ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
ΚΟΜ(94) 380 τελικό 
Βρυξέλλες, 25.10.1994 
ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ 
ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, 
ΤΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΑΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ 
ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Η παρούσα ανακοίνωση για την κατασκευή μηχανημάτων ευθυγραμμίζεται με την πρόσφατη ανακοίνωση "Μια πολιτική βιομηχανικής 
ανταγωνιστικότητας για την Ευρωπαϊκή Ενωση"1, όπου καθορίζονται οι προτεραιότητες και επισημαίνονται τα ληπτέα μέτρα σχετικά με 
τον τομέα της βιομηχανικής πολιτικής. Η νέα ανακοίνωση πλαίσιο βασίζεται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ενωση, καθώς και στους 
προσανατολισμούς που παρέχει το λευκό βιβλίο για την ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητακαι την απασχόληση, με τήρηση των αρχών που 
ενέκρινε το Συμβούλιο το 1990 βάσει της ανακοίνωσης "Βιομηχανική πολιτική σε ένα ανοικτό και ανταγωνιστικό περιβάλλον''. 
Η οριζόντια αυτή προσέγγιση της βιομηχανικής πολιτικής βασίζεται σε λεπτομερή επιτήρηση της εξέλιξης της βιομηχανικής 
ανταγωνιστικότητας και στην εφαρμογή μιας αποτελεσματικής συνεταιρικής συνεργασίας της βιομηχανίας και των δημόσιων υπηρεσιών. 
Η Επιτροπή έχει ήδη εφαρμόσει την προσέγγιση αυτή επιτυχώς σε βιομηχανικές δραστηριότητες όπως είναι η αυτοκινητοβιομηχανία και 
ο θαλάσσιος τομέας. 
Οι στόχοι της παρούσας ανακοίνωσης συνίστανται στη διερεύνηση της δομής και της κατάστασης της βιομηχανίας κατασκευής μηχανημάτων 
της ΕΕ σε σχέση με τους κλάδους που αποτελούν προμηθευτές και πελάτες της, η ανάλυση των προϋποθέσεων της αναβάθμισης της από 
άποψη ανχαγωνωμαύ και η πφιασι\ μέσων υλοποίησης της ανωτέρω οριζόντιας προσέγγισης στον εν λόγω τομέα βωμηχανικής 
δραστηριότητας. 
Τα ανωτέρω αντιστοιχούν στα αιτήματα που διατύπωσαν το 1985 το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναφορικά με την τακτική 
ανασκόπηση της κατάστασης του κλάδου του προηγμένου εξοπλισμού παραγωγής2. Επίσης αντιστοιχούν στην επιθυμία, την οποία εξέφρασε 
η ευρωπαϊκή βιομηχανία κατασκευής μηχανημάτων αναφορικά με τη λήψη συνεπών μέτρων προς αντιμετώπιση των ειδικών προβλημάτων, 
τα οποία αντιμετώπιζα, μέτρων βασισμένων σε οριζόντια εργαλεία βιομηχανικής πολιτικής της Ενωσης. 
Από το 1991 ώς το 1993, η μηχανολογική βιομηχανία της ΕΕ δοκίμασε τη χειρότερη ύφεση της από τον Β ' παγκόσμιο πόλεμο. Η παραγωγή 
μειώθηκε από 220"σε 210 δισεκ. ECU, η φαινόμενη κατανάλωση από 190 σε 170 δισεκ. ECU και η απασχόληση από 2,7 σε 2,3 εκατ. Αυτή 
η κρίση προκλήθηκε από έναν κυκλικό περιορισμό των επενδύσεων σε κεφαλαιουχικά αγαθά στις βιομηχανίες τελικής χρήσης των 
κατασκευαζόμενων μηχανημάτων (κυρίως στη μεταποίηση) και επεκτάθηκε λόγω οξύτερου ανταγωνισμού, αποτελέσματος της 
μακροπρόθεσμης τάσης διεθνοποίησης της οικονομίας. 
Η παρούσα πρωτοβουλία πολιτικής για την ανταγωνιστικότητα πραγματεύεται τη βιομηχανία κατασκευής μηχανημάτων όχι μεμονωμένα 
αλλά ως προς τις σχέσεις της με τους προμηθευτές και τους πελάτες της στο πλαίσιο του μεταποιητικού τομέα. Η μηχανολογία είναι ο 
αποκλειστικός προμηθευτής του παραγωγικού εξοπλισμού της βιομηχανίας. Στα μηχανολογικά προϊόντα οφείλεται κυρίως η αύξηση της 
βιομηχανικής παραγωγικής βάσης. Η κατασκευή μηχανημάτων αντιπροσωπεύει περίπου το ήμισυ της μηχανολογικής βιομηχανίας και 
προμηθεύει τις μηχανές και τον εξοπλισμό πού χρησιμοποιούνται για να παραχθούν κεφαλαιουχικά και καταναλωτικά αγαθά γενικά. Οι 
μηχανές πού παράγει η μηχανολογική βιομηχανία χρησιμοποιούνται για την κατασκευή επιβατικών και φορτηγών αυτοκινήτων, αεροπλάνων, 
όπλων και άλλων μηχανών, οικιακών συσκευών και γενικώς κεφαλαιουχικών και καταναλωτικών αγαθών. Την κύρια αγορά της αποτελεί 
η μεταποιητική βιομηχανία. 
Ως κύριος προμηθευτής προηγμένων κεφαλαιουχικών αγαθών, ο τομέας της κατασκευής μηχανημάτων συνδέεται ουσιαστικά με όλους τους 
σημαντικούς κλάδος των ύστερων σταδίων παραγωγής. Οι επιδόσεις των μηχανημάτων επηρεάζουν το παραγωγικό δυναμικό των εν λόγω 
θεμελιακών κλάδων, π.χ. της αυτοκινητοβιομηχανίας. Συνεπώς, μια απώλεια σε διεθνή ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας μηχανημάτων 
θα είχε σοβαρές συνέπειες για ολόκληρη τη βιομηχανία της ΕΕ. Η Επιτροπή θεωρεί τη βιομηχανία μηχανημάτων της ΕΕ θεμελιακό τομέα 
της ευρωπαϊκής οικονομίας. Ο εν λόγω κλάδος έχει ουσιώδη σημασία και ευαισθησία, τόσο αφεαυτού όσο και λόγω του κεντρικού ρόλου 
που διαδραμματίζουν τα μηχανήματα για τη βιομηχανία 
Από άποψη μεγέθους, η μηχανολογική βιομηχανία της ΕΕ παραμένει ο παγκόσμιος ηγέτης με σχεδόν 1/3 της παραγωγής των χωρών 
οικονομίας της αγοράς. Παράγει εξοπλισμό αξίας 210 δισεκ. ECU, δηλ. 8% της βιομηχανικής παραγωγής της ΕΕ. Οι εξαγωγές και οι 
εισαγωγές της ΕΕ είναι αντίστοιχα της τάξης των 70 και 30 δισεκ. ECU. 
Η ευρωπαϊκή βιομηχανία κατασκευής μηχανημάτων χαρακτηρίζεται, όπως και οι ανταγωνιστές της στο εξωτερικό, από εταιρική δομή 
μικρού και μεσαίου μεγέθους. Πρόκειται για κερματισμένη βιομηχανία έντασης εργασίας: 120 χιλιάδες εταιρίες απασχολούν 2,3 εκατ. άτομα. 
Στο 4%, με προσωπικό 100 ή και περισσότερα άτομα, αντιστοιχεί το 64% του κύκλου εργασιών και το 62% της απασχόλησης. Το 14% 
απασχολεί 20 ώς 100 άτομα και το 82% λιγότερα από 20 άτομα. 
Οσον αφορά τον διεθνή ανταγωνισμό, πρέπει να γίνεται διάκριση ανάμεσα στην κατάσταση της μηχανολογικής βιομηχανίας στις εγχώριες 
αγορές της και στην κατάσταση της στις εξωτερικές. Στην ΕΕ η βιομηχανία αυτή κατέχει ηγετική θέση. Οι κατασκευαστές της V.V. ελέγχουν 
άνω ταιν 4/5 της εοουτερικής αγοράς. Λν δούμε'τη • δυτικοευροΗϊ,αΐκή αγορά ο>ς σύνολο, γίνεται ακόμα πιο φανιρή η κυριαρχία xorv τοπικο'ιν 
κατασκευαστών μηχανημάτων. Πράγματι, η ΕΕ είναι ο.κύριος εμπορικός εταίρος της ΕΖΕΣ, και αντιστρόφως 
ι1. COM (94) 319 τελικό, υιοθετημένο στις 14 Σεπτέμβρη 1994. 
Πβλ. "Προηγμένος εξοπλισμός μεταποίησης στην Κοινότητα", ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, 22.3.85 (βάσει COM (85) 
112 τελικό). 
i 
4 Α. 
Οι μηχανολογικές κατασκευές συνεισφέρουν στην ευρωπαϊκή οικονομία εμπορικό πλεόνασμα μεγαλύτερο από κάθε άλλου βιομηχανικού 
τομέα. Πάντως, οι όροι του εμπορίου της ΕΕ με τον υπόλοιπο κόσμο επιδεινώθηκαν από τα μέσα της δεκαετίας 1980-89 λόγω της ταχείας 
αύξησης των εισαγωγών από τις χώρες της Απω Ανατολής. Εκτός Ευρώπης, οι εξαγωγείς μηχανημάτων της ΕΕ εμφανίζονται σχετικά 
αδύναμοι, ιδίως στο περίγραμμα του Ειρηνικού, το οποίο αναπτύσσεται γρήγορα. Είναι πασίγνωστο ότι δεν ισοσκελίζεται το εμπορικό 
ισοζύγιο ΕΕ και Ιαπωνίας. 
Η μηχανολογική βιομηχανία της ΕΕ αποτελεί εύρρωστο και ανταγωνιστικό κλάδο. Η Ευρώπη κατείχε κατά παράδοση και εξακολουθεί 
να κατέχει παγκόσμια την πρώτη θέση σε αυτόν τον τομέα. Βασικός παράγοντας επιτυχίας της στάθηκε η ευελιξία και η προσαρμοστικότητα 
της στις ανάγκες των πελατών της. Εχει διατηρήσει την εν λόγω θέση της χάρη σε τεχνολογική αρτιότητα, βασισμένη παραδοσιακά στη 
μηχανολογική τεχνογνωσία Γενικότερα, το σπουδαιότερο πλεονέκτημα της ευρωπαϊκής μηχανολογίας είναι το προσωπικό της. Οχι μόνο 
οι μηχανικοί της είναι από τους καλύτερους στον κόσμο αλλά και οι εργάτες της είναι εξαιρετικά εξειδικευμένοι, σχετικά καλά 
καταρτισμένοι και αποτελούν πειθαρχημένο εργατικό δυναμικό. Η αναλογία των ειδικευμένων εργατών στο σύνολο του εργατικού 
δυναμικού είναι πολύ υψηλή. Η επαγγελματική πείρα των στελεχών της σύγχρονης ευρωπαϊκής μηχανολογικής βιομηχανίας βασίζεται σε 
εκατονταετή παράδοση δεξιοτεχνίας. 
Η ευρωπαϊκή βιομηχανία κατασκευής μηχανημάτων προσφέρει απαράμιλλη ποικιλία προϊόντων, προσαρμοσμένων ώστε να ικανοποιούν 
ειδικές τεχνικές απαιτήσεις. Οπωσδήποτε, η τεχνογνωσία ενός ειδικού τμήματος της αγοράς, η προσαρμογή στον πελάτη, η σύντομη 
υστέρηση της αντίδρασης στις αλλαγές της αγοράς και η οργανωτική ευελιξία των μηχανολογικών MME αποτελούν κρίσιμους παράγοντες 
της ευρωπαϊκής υπεροχής στις εξιδικευμένες μηχανές και τον εξειδικευμένο εξοπλισμό. Το ευρύ φάσμα προϊόντων είναι από τα δυνατά 
σημεία της ευρωπαϊκής βιομηχανίας μηχανημάτων. Από την άλλη πλευρά, το πρότυπο παραγωγής ειδικών μηχανών σε μικρές παραγγελίες 
αποκλείει τις οικονομίες κλίμακας. Αυτό αποτελεί μειονέκτημα των ευρωπαϊκών MME σε σύγκριση με ορισμένους ανταγωνιστές τους, 
δραστηριότερους στις μεγάλες παραγγελίες. Γενικά, οι μικρότερες εταιρίες είναι κατάλληλες περισσότερο για την κατασκευή ειδικών 
μηχανών, ενώ οι μεγαλύτερες εταιρίες για τις τυποποιημένες. Μια ανταγωνιστική βιομηχανία κατασκευής μηχανημάτων χρειάζεται και 
τα δύο είδη επιχειρήσεων. 
Η τεχνολογική βάση της Ευρώπης αρκεί για να εγκαινιαστούν εφαρμογές που θα οδηγήσουν π.χ., στην κοινωνία της γενικευμένης 
πληροφόρησης. Ωστόσο, η ευρωπαϊκή μηχανολογία δεν εκμεταλλεύεται πλήρως τις δυνατότητες που προσφέρουν οι τεχνολογικές 
καινοτομίες για να αναβαθμίσει την ανταγωνιστικότητα της. Κατά την τελευταία εικοσαετία, ξένοι ανταγωνιστές, ιδίως η Ιαπωνία, έχουν 
μειώσει και συχνά ακόμα υπερκαλύψει, σε μερικές τεχνολογίες, την τεχνολογική διαφορά τους από την Ευρώπη. Αν και βρίσκονται ακόμα 
σε επίπεδο σχετικά πολύ κατώτερο από το ευρωπαϊκό, μερικές μηχανολογικές βιομηχανίες άλλων ασιατικών κρατών, όπως η Ταϊβάν και 
η Κορέα, σημειώνουν τεχνολογική πρόοδο ταχύτερη από τις ευρωπαϊκές . 
Οι τάσεις του παγκόσμιου εμπορίου κατά τη δεκαετία 1980-89 και τις αρχές της επόμενης, καθώς και η αφομοίωση νέων τεχνολογιών, 
δείχνουν ότι ο ηγετικός μας ρόλος απειλείται ολοένα περισσότερο. Η βιομηχανία κατασκευής μηχανημάτων είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στις 
περιόδους ύφεσης των επενδύσεων Αντιμετωπίζει τακτικά εντονότερες διακυμάνσεις ζήτησης από τους περισσότερους άλλους τομείς λόγω 
της εξάρτησης της από το επενδυτικό επίπεδο άλλων βιομηχανιών, οι περισσότερες από τις οποίες παρουσιάζουν επίσης αρκετή ευαισθησία 
απέναντι στις κυκλικές διακυμάνσεις. Ο τομέας αντιμετωπίζει ένα χάσμα στην παραγωγικότητα, σε σχέση με ορισμένους ανταγωνιστές, 
ως αποτέλεσμα διαρθρωτικών αδυναμιών και μακροχρόνιων δυσλειτουργιών. Συγκεκριμένα, το κεφάλαιο είναι πολύ πιό ακριβό για τις 
ευρωπαϊκές βιομηχανικές επιχειρήσεις παρά για τους κυριότερους ανταγωνιστές τους στο εξωτερικό. Σε σύγκριση με αυτούς, π.χ .τις ΗΠΑ 
ή την Ιαπωνία, το μη μισθολογικό κόστος εργασίας είναι υψηλότερο στην Ευρώπη. Αλλον παράγοντα που επιδρά στη διεθνή 
ανταγωνιστικότητα αποτελεί η σχετική δυσκαμψία των μεθόδων εργασίας ορισμένων χωρών. Ο κλάδος οφείλει επίσης να εντείνει τις 
προσπάθειες του για εκσυγχρονισμό, αν επιθυμεί να διαδραματίζει ρόλο σημαντικό διεθνώς. 
Η προσέγγιση που προτείνει η Επιτροπή για την αντιμετώπιση αυτών τνω ζητημάτων είναι να μετατραπεί η παραδοσιακή και ώριμη αυτή 
βιομηχανία, που βασιζόταν ως τώρα στην τεχνολογία της μηχανολογίας, σε έναν σύγχρονο, ανανεωμένο κλάδο που θα βασίζεται σε 
καλύτερη χρήση των νέων τεχνολογιών, σε περιοχές όπως της πληροφορίας και των επικοινωνιών (ΤΠΕ). Η ενσωμάτωση και η 
προσαρμογή τους στις ειδικές ανάγκες του σχεδιασμού, της κατασκευής και της εμπορευματοποίησης του μηχανικού εξοπλισμού αποτελεί 
την κρίσιμη πρόκληση που αντιμετωπίζει σήμερα η βιομηχανία κατασκευής μηχανημάτων της ΕΕ. Ωστόσο, δεν πρέπει να λησμονούνται 
και οι παλαιές αρετές αυτής της βιομηχανίας: μηχανολογική τεχνογνωσία, δημουργικότητα, ευελιξία, στενές σχέσεις με τους πελάτες της. 
Με βάση την ανάλυση αυτή, η Επιτροπή επισημαίνει την υποστήριξη, την οποία η πολιτική βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας της ΕΕ 
μπορεί να συνεισφέρει με σκοπό τη βελτίωση του εμπορικού κλίματος, μέσα στο οποίο δρουν οι κατασκευαστές μηχανημάτων. Στη 
συνέχεια, από τα εργαλεία που διατίθενται για την πολιτική αυτή, επιλέγει τα καταλληλότερα για την αντιμετώπιση των προβλημάτων 
που απασχολούν τον ευρωπαϊκό κλάδο μηχανολογίας. , . 
Για τον σκοπό αυτό η Επιτροπή προτείνει τη λήψη συνεπών μέτρων στους τομείς της προαγωγής των επενδύσεων, του εμπορικού 
περιβάλλοντος, της βιομηχανικής συνεργασίας, της τεχνικής εναρμόνισης, της Ε&ΤΑ, της επαγγελματικής κατάρτισης, της περιφερειακής 
πολιτικής, της εμπορικής πολιτικής και της προστασίας του περιβάλλοντος. Καμιά από τις προτεινόμενες δράσεις δεν προϋποθέτει τη 
διενέργεια υποχρεωτικών δαπανών. Οι περισσότερες μπορούν να εκτελεστούν μέσω ήδη καθιερωμένων εργαλείων, εθνικών ή της Ενωσης. 
Λόγω μικρού μεγέθους επιχείρησης και ανεπάρκειας πόρων που χαρακτηρίζουν μεγάλο μέρος αυτής της βιομηχανίας, τα εν λόγω εργαλεία 
ούτε είναι γνωστά ούτε επιζητούνται επαρκώς. Ετσι, είναι επιθυμητή η βελτίωση της πρόσβασης και της συμμετοχής της βιομηχανίας 
μηχανήματος or τέτοια εργαλεία. ΙΙρος διευκόλυνση της εφαρμογής τοιν προτεινόμενος δράοεατν, η Επιτροπή προβαίνει σε έκκλιση για 
την ενίσχυση του διαλόγου μεταξύ των ευρωπαϊκών και εθνικών αρχών και των αντιπροσο')πων του εν λόγω κλάδου. 
Αί 
Το μερίδιο των μισθολογικών δαπανών στο συνολικό κόστος είναι υψηλότερο στη Δανία (36,6%), με δεύτερη τη Γερμανία (34,2%). 
Τελευταία έρχεται η Ιρλανδία (22,5%). Ο μέσος όρος ΕΕ για ολόκληρη τη μεταποιητική βιομηχανία ανέρχεται σε 12,6%. Μάλιστα, η 
εξαιρετική τεχνική αρτιότητα και πολυπλοκότητα των περισσότερων μηχανολογικών προϊόντων απαιτεί επίσης υψηλή εξειδίκευση και αμοιβή 
του προσωπικού. Οι Ευρωπαίοι παράγουν περισσότερα ειδικά μηχανήματα, η κατασκευή των οποίων προσφέρεται λιγότερο για 
αυτοματοποίηση, από τους ανταγωνιστές τους στο εξωτερικό. 
