P6_TA(2004)0100

Διαδικασία χορήγησης ασύλου και προστασία στις περιοχές καταγωγής

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την διαδικασία παροχής ασύλου και προστασίας στις περιοχές καταγωγής (2004/2121(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο περί της οργανωμένης εισόδου στην ΕΕ ατόμων που χρήζουν διεθνούς προστασίας και ενίσχυσης της δυνατότητας προστασίας των περιοχών καταγωγής — "Βελτίωση της πρόσβασης σε βιώσιμες λύσεις" (COM(2004)0410),

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: "ένα αποτελεσματικότερο κοινό ευρωπαϊκό σύστημα ασύλου: Η ενιαία διαδικασία ως επόμενη φάση" (COM(2004)0503),

- έχοντας υπόψη την Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου που εγκρίθηκε από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών στις 10 Δεκεμβρίου 1948 και, συγκεκριμένα, το άρθρο της 14,

- έχοντας υπόψη την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, που υπογράφηκε στη Ρώμη στις 4 Νοεμβρίου 1950, καθώς και τα συμπληρωματικά της πρωτόκολλα,

- έχοντας υπόψη τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης [1] που διακηρύχθηκε επίσημα στις 7 Δεκεμβρίου 2000 και, συγκεκριμένα, τα άρθρα του 1, 18 και 19,

- έχοντας υπόψη την Συνθήκη με την οποία θεσπίζεται Σύνταγμα για την Ευρώπη, που εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Συνέλευση στις 13 Ιουνίου και στις 10 Ιουλίου 2003, υποβλήθηκε στον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στη Ρώμη στις 18 Ιουλίου 2003 και εγκρίθηκε από τη συνεδρίαση της Διακυβερνητικής Διάσκεψης σε επίπεδο αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων κατά τη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 17ης και 18ης Ιουνίου 2004 και, συγκεκριμένα, τα άρθρα του II-61, II-78, II-79 και III-266,

- έχοντας υπόψη τη Σύμβαση της Γενεύης περί του καθεστώτος των προσφύγων της 28ης Ιουλίου 1951, όπως συμπληρώθηκε από το Πρωτόκολλο της Νέας Υόρκης της 31ης Ιανουαρίου 1967,

- έχοντας υπόψη την ενοποιημένη έκδοση της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση [2] και, συγκεκριμένα, το άρθρο της 2, τέταρτη παύλα και το άρθρο 6,

- έχοντας υπόψη την ενοποιημένη έκδοση της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας [3] και, συγκεκριμένα, το άρθρο της 63,

- έχοντας υπόψη το Σχέδιο Δράσης του Συμβουλίου και της Επιτροπής για την καλύτερη εφαρμογή των διατάξεων της Συνθήκης του Άμστερνταμ σχετικά με τον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης [4] και, συγκεκριμένα, τις παραγράφους του 8, 32, 33, 34, 36 και 37,

- έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Τάμπερε της 15ης και 16ης Οκτωβρίου 1999 και, συγκεκριμένα, τα συμπεράσματα των σημείων 13, 14 και 15,

- έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Λάκεν της 14ης και 15ης Δεκεμβρίου 2001 και, συγκεκριμένα, τα συμπεράσματα των σημείων 39 και 40,

- έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Σεβίλλης της 21ης και 22ας Ιουνίου 2002 και, συγκεκριμένα, τα συμπεράσματα των σημείων 26, 27, 28, 29, 33 και 34,

- έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Θεσσαλονίκης της 19ης και 20ής Ιουνίου 2003 και, συγκεκριμένα, τα συμπεράσματα των σημείων 24, 25, 26 και 27,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τη θέσπιση κοινής διαδικασίας χορήγησης ασύλου και ομοιόμορφου καθεστώτος σε όλη την Ένωση για τα άτομα στα οποία χορηγείται άσυλο (COM(2000)0755),

- έχοντας υπόψη την Ατζέντα ή το Πρόγραμμα δράσης για την Προστασία, που υιοθετήθηκε από την Εκτελεστική Επιτροπή της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες (UNHCR) το 2002 έπειτα από παγκόσμιες διαβουλεύσεις σχετικά με τη διεθνή προστασία,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την κοινή πολιτική για το άσυλο και την Ατζέντα για την Προστασία (COM(2003)0152),

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με τίτλο "Για την καθιέρωση πιο προσιτών, πιο δίκαιων και καλύτερα οργανωμένων συστημάτων χορήγησης ασύλου" (COM(2003)0315),

- έχοντας υπόψη το άρθρο 45 του Κανονισμού του,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων (A6-0051/2004),

