12. 12. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 311/7 
II 
(Προπαρασκευαστικές πράξεις) 
ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ 
Περιφερειακές και κοινωνικές πτυχές 
COM(89) 400 τελικό 
(Ανακοίνωση της Επιτροπής της 22ας Σεπτεμβρίου 1989) 
(89/C311/07) 
Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Το πρόβλημα 
1. Η ελευθέρωση των κρατικών προμηθειών αποτελεί 
τμήμα του προγράμματος για την προοδευτική εγκαθίδρυση 
της εσωτερικής αγοράς έως τις 31 Δεκεμβρίου 1992, όπως 
προβλέπεται στο άρθρο 8Α της συνθήκης ΕΟΚ. 
2. Το άρθρο 8Γ της συνθήκης ΕΟΚ προβλέπει ότι η Επι­
τροπή, κατά την υποβολή προτάσεων, θα λάβει υπόψη της 
το μέγεθος της προσπάθειας την οποία απαιτεί, από τις 
οικονομίες που εμφανίζουν διαφορές στην ανάπτυξη, η 
εγκαθίδρυση της εσωτερικής αγοράς και μπορεί να προ­
τείνει τις ενδεδειγμένες διατάξεις. 
3. Το άρθρο 130Α και 130Β της συνθήκης ΕΟΚ ορίζει ότι 
η εσωτερική αγορά θα λάβει υπόψη της την ενίσχυση της 
οικονομικής και κοινωνικής συνοχής και θα συμβάλει στην 
επίτευξη της. 
4. Καθίσταται σαφής η υποχρέωση της Επιτροπής να εξε­
τάσει, τόσο κατά την περίοδο εγκαθίδρυσης της εσωτερικής 
αγοράς όσο και κατά την περίοδο που θα ακολουθήσει την 
ολοκλήρωση της, μέτρα τα οποία θα ενισχύσουν την οικο­
νομική και κοινωνική συνοχή της Κοινότητας. 
5. Η πραγμάτωση της εσωτερικής αγοράς στις κρατικές 
προμήθειες κατά τρόπο ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι 
ανάγκες οικονομικής και κοινωνικής συνοχής αποτέλεσε 
σταθερό μέλημα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Κατά την 
εξέταση των διαφόρων προτάσεων που συνιστούν το νομο­
θετικό πρόγραμμα για τις κρατικές προμήθειες, το Κοινο­
βούλιο ενέκρινε μια σειρά τροπολογιών με αυτόν το στόχο. 
Ιδιαίτερα, το Κοινοβούλιο ασχολήθηκε με τα μέτρα που 
αποσκοπούν στη μείωση των τοπικών διαφορών και στην 
προώθηση της δημιουργίας θέσεων απασχόλησης στις λιγό­
τερο ευνοημένες περιοχές και σε παρακμάζουσες βιομηχα­
νικά περιοχές. Πάντως, το μέλημα του αφορά ευρύτερο 
φάσμα1 περιλαμβάνει ενέργειες που συμβάλλουν στην κατα­
πολέμηση της μακρόχρονης ανεργίας και την ένταξη των νέων στον επαγγελματικό στίβο" τήρηση των ενδεδειγμένων 
διατάξεων σχετικά με την προστασία της απασχόλησης και 
τις συνθήκες εργασίας· και υπεργολαβία στην εκτέλεση 
δημόσιων συμβάσεων. 
6. Στο Συμβούλιο συζητήθηκε επίσης σε αρκετές περιπτώ­
σεις το πρόβλημα των περιφερειακών προτιμήσεων σε 
συνάρτηση με τον εκσυγχρονισμό των οδηγιών σχετικά με 
τις προμήθειες και τα έργα. Ορισμένα κράτη μέλη επέμειναν 
στην ανάγκη της διασφάλισης ότι οι προτιμήσεις δεν παρα­
κωλύουν την ορθή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. 
7. Η παρούσα ανακοίνωση αποτελεί την απάντηση της 
Επιτροπής στις απαιτήσεις της συνθήκης και στις ανησυχίες 
που διατύπωσαν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμ­
βούλιο. 
II. Οικονομικές συνέπειες του ανοίγματος των κρατικών προ­
μηθειών 
8. Η οικονομική σημασία των κρατικών προμηθειών 
απορρέει πρωταρχικά από την κλίμακα τους. Το 15 ο/ο 
περίπου (592 δισεκατομμύρια Ecu σε τιμές του 1989) (') του 
ΑΕΠ της Κοινότητας αφιερώνεται στις αγορές του δημόσιου 
τομέα και των υπηρεσιών του και από αυτό το 7 — 10 °/ο (ι) 
(260 — 380 δισεκατομμύρια Ecu) διοχετεύεται σε συμβάσεις 
που υπόκεινται σε τυπικές διαδικασίες αγοράς (τα υπόλοιπα 
δαπανώνται σε ενοίκια, θέρμανση, ηλεκτρισμό, τηλέφωνο, 
ταχυδρομικά έξοδα, ασφάλειες και παρόμοιες επιβαρύνσεις). 
9. Είναι προφανές ότι η επίτευξη αποτελεσματικότητας 
στις κρατικές προμήθειες είναι μείζονος σημασίας για την 
οικονομική υγεία της Κοινότητας. 
(') Βλέπε «European Economy» αριθ. 35 Μάρτιος 1988, σ. 54, παρά­
γραφος 3.4 και πίνακες 3.4.1 και 3.4.2: οι αξίες του 1989 προϋπο­
θέτουν ότι δεν θα υπάρχουν μεταβολές στο λόγο των κρατικών 
προμηθειών προς το ΑΕΠ όπως μεταξύ 1985 και 1989: οι τιμές 
του 1989 που υπολογίζονται με βάση τους συνεπαγόμενους απο-
πληθωριστές της ιδιωτικής κατανάλωσης εμφαίνονται στον 
πίνακα 6: «Οικονομικές Προβλέψεις ΕΟΚ, Ιανουάριος 1989. 
Αριθ. C 311/8 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 12. 12. 89 
10. Αυτό απαιτεί τόσο την πληρέστερη δυνατή συμμε­
τοχή όλων των δυνητικών προμηθευτών στην αγορά και την 
ανάθεση συμβάσεων κατά τρόπο ώστε να διασφαλίζεται ότι 
τα αγαθά, οι υπηρεσίες και τα έργα που απαιτούνται από 
τις υπηρεσίες του Δημοσίου παρέχονται υπό τους ευνοϊκότε­
ρους όρους. 
11. Η πολιτική των κρατικών προμηθειών όπως διατυπώ­
νεται στις οδηγίες για τις συμβάσεις προμηθειών και δημό­
σιων έργων και στην πρόταση οδηγιών για τους εξαιρούμε­
νους τομείς αποσκοπεί στην αύξηση της αποτελεσματικό­
τητας των κρατικών προμηθειών με διαφάνεια στην οργά­
νωση αγορών, πράγμα το οποίο διασφαλίζει την πρόσβαση 
στις πληροφορίες της αγοράς των ενδεχομένων προμη­
θευτών και εργοληπτών και διευκολύνει τη συμμετοχή τους. 
12. Η αποτελεσματική οργάνωση των κρατικών προμη­
θειών κατ' αυτόν τον τρόπο θα έχει εξαιρετικά θετικές οικο­
νομικές συνέπειες. Από τις εκτιμήσεις της μελέτης του 
κόστους της μη-Ευρώπης φαίνεται ότι η πραγμάτωση της 
εσωτερικής αγοράς στις κρατικές προμήθειες θα δώσει 
μακροπρόθεσμη ώθηση στις οικονομίες που υπερβαίνουν 
κατά 0,5 °/ο το μέσο ΑΕΠ της Κοινότητας. 
Οι εκτιμήσεις καλύπτουν: 
Δισεκατομμύρια Ecu 
(σε τιμές του 1989) 
α) Οικονομίες στις κρατικές προμήθειες 
με επιλογή πλέον ανταγωνιστικών 
προμηθευτών: 5,5 
6) Οικονομίες οφειλόμενες σε αυξημένη 
ανταγωνιστικότητα η οποία οδηγεί 
σε ευθυγράμμιση των εγχώριων και 
αλλοδαπών προμηθευτών: 2,8 
γ) Οικονομίες οφειλόμενες στον εξορ-
θολογισμό των παραγωγικών 
δομών: 8,9 
Σύνολο: 17,2 0 
Με πρόσθετες οικονομίες στον τομέα της άμυνας το σύνολο 
θα υπερβεί τα 22 δισεκατομμύρια Ecu, σε τιμές του 1989. Οι 
μακρο-οικονομικές συνέπειες των οικονομιών αυτών μπο­
ρούν, από μόνες τους, να εξασφαλίσουν τη δυνατότητα χει­
ρισμών για ουσιαστική αύξηση της συνολικής ζήτησης με 
συνακόλουθη ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας 
και της απασχόλησης. Στη μελέτη του κόστους της μη 
Ευρώπης υπολογίζεται ότι το καθαρό κέρδος στην απασχό­
ληση θα προσεγγίσει τις 400 000 Ecu (2), εφόσον γίνουν οι 
κατάλληλοι χειρισμοί. 
13. Ταυτόχρονα, είναι σαφές ότι η διαχείριση τόσο 
σημαντικού μεριδίου των οικονομικών πόρων συνιστά 
ισχυρό οικονομικό μέσο. Η ανάθεση συμβάσεων του Δημο-
(') Σελίδα 57: πίνακας 3.4.4 σε τιμές του 1989 που υπολογίζονται 
στην ίδια βάση. 
(2) Βλέπε υποσημείωση σ. 160. 
COM(88) 376. σίου μπορεί να ασκήσει σημαντική, και μάλιστα καθορι­
στική επίδραση στην οικονομική ευρωστία και ανάπτυξη 
συγκεκριμένων επιχειρήσεων, τομέων και περιοχών. 
14. Η σπουδαιότητα του μέσου αυτού αυξάνεται από την 
άνιση κατανομή των δημόσιων συμβάσεων στους διάφορους 
οικονομικούς τομείς. Όπως εξηγήθηκε σε προηγούμενη ανα­
κοίνωση (3), το 85 °/ο των κρατικών προμηθειών συγκεντρώ­
νεται στο ένα τρίτο των βιομηχανικών τομέων, συμπεριλαμ­
βανομένων του 28,6 °/ο της οικονομικής και των κατα­
σκευών, του 13,7 °/ο των τριών μειζόνων τομέων ενέργειας 
(άνθρακας, διυλισμένα πετρελαϊκά προϊόντα, ηλεκτρική 
ενέργεια), του 8,3 °/ο του εξοπλισμού μεταφορών, εκτός των 
οχημάτων, του 4,4 °/ο των ηλεκτρικών συσκευών και του 
3,2 ο/ο των χημικών προϊόντων. 
15. Πολλές αγορές υψηλής τεχνολογίας, συμπεριλαμβανο­
μένων των τηλεπικοινωνιών και του ιατρικού εξοπλισμού, 
εξαρτώνται σε μεγάλο ποσοστό από τις κρατικές προμή­
θειες. Στην τεχνολογία των πληροφοριών, γενικά, η μερίδα 
του Δημοσίου συμποσούται περίπου στο 60 ο/ο του συνόλου 
της αγοράς. Η μερίδα των κρατικών προμηθειών στην οικο­
δομική και τις κατασκευές είναι της τάξης του 30 ο/ο 
περίπου. Η συμμετοχή προμηθευτών μείζονος εξοπλισμού, 
ιδιαίτερα στις προμήθειες στους τομείς των τηλεπικοινω­
νιών, των μεταφορών, της ενέργειας και των υδάτων 
σημαίνει ότι η επιλογή ενός προμηθευτή έναντι άλλου, ο 
εξορθολογισμός ενός τομέα, οι δραματικές αλλαγές στην 
τεχνολογία ή οι διακυμάνσεις στο συνολικό όγκο της 
ζήτησης προμηθειών μπορεί να ασκήσουν μείζονα επίδραση 
σε μια περιφερειακή ή τοπική οικονομία, καθώς και στην 
κατάσταση του εργατικού δυναμικού της. 
16. Στο πρόγραμμα για τη δημιουργία ενιαίας αγοράς 
στις κρατικές προμήθειες εξυπακούεται ότι η εξάλειψη των 
εσωτερικών συνόρων θα επιφέρει μεταβολές στην κατα­
νομή των συμβάσεων και, συνεπώς, αποτελεσματικότερες 
προμήθειες. Τα συνολικά οφέλη της διαδικασίας αυτής περι­
γράφτηκαν πιο πάνω. Οι μεταβολές αυτές θα οδηγήσουν 
αναπόφευκτα σε εξορθολογισμό, ο οποίος αποτελεί πραγμα­
τικά πηγή πολλών από τις προαναφερθείσες οικονομίες. 
Μολονότι οι ήδη αναληφθείσες από την Επιτροπή μελέτες 
καταδεικνύουν εν μέρει το εύρος αυτού του εξορθολογι-
σμού, οι περιφερειακές, βιομηχανικές και κοινωνικές εξελί­
ξεις δεν είναι προβλέψιμες (3) σε όλες τους τις λεπτομέρειες 
στο παρόν στάδιο και, όπως και να έχει, συνδέονται στενά 
με άλλες μείζονες οικονομικές εξελίξεις, με την αλληλοδιείσ­
δυση άλλων κοινοτικών μέτρων, όπως η ελεύθερη εγκατά­
σταση και οι κοινοί τεχνικοί κανόνες, και με τις εξελίξεις 
στις κρατικές προμήθειες αυτές καθαυτές, όπως, για παρά­
δειγμα, στον τομέα της υπεργολαβίας. 
17. Με άλλα λόγια, ενώ οι γενικές συνέπειες για την 
οικονομική ζήτηση και απασχόληση θα είναι θετικές, η 
κατανομή του μόχθου και του κέρδους μεταξύ επιχειρή­
σεων, ομάδων και περιοχών θα καταστεί εμφανής με την 
πάροδο του χρόνου. 
(3) COM(88) 376. 
