ΚΟΙΝΗ ΘΕΣΗ (ΕΚ) αριθ. 37/1999

η οποία καθορίστηκε από το Συμβούλιο στις 13 Σεπτεμβρίου 1999

για την έκδοση της απόφασης αριθ. .../1999/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της ..., για τη θέσπιση προγράμματος κοινοτικής δράσης (πρόγραμμα Δάφνη) (2000-2003) περί προληπτικών μέτρων κατά της βίας εις βάρος παιδιών, εφήβων και γυναικών

(1999/C 317/01)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 152,

την πρόταση της Επιτροπής(1),

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής(2),

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών(3),

Ενεργώντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 251 της συνθήκης(4),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) η σωματική, σεξουαλική και ψυχολογική βία εις βάρος των παιδιών, των εφήβων και των γυναικών συνιστούν σοβαρή απειλή για τη σωματική και ψυχική υγεία των θυμάτων αυτών των μορφών βίας· οι συνέπειες αυτής της βίας είναι τόσο διαδεδομένες σε όλη την Κοινότητα, ώστε να αποτελούν σημαντική μάστιγα για την υγεία·

(2) είναι σημαντικό να αναγνωρίζονται οι σοβαρές άμεσες και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της βίας στα άτομα, τις οικογένειες και τις κοινότητες όσον αφορά την ψυχολογική και κοινωνική ανάπτυξη και την πολιτική των ίσων ευκαιριών, καθώς και το υψηλό κοινωνικό και οικονομικό κόστος για το κοινωνικό σύνολο·

(3) οι αρχές αυτές αναγνωρίζονται στη σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών του 1979 για την κατάργηση κάθε μορφής διακρίσεων κατά των γυναικών, στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών του 1989 για τα δικαιώματα του παιδιού, στη Διακήρυξη της Βιέννης του 1993 για την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών, στη Διακήρυξη και το Πρόγραμμα Δράσης που εγκρίθηκε στην τέταρτη Διάσκεψη για τις γυναίκες που διεξήχθη στο Πεκίνο το 1995, στη Διακήρυξη και το Πρόγραμμα Δράσης κατά του σεξουαλικού εμπορίου και της εκμετάλλευσης ανηλίκων που εγκρίθηκε στη Διάσκεψη της Στοκχόλμης το 1996, και στη Διακήρυξη της Λισαβόνας του 1998 σχετικά με τις πολιτικές και τα προγράμματα για τη νεολαία της Παγκόσμιας Διάσκεψης των υπουργών Νεότητας·

(4) η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αναλάβει δράση στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων, συγκεκριμένα με την κοινή δράση της 24ης Φεβρουαρίου 1997, σχετικά με δράση για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών(5)· οι πτυχές της βίας που αφορούν το ποινικό δίκαιο εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των κρατών μελών·

(5) το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στα ψηφίσματά του της 18ης Ιανουαρίου 1996 σχετικά με τη σωματεμπορία(6), της 19ης Σεπτεμβρίου 1996 σχετικά με τους ανηλίκους που είναι θύματα βίας(7), της 12ης Δεκεμβρίου 1996 σχετικά με τα μέτρα προστασίας των ανηλίκων στην Ευρωπαϊκή Ένωση(8), της 16ης Σεπτεμβρίου 1997 σχετικά με την ανάγκη διεξαγωγής εκστρατείας σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη μηδενική ανοχή της βίας κατά των γυναικών(9) και της 16ης Δεκεμβρίου 1997 για την καταπολέμηση της σωματεμπορίας γυναικών με σκοπό τη σεξουαλική εκμετάλλευση(10), κάλεσε την Επιτροπή να καταρτίσει και να εφαρμόσει προγράμματα δράσης για την καταπολέμηση αυτής της βίας·

(6) στην ανακοίνωση της 24ης Νοεμβρίου 1993 για πλαίσιο δράσης στον τομέα της δημόσιας υγείας, η Επιτροπή επεσήμανε, μεταξύ άλλων, την πρόληψη των τραυματισμών ως σημαντικό πεδίο δράσης στον χώρο της δημόσιας υγείας· στο πλαίσιο αυτό θεσπίστηκε η απόφαση αριθ. 372/1999/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 8ης Φεβρουαρίου 1999, σχετικά με πρόγραμμα κοινοτικής δράσης για την πρόληψη των τραυματισμών(11)·

(7) με την παροχή στήριξης για την επίτευξη της καλύτερης γνώσης και κατανόησης, καθώς και για την ευρύτερη ενημέρωση σχετικά με τη βία εις βάρος γυναικών, εφήβων και παιδιών, και με την ανάπτυξη δράσεων συμπληρωματικών προς τα υφιστάμενα κοινοτικά προγράμματα και δράσεις, αποφεύγοντας την άσκοπη επανάληψη ενεργειών, το παρόν πρόγραμμα θα συμβάλει στην καταστολή της εκμετάλλευσης και στην εξασφάλιση υψηλού επιπέδου υγειονομικής προστασίας του ανθρώπου, λαμβάνοντας υπόψη τη σωματική, πνευματική και την κοινωνική διάσταση, καθώς επίσης και σε μια υψηλή ποιότητα ζωής·

