ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΑΤΗΣ - ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ 2000 -

(υποβάλλεται από την Επιτροπή)

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Τίτλος 1: οι δραστηριοτητες της κοινοτητας

1. Η προστασία των οικονομικών συμφερόντων: η εξέλιξη των οριζόντιων νομικών διατάξεων

1.1. Τα νομοθετικά μέσα

1.1.1. Η πρόληψη της νομιμοποίησης κεφαλαίων από παράνομες δραστηριότητες

1.1.2. Η παραχάραξη νομίσματος

1.1.3. Η παραποίηση σήματος και η πειρατεία

1.1.4. Οι δημόσιες συμβάσεις

1.2. Τα δικαστικά μέσα

1.2.1. Πρόταση δημιουργίας Ευρωπαϊκής Εισαγγελικής Αρχής για την ποινική προστασία των κοινοτικών οικονομικών συμφερόντων

1.2.2. Δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις

1.3. Πρόληψη της εγκληματικότητας

2. προστασια των οικονομικων συμφεροντων της κοινοτητας: σημαντικες εξελιξεις στους επιμερους τομεις

2.1. Τελωνειακός τομέας και έμμεση φορολογία

2.1.1. Τα καθεστώτα διαμετακόμισης

2.1.2. Η έμμεση φορολογία

2.2. Οι ίδιοι πόροι

2.3. Ο γεωργικός τομέας

2.3.1. Η κανονιστική ρύθμιση για την εισαγωγή μπανανών

2.3.2. Αποφάσεις εκκαθάρισης των λογαριασμών

2.4. Ο τομέας των διαρθρωτικών δράσεων

2.5. Ο τομέας των άμεσων δαπανών

2.6. Διατομεακά μέτρα: η ανασύνταξη του δημοσιονομικού κανονισμού

2.7. Η εφαρμογή της μεταρρύθμισης στην Επιτροπή

2.7.1. Η βελτίωση της δημοσιονομικής διαχείρισης και ελέγχου

2.7.2. Η προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας στη Λευκή Βίβλο

3. η λειτουργια της OLAF

3.1. Μια νέα διάρθρωση

3.2. Το δικαίωμα έρευνας της ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης

3.3. Μια σφαιρική στρατηγική καταπολέμησης της απάτης

3.4. Υποβολή έκθεσης

4. συνεργασια και εταιρικη σχεση

4.1. Με τα κράτη μέλη

4.1.1. Συνεργασία με τις υπηρεσίες εσωτερικού ελέγχου στον τομέα των παραδοσιακών ιδίων πόρων...

4.1.2. Επιχειρησιακή συνεργασία

4.1.2.1. Παράνομη διακίνηση προϊόντων με βάση το βούτυρο

4.1.2.2. Παράνομες εισαγωγές «μπανανών δολαρίου» στην Κοινότητα, με την κάλυψη πλαστών πιστοποιητικών εισαγωγής

4.1.2.3. Η καταπολέμηση της απάτης στον τομέα των τσιγάρων

4.1.2.4. Ο συντονισμός των ερευνών στον τομέα των Διαρθρωτικών Ταμείων

4.2. Αμοιβαία συνδρομή με τις υποψήφιες για προσχώρηση χώρες

4.2.1. Διοικητική συνεργασία

4.2.2. Επιχειρησιακή συνεργασία

4.3. Αμοιβαία συνδρομή με τις τρίτες χώρες

4.3.1. Σχέδιο συμφωνίας συνεργασίας με την Ελβετία για την καταπολέμηση της απάτης και των άλλων παράνομων δραστηριοτήτων που ζημιώνουν τα οικονομικά συμφέροντα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, των κρατών μελών και της Ελβετίας

4.3.2. Η αμοιβαία διοικητική συνδρομή στον τελωνειακό τομέα με τη Ρωσία

Τίτλος II: τα μέτρα που ελήφθησαν από τα κράτη μέλη για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας (1η Μαΐου 1999 - 31 Δεκεμβρίου 2000)

5. οι βασικες νομοθετικες, κανονιστικες και διοικητικες εξελιξεισ

5.1. Ίδιοι πόροι

5.2. Γεωργικές δαπάνες

5.3. Διαρθρωτικά Ταμεία και Ταμείο Συνοχής

6. οι βασικες εξελιξεις στην οργανωση των υπηρεσιων ελεγχου

6.1. Ίδιοι πόροι

6.2. Γεωργικές δαπάνες

6.3. Διαρθρωτικά Ταμεία και Ταμείο Συνοχής

7. συνεργασια μεταξύ των αρμοδιων αρχων

7.1. Ίδιοι πόροι

7.2. Γεωργικές δαπάνες

7.3. Διαρθρωτικά Ταμεία και Ταμείο Συνοχής

8. το ζητημα της εισπραξησ απαιτησεων

8.1. Ίδιοι πόροι

8.2. Γεωργικές δαπάνες

8.3. Διαρθρωτικά Ταμεία και Ταμείο Συνοχής

9. τα σημαντικα στοιχεια της πρακτικης για την καταπολεμηση της απατησ

9.1. Ίδιοι πόροι

9.2. Γεωργικές δαπάνες

9.3. Διαρθρωτικά Ταμεία και Ταμείο Συνοχής

10. συμπληρωματικα κειμενα σχετικα με την προστασια των κοινοτικων οικονομικων συμφεροντων

10.1. Βασικά στοιχεία και η κατάσταση όσον αφορά την επικύρωση της Σύμβασης του 1995 και των πρωτοκόλλων της

10.2. Μέτρα που έχουν ληφθεί κατ` εφαρμογή της Σύμβασης και των πρωτοκόλλων της

Τίτλος 3: Στατιστικές και αναλύσεις

11. απατες και άλλες παρατυπιεσ

12. η κατασταση το 2000

12.1. Το συνολικό επίπεδο της απάτης και των άλλων παρατυπιών

12.2. Οι κοινοποιηθείσες από τα κράτη μέλη περιπτώσεις

12.3. Οι περιπτώσεις για τις οποίες διενεργεί έρευνα η OLAF

13. οι τασεις

13.1. Ο τομέας των παραδοσιακών ιδίων πόρων

13.1.1. Εισαγωγή

13.1.2. Ανάλυση των δεδομένων που διαβιβάζονται από τα κράτη μέλη

13.1.3. Συμπέρασμα

13.2. Οι γεωργικές δαπάνες (ΕΓΤΠΕ - Εγγυήσεων)

13.3. Ο τομέας των διαρθρωτικών δράσεων

13.4. Οι άμεσες δαπάνες

14. η δημοσιονομικη παρακολουθηση

14.1. Οι καθοριστικοί παράγοντες

14.2. Η είσπραξη απαιτήσεων

14.2.1. Παραδοσιακοί ίδιοι πόροι

14.2.2. Δαπάνες του ΕΓΤΠΕ - Εγγυήσεων

14.2.3. Διαρθρωτικές δράσεις

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 4

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 5

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 6

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 7

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 8

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 9

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 10

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 11

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Στο εξής, το νέο άρθρο 280 παράγραφος 5 της Συνθήκης ΕΚ καθιστά την Κοινότητα και τα κράτη μέλη από κοινού υπεύθυνα για την καταπολέμηση της απάτης και άλλων παράνομων δραστηριοτήτων σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας. Η παρούσα ετήσια έκθεση [1] κάνει, συνεπώς, εκτενή αναφορά στα μέτρα που έλαβαν τα κράτη μέλη σε αυτό τον τομέα.

[1] Η νέα νομοθεσία παρουσιάζεται συνολικά στο πλαίσιο της ετήσιας έκθεσης για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων και για την καταπολέμηση της απάτης για το 1999 (COM(2000) 718 τελικό) που εκδόθηκε στις 08.11.2000.

Το επιχειρησιακό σκέλος της καταπολέμησης της απάτης [2] θα παρουσιαστεί στο πλαίσιο ειδικής έκθεσης για την περίοδο μετά τον Ιούνιο του 2000 και θα δημοσιευθεί το δεύτερο εξάμηνο του 2001, έτσι ώστε να δοθεί στην Επιτροπή η δυνατότητα να το περιλάβει στη δική της ετήσια έκθεση.

[2] Η πρώτη έκθεση των επιχειρησιακών δραστηριοτήτων της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (1η Ιουνίου 1999 - 31η Μαΐου 2000) εκδόθηκε στις 23.05.2000. Η έκθεση αυτή δημοσιεύεται σε ετήσια βάση από την ημερομηνία που δημιουργήθηκε η Υπηρεσία (1η Ιουνίου 1999).

Η ετήσια έκθεση του 2000 της Επιτροπής, η οποία είναι η δεύτερη που συντάσσεται σύμφωνα με τη νέα νομική βάση της Συνθήκης, παρουσιάζει, σε ένα πρώτο μέρος, τον απολογισμό των κοινοτικών Πρωτοβουλιών για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων (σημαντικές νομοθετικές εξελίξεις, περιλαμβανομένων των μέσων βάσει του τίτλου VI της Συνθήκης του Άμστερνταμ και της τομεακής νομοθεσίας). Παραθέτει, σε ένα δεύτερο μέρος, τα μέτρα που έλαβαν τα κράτη μέλη το 1999-2000 και εξετάζει, στο τρίτο και τελευταίο μέρος της, τις στατιστικές πληροφορίες που κοινοποιήθηκαν από τα κράτη μέλη, βάσει των τομεακών κανονισμών, σχετικά με τις δραστηριότητές τους στον τομέα της καταπολέμησης της απάτης στις βασικές κοινοτικές πολιτικές.

Στο πρώτο μέρος εξετάζονται οι οριζόντιες νομοθετικές και κανονιστικές πρωτοβουλίες και στη συνέχεια η νομοθεσία για τους επιμέρους τομείς. Όσον αφορά τις πρώτες, η έκθεση παραθέτει κυρίως τις πρωτοβουλίες του οικονομικού έτους 2000 για την ενίσχυση του κλάδου της ποινικής δικαιοσύνης και ειδικότερα τις πρωτοβουλίες που συνδέονται με τον στόχο για τη δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης. Το μέρος αυτό εξετάζει επίσης και την εφαρμογή των στοιχείων της Λευκής Βίβλου για τη μεταρρύθμιση τα οποία αφορούν την προστασία των οικονομικών συμφερόντων. Η λειτουργία της Υπηρεσίας, στο πλαίσιο της δραστηριότητάς της για την υποβολή εκθέσεων και της αποστολής της στο εσωτερικό των οργάνων, προσαρμόστηκε ειδικά για να καταδείξει και τον τρόπο με τον οποίο υλοποιεί δραστηριότητες κάθετης συνεργασίας με τις αρμόδιες εθνικές αρχές (άρθρο 280, παράγραφος 3 της Συνθήκης) και παροχής τεχνικής και επιχειρησιακής βοήθειας.

Το ίδιο μέρος του κειμένου παραθέτει επίσης ορισμένες δράσεις τις οποίες ανέλαβε η Κοινότητα σε συνεργασία με τους βασικούς φορείς προστασίας των οικονομικών συμφερόντων και καταπολέμησης της απάτης: παρουσιάζονται συγκεκριμένα παραδείγματα για να καταδειχθεί η επιχειρησιακή συνεργασία στην πράξη με τα κράτη μέλη καθώς και με τις υποψήφιες για ένταξη χώρες και με τις τρίτες χώρες, με στόχο την αποτελεσματική και ισοδύναμη προστασία των οικονομικών της Ένωσης κατά της απάτης και κάθε άλλης παράνομης δραστηριότητας.

Στο δεύτερο μέρος του κειμένου παρουσιάζονται τα αποτελέσματα της επικύρωσης της Συνθήκης του Άμστερνταμ και της εφαρμογής του νέου άρθρου 280, παράγραφος 5, το οποίο προβλέπει επίσης και την υποβολή εκθέσεων για τη δραστηριότητα των κρατών μελών. Για πρώτη φορά, η έκθεση της Επιτροπής καταγράφει τα μέσα που διέθεσαν το 1999 και το 2000 τα κράτη μέλη για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας βάσει συντονισμένης μεθόδου εργασίας. Τα κράτη μέλη αναλαμβάνουν στην πράξη τις ευθύνες που τους έχουν ανατεθεί βάσει της Συνθήκης.

Στο τρίτο μέρος παρουσιάζεται ανάλυση των δεδομένων που συνελέγησαν από τα κράτη μέλη και προκύπτουν από τη δραστηριότητα έρευνας της Κοινότητας, έτσι ώστε να αναδειχθούν οι βασικές τάσεις της απάτης και των παράνομων πρακτικών καθώς και των συνολικών αποτελεσμάτων σε όρους είσπραξης απαιτήσεων και δημοσιονομικής παρακολούθησης. Σε αυτό το πλαίσιο, πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι η ανίχνευση και παρακολούθηση των περιπτώσεων απάτης και άλλων παρατυπιών που διαπράττονται σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων πρέπει να πραγματοποιούνται από τα κράτη μέλη και την Επιτροπή, σε στενή συνεργασία μεταξύ τους.

Το έτος 2000 σηματοδοτεί νέα εξέλιξη όσον αφορά το επίπεδο της απάτης και των παρατυπιών που διαπιστώνονται από τα κράτη μέλη ή δημιουργούν υπόνοιες στην OLAF. Τα αριθμητικά στοιχεία πρέπει, εντούτοις, να ερμηνεύονται με επιφυλακτικότητα, λόγω της ανομοιογένειας των δεδομένων που διαβιβάζονται από τα κράτη μέλη: μετά από ένα στάδιο σταθεροποίησης, παρατηρήθηκε αύξηση των διακυβευόμενων ποσών σε πολλούς τομείς. Όσον αφορά τις δαπάνες του ΕΓΤΠΕ-Εγγυήσεων και τους παραδοσιακούς ιδίους πόρους, τα ποσά διπλασιάστηκαν (σε 474,5 εκατ. ευρώ και 534,5 εκατ. ευρώ αντίστοιχα, που αντιπροσωπεύουν το 1,17% του προϋπολογισμού του ΕΓΤΠΕ και το 3,5% των παραδοσιακών ιδίων πόρων της Κοινότητας [3]), γεγονός που μπορεί να αποδοθεί εν μέρει σε ορισμένες σοβαρές περιπτώσεις. Στον τομέα των Διαρθρωτικών Ταμείων, όπου τα ποσά παρουσιάζουν ελαφρά μείωση (114,2 εκατ. ευρώ, ή το 0,45% του σχετικού προϋπολογισμού), η αύξηση του αριθμού των περιπτώσεων τείνει να καταδείξει την αυξημένη αποτελεσματικότητα των ελέγχων. Ο τομέας των άμεσων δαπανών, με συνολικό ποσό 170 εκατ. ευρώ για 148 φακέλους (που αντιπροσωπεύει το 1,33% του σχετικού προϋπολογισμού) παρουσιάζει σημαντική αύξηση (τόσο ως προς τα ποσά όσο και σε αριθμό), και ειδικότερα για τις εξωτερικές πολιτικές: αυτό αντανακλά την προτεραιότητα που δίνει η Υπηρεσία σε αυτό τον τομέα δράσης. Εξάλλου, με βάση τις παρατηρήσεις σχετικά με την είσπραξη απαιτήσεων από τα κράτη μέλη συνάγεται ότι τα αποτελέσματα είναι ανεπαρκή και δίνεται η ευκαιρία να παρουσιαστούν οι τρέχουσες πρωτοβουλίες και οι τρόποι για την καλύτερη παρακολούθηση και τη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα αυτής της δραστηριότητας.

[3] Τα ποσοστά προϋπολογισμού που αναφέρονται παραπέμπουν κάθε φορά στον τομεακό προϋπολογισμό, τόσο σε δαπάνες όσο και σε έσοδα. Οι σχετικοί παραδοσιακοί ίδιοι πόροι είναι, επομένως τα ποσά που κατέβαλαν τα κράτη μέλη το 2000, αφαιρουμένων των εξόδων συλλογής. Το 2000 οι παραδοσιακοί ίδιοι πόροι αντιστοιχούσαν στο 15,3% των συνολικών πόρων.

Τίτλος 1: Οι δραστηριότητες της Κοινότητας

1. η προστασια των οικονομικων συμφεροντων: η εξελιξη των νομικων διαταξεων οριζοντιου χαρακτηρα

1.1. Τα νομοθετικά μέσα

Μετά από μια έντονη νομοθετική δραστηριότητα στον τομέα της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων και της καταπολέμησης της απάτης το 1999, το 2000 χαρακτηρίστηκε κυρίως από πρωτοβουλίες στους συναφείς τομείς.

Πράγματι, η οριζόντια νομοθεσία δεν παρουσίασε καμία εξέλιξη, κυρίως σε αναμονή της επικύρωσης των βασικών μέσων του τρίτου πυλώνα από τα κράτη μέλη [4]. Αντίθετα, η Επιτροπή εξέδωσε αρκετά νέα νομοθετικά κείμενα στο πλαίσιο της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της καταπολέμησης της απάτης, της δωροδοκίας και κάθε παράνομης δραστηριότητας, περιλαμβανομένης της οικονομικής και χρηματοδοτικής εγκληματικότητας, η οποία πλήττει άμεσα και έμμεσα αυτά τα συμφέροντα.

[4] Σύμβαση σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων, της 26ης Ιουλίου 1995, και τα πρωτόκολλά της.

