[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 11.12.2008

COM(2008) 852 τελικό

2008/0247 (COD)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με το ευρωπαϊκό σιδηροδρομικό δίκτυο για ανταγωνιστικές εμπορευματικές μεταφορές

{SEC(2008) 3028}{SEC(2008) 3029}

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Τα διακυβευματα που συνδεονται με την αναπτυξη των σιδηροδρομικων εμπορευματικών μεταφορών

1.1. Η οικοδόμηση βιώσιμου συστήματος μεταφορών αποτελεί μείζονος σημασίας στόχο για την Κοινότητα.

Η ανάγκη να τηρηθούν από την Κοινότητα οι δεσμεύσεις που έχει αναλάβει για τη μείωση των θερμοκηπιακών αερίων, τη βελτίωση των περιβαλλοντικών επιδόσεων της οικονομίας της καθώς και τα εμπόδια που τίθενται όλο και πιο εμφανώς στους ενεργειακούς πόρους αποτελούν πολύ σημαντικά στοιχεία της κοινοτικής πολιτικής μεταφορών.

Επίσης η Κοινότητα επιθυμεί να δημιουργήσει σύστημα μεταφορών που θα εξυπηρετεί τους πολίτες της και τις επιχειρήσεις της και το οποίο θα είναι όσο το δυνατόν καθαρότερο και αποτελεσματικότερο. Για να επιτευχθεί ο σκοπός αυτός, στην ενδιάμεση εξέταση της λευκής βίβλου για τις μεταφορές[1] η Επιτροπή πρότεινε να εστιάσει το ενδιαφέρον της στην ανάπτυξη της συντροπικότητας, δηλαδή της βέλτιστης χρήσης του συνόλου των τρόπων μεταφοράς, συνδυασμένων ή μη.

Η ανάπτυξη αυτή βασικά στηρίζεται στην εγκαθίδρυση πραγματικής ευρωπαϊκής εσωτερικής αγοράς μεταφορών. Οι αεροπορικές και οδικές μεταφορές έχουν ήδη επιτύχει μεγάλες προόδους από την άποψη αυτή, ενώ οι σιδηροδρομικές μεταφορές πρέπει να διανύσουν ακόμη μεγάλη απόσταση για το σχετικό πρόγραμμα.

1.2. Τα διακυβεύματα στις σιδηροδρομικές μεταφορές.

Οι υπηρεσίες σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών έχουν ανοιχθεί στον ανταγωνισμό από την 1η Ιανουαρίου του 2007. Οι παραδοσιακές επιχειρήσεις αναδιαρθρώθηκαν ή βρίσκονται στο στάδιο της αναδιάρθρωσης. Επίσης εμφανίζονται νέοι συμφεροντούχοι. Η ποιότητα των υπηρεσιών που παρέχουν οι διαχειριστές υποδομής στις επιχειρήσεις παραμένει χαμηλή σε πολλά κράτη μέλη, και πρέπει να βελτιωθεί. Παράλληλα, η ζήτηση σιδηροδρομικών μεταφορών θα μπορούσε να αυξηθεί αισθητά κατά τα προσεχή έτη σε πολλές περιφέρειες της Ένωσης.

Όντως, η αγορά σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών, το μισό της οποίας αποτελείται από διεθνείς υπηρεσίες, δεν θα μπορέσει να αναπτυχθεί σωστά εάν δεν βελτιωθούν οι υπηρεσίες που παρέχει στις επιχειρήσεις εμπορευματικών μεταφορών η σιδηροδρομική υποδομή. Προς τούτο πρέπει ξεπεραστούν πολλές δυσκολίες: συγκέντρωση πολύ μεγαλύτερης προσοχής στις επιβατικές αμαξοστοιχίες σε σχέση με την εμπορευματική κίνηση, τόσο από άποψη επιλογής επενδύσεων όσο και από άποψη διαχείρισης της χωρητικότητας και της κίνησης, που αποβαίνει σημαντικά σε βάρος των εμπορευμάτων που μεταφέρονται σιδηροδρομικά στα περισσότερα κράτη μέλη· εθνικοί διαχειριστές υποδομής που εξακολουθούν να ενεργούν απομονωμένα, όχι αρκετά αποτελεσματικές ή εξαιρετικά περιορισμένες συνδέσεις μεταξύ της σιδηροδρομικής υποδομής και των λοιπών τρόπων μεταφοράς.

Συνεπώς πρέπει να αυξηθεί η συνεργασία μεταξύ των διαχειριστών υποδομής. Πρέπει να αλλάξει η διαχείριση στο μείγμα κυκλοφορίας επιβατικών αμαξοστοιχιών και εμπορευματικών αμαξοστοιχιών, τουλάχιστον στους άξονες που είναι σημαντικοί για τις εμπορευματικές μεταφορές. Τέλος, εξαιρετικά σημαντικό στοιχείο για την ανάπτυξη των συνδυασμένων μεταφορών, που αποτελεί στρατηγικής σημασίας δομοστοιχείο της σύγχρονης σιδηροδρομικής εμπορευματικής μεταφοράς, συνιστά η διαθεσιμότητα για τις επιχειρήσεις εμπορευματικών μεταφορών ποσοτικά επαρκών διατροπικών εγκαταστάσεων, οι οποίες να μπορούν να παρέχουν υπηρεσίες υψηλής ποιότητας.

Χωρίς αυτά δεν θα είναι δυνατές η σωστή ανάπτυξη των σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών και η πλήρης εκτέλεση του ρόλου τους στην οικοδόμηση της συντροπικότητας στην Ευρώπη.

2. Βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών που παρεχόνται από την υποδομή στις επιχειρήσεισ εμπορευματικών μεταφορών σε συγκεκριμένο δίκτυο

2.1. Τα μέτρα που έχουν ήδη αναληφθεί

Τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και σε κοινοτικό επίπεδο κατά τα τελευταία έτη έχουν αναληφθεί πολυάριθμες πρωτοβουλίες για να καταστούν αποδοτικότερες οι υπηρεσίες που παρέχουν οι διαχειριστές υποδομής. Προχωρούν ο εξορθολογισμός των επενδύσεων, η χρησιμοποίηση νέων τεχνολογιών, η υιοθέτηση συνεχώς πιο εξελιγμένων κανόνων διαχείρισης των υποδομών.

Ειδικότερα στον ευρωπαϊκό χώρο, με τις διαδοχικές σιδηροδρομικές δέσμες μέτρων τα κράτη μέλη τέθηκαν στην οδό του εκσυγχρονισμού των σιδηροδρόμων τους και της ολοκλήρωσης των εθνικών συστημάτων. Με διατάξεις σχετικές με την πρόσβαση στην υποδομή και την τιμολόγησή της, με τη διαχείριση της χωρητικότητάς της και της κίνησης, με τη σιδηροδρομική ασφάλεια και την ανάπτυξη της διαλειτουργικότητας, οι οδηγίες που συνθέτουν την πρώτη, τη δεύτερη και την τρίτη δέσμη σιδηροδρομικών μέτρων αντιπροσωπεύουν νομοθετικό και πολιτικό ευρωπαϊκό πλαίσιο τόνωσης του εκσυγχρονισμού του σιδηροδρόμου.

Εξάλλου, το πρόγραμμα του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών (ΔΕΔ-Μ), η ανάπτυξη και η εξάπλωση του ευρωπαϊκού συστήματος σιδηροδρομικής σηματοδότησης (ERTMS), και η τεχνική προδιαγραφή σχετικά με τις εφαρμογές τηλεπληροφορικής για τις εμπορευματικές μεταφορές (ΤΠΔ ΕμΤΕ) συμβάλλουν στην ανάπτυξη της διαλειτουργικότητας και σε βελτιωμένη ολοκληρωμένη διαχείριση της σιδηροδρομικής υποδομής στην Ευρώπη. Παραδείγματος χάρη, στο πλαίσιο της επέκτασης του ERTMS, έχουν καθοριστεί διεθνείς διάδρομοι εμπορευματικού προσανατολισμού. Η δημιουργία τους αποτέλεσε την αρχή ενεργού συνεργασίας μεταξύ διαχειριστών υποδομής, οι οποίοι ανέλαβαν επίσης την πρωτοβουλία να συσπειρωθούν σε οργανισμό με την ονομασία RailNetEurope, που παρέχει ορισμένες υπηρεσίες στις επιχειρήσεις διεθνών εμπορευματικών μεταφορών και τονώνει τη συνεργασία μεταξύ διαχειριστών υποδομής για τη διαχείριση της χωρητικότητας.

2.2. Τα προβλήματα παραμένουν

Όλες οι πρωτοβουλίες αυτές συμβάλλουν στη βελτίωση της διαχείρισης των υποδομών. Πρέπει να ενισχυθούν και να επιταχυνθεί ο ρυθμός τους, ώστε να καταστεί πραγματικότητα η αναγκαία πρόοδος για την ολοκλήρωση του σιδηροδρόμου και την ανάπτυξη των εμπορευματικών μεταφορών. Σε πρώτη φάση αυτό σημαίνει βελτίωση ή ενίσχυση:

- της συνεργασίας μεταξύ διαχειριστών υποδομής, ώστε να παύσουν να υφίστανται οι επιπτώσεις που έχει η διέλευση συνόρων για την εμπορευματική κίνηση και να βελτιωθούν σε διεθνές επίπεδο, αρχικά στους πλέον πρόσφορους άξονες, οι επενδύσεις τους και η επιχειρησιακή λειτουργία της χωρητικότητάς τους·

- της συνεργασίας και της διαχείρισης των διατροπικών τερματικών σταθμών που εξυπηρετούν το σιδηρόδρομο·

- της ποιότητας και της αξιοπιστίας της χωρητικότητας υποδομής που διατίθεται για τις εμπορευματικές μεταφορές.

Στο πλαίσιο των διαδρόμων ERTMS που έχουν ήδη δημιουργηθεί, βασικά η συνεργασία μεταξύ κρατών μελών και διαχειριστών υποδομής αφορά τις επενδύσεις και διαφέρει αισθητά από άποψη έντασης ανάλογα με τους διαδρόμους. Εξάλλου, όσον αφορά την επιχειρησιακή λειτουργία του σιδηροδρομικού δικτύου, η επίτευξη καλύτερης ισορροπίας μεταξύ των διάφορων τύπων κίνησης δεν έχει αποτελέσει μέχρι τώρα αντικείμενο σημαντικής δράσης, ενώ αποτελεί πρωταρχικό παράγοντα για τη βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών στην Ευρώπη (βλ. ανακοίνωση COM(2008) 536 – Ποιότητα των σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών).

3. Αναγκαιότητα αναληψησ νεων πρωτοβουλιεων

3.1. Η κοινοτική δράση για το θέμα αυτό είναι επιθυμητή από όλους τους συμφεροντούχους

Στην ανακοίνωσή της, της 18ης Οκτωβρίου 2007, με τίτλο «Προς ευρωπαϊκό σιδηροδρομικό δίκτυο εμπορευματικής προτεραιότητας», η Επιτροπή ανέλαβε την υποχρέωση να υποβάλει το έτος 2008 προτάσεις με αντικείμενο τη δημιουργία, κατά τρόπο συντονισμένο, διεθνών σιδηροδρομικών διαδρόμων εμπορευματικής προτεραιότητας. Η λύση αυτή προτιμήθηκε από τη δημιουργία σιδηροδρομικών διαδρόμων αποκλειστικά για εμπορευματικές μεταφορές, η οποία κρίθηκε υπέρμετρη, εξαιρετικά δαπανηρή και μακροχρόνιας εφαρμογής. Σε συνέχεια αυτής της δέσμευσης, η Επιτροπή προχώρησε σε ευρύτατη διαβούλευση του συνόλου των συμφεροντούχων.

Σε πρώτη φάση, μαζί με τις υπηρεσίες της Επιτροπής δεκαπέντε περίπου ειδικοί του τομέα προσδιόρισαν με ακρίβεια τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι σιδηροδρομικές εμπορευματικές μεταφορές από άποψη υποδομής, καθώς και τα πεδία προόδου. Τα συμπεράσματα της ομάδας, τα οποία περιέχονται σε έκθεση με συστάσεις ανά τομέα επέμβασης, αποτέλεσαν την κυρίως βάση εργασίας για την παρούσα πρόταση.

Σε δεύτερη φάση, δρομολογήθηκε δημόσιος διάλογος. Με αυτόν δόθηκε η ευκαιρία σε πολυάριθμούς παράγοντες, κράτη μέλη, σιδηροδρομικές επιχειρήσεις, διαχειριστές υποδομής, βιομηχανικούς κύκλους, ενώσεις, επιχειρήσεις μεταφορών να διατυπώσουν τη θέση τους για το θέμα και τη γνώμη τους όσον αφορά τις προτάσεις της Επιτροπής.

Το κύριο συμπέρασμα αυτών των δύο ενεργειών είναι ότι βραχυπρόθεσμα η δημιουργία διεθνών σιδηροδρομικών διαδρόμων για ανταγωνιστικές εμπορευματικές μεταφορές θα μπορούσε να συμβάλει ουσιαστικά στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του σιδηροδρόμου.

