ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠHΣ

Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την πρόσβαση στην αγορά εργασίας, την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση και την εκπαίδευση ενηλίκων των ατόμων που διαφεύγουν τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας

(2022/C 233/01)

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Από την έναρξη του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, πάνω από 6,5 εκατομμύρια άτομα έχουν διαφύγει από την Ουκρανία και έχουν φτάσει στην ΕΕ· περίπου 3 εκατομμύρια άτομα έχουν καταγραφεί για προσωρινή προστασία και η πλειονότητα είναι γυναίκες με παιδιά (1). Από τις πληροφορίες που είναι διαθέσιμες μέχρι στιγμής, μόνον ένας σχετικά μικρός αριθμός ατόμων σε ηλικία εργασίας έχει εισέλθει στην αγορά εργασίας της ΕΕ ή έχει εγγραφεί στις δημόσιες υπηρεσίες απασχόλησης. Αυτό θα μπορούσε να οφείλεται σε σωματικά και ψυχολογικά τραύματα, στη συνεχιζόμενη προσπάθεια εγκλιματισμού στα κράτη μέλη υποδοχής, στην έλλειψη πληροφόρησης σχετικά με τις διαθέσιμες ευκαιρίες ή σε άλλα εμπόδια (όπως η γλώσσα και τα καθήκοντα που σχετίζονται με τη φροντίδα των παιδιών).

Παρά την αβεβαιότητα σχετικά με τον αριθμό τόσο των ατόμων που είναι πιθανό να παραμείνουν στην ΕΕ όσο και των πιθανών περιπτώσεων επιστροφής, αναμένεται να αυξηθεί ο αριθμός των ατόμων που επιθυμούν να εισέλθουν στην αγορά εργασίας στα κράτη μέλη.

Η ταχεία και αποτελεσματική ένταξη στην αγορά εργασίας θα είναι σημαντική τόσο για τις κοινότητες υποδοχής όσο και για τα άτομα που διαφεύγουν τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, καθώς θα είναι σε θέση να ανασυγκροτήσουν τη ζωή τους και να συνεχίσουν να αναπτύσσουν τις δεξιότητές τους. Αυτό θα είναι προς όφελος των ενδιαφερομένων, της ΕΕ και εντέλει της ανασυγκρότησης της Ουκρανίας.

Η παρούσα ανακοίνωση παρουσιάζει κατευθύνσεις πολιτικής για τις δράσεις των κρατών μελών όσον αφορά την πρόσβαση στην αγορά εργασίας, την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση και την εκπαίδευση ενηλίκων για άτομα που διαφεύγουν τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

Οι παρούσες κατευθύνσεις συμπληρώνουν και βασίζονται σε δράσεις που έχουν ήδη αναληφθεί σε επίπεδο ΕΕ με στόχο τη στήριξη όσων φτάνουν στην ΕΕ. Στις 4 Μαρτίου 2022 εκδόθηκε η εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου (2) που διαπιστώνει την ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία κατά την έννοια του άρθρου 5 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ (στο εξής: οδηγία για την προσωρινή προστασία) και έχει ως αποτέλεσμα την εφαρμογή προσωρινής προστασίας (3). Η Επιτροπή παρουσίασε επιχειρησιακές κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή της εν λόγω απόφασης στις 21 Μαρτίου (4) (στο εξής: επιχειρησιακές κατευθυντήριες γραμμές), ανακοίνωση σχετικά με την υποδοχή όσων εγκαταλείπουν τις εμπόλεμες περιοχές στην Ουκρανία στις 23 Μαρτίου (5) (στο εξής: ανακοίνωση της 23ης Μαρτίου), καθώς και σύσταση της Επιτροπής σχετικά με την αναγνώριση των προσόντων των ατόμων που προσπαθούν να ξεφύγουν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία στις 5 Απριλίου (6) (στο εξής: σύσταση για την αναγνώριση των προσόντων). Στο πλαίσιο του έκτακτου Συμβουλίου Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων της 28ης Μαρτίου, η Επιτροπή, σε συντονισμό με τη γαλλική προεδρία του Συμβουλίου, παρουσίασε σχέδιο 10 σημείων για ισχυρότερο ευρωπαϊκό συντονισμό όσον αφορά την υποδοχή ατόμων που προσπαθούν να ξεφύγουν από τον πόλεμο στην Ουκρανία (7). Αυτά τα βασικά έγγραφα θα επικαιροποιηθούν ανάλογα με τις ανάγκες, ώστε να αντικατοπτρίζουν τις μεταβαλλόμενες συνθήκες, και όπου κρίνεται ότι η συμπληρωματική καθοδήγηση θα είναι χρήσιμη.

Οι δικαιούχοι προσωρινής προστασίας έχουν δικαίωμα πρόσβασης στην αγορά εργασίας της ΕΕ, στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση, καθώς και στην εκπαίδευση ενηλίκων. Στην ανακοίνωσή της, της 23ης Μαρτίου, η Επιτροπή ενθάρρυνε τα κράτη μέλη να χορηγήσουν πρόσβαση στην αγορά εργασίας και να επεκτείνουν τις διατάξεις του άρθρου 12 της οδηγίας για την προσωρινή προστασία και στα πρόσωπα που απολαύουν επαρκούς προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου, όπως προβλέπεται στο άρθρο 2 παράγραφος 2 της εκτελεστικής απόφασης (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου (στο εξής: επαρκής προστασία βάσει του εθνικού δικαίου). Στο ίδιο πνεύμα, με την παρούσα ανακοίνωση, η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη, στο μέτρο του δυνατού, να επεκτείνουν τις διατάξεις που αφορούν την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση, καθώς και την εκπαίδευση ενηλίκων, δυνάμει του άρθρου 14 της οδηγίας για την προσωρινή προστασία, και στα άτομα που απολαύουν επαρκούς προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου. Ως εκ τούτου, η παρούσα ανακοίνωση αναφέρεται στα άτομα που διαφεύγουν τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, τα οποία είναι επιλέξιμα για προσωρινή προστασία βάσει της οδηγίας για την προσωρινή προστασία, καθώς και στα άτομα που είναι επιλέξιμα για επαρκή προστασία βάσει του εθνικού δικαίου.

Η Επιτροπή πραγματοποιεί ανταλλαγές μέσω ευρέος φάσματος διαύλων με τις εθνικές αρχές, τους κοινωνικούς και οικονομικούς εταίρους, τον ιδιωτικό τομέα και τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών που συμμετέχουν στην υποδοχή και την ένταξη όσων προσπαθούν να ξεφύγουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Η πλατφόρμα αλληλεγγύης (8) συντονίζει τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών, για παράδειγμα όσον αφορά τη χαρτογράφηση των αναγκών, των πόρων, των ικανοτήτων υποδοχής και των μεταφορών, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στις ανάγκες των πλέον ευάλωτων ατόμων, ιδίως των παιδιών. Η Επιτροπή έχει δημιουργήσει έναν πολύγλωσσο ιστότοπο που παρέχει πληροφορίες σε άτομα που προσπαθούν να ξεφύγουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας σχετικά με τα δικαιώματά τους, τις ευκαιρίες και τις διαδικασίες που πρέπει να ακολουθήσουν μετά την άφιξή τους στην ΕΕ (9). Επιπλέον, μια σειρά πρωτοβουλιών σε επίπεδο ΕΕ διασφαλίζει ότι τα κράτη μέλη μπορούν να αξιοποιήσουν πλήρως τα διαθέσιμα κονδύλια της ΕΕ, ιδίως στο πλαίσιο της «Δράσης συνοχής για τους πρόσφυγες στην Ευρώπη» (πρωτοβουλία CARE) (10).

Η κλίμακα και η ταχύτητα των αφίξεων είναι πρωτόγνωρες και απαιτούν αποτελεσματική αντίδραση σε όλα τα επίπεδα. Το παρόν έγγραφο αποσκοπεί στην παροχή κατευθύνσεων πολιτικής στα κράτη μέλη με σκοπό τη διευκόλυνση της ένταξης των ατόμων που φτάνουν από την Ουκρανία στην αγορά εργασίας. Περιγράφει συγκεκριμένες δράσεις που μπορούν να αναληφθούν από τα κράτη μέλη με βάση τα διδάγματα που αντλήθηκαν και τις βέλτιστες πρακτικές που συγκεντρώθηκαν τους τελευταίους μήνες και από την μεταναστευτική κρίση της περιόδου 2015-2016. Η επιτυχής ένταξη στην αγορά εργασίας εξαρτάται επίσης από τα μέτρα που λαμβάνονται σε άλλους τομείς, όπως η πρόσβαση σε στέγαση, υγειονομική περίθαλψη (συμπεριλαμβανομένης της περίθαλψης για θέματα ψυχικής και αναπαραγωγικής υγείας), κοινωνική προστασία και υπηρεσίες, όπως επίσης, για τους γονείς, η προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα, καθώς και η σχολική εκπαίδευση. Οι δράσεις τις οποίες αναλαμβάνει η Επιτροπή σε όλους αυτούς τους τομείς (11) είναι συμπληρωματικές.

Τα κράτη μέλη παροτρύνονται να εφαρμόσουν τις κατευθυντήριες γραμμές που καθορίζονται στην παρούσα ανακοίνωση σύμφωνα με τις αρχές του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων (12), οι οποίες είναι απαραίτητες για τη διασφάλιση δίκαιων και εύρυθμων αγορών εργασίας και συστημάτων κοινωνικής προστασίας στην Ευρώπη. Πολλές δράσεις που περιλαμβάνονται στο σχέδιο δράσης της Επιτροπής για την ενσωμάτωση και την ένταξη για την περίοδο 2021-27 (13) έχουν ιδιαίτερη σημασία για τα άτομα που προσπαθούν να ξεφύγουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Θα πρέπει επίσης να δοθεί προσοχή στην απαγόρευση των διακρίσεων και στην ιδιαίτερα ευάλωτη κατάσταση συγκεκριμένων ομάδων που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο διακρίσεων, συμπεριλαμβανομένων των Ρομά και των ατόμων με άτομα με μειονοτικό φυλετικό ή εθνοτικό υπόβαθρο, των ατόμων με αναπηρία και της κοινότητας ΛΟΑΤΚΙ.

