ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ

βόειο και μοσχαρίσιο κρέας : Το κρέας των βοοειδών κάτω του ενός έτους ονομάζεται μοσχαρίσιο, ενώ το κρέας των υπόλοιπων βοοειδών ονομάζεται βόειο.

ΓΔ Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης : Γενική Διεύθυνση Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης.

ΕΓΤΕ : Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Εγγυήσεων.

επιλέξιμα αιγοπρόβατα : "Προβατίνα" είναι κάθε θηλυκό προβατοειδές το οποίο έχει γεννήσει τουλάχιστον μία φορά ή έχει ηλικία τουλάχιστον ενός έτους και "αίγα" είναι κάθε θηλυκό αιγοειδές το οποίο έχει γεννήσει τουλάχιστον μία φορά ή έχει ηλικία τουλάχιστον ενός έτους. Ως εκ τούτου, οι πριμοδοτήσεις για τις προβατίνες και τις αίγες καταβάλλονται μόνο για τα θηλυκά αιγοπρόβατα.

Ευρατόμ : Ευρωπαϊκή Κoιvότητα Ατoμικής Εvέργειας.

θηλάζουσα αγελάδα : Αγελάδα που ανήκει σε κρεοπαραγωγική φυλή ή που προέρχεται από διασταύρωση με ζώο κρεοπαραγωγικής φυλής και ανήκει σε αγέλη η οποία προορίζεται για εκτροφή μόσχων κρεοπαραγωγής. Οι θηλάζουσες αγελάδες είναι μητέρες που παρέχουν όλο τους το γάλα στον μόσχο τους.

ΚΕΕ : Καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης.

μειονεκτικές περιοχές : Μειονεκτικές περιοχές είναι οι περιοχές όπου η γεωργική παραγωγή ή δραστηριότητα είναι πιο δύσκολη λόγω φυσικών μειονεκτημάτων.

μηρυκαστικό : Ζώο που διαθέτει περισσότερα από ένα στομάχια, καταπίνει την τροφή του και την επαναφέρει για να την αναμασήσει.

ΣΛΕΕ : Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Eurostat : Η στατιστική υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έργο της οποίας είναι η παροχή στην ΕΕ στατιστικών σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι οποίες καθιστούν δυνατές τις συγκρίσεις μεταξύ χωρών και περιφερειών.

SEC : Γενική Γραμματεία: εσωτερικά έγγραφα της Επιτροπής.

ΣΥΝΟΨΗ

I. Κατόπιν της μεταρρύθμισης της ΚΓΠ του 2003, η γεωργική στήριξη που παρεχόταν στο παρελθόν υπό μορφή άμεσων ενισχύσεων συνδεόμενων με συγκεκριμένη παραγωγή γεωργικών προϊόντων (οι αποκαλούμενες "συνδεδεμένες" ενισχύσεις) δεν θα καταβαλλόταν πλέον σε σχέση με την παραγωγή (ήτοι αποσυνδεόταν) μετά την καθιέρωση του ΚΕΕ (καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης).

II. Εντούτοις, προβλέφθηκαν ορισμένες εξαιρέσεις από την πλήρη αποσύνδεση για συγκεκριμένους τομείς και περιφέρειες, προκειμένου να περιοριστούν οι πιθανές αρνητικές επιπτώσεις της άμεσης μετάβασης στην πλήρη αποσύνδεση, διατηρώντας τη γεωργική παραγωγή σε συγκεκριμένες ευάλωτες περιφέρειες και παρέχοντας περιβαλλοντικά οφέλη μέσω της συνέχισης μιας συγκεκριμένης γεωργικής παραγωγής. Τα κράτη μέλη μπορούσαν να συνεχίσουν τα ήδη υφιστάμενα καθεστώτα για τις θηλάζουσες αγελάδες, τις προβατίνες και τις αίγες στο πλαίσιο μιας επιλογής υπό την ονομασία "μερική εφαρμογή του ΚΕΕ" και άλλων ειδικών μέτρων στήριξης συνδεδεμένων με την παραγωγή (γνωστά ως άρθρο 69 και άρθρο 68). Οι νομοθετικές προτάσεις της Επιτροπής για την ΚΓΠ με χρονικό ορίζοντα το 2020 [1] παρέχουν στα κράτη μέλη τη δυνατότητα παροχής προαιρετικής συνδεδεμένης στήριξης.

III. Το Συνέδριο ανέλαβε να απαντήσει στα ακόλουθα ερωτήματα:

Οι υπό μερική εφαρμογή του ΚΕΕ άμεσες ενισχύσεις για τις θηλάζουσες αγελάδες, τις προβατίνες και τις αίγες:

α) Έχουν στοχοθετήσει τις πλέον σχετικές περιφέρειες των κρατών μελών;

β) Είναι αποτελεσματικές ως προς τη διατήρηση συγκεκριμένης παραγωγής και, ως εκ τούτου, ως προς την αποφυγή αρνητικών κοινωνικών, οικονομικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεων;

γ) Παρακολουθούνται και αξιολογούνται ορθά από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη;

IV. Το Συνέδριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα ελεγχθέντα καθεστώτα, όπως έχουν σχεδιαστεί, δεν έχουν στοχοθετήσει τις περιφέρειες και τις γεωργικές περιοχές όπου θα είχαν τη μεγαλύτερη επίδραση και, ως εκ τούτου, τα οφέλη τους αποδυναμώνονται.

V. Το Συνέδριο δεν εντόπισε αδιαμφισβήτητα στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι τα ελεγχθέντα καθεστώτα αποτελούν, εν γένει, αποτελεσματικότερο εργαλείο από την αποσυνδεδεμένη ενίσχυση, σε συνδυασμό με άλλα μέτρα χρηματοδοτούμενα από την ΕΕ και τα κράτη μέλη, για τη διατήρηση της παραγωγής και, κατά συνέπεια, για την υποστήριξη της οικονομικής δραστηριότητας σε περιφέρειες με περιορισμένες οικονομικές εναλλακτικές επιλογές και για τη δημιουργία περιβαλλοντικών οφελών.

VI. Επιπλέον, υπάρχουν αδυναμίες στην παρακολούθηση των βασικών δεικτών επιδόσεων και στην εκτίμηση, εκ μέρους της Επιτροπής και των κρατών μελών, του απώτερου κοινωνικού και περιβαλλοντικού αντικτύπου των καθεστώτων, καθώς και έλλειψη συντονισμού με άλλα μέτρα που έχουν παρόμοιους στόχους.

VII. Εάν η πρόταση της Επιτροπής για συνέχιση της προαιρετικής συνδεδεμένης στήριξης μετά το 2013 γίνει δεκτή από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συνέδριο συνιστά στην Επιτροπή:

α) να προσθέσει μια προϋπόθεση στοχοθέτησης για τα καθεστώτα άμεσης συνδεδεμένης ενίσχυσης στους τομείς αυτούς·

β) σε συντονισμό με τα κράτη μέλη, να διασαφηνίσει τα πλέον σχετικά είδη δραστηριοτήτων εκτροφής για τη διατήρηση της παραγωγής και να αντιμετωπίσει, κατ’ αυτόν τον τρόπο, τα επακόλουθα κοινωνικά, οικονομικά και περιβαλλοντικά θέματα·

γ) να διευκρινίσει τις απαιτήσεις και τις ρυθμίσεις παρακολούθησης που αναμένονται από τα κράτη μέλη και να εφαρμόσει μόνιμο πλαίσιο παρακολούθησης που να παρουσιάζει όλες τις άμεσες ενισχύσεις που καταβάλλονται για τη στήριξη του τομέα της ζωικής παραγωγής στα κράτη μέλη·

δ) σε συντονισμό με τα κράτη μέλη, να προβεί σε ολοκληρωμένη εκτίμηση αντικτύπου των διαφόρων καθεστώτων στήριξης που εφαρμόζονται στους εν λόγω τομείς, με σκοπό την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων.

ΕIΣΑΓΩΓΗ

ΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΤΟΥ ΒΟΕΙΟΥ ΚΑΙ ΜΟΣΧΑΡΙΣΙΟΥ, ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΡΟΒΕΙΟΥ/ΑΙΓΕΙΟΥ ΚΡΕΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΕ

1. Οι τομείς του βοείου, μοσχαρίσιου, προβείου και αιγείου κρέατος (εφεξής καλούμενοι "τομείς βοείου και προβείου/αιγείου κρέατος") είναι πολύ σημαντικοί για τη γεωργία στην ΕΕ. Η ΕΕ είναι ο τρίτος μεγαλύτερος παραγωγός βοείου και μοσχαρίσιου κρέατος στον κόσμο, με περίπου 8 εκατομμύρια τόνους σφαγέντων βοοειδών, που αντιστοιχούν σε περίπου 12 % της παγκόσμιας παραγωγής βοείου κρέατος [2]. Το ένα τρίτο του βοείου κρέατος που παράγεται στην ΕΕ [3] είναι άμεσο προϊόν εξειδικευμένων παραγωγών βοείου κρέατος που διαθέτουν "θηλάζουσες αγελάδες" οι οποίες γεννούν και θρέφουν μόσχους. Οι αγέλες των θηλαζουσών αγελάδων τρέφονται, σε γενικές γραμμές, βάσει ενός συστήματος εκτεταμένης βοσκής και τα μικρά τους, από τη στιγμή του απογαλακτισμού, είτε πωλούνται απευθείας προς σφαγή είτε πωλούνται σε άλλους, ειδικούς στην πάχυνση βοοειδών, στο πλαίσιο ενός εντατικότερου συστήματος παραγωγής πριν από τη σφαγή. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία, ο πληθυσμός των θηλαζουσών αγελάδων στην ΕΕ έχει σταθεροποιηθεί σε περίπου 12,4 εκατομμύρια ζώα μεταξύ του 2000 και του 2010 [4].

2. Η παραγωγή στον τομέα του προβείου και αιγείου κρέατος, η οποία υπήρξε σταθερή λίγο πάνω από 1 εκατομμύριο τόνους τα τελευταία χρόνια, μειώθηκε στους 804000 τόνους το 2009. Ο πληθυσμός των αγελών στην ΕΕ ανέρχεται σε περίπου 81 εκατομμύρια πρόβατα, μειωμένος σε σχέση με τα 91 εκατομμύρια το 2008, και σε 13 εκατομμύρια αίγες.

ΆΜΕΣΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕ ΣΤΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ ΤΟΥ ΒΟΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΡΟΒΕΙΟΥ/ΑΙΓΕΙΟΥ ΚΡΕΑΤΟΣ

3. Οι κτηνοτρόφοι στους τομείς του βοείου και προβείου/αιγείου κρέατος έχουν στηριχθεί στο παρελθόν από άμεσες ενισχύσεις της ΕΕ. Πρωταρχικός στόχος της παροχής στήριξης σε αυτούς τους τομείς είναι η διατήρηση της παραγωγής, "κυρίως σε περιοχές στις οποίες δεν υπάρχει άλλη εναλλακτική λύση" και "όπου η παραγωγή αυτή είναι σημαντική για την τοπική οικονομία" [5]. Προκειμένου να είναι επιλέξιμοι για τις άμεσες ενισχύσεις της ΕΕ, οι κτηνοτρόφοι έπρεπε να διαθέτουν δικαιώματα πριμοδότησης (ατομικές ποσοστώσεις), τα οποία αποτελούν τα ποσοτικά όρια για κάθε κράτος μέλος και κατανέμονταν στους κτηνοτρόφους κατόπιν αίτησης.

4. Στις άμεσες ενισχύσεις για τους κτηνοτρόφους σε αυτούς τους τομείς περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, μία βασική πριμοδότηση και μία πρόσθετη/συμπληρωματική πριμοδότηση [6] για τις θηλάζουσες αγελάδες, τις προβατίνες και τις αίγες. Πρόκειται για πριμοδοτήσεις κατά κεφαλή ζώου [7], οι οποίες αποσκοπούν στη διατήρηση του πληθυσμού των ζώων παραγωγής που αποκτούν μικρά (μόσχους ή αμνούς), με τα οποία εν συνεχεία τροφοδοτείται η βιομηχανία μεταποίησης κρέατος (ειδικοί πάχυνσης ή σφαγεία).

5. Η μεταρρύθμιση της ΚΓΠ του 2003 εισήγαγε την έννοια της αποσύνδεσης [8] (ήτοι της κατάργησης της σχέσης μεταξύ της καταβολής μίας επιχορήγησης και της απαίτησης για συγκεκριμένη παραγωγή) στις γεωργικές ενισχύσεις μαζί με ένα νέο καθεστώς στήριξης μέσω άμεσων ενισχύσεων από την ΕΕ, το καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης (ΚΕΕ). Εξαίρεση στην αποσύνδεση αποτέλεσε η περίπτωση κατά την οποία, όπου τα κράτη μέλη θεώρησαν πως υπήρχε κίνδυνος διατάραξης των γεωργικών αγορών ή εγκατάλειψης της παραγωγής λόγω της μετάβασης στο ΚΕΕ, είχαν την επιλογή να διατηρήσουν μέρος των άμεσων ενισχύσεων σε ορισμένους τομείς [9] στην υπάρχουσα μορφή τους, δηλαδή να προβούν σε μερική εφαρμογή του ΚΕΕ [10].

6. Οκτώ κράτη μέλη αποφάσισαν να αξιοποιήσουν την επιλογή διατήρησης των άμεσων ενισχύσεων στο πλαίσιο της μερικής εφαρμογής του ΚΕΕ για τις θηλάζουσες αγελάδες ή/και τις προβατίνες και τις αίγες (βλέπε πίνακα 1). Οι πριμοδοτήσεις για τις θηλάζουσες αγελάδες επιτράπηκε να παραμείνουν 100 % συνδεδεμένες, δηλαδή ήταν δυνατή η συνέχιση της καταβολής τους όπως και πριν από τη μεταρρύθμιση. Όσον αφορά τις πριμοδοτήσεις για τις προβατίνες και τις αίγες, η σύνδεση κατά 50 % σήμαινε ότι μόνο οι μισές εκ των ετήσιων συνολικών χρηματοδοτήσεων που διατίθεντο υπό το σύστημα του 2001 μπορούσαν να παραμείνουν ως συνδεδεμένες ενισχύσεις [11] (εκτός από τις εξόχως απόκεντρες περιοχές [12], όπου η σύνδεση είναι 100 %).

ΠΙΝΑΚΑΣ 1

ΚΡΆΤΗ ΜΈΛΗ ΠΟΥ ΔΙΑΤΗΡΟΎΝ ΤΙΣ ΣΥΝΔΕΔΕΜΈΝΕΣ ΠΡΙΜΟΔΟΤΉΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΘΗΛΆΖΟΥΣΕΣ ΑΓΕΛΆΔΕΣ, ΤΙΣ ΠΡΟΒΑΤΊΝΕΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΊΓΕΣ [13]

Κράτη μέλη | Τομέας | Ποσό ενίσχυσης |

Αυστρία, Βέλγιο | πριμοδότηση για θηλάζουσες αγελάδες | 200 ευρώ ανά θηλάζουσα αγελάδα, έως 50 ευρώ πρόσθετη πριμοδότηση 10,50 ευρώ ανά προβατίνα, 3,50 ευρώ πρόσθετη πριμοδότηση και 8,40 ευρώ ανά αίγα [9999] |

Δανία, Σλοβενία, Φινλανδία | πριμοδότηση για προβατίνες και αίγες |

Γαλλία, Ισπανία, Πορτογαλία | πριμοδότηση για θηλάζουσες αγελάδες και πριμοδότηση για προβατίνες και αίγες |

7. Το 2008, στο πλαίσιο της ενδιάμεσης αναθεώρησης της ΚΓΠ, η οποία είναι γνωστή και ως "διαγνωστικός έλεγχος", η Επιτροπή πρότεινε [14] τη συνέχιση της στοχοθετημένης επιλεκτικής αποσύνδεσης, προβάλλοντας τα επιχειρήματα που παρουσιάζονται στο πλαίσιο 1.

