Πρόταση κανονισμού (ΕΚ) του Συμβουλίου για τις δράσεις τις σχετικές με τον ιό HIV και το AIDS στις αναπτυσσόμενες χώρες (95/C 252/04) COM(95) 293 τελικό - 95/0164(SYN)

(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 11 Ιουλίου 1995)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 130 Χ,

την πρόταση της Επιτροπής,

σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

Εκτιμώντας:

ότι η αρμόδια επί του προϋπολογισμού αρχή αποφάσισε, στο πλαίσιο που προϋπολογισμού 1988, να δημιουργήσει ένα κονδύλιο του προϋπολογισμού με σκοπό την καταπολέμηση της επιδημίας του HIV/AIDS 7

ότι η Επιτροπή, στην ανακοίνωσή της προς το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο της 7ης Ιανουαρίου σχετικά με τον ιό HIV και το AIDS στις αναπτυσσόμενες χώρες, παρουσίασε τις αρχές της πολιτικής και τις στρατηγικές προτεραιότητας που πρέπει να ακολουθηθούν σε επίπεδο Κοινότητας και κρατών μελών, με στόχο την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των παρεμβάσεων στο συγκεκριμένο τομέα 7

ότι το HIV/AIDS δεν αποτελεί πλέον πρωτοεμφανιζόμενη επιδημία, αλλά μάλλον πανδημία που έχει εξαπλωθεί σε ολόκληρο τον κόσμο, βρίσκεται εν εξελίξει και έχει διαφορετικά κοινωνικά και πολιτικά χαρακτηριστικά, ανάλογα με την περιοχή ή/και τη χώρα, και συνεπώς απαιτεί διαρθρωτική και πολυτομεακή αντιμετώπιση 7

ότι το Συμβούλιο Ανάπτυξης, στο ψήφισμά του της 6ης Μαΐου 1994, υπογράμμισε τη σοβαρότητα της επιδημίας του HIV/AIDS και την αναγκαιότητα επίτασης των προσπαθειών, προκειμένου να εξασφαλισθεί η καλύτερη στήριξη των εθνικών στρατηγικών που εφαρμόζουν οι αναπτυσσόμενες χώρες 7 ότι, με την ίδια ευκαιρία, το Συμβούλιο Ανάπτυξης αποφάσισε την απόδοση προτεραιότητας στη στήριξη στρατηγικών, στόχος των οποίων είναι η αποτελεσματικότερη πρόληψη της μετάδοσης μέσω της εκπαίδευσης, η βελτίωση των συνθηκών υγιεινής σε ό,τι αφορά τη σεξουαλική δραστηριότητα και την αναπαραγωγή, η ασφάλεια στον τομέα της μετάγγισης αίματος, καθώς και στρατηγικών συνδρομής των προσβεβλημένων και των ασθενών, μεταξύ άλλων μέσω της ενίσχυσης του συστήματος υγείας και της καταπολέμησης των διακρίσεων και του κοινωνικού αποκλεισμού 7

ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η Συνέλευση Ίσης Εκπροσώπησης ΕΚ-ΑΚΕ, στα ψηφίσματά τους της 14ης Απριλίου 1986 και της 15ης Φεβρουαρίου 1993, αντιστοίχως, υπογράμμισαν επίσης την ανάγκη να λαμβάνονται καλύτερα υπόψη οι οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες του HIV/AIDS, παραδείγματος χάρη με παρεμβάσεις για την προώθηση της βελτίωσης της κατάστασης των γυναικών και της ενίσχυσης των βασικών συλλογικών φορέων, που καλούνται να αντεπεξέλθουν στη μέριμνα των οικογενειών και των μεμονωμένων ατόμων που προσβάλλονται από την πανδημία 7