1.1.1. Η πρόληψη της νομιμοποίησης κεφαλαίων από παράνομες δραστηριότητες

Η απάτη σε κοινοτικό επίπεδο αποτελεί συχνά προάγγελο της νομιμοποίησης παράνομων εσόδων. Η εμπειρία δείχνει ότι τα κυκλώματα «συλλογής κεφαλαίων» που έχουν δημιουργηθεί είναι στην πράξη κοινά με τις δραστηριότητες απάτης οι οποίες συνδέονται με άλλες μορφές εγκληματικότητας. Για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας, έχει επανειλημμένα επισημανθεί η σημασία της αμοιβαίας διοικητικής συνεργασίας και της ανταλλαγής πληροφοριών με τις εθνικές αρχές που είναι αρμόδιες για τη διαλεύκανση ύποπτων χρηματοοικονομικών συναλλαγών. Σε αυτό το πλαίσιο, η πρόταση οδηγίας [5] για την τροποποίηση της οδηγίας 91/308/ΕΟΚ, της 10ης Ιουνίου 1991, σχετικά με την πρόληψη της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες περιείχε ειδική διάταξη που επιτρέπει στην Επιτροπή (OLAF) να συνεργάζεται και να ανταλλάσσει πληροφορίες με τις αρχές των κρατών μελών οι οποίες είναι επιφορτισμένες με την καταπολέμηση της νομιμοποίησης παράνομων εσόδων, για τις υποθέσεις που πλήττουν τα οικονομικά συμφέροντα της Κοινότητας.

[5] Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, COM(1999) 352 τελικό, ΕΕ C 177 της 27.06.2000.

Έχει επιτευχθεί πολιτική συμφωνία επί της πρότασης αυτής στο πλαίσιο του Συμβουλίου, κυρίως όσον αφορά τις υποχρεώσεις που βαρύνουν τους χρηματοπιστωτικούς επαγγελματίες και ενδιάμεσους και όσον αφορά τον ορισμό της έννοιας «εγκληματική δραστηριότητα». Αν και στην κοινή του θέση της 30ης Νοεμβρίου 2000, το Συμβούλιο είχε απορρίψει την αρχική διάταξη για την συνεργασία με την Επιτροπή, στα συμπεράσματά του της 17ης Οκτωβρίου 2000 [6], δήλωσε ότι έχει επίγνωση της χρησιμότητας ενός μηχανισμού ανταλλαγής πληροφοριών, από πρακτική άποψη, και κάλεσε την Επιτροπή να υποβάλει νέα πρόταση.

[6] Συμπεράσματα του Συμβουλίου Ecofin/ΔΕΥ της 17.10.2000, ιδίως σημείο 9, μέρος B.

1.1.2. Η παραχάραξη νομίσματος

Μετά την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την προστασία του ευρώ και την καταπολέμηση της παραχάραξης, της 22ας Ιουλίου 1998 [7], στο Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η Επιτροπή υπέβαλε, στις 26 Ιουλίου 2000, πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου σχετικά με την προστασία του ευρώ από την παραχάραξη [8].

[7] COM (1998) 474 τελικό.

[8] Βλέπε ετήσια έκθεση 1999 της Επιτροπής για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων και την καταπολέμηση της απάτης , COM (2000) 718 τελικό. Πρόταση: έγγραφο COM(2000) 492 τελικό της 26.7.2000, ΕΕ C 337 E της 28.11.2000.

Η πρόταση αυτή κάλυπτε:

- τη συλλογή και πρόσβαση στις τεχνικές πληροφορίες και τις υποχρεώσεις αποστολής των πλαστών τραπεζογραμματίων και κίβδηλων κερμάτων του ευρώ για ταυτοποίηση,

- τις υποχρεώσεις των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και άλλων ανταλλακτηρίων συναλλάγματος,

- τη δημιουργία μονάδας για την καταπολέμηση της παραχάραξης του ευρώ στο εσωτερικό της Europol, που θα είναι κυρίως υπεύθυνη για τη διαχείριση συστήματος επιχειρησιακών και στρατηγικών πληροφοριών,

- τη συγκέντρωση σε εθνικό επίπεδο των πληροφοριών που αφορούν τις περιπτώσεις παραχάραξης και την υποχρέωση επικοινωνίας μέσω της εθνικής μονάδας της Europol, καθώς και τον χαρακτήρα των καλυπτόμενων πληροφοριών,

- τα θέματα συνεργασίας και αμοιβαίας συνδρομής, περιλαμβανομένης της δημιουργίας συστήματος άμεσης ειδοποίησης και συνεργασίας με τις τρίτες χώρες.

Η πρόταση εξετάστηκε στην ομάδα καταπολέμησης της απάτης του Συμβουλίου κατά την περίοδο της γαλλικής προεδρίας και στη συνέχεια επετεύχθη πολιτική συμφωνία [9]. Αν και οι υποβληθείσες από την Επιτροπή προτάσεις όσον αφορά τις σχέσεις μεταξύ των εθνικών αστυνομικών υπηρεσιών και της Europol δεν έγιναν αποδεκτές, η Europol θα παρέχει τη συνδρομή της στις εθνικές αστυνομικές υπηρεσίες, σύμφωνα με την εντολή της [10] και με τις διατάξεις της Σύμβασης της Europol [11].

[9] Συμβούλιο ECOFIN της 12ης Φεβρουαρίου 2001. Η Επιτροπή εξέφρασε την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι τα βασικά στοιχεία της πρότασής της περιλαμβάνονται στο σχέδιο κανονισμού που αποτέλεσε αντικείμενο αυτής της συμφωνίας.

[10] Απόφαση του Συμβουλίου της 29ης Απριλίου 1999 που επεκτείνει την εντολή της Europol στην καταπολέμηση της παραχάραξης και παραποίησης των μέσων πληρωμής. ΕΕ C 149 της 28.5.1999.

[11] Πράξη του Συμβουλίου, της 26ης Ιουλίου 1995, για τη θέσπιση της σύμβασης βάσει του άρθρου K.3 της Συνθήκης ΕΕ για τη δημιουργία ευρωπαϊκής αστυνομικής Υπηρεσίας. ΕΕ C 316 της 27.11.1995.

Στόχος του κανονισμού είναι να εξασφαλίσει ότι το σύνολο των δραστηριοτήτων εντάσσεται σε μια συντονισμένη σφαιρική και πολυτομεακή προσέγγιση που λαμβάνει υπόψη τους κινδύνους του ενιαίου νομίσματος και τη συμπληρωματικότητα των αρμοδιοτήτων κάθε οργάνου ή οργανισμού και των κρατών μελών. Ο συντονισμός οργανώνεται με άξονα μια επιτροπή παρακολούθησης η οποία δημιουργείται από τους διάφορους θεσμικούς εταίρους (Επιτροπή, Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, Europol) και χάρη στη συνέχιση της συνεργασίας με τους εθνικούς εμπειρογνώμονες.

1.1.3. Η παραποίηση σήματος και η πειρατεία

Ανταποκρινόμενη στο ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 4ης Μαΐου, η Επιτροπή εξέδωσε, στις 30 Νοεμβρίου [12], ανακοίνωση, η οποία συνοδεύεται με σχέδιο δράσης, σχετικά με τη συνέχεια που πρέπει να δοθεί στην Πράσινη Βίβλο σχετικά με την καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας στην εσωτερική αγορά [13]. Η εν λόγω Πράσινη Βίβλος επεσήμαινε ότι η οικονομική εγκληματικότητα, προκαλώντας ζημία στη διανοητική ιδιοκτησία (παραποίηση βιομηχανικού, γεωργικού ή εμπορικού σήματος, κοινοτικού σήματος), προκαλεί στρεβλώσεις της δραστηριότητας στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς. Επιπλέον, επηρεάζει την κατανομή της δημοσιονομικής προσπάθειας μεταξύ των κρατών μελών, μέσω του «4ου πόρου» που βασίζεται στη λογιστική καταγραφή του εθνικού πλούτου. Η οικονομική επίπτωση της εγκληματικότητας που συνδέεται με τις παραποιήσεις σημάτων δεν είναι δυνατό να υποεκτιμάται [14].

[12] COM(2000) 789.

[13] COM(1998) 569.

[14] Η αξία των παραποιημένων εμπορευμάτων που κατασχέθηκαν από τα τελωνεία το 2000 εκτιμάται ότι υπερβαίνει τα 1,3 δις ευρώ.

Το σχέδιο δράσης έχει στόχο να συμπληρώσει, για τις ανάγκες της εσωτερικής αγοράς, τα μέτρα ελέγχου των παραποιημένων και πειρατικών εμπορευμάτων στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης [15], καθώς και τις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνονται στον τομέα της παραποίησης και της πειρατείας, στο πλαίσιο των σχέσεων με τις τρίτες χώρες και των πολυμερών συμφωνιών. Ειδικότερα, προβλέπει ότι η Επιτροπή εξετάζει μεσοπρόθεσμα τη δυνατότητα δημιουργίας ειδικών μηχανισμών διοικητικής συνεργασίας με τα κράτη μέλη, που θα μπορούσαν να έχουν ως πρότυπο τους υφιστάμενους μηχανισμούς σε άλλους τομείς, όταν τίθενται σε κίνδυνο τα κοινοτικά συμφέροντα.

[15] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 241/99 του Συμβουλίου που τροποποιεί τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 3295/94 του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 1994, περί μέτρων απαγόρευσης της ελεύθερης κυκλοφορίας, της εξαγωγής, της επανεξαγωγής και της υπαγωγής υπό καθεστώς αποστολής των εμπορευμάτων παραποίησης/απομίμησης και των αναπαραχθέντων χωρίς άδεια (πειρατικών) (ΕΕ L 27 της 02.02.1999)..

1.1.4. Οι δημόσιες συμβάσεις

Στον εξίσου ευαίσθητο τομέα των δημοσίων συμβάσεων, η Επιτροπή επιθυμεί κυρίως να ενισχύσει τους μηχανισμούς πρόληψης. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή ενέκρινε πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, στις 30 Αυγούστου 2000 [16], η οποία προβλέπει ιδίως τη θέσπιση ενός υποχρεωτικού μηχανισμού αποκλεισμού των υποβαλλόντων προσφορά οι οποίοι έχουν καταδικαστεί για συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση, για δωροδοκία ή για απάτη σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας, καθώς και ενός προαιρετικού μηχανισμού που θα επιτρέπει τον αποκλεισμό των «μη αξιόπιστων» οικονομικών φορέων.

[16] Πρόταση οδηγίας περί συντονισμού των διαδικασιών σύναψης δημοσίων συμβάσεων προμηθειών, υπηρεσιών και έργων (COM (2000) 275 τελικό, της 30.08.2000).

1.2. Τα δικαστικά μέσα

Για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας είναι δυνατό να αναληφθούν διάφορες πρωτοβουλίες, με την επιφύλαξη της ολοκλήρωσής τους το 2000, με στόχο να ενισχυθεί το νομικό και δικαστικό πλαίσιο στον ποινικό τομέα.

1.2.1. Πρόταση δημιουργίας Ευρωπαϊκής Εισαγγελικής Αρχής για την ποινική προστασία των κοινοτικών οικονομικών συμφερόντων

Όπως είχε αναγγείλει στην εισήγησή της, της 26ης Ιανουαρίου 2000, στη Διακυβερνητική Διάσκεψη της Νίκαιας «Προσαρμογή των οργάνων για την επιτυχία της διεύρυνσης», η Επιτροπή εξέδωσε στις 29 Σεπτεμβρίου 2000 ανακοίνωση η οποία προτείνει τη δημιουργία Ευρωπαϊκής Εισαγγελικής Αρχής, υπεύθυνης για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων [17]. Η πρόταση αυτή λαμβάνει υπόψη τη διεξοδική προπαρασκευαστική εργασία ομάδας εμπειρογνωμόνων του Ποινικού Δικαίου, η οποία κατέληξε σε συνολική πρόταση κανόνων με την ονομασία «Corpus juris» [18]. Με την πρόταση αυτή, η Επιτροπή επαναβεβαίωσε την πολιτική προτεραιότητα καταπολέμησης της απάτης και ανταποκρίθηκε επίσης στις ανησυχίες που εξέφρασε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο ψήφισμά του για τη Διακυβερνητική Διάσκεψη της 14ης Απριλίου 2000.

[17] COM (2000) 608.

[18] Corpus juris σχετικά με τις ποινικές διατάξεις για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπό τη διεύθυνση της κ. Delmas-Marty, Economica, Paris, 1997.

Η Επιτροπή προτείνει την εισαγωγή ενός νέου άρθρου της Συνθήκης ΕΚ το οποίο θα περιορίζεται στην πρόβλεψη της νομικής βάσης που θα επιτρέπει τη θέσπιση Ευρωπαϊκής Εισαγγελικής Αρχής, αυστηρά στο πλαίσιο της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας, όπως ορίζεται ήδη από το άρθρο 280 της Συνθήκης. Ανταποκρίνεται στη φιλοσοφία της Συνθήκης του Άμστερνταμ η οποία, για πρώτη φορά, κατέστησε την Κοινότητα και τα κράτη μέλη από κοινού υπεύθυνα για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι η δημιουργία Ευρωπαϊκής Εισαγγελικής Αρχής είναι αναγκαία για την αποτελεσματική ποινική προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας, έναντι των οποίων έχει ειδική ευθύνη δυνάμει των Συνθηκών. Η δημιουργία της ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) συνέβαλε αναμφίβολα στη διερεύνηση των περιστατικών που βλάπτουν τα οικονομικά συμφέροντα της Κοινότητας σε όλη την επικράτεια της Ένωσης. Όμως, το γεγονός ότι εξακολουθούν να υπάρχουν περιορισμοί στη δικαστική συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών δυσχεραίνει την άσκηση ποινικών διώξεων βάσει των αποτελεσμάτων των ερευνών της OLAF.

Η εν λόγω Εισαγγελική Αρχή θα είναι υπεύθυνη για τη διερεύνηση και δίωξη των περιπτώσεων που θίγουν τα κοινοτικά συμφέροντα ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων, χωρίς να υποκαθιστά τα εθνικά δικαστήρια, ιδίως κατά το στάδιο της εκδίκασης. Αντίθετα, έχει στόχο να διευκολύνει τη δράση τους, προσκομίζοντάς τους τα στοιχεία που συλλέγονται σε όλη την επικράτεια της Κοινότητας, βοηθώντας τα με τον τρόπο αυτό να υπερβούν τα εμπόδια που συνδέονται με τον κατακερματισμό του δικαστικού χώρου στα δεκαπέντε κράτη μέλη, που σύντομα θα αυξηθούν, καθένα από τα οποία διαθέτει τους δικούς του κανόνες και διαδικασίες.

Επειδή η Διακυβερνητική Διάσκεψη δεν ενέκρινε αυτή την πρόταση, η Επιτροπή δήλωσε στις 31 Ιανουαρίου 2001 [19] ότι θα συνέτασσε Πράσινη Βίβλο για να αρχίσει ο διάλογος σχετικά με την πρότασή της για δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Εισαγγελικής Αρχής, ώστε να επανεξετασθεί κατά την επόμενη Διακυβερνητική Διάσκεψη. Εμμένει στην άποψή της ότι, λόγω έλλειψης νομικής βάσης, είναι αναγκαία η τροποποίηση της Συνθήκης [20]. Σύμφωνα με αίτημα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η Πράσινη Βίβλος θα εμβαθύνει, ειδικότερα, τον προβληματισμό της Επιτροπής σχετικά με τα καθήκοντα και τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελικής Αρχής, που θα είναι αρμόδια στον τομέα της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας. Αναμένεται ότι θα εκδοθεί από την Επιτροπή μέχρι το τέλος του 2001, ενόψει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Laeken. Καθόλη τη διάρκεια του 2002, θα υπάρξει η όσο το δυνατόν ευρύτερη διαβούλευση με τους ενδιαφερόμενους φορείς.

[19] Πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής του 2001 (COM (2001) 28).

[20] Βλέπε την παρέμβαση της κ. Schreyer στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σε απάντηση του ψηφίσματος της 14.03.2001 για την ετήσια έκθεση της Επιτροπής του 1999.

1.2.2. Δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το οποίο συνήλθε στις 15 και 16 Οκτωβρίου 1999 στο Tampere σε ειδική σύνοδο αφιερωμένη στη δημιουργία χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, ζήτησε, μεταξύ άλλων, από το Συμβούλιο να εγκρίνει το νομικό μέσο που είναι αναγκαίο για τη δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Μονάδας Δικαστικής Συνεργασίας (Eurojust) πριν από το τέλος του 2001. Η Επιτροπή έλαβε μέρος στις διαπραγματεύσεις σχετικά με την έκδοση σχεδίου απόφασης του Συμβουλίου για την Eurojust, με ανακοίνωση που εξέδωσε στις 22 Νοεμβρίου 2000 (COM(2000) 746 τελικό. Στην ανακοίνωσή της αυτή, η Επιτροπή διευκρινίζει ότι στον τομέα της εγκληματικότητας που προκαλεί ζημία σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας, θα απαιτηθεί η θέσπιση στενής συνεργασίας μεταξύ της OLAF και της Eurojust, με στόχο να εξασφαλιστεί ότι η κάθε μία από τις δύο Υπηρεσίες θα συμβάλλει με τον δικό της τρόπο, σύμφωνα με την αποστολή της και τον αντίστοιχο τομέα αρμοδιοτήτων της.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Tampere εξέτασε επίσης το ζήτημα της αμοιβαίας αναγνώρισης στον τομέα της δικαστικής συνεργασίας, το οποίο είχε ήδη συζητηθεί στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Κάρντιφ, το 1998. Στη συνέχεια, η Επιτροπή εξέδωσε, στις 26 Ιουλίου 2000, ανακοίνωση [21] με την οποία ζητεί από τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να εφαρμόσουν καθεστώς αμοιβαίας αναγνώρισης των οριστικών αποφάσεων σε ποινικές υποθέσεις. Στόχος της είναι να ξεκινήσουν διεξοδικές συνομιλίες, σε έναν τομέα στον οποίο η παραδοσιακή δικαστική συνεργασία χαρακτηρίζεται από τον χρονοβόρο, σύνθετο και αβέβαιο χαρακτήρα διαδικασίας εξέτασης της «αίτησης» (μεταξύ μη υπόχρεων κυρίαρχων κρατών) [22]. Η ανακοίνωση προτείνει να οδηγήσουν οι εργασίες στην επίλυση ανάλογων ζητημάτων (αμοιβαία αναγνώριση των αποφάσεων που επιβάλλουν χρηματικές κυρώσεις γενικά, μέτρα που αφορούν το ποινικό μητρώο ενός ατόμου, στέρηση δικαιωμάτων, εναλλακτικές ποινές και δικαστικό έλεγχο των ατόμων, την κατάσχεση μετά από τη δέσμευση των περιουσιακών στοιχείων, παραδείγματος χάρη).

