Αριθ. C 321/8 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 21. 12.90 
Τροποποιημένη πρόταση απόφασης του Συμβουλίου περί θεσπίσεως ειδικού προγράμματος έρευνας 
και τεχνολογικής ανάπτυξης στον τομέα της επιστήμης και τεχνολογίας της θάλασσας (1991—1994) 
COM(90) 574 τελικό — SYN 264 
(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 149 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΟΚ, στις 
30 Νοεμβρίου 1990) 
(90/C 321/03) 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 130 Ο παράγραφος 2, 
την πρόταση της Επιτροπής, 
Σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής 
Επιτροπής, 
Εκτιμώντας: 
ότι, με την απόφαση 90/221/Ευρατόμ, ΕΟΚ('), το Συμ­
βούλιο έχει θεσπίσει το τρίτο πρόγραμμα-πλαίσιο για τις 
κοινοτικές δράσεις έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης 
(1990—1994) στο οποίο καθορίζονται ιδίως οι δραστηριό­
τητες που πρέπει να αναληφθούν στον τομέα της επιστήμης 
και τεχνολογίας της θάλασσας" 
ότι η παρούσα απόφαση πρέπει να ληφθεί με βάση τα 
σημεία αιτιολογικής σκέψης που εκτίθενται στο προοίμιο 
της εν λόγω απόφασης* 
ότι το άρθρο 130 Ι της συνθήκης προβλέπει ότι η εφαρμογή 
του προγράμματος-πλαισίου πραγματοποιείται μέσω 
ειδικών προγραμμάτων που αναπτύσσονται στο εσωτερικό 
κάθε δράσης-
ότι είναι σκόπιμο να εκτιμηθεί το ποσό των κοινοτικών 
χρηματοδοτικών πόρων που απαιτείται για την εκτέλεση 
του παρόντος ειδικού προγράμματος' ότι το οριστικό ποσό 
πρόκειται να καθοριστεί από την αρμόδια επί του προϋπο­
λογισμού αρχή σύμφωνα με τις δημοσιονομικές προοπτικές 
που καλύπτουν την περίοδο 1988—1992 και περιλαμβά­
νονται στη διοργανική συμφωνία της 29ης Ιουνίου 1988 (2), 
καθώς και σύμφωνα με τις ενδεχόμενες μελλοντικές δημο­
σιονομικές προοπτικές που καλύπτουν την περίοδο 
1993—1994-
(') ΕΕ αρι3. L 117 της 8. 5. 1990, σ. 28. 
(2) ΕΕ αριδ. L 185 της 15. 7. 1988, σ. 33. ότι απαιτείται ειδική ενθάρρυνση της βασικής έρευνας σε 
ολόκληρη την Κοινότητα, σε καθέναν από τους στρατηγι­
κούς τομείς έρευνας του προγράμματος-πλαισίου' 
ότι, επιπλέον του ειδικού προγράμματος για το ανθρώπινο 
δυναμικό και την κινητικότητα, θα πρέπει να εξασφαλιστεί 
η επιμόρφωση των ερευνητών που συμμετέχουν σε κάθε 
στρατηγικό τομέα του προγράμματος πλαισίου1 
ότι οι κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις, καθώς 
και οι επιπτώσεις στον άνθρωπο, του προγράμματος απαι­
τούν αξιολόγηση των τεχνολογικών επιλογών και εκτίμηση 
των κινδύνων από ανεξάρτητη ομάδα ειδικών 
ότι, δυνάμει του άρθρου 4 και του παραρτήματος Ι της από­
φασης 90/221/Ευρατόμ, ΕΟΚ, το ποσό που θεωρείται απα­
ραίτητο για το σύνολο του προγράμματος-πλαισίου καλύ­
πτει ποσό 57 εκατομμυρίων Ecu για τη συγκεντρωτική δρα­
στηριότητα διάδοσης και αξιοποίησης των αποτελεσμάτων, 
το οποίο κατανέμεται κατ'αναλογία του ποσού που προβλέ­
πεται για κάθε δράση' ότι η σπουδαιότητα του παρόντος 
ειδικού προγράμματος στο πλαίσιο των δράσεων σχετικά με 
την τεχνολογία του περιβάλλοντος οδηγεί σε μείωση των 
αναγκαίων για το παρόν πρόγραμμα προβλεπόμενων χρημα­
τοδοτικών πόρων κατά 1,04 εκατομμύρια Ecu, που διατί­
θενται στις προαναφερόμενες συγκεντρωτικές δραστηριό­
τητες, προκειμένου να τηρούνται οι διατάξεις του άρθρου 
130 Ξ παράγραφος 2 δεύτερη πρόταση της συνθήκης· 
ότι η εκτέλεση του παρόντος προγράμματος πρέπει να δια­
σφαλίζεται από την Επιτροπή' ότι, προκειμένου να διευκο­
λύνεται η Επιτροπή κατά την εκπλήρωση της αποστολής 
της, τα κράτη μέλη οφείλουν, δυνάμει του άρθρου 5 της συν­
θήκης, να παρέχουν σ' αυτή κάθε αναγκαία βοήθεια, ιδίως 
στο πλαίσιο επιτροπής' 
ότι το παρόν πρόγραμμα πρέπει να εκτελεστεί κυρίως με την 
επιλογή έργων έρευνας και ανάπτυξης προκειμένου τα έργα 
αυτά να είναι δυνατόν να επωφεληθούν από την κοινοτική 
συμμετοχή' ότι η Επιτροπή οφείλει να παροτρύνει την υπο­
βολή προτάσεων για παρόμοια έργα, με τη συνήθη διαδι­
κασία των προσκλήσεων προς υποβολή προτάσεων που 
δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών 
Κοινοτήτων' 
ότι είναι σκόπιμο να προβλεφθεί επίσης έκτακτη διαδικασία 
η οποία να εφαρμόζεται μεταξύ των κλήσεων για υποβολή 
