Κοινή θέση (ΕΚ) αριθ. 18/2003

που καθορίσθηκε από το Συμβούλιο στις 6 Μαρτίου 2003

για την έκδοση της οδηγίας 2003/.../ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της..., για την τροποποίηση της οδηγίας 94/62/ΕΚ για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας

(2003/C 107 E/02)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 95 παράγραφος 1,

την πρόταση της Επιτροπής(1),

τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής(2),

Αποφασίζοντας με τη διαδικασία του άρθρου 251 της συνθήκης(3),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Σύμφωνα με την οδηγία 94/62/ΕΚ(4), το Συμβούλιο καλείται, όχι αργότερα από έξι μήνες πριν από το τέλος της πρώτης πενταετούς φάσης που άρχισε από την ημερομηνία από την οποία θα έπρεπε να έχει τεθεί σε εφαρμογή η εν λόγω οδηγία στο εθνικό δίκαιο, να καθορίσει στόχους για την επόμενη πενταετή φάση.

(2) Ο ορισμός της "συσκευασίας", όπως θεσπίστηκε από την οδηγία 94/62/ΕΚ θα πρέπει να αποσαφηνισθεί περαιτέρω, μέσω της εισαγωγής ορισμένων κριτηρίων και ενός παραρτήματος που περιλαμβάνει επεξηγηματικά παραδείγματα. Προκειμένου να επιτευχθούν οι φιλόδοξοι στόχοι ανακύκλωσης, είναι απαραίτητο να ενθαρρυνθεί η ανάπτυξη καινοτόμων και βιώσιμων διαδικασιών ανακύκλωσης λόγου χάρη για τη χημική ανακύκλωση των πλαστικών.

(3) Οι στόχοι ανακύκλωσης για κάθε επιμέρους υλικό των απορριμμάτων θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις αξιολογήσεις του κύκλου ζωής καθώς και την ανάλυση κόστους-οφέλους, που έχουν δείξει σαφείς διαφορές, τόσο στο κόστος, όσο και στα οφέλη της ανακύκλωσης των διαφόρων υλικών συσκευασίας, και θα πρέπει να βελτιώσουν τη συνοχή της εσωτερικής αγοράς όσον αφορά την ανακύκλωση των εν λόγω υλικών.

(4) Θα πρέπει να αυξηθούν περαιτέρω η ανάκτηση και η ανακύκλωση απορριμμάτων συσκευασιών, ώστε να μειωθούν οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις τους.

(5) Σε ορισμένα κράτη μέλη, στα οποία, λόγω ειδικών περιστάσεων, επετράπη να αναβάλουν την καθορισμένη ημερομηνία για την επίτευξη των στόχων ανακύκλωσης και ανάκτησης που ορίζονται στην οδηγία 94/62/ΕΚ, θα πρέπει να επιτραπεί περαιτέρω, αλλά περιορισμένη, αναβολή.

(6) Η διαχείριση των συσκευασιών και των απορριμμάτων συσκευασίας απαιτεί τη θέσπιση από τα κράτη μέλη συστημάτων επιστροφής, συλλογής και ανάκτησης. Τα συστήματα αυτά θα πρέπει να επιτρέπουν τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων μερών και να σχεδιάζονται κατά τρόπον ώστε να αποφεύγονται οι διακρίσεις σε βάρος εισαγομένων προϊόντων και οι φραγμοί στο εμπόριο ή οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και να εξασφαλίζουν τη μεγαλύτερη δυνατή επιστροφή συσκευασιών και απορριμμάτων συσκευασίας, σύμφωνα με τη συνθήκη. Οι παράγοντες στην αλυσίδα συσκευασίας στο σύνολό τους θα πρέπει να αναλαμβάνουν την ευθύνη που τους αναλογεί προκειμένου να εξασφαλισθεί ο μέγιστος δυνατός περιορισμός της περιβαλλοντικής επίπτωσης της συσκευασίας και των απορριμμάτων συσκευασίας καθ' όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής της.

(7) Απαιτούνται δεδομένα κοινοτικής εμβέλειας σχετικά με τη συσκευασία και τα απορρίμματα συσκευασίας, συμπεριλαμβανομένων των απορριμμάτων που εξάγονται εκτός της Κοινότητας προς ανακύκλωση και ανάκτηση, προκειμένου να παρακολουθείται η υλοποίηση των στόχων της παρούσας οδηγίας. Αυτό απαιτεί μια εναρμονισμένη τεχνική υποβολής εκθέσεων καθώς και σαφείς κατευθυντήριες γραμμές προς τους παρόχους δεδομένων.

(8) Η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει και να υποβάλει έκθεση σχετικά με την εφαρμογή και τον αντίκτυπο της παρούσας οδηγίας αφενός στο περιβάλλον και αφετέρου στην εσωτερική αγορά. Η έκθεση αυτή θα πρέπει να καλύπτει επίσης τα ζητήματα των βασικών απαιτήσεων, των μέτρων πρόληψης της δημιουργίας απορριμμάτων, ενός πιθανού δείκτη συσκευασίας, των σχεδίων πρόληψης της δημιουργίας απορριμμάτων, της επαναχρησιμοποίησης, της ευθύνης του παραγωγού και των βαρέων μετάλλων. Επίσης, η έκθεση θα πρέπει, εάν χρειασθεί, να συνοδεύεται από προτάσεις αναθεώρησης.

(9) Τα κράτη μέλη θα πρέπει να προωθούν σχετικές εκστρατείες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των καταναλωτών.