A. επισημαίνοντας το σημείο 26 των Συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Θεσσαλονίκης, το οποίο καλεί την Επιτροπή "να διερευνήσει όλες τις παραμέτρους προκειμένου να εξασφαλίζεται πιο εύτακτη και οργανωμένη είσοδος στην ΕΕ ατόμων που χρήζουν διεθνούς προστασίας, και να εξετάσει τρόπους και μέσα για την ενίσχυση της δυνατότητας προστασίας των περιοχών καταγωγής, με σκοπό να υποβάλει στο Συμβούλιο, πριν από τον Ιούνιο του 2004, γενική έκθεση με προτάσεις για τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν, συμπεριλαμβανομένων των νομικών προεκτάσεων",

Β. εκτιμώντας ότι πρέπει να εξεταστούν από κοινού οι δύο ανακοινώσεις της Επιτροπής που αποτελούν το αντικείμενο του παρόντος ψηφίσματος, καθώς, αν και διαφέρουν ως προς την σκοπιμότητά τους, αποτελούν την απάντηση της Επιτροπής στα σημεία αριθ. 26 και 27, αντιστοίχως, των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Θεσσαλονίκης και θέτουν τα θεμέλια και τους βασικούς στόχους μιας πιθανής νέας προσέγγισης καλύτερα οργανωμένων, πιο προσιτών και πιο δίκαιων συστημάτων ασύλου, με τη διερεύνηση νέων τρόπων επίτευξης της σταδιακής προσέγγισης που καθορίστηκε στο Τάμπερε,

Γ. εκτιμώντας ότι η σύμβαση της Γενεύης και η διεθνής υποχρέωση παροχής φιλοξενίας σε κάθε άτομο που ζητεί άσυλο στα σύνορα πρέπει να παραμείνουν ο κανόνας,

Δ. εκτιμώντας την ανάγκη για τη σύναψη συμφωνιών μεταξύ της ΕΕ και τρίτων χωρών προκειμένου να βελτιώνεται η πρόσβαση σε βιώσιμες λύσεις για πρόσφυγες ή άτομα που χρειάζονται προστασία ή πολιτικό άσυλο με βάση την αρχή της κοινής ευθύνης,

E. εκτιμώντας ότι οι παρατεινόμενες καταστάσεις σε ό,τι αφορά τους πρόσφυγες και μακροσκελείς διαδικασίες για την αίτηση και παροχή ασύλου ενδέχεται να υπονομεύσει την προσωπική ασφάλεια γνήσιων προσφύγων, ειδικά σε καταστάσεις κρίσεων, και να τους εξωθήσει να καταφύγουν σε παράνομα μέσα ταξιδιού,

1. παροτρύνει την ΕΕ και τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν ότι όσοι χρήζουν προστασίας θα μπορούν να εισέρχονται με ασφάλεια στην ΕΕ και οι διεκδικήσεις τους θα τυγχάνουν της δέουσας μεταχείρισης, καθώς και να εξασφαλίσουν ότι θα τηρούνται αυστηρά τα διεθνή πρότυπα στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του δικαίου των προσφύγων και ιδίως η αρχή της μη επαναπροώθησης (δηλαδή ότι τα κράτη πρέπει να επιτρέπουν καλόπιστα την είσοδο στους αιτούντες άσυλο)·

2. εκφράζει τη δυσαρέσκειά του για το γεγονός ότι η υιοθέτηση του νομοθετικού προγράμματος για το πρώτο στάδιο ενός κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου, που καθορίστηκε στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Τάμπερε, έχει σημειώσει καθυστέρηση, ότι η εναρμόνιση βασίζεται στον ελάχιστο κοινό παρανομαστή των κρατών μελών και ότι το Συμβούλιο δεν κατάφερε έως την 29η Απριλίου 2004 να καταλήξει σε πολιτική συμφωνία επί της προτάσεως οδηγίας σχετικά με ελάχιστες προδιαγραφές για τις διαδικασίες με τις οποίες τα κράτη μέλη αναγνωρίζουν και ανακαλούν την κατάσταση του πρόσφυγα [5]·

3. ευχαριστεί την Επιτροπή για την υποβολή του εγγράφου COM(2004)0410, στο οποίο προτείνει, επιπροσθέτως της ισχύουσας ευρωπαϊκής κοινής πολιτικής ασύλου, μέτρα τόσο για την εξασφάλιση εύρυθμης και καλύτερα οργανωμένης εισόδου στην ΕΕ ατόμων που χρήζουν διεθνούς προστασίας όσο και μέτρα που ενισχύουν τη δυνατότητα προστασίας στις περιοχές καταγωγής·

4. ζητεί, εκτιμώντας ότι η σωστή εστίαση των ζητημάτων ασύλου απαιτεί την επακριβή γνώση των χαρακτηριστικών και των διαστάσεών τους στα διάφορα κράτη μέλη, να διαθέτει η Ευρωπαϊκή Ένωση τις δικές της πηγές πληροφοριών σε θέματα μεταναστευτικών ροών, και γι' αυτό θεωρεί απαραίτητη την ενίσχυση του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Μετανάστευσης, ως μέσου για να οργανωθούν συγκεντρωτικά οι στατιστικές που αφορούν το άσυλο στην Ευρωπαϊκή Ένωση·

