Άριθ.  € 230/62 Επίσημη  Εφημερίδα  των  Εύρωπαϊκών  Κοινοτήτων 10. 9. 81 
Γνώμη  γιά τήν  οικονομική  κατάσταση  στήν  Κοινότητα  (πρώτο  εξάμηνο  1981) 
Τό κείμενο  πού  άποτελεΐ  άντικείμενο  αυτής  τής  γνώμης  δεν  έχει  άκόμη  δημοσιευθεί  στήν 
Επίσημη  Εφημερίδα  τών  Ευρωπαϊκών  Κοινοτήτων. 
Α. ΝΟΜΙΚΗ  ΒΑΣΗ  ΤΗΣ  ΓΝΩΜΗΣ 
Απόφαση  τοϋ  Συμβουλίου  τής  18ης  Φεβρουαρίου  1974  γιά  τήν  επίτευξη  ύψηλοΰ  βαθμοϋ 
συγκλίσεως  των  οικονομικών  πολιτικών  τών  Κρατών  μελών  τής  Εύρωπαϊκής  Κοινότητος. 
Β. ΓΝΩΜΗ  ΤΗΣ  ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ  ΚΑΙ  ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Ή Οικονομική  καί  Κοινωνική  Επιτροπή  διαμόρφωσε  τή γνώμη  της  γιά τό προαναφερθέν  θέμα 
κατά  τήν  189η  σύνοδο  τής  ολομελείας  της,  πού  έλαβε  χώρα  στίς  Βρυξέλλες,  στίς  1, 2 καί  3 
Ιουλίου  1981. 
Τό κείμενο  αυτής  τής  γνώμης  είναι  τό ακόλουθο: 
Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ  ΚΑΙ  ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  -
έχοντας  ύπόψη  τή Συνθήκη  περί  Ιδρύσεως  τής  Ευρωπαϊ-
κής Οικονομικής  Κοινότητος  καί  ιδίως  τό άρθρο  198, 
έχοντας  ύπόψη  τό ψήφισμα  τής  22ας  Μαρτίου  1971  τοΰ 
Συμβουλίου  καί  τών  αντιπροσώπων  τών  κυβερνήσεων 
τών Κρατών  μελών  σχετικά  μέ τή σταδιακή  πραγματο-
ποίηση  τής  οικονομικής  καί  νομισματικής  ένώσεως  στήν 
Κοινότητα, 
έχοντας  ύπόψη  τήν  άπόφαση  τοΰ  Συμβουλίου  τής  18ης 
Φεβρουαρίου  1974  γιά  τήν  έπίτευξη  ύψηλοϋ  βαθμοϋ 
συγκλίσεως  τών  οικονομικών  πολιτικών  τών  Κρατών 
μελών  τής  Ευρωπαϊκής  Κοινότητος, 
έχοντας  ύπόψη  τήν  άπόφαση  τού  Προεδρείου  τής  Επι-
τροπής  τής  27ης  Μαΐου  1980  πού  άναθέτει  στό  τμήμα 
οικονομικών  καί  κοινωνικών  υποθέσεων  τήν  κατάρτιση 
μιας  γνώμης  πρωτοβουλίας  γιά τήν  οικονομική  κατάστα-
ση στήν  Κοινότητα  κατά  τό δεύτερο  τρίμηνο  κάθε  έτους·  ή 
γνώμη  αυτή  πρέπει  νά συνοδεύεται  από  μία  μελέτη  τής 
οικονομικής  καταστάσεως  στό  Κράτος  μέλος  πού  έχει 
άναλάβει  κατ'  αύτό  τό χρονικό  διάστημα  τήν  Προεδρία 
του Συμβουλίου, 
έχοντας  ύπόψη  τή γνώμη  τής  Οικονομικής  καί  Κοινωνι-
κής Επιτροπής  τής  20ης  Νοεμβρίου  1980  γιά τήν  ετήσια 
οικονομική  έκθεση  τοϋ  1980  0), 
έχοντας  ύπόψη  τή δήλωση  πού  έγινε  άπό  τήν  Προεδρία 
τοΰ Συμβουλίου  μετά  τή συνεδρίαση  τοΰ  Εύρωπαϊκοΰ 
Συμβουλίου  πού  έγινε  στό  Μ335ΐ:πί:Ηι  στίς  23 καί  24 
Μαρτίου  1981  καί  μετά  τό κοινό  Συμβούλιο  οικονομικών, 
δημοσιονομικών  καί  κοινωνικών  ύποθέσεων  στίς 
11 Ιουνίου  1981, 
έχοντας  ύπόψη  τή συζήτηση  πού  έγινε  στό  τμήμα  τών 
οικονομικών  καί  δημοσιονομικών  ύποθέσεων  κατά  τή 
συνεδρίασή  του  στίς  16 Ιουνίου  1981,  τήν  εισήγηση  πού 
κατήρτισε  ό εισηγητής  κ. Ζίη1<ίη  καί  τή συμπληρωματι-
(') ΕΕ  άριθ.  € 348  τής  31.  12.  1981. κή εισήγηση  πού  προσαρτήθηκε  σ' αύτήν  γιά τήν  οικονο-
μική  κατάσταση  στίς  Κάτω  Χώρες, 
έχοντας  ύπόψη  τίς συγητήσεις  τής 2ας  Ιουλίου  1981  κατά 
τήν 189η  σύνοδο  ολομελείας  πού  έγινε  στίς  1, 2 καί  3 
Ιουλίου  1981, 
ΥΙΟΘΕΤΗΣΕ  ΤΗΝ  ΑΚΟΛΟΥΘΗ  ΓΝΩΜΗ 
μέ 103  ψήφους  ύπέρ,  12 κατά  καί  11 αποχές 
1. Ή  κατάσταση  τό 1981 
1.1. "Ενα  άπό  τά λίγα  σημεία  στά  όποια  όλοι  συμφω-
νούν  κατά  τήν  παρούσα  κρίση  είναι  ότι τό 1981  πρόκειται 
νά είναι  πολύ  άσχημο  έτος.  Ή πλέον  πρόσφατη  άνακοί-
νωση  τής Επιτροπής  τών  Ε.Κ.  πρός  τό Συμβούλιο  γιά τήν 
οικονομική  καί  κοινωνική  κατάσταση  στήν  Κοινότητα 
(Έγγρ.  ΟΟΜ(81)  95  τελικό  τής  6ης  Μαρτίου  1981) 
προβλέπει  μιά  πτώση  τοΰ  ΑΕΠ  τής  Κοινότητος  κατά 
0,6 °/ο, μιά αύξηση  τής άνεργίας  περίπου  κατά  1 %, πού  θά 
ανέλθει  έτσι  σέ 7,5%,  καί  ένα  σημαντικό  έλλειμμα  στό 
ισοζύγιο  πληρωμών  εντούτοις,  πιστεύει  επίσης  ότι  θά 
ύπάρξει  μείωση  τοΰ  πληθωρισμοΰ  καί  κάποια  περιορισμέ-
νη άνάκαμψη  πρός  τό τέλος  τοΰ  έτους. 
1.2. Ή  Επιτροπή  έχει  δεχθεί  τίς προβλέψεις  αύτές  τής 
Επιτροπής  τών  Ε.Κ.  σάν  βάση  γιά τίς συζητήσεις  της  καί 
γιά τήν  εξέταση  τών  έφικτών  πολιτικών. 
2. Ή  φύση  τής  κρίσεως 
2.1. Υπάρχει  μία  σειρά  άπό  άνησυχητικές  πτυχές  στήν 
παρούσα  οικονομική  κρίση:  ύπάρχει  μία  κυκλική  ύφεση· 
ύπάρχουν  σημαντικά  προβλήματα  δομής·  ύπάρχει  ύψηλό 
ποσοστό  πληθωρισμοΰ,  συνδυασμένο  μέ ύψηλό  ποσοστό 
άνεργίας.  Οί άναπτυσσόμενες  χώρες  ζητοΰν  νά ύπάρξει 
άλλαγή  στήν  οικονομική  τάξη.  Ύπάρχουν  διακυμάνσεις 
έξαιρετικοΰ  μεγέθους  στίς  τιμές  συναλλάγματος.  Τά 
έπιτόκια  στήν  πρώτη  οικονομική  δύναμη  τοΰ  κόσμου,  τίς 
ΗΠΑ,  βρίσκονται  σέ επίπεδο  τό όποιο  ποτέ  δεν  είχαν 
γνωρίσει  στό  παρελθόν  άκόμη  καί  σέ καιρό  πολέμου.  Στά 
περισσότερα  άπό  τά  Κράτη  μέλη  ύπάρχει  ένα  πολύ 
10. 9. 81 Επίσημη  Εφημερίδα  των  Εύρωπαϊκών  Κοινοτήτων Άριθ.  € 230/63 
χαμηλό  έπίπεδο  άποδοτικότητος.  "Ολες  αυτές  οί πτυχές 
έπνπλέον  αλληλεπιδρούν. 
Καμμία  δέν  μπορεί  νά έπιλυθεΐ  μεμονωμένα,  ένώ  ή συνύ-
παρξη  τους  καθιστά  την επίλυση  οποιασδήποτε  άπ' αύτές 
ακόμη  πιό  δύσκολη. 
Ή συνύπαρξη  τόσο  πολλών  προβλημάτων  δέν έχει  προη-
γούμενο  καί τοΰτο  σημαίνει  δτιύπάρχει  λιγότερη  πείρα  γιά 
τό τί πρέπει  νά γίνει  άπ' έκείνη  πού  είχαμε  γιά τά σχετικώς 
περιορισμένα  προβλήματα  της δεκαετίας  τοϋ 1950  καί τοΰ 
1960.  Οί πάντες,  είτε  πρόκειται  γιά κυβερνήσεις,  είτε  γιά 
οικονομολόγους  είτε  γία  τό έκλογικό  σώμα,  είναι  αβ-
έβαιοι  γιά τίς συνέπειες  όποιασδήποτε  ιδιαίτερης  μεθόδου 
έπανορθώσεως  καί  αβεβαιότητα  αύτή  έχει  άνασταλτικό 
αποτέλεσμα  στή  θέληση  γιά  δράση.  Οι  κυβερνήσεις 
ιδιαίτερα  διστάζουν  επειδή  έχουν  σέ μεγάλο  βαθμό  χάσει 
τήν αύτοπεποίθησή  τους  γιά  τήν  ίκανότητά  τους  νά 
έλέγχουν  τά γεγονότα,  καί  όταν  πράγματι  δρουν,  οί 
ένέργειές  τους  έχουν  μερικές  πολύ  άπροσδόκητα  άποτε-
λέσματα. 
2.2. Επιπλέον,  οί παραδοσιακές  μέθοδοι  θεραπείας 
έχουν  καταστεί  δυσχερέστερες  ώς πρός  τήν  εφαρμογή 
τους.  Ή έμπιστοσύνη  άποκλειστικά  στήν  άγορά  έχει 
άποβεΐ  δυσχερέστερη  λργω  τών  προβλημάτων  δυσκαμ-
ψίας  πού  έχουν  ύπεισέλθει  στό  μηχανισμό  της  καί  λόγω 
της έπιχειρηματικής  πεποιθήσεως  γιά  τήν  άβεβαιότητα 
τοΰ μέλλοντος.  Ή εμπιστοσύνη  στίς  Κεϋνσιανές  μεθό-
δους  έπιλύσεως  τών  προβλημάτων,  έχει  κλονισθεί  επειδή 
είναι  ήδη  συμαντικά  τά έλλείμματα  τοΰ  προϋπολογισμοΰ 
σέ μερικά  Κράτη  μέλη  καί  τό ποσοστό  τοΰ  έθνικοΰ 
εισοδήματος  πού  λαμβάνεται  από  τό κράτος  διαμέσου 
της κοινωνικής  άσφαλίσεως  έχει  ήδη  δώσει,  καλώς  ή 
κακώς,  τήν  αίσθηση  τοϋ  ύπερβολικοΰ  σ' ένα  μεγάλο 
μέρος  τοΰ  πληθυσμοΰ.  Τό ποσοστό  αύτό  είναι  πράγμα-
τι ύψηλότερο  άπό  όσο  στήν  Ιαπωνία  ή στίς  ΗΠΑ. 
