Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τον τερματισμό της διαδικασίας διαβουλεύσεων με τη Δημοκρατία της Γουϊνέας-Μπισάου δυνάμει του άρθρου 96 της συμφωνίας Κοτονού

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Στις 19 Ιανουαρίου 2004, η Ευρωπαϊκή Ένωση άρχισε, διαβουλεύσεις με τη Δημοκρατία της Γουϊνέας-Μπισάου δυνάμει του άρθρου 96 της συμφωνίας Κοτονού, κατόπιν του στρατιωτικού πραξικοπήματος της 14ης Σεπτεμβρίου 2003.

Το πραξικόπημα αυτό είναι αντίθετο προς τα θεμελιώδη στοιχεία που περιλαμβάνονται στο άρθρο 9 της συμφωνίας Κοτονού.

Κατά τη συνεδρίαση έναρξης αυτών των διαβουλεύσεων, η Ευρωπαϊκή Ένωση σημείωσε με ικανοποίηση ότι η Γουϊνέα-Μπισάου ανέλαβε θετικές δεσμεύσεις για, αφενός, επιστροφή στη συνταγματική τάξη σύμφωνα με τα ανθρώπινα δικαιώματα, στις δημοκρατικές αρχές και στο κράτος δικαίου και, αφετέρου, για τη δημιουργία διαρθρωτικών συνθηκών που θα επιτρέψουν την πολιτική σταθερότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη της χώρας.

Έτσι, η Ευρωπαϊκή Ένωση λαμβάνει υπόψη ότι η κυβέρνηση της Δημοκρατίας της Γουϊνέας-Μπισάου ανέλαβε τις ακόλουθες δεσμεύσεις :

- την επιβεβαίωση του προγράμματος μετάβασης της κυβέρνησης και, ιδίως, των στοιχείων των σχετικών με τη διεξαγωγή βουλευτικών εκλογών,

- την επιβεβαίωση της διαδικασίας επανόδου στην ανεξαρτησία της δικαιοσύνης καθώς και της επανόδου των ενόπλων δυνάμεων υπό τον έλεγχο των πολιτικών,

- την υιοθέτηση μέτρων που αποσκοπούν στην εξυγίανση των δημοσίων οικονομικών.

Τα συμπεράσματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης προέβλεπαν επίσης ότι :

« Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει το διάλογο για να διασφαλιστεί, το συντομότερο δυνατό, η αποκατάσταση της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου στη Δημοκρατία της Γουϊνέας-Μπισάου, στοιχεία τα οποία αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση για την πλήρη εξομάλυνση των σχέσεων συνεργασίας με αυτή τη χώρα. Οι διαβουλεύσεις αυτές θα διεξαχθούν με την ελπίδα ότι θα συμβάλουν στην εγκαθίδρυση μιας μόνιμης συνταγματικής τάξης η οποία θα φέρει στη Δημοκρατία της Γουϊνέας-Μπισάου τη σταθερότητα την οποία χρειάζεται για να καταπολεμήσει τη φτώχεια, να συμβάλει στη σταθερότητα της περιοχής και να ενσωματωθεί σε μεγαλύτερο βαθμό στην παγκόσμια οικονομία.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα παρακολουθεί στενά την εξέλιξη της κατάστασης, βάσει των μηνιαίων εκθέσεων για την τήρηση των προαναφερόμενων δεσμεύσεων τις οποίες δεσμεύεται να διαβιβάζει η Γουϊνέα Μπισάου. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα μεριμνήσει για την τήρηση των δεσμεύσεων, ιδίως του εκλογικού χρονοδιαγράμματος και για τη θέσπιση των μέτρων που εγγυώνται τη διαφάνεια και τη δημοκρατική βάση των εκλογών, την εφαρμογή του επείγοντος προγράμματος, την πρόοδο στον τομέα της εξυγίανσης των δημοσίων οικονομικών καθώς και την επάνοδο στην ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και την επιστροφή των ενόπλων δυνάμεων υπό τον έλεγχο των πολιτικών.

Από το βαθμό κατά τον οποίο θα υλοποιηθούν οι δεσμεύσεις που ανέλαβαν οι αρχές της Γουϊνέας-Μπισάου θα εξαρτηθούν η φύση και το εύρος των κατάλληλων μέτρων τα οποία θα αποφασιστούν, ενδεχομένως, βάσει του άρθρου 96 παράγραφος 2 στοιχείο γ) της συμφωνίας Κοτονού, κατά τη λήξη της τρίμηνης περιόδου διεξαγωγής του διαλόγου και των διαβουλεύσεων που πραγματοποιούνται στη Γουϊνέα-Μπισάου. Η Ευρωπαϊκή Ένωση υπογραμμίζει ότι η πλήρης συνεργασία των αρχών της Γουϊνέας-Μπισάου έχει πολύ μεγάλη σημασία για να μπορέσει να συνεχίσει να βοηθά αυτή τη χώρα στις προσπάθειες που καταβάλλει για την ανάπτυξή της ».