5. πιστεύει ότι μένουν ακόμη πολλά πράγματα να γίνουν προκειμένου να διαφυλαχθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση ως ένας ενιαίος χώρος ασύλου και να διασφαλισθεί ότι οι πολίτες μας θα έχουν εμπιστοσύνη σε ένα σύστημα που θα λειτουργεί δίκαια, αποτελεσματικά και χωρίς καθυστερήσεις, και προσφέροντας προστασία σε όσους την χρειάζονται και αντιμετωπίζοντας καταλλήλως όσους δεν χρειάζονται προστασία·

6. θεωρεί ότι η μόνο μερική ακόμη εφαρμογή του πρώτου σταδίου της ευρωπαϊκής κοινής πολιτικής ασύλου παρουσιάζει σοβαρές διαρθρωτικές ανεπάρκειες, που απειλούν την ανθρωπιστική παράδοση της Ευρώπης, και ότι για να βελτιωθεί η διαχείριση του ασύλου στο πλαίσιο της διευρυμένης Ευρώπης, είναι απαραίτητο να επιτευχθούν, μέσω σταδιακής εφαρμογής, οι εξής στόχοι που περισσότερο θα συμπληρώνουν παρά θα υποκαθιστούν την ευρωπαϊκή κοινή πολιτική ασύλου που καθορίστηκε στο Τάμπερε· οι στόχοι αυτοί είναι οι εξής:

α) η βελτίωση της ποιότητας της λήψης αποφάσεων που αφορούν τη χορήγηση ασύλου στην Ευρωπαϊκή Ένωση,

β) η ανάληψη κεντρικού ρόλου στην οικοδόμηση ικανοτήτων και προκειμένου να βοηθηθούν οι χώρες να προσφέρουν αποτελεσματική προστασία στους αιτούντες άσυλο και τους πρόσφυγες, στο πλαίσιο των διεθνών προδιαγραφών που ισχύουν για τα ανθρώπινα δικαιώματα,

γ) η διεκπεραίωση των αιτήσεων παροχής προστασίας όσο το δυνατόν εγγύτερα στις σχετικές ανάγκες και η ρύθμιση της ασφαλούς πρόσβασης στην Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω της τακτικής και οργανωμένης εισόδου για ορισμένα από τα πρόσωπα που χρήζουν διεθνούς προστασίας,

δ) η αρχή της αλληλεγγύης και της δίκαιης κατανομής των ευθυνών,

ε) η ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης με σκοπό την καθιέρωση, στον τομέα του ασύλου και των εκτελεστών διαδικασιών επαναπατρισμού και μιας έγκαιρης και αποτελεσματικής διαδικασίας λήψης αποφάσεων·

7. τονίζει την αναγκαιότητα συνεργασίας τρίτων χωρών με την ΕΕ για μία περιεκτική και ισορροπημένη κοινοτική πολιτική στον τομέα της μετανάστευσης και της παροχής ασύλου· θεωρεί ότι η σύμπραξη με τρίτες χώρες μπορεί να επιτελεσθεί μέσω των υφισταμένων μέσων, όπως η Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας και τα εκκρεμή σχέδια δράσης για τις επιμέρους χώρες, που θα έχουν σχεδιασθεί με ευέλικτο και ιδιαίτερο για την περίπτωση τρόπο, καθώς και άλλα κοινοτικά προγράμματα — η βοήθεια σε εκτοπισμένους πληθυσμούς στην Ασία και τη Λατινική Αμερική [6], καθώς και τα προγράμματα MEDA [7], CARDS [8], EDF [9] και Aeneas [10]·

8. έχει την πεποίθηση ότι ένα από τα μέσα με τα οποία μπορεί να εξασφαλισθεί τακτικότερη και καλύτερα οργανωμένη είσοδος στην Ευρωπαϊκή Ένωση των ατόμων που χρήζουν διεθνούς προστασίας θα μπορούσε να συνίσταται σε ένα πανευρωπαϊκό σύστημα επανεγκατάστασης, θεμελιωμένο στο σεβασμό της βούλησης του ατόμου και στην ελεύθερη συμμετοχή των κρατών μελών στο σύστημα, σύμφωνα με το οποίο τα άτομα αυτά θα μεταφέρονται από μία πρώτη χώρα υποδοχής σε ένα κράτος μέλος, όπου θα έχουν εγγυημένη προστασία και προοπτικές ενσωμάτωσης και αυτονομίας, ενώ η Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους πρόσφυγες (UNHCR) θα συμμετέχει στην επιλογή και την προώθηση ειδικών περιπτώσεων· ζητεί προς το σκοπό αυτό από την Ευρωπαϊκή Ένωση να επεξεργαστεί το κατάλληλο νομικό κείμενο που θα διασφαλίζει την ταχεία έναρξη εφαρμογής αυτού του συστήματος·

