ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  
Βρυξέλλες , 13.7.2011 
SEC(2011) 884 τελικό  
  
ΕΓΓΡΑΦΟ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ  ΤΩΝ  ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
ΠΕΡΙΛΗΨΗ  ΤΗΣ  ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ  ΤΟΥ  ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ  
που συνοδεύει  το έγγραφο  
ΠΡΟΤΑΣΗ  ΓΙΑ ΚΑΝΟΝΙΙΣΜΟ  ΤΟΥ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ  ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ  ΚΑΙ  ΤΟΥ  
ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ  
Σχετικά  µε την πολιτική  διάθεσης  στην   αγορά  των αλιευτικών  προϊόντων  και των 
προϊόντων  υδατοκαλλιέργειας  
{COM(2011) 416 τελικό } 
{SEC(2011) 883 τελικό }  
 
 1ΠΕΡΙΛΗΨΗ   
Η ΕΕ αποτελεί  την πρώτη  αγορά  προϊόντων  αλιείας  και υδατοκαλλιέργειας  στον  κόσµο – 
µια αγορά  που αντιστοιχεί  σε 55 δισ. ευρώ  (ή σε 12 εκατ. τόνους ). Κατά  µέσο όρο, οι 
πολίτες  της ΕΕ καταναλώνουν  22 κιλά προϊόντων  αλιείας  και υδατοκαλλιέργειας  ετησίως , 
ποσότητα  που αντιστοιχεί  σε ποσοστό  15% της πρόσληψής  τους σε πρωτεΐνες . Οι 
καταναλωτικές  συνήθειες  διαφέρουν  σε µεγάλο  βαθµό µεταξύ  των κρατών  µελών , καθώς  
κυµαίνονται  από 10, το πολύ , kg σε ορισµένες χώρες  (της ανατολικής  Ευρώπης  κυρίως ) σε 
πάνω  από 30 kg σε άλλες . Σε όλες τις χώρες  της ΕΕ, ωστόσο , καταγράφεται  αύξηση  της 
κατανάλωσης . Καθώς  η παραγωγή  της ΕΕ µειώθηκε  την τελευταία  δεκαετία , µειώθηκε  
σηµαντικά  και η αναλογία  αυτάρκειας  της ΕΕ:  από ποσοστό  57 % σε ποσοστό  35 %  
H κοινή  οργάνωση  της αγοράς  (ΚΟΑ ) προϊόντων  αλιείας  και υδατοκαλλιέργειας  υφίσταται  
από το 1970. Συνιστά  δε έναν από τους πυλώνες  της Κοινής  Αλιευτικής  Πολιτικής  (ΚΑΠ ). 
Η νοµική βάση  της εν λόγω  αγοράς  είναι  ο κανονισ µός 104/2000, ο οποίος  εγκρίθηκε  το 
1999. Η τρέχουσα  µεταρρύθ µιση της Κοινής  Αλιευτικής  Πολιτικής  προσφέρει  µια 
εξαιρετική  ευκαιρία  για την επανεξέταση  και ενδεχο µένως  για την αναθεώρηση  των 
στόχων  και των µέσων  της πολιτικής  διάθεσης  στην  αγορά  των αλιευτικών  προϊόντων  και 
των προϊόντων  υδατοκαλλιέργειας . 
Τα προβλή µατα  
Από το 2008 η Επιτροπή  προέβη  σε εκτενείς  αξιολογήσεις  και διαβουλεύσεις  µε το διπλό  
στόχο  να αξιολογήσει  την απόδοση  του υφιστά µενου νοµικού πλαισίου  και, αφενός  να 
αναλύσει  τις τάσεις  της αγοράς  στην  ΕΕ κατά  την τελευταία  δεκαετία , αφετέρου  να 
συγκεντρώσει  τις απόψεις  των ενδιαφερό µενων  µερών . Η παρούσα  έκθεση  παρουσιάζει  
και αναλύει  τους πέντε , κυρίως , προβλη µατικούς  τοµείς που διαπιστώθηκε  ότι υφίστανται , 
οι οποίοι  µπορούν  να συνοψιστούν  ως εξής:  
• η πολιτική  της αγοράς  της ΕΕ δεν συνέβαλε  επαρκώς  στην  ανάπτυξη  βιώσι µης 
παραγωγής ·  
• η θέση  της ενωσιακής  παραγωγής  στην  αγορά  επιδεινώθηκε ·  
• δεν στάθηκε  δυνατόν  έως σήµερα να προβλέψου µε ή να διαχειριστού µε τις 
διακυ µάνσεις  της:  
• το δυνα µικό της αγοράς  της ΕΕ παρα µένει σε µεγάλο  βαθµό ανεκ µετάλλευτο  
• η εφαρ µογή της πολιτικής  της αγοράς  εµποδίζεται  λόγω  ενός δύσκα µπτου  και 
πολύπλοκου , γενικά , πλαισίου .  
 Έως σήµερα, πολλά  
αλιευτικά  είδη της ΕΕ δεν αποτελούν  αντικεί µενο βιώσι µης 
εκµετάλλευσης . Τα κίνητρα  της αγοράς  για την πριµοδότηση  των βιώσι µων πρακτικών  
είναι  ασήµαντα , ενώ δεν υφίστανται  κυρώσεις  της αγοράς  για πρακτικές  πραγ µατικά  ή 
δυνητικά  µη βιώσι µες. Η πολιτική  της αγοράς  της ΕΕ δεν επωφελήθηκε  από στάσι µες ή 
µειούµενες ποσότητες  παραγωγής  ούτε ενθάρρυνε  βέλτιστες  πρακτικές .  
Η προσφορά  στην  ΕΕ παρουσιάζει  ταυτόχρονα  χαρακτήρα  ποικίλο  και κερµατισµένο. Σε 
ένα πλαίσιο  µειούµενης παραγωγής  και ολοένα  και πιο παγκοσ µιοποιη µένης αγοράς , 
παρουσιάζει  έλλειψη  ανταγωνιστικότητας  και αδυνα µία ως προς  την πρόβλεψη  και τη 
διαχείριση  των διακυ µάνσεων  της αγοράς  ή της προσαρ µογής στη ζήτηση  ως προς  τη 
δυνατότητα  πρόβλεψης  των ποσοτήτων  ή της ποιότητας  και της παρουσίασης  των 
προϊόντων . 
 
