[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 24.4.2007

COM(2007) 210 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

για την εφαρμογή της οδηγίας 1999/44/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Μαΐου 1999, σχετικά με ορισμένες πτυχές της πώλησης και των εγγυήσεων καταναλωτικών αγαθών, καθώς και ανάλυση της περίπτωσης εισαγωγής της άμεσης ευθύνης του παραγωγού.

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Μέρος Ι της ανακοίνωσης σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 1999/44/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Μαΐου 1999, σχετικά με ορισμένες πτυχές της πώλησης και των εγγυήσεων καταναλωτικών αγαθών.

Το μέρος ΙΙ εξετάζει την περίπτωση να εισαχθεί στη νομοθεσία της ΕΕ η έννοια της άμεσης ευθύνης του παραγωγού.

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ 2

ΜΕΡΟΣ 1 – ΕΚΘΕΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ 4

1. Εισαγωγή 4

2. Πεδίο εφαρμογής και ορισμοί – αρθρο 1 4

3. Συμμόρφωση προς τους όρους της σύμβασης – αρθρο 2 5

4. Δικαιώματα του καταναλωτή – αρθρο 3 7

5. Δικαίωμα προς επανόρθωση – αρθρο 4 9

6. Προθεσμίες – αρθρο 5 παράγραφος 1 9

7. Υποχρέωση κοινοποιησησ – αρθρο 5 παράγραφος 2 9

8. Βάρος της απόδειξης – αρθρο 5 παράγραφος 3 10

9. Εγγυήσεις για τον καταναλωτή – αρθρο 6 10

10. Δεσμευτικός χαρακτήρας των διατάξεων – αρθρο 7 παράγραφοι 1 και 2 11

11. Μεταχειρισμένα αγαθά – αρθρο 7 παράγραφος 1 11

12. Συμπερασματα 11

Μέρος ΙΙ – Άμεση ευθύνη του παραγωγού 11

13. Υφιστάμενη εθνική ρύθμιση 11

14. Πιθανός αντίκτυπος 12

15. Συμπερασματα 13

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I 14

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II 17

ΜΕΡΟΣ 1 – ΕΚΘΕΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

1. Εισαγωγή

Όλα τα κράτη μέλη έχουν μεταφέρει στην εθνική τους νομοθεσία την οδηγία 1999/44/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Μαΐου 1999, σχετικά με ορισμένες πτυχές της πώλησης και των εγγυήσεων καταναλωτικών αγαθών[1] («η οδηγία») (βλ. παράρτημα Ι). Στο παρόν έγγραφο (η «έκθεση») η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας και εξετάζει την περίπτωση εισαγωγής της έννοιας της άμεσης ευθύνης του παραγωγού, όπως προβλέπεται στο άρθρο 12.

Η έκθεση δεν εξετάζει τη μεταφορά της οδηγίας στην εθνική νομοθεσία της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας. Ωστόσο, τα μέτρα μεταφοράς που ανακοινώθηκαν από τα εν λόγω κράτη μέλη σύμφωνα με τη συνθήκη προσχώρησης[2] περιλαμβάνονται στο παράρτημα Ι.

Η έκθεση εξετάζει επίσης εάν τα κράτη μέλη έκαναν χρήση του δικαιώματος να εισαγάγουν προθεσμία εντός της οποίας ο καταναλωτής που εντοπίζει ένα ελάττωμα πρέπει να ενημερώνει τον πωλητή, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 παράγραφος 2. Η Επιτροπή δημοσίευσε επίσης το Πράσινο Βιβλίο σχετικά με την επανεξέταση του κοινοτικού κεκτημένου για την προστασία των καταναλωτών («το Πράσινο Βιβλίο»)[3]. Στο εν λόγω έγγραφο η Επιτροπή παρουσιάζει ορισμένα οριζόντια ζητήματα για δημόσια διαβούλευση. Σε αυτά περιλαμβάνονται θέματα που αφορούν τις ελλείψεις και τα ρυθμιστικά προβλήματα που εντόπισε η Επιτροπή κατά την επανεξέταση του κεκτημένου για την προστασία των καταναλωτών[4], μεταξύ άλλων και αυτά που απορρέουν από την εν λόγω οδηγία. Η Επιτροπή ζητεί από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να ανταποκριθούν.

Για να ελέγξει τη μεταφορά της οδηγίας στις εθνικές νομοθεσίες, η Επιτροπή συχνά έκανε χρήση μεταφράσεων. Ορισμένα από τα προβλήματα που εντοπίζονται στην παρούσα έκθεση μπορεί να οφείλονται στη μετάφραση.

2. Πεδίο εφαρμογής και ορισμοί – αρθρο 1

Οι ορισμοί του « καταναλωτή » και του «πωλητή» δίνονται όχι μόνο στην οδηγία, αλλά και σε άλλες κοινοτικές πράξεις που αφορούν την προστασία των καταναλωτών. Τα προβλήματα που προκύπτουν από τους αποκλίνοντες αυτούς ορισμούς εξετάζονται στο Πράσινο Βιβλίο.

Ο ορισμός του «παραγωγού» στο άρθρο 1 παράγραφος 2 στοιχείο δ) δεν έχει δημιουργήσει συγκεκριμένα προβλήματα. Τα περισσότερα κράτη μέλη έχουν ακολουθήσει αρκετά πιστά τη διατύπωση της οδηγίας. Ωστόσο, πρέπει να αποσαφηνιστούν οι νόμοι της Τσεχικής Δημοκρατίας και της Πολωνίας. Η Δανία, η Ελλάδα και η Σουηδία δεν έχουν διαβιβάσει την Επιτροπή τη μεταφορά του ορισμού. Στη Λετονία ο ορισμός επεκτείνεται για να καλύψει πρόσωπα που αναπαλαιώνουν αγαθά προς πώληση.

Το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας καθορίζεται από τον ορισμό των « καταναλωτικών αγαθών » στο άρθρο 1 παράγραφος 2 στοιχείο β). Στο ίδιο άρθρο προβλέπονται εξαιρέσεις για τα προϊόντα που πωλούνται στα πλαίσια αναγκαστικής εκτέλεσης ή με άλλο τρόπο από δικαστική αρχή, για το νερό ή το φυσικό αέριο όταν δεν πωλούνται σε περιορισμένο όγκο ή καθορισμένη ποσότητα και για το ηλεκτρικό ρεύμα. Τα κράτη μέλη έχουν μεταφέρει με διαφορετικούς τρόπους τον ορισμό αυτό στην εθνική νομοθεσία. Ορισμένα κράτη μέλη ακολούθησαν την οδηγία ενώ άλλα δεν έκαναν χρήση της εξαίρεσης και εφαρμόζουν τις σχετικές διατάξεις σε όλα τα κινητά αγαθά. Επιπλέον, στην Αυστρία και την Πορτογαλία η σχετική νομοθεσία εφαρμόζεται και στις καταναλωτικές πωλήσεις ακίνητης περιουσίας. Η Ελλάδα και η Σλοβενία δεν έχουν διαβιβάσει τις διατάξεις μεταφοράς του ορισμού.

