[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 22.9.2008

COM(2008) 578 τελικό

2006/0136 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

σύμφωνα με το άρθρο 251 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ όσον αφορά την κοινή θέση του Συμβουλίου για την έκδοση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη διάθεση φυτοπροστατευτικών προϊόντων στην αγορά

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

σύμφωνα με το άρθρο 251 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο της συνθήκης ΕΚόσον αφορά τηνκοινή θέση του Συμβουλίου για την έκδοση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη διάθεση φυτοπροστατευτικών προϊόντων στην αγορά

1. ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Ημερομηνία διαβίβασης της πρότασης στο ΕΚ και το Συμβούλιο [έγγραφο COM(2006)0388 τελικό - 2006/0136(COD)]: | 19 Ιουλίου 2006 |

Ημερομηνία γνωμοδότησης της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής: | 31 Μαΐου 2007 |

Ημερομηνία γνωμοδότησης της Επιτροπής των Περιφερειών | 13 Φεβρουαρίου 2007 |

Ημερομηνία γνωμοδότησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση: | 23 Οκτωβρίου 2007 |

Ημερομηνία διαβίβασης της τροποποιημένης πρότασης: Ημερομηνία επίτευξης πολιτικής συμφωνίας: | 11 Μαρτίου 2008 23 Ιουνίου 2008- |

Ημερομηνία έκδοσης της κοινής θέσης | 15 Σεπτεμβρίου 2008 |

2. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Ο προτεινόμενος κανονισμός θα αντικαταστήσει την ισχύουσα νομοθεσία σχετικά με τη διάθεση φυτοπροστατευτικών προϊόντων στην αγορά (οδηγία 91/414/ΕΟΚ του Συμβουλίου), δεδομένου ότι αναθεωρεί διεξοδικά τις διαδικασίες για την αξιολόγηση της ασφάλειας των δραστικών ουσιών και την έγκριση των φυτοπροστατευτικών προϊόντων. Ωστόσο, διατηρεί τη διαδικασία 2 σταδίων της οδηγίας:

- έγκριση δραστικών ουσιών σε επίπεδο ΕΕ

- αδειοδότηση φυτοπροστατευτικών προϊόντων τα οποία περιέχουν εγκεκριμένες ουσίες, σε επίπεδο κρατών μελών.

Για λόγους απλοποίησης, προβλέπεται επίσης η κατάργηση της οδηγίας 79/117/ΕΟΚ του Συμβουλίου περί απαγορεύσεως της θέσεως σε κυκλοφορία και της χρησιμοποιήσεως φυτοπροστατευτικών προϊόντων που περιέχουν ορισμένες δραστικές ουσίες. Ο κύριος στόχος της πρότασης είναι η διατήρηση υψηλού επιπέδου προστασίας των ανθρώπων, των ζώων και του περιβάλλοντος, η μείωση της διοικητικής επιβάρυνσης λόγω των ισχυουσών διαδικασιών έγκρισης και αδειοδότησης καθώς και η επίτευξη υψηλότερου βαθμού εναρμόνισης.

Η παρούσα πρόταση πρέπει να θεωρηθεί ως μέρος ενός ενιαίου συνόλου μαζί με τη θεματική στρατηγική για την αειφόρο χρήση των φυτοφαρμάκων, την πρόταση για οδηγία-πλαίσιο, η οποία καλύπτει το νομικό κενό κατά τη φάση της χρήσης των φυτοφαρμάκων, και την πρόταση κανονισμού για τη συλλογή στατιστικών στοιχείων σχετικά με τη διάθεση στην αγορά και τη χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων.

3. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΘΕΣΗΣ

3.1. Γενική παρατήρηση

Η Επιτροπή υποστηρίζει την κοινή θέση, όπως αυτή εγκρίθηκε από το Συμβούλιο στις 15 Σεπτεμβρίου 2008. Η κοινή θέση είναι σύμφωνη με τους στόχους και την προσέγγιση της αρχικής πρότασης της Επιτροπής και αντικατοπτρίζει τις αρχές πολλών τροπολογιών που προτάθηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

3.2. Τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση

Τροπολογίες που έγιναν δεκτές από την Επιτροπή και οι οποίες συμφωνούν με την κοινή θέση:

Οι τροπολογίες 5, 14 και 18 ου Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενισχύουν τις αιτιολογικές σκέψεις 8, 17 και 21 και ενσωματώθηκαν εν μέρει. Η αιτιολογική σκέψη 8 εισάγει την εξασφάλιση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής γεωργίας. Στην αιτιολογική σκέψη 17 περιλήφθηκε αναφορά σε ουσίες υποψήφιες για υποκατάσταση. Η αιτιολογική σκέψη 21 εισάγει αναφορά σε ευπαθείς ομάδες στην αξιολόγηση κάθε βλαβερής συνέπειας στην υγεία των ανθρώπων ή των ζώων.

Η τροπολογία 96 στο άρθρο 20 για την άμεση απόσυρση ενός φυτοπροστατευτικού προϊόντος λόγω άμεσης ανησυχίας ενσωματώθηκε πλήρως.

