A4-0341/98

Ψήφισμα σχετικά με τα συναλλαγματικά αποθέματα στο τρίτο στάδιο της ΟΝΕ

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών και το τρίτο στάδιο της ΟΝΕ,

- έχοντας υπόψη τα άρθρα 30 και 31 του Καταστατικού του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών (ΕΣΚΤ) και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (εφεξής «Καταστατικό»),

- έχοντας υπόψη την Ετήσια Έκθεση του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Ιδρύματος για το 1997 (C4-0313/98),

- έχοντας υπόψη την από 8ης Ιουλίου 1998 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) σχετικά με τα συναλλαγματικά διαθέσιμα,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 148 του Κανονισμού του,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Οικονομικής, Νομισματικής και Βιομηχανικής Πολιτικής (A4-0341/98),

A. επισημαίνοντας ότι, σύμφωνα με το άρθρο 30.1 του Καταστατικού, οι εθνικές κεντρικές τράπεζες μεταβιβάζουν στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα συναλλαγματικά διαθέσιμα, άλλα εκτός από νομίσματα των κρατών μελών, Ecu, αποθεματικές θέσεις του ΔΝΤ και ειδικά τραβηκτικά δικαιώματα, μέχρι ποσού ισοδύναμου προς 50 δισ. Ecu,

B. επισημαίνοντας ότι το άρθρο 106, παράγραφος 6 της Συνθήκης ΕΚ παρέχει στο Συμβούλιο τη δυνατότητα, μετά από διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, να θεσπίζει τις διατάξεις που αναφέρονται σε ορισμένα άρθρα του Καταστατικού, και ότι το άρθρο 30.4 του εν λόγω Καταστατικού επιτρέπει στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να ζητήσει να της καταβληθούν συναλλαγματικά διαθέσιμα πέραν του ορίου που τίθεται στο άρθρο 30.1,

Γ. επισημαίνοντας ότι το ακριβές ποσό που θα ζητηθεί από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ενδέχεται συνεπώς να είναι μικρότερο, ίσο ή μεγαλύτερο από το ισοδύναμο των 50 δισ. Ecu,

Δ. επισημαίνοντας ότι ο όρος «συναλλαγματικά διαθέσιμα» είναι ευρείας εμβέλειας και δεν αποκλείει εξ ορισμού τα αποθέματα χρυσού από αυτές τις μεταφορές αποθεμάτων από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες προς την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα,

Ε. επισημαίνοντας ότι η συνεισφορά κάθε εθνικής κεντρικής τράπεζας θα καθορισθεί κατ' αναλογία προς το μερίδιό της στο εγγεγραμμένο κεφάλαιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (σύμφωνα με την κλείδα κατανομής για την εγγραφή στο κεφάλαιο της ΕΚΤ),

ΣΤ. επισημαίνοντας ότι, σύμφωνα με το άρθρο 29 του Καταστατικού, η κλείδα κατανομής για την εγγραφή στο κεφάλαιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας αποδίδει σε κάθε εθνική ΚΤ μια στάθμιση που ισούται με το άθροισμα του 50% του μεριδίου συμμετοχής του οικείου κράτους μέλους στον πληθυσμό της Κοινότητας και του 50% του μεριδίου συμμετοχής του οικείου κράτους μέλους στο ΑΕγχΠ της Κοινότητας σε αγοραίες τιμές,

Ζ. επισημαίνοντας ότι τα συναλλαγματικά διαθέσιμα που κατέχονται από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες του μελλοντικού Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών υπερβαίνουν σαφώς το ποσό που πρόκειται να μεταβιβασθεί στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα,

Η. επισημαίνοντας ότι το άρθρο 31.1 του Καταστατικού επιτρέπει στις εθνικές κεντρικές τράπεζες του ΕΣΚΤ να πραγματοποιούν συναλλαγές επί των συναλλαγματικών τους διαθεσίμων σε εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους προς διεθνείς οργανισμούς και ότι, σύμφωνα με το άρθρο 31.2 και 31.3 του Καταστατικού, το Διοικητικό Συμβούλιο θα θέσει ένα όριο πέραν του οποίου όλες οι άλλες πράξεις σε συναλλαγματικά διαθέσιμα θα υπόκεινται στην έγκριση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας,

Θ. επισημαίνοντας ότι οι αποφάσεις σχετικά με τις επεμβάσεις σε συνάλλαγμα θα ανήκουν στην αποκλειστική αρμοδιότητα της ΕΚΤ έστω κι αν οι επεμβάσεις αυτές θα διενεργούνται συνήθως κατά αποκεντρωμένο τρόπο από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες, κάτι που άλλωστε δεν αποκλείει ότι σε ορισμένες περιστάσεις - κατ' αρχήν έκτακτες - η ΕΚΤ θα μπορεί η ίδια απευθείας να πραγματοποιεί επεμβάσεις σε συνάλλαγμα,