προτάσεων, με σκοπό τη διατήρηση ορισμένης ευελιξίας η 
21. 12.90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 321/9 
οποία επιτρέπει στην Επιτροπή, ενόψει της συνεχούς εξέ­
λιξης και της σταδιακής επίσπευσης της τεχνολογικής προ­
όδου, να λαμβάνει επίσης υπόψη τις αυθόρμητες προτάσεις 
που συμβιβάζονται προς τους στόχους του προγράμματος· 
ότι κατά την επιλογή των έργων που πρόκειται να πραγμα­
τοποιηθούν στο πλαίσιο του προγράμματος πρέπει να απο­
δίδεται ιδιαίτερη προσοχή στην αρχή της οικονομικής και 
κοινωνικής συνοχής της Κοινότητας, στο διακρατικό χαρα­
κτήρα των έργων, καθώς και στη χορηγητέα ενίσχυση στις 
μικρομεσαίες επιχειρήσεις • 
ότι η Επιτροπή είναι σε θέση να προτείνει και το Συμβούλιο 
να εγκρίνει συμπληρωματικά προγράμματα προσφεύγοντας 
στα μέσα που προβλέπονται στα άρθρα 130 Κ, 130 Λ ή 
130 Ν της συνθήκης, μόνο με βάση την εμπειρία που έχει 
αποκτηθεί κατά την εκτέλεση του παρόντος προγράμματος 
εφόσον αυτά συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων του 
προγράμματος, σύμφωνα με τη δυνατότητα που παρέχει το 
άρθρο 2 παράγραφος 2 της απόφασης 90/221/Ευρατόμ, 
ΕΟΚ· 
ότι, σύμφωνα με το άρθρο 130 Ζ της συνθήκης, οι δράσεις 
που αναλαμβάνει η Κοινότητα προκειμένου να ενισχυθούν 
οι επιστημονικές και τεχνολογικές βάσεις της ευρωπαϊκής 
βιομηχανίας και για να ευνοηθεί η ανάπτυξη της ανταγωνι­
στικότητας της, καλύπτουν τη συνεργασία στον τομέα της 
έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης με τις τρίτες χώρες και 
τους διεθνείς οργανισμούς ότι η συνεργασία αυτή μπορεί να 
αποβεί ιδιαίτερα εποικοδομητική για την ανάπτυξη του 
παρόντος προγράμματος-
ότι είναι απαραίτητο να αποκτηθούν βασικές γνώσεις και 
αξιόπιστες μέθοδοι προβλέψεων για την εκπόνηση στρατη­
γικής διαχείρισης και προστασίας, μακροπρόθεσμα, του 
θαλάσσιου περιβάλλοντος, όπως προβλέπεται στο παράρ­
τημα II της απόφασης 90/221/Ευρατόμ, ΕΟΚ* 
ότι ζητήθηκε η γνώμη της επιτροπής επιστημονικής και 
τεχνικής έρευνας (Crest), 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ: 
Άρΰρο Ι 
Θεσπίζεται ειδικό πρόγραμμα έρευνας και τεχνολογικής 
ανάπτυξης για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα στον τομέα της 
επιστήμης και τεχνολογίας της θάλασσας, όπως ορίζεται 
στο παράρτημα Ι, για την περίοδο από την ημερομηνία 
δημοσίευσης της παρούσας απόφασης στην Επίσημη Εφη­
μερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ί(ας τις 31 Δεκεμβρίου 
1994. 
ΆρΦρο 2 
1. Το ποσό των κοινοτικών δαπανών, που κρίνεται ανα­
γκαίο για την εκτέλεση του προγράμματος που θεσπίζεται με την παρούσα απόφαση, ανέρχεται σε 104 εκατομμύρια 
Ecu. Από το ποσό αυτό αφαιρούνται 1,04 εκατομμύρια Ecu 
για τη συγκεντρωτική δράση διάδοσης και αξιοποίησης των 
αποτελεσμάτων. Το ποσό που μειώνεται κατά τον τρόπο 
αυτό σε 102,96 εκατομμύρια Ecu καλύπτει τις δαπάνες προ­
σωπικού που δεν είναι δυνατόν να υπερβαίνουν το 5 °/ο. Η 
ενδεικτική κατανομή των ποσών αυτών περιλαμβάνεται στο 
παράρτημα II. 
Το πρόγραμμα αυτό δεν πρέπει να αντικαταστήσει αλλά 
απλώς να προστεθεί στο προηγούμενο πρόγραμμα. 
2. Στην περίπτωση που το Συμβούλιο λάβει απόφαση, 
κατ' εφαρμογή του άρθρου 1 παράγραφος 4 της απόφασης 
90/221/Ευρατόμ, ΕΟΚ, η παρούσα απόφαση προσαρμόζεται 
ώστε να ληφθεί υπόψη η απόφαση που έχει ληφθεί. 
3. Η αρμόδια επί του προϋπολογισμού αρχή καθορίζει τις 
διαθέσιμες πιστώσεις για κάθε οικονομικό έτος. 
Άρϋ·ρο 3 
Οι τρόποι εκτέλεσης του προγράμματος καθορίζονται στο 
παράρτημα III. 
Αρύ'ρο 4 
Το ποσοστό της χρηματοδοτικής συμμετοχής της Κοινό­
τητας καθορίζεται σύμφωνα με το παράρτημα IV της από­
φασης 90/221/Ευρατόμ, ΕΟΚ. 
Άρύ·ρο 5 
1. Κατά τη διάρκεια του έτους 1992, η Επιτροπή προ­
βαίνει σε επανεξέταση του προγράμματος και διαβιβάζει 
έκθεση σχετικά με τα αποτελέσματα της εν λόγω επανεξέ­
τασης προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η 
οποία συνοδεύεται, ενδεχομένως, από προτάσεις τροποποιή­
σεων. 
2. Κατά τη λήξη του προγράμματος, η Επιτροπή αξιο­
λογεί τα αποτελέσματα που έχουν επιτευχθεί. Διαβιβάζει 
σχετική έκθεση προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοι­
νοβούλιο. 