Η μηχανολογική βιομηχανία της ΕΕ είναι πρώτη στον κόσμο τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά. Η ΕΕ αντιπροσώπευα περίπου το 1/3 της 
μηχανολογικής παραγωγής του συνόλου των χωρών με οικονομία αγοράς. Η παραγωγή της ΕΕ υπερέχει κατά 25% της παραγωγής των ΗΠΑ 
ή της Ιαπωνίας. Ωστόσο η πρόσφατη ύφεση και οι παρατηρούμενες τάσεις καθιστούν πιθανή μια απώλεια της ηγετικής θέσης. 
Διάγραμμα 2 : Διεθνής σύγκριση της μηχανολογικής παραγωγής (δισεκ. ECU, 1991) 
Πηγή : Eurostat, Απογραφή των βιομηχανικών καταστημάτων 
Από το 1985, το ενδοκοινοτικό εμπόριο αυξήθηκε ταχύτερα από την κατανάλωση της αγοράς. Ενώ το 1980 το εμπόριο μηχανών ανάμεσα 
στα κράτη της ΕΕ ανερχόταν σε 25% της κατανάλωσης της ΕΕ, το 1992 το μερίδιο τους είχε αυξηθεί σε 33%, με αξία εμπορικών συναλλαγών 
61 δισεκ ECU. 
Η μηχανολογική βιομηχανία αποφέρει στην ΕΕ πλεόνασμα εμπορικού ισοζυγίου της τάξης των 37 δισεκ. ECU . Το 1992, το υπόλοιπο του 
εμπορικού ισοζυγίου ανερχόταν σε +37 δισεκ. ECU. Ο λόγος εξαγωγών/εισαγωγών ήταν 2,13. Αν και η ΕΕ εξακολουθεί να εμφανίζει αρκετά 
μεγάλο πλεόνασμα στο εμπόριο της με τον υπόλοιπο κόσμο, οι όροι του εν λόγω εμπορίου επιδεινώθηκαν από τα μέσα της δεκαετίας 1980-89, 
με δείκτη το 100 και έτος αναφοράς το 1985, σε επίπεδο 111,5 το 1992* λόγω των αυξημένων εισαγωγών από την Ιαπωνία και άλλα ασιατικά 
κράτη. Η ΕΖΕΣ αποτελεί τον κύριο πελάτη της μηχανολογικής βιομηχανίας της ΕΕ, απορροφώντας 19% των εξαγωγών μας. Ακολουθείται 
από τις ΗΠΑ με 17% και τις χώρες OPEC με 10%. Επίσης η ΕΖΕΣ με μεγάλη διαφορά αποτελεί τον κυριώτερο προμηθευτή μας, με 40% των 
εξωκοινωτικών εισαγωγών της ΕΕ. Την ακολουθούν οι ΗΠΑ με 29% και η Ιαπωνία με 18%. Οι εισαγωγές από το περίγραμμα του Ειρηνικού 
αυξάνονται πολύ ταχύτερα σε σύγκριση με τις εισαγωγές από την ΕΖΕΣ και τις ΗΠΑ. Στην διάρκεια της εικοσαετίας 1970-89, η μηχανολογία 
της ΕΕ απέσπασε μερίδια αγοράς από τις ΗΠΑ αλλά σημείωσε απώλειες απέναντι στην Ιαπωνία. Μεταξύ 1980 και 1992, το μερίδιο αγοράς 
των ξένων προμηθευτών αυξήθηκε από 15% σε 18%. 
Διάγραμμα 3 : Εμπορικοί λόγοι της μηχανολογικής βιομηχανίας της ΕΕ 
Λόγος εξαγωγών/εισαγωγών Λόγος εισαγωγών/κατανάλωσης 
Πηγή: Ι)ΚΗΛ 
7 Το υπόλοιπο τον εμπορικού ισοζυγίου το 1992 ανερχόταν σε +36.543 εκατ. ECU. Εκείνο το έτος οτομέας εξήγαγε εκτός ΕΕ μηχανικό εξοπλισμό αξίας 
68.946 εκατ. ECU. Η ΕΕ εισήγαγε αγαθά αυτής της κατηγορίας αξίας 32.403 εκατ. ECU. 
Το ήμισυ του μηχανολογικού εξοπλισμού της ΕΕ κατασκευάζεται στη Γερμανία. Σημαντική παραγωγή υπάρχει επίσης στην Μεγάλη Βρετανία, την Ιταλία 
και τη Γαλλία . Η εξέλιξη της γεωγραφικής κατανομής της μηχανολογικής βιομηχανίας της ΕΕ στη δεκαετία 1980-89 δείχνει ότι ενισχύεται προοδευτικά 
η συγκέντρωση της σε περιορισμένο αριθμό περιοχών*. 
Οι μηχανολογικές επιχειρήσεις σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και διανέμουν εξοπλισμό παραγωγής και σχετικά εξαρτήματα για όλους ουσιαστικά τους κλάδους 
της οικονομίας, από τη γεωργία ώς τις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας και από τα δημόσια έργα ώς τον αεροδιαστημικό κλάδο. Στο πλαίσιο της μηχανολογίας, 
οι μηχανές μεταλλουργίας, εξόρυξης, λατομείων, οικοδομής, ανύψωσης και διακίνησης αποτελούν, με σημαντική διαφορά, τον μεγαλύτερο' υποτομέα, με 
παραγωγή άνω των 40 δισεκ. ECU. Ακολουθούν τα μηχανήματα επεξεργασίας ξύλου, παραγωγής και επεξεργασίας χαρτιού, καθαρισμού υφασμάτινων ειδών 
και κατεργασίας δερμάτων με παραγωγή άνω των 15 δισεκ. ECU. Η ανομοιογένεια των δύο αυτών υποτομέων εξηγεί το μέγεθος τους. Στον πρώτο κυριαρχεί 
ο εξοπλισμός οικοδομής και έργων πολιτικού μηχανικού. Ακολουθεί μια ομάδα τμημάτων του υποτομέα με παραγωγή άνω των 10 δισεκ. ECU, όπου 
περιλαμβάνονται εργαλείομηχανές, ελκυστήρες καθώς και άλλα γεωργικά και δασοκομικά μηχανήματα και εξοπλισμός μετάδοσης της κίνησης. Αλλοι αρκετά 
μεγάλοι υποτομείς είναι τα μηχανήματα επεξεργασίας τροφίμων, ποτών και καπνικών προϊόντων, καθώς και τα μηχανήματα κλωστοϋφαντουργίας. Αυτή 
η κατάταξη δίνει και μια ιδέα για τους βιομηχανικούς κλάδους που αποτελούν τους κύριους πελάτες των μηχανολογικών προϊόντων. 
Διάγραμμα 4: Ανάλυση της μηχανολογίας της ΕΕ κατά τομείς (1991, εκατ. ECU) 
100% 
90* 
80* 
70* 
60* 
50* 
40* 
30* 
20* .. 
10* - -
0* Α=11988 
Β ±12026 
Γ = 12773 
Α = 16568 
Ε =42783 
Ζ =129141 Α = Εξοπλισμός μετάδοσης κίνησης 
Β = Ελκυστήρες και άλλα γεωργικά μηχανήματα 
Γ = Εργαλειομηχανές 
Δ - Μηχανήματα για επεξεργασία ξύλου, παραγωγής και 
επεξεργασίας χαρτιού, καθαρισμού υφασμάτινων 
ειδών και επεξεργασίας του δέρματος 
Ε = Μηχανήματα εξόρυξης, μεταλλουργίας, 
οικοδομής και διακίνησης 
Ζ = Λοιπά 
Ενα άλλο ουσιώδες γνώρισμα της ευρωπαϊκής μηχανολογίας συνίσταται στη χαρακτηριστική βιομηχανική δομή της, όπου δεσπόζουν οι μικρομεσαίες 
επιχειρήσεις". Αυτό ίσχυα για όλα τα κράτη μέλη. Το 1990 υπήρχαν στην Ευρωπαϊκή Ενωση σχεδόν 120 χιλιάδες μηχανολογικές επιχειρήσεις, αναλυόμενες 
ως εξής: στο 4%, με προσωπικό 100 ή και περισσότερα άτομα, αντιστοιχεί το 64% του κύκλου εργασιών και το 62% της απασχόλησης. Το 14% απασχολεί 
20 ώς 100 άτομα και το 82% λιγότερα από 20 άτομα". 
Μόνη της η Γερμανία αποτελεί την πηγή 53% της αξίας της προστιθέμενης στην ΕΕ. Το Η Β έρχεται δεύτερο με 15%. Ακολουθείται απο την Ιταλία με 
13% και τη Γαλλία με 10%. Στο Βέλγιο και το Λουξεμβούργο, την Ισπανία και τη Δανία σημειώνεται μικρή πρόοδος και ελάχιστη στην υπόλοιπη Ενωση. 
II Γερμανία εμφανίζει επίσης την υψηλότερη ένταση στον κλάδο της μηχανολογίας, με μερίδιο 12,5% του συνόλου της μεταποίησης. Ακολουθείται απο τη 
Δανία με 10,0% και την Ιταλία με 9,6%. Στην Ελλάδα, το ποσοστό αυτό είναι μικρότερο απο 1 %. Η παραγωγή συγκεντρώνεται σε ολιγάριθμες βιομηχανικές 
περιοχές : Βόρειος Ρήνος-Βεστφαλία, Βάδη-Βυρτεμβέργη, Βαβαρία και Κάτο» Σαξωνία «τη Γερμανία, Λομβαρδία και Λιμίλια Ρομάνια «την Ιταλία, 
νοτιοανατολική περιοχή και κεντρικές κομητείες στη Βρεταννία και Ιλ-ντε-Φρανς και διαμέρισμα Ροδανού-Αλπεων στη Γαλλία. 
Δεν υπάρχουν συγκρίσιμα στατιστικά στοιχεία παραγωγής για όλους τους τύπους των παραγόμενων μηχανημάτων και στοιχείων εξοπλισμού. Ετσι, είναι 
μόνο δυνατή η εκτίμηση του σχετικού ποσοστού τους κατά προσέγγιση και απλώς η κατάταξη τύπων μηχανών. 
Κατά χανόνα, πολυθάριθμες, σχετικά μικρές επιχειρήσεις κατασκευάζουν μικρές παραγγελίες ειδικών μηχανών προσαρμοσμένων στους πελάτες, για 
μικρούς θήλακες της αγοράς, ενώ ολιγάριθμες μεγάλες εταιρίες κατασκευάζουν, σε σχετικά μεγάλες παραγγελίες, τυποποιημένα μηχανήματα και εξαρτήματα, 
επιτυγχάνοντας οικονομίες κλίμακας χάρη στις εγκαταστάσεις παραγωγής σε μεγάλο όγκο, τις οποίες διαθέτουν, και της οικονομικής τους ευρωστίας. 
Ο βαθμός επικράτησης των MME καθορίζεται από το φάσμα προϊόντων. Η συγκέντρωση σε εξειδικευμένες μεθόδους παραγωγής και εξειδικευμένα 
προϊόντα προσφέρεται ιδιαίτερα για σχετικά μικρές, επιτηρήσιμες επιχειρήσεις κου διαθέτουν ειδική τεχνογνωσία και μάλιστα αποτελεί προϋπόθεση για 
την παραμονή τέτοιων επιχειρήσεων στην αγορά. Στην ανάλυση του μεγέθους των επιχειρήσεων (πίνακας 1), οι επιχειρήσεις με προσωπικό 100 ή 
περισσότερων ατόμων αντιστοιχούν σε 64% του κύκλου εργασιών του τομέα χαι 62% της απασχόλησης. Μόνο μια εταιρία επιπέδου corporation υπάρχει 
στην Ευρώπη, η MANNESMANN, δραστήρια κυρίως στην κατασκευή μηχανημάτων, με προσωπικό άνω των 100.000 ατόμων. Οι μεγαλύτερες τρείς 
επιχειρήσεις του τομέα (MANNESMANN, THYSSEN, DEUTSCHE BABCOCK) είναι γερμανικές. To 82% του συνόλου τωχ επιχειρήσεων της ΕΕ έχει 
προσωπικό κάτω των 20 ατόμων. 
Πίνακας 1 
Ανάλυση του μηχανολογικού κλάδου της ΕΕ κατά μέγεθος επιχείρησης 
αριθμός 
ΐαπάά^άλονμ^νίον 
* 100 
* 20*99 
<20 αριθμό 
επιχειρήοΐων 
4,437 
16,685 
98,794 _ ποσοστό % 
*Μχ&$ήσεων 
4 
14 
82 ποσοστό *Λ 
απασχόλησης 
23 
15 ποσοστό % 
*ύ*λου «jff σσ^ών 
64 
24 
12 
Σε απόλυτους αριθμούς, η απασχόληση στον μηχανολογικό τομέα τα>ν μηχανών αποτελεί σημαντική συνιστώσα της αγοράς 
εργασίας της Ενωσης. Με 2,3 εκατ. εργαζόμενους, παρουσιάζεται ως ο τρίτος μεγαλύτερος εργοδότης μετά την ηλεκτρολογική 
και ηλεκτρονική μηχανολογία και τη βιομηχανία ποτών και τροφίμων, ξεπερνώντας κλάδους όπως τατν μεταλλικών ειδών, της 
χημικής βιομηχανίας και της βιομηχνίας οχημάτων με κινητήρα Στη Γερμανία και την Ιταλία αποτελεί τον μεγαλύτερο 
βιομηχανικό εργοδότη. 
Η μηχανολογία αποβαίνει ολοένα περισσότερο κλάδος υπηρεσιών που απαιτεί εξαιρετικά εξειδικευμένο προσωπικό πωλήσεων και 
εξυπηρέτησης μετά την πώληση (στις περισσότερες περιπτώσεις πτυχιούχους μηχανικούς). Οι κατασκευαστές δεν προσφέρουν 
πια αυτοτελή μηχανήματα αλλά πακέτα λύσεων που ανταποκρίνονται στις ανάγκες των πελατών τους, συμπεριλσψιβανομένων 
ταυτόχρονα σχεδιασμού και μηχανολογικής μελέτης, εγκατάστασης, ροντάζ, συντήρησης, κατάρτισης χειριστών και πλήρους 
εξυπηρέτησης μετά την πώληση. Η τεχνογνωσία εφαρμογών εξοπλισμού έχει καταστεί τόσο σημαντική όσο και η τεχνογνωσία 
κατασκευής. 
Η κατασκευή μηχανημάτων αποτελεί για την ευρωπαϊκή βιομηχανία αγορά με προοπτικές για ανάπτυξη λόγω του υψηλού 
επιπέδου των προϊόντων της, του διατηρήσιμου όγκου της και του βασικού ρόλου της για την μεταποιητική βιομηχανία. Η 
συναφής τεχνογνωσία και προσαμοστικότητα λειτουργούν επίσης ως κινητήριες δυνάμεις τεχνικής προόδου των πελατισσών 
βιομηχανιών της. 
1.3. Ο ουσιώδης ρόλος της κατασκευής μηχανημάτων, ως προμηθευτή κεφαλαιουχικών αγαθών, στην οικονομία 
II βιομηχανία (μηχανικής και ηλεκτρολογικής) μηχανολογίας αποτελεί τον αποκλειστικό κατασκευαστή βιομηχανικού εξοπλισμού. 
Τα μηχανολογικά προϊόντα ευθύνονται για το μεγαλύτερο μέρος της ανάπτυξης της βάσης της βιομηχανικής παραγωγής: Οι 
μηχανές που προμηθεύει η μηχανολογική βιομηχανία χρησιμεύουν για την κατασκευή αυτοκινήτ(υν, φορτηγών, αεροπλάνων, 
όπλων, κλωστοΟφαντούργικών ειδών, μηχανών, οικιακών συσκευών και κεφαλαιουχικών και καταναλωτικών αγαθών γενικά. 
Κύρια αγορά της είναι η μεταποιητική βιομηχανία12. Τα μηχανήματα αποτελούν το θεμέλιο της οικονομικής ανάπτυξης και της 
βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας. 
Ως βασική πηγή προηγμένων κεφαλαιουχικών αγαθών εξοπλισμού, η κατασκευή μηχανημάτων συνδέεται κρίσιμα με τους κλάδους 
όλων των ύστερων σταδίων της σειράς παραγωγής. II απόδοση των μηχανών καθορίζει τη δυνατότητα για αυξήσεις στην 
παραγωγικότητα πολλών άλλων βασικών τομέων, όπως της αυτοκινητοβιομηχανίας. Συνεπώς το βιομηχανικό μέλλον της Ενωσης 
ανάμεσα στα βιομηχανικώς προηγμένα κράτη εξαρτάται κατά πολύ από τη συγκρότηση μιας ανταγωνιστικής βιομηχανίας 
κατασκευής μηχανημάτων στην Ευρώπη. 
Αυτός ο τομέας συνδέεται στενά με άλλες αγορές με προοπτικές για ανάπτυξη. Η ευρωπαϊκή τεχνική ικανότητα σχεδιασμού και 
κατασκευής μηχανημάτων βασίζεται τελείως στην ικανότητα της βιομηχανίας να καινοτομεί και να εκμεταλλεύεται τις προσφορές 
της μηχανολογικής επιστήμης, καθώς και τις εξαιρετικές επαγγελματικές ικανότητες του προσωπικού της. Η βιομηχανία των 
μηχανημάτων βασίζεται ολοένα περισσότερο στις νέες τεχνολογίες, όπως είναι οι τεχνολογίες των πληροφοριών και της 
επικοινωνίας (ΤΠΕ), των νέων υλικών, της μικρομηχανικής, των λέιζερ και των διεπαφών ανθρώπου-μηχανής. Ταυτόχρονα 
αποτελεί μια βασική αγορά για τα αγαθά και τις υπηρεσίες των ΤΠΕ. Η μηχανική μηχανολογία αποτελεί, μαζί με τη χημική 
βιομηχανία, τον κύριο προμηθευτή τεχνολογιών και προϊόντων οικολογικού ελέγχου και καθαρής παραγωγής. 
Στις βιομηχανίες που αποτελούν προμηθευτές των επιχειρήσεων κατασκευής μηχανημάτων και που συνδέονται άμεσα με την 
διαδικασία παραγωγής συγκαταλέγονται οι κλάδοι παροχής αναλωσίμων υλικών εισροών και μέσων παραγωγής13. Ας σημειωθεί 
ότι, από άποψη κόστους και τεχνολογικής σημασίας, τα μέσα παραγωγής είναι η σημαντικότερη από τις τρείς αυτές κατηγορίες. 
Ανάμεσα στα μέσα παραγωγής, το σπουδαιότερο είδος εξοπλισμού είναι ο μηχανικός. Ετσι, ο κυριότερος προμηθευτής της 
μηχανολογικής βιομηχανίας είναι ο εαυτός της, οι μηχανές κατασκευάζονται από μηχανές. Στο πλαίσιο αυτό η βιομηχανία 
εργαλείων κατέχει θέση-κλεώί. 
12 Στην περίπτωση της Δυτικής Γερμανίας, τα μερίδια των κύριων τομέων που αποτελούν πελάτες του κλάδου ανέρχονται σε 72% για τη μεταποίηση, 8% 
για τις υπηρεσίες, 7% για την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας και νερού, καθώς και την εξόρυξη, 5% για τη γεωργία και δασοκομία και 5% για την οικοδομή. 