2.3. Ακόμη  καί  όταν  οί κυβερνήσεις  πιστεύουν  ότι 
γνωρίζουν  τήν  μέθοδο  θεραπείας,  οί οικονομίες  τών 
Κρατών  μελών  άντιδροΰν  πολύ  άργά  στίς  μεθόδους  έπα-
νορθώσεως  πού  έφαρμόζονται.  Ό πληθωρισμός,  γιά 
παράδειγμα,  άποδεικνύεται  ότι έχει  πολύ  βαθειές  ρίζες. 
Κατά  τό παρελθόν,  ό πληθωρισμός  παρείχε  μερικές  φορές 
τήν δική  του  θεραπεία  γιατί  παρήγε  ύψηλά  ποσοστά 
κέρδους  καί  συνεπώς  κάθε  κίνητρο  γιά τήν  αύξηση  της 
προσφοράς.  Τοΰτο  συνέβαινε  κυρίως  λόγω  της  νομισμα-
τικής  πλάνης.  Τώρα  έκείνη  ή πλάνη  έχει  σχεδόν  έξαφα-
νισθεΐ.  Λόγω  τοΰ  τρόπου  μέ τόν  όποιο  λειτουργεί  ή 
φορολογία  καί  επειδή  οδυνηρή  εμπειρία  έχει  παράσχει 
στούς  έργάτες  μεγαλύτερη  επίγνωση  της  πραγματικής 
άξίας  τών  μισθών  τους,  ό πληθωρισμός  τείνει  νά μειώσει 
τήν πραγματική  άποδοτικότητα  καί  έπομένως  νά επιδει-
νώσει  τήν  κατάσταση  της  προσφοράς.  Επιπλέον,  ό 
πληθωρισμός  έχει  επιδεινωθεί  άπό  τήν  ύπαρξη  μεγάλων 
ποσοτήτων  ρευστοΰ  χρήματος,  μεγάλο  μέρος  άπό  τό 
όποιο  άνήκει  στά  Κράτη,  ιδιαίτερα  στά  Κράτη  τοΰ ΟΠΕΚ, 
συχνά  τοποθετημένο  παρά  πολύ  βραχυπρόθεσμα,  καί 
πάντα  ικανό  νά μεταστραφεί  άπό  τό ένα  οικονομικό 
κέντρο  στό  άλλο. 
2.4. Οί  οικονομίες,  ιδιαίτερα  τών  άνεπτυγμένων 
χωρών,  βρίσκονται  τώρα  σέ τέτοια  άλληλεξάρτηση  ώστε 
καμμία  έθνική  κυβέρνηση  δέν  δύναται  νά βρει  μία  λύση 
μεμομωμένα.  Καμμία  άπό  τίς προσπάθειες  γιά εξεύρεση 
κοινής  λύσεως  δέν  έχει  άκόμα  άποδειχθεΐ  πλήρως 
έπαρκής. 2.5. Μερικά  προβλήματα  άναδιαρθρώσεως  έχουν 
προστεθεί  στήν  παρούσα  κυκλική  ΰφεση,  καί αύτά  άλλη-
λοεπιδροΰν.  Ή ΰφεση  έπιδεινώνει  τά προβλήματα  δομής. 
Εξάλλου  ή θεραπεία  τών  προβλημάτων  δομής  μπορεί  νά 
συνεπάγεται  τή μείωση  της  παραγωγικής  ικανότητος, 
πράγμα  πού  αυξάνει  τήν  άνεργία  στό  σχετικό  τομέα  καί 
καθιστά  δυσχερέστερη  τήν  επίτευξη  τοΰ  κεφαλαιώδους 
στόχου  τής  πλήρους  άπασχολήσεως. 
2.6. Τά  προβλήματα  δομής  άπορρέουν  άπό  διάφορες 
αιτίες.  Οί σπουδαιότερες  βραχυπρόθεσμα  είναι  ή άργοπο-
ρία μας  στήν  προσαρμογή  τής  οικονομίας  στά  προβλή-
ματα  πού  προκύπτουν  άπό  τήν  τεράστια  αύξηση  τών 
τιμών  ενεργείας  καί  τόν  ταχύ  ρυθμό  τής  τεχνολογικής 
άλλαγής.  "Επειτα  είναι  ό αυξημένος  ανταγωνισμός  τών 
προσφάτως  βιομηχανοποιηθεισών  χωρών,  ή εντεινόμενη 
άπειλή  άπό  τήν Ιαπωνία  σέ βιομηχανίες  όπως  έκείνη  τών 
αύτοκινήτων  καί  τών  καταναλωτικών  προϊόντων  ηλε-
κτρονικής,  ή μεγαλύτερη  σημασία  πού  άποδίδεται  στήν 
προστασία  τοΰ  περιβάλλοντος  ή όποία  μπορεί  τόσο  νά 
άφανίσει  τήν  άπασχόληση  σέ μερικές  βιομηχανίες  όσο 
καί νά δημιουργήσει  άποσχόληση  σέ άλλες,  οί ύπερε-
πενδύσεις  σέ ορισμένες  βιομηχανίες  πού  είναι  τό άποτέ-
λεσμα  τής  άτμόσφαιρας  ευφορίας  τών  άμέσως  προηγου-
μένων  τοΰ  1973  έτών,  ή αύξημένη  άνταγωνιστικότης  τών 
ΗΠΑ  λόγω  τής  πτώσεως  τής  άξίας  τοΰ  δολλαρίου  κατά 
τήν τελευταία  δεκαετία  καί  τά ύψηλά  επιτόκια  τά όποια 
άποθαρρύνουν  τίς  έπενδύσεις  κυήσεως.  Επιπλέον,  ή 
άναζήτηση  μεθόδων  έπανορθώσεως  γίνεται  πολυπλοκό-
τερη  λόγω  τής  σοβαρής  νομισματικής  άσταθείας  τών 
τελευταίων  έτών.  Αύτές  οί έντονες  μεταπτώσεις  στίς 
σχετικές  άξιες  τών  κυριωτέρων  νομισμάτων  μεταβάλ-
λουν  κατά  πολύ  τούς  όρους  τοΰ  άνταγωνισμοΰ  μέσα  σέ 
πολύ  βραχείες  περιόδους. 
2.7. Ή  αύξηση  τών  τιμών  ένεργείας  έχει  άνατρέψει 
πολλές  προηγούμενες  συσχετίσεις  τιμών.  Οί εύρωστες 
βιομηχανίες  τής  Ευρώπης  ήταν  κυρίως  έκεΐνες  πού  ώφε-
λήθηκαν  άπό  τήν  διαρκή  πτώση  τών  πραγματικών  τιμών 
ένεργείας  κατά  τή δεκαετία  τοΰ  1950  καί  τοΰ  1960.  Οί 
άεροπορικές  μεταφορές,  οί συνθετικές  ίνες,  ή βιομηχανία 
χάλυβος  καί σιδήρου  καί ή αύτοκινητοβιομηχανία  άποτε-
λοΰν  παραδείγματα.  Ξαφνικά,  οί βιομηχανίες  αύτές  βρέ-
θηκαν  σέ ένα  πάρα  πολύ  δυσμενές  διεθνές  περιβάλλον, 
καί ένα υπολογίσιμο  μέρος  τής παρούσης  ύφέσεως  μπορεί 
νά άποδοθεϊ  στήν  άνάσχεση  τής  άναπτύξεώς  τους  ή 
άκόμη  σ' ένα  παροδικό  μαρασμό. 
2.8. Εξάλλου,  νέες  επενδύσεις  στίς  βιομηχανίες  πού 
ώφελοΰνται  άπό  τίς άλλαγές  τοΰ  συσχετισμοΰ  τών  τιμών 
είναι  κατώτερες  άπ'  ότι θά μποροΰσε  νά άναμένεται,  γιά 
διαφόρους  λόγους. 
Πρώτον,  έκτός  άπό  τίς νομικές  καί  πολιτικές  δυσχέρειες 
πού όρθώνονται  στήν  πορεία  τών  νέων  επενδύσεων  άπαι-
τεΐται  χρόνος  γιά νά προσδιορίσουν  οί έπενδυτές  μία  νέα 
τάση  καί νά μελετήσουν  τόν καλύτερο  τρόπο  χρησιμοποι-
ήσεώς  της.  Γιά παράδειγμα,  πρίν  άπό  τήν μετατροπή  ενός 
λέβητος  πού  λειτουργεί  μέ πετρέλαιο  σέ λέβητα  πού 
λειτουργεί  μέ άνθρακα  ή έπιχείρηση  πρέπει  νά πεισθεί  ότι 
ό άνθρακας  θά παραμείνει  σύμφωνα  μέ όλες  τίς πιθανό-
τητες  φτηνότερος  άπό  τό πετρέλαιο.  Πρέπει  νά μελετήσει 
τίς δαπάνες  καί  τίς εναλλακτικές  μεθόδους  μετατροπής, 
νά προσχεδιάσει  τίς λεπτομέρειες  τής  μετατροπής  καί  νά 
ρυθμίζει  τήν  έργασία  πού  πρέπει  νά γίνει. 
Αριθ.  € 230/64 Επίσημη  Εφημερίδα  των  Ευρωπαϊκών  Κοινοτήτων 10. 9. 81 
Δεύτερον,  δταν  ή άποδοτικότης  είναι  χαμηλή,  ή βιομηχα-
νία ίσως  νά έχει  δυσκολίες  στήν  έξεύρεση  πόρων  γιά νέες 
έπενδύσεις·  τά αδιανέμητα  κέρδη  είναι  ανεπαρκή  καί  ό 
δανεισμός  μπορεί  νά είναι  δυσχερής  έπειδή  ή χαμηλή 
άποδοτικότης  καί  τά υψηλά  ποσοστά  τοϋ  πληθωρισμού 
καθιστούν  συχνά  τήν  έξασφάλιση  έπαρκοΰς  καλύψεως 
των τόκων  δανειακής  έπιβαρύνσεως  δύσκολη. 
Τρίτον,  ή διεύθυνση,  είτε  δημόσια  είναι  είτε  ιδιωτική, 
καθίσταται  περισσότερο  διστακτική  μέ όλες  αύτές  τίς 
έμπειρίες  - ιδιαίτερα  γιά τήν  άνάμιξή  της  σέ θέματα  γιά 
τά όποια  δέν  διαθέτει  καθόλου  γνώσεις. 
2.9. Οί  σταθερά  μεταβαλόμενες  σχέσεις  της  Ευρώπης 
μέ τόν  τρίτο  κόσμο  άπαιτοϋν  προσαρμογές  οί όποιες 
ξεπερνούν  τίς συνέπειες  τής  διευρύνσεως  τοϋ  ΣΓΠ  ή τήν 
έπιτυχία  των  έξαγωγών  σέ χώρες  όπως  τό Χόγκ  Κόγκ  καί 
ή Ταϊβάν.  Ή όμάδα  τών  77 έχει  διαμορφώσει  αιτήματα  γιά 
μία όλοκληρωτικά  νέα  οικονομική  τάξη.  Γιά  μερικά  άπό 
τά αιτήματα  αυτά  έχει  ήδη  άναληφθεϊ  δράση,  μερικές 
φορές  άπό  μία  διεθνή  συμφωνία,  π.χ.  άπό  τή Σύμβαση 
ΛομέΙΙ  καί  μερικές  μέ μονομερή  άπόφαση  τών  άνα-
πτυσσομένων  χωρών.  Είναι  πιθανό  νά συμβεί  τό 'ίδιο  καί 
γιά άλλα  αιτήματα  στό  μέλλον.  Κάθε  φορά  ή Εύρώπη 
πρέπει  νά προσαρμόζεται  στήν  άπώλεια  μιας  παλαιάς 
θέσεως.  Έάν  ώς έκ τούτου  ή ευημερία  τοϋ  τρίτου  κόσμου 
αυξάνεται,  οί ευρωπαϊκές  έξαγωγές  θά αύξηθοΰν  έπίσης, 
άλλά  αύτές  θά συνίστανται  σέ νέα  προϊόντα  τά όποια  δέν 
είναι  πιθανό  νά προέρχονται  άπό  τίς επιχειρήσεις  πού 
έχουν  ύποφέρει  άπό  τήν  άλλαγή  εκτός  αν αύτές  προσαρ-
μοσθούν  στις  νέες  αγορές. 
