Αριθ.02^8 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 141091 
^ν^^^^^γ^τ^ν^π^^λ^^^τ^νΕ^π^^^^Ι 
(91^2^18^ 
Στις19Αεκεμβρίου 1990, και σύμφωνα με το άρθρο 20, εδάφιο4του εσωτερικού κανονισμού,η 
Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε να καταρτίσει γνωμοδότηση για την απασχόληση 
στην Ευρώπη ^-1990. 
Τοτμήμακοινωνικών,οικογενειακων,εκπαιδευτικωνκαι πολιτισμικών Οεμάτων,στο οποίο ανατέθηκε 
ηπροετοιμασία των σχετικών εργασιων,επε^εργάσΟηκε τη γνωμοδότηση του στις 1]1ουνίου 1991,με 
βάση την εισηγητική έκθεση του κ. ϋν^^πί. 
ϋθικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπήκατάτην288η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της4ης 
Ιουλίου 1991^υιοθετησε με ^ήφους!10υπερ,9κατά και 2^ αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
1. Εξαγωγή ^τη διατήρηση της μακρόχρονης ανεργίας, 
1.1. ^ΟΚΕ επικροτεί την έκθεση της Επιτροπής ^Η απα­
σχόληση στην Ευρωπη^1990^,ηοποία, όπως καιηπροη-
γούμενη αποτελεί την υλοποίηση της υποχρέωσης που ανέ­
λαβε σχετικάηΕπίτροπος κυρία Παπανδρέου, υποχρέωση 
πούστη συνεχειαεντάχΟηκεστοπρόγραμμακοινωνικής δρά­
σης 
1.2. ^έκθεση ανταποκρίνεται στην ανάγκη στατιστικού 
σχεδιασμού και παρακολούθησης του συνόλου των δεδομε 
νων για την απασχόληση και παρέχει μια μάλλον ευρεία και 
πλήρη θεώρηση της προβληματικής και της εφαρμογής των 
σχετικών κοινοτικών προγραμμάτων. 
1.1 υπογραμμίζεται ότιηέκΟεσηδεν έλαβε υπό^η τις 
απροσδόκητες ε^ελί^εις που σημειώνονται στις οικονομικές 
δομές των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης^ 
οι οικονομικές μεταρρυθμίσεις που άρχισαν οι κυβερνήσεις 
αυτών των χωρών είναι αποτέλεσμα τέτοιων αναστατώσεων 
που επιβάλλουν μια μερική τουλάχιστον αναθεώρηση των 
μεταβλητών της συνολικής κοινοτικής εσωτερικής ζήτησης 
(επίπεδο καταναλώσεων,επενδύσεων,ε^αγωγών και εισαγω­
γών δημόσιων δαπανών^. 
1.4. Ακόμη λιγότερο αναμενόταν, την εποχή δημοσίευσης 
τηςέκΟεσης, η επε^εργασίαμιαςσφαιρικήςστρατηγικής 
απορρόφησης και κοινωνικής ένταξης των εργαζομένων που 
μεταναστεύουν από τηνΑνατολική Ευρώπη,δεδομένου του 
πρόσφατουχαρακτήρατουφαινομένουκαιτηςαπουσίαςμιας 
ανάλυσης και μιας στρατηγικής για μια παλαιότερη μετανά 
στευση,εκείνη δηλαδή των χωρών τουΝότου.Στον τομέα 
αυτό οι πολιτικές πρέπει να βρίσκονται σε αρμονία με την 
οικονομική κατάσταση και την αγορά εργασίας. 
