ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 22.10.1996 
COM(96) 546 τελικό 
Η ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑ ΪΚΗ ΕΝΩΣΗ 
ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ 
(Υποβληθεία από την Επιτροπή) 

Η ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑ ΪΚΗ ΕΝΩΣΗ 
ΕΚΘΕΣΗΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ 
ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 
Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
II. Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ 
ΕΝΩΣΗ 
III. ΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ Η ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΙΑΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ 
IV. ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ 
V. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 
VI. Η ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ 
Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
1.1 Η Επιτροπή, στο έγγραφο μελέτης που υπέβαλε στις 20 Μαρτίου 1996 με 
τίτλο «Η φορολογία στην Ευρωπαϊκή Ένωση», προτείνει μια νέα και 
σφαιρική θεώρηση του ζητήματος της φορολογικής πολιτικής. Στο έγγραφο 
αυτό η Επιτροπή υπογραμμίζει ιδιαίτερα τις κυριότερες προκλήσεις για την 
Ευρωπαϊκή Ένωση, δηλαδή την ανάγκη να προωθηθεί η ανάπτυξη και η 
απασχόληση, να σταθεροποιηθεί η λειτουργία των φορολογικών συστημάτων 
και να ολοκληρωθεί η οικοδόμηση της ενιαίας αγοράς. Κατά το άτυπο 
συμβούλιο Ecofin το οποίο συνήλθε στη Βερόνα στις 13 Απριλίου, οι 
υπουργοί οικονομικών εξέφρασαν την ικανοποίηση τους για το έγγραφο της 
Επιτροπής και αποφάσισαν ότι πρέπει να συνεχισθεί ο σχετικός 
προβληματισμός στο πλαίσιο μιας ομάδας υψηλού επιπέδου, της οποίας η 
συγκρότηση και ο συντονισμός ανατέθηκε στην Επιτροπή. 
1.2 Οι υπουργοί του συμβουλίου Ecofin υπέδειξαν τους εκπροσώπους τους που 
θα συμμετέχουν στις εργασίες της ομάδας υψηλού επιπέδου, η οποία 
πραγματοποίησε τέσσερις συνεδριάσεις, στις 24 Ιουνίου, στις 19 Ιουλίου, 
στις 12 Σεπτεμβρίου και στις 7 Οκτωβρίου 1996. Η γενική γραμματεία του 
Συμβουλίου συμμετείχε επίσης στις συνεδριάσεις αυτές. 
1.3 Οι εν λόγω συνεδριάσεις αποτέλεσαν, για τους συμμετέχοντες, μια πολύτιμη 
ευκαιρία εξέτασης και ανταλλαγής απόψεων για ορισμένα κρίσιμα ζητήματα 
της φορολογικής πολιτικής. Η ομάδα υψηλού επιπέδου ζήτησε και έλαβε τη 
γνώμη της Ευρωπαϊκής Συνομοσπονδίας Συνδικάτων (CES), της Ένωσης 
των Συνομοσπονδιών της Βιομηχανίας και των Ρ^ργοδοτών της Ευρώπης 
(UNICE), και του κ. Onno Ruding1. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, μέσα) της 
επιτροπής του για τις οικονομικές, νομισματικές υποθέσεις και τη 
βιομηχανική πολιτική, ενημερώθηκε για τα κύρια ζητήματα που εξέτασε η 
προαναφερθείσα ομάδα μετά από πρωτοβουλία της Επιτροπής. 
1.4 Τον Ιούνιο, η Επιτροπή πρότεινε ένα Ευρωπαϊκό Σύμφωνο Εμπιστοσύνης 
για την απασχόληση, στο οποίο υπογραμμίζεται ιδίως ότι πρέπει να 
αντιστραφεί η παρατηρούμενη σήμερα τάση των φορολογικών συστημάτων 
να επηρεάζουν δυσμενώς την απασχόληση, και αυτό στο πλαίσιο μιας 
σφαιρικής στρατηγικής για την αύξηση των θέσεων απασχόλησης στην 
Ένωση. 
1.5 Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Φλωρεντίας υπογράμμισε «τον ουσιώδη ρόλο 
της εσωτερικής αγοράς για την προώθηση της ανάπτυξης και της 
απασχόλησης», και ζήτησε από το Συμβούλιο «να του υποβάλλει, πριν από 
το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δουβλίνου, έκθεση για την εξέλιξη των 
φορολογικών συστημάτων εντός της Ένωσης, λαμβάνοντας υπόψη την 
ανάγκη δημιουργίας φορολογικού περιβάλλοντος που θα ευνοεί την 
ανάληψη επιχειρηματικών πρωτοβουλιών και τη δημιουργία θέσεων 
απασχόλησης καθώς και την ανάγκη προώθησης μιας αποτελεσματικότερης 
πολιτικής στον τομέα του περιβάλλοντος». 
Πρώην Υπουργός Οικονομικών των Κάτω Χωρών και πρόεδρος της Επιτροπής Μελέτης των 
Ανεξάρτητων Εμπειρογνωμόνων για την φορολογία των επιχειρήσεων στην Ευρωπαϊκή 
Κοινότητα, της οποίας η έκθεση υποβλήθηκε το Μάρτιο του 1992. Τα συμπεράσματα της 
Επιτροπής που υποβλήθηκαν μετά από την έκθεση αυτή περιλαμβάνονται στην ανακοίνωση της 
της 26ης Ιουνίου 1992 (SEC(92)1118). 
1.6 Στην παρούσα έκθεση η Επιτροπή: 
συνοψίζει (στα τμήματα III-V) τις απόψεις των μελο>ν της ομάδας υψηλού 
επιπέδου σχετικά με τα ζητήματα που τέθηκαν αρχικώς στο έγγραφο το 
οποίο εκπόνησε η Επιτροπή για το συμβούλιο Ecofin της Βερόνας και 
περιγράφει (στο τμήμα VI) τη δική της άποψη τόσο για τα προαναφερθέντα 
ζητήματα όσο και για την ακολουθητέα στο μέλλον πορεία. 
1.7 Η Επιτροπή επιθυμεί να ευχαριστήσει τους υπουργούς του Συμβουλίου 
Ecofin διότι υποστήριξαν την πρωτοβουλία της, τόσο μέσω της προσωπικής 
τους συνεισφοράς κατά τις συζητήσεις που πραγματοποιήθηκαν στη Βερόνα 
όσο και μέσω της συμμετοχής των προσωπικών τους εκπροσώπων στις 
συνεδριάσεις της ομάδας υψηλού επιπέδου. 
II. Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ 
ΕΝΩΣΗ 
2.1 Η εξέλιξη των φορολογικών επιβαρύνσεων και των εισφορών κοινωνικής 
ασφάλισης στα 15 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης προκύπτει από την 
ταυτόχρονη εξέταση τόσο των μεταβολών του επιπέδου φορολόγησης 
(μετρούμενο, π.χ., ως ποσοστό του ΑΕΠ) όσο και των διαρθρωτικών τάσεων 
της φορολογίας (οι οποίες διαφαίνονται, π.χ., μέσω των πραγματικών 
συντελεστών που εφαρμόζονται σε διαφορετικές οικονομικές λειτουργίες). 
2.2 Μεταξύ 1980 και 1994, το συνολικό ποσό των φόρων και των εισφορών 
κοινωνικής ασφάλισης, εκφραζόμενο ως ποσοστό του ΑΕΠ, σημείωσε μέση 
αύξηση της τάξης των δύο εκατοστιαίων μονάδων για το σύνολο των κρατών 
μελών της Ένωσης. Παρατηρούνται ωστόσο έντονες διαφορές μεταξύ των 
κρατών μελών. Από την παραδοσιακή κατανομή μεταξύ άμεσων και έμμεσων 
φόρων, αφενός, και κοινωνικών εισφορών, αφετέρου, προκύπτει ότι το 
μεγαλύτερο μέρος της συνολικής αύξησης της φορολογίας η οποία 
διαπιστώθηκε κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου οφείλεται στην άνοδο 
των κοινωνικών εισφορών (αύξηση της τάξης του 1,5% κατά μέσο όρο για το 
σύνολο της Κοινότητας, ιδίως κατά τη δεκαετία 1990). Η σημασία της 
παρατηρηθείσας εξέλιξης κατά την εν λόγω περίοδο είναι μεγαλύτερη από 
ό,τι τα στοιχεία που αφορούν μια συγκεκριμένη χώρα για οποιοδήποτε έτος. 