Η τροπολογία 159 ενσωματώθηκε αυτούσια στην κοινή θέση και στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής. Εισάγει στο άρθρο 43 για την ανάκληση ή την τροποποίηση έγκρισης φυτοπροστατευτικού προϊόντος τη δυνατότητα για τα κράτη μέλη να επανεξετάσουν μια έγκριση όταν καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι δεν μπορούν να επιτευχθούν οι στόχοι της οδηγίας 2000/60/ΕΚ (οδηγία-πλαίσιο για την πολιτική των υδάτων).

Τα περισσότερα στοιχεία των τροπολογιών 175 έως 180 και 196 για χρήσεις δευτερεύουσας σημασίας, που αποσκοπούν στη διευκόλυνση των αδειών για χρήσεις δευτερεύουσας σημασίας, έγιναν αποδεκτά από την Επιτροπή. Στην κοινή θέση ενσωματώθηκαν τα στοιχεία που αφορούν την ευθύνη και την παράταση της περιόδου προστασίας των δεδομένων για χρήσεις δευτερεύουσας σημασίας. Επιπλέον, στην κοινή θέση εισήχθη ορισμός των χρήσεων δευτερεύουσας σημασίας όπως προτείνεται στην τροπολογία 59, ενώ στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής το ίδιο αναφέρεται στο άρθρο 49 για τις χρήσεις δευτερεύουσας σημασίας.

Η εισαγωγή νέου άρθρου 49α για το παράλληλο εμπόριο, όπως προτείνεται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις τροπολογίες 45 και 286, έγινε αποδεκτή από το Συμβούλιο και την Επιτροπή. Ωστόσο, το κείμενο της κοινής θέσης αντικατοπτρίζει τις αποφάσεις του Δικαστηρίου σε πιο πρόσφατες υποθέσεις. Επιπλέον, στο άρθρο 65 προστέθηκε η ανάγκη για ελέγχους στο παράλληλο εμπόριο.

Επίσης, η τροπολογία 189 ενσωματώθηκε αυτούσια στην κοινή θέση και στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής. Η τροπολογία αυτή εισάγει στο άρθρο 53 τη δυνατότητα για τα κράτη μέλη να θεσπίζουν προσωρινά προστατευτικά μέτρα, όταν υπάρχουν πληροφορίες για δυνητικά βλαβερές επιδράσεις.

Η Επιτροπή δέχθηκε να συμπεριλάβει στο άρθρο 63 ορισμό της «διαφήμισης». Ο ορισμός αυτός περιέχεται στην κοινή θέση στο άρθρο 3.

Σύμφωνα με την τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής, η κοινή θέση περιλαμβάνει στο παράρτημα II στα σημεία 3.6.3 έως 3.6.5. λεπτομερή ορισμό της «αμελητέας έκθεσης», πράγμα που συμφωνεί με την τροπολογία 300. Ωστόσο, η κοινή θέση αποκλείει εντελώς τις μεταλλαξιογόνους ουσίες, ανεξάρτητα από την έκθεση.

Επιπλέον, η νευροτοξικότητα κατά την ανάπτυξη και οι ανοσοτοξικές επιδράσεις, τις οποίες πρότεινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως κριτήρια αποκλεισμού, περιλήφθηκαν από την κοινή θέση στα κριτήρια καθορισμού ουσιών υποψήφιων για υποκατάσταση, όπως στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής. Περιλήφθηκε επίσης η διασαφήνιση που περιέχεται στην τροπολογία 248, δηλαδή ότι μια ουσία είναι υποψήφια για υποκατάσταση εάν ικανοποιείται ένα από τα σχετικά κριτήρια.

Όσον αφορά τις ουσίες χαμηλού κινδύνου, στην κοινή θέση ενσωματώθηκαν τα κριτήρια αποκλεισμού ουσιών από τον ορισμό του «χαμηλού κινδύνου» σύμφωνα με την τροπολογία 301. Η διάταξη αυτή προστέθηκε στο μέρος 5 του παραρτήματος II. Μια σημαντική διαφορά αφορά τις «ευαισθητοποιητικές» ουσίες, δεδομένου ότι η τροπολογία αναφέρεται μόνο σε «ευαισθητοποιητικές χημικές ουσίες», ενώ η Επιτροπή στην τροποποιημένη πρότασή της και η κοινή θέση αναφέρονται σε «ευαισθητοποιητική» γενικά, καλύπτοντας κατά τον τρόπο αυτό και τους μικροοργανισμούς. Η διάταξη σύμφωνα με την οποία η Επιτροπή αναθεωρεί και, εφόσον είναι αναγκαίο, προσδιορίζει τα κριτήρια χαμηλού κινδύνου περιλήφθηκε στο άρθρο 22, αλλά χωρίς τον καθορισμό της προθεσμίας του ενός έτους που πρότεινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Περιλήφθηκαν και άλλες τροπολογίες οι οποίες διασαφηνίζουν το κείμενο ή ορίζουν καλύτερα τις διαδικασίες. Οι τροπολογίες αυτές περιλαμβάνονται στο άρθρο 11 σχετικά με την εκπόνηση του σχεδίου της έκθεσης αξιολόγησης και καθορίζουν χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει τους 6 μήνες για την υποβολή πρόσθετων πληροφοριών· στο άρθρο 12 σχετικά με τη δημοσίευση των συμπερασμάτων από την Αρχή· στο άρθρο 13 σχετικά με τη δημοσίευση του καταλόγου των εγκεκριμένων δραστικών ουσιών στο Διαδίκτυο· στο άρθρο 27 για την προσθήκη αναφοράς σε ρεαλιστικές συνθήκες χρήσης για τα βοηθητικά· στο άρθρο 30 για την προσθήκη ορισμένων ειδικών περιεχομένων έγκρισης σχετικά με στοιχεία των αιτήσεων και στο άρθρο 36 σχετικά με τη διαδικασία έγκρισης φυτοπροστατευτικών προϊόντων με τον καθορισμό χρονικού διαστήματος που δεν υπερβαίνει τους 6 μήνες για την υποβολή πρόσθετων πληροφοριών. Η διάταξη σύμφωνα με την οποία τα κράτη μέλη πρέπει να λαμβάνουν, ύστερα από αίτησή τους, πλήρη φάκελο περιλήφθηκε στο άρθρο 41. Στο άρθρο 62 εισήχθη η ανάγκη να περιληφθούν οι ισχύουσες απαιτήσεις επισήμανσης της οδηγίας 91/414/ΕΟΚ στον κανονισμό εφαρμογής της Επιτροπής για την επισήμανση.