(8) η ανάληψη άμεσης δράσης κατά της βίας εις βάρος των παιδιών, των εφήβων και των γυναικών υπάγεται ουσιαστικά στη δραστηριότητα των κρατών μελών σε εθνικό, περιφερειακό, ή τοπικό επίπεδο·

(9) η Κοινότητα μπορεί να παράσχει προστιθέμενη αξία στις ενέργειες των κρατών μελών για την πρόληψη της βίας, συμπεριλαμβανομένης της βίας υπό μορφή σεξουαλικής εκμετάλλευσης και κακοποίησης παιδιών, εφήβων και γυναικών, με τη διάδοση και ανταλλαγή πληροφοριών και εμπειρίας, την προώθηση μιας καινοτόμου προσέγγισης, τον κοινό προσδιορισμό προτεραιοτήτων, την ανάπτυξη της δικτύωσης όπου αυτό είναι αναγκαίο, την επιλογή σχεδίων κοινοτικής διάστασης και τη δραστηριοποίηση και κινητοποίηση όλων των ενδιαφερομένων μερών·

(10) το παρόν πρόγραμμα μπορεί να προσφέρει προστιθέμενη αξία προσδιορίζοντας και προωθώντας τις καλύτερες πρακτικές, ενθαρρύνοντας την καινοτομία και ανταλλάσσοντας σχετικές εμπειρίες στο πλαίσιο δράσεων που έχουν αναληφθεί σε επίπεδο κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένης της ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με τις διάφορες νομοθεσίες και τα επιτευχθέντα αποτελέσματα·

(11) συνεπώς, σύμφωνα με τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, όπως αυτές καθορίζονται στο άρθρο 5 της συνθήκης, οι στόχοι του προτεινόμενου μέτρου μπορούν να επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο· η παρούσα απόφαση περιορίζεται στα απολύτως απαραίτητα προκειμένου να επιτευχθούν αυτοί οι στόχοι και δεν επεκτείνεται πέραν των όσων είναι απαραίτητα για να εξυπηρετούν τον εν λόγω σκοπό·

(12) χρειάζεται στο συγκεκριμένο τομέα ενεργός συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής, των κρατών μελών και των μη κυβερνητικών οργανισμών (ΜΚΟ), και ιδιαίτερα των οργανισμών που ασχολούνται με τις καλές συνθήκες διαβίωσης και την ποιότητα ζωής των παιδιών, των εφήβων και των γυναικών, καθώς και συνέργεια, μεταξύ όλων των σχετικών πολιτικών και μέτρων προωθώντας τη συνεργασία μεταξύ ΜΚΟ, άλλων οργανισμών και εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών·

(13) για να επιτευχθούν οι στόχοι του προγράμματος και να γίνει η πλέον αποτελεσματική χρήση των διαθέσιμων πόρων, πρέπει να επιλεγούν προσεκτικά οι τομείς εργασίας και να γίνει επιλογή σχεδίων που προσφέρουν μεγαλύτερη κοινοτική προστιθέμενη αξία και ανοίγουν το δρόμο προς τη δοκιμή και διάδοση καινοτόμων ιδεών για την πρόληψη της βίας στο πλαίσιο μιας πολυτομεακής προσέγγισης·

(14) πρέπει να προωθηθεί η συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς αρμόδιους επί των θεμάτων του προγράμματος και με τρίτες χώρες, καθώς και με όλους όσοι μπορούν να συμμετάσχουν στην πρόληψη της βίας·

(15) πρέπει να γίνουν οι κατάλληλες ενέργειες ώστε να μπορούν να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα αυτό οι υποψήφιες προς προσχώρηση χώρες που βρίσκονται σε προενταξιακό στάδιο, σύμφωνα με τους όρους που προβλέπονται στις αντίστοιχες συμφωνίες, ιδίως στις συμφωνίες σύνδεσης και στα πρόσθετα πρωτόκολλα στις συμφωνίες αυτές·

(16) προκειμένου να αυξηθεί η αξία και ο αντίκτυπος του προγράμματος, πρέπει να γίνεται διαρκής αξιολόγηση των διεξαγόμενων ενεργειών, κυρίως όσον αφορά την αποτελεσματικότητά τους και την επίτευξη των στόχων, με σκοπό να γίνονται, όπου χρειάζεται, οι απαραίτητες προσαρμογές·

(17) το παρόν πρόγραμμα πρέπει να είναι τετραετούς διάρκειας ώστε να υπάρχει επαρκής χρόνος για να μπορέσουν οι δράσεις που θα πραγματοποιηθούν να επιτύχουν τους τεθέντες στόχους·

(18) για την εφαρμογή της παρούσας απόφασης η Επιτροπή πρέπει να επικουρείται από σχετική επιτροπή·

(19) στις 20 Δεκεμβρίου 1994 συνήφθη μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής συμφωνία για ένα modus vivendi ως προς τα εκτελεστικά μέτρα που θα ισχύουν για όσες πράξεις εκδίδονται με τη διαδικασία του άρθρου 251 της συνθήκης ΕΚ(12)·

(20) η παρούσα απόφαση καθορίζει, για όλη τη διάρκεια του προγράμματος, το χρηματοδοτικό πλαίσιο που αποτελεί προνομιακή αναφορά κατά την έννοια του σημείου 33 της διοργανικής συμφωνίας μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής, της 6ης Μαΐου 1999, για τη δημοσιονομική πειθαρχία και τη βελτίωση της διαδικασίας του προϋπολογισμού(13),

ΕΖΕΔΟΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Καθορισμός του προγράμματος

1. Με την παρούσα απόφαση θεσπίζεται πρόγραμμα κοινοτικής δράσης κατά της βίας εις βάρος των παιδιών, των εφήβων και των γυναικών, για την περίοδο από 1ης Ιανουαρίου 2000 έως 31 Δεκεμβρίου 2003.