(10) Πέραν των στόχων της παρούσας οδηγίας στους τομείς του περιβάλλοντος και της εσωτερικής αγοράς, η ανακύκλωση μπορεί επίσης να οδηγήσει στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης, ο αριθμός των οποίων έχει μειωθεί σε άλλους τομείς της κοινωνίας, και έτσι μπορεί να συμβάλει στην αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού.

(11) Δεδομένου ότι οι στόχοι της προβλεπόμενης δράσης, συγκεκριμένα η εναρμόνιση των εθνικών στόχων για την ανακύκλωση των απορριμμάτων συσκευασιών, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες περιστάσεις εκάστου κράτους μέλους, και η περαιτέρω αποσαφήνιση των ορισμών, είναι αδύνατον να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και δύνανται συνεπώς, λόγω των διαστάσεων της δράσης, να επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο, η Κοινότητα μπορεί να λάβει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας που διατυπώνεται στο άρθρο 5 της συνθήκης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως διατυπώνεται στο εν λόγω άρθρο, η παρούσα οδηγία δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων αυτών.

(12) Τα μέτρα που είναι αναγκαία για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας θα πρέπει να θεσπισθούν σύμφωνα με την απόφαση 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1999, για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή(5).

(13) Επομένως, η οδηγία 94/62/ΕΚ θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

Η οδηγία 94/62/ΕΚ τροποποιείται ως ακολούθως:

1. στο σημείο 1 του άρθρου 3 προστίθεται το ακόλουθο εδάφιο:"Ο ορισμός της 'συσκευασίας' βασίζεται περαιτέρω στα κατωτέρω κριτήρια, επεξηγηματικά παραδείγματα της εφαρμογής των οποίων είναι τα απαριθμούμενα στο παράρτημα I αντικείμενα.

i) Θεωρούνται συσκευασία τα αντικείμενα που πληρούν τον παραπάνω ορισμό, με την επιφύλαξη των τυχόν άλλων λειτουργιών τους, εκτός αν το αντικείμενο αποτελεί συστατικό μέρος ενός προϊόντος και όλα τα στοιχεία προορίζονται να καταναλωθούν ή να διατεθούν από κοινού.

ii) Τα αντικείμενα που έχουν σχεδιασθεί και προορίζονται για να γεμίζονται στο σημείο πώλησης, καθώς και τα αντικείμενα μιας χρήσης που πωλούνται γεμάτα ή έχουν σχεδιαστεί και προορίζονται για να γεμίζονται στο σημείο πώλησης, θεωρούνται συσκευασία, εφόσον επιτελούν συσκευαστική λειτουργία.

iii) Τα συστατικά μέρη της συσκευασίας και τα ενσωματωμένα στη συσκευασία βοηθητικά στοιχεία θεωρούνται μέρος της συσκευασίας στην οποία είναι ενσωματωμένα. Τα βοηθητικά στοιχεία που είναι απευθείας ανηρτημένα ή προσδεδεμένα σε ένα προϊόν και τα οποία επιτελούν συσκευαστική λειτουργία θεωρούνται συσκευασία, εκτός αν αποτελούν συστατικό μέρος του προϊόντος αυτού και όλα τα στοιχεία προορίζονται να καταναλωθούν ή να διατεθούν από κοινού."

2. Το άρθρο 6 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

"Άρθρο 6

Ανάκτηση και ανακύκλωση

1. Προκειμένου να συμμορφωθούν προς τους στόχους της παρούσας οδηγίας, τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για την επίτευξη των ακόλουθων στόχων που καλύπτουν το σύνολο της επικράτειάς τους:

α) έως τις 30 Ιουνίου 2001 το αργότερο, ανάκτηση μεταξύ 50 % τουλάχιστον και 65 % το πολύ κατά βάρος, των απορριμμάτων συσκευασίας·

β) έως τις 31 Δεκεμβρίου 2008 το αργότερο, ανάκτηση έως 60 % τουλάχιστον κατά βάρος, των απορριμμάτων συσκευασίας·

γ) έως τις 30 Ιουνίου 2001 το αργότερο, ανακύκλωση μεταξύ 25 % τουλάχιστον και 45 % το πολύ κατά βάρος, του συνόλου των υλικών συσκευασίας που περιέχονται στα απορρίμματα συσκευασίας, με ελάχιστο ποσοστό 15 % κατά βάρος, για κάθε υλικό συσκευασίας·

δ) έως τις 31 Δεκεμβρίου 2008 το αργότερο, ανακύκλωση μεταξύ 55 % τουλάχιστον και 80 % το πολύ κατά βάρος, των απορριμμάτων συσκευασίας·

ε) έως τις 31 Δεκεμβρίου 2008 το αργότερο, επίτευξη των ακόλουθων ελάχιστων στόχων ανακύκλωσης για υλικά που περιέχονται σε απορρίμματα συσκευασίας:

i) 60 %, κατά βάρος, για το γυαλί·

ii) 60 %, κατά βάρος, για το χαρτί και χαρτόνι·

iii) 50 %, κατά βάρος, για τα μέταλλα·

iv) 22,5 %, κατά βάρος, για τα πλαστικά, λαμβάνοντας αποκλειστικά υπόψη υλικά που ανακυκλώνονται εκ νέου σε πλαστικά·

v) 15 % κατά βάρος, για το ξύλο.