12. 12. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 311/9 
18. Πάντως, η Επιτροπή έχει αναλάβει συνεχή μελέτη των 
περιφερειακών συνεπειών του ανοίγματος των κρατικών 
προμηθειών στους εξαιρεθέντες τομείς. 
19. Προώθησε επίσης μια γενικότερη μελέτη σχετικά με 
τους κινδύνους και τις δυνατότητες της εσωτερικής αγοράς 
στα κράτη μέλη της περιφέρειας. Τα μέχρι σήμερα αποτελέ­
σματα καταδεικνύουν ότι οι αρνητικές περιφερειακές επι­
πτώσεις του ανοίγματος των κρατικών προμηθειών είναι 
πιθανά σημαντικά μόνο σε τομείς όπως οι κατασκευές, τα 
φαρμακευτικά και τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα. Ο 
αυξημένος ανταγωνισμός μπορεί να μην απειλήσει απαραί­
τητα τις εγχώριες αγορές. Ωστόσο, υπάρχει κίνδυνος να μην 
αξιοποιηθούν οι ευκαιρίες που θα δημιουργήσει το άνοιγμα 
των κρατικών προμηθειών, δεδομένων της ιστορικής κληρο­
νομιάς του προστατευτισμού, της τεχνολογικής καθυστέ­
ρησης, της χαμηλής παραγωγικότητας, της αποτυχίας στην 
οργάνωση αγορών και των πενιχρών εξαγωγικών δεξιο­
τήτων. 
20. Συνοπτικά, η ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς 
στις κρατικές προμήθειες επηρεάζει την οικονομική και κοι­
νωνική συνοχή διά: 
— της αυξανόμενης αποδοτικότητας, η οποία μειώνει την 
επιβάρυνση του δημόσιου ταμείου και ενισχύει τη 
μακρο-οικονομική ανάπτυξη, 
— της προώθησης της αναδιάρθρωσης και της προσαρ­
μογής, 
— της δημιουργίας ευκαιριών αξιοποίησης από τις επιχειρή­
σεις, τους τομείς και τις περιοχές των ιδιαίτερων δεξιο­
τήτων και πλεονεκτημάτων τους προς το οικονομικό 
τους όφελος, 
— του επηρεασμού της διαχείρισης πολλών επιχειρήσεων, 
τομέων και περιοχών που μπορεί να δημιουργούν προ­
βλήματα στις ασθενέστερες οικονομικά περιοχές. 
21. Από τα ανωτέρω περιγραφέντα οικονομικά και κοινω­
νικά αποτελέσματα των κρατικών προμηθειών ανακύπτουν 
τρεις χωριστοί τομείς αναπτυξιακής πολιτικής που αφορούν: 
— τις πολιτικές για αποδοτικές προμήθειες αποτελούν αντι­
κείμενο διαφόρων προτάσεων σχετικά με τις κρατικές 
προμήθειες που εμπεριέχονται στο Λευκό Βιβλίο της 
εσωτερικής αγοράς Ο και δεν πρόκειται να μας απασχο­
λήσουν περαιτέρω εδώ, 
— τις πολιτικές για τη διευκόλυνση της αναδιάρθρωσης και 
της προσαρμογής που απορρέουν από την ελευθέρωση 
των κρατικών προμηθειών και της συνακόλουθης ανά­
πτυξης τους· εξετάζονται συνοπτικά στις παραγράφους 
22 έως 25, πιο κάτω, 
— τις πολιτικές διασφάλισης της απόλυτης αξιοποίησης και 
ανάπτυξης ειδικών πόρων, που συνδέονται ιδιαίτερα με 
περιοχές, μικρές επιχειρήσεις και συγκεκριμένες ομάδες 
ατόμων. Εξετάζονται σε τέσσερις παραγράφους του 
κεφαλαίου IV, πιο κάτω. 
(') COM(88) 310. III. αναδιάρθρωση και προσαρμογή που απορρέουν από την 
ελευθέρωση των κρατικών προμηθειών 
22. Η αναδιάρθρωση και η προσαρμογή είναι αναπόφευ­
κτες απόρροιες της πραγμάτωσης της εσωτερικής αγοράς 
στις κρατικές προμήθειες. Πράγματι, όπως επισημάνθηκε σε 
προγενέστερη ανακοίνωση η οποία έχει αναφερθεί, η ανα­
διάρθρωση και η προσαρμογή ορισμένων μειζόνων τομέων 
φαίνεται αναπόφευκτη ασχέτως των μεταβολών στις κρα­
τικές προμήθειες που συνδέονται με την ολοκλήρωση της 
εσωτερικής αγοράς. Στην ανακοίνωση της 11ης Οκτωβρίου 
1988 προβλεπόταν σημαντική διαρθρωτική προσαρμογή στη 
βιομηχανία εξοπλισμού σιδηροδρόμων, τη βαριά βιομηχανία 
ηλεκτρισμού και τη βιομηχανία τηλεπικοινωνιών. Έκτοτε, 
έχουν πραγματοποιηθεί σημαντικές ανακατατάξεις στις βιο­
μηχανίες αυτές. 
23. Στην προηγούμενη ανακοίνωση επισημάνθηκε επίσης 
ότι, ενώ ήταν διαθέσιμες ορισμένες πληροφορίες όσον 
αφορά την υφιστάμενη τοπική κατανομή της απασχόλησης 
στους εν λόγω τομείς, ήταν αδύνατη η πρόβλεψη, στο παρόν 
στάδιο, της λεπτομερούς επίπτωσης της αναδιάρθρωσης. 
Αυτό εξαρτάται τόσο από την εξέλιξη της γενικής οικονο­
μικής κατάστασης όσο και από την ταχύτητα και την επι­
τυχία των επιχειρήσεων στην αξιοποίηση των νέων ευκαι­
ριών ή στην αντιμετώπιση νέων ανταγωνιστικών πιέσεων. 
Ακόμη και αν επισημανθούν ορισμένες από τις επιχειρήσεις 
που κινδυνεύουν, η κατανομή των εγκαταστάσεων παρα­
γωγής τους σημαίνει ότι η περιφερειακή επίδραση της ανα­
διάρθρωσης θα εξαρτηθεί από τα σχέδια επενδύσεων, ανά­
πτυξης και εξορθολογισμού που έχουν υιοθετήσει οι επιχει­
ρήσεις. Για παράδειγμα, έχουν επισημανθεί ένδεκα περίπου 
τοποθεσίες με μείζονα παραγωγή λεβήτων φυσικών καυ­
σίμων, εννέα γεννητριών στροβίλων ατμού και 17 μετασχη­
ματιστών. Οι περιφερειακές επιπτώσεις της αναδιάρθρωσης 
των ενδιαφερομένων βιομηχανιών θα εξαρτηθούν σαφώς 
από το κατά πόσο ορισμένες από αυτές τις τοποθεσίες 
αυξάνουν ή περιορίζουν τις θέσεις απασχόλησης. 
24. Η περιγραφή των δυσχερειών στην πρόβλεψη των 
προβλημάτων δεν σημαίνει ούτε άρνηση των προβλημάτων 
αυτών ούτε επίλυση τους. Ακόμη και αν η ελευθέρωση των 
κρατικών προμηθειών επιφέρει γενική βελτίωση στη δρα­
στηριότητα και την απασχόληση και τα μέτρα που λαμβά­
νονται στα πλαίσια των Διαρθρωτικών Ταμείων ή περιγρά­
φονται στην παρούσα Ανακοίνωση διασφαλίζουν την πλήρη 
συμμετοχή των περιοχών στα οφέλη αυτά, θα υπάρξει 
ανάγκη μόνιμης εγρήγορσης προκειμένου να διασφαλιστεί 
ότι τα αληθινά προβλήματα προσαρμογής, τα οποία, στο 
τέλος, αντανακλούν στα άτομα, έχουν επιλυθεί ικανοποιη­
τικά. 
25. Η Επιτροπή καθιέρωσε συνεχή μελέτη για τον ταχύ­
τερο δυνατό εντοπισμό των επειγόντων προβλημάτων. Αν 
ανακύψουν συγκεκριμένα προβλήματα, μπορεί να ληφθούν 
από την Κοινότητα κατάλληλα μέτρα κοινωνικής και περι­
φερειακής πολιτικής, υπό τα Διαρθρωτικά Ταμεία και μέσω 
προσφυγής στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και σε 
άλλα χρηματοδοτικά μέσα. 
Αριθ. C 311/10 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 12. 12. 89 
IV. Πληρέστερη αξιοποίηση και ανάπτυξη των οικονομικών 
πόρων 
26. Οι περιφερειακές επιχειρήσεις και οι μικρές επιχειρή­
σεις μπορεί να μην έχουν πρόσβαση σε ευκαιρίες εξειδί­
κευσης, σε κεφάλαια και σε τεχνογνωσία, τα οποία συχνά 
ενισχύουν τη θέση των κεντρικών περιοχών που παρουσιά­
ζουν μεγαλύτερα οικονομικά πλεονεκτήματα. Οι χαμηλοί 
μισθοί στην περιφέρεια δεν αντισταθμίζουν τη μεγαλύτερη 
παραγωγικότητα, την καλύτερη βιομηχανική υποδομή και 
μια πιο σύνθετη προσέγγιση της εμπορικής προώθησης και 
της ανάπτυξης του προϊόντος. Με την ολοκλήρωση της εσω­
τερικής αγοράς, οι επιχειρήσεις της περιφέρειας καλούνται 
να φτάσουν το μέσο όρο του ευρωπαϊκού επιπέδου από­
δοσης σε μια χρονική στιγμή όπου τα ευρωπαϊκά πρότυπα 
ποιότητας και αποδοτικότητας στις παραδοσιακές βιομηχα­
νίες εντατικής εργασίας εξελίσσονται με ταχύ ρυθμό. 
27. Αν αγνοηθεί η ευπάθεια τους, ο κίνδυνος δεν είναι 
μόνο να εκτεθούν οι επιχειρήσεις της περιφέρειας σε έναν 
ανταγωνισμό για τον οποίο δεν είναι προετοιμασμένες από 
οργανωτική, οικονομική και τεχνική άποψη, αλλά και να 
εμπλακεί η διαδικασία της ολοκλήρωσης της εσωτερικής 
αγοράς με ενθάρρυνση έμφοβων και αμυντικών συμπερι­
φορών. Στα υπόλοιπα τμήματα του κεφαλαίου αυτού εξετά­
ζονται οι τρόποι με τους οποίους μπορεί να ανταποκριθεί η 
Κοινότητα σε ειδικές προκλήσεις που ανακύπτουν στους 
τομείς της απασχόλησης, των ΜΜΕ και της περιφερειακής 
πολιτικής. 
IV. 1. Προτιμησιακά σχέδια στις κρατικές προμήθειες 
28. Ορισμένα κράτη μέλη εφαρμόζουν προτιμησιακά 
σχέδια στις κρατικές προμήθειες υπέρ των λιγότερο ευνοη­
μένων περιοχών, με στόχο να επηρεάσουν την τοπική κατα­
νομή των οικονομικών δραστηριοτήτων. Αυτό αποτελεί μία 
προσθήκη στα κλασικά μέσα περιφεριακής ανάπτυξης και 
αποσκοπεί γενικά στην αντιμετώπιση των αδυναμιών των 
επιχειρήσεων που οφείλονται στο γεγονός ότι είναι εγκατε­
στημένες σε λιγότερο ευνοημένες περιοχές και σε περιοχές 
της περιφέρειας. Στην περίπτωση της Ομοσπονδιακής Δημο­
κρατίας της Γερμανίας, ο στόχος είναι να αντιμετωπιστούν 
τα οικονομικά μειονεκτήματα που απέρρευσαν από την 
οικονομική διχοτόμηση της Γερμανίας. Ένας τρόπος αντιμε­
τώπισης των αδυναμιών αυτών είναι τα προτιμησιακά 
σχέδια στις κρατικές προμήθειες που συνιστούν πολιτικές οι 
οποίες ευνοούν τους προμηθευτές ή τους εργολήπτες των 
φτωχών περιοχών εξασφαλίζοντας τους είτε αποκλειστική 
πρόσβαση σε αγορές, είτε ευνοϊκές τιμές ή άλλους όρους. 
29. Γενικά, μπορεί να λεχθεί ότι οι προτιμήσεις στον 
τομέα των δημόσιων συμβάσεων προμηθειών χρησιμοποιή­
θηκαν κυρίως για να ευνοηθεί η μακροπρόθεσμη περιφε­
ρειακή ανάπτυξη, ενώ, στον τομέα των συμβάσεων δημό­
σιων έργων, δόθηκε μεγαλύτερη σημασία στη χρήση συμβά­
σεων έργων, που αποτελούν άμεση απάντηση στα προβλή­
ματα της απασχόλησης. 
30. Η υιοθέτηση οδηγιών σχετικά με τις δημόσιες συμβά­
σεις έργων (1971) και προμηθειών (1976) οδήγησε στην εξά­
λειψη ορισμένων σχεδίων και πρακτικών. Οι περιφερειακές 
προτιμήσεις εξακολούθησαν να εφαρμόζονται στην Ομο­
σπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, την Ελλάδα, την 
Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Διάγραμμα των σχεδίων 
αυτών παρέχεται στο παράρτημα. 31. Τα σχέδια αυτά δημιουργούν ορισμένα ερωτήματα, 
μεταξύ των οποίων και κατά πόσο είναι αποτελεσματικά ως 
μέσα περιφερειακής πολιτικής κατά πόσο συμβιβάζονται με 
τους στόχους της κοινοτικής πολιτικής για τις κρατικές προ­
μήθειες, καθώς και με τους κοινοτικούς νόμους και τις 
διεθνείς υποχρεώσεις της Κοινότητας. 
32. Όσον αφορά την αποτελεσματικότητα τους ως μέσων 
περιφερειακής πολιτικής, μπορούν να διατυπωθούν οι ακό­
λουθες παρατηρήσεις σχετικά με τα οικονομικά χαρακτηρι­
στικά των διαφόρων σχεδίων. 
