Συνεχίζουμε τις εργασίες μας για μια ισχυρή Ευρωπαϊκή Ένωση Υγείας και θα προτείνουμε ένα νέο πλαίσιο για έναν δυναμικό φαρμακευτικό τομέα της ΕΕ, ώστε να εξασφαλιστεί η πρόσβαση σε οικονομικώς προσιτά φάρμακα υψηλής ποιότητας για όλους τους πολίτες της ΕΕ, να προωθηθεί η καινοτομία και να ενισχυθεί η ασφάλεια του εφοδιασμού. Η πρωτοβουλία αυτή θα παρέχει ένα απλουστευμένο και αποτελεσματικό ρυθμιστικό περιβάλλον μέσω της καινοτόμου ψηφιοποίησης και, ως εκ τούτου, θα καταστεί εμβληματική για τη μείωση του φόρτου. Θα προωθήσουμε επίσης την αναθεώρηση της νομοθεσίας σχετικά με τα φάρμακα για τα παιδιά και τις σπάνιες νόσους, ώστε να αντιμετωπιστούν οι ελλείψεις και να διασφαλιστεί η άμεση διαθεσιμότητα καινοτόμων φαρμάκων και θεραπειών. Αμφότερες οι πρωτοβουλίες αποτελούν συνέχεια της φαρμακευτικής στρατηγικής για την Ευρώπη και θα συμβάλουν στην ανοικτή στρατηγική αυτονομία του ιατρικού τομέα, θα αξιοποιήσουν δε τις εμπειρίες που αποκομίστηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας για τη στήριξη ενός διαχρονικού και ανθεκτικού στις κρίσεις συστήματος φαρμάκων. Οι πρωτοβουλίες αυτές θα ενισχυθούν από την πρόταση για τη δημιουργία ενός πραγματικού ευρωπαϊκού χώρου δεδομένων για την υγεία, με αξιόπιστη διακυβέρνηση για τη διασφάλιση της ασφάλειας και της προστασίας των δεδομένων. Αυτό θα δώσει έναυσμα στην έρευνα για την ανάπτυξη επαναστατικών φαρμάκων και θα παρέχει στους πολίτες τη δυνατότητα άσκησης μεγαλύτερου ελέγχου στα δεδομένα για την υγεία τους.

Θα δοθεί περαιτέρω ώθηση στον προσυμπτωματικό έλεγχο και την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου, που σώζουν ζωές, μέσω σύστασης σχετικά με τον προσυμπτωματικό έλεγχο του καρκίνου, η οποία θα αποτυπώνει τα τελευταία διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία, ως μέρος του ευρωπαϊκού σχεδίου για την καταπολέμηση του καρκίνου.

2.6.Νέα ώθηση για την ευρωπαϊκή δημοκρατία

Με τη Διάσκεψη για το μέλλον της Ευρώπης σε πλήρη εξέλιξη, όλοι οι Ευρωπαίοι καλούνται να εκφράσουν την άποψή τους σχετικά με τον τρόπο διαμόρφωσης του κοινού μας μέλλοντος. Η διάσκεψη είναι μια άνευ προηγουμένου, ανοικτή και συμμετοχική δημοκρατική διαδικασία, με μια πολύγλωσση ψηφιακή πλατφόρμα. Θα ακούσουμε προσεκτικά τις ιδέες και τις προτάσεις και θα είμαστε έτοιμοι να δώσουμε συνέχεια στα συμφωνηθέντα κατά τη διάσκεψη. Για να διασφαλίσουμε την αξιοποίηση αυτής της ευκαιρίας στο έπακρο, εφαρμόζουμε νέα και καινοτόμα εργαλεία ώστε να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο διεξάγουμε διάλογο με τους πολίτες μας. Τούτο θα συμβάλει στο να εξασφαλιστεί ότι οι νέοι μπορούν να διευθύνουν τη συζήτηση.