2. Τα απορρίμματα συσκευασιών που εξάγονται από την Κοινότητα σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 259/93 του Συμβουλίου(6), τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1420/1999 του Συμβουλίου(7) και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1547/1999 της Επιτροπής(8) προσμετρώνται στην κάλυψη των υποχρεώσεων και στόχων της παραγράφου 1 μόνον εάν υπάρχουν σαφείς αποδείξεις ότι η ανάκτηση ή/και ανακύκλωση έλαβε χώρα κάτω από συνθήκες ισοδύναμες, σε γενικές γραμμές, με εκείνες που ορίζει η σχετική κοινοτική νομοθεσία.

3. Τα κράτη μέλη ενθαρρύνουν, όπου ενδείκνυται, την ανάκτηση ενέργειας, όπου είναι προτιμότερη από την ανακύκλωση υλικών για περιβαλλοντικούς λόγους και λόγους κόστους-ωφελείας. Αυτό θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί με την πρόβλεψη επαρκούς περιθωρίου μεταξύ εθνικών στόχων ανακύκλωσης και εθνικών στόχων ανάκτησης.

4. Τα κράτη μέλη ενθαρρύνουν, όπου ενδείκνυται, τη χρησιμοποίηση υλικών που προέρχονται από ανακυκλωμένα απορρίμματα συσκευασίας για την παραγωγή συσκευασιών και άλλων προϊόντων:

α) βελτιώνοντας τις συνθήκες της αγοράς για τα εν λόγω υλικά·

β) επανεξετάζοντας τους υφιστάμενους κανονισμούς που εμποδίζουν τη χρησιμοποίηση των υλικών αυτών.

5. Έως τις 31 Δεκεμβρίου 2007 το αργότερο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, αποφασίζοντας με ειδική πλειοψηφία και με βάση πρόταση της Επιτροπής, καθορίζουν στόχους για την τρίτη πενταετή φάση 2009 έως 2014, βάσει της πρακτικής πείρας που αποκομίζουν τα κράτη μέλη από τις δράσεις για επίτευξη των στόχων που καθορίζονται στην παράγραφο 1 και βάσει των πορισμάτων επιστημονικών ερευνών και τεχνικών εκτίμησης, όπως οι αναλύσεις κύκλου ζωής και οι αναλύσεις κόστους-ωφελείας.

Η εν λόγω διαδικασία επαναλαμβάνεται ανά πενταετία.

6. Τα μέτρα και οι στόχοι που αναφέρονται στην παράγραφο 1 δημοσιεύονται από τα κράτη μέλη και αποτελούν αντικείμενο ενημερωτικής εκστρατείας προς το ευρύ κοινό και τους οικονομικούς παράγοντες.

7. Η Ελλάδα, η Ιρλανδία και η Πορτογαλία μπορούν, λόγω της ειδικής τους κατάστασης, δηλαδή, αντίστοιχα, του μεγάλου αριθμού μικρών νήσων, της ύπαρξης αγροτικών και ορεινών περιοχών και του υφισταμένου σήμερα χαμηλού επιπέδου κατανάλωσης συσκευασιών, να αποφασίσουν:

α) να επιτύχουν, έως τις 30 Ιουνίου 2001 το αργότερο, χαμηλότερους στόχους από τους στόχους της παραγράφου 1 στοιχεία α) και γ), αλλά να επιτύχουν ποσοστό τουλάχιστον 25 % όσον αφορά την ανάκτηση·

β) να μεταθέσουν, ταυτοχρόνως, την επίτευξη των στόχων της παραγράφου 1 στοιχεία α) και γ) σε μια μεταγενέστερη ημερομηνία, η οποία, ωστόσο, δεν πρέπει να είναι μεταγενέστερη της 31ης Δεκεμβρίου 2005·

γ) να μεταθέσουν την επίτευξη των στόχων της παραγράφου 1 στοιχεία β), δ) και ε) σε ημερομηνία της επιλογής τους, η οποία, ωστόσο, δεν πρέπει να είναι μεταγενέστερη της 31ης Δεκεμβρίου 2012.

8. Το ταχύτερο δυνατόν, και το αργότερο στις 30 Ιουνίου 2005, η Επιτροπή θα υποβάλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έκθεση σχετικά με την πρόοδο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας και τις επιπτώσεις της στο περιβάλλον καθώς και στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Στην έκθεση θα λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαίτερες συνθήκες που επικρατούν στα επιμέρους κράτη μέλη. Η έκθεση θα καλύπτει τα ακόλουθα:

α) αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της εφαρμογής των βασικών απαιτήσεων·

β) πρόσθετα μέτρα πρόληψης για το μέγιστο δυνατό περιορισμό της επίπτωσης της συσκευασίας χωρίς να τίθενται σε κίνδυνο οι θεμελιώδεις λειτουργίες της·

γ) πιθανή εκπόνηση ενός δείκτη σχετικά με τη συσκευασία, ο οποίος θα καθιστά την πρόληψη της συσκευασίας απλούστερη και αποτελεσματικότερη·

δ) πιθανά σχέδια πρόληψης των απορριμμάτων συσκευασίας·

ε) ενθάρρυνση της επαναχρησιμοποίησης·

στ) ευθύνη του παραγωγού, συμπεριλαμβανομένων των οικονομικών διαστάσεών της·

ζ) προσπάθειες για περαιτέρω μείωση και, κατά περίπτωση, σταδιακή εξάλειψη των βαρέων μετάλλων από τη συσκευασία μέχρι το 2010.

Κατά περίπτωση, η ανωτέρω έκθεση πλαισιώνεται από προτάσεις αναθεώρησης των σχετικών διατάξεων της παρούσας οδηγίας, εκτός εάν έχουν υποβληθεί έως τότε τέτοιες προτάσεις.