ότι η αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων στήριξης των εθνικών στρατηγικών καταπολέμησης του HIV/AIDS προϋποθέτει τη βελτίωση του συντονισμού της παρεχόμενης βοήθειας, τόσο σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όσο και σε ό,τι αφορά τους λοιπούς χρηματοδότες και τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, συμπεριλαμβανομένου του υπό κατάρτιση νέου σχετικού προγράμματος το οποίο επιχορηγείται εν μέρει από τον ΟΗΕ 7 ένας τρόπος προσέγγισης του στόχου αυτού είναι η προσφυγή σε ευέλικτες διαδικασίες, προσαρμοσμένες στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των εκάστοτε παρεμβάσεων και εταίρων 7 ότι στα ψηφίσματα του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου διατυπώνεται το αίτημα της ανάληψης προσπαθειών προς την κατεύθυνση αυτή 7

ότι είναι σκόπιμο να καθοριστούν οι λεπτομέρειες και οι κανόνες διαχείρισης που θα διέπουν τις δράσεις συνεργασίας στον τομέα του HIV/AIDS,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Η Κοινότητα θέτει σε εφαρμογή πρόγραμμα παροχής βοήθειας προς τις αναπτυσσόμενες χώρες για την καταπολέμηση της εξάπλωσης της επιδημίας του HIV/AIDS και για την αντιμετώπιση των συνεπειών της επιδημίας αυτής επί της υγείας, καθώς και επί της κοινωνικής και οικονομικής ανάπτυξης.

Για το σκοπό αυτό, η Κοινότητα πρόκειται να στηρίξει τις ακόλουθες στρατηγικές προτεραιότητας:

- προώθηση αποτελεσματικής πολιτικής πρόληψης της μετάδοσης του HIV/AIDS διά της σεξουαλικής επαφής ή από μητέρα προς έμβρυο ή διά της μετάγγισης μολυσμένου αίματος,

- ανάσχεση του κύκλου «φτώχεια-αστάθεια-HIV/AIDS», με την απόδοση ιδιαίτερης προσοχής σε πληθυσμιακές ομάδες που, λόγω των συνθηκών υπό τις οποίες ζουν, διατρέχουν κίνδυνο (πρόσφυγες, μετανάστες, κ.λπ.),

- ενίσχυση του τομέα υγειονομικής φροντίδας και του τομέα κοινωνικών υπηρεσιών, ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν στα αυξανόμενα βάρη τα οποία συνδέονται με την εξάπλωση της επιδημίας,

- υποβοήθηση των κυβερνήσεων στο έργο της αξιολόγησης των επιπτώσεων της επιδημίας στους διάφορους τομείς της οικονομίας και στις κοινωνικές ομάδες, καθώς και στο έργο της κατάστρωσης και υλοποίησης στρατηγικών μέριμνας των πληγέντων,

- διεύρυνση των επιστημονικών γνώσεων για την επιδημία, τόσο σε ό,τι αφορά τα βιοϊατρικά θέματα, όσο και από κοινωνιολογική άποψη, όπως επίσης των γνώσεων των σχετικών με τα αποτελέσματα των παρεμβάσεων, με σκοπό τη βελτίωση της ποιότητάς τους.

Άρθρο 2

Οι δράσεις που πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή για την επίτευξη των κατά προτεραιότητα στόχων που μνημονεύονται στο άρθρο 1 αφορούν, μεταξύ άλλων, τα εξής:

- τη σεξουαλική αγωγή και την αγωγή τη σχετική με την υγιεινή της αναπαραγωγικής λειτουργίας, καθιστώντας την ιδιαίτερα προσαρμοσμένη και προσιτή σε προκαθορισμένες ομάδες, σε πληθυσμούς που ζουν υπό συνθήκες αυξημένου κινδύνου και γενικότερα στους νέους και τις γυναίκες,

- την καλύτερη μεθόδευση της πρόληψης της μετάδοσης του HIV και των σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων, καθώς και της θεραπείας αυτών των τελευταίων,

- τη βελτίωση της διαθεσιμότητας και της αξιοποίησης των διαφόρων μέσων και μεθόδων προστασίας,

- την ενίσχυση των υπηρεσιών υγείας, ιδιαίτερα σε περιφερειακό επίπεδο, με σκοπό την ανάπτυξη έργου πρόληψης και περίθαλψης 7 επίσης την ενίσχυση των δυνατοτήτων στον τομέα της ασφάλειας των μεταγγίσεων,