Εξάλλου, στις 7 και 8 Απριλίου του 2008 το Συμβούλιο Υπουργών κάλεσε την Επιτροπή να «εκπονήσει μέτρα με τα οποία θα καθίσταται δυνατή αποτελεσματική διεξαγωγή των διεθνών υπηρεσιών σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών, με ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των διαχειριστών υποδομής στους τομείς της επιχειρησιακής λειτουργίας και των επενδύσεων και με την απογραφή των διεθνών διαδρόμων, περιλαμβανομένων και των διατροπικών τμημάτων, όπου θα πρέπει να διασφαλίζεται αποτελεσματικά η κυκλοφορία για τις διεθνείς σιδηροδρομικές εμπορευματικές μεταφορές, μέσω της χωρητικότητας και του προγραμματισμού επενδύσεων, καθώς και στο επίπεδο της διαθεσιμότητας αξιόπιστων και επαρκούς πλήθους χρονοδιαδρόμων». Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, που εξέδωσε έκθεση αναφερόμενη κυρίως στο θέμα αυτό, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, καθώς και η Επιτροπή των Περιφερειών διατύπωσαν επίσης την επιθυμία τους να προχωρήσει το θέμα το ταχύτερο.

3.2. Κανονισμός με αντικείμενο το ευρωπαϊκό σιδηροδρομικό δίκτυο για ανταγωνιστικές εμπορευματικές μεταφορές και συνοδευτικές πρωτοβουλίες

Λαμβανόμενου υπόψη του συνόλου αυτών των στοιχείων, η Επιτροπή εξέτασε τρεις λύσεις (να μην αναληφθεί νέα δράση· ενίσχυση των δράσεων που ήδη προχωρούν και, εάν κριθεί αναγκαίο, ανάληψη νέων πολιτικών πρωτοβουλιών· πρόταση νέων νομοθετικών μέτρων), οι οποίες θα ήταν δυνατό να οδηγήσουν στη δημιουργία ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού δικτύου για ανταγωνιστικές εμπορευματικές μεταφορές συγκροτούμενο από διεθνείς διαδρόμους. Η Επιτροπή προχώρησε σε ανάλυση ποσοτικών και ποιοτικών επιπτώσεων των λύσεων αυτών[2].

Κατά την ανάλυση αυτή, φαίνεται ότι με την τρίτη λύση θα μπορούσε να επιτευχθούν τα θετικότερα αποτελέσματα και θα δινόταν σειρά εγγυήσεων τόσο στην Κοινότητα όσο και στα ίδια τα κράτη μέλη όσον αφορά τη συλλογική συμμετοχή στον επιδιωκόμενο στόχο. Η βασική αβεβαιότητα που επιβαρύνει αυτή τη λύση έγκειται στο χρόνο έκδοσης και έναρξης ισχύος των νέων νομοθετικών μέτρων.

Τα συμπεράσματα αυτά, η ανάγκη επίτευξης ταχείας προόδου στον τομέα της ολοκλήρωσης των εθνικών δικτύων σιδηροδρομικής υποδομής, ώστε η ολοκλήρωση του σιδηροδρόμου να προσεγγίσει την ολοκλήρωση άλλων τρόπων μεταφοράς, η ανάγκη εναρμόνισης κατά τρόπο ακριβή, για το σκοπό αυτό, των κανόνων διαχείρισης της υποδομής σε κάθε εμπορευματικό διάδρομο, ωθούν την Επιτροπή να προτείνει στο Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο να εκδώσουν κανονισμό σχετικά με τη δημιουργία ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού δικτύου για ανταγωνιστικές εμπορευματικές μεταφορές.

Βασικά, η πρόταση κανονισμού της Επιτροπής αφορά τις διαδικασίες σχετικά με την επιλογή των διαδρόμων και τη διοίκηση του συνόλου που συγκροτούν όλοι οι διάδρομοι μαζί, καθώς και τα χαρακτηριστικά που πρέπει να έχουν αυτοί οι διάδρομοι. Εντάσσεται στη συνέχεια πρωτοβουλιών και διατάξεων που προαναφέρονται, όπως το πρόγραμμα ΔΕΔ-Μ, οι διάδρομοι ERTMS και η ισχύουσα κοινοτική νομοθεσία σχετικά με τις σιδηροδρομικές μεταφορές.

Ως απόκριση στην ανάγκη ταχείας δράσης και για να ενθαρρυνθούν και να καθοδηγηθούν οι τρέχουσες ενέργειες που αποβλέπουν στους ίδιους στόχους με την παρούσα πρωτοβουλία, η Επιτροπή προτείνει επίσης να συνοδευθεί η πρόταση κανονισμού που υποβάλλει και από άλλες πρωτοβουλίες. Με την πρόταση θα τονωθούν η σύσταση ενώσεων μεταξύ κρατών μελών για τη δημιουργία διαδρόμων και ο κοινός προγραμματισμός επενδύσεων. Θα συγκεντρώνονται κατά τακτά διαστήματα όλοι οι διαχειριστές σιδηροδρομικής υποδομής της Ένωσης ώστε να προωθηθεί η ανταλλαγή ορθών πρακτικών και να τεθούν θέματα κοινού ενδιαφέροντος.

Εξάλλου, η τρέχουσα αναθεώρηση της πολιτικής για το ΔΕΔ-Μ παρέχει την ευκαιρία συντονισμού της υπόψη πρωτοβουλίας με την πολιτική του ΔΕΔ-Μ, και είναι δυνατό να αναμένονται σημαντικά φαινόμενα συνέργειας, τόσο στο επίπεδο ληπτέων μέτρων για πορεία προς μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα στην κατασκευή και την επιχειρησιακή λειτουργία υποδομών ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος όσο και στο επίπεδο των επενδύσεων.

4. Οι γενικές αρχές της πρότασης κανονισμού

Η παρούσα πρόταση τηρεί την αρχή της επικουρικότητας. Περιέχει διατάξεις που αφορούν τη διεθνή διαχείριση σιδηροδρομικών υποδομών που δεν θα ήταν δυνατό να τεθούν σε ενέργεια από καθένα κράτος μέλος χωριστά. Επίσης τηρεί την αρχή της αναλογικότητας. Όντως, καθορίζει στόχους και διαδικασίες κοινές για τα κράτη μέλη και τους διαχειριστές σιδηροδρομικής υποδομής. Τέλος, η παρούσα πρόταση συμπληρώνει την υφιστάμενη σιδηροδρομική νομοθεσία και βασίζεται σε αυτή, ενώ καθιστά ευκολότερη την ερμηνεία της, και με τον τρόπο αυτό συμβάλλει στην απλούστευση της νομοθεσίας, όπως αποφασίστηκε σε κοινοτικό επίπεδο.

Η παρούσα πρόταση διαρθρώνεται σε πέντε κεφάλαια, από τα οποία τρία αφορούν: το σχεδιασμό και τη διοίκηση του ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού δικτύου για ανταγωνιστικές εμπορευματικές μεταφορές· τις επενδύσεις στην υποδομή, στους τερματικούς σταθμούς και στον τεχνικό εξοπλισμό τους· και, τέλος, την επιχειρησιακή λειτουργία των εμπορευματικών διαδρόμων. Το κεφάλαιο 1 αφορά τις γενικές διατάξεις και το κεφάλαιο 5 τις τελικές διατάξεις.

Για κάθε εμπορευματικό διάδρομο, το προτεινόμενο μέτρο βασίζεται σε τακτική ανάλυση της αγοράς και σε τακτική διαβούλευση με τους πελάτες, στον καθορισμό εκτελεστικού σχεδίου με μέτρα σκοπός των οποίων θα είναι η κάλυψη των αναγκών τους και η διασφάλιση της τήρησης των διατάξεων της πρότασης κανονισμού. Οι διαχειριστές υποδομής και τερματικών σταθμών επιφορτίζονται με την υλοποίηση του σχεδίου, με τη στήριξη και την ενθάρρυνση από τα κράτη μέλη που έχουν αποδυθεί στη δημιουργία του οικείου εμπορευματικού διαδρόμου.

4.1. Καθορισμός και διοίκηση του ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού δικτύου για ανταγωνιστικές εμπορευματικές μεταφορές

Το κεφάλαιο 2 αρχικά ορίζει τις υποχρεώσεις των κρατών μελών όσον αφορά τη δημιουργία διεθνών σιδηροδρομικών διαδρόμων για ανταγωνιστικές εμπορευματικές μεταφορές και τη διαδικασία επιλογής των διαδρόμων αυτών. Οι σχετικές διατάξεις αναμένεται ότι θα δώσουν τη δυνατότητα εξασφάλισης αφενός καλής ποιότητας των προτεινόμενων διαδρόμων και αφετέρου της συνοχής μεταξύ των διάφορων προτεινόμενων διαδρόμων. Επίσης προβλέπουν ότι στη δημιουργία του ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού δικτύου για ανταγωνιστικές εμπορευματικές μεταφορές θα συμμετάσχουν το σύνολο των κρατών μελών που δεν παρουσιάζουν γεωγραφική ιδιαιτερότητα ασύμβατη προς αυτό το στόχο.

Η προταθείσα μέθοδος διαρθρώνεται ως εξής: η νομοθεσία καθορίζει γενική υποχρέωση των κρατών μελών να δημιουργήσουν εμπορευματικούς διαδρόμους εντός του ΔΕΔ-Μ· τα κράτη μέλη καθορίζουν από κοινού τους διαδρόμους που επιθυμούν να δημιουργήσουν· η επιλογή αυτή επικυρώνεται σε κοινοτικό επίπεδο, με επιτροπολογία, αφού εξεταστούν η χρησιμότητα του προτεινόμενου διαδρόμου και η συνεκτικότητα του συνόλου των προτεινόμενων εμπορευματικών διαδρόμων.

Στο κεφάλαιο αυτό αναφέρονται επίσης τα βασικά χαρακτηριστικά του οργάνου διοίκησης κάθε εμπορευματικού διαδρόμου. Η Επιτροπή βασίζεται στην εμπειρία που έχει κτηθεί, βασικά στο πλαίσιο των διαδρόμων ERTMS και των διαδρόμων που έχουν δημιουργηθεί από το RailNetEurope, στα στοιχεία τα οποία αναφέρθηκαν από την ομάδα ειδικών, καθώς και στα αποτελέσματα του δημόσιου διαλόγου για τον καθορισμό των βασικών χαρακτηριστικών. Γενικώς, θεωρήθηκε ότι απολύτως αναγκαίο στοιχείο για την επιτυχία του διαβήματος αποτελεί η δημιουργία διεθνούς μηχανισμού ικανού να τονώσει το συντονισμό μεταξύ των κρατών μελών και των διαχειριστών υποδομής σε κάθε διάδρομο.

4.2. Οι επενδύσεις

Το κεφάλαιο 3 αναφέρει τις υποχρεώσεις που πρέπει να τηρούνται για κάθε εμπορευματικό διάδρομο από άποψη συντονισμού και προγραμματισμού επενδύσεων, καθώς και από άποψη ανάπτυξης της διαλειτουργικότητας των διάφορων καλυπτόμενων δικτύων και βελτίωσης της χωρητικότητας των αμαξοστοιχιών. Η ανάπτυξη της διαλειτουργικότητας θα δώσει τη δυνατότητα να επιτευχθούν σημαντικά οφέλη από άποψη χρόνου διαδρομής, χωρητικότητας και παραγωγικότητας των σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών. Η αύξηση της χωρητικότητας των αμαξοστοιχιών, παραδείγματος χάρη με αύξηση του μέγιστου μήκους αμαξοστοιχίας που θα μπορεί να κινείται στο σύνολο του διαδρόμου, θα δώσει τη δυνατότητα αποτελεσματικής βελτίωσης της παραγωγικότητας των σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών.

Στο κεφάλαιο αυτό η Επιτροπή προτείνει επίσης τον καθορισμό δικτύου στρατηγικών τερματικών σταθμών σε κάθε διάδρομο. Όντως, η καλή σύνδεση κάθε εμπορευματικού διαδρόμου με το υπόλοιπο δίκτυο και τους υπόλοιπους τρόπους μεταφοράς, στους θαλάσσιους λιμένες ή στην ενδοχώρα, αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο για την επιτυχία αυτής της πρωτοβουλίας. Κατά συνέπεια, για κάθε διάδρομο πρέπει να υπάρχει αποτελεσματική στρατηγική η οποία θα αφορά την ανάπτυξη τερματικών σταθμών, μεταξύ άλλων διατροπικών, και την αντιστοίχιση της χωρητικότητας αυτών των σταθμών προς τις ανάγκες της εμπορευματικής κίνησης στο διάδρομο.

4.3. Η επιχειρησιακή λειτουργία εμπορευματικού διαδρόμου

Το κεφάλαιο 4 αφορά επτά ουσιώδη σημεία: ανάπτυξη διαλειτουργικών διαδικασιών· βελτίωση του συντονισμού όσον αφορά τη διεξαγωγή της κίνησης μεταξύ αφενός διαχειριστών υποδομής και αφετέρου μεταξύ διαχειριστών υποδομής και διαχειριστών τερματικών σταθμών· βελτίωση της πρόσβασης στις υποδομές και στους τερματικούς σταθμούς· ευνοϊκή μεταχείριση των εμπορευματικών αμαξοστοιχιών από άποψη εκχώρησης χρονοδιαδρόμων και διαχείρισης της κυκλοφορίας· παρακολούθηση της ποιότητας των υπηρεσιών σε κάθε εμπορευματικό διάδρομο· συνεργασία μεταξύ οργανισμών ελέγχου.