Το άρθρο 1 παράγραφος 4 επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας σε συμβάσεις για την παροχή καταναλωτικών αγαθών τα οποία πρόκειται να κατασκευαστούν ή να παραχθούν. Η διάταξη αυτή έχει μεταφερθεί σωστά στα περισσότερα κράτη μέλη. Ωστόσο, οι διατάξεις μεταφοράς της Ελλάδας και της Τσεχικής Δημοκρατίας δεν ανταποκρίνονται στο άρθρο 1 παράγραφος 4 και πρέπει να αποσαφηνιστούν. Η Ουγγαρία και η Λιθουανία δεν έχουν μεταφέρει την επέκταση. Ωστόσο, η έννοια της σύμβασης με τους καταναλωτές σύμφωνα με την εθνική τους νομοθεσία μπορεί να ερμηνευθεί με τέτοιο τρόπο ώστε να καλύπτει τα αγαθά που πρόκειται να κατασκευαστούν ή να παραχθούν. Οι διατάξεις μεταφοράς της Λετονίας και της Σλοβενίας εφαρμόζονται στις υπηρεσίες, γεγονός που καθιστά περιττή την άμεση μεταφορά του εν λόγω άρθρου. Η μεταφορά του άρθρου 1 παράγραφος 4 από την Εσθονία φαίνεται ότι καλύπτει ένα πεδίο στενότερο από αυτό της οδηγίας, δεδομένου ότι καθορίζονται στην εθνική νομοθεσία προϋποθέσεις σχετικά με τα αγαθά που πρόκειται να κατασκευαστούν.

Βάσει του άρθρου 1 παράγραφος 3, τα κράτη μέλη έχουν την ευχέρεια να ορίζουν, ότι στον όρο καταναλωτικά αγαθά δεν περιλαμβάνονται « μεταχειρισμένα αγαθά που πωλούνται σε δημόσιους πλειστηριασμούς με αυτοπρόσωπη παρουσία των αγοραστών ». Η Φινλανδία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ουγγαρία και το Ηνωμένο Βασίλειο έκαναν χρήση του δικαιώματος αυτού. Η Ισπανία εισήγαγε πιο περιορισμένη εξαίρεση, κάνοντας λόγο μόνο για «διοικητικούς πλειστηριασμούς». Η Δανία, η Ιταλία και η Σουηδία δεν έκαναν χρήση του δικαιώματος αυτού· αντιθέτως, περιορίζουν την ευθύνη του πωλητή για τέτοιου είδους αγαθά που πωλούνται σε δημόσιους πλειστηριασμούς.

Η Τσεχική Δημοκρατία, η Δανία, η Γαλλία, η Ελλάδα, η Ουγγαρία, η Σλοβενία, η Ισπανία και η Σουηδία δεν έχουν διαβιβάσει στην Επιτροπή τη μεταφορά του ορισμού της εγγύησης που περιλαμβάνεται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 στοιχείο ε). Οι ορισμοί της Φινλανδίας, της Λετονίας και της Πολωνίας φαίνεται ότι είναι ανεπαρκείς και πρέπει να αποσαφηνιστούν. Η Γερμανία και η Πορτογαλία επέκτειναν τον ορισμό και σε άλλες εγγυήσεις που παρέχονται στους καταναλωτές.

3. Συμμόρφωση προς τους όρους της σύμβασης – αρθρο 2

Στο άρθρο 2 γίνεται προσέγγιση των εθνικών νομοθεσιών σχετικά με τη μη συμμόρφωση των αγαθών με τους όρους της σύμβασης. Ο πωλητής πρέπει να παραδίδει στον καταναλωτή αγαθά που είναι σύμφωνα προς τους όρους της σύμβασης πώλησης (άρθρο 2 παράγραφος 1). Το άρθρο 2 παράγραφος 2 ορίζει ένα τεκμήριο συμμόρφωσης στην περίπτωση που τα αγαθά πληρούν τις απαιτήσεις που απαριθμούνται στα στοιχεία α) έως δ). Από τους ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν όσον αφορά τη μεταφορά προέκυψε ότι το άρθρο αυτό έχει εν γένει δημιουργήσει ορισμένα προβλήματα. Εντοπίστηκαν ορισμένες αποκλίσεις μεταξύ της οδηγίας και των νόμων για τη μεταφορά της. Η Ελλάδα, η Λεττονία, η Μάλτα, οι Κάτω Χώρες, η Πορτογαλία, η Σλοβενία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν ρυθμίσει τις απαιτήσεις αυτές με αρνητικό τρόπο (δηλ, τεκμαίρεται ότι τα αγαθά δεν συμμορφώνονται εκτός εάν πληρούν ορισμένα πρότυπα)· άλλα κράτη μέλη δεν έχουν εισαγάγει στους εθνικούς τους νόμους διατυπώσεις υπό τη μορφή υποθέσεων (π.χ. Αυστρία). Και στις δύο περιπτώσεις, οι εθνικοί νόμοι εκφράζουν σωστά την οδηγία. Η Γερμανία φαίνεται ότι δεν πιστεύει ότι τα κριτήρια συμμόρφωσης είναι σωρευτικά, αλλά μάλλον τα κατατάσσει σε σειρά προτεραιότητας, γεγονός που πρέπει να αποσαφηνιστεί. Χρειάζεται διευκρίνιση εκ μέρους της Σλοβακίας, η οποία φαίνεται ότι δεν χρησιμοποιεί την έννοια των αγαθών που συμμορφώνονται με τους όρους της σύμβασης.

Η μεταφορά του άρθρου 2 παράγραφος 2 στοιχεία α) έως δ) δεν δημιούργησε σοβαρά προβλήματα. Ωστόσο, οι νόμοι ορισμένων κρατών μελών χρειάζονται περαιτέρω διευκρίνιση. Η Σλοβενία εισήγαγε έναν περιορισμό του τεκμηρίου συμμόρφωσης στο στοιχείο α) όσον αφορά τα δείγματα και τα υποδείγματα και η Τσεχική Δημοκρατία δεν αναφέρεται άμεσα στα δείγματα και τα υποδείγματα. Όσον αφορά το σημείο 2 στοιχείο β), σύμφωνα με τη νομοθεσία της Ιταλία, της Λετονίας, της Μάλτας, της Σλοβενίας και της Σουηδίας, ο πωλητής δεσμεύεται από το συγκεκριμένο σκοπό για τον οποίο πρέπει να είναι κατάλληλα τα αγαθά ακόμα και αν δεν έχει αποδεχθεί ρητώς το σκοπό αυτό. Αντιθέτως, η Γερμανία, οι Κάτω Χώρες και η Ισπανία δέχονται σαφώς να ενσωματώνονται στη σύμβαση οι συγκεκριμένες ανάγκες που συνδέονται με το σκοπό του αγαθού.

Όσον αφορά το άρθρο 2 παράγραφος 2 στοιχεία γ) και δ), οι νόμοι ορισμένων κρατών μελών δεν είναι αρκετά σαφείς και είναι επομένως δυνατό να ερμηνευθούν με τρόπο που δεν συνάδει με την οδηγία. Για παράδειγμα, οι διατάξεις μεταφοράς των Κάτω Χωρών δεν προβλέπουν ρητώς ότι οι δηλώσεις του παραγωγού και των αντιπροσώπων του πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όταν αξιολογούνται οι εύλογες προσδοκίες του καταναλωτή και, στην περίπτωση της Σλοβενίας, δεν γίνεται αναφορά στους αντιπροσώπους του παραγωγού. Τέλος, ορισμένα κράτη μέλη έχουν προσθέσει επιπλέον απαιτήσεις όσον αφορά το πότε ένα αγαθό τεκμαίρεται ότι συμμορφώνεται με τους όρους της σύμβασης, π.χ. η Κύπρος, η οποία απαιτεί να υπάρχει διαθεσιμότητα ανταλλακτικών, εξαρτημάτων και εξειδικευμένων τεχνιτών.