33. Το προτιμησιακό σχέδιο υπέρ της περιοχής των ανα­
τολικών συνόρων της Γερμανίας, συμπεριλαμβανομένου του 
Βερολίνου, θα πρέπει να ήταν περιορισμένης οικονομικής 
σημασίας τα τελευταία χρόνια. Το 1986, που αποτελεί και 
το τελευταίο έτος για το οποίο υπάρχουν διαθέσιμα στοι­
χεία, οι εν λόγω περιοχές περιλάμβαναν κατά προσέγγιση 
το 15 °/ο του πληθυσμού και οι εκεί εγκατεστημένες επιχει­
ρήσεις καλύπτουν το 15,4 ο/ο των ομοσπονδιακών κρατικών 
προμηθειών. Η αξία των συμβάσεων στις οποίες εφαρμό­
στηκαν οι προτιμήσεις υπερέβησαν ελαφρά τα 142 εκατομ­
μύρια Ecu, που αντιπροσωπεύει το 0,25 °/ο του συνόλου των 
ομοσπονδιακών κρατικών προμηθειών. Οι δαπάνες του ομο­
σπονδιακού προϋπολογισμού ήταν περίπου δύο εκατομ­
μύρια Ecu, ποσό το οποίο αντιπροσωπεύει λιγότερο από 
1 ο/ο των συνολικών δαπανών για τη χορήγηση βοήθειας 
στις εν λόγω περιοχές. 
34. Μολονότι τα προτιμησιακά σχέδια εφαρμόστηκαν, 
στο Ηνωμένο Βασίλειο στο 18 °/ο της χώρας βάσει της πλη­
θυσμιακής κατανομής, το 1981, που αποτελεί και το τελευ­
ταίο έτος για το οποίο υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία, οι 
εγκατεστημένες σε αυτές τις περιοχές επιχειρήσεις κάλυψαν 
μόνο το 3,3 °/ο του συνόλου των κρατικών προμηθειών. Οι 
προτιμήσεις εφαρμόζονταν σε συμβάσεις που αντιπροσώ­
πευαν μόνο το 0,2 ο/ο του συνόλου των κρατικών προμη­
θειών η αξία των συμβάσεων αυτών ανήλθε σε 10,8 εκα­
τομμύρια Ecu. Οι δαπάνες του δημόσιου ταμείου στην 
περιοχή υπολογίζεται ότι ανήλθαν σε 17 000 Ecu. Ο πολύ 
χαμηλός αυτός αριθμός συνδέεται με το κόστος του προτι-
μησιακού καθεστώτος του 5 ο/ο επί της αξίας στη Βόρεια 
Ιρλανδία, ενώ το άλλο σχέδιο απαιτεί από τις προτιμη-
σιακές επιχειρήσεις να είναι ανταγωνιστικές ως προς τις 
τιμές με το μειοδότη. 
35. Ούτε στην περίπτωση του Ηνωμένου Βασιλείου ούτε 
στην περίπτωση της Γερμανίας υπάρχει αξιόπιστη απόδειξη 
ότι τα προτιμησιακά σχέδια συνέβαλαν σημαντικά στην 
ανάπτυξη των εν λόγω περιοχών. Παράλληλα, δεν υπάρχει 
απόδειξη ότι δημιούργησαν σημαντικές παρεκκλίσεις στο 
εμπόριο είτε στο εσωτερικό των χωρών αυτών είτε μεταξύ 
αυτών και άλλων κρατών μελών. 
36. Στην Ελλάδα το καθεστώς εφαρμόζεται στο 90 ο/ο της 
επικράτειας, σε περιοχές όπου διαμένει το 65 °/ο του πληθυ­
σμού. Η Επιτροπή δεν διαθέτει λεπτομερείς πληροφορίες για 
τη μερίδα των κρατικών προμηθειών των εν λόγω περιοχών, 
την αναλογία και την αξία των δημόσιων συμβάσεων στις 
οποίες εφαρμόζονται προτιμήσεις και το δημοσιονομικό 
κόστος του προτιμησιακού καθεστώτος. Ωστόσο, αναφέ-
12. 12. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 311/11 
ρεται ότι, λόγω απουσίας ανταγωνιστικών προμηθευτών 
στις ελληνικές περιοχές, το 40 έως 45 °/ο περίπου των κρα­
τικών προμηθειών καλύπτεται με εισαγωγές, με αποτέλεσμα 
ο μέσος όρος να υπερβαίνει κατά πολύ τον κοινοτικό. 
37. Στόχος του σχεδίου που εφαρμόζεται στην Ελλάδα 
είναι να αποφευχθεί η υπερβολική συγκέντρωση οικονο­
μικών δραστηριοτήτων στη μείζονα περιοχή Αθηνών, που 
αποτελεί ήδη ζώνη συμφόρησης, και να ευνοηθεί η ανά­
πτυξη άλλων περιοχών. Πάντως, μολονότι, το σχέδιο αυτό 
και άλλα μέτρα περιφερειακής πολιτικής είχαν ορισμένα 
θετικά αποτελέσματα, δεν ήταν επαρκή για να αποτρέψουν 
την τάση συγκέντρωσης σύγχρονων βιομηχανικών τομέων 
στην Αττική, ενώ οι παραδοσιακές δραστηριότητες παρέ­
μειναν εγκατεστημένες στην περιφέρεια και τα νησιά. 
38. Στην Ιταλία, τα σχέδια τίθενται σε εφαρμογή με απο­
κλειστική ανάθεση μεγάλου αριθμού συμβάσεων, σε επιχει­
ρήσεις εγκατεστημένες στις εν λόγω περιοχές. Στις περιοχές 
αυτές διαμένει το 40 °/ο περίπου του πληθυσμού της χώρας. 
Σύμφωνα με το εθνικό καθεστώς, υπάρχει ένας βασικός 
περιορισμός στις προμήθειες της τάξης του 30 ο/ο, που ανέρ­
χεται σε 50θ/ο στην περίπτωση προμηθειών για δημόσια 
έργα χρηματοδοτούμενα με ειδικά κονδύλια παρέμβασης. 
Επιπλέον, ο περιορισμός μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερος 
δεδομένου ότι, αν δεν γίνει πλήρης χρήση του σε μια συγκε­
κριμένη περίπτωση, η μη χρησιμοποιηθείσα μερίδα πρέπει 
να προστεθεί στο μελλοντικό καταμερισμό της αναθέ­
τουσας αρχής. Δημόσια στοιχεία δεν υπάρχουν διαθέσιμα, 
αλλά σε πρόσφατη έκθεση που υπεβλήθη στην Επιτροπή το 
ποσό των κρατικών προμηθειών στο οποίο εφαρμόζονται οι 
περιορισμοί στην περιοχή υπολογίζεται μεταξύ 16 και 26 
δισεκατομμυρίων Ecu ετησίως. 
39. Δεν υπάρχει αξιόπιστη απόδειξη σχετικά με το αν το 
ιταλικό προτιμησιακό καθεστώς συνέβαλε σημαντικά στη 
μακροπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη των εν λόγω 
περιοχών. Όμως τα τελευταία χρόνια, το καθεστώς ήγειρε 
ενστάσεις από επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες σε 
άλλες περιοχές της Ιταλίας και σε άλλα κράτη μέλη που 
υποστήριξαν ότι πρόκειται για ανεπίτρεπτο περιορισμό των 
δραστηριοτήτων τους σε αυτές τις περιοχές. 
40. Από ιστορική άποψη, μπορεί να υποστηριχθεί ότι οι 
προτιμήσεις μπορεί να συνέβαλαν σε μια πιο ισόρροπη λει­
τουργία της οικονομίας, συντείνοντας στον περιορισμό των 
περιφερειακών διαφορών με την εξασφάλιση ορισμένων 
αγορών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, επίσης, μπορεί να εξυπη­
ρέτησαν ακόμη περισσότερο παρέχοντας την ελάχιστη χρη­
ματοδοτική ασφάλεια που είναι απαραίτητη για την ανά­
πτυξη νεωτεριστικών, τεχνικά σύγχρονων βιομηχανιών. 
Γενικά, δεν υπάρχει· αξιόπιστη απόδειξη σχετικά με το ότι 
τα υφιστάμενα σχέδια ήταν τα αναμενόμενα αποτελέσματα 
της μακροπρόθεσμης οικονομικής ανάπτυξης. Όπως και να 
έχει, η απουσία απόδειξης σχετικά με το αποτέλεσμα των 
σχεδίων αυτών οφείλεται αδιαμφισβήτητα, σε μεγάλο 
βαθμό, στη δυσκολία ανάλυσης των αποτελεσμάτων ενός 
μέσου πολιτικής, όταν πολλοί άλλοι παράγοντες επηρεάζουν 
τη μακροπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη των εν λόγω 
περιοχών. Στην περίπτωση της Γερμανίας και του Ηνωμένου 
Βασιλείου, τα αποτελέσματα των σχεδίων εμφανίζονται, γενικά, μάλλον περιορισμένα. Η απουσία επαρκών στοι­
χείων σχετικά με το ελληνικό καθεστώς δυσχεραίνει την 
αξιολόγηση των αποτελεσμάτων. Εξάλλου, τα ιταλικά καθε­
στώτα διαφέρουν πολύ ως προς το μηχανισμό και το 
μέγεθος. Είναι σχεδόν αναμφίβολο ότι οι συμβάσεις έχουν 
ανατεθεί σε επιχειρήσεις των εν λόγω περιοχών κατά τρόπο 
ώστε οι απορρέουσες αποκλίσεις να δημιουργούν προβλή­
ματα όχι μόνο ως προς τα περιοριστικά αποτελέσματα επί 
των εισαγωγών από άλλα κράτη μέλη αλλά και ως προς τις 
πωλήσεις και την ανάπτυξη των επιχειρήσεων σε άλλες 
περιοχές της χώρας. 
41. Πράγματι, στο μέτρο που τα υφιστάμενα σχέδια περι­
φερειακών προτιμήσεων ευνοούν επιχειρήσεις από συγκε­
κριμένες περιοχές και αποκλείουν όλες τις υπόλοιπες, δημι­
ουργούν στο σύνολο τους προβλήματα όσον αφορά τη συμ­
βατότητα τους προς τους θεμελιώδεις στόχους της κοινο­
τικής πολιτικής για τις προμήθειες και της ίδιας της συν­
θήκης. Δεν λειτουργούν κατά τρόπο που να διασφαλίζει ότι 
ανάλογες επιχειρήσεις τυχαίνουν ίσης μεταχείρισης. 
Μπορεί να έχουν ως άμεσο αποτέλεσμα τον αποκλεισμό 
από την ανάθεση σύμβασης συγκεκριμένων προμηθευτών 
εγκατεστημένων εκτός της εν λόγω περιοχής, συμπεριλαμ­
βανομένων και εκείνων που είναι εγκατεστημένοι σε ανά­
λογες, μειονεκτούσες οικονομικά περιοχές, προς όφελος 
άλλων οι οποίοι είναι εγκατεστημένοι στην εν λόγω 
περιοχή. Ακόμη και αν η προσπάθεια δεν στέφεται από από­
λυτη επιτυχία, συνιστά παραβίαση της συνθήκης ΕΟΚ, και 
κυρίως των παραγράφων των άρθρων 30 και 59. Το άρθρο 
92 της συνθήκης ΕΟΚ, και ιδίως οι παράγραφοι 2 στοιχείο 
γ) και 3 στοιχείο α), μπορεί να φανεί ότι παρέχει ένα 
πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορούν να διευθετηθούν τα 
σχέδια που λειτουργούν ως κρατική ενίσχυση. Πάντως, 
ακόμη και αν ορισμένα σχέδια μπορούν να θεωρηθούν κρα­
τική ενίσχυση υπό το πνεύμα της συνθήκης, θέμα το οποίο 
αποτελεί αυτό καθαυτό αντικείμενο συζήτησης, δεν επι­
λύεται το πρόβλημα της παραβίασης των άρθρων 30 και 59, 
για το οποίο απομένει να βρεθεί λύση. 
42. Ορισμένα ιταλικά δικαστήρια ζήτησαν από το Ευρω­
παϊκό Δικαστήριο να εκδώσει προκαταρκτική απόφαση 
σχετικά με τη συμβατότητα του εφαρμοζόμενου στην Ιταλία 
προτιμησιακού καθεστώτος προς το κοινοτικό δίκαιο. Η 
Επιτροπή, στη γραπτή παρέμβαση της, υποστήριξε την 
απόψη ότι το ιταλικό σύστημα δεν συμβιβάζεται με το 
άρθρο 30 της συνθήκης ΕΟΚ. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο 
δεν εξέδωσε ακόμη απόφαση. Η καταδίκη του ιταλικού 
καθεστώτος θα έχει ασφαλώς επιπτώσεις στα καθεστώτα 
των άλλων κρατών μελών, διότι θα τα εκθέτει σε νόμιμη 
επίθεση σε εθνικό επίπεδο. 
IV.2. Μη διακριτικοί όροι των συμβάσεων 
43. Περαιτέρω μέσα εύνοιας της πλήρους αξιοποίησης 
των διαθέσιμων οικονομικών πόρων εξασφαλίζονται με τη 
χρησιμοποίηση μη διακριτικών όρων στις συμβάσεις. 
44. Σε πρόσφατη υπόθεση (31/87, Gebroeders Beentjes BV 
και Ολλανδία), ζητήθηκε από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο να 
γνωμοδοτήσει επί της συμβατότητας προς τον κοινοτικό 
νόμο της προσθήκης όρου στην ανάθεση συμβάσεων δημό­
σιων έργων σύμφωνα με τον οποίο ζητείται από τον έργο-
Αριθ. C 311/12 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 12. 12. 89 
λήπτη να προσλάβει έναν αριθμό επί μακρόν ανέργων εγγε­
γραμμένων σε τοπικό γραφείο ευρέσεως εργασίας. Το Δικα­
στήριο απεφάνθη ότι ο όρος αυτός συνάδει προς την οδηγία 
για τα δημόσια έργα (71/305). Ωστόσο, υπόκειται και στη 
συνθήκη, ιδίως στις διατάξεις περί ελεύθερης παροχής υπη­
ρεσιών, ελεύθερης εγκατάστασης και μη εφαρμογής διακρί­
σεων λόγω εθνικότητας. Το Δικαστήριο παρέπεμψε την υπό­
θεση στο εθνικό δικαστήριο προκειμένου να γνωμοδοτήσει 
κατά πόσο η ειδική αυτή ρήτρα, υπό το πρίσμα των περι­
στάσεων, συμβιβάζεται με τη συνθήκη. 