9. απορρίπτει την "υπεράκτια εξαγωγή" της διαδικασίας υποβολής αιτήσεων ασύλου δια της αποστολής των αιτούντων άσυλο σε τρίτες χώρες, αν μη τι άλλο διότι κάτι τέτοιο θα καθιστούσε δυσκολότερη την διαδικασία επανυποβολής και θα αφαιρούσε κάθε δημοκρατικό έλεγχο·

10. θεωρεί ότι ο μηχανισμός της επανεγκατάστασης προσφέρει δυνατότητα άμεσης προστασίας χωρίς να χρειάζεται να γίνονται οι πρόσφυγες θύματα δικτύων λαθρομετανάστευσης και σωματεμπορίας ή να πρέπει να περιμένουν μερικές φορές για αρκετά χρόνια προτού τους αναγνωρισθεί η ιδιότητα του πρόσφυγα·

11. θεωρεί ότι το πρόγραμμα επανεγκατάστασης είναι ένας μηχανισμός που αποσκοπεί στην κάλυψη των ειδικών αναγκών προστασίας των προσφύγων εκείνων των οποίων η ζωή, η ελευθερία, η ασφάλεια, η υγεία και τα θεμελιώδη δικαιώματα κινδυνεύουν στη χώρα στην οποία κατέφυγαν·

12. φρονεί ότι στο πλαίσιο των μηχανισμών μετεγκατάστασης πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή σε όσους θεωρούνται πλέον ευάλωτοι και έχοντες χρεία ασύλου, όπως π.χ. στα θύματα βιασμού και σεξουαλικής παρενόχλησης, στις εγκύους, στους ανήλικους που δεν συνοδεύονται, στα άτομα με ειδικές ανάγκες στους ακτιβιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ·ή στους διωκόμενους για πολιτικούς λόγους· για την εξέταση των μεμονωμένων καταστάσεων χρειάζονται ευελιξία και εξατομίκευση και αυτή η προσέγγιση θα αποτελούσε πραγματική προστιθέμενη αξία σε επίπεδο ΕΕ·

13. θεωρεί ότι η δημιουργία κέντρων συγκράτησης υποψηφίων μεταναστών στην τελική χώρα διέλευσης δεν μπορεί να εξετασθεί ως βιώσιμη λύση στην περιοχή, ούτε ως καταφύγιο για όσους χρειάζονται διεθνή προστασία, διότι πιστεύει όντως ότι, αν και η δημιουργία τέτοιων κέντρων θα μπορούσε να φανεί ως μεσοπρόθεσμη λύση απέναντι σε κάποιες μεταναστευτικές πιέσεις, εντούτοις δημιουργεί πολλά ερωτηματικά ως προς τη δυνατότητα τήρησης των διεθνών υποχρεώσεων επί θεμάτων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αν μη τι άλλο λόγω των πολύ φτωχών επιδόσεων που τα καθεστώτα πολλών από αυτές τις χώρες διέλευσης έχουν στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων·

14. ευελπιστεί ότι τα εν λόγω προγράμματα μετεγκατάστασης, εφόσον τυγχάνουν κατάλληλης διαχείρισης και χρηματοδοτούνται επαρκώς, μπορούν να συμβάλουν στη διασφάλιση της κατανόησης του κοινού για τους πρόσφυγες και τους λόγους που τους ωθούν να αναζητούν προστασία στις χώρες που δέχονται αυτούς τους πρόσφυγες και άλλα άτομα που χρήζουν διεθνούς προστασίας και ότι μπορούν να βελτιώσουν την αποτελεσματικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον αγώνα κατά της παράνομης διακίνησης προσώπων·

15. φρονεί ότι η ενεργός καλλιέργεια αυτής της κατανόησης αποτελεί ουσιαστική προϋπόθεση για την καταπολέμηση κάθε μορφής διακρίσεων, ρατσισμού και ξενοφοβίας εντός της ΕΕ·

16. καλεί την ΕΕ να επιδείξει, με τρόπο ορατό και συνεπή, την ετοιμότητά της να βοηθήσει τρίτες χώρες στις περιοχές καταγωγής προκειμένου να αυξηθούν οι δυνατότητές τους για την παροχή προστασίας σύμφωνα με την πρωτοβουλία Convention Plus του Ύπατου Αρμοστή των Ηνωμένων Εθνών για τους πρόσφυγες, καθώς και άλλες συστάσεις και να αποκλείσει τη δυνατότητα χρηματοδότησης στρατοπέδων ή οιουδήποτε κέντρου που περιορίζει την προσωπική ελευθερία όσων ζητούν άσυλο·