[21] Ανακοίνωση της Επιτροπής, της 26ης Ιουλίου 2000 (COM(2000) 495).

[22] Η ανακοίνωση αυτή συνοδεύτηκε με την έγκριση προγράμματος εργασίας της Επιτροπής και του Συμβουλίου για την αμοιβαία αναγνώριση τον Δεκέμβριο του 2000 (ΕΕ C12 της 15.01.01).

1.3. Πρόληψη της εγκληματικότητας

Γενικά, η Επιτροπή πιστεύει ότι η στρατηγική καταπολέμησης της απάτης πρέπει να συμπληρώνεται με μία σφαιρική προσέγγιση του ζητήματος της πρόληψης της εγκληματικότητας. Για τον σκοπό αυτό, εξέδωσε την 29η Νοεμβρίου 2000 ανακοίνωση (COM(2000) 786 τελικό), για την πρόληψη της εγκληματικότητας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία προτείνει μια στρατηγική που θα αποσκοπεί στο να ενταχθεί η πρόληψη του εγκλήματος στις πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο να βελτιωθεί η γνώση των φαινομένων της εγκληματικότητας και στο να ξεκινήσει διάλογος ανάμεσα σε όλους τους δημόσιους φορείς, τις κατασταλτικές και δικαστικές υπηρεσίες, στον επιχειρηματικό κόσμο και την κοινωνία των πολιτών.

Η εφαρμογή αυτής της στρατηγικής θα πρέπει να εξασφαλιστεί κυρίως με τη χρηματοδοτική στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για την οποία η Επιτροπή προτείνει την έκδοση απόφασης του Συμβουλίου για τη θέσπιση προγράμματος ενθάρρυνσης, ανταλλαγών, κατάρτισης και συνεργασίας στον τομέα της πρόληψης της εγκληματικότητας (Ιπποκράτης).

2. προστασια των οικονομικων συμφεροντων της κοινοτητας: σημαντικες εξελιξεις στους επιμερους τομεις

2.1. Τελωνειακός τομέας και έμμεση φορολογία

2.1.1. Τα καθεστώτα διαμετακόμισης

Η τελωνειακή διαμετακόμιση είναι ένας από τους πυλώνες ολοκλήρωσης στην Ευρώπη, με ζωτική σημασία για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Επιτρέπει την κυκλοφορία των εμπορευμάτων με προσωρινή αναστολή των δασμών και των φόρων οι οποίοι εφαρμόζονται συνήθως στα εμπορεύματα που εισάγονται στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα ή τίθενται σε κυκλοφορία μεταξύ της Κοινότητας και των εταίρων της [23]. Για τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, η πρόσβαση στο κοινό καθεστώς διαμετακόμισης έχει καθοριστική σημασία στο πλαίσιο της προενταξιακής στρατηγικής τους. Οι απάτες που διαπράττονται κατά τα τελευταία έτη στο πλαίσιο των ενεργειών διαμετακόμισης συνεπάγονται σε οικονομικούς όρους σημαντικές απώλειες για τους εθνικούς προϋπολογισμούς και τον κοινοτικό προϋπολογισμό.

[23] Αφορά την Ευρωπαϊκή Ένωση Ελεύθερων Συναλλαγών και τις χώρες του Visegrad (Πολωνία, Τσεχική Δημοκρατία, Σλοβακία, Ουγγαρία, στο πλαίσιο της σύμβασης κοινής διαμετακόμισης) ή μεταξύ των 64 κρατών τα οποία είναι σήμερα συμβαλλόμενα μέρη της Σύμβασης TIR.

Για να ενισχυθεί η αξιοπιστία των καθεστώτων διαμετακόμισης, τροποποιήθηκε κατ` αρχήν ο Τελωνειακός Κώδικας [24], με στόχο να διασφαλιστούν οι πράξεις διαμετακόμισης (έλεγχος της περάτωσης των διαδικασιών, διαδικασίες είσπραξης της οφειλής). Η μεταρρύθμιση στο σύνολό της έχει στόχο να μειωθούν, αφ` ενός, οι κίνδυνοι που αποδίδονται στους υπευθύνους για τις πράξεις διαμετακόμισης (κριτήρια αξιοπιστίας για να παραχωρηθεί στους επιχειρηματίες το όφελος απλουστευμένων διαδικασιών) και, αφ` ετέρου, οι κίνδυνοι που αποδίδονται στα εμπορεύματα τα οποία τίθενται σε κυκλοφορία με την κάλυψη δήλωσης διαμετακόμισης, με αναστολή των δασμών και των φόρων (εξίσωση του ποσού της χρηματικής εγγύησης με τον οικονομικό κίνδυνο που αποδίδεται στο εμπόρευμα).

[24] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 955/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Απριλίου 1999, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2913/92 του Συμβουλίου όσον αφορά το καθεστώς της εξωτερικής διαμετακόμισης (ΕΕ L 119 της 7.5.1999), όπως συμπληρώθηκε με τροποποίηση των διατάξεων εφαρμογής του Τελωνειακού Κώδικα (κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2787/2000 της Επιτροπής, της 15ης Δεκεμβρίου 2000 - ΕΕ L 330 της 27.12.2000) και με τα παραρτήματα της Σύμβασης Κοινής Διαμετακόμισης (αποφάσεις αριθ. 1/2000 των μεικτών επιτροπών ΕΚ-ΕΖΕΣ, της 20ης Δεκεμβρίου 2000 - ΕΕ L 9 της 12.1.2001).

Το άλλο σκέλος της μεταρρύθμισης αφορά τη μηχανογράφηση των τελωνειακών διαδικασιών διαμετακόμισης. Η κατάρτιση του ευρωπαϊκού σχεδίου μηχανογραφημένου δικτύου για την διαχείριση και παρακολούθηση των κινήσεων των εμπορευμάτων υπό διαμετακόμιση βασίζεται σε διοικητική συνεργασία μεταξύ πολλών χωρών. Το Νέο Μηχανογραφημένο Σύστημα Διαμετακόμισης (ΝΜΣΔ) τέθηκε σε εφαρμογή τον Μάιο του 2000 [25] και θα επεκταθεί σταδιακά, τόσο από γεωγραφικής όσο και από λειτουργικής άποψης, στο σύνολο των κρατών μελών και των χωρών που έχουν υπογράψει τη σύμβαση «κοινής διαμετακόμισης» της 20ης Μαΐου 1987.

[25] Με τη Γερμανία, την Ισπανία, την Ιταλία και την Ελβετία, τη Νορβηγία, τις Κάτω Χώρες και την Τσεχική Δημοκρατία.

Στις 16 Νοεμβρίου 2000, εκδόθηκε και άλλος κανονισμός για την τροποποίηση του Τελωνειακού Κώδικα [26], ο οποίος έχει στόχο να διευκολύνει τη μηχανογράφηση των τελωνειακών διασαφήσεων και τον εκσυγχρονισμό των οικονομικών τελωνειακών καθεστώτων. Επιπλέον, η τροποποίηση αυτή επιτρέπει, στο πλαίσιο των προτιμησιακών δασμολογικών καθεστώτων, τα οποία βασίζονται στην πιστοποίηση της καταγωγής των προϊόντων από τις αρχές μιας τρίτης χώρας, την καλύτερη προστασία των αναγνωρισμένων αξιόπιστων επιχειρηματιών που είναι θύματα σφάλματος εκ μέρους αυτών των αρχών, το οποίο είχε σαν αποτέλεσμα την απώλεια του οφέλους της προτίμησης και τη δημιουργία του αντίστοιχου τελωνειακού χρέους. Εντούτοις, ένας εισαγωγέας δεν μπορεί να επικαλεσθεί την καλή πίστη, σε περίπτωση που η Επιτροπή έχει δημοσιεύσει ανακοίνωση που επισημαίνει την ύπαρξη βάσιμων αμφιβολιών όσον αφορά την ορθή εφαρμογή ενός παρόμοιου προτιμησιακού καθεστώτος από μια δικαιούχο χώρα. Παρόμοια δημοσίευση διασφαλίζει, όντως, επαρκώς την προστασία των ενδιαφερομένων έναντι των κινδύνων που αποδίδονται στις εισαγωγές προελεύσεως της εν λόγω χώρας [27].

[26] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2700/2000 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που τροποποιεί τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2913/92 του Συμβουλίου περί θεσπίσεως του κοινοτικού τελωνειακού κώδικα (ΕΕ L 311 της 12.12.2000).

[27] Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, της 08.09.2000 (COM(2000) 550 τελικό).

2.1.2. Η έμμεση φορολογία

Ενώ η απάτη στον τομέα του ΦΠΑ και των ειδικών φόρων κατανάλωσης αφορά κατά κύριο λόγο τα έσοδα των εθνικών δημόσιων ταμείων, έχει επίσης επίπτωση και στο μέρος του ΦΠΑ που καταβάλλεται ως ίδιος πόρος της Κοινότητας, όπως ορίζει το άρθρο 2 της απόφασης για τους ιδίους πόρους. Επίσης, συνδέεται με το οργανωμένο έγκλημα, εφόσον αυτό μετέρχεται όλα τα μέσα (φοροδιαφυγή, οικονομική απάτη, δωροδοκία και παράνομη διακίνηση) για να καταστρατηγήσει τον θεμιτό οικονομικό ανταγωνισμό. Το επίπεδο των σοβαρών περιπτώσεων απάτης όσον αφορά τον ΦΠΑ στο ενδοκοινοτικό εμπόριο είναι ήδη υψηλό και σε ανοδική πορεία (αύξηση του αριθμού διασυνοριακής απάτης του τύπου «carrousel»).

Σε έκθεση που εκδόθηκε στις 28 Ιανουαρίου 2000 [28] αναφερόταν ότι τα κράτη μέλη δεν είχαν ακόμη προσαρμόσει τα συστήματά τους για τον έλεγχο του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ), ώστε να λάβουν υπόψη την κατάργηση των φορολογικών ελέγχων στα σύνορα, έξι έτη μετά την κατάργησή τους. Σύμφωνα με τις συστάσεις που διατύπωσαν η υποεπιτροπή για την καταπολέμηση της απάτης της Επιτροπής και η ομάδα ad hoc «Φορολογική απάτη» του Συμβουλίου, το Συμβούλιο Υπουργών Οικονομικών της 5ης Ιουνίου 2000 κάλεσε τα κράτη μέλη να οργανώσουν ορθολογικά το σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών και να προσαρμόσουν τα συστήματα ελέγχου τους. Κάλεσε επίσης την Επιτροπή να υποβάλει προτάσεις βάσει των συστάσεων της ομάδας ad hoc.

[28] Έκθεση σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού περί της διοικητικής συνεργασίας και της είσπραξης του ΦΠΑ και των διαδικασιών ελέγχου - COM(2000) 28 τελικό.

Η Επιτροπή ανέφερε στην ανακοίνωσή της στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, που αφορούσε τη βελτίωση της λειτουργίας του συστήματος ΦΠΑ στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς27, ότι θα πρότεινε κατά προτεραιότητα την ενίσχυση των υφισταμένων κοινοτικών νομοθετικών μέσων διοικητικής συνεργασίας και αμοιβαίας συνδρομής. Η εν λόγω έκθεση συνιστά επίσης στα κράτη μέλη να αναπτύξουν συστήματα ανάλυσης κινδύνου, με στόχο την καλύτερη προστασία των περιορισμένων πόρων των φορολογικών διοικήσεων. Στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων που της έχουν ανατεθεί, η Επιτροπή ενθάρρυνε κάθε πρωτοβουλία των κρατών μελών σε αυτό τον τομέα, κυρίως μέσω της χρηματοδότησης από το πρόγραμμα Fiscalis των ανταλλαγών υπαλλήλων και σεμιναρίων με αντικείμενο την ανάλυση κινδύνου.

Στον τομέα των ειδικών φόρων κατανάλωσης, μετά τη σύσταση της ομάδας υψηλού επιπέδου αναφορικά με την απάτη στον τομέα των καπνών και οινοπνευματωδών ποτών, η Επιτροπή ενέκρινε μελέτη σκοπιμότητας που επιβεβαιώνει ότι είναι δυνατό από τεχνική άποψη να πραγματοποιηθεί η μηχανογράφηση των συστημάτων παρακολούθησης και ελέγχου των προϊόντων που υπόκεινται σε ειδικό φόρο κατανάλωσης. Εξάλλου, έχουν αρχίσει εργασίες για να βελτιωθεί η λειτουργία του συστήματος εκ των προτέρων ενημέρωσης, που τέθηκε σε εφαρμογή τον Δεκέμβριο του 1998.

2.2. Οι ίδιοι πόροι

Κατά τη διάρκεια του 2000, μια νομοθετική πρωτοβουλία είχε μεγάλη σημασία για τους ίδιους πόρους των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων: πρόκειται για τη δημοσίευση της απόφασης 2000/597/ΕΚ, ΕΥΡΑΤΟΜ του Συμβουλίου, της 29ης Σεπτεμβρίου 2000, σχετικά με το σύστημα παραδοσιακών ιδίων πόρων, που θα τεθεί σε ισχύ την 01.01.2002 [29]. Η απόφαση αυτή, η οποία θα τεθεί σε ισχύ μετά την επικύρωσή της από το σύνολο των κρατών μελών, επιτρέπει, μεταξύ άλλων, στα κράτη μέλη, να παρακρατούν, ως έξοδα είσπραξης, το 25% των διαπιστούμενων ποσών μετά τις 31.12.2000 (έναντι ποσοστού 10% στο παρελθόν).

[29] Με εξαίρεση το άρθρο 2, παράγραφος 3 και το άρθρο 4, που τίθενται σε ισχύ από 01.01.2001.

Η έναρξη της εφαρμογής του κανονισμού κωδικοποίησης (ΕΚ. ΕΥΡΑΤΟΜ) αριθ. 1150/2000 του Συμβουλίου, της 22ας Μαΐου 2000 [30], αποτελεί ένα πρώτο στάδιο των συνεχιζόμενων εργασιών για την τροποποίηση των κανόνων εφαρμογής της απόφασης για τους ιδίους πόρους.

[30] Κανονισμός που κωδικοποιεί τις διαδοχικές τροποποιήσεις του κανονισμού (ΕΟΚ, ΕΥΡΑΤΟΜ) αριθ. 1552/89 του Συμβουλίου, της 29ης Μαΐου 1989 (ΕΕ L130 της 31.05.2000).

2.3. Ο γεωργικός τομέας

2.3.1. Η ρύθμιση για την εισαγωγή μπανανών

Μετά την αποκάλυψη απατών που συνδέονται με τη χρησιμοποίηση πλαστών πιστοποιητικών για την εισαγωγή μπανανών (βλέπε κεφάλαιο «Συνεργασία και εταιρική σχέση»), η Επιτροπή εξέδωσε κανονισμό για την ενίσχυση των ελέγχων σε αυτό τον τομέα [31]. Οι νέες διατάξεις έχουν στόχο να εγγυηθούν την ορθή εφαρμογή των ρυθμίσεων για τις δασμολογικές ποσοστώσεις, και ιδίως την επαλήθευση της αυθεντικότητας των πιστοποιητικών βάσει διασταυρούμενων περιοδικών ελέγχων που διενεργούνται σε συνεργασία με τις τελωνειακές αρχές, οι οποίες διεκπεραιώνουν τις διαδικασίες για τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία, και από τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών οι οποίες εκδίδουν τα πιστοποιητικά. Για τον σκοπό αυτό, ο κανονισμός θεσπίζει υποχρεώσεις των τελωνειακών αρχών σχετικά με τη διατήρηση και κοινοποίηση των πιστοποιητικών. Η Επιτροπή, από την πλευρά της, θα διαβιβάζει σε τακτά διαστήματα στις τελωνειακές αρχές κατάλογο των εγγεγραμμένων επιχειρηματιών, στο πλαίσιο ρυθμίσεων που αφορούν τις εισαγωγές μπανανών.

[31] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1632/2000, της 25ης Ιουλίου 2000, που τροποποιεί τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2362/98, περί των διατάξεων εφαρμογής των κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 404/93 του Συμβουλίου, όσον αφορά το καθεστώς εισαγωγής μπανανών στην Κοινότητα.

2.3.2. Αποφάσεις εκκαθάρισης των λογαριασμών

Στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής, η διαδικασία εκκαθάρισης των λογαριασμών είναι μέσο καθοριστικής σημασίας για τον έλεγχο των δαπανών και κίνητρο για τη μείωση του αριθμού των παρατυπιών, μέσω της βελτίωσης των συστημάτων ελέγχου και δημοσιονομικού ελέγχου: επιτρέπει την ανάκτηση των ποσών που καταβάλλονται χωρίς επαρκή εγγύηση ως προς τη νομιμότητα των πληρωμών ή την αξιοπιστία του συστήματος ελέγχου και επαλήθευσης του εξεταζόμενου κράτους μέλους. Το 2000 [32], η Επιτροπή εισέπραξε από τα κράτη μέλη ποσό 633,6 εκατ. ευρώ που είχαν αχρεωστήτως καταβληθεί κατά τα οικονομικά έτη 1996-1999. Πρόκειται για ποσά που εισπράττονται λόγω ανεπαρκών διαδικασιών ελέγχου ή μη τήρησης των κοινοτικών κανόνων στον τομέα των γεωργικών δαπανών (ανεπαρκής αριθμός επιθεωρήσεων, ελλείψεις στη διαδικασία ανάλυσης κινδύνου, μη τήρηση των προθεσμιών καταβολής των ενισχύσεων...), και μετά από επιθεωρήσεις που πραγματοποιούνται από τις υπηρεσίες της Επιτροπής.