Ι. επισημαίνοντας ότι σημαντικό μέρος των συναλλαγματικών αποθεμάτων τα οποία σήμερα κατέχονται από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες που θα αποτελέσουν μέρος του μελλοντικού ΕΣΚΤ είναι εκπεφρασμένο σε νομίσματα κρατών μελών, νομίσματα που θα μετατραπούν σε ευρώ κατά την έναρξη του τρίτου σταδίου της ΟΝΕ και συνεπώς θα πάψουν να λογίζονται ως συναλλαγματικά αποθέματα, μετασχηματιζόμενα σε «εσωτερικά στοιχεία ενεργητικού»,

ΙΑ. επισημαίνοντας ότι οι εθνικές κεντρικές τράπεζες του ΕΣΚΤ κατείχαν εκ παραδόσεως σημαντικά συναλλαγματικά διαθέσιμα για δύο κυρίως λόγους: για να επεμβαίνουν προς αποτροπή διαταραχών στις αγορές συναλλάγματος και για να καλύπτουν ενδεχόμενα εξωτερικά ελλείμματα του ισοζυγίου πληρωμών,

ΙΒ. επισημαίνοντας ότι, με την έναρξη του τρίτου σταδίου της ΟΝΕ, οι επεμβάσεις στις αγορές συναλλάγματος εκ μέρους των χωρών που υιοθετούν το ενιαίο νόμισμα δεν θα είναι ούτε αναγκαίες ούτε εφικτές, και ότι οι επεμβάσεις αυτές θα περιορίζονται στα νομίσματα τρίτων χωρών,

ΙΓ. επισημαίνοντας ότι, με την έναρξη του τρίτου σταδίου της ΟΝΕ, μεγάλο μέρος των πρώην εξαγωγών και εισαγωγών μεταξύ κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα μετατραπεί σε εσωτερικό εμπόριο μεταξύ των μελών της ζώνης του ευρώ και ότι τούτο θα μειώσει περαιτέρω την ανάγκη κατοχής συναλλαγματικών αποθεμάτων,

ΙΔ. επισημαίνοντας ότι, κατά τη μεταβατική περίοδο της καθιέρωσης του ευρώ, η κατοχή μεγάλων συναλλαγματικών διαθεσίμων μπορεί να αποτελέσει πραγματικό πλεονέκτημα, διότι αυξάνει το κόστος μιας ενδεχόμενης κερδοσκοπικής επίθεσης κατά του ενιαίου νομίσματος, και να αποδειχθεί σταθεροποιητικός παράγοντας, ιδίως σε αυτή την κρίσιμη περίοδο,

ΙΕ. επισημαίνοντας ότι οιαδήποτε μείωση των συναλλαγματικών διαθεσίμων στο ΕΣΚΤ θα πρέπει να λάβει υπόψη τις ενδεχόμενες συνέπειες στις συναλλαγματικές ισοτιμίες, στην τιμή του χρυσού και στις άλλες χρηματοπιστωτικές αγορές,

1. θεωρεί αναγκαία την αντιμετώπιση του ζητήματος των συναλλαγματικών διαθεσίμων στο τρίτο στάδιο της ΟΝΕ για τους ακόλουθους λόγους:

- το τρίτο στάδιο της ΟΝΕ θα μεταβάλει άρδην το πλαίσιο νομισματικής πολιτικής για τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ και συνεπώς θα καταστήσει εν μέρει αναχρονιστικά ορισμένα από τα κίνητρα για την κατοχή μεγάλων συναλλαγματικών αποθεμάτων, τουλάχιστον μετά την ολοκλήρωση της μεταβατικής περιόδου για την καθιέρωση του ευρώ,

- προκειμένου να βελτιστοποιηθεί το ύψος και η σύνθεση των αποθεμάτων στην ΟΝΕ, ενδέχεται να απαιτηθούν μεταβολές χαρτοφυλακίου και βαθμιαία μείωση των κατεχόμενων αποθεμάτων, πράγμα που με τη σειρά του θα επιδράσει στη συναλλαγματική ισοτιμία του ευρώ, στην τιμή του χρυσού και στις άλλες χρηματοπιστωτικές αγορές,

- με την έναρξη του τρίτου σταδίου της ΟΝΕ θα υπάρξουν σχεδόν αυτόματες μεταβολές χαρτοφυλακίου για τις εθνικές κεντρικές τράπεζες, δεδομένου ότι τα συναλλαγματικά διαθέσιμα που είναι εκπεφρασμένα σε νομίσματα συμμετεχόντων κρατών μελών θα επανεκφρασθούν σε ευρώ και θα πάψουν να λογίζονται ως συναλλαγματικά αποθέματα[semigr ]

