ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Κ0Μ(94) 361 τελικό 
Βρυξέλλες, 27.07.1994 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ 
ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΙΝΟΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ 
"ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ: ΜΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ 
ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ 
ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΧΩΡΗΣΗ 
ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΙΝΟΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ 
-ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ: ΜΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ 
ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ 
ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΧΩΡΗΣΗ 
Εισαγωγή 
Η Επιτροπή διεβίβασε πρόσφατα στο Συμβούλιο ανακοίνωση με τίτλο: "οι 
ευρωπαϊκές συμφωνίες και η μελλοντική πορεία: μια στρατηγική 
προετοιμασίας των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης για την 
προσχώρηση". Η ανακοίνωση αποτελούσε μα ι πρώτη ανταπόκριση στο αίτημα 
της Συνόδου της Κέρκυρας για τη διαμόρφωση στρατηγικής που να 
προετοιμάζει τις συνδεδεμένες χώρες για προσχώρηση. Το Συμβούλιο 
συζήτησε το θέμα στις 18 Ιουλίου και έλαβε υπό σημείωση ότι η Επιτροπή 
επρόκειτο να υποβάλλει συγκεκριμένες προτάσεις για την εφαρμογή της εν 
λόγω στρατηγικής. Η παρούσα ανακοίνωση παρουσιάζει συγκεκριμένες 
προτάσεις κατανεμημένες ανά θέμα ως εξής: 
Α. Δημιουργία πλαισίου για βαθύτερη σχέση 
Β. Δημιουργία του κατάλληλου νομικού και θεσμικού περιβάλλοντος για 
την οικονομική ανάπτυξη και ολοκλήρωση 
Γ. Βελτίωση των εμπορικών δυνατοτήτων 
Δ. Μακροοικονομική και διαρθρωτική αλλαγή και άλλες μορφές συνεργασίας 
Ε. Κοινοτική βοήθεια υπέρ της ολοκλήρωσης και της μεταρρύθμισης 
Α. ΔΗΜΙΟΥΡΓΊΑ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΓΙΑ ΒΑΘΥΤΕΡΗ ΣΧΕΣΗ 
(α) Προτάσεις σχετικά με τη διαρθρωμένη σχέση με θεσμικά όργανα της 
Ενωσης 
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κοπεγχάγης συνεπέράνε ότι "η Κοινότητα 
προτείνει μία σχέση με συγκροτημένη μορφή μεταξύ των συνδεδεμένων χωρών 
και των θεσμικών οργάνων της Ενωσης, στο πλαίσιο ενισχυμένου και 
ευρύτερου πολυμερούς διαλόγου και συντονισμού σχετικά με θέματα κοινού 
ενδιαφέροντος. Οι διακανονισμοί (··») περιλαμβάνουν διάλογο και 
συντονισμό όσον αφορά ευρύ φάσμα θεμάτων και σε διάφορα πλαίσια". 
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θεώρησε τη διαρθρωμένη σχέση ως μέσο σταδιακής 
συμμετοχής των συνδεδεμένων χωρών στις εργασίες της Ευρωπαϊκής Ενωσης 
σε τομείς κοινού ενδιαφέροντος, με την πραγματοποίηση συναντήσεων 
συμβουλευτικού χαρακτήρα μεταξύ των χωρών αυτών και των θεσμικών 
οργάνων της Ενωσης. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συνεπέρανε ότι η διαρθρωμένη 
σχέση θα ισχύει και για τους τρείς τομείς ("πυλώνες") των 
δραστηριοτήτων της Ενωσης. Με τον τρόπο αυτό οι κοινές συνεδριάσεις για 
θέματα που υπάγονται σε τομείς που καλύπτουν οι κοινοτικές πολιτικές, 
και ειδικότερα θέματα διευρωπαϊκών διαστάσεων, θέματα κοινής εξωτερικής 
πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας, καθώς και οι εσωτερικές υποθέσεις 
και τα θέματα δικαιοσύνης, πρέπει να περιλαμβάνονται στη διαρθρωμένη 
σχέση. 
θα πρέπει να πραγματοποιούνται κοινές συνεδριάσεις σε επίπεδο 
Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων καθώς και τομεακές κοινές συνεδριάσεις 
επί θεμάτων κοινού ενδιαφέροντος. 
Οι τομεακές κοινές συνεδριάσεις θα ήταν ενδεχομένως χρήσιμες σε 
τομείς όπως η ενέργεια, το περιβάλλον, - οι μεταφορές και οι 
τηλεπικοινωνίες, ιδιαίτερα όσον αφορά τα πανευρωπαϊκά δίκτυα. Οι 
συνεδριάσεις αυτές ενδέχεται να είναι χρήσιμες και για την Ομάδα 
Christophersen, την οποία κάλεσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να 
συνεχίσει τη μελέτη όσον αφορά την επέκταση διευρωπαϊκών δικτύων σε 
γειτονικές χώρες, ιδίως της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. 
θα πραγματοποιηθούν κοινές συνεδριάσεις του Συμβουλίου και των 
συνδεδεμένων χωρών σε άλλους τομείς, όπως αναφέρεται στο παρόν 
έγγραφο, ιδίως όσον αφορά τις μακροοικονομικές εξελίξεις, την 
εγχώρια αγορά, την κοινωνική πολιτική, πολιτισμικά θέματα, νεολαία 
και υγεία, εφόσον η συνεργασία για την αντιμετώπιση κοινών 
προβλημάτων είναι προς το αμοιβαίο συμφέρον. 
Η Ενωση θα πρέπει να πραγματοποιήσει προκαταρκτικές συνεδριάσεις με 
τις συνδεδεμένες χώρες ενόψει των συνεδριάσεων της Γενικής 
Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών η αρχική συνεδρίαση σε υπουργικό 
επίπεδο μπορεί να πραγματοποιηθεί στη Νέα Υόρκη και να ακολουθήσουν 
συναντήσεις σε επίπεδο μονίμων αντιπροσώπων όσον αφορά ζητήματα στα 
οποία η κοινή θέση θα ήταν προς το αμοιβαίο συμφέρον. 
Η Ενωση θα πρέπει να πραγματοποιεί προκαταρκτικές συνεδριάσεις με 
τις συνδεδεμένες χώρες» όσον αφορά τη σύνοδο αναθεώρησης ΔΑΣΕ της 
Βουδαπέστης και τις περαιτέρω συνόδους καθώς και κοινές 
συνεδριάσεις σε θέματα κοινού ενδιαφέροντος στο πλαίσιο της ΔΑΣΕ. 
Οι εκπρόσωποι της Ενωσης θα πρέπει να συντονιστούν με τους 
εκπροσώπους των συνδεδεμένων χωρών ώστε να δοθεί συνέχεια στη 
συνδιάσκεψη των Παρισίων για την ασφάλεια της Ευρώπης και να 
εφαρμοστούν συνοδευτικά μέτρα. Η στενή συνεργασία είναι απαραίτητη 
για να επιτύχει το σύμφωνο της ασφάλειας τους στόχους του. 
Πρέπει επίσης να προβλέπονται τακτικές κοινές συνεδριάσεις των 
πολιτικών διευθυντών (έχουν ήδη πραγματοποιηθεί τρείς), καθώς και 
των σκιωδών αντιπροσώπων και σχεδιαστών της πολιτικής. 
θα πρέπει να θεσπιστούν διαδικασίες για τη συμμετοχή των χωρών της 
Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης στις δράσεις που αφορούν την ΕΚΑΧ, 
όπως διαβήματα, δηλώσεις και κοινές δράσεις που αποφασίζει η Ενωση. 
Με βάση τα παραπάνω, η Προεδρία έχει τη δυνατότητα, αν το θελήσει, να 
διαμορφώσει πρόγραμμα κοινών συνεδριάσεων. Οι συνεδριάσεις αυτές θα 
ανακοινώνονται σε εύθετο χρόνο ώστε να μπορούν να γίνουν οι απαραίτητες 
προετοιμασίες σε επίπεδο COREPER, πολιτικής επιτροπής και ομάδας 
εργασ ίας. 
Προτείνεται η Προεδρία και η Επιτροπή να δώσουν αναφορά σε κοινή 
συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Έσσεν, με τη συμμετοχή των 
συνδεδεμένων χωρών, σχετικά με την εξέλιξη της διαρθρωμένης σχέσης, και 
με την ευκαιρία να συμφωνηθεί προσωρινό χρονοδιάγραμμα για τις κοινές 
συνεδριάσεις του 1995. 
(β) Συνεργασία στους τομείς της Δικαιοσύνης και των Εσωτερικών 
Υποθέσεων. 
Οι διαδικασίες των διαβουλεύσεων και της πληροφόρησης των χωρών της 
Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης στο πλαίσιο μιας πιο διαρθρωμένης 
σχέσης εξετάζονται από του Υπουργούς Δικαιοσύνης και Εσωτερικών οι 
αποφάσεις τους, που επείγουν, αναμένεται να εκδοθούν στα τέλη του 1994. 
Παρά το γεγονός ότι τελευταία τονίζονται, όσον αφορά το περιεχόμενο του 
διαλόγου, θέματα που συνδέονται με την καταπολέμηση του οργανωμένου 
εγκλήματος, μεταξύ άλλων της παράνομης εμπορίας ναρκωτικών και 
πυρηνικών υλικών, δεν θα πρέπει να λησμονούνται άλλα θέματα του "τρίτου 
πυλώνος", όπως οι πολιτικές για τη μετανάστευση και το πολιτικό άσυλο, 
όπου επίσης θεωρείται σημαντική η στενότερη συνεργασία μεταξύ των χωρών 
αυτών και της Ενωσης. 
Μετανάστευση και πολιτικό άσυλο 
Οι χώρες της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης θεωρούνται πύλες τς 
Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο πλαίσιο των διασκέψεων της Βιέννης, του 
Βερολίνου και της Βουδαπέστης για τη μετακίνηση των πληθυσμών από την 
Ανατολική προς τη Δυτική Ευρώπη, που πραγματοποιήθηκαν μεταξύ 1991 και 
1993, οι εν λόγω χώρες ανέλαβαν να τηρήσουν ορισμένα πρότυπα όσον αφορά 
τις εκδόσεις βίζας, τους ελέγχους στα σύνορα, την είσοδο στη χώρα και 
τον επαναπατρισμό των παράνομων μεταναστών. Η εφαρμογή των μέτρων αυτών 
ενδέχεται ωστόσο να προσκρούσει στην έλλειψη τεχνικών και 
δημοσιονομικών πόρων. 
Η συνεργασία μεταξύ της Ενωσης και των εν λόγω χωρών θα ενίσχυε τη 
θέσπιση επαρκών διαδικασιών και προτύπων αυτό θα ήταν προς το συμφέρον 
όλων των εταίρων και θα αποτελούσε ουσιαστική προετοιμασία των χωρών 
αυτών για την προσχώρηση στην Ενωση, θα πρέπει λοιπόν να εξεταστεί το 
ενδεχόμενο διεύρυνσης του προγράμματος PHARE ώστε να περιλαμβάνει και 
τη συνεργασία αυτή. 
Καταπολέμηση των ναρκωτικών 
Η συνεργασία για την καταπολέμηση των ναρκωτικών προβλέπεται ήδη στις 
συμφωνίες που συνήψε με τις εν λόγω χώρες η Ένωση, και οι οποίες 
εκπονήθηκαν πριν αρχίσει να ισχύει η Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση. 
Οι ευρωπαϊκές συμφωνίες περιλαμβάνουν διατάξεις που αφορούν άμεσα την 
καταπολέμηση των ναρκωτικών. Συγκεκριμένα, ενθαρρύνουν την εισαγωγή 
νομοθετικών διατάξεων σχετικά με τις πρόδρομες χημικές ουσίες και τη 
νομιμοποίηση προσόδων που προέρχονται από τις παράνομες αυτές 
δραστηριότητες, θα ήταν λογικό να χρησιμοποιηθούν οι συμφωνίες αυτές ως 
πλαίσιο του διαλόγου σχετικά με αυτά τα θέματα. 
Ο τίτλος IV της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί ενισχυμένη 
βάση για τη συνεργασία μεταξύ κρατών μελών της Ένωσης στην 
καταπολέμηση των ναρκωτικών. Η πρόσφατη ανακοίνωση της Επιτροπής 
σχετικά με την καλύτερη χρήση των δυνατοτήτων αυτών αφορά μεταξύ άλλων 
θέματα σχέσεων με τρίτες χώρες, συμπεριλαμβανομένων και των χωρών της 
Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, ως μελών της Ομάδας Πομπιντού και 
πιθανών μελών της Ενωσης. Οι συνδεδεμένες χώρες μπορούν να προσκληθούν 
για να συμμετάσχουν στην ευρύτερη συζήτηση στην οποία επιδιώκει να 
οδηγήσει η ανακοίνωση της Επιτροπής. 
'Οσον αφορά τη σχέση μεταξύ ναρκωτικών και οργανωμένου εγκλήματος, το 
Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κέρκυρας κάλεσε τη γερμανική προεδρία να 
"διοργανώσει συνδιάσκεψη με τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής 
Ευρώπης σχετικά με τα ναρκωτικά και το οργανωμένο έγκλημα". Η γερμανική 
προεδρ ία άφησε 
να εννοηθεί ότι θα οργανώσει σχετικά συνδιάσκεψη κατά 
την οποία θα οριστούν νέοι τομείς για περαιτέρω συνεργασία. 