3. Οι εκθέσεις συντάσσονται με βάση τους στόχους που 
καθορίζονται στο παράρτημα Ι της παρούσας απόφασης και 
σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 2 παράγραφος 4 της 
απόφασης 90/221/Ευρατόμ, ΕΟΚ και αξιολογούν κατά 
πόσον η εφαρμογή του προγράμματος είναι συνεπής με τα 
έξη σημαντικότερα αιτήματα που αναφέρονται στο παράρ­
τημα II της απόφασης 90/221/Ευρατόμ, ΕΟΚ του Συμβου­
λίου ('). 
Άρΰρο 6 
1. Η Επιτροπή διασφαλίζει την εκτέλεση του προγράμ­
ματος. Επικουρείται από επιτροπή, στο εξής καλούμενη «η 
επιτροπή», που αποτελείται από τους αντιπροσώπους των 
κρατών μελών και προεδρεύεται από τον αντιπρόσωπο της 
Επιτροπής. 
(') ΕΕαριθ. L 117 της 8. 5. 1990. 
Αριθ^^ΙΟ Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ^1.1^0 
^. Οι συμβάσεις που συνάπτονται από την Επιτροπή διέ­
πουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις κάθε μέρους, 
συμπεριλαμβανομένων των διαδικασιών διάδοσης, προστα-
σίας και αγιοποίησης των αποτελεσμάτων της έρευνας, συμ­
φωνά με τις διατάζεις που έχουν θεσπιστεί κατ^εφαρμογη 
τουάρθου Ι^Ο^δεΰτερο εδάφιο της συνθηκης,και,κατά 
περίπτωση, διαδικασίες μετεκπαίδευσης και αξιολόγησης. 
3. Κατά την εκκίνηση του προγράμματος καταρτίζεται 
πρόγραμμα εργασιών το οποίο αναθεωρείταιτακτικα. ^ 
αυτό καθορίζονται οι λεπτομερείς στόχοι καιοτΰπος των 
έργων που πρέπει να αναληφθοΰν,καθώς και οι αντίστοιχες 
δημοσιονομικές διατάζεις που πρέπει να θεσπιστούν. 11 Επι­
τροπή καταρτίζει τις προσκλήσεις προς υπο^ολ^ προτάσεων 
έργων με ^αση το πρόγραμμα εργασιών. 
^^^^ 
Ι. ^τις περιπτώσεις που αναφέρονται στο άρθρο^παρά-
γραφοςί,οαντιπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στην εν 
λόγω επιτροπή σχέδιο των μέτρων που πρέπει να ληφθούν, 
ϋεπιτροπηδιατυπώνειτη γνώμη της για το σχέδιο αυτό 
μέσα σε προθεσμία που μπορεί να ορίζειοπρόεδρος ανά­
λογα με τον επείγοντα χαρακτήρα του θέματος.Ηγνώμη 
διατυπώνεται με τη πλειοψηφία που προβλέπεται στο άρθρο 
ί^παράγραφος^της συνθήκης για την έκδοση των απο 
φάσεων τις οποίες το ^υμ^οΰλιο καλείται να λά^ει μετά από 
πρόταση της Επιτροπής. Κατά τις ψηφοφορίες στο πλαίσιο 
της επιτροπής, οι φηφοιτων αντιπροσώπων των κρατών 
μελών σταθμίζονται συμφωνά με το εν λόγω άρθρο.Οπρόε 
δρος δεν λαμβάνει μέρος στην φηφοφορία. 
^. ϋ Επιτροπή θεσπίζει τα προβλεπόμενα μέτρα, όταν 
αυτά είναι συμφωνά με τη γνώμη της επιτροπής. 
3. Εάν τα προβλεπόμενα μέτρα δεν είναι συμφωνά με τη 
γνώμη της επιτροπηςη εάνδενέχειδιατυπωθεί σχετική 
γνώμη,η Επιτροπηυπο^άλλει αμέσως προς το^υμ^οΰλιο 
πρόταση σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθοΰν.Ιο 
^υμ^οΰλιο αποφασίζει με ειδική πλειοφηφία, 
^. Εάν το ^υμ^οΰλιο δεν αποφασίσει σε προθεσμία ενός 
μηνός από την υποβολή της πρότασης, τα προτεινόμενα 
μέτρα θεσπίζονται από την Επιτροπή. 
^^ 
Ι. ϋδιαδικασίαπουκαθορίζεταιστοάρθρο7εφαρμό-
ζεταιγια^ 
^την κατάρτιση καιτηναναπροσαρμογη των προγραμ­
μάτων εργασιών που αναφέρονται στο άρθρο^παρά-
γραφος3, 
— την αζιολόγηση των έργων που αναφέρονται στο σημείο 
^του παραρτήματος ^Η, καθώς και του προβλεπόμενου 
ποσού της κοινοτικής χρηματοδοτικής συμμετοχές, 
εφόσον τα έργα αυτά υποβάλλονται με τη συνήθη διαδι­
κασία που αναφέρεται στο σημείο^του παραρτήματος 
ΗΙ καιτοενλόγωποσόυπερ^αίνειτα^εκατομμΰρια 
Ε^^ — την αξιολόγηση όλων των έργων που υποβάλλονται με 
την έκτακτη διαδικασίαπου αναφέρεται στο σημείου 
του παραρτήματος Η^, καθώς καιτου προβλεπόμενου 
ποσοΰ της κοινοτικές χρηματοδοτικής συμμέτοχης, 
— τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την αξιολόγηση του 
προγράμματος. 
^. ^Επιτροπή μπορείναζητείτη γνώμη της επιτροπής 
για κάθε ζητημαπου εμπίπτειστο πεδίο εφαρμογηςτου 
προγράμματος. 