2. τονίζει ότι ο όγκος των συναλλαγών στη ζώνη του ευρώ θα συνεχίσει να αυξάνεται αλλά ότι δεν θα πρέπει πλέον να διατηρούνται συναλλαγματικά αποθέματα για τις εν λόγω συναλλαγές[semigr ] ότι μεγάλο μέρος του πρώην εξωτερικού εμπορίου θα γίνει τότε εσωτερικό εμπόριο[semigr ]

3. υποστηρίζει ότι ο όγκος του εξωτερικού εμπορίου προσφέρει ένα αναγκαίο αλλά όχι επαρκές κριτήριο για τον υπολογισμό του βέλτιστου ύψους των συναλλαγματικών διαθεσίμων, καθώς εν προκειμένω οι ροές κεφαλαίων, και ιδίως οι επενδύσεις χαρτοφυλακίου, είναι ακόμη σημαντικότερες λόγω των ποσών τα οποία αφορούν και λόγω της αντιστρεψιμότητάς τους[semigr ]

4. έχει επίγνωση του γεγονότος ότι η μετατροπή των παλαιών συναλλαγματικών αποθεμάτων σε αποθέματα εκπεφρασμένα σε ευρώ θα οδηγήσει σε σημαντική μείωση του ύψους των συναλλαγματικών αποθεμάτων στο ΕΣΚΤ, αν και η μείωση αυτή δεν θα είναι τόσο μεγάλη ώστε να υπεραντισταθμίσει τις συνέπειες της μειωμένης ανάγκης συναλλαγματικών διαθεσίμων λόγω σημαντικά μειωμένου όγκου του εξωτερικού εμπορίου[semigr ]

5. θεωρεί τις ενδεχόμενες επεμβάσεις του ΕΣΚΤ στις αγορές συναλλάγματος ως άλλο ένα μείζον στοιχείο καθορισμού του βέλτιστου ύψους των συναλλαγματικών διαθεσίμων[semigr ]

6. επισημαίνει ότι από 1ης Ιανουαρίου 1999 οι επεμβάσεις αυτές θα πάψουν να υπάρχουν στο εσωτερικό της ζώνης του ευρώ και ότι τούτο θα μειώσει περαιτέρω το αναγκαίο ύψος των συναλλαγματικών διαθεσίμων[semigr ]

7. συνάγει ως εκ τούτου το συμπέρασμα ότι, με την έναρξη του τρίτου σταδίου της ΟΝΕ, το συνολικό ύψος των συναλλαγματικών διαθεσίμων στο ΕΣΚΤ θα υπερβαίνει το βέλτιστο ύψος τους[semigr ]

8. τονίζει ωστόσο ότι ένα υπερβάλλον - βάσει διεθνούς σύγκρισης - ύψος διαθεσίμων θα είναι άκρως επωφελές για τη μεταβατική περίοδο της καθιέρωσης του ενιαίου νομίσματος διότι θα καταστήσει δαπανηρότερη την κερδοσκοπία κατά του ευρώ, και επισημαίνει ότι το νέο νόμισμα θα υποστηρίζεται από τεράστια συναλλαγματικά διαθέσιμα στο ΕΣΚΤ, ανερχόμενα περίπου στο ισόποσο 400 εκ. δολλαρίων, τα οποία θα έχουν σταθεροποιητική επενέργεια[semigr ]

9. ως εκ τούτου, δεν τάσσεται υπέρ της μείωσης των συναλλαγματικών διαθεσίμων του ΕΣΚΤ κατά τη μεταβατική περίοδο της καθιέρωσης του ευρώ[semigr ]

10. θεωρεί επιθυμητή μια μεταγενέστερη και προσεκτικά σχεδιασμένη μείωση των συναλλαγματικών διαθεσίμων, διότι τούτο θα συμβάλει στη μακροπρόθεσμη βελτιστοποίηση του ύψους και της σύνθεσης των συναλλαγματικών διαθεσίμων στο ΕΣΚΤ[semigr ]

11. τονίζει εντούτοις ότι οιαδήποτε μείωση των συναλλαγματικών διαθεσίμων στο ΕΣΚΤ ενδέχεται να επιδράσει στη συναλλαγματική ισοτιμία του ευρώ, ιδίως έναντι του δολλαρίου ΗΠΑ, και μπορεί να εφαρμοσθεί μόνο βαθμιαία και με μέγιστη επιφύλαξη ώστε να αποφευχθούν αναστατώσεις στις αγορές συναλλάγματος[semigr ]

12. έχει επίγνωση του γεγονότος ότι το ευρώ θα πρέπει να εδραιωθεί ως διεθνές νόμισμα κατά τη διάρκεια της αρχικής φάσης μετά την εισαγωγή του και ότι η έκβαση αυτής της διαδικασίας θα καθορίσει τα περιθώρια μελλοντικών μειώσεων των συναλλαγματικών διαθεσίμων[semigr ]

