Τροποποιημένη πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ περί τροποποιήσεως της οδηγίας 79/112/ΕΟΚ για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με την επισήμανση, την παρουσίαση και τη διαφήμιση των τροφίμων

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

(1) ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέτασε σε πρώτη ανάγνωση την πρόταση τροποποίησης της οδηγίας 79/112/ΕΟΚ του Συμβουλίου για την επισήμανση και την παρουσίαση των τροφίμων η οποία αφορά ιδιαίτερα τους λεπτομερείς κανόνες αναγραφής των συστατικών στην επισήμανση των αλκοολούχων ποτών (COM(97) 20 final).

Ο εισηγητής κ. Schnellhardt υποστήριξε την πρωτοβουλία της Επιτροπής υποδεικνύοντας 13 τροπολογίες (βλ. PE 223.804). Πριν από τη σύνοδο ολομελείας υποβλήθηκαν 11 ακόμη τροπολογίες. 10 τροπολογίες εγκρίθηκαν με μικρή πλειοψηφία και δύο ελήφθησαν εν μέρει μόνο υπόψη.

(2) ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Στη αρχική του απόδοση, το άρθρο 6 παράγραφος 3 της οδηγίας 79/112/ΕΟΚ όριζε ότι:

" Σχετικά με τα ποτά με περιεκτικότητα σε οινόπνευμα μεγαλύτερη από 1,2 % κατ' όγκο, το Συμβούλιο καθορίζει βάσει προτάσεως της Επιτροπής και εντός προθεσμίας τεσσάρων ετών από την κοινοποίηση της παρούσας οδηγίας, τους κανόνες σημάνσεως των συστατικών και ενδεχομένως του αλκοομετρικού βαθμού."

Με βάση την εν λόγω διάταξη, τον Οκτώβριο του 1982, η Επιτροπή πρότεινε τροποποίηση της οδηγίας προκειμένου να καταστήσει υποχρεωτική στην επισήμανση των αλκοολούχων ποτών την αναγραφή του αλκοολικού βαθμού και των συστατικών. Η πρόταση αυτή, όμως, υλοποιήθηκε μόνο εν μέρει με την οδηγία 86/197/ΕΟΚ που αφορά την περιεκτικότητα σε αλκοόλη.

Το δεύτερο τμήμα της πρότασης επανεξετάσθηκε στο πλαίσιο της πρότασης τροποποίησης της οδηγίας 79/112/ΕΟΚ που διαβιβάστηκε στο Συμβούλιο τον Απρίλιο του 1992. Έπρεπε να ληφθεί υπόψη η απόφαση του Δικαστηρίου «Νόμος για την καθαρότητα των ζύθων» της 12.3.1987 στην υπόθεση 178/84. Ελλείψει ειδικής πλειοψηφίας, το τμήμα που αφορούσε τον κατάλογο των συστατικών για τα αλκοολούχα ποτά διαχωρίστηκε από την υπόλοιπη πρόταση τη στιγμή της έγκρισης της κοινής θέσης τον Ιούνιο του 1995.

Δεδομένου ότι δεν σημειώθηκε πρόοδος έκτοτε, ορισμένα κράτη μέλη θέσπισαν εθνικές διατάξεις προκειμένου να καταστήσουν υποχρεωτική την αναγραφή των συστατικών στην επισήμανση ορισμένων αλκοολούχων ποτών, και ιδίως της μπύρας. Επειδή η θέση σε εφαρμογή των εν λόγω διατάξεων κινδυνεύει να δημιουργήσει νέους φραγμούς στις συναλλαγές και λαμβανομένης υπόψη της ανάγκης πληροφόρησης των καταναλωτών, η Επιτροπή αποφάσισε να καταρτίσει νέα πρόταση.

Η πρόταση αυτή συνιστά ένα πρώτο στάδιο. Πρόκειται ουσιαστικά για τον καθορισμό της διαδικασίας θεσπίσεως λεπτομερών κανόνων αναγραφής των συστατικών στην επισήμανση των αλκοολούχων ποτών, δεδομένου ότι οι αρχές της οδηγίας 79/112/ΕΟΚ δεν δύνανται να εφαρμοστούν στα προϊόντα αυτά λόγω της ιδιαιτερότητάς τους.