2.10.  Μέ  τρόπο  πάνω  άπ' όλα  άνεπαίσθητο,  οί επενδύ-
σεις έξαρτώνται  άπό  τήν  έμπιστοσύνη:  εμπιστοσύνη  γιά 
ένα μίνιμουμ  πολιτικής  σταθερότητας,  έμπιστοσύνη  γιά 
τίς οικονομικές  πολιτικές  πού  άκολουθοΰνται,  εμπιστο-
σύνη  γιά τό ότι θά ύπάρξει  άγορά  γιά τά άγαθά  καί  τίς 
ύπηρεσίες  πού  παράγουν  οί έπενδύσεις. 
Σέ περιόδους  άβεβαιότητας  όπως  ή παρούσα  ύπάρχει  μιά 
γενική  μείωση  τής  έμπιστοσύνης,  άλλά  ή μείωση  αύτή 
είναι  μεγαλύτερη  σέ μερικούς  τομείς  συγκριτικά  μέ 
άλλους. 
2.11.  Τά  προβλήματα  δομής  δέν είναι  μόνο  ύλικά.  Είναι 
έπίσης  άνθρώπινα.  Ή παρακμή  παλαιών  βιομηχανιών 
μπορεί  νά έχει  σά συνέπεια  νά περιπέσουν  σέ άχρηστία 
ειδικότητες  τών  όποιων  ή δημιουργία  άπήτησε  όλόκληρη 
ζωή,  μπορεί  νά επιφέρει  τήν  έγκατάλειψη  άρκετών  περιο-
χών καί  έπίσης  τήν  έγκατάλειψη  άνειδικεύτων  νέων  καί 
γυναικών  πού  δέν  μπορούν  νά μετακινήσουν  τό σπιτικό 
τους  μέ μικρή  ελπίδα  γιά άπασχόληση.  Συγχρόνως  όμως 
μπορεί  νά ύπάρχει  περιορισμένη  προσφορά  άλλων  ειδικο-
τήτων  καί  σέ άλλες  περιοχές  ίσως  νά είναι  δύσκολη  ή 
έξεύρεση  τοϋ  άπαιτούμενου  εργατικού  δυναμικού. 
2.12.  Ή  προσαρμογή  σ' αύτές  τίς καταστάσεις  μπορεί 
νά είναι  δυσχερέστατη.  Συνεπάγεται  μεταβολές  στήν 
άπασχόληση  πολλών  άτόμων,  τήν εκμάθηση  νέων  ειδικο-
τήτων,  ίσων  τήν  άπώλεια  άρχαιότητος  ύπηρεσίας  καί εισοδήματος.  Μπορεί  νά  συνεπάγεται  τήν  μεταβολή 
κατοικίας  καί  κοινωνικού  περιβάλλοντος  στό  όποιο  τά 
άτομα  έχουν  ζήσει  σ' δλη  τή ζωή  τους.  Φυσικά  ύπάρχει 
άντίσταση.  "Ετσι  τό Κράτος  ύφίσταται  πίεση  γιά  νά 
άναβάλει  τήν  διευθέτηση  τών  προβλημάτων  μέ έπιδοτή-
σεις.  Στήν  έξαιρετική  περίπτωση  τής  ναυπηγικής,  έχει 
ύπολογισθεϊ  δτι δλα  τά ήμερομίσθια  καί  οί μισθοί  τών 
έργασιών  ναυπηγήσεως  στήν  Κοινότητα  καλύπτονται  άπό 
κρατικές  έπιδοτήσεις.  Τέτοιες  έπιδοτήσεις  δύναται  νά 
δικαιολογηθούν  δταν  ό μαρασμός  είναι  παροδικός  καί  ή 
δυνατότητα  άνακάμψεως  μεγάλη,  άλλά  ό πειρασμός  γιά 
τήν παροχή  τους  γενικά  είναι  ισχυρός. 
2.13.  Επιπλέον,  ή Κοινότητα  πρίν  φθάσει  στό  σημείο 
γιά νά έπιτρέψει  τό θάνατο  όποιουδήποτε  βιομηχανικού 
τομέως  πρέπει  νά μελετήσει  κατά  πόσον  δέν  ύπάρχει 
άνάγκη  νά διατηρήσει  μιά  έλάχιστη  στρατηγική  στόν 
σχετικό  τομέα,  καί  κατά  πόσο  μπορεί  νά άντέξει  τήν 
κατάσταση  πλήρους  έξαρτήσεώς  της  άπό  τό έξωτερικό. 
Ή ναυπηγική  άποτελεϊ  πάλι  ένα  παράδειγμα.  Εξάλλου, 
πρίν  καταστεί  δυνατή  ή άνάπτυξη  μιας  νέας  βιομηχανίας, 
πρέπει  νά διενεργηθεί  έρευνα,  νά δημιουργηθούν  δοκιμα-
στικές  έγκαταστάσεις,  νά οικοδομηθούν  εργοστάσια,  καί 
νά δημιουργηθούν  νέες  ειδικότητες.  Επιπλέον  ένας 
σεβαστός  άριθμός  νέων  βιομηχανιών  όπως  ή τηλεματική 
καί ή βιογενετική  άπαιτοϋν  είτε  μεγάλο  κεφάλαιο  είτε 
ιδιαίτερες  έξειδικεύσεις.  Οί βιομηχανίες  αύτές  δέν  θά 
έξασφαλίσουν  αυτόματα  άπασχόληση  γιά  έκεΐνα  άκρι-
βώς τά άτομα  πού  χάνουν  τή δουλειά  τους  σέ βιομηχανίες 
δπως  τής  ένδύσεως  ή τοϋ  χάλυβος.  Βέβαια,  δέν  ύπάρχει 
καμμία  έγγύηση  δτι ή άνάπτυξή  τους  θά έπιτελεσθεϊ  στήν 
Κοινότητα,  καί  σέ μερικές  άπ'  αύτές  ή Ιαπωνία  καί  οί 
Ηνωμένες  Πολιτείες  προπορεύονται  ήδη.  Ή άνάπτυξη 
μιας  νέας  βιομηχανίας  είναι  έπίσης  δυνατό,  δπως  συχνά 
συμβαίνει  μέ τήν  ένέργεια,  νά άπαιτήσει  τήν  υιοθέτηση 
μιας  άποφασιστικής  κυβερνητικής  πολιτικής,  καί γιά τήν 
υιοθέτηση  τέτοιων  πολιτικών  άπαιτεΐται  πολύς  χρόνος, 
ίσως  γιατί  μεταξύ  άλλων  δέν είναι  τόσο  συχνά  σαφές  ποιά 
είναι  ή καλύτερη  πολιτική. 
2.14.  Τελικά,  δπου  τά προβλήματα  άφοροΰν  τίς δομές, 
άμεσες  λύσεις  είναι  σπάνια  δυνατές.  Άλλά  άκόμη  καί 
λύσεις  οί όποιες  θά έπιφέρουν  άποτέλεσμα  μόνο  μεσο-
πρόθεσμα,  άπαιτοϋν  ή δράση  νά άρχίσει  τώρα. 
3. Δ εσμεύσεις 
3.1. Τά  Κράτη  μέλη,  άναλαμβάνοντας  δράση,  είτε  γιά 
νά έξασφαλίσουν  μιά  άνάκαμψη  εϊτε  γιά νά έπανορθώ-
σουν  ένα  λάθος  δομής,  πρέπει  νά ένεργήσουν  μέσα  στό 
πλαίσιο  περισσοτέρων  δεσμεύσεων  άπ'  δτι,  ας ποϋμε, 
κατά  τή δεκαετία  τοϋ  1960.  Εκείνο  πού  κάθε  κράτος 
μπορεί  νά κάνει  γιά νά μειώσει  τά έπιτόκια  περιορίζεται 
άπό τίς τιμές  έπιτοκίων  πού  ισχύουν  άλλοϋ  εντός  τής 
Κοινότητος  καί  στίς  Ηνωμένες  Πολιτείες.  Τό  άκριβό 
χρήμα  μειώνει  τόν  πληθωρισμό  άλλά  βραχυπρόθεσμα 
έπιδεινώνει  τήν  ύφεση.  Μιά  μείωση  στούς  φόρους  ή μία 
αύξηση  τής  δαπάνης  στό  δημόσιο  τομέα  τονώνει  τή 
ζήτηση,  άλλά  συχνά  προκαλεί  ύψηλότερα  έπιτόκια  ή τόν 
παραγκωνισμό  τοϋ  δανεισμού  στόν  ιδιωτικό  τομέα. 
"Οπου  ό πληθωρισμός  είναι  ύψηλός,  ύπάρχει  μια άπροθυ-
10. 9. 81 Επίσημη  Εφημερίδα  των  Ευρωπαϊκών  Κοινοτήτων Άριθ.  € 230/65 
μία γιά νά γίνει  ότιδήποτε  πού  θά ήταν  δυνατό  νά κατα-
στήσει  δυσχερέστερη  τή μείωσή  του·  τοΰτο  έχει  γιά 
παράδειγμα  άσκήσει  ίσχυρή  έπιρροή  στήν  πολιτική  του 
Ηνωμένου  Βασιλείου.  "Οπου  ό δημόσιος  δανεισμός  είναι 
τόσο  ύψηλός  όπως  στήν  Ιρλανδία,  κάθε  αύξηση  θά 
μπορούσε  εϋκολα  νά ύπερβεΐ  τίς διαθέσιμες  άποταμιεύ-
σεις.  "Οπου  τό έλλειμμα  τοΰ  ισοζυγίου  τών  πληρωμών 
είναι  ύψηλό,  δπως  στή  Γερμανία,  ή άνάγκη  άνταγωνισμοΰ 
μέ τά έπιτόκια  εξωτερικού  μπορεί  νά παράγει  υψηλότερο 
έπιτόκιο  άπ' έκεΐνο  πού  θά μπορούσε  νά ήταν  άπαραίτητο 
γιά έγχώριους  λόγους. 
4. Γενικές  Αρχές 
4.1. Είναι  άδύνατο  γιά τήν  Επιτροπή  νά δώσει  συντα-
γές θεραπείας  οί όποιες  νά μπορούν  νά εφαρμοσθούν  μέ 
τήν ίδια  έκταση  σέ δλα  τά Κράτη  μέλη.  Ή μείωση  της 
άνεργίας  καί  τοΰ  πληθωρισμού  πρέπει  νά άποτελούν 
πρωταρχικούς  στόχους,  αλλά  ό πληθωρισμός  άποτελεΐ 
ένα μικρότερο  πρόβλημα  στήν  Γερμανία  άπό  ότι στήν 
Ελλάδα  καί ή άνεργία  δέν άποτελεΐ  γιά τό Λουξεμβούργο 
τήν πληγή  πού  άποτελεΐ  γιά τήν  βόρειο  Ιρλανδία  καί  τό 
Μετσοτζόρνο.  Πρέπει  έντούτοις  νά δοθεί  έμφαση  στήν 
σπουδαιότητα  μιας  συνεκτικής  κοινοτικής  πολιτικής  καί 
τών συντονισμένων  πολιτικών  τών  Κρατών  μελών  οί 
όποιες  ύποστηρίζουν  καί δέν άνατρέπουν  ή μία τήν άλλη. 