Τροπολογίες που δεν ενσωματώθηκαν στην κοινή θέση, ωστόσο έγιναν δεκτές από την Επιτροπή στην τροποποιημένη πρόταση, αυτούσιες ή αναδιατυπωμένες:

Το Κοινοβούλιο πρότεινε να συμπεριληφθεί σε διάφορες τροπολογίες αναφορά σχετικά με τη συμμόρφωση προς την οδηγία 2000/60/ΕΚ (οδηγία-πλαίσιο για την πολιτική των υδάτων). Η τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής υιοθετεί τις τροπολογίες αυτές στην αιτιολογική σκέψη 14, στο άρθρο 21 (επανεξέταση της έγκρισης) και στο άρθρο 43 (ανάκληση ή τροποποίηση έγκρισης). Μόνο αυτή η τελευταία τροπολογία ενσωματώθηκε επίσης στην κοινή θέση.

Οι προταθείσες τροπολογίες για τις αιτιολογικές σκέψεις 34 και 35 συμπεριλήφθηκαν ή συμπεριλήφθηκαν εν μέρει στην τροποποιημένη πρόταση. Αφορούν την προστασία των κατοίκων και των παρευρισκομένων και την ανάγκη να εξασφαλιστεί ότι οι διαφημίσεις δεν παραπλανούν το κοινό.

Πολλές τροπολογίες ενισχύουν το στόχο της ελαχιστοποίησης των δοκιμών σε ζώα. Η Επιτροπή ενσωμάτωσε τις περισσότερες από αυτές τις τροπολογίες (24, 75, 92, 108 και 225) στην αιτιολογική σκέψη 32 και στα άρθρα 8, 18, 26, 59 και 75.

Η τροπολογία 34 προτείνει τη διασαφήνιση του στόχου του κανονισμού στο άρθρο 1. Η Επιτροπή αποδέχθηκε να συμπεριλάβει αναφορά στο υψηλό επίπεδο προστασίας, στην αρχή της προφύλαξης και στην εναρμόνιση της διαθεσιμότητας των φυτοπροστατευτικών προϊόντων μεταξύ των ευρωπαίων αγροτών.

Πολλοί νέοι ορισμοί που πρότεινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενσωματώθηκαν στο άρθρο 3, όπως το παράλληλο εμπόριο, ο χαμηλός κίνδυνος, το κράτος μέλος-εισηγητής, οι δοκιμές και οι μελέτες και ο ορισμός για τις μη χημικές μεθόδους φυτοπροστασίας. Αυτή η τελευταία έννοια ενσωματώθηκε επίσης στον ορισμό της ορθής πρακτικής φυτοπροστασίας.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπογράμμισε σε διάφορα μέρη της πράξης την αναφορά σε ευπαθείς ομάδες και η τροπολογία 49 εισάγει ορισμό αυτών των ομάδων. Η Επιτροπή ενσωμάτωσε τις περισσότερες από τις αναφορές αυτές, καθώς και τον ορισμό των ευπαθών ομάδων στο άρθρο 3.

Στον ορισμό της ολοκληρωμένης διαχείρισης επιβλαβών οργανισμών εισήχθη αναφορά στην αξιοποίηση των φυσικών μηχανισμών καταπολέμησης των παρασίτων.

Επιπλέον, στον ορισμό μιας ανησυχητικής ουσίας η Επιτροπή συμπεριέλαβε τις ιδιότητες ενδοκρινικής διαταραχής, τις νευροτοξικές ή ανοσοτοξικές ιδιότητες, σύμφωνα με την τροπολογία 39 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Όπως προτείνεται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η αναφορά σε ευπαθείς ομάδες, σε τόπους μακριά από το σημείο χρήσης μιας ουσίας μετά τη μεταφορά στο περιβάλλον σε μεγάλες αποστάσεις, στην επίδραση της ουσίας στη συμπεριφορά μη στοχευόμενων ειδών και στην επίδρασή της στο οικοσύστημα, ενσωματώθηκε στα κριτήρια έγκρισης στο άρθρο 4. Επιπλέον, αποσαφηνίστηκε ότι θα τυποποιηθούν αναλυτικές μέθοδοι οι οποίες θα είναι επαρκώς ευαίσθητες· η τροπολογία αυτή ενσωματώθηκε εν μέρει στην κοινή θέση.