2. Στόχος του προγράμματος είναι να συμβάλει στην εξασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας της σωματικής και ψυχικής υγείας των παιδιών, των εφήβων και των γυναικών κατά της βίας (συμπεριλαμβανομένης της βίας υπό μορφή σεξουαλικής εκμετάλλευσης και κακοποίησης), με την πρόληψη της βίας και την παροχή βοήθειας στα θύματα της βίας με σκοπό ιδίως την πρόληψη της περαιτέρω έκθεσής τους στη βία. Με τον τρόπο αυτό, το πρόγραμμα θα συμβάλει στη βελτίωση των κοινωνικών συνθηκών.

3. Οι δράσεις του προγράμματος, όπως εκτίθενται στο παράρτημα, έχουν στόχο να προωθήσουν:

α) διακρατικές δράσεις για τη σύσταση πολυτομεακών δικτύων και για την εξασφάλιση της ανταλλαγής πληροφοριών, της βέλτιστης πρακτικής και της συνεργασίας σε κοινοτικό επίπεδο·

β) διακρατικές δράσεις για την ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης·

γ) συμπληρωματικές δράσεις.

Άρθρο 2

Εφαρμογή

1. Η Επιτροπή εξασφαλίζει την εφαρμογή των δράσεων που αναφέρονται στο άρθρο 1 παράγραφος 3 σύμφωνα με το άρθρο 5, σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη.

2. Η Επιτροπή, μετά από διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη, συνεργάζεται με τα όργανα και τους οργανισμούς που δρουν στον τομέα της πρόληψης της βίας και της προστασίας των παιδιών, των εφήβων και των γυναικών καθώς και της υποστήριξης των θυμάτων. Ενθαρρύνει δε ιδιαιτέρως τη διεθνική συνεργασία μεταξύ μη κυβερνητικών οργανισμών (ΜΚΟ) και εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών.

3. Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τις ενέργειες που διεξάγονται σ' αυτόν τον τομέα σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Εξασφαλίζει επίσης μιαν ισόρροπη προσέγγιση ως προς τις ομάδες-στόχους.

4. Στις αναλαμβανόμενες δράσεις συμμετέχει σημαντικός αριθμός κρατών μελών.

Άρθρο 3

Προϋπολογισμός

1. Το χρηματοδοτικό πλαίσιο για την εφαρμογή του τετραετούς προγράμματος (2000-2003) καθορίζεται σε 20 εκατ. ευρώ.

2. Οι ετήσιες πιστώσεις καθορίζονται από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή εντός των ορίων των δημοσιονομικών προοπτικών.

3. Η συνδρομή της Κοινότητας ποικίλλει ανάλογα με το χαρακτήρα της δράσης. Δεν μπορεί να υπερβαίνει το 80 % του συνολικού κόστους της δράσης.

Άρθρο 4

Συνοχή και συμπληρωματικότητα

Η Επιτροπή εξασφαλίζει τη συνοχή και τη συμπληρωματικότητα μεταξύ των κοινοτικών δράσεων που εκτελούνται στο πλαίσιο του προγράμματος και εκείνων που εκτελούνται στο πλαίσιο άλλων σχετικών κοινοτικών προγραμμάτων και μέτρων, συμπεριλαμβανομένων των μελλοντικών εξελίξεων στον τομέα της δημόσιας υγείας.

Άρθρο 5

Επιτροπή

1. Για την εφαρμογή του παρόντος προγράμματος, η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή η οποία απαρτίζεται από αντιπροσώπους των κρατών μελών και προεδρεύεται από τον αντιπρόσωπο της Επιτροπής.

2. Ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στην εν λόγω επιτροπή σχέδιο των μέτρων που πρόκειται να ληφθούν σχετικά με:

- τον εσωτερικό κανονισμό της επιτροπής,

- τα εκτελεστικά μέτρα,

- το ετήσιο πρόγραμμα εκτέλεσης των μέτρων του προγράμματος, συμπεριλαμβανομένων των δημοσιονομικών επιπτώσεων και των κριτηρίων επιλογής,

- τη γενική ισορροπία μεταξύ των διαφόρων τμημάτων του προγράμματος,

- τις διαδικασίες για το συντονισμό με τα προγράμματα και τις πρωτοβουλίες που συνδέονται άμεσα με την επίτευξη του στόχου του παρόντος προγράμματος,

- τους διακανονισμούς για τη συνεργασία με τις τρίτες χώρες και τις διεθνείς οργανώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 7,

- τις διαδικασίες για την παρακολούθηση και αξιολόγηση του προγράμματος.