Ιό. ^ΟΚΕ αναγνωρίζει ότι ορισμένα θέματα προτεραιό­
τητας και γενικής εμβέλειας τονίζονται από την Επιτροπής 
θέματα π.χ. που αφορούνε 
^την αύξηση της απασχόλησης που δεν συνοδεύεται από 
αντίστοιχη μείωση της ανεργίας, ^την ανάπτυξη νέων και άτυπων μορφών εργασίας, για τις 
οποίες δεν υπάρχουν ακόμα επαρκείς ρυθμίσεις και οι 
οποίες παρουσιάζουν δυσχέρειες στον εντοπισμό και την 
πρόβλεψη τους, 
^την αύξηση της γυναικείας απασχόλησης, που συνδέεται 
με προβλήματα ποιότητας της εργασίας και με μέτρα που 
θα τη συνδυάζουν με οικογενειακές ευθύνες, 
^την επίπτωση της αναδιάρθρωσης^τομεακής, διαχειρι-
στικής,τεχνολογικής,κλπ.^καιτου φαινομένου των 
συγχωνεύσεων^συγκεντρώσεων στην απασχόληση και 
την οικονομική και κοινωνική συνοχή, 
^την επαγγελματική κατάρτιση,τα προσόντα και τηνκινη^ 
τικότητα στην ΕΟΚ στο πλαίσιο των πραγματοποιούμε 
νων μεταβολών καιτων νέων αναγκών της κοινοτικής 
αγοράς εργασίας, 
^τη σχέση μεταξύ περιβάλλοντος, ανάπτυξης και απασχό­
λησης. 
1.^. Ηέκθεση τονίζει επίσηςδεόντωςτρία νευραλγικά 
σημεία μεγάλης σημασίας στην ^πρόκληση του1992^ για 
την απασχόλησης 
^με εξαίρεση το ^σκληρό πυρήνας που αποτελείημακρο 
χρόνια ανεργία,ηανεργία στην Ευρώπη δεν αποτελεί ένα 
στατιστικό φαινόμενο αλλά, αντιθέτως, παρουσιάζει μια 
κυμαινόμενη πορείαπουΟίγεικάθεφορά διαφορετικά 
στρώματα του πληθυσμού, 
^αντίθετα με τα προβλεπόμενα,το κόστος του εργατικού 
δυναμικού ανά μονάδα παραγομένου προϊόντος δεν αλλά-
^ειπολύστοεσωτερικότης Κοινότητας(αυτόγενικά 
οφείλεται στην αντιστοιχία μετα^ύεπιπέδωνμισΟών,προ 
σόντων και συντελεστή παραγωγικότητας^, 
^τα επίπεδα μισθών έχουν συνεπώς σχετική σημασία στις 
αποφάσειςγιαεγκαταστάσειςπαραγωγικώνμονάδωνστην 
προοπτική της υλοποίησης της ενιαίας αγοράς. 
14. 10. 91 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 269/59 
2. Το «1992» και η απασχόληση 
2.1. Από το 1986 η Κοινότητα παρουσιάζει οικονομική 
ανάπτυξη της τάξης του 3,5 % και αύξηση της απασχόλησης 
κατά 1,5% που ισοδυναμεί με επτά εκατομμύρια περίπου 
θέσεις εργασίας. Παρά το θετικό αυτό αποτέλεσμα, που εντάσ­
σεται στους στόχους για το 1992, η πραγματική ανεργία 
μειώθηκε μόνο κατά 1 %. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τα 
δύο τρίτα των νέων θέσεων απασχόλησης καταλαμβάνονται 
από γυναίκες που εντάσσονται για πρώτη φορά στην αγορά 
εργασίας και, επίσης, στο ότι το 40% των νέων θέσεων 
που είναι μερικού χρόνου, δεν συμβάλλει στην πραγματική 
αύξηση της απασχόλησης. Αυτό σημαίνει ότι μόνο μία στις 
οκτώ νέες θέσεις εργασίας έχει καλυφθεί από ανέργους. 
2.2. Οι προοπτικές αύξησης της απασχόλησης κατά τα 
έτη 1990-1991 είναι της ίδιας τάξης: αύξηση κατά 1 % που 
αντιστοιχεί στη δημιουργία 3 εκατομμυρίων θέσεων απασχό­
λησης. Συνολικά, το εργατικό δυναμικό θα αυξηθεί σε δύο 
χρόνια κατά 2 εκατομμύρια περίπου άτομα με έναν υψηλότερο 
συντελεστή γυναικείας απασχόλησης, που παραμένει όμως 
χαμηλότερος από εκείνον των άλλων αναπτυγμένων χωρών. 
2.3. Τα ανωτέρω έχουν ως αποτέλεσμα να παραμένει γενικά 
αμετάβλητη η ανεργία στην ΕΟΚ, παρά την αύξηση της 
απασχόλησης μέχρι σήμερα και την προβλεπόμενη αύξηση 
μέχρι το 1992. Στη σημερινή κατάσταση ούτε οι μηχανισμοί 
της αγοράς, ούτε τα μέτρα που λαμβάνονται για το 1992 είναι 
σε θέση να δώσουν τη δέουσα απάντηση σ' αυτό το πρόβλημα. 