Ο διεξοδικός αυτός διάλογος πραγματοποιήθηκε στη Γουϊνέα-Μπισάου. Βασίζεται σε ένα κατάλογο μέτρων που πρέπει να ληφθούν για την υλοποίηση των δεσμεύσεων και σε μηνιαίες εκθέσεις παρακολούθησης που παρασχέθηκαν στους αντιπροσώπους της Προεδρίας και της Επιτροπής που βρίσκονται στη χώρα. Κατά την έκβαση αυτού του διαλόγου, εκπονήθηκε αξιολόγηση της τήρησης των δεσμεύσεων από τους εκεί αντιπροσώπους της Προεδρίας και της Επιτροπής.

Από τον απολογισμό αυτό προκύπτει ότι ορισμένες δεσμεύσεις οδήγησαν σε αξιοσημείωτες και ενθαρρυντικές πρωτοβουλίες εκ μέρους των αρχών της Γουϊνέας-Μπισάου. Λαμβάνονται ιδίως υπόψη :

* η διεξαγωγή βουλευτικών εκλογών, στις 28 και 30 Μαρτίου 2004, με δίκαιο, ελεύθερο και διαφανή τρόπο

* η επιβεβαίωση της διαδικασίας επανόδου στην ανεξαρτησία της δικαιοσύνης με τον διορισμό του γενικού εισαγγελέα της Δημοκρατίας και την εκλογή του Προέδρου του Ανωτάτου Δικαστηρίου.

Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη σημεία που δημιουργούν ανησυχίες, ιδίως, στον τομέα της εξυγίανσης των δημοσίων οικονομικών :

- τα δημόσια λογιστικά πρέπει να αναθεωρηθούν στο σύνολό τους. Η κατάσταση των δημοσίων οικονομικών επιδεινώνεται προοδευτικά, δεδομένου ότι ένα μεγάλο μέρος των δημοσίων εσόδων, ιδίως αυτών που προέρχονται από τα τελωνεία δεν ακολουθεί την κανονική διαδρομή είσπραξης.

- η οικονομική κατάσταση του κράτους παραμένει πολύ ανησυχητική. Ελλείψει ρευστότητας, οι μισθοί των περισσοτέρων υπαλλήλων πληρώνονται από ένα ταμείο συνεισφορών των εταίρων για την ανάπτυξη το οποίο διαχειρίζεται το πρόγραμμα ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (ΠΑΗΕ).

- πρέπει να συνεχιστεί η εφαρμογή του επείγοντος οικονομικού προγράμματος που έχει εγκριθεί από τη μεταβατική κυβέρνηση.

- πρέπει να συνεχιστεί η απογραφή των κρατικών υπαλλήλων που έχει ήδη αρχίσει.

- πρέπει να θεσπιστούν διορθωτικά μέτρα στον τομέα των δημοσίων οικονομικών, όπως ο έλεγχος του συστήματος δημοσιονομικού ελέγχου.

- πρέπει να πραγματοποιηθεί η επιστροφή των πιστώσεων του κοινοτικού προγράμματος στήριξης του προϋπολογισμού μετά από τον έλεγχο που πραγματοποιήθηκε το 2003 για τη χρησιμοποίηση των πόρων.

- μετά από την παρουσίαση των πορισμάτων της έκθεσης ελέγχου που πραγματοποιήθηκε από την γενική οικονομική επιθεώρηση για τη νομιμότητα των δημοσίων εσόδων το 2003, πρέπει να αναληφθεί διοικητική και δικαστική δράση κατά των υπευθύνων της κυβέρνησης της περιόδου που προηγείτο της μετάβασης οι οποίοι διέπραξαν παρατυπίες ή απάτες στο παρελθόν.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θεωρεί ότι, σε γενικές γραμμές, έχει αρχίσει μία διαδικασία μετάβασης προς την επάνοδο στη συνταγματική τάξη. Υπάρχουν όμως ακόμη αβεβαιότητες σχετικά με τον προσανατολισμό των αρχών ως προς την εξυγίανση των δημοσίων οικονομικών.