Η Επιτροπή αποδέχθηκε να συμπεριλάβει στο άρθρο 20 την τροπολογία 95 όσον αφορά την περίοδο για την εξάντληση των αποθεμάτων των φυτοπροστατευτικών προϊόντων που δεν εγκρίθηκαν και η οποία δεν πρέπει να υπερβαίνει το ένα έτος.

Η τροπολογία 274 αναφέρει ότι τα τρόφιμα, όπως ορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 178/2002, πρέπει να θεωρούνται βασικές ουσίες. Η τροπολογία αυτή ενσωματώθηκε άμεσα στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής στο άρθρο 23.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εισήγαγε στο άρθρο 64 (τροπολογία 217) την υποχρέωση για τους παραγωγούς να αναλαμβάνουν την παρακολούθηση μετά την καταχώριση και η Επιτροπή ενσωμάτωσε πλήρως αυτή τη διάταξη.

Επίσης, το Κοινοβούλιο πρότεινε την τροπολογία 220 με σκοπό να συμπεριληφθεί στο άρθρο 65 για την παρακολούθηση και τους ελέγχους η ανάγκη να επαληθεύεται στο αγρόκτημα η συμμόρφωση με τους περιορισμούς χρήσης. Η διασαφήνιση αυτή συμπεριλήφθηκε άμεσα στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής.

Η Επιτροπή ενσωμάτωσε εν μέρει την τροπολογία 248 σχετικά με τα κριτήρια για την έγκριση μιας υποψήφιας για υποκατάσταση ουσίας (παράρτημα II σημείο 4). Εισήχθη αναφορά σε υψηλό δυνητικό κίνδυνο για τα υπόγεια ύδατα και σε νευροτοξικές ή ανοσοτοξικές ιδιότητες.

Επίσης, στο παράρτημα IV μέρος 2 σχετικά με τη συγκριτική αξιολόγηση, ενσωματώθηκε εν μέρει η τροπολογία 252 όσον αφορά το συνυπολογισμό των σωρευτικών και συνεργιστικών συνεπειών που αποτελούν κίνδυνο για την υγεία.

Άλλες τροποποιήσεις, τις οποίες είχε εισαγάγει η Επιτροπή στην τροποποιημένη πρότασή της, αφορούν την απαίτηση του άρθρου 29, σύμφωνα με την οποία η σύνθεση του φυτοπροστατευτικού προϊόντος πρέπει να είναι τέτοια ώστε να περιορίζεται η έκθεση του χρήστη και οι λοιποί κίνδυνοι χωρίς να μειώνεται η αποτελεσματικότητα, καθώς και την υποχρέωση των κρατών μελών, σύμφωνα με το άρθρο 49, να δημοσιεύουν σε επίσημο δικτυακό τόπο κατάλογο των χρήσεων δευτερεύουσας σημασίας. Στο άρθρο 9 παράγραφος 2 η Επιτροπή πρότεινε προθεσμία έξι μηνών για τη συμπλήρωση του φακέλου όταν διαπιστώνεται ότι λείπουν στοιχεία, ενώ η κοινή θέση προβλέπει τρεις μήνες.

Επιτροπολογία

Η συμμόρφωση με την οδηγία 2006/512/ΕΚ (επιτροπολογία), όπως προβλέπεται από τις τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, υποστηρίζεται γενικά στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής και στην κοινή θέση.

Οι τροπολογίες 88, 94, 99, 100, 142, 143, 158, 185, 219, 224, 226 και 227 εισάγουν την κανονιστική διαδικασία με έλεγχο στις περιπτώσεις όπου η Επιτροπή διαβλέπει την ανάγκη επίσπευσης των προθεσμιών (π.χ. αποτελεσματικότητα όσον αφορά την τήρηση των προθεσμιών για την ανανέωση εγκρίσεων, επείγουσα ανάγκη εφαρμογής σε περίπτωση απειλής για την υγεία ανθρώπων ή ζώων). Επιπλέον, η έγκριση μιας δραστικής ουσίας θεωρείται από την κοινή θέση και από την τροποποιημένη πρόταση ως μέτρο εφαρμογής που πρέπει να εγκριθεί σύμφωνα με τη συνήθη κανονιστική διαδικασία.

Σε μερικές περιπτώσεις το Κοινοβούλιο προτείνει τη διαδικασία συναπόφασης. Ωστόσο, η Επιτροπή και το Συμβούλιο εκτιμούν ότι τα σχετικά μέτρα (απαιτήσεις για στοιχεία σχετικά με προστατευτικά και συνεργιστικά, κανονισμός για τη θέσπιση προγράμματος εργασίας, κανονισμός ελέγχου) είναι γενικής εμβέλειας και τροποποιούν μη ουσιώδη στοιχεία του κανονισμού. Επιπλέον, η Επιτροπή πιστεύει ότι η διαδικασία συναπόφασης δεν θα είναι κατάλληλη για τις τεχνικές διατάξεις οι οποίες πρέπει να επικαιροποιούνται συνεχώς. Επομένως, πρέπει να θεσπίζονται σύμφωνα με την κανονιστική διαδικασία με έλεγχο.