13 Αναλώσιμα είναι η ηλεκτρική ενέργεια, το νερό, τα καύσιμα, τα λιπαντικά και άλλα προϊόντα που χρησιμοποιούνται κατά την παραγωγή. Προμηθευτές 
εξαρτημάτων και συνιστωσών εξοπλισμού είναι οι επιχειρήσεις πρωτογενούς επεξεργασίας σιδήρου και χάλυβα (προϊόντα ψυχρής διελκυνσης, έλασης και 
διαμόρφωσης, σύρματα, χαλυβδοσωλήνες), χυτηρίου και σφυρήλασης, δευτερογενούς μεταλλουργίας (βίδες, παξιμάδια, κοχλίες, ελατήρια, αλνσσίδες), 
καυστήρων και μεταλλικών δοχείων, εργαλείων, συστημάτων κίνησης και μετάδοσης, μηχανικών, υδραυλικών, ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συνιστωσών 
και υποσυνόλων. Προμηθευτές εξοπλισμού παραγωγής είναι οι βιομηχανίες εργαλείων, ηλεκτρικών μηχανημάτων και μηχανικών συσκευών. 
Η ανάπτυξη της βιομηχανίας κατασκευής μηχανημάτων είναι συνυφασμένη με την ανάπτυξη των προμηθευτριών και πελατισσών 
της βιομηχανίας: αλλαγές σε οποιονδήποτε από τους τρείς τομείς αντανακλώνται αμέσως στους άλλους δύο. Π.χ., μια μείωση της 
τιμής των προϊόντων χάλυβα ανακουφίζει αμέσως το κόστος παραγωγής μηχανών, ενώ μια πτώση της ζήτησης αυτοκινήτων οδηγεί 
σύντομα σε ασθενικότερα βιβλία παραγγελιών των κατασκευαστών μηχανημάτων. Και οι τρείς αυτές κατηγορίες βιομηχανιών είναι 
ευαίσθητες στις φάσεις του οικονομικού κύκλου λόγω της μονομερούς εξάρτησης τους από τομείς ιδιαίτερα ευαίσθητους, με τη 
σειρά τους, στον κύκλο. Ο τομέας της μηχανολογίας τακτικά αντιμετωπίζει εντονότερες διακυμάνσεις από τις περισσότερες άλλες 
βιομηχανίες. 
1.4. Επέκταση κατά το παρελθόν, τρέχουσα κρίση και προϋποθέσεις για ανταγωνιστική αναβάθμιση. 
Σύμφωνα με τα προαναφερόμενα, η ανάπτυξη της μηχανολογίας κατά την τελευταία δεκαετία κατανοείται καλύτερα 
με βάση τις επενδυτικές τάσεις. Σην εν λόγω περίοδο, οι καμπύλες των οικονομικών δεικτών του τομέα 
αντανακλούσαν ακριβώς τις γενικές οικονομικές καμπύλες αλλά σε μεγαλύτερη κλίμακα και με υστέρηση μισού ώς 
ενός έτους. Μεταξύ 1991 και 1993, ο τομέας σημείωσε την εντονότερη και πιο παρατεταμένη ύφεση από τον Β* 
παγκόσμιο πόλεμο.14 
Διάγραμμα 5 : Εξέλιξη της μηχανολογίας σε σύγκριση με τη μεταποίηση 
Παραγωγή 
(1985=100) 
983Î38419851986 ί 98719881989Î990Î9911*99219ί9 130 τ 
120 
110 ι 
100:: 
30 
80-
70-Απασχόληση 
(1985=100) 
-• -»• 1983 19841985 1986 19871988 Ϊ989 1990 1391 Ϊ99 
Μηχανολογία Μεταποίηση Πηγή: DEBA - εκτιμήσεις EUROSTAT για το 1993. 
Οι μεσοπρόθεσμες προοπτικές είναι πιο ευνοϊκές. Η εσωτερική αγορά της ΕΕ και η ευρωπαϊκή οικονομική περιοχή, 
καθώς και ορισμένα κράτη της ΕΖΕΣ, παρέχουν κίνητρα για επενδύσεις στην παραγωγή και το εμπόριο της δυτικής 
Ευρώπης. Το σχέδιο δράσης της Επιτροπής για την ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα και την εργασία δίδει νέα 
ώθηση στην επερχόμενη ανοδική στροφή. Η συμφωνία του κύκλου της Ουρουγουάης, η οποία αναμενόταν από καιρό, 
προάγει το παγκόσμιο εμπόριο, συνεπιφέροντας αύξηση της ζήτησης για βιομηχανικά προϊόντα. 
'Οπως προκύπτει απο το διάγραμμα 5, μετά την ύφεση του 1982/83 η παραγωγή αυξήθηκε κατά το 1984/85. Από το 1982 ως το 1985 η πραγματική 
παραγωγή σημείωσε μέση ετήσια άνοδο 2,7% ετησίως. Το 1986/87 έμεινε και πάλι στάσιμη. Από το 1987 ως το 1990 αυξήθηκε και πάλι σταθερά και 
σημαντικά : από το 1985 ως το 1990 σημείωσε μέση ετήσια αύξηση 3,9% . Το 1991 άρχισε η εντονότερη και πιο παρατεταμένη ύφεση που έπληξε την 
ευρωπαϊκή μηχανολογία από το Β παγκόσμιο .πόλεμο. Μεταξύ 1990 και 1993, η παραγωγή της ΕΕ σε τρέχουσες τιμές μειώθηκε από 227 σε 210 δισεκ. ECU, 
η φαινόμενη κατανάλωση από 190 σε 171 δισεκ. ECU και η απασχόληση από 2,7 εκατ. σε 2,3 εκατ. Δηλ. χάθηκε 15% του εργατικού δυναμικού του τομέα, 
με το ήμισυ του ποσοστού αυτού στην Ανατολική Γερμανία. 
6 
2. ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ : • . - " 
2.1. Ιδιαιτερότητες μιας πολιτικής της ΕΕ για τον τομέα της κατασκευής μηχανημάτων 
Στόχος της Επιτροπής είναι να βοηθήσει τον κλάδο και τα κράτη μέλη, με τήρηση της αρχής της επικουρικότητας, 
να αναβαθμίσουν την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας της κατασκευής μηχανημάτων στο πλαίσιο της πολιτικής 
της Ενωσης σχετικά με τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα Μια ανταγωνιστική βιομηχανία είναι απαραίτητη για να 
διατηρήσει η Ενωση τη θέση της στην παγκόσμια οικονομία. Με κάθε σεβασμό για τη συνεισφορά του τομέα των 
υπηρεσιών καθώς και των τεχνολογιών της πληροφορίας στην οικονομία, η αλήθεια είναι ότι, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, 
ούτε αυτές οι οικονομικές δραστηριότητες ούτε καμιά άλλη δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη μεταποιητική 
βιομηχανία στον μοναδικό της ρόλο ως προμηθευτή υλικών αγαθών και κύριο δημιουργό πλούτου και απασχόλησης. 
Τα κράτη-μέλη επίσης αποδίδουν γενικά μεγάλη σπουδαιότητα στην κατασκευή μηχανημάτων. Η αντικειμενική 
σπουδαιότητα της μηχανολογίας ποικίλλει ανάλογα με τις χώρες και τις περιοχές της ΕΚ. Ορισμένες κρατικές και 
τοπικές κυβερνήσεις, κυρίως όπου είναι συγκεντρωμένη η βιομηχανία μηχανημάτων, έχουν ή είχαν συγκεκριμένα 
σχέδια προώθησης του τομέα αυτού. Στην παρούσα ανακοίνωση λαμβάνονται υπόψη στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό 
οι πολύτιμες εμπειρίες τους. Πάντως, ομολογουμένως, οι στρατηγικές τους δεν υπήρξαν συντονισμένες αλλά μάλλον 
σκοπό είχαν να προσελκύσουν επενδύσεις στην κατασκευή μηχανημάτων της σχετικής περιοχής. Χωρίς συνέπειες για 
το ζήτημα των περιφερειακών διαφορών, η οικονομική αποτελεσματικότητα στην αγορά κατασκευής μηχανημάτων 
της ΕΕ εξασφαλίζεται καλύτερα, αν κατά την κατανομή των πόρων χρησιμοποιείται το κριτήριο του συγκριτικού 
πλεονεκτήματος. 
Η κατασκευή μηχανημάτων αποτελεί βασική βιομηχανία Είναι ουσιαστικά σημαντική καθεαυτή, καθώς και λόγω του 
κεντρικού ρόλου των μηχανημάτων για το σύνολο της μεταποιητικής βιομηχανίας. Τονίζεται ότι κυρίως υπεύθυνη 
για την ανταγωνιστική αναβάθμιση της είναι η ίδια η ευρωπαϊκή μηχανολογία Η Ενωση και τα κράτη μέλη, στο 
πλαίσιο των αντίστοιχων αρμοδιοτήτων τους, πρέπει να λαμβάνουν όλα τα μέτρα που προσφέρονται για την ενίσχυση 
της συνολικής ανταγωνιστικότητας των μηχανολογικών βιομηχανιών τους. 
Οι ευρωπαϊκή βιομηχανία κατασκευής μηχανημάτων δεν επιζήτησε ποτέ προνομιούχα μεταχείριση. Βασικός της 
στόχος δεν είναι η επίτευξη παρεμβάσεων από μέρους είτε της Ενωσης είτε των κρατών μελών αλλά η δημιουργία 
μέσων, με τα οποία οι επιμέρους εταιρίες μπορούν να επιτύχουν τους στρατηγικούς τους στόχους. 
Η ευρωπαϊκή βιομηχανία μηχανημάτων θα πρέπει τα ερχόμενα έτη να ανταποκριθεί σε προκλήσεις σε τέσσερα μέτωπα 
και συνεπώς θα οφείλει: 
i. να υπερνικήσει τα μειονεκτήματα, τόσο εξωγενή όσο και ενδογενή, τόσο διαρθρωτικά όσο και κυκλικά, 
που την καθιστούν ευαίσθητη απέναντι στις κυκλικές διακυμάνσεις, υπονομεύουν το δυναμικό της για 
επανεπένδυση και απειλούν τη μακροπρόθεσμη αποδοτικότητα της, 
ii. να επιταχύνει την αναδιοργάνωση της ως προς τη δομή και το μέγεθος των επιχειρήσεων, την αναβάθμιση 
των προϊόντων και τον εμπορικό προσανατολισμό, 
iii. να μάθει να αντλεί το μέγιστο δυνατό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα από τη διαδικασία καινοτομιών, η 
οποία περιλαμβάνει Ε&ΤΑ στα πεδία, μεταξύ άλλων, του αυτοματισμού της παραγωγής, της 
ηλεκτρονικής επεξεργασίας στοιχείων και των τηλεπικοινωνιών, της κατάρτισης, των οργανωτικών και 
διαχειριστικών βελτιώσεων, της εκμετάλλευσης ανοιγμάτων της αγοράς και κυρίως της εφαρμογής 
αποτελεσμάτων έρευνας, 
iv. να επτείνει τις προσπάθειες της για να αποβεί πράγματι παγκόσμιος παράγοντας, με ισχυρή παρουσία 
όχι μόνο στην Ευρώπη αλλά και στις ΗΠΑ, την Απω Ανατολή και άλλες σημαντικές μελλοντικές αγορές. 
Στην περιοχή της κατασκευής μηχανημάτων, οι κατασκευαστές διαφόρων τύπων μηχανών και εξοπλισμού υπόκεινται 
σε τεχνολογίες παραγωγής, αγορές και συνθήκες ανταγωνισμού, οι οποίες μερικώς ποικίλλουν. Πιστεύεται ωστόσο 
ότι όλοι οι υποτομείς παρουσιάζουν αρκετές ομοιότητες, ώστε η λήψη κοινών μέτρων να τους είναι επωφελής, με 
αποτέλεσμα μόνο στο σύνολο της να δικαιολογεί η βιομηχανία της κατασκευής μηχανημάτων μια πρωτοβουλία 
ευρωπαϊκής πολιτικής. Κατά την εφαρμογή των μέτρων που προτείνονται εδώ, οι δημόσιες αρχές και οι άλλοι 
ενδιαφερόμενοι φορείς πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες του εν λόγω τομέα ώριμη βιομηχανία, ευρύ 
φάσμα προϊόντων, επικέντρωση στην εσωτερική αγορά, τεχνολογία παραγωγής βασισμένη στη μηχανική, 
κερματισμένη διάρθρωση επιχειρήσεων και περιορισμένη δυνατότητα επενδύσεων. 
2.2 Προϋποθέσεις και προκλήσεις 
2.2.1. Το αακοοοικονοαιχό περιβάλλον 
Λπό τη σκοπιά της βιομηχανίας καταοκε\)ής μηχανημάτων, η μακροπρόθεσμη σταθερότητα της εξέλιξης της 
οικονομίας είναι ακόμα σημαντικότερη από ειδικά μέτρα που λαμβάνονται για την αύξηση της ανταγωνιστικότητας. 
Βέβαια, η συνεχής ανάπτυξη της οικονομίας προσφέρει στη βιομηχανία άριστες ευκαιρίες για αποκόμιση κερδών και 
επέκταση. Αλλά η βιομηχανία είναι ικανή να προσαρμοστεί και σε μια στάσιμη οικονομία, ακόμα και σε πτωτική τάση 
της ζήτησης, αρκεί η εξέλιξη να είναι ομαλή, οι επικείμενες αλλαγές προβλέψιμες και τα συνοδευτικά μέτρα τα 
απαραίτητα για τη διευκόλυνση των δομικών προσαρμογών διαθέσιμα. 
Η ενημέρωση της οργάνωσης και των μεθόδων εργασίας των αρμόδιων υπηρεσιών της Ενωσης και των κρατών μελών 
στο επίπεδο της άριστης επιχειρηματικής πρακτικής είναι ουσιαστική για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της 
εν λόγω βιομηχανίας. Η κυβέρνηση πρέπει επίσης να δημιουργήσει ελκυστικό εμπορικό περιβάλλον με σκοπό τη 
συνέχιση της εγκατάστασης εργοστασίων κατασκευής μηχανημάτων στην ΕΕ. Ετσι οφείλει κατά πρώτο λόγο να 
εξασφαλίσει σταθερή ανάπτυξη μέσω κατάλληλης δημοσιονομικής και νομισματικής πολιτικής. Χρειάζεται ιδιαίτερη 
προσπάθεια για την αποφυγή βίαιων κυκλικών διακυμάνσεων και συχνών αλλαγών οικονομικής πολιτικής, οι οποίες 
είναι εξαιρετικά επιβλαβείς για τον κλάδο κατασκευής μηχανημάτων. Κατά τη διαμόρφωση της οικονομικής τους 
πολιτικής, οι δημόσιες αρχές πρέπει να εκτιμήσουν την ικανότητα της εν λόγω βιομηχανίας να παράγει πλούτο. Για 
να ευδοκιμήσει η βιομηχανία αυτή στην Ευρώπη, πρέπει να ενθαρρυνθούν οι μακροπρόθεσμες εσωτερικές επενδύσεις 
στην Ενωση και να ληφθεί υπόψη, μεταξύ άλλων, το φορολογικό βάρος και το μή μισθολογικό κόστος εργασίας, 
τα οποία πιέζουν τη βιομηχανία μας αυτή σε σύγκριση με τους κύριους ανταγωνιστές της. 
Εξάλλου, η κυβέρνηση πρέπει να προαγάγει την ανάπτυξη δημόσιων υπηρεσιών, για τις οποίες είναι υπεύθυνη και 
οι οποίες ασκούν αντίκτυπο στη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα, π.χ. της εκπαίδευσης ή των επικοινωνιών. 
2.2.3. Καινοτοαία 
Η τεχνολογική αρτιότητα βρίσκεται στο κέντρο του ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για 
οικονομίες προσανατολισμένες προς την προηγμένη και εξειδικευμένη παραγωγή έντασης γνώσεων αλλά σχετικά 
φτωχές σε γη, πρώτες ύλες, ενέργεια και πληθυσμό, όπως Ενωση, και για μια βιομηχανία, όπως η μηχανολογία, που 
παράγει κυρίως προϊόντα πρωτοποριακής τεχνολογίας με υψηλή προστιθέμενη αξία 
Η εξάρτηση όλων των βιομηχανικών κλάδων από τη μηχανολογία για την αναβάθμιση του εξοπλισμού παραγωγής 
τους προκαλεί στην εν λόγω βιομηχανία έντονη τάση καινοτομίας. Ο κατασκευαστής μηχανών δέχεται συνεχώς 
αιτήματα από τις πελάτισσες του βιομηχανίες, τα οποία πρέπει σύντομα να μεταφράζει σε νέες διαδικασίες και νέα 
προϊόντα Οι περιορισμοί, τους οποίους επέβαλε στη μηχανολογική βιομηχανία η μηχανική επιστήμη, έχουν αρθεί από 
καιρό: η τεχνολογία των πληροφοριών έχει διεισδύσει σε όλους σχεδόν τους υποτομείς της. Η τάση αυτή άρχισε στη 
δεκαετία 1970-79 μέσω του σχεδιασμού με τη βοήθεια υπολογιστή (CAD) και της κατασκευής με τη βοήθεια υπολογιστή 
(CAM), μεθόδων που τώρα πια χρησιμοποιούνται σχεδόν παντού. Η ίδια η παραγωγή εκτελείται ολοένα περισσότερο 
από ευέλικτες μονάδες, στις οποίες ενσωματώνονται διάφορες μηχανές που επεξεργάζονται από κοινού ένα τεμάχιο 
εργασίας χάρη σε συντονισμένους, καθοδηγούμενους από υπολογιστή, αριθμητικούς ελέγχους (CNC). Η πλήρως 
αυτοματοποιημένη κατασκευή,η λεγόμενη κατασκευή συσσωματωμένη με υπολογιστή (ΚΣΥ) προοδεύει αργότερα από 
όσο αναμενόταν αρχικά. 
Οι μελλοντικές αυξήσεις της παραγωγής αναμένεται ότι θα προέλθουν περισσότερο από έλξη της αγοράς παρά από 
τεχνολογική ώθηση. Η αυτοματοποίηση των εργοστασίων αποτελεί καλό παράδειγμα. Στο παρελθόν, οι χρήστες των 
μηχανών επιχειρούσαν να επιλύσουν, συμφορήσεις της παραγωγής με την ανάθεση των ίδιων εργασιών σε μηχανές με 
ανώτερες επιδόσεις. Το αυξημένο κόστος, η έλειψη πείρας στην νέα τεχνολογία και κυρίως ο ελλιπής ορισμός των 
επιμέρους εργασιών οδηγούσαν μερικές φορές σε απογοήτευση. Στο σχεδιαστήριο, οι αυτοποιημένες σειρές 
παραγωγής μεγάλης κλίμακας (ΚΣΥ) μοιάζουν να έχουν ανώτερες επιδόσεις. Ωστόσο, στη διάρκεια της τελευταίας 
δεκαετίας, η εισαγωγή της ΚΣΥ στην αγορά υπήρξε βραδύτερη από όσο προβλεπόταν. Οι περισσότεροι χρήστες 
μηχανημάτων προτιμούν τον τελευταίο καιρό μικρότερες, ευέλικτες μονάδες, με πιο πολύπλευρες ικανότητες και 
ευχρηστότερες. Επίσης, δεδομένου ότι διανύεται περίοδος συμπίεσης της οικονομικής απόδοσης, το αυξημένο κόστος 
της αρχικής επένδυσης της ΚΣΥ στάθηκε αποτρεπτικό. Για το μέλλον προβλέπεται ότι ο κατασκευαστής, αντί να 
ανάπτυσσα ένα νέο πρότυπο μηχανής και να αναζητά στη συνέχεια χρήστες, θα μελετά πρώτα με χρήστες τις 
επικείμενες εργασίες τους στην παραγωγή και θα αναπτύσσει λύσεις για τις εργασίες αυτές με βάση το δυναμικό του 
για κατασκευή μηχανημάτων. 