Μετά από τις διαβουλεύσεις, η Επιτροπή προτείνει, στο πλαίσιο των κατάλληλων μέτρων που προβλέπονται στο άρθρο 96 παράγραφος 2 εδάφιο γ) της συμφωνίας Κοτονού, να εξομαλυνθούν οι σχέσεις και να συνεχιστεί η συνεργασία με την εκ παραλλήλου μέριμνα, κατά τη διάρκεια περιόδου δεκαοκτώ μηνών, για την πρόοδο που θα σημειωθεί στους τομείς των δημοσίων οικονομικών που απαριθμούνται ανωτέρω, στην παγίωση της επανόδου στην ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και της επανόδου των ενόπλων δυνάμεων υπό τον έλεγχο των πολιτικών καθώς και στη συνέχιση του κύκλου εκλογών με τη διεξαγωγή προεδρικών εκλογών. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, πρέπει να προβλεφθούν αξιολογήσεις ανά εξάμηνο.

Πρέπει να διατηρηθεί ο πολιτικός διάλογος με την κυβέρνηση της Γουϊνέας-Μπισάου ώστε να διασφαλιστεί ότι η εν λόγω κυβέρνηση θα συνεχίσει στο πνεύμα της δράσης που έχει ήδη αναλάβει με σκοπό την αποκατάσταση του κράτους δικαίου και την επίτευξη της κοινωνικής και οικονομικής σταθερότητας στη Δημοκρατία της Γουϊνέας-Μπισάου.

Σε περίπτωση μη τήρησης των δεσμεύσεων που ανέλαβαν οι αρχές της Γουϊνέας-Μπισάου, η Ευρωπαϊκή Ένωση διατηρεί το δικαίωμα να λάβει τα κατάλληλα μέτρα. Ιδίως, η Επιτροπή θα μπορούσε να προβεί, κατά τη λήξη της προαναφερομένης περιόδου των δεκαοκτώ μηνών, σε αποδέσμευση των χρηματοδοτικών πόρων που χορηγήθηκαν στο πλαίσιο του 9ου ΕΤΑ της Δημοκρατίας της Γουϊνέας-Μπισάου και για τους οποίους δεν έχουν αναληφθεί ακόμη δεσμεύσεις.

Βάσει των προηγουμένων και σύμφωνα με τα άρθρα 9 και 96 της συμφωνίας Κοτονού, η Επιτροπή προτείνει να τερματίσει το Συμβούλιο τις διαβουλεύσεις που διεξάγει με τη Δημοκρατία της Γουϊνέας-Μπισάου και να εγκρίνει τη συνημμένη απόφαση.

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τον τερματισμό της διαδικασίας διαβουλεύσεων με τη Δημοκρατία της Γουϊνέας-Μπισάου δυνάμει του άρθρου 96 της συμφωνίας Κοτονού

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη :

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τη συμφωνία εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ που υπεγράφη στο Κοτονού στις 23 Ιουνίου 2000 [1], και, ιδίως, το άρθρο 96,

[1] ΕΕ L 317 της 15.12.2000, σ. 3

την εσωτερική συμφωνία σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν και τις διαδικασίες που πρέπει να εφαρμοστούν για τη συμφωνία εταιρικής σχέσης AΚΕ-ΕΚ [2], και, ιδίως, το άρθρο 3,

[2] ΕΕ L 317 της 15.12.2000, σ. 376

την πρόταση της Επιτροπής [3],

[3] ΕΕ Cτης , σ.

Εκτιμώντας τα ακόλουθα :

(1) Με το στρατιωτικό πραξικόπημα της 14ης Σεπτεμβρίου 2003, που καταδικάστηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση στη δήλωσή της της 18ης Σεπτεμβρίου 2003, παραβιάστηκαν τα θεμελιώδη στοιχεία της συμφωνίας Κοτονού, που προβλέπονται στο άρθρο 9.

(2) Σύμφωνα με το άρθρο 96 της συμφωνίας Κοτονού, στις 19 Ιανουαρίου 2004, διεξήχθησαν διαβουλεύσεις με τις χώρες ΑΚΕ και τη Δημοκρατία της Γουϊνέας-Μπισάου, κατά τις οποίες οι αρχές της Γουϊνέας-Μπισάου ανέλαβαν συγκεκριμένες δεσμεύσεις που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση των προβλημάτων που εξέθεσε η Ευρωπαϊκή Ένωση, τις οποίες πρέπει να υλοποιήσουν κατά τη διάρκεια τρίμηνης περιόδου διεξοδικού διαλόγου.