Η επιτροπή διατυπώνει τη γνώμη της σχετικά με το σχέδιο εντός προθεσμίας που μπορεί να ορίσει ο πρόεδρος ανάλογα με τον επείγοντα χαρακτήρα του θέματος. Η επιτροπή αποφασίζει με την πλειοψηφία που ορίζεται στο άρθρο 205 παράγραφος 2 της συνθήκης για την έκδοση των αποφάσεων που καλείται να λάβει το Συμβούλιο βάσει της πρότασης της Επιτροπής. Κατά την ψηφοφορία στην επιτροπή, οι ψήφοι των αντιπροσώπων των κρατών μελών σταθμίζονται σύμφωνα με το εν λόγω άρθρο. Ο πρόεδρος δεν λαμβάνει μέρος στην ψηφοφορία.

3. α) Η Επιτροπή θεσπίζει μέτρα τα οποία εφαρμόζονται αμέσως.

β) Ωστόσο, εάν τα μέτρα δεν είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής, η Επιτροπή τα ανακοινώνει αμέσως στο Συμβούλιο. Στην περίπτωση αυτή:

- η Επιτροπή αναβάλλει την εφαρμογή των μέτρων που αποφάσισε επί δίμηνο από την ημερομηνία της ανακοίνωσης,

- το Συμβούλιο μπορεί να αποφασίσει διαφορετικά, με ειδική πλειοψηφία, εντός της προθεσμίας που αναφέρεται στην προηγούμενη περίπτωση.

4. Επιπλέον, η Επιτροπή διαβουλεύεται με την επιτροπή επί άλλων ζητημάτων όσον αφορά την εφαρμογή του προγράμματος.

Στην περίπτωση αυτή, ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στην επιτροπή σχέδιο των μέτρων που πρόκειται να ληφθούν. Η επιτροπή διατυπώνει τη γνώμη της για το σχέδιο εντός προθεσμίας την οποία ορίζει ο πρόεδρος ανάλογα με το επείγον του θέματος και, εφόσον χρειάζεται, προβαίνοντας σε ψηφοφορία.

Η γνώμη της επιτροπής καταχωρείται στα πρακτικά· εξάλλου, κάθε κράτος μέλος έχει δικαίωμα να ζητήσει να καταχωρηθεί η θέση του στα πρακτικά.

Η Επιτροπή λαμβάνει ιδιαιτέρως υπόψη τη γνώμη της επιτροπής και την ενημερώνει για τον τρόπο με τον οποίο έλαβε υπόψη τη γνώμη αυτή.

5. Ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής ενημερώνει τακτικά την επιτροπή σχετικά με:

- τις χρηματοδοτικές ενισχύσεις που παρέχονται δυνάμει του παρόντος προγράμματος (ποσόν, διάρκεια, κατανομή και δικαιούχοι),

- προτάσεις της Επιτροπής ή κοινοτικές πρωτοβουλίες και εφαρμογή προγραμμάτων σε άλλους τομείς που σχετίζονται άμεσα με την επίτευξη του στόχου του παρόντος προγράμματος, ώστε να εξασφαλίζεται η συνοχή και η συμπληρωματικότητα που αναφέρθηκαν στο άρθρο 4.

Άρθρο 6

Συμμετοχή των χωρών ΕΖΕΣ/ΕΟΧ, των συνδεδεμένων χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, της Κύπρου, της Μάλτας και της Τουρκίας

Στο πρόγραμμα μπορούν να συμμετάσχουν:

- οι χώρες ΕΖΕΣ/ΕΟΧ, σύμφωνα με τους όρους της συμφωνίας για τον ΕΟΧ,

- οι συνδεδεμένες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, σύμφωνα με τους όρους των ευρωπαϊκών συμφωνιών, των συμπληρωματικών τους πρωτοκόλλων και των αποφάσεων των αντιστοίχων συμβουλίων σύνδεσης,

- η Κύπρος, με χρηματοδότηση από συμπληρωματικές πιστώσεις σύμφωνα με διαδικασίες που θα συμφωνηθούν με τη χώρα αυτή,

- η Μάλτα και η Τουρκία, με χρηματοδότηση από συμπληρωματικές πιστώσεις, σύμφωνα με τις διατάξεις της συνθήκης.

Άρθρο 7

Διενθής συνεργασία

Σύμφωνα με το άρθρο 300 της συνθήκης, κατά τη διάρκεια της εφαρμογής του προγράμματος ενθαρρύνεται η συνεργασία με τις τρίτες χώρες και με τους διεθνείς οργανισμούς που είναι αρμόδιοι στους τομείς που καλύπτονται από το πρόγραμμα, καθώς και με όλους εκείνους που ενδέχεται να συμμετάσχουν στην πρόληψη και την προστασία από κάθε μορφή βίας.

Άρθρο 8

Παρακολούθηση και αξιολόγηση

1. Κατά την εφαρμογή της παρούσας απόφασης, η Επιτροπή λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα για να εξασφαλίσει την παρακολούθηση και τη συνεχή αξιολόγηση του προγράμματος, λαμβάνοντας υπόψη τους γενικούς και ειδικούς στόχους που αναφέρονται στο άρθρο 1 και στο παράρτημα.

2. Κατά το δεύτερο έτος του προγράμματος, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έκθεση αξιολόγησης.

3. Η Επιτροπή υποβάλλει τελική έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο κατά το πέρας του προγράμματος.

4. Η Επιτροπή συμπεριλαμβάνει στις εκθέσεις που αναφέρονται στις παραγράφους 2 και 3 πληροφορίες για την κοινοτική χρηματοδότηση στους διάφορους τομείς δράσης και για τη συμπληρωματικότητα με τις άλλες δράσεις που αναφέρονται στο άρθρο 4, καθώς επίσης και για τα αποτελέσματα των αξιολογήσεων. Επίσης, διαβιβάζει τις εκθέσεις στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών.