Συνεργασία των δικαστικών αρχών και της αστυνομίας 
Τα κράτη μέλη της Ένωσης διεξάγουν συζητήσεις σχετικά με ορισμένους 
τομείς που προσφέρονται ιδιαίτερα γαι συνεργασία μεταξύ της Ενωσης και 
των συνδεδεμένων κρατών. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται δράσεις για την 
πρόληψη παράνομων δραστηριοτήτων, όπως η διακίνηση ναρκωτικών, 
εγκλήματα που συνδέονται με το αυτοκίνητο και εγκλήματα κατά του 
περιβάλλοντος. Αυτή η μορφή συνεργασίας αναμένεται να βοηθήσει τις 
συνδεδεμένες χώρες να δημιουργήσουν την απαραίτητη νομοθετική και 
διοικητική υποδομή. 
Πολλά κράτη μέλη έχουν ήδη καθιερώσει διμερώς τεχνική συνεργασία με τις 
εν λόγω χώρες. Ωστόσο χρειάζεται να υπάρξει συντονισμένη προσέγγιση 
στα θέματα αυτά, την οποία αναμένεται* να προωθήσει ο προβλεπόμενος 
διαρθρωμένος διάλογος. 
(Τ) Ενδοπεριφερειακή συνεργασία 
Η συνεργασία μεταξύ γειτονικών χωρών αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της 
συμμετοχής στην Ένωση. Η στενή συνεργασία μεταξύ των χωρών της 
Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης θα ωφελήσει τις οικονομίες των χωρών 
αυτών και θα επιταχύνει τη διαδικασία προσχώρησης.Ήδη ανελήφθησαν 
σοβαρές πρωτοβουλίες εκ μέρους των συνδεδεμένων χωρών, όπως η 
δημιουργία της Κεντροευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών, η Ζώνη 
Ελεύθερων Συναλλαγών της Βαλτικής που πρόκειται να συμφωνηθεί, οι 
πολυάριθμες διμερείς συμφωνίες στην περιοχή κα οι πρωτοβουλίες 
περιφερειακής συνεργασίας όπως το Συμβούλιο των Κρατών της Βαλτικής 
θάλασσας, το Συμβούλιο Παρευξείνιας Συνεργασίας, και η Πρωτοβουλία 
Κεντρικής Ευρώπης. 
Αν και εναπόκειται στις ενδιαφερόμενες χώρες να δράσουν, η Ενωση, ως 
φυσικός εταίρος για συνεργασία στην περιοχή αυτή, μπορεί να βοηθήσει 
στην προώθηση των στόχων αυτών με πολλούς τρόπους: 
η Κοινότητα μπορεί να προτείνει στις συνδεδεμένες χώρες την 
ενίσχυση του διαπεριφερειακού εμπορίου. Ένα τέτοιο πρόγραμμα 
εμπορίου θα μπορούσε να περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: 
υποστήριξη για την καθιέρωση σύγχρονης εμπορικής νομοθεσίας 
όπου κρίνεται σκόπιμο, καθώς και διάδοση της τεχνογνωσίας 
της ΕΕ για την προώθηση των εξαγωγών και το μάρκετινγκ 
- προγράμματα υποστήριξης για τη διάδοση των κανόνων, 
προτύπων και πρακτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε όλη την 
περιοχή, με σκοπό την προώθηση του εμπορίου στο εσωτερικό 
της περιοχής αλλά επίσης και την επιτάχυνση της ανάπτυξης 
ενός υγιέστερου επιχειρηματικού περιβάλλοντος σε όλη την 
ήπειρο 
ανάπτυξη των συστημάτων ασφάλισης και εγγύησης των εξαγωγών 
μέσω της παροχής τεχνικής συνεργασίας, της ανάπτυξης των 
μηχανισμών ασφάλισης, της βελτίωσης των τραπεζικών 
συστημάτων εκκαθάρισης και πληρωμών, περιλαμβανομένης και 
της ενδεχόμενης χρησιμοποίησης του ECU, και της υποστήριξης 
των πιστωτικών διευκολύνσεων για την ανάπτυξη εξαγωγικών 
υπηρεσιών, με ιδιαίτερη αναφορά στην προώθηση του εμπορίου 
στην περιοχή αυτή. 
-με τη δημιουργία σημαντικού ταμείου για την προώθηση της 
συνεργασίας μεταξύ πολλών χωρών της Κεντικής και Ανατολικής 
Ευρώπης, συνδυάζοντας ορισμένα ενδοπεριφεριακά προγράμματα του 
PHARE με το πρόσφατο διασυνοριακό πρόγραμμα(^), χωρίς ωστόσο 
να μειωθούν οι προσπάθειες που προβλέπονται ήδη για περιφέρειες 
που συνορεύουν με την Κοινότητα. Ένα τέτοιο ταμείο θα μπορούσε 
επίσης να τονώσει τη συγχρηματοδότηση με άλλες πηγές των κρατών 
μελών καθώς και στις ίδιες τις συνδεδεμένες χώρες. 
Β. ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΚΑΙ ΘΕΣΜΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΓΙΑ 
ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ 
Οι συνδεδεμένες χώρες θα πρέπει απαραιτήτως να δημιουργήσουν ένα 
περιβάλλον που να ευνοεί την οικονομία της αγοράς και την ευθυγράμμιση 
των οικονομικών και ρυθμιστικών τους διαρθρώσεων με εκείνες της Ενωσης, 
προσαρμοσμένων κατάλληλα ώστε να λαμβάνεται υπόψη η πιθανότητα 
προσχώρησης στο μέλλον. Οι αρχές των χωρών αυτών θέτουν σταδιακά σε 
εφαρμογή ένα νομικό και ρυθμιστικό σύστημα συμβατό με το αντίστοιχο 
σύστημα της Ενωσης. Το τεράστιο αυτό έργο έχει τα εξής στοιχεία: 
(α) Προσεγγίση των νομοθεσιών 
Μετά την προσχώρηση, όλες οι συνδεδεμένες χώρες θα ιτρέπε ι να 
υιοθετήσουν to «κοινοτικό κεκτημένο» που ίσχυε L κατά την 
προσχώρηση·-"; Η ευθυγράμμιση με νομοθεσία τςη Ευρωπαϊκής Ενωσης, 
συνεπάγεται είτε εκτενή αναθεώρηση της υφιστάμενης νομοθεσίας είτε 
τη. χρησιμοποίηση της νομοθεσίας της ΕΕ ως βάσεως στην -περίπτωση που 
δεν: υπάρχουν σχετικοί νόμοι. Πολλές από τις συνδεδεμένες χώρες 
έχουν - ηδη. θεσπίσει συστήματα που εξασφαλίζουν τη συμβατότητα των. 
νόμων- τους;; με το νομικό πλαίσιο της Ενωσης. 
Το τεράστιο αυτό έργο μπορεί να πραγματοποιηθεί από τις ίδιες τι.ς 
συνδεδεμένες χώρες KÛL μόνο. Ωστόσο, θα χρειαστεί στενή συνεργασία, 
και τεχν.ιχή βόήθέτα με βάση τα εξής: 
Για να ανοίξει ο δρόμος προς την προσχώρηση και τη συμμετοχή στην 
εσωτερική αγορά, κάθε χώρα πρέπει να καταρτίσει ένα πρόγραμμα 
προτεραιοτήτων και ένα χρονοδιάγραμμα για να εξασφαλίσει την 
προσέγγιση των νομοθεσιών, την τεχνική εναρμόνιση και την υιοθέτηση 
των ευρωπαϊκών προτύπων και διαδικασιών πιστοποίησης. 
Ο συντονισμός και η παρακολούθηση μπορούν να διεξαχθούν με τον 
καλύτερο τρόπο στον πλαίσιο των ειδικευμένων υποεπιτροπών των 
συμβουλίων σύνδεσης, με παράλληλη εκπόνηση, όπου κρίνεται σκόπιμο, 
ειδικών ρυθμίσεων για τους τομείς αυτούς. 
Μέσω του προγράμματος Phare, η Ενωση θα συνεχίσει την παροχή 
κατάλληλης τεχνικής βοήθειας. 
Τα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν επίσης να διαδραματίσουν κάποιο ρόλο και 
θα πρέπει να εξετάσουν το ενδεχόμενο διάθεσης πόρων και εμπειρίας, 
όπου αυτό είναι σκόπιμο και εφικτό. Η εμπειρία των μελών της ΕΖΕΣ 
που πρόκειται να προσχωρήσουν στην ΕΕ, όσον αφορά τη μεταφορά της 
νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής Ενωσης, κρίνεται ιδιαίτερα πολύτιμη. 
(1) Κανονισμός 1628/94, ΕΕ L 171, 06/07/94. 
5 
(β) Η εφαρμογή στις συνδεδεμένες χώρες των πολιτικών του ανταγωνισμού και 
των κρατικών ενισχύσεων οι οποίες είναι συμβατές με τις αντίστοιχες 
πολιτικές της Ενωσης είναι σημαντική για δύο λόγους. Πρώτον, μια 
δυναμική πολιτική ανταγωνισμού θα βοηθήσει τη διαδικασία μετάβασης «ρος 
την οικονομία της αγοράς με τη δημιουργία υγειών οικονομικών δομών και 
την mroanivn imcnRA\ ..„'«. c... ππ.-πΐέηχ» vie irnrMomic ίe δηΐΙΟΟΙΟνομίκους την αποφυγή υπερβολικών κερδών. Επιπλέον, για προφανείς δημοσιονομικούς 
λόγους θα πρέπει να ελέγχονται αυστηρά οι κρατικές προμήθειες. 
Δεύτερον, για να συμμετέχουν οι χώρες αυτές στην ευρύτερη ευρωπαϊκή 
αγορά θα πρέπει να επιτύχουν το ίδιο κλίμα εμπιστοσύνης ιιου υπάρχει 
μεταξύ των κρατών μελών έτσι εξασφαλίζεται ότι όλοι οι οικονομικοί 
φορείς λειτουργούν υπό τους ίδιους κανόνες και συνεπώς δεν επωφελούνται 
αθέμιτων πλεονεκτημάτων έναντι ανταγωνιστών που λειτουργούν στην ίδια 
αγορά. 
Στις ευρωπαϊκές συμφωνίες, οι συνδεδεμένες χώρες ανέλαβαν να εγκρίνουν 
κανόνες για την εφαρμογή της πολιτικής ανταγωνισμού εντός τριών ετών. 
Οι εργασίες έχουν ήδη προχωρήσει πολύ όσον αφορά την έγκριση της 
νομοθεσίας και την ανάθεση αρμοδιοτήτων σχετικά με την εφαρμογή της 
πολιτικής ανταγωνισμού που θα ρυθμίζει τη συμπεριφορά των επιχειρήσεων. 
Οι κανόνες εφαρμογής της νομοθεσίας κατά των μονοπωλιακών καταστάσεων 
και των περιπτώσεων συγχώνευσης έχουν συμφωνηθεί με την Πολωνία, τη 
Βουλγαρία, την Ουγγαρία και τη Σλοβακική Δημοκρατία, με τον όρο ότι θα 
επιβεβαιωθούν από τις αρμόδιες αρχές, και, σε σύντομο διάστημα, θα 
συμφωνηθούν και με την Τσεχική Δημοκρατία. 
Ο προσδιορισμός των κρατικών ενισχύσεων και ο διαφανής έλεγχος τους 
έχει προχωρήσεις λιγότερο και είναι τομέας που χρήζει άμεσης προσοχής. 
Καμία από τις συνδεδεμένες χώρες δεν διαθέτει τα δημοσιονομικά μέσα να 
καταβάλλει υψηλές επιδοτήσεις· εφαρμόζονται ωστόσο διάφοροι μηχανισμοί 
απαλλαγών που κατά την άποψη της Κοινότητας κατατάσσονται στις κρατικές 
ενισχύσεις. 
Βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα μπορούν να ληφθούν ορισμένα μέτρα ώστε 
να λειτουργήσουν στις συνδεδεμένες χώρες συστήματα ελέγχου των κρατικών 
ενισχύσεων, τά οποία θα είναι σύμφωνα με τα αντίστοιχα της Κοινότητας? 
- κάθε συνδεδεμένη χώρα αναθέτει σε ενιαία αρχί\ να παρακολουθεί και 
να ελέγχει όλες τις κρατικές ενισχύσεις. Η αρχή αυτή θα εκτιμά κάθε 
πρόγραμμα ενίσχυσης σύμφωνα με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από 
την ευρωπαϊκή συμφωνία, καθώς και το μέγεθος της συμβατότητας της 
με το άρθρο 92 της συνθήκης ΕΟΚ πριν δοθεί η τελική έγκριση. 
σε συνεργασία με την Επιτροπή, κάθε συνδεδεμένη χώρα καταρτίζει, 
και στη συνέχεια κρατά ενήμερο, κατάλογο των κρατικών ενισχύσεων οι 
οποίες προσδιορίζονται και εκτιμούνται ποσοτικά βάσει των ισχυόντων 
στην Κοινότητα. Η Επιτροπή παρέχει την κατάλληλη τεχνική βοήθεια 
για το σκοπό αυτό και η αρμόδια αρχή διαχειρίζεται τον κατάλογο. 
