EL    EL EL 
EL    EL  EΥΡΩΠΑΪΚΗ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  
Bρυξέλλες , 13.7.2010 
SEC(2010) 888 
  
ΕΓΓΡΑΦΟ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ  ΤΩΝ  ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
 
ΠΕΡΙΛΗΨΗ  ΤΗΣ  ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ  ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ  
 
 
το οποίο  συνοδεύει  την 
Πρόταση  
 
Ο∆ΗΓΙΑ  ΤΟΥ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ  ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ  ΚΑΙ  ΤΟΥ  ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ  
 
για τις προϋποθέσεις  εισόδου  και διαµονής  υπηκόων  τρίτων  χωρών  µε σκοπό  την 
εποχική  απασχόληση  
{COM(2010) 379 τελικό } 
{SEC(2010) 887} 
EL 2   EL 1. ΟΡΙΣΜΟΣ  ΤΟΥ  ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ  
Οι οικονο µίες της ΕΕ αντιµετωπίζουν  διαρθρωτική  ανάγκη  για εποχικά  εργαζο µένους . 
Αναµένεται  ότι η κάλυψη  αυτών  των κενών  µε εργαζο µένους  από την ΕΕ θα είναι  όλο 
και δυσχερέστερη , κυρίως  διότι  η εποχική  εργασία  δεν προσελκύει  εργαζο µένους  από 
την ΕΕ. Ο αντίκτυπος  της παγκόσ µιας οικονο µικής κρίσης  παρα µένει δύσκολο  να 
προβλεφθεί . Ωστόσο , σύµφωνα  µε τον ∆ιεθνή  Οργανισ µό Μετανάστευσης  (∆ΟΜ ), 
αναµένεται  ότι σε ορισµένους  τοµείς της αγοράς  εργασίας  των χωρών  προορισ µού είναι  
πιθανό  να παρατηρηθεί  µια διαρκής  και σταθερή  ανάγκη  για µετανάστες  εργαζο µένους , 
ιδίως  στους  τοµείς της ιατροφαρ µακευτικής  περίθαλψης , της οικιακής  απασχόλησης  και 
της παροχής  φροντίδας  (καθώς  και στην  γεωργία  σε ορισµένες χώρες ), όπου  η ζήτηση  
για τέτοιους  εργαζο µένους  είναι  διαρθρωτική1.  
Υπάρχουν  σηµαντικές  ενδείξεις  ότι ορισµένοι εποχικά  εργαζό µενοι από τρίτες  χώρες  
αντιµετωπίζουν  ακατάλληλες  συνθήκες  εργασίας  και εκµετάλλευση , όπως  απουσία  
συµβάσεων  εργασίας , µισθούς  κάτω  του νόµιµου ελαχίστου , απουσία  κοινωνικής  
ασφάλισης , απουσία  πρόσβασης  σε βασικές  υπηρεσίες  υγιεινής , ακατάλληλες  συνθήκες  
στέγασης , απουσία  πρόσβασης  σε ιατροφαρ µακευτική  περίθαλψη .  
Οι τοµείς της οικονο µίας οι οποίοι  εµφανίζουν  σηµαντική  παρουσία  εποχικά  
εργαζο µένων  (ιδίως  οι τοµείς της γεωργίας , της κηπουρικής  και του τουρισ µού) 
διαπιστώνεται  επανειλη µµένως  ότι αποτελούν  τους τοµείς στους  οποίους  συχνότερα  
προσλα µβάνονται  παρανό µως διαµένοντες  υπήκοοι  τρίτων  χωρών . 