Η ΕΕ θα συνεχίσει τη συνεργασία της με τις ουκρανικές αρχές για τη στήριξη μέτρων που διασφαλίζουν ότι τα άτομα που προσπαθούν να ξεφύγουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας μπορούν να ασκήσουν τα δικαιώματά τους. Η ουκρανική διασπορά στην ΕΕ διαδραματίζει ιδιαίτερο ρόλο στη στήριξη όσων προσπαθούν να ξεφύγουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

2. ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ

2.1. Απασχόληση και αυτοαπασχόληση

Η ταχεία και αποτελεσματική πρόσβαση και ένταξη στην αγορά εργασίας είναι ζωτικής σημασίας για τα άτομα που προσπαθούν να ξεφύγουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, τα οποία είναι ικανά και επιθυμούν να εργαστούν. Μπορούν να ασκούν μισθωτή ή ανεξάρτητη δραστηριότητα, κάτι που τους επιτρέπει επίσης να είναι οικονομικά ανεξάρτητοι, να ανασυγκροτήσουν τη ζωή τους, καθώς και να συμβάλουν και να ενταχθούν στην τοπική κοινωνία κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στην ΕΕ. Αυτό θα είναι προς όφελος των ενδιαφερομένων, της ΕΕ και, εντέλει, της ανασυγκρότησης της Ουκρανίας.

Οι δικαιούχοι προσωρινής προστασίας επιτρέπεται να ασκούν μισθωτή ή ανεξάρτητη δραστηριότητα, με την επιφύλαξη των κανόνων που ισχύουν για το εκάστοτε επάγγελμα. Για λόγους πολιτικής στον τομέα της αγοράς εργασίας, τα κράτη μέλη δύνανται να δίδουν προτεραιότητα σε πολίτες της ΕΕ και σε πολίτες των κρατών που δεσμεύονται από τη Συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο καθώς επίσης σε νομίμως διαμένοντες υπηκόους τρίτων χωρών οι οποίοι λαμβάνουν επίδομα ανεργίας. Εφαρμόζεται το ισχύον γενικό δίκαιο των κρατών μελών σχετικά με την αμοιβή, την πρόσβαση στα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης όσον αφορά τη μισθωτή ή ανεξάρτητη δραστηριότητα, καθώς και άλλους όρους εργασίας.

Στην ανακοίνωσή της, της 23ης Μαρτίου, η Επιτροπή συνέστησε στα κράτη μέλη να ερμηνεύουν με τον ευρύτερο δυνατό τρόπο τα δικαιώματα που παρέχονται βάσει της οδηγίας για την προσωρινή προστασία σχετικά με την πρόσβαση στην αγορά εργασίας της ΕΕ, εφαρμόζοντας εξαιρέσεις στην ελεύθερη κυκλοφορία στην εσωτερική αγορά μόνο σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις. Η Επιτροπή ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να παρέχουν πρόσβαση στην αγορά εργασίας τους και στους δικαιούχους επαρκούς προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου. Στη σύσταση για την αναγνώριση των προσόντων, η Επιτροπή συνέστησε επίσης στα κράτη μέλη να μη θεσπίσουν ούτε να διατηρήσουν την απαίτηση να αποδεικνύουν οι εταιρείες ότι δεν θα μπορούσαν να προσλάβουν πολίτη της ΕΕ πριν προσλάβουν άτομο που απολαύει προσωρινής προστασίας.

Είναι επίσης σημαντικό να αποφεύγεται η εκμετάλλευση και η αδήλωτη εργασία. Η Ευρωπαϊκή Αρχή Εργασίας υποστηρίζει την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μέσω της πλατφόρμας της για την αντιμετώπιση της αδήλωτης εργασίας (14), με σκοπό την καταπολέμηση πιθανών καταχρηστικών συμπεριφορών ή πιθανής εργασιακής εκμετάλλευσης. Τα τελευταία χρόνια, η πλατφόρμα έχει προωθήσει μια ολοκληρωμένη προσέγγιση που συνδυάζει προληπτικά μέτρα (όπως ευαισθητοποίηση και η παροχή πληροφοριών) και κυρώσεις μετά από επιθεωρήσεις στον χώρο εργασίας (15).

Οι δημόσιες υπηρεσίες απασχόλησης διαδραματίζουν καίριο ρόλο όσον αφορά την ένταξη των ατόμων στην αγορά εργασίας, παρέχοντας πληροφορίες σε όσους φθάνουν και ενεργώντας ως παράγοντες αντιστοίχισης μεταξύ των ατόμων που αναζητούν εργασία και των εργοδοτών. Συνεργάζονται και συντονίζουν δράσεις με άλλα ενδιαφερόμενα μέρη, όπως άλλες εθνικές διοικήσεις, δήμους, κοινωνικούς εταίρους και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, συμπεριλαμβανομένων των οργανώσεων μεταναστών και της ουκρανικής διασποράς, για να εξασφαλίσουν έγκαιρη και στοχευμένη στήριξη. Οι δημόσιες υπηρεσίες απασχόλησης είναι επίσης βασικοί πάροχοι υπηρεσιών EURES (16) και ορισμένοι από τους παρόχους αυτούς μπορούν να χρησιμοποιηθούν από όσους διαφεύγουν τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Η Επιτροπή είναι έτοιμη να διευκολύνει περαιτέρω τις ανταλλαγές και τη συνεργασία για τα θέματα αυτά μέσω του ευρωπαϊκού δικτύου δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης.

Έρευνα για τις δημόσιες υπηρεσίες απασχόλησης Τον Μάρτιο του 2022 η Επιτροπή δρομολόγησε έρευνα μεταξύ των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης, η οποία έδειξε ότι προσάρμοσαν γρήγορα τις σχετικές διαδικασίες, μέσω της παροχής πληροφοριών στο διαδίκτυο σε πολλές γλώσσες (ενίοτε συμπεριλαμβανομένης της ουκρανικής) και ειδικών συμβούλων. Σε ορισμένες χώρες, οι δημόσιες υπηρεσίες απασχόλησης έχουν δημιουργήσει ειδικά παραρτήματα για τα άτομα που προσπαθούν να ξεφύγουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και αναζητούν εργασία και, σε ορισμένες περιπτώσεις, προβάλλουν προσφορές εργασίας που απευθύνονται ειδικά στα άτομα αυτά. Ορισμένες δημόσιες υπηρεσίες απασχόλησης είναι ήδη παρούσες σε κέντρα και υπηρεσίες υποδοχής, ενώ επίσης ορισμένες συμμετέχουν σε κοινές ομάδες αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης ή ειδικές ομάδες για άτομα που προσπαθούν να ξεφύγουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Πολλές δημόσιες υπηρεσίες απασχόλησης έχουν αποκτήσει σημαντική πείρα τα τελευταία χρόνια όσον αφορά την καταγραφή, την κατάρτιση προφίλ και την υποστήριξη της ένταξης των αιτούντων άσυλο και των προσφύγων στην αγορά εργασίας και, ως εκ τούτου, ενθαρρύνονται να συνεργάζονται και να ανταλλάσσουν ορθές πρακτικές μέσω του ευρωπαϊκού δικτύου δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης.

Η Επιτροπή συνεργάζεται επίσης με κοινωνικούς και οικονομικούς εταίρους μέσω της ευρωπαϊκής σύμπραξης για την ένταξη (17) με σκοπό την προώθηση της ένταξης στην αγορά εργασίας των ατόμων που προσπαθούν να ξεφύγουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να υιοθετήσουν επίσης μια πολυμερή προσέγγιση σε εθνικό επίπεδο με τους οικονομικούς και κοινωνικούς εταίρους, καθώς είναι καίριας σημασίας για τη διασφάλιση της αποτελεσματικής δημιουργίας και διαθεσιμότητας ευκαιριών απασχόλησης και αυτοαπασχόλησης με την αναγκαία στήριξη.