Ο καθορισμός και η εφαρμογή μιας αυθεντικής κοινοτικής 
στρατηγικής για την απασχόληση αποτελεί μια πρόκληση 
που πρέπει να αντιμετωπισθεί. Για το σκοπό αυτό, η αναθεώ­
ρηση των κοινωνικών διατάξεων των συνθηκών, που συζητεί­
ται στη Διακυβερνητική Συνδιάσκεψη, θα έπρεπε να έχει 
ως αποτέλεσμα, με νέες νομικές βάσεις για τις κοινωνικές 
ρυθμίσεις, τη δυνατότητα ανάπτυξης μιας στρατηγικής για 
την απασχόληση, με μικρότερες πολιτικές δεσμεύσεις σχε­
τικά με την ομοφωνία που είναι ακόμη αναγκαία στον τομέα 
αυτό. 3.2. Για παράδειγμα, η Επιτροπή υπογραμμίζει το σημα­
ντικό ρόλο που θα έχουν οι διαρθρωτικοί πόροι όσον αφορά 
την απασχόληση, και τονίζει ότι θα διπλασιασθούν έως το 
1993 μέχρι να φθάσουν το 25 % του προϋπολογισμού της ΕΟΚ 
και ότι θα χρησιμοποιηθούν κατά 60% σε υποανάπτυκτες ή 
φθίνουσες περιοχές. Δεν αναφέρεται επαρκώς στην ανάγκη 
να υπάρχει ένα κοινοτικό πλαίσιο στόχων για την οικονομική 
και κοινωνική συνοχή προς την οποία να αποβλέπουν οι 
πόροι των διαρθρωτικών ταμείων. Ιδιαίτερα δεν εξετάζει τον 
τρόπο με τον οποίο οι κοινοτικοί αυτοί πόροι θα μπορούσαν 
να επενδυθούν σε βιομηχανικούς τομείς σε φάση αναδιάρθρω­
σης ή προσαρμογής λόγω της ολοκλήρωσης της εσωτερικής 
αγοράς, για την προστασία ή διαφοροποίηση της απασχόλη­
σης που κινδυνεύει από τα μέτρα για το 1992. Η Επιτροπή 
δεν προτείνει μια εναλλακτική στρατηγική απασχόλησης γι' 
αυτούς τους τομείς ώστε να αποφευχθούν απότομες και βίαιες 
αντιδράσεις της αγοράς. 
3.3. Υπογραμμίζεται επίσης ένα αρκετά ανησυχητικό γεγο­
νός: μόνο το 2,5% του ακαθάριστου εγχωρίου προϊόντος 
των κρατών μελών επενδύεται σε προγράμματα που αφορούν 
άμεσα την αγορά εργασίας. Είναι θεμιτό να διερωτάται κανείς 
γιατί δεν προτείνονται μια στρατηγική και ανάλογες πολιτι­
κές για την αισθητή αύξηση αυτών των ουσιαστικών πόρων 
για την εγγύηση της απασχόλησης, της σημερινής και της 
μελλοντικής, που θα την καθιστούν ορθολογικότερη και θα 
βελτιώνουν τους στόχους της. 
3.4. Τονίζεται τέλος ότι η λεπτομερής ανάλυση που περι­
λαμβάνει η έκθεση παραβλέπει, ή καλύτερα μεταθέτει την 
ανάγκη σύνδεσης της οικονομικής πολιτικής με τις επιπτώ­
σεις στην αγορά εργασίας και την υλοποίηση των θεμελιωδών 
κοινωνικών δικαιωμάτων των εργαζομένων που καταχωρού­
νται στον Κοινωνικό Χάρτη. Ενώ η Επιτροπή έχει να παρου­
σιάσει μια σειρά προτάσεων για την αναθεώρηση των κοινω­
νικών διατάξεων των Συνθηκών (αναδιατύπωση των άρθρων 
117,118,118 Α, 118 Β, 119,120 και 121). 