 2Τα προαναφερό µενα πέντε  προβλή µατα ενέχουν  επίσης  σειρά  άλλων  προβλη µάτων . 
Οι οργανώσεις  παραγωγών  προϊόντων  αλιείας  και υδατοκαλλιέργειας  (ΟΠ), που θα 
µπορούσαν  να διαδρα µατίσουν  σηµαντικό  ρόλο  στην  καθη µερινή  εφαρ µογή της ΚΑΠ  
(εφόσον  συντονιστούν  ορθά  η αποστολή , οι πόροι  και τα δικαιώ µατα και καθήκοντά  τους) 
παρουσιάζουν , γενικά , έλλειψη  πόρων  και κινήτρων  που τους είναι  απαραίτητα  για την 
αποτελεσ µατική  διοργάνωση  της παραγωγής  και τη διαχείριση  των αλιευτικών  
δραστηριοτήτων , τη διάθεση  της παραγωγής  στην  αγορά , κλπ. Επιπλέον , µολονότι  ο 
τοµέας της αλιείας  παρουσιάζεται  σε µεγάλο  βαθµό κατακερ µατισµένος, τόσο  οι 
µεταποιητές  όσο και οι διανο µείς τείνουν  να συγκεντρώνονται  κυρίως  στον  τοµέα του 
λιανικού  εµπορίου . Μέσω  της ανάπτυξης  ή της ενθάρρυνσης  της συγκέντρωσης  στον  
τοµέα του εφοδιασ µού, η οικονο µική κατάσταση  των αλιέων  της ΕΕ έχει πιθανότητες  να 
βελτιωθεί . Η καλύτερη  οργάνωση  της παραγωγής  φαίνεται  πως αποτελεί  προαπαιτού µενο 
για τον ορθό  συντονισ µό όλων  των στοιχείων  κατά  µήκος  της αλυσίδας  εµπορίας . 
∆εν ενηµερώνονται  ευρέως  όλοι οι φορείς  σχετικά  µε τη ζήτηση  της αγοράς , τις 
προτι µήσεις  των καταναλωτών , τις τάσεις  και τη διαµόρφωση  των τιµών. Ωστόσο , µέσω 
της καλύτερης  κατανόησης  της εµπορικής  διάστασης  της δραστηριότητάς  τους, οι 
παραγωγοί  της ΕΕ θα διευκολύνονταν  περισσότερο  στο να προσανατολίσουν  τους αλιείς  
προς  µια παραγωγή  που θα είχε µεγαλύτερες  πιθανότητες  πώλησης  σε λογική  τιµή (ο 
χρυσός  κανόνας  εδώ πρέπει  να είναι  ότι τα αλιευτικά  προϊόντα  που δεν έχουν  πιθανότητες  
να πωληθούν  πρέπει  να παρα µένουν  στη θάλασσα ). Αυτό  προϋποθέτει  καλύτερο  
σχεδιασ µό του εφοδιασ µού και της πώλησης  – δηλαδή , την ενεργό  λήψη  αποφάσεων  
σχετικά  µε το είδος  του προϊόντος  προς  πώληση , τη χρονική  στιγµή και το σηµείο πώλησής  
του.  
Οι φορείς  χάραξης  πολιτικής  χρειάζονται  επίσης  βασικές  πληροφορίες  – καθώς  και έγκαιρη  
προειδοποίηση  σχετικά  µε πιθανές  κρίσεις  στην  αγορά  – για τον σχεδιασ µό πολιτικής . 
Στη σηµερινή  κατάσταση  υπερεκ µετάλλευσης  των αποθε µάτων , δεν δικαιολογείται  πλέον  
η δαπάνη  δηµόσιων  κονδυλίων  για την καταστροφή  των αλιευ µάτων · η λεγόµενη 
«απόσυρση » αλιευτικών  προϊόντων  από την αγορά  πρέπει  να καταργηθεί . Ο αντίκτυπος  
των µηχανισ µών παρέ µβασης  στη σταθερότητα  της αγοράς  υπήρξε  ούτως  ει άλλως  µικρός  
και περιοριζόταν  µόνον  σε λίγους  λιµένες και σε µερικά  µικρά πελαγικά  είδη.  
Αυτό  οφείλεται  στο γεγονός  ότι ενώ οι παρε µβάσεις  στην  αγορά  µπορεί  να συµβάλουν  
στην  αντιµετώπιση  των συµπτωµάτων  απότο µης πτώσης  των τιµών, δεν εξαλείφουν  ποτέ 
την αιτία  του προβλή µατος. Ωστόσο , αναµφισβήτητα , η αλιεία  παρα µένει µια αβέβαιη  και 
ριψοκίνδυνη  οικονο µική δραστηριότητα · Η προσαρ µογή του χρονοδιαγρά µµατος και της 
ποσότητας  των αλιευ µάτων  στις ειδικές  ανάγκες  της αγοράς  ανά πάσα  στιγµή θα αποτελεί  
πάντοτε  πρόκληση . Οιαδήποτε  ευαίσθητη  πολιτική  αγοράς  πρέπει  να είναι  σε θέση  αν 
αντιµετωπίσει  αυτό  το εγγενές  πρόβλη µα και να αντιµετωπίζει  τουλάχιστον  τους κινδύνους  
που αυτό  συνεπάγεται  για τους αλιείς .  
Οι προδιαγραφές  εµπορίας  της ΕΕ, που επιβάλλουν  τυποποιη µένα εµπορικά  
χαρακτηριστικά , είναι  σηµαντικές  για την οµαλή λειτουργία  της κοινοτικής  εσωτερικής  
αγοράς  αλιευτικών  προϊόντων . Τόσο  η αξιολόγηση  που διεξήχθη  όσο και η παρούσα  
έκθεση  αναλύουν  σε ποιο βαθµό πρέπει  να αναθεωρηθούν  οι υφιστά µενες κοινές  
προδιαγραφές  εµπορίας . 
 