17. φρονεί ότι οι πρόσθετοι πόροι που χρειάζονται για τη βελτίωση της υποστήριξης στην περιοχή καταγωγής πρέπει να προέρχονται από πρόσθετες πιστώσεις κατανεμημένες και συντονισμένες μέσω υπαρχόντων κονδυλίων του προϋπολογισμού και όχι από ανακατανομή του σημερινού προϋπολογισμού βοήθειας και ανάπτυξης· πιστεύει ότι τούτο θα πρέπει να ληφθεί υπόψη στο πλαίσιο των συζητήσεων για τις Δημοσιονομικές Προοπτικές· επίσης θα χρειαστεί πρόσθετη και συντονισμένη χρηματοδότηση της ΥΑΗΕΠ, με δεδομένο τον ρόλο που θα κληθεί ενδεχομένως να διαδραματίσει σε αυτή την διαδικασία·

18. καλεί την ΕΕ να διασφαλίσει ότι τα αναγκαία δημοσιονομικά μέσα, εκτός από εκείνα που ήδη προβλέπονται για αναπτυξιακή βοήθεια προς τρίτες χώρες, θα είναι διαθέσιμα για να ενισχυθούν οι οικονομικές και θεσμικές δυνατότητες προστασίας προσφύγων σε αναπτυσσόμενες χώρες υπό την προϋπόθεση ότι τα μέσα αυτά δεν χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία στρατοπέδων ή οιουδήποτε άλλου κέντρου που περιορίζει την προσωπική ελευθερία όσων ζητούν άσυλο·

19. κρίνει αναγκαία την ύπαρξη σαφών κατευθυντήριων γραμμών όσον αφορά την ευθύνη και τη λογοδοσία των ενδιαφερόμενων υπηρεσιών·

20. φρονεί ότι μια κοινή πολιτική εξωτερικών και ασφάλειας που θα παρέχει κίνητρα ώστε η Ευρωπαϊκή Ένωση να ασχοληθεί κατά προτεραιότητα με την πρόληψη των συγκρούσεων και την επίλυση εκείνων που ήδη χρονολογούνται από παλιά, είναι θεμελιώδους σημασίας προκειμένου να βοηθηθούν όσοι αναζητούν προστασία· για τον λόγο αυτό, χαιρετίζει τις προτάσεις της Επιτροπής για θέσπιση κοινοτικών Περιφερειακών Προγραμμάτων Προστασίας και ζητεί να κληθεί να συμμετάσχει στην ανάπτυξή τους καθώς και στην αναγκαία αξιολόγηση και στον έλεγχο της υλοποίησής τους·

21. θεωρεί ότι αυτά τα Προγράμματα Προστασίας πρέπει να περιέχουν διασφαλίσεις για τυχόν πρόωρο επαναπατρισμό προσφύγων, με βάση την αρχή της ασφαλούς τρίτης χώρας·

22. καλεί την Ένωση, για τον σκοπό της αντιμετώπισης των περιπτώσεων ατόμων που χρήζουν άμεσης και επείγουσας προστασίας, να εξετάσει τα υπάρχοντα προβλήματα των διαδικασιών προστατευόμενης εισόδου, εφόσον έχουν αναφερθεί καταχρήσεις από κράτη μέλη, να διερευνήσει περαιτέρω τη δυνατότητα ενός νομικού μέσου που θα καθορίζει και θα θεσπίζει τα στοιχεία ενός συστήματος ΔΠΕ, το οποίο θα επιτρέπει στους υπηκόους τρίτων χωρών να υποβάλλουν αίτηση χορήγησης ασύλου ή άλλης μορφής διεθνούς προστασίας σε δυνητικό κράτος μέλος υποδοχής, αλλά εκτός της επικράτειάς του, και να λαμβάνουν προσωρινή ή οριστική άδεια εισόδου·

23. τονίζει ότι η ενίσχυση των δυνατοτήτων προστασίας στις περιοχές καταγωγής και η δημιουργία διαδικασιών προστατευόμενης εισόδου οδηγεί στη διασφάλιση ενός μεθοδικού και προσδοκώμενου τρόπου εισόδου στην ΕΕ, με περαιτέρω διατήρηση του υφισταμένου δικαιώματος υποβολής αίτησης για παροχή ασύλου σε περίπτωση αυθόρμητης άφιξης σε ένα κράτος μέλος της ΕΕ·

24. τονίζει τη σημασία του επιμερισμού των ευθυνών για τη διαχείριση των προσφύγων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των τρίτων χωρών και, ειδικότερα, των πρώτων χωρών παροχής ασύλου και την ανάγκη πιο αποτελεσματικής συνεργασίας για την ενίσχυση της δυνατότητας προστασίας των χωρών που υποδέχονται πρόσφυγες, προκειμένου να μπορέσουν να καταστούν σταθερές πάροχοι πραγματικής προστασίας·