Η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών επιτρέπει ήδη στους πολίτες να συμβάλλουν στη διαμόρφωση της Ένωσής μας καλώντας την Επιτροπή να προτείνει νέα νομοθεσία. Επί του παρόντος, υπάρχουν έντεκα τέτοιες πρωτοβουλίες που συγκεντρώνουν δηλώσεις υποστήριξης, και η διαδικασία θα αρχίσει σύντομα για τρεις ακόμη.

Η διατήρηση της ελευθερίας και της πολυφωνίας των μέσων ενημέρωσης αποτελεί θεμέλιο των δημοκρατικών μας συστημάτων. Θα λάβουμε περαιτέρω μέτρα για τη βελτίωση της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της ανεξαρτησίας όσον αφορά δράσεις που επηρεάζουν την ελευθερία και την πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης με την υποβολή μιας ευρωπαϊκής πράξης για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης.

Το κράτος δικαίου έχει καίρια σημασία για την ταυτότητα και τις αξίες μας ως Ευρωπαίων. Αποτελεί επίσης προϋπόθεση για την αποτελεσματική λειτουργία της ΕΕ, η οποία βασίζεται στην αμοιβαία εμπιστοσύνη. Η έκθεση του 2021 για το κράτος δικαίου κατέδειξε θετικές εξελίξεις στα κράτη μέλη, αλλά και περιπτώσεις οπισθοδρόμησης και εμφάνισης νέων ανησυχιών. Η Επιτροπή θα εξακολουθήσει τις εργασίες της ως θεματοφύλακας των Συνθηκών διασφαλίζοντας τον εντοπισμό και την αντιμετώπιση προκλήσεων όσον αφορά το κράτος δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της διατύπωσης ειδικών συστάσεων προς τα κράτη μέλη στην έκθεση του 2022 για το κράτος δικαίου. Θα λάβει επίσης τα αναγκαία μέτρα για την προάσπιση της υπεροχής του δικαίου της ΕΕ. Επίσης, θα αξιοποιήσει το πλήρες φάσμα των εργαλείων για τη διασφάλιση μιας συνεκτικής και αποτελεσματικής προσέγγισης, μεταξύ άλλων με σκοπό την προστασία των χρημάτων των φορολογουμένων της ΕΕ.

Η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να εργάζεται για ένα κοινό νομικό πλαίσιο για την αποτελεσματική μεταφορά ποινικών διαδικασιών μεταξύ των κρατών μελών, ώστε να ενισχυθεί η καταπολέμηση του διασυνοριακού εγκλήματος. Θα αξιολογήσουμε επίσης τρόπους επίτευξης σύγκλισης όσον αφορά την προσωρινή κράτηση και τις συνθήκες κράτησης μεταξύ των κρατών μελών, στο πλαίσιο της βελτίωσης της διασυνοριακής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις.

Η Επιτροπή θα συνεχίσει τις εργασίες της για να διασφαλίσει ότι η Ένωση ισότητας θα γίνει πραγματικότητα για όλους. Όλοι οι πολίτες θα πρέπει να αισθάνονται ασφαλείς και να μην διακατέχονται από τον φόβο διακρίσεων ή βίας λόγω γενετήσιου προσανατολισμού, ταυτότητας φύλου, έκφρασης φύλου, χαρακτηριστικών φύλου, φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής, θρησκείας ή πεποιθήσεων, αναπηρίας ή ηλικίας. Οι φορείς ισότητας διαδραματίζουν καίριο ρόλο στη διασφάλιση αυτών των δικαιωμάτων και θα προτείνουμε μέτρα για την ενίσχυση του ρόλου και της ανεξαρτησίας τους. Θα προτείνουμε μέτρα για τη βελτίωση της αναγνώρισης της ιδιότητας του γονέα μεταξύ των κρατών μελών και για την ενίσχυση της δικαστικής συνεργασίας για την προστασία των ευάλωτων ενηλίκων σε διασυνοριακές καταστάσεις. Τα μέτρα που θα προτείνουμε για την πρόληψη και την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών θα συμπληρωθούν το επόμενο έτος με μια πρωτοβουλία για τη στήριξη των κρατών μελών στη βελτίωση της πρόληψης και στη λήψη μέτρων στήριξης για την αντιμετώπιση επιβλαβών πρακτικών εις βάρος των γυναικών και των κοριτσιών.