8. Έτσι, κατά τη θέση σε ισχύ της νομοθεσίας του 2009 [15] ύστερα από τον "υγειονομικό έλεγχο", καθιερώθηκε η περαιτέρω αποσύνδεση των άμεσων ενισχύσεων στους τομείς παραγωγής κρέατος [16]. Εντούτοις, δεν υπήρξε μεταβολή στις πριμοδοτήσεις για τις θηλάζουσες αγελάδες, τις προβατίνες και τις αίγες, καθώς στα κράτη μέλη που το 2003 είχαν επιλέξει τη μερική εφαρμογή του ΚΕΕ σε αυτούς τους τομείς επιτρεπόταν εκ νέου να διατηρήσουν την εν λόγω επιλογή, με την κατανομή των κονδυλίων να γίνεται κυρίως βάσει των αναγκών των περιφερειών [17]. Επίσης, η δυνατότητα στήριξης των εν λόγω δύο τομέων ενισχύθηκε μέσω δύο μέτρων που συνδέονται με συγκεκριμένους τύπους γεωργίας και γεωργικών δραστηριοτήτων (βλέπε πλαίσιο 2).

ΠΛΑΙΣΙΟ 1

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΠΡΟΕΒΑΛΕ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΕΧΙΣΗ ΤΗΣ ΜΕΡΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΚΕΕ ΣΤΟΥΣ ΕΛΕΓΧΘΕΝΤΕΣ ΤΟΜΕΙΣ

"[...] το εύρος των πρόσφατων μεταρρυθμίσεων και η ενσωμάτωση περισσότερων τομέων στο ΚΕΕ κάνουν τη μερικώς συνδεδεμένη στήριξη λιγότερο σχετική και συχνά δεν επιτρέπουν στους γεωργούς να επιτύχουν μεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα και αγοραστρέφεια. Επιπλέον, στην περίπτωση των μη κερδοφόρων τομέων, οι γεωργοί βρίσκονται σε δυσμενέστερη θέση σε σχέση με τους γεωργούς που βρίσκονται σε καθεστώς πλήρους αποσύνδεσης, λαμβάνοντας χαμηλότερες ενισχύσεις [18]. Πέραν αυτού, οι γεωργοί που εξακολουθούν να λαμβάνουν συνδεδεμένη ενίσχυση είναι επίσης αντιμέτωποι με αμφότερα τα συνδεδεμένα και αποσυνδεδεμένα συστήματα, που εφαρμόζονται ταυτόχρονα, γεγονός που αυξάνει την πολυπλοκότητα και τα διοικητικά έξοδα χωρίς να υπάρχουν εισοδηματικά οφέλη. Για τους λόγους που αναφέρθηκαν παραπάνω, θα ήταν επιθυμητή η μετάβαση στην πλήρη αποσύνδεση. Εντούτοις, […] σε ορισμένες περιπτώσεις, είναι απαραίτητο ένα ελάχιστο επίπεδο γεωργικής παραγωγής, προκειμένου να υποστηρίζεται η οικονομική δραστηριότητα σε περιφέρειες με περιορισμένες οικονομικές εναλλακτικές λύσεις, έτσι ώστε να διασφαλίζεται η επαρκής προμήθεια πρώτων υλών στις μεταποιητικές βιομηχανίες ή να προκύπτουν περιβαλλοντικά οφέλη".

9. Η τρέχουσα τάση στα κράτη μέλη που αξιοποιούν την επιλογή μερικής εφαρμογής του ΚΕΕ για αυτά τα καθεστώτα είναι η ενσωμάτωση των επιδοτήσεων στο ΚΕΕ. Αυτό σημαίνει ότι οι γεωργοί που προηγουμένως λάμβαναν ενισχύσεις στο πλαίσιο των ελεγχθέντων καθεστώτων είναι τώρα επιλέξιμοι να λαμβάνουν ενισχύσεις στο πλαίσιο του ΚΕΕ χωρίς να είναι απαραίτητη η διατήρηση ζώων. Η πριμοδότηση για τις προβατίνες και τις αίγες έχει ήδη –ή πρόκειται να– αποσυνδεθεί στα περισσότερα από αυτά τα κράτη μέλη, ενώ η Γαλλία έχει μερικώς αποσυνδέσει την πριμοδότηση για τις θηλάζουσες αγελάδες από το 2010. Ως εκ τούτου, τα ετήσια ποσά υπό τα μέτρα της μερικής εφαρμογής μειώθηκαν από πάνω από 2 δισεκατομμύρια το 2006 (έτος κατά το οποίο όλα τα κράτη μέλη μετέβησαν στο ΚΕΕ) σε λίγο περισσότερο από 1 δισεκατομμύριο ευρώ το 2011 (βλέπε πίνακα 2).

ΟΙ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΓΠ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013

10. Η Επιτροπή ενέκρινε νομοθετικές προτάσεις για την ΚΓΠ μετά το 2013 με τις οποίες καθιερώνονται, μεταξύ άλλων, νέοι κανόνες για τις άμεσες ενισχύσεις προς τους γεωργούς, βάσει καθεστώτων στήριξης στο πλαίσιο της ΚΓΠ [19]. Σύμφωνα με το άρθρο 38, παράγραφος 2, του εγγράφου COM(2011) 625 τελικό/2, "συνδεδεμένη στήριξη μπορεί να παρασχεθεί μόνο σε τομείς ή σε περιφέρειες κράτους μέλους όπου συγκεκριμένοι τύποι γεωργικής δραστηριότητας ή συγκεκριμένοι γεωργικοί τομείς συναντούν δυσκολίες και είναι ιδιαίτερα σημαντικοί για οικονομικούς ή/και κοινωνικούς ή/και περιβαλλοντικούς λόγους". Ως εκ τούτου, στους τομείς του βοείου και του προβείου/αιγείου κρέατος, η προαιρετική συνδεδεμένη στήριξη θα εξακολουθούσε να επιτρέπεται, συντηρώντας, με αυτόν τον τρόπο, τη δυνατότητα για άμεσες ενισχύσεις, όπως τα ελεγχθέντα καθεστώτα.

ΠΛΑΙΣΙΟ 2

ΔΥΟ ΝΕΑ ΜΕΤΡΑ ΠΟΥ ΚΑΘΙΕΡΩΝΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΟΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ ΤΟΥ 2009

Άρθρο 63 του κανονισμού (EΚ) αριθ. 73/2009: Τα κράτη μέλη μπορούν κατά παρέκκλιση να χρησιμοποιούν κονδύλια που προηγουμένως έχουν καταβληθεί ως συνδεδεμένες ενισχύσεις, προκειμένου να θέσουν ή να αυξήσουν την αξία των δικαιωμάτων ενίσχυσης σε περιπτώσεις ιδιαίτερων γεωργικών δραστηριοτήτων οι οποίες δεν συνδέονται απαραίτητα με τις προηγούμενες συνδεδεμένες ενισχύσεις.

Το άρθρο 68 του κανονισμού (EΚ) αριθ. 73/2009 επιτρέπει ρυθμίσεις αποζημίωσης για τους τομείς των γαλακτοκομικών προϊόντων, του βοείου και μοσχαρίσιου κρέατος, του κρέατος αιγοπροβάτων και του ρυζιού σε οικονομικά ευάλωτες ή περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές ή για οικονομικά ευάλωτα είδη γεωργίας. Τα κράτη μέλη μπορούν να διαφυλάσσουν το 10 % του εθνικού ανώτατου ορίου τους για τη δημιουργία εξειδικευμένων καθεστώτων συνδεδεμένης στήριξης της γεωργίας σε αυτούς τους τομείς. Η εν λόγω εναλλακτική επιλογή αντικατέστησε και επέκτεινε τις δυνατότητες παροχής συνδεδεμένης στήριξης που προηγουμένως ήταν διαθέσιμες μέσω των διατάξεων του άρθρου 69 του κανονισμού (EΚ) αριθ. 1782/2003.

ΠΙΝΑΚΑΣ 2

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΑ ΕΛΕΓΧΘΕΝΤΑ ΚΑΘΕΣΤΩΤΑ

(ευρώ) |

Πριμοδότηση | Πιστώσεις 2011 | Πιστώσεις 2010 | Αποτέλεσμα 2009 | Αποτέλεσμα 2006 |

Πριμοδότηση για θηλάζουσες αγελάδες | 952000000 | 1162000000 | 1153141941 | 1257884680 |

Πρόσθετη πριμοδότηση για θηλάζουσες αγελάδες | 51000000 | 52000000 | 51723556 | 62112145 |

Υποσύνολο (α) | 1003000000 | 1214000000 | 1204865497 | 1319996825 |

Αιγοπρόβατα | 22000000 | 258000000 | 232868953 | 691666492 |

Συμπληρωματικά για αιγοπρόβατα | 7000000 | 78000000 | 72391238 | 215169838 |

Πρόσθετες ενισχύσεις στον τομέα των αιγοπροβάτων | - | - | - | - |

Υποσύνολο (β) | 29000000 | 336000000 | 305260191 | 906836330 |

ΣΥΝΟΛΑ [ (α)+(β) ] | 1032000000 | 1550000000 | 1510125688 | 2226833155 |

ΕΜΒΕΛΕΙΑ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ

ΕΜΒΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ

11. Κατά τον έλεγχο εξετάστηκαν τα καθεστώτα για τις θηλάζουσες αγελάδες, τις προβατίνες και τις αίγες. Ο έλεγχος κάλυψε την περίοδο αμέσως πριν από την εφαρμογή της μεταρρύθμισης του 2003 (ήτοι το 2005) έως και το 2010.

12. Το γενικό ερώτημα κατά τον έλεγχο ήταν: οι υπό μερική εφαρμογή του ΚΕΕ άμεσες ενισχύσεις για τις θηλάζουσες αγελάδες, τις προβατίνες και τις αίγες:

α) Έχουν στοχοθετήσει τις πλέον ευαίσθητες περιφέρειες στα κράτη μέλη;

β) Είναι αποτελεσματικές ως προς τη διατήρηση της παραγωγής και, ως εκ τούτου, ως προς την αποφυγή αρνητικών κοινωνικών, οικονομικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεων;

γ) Παρακολουθούνται και αξιολογούνται ορθά από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη;

ΤΡΟΠΟΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ

13. Ο έλεγχος διενεργήθηκε μέσω επισκέψεων ελέγχου στην Επιτροπή (Γενική Διεύθυνση Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης) και σε τέσσερα [20] κράτη μέλη που διατηρούν τα καθεστώτα, ενώ σε δύο άλλα κράτη μέλη [21] εξετάστηκαν οι εξελίξεις στους τομείς αυτούς με ελέγχους βάσει εγγράφων. Επιπλέον, έλαβαν χώρα διερευνητικές επισκέψεις σε δύο κράτη μέλη που εφήρμοζαν πλήρως το ΚΕΕ [22] προκειμένου να συγκριθεί η εξέλιξη των τομέων του βοείου και του προβείου/αιγείου κρέατος στα κράτη μέλη που δεν διατηρούσαν τα ελεγχθέντα καθεστώτα.

14. Τα αποδεικτικά στοιχεία ελέγχου συγκεντρώθηκαν μέσω:

α) επανεξέτασης των διαδικασιών παρακολούθησης και των αρχείων της Επιτροπής που αφορούν τις προπαρασκευαστικές εργασίες για τις νομοθετικές προτάσεις στους δύο τομείς, συμπεριλαμβανομένων των αξιολογήσεων και άλλων μελετών.

β) συναντήσεων με τις αρμόδιες εθνικές διοικητικές αρχές, καθώς και συνομιλιών με εκπροσώπους των κτηνοτρόφων από αμφότερους τους τομείς,

γ) εξέτασης της ποιότητας της ανάλυσης και των δικαιολογητικών στα κράτη μέλη ως προς την επάρκεια των πριμοδοτήσεων για τις θηλάζουσες αγελάδες, τις προβατίνες και τις αίγες για τη διατήρηση [23] ενός στοιχειώδους επιπέδου γεωργικής παραγωγής στη γεωργική οικονομία ορισμένων περιφερειών και, ιδιαίτερα, όπου οι κτηνοτρόφοι δεν μπορούν να προσφύγουν σε άλλες οικονομικές δραστηριότητες,

δ) επιτόπιων επισκέψεων σε αρκετούς τελικούς δικαιούχους, προκειμένου να συζητηθεί η κατάσταση των εκμεταλλεύσεών τους και οι επιπτώσεις των καθεστώτων στις αποφάσεις τους σε θέματα παραγωγής,

ε) ανάλυσης των παρελθοντικών τάσεων ως προς την παραγωγή, καθώς και των κοινωνικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεων στα ελεγχθέντα κράτη μέλη, καθώς και μέσω σύγκρισης με τα κράτη μέλη που εφαρμόζουν πλήρως το ΚΕΕ, παράλληλα με εξειδικευμένα εθνικά μέτρα ή μέτρα της ΕΕ για τους εν λόγω τομείς,

στ) εξέτασης και ανάλυσης των σχετικών μελετών και στατιστικών.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

ΣΤΟΧΟΘΕΤΗΣΗ ΤΩΝ ΠΛΕΟΝ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΩΝ ΚΑΘΕΣΤΩΤΩΝ

15. Η δικαιολογία για τη διατήρηση των ελεγχθέντων καθεστώτων ήταν ότι στις περιφέρειες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες και στους ευάλωτους τομείς, όπως οι τομείς του βοείου και του προβείου/αιγείου κρέατος, επαρκώς στοχοθετημένα μέτρα μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο εγκατάλειψης της παραγωγής και τις επακόλουθες αρνητικές κοινωνικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Κατά τον έλεγχο αξιολογήθηκε αν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη έχουν αναλύσει και εντοπίσει τις πλέον σχετικές περιφέρειες στα κράτη μέλη, δηλαδή τις ευαίσθητες περιφέρειες και τις γεωργικές περιοχές εντός της επικράτειάς τους όπου η εγκατάλειψη της παραγωγής θα είχε ζημιογόνες επιπτώσεις, και αν ο σχεδιασμός των καθεστώτων ήταν κατάλληλος προκειμένου να απευθύνεται στους κτηνοτρόφους των εν λόγω περιοχών.

Η ΠΛΕΙΟΝΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΔΕΝ ΥΠΟΚΕΙΤΑΙ ΣΕ ΕΠΑΡΚΩΣ ΣΤΟΧΟΘΕΤΗΜΕΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

16. Εν μέρει, η στοχοθέτηση των κονδυλίων είναι ήδη προφανής από τη φύση των εν λόγω καθεστώτων και τη γεωργική δραστηριότητα που επιχορηγείται μέσω αυτών, η οποία κατά κανόνα συνίσταται σε εκτεταμένη βοσκή των ζώων σε γη ακατάλληλη για αροτραίες καλλιέργειες. Εντούτοις, ελλείψει σαφών και επαρκών στοχοθετημένων διατάξεων, η άμεση ενίσχυση μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την επιχορήγηση άλλων, πιο εντατικών κτηνοτροφικών μεθόδων.

17. Η Επιτροπή δεν συμπεριέλαβε προϋποθέσεις για τις περιφέρειες στις εκτελεστικές διατάξεις των καθεστώτων, που να στοχοθετούν σαφώς την ενίσχυση εκεί όπου θα ήταν πλέον αποτελεσματική. Συνεπώς, όπως εφαρμόζονται επί του παρόντος, τα αποτελέσματα των ενισχύσεων μετριάζονται λόγω της διάχυσής τους στο σύνολο της επικράτειας των κρατών μελών. Οι προϋποθέσεις επιλεξιμότητας για τις βασικές πριμοδοτήσεις [24] για τις θηλάζουσες αγελάδες και τις προβατίνες, που αντιπροσωπεύουν πάνω από 90 % των κονδυλίων του προϋπολογισμού για τους δύο ελεγχθέντες τομείς, δεν στοχοθετούν με σαφήνεια τις ενισχύσεις προς τις ευάλωτες περιφέρειες ενός κράτους μέλους.

ΟΙ ΣΤΟΧΟΘΕΤΗΜΕΝΕΣ ΣΥΝΙΣΤΩΣΕΣ ΤΩΝ ΚΑΘΕΣΤΩΤΩΝ ΕΙΝΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΕΣ Ή ΥΠΟ ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ

18. Υπάρχουν μερικές σαφώς στοχοθετημένες συνιστώσες εντός των υφιστάμενων καθεστώτων, όπως η βασική πριμοδότηση για τις αίγες, η συμπληρωματική πριμοδότηση για τις προβατίνες και τις αίγες και η πρόσθετη πριμοδότηση για τις θηλάζουσες αγελάδες. Εντούτοις, οι εν λόγω συνιστώσες δεν εστιάζουν επαρκώς σε γεωργικές περιφέρειες ή έχουν περιορισμένη οικονομική αξία. Επιπλέον, ενσωματώνονται επί του παρόντος στο ΚΕΕ.