(3) Κατά τη λήξη αυτής της περιόδου, υπάρχουν ενδείξεις ότι οι προαναφερόμενες δεσμεύσεις οδήγησαν σε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες. ωστόσο, φαίνεται ότι ορισμένες σημαντικές δράσεις σε σχέση με τα στοιχεία της συμφωνίας του Κοτονού είναι ακόμη ανυπόστατες.

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ:

Άρθρο 1

Τερματίζονται οι διαβουλεύσεις που διεξάγονται με τη Δημοκρατία της Γουϊνέας-Μπισάου σύμφωνα με το άρθρο 96 της συμφωνίας Κοτονού.

Άρθρο 2

Εγκρίνονται τα μέτρα που διευκρινίζονται στο σχέδιο επιστολής που προσαρτάται στο παράρτημα δυνάμει των ενδεδειγμένων μέτρων που προβλέπονται στο άρθρο 96 παράγραφος 2 στοιχείο (γ) της συμφωνίας Κοτονού.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την ημέρα της έγκρισής της.

Η παρούσα απόφαση είναι έγκυρη επί δεκαοκτώ μήνες που υπολογίζονται από την ημερομηνία της έγκρισής της από το Συμβούλιο.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Σχέδιο επιστολής

Κύριε Πρωθυπουργέ,

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποδίδει μεγάλη σημασία στις διατάξεις του άρθρου 9 της συμφωνίας Κοτονού. Ο σεβασμός των δικαιωμάτων του ανθρώπου, των δημοκρατικών αρχών και του κράτους δικαίου, στα οποία βασίζεται η εταιρική σχέση ΑΚΕ-ΕΕ, αποτελούν θεμελιώδη στοιχεία της εν λόγω συμφωνίας και, κατά συνέπεια, τη βάση των σχέσεών μας.

Με αυτό το πνεύμα, στη δήλωσή της της 18ης Σεπτεμβρίου 2003, η Ευρωπαϊκή Ένωση καταδίκασε σθεναρά το στρατιωτικό πραξικόπημα της 14ης Σεπτεμβρίου 2003.

Στο πλαίσιο αυτό, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφάσισε, στις 19 Δεκεμβρίου 2003, να καλέσει τις αρχές της Γουϊνέας-Μπισάου να αρχίσουν διαβουλεύσεις με σκοπό να εξεταστεί διεξοδικά η κατάσταση και τα μέσα αντιμετώπισής της.

Οι διαβουλεύσεις αυτές διεξήχθησαν στις Βρυξέλλες στις 19 Ιανουαρίου 2004. Με την ευκαιρία αυτή, συζητήθηκαν πολλά σημαντικά θέματα και ο Πρωθυπουργός της μεταβατικής κυβέρνησης παρουσίασε την άποψη καθώς και την ανάλυση της κατάστασης εκ μέρους των αρχών της Γουϊνέας-Μπισάου. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έλαβε υπόψη τις δεσμεύσεις της μεταβατικής κυβέρνησης να :

- επιβεβαιώσει το πρόγραμμα μετάβασης της κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Γουϊνέας-Μπισάου και, ιδίως, τα στοιχεία τα σχετικά με τη διεξαγωγή βουλευτικών εκλογών.

- εγκρίνει τα μέτρα που αποσκοπούν στην εξυγίανση των δημοσίων οικονομικών.

- επιβεβαιώσει τη διαδικασία επανόδου στην ανεξαρτησία της δικαιοσύνης καθώς και της επανόδου των ενόπλων δυνάμεων υπό τον έλεγχο των πολιτικών.

Επίσης, συμφωνήθηκε ότι θα διεξαχθεί, κατά τη διάρκεια περιόδου τριών μηνών, διεξοδικός διάλογος στη Γουϊνέα-Μπισάου σχετικά με τα διάφορα σημεία που εθίγησαν και ότι, στο τέλος αυτής της περιόδου, θα γίνει απολογισμός της κατάστασης.

Ο συνεχής και διεξοδικός αυτός διάλογος διεξήχθη στη Γουϊνέα Μπισάου. Βασίστηκε σε ένα κατάλογο μέτρων που πρέπει να ληφθούν για την υλοποίηση των δεσμεύσεων που έχουν συμφωνηθεί.

Από τον απολογισμό αυτόν προκύπτει ότι οι αρχές της Γουϊνέας-Μπισάου έλαβαν αξιοσημείωτες πρωτοβουλίες. Λαμβάνονται ιδίως υπόψη :

* η διεξαγωγή βουλευτικών εκλογών, στις 28 και 30 Μαρτίου 2004, με τρόπο δίκαιο, ελεύθερο και διαφανή.