Η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη, όταν λαμβάνουν μέτρα σχετικά με την πρόσβαση στην απασχόληση και την αυτοαπασχόληση, να πράττουν τα εξής: — Να καθιστούν διαθέσιμες πληροφορίες: — Σχετικά με τη διαθέσιμη στήριξη για τα άτομα που προσπαθούν να ξεφύγουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Αυτό υπερβαίνει τη νομική υποχρέωση να τους παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τα δικαιώματά τους και αφορά πληροφορίες για μορφές στήριξης, όπως επαγγελματικός προσανατολισμός, συμβουλευτική, καθοδήγηση, προστασία από τις διακρίσεις (ιδίως κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και της πρόωρης γονεϊκότητας) και μέτρα για την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής. Αυτού του είδους οι πληροφορίες θα μπορούσαν να περιλαμβάνονται στο έγγραφο που πρέπει να παρέχεται βάσει του άρθρου 9 της οδηγίας για την προσωρινή προστασία, ιδανικά στη γλώσσα του αποδέκτη, και να διατίθενται επίσης μέσω ειδικών ιστοτόπων, εφαρμογών ή διαφημίσεων. Τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να διαθέτουν παρόμοιο έγγραφο και σύνολο πληροφοριών και σε όσους είναι επιλέξιμοι για επαρκή προστασία βάσει του εθνικού δικαίου. — Σχετικά με τα δικαιώματα των δικαιούχων προσωρινής και επαρκούς προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου σε κέντρα υπηρεσιών ένταξης, τοπικές αρχές, φορείς κοινωνικής ασφάλισης, δυνητικούς εργοδότες και κοινωνικούς εταίρους. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω ενημερωτικών συναντήσεων και σεμιναρίων κατάρτισης, καθώς και με την παρότρυνσή τους να συμμετάσχουν σε πρωτοβουλίες σε επίπεδο ΕΕ, όπως το Σύμφωνο για τις Δεξιότητες (18). — Να διευκολύνουν την ένταξη στην αγορά εργασίας των δικαιούχων προσωρινής προστασίας και, κατά περίπτωση, επαρκούς προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου με τους εξής τρόπους: — Ενθαρρύνοντας όσους φτάνουν στην ΕΕ να εγγραφούν αμέσως στις τοπικές δημόσιες υπηρεσίες απασχόλησης, π.χ. με την παροχή των σχετικών πληροφοριών κατά την άφιξη ή σε κέντρα και υπηρεσίες υποδοχής. — Αποτυπώνοντας τις ανάγκες των ατόμων που προσπαθούν να ξεφύγουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας στο έργο των εθνικών αρχών και των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης με τους εξής τρόπους: — Δίνοντας, καταρχάς, ιδιαίτερη προσοχή σε επαγγέλματα στο πλαίσιο των οποίων οι δικαιούχοι προσωρινής προστασίας και επαρκούς προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου μπορούν να στηρίξουν άλλα άτομα που προσπαθούν να ξεφύγουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας (π.χ. γιατροί, νοσηλευτές, εκπαιδευτικοί και εκπαιδευτές, εργαζόμενοι προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας, σύμβουλοι αγοράς εργασίας, καθώς και στα γραφεία των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης). Αυτό θα μπορούσε να διασφαλιστεί με τη μείωση των εμποδίων όσον αφορά την πρόσβαση στα εν λόγω επαγγέλματα και με τη συνεργασία με τις ουκρανικές αρχές και τη διασπορά. — Δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στην πρόσβαση των γυναικών στην αγορά εργασίας και, κατά προτεραιότητα, αντιμετωπίζοντας τις ανάγκες των γυναικών με παιδιά, μεταξύ άλλων, σε σχέση με τα δικαιώματά τους για πρόσβαση στην προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα και στη σχολική εκπαίδευση, καθώς αυτό μπορεί να τις βοηθήσει να εκμεταλλευτούν τις ευκαιρίες απασχόλησης. — Ενθαρρύνοντας την τοποθέτηση σε θέσεις εργασίας σε τομείς και επαγγέλματα όπου υπάρχουν ελλείψεις στην αγορά εργασίας στα κράτη μέλη υποδοχής. Η ανάλυση των κενών θέσεων εργασίας σε ολόκληρη την Ευρώπη από το Ευρωπαϊκό Κέντρο για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης (Cedefop) (19) μπορεί να βοηθήσει τα κράτη μέλη να εξετάσουν ποιες δεξιότητες απαιτούνται και πού, μεταξύ άλλων και σε περιφερειακό επίπεδο. Επιπλέον, η έκθεση της Ευρωπαϊκής Αρχής Εργασίας σχετικά με τα επαγγέλματα που παρουσιάζουν ελλείψεις και πλεονάσματα σε προσωπικό (20) μπορεί να στηρίξει τα κράτη μέλη στον προσδιορισμό των αναγκών. — Αυξάνοντας την ευαισθητοποίηση σχετικά με την πολυμορφία στον χώρο εργασίας και παρέχοντας μαθήματα πολιτικού/κοινωνικού-πολιτιστικού προσανατολισμού, τα οποία αντικατοπτρίζουν τις ανάγκες συγκεκριμένων ομάδων (π.χ. των γυναικών, των ατόμων με αναπηρία, των μειονοτήτων κ.λπ.), και ενημερώνοντας τις εν λόγω συγκεκριμένες ομάδες σχετικά με τα δικαιώματα μεταχείρισης χωρίς διακρίσεις και εξηγώντας τους τι πρέπει να κάνουν σε περίπτωση παραβίασης των εν λόγω δικαιωμάτων. — Ενισχύοντας το ευνοϊκό πλαίσιο για την πρόσβαση στην απασχόληση και την αυτοαπασχόληση με τους εξής τρόπους: — Παρέχοντας στήριξη στους εργοδότες που προσλαμβάνουν άτομα που προσπαθούν να ξεφύγουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και επιδόματα για τη δημιουργία νεοφυών επιχειρήσεων. Οι επιχειρήσεις και τα δίκτυα της κοινωνικής οικονομίας μπορούν επίσης να στηρίξουν τις προσπάθειες ένταξης. — Ανοίγοντας τα προγράμματα στήριξης της επιχειρηματικότητας για τα άτομα που προσπαθούν να ξεφύγουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, π.χ. στήριξη για κατάρτιση, καθοδήγηση, πλαισίωση και δικτύωση, καθώς και μικροχρηματοδότηση, ή συνδυασμός μέτρων χρηματοδοτικής και μη χρηματοδοτικής στήριξης. Το εργαλείο «Better Entrepreneurship Policy» (21) (βελτίωση της πολιτικής για την επιχειρηματικότητα) μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον σκοπό αυτόν. — Προωθώντας ευρωπαϊκά προγράμματα στήριξης της επιχειρηματικότητας, όπως το Erasmus για νέους επιχειρηματίες (22) και το δίκτυο Enterprise Europe Network (23). — Να παρέχουν την ευρύτερη δυνατή πρόσβαση στην αγορά εργασίας σε όσους ασκούν μισθωτή και ανεξάρτητη δραστηριότητα με τους εξής τρόπους: — Αντιμετωπίζοντας τον κίνδυνο εκμετάλλευσης και αδήλωτης εργασίας (24), με τη διασφάλιση της συνεργασίας μεταξύ των διαφόρων φορέων, συμπεριλαμβανομένων των αρχών επιβολής του νόμου και των επιθεωρήσεων εργασίας, σύμφωνα με την ολιστική προσέγγιση που προωθείται τα τελευταία χρόνια από την πλατφόρμα για την αντιμετώπιση της αδήλωτης εργασίας, τη στρατηγική της ΕΕ για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων (2021-2025) (25) και το κοινό σχέδιο για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων, ώστε να αντιμετωπιστούν οι κίνδυνοι εμπορίας ανθρώπων και να στηριχθούν τα δυνητικά θύματα μεταξύ των ατόμων που διαφεύγουν τον πόλεμο στην Ουκρανία (26). — Μην κάνοντας χρήση της δυνατότητας, βάσει του άρθρου 12 της οδηγίας για την προσωρινή προστασία, να δίνουν προτεραιότητα στην πρόσβαση στην αγορά εργασίας σε πολίτες της ΕΕ και των κρατών που δεσμεύονται από τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο ή σε νομίμως διαμένοντες υπηκόους τρίτων χωρών που λαμβάνουν παροχές ανεργίας. — Διασφαλίζοντας ότι οι δράσεις στην αγορά εργασίας περιλαμβάνουν πάντα την προοπτική των ατόμων με αναπηρία, διασφαλίζοντας την προσβασιμότητα σε πληροφορίες και υπηρεσίες, σύμφωνα με την αρχή 17 του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και τις δεσμεύσεις στο πλαίσιο της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία (ΣΗΕΔΑΑ).

Παραδείγματα σχετικών έργων που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ Τα έργα που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ (27) μπορούν να χρησιμεύσουν ως πηγή έμπνευσης και να αναδείξουν ορθές πρακτικές. Για παράδειγμα, τα προγράμματα «ταχείας» ένταξης, με διττή εστίαση στη γλώσσα και στην κατάρτιση στον χώρο εργασίας, έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματικά όσον αφορά την ένταξη των αιτούντων άσυλο και των προσφύγων. Το έργο με τίτλο «Fostering Opportunities of Refugee Workers» (FORWORK) (28) (Προώθηση των ευκαιριών των εργαζόμενων προσφύγων) είναι ένα πιλοτικό έργο που χρηματοδοτείται από το EaSI και στοχεύει στην ένταξη στην αγορά εργασίας των αιτούντων άσυλο και των προσφύγων που φιλοξενούνται σε κέντρα υποδοχής (CAS) στο Πιεμόντε (Ιταλία) και στην Αλβανία. Το έργο προσφέρει αξιολογήσεις δεξιοτήτων και υπηρεσίες καθοδήγησης με γνώμονα το φύλο, σε συνδυασμό με γλωσσική και επαγγελματική κατάρτιση, για την ανάπτυξη ενός εξατομικευμένου σχεδίου ένταξης. Ένα άλλο πιλοτικό έργο που χρηματοδοτείται από το EaSI ονομάζεται «Fast track action boost» (FAB) (29) (Ενίσχυση της ταχείας δράσης) και επικεντρώνεται σε μια προσέγγιση σε επίπεδο πόλεων για τις οδούς ταχείας ένταξης των προσφύγων και των οικογενειών τους στην αγορά εργασίας, με ιδιαίτερη έμφαση στις γυναίκες πρόσφυγες. Στην εταιρική σχέση του έργου συμμετείχαν το Βελιγράδι, το Βερολίνο, η Βιέννη, η Μαδρίτη, το Μιλάνο και η Στοκχόλμη. Ένα επιτυχημένο παράδειγμα πολυμερών εταιρικών σχέσεων είναι το έργο Labour INT (30), το οποίο προωθεί μια πολυεπίπεδη πορεία ένταξης (από την άφιξη μέχρι τον χώρο εργασίας, συμπεριλαμβανομένης επίσης της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της τοποθέτησης σε θέσεις εργασίας) για τους αιτούντες άσυλο και τους πρόσφυγες, με βάση το ενδιαφέρον και τις ικανότητες των επιχειρήσεων, των βιομηχανικών και εμπορικών επιμελητηρίων, των συνδικαλιστικών οργανώσεων και των ενώσεων μεταναστών. Παραδείγματα έργων που χρηματοδοτούνται από το EKT και εστιάζουν στην ένταξη των μεταναστριών στην αγορά εργασίας αποτελούν, μεταξύ άλλων, το Stark im Beruf (31) (Γερμανία) για μητέρες που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών, το Mirjam (32) για γυναίκες που φτάνουν στη Σουηδία, και το CIAO (33) (Λουξεμβούργο) για γυναίκες που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών.

2.2. Χαρτογράφηση των δεξιοτήτων και ταχεία αναγνώριση των προσόντων

Οι δικαιούχοι προσωρινής προστασίας και επαρκούς προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου πρέπει να είναι σε θέση να αποδείξουν ποιες δεξιότητες και ποια προσόντα διαθέτουν προκειμένου να ενταχθούν ταχέως στην αγορά εργασίας. Διάφορα κράτη μέλη εφαρμόζουν διαδικασίες για την αξιολόγηση της ισοδυναμίας των σπουδών και των προσόντων όταν είναι διαθέσιμη η σχετική τεκμηρίωση και, όταν αυτό δεν συμβαίνει, για την επικύρωση των δεξιοτήτων και της προηγούμενης μάθησης και πείρας (π.χ. μέσω δοκιμασιών, αξιολόγησης πρακτικών δεξιοτήτων ή επιδείξεων δεξιοτήτων, συνεντεύξεων ή διαδικτυακής αυτοαξιολόγησης). Είναι σημαντικό τα μέτρα αυτά να μην θέτουν περιττά εμπόδια στην αποτελεσματική πρόσβαση στην αγορά εργασίας, συμπεριλαμβανομένων, για παράδειγμα, γλωσσικών απαιτήσεων.