3. Η ανεπάρκεια μιας κοινοτικής στρατηγικής 
3.1. Η έκθεση της Επιτροπής για την απασχόληση το 1990 
αποτελεί βέβαια μια χρήσιμη πηγή ενημέρωσης και προβλη­
ματισμού σε κοινοτικό επίπεδο, φανερώνει όμως μια ανησυ­
χητική αδυναμία και παράβλεψη: δεν αναφέρει καμία αυθε­
ντική δυνατή κοινοτική στρατηγική για την απασχόληση, 
παρά το γεγονός ότι η Επιτροπή είχε θεωρήσει, στην προη­
γούμενη έκθεση, τη «Στρατηγική συνεργασίας για την ανά­
πτυξη και την απασχόληση» (που καταρτίσθηκε το 1985 και 
εγκρίθηκε από όλα τα κράτη μέλη), ως μια από τις βάσεις 
των σχετικών κοινοτικών πολιτικών. Απαριθμούνται διάφορα 
σχέδια και ειδικά προγράμματα, τα οποία όμως αναδεικνύο­
νται ως τμήμα των πολιτικών και μικροπολιτικών που δεν 
αποτελούν μέρος ενός συνεκτικού και οργανικού συνόλου 
για την αντιμετώπιση της πρόκλησης της απασχόλησης την 
οποία η ΕΟΚ και τα κράτη μέλη πρέπει ήδη να αντιμετωπί­
σουν από τώρα. Η οικονομική αιτιοκρατία, όσο και αν διορθώνεται και προ­
σανατολίζεται εν μέρει από εθνικές και κοινοτικές παρεμβά­
σεις, συνεχίζει να καταγράφει τα αποτελέσματα της χωρίς να 
λαμβάνει επαρκώς υπόψη το κατά πόσο τα αποτελέσματα 
αυτά ικανοποιούν ή όχι τις επιταγές της επίσημης αυτής 
κοινωνικής δέσμευσης. 
3.5. Λείπει, κυρίως, ένα γενικό κριτήριο εκτίμησης των 
οικονομικών δεδομένων και εκείνων της απασχόλησης, με 
μέτρο και σημείο αναφοράς το συγκεκριμένο νομοθετικό κεί­
μενο αποτελούμενο από τα διακηρυγμένα στο πλαίσιο του 
Κοινωνικού Χάρτη δικαιώματα, που έχουν ενταχθεί καταλλή­
λως στις προτάσεις της Επιτροπής για τη διακυβερνητική 
συνδιάσκεψη, σε κοινωνικά θέματα, και καθορισθεί ως στό­
χοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως: 
— βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και εργασίας, εγγύ­
ηση μιας δίκαιης κοινωνικής προστασίας, ενθάρρυνση 
Αριθ. C 269/60 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14.10.91 
του κοινωνικού διαλόγου, ανάπτυξη των ανθρώπινων 
πόρων και καταπολέμηση της περιθωριοποίησης, 
— αναβάθμιση του ρόλου των κοινωνικών εταίρων και της 
διαπραγματευτικής αυτονομίας τους σε ένα πλαίσιο διαδι­
κασιών που θα τους εντάσσει στη διαδικασία λήψης απο­
φάσεων της Ένωσης με βάση την αρχή της επικουρικότη­
τας, 
— συμμετοχή, ενημέρωση κα; διαβούλευση με τους εργαζο­
μένους, με την έννοια ότι αποτελούν ένα τομέα στον οποίο 
η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να συμπληρώνει και να στη­
ρίζει τη δράση των κρατών μελών, και να την κατευθύνει 
στην αναγκαία κοινωνική συναίνεση για την ενίσχυση 
της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων, της οικονο­
μίας στο σύνολο της και τη δημιουργία θέσεων απασχόλη­
σης, που αποτελούν βασικό όρο για τη δυναμική οικονο­
μική ανάπτυξη, όπως τονίζει ο Κοινωνικός Χάρτης. 
3.6. Πρέπει ωστόσο να προστεθεί ότι προκαλεί ανησυχία 
το ότι δεν γίνεται πλέον αναφορά στον κοινοτικό στόχο της 
πλήρους απασχόλησης ούτε στη βαθμιαία εναρμόνιση και 
στην πλήρη άσκηση των θεμελιωδών κοινωνικών δικαιωμά­
των. 