Το άρθρο 2 παράγραφος 3 ορίζει σαφώς σε ποιες περιπτώσεις ο πωλητής μπορεί να απαλλαχθεί από την ευθύνη για μη συμμόρφωση των αγαθών. Τα περισσότερα κράτη μέλη έχουν μεταφέρει σωστά την εν λόγω διάταξη. Ορισμένα επέλεξαν να την τροποποιήσουν (π.χ. Αυστρία και Ελλάδα) με τρόπο εξίσου ευνοϊκό για τους καταναλωτές. Η Σουηδία δεν έχει κοινοποιήσει τη μεταφορά του εν λόγω άρθρου.

Η χρονική στιγμή κατά την οποία ο καταναλωτής πρέπει να έχει γνώση της έλλειψης συμμόρφωσης ώστε να μπορεί να θεωρηθεί υπεύθυνος ο πωλητής, διαφέρει σε ορισμένα κράτη μέλη από αυτή της οδηγίας, με αποτέλεσμα να ζημιώνεται ο καταναλωτής Ούτε η αυστριακή ούτε η πολωνική νομοθεσία δεν αναφέρουν τη στιγμή αυτή, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε ερμηνείες όχι ευνοϊκές για τους καταναλωτές. Στην περίπτωση του Λουξεμβούργου, ο καταναλωτής δεν μπορεί να επικαλεστεί ελαττώματα τα οποία γνώριζε ή έπρεπε να γνωρίζει κατά τη στιγμή της παράδοσης. Ως εκ τούτου, ο καταναλωτής μπορεί να χάσει κάθε δικαίωμα όσον αφορά τα εμφανή ελαττώματα που θα έπρεπε να είχε ανακαλύψει ακόμα και εάν απορρίψει αμέσως τα αγαθά.

Τα περισσότερα κράτη μέλη έχουν μεταφέρει πιστά το άρθρο 2 παράγραφος 4 σχετικά με την εξαίρεση της ευθύνης του πωλητή για δημόσιες δηλώσεις. Ορισμένα από αυτά (π.χ. η Τσεχική Δημοκρατία, η Ελλάδα και η Σλοβενία) έχουν κάνει χρήση της ρήτρας ελάχιστης εναρμόνισης και έχουν μεταφέρει μόνο ορισμένα από τα κριτήρια εξαίρεσης ή δεν έχουν μεταφέρει κανένα από αυτά. Η πορτογαλική νομοθεσία χρειάζεται μεγαλύτερη αποσαφήνιση καθώς επιτρέπει στα συμβαλλόμενα μέρη να περιορίζουν την ευθύνη του πωλητή με συμβατική ρήτρα.

Το άρθρο 2 παράγραφος 5, το οποίο προβλέπει ότι η εσφαλμένη εγκατάσταση και οι ελλείψεις στις οδηγίες εγκατάστασης ισοδυναμούν με μη συμμόρφωση, δεν έχει δημιουργήσει ιδιαίτερα ερμηνευτικά προβλήματα και έχει μεταφερθεί αυτολεξεί από τα περισσότερα κράτη μέλη. Άλλα κράτη μέλη (π.χ. η Δανία και το Ηνωμένο Βασίλειο) έχουν μεταφέρει την εν λόγω διάταξη με έμμεσο τρόπο, γεγονός που εγείρει το ερώτημα εάν η οδηγία έχει εφαρμοστεί σωστά. Η Λιθουανία και η Σλοβενία δεν έχουν κοινοποιήσει στην Επιτροπή τα μέτρα μεταφοράς.

4. Δικαιώματα του καταναλωτή – αρθρο 3

Το άρθρο 3 παρέχει στους καταναλωτές ορισμένα δικαιώματα έναντι του πωλητή σε περίπτωση μη συμμόρφωσης των αγαθών («νομική εγγύηση»), εισάγοντας τη συμβατική ευθύνη του πωλητή προς τον καταναλωτή για κάθε έλλειψη συμμόρφωσης κατά τη στιγμή της παράδοσης. Η οδηγία δεν παρέχει ορισμό της παράδοσης ούτε αντιμετωπίζει το ζήτημα της μετάθεσης του κινδύνου. Όλα τα κράτη μέλη έχουν προβλέψει την ευθύνη αυτή. Ορισμένες εθνικές νομοθεσίες ωστόσο αποκλίνουν από την οδηγία σχετικά με τη χρονική στιγμή που έχει σημασία για την αξιολόγηση της μη συμμόρφωσης. Για παράδειγμα, σύμφωνα με τη νομοθεσία της Λετονίας, τα αγαθά πρέπει να συμμορφώνονται με τους όρους της σύμβασης κατά τη στιγμή της «πώλησης», ενώ η ουγγρική νομοθεσία χρησιμοποιεί την έννοια του «χρόνου εκτέλεσης». Πρέπει να διευκρινιστεί εάν οι έννοιες αυτές ανταποκρίνονται στην οδηγία. Σύμφωνα με το φινλανδικό νόμο, η συμμόρφωση πρέπει να αξιολογείται κατά τη στιγμή της μετάθεσης του κινδύνου, που σε ορισμένες περιπτώσεις συμβαίνει να επέρχεται πριν από την παράδοση (δηλ. εάν ο αγοραστής καθυστερήσει την παραλαβή ή την παράδοση). Η Σουηδία δεν έχει κοινοποιήσει μέτρα για τη μεταφορά της εν λόγω διάταξης. Το ενδεχόμενο ορισμού της παράδοσης σε επίπεδο ΕΕ εξετάζεται στο Πράσινο Βιβλίο.

Σε γενικές γραμμές, το άρθρο 3 παράγραφοι 2 και 5 δεν έχει δημιουργήσει ιδιαίτερα προβλήματα· τα περισσότερα κράτη μέλη έχουν μεταφέρει πιστά τα μέσα που προβλέπονται από την οδηγία. Ωστόσο, ορισμένα κράτη μέλη έκαναν χρήση της ρήτρας ελάχιστης εναρμόνισης και εισήγαγαν παραλλαγές προς όφελος των καταναλωτών. Στην Ελλάδα, τη Λιθουανία, την Πορτογαλία και τη Σλοβενία[5], οι καταναλωτές μπορούν να επιλέγουν ελεύθερα μεταξύ όλων των διαθέσιμων μέσων. Σε ορισμένες άλλες χώρες, η επιλογή του καταναλωτή είναι πιο περιορισμένη αλλά εξακολουθεί να είναι ευρύτερη από αυτή που προβλέπεται στην οδηγία (βλ. κατωτέρω). Η Φινλανδία έχει εισαγάγει επιπλέον δικαιώματα για τον καταναλωτή· να επανορθώσει ο ίδιος τη μη συμμόρφωση και να μη προβεί σε πληρωμή. Το τελευταίο αυτό μέσο προβλέπεται και από τη σουηδική νομοθεσία. Αντιθέτως, η Λιθουανία φαίνεται ότι προβλέπει μόνο δύο μέσα σε σχέση με τα διατροφικά αγαθά.

Η μεταφορά από τη Τσεχική Δημοκρατία φαίνεται ότι δεν παρέχει στον καταναλωτή το δικαίωμα σε μείωση της τιμής ή σε καταγγελία της σύμβασης στην περίπτωση που ο πωλητής δεν επισκευάσει ή δεν αντικαταστήσει τα αγαθά χωρίς να προκαλέσει σημαντική ενόχληση στον καταναλωτή. Στην περίπτωση της Σλοβακίας δεν δίνονται άμεσα δικαιώματα στους καταναλωτές στην περίπτωση που ο πωλητής δεν έχει προβεί σε επανόρθωση εντός εύλογου χρονικού διαστήματος.