19. Οι προϋποθέσεις επιλεξιμότητας για τη βασική πριμοδότηση για τις αίγες [25] στοχοθετούν για τις άμεσες ενισχύσεις τους κτηνοτρόφους συγκεκριμένων περιοχών, όπου η παραγωγή πληροί συγκεκριμένα κριτήρια. Εντούτοις, τα κράτη μέλη που διαθέτουν σχετικά μεγάλες αγέλες αιγών αποφάσισαν την πλήρη ενσωμάτωση της πριμοδότησης για τις αίγες στο ΚΕΕ, μειώνοντας, ως εκ τούτου, τη δυνατότητα στοχοθέτησης της ενίσχυσης αυτής (βλέπε πλαίσιο 3).

20. Η "συμπληρωματική πριμοδότηση για τις προβατίνες και τις αίγες" στοχεύει συγκεκριμένες περιφέρειες και συγκεκριμένες κτηνοτροφικές μεθόδους [26]. Είναι σχεδιασμένη ώστε να καταβάλλεται μόνο στους γεωργούς "σε περιοχές όπου η παραγωγή αιγοπροβάτων αποτελεί παραδοσιακή δραστηριότητα ή συνεισφέρει σημαντικά στην αγροτική οικονομία". Εντούτοις, η εν λόγω πριμοδότηση, η οποία ανήλθε σε 215 εκατομμύρια ευρώ το 2006, πρόκειται να διακοπεί, καθώς υπάρχει μία τάση πλήρους ενσωμάτωσής της στο ΚΕΕ [27]. Συγκεκριμένα, για το ημερολογιακό έτος 2010, μόνο η Πορτογαλία και η Φινλανδία διατήρησαν συνδεδεμένη την εν λόγω πριμοδότηση.

ΠΛΑΙΣΙΟ 3

ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΠΟΥ ΔΙΕΚΟΨΑΝ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΣΤΟΧΟΘΕΤΗΜΕΝΩΝ ΣΥΝΙΣΤΩΣΩΝ ΤΩΝ ΕΛΕΓΧΘΕΝΤΩΝ ΚΑΘΕΣΤΩΤΩΝ

Η Γαλλία, με πληθυσμό άνω του 1,3 εκατομμυρίου αιγών (αντιπροσωπεύει το 10 % των αιγών της ΕΕ) αποφάσισε να ενσωματώσει πλήρως στο ΚΕΕ την πριμοδότηση για τις αίγες από το 2006 και την πριμοδότηση για τις προβατίνες από το 2010. Η Ισπανία, που διαθέτει το 22 % του συνολικού αριθμού αιγών στην ΕΕ, επίσης αποσυνέδεσε πλήρως τις πριμοδοτήσεις από το 2010. Ο μεγαλύτερος εκτροφέας αιγών στην ΕΕ, η Ελλάδα (περίπου 38 % του συνολικού πληθυσμού αιγών), είχε αποφασίσει την πλήρη ενσωμάτωση της πριμοδότησης για τις αίγες στο ΚΕΕ κατά την καθιέρωσή του.

21. Η πρόσθετη πριμοδότηση για τις θηλάζουσες αγελάδες περιλαμβάνει επίσης μία στοχοθετημένη διάταξη μέσω της σύνδεσης με περιφέρειες σύγκλισης [28]. Εντούτοις, οι εν λόγω περιφέρειες δεν αποτελούν απαραίτητα γεωργικές περιφέρειες όπου η διατήρηση θηλαζουσών αγελάδων θα μπορούσε να συνδέεται σαφώς με συγκεκριμένες κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Η πρόσθετη πριμοδότηση για τις θηλάζουσες αγελάδες ανήλθε σε 51 εκατομμύρια ευρώ το 2010 (μειωμένη σε σχέση με τα 62,1 εκατομμύρια ευρώ το 2006), αντιπροσωπεύοντας το 5 % του συνόλου των ελεγχθέντων καθεστώτων. Τα λεπτομερή ποσά ανά μέτρο και κράτος μέλος φαίνονται στο παράρτημα I.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΚΑΘΕΣΤΩΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ, ΩΣ ΕΚ ΤΟΥΤΟΥ, ΣΤΗΝ ΑΠΟΦΥΓΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

22. Τα καθεστώτα αποσκοπούσαν στη διατήρηση ενός συγκεκριμένου επιπέδου παραγωγής σε ευάλωτες περιφέρειες, και, ως εκ τούτου, στην αποφυγή των αρνητικών κοινωνικών, οικονομικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεων της υποδηλούμενης αναδιάρθρωσης λόγω αποσύνδεσης [29]. Οι εν λόγω στόχοι παραμένουν στις νομοθετικές προτάσεις της Επιτροπής για το πλαίσιο της ΚΓΠ κατά την περίοδο 2014-20 [30].

23. Συνεπώς, κατά τον έλεγχο εξετάστηκε εάν οι τάσεις στους δύο τομείς στα ελεγχθέντα κράτη μέλη διέφεραν σημαντικά από αυτές στα κράτη μέλη που είχαν ενσωματώσει πλήρως τις πριμοδοτήσεις στο ΚΕΕ, και εάν τυχόν διαφορές θα μπορούσαν να αποδοθούν στα ελεγχθέντα καθεστώτα.

ΑΠΟΥΣΙΑ ΠΕΙΣΤΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΟΤΙ ΤΑ ΕΛΕΓΧΘΕΝΤΑ ΚΑΘΕΣΤΩΤΑ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΑΙΣΘΗΤΑ ΤΗ ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΤΩΝ ΖΩΩΝ

24. Γενικά, ο αριθμός των θηλαζουσών αγελάδων στα κράτη μέλη που προέβησαν σε μερική εφαρμογή του ΚΕΕ αυξήθηκε ελαφρά [31] (+ 2 %) μεταξύ 2005 και 2010, ενώ ο αριθμός στα αποσυνδεδεμένα κράτη μέλη μειώθηκε κατά 6 % [32]. Εντούτοις, η επίδραση των πριμοδοτήσεων για τις θηλάζουσες αγελάδες δεν διαφαίνεται από τις γενικές τάσεις των θηλαζουσών αγελάδων σε κάθε κράτος μέλος.

25. Στη Γαλλία, για παράδειγμα, ένα κράτος μέλος που έχει προβεί σε μερική εφαρμογή του ΚΕΕ και που αντιπροσωπεύει σχεδόν το 32 % του συνολικού αριθμού των θηλαζουσών αγελάδων, ο πληθυσμός των ζώων μειωνόταν από το 2001 έως 2004. Εντούτοις, από το 2004, ο αριθμός των θηλαζουσών αγελάδων άρχισε να αυξάνεται και από το 2008 είναι σχετικά σταθερός (βλέπε γράφημα 1). Η μείωση της περιόδου 2001-04 συνέβη παρά την ύπαρξη πριμοδοτήσεων για τις θηλάζουσες αγελάδες και άλλων άμεσων ενισχύσεων προς τον τομέα του βοείου κρέατος.

26. Αντίθετα, στη Γερμανία, ένα κράτος μέλος που είχε αποσυνδέσει πλήρως τα ελεγχθέντα καθεστώτα και που αντιπροσωπεύει σχεδόν το 6 % του συνολικού πληθυσμού των θηλαζουσών αγελάδων, υπήρξε μείωση από το 2000 έως το 2004, όταν ήταν ακόμη διαθέσιμες οι πριμοδοτήσεις για τις θηλάζουσες αγελάδες. Έκτοτε, ο αριθμός των θηλαζουσών αγελάδων έχει σταθεροποιηθεί/μειωθεί με βραδύτερο ρυθμό, ακόμη και μετά την πλήρη εφαρμογή του ΚΕΕ.

ΓΡΑΦΗΜΑ 1

ΤΑΣΕΙΣ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΙΣ ΘΗΛΑΖΟΥΣΕΣ ΑΓΕΛΑΔΕΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2000-10

+++++ TIFF +++++

Πηγή: στοιχεία της Eurostat.

27. Ο πληθυσμός των προβάτων, ο οποίος μειώνεται επί μακρόν, δεν παρουσιάζει καμία σημαντική μεταβολή της εν λόγω τάσης στα κράτη μέλη που εφαρμόζουν είτε πλήρως είτε μερικώς το ΚΕΕ από το 2005. Η εν λόγω φθίνουσα πορεία είναι τόσο έντονη που οι πριμοδοτήσεις από τα ελεγχθέντα καθεστώτα, οι οποίες διατίθενται από τη δεκαετία του 1990, δεν κατέφεραν να την ανατρέψουν (βλέπε γράφημα 2). Ο πληθυσμός των αιγών έχει παραμείνει σταθερός στα κράτη μέλη που εφαρμόζουν το ΚΕΕ είτε πλήρως είτε μερικώς.

28. Επιπλέον, το γεγονός ότι τέσσερα [33] από τα έξι κράτη μέλη που είχαν διατηρήσει την επιλογή της σύνδεσης κατά 50 % για τις πριμοδοτήσεις για τις προβατίνες και τις αίγες αποφάσισαν να τις ενσωματώσουν πλήρως στο ΚΕΕ και να αξιοποιήσουν αντ’ αυτών τη στήριξη που παρέχεται από το άρθρο 68 σε αυτούς τους τομείς υποδεικνύει ότι οι εν λόγω πριμοδοτήσεις δεν θεωρήθηκαν απόλυτα αποτελεσματικές (βλέπε πλαίσιο 4).

ΟΙ ΕΝ ΛΟΓΩ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΠΛΗΘΥΣΜΟ ΤΩΝ ΖΩΩΝ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΚΥΡΙΩΣ ΑΠΟ ΕΞΩΓΕΝΕΙΣ Ή ΣΥΓΚΥΡΙΑΚΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΥΣ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΚΡΑΤΟΣ ΜΕΛΟΣ

29. Η απουσία ισχυρού δεσμού μεταξύ των πριμοδοτήσεων για τα ζώα και του πληθυσμού των ζώων υποδεικνύει ότι σημαντικοί εξωγενείς ή συγκυριακοί παράγοντες, ιδιαίτεροι για κάθε κράτος μέλος, ασκούν δεσπόζουσα επιρροή στην εξέλιξη του πληθυσμού των ζώων. Στους εν λόγω παράγοντες περιλαμβάνονται η καταλληλότητα της γης, οι συνθήκες της αγοράς, ο βαθμός του ανταγωνισμού από τις τρίτες χώρες και οι προτιμήσεις των καταναλωτών.

ΓΡΑΦΗΜΑ 2

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΤΩΝ ΑΙΓΟΠΡΟΒΑΤΩΝ ΣΤΑ ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΑ ΚΑΙ ΑΠΟΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2000-10

+++++ TIFF +++++

Πηγή: στοιχεία της Eurostat.

30. Αυτοί οι εξωγενείς ή συγκυριακοί παράγοντες ασκούν μία τόσο δυνατή και γενική επιρροή που τα ελεγχθέντα καθεστώτα είτε χάνουν την ισχύ τους, όπου οι εν λόγω παράγοντες είναι θετικοί, είτε αδυνατούν να ανατρέψουν την κατάσταση, όπου οι εν λόγω παράγοντες είναι αρνητικοί. Σε αυτό συνηγορούν τόσο η ανάλυση του Συνεδρίου για τις μακροπρόθεσμες τάσεις του πληθυσμού των ζώων σε κάθε κράτος μέλος (βλέπε πλαίσιο 5) όσο και οι εκτιμήσεις της Επιτροπής και άλλες μελέτες [34].

ΠΛΑΙΣΙΟ 4

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗΣ ΤΩΝ ΚΑΘΕΣΤΩΤΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΡΟΒΑΤΙΝΕΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΙΓΕΣ ΣΤΟ ΚΕΕ ΚΑΙ ΠΑΡΟΧΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΑΙΓΟΠΡΟΒΑΤΩΝ

Από το 2010, η Γαλλία αποσυνέδεσε πλήρως τις πριμοδοτήσεις για τα πρόβατα και κατήρτισε ένα πιο προσηλωμένο και στοχοθετημένο καθεστώς ειδικής στήριξης προς αντικατάσταση του καθεστώτος για τις προβατίνες και τις αίγες στο πλαίσιο της μερικής εφαρμογής του ΚΕΕ, βάσει τεχνικών και οικονομικών κριτηρίων επιλογής. Αυτό συνέβη βάσει του άρθρου 68, παράγραφος 1, στοιχείο β) και σε συνδυασμό με την ενίσχυση του ΚΕΕ (ήτοι συνολικές ενισχύσεις πρόσθετες στο ΚΕΕ ύψους περίπου 135 εκατομμυρίων ευρώ το 2010).

Μια επίδραση της εν λόγω αλλαγής πολιτικής στους δικαιούχους παρουσιάζεται στην ακόλουθη περίπτωση: ένας κτηνοτρόφος που δραστηριοποιείτο στον νομό της Ωβέρνης (Auvergne) και εξέτρεφε πρόβατα σε γεωργική εκμετάλλευση που βρισκόταν σε υψόμετρο άνω των 1000 μέτρων, όπου άλλες οικονομικές εναλλακτικές λύσεις είναι περιορισμένες, πραγματοποίησε κέρδος 15000 ευρώ μέσω της ενίσχυσης μεταξύ του 2006 (μερική αποσύνδεση: 50 % της πριμοδότησης για τις προβατίνες) και του 2010 (πλήρης αποσύνδεση των πριμοδοτήσεων συν ειδική στήριξη των άρθρων 63 και 68). Εντούτοις, η παραγωγή του κτηνοτρόφου παρέμεινε σταθερή κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, κυμαινόμενη από 612 έως 653 πρόβατα.

ΠΛΑΙΣΙΟ 5

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΩΝ ΙΣΧΥΡΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΕΞΩΓΕΝΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΤΗ ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ

Στην Πορτογαλία, ένα κράτος μέλος που εφαρμόζει μερικώς το ΚΕΕ, ο αριθμός των θηλαζουσών αγελάδων έχει αυξηθεί χάρη σε ένα πρόγραμμα μετατροπής αρόσιμων γαιών σε βοσκότοπους το 1994, προκειμένου να ευνοηθεί η εκτροφή των ζώων, και στη χορήγηση 90000 επιπλέον δικαιωμάτων για ζώα που αύξησαν την εθνική ποσόστωση των θηλαζουσών αγελάδων.

ΟΙ ΠΡΙΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑ ΚΕΦΑΛΗ ΖΩΟΥ ΠΟΥ ΔΕΝ ΣΥΝΔΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΑΛΛΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΔΕΝ ΠΑΡΕΧΟΥΝ ΚΙΝΗΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

31. Η διατήρηση της συνδεδεμένης ενίσχυσης είναι ένα μεταβατικό μέτρο για τη στήριξη των κτηνοτρόφων των ευαίσθητων περιοχών, εντούτοις, σύμφωνα με την Επιτροπή, σκοπός δεν ήταν να θέσει σε κίνδυνο τη γενικότερη στροφή της μεταρρύθμισης προς την αποσύνδεση και την ενίσχυση της αγοραστρέφειας των παραγωγών. Εντούτοις, ένα καθεστώς στήριξης στο πλαίσιο του οποίου καταβάλλονται πριμοδοτήσεις κατά κεφαλή ζώου χωρίς να υφίστανται άλλες ειδικές συνθήκες δεν παρέχει άμεσα κίνητρα στους κτηνοτρόφους προκειμένου να βελτιώσουν την ανταγωνιστικότητά τους.