Για την πρόσβαση σε νομοθετικά κατοχυρωμένα επαγγέλματα, όπως είναι οι διάφορες ομάδες των επαγγελμάτων υγείας και των εκπαιδευτικών, απαιτείται συνήθως αξιολόγηση και επίσημη αναγνώριση των αλλοδαπών τίτλων σπουδών. Η σύσταση για την αναγνώριση των προσόντων παρέχει καθοδήγηση και πρακτικές συμβουλές για τη διασφάλιση ταχείας, δίκαιης και ευέλικτης διαδικασίας αναγνώρισης, τονίζοντας παράλληλα πόσο σημαντικό είναι να διευκολυνθεί η αναγνώριση των ακαδημαϊκών τίτλων, π.χ. των πανεπιστημιακών διπλωμάτων. Ωστόσο, τα περισσότερα προγράμματα μάθησης, συμπεριλαμβανομένης της μάθησης ή των πιστοποιητικών που βασίζονται στην αγορά εργασίας και στους εργοδότες, δεν συνδέονται με νομοθετικά κατοχυρωμένα επαγγέλματα. Επιπλέον, πολλά άτομα μπορεί επίσης να διαθέτουν δεξιότητες που αποκτώνται μέσω της εργασίας, μέσω της διαχείρισης και της λειτουργίας μιας επιχείρησης ή σε άλλα πλαίσια, όπως ο εθελοντισμός. Οι δεξιότητες αυτές μπορεί να είναι ιδιαίτερα πολύτιμες στην αγορά εργασίας, αλλά υπάρχει ο κίνδυνος να μην αναγνωριστούν και να υποτιμηθούν.

Η Επιτροπή προσφέρει διάφορα εργαλεία που συνδέονται με τις δεξιότητες και απευθύνονται στους τελικούς χρήστες και τους ενδιάμεσους φορείς, όπως το εργαλείο κατάρτισης προφίλ δεξιοτήτων για υπηκόους τρίτων χωρών (34), το οποίο είναι πλέον διαθέσιμο στα ουκρανικά. Το εργαλείο μπορεί να στηρίξει τα ουκρανόφωνα άτομα που αναζητούν εργασία και όσους επιθυμούν να συνεχίσουν την κατάρτιση και τις σπουδές τους. Το εργαλείο χαρτογραφεί τις δεξιότητες και συλλέγει αποδεικτικά στοιχεία των προσόντων και της πείρας στο πλαίσιο δομημένης συνέντευξης. Επίσης, τον Ιούνιο θα είναι διαθέσιμη στα ουκρανικά η ευρωπαϊκή ταξινόμηση δεξιοτήτων, ικανοτήτων, προσόντων και επαγγελμάτων (ESCO) (35), ώστε να διευκολυνθεί η χρήση του εργαλείου κατάρτισης προφίλ δεξιοτήτων και παρόμοιων εργαλείων που χρησιμοποιούνται από ιδιωτικούς φορείς υλοποίησης. Το ePortfolio του Europass (36) κατέστη διαθέσιμο στα ουκρανικά στα τέλη Απριλίου 2022. Η Επιτροπή βρίσκεται επίσης στη διαδικασία δρομολόγησης της πιλοτικής πρωτοβουλίας της δεξαμενής ταλέντων της ΕΕ (37), κατευθύνοντας την πιλοτική ανάπτυξη μιας πανευρωπαϊκής διαδικτυακής πύλης, η οποία θα δίνει τη δυνατότητα στα άτομα που εγκατέλειψαν την Ουκρανία να καταχωρίσουν τις δεξιότητες και το ενδιαφέρον τους για την εύρεση εργασίας, διευκολύνοντας έτσι τη χαρτογράφηση των δεξιοτήτων που διαθέτουν τα άτομα της κοινότητας αυτής και τις πιθανές αντιστοιχίσεις με τους εργοδότες. Ο σχεδιασμός της πιλοτικής πρωτοβουλίας προχωρεί σε συνεννόηση με τα κράτη μέλη και τα βασικά ενδιαφερόμενα μέρη.

Για να διασφαλιστεί η δυνατότητα ευκολότερης κατανόησης των ουκρανικών τίτλων προσόντων σε διασυνοριακό επίπεδο, τόσο από τους εργοδότες όσο και από τους παρόχους εκπαίδευσης και κατάρτισης, η Επιτροπή συνεργάστηκε με το Ευρωπαϊκό Ίδρυμα Επαγγελματικής Εκπαίδευσης (ETF), τις ουκρανικές αρχές (38) και τα κράτη μέλη της ΕΕ για τη σύγκριση του ουκρανικού εθνικού πλαισίου επαγγελματικών προσόντων και του ευρωπαϊκού πλαισίου επαγγελματικών προσόντων (ΕΠΕΠ). Το ETF έχει δημιουργήσει έναν κόμβο πόρων (39) για να βοηθήσει, αφενός, όσους διαφεύγουν τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας με πληροφορίες σχετικά με τους τρόπους με τους οποίους μπορούν να συνεχίσουν την εκπαίδευση και την κατάρτισή τους και να ζητήσουν βοήθεια για την αναγνώριση των προσόντων τους, και, αφετέρου, άλλα άτομα που χρειάζονται βοήθεια για την ερμηνεία τους. Η Επιτροπή διερευνά επίσης τις δυνατότητες των ευρωπαϊκών ψηφιακών διαπιστευτηρίων για τη μάθηση με σκοπό την ψηφιακή επανέκδοση διπλωμάτων για όσους εγκατέλειψαν τις εμπόλεμες περιοχές και δεν διαθέτουν τα απαραίτητα έγγραφα.

Η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη, όταν λαμβάνουν μέτρα σχετικά με τη χαρτογράφηση και την αναγνώριση των δεξιοτήτων και των προσόντων, να πράττουν τα εξής: — Να διασφαλίζουν ότι οι δεξιότητες και τα προσόντα των ατόμων μπορούν να αποτιμηθούν, να αξιολογηθούν και να αναγνωριστούν ταχέως, ανάλογα με τις ανάγκες, είτε υπάρχει διαθέσιμη τεκμηρίωση είτε όχι, π.χ. μέσω της υποστήριξης για την κατάρτιση βιογραφικών σημειωμάτων, τις δοκιμασίες δεξιοτήτων και την ανάκτηση των τίτλων προσόντων που λείπουν. Η συνεργασία μεταξύ των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης, των κοινωνικών εταίρων, των φορέων που είναι αρμόδιοι για την επικύρωση και την αναγνώριση των προσόντων, όπως τα εθνικά κέντρα πληροφοριών για την αναγνώριση ακαδημαϊκών τίτλων (40), καθώς και με τις ουκρανικές αρχές, είναι απαραίτητη για τη στήριξη της ταχείας, ανέξοδης και απλής χαρτογράφησης και αναγνώρισης των δεξιοτήτων και των προσόντων, καθώς και για να διασφαλιστεί ότι οι πληροφορίες σχετικά με αυτές τις επιλογές είναι πράγματι διαθέσιμες σε διαφεύγουν τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. — Να ενθαρρύνουν τις υπηρεσίες που είναι αρμόδιες για την αξιολόγηση και την αναγνώριση της προηγούμενης πείρας και μάθησης, συμπεριλαμβανομένης της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης, να συνεργαστούν προορατικά με τα άτομα που διαφεύγουν τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και με τις οργανώσεις που τους στηρίζουν, ώστε να διασφαλιστεί ότι τα άτομα με κάθε είδους υπόβαθρο δεξιοτήτων μπορούν να υποστηριχθούν στον προσδιορισμό και στη χαρτογράφηση των δεξιοτήτων τους.

Παραδείγματα σχετικών έργων που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ Στο Βέλγιο (Βαλονία), τα «κέντρα επικύρωσης δεξιοτήτων (41)», τα οποία υποστηρίζονται με χρηματοδότηση από το ΕΚΤ, μπορούν να βοηθήσουν τα άτομα που διαφεύγουν τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και διαθέτουν επαγγελματική πείρα να επικυρώσουν τις δεξιότητές τους επίσημα και δωρεάν. Η επίσημη αναγνώριση βοηθά στην απόδειξη των δεξιοτήτων σε έναν εργοδότη, στην επανέναρξη της κατάρτισης με απαλλαγή ή στην απόκτηση πρόσβασης σε ένα επάγγελμα.

2.3. Αρχική επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση

Η Επιτροπή συνεργάζεται με το Ευρωπαϊκό Ίδρυμα Επαγγελματικής Εκπαίδευσης στηρίζοντας τη συνέχιση της μάθησης από σπουδαστές ΕΕΚ με τη χρήση διαδικτυακών μέσων. Ειδικότερα, το Ευρωπαϊκό Ίδρυμα Επαγγελματικής Εκπαίδευσης συνεργάζεται με τις ουκρανικές αρχές και άλλους εταίρους για τον εντοπισμό και τη συλλογή διαδικτυακού μαθησιακού περιεχομένου και πόρων κατάρτισης, όπως μικροκύκλων μαθημάτων και σύντομων επαγγελματικών ενοτήτων από τα κράτη μέλη και τις χώρες-εταίρους, που θα μπορούσαν να διαδοθούν ευρέως, ώστε να παρέχονται στους εκτοπισθέντες εκπαιδευόμενους από την Ουκρανία ευκαιρίες μάθησης που οδηγούν σε ειδικές ικανότητες και μικροδιαπιστευτήρια ΕΕΚ.

Έρευνα για τα μέτρα που σχετίζονται με την ΕΕΚ Τον Μάρτιο του 2022 η Επιτροπή, επιδιώκοντας να συγκεντρώσει πληροφορίες για τα μέτρα που σχετίζονται με την ΕΕΚ τα οποία έχουν ληφθεί μέχρι τώρα στα κράτη μέλη και για να στηρίξει τις ανταλλαγές ορθών πρακτικών, δρομολόγησε έρευνα μεταξύ των μελών της συμβουλευτικής επιτροπής για την επαγγελματική κατάρτιση, των γενικών διευθυντών για την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση, των ευρωπαϊκών ενώσεων παρόχων ΕΕΚ και των μελών του Συμφώνου για τις Δεξιότητες (επιχειρήσεις, ενώσεις, εμπορικά επιμελητήρια, πάροχοι κατάρτισης και άλλα). Τα προκαταρκτικά αποτελέσματα (42) παρέχουν επισκόπηση των δράσεων των κρατών μελών μέχρι σήμερα και παραδείγματα ορθών πρακτικών που μπορούν να χρησιμεύσουν ως πηγή έμπνευσης για άλλους. Σε αυτές περιλαμβάνονται οι ταχείες διαδικασίες, η ισοδυναμία των σπουδών και των διαδικασιών επικύρωσης, τα ατομικά σχέδια, η καθοδήγηση και η συμβουλευτική, η μάθηση στον χώρο εργασίας και τα προπαρασκευαστικά μαθήματα, συμπεριλαμβανομένων των γλωσσικών και διαπροσωπικών δεξιοτήτων.