2.3 Η μακροπρόθεσμη διαρθρωτική εξέλιξη της φορολογίας μπορεί να αναλυθεί 
υπολογίζοντας τον τεκμαρτό φορολογικό συντελεστή (φορολογικά έσοδα 
προς φορολογική βάση) ανά οικονομική λειτουργία (συντελεστές παραγωγής 
και κατανάλωση). Μεταξύ 1980 και 1994, ο μέσος τεκμαρτός συντελεστής 
φορολογίας της μισθωτής εργασίας στην Ευρώπη αυξήθηκε με υψηλό ρυθμό, 
και από 34,7% ανήλθε σε 40,5%. Για τους υπόλοιπους συντελεστές 
παραγωγής (κεφάλαιο, αυτοαπασχολούμενοι, ενέργεια, φυσικοί πόροι) ο εν 
λόγω συντελεστής υποχώρησε από 44,1% σε 35,2% (βλέπε σχετικό διάγραμμα 
στη συνέχεια). Ο συντελεστής φορολόγησης της κατανάλωσης παρέμεινε 
σχετικά σταθερός (σημείωσε ελαφρά μόνο αύξηση, από 13,1% σε 13,8%). Και 
στο σημείο αυτό παρατηρούνται αισθητές διαφορές μεταξύ των κρατών 
μελών. Τα κράτη μέλη στα οποία ο τεκμαρτός συντελεστής φορολόγησης της 
μισθωτής εργασίας σημείωσε την ισχυρότερη άνοδο κατά την εν λόγω 
περίοδο, είναι κυρίως εκείνα όπου η συνολική φορολογική πίεση αυξήθηκε 
περισσότερο. 
2.4 Πολυάριθμες εξηγήσεις μπορούν να δοθούν για τις εν λόγω μεταβολές στη 
διάρθρωση της φορολογίας, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται η εξέλιξη 
των φορολογικών συντελεστών και των φορολογικών βάσεων, η γήρανση 
του πληθυσμού, ή το γεγονός ότι τα εισοδήματα από την εργασία αποτελούν 
μια σχετικά σταθερή και ευκόλως φορολογούμενη βάση επιβολής. Ένας 
άλλος παράγοντας ενδέχεται να είναι η προοδευτική διάβρωση ορισμένων 
φορολογικών βάσεων, η οποία πιθανώς οφείλεται σε υπερβολικό ή επιζήμιο 
φορολογικό ανταγωνισμό. Κατά την υπουργική διάσκεψη του ΟΟΣΑ και τη 
διάσκεψη κορυφής της Ομάδας των 7 στη Λυών εκφράστηκαν εφέτος φόβοι 
ότι τα ιδιαιτέρως ευνοϊκά φορολογικά καθεστώτα, κυρίως έναντι των 
δραστηριοτήτων υψηλής κινητικότητας σε διεθνές επίπεδο, ενδέχεται να 
στρεβλώσουν την κατανομή των οικονομικών πόρων και να πλήξουν τα 
φορολογικά έσοδα άλλων χωρών. Παρότι δεν υφίσταται καμία εκτίμηση 
σχετικά με την συνολική επίπτωση από τη φορολογική διάβρωση, υπάρχουν 
στοιχεία με τα οποία επιβεβαιώνεται ότι η μετατόπιση, για καθαρά 
φορολογικούς λόγους, των επενδύσεων από ένα κράτος μέλος σε άλλο ή 
προς τρίτες χώρες διακυβεύβει την πραγματική φορολόγηση του προϊόντος 
αυτών των επενδύσεων. 
Τεκμαρτοί φορολογικοί συντελεστές για την περίοοο 1980 - 1994 
1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 
Μισθωτή εργασία 
Άλλοι συντελεστές 
III. ΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ Η ΟΑΟΚΑΗΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΙΑΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ 
Πλαίσιο 
3.1 Η επιχείρηση αποτελεί έναν ουσιαστικό συντελεστή ανάπτυξης, ευημερίας 
και δημιουργίας θέσεων απασχόλησης στην Ένωση. Εάν στόχος είναι η 
διατήρηση και η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ένωσης σε 
παγκόσμιο επίπεδο θα πρέπει απαραιτήτως να δημιουργηθεί για τις 
επιχειρήσεις ένα περιβάλλον μέσα στο οποίο θα μπορούν να αναπτυχθούν. Η 
ενιαία αγορά καλείται να διαδραματίσει ενιαίο ρόλο στην προσπάθεια αυτή. 
Καθώς οι κανονιστικής φύσεως περιορισμοί εξαφανίζονται, τα υφιστάμενα 
φορολογικά εμπόδια και στρεβλώσεις καθίστανται συνεχώς εμφανέστερα 
ενώ η φορολογία θεωρείται ευρέως ως ένας από τους σημαντικότερους 
τομείς όπου η οικοδόμηση της ενιαίας αγοράς παραμένει ανολοκλήρωτη. 
Αυτό συμβαίνει ακόμη και σε τομείς όπως ο ΦΠΑ όπου, παρά την ιδιαίτερα 
ανεπτυγμένη κοινοτική νομοθεσία, το σύστημα εξακολουθεί ακόμη να 
παρουσιάζει σοβαρές ελλείψεις προσαρμογής στις ανάγκες της ενιαίας 
αγοράς και θέτει σοβαρά προβλήματα λόγω του πολύπλοκου χαρακτήρα του 
και των διαφορών που παρατηρούνται κατά την εφαρμογή του. 
3.2 Τα φορολογικά συστήματα πρέπει να καθιστούν δυνατή την ανάπτυξη 
διασυνοριακών οικονομικών δραστηριοτήτων. Πάντως, είναι αναγκαίο 
ταυτόχρονα να διασφαλιστεί ότι η ανάπτυξη των δυνατοτήτων 
πραγματοποίησης συναλλαγών και επενδύσεων σε διασυνοριακή βάση δεν 
οδηγεί σε απαράδεκτη διάβρακτη των φορολογικοί εσόδων λόγω της 
επιλογής του ευνοϊκότερου φορολογικού καθεστοιτος, της φοροδιαφυγής ή 
της φοροαποφυγής. Όπως είναι απαραίτητο να αποφεύγεται η διπλή 
φορολόγηση των διασυνοριακών ροών εισοδημάτων, κατά τον ίδιο τρόπο 
δεν πρέπει να εκφεύγουν της φορολόγησης οι πραγματοποιούμενες στην 
Κοινότητα συναλλαγές. 
Προώθηση της ανάπτυξης και των επιχειρήσεων 
3.3 Στο πλαίσιο της ομάδας υψηλού επιπέδου σημειώθηκε ευρεία συναίνεση 
σχετικά με το ότι η εξασφάλιση των ευνοϊκότερων συνθηκών για την 
ανάπτυξη των επιχειρήσεων προαπαιτεί την ύπαρξη φορολογικών 
συστημάτων που θα είναι όσο το δυνατόν απλούστερα, δίκαια και 
αποτελεσματικά. Κατά τα τελευταία αυτά έτη, παρατηρείται η τάση για 
φορολογικά συστήματα στηριζόμενα σε ευρείες βάσεις επιβολής φόρου και 
γενικώς χαμηλούς συντελεστές. Τα καθεστώτα αυτά θεωρούνται γενικώς ως 
καταλληλότερα για την προώθηση μιας βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης, 
και προτιμώνται από την χορήγηση ιδιαίτερων φοροαπαλλαγο)ν ή 
φοροεκπτο')σεων που εφαρμόζονται σε συγκεκριμένους τομείς ή τμήματα της 
αγοράς. 
3.4 Πάντως, ορισμένα κράτη μέλη έλαβαν ειδικά μέτρα για να ενθαρρύνουν τις 
νέες επιχειρήσεις καθώς και τις MME. Οι δύο αυτοί τομείς συμβάλλουν 
πρωτίστως στη δημιουργία νέου πλούτου και θέσεων απασχόλησης και 
αμφότεροι πρέπει να επωμισθούν δυσανάλογα υψηλό κόστος για την τήρηση 
των υποχρεώσεων τους. 
Η ενιαία αγορά 
3.5 Γενικά, αναγνωρίσθηκε ότι οι κανόνες φορολόγησης αποτελούν ένα 
σημαντικό στοιχείο για την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς αλλά, 
ταυτόχρονα, η ανάπτυξη της δημιούργησε ορισμένες προκλήσεις για τα 
φορολογικά συστήματα, ιδίως όσον αφορά την προστασία των φορολογικών 
βάσεων και την πρόληψη της διασυνοριακής φοροδιαφυγής και 
φοροαποφυγής. Πάντως, εκφράστηκαν (χποκλίνουσες (χπόψεις για το κατά 
πόσον είναι αναγκαίο και επείγον να αναληφθούν ειδικές ενέργειες σε 
κοινοτικό επίπεδο. Παρότι όλοι οι εκπρόσωποι υπογράμμισαν τον 
πολιτικώς ευαίσθητο χαρακτήρα των αποφάσεων σε φορολογικά ζητήματα 
καθώς και την ανάγκη να τηρηθεί η αρχή της επικουρικότητας, ορισμένοι 
επέμειναν στο ότι οι λόγοι αυτοί δεν επαρκούσαν για να δικαιολογήσουν την 
απραξία ή την ακινησία στον φορολογικό τομέα. 