9. Στα κράτη μέλη τα οποία έχουν θεσπίσει ή πρόκειται να θεσπίσουν προγράμματα που υπερβαίνουν τα ανώτατα όρια των στόχων της παραγράφου 1 και τα οποία διαθέτουν, για το σκοπό αυτό, μονάδες ανακύκλωσης και ανάκτησης κατάλληλης δυναμικότητας επιτρέπεται να επιδιώκουν αυτούς τους στόχους για την επίτευξη περιβαλλοντικής προστασίας υψηλού επιπέδου, υπό την προϋπόθεση ότι τα εν λόγω μέτρα αποφεύγουν στρεβλώσεις της εσωτερικής αγοράς και δεν εμποδίζουν τα άλλα κράτη μέλη να συμμορφωθούν προς την παρούσα οδηγία. Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή για τα μέτρα αυτά. Η Επιτροπή επιβεβαιώνει τα μέτρα αυτά, αφού διαπιστώσει, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, ότι συνάδουν προς τις προαναφερόμενες αρχές και δεν αποτελούν αυθαίρετο μέσο διάκρισης ή συγκεκαλυμμένο περιορισμό του εμπορίου μεταξύ κρατών μελών."

3. Στο άρθρο 8, η παράγραφος 2 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

"2. Για να διευκολύνεται η συλλογή, η επαναχρησιμοποίηση και η ανάκτηση, συμπεριλαμβανομένης της ανακύκλωσης, πρέπει να αναφέρεται στη συσκευασία η φύση του ή των χρησιμοποιούμενων υλικών συσκευασίας, για λόγους αναγνώρισης και ταξινόμησης από την ενδιαφερόμενη βιομηχανία με βάση την απόφαση 97/129/ΕΚ της Επιτροπής(9)."

4. Στο άρθρο 13, προστίθεται το ακόλουθο εδάφιο:"Τα κράτη μέλη προωθούν επίσης την ενημέρωση του καταναλωτή καθώς και εκστρατείες ευαισθητοποίησης."

5. Το άρθρο 19 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

"Άρθρο 19

Προσαρμογή στην επιστημονική και τεχνική πρόοδο

Οι τροποποιήσεις που είναι αναγκαίες για την προσαρμογή στην επιστημονική και τεχνική πρόοδο του συστήματος αναγνώρισης (που αναφέρεται στο άρθρο 8 παράγραφος 2 και στο άρθρο 10 δεύτερο εδάφιο τελευταία περίπτωση) των τυποποιημένων μορφών του συστήματος βάσης δεδομένων (που αναφέρονται στο άρθρο 12 παράγραφος 3 και στο παράρτημα III) καθώς και των επεξηγηματικών παραδειγμάτων για τον ορισμό της συσκευασίας (που αναφέρονται στο παράρτημα I) θεσπίζονται με τη διαδικασία του άρθρου 21 παράγραφος 2."

6. Το άρθρο 21 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

"Άρθρο 21

Διαδικασία επιτροπής

1. Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή.

2. Στις περιπτώσεις που γίνεται μνεία της παρούσας παραγράφου, εφαρμόζονται τα άρθρα 5 και 7 της απόφασης 1999/468/ΕΚ(10), τηρουμένων των διατάξεων του άρθρου 8 της ίδιας απόφασης.

Η περίοδος που προβλέπεται στο άρθρο 5 παράγραφος 6 της απόφασης 1999/468/ΕΚ ορίζεται σε τρεις μήνες.

3. Η επιτροπή θεσπίζει τον εσωτερικό κανονισμό της."

7. Το παράρτημα I αντικαθίσταται από το παράρτημα που περιλαμβάνεται στο παράρτημα της παρούσας οδηγίας.

Άρθρο 2

Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία έως...(11). Ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή σχετικά.

Οι διατάξεις αυτές, όταν θεσπίζονται από τα κράτη μέλη, αναφέρονται στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από την αναφορά αυτή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της αναφοράς αποφασίζεται από τα κράτη μέλη.

Άρθρο 3

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Άρθρο 4

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

...

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Ο Πρόεδρος

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

(1) ΕΕ C 103 Ε της 30.4.2002, σ. 17.

(2) ΕΕ C 221 της 17.9.2002, σ. 31.

(3) Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 3ης Σεπτεμβρίου 2002 (δεν δημοσιεύθηκε ακόμα στην Επίσημη Εφημερίδα), Κοινή θέση του Συμβουλίου της 6ης Μαρτίου 2003 και απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της...(δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα).

(4) ΕΕ L 365 της 31.12.1994, σ. 10.

(5) ΕΕ L 184 της 17.7.1999, σ. 23.

(6) ΕΕ L 30 της 6.2.1993, σ. 1· κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2557/2001 της Επιτροπής (ΕΕ L 349 της 31.12.2001, σ. 1).

(7) ΕΕ L 166 της 1.7.1999, σ. 6· κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2243/2001 της Επιτροπής (ΕΕ L 303 της 20.11.2001, σ. 11).

(8) ΕΕ L 185 της 17.7.1999, σ. 1· κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2243/2001.

(9) ΕΕ L 50 της 20.2.1997, σ. 28.

(10) ΕΕ L 184 της 17.7.1999, σ. 23.