Άρθρο 9

Έναρξη ισχύος

Η απόφαση τίθεται σε ισχύ την ημέρα της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

...

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Ο Πρόεδρος

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

(1) ΕΕ C 259 της 18.8.1998, σ. 2, ΕΕ C 89 της 30.3.1999, σ. 42, και ΕΕ C 162 της 9.6.1999, σ. 11.

(2) ΕΕ C 169 της 16.6.1999, σ. 35.

(3) ΕΕ C 198 της 14.7.1999, σ. 61.

(4) Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 16ης Απριλίου 1999 (ΕΕ C 219 της 30.7.1999, σ. 497), κοινή θέση του Συμβουλίου της 13ης Σεπτεμβρίου 1999 και απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της ... (δεν δημοσιεύθηκε ακόμα στην Επίσημη Εφημερίδα).

(5) ΕΕ L 63 της 4.3.1997, σ. 2.

(6) ΕΕ C 32 της 5.2.1996, σ. 88.

(7) ΕΕ C 320 της 28.10.1996, σ. 190.

(8) ΕΕ C 20 της 20.1.1997, σ. 170.

(9) ΕΕ C 304 της 6.10.1997, σ. 55.

(10) ΕΕ C 14 της 19.1.1998, σ. 39.

(11) ΕΕ L 46 της 20.2.1999, σ. 1.

(12) ΕΕ C 102 της 4.4.1996, σ. 1.

(13) ΕΕ C 172 της 18.6.1999, σ. 1.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΔΡΑΣΕΙΣ

I. ΔΙΑΚΡΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΠΟΛΥΤΟΜΕΑΚΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ, ΒΕΛΤΙΣΤΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ

Στόχος:

να ενισχυθούν και να ενθαρρυνθούν τόσο οι μη κυβερηντικοί οργανισμοί (ΜΚΟ) και οι λοιποί οργανισμοί, συμπεριλαμβανομένων των δημόσιων αρχών, που ασχολούνται με την καταπολέμηση της βίας, προκειμένου να συνεργαστούν μεταξύ τους.

1. Υποστήριξη για τη σύσταση και ενίσχυση πολυτομεακών δικτύων, καθώς και ενθάρρυνση και υποστήριξη της συνεργασίας μεταξύ των ΜΚΟ και των διαφόρων οργανισμών και δημοσίων φορέων σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, για τη βελτίωση της γνώσης και κατανόησης του ρόλου του καθενός και για τη διευκόλυνση της ανταλλαγής σχετικών πληροφοριών.

2. Τόνωση και ανταλλαγή των βέλτιστων πρακτικών, συμπεριλαμβανομένων των πειραματικών σχεδίων, σε κοινοτικό επίπεδο, σχετικά με την πρόληψη της βίας και την υποστήριξη και προστασία των παιδιών, εφήβων και γυναικών.

Με τα δίκτυα διεξάγονται ειδικότερα ενέργειες που στρέφονται προς την αντιμετώπιση προβλημάτων βίας και:

1) παρέχουν κοινό πλαίσιο ανάλυσης του θέματος της βίας, συμπεριλαμβανομένου του προσδιορισμού των διαφόρων τύπων βίας, των αιτίων της βίας και όλων των επιπτώσεών της·

2) μετρούν τις πραγματικές επιπτώσεις των διαφόρων τύπων βίας, μέσα στην Ευρώπη, επί των θυμάτων και της κοινωνίας, ώστε να καθορισθεί η αρμόζουσα αντιμετώπιση·

3) εκτιμούν τους τύπους και την αποτελεσματικότητα των μέτρων και των πρακτικών για την πρόληψη και την επισήμανση της βίας, συμπεριλαμβανομένης της βίας υπό μορφή σεξουαλικής εκμετάλλευσης και σεξουαλικής κακοποίησης, και για την παροχή υποστήριξης στα θύματα της βίας προκειμένου, ιδίως, να προληφθεί η μελλοντική έκθεσή τους στη βία.

II. ΔΙΑΚΡΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΠΟΣΚΟΠΟΥΝ ΣΤΗΝ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ

Στόχος:

να προαχθεί η ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης όσον αφορά τη βία καθώς και την πρόληψη της βίας εις βάρος των παιδιών, των εφήβων και των γυναικών, συμπεριλαμβανομένων των θυμάτων της εμπορίας προς σεξουαλική εκμετάλλευση, εμπορικού ή μη χαρακτήρα, και άλλων μορφών σεξουαλικής κακοποίησης.

1. Προώθηση ενημερωτικών εκστρατειών σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, και πειραματικών σχεδίων με ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία, καθώς και ενεργειών ευαισθητοποίησης της κοινής γνώμης, και ειδικότερα των παιδιών, των εφήβων, του εκπαιδευτικού προσωπικού και άλλων κατηγοριών σχετιζόμενων με τους πιθανούς κινδύνους βίας και τον τρόπο αποφυγής τους, συμπεριλαμβανομένης της γνώσης των νομοθετικών μέτρων, της εκπαίδευσης στον τομέα της υγείας και της κατάρτισης όσον αφορά την καταπολέμηση της βίας.