3.6 Ορισμένοι εκπρόσωποι αναμένουν ότι κατά το τρίτο στάδιο της ΟΝΕ οι 
φορολογικές στρεβλώσεις θα καταστούν ακόμη περισσότερο εμφανείς καθώς 
θα έχει μειωθεί ο αριθμός των μεταβλητών παραγόντων και το κόστος των 
συναλλαγών, ενώ παράλληλα οι συναλλαγματικοί κίνδυνοι δεν θα 
αποτελούν πλέον εμπόδιο στις συναλλαγές. Αντίθετα, άλλοι εκπρόσωποι 
θεωρούν ότι η κυριότερη συνέπεια της οικονομικής και νομισματικής ένωσης 
θα είναι ότι θα υπογραμμιστεί η σημασία που θα έχει η διατήρηση, σε εθνικό 
επίπεδο, της ευελιξίας της φορολογικής πολιτικής. 
3.7 Γενικά, η Ομάδα θεώρησε ότι είναι σημαντικό να έχει μια σαφή 
μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη εικόνα του ρόλου της φορολογίας στην 
ενιαία αγορά, αλλά και να διαθέτει επίσης τη δυνατότητα, στο πλαίσιο αυτό, 
να εξετάζει το κάθε επιμέρους πρόβλημα ρεαλιστικά και από πρακτική 
άποψη. Τονίστηκε επίσης ότι, ακόμη και ελλείψει νέων νομοθετικών μέτρων 
στον φορολογικό τομέα, ολοένα και περισσότερες υποθέσεις παραπέμπονται 
στα εθνικά δικαστήρια ή στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. 
Έτσι, η ερμηνεία του νόμου εξελίσσεται συνεχώς. Πολλοί εκπρόσωποι 
εξέφρασαν έντονους φόβους ότι τα φορολογικά συστήματα της Κοινότητας 
θα αναπτυχθούν κατά τρόπο αποσπασματικό, εκτός εάν η νομολογία του 
Δικαστηρίου συμπληρωθεί και από άλλα νομικά μέσα. 
3.8 Πολυάριθμοι εκπρόσωποι των υπουργών θεωρούν ότι οι κοινοτικές 
ενέργειες πρέπει πρωτίστως να αποσκοπούν στην κατάργηση των 
φορολογικών μέτρων που παρεμποδίζουν τις διασυνοριακές ροές 
εισοδημάτων. Ως προς το θέμα αυτό, πολλοί εκπρόσωποι ανέφεραν τις 
καταβολές τόκων και δικαιωμάτων μεταξύ εταιρειών και ζήτησαν από την 
Επιτροπή να εκπονήσει νέο σχέδιο οδηγίας το οποίο θα χρησιμεύσει ως βάση 
για την εκ νέου ώθηση των σχετικών συζητήσεων. Πολλοί επίσης 
εκπρόσωποι τόνισαν την αναγκαιότητα να εφαρμοσθεί ένα απλούστερο και 
αποτελεσματικότερο σύστημα ΦΠΑ, με το οποίο θα τίθεται τέρμα στον 
πολύπλοκο χαρακτήρα του σημερινού συστήματος και στην κατάτμηση των 
αγορών, ενώ παράλληλα και θα αίρονται οι δυνατότητες φοροδιαφυγής που 
χαρακτηρίζουν σήμερα μεταβατικό καθεστώς. Ορισμένοι εκπρόσωποι 
ζήτησαν να αρχίσουν επειγόντως οι εργασίες εφαρμογής του προγράμματος 
της Επιτροπής για ένα νέο κοινό σύστημα ΦΠΑ. 
3.9 Πολλοί εκπρόσωποι θεωρούν ότι η υποβληθείσα το 1992 έκθεση της 
Επιτροπής Ruding προσφέρει μια χρήσιμη ανάλυση των μέτρων που πρέπει 
να ληφθούν στον τομέα της φορολογίας των επιχειρήσεων. Μεταξύ των 
προτεραιοτήτων που θα πρέπει να χαρακτηρίζουν την κοινοτική δράση 
περιλαμβάνεται η λήψη μέτρων για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, ιδίως 
στον τομέα των ασφαλειών ζωής και της σύνταξης, η φορολόγηση των 
διασυνοριακών εργαζομένων και των εισφορών τους κοινωνικής ασφάλισης, 
οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης και η ενδεχόμενη εκπόνηση κοινών ορισμών 
στον φορολογικό τομέα. 
3.10 Αντικείμενο μακρών συζητήσεων αποτέλεσε ο ρόλος των συμβάσεων διπλής 
φορολόγησης μεταξύ κρατών μελών (και με τις τρίτες χώρες) ως μέσο που 
μπορεί να συμβάλει αποτελεσματικότερα στην ικανοποίηση των απαιτήσεων 
της ενιαίας αγοράς. Παρότι οι διμερείς συμβάσεις, οι οποίες εμπνέονται από 
τη σύμβαση - πρότυπο του ΟΟΣΑ, διευκόλυναν σε μεγάλο βαθμό τις διεθνείς 
συναλλαγές σε παγκόσμιο επίπεδο, πολυάριθμοι εκπρόσωποι τόνισαν ότι 
πρέπει να αναληφθούν πρωτοβουλίες για τη βελτίωση της λειτουργίας αυτών 
των συμβάσεων. Ορισμένοι εκπρόσωποι τόνισαν ότι πρέπει να εντοπισθούν 
οι τομείς εκείνοι οι οποίοι ενδέχεται να αποτελούν το αντικείμενο διπλής 
φορολόγησης και ότι πρέπει να εξευρεθεί λύση σε κοινοτικό επίπεδο, 
γεγονός που θα πρόσφερε ένα κοινό πρότυπο για τον εξορθολογισμό του 
συστήματος. 
3.11 Πολλοί εκπρόσωποι κατατάσσουν μεταξύ των κύριων προτεραιοτήτων τους 
την ανάπτυξη και την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των ε()νικ</)ν αρχών 
σε θέματα κατοιπολέμησης της φοροδιαφυγής και της φοροαποφυγής εντός 
της ενιαίας αγοράς. Τα φορολογικά συστήματα δεν πρέπει να εισάγουν 
διακρίσεις αλλά, από την άλλη πλευρά, πρέπει ταυτόχρονα να 
προστατεύονται από τις απώλειες φορολογικών εσόδων λόγω της 
φοροδιαφυγής. Η ενισχυμένη αυτή συνεργασία θα συνίσταται όχι μόνο στην 
ανταλλαγή εμπειριοΥν για τους καλύτερους τρόπους καταπολέμ,ησης της 
φοροδιαφυγής, αλλά και στην ενίσχυση των μέτρων ελέγχου και αμ,οιβαίας 
(τυνδρομής μεταξύ κρατών μελών. Υπογραμμίστηκε επίσης η δυνατότητα 
ανάπτυξης κοινών φορολογικών ελέγχων για τις διασυνοριακές οικονομικές 
δραστηριότητες. 
Φορολογικός ανταγωνισμός 
3.12 Από τις διεξαχθείσες συζητήσεις στο πλαίσιο της Ομάδας προέκυψε ότι η 
απειλή ενός αθέμιτου ή επιζήμιου ανταγωνισμού όσον αφορά τις ροές 
εισοδημάτων από δραστηριότητες υψηλής κινητικότητας σε διεθνές επίπεδο, 
επηρεάζει την εθνική φορολογική πολιτική σε βαθμό ο οποίος ποικίλλει από 
το ένα κράτος μέλος στο άλλο. Εξάλλου, δεν κατέστη δυνατό να θεσπιστεί 
ένας κοινός και αντικειμενικός ορισμός της έννοιας του αθέμιτου μέτρου. 
Ορισμένοι εκπρόσωποι εξέφρασαν φόβους ότι η φορολογική διάβρωση θα 
υπονομεύσει, τελικώς, την επίτευξη ζωτικής σημασίας κοινοτικών στόχων 
και ζήτησαν συνεπώς να καθοριστεί μια κοινή προσέγγιση στο εσωτερικό της 
Ένωσης. 
