Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 726/2004 όσον αφορά τη φαρμακοεπαγρύπνηση /* COM/2012/051 final - 2012/0023 (COD) */





ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Η Επιτροπή παρουσιάζει πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση, όσον αφορά την φαρμακοεπαγρύπνηση, του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 726/2004. Συμπληρώνεται με παράλληλες αλλαγές στην οδηγία 2001/83/ΕΚ. 1. ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ Στις 15 Δεκεμβρίου 2010 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εξέδωσαν την οδηγία 2010/84/ΕΕ και τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1235/2010 («νομοθεσία του 2010 για τη φαρμακοεπαγρύπνηση») για την τροποποίηση αντίστοιχα, όσον αφορά τη φαρμακοεπαγρύπνηση, της οδηγίας 2001/83/ΕΚ και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 726/2004. Η νέα νομοθεσία θα αρχίσει να ισχύει τον Ιούλιο του 2012. Τα μέτρα που εγκρίθηκαν ενίσχυσαν ουσιαστικά το νομικό πλαίσιο για την εποπτεία των φαρμάκων, με διατάξεις για την ενίσχυση του συντονιστικού ρόλου του Οργανισμού, για τις δυνατότητες ανίχνευσης ενδείξεων και για τη λειτουργία συντονισμένων διαδικασιών σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την αντιμετώπιση των ανησυχιών όσον αφορά την ασφάλεια. Ωστόσο, πρόσφατα γεγονότα στον τομέα της φαρμακοεπαγρύπνησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, συγκεκριμένα η αποκαλούμενη «υπόθεση Mediator», κατέδειξαν την ανάγκη για περαιτέρω βελτίωση του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης. Κατόπιν ανάλυσης της υπόθεσης Mediator με βάση τη νομοθεσία του 2010 περί φαρμακοεπαγρύπνησης («Stress test»), η Επιτροπή εντόπισε ορισμένες αδυναμίες στο σύστημα φαρμακοεπαγρύπνησης που θα πρέπει να αντιμετωπιστούν. Ειδικότερα, η οδηγία 2001/83/ΕΚ προβλέπει αυτόματη αξιολόγηση σε επίπεδο Ένωσης, όταν εντοπίζονται ειδικά σοβαρά ζητήματα ασφάλειας όσον αφορά προϊόντα που έχουν εγκριθεί σε εθνικό επίπεδο. Στη νομοθεσία του 2010 για τη φαρμακοεπαγρύπνηση, οι αλλαγές που επήλθαν στην πρόταση της Επιτροπής κατά τη διάρκεια της συναπόφασης οδήγησαν στην ακύρωση της αυτόματης αξιολόγησης, καθώς η έναρξη της διαδικασίας συνδέεται με εκτίμηση από το κράτος μέλος ή την Επιτροπή της αναγκαιότητας για επείγουσα δράση. Επομένως, όταν ένα κράτος μέλος εξετάζει το ενδεχόμενο αναστολής, ανάκλησης ή άρνησης της ανανέωσης μιας άδειας κυκλοφορίας, χωρίς όμως να θεωρεί ότι απαιτείται επείγουσα δράση, δεν θα πραγματοποιείται αξιολόγηση της ανησυχίας για την ασφάλεια σε επίπεδο Ένωσης. Επιπλέον, οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας δεν υποχρεούνται να δηλώσουν τους λόγους απόσυρσης μιας άδειας κυκλοφορίας ή ενός προϊόντος. Συνεπώς, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο κατά την εθελοντική απόσυρση μιας άδειας κυκλοφορίας ή ενός προϊόντος από τον κάτοχο της άδειας κυκλοφορίας να παραβλεφθούν ζητήματα ασφάλειας, ιδίως αν η εταιρεία δεν ενεργεί με διαφάνεια όσον αφορά πιθανές ανησυχίες για την ασφάλεια. Τέλος, ο δημόσιος κατάλογος των φαρμάκων που υπόκεινται σε συμπληρωματική παρακολούθηση σύμφωνα με το άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 726/2004 θα περιλαμβάνει ορισμένα φάρμακα τα οποία υπόκεινται σε όρους σχετικά με την ασφάλεια μετά τη χορήγηση της άδειας κυκλοφορίας. Τα προϊόντα αυτά θα περιλαμβάνονται στον κατάλογο, ύστερα από διαβούλευση με την Επιτροπή Φαρμακοεπαγρύπνησης – Αξιολόγησης Κινδύνου, μόνο αν υποβληθεί σχετικό αίτημα από την Επιτροπή ή τις αρμόδιες αρχές κράτους μέλους. Συνεπώς, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να κρίνουν, κατά περίπτωση, εάν πρέπει να δημοσιοποιούν το γεγονός ότι ορισμένα προϊόντα υπόκεινται σε ενισχυμένη εποπτεία. 2. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Οι βασικοί στόχοι πολιτικής των προτάσεων για την τροποποίηση της οδηγίας 2001/83/ΕΚ και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 726/2004 είναι συνεπείς με τους γενικούς στόχους της νομοθεσίας της ΕΕ για τα φαρμακευτικά προϊόντα. Οι εν λόγω στόχοι αφορούν την εξασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς φαρμάκων για ανθρώπινη χρήση και την καλύτερη προστασία της υγείας των πολιτών της ΕΕ. Με βάση τα ανωτέρω, οι προτάσεις στοχεύουν ειδικότερα στην αντιμετώπιση των αδυναμιών που προσδιορίστηκαν στο σύστημα φαρμακοεπαγρύπνησης της ΕΕ και στην αύξηση της διαφάνειας και της αποδοτικότητας του συστήματος σε περιπτώσεις εντοπισμού ανησυχιών για την ασφάλεια. 3. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ Η πρόταση δεν έχει επιπτώσεις στον προϋπολογισμό της Ένωσης. Οι προτάσεις προβλέπουν μικρές μόνον αλλαγές στο σύστημα που προβλέπεται στη νομοθεσία του 2010 περί φαρμακοεπαγρύπνησης. Δεν απαιτούν πρόσθετο ανθρώπινο δυναμικό ή διοικητικούς πόρους για τη λειτουργία του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης. 2012/0023 (COD) Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 726/2004 όσον αφορά τη φαρμακοεπαγρύπνηση (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 114 και το άρθρο 168 παράγραφος 4 στοιχείο γ), Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής[1], Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής[2], Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών[3], Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία, Εκτιμώντας τα ακόλουθα: (1) Για να διασφαλίζεται η διαφάνεια όσον αφορά την εποπτεία των εγκεκριμένων φαρμάκων, ο κατάλογος των φαρμάκων που υπόκεινται σε συμπληρωματική παρακολούθηση σύμφωνα με κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 726/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 31ης Μαρτίου 2004, για τη θέσπιση κοινοτικών διαδικασιών χορήγησης άδειας και εποπτείας όσον αφορά τα φάρμακα που προορίζονται για ανθρώπινη και για κτηνιατρική χρήση και για τη σύσταση Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων[4], όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1235/2010[5], θα πρέπει να περιλαμβάνει σε συστηματική βάση φάρμακα που υπόκεινται σε όρους σχετικά με την ασφάλεια μετά τη χορήγηση της άδειας κυκλοφορίας. (2) Επιπλέον, η εκούσια ενέργεια του κατόχου άδειας κυκλοφορίας δεν θα πρέπει να οδηγεί σε μια κατάσταση στην οποία οι ανησυχίες σχετικά με τους κινδύνους ή τα οφέλη κάποιου φαρμάκου που εγκρίνεται στην Ένωση δεν αντιμετωπίζονται κατάλληλα σε όλα τα κράτη μέλη. Συνεπώς, θα πρέπει να προβλεφθεί ότι ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας ενημερώνει τον Οργανισμό για τους λόγους απόσυρσης κάποιου φαρμάκου, για τη διακοπή της διάθεσης στην αγορά κάποιου φαρμάκου, για αιτήσεις ανάκλησης άδειας κυκλοφορίας ή για τη μη ανανέωση άδειας κυκλοφορίας. (3) Συνεπώς, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 726/2004 πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως. (4) Δεδομένου ότι ο στόχος του παρόντος κανονισμού, δηλαδή η θέσπιση ειδικών κανόνων για τη φαρμακοεπαγρύπνηση και η βελτίωση της ασφάλειας των φαρμάκων για ανθρώπινη χρήση για τα οποία έχει χορηγηθεί άδεια βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 726/2004 δεν είναι δυνατό να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη και μπορεί να επιτευχθεί καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης, η Ένωση μπορεί να θεσπίσει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας που ορίζεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, που προβλέπεται στο εν λόγω άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη του στόχου αυτού, ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ: Άρθρο 1 Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 726/2004 τροποποιείται ως εξής: (1) Στο άρθρο 13 παράγραφος 4, το δεύτερο εδάφιο αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: «Ο κάτοχος της άδειας γνωστοποιεί επίσης στον Οργανισμό κάθε τυχόν προσωρινή ή οριστική διακοπή της διάθεσης του εν λόγω προϊόντος