Από τη σκοπιά  των χωρών  προέλευσης , οι δυνητικοί  µετανάστες  αντιµετωπίζουν  
ποικίλους  κανόνες  τους οποίους  έχουν  θεσπίσει  τα διάφορα  κράτη  µέλη της ΕΕ και για 
τους οποίους  δεν είναι  πάντοτε  εύκολο  να λάβουν  πληροφορίες . Το στοιχείο  αυτό  είναι  
ιδιαίτερα  σηµαντικό  για τον τοµέα της εποχικής  εργασίας , και για τον λόγο  αυτό , η 
βελτίωση  των συνθηκών  και η θέσπιση  ενός κοινού  νοµικού πλαισίου  στον  τοµέα αυτόν  
θα ήταν  προς  όφελος  των χωρών  που αντιµετωπίζουν  υψηλή  ανεργία  και έντονη  
µεταναστευτική  πίεση , ιδίως  στη βόρεια  και στη νοτίως  της Σαχάρας  Αφρική  και, σε 
µικρότερο  βαθµό, στην  ανατολική  Ευρώπη . Με τον τρόπο  αυτό  οι πολιτικές  της ΕΕ στον  
τοµέα της νόµιµης µετανάστευσης  θα µπορούσαν  να συµβάλουν  περισσότερο  στην  
ανάπτυξη  τρίτων  χωρών .  
1. 1 Μέγεθος  και τοµείς της εποχικής  εργασίας  
Το µέγεθος  και οι τοµείς της εποχικής  εργασίας  ποικίλλουν  στην  Ευρωπαϊκή  Ένωση . Για 
παράδειγ µα, το 2008 και µόνον , η Ισπανία  δέχτηκε  24 838 εποχικά  εργαζο µένους  από 
χώρες  εκτός  της ΕΕ2. Κατά  το ηµερολογιακό  έτος 2008, έως τις 7 Φεβρουαρίου  2008 και 
                                                 
1 Συνοπτική  έκθεση  πολιτικής  ∆ΟΜ : The impact of the global economic crisis on migrants and 
migration ( Ο αντίκτυπος  της παγκόσ µιας οικονο µικής κρίσης  στους  µετανάστες  και τη 
µετανάστευση ), Μάρτιος  2009, σσ. 5-6.  
2 Ερωτη µατολόγιο  ad hoc για τους εποχικά  εργαζο µένους  και τα άτοµα που έχουν  αποσπασθεί  
ενδοεπιχειρησιακώς , τη συµπλήρωση  του οποίου  ζήτησε  η Επιτροπή  από τα εθνικά  σηµεία 
επαφής  του Ε∆Μ  στις 17 Μαρτίου  2010.  
EL 3   EL µόνον , η Ιταλία  είχε λάβει  11 273 αιτήσεις3 (για τα έτη 2008, 2009 και 2010, η 
ποσόστωση  την οποία  είχε θέσει  το ιταλικό  Υπουργείο  Εσωτερικών  για εποχικά  
εργαζο µένους  από χώρες  εκτός  της ΕΕ ανήλθε  σε 80 000)4. Το 2009, η Γερµανία 
δέχθηκε  4 248 εποχικά  εργαζο µένους  από χώρες  εκτός  της ΕΕ, η Γαλλία  2 215 (ο 
αντίστοιχος  αριθµός για το 2008 ήταν  3 860), ενώ η Σουηδία  7 2525. 
Εποχικά  εργαζό µενοι από χώρες  εκτός  της ΕΕ απασχολούνται  και στα νέα κράτη  µέλη. 
Για παράδειγ µα, η Ουγγαρία  δέχτηκε  919 και 892 υπηκόους  τρίτων  χωρών  το 2008 και 
το 2009 αντιστοίχως . Τα διαθέσι µα δεδοµένα για την Πολωνία  αφορούν  την προσωρινή  
εργασία  που αναλα µβάνουν  υπήκοοι  τρίτων  χωρών  και, ως εκ τούτου , οι σχετικοί  
αριθµοί είναι  σηµαντικά  υψηλότεροι  - 181 030 για το 2009. Ωστόσο , ο κύριος  τοµέας 
απασχόλησης  είναι  η γεωργία . Στη Σλοβενία , περισσότεροι  από 10 000 υπήκοοι  χωρών  
εκτός  της ΕΕ έγιναν  δεκτοί  ως εποχικά  εργαζό µενοι το 2008 και το 2009. 