Το άρθρο 3 παράγραφος 3 εφαρμόζει ένα κριτήριο αναλογικότητας για να καθοριστεί εάν ο πωλητής υποχρεούται να αποδεχθεί ένα συγκεκριμένο μέσο επανόρθωσης που ζητά ο καταναλωτής. Η διάταξη αυτή έχει προκαλέσει ορισμένα ερμηνευτικά προβλήματα. Δεν είναι σαφές εάν το εν λόγω κριτήριο αναλογικότητας εφαρμόζεται μόνο στην επιλογή μεταξύ «επισκευής» και «αντικατάστασης» ή εάν μπορεί να καλύψει και άλλα μέσα επανόρθωσης (δηλ. μείωση της τιμής και καταγγελία της σύμβασης). Ορισμένα κράτη μέλη επέλεξαν να διευκρινίσουν το πεδίο εφαρμογής του κριτηρίου ή εισήγαγαν ορισμένες παραλλαγές. Για παράδειγμα, η διάταξη μεταφοράς της Γερμανίας εφαρμόζει το κριτήριο μόνο μεταξύ «επισκευής» και «αντικατάστασης». Οι νόμοι της Ιρλανδίας και του Ηνωμένου Βασιλείου προβλέπουν ότι μπορούν να λαμβάνονται υπόψη όλα τα μέσα επανόρθωσης. Το Λουξεμβούργο και η Τσεχική Δημοκρατία δεν έχουν μεταφέρει τα συγκεκριμένα στοιχεία του κριτηρίου αναλογικότητας που προβλέπονται στην οδηγία.

Η τελευταία παράγραφος του άρθρου 3 παράγραφος 3 που προβλέπει ότι η επισκευή ή η αντικατάσταση πρέπει να πραγματοποιούνται εντός ευλόγου χρονικού διαστήματος και χωρίς σημαντική ενόχληση του καταναλωτή, έχει μεταφερθεί αυτολεξεί από τα περισσότερα κράτη μέλη. Ωστόσο, η Σλοβενία προβλέπει ευρύτερη προστασία, καθώς καθορίζει συγκεκριμένη χρονική προθεσμία εντός της οποίας ο πωλητής πρέπει να συμμορφωθεί με το αίτημα επανόρθωσης (το ανώτερο οκτώ μέρες). Οι νόμοι της Πολωνίας και της Λιθουανίας δεν αναφέρονται στην ενόχληση του καταναλωτή και απαιτούνται περισσότερες διευκρινίσεις. Η Γερμανία δεν έχει κοινοποιήσει μέτρο για τη μεταφορά της εν λόγω διάταξης.

Πρέπει να προβλέπεται δωρεάν τρόπος επανόρθωσης και ο πωλητής πρέπει να αναλαμβάνει τις δαπάνες αποστολής, το εργατικό κόστος και το κόστος των υλικών (άρθρο 3 παράγραφος 4). Η εν λόγω απαίτηση και ο συνοδευτικός ορισμός του όρου «δωρεάν» έχουν μεταφερθεί σωστά στην νομοθεσία των περισσοτέρων κρατών μελών. Ωστόσο, ορισμένα επέλεξαν να μη μεταφέρουν το συγκεκριμένο ορισμό και προβλέπουν μόνο γενική υποχρέωση παροχής δωρεάν τρόπων επανόρθωσης (π.χ. Τσεχική Δημοκρατία και Σουηδία). Η γερμανική νομοθεσία προβλέπει ότι, στην περίπτωση που αποκαθίσταται η συμμόρφωση των καταναλωτικών αγαθών με τους όρους της σύμβασης μέσω της παράδοσης αγαθών αντικατάστασης, ο πωλητής μπορεί να απαιτήσει αποζημίωση από τον καταναλωτή για τη χρήση των αγαθών που παραδόθηκαν αρχικά και αποδείχθηκε ότι ήταν ελαττωματικά. Η νομοθεσία αυτή φαίνεται ότι δεν είναι συμβατή με την οδηγία[6].

Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 6, ο καταναλωτής δεν δικαιούται να υπαναχωρήσει από τη σύμβαση εάν η έλλειψη συμμόρφωσης είναι ασήμαντη. Τα περισσότερα κράτη μέλη έχουν μεταφέρει σωστά τον εν λόγω περιορισμό. Μόνο η Τσεχική Δημοκρατία, η Εσθονία, η Πορτογαλία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν κάνει χρήση της ρήτρας ελάχιστης εναρμόνισης και επέλεξαν να επιτρέψουν στον καταναλωτή να υπαναχωρεί από τη σύμβαση ακόμα και για ασήμαντες περιπτώσεις.

5. Δικαίωμα προς επανόρθωση – αρθρο 4

Το άρθρο 4 προβλέπει ότι ο τελικός πωλητής, ο οποίος υπέχει ευθύνη έναντι του καταναλωτή για έλλειψη συμμόρφωσης, δικαιούται να στραφεί κατά προηγούμενων πωλητών που εντάσσονται στην ίδια αλυσίδα συμβάσεων ή κατά του παραγωγού. Ορισμένα κράτη μέλη έχουν μεταφέρει πιστά την εν λόγω διάταξη· τα περισσότερα από αυτά παραπέμπουν στο γενικό δίκαιο των συμβάσεων για τους ακριβείς όρους και τις προϋποθέσεις που διέπουν ένα τέτοιο αίτημα (π.χ. Αυστρία και Πορτογαλία), ενώ άλλα επέλεξαν να ρυθμίσουν το αίτημα αυτό άμεσα στο μέτρο μεταφοράς (π.χ. Ουγγαρία και Ιταλία). Ωστόσο, πολλά κράτη μέλη επέλεξαν να βασιστούν αποκλειστικά σε γενικές αρχές των συμβάσεων και δεν μετάφεραν την εν λόγω διάταξη (π.χ. Δανία και Ηνωμένο Βασίλειο). Και οι δύο αυτές μέθοδοι μεταφοράς επαρκούν υπό την προϋπόθεση ότι δεν περιορίζεται το δικαίωμα του τελικού πωλητή όπως προβλέπεται στην οδηγία. Η Σλοβενία δεν έχει κοινοποιήσει κανένα μέτρο μεταφοράς.

6. Προθεσμίες – αρθρο 5 παράγραφος 1

Ο πωλητής ευθύνεται δυνάμει του άρθρου 3, όταν η έλλειψη συμμόρφωσης εκδηλώνεται εντός δύο ετών από την παράδοση του αγαθού. Τα περισσότερα κράτη μέλη έχουν μεταφέρει αυτολεξεί την εν λόγω διάταξη. Άλλα επέλεξαν να βασιστούν στο χρονικό περιορισμό που εφαρμόζεται γενικά στο εθνικό ενοχικό δίκαιο. Η Φινλανδία (3 έτη από την παράδοση), η Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο (έξι έτη για τις δύο χώρες). Οι Κάτω Χώρες μετέφεραν ένα χρονικό περιορισμό δύο ετών από τη στιγμή της κοινοποίησης του ελαττώματος. Στη Τσεχική Δημοκρατία ισχύει μια διαφοροποίηση ανάλογα με τον τύπο των αγαθών που πωλούνται (καταναλωτικά αγαθά - 2 έτη, τρόφιμα - 3 εβδομάδες, είδη παντοπωλείου - 8 ημέρες), η οποία πρέπει να αποσαφηνιστεί. Η πορτογαλική νομοθεσία φαίνεται ότι μένει κάτω από το όριο της προστασίας που επιδιώκει η οδηγία, καθώς προβλέπει ότι οποιαδήποτε προσφυγή πρέπει να γίνεται εντός 6 μηνών από τη στιγμή που ο καταναλωτής γνωστοποιεί το ελάττωμα στον πωλητή.