η Ενωση επίσης θα πρέπει να εισαγάγει ένα πρόγραμμα κατάρτισης για 
την πολιτική του ανταγωνισμού στις συνδεδεμένες χώρες, έτσι ώστε να 
παρασχεθεί κατάρτιση στις αρχές των εν λόγω χωρών βάσει της 
κοινοτικής εμπειρίας αλλά και της εμπειρίας των ίδιων των χωρών 
αυτών. Το εν λόγω πρόγραμμα θα μπορούσε να χρηματοδοτηθεί από το 
Phare και να στηριχθεί από τις αρχές που είναι αρμόδιες για θέματα 
ανταγωνισμού στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης. 
για τις περιπτώσεις ευαίσθητων τομέων, οι συνδεδεμένες χώρες πρέπει 
να έχουν τη δυνατότητα να αναλάβουν από κοινού ανάλυση με την 
Επιτροπή. Η Επιτροπή θα μπορούσε να δεχθεί να μην επιβάλλει 
αντισταθμιστικούς δασμούς για εξεταζόμενες περιπτώσεις, στο βαθμό 
που εφαρμόζονται πλήρως τα σχετικά συμπεράσματα στα οποία κατέληξε 
η από κοινού ανάλυση. Επιπλέον, σε ορισμένες περιπτώσεις, χωρίς να 
εμποδίζονται οι διαδικασίες αντιντάμπινγκ που έχουν ήδη κινηθεί, η 
Επιτροπή θα μπορούσε να εξετάσει το ενδεχόμενο να συμφωνήσει στη μη 
χρησιμοποίηση μέτρων αντιντάμπινγκ για τις νέες, μελλοντικές 
περιπτώσεις για τις οποίες έχουν εφαρμοστεί πλήρως οι συμφωνηθείσες 
ενέργειες. 
<3 
χ· .. -_-— ...#---·-—-—^ __— ·,., -,.', ,M-r;^i^mmwAffj^àm^:'^ 
θα πρέπει να εξασφαλίζεται ότι "όι δΤαφορες εθνικές αρχές εκπονούν, 
ερμηνεύουν και εφαρμόζουν την εκάστοτε πολιτική πάντα σε συνδυασμό με 
την κοινοτική νομολογία. Μπορεί να θεωρηθεί σκόπιμο στο μέλλον να,. 
καθιερωθεί μία "αρχή ανταγωνισμού" σύμφωνα με το πρότυπο της 
Εποπτεύουσας Αρχής ΕΖΕΣ, στην οποία θα μπορούσαν να συμμετάσχουν αρκετά 
ή όλα τα συνδεδεμένα κράτη, ή να προβλεφθεί κάποιος άλλος κατάλληλος 
μηχανισμός. Ωστόσο, η Επιτροπή δεν θεωρεί ότι ένα τέτοιο μέτρο είναι 
αναγκαίο στο παρόν στάδιο. 
Εν καιρώ, η αρχή ελέγχου των κρατικών ενισχύσεων σε κάθε συνδεδεμένη 
χώρα στοχεύει στην επίτευξη κάποιου βαθμού αποτελεσματικής τήρησης των 
ισχυόντων και διαφάνειας, και θα ισοδυναμεί με την εξουσία που ασκεί η 
Επιτροπή στο εσωτερικό της Ενωσης. Μόλις αρχίσει να εφαρμόζεται σε 
ικανοποιητικό βαθμό η πολιτική ανταγωνισμού και ελέγχου των κρατικών 
ενισχύσεων, σε συνδυασμό με την εφαρμογή των τμημάτων του κοινοτικού 
κεκτημένου που σχετίζονται με την ευρύτερη αγορά, η Ένωση ενδέχεται να 
αποφασίσει να μειώσει σταδιακά την χρήση μέσων εμπορικής άμυνας όσον 
αφορά βιομηχανικά προϊόντα της χώρας, δεδομένου ότι θα διαθέτει τις 
ίδιες εγγυήσεις, έναντι του αθέμιτου ανταγωνισμού, όπως και στο 
εσωτερικό της ενιαίας αγοράς. 
Γ. ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ 
Από το 1989 οι ροές του εμπορίου μεταξύ της Ενωσης και των συνδεδεμένων 
χωρών έχουν αλλάξει ριζικά. Παρότι η Ευρωπαϊκή Ένωση απορροφά πάνω από 
50% των εξαγωγών, των συνδεδεμένων χωρών, καλύπτουν μόνο 4,2% των 
συνολικών εισαγωγών της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Παρά την ταχεία αύξηση των 
εξαγωγών προς την Ενωση, οι εξαγωγές της Ενωσης αυξάνονται με ακόμη 
ταχύτερους ρυθμούς, με αποτέλεσμα το μεγάλο έλλειμμα του εμπορικού 
ισοζυγίου να δημιουργεί ανησυχίες στις συνδεδεμένες χώρες (5,6 δις ECU 
το 1993· για λεπτομέρειες βλ. παράρτημα II). 
Οι ευρωπαϊκές συμφωνίες προβλέπουν εκτεταμένη ελευθέρωση των 
βιομηχανικών προϊόντων, ακόμη και σε ευαίσθητους τομείς* ωστόσο, δε 
φαίνεται αναγκαία η λήψη περαιτέρω μέτρων όσον αφορά τους δασμούς ή τις 
ποσοστώσεις. Εάν οι ευρωπαϊκές συμφωνίες ευθυγραμμιστούν με τις 
συμφωνίες με τις χώρες Βίσεγκραντ, η Κοινότητα θα προσφέρει ελεύθερες 
συναλλαγές στα βιομηχανικά προϊόντα από 1ης Ιανουαρίου 1995, με 
εξαίρεση τα προϊόντα σιδήρου της ΕΚΑΧ (από 1ης Ιανουαρίου 1996) και τα 
κλωστοϋφαντουργικά (από 1ης Ιανουαρίου 1996). Ωστόσο θα μπορούσε να 
δοθεί μια ώθηση στις εξαγωγές με το να βελτιωθεί η πρόσβαση των 
συνδεδεμένων χωρών στις δημόσιες συμβάσεις της Ενωσης, όπως προβλέπεται 
στις ευρωπαϊκές συμφωνίες. 
Υπάρχουν και άλλοι τομείς της εμπορικής πολιτικής στους οποίους η Ενωση 
θα πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο περαιτέρω δράσης ώστε να 
διευκολυνθούν οι ροές και να μειωθούν οι εντάσεις, εκτός από αυτές που 
αναφέρονται στο παρακάτω τμήμα για τη γεωργία. 
(1) Μέτρα αντιντάμπινγκ και διασφάλισης 
Η αύξηση του ανταγωνισμού, ο έλεγχος των κρατικών ενισχύσεων και 
άλλα σχετικά σημεία του κοινοτικού κεκτημένου τα οποία σχετίζονται 
με την εσωτερική αγορά θα συμβάλλουν ώστε να μην υπάρχει ανάγκη 
λήψης μέτρων αντιντάμπινγκ και διασφάλισης. Δασμοί αντιντάμπινγκ 
και δασμοί κατά των επιδοτήσεων δεν εφαρμόζονται ούτε στην Ένωση 
ούτε στον ΕΟΧ, όπου ισχύουν τα προαναφερθέντα. 
Η χρησιμοποίηση, από την Ένωση, αυτών των μέσων εμπορικής 
πολιτικής θεωρείται από τις χώρες που έχουν συνάψει ευρωπαϊκές 
συμφωνίες και ως πολιτικό και ως οικονομικό πρόβλημα. Οι" χώρες 
αυτές πιστεύουν ότι η ύπαρξη των μέσων αυτών είναι πιθανό να 
αποθαρρύνει 
? 
ι ?w&&?$ 
\ΊΟ εμπόριο και τις εγχώριες επενδύσεις. Παρ*·!2£ΛΕ αυτά, 
είναι αναγκαίο για την Ένωση να διατηρήσει τα μέσα της; tsaœopικής 
της πολιτικής μέχρις ενταχθούν οι χώρες αυτές στην εσώτερο** αγορά. 
Βραχυπρόθεσμα, δεδομένου ότι οι χώρες αυτές είναι εν cxrazsuci μέλη 
τα οποία έχουν δεσμευτεί να εφαρμόζουν τους κανόνες TTS»Ç; ΕΕ, η 
Ένωση πρέπει να ενημερώνει όλες τις χώρες που έχ<=%ι\» ουναψει 
ευρωπαϊκή συμφωνία πριν από την κίνηση οποιασδήποτε £ «.«Εικασίας 
αντιντάμπινγκ ή διασφάλισης. Επιπλέον, στις περιπτχώοκις που 
σημειώνονται πρακτικές ντάμπινγκ και υπάρχει ζημία, η "2Ν«ι«7η έχει 
τη δυνατότητα να προτιμήσει την ανάληψη δεσμεύσεων σχετοο με τις 
τιμές παρά την επιβολή δασμών προκειμένου να ολοκλι^ρώοει την 
έρευνα. 
Η ΕΕ θα πρέπει να αναλάβει ευρεία ενημέρωση των αρχύ* και των 
οικονομικών παραγόντων στις χώρες των ευρωπαϊκών συμφωνιών σχετικά 
με τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζονται τα μέσα εμπορικής; ό^υνας της 
Ενωσης. 
(2) Σώρευση των κανόνων καταγωγής 
Αν και τεχνικής φύσης, οι κανόνες καταγωγής μπορούν να έχουν 
σημαντικές επιπτώσεις στον τρόπο εξέλιξης του εμπορίου. Για να 
αποκομισθούν πλήρως τα οφέλη από την προσέγγιση που προτείνεται στο 
παρόν έγγραφο, η περιοχή πρέπει να συμπεριφερθεί ακόμη περισσότερο 
ως αναπόσπαστη μονάδα για εμπορικούς σκοπούς, οι κανόνες ιβχταγωγής, 
ανάλογα με τη διατύπωση τους, μπορούν είτε να εμποδίσουν είτε να 
προωθήσουν τη διαδικασία αυτή. Για να ενθαρρυνθεί το μέγιστο 
δυνατό η ολοκλήρωση, η Ένωση θα πρέπει να προωθήσει την ταχεία 
πλήρη σώρευση της καταγωγής κατά τις εμπορικές συναλλαγές μεταξύ 
της ΕΕ και των συνδεδεμένων χωρών. Αυτό θα σήμαινε ότι τα 
εμπορεύματα που παράγονται εντός της περιοχής θα μπορούν ευκολότερα 
να επωφεληθούν από προτιμησιακή πρόσβαση στο εμπόριο, ότι οι 
διαδικασίες κατασκευής και συναρμολόγησης μπορούν να επεκταθούν σε 
όλες τις συνδεδεμένες χώρες (και από την ΕΕ προς αυτές), χωρίς να 
επιβάλλονται τεχνητά όρια ή φραγμοί προκειμένου τα προϊόντα που 
προέρχονται από τις συνδεδεμένες χώρες να θεωρούνται καταγωγής μίας 
από τις χώρες αυτές. Μία τέτοια προσέγγιση δεν θα μπορούσε, ωστόσο, 
να μείνει χωρίς επιπτώσεις για τα συμφέροντα του βιομηχανικού 
κλάδου της ΕΕ, δεδομένου ότι αυξάνεται ο ανταγωνισμός. Τη στιγμή 
αυτή εκπονούνται μελέτες για τις επιπτώσεις σε ιδιαίτερα 
ευαίσθητους τομείς (για παράδειγμα, κλωστοϋφαντουργικά και 
ηλεκτρονικά), και μπορεί να οδηγήσουν σε περιορισμένες τομεακές 
εξαιρέσεις από την ευρεία προσέγγιση που περιγράφηκε, μόλις έλθει η 
στιγμή διατύπωσης συγκεκριμένων προτάσεων στον τομέα αυτό. Ωστόσο, 
μία συνολική προσέγγιση αυτού του τύπου πιστεύεται ότι θα είναι 
πολύ ωφέλιμη τόσο για τις επιχειρήσεις της ΕΕ όσο και των 
συνδεδεμένων χωρών. 
<3) εμπόρ ι ο κλωστοϋφαντουργ ικών 
Πρόταση για την εφαρμογή της απόφασης της Κοπεγχάγης σχετικά με την 
εξαίρεση από τους τελωνειακούς δασμούς των προϊόντων που εμπίπτουν 
στις ρυθμίσεις τελειοποίησης προς επανεισαγωγή και τα οποία 
καλύπτονται από τον κανονισμό αριθ. 636/82, έχει υποβληθεί στο 
Συμβούλιο, το οποίο καλείται να την εγκρίνει ταχέως. 
(4) Δημιουργία πανομοιότυπης βάσης για όλες τις συνδεδεμένες χώρες 
Η Ένωση ενδέχεται να αποφασίσει την ευθυγράμμιση του 
χρονοδιαγράμματος των ευρωπαϊκών συμ^ων ιών της Βουλγαρίας και 
Ρουμανίας με τις συμφωνίες των χωρών Βίσεγκραντ στους τομείς των 
δασμών και δασμολογικών ποσοστώσεων για βιομηχανικά προϊόντα, 
κλωστοϋφαντουργικά, προϊόντα ΕΚΑΧ, μεταποιημένα γεωργικά προϊόντα 
Mai un υεταποιηυένα γεωργικά προϊόντα. 