32. Αντιθέτως, η σύνδεση των καταβαλλόμενων ποσών κατά κεφαλή ζώου με τη βελτίωση της ποιότητας, όπως συμβαίνει σε ορισμένα κράτη μέλη [παραδείγματος χάριν Ιρλανδία και Ηνωμένο Βασίλειο (Σκωτία)], ενδέχεται να αποδειχθεί αποτελεσματικότερο μέτρο στήριξης, ενθαρρύνοντας τόσο τη διατήρηση της παραγωγής όσο και την επιθυμητή αύξηση της αγοραστρέφειας. Με μια τέτοια προσέγγιση θα αντιμετωπιζόταν και ένα θεμελιώδες πρόβλημα που τονίζεται στην αξιολόγηση επιπτώσεων που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του "διαγνωστικού ελέγχου της ΚΓΠ", ήτοι το γεγονός ότι η μερικώς συνδεδεμένη στήριξη "συχνά αποτρέπει τους κτηνοτρόφους από την επίτευξη μεγαλύτερης ανταγωνιστικότητας και αγοραστρέφειας. Επιπλέον, στην περίπτωση των μη επικερδών τομέων, οι κτηνοτρόφοι βρίσκονται σε δυσμενέστερη θέση από τους κτηνοτρόφους που εφαρμόζουν την πλήρη αποσύνδεση, λαμβάνοντας χαμηλότερες ενισχύσεις" [35].

ΑΠΟΥΣΙΑ ΑΙΣΘΗΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΑΣ ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΥΝ ΠΛΗΡΩΣ ΚΑΙ ΜΕΡΙΚΩΣ ΤΟ ΚΕΕ

33. Η συνέχιση των ελεγχθέντων καθεστώτων αποσκοπούσε επίσης στην άμβλυνση των αρνητικών κοινωνικών, οικονομικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεων από την αναδιάρθρωση λόγω αποσύνδεσης, ήτοι από την πλήρη εφαρμογή του ΚΕΕ σε αυτούς τους τομείς. Κατά τον έλεγχο συγκρίθηκαν οι τάσεις σχετικών αντιπροσωπευτικών δεικτών (παραγωγή κρέατος, αριθμός δικαιούχων και ζώων ανά γεωργική εκμετάλλευση και περιοχές που αποτελούν μόνιμους βοσκότοπους) στα κράτη μέλη που έχουν προβεί σε πλήρη αποσύνδεση και σε αυτά που έχουν προβεί σε μερική εφαρμογή του ΚΕΕ, προκειμένου να διασαφηνιστεί η έκταση των εν λόγω αρνητικών επιπτώσεων στο πλαίσιο της αποσύνδεσης.

ΑΠΟΥΣΙΑ ΟΥΣΙΩΔΟΥΣ ΔΙΑΦΟΡΑΣ ΣΤΙΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΡΕΑΤΟΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΠΟΥ ΑΞΙΟΠΟΙΟΥΝ ΤΑ ΕΛΕΓΧΘΕΝΤΑ ΚΑΘΕΣΤΩΤΑ ΚΑΙ ΑΥΤΩΝ ΠΟΥ ΔΕΝ ΤΑ ΑΞΙΟΠΟΙΟΥΝ

34. Στον έλεγχο δεν διαπιστώθηκε καμία αισθητή διαφορά στις τάσεις που παρατηρούνται στην παραγωγή κρέατος μεταξύ των κρατών μελών που διατηρούν συνδεδεμένα τα ελεγχθέντα καθεστώτα (ήτοι όπως πριν από τη μεταρρύθμιση) και αυτών που ενσωμάτωσαν πλήρως τις σχετικές πριμοδοτήσεις στο ΚΕΕ (βλέπε παράρτημα II για τις τάσεις στην παραγωγή κρέατος). Ενώ μόλις το ένα τρίτο της παραγωγής βοείου κρέατος στην ΕΕ σχετίζεται άμεσα με τις θηλάζουσες αγελάδες, οι εν λόγω τάσεις αποτελούν ένδειξη ότι η αποσύνδεση των ελεγχθέντων καθεστώτων δεν είχε σημαντικό αντίκτυπο στην παραγωγή κρέατος.

35. Και στην περίπτωση αυτή, οι εν λόγω τάσεις επηρεάζονται έντονα από εξωγενείς και συγκυριακούς παράγοντες, συμπεριλαμβανομένης της αναδιάρθρωσης που πραγματοποιείται επί του παρόντος τόσο σε επίπεδο γεωργικών εκμεταλλεύσεων (παραδείγματος χάριν απομάκρυνση των μη βιώσιμων γεωργικών εκμεταλλεύσεων, υψηλότερη συγκέντρωση ζώων ανά γεωργική εκμετάλλευση) όσο και σε επίπεδο βιομηχανίας (παραδείγματος χάριν αλυσίδες υπεραγορών που εισέρχονται στην αγορά απευθείας ως πελάτες, συγχώνευση σφαγείων κ.λπ.).

36. Προς κατάδειξη των εν λόγω συγκυριακών παραγόντων υπήρξαν στοιχεία ότι η οργάνωση της αλυσίδας παραγωγής τροφίμων γεωργικής προέλευσης επηρεάζει έντονα τη μεταποιητική βιομηχανία. Για παράδειγμα, στην Πορτογαλία, όπου 75 % των γεωργικών εκμεταλλεύσεων κατατάσσονται στις "πολύ μικρές", οι κρατικές αρχές παρατήρησαν την ισχνή διαπραγματευτική ισχύ των κτηνοτρόφων μικρών ή διάσπαρτων γεωργικών εκμεταλλεύσεων έναντι των προμηθευτών και των πελατών ως παραγόντων που περιορίζουν την παραγωγικότητα σε αυτόν τον τομέα. Το εν λόγω φαινόμενο επιβαρυνόταν από το γεγονός ότι τα σφαγεία στην Πορτογαλία παρείχαν μόνο υπηρεσίες σφαγής αντί να διαδραματίζουν έναν περισσότερο εξέχοντα ρόλο στη διάθεση του κρέατος στην αγορά. Αντιθέτως, στο Ηνωμένο Βασίλειο, ύστερα από την πλήρη εφαρμογή του ΚΕΕ, οι κρατικές αρχές παρατήρησαν μία ροπή προς τη βελτίωση της παραγωγικότητας των αγελών των ζώων, της ανταγωνιστικότητας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, παράλληλα με προσπάθειες επέκτασης του μεριδίου αγοράς και της παραγωγής των κτηνοτρόφων μέσω συνεταιρισμών.

ΓΡΑΦΗΜΑ 3

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΡΕΑΤΟΣ – ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΠΟΥ ΑΞΙΟΠΟΙΟΥΝ ΤΙΣ ΠΡΙΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΑΥΤΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΤΙΣ ΑΞΙΟΠΟΙΟΥΝ

+++++ TIFF +++++

Πηγή: Οργάνωση Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (Food and Agriculture Organization, FAO), Ετήσια Έκθεση Στατιστικής 2010, πίνακας B.10.

ΟΜΟΙΟΤΗΤΕΣ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΣΕ ΟΛΑ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ

37. Στα ελεγχθέντα κράτη μέλη, σημειώθηκε γενική μείωση του αριθμού των δικαιούχων για τις θηλάζουσες αγελάδες και τα αιγοπρόβατα, ανάλογη με τη γενικότερη πορεία της γεωργίας, με τους λιγότερο ανταγωνιστικούς κτηνοτρόφους να εγκαταλείπουν τον τομέα. Η εν λόγω μείωση μπορεί να έχει δυσμενείς επιπτώσεις, όπως για παράδειγμα την πτώση της απασχόλησης σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις, οικονομικές επιπτώσεις για τις αγροτικές κοινότητες και αρνητικές περιβαλλοντικές συνέπειες. Εντούτοις, οι εν λόγω δυνητικές επιπτώσεις έχουν αντισταθμιστεί σε μεγάλο βαθμό από τη γενικότερη τάση αύξησης του αριθμού των ζώων ανά γεωργική εκμετάλλευση που παρουσιάζεται σε όλη την ΕΕ (βλέπε παράρτημα III), με τους πιο ανταγωνιστικούς κτηνοτρόφους να αναλαμβάνουν τμήμα των συντελεστών παραγωγής εκείνων που αποχώρησαν, σε μία προσπάθεια να αυξήσουν την ανταγωνιστικότητα και την αποδοτικότητά τους αυξάνοντας την κλίμακα παραγωγής τους.

38. Η διατήρηση της απαίτησης για ελάχιστη παραγωγή, όπως αυτή που περιλαμβάνουν τα ελεγχθέντα καθεστώτα, μπορεί να συμβάλει στην παροχή περιβαλλοντικών οφελών, όπως η μείωση του κινδύνου πυρκαγιάς και η ενίσχυση της βιοποικιλότητας. Για παράδειγμα, η Επιτροπή έχει ήδη εντοπίσει κάποια είδη γεωργικών δραστηριοτήτων, όπως τα εκτεταμένα συστήματα βοσκής, η βόσκηση και η εποχική μετακίνηση [36] των ζώων, που συνδέονται με κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις.

39. Εντούτοις, άλλα μέσα πολιτικής της ΕΕ, όπως τα γεωργοπεριβαλλοντικά μέτρα ή τα μέτρα για τις μειονεκτικές περιοχές ή ακόμη και οι κανονιστικές απαιτήσεις της ΕΕ [37], διαδραματίζουν παρόμοιο και συμπληρωματικό ρόλο. Τα εν λόγω μέτρα συνδέονται επίσης με τις προβλεπόμενες περιβαλλοντικές επιπτώσεις των ελεγχθέντων καθεστώτων. Κατά συνέπεια, είναι ασαφές κατά πόσο τα ελεγχθέντα καθεστώτα συμβάλλουν στην αποφυγή των αρνητικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων όταν εφαρμόζονται στο σύνολο της επικράτειας των κρατών μελών. Αυτό επιβεβαιώνεται και από το γεγονός ότι στα αποσυνδεδεμένα κράτη μέλη στα οποία πραγματοποιήθηκε επίσκεψη δεν υπήρχαν αποδεικτικά στοιχεία διάχυτων περιβαλλοντικών προβλημάτων λόγω εγκατάλειψης της γης κατόπιν της αποσύνδεσης των ελεγχθέντων καθεστώτων.

40. Επιπλέον, η "περιοχή που αποτελεί μόνιμο βοσκότοπο", η οποία χρησιμοποιείται από μηρυκαστικά (βλέπε πίνακα 3) και μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως περιβαλλοντικός δείκτης, είτε υπήρξε σταθερή είτε δεν μειώθηκε σημαντικά στα κράτη μέλη της ΕΕ, ανεξάρτητα από την επιλογή να αποσυνδεθούν ή όχι τα ελεγχθέντα καθεστώτα.

ΠΙΝΑΚΑΣ 3

ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΕΚΤΑΣΗ ΠΟΥ ΔΗΛΩΘΗΚΕ ΩΣ ΜΟΝΙΜΟΣ ΒΟΣΚΟΤΟΠΟΣ

Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΓΔ Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης.

Έκταση δηλωθείσα ως μόνιμος βοσκότοπος (1000 εκτάρια) |

EΕ των 15 | 2006 | 2009 | Ποσοστιαία μεταβολή (2009 έναντι του 2006) |

Βέλγιο [8888] | 459 | 458 | - 0,2 % |

Δανία | 225 | 215 | - 4,4 % |

Ισπανία [8888] | 5695 | 6001 | 5,4 % |

Γαλλία [8888] | 8103 | 8106 | 0 % |

Αυστρία [8888] | 1437 | 1397 | - 2,8 % |

Πορτογαλία | 1037 | 1124 | 8,4 % |

Φιλανδία | 22 | 19 | - 15,1 % |

A)Υποσύνολα(κράτη μέλη με μερική εφαρμογή του ΚΕΕ) | 16978 | 17320 | 2,0 % |

Γερμανία | 4925 | 4798 | - 2,6 % |

Ιρλανδία | 4264 | 4233 | - 0,7 % |

Ελλάδα | 2740 | 2719 | - 0,8 % |

Ιταλία | 2303 | 2325 | 1 % |

Λουξεμβούργο | 66 | 65 | - 1,7 % |

Κάτω Χώρες | 813 | 832 | 2,4 % |

Σουηδία | 800 | 713 | - 11 % |

Ηνωμένο Βασίλειο | 9919 | 9796 | - 1,2 % |

B)Υποσύνολα(κράτη μέλη με πλήρη εφαρμογή του ΚΕΕ) | 25830 | 25481 | - 1,4 % |

Η ΑΠΟΣΥΝΔΕΣΗ ΤΩΝ ΠΡΙΜΟΔΟΤΗΣΕΩΝ ΕΧΕΙ ΕΠΗΡΕΑΣΕΙ ΔΥΣΜΕΝΩΣ ΤΗΝ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ ΣΤΙΣ ΕΥΑΙΣΘΗΤΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

41. Μολονότι υπάρχουν ορισμένες περιπτώσεις όπου ευλόγως δικαιολογούνται τα καθεστώτα, η εμπειρία από την αποσύνδεση καταδεικνύει ότι, κατά γενικό κανόνα, η εν λόγω ενέργεια δεν είχε ως συνέπεια εντυπωσιακές αλλαγές στη δομή της παραγωγής σε επίπεδο ΕΕ, όπως επίσης επεσήμανε η Επιτροπή [38]. Στον έλεγχο του Συνεδρίου διαπιστώθηκε ότι σε ορισμένες περιφέρειες εντός των κρατών μελών, όπως οι ορεινές περιοχές ή οι περιφέρειες όπου δεν υπάρχουν πολλές βιώσιμες γεωργικές εναλλακτικές λύσεις, υφίσταται πραγματικός κίνδυνος [39] εγκατάλειψης της κτηνοτροφίας, ο οποίος σε ορισμένα κράτη μέλη, όπως φαίνεται στο πλαίσιο 6, έχει επαληθευτεί. Σε τέτοιες περιοχές, λόγω των δυσμενών εδαφικών ή κλιματικών συνθηκών και της χαμηλότερης αποδοτικότητας, η απουσία συγκεκριμένης απαίτησης για παραγωγή οδηγεί στη μείωση της παραγωγής των μηρυκαστικών, η οποία, με τη σειρά της, ενδέχεται να έχει κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες.

ΠΛΑΙΣΙΟ 6

Η ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΨΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΥΝΔΕΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΣΥΝΔΕΣΗ ΣΤΙΣ ΕΥΑΙΣΘΗΤΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ

Στη Σκωτία, όπου οι εκτάσεις χαμηλής παραγωγικότητας είναι μεγάλες [40] και οι εναλλακτικές λύσεις παραγωγής περιορίζονται, για αυτόν τον λόγο, στην παραγωγή των μηρυκαστικών που σιτίζονται στο πλαίσιο εκτεταμένου συστήματος βοσκής, σημειώθηκε μεγάλη μείωση του αριθμού των δικαιούχων ύστερα από την καθιέρωση του ΚΕΕ. Εν μέρει, οι αρχές της Σκωτίας αποδίδουν την εγκατάλειψη στην αποχώρηση από την κτηνοτροφία παλαιότερων ή λιγότερο αποδοτικών κτηνοτρόφων, οι οποίοι στη συνέχεια υπενοικίασαν τη γη τους. Το γεγονός ότι επιταχύνεται η μείωση του αριθμού των ζώων ύστερα από την καθιέρωση του ΚΕΕ αποτελεί αιτία περιβαλλοντικής ανησυχίας, ιδιαίτερα στις περισσότερο μειονεκτούσες "λοφώδεις και νησιωτικές" περιοχές ή στην ευαίσθητη βορειοδυτική περιφέρεια της Σκωτίας. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρείχαν οι αρχές της Σκωτίας, "αφότου καθιερώθηκαν οι ενιαίες ενισχύσεις ανά γεωργική εκμετάλλευση, επιταχύνθηκε η μείωση του αριθμού των προβάτων, ήτοι κατά 14,4 % την τελευταία πενταετία. Ο αριθμός των βοοειδών επίσης μειώθηκε κατά 7,5 % μεταξύ 2005 και 2009, μολονότι σημειώθηκε μικρή αύξηση κατά 0,8 % το τελευταίο έτος".