45. Η απόφαση αυτή εγείρει πολλά ενδιαφέροντα ερωτή­
ματα: 
— μπορούν οι όροι αυτοί να εφαρμοστούν νόμιμα για στό­
χους άλλους από τον περιορισμό της μακρόχρονης ανερ­
γίας" και εφόσον ναι, για ποιους στόχους; 
— σε ποια πλαίσια μπορούν να εφαρμοστούν αυτοί οι όροι; 
— προσφέρει η χρησιμοποίηση τέτοιων όρων χρήσιμο μέσο 
πολιτικής; 
α) Νόμιμοι στόχοι των όρων συμβάσεων 
46. Μολονότι η υπόθεση Beentjes αφορούσε τη μακρό­
χρονη ανεργία, δεν υπάρχει καμία ένδειξη για να υποθέ­
σουμε ότι στόχοι διαφορετικοί από τη μείωση της μακρό­
χρονης ανεργίας θα αποτύχουν εκτός του πεδίου ελευθερίας 
που παρέχει στα κράτη μέλη η οδηγία 71/305/ΕΟΚ. 'Αλλες 
κατηγορίες ανεργίας, των νέων, για παράδειγμα, αποτελούν 
εξίσου νόμιμο μέλημα. Το ίδιο ισχύει πιθανά για ένα ευρύ 
φάσμα κοινωνικών θεμάτων, όπου συμπεριλαμβάνονται, για 
παράδειγμα, η επαγγελματική κατάρτιση, η υγεία και η 
ασφάλεια. Οι σχέσεις εργασίας και οι φυλετικές και θρη­
σκευτικές διακρίσεις ή οι διακρίσεις φύλου. Και σε αυτούς 
τους τομείς, οι οδηγίες σχετικά με τις προμήθειες ούτε απα­
γορεύουν ούτε επιτρέπουν σαφώς στα κράτη μέλη να ρυθμί­
σουν το θέμα. Συνεπώς, τα κράτη μέλη και οι προμηθευτές 
μπορούν, σύμφωνα με τον κοινοτικό νόμο, να επιδιώξουν 
ελεύθερα αυτούς τους στόχους, υπό την προϋπόθεση ότι θα 
τηρήσουν τις διατάξεις και τους περιορισμούς των οδηγιών 
της συνθήκης. Συνεπάγεται επίσης ότι τα κράτη μέλη είναι, 
σύμφωνα με τον κοινοτικό νόμο, ελεύθερα να περιορίσουν 
την ικανότητα των προμηθευτών να επιδιώκουν αυτούς τους 
στόχους. 
6) Όρια στην εφαρμογή των όρων των συμβάσεων 
47. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο προέβη στη διαφορο­
ποίηση μεταξύ του συμβατικού όρου που αφορά τη μακρό­
χρονη ανεργία, αφενός, και των κριτηρίων επιλογής των επι­
χειρήσεων και των κριτηρίων ανάθεσης σύμβασης, αφε­
τέρου. Ο όρος δεν αφορούσε την αξιολόγηση της οικονο­
μικής, χρηματοπιστωτικής ή τεχνικής ικανότητας του πλειο­δότη που αναλάμβανε την εκτέλεση του έργου. Ούτε αποτε­
λούσε μέρος των κριτηρίων που θέτει η αναθέτουσα αρχή 
προκειμένου να πάρει απόφαση για την ανάθεση της σύμ­
βασης. Ήταν απλώς μια υποχρέωση την οποία έπρεπε να 
αποδεχθεί η ανάδοχος επιχείρηση. 
48. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι όροι της σύμ­
βασης θα αφορούν θέματα συναφή με τα κριτήρια επιλογής 
ή τα κριτήρια ανάθεσης. Για παράδειγμα, στην περίπτωση 
που οι υποψήφιοι θα απασχολήσουν επί μακρόν ανέργους 
σε ένα από τα κριτήρια πιστοποίησης της πλέον ευνοϊκής 
οικονομικά προσφοράς, ακόμη και αν η υποχρέωση απα­
σχόλησης του αριθμού των ανέργων που αναφέρεται στην 
προσφορά του εκφράζεται ως όρος της σύμβασης, θα δημι­
ουργήσει προβλήματα με το άρθρο 29 της οδηγίας για τα 
δημόσια έργα. Τα «ποικίλα κριτήρια» που δίνονται ως 
παράδειγμα στην εν λόγω οδηγία αφορούν στο σύνολο τους 
θέματα τα οποία επηρεάζουν το οικονομικό όφελος της 
αναθέτουσας αρχής από την εν λόγω προσφορά στα 
πλαίσια του περιεχομένου μιας ειδικής σύμβασης έργων. Η 
ικανότητα του υποψήφιου προμηθευτή να απασχολήσει επί 
μακρόν άνεργα άτομα δεν επηρεάζει συνήθως το οικονο­
μικό όφελος της αναθέτουσας αρχής. Τα οικονομικά οφέλη 
τα οποία μπορεί να ανακύψουν, για παράδειγμα, από τη 
μείωση των κοινωνικών παροχών ή την αύξηση της κατανά­
λωσης των απασχολουμένων είναι έμμεσα και δεν έχουν 
σχέση με το περιεχόμενο αυτής καθαυτής της σύμβασης. Με 
εξαίρεση την περίπτωση όπου η απασχόληση των επί 
μακρόν ανέργων θα βελτιώσει τα οικονομικά οφέλη της 
σύμβασης για την αναθέτουσα αρχή, το κριτήριο δεν 
συνάδει προς την οδηγία. Το ίδιο ισχύει και με άλλα κρι­
τήρια τα οποία δεν έχουν σχέση με το περιεχόμενο μιας 
συγκεκριμένης σύμβασης. 
49. Επιπλέον, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο υπογράμμισε ότι 
οι όροι της σύμβασης πρέπει οπωσδήποτε να τηρούν τις 
συναφείς διατάξεις του κοινοτικού νόμου. Αναφέρθηκε 
κυρίως στους περιορισμούς που ανακύπτουν από τις αρχές 
της συνθήκης του δικαιώματος εγκατάστασης και της ελεύ­
θερης παροχής υπηρεσιών και στην αρχή της μη εφαρμογής 
διακρίσεων λόγω εθνικότητας. Στο πλαίσιο αυτό, έκρινε ότι 
ο όρος της σύμβασης μπορεί να αγνοήσει την αρχή της μη 
διακριτικής μεταχείρισης, αν αποδειχθεί ότι μπορεί να εκτε­
λεστεί από εθνικές επιχειρήσεις ή αν είναι δύσκολη η εκτέ­
λεση από υποψήφιους προμηθευτές υπηκόους άλλων κρατών 
μελών. 
50. Πολλά εξαρτώνται, συνεπώς, από τον ακριβή επιβε­
βλημένο όρο και τα κρατικά του αποτελέσματα επί των 
προμηθευτών από άλλα κράτη μέλη. Μερικά παραδείγματα 
μπορεί να χρησιμεύσουν στην αποσαφήνιση του προβλή­
ματος. 
51. Ένας απλός όρος σύμφωνα με τον οποίο ο υπερι-
σχύσας υποψήφιος οφείλει να απασχολήσει ένα συγκεκρι­
μένο αριθμό ή ποσοστό επί μακρόν ανέργων ή άνεργων 
νέων για την εκτέλεση των εργασιών της σύμβασης δεν μοι-
Α^^ Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών κοινοτήτων Αρι^.^ϋ^ 
ά^ει να αποβαίνει εις βάρος των υποψηφίων από άλλα 
κράτη μεληΕΟλοι οι υποψήφιοι, από χώρες της Κοινότητας 
και μη, οφείλουν να απασχολήσουν άνεργα άτομα και 
έχουν όλοι τις ίοιες ευκαιρίες ^και^υσκολίες^. 
^. Εναςόρος,όμως,που^αεπιβάλλειστονυπερισχΰ 
σαντα υποψήφιο να απασχολήσει ενα συγκεκριμένο 
αριθμό ατόμων από την ενλόγω περιοχή μπορεί να εμπε 
ριεχει οιάκριση. Οι τοπικές επιχειρήσεις ^α απασχολούν 
πιθανά ή^η επιτόπιο προσωπικό και ^α είναι εξοικειωμένες 
με την τοπική αγορά εργασίας.Οι επιχειρήσεις από άλλες 
περιοχές και, ακόμη περισσότερο, από άλλα κράτη μέλη 
είναιπολΰλιγότεροε^οικειωμενεςμετο επιτόπιοπροσω 
πικό και ^α πρέπει να διερευνήσουν την τοπική αγορά έργα 
σίας εξαρχής, με κίνουνο να βρέξουν σε μειονεκτική ^εση. 
^. Ανάμεσα στους οΰο αντίποδες, υπάρχουν υποθέσεις οι 
οποίες πρέπει να τύχουν προσεκτικής αξιολόγησης. Ρια 
παράδειγμα, ο όροςγιατονυπερισχΰσανταυποψήφιο να 
προσλάβει ενα συγκεκριμένο αρι^μόή ποσοστό άνεργων 
που είναι εγγεγραμμένοι σε τοπικό γραφείο ευρέσεως έργα 
σίας,το είοοςτης ρήτραςπου ^ημιοΰργησετηνυπό^εση 
8^ιιι^ θέτουν το ερώτημα κατά πόσο είναι ευκολότερο για 
την επιτόπια επιχείρηση ή την αλλοοαπή. ^Ιια ανάληψη 
υποχρέωσης εκ μέρους των τοπικών άρχων για ^ιά^εση 
εργατικού δυναμικού, μέσω, για παράδειγμα, ενός γραφείου 
ευρέσεως εργασίας, μπορείνααποτελεσειτην εγγύηση ότι 
οεν είναι. Οπου αναλαμβάνεται οράση συμφωνά με τα 
σχε^ιαπουκαλΰπτονται από τους κανονισμούς των ^ιαρ 
ερωτικών ταμείων ή στα πλαίσια έργου που χρηματοοο 
τείταιαπόενίσχυσηήοποίαεχεικοινοποιη^εί στην Επι 
τροπή,το γεγονός ότιτο σχέδιο ε^ετάστηκεήηενίσχυση 
ελέγχθηκε σε κοινοτικό επίπεοο χωρίς να προβληθεί 
ένσταση προϋποθέτει ότιηΕπιτροπή έκρινε ότι ^ενεμπε 
ριεχει διακρίσεις εκτός αν αργότερα ανακύψουν ειοικοί 
παράγοντες οι οποίοι αποδεικνύουν το αντί^ετο,το οποίο 
οεν ήταν εμφανές νωρίτερα. 
^. Νρεπει να εξεταστεί μια ακόμη οιάσταση του προβλή-
ματος.ϊοΑικαστήριο περιορίστηκε, στην υπόθεση 8^^^, 
να προτείνει ότιοόρος μπορεί να δημιουργήσει οιάκριση σε 
βάρος των αλλοοαπων εργοληπτών, ωστόσο, διάκριση 
μπορεί ναοημιουργη^εί καισεβάρος άλλων κοινοτικών 
εργαζομένων. Οι υποθέσεις πρέπει να αξιολογήσουν και 
από αυτή την άποψη. 
^. Ετσι, είναι εκοηλοότιησυμβατότητα των όρων της 
σύμβασης προς τον κοινοτικό νόμο απαιτεί, βάσει της 
παρούσας νομοθεσίας, ανάλυση κατά περίπτωση. Αυτό ^εν 
ισχύει μόνο για τους όρους που αφορούν την ανεργία, αλλά 
και για όλους τους υπόλοιπους τομείς. ^β. ^τον τομέα της κατάρτισης,γιαπαράοειγμα,οόρος 
για την απασχόληση εκ μέρους των επιχειρήσεων ενός 
συγκεκριμένου αριθμού μαθητευομένων στα εθνικά προ 
γράμματα κατάρτισης εμφανίζεται ως^ιάκριση σε βάρος 
των καταρτιζομένων σε ισότιμα προγράμματα άλλων 
κρατών μελων.^υνεπως,οεν^α γίνει αποδεκτός. Ε^άλλου,η 
υποχρέωση απασχόλησης καταρτιζομένων που οεν ^ετει 
περιορισμούς εθνικότητας ^εν φαίνεται να δημιουργεί πρό 
βλήμα. 
^7. ^τοπεοίο της ισότητας ευκαιριων,ηυποχρεωσηαπα 
σχόλησης συγκεκριμένου αρι^μοΰήποσοστοΰγυναικωνή 
ατόμωνπου ανήκουν σεάλλες κατηγορίες οιοποίες ^εν 
βασίζονται στην εθνικότητα οεν φαίνεται να δημιουργεί 
ουσχερειες, μολονότι η οριστική απόφαση εξαρτάται, 
ασφαλώς, από την αξιολόγηση όλων των απτών πράγματι 
κοιτών της κά^ε περίπτωσης. 