1 ϋ Επιτροπή ενημερώνει την επιτροπή σχετικά με^ 
— την πρόοδο του προγράμματος, 
— τα σχέδια προσκλήσεων προς υποβολή προτάσεων έργων 
που αναφέρονται στο άρθρο^παράγραφος 3, 
— τα έργα,που αναφέρονται στο σημείο^τουπαραρτη 
ματοςίΗ, που υποβάλλονται με τη συνήθη διαδικασία, 
γιαταοποίαη συμμέτοχη της Κοινότηταςδενυπερ 
βαίνει τα πέντε εκατομμύρια Ε^, καθώς και τα αποτελέ 
σματα της αξιολόγησης τους, 
— τα συνοδευτικά μέτρα, που αναφέρονται στο σημείου 
του παραρτήματος ΙΗ, 
— τις συντονισμένες δράσεις, που αναφέρονται στο σημείο 
^του παραρτήματος ΙΗ. 
^^^^ 
Κατά την εκτέλεση του παρόντος προγράμματος είναι 
επίσης δυνατόν να απαφασισθουν, αν παραστεί ανάγκη, 
συμπληρωματικά προγράμματα κατά την έννοια του άρθρου 
Ι3^Κ, συμμετοχές κατά την έννοια του άρθρουΙ^ΟΑκαι 
κοινές επιχειρησειςηκάθε άλλη δομή κατά την έννοια του 
άρθρου Ρ]θ^της συνθήκης. 
^τις περιπτώσεις που η συνεργασία με τρίτεςχώρες και 
διεθνείς οργανισμούς που αποβλέπει στην επίτευξη των 
στόχων του παρόντος προγράμματος απαιτεί νομικές 
δεσμεύσεις μεταζΰ της Κοινότητας και των ενεχόμενων 
τρίτων μερών,ηΕπιτροπ^ εξουσιοδοτείται, συμφωνά με το 
άρθροΡ]θ^τηςσυνθηκης,να διαπραγματεύεται διεθνείς 
συμφωνίες γιατονκαθορισμότωνκανόνωνπουδιέπουν 
την συνεργασία αυτή. 
Αίδεται επίσης προτεραιότητα στη συνεργασία με τις χώρες 
Ε^Ε^ και τις άλλες ευρωπαϊκέςχώρες που δεν ανήκουν 
στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα και συμφωνά με τις γενικές 
κατευθύνσεις που έχουν αποφασισθεί από το ^υμ^οΰλιο και 
το Ευρωπαϊκό ^υμ^οΰλιο κατά τη διάρκεια της διαδικασίας 
συνεννόησης που είχε προηγηθεί της θεσπίσεως τρίτου προ 
γράμματος πλαισίου. 
21.12.90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 321/11 
Οι διαπραγματεύσεις διεθνών συμφωνιών τέτοιου είδους Η απόφαση για τη σύναψη των εν λόγω συμφωνιών θεσπί-
είναι δυνατό να αρχίσουν να διεξάγονται μόνο με τρίτες ζεται σύμφωνα με τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 
χώρες που έχουν ήδη υπογράψει συμφωνία συνεργασίας με 130 Ο παράγραφος 2 της συνθήκης. 
την Κοινότητα, στην οποία η έρευνα και η τεχνολογική ,.. 
ανάπτυξη ή η επιστημονική πρόοδος αναφέρονται ρητώς ως ^®° 
ένας από τους στόχους της συνεργασίας. Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη. 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι 
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ 
Οι προσανατολισμοί του τρίτου προγράμματος-πλαισίου, οι επιστημονικοί και τεχνικοί στόχοι που εξυπηρετεί 
και τα κίνητρα από τα οποία εμπνέεται αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του παρόντος ειδικού προγράμματος. 
Η παράγραφος 3 του προγράμματος II του εν λόγω προγράμματος-πλαισίου αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του 
παρόντος ειδικού προγράμματος. 
Η πρόθεση είναι να αναπτυχθούν ορισμένες δραστηριότητες που ξεκίνησαν στο Mast πλαίσιο του πειραματικού 
προγράμματος (1989-1992), να εισαχθούν νέα θέματα και να επεκταθεί η γεωγραφική κάλυψη, ώστε να συμπερι­
ληφθεί ο Βόρειος Ατλαντικός Ωκεανός, ιδίως οι εξαρτημένες από αυτόν και οι Αρκτικές θάλασσες, ακόμη και αν 
πρέπει να ενισχυθούν οι δράσεις που έχουν εγκριθεί για τη Μεσόγειο. 
Στη βάση και κάτω από το φως των προαναφερθέντων στοιχείων, γίνεται πιο κάτω η αναλυτική περιγραφή του 
περιεχομένου του παρόντος ειδικού προγράμματος. 
Τομέας 1 
Εχιστήμη της θάλασσας 
Θα διεξαχθεί διεπιστημονική έρευνα με σκοπό τη μελέτη φαινομένων και ρευμάτων, η οποία θα χρησιμοποιήσει 
μαθηματικά μοντέλα όπου αυτό είναι απαραίτητο. 
Θα εκπονηθούν λεπτομερείς και εκτεταμένες μελέτες των συστημάτων ωκεανείων ρευμάτων και της δυναμικής 
υδάτινων μαζών με σκοπό τον προσδιορισμό της κίνησης των υδάτων και των φυσικών φαινομένων στις ευρω­
παϊκές θάλασσες και στους προσκείμενους ωκεανούς. Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στο όριο της υφαλοκρηπίδας 
καθώς και στη ζώνη που αποκαλύπτεται κατά τη χαμηλή παλίρροια. Η επίδραση του θαλασσίου πάγου θα μελε­
τηθεί σε σχέση με τη δημιουργία βαθέων υδάτων και τα γενικά ρεύματα, καθώς επίσης Kat η επίδραση της 
ενδεχόμενης τήξης του «φαινομένου του θερμοκηπίου» στην άνοδο των θαλασσίων υδάτων (σε συνδυασμό με το 
πρόγραμμα STEP/EPOCH). 