3.13 Ορισμένοι εκπρόσωποι επέμειναν ιδιαίτερα στην ανάγκη εφαρμογής των 
κοινοτικών κανόνων ανταγωνισμού με συνέπεια και διαφάνεια, ιδίως όσον 
αφορά τις κρατικές ενισχύσεις. Αλλοι εκπρόσωποι, ενώ υπεστήριζαν την 
ανάγκη για διαφάνεια, υπογράμμισαν επίσης ότι τα φορολογικά μέτρα 
αποτελούν το ένα μόνο από τα μέσα που διαθέτουν τα κράτη για τη παροχή 
ενισχύσεων στις επιχειρήσεις και ότι η αντιμετώπιση των φορολογικών 
κινήτρων πρέπει να ενταχθεί στο γενικότερο πλαίσιο μιας πολιτικής 
ανταγωνισμού η οποία θα λαμβάνει υπόψη τους στόχους της περιφερειακής 
πολιτικής. Στο σύνολο της, η Ομάδα επιθυμεί την ύπαρξη στενότερου 
συντονισμού μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών στον εν λόγω 
τομέα. 
3.14 Γενικώς, η ομάδα υψηλού επιπέδου δεν υποστηρίζει, στο παρόν στάδιο, τον 
καθορισμό ελάχιστων συντελεστών ή βάσεων για τη φορολογία των 
εταιρειών, ακόμη και αν ο στόχος είναι ο προσδιορισμός ενός ελαχίστου 
επιπέδου πραγματικής φορολόγησης εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 
3.15 Πάντως, πολυάριθμοι εκπρόσωποι τάχθηκαν υπέρ της συνέχισης των ειδικού 
χαρακτήρα πρωτοβουλιών οι οποίες αποσκοπούν στον περιορισμό ή στην 
εξαφάνιση του αθέμιτου ανταγωνισμού στον εν λόγω τομέα, και αυτό 
παράλληλα με τις εργασίες που διεξάγει ο ΟΟΣΑ την περίοδο αυτή. Οι 
εκπρόσωποι πρότειναν επίσης μια δέσμη νέων πρωτοβουλιών που 
αποσκοπούν ιδίως στο να αποσαφηνισθεί η ερμηνεία της υφιστάμενης 
νομοθεσίας, στον προσδιορισμό των αποδεκτών και μη αποδεκτών 
πρακτικών σε κοινοτικό πλαίσιο και στην ενίσχυση της ανταλλαγής 
πληροφοριών για τις φορολογικές πολιτικές και μέτρα που εφαρμόζονται 
στα άλλα κράτη μέλη. 
Φορολόγηση των εισοδημάτων από κεφάλαιο 
3.16 Πολυάριθμοι εκπρόσωποι επέστησαν ιδιαίτερα την προσοχή στο πρόβλημα 
της φορολόγησης των εισοδημάτων από κεφάλαιο, τόσο σε κοινοτικό όσο 
και σε διεθνές επίπεδο. Τα εισοδήματα (*πό κεφάλαιο, και ειδικότερα οι τόκοι 
των αποταμιεύσεων, αποτελούν την φορολογητέα βάση με την υψηλότερη 
κινητικότητα και για το λόγο αυτό η εφαρμογή διαφορετικοί φορολογικών 
ρυθμίσεων ενδέχεται να επιφέρει σοβαρές στρεβλώσεις στην κατανομή και 
τις ροές των κεφαλαίων. Ορισμένοι εκπρόσωποι θεωρούν ότι η εξάλειψη του 
συναλλαγματικού κινδύνου και η μείωση των διαφορών μεταξύ επιτοκίων 
κατά το τρίτο στάδιο της ΟΝΕ ενδέχεται να αυξήσουν αυτή την ευαισθησία 
ως προς τις διαφορές μεταξύ φορολογικών συστημάτων. 
3.17 Για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος, πολυάριθμοι εκπρόσωποι 
πρότειναν τη θέσπιση, σε ολόκληρη την Ένωση, ενός ελαχίστου επιπέδου 
φορολόγησης των εισοδημάτων που αποφέρει η αποταμίευση, προκειμένου 
να παρεμποδισθούν οι στρεβλώσεις οικονομικού χαρακτήρα και οι απώλειες 
εσόδων. Ορισμένοι εκπρόσωποι επιθυμούν τη θέσπιση ελάχιστης κράτησης 
στην πηγή, ενώ άλλοι τάχθηκαν υπέρ της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ 
εθνικών διοικήσεων σχετικά με τους εισπραττόμενους από μη μόνιμους 
κατοίκους τόκους και δεν διάκεινται ευνοϊκώς ως προς την θέσπιση, σε 
κοινοτικό επίπεδο, μιας ελάχιστης κράτησης στην πηγή χωρίς παράλληλη 
κατάργηση της νομοθεσίας για το τραπεζικό απόρρητο. Τέλος, άλλοι 
εκπρόσωποι θεωρούν ότι ο συνδυασμός των δύο αυτών προσεγγίσεων 
ενδέχεται να προσφέρει την κατάλληλη λύση για την άρση του αδιεξόδου. 
IV. ΑΗΑΣΧΟΑΗΣΗ 
Πλαίσιο 
4.1 Η καταπολέμηση της ανεργίας αποτελεί την κυριότερη πρόκληση την οποία 
αντιμετωπίζει σήμερα η Κοινότητα. Όπως προαναφέρθηκε, οι 
μακροπρόθεσμες τάσεις της φορολογίας στην Κοινότητα ήταν μέχρι σήμερα 
δυσμενείς για την απασχόληση. Οι διαρθρωτικές ανισορροπίες των 
φορολογικών συστημάτων, οι οποίες επηρεάζουν αρνητικά την απασχόληση, 
ενθάρρυναν την μεγαλύτερη υποκατάσταση της εργασίας από το κεφάλαιο. 
4.2 Δεν έχει ακόμη πραγματοποιηθεί η αισθητή ελάφρυνση των υποχρεωτικών 
επιβαρύνσεων επί της εργασίας (1-2% του ΑΕΠ) την οποία πρότεινε η 
Επιτροπή, με σκοπό την προώθηση της απασχόλησης, στο Λευκό της Βιβλίο 
για την ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα για την απασχόληση. Λυτό 
οφείλεται ιδίως στις δυσχέρειες που αντιμετωπίζουν τα κράτη μέλη για την 
εξεύρεση κατάλληλων και επαρκών δημοσιονομικών πόρων προκειμένου να 
αντισταθμιστεί η απώλεια εσόδων που θα προκύψει από την ελάφρυνση 
αυτή. 
10 
Ρόλος της φορολογίας 
4.3 II ανάγκη μείωσης των φορολογικών επιβαρύνσεων που επιβί'ιλλονται στην 
εργασία έγινε ευρέως αποδεκτή από την ομάδα υψηλού επιπέδου. Ορισμένοι 
εκπρόσωποι τάχθηκαν υπέρ μιας εστιασμένης προσέγγισης η οποία θα 
αποσκοπεί στη μείωση των επιβαρύνσεων για ορισμένες κατηγορίες 
εργαζομένων (π.χ., του ανέργους επί μακρό χρονικό διάστημα ή τους νέους 
χωρίς απασχόληση), προκειμένου να μεγιστοποιηθούν οι συνέπειες που θα 
έχει το εν λόγω μέτρο για την απασχόληση. Άλλοι εκπρόσωποι τόνισαν την 
ανάγκη να δημιουργηθεί ένα φορολογικό περιβάλλον ευνοϊκό για τη 
δημιουργία θέσεων απασχόλησης, μέσω της ελάφρυνσης του συνολικού 
φορολογικού βάρους, συμπεριλαμβανομένου εκείνου που αφορά τις 
επιχειρήσεις. Ορισμένοι εκπρόσωποι τάχθηκαν υπέρ της μετατόπισης των 
φόρων που βαρύνουν την εργασία προς άλλες φορολογικές βάσεις, ενώ 
άλλοι θεωρούν ότι η ελάφρυνση της συνολικής φορολογικής πίεσης, 
συνδυασμένη με έλεγχο ή μείωση των δημοσίων δαπανών, θα ήταν 
περισσότερο ευνοϊκή για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης. 
Μεσοπρόθεσμα και βραχυπρόθεσμα μέτρα 
4.4 Η ανάγκη αντιστροφής της πολυετούς πλέον τάσης για αύξηση των 
επιβαρύνσεων επί της εργασίας έγινε αποδεκτή από πολυάριθμους 
εκπροσώπους, παρά τις δυσχέρειες που αυτό θέτει στην πράξη λόγω των 
περιορισμένων περιθωρίων χειρισμών που διαθέτουν οι κυβερνήσεις όσον 
αφορά τη χρηματοδότηση μιας σημαντικής μείωσης αυτών των 
επιβαρύνσεων. Σε μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο επίπεδο, οι αποφάσεις 
για νέες προσλήψεις ενδέχεται να επηρεασθούν περισσότερο από την 
αντιστροφή αυτής της τάσης παρά από τα βραχυπρόθεσμα μέτρα. Ένα 
καίριο ζήτημα που απασχολεί τους περισσότερους εκπροσώπους είναι το εάν 
αποστέλλεται προς τους εργοδότες ένα σαφές σήμα ότι η μακροπρόθεσμη 
εξέλιξη της διάρθρωσης των φόρων πρέπει πλέον να αντιστραφεί, και αν 
λαμβάνουν υπόψη τους αυτό το σήμα κατά την διαμόρφωση των προσδοκιών 
τους. 