Η βελτίωση στο συντονισμό της λειτουργίας του εμπορευματικού διαδρόμου αναμένεται ότι θα παράσχει τη δυνατότητα να αυξηθούν οι επιδόσεις των διεθνών μεταφορών εμπορευμάτων στον εν λόγω διάδρομο με περιορισμένο κόστος. Παραδείγματος χάρη, για τη βελτίωση υποτίθεται ότι οι αιτούμενοι την εκχώρηση χρονοδιαδρόμου σε κάποια υπηρεσία θα έχουν στη διάθεσή τους μονοαπευθυντική θυρίδα για κάθε αίτηση χρονοδιαδρόμου που αφορά περισσότερα από ένα δίκτυα. Εξάλλου η ανάλυση επιπτώσεων έδειξε ότι ο ορθός συντονισμός της λειτουργίας των τερματικών σταθμών και της βασικής υποδομής θα μπορούσε να συμβάλει πολύ αισθητά στη βελτίωση των επιδόσεων των σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών. Μεταξύ άλλων θα μπορούσε να συμβάλει θετικά στη μείωση του χρόνου αναμονής αμαξοστοιχιών για την πρόσβαση στους τερματικούς σταθμούς ή στη βασική υποδομή από τους τερματικούς σταθμούς.

Παράλληλα, η καλή ποιότητα των πληροφοριών σχετικά με τους όρους και τους τρόπους πρόσβασης στο σύνολο των αναγκαίων υποδομών για την καλή κυκλοφορία κάθε εμπορευματικής αμαξοστοιχίας θα δώσει δυνατότητα πρόσβασης χωρίς διακρίσεις στο σύνολο των υπηρεσιών των παρεχόμενων από τις υποδομές του εμπορευματικού διαδρόμου.

Όσον αφορά την ισορροπία μεταξύ των εμπορευματικών αμαξοστοιχιών και των επιβατικών αμαξοστοιχιών, ο στόχος είναι να εξασφαλιστούν στις εμπορευματικές αμαξοστοιχίες χρονοδιάδρομοι καλής ποιότητας, αξιόπιστοι και, για τους διεθνείς χρονοδιαδρόμους, αποτελούμενοι από συνεκτικούς μεταξύ τους εθνικούς χρονοδιαδρόμους. Επίσης, στο κεφάλαιο αυτό επιδιώκεται καλύτερη μεταχείριση των εμπορευματικών αμαξοστοιχιών σε επίπεδο διεξαγωγής της κυκλοφορίας. Εν προκειμένω η πρόκληση είναι να δοθούν στις σιδηροδρομικές εμπορευματικές μεταφορές εγγυήσεις όσον αφορά την αξιοπιστία και την ποιότητα των υπηρεσιών που παρέχονται από τους διαχειριστές υποδομής. Οι εγγυήσεις αυτές, τις οποίες γενικά δεν έχουν στη διάθεσή στους οι σιδηροδρομικές εμπορευματικές μεταφορές, αναμένεται ότι θα έχουν μετρήσιμη επίπτωση στις επιδόσεις της επιβατικής κίνησης. Δεν αναμένεται πάντως ότι θα αποτελέσουν ισχυρό ανασχετικό παράγοντα που θα ήταν δυνατό να αποβεί σε βάρος της βελτιστοποιημένης διαχείρισης της υποδομής.

Το σύνολο των μέτρων που περιγράφονται ανωτέρω αναμένεται ότι θα αποδώσουν θετικά αποτελέσματα για τις επιδόσεις των σιδηροδρομικών μεταφορών εμπορευμάτων, οι οποίες θα πρέπει να είναι μετρήσιμες και να αναλύονται τακτικά. Για το λόγο αυτό, το κεφάλαιο 4 ορίζει την υποχρέωση να καθορίζονται για κάθε διάδρομο δείκτες επιδόσεων, οι οποίοι θα επικαιροποιούνται κατά τακτά διαστήματα.

2008/0247 (COD)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με το ευρωπαϊκό σιδηροδρομικό δίκτυο για ανταγωνιστικές εμπορευματικές μεταφορές (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 71 παράγραφος 1,

την πρόταση της Επιτροπής[3],

τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής[4],

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών[5],

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 251 της Συνθήκης[6],

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Στο πλαίσιο της στρατηγικής της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση και της κοινής στρατηγικής για την αειφόρο ανάπτυξη της Κοινότητας, ουσιώδες στοιχείο προόδου προς την επίτευξη βιώσιμης κινητικότητας αποτελεί η δημιουργία εσωτερικής σιδηροδρομικής αγοράς, ιδίως όσον αφορά τις εμπορευματικές μεταφορές.

(2) Η οδηγία 2001/14/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2001, σχετικά με την κατανομή της χωρητικότητας των σιδηροδρομικών υποδομών και τις χρεώσεις για τη χρήση σιδηροδρομικής υποδομής καθώς και με την πιστοποίηση ασφαλείας[7], απετέλεσε σημαντικό βήμα στην εγκαθίδρυση της εσωτερικής σιδηροδρομικής αγοράς.

(3) Για να μπορούν να είναι ανταγωνιστικές έναντι των άλλων τρόπων μεταφοράς, οι εμπορευματικές διεθνείς και εθνικές σιδηροδρομικές μεταφορές, που ανοίχτηκαν στον ανταγωνισμό από την 1η Ιανουαρίου του 2007, αναμένεται ότι θα μπορέσουν να έχουν στη διάθεσή τους σιδηροδρομική υποδομή καλής ποιότητας, δηλαδή που επιτρέπει την παροχή υπηρεσιών εμπορευματικών μεταφορών υπό καλές συνθήκες όσον αφορά την εμπορική ταχύτητα και το πρόγραμμα δρομολογίων, και αξιόπιστων, δηλαδή οι παρεχόμενες υπηρεσίες όντως θα ανταποκρίνονται στις συμβατικές δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί έναντι των σιδηροδρομικών επιχειρήσεων.

(4) Το Συμβούλιο Υπουργών, που συνήλθε στις 7 και 8 Απριλίου του 2008, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι πρέπει να προωθηθεί η αποτελεσματική χρήση των υποδομών και, ενδεχομένως, να βελτιωθούν οι χωρητικότητες της σιδηροδρομικής υποδομής με μέτρα λαμβανόμενα σε επίπεδο ευρωπαϊκό και εθνικό και, μεταξύ άλλων, μέσω νομοθετικών κειμένων.

(5) Στο πλαίσιο αυτό, η δημιουργία σιδηροδρομικού δικτύου για ανταγωνιστικές εμπορευματικές μεταφορές, στο οποίο οι εμπορευματικές αμαξοστοιχίες θα έχουν τη δυνατότητα να κινούνται υπό καλές συνθήκες και να διέρχονται χωρίς δυσκολίες από ένα εθνικό δίκτυο σε άλλο, θα μπορούσε να συμβάλει στη βελτίωση των συνθηκών χρησιμοποίησης της υποδομής.

(6) Σχετικά με τη δημιουργία ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού δικτύου για ανταγωνιστικές εμπορευματικές μεταφορές, οι πρωτοβουλίες που έχουν ήδη αναληφθεί στον τομέα της σιδηροδρομικής υποδομής δείχνουν ότι η δημιουργία διεθνών διαδρόμων, που αποτελούν απόκριση σε συγκεκριμένες και σαφώς προσδιορισμένες ανάγκες ενός ή περισσότερων τμημάτων της αγοράς, αντιπροσωπεύει την προσφορότερη μέθοδο.

(7) Η δημιουργία σιδηροδρομικού δικτύου για ανταγωνιστικές εμπορευματικές μεταφορές αναμένεται ότι θα πραγματοποιηθεί κατά τρόπο συνεκτικό με το διευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών («ΔΕΔ-Μ»). Για το σκοπό αυτό, είναι αναγκαία η συντονισμένη ανάπτυξη των δύο δικτύων, και ειδικότερα η ένταξη των διεθνών διαδρόμων για τις σιδηροδρομικές εμπορευματικές μεταφορές στο υφιστάμενο ΔΕΔ-Μ. Εξάλλου, είναι σκόπιμο να θεσπιστούν σε κοινοτικό επίπεδο ομοιόμορφοι κανόνες όσον αφορά τους εν λόγω εμπορευματικούς διαδρόμους. Ενδεχομένως, η δημιουργία των διαδρόμων αυτών θα ήταν δυνατό να υποστηριχθεί οικονομικά στο πλαίσιο του προγράμματος ΔΕΔ-Μ[8].

(8) Για κάθε εμπορευματικό διάδρομο είναι σκόπιμο να εξασφαλιστεί επαρκής συντονισμός μεταξύ των οικείων κρατών μελών και διαχειριστών υποδομής, να δοθεί επαρκής προτεραιότητα στη σιδηροδρομική εμπορευματική κίνηση, να δημιουργηθούν αποτελεσματικές και επαρκείς συνδέσεις με τους υπόλοιπους τρόπους μεταφοράς και να καθοριστούν πρόσφορες συνθήκες για την ανάπτυξη του ανταγωνισμού μεταξύ παροχέων εμπορευματικών σιδηροδρομικών υπηρεσιών.

(9) Η δημιουργία κάθε εμπορευματικού διαδρόμου θα πρέπει να εξεταστεί και να εγκριθεί σε κοινοτικό επίπεδο με βάση διαφανή, σαφώς προσδιοριζόμενα κριτήρια και διαδικασία, με τα οποία παραμένει στα κράτη μέλη και τους διαχειριστές υποδομής επαρκές περιθώριο λήψης αποφάσεων και διαχείρισης, ώστε να λαμβάνονται μέτρα προσαρμοσμένα στις συγκεκριμένες ανάγκες τους.

(10) Για να τονωθεί ο συντονισμός μεταξύ των κρατών μελών και των διαχειριστών υποδομής, κάθε εμπορευματικός διάδρομος θα πρέπει να υποστηρίζεται από όργανο διοίκησης, το οποίο θα συγκροτείται από τους διάφορους διαχειριστές υποδομής που ενδιαφέρει αυτός ο διάδρομος.

(11) Για να ανταποκρίνονται στις ανάγκες της αγοράς, οι τρόποι δημιουργίας κάθε εμπορευματικού διαδρόμου θα πρέπει να παρουσιάζονται σε αντίστοιχο εκτελεστικό σχέδιο, όπου θα πρέπει να περιλαμβάνονται ο καθορισμός και το χρονοδιάγραμμα των ενδεδειγμένων δράσεων για τη βελτίωση των επιδόσεων των σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών. Εξάλλου, για να διασφαλιστεί ότι οι δράσεις που προβλέπονται ή εκτελούνται για τη δημιουργία εμπορευματικού διαδρόμου ανταποκρίνονται στις ανάγκες ή στις προσδοκίες του συνόλου των χρηστών του εμπορευματικού διαδρόμου, είναι αναγκαίο οι τελευταίοι αυτοί να διατυπώνουν τη γνώμη τους με βάση σαφώς καθορισμένες διαδικασίες.

(12) Για να διασφαλιστούν η συνεκτικότητα και η συνέχεια της χωρητικότητας υποδομών που είναι διαθέσιμη σε κάθε εμπορευματικό διάδρομο, είναι σκόπιμος ο συντονισμός των επενδύσεων στον εμπορευματικό διάδρομο μεταξύ των οικείων κρατών και των διαχειριστών υποδομής, καθώς και ο προγραμματισμός τους με βάση λογική ανταποκρινόμενη στις ανάγκες του εμπορευματικού διαδρόμου. Το πρόγραμμα υλοποίησής τους θα πρέπει να δημοσιεύεται, ώστε να διασφαλίζεται η πληροφόρηση των αιτούντων που θα μπορούσαν να ασκήσουν δραστηριότητα στο διάδρομο. Οι επενδύσεις θα πρέπει να περιλαμβάνουν σχέδια επέμβασης με σκοπό την ανάπτυξη διαλειτουργικών συστημάτων και την αύξηση της χωρητικότητας των αμαξοστοιχιών.

(13) Για τους ίδιους λόγους, οι εργασίες συντήρησης μεγάλης κλίμακας, που συχνά έχουν σημαντική επίδραση στη χωρητικότητα της σιδηροδρομικής υποδομής θα πρέπει ωσαύτως να συντονίζονται σε επίπεδο εμπορευματικού διαδρόμου και να αποτελούν αντικείμενο επικαιροποιούμενης δημοσίευσης.

(14) Επίσης, για την προώθηση της ανάπτυξης των σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών στην Κοινότητα, είναι αναγκαία η δημιουργία υποδομών και συστημάτων που έχουν σκοπό την ανάπτυξη των διατροπικών εμπορευματικών μεταφορών.

(15) Τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη και οι εθνικές αρχές ασφαλείας οι αρμόδιες για τον εμπορευματικό διάδρομο έχουν τη δυνατότητα να συνάπτουν συμφωνίες για την αμοιβαία αναγνώριση αφενός οχημάτων και αφετέρου μηχανοδηγών αμαξοστοιχιών. Οι αρχές ασφαλείας των κρατών μελών τα οποία ενδιαφέρει ο εμπορευματικός διάδρομος θα πρέπει να συνεργάζονται, ώστε να εξασφαλίζεται η εφαρμογή αυτών των συμφωνιών.