Δ. ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ 
(α) Μακροικονομικές πολιτικές 
Για να μειωθούν οι φραγμοί στην ανταγωνιστική ανάπτυξη, οι συνδεδεμένες 
χώρες θα πρέπει να αναπτύξουν μακρόικονομικές πολιτικές και πολιτικές 
για τη μεταρρύθμιση που να ευνοούν τη συγκέντρωση των εσωτερικών 
αποταμιεύσεων, να μειώνουν το ισοζύγιο του προϋπολογισμού, να 
προσελκύουν μεγαλύτερες ροές άμεσων ξένων επενδύσεων και να αυξάνουν 
τις εξαγωγές τους· επιπλέον θα πρέπει να διατηρούν επαρκείς τιμές 
συναλλάγματος που να μην υπονομεύουν την ανταγωνιστικότητα των 
εξωτερικών τιμών, ώστε να συμπιεστεί ο εσωτερικός πληθωρισμός. Η Ενωση 
θα πρέπει : 
να συμμετάσχει σε τακτικό διάλογο με βάση τις διαδικασίες 
επιτήρησης της Κοινότητας, που θα ισχύουν στις συνδεδεμένες χώρες 
όταν γίνουν μέλη. Οι κοινές υπουργικές συνεδριάσεις της ECOFIN θα 
συμβάλλουν στην εφαρμογή σωστών πολιτικών. 
(β) Προώθηση των εσωτερικών επενδύσεων 
Ενα από τα κλειδιά της ανάκαμψης και της ανάπτυξης στις συνδεδεμένες 
χώρες είναι η αύξηση της ροής των εγχώριων επενδυτικών κεφαλαίων. Για 
την προώθηση των εγχώριων επενδύσεων προτείνεται η ΕΕ: 
να προωθήσει τις πρωτοβουλίες που έχουν αναληφθεί μέσω του Phare 
για την δημιουργία γραφείων εγχώριων επενδύσεων σε όλες τις 
συνδεδεμένες χώρες· 
βασιζόμενη στις εργασίες της Ομάδας των 24 για τις επενδύσεις, να 
αναζητήσει τρόπους συνδρομής των συνδεδεμένων χωρών προκειμένου 
αυτές να εισαγάγουν μέτρα για τη δημιουργία περιβάλλοντος ευνοϊκού 
για τις επενδύσεις. Μεταξύ άλλων μπορούν να μελετώνται οι 
επενδυτικές ευκαιρίες και οι φραγμοί στις επενδύσεις. 
βασιζόμενη στον Ευρωπαϊκό Χάρτη Ενέργειας και τις συνθήκες της, να 
ενθαρρύνει τις επενδύσεις στον ενεργειακό τομέα· 
- να αναπτύξει περισσότερο το πρόγραμμα JOPP (πρόγραμμα PHARE για 
κοινές επιχειρήσεις) με σκοπό να προωθήσει τις κοινές επιχειρήσεις 
μεταξύ εταιρειών της Ενωσης και των συνδεδεμένων χωρών· 
να προωθήσει τη βιομηχανική συνεργασία, με τη διοργάνωση 
συνεδριάσεων στρογγυλής τραπέζης στις οποίες συμμετέχουν εκπρόσωποι 
του βιομηχανικού κλάδου της Ευρωπαϊκής Ενωσης και των συνδεδεμένων 
χωρών. 
(γ) Μεταφορές \ 
Η ένταξη των συνδεδεμένων χωρών σε έναν ενιαίο ευρωπαϊκών χώρο 
μεταφορών θα συμβάλει τόσο στην βελτιωμένη οικονομική επίδοση όσο και 
στον ευρύτερο στόχο της προσχώρησης τους στην Ένωση. 
Στόχος της Επιτροπής είναι να προωθήσει τη σταδιακή ένταξη με την 
εφαρμογή ολοκληρωμένων συμφωνιών για τις μεταφορές με την Κεντρική και 
Ανατολική Ευρώπη που να καλύπτουν όσο το δυνατόν περισσότερες χώρες, οι 
ευρωπαϊκές συμφωνίες, σε συνδυασμό με ευρύτερες διαδιακασίες όπως η 
Πανευρωπαϊκή Διάσκεψη Μεταφορών, 
J 
θεωρείται ο καλύτερος τρόπος να επιτευχθεί ο στόχος αυτός. 
Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχει επιτευχθεί μεγάλη πρόοδος, ιδίως όσον 
αφορά τον τομέα των εσωτερικών πλωτών οδών, όπου η επίτευξη μιας 
συνολικής συμφωνίας εξαρτάται από τη σύντομη επίλυση της 
Γιουγκοσλαβικής κρίσης, ενώ στον τομέα των εναέριων μεταφορών 
ενθαρρύνονται απλώς οι συνδεδεμένες χώρες να εναρμονίσουν τη νομοθεσία 
τους με τη νομοθεσία της Ενωσης. Η ένταξη των συνδεδεμένων χωρών με την 
Ενωση προϋποθέτει επίσης την επέκταση της σχέσης στον τομέα των 
σιδηροδρόμων και των συνδυασμένων μεταφορών. 
Η προσέγγιση των ευρωπαϊκών συμφωνιών είναι ουσιαστικά διμερής. Παρά το 
γεγονός ότι το Συμβούλιο διαπραγματεύεται σήμερα μια συμφωνία 
διαμετακόμισης με τρείς από τις συνδεδεμένες χώρες (την Ουγγαρία, τη 
Βουλγαρία και τη Ρουμανία), η συμφωνία αυτή είναι πολύ πιο περιορισμένη 
από την αρχική πρόταση του 1992 όσον αφορά πολυμερή συμφωνία για τον 
τομέα των οδικών μεταφορών μεταξύ όλων των χωρών της Κεντρικής και 
Ανατολικής Ευρώπης και των χωρών ΚΑΚ. θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι 
ρυθμίσεις που εξασφαλίζουν ότι το θεσμικό περιβάλλον της σχέσης της ΕΚ 
με τις συνδεδεμένες χώρες επιτυγχάνει μια ισορροπία μεταξύ διμερών και 
πολυμερών στοιχείων, η έλλειψη της οποίας μπορεί συχνά να οδηγήσει σε 
διακρίσεις. 
Η κοινή υπο-επιτροπή των ευρωπαϊκών συμφωνιών για τις μεταφορές 
αποτελεί το κατάλληλο πλαίσιο για τη συνεργασία. Συγχρόνως, θα πρέπει 
να αναπτυχθεί το ευρύτερο πλαίσιο για τη μελέτη των μελλοντικών δράσεων 
και τη διαμόρφωση της πολιτικής, ίσως κατά τις κοινές υπουργικές 
συνεδριάσεις μεταξύ του Συμβουλίου και των συνδεδεμένων χωρών. 
(δ) Ενέργεια 
Ο τομέας της ενέργειας θα διαδραματίσει ρόλο-κλειδί στην οικονομική 
αναδιάρθρωση των συνδεδεμένων χωρών. Οι ευρωπαϊκές συμφωνίες και ο 
Ευρωπαϊκός Χάρτης Ενέργειας αποτελούν σήμερα πλαίσιο της συνεργασίας 
στον τομέα της ενέργειας. 
Η αναδιάρθρωση του ενεργειακού τομέα στις εν λόγω χώρες άρχισε από 
διαφορετικά σημεία και προχωρεί με διαφορετικούς ρυθμούς* γι*αυτό και 
είναι αναγκαίο να εφαρμοστεί διμερής προσέγγιση. Ωστόσο, τρείς τομείς 
είναι σημαντικοί για όλες τις συνδεδεμένες χώρες: 
η ανάπτυξη γενικών πολιτικών για την ενέργεια, λαμβάνοντας υπόψη 
τις πολιτικές που ισχύουν στην Ενωση, και την ανάγκη να βελτιωθεί η 
πυρηνική ασφάλεια στις συνδεδεμένες χώρες 
- η συντομότερη εφαρμογή μέτρων για την εξοικονόμηση ενέργειας, τα 
οποία είναι απαραίτητα για την αυξημένη αποδοτικότητα του τομέα και 
τον περιορισμό των επιπτώσεων στο περιβάλλον 
- την προώθηση του ανταγωνισμού στον τομέα. 
Οι ακόλουθες προτάσεις έχουν στόχο να προωθήσουν τα ως άνω σημεία: 
- η Ενωση θα πρέπει να εφαρμόσει έναν εντατικό διάλογο επί της 
πολιτικής με τις συνδεδεμένες χώρες, σε επίπεδο υπουργών και 
ανωτάτων υπαλλήλων, που να καλύπτει όλες τις όψεις της διαμόρφωσης 
πολιτικής, με τη σύσταση "ομάδας επαφών για την ενέργεια", μεταξύ 
της Επιτροπής και της κάθε συνδεδεμένης χώρας. Προγραμματίζεται 
κοινή υπουργική συνάντηση κατά τη διάρκεια της γερμανικής 
προεδρίας. 
ΑΌ 
il 
μελέτη νέων τρόπων προώθησης των ιδιωτικών επενδύσεων σε 
υπερσύγχρονες επιχειρήσεις. 
όταν κριθεί σκόπιμο, οι συνδεδεμένες χώρες θα πρέπει, όσο το 
δυνατόν πιο σύντομα και με τη στενότερη δυνατή συνεργασία, να 
συνδεθούν με τις εργασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά τα 
διευρωπαϊκά δίκτυα ενέργειας, πιθανώς μέσω της ομάδας επαφών γα ι 
την ενέργεια. 
η συμμετοχή των συνδεδεμένων χωρών στα ενεργειακά προγράμματα της 
Ευρωπαϊκής Ενωσης (π.χ. SAVE, πρόγραμμα για την εναρμόνιση των 
προδιαγραφών για την αποδοτικότητα της ενέργειας), θα πρέπει να 
επιτευχθεί το συντομότερο. 
θα πρέπει να δοθεί διπλωματική ενίσχυση για να διευκολυνθεί η 
προσχώρηση των συνδεδεμένων χωρών στο Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας. 
θα πρέπει επίσης να στηριχθούν πλήρως οι χώρες εκείνες που 
συμμετέχουν για πρώτη φορά στους ευρωπαϊκούς οργανισμούς προτύπων, 
ώστε να μπορέσουν να υιοθετήσουν τα αποδεκτά πρότυπα, ιδίως στους 
τομείς της αποδοτικότητας της ενέργειας και της διαλειτουργικότητας 
των δικτύων. 
(ε) Γεωργία 
Η γεωργία διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στις οικονομίες των συνδεδεμένων 
χωρών, και στις περισσότερες από αυτές μάλιστα είναι πολύ σημαντικότερη 
απ· ό,τι στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το παράρτημα III παρουσιάζει το μερίδιο 
που κατέχει η γεωργία στην απασχόληση και την παραγωγή της κάθε χώρας. 
Σε όλες αυτές τις χώρες η παραγωγή μειώθηκε από την στιγμή που άρχισε 
να εφαρμόζεται η μετάβαση προς μία οικονομία αγοράς. Αυτό οφείλεται εν 
μέρει στην πτώση της εγχώριας ζήτησης· ταυτόχρονα όμως η παραγωγή 
επηρεάσθηκε και από την αύξηση των τιμών των εισαγωγών, την έλλειψη 
κεφαλαίου και τα προβλήματα διαχείρισης που προέκυψαν κατά την 
ιδιωτικοποίηση. Ο τομέας του ζωικού κεφαλαίου επλήγη ιδιαίτερα από τη 
μείωση της παραγωγής. Οι κυβερνήσεις αντέδρασαν στηρίζοντας τις τιμές 
των παραγωγών με τον καθορισμό ελάχιστων τιμών για ορισμένα βασικά 
προϊόντα. Μερικές χώρες προέβλεψαν μάλιστα και εξαγωγικές επιδοτήσεις. 
Παρότι η ευρωπαϊκή αγορά δεν μπορεί να αποτελεί μοναδική διέξοδο για 
την παραγωγή των συνδεδεμένων χωρών, οι χώρες αυτές θεωρούν την Ευρώπη 
φυσικό προορισμό των γεωργικών τους προϊόντων, που εξασφαλίζει μάλιστα 
ικανοποιητικές τιμές. Ωστόσο, πρόσφατα οι εξαγωγές γεωργικών προϊόντων 
από τις συνδεδεμένες χώρες μειώθηκαν, ενώ οι εισαγωγές γεωργικών 
προϊόντων από την ΕΕ προς τις χώρες αυτές αυξήθηκαν ταχέως κατά την 
ίδια περίοδο. Λεπτομέρειες παρατίθενται στο παράρτημα IV. 
Με εξαίρεση την Ουγγαρία, όλες αυτές οι χώρες παρουσιάζουν τώρα 
αρνητικό γεωργικό εμπορικό ισοζύγιο με την ΕΕ, ενώ το 1990 μόνο η 
Ρουμανία παρουσίαζε αρνητικό ισοζύγιο. Το γεγονός αυτό οδήγησε μερικές 
από τις εν λόγω χώρες να εξετάσουν το ενδεχόμενο εφαρμογής μέτρων 
περιορισμού των εισαγωγών, τα οποία θα πρέπει να εξεταστούν για να 
διαπιστωθεί κατά πόσο συμβιβάζονται με τις ευρωπαϊκές συμφωνίες. 
