Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών για την "Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών με θέμα Αρχές και κατευθυντήριες γραμμές για την κοινοτική πολιτική στον οπτικοακουστικό τομέα στην ψηφιακή εποχή"

(2000/C 317/08)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών με θέμα "Αρχές και κατευθυντήριες γραμμές για την κοινοτική πολιτική στον οπτικοακουστικό τομέα στην ψηφιακή εποχή" (COM(1999) 657 τελικό)·

έχοντας υπόψη την απόφαση της Επιτροπής της 20ής Δεκεμβρίου 1999, να ζητήσει τη γνωμοδότηση της ΕΤΠ για το θέμα αυτό σύμφωνα με το άρθρο 265, πρώτη παράγραφος, της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας·

έχοντας υπόψη την απόφαση του Προεδρείου της, της 2ας Ιουνίου 1999, να αναθέσει την κατάρτιση της γνωμοδότησης στην Επιτροπή 3 "Διευρωπαϊκά δίκτυα, μεταφορές, κοινωνία των πληροφοριών"·

έχοντας υπόψη την Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών με θέμα "Σύγκλιση στους κλάδους των τηλεπικοινωνιών, των μέσων επικοινωνίας και των τεχνολογιών των πληροφοριών, καθώς και οι συνέπειες για τις κανονιστικές ρυθμίσεις: αποτελέσματα της διαβούλευσης γύρω από την πράσινη βίβλο" (COM(1999) 108 τελικό) και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών για την εν λόγω ανακοίνωση (CdR 191/99 fin)(1)·

έχοντας υπόψη την γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών για την Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών με θέμα "Πέμπτη έκθεση για την εφαρμογή του πλέγματος κανονιστικών ρυθμίσεων στις τηλεπικοινωνίες" (COM(1999) 537 τελικό) και την Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών με θέμα "Προς ένα νέο πλαίσιο για την υποδομή των ηλεκτρονικών επικοινωνιών και τις σχετιζόμενες υπηρεσίες - Ανασκόπηση των επικοινωνιών για το 1999" (COM(1999) 539 τελικό) (CdR 520/99 fin)·

έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησης (CdR 86/2000 rev) που υιοθέτησε η επιτροπή 3 στις 4 Μαΐου 2000. (Εισηγητής: ο Δρ. Schiffmann, Μέλος του Κοινοβουλίου του κρατιδίου της Ρηνανίας-Βεστφαλίας, D, ΕΣΚ)·

υιοθέτησε κατά 34η σύνοδο ολομέλειας της 14ης και 15ης Ιουνίου 2000 (συνεδρίαση της 14ης Ιουνίου) την ακόλουθη γνωμοδότηση.

Η Επιτροπή των Περιφερειών

1. θεωρεί, ότι σύμφωνα με τις μέχρι σήμερα γνωμοδοτήσεις της, η Ανακοίνωση της Επιτροπής αποτελεί την κατάλληλη βάση για μια κοινοτική πολιτική στον οπτικοακουστικό τομέα για τα επόμενα έτη κατά τη μετάβαση προς την ψηφιακή εποχή·

2. εκφράζει την ικανοποίησή της όχι μόνο διότι η Επιτροπή υπογραμμίζει την ιδιαίτερη σημασία του οπτικοακουστικού τομέα για την ανάπτυξη και την απασχόληση στην Ευρώπη, αλλά και διότι επισημαίνει τη μεγάλη κοινωνική και πολιτιστική σημασία και την αξία των οπτικοακουστικών μέσων για την εκπαίδευση και, συνεπώς, τις κοινές αξίες, το δημόσιο συμφέρον και όφελος, τα οποία πρέπει να διασφαλισθούν σε κάθε περίπτωση κατά την περαιτέρω ανάπτυξη·

3. θεωρεί ότι η διασφάλιση των κοινωνικών και πολιτιστικών πτυχών (ελευθερία έκφρασης, πολυφωνία, προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων, προώθηση της γλωσσικής και πολιτιστικής πολυμορφίας, προστασία των νέων, προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και προστασία του καταναλωτή) και η αυξανόμενη πολυμορφία του οπτικοακουστικού τομέα σε μια εθνική και περιφερειακή κυρίως προσέγγιση, πρέπει να διασφαλισθούν σε κοινοτικό επίπεδο έναντι τάσεων καθαρά οικονομικής προσέγγισης·

4. τονίζει σαφώς τον κεντρικό ρόλο των οπτικοακουστικών μέσων στη διάδοση κοινωνικών και πολιτιστικών αξιών, ιδίως για τους νέους, και εκφράζει την ικανοποίησή της διότι η Επιτροπή συμμερίζεται αυτήν την εκτίμηση·