13. πιστεύει ότι το ευρώ θα είναι σταθερό νόμισμα και ότι θα αναπτύξει υψηλό βαθμό αξιοπιστίας, βάσει των όσων μπορούμε να αναμένουμε από τα υγιή θεμέλια πάνω στα οποία οικοδομήθηκε[semigr ]

14. θεωρεί το ευλογοφανές σενάριο ενός σκληρού ευρώ από την έναρξη ήδη του τρίτου σταδίου της ΟΝΕ ως περιοριστικό παράγοντα για ενδεχόμενες μειώσεις των συναλλαγματικών διαθεσίμων, διότι η πώληση δολλαριακών αποθεμάτων θα μπορούσε να επιφέρει μια περαιτέρω ανατίμηση του ευρώ που ίσως δεν θα είναι επιθυμητή, και συνεπώς είναι της γνώμης ότι τα περιθώρια μείωσης των συναλλαγματικών διαθεσίμων θα εξαρτηθούν και από τη μελλοντική ισοτιμία του ευρώ έναντι του δολλαρίου ΗΠΑ[semigr ]

15. λαμβάνει υπόψη ότι τα περιθώρια μείωσης των συναλλαγματικών διαθεσίμων στο ΕΣΚΤ θα εξαρτηθούν και από τον μελλοντικό ρόλο του ευρώ ως διεθνούς αποθεματικού νομίσματος[semigr ]

16. επιδοκιμάζει την από 8ης Ιουλίου 1998 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ να συνίσταται σε χρυσό το 15% των αρχικών μεταβιβάσεων συναλλαγματικών διαθεσίμων από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες προς την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, και τούτο για τους ακόλουθους λόγους:

- τα αποθέματα χρυσού γίνονται εκ παραδόσεως αντιληπτά ως σημαντικό στοιχείο της αξιοπιστίας των περισσότερων νομισμάτων των συμμετεχόντων κρατών μελών και της εμπιστοσύνης στα νομίσματα αυτά[semigr ]

- τα 15 κράτη μέλη κατέχουν σήμερα περίπου 31% των αποθεμάτων τους σε χρυσό, γεγονός που θα πρέπει να αντανακλάται στη μεταβίβαση αποθεμάτων προς την ΕΚΤ,

- η συγκαταρίθμηση του χρυσού στα αποθέματα της ΕΚΤ θα διευκόλυνε τις μεταφορές συναλλαγματικών διαθεσίμων προς την ΕΚΤ από εκείνα τα συμμετέχοντα κράτη μέλη των οποίων οι κεντρικές τράπεζες κατέχουν σημαντική αναλογία των αποθεμάτων τους σε χρυσό[semigr ]

- η συγκαταρίθμηση του χρυσού στα αποθέματα της ΕΚΤ θα είχε επίσης σταθεροποιητική επίδραση στην τιμή του χρυσού, η οποία προσφάτως έχει μειωθεί[semigr ]

17. δεδομένου του μεγάλου ύψους των αποθεμάτων χρυσού των εθνικών κεντρικών τραπεζών, ζητεί την κοπή χρυσού ευρωνομίσματος, απόφαση η οποία θα μπορούσε, μεταξύ άλλων, να έχει σταθεροποιητική επίδραση στην τιμή του χρυσού[semigr ]

18. ζητεί από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, στο πλαίσιο των αποφάσεων που πρέπει να λάβει ώς το τέλος του έτους σε σχέση με τα συναλλαγματικά διαθέσιμα, να εκδώσει σαφείς κατευθυντήριες γραμμές οι οποίες να θέτουν κανόνες για τον καταμερισμό καθηκόντων μεταξύ ΕΚΤ και εθνικών κεντρικών τραπεζών και να ορίζουν όλες τις επιχειρησιακές διαδικασίες σχετικά με τη διαχείριση των συναλλαγματικών διαθεσίμων, κυρίως όσον αφορά τους πρακτικούς όρους της κατοχής αυτών των συναλλαγματικών διαθεσίμων από την ΕΚΤ καθώς και της νομισματικής τους έκφρασης (ευρώ ή ξένα νομίσματα;), και λαμβανομένων ιδιαιτέρως υπόψη των αντικτύπων όσον αφορά τη διάθεση και την κατανομή των κερδών και ζημιών επί αυτών των συναλλαγματικών διαθεσίμων[semigr ]

19. δεδομένων των κρίσεων και αναστατώσεων στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές, ζητεί να υπάρξει, όσον αφορά τη διαχείριση των συναλλαγματικών διαθεσίμων, συντονισμός μεταξύ της ΕΚΤ και της κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ[semigr ]

20. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, τις εθνικές κεντρικές τράπεζες των κρατών μελών, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Συμβούλιο.