Σύμφωνα με την τροπολογία 120 θα απαιτείτο η διαδικασία συναπόφασης για την έκδοση κανονισμού σχετικά με ενιαίες αρχές οι οποίες συμπεριλαμβάνουν τις απαιτήσεις του παραρτήματος VI της οδηγίας 91/414/ΕΟΚ. Η Επιτροπή και το Συμβούλιο εκτιμούν ότι πρόκειται για τεχνικό συμπλήρωμα (απλή μεταφορά απαιτήσεων που ήδη υπάρχουν) στο βασικό κείμενο με την προσθήκη μη ουσιωδών στοιχείων και προτείνει, συνεπώς, τη συμβουλευτική επιτροπή.

Σε λίγες περιπτώσεις η Επιτροπή συμπεριέλαβε την ανάγκη διατάξεων επείγουσας ανάγκης και αποτελεσματικότητας. Αυτές οι λίγες περιπτώσεις αφορούν την αποτελεσματικότητα σχετικά με την τήρηση των προθεσμιών για την ανανέωση εγκρίσεων και την επείγουσα ανάγκη εφαρμογής σε περίπτωση απειλής για την υγεία των ανθρώπων ή των ζώων.

3.3. Νέες διατάξεις τις οποίες εισήγαγε το Συμβούλιο

Το Συμβούλιο πρόσθεσε ορισμένους τεχνικούς ορισμούς στο άρθρο 3, όπως επαγγελματίες χρήστες, σχετικοί μεταβολίτες, πρόσμειξη κλπ.

Όσον αφορά τη χρήση των φυτοπροστατευτικών προϊόντων ειδικά σε σχέση με το πόσιμο νερό, στο άρθρο 4 προστέθηκαν μερικές πρόσθετες απαιτήσεις οι οποίες συμφωνούν με ορισμένες τροποποιήσεις που πρότεινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στην τροπολογία 255.

Το Συμβούλιο πρόσθεσε στο άρθρο 4 παράγραφος 7 παρέκκλιση από τα κριτήρια έγκρισης του παραρτήματος II. Η παρέκκλιση αυτή επιτρέπει την έγκριση ουσιών οι οποίες δεν πληρούν τα ειδικά κριτήρια έγκρισης (ουσίες οι οποίες δεν είναι καρκινογόνοι ή τοξικές για την αναπαραγωγή κατηγορίας 2 ή δεν προκαλούν ενδοκρινικές διαταραχές, σύμφωνα με τα σημεία 3.6.3, 3.6.4, 3.6.5 και 3.8.2 του παραρτήματος II).

Στο άρθρο 14 εισάγεται η περίοδος ισχύος της ανανέωσης των εγκρίσεων των δραστικών ουσιών (η οποία δεν υπερβαίνει τα 15 έτη ή, κατ’ εξαίρεση τα 5 έτη, σε περίπτωση παρεκκλίσεων σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 7).

Το Συμβούλιο πρόσθεσε, όσον αφορά τα προστατευτικά και τα συνεργιστικά, την υποχρέωση για την Επιτροπή να καθορίζει απαιτήσεις για δεδομένα (άρθρο 25). Προβλέπει επίσης ότι η αξιολόγηση της ισοδυναμίας (άρθρο 37) και τα κριτήρια έγκρισης (παράρτημα II, σημεία 3.6 – 3.9) εφαρμόζονται στα προστατευτικά και στα συνεργιστικά και όχι μόνο στις δραστικές ουσίες.

Το νέο άρθρο 29α παρέχει στα κράτη μέλη το δικαίωμα να χορηγούν προσωρινές εγκρίσεις υπό ορισμένες προϋποθέσεις (πλήρης φάκελος, καθυστέρηση της διαδικασίας αξιολόγησης, καθορισμένο ανώτατο όριο καταλοίπων). Η διάταξη αυτή συμφωνεί σε μεγάλο βαθμό με την τροπολογία 281 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Το άρθρο 35 διασαφηνίζει ότι για την αξιολόγηση των φακέλων με βάση τις τελευταίες επιστημονικές και τεχνικές γνώσεις πρέπει να χρησιμοποιούνται κατευθυντήρια έγγραφα που είναι διαθέσιμα κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης. Η διάταξη αυτή αντιστοιχεί στην τροπολογία 136 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Οι διατάξεις σχετικά με την αμοιβαία αναγνώριση και το σύστημα ανά ζώνες (αιτιολογική σκέψη 24, άρθρα 35, 39 και 78α και παράρτημα I) ανασυντάχθηκαν μέσα στο κείμενο και τροποποιήθηκαν εν μέρει. Επιπλέον των όσων προβλέπονται στην πρόταση της Επιτροπής, θα επιτραπεί εθελοντική αμοιβαία αναγνώριση για φυτοπροστατευτικά προϊόντα που εγκρίνονται σε άλλη ζώνη, για φυτοπροστατευτικά προϊόντα που περιέχουν ουσίες υποψήφιες για υποκατάσταση (άρθρο 39), για προσωρινές εγκρίσεις ή για φυτοπροστατευτικά προϊόντα που περιέχουν δραστική ουσία η οποία εγκρίνεται σύμφωνα με την παρέκκλιση του άρθρου 4 παράγραφος 7. Για χρήση στην επεξεργασία σπόρων ή σε κενούς χώρους/δεξαμενές, υπάρχει υποχρέωση αμοιβαίας αναγνώρισης σε επίπεδο ΕΕ. Σε ένα ειδικό άρθρο εισήχθησαν διατάξεις σχετικά με τη διάθεση στην αγορά σπόρων που έχουν υποστεί επεξεργασία.