(11) 18 μήνες μετά την ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας οδηγίας.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

"ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

Επεξηγηματικά παραδείγματα του κριτηρίου i)

Συσκευασίες

Κουτιά γλυκών

Ζελατίνα που περιβάλλει τη θήκη CD

Μη συσκευασίες

Γλάστρες που προορίζονται να παραμείνουν με το φυτό σε όλη τη διάρκεια ζωής του

Εργαλειοθήκες

Φακελάκια τσαγιού

Κηρώδη επιστρώματα γύρω από το τυρί

Μεμβράνες λουκάνικων

Επεξηγηματικά παραδείγματα του κριτηρίου ii)

Συσκευασίες, εφόσον έχουν σχεδιαστεί και προορίζονται για να γεμίζονται στο σημείο πώλησης

Χάρτινες ή πλαστικές σακούλες για μεταφορά

Πιάτα και ποτήρια μιας χρήσης

Κολλητική μεμβράνη

Σακούλες για σάντουιτς

Αλουμινόχαρτο

Μη συσκευασίες

Αναδευτήρας

Μαχαιροπήρουνα μιας χρήσης

Επεξηγηματικά παραδείγματα του κριτηρίου iii)

Συσκευασίες

Ετικέτες αναρτημένες απευθείας ή προσκολλημένες στο προϊόν

Εξαρτήματα συσκευασιών

Το βουρτσάκι της μάσκαρας που αποτελεί μέρος του πώματος του δοχείου

Αυτοκόλλητες ετικέτες κολλημένες σε άλλη συσκευασία

Άγκιστρα

Πλαστικοί δακτύλιοι

Δοσομετρητής που αποτελεί μέρος του πώματος του δοχείου απορρυπαντικού."

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Στις 10 Δεκεμβρίου 2001, η Επιτροπή υπέβαλε στο Συμβούλιο την πρότασή της για την έκδοση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που τροποποιεί την οδηγία 94/62 για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας.

2. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή γνωμοδότησε στις 29 Μαΐου 2002.

3. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε τη γνώμη του σε πρώτη ανάγνωση στις 3 Σεπτεμβρίου 2002.

4. Στις 6 Μαρτίου 2003, το Συμβούλιο καθόρισε την κοινή του θέση σύμφωνα με το άρθρο 251 παράγραφος 2 της συνθήκης.

II. ΣΤΟΧΟΣ

Η οδηγία 94/62/ΕΚ για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας έχει ως στόχο την εναρμόνιση των εθνικών μέτρων για τη διαχείριση των συσκευασιών και των απορριμμάτων συσκευασίας ούτως ώστε να αποφευχθούν οιεσδήποτε συνέπειες στο περιβάλλον όλων των κρατών μελών καθώς και τρίτων χωρών ή να μειωθούν οι συνέπειες αυτές, παρέχοντας κατ' αυτόν τον τρόπο υψηλό επίπεδο περιβαλλοντικής προστασίας. Η οδηγία 94/62/ΕΚ αποσκοπεί στην εξασφάλιση της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς και στην αποφυγή εμποδίων στο εμπόριο και στρεβλώσεων και περιορισμών του ανταγωνισμού στο εσωτερικό της Κοινότητας.

Η πρόταση, που βασίζεται στο άρθρο 95 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ, αφορά τροποποιήσεις μέρους της οδηγίας 94/62/ΕΚ για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας. Η πρόταση είναι περιορισμένη και περιλαμβάνει τροποποιήσεις των στόχων ανάκτησης και ανακύκλωσης των απορριμμάτων συσκευασιών για μια περαιτέρω πενταετή φάση με τους στόχους που επιδιώκονται από την πρώτη πενταετή φάση.

Εξάλλου, η πρόταση αποσκοπεί στην εισαγωγή επιμέρους στόχων ανά υλικό για την ανακύκλωση ορισμένων υλικών των απορριμμάτων συσκευασιών. Προτείνεται επίσης η εισαγωγή ορισμών για τη μηχανική και τη χημική ανακύκλωση και την ανακύκλωση πρώτων υλών καθώς και η προσθήκη μη δεσμευτικού παραρτήματος που θα περιέχει ερμηνευτικές κατευθυντήριες γραμμές για την αποσαφήνιση του ορισμού της "συσκευασίας".

Η εν λόγω περιορισμένη πρόταση δεν περιλαμβάνει διατάξεις σχετικά με την αναθεώρηση ορισμένων άλλων πτυχών της οδηγίας όπως η πρόληψη ή η ευθύνη του παραγωγού.

III. ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΘΕΣΗΣ

1. Γενικά

Βάσει ανάλυσης κόστους-οφέλους, η Επιτροπή πρότεινε την περιορισμένη αναθεώρηση της οδηγίας 94/62/ΕΚ που περιγράφεται στο τμήμα II ανωτέρω, προτείνοντας να μην αναληφθεί μια ευρύτερη αναθεώρηση επί του παρόντος.

Το Συμβούλιο, εν γένει, δέχθηκε την περιορισμένη αυτή προσέγγιση στην παρούσα φάση υπογραμμίζοντας παράλληλα ορισμένα στοιχεία τα οποία θα πρέπει να εξετασθούν στην επόμενη έκθεση όσον αφορά την πρόοδο της εφαρμογής και τον αντίκτυπο της οδηγίας στο περιβάλλον καθώς και τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Η έκθεση αυτή αναμένεται ότι θα χρησιμεύσει ως βάση για μια ευρύτερη αναθεώρηση.