- την παροχή τεχνικής βοήθειας προς τις κυβερνήσεις για την ανάλυση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της επιδημίας και για την κατάστρωση και εφαρμογή στρατηγικών αντιμετώπισης των σχετικών προβλημάτων ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες του κάθε τομέα (π.χ. υγεία, εκπαίδευση, καταπολέμηση της φτώχειας, κ.λπ.),

- την τεχνική και χρηματοδοτική υποστήριξη, η οποία να επιτρέπει την καλύτερη δυνατή συμβολή των ΜΚΟ και των βασικών συλλογικών φορέων στις δραστηριότητες πρόληψης και κοινωνικής μέριμνας, ιδιαίτερα μέσω της παροχής βοήθειας για τη συγκρότηση δικτύων,

- την ανάπτυξη της επιστημονικής κατάρτισης, με τη βελτίωση της παρακολούθησης των διαφόρων προγραμμάτων επί τη βάσει συναφών δεικτών, καθώς και την αναβάθμιση της επιχειρησιακής έρευνας στους επιμέρους τομείς (ιατρικό, κοινωνιολογικό και ανθρωπολογικό),

- την προαγωγή του σεβασμού των δικαιωμάτων του ανθρώπου, της αποφυγής των διακρίσεων και της αποτροπής του στιγματισμού των προσώπων που έχουν προσβληθεί από τον ιό, ιδίως με τη δημιουργία του κατάλληλου νομοθετικού πλαισίου.

Άρθρο 3

Οι συνεργαζόμενοι φορείς οι οποίοι είναι δυνατό να λάβουν χρηματοδότηση κατ' εφαρμογήν του παρόντος κανονισμού είναι, ενδεικτικά, δημόσιες υπηρεσίες και οργανισμοί που λειτουργούν σε εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο, τοπικοί φορείς και άλλες αποκεντρωμένες οντότητες, περιφερειακοί οργανισμοί, διεθνείς οργανισμοί, ερευνητικά ιδρύματα και πανεπιστήμια, βασικοί συλλογικοί φορείς και ιδιωτικοί φορείς, συμπεριλαμβανομένων των μη κυβερνητικών οργανισμών και των αντιπροσωπευτικών ενώσεων, που είναι σε θέση, ανάλογα με τις ειδικές γνώσεις που διαθέτουν, να συμβάλουν στη σύλληψη, την εφαρμογή και την παρακολούθηση των στρατηγικών προτεραιότητας στον τομέα του HIV και του AIDS που περιγράφονται στο άρθρο 2.

Άρθρο 4

1. Στα μέσα που θα μπορούσαν να εφαρμοσθούν στο πλαίσιο των δράσεων που μνημονεύονται στο άρθρο 1 περιλαμβάνονται, παραδείγματος χάρη, οι μελέτες, η παροχή τεχνικής βοήθειας, η κατάρτιση ή άλλου είδους υπηρεσίες, η προμήθεια υλικού, η εκτέλεση εργασιών, οι διαχειριστικοί έλεγχοι και οι αποστολές αξιολόγησης και ελέγχου. Προτεραιότητα θα δοθεί στην ενίσχυση των δυνατοτήτων των οικείων χωρών, ειδικότερα με την κατάρτιση του ανθρώπινου δυναμικού και με απώτερο στόχο τη δυνατότητα αυτοδύναμης λειτουργίας.

2. Η κοινοτική χρηματοδότηση είναι δυνατό να παρέχεται τόσο για τις επενδυτικές δαπάνες, με εξαίρεση την αγορά ακινήτων, όσο και για τις δαπάνες λειτουργίας, σε συνάλλαγμα ή σε τοπικό νόμισμα, ανάλογα με τις ανάγκες της υλοποίησης των διαφόρων δράσεων.

3. Καταβάλλονται συστηματικές προσπάθειες για την εξασφάλιση της συνεισφοράς, χρηματοδοτικής ή άλλης, των φορέων και των εταίρων που επιδιώκεται να ωφεληθούν σε τελική ανάλυση από την εκάστοτε δράση (π.χ. χώρες, τοπικές κοινότητες, επιχειρήσεις), εντός των ορίων των δυνατοτήτων τους και ανάλογα με το χαρακτήρα της εκάστοτε δράσεως.