Άλλο ένα παράδειγμα του κινδύνου εγκατάλειψης της παραγωγής σε περιοχές που παρουσιάζουν δυσκολίες είναι η Πορτογαλία, όπου μεγάλο μέρος της γεωργικής γης βρίσκεται σε μειονεκτούσες περιοχές. Στο μεγαλύτερο μέρος της, η εκτροφή προβάτων στην Πορτογαλία πραγματοποιείται σε περιοχές με φυσικά προβλήματα ή σε απομακρυσμένες περιοχές που στερούνται οικονομικά βιώσιμων εναλλακτικών λύσεων. Το 2009, μεγάλο μέρος (53 %) του συνόλου των πριμοδοτήσεων για τις προβατίνες καταβλήθηκε σε δικαιούχους στην περιοχή Αλεντέχο (Alentejo), η οποία κατατάσσεται στις μειονεκτικές περιοχές. Ύστερα από την αποσύνδεση κατά 50 % των πριμοδοτήσεων για τις προβατίνες και τις αίγες, η ανάλυση των τάσεων καταδεικνύει ότι η μείωση των δικαιούχων για τα αιγοπρόβατα ήταν περισσότερο απότομη σε αυτή την περιφέρεια απ’ ό,τι σε άλλες, γεγονός που υποδεικνύει ότι ο κίνδυνος εγκατάλειψης της περιοχής εξαιτίας της αποσύνδεσης είναι μεγαλύτερος στις μειονεκτούσες περιοχές, όπου οι εναλλακτικές λύσεις είναι περιορισμένες.

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ

42. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη πρέπει να διαθέτουν κατάλληλα εργαλεία διαχείρισης, όπως ορθώς λειτουργούντα πλαίσια διαχείρισης επίδοσης, προκειμένου να παρακολουθούν τακτικά τους προκαθορισμένους δείκτες επιδόσεων και να αξιολογούν τις κοινωνικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις των καθεστώτων [41]. Επίσης, τα δύο καθεστώτα πρέπει να συντονίζονται δεόντως με άλλα μέσα στήριξης που διατίθενται σε αυτούς τους τομείς.

ΑΝΕΠΑΡΚΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΔΟΣΕΩΝ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ

43. Σε γενικές γραμμές, κάθε κράτος μέλος που υπόκειται σε έλεγχο έχει στη διάθεσή του λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τους τομείς ζωικής παραγωγής και με την κατάσταση που επικρατεί στη γεωργία σε διαφορετικές γεωργικές περιφέρειες εντός της επικράτειάς του. Εντούτοις, οι εν λόγω πληροφορίες διαχέονται εντός των υπηρεσιών διαφόρων τμημάτων ή γραφείων, που τις συλλέγουν για τους δικούς τους σκοπούς.

44. Δεδομένου ότι δεν υφίσταται καμία νομική απαίτηση ως προς τη διαμόρφωση του συστήματος παρακολούθησης, τα περισσότερα κράτη μέλη στα οποία πραγματοποιήθηκε επίσκεψη δεν εφήρμοζαν κανένα σύστημα παρακολούθησης που να συνδέει τις υλοποιήσεις των ελεγχθέντων καθεστώτων ενίσχυσης για τα ζώα με συγκεκριμένα τελικά αποτελέσματα και δεν είχαν καθορίσει ειδικούς δείκτες επιδόσεων για τα ελεγχθέντα καθεστώτα.

45. Παρά τους λόγους που παρατέθηκαν για τη διατήρηση της μερικής εφαρμογής των μέτρων του ΚΕΕ μέσω των ελεγχθέντων καθεστώτων ενίσχυσης [42], η Επιτροπή δεν διευκρίνισε τι νοείται με τον όρο "παραγωγή" (παραδείγματος χάριν αριθμός γεωργικών εκμεταλλεύσεων, δικαιούχων, ζώων κ.λπ.) ή "προμήθεια στις μεταποιητικές βιομηχανίες" (παραδείγματος χάριν μόσχοι ή αρνιά, βάρος ζώντος ζώου/βάρος σφαγίου, τόνοι κρέατος κ.λπ.) και πώς θα αντιμετωπίζονταν οι προβλεπόμενες κοινωνικοοικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις με αυτές τις δύο συνιστώσες.

46. Συνεπώς, οι εν λόγω όροι δεν προσδιορίζονται με τρόπο συνεκτικό στα κράτη μέλη που εφαρμόζουν τα ελεγχθέντα καθεστώτα και δεν συνδέονται με τις ανάγκες που αναφέρονται από τις δημοσιονομικές αρχές και την Επιτροπή για τη στήριξη της διατήρησης των καθεστώτων. Αντιθέτως, τα κράτη μέλη είχαν πολύ διαφορετικές ερμηνείες για τους πιθανούς στόχους των καθεστώτων και για τα διαφορετικά παραπλήσια υποκατάστατα (ήτοι λειτουργικούς στόχους) που θα μπορούσαν να χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση της αποτελεσματικότητάς τους (βλέπε πλαίσιο 7). Εντούτοις, τέτοιου είδους ερμηνείες δεν συνιστούν απαραιτήτως κατάλληλους [43] δείκτες επιδόσεων για την επίτευξη των προσδιορισθέντων θεμάτων με τα οποία υποτίθετο ότι ασχολούνταν τα δύο καθεστώτα και τα οποία η Επιτροπή θα μπορούσε να παρακολουθεί σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.

ΑΠΟΥΣΙΑ ΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΑΠΟΨΗΣ ΤΩΝ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΠΑΡΟΜΟΙΟ ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΟ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟ ΜΕ ΤΑ ΕΛΕΓΧΘΕΝΤΑ ΚΑΘΕΣΤΩΤΑ

47. Ένας πρόσθετος περιορισμός στην παρακολούθηση που διενεργεί η Επιτροπή είναι η έλλειψη ενός εργαλείου παρακολούθησης το οποίο να παρέχει σφαιρική/ολιστική άποψη των ενισχύσεων που διατίθενται από διάφορες πηγές προς τους σχετικούς με τα ζώα τομείς και οι οποίες παρουσιάζουν συνέργεια. Τέτοιου είδους ενισχύσεις διατίθενται τόσο από τον πρώτο όσο και από τον δεύτερο πυλώνα της ΚΓΠ [44], καθώς και από κρατικά κονδύλια. Μολονότι οι πληροφορίες αυτές υπάρχουν σε διάφορα επίπεδα εντός της Επιτροπής, δεν συλλέγονται συστηματικά και δεν παρακολουθούνται διεξοδικά.

ΠΛΑΙΣΙΟ 7

ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ ΕΡΜΗΝΕΙΕΣ ΤΩΝ ΔΕΙΚΤΩΝ ΕΠΙΔΟΣΕΩΝ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ

Γαλλία: Σύμφωνα με τους ενδιαφερόμενους, η "παραγωγή" θα μπορούσε να παρακολουθείται μέσω του αριθμού των μόσχων ή των τόνων μοσχαρίσιου κρέατος που εξάγεται αντί μόνο μέσω των θηλαζουσών αγελάδων. Η "προμήθεια προς τη μεταποιητική βιομηχανία" θα μπορούσε να είναι το βάρος σε κιλά των εν ζωή/θανατωμένων σφαγίων των βοοειδών, μόσχων και αρνιών. Ως προς τον τομέα των αιγών, οι ενδιαφερόμενοι θεωρούσαν ως μέτρο της προμήθειας προς τη μεταποιητική βιομηχανία το αίγειο γάλα που παράγεται και παραδίδεται στις βιομηχανίες τυροκομικών.

Βέλγιο: Ως "παραγωγή" θεωρήθηκε ο αριθμός των αγελάδων της "Βελγικής λευκής-κυανής" φυλής. Η παραγωγή βοείου κρέατος προσδιοριζόταν από τον όρο "production indigene brute - PIB)" (ακαθάριστη εγχώρια παραγωγή), η οποία υπολογίζεται με το βάρος των αντίστοιχων σφαγίων σε τόνους. Ο υπολογισμός γίνεται λαμβάνοντας υπόψη τον αριθμό των σφαγέντων ζώων στο Βέλγιο συν τα εξαχθέντα ζωντανά ζώα μείον τα εισαχθέντα ζωντανά ζώα.

Ισπανία: Οι κρατικές αρχές όριζαν την "παραγωγή" ως συνδυασμό του συνολικού αριθμού των ζώων, του αριθμού των γεωργικών εκμεταλλεύσεων και της ποιότητας του παραχθέντος κρέατος. Ως "προμήθεια προς τη μεταποιητική βιομηχανία" χρησιμοποιούσαν τα σφάγια των οικόσιτων ζώων συν τις εισαγωγές για πάχυνση.

48. Για παράδειγμα, οι τομείς της ζωικής παραγωγής επωφελούνται σημαντικά από τα κονδύλια αγροτικής ανάπτυξης του δεύτερου πυλώνα, ιδιαίτερα από τα γεωργοπεριβαλλοντικά μέτρα [45], και οι ενδιαφερόμενοι με τους οποίους διενεργήθηκε συνέντευξη (κρατικές αρχές και ενώσεις εκπροσώπων των κτηνοτρόφων) συμφώνησαν επί της συμπληρωματικότητας της εν λόγω ενίσχυσης. Επιπλέον, οι αποφάσεις σχετικά με την παραγωγή των κτηνοτρόφων που διαθέτουν θηλάζουσες αγελάδες και αιγοπρόβατα επηρεάζονται σημαντικά από άλλα μέσα άσκησης πολιτικής του πρώτου πυλώνα (παραδείγματος χάριν οι όροι πολλαπλής συμμόρφωσης του ΚΕΕ [46], τα μέτρα του άρθρου 68 κ.λπ.) ή μέτρα κρατικής χρηματοδότησης (βλέπε πλαίσιο 8 για παραδείγματα).

49. Οι δικαιούχοι στους οποίους πραγματοποιήθηκε επίσκεψη δεν διακρίνουν μεταξύ των διαφορετικών συνιστωσών της ενίσχυσης που λαμβάνουν. Αντιθέτως, για τους δικαιούχους σημασία είχε το συνολικό ποσό της ενίσχυσης προκειμένου να λάβουν τις αποφάσεις τους σχετικά με την παραγωγή και όχι ένα και μόνο καθεστώς καθαυτό (βλέπε πλαίσιο 9). Ως εκ τούτου, υπάρχει το ενδεχόμενο διπλής χρηματοδότησης [47] μέσω της ύπαρξης διάφορων καθεστώτων με παρόμοιους στόχους, το οποίο θα μπορούσε να αποφευχθεί εάν η Επιτροπή είχε σφαιρική άποψη των διαφορετικών καθεστώτων που διατίθενται στους κτηνοτρόφους, καθώς και των επιπτώσεών τους.

ΠΛΑΙΣΙΟ 8

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΚΑΘΕΣΤΩΤΩΝ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΛΕΓΧΘΕΝΤΕΣ ΤΟΜΕΙΣ ΜΕ ΠΑΡΟΜΟΙΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ

Ιρλανδία: Καταγραφή της καλής μεταχείρισης των ζώων και του καθεστώτος εκτροφής των αγελών με θηλάζοντα ζώα (η συνδεδεμένη ενίσχυση είναι επίσης γνωστή ως καθεστώς καλής μεταχείρισης των θηλαζουσών αγελάδων). Κρατικής χρηματοδότησης καθεστώς βάσει συμφωνίας με την Επιτροπή [48], η οποία επί του παρόντος καταβάλλει πριμοδότηση ύψους 40 ευρώ κατά κεφαλή ζώου (περίπου 92,5 εκατομμύρια ευρώ) για τη βελτίωση της μεταχείρισης των ζώων και της ποιότητας των αξιοποιούμενων αγελών με θηλάζοντα βοοειδή. Καθεστώς προβάτων βοσκότοπων (αποσυνδεδεμένη ενίσχυση βάσει των διατάξεων του άρθρου 68). Χρηματοδοτούμενο από αναξιοποίητες πιστώσεις του ΚΕΕ, πρόκειται για καθεστώς βάσει περιοχής, το οποίο σχετίζεται με την πυκνότητα εκτροφής των προβάτων, με διαφορετικές τιμές για τους κτηνοτρόφους των πεδινών και των ορεινών περιοχών, που αντιστοιχεί σε 10 ευρώ ανά προβατίνα (περίπου 54 εκατομμύρια ευρώ κατά την τριετή του διάρκεια).

Ηνωμένο Βασίλειο (Σκωτία): καθεστώς μόσχων "Scottish beef" (συνδεδεμένη ενίσχυση χρηματοδοτούμενη βάσει των διατάξεων του άρθρου 69 και μετέπειτα του άρθρου 68). Παρέχει άμεση στήριξη σε εξειδικευμένους παραγωγούς βοείου κρέατος από αρσενικούς και θηλυκούς μόσχους που προέρχονται τουλάχιστον κατά 75 % από βοοειδή που προορίζονται για την παραγωγή κρέατος και έχουν ηλικία τουλάχιστον 30 ημερών (119200000 ευρώ κατά την περίοδο 2010-13 ή περίπου 18-19 εκατομμύρια λίρες στερλίνες σε ετήσιες πληρωμές).

ΠΛΑΙΣΙΟ 9

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΥ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΚΑΘΕΣΤΩΤΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΜΕ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΕΠΙΤΥΓΧΑΝΟΝΤΑΙ ΠΑΡΟΜΟΙΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Ο δικαιούχος βρισκόταν σε μειονεκτούσα περιοχή σε ένα από τα ελεγχθέντα κράτη μέλη και δέχθηκε επιτόπια επίσκεψη. Η κύρια οικονομική δραστηριότητα του εν λόγω κτηνοτρόφου συνίστατο στην παραγωγή αρνιών τα οποία πωλούσε είτε για πάχυνση σε άλλους κτηνοτρόφους είτε κατευθείαν για σφαγή. Η παραγωγή των αρνιών προέκυπτε από την κατοχή 400 προβατίνων που βοσκούσαν σε περιφραγμένη περιοχή εντός της γης του κτηνοτρόφου, έκτασης περίπου 250 εκταρίων. Οι πρωτεϊνούχες καλλιέργειες και τα δημητριακά που παράγονταν στη γεωργική εκμετάλλευση χρησιμοποιούνταν, κατά τον κτηνοτρόφο, κυρίως ως τροφή για τα ζώα του. Το 2009, ο κτηνοτρόφος κληροδότησε το ήμισυ της επιχείρησής του στον υιό του (μεταβιβάζοντας 200 πρόβατα).

Η ανάλυση της σχετικής συμβολής των διαφορετικών καθεστώτων καταδεικνύει τη μικρή οικονομική σημασία των πριμοδοτήσεων για τα πρόβατα για τις αποφάσεις του κτηνοτρόφου ως προς την παραγωγή. Εν τω μεταξύ, τα μέτρα για τις μειονεκτικές περιοχές και το γεωργοπεριβάλλον έχουν παρόμοιους στόχους με τα ελεγχθέντα καθεστώτα όσον αφορά τη στοχοθέτηση περιφερειών και τα περιβαλλοντικά αποτελέσματα και συμβάλλουν πολύ περισσότερο στο συνολικό εισόδημα του κτηνοτρόφου μέσω επιχορηγήσεων. Επιπλέον, οι απαιτήσεις περί πολλαπλής συμμόρφωσης για τις πριμοδοτήσεις στο πλαίσιο του ΚΕΕ στην εν λόγω γεωργική εκμετάλλευση θα ικανοποιούνταν αποτελεσματικότερα με τη βόσκηση ζώων όπως τα πρόβατα και, ως εκ τούτου, ο κτηνοτρόφος θα είχε διατηρήσει ζώα βοσκής ακόμη και ελλείψει της απαίτησης για συγκεκριμένη παραγωγή που επιβάλλεται από το καθεστώς για τις προβατίνες.

+++++ TIFF +++++

ΠΑΡΕΜΠΟΔΙΣΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ ΤΩΝ ΚΑΘΕΣΤΩΤΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΛΟΓΩ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΩΝ

Η ΤΡΕΧΟΥΣΑ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΕΝ ΒΑΣΙΖΕΤΑΙ ΣΕ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ 2008

50. Η Επιτροπή ανέθεσε την κατάρτιση αρκετών μελετών αξιολόγησης σχετικά με τους δύο τομείς, οι οποίες πραγματεύονται επίσης τα ελεγχθέντα καθεστώτα και τις επιπτώσεις των διαφόρων μέτρων στήριξης στους δύο τομείς. Οι αξιολογήσεις και η διαδικασία εκτίμησης αντικτύπου αποτελούν τα κύρια εργαλεία της Επιτροπής προκειμένου να μελετά τις επιπτώσεις μιας πολιτικής και να συμβάλλει στη διαμόρφωση εμπεριστατωμένης γνώμης κατά την κατάρτιση σχετικών νομοθετικών προτάσεων [49].