Όπως ορίζεται στην αιτιολογική σκέψη 18, ορισμένα κράτη μέλη έχουν εισαγάγει ειδικούς κανόνες για την παράταξη της περιόδου κατά την οποία ο πωλητής υπέχει ευθύνη ενώ προσπαθεί να επανορθώσει το ελάττωμα (π.χ. Βέλγιο, Τσεχική Δημοκρατία).

7. Υποχρέωση κοινοποιησησ – αρθρο 5 παράγραφος 2

Η οδηγία επιτρέπει στα κράτη μέλη να προβλέπουν ότι ο καταναλωτής, προκειμένου να επωφεληθεί των δικαιωμάτων του, οφείλει να ενημερώσει τον πωλητή για την έλλειψη συμμόρφωσης, εντός προθεσμίας δύο μηνών (όχι λιγότερο από δύο μήνες από τη στιγμή της ανακάλυψης – άρθρο 5 παράγραφος 2).

Όλα τα κράτη μέλη έχουν κοινοποιήσει τα μέτρα μεταφοράς τους για την εν λόγω διάταξη. Δεκαέξι έχουν επιλέξει να προβλέψουν την απαίτηση ενημέρωσης. Ορισμένα από τα εν λόγω κράτη μέλη απαλλάσσουν από την υποχρέωση αυτή σε ορισμένες περιστάσεις (π.χ. Δανία, Φινλανδία – εάν ο πωλητής ενήργησε αντίθετα με τις απαιτήσεις της καλής πίστης ή επέδειξε σοβαρή αμέλεια· Ιταλία – εάν το ελάττωμα ήταν γνωστό στον πωλητή). Ο βελγικός νόμος προβλέπει διαφοροποίηση σύμφωνα με την οποία τα συμβαλλόμενα μέρη μπορούν να προσδιορίζουν την ύπαρξη και τη διάρκεια της περιόδου κοινοποίησης (όχι μικρότερη από 2 μήνες) καθώς και τις συνέπειες της μη κοινοποίησης. Η σλοβακική νομοθεσία προβλέπει ότι οι καταναλωτές υποχρεούνται να κοινοποιούν τυχόν ελάττωμα «χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση»· η διάταξη αυτή μπορεί να θεωρηθεί ότι επιβάλλει περίοδο μικρότερη των δύο μηνών. Τα ακόλουθα κράτη επέλεξαν να μην κάνουν χρήση αυτής της δυνατότητας: Αυστρία, Τσεχική Δημοκρατία, Γαλλία, Γερμανία, Ελλάδα, Ιρλανδία, Λετονία, Λουξεμβούργο και Ηνωμένο Βασίλειο.

8. Βάρος της απόδειξης – αρθρο 5 παράγραφος 3

Η έλλειψη συμμόρφωσης, η οποία εκδηλώνεται εντός έξι μηνών από την παράδοση του αγαθού, τεκμαίρεται ότι υφίσταται κατά την παράδοση, εκτός εάν το τεκμήριο αυτό είναι ασυμβίβαστο με τη φύση του αγαθού ή τη φύση της έλλειψης συμμόρφωσης (άρθρο 5 παράγραφος 3). Τα περισσότερα κράτη μέλη έχουν μεταφέρει σωστά την εν λόγω διάταξη. Ορισμένα έχουν χρησιμοποιήσει τη ρήτρα ελάχιστης εναρμόνισης και έχει εισαγάγει παραλλαγές προς όφελος των καταναλωτών. Η Πορτογαλία παρέτεινε την περίοδο μαχητού τεκμηρίου από 6 μήνες σε 2 έτη· στο Λουξεμβούργο, την Πολωνία και τη Σλοβενία το τεκμήριο εφαρμόζεται σε περιπτώσεις όπου είναι ασυμβίβαστο με τη φύση των αγαθών ή τη φύση της έλλειψης συμμόρφωσης. Η Λιθουανία δεν έχει διαβιβάσει κανένα μέτρο για τη μεταφορά της εν λόγω διάταξης.

9. Εγγυήσεις για τον καταναλωτή – αρθρο 6

Πέρα από το πρότυπο που ορίζεται από το νομικό εγγυητή, ο πωλητής ή ο παραγωγός μπορεί να παρέχει στους καταναλωτές εμπορική εγγύηση σε εθελούσια βάση. Μια τέτοια εμπορική εγγύηση μπορεί να πληροί τα βασικά πρότυπα που ορίζονται στο άρθρο 6. Πρέπει να είναι νομικά δεσμευτική (άρθρο 6 παράγραφος 1) και πρέπει να παρέχει στους καταναλωτές συγκεκριμένες πληροφορίες (άρθρο 6 παράγραφος 2). Κατόπιν αίτησης του καταναλωτή, η εγγύηση πρέπει να παρέχεται γραπτώς ή με άλλο μόνιμο μέσο. Ο καταναλωτής μπορεί πάντα να βασίζεται στην εμπορική εγγύηση ακόμα και αν αυτή δεν συμμορφώνεται με τους κανόνες της οδηγίας.

Γενικά, οι εν λόγω διατάξεις έχουν μεταφερθεί αυτολεξεί ή με πολύ παρόμοια μορφή σε όλα τα κράτη μέλη. Ορισμένα από αυτά έχουν επιλέξει να συμπληρώσουν τους κανόνες της οδηγίας προς όφελος των καταναλωτών. Για παράδειγμα, η Μάλτα προβλέπει ουσιαστικότερους κανόνες για τις εμπορικές εγγυήσεις και η Εσθονία προβλέπει υποχρεωτικούς κανόνες σχετικά με το περιεχόμενο της εγγύησης. Η Ουγγαρία και η Σλοβενία εξακολουθούν να χρησιμοποιούν τις υποχρεωτικές εγγυήσεις και έχουν μεταφέρει μόνο εν μέρει τις διατάξεις για τις εμπορικές εγγυήσεις. Δεν είναι σαφές εάν αυτές συμμορφώνονται με την οδηγία. Η μεταφορά στη νομοθεσία της Τσεχικής Δημοκρατία φαίνεται ότι είναι μερική και ανεπαρκής. Η Λιθουανία δεν έχει κοινοποιήσει μέτρα για τη μεταφορά του άρθρου 6.

Το άρθρο 6 παράγραφος 4 επιτρέπει στα κράτη μέλη να ορίζουν ότι οι εγγυήσεις πρέπει να παρέχονται σε μια συγκεκριμένη γλώσσα. Το δικαίωμα αυτό έχουν ασκήσει η Κύπρος, η Δανία, η Εσθονία, η Ελλάδα, η Ουγγαρία (για τις υποχρεωτικές εγγυήσεις), η Ιταλία, το Λουξεμβούργο, η Μάλτα, η Πολωνία, η Πορτογαλία, η Σλοβενία, η Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Το Βέλγιο βασίστηκε σε νόμο σύμφωνα με τον οποίο για την εμπορία των αγαθών πρέπει να χρησιμοποιείται η γλώσσα της περιοχής.

10. Δεσμευτικός χαρακτήρας των διατάξεων – αρθρο 7 παράγραφοι 1 και 2

Σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 1, οποιοσδήποτε συμβατικός όρος συνάπτεται πριν από την ενημέρωση του πωλητή για την έλλειψη συμμόρφωσης, ο οποίος καταργεί ή περιορίζει τα δικαιώματα του καταναλωτή, δεν είναι δεσμευτικός για τον καταναλωτή. Η διάταξη αυτή έχει μεταφερθεί πιστά από τα περισσότερα κράτη μέλη. Η Λετονία δεν έχει κοινοποιήσει κανένα μέτρο μεταφοράς.

Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 2 η επιλογή της νομοθεσίας μη κράτους μέλους δεν πρέπει να στερεί από τους καταναλωτές την παρεχόμενη από την οδηγία προστασία. Η διάταξη αυτή έχει μεταφερθεί στα περισσότερα κράτη μέλη. Ορισμένα από αυτά έχουν εισαγάγει παραλλαγές του ορισμού του «στενού συνδέσμου» της σύμβασης με την επικράτεια της ΕΕ. Για παράδειγμα, η Γαλλία και η Γερμανία έχουν δανειστεί στοιχεία από το άρθρο 5 της Σύμβασης της Ρώμης για το εφαρμοστέο δίκαιο στις συμβατικές ενοχές. Η νομοθεσία των Κάτω Χωρών θεωρεί το συνήθη τόπο διαμονής ως συνδετικό παράγοντα. Η Τσεχική Δημοκρατία, η Λετονία και η Σλοβενία δεν έχουν κοινοποιήσει μέτρα μεταφοράς.

11. Μεταχειρισμένα αγαθά – αρθρο 7 παράγραφος 1

Το άρθρο 7 παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο επιτρέπει στα κράτη μέλη να προβλέπουν ότι, στην περίπτωση μεταχειρισμένων αγαθών, ο πωλητής και ο καταναλωτής μπορούν να συμφωνήσουν σε μικρότερη χρονική περίοδο (η οποία δεν μπορεί ωστόσο να είναι κατώτερη του ενός έτους) για την ευθύνη του πωλητή. Την εν λόγω ρυθμιστική επιλογή έχουν χρησιμοποιήσει η Αυστρία, το Βέλγιο, η Δημοκρατία της Κύπρου, η Τσεχική Δημοκρατία, η Γερμανία, η Ουγγαρία, η Ιταλία, το Λουξεμβούργο, η Πολωνία, η Πορτογαλία, η Σλοβακία, η Σλοβενία και η Ισπανία.

12. Συμπερασματα

Η μεταφορά της οδηγίας στα κράτη μέλη δημιουργεί ορισμένα προβλήματα. Πολλά από αυτά μπορεί να οφείλονται σε ρυθμιστικές ελλείψεις της οδηγίας, άλλα όμως μπορεί ήδη στον παρόν στάδιο να θεωρηθούν ως εσφαλμένη μεταφορά της οδηγίας. Οι έλεγχοι της μεταφοράς της οδηγίας έχουν αποκαλύψει σημαντικές αποκλίσεις ανάμεσα στις εθνικές νομοθεσίες λόγω της χρήσης της ελάχιστης ρήτρας και διαφόρων κανονιστικών επιλογών που προβλέπονται στην οδηγία. Δεν είναι σαφές στο στάδιο αυτό σε ποιο βαθμό οι αποκλίσεις αυτές επηρεάζουν τη σωστή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και της εμπιστοσύνης του καταναλωτή. Από το αποτέλεσμα της διαβούλευσης για το Πράσινο Βιβλίο θα προκύψουν στοιχεία που θα βοηθούν να προσδιοριστεί εάν υπάρχει ανάγκη για αναθεώρηση της οδηγίας.

Μέρος ΙΙ – Άμεση ευθύνη του παραγωγού

13. Υφιστάμενη εθνική ρύθμιση

Η οδηγία επιτρέπει στον καταναλωτή να αξιώνει επανόρθωση από τον πωλητή για έλλειψη συμμόρφωσης των αγαθών. Δεν προβλέπει την άμεση ευθύνη του παραγωγού. Ωστόσο, απαιτεί από την Επιτροπή να εξετάσει την περίπτωση εισαγωγής της άμεσης ευθύνης του παραγωγού και, εάν το κρίνει σκόπιμο, να υποβάλει σχετική πρόταση. Για να καθοριστεί η νομική κατάσταση στην ΕΕ, η Επιτροπή απέστειλε στα κράτη μέλη ερωτηματολόγιο με το οποίο ζήτησε πληροφορίες σχετικά με την ισχύουσα νομοθεσία στον τομέα αυτό. Με το ίδιο ερωτηματολόγιο η Επιτροπή ζήτησε τη γνώμη των κρατών μελών σχετικά με τον αντίκτυπο που θα μπορούσε να έχει η άμεση ευθύνη του παραγωγού στο επίπεδο της προστασία των καταναλωτών και στην εσωτερική αγορά. Ένα παρόμοιο ερωτηματολόγιο απεστάλη στα ενδιαφερόμενα μέρη.

Από τα δεκαεπτά κράτη μέλη που απάντησαν στο ερωτηματολόγιο, το Βέλγιο, η Φινλανδία, η Λετονία, η Πορτογαλία, η Ισπανία και η Σουηδία έχουν εισαγάγει διάφορες μορφές άμεσης ευθύνης του παραγωγού[7]. Οι προϋποθέσεις για προβολή άμεσων αξιώσεων στους παραγωγούς διαφέρουν σημαντικά. Στη Φινλανδία και στη Σουηδία ο καταναλωτής μπορεί να προσφύγει κατά οποιουδήποτε προσώπου στην αλυσίδα διανομής, στη Λετονία και στην Ισπανία ο καταναλωτής μπορεί να προβάλει αξίωση μόνο στον παραγωγό και τον εισαγωγέα, στην Πορτογαλία μπορεί να γίνουν προσφυγές κατά του παραγωγού και των αντιπροσώπων του. Στη Φινλανδία, στη Λετονία και στη Σουηδία ο καταναλωτής μπορεί να αξιώσει οποιονδήποτε από τους τρόπους επανόρθωσης που προβλέπονται βάσει της οδηγίας. Στην Πορτογαλία και την Ισπανία οι μόνοι πιθανοί τρόποι επανόρθωσης είναι η επισκευή και η αντικατάσταση. Επιπλέον, στη Φινλανδία και στη Γαλλία, οι αξιώσεις του καταναλωτή πρέπει να βασίζονται στη σύμβαση που έχει συναφθεί μεταξύ του παραγωγού και του αντισυμβαλλόμενού του στην αλυσίδα διανομής. Στην Ισπανία, ο καταναλωτής μπορεί να αξιώσει επανόρθωση άμεσα από τον κατασκευαστή ή τον εισαγωγέα, στην περίπτωση που είναι αδύνατη ή δυσανάλογη η απαίτηση επανόρθωσης από τον πωλητή, π.χ. όταν ο πωλητής έχει κηρύξει πτώχευση ή επίμονα αρνείται να αντιμετωπίσει το πρόβλημα. Ομοίως, στη Σουηδία ο καταναλωτής μπορεί να επικαλεστεί την άμεση ευθύνη του παραγωγού μόνο όταν ο πωλητής έχει κηρύξει πτώχευση, έχει παύση τις δραστηριότητές του ή δεν μπορεί να εντοπιστεί.

Ορισμένα κράτη μέλη, τα οποία δεν προβλέπουν στη νομοθεσία τους την άμεση ευθύνη του παραγωγού, εξετάζουν το ενδεχόμενο να την εισαγάγουν (π.χ. η Ουγγαρία) ή να προβλέψουν κανόνες με όμοιο αποτέλεσμα (π.χ. Σλοβενία).