4. Θα εξετάζεται η δυνατότητα συγχρηματοδοτήσεων, επί παραδείγματι με τα κράτη μέλη. Θα λαμβάνεται μέριμνα ώστε να δηλώνεται ο κοινοτικός χαρακτήρας της βοήθειας που χορηγείται δυνάμει του παρόντος κανονισμού.

5. Για να ενισχυθεί η συνοχή και η συμπληρωματικότητα μεταξύ των ενεργειών που χρηματοδοτεί η Κοινότητα και αυτών που χρηματοδοτούν τα κράτη μέλη, με σκοπό να εξασφαλιστεί η μεγαλύτερη δυνατή αποτελεσματικότητα για το σύνολο αυτών των ενεργειών, η Επιτροπή λαμβάνει όλα τα απαραίτητα συντονιστικά μέτρα, ιδίως:

α) καθιέρωση ενός συστήματος συστηματικής ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με τις χρηματοδοτούμενες ενέργειες και αυτές για τις οποίες προβλέπεται χρηματοδότηση από την Κοινότητα και τα κράτη μέλη 7

β) συντονισμός του τόπου εφαρμογής των ενεργειών με τακτικές συνεδριάσεις και ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των εκπροσώπων της Επιτροπής και των κρατών μελών στην ή στις αποδέκτριες χώρες.

Άρθρο 5

Η χρηματοδοτική στήριξη η οποία παρέχεται βάσει του παρόντος κανονισμού έχει τη μορφή μη επιστρεπτέων ενισχύσεων.

Άρθρο 6

1. Η Επιτροπή φέρει την ευθύνη για τη μελέτη, τη λήψη των σχετικών αποφάσεων και τη διαχείριση των δράσεων που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό με βάση τις ισχύουσες δημοσιονομικές και άλλες διαδικασίες, και ιδίως εκείνες που προβλέπονται στο δημοσιονομικό κανονισμό ο οποίος εφαρμόζεται για το γενικό προϋπολογισμό των Κοινοτήτων.

2. Οι αποφάσεις σχετικά με δράσεις των οποίων η χρηματοδότηση βάσει του παρόντος κανονισμού υπερβαίνει τα 2 εκατομμύρια Ecu ανά δράση, καθώς και για κάθε τροποποίηση των δράσεων αυτών η οποία συνεπάγεται την υπέρβαση κατά 20 % τουλάχιστον του ποσού που είχε συμφωνηθεί αρχικά για την εκάστοτε δράση, λαμβάνονται με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 7.

3. Σε κάθε συμφωνία ή σύμβαση χρηματοδότησης η οποία συνάπτεται βάσει του παρόντος κανονισμού πρέπει, μεταξύ άλλων, να προβλέπεται ότι η Επιτροπή και το Ελεγκτικό Συνέδριο δύνανται να προβαίνουν στη διενέργεια επιτόπιων ελέγχων, σύμφωνα με τις συνήθεις ρυθμίσεις που έχει θεσπίσει η Επιτροπή στο πλαίσιο των ισχυουσών διατάξεων, και ειδικότερα εκείνες του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται για το γενικό προϋπολογισμό των Κοινοτήτων.

4. Στο βαθμό που στο πλαίσιο μιας δράσης συνάπτεται συμφωνία χρηματοδότησης μεταξύ της Κοινότητας και της αποδέκτριας χώρας, η εν λόγω συμφωνία πρέπει να περιέχει την πρόβλεψη ότι η καταβολή των φόρων, δασμών και τελών δεν πραγματοποιείται με κοινοτική χρηματοδότηση.

5. Η συμμετοχή σε διαγωνισμούς και σε συμβάσεις είναι ανοικτή επί ίσοις όροις σε όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα των κρατών μελών και της οικείας αποδέκτριας χώρας, ενώ είναι δυνατό να επεκταθεί και σε άλλες αναπτυσσόμενες χώρες και, σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, σε άλλες τρίτες χώρες.