^. Ιοί^ιο ισχύει και για τις ρήτρες που αποσκοπούν στη 
διασφάλιση ότι οι επιχειρήσεις τηρούν τους ισχύοντες όρους 
και τις προϋποθέσεις απασχόλησης όσον αφορά την 
εργασία σε μια συγκεκριμένη τοποθεσία. Ολες οι επιχειρή 
σεις,τοπικες,ε^νικεςήαπόάλλοκράτ^ος,τυχαίνουνίσης 
μεταχείρισης. Οι ^ενες επιχειρήσεις και οι αλλοδαποί έργα 
δομένοι ^εν μειονεκτούν εναντιτων εθνικών επιχειρήσεων 
καιτων υπηκόων του ενλόγωκράτους.Ομως,οόρος ότι 
όλα τα άτομα που απασχολούνται στην εκτέλεση της σΰμ 
βαστάς υπόκεινται στους τοπικούς όρους και τις προ^πο^ε 
σεις απασχόλησης ^α ε^ετε πρόβλημα αν επρόκειτο να 
εφαρμοστεί και σε άτομα σε άλλα κράτη μέλη. Ακόμη και 
στο πλαίσιο των δημόσιων έργων, ορισμένα από τα άτομα 
που απασχολούνται στην εκτέλεση της σύμβασης μπορούν 
να απασχολήσουν εκτός τηςεπικρατείαςτουκράτους της 
αναθέτουσας αρχής, ^το πλαίσιο των προμη^ειων,ηκατα^ 
σταοτη αυτή είναι, φυσικά, πολΰ πιο συνήθης. Είναι δύσκολη 
η ε^εΰρεση^ικαιολογίαςγιατηναπο^οχήαπαιτήσεωνοι 
οποίες μπορεί να οωσουν τη δυνατότητα στις εθνικές ανα^ε 
τουσες αρχές να εναγάγουν τοπικούς όρους και προΐ^πο^ε 
σεις απασχόλησης σε άλλα κράτη μέλη. Οι απαιτήσεις αυτές 
μπορεί να προκαλέσουν ανεπίτρεπτες συγκρούσεις νόμου 
καιπολιτικής καινά εξαλείψουν σημαντικά στοιχείατου 
ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος των επιχειρήσεων σε 
κράτη με χαμηλό κόστος εργασίας και, ιοιαίτερα, σε λτγό-
τερο ανεπτυγμένες περιοχες.ΤοΑικαστήριο^εν επελήφθη 
του γεμάτος αυτοΰ στην απόφαση σχετικά με την υπόθεση 
^^ηΐ^ και πρέπει να καταβληθεί ιδιαίτερη μέριμνα για τη 
συναγωγή σχετικών συμπερασμάτων. 
^. ^υνοπτικά,η απόφαση του Αικαστηρίου στηνυπό 
^εοη^^^ι^περιορί^ειτην εφαρμογή των όρων των συμ­
βάσεων κατά τρεις τρόπους^ 
— ο^ιόροιτης σύμβασης πρεπεινα είναι ανεξάρτητοι από 
την αξιολόγηση της ικανότητας των υποψηφίων να έκτε 
λεσουντοεργοήαπό τα κριτήρια ανάθεσης, 
Αριθ. C 311/14 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 12. 12. 89 
— δεν πρέπει να παραβιάζουν άλλες αρχές του κοινοτικού 
δικαίου, και ιδίως το δικαίωμα της εγκατάστασης, της 
ελεύθερης παροχής υπηρεσιών και της μη εφαρμογής 
διακρίσεων λόγω εθνικότητας' στην πράξη, αυτό 
απαιτεί εξέταση κατά περίπτωση, 
— επιτρέπονται αποκλειστικά όροι που αποσκοπούν στην 
επίτευξη στόχων στην επικράτεια του κράτους της ανα­
θέτουσας αρχής. 
γ) Οι όροι αυτοί προσφέρουν χρήσιμο μέσο πολιτικής; 
60. Η χρησιμότητα των δυνατοτήτων που παρέχει η από­
φαση για την υπόθεση Beentjes ως μέσο πολιτικής περιορί­
ζεται από τρεις σκοπιές. 
61. Πρώτον, το πεδίο χρήσης των όρων είναι πολύ πιο 
περιορισμένο στον τομέα των προμηθειών παρά στον τομέα 
των δημόσιων έργων. Δεδομένου ότι οι συμβάσεις προμη­
θειών εκτελούνται σε μεγάλο μέρος στο εργοστάσιο, είναι 
δύσκολο να συλλάβει κανείς πώς είναι δυνατή η εφαρμογή 
όρων κοινωνικής φύσης στην ανάθεση συμβάσεων προμη­
θειών χωρίς να γίνεται διάκριση μεταξύ ημεδαπών και 
αλλοδαπών προμηθευτών ή όρων που να αποσκοπούν στην 
επίτευξη στόχων εκτός της επικρατείας του κράτους της 
αναθέτουσας αρχής. Στην περίπτωση των συμβάσεων έργων, 
όπου τα έργα εκτελούνται, κατά το μεγαλύτερο μέρος τους, 
εκτός της επικρατείας του κράτους της αναθέτουσας αρχής, 
οι πιθανότητες ικανοποίησης των απαιτήσεων του Δικαστη­
ρίου είναι μεγαλύτερες. 
62. Δεύτερον, η χρησιμότητα του μέσου περιορίζεται στην 
πράξη από τον πρωταρχικό στόχο αυτής καθαυτής της σύμ­
βασης. Η αναθέτουσα αρχή που προγραμματίζει κατασκευή 
κτιρίου ή γέφυρας, επιθυμεί στις περισσότερες περιπτώσεις, 
να εκτελεστεί το έργο υπό τις καλύτερες προϋποθέσεις ποιό­
τητας/κόστους. Έτσι περιορίζεται η επιδίωξη άλλων στόχων 
οι οποίοι μπορεί να επηρεάσουν δυσμενώς τον πρωταρχικό 
στόχο της σύμβασης. 
63. Τρίτον, η ανάγκη εξέτασης κατά περίπτωση της συμ­
βατότητας των ειδικών όρων προς τις περιστάσεις των μεμο­
νωμένων συμβάσεων περιορίζει την αξιοπιστία με την οποία 
έπρεπε να περιβάλλονται οι ειδικοί όροι. Ο κίνδυνος αμφι­
σβήτησης κάποιου όρου από έναν από τους συμμετέχοντες 
στη διαδικασία ανάθεσης, που προξενεί χρονοτριβές και 
πρόσθετο κόστος, μαζί με ενδεχόμενη μείωση της αποδοτι-
κότηας, καθιστά αβέβαια τα αποτελέσματα της χρησιμοποί­
ησης του μέσου. Μολονότι η αβεβαιότητα μειώνεται με την 
απόκτηση γνώσεων στη χρησιμοποίηση της ρήτρας αυτού 
του τύπου, ωστόσο, επιβάλλεται επί του παρόντος προσε­
κτική προσέγγιση. 
64. Ωστόσο, παρά τους προαναφερθέντες περιορισμούς, 
οι όροι της σύμβασης προσφέρουν ένα μέσο πολιτικής το 
οποίο, σε περιπτώσεις όπου διατίθεται εργατικό δυναμικό, όπως επί μακρόν άνεργοι ή άνεργοι νέοι, μπορεί να χρησι­
μοποιηθεί για να βοηθήσει στην ένταξη των ανέργων στον 
επαγγελματικό στίβο. Όσον αφορά τις εγγενείς δυσχέρειες 
στη θέσπιση όρων που δεν εμπεριέχουν διακρίσεις, μπορεί 
να επιτευχθεί πρόσθετη ασφάλεια, ως προς τη νομιμότητα 
αυτών των συστημάτων, αν πραγματοποιηθούν προηγου­
μένως συζητήσεις με την Επιτροπή. Μπορούν επίσης να χρη­
σιμοποιηθούν για άλλους σκοπούς, όταν δεν απαγορεύονται 
από τον κοινοτικό νόμο, όπως για να διασφαλιστεί ότι το 
εκτελεσθέν έργο σε μια συγκεκριμένη τοποθεσία τηρεί ορι­
σμένες προϋποθέσεις εργασίας, για παράδειγμα, τις 
ισχύουσες στην εν λόγω περιοχή. 
IV. 3. Προώθηση της συμμετοχής των ΜΜΕ στις κρατικές 
προμήθειες 
65. Η προώθηση της συμμετοχής των ΜΜΕ στις κρατικές 
προμήθειες συνιστά σημαντικό παράγοντα της οικονομικής 
και κοινωνικής συνοχής, τόσο σε εθνικό όσο και σε κοινο­
τικό επίπεδο. Οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις συχνά δεν 
είναι καλά πληροφορημένες για τις δυνατότητες που προ­
σφέρονται σε αυτό τον τομέα ή διστάζουν να διαπραγμα­
τευτούν διακρατικές συμβάσεις με διοικήσεις με τις οποίες 
δεν είναι εξοικειωμένες (προβλήματα γλώσσας, όροι σύμ­
βασης, μετακινήσεις, καθυστερήσεις πληρωμών, ένδικα 
μέσα σε περίπτωση διαφωνίας). Η συμμετοχή των ΜΜΕ 
στις κρατικές προμήθειες ήταν οπωσδήποτε, σχετικά 
χαμηλή στην Κοινότητα, συγκριτικά με τις ΗΠΑ, τον 
Καναδά και την Ιαπωνία. Η Επιτροπή αξιολογεί σε βάθος 
όλες τις πτυχές του προβλήματος, υπό το πρίσμα πρόσφατης 
μελέτης ('). Θα εκπονηθεί μία λεπτομερέστερη και σαφέ­
στερη ανακοίνωση προς το Συμβούλιο σχετικά με τη συμμε­
τοχή των ΜΜΕ στις κρατικές προμήθειες, καθώς και ένα 
σχέδιο σύστασης της Επιτροπής προς τα κράτη μέλη όσον 
αφορά ορισμένες πτυχές του προβλήματος (βλέπε παραγρά­
φους 99 και 100, πιο κάτω). 
66. Σε εθνικό επίπεδο, το πρόβλημα είναι πιθανά λιγό­
τερο αισθητό, αλλά υπάρχει. Γι' αυτόν το λόγο, επί αρκετά 
έτη, στις περισσότερες εκβιομηχανισμένες χώρες, οι αρχές 
ανάθεσης εφάρμοζαν μέτρα για την αύξηση της συμμετοχής 
των ΜΜΕ στις κρατικές προμήθειες. 
67. Επιπλέον, η Κοινότητα εφάρμοσε ήδη μέτρα για την 
προώθηση της συμμετοχής των ΜΜΕ στις κρατικές προμή­
θειες σε κοινοτική κλίμακα. Η πληροφοριακή τους κάλυψη 
θα αναπτυχθεί αργότερα. Τα μέτρα αυτά αναλύονται στα 
έξι τμήματα που ακολουθούν. 
α) Καλύτερη ενημέρωση των ΜΜΕ όσον αφορά τις αγορές 
κρατικών προμηθειών 
68. Η Κοινότητα εξασφαλίζει μέσα ενημέρωσης για τις 
αναθέτουσες αρχές και τις ΜΜΕ σχετικά με τις κρατικές 
προμήθειες" ιδιαίτερα, το δίκτυο των Euro-Info-Centres, που 
συνδέεται με τη βάση δεδομένων TED, διασφαλίζει την 
(>) «ΜΜΕ και Κρατικές Προμήθειες» εκπονήθηκε από τη WS. Atkins 
για λογαριασμό της Επιτροπής κατά το 1988. 
12. 12. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 311/15 
κυκλοφορία προκηρύξεων συμβάσεων και βοηθάει τις ΜΜΕ 
να απαντήσουν σε όσες τις ενδιαφέρουν. Στο πλαίσιο των 
τροποποιημένων οδηγιών για τις κρατικές προμήθειες, προ­
βλέπεται η δημοσίευση πληροφοριών για προγράμματα 
αγοράς προμηθειών («προ-ενημερωτική») διαδικασία) και 
πληροφοριών σχετικά με την ανάθεση συμβάσεων. 
69. Οι ενέργειες αυτές στον τομέα της ενημέρωσης μπο­
ρούν να αναπτυχθούν περαιτέρω με τη συμπλήρωση των 
διατάξεων με άλλα μέτρα μη υποχρεωτικού χαρακτήρα τα 
οποία περιλαμβάνουν: 
— δημιουργία τραπεζών δεδομένων που παρέχουν τη δυνα­
τότητα στις αναθέτουσες αρχές που επιθυμούν να δημο­
σιεύσουν, αποτελεσματικά και με χαμηλό κόστος, συμ­
βάσεις κάτω από τα κατώφλια που καθορίζονται στις 
οδηγίες και τις καθιστούν έτσι προσιτές στις ΜΜΕ ολό­
κληρης της Κοινότητας, 
— ενσωμάτωση στις τράπεζες, δεδομένων πληροφοριών 
σχετικά με τους δυνητικούς προμηθευτές όσον αφορά 
τον τομέα της δραστηριότητας τους, την προηγούμενη 
εμπειρία τους στις προμήθειες του δημόσιου τομέα και 
άλλες πληροφορίες σχετικά με τη διασφάλιση της ποιό­
τητας, 
— διοργάνωση εκδηλώσεων για τις κρατικές προμήθειες 
που αποσκοπούν στη δημιουργία νέων σχέσεων μεταξύ 
των ΜΜΕ και των αναθετουσών αρχών άλλων κρατών 
μελών χρήσιμες πληροφορίες διατίθενται στις ΜΜΕ 
από τη βάση δεδομένων TED. 
6) Κατάρτιση των διευθυντών των επιχειρήσεων 
70. Η κατάρτιση των διευθυντών των επιχειρήσεων απο­
τελεί θεμελιώδη διάσταση της ένταξης των ΜΜΕ στην 
ενιαία αγορά. Προς τούτο, η Επιτροπή υιοθέτησε πρόσφατα 
το πρόγραμμα «Προετοιμασία των ΜΜΕ για την Ευρώπη 
του 1992», μέσω του οποίου θα υποστηρίξει συναφή σχέδια 
κατάρτισης. Όσο καλύτερη είναι η κατάρτιση των διευ­
θυντών των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων τόσο περισ­
σότερο θα αναπτύσσουν οι επιχειρήσεις τις δραστηριότητες 
τους και στον τομέα των κρατικών προμηθειών, σε κοινο­
τική κλίμακα. 