Εξάλλου, ορισμένες ρυθμίσεις εξακολουθούν να εξαρτώνται 
άμεσα από τη νομική βάση της ομοφωνίας (άρθρο 235), όπως 
συμβαίνει με την εναρμόνιση της κοινωνικής ασφάλισης, με 
τα συνδικαλιστικά δικαιώματα, το δικαίωμα απεργίας και το 
δικαίωμα εργασίας των εργαζομένων μεταναστών από τρίτες 
χώρες. 
4. Προς μια κοινοτική στρατηγική απασχόλησης 
4.1. Λόγω του πάγιου «ελλείμματος απασχόλησης», η 
ευρωπαϊκή κοινωνική πρόκληση για την περίοδο μετά το 
1992 σημαίνει πολύ περισσότερα από έναν απλό προσανατο­
λισμό ή αλλαγή στόχου από την οικονομική ανάπτυξη στην 
απασχόληση και από την απασχόληση στην περαιτέρω ανά­
πτυξη. 
4.2. Η ευρωπαϊκή «κοινωνική πρόκληση» θα πρέπει να 
περιλαμβάνει μια σειρά συγκεκριμένων και προβλεπτικών 
πολιτικών, αρθρωμένων και συμπληρωματικών μεταξύ τους. 
για την προώθηση και προετοιμασία της απασχόλησης που 
δεν θα αποτελεί μια απλή μεταβλητή των μεταβαλλόμενων 
αναγκών της αγοράς, αλλά θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες 
της και θα αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της. Άλλως, όπως 
υποστήριξε ήδη η ΟΚΕ: 
— «τα διάφορα πλεονεκτήματα και η οικονομική απόδοση 
της αγοράς πρέπει να στηρίζονται με μία μεθοδολογία 
προσαρμόσιμης εργασίας και με κατάλληλη κατάρτιση 
που θα μεγιστοποιούν το δυναμικό της απασχόλησης, 
— επιπλέον, οι προβλέψεις της αγοράς θα πρέπει να εντάσσο­
νται σε συντονισμένα προγράμματα απασχόλησης, εστια­
σμένα στις ανάγκες της κοινωνίας, όπως είναι η κατοικία, 
οι κοινωνικές και δημόσιες υπηρεσίες, η βελτίωση της 
ποιότητας της ζωής, η προστασία και η βελτίωση του περιβάλλοντος και των φυσικών πόρων, η διατήρηση και 
ανανέωση της πολιτιστικής κληρονομιάς, κλπ., που απο­
τελούν βασικές ανάγκες για την κοινωνική διάρθρωση 
της ευρωπαϊκής δημοκρατίας και από τις οποίες εξαρτάται 
η ελεύθερη αγορά» ('). 
4.3. Στα περισσότερα κράτη μέλη, στις εθνικές πολιτικές 
για την προώθηση της απασχόλησης, που συχνά εφαρμόζο­
νται εν μέρει και με μεγάλη διαφορά αποδοτικότητας, προστί­
θενται τα πολυάριθμα κοινοτικά προγράμματα και πρωτοβου­
λίες, που αναφέρονται στην έκθεση για την απασχόληση. 
Λείπει όμως μια σφαιρική προσέγγιση που είναι αναγκαία για 
την αντιμετώπιση των κοινών προβλημάτων που υπερβαίνουν 
την εθνική διάσταση. 