II ευρωπαϊκή βιομηχανία είναι πρώτη στον κόσμο στη μηχανολογική τεχνολογία Αναγνωρίζονται τα εξαιρετικά 
επιτεύγματα της ευρωπαϊκής μηχανολογικής βιομηχανίας όσον αφορά τη μεταποιητική τεχνολογία, το φάσμα 
προϊόντων και τις επιδόσεις. Ωστόσο, ορισμένοι ξένοι ανταγωνιστές, ιδίως η Ιαπωνία, περιόρισαν κατά τις 
τελευταίες δύο δεκαετίες την τεχνολογική διαφορά τους από την Ευρώπη και σε μερικές μάλιστα τεχνολογίες 
ξεπέρασαν το ευρωπαϊκό επίπεδο. Ορισμένες μηχανολογικές βιομηχανίες άλλων αοιατικοόν κρακυν, π.χ. της Ταϊβάν 
και της Κορέας, αν και κατά μέσο όρο βρίσκονται ακόμα σε επίπεδο σχετικά πολύ κατώτερο από το ευρωπαϊκό, 
ανέρχονται την τεχνολογική κλίμακα ταχύτερα από τις αντίστοιχες ευρωπαϊκές. Ετσι χρειάζεται μεγαλύτερη 
προσπάθεια για την αναβάβμιση των προϊόντων μέσης και ανώτερης τεχνολογίας με σκοπό την ενίσχυση ή ανάκτηση 
του τεχνολογικού πλεονεκτήματος της εν λόγω βιομηχανίας. 
II μηχανολογία μας μετά βίας διατηρεί το έδαφος της σε τμήματα της αγοράς, όπου κυριαρχούσε παραδοσιακά, 
και χάνει τη μάχη πολλών νέων προ'ΐοντων. Διατηρεί τη θέση της στην εσωτερική αγορά αλλά εμφανίζεται ανεπαρκής 
στις εξωτερικές αγορές, ιδίως του περιγράμματος του Ειρηνικού, οι οποίες αναπτύσσονται γρήγορα. Η ευρωπαϊκή 
μηχανολογία αντιμετωπίζει δυσκολίες όσον αφορά τη μετατροπή των εξαιρετικών θεωρητικών πλεονεκτημάτων, που 
αναμφισβήτητα διαθέτει, σε νέα εμπορεύσιμα προϊόντα, στο πλαίσιο αρκετά σύντομου χρόνου προβαδίσματος στο 
στάδιο της ανάπτυξης. Από την άποψη αυτή, οι δραστηριότητες προβιομηχανικής ανάπτυξης των επιχειρήσεων είναι 
κεφαλαιούδους σημασίας. 
8 
Ο Ευρωπαίος κατασκευαστής μηχανημάτων, αν πρόκειται να παραμείνει στην αγορά, αντί να αναπτύσσει ένα νέο 
πρότυπο μηχανής και να αναζητά στη συνέχεια χρήστες, πρέπει να μελετά πρώτα με χρήστες τις επικείμενες εργασίες 
τους στην παραγωγή και να αναπτύσσει λύσεις για τις εργασίες αυτές με βάση το δυναμικό του για κατασκευή 
μηχανημάτων. Μια αποφασιστική πολιτική τεχνολογικής καινοτομίας αποτελεί κύριο όργανο της πολιτικής 
ανταγωνιστικότητας. Το 4ο πρόγραμμα πλαίσιο των δραστηριοτήτων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στο παιδίο της 
έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης (1994-1998) έχει ως βασικό του στόχο την ενίσχυση της 
επιστημονικής και τεχνολογικής βάσης της Κοινότητας και της βιομηχανίας της με σκοπό τη βελτίωση της διεθνούς 
της ανταγωνιστικότητας. Επιταχύνονται και τα προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης. 
Στην διεθνοποιούμενη οικονομία, τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα δεν περιορίζονται πια στον πλούτο σε φυσικούς 
πόρους. Βασίζονται μάλλον σε πόρους μη υλικούς όπως είναι οι επαγγελματικές γνώσεις, η οργάνωση, οι 
πληροφορίες, το πολιτιστικό περιβάλλον και επιστημονική και τεχνική ικανότητα Η ευρωπαϊκή μηχανολογία 
αποτελεί τέλειο παράδειγμα της εγκυρότητας αυτής της ρήσης. 
2.2.3. Στο ενεοντιτικό: προσωπικό, ^εννοννωσία πανευρωπαϊκή ανοοά. 
Το βασικό πλεονέκτημα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας κατασκευής μηχανημάτων συνίσταται στις επαγγελματικές της 
ικανότητες Από τεχνική σκοπιά, η ευρωπαϊκή μηχανολογία είναι πρώτη στον κόσμο. Οι βιομηχανίες μηχανημάτων 
των ΗΠΑ και της Ιαπωνίας φθάνουν στα ευρωπαϊκά μηχανολογικά επίπεδα σε ορισμένους τομείς, ίσως μάλιστα τα 
ξεπερνούν σε μερικούς, αλλά ο ευρωπαϊκός πλούτος σε εξειδικευμένες τεχνολογίες, μεθόδους, κατηγορίες προϊόντων 
και υπηρεσίες είναι απαράμιλλος. Προβλέπεται ότι το δυναμικό καινοτομίας της ευρωπαϊκής μηχανολογίας θα 
παραμείνει υψηλού επιπέδου λόγω των εξελίξεων που αναμένονται στα πεδία της νοήμονης μεταποίησης, της 
μικροηλεκτρονικής, της μικρομηχανικής, της μηχατρονικής και των νέων υλικών. Η ανώτερη επινοητικότητα των 
ευρωπαίων μηχανικών φαίνεται από τον αριθμό των ευρωπαϊκών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας των σχετικών με τη 
μηχανολογία, μεγαλύτερο από των ΗΠΑ και της Ιαπωνίας. 
Πλατύτερα, το σπουδαιότερο πλεονέκτημα της ευρωπαϊκής μηχανολογίας είναι το προσωπικό της. Οχι μόνο οι 
μηχανικοί της συγκαταλέγονται στους καλύτερους του κόσμου αλλά και οι εργάτες της διαθέτουν εξαιρετική 
επιδεξιότητα και σχετικάκαλή κατάρτιση. Η αναλογία των εξειδικευμένων στο συνολικό εργατικό δυναμικό είναι πολύ 
υψηλή". Η επαγγελματική πείρα του προσωπικού της σύγχρονης ευρωπαϊκής μηχανολογίας στηρίζεταισε εκατονταετή 
τεχνουργικήπαράδοση. Ωστόσο, ορισμένες ευρωπαϊκές μηχανολογικές εταιρίες εξακολουθούν να είναι κάπως λιγότερο 
ικανές να διεισδύουν στις αγορές του εξωτερικού παρά να ανταποκρίνονται στις συγκεκριμένες τεχνικές απαιτήσεις 
των παραδοσιακών πελατών τους. Κατά τις υφέσεις υπάρχει κίνδυνος μήπως η ικανότητα καινοτομίας της 
ΓΛίρωπαϊκής μηχανολογίας ατροφήσει λόγω μείωσης του προσωπικού. 
H ολοκλήρωση της ενιαίας ευρίυπαϊκής αγοράς, με έναρξη το 1993, καταργεί τα εμπόδια που επηρεάζουν την ελεύθερη 
κυκλοφορία μηχανών σε μια αγορά 385 εκατ. καταναλωτών (ΕΕ/ΕΖΕΣ). Εδώ αρχίζουν να αποκομίζονται σημαντικά 
οφέλη από οικονομίες κλίμακας, τυποποίηση των προϊόντων και κατάργηση εσωτερικών συνοριακών διατυπώσεων. 
Από το 1985 ως το 1992 αυξήθηκε από 1/5 σε 1/3 το μερίδιο του ενδοκοινοτικού εμπορίου στην κατανάλωση 
μηχανικού εξοπλισμού στην Ένωση. Αν δεν υπήρχε η προετοιμασία της βιομηχανίας για την ενιαία αγορά, οι 
επενδύσεις της περιόδου 1991-92 θα είχαν πέσει ακόμα χαμηλότερα. Η κεντρική και ανατολική Ευρώπη, αν και 
υφίστανται σήμερα σημαντική αναδιάρθρωση προσφέρουν μεσοπρόθεσμα πολύ ενδιαφέρουσες ευκαιρίες για τους 
δυτικοευρωπαίους κατασκευαστές μηχανών. 
2.2.4 Το £ήτηυ.α των εξειδικευαένων προϊόντων 
Γενικά, οι μικρότερες επιχειρήσεις είναι προσανατολισμένες μάλλον προς την κατασκευή εξειδικευμένων μηχανών και 
οι μεγαλύτερες προς τις τυποποιημένες μηχανές, αν και βέβαια αυτό δεν ισχύει πάντα. Μια ανταγωνιστική βιομηχανία 
κατασκευής μηχανημάτων χρειάζεται και τα δύο είδη επιχειρήσεων. Μία μελέτη της Επιτροπής για τον τομέα των 
εργαλειομηχανών συνιστά ενίσχυση της ευρωπαϊκής παρουσίας στην αγορά των τυποποιημένων μηχανών παράλληλα 
με τη διατήρηση της θέσης μας στην αγορά των εξειδικευμένων μηχανών. Αυτή η σύσταση μπορεί να παρεκταθεί και 
σε άλλους υποτομείς της βιομηχανίας μηχανημάτων. 
Οπωσδήποτε, η μοναδική τεχνογνωσία δεδομένου τμήματος της αγοράς, η προσαρμοργή στους πελάτες, ο σύντομος 
χρόνος αντίδρασης στις αλλαγές της αγοράς και η οργανωτική ευκαμψία μηχανολογικών MME αποτελούν κρίσιμους 
παράγοντες όσον αφορά την ευρωπαϊκή υπεροχή σε εξειδικευμένο εξοπλισμό. Το ευρύ φάσμα προϊόντων της 
ευρωπαϊκής βιομηχανίας μηχανημάτων αποτελεί ισχυρό της σημείο. Ωστόσο, το πρότυπο παραγωγής ειδικα'χν 
μηχανών βάσει μικρών παραγγελιών αποκλείει την επίτευξη οϊκονομιών κλίμακας. Πρόκειται για μειονέκτημα των 
ευρωπαϊκών MME σε σύγκριση με ορισμένους ανταγωνιστές τους, οι οποίοι δραστηριοποιούνται μάλλον στην 
παραγωγή μεγάλων ομοιογενών ποσοτήτων. 
IS Σύμφωνα με γαλλική μελέτη του 1989, οι μηχανολόγοι αντιπροσώπευαν 11% της μισθοδοσίας των επιχειρήσεων μηχανημάτων, οι τεχνικοί 17% και οι 
ειδικευμένοι εργάτες 47%. Ετσι, μόνο 25%, ήταν ανειδίκευτοι. 
2.2 S. Αδυναμίες ευαισθησία στον οικονοαικό κύκλο, μη μισθολονικό κόσκχ: εονασίοχ: και χρηίΑοτοδότηση 
II έντονη ευαισθησία στον οικονομικό κύκλο αποτελεί μια από τις σοβαρότερες αδυναμίες της βιομηχανίας 
κατασκευής μηχανημάτων σε όλο τον κόσμο. Κάθε τομέας της οικονομίας δοκιμάζει ταλαιπωρίες λόγω κυκλικών 
διακυμάνσεων αλλά ο μηχανολογικός κλάδος διατο^άσσεται ιδιαίτερα για δύο λόγους. Πρώτον, λόγω του γρήγορου 
ρυθμού εισαγωγής καινοτομιών, οι κατασκευαστές μηχανημάτων υποχρεώνονται να διατηρούν υψηλό το επίπεδο 
των δαπανών σε Ε&Α κατά τη διάρκεια των υφέσεων αλλά έτσι οι μικρότερες επιχειρήσεις ειδικότερα υστερούν 
εξαιτίας της περιορισμένης τους χρηματοδοτικής δύναμης. Δεύτερον, κατά τη διάρκεια των υφέσεων 
πραγματοποιούνται συχνά απολύσεις, κυρίως προσωπικού εξαιρετικά ειδικευμένου, στο οποίο οι επιχειρήσεις 
μηχανημάτων έχουν επένδυσα πολύ αλλά που είναι δύσκολο να ανακτηθεί όταν αρχίσει η νέα ανοδική φάση του 
κύκλου. Δεδομένου ότι η ευρωπαϊκή κατασκευή μηχανημάτων έχει συγκλονιστεί επανειλημμένα από σειρά υφέσεων, 
μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι τα προσωρινά συμπτώματα αποκαλύπτουν την ύπαρξη ενός διαρθρωτικού 
προβλήματος. Από την άλλη πλευρά σε περιόδους ανάπτυξης είναι συχνά δύσκολο για τις ευρωπαϊκές μηχανολογικές 
εταιρίες να βρουν μηχανολόγους και ειδικευμένουςτεχνίτες6. 
Η ευρωπαϊκή κατασκευή μηχανημάτων πάσχει πιο πολύ από τις υφέσεις παρά οι ανταγωνιστές της. Το υψηλό μη 
μισθολογικό κόστος εργασίας σε μερικές από τις βασικές χώρες παραγωγής μηχανημάτων της ΕΕ1 αποτελεί έναν από 
τους σημαντικούς παράγοντες στον ανταγωνισμό με τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία Αλλος παράγοντας που επηρεάζει 
τη διεθνή ανταγωνιστικότητα είναι η σχετική δυσκαμψία των εργασιακών πρακτικών σε ορισμένα κράτη-μέλη. Π.χ. 
υπάρχει ελάχιστη ευκαμψία όσον αφορά την προσαρμογή των ωρών εργασίας στις εποχιακές και κυκλικές 
διακυμάνσεις της ζήτησης. 
Το κεφάλαιο είναι ακριβότερο για τις ευρωπαϊκές βιομηχανικές επιχειρήσεις παρά για τους κύριους ανταγωνιστές 
τους στο εξωτερικό". Εκτός από το ποσοτικό εμπόδιο των επιτοκίων, οι τράπεζες σε ορισμένες ανταγωνίστριες χώρες 
δείχνουν περισσότερη εμπιστοσύνη στις μακροπρόθεσμες προοπτικές των βιομηχανικών πελατών τους και 
υποστηρίζουν τη βιομηχανία ενεργότερα. Το φαινόμενο αυτό είναι ιδαίτερα έντονο στην Ιαπωνία, όπου οι 
μηχανολογικές εταιρίες και οι τράπεζες αποτελούν συχνά μέρος του ίδιου συγκροτήματος (κεϊρέτσου). 
Οι οικονομικές δυσκολίες των ευρωπαίων κατασκευαστών δεν είναι μόνο εξωτερικές. Ο σφοδρός ανταγωνισμός και 
η πίεση από τους επικρατέστερους πελάτες τους υποχρέωνα να περιορίζουν τα περιθώρια κέρδους. Οι οικογενειακές 
επιχειρήσεις επιβιώνουν με χαμηλότερα επίπεδα καθαρών κερδών παρά οι εταιρίες με μεταβιβάσιμες μετοχές. Το 
αποτέλεσμα είναι εσωτερική έλλειψη επανεπενδύσεων. Ετσι, οι μικρότεροι κατασκευαστές όχι μόνο είναι οικονομικά 
αδύναμοι αλλά έχουν και εξαιρετικά περιορισμένες δυνατότητες να κατοχυρώσουν την οικονομική τους επιφάνεια. 
Επιπλέον, ορισμένοι οργανωτικοί παράγοντες των ευρωπαϊκών εταιριών εξηγούν μέρος του χάσματος. Οι 
ευρωπαϊκές μηχανολογικές εταιρίες εμφανίζονται πιο ιεραρχικές και στεγανοποιημένες κατά τμήματα από τις 
ιαπωνικές. Στην Ευρώπη αποδίδεται περισσότερη προσοχή στην ανάπτυξη των παραδοσιακών προϊόντων και τις 
σχέσεις των πελατών, λιγότερη σε νέες περιοχές προ'ΐοντων και σε γεωγραφικώς νέες αγορές. Υπάρχει τάση υπερ-
μηχανολογίας, δηλ. κατασκευής και προσαρμογής μηχανών σε επίπεδα ποιότητας και εφοδιασμού με βοηθητικές 
διατάξεις ανώτερα από τις ανάγκες της αγοράς. Η κατασκευή μηχανημάτων στα μέτρα των πελατών είναι βραδύτερη 
και περισσότερο έντασης εργασίας από την παραγωγή των τυποποιημένων μηχανημάτων, πράγμα που αποβαίνει σε 
βάρος της ευρωπαϊκής παραγωγικότητας. Η πείρα χώρου παραγωγής μετρά λιγότερο από όσο στην Ιαπωνία Η 
εργασία στα εργοστάσια μας οργανώνεται βάσει λειτουργιών μάλλον παρά βάσει στόχων. Οι Ευρωπαίοι διευθυντές 
πρέπει να προσέχουν περισσότερο αυτά τα ζητήματα. 
Στην περίπτωση της Ιαπωνίας υπάρχουν και παράγοντες εθνικού επιπέδου, οι οποίοι αυξάνουν το συγκριτικό 
πλεονέκτημα των εγχώριων επιχαρήσεων. Υπάρχουν ενδείξεις ότι οι Ιάπωνες στοχεύουν ορισμένα είδη μηχανών. 
Οι ιαπωνικές αρχές έχουν βοηθήσει την ιαπωνική βιομηχανία μηχανημάτων ενεργότερα. Η ιαπωνική αγορά μηχανών 
αποκλείεται εκ των προτέρων λόγω εθνικής αγοραστικής προτίμησης βάσει μη αντικειμενικών κριτηρίων, κάθετης 
ολοκλήρωσης των οδών διανομής, καθώς και περιοριστικών κανονισμών και διοικητικών διαδικασιών. Η ευρωπαϊκή 
μηχανολογική βιομηχανία δεν μπορεί να μιμηθεί το ιαπωνικό πρότυπο, δεδομένου ότι η δομή και το περιβάλλον της 
διαφέρουν, αλλά πρέπει να χρησιμοποιεί καλύτερα τα πλεονεκτήματα της και να εξασφαλίζει αφενός ομαλότερη 
πρόσβαση στην ιαπωνική αγορά και αφετέρου ελεύθερες και δίκαιες συναλλαγές με τον υπόλοιπο κόσμο. 
Εξαιτίας εξωτερικών μειονεκτημάτων όσον αφορά τις επενδύσεις, την αγορά εργασίας, τους εργασιακούς 
κανονισμούς, τη φορολογία και τη χρηματοδότηση, και εσωτερικών αδυναμιών, υπάρχει υστέρηση παραγωγικότητας 
σε σχέση με μερικούς από τους ανταγωνιστές μας στο εξωτερικό. Σύμφωνα με μια γερμανική μελέτη, ο μέσος 
Ιάπωνας τεχνίτης εργαλειομηχανών είναι 2,8 φορές παραγωγικότερος του Γερμανού συναδέλφου του. Αν και η 
διαφορά είναι λιγότερο εντυπωσιακή σε άλλους υποτομείς της κατασκευής μηχανημάτων, όχι τόσο πρόσφορους για 
αυτοματοποιημένη παραγωγή σε μεγάλες παραγγελίες, η παραγωγικότητα παραμένει σοβαρό πρόβλημα για τον κλάδο 
στο σύνολο του. 