Η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη: — Να διασφαλίσουν την ταχεία πρόσβαση στην αρχική ΕΕΚ, συμπεριλαμβανομένης της μαθητείας και, σε συνεργασία με τους κοινωνικούς και οικονομικούς εταίρους, να επεκτείνουν την παροχή ποιοτικών ευκαιριών μάθησης και μαθητείας στον χώρο εργασίας, σύμφωνα με τις αρχές του ευρωπαϊκού πλαισίου για ποιοτικά και αποτελεσματικά προγράμματα μαθητείας (43), μεταξύ άλλων, και όσον αφορά την αμοιβή. — Να στηρίξουν τους παρόχους ΕΕΚ με πρόσθετη χρηματοδότηση, αυξημένη ευελιξία όσον αφορά την προσαρμογή των προγραμμάτων κατάρτισης στις ανάγκες των εκπαιδευομένων που διαφεύγουν τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και εξετάζοντας το ενδεχόμενο απασχόλησης των δικαιούχων προσωρινής προστασίας ή επαρκούς προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου οι οποίοι είναι εκπαιδευτικοί και εκπαιδευτές επαγγελματικής εκπαίδευσης. — Να αναγνωρίσουν τις προηγούμενες μαθησιακές εμπειρίες και προσόντα, χρησιμοποιώντας τις υφιστάμενες διαδικασίες επικύρωσης για την ορθή κατάταξη σε συγκεκριμένη πορεία μάθησης· και να εξασφαλίσουν τη συμμετοχή των κοινωνικών και οικονομικών εταίρων ώστε να βοηθηθούν οι νέοι εκπαιδευόμενοι από την Ουκρανία να υποβληθούν σε επαγγελματικές εξετάσεις για την έκδοση επαγγελματικών πιστοποιητικών βάσει ικανοτήτων. — Να διερευνήσουν τις δυνατότητες παράτασης των περιόδων κινητικότητας που είναι σε εξέλιξη στο πλαίσιο του Erasmus+ για τους Ουκρανούς εκπαιδευόμενους επαγγελματικής εκπαίδευσης που δεν είναι σε θέση να επιστρέψουν στη χώρα τους και οι οποίοι ενδέχεται να αιτηθούν προσωρινή προστασία.

Παραδείγματα σχετικών έργων που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ Με το έργο «First Room» (Πρώτο δωμάτιο), ένα έργο με έδρα το Βουκουρέστι, το οποίο συγχρηματοδοτείται από το ΕΚΤ, η επαγγελματική σχολή Concordia (44) παρέχει υπηρεσίες κατάρτισης και συμβουλευτικές υπηρεσίες για τη στήριξη της κοινωνικής ένταξης των παιδιών και των νέων που υπάχθηκαν πρόσφατα σε συστήματα κρατικής προστασίας. Η επαγγελματική σχολή παρέχει πιστοποίηση των ικανοτήτων τους, καθώς και απασχόληση και επαγγελματικό προσανατολισμό. Οι ολοκληρωμένες υπηρεσίες περιλαμβάνουν επίσης στήριξη για τους νέους που εξήλθαν από το σύστημα, μέσω της ενοικίασης κατοικιών και διαθέσιμων δωματίων εντός του κέντρου διέλευσης Concordia. Επί του παρόντος στηρίζει επίσης τα άτομα που διαφεύγουν τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

2.4. Ευκαιρίες αναβάθμισης δεξιοτήτων και επανειδίκευσης για ενήλικες με σκοπό τη διευκόλυνση της πρόσβασης στην αγορά εργασίας

Στους δικαιούχους προσωρινής προστασίας πρέπει να παρέχεται πρόσβαση σε εκπαιδευτικές ευκαιρίες για ενήλικες, σε επαγγελματική κατάρτιση και σε πρακτική πείρα στον χώρο εργασίας. Η πρακτική κατάρτιση στον χώρο εργασίας έχει αποδειχθεί πολύ αποτελεσματική όσον αφορά την ένταξη των μεταναστών και των προσφύγων. Επιπλέον, η βελτίωση τόσο των μη τεχνικών όσο και των τεχνικών δεξιοτήτων (συμπεριλαμβανομένων των επιχειρηματικών δεξιοτήτων, της προσωπικής ανάπτυξης και του γραμματισμού σε θέματα υπολογιστών), ειδικότερα της γλωσσικής κατάρτισης (μεταξύ άλλων, μέσω δραστηριοτήτων που βασίζονται στην εργασία), αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο για την επιτυχή συμμετοχή στην αγορά εργασίας και στην κοινωνία (μεταξύ άλλων, και όσον αφορά την επίγνωση και την άσκηση των δικαιωμάτων των μεταναστών). Επιπλέον, τα κράτη μέλη, επενδύοντας σήμερα στις δεξιότητες των ανθρώπων που διαφεύγουν τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στη μελλοντική ανασυγκρότηση της Ουκρανίας.

Η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη, όταν λαμβάνουν μέτρα σχετικά με την εκπαίδευση και την κατάρτιση ενηλίκων, να πράττουν τα εξής: — Να παράσχουν, το συντομότερο δυνατόν, στοχευμένες ευκαιρίες αναβάθμισης των δεξιοτήτων και επανειδίκευσης, επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης και/ή πρακτικής πείρας στον χώρο εργασίας για τους δικαιούχους, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες συγκεκριμένων ομάδων (π.χ. των γυναικών, των ατόμων με αναπηρία, των μειονοτήτων) και στηρίζοντάς τους στην αποτελεσματική αξιοποίηση αυτών των ευκαιριών. Τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να συνεργαστούν με τους παρόχους εκπαίδευσης και κατάρτισης, τους κοινωνικούς και οικονομικούς εταίρους και τον ιδιωτικό τομέα, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι ευκαιρίες αυτές συνάδουν με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας και τις ελλείψεις δεξιοτήτων. — Να εφαρμόσουν μέτρα στήριξης και προβολής προκειμένου να διευκολύνουν τα άτομα να εκμεταλλευτούν τις ευκαιρίες αναβάθμισης δεξιοτήτων και επανειδίκευσης, συμπεριλαμβανομένης της παροχής βοήθειας για τον εντοπισμό κατάλληλων προγραμμάτων και χρηματοδοτικής στήριξης (όπως είναι τα κουπόνια κατάρτισης και οι ατομικοί λογαριασμοί μάθησης).

Παραδείγματα σχετικών έργων που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ Το Omnia Skills Centre (45) (Φινλανδία), με την υποστήριξη του ERASMUS+, παρέχει υπηρεσίες σε μετανάστες στο Espoo για την ενίσχυση των επαγγελματικών τους δεξιοτήτων και την προώθηση της απασχόλησης. Μεταξύ άλλων, οργανώνει προγράμματα κατάρτισης, καθοδήγησης, συμβουλευτικής και παρέχει μαθήματα φινλανδικής γλώσσας. Το χρηματοδοτούμενο από το ΕΚΤ έργο για την απόκτηση προσόντων με στόχο την ένταξη στη Βρέμη (46) (Γερμανία) διευκολύνει την πρόσβαση στη μάθηση και τη δημιουργία διόδων προς την εργασία για μετανάστες ηλικίας από 18 έως 26 ετών, μεταξύ άλλων, μέσω εντατικών μαθημάτων γλώσσας. Το έργο αυτό, το οποίο τελεί υπό τη διαχείριση του Ερυθρού Σταυρού, παρέχει ήδη στήριξη σε νέους που διαφεύγουν τον πόλεμο στην Ουκρανία.

2.5. Παροχή ευκαιριών στους ενήλικες να ολοκληρώσουν την εκπαίδευσή τους

Τα κράτη μέλη δύνανται να παρέχουν στους ενήλικες δικαιούχους προσωρινής προστασίας πρόσβαση στο γενικό εκπαιδευτικό σύστημα. Αυτό μπορεί να είναι χρήσιμο για άτομα που δεν μπόρεσαν να ολοκληρώσουν την επίσημη αρχική τους εκπαίδευση και να αποκτήσουν τίτλο ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ή σε περίπτωση που αναγκάστηκαν να διακόψουν τις σπουδές τους στην τριτοβάθμια εκπαίδευση λόγω της εισβολής, ή για άτομα που δεν είχαν την ευκαιρία να προχωρήσουν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Οι προσπάθειες αυτές δεν θα ωφελήσουν μόνο τα ενδιαφερόμενα άτομα, αλλά και την ΕΕ και, τελικά, την Ουκρανία.

Η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη, όταν λαμβάνουν εθνικά μέτρα σχετικά με την ολοκλήρωση της εκπαίδευσης ενηλίκων, να πράττουν τα εξής: — Να παρέχουν σε ενήλικες που διαφεύγουν τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας ευκαιρίες για πρόσβαση στη γενική εκπαίδευση, μεταξύ άλλων, μέσω της φοίτησης σε σχολεία δεύτερης ευκαιρίας. Οι ευκαιρίες αυτές θα πρέπει να είναι ευέλικτες και στοχευμένες, λαμβανομένων υπόψη των αναγκών των δικαιούχων προσωρινής προστασίας και επαρκούς προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου. Για τον σκοπό αυτόν, τα κράτη μέλη καλούνται να συνεργαστούν με τα ενδιαφερόμενα μέρη, μεταξύ άλλων, από την κοινωνία των πολιτών και κοινοτικές δομές, για να υποστηρίξουν τα άτομα αυτά ώστε να εκμεταλλευτούν αποτελεσματικά αυτές τις ευκαιρίες. — Να παρέχουν ευκαιρίες σε ενήλικες που διαφεύγουν τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και ενδιαφέρονται να εγγραφούν σε ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης για να ολοκληρώσουν τις σπουδές που έχουν ήδη αρχίσει ή να ξεκινήσουν νέα προγράμματα. Για τον σκοπό αυτόν, τα κράτη μέλη μπορούν να ενθαρρύνουν και να στηρίξουν τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ώστε να τους εγγράφουν ή να τους επιτρέπουν να συνεχίσουν τις σπουδές τους εξ αποστάσεως, προωθώντας, για παράδειγμα, τη συνεργασία μεταξύ των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης της ΕΕ και της Ουκρανίας —έτσι ώστε να διευκολυνθεί επίσης η επανένταξη στο ουκρανικό σύστημα, όταν αυτό αρμόζει. — Να παρέχουν πρόσβαση σε υποδομές, όπως εξεταστικά κέντρα και εξοπλισμό ΤΠ, και να συνεργάζονται με τις ουκρανικές αρχές, ώστε να μπορούν οι εκτοπισθέντες να συμμετέχουν σε εισαγωγικές εξετάσεις για να έχουν πρόσβαση στην ουκρανική τριτοβάθμια εκπαίδευση.