25. πιστεύει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα έπρεπε να είναι καλύτερα προετοιμασμένη για την παροχή επείγουσας βοήθειας στις χώρες που γειτνιάζουν με κράτη που αντιμετωπίζουν κρίση, προκειμένου να τα βοηθήσει να αντιμετωπίσουν ξαφνικά και πολυάριθμα μεταναστευτικά ρεύματα συνεπεία καταστάσεων κρίσεων, σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα·

26. αναγνωρίζει την αξία της υποστήριξης των χωρών που δέχονται την πλειοψηφία όσων αναζητούν άσυλο και θεωρεί σημαντικό οι συνθήκες που παρέχονται σε αυτές τις χώρες να συμπίπτουν τουλάχιστον με αυτές που περιγράφει η Επιτροπή στα σημεία (α) έως (ε) της παραγράφου 45 του (COM(2004)0410)·

27. πιστεύει ότι η υποστήριξη αυτή στις περιοχές καταγωγής συμπληρώνει μια κοινή διαδικασία χορήγησης ασύλου εντός της ΕΕ, ότι βασίζεται σε υψηλά πρότυπα παροχής και ότι στο πλαίσιό της αναγνωρίζονται πλήρως οι διεθνείς υποχρεώσεις μας και ως εκ τούτου τονίζει ότι η εν λόγω υποστήριξη δεν μπορεί να υποκαταστήσει αυτήν τη διαδικασία εντός της ΕΕ·

28. φρονεί ότι η επένδυση σε βιώσιμες λύσεις θα απαιτήσει εκτεταμένο συντονισμό μεταξύ των διαφόρων τμημάτων και υπηρεσιών της Επιτροπής ιδίως στους τομείς της ανάπτυξης, της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων, του εμπορίου και των εξωτερικών υποθέσεων· πιστεύει ότι η Επιτροπή θα πρέπει να ανακοινώσει τις προτάσεις της σχετικά με αυτήν τη συνεργασία στο Κοινοβούλιο το συντομότερο δυνατό και να υποβάλει τακτικά εκθέσεις στο Κοινοβούλιο σχετικά με την πρόοδο αυτής της συνεργασίας·

29. εκφράζει την ικανοποίησή του για την υποβολή του εγγράφου (COM(2004)0503), στόχος του οποίου είναι η ανάπτυξη της διαδικασίας η οποία θα εξάλειφε το κενό προστασίας και θα οδηγούσε στην αποτελεσματική εφαρμογή του πρώτου σταδίου της κοινής πολιτικής ασύλου·

30. χαιρετίζει την πρόταση βελτίωσης της διαδικασίας αξιολόγησης, ώστε να συμπεριλάβει όλες τις συναφείς πληροφορίες, τονίζει όμως ότι τούτο πρέπει να περιλαμβάνει αξιοποίηση όλων των πληροφοριών που αφορούν τη χώρα από ποικίλες πηγές, κατάρτιση υψηλής ποιότητας για όσους αποφασίζουν σχετικά με τις αιτήσεις και πλήρη νομική εκπροσώπηση των αιτούντων, παροχή πληροφοριών σε γλώσσα την οποία κατανοεί ο αιτών και το δικαίωμα άσκησης προσφυγής στη χώρα·

31. προτείνει, για τη μελλοντική βελτίωση της ποιότητας της διαδικασίας λήψης αποφάσεων σχετικά με την χορήγηση ασύλου, τη θέσπιση συστημάτων παρακολούθησης της έκβασης των περιπτώσεων όσων υποχρεώθηκαν να επιστρέψουν στη χώρα καταγωγής τους όταν το αίτημά τους κρίθηκε αβάσιμο, με στόχο να αξιολογηθεί εάν ελήφθησαν οι ορθές αποφάσεις·

32. τονίζει την ανάγκη επεξεργασίας εναρμονισμένων προσεγγίσεων, γενικών σχεδίων δράσης και ειδικών συμφωνιών ικανών να διατυπώσουν και να διασφαλίσουν αποτελεσματικές απαντήσεις στο θέμα της προστασίας των προσφύγων και/ή ικανών να προσφέρουν βιώσιμες λύσεις στις χώρες καταγωγής, στρατηγικές που να λαμβάνουν υπόψη τους τις καλύτερες δυνατές πρακτικές διαχείρισης των διοικητικών πράξεων και που να επιτρέπουν την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τις χώρες καταγωγής και προέλευσης·

33. υποστηρίζει την πρόταση για ενιαία διαδικασία σχετικά με τη διεθνή προστασία, καθώς έχει την πεποίθηση ότι η διαχείριση της εν λόγω διαδικασίας από μία ενιαία αρμόδια αρχή θα καταστήσει τη διαδικασία ταχύτερη και αποτελεσματικότερη και θα παρέχει καλύτερες εγγυήσεις στα άτομα που ζητούν προστασία, καθώς η ενιαία αρχή θα αξιολογεί τις ανάγκες διεθνούς προστασίας του αιτούντος, προκειμένου είτε να του χορηγήσει το καθεστώς του πρόσφυγα ή επικουρική προστασία είτε, εάν κρίνει σκόπιμο, να απορρίψει την αίτησή του·