2. Δημιουργία κοινοτικής πηγής πληροφοριών η οποία θα επικουρεί και θα ενημερώνει τους ΜΚΟ και τους δημόσιους φορείς σχετικά, πρώτον, με τις διαθέσιμες δημοσίως πληροφορίες τις οποίες συγκεντρώνουν κυβερνητικοί οργανισμοί, ΜΚΟ και ακαδημαϊκές πηγές στον τομέα της βίας, της πρόληψής της και της υποστήριξης των θυμάτων, σχετικά με τα μέσα για την πρόληψη της βίας, καθώς και πληροφορίες σχετικά με όλα τα συναφή μέτρα και προγράμματα υπό την αιγίδα της Κοινότητας. Με αυτό τον τρόπο, οι ανωτέρω πληροφορίες θα μπορούν να ενσωματωθούν σε όλα τα σχετικά συστήματα πληροφοριών.

3. Μελέτες στον τομέα της βίας και της σεξουαλικής κακοποίησης και για τα μέσα της πρόληψής της, με στόχο, μεταξύ άλλων, τον προσδιορισμό των πλέον αποτελεσματικών διαδικασιών και πολιτικών για την πρόληψη της βίας, την υποστήριξη των θυμάτων της βίας, προκειμένου ιδίως, να αποφευχθεί η μελλοντική έκθεση στη βία, και για την εξέταση του κοινωνικού και οικονομικού κόστους, ώστε το φαινόμενο αυτό να αντιμετωπισθεί δεόντως.

4. Βελτίωση της αναγνώρισης, της αναφοράς και της διαχείρισης των συνεπειών της βίας.

III. ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ

Κατά την εκτέλεση του προγράμματος, η Επιτροπή, σύμφωνα με τα άρθρα 2 και 5 της απόφασης, μπορεί να ζητήσει τη συνδρομή οργανισμών τεχνικής υποστήριξης, η χρηματοδότηση των οποίων εξασφαλίζεται από το συνολικό χρηματοδοτικό πλαίσιο του προγράμματος. Μπορεί επίσης να προσφύγει στις υπηρεσίες εμπειρογνωμόνων υπό τις ίδιες προϋποθέσεις. Επίσης, η Επιτροπή μπορεί να διοργανώνει σεμινάρια, συνέδρια ή άλλες συναντήσεις εμπειρογνωμόνων, εφόσον είναι πιθανόν ότι αυτό θα διευκολύνει την υλοποίηση του προγράμματος, και να προωθεί δράσεις ενημέρωσης, δημοσίευσης και διάδοσης.

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Στις 9 Ιουλίου 1998, η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση απόφασης στο Συμβούλιο βασιζόμενη στο άρθρο 308 της συνθήκης ΕΚ (πρώην άρθρο 235) για τη θέσπιση προγράμματος κοινοτικής δράσης (πρόγραμμα Δάφνη) σχετικά με μέτρα κατά της βίας εις βάρος παιδιών, εφήβων και γυναικών.

2. Στις 17 Φεβρουαρίου 1999, η Επιτροπή υπέβαλε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο τροποποιημένη πρόταση βασιζόμενη στο άρθρο 152 της συνθήκης ΕΚ (πρώην άρθρο 129).

3. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και η Επιτροπή των Περιφερειών έδωσαν τη γνώμη τους στις 28 Απριλίου 1999 και στις 11 Μαρτίου 1999 αντίστοιχα.

4. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έδωσε τη γνώμη του στις 16 Απριλίου 1999.

5. Υπό το φως της γνώμης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η Επιτροπή υπέβαλε τροποποιημένη πρόταση στις 11 Μαΐου 1999.

6. Στις 13 Σεπτεμβρίου 1999, το Συμβούλιο καθόρισε την κοινή θέση του σύμφωνα με το άρθρο 251 της συνθήκης ΕΚ.

II. ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Η πρόταση λαμβάνει τη μορφή πολυετούς προγράμματος το οποίο αποσκοπεί να συμβάλει σε υψηλό επίπεδο προστασίας της σωματικής και πνευματικής υγείας μέσω της προστασίας των παιδιών, των εφήβων και των γυναικών από τη βία (συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής εκμετάλλευσης και κακοποίησης), με την πρόληψη της βίας και της παροχής στήριξης στα θύματά της. Στα πλαίσια αυτά και προκειμένου να υπάρξει υπεραξία σε κοινοτικό επίπεδο, των δραστηριοτήτων σε επίπεδο κρατών μελών, προβλέπονται διεθνικές δράσεις οι οποίες περιλαμβάνουν τη χρήση δικτύων, την ανταλλαγή πληροφοριών, τη συνεργασία και την ανταλλαγή των καλύτερων πρακτικών καθώς και την ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης.

1. Γενικές παρατηρήσεις

Το Συμβούλιο, με την κοινή θέση του, ενέκρινε την πρόταση της Επιτροπής ως προς την ουσία της, επιφέροντας ορισμένες τροποποιήσεις τις οποίες έκρινε ευκταίες.