"Εστω  καί  &ν δέν είναι  δυνατή  ή λεπτομερής  διατύπωση 
τών πολιτικών  αύτών,  ορισμένοι  στόχοι  θά μπορούσαν  νά 
άναφερθοΰν. 
Μερικοί  άπ' αυτούς,  δπως  ό καταμερισμός  τών  βαρών  καί 
ή διάθεση  τών  περισσευμάτων  στούς  πτωχούς  καί τό θέμα 
τοΰ χρόνου  έργασίας,  έξετάζονται  στό  τμήμα  7. Γενικό-
τερα,  κοινωνικά  ζητήματα  έξετάζοντας  εκτενώς  στή 
γνώμη  της  Επιτροπής  γιά  τήν  έξέλιξη  της  κοινωνικής 
καταστάσεως  στήν  Κοινότητα  Ο). Έδώ  ή Επιτροπή  έξε-
τάζει  όρισμένες  αυστηρώς  οικονομικές  δυνατότητες, 
ένθυμούμενη  δτι ή άρχική  προτεραιότητα  πολιτικής  πρέ-
πει νά είναι  ή μείωση  μέ συνεχή  τρόπο  τοΰ  παρόντος 
έπιπέδου  άνεργίας  στήν  Κοινότητα.  Ή Επιτροπή  συμμε-
ρίζεται  τήν  άνησυχία  πού  έξέφρασε  τό Εύρωπαϊκό  Συμ-
βούλιο  τό Μάρτιο  γιά τήν πρόβλεψη  τής περαιτέρω  αύξή-
σεως  τής  άνεργίας  βραχυπρόθεσμα.  Κατά  τήν  άντιμετώ-
πιση  αυτής  τής άπειλής,  είναι  σημαντικό  τά Κράτη  μέλη 
νά μήν  υιοθετήσουν  άσυμβίβαστες  πολιτικές.  Υπάρχει 
άνάγκη  έναρμονισμένης  κοινοτικής  πολιτικής  γιά  τήν 
καταπολέμηση  τής  άνεργίας  μέ έπιλεκτικά  κίνητρα  γιά 
τήν οικονομία. 
4.2. Ή  Επιτροπή  έχει  ήδη  έπιμείνει  γιά τή σπουδαιό-
τητα  τής  υίοθετήσεως  πολιτικών  οί όποιες  νά προσβλέ-
πουν  σέ μεσοπρόθεσμα  σχέδια.  Είναι  έξίσου  σημαντικό 
νά άναθυμηθοΰμε  τόσο  δτι  μεσοπρόθεσμες  πολιτικές 
έχουν  βραχυπρόθεσμα  άποτελέσματα,  δσο  καί  ότι πολι-
τικές  πού  υιοθετήθηκαν  γιά νά άνταποκριθοΰν  σέ βρα-
χυπρόθεσμες  άναγκαιότητες  έχουν  μεσοπρόθεσμα  άποτε-
λέσματα.  Δέν  είναι  ποτέ  εύκολο,  δεδομένων  τών  πιέσεων 
πού άσκοΰνται  στίς  κυβερνήσεις,  νά καταστεί  ή πολιτική 
συνεκτική  άλλά  τοΰτο  δέν έχει  ποτέ  τόσο  μεγάλη  σημασία 
δσο σέ περιόδους  άσταθείας  καί  άβεβαιότητος  δπως  ή 
παρούσα. 
(') Βλ.  σελίδα  26 τής  παρούσας  Επίσημης  Εφημερίδας. 4.3. Ιδιαίτερα,  δλες  οί πολιτικές  πρέπει  νά άναγνωρί-
σουν  τήν σημασία  τής αυξήσεως  παραγωγικών  έπενδύσε-
ων χωρίς  τίς όποιες  οποιαδήποτε  έπάνοδος  στήν  άνάπτυ-
ξη είναι  πολύ  άπίθανη.  Ή αύξηση  αύτή  θά χρειασθεί  νά 
προκύψει  τόσο  άπό  τόν ιδιωτικό  δσο  καί άπό  τόν δημόσιο 
τομέα.  Ή άνάπτυξη  νέων  βιομηχανιών  καί  ό έκσυγχρο-
νισμός  αύτών  πού  ύπάρχουν  έξαρτάται  κυρίως  άπό  τήν 
ιδιωτική  έπιχείρηση,  άν καί οί έθνικοποιημένες  βιομηχα-
νίες είναι  σημαντικές  σέ μερικά  Κράτη  μέλη.  Ή ενέργεια 
καί ό έκσυγχρονισμός  τών  δομών  βρίσκονται,  στά  Κράτη 
μέλη,  σέ μεγάλη  έξάρτηση  άπό  τίς δημόσιες  έπενδύσεις, 
άν καί ό ιδιωτικός  τομέας  πρέπει  νά παράσχει  τή συμβολή 
του,  γιά παράδειγμα  στήν  άνάπτυξη  τών  μορφών  ένεργεί-
ας οί όποιες  δέν  έξαρτώνται  άπό  πετρέλαιο. 
4.4. Είναι  λοιπόν  σημαντικό,  ή τάση  τών  κυβερνήσεων 
γιά τήν  περικοπή  τής  δαπάνης  έπενδύσεων  γιά καθαρά 
λόγους  προϋπολογισμού  νά άναθεωρηθεΐ.  Δέν  ύπάρχει 
κανένας  λόγος  γιά νά μήν  αύξηθεΐ  ό δανεισμός  μέ σκοπό 
τήν παροχή  άναγκαίας  ύποδομής  καί άποδοτικών  δημο-
σίων  έπενδύσεων  σ' έκεΐνες  τίς χώρες  δπου  διατίθενται 
πραγματικές  άποταμιεύσεις  γιά νά άνταποκριθοΰν  στόν 
δανεισμό  αυτό,  δπου  οί ιδιωτικές  επενδύσεις  δέν  θά 
παραγκωνισθούν,  δπου  τά έπιτόκια  δέν  θά αύξηθοΰν 
άδικαιολόγητα.  Έθνικοποιημένες  βιομηχανίες  πού  διαθέ-
τουν  μονοπωλιακή  δύναμη  δέν πρέπει  νά εκμεταλλευθούν 
τήν μονοπωλιακή  τους  κατάσταση  γιά  νά αυξήσουν 
υπερβολικά  τίς τιμές  μέ σκοπό  τήν  άποφυγή  τοΰ  δανει-
σμοΰ  άπό  τήν  κεφαλαιαγορά  γιά  τίς έπενδυτικές  τους 
άνάγκες. 
4.5. Σέ  μερικά  Κράτη  μέλη  έχουν  ληφθεί  μέτρα  γιά τόν 
περιορισμό  τών  εισοδημάτων.  Άξίξει  νά έξετασθεΐ  άν οί 
δαπάνες  δέν θά έπρεπε  νά μειωθούν  μέ βαρύτερη  φορολο-
γία τών  ειδών  πολυτελείας  ή τών  μή άπαραίτητων  αγα-
θών,  άπελευθερώνοντας  έτσι  πόρους  γιά  μεγαλύτερες 
δαπάνες  έπενδύσεων. 
4.6. Γιά  τίς ιδιωτικές  έπενδύσεις,  ή πρωταρχική  άπαί-
τηση  είναι  ή μείωση  τών  άβεβαιοτήτων  στόν  κόσμο.  Ό 
έπενδυτής  χρειάζεται  νά διαπιστώσει  μιά  ζήτηση  γιά τό 
προϊόν  του  πρίν  προβεί  σέ έπενδύσεις  γιά τήν  παραγωγή 
του*  άνησυχεΐ  πολύ  γιά  πολιτικούς  κινδύνους·  δέν  τοΰ 
άρέσει  νά δανείζεται  μέ μεγάλες  όνομαστικές  τιμές  έπι-
τοκίου,  έστω  καί άν οί πραγματικές  τιμές  είναι  χαμηλές  ή 
άρνητικές,  σέ περίπτωση  πού  ό πληθωρισμός  μειώνεται 
καί τόν άφήνει  μέ έπίσης  ύψηλή  πραγματική  τιμή.  "Οταν 
τό έπίπεδο  τής  άβεβαιότητας  καθιστά  τόν  κίνδυνο  έξαι-
ρετικά  ύψηλό,  ό έπενδυτής  χρειάζεται  τή δυνατότητα 
ύψηλότερου  ποσοστού  άποδοτικότητας  γιά νά παρακινη-
θεί νά άνεχθεΐ  αύτόν  τόν  μεγαλύτερο  κίνδυνα,  άλλά  ίσως 
νά αισθανθεί  μετά  δτι άν πράγματι  αύτή  ή ύψηλότερη 
άποδοτικότητα  έπιτευχθεΐ  θά τοΰ άφαιρεθεΐ  κατά  μεγάλο 
μέρος  άπό  ύψηλότερη  φορολογία.  Ότιδήποτε,  λοιπόν, 
πού μειώνοντας  τήν  άβεβαιότητα  μειώνει  τήν  προοπτική 
κινδύνου  γιά τόν έπενδυτή,  θά αυξήσει  τίς επενδύσεις,  καί 
γιά αύτό  τό λόγο  είναι  σημαντικό  νά καταβληθεί  προσπά-
θεια  γιά νά καταστεί  δυνατή  ή πρόβλεψη  τών  γεγονότων, 
είτε γίνεται  λόγος  γιά τό ποσοστό  τοΰ πληθωρισμού,  γιά τή 
νομισματική  ή φορολογική  πολιτική  ή γιά τήν  έμπορική 
πολιτική  τής  Κοινότητος. 
4.7. "Εστω  καί  άν οί βιομήχανοι  μπορέσουν  νά άπο-
κτήσουν  ένα  μεγαλύτερο  συναίσθημα  έμπιστοσύνης  δέν 
θά προβούν  παρ'  όλα  αυτά  σέ επενδύσεις  εκτός  άν 
Άριθ.  Ο 230/66 Επίσημη  Εφημερίδα  των  Εύρωπαϊκών  Κοινοτήτων 10. 9. 81 
διαθέτουν  τόσο  τούς  πόρους  γιά κάτι  τέτοιο  όσο  καί  τό 
έλάχιστο  απαιτούμενο  ίδιο  κεφάλαιο  γιά νά ύπομείνουν 
τούς  κινδύνους.  Γιά τούς  δύο  αυτούς  λόγους  ένα λογικό 
έπίπεδο  άποδοτικότητας  είναι  λοιπόν  βασικό.  Έδώ  πάλι 
οί συνθήκες  διαφέρουν  μεταξύ  των  Κρατών  μελών.  Ό 
πίνακας  1 στό  παράρτημα  δείχνει  πόσο  δυσμενέστερη 
ήταν  ή τάση  στό  Ηνωμένο  Βασίλειο  καί τήν Γερμανία  από 
τίς Η.Π.Α.  Στό  Ηνωμένο  Βασίλειο  τό ποσοστό  άποδοτι-
κότητας  τό 1980  έπεσε  άκόμη  κατά  περίπου  2°7ο.  Ή 
άποδοτικότητα  στό  Βέλγιο  καί  στήν  Όλλανδία  είναι 
έξαιρετικά  χαμηλή.  Υπήρξε  κάποια  άνόρθωση  τής άπο-
δοτικότητας  μόνο  στήν  Γαλλία  αν καί άκόμη  καί εκεί  τά 
έπίπεδα  είναι  πολύ  χαμηλά.  Έν τούτοις,  πρέπει  νά λεχθεί 
μέ έμφαση  ότι αν καί ή άποδοτικότητα  είναι  μία άπαραί-
τητη  προϋπόθεση  γιά περαιτέρω  ιδιωτικές  έπενδύσεις,  δέν 
άποτελεΐ  μιά έπαρκή  προϋπόδεση.  Μόνο  αν ό επιχειρημα-
τίας δει μία  έπεκτεινόμενη  άγορά  γιά τά προϊόντα  του 
μπορεί  νά παρακινηθεί  γιά νά άποτολμήσει  επενδύσεις 
έξοικονομήσεως  έργατικών  χεριών  προκειμένου  νά αυξή-
σει τήν  άνταγωνιστικότητα  τών  προϊόντων  αύτών  καί 
τοΰτο  φανερά  μειώνει  τόν αριθμό  τών  θέσεων  άπασχολή-
σεων  τουλάχιστον  βραχυπρόθεσμα. 