Ο τομέας συναντά ιδιαίτερη δυσκολία στην εξασφάλιση μηχανολόγων. II κατάρτιση ενός εξειδικευμένου μηχανολόγου απαιτεί 10-15 έτη. Ο κλάδος έχει 
επανειλημμένα παραπονεθεί για την ανεπάρκεια των συστημάτων εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης των περισσότερων κρατών-μελών όσον αφορά 
την ικανοποίηση των αναγκών του. Αυτά τα προβλήματα εξεύρεσης προσωπικού επιδεινώνονται από τη σταθερή διαρροή εξειδικευμένων στελεχών λόγω 
εν μέρει υqέσεωv, όπως εξηγήθηκε ανωτέρω, και εν μέρει μεγαλύτερων μισθών και καλύτερης εικόνας που προσφέρουν άλλοι τομείς. Κάθε απασχολούμενος 
που εγκαταλείπει την ευρωπαϊκή μηχανολογία εξασθενίζει την τεχνολογική κληρονομιά του κλάδου. 
Σύμφωνα με το λευκό βιβλίο, το 1991 το μη μισθολογικό κόστος (άθροισμα φόρων και υποχρεωτικών εισφορών κοινωνικής ασφάλισης) ανερχόταν σε 
39,6% του ΑΕΠ στην ΕΕ αλλά μόνο σε 29,8% στις ΜΠΑ και σε 30,9% στην Ιαπωνία. Μέσα στην ΕΕ υπάρχουν διαφορές που καλύπτουν το πεδίο από 47,1% 
του ΑΕΠ (Δανία) ως 34,4% του ΑΕΠ (Ι Ι Β). 
Στα μέσα του 1992, το κατά μέσο όρο ημερήσιο επιτόκιο δανεισμού αιτήσει κεφαλαίων ανερχόταν σε 9,69% στη Γερμανία, 9,99% στη Γαλλία, 9,78% 
στο ΗΒ, αλλά σε 4,53% στην Ιαπωνία και 3,25% στις ΗΠΑ. Αν επρόκειτο για προσωρινή κατάσταση το γεγονός δεν θα αφορούσε τη μακροπρόθεσμη 
πολιτική ανταγωνισμού αλλά το χάσμα των επιτοκίων δεν μειώθηκε κατά την τελευταία πενταετία. 
10 
3. ΤΑ ΜΕΣΑ : ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΔΡΑΣΕΙΣ ΤΠΙΣ ΕΝΩΣΗΣ ΠΟΥ ΠΡΟΤΕΙΝΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΑΤΗ-
MEAH 
3.1. Προώθηση των επενδύσεων : προαγωγή της ανταγωνιστικότητας και της απασχόλησης 
Η κατασκευή μηχανημάτων στην ΕΕ, προκειμένου να αυξηθεί η ανταγωνιστικότητα της, χρειάζεται αποτελεσματική 
εσωτερική αγορά, με εξασφαλισμένο τον ελεύθερο και θεμιτό ανταγωνισμό. Η άνοδος του επιπέδου των επενδύσεων 
σε κεφαλαιουχικά αγαθά στην Ευρώπη είναι κρίσιμη για την υγεία αυτής της βιομηχανίας. Πρέπα να ενθαρρυνθούν 
τόσο η προσφορά μηχανημάτων από τον τομέα αυτό όσο και η ζήτηση μηχανημάτων από τις βιομηχανίες τελικής 
χρήσης. Το πρώτο που χραάζεται για την ενθάρρυνση των επενδύσεων είναι η άρση των εμποδίων που τις 
αναστέλλουν. Η Επιτροπή συνιστά στα κράτη μέλη να λάβουν οριζόντια οικονομικά μέτρα ικανά να ωφελήσουν 
ολόκληρη τη μεταποιητική βιομηχανία Τέτοια μέτρα μαζί με άλλα που στοχεύουν στη βελτίωση της 
αποτελεσματικότητας της αγοράς εργασίας, ίσως προσφέρονται και για την καταπολέμηση του σημερινού υψηλού 
ποσοστού ανεργίας στον κλάδο αυτό. 
Μέχρι σήμερα, οι επενδύσεις της μεταποιητικής βιομηχανίας επικεντρώθηκαν στον εξοπλισμό υλικής παραγωγής και 
κυρίως στα μηχανήματα". Το απόλυτο επίπεδο των υλικών επενδύσεων της ευρωπαϊκής βιομηχανίας πρέπα να 
αυξηθεί ή τουλάχιστον να διατηρηθεί. Ενδεχόμενη μείωση του θα ασκούσε αρνητικό αντίκτυπο στην κατασκευή 
μηχανημάτων, μέσω περιορισμού της ζήτησης για τα προϊόντα της, καθώς και στη μεταποιητική βιομηχανία γενικά, 
λόγω μικρότερης παραγωγικότητας. Η νέα ανακοίνωση για τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα αποτελεί βάση ώστε 
όλες οι κυβερνητικές πολιτικές να αντανακλούν πληρέστερα το θέμα των άϋλων επενδύσεων. Η αποτελεσματική 
εκμετάλλευση των νέων παραγόντων που καθορίζουν τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα απαιτεί την προώθηση των 
γνώσεων, των ανθρώπινων πόρων και της καινοτομίας. Οι δύο αυτές κατηγορίες επενδύσεων είναι συμβατές μεταξύ 
τους και η μηχανολογική βιομηχανία πρέπα να ενθαρρυνθεί να επιτείνα και τις δύο. 
Τα κράτη μέλη πρέπα να εξετάσουν τη δυνατότητα παροχής περαιτέρω κινήτρων, φορολογικών, απόσβεσης και 
άλλων, σε συνάρτηση με σκόπιμες επενδύσεις σε κεφαλαιουχικά αγαθά γενικώς, συμπεριλαμβανομένων των 
μηχανών, εφόσον το επιτρέπα η οικονομική τους κατάσταση. Το μέτρο αυτό θα ενθάρρυνε τη διενέργεια επενδύσεων, 
για τις οποίες υπάρχα έντονη ανάγκη μετά από πολυετή ανεπαρκή δαπάνη για την ανανέωση του εξοπλισμού 
παραγωγής και, μέσω της επίτασης της παραγωγικότητας, θα δημιουργούσε πλούτο περισσότερο από τη ζημία που 
θα προέκυπτε από τη σκοπιά των δημόσιων εσόδων. Το εν λόγω μέτρο έχει επίσης το πλεονέκτημα ότι δεν 
παραμορφώνει τον ανταγωνισμό μεταξύ βιομηχανικών κλάδων. Με σκοπό την ενθάρρυνση της συνεχιζόμενης 
αναδιάρθρωσης της ευρωπαϊκής βιομηχανίας κατασκευής μηχανημάτων, αποτελεί πρόσκληση για τα κράτη μέλη να 
συντάμουν τη φορολογική διάρκεια της απόσβεσης παραγωγικού εξοπλισμού και να καταστήσουν τους κανόνες 
απόσβεσης ευκαμπτότερους μέσα στα όρια του κοινοτικού και εθνικού δικαίου. 
Σε σύγκριση με τις εταιρίες των ΗΠΑ, οι ευρωπαϊκές εταιρίες, και κυρίως οι MME, δυσκολεύονται περισσότερο 
να εξασφαλίσουν δάνεια για εργασίες εκκίνησης, υψηλού κινδύνου ή υψηλής τεχνολογίας. Είναι επιθυμητή η 
ανάπτυξη της αγοράς επιχειρηματικού κεφαλαίου στην Ενωση. Οι επιχειρήσεις κατασκευής μηχανημάτων καλούνται 
να αξιοποιήσουν τα ευνοϊκά δάνεια και τις λοιπές οικονομικές υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και 
της Ευρωπαϊκής ένωσης επιχειρηματικού κεφαλαίου. 
3.2. Το επιχειρηματικό περιβάλλον: βελτίωση των συνθηκών πλαισίου 
Η ομοιογενοποίηση των νόμων και κανονισμών που διέπουν τις επιχειρηματικές πρακτικές, η προώθηση δημόσιων 
και ιδιωτικών υπηρεσιών προς τη βιομηχανία και η υποστήριξη της συνεργασίας, την οποία επιζητούν οι 
επιχειρήσεις, αποτελούν χρήσιμα μέσα αύξησης της ανταγωνιστικότητας του ευρωπαϊκού κλάδου μηχανημάτων. 
Ο στόχος της δημιουργίας ανταγωνιστικού περιβάλλοντος για την επιχαρηματική δραστηριότητα αποτελεί το κεντρικό 
στοιχείο του στρατηγικού προγράμματος της Ένωσης για τη μέγιστη δυνατή αξιοποίηση της εσωτερικής αγοράς 
(COM(93) 632). Μέσω του προγράμματος αυτού θα εξασφαλιστεί για τη βιομηχανία κατασκευής μηχανημάτων η 
ολοκλήρωση του βασικού νομικού πλαισίου που χρειάζεται για τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς στα πεδία των 
μηχανών και του εξοπλισμού, με επίτευξη έτσι συμμόρφωσης και διαφάνειας κατά τη μεταφορά των οδηγιών της 
Ενωσης στα εθνικά δίκαια, καθώς και ποιότητας κατά την εφαρμογή των τελευταίων αυτών. Προβλέπονται επίσης 
βελτιώσεις στις περιοχές της ευρωπαϊκής τυποποίησης, της εκτίμησης του βαθμού συμμόρφωσης και της προώθησης 
της ποιότητας. Σχεδιάζονται περαιτέρω βελτιώσεις που περιλαμβάνουν ειδικότερα την ενεργή εφαρμογή της πολιτικής 
ανταγωνισμού, την αντιμετώπιση του προβλήματος των καθυστερήσεων και της διπλής χρέωσης σε συνάρτηση με 
διασυνοριακές πληρωμές, περαιτέρω προτάσεις για τις μεταφορές, τη δημιουργία ενός φορολογικού καθεστώτος 
ευνοϊκότερου για την επιχειρηματική δραστηριότητα και τις βελτιώσεις στην περιοχή του εταιρικού δικαίου20. 
Η ανταγωνιστικότητα μιας επιχείρησης δεν εξαρτάται μόνο από τις τεχνικές της ικανότητες και κόστος που 
επιβαρύνεται αλλά και από τα ερεθίσματα που της παρέχει τ© βιομηχανικό της περιβάλλον. Μια αποτελεσματική 
επιχειρηματική υποδομή αποτελεί προϋπόθεση της εγκατάστασης και ευημερίας της βιομηχανίας. Καθήκον της 
ευρωπαϊκής οικονομίας είναι να παρέχει υπηρεσίες υψηλής ποιότητας στη βιομηχανία της. Την κύρια ευθύνη φέρουν 
εδώ οι κεντρικές και τοπικές αρχές, καθώς και ο τομέας των υπηρεσιών. Παράλληλα το λευκό βιβλίο δίδει νέα ώθηση 
Σύμφωνα με μια μελέτη του ιδρύματος IFO, τα μηχανήματα αντιστοιχούν σε 44% της αξίας των συνολικών επενδύσεων της γερμανικής βιομηχανίας. 
Στην τελευταία αυτή περιοχή, το στρατηγικό πρόγραμμα δείχνει ότι, εκτός από τη συνέχιση των προσπαθειών που σκοπό έχουν να εφοδιάσουν τις 
επιχειρήσεις με μέσα ικανά να διευκολύνουν την ανάπτυξη τους στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς, η Επιτροπή έχει σκοπό να εγκαινιάσει βασικές 
συζητήσεις σχετικά με το νομικό πλαίσιο μιας ενιαίας αγοράς. Μέχρι σήμερα, έχει σημειωθεί πρόοδος με την υιοθέτηση του καταστατικού των ευρωπαϊκών 
ομίλων οικονομικού ενδιαφέροντος, την οδηγία για τους έμπιστους, την 11η οδηγία για τη λογιστική των τραπεζικών υποκαταστημάτων και τη 12η οδηγία 
για τη μεμονωμένη επιχείρηση. Ωστόσο, δεν έχει επιτευχθεί ο κύριος στόχος του ευρωπαϊκού εταιρικού καταστατικού, ίο οποίο θα προωθούσε την 
κινητικότητα μέσα στην ενιαία αγορά. Αριθμός προτάσεων οδηγιών παραμένουν αδρανοποιημένες. Οι δυσκολίες συνδέονται ιδιαίτερα με τη μεταφορά των 
εδρών των επιχειρήσεων και με τις συγχωνεύσεις. 
11 
στον στόχο της Συνθήκης του Μάαστριχτ σχετικά με την ανάπτυξη διευρωπαϊκών δικτύων, προτείνοντας επένδυση 
400 δισεκ. ECU σε έργα υποδομής μεγάλης κλίμακας στους τομείς μεταφορών, τηλεπικοινωνιών και διανομής της 
ενέργειας. Η βιομηχανία κατασκευής μηχανημάτων θα ωφεληθεί πολύ από την επακόλουθη βελτίωση της υποδομής 
των επιχειρήσεων. Επίσης μπορεί να προμήθευσα μέρος του εξοπλισμού που χρειάζεται για την υλοποίηση της, 
πράγμα που ιοχύα ιδίως για τη βιομηχανία μηχανημάτων οικοδομής. 
Ο ελεύθερος και θεμιτός ανταγωνισμός σε μια ανοικτή αγορά αποτελεί τη σημαντικότερη προϋπόθεση για τη 
μελλοντική ανταγωνιστικότητα του ευρωπαϊκού τομέα κατασκευής μηχανημάτων. Οι κρατικές ενισχύσεις σε 
συγκεκριμένες εταιρίες ή σε τομείς πρέπα να συμμορφώνονται με τα αυστηρότατα κριτήρια που εφάρμοζα η 
Επιτροπή, προκαμένου να θεωρηθούν σύμφωνες με την κοινή αγορά. Η Επιτροπή θα επιτείνα τις προσπάθειες της 
για μείωση της δημόσιας βοήθαας, λαμβανομένων υπόψη των περιφεραακών ανισορροπιών, και θα εξέτασα σύντομα 
δυνατές μεταβολές των μηχανισμών ελέγχου των κρατικών ενισχύσεων. Υπάρχα επίσης πρόθεση απλοποίησης της 
επιτήρησης δευτερευουσών περιπτώσεων. Τα μέτρα που ήδη εφαρμόζονται πρέπα να συντονίζονται καλύτερα, 
λαμβανομένης υπόψη της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας της ΕΕ στο σύνολο της. Επίσης πρέπα να αρθούν 
ενδεχόμενες παραμορφώσεις του ανταγωνισμού μεταξύ της ΕΕ και των εμπορικών εταίρων της. 
3.3. Βιομηχανική συνεργασία : προώθηση ιδιωτικών πρωτοβουλιών κοινού ενδιαφέροντος 
Η βιομηχανική συνεργασία αποτελεί κυρίως ευθύνη της βιομηχανίας. Ωστόσο η δημόσιες αρχές οφείλουν να 
συγκροτήσουν ένα πλαίσιο με σκοπό την εκμετάλλευση ο^χοιβαίων συμφερόντων. Πρωταρχικός στόχος της Επιτροπής 
είναι η προαγωγή της συνεργασίας διαφόρων φορέων της αγοράς μηχανημάτων και εξοπλισμού μέσω της άρσης 
νομικών και δημοσιονομικών εμποδίων της συνεργασίας, της υποκπήριξης βιομηχανικών πρωτοβουλιών σε αγορές 
με προοπτικές για την ανάπτυξη, της οργάνωσης συσκέψεων στρογγυλής τραπέζης ή της ανάπτυξης ενός νομικού 
πλαισίου για από κοινού προώθηση των Ευρωπαϊκών επενδύσεων σε τρίτες χώρες. Οι MME πρέπει να 
ενθαρρύνονται να συμμετέχουν στη βιομηχανική συνεργασία, ιδίως σε ένα κλάδο κερματισμένο όπως η κατασκευή 
μηχανημάτων. Η Επιτροπή θα δώσει προτεραιότητα σε συμπραξιακές πρωτοβουλίες που παρουσιάζουν ενδιαφέρον 
σε ευρωπαϊκή κλίμακα. 
Είναι ευπρόσδεκτα σχήματα εθελοντικής συνεργασίας βάσει πρωτοβουλίας ιδιωτικών φορέων τόσο μεταξύ 
επιχειρήσεων της ΕΕ όσο και μεταξύ τέτοιων επιχειρήσεων και εταιριών τρίτων χωρών, στο πλαίσιο της βιομηχανίας 
κατασκευής μηχανημάτων καθώς και στις βιομηχανίες που προηγούνται ή έπονται στη σειρά παραγωγής. Στην 
περίπτωση της κατασκευής μηχανών, ιδιαίτερα υψηλή παραγωγικότητα μπορεί να επιτευχθεί με μια καλύτερη 
τεχνολογική αλληλοπροσαρμογή των υλικών και των συνιστωσών, από τις οποίες απαρτίζονται οι μηχανές, της 
παραγωγικής τεχνολογίας των μηχανών και των εφαρμογών τους. Ενας ακόμα στενότερος συντονισμός βιομηχανικών 
δραστηριοτήτων προς αυτή την κατεύθυνση θα απέβαινε συνεπώς εξαιρετικά εύκαρπος. Μια τέτοια συνεργασία πρέπει 
να εξισορροπεί τα σχετικά συμφέροντα και να αποδεικνύεται επικερδής για όλους τους τύπους των επιχειρήσεων που 
συμμετέχουν, λαμβανομένου υπόψη ότι, ενώ οι κατασκευαστές μηχανικών συνιστωσών και μηχανών είναι γενικά 
MME, οι προμηθευτές τους σε υλικά και αναλώσιμα, καθώς και οι πελάτες τους, είναι συχνά μεγάλες εταιρίες. 
Παρατηρούμε μάλιστα ότι από το 1990 η τάση προς τη βιομηχανική συνεργασία των Ευρωπαίων κατασκευαστών 
μηχανημάτων καθώς και μεταξύ αυτών και των προμηθευτών και πελατών τους επιταχύνθηκε παρόλη την επιβράδυνση 
της οικονομικής δραστηριότητας, όπως δείχνει ο αυξανόμενος αριθμός στρατηγικών συμμαχιών και συγχωνεύσεων. 
Η τάση αυτή πρέπει να ενθαρρυνθεί περαιτέρω. 
Η Επιτροπή θα μελετήσει τη σκοπιμότητα της σύγκλησης μιας σύσκεψης στρογγυλής τραπέζης βιομηχάνων του 
μηχανολογικού τομέα και συναφών κλάδων βάσει του προτύπου που διαγράφεται στην ανακοίνωση για την πολιτική 
βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας. 
3.4. Τεχνική εναρμόνιση : πανευρωπαϊκοί κανονισμοί καθοδόν προς την παγκόσμια αναγνώριση 
Η βιομηχανία αντιλαμβάνεται ότι η περαιτέρω ανάπτυξη της ευρωπαϊκής εναρμόνισης είναι αποφασιστική για τη 
λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Κατά την εφαρμογή της τεχνικής εναρμόνισης στον μηχανικό εξοπλισμό, η 
Επιτροπή θα συνεχίζει να εφαρμόζει πλήρως τις δυνατότητες της νέας προσέγγισης τεχνικής εναρμόνισης, όπου μόνο 
βασικές απαιτήσεις είναι υποχρεωτικές, και της καθολικής προσέγγισης πιστοποίησης και εξέτασης. Τα κράτη μέλη 
και η βιομηχανία οφείλουν να επεκτείνουν τις δραστηριότητες τους και στο πεδίο της προαγωγής της ποιότητας. Η 
νέα προσέγγιση ισχύει για το σύνολο του εξοπλισμού που καλύπτει η παρούσα ανακοίνωση με την εξαίρεση των 
γεωργικών και δασοκομικών ελκυστήρων. θα προωθηθεί η ανάπτυξη και χρήση των ευρωπαϊκών προτύπων 
εθελοντικής εφαρμογής. Η τεχνική εναρμόνιση, η πιστοποίηση και η ποιότητα αποτελούν ισχυρά μέσα αύξησης της 
ανταγωνιστικότητας. Συνιστούν την καλύτερη βιομηχανική πολιτική: απορρυθμιστική, ανοικτή και οριζόντια. 