4.5 Ορισμένοι εκπρόσωποι υπογράμμισαν τη σημασία των πιο βραχυπρόθεσμων 
μέτρων που έλαβαν ορισμένα κράτη μέλη. Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα 
μέτρα συνίστανται σε προσωρινή μείωση του μη μισθολογικού κόστους της 
εργασίας και αφορούν πολύ συγκεκριμένες κατηγορίες εργαζομένων επίσης, 
ενδέχεται τα μέτρα αυτά να επηρεάζουν περισσότερο τις βραχυπρόθεσμες 
αποφάσεις για τις προσλήψεις, και συγκεκριμένα για όσο διάστημα διαρκεί η 
εφαρμογή τους. Το βασικό ερώτημα στην περίπτωση αυτή είναι η 
ανταπόκριση εκ μέρους της ζήτησης εργασίας σε τέτοιου είδους 
βραχυπρόθεσμες μειώσεις του κόστους. Ορισμένοι εκπρόσωποι 
υπεγράμμισαν τους κινδύνους που ενέχουν τέτοιου είδους μέτρα, όπως π.χ. 
το υψηλό τους κόστος σε σχέση με τα ενδεχόμενα πλεονεκτήματα. 
11 
Η ελάφρυνση των επιβαρύνσεων επί της εργασίας και η χρηματοδότηση 
τους 
4.6 Οι δυνατές λύσεις για να χρηματοδοτηθεί η ελάφρυνση των επιβαρύνσεων 
που επιβάλλονται στην εργασία (τόσο σε βραχυπρόθεσμο όσο και 
μακροπρόθεσμο επίπεδο) είναι η μείωση των δημοσίων δαπανών και η 
αύξηση των φόρων σε άλλους τομείς. Οι εναλλακτικές φορολογικές βάσεις 
είναι η κατανάλωση και οι συντελεστές παραγωγής πλην της εργασίας. Η 
χρηματοδότηση τέτοιου είδους μειώσεων είναι προφανώς ανετότερη σε 
συνθήκες ισχυρής οικονομικής ανάπτυξης. 
4.7 Σύμφωνα με ορισμένους εκπροσώπους, πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στη 
μείωση των δημοσίων δαπανών. Η μείωση αυτή θα προσέφερε το απαραίτητο 
περιθώριο χειρισμών για να χρηματοδοτηθεί η μείωση της φορολογίας επί 
της εργασίας ή, γενικότερα, για να περιορισθεί η συνολική φορολογική 
πίεση. Ορισμένοι εκπρόσωποι υπογράμμισαν την παρατηρούμενη στις χώρες 
τους τάση για μετατόπιση των επιβαρύνσεων που επιβάλλονται στα 
εισοδήματα, συμπεριλαμβανομένων των εισοδημάτων από την εργασία, προς 
τις δαπάνες ή την κατανάλωση. Όσον αφορά ειδικότερα τη δυνατότητα 
χρησιμοποίησης των συμπληρωματικών εσόδων που προέρχονται από την 
προσαρμογή του κανονικού συντελεστή ΦΠΑ στο πλαίσιο του νέου κοινού 
συστήματος, οι εκπρόσωποι θεωρούν ότι συνολικά πρόκειται για μια 
μεσοπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη επιλογή. Ορισμένοι υπογράμμισαν τον 
ουδέτερο χαρακτήρα των αυξήσεων του ΦΠΑ σε σχέση με την 
ανταγωνιστικότητα της Ένωσης. Άλλοι εκπρόσωποι τόνισαν επίσης τη 
δυνατότητα θέσπισης οικολογικών φόρων ή αύξησης τους, 
συμπεριλαμβανομένων των φόρων επί της ενέργειας, προκειμένου να 
χρηματοδοτηθεί η ελάφρυνση των επιβαρύνσεων επί της εργασίας και, με τον 
ίδιο τρόπο, να υποστηριχθεί η προσπάθεια διόρθωσης της ανισορροπίας 
μεταξύ της υποχρησιμοποίσης της εργασίας και της υπερεκμετάλλευσης των 
περιορισμένων φυσικών πόρων (βλέπε τμήμα V). Τέλος, όσον αφορά την 
επιβολή φορολογίας σε άλλους συντελεστές παραγωγής πλην της εργασίας, 
και ιδιαίτερα στα κεφάλαια που χαρακτηρίζονται από υψηλή κινητικότητα, 
ορισμένοι εκπρόσωποι επέστησαν την προσοχή στη σημασία που θα έχει η 
πρόβλεψη «δικτύων ασφαλείας», προκειμένου η φορολογική βάση της 
εργασίας να υποκατασταθεί υπό άλλες σταθερές φορολογικές βάσεις ή να 
αποφευχθεί το ενδεχόμενο να οδηγήσει η περαιτέρω διάβρωση αυτών των 
βάσεων σε επιβάρυνση της φορολόγησης που επιβάλλεται στην εργασία. 
4.8 Για να αποκρούσουν τις αυξανόμενες πιέσεις που αντιμετωπίζουν τα εθνικά 
τους συστήματα κοινωνικής ασφάλισης, ορισμένα κράτη μέλη εισήγαγαν 
άλλους τρόπους χρηματοδότησης των κοινωνικών τους δαπανών, π.χ. 
διευρύνοντας τη βάση χρηματοδότησης τους ώστε το σχετικό κόστος να μην 
επωμίζεται πλέον η μισθωτή εργασία ή ενθαρρύνοντας τα μέτρα πρόνοιας σε 
μεμονωμένη βάση. Ορισμένοι εκπρόσωποι επέμειναν στην σχέση που 
υπάρχει μεταξύ εισφορών και κοινωνικών παροχών. Αλλοι υπογράμμισαν 
ότι με την γήρανση του πληθυσμού και την σχετική συρρίκνωση της 
φορολογικής βάσης που συνιστά η μισθωτή εργασία, καθίσταται απαραίτητο 
να εξευρεθούν άλλοι τρόποι χρηματοδότησης των κοινωνικών δαπανών. 
Αναφέρθηκαν ορισμένες πρόσφατες μεταρρυθμίσεις που έλαβαν χώρα στον 
τομέα αυτό. 
12 
V. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 
Πλαίσιο 
5.1 Ένα από τα καθήκοντα της Κοινότητας είναι η προο')θηση μιας βιώσιμης 
οικονομικής ανάπτυξης η οποία θα σέβεται το περιβάλλον. Για να 
αποφευχθεί το ενδεχόμενο όπως η θέσπιση υποχρεωτικών περιβαλλοντικών 
κανόνων έλθει σε σύγκρουση με άλλους κοινούς στόχους, π.χ. επίτευξη 
υψηλού επιπέδου απασχόλησης, για το οποίο απαιτούνται ιδίως υψηλές 
οικονομικές επιδόσεις και ανταγωνιστικές ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, πρέπει 
να εξευρεθούν αποτελεσματικές και συμφέρουσες οικονομικώς λύσεις στα 
προβλήματα του περιβάλλοντος. Η φορολογία, στο βαθμό που επιβαρύνει 
τις τιμές των αγαθών, αποτελεί ένα από τα οικονομικά μέσα που μπορεί να 
χρησιμοποιηθεί για να ενθαρρυνθεί η πιο συγκρατημένη εκμετάλλευση των 
περιορισμένων φυσικών πόρων και για να αναληφθεί το κόστος αυτής της 
εκμετάλλευσης από τους ίδιους τους εμπλεκόμενους φορείς. 
5.2 Οι οικολογικοί φόροι, οι οποίοι εισπράττονται, π.χ., για τη χρησιμοποίηση 
περιορισμένων φυσικών πόρων και για την κατανάλωση ενέργειας, μπορούν 
συνολικά να προσδιορισθούν ως το σύνολο των φορολογικών επιβαρύνσεων 
των οποίων η βάση έχει πολύ συγκεκριμένες αρνητικές επιπτώσεις στο 
περιβάλλον. Εκτός από το ότι καθιστούν δυνατή την αύξηση των εσόδων, οι 
φόροι αυτοί χρησιμεύουν επίσης για να ενθαρρυνθούν οι αλλαγές 
συμπεριφοράς. Συχνά συνεπώς θεωρούνται ως ένα αποτελεσματικό 
οικονομικό μέσο προστασίας του περιβάλλοντος. Η αποκτηθείσα εμπειρία 
σε τομείς όπως εκείνος της βενζίνης χωρίς μόλυβδο αποδεικνύει ότι το 
καλύτερο μέσο για επίτευξη των οικολογικών στόχων συνίσταται συχνά στο 
συνδυασμό των φορολογικών αυτών μέσων με άλλα μέτρα, 
χρησιμοποιούμενων κατά τρόπο συνεπή και σταθερό με σκοπό την αλλαγή 
των συμπεριφορών. 