5. Ή  παραγωγικότητα  ατόμων  καί  κεφαλαίου 
5.1. Όποιαδήποτε  μέτρα  καί  αν λαμβάνονται  πρέπει 
νά προβλέπουν  γιά τήν άποκατάσταση  τής ανταγωνιστι-
κότητος  τών  Κοινοτικών  οικονομιών  ή όποία  έχει  μειωθεί 
σοβαρά  τά τελευταία  έτη,  άν καί σέ διαφόρους  βαθμούς 
καί σέ διαφόρους  τομείς  στά  διάφορα  Κράτη  μέλη.  Κατά 
τούς  τελευταίους  λίγους  μήνες,  ή θέση  έχει  βελτιωθεί  κατά 
κάποιο  τρόπο  έναντι  τής  Ιαπωνίας  καί  τών  Ηνωμένων 
Πολιτειών  ένεκα  τής άνόδου  τοΰ γιέν  καί τού δολλαρίου, 
άλλά  άκόμη  δίνει  λαβή  γιά άνησυχία  ιδιαίτερα  γιά εκείνες 
τίς χώρες  όπως  τό Ηνωμένο  Βασίλειο  τοΰ όποιου  ή θέση 
έχει επιδεινωθεί  άκόμη  καί  έναντι  τών  Κοινοτικών  του 
έταίρων. 
5.2. Εκείνο  πού  χρειάζεται  νά γίνει  ποικίλλει  άπό 
Κράτος  μέλος  σέ Κράτος  μέλος,  άλλά  μερικοί  γενικοί 
στόχοι  μπορούν  νά καθορισθούν.  Χρειαζόμαστε  ελά-
φρυνση  τών  επιβαρύνσεων  γιά τίς έπιχειρήσεις,  περισσό-
τερο  ευέλικτη  άνταπόκριση  στίς  μεταβαλόμενες  συνθήκε-
ς, περισσότερη  καί καλύτερη  κατάρτιση,  συνθήκες  πού 
νά καθιστούν  ευκολότερη  τήν κινητικότητα  τών  εργατών, 
έπαρκεΐς  πόρους  γιά επενδύσεις,  καί πάνω  άπ' όλα  πρέπει 
νά υπάρξει  άποδεκτό  κοινωνικό  κλίμα. 
5.3. Άπό  τά πλέον  ειδικά  μέτρα,  ή μείωση  τοΰ έπιτο-
κίου  έκεϊ  όπου  μπορεί  νά έπιδιωχθεΐ  χωρίς  νά επιδεινώνει 
τόν πληθωρισμό  θά ήταν  ιδιαίτερα  χρήσιμη.  Θά  καθι-
στούσε  τίς επενδύσεις  περισσότερο  ελκυστικές  άφοϋ  ένα 
ύψηλό  ονομαστικό  επιτόκιο  άντιπροσωπεύει  γιά  τόν 
δανειζόμενο  προβλήματα  εξευρέσεως  τοΰ  τόκου  αύτοΰ 
άπό τήν  ροή  τών  ρευστών  του  κατά  τά πρώτα  έτη  τοΰ 
χρέους,  καί  διατηρήσεως  έπαρκοΰς  καλύψεως  γιά τόν 
τόκο  αύτό  στά  κέρδη  του  ώστε  νά καθησυχάζει  τούς 
φόρους  τών  πιστωτών  του,  έστω  καί  άν ό πληθωρισμός 
μπορεί  νά σημαίνει  ότι τό πραγματικό  βάρος  τοΰ χρέους 
μειώνεται  σέ ποσοστό  τό όποιο  καθιστά  τό πραγματικό 
έπιτόκιο  άρνητικό,  ιδιαίτερα  μετά  τόν φόρο.  "Ενα  χαμηλό 
έπιτόκιο  θά ενεθάρρυνε  μία αύξηση  τών  άποθεμάτων  σέ μερικά  Κράτη  μέλη  ή παρούσα  ύφεση  έχει  έπιδεινωθεΐ 
κατά  πολύ  περισσότερο  μέ τήν άποθεματοποίηση. 
5.4. Ή  άνταγωνιστικότητα  απαιτεί  περαιτέρω  ένα έπί-
πεδο  άποδοτικότητας  τό όποιο  καθιστά  ελκυστικές  τίς 
έπενδύσεις  καί  επιτρέπει  ένα  μεγάλο  μέρος  άπό  τούς 
πόρους  πού  προορίζονται  γι' αύτές  νά προέλθουν  άπ' 
αύτήν  τήν ίδια  τήν επιχείρηση,  καί  τοΰτο  μέ τή σειρά  του 
έξαρταται  έν μέρει  άπό  τό έπίπεδο  τής ζητήσεως.  Κάθε  μή 
άναγκαία  μείωση  τής ζητήσεως  μειώνει  τήν άνταγωνιστι-
κότητα  στό  διπλάσιο.  Αναχαιτίζει  τις επενδύσεις  καί 
μπορεί  έπίσης  νά προκαλέσει  άνύψωση  τής μονάδας  τοΰ 
κόστους. 
5.5. Μερικοί  τομείς  είναι  άπίθανο  νά μπορέσουν  νά 
άντιμετωπίσουν  τόν άνταγωνισμό  τοΰ ύπόλοιπου  κόσμου 
χωρίς  ένα μέτρο  κρατικής  ενισχύσεως,  άν καί ή ενίσχυση 
αυτή  δέν θά έπρεπε  νά χρησιμοποιηθεί  γιά νά παράσχει  σ' 
εκείνους  πού  δουλεύουν  σ'αύτούς,  άμοιβές  υψηλότερες 
άπ' έκεΐνες,  τίς όποιες  οί τομείς  πού  δέν  δέχονται  ενί-
σχυση  μπορούν  νά άντέξουν.  Τοΰτο  μερικές  φορές  μπορεί 
νά συμβεί  γιά τίς νέες  προηγμένες  τεχνολογίες  όπου  οί 
κίνδυνοι  είναι  ύψηλοί.  Τό Κράτος  ίσως  χρειασθεί  νά 
συμμετάσχει  σ' αύτούς  τούς  κινδύνους  εάν οί βιομηχανίες 
αύτές  πρόκειται  νά άρχίσουν  νά λειτουργούν.  Ή Επιτρο-
πή έχει  ήδη  εκφράσει  γιά παράδειγμα  τήν  έπιδοκιμασία 
της γιά μιά  κοινοτική  πολιτική  τηλεματικής  ('). Τοΰτο 
μπορεί  έπίσης  νά συμβεί  περικές  φορές  γιά τίς παρακμά-
ζουσες  βιομηχανίες,  ή γιά  εκείνες  πού  έχουν  σοβαρά 
πληγεί  άπό  τήν αύξηση  τής τιμής  τής ένεργείας,  έκεϊ  όπου 
πενιχρές  προοπτικές  οί όποιες  καθιστοΰν  έπιτακτική  τήν 
άναδιάρθρωση  δυσχεραίνουν  τήν άπαραίτητη  αύξηση  τών 
πόρων.  Άλλά  πρέπει  νά ληφθεί  μέριμνα  ώστε  βρα-
χυπόθεσμες  άνησυχίες  νά μήν  ύπεισέλθουν  στήν  πορεία 
τής δράσεως  πού  χρειάζεται  μακροπρόθεσμα. 
5.6. Καί  στίς  δύο  περιπτώσεις,  εντούτοις,  είναι  σημα-
ντικό  νά ύπάρχει  ό μέγιστος  δυνατός  κοινοτικός  συντονι-
σμός  γιά ότι γίνεται.  Τά Κράτη  μέλη  δρώντας  μεμονωμένα 
θά μποροΰσαν  εύκολα  μεταξύ  τους  νά διατηρήσουν  τήν 
ύπαρξη  δυσανάλογα  μεγάλης  ικανότητος  σέ μία παρακ-
μάζουσα  βιομηχανία  γιά κάθε  δυνατή  άγορά.  Ό άνταγω-
νιστικός  έκσυγχρονισμός  μέ κρατική  βοήθεια  μιας  βιομη-
χανίας  όπως  τοΰ  χάλυβος,  έκτός  αν περιορίζεται  σέ 
κάποιο  λογικό  ποσόστο  τής ποσότητας  πού  ή Κοινότητα 
άναμένει  νά πωλήσει,  μπορεί  νά καταστεί  πολυδάπανος 
γιά τόν φορολογούμενο.  Άκόμη  χειρότερος  είναι  ό κίνδυ-
νος, άν τά Κράτη  μέλη  άρχισουν  νά ύπερθεματίζουν  μετα-
ξύ τους  στίς  ενισχύσεις  πού  παρέζουν,  ή Κοινή  Άγορά 
αυτή  καθ'  αύτή  νά πάψει  νά είναι  κοινή.  Ή Επιτροπή  υπο-
στηρίζει  πλήρως  τήν παραίνεση  τοΰ Εύρωπαϊκοΰ  Συμβου-
λίου  πρός  τά Κράτη  μέλη  νά «απέχουν  άπό  τήν άνταγω-
νιστική  κλιμάκωση  τώνένισχύσεων».  "Ολες  οί ενισχύσεις 
πρέπει  νά έντάσσονται  αύστηρά  μέσα  στό  πλαίσιο  τών 
διατάξεων  τής Συνθήκης  τής Ρώμης  καί νά συμφωνοΰν  μέ 
σαφώς  καθορισμένους  κανόνες  (ιδιαίτερα:  προσωρινός 
χαρακτήρας  τών  ένισχύσεων,  διαφάνεια,  ύπαγωγή  στίς 
προσπάθειες  αναδιαρθρώσεως  τών  επιχειρήσεων  αύτών 
καθ'  αύτών).  Τά Κράτη  μέλη  δέν πρέπει  νά νοθεύσουν  τόν 
άνταγωνισμό  μέ τό νά ύπερθεματίζουν  στήν  βοήθεια  πού 
παρέχουν  γιά νά διασφαλίσουν  ότι τά ίδια,  καί ή Κοινο-
ί1) ΕΕ αριθ.  € 353 της 31. 12. 1980. 
10. 9. 81 Επίσημη  Εφημερίδα  των  Ευρωπαϊκών  Κοινοτήτων Άριθ.  € 230/67 
τητα,  εκπροσωπούνται  πλήρως  στίς  νέες  βιομηχανίες  από 
τίς όποιες  τό μέλλον  τόσο  εύρέως  εξαρτάται.  "Οτι  κάνουν 
πρέπει  νά περιορίζεται  σ' ότι χρειάζεται  γιά τόν  αποτελεσ-
ματικό  ανταγωνισμό  μέ τόν  ύπόλοιπο  κόσμο,  καί  ιδιαίτε-
ρα μέ τίς Ηνωμένες  Πολιτείες  καί  τήν  Ιαπωνία  ('). 