14. Πιθανός αντίκτυπος

Τα ενδιαφερόμενα μέρη και τα κράτη μέλη έχουν αποκλίνουσες απόψεις σχετικά με τον αντίκτυπο της άμεσης ευθύνης του παραγωγού στο επίπεδο προστασία των καταναλωτών και στην εσωτερική αγορά. Τα περισσότερα κράτη μέλη και ορισμένα ενδιαφερόμενα μέρη θεωρούν ότι η άμεση ευθύνη του παραγωγού αυξάνει πρακτικά ή δυνητικά την προστασία του καταναλωτή. Κατά τη γνώμη τους, η άμεση ευθύνη του παραγωγού παρέχει στον καταναλωτή έννομη προστασία στην περίπτωση που ο πωλητής δεν είναι σε θέση (ή δεν είναι πρόθυμος) να επιλύσει τις καταγγελίες των καταναλωτών. Αποτελεί σημαντικό «δίκτυ ασφάλειας» για τους καταναλωτές. Ορισμένα κράτη μέλη θεωρούν ότι ο παραγωγός συχνά έχει μεγαλύτερη δυνατότητα από τον πωλητή να επιτύχει τη συμμόρφωση των αγαθών με τη σύμβαση. Αντιθέτως, λίγα κράτη μέλη και ενδιαφερόμενα μέρη θεωρούν ότι η άμεση ευθύνη του παραγωγού δεν αύξανε την προστασία των καταναλωτών, αλλά, αντίθετα, θα δημιουργούσε αβεβαιότητα ως προς το εφαρμοστέο δίκαιο και καθυστέρηση στην επίλυση των καταγγελιών των καταναλωτών.

Τα κράτη μέλη και τα ενδιαφερόμενα μέρη διαφωνούν ως προς τον πιθανό αντίτυπο που θα είχε η άμεση ευθύνη του παραγωγού στη συμπεριφορά των καταναλωτών έναντι των διασυνοριακών αγορών. Ορισμένοι από όσους απάντησαν στο ερωτηματολόγιο θεωρούν ότι η άμεση ευθύνη του παραγωγού ενθαρρύνει τους καταναλωτές να πραγματοποιούν διασυνοριακές αγορές καθώς τους παρέχει τη δυνατότητα να στρέφονται ευκολότερα κατά του αντιπροσώπου του παραγωγού στη χώρα τους σε σχέση με τον πωλητή σε άλλη χώρα. Θα ήταν ευκολότερο για τους καταναλωτές να εντοπίσουν τον παραγωγό ενός αγαθού από τον πωλητή, καθώς ο παραγωγός είναι αυτός που συνήθως αναφέρεται στην ετικέτα. Αντιθέτως, άλλοι από τους απαντήσαντες στο ερωτηματολόγιο υπογραμμίζουν ότι η άμεση ευθύνη του παραγωγού δεν θα επηρεάσει τις συμπεριφορές των καταναλωτών ως προς την εσωτερική αγορά καθώς αυτές επηρεάζονται κυρίως από οικονομικούς παράγοντες. Επιπλέον, ορισμένοι υποστηρίζουν ότι η εισαγωγή της άμεσης ευθύνης του παραγωγού μπορεί να επηρεάσει την ισορροπία μεταξύ των διαφόρων κρίκων της αλυσίδας διανομής και να ωθήσει τους πωλητές να μεταθέτουν την ευθύνη για τα ελαττώματα στους παραγωγούς (ή σε κάποιον άλλο κρίκο της αλυσίδας). Επιπλέον, αυτό θα ήταν αντίθετο προς την αρχή της σχετικότητας της συμβατικής σχέσης.

Πολλά από τα ενδιαφερόμενα μέρη και ορισμένα κράτη μέλη θεωρούν ότι η άμεση ευθύνη του παραγωγού μπορούν να αποτελέσει σημαντικό φόρτο για τις επιχειρήσεις αφού οι παραγωγοί θα πρέπει να δημιουργήσουν συστήματα για τη διαχείριση των καταγγελιών και να προβούν σε χρηματοοικονομική πρόβλεψη όσον αφορά την έκθεση στην ευθύνη αυτή. Ωστόσο, τα κράτη μέλη, τα οποία έχουν ήδη εισαγάγει την άμεση ευθύνη του παραγωγού και μια μειονότητα ενδιαφερομένων μερών δεν συμμερίζονται τις απόψεις αυτές και επισημαίνουν ότι η οδηγία ήδη προβλέπει την ευθύνη του παραγωγού στο άρθρο 4. Επιπλέον, κατά τη γνώμη τους, οι περιπτώσεις στις οποίες εφαρμόζεται στην πράξη η άμεση ευθύνη του παραγωγού είναι τόσο σπάνιες που δεν συνιστούν πραγματική επιβάρυνση για τις επιχειρήσεις.

15. Συμπερασματα

Η ύπαρξη αποκλινόντων συστημάτων άμεση ευθύνης του παραγωγού αποτελεί δυνητικό πρόβλημα για την εσωτερική αγορά. Ωστόσο, στο παρόν στάδιο η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να καταλήξει σε τελικά συμπεράσματα. Δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία για να προσδιοριστεί εάν η έλλειψη κανόνων σε επίπεδο ΕΕ σχετικά με την άμεση ευθύνη του παραγωγού έχει αρνητικό αντίκτυπο στην εμπιστοσύνη που επιδεικνύουν οι καταναλωτές στην εσωτερική αγορά. Για τους λόγους αυτούς, η Επιτροπή αποφάσισε να μην υποβάλει πρόταση και να διερευνήσει περισσότερο το θέμα στο πλαίσιο του Πράσινου Βιβλίου.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ

Κράτος μέλος | Μέτρα εφαρμογής γνωστά στην Επιτροπή την 1η Απριλίου 2006 | Ημερομηνία έναρξης ισχύος της νομοθεσίας |

Österreich | Allgemeines Bürgerliches Gesetzbuch (ABGB), konsolidiert durch das “Gewährleistungsrecht-Änderungsgesetz” BGBl. Nr. 48/2001, Teil I, 08/05/2001, p. 1019 Konsumentenschutzgesetz (KSchG), BGBl 1979/140 | 1.01.2002 |

Belgique | Loi relative à la protection des consommateurs en cas de vente de biens de consommation, référence de publication du 21/09/2004, page: 68384-68388, num.: Moniteur Belge Entrée en vigueur : 01/01/2005 | 1.05.2005 |

България | Закон за защита на потребителите, публикуван в Държавен вестник бр. 99 от 9.12.2005 г. | 10.06.2006 |

Κypros | Ο περί Ορισµένων Πτυχών της Πώλησης Καταναλωτικών Αγαθών και των Συναφών Εγγυήσεων Νόµος του 2000. ( Ν. 7(Ι)/2000) | 28.01.2000 |

Česká republika | Zákon č. 40/1964 Sb., občanský zákoník ve znění zákona č. 367/2000 Sb., Coll.Laws (CZ) 200 No 99 Zákon č. 22/1997 Sb. o technických požadavcích na výrobky ve znění zákona č. 226/2003 Sb. Zákon o obecné bezpečnosti výrobků č. 102/2001 Sb. | 1.01.2001 |

Danmark | Lovbekendtgørelse nr. 237/2003 om køb | 28.03.2003 |

Eesti | Tarbijakaitseseadus, Riigi Teataja 1994, No.12, p. 13 Võlaõigusseadus, Riigi Teataja 2002, No. 53, p. 336 | 15.04.2004 |