6. Τα παρεχόμενα αγαθά πρέπει να κατάγονται από τα κράτη μέλη ή από την αποδέκτρια χώρα ή από άλλη αναπτυσσόμενη χώρα. Σε εξαιρετικές και δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, τα παρεχόμενα αγαθά είναι δυνατό να κατάγονται από άλλες χώρες.

Άρθρο 7

1. Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή συμβουλευτικού χαρακτήρα, απαρτιζόμενη από εκπροσώπους των κρατών μελών, υπό την προεδρία εκπροσώπου της Επιτροπής, ήτοι, ανάλογα με τη χώρα ή την περιφέρεια που ωφελείται από τα μέτρα:

α) για τις χώρες της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού, την επιτροπή του ΕΤΑ, η δημιουργία της οποίας προβλέπεται στο άρθρο 21 της εσωτερικής συμφωνίας 91/401/ΕΟΚ σχετικά με τη χρηματοδότηση και τη διαχείριση της βοήθειας που η Κοινότητα χορηγεί στο πλαίσιο της τέταρτης σύμβασης της Λομέ, την οποία συνήψαν στις 16 Ιουλίου 1990 οι εκπρόσωποι των κρατών μελών, συνελθόντες στο πλαίσιο του Συμβουλίου 7

β) για τις χώρες της Μεσογείου, την επιτροπή για τις χώρες της Μεσογείου (MED), η δημιουργία της οποίας προβλέπεται στο άρθρο 6 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1762/92 που εκδόθηκε από το Συμβούλιο στις 29 Ιουνίου 1992 7

γ) για τις χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Ασίας, την επιτροπή για τις χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Ασίας (ΑΛΑ), η δημιουργία της οποίας προβλέπεται στο άρθρο 15 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 443/92 που εκδόθηκε από το Συμβούλιο στις 25 Φεβρουαρίου 1992.

2. Ο εκπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στη συμβουλευτική επιτροπή σχέδιο των προς θέσπιση μέτρων. Η επιτροπή εκδίδει τη γνώμη της επί του σχεδίου εντός προθεσμίας που καθορίζει ο πρόεδρος ανάλογα με το επείγον του εκάστοτε θέματος, ενώ αν είναι απαραίτητο διεξάγεται σχετική ψηφοφορία.

Η γνώμη καταγράφεται στα πρακτικά. Εξάλλου, κάθε κράτος μέλος έχει το δικαίωμα να ζητήσει την καταγραφή της θέσης του στα πρακτικά. Η Επιτροπή λαμβάνει στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό υπόψη τη γνώμη της συμβουλευτικής επιτροπής και την ενημερώνει για τον τρόπο με τον οποίο έλαβε υπόψη τη γνώμη αυτή.

Άρθρο 8

Μία φορά ετησίως πραγματοποιείται ανταλλαγή απόψεων με βάση την παρουσίαση από τον εκπρόσωπο της Επιτροπής των γενικών κατευθύνσεων για τις ενέργειες που θα αναληφθούν κατά το επόμενο έτος, στο πλαίσιο κοινής συνεδρίασης των τριών επιτροπών που μνημονεύονται στο άρθρο 7 παράγραφος 1.

Άρθρο 9

Μετά από κάθε οικονομικό έτος, η Επιτροπή υποβάλλει ετήσια έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο, η οποία περιλαμβάνει συνοπτική παρουσίαση των δράσεων που χρηματοδοτήθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους, καθώς και αξιολόγηση της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού κατά τη διάρκεια του ίδιου έτους.

Η συνοπτική παρουσίαση περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, στοιχεία για τους φορείς με τους οποίους συνήφθησαν οι συμβάσεις ή τα συμβόλαια εκτέλεσης των διαφόρων δράσεων.

Η έκθεση περιλαμβάνει επίσης περιληπτική παρουσίαση των εξωτερικών αξιολογήσεων που ενδεχομένως πραγματοποιήθηκαν αναφορικά με μεμονωμένες δράσεις.

Άρθρο 10

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την τρίτη ημέρα μετά την ημέρα της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.