3. ΣΤΗΡΙΞΗ ΑΠΟ ΤΑΜΕΙΑ ΤΗΣ ΕΕ

Οι δράσεις που περιγράφονται στην παρούσα ανακοίνωση μπορούν να υποστηριχθούν από διάφορα ταμεία και πρωτοβουλίες της ΕΕ. Οι πρόσφατες τροποποιήσεις των υφιστάμενων κανονισμών επικεντρώθηκαν σε μη δαπανηθέντα κονδύλια στο πλαίσιο της περιόδου προγραμματισμού 2014-2020, κυρίως στο Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ), το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), το Ταμείο Ευρωπαϊκής Βοήθειας προς τους Απόρους (ΤΕΒΑ) και το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης (ΤΑΜΕ).

Η πρωτοβουλία CARE («Δράση συνοχής για τους πρόσφυγες στην Ευρώπη»), τροποποιώντας τους κανονισμούς που διέπουν τα Ταμεία (47), επικεντρώθηκε στην παροχή μεγαλύτερης ευελιξίας στα κράτη μέλη για την ταχεία κινητοποίηση των ταμείων συνοχής της ΕΕ, χωρίς να αλλάξει το πεδίο εφαρμογής τους.

Πρωτοβουλία CARE Οι κυριότερες αλλαγές που θεσπίστηκαν με τον κανονισμό CARE είναι οι ακόλουθες: — στήριξη επιχειρήσεων για την αντιμετώπιση της κρίσης στην Ουκρανία από τις 24 Φεβρουαρίου 2022, η οποία ισχύει και για τις αιτήσεις που υποβλήθηκαν μετά την εν λόγω ημερομηνία· — τα κράτη μέλη μπορούν να χρησιμοποιούν το ΕΚΤ ή το ΕΤΠΑ για να στηρίζουν με κονδύλια του ενός ταμείου δράσεις που είναι επιλέξιμες στο πλαίσιο του άλλου ταμείου χωρίς περιορισμούς· Για παράδειγμα, οι πόροι του ΕΤΠΑ που προορίζονται για έργα υποδομής μπορούν να ανακατανεμηθούν στην κοινωνική ένταξη, τη φροντίδα και την εκπαίδευση για μέτρα τύπου ΕΚΤ και, αντιστρόφως, οι πόροι του ΕΚΤ μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη χρηματοδότηση εξοπλισμού και υποδομών για πρόσφυγες που προσπαθούν να ξεφύγουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας· — τα κράτη μέλη μπορούν να επωφεληθούν από επιστροφή 100 % των δαπανών που δηλώνονται στην Επιτροπή έως τις 30 Ιουνίου 2022 (48)· — επιπλέον, τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να προγραμματίζουν τα οικεία κονδύλια REACT-EU (έως 10 δισ. EUR συνολικά) για την αντιμετώπιση της κρίσης· — τα κράτη μέλη έλαβαν πρόσθετη προχρηματοδότηση REACT-EU ύψους 3,5 δισ. EUR (προς όφελος ιδίως των κρατών μελών που υποδέχονται τον μεγαλύτερο αριθμό ατόμων που προσπαθούν να ξεφύγουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας (49))· — τα κράτη μέλη μπορούν να χρησιμοποιούν νέο μοναδιαίο κόστος ύψους 40 EUR ανά εβδομάδα ανά άτομο, το οποίο θα συμβάλει στην παροχή άμεσης αρωγής, απλουστεύοντας παράλληλα τις διαδικασίες για τα κράτη μέλη (50).

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2022/585, που εκδόθηκε στις 6 Απριλίου (51), παρατείνει την περίοδο εφαρμογής για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης (ΤΑΜΕ) και το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας (ΤΕΑ) – Σύνορα, Θεωρήσεις και ΤΕΑ – Αστυνομική συνεργασία κατά ένα έτος (έως τον Ιούνιο του 2024) και αποδεσμεύει τα κονδύλια του ΤΑΜΕ για την περίοδο 2014-2020 τα οποία προορίζονταν προηγουμένως για συγκεκριμένους σκοπούς.

Η Επιτροπή, για να βοηθήσει τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν στο έπακρο τις διαθέσιμες δυνατότητες χρηματοδότησης και ρυθμίσεις προγραμματισμού, έχει καταρτίσει ενδεικτικό κατάλογο επιλέξιμων μέτρων στο πλαίσιο του ΕΚΤ, του ΤΕΒΑ, του ΕΤΠΑ, του ΤΑΜΕ και του ΤΕΑ – Σύνορα και θεωρήσεις, και έχει δημιουργήσει ιστοσελίδα ερωταπαντήσεων (52), στην οποία έχουν πρόσβαση κατά κύριο λόγο, αλλά όχι αποκλειστικά, οι αρχές των προγραμμάτων, με σκοπό την παροχή γρήγορων και συντονισμένων απαντήσεων στα κράτη μέλη.

Το ΕΚΤ μπορεί να συμβάλει στη χρηματοδότηση των περισσότερων από τα μέτρα που παρουσιάστηκαν στις προηγούμενες ενότητες, στα οποία περιλαμβάνονται η καθοδήγηση, ο επαγγελματικός προσανατολισμός, η αναβάθμιση των δεξιοτήτων και η επανειδίκευση, η τοποθέτηση σε θέσεις εργασίας, μαθητείας και πρακτικής άσκησης, η στήριξη των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης, καθώς και ρυθμίσεις για την αποφυγή των διακρίσεων και τη διασφάλιση της προσβασιμότητας των πληροφοριών για όλους τους εργαζομένους. Το ΕΚΤ μπορεί επίσης να χρηματοδοτήσει το προσωπικό που εργάζεται με άτομα που προσπαθούν να ξεφύγουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, είτε στα σύνορα είτε σε άλλες περιοχές των κρατών μελών, καθώς και την εκπαίδευση τόσο των παιδιών όσο και των ενηλίκων, όπως επίσης και την πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, στέγασης και κοινωνικές υπηρεσίες.

Επιπλέον, το ΕΤΠΑ μπορεί να στηρίξει την πρόσβαση σε βασικές μη διαχωρισμένες υπηρεσίες στους τομείς της εκπαίδευσης, της απασχόλησης και της κατάρτισης, της στέγασης, της υγειονομικής περίθαλψης και της κοινωνικής φροντίδας μέσω της ανάπτυξης προσβάσιμων υποδομών (π.χ. κατασκευή/ανακαίνιση/επέκταση) και του σχετικού εξοπλισμού. Τα κονδύλια του ΤΑΜΕ καθώς και του ΤΕΑ – Σύνορα, Θεωρήσεις και του ΤΕΑ – Αστυνομική συνεργασία μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες για την πρώτη υποδοχή των ατόμων που προσπαθούν να ξεφύγουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, καθώς και —στην περίπτωση του ΤΑΜΕ— την ένταξή τους στις χώρες υποδοχής.

Συμπληρωματικά προς τη βασική αποστολή του για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, το ΕΚΤ μπορεί να στηρίξει μέτρα έκτακτης ανάγκης, όπως η παροχή τροφίμων και βασικής υλικής βοήθειας, η κάλυψη του κόστους στέγασης ή μεταφοράς, υπό την προϋπόθεση ότι συνδυάζονται με μια ατομική οδό ένταξης στη χώρα που παρέχει βοήθεια. Το ΤΕΒΑ έχει ακόμη ευρύτερο πεδίο εφαρμογής και μπορεί να χρησιμοποιηθεί ανεξάρτητα από το καθεστώς και τη διαμονή των αποδεκτών για βασική υλική βοήθεια, όπως τρόφιμα, προϊόντα υγιεινής, είδη για βρέφη και παιδιά κ.λπ.

Η χρηματοδότηση βάσει του InvestEU, ιδίως στο πλαίσιο της εγγύησης για τις δεξιότητες και την εκπαίδευση, μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για τη στήριξη ατόμων με σκοπό τη βελτίωση των δεξιοτήτων τους, ή από οργανισμούς εκπαίδευσης και κατάρτισης για την επέκταση των υπηρεσιών που παρέχουν, καθώς και για την αυτοαπασχόληση και τη στήριξη επιχειρήσεων που προσλαμβάνουν και παρέχουν κατάρτιση σε εκτοπισθέντες. Επιπλέον, το Μέσο Τεχνικής Υποστήριξης (53) θα είναι σε θέση να παρέχει, κατόπιν αιτήματος, τεχνική υποστήριξη στα κράτη μέλη για τη διευκόλυνση της πρόσβασης στην απασχόληση και την κατάρτιση, την κοινωνική ένταξη και την εκπαίδευση.

Οι ευκαιρίες χρηματοδότησης του Erasmus+ κινητοποιήθηκαν χάρη στην εγγενή ευελιξία του προγράμματος. Για παράδειγμα, εκπαιδευτικοί και εκπαιδευτές που διαφεύγουν τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας μπορούν να λάβουν χρηματοδοτική στήριξη, η οποία θα διευκολύνει την ένταξή τους και θα τους βοηθήσει να αποκτήσουν τις απαραίτητες δεξιότητες για να εργαστούν στο πλαίσιο των εκπαιδευτικών συστημάτων της ΕΕ. Ειδικευμένο προσωπικό μπορεί να αποσταλεί, σε προσωρινή βάση, σε περιοχές όπου φιλοξενούνται άτομα που προσπαθούν να ξεφύγουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Τα ιδρύματα εκπαίδευσης και κατάρτισης που συμμετέχουν σε έργα συνεργασίας του Erasmus+ μπορούν επίσης να υποδεχθούν γρήγορα μαθητές. Τα κονδύλια των έργων συνεργασίας του Erasmus+ μπορούν να χρησιμοποιηθούν με ευελιξία για να διευκολυνθεί η ένταξη των παιδιών που διαφεύγουν τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

Τέλος, τυχόν ανάγκες που σχετίζονται με τη στήριξη των ατόμων που προσπαθούν να ξεφύγουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας μπορούν ακόμη να ληφθούν υπόψη στις εργασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη για την προετοιμασία των νέων προγραμμάτων για την περίοδο 2021-2027. Όταν εγκριθούν, τα προγράμματα αυτά θα χρησιμοποιηθούν επίσης για τη χρηματοδότηση μέτρων στήριξης των ατόμων που διαφεύγουν τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας στους τομείς της απασχόλησης, της εκπαίδευσης και της κατάρτισης, της κοινωνικής ένταξης, της στέγασης, της υγειονομικής περίθαλψης και της κοινωνικής φροντίδας, καθώς και των τροφίμων και της βασικής υλικής βοήθειας (λόγω της συγχώνευσης του ΤΕΒΑ με το ΕΚΤ+) (54). Οι δαπάνες στο πλαίσιο αυτών των προγραμμάτων είναι επιλέξιμες από την 1η Ιανουαρίου 2021.