Θα επιδιώξουμε την επίτευξη προόδου στον σχεδιασμό του νέου διοργανικού φορέα δεοντολογίας της ΕΕ, μεταξύ άλλων συνεχίζοντας να συνεργαζόμαστε στενά με τα άλλα θεσμικά όργανα για την εξεύρεση του απαραίτητου κοινού εδάφους σχετικά με το πεδίο δραστηριοτήτων, τον ρόλο και τις αρμοδιότητες του μελλοντικού φορέα. Είναι σκόπιμο να λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαιτερότητες κάθε θεσμικού οργάνου, καθώς και οι διαφορετικές θεσμικές και δημοκρατικές ευθύνες και υποχρεώσεις τους βάσει των Συνθηκών. Η έκθεση πρωτοβουλίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αποτελεί σημαντική συμβολή στην εν εξελίξει συζήτηση.

Η Επιτροπή θα παρουσιάσει επίσης πρωτοβουλία για τη διαρροή επιστημόνων και τον μετριασμό των προκλήσεων που συνδέονται με τη μείωση του πληθυσμού, η οποία θα εξετάζει τις διάφορες κινητήριες δυνάμεις, τις μακροπρόθεσμες συνέπειες, καθώς και πιθανές λύσεις για την παύση ή ακόμη και την αναστροφή της διαρροής επιστημόνων.

3.Βελτίωση της νομοθεσίας, εφαρμογή και επιβολή του δικαίου της ΕΕ

3.1.Βελτίωση της νομοθεσίας

Το θεματολόγιό μας για τη βελτίωση της νομοθεσίας διασφαλίζει ότι οι πολιτικές αποφάσεις λαμβάνονται με βάση τα βέλτιστα διαθέσιμα στοιχεία, λαμβάνοντας υπόψη τον επιτόπιο αντίκτυπο που θα έχουν, καθώς και τις απόψεις των πολιτών και των επιχειρήσεων που ενδέχεται να επηρεαστούν. Με τη βοήθεια της ανωτέρω προσέγγισης εξασφαλίζουμε ότι η νομοθεσία είναι στοχευμένη, εγγυάται εύκολη συμμόρφωση και δεν συνεπάγεται περιττές κανονιστικές επιβαρύνσεις. Στην ανακοίνωση του 2021 για τη βελτίωση της νομοθεσίας με τίτλο Συνένωση δυνάμεων για τη θέσπιση καλύτερων νόμων προσδιορίζονται βασικοί τρόποι για τη βελτίωση της ποιότητας της νομοθεσίας και τη μεγιστοποίηση των οφελών της.

Για να ελαχιστοποιηθεί ο φόρτος που συνδέεται με την επίτευξη των στόχων πολιτικής της ΕΕ, η Επιτροπή θα αναπτύξει πλήρως την προσέγγιση «για κάθε θέσπιση, μία κατάργηση» (one in, one out) με το παρόν πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής. Κατ’ αυτόν τον τρόπο θα διασφαλιστεί ότι, κατά τη θέσπιση νέων επιβαρύνσεων, θα επιδιώκουμε συστηματικά και προορατικά τη μείωση του φόρτου που επιβάλλεται από την ισχύουσα νομοθεσία. Το αναμενόμενο κόστος της συμμόρφωσης με τη νομοθεσία της ΕΕ θα ποσοτικοποιείται με μεγαλύτερη διαφάνεια, όπου αυτό είναι εφικτό και αναλογικό, και θα παρουσιάζεται συστηματικά στις εκτιμήσεις επιπτώσεων. Το διοικητικό κόστος θα αντισταθμίζεται. Στο μέτρο του δυνατού, θα ληφθούν άλλα μέτρα για την αντιστάθμιση του κόστους προσαρμογής. Η προσέγγιση «για κάθε θέσπιση, μία κατάργηση» θα συμπληρώσει το πρόγραμμα βελτίωσης της καταλληλότητας και της αποδοτικότητας του κανονιστικού πλαισίου (REFIT), το οποίο εντοπίζει και εξαλείφει συστηματικά τη γραφειοκρατία και το περιττό κόστος.