Στα πλαίσια αυτά, τα κύρια σημεία της κοινής θέσης, καθώς και οι απαιτήσεις για την προαναφερόμενη έκθεση και επικείμενη αναθεώρηση, είναι τα εξής:

Το Συμβούλιο κρίνει ότι ο ορισμός της "συσκευασίας", ο οποίος ήδη περιέχεται στην οδηγία 94/62/ΕΚ θα βασίζεται επίσης σε τρία συμπληρωματικά κριτήρια, τα οποία θα συνοδεύονται από ορισμένα μη δεσμευτικά επεξηγηματικά παραδείγματα που θα παρατίθενται σε παράρτημα. Τα συμπληρωματικά αυτά κριτήρια, καθώς και τα μη δεσμευτικά επεξηγηματικά παραδείγματα, αναμένεται ότι θα συμβάλουν στις πρακτικές εργασίες κατά τη λήψη απόφασης περί του τι αποτελεί και τι δεν αποτελεί συσκευασία. Μπορεί να απαιτηθεί τεχνική προσαρμογή των επεξηγηματικών παραδειγμάτων η οποία μπορεί να δρομολογηθεί σύμφωνα με τη σχετική διαδικασία.

Οι νέοι ορισμοί σχετικά με την ανακύκλωση τους οποίους προτείνει η Επιτροπή, με στόχο τη διάκριση μεταξύ μηχανικής και χημικής ανακύκλωσης και ανακύκλωσης πρώτων υλών, δεν έγιναν αποδεκτοί γιατί κρίνεται πρόωρη η έγκρισή τους ενόσω δεν έχουν ακόμη πλήρως αναπτυχθεί νεότερες μορφές ανακύκλωσης.

Όσον αφορά την αναθεώρηση των στόχων, το Συμβούλιο συμφώνησε για αύξηση σε 60 % του ελάχιστου στόχου ανάκτησης απορριμμάτων συσκευασίας, αλλά χωρίς μέγιστο στόχο ο οποίος δεν θεωρείται πλέον απαραίτητος προκειμένου να εξασφαλισθεί η λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Εξάλλου, το Συμβούλιο συμφώνησε όσον αφορά αύξηση σε 55 % του ελάχιστου στόχου για την ανακύκλωση απορριμμάτων συσκευασίας ενώ ο μέγιστος στόχος αυξήθηκε σε 80 %. Συμφωνήθηκε επίσης ο καθορισμός επιμέρους ελάχιστων στόχων ανακύκλωσης για ορισμένα υλικά που περιέχονται στα απορρίμματα συσκευασίας (γυαλί, χαρτί και χαρτόνι, μέταλλα, πλαστικά που ανακυκλώνονται σε πλαστικά και ξύλο). Σε συνάρτηση με αυτές τις αυξήσεις των στόχων, αποφασίσθηκε να καθορισθεί ένα κάπως εκτενέστερο χρονοδιάγραμμα από αυτό που προτείνεται από την Επιτροπή προκειμένου να επιτύχουν τα κράτη μέλη τους αυξημένους στόχους, και συγκεκριμένα μια γενική προθεσμία μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2008 και μια ειδική προθεσμία μιας ακόμη τετραετίας για τα τρία κράτη μέλη στα οποία είχε επίσης χορηγηθεί αυτό το επιπλέον χρονικό διάστημα από την οδηγία 94/62/ΕΚ.

Το Συμβούλιο συμφώνησε επίσης σχετικά με ορισμένες συντακτικές τροποποιήσεις του άρθρου 1 παράγραφοι 3, 5 και 7, για την επικαιροποίηση των διατυπώσεων του άρθρου 8 παράγραφος 2, του άρθρου 19 και του άρθρου 21 της οδηγίας 94/62/ΕΚ χωρίς αντίστοιχη μεταβολή της ουσίας των διατάξεων αυτών.

Η Επιτροπή δέχθηκε την κοινή θέση για την οποία είχε συμφωνήσει το Συμβούλιο.

2. Τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Κατά την ψηφοφορία της ολομέλειας στις 3ης Σεπτεμβρίου 2002, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε 44 τροπολογίες της πρότασης.

α) δεκαέξι από τις τροπολογίες αυτές έχουν ενσωματωθεί (επτά στα άρθρα, οκτώ στις αιτιολογικές σκέψεις και μία στο επεξηγηματικό παράρτημα), είτε αυτολεξεί είτε εν μέρει ή ως προς το πνεύμα, στην κοινή θέση του Συμβουλίου:

Η τροπολογία 2 αντικατοπτρίζεται στις αιτιολογικές σκέψεις 2, 4 και 9 της κοινής θέσης ως επίσης και ο γενικός στόχος της περαιτέρω μείωσης του περιβαλλοντικού αντικτύπου των συσκευασιών με την αύξηση ορισμένων στόχων.

Οι τροπολογίες 6, 11, 16 και 32 αντικατοπτρίζονται στη γενική προσέγγιση στην οποία βασίζεται η κοινή θέση και ειδικότερα στις αιτιολογικές σκέψεις 1, 2, 3 και 9 καθώς και στο άρθρο 1 παράγραφοι 1 και 2, ιδίως όσον αφορά τη διατύπωση του άρθρου 6 παράγραφοι 1 και 8. Όπως επεξηγήθηκε στο τμήμα I ανωτέρω, το Συμβούλιο συμφώνησε να αντικατοπτρίσει τα ζητήματα αυτά, τα οποία αναμένεται ότι θα καλύπτονται, τουλάχιστον, στην επικείμενη ευρύτερη αναθεώρηση, στο άρθρο όπου εκτίθενται οι απαιτήσεις για την επικείμενη έκθεση σχετικά με την πορεία της εφαρμογής και τον αντίκτυπο της οδηγίας στο περιβάλλον καθώς και στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.

Η τροπολογία 9 αντικατοπτρίζεται στην αιτιολογική σκέψη 10 της κοινής θέσης.

Η τροπολογία 12, η οποία καλύπτει επίσης την ουσία της τροπολογίας 13, αντικατοπτρίζεται στην αιτιολογική σκέψη 6 της κοινής θέσης.