[32] Αποφάσεις εγκυρότητας της 1ης Μαρτίου και 5ης Ιουλίου 2000, σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 4 του κανονισμού αριθ. 1258/1999 του Συμβουλίου, της 17ης Μαΐου 1999, σχετικά με τη χρηματοδότηση της κοινής γεωργικής πολιτικής (ΕΕ αριθ. L 160 της 26/06/1999) και αποφάσεις της 14.02 και 28.04.2000 (ΕΕ αριθ. L 57 της 02.03.2000 και αριθ. L 104 της 29.04.2000).

Τα εισπραχθέντα ποσά παρακρατήθηκαν απευθείας από τις μηνιαίες προκαταβολές που καταβάλλονται στα κράτη μέλη. Οι δημοσιονομικές διορθώσεις που πραγματοποιήθηκαν από τον διατάκτη των γεωργικών δαπανών αφορούν όλα τα κράτη μέλη, αν και παρατηρούνται σημαντικές αποκλίσεις ανάμεσα στα προς ανάκτηση ποσά.

2.4. Ο τομέας των διαρθρωτικών δράσεων

Στις 12 Ιουλίου 2000, η Επιτροπή υπέβαλε δύο προτάσεις κανονισμού καθώς και κατευθυντήριες γραμμές οι οποίες αφορούν τη βελτίωση της δημοσιονομικής διαχείρισης και του ελέγχου των δαπανών στο πλαίσιο των Διαρθρωτικών Ταμείων, αφενός, και την εφαρμογή δημοσιονομικών διορθώσεων σε περίπτωση παρατυπιών κατά τη διαχείριση των κεφαλαίων, αφετέρου. Αυτές οι νέες πρωτοβουλίες εγκρίθηκαν κατ` εφαρμογή του γενικού κανονισμού για τα Διαρθρωτικά Ταμεία [33], ο οποίος προβλέπει τη γενική αποκέντρωση των Ταμείων και την ενίσχυση της δημοσιονομικής τους διαχείρισης.

[33] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1260/1999 του Συμβουλίου, της 21ης Ιουνίου 1999, περί γενικών διατάξεων για τα Διαρθρωτικά Ταμεία.

Οι προταθείσες μέθοδοι εφαρμογής επιβάλλουν στα κράτη μέλη και τις περιφέρειές τους να καθορίσουν με μεγαλύτερη σαφήνεια τις ευθύνες των διαφόρων εμπλεκόμενων φορέων, σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, στη διαχείριση και τον έλεγχο των διαρθρωτικών δράσεων, και να περιορίσουν, με τον τρόπο αυτό, τα σφάλματα που συνδέονται με την εκτέλεση των κεφαλαίων. Σε περίπτωση διάπραξης παρατυπιών, όταν τα κράτη μέλη δεν λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα είσπραξης, η Επιτροπή θα έχει τη δυνατότητα να πραγματοποιεί δημοσιονομικές διορθώσεις στα κράτη μέλη, ακολουθώντας την προβλεπόμενη από τις νέες διατάξεις διαδικασία [34].

[34] Διαδικασίες που θεσπίστηκαν στις κατευθύνσεις για τον καθορισμό των αρχών, των κριτηρίων και των ενδεικτικών κλιμάκων που πρέπει να εφαρμόζουν οι υπηρεσίες της Επιτροπής για τον καθορισμό των δημοσιονομικών διορθώσεων οι οποίες αναφέρονται στο άρθρο 39, παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999 και εκδόθηκαν ταυτόχρονα με τους δύο κανονισμούς εφαρμογής.

2.5. Ο τομέας των άμεσων δαπανών

Όσον αφορά ειδικότερα τον τομέα των άμεσων δαπανών, η Επιτροπή εξέδωσε, στις 16 Μαΐου, ανακοίνωση σχετικά με τη μεταρρύθμιση της διαχείρισης της εξωτερικής βοήθειας. Το έγγραφο καθορίζει ένα σύνολο μέτρων που αποσκοπούν στην ενίσχυση της δημοσιονομικής διαχείρισης και τη βελτίωση της ποιότητας και της ταχύτητας εκτέλεσης των έργων στον τομέα της εξωτερικής βοήθειας, οι δαπάνες του οποίου τριπλασιάστηκαν κατά την τελευταία δεκαετία και αντιπροσωπεύουν το 62% όλων των προγραμμάτων η διαχείριση των οποίων ασκείται απευθείας από την Επιτροπή. Διάφορα μέτρα εκτιμάται ότι θα συμβάλουν στην αποτελεσματικότερη διαχείριση ενός από τους πλέον προβεβλημένους τομείς δράσης της Ένωσης: η δημιουργία ενιαίου οργάνου υπεύθυνου για την εφαρμογή των έργων, η εκτενής αποκέντρωση της διαχείρισης προς τις εξωτερικές αντιπροσωπείες της Επιτροπής και τις αρχές των δικαιούχων χωρών, η θέσπιση αυστηρότερων προθεσμιών εκτέλεσης (προσαρμογή του δημοσιονομικού κανονισμού), η κατάργηση των παλαιών και «αδρανών» αναλήψεων υποχρεώσεων, καθώς και ο σαφέστερος καθορισμός των αρμοδιοτήτων στο πλαίσιο του κύκλου του έργου.

Βάσει των γενικών συστάσεων της ανακοίνωσης, η Επιτροπή αποφάσισε να θέσει σε λειτουργία, από την 1η Ιανουαρίου 2001, την Υπηρεσία συνεργασίας «EuropeAid», ενιαία υπηρεσία που θα είναι υπεύθυνη για την εφαρμογή του συνόλου των μέσων εξωτερικής βοήθειας της Επιτροπής [35].

[35] Απόφαση της 29ης Νοεμβρίου 2000.

2.6. Διατομεακά μέτρα: η ανασύνταξη του δημοσιονομικού κανονισμού

Ανεξάρτητα από τη Λευκή Βίβλο για τη Μεταρρύθμιση [36], αλλά στο πλαίσιο του ίδιου στόχου για τη βελτίωση της δημοσιονομικής διαχείρισης, κυρίως μέσω της απλούστευσης και επικαιροποίησης των κανόνων, η Επιτροπή υπέβαλε, στις 17 Οκτωβρίου 2000, πρόταση ανασύνταξης του δημοσιονομικού κανονισμού [37]. Η πρόταση έχει στόχο την ενοποίηση των αρχών και των βασικών κανόνων σε θέματα δημοσιονομικής και χρηματοδοτικής διαχείρισης, καθώς και των ειδικότερων κανόνων που εφαρμόζονται σε συγκεκριμένους δημοσιονομικούς τομείς: δημόσιες συμβάσεις και επιδοτήσεις, τήρηση και απόδοση των λογαριασμών, εξωτερικές δράσεις, ΕΓΤΠΕ-Εγγυήσεων, Διαρθρωτικά Ταμεία, έρευνα, διοικητικές πιστώσεις.

[36] Λευκή Βίβλος: Μεταρρύθμιση της Επιτροπής, COM (2000) 200 τελικό.

[37] Πρόταση κανονισμού (ΕΚ, ΕΚΑΧ, Ευρατόμ) του Συμβουλίου για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, COM (2000) 461 τελικό.

Σε αναμονή της τελικής έκδοσης του νέου δημοσιονομικού κανονισμού, τέθηκαν ήδη σε εφαρμογή ορισμένα μεταβατικά μέτρα κατά τη διάρκεια του 2000, ιδίως η αποκέντρωση των καθηκόντων δημοσιονομικού ελέγχου και εκ των υστέρων ελέγχου.

2.7. Η εφαρμογή της μεταρρύθμισης στην Επιτροπή

Βασιζόμενη σε δύο εκθέσεις της επιτροπής ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων, η Επιτροπή παρουσίασε, την 1η Μαρτίου 2000, τη συνολική στρατηγική της για την εσωτερική διοικητική μεταρρύθμισή της, σε συνδυασμό με σχέδιο δράσης35. Μια από τις προτεραιότητες αυτής της Λευκής Βίβλου αφορά τη δημοσιονομική διαχείριση και τον έλεγχο στο εσωτερικό των υπηρεσιών και αποτέλεσε το πρώτο σύνολο μεταρρυθμίσεων που τέθηκαν σε εφαρμογή ήδη από το έτος 2000. Εξάλλου, η Λευκή Βίβλος περιέχει διάφορα μέτρα που έχουν στόχο να συμβάλουν στην ενίσχυση της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας.

Ορισμένα άλλα μέτρα που προβλέπονται στην εν λόγω Λευκή Βίβλο αφορούν τη μεταρρύθμιση των πειθαρχικών διαδικασιών και την επείγουσα παρέμβαση σε περίπτωση δυσλειτουργιών, με στόχο την ενίσχυση και τη βελτίωση των μέτρων πρόληψης και επιβολής κυρώσεων στο πλαίσιο της καταπολέμησης της απάτης και της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας. Οι ανακοινώσεις της Επιτροπής για τη μεταρρύθμιση των πειθαρχικών διαδικασιών και για την ευαισθητοποίηση όσον αφορά τις σοβαρές δυσλειτουργίες καθώς και το σχέδιο απόφασης της Επιτροπής για τη δημιουργία Υπηρεσίας διοικητικής έρευνας και πειθαρχικών μέτρων λειτουργούν προς αυτή την κατεύθυνση.

2.7.1. Η βελτίωση της δημοσιονομικής διαχείρισης και ελέγχου

Διάφορες πρωτοβουλίες που αναφέρονται στη Λευκή Βίβλο για τη μεταρρύθμιση αφορούν τη βελτίωση της δημοσιονομικής διαχείρισης και του ελέγχου στο εσωτερικό των υπηρεσιών: πρόκειται κυρίως για τις δράσεις αριθ. 78 έως 83 [38], που συνιστούν ριζική αναδιάρθρωση του συστήματος διαχείρισης, δημοσιονομικού ελέγχου και ελέγχου: ενσωμάτωση ελέγχων στη διαδικασία διαχείρισης και καθορισμός των ελάχιστων κανόνων ελέγχου, κατάργηση της «εκ των προτέρων θεώρησης» των αναλήψεων υποχρεώσεων και των πληρωμών από τον δημοσιονομικό ελεγκτή, ανάθεση ευθυνών στους δημοσιονομικούς διαχειριστές στο εσωτερικό των διαφόρων γενικών διευθύνσεων υπό την εποπτεία μιας νέας Υπηρεσίας Εσωτερικού Ελέγχου (ΥΕΕ) και υπό τη γενική επίβλεψη επιτροπής παρακολούθησης των δημοσιονομικών ελέγχων, η οποία αποτελείται από τέσσερις Επιτρόπους και έναν εξωτερικό εμπειρογνώμονα και προεδρεύεται από την κ. Schreyer.

[38] Τμήμα XXVII - Δημοσιονομική διαχείριση και έλεγχος στο εσωτερικό των Γενικών Διευθύνσεων, δράσεις 78 έως 83: Ελάχιστοι κανόνες εσωτερικού ελέγχου, Διαχωρισμός των καθηκόντων και χρηματοπιστωτικά δίκτυα, Εξέλιξη του ρόλου των δημοσιονομικών μονάδων στις γενικές διευθύνσεις, Ενίσχυση του ρόλου της λειτουργίας ελέγχου των γενικών διευθύνσεων, Δήλωση γενικού διευθυντή στην ετήσια έκθεση δραστηριότητας, Επάρκεια του προσωπικού.

Η νέα προσέγγιση της Επιτροπής σε θέματα εσωτερικού ελέγχου έχει διευκρινισθεί με τις κατευθυντήριες γραμμές και χάρτες που αφορούν τους τρεις βασικούς πυλώνες του νέου συστήματος, οι οποίοι είναι: οι μηχανισμοί εσωτερικού ελέγχου, η ΥΕΕ και η επιτροπή παρακολούθησης των ελέγχων [39]. Σε αυτήν προστέθηκε, τον Δεκέμβριο του 2000, χάρτα που καθορίζει τις αρμοδιότητες των διατακτών και τους νέους κανόνες εσωτερικού ελέγχου.

[39] Έγγραφα που εκδόθηκαν στις 31 Οκτωβρίου 2000.

Στο πλαίσιο της επικέντρωσης της κοινοτικής διοίκησης στις βασικές της αποστολές, που αποτελεί μια άλλη προτεραιότητα της εξεταζόμενης Λευκής Βίβλου, η Επιτροπή εξέδωσε την ανακοίνωσή της για την ανάθεση καθηκόντων εκτός του οργάνου για τη διαχείριση των κοινοτικών προγραμμάτων, καθώς και πρόταση απόφασης-πλαισίου για ένα νέο τύπο εκτελεστικών οργανισμών [40]. Αυτοί οι νέοι οργανισμοί εκτιμάται ότι θα δώσουν στην Επιτροπή τη δυνατότητα να υλοποιεί τα κοινοτικά προγράμματα με την απαιτούμενη ευελιξία και ειδίκευση, ενώ θα διατηρεί η ίδια την ευθύνη της διαχείρισης και του καθορισμού των πολιτικών. Αποτελούν, λοιπόν, το καθοριστικό στοιχείο της συνεπούς και ελεγχόμενης στρατηγικής της ανάθεσης καθηκόντων σε εξωτερικούς φορείς, την οποία η Επιτροπή ανέλαβε να αναπτύξει στα τέλη του 1999, με στόχο να διορθωθούν οι δυσλειτουργίες που οφείλονται στην ανεπαρκώς ελεγχόμενη χρησιμοποίηση από ορισμένα γραφεία τεχνικής βοήθειας (ΓΤΒ) [41].

[40] Ανακοίνωση της Επιτροπής - Η ανάθεση καθηκόντων εκτός του οργάνου για τη διαχείριση των κοινοτικών προγραμμάτων, συμπεριλαμβανομένης της παρουσίασης ενός κανονισμού-πλαισίου για μια νέα κατηγορία εκτελεστικών οργανισμών. Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου περί θεσπίσεως καταστατικού των εκτελεστικών οργανισμών που είναι επιφορτισμένοι με ορισμένα καθήκοντα σχετικά με τη διαχείριση κοινοτικών προγραμμάτων - COM (2000) 788 τελικό της 13.12.2000.

[41] Βλέπε τη δεύτερη έκθεση των ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων για τη μεταρρύθμιση της Επιτροπής, Ανάλυση των ισχυουσών πρακτικών και προτάσεων που αποσκοπούν στην εξάλειψη της κακοδιαχείρισης, των παρατυπιών και της απάτης, ιδίως το κεφάλαιο 2 για την άμεση διαχείριση, την ανάθεση καθηκόντων εκτός του οργάνου και τα ΓΤΒ (έγγραφο 381655 της 10.09.1999).

2.7.2. Η προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας στη Λευκή Βίβλο

Εξάλλου, η Λευκή Βίβλος ενσωματώνει διάφορα μέτρα που αποσκοπούν στην ενίσχυση της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας: να καταστούν η νομοθεσία και οι κανόνες και διαδικασίες δημοσιονομικής διαχείρισης όσο το δυνατό περισσότερο αδιάβλητες από τις παρατυπίες και την απάτη και να καθοριστεί ακριβέστερα η συνεργασία ανάμεσα στις υπηρεσίες της Επιτροπής και ανάμεσα στην Επιτροπή και τα κράτη μέλη. Οι δράσεις 92 έως 98 [42] προβλέπουν επίσης κατευθυντήριες γραμμές για την ορθή διαχείριση των σχεδίων, με στόχο την ευαισθητοποίηση των υπαλλήλων και των δικαιούχων ως προς τους τρόπους συμπεριφοράς, κατά τον κύκλο ζωής των προγραμμάτων και των ελέγχων, που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μη εσκεμμένα λάθη, σε συγκρούσεις συμφερόντων και σε παρατυπίες.

[42] Κεφάλαιο XXX της Λευκής Βίβλου, δράσεις 92-98: Κατευθύνσεις για την ορθή διαχείριση των σχεδίων, Βελτίωση του συντονισμού μεταξύ της OLAF και των άλλων υπηρεσιών, «Το αδιάβλητο» της νομοθεσίας και της διαχείρισης των συμβάσεων από την απάτη, Η άριστη οργάνωση του συστήματος επείγουσας ειδοποίησης, Αποτελεσματικότερη διαχείριση των συστημάτων είσπραξης των αχρεωστήτως καταβαλλόμενων ποσών, Βελτίωση της παρακολούθησης των Διαρθρωτικών Ταμείων, Βελτίωση της διαδικασίας εκκαθάρισης των λογαριασμών του ΕΓΤΠΕ.

Οι βασικότερες από αυτές τις δράσεις, κυρίως λόγω των προθεσμιών για τη δημιουργία της ευρωπαϊκής Υπηρεσίας καταπολέμησης της απάτης, έχουν χρονικό ορίζοντα εφαρμογής το έτος 2001, με δύο εξαιρέσεις: την καλύτερη δυνατή οργάνωση του συστήματος έγκαιρης ειδοποίησης και τη βελτίωση της διαδικασίας είσπραξης των οφειλών. Η Λευκή Βίβλος για τη μεταρρύθμιση προβλέπει τη δημιουργία, μακροπρόθεσμα, μιας κεντρικής τράπεζας δεδομένων που έχει στόχο να διευκολύνει τη διαχείριση και παρακολούθηση του συνόλου των συμβάσεων και χορηγήσεων που ανατίθενται απευθείας από την Επιτροπή καθώς και μηχανισμό που θα καθιστά υποχρεωτική τη διαβούλευση μαζί της πριν από τη λογιστική εγγραφή μιας ανάληψης υποχρέωσης. Επειδή η υπηρεσία αυτή πρόκειται να τεθεί σε λειτουργία κατά τη διάρκεια του 2001, η Επιτροπή αποφάσισε, ήδη στη συνεδρίαση της 31ης Οκτωβρίου 2000, να προβεί στον καλύτερο καθορισμό των αρμοδιοτήτων των υπηρεσιών και να αυξήσει τη συμμετοχή των διατακτικών υπηρεσιών.

