ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, τρίτο εδάφιο, στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, επί των τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην κοινή θέση του Συμβουλίου σχετικά με την πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη θέσπιση κοινών κανόνων στο πεδίο της ασφάλειας της πολιτικής αεροπορίας ΠΕΡΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ

2001/0234 (COD)

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, τρίτο εδάφιο, στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, επί των τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην κοινή θέση του Συμβουλίου σχετικά με την πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη θέσπιση κοινών κανόνων στο πεδίο της ασφάλειας της πολιτικής αεροπορίας

Στο άρθρο 251 παράγραφος 2 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ ορίζεται ότι η Επιτροπή γνωμοδοτεί για τις τροπολογίες που πρότεινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε δεύτερη ανάγνωση.

Ακολουθεί η γνωμοδότηση της Επιτροπής επί των τροπολογιών που προτείνει το Κοινοβούλιο.

1. Ιστορικό

α) Στις 11 Οκτωβρίου 2001 η Επιτροπή διαβίβασε στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο την πρότασή της για κανονισμό (COM(2001) 575 - 2001/0234(COD) της 10ης Οκτωβρίου 2001). [1]

[1] ΕΕ C 51 E, 26.2.2002, σ. 221.

β) Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή γνωμοδότησε στις 28 Νοεμβρίου 2001 [2].

[2] ΕΕ C 48, 21.2.2002, σ.70.

γ) Στις 29 Νοεμβρίου 2001 το Κοινοβούλιο διετύπωσε τη γνώμη του σε πρώτη ανάγνωση [3] όπου περιέλαβε ορισμένες τροπολογίες επί της πρότασης της Επιτροπής.

[3] ΕΕ C 51E, 26.2.2002, σ.221.

δ) Το Συμβούλιο καθόρισε την κοινή του θέση στις 28 Ιανουαρίου 2002. [4]

[4] ΕΕ C 113 E, 14.5.2002, σ. 17.

ε) Η κοινή θέση του Συμβουλίου και η αντίστοιχη ανακοίνωση της Επιτροπής [5] διαβιβάστηκαν στο Κοινοβούλιο στις 6 Φεβρουαρίου 2002.

[5] SEC(2002) 65 της 30.1.2002.

στ) Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε στις 14 Μαΐου 2002 (δεύτερη ανάγνωση) και ενέκρινε την κοινή θέση με 32 τροπολογίες.

2. Στόχος του προτεινόμενου κανονισμού

Μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στη Νέα Υόρκη και την Ουάσιγκτον της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, οι αρχές της ΕΕ συμφώνησαν, ομοφώνως ότι η ΕΕ πρέπει να λάβει επειγόντως αποφάσεις για να ανταποκριθεί στις νέες προκλήσεις που αντιμετωπίζει.

Σκοπός της πρότασης της Επιτροπής είναι να θεσπισθούν κοινοί κανόνες που να αποτρέπουν τις τρομοκρατικές επιθέσεις και τις παράνομες ενέργειες κατά της πολιτικής αεροπορίας, τόσον στις διεθνείς όσο και στις εγχώριες πτήσεις.

Η παρούσα πρόταση βασίζεται στα μέτρα ασφαλείας που προβλέπονται στο εμπιστευτικό έγγραφο αριθ. 30 της Ευρωπαϊκής Διάσκεψης Πολιτικής Αεροπορίας (ECAC). Το έγγραφο αριθ. 30 της ECAC βασίζεται στις κοινές προδιαγραφές στον τομέα της ασφάλειας της πολιτικής αεροπορίας, συγκεκριμένα στο παράρτημα 17 της Διεθνούς Σύμβασης Πολιτικής Αεροπορίας (Σύμβαση του Σικάγου), όπου καθορίζονται οι διεθνείς προδιαγραφές και οι συνιστώμενες πρακτικές. Η ενσωμάτωση αυτών των κανόνων στην κοινοτική νομοθεσία θα καταστήσει δυνατή την εφαρμογή τους κατά αποτελεσματικό και εναρμονισμένο τρόπο, καθώς και τον διαρκή έλεγχο.

Η πρόταση περιλαμβάνει τα ακόλουθα βασικά στοιχεία:

- θα καταστούν υποχρεωτικά τα κύρια μέτρα ασφαλείας που προβλέπονται στο έγγραφο αριθ. 30 της ECAC. λεπτομερέστερες τεχνικές προδιαγραφές θα καθορισθούν από κανονιστική επιτροπή αντιπροσώπων των κρατών μελών.