γ) Αυξημένη πρόσβαση σε ευρύτερες συμβάσεις: διαίρεση 
των ευρύτερων συμβάσεων σε μερίδες 
71. Η κατάτμηση ευρύτερων συμβάσεων εγκυμονεί τον 
κίνδυνο πρόσθετου διοικητικού κόστους και παρέχει πρό­
σχημα παρέκκλισης από τις αρχές εφαρμογής των οδηγιών 
για τις κρατικές προμήθειες. Συνεπώς, δεν είναι θελκτική, αν 
μοναδικός της στόχος είναι η ενθάρρυνση της συμμετοχής 
των ΜΜΕ. Ωστόσο, αυτό δεν ισχύει στη διαίρεση των ευρύ­
τερων συμβάσεων σε μερίδες. Οι συμβάσεις για τις μερίδες 
θα υπόκεινται στις οδηγίες, συμπεριλαμβανομένων και των 
διατάξεων δημοσίευσης. Αυτό θα δώσει τη δυνατότητα στις 
μικρότερες επιχειρήσεις που δεν μπορούν να υποβάλουν 
προσφορά για το σύνολο του έργου να αναλάβουν ένα 
μέρος του. 72. Μπορεί να διατυπωθεί η ένσταση ότι τέτοιες προσεγ­
γίσεις είναι ασυμβίβαστες με την επιδίωξη οικονομιών κλί­
μακας. Η ένσταση αυτή μοιάζει ασύστατη, εφόσον προ­
σφορές μπορούν να υποβληθούν για όλες τις μερίδες. Υπ' 
αυτές τις συνθήκες, μία ΜΜΕ που υποβάλλει προσφορά για 
μία μερίδα υποχρεούται να υποβάλλει εξίσου ενδιαφέρουσα 
οικονομικά προσφορά με την επιχείρηση που υποβάλλει 
προσφορά για το σύνολο του έργου και αξιοποιεί τις οικο­
νομίες κλίμακας. Οι πιθανότητες της ΜΜΕ να αποσπάσει 
τη μερίδα θα εξαρτώνται, επομένως, από το αν διαθέτει 
αντισταθμιστικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, για παρά­
δειγμα, μεγαλύτερη ευελιξία ή χαμηλότερα γενικά έξοδα. 
73. Η διαίρεση των ευρύτερων συμβάσεων σε μερίδες 
συμβιβάζεται με τις οδηγίες. Αυτό, όμως, μπορεί να κατα­
στεί σαφέστερο είτε σε αυτά καθαυτά τα κείμενα των οδη­
γιών είτε, στο μέλλον, σε απόφαση ή σύσταση του Συμβου­
λίου η οποία θα αποτελεί στην ουσία την επίσημη ερμηνεία 
του τρόπου εφαρμογής των οδηγιών στον εν λόγω τομέα. 
δ) Ενεργός πολιτική υπεργολαβίας 
74. Η υπεργολαβία διαδραματίζει επίσης σημαντικό ρόλο 
στην αύξηση της πρόσβασης των ΜΜΕ στις ευρύτερες συμ­
βάσεις. Στα περισσότερα κράτη μέλη θεωρείται ως αποτελε­
σματικό μέσο ενθάρρυνσης μεγαλύτερης ανταγωνιστικό­
τητας και μεγαλύτερης αποδοτικότητας και δικαιοσύνης 
στον τομέα των κρατικών προμηθειών. Η Κοινότητα 
μπορεί να επιδιώξει την αύξηση της χρησιμοποίησης της 
υπεργολαβίας προς όφελος των ΜΜΕ κατά τους ακόλου­
θους τρόπους: 
— να αποσαφηνίσει την έκταση στην οποία οι οδηγίες 
παρέχουν ήδη πλαίσιο για τη χρησιμοποίηση της υπερ­
γολαβίας προς αυτόν το σκοπό, 
— να διευκολύνει την ανάπτυξη νέων σχέσεων μεταξύ των 
εργοληπτών και των υπεργολάβων με τη διάθεση περισ­
σότερων πληροφοριών, ιδιαίτερα όσον αφορά την πρό­
θεση του υποψηφίου, κατά την υποβολή προσφορών, να 
χρησιμοποιήσει υπεργολάβο, και με τη δημοσίευση 
συναφών πληροφοριών κατά τη δημοπράτηση της σύμ­
βασης, 
— να εξασφαλίσει στις ΜΜΕ ίση μεταχείριση με τους 
εργολήπτες, ιδιαίτερα από νομική, τεχνική και χρηματο­
δοτική άποψη, 
— να αποσαφηνίσει το νομικό καθεστώς των υπεργολάβων 
όσον αφορά τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους. 
75. Πάντως, δεν πρέπει να γίνει τίποτα που να επιτρέπει 
την κατάχρηση της υπεργολαβίας σε βάρος της τήρησης των 
υποχρεώσεων των εργοληπτών και των υπεργολάβων. Ιδιαί­
τερη προσοχή πρέπει, συνεπώς, να δοθεί στις καταχρήσεις 
στους τομείς της φορολογίας και της κοινωνικής ασφά­
λισης, στη διασφάλιση ότι οι εργολήπτες είναι σε θέση να 
πληρώνουν έγκαιρα τους υπεργολάβους. Σε ορισμένες περι­
πτώσεις, οι αναθέτουσες αρχές πρέπει να είναι προετοιμα­
σμένες, ίσως, να καλύψουν οι ίδιες τις άμεσες πληρωμές. 
Αριθ^Ρη^ Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Κ^ Α^ 
7β. ϋρέπει να πιστοποιηθεί επίσης ότι οι αρχικοί εργολή^ 
πτες τηρούν την υποχρέωση να χορηγούν στους υπεργολά 
βους εξίσου ευνοϊκούς όρους με αυτούς που τους χορη­
γούνται από τις αρχές ανάθεσης και, ενδεχομένως,να τους 
βοηθούν να ανταποκριθούν στις ποιοτικές απαιτήσεις. 
77. Α διαθεσιμότητα αποτελεσματικών ένδικων μέσων 
για τους υπεργολάβους σε περίπτωση αδικαιολόγητης μη 
καταβολής των πληρωμωνήχρεοκοπίας του εργολήπτη ή, 
ενδεχομένως, άλλων ανέντιμων πρακτικών, όπωςη χορή 
γηση αδικαιολόγητων βεβαιώσεων, μπορούν επίσης να ενδυ 
ναμωσουντηνασοάλειατωνΜ^Ε. 
7^. Τέλος, μπορούν να αναπτυχθούν κοινώς αποδεκτές 
συμβατικέςδιατάξεις, με στόχο την ευρεία επίτευξη παρό 
μοιωννομικωναποτελεσμάτωνστακράτη μέλη. Αυτό θα 
δώσει τη δυνατότητα στις ^^Ε να προβούν σε υπεργολα 
βίες σε άλλες χώρες με μεγαλύτερη εμπιστοσύνη. Οι εργολή 
πτεςθαδιαθέτουνεπίσηςτοπλεονέκτηματηςαυξημένης 
εμπιστοσύνης δεδομένου ότι οι υπεργολάβοι από άλλα 
κράτη μέλη θα γνωρίζουν τις κυριότερες νομικές διατάξεις 
που διέπουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους. 
7^. Ουσιώδης δυσχέρεια στη συμμετοχή τωνΜ^Ε στις 
δημόσιεςσυμβάσειςαποτελείηέλλειι^η εμπιστοσύνης και 
από τις δυο πλευρές ότιησχέση μπορεί να οδηγήσει σε ένα 
ικανοποιητικόκαι δίκαιο αποτέλεσμα, ^εορισμένακράτη 
έχουν ληφθεί μέτρα για την αντιμετώπιση του προβλήματος, 
μέσω του περιορισμού των δυσχερειών που συνδέονται με^ 
— τη διαθεσιμότητα χρηματοδοτικών εγγυήσεων που δια 
σφαλίξουν ότι οι ^^Ε δεν θα αποσύρουν τις προσφορές 
τους μετά την υποβολή και ότι θα εκτελέσουν τις συμβά 
σειςέγκαιρα και σΰμοωνα με τις προδιαγραφές, 
-^τη βελτίωση των συνθηκών για την παροχή τέτοιων 
εγγυήσεων, 
^τη δημιουργία αμοιβαίων ασφαλιστικών συστημάτων 
που θα διασφαλίζουν τη φερεγγυότητα των επιχειρή 
σεων, καθώς και την καλή εκτέλεση των συμβάσεων, 
^τη διασφάλιση αποτελεσματικών και δίκαιων συστη 
μάτων πληρωμής. 
^.^^^^^^^^^^ 
^0. ϋ συνεργασία μεταξύ ^^Ε μπορεί να συμβάλει στην 
εξισορρόπηση αυτής της αδυναμίας. Ρια παράδειγμα, οι 
αναθέτουσεςαρχέςμποροΰννααξιολογήσουντηνικανό^ τητα μιας μεικτήςεπιχείρησης νααναλάβειμιασΰμβαση 
βάσει της συνδυασμένης χρηματοδοτικής και τεχνικής ικα 
νότητας του συνεταιρισμού, ^ια τέτοια συνεργασία μεταξύ 
των Μ^Ε σε διάφορα κράτη μέλη μπορεί να πραγματοποιώ 
ηθεί στο νομικό πλαίσιο της Ομάδας Ευρωπαϊκών Οικονο 
μικων^υμ^ερόντων^ΕΕΙΟ^απότον^οΰλιοτου Ι^και 
εξής 
^Ρ Ιο άνοιγματης αγοράς των κρατικών προμηθειών 
αποτελεί ξεχωριστή πρόκληση για τις επιχειρήσεις στις 
λιγότερο ευνοημένεςπεριοχές,πουπεριλαμβάνειιστορική 
εξάρτηση από περιοερειακέςπροτιμήσειςή άλλες μορφές 
προστατευτισμού, τη σχετική απουσία οικονομικών κλί 
μακας,που οφείλεται στη μικρότερηκλίμακατωνπερι^ε 
ρειακων επιχειρήσεων, και την ανάγκη για μεγαλύτερη προ 
σαρμοστικότητα και κινητικότητα των εργαξομένων, των 
κεφαλαίων και της τεχνογνωσίας. Ειδικότερα, οι περιφέρει 
ακέςεπιχειρήσειςπρέπει να μπορούν ναπροσαρμόξονται 
στα υι^ηλά τεχνικά πρότυπα της αγοράς και όχι να εξαρ 
τωνται από παραδοσιακές σχέσεις με καθιερωμένους, 
συχνάεπιτόπιους,αγοραστέςκαιπρέπεινααναπτΰσσουν 
την ικανότητα προώθησης στην αγορά που ενδείκνυται για 
μια ευρύτερη, πλέον ανταγωνιστική αγορά. 
^. Ιαμέτραπουσυξητήθηκαν,μεβάσηόρουςσυμβά-
σεων όπου δεν εμπεριέχονται διακρίσεις και με προώθηση 
της συμμετοχής των^Ι^ΙΕ στις κρατικές προμήθειες, μπο­
ρούν να εφαρμοστούν σε ολόκληρη την Κοινότητα. ^Ιολο-
νότι μπορεί να είναι δυσκολότερο να εφαρμοστούν στις 
λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές, συνδέονται, ωστόσο, ιδιαί 
τερα στενά με τα προβλήματα των εν λόγω περιοχων.Αυτό 
καθίσταται σα^ές με ενδελεχή έλεγχο. Οι όροι των συμβά 
σεων όπου δεν εμπεριέχονται διακρίσεις οι οποίοι αποσκο 
πουν στην ανακούφιση της ανεργίαςήτης υποαπασχόλησης 
θα έχουν ιδιαίτερη σημασία για τις περιοχές όπου τα προ 
βλήματα αυτά είναι σοβαρότερα.^τις περιοχές αυτές συγκα­
ταλέγονται κυρίως οι παρακμάζουσες βιομηχανικά περιοχές 
αλλά και οι λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές της ^οινό 
τητας. Ομοίως, τα μέτρα για την προώθηση της συμμετοχής 
τωνΜ^Ε στις δημόσιες συμβάσεις είναι εξαιρετικά σήμα 
ντικάγιατιςλιγότερο ανεπτυγμένεςπεριοχέςενόι^ειτης 
κυριαρχίας των ^Ι^ΙΕ στην τοπική οικονομία. Επιπλέον, και 
στις δυο κατηγορίες των λιγότερο ευνοημένων περιοχών, οι 
μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις διαθέτουν τις καλύτερες 
προοπτικέςανάπτυξης. Επιπλέον,τα ΑιαρθρωτικάΙαμεία 
έχουν τη δυνατότητα να συμβάλουν, σε επιλέξιμες περιοχές, 
στην υποστήριξη των μέτρων που διαγράφονται για τις 
^^Ε 
^. ^ε επιχειρήσεις ειδικών περιοχών μπορούν να λη 
^θοΰν μέτρα για τη βελτίωση της συμμετοχής τους στις 
δημόσιεςσυμβάσειςπρομηθειωνταοποίαθαεστιάξονται 
Α^^ Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών κοινοτήτων Αριθ.^ίί^7 
σε συγκεκριμένες ευαίσθητες περιοχές: σχεδιασμός και 
οργάνωοηρ προώθηση στην αγορά^ πρόσβαση στις πληρο 
φορίες σχετικά με την ευρύτερη αγορά των κρατικών προ 
μηθειων πρόσβαση σε χρηματοδότηση και τεχνική υποστη 
ριξη^ ^ελτίωσητωνδεξιοτητωνεργασίαςκαι διαχείρισης. 
^. Ταμέτρα μπορούν να περιλαμβάνουν εισαγωγηηεπέ 
κταση μηχανισμωνκαιυπηρεσιωνγνωμοδότησηςκαιενί 
σχυσηςπου αποσκοπούν να^οηθησουντιςπεριφερειακές 
επιχειρήσεις να επωφεληθούν πλήρως από τις κρατικές προ 
μηθειες. 