Θα συνεχιστεί η έρευνα και θα διεξαχθούν οι περαιτέρω εργασίες σχετικά με τις βιογεωχημικές διεργασίες, με 
σκοπό ιδιαίτερα να γίνουν κατανοητά και να εκφραστούν ποσοτικά τα ρεύματα άνθρακα και άλλων στοιχείων 
στη θάλασσα. Περιλαμβάνεται επίσης η υδροθερμική δραστηριότητα καθώς και ο γενικός κύκλος του άνθρακα 
στις παραλιακές, ηπειρωτικές και βαθιές θάλασσες. 
Θα αναληφθούν μελέτες για να αξιολογηθούν οι ρυθμοί εναλλαγής ουσιών σε τόπους αλληλεπίδρασης (π.χ. διά­
φορες ενδιάμεσες επιφάνειες: γη-θάλασσα, αέρας-θαλασσα, θαλάσσιος βυθός-στήλη ύδατος, κ.λπ.), ιδιαίτερα 
κατά τη διάρκεια συνθηκών κακοκαιρίας. 
Δεδομένου ότι η ικανότητα των ωκεανών να απορροφούν Co2 επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό την αξιολόγηση της 
δυναμικής του φαινομένου του θερμοκηπίου, θα πραγματοποιηθούν έρευνες με στόχο τη βελτίωση των γνώσεων 
σχετικά με την απορρόφηση C02 από τους ωκεανούς. 
Αριθ. C 321/12 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 21. 12.90 
Η έρευνα θα έχει σκοπό να καταλήξει σε μαθηματικές εκφράσεις και αξιόπιστα μοντέλα για τις βιολογικές 
διαδικασίες και τα οικοσυστήματα, αλλά δεν θα αποκλειστούν σε καμία περίπτωση τα λεγόμενα «χαοτικά» ή 
«ουδέτερα» μοντέλα. Θα ληφθούν υπόψη όλες οι ποικιλίες, μικρές ή μεγάλες. Θα δοθεί ιδιαίτερη προσοχή σε 
έργα που θα εξετάσουν τη σύνδεση μεταξύ φυσικο-χημικών επιδράσεων και τις αντίστοιχες βιολογικές αντιδρά­
σεις σε όλα τα τροφικά επίπεδα. 
Η έρευνα στις γεωλογικές επιστήμες της θάλασσας θα επεκταθεί ώστε να περιλάβει την στρωματογραφία και τη 
γεωφυσική καθώς και την αντιμετώπιση ειδικών προβλημάτων που αφορούν τη συμπεριφορά ιζημάτων σε διά­
φορες θαλάσσιες καταστάσεις (π.χ. υφαλοκρηπίδα, υφαλοπρανές και βαθέα ύδατα). 
Απαιτούνται έρευνες της γεωλογικής συμπεριφοράς και των φυσικών ιδιοτήτων των ιζημάτων στα βαθέα ύδατα 
για να εκτιμηθούν οι κατάλληλες χρήσεις του θαλάσσιου πυθμένα και να συνεισφέρουν στην έρευνα της γενικής 
μεταβολής. 
Θα χρησιμοποιηθεί η εκπόνηση μοντέλων στην μελέτη των θαλάσσιων διαδικασιών και θα περιλάβει επαλή­
θευση, διακρίβωση και εκτίμηση των οριακών συνθηκών σε διάφορες χρονικές κλίμακες. Η ανάπτυξη και η 
βελτίωση των οικοσυστημάτων θα αποτελέσει ιδιαίτερη προτεραιότητα. 
Οι δραστηριότητες αυτές συνεπάγονται τη συμμετοχή της Κοινότητας σε τρέχοντα διεθνή προγράμματα σε πα­
γκόσμια κλίμακα (π.χ. το παγκόσμιο πείραμα της ωκεάνειας κυκλοφορίας (world ocean circulation experiment), τις 
κοινές μελέτες του γενικού ωκεάνειου ρεύματος (joint global ocean flux studies, international geosphere-biosphere 
programme, κ.λπ.), και θα συνεισφέρουν στην πραγματοποίηση των μακροπρόθεσμων στόχων τους. Οι εργασίες 
στον τομέα αυτό θα διεξαχθούν σε συνεργασία με σχετικά κοινοτικά προγράμματα για το θαλάσσιο περιβάλλον 
(Step, Epoch, Far και δραστηριότητες του Κοινού Κέντρου Ερευνών), και ενδεχομένως τις ανανεώσιμες ενέργειες 
(πλημυρίδες, αποθαλασσία, κ.λπ.), την υδατοκαλλιέργεια Kat την αλιεία Far). Στις γεωλογικές επιστήμες της 
θάλασσας, θα επιδιωχθεί συμπληρωματικότητα με το πρόγραμμα ωκεάνειας γεώτρησης (ocean drilling pro­
gramme) όπου αυτό είναι απαραίτητο, προκειμένου να αποφευχθεί η επικάλυψη εργασιών. 
Τομέας 2 
Τεχνικές εφαρμογές στις παράκτιες ζώνες 
Οι στόχοι, οι οποίοι βασίζονται σε έργα που εκτελέστηκαν κατά την πειραματική φάση του προγράμματος 
MAST 1989-1992, είναι: η απόκτηση αυξημένου επιπέδου κατανόησης των θαλασσίων διεργασιών που επηρεά­
ζουν την συμπεριφορά των παράκτιων δομών και των αλληλεπιδράσεων τους η ανάπτυξη ψηφιακών μοντέλων 
των παράκτιων διεργασιών και η ενσωμάτωση μοντέλων των διεργασιών για λόγους διαχείρισης των παράκτιων 
περιοχών στην Ευρώπη και επίσης η εναρμόνιση σε ευρωπαϊκή κλίμακα, των μεθόδων σχεδιασμού των έργων 
τεχνικών εφαρμογών στις παράκτιες περιοχές. 