Η βελτίωση της νομοθεσίας είναι επίσης θεμελιώδους σημασίας για τη στήριξη της βιωσιμότητας και του ψηφιακού μετασχηματισμού. Οι οικολογικές και ψηφιακές φιλοδοξίες της Επιτροπής και οι κοινωνικές και δίκαιες διαστάσεις τους, καθώς και η εστίασή της στους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης και στις αρχές της «μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης» και του «εξ ορισμού ψηφιακού χαρακτήρα», θα είναι πιο εμφανείς στις αξιολογήσεις, τις εκτιμήσεις επιπτώσεων και τις διαβουλεύσεις μας. Η ισότητα για όλους, συμπεριλαμβανομένης της ισότητας των φύλων, καθώς και οι εξωτερικές επιπτώσεις των εσωτερικών πολιτικών θα λαμβάνονται υπόψη σε όλα τα στάδια της χάραξης πολιτικής. Οι εκτιμήσεις εδαφικών επιπτώσεων και η αγροτική θωράκιση θα ενισχυθούν, έτσι ώστε να λαμβάνονται καλύτερα υπόψη οι ανάγκες και οι ιδιαιτερότητες των διαφόρων περιοχών της ΕΕ. Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στον αντίκτυπο στη νέα γενεά. Η ενσωμάτωση της διερεύνησης προοπτικών στη χάραξη πολιτικής θα ενισχύσει επίσης τη μελλοντική βιωσιμότητα των κανονισμών μας.

3.2.Εφαρμογή και επιβολή του δικαίου της ΕΕ

Η αποστολή μας δεν ολοκληρώνεται απλώς και μόνο με τη θέσπιση φιλόδοξης και καινοτόμου νομοθεσίας: η ορθή εφαρμογή είναι απαραίτητη για την προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών και των εταιρειών στην Ένωση. Η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να συνεργάζεται με τα κράτη μέλη και να τα στηρίζει για να διασφαλίσει την ταχεία και πλήρη εφαρμογή των νέων και υφιστάμενων κανόνων της ΕΕ, και δεν θα διστάσει να διασφαλίσει την τήρηση του δικαίου της ΕΕ μέσω διαδικασιών επί παραβάσει, όταν αυτό απαιτείται. Η επίτευξη του ανωτέρω στόχου αποτελεί προϋπόθεση για την επίτευξη των στόχων πολιτικής μας σε τομείς όπως η ορθή λειτουργία της ενιαίας αγοράς, η μετάβαση της Ευρώπης στην ψηφιακή εποχή, η υλοποίηση της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας και η εφαρμογή του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Οι υποθέσεις επί παραβάσει αποτελούν επίσης ουσιώδες μέρος της εργαλειοθήκης που έχει στη διάθεσή της η Επιτροπή για την προάσπιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων και αξιών στις οποίες βασίζεται η Ένωση.

4.Συμπέρασμα

Κατά το τελευταίο ενάμισι έτος, η Ένωσή μας και οι πολίτες της έχουν αποδείξει το σθένος, την αντοχή και την ενότητά τους απέναντι σε ένα πρωτοφανές φάσμα προκλήσεων. Ο κόσμος του σήμερα εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από αβεβαιότητα, ανατρεπτικά γεγονότα και αυξανόμενες γεωπολιτικές εντάσεις, σε συνδυασμό με την κλιματική αλλαγή και την οικολογική κρίση. Ωστόσο, με την αξιοποίηση των ευκαιριών που προσφέρουν αυτές οι προκλήσεις και βασιζόμενοι στα θεμέλια που έχουμε θέσει, μπορούμε να επιτύχουμε τον κοινωνικό μετασχηματισμό που χρειάζεται η Ευρώπη και αξίζουν οι πολίτες.