Όσον αφορά τη βελτίωση της είσπραξης των απαιτήσεων στον τομέα των δαπανών η διαχείριση των οποίων ασκείται άμεσα από την Επιτροπή, το έτος 2000 τέθηκε επίσης σε εφαρμογή μιας πρωτοβουλία. Για να αυξηθεί το ποσοστό είσπραξης των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών (που ανέρχονταν το 1999 στο 71% των προς είσπραξη ποσών) και να επιταχυνθεί η διαδικασία είσπραξής τους, η Επιτροπή προτείνει, σε ανακοίνωση της 13ης Δεκεμβρίου 2000 [43], την καλύτερη κατανομή των καθηκόντων ανάμεσα στον διατάκτη και τον λογιστή (ανάθεση αυξημένων ευθυνών στις διαχειριστικές υπηρεσίες για τη δίωξη των οφειλετών), να αναπτυχθούν τα μέσα διαχείρισης και να επανακαθοριστεί ο ρόλος των διαφόρων φορέων που εμπλέκονται στην είσπραξη, δηλαδή του διατάκτου, του λογιστή καθώς και των άμεσα ενδιαφερόμενων υπηρεσιών (Γενική Διεύθυνση Προϋπολογισμού, Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου, Κεντρική Δημοσιονομική Υπηρεσία, Νομική Υπηρεσία και, σε περίπτωση υπόνοιας απάτης ή παρατυπιών, OLAF).

[43] Ανακοίνωση για τη δράση 96 του Λευκού Βιβλίου: «Αποτελεσματικότερη διαχείριση της είσπραξης των αχρεωστήτως καταβαλλόμενων ποσών».

Προβλέπεται να ανατεθούν στην OLAF οι φάκελοι για τους οποίους πρέπει να ασκηθεί ποινική δίωξη, προκειμένου να ληφθούν τα αναγκαία μέτρα ώστε να είναι σε θέση η Επιτροπή να παρίσταται, ενδεχομένως, ως πολιτικός ενάγων.

3. η λειτουργια της olaf

3.1. Μια νέα διάρθρωση

Στις 27 Σεπτεμβρίου 2000, η ευρωπαϊκή Υπηρεσία καταπολέμησης της απάτης ενέκρινε νέο προσωρινό οργανόγραμμα. Αυτή η διοικητική διάρθρωση έχει ως βασικό στόχο να εξασφαλισθεί η συνέχεια των εργασιών τις οποίες ανέλαβε η πρώην UCLAF και να προετοιμάσει αναδιοργάνωση της Υπηρεσίας, ώστε να προσαρμοστεί στις αποστολές και στις νέες πολιτικές κατευθύνσεις τις οποίες καθόρισε ο νομοθέτης το 1999. Ανταποκρίνεται σε μεγάλο βαθμό στις εντοπισθείσες προκλήσεις για μια σφαιρική στρατηγική προσέγγιση για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων και της καταπολέμησης της απάτης [44], που εγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 28 Ιουνίου 2000.

[44] COM(2000) 358 τελικό.

Η μεταβατική διάρθρωση της Υπηρεσίας περιλαμβάνει δύο Διευθύνσεις: μια Διεύθυνση για την «Πολιτική, Νομοθεσία και Νομικές Υποθέσεις» και μια άλλη για τις «Έρευνες και Ενέργειες». Η ήδη υφιστάμενη μονάδα «Πληροφοριών» αναδιοργανώθηκε εξ` ολοκλήρου και υπάγεται πλέον άμεσα στο γενικό διευθυντή. Έχει δοθεί ιδιαίτερη βαρύτητα στη λειτουργία της μονάδας πληροφοριών, και στο επίπεδο των στόχων της επιχειρησιακής στρατηγικής και της βοήθειας προς τα κράτη μέλη.

Η νέα Διεύθυνση για τις έρευνες και τις ενέργειες, που βασίζεται σε δύο ομάδες επιθεωρητών, καλύπτει όλη τη δραστηριότητα παροχής βοήθειας (τον εσωτερικό και εξωτερικό συντονισμό ερευνών και ενεργειών). Πρόκειται για ευέλικτη και αποτελεσματική οργανωτική δομή που καλύπτει όλη τη δραστηριότητα παροχής βοήθειας (τον εσωτερικό και εξωτερικό συντονισμό ερευνών και ενεργειών). Στην οριζόντια Διεύθυνση «Πολιτική, Νομοθεσία και Νομικές Υποθέσεις» συμμετέχουν δικαστικοί και άλλοι εμπειρογνώμονες που είναι επιφορτισμένοι να παρέχουν βοήθεια για την παρακολούθηση των περιπτώσεων απάτης από κοινού με τις εθνικές νομικές υπηρεσίες και για την εξέταση περιπτώσεων εντός της Υπηρεσίας. Εκτός από μια υπηρεσία που είναι επιφορτισμένη με τη νομοθεσία και τα νομικά θέματα της αρμοδιότητας της Υπηρεσίας, η Διεύθυνση είναι υπεύθυνη για τις γενικές υποθέσεις και τις διοργανικές σχέσεις καθώς και για το αδιάβλητο από την απάτη και για τη διοικητική και δημοσιονομική παρακολούθηση.

Σύμφωνα με τη σφαιρική στρατηγική προσέγγιση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσον αφορά την καταπολέμηση της απάτης, η Υπηρεσία οφείλει να προσαρμόζει τη διάρθρωσή της, κυρίως για να αναπτύσσει τη γνώση της για το οικονομικό περιβάλλον και την εγκληματικότητα (μηχανισμοί διάπραξης απάτης, διάρθρωση των εγκληματικών δικτύων). Παράλληλα, βελτιώνεται η ανάλυση κινδύνου και αξιοποιούνται καλύτερα οι επιχειρησιακές πληροφορίες που προέρχονται από τις υπηρεσίες της Επιτροπής, των άλλων κοινοτικών οργάνων, όπως το Ελεγκτικό Συνέδριο, η Κεντρική Τράπεζα, από τις διεθνείς υπηρεσίες, όπως η Europol, η Ιντερπόλ, η Παγκόσμια Οργάνωση Τελωνείων ... και από τις εθνικές αρχές. Η Υπηρεσία που είναι οργανωμένη με τον τρόπο αυτό έχει αποστολή να πραγματοποιεί αποτελεσματικότερη συλλογή και ανάλυση αυτών των δεδομένων, ώστε να βοηθά το σύνολο των υπηρεσιών της Επιτροπής καθώς και τις επιχειρησιακές υπηρεσίες των κρατών μελών και των τρίτων χωρών και να επεξεργάζεται επιχειρησιακή στρατηγική.

Συνεπώς, η νέα διάρθρωση έχει στόχο να υπάρξει μια πραγματική πλατφόρμα υπηρεσιών σε όλους τους τομείς της αρμοδιότητάς της, θέτοντας την τεχνογνωσία της και την εμπειρία της σε πολλούς τομείς στη διάθεση του συνόλου των υπηρεσιών της Επιτροπής που είναι υπεύθυνες για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων, καθώς και όλων των εθνικών οργανισμών ή υπηρεσιών. Έτσι, ο Διευθυντής έχει ως αποστολή να συντονίζει και να εξασφαλίζει τη συνοχή μεταξύ των διαφόρων καθηκόντων της Υπηρεσίας: επιχειρησιακές δραστηριότητες, στρατηγική για τις υπηρεσίες πληροφοριών, βελτίωση του νομοθετικού πλαισίου και, τέλος, σύνδεση με τις εθνικές δικαστικές και αστυνομικές αρχές. Η λειτουργία υπηρεσίας πληροφοριών, που βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της κοινοτικής πλατφόρμας υπηρεσιών, θα δώσει στην Υπηρεσία τη δυνατότητα να συμβάλει στην οργάνωση μιας στενής και τακτικής συνεργασίας ανάμεσα στις αρμόδιες αρχές, με στόχο την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων και την καταπολέμηση της απάτης, της νομιμοποίησης παράνομου χρήματος, της διαφθοράς και κάθε άλλης παράνομης δραστηριότητας. Το νέο σώμα των δικαστών, από την πλευρά του, θα εργάζεται για την αποτελεσματικότερη ποινική αντιμετώπιση των σοβαρών και συχνά οργανωμένων παραβάσεων σε εθνικό επίπεδο.

3.2. Το δικαίωμα έρευνας της ευρωπαϊκής Υπηρεσίας καταπολέμησης της απάτης

Το δικαίωμα έρευνας της ευρωπαϊκής Υπηρεσίας καταπολέμησης της απάτης απορρέει από τους κανονισμούς (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 και (Ευρατόμ) αριθ. 1074/1999, που εκδόθηκαν στις 25 Μαΐου 1999 από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο και ορίζουν ότι η OLAF διενεργεί στο εσωτερικό των θεσμικών και επικουρικών οργάνων και αποκεντρωμένων οργανισμών, που έχουν θεσπιστεί από τις Συνθήκες ή βάσει των Συνθηκών, διοικητικές έρευνες που αποσκοπούν στην καταπολέμηση της απάτης, της διαφθοράς και κάθε άλλης παράνομης δραστηριότητας που προκαλεί ζημία στα οικονομικά συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και στην αναζήτηση, για τον σκοπό αυτό, των σοβαρών γεγονότων που συνδέονται με την άσκηση επαγγελματικών δραστηριοτήτων. Σύμφωνα με το άρθρο 4 αυτών των κανονισμών, κάθε θεσμικό και επικουρικό όργανο και οργανισμός υποχρεούται να εκδίδει τις αναγκαίες διατάξεις που καθορίζουν τους όρους και τους τρόπους της εφαρμογής τους.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, εντούτοις, έχουν δηλώσει ότι δεν αναγνωρίζουν τη ρητή αρμοδιότητα της OLAF στο εσωτερικό των οργάνων τους [45]. Ορισμένα μέλη του Κοινοβουλίου έχουν επίσης ασκήσει προσφυγή κατά της άσκησης αυτής της εξουσίας έρευνας στο εσωτερικό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων έχουν επισημάνει την ανάγκη πλήρους εφαρμογής της ρύθμισης για την καταπολέμηση της απάτης. Η Επιτροπή, αν και αναγνωρίζει ότι η εφαρμογή των κανονισμών αριθ. 1073/1999 και 1074/1999 πρέπει να πραγματοποιείται με πλήρη σεβασμό της λειτουργικής ανεξαρτησίας αυτών των δύο οργάνων, εκτιμά ότι οι αποφάσεις που ελήφθησαν από την ΕΚΤ και την ΕΤΕπ δεν είναι συμβατές με τους κανονισμούς της 25ης Μαΐου 1999 [46]. Ως εκ τούτου, αποφάσισε, στις 12 Ιανουαρίου 2000, να ασκήσει προσφυγή στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

[45] Απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ της 7ης Οκτωβρίου 1999 σχετικά με την πρόληψη της απάτης (ΕΕ L 291 της 13.11.99) και απόφαση που έλαβε η διευθύνουσα επιτροπή της ΕΤΕπ, η οποία κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή στις 16 Νοεμβρίου 1999 (όσον αφορά τις δραστηριότητες αρμοδιότητάς της στον τομέα των ιδίων πόρων)

[46] Προσφυγή που ασκήθηκε στις 14.01.2000 κατά της ΕΚΤ από την Επιτροπή και προσφυγή που ασκήθηκε στις 19.01.2000 κατά της ΕΤΕπ από την Επιτροπή (Υποθέσεις C-11/00 και C-15/00, ΕΕ C 122 της 29.04.2000).

3.3. Μια σφαιρική στρατηγική καταπολέμησης της απάτης

Μετά τις σημαντικές νομοθετικές και οργανωτικές αλλαγές που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του 1999 και στις αρχές του 2000, η Επιτροπή ενέκρινε, στις 29 Ιουνίου 2000, πρόταση που αποσκοπεί στην παγιοποίηση της πολιτικής της Ένωσης για την καταπολέμηση της απάτης. Η ανακοίνωση για μια Σφαιρική Στρατηγική για την Καταπολέμηση της Απάτης και την Προστασία των Οικονομικών Συμφερόντων περιγράφει τις βασικές προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπίσουν η Κοινότητα και τα κράτη μέλη.

Η προστασία των οικονομικών συμφερόντων είναι καθήκον της Επιτροπής στο σύνολό της, όπως και των άλλων οργάνων και των κρατών μελών. Επίσης, αυτή η στρατηγική δίνει έμφαση στον συνδυασμό της πρόληψης και της καταπολέμησης της απάτης για να διασφαλιστεί αποτελεσματική και ισοδύναμη προστασία στο σύνολο της Κοινότητας: από τη συστηματική ενσωμάτωση των διατάξεων για την καταπολέμηση της απάτης στις νομοθετικές και πολιτικές πρωτοβουλίες της Επιτροπής, μέχρι την ενίσχυση των νομικών μέσων ανίχνευσης, ελέγχου και επιβολής κυρώσεων για τις περιπτώσεις απάτης. Η ανάπτυξη πνεύματος συνεργασίας μεταξύ όλων των αρμοδίων αρχών καθιστά αναγκαία την αναδιάρθρωση της OLAF, ώστε να είναι σε θέση να παρέχει πραγματογνωμοσύνη και επιχειρησιακή υποστήριξη στις εθνικές αρχές και να καταστεί πραγματικός φορέας παροχής υπηρεσιών σε διάφορους τομείς.

Η καταπολέμηση της απάτης στο εσωτερικό των οργάνων έχει στόχο να ευαισθητοποιήσει το σύνολο των υπαλλήλων της Επιτροπής ως προς την ανάγκη πρόληψης και να αποκτήσει πράγματι η OLAF την ανεξάρτητη εξουσία άσκησης εσωτερικού ελέγχου στο σύνολο των θεσμικών και επικουρικών οργάνων, όπως επιτάσσει ο νομοθέτης. Η τέταρτη πρόκληση αφορά την ενίσχυση του συστήματος ποινικής δικαιοσύνης, μέσω της στενής συνεργασίας μεταξύ της Επιτροπής και των δικαστικών αρχών των κρατών μελών, ώστε να αρθούν τα εμπόδια που οφείλονται στην περιπλοκότητα των υποθέσεων και στα προβλήματα συμβατότητας των εθνικών δικαιικών συστημάτων. Η στρατηγική αυτή παρουσιάστηκε στη Σύνοδο του Συμβουλίου Υπουργών Οικονομικών της 17ης Ιουλίου 2000 και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, που ενέκριναν τις κατευθύνσεις της [47].

[47] Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 13ης Δεκεμβρίου 2000.

3.4. Υποβολή έκθεσης

Η Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 280, παράγραφος 5, της Συνθήκης ΕΚ ενημερώνει, στο πλαίσιο της ετήσιας έκθεσής της, σχετικά με τη συνολική δραστηριότητα στον τομέα της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων στο εσωτερικό της και στα κράτη μέλη [48]. Εξάλλου, η ευρωπαϊκή Υπηρεσία καταπολέμησης της απάτης οφείλει να υποβάλλει τακτικές εκθέσεις για τις επιχειρησιακές της δραστηριότητες, σύμφωνα με το άρθρο 12, παράγραφος 3 του κανονισμού αριθ. 1073/99. Η πρώτη από αυτές τις εκθέσεις, για την περίοδο από 1ης Ιουνίου 1999, ημερομηνία δημιουργίας της OLAF, μέχρι τις 31 Μαΐου 2000, εκδόθηκε στις 23.05.2000: περιείχε ανάλυση των αρμοδιοτήτων και των διαδικασιών της Υπηρεσίας, όπως αυτές συνάγονται από τα κείμενα, ανέλυε τις επιχειρησιακές δραστηριότητες σε στατιστικούς και ποσοτικούς όρους και παρουσίαζε σειρά θεμάτων που είναι δυνατό να αποτελέσουν τη βάση μελλοντικών κατευθυντήριων γραμμών. Για να καλύψει η έκθεσή της με ισόρροπο τρόπο όλη τη διάρκεια του έτους, η Υπηρεσία θα εκδώσει την έκθεσή της για το 2000 κατά τη διάρκεια του δεύτερου εξαμήνου του 2001.

[48] 1η ετήσια έκθεση σχετικά με το οικονομικό έτος 1999 που εκδόθηκε στις 08.11.2000 (έγγραφο COM(2000) 718 τελικό).

Η εποπτική επιτροπή της Υπηρεσίας υπέβαλε την πρώτη έκθεση δραστηριοτήτων της [49], σύμφωνα με το άρθρο 11, παράγραφος 8 των κανονισμών αριθ. 1073 και 1074/99. Η έκθεση αυτή περιγράφει τη δημιουργία της εποπτικής επιτροπής, τη μετάβαση από την πρώην μονάδα συντονισμού καταπολέμησης της απάτης στην OLAF και διευκρινίζει τις σχέσεις της με την Υπηρεσία. Η εποπτική επιτροπή υπέβαλε συστάσεις για τη βελτίωση των διαδικασιών και των μεθόδων παρακολούθησης, κυρίως μέσω της ανάθεσης σε δικαστές καθηκόντων παροχής συμβουλών και νομικής υποστήριξης κατά τη διενέργεια των ερευνών.

[49] Έκθεση δραστηριοτήτων Ιουλίου 1999 - Ιουλίου 2000 (ΕΕ C 360 της 14.12.2000), που εκδόθηκε από το Συμβούλιο στις 05.12.2000.