(16) Για να καταστεί ευκολότερη η διαδικασία αίτησης χωρητικότητας υποδομής για τις διεθνείς εμπορευματικές σιδηροδρομικές υπηρεσίες, είναι σκόπιμο να δημιουργηθεί μονοαπευθυντική θυρίδα για κάθε εμπορευματικό διάδρομο. Για το σκοπό αυτό, είναι εύλογο να χρησιμοποιηθούν ως βάση οι υφιστάμενες πρωτοβουλίες, και ειδικότερα εκείνες που έχουν αναληφθεί από το RailNetEurope, οργανισμό ο οποίος αποτελεί εργαλείο συντονισμού διαχειριστών υποδομής και παρέχει ορισμένες υπηρεσίες στις επιχειρήσεις διεθνών εμπορευματικών μεταφορών.

(17) Λαμβανόμενων υπόψη των διαφορών στα χρονοδιαγράμματα προγραμματισμού των δρομολογίων για τους διάφορους τύπους κίνησης, είναι ευκταίο να ληφθεί μέριμνα ώστε οι αιτήσεις που αφορούν χωρητικότητα υποδομής για την εμπορευματική κίνηση να μη περιστέλλονται αδικαιολόγητα λόγω αιτήσεων σχετικών με επιβατικές μεταφορές, λαμβανομένης ιδιαίτερα υπόψη της αντίστοιχης κοινωνικοοικονομικής τους αξίας. Το τέλος χρήσης της υποδομής θα πρέπει να διακυμαίνεται σε συνάρτηση με την ποιότητα και την αξιοπιστία του εκχωρούμενου χρονοδιαδρόμου.

(18) Σε περίπτωση διαταραχής της κυκλοφορίας, θα πρέπει να μπορεί να δοθεί επαρκής προτεραιότητα σε αμαξοστοιχίες που μεταφέρουν εμπορεύματα εξαιρετικά ευαίσθητα από άποψη χρόνου και συνέπειας.

(19) Για τη διασφάλιση της ανάπτυξης του ανταγωνισμού μεταξύ παροχέων εμπορευματικών σιδηροδρομικών υπηρεσιών στον εμπορευματικό διάδρομο, φαίνεται ευκταίο να επιτραπεί και σε άλλους αιτούντες, εκτός από τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις ή τους ομίλους τους, να ζητούν χωρητικότητα υποδομής.

(20) Για τη βελτιστοποίηση της διαχείρισης του εμπορευματικού διαδρόμου και την εξασφάλιση καλύτερης ρευστότητας και καλύτερων επιδόσεων των διεθνών εμπορευματικών σιδηροδρομικών υπηρεσιών, είναι αναγκαίο να ληφθεί μέριμνα για τον απαιτούμενο συντονισμό μεταξύ των ρυθμιστικών οργάνων της σιδηροδρομικής κυκλοφορίας τα οποία είναι κατανεμημένα σε διάφορα σημεία των διαφόρων δικτύων του εμπορευματικού διαδρόμου. Προκειμένου να επιτευχθεί καλύτερη χρήση των σιδηροδρομικών υποδομών, είναι απαιτείται συντονισμός της διαχείρισης αυτών των υποδομών και των στρατηγικών τερματικών σταθμών που κείνται στον εμπορευματικό διάδρομο.

(21) Για να διευκολυνθεί η πρόσβαση στις πληροφορίες που αφορούν τη χρήση όλων των βασικών υποδομών του εμπορευματικού διαδρόμου και να διασφαλιστεί η χωρίς διακρίσεις πρόσβαση σε αυτές, φαίνεται ευκταίο να τεθεί στην διάθεση όλων των παροχέων διεθνών εμπορευματικών σιδηροδρομικών υπηρεσιών κάποια δήλωση δικτύου, όπου συγκεντρώνεται το σύνολο αυτών των πληροφοριών.

(22) Για να είναι δυνατή η μέτρηση κατά τρόπο αντικειμενικό των ωφελημάτων που προκύπτουν από δράσεις για τη δημιουργία του εμπορευματικού διαδρόμου και για να διασφαλιστεί η αποτελεσματική παρακολούθηση της συνέχειας αυτών των δράσεων, είναι σκόπιμα ο καθορισμός και η τακτική δημοσίευση δεικτών επιδόσεων για τις υπηρεσίες στον εμπορευματικό διάδρομο.

(23) Με σκοπό τη βελτίωση της διάδοσης ορθών πρακτικών και την εξασφάλιση αποτελεσματικής παρακολούθησης της διαχείρισης του ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού δικτύου για ανταγωνιστικές εμπορευματικές μεταφορές, είναι ευκταίο, με τη στήριξη της Επιτροπής, να ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ του συνόλου των διαχειριστών υποδομής της Κοινότητας.

(24) Δεδομένου ότι ο στόχος του παρόντος κανονισμού, δηλαδή η δημιουργία ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού δικτύου για ανταγωνιστικές εμπορευματικές μεταφορές αποτελούμενου από εμπορευματικούς διαδρόμους, είναι αδύνατο να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη και δύναται συνεπώς να επιτευχθεί καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο, η Κοινότητα μπορεί να λάβει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας που διατυπώνεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως διατυπώνεται στο εν λόγω άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη αυτού του στόχου.

(25) Όσον αφορά το συντονισμό των επενδύσεων, τη διαχείριση της χωρητικότητας και της κίνησης, θα πρέπει να θεσπιστούν κανόνες ισόρροποι, βασιζόμενοι σε συνεργασία μεταξύ των διαχειριστών υποδομής, οι οποίοι στο πλαίσιο διεθνούς σιδηροδρομικού διαδρόμου θα πρέπει να παρέχουν υπηρεσίες υψηλής ποιότητας στις επιχειρήσεις εμπορευματικών μεταφορών.

(26) Είναι σκόπιμη η θέσπιση μέτρων αναγκαίων για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού σύμφωνα με την απόφαση αριθ. 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1999, για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή.

(27) Ειδικότερα, είναι σκόπιμο να εξουσιοδοτηθεί η Επιτροπή να θεσπίζει τους όρους και τα κριτήρια που αναγκαιούν για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού. Τα μέτρα αυτά, που θα είναι γενικού χαρακτήρα και θα έχουν ως σκοπό την τροποποίηση μη ουσιωδών στοιχείων του παρόντος κανονισμού και τη συμπλήρωσή του με προσθήκη νέων, μη ουσιωδών, στοιχείων, πρέπει να θεσπίζονται κατά την κανονιστική διαδικασία με έλεγχο την προβλεπόμενη στο άρθρο 5α της απόφασης αριθ. 1999/468/ΕΚ,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

ΚΕΦΑΛΑΙΟ I ΓΕΝΙΚΑ

Άρθρο 1

Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής

1. Ο παρών κανονισμός θεσπίζει τους κανόνες δημιουργίας και οργάνωσης του ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού δικτύου για ανταγωνιστικές εμπορευματικές μεταφορές, αποτελούμενου από διεθνείς σιδηροδρομικούς διαδρόμους για ανταγωνιστικές εμπορευματικές μεταφορές (εφεξής αποκαλούμενους «εμπορευματικοί διάδρομοι»). Θεσπίζει τους κανόνες επιλογής και οργάνωσης των εμπορευματικών διαδρόμων, καθώς και εναρμονισμένες αρχές σχετικά με τον προγραμματισμό των επενδύσεων, τη διαχείριση της χωρητικότητας και της κίνησης.

2. Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται για τη διαχείριση και τη χρήση των σιδηροδρομικών υποδομών όσον αφορά τις εθνικές και διεθνείς σιδηροδρομικές υπηρεσίες, με εξαίρεση:

α) τα αυτόνομα τοπικά και περιφερειακά δίκτυα που έχουν σκοπό την παροχή υπηρεσιών επιβατικών μεταφορών με χρήση σιδηροδρομικής υποδομής·

β) δίκτυα με σκοπό μόνο την εκμετάλλευση αστικών και προαστιακών υπηρεσιών επιβατικών μεταφορών·

γ) περιφερειακά δίκτυα τα οποία δεν χρησιμοποιούνται για περιφερειακές υπηρεσίες εμπορευματικών μεταφορών, παρά μόνο από μία σιδηροδρομική επιχείρηση που δεν διέπεται από τις διατάξεις της οδηγίας 91/440/ΕΟΚ[9], μέχρις ότου κάποιος άλλος υποψήφιος ζητήσει να χρησιμοποιήσει τη χωρητικότητα του υπόψη δικτύου·

δ) ιδιωτικές σιδηροδρομικές υποδομές που προορίζονται να χρησιμοποιούνται αποκλειστικά και μόνο από τον ιδιοκτήτη τους για ίδιες εμπορευματικές δραστηριότητες.

Άρθρο 2

Ορισμοί

1. Για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, ισχύουν οι ορισμοί του άρθρου 2 της οδηγίας 2001/14/ΕΚ.

2. Πέραν των ορισμών που αναφέρονται στην παράγραφο 1 νοείται ως:

α) «εμπορευματικός διάδρομος», το σύνολο των σιδηροδρομικών γραμμών που κείνται στο έδαφος κρατών μελών και, ενδεχομένως, τρίτων ευρωπαϊκών χωρών, οι οποίες συνδέουν έναν ή περισσότερους στρατηγικούς τερματικούς σταθμούς με έναν ή περισσότερους άλλους στρατηγικούς τερματικούς σταθμούς και περιλαμβάνουν κάποιο βασικό άξονα, εναλλακτικές διαδρομές και γραμμές που τις συνδέουν, καθώς και τις σιδηροδρομικές υποδομές και τον τεχνικό τους εξοπλισμό στους εμπορευματικούς τερματικούς σταθμούς, στους σταθμούς διαλογής και σχηματισμού, καθώς και τις συνδετήριες γραμμές με τους τελευταίους·

β) «εκτελεστικό σχέδιο», το έγγραφο όπου εκτίθενται η στρατηγική, οι δράσεις και τα μέσα τα οποία σκοπεύουν να χρησιμοποιήσουν τα ενδιαφερόμενα μέρη, ώστε να αναπτύξουν εντός καθορισμένου χρονικού διαστήματος τις αναγκαίες και ικανές ενέργειες για την δημιουργία του εμπορευματικού διαδρόμου·

γ) «μεγάλης κλίμακας εργασίες συντήρησης», κάθε επέμβαση στη σιδηροδρομική υποδομή και στον τεχνικό εξοπλισμό της, καθώς και κάθε επισκευή τους, αναγκαία για την κυκλοφορία αμαξοστοιχιών στον εμπορευματικό διάδρομο, η οποία συνεπάγεται δεσμεύσεις χωρητικότητας της υποδομής σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 28 της οδηγίας 2001/14/ΕΚ·

δ) «τερματικός σταθμός», η εγκατάσταση που κείται σε κάποιο σημείο του εμπορευματικού διαδρόμου και η οποία είναι ειδικά διευθετημένη ώστε να επιτρέπει είτε τη φόρτωση σε εμπορευματικές αμαξοστοιχίες ή/και την εκφόρτωση από εμπορευματικές αμαξοστοιχίες εμπορευμάτων και την ολοκλήρωση των εμπορευματικών σιδηροδρομικών υπηρεσιών με τις οδικές, τις θαλάσσιες, τις ποτάμιες και τις αεροπορικές υπηρεσίες, είτε το σχηματισμό ή την τροποποίηση της σύνθεσης εμπορευματικών αμαξοστοιχιών·

ε) «στρατηγικός τερματικός σταθμός», ο τερματικός σταθμός του εμπορευματικού διαδρόμου, όπου έχουν πρόσβαση όλοι οι ενδιαφερόμενοι, ο οποίος παίζει σημαντικό ρόλο στις εμπορευματικές σιδηροδρομικές μεταφορές στον εμπορευματικό διάδρομο·

στ) «μονοαπευθυντική θυρίδα», η κοινή αρχή που συγκροτείται από τους διαχειριστές της υποδομής του εμπορευματικού διαδρόμου και παρέχει στους αιτούντες τη δυνατότητα να ζητούν σε ένα μόνο τόπο και με μία μόνο ενέργεια χρονοδιάδρομο για διαδρομή που διασχίζει τουλάχιστον μία μεθόριο.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ II ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΓΙΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ

Άρθρο 3

Επιλογή των εμπορευματικών διαδρόμων

1. Σκοπός του εμπορευματικού διαδρόμου είναι να καταστεί δυνατή η εκτέλεση εμπορευματικών διεθνών και εθνικών σιδηροδρομικών μεταφορών στο έδαφος τουλάχιστον δύο κρατών μελών. Τα χαρακτηριστικά του είναι:

α) αποτελεί μέρος του ΔΕΔ-Μ·

β) επιτρέπει σημαντική ανάπτυξη της σιδηροδρομικής εμπορευματικής κίνησης·

γ) δικαιολογείται με βάση κοινωνικοοικονομική ανάλυση. Η ανάλυση αυτή περιλαμβάνει τις επιπτώσεις στα συστήματα μεταφορών όπου η εκχώρηση χωρητικότητας υποδομής του εμπορευματικού διαδρόμου επηρεάζει σημαντικά την κυκλοφορία εμπορευμάτων και επιβατών. Περιλαμβάνει επίσης την ανάλυση των μείζονος σημασίας επιπτώσεων από άποψη εξωτερικού κόστους·

δ) υποστηρίζεται με εκτελεστικό σχέδιο.