5.3 Η προσφυγή στους οικολογικούς φόρους, συμπεριλαμβανομένων των 
φόρων επί της ενέργειας, δεν σημείωσε γενικώς αισθητή αύξηση μεταξύ 1980 
και 1994. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά, οι οικολογικοί και ενεργειακοί 
φόροι αντιπροσώπευαν το 2,6% του ΑΕΠ το 1980 και το 2,9% το 1994. Τα 
αντίστοιχα στοιχεία για το 1995 και το 1996 ενδέχεται να εμφανίσουν μια 
ορισμένη αύξηση καθότι πολλά κράτη μέλη θέσπισαν νέους οικολογικούς 
φόρους οι οποίοι δεν περιλαμβάνονται στα προαναφερθέντα στοιχεία. 
Ορισμένοι εκπρόσωποι περιέγραψαν τα βασικά χαρακτηριστικά αυτών των 
πρόσφατων μεταρρυθμίσεων «πράσινης» φορολογίας οι οποίες επήλθαν στη 
χώρα τους. 
13 
Οικολογικοί φόροι και ελάφρυνση τιον <| ορολογικών επιβαρύνσεων επί της 
εργασίας 
5.4 'Οπως προαναφέρθηκε, τα έσοδα από την αυξημένη προσφυγή στους 
οικολογικούς και ενεργειακούς φόρους θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν 
για να χρηματοδοτηθεί η μείωση της φορολόγησης που επιβάλλεται στην 
εργασία. Ως προς το ζήτημα αυτό, ορισμένοι εκπρόσωποι τάχθηκαν υπέρ της 
αύξησης των ενεργειακών φόρων, υπενθυμίζοντας ότι πολλά κράτη μέλη 
είχαν ήδη προσφύγει σ' αυτή την εναλλακτική λύση. Οι ενεργειακοί φόροι 
θεωρήθηκαν ως ένα πεδίο που προσφέρει δυνατότητες συλλογής σημαντικών 
φορολογικών εσόδων, αν και οι φόροι αυτοί ανέρχονται ήδη σε σχετικά 
υψηλά επίπεδα σε ορισμένα κράτη μέλη. Άλλοι οικολογικοί φόροι, των 
οποίων η βάση επιβολής είναι πιο περιορισμένη, δεν θεωρήθηκαν ότι 
παρουσιάζουν αξιόλογες δυνατότητες για την αποκόμιση σημαντικών 
φορολογικών εσόδων, ιδίως, εάν μέσω των φόρων αυτών, επιτυγχάνεται 
πραγματικά η αλλαγή των συμπεριφορών. Πάντως, σύμφωνα με άλλους 
εκπροσώπους η προσφυγή στους ενεργειακούς και οικολογικούς φόρους με 
σκοπό την ελάφρυνση της φορολόγησης που επιβάλλεται στην εργασία δεν 
διανοίγει τόσο ενδιαφέρουσες προοπτικές, ιδίως εάν την ίδια πολιτική δεν 
ακολουθήσουν και άλλες χώρες. Υπογραμμίστηκε επίσης ότι οι δυνητικές 
αρνητικές επιπτώσεις που θα προκαλέσει στην ανταγωνιστικότητα μια 
αύξηση των φόρων επί της ενεργειακής κατανάλωσης των επιχειρήσεων, θα 
μπορούσαν να αμβλυνθούν εάν θεσπιστεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση ένα κοινό 
πλαίσιο για τους οικολογικούς φόρους. 
VI. Η ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ 
Ενίσχυση του συντονισμού 
6.1 Στο τελευταίο αυτό μέρος της έκθεσης, η Επ,ιτροπή παρουσιάζει τα 
συμπεράσματα που εξήγαγε από τις τέσσερις συνεδριάσεις της Ομάδας 
υψηλού επιπέδου. Τα συμπεράσματα αυτά βασίζονται, αφενός, στο έγγραφο 
το οποίο εκπονήθηκε για την άτυπη σύνοδο του συμβουλίου Ecofin στη 
Βερόνα και αφετέρου στις σκέψεις που διατυπώθηκαν στο πλαίσιο της 
Ομάδας υψηλού επιπέδου καθώς και στις κλήσεις για ανάληψη 
πρωτοβουλίας εκ μέρους της ΣΕΣ, της UNICE και του κ. Onno Ruding. 
6.2 Η Επιτροπή επιθυμεί να υπενθυμίσει ότι, στο φορολογικό τομέα, κάθε 
πρόταση για ανάληψη κοινοτικής πρωτοβουλίας θα πρέπει να λαμβάνει 
πλήρως υπόψη τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας. Δεν 
θεωρεί ότι η εναρμόνιση των φορολογικών συστημάτων αποτελεί 
αυτοσκοπό. Δηλώνει ότι τάσσεται μάλλον υπέρ μιας ρεαλιστικής 
προσέγγισης η οποία θα προσφέρει στα κράτη μέλη αποτελεσματικότερα 
μέσα για να προστατευθούν από την απώλεια της εθνικής φορολογικής τους 
κυριαρχικός προς όφελος των αγορών. 
6.3 Πώς μπορεί να επιτευχθεί καλύτερη συνεργασία σε κοινοτικό επίπεδο; Κατά 
τη γνώμη των εκπροσώπων, υφίσταται εμφανής ανάγκη να συσταθεί ομάδα 
στο πλαίσιο της οποίας τα κράτη μέλη και η Επιτροπή θα μπορούν να 
ανταλλάσσουν πληροφορίες και να εξετάζουν τις φορολογικές πολιτικές. 
14 
6.4 Μια τέτοια ομάδα, την προεδρία της οποίας θα αναλάβει η Επιτροπή, θα 
μπορούσε να προσφέρει μια στρατηγική θεώρηση των φορολογικών 
πολιτικών και των εργασιών των υφιστάμενων σήμερα ειδικευμένων ομάδων 
που απαρτίζονται από εκπροσώπους της Επιτροπής και των κρατών μελών 
(που καλύπτουν την έμμεση φορολογία, την άμεση φορολογία και τη μείωση 
του μη μισθολογικού κόστους της εργασίας). Σκοπός της ομάδας αυτής θα 
ήταν να διευκολυνθεί ο προσδιορισμός ορισμένων βασικής σημασίας 
πρωτοβουλιών (νομοθετικής ή άλλης φύσεως) οι οποίες, θεωρούμενες από 
συνολική άποψη, θα μπορούσαν να συμβάλουν στην επίτευξη ουσιαστικών 
στόχων της Κοινότητας, όπως αυτοί που προσδιορίστηκαν στην Φλωρεντία, 
διασφαλίζοντας ταυτόχρονα την φοροεισπρακτική ικανότητα των κρατών 
μελών. 
6.5 Μια πιο εντατική ανταλλαγή πληροφοριών για τις πολιτικές και τα 
λαμβανόμενα στα άλλα κράτη μέλη μέτρα θα προσφέρει στην ομάδα τη 
δυνατότητα να αντιμετωπίσει το ζήτημα του φορολογικού ανταγωνισμού. 
Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή προτίθεται να παρουσιάσει ορισμένες 
πρωτοβουλίες, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται και ορισμένες ήδη 
προταθείσες από τους εκπροσώπους. Οι πρωτοβουλίες αυτές θα έχουν ως 
στόχο: 
• την αναζήτηση ευρείας συμφωνίας για τα είδη μέτρων που θεωρούνται 
επιβλαβή σε κοινοτικό πλαίσιο· 
• τον καθορισμό κοινών κανόνων σε ορισμένους τομείς («κώδικας καλής 
συμπεριφοράς»)· 
• την καθιέρωση πιό αυξημένου συντονισμού για τα μέτρα που λαμβάνουν οι 
φορολογικές αρχές των κρατών μελών, προκειμένου να αποτραπούν οι 
επιβλαβείς για το γενικό συμφέρον σ\τνέπειες του φορολογικού 
ανταγωνισμού· 
• την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ φορολογικών αρχών στο πλαίσιο των 
κοινών τους προσπαθειών για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και της 
φοροαποφυγής. 