6. Διεθνείς  θεωρήσεις 
6.1. Ή  ανταγωνιστικότητα  είναι  πάντα  σχετική.  Έάνή 
Κοινότητα  γίνει  άνταγωνιστικότερη,  ό ύπόλοιπος  κόσμος 
κατά  τό μέτρο  αυτό  καθίσταται  λιγότερο  άνταγωνιστι-
κός.  Είναι  λοιπόν  σημαντικό,  ή άμιλλα  νά περιορισθεί  στά 
επιθυμητά  όπλα  του  χαμηλότερου  κόστους  καί  των  κα-
λύτερων  προϊόντων  καί  οί όροι  της  νά μήν  παραποιούνται 
από διαταράξεις  στίς  τιμές  συναλλάγματος  ή από  συγκε-
καλυμμένο  προστατευτισμό. 
6.2. Ή  Κοινότης,  λοιπόν,  δέν  χρειάζεται  μόνο  κάποια 
σταθερότητα  στίς  τιμές  συναλλάγματος  μεταξύ  των 
μελών  της.  Έδώ  τό Εύρωπαϊκό  Νομισματικό  Σύστημα 
έχει βοηθήσει  πολύ  αν καί  ή στερλίνα,  πού  βρίσκεται  έξω 
από τό σύστημα,  έχει  ανέλθει  πάρα  πολύ  γιά  τήν  ανα-
κούφιση  της  βρεταννικής  βιομηχανίας.  Χρειάζεται  επί-
σης τή ανάληψη  μιας  προσπάθειας  γιά νά διευθετηθούν  οί 
σχέσεις  μέ τό δολλάριο  καί  τό γιέν.  Παγιωμένες  τιμές 
συναλλάγματος  στόν  κόσμο  τοϋ  ύψηλοΰ  καί  άστατου 
πληθωρισμού,  τών  άπότομων  μεταβολών  τών  επιτοκίων 
καί τών  ξαφνικών  άπότομων  σόκ  στό  σύστημα,  όπως  της 
τιμής  τοΰ  πετρελαίου  ή τοΰ  πολέμου  Ίράν/Ίράκ,  δέν 
είναι,  πιθανότατα,  δυνατές.  Άλλά'ΐσως  τουλάχιστον 
καταστεί  δυνατός  ό περιορισμός  της  βιαιότητος  τών 
ελευθέρων  διακυμάνσεων.  "Οταν  τό  γιέν  μπορεί  νά 
κυμανθεί  μέ ποσοστό  μεγαλύτερο  τοϋ  25%  έναντι  τοΰ 
Γερμ.  μάρκου  σέ διάστημα  περίπου  10 μηνών  χωρίς 
μεγάλη  μεταβολή  της  συναφούς  οικονομικής  καταστάσε-
ως, κάθε  ύπολογισμός  σέ εθνικό  επίπεδο  γιά τούς  τομείς 
βιομηχανίας  πού  έπηρεάζονται  άπό  τό εξωτερικό  έμπόριο 
καθίσταται  άδύνατος. 
6.3. Όμοίως,  ή πείρα  έχει  δείξει  ότι  σ' ένα  άνοικτό 
κόσμο  είναι  άδύνατο  γιά οποιαδήποτε  χώρα  νά λειτουρ-
γήσει  μέ τά δικά  της  επιτόκια  χωρίς  νά λαμβάνει  υπόψη  τά 
έπιτόκια  άλλων  χωρών.  Έάν  τά αμερικανικά  έπιτόκια 
είναι  ύψηλά,  τά  γερμανικά  έπιτόκια  πρέπει  νά  είναι 
σχετικώς  ύψηλά  έστω  καί  αν,  γιά  τό γενικό  συμφέρον 
της γερμανικής  οικονομίας,  θά ήταν  επιθυμητό  νά μειω-
θούν.  Γιά  ότι  γίνεται  σχετικά  μέ τά έπιτόκια,  λοιπόν, 
σημασία  έχει  οί κυβερνήσεις  καί οί κεντρικές  τράπεζες  νά 
δείχνουν  μεγαλύτερη  περίσκεψη  γιά  τά αποτελέσματα 
πού προκαλούνται  σέ άλλες  χώρες,  άπ'  ότι έχουν  μερικές 
φορές  δείξει  μέχρι  σήμερα,  άν καί  ή έκταση  στήν  όποία 
μπορούν  νά πράττουν  κατ'  αύτόν  τόν  τρόπο  περιορίζεται 
άπό τό γεγονός  ότι  τά ύψηλά  έπιτόκια  αποτελούν  σέ 
μεγάλο  βαθμό  μιά  άναπόφευκτη  συνέπεια  τοΰ  ύψηλοΰ 
πληθωρισμοΰ.  Ό άποταμιεύων  δέν  πρέπει  νά άναμένεται 
νά δανείσει  μέ  ζημία,  ιδιαίτερα  άφοΰ  ή φορολογία 
δυστυχώς,  δέν  λαμβάνει  ύπόψη  τήν  άπώλεια  κεφαλαίου 
πού προκαλείται  άπό  τόν  πληθωρισμό,  άλλά  μόνο  τό 
(') Ή Επιτροπή  έχει  υιοθετήσει  μιά  ιδιαίτερη  γνώμη  γιά  τίς 
σχέσεις  μέ  τήν  Ιαπωνία  (βλ.  σελίδα  14  της  παρούσης 
Επίσημης  Εφημερίδας). ύψηλό  ονομαστικό  εισόδημα  άπό  τά ύψηλά  έπιτόκια  πού 
παράγει  ό πληθωρισμός  αύτός. 
6.4. Ή  Κοινότης  πρέπει  νά άντιτεθεϊ  στήν  τακτική  πού 
της άρνεΐται  τή δυνατότητα  νά άσκεΐ  εμπορία  μέ θεμιτά 
μέσα  ε'ίτε  αύτή  συνίσταται  σέ συγκεκαλυμμένες  επιδοτή-
σεις  πού  παρέχονται  άπό  ορισμένες  χώρες  διαμέσου 
τεχνητά  χαμηλών  τιμών  ενεργείας,  ή σέ τεχνητά  εμπόδια 
εισδοχής  στήν  άγορά  όπως  στήν  Ιαπωνία,  ε'ίτε  σέ άρνηση 
παροχής  εύλογου  άμοιβαιότητος  γιά  τίς παραγωρήσεις 
πού γίνονται  άπό  τήν  Κοινότητα,  όπως  μέ μερικές  άπό  τίς 
προσφάτως  βιομηχανοποιηθεΐσες  χώρες.  Κάθε  εκτεταμέ-
νη επιστροφή  στόν  προστατευτισμό  θά ήταν  επικίνδυνη 
γιά τήν Κοινότητα,  ή όποια  είναι  ό μεγαλύτερος  εμπορικός 
εταίρος  τοΰ  κόσμου,  άλλά  γιά  αύτόν  άκριβώς  τόν  λόγο 
είναι  σημαντικό  γι' αύτήν  νά επιβεβαιώσει  ότι,  εκτός  άπό 
τίς παραχωρήσεις  πού  κάνει  μέ τή θέλησή  της  στίς 
άναπτυσσομένες  χώρες,  έχει  παρόμοιες  εύκαιρίες  στίς 
τρίτες  χώρες  μέ έκεΐνες  πού  τούς  προσφέρει. 
7. Κοινωνική  συναίνεση 
7.1. Ή  οικονομική  πολιτική  δέν  γίνεται  στό  κενό.  Ό 
άπώτερος  σκοπός  της  δέν  είναι  μόνο  νά βελτιώσει  τό 
επίπεδο  τών  άτόμων,  άν καί  τοΰτο  είναι  σημαντικό.  Είναι 
επίσης  νά συμβάλλει  σέ ευτυχέστερη  καί  περισσότερο 
ενωμένη  κοινωνία.  Ή βελτίωση  τής  ποιότητας  ζωής, 
άκόμη  καί  ή αύξηση  τής  ικανοποιήσεως  πού  τά άτομά 
αποκομίζουν  άπό  τήν  εργασία  τους  άποτελοΰν  άκριβώς 
τόσο  νόμιμους  σκοπούς  τής  οικονομικής  πολιτικής  όσο 
καί ή αύξηση  τοΰ  ΑΕΠ. 
7.2. Στήν  επιλογή  τής  πολιτικής,  λοιπόν,  θά έπρεπε  νά 
καταβληθεί  προσπάθεια,  έστω  καί  άν είναι  δύσκολο,  νά 
διαβεβαιωθεί  ότι  κανένα  υπολογίσιμο  τμήμα  τοΰ 
πληθυσμοΰ  δέν  θά αισθανθεί  ότι καθίσταται  ύποκείμενο 
σοβαρών  διακρίσεων,  ότι ή κοινοτική  έννοια  τής  κοινω-
νικής  δικαιοσύνης  πρέπει  νά γίνεται  σεβαστή,  ότι  τά 
μέτρα  πού  λαμβάνονται  πρέπει  όχι μόνο  νά είναι  δίκαια 
άλλά  καί  νά θεωρούνται  δίκαια.  Εκείνο  πού  μπορεί  νά 
γίνει  δέν θά είναι  φυσικά  πάντα  τέλειο.  Αντιλήψεις  γιά τήν 
δίκαια  μεταχείρηση  καί  τήν  δικαιοσύνη  ποικίλλουν  άπό 
άτομο  σέ άτομο  καί  άπό  κοινωνική  όμάδα  σέ κοινωνική 
όμάδα.  Επιπλέον,  σέ κάθε  Κράτος  μέλος  χωριστά,  οί 
άντιλήψεις  αύτές  συχνά  εξαρτώνται  άπό  διαφορετικούς 
όρους  πού  ύπαγορεύει  τό διαφορετικό  ιστορικό  τους 
παρελθόν.  Ή άνάγκη  οικονομικής  άποδοτικότητας  θά 
ενισχύει  μερικές  φορές  τήν  άποδοχή  μέτρων  τά όποια  δέν 
θεωρούνται  άπ'  όλους  δίκαια.  Ή συναίνεση  καθίστα  τήν 
εφαρμογή  κάθε  πολιτικής  εύκολότερη.  Δέν  εγγυάται  άπό 
μόνη  της  φυσικά  τήν  επιτυχία  τής  πολιτικής. 
7.3. Παρ'  όλες  αύτές  τίς  προειδοποιήσεις  πρέπει  νά 
γίνουν  μερικές  πρακτικές  ύποδείξεις. 
Πρώτον,  ή Κοινότης  δέν  μπορεί  νά άποφύγει  τήν  άπώλεια 
σέ πραγματικό  εισόδημα  (ή Επιτροπή  τήν  ύπολογιζει  σέ 
2 %) πού  προκαλείται  άπό  τήν  επιδείνωση  τών  όρων  τοΰ 
έμπορίου  της  σάν  άποτέλεσμα  κυρίως  τής  αύξήσεως  τής 
τιμής  ενεργείας·  ό άρχικός  άντίκτυπος  τής  αύξήσεως 
αύτής  βαρύνει  κυρίως  αυτούς  πού  πληρώνουν  τίς ύψηλό-
τερες  τιμές  ένεργείας,  άλλά  θά ήταν  συχνά  σωστό  νά 
Άριθ.  € 230/68 Επίσημη  Εφημερίδα  των  Εύρωπαϊκών  Κοινοτήτων 10. 9. 81 
βρίσκεται  κάποιος  τρόπος  άποζημιώσεως  των  πτωχότε-
ρων μερών  τοΰ  πληθυσμοΰ  γι' αύτές  τίς ύψηλότερες  τιμές. 
Όμοίως,  άφοΰ  οί άνεργοι  άναπόφευκτα  βαστάζουν  ένα 
μεγάλο  μέρος  τοΰ  κόστους  των  διαρθρωτικών  προσαρμο-
γών,  κάθε  τί τό δυνατό  θά έπρεπε  νά γίνει  γιά νά έλαφρύνει 
τό βάρος  τους,  ιδιαίτερα  δταν  έκεΐνοι  πού  έργάζονται 
βλέπουν  νά βελτιώνεται  ή κατάσταση  τους  δταν  ή οικο-
νομία  άρχίζει  πάλι  νά άνορθώνεται. 