2. Ειδικές παρατηρήσεις

2.1. Νομική βάση

Η νομική βάση την οποία επέλεξε η Επιτροπή στην τροποποιημένη πρότασή της της 17ης Φεβρουαρίου 1999, και συγκεκριμένα το άρθρο 152 της συνθήκης ΕΚ (πρώην άρθρο 129), κρίθηκε από το Συμβούλιο στην κοινή θέση του ως η καταλληλότερη, βάσει του σκοπού και του περιεχομένου της πρότασης Δάφνη: της προώθησης του συντονισμού και της ανταλλαγής πληροφοριών, καθώς και της παιδείας και της έρευνας σχετικά με τα αίτια και την πρόληψη της βίας η οποία αποτελεί ή μπορεί να αποτελέσει πηγή κινδύνου για τη σωματική και πνευματική υγεία των θυμάτων.

2.2. Τροποποιήσεις του Συμβουλίου στην πρόταση της Επιτροπής

2.2.1. Διάρκεια του προγράμματος

Όσον αφορά τη διάρκεια, το Συμβούλιο επέλεξε τετραετή διάρκεια του προγράμματος (2000-2003) λόγω του πειραματικού χαρακτήρα του. Η έκθεση αξιολόγησης της Επιτροπής θα είναι, ως εκ τούτου, διαθέσιμη κατά το δεύτερο έτος, όπως ορίζεται στο άρθρο 8 παράγραφος 2, και όχι κατά το τρίτο έτος.

2.2.2. Χρηματοδότηση

Ως συνέπεια της τετραετούς διάρκειας του προγράμματος το δημοσιονομικό πλαίσιο ορίστηκε σε 20 εκατ. ευρώ και αντιστοιχεί άμεσα στην πρόταση της Επιτροπής, η οποία προέβλεπε 25 εκατ. ευρώ για πενταετές πρόγραμμα.

2.2.3. Διαδικασίες των επιτροπών (άρθρο 5)

Το Συμβούλιο διατήρησε διαδικασία επιτροπής σύμφωνα με την οποία οι εξουσίες θα ασκούνται, ανάλογα με το θέμα, βάσει της διαδικασίας της διαχειριστικής ή συμβουλευτικής επιτροπής όπως προβλέπεται από την απόφαση του Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 1999 η οποία ορίζει τη διαδικασία για την άσκηση των εκτελεστικών εξουσιών που ανατίθενται στην Επιτροπή.

2.2.4. Ρόλος των μη κυβερνητικών οργανώσεων και των δημόσιων φορέων στο πρόγραμμα (παράρτημα, τμήμα I)

Αναγνωρίζοντας τον πρωταρχικό ρόλο των ΜΚΟ στις διεθνικές δράσεις που εκτίθενται στο τμήμα I του παραρτήματος, το Συμβούλιο γνωστοποίησε ότι και άλλοι οργανισμοί, συμπεριλαμβανομένων των δημόσιων φορέων, θα συμμετάσχουν στη συνεργασία.

2.2.5. Άλλα θέματα

- Αναφορά στη δράση, σε επίπεδο ΕΕ, στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων (τέταρτη αιτιολογική σκέψη)

Η αιτιολογική αυτή σκέψη εισήχθη προκειμένου να υπάρξει σαφής αναφορά στη δράση που έχει αναληφθεί σε επίπεδο ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων, καθώς και στα πλαίσια του ποινικού δικαίου σε επίπεδο κρατών μελών το οποίο βρίσκεται εκτός του πεδίου εφαρμογής του προγράμματος.

- Διεθνής συνεργασία

Για λόγους σαφήνειας προβλέφθηκαν ξεχωριστά άρθρα για τη συμμετοχή της ΕΖΕΣ/ΕΟΧ, των συνδεδεμένων χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, της Κύπρου, της Μάλτας και της Τουρκίας (άρθρο 6) και τη διεθνή συνεργασία γενικά (άρθρο 7).

- Ποσοστό κοινοτικής χρηματοδότησης (άρθρο 3 παράγραφος 3)

Το Συμβούλιο έκρινε σημαντικό να διευκρινίσει ότι η κοινοτική χρηματοδότηση θα πρέπει να ποικίλει ανάλογα με τον χαρακτήρα της δράσης και δεν μπορεί να υπερβαίνει το 80 % του συνολικού κόστους της.

- Συνεργασία της Επιτροπής με όργανα και οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα αυτόν (άρθρο 2 παράγραφος 2)

Το Συμβούλιο έκρινε ότι η συνεργασία αυτή ακολουθεί αναπόφευκτα τις διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη και ότι αυτό θα πρέπει να αναφέρεται.

- Συμμετοχή των κρατών μελών στις δράσεις (άρθρο 2 παράγραφος 4)

Προστέθηκε νέα παράγραφος στην οποία διευκρινίζεται ότι "σημαντικός αριθμός κρατών μελών" θα συμμετάσχει στις δράσεις.

- Ανταλλαγή των βέλτιστων πρακτικών

Για την καλύτερη συνοχή του παραρτήματος, η ενθάρρυνση και η ανταλλαγή των βέλτιστων πρακτικών μετατέθηκε από το τμήμα II (ευαισθητοποίηση του κοινού) στο τμήμα I, το οποίο προβλέπει τη σύσταση δικτύων, την ανταλλαγή πληροφοριών και βέλτιστων πρακτικών και τη συνεργασία σε κοινοτικό επίπεδο.

- Συμπληρωματικές ενέργειες (παράρτημα, τμήμα III)

Η νέα διατύπωση του τμήματος III του παραρτήματος που αφορά τις συμπληρωματικές ενέργειες είναι ίδια με εκείνη του προγράμματος Leonardo II (παράρτημα I, τμήμα II, μέτρο 7 σημείο 3).

2.3. Τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

2.3.1. Τροπολογίες του Κοινοβουλίου που ενέκρινε η Επιτροπή

Η Επιτροπή ενέκρινε εν όλω, εν μέρει ή ως προς την ουσία τους, 26 από τις 36 τροπολογίες του Κοινοβουλίου.

2.3.2. Τροπολογίες του Κοινοβουλίου που ενέκρινε το Συμβούλιο

Το Συμβούλιο ενέκρινε εν όλω, εν μέρει ή ως προς την ουσία τους, 19 από τις τροπολογίες του Κοινοβουλίου που ενέκρινε η Επιτροπή. Πρόκειται για τις τροπολογίες αριθ. 1, 3, 4, 5, 8, 9, 10, 12, 13, 16, 17, 18, 19, 28, 29, 30, 31, 33 και 36.

2.3.3. Τροπολογίες του Κοινοβουλίου που δεν ενέκρινε το Συμβούλιο

Εκτός από τις τροπολογίες που δεν ενέκρινε η Επιτροπή, για τις οποίες το Συμβούλιο δεν μπόρεσε να πετύχει την απαιτούμενη ομοφωνία, το Συμβούλιο δεν ενέκρινε τις ακόλουθες τροπολογίες, για τους λόγους που αναφέρονται:

- Τροπολογία αριθ. 2

Επέκταση του ορισμού των επιπτώσεων των πράξεων βίας (πρώτη αιτιολογική σκέψη)

Το Συμβούλιο έκρινε ότι η τροπολογία αυτή δεν προσθέτει τίποτε στην βασική μέριμνα για τη σωματική και πνευματική υγεία των θυμάτων της βίας, η οποία αναφέρεται σαφώς στην πρώτη αιτιολογική σκέψη.

- Τροπολογία αριθ. 6

Αναφορά στον ορισμό για την υγεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (προτεινόμενη νέα αιτιολογική σκέψη)

Δεν κρίθηκε αναγκαία η αναφορά στον ορισμό αυτό, δεδομένου ότι απλώς επαναλαμβάνει μια υφιστάμενη κατάσταση.

- Τροπολογία αριθ. 14

Συνεργασία με διεθνείς οργανώσεις (αιτιολογική σκέψη 14)

Η αναφορά, στην αιτιολογική αυτή σκέψη, οργανώσεων που ασχολούνται με την εκπαίδευση και την ανάπτυξη καθώς και όσων εμπλέκονται στην προστασία από κάθε μορφή βίας, κρίθηκε περιοριστική. Το Συμβούλιο ευνοεί την συνεργασία με το ευρύτερο δυνατό φάσμα οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στον τομέα αυτόν.

- Τροπολογία αριθ. 21

Συνοχή και συμπληρωματικότητα (άρθρο 4)

Το Συμβούλιο έκρινε ακατάλληλη την αναφορά συγκεκριμένων προγραμμάτων, δεδομένου ότι ευνοεί τη συνοχή και συμπληρωματικότητα των δράσεων του προγράμματος με όλα τα άλλα κοινοτικά προγράμματα και μέτρα. Το Συμβούλιο προέβλεψε, ωστόσο, την ανάγκη κάλυψης μελλοντικών εξελίξεων στον τομέα αυτόν στην κοινή θέση του.

- Τροπολογία αριθ. 26

Διεθνής συνεργασία (άρθρο 7)

Το Συμβούλιο δεν μπόρεσε να δεχθεί την τροπολογία του άρθρου αυτού για τους ίδιους λόγους που αναφέρονται όσον αφορά την τροπολογία αριθ. 14 σχετικά με την αιτιολογική σκέψη 14.

- Τροπολογία αριθ. 34

Ερευνητικά προγράμματα στον τομέα της βίας και της σεξουαλικής κακοποίησης (παράρτημα, τμήμα II)

Το Συμβούλιο έκρινε ότι η φράση "την προστασία από τη βία" δεν χρειάζεται να χρησιμοποιηθεί στην τροπολογία αυτή, δεδομένου ότι περιλαμβάνεται ήδη στην έννοια της "πρόληψης της βίας".

- Τροπολογία αριθ. 35

Προσδιορισμός των τομέων για την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών (παράρτημα, τμήμα I)

Το Συμβούλιο αποφάσισε να περιλάβει στο τμήμα I του παραρτήματος την αναφορά στην ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών (βλέπε παράγραφο "Ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών" στο σημείο 2.2.5 ανωτέρω). Δεν κρίθηκε σκόπιμο να προσδιοριστούν τομείς βέλτιστων πρακτικών στο αναδιαρθρωμένο τμήμα I.

III. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Το Συμβούλιο κρίνει ότι η κοινή θέση του αποτελεί εξισορροπημένο κείμενο. Απηχεί την ανάγκη ανάπτυξης δράσης, σε κοινοτικό επίπεδο, όσον αφορά προληπτικά μέτρα καταπολέμησης της βίας εις βάρος παιδιών, εφήβων και γυναικών βάσει της πείρας που έχει κτηθεί από τις υφιστάμενες δράσεις-πιλότους στον τομέα αυτόν και της περαιτέρω προώθησής τους.