2. Η δημιουργία ή η τροποποίηση εμπορευματικού διαδρόμου προτείνεται από τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη. Προς το σκοπό αυτό, διαβιβάζουν στην Επιτροπή πρόταση που έχει εκπονηθεί από τους τοπικούς διαχειριστές υποδομής, λαμβανόμενων υπόψη των κριτηρίων του παραρτήματος.

3. Οι εμπορευματικοί διάδρομοι δημιουργούνται σύμφωνα με τις ακόλουθες λεπτομέρειες εφαρμογής:

α) το αργότερο ένα έτος μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού, το έδαφος κάθε κράτους μέλους που περιλαμβάνει τουλάχιστον δύο χερσαία σύνορα με άλλα κράτη μέλη πρέπει να αποτελέσει το αντικείμενο πρότασης εμπορευματικού διαδρόμου·

β) το αργότερο τρεις μήνες μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού, στο έδαφος κάθε κράτους μέλους πρέπει να προβλεφθούν τουλάχιστον:

i) ένας εμπορευματικός διάδρομος,

ii) δύο εμπορευματικοί διάδρομοι, εφόσον ο ετήσιος όγκος σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών στο υπόψη κράτος μέλος δεν είναι μικρότερος από 30 δισεκατομμύρια τονοχιλιόμετρα,

iii) τρεις εμπορευματικοί διάδρομοι, εφόσον ο ετήσιος όγκος σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών στο υπόψη κράτος μέλος δε είναι μικρότερος από 70 δισεκατομμύρια τονοχιλιόμετρα.

4. Η Επιτροπή εξετάζει τις προτάσεις δημιουργίας εμπορευματικών διαδρόμων που αναφέρονται στην παράγραφο 2 και, κατά την κανονιστική διαδικασία του άρθρου 18 παράγραφος 3, εκδίδει απόφαση σχετικά με ένα αρχικό σύνολο εμπορευματικών διαδρόμων το αργότερο ένα έτος μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού. Στο πλαίσιο αυτής της εξέτασης πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα κριτήρια του παραρτήματος.

5. Ο εμπορευματικός διάδρομος είναι δυνατόν να περιλαμβάνει στοιχεία των σιδηροδρομικών δικτύων τρίτων ευρωπαϊκών χωρών. Τότε τα στοιχεία αυτά πρέπει να είναι συμβατά με την πολιτική για το ΔΕΔ-Μ.

6. Το σύνολο των εμπορευματικών διαδρόμων που αναφέρονται στην παράγραφο 4 τροποποιείται σταδιακά και συμπληρώνεται με βάση προτάσεις δημιουργίας ή τροποποίησης εμπορευματικών διαδρόμων, και μετά από απόφαση της Επιτροπής που εκδίδεται σύμφωνα με την κανονιστική διαδικασία του άρθρου 18 παράγραφος 3. Οι προτάσεις των κρατών μελών εξετάζονται λαμβανόμενων υπόψη των κριτηρίων του παραρτήματος.

7. Εφόσον ανακύψουν δυσκολίες μεταξύ δύο ή περισσότερων κρατών μελών ως προς τη δημιουργία ή την τροποποίηση εμπορευματικού διαδρόμου όσον αφορά τη σιδηροδρομική υποδομή που κείται στο έδαφός τους, η Επιτροπή, μετά από αίτημα ενός των οικείων κρατών μελών, συμβουλεύεται για το θέμα αυτό την επιτροπή του άρθρου 18. Η γνωμοδότηση της επιτροπής κοινοποιείται στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη, τα οποία λαμβάνουν υπόψη τους τη γνωμοδότηση προκειμένου να εξεύρουν λύση.

9. Τα μέτρα για την προσαρμογή του παραρτήματος, που είναι μέτρα γενικού χαρακτήρα και έχουν ως στόχο την τροποποίηση των μη ουσιωδών στοιχείων του παρόντος κανονισμού, θεσπίζονται κατά την κανονιστική διαδικασία με έλεγχο, προβλεπόμενη στο άρθρο 18 παράγραφος 4.

Άρθρο 4

Διοίκηση των εμπορευματικών διαδρόμων

1. Τα ενδιαφερόμενα για εμπορευματικό διάδρομο κράτη μέλη συνεργάζονται ώστε να διασφαλίσουν την ανάπτυξη του εμπορευματικού διαδρόμου σύμφωνα με το εκτελεστικό του σχέδιο. Καθορίζουν τους γενικούς στόχους του εμπορευματικού διαδρόμου και βεβαιώνονται ότι το εκτελεστικό σχέδιο έχει αυτούς τους στόχους.

2. Για κάθε εμπορευματικό διάδρομο, οι οικείοι διαχειριστές υποδομής, όπως ορίζονται στο άρθρο 2 της οδηγίας 2001/14/ΕΚ, συνιστούν όργανο διοίκησης επιφορτισμένο με τον καθορισμό, την καθοδήγηση της υλοποίησης και την επικαιροποίηση του εκτελεστικού σχεδίου του εμπορευματικού διαδρόμου. Το όργανο διοίκησης αναφέρεται τακτικά σχετικά με τη δραστηριότητά του στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη και, εάν υπάρχει λόγος, στους ευρωπαίους συντονιστές έργων προτεραιότητας του ΔΕΔ-Μ τα οποία αναφέρονται στο άρθρο 17α της απόφασης αριθ. 1692/96/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου[10] και ολοκληρώνονται με τον εμπορευματικό διάδρομο.

3. Το όργανο διοίκησης αποτελεί ανεξάρτητη νομική οντότητα. Μπορεί να συγκροτηθεί με μορφή ευρωπαϊκού ομίλου οικονομικού ενδιαφέροντος υπό την έννοια του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2137/85[11], με καταστατικό τέτοιου ομίλου.

4. Τα μέλη του οργάνου διοίκησης ορίζουν το διευθυντή του, του οποίου η θητεία είναι τουλάχιστον 3ετής.

5. Συγκροτείται ομάδα εργασίας αποτελούμενη από διαχειριστές και ιδιοκτήτες στρατηγικών τερματικών σταθμών του εμπορευματικού διαδρόμου, που αναφέρονται στο άρθρο 9. Η ομάδα μπορεί να γνωμοδοτεί για κάθε πρόταση του οργάνου διοίκησης που έχει άμεσες συνέπειες στις επενδύσεις και στη διαχείριση των στρατηγικών τερματικών σταθμών. Το όργανο διοίκησης δεν μπορεί να λάβει απόφαση αντίθετη προς τη γνώμη αυτή.

Άρθρο 5

Μέτρα υλοποίησης του εμπορευματικού διαδρόμου

1. Το εκτελεστικό σχέδιο που έχει εγκριθεί από το όργανο διοίκησης περιλαμβάνει:

α) περιγραφή των χαρακτηριστικών του εμπορευματικού διαδρόμου καθώς και το πρόγραμμα υλοποίησης των αναγκαίων μέτρων για τη δημιουργία του·

β) τα ουσιώδη στοιχεία της μελέτης αγοράς που αναφέρεται στην παράγραφο 3·

γ) τους στόχους του οργάνου διοίκησης όσον αφορά τις επιδόσεις του εμπορευματικού διαδρόμου, εκφραζόμενες σε ποιότητα εξυπηρέτησης και χωρητικότητα του εμπορευματικού διαδρόμου σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 16·

δ) το πρόγραμμα δημιουργίας του εμπορευματικού διαδρόμου και βελτίωσης των επιδόσεών του, που αναφέρεται στην παράγραφο 3 του παρόντος άρθρου.

2. Το εκτελεστικό σχέδιο αναπροσαρμόζεται κατά τακτά διαστήματα, λαμβανομένης υπόψη της εξέλιξης στην εκτέλεση των μέτρων που περιέχει, στην αγορά σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών στον εμπορευματικό διάδρομο και στις επιδόσεις που έχουν μετρηθεί σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 16 παράγραφος 2.

3. Πραγματοποιείται μελέτη αγοράς, που αφορά τις εξελίξεις οι οποίες διαπιστώνονται και αναμένονται όσον αφορά την κίνηση στον εμπορευματικό διάδρομο και στα στοιχεία του συστήματος μεταφορών που συνδέονται με αυτόν. Η μελέτη εξετάζει την εξέλιξη των διαφόρων τύπων κίνησης, τόσο από άποψη εμπορευματικών μεταφορών όσο και από άποψη επιβατικών μεταφορών. Περιλαμβάνει τα βασικά στοιχεία της κοινωνικοοικονομικής ανάλυσης που προβλέπεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο γ). Επικαιροποιείται τουλάχιστον μία φορά ανά έτος. Τα αποτελέσματα της μελέτης χρησιμοποιούνται για την προσαρμογή του εκτελεστικού σχεδίου του εμπορευματικού διαδρόμου.

4. Εκπονείται πρόγραμμα δημιουργίας του εμπορευματικού διαδρόμου και βελτίωσης των επιδόσεών του. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τους κοινούς στόχους, τις τεχνικές επιλογές και το χρονοδιάγραμμα των αναγκαίων επεμβάσεων στη σιδηροδρομική υποδομή και στον τεχνικό εξοπλισμό της, ώστε να τεθεί σε εφαρμογή το σύνολο των μέτρων των άρθρων 7 έως 16.

Άρθρο 6

Διαβούλευση με τους αιτούντες

1. Το όργανο διοίκησης αναπτύσσει μηχανισμούς διαβούλευσης με σκοπό τη συμμετοχή κατά ενδεδειγμένο τρόπο των αιτούντων, όπως αυτοί ορίζονται στο άρθρο 2 της οδηγίας 2001/14/ΕΚ, οι οποίοι ενδεχομένως θα μπορούν να χρησιμοποιούν τον εμπορευματικό διάδρομο.

2. Οι ενδιαφερόμενοι για τη χρήση του σιδηροδρομικού διαδρόμου διαβουλεύονται με το όργανο διοίκησης πριν από την έγκριση του εκτελεστικού σχεδίου και κατά την επικαιροποίησή του. Σε περίπτωση διαφωνίας μεταξύ του οργάνου διοίκησης και των αιτούντων, οι τελευταίοι έχουν τη δυνατότητα να απευθυνθούν στην Επιτροπή, η οποία λαμβάνει για το θέμα αυτό τη γνώμη της επιτροπής του άρθρου 18 παράγραφος 1, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 18 παράγραφος 2.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ III ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΙΚΟ ΔΙΑΔΡΟΜΟ

Άρθρο 7

Προγραμματισμός επενδύσεων

1. Το όργανο διοίκησης εκπονεί και εγκρίνει:

α) μακροπρόθεσμο, δηλαδή με χρονικό ορίζοντα τουλάχιστον 10 ετών, κοινό σχέδιο επενδύσεων για υποδομή στον εμπορευματικό διάδρομο·

β) ενδεχομένως, μεσοπρόθεσμο (τουλάχιστον διετές) κοινό σχέδιο επενδύσεων στον εμπορευματικό διάδρομο.

Τα σχέδια επενδύσεων καθορίζουν τον κατάλογο των προβλεπόμενων έργων για την επέκταση, την ανακαίνιση ή την αναδιευθέτηση της σιδηροδρομικής υποδομής και του τεχνικού εξοπλισμού της στο διάδρομο καθώς και τις σχετικές χρηματοοικονομικές ανάγκες.

2. Τα σχέδια επενδύσεων που προβλέπονται στην παράγραφο 1 περιλαμβάνουν τη στρατηγική σχετικά με την επέκταση διαλειτουργικών συστημάτων στον εμπορευματικό διάδρομο ο οποίος πληροί τις βασικές απαιτήσεις, καθώς και τις τεχνικές προδιαγραφές διαλειτουργικότητας που ισχύουν για τα σιδηροδρομικά δίκτυα τα οποία ορίζονται σύμφωνα με την οδηγία 2008/57/ΕΚ[12]. Η στρατηγική βασίζεται σε ανάλυση σχέσης κόστους και ωφέλειας της επέκτασης των συστημάτων αυτών. Πρέπει να είναι συνεκτική με τα εθνικά και ευρωπαϊκά προγράμματα επέκτασης διαλειτουργικών συστημάτων και, ιδίως, με το πρόγραμμα επέκτασης του ευρωπαϊκού συστήματος σιδηροδρομικής σηματοδότησης (ERTMS).

3. Ανάλογα με την περίπτωση, στα σχέδια επενδύσεων γίνεται μνεία της προβλεπόμενης κοινοτικής συνδρομής για το πρόγραμμα ΔΕΔ-Μ και δικαιολογείται η συνεκτικότητα της στρατηγικής τους με το πρόγραμμα αυτό.

4. Τα σχέδια επενδύσεων που προβλέπονται στην παράγραφο 1 περιλαμβάνουν επίσης στρατηγική σχετικά με την αύξηση χωρητικότητας των εμπορευματικών αμαξοστοιχιών που μπορούν να κυκλοφορούν στον εμπορευματικό διάδρομο. Η αύξηση είναι δυνατό να βασίζεται σε μεγέθυνση αναφορικά με το μήκος, το περιτύπωμα ή το φορτίο ανά άξονα που επιτρέπονται για τις αμαξοστοιχίες οι οποίες κυκλοφορούν στον εμπορευματικό διάδρομο.