51. Εντούτοις, σε ένα περιβάλλον ταχύρρυθμων μεταρρυθμίσεων όπως αυτές που πραγματοποιήθηκαν πρόσφατα (τη μεταρρύθμιση της ΚΓΠ το 2003 ακολούθησε η μεταρρύθμιση του "διαγνωστικού ελέγχου της ΚΓΠ" το 2008, την οποία ακολούθησε η μεταρρύθμιση της ΚΓΠ μετά το 2013), οι αξιολογήσεις πρέπει να βασιστούν σε μία ανάλυση του παρελθόντος που ενδέχεται να μην είναι πλέον απόλυτα σχετική ή/και επίκαιρη ώστε να συνδράμει την Επιτροπή.

52. Για παράδειγμα, όσον αφορά τους δύο ελεγχθέντες τομείς κρέατος και τα δύο ελεγχθέντα καθεστώτα, όταν η Επιτροπή διαμόρφωνε τις προτάσεις για την ΚΓΠ μετά το 2013, οι διαθέσιμες αξιολογήσεις [50] κάλυπταν μόνο την περίπτωση των αποφάσεων για τη μεταρρύθμιση του 2003 [51] και όχι των αποφάσεων μετά το 2008. Εντούτοις, τα κράτη μέλη εφήρμοζαν ήδη τις διατάξεις που προέκυψαν από τον "διαγνωστικό έλεγχο της ΚΓΠ", οι οποίες βελτίωσαν και καθιέρωσαν νέα εργαλεία για τα κράτη μέλη [52] προκειμένου να αντιμετωπίζουν πιθανές διαταραχές στους ελεγχθέντες τομείς λόγω της αποσύνδεσης. Παρόμοια θέματα αφορούν και την αξιολόγηση των μέτρων της ΚΓΠ για τον τομέα των αιγοπροβάτων, η οποία δημοσιεύτηκε τον Νοέμβριο του 2011 [53].

53. Ως αποτέλεσμα, το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο καλούνται επί του παρόντος να αποφασίσουν επί μίας νέας μεταρρύθμισης χωρίς να συνυπολογίσουν πλήρως τον αντίκτυπο των μεταρρυθμίσεων της ΚΓΠ του 2008, με τις οποίες καθιερώθηκαν σημαντικές αλλαγές ως προς τις δυνατότητες παροχής ειδικής στήριξης [54].

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

54. Το Συνέδριο δεν εντόπισε αδιαμφισβήτητα στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι τα καθεστώτα για τις θηλάζουσες αγελάδες, τις προβατίνες και τις αίγες, ως έχουν στο πλαίσιο της επιλογής μερικής εφαρμογής του ΚΕΕ, είναι, σε γενικές γραμμές, πιο αποτελεσματικά από την αποσυνδεδεμένη ενίσχυση, σε συνδυασμό με άλλα μέτρα επιχορηγούμενα από τα κράτη μέλη και την ΕΕ, για τη διατήρηση της παραγωγής και, ως εκ τούτου, τη διατήρηση της οικονομικής δραστηριότητας σε περιφέρειες με λίγες οικονομικές εναλλακτικές λύσεις, και την αποκόμιση περιβαλλοντικών οφελών.

55. Ορισμένα κράτη μέλη συμπέραναν ότι τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα των καθεστώτων θα ικανοποιούνταν καλύτερα μέσα από μία ολική αποσύνδεση των πριμοδοτήσεων σε συνδυασμό με μία συντονισμένη μέθοδο αξιοποίησης των κονδυλίων του πρώτου και του δεύτερου πυλώνα για τη στήριξη των τομέων στις ευαίσθητες περιοχές ή για συγκεκριμένους σκοπούς. Αναλόγως, παρατηρείται μία αυξανόμενη τάση απορρόφησης των ελεγχθέντων καθεστώτων ενίσχυσης από το ΚΕΕ και εμπιστοσύνης σε εναλλακτικά μέσα για την προστασία των ευάλωτων τομέων.

56. Η Επιτροπή έχει προτείνει η προαιρετική συνδεδεμένη ενίσχυση να επιτρέπεται και μετά το 2013 σε ορισμένους τομείς, συμπεριλαμβανομένων των ελεγχθέντων τομέων. Ούτε το Συμβούλιο ούτε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν έχουν αντιδράσει επισήμως στην πρόταση της Επιτροπής. Στις συστάσεις που ακολουθούν προτείνονται λεπτομερείς αλλαγές που ο νομοθέτης θα μπορούσε να λάβει υπόψη σε οποιοδήποτε αναθεωρημένο καθεστώς αν γίνει δεκτή η πρόταση της Επιτροπής.

ΈΧΟΥΝ ΣΤΟΧΟΘΕΤΗΣΕΙ ΤΑ ΚΑΘΕΣΤΩΤΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΘΗΛΑΖΟΥΣΕΣ ΑΓΕΛΑΔΕΣ, ΤΙΣ ΠΡΟΒΑΤΙΝΕΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΙΓΕΣ ΤΙΣ ΠΛΕΟΝ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ;

57. Στα κράτη μέλη επιτράπηκε να διατηρήσουν τα καθεστώτα για τις θηλάζουσες αγελάδες, τις προβατίνες και τις αίγες λόγω ύπαρξης κινδύνων για την παραγωγή σε ορισμένους τομείς και σε ορισμένες περιφέρειες. Κατά τον έλεγχο διαπιστώθηκε ότι η πλειονότητα των κονδυλίων στο πλαίσιο των ελεγχθέντων καθεστώτων διατίθενται σε ολόκληρη την επικράτεια των κρατών μελών. Ως εκ τούτου, παρά την έμφαση του νομοθέτη στις ευαίσθητες περιφέρειες, τα καθεστώτα, ως έχουν σχεδιαστεί, δεν επικεντρώνουν στις περιφέρειες και τις περιοχές όπου η τοπική παραγωγή είναι ζωτικής σημασίας για την οικονομία και το περιβάλλον και όπου δεν υπάρχουν άλλες εναλλακτικές λύσεις. Συνεπώς, τα αποτελέσματα των καθεστώτων μετριάζονται από την έλλειψη σαφούς στοχοθέτησης (σημεία 15 έως 17).

58. Τα μοναδικά στοχοθετημένα μέτρα που προβλέπονται στις ενισχύσεις για αμφότερους τους τομείς είναι οι πρόσθετες πριμοδοτήσεις, όπου ισχύουν, οι οποίες μπορούν να καταβάλλονται μόνο σε κτηνοτρόφους συγκεκριμένων περιοχών. Εντούτοις, είναι περιορισμένης οικονομικής σημασίας ή/και έχει δρομολογηθεί η αποσύνδεσή τους (σημεία 18 έως 21).

ΣΥΣΤΑΣΗ 1

Η Επιτροπή πρέπει να προσθέσει μια απαίτηση στοχοθέτησης για τα καθεστώτα συνδεδεμένης άμεσης ενίσχυσης. Συγκεκριμένα, οι εκτελεστικές διατάξεις της Επιτροπής πρέπει να απαιτούν από τα κράτη μέλη τον εντοπισμό και την αιτιολόγηση των γεωργικών περιοχών για τις οποίες μπορεί να καταδειχθεί ότι οι συνδεδεμένες πριμοδοτήσεις για τα ζώα είναι ωφέλιμες και ότι στερούνται πραγματικών βιώσιμων εναλλακτικών λύσεων.

ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΚΑΘΕΣΤΩΤΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΘΗΛΑΖΟΥΣΕΣ ΑΓΕΛΑΔΕΣ, ΤΙΣ ΠΡΟΒΑΤΙΝΕΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΙΓΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ, ΩΣ ΕΚ ΤΟΥΤΟΥ, ΣΤΗΝ ΑΠΟΦΥΓΗ ΤΩΝ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ;

59. Η σύγκριση μεταξύ των κρατών μελών που αποσυνέδεσαν πλήρως τη στήριξη και των κρατών μελών που διατήρησαν τα ελεγχθέντα καθεστώτα στήριξης δεν παρέχει πειστικά στοιχεία υπέρ της γενικότερης αποτελεσματικότητας της δεύτερης για τη διατήρηση της παραγωγής (σημεία 22 έως 28).

60. Δεσπόζει η επίδραση εξωγενών και συγκυριακών παραγόντων στους εν λόγω τομείς και όχι η επίδραση των καθεστώτων αυτών καθ’ αυτών (σημεία 29 και 30). Εντούτοις, υπήρξαν στοιχεία ότι στις ευαίσθητες περιφέρειες, η αποσύνδεση των πριμοδοτήσεων οδήγησε σε μείωση της ζωικής παραγωγής (σημείο 41).

ΣΥΣΤΑΣΗ 2

Η Επιτροπή, σε συντονισμό με τα κράτη μέλη, πρέπει να διευκρινίσει τα πλέον σχετικά είδη εξειδικευμένων γεωργικών δραστηριοτήτων (παραδείγματος χάριν εκτεταμένα συστήματα βοσκής, βόσκηση κ.λπ.) προκειμένου να διατηρηθεί η γεωργική παραγωγή, να υποστηριχθεί η γεωργική δραστηριότητα σε περιφέρειες με περιορισμένες οικονομικές εναλλακτικές λύσεις και να προκύψουν περιβαλλοντικά οφέλη.

Προκειμένου να μεγιστοποιηθεί η αποτελεσματικότητα της στήριξης της ΕΕ προς τους ελεγχθέντες τομείς, η εν λόγω στήριξη πρέπει να επικεντρώνεται στους γεωργούς και σε συγκεκριμένες γεωργικές δραστηριότητες σε μειονεκτούσες περιφέρειες που αντιμετωπίζουν περιβαλλοντικούς, κοινωνικούς και οικονομικούς κινδύνους.

61. Οι αποφάσεις ως προς την παραγωγή των κτηνοτρόφων με θηλάζουσες αγελάδες και αιγοπρόβατα επηρεάζονται από την πληθώρα των διαφορετικών μέτρων στήριξης που είναι διαθέσιμα σε αυτούς από διαφορετικές πηγές. Στον βαθμό που τα συνδεδεμένα καθεστώτα ενίσχυσης θεωρούνται αναγκαία, είναι πιθανό να έχουν μεγαλύτερο αντίκτυπο εάν εστιάζονται και προσανατολίζονται καλύτερα στην ανταγωνιστικότητα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων (σημεία 31 και 32).

62. Δεν υπήρχαν αισθητές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών που εφάρμοζαν πλήρως ή μερικώς το ΚΕΕ όσον αφορά τάσεις σχετικές με κοινωνικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές παραμέτρους, όπως η παραγωγή κρέατος, ο αριθμός των δικαιούχων και των ζώων και οι περιοχές που αποτελούν μόνιμους βοσκότοπους (σημεία 24 έως 28 και 33 έως 40).

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝΤΑΙ ΟΡΘΑ ΤΑ ΚΑΘΕΣΤΩΤΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΘΗΛΑΖΟΥΣΕΣ ΑΓΕΛΑΔΕΣ, ΤΙΣ ΠΡΟΒΑΤΙΝΕΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΙΓΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ;

63. Στα περισσότερα κράτη μέλη στα οποία πραγματοποιήθηκε επίσκεψη, η παρακολούθηση των δεικτών επιδόσεων ήταν ανεπαρκής λόγω έλλειψης ενός ad hoc συστήματος παρακολούθησης επιδόσεων για τη μέτρηση των αποτελεσμάτων και των επιδράσεων των ελεγχθέντων καθεστώτων, καθώς και λόγω των διαφορετικών ερμηνειών των όρων "παραγωγή" και "προμήθεια στη μεταποιητική βιομηχανία" σε κάθε κράτος μέλος (σημεία 43 έως 46). Ένας πρόσθετος περιορισμός στην παρακολούθηση από την Επιτροπή ήταν η έλλειψη κατάλληλου εργαλείου που να παρέχει σφαιρική άποψη των ενισχύσεων που διατίθενται από διαφορετικές πηγές (σημεία 47 έως 49).

64. Ο ταχύς ρυθμός των πρόσφατων μεταρρυθμίσεων της ΚΓΠ δεν παρέχει πάντοτε τη δυνατότητα πραγματοποίησης ακριβών ποσοτικών εκτιμήσεων εγκαίρως. Ως εκ τούτου, το σύστημα της Επιτροπής για την παρακολούθηση του αντικτύπου των ελεγχθέντων καθεστώτων παρακωλύεται από τη μη διαθεσιμότητα αξιολόγησης του διαγνωστικού ελέγχου του 2008 (σημεία 42 και 50 έως 53).

ΣΥΣΤΑΣΗ 3

Η Επιτροπή πρέπει να διευκρινίσει τις απαιτήσεις και τις ρυθμίσεις παρακολούθησης που αναμένονται από τα κράτη μέλη για τα καθεστώτα ενίσχυσης που αφορούν τους τομείς της ζωικής παραγωγής και να τις συμπεριλάβει σε μία νομική απαίτηση, όπως μια εκτελεστική πράξη, με την οποία να απαιτείται από τα κράτη μέλη η χρήση κατάλληλων δεικτών επιδόσεων και επικαιροποιημένων στοιχείων που να συνδέονται ικανοποιητικά με τα προσδοκώμενα επακόλουθα των καθεστώτων ενίσχυσης για τα ζώα.

Η Επιτροπή πρέπει να εφαρμόσει ένα μόνιμο πλαίσιο παρακολούθησης που θα υποδεικνύει όλες τις άμεσες ενισχύσεις που καταβλήθηκαν προς στήριξη των τομέων ζωικής παραγωγής στα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένων των κρατικών ενισχύσεων και της στήριξης του δεύτερου πυλώνα, συλλέγοντας και παρακολουθώντας πληροφορίες διεξοδικά σε ολόκληρη την ΕΕ. Με αυτόν τον τρόπο, η Επιτροπή θα λάμβανε υπόψη τις γενικές επιπτώσεις των διαφορετικών ειδών καθεστώτων που προορίζονται για τους τομείς της ζωικής παραγωγής και θα εντόπιζε πιθανές αλληλεπιδράσεις τους, με σκοπό την αποφυγή της διπλής χρηματοδότησης στο πλαίσιο μέσων στήριξης που έχουν παρόμοιους στόχους.

ΣΥΣΤΑΣΗ 4

Η Επιτροπή, σε συντονισμό με τα κράτη μέλη, πρέπει να προβεί σε ολοκληρωμένη εκτίμηση αντικτύπου των διαφορετικών καθεστώτων στήριξης και, κατά περίπτωση, να αξιολογήσει τον αντίκτυπο των εναλλακτικών μέτρων για τη βελτίωση της ποιότητας της παραγωγής και της ανταγωνιστικότητας, παραδείγματος χάριν ενθαρρύνοντας τις βελτιώσεις των αγελών.

Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Τμήμα I, του οποίου προεδρεύει ο κύριος Ιωάννης ΣΑΡΜΑΣ, Μέλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στο Λουξεμβούργο, κατά τη συνεδρίασή του της 20ής Ιουνίου 2012.

Για το Ελεγκτικό Συνέδριο

+++++ TIFF +++++

Vítor Manuel da Silva Caldeira

Πρόεδρος

[1] COM(2011) 625 τελικό/2, της 19ης Οκτωβρίου 2011.

[2] "Agriculture in the European Union – Statistical and economic information 2010" (Η γεωργία στην Ευρωπαϊκή Ένωση – Στατιστικές και οικονομικές πληροφορίες 2010), Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΓΔ Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης.

[3] Σε ολόκληρη την ΕΕ, περίπου δύο τρίτα του παραγόμενου βοείου κρέατος προέρχονται άμεσα ή έμμεσα από αγέλες γαλακτοπαραγωγής, έναν τομέα που δεν καλύπτεται σε αυτόν τον έλεγχο.

[4] Πηγή: Eurostat.