4. συνεργασια και εταιρικη σχεση

Τα κράτη μέλη, ιδίως στο πλαίσιο της συμβουλευτικής επιτροπής για την καταπολέμηση της απάτης, εξέφρασαν την επιθυμία τους η έκθεση της Επιτροπής να περιέχει ορισμένα συγκεκριμένα παραδείγματα συνεργασίας με τις τοπικές αρχές. Τα ακόλουθα έχουν στόχο να παρουσιάσουν παραδείγματα συνεργασίας και εταιρικής σχέσης μεταξύ των εθνικών αρχών για την προστασία των οικονομικών συφμερόντων των Κοινοτήτων σε διάφορους τομείς κοινοτικής πολιτικής καθώς και το ειδικό όφελος που μπορεί να προκύψει από τη συμμετοχή της Υπηρεσίας σε αυτή τη συνεργασία.

4.1. Με τα κράτη μέλη

4.1.1. Συνεργασία με τις υπηρεσίες εσωτερικού ελέγχου στον τομέα των παραδοσιακών ιδίων πόρων

Στον τομέα των παραδοσιακών ιδίων πόρων, η Επιτροπή, και ειδικότερα η Γενική Διεύθυνση Προϋπολογισμού, προσπαθεί να θεσπίσει άμεσες σχέσεις με τις υπηρεσίες εσωτερικού ελέγχου των κρατών μελών στο πλαίσιο συνεργασίας που βασίζεται στην αρχή της κοινής πρωτοβουλίας ελέγχου. Η προσπάθεια αυτή έχει δύο σαφείς στόχους: αφενός, να αναλάβουν τα κράτη μέρη περισσότερη ευθύνη έναντι των υποχρεώσεών τους όσον αφορά την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης και, αφετέρου, να προβλεφθεί η αναγκαία προσαρμογή της μεθοδολογίας των ελέγχων στο πλαίσιο της διεύρυνσης της Ένωσης.

Μετά από αίτηση για ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ των ελεγκτικών υπηρεσιών των κρατών μελών, η Επιτροπή συνέστησε μια υποομάδα ελέγχου, στο εσωτερικό της συμβουλευτικής επιτροπής των παραδοσιακών ιδίων πόρων, με στόχο να δώσει κάθε αναγκαία ώθηση σε αυτή τη μορφή εταιρικής σχέσης. Η Επιτροπή αναπτύσσει, με τον τρόπο αυτό, μια νέα μέθοδο συνεργασίας με τα κράτη μέλη σε θέματα ελέγχου των παραδοσιακών ιδίων πόρων. Προτίθεται να είναι σε θέση στο μέλλον να επαληθεύει, βάσει ανεξάρτητων ελέγχων που διενεργούνται από τις ελεγκτικές υπηρεσίες των συμμετεχόντων κρατών μελών, τη συμμόρφωση των νομοθεσιών τους προς την κοινοτική νομοθεσία.

Αυτή η νέα μέθοδος εκούσιας συνεργασίας επιτρέπει στην Επιτροπή να εφαρμόζει στην πράξη μια άλλη προσέγγιση των ελέγχων: αντί να ελέγχει η ίδια τα κράτη μέλη, θα μπορούσε να αναθέσει αυτό το καθήκον στις υπηρεσίες εσωτερικού ελέγχου των κρατών μελών για προκαθορισμένα θέματα και να επαληθεύει στη συνέχεια τα αποτελέσματα που λαμβάνονται από τις εθνικές ομάδες ελέγχου.

Μια πρότυπη δράση που υλοποιήθηκε στις Κάτω Χώρες το Νοέμβριο του 2000 για το κοινοτικό καθεστώς εξωτερικής διαμετακόμισης, σε συνεργασία με την Επιτροπή, αποδείχθηκε εξαιρετικά χρήσιμη. Δύο νέες δράσεις θα εφαρμοσθούν πειραματικά κατά τη διάρκεια του 2001 με τη Δανία και την Αυστρία. Η Επιτροπή είναι έτοιμη να προβεί στα αναγκαία διαβήματα σε κάθε άλλο κράτος μέλος που διαθέτει υπηρεσία εσωτερικού ελέγχου ή άλλου τύπου υπηρεσία ελέγχου με επαρκή ανεξαρτησία, ώστε να συμμετάσχει όσο το δυνατό μεγαλύτερος αριθμός κρατών μελών σε αυτή την πρωτοβουλία.

Η Επιτροπή είναι πράγματι πεπεισμένη ότι η προσέγγιση αυτή παρέχει μεγάλες δυνατότητες και ότι συμβάλλει στην καλύτερη στόχευση των ελέγχων, ενώ ταυτόχρονα εξασφαλίζει την αξιοπιστία των δραστηριοτήτων των κρατών μελών.

4.1.2 Επιχειρησιακή συνεργασία

4.1.2.1. Παράνομη διακίνηση προϊόντων με βάση το βούτυρο

Η OLAF συντονίζει από τον Οκτώβριο του 1999 έρευνες που διενεργούνται σε δικαστικό επίπεδο μεταξύ της Ιταλίας, της Γαλλίας και του Βελγίου και αφορούν παράνομο εμπόριο προϊόντων που δηλώνονται ως ιταλικό βουτυρόγαλα και πωλούνται από εταιρείες που συμμετέχουν σε οικονομικό όμιλο ο οποίος είναι στενά συνδεδεμένος με μια ναπολιτάνικη εγκληματική οργάνωση. Ο κίνδυνος για την Κοινότητα συνδέεται με το γεγονός ότι τα εμπορεύματα που νοθεύονται στην Ιταλία και στη συνέχεια αποστέλλονται στη Γαλλία και στο Βέλγιο εξάγονται στη συνέχεια με τη μορφή «βουτυρέλαιου» με την καταβολή επιστροφών ή πωλούνται στην εσωτερική αγορά ως βούτυρο ζαχαροπλαστικής χρήσης που λαμβάνει ενίσχυση στην παραγωγή.

Στις αρχές του 1999, η Εισαγγελία της Νάπολης άρχισε έρευνες σχετικά με έναν όμιλο εταιρειών που χρησιμοποιούνται από την προαναφερθείσα εγκληματική οργάνωση για τη διάπραξη εμπορικών και φορολογικών απατών. Μετά την εν λόγω έρευνα, πραγματοποιήθηκαν πολλές συλλήψεις για συμμετοχή σε ανθρωποκτονίες και για άλλες εγκληματικές δραστηριότητες.

Στη συνέχεια, ο Ιταλός Δικαστής ζήτησε τη βοήθεια της OLAF για να αναλάβει τον συντονισμό των διώξεων μεταξύ των ενδιαφερομένων κρατών μελών. Από τις έρευνες που πραγματοποιήθηκαν στη συνέχεια αποκαλύφθηκε ότι μια ιταλική εταιρεία είχε θέσει σε εμπορία προϊόν που παρουσιάζεται ως βούτυρο μέσω εταιρειών που είναι εγκατεστημένες σε αρκετά κράτη μέλη.

Κινήθηκε διαδικασία δικαστικής ενημέρωσης στη Γαλλία και ανταλλαγές διεθνών δικαστικών παραγγελιών μεταξύ των εθνικών δικαστικών υπηρεσιών. Οι εν λόγω έρευνες κατέληξαν σε ταυτόχρονες παρεμβάσεις στην Ιταλία, τη Γαλλία και το Βέλγιο, τον Ιούνιο του 2000, με την τεχνική και επιχειρησιακή στήριξη της OLAF. Οι ανακρίσεις που πραγματοποιήθηκαν ταυτόχρονα στις τρεις χώρες συνέβαλαν στο να κατασχεθούν σημαντικές ποσότητες νοθευμένου βουτύρου και να πραγματοποιηθούν πολλές συλλήψεις στην Ιταλία και τη Γαλλία. Διαπιστώθηκε ότι, από το 1995 έως το 2000, διατέθηκαν στην αγορά περίπου 35.200 τόνοι νοθευμένου βουτύρου που περιείχε, εκτός από το βούτυρο, ζωικά λίπη πλην των γαλακτούχων, φυτικά και συνθετικά λίπη. Τα εμπορεύματα αυτά είχαν παραληφθεί από πολλές γαλλικές, βελγικές και γερμανικές επιχειρήσεις.

Οι δικαστικές και διοικητικές έρευνες συνεχίζονται στα εν λόγω κράτη μέλη. Επιπλέον, συγκεντρώθηκε αποδεικτικό υλικό ότι η βασική επίπτωση της διακίνησης αυτού του προϊόντος ήταν η οικονομική ζημία στον κοινοτικό προϋπολογισμό (που πρέπει να εκτιμηθεί με ακρίβεια). Στο παρόν στάδιο, οι αναλύσεις των εμπειρογνωμόνων στα κατασχεθέντα προϊόντα αποκλείουν κάθε άμεσο κίνδυνο στην υγεία των καταναλωτών [50].

[50] Βλέπε στα δελτία τύπου της Υπηρεσίας OLAF/07/2000 της 5ης Ιουλίου 2000 και OLAF/10/2000 της 19ης Δεκεμβρίου 2000.

4.1.2.2 Παράνομες εισαγωγές «μπανανών δολαρίου» στην Κοινότητα, με την κάλυψη πλαστών πιστοποιητικών εισαγωγής

Στο πλαίσιο των ετήσιων δασμολογικών ποσοστώσεων, οι εισαγωγές μπανανών προέλευσης χωρών της Κεντρικής και Λατινικής Αμερικής επωφελούνται, όταν καλύπτονται από άδειες εισαγωγές AGRIM, από μειωμένο δασμολογικό συντελεστή (75 ευρώ ανά τόνο, αντί των 680 ευρώ ανά τόνο). Η διασφάλιση αυτού του ειδικού καθεστώτος αφορά, συνεπώς, την τήρηση της εμπορικής πολιτικής της Κοινότητας και την αποτελεσματικότητα ορισμένων πτυχών της αναπτυξιακής της πολιτικής.

Με πρωτοβουλία της OLAF, στα μέσα του έτους 2000, οι ιταλικές και βελγικές αρχές ενημερώθηκαν για την ύπαρξη στοιχείων που επιτρέπουν την κίνηση διαδικασίας διοικητικών και ποινικών ερευνών κατά οργανώσεων που είναι υπεύθυνες για την έκδοση πλαστών πιστοποιητικών και τη χρησιμοποίησή τους στο πλαίσιο παράνομων εισαγωγών μπανανών στην επικράτεια της Ένωσης.

Η κοινή δράση της OLAF και των εθνικών αρχών συνέβαλε στο να εντοπισθεί ότι οι μπανάνες ετίθεντο σε ελεύθερη κυκλοφορία με πλαστά πιστοποιητικά AGRIM, κυρίως σε ιταλικούς και βελγικούς λιμένες. Από μεταγενέστερες έρευνες εντοπίστηκαν παρόμοιες ενέργειες στην Ισπανία, την Ελλάδα, τη Γερμανία και την Πορτογαλία. Οι έρευνες συνεχίζονται για να εντοπισθεί το σύνολο των πλαστών πιστοποιητικών.

Μέχρι στιγμής έχει διαπιστωθεί ότι από τις αρχές του 1998 μέχρι τα μέσα του 2000 τουλάχιστον 220.000 τόνοι μπανανών εισήχθησαν με πλαστές άδειες. Το ποσό των διαφυγόντων δασμών εκτιμάται σήμερα σε 164 εκατ. ευρώ, αλλά θα μπορούσε να αποδειχθεί σημαντικά υψηλότερο.

Μετά από την εν λόγω διεξοδική έρευνα, η Επιτροπή θέσπισε άμεσα συγκεκριμένους κανόνες για την ενίσχυση των ελέγχων όσον αφορά τις εισαγωγές μπανανών. Οι κανόνες αυτοί επιτρέπουν, κυρίως, την επαλήθευση της αυθεντικότητας των πιστοποιητικών (βλέπε σημείο 2.3.1).

4.1.2.3 Η καταπολέμηση της απάτης στον τομέα των τσιγάρων

Η συνεργασία υψηλού επιπέδου μεταξύ της OLAF και των κρατών μελών είναι διαρκής στον τομέα της καταπολέμησης της απάτης στα τσιγάρα. Πρόκειται για ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα που πλήττουν τα οικονομικά συμφέροντα της Κοινότητας και τους εθνικούς προϋπολογισμούς. Η OLAF έχει παράσχει τη βοήθειά της στις εθνικές υπηρεσίες που είναι επιφορτισμένες με τους ελέγχους καθώς και στις δικαστικές υπηρεσίες, κυρίως για τον εντοπισμό του διεθνούς λαθρεμπορίου τσιγάρων και των οργανωτών αυτής της παράνομης δραστηριότητας. Η OLAF και τα κράτη μέλη συνεργάζονται ιδίως για την προετοιμασία και την εκτέλεση διαφόρων δικαστικών παραγγελιών. Η δραστηριότητα της OLAF συνίσταται επίσης στη στενή συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές διαφόρων τρίτων χωρών.

Όσον αφορά τις ειδικές ενέργειες συνεργασίας, ενημερωμένη από τα αυστριακά τελωνεία, η OLAF ήλθε σε επαφή με τις ελληνικές αρχές και ανακάλυψε στον λιμένα των Πατρών φορτηγό με 4,3 εκατομμύρια λαθραίων τσιγάρων. Τα τσιγάρα κατασχέθηκαν και ο οδηγός συνελήφθη. Αφού έλαβε επείγον σήμα από τις ολλανδικές αρχές ότι κατασχέθηκε στο Ρότερνταμ κοντέϊνερ με τσιγάρα και ότι υπήρχαν υπόνοιες για την ύπαρξη άλλου κοντέϊνερ με προορισμό την Πορτογαλία, η OLAF ενημέρωσε τις πορτογαλικές αρχές, οι οποίες κατάσχεσαν το κοντέϊνερ και εντόπισαν τέσσερα ακόμη κοντέϊνερ σε διαφορετικές τοποθεσίες στο εσωτερικό της χώρας. Κατασχέθηκαν συνολικά 39,9 εκατομμύρια λαθραίων τσιγάρων.

Μετά από πρόταση της OLAF, οι δικαστικές αρχές της Γένοβας (Ιταλία) εξέδωσαν εντολή έρευνας σε σφραγισμένη αποθήκη που ενέχεται στο λαθρεμπόριο τσιγάρων. Παρουσία εκπροσώπου της OLAF, η έρευνα που πραγματοποιήθηκε στην επιχείρηση επέτρεψε την κατάσχεση ορισμένων εγγράφων T1 που αφορούσαν παρτίδες τσιγάρων με προορισμό αφρικανικές χώρες, αλλά στην πραγματικότητα εκκαθαρίζονταν με πλαστές σφραγίδες των τελωνείων. Οι έρευνες αυτές αποκάλυψαν επίσης ότι υπήρχε σύνδεση με κάτοικο των Ηνωμένων Πολιτειών που εμπλέκεται στο διεθνές λαθρεμπόριο τσιγάρων και την ύπαρξη απάτης με τον ΦΠΑ. Αυτό δείχνει καθαρά το γεγονός ότι οι εγκληματίες εμπλέκονται συχνά σε διάφορους τύπους απάτης και ότι ασκούν τις παράνομες δραστηριότητές τους με επαγγελματικό τρόπο.

Οι ιταλικές δικαστικές αρχές ενημέρωσαν την OLAF για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν στη συνεργασία τους με τις ελβετικές αρχές, όταν διενεργούν έρευνες για το λαθρεμπόριο τσιγάρων και τη νομιμοποίηση παράνομου χρήματος. Η OLAF προσπάθησε να αποκαταστήσει τη συνεργασία με τις ελβετικές αρχές. Βάσει διοικητικών ρυθμίσεων που συμφωνήθηκαν με τον Ελβετικό Οργανισμό Ένταξης το 1999, η OLAF ζήτησε και πραγματοποιήθηκαν ad hoc συνεδριάσεις με τη συμμετοχή του ελβετικού Οργανισμού και εκπροσώπων της Εισαγγελίας της Ρώμης. Η σύλληψη στην Ελβετία αρκετών ατόμων, μεταξύ των οποίων και ενός από τους βασικούς οργανωτές του λαθρεμπορίου τσιγάρων προς την Κοινότητα, είναι άμεσο αποτέλεσμα της στενής συνεργασίας που έχει αποκατασταθεί ανάμεσα σε όλες τις αρμόδιες αρχές.

Εξάλλου, το Νοέμβριο του 2000, η Επιτροπή άσκησε αγωγή κατά ορισμένων αμερικανικών καπνοβιομηχανιών ενώπιον του ομοσπονδιακού δικαστηρίου του ανατολικού διαμερίσματος της Νέας Υόρκης, εξ` ονόματος της Κοινότητας και εξ` ονόματος αρκετών κρατών μελών. Η αγωγή αυτή, που βασίζεται στην ενεργό συμμετοχή ομίλων στην οργάνωση του λαθρεμπορίου, αποσκοπεί στη λήψη αποζημίωσης για τις οικονομικές απώλειες σε βάρος των κοινοτικών ιδίων πόρων και σε απόφαση του δικαστή που θα συμβάλει στον τερματισμό του λαθρεμπορίου. Μέχρι στιγμής, δέκα κράτη μέλη αποφάσισαν να συμμετάσχουν σε αυτή την αγωγή, εφόσον έχουν διπλό συμφέρον να δράσουν, να εισπράξουν τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης και τον ΦΠΑ για τα τσιγάρα που πωλούνται λαθραία και για να προασπίσουν τα συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

4.1.2.4 Ο συντονισμός των ερευνών στον τομέα των Διαρθρωτικών Ταμείων

Στόχος ήταν να βελτιωθεί ο συντονισμός ανάμεσα στις διάφορες αρμόδιες αρχές για τη διενέργεια των ερευνών στα κράτη μέλη καθώς και η συνεργασία με την OLAF για την έναρξη των ερευνών μετά από καταγγελίες για διάπραξη απάτης και σοβαρών παρατυπιών στη διαχείριση των Διαρθρωτικών Ταμείων. Για τον σκοπό αυτό, η OLAF εισέφερε τη συνδρομή της για να δημιουργηθεί διυπουργική ομάδα συνδέσμου καταπολέμησης της απάτης στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Η ομάδα αυτή, η οποία συστάθηκε κυρίως για να προασπίσει τα οικονομικά συμφέροντα της Κοινότητας και των κρατών μελών, αποτελείται από υψηλόβαθμους εκπροσώπους των ελεγκτικών υπηρεσιών όλων των βασικών βρετανικών υπουργείων.