- θα θεσπιστούν από τα κράτη μέλη εθνικά προγράμματα ασφαλείας της πολιτικής αεροπορίας (όπου περιλαμβάνονται η εφαρμογή των μέτρων ασφαλείας, ο καθορισμός εθνικού προγράμματος ποιοτικού ελέγχου, η έγκριση και παρακολούθηση των προγραμμάτων ασφαλείας των αερολιμένων και των αερομεταφορέων και η εφαρμογή εθνικού προγράμματος εκπαίδευσης στην ασφάλεια).

- η αρμόδια αρχή κάθε κράτους μέλους θα εφαρμόζει μηχανισμούς ελέγχου και η Επιτροπή θα συγκροτήσει σώμα επιθεωρητών.

3. Γνώμη της επιτροπής επί των τροπολογιών του ευρωπαϊκού κοινοβουλίου

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε, σε δεύτερη ανάγνωση, 32 τροπολογίες επί της κοινής θέσης του Συμβουλίου. Οι τροπολογίες αυτές αφορούν κυρίως το μέρος της πρότασης που είχε αναθεωρηθεί από το Συμβούλιο όταν καθόρισε την κοινή του θέση.

Από τις 32 αυτές τροπολογίες η Επιτροπή μπορεί να αποδεχθεί 12, καθώς και τέσσερις τροπολογίες καταρχήν αλλά μετά από αναδιατύπωση. Οι υπόλοιπες 16 τροπολογίες θεωρήθηκαν μη αποδεκτές.

3.1 Τροπολογίες που αποδέχθηκε η Επιτροπή

Με τις τροπολογίες 16, 19, 21-26, 28, 29, 32 και 33 επιδιώκεται η ενίσχυση των διατάξεων για την ασφάλεια της αεροπορίας ή η βελτίωση του κειμένου του κανονισμού χωρίς να επέρχονται αλλαγές ουσίας. ως τούτου είναι ευπρόσδεκτες.

Με την τροπολογία 16 (παράρτημα σημείο 2.3 στοιχείο α)) ζητείται να ελέγχεται συστηματικά όλο το προσωπικό όταν εισέρχεται σε περιοχές ασφαλείας (100% εξονυχιστικός έλεγχος). Η Επιτροπή συμφωνεί ότι οι έλεγχοι του προσωπικού πρέπει να είναι εξίσου εξονυχιστικοί όπως εκείνοι των επιβατών και όχι υποδεέστερου επιπέδου ασφαλείας.

Με την τροπολογία 19 (παράρτημα σημείο 3.1) προτείνεται να περιγράφεται πλήρως στην επικεφαλίδα το περιεχόμενο του κεφαλαίου που αφορά την έρευνα και τον έλεγχο των αεροσκαφών.

Σκοπός της τροπολογίας 21 (παράρτημα σημείο 3.2 παράγραφος 4 ) είναι να απαλειφθεί ο περιορισμός που έχει εισαχθεί με την κοινή θέση του Συμβουλίου όσον αφορά την ασφάλεια των σταθμευμένων αεροσκαφών.

Οι τροπολογίες 22, 24 και 25 (παράρτημα σημείο 4.1 παράγραφος 1 στοιχείο β, σημείο 5.3 παράγραφος 1 στοιχείο γ) και σημείο 5.3 παράγραφος 1 στοιχείο δ)) αφορούν διάφορες συντακτικές βελτιώσεις του παραρτήματος όσον αφορά τον έλεγχο των επιβατών και την προστασία των παραδιδόμενων αποστολών.

Με την τροπολογία 23 (παράρτημα σημείο 4.2) εξασφαλίζεται ότι η απειλή εκτιμάται από τις αρμόδιες αρχές.

Με την τροπολογία 26 (παράρτημα σημείο 6.2 στοιχείο β)) εξασφαλίζεται ότι οι συγκεκριμένες υποχρεώσεις του εγκεκριμένου μεταφορικού γραφείου που είναι υπεύθυνο για τους ελέγχους ασφαλείας φορτίου, ιδιωτικού ταχυδρομείου και επειγόντων δεμάτων ορίζονται από τις αρμόδιες αρχές.

Με την τροπολογία 28 (παράρτημα σημείο 8.3 παράγραφοι 1α) και 1β) (νέα)) βελτιώνεται η ασφάλεια του αερομεταφερόμενου ταχυδρομείου και υλικών.