Εμπόριο γεωργικών προϊόντων - Ισοζύγιο της ΕΕ με τις συνδεδεμένες χώρες 
(σε εκατομμύρια ECU) 
1990 1991 1992 1993* 
Ισοζύγιο -960 -702 -305 433 
•Ιανουάριο έως Νοέμβριο. Πηγή: Eurostat 
Στο πλαίσιο αυτό, είναι ζωτικής σημασίας να εξελιχθούν οι γεωργικές 
πολιτικές των συνδεδεμένων χωρών με τρόπο που συμβιβάζεται με τη 
μεταρρύθμιση της ΚΓΑ όπως και με τις δεσμεύσεις ΓΣΔΕ (GATT) τις οποίες 
έχουν αναλάβει η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι χώρες αυτές. Κατά συνέπεια, η 
Επιτροπή θα προβεί σε ανασκόπηση των επιλογών για τις μελλοντικές 
γεωργικές πολιτικές σε μια διευρυμένη Ευρώπη, με σκοπό να προετοιμάσει 
την προσχώρηση των συνδεδεμένων χωρών στην Ευρωπαϊκή Ένωση. 
Βραχυπρόθεσμα, οι εμπορικές σχέσεις στο γεωργικό τομέα πρέπει να 
αναθεωρηθούν για τους ακόλουθους λόγους: 
πρώτον, για να προσαρμοστούν οι ευρωπαϊκές συμφωνίες στη νέα 
κατάσταση που προέκυψε για την Ευρωπαϊκή Ένωση και για τις 
συνδεδεμένες χώρες με τη ολοκλήρωση του Γύρου της Ουρουγουάης. 
Πρόκειται για μια προσαρμογή που εκτείνεται πέραν της τεχνικής 
προσαρμογής και παρέχει τη δυνατότητα επανεκτίμησης του γεωργικού 
τμήματος των συμφωνιών αυτών υπό το φως των πρόσφατων εξελίξεων 
δεύτερον, πρέπει να προσαρμοστούν οι ευρωπαϊκές συμφωνίες στη 
διευρυμένη Ένωση, ειδικότερα να περιληφθούν οι ρυθμίσεις που έχουν 
θεσπίσει τα μελλοντικά κράτη μέλη στις διμερείς συμφωνίες τους με 
τις συνδεδεμένες χώρες. Ταυτόχρονα, πρέπει να γίνει λεπτομερής 
εξέταση των λόγων για τους οποίους μόνο λίγες από τις δασμολογικές 
ποσοστώσεις που άνοιξε η Ευρωπαϊκή Ένωση χρησιμοποιούνται πλήρως 
μέχρι στιγμής, οι λόγοι πρέπει να αναλυθούν, σε συνεργασία με τις 
συνδεδεμένες χώρες, και πρέπει να βρεθούν επειγόντως λύσεις. 
- τέλος, πρέπει να εξεταστούν οι εξελίξεις σχετικά με τις γεωργικές 
εξαγωγές της Ένωσης προς τις συνδεδεμένες χώρες, ώστε να 
εκτιμηθούν οι λόγοι της αξιοσημείωτης αύξησης των εξαγωγών αυτών, 
με σκοπό να διορθωθούν οι σοβαρές ανισορροπίες. 
(στ) Περιβάλλον και πυρηνική ασφάλεια 
Τα επίπεδα μόλυνσης σε ορισμένα τμήματα των συνδεδεμένων χωρών είναι 
ανησυχητικά. Στόχος της συνεργασίας με τις χώρες αυτές στον τομέα της 
περιβαλλοντικής πολιτικής, που αποτελεί νέο τομέα συνεργασίας, πρέπει 
να ε ίναι : 
- να συμβάλλει στην επίλυση σημαντικών διαμεθοριακών περιβαλλοντικών 
προβλημάτων, ιδίως σε περιοχές όπως το Μαύρο Τρίγωνο, η λεκάνη του 
Δούναβη, η Μεσόγειος και η Βαλτική θάλασσα. 
12 
να βοηθήσει τις συνδεδεμένες χώρες να εντάξουν το κριτήριο της 
περιβαλλοντικής βιωσιμότητας στις οικονομικές και τομεακές 
πολιτικές τους. 
να συμβάλει στην προετοιμασία των συνδεδεμένων χωρών για την 
προσχώρηση τους στην ΕΕ με την προσέγγιση και επιβολή των νόμων και 
προδιαγραφών που αφορούν το περιβάλλον. 
Το περιβάλλον, η πυρηνική ασφάλεια και η ενέργεια αποτελούν ήδη τομείς 
προτεραιότητας του προγράμματος PHARE, που αποσκοπεί στη δημιουργία 
συνθηκών που να επιτρέπουν την μακρόπνοη ανάπτυξη και αποτελεσματική 
παραγωγή ενέργειας. Η ΕΕ, που έχει αναλάβει το συντονισμό της Ομάδας 
των 24, κατέχει ηγετική θέση στην τεχνική βοήθεια που αποσκοπεί στην 
εισαγωγή κοινών προτύπων, προδιαγραφών και πρακτικών σε ολόκληρη την 
περιοχή. Η τεχνική αυτή βοήθεια θα πρέπει να καλύψει στο μέλλον και τα 
μέτρα υποδομής που αφορούν τη νομοθεσία, τη νομική ευθύνη και την 
ασφάλιση. 
Στο πλαίσιο της διαρθρωμένης σχέσης, η ΕΕ και οι συνδεδεμένες χώρες θα 
πρέπει να αναπτύξουν από κοινού ένα πλαίσιο διαβουλεύσεων για την 
μελλοντική τους συνεργασία. Με την προσέγγιση αυτή αποφεύγεται η 
περιττή επανάληψη των προσπαθειών, και διευκολύνει τη συνεργασία μεταξύ 
των ίδιων των συνδεδεμένων χωρών. 
(ζ) Περιφερειακή ανάπτυξη 
Οι ευρωπαϊκές συμφωνίες προβλέπουν συνεργασία μεταξύ των συνδεδεμένων 
χωρών και της Ενωσης στον τομέα της περιφερειακής ανάπτυξης και του 
σχεδιασμού της χρήσης των γαιών. Η συνεργασία βασίζεται προς το παρόν 
στην ανταλλαγή πληροφοριών, υπαλλήλων και την παροχή τεχνικής βοήθειας 
καθώς και στην κοινή δράση εκ μέρους περιφερειακών και τοπικών αρχών 
στον τομέα της οικονομικής ανάπτυξης. 
Η συνεργασία αυτή προετοιμάζεται από το 1990, με την καθιέρωση δεσμών 
μεταξύ πόλεων και περιοχών των κρατών μελών και της Κεντρικής και 
Ανατολικής Ευρώπης, που χρηματοδοτήθηκαν από το πρόγραμμα ECOS-
Ouverture. Το πρόγραμμα αυτό στηρίζει δράσεις υπέρ μικρών και μεσαίων 
επιχειρήσεων και, με την ανταλλαγή εμπειριών, προωθεί τον τουρισμό, την 
ανάπτυξη, την ορθολογική χρήση ενέργειας, την καλύτερη διάθεση 
αποβλήτων, τη βελτίωση της ρυμοτομίας των πόλεων, και την ενίσχυση των 
τοπικών δημοκρατικών θεσμών. Πιο πρόσφατα εντατικοποιήθηκε η συνεργασία 
στις μεθοριακές περιοχές μεταξύ της Ενωσης και της Ανατολικής Ευρώπης, 
με την εφαρμογή διασυνοριακού προγράμματος που χρηματοδοτείται από τα 
διαρθρωτικά κεφάλαια του διαπεριφερειακού προγράμματος και το PHARE. 
Η διασυνοριακή συνεργασία θα πρέπει να αναπτυχθεί περαιτέρω μεταξύ των 
ίδιων των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, ώστε να 
ξεπεραστούν τα εμπόδια στις συναλλαγές και να ενθαρρύνεται η οικονομική 
ανάπτυξη. 
Σε πιο στρατηγικό επίπεδο, θα πρέπει να συμμετάσχουν οι συνδεδεμένες 
χώρες στις συζητήσεις της Κοινότητας για το σχεδιασμό χρήσεων της γής. 
Η Επιτροπή πρόκειται να δημοσιεύσει το έγγραφο Ευρώπη 2000+, στο οποίο 
αναλύονται οι τάσεις των χρήσεων της γής και που αποτελεί συνέχεια της 
πρώτης τέτοιας πανκοινοτικής προσπάθειας, του εγγράφου Ευρώπη 2000, που 
δημοσιεύτηκε το 1991. Η νέα έκδοση δίνει ιδιαίτερη σημασία στον 
αντίκτυπο του ανοίγματος προς ανατολάς του εδάφους της Κοινότητας· το 
έγγραφο θα αποτελέσει βάση του μελλοντικού διαλόγου με τις συνδεδεμένες 
χώρες, οι συζητήσεις αυτές έχουν ήδη αρχίσει, ιδίως στη συνδιάσκεψη της 
Δρέσδης του 1993 για το σχεδιασμό της γής στην ευρύτερη Ευρώπη. 
Πραγματοποιούνται ήδη περαιτέρω μελέτες, που ασχολούνται με τον 
αντίκτυπο για τις χρήσεις γής των μεταβαλλόμενων σχέσεων με τρείς 
13 
περιοχές: την περιοχή της Βαλτικής, τη λεκάνη του Δούναβη και τον 
Εύξεινο Πόντο. 
Τα εν λόγω προγράμματα περιφερειακής συνεργασίας διαδραματίζουν 
συγκεκριμένο ρόλο. Ωστόσο, σημαντικότερο έργο για την Κοινότητα είναι 
να βασιστεί στην πείρα της σε θέματα κοινωνικής και οικονομικής συνοχής 
εντός της Κοινότητας, για να αξιολογήσει τις μεταβολές των υποδομών, 
της ανάπτυξης του ανθρώπινου δυναμικού και άλλων διαρθρωτικών αλλαγών· 
αυτές είναι θεμελιώδους σημασίας για να προετοιμαστεί το έδαφος για την 
προσχώρηση των συνδεδεμένων χωρών στην Ενωση, εφόσον το επιθυμούν. Οι 
ανάγκες είναι και τεράστιες και αντιμετωπίζονται για πρώτη φορά· 
γι'αυτό και θα χρειαστεί φαντασία στην εξεύρεση λύσεων. 
(Π) Κοινωνική πολιτική 
Η προσχώρηση στην Ενωση προϋποθέτει επίσης ότι θα υιοθετηθεί το 
κοινοτικό κεκτημένο στον τομέα της κοινωνικής πολιτικής. Με στόχο την 
προσχώρηση, η Ενωση θα δώσει συνέχεια στις ευρωπαϊκές συμφωνίες που ήδη 
προβλέπουν συνεργασία σε ορισμένους τομείς, όπως η κοινωνική πρόνοια 
και η υγεία. Στόχος είναι να βελτιωθεί το επίπεδο προστασίας της υγείας 
και ασφάλειας των εργαζομένων στις συνδεδεμένες χώρες με κριτήριο το 
επίπεδο προστασίας που υπάρχει στην Κοινότητα, να αναβαθμιστούν 
υπηρεσίες όπως η επαγγελματική κατάρτιση, και να προσαρμοστούν τα 
συστήματα κοινωνικής πρόνοιας στις νέες οικονομικές και κοινωνικές 
συνθήκες. Στη Κοπεγχάγη το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αποφάσισε, στο πλαίσιο 
της προώθησης της οικονομικής ολοκλήρωσης μέσω της προσέγγισης των 
νομοθεσιών, ότι η πρόοδος σε τομείς όπως η προστασία των εργαζομένων 
είναι ιδιαίτερα σημαντική. 
Με βάση τις ευρωπαϊκές συμφωνίες και τις αποφάσεις που ελήφθησαν στην 
Κοπεγχάγη, η Ενωση και οι συνδεδεμένες χώρες μπορούν να αναπτύξουν τη 
συνεργασία στην κοινωνική πολιτική σε διάφορους τομείς, όπως μεταξύ 
άλλων: 
την πολιτική για την απασχόληση και την αγορά εργασίας. Για να 
ενισχυθούν οι συνδεδεμένες χώρες στις προσπάθειες τους να 
συνδυάσουν τις οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της μετάβασης, 
θα πρέπει να ενισχυθεί η διαμόρφωση αποτελεσματικών πολιτικών της 
αγοράς εργασίας, σε τομείς που προωθούν την απασχόληση, π.χ. 
κατάρτιση, μεταρρύθμιση της εργατικής νομοθεσίας, αποδοτική 
διαχείριση κλπ. Αυτά τα μέτρα είναι ιδιαίτερα σημαντικά ενόψει της 
βιομηχανικής αναδιάρθρωσης, η οποία θα έχει σοβαρές επιπτώσεις για 
την απασχόληση. 
κοινωνική ασφάλιση και προστασία: Η Ευρωπαϊκή Ενωση ενέκρινε 
σύσταση σχετικά με την σύγκλιση των στόχων της κοινωνικής πολιτικής 
(92/442/ΕΟΚ), που, ενώ σέβεται την ανεξαρτησία και την ποικιλία των 
συστημάτων που λειτουργούν σε κάθε χώρα, ορίζει τρία θεμελιώδη έργα 
της κοινωνικής προστασίας. Αυτά είναι η κοινωνική και οικονομική 
ολοκλήρωση, η εξασφάλιση ελάχιστων πόρων και η διατήρηση των 
εισοδημάτων. Η πείρα των κρατών μελών στους τομείς αυτούς μπορεί να 
αποτελέσει χρήσιμο σημείο αναφοράς για τις συνδεδεμένες χώρες κατά 
την προσαρμογή των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης. 