Τη βιομηχανία κατασκευής μηχανημάτων ενδιαφέρει ιδιαίτερα η ταχεία ολοκλήρωση της μεταφοράς των οδηγιών της 
νέας προσέγγισης, ιδίως της οδηγίας για τις μηχανές, στις νομοθεσίες των κρατών-μελών, και η επιτάχυνση της 
προετοιμασίας των εναρμονισμένων προτύπων που καλύπτουν τις βασικές απαιτήσεις ασφάλειας αυτής της οδηγίας 
με σκοπό την έναρξη ισχύος της. Προς διευκόλυνση του εμπορίου και της πρόσβασης σε αλλοδαπές αγορές είναι 
σημαντικό να παραμείνουν τα ευρωπαϊκά πρότυπα ΧΕΝ) συμβατά με τα διεθνή (ISO, IEC). 
12 
Η Επιτροπή θα συνεχίσα τις προσπάθειες της για διάδοση των περιεχομένων της εν λόγω οδηγίας στις μηχανολογικές 
επιχειρήσεις, ιδίως τις MME, για προσανατολισμό των κατασκευαστών όταν εφαρμόζουν τις αρχές της οδηγίας στον 
σχεδιασμό και στην κατασκευή μηχανημάτων. Η Επιτροπή ανησυχεί για την περιορισμένη επίγνωση και αφομοίωση 
της οδηγίας από τα ενδιαφερόμενα μέρη. Τα κράτη-μέλη πρέπα να εντείνουν τις προσπάθειες τους για την 
εξασφάλιση της ευρύτερης δυνατής διάδοσης των βασικών διατάξεων της οδηγίας στις MME. Οι εκστρατείες, τις 
οποίες πραγματοποίησαν η Δανία και άλλες χώρες, παρέχουν χρήσιμες εμπειρίες. 
Πριν από τη θέσπιση οποιουδήποτε καινούργιου νόμου ή κανονισμού που μπορεί να επηρέασα τη βιομηχανία πρέπα 
να διενεργείται μια ανάλυση κόοτους/ακρέλαας . Οι υπάρχοντες κανονισμοί πρέπει να εξετάζονται για να 
εξακριβωθεί κατά πόσον είναι πράγματι αναγκαίοι και ωφέλιμοι και για να καταστούν όσο το δυνατό απλούστεροι 
και ομοιογενέστεροι. Υποψήφιοι για απορύθμιση είναι ειδικότερα οι κανονισμοί που μπορούν να δημιουργήσουν 
εμπόδια στο εμπόριο. Οποιες και αν είναι οι οικονομικές προοπτικές, η βιομηχανία δικαιούται να περίμενα απ* την 
κυβέρνηση μακροπρόθεσμη αντιμετώπιση, προβλεψιμότητα, διαφάνεια και υπευθυνότητα 
Η Ενωση θα επιτάχυνα τις προσπάθειες της για να εξασφαλΙσα στους εξαγωγείς μηχανημάτων της ΕΕ με το 
πλεονέκτημα της εγγυημένης πρόσβασης στις αλλοδαπές αγορές, όσον αφορά τους τεχνικούς κανονισμούς και τα 
πρότυπα, με τη διαπραγμάτευση συμφωνιών αμοιβαίας αναγνώρισης με τους κύριους εμπορικούς μας εταίρους. 
3.5. Ερευνα και τεχνολογική καινοτομία: βασικές συμβολές στη βιώσιμη ανταγωνιστικότητα 
Η νέα οριζόντια ανακοίνωση για τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα επιβεβαίωνα ότι η ΕΕ οφείλα να θέσα την 
επιστημονική και τεχνολογική της βάση στην υπηρεσία της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας. 96% της έρευνας που 
διεξάγεται στην ΕΕ χρηματοδοτείται από κράτη μέλη ή τη βιομηχανία 
Η μερίδα του λέοντος καλύπτεται υποχρεωτικά από την ίδια τη βιομηχανία Η ευρωπαϊκή βιομηχανία έχα μικρότερο 
μερίδιο στην Ε&Α παρά η ιαπωνική ή των ΗΠΑ. Πρόσφατα, ωστόσο, συνειδητοποιεί περισσότερο τη σπουδαιότητα 
της και διπλασίαζα τις προσπάθαές στην έρευνα. Η βιομηχανία πρέπει να επιτείνει τη δαπάνη της για Ε &Α στο 
έπακρο της οικονομικής της δυνατότητας. Η Επιτροπή, γνωρίζοντας την περιορισμένη δυνατότητα των ευρωπαϊκών 
μηχανολογικών εταιριών, ιδίως των MME, σε περιόδους ύφεσης, να αναλάβουν πρόσθετα έξοδα, πρότανε με το 
λευκό βιβλίο στα κράτη μέλη προγράμματα φορολογικής πίστωσης για έρευνα: μπορούν να αναπτυχθούν τέτοιες 
πιστώσεις για να ενθαρρυνθούν μηχανολογικές εταιρίες να επενδύσουν περισσότερο στην επιστήμη, ακόμα και 
μακροπρόθεσμα. 
Τα κράτη μέλη έχουν να διαδραματίσουν θεμελιακό ρόλο στην προώθηση της Ε&Α στην ΕΕ, δεδομένου ότι 
καταβάλλουν τη μερίδα του λέοντος της σχετικής δαπάνης. Ωστόσο, όπως επεσήμανε η Επιτροπή στο λευκό βιβλίο, 
η Ε&Α χρειάζεται καλύτερο συντονισμό στην Ενωση. Σχετικά η Επιτροπή προέβη πρόσφατα σε ειδικές προτάσεις στην 
ανακοίνωση της "Ερευνα και τεχνολογική ανάπτυξη: επίτευξη του συντονισμού μέσω της συνεργασίας". 
Στα πλαίσια των περιορισμένων δυνατοτήτων που επιτρέπει το υπόλοιπο 4%, η Ε&ΤΑ που χρηματοδοτείται από την 
ΕΕ αποβλέπει στην ενίσχικτη των επιστημονικών και τεχνολογικών βάσεων της βιομηχανίας της Ενωσης και στην 
ενθάρρυνση της να καταστεί ανταγωνιστικότερη σε διεθνές επίπεδο. Το 4ο πρόγραμμα πλαίσιο δραστηριοτήτων της 
ΕΚ στον τομέα της έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης (1994-98), με προϋπολογισμό 12,3 δισεκ. 
ECU, επικεντρώνεται μάλλον προς την ανάπτυξη γενικών τεχνολογιών ευρείας εφαρμογής, λαμβάνοντας επίσης υπόψη 
τις ανάγκες των χρηστών περισσότερο από το προηγούμενο, 3ο πρόγραμμα πλαίσιο, σύμφωνα με τις φιλοδοξίες της 
βιομηχανίας. Η έρευνα σε βιομηχανικές τεχνολογίες θα λάβει 1,995 εκατ. ECU (ΙΜΤ) ή 17% του συνολικού 
προϋπολογισμού του προγράμματος, ποσό από το οποίο 1,707 εκατ. θα διατεθούν στην τεχνολογία βιομηχανίας και 
υλικών και 228 εκατ. στη μέτρηση και τις δοκιμές. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη βιομηχανία κατασκευής μηχανημάτων 
στο πλαίσιο της δραστηριότητας βιομηχανικής τεχνολογίας παρουσιάζουν το θέμα Α (σχεδιασμός, μηχανολογία, 
συστήματα παραγωγής και διαχείριση ανθρώπινων πόρων) και το θέμα Β (υλικά και συναφείς τεχνολογίες). Για 
τις τεχνολογίες πληροφοριών κι επικοινωνίας (ΤΠΕ) , που επίσης ενδιαφέρουν αυτή τη βιομηχανία, θα διατεθεί 
ποσό 3,405 εκατ. ECU . II ανάπτυξη ενός ανταγωνιστικού ευρωπαϊκού CNC έχει στρατηγική σημασία για τη 
βιομηχανία κατασκευής μηχανημάτων. Το πρόβλημα αυτό αντιμετωπίζεται από το σχέδιο OSACA στο πλαίσιο του 
προγράμματος ESPRIT. Η έρευνα προς υποστήριξη των τεχνικών προτύπων θα συμπεριληφθεί επίσης στο 4ο 
πρόγραμμα πλαίσιο, ενισχύοντας έτσι την ανταγωνιστική θέση της βιομηχανίας της ΕΕ. 
Λόγω της εισβολής της επεξεργασίας στοιχείων και της αυτοματοποίησης στην προηγμένη τεχνολογία μηχανικών 
κατασκευών, το είδος έρευνας που απαιτείται σήμερα στη μηχανολογία εξαρτάται συχνά από ένα συνδυασμό 
συμβολών των επιστημών της μηχανικής και των πληροφοριών. Γι' αυτό υπάρχει γενική επιθυμία στη μηχανολογική 
βιομηχανία για στενότερη συνεργασία των ΚΣΥ και ΤΠ Ε, διαδόχων των προγραμμάτων BRITE-EURAM και ESPRIT. 
Από την άποψη αυτή, στο 4ο πρόγραμμα πλαίσιο δίδεται ιδιαίτερη προσοχή στον συντονισμό έρευνας που ενδιαφέρει 
τη βιομηχανία. Τέτοιος συντονισμός θα πραγματοποιείται και στο πλαίσιο των ειδικών προγραμμάτων 
(επικεντρωμένα σύνολα στην ΤΠΕ και κάθετος συντονισμός στην ΚΣΥ) και μεταξύ ειδικοίν προγραμμάτων or. 
<η>ναφείς περιοχές, δηλαδή μεταξύ ΚΣΥ και ΤΙ ! II Ο τελιυταί,ος αυτός μπορεί να κυμαίνεται από στενή συνεργασία 
μεταξύ τ(ον \>πεύθυνων υπηρεσκίιν της Επιτροπής ως την διενέργια ταυτόχρίχνοιν προκλήσεων για υποβολή 
προτάσεων και την κοινή εξέταση των προτάσεων που υποβάλλονται. 
13 
Οι επιχειρήσεις δεν μπορούν σε όλες τις περιπτώσεις να συμμετέχουν άμεσα στα προγράμματα Ε&Α της Ενωσης και 
των κρατών μελών. Η διαδικασία του CRAFT, το οποίο συγκροτήθηκε στο πλαίσιο των BRITE/EURAM, παρέχα σε 
ομάδες MME με ανεπαρκείς ερευνητικούς πόρους τη δυνατότητα να αναθέσουν σε εξωτερικούς οργανισμούς την 
εκτέλεση Ε&Α για λογαριασμό τους. Αυτή η τεχνολογική ώθηση, παράλληλα με την υποστήριξη διερευνητικών φάσεων 
της έρευνας, θα συνεχιστεί στα πλαίσια του νέου προγράμματος ΚΣΥ και θα επεκταθεί σε άλλα ειδικά προγράμματα 
Ενα άλλο χαρακτηριστικό του 4ου προγράμματος πλαισίου, ιδίως για τις MME, είναι το πρόγραμμα για τη διάδοση 
και βελτιοποίηση των ερευνητικών αποτελεσμάτων, στο οποίο ενσωματώνονται δραστηριότητες από τα τρέχοντα 
προγράμματα VALUE και SPRINT. 
Το EUREKA ενδιαφέρα ιδιαίτερα τους κατασκευαστές μηχανών και τα κέντρα ερευνών της ΕΕ και της ΕΖΕΣ που 
επιδιώκουν συνεργασία. Αποτελεί κοινοπρακτικό πρόγραμμα Ε&Α που δέχεται δημόσια υποστήριξη από 23 
ευρωπαϊκές χώρες και την Επιτροπή. Κάλυπτα ουσιαστικά όλες τις επιστήμες και τις τεχνολογίες, με έμφαση στα νέα 
υλικά, τα λέιζερ, τη ρομποτική και την αυτοματοποίηση της μεταποίησης. 
To COST προωθεί τη διεθνική συνεργασία επιχειρήσεων σε μακτά προγράμματα Ε&Α. Συμμετέχουν όλα τα κράτη 
της Ενωσης και αριθμός κρατών της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης. Διεξάγεται έρευνα σε όλους τους τομείς, 
ιδίως στα νέα υλικά και στην προηγμένη τεχνολογία παραγωγής. Αυτό το πρόγραμμα παρουσίαζα ενδιαφέρον για 
επιχειρήσεις της ΕΕ και της ΕΖΕΣ, που αναζητούν εταίρους στην ανατολική Ευρώπη. 
Η τεχνολογική θέση αυτής της βιομηχανίας μπορεί να βελτιωθεί περαιτέρω με ισχυρότερους δεσμούς μεταξύ αφενός 
των επιχειρήσεων της και αφετέρου πανεπιστημίων και ερευνητικών ιδρυμάτων. Η τεχνολογική υποδομή περιέχει 
πολλές βασικές και πρακτικές γνώσεις αλλά η ευρωπαϊκή βιομηχανία δεν τις εκμεταλλεύεται όσο θα μπορούσε. Τα 
κράτη μέλη πρέπα να λάβουν μέτρα για τη γεφύρωση του χάσματος αυτού. 
3.6 Επαγγελματική εκπαίδευση: καταπολέμηση της έλλειψης μηχανικών και άλλου καταρτισμένου προσωπικού. 
Στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής πολιτικής που θα εκπονηθεί για να εφαρμοστεί το λευκό βιβλίο με τη συμμετοχή των 
δημόσιων αρχών, των επιχειρήσεων και των κοινωνικών εταίρων πρέπει να δοθεί περισσότερη έμφαση στη 
μηχανολογική μηχανική. Η βιομηχανία αποδίδα μεγάλη σημασία στην υιοθέτηση των ελάχιστων ευρωπαϊκών 
προτύπων κατάρτισης. Απαιτείται περισσότερος συντονισμός μεταξύ των υφιστάμενων ευρωπαϊκών και εθνικών 
εκπαιδευτικών προγραμμάτων. Αυτή η στρατηγική κατάρτισης θα αποβλέπει, λαμβανομένων πλήρως υπόψη των 
συμβουλών των κοινωνικών εταίρων, στην καλύτερη πρόβλεψη των μελλοντικών τεχνολογικών αναγκών. Κύρια 
προτεραιότητα αποτελεί η αύξηση της κατάρτισης του προσωπικού παραγωγής στις νέες τεχνολογίες. Συνιστάται 
περισσότερη προσφυγή στην κατάρτιση σε πολλαπλές επιστήμες. Θα δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην κατάρτιση του 
προσωπικού των MME. 
Συνιστάται η γενίκευση των δελτίων κατάρτισης, τα οποία οι νέοι εκπαιδευόμενοι των μηχανολογικών επιχειρήσεων 
μπορούν να χρησιμοποιούν σε όλη τη διάρκεια του επαγγελματικού τους βίου για να εκσυγχρονίζουν τις ικανότητες 
τους. Η ένωση πρέπει να δημιουργήσει ένα μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο πλαίσιο για τη σύνδεση των 
συστημάτων συνεχούς επιμόρφωσης και δικαιωμάτων κατάρτισης με μέτρα αύξησης της ευελιξίας και μείωσης του 
χρόνου εργασίας. Η Επιτροπή δεν θεωρεί τη μείωση ή τη μεγαλύτερη ευελιξία του χρόνου εργασίας γενική λύση στο 
επίπεδο της ευρωπαϊκής βιομηχανίας μηχανημάτων αλλά πίστευα ότι τα μέτρα αυτά αποτελούν τρόπο βελτίωσης της 
ανταγωνιστικότητας, ο οποίος μπορεί να συζητηθεί σε επίπεδο επιχείρησης και κλάδου. Κατά τη μείωση του χρόνου 
εργασίας πρέπει να εξασφαλίζεται η παραγωγικότητα, ιδίως του εξαιρετικά ειδικευμένου προσωπικού, χωρίς 
υπονόμευση της ανάπτυξης προϊόντων. 
Μια συνεταιρική συνεργασία πανεπιστημίων, κρατών μελών και βιομηχανίας για τη δημιουργία ενός συστήματος 
αρχικής και συνεχούς εκπαίδευσης θα εξυπηρετούσε την κατάρτιση σε πολλαπλές επιστήμες ταυτοχρόνως, καθώς και 
την εκπαίδευση για εργασίες που απαιτούν ανώτερες τεχνικές ικανότητες, τεχνολογία των πληροφοριών κλπ. 
Θα ενισχυθούν το πρόγραμμα COMETT για εκπαίδευση και εξάσκηση στην τεχνολογία, η πρωτοβουλία PETRA για 
την εκπαίδευση νεαρών ατόμων και την προετοιμασία τους για τον επαγγελματικό βίο και το πρόγραμμα FORCE για 
την ανάπτυξη της διαρκούς εκπαίδευσης. Από το 1985 τα ανωτέρω μέσα εκπαίδευσης θα αντικατασταθούν από το 
πρόγραμμα LEONARDO και την πρωτοβουλία EUROFORM για επαγγελματική κατάρτιση μέσα στο πλαίσιο των 
διαρθρωτικών ταμείων. Τα νέα προγράμματα θα στρέφονται γύρω από τους στόχους της διευκόλυνσης της 
προσαρμογής στη βιομηχανική αλλαγή, της ένταξης και επανένταξης στην αγορά εργασίας, της βελτίωσης συστημάτων 
κατάρτισης σε επίπεδο επιχειρήσεων και κρατών μελών, της διευκόλυνσης των ανταλλαγών των νέων στο στάδιο της 
αρχικής κατάρτισης, της ενθάρρυνσης της συνεργασίας των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και των επιχειρήσεων, καθώς 
και της υποστήριξης των ανταλλαγών μεταξύ των συστημάτων κατάρτισης των κρατών μελών. Ο προβλεπόμενος από 
την Επιτροπή προϋπολογισμός του προγράμματος LEONARDO για το 1995 ανέρχεται σε 142 εκατ. ECU με ανώτατο 
όριο 100.000 ECU ανά έργο και έτος. Ο τομέας της κατασκευής μηχανημάτων παροτρύνεται να εκμεταλλευθεί στο 
έπακρο τα μέσα αυτά που διαθέτει η Ενωση. 
Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο υποστηρίζει επίσης προγράμματα κατάρτισης με στόχο την ενθάρρυνση της 
απασχόλησης και την αύξηση της κινητικότητας των εργαζομένων. 
Τα κράτη μέλη πρέπει να εξετάσουν τη δημιουργία νέων ιδρυμάτων κατάρτισης στον τομέα της μηχανολογίας ανάλογα 
με τις ενδεχόμενες ανάγκες της. Στόχος τους πρέπει να είναι η αύξηση των γνώσεων και των ικανοτήτων του 
Ευρωπαϊκού μηχανολογικού προσωπικού, καθώς και η παροχή του καταρτισμένου δυναμικού που απαιτεί η 
βιομηχανία. 
14 
3.7 Διαρθρωτικά.ταμεία: περιορισμός των περιφερειακών διαφορών 
Στο πλαίσιο της αλληλεπίδρασης της ενίσχυσης της πολιτικής βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας όσον αφορά την 
κατασκευή μηχανημάτων και της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής, που αποτελεί έναν από τους στόχους της 
Ενωσης, η ανάλυση, την οποία περιέχα η ανακοίνωση (σημείο 12) όσον αφορά την ανταγωνιστική κατάσταση και 
τη γεωγραφική κατανομή της μηχανολογικής βιομηχανίας της ΕΕ, παρέχα ενδείξεις σχετικά με τις προοπτικές της 
δραστηριότητας αυτής σε διάφορες περιοχές. Το γεγονός αυτό μπορεί να οδηγήσει ορισμένες χώρες >ίαι περιφέρειες 
σε επανεξέταση των σημερινών τους δράσεων σχετικά με τον εν λόγω τομέα 
Στόχος της περιφερειακής πολιτικής της Ενωσης είναι ο προοδευτικός περιορισμός των σημερινών διαφορών 
ανάπτυξης και υποδομής μεταξύ των διαφόρων χωρών και περιφερειών. Τον Ιούλιο 1993 το Συμβούλιο Υπουργών 
υιοθέτησε το ρυθμιστικό πλαίσιο των διαρθρωτικών ταμείων για την περίοδο 1994-1999. Με επιδότηση 141 δισεκ. 