Η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη: — Να αξιοποιήσουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τα διαθέσιμα κονδύλια για όλες τις δράσεις για τις οποίες παρέχεται καθοδήγηση στην παρούσα ανακοίνωση. — Να διασφαλίσουν τον συντονισμό μεταξύ των διαφόρων αρμόδιων αρχών, συμπεριλαμβανομένων των περιφερειακών και τοπικών αρχών, για τη διασφάλιση της συνάφειας και της συμπληρωματικότητας. — Να διασφαλίσουν τον συντονισμό με την Επιτροπή και να κάνουν χρήση της προαναφερθείσας ιστοσελίδας ερωταπαντήσεων.

4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΚΑΙ ΕΠΟΜΕΝΑ ΒΗΜΑΤΑ

Τα κράτη μέλη καλούνται να συνεχίσουν τις προσπάθειές τους για να στηρίξουν όσους διαφεύγουν τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και να διευκολύνουν την ένταξή τους στην αγορά εργασίας, σύμφωνα με τις κατευθύνσεις που καθορίζονται στην παρούσα ανακοίνωση και τις άλλες πρωτοβουλίες που έχουν παρουσιαστεί μέχρι στιγμής σε επίπεδο ΕΕ. Ενθαρρύνονται δε να συνεργαστούν με τα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη για τη διασφάλιση ολοκληρωμένης και συντονισμένης αντίδρασης, καθώς και να αξιοποιήσουν όλη τη διαθέσιμη στήριξη σε επίπεδο ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της χρηματοδότησης.

Η Επιτροπή είναι έτοιμη να συνεργαστεί περαιτέρω με τις εθνικές αρχές και άλλα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη και θα συνεχίσει να παρέχει καθοδήγηση λαμβάνοντας υπόψη την εξελισσόμενη κατάσταση, μεταξύ άλλων, μέσω της πλατφόρμας αλληλεγγύης και της πλατφόρμας ερωταπαντήσεων για τα ταμεία. Η Επιτροπή θα συνεχίσει επίσης να στηρίζει την αμοιβαία μάθηση μεταξύ των κρατών μελών, να συλλέγει πληροφορίες σχετικά με τις δράσεις που αναλαμβάνουν τα κράτη μέλη (55), ιδίως μέσω των ειδικών δικτύων, όπως το ευρωπαϊκό δίκτυο δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης και η συμβουλευτική επιτροπή για την επαγγελματική κατάρτιση, και να παρέχει σχετικές πληροφορίες σε όσους προσπαθούν να ξεφύγουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας μέσω του ειδικού διαδικτυακού χώρου (56) και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Κάθε ευρώ και κάθε προσπάθεια που καταβάλλεται σήμερα για την ανθρώπινη ανάπτυξη των ατόμων που προσπαθούν να ξεφύγουν από τον πόλεμο επίθεσης της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας συμβάλλει στο μέλλον της ΕΕ και της Ουκρανίας.

(1) Τα πιο πρόσφατα στοιχεία ελήφθησαν από το δίκτυο του ενωσιακού μηχανισμού για την ετοιμότητα αντιμετώπισης και τη διαχείριση μεταναστευτικών κρίσεων (σχέδιο στρατηγικής).

(2) ΕΕ L 71 της 4.3.2022, σ. 1.

(3) Όπως ορίζεται στις επιχειρησιακές κατευθυντήριες γραμμές και στην ανακοίνωση της 23ης Μαρτίου, πέραν των Ουκρανών υπηκόων, προσωρινή προστασία θα πρέπει να χορηγείται, όπως προβλέπεται στο άρθρο 2 παράγραφος 1 της εκτελεστικής απόφασης (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου, και στους υπηκόους τρίτων χωρών ή στους ανιθαγενείς οι οποίοι επωφελούνταν από διεθνή προστασία στην Ουκρανία και στα μέλη των οικογενειών τους, εάν διέμεναν στην Ουκρανία πριν από τις 24 Φεβρουαρίου 2022 ή στις 24 Φεβρουαρίου 2022. Για τους υπηκόους τρίτων χωρών που διέμεναν στην Ουκρανία πριν από ή στις 24 Φεβρουαρίου με μόνιμη άδεια διαμονής και οι οποίοι δεν μπορούν να επιστρέψουν με ασφάλεια στη χώρα καταγωγής τους, τα κράτη μέλη παρέχουν είτε προσωρινή προστασία είτε επαρκή προστασία βάσει του εθνικού τους δικαίου (άρθρο 2 παράγραφος 2 της εκτελεστικής απόφασης του Συμβουλίου). Τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να χορηγούν προσωρινή προστασία σε άλλους υπηκόους τρίτων χωρών που διέμεναν νόμιμα στην Ουκρανία και δεν είναι σε θέση να επιστρέψουν (άρθρο 2 παράγραφος 3 της εκτελεστικής απόφασης του Συμβουλίου). Όπως ορίζεται στις επιχειρησιακές κατευθυντήριες γραμμές, η προσωρινή προστασία, όπως θεσπίστηκε με την εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου, διαρκεί ένα έτος από την έναρξη ισχύος της απόφασης, δηλαδή από τις 4 Μαρτίου 2022 έως τις 4 Μαρτίου 2023, σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 1 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ. Εάν κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου το Συμβούλιο δεν λάβει απόφαση, έπειτα από πρόταση της Επιτροπής, να τερματίσει την προσωρινή προστασία, αυτή θα παραταθεί αυτομάτως κατά έξι μήνες, δηλαδή έως τις 4 Σεπτεμβρίου 2023, και εκ νέου κατά έξι μήνες, δηλαδή έως τις 4 Μαρτίου 2024.

(4) Communication from the Commission on Operational guidelines for the implementation of Council implementing Decision 2022/382 establishing the existence of a mass influx of displaced persons from Ukraine within the meaning of Article 5 of Directive 2001/55/EC, and having the effect of introducing temporary protection (ΕΕ C 126 I της 21.3.2022, σ. 1).

(5) COM(2022) 131 final.

(6) Σύσταση (ΕΕ) 2022/554 της Επιτροπής, της 5ης Απριλίου 2022, σχετικά με την αναγνώριση των προσόντων των ατόμων που προσπαθούν να ξεφύγουν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία (ΕΕ L 107 I της 6.4.2022, σ. 1).

(7) Home Affairs Council: Ten-Point Plan (europa.eu) (Συμβούλιο Εσωτερικών Υποθέσεων: Σχέδιο δέκα σημείων).

(8) Συστάθηκε από την Επιτροπή βάσει των άρθρων 24 έως 27 της οδηγίας για την προσωρινή προστασία.

(9) Πληροφορίες για τα άτομα που προσπαθούν να ξεφύγουν από τον πόλεμο στην Ουκρανία | Ευρωπαϊκή Επιτροπή (europa.eu)

(10) Ukraine: final adoption of CARE | Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+ (europa.eu) (Ουκρανία: τελική έγκριση της πρότασης CARE).

(11) Η ανάληψη περαιτέρω δράσης στους τομείς αυτούς βρίσκεται σε εξέλιξη —βλέπε, για παράδειγμα, τις πρωτοβουλίες για την εφαρμογή του σχεδίου 10 σημείων, συμπεριλαμβανομένης της πρωτοβουλίας «Ασφαλείς Κατοικίες»· όσον αφορά την εκπαίδευση, η Επιτροπή εκπόνησε Καθοδήγηση πολιτικών για την υποστήριξη της ένταξης των Ουκρανών προσφύγων στην εκπαίδευση: σκέψεις, βασικές αρχές και πρακτικές (school educationgateway.eu).

(12) Ευρωπαϊκός πυλώνας κοινωνικών δικαιωμάτων | Ευρωπαϊκή Επιτροπή (europa.eu)

(13) COM(2020) 758 final.

(14) European Platform tackling undeclared work | Ευρωπαϊκή Αρχή Εργασίας (europa.eu) (Ευρωπαϊκή πλατφόρμα για την αντιμετώπιση της αδήλωτης εργασίας).

(15) Το ΕΚΤ έχει επίσης χρηματοδοτήσει τέτοια έργα, βλέπε π.χ. Integrazione migranti Progetto PIU’ SUPREME (lavoro.gov.it).

(16) Το EURES (europa.eu) είναι ένα ευρωπαϊκό δίκτυο συνεργασίας των υπηρεσιών απασχόλησης, το οποίο έχει σχεδιαστεί για να διευκολύνει την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων. Βλέπε, ειδικότερα, την ενότητα «Εργασία και διαβίωση».

(17) European Partnership for Integration (europa.eu) (Ευρωπαϊκή σύμπραξη για την ένταξη). Η σύμπραξη περιλαμβάνει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τις πέντε οργανώσεις κοινωνικών και οικονομικών εταίρων (ETUC, Business Europe, SMEUnited, CEEP, Eurochambres). Από την έναρξη της σύμπραξης το 2017, οι κοινωνικοί και οικονομικοί εταίροι έχουν υλοποιήσει ευρύ φάσμα δράσεων στον τομέα της ένταξης στην αγορά εργασίας σε περισσότερες από 20 χώρες της ΕΕ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει συγχρηματοδοτήσει διάφορα καινοτόμα έργα για να βοηθήσει τους πρόσφυγες και άλλους μετανάστες να ενταχθούν στην αγορά εργασίας. Η Επιτροπή συνεργάζεται με τους κοινωνικούς και οικονομικούς εταίρους με στόχο, αφενός, την ενίσχυση της ευρωπαϊκής σύμπραξης για την ένταξη και, αφετέρου, την κάλυψη της ένταξης στην αγορά εργασίας των ατόμων που προσπαθούν να ξεφύγουν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

(18) Το Σύμφωνο για τις Δεξιότητες αποτελεί κοινό μοντέλο δέσμευσης για την ανάπτυξη δεξιοτήτων στην Ευρώπη. Η Επιτροπή κινητοποιεί τα ενδιαφερόμενα μέρη του Συμφώνου για να προσφέρουν συγκεκριμένες ευκαιρίες κατάρτισης και απασχόλησης σε όσους προσπαθούν να ξεφύγουν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

(19) Skills-OVATE | CEDEFOP (europa.eu) (Διαδικτυακό εργαλείο ανάλυσης κενών θέσεων εργασίας με βάση τις δεξιότητες για την Ευρώπη).

(20) Analysis of shortage and surplus occupations 2021 | Ευρωπαϊκή Αρχή Εργασίας (europa.eu) (Ανάλυση επαγγελμάτων που παρουσιάζουν ελλείψεις και πλεονάσματα σε προσωπικό για το 2021).