- υγεία και ασφάλεια στον τόπο εργασίας. Ο περιορισμός των εργασιακών 
ατυχημάτων και των επαγγελματικών ασθενειών είναι τομείς στους 
οποίους η Ενωση μπορεί να παράσχει ενίσχυση και εμπειρογνωμοσύνη 
στις συνδεδεμένες χώρες. Στόχος πρέπει να είναι να εισαχθούν 
σταδιακά οι ελάχιστες απαιτήσεις και πρακτικές που είναι συμβατές 
με εκείνες της ΕΕ. Η Ενωση θα μπορούσε επίσης να δώσει τεχνική 
βοήθεια στις συνδεδεμένες χώρες για να καταρτίσουν πρόγραμμα και 
χρονοδιάγραμμα προσέγγισης της σχετικής νομοθεσίας. 
14 
— δημόσια: υγεία- ot συνδεδεμένες χώρες θα πρέπει να συμμετάσχουν στις 
δραστηριότητες οι οποίες περιγράφονται στα προτεινόμενα από την 
επιτροπή σχέδια οράσεως σε τομείς όπως σ καρκίνος, η εξάρτηση από 
ναρκωτικά., η ενημέρωση σε θέματα υγείας. 
(θ) Συνεργασία στον πολιτιστικό τομέα 
Η συνεργασία στον πολιτιστικό τομέα συμβάλει στην αμοιβαία 
ευαισθητοποίηση και προσφέρει τη δυνατότητα να δημιουργηθούν σημαντικοί 
δεσμοί μεταξύ της Ενωσης και των συνδεδεμένων χωρών- ως εκ τούτου θα 
πρέπει να ενισχυθεί ως ένδειξη της κοινής πολιτιστικής μας" κληρονομιάς. 
Στις ευρωπαϊκές συμφωνίες τα μέρη αναλαμβάνουν να προωθούν την 
πολιτιστική συνεργασία, σε τομείς όπως η ανταλλαγή έργων τέχνης και 
καλλιτεχνών, οι λογοτεχνικές μεταφράσεις, η διατήρηση και αναπαλαίωση 
μνημείων και χώρων, η κατάρτιση και ευαισθητοποίηση σε πολιτιστικά 
Βέματα-
Όταν κρίνεται σκόπιμο, οι ευρωπαϊκές συμφωνίες προβλέπουν την ετκέκταστ\ 
των κοινοτικών προγραμμάτων πολιτιστικής συνεργασίας και στις 
συνδεδεμένες χώρες- Η Επιτροπή θα προτείνει την επέκταση των ακόλουθων 
προγραμμάτων στις συνδεδεμένες χώρες: 
- Kaleidoscope,, πρόγραμμα που ενισχύει καλλιτεχνικές δραστηριότητες 
με ευρωπαϊκή διάσταση. 
- Ariane, που ενισχύει τα λογοτεχνικά έργα, και ιδίως τη μετάφραση 
τους -
"Hfcrd -την" έναρξη;, ισχύος της συνθήκης για την 3υρωπαΤκτ1 Ενωση, οι' 
τφ^ο^σοΧί^ες-.φΰυ πολιτιστικού τομέα βασίζονται στο άρθρο.' 128. Hs την 
εοαρμόχη :'-των. /δραστηριοττίτςυν στον Ξ\> λόγω τομέα, η -Ενωση έχε: τη 
δοναχότπττα:! vVr;'συμβάλει στην ενίσχυση τοτν? δεσμών και του πολιτιστικού 
διαλόγου £μ^ΐςεξύ.\ των κρατών μελών κ~ι των συνδεδεμένων κρατών,. 
2S ιτχών> "ÇT.,UÇ j εν λόγ»· χώρες,, που να. προσφέρουν ευκολδτερη-πρόσβσχτη στον 
πολιτι^ιχοΤ.^ουτό .των χωρών και ιζερ ιοερειών της Ξνωσης.- .·" · V 
(ι) Συνεργασία στους τομείς της επιστήμης και τεχνολογίας 
Η συνεργασία στους τομείς της επιστήμης και τεχνολογίας μεταξύ της 
Ενωσης και των συνδεδεμένων χωρών είναι προς το αμοιβαίο συμφέρον. 
Από το 1992 η £νωση εφαρμόζει εκτενή δράση συνολικού κόστους άνω των 
150 εκατ. Eco για την προώθηση της επιστημονικής και τεχνικής 
συνεργασίας- η δράση αυτή καλύπτει τη συμμετοχή στο τρίτο πρόγραμμα-
πλαΓσιο καθώς και κοινά ερευνητικά έργα, επιστημονικά δίχτυα, 
συνδιασκέψεις και και διακίνηση προσωπικού. 
Προβλέπονται δύο κυρίως θέματα για μελλοντική συνεργασfore 
- άνοιγμα ολόκληρου του τέταρτου προγράμματος—πλαισίου για συμμετοχή 
ανά έργο, επιτρέποντας έτσι μια στενότερη συμμετοχή στην κοινή 
προσπάθεια της Κοινότητας υπέρ της έρευνας. και ανάπτυξης 
τεχνολογίας- με τον τρόπο αυτό ευνοείται η ανάπτυξη της βιομηχανίας 
(ιδίως μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων) στην ευρύτερη ευρωπαϊκή 
αγορά., μεταξύ άλλων με τη δημιουργία ανοιχτής και ενιαίας υποδομής 
πληροφορικής στην Ευρώπη. 
- δράση που επικεντρώνεται στους κύριους τομείς (που καθορίζονται σε 
συνεργασίας με τις εν λόγω χώρες) για την αποκατάσταση του 
παραγωγικού συστήματος και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής. 
15 
Η επιστήμη και τεχνολογία μπορούν να συμβάλουν στη επίλυση ορισμένων 
σοβαρών δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι χώρες αυτές. Αυτή η 
ενέργεια υπάγεται στη δράση 2 (διεθνής συνεργασία σύμφωνα με το 
πρόγραμμα-πλα ίσιο). 
(ια) Ενημέρωση 
Οι ευρωπαϊκές συμφωνίες περιλαμβάνουν άρθρο σχετικά με την αμοιβαία 
ανταλλαγή πληροφοριών. Δίνεται προτεραιότητα στα προγράμματα που έχουν 
στόχο την ενημέρωση του κοινού. Για την Ενωση αυτό συνεπάγεται την 
καταβολή σημαντικής προσπάθειας για την ενημέρωση του κοινού εν γένει 
καθώς και ειδικών τμημάτων του πληθυσμού στις συνδεδεμένες χώρες, 
μεταξύ άλλων με την πρόσβαση σε βάσεις δεδομένων της Ενωσης. Σύμφωνα με 
τις ενδείξεις, το ενδιαφέρον για τις πληροφορίες αυτές είναι ζωηρό, 
και θα χρειαστεί να καταβληθεί σοβαρή σχετική προσπάθεια κατά τα 
επόμενα χρόνια. 
Ε. ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ 
(α) Το πρόγραμμα PHARE 
Εκτός από την ενίσχυση της μεταρρύθμισης και οικονομικής αλλαγής, το 
PHARE ενισχύει χρηματικά την εφαρμογή των ευρωπαϊκών συμφωνιών, και 
κατά συνέπεια στηρίζει πολλά από τα στοιχεία της στρατηγικής που 
παρουσιάζεται στο παρόν έγγραφο. 
Η Επιτροπή έλαβε πρόσφατα μέτρα για τη βελτίωση της λειτουργίας του 
PHARE σε τομείς όπως ο κύκλος προγραμματισμού, η ποιότητα των 
προγραμμάτων και ο ρυθμός εκταμίευσης, βστόσο, το PHARE θα πρέπει να 
ενισχυθεί περαιτέρω ώστε να αποτελεί ικανοποιητικό μέσο εφαρμογής της 
εν λόγω στρατηγικής. Οι κυριότερες μεταβολές που θεωρούνται απαραίτητες 
είναι οι εξής: 
η στροφή προς προγράμματα που στηρίζουν τις επενδύσεις και παρέχουν 
άμεση χρηματοδότηση στους τελικούς χρήστες θα πρέπει να συνεχιστεί· 
είναι αυτό που χρειάζονται αυτή τη στιγμή οι εταίροι. Η διευκόλυνση 
για την υποδομή που αποφασίστηκε στην Κοπεγχάγη θα πρέπει να 
αναπτυχθεί και πέρα από την υποδομή των μεταφορών το όριο του 15% 
θα πρέπει να εγκαταλειφθεί, θα πρέπει να επεκταθούν προγράμματα που 
χρηματοδοτούν την ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα, μεταξύ άλλων η 
ιδιωτικοποίηση και αναδιάρθρωση και η ανάπτυξη μικρών και μεσαίων 
επιχειρήσεων. 
Η περαιτέρων ανάπτυξη του πολυετούς προγραμματισμού κατά την 
περίοδο 1995-1999 θα επέτρεπε στην Επιτροπή μέσω του PHARE να 
διαπραγματευθεί και να εγκρίνει πολυετείς συμβάσεις-πλαίσια. Αυτό 
θα ευνοούσε την αποκέντρωση, τις επενδύσεις, δεδομένου ότι θα ήταν 
έτσι εκ των προτέρων γνωστή η κοινοτική βοήθεια και την καλύτερη 
διοίκηση του προγράμματος. Επιπλέον, το PHARE θα πρέπει να είναι 
αρκετά ευέλικτο κατά την τελική κατανομή των πόρων μεταξύ των χωρών 
και των τομέων, ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι επιδόσεις. 
16 
- Το επισυναπτόμενο δημοσιονομικό δελτίο προσδιορίζει ενδεικτικό 
σχέδιο χρηματοδότησης για το PHARE κατά τη διάρκεια της πενταετίας 
1995-1999 και συμβιβάζεται με τους προσανατολισμούς που συμφωνήκαν 
στο Εδιμβούργο με το κεφάλαιο για την χρηματοδοτική συνεργασία των 
ευρωπαϊκών συμφωνιών· αποτελεί έκφραση τςη δήλωσης της Κοπεγχάγης 
σύμφωνα με την οποία "η Κοινότητα θα συνεχίσει να διαθέτει 
σημαντικό μέρος των δημοσιονομικών πόρων που προβλέπονται για 
εξωτερική δράση στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης 
ιδίως μέσω του προγράμματος PHARE". Το σχέδιο αυτό έχει πολιτική 
προτεραιότητα· κατά συνέπεια θα ζητηθεί έγκριση της αρχής του 
προϋπολογισμού, και στη συνέχεια θα υποβάλλεται στην ετήσια 
διαδικασία του προϋπολογισμού. Ετσι θα επιτυγχάνεται μεγαλύτερη 
βεβαιότητα για το σχεδιασμό και συνεπώς η πολυετής προσέγγιση θα 
είναι συμφερότερη για τις συνδεδεμένες χώρες όσον αφορά τον 
οικονομικό αντίκτυπο του PHARE. 
Τα προγράμματα του PHARE υπέρ της δημοκρατίας και της κοινωνίας 
των πολιτών θα πρέπει να ενισχυθούν ώστε να παγιωθεί η πολιτική 
μεταρρύθμιση και να ενισχυθεί η σταθερότητα. 
(β) Δανειοδοτικά μέσα 
Η Κοινότητα διαθέτει ορισμένα δανειοδοτικά μέσα που χρησιμοποιούνται 
για την προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης των χωρών αυτών. Το πρώτο 
μέσο συνίσταται στην χρηματοδοτική συνδρομή του ισοζυγίου πληρωμών, 
χρησιμοποιήθηκε κυρίως στα αρχικά στάδια της διαδικασίας μετάβασης για 
να εξασφαλιστεί η σταθερότητα του ισοζυγίου πληρωμών και να καθιερωθεί 
μετατρέψιμο νόμισμα. Το δεύτερο συνίσταται στη δανειοδότηση έργων, 
κυρίως μέσω της ETE, και έχει χρησιμοποιηθεί ευρέως στην ανάπτυξη των 
υποδομών. Κατά συνέπεια η Επιτροπή προτείνει: 
να καταστεί η ΕΤΑΑ πραγματικό μέσο της πολιτικής της Ενωσης, μετά 
την έναρξη ισχύος της συνθήκης του Μάαστριχτ. Δεδομένου ότι η 
Ενωση, τα κράτη μέλη και η ETE κατέχουν από κοινού την πλειοψηφία 
των μετοχών, θα μπορούσε να αποφασιστεί όλοι οι διοικητές που 
προέρχονται από τα μέλη της Ενωσης να υποστηρίζουν τις κοινές 
θέσεις, σύμφωνα με το άρθρο J-2-3 της Συνθήκης. 
να εξετάζει η Ενωση το ενδεχόμενο παροχής μακροοικονομικής 
χρηματοδοτικής βοήθειας στις συνδεδεμένες χώρες σύμφωνα με όσα 
προβλέπονται για την παροχή της αντίστοιχης βοήθειας στα κράτη 
μέλη, με καθορισμένα ανώτατα όρια. Αυτή η μορφή βοήθειας σε δάνεια 
ταχείας εκταμίευσης μπορεί όχι μόνο να συγκεντρώνεται σε κρίσιμες 
καταστάσεις του ισοζυγίου πληρωμών αλλά και να συμπληρώνει 
επιδοτήσεις έργων (PHARE) και δάνεια (ETE, ΕΤΑΑ) και να ενισχύει 
την εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και τα εθνικά 
προγράμματα διαρθρωτικής προσαρμογής, ο ι γενικοί όροι και οι 
συνθήκες που ισχύουν για αυτή τη μορφή ενίσχυσης μπορούν να 
ενταχθούν σε σύστημα με απόφαση-πλαίσιο τυ Συμβουλίου. 