6.6 Πέρα από τους προαναφερθέντες τομείς, η ομάδα θα μπορούσε επίσης να 
αποτελέσει ένα ιδιαίτερα πολύτιμο πλαίσιο για την εξέταση των μείζονος 
σημασίας πολιτικών επιπτώσεων ορισμένων ειδικών ζητημάτων. Μεταξύ 
των ζητημάτων αυτών, για πολλά από τα οποία ήδη έχουν κάνει λόγο οι 
εκπρόσωποι των υπουργών οικονομικών, περιλαμβάνονται ιδίως: 
• ο ρόλος, Τ] λειτουργία και η δυνατότητα συντονισμού των συμβάσεων για 
θέματα διπλής φορολόγησης· 
• η απλούστευση του φορολογικού περιβάλλοντος των επιχειρήσεων, και 
ιδίως των MME· 
• τα προβλήματα αλληλεπίδρασης μεταξύ φόρων και κοινωνικών εισφορών, 
ιδιαίτερα στην περίπτωση των διασυνοριακών εργαζομένων 
15 
• η φορολόγηση των διεθνών υπηρεσιών και η επίπτωση των νέων 
τεχνολογιών. 
6.7 Τέλος, είναι απαραίτητο να συνεχισθούν οι εργασίες για την αλληλεπίδραση 
μ,εταξύ της φορολογίας και των κοινο')ν κοινοτικοί στόχων που 
προσδιορίστηκαν στη Φλωρεντία, δηλαδή της επιχείρησης, της απασχόλησης 
και του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές που 
προτείνονται στη συνέχεια. 
Οι επιχειρήσεις και η ενιαία αγορά 
6.8 Εάν στόχος είναι η πλήρης αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων που προσφέρει 
η ενιαία αγορά και η τόνωση της επιχειρηματικής δραστηριότητας, πρέπει να 
καταπολεμηθούν με αποφασιστικό τρόπο τα φορολογικής φύσεως εμπόδια 
που παρακωλύουν την οικονομική δραστηριότητα στην Ένωση. Η 
κατάργηση των εμποδίων στις διασυνοριακές ροές εισοδημάτων και 
κεφαλαίων θα μειώσει τον πολύπλοκο χαρακτήρα, και ως εκ τούτου το 
κόστος των οικονομικών δραστηριοτήτων. Μακροπρόθεσμα, ένα ουδέτερο 
από φορολογική άποψη περιβάλλον που θα διευκολύνει τις επιχειρηματικές 
δραστηριότητες και τη δημιουργία πλούτου, θα αποτελέσει ένα από τα 
ασφαλέστερα μέσα για τη διασφάλιση της ανταγωνιστικότητας η οποία είναι 
ζωτικής σημασίας στοιχείο σε ένα διεθνές περιβάλλον. 
6.9 Η Επιτροπή, παρότι έχει επίγνωση του ευαίσθητου χαρακτήρα αυτού του 
τομέα και των σχετικών δυσχερειών, θεωρεί απαραίτητη τη λήψη μέτρων για 
την άρση αυτών των εμποδίων. Είναι επίσης πεπεισμένη ότι απαιτείται η 
καταβολή κοινών προσπαθειών για την θέσπιση φορολογικών συστημάτων 
που δεν θα προκαλούν φαινόμενα στρέβλωσης και θα είναι προσαρμοσμένα 
στις ανάγκες της ενιαίας αγοράς. Μέχρι σήμερα, ορισμένα εμπόδια για την 
ελεύθερη κυκλοφορία και την εφαρμογή των αρχών περί μη εισαγωγής 
διακρίσεων που προβλέπονται από τις συνθήκες αποτέλεσαν το αντικείμενο 
αποφάσεων του ευρωπαϊκού δικαστηρίου, σε περιπτώσεις κατά τις οποίες τα 
εθνικά δικαστήρια έκριναν ότι φορολογικού χαρακτήρα αποφάσεις ενδέχεται 
να επηρεάσουν δυσμενώς την ομαλή λειτουργία της ενιαίας αγοράς. Εάν η 
τάση αυτή επιβεβαιωθεί και δεν υποστηριχθεί από άλλο είδος ενεργειών 
ενδέχεται να οδηγήσει σε μια αποσπασματική προσέγγιση, η οποία σε καμία 
περίπτωση δεν θα μπορούσε να υποκαταστήσει τη συνεργασία ως μια 
βιώσιμη, εναλλακτική λύση. 
6.10 Με βάση τα προαναφερθέντα, η Επιτροπή επέλεξε τέσσερις τομείς για τους 
οποίους κρίνει απαραίτητη την ανάληψη πρωτοβουλίας, προκειμένου να 
δημιουργηθούν φορολογικές συνθήκες οι οποίες θα επιτρέψουν στην ενιαία 
αγορά να λειτουργήσει κατά τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο. Η Επιτροπή 
προτίθεται: 
• να συνεχίσει το πρόγραμμα εργασίας της για τη θέσπιση ενός νέου κοινού 
συστήματος ΦΠΑ· 
• να υποβάλλει νέες προτάσεις για την άρση του φορολογικού χαρακτήρα 
εμποδίων στις διασυνοριακές οικονομικές δραστηριότητες, αρχίζοντας με 
την πρόταση σχετικά με την καταβολή τόκων και δικαιωμάτων μεταξύ 
συνδεδεμένων εταιρειών 
16 
• να (χποσαφηνίσει το πεδίο εφαρμογής και να βελτιώσει το βαθμό συνοχής 
κατά την εφαρμογή των κοινοτικών κανόνων ανταγωνισμού, 
συμπεριλαμβανομένων των κανόνων σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις· 
• να αναλάβει δέσμευση για τη βελτίωση των δυνατοτήτων συνεργασίας και 
αμοιβαίας συνδρομής μεταξύ των φορολογικών διοικήσεων· ο στόχος αυτός 
μπορεί να επιτευχθεί ιδίως με την υποβολή ειδικών προτάσεων οι οποίες θα 
προβλέπουν τρόπους συνεργασίας και την ενίσχυση της αμοιβαίας 
συνδρομής όσον αφορά την είσπραξη των φόρων. 
6.11 Σχετικά με το ζήτημα της φορολόγησης των αποταμιεύσεων, η Επιτροπή 
θεωρεί ότι η σημερινή κατάσταση προκαλεί στρεβλώσεις, των οποίων η 
σοβαρότητα είναι τέτοια που απαιτεί την ανάληψη σχετικής πρωτοβουλίας. 
Εκτιμά ότι η θέσπιση ελάχιστης κράτησης στην πηγή, σύμφωνα με τις αρχές 
που προβλέπονται στην πρόταση της του 1989, θα αποτελούσε ένα πρώτο 
χρήσιμο βήμα. Πράγματι, το μέτρο αυτό δεν θα νομιμοποιούσε την αρχή του 
τραπεζικού απορρήτου και θα εξασφάλιζε ένα ελάχιστο επίπεδο 
φορολόγησης όλων των εισοδημάτων από τόκους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. 
Η Επιτροπή ζητεί συνεπώς από το Συμβούλιο να επαναλάβει επειγόντως την 
εξέταση της υφιστάμενης πρότασης σχετικά με τη φορολόγηση των 
εισοδημάτων από τις αποταμιεύσεις. 
Προώθηση της απασχόλησης 
6.12 Υπάρχει ευρεία συναίνεση σχετικά με το ότι, για να προωθηθεί η 
απασχόληση, είναι απαραίτητο να αντιστραφεί η σημερινή τάση της 
διάρθρωσης των φόρων, η οποία συνίσταται στην συνεχώς βαρύτερη 
φορολόγηση της εργασίας σε σχέση με άλλες φορολογικές βάσεις. Η 
Επιτροπή υπογραμμίζει ότι, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, τα 
κράτη μέλη πρέπει να μπορούν να επιλέγουν ελεύθερα τη μέθοδο που θα 
εφαρμόσουν για την ελάφρυνση της φορολογικής πίεσης επί της εργασίας, 
καθώς και τα μέσα χρηματοδότησης αυτής της φορολογικής ελάφρυνσης. 
Πάντως, κάθε πιθανή λύση χρηματοδότησης υπόκειται σε περιορισμούς: ο 
κάθε περιορισμός πρέπει να ληφθεί υπόψη, συμπεριλαμβανομένης της 
δυνατότητας προσφυγής σε συνδυασμό λύσεων. Η Επιτροπή εκτιμά ότι 
πρέπει να εντατικοποιηθεί η ανταλλαγή πληροφοριών και εμπειριών που 
λαμβάνουν χώρα κατά την περίοδο αυτή και αφορούν τα εν λόγω ζητήματα, 
μετά τη δημοσίευση της έκθεσης της για το μέλλον της κοινωνικής 
προστασίας στην Κοινότητα. 