[5] Βλέπε, παραδείγματος χάριν, το προοίμιο του κανονισμού (EΚ) αριθ. 1254/1999 του Συμβουλίου της 17ης Μαΐου 1999 περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα του βοείου κρέατος (ΕΕ L 160 της 26.6.1999, σ. 21), δωδέκατη αιτιολογική σκέψη, όπου αναφέρεται ότι "[…] ενδείκνυται να επιτραπεί στα κράτη μέλη να συνδέσουν τις ευαίσθητες περιοχές ή τοποθεσίες και την παραγωγή θηλαζουσών αγελάδων κατά τέτοιο τρόπο ώστε να εξασφαλίζεται η διατήρηση της παραγωγής αυτής, κυρίως σε περιοχές στις οποίες δεν υπάρχει άλλη εναλλακτική λύση". Για το πρόβειο/αίγειο κρέας, στο προοίμιο του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2529/2001 του Συμβουλίου της 19ης Δεκεμβρίου 2001 για την κοινή οργάνωση της αγοράς στον τομέα του προβείου και αιγείου κρέατος (ΕΕ L 341 της 22.12.2001, σ. 3), η ενδέκατη αιτιολογική σκέψη αναφέρει ότι "Θα πρέπει να δημιουργηθεί μία άρρηκτη σχέση ανάμεσα στις ευαίσθητες ζώνες ή περιοχές και την παραγωγή προβείου και αιγείου κρέατος, ώστε να εξασφαλισθεί η διατήρηση της εν λόγω παραγωγής, ιδίως στις περιοχές όπου η παραγωγή αυτή είναι σημαντική για την τοπική οικονομία".

[6] Ο κανονισμός (EΚ) αριθ. 1254/1999 καθιέρωσε ποσά επιδότησης για τον τομέα του βοείου κρέατος. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2529/2001 καθιέρωσε άμεσες ενισχύσεις για τον τομέα του προβείου/αιγείου κρέατος.

[7] Βάσει του αριθμού των ζώων.

[8] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1782/2003 του Συμβουλίου της 29ης Σεπτεμβρίου 2003 για τη θέσπιση κοινών κανόνων για τα καθεστώτα άμεσης στήριξης στα πλαίσια της κοινής γεωργικής πολιτικής και για τη θέσπιση ορισμένων καθεστώτων στήριξης για τους γεωργούς και για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΟΚ) αριθ. 2019/93, (EΚ) αριθ. 1452/2001, (EΚ) αριθ. 1453/2001, (EΚ) αριθ. 1454/2001, (EΚ) αριθ. 1868/94, (EΚ) αριθ. 1251/1999, (EΚ) αριθ. 1254/1999, (EΚ) αριθ. 1673/2000, (ΕΟΚ) αριθ. 2358/71 και (EΚ) αριθ. 2529/2001 (ΕΕ L 270 της 21.10.2003, σ. 1).

[9] Συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, των τομέων του βοείου και προβείου/αιγείου κρέατος.

[10] Το καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης τέθηκε σε εφαρμογή την 1η Ιανουαρίου 2005. Τα κράτη μέλη μπορούσαν να επιλέξουν την εφαρμογή του ΚΕΕ ύστερα από μία μεταβατική περίοδο (η οποία έληγε την 31η Δεκεμβρίου 2005 ή την 31η Δεκεμβρίου 2006), βασίζοντας την αιτιολόγησή τους σε ειδικές γεωργικές συνθήκες. Η νομική βάση για την άσκηση της μερικής εφαρμογής της εναλλακτικής επιλογής του ΚΕΕ προβλεπόταν στα άρθρα 64 έως 68 του κανονισμού (EΚ) αριθ. 1782/2003.

[11] Τα υπόλοιπα εκ των μέσων ποσών που καταβλήθηκαν στους κτηνοτρόφους κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς (σε γενικές γραμμές, της περιόδου 2000–02) ενσωματώθηκαν στον υπολογισμό του ΚΕΕ σύμφωνα με τη δυνατότητα υπολογισμού των δικαιωμάτων που επέλεξε το κάθε κράτος μέλος.

[12] Περιοχές που αποτελούν τμήμα του κράτους μέλους, βρίσκονται εκτός Ευρώπης και ανήκουν πλήρως στην ΕΕ. Υπάρχουν εννέα τέτοιες περιοχές – έξι γαλλικές, δύο πορτογαλικές και μία ισπανική.

[13] Η Ισπανία, η Γαλλία και η Σλοβενία αποσυνέδεσαν την πριμοδότηση για τις προβατίνες και τις αίγες το ημερολογιακό έτος 2010, ενώ η Δανία το 2012.

[9999] Εκτός από περιπτώσεις όπου ο αριθμός των δικαιούχων μειώθηκε σημαντικά ύστερα από την αποσύνδεση, καθιστώντας δυνατή, ως εκ τούτου, αύξηση στα ποσοστά ενίσχυσης ανά κτηνοτρόφο.

[14] CΟΜ(2008) 306 τελικό, της 20ής Μαΐου 2008.

[15] Κανονισμός (EΚ) αριθ. 73/2009 της 19ης Ιανουαρίου 2009 σχετικά με τη θέσπιση κοινών κανόνων για τα καθεστώτα άμεσης στήριξης για τους γεωργούς στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής και τη θέσπιση ορισμένων καθεστώτων στήριξης για τους γεωργούς, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 1290/2005, (EΚ) αριθ. 247/2006, (EΚ) αριθ. 378/2007 και για την κατάργηση του κανονισμού (EΚ) αριθ. 1782/2003 (ΕΕ L 30 της 31.1.2009, σ. 16), που τέθηκε σε ισχύ τον Ιανουάριο του 2009.

[16] Στον τομέα του βοείου κρέατος, η πριμοδότηση σφαγής και η ειδική πριμοδότηση για τα αρσενικά ζώα επρόκειτο να αποσυνδεθούν έως την 1η Ιανουαρίου 2012 το αργότερο.

[17] Αιτιολογική σκέψη 34 του προοιμίου του κανονισμού (EΚ) αριθ. 73/2009: "[…] όσον αφορά τους τομείς των θηλαζουσών αγελάδων και του κρέατος αιγοπροβάτων, η διατήρηση ενός στοιχειώδους επιπέδου γεωργικής παραγωγής ενδέχεται να είναι ακόμη αναγκαία για τη γεωργική οικονομία ορισμένων περιοχών και, ιδιαίτερα, όταν οι γεωργοί δεν μπορούν να προσφύγουν σε άλλες οικονομικές εναλλακτικές δραστηριότητες […]".

[18] Το εν λόγω επιχείρημα είχε ήδη εγερθεί κατά τη διάρκεια της συζήτησης στο Συμβούλιο που προηγήθηκε της μεταρρύθμισης του 2003. Βλέπε Συμβούλιο "CAP Reform: Explanatory note DS 222/03" (Μεταρρύθμιση ΚΓΠ: Επεξηγηματική σημείωση DS 222/03), Λουξεμβούργο 18 Ιουνίου 2003.

[19] Πρόταση της Επιτροπής για κανονισμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί θεσπίσεως κανόνων για άμεσες ενισχύσεις στους γεωργούς βάσει καθεστώτων στήριξης στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής – COM(2011) 625 τελικό/2, της 19ης Οκτωβρίου 2011. Ο τίτλος IV στο κεφάλαιο 1 περιγράφει τις δυνατότητες παροχής προαιρετικής συνδεδεμένης στήριξης σε συγκεκριμένους τομείς, συμπεριλαμβανομένων αυτών του βοείου και μοσχαρίσιου και του προβείου και αιγείου κρέατος, έως το 5 % των ετήσιων εθνικών ανώτατων ορίων ή παραπάνω σε ορισμένες περιπτώσεις.

[20] Βέλγιο, Ισπανία, Γαλλία και Πορτογαλία.

[21] Αυστρία και Φινλανδία. Δεν πραγματοποιήθηκε συγκεκριμένος έλεγχος για τη Σλοβενία, η οποία αποσυνδέθηκε το 2010, ή για τη Δανία, η οποία είχε αποφασίσει να διατηρήσει τις πριμοδοτήσεις για τις προβατίνες και τις αίγες μόνο μέχρι το 2012.

[22] Ιρλανδία και Ηνωμένο Βασίλειο (Αγγλία και Σκωτία).

[23] Το όριο της "διατήρησης" καθιερώθηκε βάσει τάσεων που προηγούνταν και έπονταν της καθιέρωσης του ΚΕΕ.

[24] Ήτοι οι πριμοδοτήσεις για τις θηλάζουσες αγελάδες και τις προβατίνες που περιγράφονται στα άρθρα 111, παράγραφος 1, και 101, παράγραφος 1, του κανονισμού (EΚ) αριθ. 73/2009.

[25] Όπως προβλέπεται στο άρθρο 101, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 73/2009.

[26] Άρθρο 102 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 73/2009.

[27] Απαιτείται αποσύνδεση κατά 50 % βάσει κανονισμού από τον πρώτο χρόνο εφαρμογής του ΚΕΕ. Απόλυτη αποσύνδεση των ενισχύσεων προς αυτούς τους τομείς στη Γαλλία και την Ισπανία από το 2010.

[28] Ήτοι περιφέρειες υπό τον στόχο της σύγκλισης ως αυτός χρησιμοποιείται για τη διάθεση των Διαρθρωτικών Ταμείων της ΕΕ, που αντιστοιχούν στο επίπεδο 2 της NUTS (Ονοματολογία Εδαφικών Στατιστικών Μονάδων), όπου το κατά κεφαλή ΑΕΠ είναι κατώτερο του 75 % της ΕΕ των 25.

[29] SEC(2008) 1885 της 20ής Μαΐου 2008, σ. 50.

[30] Αναφέροντας ότι η Επιτροπή εγκρίνει, με την έκδοση εκτελεστικών πράξεων, τις αποφάσεις των κρατών μελών (ήτοι αυτές που αναφέρονται στο άρθρο 39, παράγραφος 3 ή, κατά περίπτωση, στο άρθρο 39, παράγραφος 4, στοιχείο α) των νομοθετικών προτάσεων για την ΚΓΠ μετά το 2013), όπου καταδεικνύεται μία από αυτές τις ανάγκες στην περιοχή ή στον τομέα ενδιαφέροντος.

[31] Αυστρία, Βέλγιο, Γαλλία, Ισπανία και Πορτογαλία.

[32] Ηνωμένο Βασίλειο και Ιρλανδία.

[33] Δανία, Ισπανία, Γαλλία και Σλοβενία.

[34] Έκθεση Αξιολόγησης της Επιτροπής (2010): "Evaluation of Market Effects of Partial Decoupling" (Αξιολόγηση των επιπτώσεων της μερικής αποσύνδεσης στην αγορά), σ. 147 έως 150. Υπουργείο Γεωργίας της Ισπανίας: "Ανάλυση της πιθανής αποσύνδεσης των πριμοδοτήσεων για τα βοοειδή (πριμοδότηση για θηλάζουσες αγελάδες και πριμοδότηση σφαγής)".

[35] Διαγνωστικός έλεγχος της ΚΓΠ – Εκτίμηση αντικτύπου, σημείωμα αριθ. 3, σ. 3.

[36] Εποχική μετακίνηση των αγελών από μία τοποθεσία στην άλλη.

[37] Παραδείγματος χάριν άρθρο 6, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 73/2009, το οποίο ορίζει ότι τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε η γη που αποτελούσε μόνιμο βοσκότοπο το 2003 να παραμένει ως έχει.

[8888] Κράτη μέλη στα οποία πραγματοποιήθηκε επιτόπια επίσκεψη.Bέλγιο, Ισπανία, Γαλλία, Πορτογαλία και Aυστρία με πριμοδοτήσεις για θηλάζουσες αγελάδες, Δανία και Φιλανδία με πριμοδοτήσεις μόνο για προβατίνες και αίγες.Πορτογαλία: βλέπε πλαίσιο 5 για τα αίτια της αύξησης.

[38] COM(2008) 306 τελικό.

[39] Για λεπτομερή ανάλυση των περιβαλλοντικών κινδύνων που μπορούν να αντιμετωπιστούν μέσω της εκτροφής αιγοπροβάτων, βλέπε έκθεση αξιολόγησης της Επιτροπής, (2007) με τίτλο "Study on environmental consequences of Sheep and Goat farming and of the Sheep and Goat premium system" (Μελέτη των περιβαλλοντικών επιπτώσεων της εκτροφής αιγοπροβάτων και του συστήματος πριμοδότησης για τα αιγοπρόβατα), σ. 48 έως 64.

[40] Σύμφωνα με την έκθεση της δημόσιας αρχής για τον έλεγχο της ποιότητας του κρέατος στη Σκωτία (Quality Meat Scotland) με τίτλο "The importance of livestock production to the Scottish economy" (Η σημασία της κτηνοτροφικής παραγωγής για την οικονομία της Σκωτίας), βάσει της ταξινόμησης του Ερευνητικού Ινστιτούτου Macaulay για τη χρήση της γης σχετικά με τη δυνατότητα γεωργικής χρήσης μιας έκτασης, μόλις το 6 % της γης στη Σκωτία εκτιμάται ως "γη ανώτερη της μέσης ποιότητας" και, ως εκ τούτου, κατάλληλη για αροτραίες καλλιέργειες. Επομένως, υφίσταται υψηλή εξάρτηση από την εκτροφή μηρυκαστικών, που αντανακλά τις δυνατότητες της γης της Σκωτίας και τις περιορισμένες εναλλακτικές λύσεις για παραγωγή στη γη αυτή. Σύμφωνα με το σύστημα ταξινόμησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον καθορισμό των μειονεκτικών περιοχών, περίπου 85 % της γεωργικής γης της Σκωτίας ταξινομείται ως μειονεκτική περιοχή και η παραγωγή μηρυκαστικών είναι η κυρίαρχη κτηνοτροφική δραστηριότητα, καθώς σε αυτές τις περιοχές παρατηρείται εκτροφή προβατίνων σε ποσοστό πάνω από 90 % και αγελάδων σε ποσοστό 82 %.

[41] Κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου της 25ης Ιουνίου 2002 για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΕ L 248 της 16.9.2002, σ. 1). Στο άρθρο 27, ο δημοσιονομικός κανονισμός ορίζει ότι "Οι πιστώσεις του προϋπολογισμού χρησιμοποιούνται σύμφωνα με την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, δηλαδή σύμφωνα με τις αρχές της οικονομίας, της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας". Επιπλέον, ορίζει ότι "Τίθενται στόχοι ειδικοί, μετρήσιμοι, εφικτοί, σχετικοί και προσδιορισμένοι χρονικά για όλους τους τομείς δραστηριοτήτων που καλύπτει ο προϋπολογισμός. Η επίτευξη των στόχων αυτών ελέγχεται βάσει δεικτών επίδοσης […]".

[42] Βλέπε σημείο 7, πλαίσιο 1: "[…] ένα ελάχιστο επίπεδο γεωργικής παραγωγής, […] έτσι ώστε να διασφαλίζεται η επαρκής προμήθεια πρώτων υλών στις μεταποιητικές βιομηχανίες […]".

[43] Οι δείκτες επιδόσεων πρέπει να είναι κατάλληλοι, αποδεκτοί, έγκυροι, εφικτοί και ικανοποιητικοί (RACER).

[44] Ο πρώτος πυλώνας περιλαμβάνει μέτρα στήριξης της αγοράς και άμεσες ενισχύσεις προς τους παραγωγούς της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του ΚΕΕ. Ο δεύτερος πυλώνας καλύπτει τα μέτρα αγροτικής ανάπτυξης, με σκοπό τη στήριξη των αγροτικών κοινοτήτων προκειμένου αυτές να αναπτυχθούν και να διαφοροποιηθούν.

[45] Βλέπε επίσης Ευρωπαϊκή Επιτροπή (2010) "Evaluation of CAP measures concerning sectors subject to past or present direct support" (Αξιολόγηση των μέτρων της ΚΓΠ αναφορικά με τους τομείς στους οποίους έχει παρασχεθεί στο παρελθόν ή επί του παρόντος άμεση στήριξη) – Τμήμα 1: Οριζόντια θέματα: "Evaluation of market effects of partial decoupling" (Αξιολόγηση των επιπτώσεων της μερικής αποσύνδεσης στην αγορά), σ. 66.