 3Η ενηµέρωση  των καταναλωτών  αποτελεί  καίριο  συστατικό  στοιχείο  της οργάνωσης  των 
αγορών , πρώτον  λόγω  του ευρέος  φάσµατος ψαριών  και θαλασσινών  που διατίθενται  
σήµερα στην  αγορά  και δεύτερον  επειδή  οι καταναλωτές  ευαισθητοποιούνται  ολοένα  και 
περισσότερο  σε περιβαλλοντικά  ζητήµατα και επιδιώκουν  να κάνουν  επιλογές  αγοράς  οι 
οποίες · να είναι  αποτέλεσ µα σωστής  ενηµέρωσης . Αυτό  το ψάρι  είναι  νωπό  ή έχει 
αποψυχθεί ; Πού ακριβώς  αλιεύθηκε ; Τηρήθηκαν  κριτήρια  βιωσι µότητας  στο πλαίσιο  της 
αλιείας  ή της υδατοκαλλιέργειας  από την οποία  προήλθε ; Υπήρξε  αντικεί µενο θεµιτών 
πρακτικών  εµπορίας ; Οι καταναλωτές  έχουν  το δικαίω µα να λαµβάνουν  αξιόπιστες  
πληροφορίες  σχετικά  µε το τι αγοράζουν  µε βάση  την ετικέτα  του προϊόντος .  
Τέλος , η αύξηση  της κατανάλωσης  σε όλη την ΕΕ προσφέρει  απτές  οικονο µικές 
δυνατότητες  για τους παραγωγούς , τόσο  της ΕΕ όσο και τρίτων  χωρών .  
 
Το δικαίω µα της ΕΕ για δράση   
Σύµφωνα  µε το άρθρο  3 παράγραφος  1 εδάφιο  δ) της Συνθήκης  για τη λειτουργία  της 
Ευρωπαϊκής  Ένωσης  (ΣΛΕΕ ) «η Ευρωπαϊκή  Ένωση  έχει αποκλειστική  αρµοδιότητα  για τη 
διατήρηση  των βιολογικών  πόρων  της θάλασσας  στο πλαίσιο  της ΚΑΠ ». Το άρθρο  4 
παράγραφος  2 στοιχείο  δ) της ΣΛΕΕ  ορίζει  ότι οι υπόλοιπες  συνιστώσες  της ΚΑΠ  
εµπίπτουν  στο πλαίσιο  των συντρεχουσών  αρµοδιοτήτων  της ΕΕ. Οι διατάξεις  αυτές  
καθορίζουν  το πεδίο  εφαρ µογής της δράσης  όσον  αφορά  τις ανάγκες  που πρέπει  να 
αντιµετωπιστούν  στο επίπεδο  της ΕΕ και τι περιθώριο  ελιγµών έχουν  τα κράτη  µέλη. 
Επηρεάζουν  δε και τη µορφή  της δράσης  της ΕΕ όσον  αφορά  την επιλογή  του µέσου . Τα 
µέτρα υπέρ  της αγοράς  στο πλαίσιο  της ΚΟΑ  εµπίπτουν  στο άρθρο  4 παράγραφος  2 
στοιχείο  δ) της ΣΛΕΕ  και συνεπώς  απαιτείται  η εναρ µόνιση  των µέτρων  σε σχέση  µε την 
αρχή  της επικουρικότητας . 
Η θέσπιση  πολιτικής  της αγοράς  σε επίπεδο  ΕΕ είναι  απαραίτητη  για να επιτευχθεί  µια 
εσωτερική  αγορά  όσον  αφορά  τα προϊόντα  αλιείας  και υδατοκαλλιέργειας  και για να 
εξασφαλιστεί  ο δίκαιος  ανταγωνισ µός. Στο πλαίσιο  της αρχής  της επικουρικότητας , τα ΚΜ 
και οι οικονο µικοί φορείς  πρέπει  να διαθέτουν  µεγαλύτερο  βαθµό αυτονο µίας ως προς  την 
εφαρ µογή διαφορετικών  µηχανισ µών που αφορούν  την πολιτική  της αγοράς . 
 
Αλληλεπίδραση  µε τη µεταρρύθ µιση της ΚΑΠ  
Κύριος  στόχος  της µεταρρύθ µισης της Κοινής  Αλιευτικής  Πολιτικής  είναι  η προώθηση  της 
βιώσι µης διαχείρισης  των αλιευτικών  πόρων  µέσω ενός οικονο µικά βιώσι µου τοµέα, ο 
οποίος  σταδιακά  θα εξασφαλίζει  ολοένα  και περισσότερο  την αυτοδιαχείρισή  του. Για την 
επίτευξη  αυτού  του στόχου , πρέπει  να ξεκινήσου µε συµβάλλοντας  στην  πιο 
αποτελεσ µατική  οργάνωση  του κλάδου .  
Από την αξιολόγηση  του αντικτύπου  της ΚΑΠ  προέκυψε  το συµπέρασ µα ότι, όσον  αφορά  
τους νέους  στόχους  και τα µέσα της ΚΑΠ , απαιτείται  µια µεγάλης  κλίµακας  µεταρρύθ µιση 
της πολιτικής  της αγοράς : µέσα τα οποία  προσανατολίζονται  στην  αγορά  αναµένεται  να 
συµβάλουν , άµεσα ή έµµεσα, στην  ικανοποίηση  των κύριων  στόχων  της ΚΑΠ . 
 