Κύριος στόχος της, ο οποίος στηρίζεται από την OLAF στο πλαίσιο των κοινών ερευνών βάσει του κανονισμού 2185/96, είναι να διευκολύνει μια ενιαία και συντονισμένη προσέγγιση κατά τη διενέργεια των ελέγχων.

Μετά την πρώτη μεγάλη έρευνα που ολοκληρώθηκε τον Οκτώβριο του 1999 με τη βοήθεια της ομάδας συνδέσμου και τη συνεργασία των επιθεωρητών τεσσάρων ελεγκτικών υπηρεσιών υπουργείων για την απάτη, ο φάκελος διαβιβάστηκε στις αρμόδιες δικαστικές αρχές. Πραγματοποιείται η είσπραξη των ποσών ή έχει εξασφαλιστεί όσον αφορά τα αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά, τόσο από τα ευρωπαϊκά κοινωνικά ταμεία (περίπου 4 εκατ. στερλίνες) όσο και από τον προϋπολογισμό της Επιτροπής για την έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη (περίπου 3 εκατ. στερλίνες).

Το 2000 ξεκίνησε δεύτερη έρευνα λόγω της ύπαρξης υπονοιών για σοβαρές παρατυπίες στην υποβολή των υποψηφιοτήτων που προβλέπει η κοινοτική ρύθμιση στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων και στη χρησιμοποίηση των χρηματοδοτήσεων από τους πόρους του ΕΤΠΑ και του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (για ανώτατο ποσό 15 εκατ. στερλινών). Για την εν λόγω έρευνα, η οποία βρίσκεται στο στάδιο της ολοκλήρωσης, απαιτήθηκε συντονισμένη εργασία των ελεγκτών της OLAF και τεσσάρων διαφορετικών αρμόδιων υπηρεσιών στον τομέα των ερευνών στο Ηνωμένο Βασίλειο.

4.2 Αμοιβαία συνδρομή με τις υποψήφιες για προσχώρηση χώρες

4.2.1 Διοικητική συνεργασία

Όσον αφορά την ενίσχυση στην αναδιάρθρωση του τομέα της γεωργίας των υποψήφιων για ένταξη χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, η Επιτροπή εξέδωσε, τον Ιούνιο του 2000, τον κανονισμό σχετικά με τη δημοσιονομική διαχείριση του ειδικού ενταξιακού προγράμματος για τη γεωργία και την αγροτική ανάπτυξη (SAPARD) [51], το οποίο χρηματοδοτείται από τον προϋπολογισμό με ποσό 529 εκατ. ευρώ ετησίως μέχρι το 2006.

[51] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2222/2000 της Επιτροπής, της 7ης Ιουνίου 2000, για τον καθορισμό των χρηματοδοτικών κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1268/1999 του Συμβουλίου για την κοινοτική στήριξη για τα προενταξιακά μέτρα που αφορούν τη γεωργία και την αγροτική ανάπτυξη στις υποψήφιες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης κατά την προενταξιακή περίοδο - Επίσημη Εφημερίδα L 253 της 07.10.2000.

Η ρύθμιση αυτή βασίζεται κατά κύριο λόγο στην αρχή μιας εξ` ολοκλήρου αποκεντρωμένης διαχείρισης προς τις διαχειριστικές αρχές των υποψήφιων χωρών και την εφαρμογή της διαδικασίας εκκαθάρισης των λογαριασμών του ΕΓΤΠΕ-Εγγυήσεων. Αποσκοπεί επίσης στο να εξασφαλίσει την ταχεία εφαρμογή των προγραμμάτων, την ορθή χρησιμοποίηση των πιστώσεων και την αποτελεσματικότητα των ελέγχων SAPARD για το σύνολο της καλυπτόμενης από το πρόγραμμα περιόδου (2000-2006). Είναι επίσης στοιχείο που ευνοεί την προετοιμασία των υποψηφίων για ένταξη χωρών στον τομέα της διαχείρισης των κοινοτικών ενισχύσεων μετά την προσχώρησή τους.

Η έκδοση του κανονισμού πραγματοποιήθηκε πριν την υπογραφή πολυετών συμβάσεων χρηματοδότησης με τις υποψήφιες χώρες [52] οι οποίες περιέχουν διατάξεις σχετικά με τον δημοσιονομικό έλεγχο ισοδύναμες με τις διατάξεις που εφαρμόζονται για τα κεφάλαια του ΕΓΤΠΕ-Εγγυήσεων, κυρίως τους κανόνες καταπολέμησης της απάτης οι οποίοι αποτελούν μέρος του κοινοτικού κεκτημένου, περιλαμβανομένου του δημοσιονομικού κανονισμού.

[52] Από το Νοέμβριο του 2000 έως τον Μάρτιο του 2001, υπεγράφησαν παρόμοιες συμβάσεις με τη Βουλγαρία, την Εσθονία, τη Λετονία, την Πολωνία, την Τσεχική Δημοκρατία,, τη Σλοβακία, τη Ρουμανία, την Ουγγαρία, τη Σλοβενία και τη Λιθουανία, σύμφωνα με το άρθρο 9 του κανονισμού SAPARD του Συμβουλίου αριθ. 1268/1999.

4.2.2 Επιχειρησιακή συνεργασία

Για να τεθεί σε λειτουργία ένας επιχειρησιακός και πολυτομεακός μηχανισμός στην Πολωνία, με ειδική αποστολή την προστασία των κοινοτικών συμφερόντων, η Γενική Επιθεώρηση των πολωνικών τελωνείων έλαβε χρηματοδότηση 3,5 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο του προγράμματος PHARE το 1999. Συνεπώς, δημιουργήθηκαν έγκαιρα οι συνθήκες για την υλοποίηση του σχεδίου: ορίστηκαν τρεις εμπειρογνώμονες των κρατών μελών και ένας υπάλληλος της OLAF για να βοηθήσουν τις πολωνικές αρχές σε αυτή τη δράση.

Διεξήχθησαν διαπραγματεύσεις μεταξύ της OLAF και της Γενικής Επιθεώρησης των πολωνικών τελωνείων για τη σύναψη διοικητικής συμφωνίας, με στόχο να καθοριστούν οι διοικητικές και επιχειρησιακές σχέσεις μεταξύ των ευρωπαίων εμπειρογνωμόνων, αφενός, και της πολωνικής ομάδας, αφετέρου, σε αυτό το πλαίσιο. Το σχέδιο τέθηκε σε λειτουργία στη Βαρσοβία, την 1η Ιανουαρίου 2001.

4.3 Αμοιβαία συνδρομή με τις τρίτες χώρες

Μεταξύ των διαφόρων συμφωνιών σχετικά με την αμοιβαία τελωνειακή συνδρομή που σχεδιάζονται ή πρόκειται να συναφθούν με τρίτες χώρες [53], η Επιτροπή επιθυμεί να επιστήσει την προσοχή σε δύο ιδιαίτερα σημαντικές πρόσφατες εξελίξεις στον τομέα της καταπολέμησης της απάτης και της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων.

[53] Κυρίως η συμφωνία με το Μαρόκο τέθηκε σε ισχύ τον Μάρτιο του 2000 (ΕΕ L 70 της 18.03.2000). Το 2000, άρχισαν διαπραγματεύσεις για τη σύναψη παρόμοιας συμφωνίας με την Κύπρο και τη Μακεδονία (πΓΔΜ) και προβλεπόταν να συναφθούν παρόμοιες συμφωνίες με 14 άλλες τρίτες χώρες ή υποψήφιες χώρες.

4.3.1 Σχέδιο συμφωνίας συνεργασίας με την Ελβετία για την καταπολέμηση της απάτης και των άλλων παράνομων δραστηριοτήτων που ζημιώνουν τα οικονομικά συμφέροντα των Κοινοτήτων, των κρατών μελών καθώς και της Ελβετίας

Οι ισχύουσες συμβάσεις και τα πρωτόκολλα με την Ελβετία, περιλαμβανομένου του πρωτοκόλλου του 1997 για την αμοιβαία συνδρομή σε τελωνειακά θέματα, είχαν περιορισμένα αποτελέσματα, κυρίως λόγω της περιοριστικής ερμηνείας τους στο ελβετικό δίκαιο. Αυτό δημιουργεί προβλήματα για την εφαρμογή τους στην πράξη για τους σκοπούς της αμοιβαίας συνδρομής, κυρίως στις περιπτώσεις απάτης κατά τις οποίες διακυβεύονται σημαντικά ποσά και εμπλέκονται οργανωμένα δίκτυα.

Το 1997, η κατάσταση αυτή επικρίθηκε στην έκθεση της επιτροπής έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το κοινοτικό καθεστώς διαμετακόμισης. Το Κοινοβούλιο είχε συστήσει να δοθεί εντολή στην Επιτροπή να διαπραγματευθεί τη σύναψη συμφωνίας για τη στενότερη και αποτελεσματικότερη συνεργασία σε θέματα απάτης και τελωνειακών παραβάσεων.

Οι διερευνητικές συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν με τις ελβετικές αρχές κατέληξαν σε ορισμένες ειδικές συστάσεις σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για να βελτιωθεί η συνεργασία. Οι συνομιλίες αυτές ολοκληρώθηκαν τον Δεκέμβριο του 1999 και τα δύο μέρη συμφώνησαν σχετικά με την προετοιμασία μιας συμφωνίας.

Το Συμβούλιο εξουσιοδότησε την Επιτροπή, στις 14 Δεκεμβρίου 2000, να διενεργήσει διαπραγματεύσεις με την Ελβετία για τη σύναψη παρόμοιας συμφωνίας που θα έπρεπε να συναφθεί πριν από το τέλος του 2001. Η συμφωνία αυτή έχει στόχο να ενισχύσει τη συνεργασία κατά του οργανωμένου εγκλήματος που ζημιώνει τα οικονομικά συμφέροντα των Κοινοτήτων και της Ελβετίας. Λόγω του μεγάλου εύρους των οικονομικών σχέσεων μεταξύ των Κοινοτήτων και της Ελβετίας, οι οποίες θα εντατικοποιηθούν μελλοντικά βάσει επτά διμερών συμφωνιών που συνήφθησαν με την Ελβετία το 1999, η συνεργασία πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις απαιτήσεις σε θέματα συνεργασίας για την καταπολέμηση της απάτης που εφαρμόζονται ήδη στο εσωτερικό της Ένωσης [54].

[54] Κανονισμός του Συμβουλίου της 18ης Δεκεμβρίου 1995 σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, ΕΕ L 312 της 23.12.1995. Κανονισμός του Συμβουλίου της 11ης Νοεμβρίου 1996 σχετικά με τους επιτόπιους ελέγχους και επαληθεύσεις, ΕΕ L 292 της 15.11.1996. Κανονισμός του Συμβουλίου της 13ης Μαρτίου 1997 σχετικά με την αμοιβαία συνδρομή, ΕΕ L 82 της 22.3.1997. Κανονισμός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 25ης Μαΐου 1999 σχετικά με τις έρευνες που διενεργούνται από την OLAF, ΕΕ L 136 της 31.5.1999. Κανονισμός του Συμβουλίου της 25ης Μαΐου 1999 σχετικά με τις έρευνες που διενεργούνται από την OLAF, ΕΕ L 136 της 31.5.1999.

4.3.2 Η αμοιβαία διοικητική συνδρομή στον τελωνειακό τομέα με τη Ρωσία

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ρωσική Ομοσπονδία έχουν καθιερώσει σχέσεις τακτικής συνεργασίας, ιδίως για την καταπολέμηση της απάτης. Στο πλαίσιο της συμφωνίας εταιρικής σχέσης και συνεργασίας της 28.11.1997 που συνδέει τις Κοινότητες και τα κράτη μέλη, αφενός, και τη Ρωσική Ομοσπονδία, αφετέρου, τα μέρη συνήψαν επίσης πρωτόκολλο σχετικά με την αμοιβαία διοικητική συνδρομή για την ορθή εφαρμογή της κοινοτικής τελωνειακής νομοθεσίας.

Το 1999, η OLAF ενημερώθηκε για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα κράτη μέλη κατά την καταβολή των επιστροφών στις κοινοτικές εξαγωγές, λόγω της έλλειψης αξιοπιστίας των ρωσικών τελωνειακών διασαφήσεων εισαγωγής. Ο μηχανισμός παροχής αποδείξεων για την άφιξη στον τόπο προορισμού των εξαγωγών γεωργικών προϊόντων προς τη Ρωσία έπρεπε να βελτιωθεί, για να προληφθεί ο κίνδυνος οικονομικών απωλειών σε βάρος τόσο του προϋπολογισμού της Κοινότητας όσο και του προϋπολογισμού της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι οι εξαγωγές βοείου κρέατος προς τη Ρωσία κατά τη διάρκεια του 2000 ανήλθαν σε 130.000 τόνους [55], ποσότητα που αντιπροσωπεύει ποσό επιστροφών ύψους 65 εκατ. ευρώ περίπου.

[55] Αυτό αφορά αποκλειστικά τις εξαγωγές προς τη Ρωσία που δικαιούνται επιστροφή.

Επειδή οι οικονομικές επιπτώσεις θα μπορούσαν να είναι σημαντικές, τέθηκε σε λειτουργία σύστημα εκ των προτέρων ενημέρωσης μεταξύ της Επιτροπής και των ρωσικών τελωνειακών υπηρεσιών, με στόχο να επιταχυνθούν οι διαδικασίες και να παρέχουν οι ρωσικές αρχές, μετά από εκ των προτέρων κοινοποίηση, ηλεκτρονική επιβεβαίωση της άφιξης των προϊόντων και ότι έχουν τεθεί σε κυκλοφορία κανονικά. Το σύστημα αυτό εφαρμόζεται πειραματικά για τις αποστολές βοείου και χοιρινού κρέατος. Είχε προβλεφθεί ότι οι κεντρικοί οργανισμοί των κρατών μελών κοινοποιούν στην Επιτροπή κάθε πληροφορία σχετικά με τις διακινήσεις εμπορευμάτων με οδική μεταφορά προς τη Ρωσική Ομοσπονδία, μέσω του συστήματος της έγκαιρης ενημέρωσης. Ο εν λόγω μηχανισμός αμοιβαίας ενημέρωσης θεσπίστηκε βάσει πρωτοκόλλου σχετικά με τη διοικητική συνδρομή, το οποίο προσαρτήθηκε στην ισχύουσα συμφωνία εταιρικής σχέσης και συνεργασίας [56]. Το πρωτόκολλο αυτό τέθηκε σε εφαρμογή την 1η Φεβρουαρίου 2001 και θα επανεξετασθεί μελλοντικά με βάση την εμπειρία που θα έχει αποκτηθεί.

[56] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2584/2000 σχετικά με τις ανταλλαγές πληροφοριών μεταξύ των κεντρικών οργανισμών που ορίζονται από τα κράτη μέλη και την OLAF (ΕΕ L 298 της 25.11.2000) και διοικητική ρύθμιση μεταξύ της OLAF και της κρατικής τελωνειακής επιτροπής της Ρωσικής Ομοσπονδίας, στις 05.07.2000.

Τίτλος II: τα μέτρα που ελήφθησαν από τα κράτη μέλη για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας (1η Μαΐου 1999 - 31 Δεκεμβρίου 2000)

Σε αντίθεση με τις προηγούμενες ετήσιες εκθέσεις της Επιτροπής σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας, η εφαρμογή του νέου άρθρου 280 ΕΚ, παράγραφος 5, απαιτεί πλέον να λαμβάνεται υπόψη και η δραστηριότητα των κρατών μελών σε αυτό τον τομέα. Η παρούσα έκθεση είναι πληρέστερη από το 1999 σε σχέση με τα προηγούμενα έτη, εφόσον περιλαμβάνει ένα νέο τίτλο.

Ο νέος τίτλος «Μέτρα που ελήφθησαν από τα κράτη μέλη για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας» περιγράφει τη δραστηριότητα των κρατών μελών σε αυτό τον τομέα, πλην των στατιστικών στοιχείων, από την 1η Μαΐου 1999, ημερομηνία κατά την οποία τέθηκε σε ισχύ η Συνθήκη του Άμστερνταμ, μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2000.

Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη συνέταξαν από κοινού, από τον Απρίλιο έως τον Ιούλιο του 2000, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 280 ΕΚ, παράγραφος 5, ερωτηματολόγιο που αφορά κυρίως τις εθνικές νομοθετικές διατάξεις και την οργάνωση των ελέγχων. Όλα τα κράτη μέλη απάντησαν σε αυτό, κατ` αρχήν για το οικονομικό έτος 1999, από την 1η Σεπτεμβρίου μέχρι τις 18 Δεκεμβρίου 2000, και στη συνέχεια από τις 15 Φεβρουαρίου έως τις 30 Μαρτίου 2001 για το οικονομικό έτος 2000.

Η Επιτροπή υπέβαλε για συζήτηση στα κράτη μέλη συνθετικό έγγραφο που περιέχει τις απαντήσεις που έλαβε, κατ` αρχήν στη συνεδρίαση του COCOLAF της 11ης Ιανουαρίου 2001 με βάση τα στοιχεία που έδωσαν για το 1999, και στη συνέχεια στη συνεδρίαση της 6ης Απριλίου 2001, αφού ενσωματώθηκαν όλα τα στοιχεία που έδωσαν τα κράτη μέλη για το 2000.