Οι τάσεις  αυτές  αφορούν  βέβαια  βραχύ  διάστη µα και δεν είναι  συγκρίσι µες µεταξύ  τους 
λόγω  των κενών  που παρουσιάζουν  τα δεδοµένα, ωστόσο  κατά  τα τελευταία  έτη 
σηµειώθηκαν  γενικά  αυξήσεις  των αλλοδαπών  εποχικά  εργαζο µένων  σε κράτη  µέλη 
όπως  η Γαλλία , το Ηνωµένο Βασίλειο  και η Σλοβενία .  
Η ανεπάρκεια  πολύ  πρόσφατων  δεδοµένων  δεν επιτρέπει  να αξιολογηθούν  κατάλληλα  οι 
συνέπειες  της πρόσφατης  οικονο µικής κρίσης  όσον  αφορά  τη ζήτηση  εποχικά  
εργαζο µένων  από χώρες  εκτός  της ΕΕ. Παρόλα  αυτά , από τη σύγκριση  των δεδοµένων  
για τα έτη 2008 και 2009 δεν προκύπτει  υποχώρηση  της ζήτησης . Υπάρχουν  µεν κράτη  
µέλη στα οποία  το 2009 ο αριθµός των υπηκόων  τρίτων  χωρών  που έγιναν  δεκτοί  
παρουσιάζει  µείωση  (Αυστρία , Σλοβενία , Ουγγαρία ), ενίοτε  µάλιστα  σηµαντική  
(Γαλλία ), όµως υπάρχουν  και κράτη  µέλη στα οποία  παρατηρήθηκε  αύξηση  (Γερµανία 
και Σουηδία )6.  
Πέραν  τούτου , υπογρα µµίζεται  ότι στους  τοµείς στους  οποίους  πραγ µατοποιείται  
εποχική  εργασία , παρατηρείται  πολύ  συχνά  το φαινό µενο της εργασίας  παράνο µα 
διαµενόντων , ή εν πάση  περιπτώσει  αδήλωτων , εργαζο µένων , οπότε  ο συνολικός  
αριθµός των εποχικά  εργαζο µένων  µπορεί  να θεωρηθεί  κατά  πολύ  υψηλότερος  (πολύ  
πάνω  από 100 000 ετησίως ). 
Για ορισµένες περιφέρειες  κρατών  µελών , η εποχική  εργασία  υπηκόων  τρίτων  χωρών  
είναι  αποφασιστικής  σηµασίας . Στην  Ανδαλουσία  στον  τοµέα της γεωργίας , για 
παράδειγ µα, ιδίως  στην  επαρχία  της Huelva, το 2008 προσλήφθηκαν  35 000 εργαζό µενοι 
από τρίτες  χώρες . Υπολογίζεται  ότι 12 000 εποχικά  εργαζό µενοι από τρίτες  χώρες  
απασχολήθηκαν  στον  αγροτικό  τοµέα στη νότια  Ιταλία , ιδίως  στην  Apulia, ενώ περί τους 
5 000 εποχικά  εργαζο µένους  από το Μαρόκο  απασχολήθηκαν  στον  νοµό Bouches-du-
Rhône στη Γαλλία . Αυτοί  οι εργαζό µενοι από τρίτες  χώρες  υπολογίζεται  ότι 
αντιστοιχούν  στο 80-90% του συνόλου  των εποχικά  εργαζο µένων . Στον  τοµέα του 
τουρισ µού, ορισµένες περιφέρειες  της Αυστρίας , ιδίως  µάλιστα  αυτές  του Τιρόλου  και 
                                                 
3
 http://www.interno.it/mininte rno/export/sites/default/it/sezioni/sala_stampa/notizie/immi
grazione/0848_APP_domande_pervenute_STAGIONALI.html 
4 Βλ. υποση µείωση  2 ανωτέρω .  
5 Αυτόθι . 
6 Βλ. υποση µείωση  2 ανωτέρω .  
EL 4   EL του Σάλτζ µπουργκ , εξαρτώνται  σε µεγάλο  βαθµό από εποχικά  εργαζο µένους  από τρίτες  
χώρες  για την κάλυψη  των εποχικών  περιόδων  αιχµής: για τη χειµερινή  περίοδο  2008-
2009, η ποσόστωση  είχε καθοριστεί  σε 8 000. 
