Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου που τροποποιεί για δεύτερη φορά την οδηγία 89/655/ΕΟΚ σχετικά με τις ελάχιστες απαιτήσεις υγείας και ασφάλειας για τη χρησιμοποίηση από τους εργαζομένους προσωρινών εξοπλισμών εργασίας (2η ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ) - (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) - (Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 27 Νοεμβρίου 1998)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη περί ίδρυσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως τα άρθρο της 118 Α,

την πρόταση της Επιτροπής [1], που υποβλήθηκε μετά από διαβούλευση με τη Συμβουλευτική Επιτροπή για την ασφάλεια, την υγιεινή και την προστασία της υγείας, στο χώρο εργασίας,

[1] ΕΕ L 393 της 30.12.1989, σ. 13, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 95/63/ΕΚ, ΕΕ L 335 της 30.12.1995, σ. 28.

την γνώμη της Οικονομικής Κοινωνικής Επιτροπής,

αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 189 Γ της συνθήκης σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

εκτιμώντας ότι, τα άρθρο 118 Α της συνθήκης προβλέπει ότι το Συμβούλιο εκδίδει μέσω οδηγίας, τις ελάχιστες απαιτήσεις, ιδίως στο χώρο εργασίας, για την εγγύηση ενός καλυτέρου επιπέδου προστασίας της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων.

σύμφωνα με το προαναφερθέν άρθρο, οι οδηγίες αυτές αποφεύγουν την επιβολή διοικητικών, χρηματοοικονομικών και κοινωνικών δεσμεύσεων, τέτοιων που να αντιτίθενται στη δημιουργία και την ανάπτυξη μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων*

η τήρηση των διατάξεων που προορίζονται να εγγυηθούν ένα καλύτερο επίπεδο ασφάλειας και υγείας κατά τη χρησιμοποίηση των εξοπλισμών εργασίας που διατίθενται για προσωρινές εργασίες σε ύψος είναι ουσιώδης για την διασφάλιση της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων*

οι διατάξεις που εκδόθηκαν σύμφωνα με το άρθρο 118 Α δεν αποτελούν εμπόδιο για τη διατήρηση και τη θέσπιση, από κάθε κράτος μέλος, μέτρων ενισχυμένης προστασίας των συνθηκών εργασίας συμβατών με τη συνθήκη*

οι εργασίες σε ύψος δύνανται να εκθέσουν τους εργαζόμενους σε ιδιαίτερα υψηλούς κινδύνους ως προς την ασφάλεια και την υγεία τους, ιδίως σε κινδύνους πτώσης από ύψος και σε σοβαρά εργατικά ατυχήματα*

πρέπει ο εργοδότης που προβλέπει την εκτέλεση προσωρινών εργασιών σε ύψος να επιλέγει τους κατάλληλους εξοπλισμούς οι οποίοι προσφέρουν επαρκή προτασία έναντι των κινδύνων πτώσης από ύψος*

οι κλίμακες και τα ικριώματα αποτελούν τους συχνότερα χρησιμοποιούμενους εξοπλισμούς για την εκτέλεση προσωρινών εργασιών σε ύψος και ότι, ως εκ τούτου η ασφάλεια και η υγεία των εργαζομένων που εκτελούν αυτό το είδος εργασιών εξαρτώνται σε σημαντικό βαθμό από μια ορθή χρήση των εξοπλισμών αυτών* ότι, κατόπιν αυτού, θα πρέπει να προσδιορισθεί κατά ποιον τρόπο μπορούν να χρησιμοποιηθούν οι εξοπλισμοί αυτοί από τους εργαζόμενους κάτω από τις ασφαλέστερες συνθήκες*

η παρούσα οδηγία αποτελεί το πλέον ενδεδειγμένο μέσο για την επίτευξη των επιδιωκομένων στόχων και δεν υπερβαίνει τα όσα απαιτούνται τα αναγκαία για την υλοποίηση των στόχων αυτών*

η παρούσα οδηγία αποτελεί ένα συγκεκριμένο στοιχείο στο πλαίσιο της υλοποίησης της κοινωνικής διάστασης της εσωτερικής αγοράς*

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

’ρθρο 1

Το κείμενο που περιέχεται στο παράρτημα της παρούσας οδηγίας προστίθεται στο παράτημα II της οδηγίας 89/655/ΕΟΚ.