Κατά συνέπεια, τα ενημερωτικά στοιχεία που κοινοποίησαν τα κράτη μέλη για τα δύο οικονομικά έτη 1999 και 2000, απαντώντας στο ερωτηματολόγιο, παρουσιάζονται στην παρούσα έκθεση με τρόπο συνθετικό, όπως προβλέπει το άρθρο 280 ΕΚ. Η σύνθεση αυτών των στοιχείων και η παρουσίασή τους θα εξετασθούν σε έγγραφο εργασίας για τα στοιχεία που θα παρουσιασθούν σε ένα ειδικό έγγραφο στο μέλλον.

Πρέπει, εντούτοις, να επισημάνουμε ότι αυτή η έκθεση με την παρούσα μορφή δεν αποτελεί στο παρόν στάδιο επαρκή βάση για να εκτιμηθεί η εκτέλεση εκ μέρους των κρατών μελών των διατάξεων του άρθρου 280 της Συνθήκης ΕΚ, κυρίως όσον αφορά τους κανόνες παροχής αποτελεσματικής και ισοδύναμης προστασίας.

Η αξιολόγηση αυτή είναι δυνατό να πραγματοποιηθεί μόνο μετά την αποπεράτωση:

- αφενός, ανάλυσης του συνόλου των νόμων, κανονισμών και κατευθυντήριων γραμμών που βρίσκονται σε ισχύ, ανεξάρτητα από το πότε έχουν θεσπισθεί.

- αφετέρου, στατιστικής ανάλυσης της πραγματικότητας, δηλαδή των ελέγχων των παρατυπιών που έχουν ανιχνευθεί και, τέλος, των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί.

Πέρα από το ίδιο το ερωτηματολόγιο, η εν λόγω στατιστική ανάλυση προϋποθέτει, βάσει του άρθρου 280 ΕΚ, να εναρμονισθούν, για στατιστικούς σκοπούς, οι έννοιες των ελέγχων και των κυρώσεων και να υποβάλλεται ετήσια ανακοίνωση στην Επιτροπή που να περιέχει τα σχετικά στοιχεία.

Υπό τις παρούσες συνθήκες, λαμβανομένου υπόψη του ερωτηματολογίου που καταρτίστηκε για την περίοδο 1999-2000, η καταγραφή μόνο των μέσων που έχουν θέσει σε εφαρμογή τα κράτη μέλη κατά την εν λόγω περίοδο δεν αρκεί για να αξιολογηθούν τα αποτελέσματά τους σε σχέση με τις απαιτήσεις του άρθρου 280 ΕΚ.

Αρκετά κράτη μέλη (κυρίως η Ελλάδα, η Ισπανία, η Ιρλανδία, η Ιταλία, η Αυστρία, η Πορτογαλία, η Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο) έχουν περιγράψει με κατά το μάλλον ή ήττον λεπτομερή τρόπο τα μέτρα που ίσχυαν πριν από την περίοδο αναφοράς. Για να παρουσιασθούν τα στοιχεία αυτά με τρόπο ομοιογενή, και παρά το ενδιαφέρον που παρουσιάζει η πολυμορφία αυτών των στοιχείων, οι λεπτομερείς περιγραφές δεν περιελήφθησαν στο παρόν έγγραφο, εφόσον βασικός του στόχος, όπως είχε συμφωνηθεί, ήταν να παρουσιάσει απολογισμό των νέων μέτρων που ελήφθησαν κατά την περίοδο από 1ης Ιουνίου 1999 έως 31 Δεκεμβρίου 2000.

Εξάλλου, δεν είχαν λάβει όλα τα κράτη μέλη κάποιο νέο μέτρο σε όλους τους τομείς για την εξεταζόμενη περίοδο. Έτσι εξηγείται το ότι δεν παρουσιάζονται συστηματικά σε κάθε μέρος του εγγράφου.

5. οι βασικες νομοθετικες, κανονιστικες και διοικητικες εξελιξεις

Το βασικό πεδίο αναθεώρησης των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών για την περίοδο 1999-2000 είναι το πεδίο των ελέγχων. Αυτό το κοινό στοιχείο πρέπει να επισημανθεί και να συνδυασθεί με τη βούληση της Επιτροπής να εναρμονισθούν οι ισχύουσες διατάξεις ελέγχου, σύμφωνα με το σχέδιο δ

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

ράσης της 2001-2002.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

6 οι βασικες εξελιξεις στην οργανωση των υπηρεσιων ελεγχου

Κατά την περίοδο 1999-2000 τα κράτη μέλη είχαν τη δυνατότητα να πραγματοποιήσουν α

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

λλαγές, σε ορισμένες περιπτώσεις ριζικές, στην οργάνωση των υπηρεσιών ελέγχου.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

7 συνεργασια μεταξυ των αρμοδιων αρχων

Κατά την εξεταζόμενη περίοδο, ελήφθησαν αρκετά μέτρα που συνέβαλαν στην υλοποίηση του στόχου που προβλέπει η Συνθήκη ΕΚ (άρθρο 280, παράγραφος 3) για μια «στενή και τακτική συνεργασία μεταξύ των αρμοδίων αρχών» των κρατών μελών, αφενός, και ανάμεσα σε αυτές τις υπηρεσίες και στην Επιτροπή, αφετέρου. Τα μέτρα αυτά συνέβαλαν στη στενότερη συνεργασία στον τομέα των ιδίων πόρων σε σχέση με οποιονδήποτε άλλο τομέα.

Από την πλευρά της, η Επιτροπή εξακολουθεί να θεωρεί τη συνεργασία ως γενικό άξονα της στρατηγικής της για την καταπολέμηση της απάτης. Το σχέδιο δράσης της 2001-2002 προβλέπει ειδικότερα την αξιοποίηση των μηχανισμών συνεργασίας και την ε

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

νίσχυση του συστήματος συλλογής και ανάλυσης των πληροφοριών.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

8 το ζητημα της εισπραξησ απαιτησεων

Το ερωτηματολόγιο που απέστειλε η Επιτροπή στα κράτη μέλη για την εξεταζόμενη περίοδο αφορούσε ειδικότερα το θέμα της είσπραξης απαιτήσεων. Η Επιτροπή έθεσε, ιδίως, στα κράτη μέλη το ζήτημα της προτεραιότητας που δίνουν στην ικανοποίηση των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων σε περίπτωση αδυναμίας του οφειλέτη κατά την είσπραξη. Γενικά (πλην εξαιρέσεων), τα κοινοτικά οικονομικά συμφέροντα αντιμετωπίζονται επί ίσοις όροις με τα εθνικά συμφέροντα σε περίπτωση αδυναμίας του οφειλέτη και δεν δίνεται προτεραιότητα στην ικανοποίηση των κοινοτικών απαιτήσεων.

Ο ακόλουθος πίνακας παρουσιάζει τα μέτρα που ελήφθησαν από τα κράτη μέλη για τη βελτίωση των διαδικασιών είσπραξης των αδικαιολογήτως καταβληθέντων πόρων και δαπανών, καθώς και ορισμένες παρατηρήσεις γενικότερου χαρακτήρα για το θέμα αυτό.

8.1 Ίδιοι πόροι

Τρία κράτη μέλη επισημαίνουν ότι έχουν λάβει σε αυτό τον τομέα νέα μέτρα για την είσπραξη κατά την εξεταζόμενη περίοδο (DK, I, UK).

Κράτος μέλος // Μέτρα που αποσκοπούν στη βελτίωση της είσπραξης μη εισπραχθέντων πόρων και αδικαιολόγητων δαπανών

B // Ο γενικός νόμος για τους δασμούς και τους φόρους προβλέπει το δικαίωμα της κατά προτεραιότητα εκτέλεσης, την προνομιακή ικανοποίηση επί των κινητών αγαθών και τη νόμιμη υποθήκη επί όλων των ακινήτων αγαθών των οφειλετών δασμών ή ειδικών φόρων κατανάλωσης.

Σε περίπτωση αναγκαστικής εκτέλεσης των περιουσιακών στοιχείων του καταδικασθέντος ή εκούσιας πληρωμής κατ` εκτέλεση δικαστικής αποφάσεως, ο καταλογισμός των δασμών πραγματοποιείται με την εξής σειρά: πρώτον, οι εισαγωγικοί δασμοί και, δεύτερον, οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης

Οι έρευνες που διενεργούνται από τις βελγικές αρχές επέτρεψαν την είσπραξη σημαντικών ποσών.

DK // Γενικά, στη Δανία δίνεται ο ίδιος βαθμός προτεραιότητας στην ικανοποίηση των κοινοτικών απαιτήσεων όπως και στις εθνικές απαιτήσεις, σε περίπτωση είσπραξης καταχρηστικώς καταβληθέντων ποσών.

Τροποποιήθηκε ο τελωνειακός νόμος (νόμος αριθ. 228) για να ενισχυθούν οι όροι πρόσβασης στην αναβολή πληρωμής των δασμών. Οι εθνικές τελωνειακές και φορολογικές αρχές μπορούν πλέον να απαιτούν από τις επιχειρήσεις που επιθυμούν να ενταχθούν στο καθεστώς αναβολής της πληρωμής να παρέχουν κατά την εγγραφή, και σε περίπτωση μετέπειτα τροποποίησης των δεδομένων, ορισμένες οικονομικές πληροφορίες καθώς και πληροφορίες για τις προβλεπόμενες εξαγωγές.

Ανάλογοι κανόνες έχουν επίσης θεσπιστεί για τους επιχειρηματίες οι οποίοι εξάγουν εμπορεύματα που υπόκεινται σε εξαγωγικούς δασμούς.

Τέλος, είναι πλέον δυνατό να στερείται από τις επιχειρήσεις η δυνατότητα αναβολής της πληρωμής, όταν κρίνεται ότι υπάρχουν ειδικοί κίνδυνοι να μην πληρώσουν τους δασμούς και τους εισαγωγικούς δασμούς.

EL // Η νομική βάση για την ανάκτηση αποτελείται από τις διατάξεις του εθνικού τελωνειακού κώδικα και του κανονισμού 2913/92 για τη θέσπιση του κοινοτικού τελωνειακού κώδικα καθώς και του κώδικα είσπραξης των δημοσίων εσόδων. Δίνεται ίση προτεραιότητα στην ικανοποίηση των εθνικών συμφερόντων με αυτή των κοινοτικών συμφερόντων.

F // Το άρθρο 379 του γαλλικού τελωνειακού κώδικα θεσπίζει το ίδιο προνόμιο για τους δασμούς που αποτελούν τους ιδίους πόρους και τους εθνικούς φόρους που εισπράττονται κατά την εισαγωγή των εμπορευμάτων. Η διοίκηση των τελωνείων τυγχάνει προνομιακής ικανοποίησης έναντι όλων των πιστωτών

I // Το 1999, πραγματοποιήθηκε στην Ιταλία σημαντική νομοθετική μεταρρύθμιση, με στόχο να βελτιωθούν τα αποτελέσματα της είσπραξης και να ρυθμιστούν οι σχέσεις με τους παραχωρησιούχους (νόμος αριθ. 337, νομοθετικά διατάγματα αριθ. 46, 112 και 326, διυπηρεσιακό διάταγμα του Υπουργείου Οικονομικών - δημόσιου ταμείου αριθ. 321, υπουργικά υπομνήματα αριθ. 1584/VIII και αριθ. 2488/VIII)

Το 2000, με διάφορες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις επικαιροποιήθηκαν οι τρόποι είσπραξης και ανάκτησης των άμεσων εισφορών

L // Η επιθεώρηση ελέγχου, που είναι κυρίως υπεύθυνη για τον εξωτερικό έλεγχο των οικονομικών φορέων, ανέλαβε αποτελεσματική δράση για την καταπολέμηση της απάτης στον τομέα των παραδοσιακών ιδίων πόρων. Έτσι, οι εισπράξεις που πραγματοποίησε αυτή η υπηρεσία για τους ΠΙΠ ανήλθαν σε 15.510.783 LUF για το οικονομικό έτος 1999

Για τις δέκα περιπτώσεις απάτης και παρατυπιών που αναφέρονται στην ετήσια έκθεση του οικονομικού έτους 1999 για τους παραδοσιακούς ιδίους πόρους, το ποσοστό είσπραξης ανήλθε στο 100%

NL // Δεν ελήφθη κανένα μέτρο για να βελτιωθεί η είσπραξη των ιδίων πόρων. Εντούτοις, δίνεται προνομιακή μεταχείριση στις φορολογικές απαιτήσεις σε αυτό τον τομέα

A // Το ισχύον καθεστώς για την είσπραξη των απαιτήσεων είναι το καθεστώς της πτώχευσης χωρίς σειρά προτεραιότητας για την ικανοποίηση των πιστωτών. Το καθεστώς αυτό δεν παρέχει καμία προτεραιότητα στην είσπραξη των απαιτήσεων του δημοσίου, περιλαμβανομένων των απαιτήσεων της Κοινότητας

S // Το ποσοστό είσπραξης των παραδοσιακών ιδίων πόρων ανέρχεται στο 99,92%

Ο αριθμός των πόρων της κατηγορίας «B» είναι μικρός σε σχέση με άλλα κράτη μέλη

UK // Τον Απρίλιο του 2000 θεσπίστηκε η δυνατότητα εφαρμογής τόκων στις τελωνειακές απαιτήσεις

Το κεντρικό τελωνείο για την κοινοτική διαμετακόμιση έχει αναθεωρήσει τις διαδικασίες για την είσπραξη των απαιτήσεων (επείγουσα κοινοποίηση στους επιχειρηματικούς φορείς και στις εγγυήτριες επιχειρήσεις όσον αφορά τις μη εκκαθαρισθείσες πράξεις).

Από τις αρχές του 2000, η είσπραξη των τελωνειακών απαιτήσεων αποτελεί αναπόσπα-στο μέρος των τελωνειακών διαδικασιών για την είσπραξη άλλων δασμών και φόρων.

Αν και οι δασμοί και οι γεωργικές εισφορές αποτελούν απαιτήσεις για την είσπραξη των οποίων δεν δίνεται προτεραιότητα σε περίπτωση πτώχευσης του οφειλέτη, τα περισσότερα χρέη ρυθμίζονται ή παρέχεται εγγύηση γι αυτά τη στιγμή της σύναψής τους (ακόμη και πριν από αυτήν).

8.2 Γεωργικές δαπάνες

Στον τομέα της είσπραξης των γεωργικών δαπανών, δέκα κράτη μέλη έχουν λάβει διάφορα μέτρα κατά την εξεταζόμενη περίοδο (B, DK, EL, F, IRL, I, A, P, FIN, UK).

Εξάλλου, τρία κράτη μέλη ανέφεραν ότι εφαρμόζουν καθεστώς προνομιακής ικανοποίησης απαιτήσεων (EL, IRL, I).

Κράτος μέλος // Μέτρα που αποσκοπούν στη βελτίωση της είσπραξης των μη εισπραχθέντων πόρων και αδικαιολόγητων δαπανών

B // Ο βελγικός οργανισμός παρέμβασης και επιστροφών έλαβε δύο μέτρα που πρέπει να επισημανθούν:

- εφαρμογή νέου μηχανογραφημένου συστήματος (IRIS), που θα επιτρέψει την σχεδόν αυτόματη συγκέντρωση και επικαιροποίηση των δεδομένων που αφορούν προβληματικούς οφειλέτες

- δημιουργία ειδικής μονάδας για τους οφειλέτες

DK // Βελτίωση της διαχείρισης των χρεωστικών λογαριασμών που συμβάλλει στην αποτροπή των απωλειών όσον αφορά τις νέες απαιτήσεις και στην είσπραξη του μεγαλύτερου μέρους των παλαιών απαιτήσεων

Η εφαρμογή νέου συστήματος διαχείρισης των ασφαλειών και, παράλληλα, στήριξης των εξαγωγών συνέβαλε στην περαιτέρω μείωση των κινδύνων απώλειας

EL // Ο νόμος αριθ. 2520/97, που τροποποιήθηκε το 1999, εξασφαλίζει την κατά προτεραιότητα ικανοποίηση των οφειλών έναντι του κράτους και ότι τα ποσά των παρατυπιών στον γεωργικό τομέα επιστρέφονται μετά από αντιστάθμιση, προσαυξημένα με τους νόμιμους τόκους

F // Η διυπουργική επιτροπή συντονισμού των ελέγχων (CCIC - τμήμα ΕΓΤΠΕ-Εγγυήσεων) ενίσχυσε τις διαδικασίες είσπραξης στο πλαίσιο των εκ των υστέρων ελέγχων, βάσει του κανονισμού αριθ. 4045/89. Έχει δημιουργηθεί βάση δεδομένων που επικαιροποιείται κάθε τρίμηνο από τους οργανισμούς πληρωμής

// Ένα από τα εμπόδια για την ταχύτερη είσπραξη έγκειται στο γεγονός ότι, ολοένα και συχνότερα, οι δικαιούχοι ενίσχυσης προσφεύγουν στη δικαιοσύνη κατά της απόφασης επιστροφής

// Στα τέλη του 1999, αποφασίστηκε η αρχή της συγκέντρωσης στη CCIC των ανακοινώσεων που πραγματοποιούνται κατ` εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 595/91, που προηγουμένως πραγματοποιούνταν από τη Γενική Διεύθυνση Τελωνείων και Έμμεσων Φόρων

IRL // Γενικά, δίνεται η ίδια προτεραιότητα στην είσπραξη των απαιτήσεων της Κοινότητας με αυτήν που δίνεται στην είσπραξη των εθνικών απαιτήσεων.

Το 2000, διατέθηκαν συμπληρωματικοί πόροι για την είσπραξη των απαιτήσεων στο πλαίσιο του γεωργο-περιβαλλοντικού καθεστώτος και του καθεστώτος πρόωρης συνταξιοδότησης.

Το πρόγραμμα «Κατά κεφαλήν επιδότηση» προβλέπει τη δυνατότητα μείωσης των μελλοντικών πληρωμών σε έναν οφειλέτη μέχρι του ποσού των χρεών του στο πλαίσιο των διαφόρων κοινοτικών