34. ζητεί επίσης να αποκτήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση μια συντομευμένη διαδικασία χορήγησης ασύλου, διάρκειας μέχρι έξι μηνών, που θα επιτρέπει την επιτάχυνση της διεκπεραίωσης των αιτήσεων που δεν είναι θεμελιωμένες, ώστε έτσι να διεκπεραιώνονται ταχύτερα και αποτελεσματικότερα και όσες αιτήσεις πράγματι πληρούν τις απαιτήσεις για την χορήγηση ασύλου·

35. ζητεί, σε περίπτωση άρνησης χορήγησης οποιουδήποτε είδους καθεστώτος διεθνούς προστασίας, λόγω έλλειψης των απαιτούμενων προϋποθέσεων, να αιτιολογείται δεόντως η δυσμενής απόφαση και να κοινοποιείται γραπτώς σε πιστοποιημένο έγγραφο σε γλώσσα την οποία κατανοεί ο αιτών·

36. παροτρύνει την Επιτροπή και το Συμβούλιο να αναστρέψουν την πολιτική επιστροφής και επανεισδοχής που προλειαίνει το έδαφος για τη δημιουργία ευρωπαϊκών πτήσεων charter με στόχο την αποστολή των μεταναστών στις χώρες καταγωγής τους·

37. έχει την πεποίθηση ότι η ενιαία διαδικασία δεν θα επηρεάσει αρνητικά το καθεστώς των προσφύγων όπως αυτό προβλέπεται από τη Σύμβαση της Γενεύης του 1951, εάν η αίτηση εξετάζεται από την ίδια αρχή με καθορισμένη σειρά: πρώτον, η αίτηση εξετάζεται με βάση τους λόγους προστασίας που καθορίζονται στη Σύμβαση της Γενεύης και, σε περίπτωση που αυτοί δεν ισχύουν, θα εξετάζεται εάν συντρέχουν οι λόγοι που δικαιολογούν τη χορήγηση επικουρικής προστασίας·

38. εκφράζει τη βαθιά του ανησυχία για τη σοβαρή κατάσταση που αναπόφευκτα θα προκύψει στο μέλλον, εάν, αφενός, τα κράτη μέλη υποχρεωθούν να εφαρμόσουν την οδηγία του Συμβουλίου 2004/83/ΕΚ [11] της 29ης Απριλίου 2004, για θέσπιση ελάχιστων απαιτήσεων για την αναγνώριση και το καθεστώς των υπηκόων τρίτων χωρών ή των απάτριδων ως προσφύγων ή ως προσώπων που χρήζουν διεθνούς προστασίας για άλλους λόγους, το πεδίο εφαρμογής της οποίας καλύπτει αμφότερους τους τύπους διεθνούς προστασίας (πρόσφυγες και επικουρική προστασία), ενώ, αφετέρου, το πεδίο εφαρμογής της μελλοντικής οδηγίας σχετικά με τα ελάχιστα πρότυπα των διαδικασιών αναγνώρισης ή ανάκλησης της κατάστασης του πρόσφυγα στα κράτη μέλη περιορίζεται στην εξέταση των αιτήσεων για διεθνή προστασία βάσει των λόγων που απαριθμούνται στη Σύμβαση της Γενεύης του 1951 και στο Πρωτόκολλο του 1967, αφού οι αιτήσεις για επικουρική προστασία δεν εντάσσονται στο πεδίο εφαρμογής του·

39. καλεί την Ευρωπαϊκή Ένωση να λάβει τα κατάλληλα μέτρα προκειμένου να διασφαλίσει την επέκταση του πεδίου εφαρμογής της οδηγίας σχετικά με τα ελάχιστα πρότυπα των διαδικασιών αναγνώρισης ή ανάκλησης της κατάστασης του πρόσφυγα στα κράτη μέλη και στις περιπτώσεις επικουρικής προστασίας, έτσι ώστε να παρέχονται σε όλους οι ίδιες διαδικαστικές εγγυήσεις σε όλα τα κράτη μέλη κατά την εξέταση των αιτήσεών τους για διεθνή προστασία, καθώς και οι ίδιες δυνατότητες να υπερασπίζονται τον εαυτό τους και να ασκούν το δικαίωμά τους για προσφυγή κατά των αποφάσεων που θεωρούν παράνομες· οι προσφυγές αυτές θα πρέπει να έχουν ως αποτέλεσμα την αναστολή της απόφασης·