 4Για την αντιµετώπιση  της υπεραλίευσης  και των µη βιώσι µων πρακτικών  και την οριστική  
εγκατάλειψη  στρατηγικών  παραγωγής  οι οποίες  βασίζονται  αποκλειστικά  στην  ποσότητα , 
η νέα πολιτική  της αγοράς  θα στηρίζει :  
• την ενίσχυση  των δυνατοτήτων  των οργανώσεων  παραγωγών  και τη συνδιαχείριση  
των δικαιω µάτων  πρόσβασης  από αυτές  καθώς  και τις δραστηριότητες  παραγωγής  
και εµπορίας · 
• τα µέτρα υπέρ  της αγοράς  τα οποία  αυξάνουν  τη διαπραγ µατευτική  ισχύ των 
παραγωγών  (στους  τοµείς της αλιείας  και της υδατοκαλλιέργειας ) βελτιώνουν  την 
πρόβλεψη , την πρόληψη  και τη διαχείριση  της κρίσης  της αγοράς  και ενισχύουν  τη 
διαφάνεια  και την αποτελεσ µατικότητα  των αγορών · 
• τα κίνητρα  στην  αγορά  και την πριµοδότηση  των βιώσι µων πρακτικών · τις 
εταιρικές  σχέσεις  που αποσκοπούν  στη βιωσι µότητα  όσον  αφορά  την παραγωγή , 
τον εφοδιασ µό και την κατανάλωση · την πιστοποίηση  (οικολογικά  σήµατα), την 
προώθηση  και την ενηµέρωση  των καταναλωτών · 
• τα πρόσθετα  µέτρα υπέρ  της αγοράς  όσον  αφορά   τις απορρίψεις . 
 
Στόχοι  
Για καθένα  από τους πέντε  κύριους  τοµείς προβλη µάτων  που προαναφέρθηκαν , η 
αξιολόγηση  του αντικτύπου  ορίζει  ειδικούς  στόχους  νέας πολιτικής  διάθεσης  στην  αγορά  
των αλιευτικών  προϊόντων  και των προϊόντων  υδατοκαλλιέργειας : 
• την αναβάθ µιση των κινήτρων  της αγοράς  ώστε  να προωθηθούν  βιώσι µες 
πρακτικές  παραγωγής    
• τη βελτίωση  της θέσης  της ενωσιακής  παραγωγής  στην  αγορά   
• τη βελτίωση  της σύνδεσης  µεταξύ  της παραγωγής  και της αγοράς  στην  ΕΕ  
• τη βελτίωση  του δυνα µικού της αγοράς  των προϊόντων  της ΕΕ 
• τη στήριξη  της καλύτερης  διακυβέρνησης  και της απλούστευσης  του νοµικού 
πλαισίου  
 
Εναλλακτικές  επιλογές  
Με βάση  τις αξιολογήσεις  που διενεργήθηκαν , τις απόψεις  των ενδιαφερό µενων  φορέων , 
τους ειδικούς  στόχους  που ορίστηκαν  και τα µέσα πολιτικής  που καθορίστηκαν , 
αναλύθηκαν  τέσσερις  εναλλακτικές  επιλογές : 
• Επιλογή  1: διατήρηση  της Κοινής  Οργάνωσης  της Αγοράς  προϊόντων  αλιείας  και 
υδατοκαλλιέργειας .  
 
 5• Επιλογή  2: αναθεώρηση  της Κοινής  Οργάνωσης  της Αγοράς  των προϊόντων  αλιείας  
και υδατοκαλλιέργειας .  
• Επιλογή  3: ενίσχυση  της πολιτικής  διάθεσης  στην  αγορά  των αλιευτικών  προϊόντων  
και των προϊόντων  υδατοκαλλιέργειας   
• Επιλογή  4: απορρύθ µιση της Κοινής  Οργάνωσης  της Αγοράς  των προϊόντων  
αλιείας  και υδατοκαλλιέργειας  
 
Η εναλλακτική  επιλογή  1 συνεπάγεται  ότι η σηµερινή  ΚΟΑ  θα παρα µείνει ίδια, 
εστιάζοντας  κυρίως  σε παρε µβάσεις  της αγοράς  για την ενίσχυση  της σταθερότητας  των 
τιµών (απόσυρση , µεταφορά , ιδιωτική  αποθε µατοποίηση , αντισταθ µιστική  αποζη µίωση  για 
τον τόνο), του αυτόνο µου δασµολογικού  καθεστώτος  (αναστολές  και ποσοστώσεις ), των 
προδιαγραφών  εµπορίας  (νωπότητα  και µέγεθος ) και των υποχρεωτικών  πληροφοριών  για 
τους καταναλωτές  (εµπορική  ονοµασία· µέθοδος  παραγωγής · εάν προήλθε  από αλιεία  στη 
θάλασσα , σε γλυκά  ύδατα  ή είναι  προϊόν  υδατοκαλλιέργειας · προέλευση  (περιοχή  αλίευσης  
ή χώρα  καταγωγής  όσον  αφορά  τα προϊόντα  γλυκών  υδάτων  ή υδατοκαλλιέργειας ). 
Η εναλλακτική  επιλογή  2 συνεπάγεται  τη µείωση  των µηχανισ µών παρέ µβασης  σε ενιαία  
ενίσχυση  αποθε µατοποίησης  για τα προϊόντα  αλιείας  που προορίζονται  για κατανάλωση  
από τον άνθρωπο . Αντιµετωπίζει  ανακολουθίες  µεταξύ  ελάχιστων  µεγεθών  εκφόρτωσης  
και µεγεθών  εµπορίας . Καθιστά  δε πιο ευέλικτη  την αναθεώρηση  των δασµολογικών  
ποσοστώσεων  και της αυτόνο µης αναστολής  (ανά τριετία ). 
Η εναλλακτική  επιλογή  3 είναι  η ίδια µε την 2, αλλά  αναθέτει  στις ΟΠ και στις 
διεπαγγελ µατικές  οργανώσεις  (∆ΕΟ ) επιπλέον  καθήκοντα  και τους χορηγεί  
χρηµατοοικονο µική υποστήριξη  για την κατάρτιση  και εφαρ µογή βιώσι µων σχεδίων  
παραγωγής  και εµπορίας . Η εν λόγω  επιλογή  απλουστεύει  επίσης  και προσαρ µόζει το πεδίο  
εφαρ µογής των προδιαγραφών  εµπορίας · βάσει  της επιλογής  αυτής  εισάγεται  η τήρηση  των 
διεθνών  συµβάσεων  που διέπουν  τη διαχείριση  της αλιείας  στο ευνοϊκό  αυτόνο µο 
δασµολογικό  καθεστώς · θεσπίζεται  παρατηρητήριο  ευρωπαϊκών  αγορών · αυξάνονται  οι 
υποχρεωτικές  πληροφορίες  για τους καταναλωτές  καθώς  και το πεδίο  εφαρ µογής τους σε 
όλα τα προϊόντα  (νωπά , κατεψυγ µένα, κονσερβοποιη µένα, µεταποιη µένα). Παρέχει  ένα 
πλαίσιο  για την εξασφάλιση  της ακρίβειας  και του ελέγχου  της προαιρετικής  επισή µανσης . 
Επιλογή  4: Απουσία  ΚΟΑ . Η επιλογή  αυτή  αναιρεί  κάθε  οικονο µική υποστήριξη  
(παρέ µβαση  και στήριξη  σε συλλογικές  δράσεις ) και κάθε  συγκεκρι µένο νοµικό µέσο για 
προϊόντα  αλιείας  και υδατοκαλλιέργειας . Με βάση  την επιλογή  αυτή  δεν υπάρχουν  
προαπαιτού µενα για εισαγό µενα αλιεύ µατα και προϊόντα  υδατοκαλλιέργειας . 
 