στην αγορά του κράτους μέλους. Η γνωστοποίηση αυτή γίνεται τουλάχιστον δύο μήνες πριν από τη διακοπή διάθεσης, εκτός αν συντρέχουν εξαιρετικές περιστάσεις. Ο κάτοχος ενημερώνει τον Οργανισμό για τους λόγους για την ενέργεια αυτή σύμφωνα με το άρθρο 14β.» (2) Προστίθεται το ακόλουθο άρθρο 14β: «Άρθρο 14β Ο κάτοχος της άδειας κυκλοφορίας γνωστοποιεί αμέσως στον Οργανισμό κάθε ενέργεια στην οποία έχει προβεί για την αναστολή της εμπορίας ενός φαρμάκου, για την απόσυρση από την αγορά ενός φαρμάκου, για την αίτηση απόσυρσης μιας άδειας κυκλοφορίας ή για τη μη υποβολή αίτησης ανανέωσης μιας άδειας κυκλοφορίας, καθώς και τους λόγους που την υπαγορεύουν. Ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας δηλώνει συγκεκριμένα εάν η ενέργεια αυτή συνδέεται με κάποιον από τους λόγους που προβλέπονται στα άρθρα 116 και 117 της οδηγίας 2001/83/EΚ. Στην περίπτωση αυτή, ο Οργανισμός διασφαλίζει ότι οι πληροφορίες αυτές τίθενται υπόψη των κρατών μελών.» (3) Το άρθρο 20 παράγραφος 8 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: «8. Στην περίπτωση που η διαδικασία βασίζεται στην αξιολόγηση στοιχείων που αφορούν τη φαρμακοεπαγρύπνηση, η γνώμη του Οργανισμού, σύμφωνα με την παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου, εγκρίνεται από την επιτροπή φαρμάκων για ανθρώπινη χρήση βάσει σύστασης από την επιτροπή φαρμακοεπαγρύπνησης και αξιολόγησης κινδύνου και των διατάξεων του άρθρου 107ι παράγραφος 2 της οδηγίας 2001/83/ΕΚ». (4) Το άρθρο 23 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: «Άρθρο 23 1. Ο Οργανισμός, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, καταρτίζει, διατηρεί και δημοσιοποιεί κατάλογο φαρμάκων που υπόκεινται σε συμπληρωματική παρακολούθηση. Ο εν λόγω κατάλογος περιλαμβάνει τις ονομασίες και τις δραστικές ουσίες: α) των φαρμάκων που εγκρίνονται στην Ένωση, τα οποία περιέχουν νέα δραστική ουσία, η οποία, κατά την 1η Ιανουαρίου 2011, δεν αποτελούσε τμήμα της σύνθεσης κανενός φαρμάκου εγκεκριμένου στην Ένωση· β) οποιωνδήποτε βιολογικών φαρμάκων που δεν διέπονται από το στοιχείο α), αλλά εγκρίθηκαν μετά την 1η Ιανουαρίου 2011· γ) φαρμάκων που εγκρίνονται βάσει του παρόντος κανονισμού σύμφωνα με τους όρους που αναφέρονται στο άρθρο 9 παράγραφος 4 στοιχεία γ), γα), γβ) και γγ) ή στο άρθρο 10α, στο άρθρο 14 παράγραφοι 7 και 8 και στο άρθρο 21 παράγραφος 2· δ) φαρμάκων που εγκρίνονται βάσει της οδηγίας 2001/83/ΕΚ, υπό τους όρους που αναφέρονται στα άρθρα 21α, 22, 22α και 104α της εν λόγω οδηγίας. 2. Ο κατάλογος που αναφέρεται στην παράγραφο 1 περιλαμβάνει ηλεκτρονικό σύνδεσμο που παραπέμπει στις πληροφορίες για το προϊόν και στη σύνοψη του σχεδίου διαχείρισης κινδύνου. 3. Στις περιπτώσεις που αναφέρονται στα στοιχεία α) και β) της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου, ο Οργανισμός θα αφαιρεί το φάρμακο από τον κατάλογο πέντε έτη μετά την ημερομηνία αναφοράς της Ένωσης που αναφέρεται στο άρθρο 107γ παράγραφος 5 της οδηγίας 2001/83/ΕΚ. Στις περιπτώσεις που αναφέρονται στα στοιχεία γ) και δ) της παραγράφου 1, ο Οργανισμός αφαιρεί από τον κατάλογο ένα φάρμακο μόλις εκπληρωθούν οι όροι. 4. Για τα φάρμακα που περιλαμβάνονται στον εν λόγω κατάλογο, η περίληψη των χαρακτηριστικών του προϊόντος και το φύλλο οδηγιών πρέπει να περιλαμβάνουν την ακόλουθη δήλωση: «Το φάρμακο αυτό τελεί υπό συμπληρωματική παρακολούθηση». Της δήλωσης αυτής προηγείται μαύρο σύμβολο το οποίο επιλέγει η Επιτροπή κατόπιν σύστασης της Επιτροπής Φαρμακοεπαγρύπνησης – Αξιολόγησης Κινδύνου όχι αργότερα από τις 2 Ιανουαρίου 2012 και την ακολουθεί κατάλληλη τυποποιημένη επεξηγηματική πρόταση». Άρθρο 2 Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα μετά τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος. Βρυξέλλες, 10.2.2012 Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος [1] ΕΕ C της …, σ. . [2] ΕΕ C της …, σ. . [3] ΕΕ C της …, σ. . [4] ΕΕ L 136 της 30.4.2004, σ. 1. [5] ΕΕ L 348 της 31.12.2010, σ. 1.