Η έρευνα επομένως θα επικεντρωθεί στη μελέτη ρευμάτων και κυμάτων στην συμπεριφορά ιζημάτων (κινητικό­
τητα, μεταφορά, εναπόθεση, γεωτεχνικές ιδιότητες), καθώς και στις μεταβολές στον θαλάσσιο βυθό και στη 
μορφολογία της παραλιακής γραμμής. Η έρευνα των τεχνικών εφαρμογών στις παράκτιες περιοχές θα προωθήσει 
τις εργασίες ανάπτυξης για τον αντίκτυπο των κυμάτων και άλλων παράκτιων διεργασιών στη σταθερότητα των 
κυματοθραυστών και άλλων δομών. 
Ένας από τους ιδιαίτερους σκοπούς είναι να διατηρηθεί και να ενισχυθεί η ηγετική θέση της Ευρώπης στους 
τομείς αυτούς διατυπώνοντας ευρωπαϊκές κατευθυντήριες γραμμές για τις τεχνικές εφαρμογές στις παράκτιες 
ζώνες. Θα αναληφθεί επίσης έρευνα για την βελτίωση προγραμμάτων διατροφής των παράλιων και για την προ­
στασία την επονομαζόμενη «κατά της θάλασσας», θα εξασφαλισθεί η σύμπραξη με έρευνες που αφορούν την 
κλιματολογία και τους φυσικούς κινδύνους. 
Τομέας 3 
Τεχνολογία της Φάλασσας 
Ο στόχος είναι να ενθαρρυνθεί η ανάπτυξη υπαρχόντων και νέων οργάνων και δημιουργικών τεχνολογιών, ιδιαί­
τερα με σκοπό να επιταχυνθεί η εισαγωγή αυτοματοποιημένων συστημάτων μακροπροθέσμων μετρήσεων, καθώς 
και να υπάρξει συνεισφορά στην ανάπτυξη επιχειρησιακών συστημάτων παρατήρησης. 
Η έρευνα θα αφορά την ανάπτυξη νέων αισθητήρων (sensors), την μετάδοση δεδομένων (σχεδόν) σε πραγματικό 
χρόνο, και δεσμών επικοινωνίας διπλής κατεύθυνσης (two-way). Περαιτέρω εργασίες θα επικεντρωθούν σε 
όργανα μέτρησης και δειγματοληψίας στην υδάτινη στήλη, καθώς και επί του θαλάσσιου βυθού και κάτω 
απ' αυτόν. Η έρευνα της υποβρύχιας ακουστικής θα επικεντρωθεί στην αυτοπλοήγηση οχημάτων, στον προσδιο­
ρισμό των ιδιοτήτων του θαλάσσιου βυθού, στην μετάδοση του ήχου, την εξέταση της διατομής των στρωμάτων 
κάτω από το βυθό, και ιδιαίτερα τις καινοτόμες ακουστικές μετρήσεις. Θα αναληφθούν επιλεκτικές δραστηριό­
τητες στην ανάπτυξη νέων ή βελτιωμένων δημιουργικών τεχνολογιών, π.χ. ακουστικών εικόνων και οπτικών. 
Θα εκπονηθούν επίσης μελέτες για τον προσδιορισμό και την εκμετάλλευση φυσικής προέλευσης χημικών 
ουσιών στο θαλάσσιο περιβάλλον και μελέτες του αντίκτυπου όχι μόνο στην εκμετάλλευση των θαλάσσιων 
21.12.90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ApiS. C 321/13 
ορυκτών πόρων (άμμος και αμμοκροκάλη, κόνδυλοι, φύκια, ουσίες που χρησιμοποιούνται στη φαρμακευτική), 
αλλά επίσης και για να γνωρίσουμε περισσότερο τις επιπτώσεις των απορρίψεων στο πελαγικό περιβάλλον οι 
οποίες οφείλονται σε ανθρώπινες δραστηριότητες. Οποιαδήποτε έρευνα που διεξάγεται με στόχο την εκ προθέ­
σεως εισαγωγή τοξικών ουσιών στο θαλάσσιο περιβάλλον δεν θα είναι δυνατόν να λάβει ευρωπαϊκή χρηματοδό­
τηση, έτσι ώστε να επιτευχθεί μια καλώς ελεγχόμενη υδατοκαλλιέργεια, αλιεία και τουρισμός. 
Θα αρχίσουν εργασίες σχεδιασμού και επιτόπου δοκιμής ενός συστήματος παρακολούθησης των κυριότερων 
περιβαλλοντικών παραμέτρων των παράκτιων υδάτων. 
Η έρευνα αυτή θα συντονιστεί με τις πρωτοβουλίες του προγράμματος Eureka στην επιστήμη και τεχνολογία της 
θάλασσας και θα συμπληρώσει εργασίες στο πρόγραμμα Brite/Euram και στο πρόγραμμα Esprit που αφορούν τα 
θέματα δοκιμής υλικών, ρομποτικής και πληροφορικής της ανάπτυξης οργάνων. 
Τομέας 4 
Δραστηριότητες στήριξης 
Οι δραστηριότητες στήριξης που άρχισαν στο πλαίσιο του πειραματικού προγράμματος Mast, θα συνεχισθούν 
και επομένως θα συμπεριλάβουν τα εξής: την εγκαθίδρυση ενός ευρωπαϊκού συστήματος δεδομένων και πληρο­
φοριών για τους ωκεανούς, συμπεριλαμβανομένου ενός συστήματος για τη διαχείριση δεδομένων τηλεανί-
χνευσης' προετοιμασία προτύπων κανόνων και προδιαγραφών για τη θαλάσσια επιστήμη και τεχνολογία* πρω­
τοβουλία για το συντονισμό του σχεδιασμού προτύπων που να περιλαμβάνει και σχεδιασμό προτύπων για δια­
χειριστικούς λόγους' ανάπτυξη ενός πειραματικού συστήματος επικοινωνίας για ανταλλαγή πληροφοριών σχε­
τικά με ερευνητικές αποστολές και ερευνητικές διευκολύνσεις' μελέτες για τις απαιτήσεις των νέων μεγάλης 
κλίμακας διευκολύνσεων στο επιστημονικό επίπεδο και στο επίπεδο σχεδιασμού' προηγμένη κατάρτιση και νέες 
προσεγγίσεις όσον αφορά την χαρτογράφηση και την βαθυμετρική/υδρογραφική τοπογράφηση. 