Στην προοπτική του 1992 αποτελεί επείγουσα ανάγκη ο 
συντονισμός των πολιτικών απασχόλησης στα πλαίσια μιας 
συνεπούς, κατανοητής και συμφωνημένης στρατηγικής. Η 
Κοινότητα θα πρέπει να δεχθεί αυτή την πρόκληση ώστε με 
την υλοποίηση της μεγάλης αγοράς να μην υπάρξουν «νικη­
τές και νικημένοι» στον κοινωνικό χώρο, με όλους τους 
κινδύνους και την πολιτική αποσταθεροποίηση που αυτό 
συνεπάγεται. Για το λόγο αυτό και χωρίς την πρόθεση να 
παρουσιάσει ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα για την απασχό­
ληση στην Ευρώπη, η ΟΚΕ προτείνει να διέπεται η κοινοτική 
στρατηγική για την απασχόληση από τις παρακάτω εκτιμή­
σεις: 
4.3.1. Ελαστικότητα και θεμελιώδη κοινωνικά 
δικαιώματα — Διαχείριση και συναί­
νεση 
Μια έντονη οικονομική ανάπτυξη που αποβλέπει σε καλύ­
τερη ποιότητα και σε υψηλότερο επίπεδο απασχόλησης στο 
βιομηχανικό τομέα, απαιτεί σημαντική πρόοδο των συνθηκών 
προσφοράς εργατικού δυναμικού. Για το λόγο αυτό η ΟΚΕ 
επανειλημμένα αναγνώρισε ότι οι ελαστικές μέθοδοι που επι­
θυμούν οι σύγχρονες επιχειρήσεις, που επιδιώκουν την αντα­
γωνιστικότητα, απαιτούν όχι την «απορρύθμιση» αλλά τη 
«λειτουργική προσαρμογή» των εργαζομένων στις ποιοτικές, 
τεχνολογικές και στρατηγικές μεταβολές. Απαιτείται συνε­
πώς εκ μέρους των επιχειρήσεων και των εργαζομένων άκαμ­
πτη θέληση για την προώθηση της συνεχούς κατάρτισης 
και, επομένως, επανειδίκευση των μισθωτών, στα πλαίσια 
διαλόγου, συμφωνιών που θα στοχεύουν στη συμμετοχή και 
συνεπώς στη «συναινετική πρόοδο». 
Το κοινοτικό πλαίσιο για την πρόοδο αυτή θα μπορούσε να 
έχει ως εξής: 
— «Η λειτουργική προσαρμογή», που είναι απαραίτητη στις 
σύγχρονες επιχειρήσεις θα πρέπει να διευκολύνεται και 
να εξισορροπείται με τη ρητή επιβεβαίωση της ΕΟΚ για 
την εγγύηση του δικαιώματος όλων των εργαζομένων στην 
αρχική και συνεχή κατάρτιση: οι επιδοτήσεις της ΕΟΚ 
στις επιχειρήσεις, μέσω των διαρθρωτικών ταμείων, θα 
πρέπει να εξαρτώνται από την τήρηση αυτού του δικαιώ­
ματος, το οποίο θα συνοδεύεται από ένα κοινοτικό μέσο 
διασφάλισης του. 
(') ΕΕ αριθ. C 201 της 7. 8. 1989. 
1^.10.^ Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ^^ 
^ Οι οικονομίες κ^ίμακος που επιδιώκουν οι επιχειρήσεις 
θα πρέπει να συνοδεύονται από θετικές δράσεις της ΕΟΚ 
γιατηδιατήρησητηςαπασχό^ησηςκαιτηνεπανειδί^ 
κευση των εργαζομένων 
^ΡΙμεγα^ύτερη αποδοτικότητα του κεφαλαίου που επιδιώ^ 
κουν οι επιχειρήσεις^ θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί 
καλύτερα στην κοινότητα με τη βοήθεια ενός ^οδηγού 
ΕΟΙ^σωστών πρακτικών^ ^που θα έχει επε^εργασθείη 
ευρωπαϊκή επιτροπή παρατηρητών για την απασχόλησης 
οοδηγός αυτός θα πρέπει να αναφέρει τις θετικές υπηρε^ 
σίεςστοντομέα της απασχόλησης^ όπωςπ.χ.ηπερίπτωση 
μείωσης του κόστους^ που επιτυγχάνεται ^όγω έντασης 
της παραγωγικότητας^ μείωσης και αναδιοργάνωσης του 
χρόνου εργασίας και συνεπώς δημιουργίας νέων θέσεων 
απασχόλησης. Ε^Αου.οιπροτάσειςοδηγίαςγιατην 
οργάνωση του χρόνου εργασίας^ οι ειδικές μορφές απα^ 
σχό^ησης^ηπροστασία των εγκύων γυναικών και^εχώ^ 
νων,ηενημέρωσηκαι διαβούλευση με τους εργαζομένους 
καιηπρόταση σχετικά με το αποδεικτικό στοιχείο της 
εργασιακής σχέσης^ μπορούν, όταν εφαρμοσθούν στα 
κράτη μέ^να αποτελέσουν τα ποιοτικά στοιχεία μιας 
ευρωπαϊκής στρατηγικής απασχόλησης 
^^εφαρμογή αυτών των λειτουργικών κοινοτικών μέσων 
πρέπει νασυνοδεύεταιαπό εμβάθυνση τουκοινωνικού 
διαλόγου καιαπό ενδεχόμενη έναρ^ησυ^ογικώνδια^ 
πραγματεύσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδος που θα σέβονται 
την απαραίτητη ελαστικότητα και την αρχή της επικουρώ 
κότητας. 