 
 6Αξιολόγηση  των επιλογών  
 
Περιβαλλοντική  αειφορία  
Η επιλογή  1 επικεντρώνεται  στη διαχείριση  των µηχανισ µών παρέ µβασης · δεν παρέχει  τη 
δυνατότητα  στις ΟΠ να διαχειρίζονται  τις αλιευτικές  τους δραστηριότητες  µε βιώσι µο 
τρόπο  ούτε εξασφαλίζει  τη διεξαγωγή  των δραστηριοτήτων  υδατοκαλλιέργειας  µε βιώσι µο 
τρόπο . 
Η εξάλειψη  της ενίσχυσης  για απόσυρση  µε βάση  την επιλογή  2 θα έχει αρκετά  
περιορισ µένο άµεσο αντίκτυπο , δεδοµένων  των µικρών  ποσοτήτων  που αποτελούν  
αντικεί µενο απόσυρσης  τα τελευταία  έτη. Εντούτοις , η επιλογή  αυτή  συνιστά  ισχυρό  
πολιτικό  µήνυµα που τονίζει  ότι είναι  απαραίτητη  η µεγαλύτερη  πρόβλεψη  όσον  αφορά  τη 
ζήτηση  και τις διεξόδους  της αγοράς .  
Επιλογή  3: η παροχή  της δυνατότητας  συλλογικής  διαχείρισης  στις ΟΠ, της 
παρακολούθησης  και του ελέγχου  των αλιευτικών  δυνατοτήτων  που χορηγούνται  από τα 
κράτη  µέλη (περιλα µβανο µένων  των µεµονωµένων  αλιευτικών  δικαιω µάτων  και των 
αλιευτικών  προσπαθειών  των µελών  τους) θα βελτίωνε  σηµαντικά  τη βιωσι µότητα  του 
αλιευτικού  τοµέα στην  ΕΕ. Η πρόσβαση  των καταναλωτών  σε πιο ακριβείς  πληροφορίες  
σχετικά  µε όλα τα προϊόντα , ανεξαρτήτως  της παρουσίασής  τους, θα αυξήσει  σηµαντικά  
τις γνώσεις  όσον  αφορά  τα προϊόντα  αλιείας  και υδατοκαλλιέργειας .  Αυτό  θα βοηθήσει  
τους καταναλωτές  στο να κάνουν  συνειδητές  και υπεύθυνες  επιλογές  και στο να στηρίζουν  
την υπεύθυνη  κατανάλωση .  
Η έλλειψη  στήριξης  προς  τις ΟΠ στην  επιλογή  4 θα επηρέαζε  αρνητικά  τον συντονισ µό 
τους όσον  αφορά  την εφαρ µογή βιώσι µων αλιευτικών  πρακτικών . Θα περιόριζε , επίσης , τις 
προσπάθειες  διαχείρισης  που καταβάλλουν  σήµερα οι ΟΠ. Μολονότι  οι ιδιωτικές  
πρωτοβουλίες  προς  τη βιώσι µη αναζήτηση  πόρων  και τη βιώσι µη κατανάλωση  αυξάνονται  
στην  ΕΕ, αυτή  η νέα εξέλιξη  της αγοράς  πρέπει  να αναπτυχθεί  και να αυξήσει  την 
αξιοπιστία  και αυτοπεποίθησή  της. 
Οικονο µική βιωσι µότητα  
Στο πλαίσιο  της επιλογής  1, η προστιθέ µενη αξία των ΟΠ περιορίζεται  στη δυνατότητα  
παροχών  από µηχανισ µούς παρέ µβασης . Οι ΟΠ δεν είναι  πιθανόν  να προσφέρουν  
πρόσθετες  υπηρεσίες  στα µέλη τους, ειδικότερα  µε στόχο  την καλύτερη  σύνδεση  της 
παραγωγής  τους µε τις απαιτήσεις  της αγοράς  και την προστιθέ µενη αξία στα προϊόντα  
τους. 
Όσον  αφορά  τον αντίκτυπο  της επιλογής  2 στις τιµές πρώτης  πώλησης , οι παραγωγοί  είναι  
πιθανόν  να εξακολουθήσουν  να ευθυγρα µµίζονται  µε τις επιβεβλη µένες τιµές έως ότου  
µάθουν  να οµαδοποιούν  αποτελεσ µατικά  την προσφορά  τους και να προωθούν  καλύτερα  
τα προϊόντα  τους. 
Όσον  αφορά  την επιλογή  3, η σύγκριση  µε σηµεία αναφοράς  του τοµέα των 
οπωροκηπευτικών  δείχνει  µια σαφή  σύνδεση  µεταξύ  του επιπέδου  της διάρθρωσης  της 
παραγωγής , της σταθερότητας  των τιµών και της προστιθέ µενης αξίας . Συνεπώς , ο 
σχεδιασ µός και η συγκέντρωση  της προσφοράς  οδηγούν  σε µεγαλύτερη  σταθερότητα  των 
τιµών. Η κατάλληλη  γνώση  της αγοράς  αναµένεται  συνεπώς  να ενισχύσει  τη θέση  της 
 