5. Τα σχέδια επενδύσεων που προβλέπονται στην παράγραφο 1 δημοσιεύονται στο έγγραφο που αναφέρεται στο άρθρο 15 και επικαιροποιούνται κατά τακτά διαστήματα. Αποτελούν μέρος του εκτελεστικού σχεδίου του εμπορευματικού διαδρόμου.

Άρθρο 8

Μεγάλης κλίμακας εργασίες συντήρησης

Τουλάχιστον μία φορά το έτος, οι διαχειριστές υποδομής του εμπορευματικού διαδρόμου συντονίζουν τον προγραμματισμό των εργασιών συντήρησης μεγάλης κλίμακας για την υποδομή και τον τεχνικό της εξοπλισμό.

Άρθρο 9

Στρατηγικοί τερματικοί σταθμοί

1. Σε συμφωνία με την ομάδα εργασίας του άρθρου 4 παράγραφος 5, το όργανο διοίκησης χαράσσει στρατηγική σχετικά με την ανάπτυξη των στρατηγικών τερματικών σταθμών, ώστε αυτοί οι σταθμοί να μπορούν να ανταποκρίνονται στις ανάγκες σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών που πραγματοποιούνται στον εμπορευματικό διάδρομο.

2. Το όργανο διοίκησης λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα για την υλοποίηση αυτής της στρατηγικής, την οποία αναθεωρεί κατά τακτά διαστήματα.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΙΚΟΥ ΔΙΑΔΡΟΜΟΥ

Άρθρο 10

Μονοαπευθυντική θυρίδα για τις αιτήσεις διεθνών χρονοδιαδρόμων

1. Το όργανο διοίκησης δημιουργεί μονοαπευθυντική θυρίδα για αίτηση χρονοδιαδρόμων που αφορά εμπορευματική αμαξοστοιχία η οποία διασχίζει τουλάχιστον μία μεθόριο στον εμπορευματικό διάδρομο.

2. Κάθε αίτηση που αφορά χρονοδιάδρομο για εμπορευματική αμαξοστοιχία η οποία διασχίζει τουλάχιστον μία μεθόριο ή κινείται σε περισσότερα δίκτυα στο σιδηροδρομικό διάδρομο πρέπει να πραγματοποιείται στη μονοαπευθυντική θυρίδα που προβλέπεται στην παράγραφο 1.

3. Τα οικεία ρυθμιστικά όργανα, που προβλέπονται στο άρθρο 17 του παρόντος κανονισμού, φροντίζουν ώστε οι δραστηριότητες της μονοαπευθυντικής θυρίδας να ασκούνται με διαφάνεια και χωρίς διακρίσεις.

Άρθρο 11

Εμπορεύματα προτεραιότητας

1. Το όργανο διοίκησης καθορίζει τις τυπικές κατηγορίες εμπορευματικής κίνησης που ισχύουν για ολόκληρο τον εμπορευματικό διάδρομο. Τουλάχιστον μία από τις κατηγορίες αυτές (εφεξής καλούμενη «εμπορεύματα προτεραιότητας») περιλαμβάνει τα εμπορεύματα των οποίων η μεταφορά παρουσιάζει ευαισθησία από άποψη χρόνου και τα οποία, κατά συνέπεια, δικαιούνται μεταφορά με την ενδεδειγμένη διάρκεια και με εγγυημένη συνέπεια.

2. Τα κριτήρια ορισμού των τυπικών κατηγοριών εμπορευματικής κίνησης μπορούν να καθορίζονται με την κανονιστική διαδικασία του άρθρου 18 παράγραφος 3.

Άρθρο 12

Χρονοδιάδρομοι εκχωρούμενοι στις εμπορευματικές αμαξοστοιχίες

1. Κατά παρέκκλιση των διατάξεων του άρθρου 20 παράγραφος 2 της οδηγίας 2001/14/ΕΚ, οι διαχειριστές υποδομής του εμπορευματικού διαδρόμου κρατούν την αναγκαία χωρητικότητα για την κίνηση των εμπορευμάτων προτεραιότητας κατά την προσεχή χρήση, πριν από την ετήσια διαδικασία καθορισμού του πίνακα δρομολογίων που προβλέπεται στο άρθρο 18 της οδηγίας 2001/14/ΕΚ και με βάση την εμπορευματική κίνηση που διαπιστώθηκε και τη μελέτη αγοράς η οποία ορίζεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1.

2. Οι διαχειριστές υποδομής διατηρούν απόθεμα χωρητικότητας στον οριστικό πίνακα δρομολογίων, ώστε να έχουν τη δυνατότητα να αποκρίνονται ταχέως και με κατάλληλο τρόπο στα ad hoc αιτήματα για χωρητικότητα που προβλέπονται στο άρθρο 23 της οδηγίας 2001/14/ΕΚ. Η χωρητικότητα αυτή πρέπει να είναι επαρκής ώστε οι αιτήσεις χρονοδιαδρόμων να είναι δυνατό να ικανοποιούνται με εξασφάλιση επαρκούς επιπέδου ποιότητας του απονεμόμενου χρονοδιαδρόμου, από άποψη χρόνου διαδρομής στο χρονοδιάδρομο και ωραρίου προσαρμοσμένου στην εμπορευματική κίνηση.

4. Οι χρονοδιάδρομοι που εκχωρούνται για εμπορευματική χρήση μπορεί να είναι διαφορετικής ποιότητας από άποψη χρόνου διαδρομής. Τα τέλη χρήσης της υποδομής που αφορά αυτούς τους χρονοδιαδρόμους είναι δυνατό να διακυμαίνονται σε συνάρτηση με το επίπεδο ποιότητας που προτείνεται, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 7 και 8 της οδηγίας 2001/14/ΕΚ.

5. Εκτός από περιπτώσεις ανωτέρας βίας, χρονοδιάδρομος που έχει εκχωρηθεί για εμπορευματική μεταφορά προτεραιότητας δεν μπορεί να ακυρωθεί εντός των 3 μηνών που προηγούνται της εκτέλεσης της υπηρεσίας, εφόσον ο ενδιαφερόμενος δεν συμφωνήσει για την ακύρωση αυτή.

6. Οι διαχειριστές υποδομής του εμπορευματικού διαδρόμου και η ομάδα εργασίας του άρθρου 4 παράγραφος 5 καθορίζουν κατάλληλες διαδικασίες ώστε να διασφαλίζεται στο βέλτιστο βαθμό ο συντονισμός της εκχώρησης χωρητικότητας σιδηροδρομικής υποδομής και της εκχώρησης χωρητικότητας των στρατηγικών τερματικών σταθμών που αναφέρονται στο άρθρο 9.

Άρθρο 13

Αδειοδοτημένοι ενδιαφερόμενοι

Κατά παρέκκλιση των διατάξεων του άρθρου 16 παράγραφος 1 της οδηγίας 2001/14/ΕΚ, υποψήφιοι άλλοι από τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις και τους διεθνείς ομίλους τους οποίους συνιστούν έχουν τη δυνατότητα να ζητούν χρονοδιαδρόμους για τη μεταφορά εμπορευμάτων όταν οι χρονοδιάδρομοι αυτοί αφορούν ένα ή περισσότερα τμήματα του εμπορευματικού διαδρόμου.

Άρθρο 14

Διαχείριση της κίνησης

1. Στη δήλωση δικτύου, η οποία προβλέπεται στο άρθρο 3 και στο παράρτημα I της οδηγίας 2001/14/ΕΚ, οι διαχειριστές της υποδομής του εμπορευματικού διαδρόμου καθορίζουν και δημοσιεύουν τους κανόνες προτεραιότητας μεταξύ των διάφορων τύπων κίνησης σε περίπτωση διαταραχής της κυκλοφορίας στον εμπορευματικό διάδρομο.

2. Οι κανόνες προτεραιότητας που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου πρέπει να προβλέπουν τουλάχιστον ότι ο χρονοδιάδρομος που έχει εκχωρηθεί σε αμαξοστοιχία εμπορευμάτων προτεραιότητας, η οποία τηρεί τις αρχικές διατάξεις του χρονοδιαδρόμου της, δεν είναι δυνατόν ούτε να επανεκχωρηθεί σε άλλη αμαξοστοιχία ούτε να τροποποιηθεί, εκτός αν ο αρχικός κάτοχος του χρονοδιαδρόμου συμφωνήσει για τη διάθεσή του σε άλλη αμαξοστοιχία ή για την τροποποίηση του.

3. Οι διαχειριστές υποδομής του εμπορευματικού διαδρόμου θέτουν σε εφαρμογή διαδικασίες συντονισμού της διαχείρισης της κίνησης στον εμπορευματικό διάδρομο.

4. Οι διαχειριστές υποδομής του εμπορευματικού διαδρόμου και η ομάδα εργασίας του άρθρου 4 παράγραφος 5 θέτουν σε εφαρμογή διαδικασίες με τις οποίες διασφαλίζεται ο βέλτιστος συντονισμός μεταξύ της λειτουργίας της σιδηροδρομικής υποδομής και της λειτουργίας των στρατηγικών τερματικών σταθμών που αναφέρονται στο άρθρο 9.

Άρθρο 15

Πληροφορίες σχετικά με τους όρους χρήσης του εμπορευματικού διαδρόμου

Το όργανο διοίκησης εκπονεί και δημοσιεύει έγγραφο το οποίο περιέχει:

α) όλες τις πληροφορίες τις περιεχόμενες στις δηλώσεις δικτύου των εθνικών δικτύων που αφορούν τον εμπορευματικό διάδρομο, οι οποίες έχουν εκπονηθεί σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 3 της οδηγίας 2001/14/ΕΚ·

β) τον κατάλογο και τα χαρακτηριστικά των στρατηγικών τερματικών σταθμών, καθώς και όλες τις πληροφορίες που αφορούν τους όρους και τους τρόπους πρόσβασης στους στρατηγικούς τερματικούς σταθμούς.

Άρθρο 16

Ποιότητα υπηρεσιών στον εμπορευματικό διάδρομο

1. Οι διαχειριστές υποδομής του εμπορευματικού διαδρόμου διασφαλίζουν τη συνοχή των συστημάτων βελτίωσης των επιδόσεων που ισχύουν στον εμπορευματικό διάδρομο, όπως τα συστήματα αυτά ορίζονται στο άρθρο 11 της οδηγίας 2001/14/ΕΚ.

2. Προκειμένου να μετρηθούν η ποιότητα της εξυπηρέτησης και η χωρητικότητα των διεθνών και εθνικών σιδηροδρομικών εμπορευματικών υπηρεσιών στον εμπορευματικό διάδρομο, το όργανο διοίκησης καθορίζει τους δείκτες επιδόσεων του εμπορευματικού διαδρόμου και τους δημοσιεύει τουλάχιστον μία φορά ανά έτος.Οι εκτελεστικοί κανόνες που αφορούν τους δείκτες αυτούς μπορούν να καθορίζονται σύμφωνα με την κανονιστική διαδικασία του άρθρου 18 παράγραφος 3.

Άρθρο 17

Ρυθμιστικό όργανο

1. Οι ρυθμιστικοί φορείς που αναφέρονται στο άρθρο 30 της οδηγίας 2001/14/ΕΚ και είναι αρμόδιοι για τον εμπορευματικό διάδρομο συνεργάζονται για να επιτηρούνται οι διεθνείς δραστηριότητες των διαχειριστών υποδομής και των αιτούντων στον εμπορευματικό διάδρομο. Διαβουλεύονται μεταξύ τους και ανταλλάσσουν πληροφορίες. Εάν απαιτείται, ζητούν τις αναγκαίες πληροφορίες από τους διαχειριστές υποδομής του κράτους μέλους για το οποίο είναι αρμόδιοι.

2. Σε περίπτωση καταγγελίας κάποιου αιτούντα σχετικής με τις διεθνείς υπηρεσίες σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών, ή στο πλαίσιο αυτεπάγγελτης έρευνας, πριν λάβει την απόφασή του το οικείο ρυθμιστικό όργανο διαβουλεύεται με το ρυθμιστικό όργανο κάθε άλλου κράτους μέλους από το έδαφος του οποίου διέρχεται ο υπόψη εμπορευματικός διάδρομος και του ζητεί τις αναγκαίες πληροφορίες. Τα υπόλοιπα ρυθμιστικά όργανα παρέχουν όλες τις πληροφορίες που έχουν οι ίδιοι το δικαίωμα να ζητούν με βάση την εθνική τους νομοθεσία. Εφόσον το απαιτεί η περίπτωση, το ρυθμιστικό όργανο το οποίο έχει επιληφθεί της καταγγελίας, ή έχει κινήσει αυτεπάγγελτα την έρευνα, διαβιβάζει το φάκελο στο αρμόδιο ρυθμιστικό όργανο για τη λήψη των μέτρων που αφορούν τα οικεία μέρη.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ V ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 18

Επιτροπή

1. Η Επιτροπή συνεπικουρείται από επιτροπή.

2. Σε περίπτωση που γίνεται παραπομπή στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζονται οι διατάξεις των άρθρων 3 και 7 της απόφασης αριθ. 1999/468/ΕΚ, τηρουμένων των διατάξεων του άρθρου 8 της απόφασης αυτής.