Το Συμβούλιο πρόσθεσε επίσης διαδικασία η οποία επιτρέπει στους επίσημους ή τους επιστημονικούς φορείς που δραστηριοποιούνται στο γεωργικό τομέα, στις επαγγελματικές γεωργικές οργανώσεις και στους επαγγελματίες χρήστες να ζητούν αμοιβαία αναγνώριση σε ένα κράτος μέλος, έστω και αν ο κάτοχος της άδειας δεν υποβάλει ή δεν υποστηρίζει τέτοια αίτηση.

Η κοινή θέση διατηρεί την υποχρεωτική αμοιβαία αναγνώριση, αλλά μια παρέκκλιση (άρθρο 35 παράγραφος 3) επιτρέπει την προσαρμογή στις τοπικές συνθήκες και στα κράτη μέλη, κατ’ εξαίρεση, να αρνούνται να χορηγήσουν άδειες λόγω συγκεκριμένων και αιτιολογημένων κινδύνων για την υγεία ή το περιβάλλον, οι οποίοι δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν διαφορετικά.

Το Συμβούλιο πρόσθεσε μια διάταξη για την επεξεργασία σπόρων (νέα αιτιολογική σκέψη 26α και άρθρο 47α), η οποία καθορίζει πρόσθετες απαιτήσεις επισήμανσης για σπόρους που έχουν υποστεί επεξεργασία και θα δώσει τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να περιορίσουν τη χρήση σπόρων που έχουν υποστεί επεξεργασία σε περίπτωση που αποτελούν σοβαρό κίνδυνο, επειδή το φυτοπροστατευτικό προϊόν χρησιμοποιείται για την επεξεργασία του σπόρου.

Προβλέπεται πρόσθετη περίοδος δύο ετών για την προστασία των δεδομένων και περίοδος 6 μηνών για μελέτες απαραίτητες για την ανανέωση ή την επανεξέταση μιας έγκρισης (άρθρο 56).

Έγιναν ορισμένες τροποποιήσεις στο άρθρο 60, στο οποίο καθορίζονται οι κανόνες εμπιστευτικότητας. Οι τροποποιήσεις αυτές είναι κυρίως τεχνικής φύσης και διασαφηνίζουν τη διαφορά μεταξύ της προστασίας των εμπορικών δικαιωμάτων των επιχειρήσεων και της προστασία της ιδιωτικής ζωής και της ακεραιότητας των προσώπων.

Το Συμβούλιο διέγραψε όλες τις ρητές αναφορές στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 882/2004 για την παρακολούθηση και τους ελέγχους για τις ζωοτροφές και τα τρόφιμα στο άρθρο 65 της αρχικής πρότασης της Επιτροπής, σύμφωνα με την οποία οι έλεγχοι αυτοί πρέπει να είναι παρόμοιοι με εκείνους που προβλέπονται στον εν λόγω κανονισμό, αλλά διατήρησε την αναφορά στον κανονισμό αυτό στην αιτιολογική σκέψη 38.

Στο άρθρο 78 το Συμβούλιο πρόσθεσε διατάξεις που καθορίζουν παρεκκλίσεις για τη χρήση βοηθητικών στα φυτοπροστατευτικά προϊόντα, καθώς και πρόγραμμα εργασίας για τα πρόσθετα .

Το άρθρο 78α προβλέπει ότι η Επιτροπή επανεξετάζει, εντός 5 ετών, τη λειτουργία της αμοιβαίας αναγνώρισης των εγκρίσεων, το σύστημα ανά ζώνες και τα κριτήρια για την έγκριση, με έκθεση από την Επιτροπή εντός πέντε ετών.

Το Συμβούλιο τροποποίησε το κείμενο των σημείων 3.6.2 έως 3.6.5 και του σημείου 3.8 του παραρτήματος II για τα κριτήρια έγκρισης. Οι μεταλλαξιογόνοι ουσίες της κατηγορίας 1 ή 2 δεν μπορούν να εγκριθούν για χρήση σε φυτοπροστατευτικά προϊόντα. Οι ουσίες οι οποίες είναι καρκινογόνοι ή τοξικές για την αναπαραγωγή καθώς και εκείνες που προκαλούν ενδοκρινικές διαταραχές μπορούν να εγκριθούν εφόσον η χρήση τους προκαλεί μόνο αμελητέα έκθεση των ανθρώπων ή του περιβάλλοντος (το τελευταίο μόνο για τις ουσίες που προκαλούν ενδοκρινικές διαταραχές). Η έννοια της αμελητέας έκθεσης για τους καταναλωτές προσδιορίζεται περαιτέρω με αναφορά στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 396/2005 για τα ανώτατα όρια καταλοίπων .