5. υπογραμμίζει την άποψή της ότι δεν πρέπει να αναδιαμορφωθεί το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο για το οπτικοακουστικό περιεχόμενο, αλλά να προσαρμοστούν και να αναπτυχθούν περαιτέρω τα υφιστάμενα μέσα και αρχές·

6. εκφράζει την έντονη ικανοποίησή της διότι η Επιτροπή τάσσεται υπέρ μιας χωριστής ρύθμισης των υπηρεσιών και του περιεχομένου, όπως είχε υποστηρίξει και η Επιτροπή των Περιφερειών στη γνωμοδότησή της για την Ανακοίνωση της Επιτροπής με θέμα "Σύγκλιση στους κλάδους των τηλεπικοινωνιών, των μέσων επικοινωνίας και των τεχνολογιών των πληροφοριών, καθώς και οι συνέπειες για τις κανονιστικές ρυθμίσεις: αποτελέσματα της διαβούλευσης γύρω από την πράσινη βίβλο"·

7. συμφωνεί και υπογραμμίζει την εκτίμηση της Επιτροπής ότι το νομοθετικό πλαίσιο για το περιεχόμενο πρέπει να διασφαλίζει την ουσιαστική προστασία του γενικού κοινωνικού συμφέροντος·

8. τάσσεται υπέρ μιας σταδιακής ρύθμισης, όπως και η ίδια η Επιτροπή κρίνει απαραίτητη στην σταδιακή προσέγγισή της, προκειμένου να λαμβάνεται υπόψη το γενικό συμφέρον στους διάφορους τύπους παροχής υπηρεσιών·

9. συμφωνεί ότι οι βασικές αρχές που θεσπίστηκαν στην έκθεση για την υποδομή των τηλεπικοινωνιών του 1999 και των σχετικών υπηρεσιών, σύμφωνα με τις οποίες τα μελλοντικά ρυθμιστικά μέτρα βασίζονται σε σαφώς προσδιορισμένους πολιτικούς στόχους, πρέπει να περιορίζονται στον ελάχιστο απαραίτητο βαθμό και ότι η νομική ασφάλεια πρέπει να βελτιωθεί και να υπάρχει ουδετερότητα όσον αφορά την τεχνολογία·

10. αναγνωρίζει ότι οι αρχές της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας αποτελούν τη βάση για τα σχετικά κοινοτικά κανονιστικά μέσα στον οπτικοακουστικό τομέα κυρίως κατά τη μετάβαση στην ψηφιακή εποχή·

11. τονίζει εκ νέου στο πλαίσιο αυτό τη σημασία του αυτοελέγχου και μάλιστα της αυτορρύθμισης για την κανονιστική πολιτική στον οπτικοακουστικό τομέα και θεωρεί ότι πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη σημασία στην αυτορρύθμιση και να μην υπερτιμούνται οι πιθανοί κίνδυνοι που ενέχει·

12. θεωρεί ότι το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί μέχρι την υποβολή της πρότασης της Επιτροπής για τροποποίηση της οδηγίας για την τηλεόραση δίνει την ευκαιρία να συμπεριληφθούν και οι έως σήμερα χωριστές και επί του παρόντος μόνο εν μέρει εμφανείς μεταβολές που επιφέρει η ψηφιακή τηλεόραση·

13. κρίνει θετικό ότι η Επιτροπή ασχολείται με το ζήτημα της πρόσβασης στο οπτικοακουστικό περιεχόμενο και εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η Επιτροπή υιοθετεί επιφυλακτική στάση όσον αφορά τις ρυθμιστικές προτάσεις και περιορίζεται στο να επιβλέψει πρώτα προσεκτικά το συνολικό τομέα·

14. εκφράζει κατ' αρχήν την ικανοποίησή της διότι η Επιτροπή, στις θέσεις της, αναγνωρίζει κατά βάση τον αναμφισβήτητο ρόλο της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης στο πλαίσιο του διττού συστήματος (δημόσιου - ιδιωτικού) που ισχύει στις περισσότερες χώρες και διότι αναγνωρίζει, σύμφωνα με το πρωτόκολλο της Συνθήκης του Άμστερνταμ, την αρμοδιότητα των κρατών μελών να καθορίζουν την αποστολή της δημόσιας υπηρεσίας και τη χρηματοδότηση της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης·

15. αντιτίθεται με έμφαση στις ενδεχόμενες προθέσεις της Επιτροπής όσον αφορά το ρόλο της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης, η οποία πιθανόν να επικαλεσθεί το κοινοτικό συμφέρον προκειμένου να παρέμβει στις αρμοδιότητες των κρατών μελών στον καθορισμό της αποστολής της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης, οι οποίες θεσπίζονται από το πρωτόκολλο της Συνθήκης του Άμστερνταμ και επεκτείνονται στις περιφέρειες ανάλογα με τις εθνικές ρυθμίσεις·

16. λόγω της πολιτικής και κοινωνικής σημασίας των οπτικοακουστικών μέσων στις δημοκρατικές κοινωνίες, τάσσεται υπέρ της πρόβλεψης υποχρεωτικών κανόνων που θα διασφαλίζουν την πολυφωνία και την ποικιλία στο πλαίσιο της ρύθμισης του περιεχομένου κατά την ψηφιακή μετάδοση προγραμμάτων και υπηρεσιών·

17. καλεί την Επιτροπή να υποβάλει συγκεκριμένα συμπεράσματα και μέτρα προκειμένου να αποφευχθεί ο κίνδυνος, που η ίδια αναφέρει, του διαχωρισμού της κοινωνίας σε εκείνους που έχουν πρόσβαση στην πληροφόρηση και σε εκείνους που δεν έχουν·

18. λαμβάνει γνώση με ενδιαφέρον των παρατηρήσεων σχετικά με τις κανονιστικές αρχές αλλά τονίζει σχετικά ότι θεωρεί τη δραστηριότητα των κανονιστικών αρχών εθνικής ή περιφερειακής εμβέλειας και αντιτίθεται σθεναρά στις θέσεις που ευνοούν τις μορφές οργάνωσης σε κοινοτικό επίπεδο·

19. υπογραμμίζει την ιδιαίτερη σημασία της προστασίας των πνευματικών δικαιωμάτων στον οπτικοακουστικό τομέα και καλεί την Επιτροπή να καταβάλει προσπάθειες για τη δημιουργία ενός αποτελεσματικότερου ευρωπαϊκού πλαισίου για την προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας·

20. εκφράζει την ανησυχία της για την κυριαρχία των αμερικανικών παραγωγών στον οπτικοακουστικό τομέα έναντι των ευρωπαϊκών παραγωγών και, συνεπώς, τάσσεται υπέρ της πρότασης να συνεχισθεί η στήριξη της ευρωπαϊκής παραγωγής, γεγονός που θα συνεχίσει να διασφαλίζει την ευρωπαϊκή πολιτιστική ποικιλομορφία, της οποίας η προστασία αποτελεί κυρίως καθήκον των περιφερειών και των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης·

21. υποστηρίζει τη σημασία των μέτρων στήριξης για την ενίσχυση των ευρωπαϊκών οπτικοακουστικών παραγωγών, εκφράζει την ικανοποίησή της για την πρόταση της Επιτροπής όσον αφορά τη θέσπιση νέου προγράμματος Media Plus το οποίο να ανταποκρίνεται κυρίως στις ανάγκες του ψηφιακού τομέα και θεωρεί απαραίτητο να συμπληρωθεί το προτεινόμενο πρόγραμμα προκειμένου να παράσχει ειδική στήριξη στα οπτικοακουστικά προϊόντα και υπηρεσίες που σχετίζονται με τις περιφέρειες και τις πολιτιστικές και κοινωνικές ιδιαιτερότητές τους·

22. καλεί την Επιτροπή να εγκαταλείψει κάθε πρόθεση παρέμβασης στις αρμοδιότητες που δεν της αναλογούν μέσω του ελέγχου των ενισχύσεων, όπως επιδιώκει να πράξει στον τομέα των ενισχύσεων για τις κινηματογραφικές και τηλεοπτικές παραγωγές·

23. καλεί την Επιτροπή να καταβάλει προσπάθειες ώστε η Ευρώπη να παραμείνει ένας ισχυρός οικονομικός και πολιτιστικός παράγοντας στον οπτικοακουστικό τομέα, έτσι ώστε να συμβάλει στην ενίσχυση του οπτικοακουστικού τομέα και στην συνεπόμενη αύξηση της απασχόλησης στην Ευρώπη·

24. τάσσεται υπέρ της ενίσχυσης του ρόλου των περιφερειών στην οπτικοακουστική πολιτική κατά την ψηφιακή εποχή.

Βρυξέλλες, 14 Ιουνίου 2000.

Ο Πρόεδρος

της Επιτροπής των Περιφερειών

Jos Chabert

(1) ΕΕ C 57 της 29.2.2000, σ. 5.