απορεί να καλύπτουν: 
— έρευνα αγοράς και υπηρεσίες συμπεριλαμβανομένων της 
έρευνας και αξιολόγησης υπηρεσιών για τη διάγνωση 
των ικανοτήτων και του δυναμικού των επιχειρήσεων να 
ανταποκριθούν στις ανάγκες των αναθετουσωναρχων^ 
— διοργάνωση σεμιναρίων και ομιλιών σχετικά με τις 
δυνητικές ειδικές απαιτήσεις του δημόσιου τομέα που 
επιτρέπουν το διάλογο μεταξύ των υπευθύνων για τη 
ληι^η αποφάσεων στο δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα 
και ενθαρρύνουν τηνενεργόσυμμετοχητου ιδιωτικού 
τομέας 
^^οηθεια στην ανάπτυξη του προϊόντος καιτηςδιαδικα 
σίας^ συμπεριλαμβανομένης της χρηματοδοτικής ^οη 
θειας^όπωςανάληι^ητηςδημιουργίας νέων προϊόντων 
ταοποίαθαανταποκρίνονταιστιςανάγκεςτουδημό 
σιου τομέας 
— καλύτερη διάχυση των αποτελεσμάτων των κοινοτικών 
ερευνητικών προγραμμάτωνσεπεριφερειακέςεπιχειρη 
σεις και διοικήσεις 
^υποστήριξη της προσαρμογής της παράγωγης στα ευρω 
παϊκά τεχνικά πρότυπα και τις προδιαγραφές που καθί 
στανται πλέον υποχρεωτικά για τις αναθέτουσες αρχές^ 
δημιουργίατεχνικωνεργαστηρίωνγια τονέλεγχο και 
την πιστοποίηση της συμβατότητας των προϊόντων και 
των διαδικασιών προς τα πρότυπα αυτά^ 
^τεχνική βοήθεια στη σύνταξη της προσφοράς για μη 
τοπικέςσυμ^άσεις^συμπεριλαμ^ανομένηςτης^οηθειας 
σταπρο^ληματαγλωσσας^ 
^διευκόλυνση της πρόσ^ασης^ ίσως μέσω της Ευρωπαϊκής 
ΙράπεξαςΕπενδύσεων^στην απαραίτητη για τη συμμε 
τοχη σε δημόσιες συμβάσεις χρηματοδότησης 
^ενδυνάμωση της ευρωπαϊκής εταιρικής σχέσης και 
άλλων μέτρων για την ενθάρρυνση των μεικτών επιχει 
ρήσεων^ συμπεριλαμβανομένης της συμμέτοχης των τρα 
πε^ων και των χρηματοδοτικών μέσων όπου ισχύουν οι 
εγγυήσεις του Ευρωπαϊκού ΙαμείουϋεριφερειακηςΑνα 
πτύξεως^ΡΕΰΕ^ 
^κατάρτιση στηνεμπορικηπροωθηση^συμπεριλαμ^ανο 
μένων των ανταλλαγών διευθυντών τύπου Ε^^^ιι^ ώστε να είναι σε θέση να επιλέξουν την εξειδίκευση την οποία 
μπορεί να επιβάλει το άνοιγμα των κρατικών προμη^ 
θειων σε ορισμένες περιφερειακές επιχειρήσεις^ 
^επαγγελματική κατάρτιση που συνδέεται με τις μετα^λη 
θείσες απαιτήσεις παράγωγης. 
^. ϋληι^η μέτρων σε αυτά τα πλαίσια σε συγκεκριμένες 
περιοχές δεν αποκλείειτο ενδεχόμενο να μεγιστοποιησειη 
κοινοτική βοήθεια την επίπτωσης όπου είναιαπαραίτητη^ 
ορισμένων προτάσεων που υποβάλλονται για τις ^^Ε στο 
κεφάλαιο ΐν^. 
^. Ια μέτρααυτάμπορούνναλά^ουντη μορφή κρα^ 
τικης ενίσχυσης. Ιίενίσχυση αυτή πρέπει να κοινοποιηθεί 
σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου ^^ΕΟ^ με στόχο να 
εγκριθεί από την Επιτροπή. 
^7. Είναι σαφές ότι τα μέτρα αυτά πρέπει να εκπονηθούν 
καινά εφαρμοστούν με συνέπειας με απώτατο στόχο να 
δώσουν τη δυνατότητα στις περιφερειακές επιχειρήσεις να 
υποβάλουν σοβαρές προσφορές^ ότι μόνο στην περιοχή τους^ 
αλλά και στην ευρύτερη κοινοτική αγορά κρατικών προμη 
θειων.Οστόχος δεν είναιηπροστασία των περιφερειακών 
αγορων.^Ιπορεί να χρειαστεί να επιβληθούν από την Επι 
τροπή ειδικοί όροιγια να διασφαλιστεί ότι οισυμ^άσεις 
μεταξύ αναθετουσων άρχων και προμηθευτών δεν είναι 
τέτοιεςωστεναπροκαλούνπαρέκκλισηαπότις κρατικές 
προμήθειες. ^Ιπορεί^γιαπαράδειγμα^να είναι απαραίτητο 
να διασφαλιστεί ότιηλειτουργία των κρατικών προμηθειών 
καιηλειτουργία παροχής τεχνικής και χρηματοδοτικής ^οη 
θειας διατηρούνται αυστηρά διαχωρισμένες και ότι^ εφόσον 
είναι απαραίτητος εκτελούνται από χωριστούς φορείς. 
^. Οπως κατέστη σαφές στοκεφάλαιοΗ^ηεσωτερικη 
αγορά αποσκοπεί στη δημιουργία ευκαιριών αξιοποιήσιμων 
από τις επιχειρήσεις. 
^. Ιο μέληματηςΕπιτροπης^στην ανάπτυξη της πολι 
τικης της για την κοινωνική και οικονομική συνοχή στη λει 
τουργία των κρατικών προμηθειών είναι να διασφαλίσει ότι 
οι ευκαιρίεςσυμμετοχης κατανέμονται σε όλες τιςομάδες 
καιτις περιοχές καινά ^οηθησειτις λιγότερο ευνοημένες 
από αυτές να συμμετάσχουν στην αγορά και να αξιοποιη 
σουν απόλυτα τις δυνατότητες τους. 
^0. Ετσ4 δεδομένου ότι η δημιουργία διάφανου κάθε 
στωτος κρατικών προμηθειών σε προσιτές πληροφορίες 
διευκολύνειτη συμμέτοχης μπορούν να αναπτυχθούν πολι 
τικές υπέρ ιδιαιτέρων ομάδωνηπεριοχων οι οποίεςθα τις 
ενθαρρύνουν να αξιοποιήσουν τις ικανότητες τους στα 
πλαίσια της ενιαίας αγοράς κρατικών προμηθειών. 
Αριθ. C 311/18 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 12. 12. 89 
91. Μια τέτοια προσέγγιση δεν επιδέχεται μια απλή από­
φαση πολιτικής που αυτο-πραγματώνεται — υπό την έννοια 
ότι η ενιαία αγορά, όταν πραγματωθεί, θα κλίνει προς τα 
εκεί. Απαιτεί μάλλον προσδιορισμό ορισμένων μέτρων, τα 
οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν υπό διάφορους συνδυα­
σμούς, σε διάφορες περιστάσεις, και τα οποία μπορούν να 
εφαρμοστούν σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, 
μαζί με τα κοινοτικά μέτρα, όπου είναι απαραίτητο. 
92. Στα ακόλουθα τμήματα επανεξετάζονται οι τομείς της 
πολιτικής που συζητήθηκαν στο κεφάλαιο IV προκειμένου 
να τεθούν οι προσανατολισμοί της κοινοτικής πολιτικής. 
V.I. Προσέγγιση του προβλήματος των περιφερειακών προτι­
μήσεων 
93. Η Επιτροπή προτίθεται να πραγματοποιήσει επει­
γόντως συζητήσεις με τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη ώστε 
να τεθεί τέλος στις παραβιάσεις το αργότερο έως τις 31 
Δεκεμβρίου 1992. Θα δώσει προτεραιότητα στην εξάλειψη 
των παραβιάσεων που απορρέουν από την εφαρμογή προτι­
μήσεων οι οποίες υπερβαίνουν τα κατώφλια των υφιστα­
μένων οδηγιών ('). Επιπλέον, θα εξεταστούν μέτρα τα οποία 
συμβάλλουν στην πλήρη αξιοποίηση από τις περιφερειακές 
επιχειρήσεις των δυνατοτήτων που παρέχει η ενιαία αγορά. 
Τα μέτρα αυτά μπορούν να περιλαμβάνουν και αυτά που 
περιγράφτηκαν στο προηγούμενο κεφάλαιο σχετικά με την 
προώθηση της συμμετοχής των ΜΜΕ και της περιφέρειας 
στις κρατικές προμήθειες (παράγραφοι 65 ώς 87). 
94. Πρέπει να υπενθυμιστεί ότι τα κατώφλια των οδηγιών 
έχουν καθοριστεί έτσι ώστε να προσδιορίζεται το επίπεδο 
όπου υπάρχουν πραγματικές προοπτικές για διαμεθοριακό 
εμπόριο. Με βάση αυτήν τη συλλογιστική, θα είναι δυνατό, 
σε ορισμένες περιπτώσεις, να καταδειχθεί ότι οι προτιμήσεις 
που εφαρμόζονται σε αυτές τις περιπτώσεις δεν είναι οικο­
νομικά σημαντικές. Αυτό θα καταστεί δυνατό μόνο εφόσον 
αυτό καθαυτό το σύστημα είναι διάφανο. Τα καθεστώτα 
προμηθειών τα οποία αναθέτουν τις κρατικές προμήθειες σε 
εθνικές επιχειρήσεις δύσκολα μπορούν να περιληφθούν 
στην κατηγορία αυτή. Η επίδειξη ενδιαφέροντος είναι 
δυνατή σε καθεστώς που λειτουργεί με διάφανους μηχανι­
σμούς, όπως η δεύτερη προσφορά ή η αποδεκτή προτιμη-
σιακή τιμή, της τάξης του 5 ο/ο ώς 10 ο/ο. Η Επιτροπή θα εξε­
τάσει τα συστήματα που λειτουργούν υπολειπόμενα του 
κατωφλίου ως προς τη διαφάνεια των μηχανισμών προμη­
θειών και την επίπτωση τους στο εμπόριο και θα λάβει την 
κατάλληλη απόφαση. 
95. Η Επιτροπή θα υποβάλε έκθεση κατά το 1995 σχε­
τικά με την εφαρμογή των συστημάτων όπως τροποποιή­
θηκαν και τις επιπτώσεις τους επί της εσωτερικής αγοράς. 
(') Στην περίπτωση των συμβάσεων προμηθειών, τα κατώφλια είναι 
137 000 Ecu για τις αρχές της κεντρικής διοίκησης που καλύ­
πτονται από τον κώδικα της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και 
Εμπορίου (ΓΣΔΕ) και 200 000 Ecu για τις υπόλοιπες αρχές. Το 
κατώφλιο για συμβάσεις έργων αυξήθηκε σε πέντε εκατομμύρια 
Ecu. 96. Η Επιτροπή, στη γενική της προσέγγιση για τα προτι-
μησιακά σχέδια, πρέπει να λάβει επίσης υπόψη της τις διε­
θνείς υποχρεώσεις της Κοινότητας, βάσει της Γενικής Συμ­
φωνίας Δασμών και Εμπορίου για τις κρατικές προμήθειες, 
που υιοθετήθηκε το 1980 και τροποποιήθηκε το 1987. Η 
συμφωνία εφαρμόζεται στις δημόσιες συμβάσεις προμη­
θειών που υπερβαίνουν το κατώφλιο, το οποίο επί του 
παρόντος αντιστοιχεί σε 137 000 Ecu από καταχωρημένους 
φορείς, που αποτελούν ουσιαστικά υπηρεσίες της κεντρικής 
διοίκησης. Ιδιαίτερα, η Επιτροπή, πρέπει να λάβει υπόψη της 
τις διατάξεις του άρθρου 11 σχετικά με την εφαρμογή 
εθνικής μεταχείρισης και μη διάκρισης. Σχετικά με τις προ­
τιμήσεις που εφαρμόζουν οι υπηρεσίες κεντρικής διοίκησης 
πρέπει να τεθούν ερωτήματα όσον αφορά τη συμβατότητα 
τους προς τις υποχρεώσεις της Επιτροπής, βάσει του κώδικα, 
όταν δεν έχουν κοινοποιηθεί και δεν έχουν γίνει αποδεκτές 
από τα υπόλοιπα μέρη. Η Επιτροπή θα επαγρυπνεί για τη 
διασφάλιση της τήρησης των σχετικών υποχρεώσεων της 
Κοινότητας. 
V.2. Μέτρα αξιοποίησης της ενιαίας αγοράς κρατικών προ­
μηθειών 
α) Μη διακριτικοί όροι των συμβάσεων 
97. Οι δυνατότητες αξιοποίησης των μη διακριτικών 
όρων των συμβάσεων, σύμφωνα με τις οδηγίες όπως διατυ­
πώνονται επί του παρόντος, είναι, όπως καταδείχτηκε στο 
σημείο IV.2, εκτεταμένες αλλά υπόκεινται σε περιορισμούς 
που μπορούν να αξιολογηθούν μόνο κατά περίπτωση. 
98. Η δημοσιότητα της προκήρυξης των συμβάσεων για 
τέτοιους όρους είναι απαραίτητη, όπως διευκρίνισε το Δικα­
στήριο. Σε αυτήν τη βάση, η Επιτροπή θα παρακολουθεί 
αυστηρά την εφαρμογή αυτών των όρων με στόχο να δια­
σφαλιστεί η μη παραβίαση του κοινοτικού νόμου. 
6) Μέτρα για τη συμμετοχή των ΜΜΕ 
99. Όπως εξηγήθηκε στο σημείο IV.3 πιο πάνω, έχει 
ληφθεί σειρά μέτρων για να βοηθηθούν οι ΜΜΕ στην 
πλήρη αξιοποίηση των ανταγωνιστικών τους πλεονεκτη­
μάτων στα πλαίσια της αγοράς των κρατικών προμηθειών. 
Η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να αναζητεί τρόπους περαι­
τέρω ανάπτυξης, όπως ενέργειες, στις οποίες συγκαταλέ­
γεται και η ανακοίνωση που αναφέρεται στο σημείο 65. 