40. έχει την πεποίθηση ότι, εάν η οδηγία σχετικά με τα ελάχιστα πρότυπα των διαδικασιών αναγνώρισης ή ανάκλησης της κατάστασης του πρόσφυγα στα κράτη μέλη δεν επεκταθεί στις περιπτώσεις που δικαιολογούν αιτήσεις επικουρικής προστασίας, θα δημιουργηθεί αδικαιολόγητο νομικό κενό στον τομέα της προστασίας, με συνέπειες που θα καταστούν ακόμη πιο σοβαρές λόγω του γεγονότος πως, όταν τα κράτη μέλη χορηγούν διεθνή προστασία, το πράττουν με βάση τους λόγους της επικουρικής προστασίας και όχι εκείνους που δικαιολογούν την εφαρμογή της Σύμβασης της Γενεύης για το καθεστώς των προσφύγων·

41. ζητεί να δηλώσει το Συμβούλιο επειγόντως πότε θα ζητηθεί εκ νέου η γνωμοδότηση του Κοινοβουλίου επί της οδηγίας της σχετικής με τα ελάχιστα πρότυπα των διαδικασιών αναγνώρισης ή ανάκλησης της κατάστασης του πρόσφυγα στα κράτη μέλη και οποιονδήποτε ελάχιστο ενιαίο κατάλογο ασφαλών χωρών καταγωγής·

42. υποστηρίζει ότι, αμέσως μετά το προπαρασκευαστικό στάδιο, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να υιοθετήσει τα νομοθετικά μέτρα που απαιτούνται για την έγκριση ολόκληρης της νομοθετικής δέσμης μέτρων που προβλέπεται από τη Συνθήκη του Άμστερνταμ και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Τάμπερε, για τη δημιουργία της πρώτης φάσης μιας ευρωπαϊκής κοινής πολιτικής ασύλου, προκειμένου να διασφαλιστεί η δίκαιη και αποτελεσματική εφαρμογή μιας ενιαίας διαδικασίας διεθνούς προστασίας σε όλα τα κράτη μέλη·

43. θεωρεί ότι δεν υπάρχει λόγος να μεταβιβασθεί η ευθύνη της λήψης αποφάσεων επί των αιτήσεων χορήγησης ασύλου από τα κράτη μέλη προς μια κεντρική Ευρωπαϊκή αρχή ή προς συγκεκριμένα ευρωπαϊκά κέντρα διεκπεραίωσης των αιτήσεων ασύλου, λόγω των σχετικών νομικών, πρακτικών και πολιτικών δυσχερειών·

44. πιστεύει ότι η ενσωμάτωση αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο οποιουδήποτε αποτελεσματικού συστήματος χορήγησης ασύλου και οποιουδήποτε ευρύτερου Ευρωπαϊκού συστήματος επανεγκατάστασης και ότι αποτελεί αμφίδρομη διεργασία που απαιτεί τη συμμετοχή τόσο του αιτούντος άσυλο και/ή πρόσφυγα όσο και της κοινωνίας που τον φιλοξενεί·

45. πιστεύει ότι οποιαδήποτε αποτελεσματική Ευρωπαϊκή πολιτική επί θεμάτων ασύλου θα πρέπει να στηρίζεται σε μια κοινή ανάλυση περί των μεταναστευτικών φαινομένων και ότι είναι σημαντική η συγκέντρωση, ανταλλαγή και χρήση ενημερωμένων πληροφοριών και δεδομένων σχετικών με όλες τις αξιόλογες εξελίξεις στο θέμα της μετανάστευσης·

46. επικροτεί τη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Ταμείου Προσφύγων για την περίοδο 2005-2010 και τονίζει την επείγουσα ανάγκη να διατηρήσουν τα κράτη μέλη τα κατάλληλα συστήματα ασύλου και τις κατάλληλες εγκαταστάσεις υποδοχής, μέχρις ότου θεσπισθεί η κοινή διαδικασία χορήγησης ασύλου·

47. πιστεύει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να πράξει περισσότερα προκειμένου να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις που θα δώσουν τη δυνατότητα στους αιτούντες άσυλο και στους πρόσφυγες να προχωρούν στον εκούσιο επαναπατρισμό τους υπό ασφαλείς, αξιοπρεπείς και βιώσιμες συνθήκες·

48. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.

[1] ΕΕ C 364 της 18.12.2000.

[2] ΕΕ C 325 της 24.12.2002, σ. 5.

[3] ΕΕ C 325 της 24.12.2002, σ. 33.

[4] ΕΕ C 19 της 23.1.1999, σ. 1.

[5] EE C 291 E της 26.11.2002, σ. 143.

[6] ΕΕ L 287 της 31.10.2001, σ. 3.

[7] ΕΕ L 189 της 30.7.1996, σ. 1.

[8] ΕΕ L 306 της 7.12.2000, σ. 1.

[9] ΕΕ L 83 της 1.4.2003, σ. 1.

[10] ΕΕ L 80 της 18.3.2004, σ. 1.

[11] ΕΕ L 304 της 30.9.2004, σ. 12.

--------------------------------------------------