* η επιβεβαίωση της διαδικασίας επανόδου στην ανεξαρτησία της δικαιοσύνης με τον διορισμό του γενικού εισαγγελέα της Δημοκρατίας και την ανάληψη των καθηκόντων του Προέδρου του Ανωτάτου Δικαστηρίου.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι πρωτοβουλίες αυτές αποτελούν εγγυήσεις πολιτικής και κοινωνικής σταθερότητας της χώρας. Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη σημεία που δημιουργούν ανησυχίες, και, ιδίως, στον τομέα της εξυγίανσης των δημοσίων οικονομικών και, κυρίως, όσον αφορά την τήρηση των δημοσίων λογιστικών, τη διαδρομή των τελωνειακών εσόδων καθώς και την πληρωμή των περισσοτέρων υπαλλήλων της δημόσιας διοίκησης.

Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση αναμένει ιδίως τη λήψη των παρακάτω συγκεκριμένων μέτρων για την ανόρθωση των δημοσίων οικονομικών :

* συνέχιση της εφαρμογής του επείγοντος οικονομικού προγράμματος που εγκρίθηκε από τη μεταβατική κυβέρνηση.

* συνέχιση της απογραφής των κρατικών υπαλλήλων που έχει ήδη αρχίσει.

* έγκριση διορθωτικών μέτρων στον τομέα των δημοσίων οικονομικών, όπως του ελέγχου του συστήματος δημοσιονομικού ελέγχου, των δημοσίων συμβάσεων και των δημοσίων εσόδων.

* επιστροφής των πιστώσεων του κοινοτικού προγράμματος στήριξης του προϋπολογισμού, μετά από τον έλεγχο που πραγματοποιήθηκε το 2003 για τη χρησιμοποίηση των πόρων.

* παρουσίαση των πορισμάτων της έκθεσης ελέγχου που πραγματοποιήθηκε το 2003 από τη Γενική Οικονομική Επιθεώρηση σχετικά με τη νομιμότητα των δημοσίων εσόδων.

* συνέχιση των διοικητικών και δικαστικών ενεργειών κατά των υπευθύνων της κυβέρνησης που προηγείται της μετάβασης οι οποίοι διέπραξαν στο παρελθόν παρατυπίες ή απάτες.

Ως συνέχεια των διαβουλεύσεων, αποφασίστηκε, δυνάμει των καταλλήλων μέτρων που προβλέπονται στο άρθρο 96 παράγραφος 2 εδάφιο γ) της συμφωνίας του Κοτονού, να εξομαλυνθούν οι σχέσεις και να συνεχιστεί η συνεργασία με την εκ παραλλήλου μέριμνα, κατά τη διάρκεια περιόδου δεκαοκτώ μηνών, για την πραγματοποίηση της προόδου σε σχέση με τα θέματα που απαριθμούνται στον τομέα των δημοσίων οικονομικών, την παγίωση της επανόδου στην ανεξαρτησία της δικαιοσύνης καθώς και της επανόδου των ενόπλων δυνάμεων υπό τον έλεγχο των πολιτικών καθώς και με τη συνέχιση του κύκλου εκλογών με τη διεξαγωγή προεδρικών εκλογών. Πρέπει να δημιουργηθούν οι συνθήκες που θα διασφαλίσουν ότι οι προεδρικές εκλογές θα διεξαχθούν με διαφανή και δημοκρατικό τρόπο. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η ΕΕ θα πραγματοποιήσει αξιολογήσεις σε εξάμηνη βάση.

Θα πρέπει να διατηρηθεί με την χώρα σας ένας ενισχυμένος και στενός πολιτικός διάλογος που θα συμβάλει στην παγίωση της δημοκρατίας στη χώρα σας.

Σε περίπτωση μη τήρησης των δεσμεύσεων που ανέλαβαν οι αρχές της Γουϊνέας-Μπισάου, η Ευρωπαϊκή Ένωση διατηρεί το δικαίωμα να λάβει τα κατάλληλα μέτρα. Ιδίως, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα μπορούσε να προβεί, στη λήξη της προαναφερομένης περιόδου των δεκαοκτώ μηνών, σε αποδέσμευση των χρηματοδοτικών πόρων που χορηγήθηκαν στο πλαίσιο του 9ου ΕΤΑ της Δημοκρατίας της Γουϊνέας-Μπισάου και για τους οποίους δεν έχουν αναληφθεί υποχρεώσεις.

Παρακαλώ, κ. Πρωθυπουργέ, δεχθείτε την έκφραση της βαθύτατης εκτίμησής μου

Για την Επιτροπή Για το Συμβούλιο