(3) ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

Η πρόταση που διαβιβάστηκε από την Επιτροπή το Φεβρουάριο του 1997 αποτέλεσε αντικείμενο εντόνων συζητήσεων επί διαδικαστικών κυρίως θεμάτων, στο πλαίσιο της αρμόδιας για τη συγκεκριμένη υπόθεση κοινοβουλευτικής επιτροπής. Η έκθεση που εξεδόθη στις 4.01.1999 προβλέπει την έγκριση της πρότασης με την επιφύλαξη 13 τροπολογιών. Πριν από την έναρξη των συζητήσεων στη σύνοδο ολομελείας υποβλήθηκαν 11 ακόμη τροπολογίες.

Στις 24.02.1999 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέτασε σε πρώτη ανάγνωση την πρόταση τροποποίησης της οδηγίας 79/112/ΕΟΚ σχετικά με την επισήμανση των τροφίμων.

Οι τροπολογίες 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 22 και 13 εγκρίθηκαν στο σύνολό τους ενώ οι τροπολογίες 14 και 15 μόνον εν μέρει.

(4) ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Η Επιτροπή αποδέχθηκε τις τροπολογίες που αφορούν:

- την αναφορά, σε αιτιολογική σκέψη, των στόχων της πρότασης δηλ. την επίτευξη υψηλού επιπέδου προστασίας της υγείας των καταναλωτών και τη διατήρηση της εσωτερικής αγοράς, δεδομένου ότι η συγκεκριμένη τροπολογία αποσαφηνίζει το πεδίο εφαρμογής της πρότασης (τροπολογία αριθ. 3).

- την παράταση της προθεσμίας για τη θέσπιση των λεπτομερών κανόνων αναγραφής των συστατικών στην επισήμανση από3 σε 5 έτη. Η παράταση αυτή δικαιολογείται από την ιδιαιτερότητα των σχετικών προϊόντων και από τη διάρκεια των διαδικασιών (μέρος της τροπολογίας 14). Πέραν τούτου, πρέπει να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα και η ημερομηνία της 1ης Ιουλίου 1998.

τη διευκρίνιση ότι υπάρχουν πολλές κατηγορίες λοιπών προϊόντων που υπόκεινται στη διαδικασία του άρθρου 17 (μέρος της τροπολογίας 14). Πρόκειται για αποσαφήνιση του κειμένου χωρίς να θίγεται η ουσία.

- τη συγκεκριμένη αναφορά στα αρωματισμένα ποτά, στο μέτρο που η τροπολογία αυτή καθιστά το κείμενο σαφέστερο (μέρος της τροπολογίας 15).

Η Επιτροπή αποδέχθηκε την αρχή αλλά όχι και τη διατύπωση των τροπολογιών που αφορούν:

- τη διαβούλευση με την Επιστημονική Επιτροπή Τροφίμων. Η Επιτροπή θεωρεί ότι διαβούλευση με την επιτροπή αυτή δικαιολογείται όταν τίθενται θέματα υγείας και προτείνει τη διατύπωση που χρησιμοποιείται ήδη για διατάξεις αυτού του είδους σε άλλες οδηγίες (τροπολογίες 4 και 13).

Η Επιτροπή απέρριψε τις τροπολογίες που αφορούν:

- την προσθήκη του άρθρου 153 (πρώην 129A) ως δεύτερης νομικής βάσης. Το άρθρο 95 (πρώην 100Α) καλύπτει ήδη την προστασία των καταναλωτών. Η προσθήκη αυτή είναι συνεπώς περιττή. (τροπολογία 1).

- την εμφάνιση των «alcopops» που υπάρχει κίνδυνος να αποβεί επιζήμια για τα παραδοσιακά ποτά ή να δημιουργήσει αθέμιτο ανταγωνισμό με αυτά καθώς και την ανάγκη καταρτίσεως κώδικα συμπεριφοράς. Η τροπολογία αυτή δεν έχει θέση στο πλαίσιο της οδηγίας 79/112/ΕΟΚ. (τροπολογία 2).