ECU, ίση με το ένα τρίτο του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ενωσης, τα νέα διαρθρωτικά ταμεία αποτελούν το 
κύριο εργαλείο πολιτικής, τόσο οικονομικής όσο και κοινωνικής συνοχής, της Ενωσης. Για τη βιομηχανία αυτή η 
αλληλεγγύη μεταφράζεται σε δικαιότερες συνθήκες ανταγωνισμού των εταιριών των εγκατεστημένων σε διαφορετικές 
χώρες και περιοχές της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Σε κάθε βήμα του σχεδιασμού του προγράμματος προβλέπεται στενή 
συνεργασία της Επιτροπής, των αρμόδιων αρχών των κρατών μελών και της βιομηχανίας. 
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη βιομηχανία κατασκευής μηχανικού εξοπλισμού παρουσιάζουν οι στόχοι 2, νέος 3 και 
νέος 4. Τα λατουργικά σχέδια του στόχου 2 αφορούν παραδοσιακές βιομηχανικές λεκάνες που χρειάζονται 
αναδιάρθρωση. Σημαντικό μέρος της μηχανολογικής βιομηχανίας της ΕΕ βρίσκεται σε ζώνες του στόχου 2, μεταξύ 
άλλων στην περιοχή Βόρειου Ρήνου-Βεστφαλίας και σε τμήματα της Κάτω Σαξονίας στη Γερμανία, στην κεντρική 
και βόρεια Ιταλία, στις βιομηχανικές λεκάνες της Αγγλίας, της Ουαλλίας και της Σκωτίας, βόρεια και 
βορειοανατολική Γαλλία και στην κοιλάδα του Ροδανού, καθώς και στην Καταλωνία και στην περιοχή των Βάσκων 
στην Ισπανία 
Ο νέος στόχος 3 συνδυάζει την καταπολέμηση της μακροπρόθεσμης ανεργίας και την ενσωμάτωση της νεολαίας και 
απαλούμενων εργαζομένων στην αγορά εργασίας. Ο νέος στόχος 4 δημιουργήθηκε για να διευκολυνθεί η προσαρμογή 
των εργατών στις βιομηχανικές αλλαγές και η εξέλιξη των συστημάτων παραγωγής. Αφορά τόσο ενεργούς 
εργαζομένους όσο και ανέργους. Οι παρεμβάσεις στο πλαίσιο αυτό μπορούν να περιορίσουν τις κυκλικές διαταραχές 
του εργατικού δυναμικού στον τομέα των μηχανημάτων. 
Το πλαίσιο κοινοτικής υποστήριξης για τον στόχο 1 περιλαμβάνει επίσης ορισμένες περιοχές που παρουσιάζουν 
ενδιαφέρον για τη μηχανολογική βιομηχανία, όπως είναι τα ανατολικογερμανικά κρατίδια ή το Hainaiut στο Βέλγιο. 
Τα διαρθρωτικά ταμεία, όταν επενδύουν στην υποδομή της παραγωγής καθυστερημένων περιοχών, δημιουργούν 
πρόσθετη ζήτηση για μηχανήματα, από την οποία επωφελούνται οι περιοχές της Ενωσης που παράγουν μηχανές. 
Επίσης όμως μπορούν να χρησιμεύσουν στην υποβοήθηση της ανάπτυξης της κατασκευής μηχανημάτων σε περιοχές 
όπου η δραστηριότητα αυτή δεν υπάρχει ή είναι αδύναμη. 
9% των παρεμβάσεων των διαρθρωτικών ταμείων στην περίοδο 1994-99 προορίζεται για κοινοτικές πρωτοβουλίες 
Λύο από τις νέες πρωτοβουλίες που έχουν αποφασιστεί για την εν λόγω περίοδο αφορούν ιδιαίτερα τις μηχανολογικές 
επιχειρήσεις: Πρόκειται για το ADAPT, που έχει ως στόχο την υποβοήθηση της προσαρμογής του εργατικού δυναμικού 
στις βιομηχανικές αλλαγές με τη βελτίωση των προσόντων των εργαζομένων και την ενθάρρυνση της οργανωτικής 
προσαρμογής (1400 εκατ. ECU) και για το SME που αποβλέπει στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των 
μικρομεσαίων επιχειρήσεων ειδικότερα συμπεριλαμβανομένων όσων αναλαμβάνουν υπεργολαβίες για τις μεγάλες 
εταιρίες (1000 εκατ. ECU). Η πρωτοβουλία SME περιορίζεται σε λιγότερο ευνοούμενες περιοχές αλλά το ADADT μπορεί 
να καλύψει και μη βοηθούμενες περιοχές της Ενωσης. 
3.8 Εξωτερική εμπορική πολιτική: άνοιγμα παγκόσμιων αγορών 
Για μια οικονομία προσανατολισμένη προς τις εξαγωγές, όπως είναι η οικονομία της Ένωσης, η απελευθέρωση του 
διεθνούς εμπορίου αποτελεί πρωταρχική προϋπόθεση της ανταγωνιστικότητας της σε παγκόσμιο επίπεδο. Τα συνολικά 
οφέλη από τη θεμιτή πρόσβαση σε ξένες αγορές υπερβαίνουν κατά πολύ τους φανταστικούς ή πραγματικούς κινδύνους 
ισχυρών ασαγωγικών ροών. Στο ενδιαφέρον αυτό του τομέα ανταποκρίνεται ο στόχος της Συνθήκης για την 
Ευρωπαϊκή Ενωση σχετικά με το άνοιγμα των αγορών στον ελεύθερο ανταγωνισμό. Η ΕΕ υιοθέτησε πρώτη μιά 
πολιτική σχεδιασμένη να διορθώσει τον αντίκτυπο της παραμόρφωσης του ανταγωνισμού στο εμπόριο. Η Ένωση έχει 
βασικό συμφέρον να εξασφαλίσει ότι οι εμπορικοί εταίροι της επιτρέπουν τον θεμιτό ανταγωνισμό όπως και η ίδια. 
Η σύσφιξη των κανόνων ανταγωνισμού στην ΕΕ πρέπε να συνοδεύεται από δίκαιους όρους στο εξωτερικό εμπόριο. 
Από αυτή την άποψη, η επιτυχής έκβαση του γύρου της Ουρουγουάης συνεπάγεται δυναμική ώθηση για τη 
μηχανολογική βιομηχανία της Ενωσης, και μάλιστα για τη βιομηχανία στο σύνολο της. Η συμφωνία αυτή θα μειώσει 
κατά το ήμισυ τους εισαγωγικούς δασμούς στα μηχανήματα και τις μηχανικές συσκευές σε περίοδο 10 ετών και θα 
κάμψει τα τεχνικά εμπόδια-του εμπορίου, δίνοντας <mç εξαγωγές μηχανολογικοί) εξοπλισμού της Ενωσης οιΟηοη, 
που υπολογίζεται σε 4.5% ετησίως ώς το τέλος της εν λόγω περιόδου. Επίσης, ο ψυχολογικός αντίκτυπος της ως 
προαγγέλου του τέλους της ύφεσης δεν μπορεί να υπερτιμηθεί. Η συγκρότηση του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου 
θα ενισχύσει σημαντικά το σύστημα πολυμερών συναλλαγών, παρέχοντας το απαιτούμενο πλαίσιο για περαιτέρω 
απελευθέρωση της αγοράς, μεταξύ άλλων σε σχέση με τα τεχνικά εμπόδια του εμπορίου. Ο τω γεννάσθαι αυτός 
οργανισμός θα διαδραματίσει επίσης σημαντικό ρόλο στην ενίσχυση των κανόνων του πολυμερούς εμπορίου, οι 
οποίοι προκύπτουν από τον γύρο της Ουρουγουάης. 
15 
Αν και η ποινή εμπορική πολιτική αποτελεί αρμοδιότητα της Ενωσης, ενέργειες με εμπορικές συνέπειες από μέρους 
ορισμένων κρατών μελών μπορούν να οδηγήσουν σε παραμόρφωση του ανταγωνισμού. Συνεπώς, πρέπα λοιπόν να 
επιδιωχθεί η περαιτέρω εναρμόνιση τέτοιων ενεργαών, ιδίως στον τομέα των συστημάτων ασφάλισης εξαγωγικών 
πιστώσεων (για τα οποία ετοιμάζεται οδηγία σχετική με τη μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση) και 
των και για των εξαγωγωγικών ελέγχων στα αγαθά διπλής χρήσης. Η οριστικοποίηση ενός κοινού συστήματος 
εισαγωγών και εξαγωγών εκτός της Ενωσης αποτελεί προϋπόθεση του θεμιτού ανταγωνισμού στίς αγορές των κρατών 
μελών και θα διευκόλυνα την άρση των τελωναακών διαδικασιών για τις ενδοκοινοτικές αποστολές. Είναι επίσης 
επιθυμητή μια καλύτερη ένταξη των εξαγωγικών δραστηριοτήτων των κραΐών μελών στην εξωτερική εμπορική 
πολιτική της Ενωσης. Η ευρωπαϊκή μηχανολογική βιομηχανία υποστήριζα τις εν λόγω επιδιώξεις. Η δυναμική 
εξωτερική πολιτική της Ένωσης θα ωφελήσει τους κατασκευαστές μηχανημάτων με την ολοκλήρωση της ΚΈΠ και με 
καλύτερη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ. 
Η βιομηχανία αναμένα από την Ένωση σθεναρή αντίδραση στη χορήγηση τομεακών επιδοτήσεων και κρατικών 
ενισχύσεων, καθώς και σε άλλες παράνομες πρακτικές άλλων εκβιομηχανισμένων χωρών. Κατά την άποψη του 
κλάδου, αυτό το πρόβλημα παρουσιάζεται ιδιαίτερα οξύ σε συνάρτηση με ορισμένες ασιατικές χώρες. Η Επιτροπή 
διαβίβασε πρόσφατα στο Συμβούλιο σημαντικές τροποποιήσεις του κανονισμού παράνομων πρακτικών, καθώς και 
έναν νέο κανονισμό για τις επιδοτήσεις, ο οποίος ενδέχεται να αποβεί χρήσιμος από την άποψη αυτή. Η Ενωση θα 
συνεχίσει να χρησιμοποιεί τα εμπορικά μέσα που διάθετα κατόπιν αίτησης της βιομηχανίας, εφόσον αυτό 
δικαιολογείται από τις συνθήκες, κατά τρόπο συνεπή με τους σχετικούς πολυμερείς κανόνες. Ιδιαίτερη σπουδαιότητα 
για την ευρωπαϊκή μηχανολογική βιομηχανία έχα η πρόσβαση στις αλλοδαπές δημόσιες προμήθειες. Προσοχή πρέπα 
επίσης να δοθεί στις συνέπειες οποιωνδήποτε διμερών εμπορικών ρυθμίσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ιαπωνίας προς 
εξασφάλιση του ότι δεν θα υπάρξουν διακρίσεις κατά των προμηθευτών μηχανημάτων της ΕΕ. 
Η ευρωπαϊκή μηχανολογική βιομηχανία οφείλει να είναι παρούσα στις αγορές που παρουσιάζουν προοπτικές για 
ανάπτυξη, ιδίως στην Κίνα και το περίγραμμα του Ειρηνικού. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή θα μελέτησα τη 
σκοπιμότητα της επέκτασης και προώθησης των εξαγωγών και της βιομηχανικής συνεργασίας, ιδίως στην περίπτωση 
των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Οποτε χρααστεί, η Επιτροπή θα ευνόησα τη δυνατότητα ευρωπαϊκών εταιριών να 
συνενώσουν τους πόρους τους με στόχο την πρόσβαση σε μακρινές αγορές. 
Τα κράτη μέλη θα μπορούσαν επίσης να προωθήσουν στενότερες σχέσεις μεταξύ των μηχανολογικών τους 
επιχειρήσεων και μηχανολογικών επιχειρήσεων τρίτων χωρών με ένα πρόγραμμα συνεργασίας βασισμένο στο πρότυπο 
του ευρω-ϊαπωνικού προγράμματος για καταναλωτικά ηλεκτρονικά είδη, καθώς και με τη συνεργασία στους τομείς 
της επιστήμης, της τεχνολογίας και της κατάρτισης. 
Ενας μηχανισμός βιομηχανικής αξιολόγησης βασισμένος στα συμπεράσματα του λευκού βιβλίου και εμπνευσμένος 
από τον -μηχανισμό αξιολόγησης του εμπορίου του σχετικού με την Ιαπωνία θα αποτελούσε ίσως χρήσιμο μέσο για 
να διερευνηθούν οι λόγοι της εξαγωγικής απόδοσης της μηχανολογικής βιομηχανίας κάτω από τον μέσο όρο σε 
ορισμένες βασικές αγορές και να προταθούν διορθωτικά μέτρα. 
3.9 Συγκεκριμένα μέτρα για μικρομεσαίες επιχειρήσεις. 
Εφόσον η πλειονότητα των επιχειρήσεων κατασκευής μηχανικού εξοπλισμού είναι MME, τα περισσότερα μέτρα που 
προτείνονται σε άλλα σημεία αφορούν κυρίως μικρές μάλλον επιχαρήσεις, αν και μπορούν να εφαρμοστούν σε 
επιχειρήσεις κάθε μεγέθους. Στο παρόν σημείο αναφέρονται μέτρα που στοχεύουν αποκλειστικά τις MME. 
Οι MME διαθέτουν το πλεονέκτημα της ικανότητας για καινοτομία, της ευελιξίας και της δυνατότητας να 
ανταποκρίνονται απροειδοποίητα σε σύντομες προθεσμίες. Γενικά έχουν τα εφόδια που πρέπει για να συναγωνίζονται 
αποτελεσματικά στην αγορά. Παρουσιάζουν ωστόσο αδυναμίες που περιορίζουν τη δυνατότητα τους να 
εκμεταλλευτούν πλήρως το δυναμικό ανάπτυξης και απασχόλησης, το οποίο έχουν. Π.χ., οι MME δυσκολεύονται 
να ελέγξουν την αυξανόμενη πολυπλοκότητα του νομικού και διοικητικού τους περιβάλλοντος. Η διαρθρωτική τους 
ικανότητα να το αντιμετωπίσουν περιορίζεται από το γεγονός ότι οι περισσότερες διαχειριστικές εργασίες συνεχίζουν 
να διεκπεραιώνονται αποκλαστικά από τον ίδιο τον επικεφαλής της επιχείρησης. Πρέπει να προστεθούν και οι 
δ\»σκολίες εξασφάλισης χρηματοδότησης, τόσο για κεφάλαιο κίνησης όσο και για μετοχικό, καθώς και οι αδυναμίες 
διαχείρισης και πρόσβασης στην Ε&Λ. Ολα επομένως τα στοιχεία μαρτυρούν την ανάγκη για προγράμματα που 
μπορούν να βοηθήσουν τις MME να υπερνικήσουν τα ανωτέρω προβλήματα. Συγκεκριμένα, στα επόμενα 
προγράμματα Ε&ΤΑ θα συνεχιστούν μέτρα για νά προωθηθεί η τεχνολογία, με σκοπό να ενθαρρυνθεί η συμμετοχή 
των MME, όπως αυτά που εφαρμόστηκαν στο πρόγραμμα BRITE-EURAM. 
Οι προτάσεις της Επιτροπής για ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα για τις MME και τον τομέα των βιοτεχνιών, οι οποίες 
εξαγγέλθηκαν στις 25 Μαΐου 1994 (COM(94)207 τελικό) αφορούν συγκεκριμένα στενότερη συνεργασία όλων των 
ενδιαφερόμενων για την ανάπτυξη των MME, προς ικανοποίηση των στόχων του λευκού βιβλίου σχετικά με τη 
υποστήριξη των επιχειρήσεων αυτών για ανάπτυξη και απασχόληση. Το σχετικό ολοκληρωμένο πρόγραμμα 
περιλαμβάνει επίσης διάφορες πρωτοβουλίες, τόσο υφιστάμενες2' όσο και νέες, σε κοινοτικό επίπεδο, για εξασφάλιση 
της συνοχής και της ορατότητας τους. Επίσης, στο 4ο πρόγραμμα πλαίσιο Ε&Α, καθώς και στα συνολικά δάνεια της 
Σε διάφορες πολιτικές της Ενωσης υπάρχει οπλοστάσιο μέτρων σχετικών με τις ΜΙΜΕ. Το πολυετές πρόγραμμα υπέρ των επιχειρήσεων, το οποίο 
υιοθετήθηκε τον Ιούνιο 1993, ενισχύει τους άξονες προτεραιότητας της πολιτικής προς τις επιχειρήσεις με σκοπό την ενθάρρυνση της ευρωπαϊκοποίησης 
και διεθνοποίησης των ΜΙΜΕ. Το δίκτυο 210 EURO-INFO-CENTRES ενισχύεται, ώστε να ανταποκρίνεται στις ανάγκες των MME. Το δίκτυο αυτό 
εξελίσσεται προς την παροχή πιο εξειδικευμένης βοήθειας. Τα δίκτυα BC και IJRE διευκολύνουν την αναζήτηση εταίρων για επιχειρηματική ουνιργασία. 
Τα προγράμματα ENTERPRISE και EURO-PARTENARIAT, καθώς και τα μέτρα υποστήριξης διεθνικών υπεργολαβικών ενθαρρύνουν τις συνεταιρικές 
συνεργασίες επιχειρήσεων. Εξάλλου αναλαμβάνονται πιλοτικές δράσεις, όπως είναι το EUROMANAGEMENT και το SEED CAPITAL. 
16 
ETA και τα συστήματα του ETE για εγγυήσεις δανείων, υπάρχουν διατάξεις για την υποβοήθηση συγκεκριμένα των 
MME. Η Επιτροπή θα μελέτησα τρόπους ενίσχυσης της ευρωπαϊκής αγοράς επιχειρηματικού κεφαλαίου, ιδίως όσον 
αφορά συμμετοχές στο κεφάλαιο των MME. Σύντομα θα εκπονηθεί μελέτη για τα διαθέσιμα οικονομικά μέσα. Τα 
κράτη μέλη καλούνται νε μελετήσουν τη δημιουργία ή βελτίωση εργαλείων υποβοήθησης της χρηματοδότησης των 
MME. 
Το κλαδικό συμβούλιο στη σύσκεψη της 28ης Σεπτεμβρίου 1991 , μετά από διεξοδική μελέτη του ολοκληρωμένου 
προγράμματος, εξέδωσε ψήφισμα σχετικό με την πολιτική υπέρ των MME, καλώντας την Επιτροπή να προτεΐνα μέτρα 
για την εφαρμογή του εν λόγω προγράμματος. Υπάρχα ανάγκη βελτίωσης της αποτελεσματικότητας της Ευρωπαϊκής 
πολιτικής για τις MME μέσω μιας νέας συνεταιρικής συνεργασίας των κρατών μελών με την Ένωση. 