 7αγοράς  και την ικανότητα  πρόβλεψης  των τάσεων  ή των κρίσεων  στην  αγορά . Η αυξη µένη 
διαπραγ µατευτική  ισχύς  των παραγωγών  αναµένεται  να οδηγήσει  σε πιο ισορροπη µένη 
διανο µή της προστιθέ µενης αξίας . Οι πιο ακριβείς  πληροφορίες  για τους καταναλωτές  όσον  
αφορά  την προέλευση  (για παράδειγ µα όσον  αφορά  το απόθε µα, την υποπεριοχή  FAO, 
συγκεκρι µένες θαλάσσιες  εκτάσεις  όπως  είναι  ο Βισκαϊκός  Κόλπος , η Μάγχη , κλπ) θα 
στηρίξουν  την τοπική  αγορά  και θα στοχεύσουν  στη βιώσι µη κατανάλωση . Οι στόλοι  
µικρής  κλίµακας  θα είναι  σε θέση  να εµπορεύονται  την παραγωγή  τους καλύτερα · τέλος , 
θα ανακτηθεί  ή θα ενισχυθεί  η εµπιστοσύνη  των καταναλωτών . Η αύξηση  των απαιτήσεων  
για πληροφόρηση  όσον  αφορά  τα µεταποιη µένα προϊόντα  θα ικανοποιήσει  επίσης  τις 
προσδοκίες  των καταναλωτών  και θα συµβάλει  στην  πρόληψη  της απάτης . 
Η εξάλειψη  των µέσων  πολιτικής  της αγοράς  όπως  προβλέπεται  βάσει  της επιλογής  4 θα 
εξαφάνιζε  και κάθε  κίνητρο  για τη διάρθρωση  του τοµέα. Θα αποδυνά µωνε τη 
διαπραγ µατευτική  ισχύ των παραγωγών  και θα περιόριζε  τη δυνατότητά  τους να 
προσαρ µόζουν  την προσφορά  στη ζήτηση  (κερµατισµένη προσφορά , έλλειψη  συντονισ µού 
µεταξύ  παραγωγών ). Η ενηµέρωση  των καταναλωτών  σε προαιρετική  βάση  είναι  εφικτή  
επιλογή , εάν λάβου µε υπόψη  τις δεσµεύσεις  των παραγωγών  για βιώσι µη παραγωγή . 
Ωστόσο , δεν θα ικανοποιήσει  το στόχο  της καλύτερης  ενηµέρωσης  των καταναλωτών  της 
ΕΕ και της αύξησης  των γνώσεών  τους σχετικά  µε τα προϊόντα  αλιείας  και 
υδατοκαλλιέργειας . Έχουν  παρατηρηθεί  περιπτώσεις  κατά  τις οποίες  ψευδείς  ισχυρισ µοί 
για οικολογικά  χαρακτηριστικά  έχουν  παραπλανήσει  ή έχουν  προκαλέσει  σύγχυση  στον  
καταναλωτή  και αυτό  υπονο µεύει οιαδήποτε  προσπάθεια  για ανάκα µψη της εικόνας  του 
κλάδου .  
Κοινωνική  σταθερότητα  
Στις επιλογές  1 και 2, ο αντίκτυπος  στο εισόδη µα είναι  περιορισ µένος, αφενός  επειδή  αυτές  
αφορούν  µόνον  περιπτώσεις  στις οποίες  πρέπει  να εµποδιστεί  η πτώση  τιµών και αφετέρου  
επειδή  η ένταση  της ενίσχυσης  είναι  πολύ  χαµηλή (0.2% της αξίας  της παραγωγής  της ΕΕ).  
Βάσει  της επιλογής  3, η βελτιω µένη διάρθρωση  της πλευράς  της παραγωγής  αναµένεται  να 
βελτιώσει  την πρόβλεψη  των κρίσεων  και να αυξήσει  την προστιθέ µενη αξία µέσω της 
διαφοροποίησης  των στρατηγικών  εµπορίας . Αυτό  αναµένεται  να ενισχύσει  τα επίπεδα  
απασχόλησης  και εισοδή µατος. 
Βάσει  της επιλογής  4, η αποµάκρυνση  µέσων  της αγοράς  ενδέχεται  να έχει αντίκτυπο  σε 
ορισµένους  τοµείς (µικρές  πελαγικές  κονσερβοποιίες ) που µπορεί  να µεταφερθούν  εκτός  
ΕΕ. Στις περιπτώσεις  αυτές , ο αντίκτυπος  στις θέσεις  εργασίας  και στο εισόδη µα µπορεί  να 
είναι  σηµαντικός  σε τοπική  κλίµακα. 
Σύγκριση  των επιλογών  
Με βάση  την εκτίµηση του αντικτύπου  και τους κινδύνους  που εντοπίστηκαν , οι επιλογές  
συγκρίνονται  σε σχέση  µε το σενάριο  αναφοράς  (διατήρηση  της υφιστά µενης κατάστασης ) 
ως προς  την αποτελεσ µατικότητά  τους σε σχέση  µε τους στόχους  και ως προς  τη συνοχή  µε 
συνολικούς  στόχους  της ΕΕ (κυρίως  τους στόχους  της ΚΑΠ  αλλά  και άλλα  εγκάρσια  
ζητήµατα). Το περιεχό µενό της µπορεί  να συνοψισθεί  ως εξής: 
Η επιλογή  1, ή η διατήρηση  της υφιστά µενης κατάστασης , αξιολογήθηκε  σε βάθος  και 
κρίθηκε  µερικώς  ανεπαρκής  και υπερβολικά  περίπλοκη  ώστε  να πληροί  τους υφιστά µενους  
στόχους  της. Συνεπώς , ο κύριος  στόχος  της ΚΟΑ  υπήρξε  η σταθερότητα  των τιµών µέσω 
 