100. Ορισμένα από αυτά τα μέτρα θα περιλαμβάνονται σε 
σχέδιο σύστασης της Επιτροπής προς τα κράτη μέλη η 
οποία θα αποτελέσει αντικείμενο διαβουλεύσεων με τις Συμ­
βουλευτικές Επιτροπές για τις κρατικές προμήθειες και τα 
ενδιαφερόμενα μέρη. 
101. Η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να εργάζεται με τις 
αρμόδιες αρχές για την ανάπτυξη καλύτερης βάσης πληρο­
φοριών σχετικά με τις ΜΜΕ και τις αγορές που μπορεί να 
τις ενδιαφέρουν. Εφόσον είναι απαραίτητο, θα υποβάλλει 
τις κατάλληλες προτάσεις. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η έγκριση 
της πρότασης της για τροποποίηση της Οδηγίας για τις 
12. 12. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 311/19 
δημόσιες συμβάσεις έργων ('), η οποία προβλέπει, όπου 
ενδείκνυται, τη δημοσίευση της μερίδας της σύμβασης την 
οποία ο υπερισχύσας υποψήφιος προτίθεται να μεταβιβάσει 
στον υπεργολάβο, θα αποτελέσει χρήσιμο βήμα προς αυτή 
την κατεύθυνση. 
γ) Μεγαλύτερη περιφερειακή συμμετοχή 
102. Τα κράτη μέλη μπορούν να περιλάβουν στα πολυετή 
σχέδια που πρέπει να υποβληθούν, σύμφωνα με τον κανο­
νισμό των Διαρθρωτικών Ταμείων (2052/88), μέτρα αυτού 
του τύπου. Τα σχέδια αυτά θα αποτελέσουν τη βάση για τα 
κοινοτικά πλαίσια υποστήριξης για τα οποία πρέπει να 
γίνουν διαπραγματεύσεις μεταξύ της Επιτροπής και των 
κρατών μελών. Η φύση των προτεινόμενων μέτρων μοιάζει 
να ανταποκρίνεται περισσότερο στο Ευρωπαϊκό Ταμείο 
Περιφερειακής Ανάπτυξης, στο Ευρωπαϊκό Κοινωνικό 
Ταμείο και, σε ορισμένες περιπτώσεις, στην Ευρωπαϊκή 
Τράπεζα Επενδύσεων. 
103. Η Επιτροπή θα εξετάσει, υπό το πρίσμα των μελετών 
σχετικά με την επίπτωση των κρατικών προμηθειών και 
άλλων μελετών σχετικά με την εσωτερική αγορά, των 
μέτρων που επέβαλαν τα κράτη μέλη στα αναπτυξιακά 
σχέδια και των προτεραιοτήτων που περιλαμβάνονται στο 
πλαίσιο υποστήριξης της Κοινότητας, αν είναι απαραίτητη η 
θέσπιση συμπληρωματικών μέτρων για τις επιλέξιμες από τα 
Διαρθρωτικά Ταμεία περιοχές, οι οποίες αντιμετωπίζουν 
προβλήματα που συνδέονται με την επίπτωση του ,ανοίγ-
ματος των κρατικών προμηθειών και της υλοποίησης της 
εσωτερικής αγοράς. 
104. Τα μέτρα που περιλαμβάνουν κρατική ενίσχυση 
πρέπει να κοινοποιηθούν στην Επιτροπή, σύμφωνα με τον 
όρο του άρθρου 93 (παράγραφος 3 της συνθήκης) ΕΟΚ. Η 
μέθοδος εφαρμογής του άρθρου 92 στην περιφερειακή ενί­
σχυση εκτίθεται σε ερμηνευτικό υπόμνημα το οποίο δημοσι­
εύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινο­
τήτωναριθ. C 212 της 12ης Αυγούστου 1988. 
δ) Συμπέρασμα: μελλοντικό έργο 
105. Απαιτείται περαιτέρω έργο για την ανάπτυξη δράσης 
στα πλαίσια της προώθησης των μικρών και μεσαίων επιχει­
ρήσεων (βλέπε σημεία 99 έως 101) και των μέτρων για τις 
περιοχές που αντιμετωπίζουν δυσχέρειες (βλέπε σημεία 102 
έως 104) και σε άλλους τομείς, όπου απαιτείται περαιτέρω 
μελέτη και συζήτηση. 'Ενα συντονισμένο πρόγραμμα εργα­
σίας θα περιλαμβάνει τις ακόλουθες ενέργειες: 
— περαιτέρω καθοδήγηση των κρατών μελών στην εφαρ­
μογή μη διακριτικών όρων στις συμβάσεις για την επί­
τευξη των κοινωνικών στόχων, υπό το πρίσμα των εξελί­
ξεων στην πρακτική των αναθετουσών αρχών, 
— προετοιμασία λεπτομερούς και σαφούς ανακοίνωσης 
σχετικά με τις ΜΜΕ και τις κρατικές προμήθειες με 
στόχο την προώθηση, όπου απαιτείται, προτάσεων όπως: 
(') COM(89) 141 τελικό της 4ης Απριλίου 1989. — βελτίωση της ποιότητας των πληροφοριών σχετικά με 
τις διαθέσιμες για τους ενδιαφερόμενους συμβάσεις, 
— περαιτέρω αποσαφήνιση σχετικά με την επιτρεπό­
μενη από τις οδηγίες διαίρεση σε μερίδες και υπεργο­
λαβίες, 
— αποσαφήνιση του νομικού καθεστώτος των υπεργο­
λάβων, 
— ανάπτυξη προτύπων υπεργολαβίας, 
— διερεύνηση, υπό το πρίσμα πρόσφατα εκπονηθείσας 
μελέτης για λογαριασμό της Επιτροπής, ευνοϊκό­
τερων συνθηκών για χρηματοδοτικές εγγυήσεις, συ­
μπεριλαμβανομένης της ενθάρρυνσης συστημάτων 
συλλογικής ασφάλισης που εγγυάται τη φερεγγυό­
τητα των επιχειρήσεων, 
— ανάπτυξη αποτελεσματικότερης συνεργασίας μεταξύ 
ΜΜΕ και ΜΜΕ και μη-ΜΜΕ, ιδιαίτερα, στα πλαίσια 
της Ομάδας Ευρωπαϊκών Οικονομικών Συμφερόντων 
(EEIG), 
— παγίωση της προταθείσας από την Επιτροπή σύστασης 
για μέτρα τα οποία προωθούν τη συμμετοχή μικρών και 
μεσαίων επιχειρήσεις στις κρατικές προμήθειες, υπό το 
πρίσμα της παρούσας ανακοίνωσης, 
— το πόρισμα της μελέτης όσον αφορά την αναγκαιότητα 
συνοδευτικών μέτρων σε τομείς που είχαν αποκλειστεί 
προηγουμένως από την εφαρμογή των οδηγιών για τις 
κρατικές προμήθειες, 
— εξέταση, υπό το πρίσμα των μελετών σχετικά με την επί­
δραση των κρατικών προμηθειών και άλλων μελετών 
σχετικά με την εσωτερική αγορά και τα μέτρα που πρό­
τειναν τα κράτη μέλη για τα αναπτυξιακά σχέδια και τις 
προτεραιότητες που περιλαμβάνονται στο κοινοτικό 
πλαίσιο υποστήριξης, της ανάγκης για υιοθέτηση συ­
μπληρωματικών μέτρων υπέρ των επιλέξιμων για τα 
Διαρθρωτικά Ταμεία περιοχών, οι οποίες αντιμετωπίζουν 
προβλήματα που συνδέονται με την επίδραση του ανοίγ­
ματος των κρατικών προμηθειών και την ολοκλήρωση 
της εσωτερικής αγοράς, 
— περαιτέρω μελέτη της λειτουργίας άλλων μέτρων τα 
οποία παρατίθενται στο σημείο 84, και ιδίως αυτών τα 
οποία αποσκοπούν στη βελτίωση της ποιότητας και τη 
ροή πληροφοριών μεταξύ των δυνητικών εργοληπτών και 
υπεργολάβων και των αναθετουσών αρχών, συμπεριλαμ­
βανομένης της δημιουργίας υπηρεσιών ηλεκτρονικών 
πληροφοριών για προσφορές, 
— εντατική περιφερειακή διάδοση των αποτελεσμάτων των 
ερευνητικών προγραμμάτων που συνδέονται με τις δημό­
σιες συμβάσεις, 
— περαιτέρω εξέταση, κατόπιν διαβουλεύσεων με την 
Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, των προβλημάτων 
πρόσβασης στη χρηματοδότηση που απαιτείται για τη 
συμμετοχή στις κρατικές προμήθειες. 
Αριθ. C 311/20 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 12. 12. 89 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
Ισχύοντα προτιμησιακά καθεστώτα στις προμήθειες στα κράτη μέλη 
Κράτη μέλη 
ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΚΗ 
ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ 
ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ 
ΕΛΛΑΔΑ 
ΙΤΑΛΙΑ 
ΗΝΩΜΕΝΟ 
ΒΑΣΙΛΕΙΟ Νομική βάση 
Ομοσπονδιακός νόμος 
Εθνική νομοθεσία 
Εθνική νομοθεσία 
Περιφερειακή 
Διοικητική πρακτική 
(μη υποχρεωτική) 
Διοικητική πρακτική 
(μη υποχρεωτική αλ­
λά γενικής εφαρμογής) Κάλυψη 
α) πλευρά ζήτησης 
6) πλευρά προσφοράς 
α) δημόσιες συμβάσεις (προμήθειες/έργα) 
6) παραγωγικές επιχειρήσεις ή άτομα 
εγκατεστημένα στο Δυτικό Βερολίνο 
ή σε μια ζώνη 50 km από τα σύνορα με 
τη Λαοκρατική Δημοκρατία της Γερ­
μανίας 
α) δημόσιες συμβάσεις (προμηθευτές) 
6) i) επιχειρήσεις εγκατεστημένες σε 
περιοχές που απέχουν περισσότερα 
από 50 km από την Αθήνα 
ii) επιχειρήσεις εγκατεστημένες στα 
ελληνικά νησιά 
α) συμβάσεις κρατικών προμηθειών 
(εθνική και περιφερειακή διοίκηση 
δημόσιοι φορείς) 
6) επιχειρήσεις εγκατεστημένες στο Mez-
zogiorno, το Λάτιο, την Τεργέστη 
α) συμβάσεις δημόσιων έργων περιφερει­
ακών, τοπικών διοικήσεων, δημόσιων 
φορέων 
6) επιχειρήσεις εγκατεστημένες στη 
Σικελία επί τρία τουλάχιστον χρόνια 
Α. Σύστημα γενικευμένων προτιμήσεων 
α) σύμβαση προμηθειών από την κε­
ντρική διοίκηση, εθνικοποιημένες βιο­
μηχανίες, άλλες δημόσιες αρχές 
6) επιχειρήσεις εγκατεστημένες σε κατα­
χωρημένες περιοχές ανάπτυξης 
Β. Σύστημα ειδικών προτιμήσεων 
α) επιχειρήσεις σε καταχωρημένες 
περιοχές ανάπτυξης 
6) επιχειρήσεις σε καταχωρημένες 
περιοχές ανάπτυξης 
α) σύμβαση προμηθειών από υπηρεσίες 
της κυβέρνησης της Βόρειας Ιρλανδίας 
6) άτομα ή επιχειρήσεις που εμπο­
ρεύονται προϊόντα της Βόρειας Ιρλαν­
δίας Μέθοδος εφαρμογής 
— υποχρέωση να περιλαμβάνεται ο αναφε­
ρόμενος, στο στοιχείο 6) 
— σε καταλόγους για επιλογή υποψη­
φίων, 
— υποχρέωση χορήγησης προτίμησης 
στον αναφερόμενο στο στοιχείο 6) 
εφόσον η προσφορά του ισούται με 
εκείνη του μειοδοτήσαντα ή διαφέρει 
κατά 0,5 °/ο από εκείνη του μειοδοτή­
σαντα για συμβάσεις 1 000 000 γερ­
μανικών μάρκων και άνω 
(Σημείωση: στην περίπτωση του Βερολίνου, 
το σύστημα περιφερειακών προτιμήσεων 
συνυπάρχει με την καταβολή του φόρου 
κύκλου εργασιών που έχει άμεση επίπτωση 
στις τιμές των προσφορών) 
6) i) έως 7°/ο ανώτερη τιμή έναντι της 
χαμηλότερης προσφοράς 
ii) έως 10 ο/ο ανώτερη τιμή έναντι της 
χαμηλότερης προσφοράς 
Οι ποσοστώσεις εκχωρήθηκαν στις 
περιοχές που φαίνονται στο στοιχείο 6), 
αλλά με ανταγωνιστικές προσφορές στα 
πλαίσια των ποσοστώσεων 
Το 50 ο/ο των ποσοστώσεων για προμήθειες 
δημόσιων έργων ενισχύονται από ειδικά 
κονδύλια παρέμβασης 
— όταν το σύνολο των τιμών ισούται με το 
40 ο/ο της ελάχιστης συμμετοχής των επι­
χειρήσεων της Σικελίας 
— οικισμοί και σχολικές εγκαταστάσεις: 
25 ο/ο προκατασκευασμένα κτίρια: 
υλικό το οποίο προμηθεύουν οι επιχει­
ρήσεις της Σικελίας 
— προτιμήσεις για υπεργολαβία 
Χωρίς πλεονέκτημα τιμής, αλλά προκει­
μένου περί επιχειρήσεων αποδεδειγμένως 
στοιχείο 6) μπορεί να παρασχεθεί δυνατό­
τητα ανάληψης του 25 °/ο παραγγελίας σε 
τιμή η οποία δεν συνεπάγεται πρόσθετο 
κόστος για τον αγοραστή 
— γενικές προτιμήσεις για τα προϊόντα της 
Βόρειας Ιρλανδίας εφόσον υπάρχει συμ­
βατότητα προς τις προδιαγραφές 
— 5 °/ο πλεονέκτημα τιμής στους υποβάλ­
λοντες προσφορά, εφόσον ευνοείται η 
απασχόληση στη Βόρεια Ιρλανδία