17 
6.13 βραχυπρόθεσμα, τα ληφθέντα (χπό πολλά κράτΐ| μέλη μέτρα για τη μείωση 
του μη μισθολογικού κόστους εργασίας ορισμένων κατηγοριών 
εργαζομένων, ιδίως των εργαζομένων με περιορισμένα επαγγελματικά 
προσόντα ή εκείνων που απασχολούνται για πρώτη φορά, δεν οδήγησαν 
ακόμα, υπό την παρούσα οικονομική κατάσταση, σε αισθητή μείωση της 
ανεργίας. Πάντως, από την κτηθείσα σχετική εμπειρία προκύπτει ότι οι 
συνέπειες τους για την απασχόληση μπορούν να ενισχυθούν σημαντικά εάν 
προηγουμένως έχουν σχεδιασθεί με τη δέουσα φροντίδα. II 
αποτελεσματικότητα των μέτρων αυτών μπορεί να βελτιωθεί εάν 
συνδυασθούν με τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και συνδεθούν, κατά 
τρόπο ευέλικτο, με εμπειρίες οι οποίες συνεπάγονται μεταβολές της 
οργάνωσης της εργασίας ή του χρόνου εργασίας. Εξάλλου, εάν καταβληθεί 
μέριμνα ώστε τα μέτρα αυτά να είναι όσον το δυνατόν απλούστερα, η 
χρησιμοποίηση τους θα ενθαρρυνθεί και το κόστος εφαρμογής τους, ιδίως 
για τις μικρότερες επιχειρήσεις, θα ελαχιστοποιηθεί. Δεδομένου ότι οι MME 
είναι η κύρια πηγή νέων θέσεων απασχόλησης στην Ένωση, οι φορολογικές 
πολιτικές θα πρέπει επίσης να διευκολύνουν και να ενισχύουν την ικανότητα 
τους για δημιουργία θέσεων απασχόλησης. Παρομοίως, κατά τη φορολόγηση 
των επιχειρήσεων, μια καταλληλότερη αντιμετώπιση, των δαπανών σε άϋλες 
επενδύσεις θα συνέβαλε στην ανάπτυξη των επαγγελματικών προσόντων, 
στην αύξηση των ικανοτήτων, καθώς και στη βελτίωση των στρατηγικών σε 
θέματα καινοτομίας. 
6.14 Σε πιό μακροπρόθεσμη βάση, η Επιτροπή θεωρεί ότι θα ήταν ιδιαιτέρως 
επωφελής ο συντονισμός των φορολογικών μέτρων και η παρουσίαση τους 
ως ένα αναπόσπαστο τμήμα των αναληφΟεισών σε κοινοτική κλίμακα, 
προσπαθειών για τη μείωση της ανεργίας. Είναι ζωτικής σημασίας να 
πεισθούν οι οικονομικοί φορείς ότι οι σχετικές με τις φορολογικές 
διαρθρώσεις αποφάσεις θα αποσκοπούν από τώρα και στο εξής στην 
προώθηση της απασχόλησης. Ένας τέτοιος συντονισμός θα ήταν ιδιαιτέρως 
χρήσιμος στο πλαίσιο των λαμβανομένων μέτρων για την αντιστροφή της 
τάσης η οποία μέχρι τώρα, και επί μεγάλο χρονικό διάστημα, χαρακτηρίζει 
τη διάρθρωση της φορολογίας, ενώ παράλληλα θα συνέβαλε στο να 
προσδώσει την απαιτούμενη αξιοπιστία σχετικά με την εφαρμογή του 
Ευρωπαϊκού Συμφώνου Εμπιστοσύνης. 
Το περιβάλλον 
6.15 Όσον αφορά το περιβάλλον, η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι πρέπει να 
μελετηθούν οι επιπτώσεις από μια αυξημένη χρησιμοποίηση των 
οικολογικών και ενεργειακών φόρων. Πάντως, από τις εφαρμοζόμενες 
σήμερα πρακτικές προκύπτει ότι ο καλύτερος τρόπος για επίτευξη των 
καθορισθέντων στόχων σε θέματα περιβάλλοντος είναι ο συνδυασμός των 
φορολογικών μέσων με άλλα μέτρα, εφαρμοζόμενα κατά τρόπο συνεπή και 
σταθερό με σκοπό την αλλαγή των συμπεριφορών. Κατά την επιλογή των 
μέσων που πρόκειται να τεθούν σε εφαρμογή, θα πρέπει να αξιολογούνται με 
προσοχή οι επιπτώσεις τους στην ανταγωνιστικότητα, την απασχόληση και 
το περιβάλλον. 
18 
6.16 Παρότι ο κατάλληλος συνδυασμ,ός των μέσων για την επίτευξη των στόχων 
της περιβαλλοντικής πολιτικής μπορεί να είναι ο ίδιος για όλα τα κράτη 
μέλη, πρέπει να καταβληθεί προσπάθεια ώστε οι τυχόν διαφορές να είναι 
συμβιβάσιμες με την ομαλή λειτουργία της ενιαίας αγοράς. Για το σκοπό 
αυτό, η Επιτροπή θα υποβάλλει σύντομα ανακοίνωση προς τα κράτη μέλη, η 
οποία θα περιλαμβάνει κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τη 
χρησιμοποίηση των οικολογικών φόρων βάσει του ισχύοντος κοινοτικού 
δικαίου. 
6.17 Παρότι εναπόκειται στα κράτη μέλη να κρίνουν το βαθμό στον οποίο τα 
φορολογικά μέσα είναι απαραίτητα για την επίτευξη των περιβαλλοντικών 
στόχων, ωστόσο, επισημάνθηκε σαφώς ένας τομέας στον οποίο κρίνεται 
απαραίτητη η ανάληψη κοινοτικής πρωτοβουλίας. Πρόκειται για τη 
φορολόγηση των ενεργειακών προϊόντων η οποία, μεταξύ άλλων, 
διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στο να έχει επιτευχθεί, μέχρι το έτος 2000, η 
σταθεροποίηση των εκπομπών C02 στα επίπεδα του 1990. Στο πλαίσιο αυτό, 
η Επιτροπή θα υποβάλλει νέες προτάσεις για τη φορολόγηση των 
ενεργειακών προϊόντων πριν από τα τέλη του έτους. Οι προτάσεις αυτές θα 
προβλέπουν ένα κοινό πλαίσιο το οποίο θα παρέχει στα κράτη μέλη τη 
δυνατότητα κλιμάκωσης της φορολογίας σε συνάρτηση με την επικρατούσα 
κατάσταση στο εσωτερικό τους, και με παράλληλη τήρηση των κανόνων που 
διέπουν την ομαλή λειτουργία της ενιαίας αγοράς. 
Συμπεράσματα 
6.18 Λαμβάνοντας υπόψη την ανάλυση και τις προαναφερθείσες κατευθυντήριες 
γραμμές, η Επιτροπή θεωρεί ότι υφίσταται επείγουσα ανάγκη επίτευξης 
προόδου τόσο όσον αφορά τα ειδικά ζητήματα όσο και τον γενικότερο 
προσανατολισμό των φορολογικών πολιτικών. Η σύσταση ομάδας για τη 
φορολογική πολιτική θα μπορούσε να αποδειχθεί χρήσιμη για την επίτευξη 
και τη διασφάλιση προόδου σε όλους αυτούς τους τομείς. Σε πιό 
μακροπρόθεσμη βάση, η εν λόγω ομάδα θα μπορούσε να προετοιμάσει το 
έδαφος για τη σύναψη γενικής συμφωνίας με την οποία θα διασφαλίζεται ο 
καλύτερος δυνατός προσανατολισμός των φορολογικών πολιτικών 
προκειμένου να επιτευχθούν οι καίριας σημασίας στόχοι της Ένωσης, 
προστατεύοντας ταυτόχρονα τις φορολογικές βάσεις από έναν αθέμιτο 
φορολογικό ανταγωνισμό. 
6.19 Η Επιτροπή καλεί το Συμβούλιο: 
(i) να σημειώσει την παρούσα έκθεση και να την υποβάλει στο Ευρωπαϊκό 
Συμβούλιο· 
(ii) να αφιερώσει μια από τις προσεχείς συνεδριάσεις του στη σφαιρική 
εξέταση τόσο των προτάσεων που έχει ήδη υποβάλει η Επιτροπή όσο και των 
πιθανών μελλοντικών ενεργειών 
(iii) να συμφωνήσει για την συνέχιση των εργασιών της ομάδας και να 
εγκρίνει τις βασικές κατευθυντήριες γραμμές του προγράμματος εργασίας 
της Επιτροπής, οι οποίες εκτίθενται στην παρούσα έκθεση. 
19 

ISSN 0254-1483 
COM(96) 546 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 09 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-96-547-GR-C 
ISBN 92-78-10718-2 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουξεμβούργο 
<*>