3.4. Σημαντικά προβλήματα κατά την έγκριση της κοινής θέσης

Νομική βάση

Η πρόταση της Επιτροπής βασίζεται στα άρθρα 37 και 152 παράγραφος 4 στοιχείο β), που αποτελούν βάσεις των πράξεων στο γεωργικό τομέα. Η Επιτροπή εκτιμά ότι η πρόταση αφορά το γεωργικό τομέα, επειδή χωρίς φυτοπροστατευτικά προϊόντα θα μειωνόταν η γεωργική παραγωγή (αιτιολογική σκέψη 6). Το άρθρο 37 είναι η κατάλληλη βάση για όλους τους κανόνες σχετικά με «την παραγωγή και την εμπορία» γεωργικών προϊόντων που συμβάλλουν στην επίτευξη ενός ή περισσότερων στόχων της ΚΓΠ. Η πρόταση ορίζει ποια προϊόντα μπορούν να χρησιμοποιηθούν στον αγρό και συνδέεται συνεπώς σαφώς με τη γεωργική παραγωγή. Η προώθηση μορφών γεωργικής παραγωγής πιο φιλικών προς το περιβάλλον είναι επίσης ένας από τους στόχους της ΚΓΠ.

Το άρθρο 152 παράγραφος 4 στοιχείο β) θεσπίζει μέτρα στο φυτοϋγειονομικό τομέα με άμεσο στόχο την προστασία της ανθρώπινης υγείας.

Η κοινή θέση προσθέτει το άρθρο 95 (κοινή αγορά) αλλά διαγράφει το άρθρο 152 παράγραφος 4 στοιχείο β). Η Επιτροπή αποδέχθηκε αυτή τη συμβιβαστική λύση αλλά υπέβαλε γραπτή δήλωση.

Προστασία δεδομένων - άρθρο 56

Η πρόταση της Επιτροπής προβλέπει περίοδο προστασίας των δεδομένων διάρκειας 10 ετών. Η κοινή θέση αναφέρει ότι η περίοδος μπορεί να παραταθεί σε 13 έτη κατ’ ανώτατο όριο σε ειδικές περιπτώσεις (π.χ. επέκταση σε δευτερεύουσες καλλιέργειες). Προβλέπει επίσης προστασία των δεδομένων για 2,5 έτη ύστερα από κάθε ανανέωση της έγκρισης της δραστικής ουσίας.

Για την πρόσθετη προστασία των δεδομένων για την επέκταση της χρήσης για δευτερεύουσες καλλιέργειες, που προτάθηκε επίσης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (τροπολογία 196), δεν διατυπώθηκαν αντιρρήσεις. Ωστόσο, η πρόσθετη προστασία των δεδομένων κατά την ανανέωση μπορεί να εμποδίσει την πρόσβαση των παραγωγών γενόσημων προϊόντων στην αγορά. Η Επιτροπή δεν αποδέχθηκε την πρόταση της προεδρίας να εγκριθούν 5 έτη προστασίας δεδομένων κατά την ανανέωση, αλλά αποδέχθηκε τη συμβιβαστική λύση των 2,5 ετών. Στην τροπολογία του 194 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναφέρεται στην προστασία των πρόσθετων δεδομένων που απαιτούνται για την τροποποίηση της νομοθεσίας.

Παρακολούθηση και έλεγχοι - άρθρο 65

Η Επιτροπή αποδέχθηκε τη διαγραφή στο άρθρο 65 των λεπτομερών αναφορών στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 882/2004 για την παρακολούθηση και τους ελέγχους για τις ζωοτροφές και τα τρόφιμα, γεγονός που μειώνει τη βεβαιότητα όσον αφορά την εμβέλεια των μέτρων εφαρμογής για τον έλεγχο και την παρακολούθηση. Εντούτοις, στην αιτιολογική σκέψη 38 της κοινής θέσης εξακολουθεί να υπάρχει αναφορά στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 882/2004. Επομένως, διατηρούνται οι ίδιοι στόχοι για τα μέτρα εφαρμογής.

Κριτήρια για την έγκριση

Η πρόταση της Επιτροπής ορίζει κριτήρια για την έγκριση των δραστικών ουσιών. Η Επιτροπή πρότεινε οι ουσίες που είναι καρκινογόνοι, μεταλλαξιογόνοι ή τοξικές για την αναπαραγωγή των κατηγοριών 1 και 2 (που έχουν ταξινομηθεί ή πρόκειται να ταξινομηθούν στις κατηγορίες αυτές) (κατηγορία 1: επαρκή αποδεικτικά στοιχεία ανησυχίας για τους ανθρώπους, κατηγορία 2: βάσιμες υποθέσεις σημαντικές για τους ανθρώπους) ή οι οποίες προκαλούν ενδοκρινικές διαταραχές δεν είναι δυνατό να εγκριθούν, εκτός αν η έκθεση είναι αμελητέα.

Η κοινή θέση διατηρεί την προσέγγιση της Επιτροπής και ενισχύει τα κριτήρια για τις μεταλλαξιογόνους ουσίες, οι οποίες αποκλείονται πλήρως. Επίσης, οι καρκινογόνοι και οι τοξικές ουσίες για την αναπαραγωγή και οι ουσίες που προκαλούν ενδοκρινικές διαταραχές και μπορούν να εγκριθούν λόγω αμελητέας έκθεσης, γίνονται υποψήφιες για υποκατάσταση, όταν πρόκειται να εγκριθούν τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα σε επίπεδο κράτους μέλους (σημείο 4 του παραρτήματος II, περιπτώσεις 5 και 6).