Με την τροπολογία 29 (παράρτημα σημείο 9.2 παράγραφος 1 ) επισημαίνεται ότι το σημείο 9 δεν αφορά τα υλικά καθαρισμού.

Με τις τροπολογίες 32 και 33 (παράρτημα σημείο 13.1.1 στοιχείο α) περίπτωση (i) και σημείο 13.1.2 στοιχείο α)) δεν υφίσταται πρόβλημα για τη μεταβολή της διατύπωσης όσον αφορά τον εξοπλισμό ανίχνευσης μετάλλων.

3.2 Τροπολογίες που έγιναν αποδεκτές καταρχήν κατόπιν αναδιατύπωσης

Οι τροπολογίες 8, 14, 15 και 18 πρέπει να γίνουν επίσης αποδεκτές κατόπιν αναδιατύπωσης.

Η τροπολογία 8 (άρθρο 7 παράγραφος 3) με την οποία απαιτείται να μην προαναγγέλλονται οι επιθεωρήσεις των αερολιμένων είναι αποδεκτή καταρχήν. Ο σκοπός είναι να μην είναι εκ των προτέρων γνωστές οι επιθεωρήσεις που θα διενεργούνται στους αερολιμένες. Ωστόσο, η Επιτροπή επιθυμεί να διενεργούνται οι έλεγχοι στους αερολιμένες εν γνώσει και με τη συνεργασία των εθνικών κανονιστικών αρχών όπως συμβαίνει όταν οι αρμόδιες για τον ανταγωνισμό και τη γεωργία υπηρεσίες της Επιτροπής διενεργούν ελέγχους. Κατά συνέπεια, προτείνεται η εξής διατύπωση: «Οι επιθεωρήσεις των αερολιμένων πρέπει να μην προαναγγέλλονται. Η Επιτροπή ειδοποιεί εγκαίρως πριν από τις προγραμματιζόμενες επιθεωρήσεις τα κράτη μέλη όπου πρόκειται να διενεργηθούν οι επιθεωρήσεις».

Οι τροπολογίες 14, 15 και 18 (σημεία 2.2.2, 2.2.3 και 2.4 (γ)) με τις οποίες απαιτείται από τα κράτη μέλη να φέρουν τη συνολική ευθύνη για την επιτήρηση όλων των περιοχών τερματικών σταθμών που είναι προσβάσιμες από το κοινό, για τον έλεγχο της πρόσβασης σε περιοχές οι οποίες βρίσκονται κοντά στις περιοχές κίνησης των αεροσκαφών καθώς και για την περίφραξη και τις παρακείμενες σε ελεγχόμενες περιοχές ασφαλείας περιοχές, είναι αποδεκτές καταρχήν, δεδομένου ότι οι αρχές των κρατών μελών φέρουν ήδη την πλήρη ευθύνη για τη συνολική εφαρμογή των μέτρων ασφάλειας της αεροπορίας. Ο σκοπός του παραρτήματος δεν είναι να αποτυπώσει τις επιμέρους ευθύνες για την εκτέλεση των διαφόρων μέτρων ασφαλείας, αλλά να ορίσει τα μέτρα ασφαλείας τα οποία θα πρέπει να λαμβάνουν τα κράτη μέλη.

3.3 Τροπολογίες που δεν αποδέχθηκε η Επιτροπή

Με τις τροπολογίες 1-5, 7, 9, 10-13, 17, 20, 27, 30 και 31 επιδιώκεται είτε να αμβλυνθεί ο κανονισμός είτε να διευρυνθεί το πεδίο εφαρμογής του.

Με τις τροπολογίες 1-4, 7, 9, 10 και 12 ανακύπτει το θέμα της χρηματοδότησης πρόσθετων μέτρων ασφαλείας.