Οι τροπολογίες 14 και 29 αντικατοπτρίζονται στην αιτιολογική σκέψη 7 που υπογραμμίζει τη σημασία μιας εναρμονισμένης τεχνικής υποβολής εκθέσεων, και σαφών κατευθυντηρίων γραμμών προς τους παρέχοντες τα δεδομένα, συμπεριλαμβανομένων των απορριμμάτων που εξάγονται εκτός της Κοινότητας. Η τροπολογία 23 αναφέρεται στο ίδιο στην ουσία ζήτημα. Το Συμβούλιο κρίνει ότι η περιορισμένη αυτή αναθεώρηση δεν είναι το κατάλληλο πλαίσιο για τη λήψη αποφάσεων όσον αφορά πιθανά περαιτέρω σχετικά μέτρα, λαμβανομένου επίσης υπόψη ότι το ζήτημα αυτό μπορεί να αντιμετωπισθεί βάσει των ισχυόντων κανόνων και της υφιστάμενης βάσης για τη βελτίωση των κανόνων αυτών, ιδίως δε της απόφασης 97/138/ΕΚ.

Η τροπολογία 21 αντικατοπτρίζεται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 όσον αφορά τη διατύπωση του άρθρου 6 παράγραφος 3.

Η τροπολογία 22 καλύπτει δύο μέρη. Το πρώτο μέρος αντικατοπτρίζεται στην κοινή θέση με την ευρύτερη έννοια της "βελτίωσης των συνθηκών αγοράς" χωρίς περιορισμό όσον αφορά τη χρήση "οικονομικών μέσων" και με προτροπή για την "αναθεώρηση" μάλλον παρά για την άμεση "απαλοιφή" ισχύουσας νομοθεσίας του εν λόγω είδους (βλέπε άρθρο 1 παράγραφος 2 όσον αφορά τη διατύπωση του άρθρου 6 παράγραφος 4). Το δεύτερο μέρος το οποίο συνδέεται με την τροπολογία 4, δεν έγινε αποδεκτό από το Συμβούλιο όπως εκτίθεται κατωτέρω.

Η τροπολογία 30 αντικατοπτρίζεται στο άρθρο 1 παράγραφος 4 στη διατύπωσή του για το άρθρο 13.

Η τροπολογία 34 αντικατοπτρίζεται στο παράρτημα I ως πρόσθετο επεξηγηματικό παράδειγμα για το κριτήριο iii).

Οι τροπολογίες 53 και 62 αναφέρονται στις εξαγωγές απορριμμάτων συσκευασιών και στη σχέση των εξαγωγών αυτών με την παρούσα οδηγία. Το Συμβούλιο επέλεξε να επιλύσει το θέμα αυτό απαιτώντας να υπολογίζονται τα απορρίμματα συσκευασιών που εξάγονται στο εξωτερικό της Κοινότητας έναντι των υποχρεώσεων και των στόχων της παρούσας οδηγίας μόνον εάν υπάρχουν βάσιμες αποδείξεις ότι οι σχετικές ενέργειες ανάκτησης και/ή ανακύκλωσης πραγματοποιήθηκαν υπό όρους οι οποίοι είναι σε γενικές γραμμές ισοδύναμοι με τους όρους της κοινοτικής νομοθεσίας (βλέπε άρθρο 1 παράγραφος 2 όσον αφορά τη διατύπωση του άρθρου 6 παράγραφος 2).

β) Οι 29 τροπολογίες, οι οποίες δεν έχουν ενσωματωθεί, μπορούν να ταξινομηθούν ως εξής:

Οι τροπολογίες 1, 4, 7 και 8 καθώς και το τμήμα 2 της τροπολογίας 22 θεωρούνται πολύ γενικές στο πλαίσιο αυτό, αφενός, δεδομένης της σχετικά εκτεταμένης διατύπωσης των τροπολογιών αυτών και, αφετέρου, δεδομένου του περιορισμένου χαρακτήρα της αναθεώρησης, στην οποία συμφωνεί να προβεί το Συμβούλιο στην παρούσα φάση.

Η τροπολογία 3 δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή δεδομένου ότι απαλείφει τους επιμέρους στόχους ανακύκλωσης ανά υλικό οι οποίοι διατηρούνται στην κοινή θέση.

Η τροπολογία 5 θεωρείται περιττή καθότι αναφέρεται σε υφιστάμενη γενική υποχρέωση της Επιτροπής.

Οι τροπολογίες 10 και 44 κρίνονται αντίθετες προς τις υφιστάμενες στην οδηγία υποχρεώσεις όσον αφορά την ανακύκλωση δεδομένου ότι προτείνουν αλλαγή της μη δεσμευτικής διατύπωσης "Τα κράτη μέλη μπορούν να ενθαρρύνουν...".

Οι τροπολογίες 19 και 49 είναι οι μόνες τροπολογίες που αναφέρονται στις αριθμητικές τιμές των διαφόρων στόχων και αναφέρονται μόνον στην ανακύκλωση συμπεριλαμβανομένης της κατάργησης του μέγιστου στόχου ανακύκλωσης. Το Συμβούλιο δεν συμμερίζεται την προσέγγιση που προτείνεται στις τροπολογίες αυτές. Το Συμβούλιο κρίνει ότι ο μέγιστος στόχος ανακύκλωσης θα πρέπει να διατηρηθεί (για λόγους εσωτερικής αγοράς) μαζί με μια γενικά εφικτή αύξηση του ελάχιστου στόχου ανακύκλωσης (για περιβαλλοντικούς λόγους), και να συνοδεύεται επίσης από αντίστοιχη αύξηση του ελάχιστου στόχου ανάκτησης (για περιβαλλοντικούς λόγους), ενώ θα μπορούσε να εγκαταλειφθεί ο μέγιστος στόχος ανάκτησης (υπό το πρίσμα της κτηθείσας πείρας που αποδεικνύει ότι δεν απαιτείται για λόγους εσωτερικής αγοράς).