- την προσφυγή στη διαδικασία του άρθρου 251 (πρώην 189Β) της συνθήκης (συναπόφαση) για τη θέσπιση των λεπτομερών κανόνων στο πλαίσιο της οδηγίας 79/112/ΕΟΚ. Η διαδικασία αυτή δεν λαμβάνει υπόψη την ισχύουσα κοινοτική νομοθεσία για ορισμένα προϊόντα (οίνοι, οινοπνευματώδη ποτά, αρωματισμένοι οίνοι κ.λπ.) (τροπολογίες 5, 6 και 7). Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, εξάλλου, ενώ ψήφισε υπέρ των τροπολογιών που εισήγαγαν νέες αιτιολογικές σκέψεις απέρριψε το άρθρο που αντιστοιχούσε σ' αυτές.

- το γεγονός ότι τα κράτη μέλη δεν μπορούν να επικαλεστούν την έλλειψη εναρμόνισης για να περιορίσουν την ελεύθερη κυκλοφορία των προϊόντων αυτών (τροπολογία 8). Η αρχή αυτή διέπεται από τη συνθήκη και την απορρέουσα από αυτή νομολογία και δεν πρέπει να περιληφθεί στην παρούσα οδηγία.

- την προσθήκη του ζύθου, του μηλίτη και του απίτη στο άρθρο 1 στοιχείο α) (μέρος της τροπολογίας 15). Δεδομένου ότι δεν υφίσταται ειδική κοινοτική νομοθεσία για τα δύο αυτά είδη ποτών, δεν έχουν θέση στον εν λόγω κατάλογο.

- τη διατύπωση της ένδειξης που προηγείται του καταλόγου των συστατικών (τροπολογία 22). Η τροπολογία αυτή αφορά τα κείμενα ορισμένων μόνο γλωσσών. Η νομοθεσία περί οίνων χρησιμοποιεί τον όρο «παρασκευή».

Τροποποιημένη πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ περί τροποποιήσεως της οδηγίας 79/112/ΕΟΚ για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με την επισήμανση, την παρουσίαση και τη διαφήμιση των τροφίμων (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 95,

την πρόταση της Επιτροπής (1),

(1) ΕΕ C 106 της 4.4.1997, σ. 5

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (2),

(2) ΕΕ C 287 της 22.9.1997, σ. 59

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 251 της συνθήκης,

Εκτιμώντας:

(1) ότι το άρθρο 6 παράγραφος 3 της οδηγίας 79/112/ΕΟΚ του Συμβουλίου προβλέπει ότι "σχετικά με τα ποσά με περιεκτικότητα σε οινόπνευμα μεγαλύτερη από 1,2% κατ'όγκο, το Συμβούλιο καθορίζει, βάσει προτάσεως της Επιτροπής και εντός προθεσμίας τεσσάρων ετών από την κοινοποίηση της παρούσας οδηγίας, τους κανόνες σημάνσεως των συστατικών",

(2) ότι, ως συμβoλή στηv επίτευξη δημόσιας υγείας υψηλoύ επιπέδoυ και τηv πρoστασία της υγείας τωv καταvαλωτώv, πρέπει vα διασφαλιστεί στov τoμέα τωv ειδώv διατρoφής, κυρίως όσov αφoρά τα αλκooλoύχα πoτά, η oρθή πληρoφόρηση τωv καταvαλωτώv, μεταξύ άλλωv με τηv αvαγραφή τωv συστατικώv στηv επισήμαvση* τoύτo καθίσταται ακόμη επιτακτικότερα αvαγκαίo λόγω τoυ γεγovότoς ότι κατά τα τελευταία χρόvια κυκλoφoρoύv στηv αγoρά διαρκώς περισσότερα αλκooλoύχα πoτά τα οποία λόγω της σύvθεσης και της παρoυσίασής τους απευθύνονται προδήλως στoυς vέoυς* ότι, επιπλέov, η ύπαρξη κoιvώv διατάξεωv για τηv επισήμαvση τωv αλκooλoύχωv πoτώv είvαι απαραίτητη για τηv επέκταση και τη διατήρηση της εσωτερικής αγoράς τωv εv λόγω πρoϊόvτωv*

(3) ότι επί των προτάσεων στις οποίες προέβη η Επιτροπή προηγουμένως, στο πλαίσιο της εντολής αυτής (3), δεν κατέστη δυνατόν να επέλθει συμφωνία μεταξύ των κρατών μελών,