Τομέας 5 
Ολοκληρωμένα σχέδια 
Τα ολοκληρωμένα σχέδια θα αναπτυχθούν προκειμένου να εξετάσουν συγκεκριμένα προβλήματα που απαιτούν 
μεγάλης κλίμακας συνδυασμένες ερευνητικές προσπάθειες σε πολλούς συγχρόνως τομείς. Τα εν λόγω προβλή­
ματα θα μπορούσαν να προσδιορισθούν με βάση τις επιστημονικές και τεχνολογικές απαιτήσεις ή εντοπισθούν 
με βάση τις επιστημονικές απαιτήσεις μιας συγκεκριμένης γεωγραφικής περιοχής. Η ανάγκη για εξισορρόπηση 
του ελλείματος σε επιστημονικές δυνατότητες σε ορισμένες χώρες θα λαμβάνεται επίσης υπόψη κατά τον ορισμό 
των ολοκληρωμένων σχεδίων. 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II 
ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ 
σε °/ο, για την περίοδο 1991—1994 
Τομέας 1 — Επιστήμη της θάλασσας 30-38 
Τομέας 2 — Τεχνικές εφαρμογές στις παράκτιες ζώνες 12-18 
Τομέας 3 — Τεχνολογία της θάλασσας 24-32 
Τομέας 4 — Πρωτοβουλίες στήριξης 5-10 
Τομέας 5 — Ολοκληρωμένα σχέδια 10-20 
Η κατανομή μεταξύ των διαφόρων τομέων δεν αποκλείει την πιθανότητα κάλυψης αρκετών τομέων από τα αυτά 
σχέδια. 
Αρι9. C 321/14 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 21. 12.90 
Το ποσό των δύο εκατομμυρίων Ecu που αντιπροσωπεύει το 2 °/ο του συνόλου, θεωρείται το ελάχιστο ποσό για 
την χρηματοδότηση σχεδίων που ενθαρρύνουν την κατάρτιση των ερευνητών στους τομείς που καλύπτονται από 
το παρόν ειδικό πρόγραμμα. 
Ποσό ύψους 720 000 έως 960 000 που ισοδυναμεί με το 3 °/ο του συνολικού ποσού που κρίνεται αναγκαίο, για τον 
τομέα 3 (τεχνολογία της θάλασσας) διατίθεται για την αξιολόγηση των τεχνολογικών επιλογών και κινδύνων, τα 
αποτελέσματα των εκτιμήσεων διαβιβάζονται στο Κοινοβούλιο μαζί με τις εκθέσεις αξιολόγησης. 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III 
ΤΡΟΠΟΙ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΙΑΔΟΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ 
ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ 
1. Η Επιτροπή θέτει σε εφαρμογή το πρόγραμμα με βάση το επιστημονικό και τεχνικό περιεχόμενο που ορίζεται 
στο παράρτημα Ι. 
2. Οι τρόποι εκτέλεσης του προγράμματος, που αναφέρονται στο άρθρο 3, καλύπτουν τα έργα έρευνας και 
τεχνολογικής ανάπτυξης, τα συνοδευτικά μέτρα και τις συντονισμένες δράσεις. 
Τα έργα αποτελούν αντικείμενο συμβάσεων κοινής δαπάνης στον τομέα της έρευνας και τεχνολογικής ανά­
πτυξης. 
Τα συνοδευτικά μέτρα συνίστανται στην εφαρμογή των μέσων που εξασφαλίζουν την καλή τεχνική εκτέλεση, 
τη διαχείριση και την αξιολόγηση του προγράμματος, καθώς και την κατάλληλη διάδοση των αποτελεσμάτων 
και τη δυνατότητα πρόσβασης σ'αυτά, το συντονισμό, την κατάρτιση και την ευαισθητοποίηση των συμμετε­
χόντων στο πρόγραμμα. 
Οι συντονισμένες δράσεις είναι εκείνες που καθορίζονται στο άρθρο 92 του δημοσιονομικού κανονισμού. 
3. Οι συμμετέχοντες στα έργα πρέπει να είναι φυσικά ή νομικά πρόσωπα εγκατεστημένα στην Κοινότητα, όπως 
πανεπιστήμια, οργανισμοί έρευνας και βιομηχανικές επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων των μικρομεσαίων 
επιχειρήσεων ή των ενώσεων των τελευταίων, και ιδίως των ευρωπαϊκών ομίλων οικονομικού σκοπού 
(ΕΟΟΣ). 
Τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα που είναι εγκατεστημένα στις χώρες που έχουν συνάψει με την Κοινότητα 
συμφωνίες σε θέματα επιστημονικής και τεχνικής έρευνας, μπορούν να συμμετάσχουν στα έργα που αναλαμ­
βάνονται στο πλαίσιο του παρόντος προγράμματος, με βάση το κριτήριο του αμοιβαίου συμφέροντος. Οι 
κατ' αυτόν τον τρόπο επιλεγόμενοι συμβαλλόμενοι δεν επωφελούνται της χρηματοδοτικής συμμετοχής της 
Κοινότητας που προβλέπει το πρόγραμμα-πλαίσιο, συμμετέχουν δε στις γενικές διοικητικές δαπάνες. 
4. Τα έργα επιλέγονται σύμφωνα με την ακόλουθη σειρά προτεραιότητας, και η μεν πρώτη μέθοδος αποτελεί τον 
κανόνα, ενώ η δεύτερη την εξαίρεση: 
Οι συμμετέχοντες στα έργα επιλέγονται με βάση τη συνήθη διαδικασία των προσκλήσεων προς υποβολή προ­
τάσεων που αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 3, η οποία δημοσιεύται στην Επίοημη Εφημερίδα των 
EVQOMOUKOW Κοινοτήτων. 
Εάν ικανοποιούνται άλλα κριτήρια επιστημονικής αξίας, και σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές στις 
οποίες έχουν συμφωνήσει το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην περίπτωση που θα υπάρξουν 
πολλές προτάσεις έργων ίσης επιστημονικής αξίας θα προτιμούνται: 
i) προτάσεις για έργα στων οποίων την υλοποίηση υπάρχει συμμετοχή από λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέ­
ρειες ή/ και από περιφέρειες όπου έχει σημειωθεί κάμψη της βιομηχανικής δραστηριότητας, όπως ορίζεται 
τα άρθρα 8 και 9 του Κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2052/88 του Συμβουλίου, 
ii) προτάσεις για έργα στα οποία συμμετέχουν μικρομεσαίες επιχειρήσεις ή όμιλοι τέτοιων επιχειρήσεων. 
Η Επιτροπή αποφασίζει για κάθε περίπτωση κατά πόσο η διαχείριση του προγράμματος ή τμημάτων του 
μπορεί να αναληφθεί από οργανισμούς ή όργανα εκτός της Επιτροπής, χωρίς όμως τούτο να συνιστά εκχώ­
ρηση της εξουσίας της ως προς την λήψη αποφάσεων. 
21. 12.90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 321/15 
Η Επιτροπή μπορεί, εξάλλου, να εγκρίνει προτάσεις, σύμφωνα με έκτακτη διαδικασία και υπό τις προϋποθέ­
σεις που αναφέρονται κατωτέρω, εφόσον αυτές παρουσιάζουν ιδιαίτερα ευνοϊκές προοπτικές και συμβάλλουν 
σημαντικά στην πρωτοτυπία του προτεινόμενου θέματος, στην καινοτομία της επιστημονικής και τεχνικής 
προσέγγισης και στη μεθοδολογία εκτέλεσης, λαμβάνοντας επίσης υπόψη τον ιδιαίτερο χαρακτήρα των υπο­
ψηφίων. 
Η ευνοϊκή τεχνική αξιολόγηση των εν λόγω προτάσεων δεν αποτελεί αυτή καθαυτή ικανοποιητική δικαιο­
λογία για την έγκριση ενός έργου. Πράγματι η έκτακτη διαδικασία μπορεί να εφαρμοστεί μόνο εφόσον 
ελεγχθεί ότι η φύση του έργου, όπως ορίζεται ανωτέρω, δεν δικαιολογεί τη χρήση της κανονικής διαδικασίας 
πρόσκλησης προς υποβολή προτάσεων. 
Η έκτακτη διαδικασία τίθεται σε ισχύ μετά την πρώτη πρόσκληση για υποβολή προτάσεων, πρέπει δε να 
ολοκληρωθεί πριν τη συνήθη διαδικασία, ούτως ώστε να είναι δυνατόν να καθοριστεί με ακρίβεια το διαθέ­
σιμο ποσό της κοινοτικής χρηματοδοτικής συμμετοχής στα έργα που επιλέγονται με τη συνήθη διαδικασία. Η 
ημερομηνία λήξεως για την έκτακτη διαδικασία δημοσιεύεται κάθε χρόνο στην Επίσημη Εφημερίδα των 
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. 
Το ποσό της κοινοτικής χρηματοδοτικής συμμετοχής για όλα τα έργα που εγκρίνονται με βάση την έκτακτη 
διαδικασία αποφασίζεται κάθε χρόνο, ανάλογα με τα έργα που επιλέγονται και σύμφωνα με ιδιαίτερα 
αυστηρά κριτήρια ποιότητας. Το ποσό αυτό, δεν μπορεί σε οποιαδήποτε περίπτωση να υπερβαίνει το 10 ο/ο της 
συνολικής ετήσιας χρηματοδότησης από τον προϋπολογισμό. 
Η Επιτροπή συντάσσει οδηγό στον οποίο αναφέρονται όλοι οι κανόνες που εφαρμόζονται κατά την έκτακτη 
αυτή διαδικασία προκειμένου να διασφαλίζεται πλήρης διαφάνεια. 
5. Στα έργα πρέπει να συμμετέχουν τουλάχιστον δύο ανεξάρτητοι μεταξύ τους εταίροι, εγκατεστημένοι σε δια­
φορετικά κράτη μέλη. 
Όταν διαβιβάζει το προσχέδιο προϋπολογισμού, η Επιτροπή γνωστοποιεί στην αρμόδια επί του προϋπολογι­
σμού αρχή κατά πόσον οι οριστικές πιστώσεις που περιλήφθησαν στον προϋπολογισμό του προηγούμενου 
έτους έχουν χρησιμοποιηθεί και για τη χρηματοδότηση έργων που επελέγησαν βάσει της έκτακτης διαδικα­
σίας, καθώς και τι ποσά χορηγήθηκαν. Σε περίπτωση κατά την οποία τα έργα αυτά αφορούν περισσότερα του 
ενός προγράμματα, η Επιτροπή γνωστοποιεί τι είδους επιτροπή τη βοήθησε στην άσκηση των καθηκόντων 
της. 
6. Η Επιτροπή μπορεί να ενθαρρύνει τους συμμετέχοντες να συγκροτήσουν ευρωπαϊκό όμιλο οικονομικού 
σκοπού ή να προβούν σε άλλες ρυθμίσεις για την εκτέλεση έργων, όπως είναι τα έργα μεγάλης κλίμακας που 
επιτρέπουν την αποκεντρωμένη διαχείριση σύμφωνα με τις ιδιαιτερότητες του έργου. 
7. Οι γνώσεις που αποκτώνται κατά την εκτέλεση των έργων διαδίδονται, -αφενός, στο πλαίσιο του ειδικού 
προγράμματος και, αφετέρου, μέσω συγκεντρωτικής δράσης, σύμφωνα με την απόφαση που αναφέρεται στο 
άρθρο 4 τρίτο εδάφιο της απόφασης 90/221/Ευρατόμ, ΕΟΚ.