 8της παρέ µβασης  στην  αγορά . Αυτό  αποδείχθηκε  ότι είχε µικρό αντίκτυπο  και χαµηλή 
απόδοση · Αντιµετώπισε  τα συµπτώµατα παρά  τα πραγ µατικά  αίτια , εξέπε µψε λάθος  
µηνύµατα πολιτικής  και άφησε  τους επιχειρη µατίες  µε λίγη ή µηδενική  υπευθυνότητα . 
Σήµερα, 12 έτη ύστερα  από τη θέσπισή  της, η ΚΟΑ  αποδεικνύεται  ακατάλληλη  για τις 
προκλήσεις  της κοινοτικής  αγοράς . Θα καταλήξει , δε, ακόµη πιο αναποτελεσ µατική  στο 
πλαίσιο  της µεταρρυθ µισµένης ΚΑΠ  και πιθανότατα  ασυνεπής  σε σχέση  µε τους βασικούς  
στόχους  της. 
Η επιλογή  2 στοχεύει  στη διόρθωση  των βασικών  ανεπαρκειών  της υφιστά µενης ΚΑΠ  
µέσω της υποβολής  προτάσεων  για προσαρ µογές και απλουστεύσεις  που θα συνέβαλαν  
στη βελτίωση  της λειτουργίας  της. Ωστόσο , η συνάφεια  της προσέγγισης  αυτής  µε τους 
κύριους  στόχους  της µεταρρύθ µισης της ΚΑΠ  παρα µένει αµφίβολη .  
Η επιλογή  4 συνεπάγεται  την πλήρη  εξάλειψη  της πολιτικής  αγοράς  της ΕΕ. Πράγ µατι, 
έχουν  αυξηθεί  οι εξελίξεις  και τα κίνητρα  που προσανατολίζονται  προς  τη βιωσι µότητα  µε 
βάση  τις επιταγές  της αγοράς · Οι δεσµεύσεις  από µεταποιητές  και λιανοπωλητές , σε 
συνδυασ µό µε την αυξη µένη πίεση  από ΜΚΟ  και από την κοινωνία  των πολιτών  για 
βιώσι µα προϊόντα , αναµένεται  να µας φέρουν  πιο κοντά  στους  περιβαλλοντικούς  µας 
στόχους . Ωστόσο , τα κύρια  προβλή µατα που εντοπίζονται , ιδίως  ο περίπλοκος  και 
κερµατισµένος τοµέας εφοδιασ µού της ΕΕ και οι κίνδυνοι  παραπλανητικής  ενηµέρωσης  
των καταναλωτών  ή ενηµέρωσης  µε στόχο  τη σύγχυση  του καταναλωτή , µόνον  µερικώς  
µπορούν  να αντιµετωπιστούν  στο πλαίσιο  αυτό . Στην  πραγ µατικότητα , θα δοθούν  
περισσότερες  αρµοδιότητες  στον  κλάδο  για τη διαχείριση  των δραστηριοτήτων  του, αλλά  η 
έλλειψη  στήριξης  για τη διάρθρωση  της παραγωγής  του και για συνοδευτικά  µέτρα υπέρ  
της αγοράς  αναµένεται  να έρθει  σε σύγκρουση  µε τον στόχο  της µεταρρύθ µισης που είναι  
η στήριξη  των µέσων  που βασίζονται  στην  αγορά  (παρά  τα δαπανηρά  διαρθρωτικά  µέτρα) 
και η παροχή  βοήθειας  στις οργανώσεις  παραγωγών  ώστε  να βελτιώσουν  την εµπορία  των 
προϊόντων  τους.  
Η επιλογή  3 προτείνει  ότι πρέπει  να βελτιωθεί  η πολιτική  της αγοράς  κατά  τρόπον  ώστε  να 
συνοδεύσει  τον τοµέα της αλιείας  και υδατοκαλλιέργειας  στη µετάβασή  του προς  βιώσι µες 
πρακτικές  της παραγωγής . Μπορούν  να ληφθούν  πολλά  µέτρα όσον  αφορά  την οργάνωση  
και την εµπορία  µε στόχο  την αύξηση  της προβλεψι µότητας  του εφοδιασ µού και τη µείωση  
του κόστους  των συναλλαγών . Η επιλογή  αυτή  δίνει  έµφαση  στο ρόλο  κάθε  σηµαντικού  
φορέα  όσον  αφορά  την προώθηση  βιώσι µων πρακτικών . 
Στο πλαίσιο  της επιλογής  αυτής , η δοµή και ο στόχος  της νέας πολιτικής  της αγοράς  θα 
είναι  ευρύτεροι  και πιο τολµηροί: 
• Σειρά  εργαλείων , ειδικότερα  µηχανισ µοί παρέ µβασης  στην  αγορά , εγκαταλείπονται . 
Αυτό  προϋποθέτει  ένα ισχυρό  πολιτικό  µήνυµα και εκτετα µένη απλούστευση .  
• Παρα µένουν  ορισµένα στοιχεία , όπως  είναι  οι προδιαγραφές  εµπορίας  και η 
αυτόνο µη δασµολογική  πολιτική , αλλά  µε µεγαλύτερη  ευελιξία · εισάγονται  
επιπλέον  στόχοι  (για τη στήριξη  της ανάπτυξης  της πώλησης  εξ αποστάσεως  ή του 
ηλεκτρονικού  εµπορίου , της δηµιουργίας  ισότι µων όρων  ανταγωνισ µού κλπ). 
• Τονίζονται  επίσης  λοιπά  στοιχεία : Ο τοµέας αναδιοργανώνεται  µε µεγαλύτερη  
έµφαση  στην  ικανότητα  των παραγωγών  να διαχειρίζονται  την παραγωγή  και να 
εµπορεύονται  τα προϊόντα  τους· προβλέπεται  ενιαία  ενίσχυση  της 
αποθε µατοποίησης  (προϊόντα  προς  αποθε µατοποίηση , µεταποίηση  και 
 
 9επανεισαγωγή  στην  αγορά ), η πληροφόρηση  προς  τους καταναλωτές  επεκτείνεται  
σηµαντικά  τόσο  ως προς  το πεδίο  όσο και ως προς  το περιεχό µενο.  
• Ένα νέο στοιχείο  είναι  το παρατηρητήριο  αγορών  της ΕΕ. 
 