Σε πολλά  κράτη  µέλη, οι εποχικά  εργαζό µενοι από τρίτες  χώρες  απασχολούνται  σε 
θέσεις  χαµηλής  ειδίκευσης  σε συγκεκρι µένους  τοµείς όπως  η γεωργία  (π.χ. το 60% του 
συνολικού  εποχικά  εργαζό µενου δυνα µικού στην  Ιταλία , το 20% του συνολικού  
εργατικού  δυνα µικού στη γεωργία  στην  Ελλάδα ) και ο τουρισ µός (π.χ. στην  Ισπανία  οι 
άδειες  εργασίας  στον  τοµέα της ξενοδοχοεστίασης  αντιστοιχούσαν  στο 13% του 
συνόλου  των αδειών  εργασίας  που εκδόθηκαν  το 2003), τοµείς οι οποίοι  εν γένει  
χρειάζονται  εργαζο µένους  χαµηλής  ειδίκευσης  ή χειρώνακτες  και παρουσιάζουν  
σηµαντική  έλλειψη  ανθρώπινου  δυνα µικού. 
1.2. Αρχή  της επικουρικότητας  
Οποιοδήποτε  µέτρο προταθεί  θα πρέπει  να σέβεται  την αρµοδιότητα  των κρατών  µελών  
να καθορίζουν  τον αριθµό των οικονο µικών  µεταναστών  στους  οποίους  παρέχεται  
πρόσβαση  στην  ΕΕ, συµπεριλα µβανο µένης της χρήσης  εθνικών  ποσοστώσεων . Συνεπώς , 
εναπόκειται  στο οικείο  κράτος  µέλος να εκτιµήσει κατά  πόσον  έχει οικονο µική ανάγκη  
για την εισδοχή  εποχικά  εργαζο µένων  από τρίτες  χώρες . 
Παρόλο  που οι εργαζό µενοι από τρίτες  χώρες  εισέρχονται  σε συγκεκρι µένο κράτος  
µέλος της ΕΕ, η απόφαση  ενός κράτους  µέλους  σχετικά  µε τα δικαιώ µατα υπηκόων  
τρίτων  χωρών  θα µπορούσε  να επηρεάσει  άλλα  κράτη  µέλη. Η διαφορετική  µεταχείριση  
που παρέχεται  σε υπηκόους  τρίτων  χωρών  στα διάφορα  κράτη  µέλη έχει κατά  συνέπεια  
µια υπερεθνική  διάσταση  η οποία  υπερβαίνει  το πεδίο  της εθνικής  νοµοθεσίας . 
Ο χώρος  Σένγκεν , ο οποίος  δεν γνωρίζει  εσωτερικά  σύνορα , απαιτεί  κοινή  πειθαρχία , 
δηλαδή  κοινούς  ελάχιστους  κανόνες  προκει µένου να περιοριστεί  ο κίνδυνος  υπέρβασης  
της επιτρεπό µενης διάρκειας  διαµονής και παράνο µων εισόδων  που ενδέχεται  να 
οφείλονται  σε χαλαρούς  και ανόµοιους  κανόνες  για την εισδοχή  εποχικά  εργαζο µένων .  
Η εκµετάλλευση  και οι ακατάλληλοι  όροι εργασίας  των εποχικά  εργαζο µένων  από τρίτες  
χώρες  είναι  ανάγκη  να εκλείψουν  µε την παροχή  ορισµένων  κοινωνικών  και 
οικονο µικών  δικαιω µάτων  στο πλαίσιο  µιας δεσµευτικής  και, εποµένως , εκτελεστής  
πράξης  σε επίπεδο  ΕΕ, σύµφωνα  µε την έκκληση  που απηύθυνε  το Συµβούλιο  του 
Τάµπερε το 1999 να εξασφαλισθεί  δίκαιη  µεταχείριση  και ασφαλές  νοµικό καθεστώς  για 
τους υπηκόους  τρίτων  χωρών , αλλά  και σύµφωνα  µε τις γενικές  δεσµεύσεις  της ΕΕ υπέρ  
των ανθρωπίνων  δικαιω µάτων  και των θεµελιωδών  ελευθεριών . 