(3) ΕΕ C 281 της 26.10.1982, σ. 3 και ΕΕ C 122 της 14.5.1992, σ. 12

(4) ότι πρέπει να ληφθούν υπόψη τα στοιχεία που προκύπτουν από τη νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, η οποία έχει αναπτυχθεί εν τω μεταξύ, για την επισήμανση των αλκοολούχων ποτών (4),

(4) Μετά την απόφαση του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για τον "Νόμο σχετικά με την καθαρότητα της μπύρας". Υπόθεση 178/84 της 12.3.87, ιδίως οι λόγοι 35 και 36

(5) ότι εναπόκειται στον κοινοτικό νομοθέτη να ορίσει τα μέτρα που απορρέουν από την εν λόγω νομολογία,

(6) ότι είναι σκόπιμο να ζητείται η γνώμη της Επιστημονικής Επιτροπής Τροφίμων που έχει συσταθεί βάσει της αποφάσεως 97/579/ΕΟΚ της Επιτροπής (5), για όλα τα σχετικά με την οδηγία 79/112/ΕΟΚ ζητήματα που ενδέχεται να έχουν επιπτώσεις στη δημόσια υγεία*

(5) ΕΕ L 237 της 28.8.1997, σ. 18

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

1) Το κείμενο του άρθρου 6 παράγραφος 3 της οδηγίας 79/112/ΕΟΚ αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

« 3. Οι λεπτoμέρειες oι σχετικές με τηv αvαγραφή τωv συστατικώv τωv πoτώv αλκooλικoύ βαθμoύ μεγαλύτερoυ από 1,2 % κ.ό. στηv επισήμαvση καθoρίζovται εvτός πενταετίας από τηv 1η Ioυλίoυ 2000

α) σε ό,τι αφορά:

- οίνους (6) συμπεριλαμβανομένων αφρωδών (7), επιδόρπιων και αεριούχων αφρωδών οίνων (8) που προορίζονται για τον τελικό καταναλωτή

(6) Κανονισμός του Συμβουλίου αριθ. 2392/89 ΕΕ L 232 της 9.8.1989, σ. 13

(7) Κανονισμός του Συμβουλίου αριθ. 2333/92 ΕΕ L 231 της 13.8.1992, σ. 9

(8) Κανονισμός του Συμβουλίου αριθ. 3895/91 ΕΕ L 368 της 31.12.1991, σ. 1

- γλεύκος σταφυλών μερικώς ζυμωθέν6

- οινοπνευματώδη ποτά (9)*

(9) Κανονισμός του Συμβουλίου αριθ. 1576/89 ΕΕ L 160 της 12.06.1989, σ. 1

- αρωματισμένους οίνους, αρωματισμένα ποτά με βάση τον οίνο και αρωματισμένα κοκτέιλ με βάση τον οίνο (10)*

(10) Κανονισμός του Συμβουλίου αριθ. 1601/91 ΕΕ L 149 της 14.06.1991, σ. 1

στo πλαίσιo τωv ειδικώv κoιvoτικώv διατάξεωv πoυ έχoυv εφαρμoγή στηv εκάστoτε περίπτωση*

β) σε ό,τι αφoρά κάθε κατηγορία λοιπών προϊόντων, βάσει της διαδικασίας τoυ άρθρoυ 17.

Οι λεπτoμερείς καvόvες πoυ θεσπίζovται σύμφωvα με τις διαδικασίες αυτές τίθεvται σε εφαρμoγή ταυτόχρovα για τα πoτά τωv στoιχείωv α) και β) της παρoύσας παραγράφoυ.

Σε όλα αυτά τα πρoϊόvτα, η έvδειξη: "παρασκευάσθηκε με" πρoηγείται τoυ καταλόγoυ τωv συστατικώv. »

2) Παρεμβάλλεται το ακόλουθο άρθρο:

«Άρθρο 14α

Ζητείται η γνώμη της Επιστημονικής Επιτροπής Τροφίμων για όλα τα σχετικά με την παρούσα οδηγία θέματα που ενδέχεται να έχουν επιπτώσεις στη δημόσια υγεία»

Άρθρο 2

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος