Βρυξέλλες, 2.2.2005

SEC(2005) 146 τελικό

Σύσταση για

ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Σλοβακίας, 2004-2007

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών[1], ορίζει ότι τα μη μετέχοντα κράτη μέλη, δηλαδή εκείνα που δεν έχουν υιοθετήσει το ενιαίο νόμισμα, υποχρεούνται να υποβάλλουν προγράμματα σύγκλισης στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή. Σύμφωνα με το άρθρο 9 του εν λόγω κανονισμού, το Συμβούλιο οφείλει να εξετάσει έκαστο πρόγραμμα σύγκλισης με βάση τις αξιολογήσει της Επιτροπής και της επιτροπής που συστάθηκε βάσει του άρθρου 114 της Συνθήκης (Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή). Με βάση τη σύσταση της Επιτροπής, και μετά από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή, το Συμβούλιο πρέπει να διατυπώσει γνώμη, αφού εξετάσει το πρόγραμμα. Σύμφωνα με τον κανονισμό, τα κράτη μέλη πρέπει να υποβάλλουν σε ετήσια βάση επικαιροποιήσεις των προγραμμάτων σύγκλισης, οι οποίες μπορούν επίσης να εξετάζονται από το Συμβούλιο σύμφωνα με τις ίδιες διαδικασίες.

Τα κράτη μέλη που προσχώρησαν στην ΕΕ την 1η Μαΐου 2004 δεν συμμετέχουν στο ενιαίο νόμισμα, αλλά οφείλουν να πληρούν, εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών, τα κριτήρια σύγκλισης, συμπεριλαμβανομένου του κριτηρίου για τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών, ούτως ώστε να πληρούν τις προϋποθέσεις για την υιοθέτηση του ευρώ. Λαμβανομένου υπόψη του ελλείμματος 3,6% του ΑΕΠ που κατέγραψε η γενική κυβέρνηση της Σλοβακίας το 2003, το Συμβούλιο διαπίστωσε, με την απόφασή του της 5ης Ιουλίου 2004, ότι η Σλοβακία ήταν σε κατάσταση υπερβολικού ελλείμματος και συνέστησε η κατάσταση αυτή να λάβει τέλος το 2007 το αργότερο, σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλλισης του Μαΐου 2004. Ειδικότερα, η Σλοβακία κλήθηκε να εφαρμόσει με αποφασιστικότητα τα μέτρα που ανακοίνωνε στο πρόγραμμα αυτό και να επιταχύνει τη δημοσιονομική προσαρμογή σε περίπτωση που οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που υλοποιούνται είχαν ως αποτέλεσμα υψηλότερη ανάπτυξη από τις προβλέψεις. Στην ανακοίνωσή της στις 22 Δεκεμβρίου 2004, η Επιτροπή συμπέρανε ότι η σλοβακική κυβέρνηση είχε "αναλάβει δράσεις που παρήγαγαν αποτελέσματα στο επίπεδο των μέτρων για την επίτευξη του στόχου σχετικά με το έλλειμμα για το 2005".

Τα κράτη μέλη που προσχώρησαν στην ΕΕ την 1η Μαΐου 2004 ανέλαβαν τη δέσμευση να υποβάλουν τα προγράμματα σύγκλισής τους μέχρι τις 15 Μαΐου 2004, καθώς και την πρώτη επικαιροποίηση των προγραμμάτων αυτών προς τα τέλη του 2004. Το πρώτο πρόγραμμα σύγκλισης της Σλοβακίας, που καλύπτει την περίοδο 2004-2007, υποβλήθηκε στις 14 Μαΐου 2004 και εξετάστηκε από το Συμβούλιο στις 5 Ιουλίου 2004. Η Σλοβακία υπέβαλε επικαιροποίηση του προγράμματος σύγκλισής της στις 30 Νοεμβρίου 2004. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής αξιολόγησαν από τεχνική άποψη το επικαιροποιημένο πρόγραμμα, λαμβάνοντας υπόψη τις οικονομικές προβλέψεις του φθινοπώρου 2004, και έχοντας υπόψη τον κώδικα δεοντολογίας[2], την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία για την εκτίμηση της δυνητικής παραγωγής και των κυκλικά προσαρμοσμένων δημοσιονομικών αποτελεσμάτων, τις συστάσεις των γενικών προσανατολισμών των οικονομικών πολιτικών για την περίοδο 2003-2005 και τις αρχές που θεσπίζονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο της 27ης Νοεμβρίου 2002 για την ενίσχυση του συντονισμού των δημοσιονομικών πολιτικών[3]. Η αξιολόγηση αυτή οδήγησε στα ακόλουθα συμπεράσματα:

- Η Σλοβακία υπέβαλε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισής της στις 30 Νοεμβρίου 2004. Το ενημερωμένο αυτό πρόγραμμα, που εγκρίθηκε από την κυβέρνηση, καλύπτει την περίοδο από το 2004 ως το 2007 και παρέχει επιπλέον ενδεικτικές προβλέψεις ως το 2010. Συμφωνεί με τον προϋπολογισμό 2005 που ανέκρινε το Κοινοβούλιο στις 9 Δεκεμβρίου 2004, καθώς και το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο της κυβέρνησης, το οποίο έλαβε υπόψη του το Κοινοβούλιο. Με άρτια παρουσίαση, το πρόγραμμα τηρεί εν μέρει τις απαιτήσεις του "κώδικα δεοντολογίας για το περιεχόμενο και τη μορφή των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης"[4].

- Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 5% κατά μέσο όρο για την περίοδο 2004-2007, με επιβράδυνση σε 4,5% το 2005 (λόγω περιορισμού της συμβολής του εξωτερικού τομέα), την οποία θα ακολουθήσει επιτάχυνση ύψους 5,5% το 2007 (λόγω της αναμενόμενης ανάκαμψης του εξωτερικού τομέα). Σε ό,τι αφορά την ανεργία, το πρόγραμμα προβλέπει σταδιακή μείωση, από 18,% το 2004 (σύμφωνα με τους ορισμούς της έρευνας για το εργατικό δυναμικό), σε 16,5% το 2007. Η εξέλιξη αυτή είναι πιθανή, και επιβεβαιώνει τις προβλέψεις της Επιτροπής του φθινοπώρου 2004 για την περίοδο ως το 2006. Όσο για την ταχεία μείωση του πληθωρισμού σε περίπου 2,5% το 2007, είναι αληθοφανής μόνο αν περιοριστούν αυστηρά οι δευτερογενείς συνέπειες του ισχυρού συνολικού πληθυσμού το 2004. Τέλος, το επικαιροποιημένο πρόγραμμα λαμβάνει υπόψη ότι το υπόλοιπο των τρεχουσών συναλλαγών θα καταστεί θετικό το 2007 (μετά από προσωρινή επιδείνωση που θα οδηγήσει σε έλλειμμα σχεδόν 3% του ΑΕΠ το 2005). Τα προβλεπόμενα ισοζύγια τρεχουσών συναλλαγών και τα δημοσιονομικά ελλείμματα συνεπάγονται καθαρή θετική ιδιωτική αποταμίευση καθ’ όλη τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου.

- Η Σλοβακία μετέβαλε τους έμμεσους στόχους της για τον πληθωρισμό σε άμεσους αλλά συνεχίζει την πολιτική της ελεγχόμενης διακύμανσης της ισοτιμίας. Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα επιβεβαιώνει ότι οι αρχές σκοπεύουν να ενταχθούν στη ζώνη ευρώ το 2009 και δηλώνει ότι η χώρα θα προσχωρήσει πιθανότητα στο ΜΣΙ 2 το αργότερο κατά τη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου του 2006. Το 2004, ο συνολικός πληθωρισμός, που υπολογίζεται σε 7,5% αντικατόπτρισε κυρίως, εκ νέου, τις επιπτώσεις από την προσαρμογή των ελεγχόμενων τιμών και των έμμεσων φόρων. Η απόκλιση με τα μακροπρόθεσμα επιτόκια της ζώνης ευρώ κυμάνθηκε, χωρίς να υπερβεί τις 100 μονάδες βάσης. Μετά από μια πολύμηνη ανάπαυλα λόγω της μείωσης των επιτοκίων, η ισοτιμία συνέχισε να ανακάμπτει. Συνολικά, η κορώνα ανατιμήθηκε κατά περίπου 6% το 2004.

- Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα έχει ως στόχο να μειώσει το έλλειμμα στο επίπεδο της τιμής αναφοράς, δηλαδή 3% του ΑΕΠ, το 2007, σύμφωνα με τη σύσταση που διατύπωσε το Συμβούλιο βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 7. Συγκεντρώνει το μεγαλύτερο μέρος αυτής της μείωσης στα τέλη της περιόδου, τόσο για το πραγματικό έλλειμμα όσο και για το πρωτογενές έλλειμμα, που πρέπει να παραμείνουν σχεδόν σταθερά έως το 2006, σε ποσοστό περίπου 3,8% και 1,5% του ΑΕΠ αντίστοιχα, ενώ η συνολική προσαρμογή τους κατά 0,8 εκατοστιαίες μονάδες αναβάλλεται ως το 2007. Ακόμη και χωρίς να μετρηθούν τα αποτελέσματα από την εισαγωγή ενός κεφαλαιοποιητικού συνταξιοδοτικού συστήματος στις αρχές του 2005 (που υπολογίζεται σε 0,4% του ΑΕΠ το 2005 και θα φθάσει ως το 1% περίπου το 2006 και 2007) η μείωση του ελλείμματος θα λάβει χώρα κυρίως τα δύο τελευταία έτη. Σε σύγκριση με το πρόγραμμα του Μαΐου 2004, στο οποίο η προσαρμογή βασιζόταν στις δαπάνες, το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σκοπεύει να διορθώσει το έλλειμμα συνδυάζοντας την μείωση των δαπανών και την αύξηση των εσόδων. Παρά ένα ευνοϊκότερο μακροοικονομικό σενάριο, το επικαιροποιημένο πρόγραμμα επιβεβαιώνει εν πολλοίς την τροχιά προσαρμογής που είχε καθοριστεί στην προηγούμενη εκδοχή και, για το λόγο αυτό, φαίνεται λιγότερο φιλόδοξο. Χωρίς να παραβλέπεται η αξιοσημείωτη εξυγίανση που πραγματοποιήθηκε μέχρι στιγμής και η επίδραση της μεταρρύθμισης των συντάξεων, πρέπει να επιταχυνθεί η μείωση του ελλείμματος (ιδιαίτερα το 2005). Η Σλοβακία θα διευκόλυνε έτσι την υλοποίηση της στρατηγικής της για την εισαγωγή του ευρώ, θα ενίσχυε τη δημοσιονομική της αξιοπιστία στο πλαίσιο του ΜΣΙ 2, θα ενθάρρυνε τις αντικυκλικές συμπεριφορές και θα συνέβαλε στην καταπολέμηση των ανατιμητικών πιέσεων στο νόμισμά της. Θα διέθετε επίσης έτσι επαρκές περιθώριο ώστε να μην υπερβεί, σε περίπτωση συνηθισμένων κυκλικών διακυμάνσεων, το όριο 3% του ΑΕΠ που αποτελεί την τιμή αναφοράς στη Συνθήκη, θέτοντας παράλληλα τις βάσεις για σχεδόν ισοσκελισμένη ή πλεονασματική διαρθρωτική δημοσιονομική θέση.

- Οι κίνδυνοι γύρω από τις δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος φαίνονται γενικά να εξισορροπούνται στο χρονικό ορίζοντα της διάρκειάς του. Λαμβανομένων υπόψη των μακροοοικονομικών υποθέσεων που επελέγησαν, τα έσοδα ίσως υποεκτιμούνται καθ’ όλη τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου. Οι αβεβαιότητες σχετικά με τις επιπτώσεις από τη μεταρρύθμιση των συντάξεων εξισορροπούνται, ενώ η χρησιμοποίηση των κοινοτικών πόρων (και των συγχρηματοδοτήσεων) αναμένεται να είναι μικρότερη από το ποσό που έχει εγγραφεί στους προϋπολογισμούς από το 2004 ως το 2006, αφού το ποσοστό απορρόφησης αναπτύσσεται ακόμη. Το 2007, αντίθετα, η χρησιμοποίηση αυτή ίσως ξεπεράσει το ποσό που έχει εγγραφεί στον προϋπολογισμό αν απορροφηθεί επαρκώς η καθυστέρηση για την εκταμίευση των δαπανών. Τέλος, οι κοινοβουλευτικές εκλογές που έχουν προγραμματιστεί για το 2006 αποτελούν άλλη μια πηγή αβεβαιότητας, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την εφαρμογή των νέων περιορισμών το 2007. Οι περιορισμοί αυτοί ίσως είναι μικρότεροι ή μεγαλύτεροι από τις σημερινές προβλέψεις. Από την παραπάνω ανάλυση των κινδύνων φαίνεται ότι ο δημοσιονομικός προσανατολισμός του προγράμματος είναι αρκετά αυστηρός ώστε να μειωθεί το έλλειμμα σε 3% του ΑΕΠ ως το 2007, τελευταίο έτος του προγράμματος, χωρίς όμως να υπάρχει περιθώριο ασφαλείας.

- Σύμφωνα με το πρόγραμμα, ο δείκτης χρέους προς ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί κατά 2,5 εκατοστιαίες μονάδες μεταξύ του 2004 και του 2007, για να φθάσει το 45,5%. Η εξέλιξη αυτού του δείκτη, που οφείλεται στο γεγονός ότι η μείωση του ελλείμματος θα πραγματοποιηθεί κυρίως στο τέλος της περιόδου, επηρεάζεται πολύ λιγότερο από τις προσαρμογές αποθεμάτων-ροών και τους έκτακτους παράγοντες σε σχέση με το παρελθόν, μολονότι οι αποκλίσεις που οφείλονται στο γεγονός ότι η λογιστική απεικόνιση πραγματοποιείται βάσει των πληρωμών ή των δεσμεύσεων, καθώς και των εσόδων από τις ιδιωτικοποιήσεις, παραμένουν σημαντικές ως το 2006.

- Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα αναφέρεται ιδιαίτερα στις πρόσφατες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που βελτιώνουν την ποιότητα των δημόσιων οικονομικών και αναμένεται να ενισχύσουν την ανάπτυξη, όπως και τα μέτρα μεγάλης εμβέλειας που αναλήφθηκαν ήδη και παράγουν αποτελέσματα από το 2004 (μεταξύ των οποίων μια σημαντική φορολογική μεταρρύθμιση). Τα πρόσφατα αυτά μέτρα αποτελούν, στην ουσία, τη δεύτερη δόση της μεταρρύθμισης στον τομέα της υγείας και την εισαγωγή ενός κεφαλαιοποιητικού συνταξιοδοτικού συστήματος, που θα τεθούν σε ισχύ στις αρχές του 2005.

- Η βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών της Σλοβακίας εκτίθεται σε ορισμένους κινδύνους, μεταξύ των οποίων σημαντική θέση κατέχει το αναμενόμενο κόστος από τη γήρανση του πληθυσμού. Ακόμη και με την υπόθεση ότι μπορεί να μειωθεί μεσοπρόθεσμα το έλλειμμα, όπως προβλέπεται, η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα δεν θα είναι απολύτως διασφαλισμένη, παρά τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που έχουν ήδη εγκριθεί και προγραμματιστεί, ιδιαίτερα τις μεταρρυθμίσεις στον τομέα των συντάξεων και της υγείας, που συμβάλλουν στην επίτευξη μακροπρόθεσμα βιώσιμης μακροοικονομικής θέσης. Η πλήρης εφαρμογή αυτών των μεταρρυθμίσεων έχει πρωταρχική σημασία, πέρα από την προβλεπόμενη δημοσιονομική εξυγίανση κατά την περίοδο που καλύπτεται από το πρόγραμμα.

- Γενικά, οι πολιτικές που περιέχει το επικαιροποιημένο πρόγραμμα είναι σύμφωνες με τις συγκεκριμένες συστάσεις που έγιναν στη Σλοβακία σε ό,τι αφορά τα δημόσια οικονομικά στους γενικούς προσανατολισμούς των γενικών πολιτικών. Ειδικότερα, η χώρα αυτή βρίσκεται σε καλό δρόμο για τη διόρθωση του υπερβολικού της ελλείμματος εντός της προθεσμίας που έχει θέσει το Συμβούλιο.

- Λαμβανομένων υπόψη των παραπάνω εξελίξεων και των συστάσεων που διατύπωσε το Συμβούλιο βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 7, η Σλοβακία θα πρέπει (i) να αξιοποιήσει κάθε ευκαιρία για την επιτάχυνση της μείωσης του ελλείμματός της, χρησιμοποιώντας για το σκοπό αυτό και τυχόν μεγαλύτερα έσοδα σε σχέση με τις προβλέψεις και εξοικονομήσεις από την πλευρά των δαπανών ιδιαίτερα το 2005· (ii) να καταστήσει πιο δεσμευτικά τα μεσοπρόθεσμα όρια των δαπανών· (iii) να μεριμνήσει ώστε οι δευτερογενείς συνέπειες από τον υψηλό πληθωρισμό του 2004 να μην επηρεάσουν την τροχιά σύγκλισης του πληθωρισμού που προβλέπει το πρόγραμμα.

Με βάση την αξιολόγηση αυτή, η Επιτροπή ενέκρινε τη συνημμένη σύσταση για την έκδοση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Σλοβακίας και την διαβιβάζει στο Συμβούλιο.

Σύσταση για

ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Σλοβακίας, 2004-2007

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών[5], και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 3,

τη σύσταση της Επιτροπής,

Μετά από διαβούλευση με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΗ:

Στις [17 Φεβρουαρίου 2005], το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Σλοβακίας, για την περίοδο 2004-2007. Το πρόγραμμα αυτό είναι στο μεγαλύτερο μέρος του σύμφωνο με τις πληροφοριακές απαιτήσεις του αναθεωρημένου "κώδικα δεοντολογίας για το περιεχόμενο και τη μορφή των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης".

Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο βασίζεται το πρόγραμμα προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 5% κατά μέσο όρο για την περίοδο 2004-2007, με επιβράδυνση στο 4,5% το 2005 (λόγω περιορισμού της συμβολής του εξωτερικού τομέα), την οποία θα ακολουθήσει επιτάχυνση κατά περίπου 5,5% το 2007 (λόγω της αναμενόμενης ανάκαμψης του εξωτερικού τομέα. Οι εν λόγω υποθέσεις ανάπτυξης θεωρούνται εύλογες βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών. Οι προβλέψεις σχετικά με τον πληθωρισμό, αντίθετα, φαίνονται κάπως αισιόδοξες, και δεν θα είναι ρεαλιστικές παρά αν περιοριστούν αυστηρά οι δευτερογενείς συνέπειες του ισχυρού συνολικού πληθωρισμού το 2005.

Στις 5 Ιουλίου 2004, το Συμβούλιο διαπίστωσε με απόφασή του ότι η Σλοβακία ήταν σε κατάσταση υπερβολικού ελλείμματος, και συνέστησε να τερματιστεί η κατάσταση αυτή ως το 2007, το αργότερο. Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα αποβλέπει στη μείωση του ελλείμματος στο επίπεδο της τιμής αναφοράς 3% του ΑΕΠ το 2007, σύμφωνα με τη σύσταση που διατύπωσε το Συμβούλιο βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 7. Επικεντρώνει το μεγαλύτερο μέρος της μείωσης αυτής στο τέλος της περιόδου, τόσο για το πραγματικό έλλειμμα όσο και για το πρωτογενές, που θα παραμείνουν, και τα δύο, σχετικά σταθερά ως το 2006, γύρω από το 3,8% και 1,5% του ΑΕΠ, αντίστοιχα, ενώ η προσαρμογή τους κατά 0,8 εκατοστιαίες μονάδες μετατίθεται στο 2007. Ακόμη και χωρίς τις επιπτώσεις από την εισαγωγή ενός κεφαλοποιητικού συνταξιοδοτικού συστήματος το 2005, η μείωση του ελλείμματος θα πραγματοποιηθεί στο μεγαλύτερο μέρος της τα δύο τελευταία έτη του προγράμματος. Σε σύγκριση με το πρόγραμμα του Μαΐου 2004, στο οποίο η προσαρμογή βασιζόταν στις δαπάνες, η επικαιροποιημένη εκδοχή προβλέπει τη διόρθωση του ελλείμματος με συνδυασμό περιορισμού των δαπανών και αύξησης των εσόδων. Παρά το πιο ευνοϊκό μακροοικονομικό σενάριο, το επικαιροποιημένο πρόγραμμα επιβεβαιώνει εν πολλοίς την τροχιά προσαρμογής που καθοριζόταν στην προηγούμενη εκδοχή και, για το λόγο αυτό, φαίνεται λιγότερο φιλόδοξο. Χωρίς να παραβλέπεται η σημαντική εξυγίανση που πραγματοποιήθηκε μέχρι σήμερα και η επίδραση από τη μεταρρύθμιση των συντάξεων, η επιτάχυνση της μείωσης του ελλείμματος, ιδιαίτερα το 2005, θα διευκόλυνε την υλοποίηση της στρατηγικής της Σλοβακίας για την υιοθέτηση του ευρώ, θα ενίσχυε τη δημοσιονομική της αξιοπιστία στο πλαίσιο του ΜΣΙ 2, θα ενθάρρυνε τις αντικυκλικές συμπεριφορές και θα συνέβαλε στην καταπολέμηση των ανατιμητικών πιέσεων στο νόμισμά της. Επιπλέον, η Σλοβακία θα διέθετε επαρκές περιθώριο ώστε να μην υπερβεί, σε περίπτωση συνηθισμένων κυκλικών διακυμάνσεων, το όριο 3% του ΑΕΠ που λαμβάνεται ως τιμή αναφοράς για το έλλειμμα στη Συνθήκη, θέτοντας παράλληλα τις βάσεις για σχεδόν ισοσκελισμένη ή πλεονασματική δημοσιονομική θέση.

Οι κίνδυνοι σχετικά με τις δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος γενικώς εξισορροπούνται στο χρονικό ορίζοντά του. Λαμβανομένων υπόψη των σχετικών μακροοικονομικών υποθέσεων, τα έσοδα ίσως υποεκτιμούνται καθ’ όλη τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου. Οι αβεβαιότητες σχετικά με τις επιπτώσεις από τη μεταρρύθμιση των συντάξεων εξισορροπούνται, ενώ η χρήση των κοινοτικών πόρων (και των συγχρηματοδοτήσεων) αναμένεται να είναι μικρότερη από τα ποσά που έχουν εγγραφεί στους προϋπολογισμούς από το 2004 έως το 2006, δεδομένου ότι η ικανότητα απορρόφησης αναπτύσσεται ακόμη. Το 2007, αντίθετα, η χρήση αυτή ίσως υπερβεί το ποσό που έχει εγγραφεί στον προϋπολογισμό αν απορροφηθεί επαρκώς η καθυστέρηση στην εκταμίευση των σχετικών δαπανών. Τέλος, οι κοινοβουλευτικές εκλογές που έχουν προγραμματιστεί για το 2006 αποτελούν πηγή αβεβαιοτήτων, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την εφαρμογή των πρόσθετων δημοσιονομικών περιορισμών το 2007. Οι περιορισμοί αυτοί ίσως είναι χαμηλότεροι ή υψηλότεροι από τις σημερινές προβλέψεις. Από τη σχετική ανάλυση των κινδύνων συνάγεται ότι ο δημοσιονομικός προσανατολισμός του προγράμματος θεωρείται αρκετά αυστηρός ώστε να μειωθεί το έλλειμμα στο 3% του ΑΕΠ ως το 2007, τελευταίο έτος του προγράμματος, χωρίς όμως να υπάρχει περιθώριο ασφαλείας.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, ο δείκτης του χρέους ανήλθε σε 43% του ΑΕΠ το 2005, επίπεδο σαφώς χαμηλότερο από την τιμή αναφοράς 60% του ΑΕΠ που καθορίζει η Συνθήκη. Το πρόγραμμα προβλέπει αύξηση κατά 2,5 εκατοστιαίες μονάδες του δείκτη κατά τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου.

Η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των σλοβακικών δημόσιων οικονομικών εκτίθεται σε ορισμένους κινδύνους, μεταξύ των οποίων το αναμενόμενο δημοσιονομικό κόστος από τη γήρανση του πληθυσμού κατέχει την πιο σημαντική θέση. Οι μεταρρυθμίσεις που έχουν ήδη εισαχθεί ή εξετάζονται, ιδιαίτερα στους τομείς των συντάξεων και της περίθαλψης, συμβάλλουν στη βιωσιμότητα αυτή. Ωστόσο, η πλήρης εφαρμογή τους έχει πρωταρχική σημασία, πέρα από τη δημοσιονομική εξυγίανση που προβλέπεται κατά την περίοδο του προγράμματος.

Οι πολιτικές που παρουσιάζονται στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα είναι γενικά σύμφωνες με τις συγκεκριμένες συστάσεις που περιείχαν για τη Σλοβακία οι γενικοί προσανατολισμοί των οικονομικών πολιτικών. Ειδικότερα, η χώρα αυτή βρίσκεται σε καλό δρόμο για τη διόρθωση του υπερβολικού της ελλείμματος εντός της προθεσμίας που έχει θέσει το Συμβούλιο.

* * *

Λαμβανομένης υπόψη της παραπάνω αξιολόγησης και των συστάσεων που έχει διατυπώσει το Συμβούλιο βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 7, το Συμβούλιο έχει τη γνώμη ότι η Σλοβακία πρέπει:

(i) να αξιοποιήσει κάθε ευκαιρία για την επιτάχυνση της μείωσης του ελλείμματός της, χρησιμοποιώντας για το σκοπό αυτό και τυχόν μεγαλύτερα έσοδα σε σχέση με τις προβλέψεις και εξοικονομήσεις από την πλευρά των δαπανών ιδιαίτερα το 2005·

(ii) να καταστήσει πιο δεσμευτικά τα μεσοπρόθεσμα όρια των δαπανών·

(iii) να μεριμνήσει ώστε οι δευτερογενείς συνέπειες από τον υψηλό πληθωρισμό του 2004 να μην επηρεάσουν την τροχιά σύγκλισης του πληθωρισμού που προβλέπει το πρόγραμμα.

Σύγκριση των κυριότερων μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβλέψεων

2004 | 2005 | 2006 | 2007 |

Αύξηση πραγματικού ΑΕΠ (%) | ΠΣ Νοέμ. 2004 | 5,0 | 4,5 | 5,1 | 5,4 |

COM Οκτ.2004 | 4,9 | 4,5 | 5,2 | μ.δ. |

ΠΣ Μάιος 2004 | 4,1 | 4,3 | 5,0 | 4,7 |

Πληθωρισμός ΕνΔΤΚ (%) | CP Νοέμ. 2004 | 7,8 | 3,3 | 2,8 | 2,5 |

COM Οκτ.2004 | 7,7 | 3,9 | 3,0 | μ.δ. |

ΠΣ Μάιος 2004 | 8,1 | 4,0 | 2,9 | 2,5 |

Αποτέλεσμα γενικής κυβέρνησης (% του ΑΕΠ) 1 | CP Νοέμ. 2004 | -3,8 | -3,8 | -3,9 | -3,0 |

COM Οκτ.2004 | -3,9 | -4,0 | -4,1 | μ.δ. |

ΠΣ Μάιος 2004 | -4,0 | -3,9 | -3,9 | -3,0 |

Πρωτογενές αποτέλεσμα (% του ΑΕΠ) 1 | ΠΣ Νοέμ. 2004 | -1,5 | -1,4 | -1,6 | -0,7 |

COM Οκτ.2004 | -1,6 | -1,6 | -1,8 | μ.δ. |

ΠΣ Μάιος 2004 | -1,4 | -1,1 | -1,2 | -0,4 |

Ακαθάριστο δημόσιο χρέος (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Νοέμ. 2004 | 43,0 | 44,2 | 45,3 | 45,5 |

COM Οκτ.2004 | 44,2 | 45,2 | 45,9 | μ.δ. |

ΠΣ Μάιος 2004 | 45,1 | 46,4 | 46,1 | 45,5 |

1 Το δημοσιονομικό αποτέλεσμα της γενικής κυβέρνησης και το πρωτογενές αποτέλεσμα λαμβάνουν υπόψη την επίδραση από τη μείωση των εσόδων και, ως εκ τούτου, εφόσον τα υπόλοιπα μεγέθη παραμείνουν σταθερά, την αύξηση του ελλείμματος που συνεπάγεται η εισαγωγή ενός συνταξιοδοτικού συστήματος με κεφαλαιοποίηση το 2005 (επίδραση που υπολογίζεται σε 0,4% του ΑΕΠ το 2005, 1% το 1006 και 1,1% το 2007). Πηγές: Πρόγραμμα σύγκλισης (ΠΣ· οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής Φθινόπωρο 2004 (COM) |

[1] ΕΕ L 209, 2.8.1997. Όλα τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.

[2] Αναθεωρημένη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής σχετικά με το περιεχόμενο και τη μορφή των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης, η οποία εγκρίθηκε από το Συμβούλιο ECOFIN στις 10.7.2001.

[3] COM(2002) 668 τελικό, 27.11.2002.

[4] Το πρόγραμμα παρέχει όχι μόνο τις απαιτούμενες πληροφορίες, αλλά και, με ορισμένες εξαιρέσεις, αυτές που ο κώδικας αναφέρει ως προαιρετικές, καθώς και ένα ευρύ φάσμα συμπληρωματικών στοιχείων, κάτι που διευκολύνει τη σχετική ανάλυση. Μολονότι δεν παρεμποδίζεται η αξιολόγηση, παραμένουν διαφορές (σχετικά περιορισμένες) με τη στατιστική υπηρεσία σε ό,τι αφορά, αφενός, τους δείκτες δαπανών και ενοποιημένων εσόδων για το 2003 και, αφετέρου, την ταξινόμηση των συνιστωσών της κατανάλωσης της δημόσιας διοίκησης. Ιδιαίτερα, οι κοινωνικές μεταβιβάσεις σε είδος δεν παρουσιάζονται χωριστά. Τα άλλα προαιρετικά στοιχεία που λείπουν είναι οι πραγματικές ονομαστικές ισοτιμίες για το 2006 και το 2007. Τέλος, σε ένα μέρος του επικαιροποιημένου προγράμματος, το πρωτογενές αποτέλεσμα της γενικής κυβέρνησης υπολογίζεται με βάση την πληρωμή καθαρών τόκων.

[5] ΕΕ L 209, 2.8.1997, σ. 1. Τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.