Η αξιολόγηση  του αντικτύπου  της ΚΑΠ  κατέληξε  στο συµπέρασ µα ότι είναι  απαραίτητη  
µια µεγάλης  κλίµακας  πολιτική  της αγοράς , η οποία  πρέπει  να ενισχύσει  τον ρόλο  των 
οργανώσεων  παραγωγών  και των διεπαγγελ µατικών  οργανώσεων  και των µέτρων  εµπορίας  
γενικότερα . Αυτό  θα συµβάλει  στους  στόχους  της µεταρρύθ µισης για οικονο µική 
βιωσι µότητα  καθώς  και στην  περιβαλλοντική  βιωσι µότητα . Η πολιτική  της αγοράς  πρέπει  
να προσανατολίσει  τις δραστηριότητες  της παραγωγής  σε τοµείς όπου  οι όροι της αγοράς  
είναι  ευνοϊκοί  και όπου  υπάρχει  αγορά  για τα προϊόντα  αλιείας  και υδατοκαλλιέργειας .  
Η πολιτική  της αγοράς  αναµένεται  να συµβάλει  στην  αύξηση  της προστιθέ µενης αξίας  των 
προϊόντων  αλιείας  και υδατοκαλλιέργειας  σε ένα πλαίσιο  στο οποίο  η οικονο µική 
υποστήριξη  δεν κατευθύνεται  πλέον  προς  τον στόλο  (ειδικότερα  όσον  αφορά  τη διάλυση  
και την προσωρινή  παύση ), αλλά  προς  έξυπνες , πράσινες , καινοτό µες και σύµφωνες  µε τις 
επιταγές  της αγοράς  λύσεις  για τον τοµέα της αλιείας  και υδατοκαλλιέργειας . 
Συγκεκρι µένα, ορισµένες πτυχές  της µεταρρύθ µισης της αγοράς  πρέπει  να συνοδεύουν  και 
να στηρίζουν  την εφαρ µογή της νέας ΚΑΠ : 
• Η παροχή  δυνατότητας  στις ΟΠ να εξασφαλίζουν  τη διαχείριση , την ενίσχυση  και 
τον έλεγχο  των αλιευτικών  δραστηριοτήτων  των µελών  τους. 
• Τα µεταβιβάσι µα σύµφωνα  µε τις επιταγές  της αγοράς  αλιευτικά  µερίδια  (ΜΑΜ ) 
επιτρέπουν  στον  αλιευτικό  κλάδο  να προσαρ µόσει την ικανότητα  του στόλου  στους  
διαθέσι µους θαλάσσιους  πόρους  δίχως  να απαιτείται  δηµόσια παρέ µβαση ·  Οι ΟΠ 
µπορούν  να είναι  από κοινού  αρµόδιες  για τη διαχείριση  των εν λόγω  µεριδίων .  
• Τα µέτρα υπέρ  της αγοράς  τα οποία  συνοδεύουν  µια ενεργό  πολιτική  για την 
υποχρεωτική  εκφόρτωση  όλων  των αλιευ µάτων  για αποθέ µατα που υπόκεινται  σε 
περιορισ µούς αλιευ µάτων  πρέπει  να καθορίζονται  προσεκτικά  και µπορούν  να 
εφαρ µόζονται  από ΟΠ. 
• Η ανάδειξη  πιο επιλεκτικών  και βιώσι µων δραστηριοτήτων  παραγωγής  και η 
αποµάκρυνση  από τη στρατηγική  που βασίζεται  στην  ποσότητα  µε βελτιω µένο 
σχεδιασ µό παραγωγής  και εµπορίας  από τις ΟΠ και µε τους καταναλωτές  της ΕΕ να 
διαδρα µατίζουν  πιο ενεργό  ρόλο  εφόσον  είναι  σε θέση  να κάνουν  συνειδητές  
επιλογές . 
 Οι διαφορές  ως προς  την κατανο µή του αντικτύπου  µεταξύ  περιοχών  ή περιφερειών  είναι  
πολύ  λίγες  λόγω  της 
απολύτως  οµοιόµορφης  πρόσβασης  των ΟΠ σε οικονο µικά µέσα και 
στο σύνολο  της νοµοθεσίας .  
Ένα ευρύ  φάσµα ενδιαφερό µενων  φορέων  θα επωφεληθεί  σηµαντικά  από την επιλογή  3. 
Οι αυξη µένες αρµοδιότητες  και οι πόροι  των ΟΠ θα προσφέρουν  νέες επιχειρη µατικές  
ευκαιρίες  στους  παραγωγούς  προϊόντων  αλιείας  και υδατοκαλλιέργειας , οι οποίοι  θα 
εκτιµήσουν  τα οφέλη  της ιδιότητας  του µέλους . Η νέα δασµολογική  πολιτική  θα βελτιώσει  
την προβλεψι µότητα  του εφοδιασ µού σε πρώτες  ύλες και αυτό  θα βοηθήσει  τους 
µεταποιητές  να σχεδιάζουν  καλύτερα  τις δραστηριότητές  τους. Το σύνολο  του τοµέα θα 
είναι  πιο συντονισ µένο και θα ενθαρρυνθεί  να ξεκινήσει  πρωτοβουλίες  κοινού  
συµφέροντος  ιδίως  για την προώθηση  της βιώσι µης αλιείας . Οι καταναλωτές  θα είναι  σε 
 
 10θέση  να κάνουν  συνειδητές  και υπεύθυνες  επιλογές  µέσω της βελτιω µένης επισή µανσης  
των προϊόντων  αλιείας  και υδατοκαλλιέργειας  και της µεγαλύτερης  ακρίβειας  στην  
επισή µανσή  τους. Τέλος , η απλούστευση  και η µείωση  του διοικητικού  φόρτου  θα έχει 
θετικό  αντίκτυπο  τόσο  στην  Επιτροπή , όσο και στις διοικήσεις  των κρατών  µελών  και 
στους  επιχειρη µατίες . 
 Βάσει  της ανάλυσης  του αντίκτυπου  η Γ∆ MARE στηρίζει  την επιλογή  3 για τη θέσπιση  
µιας ενισχυ µένης πολιτικής  διάθεσης  στην  αγορά  των αλιευτικών  προϊόντων  και των 
προϊόντων  υδατοκαλλιέργειας .