να εξετάσει η Ενωση κατά πόσο εξακολουθεί να είναι αναγκαία η 
πλήρης δημοσιονομική εγγύηση για τα δάνεια της ETE στις 
συνδεδεμένες χώρες. 
Λ7 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I 
Δυνατότητες συνεδριάσεων μεταξύ του Συμβουλίου της Ένωσης 
και των συνδεδεμένων χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης 
και θέματα που προτείνονται για συζήτηση 
Συνεδρίαση Ημερομηνία 
Γενικές υποθέσεις Σεπτέμβριος, ΓΣΗΕ, Νέα Υόρκη 
Έρευνα 
Περιβάλλον 
Νεολαία 
Ecofin 
Τηλεπικοινωνίες 
Μεταφορές 
Ενέργεια 
Υγεία 29 Σεπτεμβρίου 
4 Οκτωβρίου 
27 Οκτωβρίου 
7 Νοεμβρίου 
17 Νοεμβρίου 
21-22 Νοεμβρίου 
29 Νοεμβρίου 
22 Δεκεμβρίου 
!.. 
18 
Hfl^APTHMA II 
ρητορικό ισοζύγιο των συνδεδεμένων χωρών με την ΕΕ (σε δισεκατ. ECU 
Τσεχ ία/Σλοβακ ία 
Ουγγαρ ία 
Πόλων ία 
ΣΕΣΚΕ 
Βουλγαρ ία 
Ρουμαν ία 
6 συνδεδ.χώρες 1989 
0,2 
•0,4 
-0,1 
•0,3 
•0,9 
1,9 
0,6 1992 
-0,7 
-0,1 
-1,1 
-1,9 
-0,2 
-0,5 
-2,5 1993 
-1,3 
-1,0 
-2,3 
-4,5 
-0,4 
-0,6 
-5,6 
Πηγή: EUROSTAT 
Μερίδιο των εξαγωγών των συνδεδεμένων χωρών στις εισαγωγές της ΕΕ(%) 
1989 
2,7 1992 1993 
3,9 4,2 
Μερίδιο των εισαγωγών των συνδεδεμένων χωρών στις εξαγωγές της ΕΕ 
1989 
2,8 1992 1993 
4,9 5,3 
Πηγή: EUROSTAT 
*Λ 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III 
ΠΙΝΑΚΑΣ 1 
Μερίδιο της γεωργίας στην απασχόληση και την παραγωγή 
% (91) ΑΕγχΠ % (92) Απασχόληση 
Βουλγαρία (3) 16 19,5 
Τσεχική Δημοκρατία (1) 8,5 9,9 
Ουγγαρία (1) 15 10 
Πολωνία (3) 7,3 28,1 
Ρουμανία (3) 22,7 29 
Σλοβακία (1) 8,3 13 
ΕΕ (2) 2,8 5,8 
Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή & ΟΟΣΑ 
FAO, ΕΒΕΚ, Εθνικές Αρχές 
(1) 1990 
(2) 1991 
(3) 1992 
2© 
ΠΙΝΑΚΑΣ 2 
ΓΕΩΡΓΙΚΕΣ Ε3ΑΓΩΓΕΣ ΤΗΣ ΕΕ (εκατ. ECU) 
Πόλων ία 
Ουγγαρ ία 
Πρώην ΟΔΤΣ 
Ρουμανία 
Βουλγαρ ία 
Σύνολο 1990 
615 
119 
149 
300 
83 
1266 1991 
996 
152 
267 
243 
155 
1813 1992 1993 
924 973 
225 299 
418 467 
324 296 
125 195 / 
2016 2230 
Πηγή: EUROSTAT 
ΠΙΝΑΚΑΣ 3 
ΓΕΩΡΓΙΚΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ ΤΗΣ ΕΕ ΑΠΟ (εκατ. ECU) 
Πόλων ία 
Ουγγαρ ία 
Πρώην ΟΔΤΣ 
Ρουμαν ία 
Βουλγαρ ία 
Σύνολο 1990 
1106 
713 
213 
41 
152 
2226 1991 
1080 
920 
247 
76 
192 
2515 1992 
952 
830 
277 
78 
184 
2321 1993 
723 
624 
230 
72 
157 
1806 
Πηγή: EUROSTAT 
h 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV 
Δημοσιονομικό Δελτίο 
1. ΤΙΤΛΟΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 
Κοινοτική συνδρομή για την ολοκλήρωση και τη μεταρρύθμιση των ΧΚΑΕ 
(πρόγραμμα PHARE) 
2. ΣΧΕΤΙΚΟ ΚΟΝΔΥΛΙΟ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 
Β7-60 Συνεργασία με τις χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης 
3. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ 
Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3906/89 του Συμβουλίου, της 18 Δεκεμβρίου 
1989, σχετικά με την οικονομική βοήθεια υπέρ της Δημοκρατίας της 
Ουγγαρίας και της Λαϊκής Δημοκρατίας της Πολωνίας (ΕΕ αριθ. L 375 
της 23.12.1989, σ. 11)· 
Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2698/90 του Συμβουλίου της 17 Σεπτεμβρίου 
1990, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3906/89 ώστε 
να επεκταθεί η οικονομική βοήθεια σε άλλες χώρες της κεντρικής και 
ανατολικής Ευρώπης (ΕΕ αριθ. L 257 της 21.09.1990, σ. 1)· 
Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3800/91 του Συμβουλίου, της 23 Δεκεμβρίου 
1991, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3906/89 ώστε 
να επεκταθεί η οικονομική βοήθεια σε άλλες χώρες της κεντρικής και 
ανατολικής Ευρώπης (ΕΕ αριθ. L 357 της 28.12.1991, σ. 10)· 
Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2334/92 του Συμβουλίου, της 7 Αυγούστου 
1992, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3906/89 ώστε 
να επεκταθεί η οικονομική βοήθεια στη Σλοβενία (ΕΕ αριθ. L 227 της 
11.08.1992), σ. 1)· 
Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ.1764/93 του Συμβουλίου,της 30 Ιουνίου 1993, 
για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3906/89 σχετικά με 
την οικονομική βοήθεια υπέρ ορισμένων χωρών της κεντρικής και 
ανατολικής Ευρώπης (ΕΕ αριθ. L 162 της 3.7.1993, σ. 1)· 
Ευρωπαϊκές συμφωνίες οι οποίες έχουν επικυρωθεί, με την Πολωνία 
και την Ουγγαρία και οι οποίες έχουν υποβληθεί στη διαδικασία 
επικύρωσης με την Τσεχία, τη Σλοβακία, τη Βουλγαρία και τη 
Ρουμανία. 
Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 4253/88 του Συμβουλίου, της 19 Δεκεμβρίου 
1988, περί των διατάξεων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 
2052/88 όσον αφορά τον συντονισμό των παρεμβάσεων των διαφόρων 
διαρθρωτικών ταμείων, αφενός και το συντονισμό μεταξύ αυτών και των 
παρεμβάσεων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και άλλων 
υφιστάμενων χρηματοδοτικών οργάνων, αφετέρου (ΕΕ αριθ. L 374 της 
31.12.1988, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 
2082/93 (ΕΕ αριθ. L 193 της 31.7.1993, σ. 20), και ιδίως το άρθρο 
11. 
Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1360/90 του Συμβουλίου της 7 Μαΐου 1990. 
(") ι2Λ 
4. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 
4.1. Γενικός στόχος της ενέργειας 
Το πρόγραμμα PHARE εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της βοήέειας την 
οποία χορηγεί η Δύση στις ΧΚΑΕ. Η εν λόγω βοήθεια έχει σκοπό να 
διευκολύνει, σε κάθε χώρα, τη μετάβαση από ένα σύστημα σχεδιασμένης 
οικονομίας, σε ένα δημοκρατικό σύστημα, το οποίο βασίζεται σε 
οικονομία αγοράς. Επιπλέον, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κοπεγχάγης 
του Ιουνίου 1993 όρισε ότι ο στόχος που πρέπει να επιτευχθεί, 
είναι η προσχώρηση των εν λόγω χωρών στην Ευρωπαϊκή Ένωση. 
Οι ευρωπαϊκές συμφωνίες, οι οποίες έχουν υπογραφεί ή βρίσκονται 
στη διαδικασία υπογραφής με τις ΧΚΑΕ, διαθέτουν ένα προνομιούχο 
χρηματοδοτικό μέσο, το πρόγραμμα PHARE. 
Επομένως, οι ενέργειες οι οποίες χρηματοδοτούνται με το εν λόγω 
κεφάλαιο, αποβλέπουν, σε συμφωνία με το ανωτέρω περιγραφόμενο 
πολιτικό πλαίσιο, στα εξής: 
* την σταθεροποίηση και στήριξη κατά την αρχική φάση της 
μετάβασης (βοήθεια για τη δημιουργία οργάνων τα οποία 
χαρακτηρίζουν ένα κράτος δικαίου και ενός βασικού κανονιστικού 
πλαισίου)· 
* την εφαρμογή και στήριξη της διαδικασίας οικονομικών 
μεταρρυθμ ίσεων· 
* την ανάπτυξη ενός κοινωνικού πλαισίου, σύμφωνου με το γενικό 
στόχο του προγράμματος PHARE* 
* τη συγχρηματοδότηση των ενεργειών διαρθρωτικού χαρακτήρα στις 
τρίτες γειτονικές χώρες της Κοινότητας, οι οποίες θα 
συγχρηματοδοτηθούν από κοινού με τα διαρθρωτικά ταμεία. 
Οι ενέργειες αυτές εφαρμόζονται στις δικαιούχους χώρες για κάθε μία 
χωριστά, για να ληφθούν υπόψη τα διαφορετικά στάδια μετάβασης και 
ανάπτυξης της κάθε χώρας. 
Τα χρηματοδοτούμενα προγράμματα καθορίζονται κατά γενικό τρόπο 
σύμφωνα με τις τομεακές προτεραιότητες, οι οποίες προσδιορίζονται 
από τις δικαιούχους χώρες, πράγμα το οποίο αποτελεί θεμελιώδες 
χαρακτηριστικό του προγράμματος PHARE ("demand driven approach"). 
4.2. Χρονική διάρκεια της ενέργειας και προβλεπόμενες ρυθμίσεις για 
την ανανέωση της. 
Όπως έχει σήμερα η κατάσταση στις χώρες της κεντρικής και 
ανατολικής Ευρώπης, προβλέπεται χρηματοδοτική συμμετοχή στις 
μεταρρυθμίσεις τουλάχιστον μέχρι το 1999. Η εν λόγω πρόβλεψη είναι 
σύμφωνη με τις δημοσιονομικές προοπτικές, τις οποίες ενέκρινε το 
Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Εδιμβούργου της 11ης και 12ης Δεκεμβρίου 
1992. 
1Λ 
5. ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ/ΕΣΟΔΩΝ 
5.1. ΜΥΔ 
5.2. ΔΠ 
5.3. Είδος των εσόδων : ουδέν 
6. ΕΙΔΟΣ ΤΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ/ΕΣΟΔΩΝ 
επιδότηση κατά 100% 
Εν γένει, η χρηματοδότηση την οποία εξασφαλίζει η ενέργεια, 
λαμβάνει τη μορφή επιδότησης κατά 100% των λειτουργικών δαπανών 
προγράμματος. 
Επιδότηση για συγχρηματοδότηση από κοινού με άλλες 
χρηματοδοτικές πηγές του δημοσίου ή του ιδιωτικού τομέα. 
Επιπλέον, συμβαίνει οι συγχρηματοδοτήσεις να διοργανώνονται στο 
πλαίσιο της ομάδας των 24, με την ETE, την ΕΤΑΑ και την 
Παγκόσμια Τράπεζα, ή στο πλαίσιο πρωτοβουλιών, τις οποίες 
λαμβάνουν μη κυβερνητικές οργανώσεις ή με τις ίδιες τις ΧΚΑΕ. 
Ειδικότερα, η συγχρηματοδότηση απαντάται στο πλαίσιο της 
διασυνοριακής συνεργασίας στον πολιτιστικό τομέα. 
Επιδότηση επιτοκίου 
Σε ορισμένες περιπτώσεις, και ιδίως στο πλαίσιο των 
αναπτυξιακών προγραμμάτων και των προγραμμάτων στήριξης στις 
MME, πρόκειται να προβλεφθούν επιδοτήσεις επιτοκίου. 
Άλλα 
Προβλέπεται, σε περίπτωση οικονομικής επιτυχίας της ενέργειας, 
μερική ή ολική επιστροφή του ποσού της κοινοτικής 
χρηματοδότησης; = όχι 
Επιφέρει η προτεινόμενη ενέργεια μεταβολή του ύψους των εσόδων; 
Εάν ναι, ποια είναι η φύση της μεταβολής και ποιο είναι το 
είδος των μεταβαλλόμενων εσόδων; = ουδέν 
Επαναχρησιμοποίηση = ουδέν 
°ι\ 
7. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ 
7.1. Τρόπος υπολογισμού του συνολικού κόστους της ενέργειας 
Βλέπε συνημμένο πίνακα. 