3.10 Καθαρή μεταποιητική βιομηχανία : προστασία του περιβάλλοντος και επιχειρηματική δραστηριότητα 
Στη Συνθήκη του Μάαστριχτ, ως ένας από τους προτακτικούς στόχους της Ενωσης ορίζεται η προαγωγή μιας 
αρμονικής και ισσόροπης εξέλιξης οικονομικών δραστηριοτήτων και βιώσιμης ανάπτυξης, με σεβασμό του 
περιβάλλοντος. Η οικολογική πολιτική της Ενωσης βρίσκεται σε εξέλιξη. Στο μεταξύ, σε ολόκληρη την Ενωση, 
αριθμός περιβαλλοντικών αρχών και υπηρεσιών εκδίδουν, με ρυθμό που αυξάνεται ταχέως, μέτρα ελέγχου του 
περιβάλλοντος, συχνά αποκλίνοντα και μη ρεαλιστικά, πολλά από τα οποία επηρεάζουν την επιχειρηματική 
δραστηριότητα Συνεπώς προέχα επειγόντως να καταστεί η περιβαλλοντική πολιτική αρμοδιότητα της Ένωσης. 
Με το So πρόγραμμα περιβαλλοντικής δράσης τίθεται στη διάθεση της Ενωσης ένα σύνολο εργαλείων πολιτικής σε 
τομεακό επίπεδο. Σε σχέση με τη βιομηχανία, πρόκαται να αξιοποιηθεί μια νέα σειρά οικολογικών εργαλείων με 
επιχειρηματικό προσανατολισμό. Η αρχή έγινε με τον οικοέλεγχο, την επισήμανση προϊόντων, τις εκούσιες 
συμφωνίες, τα συστήματα ευθύνης κλπ. Μερικά από τα μέσα αυτά θα δημιουργήσουν νέες ευκαιρίες απασχόλησης. 
Οι βιομήχανοι δεν θα έπρεπε να θεωρούν τα μέτρα περιβαλλοντικής προστασίας μόνο ως εμπόδια της επιχειρηματικής 
δραστηριότητας. Η οικολογική πολιτική της ΕΕ προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα στους πρωτοπόρους. Η ταχέως 
αναπτυσσόμενη αυτή αγορά υπολογίζεται σήμερα σε επίπεδο μεταξύ 75 και 100 δισεκ. ECU, από τα οποία 45 δισεκ. 
ECU πηγάζουν από την ίδια την Ενωση. Αναμένεται ότι η οδηγία 89/392 θα ανεβάσει το επίπεδο ασφαλείας των 
μηχανημάτων που πωλούνται στην αγορά της ΕΕ. Η εν λόγω τάσεις παρέχουν νέες δυνατότητες καινοτομίας και 
αυξημένης απόδοσης. Η μηχανολογία αποτελεί έναν από τους κύριους προμηθευτές περιβαλλοντικής τεχνολογίας. 
Οι κατασκευαστές μηχανών και εξοπλισμού είναι ικανοί να προσφέρουν τεχνολογία "τέλους του αγωγού" και 
ολοκληρωμένα συστήματα μείωσης εκπομπών. Η ευρωπαϊκή τεχνολογία περιβαλλοντικού ελέγχου, μαζί με των ΗΠΑ, 
κατέχει παγκοσμίως την ηγετική θέση. 
Η Επιτροπή θα διευρύνει τον διάλογο της με τους εμπορικούς εταίρους της Ένωσης με σκοπό την αποφυγή της 
οικολογικής υπερ-ρύθμισης. Στις μεταβιομηχανικές εξεγωγικές αγορές (Ιαπωνία, ΗΠΑ, ΕΖΕΣ) και το 
περιβαλλοντικό ντάμπιγκ στις νέες ανταγωνίστριες βιομηχανικές χώρες (ανατολική Ασία). 
3.11. Εφαρμογή των μέτρων. 
Για να διασφαλιστεί η πλήρης συμμετοχή και ο αποτελεσματικός συντονισμός κατά την εφαρμογή των δράσεων που 
προτείνονται στο παρόν έγγραφο, τα κράτη μέλη θα κληθούν να διαβιβάσουν κατάλληλα σχόλια και εισηγήσεις που 
θα ληφθούν υπόψη στην περαιτέρω εκπόνηση των προτάσεων. Η Επιτροπή θα παρακολουθήσει τις συζητήσας για 
την παρούσα ανακοίνωση στο Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο, καθώς και τις εξελίξεις τις σχετικές με τη διάδοση και 
εφαρμογή της στα κράτη μέλη. 18 μήνες μετά τη δημοσίευση της ανακοίνωσης, η Επιτροπή θα παρουσίασα έκθεση 
για τα ανωτέρω. 
Η εξασφάλιση συστηματικού και συνεχούς διαλόγου με την ευρωπαϊκή μηχανολογική βιομηχανία, με τμήματα του 
κλάδου αυτού και με όλα τα άλλα ενδιαφερόμενα μέρη είναι εξίσου σημαντική. Οι όροι του διαλόγου αυτού θα 
αναπτυχθούν με γνώμονα τις προηγούμενες εμπειρίες της Επιτροπής, καθώς και τις ιδιαιτερότητες της ευρωπαϊκής 
μηχανολογικής βιομηχανίας και των κύριων εταίρων. 
Τουλάχιστον μια φορά ετησίως θα πραγματοποιούνται διαβουλεύσεις με σκοπό την παρακολούθηση του προγράμματος 
εργασιών, το οποίο προκύπτει από την περίληψη των προτάσεων. 
17 
4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 
•» Η μηχανολογία αποτελεί τον κατεξοχήν προμηθευτή εξοπλισμού παραγωγής προς τη βιομηχανία. Η κατασκευή 
μηχανημάτων αποτελεί τον πυρήνα του μηχανολογικού τομέα. Η επίδοση των μηχανών καθορίζα τις δυνατότητες 
αύξησης της παραγωγικότητας σε ολόκληρη τη μεταποιητική βιομηχανία. Συνεπώς, η διατήρηση της ευρωπαϊκής 
παραγωγής μηχανημάτων σε αρκετά υψηλό επίπεδο θα αποδειχτεί αποφασιστική για τη μελλοντική θέση της 
ηπείρου ως παγκόσμιας βιομηχανικής δύναμης. Η κατασκευή μηχανών επίσης συμβάλλει σημαντικά στο πλεόνασμα 
του εμπορικού ισοζυγίου της ΕΕ. 
<* Με τη σειρά της, η ανταγωνιστικότητα μιας επιχείρησης κατασκευής μηχανημάτων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από 
την παραγωγικότητα και την ποιότητα των προμηθευτών της και την ευημερία των πελατών της. Τα προβλήματα, 
τα οποία αντιμετωπίζα σήμερα ο τομέας, δεν μπορούν συνεπώς να αντιμετωπιστούν μεμονωμένα αλλά μόνο στο 
πλαίσιο μιας οικονομικής πολιτικής που εξασφάλιζα ανταγωνιστικό περιβάλλον για ολόκληρη τη μεταποιητική 
βιομηχανία Προκαμένου η τεράστια αυτή περιοχή της οικονομίας, η οποία συνδέεται με την κατασκευή μηχανών, 
να διατηρήσει την ανταγωνιστικότητα της, είναι απαραίτητο οι σχέσεις των κατασκευαστών μηχανημάτων της ΕΕ 
με τους προμηθευτές και τους τελικούς χρήστες να καταστούν πηγή ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος. 
•»" Η κατασκευή μηχανημάτων της ΕΕ απασχολεί περισσότερα από 2 εκατ. άτομα Συνεπώς, η ευημερία του κλάδου 
παρουσίαζα ενδιαφέρον για την Ενωση. Ανω του 80% των επιχειρήσεων του κλάδου απασχολούν 20 άτομα ή 
λιγότερα Στο πλαίσιο αυτό, τα μέτρα προαγωγής της απασχόλησης και προώθησης της ανταγωνιστικότητας των 
MME πρέπα να αποτελούν βασικές προτεραιότητες της ευρωπαϊκής βιομηχανικής πολτικής. Το λευκό βιβλίο για 
την ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα και την απασχόληση παρέχα επαρκές πλαίσιο για τις εν λόγω δράσεις. 
·*• Η εξεταζόμενη βιομηχανία, αντιμέτωπη με σοβαρά διαρθρωτικά προβλήματα (οξεία ευαισθησία στους οικονομικούς 
κύκλους, οικονομική ευπάθεια, διάβρωση της ανταγωνιστικότητας κλπ.) επιδιώκει να ενίσχυσα τη διεθνή 
ανταγωνιστικότητα της. Σε μεγάλους και ώριμους τομείς, όπου η ευρωπαϊκή βιομηχανία κατέχει ακόμη ισχυρή θέση 
στη δική της αγορά πρέπει να ακολουθηθεί, η γενική τάση για αύξηση της προστιθέμενης αξίας. Είναι δυνατή μιά 
ανανέωση του δυναμισμού με προσπάθεια για καινοτομία παραγωγικότητα και ποιότητα. 
«· Η έντονη ευαισθησία στις διακυμάνσας του οικονομικού κύκλου αποτελεί μιά από τις σοβαρότερες διαρθρωτικές 
αδυναμίες του τομέα. Η βιομηχανία κατασκευής μηχανημάτων διαταράσσεται ιδιαίτερα από κυκλικές διακυμάνσεις 
λόγω της οικονομικής ευπάθειας των πολυάριθμων μικρών επιχειρήσεων της. Δεδομένου ότι οι επενδυτικοί 
κραδασμοί, τους οποίους υφίσταται ο εν λόγω τομέας, αντανακλούν κυκλικές δονήσεις ολόκληρης της 
βιομηχανίας, μόνο μιά σταθερή μακροπρόθεσμη εξέλιξη της οικονομίας στο σύνολο της μπορεί να οδηγήσει σε 
εξομάλυνση επενδυτικής καμπύλης του κλάδου. Συνεπώς πρωτεύει απόλυτα η εφαρμογή από τα κράτη μέλη μιας 
οικονομικής πολιτικής που οδηγεί σε σταθερή ανάπτυξη και η από μέρους τους επαρκής προώθηση της επένδυσης 
κεφαλαίων. Εξίσου φανερό είναι ότι η λήψη βραχυπρόθεσμων αντικυκλικών μέτρων, με σκοπό τον μετριασμό των 
πτώσεων των επενδύσεων στις περιόδους ύφεσης, θα ήταν επωφελής για τον τομέα. 
·*" Πρωταρχικός στόχος της πολιτικής της Ένωσης σχετικά με τον τομέα κατασκευής μηχανημάτων είναι η συμβολή 
στη μακροπρόθεσμη βελτίωση του ανταγωνιστικού της περιβάλλοντος. Με τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή προτείνει 
στα κράτη μέλη και τη βιομηχανία την εφαρμογή μέτρων σε αριθμό περιοχών, όπως είναι η προώθηση των 
επενδύσεων, το επιχειρηματικό περιβάλλον, η βιομηχανική συνεργασία, η έρευνα και η τεχνολογική τεχνολογία, 
η επαγγελματική κατάρτιση, η διαρθρωτική χρηματοδότηση, η πολιτική εξωτερικού εμπορίου και τα ειδικά μέτρα 
για τις MME. Τα μέτρα που προτείνονται για τη βιομηχανία κατασκευής μηχανημάτων συνίστανται γενικά σε 
οριζόντιες δράσεις. Είναι ικανά να αποβούν επίσης ωφέλιμα για τους προμηθευτές εξαρτηματα)ν των μηχανών και 
για τους τελικούς χρήστες το>ν μηχανημάτων, καθώς και, τελικά, για ολόκληρη την μεταποιητική βιομηχανία. 
1 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
ΠΕΡΙΛΙΙΨΙΙ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 
Τομέας 
πολιτικής 
Προώθηση 
των 
επενδύσεων 
Επιχείρημα 
-τικό 
περιβάλλον 
Βιομηχα­
νική 
συνεργασία 
Τεχνική 
εναρμόνιση 
Ε & ΤΑ Προτεινόμενη δράση για κατασκευή μηχανών 
Ενθάρρυνση της επένδυσης σε υλικά και άύλα 
υλικά 
Εξέταση κινήτρων, φορολογικών και επενδύσεων, 
για επενδύσεις σε κεφαλαιουχικά αγαθά 
Σύντμηση της φορολογικής διάρκειας της 
απόσβεσης εξοπλισμού παραγωγής 
Συντονισμός εθνικών μέτρων προώθησης των 
επενδύσεων 
Αξιοποίηση των οικονομικών υπηρεσιών της ΕΤΑ 
και ΕΕΚ 
Εφαρμογή του στρατηγικού προγράμματος για την 
εσωτερική αγορά 
Εφαρμογή μακροοικονομικής θεωρίας για τη 
βελτίωση της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας 
Βελτίωση της υποδομής των επιχειρήσεων 
Περιορισμός των κρατικών ενισχύσεων στο 
ελάχιστο απαραίτητο επίπεδο 
Ενθάρρυνση ισχυρών ευρωπαϊκών βιομηχανικών 
ομίλων στο πλαίσιο του νόμου για τον 
ανταγωνισμό 
Προαγωγή της βιομηχανικής συνεργασίας, ιδίως 
μεταξύ MME 
Περισσότερη συνεργασία μεταξύ κατασκευαστών 
μηχανημάτων, προμηθευτών και χρηστών 
Εξέταση ενδεχόμενης σύγκλησης στρογγυλής 
τραπέζης βιομηχάνων 
Συνέχιση της εφαρμογής της νέας προσέγγισης για 
την τεχνική εναρμόνιση 
Συνέχιση της εφαρμογής της γενικής προσέγγισης 
της πιστοποίησης και των εξετάσεων 
Προαγωγή της ποιότητας 
Μεταφορά των οδηγιών της νέας προσέγγισης, 
δηλ. των οδηγιών για τα μηχανήματα 
Επιτάχυνση της προετοιμασίας των 
εναρμονισμένων προτύπων 
Βελτίωση της διάδοσης των οδηγιών για τα 
μηχανήματα 
Διαπραγμάτευση συμφωνιών αμοιβαίας 
αναγνώρισης με τρίτες χώρες 
Αύξηση των επενδύσεων από τη βιομηχανία 
Βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ των εθνικών 
προγραμμάτων Ε&Α 
Παροχή σχημάτων φορολογικής πίστωσης 
Βελτίωση του συντονισμού μεταξύ προγραμμάτων 
χρηματοδοτούμενων από την Ένωση , 
Αξιοποίηση στενότερης συνεργασίας μεταξύ 
προγραμμάτων ΚΣΥ και ΤΠΕ 
Ανάπτυξη ενός ευρωπαϊκού CNC μέσω του 
προγράμματος OSACA 
Υποστήριξη της διάδοσης της Ε&Α στις MME μέσω 
των CRAFT, VALUE και SPRINT 
Προώθηση πανευρωπαϊκής Ε&Α μέσω των EUREKA 
και COST Υπεύθυνος εφαρμογής ή 
προώθησης 
ΕΕ 
+ 
+ ' 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ KM 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ Βιομη 
χανία 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ Άλλοι 
+ 
+ 
+ Παρά 
γραφ­
τού 
τμημ. 
3 
3.1 
3.2 
3.3 
3.4 
3.5 
/»* 
Τομέας 
πολιτικής 
Επάγγελμα 
-τική 
κατάρτιση 
Περιφε­
ρειακή 
πολιτική 
Εμπορική 
πολιτική 
Ειδικά 
μέτρα για 
τις MME Προτεινόμενη δράση για κατασκευή μηχανών 
Απόδοση περισσότερης προσοχής στη μηχανολογία 
στα πλαίσια της πολιτικής κατάρτισης 
Επίτευξη ελάχιστων επιπέδων σε επίπεδο ΕΕ 
Καλύτερος συντονισμός ευρωπαϊκών και εθνικών 
προγραμμάτων 
Καλύτερη πρόβλεψη μελλοντικών τεχνολογικών 
αναγκών 
Αύξηση της κατάρτισης των εργαζομένων σε 
κατάστημα πωλήσεων σχετικά με τις νέες 
τεχνολογίες 
Περισσότερη χρησιμοποίηση της κατάρτισης σε 
πολλαπλές επιστήμες 
Απόδοση περισσότερης προσοχής στην κατάρτιση 
του προσωπικού των MME 
Γενίκευση της «χρήσης δελτίων 
Εξέταση της σύνδεσης της συνεχούς κατάρτισης με 
αυξημένη ευελιξία των εργαζομένων 
Συγκρότηση συνεργασίας μεταξύ πανεπιστημίων, 
κρατών μελών και βιομηχανίας 
Πλήρης χρήση των LEONARDO, SOCRATES και των 
προγραμμάτων του κοινωνικού ταμείου 
Εξέταση της συγκρότησης νέων ιδρυμάτων 
κατάρτισης στη μηχανολογία 
Πλήρης χρήση των διορθωτικών ταμείων, ιδίως: 
ορισμένες επιχειρήσεις κατασκευής μηχανημάτων 
μπορούν να χρησιμοποιήσουν κονδύλια του στόχου 
1 
Πλήρης χρήση των διαρθρωτικών ταμείων, ιδίως: 
πολλές επιχειρήσεις κατασκευής μηχανημάτων 
μπορούν να χρησιμοποιήσουν κονδύλια του στόχου 
2 
Περισσότερη χρήση των νέων στόχων 3 και 4 
μεγαλύτερη εκμετάλλεΛ>οη τ<υν κοινοτικών 
πραττοβουλιών 
Εκμετάλλευση της συμφωνίας του κύκλου της 
Ουρουγουάης 
Εξασφάλιση της οργάνωσης του διεθνούς εμπορίου 
Εναρμόνιση των συστημάτων ασφάλισης 
εξαγωγικών πιστώσεων 
Εναρμόνιση των ελέγχων εξαγωγής αγαθών διπλής 
χρήσης 
Οριστικοποίηση του κοινού καθεστώτος εισαγωγών 
και εξαγατγών 
Έντονη αντίδραση στις ενισχύσεις και τα εμπορικά 
εμπόδια τρίτων χωρών 
Χρήση εργαλείων εμπορικής πολιτικής, όπου αυτό 
είναι νόμιμο 
Ανάπτυξη εξαγωγών σε αγορές με προοπτικές, 
ιδίως στο περίγραμμα του ειρηνικού 
Δημιουργία μηχανισμού αξιολόγησης βιομηχανικού 
εμπορίου 
Απόδοση προτεραιότητας στις MME στο πλαίσιο 
της βιομηχανικής πολιτικής 
Συντονισμός πολιτικών των κρατών μελών μέσω 
συντονισμένο/ν δράσεων 
Εφαρμογή του πολυετούς προγράμματος 1993 
Εκτέλεση των νέων δράσεων το πλαίσιο του 
ολοκληρωμένου προγράμματος 
Εφαρμογή μέτρων MME σε πρόγραμμα 
περιφερειακού χαρακτήρα, Ε&Α και κατάρτισης 
Ενίσχυση της ευρωπαϊκής αγοράς επιχειρηματικού 
κεφαλαίου, ιδίως για τις MME Υπεύθυνος εφαρμογής ή 
προώθησης 
ΕΕ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ KM 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ ' 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ Βιομη 
χανία 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ Άλλοι 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ 
+ Παρά 
γραφ. 
του 
τμημ. 
3 
3.6 
3.7 
3.8 
3.9 
ΐή 
Τομέας 
πολιτικής 
Προστασία 
tow 
περιβάλ­
λοντος Προτεινόμενη δράση για κατασκευή μηχανών 
Ενίσχυση της περιβαλλοντικής πολιτικής ως κύριας 
τεχνικής ικανότητας της Ένωσης 
Εκτέλεση του 5ου προγράμματος οικολογικής 
δράσης 
Αποφυγή της οικολογικής υπερρύθμισης και του 
περιβαλλοντικού ντάμπιγκ Υπεύθυνος εφαρμογής ή 
προώθησης 
ΕΕ 
+ 
+ 
+ KM 
+ Βιομη 
χανία Άλλοι Παρά 
γραφ. 
του 
τμημ. 
3 
3.9 
? 
ISSN 0254-1483 
COM(94)380 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 08 ίο 
Αριτ). καταλόγου : CB-CO-94-493-GR-C 
ISBN 92-77-81514-0 
ι 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων ίων Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L·2985 Luxembourg