7.4. Δεύτερο,  οί πολιτικές  είναι  περισσότερο  πιθανό  νά 
είναι  έπιτυχεΐς  έάν  στηρίζονται  σέ  εύρύτερη  δυνατή 
συμφωνία.  Ή Επιτροπή  συνεπώς,  ύποστηρίξει  τό αίτημα 
τού Εύρωπαϊκου  Συμβουλίου  της  23ης  καί  24ης  Μαρτίου 
καί τοΰ  κοινού  Συμβουλίου  οικονομικών,  δημοσιονομι-
κών  καί  κοινωνικών  υποθέσεων  της  11ης  Ιουνίου  1981  γιά 
τήν εύρύτερη  δυνατή  διαβούλευση  μέ τους  κοινωνικούς 
έταίρους.  Οί βαθεΐες  διαφωνίες  γιά  τόν  τρόπο  ενεργείας 
πού πρέπει  νά άκολουθηθεΐ  τήν  καθιστούν  περισσότερο 
έπείγουσα  καθώς  καί  δυσχερέστερη.  Ή μετριοπάθεια 
είναι  άποδοτικότερη  έάν  είναι  τό άποτέλεσμα  της  έλεύθε-
ρης άποφάσεως  - έκείνων  πού  άφορα  - πού  λαμβάνεται 
σάν συμβολή  σέ μία  συμβιβαστική  λύση  άπ'  δτι  έάν 
έπιβάλλεται  άπό  τό νόμο. 
7.5. Τρίτο,  άν καί  σέ τελική  ανάλυση  είναι  πάντα  τά 
άτομα  τών  όποιων  ή κατάσταση  είτε  βελτιώνεται  ε'ίτε 
έπιδεινώνεται,  ύπάρχουν  περιοχές  καί  τμήματα  τοΰ 
πληθυσμού  όπου  ό άριθμός  τών  άτόμων  πού  έχουν  βαρέως 
πληγεί  άπό  τήν  ΰφεση  είναι  ιδιαίτερα  υψηλός.  Μερικές 
άπό τίς περιοχές  περιφερείας  της  Κοινότητος  καί  άκόμη 
μερικά  μέρη  τών  κεντρικών  της  περιοχών  έχουν  πολύ 
υψηλότερα  έπίπεδα  άνεργίας  άπό  άλλες.  Ή άνεργία  είναι 
έπίσης  πάρα  πολύ  ύψηλότερη  μεταξύ  τών  νέων  παρά 
μεταξύ  τών  μεσηλίκων,  σχεδόν  σέ δλα  τά Κράτη  μέλη 
μεταξύ  τών  γυναικών  παρά  τών  άνδρών  καί  μεταξύ  τών 
άνειδικεύτων  παρά  τών  ειδικευμένων.  "Οπως  ή Επιτροπή 
έχει παρατηρήσει  σέ άλλες  περιπτώσεις,τά  περιφερειακά 
καί κοινωνικά  ταμεία  χρειάζονται  πάρα  πολύ  μεγαλύτε-
ρους  πόρους  γιά  νά μπορέσουν  νά συμβάλλουν  στην 
διόρθωση  τών  άνισορροπιών  καί  γιά  νά εκφράσουν  τά 
συναισθήματα  άλληλεγγύης  πού  έχουν  τά περισσότερα 
εύπορα  τμήματα  της  Κοινότητος  γιά  εκείνα  πού  έχουν 
πληγεί  περισσότερο. 
7.6. Τέταρτο,  σέ περιόδους  υψηλής  άνεργίας,  χρειά-
γεται  μεγαλύτερη  άλληλεγγύη  άπό  τή συνήθη  γιά  νά 
μετριάζει  τήν  άνεργία  αυτή/Η  Κοινότη  ς π ρέπει,  συνεπώς, 
νά άκολουθήσει  σθεναρά  τίς  μεθόδους  κατανομής  της 
διαθέσιμης  εργασίας  εύρύτερα  χωρίς  νά  μειώνει  τήν 
Ικανότητα  ή τήν  άνταγωνιστικότητα  της  βιομηχανίας, 
άναγνωρίζοντας  ότι  γιά  νά  έπιτευχθεΐ  τούτο  ίσως  νά 
άπαιτηθοϋν  θυσίες  άπ'  έκείνους  πού  έχουν  επί  τοΰ  πα-
ρόντος  έργασία,  θυσίες  τίς όποιες  ή μείωση  τοΰ  χρόνου 
έργασίας  τους  μόνο  εν μέρει  είναι  δυνατόν  νά άποζημιώ-
σει. 
7.7. Ή  άλληλεγγύη  αύτή  ίσως  χρειασθεί  νά έπεκταθεϊ 
πέραν  τών  συνόρων  της  Κοινότητος.  Είναι  λοιπόν  επείγον 
νά αύξηθεΐ  ή βοήθεια  πού  χορηγείται  τό συντομότερο 
δυνατό  στό  ποσοστό  τοΰ  0,7 % τοΰ  ΑΕΠ  τό όποιο  όλα  τά 
Κράτη  μέλη  έχουν  ύποσχεθεΐ.  Τοΰτο  θά διευκόλυνε  τίς 
άναπτυσσόμενες  χώρες  οί όποιες  δεν  διαθέτουν  πετρέ-
λαιο,  καί  ιδιαίτερα  τίς πτωχότερες  άπ'  αύτές,  νά ξεπερά-
σουν  τίς παρούσες  δυσχέρειές  τους  χωρίς  σοβαρές  περι-
κοπές  τοΰ  ήδη  χαμηλοΰ  τους  βιοστικοΰ  επιπέδου  καί  θά τίς διευκόλυνε  συγχρόνως  νά μήν  μειώσουν,  ή άκόμη  καί 
νά αύξήσουν  τίς άγορές  τους  άπό  έξαγωγεΐς  της  Κοινότη-
τος. 
7.8. Αποτελεί  ένα  άπό  τά χαρακτηριστικά  γνωρίσματα 
της παρούσης  καταστάσεως  τό γεγονός  ότι ή συναίνεση 
γιά τό δτι  πρέπει  νά γίνει  είναι  έξαιρετικά  δύσκολο  νά 
έπιτευχθεΐ  - όχι  έπειδή  υπάρχει  λιγότερη  καλή  θέληση 
άπό τό παρελθόν,  άλλά  έπειδή  ύπάρχει  πολύ  μικρότερη 
σύμπτωση  άπόψεων  γιά  τό ποιές  θά πρέπει  νά είναι  οί 
λύσεις. 
8. Ό  καθοδηγητικός  ρόλος  της  Κοινότητος 
8.1. Ή  Επιτροπή  έχει  παρατηρήσει  σέ διάφορα  σημεία 
αύτής  της  γνώμης  ότι  ύπάρχουν  πάρα  πολλά  τά όποια 
μποροΰν  νά γίνουν  άπό  τά Κράτη  μέλη.  "Ομως,  θά ήθελε 
νά ύπογραμμίσει,  όπως  έχει  κάνει  σέ  προηγούμενες 
περιπτώσεις,  δτι  σέ πολλές  κατευθύνσεις  υπάρχει  έπεί-
γουσα  άνάγκη  γιά  πραγματική  καθοδήγηση  άπό  τήν 
Κοινότητα.  "Αν  ή κρίση  πρόκειται  νά άντιμετωπισθεΐ, 
καθίσταται  άναγκαία  ή μεγαλύτερη  κίνηση  πρός  τήν 
οικονομική  καί  νομισματική  ένωση,  ή μεγαλύτερη  χρησι-
μοποίηση  κοινοτικών  κονδυλίων  καί  οί δανειοδοτικές  της 
διευκολύνσεις  γιά  χρήσιμες  καί  δημιουργούσες  άπα-
σχόληση  έπενδύσεις,  ισχυρότερη  γραμμή  άπό  τήν  Κοινό-
τητα  γιά τό διάλογο  Βορρά-Νότου  καί γιά τήν  μείωση  τών 
άνισοτήτων  μεταξύ  τών  Κρατών  μελών.  Επιπλέον,  μόνο 
ή Κοινότητα  μπορεί  νά προσφέρει  πολλές  άπό  τίς προϋ-
ποθέσεις  γιά μιά  κανονική  λειτουργία  τής  οικονομίας  γιά 
νά άναφέρουμε  μερικά  ειδικά  παραδείγματα:  άντι-
ντάμπιγκ,  ή έξάλειψη  τών  τεχνικών  έμποδίων,  κρατικές 
ένισχύσεις  στη  βιομηχανία,  ή διαφάνεια  τής  ενισχύσεως 
πού παρέχεται  στίς  έθνικοποιημένες  βιομηχανίες,  όλα 
ύπάγονται  στήν  κοινοτική  άρμοδιότητα.  Επιπλέον,  έάν 
κοινοτικές  πηγές  ενεργείας  πρόκειται  νά άναπτυχθοΰν 
πλήρως  καί  τά Κράτη  μέλη  νά προσφέρουν  μεταξύ  τους 
τήν κατάλληλη  βοήθεια  σέ ξαφνικές  κρίσεις,  άπαιτοΰνται 
κοινοτικές  πρωτοβουλίες.  Τελικά,  ή Κοινότητα  πρέπει  νά 
διεξάγει  σάν  ένότητα  τίς διαβουλεύσεις  πού  πρόκειται  νά 
γίνουν  μέ τίς ΗΠΑ  καί  τήν  Ιαπωνία  γιά  τά επιτόκια  καί 
τήν συναλλαγματική  πολιτική  βάσει  μιας  κοινής  πολιτι-
κής - ή όποία  πρέπει  νά όρισθεΐ  σάν  θέμα  προτεραιότη-
τος - σχετικής  μέ τό δολλάριο  καί  τό γιέν. 
8.2. Ή  ένταση  καί ή σοβαρότητα  τής  ύφέσεως  καθιστά 
τήν εύρωπαϊκή  πολιτική  πού  άσχολεΐται  ουσιαστικά  καί 
συνεκτικά  μέ τά προβλήματα  δομής  καί  τά κυκλικά 
προβλήματα  τής  Κοινότητος  ζωτικά  άπαραίτητη.  Ή 
Επιτροπή  τών  Ευρωπαϊκών  Κοινοτήτων  θά έπρεπε  νά 
προτείνει  στά  όργανα  τής  Κοινότητος  μιά  τέτοια  πολιτι-
κή. Ό στόχος  της  θά συνίστατο  στήν  έπίτευξη  ικανοποι-
ητικού  έπιπέδου  άναπτύξεως,  στή  βελτίωση  τής  ποιότη-
τας ζωής  καί  στίς  στενότερες  σχέσεις  μέ τίς άναπτυσσό-
μενες  χώρες. 
Μιά  τέτοια  πολιτική  θά έπρεπε  νά συμπεριλαμβάνει: 
— έπείγοντα  μέτρα  γιά  τή  μείωση  τής  άνεργίας.  Ή 
κοινοτική  πολιτική  θά έπρεπε  νά εύνοεΐ  τή μείωση  τοΰ 
χρόνου  έργασίας,  σεβόμενη  παράλληλα  τίς μεθόδους 
καί πρακτικές  τής  συλλογικής  διαπραγματεύσεως  σέ 
κάθε  ένα  άπό  τά Κράτη  μέλη, 
10. 9. 81 Επίσημη  Εφημερίδα  των  Εύρωπαϊκών  Κοινοτήτων Άριθ.  Ο 230/69 
μία συστηματική  πορεία  γιά  τήν  προώθηση  των  μεθό-
δων  εξοικονομήσεως  ένεργείας  καί  συγχρόνως  γιά  τή 
θέσπιση  κοινής  βιομηχανικής  καί  ένεργειακής  πολιτι-
κής, 
έπιλεκτικά  μέτρα  πού  νά περιλαμβάνουν  οικονομικά 
όργανα  γιά  τήν  ενθάρρυνση  των  επενδύσεων  πού 
δημιουργούν  άπασχολήσεις,  γιά  τήν  αύξηση  τής 
διεθνούς  άνταγωνιστικότητας  ή τήν  προώθηση  καινο-
τομιών, 
προστασία  γιά  τούς  πτωχότερους  κατά  των  συνεπειών 
τής ύφέσεως, 
τήν κατάλληλη  προτεραιότητα  γιά  ορισμένες  μορφές 
συλλογικής  καταναλώσεως  ιδίως  γιά  δημόσιες  μετα-
φορές  καί  χαμηλό  κόστος  οίκήσεως, 
τήν άνόρθωση  τής  αποδοτικότητας, — τήν  μείωση  τών  έπιτοκίων, 
— κάποια  συμφωνία  γιά  τά  ορια  τών  τελών  επί  τής 
βιομηχανίας. 