(21) Αρχική σελίδα | Το εργαλείο Better Entrepreneurship Policy: αναπτύχθηκε από τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης και την Επιτροπή και είναι ένα διαδικτυακό εργαλείο που έχει σχεδιαστεί για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο που επιθυμούν να διερευνήσουν τρόπους με τους οποίους η δημόσια πολιτική μπορεί: να στηρίξει τους νέους, τις γυναίκες, τους μετανάστες και τους άνεργους στη δημιουργία επιχειρήσεων και στην αυτοαπασχόληση· να στηρίξει την ανάπτυξη επιχειρήσεων κοινωνικής οικονομίας.

(22) Erasmus Νέοι Επιχειρηματίες (erasmus-entrepreneurs.eu): βοηθά τους επίδοξους Ευρωπαίους επιχειρηματίες να αποκτήσουν τις δεξιότητες που απαιτούνται για τη σύσταση και/ή την επιτυχή λειτουργία μιας μικρής επιχείρησης στην Ευρώπη.

(23) Enterprise Europe Network (europa.eu): βοηθά τις επιχειρήσεις να καινοτομούν και να αναπτύσσονται σε διεθνή κλίμακα. Είναι το μεγαλύτερο δίκτυο στήριξης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ) στον κόσμο.

(24) Βλέπε, για παράδειγμα, Early Warning Notification - War in Ukraine: refugees arriving to the EU from Ukraine at risk of exploitation as part of THB | Ευρωπόλ (europa.eu) (Κοινοποίηση έγκαιρης προειδοποίησης — Πόλεμος στην Ουκρανία: οι πρόσφυγες που φτάνουν στην ΕΕ από την Ουκρανία διατρέχουν κίνδυνο εκμετάλλευσης στο πλαίσιο εμπορίας ανθρώπων).

(25) COM(2021) 171 final.

(26) A new Anti-Trafficking Plan to protect people fleeing the war in Ukraine (europa.eu) (Νέο σχέδιο για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων για την προστασία των ατόμων που προσπαθούν να ξεφύγουν από τον πόλεμο στην Ουκρανία).

(27) Παραδείγματα έργων παρατίθενται: στον ιστότοπο του ΕΚΤ, στον ιστότοπο του ΕΚΤ+ και στον ευρωπαϊκό ιστότοπο για την ένταξη. Τα πιο πρόσφατα παραδείγματα ορθών πρακτικών για την ένταξη των προσφύγων και των μεταναστών συνοψίζονται στις τελικές και θεματικές εκθέσεις των διασκέψεων αμοιβαίας μάθησης για τα έτη 2021, 2020 και 2019.

(28) Forwork

(29) FAB

(30) Labour-INT

(31) Stark im Beruf

(32) Mirjam

(33) CIAO

(34) Προφίλ δεξιοτήτων (europa.eu): αυτό το πολύγλωσσο εργαλείο προορίζεται για χρήση από οργανισμούς που παρέχουν συνδρομή σε υπηκόους τρίτων χωρών. Το εργαλείο βοηθά στην καταγραφή των δεξιοτήτων, των προσόντων και της επαγγελματικής εμπειρίας των υπηκόων τρίτων χωρών και στην παροχή εξατομικευμένων συμβουλών σχετικά με τα περαιτέρω βήματα, όπως π.χ. διαδικασίες αναγνώρισης πτυχίων, πιστοποίηση δεξιοτήτων, υπηρεσίες στήριξης για περαιτέρω κατάρτιση ή για εύρεση απασχόλησης.

(35) Αρχική σελίδα (europa.eu): Η ESCO είναι η πολύγλωσση ευρωπαϊκή ταξινόμηση δεξιοτήτων, ικανοτήτων, προσόντων και επαγγελμάτων. Λειτουργεί σαν λεξικό, περιγράφοντας, προσδιορίζοντας και κατατάσσοντας τα επαγγέλματα και τις δεξιότητες που έχουν σχέση με την αγορά εργασίας της ΕΕ και την εκπαίδευση και κατάρτιση.

(36) Αρχική σελίδα | Europass: πρόκειται για ένα σύνολο διαδικτυακών εργαλείων που βοηθούν στη δημιουργία βιογραφικών σημειωμάτων και συνοδευτικών επιστολών, ενώ επίσης βοηθούν τους χρήστες να βρουν θέσεις εργασίας και εκπαιδευτικά προγράμματα στην ΕΕ.

(37) Τα βήματα για τη δρομολόγηση της πιλοτικής πρωτοβουλίας καθορίζονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Προσέλκυση δεξιοτήτων και ταλέντων στην ΕΕ» της 27ης Απριλίου 2022 [COM(2022) 657 final].

(38) Όπως είναι το Υπουργείο Παιδείας, η Εθνική Υπηρεσία Επαγγελματικών Προσόντων, η Εθνική Υπηρεσία για τη Διασφάλιση της Ποιότητας στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, το Κέντρο ENIC-NARIC.

(39) Education and work information for Ukrainians and EU countries | ETF (europa.eu) (Πληροφορίες σχετικά με την εκπαίδευση και την εργασία για τα άτομα από την Ουκρανία και τις χώρες της ΕΕ).

(40) Enic-Naric: το δίκτυο ENIC-NARIC (ευρωπαϊκό δίκτυο κέντρων πληροφοριών στην Ευρώπη — Εθνικά κέντρα πληροφοριών για την αναγνώριση ακαδημαϊκών τίτλων στην Ευρωπαϊκή Ένωση) ανέπτυξε το έργο Erasmus+ Q-entry, μια βάση δεδομένων που καλύπτει κράτη μέλη και τρίτες χώρες και παρέχει πληροφορίες σχετικά με τα προσόντα που αποκτώνται μετά την ολοκλήρωση της σχολικής φοίτησης, τα οποία επιτρέπουν την πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

(41) CVDC | Site de la validation des compétences (validationdescompetences.be)

(42) Preliminary results: Survey on integration of Ukrainian refugees in Vocational Education and Training (VET) — Απασχόληση, κοινωνικές υποθέσεις και ένταξη — Ευρωπαϊκή Επιτροπή (europa.eu) [Προκαταρκτικά αποτελέσματα: έρευνα για την ένταξη των Ουκρανών προσφύγων στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση (ΕΕΚ)].

(43) Σύσταση του Συμβουλίου, της 15ης Μαρτίου 2018, σχετικά με ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο για ποιοτικά και αποτελεσματικά προγράμματα μαθητείας (ΕΕ C 153 της 2.5.2018, σ. 1).

(44) Commissioner Schmit visits ESF-funded projects in Romania supporting refugees from Ukraine | Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+ (europa.eu) (Ο επίτροπος κ. Schmit επισκέπτεται έργα που χρηματοδοτούνται από το ΕΚΤ στη Ρουμανία για τη στήριξη προσφύγων από την Ουκρανία).

(45) Support and training for immigrants at the Omnia Skills Centre | Omnia (Στήριξη και κατάρτιση για μετανάστες στο Κέντρο Δεξιοτήτων Omnia)

(46) Creating pathways to employment for immigrants through language learning | Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+ (europa.eu) (Δημιουργία διόδων προς την απασχόληση για μετανάστες μέσω της εκμάθησης γλωσσών).

(47) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 (ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 320) και κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 223/2014 για το Ταμείο Ευρωπαϊκής Βοήθειας προς τους Απόρους (ΕΕ L 72 της 12.3.2014, σ. 1).

(48) Για τη λογιστική χρήση που αρχίζει την 1η Ιουλίου 2021 και λήγει στις 30 Ιουνίου 2022.

(49) Αύξηση της αρχικής προχρηματοδότησης REACT-EU από 11 % σε 15 % για όλα τα κράτη μέλη, και έως 45 % για τα κράτη μέλη πρώτης γραμμής (HU, PL, RO, SK), καθώς και για τα κράτη μέλη με τον μεγαλύτερο αριθμό αφίξεων σε σύγκριση με τον πληθυσμό τους (άνω του 1 % του πληθυσμού τους στις 23 Μαρτίου: AT, BG, CZ, EE, LT)·

(50) Ukraine: making it easier and quicker for Member States to use cohesion funding to support immediate needs of refugees | Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+ (europa.eu) (Ουκρανία: προσπάθεια να καταστεί ευκολότερη και ταχύτερη για τα κράτη μέλη η χρήση χρηματοδότησης από το Ταμείο Συνοχής για τη στήριξη των άμεσων αναγκών των προσφύγων). Αυτό θα ισχύει για καθένα από τα άτομα στα οποία έχει χορηγηθεί προσωρινή προστασία βάσει της οδηγίας για την προσωρινή προστασία, και θα χρησιμοποιείται για διάστημα έως και 13 εβδομάδων μετά την άφιξή τους.

(51) Κανονισμός (ΕΕ) 2022/585 για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 514/2014 σχετικά με τον καθορισμό γενικών διατάξεων όσον αφορά το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης και το μέσο για τη χρηματοδοτική στήριξη της αστυνομικής συνεργασίας, της πρόληψης και καταστολής της εγκληματικότητας και της διαχείρισης κρίσεων, (ΕΕ) αριθ. 516/2014 για τη δημιουργία του Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης και (ΕΕ) 2021/1147 για τη θέσπιση του Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης.

(52) Πρόκειται για ημιδημόσια ιστοσελίδα, στην οποία έχουν πρόσβαση κατά κύριο λόγο, αλλά όχι αποκλειστικά, οι αρχές των προγραμμάτων.

(53) Κανονισμός (ΕΕ) 2021/240 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 10ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση Μέσου Τεχνικής Υποστήριξης.

(54) Η Επιτροπή δημοσίευσε έγγραφο με τίτλο «Toolkit on the use of EU funds for the integration of people with a migrant background for the 2021–2027 programming period» (εργαλειοθήκη χρήσης των κονδυλίων της ΕΕ για την ένταξη ατόμων που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών για την περίοδο προγραμματισμού 2021–2027) με σκοπό την προώθηση της χρήσης του ΕΤΠΑ, του ΕΚΤ+ και του ΤΑΜΕ με συμπληρωματικό τρόπο για την ένταξη των ατόμων που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών.

(55) Αξιοποιώντας έρευνες και περαιτέρω δραστηριότητες παρακολούθησης, όπως αυτές που διεξάγονται από τους οργανισμούς Eurofound (Ευρωπαϊκό Ίδρυμα για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας), Cedefop και ETF.

(56) Πληροφορίες για τα άτομα που προσπαθούν να ξεφύγουν από τον πόλεμο στην Ουκρανία | Ευρωπαϊκή Επιτροπή (europa.eu)