3. Σε περίπτωση παραπομπής στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζονται οι διατάξεις των άρθρων 5 και 7 της απόφασης αριθ. 1999/468/ΕΚ, τηρουμένων των διατάξεων του άρθρου 8 της απόφασης αυτής. Η προθεσμία η προβλεπόμενη στο άρθρο 5 παράγραφος 6 της απόφασης αριθ. 1999/468/ΕΚ είναι τρίμηνη.

4. Σε περίπτωση παραπομπής στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 5α παράγραφοι 1 έως 4 και του άρθρου 7 της απόφασης αριθ. 1999/468/ΕΚ, τηρουμένων των διατάξεων του άρθρου 8 της απόφασης αυτής.

Άρθρο 19

Συνεργασία

Οι διαχειριστές υποδομής συνεργάζονται για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού. Ανταλλάσσουν πληροφορίες σχετικά με τις ορθές πρακτικές τους, ώστε οι πρακτικές αυτές να συντονίζονται στο σύνολο της Κοινότητας. Στο έργο αυτό συνεπικουρούνται από την Επιτροπή. Προς το σκοπό αυτό, η Επιτροπή συγκροτεί ομάδα εργασίας των διαχειριστών υποδομής, υπό την προεδρία της.

Άρθρο 20

Παρέκκλιση

Εφόσον υπάρχει λόγος, κάποιο κράτος μέλος έχει τη δυνατότητα παρέκκλισης από την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος κανονισμού. Προς το σκοπό αυτό διαβιβάζει στην Επιτροπή αιτιολογημένη αίτηση παρέκκλισης. Η Επιτροπή εκδίδει απόφαση σχετικά με την αίτηση αυτή σύμφωνα με τη συμβουλευτική διαδικασία του άρθρου 18 παράγραφος 2, λαμβανομένων υπόψη της γεωγραφικής θέσης καθώς και της εξέλιξης των σιδηροδρομικών υπηρεσιών εμπορευματικών μεταφορών στο κράτος μέλος το οποίο υπέβαλε την αίτηση παρέκκλισης.

Άρθρο 21

Παρακολούθηση της εφαρμογής

Ανά διετία από τη δημιουργία του εμπορευματικού διαδρόμου, τα οικεία κράτη μέλη διαβιβάζουν στην Επιτροπή φάκελο, όπου παρουσιάζονται τα αποτελέσματα της συνεργασίας τους η οποία προβλέπεται στο άρθρο 4 παράγραφος 1. Η Επιτροπή αναλύει το φάκελο και ενημερώνει σχετικά την επιτροπή του άρθρου 18.

Άρθρο 22

Έκθεση

Η Επιτροπή εξετάζει περιοδικά την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού. Διαβιβάζει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο έκθεση, για πρώτη φορά εντός της πρώτης πενταετίας μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού, και στη συνέχεια ανά τριετία.

Άρθρο 23

Αναθεώρηση

Εάν, σε περίπτωση αναθεώρησης των κατευθυντηρίων γραμμών για το ΔΕΔ-Μ, σύμφωνα με τις εκτελεστικές διατάξεις τις προβλεπόμενες στο άρθρο 18 παράγραφος 3 της απόφασης αριθ. 1692/96/ΕΚ, η Επιτροπή καταλήξει στο συμπέρασμα ότι είναι σκόπιμη η προσαρμογή του παρόντος κανονισμού στις εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές, υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο πρόταση σχετικής τροποποίησης του παρόντος κανονισμού.

Άρθρο 24

Έναρξη ισχύος

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Κριτήρια αξιολόγησης των προτάσεων δημιουργίας εμπορευματικού διαδρόμου

Η επιλογή των εμπορευματικών διαδρόμων, η οποία προβλέπεται στο άρθρο 3 καθώς και ο εκσυγχρονισμός του σιδηροδρομικού δικτύου για ανταγωνιστικές εμπορευματικές μεταφορές πραγματοποιούνται με βάση τα ακόλουθα κριτήρια:

(α) ύπαρξη επιστολής δήλωσης προθέσεων των οικείων κρατών μελών, όπου επιβεβαιώνεται η βούλησή τους να δημιουργήσουν τον εμπορευματικό διάδρομο·

(β) ο εμπορευματικός διάδρομος αποτελεί μέρος του ΔΕΔ-Μ·

(γ) όταν η διαδρομή του εμπορευματικού διαδρόμου συμπίπτει με τμήμα (ή μέρος τμήματος) ενός ή περισσοτέρων έργων προτεραιότητας του ΔΕΔ-Μ[13], το τμήμα αυτό ενσωματώνεται στον εμπορευματικό διάδρομο, εκτός αν προορίζεται αποκλειστικά για υπηρεσίες επιβατικών μεταφορών·

(δ) ο εμπορευματικός διάδρομος του οποίου προτείνεται η δημιουργία διασχίζει το έδαφος τουλάχιστον τριών κρατών μελών, ή τουλάχιστον δύο κρατών μελών εφόσον η απόσταση μεταξύ των εξυπηρετούμενων σιδηροδρομικών κόμβων από το διάδρομο που προτάθηκε υπερβαίνει τα 500 χιλιόμετρα·

(ε) η οικονομική εφικτότητα και τα κοινωνοικονομικά οφέλη του εμπορευματικού διαδρόμου·

(στ) η συνοχή του συνόλου των εμπορευματικών διαδρόμων που έχουν προταθεί από τα κράτη μέλη, ώστε να επιτευχθεί η δημιουργία ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού δικτύου για ανταγωνιστικές εμπορευματικές μεταφορές·

(ζ) η συνοχή με τα υφιστάμενα ευρωπαϊκά σιδηροδρομικά δίκτυα, όπως οι διάδρομοι ERTMS και οι διάδρομοι που καθορίζονται από το RailNetEurope·

(η) η εξασφάλιση καλής σύνδεσης με τους υπόλοιπους τρόπους μεταφοράς, μεταξύ άλλων χάρη σε επαρκές δίκτυο στρατηγικών τερματικών σταθμών, περιλαμβανομένων σταθμών σε θαλάσσιους λιμένες και στην ενδοχώρα·

(θ) η προταθείσα προσέγγιση για την εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 4 έως 16.

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

1. ΤΙΤΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ:

Κανονισμός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με το ευρωπαϊκό σιδηροδρομικό δίκτυο για ανταγωνιστικές εμπορευματικές μεταφορές.

2. ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΒΔ/ΠΒΔ

Τομείς πολιτικής και σχετικές δραστηριότητες:

Τίτλος 06: Ενέργεια και μεταφορές

Δραστηριότητα: «Εσωτερικές, αεροπορικές και θαλάσσιες μεταφορές» (κεφάλαιο 06 02)

Στόχος: «Εξασφάλιση της εγκαθίδρυσης εσωτερικής αγοράς υπηρεσιών μεταφορών»

3. ΓΡΑΜΜΕΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

3.1. Γραμμές προϋπολογισμού [επιχειρησιακές γραμμές και συναφείς γραμμές τεχνικής και διοικητικής βοήθειας (πρώην γραμμές B.A)], συμπεριλαμβανομένων των ονομασιών τους:

Ουδέν

3.2. Διάρκεια της δράσης και των δημοσιονομικών επιπτώσεων:

Οι διατάξεις της πρότασης δεν έχουν, κατ’ αρχήν, περιορισμένη διάρκεια. Η εφαρμογή τους είναι δυνατό να κατανεμηθεί σε δύο χρονικές περιόδους: 2010 (έναρξη ισχύος του κανονισμού) έως 2013 (οριακή ημερομηνία επικύρωσης των προτάσεων των κρατών μελών για τη δημιουργία εμπορευματικών διαδρόμων)· μετά το έτος 2013. Το παρόν δελτίο αφορά την χρονική περίοδο 2009-2013 και την περίοδο 2014-2015, έτη για τα οποία οι δημοσιονομικές συνέπειες είναι δυνατό να επαναληφθούν τα επόμενα έτη.

3.3. Δημοσιονομικά χαρακτηριστικά

Γραμμή προϋπολογισμού | Είδος δαπάνης | Νέα | Συνεισφορά ΕΖΕΣ | Συνεισφορές υποψηφίων χωρών | Τομέας δημοσιονομικών προοπτικών |

ΜΥΔ | ΜΔΠ[14] | ΟΧΙ | ΟΧΙ | ΟΧΙ | ΟΧΙ |

ΜΥΔ | ΔΠ | ΟΧΙ | ΟΧΙ | ΟΧΙ | ΟΧΙ |

4. ΣΥΓΚΕΦΑΛΑΙΩΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΟΡΩΝ

4.1. Δημοσιονομικοί πόροι

4.1.1. Συγκεφαλαιωτικός πίνακας των πιστώσεων ανάληψης υποχρεώσεων (ΠΑΥ) και των πιστώσεων πληρωμών (ΠΠ)

εκατ. ευρώ (με 3 δεκαδικά ψηφία)

Είδος δαπάνης | Τμήμα αριθ. | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | Σύνολο |

Επιχειρησιακές δαπάνες[15] |

Πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων (ΠΑΥ) | 8.1. | α |

Πιστώσεις πληρωμών (ΠΠ) | β |

Διοικητικές δαπάνες περιλαμβανόμενες στο ποσό αναφοράς[16] |

Τεχνική και διοικητική βοήθεια (ΜΔΠ) | 8.2.4. | γ |

ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΠΟΣΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ |

Πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων | α+γ |

Πιστώσεις πληρωμών | β+γ |

Διοικητικές δαπάνες μη περιλαμβανόμενες στο ποσό αναφοράς[17] |

Ανθρώπινοι πόροι και συναφείς δαπάνες (ΜΔΠ) | 8.2.5. | δ | 0,183 | 0,183 | 0,183 | 0,183 | 0,122 | 0,122 | 0,976 |

Διοικητικές δαπάνες, εκτός ανθρώπινων πόρων και συναφών δαπανών, μη περιλαμβανόμενες στο ποσό αναφοράς (ΜΔΠ) | 8.2.6. | ε | 0,08 | 0,08 | 0,08 | 0,08 | 0,06 | 0,06 | 0,44 |

Συνολικές ενδεικτικές δαπάνες της δράσης |

ΣΥΝΟΛΟ ΠΑΥ, περιλαμβανομένων των δαπανών για ανθρώπινους πόρους | α+γ+δ+ε | 0,263 | 0,263 | 0,263 | 0,263 | 0,182 | 0,182 | 1,416 |

ΣΥΝΟΛΟ ΠΠ, περιλαμβανομένων των δαπανών για ανθρώπινους πόρους | β+γ+δ+ε | 0,263 | 0,263 | 0,263 | 0,263 | 0,182 | 0,182 | 1,416 |

Λεπτομέρειες της συγχρηματοδότησης

Εάν η πρόταση προβλέπει συγχρηματοδότηση από τα κράτη μέλη ή από άλλους οργανισμούς (διευκρινίστε ποιους), ο κατωτέρω πίνακας πρέπει να περιλαμβάνει εκτίμηση του επιπέδου της συγχρηματοδότησης (μπορούν να προστεθούν γραμμές εάν προβλέπεται ότι περισσότεροι οργανισμοί θα συμμετάσχουν στη συγχρηματοδότηση):

εκατ. ευρώ (με 3 δεκαδικά ψηφία)

Συγχρηματοδότης οργανισμός | Έτος ν | ν+1 | ν+2 | ν+3 | ν+4 | ν+5 και επόμενα | Σύνολο |

…………………… | Στ |

ΣΥΝΟΛΟ ΠΑΥ περιλαμβανομένης της συγχρηματοδότησης | α+γ+δ+ε+στ |

4.1.2. Συμβατότητα με το δημοσιονομικό προγραμματισμό

X Η πρόταση είναι συμβατή με τον ισχύοντα δημοσιονομικό προγραμματισμό.

( Η πρόταση απαιτεί τον επαναπρογραμματισμό του σχετικού τομέα των δημοσιονομικών προοπτικών.

( Η πρόταση ενδέχεται να απαιτήσει την εφαρμογή των διατάξεων της Διοργανικής Συμφωνίας[18] (σχετικά με το μέσο ευελιξίας ή με την αναθεώρηση των δημοσιονομικών προοπτικών).

4.1.3. Δημοσιονομική επίπτωση στα έσοδα

X Η πρόταση δεν έχει δημοσιονομική επίπτωση στα έσοδα

( Η πρόταση έχει δημοσιονομική επίπτωση – η επίπτωση στα έσοδα είναι η ακόλουθη:

εκατ. ευρώ (με ένα δεκαδικό ψηφίο)

Πριν από τη δράση [Έτος ν-1] | Κατάσταση μετά τη δράση |

Σύνολο ανθρωπίνων πόρων | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 2 |

5. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ

5.1. Ανάγκη που πρέπει να καλυφθεί βραχυπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα

Αξιολόγηση των προτάσεων δημιουργίας εμπορευματικών διαδρόμων και έλεγχος εφαρμογής των διατάξεων της πρότασης.