Ο ενδεικτικός πολυετής χρηματοδοτικός προγραμματισμός που εκτίθεται 
στο παράρτημα, βασίζεται στις γενικές κατευθύνσεις του Συμβουλίου 
του Εδιμβούργου και είναι σύμφωνος με τη δήλωση του Συμβουλίου της 
Κοπεγχάγης, κατά το ότι η Κοινότητα θα συνεχίσει να διαθέτει 
σημαντικό μέρος των δημοσιονομικών πόρων που προβλέπονται για 
εξωτερικές ενέργειες στις ΧΚΑΕ, ιδίως μέσω του προγράμματος PHARE. 
Παρά το γεγονός ότι, σε σχέση με τις ανάγκες των ΧΚΑΕ, τα ποσά 
τΠζ χρηματοδοτικής βοήθειας, τα οποία μπορεί να διαθέσει το 
πρόγραμμα PHARE στο πλαίσιο των σημερινών δημοσιονομικών 
προοπτικών, παραμένουν περιορισμένα, η Ένωση, με την επιφύλαξη 
της ετήσιας δημοσιονομικής διαδικασίας, προβλέπει, για την 
περίοδο 1995-1999, ποσό ύψους 7.072 δισεκατ. ECU για το 
κεφάλαιο Β7-60 "Συνεργασία με τις χώρες της κεντρικής και 
ανατολικής Ευρώπης". Τούτο αντιπροσωπεύει ετήσια μεγέθυνση 
περίπου 10% κατά μέσο όρο, για την αντίστοιχη περίοδο των 
δημοσιονομικών προοπτικών. (1993-1999). 
7.2. Αναλυτική παράθεση των στοιχείων του κόστους 
Η ενδεικτική αναλυτική παράθεση, σε ποσοστό επί τοις εκατό, για 
κάθε είδος προγράμματος είναι η εξής : 
- εθνικά προγράμματα υπέρ ΧΚΑΕ 80% 
προγράμματα για περισσότερες χώρες, τα οποία 
ενθαρρύνουν τη συνεργασία μεταξύ πολλών εξ αυτών 15% 
άλλα προγράμματα, περιλαμβανομένης της στήριξης 
για την εφαρμογή των Ευρωπαϊκών Συμφωνιών 5% 
7.3. Ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα των πιστώσεων 
Βλέπε συνημμένο πίνακα. 
8. ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΑ ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΑΤΗΣ (ΚΑΙ 
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥΣ) 
Τα χρηματοδοτούμενα έργα στο πλαίσιο του προγράμματος PHARE 
παρακολουθούνται τακτικά και ελέγχονται συστηματικά από τις υπηρεσίες 
της Επιτροπής ή εξουσιοδοτημένους από αυτήν υπαλλήλους, καθώς και από 
το Ελεγκτικό Συνέδριο. 
V 
1< 
9. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΟΣΤΟΥΣ/ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ 
9.1. Ειδικοί και ποσοστικοί στόχοι, πληθυσμός στον οποίο 
απευθύνεται η ενέργεια 
- Ειδικοί στόχοι : εναρμόνιση με το γενικό στόχο 
Στο πλαίσιο του γενικού στόχου που περιγράφεται στο σημείο 
4.1, οι ενέργειες που αναλαμβάνονται για το εν λόγω 
κεφάλαιο έχουν ως αντικείμενο την ολική ή μερική 
χρηματοδότηση προγραμμάτων στους εξής τομείς: 
αναδιάρθρωση και ιδιωτικοποίηση των κρατικών επιχειρήσεων, 
βιομηχανικών ή γεωργικών, 
βοήθεια στον ιδιωτικό τομέα, κυρίως στις MME και προώθηση 
των ιδιωτικών επενδύσεων και του τουρισμού, 
εκσυγχρονισμός του χρηματοοικονομικού συστήματος, της 
φορολογικής πολιτικής καθώς και των χρηματοπιστωτικών 
υπηρεσιών, 
- ανάπτυξη πλαισίου κοινωνικής προστασίας, που περιλαμβάνει 
δραστήριες πολιτικές για την απασχόληση και την 
καταπολέμηση της ένδειας, 
- προστασία και πυρηνική ασφάλεια, 
- μεταρρυθμίσεις, οι οποίες αφορούν την αποκατάσταση των 
θεμελιωδών υποδομών για τη δημιουργία σύγχρονης οικονομίας 
για παράδειγμα, στους τομείς του περιβάλλοντος, της 
ενέργειας, της υγείας και του ανθρώπινου δυναμικού, 
- βοήθεια στις παραμεθόριες περιοχές των ΧΚΑΕ ώστε να 
υπερπηδήσουν τα συγκεκριμένα αναπτυξιακά προβλήματα, τα 
οποία οφείλονται στη σχετική απομόνωση τους, προς όφελος 
της εθνικής οικονομίας και του συνόλου του πληθυσμού, και 
να ληφθούν ευρύτερα υπόψη τα προβλήματα του περιβάλλοντος, 
ενθαρρύνεται η δημιουργία και ανάπτυξη δικτύων συνεργασίας 
σε αμφότερες τις πλευρές των συνόρων, και η σύνδεση μεταξύ 
αυτών των δικτύων και των ευρύτερων κοινοτικών δικτύων, 
- βοηθείται η υλοποίηση ευρύτερων στόχων συνεργασίας στο χώρο 
του εμπορίου και των συμφωνιών συνεργασίας που συνάπτονται 
μεταξύ της Κοινότητας και ορισμένων χωρών της κεντρικής και 
ανατολικής Ευρώπης, ειδικότερα εν όψει της ολοκλήρωσης των 
διαδικασιών που προβλέπονται στις ευρωπαϊκές συμφωνίες. 
Πληθυσμός, στον οποίο απευθύνεται η 
ενέργεια : πρέπει ενδεχομένως, να 
γίνεται διάκριση ανά στόχο· πρέπει να 
προσδιορίζονται οι τελικοί δικαιούχοι 
της δημοσιονομικής παρέμβασης της 
Κοινότητας καθώς και οι ενδιαμέσως 
παρεμβαίνοντες φορείς. 
Οι τελικοί αποδέκτες της βοήθειας PHARE είναι βεβαίως οι 
πολίτες των δικαιούχων χωρών. Πιο συγκεκριμένα, ο πληθυσμός 
στον οποίο απευθύνεται κάθε πρόγραμμα, εξαρτάται από το είδος 
του προγράμματος και τις ρυθμίσεις παρέμβασης που επιλέγονται. 
Δεδομένης της ποικιλίας των προγραμμάτων, είναι δύσκολο να 
γίνει μία πλήρης τυπολογία των τελικών δικαιούχων και των 
ενδιαμέσως παρεμβαινόντων φορέων. 
'? 
πραγματοποιήσουν επενδύσε ις. 
9.2. Αιτιολόγηση της ενέργειας 
Αναγκαιότητα της κοινοτικής δημοσιονομικής παρέμβασης 
Λόγω της οικονομικής τους κατάστασης, οι δικαιούχοι χώρες δεν είναι 
σε θέση να επωμισθούν μόνες τους το έργο που απαιτείται για τη 
μετάβαση σε μία οικονομία αγοράς. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, για σαφείς 
λόγους γεωπολιτικής θέσης, είναι η πρώτη ενδιαφερόμενη για την 
ανάπτυξη των χωρών αυτών, όπως επανειλημμένα αναφέρθηκε στο πλαίσιο 
των ευρωπαϊκών συμβουλίων. Οφείλει να ηγείται κάθε ενέργειας που 
αφορά βοήθεια, την οποία παρέχει η Δυτική Ευρώπη στις ΧΚΑΕ. 
Επιπλέον, οι ενέργειες τις οποίες χρηματοδοτεί η Ένωση αποτελούν 
επίσης ένα στοιχείο ενθάρρυνσης ώστε και άλλοι χρηματοδότες (ομάδα 
των 24, ETE, ΕΤΑΑ, ...) να αναλάβουν ενέργειες και να 
Επιλογή των τρόπων παρέμβασης 
Οι διάφορες ρυθμίσεις παρέμβασης τις οποίες θεσπίζει το πρόγραμμα 
PHARE εξαρτώνται από το είδος του προγράμματος που αναφέρεται στο 
σημείο 7.2 και από την κατάσταση στην οποία βρίσκεται κάθε τομέας 
και κάθε χώρα ειδικότερα. Πριν από την έγκριση εκάστου 
προγράμματος, πραγματοποιούνται μελέτες προσδιορισμού και 
σκοπιμότητας, οι οποίες είναι αναγκαίες για την επίτευξη των 
στόχων. Οι μορφές παρέμβασης λαμβάνουν εν γένει τη μορφή των 
δαπανών που περιγράφονται στο σημείο 6. 
Κύριοι αστάθμητοι παράγοντες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τα 
ειδικά αποτελέσματα της ενέργειας. 
Η δυσκολία της μεταρρυθμιστικής διαδικασίας και τα πολιτικά 
γεγονότα τα οποία ενδέχεται να προκύψουν σε ορισμένες δικαιούχους 
χώρες, λαμβάνονται υπόψη κατά το σχεδιασμό κάθε συγκεκριμένου 
προγράμματος ώστε να μην διακινδυνεύσουν οι στόχοι του. 
9.3. Παρακολούθηση για αξιολόγηση της ενέργειας 
Τη διαχείριση των προγραμμάτων PHARE αναλαμβάνουν τις περισσότερες 
φορές οι μονάδες διαχείρισης τις οποίες συνιστούν οι αρμόδιες 
εθνικές αρχές, με την υποστήριξη της τεχνικής βοήθειας, ενώ 
παρακολουθούνται από τις αντιπροσωπείες της Επιτροπής. Εκτός από 
τις μόνιμες επαφές και τις εθνικές αποστολές ad hoc, εξασφαλίζεται 
γενική και πιο τυπική παρακολούθηση βάσει των εξής: 
ενός νέου συστήματος παρακολούθησης, υποβολής εκθέσεων και 
αξιολόγησης, το οποίο καθιερώθηκε στις αρχές του 1994 ("Manual for 
the Decentralised Implementation System", εγχειρίδιο για ένα 
αποκεντρωμο σύστημα εφαρμογής), το οποίο περιλαμβάνει για κάθε 
πρόγραμμα, ένα "Strategic Plan" και μία "Monitoring & Assesment 
Report" ετησίως, μάλλον τεχνικού χαρακτήρα, και εξαμηνιαία "Work 
Programmes", μάλλον δημοσιονομικού χαρακτήρα. Οι ποσοτικοί και 
ποιοτικοί δείκτες ορίζονται κατά τη δρομολόγηση εκάστου 
προγράμματος, βάσει της προσέγγισης "logical framework matrix", και 
η παρακολούθηση του εξασφαλίζεται με τα ανωτέρω έγγραφα, 
ενός τυποποιημένου συστήματος πληροφορικής για τις 
χρηματοοικονομικές ενέργειες (συμβάσεις και πληρωμές) που 
εκτελούνται από τις μονάδες τοπικής διαχείρισης, 
ενός σχεδίου συστηματικών ελέγχων των προγραμμάτων, 
ενεργειών αξιολόγησης που αναλαμβάνονται από ανεξάρτητους 
εμπειρογνώμονες και αφορούν κυρίως τα τεχνικά στοιχεία των 
προγραμμάτων καθώς και τις επιπτώσεις τους στους σχετικούς τομείς. 
> *ι$ 
ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΗ, ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ 
ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ (κεφάλαιο Β7.60) 
Πολυετής ενδεικτικός προγραμματισμός των πιστώσεων ανάληψης 
υποχρεώσεως (1) 
(με την επιφύλαξη της 
ετήσιας δημοσιονομικής 
διαδικασίας) 
1993 1994 τρέχουσες τιμές) 
1995 1996 1997 (εκατ ECU, 
1998 1999 ΣΥΝΟΛΟ 
Εξέλιξη των ανωτάτων 
ορίων του κεφ.4 των 
δημοσιονομικών προο-
πτικών σε τρέχουσες 
τιμές για την 
EUR-12<2> 4115 4306 4605 5007 5463 6034 6719 95/99 
27828 
Εσωτερικός προγραμ-
ματισμός,ενδεικτικού 
χαρακτήρα της πολυε­
τούς βοήθειας στις 
ΧΚΑΕ<3) 986 985 1106 1235 1400 1586 1745 7072 
(1) 
(2) 
(3) το προβλεπόμενο διάγραμμα 
έτη συμπεριλαμβανομένου του 'Οσον αφορά τις πιστώσεις πληρωμών, 
περιλαμβάνει δαπάνη 20% ετησίως, επί 5 
έτους ανάληψης της υποχρέωσης. 
Υποθέσεις για το 1996-1999 με ετήσιο ποσοστό πληθωρισμού 3%. 
Τα ποσά αυτά επιβεβαιώνουν την προτεραιότητα που δίνεται στις ΧΚΑΕ 
σύμφωνα με το μέσο ετήσιο ρυθμό μεγέθυνσης, ελαφρώς μεγαλύτερο από 
αυτόν που ελήφθη για το κεφάλαιο 4 στις δημοσιονομικές προοπτικές 
του Εδιμβούργου. 
ISSN 0254-1483 
COM(94)361 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 11 
Αριΰ. καταλόγου : CB-CO-94-375-GR-C 
ISBN 92-77-72221-5 
Υπηρεσία Επίσημων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L·2985 Luxembourg