Η Επιτροπή κατανοεί τον πολιτικό στόχο αυτών των τροπολογιών και υπενθυμίζει ότι στην ανακοίνωσή της της 10ης Οκτωβρίου 2001 σχετικά με τις οικονομικές επιπτώσεις των τρομοκρατικών επιπτώσεων δήλωσε ότι ήταν πρόθυμη να αντιμετωπίσει θετικά ενδεχόμενη δημόσια χρηματοδότηση ως αποζημίωση για πρόσθετα μέτρα ασφαλείας, που σαφώς απασχολούν τους αερολιμένες και τους αερομεταφορείς. Ωστόσο, όπως ανέφερε η Επιτροπή στην ανακοίνωσή της της 30.01.202 σχετικά με την κοινή θέση του Συμβουλίου, οι διατάξεις αυτές δεν αφορούν άμεσα τον στόχο της βελτίωσης της ασφάλειας στην αεροπορία. Κατά συνέπεια, ο παρών κανονισμός πρέπει να περιοριστεί στον καθορισμό των υποχρεώσεων των κρατών μελών και να μην αφορά διατάξεις χρηματοδότησης αυτών των μέτρων. Επιπλέον, ακόμη και αν θα ήταν δυνατόν να θεσπιστούν διατάξεις στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού σχετικά με πρόσθετη χρηματοδότηση, δεν θα ήταν δυνατόν να αναιρεθούν οι υπερκείμενες διατάξεις της ΕΕ σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις που θα έπρεπε να εφαρμόζονται για τη χρηματοδότηση της ασφάλειας της αεροπορίας.

Η Επιτροπή εξέτασε ήδη το θέμα της χρηματοδότησης υπό ευρύτερο πρίσμα. Προς τούτο θα ήταν δυνατόν να περιληφθεί η ανάγκη μεγαλύτερης εναρμόνισης στον τομέα της χρηματοδότησης των δαπανών για την ασφάλεια της αεροπορίας και για την αποφυγή της στρέβλωσης του ανταγωνισμού και, εάν χρειασθεί να υποβληθεί νομοθετική πρόταση από την Επιτροπή, μετά την διενέργεια λεπτομερών μελετών. Ωστόσο, το μέτρο αυτό θα ήταν μεμονωμένο και δεν θα εντασσόταν στον παρόντα κανονισμό. Οι στόχοι θα ήταν δυνατόν να καθοριστούν με δήλωση των θεσμικών οργάνων.

Η τροπολογία 5 (άρθρο 4 παράγραφος 1) δεν ήταν δυνατόν να γίνει αποδεκτή. Με την παραπομπή στις συστάσεις του εγγράφου αριθ. 30 της Ευρωπαϊκής Διάσκεψης Πολιτικής Αεροπορίας (ECAC) υφίσταται ο κίνδυνος η Κοινότητα να παραπέμπει σε έγγραφο το οποίο ενδέχεται να τροποποιηθεί χωρίς τη συναίνεσή της.

Η τροπολογία 11 (νέο άρθρο. 9 α)) ενδεχομένως να επιφέρει διάσταση με την εκτελεστική νομοθεσία η οποία θα απορρέει από τον παρόντα κανονισμό και θα αφορά το θέμα. Επιπλέον, η παραπομπή στην ECAC είναι περιττή, δεδομένου ότι η ECAC δεν έχει εντολή εκπόνησης νομοθεσίας.

Η τροπολογία 13 (άρθρο 12) είναι άστοχη. Τα κράτη μέλη έχουν ήδη δεσμευθεί μέσω της ECAC να βελτιώσουν την ασφάλεια μέχρι το τέλος του 2002. Θα ήταν δυνατόν να δοθεί πλήρως εσφαλμένο μήνυμα με την τροπολογία αυτή, όπου αναφέρεται η 31η Δεκεμβρίου 2003 ως ημερομηνία έναρξης ισχύος.

Τροπολογία 20 (παράρτημα σημείο 3.1). Το αποτέλεσμα αυτής της τροπολογίας θα ήταν να εξασθενίσουν τα μέτρα ασφαλείας.

Η τροπολογία 27 (παράρτημα σημείο 8.3 α)) δεν ήταν δυνατόν να γίνει αποδεκτή. Εμπορεύματα που μεταφέρονται με επιβατικά αεροσκάφη πρέπει πάντοτε να υπόκεινται σε έλεγχο, όταν αυτό είναι δυνατό.

Οι τροπολογίες 30 και 31 (παράρτημα σημείο 12.3 εισαγωγή και τελευταίο εδάφιο) αφορούν την συνολική ευθύνη των κρατών μελών για την ασφάλεια στους αερολιμένες. Δεν είναι όμως αποδεκτό η εκπαίδευση σε θέματα ασφαλείας να ισχύει μόνον για ορισμένους απασχολούμενους στους αερολιμένες. Για την τήρηση υψηλού επιπέδου ασφαλείας σημαντικός είναι ο ρόλος όλου του προσωπικού.

4. Συμπέρασμα

Σύμφωνα με το άρθρο 250 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ, η Επιτροπή τροποποιεί την πρότασή της όπως αναλύθηκε ανωτέρω.