Η τροπολογία 20 θεωρείται περιθωριακής σημασίας δεδομένου ότι έχουν θεσπισθεί επιμέρους στόχοι ανά υλικό για τις περισσότερες συσκευασίες κατά βάρος όπως παρατηρείται στην κοινή θέση [βλέπε άρθρο 1 παράγραφος 2 όσον αφορά τη διατύπωση του άρθρου 6 παράγραφος 1 στοιχείο ε)].

Οι τροπολογίες 23 και 54, οι οποίες δεν έγιναν αποδεκτές, αναφέρονται στο ίδιο ζήτημα με τις τροπολογίες 14 και 29 και ισχύει το σκεπτικό που παρατίθεται σε αυτές.

Η τροπολογία 25 αναφέρεται στα εθνικά συστήματα επιστροφής, συλλογής και ανάκτησης, θέμα που δεν θεωρείται σχετικό στο πλαίσιο αυτό δεδομένης της περιορισμένης αναθεώρησης που έχει αναληφθεί στην παρούσα φάση.

Η τροπολογία 26 κρίνεται είτε ως περιττή είτε ως μια απόπειρα υπογράμμισης ορισμένων υφισταμένων υποχρεώσεων των κρατών μελών εις βάρος άλλων υποχρεώσεων. Δεδομένου ότι το ζήτημα με το οποίο ασχολείται η τροπολογία αυτή αφορά την ευθύνη του παραγωγού, ισχύει το σκεπτικό που εκτίθεται σε σχέση με τις τροπολογίες 6, 11, 16 και 32.

Η τροπολογία 31 θεωρείται παράταιρη στο πλαίσιο αυτό, δεδομένου ότι το ζήτημα της πρόσβασης στις πληροφορίες και τα έγγραφα είναι ένα εγκάρσιο ζήτημα το οποίο εξετάζεται σε άλλη συνάρτηση.

Οι τροπολογίες 33, 36, 37, 38, 39, 40 και 47 αφορούν τα επεξηγηματικά παραδείγματα του Παραρτήματος και κρίνεται ότι είναι ζητήματα τα οποία θα μπορούσαν να επιλυθούν επιτυχώς μέσω τεχνικής προσαρμογής της οδηγίας.

Η τροπολογία 35 δεν έγινε αποδεκτή δεδομένου ότι τα συμπληρωματικά κριτήρια διαρθρώνονται διαφορετικά στην κοινή θέση σε σχέση με την πρόταση της Επιτροπής και δεδομένου ότι ο όρος "αναπόσπαστο" δεν χρησιμοποιείται πλέον και επομένως δεν χρήζει επεξήγησης.

Οι τροπολογίες 41 και 42/αναθ. κρίνονται ασαφείς σε σχέση με την υποκείμενη πρόθεση και τη λειτουργικότητα της προτεινόμενης διάταξης, καθότι φαίνεται να εξαιρούν ορισμένα πολύ συγκεκριμένα είδη απορριμμάτων συσκευασιών από όλες τις υποχρεώσεις δυνάμει της οδηγίας χωρίς να διευκρινίζουν τους λόγους της εξαίρεσης αυτής. Εξάλλου, οι προσπάθειες που θα απαιτούντο για την εφαρμογή της προτεινόμενης διάταξης φαίνονται δυσανάλογες προς τον (ασαφή) στόχο.

Η τροπολογία 43 θεωρείται περιττή, δεδομένου ότι δεν επελέγησαν οι ορισμοί που προτείνονται από την Επιτροπή.

Η τροπολογία 45 μεταθέτει τη γενική προθεσμία για την επίτευξη των αναθεωρημένων στόχων κατά έξι μήνες και θέτει την προθεσμία στο τέλος ημερολογιακού έτους. Το Συμβούλιο συμφωνεί με την αρχή του τέλους ημερολογιακού έτους και κρίνει επίσης ότι μια περιορισμένη μετάθεση της προθεσμίας έχει νόημα, αλλά το Συμβούλιο κρίνει ότι η προθεσμία θα πρέπει να είναι κάπως μεγαλύτερη από ό,τι προτείνεται στην τροπολογία αυτή.

IV. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Το Συμβούλιο κρίνει ότι η κοινή του θέση λαμβάνει υπόψη τη γνωμοδότηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση, σε σημαντικό βαθμό και όπου αυτό είναι δυνατόν βάσει της προσέγγισης μιας περιορισμένης αναθεώρησης, με μια εφικτή αύξηση ορισμένων στόχων στην παρούσα φάση, σε συνδυασμό με απαιτήσεις για την επικείμενη ευρύτερη αναθεώρηση. Η κοινή θέση του Συμβουλίου αντιπροσωπεύει ισόρροπη λύση για μια εστιασμένη τροποποίηση της οδηγίας και, στα πλαίσια αυτής της επιδίωξης, εξασφαλίζει περιβαλλοντικά οφέλη εκ των νέων στόχων, προβάλλοντας παράλληλα απαιτήσεις στη βιομηχανία οι οποίες είναι πρακτικά εφικτές και διατηρώντας επίσης τις απαιτούμενες διασφαλίσεις εσωτερικής αγοράς στον τομέα αυτό.