[46] Στους όρους πολλαπλής συμμόρφωσης περιλαμβάνονται η διατήρηση της γης σε καλή γεωργική και περιβαλλοντική κατάσταση και ο σεβασμός των κανονισμών περί διαχείρισης.

[47] Ο όρος "διπλή χρηματοδότηση", όπως χρησιμοποιείται από την Επιτροπή, αναφέρεται σε ενισχύσεις που δίνονται στο πλαίσιο δύο ή περισσότερων καθεστώτων προς επίτευξη του ίδιου στόχου.

[48] Ήτοι σύμφωνα με το άρθρο 88, παράγραφος 3, της ΤΕΚ και με τις κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις κρατικές ενισχύσεις στον τομέα της γεωργίας.

[49] Νομοθετικές προτάσεις για τη μεταρρύθμιση της ΚΓΠ μετά το 2013.

[50] "Evaluation of direct aids in the beef and veal sector" (Αξιολόγηση των άμεσων ενισχύσεων στον τομέα του βοείου και του μοσχαρίσιου κρέατος), Οκτώβριος 2010 και "Evaluation of market effects of partial decoupling" (Αξιολόγηση των επιπτώσεων της μερικής αποσύνδεσης στην αγορά), Οκτώβριος 2010.

[51] Ήτοι κάλυπταν τα μέτρα του άρθρου 69 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1782/2003.

[52] Βλέπε παραδείγματος χάριν το νέο άρθρο 68 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 73/2009 που αντικαθιστά το παλαιότερο άρθρο 69 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1782/2003 και τις νέες δυνατότητες που προσφέρονται μέσω του άρθρου 63 του ίδιου κανονισμού.

[53] Αξιολόγηση των μέτρων της ΚΓΠ για τον τομέα των αιγοπροβάτων – Νοέμβριος 2011.

[54] Για παράδειγμα, η έκθεση 2010 με τίτλο "Evaluation of market effects of partial decoupling" (Αξιολόγηση των επιπτώσεων της μερικής αποσύνδεσης στην αγορά) (Αξιολόγηση των μέτρων της ΚΓΠ σχετικά με τους τομείς που έχουν τεθεί υπό παρελθοντική ή τρέχουσα άμεση στήριξη – Τμήμα 1: Οριζόντια θέματα, σ. 2), ανέφερε ότι αποσκοπούσε στην ανάλυση των επιπτώσεων των συνδεδεμένων ή των μερικώς συνδεδεμένων ενισχύσεων –ως αυτές καθιερώνονται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1782/2003– στην αγορά, μέσα σε ένα γενικότερο πλαίσιο πλήρους αποσύνδεσης. Ομοίως, η έκθεση που δημοσιεύτηκε το 2010 με τίτλο "Evaluation of direct aids in the beef and veal sector" (Αξιολόγηση των άμεσων ενισχύσεων στον τομέα του βοείου και μοσχαρίσιου κρέατος) επικεντρώνει στην περίοδο 2005-07 και δεν καλύπτει τις επιπτώσεις των νομικών διατάξεων που καθιερώθηκαν με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 73/2009.

--------------------------------------------------

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

ΕΠΙΣΚΌΠΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΔΕΔΕΜΈΝΩΝ ΆΜΕΣΩΝ ΕΝΙΣΧΎΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΘΗΛΆΖΟΥΣΕΣ ΑΓΕΛΆΔΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΓΟΠΡΌΒΑΤΑ ΣΤΑ ΚΡΆΤΗ ΜΈΛΗ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΌΖΟΥΝ ΤΟ ΚΕΕ

Κράτος μέλος | Αιγοπρόβατα | Έτος έναρξης | Θηλάζουσες αγελάδες | Έτος έναρξης | Ανώτατο όριο της ΕΕ για το 2005 | Ανώτατο όριο της ΕΕ για το 2010 | Προϋπολογισμός που διατέθηκε βάσει του άρθρου 68 για την περίοδο 2010 - 13 [9999] | Περιγραφή της ειδικής στήριξης δυνάμει του άρθρου 68 [9999] |

Αιγοπρόβατα | Θηλάζουσες αγελάδες | Αιγοπρόβατα | Θηλάζουσες αγελάδες |

Βασική | Συμπληρωματική | Βασική | Πρόσθετη | Βασική | Συμπληρωματική | Βασική | Συμπληρωματική |

Βέλγιο | Αποσυνδεδεμένη | 2005 | Συνδεδεμένη | | ά.α. | ά.α. | 77565000 | 19389000 | ά.α. | ά.α. | 77565000 | 19389000 | 29978880 | Για τη βελτίωση της ποιότητας [άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο α), σημείο ii)]Πριμοδότηση βοσκοτόπων - εκτροφή [άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο β)]Ειδική στήριξη για καλλιέργειες φυτικής κάλυψηςΔιατήρηση της φυλής Piétrain στον τομέα των χοίρων |

Δανία | 2012 | | Αποσυνδεδεμένη | 2005 | 855000 | ά.α. | ά.α. | ά.α. | 855000 | ά.α. | ά.α. | ά.α. | 111820000 | Γεωργοπεριβαλλοντικά μέτρα [άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο α), σημείο v)]Πολυετείς ενεργειακές καλλιέργειες [άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο α), σημείο i)]Πολυετή οικολογικά οπωροφόρα δένδρα και θάμνοι σαρκωδών καρπών [άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο α), σημείο i)]Πολυετείς ενεργειακές καλλιέργειες παραγωγής [άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο α), σημείο i)]Ειδική στήριξη για την παραγωγή κρέατος [άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο β)] |

Γερμανία | Αποσυνδεδεμένη | 2005 | Αποσυνδεδεμένη | 2005 | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. | 4000000 | Πριμοδότηση βοσκοτόπων σε τομείς γαλακτοκομίας [άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο β)] |

Ιρλανδία | Αποσυνδεδεμένη | 2005 | Αποσυνδεδεμένη | 2005 | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. | 143800000 | Καθεστώς βοσκοτόπων προβατοειδών [άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο β)]Αποδοτικότητα βοσκότοπου σε παραγωγή γαλακτομικών [άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο β)]Διατήρηση των στείρων ζώων [άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο α), σημείο i)]Πρόγραμμα της ΕΕ για την καλή μεταχείριση των θηλαζουσών αγελάδων [άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο α), σημείο iv)] |

Ελλάδα | Αποσυνδεδεμένη | 2006 | Αποσυνδεδεμένη | 2006 | 180300000 | 63200000 | 25700000 | 3100000 | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. | 323600000 | Βελτίωση ποιότητας ελαιόλαδου, σκληρού σίτου [άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο α), σημείο ii)]Παραγωγοί κρέατος σε μειονεκτικές περιοχές [δαμαλίδες, θηλάζουσες αγελάδες, αιγοπρόβατα) (άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο β)]Προγράμματα αναδιάρθρωσης στις μειονεκτικές ορεινές περιοχές [άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο γ)] |

Ισπανία | 2010 | | Συνδεδεμένη | | 366997000 | 111589000 | 279830000 | 28937000 | ά.α. | ά.α. | 261153000 | 26000000 | 992653540 | Εθνικό πρόγραμμα για την ποιότητα των οσπρίωνΠοιοτικό πρόγραμμα για τον καπνόΜη αρδευθείσα καλλιέργεια αμειψισποράςΕνίσχυση σε κτηνοτρόφους αιγοπροβάτων επί των καθεστώτων ποιότηταςΕνίσχυση για ποιοτικά προϊόντα γάλακτοςΕνίσχυση στους παραγωγούς αιγοπροβάτωνΕνίσχυση στους παραγωγούς γάλακτος στις μειονεκτικές περιοχέςΠαραγωγή βοείου κρέατος με επισήμως αναγνωρισθείσα ποιότηταΕυαισθησία θηλαζουσών αγελάδωνΣτήριξη για τη βελτίωση της ποιότητας των ζαχαρότευτλωνΣτήριξη για τη βελτίωση της ποιότητας βάμβακοςΤομέας καρπών με κέλυφοςΣτήριξη για βελτίωση της ποιότητας του γάλακτος και των προϊόντων γάλακτοςΣτήριξη στον τομέα των γαλακτοκομικών σε ευάλωτες / ευαίσθητες περιοχέςΣτήριξη στον τομέα των αιγών σε μειονεκτικές περιοχέςΣτήριξη στον τομέα των προβάτων σε ευάλωτες περιοχέςΜέτρα πρώην άρθρου 69 (βόειο κρέας, βαμβάκι, ζάχαρη, γάλα) |

Γαλλία | 2010 | | Αποσυνδεδεμένη κατά 25 % το 2010 | | 133716000 | 40208000 | 734908000 | 1137000 | ά.α. | ά.α. | 525622000 | ά.α. | 1874400000 | Πρόσθετη ενίσχυση για πρωτεϊνούχες καλλιέργειες [άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο α), σημείο i)]Ενίσχυση για την ποιότητα του σκληρού σίτου [άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο α), σημείο ii)]Για τη διατήρηση των βιολογικών καλλεργειών [άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο α), σημείο v)]Ενίσχυση για τη μετατροπή σε βιολογικές καλλιέργειες (άρθρο 68)Διαφοροποίηση της αμειψισποράς [άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο α), σημείο v)]Ενίσχυση για τους μόσχους των θηλαζουσών αγελάδων και για τους μόσχους βιολογικής σήμανσης. Ενίσχυση στους παραγωγούς αιγοπροβάτων. Ενίσχυση στους παραγωγούς γάλακτος στις ορεινές περιοχές [άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο β)]Ασφάλιση συγκομιδής [άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο δ)] |

Κράτος μέλος | Αιγοπρόβατα | Έτος έναρξης | Θηλάζουσες αγελάδες | Έτος έναρξης | Ανώτατο όριο της ΕΕ για το 2005 | Ανώτατο όριο της ΕΕ για το 2010 | Προϋπολογισμός που διατέθηκε βάσει του άρθρου 68 για την περίοδο 2010 - 13 [9999] | Περιγραφή της ειδικής στήριξης δυνάμει του άρθρου 68 [9999] |

Αιγοπρόβατα | Θηλάζουσες αγελάδες | Αιγοπρόβατα | Θηλάζουσες αγελάδες |

Βασική | Συμπληρωματική | Βασική | Πρόσθετη | Βασική | Συμπληρωματική | Βασική | Συμπληρωματική |

Ιταλία | Αποσυνδεδεμένη | 2005 | Αποσυνδεδεμένη | 2005 | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. | 1277100000 | Βελτίωση ποιότητας (βόειο και μοσχαρίσιο, πρόβειο και αίγειο κρέας, ελαιόλαδο, γαλακτοκομικά προϊόντα, καπνός, ζάχαρη, προϊόντα ανθοκομίας) [άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο α), σημείο ii)]Αμειψισπορά [άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο α), σημείο v)]Καταβολές ασφαλιστικών ποσών για συγκομιδές, ζώα και φυτά [άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο δ)] |

Λουξεμβούργο | Αποσυνδεδεμένη | 2005 | Αποσυνδεδεμένη | 2005 | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. |

Μάλτα | Αποσυνδεδεμένη | 2007 | Αποσυνδεδεμένη | 2007 | 53000 | 18000 | 26000 | 3000 | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. |

Κάτω Χώρες | Αποσυνδεδεμένη | 2006 | Αποσυνδεδεμένη | 2006 | 13800000 | 300000 | 10900000 | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. | 120585000 | Για μεταφορά διά του ύδατος [άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο α) σημείο i)]Καλή μεταχείριση των ζώων [άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο α), σημείο iv)]Ηλεκτρονικό σύστημα ταυτοποίησης και καταχώρισης (I&R) για τα πρόβατα [άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο β)]Ασφάλιση έναντι καιρικών συνθηκών [άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο δ)] |

Αυστρία | Αποσυνδεδεμένη | 2005 | Συνδεδεμένη | | ά.α. | ά.α. | 70578000 | 99000 | ά.α. | ά.α. | 70578000 | 99000 | 51600000 | Πριμοδότηση για τις γαλακτοπαραγωγούς αγελάδες [άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο β)] |

Πορτογαλία | Συνδεδεμένη | | Συνδεδεμένη | | 21892000 | 7184000 | 79031000 | 9503000 | 21892000 | 7184000 | 78695000 | 9462000 | 133044000 | Εκτεταμένα συστήματα διαχείρισης για τις αυτόχθονες φυλές (βοοειδή, αιγοπρόβατα) [άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο α), σημείο i)]Ποιοτική βελτίωση των γεωργικών προϊόντων (καλλιέργειες και ζώα) [άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο α), σημείο ii)]Γεωργοπεριβαλλοντικά μέτρα για την προστασία της εθνικής ελαιοπαραγωγικής κληρονομιάς και στήριξη της εκτεταμμένης βόσκησης [άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο α), σημείο v)]Για τα οικονομικά ευάλωτα είδη γεωργίας στους τομείς του γάλακτος και των προβάτων [άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο β)] |

Σλοβενία | 2010 | | Αποσυνδεδεμένη | 2007 | 520000 | 178000 | 5183000 | 626000 | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. | 49514200 | Για την εκτεταμένη εκτροφή θηλυκών βοοειδών και ενίσχυση για τα γαλακτοκομικά προϊόντα στους αγρότες των ορεινών περιοχών και των απόκρημνων λόφων (άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο β))Διατήρηση της εκτροφής των ζώων σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις με μόνιμους βοσκότοπους (άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο γ)) |

Φιλανδία | Συνδεδεμένη | | Αποσυνδεδεμένη | 2006 | 1200000 | 400000 | 9300000 | 600000 | 600000 | 200000 | ά.α. | ά.α. | 194804200 | Στήριξη της παραγωγής βοείου και μοσχαρίσιου κρέατος και πριμοδότηση για τις γαλακτοπαραγωγούς αγελάδες [άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο β)]Μέτρα του πρώην άρθρου 69 (αροτραίες καλλιέργειες) (άρθρο 72, παράγραφος 3) |

Σουηδία | Αποσυνδεδεμένη | 2005 | Αποσυνδεδεμένη | 2005 | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. | 13868000 | Βελτίωση της ποιότητας (όλοι οι τομείς) [άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο α) σημείο ii)]Βελτίωση της εμπορίας (όλοι οι τομείς) [άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο α), σημείο iii)]Μέτρα πρώην άρθρου 69 (ποιότητα/εμπορία για όλους τους τομείς) |

Ηνωμένο Βασίλειο | Αποσυνδεδεμένη | 2005 | Αποσυνδεδεμένη | 2005 | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. | ά.α. | 119200000 | Σκωτσέζικο καθεστώς βοοειδών [άρθρο 68, παράγραφος 1, στοιχείο β)]Μέτρα πρώην άρθρου 69 (τομέας βοοειδών στη Σκωτία) |

ΣΥΝΟΛΑ | 719333000 | 223077000 | 1293021000 | 63394000 | 23347000 | 7384000 | 1013613000 | 54950000 | 5439967820 | |

[9999] Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΓΔ Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης, Μονάδα D1-Εφαρμογή Ειδικής Στήριξης [άρθρο 68 του κανονισμού (EΚ) αριθ. 73/2009]. Προσωρινά στοιχεία που γνωστοποιήθηκαν από τα κράτη μέλη και υπόκεινται ακόμη σε τροποποιήσεις. DS/2010/03, ενημέρωση 5.9.2011.

--------------------------------------------------

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

ΖΩΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΡΕΑΤΟΣ ΣΤΗΝ EΕ (1995-2010)

+++++ TIFF +++++

1 ΒΣΤ = Βάρος σφαγίου σε τόνους.

Πηγή: Eurostat.

Σημείωση: Έως το 2004, τα στοιχεία για την παραγωγή κρέατος αναφέρονται στην EΕ των 15.

--------------------------------------------------

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III

ΜΕΣΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΖΩΩΝ ΑΝΑ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ

+++++ TIFF +++++

Πηγή: Eurostat (FSS - Έρευνες για τη διάρθρωση των γεωργικών εκμεταλλεύσεων).

--------------------------------------------------