’ρθρο 2

Τελικές διατάξεις

1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις απαραίτητες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία το αργότερο στις ... (3 έτη μετά την έκδοσή της) και ενημερώνουν αμέσως σχετικώς την Επιτροπή.

2. Όταν τα κράτη μέλη εκδίδουν αυτές τις διατάξεις, αυτές περιέχουν αναφορά στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από τέτοια αναφορά κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Οι τρόποι αυτής της αναφοράς αποφασίζονται από τα κράτη μέλη.

3. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κείμενο των διατάξεων εσωτερκού δικαίου που θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία.

’ρθρο 3

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

3.2.8. Εργασίες που περικλείουν κινδύνους πτώσης από ύψος δεν δύνανται να εκτελεσθούν από μη καθοδηγούμενο εξοπλισμό ανύψωσης φορτίων παρά μόνο κάτω από ιδιάζουσες σαφώς αιτιολογημένες περιστάσεις. Στην περίπτωση αυτή οι εργαζόμενοι θα πρέπει να προστατεύονται μέσω ατομικών εξοπλισμών προστασίας από πτώση.

4. Διατάξεις αναφορικά με τη χρησιμοποίηση των εξοπλισμών εργασίας που διατίθενται για την εκτέλεση εργασιών σε ύψος

4.1. Γενικά

4.1.1. Αν, σε εφαρμογή του άρθρου 6 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ και του άρθρου 3 της παρούσας οδηγίας, προσωρινές εργασίες σε ύψος δεν μπορούν να γίνουν με πλήρη ασφάλεια και κάτω από αποδεκτές εργονομικές συνθήκες από κατάλληλο χώρο, επιλέγονται οι εξοπλισμοί εργασίας οι πλέον ενδεδειγμένοι για την εξασφάλιση ικανοποιητικού επιπέδου ασφάλειας καθ? όλη τη διάρκεια της χρησιμοποίησης. Οι διαστάσεις αυτών θα πρέπει να ανταποκρίνονται στη φύση των εργασιών που πρόκειται να εκτελεσθούν και στις προβλεπτές καταπονήσεις καθώς και να επιτρέπουν την ακίνδυνη κυκλοφορία.

Η επιλογή του πλέον ενδεδειγμένου τύπου των μέσων πρόσβασης στις προσωρινές θέσεις εργασίας σε ύψος γίνεται συναρτήσει της συχνότητας κυκλοφορίας, του ύψους και της διάρκειας χρησιμοποίησης. Η επιλογή που θα γίνει θα πρέπει να επιτρέπει την εκκένωση σε περίπτωση επικείμενου κινδύνου. Η διάβαση από ένα μέσο πρόσβασης σε εξέδρες, δάπεδα, εναέριες διόδους και αντιστρόφως δεν μπορεί να δημιουργεί πρόσθετους κινδύνους πτώσης.

4.1.2. Η χρησιμοποίηση κλίμακας ως θέσης εργασίας σε ύψος πρέπει να περιορίζεται σε περιστάσεις κατά τις οποίες η χρησιμοποίηση άλλων ασφαλέστερων εξοπλισμών δεν δικαιολογείται λόγω της σύντομης διάρκειας χρησιμοποίησης και του χαμηλού επιπέδου κινδύνου.