411 Αγορά εργασίας και ελεύθερη κυκ^οφο^ 
ρία 
Ιΐκινητικότητα του εργατικού δυναμικού προϋποθέτει σαφή 
γνώση τηςπροσφοράςεργασίαςσεο^όκ^ηρη την Κοινότητα. 
Ριατη βε^τίωσητηςδιαφάνειας που είναι αναγκαία στην 
ευρωπαϊκή αγορά εργασίας πρέπει να πραγματοποιηθεί ένα 
^ποιοτικόά^μα^στη λειτουργία του Ευρωπαϊκού συστήματος 
γνωστοποίησης της προσφοράς και ζήτησης εργασίας για 
διεθνή αντα^αγή^Ε^Ο^^Αυτήηδιαδικασία θα μπορούσε 
να επιταχυνθεί εάνηεπιτροπή ευρωπαίων παρατηρητών για 
την απασχόληση λειτουργούσε αποτελεσματικά σε στενή 
συνεργασία με το ^Ε^Ο^.Οεπιδιωκόμενος στόχος θαμπού 
ρούσε να είναιησύσταση ενός μηχανοργανωμένου ευρωπαΡ 
κού δικτύου που θα συνδέειτα γραφεία εύρεσης εργασίας 
ό^ων των κρατών με^ών για να καταστεί πραγματικήηπρό^ 
8ρυ^ες,^ου^ίουΡ^Ρ σβαση στις επί μέρους διαθέσιμες θέσεις εργασίας.Οστόχος 
τηςδιαφάνειας απαιτεί ε^ά^ου την επιτάχυνσηκαιδιεύ-
ρυνσητηςδιαδικασίαςαναγνώρισης των προσόντων στην 
Κοινότητα. Ιχετικά^το έργο του Ευρωπαϊκού Κέντρου για 
την ανάπτυξη της επαγγελματικής κατάρτισης ^ΟΕυΕΕΟ^ 
σε ό^τι αφορά ειδικότερατηνεκπόνησηενός Ευρωπαϊκού 
Οδηγού Απασχόλησης^ θα πρέπει να αγιοποιηθεί καλύτερα. 
411 Ηρος ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα επενδύ 
σεων για την απασχόληση 
ΗΟΚΕ^ητάαπό την Επιτροπή τηνε^έταση και τοσχεδιασμό 
ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού επενδύσεων για την απασχό­
ληση και με την προοπτικής της ενίσχυσης των επενδύσεων 
τωνδιαρθρωτικώνταμείων.Ομηχανισμόςαυτόςθαμπορούσε 
να αποβ^έπεικυρίως στις ανάγκες της κοινωνίας και στη 
μεγιστοποίηση της απασχόλησης. Νρόκειται για τις ανάγκες 
τηςκοινωνικήςσυνοχήςπουείναιαπαραίτητηγιαμιαέντονη 
και δημοκρατική οικονομική ανάπτυξη. Αυτόςοδιπ^όςστό 
χος του μηχανισμούς κοινωνικός και απασχόλησης^ θαμπό 
ρούσε να επιτευχθεί αποτελεσματικά στους παρακάτω τομείς^ 
^των επιχειρήσεων και συνεταιρισμών που ενισχύουν τις 
προοπτικές απασχόλησης σε τοπικό επίπεδος 
^των υπηρεσιών παροχής συμβου^,ών^ των αυτοδιαχειρι^ό 
μένων ομάδων και ά^ων οργανισμών κοινωνικού προσα 
νατο^ισμού^ 
^των βιοτεχνικών δραστηριοτήτων και των υπηρεσιών 
αρωγήςπουαναπτύσσονταιστιςπό^ειςκαι στις αγροτικές 
περιοχές^ 
^των τομέων υι^η^ής πυκνότητας εργατικού δυναμικού και 
εκείνωνπου μπορούν νασυμβά^,ουνστηνκοινωνική 
συνοχή και την ευημερίας όπως είναι οι κατασκευές 
οικιών^ οι υπηρεσίες^τα δημόσια έργα^ οι υποδομές^το 
περιβά^Αον^οτουρισμόςκαιηπεριφερειακή ανάπτυξη. 