Μιά  τέτοια  πολιτική  θά απαιτούσε  μία  κατάλληλη  ισορ-
ροπία  μεταξύ  τού  αγώνα  κατά  τού  πληθωρισμού  άφενός, 
καί τής  άνάγκης  γιά  μία  αύξηση  τών  επενδύσεων  καί  τής 
επεκτάσεως  τής  άπασχολήσεως  αφετέρου.  Δέν  θά έπρεπε 
— ή πολιτική  αύτή  - νά  θεωρεί  σάν  δεδομένο  ότι ή ύφεση 
αποδίδεται  αποκλειστικά  στίς  πιέσεις  τών  μισθών  καί 
στόν  αύξημένο  λογαριασμό  τού  πετρελαίου.  Υπάρχουν 
έπίσης  πολλές  καί  βαθειές  διαρθρωτικές  αιτίες. 
Ή εκπόνηση  μιας  τέτοιας  γενικής  κοινοτικής  πολιτικής 
θά έδινε  στήν  Εύρώπη  τήν  εύκαιρία  επιστροφής  σέ πλήρη 
απασχόληση  συνδυαζόμενη  μέ  κοινωνική  πρόοδο  καί 
στενότερη  άλληλεγγύη  μέ τίς Αναπτυσσόμενες  χώρες. 
"Εγινε  στίς  Βρυξέλλες,  στίς  2 Ιουλίου  1981. 
Ό Πρόεδρος 
τής Οικονομικής  καί  Κοινωνικής 
Επιτροπής 
Τ. ΚΟδΕΙΝΟΚΑΥΕ 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
στή γνώμη  τής Οικονομικής  καί  Κοινωνικής  Επιτροπής 
Οί ακόλουθες  τροπολογίες  Απερρίφθησαν  κατά  τίς συζητήσεις: 
Σελίδα  5, παράγραφος  2.6. 
Στήν  δεύτερη  πρόταση  νά διαγραφεί  ή έξης  φράση: 
«. . . ή μεγαλύτερη  σημασία  πού  αποδίδεται  στήν  προστασία  τοΰ περιβάλλοντος  ή οποία  μπορεί  τόσο  νά 
άφανίσει  τήν  άπασχόληση  σέ μερικές  βιομηχανίες  όσο  καί  νά δημιουργήσει  άπασχόληση  σέ άλλες.» 
Αιτιολογία 
Είναι  σημαντικό  νά μήν  δίνεται  ή έντύπ(οση  ότι μέ τό πρόσχημα  τής  κρίσεως  ή ΟΚΕ  προτρέπει  τήν 
αποσύνθεση  τής  νομοθεσίας  γιά τήν  προστασία  τοΰ  πριβάλλοντος.  Ή γνώμη  αναφέρει  τήν  «μεγαλύτερη 
σημασία  πού  άποδίδεται  στήν  προστασία  τοΰ  περιβάλλοντος»  σάν  «πηγή  προβλημάτων  δομής»  όπως 
άκριβώς  ό ανταγωνισμός  τών  νέων  βιομηχανοποιηθεισών  χωρών,  ή εισβολή  από  τήν Ιαπωνία  στίς  έγχώριες 
αγορές  αύτοκινήτων  καί προϊόντων  ήλεκτρονικής,  ή καταχρηστική  επέκταση  τής παραγωγικής  ικανότητος 
άπό μή όρθολογικές  έπενδύσεις.  Κατ'  αύτόν  τόν  τρόπο  ή γνώμη  αποδίδει  ύπερβολική  σπουδαιότητα  στό 
πιθανό  κόστος  τό όποια  θά μπορούσε  νά προκύψει  γιά ορισμένες  επιχειρήσεις  άπό  μέτρα  αποβλέποντα  στήν 
προστασία  του  περιβάλλοντος.  "Ομως  κατά  τόν ύπολογισμό  τών  οικονομικών  συνεπειών  τής προστασίας 
τοϋ περιβάλλοντος,  πρέπει  νά ληφθούν  υπόψη  οί άκόλουθες  εκτιμήσεις: 
1. Ή  κατασκευή  οργάνων  προστασίας  τοϋ περιβάλλοντος  (φίλτρα,  σταθμοί  καθαρισμού,  κλπ.),  δημιουρ-
γεί απασχολήσεις  καί  προκαλεί  τήν  άνάπτυξη  ενός  βιομηχανικού  τομέως  μέ δυνατότητα  ταχείας 
εξελίξεως. 
2. Ή  προστασία  τοϋ  περιβάλλοντος  συνεπάγεται  συχνά  έργασίες  άνακυκλώσεως  καί  έπανορθώσεως  οί 
όποιες  μπορούν  νά άποδώσουν  εμπορεύσιμα  προϊόντα. 
3. Σέ  μεμονωμένες  περιπτώσεις  ή παράλειψη  εφαρμογής  μέτρων  κατά  τής ρυπάνσεως  θά μπορούσε  μεν νά 
έξοικονομήσει  πόρους  γιά ορισμένες  επιχειρήσεις,  αλλά  θά είχε  σά συνέπεια  τήν αύξηση  τοϋ κοινωνικοΰ 
κόστους  σέ βάρος  τοΰ  συνόλου  ή όποια  θά έπρεπε  νά καλύπτεται,  τελικά,  άπό  συμπληρωματικά 
φορολογικά  τέλη. 
Άριθ.  € 230/70 Επίσημη  Εφημερίδα  των  Εύρωπαϊκών  Κοινοτήτων 10. 9. 81 
Ψηφοφορία 
Ψήφοι  ύπέρ:  52. Ψήφοι  κατά:  58. Αποχές:  20. 
Σελίδα  6, σημείο  2.8. 
1. Πριν  άπό  τήν τελευταία  παράγραφο,  νά παρεμβληθεί  τό άκόλουθο  κείμενο  τό όποιο  περιέχει  τήν  ούσία 
τής προτάσεως  τοϋ  εισηγητού  στό  τμήμα  τήν 16η  Ιουνίου,  λαμβάνοντας  ύπόψη  τίς παρατηρήσεις  πού  είχαν 
διατυπωθεί  μέ τήν  εύκαιρία  αύτή: 
«Δεύτερον,  οί νέες  επενδύσεις  μπορεί  νά προκαλέσουν  πολιτικές  καί  νομικές  δυσχέρειες.  Οί εναλλα-
κτικές  πηγές  ένεργείας  καί  Ιδιαίτερα  ή πυρηνική  ενέργεια  αποτελούν  ένα  παράδειγμα.» 
Αιτιολογία 
Ή αιτία  αύτή  τής παρούσης  ύφέσεως  είναι  πολύ  σημαντική  γιά νά αγνοηθεί.  Ό εισηγητής  είχε  δίκιο  νά τήν 
άναφέρει. 
Ψηφοφορία 
Ψήφοι  ύπέρ:  30. Ψήφοι  κατά:  53. Αποχές:  38. 
Σελίδα  7, παράγραφος  2.9. 
Νά διαγραφεί  φράση  «Οί  σταθερά  μεταβαλλόμενες  σχέσεις  τής  Εύρώπης  . . . μιας  παλαιάς  θέσεως» 
καί νά άντικατασταθεΐ  μέ τό άκόλουθο  κείμενο: 
«Οί σταθερά  μεταβαλλόμενες  σχέσεις  τής  Εύρώπης  μέ τόν τρίτο  κόσμο  θά άπαιτήσουν  προσαρμογές  οί 
όποιες  ξεπερνούν  έκεΐνες  πού  έχουν  γίνει  μέχρι  τώρα  γιά  τήν  άντιμετώπιση  τής  διευρύνσεως  τοϋ 
συστήματος  των  γενικευμένων  προτιμήσεων  ή τής  αύξήσεως  των  εξαγωγών  άπό  τίς  ΝΒΧ  (Νέες 
βιομηχανικές  χώρες).  Ή Όμάδα  τών  77 έχει  ήδη  διατυπώσει  αιτήματα  γιά  μιά  ολοκληρωτικά  νέα 
οικονομική  τάξη  πού  νά περιλαμβάνει  μεταξύ  άλλων  τεράστιες  αυξήσεις  βοηθείας,  ευνοϊκότερο  έμπόριο 
καί συμφωνίες  γιά τά βασικά  προϊόντα,  ευκολότερη  μεταφορά  τής  τεχνολογίας  καί  μεγαλύτερο  έλεγχο 
έπί τών  ύποθέσεων  τοϋ  ΔΝΤ  καί τής Διεθνούς  Τραπέζης.  Κάθε  φορά  πού  γίνεται  μιά παραχώρηση  σ' αυτά 
τά αιτήματα,  ή Εύρώπη  θά πρέπει  νά προσαρμόζεται  στήν  απώλεια  μιας  παλαιάς  θέσεως.  Έάν  ή 
εύημερία  ...» 
Αιτιολογία 
Ή άνωτέρω  διατύπωση  είναι  πράγματι  άκριβέστερη.  Ή Σύμβαση  Λομέ  II δέν  έχει  μεγάλη  σχέση  μέ τά 
αιτήματα  πού  διετυπώθηκαν  στήν  Νέα  Οικονομική  Τάξη.  Δέν  αύξησε  τήν βοήθεια  (τήν  μείωσε  άνάλογα  μέ τό 
κατά  κεφαλή  εισόδημα).  Δέν  βελτίωσε  τίς προοπτικές  τοϋ  έμπορίου,  δέν επέφερε  μεγάλες  άλλαγές  πού  νά 
έχουν  έπιπτώσεις  στά  βασικά  προϊόντα  καί  δέν  άσχολήθηκε  μέ κανένα  άπό  τά άλλα  θέματα  τά όποια 
άνέκυψαν  στήν  Νέα  Διεθνή  Οικονομική  Τάξη  (ΝΔΟΤ).  Πρόκειται  νά έχουμε  άρκετές  δυσχέρειες  έφέτος  μέ 
τήν έξέταση  τών  αιτημάτων  τών  άναπτυσσομένων  χωρών  σχετικά  μέ τήν  ΝΔΟΤ  χωρίς  νά υπονοείται  ότι ή 
Σύμβαση  τής  Λομέ  έδωσε  τήν  άπάντηση  στά  αιτήματα  αύτά. 
Ψηφοφορία 
Ψήφοι  ύπέρ:  22. Ψήφοι  κατά:  57. Αποχές:  37. 
Τό άκόλουθο  μέρος  τής  παραγράφου  8.2 (πρώτο  εδάφιο)  έχει  διαγραφεί  ένεκα  μιας  τροπολογίας: 
«...  ή προετοιμασία  γιά συμφωνίες  μειώσεως  τοϋ  χρόνου  εργασίας  είναι  εδώ  πρόσφορη  . . .». 
Ψηφοφορία  γιά τήν  τροπολογία  ή οποία  είχε  σάν  άποτέλεσμα  τη διαγραφή  τοϋ  άνωτέρω  εδαφίου: 
Ψήφοι  ύπέρ:  81. Ψήφοι  κατά:  27. Αποχές:  13.