4.1.3. Η χρησιμοποίηση τεχνικών πρόσβασης και τοποθέτησης με τη βοήθεια σχοινιών περιορίζεται σε ειδικές περιστάσεις και υπό τις εξής προϋποθέσεις:

- το σύστημα περιλαμβάνει τουλάχιστο δύο σχοινιά εξάρτησης, με ανεξάρτητο σημείο αγκύρωσης για το καθένα*

- καθένα από τα δύο σχοινιά είναι εφοδιασμένο με μηχανισμό ασφαλούς καθόδου σε περίπτωση βλάβης*

- τα εργαλεία και λοιπά εξαρτήματα είναι συνδεδεμένα με την εξάρτηση του εργαζόμενου*

- για την εκτέλεση της εργασίας απαιτούνται τουλάχιστο δύο εργαζόμενοι*

- οι υπόψη εργαζόμενοι διαθέτουν ειδική κατάρτιση για τις προβλεπόμενες εργασίες που περιλαμβάνει τις διαδικασίες διάσωσης.

4.1.4. Συναρτήσει του επιλεγέντος, βάσει των προηγουμένως αναφερθέντων σημείων, τύπου εξοπλισμού εργασίας, θα πρέπει να προσδιοριστούν οι κατάλληλες προφυλάξεις για τη μείωση των ενυπαρχόντων κινδύνων. Σε περίπτωση ανάγκης πρέπει να προβλεφθεί η εγκατάσταση διατάξεων συλλογικής προστασίας από πτώση. Οι διατάξεις αυτές θα πρέπει να έχουν κατάλληλη διαμόρφωση και αντοχή ώστε να αποτρέπονται ή να σταματούνται οι πτώσες από ύψος και να προλαμβάνονται, στο μέτρο του δυνατού, οι τραυματισμοί των εργαζομένων. Οι διατάξεις προστασίας δύνανται να διακόπτονται μόνο στα σημεία πρόσβασης κλίμακας ή κλιμακοστασίου.

4.2. Ειδικές διατάξεις για τη χρησιμοποίηση κλιμάκων

4.2.1. Οι κλίμακες τοποθετούνται κατά τρόπο ώστε να εξασφαλίζεται η σταθερότητά τους κατά τη διάρκεια της χρήσης τους. Τα στηρίγματα των φορτητών κλιμάκων στερεώνονται σε σταθερό, ανθεκτικό, ακίνητο και οριζόντιο υπόθεμα. Οι αναρτημένες κλίμακες, εκτός των αποτελουμένων από σχοινί, στερεώνονται κατά τρόπο ασφαλή, ώστε να μη μετακινούνται και να αποφεύγονται οι κινήσεις αιώρησης.

4.2.2. Η ολίσθηση της βάσης των φορτητών κλιμάκων εμποδίζεται πριν από την έναρξη χρησιμοποίησής τους είτε με στερέωση του ανωτέρου ή κατωτέρου σημείου των ορθοστατών είτε με αντιολισθητική διάταξη ή με οποιοδήποτε άλλο τρόπο ισοδυνάμου αποτελέσματος. Οι κλίμακες με πολλαπλά επίπεδα χρησιμοποιούνται κατά τρόπο ώστε η σχετική ακινητοποίηση των επιπέδων να είναι εξασφαλισμένη. Οι κινητές κλίμακες ακινητοποιούνται πριν το προσωπικό έχει πρόσβαση σ? αυτές.

4.2.3. Μια κλίμακα θα πρέπει να χρησιμοποιείται κατά τρόπο ώστε να επιτρέπει ανά πάσα στιγμή στους εργαζόμενους να διαθέτουν ασφαλή στήριξη και λαβή.

4.3. Ειδικές διατάξεις σχετικά με τη χρησιμοποίηση των ικριωμάτων

4.3.1. Όταν το σημείωμα υπολογισμού του επιλεγέντος ικριώματος δεν είναι διαθέσιμο ή οι προβλεπόμενες δομικές μορφές δεν προβλέπονται από αυτό, πρέπει να εκτελεσθεί ένας υπολογισμός σταθερότητας.