Μια παρέκκλιση (άρθρο 4.7) προβλέπει ότι αν δεν υπάρχουν άλλα διαθέσιμα μέσα για την αντιμετώπιση ενός σοβαρού κινδύνου για την υγεία των φυτών, θα είναι δυνατό να εγκρίνεται μια ουσία για χρονικό διάστημα πέντε ετών κατ’ ανώτατο όριο, έστω και αν δεν πληροί τα αναφερόμενα κριτήρια. Η χρήση των ουσιών αυτών πρέπει ωστόσο να υπόκειται σε μέτρα άμβλυνσης του κινδύνου για την ελαχιστοποίηση της έκθεσης των ανθρώπων και τα ανώτατα όρια καταλοίπων στα τρόφιμα και τις ζωοτροφές θα καθορίζονται σύμφωνα με τις κανονικές διαδικασίες. Επίσης, οι ουσίες αυτές θα αποκλείονται από την υποχρεωτική αμοιβαία αναγνώριση [άρθρο 40 παράγραφος 2 στοιχείο δ)]. Οι ουσίες οι οποίες είναι καρκινογόνοι ή τοξικές για την αναπαραγωγή κατηγορίας 1 εξαιρούνται από την παρέκκλιση.

Στο άρθρο 14 (ανανέωση της έγκρισης ουσιών) διευκρινίζεται επίσης ότι η ανανέωση της έγκρισης αυτών των ουσιών δεν θα ισχύει για περίοδο 15 ετών κατ’ ανώτατο όριο (όπως για τις άλλες ουσίες) αλλά για χρονική περίοδο 5 ετών κατ’ ανώτατο όριο.

Η Επιτροπή υπέβαλε γραπτή δήλωση στην οποία διασαφηνίζει τον τρόπο εφαρμογής της παρέκκλισης.

4. Σ ΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Η άποψη της Επιτροπής είναι ότι η κοινή θέση αντικατοπτρίζει πλήρως τα βασικά στοιχεία της αρχικής της πρότασης και το πνεύμα πολλών από τις τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση.

Κατά συνέπεια, η Επιτροπή συμφωνεί με την κοινή θέση όπως εγκρίθηκε από το Συμβούλιο με ειδική πλειοψηφία.

5. ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Η Επιτροπή υπέβαλε δύο γραπτές δηλώσεις οι οποίες επισυνάπτονται.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

(1) «Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι η διαδικασία που επιτρέπει ενδεχόμενη έγκριση δραστικής ουσίας για ανώτατη χρονική περίοδο πέντε ετών, έστω και αν δεν ικανοποιεί τα αναφερόμενα κριτήρια, αποτελεί παρέκκλιση από τη συνήθη διαδικασία έγκρισης δραστικών ουσιών. Η Επιτροπή τονίζει ότι η παρέκκλιση εφαρμόζεται μόνον σε περιπτώσεις κατά τις οποίες υποβάλλονται τεκμηριωμένα στοιχεία που δείχνουν ότι δεν υπάρχουν άλλα διαθέσιμα μέσα για τον έλεγχο σοβαρού κινδύνου για την υγεία των φυτών. Η έγκριση αποφασίζεται δυνάμει της διαδικασίας της επιτροπολογίας, ούτως ώστε να συμμετέχουν όλα τα κράτη μέλη στην αξιολόγηση όχι μόνον του φακέλου σχετικά με τη δραστική ουσία, αλλά και της τεκμηρίωσης που δείχνει ότι δεν υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις. Η έγκριση η οποία τυχόν προτείνεται, θα υπόκειται σε αυστηρούς όρους, συμπεριλαμβανομένων μέτρων περιορισμού του κινδύνου, τα οποία θα αποτελέσουν τμήμα της απόφασης έγκρισης και θα στοχεύουν στην ελαχιστοποίηση της έκθεσης ανθρώπων και περιβάλλοντος.»

(2) «Η Επιτροπή εκφράζει την λύπη της για την αφαίρεση του άρθρου 152 παράγραφος 4 στοιχείο β) της Συνθήκης από τη νομική βάση της πρότασης. Ένας από τους κύριους στόχους της πρότασης είναι η επίτευξη υψηλού επιπέδου υγείας του ανθρώπου και των ζώων και η προστασία του περιβάλλοντος.

Για να επιτρέψει την απρόσκοπτη πορεία της νομοθετικής διαδικασίας προκειμένου να εκδοθεί εγκαίρως ο προτεινόμενος κανονισμός, η Επιτροπή αποδέχεται την κοινή θέση του Συμβουλίου, δεδομένου ότι, στο σύνολό του, ο επιτευχθείς συμβιβασμός ανταποκρίνεται κατ’ ουσίαν στους στόχους της πρότασης.

Εάν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επαναφέρει, κατά τη δεύτερη ανάγνωση, το άρθρο 152 ως μία από τις νομικές βάσεις της πρότασης, η Επιτροπή επιφυλάσσεται του δικαιώματός της να δεχθεί τη σχετική τροπολογία.»