414 Τέ^ος.ηΟΚΕ προτίθεται να διαβιβάσει στην Επι 
τροπή μια σειρά ιδεώνκαι κατευθύνσεων ώστε ναεπαναφέρει 
τηνκοινοτική στρατηγική συνεργασίαςγιατηνανάπτυ^η και 
την απασχόληση ^καθήκον που έχει ήδη αναληφθεί το 1^. 
Αναμένεται λοιπόν ότι στην επόμενη έκθεση θα επιβεβαίωνε 
ταιηστρατηγικήαυτή 
Αριθ. C 269/62 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14. 10. 91 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Οι παρακάτω τροπολογίες που συγκέντρωσαν αριθμό θετικών ψήφων που αντιπροσωπεύει τουλάχιστον το ένα 
τέταρτο του συνόλου των ψήφων απερρίφθηκαν κατά τη διάρκεια των συζητήσεων. 
Σελίδα 4, σημείο 2.3 
Να απαλειφθεί η τελευταία περίοδος του σημείου 2.3. 
Αποτ^αμα της ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 42. ψήφοι κατά: 78, αποχές: 7. 
Σημείο 4.3.1, πρώτη περίπτωση 
Να απαλειφθεί η αναφορά στην «εγγύηση» του δικαιώματος στην κατάρτιση. 
AπoτέL·σμa της ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 37, ψήφοι κατά: 80, αποχές: 19. 
Γνωμοδότηση για την πρόταση κανονισμού (ΕΟΚ) του Συμβουλίου σχετικά με την προστασία των 
γεωγραφικών ενδείξεων και των ονομασιών προέλευσης των γεωργικών προϊόντων και των τροφίμων(') 
(91/C 269/19) 
Στις 31 Ιανουαρίου 1991, και σύμφωνα με το άρθρο 198 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής 
Οικονομικής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και 
Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω πρόταση. 
Το τμήμα γεωργίας και αλιείας, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της 
ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 14 Ιουνίου 1991 με βάση εισηγητική έκθεση του κ. Quevedo 
Rojo. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή κατά την 288η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 3ης 
Ιουλίου 1991), υιοθέτησε με 80 ψήφους υπέρ, 43 κατά, και 6 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
1. Προκαταρκτικές παρατηρήσεις 
1.1. Η κατάσταση στην οποία βρίσκεται σήμερα η κοινο­
τική γεωργία, έχει ήδη επισημανθεί από τους διάφορους κοι­
νωνικούς κύκλους. Η Επιτροπή έχει επανειλημμένα επισημά­
νει την ανάγκη να δοθούν νέες λύσεις και να προσανατολι­
σθούν οι παραγωγές προς βιοτεχνικά προϊόντα και προϊόντα 
περιφερειακής προέλευσης για τα οποία, εξάλλου, η ζήτηση 
όλο και αυξάνει. Η θέση αυτή υποστηρίχθηκε επίσης από 
την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή. 
(') ΕΕ αριθ. C 30 της 6. 2. 1991. σ. 9. 1.1.1. Υπό την έννοια αυτή, έχει πρωταρχική σημασία να 
αντιμετωπισθεί το ενδεχόμενο μιας κοινοτικής πολιτικής 
ποιότητας που να εξυπηρετεί το διττό στόχο της ικανοποίη­
σης καταναλωτών που είναι ολοένα και πιο ενημερωμένοι και 
απαιτητικοί και της ανόδου των πωλήσεων των παραγωγών 
μέσω της αύξησης της προστιθέμενης αξίας του γεωργικού 
τομέα. 
1.1.2. Επιπλέον, οι κοινοτικοί καταναλωτές, από τη στιγμή 
που έχουν ικανοποιήσει σε μεγάλο βαθμό τις βασικές τους 
ανάγκες, προσανατολίζονται ολοένα και περισσότερο προς 
προϊόντα ποιότητας.