4.3.2. Συναρτήσει της πολυπλοκότητας του επιλεγέντος ικριώματος, καταρτίζεται ένα σχέδιο συναρμολόγησης, χρησιμοποίησης και αποσυναρμολόγησης. Το σχέδιο αυτό μπορεί να λάβει τη μορφή ενός σχεδίου γενικευμένης εφαρμογής συμπληρούμενου από στοιχεία σχεδίου για τις ειδικότερου χαρακτήρα λεπτομέρειες του επιμέρους σχεδίου.

4.3.3. Τα στοιχεία επαφής του ικριώματος ασφαλίζονται έναντι του κινδύνου ολίσθησης είτε μέσω στερέωσης στην πρόσοψη του στηρίγματος, είτε μέσω αντιολισθητικής διάταξης, είτε με οποιοδήποτε άλλο τρόπο ισοδύναμης αποτελεσματικότητας. Τα κυλιόμενα ικριώματα εφοδιάζονται με διατάξεις παρεμπόδισης αθέλητης μετακίνησής τους όταν είναι έτοιμα για χρήση. Κατά την εκτέλεση εργασίων σε ύψος η διάταξη αυτή θα πρέπει να είναι ενεργοποιημένη.

4.3.4. Οι διαστάσεις των δαπέδων ενός ικριώματος θα πρέπει να είναι οι κατάλληλες για τη φύση της εργασίας και να επιτρέπουν την ακίνδυνη κυκλοφορία. Το πάχος τους θα πρέπει να προσφέρει κάθε ασφάλεια όσον αφορά την απόσταση μεταξύ δύο στηριγμάτων και τα φορτία που πρόκειται να φέρουν. Τα δάπεδα των ικριωμάτων συναρμολογούνται κατά τρόπο ώστε τα συστατικά τους μέρη να μην μετακινούνται κατά την ομαλή χρήση. Μεταξύ των στοιχείων των δαπέδων και των κατακόρυφων μέσων συλλογικής προστασίας δεν πρέπει να υφίσταται κανένα επικίνδυνο κενό.

4.3.5. Όταν ορισμένα μέρη ενός ικριώματος δεν είναι έτοιμα προς χρήση, ιδίως κατά την συναρμολόγηση, αποσυναρμολόγηση ή μετατροπές, τα μέρη αυτά επισημαίνονται με τη βοήθεια προειδοποιητικών σημάτων γενικού κινδύνου και περιορίζονται δεόντως από υλικά στοιχεία που εμποδίζουν την πρόσβαση στη ζώνη κινδύνου σύμφωνα με τους εθνικούς κανόνες ενσωμάτωσης της οδηγίας 92/58/ΕΟΚ.

4.3.6. Τα ικριώματα δεν μπορούν να συναρμολογηθούν, απο- συναρμολογηθούν ή να τροποποιηθούν κατά τρόπο σημαντικό παρά μόνο υπό τη διεύθυνση αρμοδίου προσώπου και από εργαζόμενους καταρτισμένους γι' αυτό το είδος εργασίας. Η κατάρτιση αυτή περιλαμβάνει την ερμηνεία του σχεδίου συναρμολόγησης και αποσυναρμολόγησης, την ασφάλεια κατά τη συναρμολόγηση, αποσυναρμολόγηση ή μετατροπή του υπόψη ικριώματος, την πρόληψη των κινδύνων πτώσης προσώπων ή αντικειμένων, τις μεταβολές των καιρικών συνθηκών, τους συντελεστές φόρτισης και κάθε αλλο κίνδυνο που θα μπορούσαν να περικλείουν οι δραστηριότητες αυτές. Τα άτομα αυτά διαθέτουν το σχέδιο συναρμολόγησης και αποσυναρμολόγησης που προβλέπεται στο σημείο 4.3.2 του παραρτήματος κατά τη διάρκεια των εργασιών.

4.3.7. Όταν η εκτέλεση μιας ειδικής εργασίας απαιτεί την προσωρινή αφαίρεση μιας διάταξης συλλογικής προστασίας έναντι των πτώσεων, πρέπει να λαμβάνονται αντισταθμιστικά και αποτελεσματικά, μέτρα ασφάλειας.