5.2. Προστιθέμενη αξία της κοινοτικής συμμετοχής, συνέπεια της πρότασης με άλλα δημοσιονομικά μέσα και δυνατή συνέργεια

Η ανάπτυξη των σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών προϋποθέτει ότι θα τεθούν στη διάθεση των επιχειρήσεων υποδομές καλής ποιότητας και αξιόπιστες, των οποίων η διαχείριση πραγματοποιείται σύμφωνα με τα διεθνώς κρατούντα, εφόσον αυτό είναι αναγκαίο. Για να αντιμετωπιστεί η πρόκληση αυτή, εμφανίζεται αναγκαία η κοινοτική δράση για τη βελτίωση και την πλαισίωση της συνεργασίας μεταξύ εθνικών διαχειριστών υποδομής και, κατά τρόπο ευρύτερο, της διαχείρισης των υποδομών.

Ακόμη, η θέση της πρότασης σε εφαρμογή αναμένεται ότι θα συμβάλει στη βέλτιστη διαχείριση του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών και σε βελτίωση της αποδοτικότητας του προγράμματος ΔΕΔ-Μ που προαναφέρθηκε.

5.3. Στόχοι, αναμενόμενα αποτελέσματα και συναφείς δείκτες της πρότασης στο πλαίσιο της ΔΒΔ (διαχείρισης βάσει δραστηριοτήτων)

Εξασφάλιση της εγκαθίδρυσης της εσωτερικής αγοράς υπηρεσιών μεταφορών.

Η πρόταση ζητεί από τα κράτη μέλη να δημιουργήσουν διεθνείς σιδηροδρομικούς διαδρόμους για ανταγωνιστικές σιδηροδρομικές μεταφορές. Η δημιουργία αυτών των διαδρόμων βασίζεται σε τέσσερεις αρχές: ενίσχυση του συντονισμού της επιχειρησιακής λειτουργίας των υποδομών· συντονισμός επενδύσεων· ανάπτυξη διατροπικών συνδέσεων· διαφάνεια πληροφόρησης όσον αφορά τους όρους πρόσβασης στις υποδομές· ευνοϊκότερη μεταχείριση των εμπορευματικών μεταφορών στους άξονες αυτούς.

Η επιτροπή που συστήνεται με την πρόταση κανονισμού θα επεμβαίνει στην επιλογή των διαδρόμων και, εφόσον απαιτηθεί, στην κανονιστική διαδικασία.

5.4. Μέθοδος υλοποίησης (ενδεικτική)

( Κεντρική διαχείριση

( άμεσα από την Επιτροπή

( έμμεσα με ανάθεση σε:

( εκτελεστικούς οργανισμούς

( οργανισμούς που έχουν συσταθεί από τις Κοινότητες σύμφωνα με το άρθρο 185 του δημοσιονομικού κανονισμού,

( εθνικούς δημόσιους οργανισμούς / οργανισμούς με αποστολή δημόσιας υπηρεσίας

( Επιμερισμένη ή αποκεντρωμένη διαχείριση

( με τα κράτη μέλη

( με τρίτες χώρες

( Από κοινού διαχείριση με διεθνείς οργανισμούς (διευκρινίστε)

Παρατηρήσεις:

6. ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

6.1. Σύστημα ελέγχου

Ο έλεγχος της εφαρμογής των διατάξεων θα πραγματοποιείται από τις υπηρεσίες της ΔΓ Ενέργειας και Μεταφορών καθώς και από την επιτροπή που ορίζεται στην πρόταση.

6.2. Αξιολόγηση

6.2.1. Εκ των προτέρων αξιολόγηση

Οι νομοθετικές προτάσεις καταρτίστηκαν με βάση την έκθεση της ομάδας ειδικών την οποία συγκάλεσε η Επιτροπή και ζήτησε τη γνώμη κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους 2008 (η έκθεση θα δημοσιευθεί ταυτοχρόνως με την πρόταση).

Επί πλέον, κατά το 3ο τρίμηνο του έτους 2008 πραγματοποιήθηκε και επικυρώθηκε μελέτη επιπτώσεων των προτεινόμενων διατάξεων.

6.2.2. Μέτρα που λήφθηκαν μετά από ενδιάμεση / εκ των υστέρων αξιολόγηση (διδάγματα από ανάλογες εμπειρίες στο παρελθόν)

Η πρόταση βασίζεται επίσης στην εμπειρία για διαδρόμους προτεραιότητας που αποκτήθηκε κατά την επέκταση του ERTMS, τους ονομαζόμενους διαδρόμους ERTMS (βλ. μελέτη επιπτώσεων της πρότασης).

6.2.3. Όροι και συχνότητα των μελλοντικών αξιολογήσεων

Η πρόταση προβλέπει αξιολόγηση της εφαρμογής της ανά διετία.

7. ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΑΤΗΣ

Χωρίς αντικείμενο.

8. ΛΕΠΤΟΜΕΡΗΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΟΡΩΝ

8.1. Στόχοι της πρότασης από πλευράς δημοσιονομικού κόστους

Χωρίς αντικείμενο.

8.2. Διοικητικές δαπάνες

8.2.1. Αριθμός και είδος ανθρώπινων πόρων

Κατηγορίες θέσεων απασχόλησης | Προσωπικό που θα διατεθεί για τη διαχείριση της δράσης από διαθέσιμους και/ή συμπληρωματικούς ανθρώπινους πόρους (αριθμός θέσεων/ΙΠΑ) |

Έτος 2010 | Έτος ν+1 | Έτος ν+2 | Έτος ν+3 | Έτος ν+4 | Έτος ν+5 |

Μόνιμοι ή έκτακτοι υπάλληλοι[20] (XX 01 01) | A*/AD | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |

B*, C*/AST | 0,5 | 0,5 | 0,5 | 0,5 |

Προσωπικό[21] που χρηματοδοτείται από το άρθρο XX 01 02 |

Λοιπό προσωπικό[22] που χρηματοδοτείται από το άρθρο XX 01 04/05 |

ΣΎΝΟΛΟ | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1 | 1 |

8.2.2. Περιγραφή των καθηκόντων που απορρέουν από τη δράση

Η Επιτροπή θα αναλάβει τρεις βασικές εργασίες:

- αξιολόγηση των προτάσεων δημιουργίας εμπορευματικών διαδρόμων, οι οποίες θα έχουν εκπονηθεί από τα κράτη μέλη·

- την επίβλεψη της εφαρμογής των διατάξεων της πρότασης·

- τη σύνταξη εκθέσεων όσον αφορά την εφαρμογή.

8.2.3. Πηγές ανθρώπινων πόρων (κανονισμός υπηρεσιακής κατάστασης)

X Θέσεις που έχουν διατεθεί για τη διαχείριση του προγράμματος και πρέπει να αντικατασταθούν ή να παραταθούν

( Θέσεις που έχουν διατεθεί εκ των προτέρων στο πλαίσιο της διαδικασίας ΕΣΠ/ΠΣΠ (Ετήσιας Στρατηγικής Πολιτικής/Προσχεδίου Προϋπολογισμού) για το έτος ν

( Θέσεις που θα ζητηθούν στο πλαίσιο της επόμενης διαδικασίας ΕΣΠ/ΠΣΠ

( Θέσεις προς αναδιάταξη με χρησιμοποίηση υφιστάμενων πόρων στη σχετική υπηρεσία (εσωτερική αναδιάταξη)

( Θέσεις που απαιτούνται για το έτος n αλλά δεν προβλέπονται στο πλαίσιο της διαδικασίας ΕΣΠ/ΠΣΠ του σχετικού οικονομικού έτους

8.2.4. Άλλες διοικητικές δαπάνες περιλαμβανόμενες στο ποσό αναφοράς (XX 01 04/05 – Δαπάνες διοικητικής διαχείρισης )

εκατ. ευρώ (με 3 δεκαδικά ψηφία)

Γραμμή προϋπολογισμού (αριθμός και ονομασία) | Έτος ν | Έτος ν+1 | Έτος ν+2 | Έτος ν+3 | Έτος ν+4 | Έτος ν+5 και επόμενα | ΣΥΝΟΛΟ |

Άλλη τεχνική ή διοικητική βοήθεια |

- Εσωτερική (intra muros) |

- Εξωτερική (extra muros) |

Σύνολο τεχνικής και διοικητικής βοήθειας |

8.2.5. Δημοσιονομικές δαπάνες για ανθρώπινους πόρους και συναφείς δαπάνες που δεν περιλαμβάνονται στο ποσό αναφοράς

εκατ. ευρώ (με 3 δεκαδικά ψηφία)

Κατηγορία ανθρώπινων πόρων | Έτος 2010 | Έτος ν+1 | Έτος ν+2 | Έτος ν+3 | Έτος ν+4 | Έτος ν+5 και επόμενα |

Μόνιμοι και έκτακτοι υπάλληλοι (06 01 01) | 0,183 | 0,183 | 0,183 | 0,183 | 0,122 | 0,122 |

Προσωπικό που χρηματοδοτείται από το άρθρο XX 01 02 (επικουρικοί υπάλληλοι, END(=ΑΕΕ), συμβασιούχοι υπάλληλοι, κλπ.) (να αναφερθεί η γραμμή του προϋπολογισμού) |

Συνολικές δαπάνες για ανθρώπινους πόρους και συναφείς δαπάνες (ΜΗ περιλαμβανόμενες στο ποσό αναφοράς) | 0,183 | 0,183 | 0,183 | 0,183 | 0,122 | 0,122 |

Υπολογισμός– Μόνιμοι και έκτακτοι υπάλληλοι |

Οι ανάγκες σε ανθρώπινους και χρηματοοικονομικούς πόρους καλύπτονται από το κονδύλιο που μπορεί να διαθέσει η ΓΔ Ενέργειας και Μεταφορών στο πλαίσιο της ετήσιας δημοσιονομικής χρήσης, λαμβανόμενων υπόψη των δημοσιονομικών περιορισμών.

Υπολογισμός– Προσωπικό που χρηματοδοτείται από το άρθρο XX 01 02 |

8.2.6. Άλλες διοικητικές δαπάνες που δεν περιλαμβάνονται στο ποσό αναφοράς εκατ. ευρώ (με 3 δεκαδικά ψηφία) |

Έτος 2010 | Έτος ν+1 | Έτος ν+2 | Έτος ν+3 | Έτος ν+4 | Έτος ν+5 και επόμενα | ΣΎΝΟΛΟ |

XX 01 02 11 01 – Αποστολές |

XX 01 02 11 02 – Συνεδριάσεις και διασκέψεις |

XX 01 02 11 03 – Επιτροπές | 0,08 | 0,08 | 0,08 | 0,08 | 0,06 | 0,06 | 0,42 |

XX 01 02 11 04 – Μελέτες και παροχή συμβουλών |

XX 01 02 11 05 – Συστήματα πληροφοριών |

2 Σύνολο άλλων δαπανών διαχείρισης (XX 01 02 11) |

3 Άλλες δαπάνες διοικητικής φύσης (να προσδιοριστούν και να αναφερθεί η σχετική γραμμή του προϋπολογισμού) |

Σύνολο διοικητικών δαπανών εκτός των ανθρώπινων πόρων και των συναφών δαπανών (που ΔΕΝ περιλαμβάνονται στο ποσό αναφοράς) | 0,08 | 0,08 | 0,08 | 0,08 | 0,06 | 0,06 | 0,42 |

Υπολογισμός – Άλλες διοικητικές δαπάνες μη περιλαμβανόμενες στο ποσό αναφοράς |

[1] COM(2006) 314 τελικό της 22.06.2006.

[2] Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής COM

[3] ΕΕ C της , σ. .

[4] ΕΕ C της , σ. .

[5] ΕΕ C της , σ. .

[6] Γνωμοδότηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της … και κοινή θέση του Συμβουλίου της …

[7] ΕΕ L 75 της 15.03.2001, σ. 29.

[8] ΕΕ L 228 της 23.09.1995, σ. 1, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1655/1999 του ΕΚ και του Συμβουλίου (ΕΕ L 197 της 29.07.1999, σ. 1) και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 807/2004 του ΕΚ και του Συμβουλίου (ΕΕ L 143, σ. 46, της 30.04.2004).

[9] ΕΕ L 237 της 24.08.1991, σ. 25.

[10] ΕΕ L 228 της 09.09.1996 .

[11] ΕΕ L 199 της 31.07.1985, σ. 1.

[12] ΕΕ L 191 της 18.07.2008, σ. 1.

[13] Αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙΙ της απόφασης αριθ. 1692/96/ΕΚ.

[14] Μη διαχωριζόμενες πιστώσεις.

[15] Δαπάνες εκτός Κεφαλαίου xx 01 του σχετικού τίτλου xx.

[16] Δαπάνες του άρθρου xx 01 04 του Τίτλου xx.

[17] Δαπάνες Κεφαλαίου xx 01 εκτός των δαπανών των άρθρων xx 01 04 ή xx 01 05.

[18] Βλέπε σημεία 19 και 24 της διοργανικής συμφωνίας.

[19] Να προστεθούν στήλες εάν είναι αναγκαίο, δηλαδή εάν η διάρκεια της δράσης υπερβαίνει τα έξι έτη.

[20] Των οποίων το κόστος ΔΕΝ καλύπτεται από το ποσό αναφοράς.

[21] Των οποίων το κόστος ΔΕΝ καλύπτεται από το ποσό αναφοράς.

[22] Των οποίων το κόστος περιλαμβάνεται στο ποσό αναφοράς.