Suomi | Kuluttajansuojalaki 20.1.1978/38 | Δεν υπάρχουν πληροφορίες |

France | Code de Consommation, Loi n° 89-421 du 23 juin 1989 relative à l’information et à la protection des consommateurs ainsi qu’à diverses pratiques commerciales Ordonnance n. 2005-136 du 17 février 2005 relative à la garantie de la conformité du bien au contrat due par le vendeur au consommateur. | 18.02.2005 |

Deutschland | Bürgerliches Gesetzbuch (BGB), BGBl. I 2002, 42 Einführungsgesetz zum Bürgerlichen Gesetzbuch, BGBl. I 1994, 2494 Produkthaftungsgesetz (ProdHaftG), BGBl. I 1989, 2198 Zivilprozessordnung (ZPO) BGBl. I 1950, 533 | 1.01.2002 |

Ellás | Nomos 2251/94 Prostasia ton katanaloton, FEK A’ 191/16.11.1994 ΑΣΤΙΚΟΣ ΚΩ∆ΙΚΑΣ, A –151/1946 | 21.08.2001 |

Magyarország | 1959. évi IV. törvény a Polgári Törvénykönyvről 151/2003. (IX. 22.) Korm. Rendelet az egyes tartós fogyasztási cikkekre vonatkozó kötelező jótállásról, Magyar Közlöny 2003/109 (X.22.) 1997. évi CLV tv. A fogyasztóvédelemről, Magyar Közlöny 1997/119. (XII.23.) | 1.07.2003 |

Ireland | European Communities (Certain Aspects of the Sale of Consumer Goods and Associated Guarantees) Regulation 2003, S.I. no. 11 of 2003 | 22.01.2003 |

Italia | Decreto Legislativo 6 settembre 2005, n. 206 "Codice del consumo, a norma dell'articolo 7 della legge 29 luglio 2003, n. 229 ex Decreto Legislativo 2 febbraio 2002, n. 24 "Attuazione della direttiva 1999/44/CE su taluni aspetti della vendita e delle garanzie di consumo" | 23.10.2005 |

Latvija | Patērētāju tiesību aizsardzības likums, Latvijas Vēstnesis 1999 No. 104/105 | Δεν υπάρχουν πληροφορίες |

Lietuva | Lietuvos Respublikos Civilinis Kodeksas, Valstybės Zinios 2000, 6d, Nr. 74 Lietuvos Respublikos Vartotojų Teisių Gynimo Įstatymas, Valstybės Zinios 2004 72-2496 | 30.04.2004 |

Luxembourg | Loi du 21 avril 2004 relative à la garantie de conformité due par le vendeur de biens meubles corporels, Mémorial 2004 No. 60 Loi du 25 août 1983 relative à la protection juridique du consommateur, Mémorial 1983, p. 1494 | 1.01.2005 |

Malta | Att dwar l-Affarijiet tal-Konsumatur Kapitlu 378 tal-Ligijiet ta’ Malta, L.M. 2002, 378 | 15.10.2002 |

Nederland | Burgerlijk Wetboek, Boek 7, Titel, Stb (NL) 2004, no. 553 | 1.05.2003 |

Polska | Ustawa z 27 lipca 2002 r. o szczegółowych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego | 1.01.2003 |

Portugal | Decreto-Lei n.º 67/2003, de 8 de Abril, Diário da República, I Série-A, n.º 83, 2003.04.08, pp. 2280 et ss. Código Civil (aprovado pelo Decreto-Lei n.º 47 344, de 25 de Novembro de 1966) | 9.04.2003 |

Romania | Lege privind vânzarea produselor şi garanţiile asociate acestora no. 449/2003 (O.J. 812/18.11.2003) | 1.01.2007 |

Slovenska republika | Zákon č. 40/1964 Zb. Občiansky zákonník v znení neskorších predpisov Zákon č. 634/1992 Zb. o ochrane spotrebiteľa v znení neskorších predpisov Zákon č. 97/1963 Zb. o medzinárodnom práve súkromnom a procesnom v znení neskorších predpisov | Δεν υπάρχουν πληροφορίες |

Slovenija | Zakon o varstvu potrošnikov (ZVPot ), UL RS (Uradni list RS) 20/1998 (25/1998 – popr.), UL RS (Uradni list RS) 23/1999, 110/2002, 51/2004 | Δεν υπάρχουν πληροφορίες |

España | Ley 23/2003, de garantías en la venta de bienes de consumo, BOE, No. 165, 11.07.2003, p. 27160 et seqq | 11.09.2003 |

Sverige | Konsumentköplag (1990:932) ändrad genom SFS 2002:587, SFS Lag 1990 No. 932 | 1.07.2002 |

United Kingdom | Sale of Goods Act 1979 Supply of Goods (Implied Terms) Act 1973 Supply of Goods and Services Act 1982 The Sale and Supply of Goods to Consumers Regulations 2002 | 31.03.2003 |

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

Οι οδηγιεσ για τους καταναλωτεσ που αποτελουν αντικειμενο αναθεωρησησ

Οδηγία 85/577/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 1985, για την προστασία των καταναλωτών κατά τη σύναψη συμβάσεων εκτός εμπορικού καταστήματος, ΕΕ L 372 της 31.12.1985, σ. 31.

Οδηγία 90/314/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 1990, για τα οργανωμένα ταξίδια και οργανωμένες διακοπές και περιηγήσεις, ΕΕ L 158 της 23.6.1990, σ. 59.

Οδηγία 93/13/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 5ης Απριλίου 1993, σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές, ΕΕ L 95 της 21.4.1993, σ. 29.

Οδηγία 94/47/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Οκτωβρίου 1994, περί της προστασίας των αγοραστών ως προς ορισμένες πλευρές των συμβάσεων που αφορούν την απόκτηση δικαιώματος χρήσης ακινήτων υπό καθεστώς χρονομεριστικής μίσθωσης, ΕΕ L 280 της 29.10.1994, σ. 83.

Οδηγία 97/7/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Μαΐου 1997, για την προστασία των καταναλωτών κατά τις εξ αποστάσεως συμβάσεις, ΕΕ L 144 της 4.6.1997, σ. 19.

Οδηγία 98/6/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 1998, περί της προστασίας των καταναλωτών όσον αφορά την αναγραφή των τιμών των προϊόντων που προσφέρονται στους καταναλωτές, ΕΕ L 080 της 18.03.1998, σ. 27.

Οδηγία 98/27/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Μαΐου 1998, περί των αγωγών παραλείψεως στον τομέα της προστασίας των συμφερόντων των καταναλωτών, ΕΕ L 166 της 11.6.1998, σ. 51.

Οδηγία 1999/44/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Μαΐου 1999, σχετικά με ορισμένες πτυχές της πώλησης και των εγγυήσεων καταναλωτικών αγαθών, ΕΕ L 171 της 7.7.1999, σ. 12.

[1] ΕΕ L 171 της 07.07.1999, σ. 12.

[2] ΕΕ L 157 της 21.06.2005, σ. 11.

[3] COM(2006) 744 τελικό.

[4] Στο παράρτημα ΙΙ παρατίθεται ένας κατάλογος των οδηγιών που αποτελούν αντικείμενο επανεξέτασης.

[5] Στη Σλοβενία, δεν είναι δυνατή η υπαναχώρηση εάν εάν ο πωλητής είχε τουλάχιστον το εύλογο χρονικό διάστημα για να προβεί σε επισκευή.

[6] Το θέμα αυτό εξετάζεται από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο στην υπόθεση C-404/06 (εκκρεμεί)

[7] Μπορεί να υποστηριχθεί ότι η Γαλλία προβλέπει την άμεση ευθύνη του παραγωγού, μολονότι δεν έχει απαντήσει στο ερωτηματολόγιο.