Μια νοµική πράξη  της ΕΕ για τους εποχικά  εργαζο µένους  θα συµβάλει  σηµαντικά  στη 
βελτίωση  της αποτελεσ µατικής  συνεργασίας  µε τις τρίτες  χώρες , καθώς , αφενός , θα 
επιτρέψει  στην  ΕΕ να διευκολύνει  τη νόµιµη µετανάστευση  ατόµων µε χαµηλή ή καµία 
εξειδίκευση  και, αφετέρου , θα ενισχύσει  την προσήλωση  των τρίτων  χωρών  στην  
καταπολέ µηση της λαθρο µετανάστευσης . 
1. 3. Προστιθέ µενη αξία της ΕΕ 
Τα κράτη  µέλη και οι εργοδότες  εποχικά  εργαζο µένων  αναµένεται  ότι θα ωφεληθούν  
από ένα ευέλικτο  σύστη µα εισδοχής  για την αντιµετώπιση  των ελλείψεων  εποχικού  
προσωπικού .  
EL 5   EL Οι εποχικά  εργαζό µενοι από τρίτες  χώρες  θα ωφεληθούν  επίσης  από ένα κοινό , διαφανές  
και προσβάσι µο ευρωπαϊκό  πλαίσιο , το οποίο  θα τους επιτρέπει  να µετακινούνται  νόµιµα 
προς  τα κράτη  µέλη που χρειάζονται  εργατικό  δυνα µικό. Η παροχή  τέτοιων  ευκαιριών  
νόµιµης µετανάστευσης  µπορεί  επίσης  να περιορίσει  τη λαθρο µετανάστευση  και τη 
λαθραία  απασχόληση . 
Η δράση  της ΕΕ πρέπει  να στείλει  στις τρίτες  χώρες  ένα µήνυµα προσανατολισ µένο στη 
συνεργασία  όσον  αφορά  τη διαχείριση  της µετανάστευσης  εργαζο µένων . Μια δέσµευση  
εξ ονόµατος του συνόλου  της ΕΕ στον  τοµέα της οικονο µικής µετανάστευσης  
εργαζο µένων  µε χαµηλή ή καµία ειδίκευση  αναµένεται  ότι θα διευκολύνει  τη 
συνεργασία  µε τρίτες  χώρες  σε τοµείς όπως  π.χ. η καταπολέ µηση της 
λαθρο µετανάστευσης  και η προώθηση  της αµοιβαία  επωφελούς  κυκλικής  
µετανάστευσης  (στο πλαίσιο  της οποίας  οι µετανάστες  θα µπορούν  να µεταβαίνουν  σε 
ένα κράτος  µέλος για να εργασθούν  προσωρινά , να επιστρέφουν  στις πατρίδες  τους, να 
µεταβαίνουν  εκ νέου στην  ΕΕ κ.ο.κ.). 
2. ΣΤΟΧΟΙ  
2.1. Γενικοί  στόχοι :  
1. Η ανταπόκριση  σε εποχικές  διακυ µάνσεις  στην  οικονο µία και η κάλυψη  των 
ελλείψεων  εργατικού  δυνα µικού που αντιµετωπίζουν  ορισµένοι 
βιοµηχανικοί /οικονο µικοί τοµείς και περιφέρειες . 
2. Η συµβολή  στην  πρόληψη  της εκµετάλλευσης  και των ακατάλληλων  συνθηκών  
εργασίας  των εποχικά  εργαζο µένων  από τρίτες  χώρες , καθώς  και της 
λαθρο µετανάστευσης . 
3. Η συµβολή  στην  ανάπτυξη  τρίτων  χωρών . 
2.2. Ειδικοί  στόχοι :  
1. Η θέσπιση  ευέλικτων  κανόνων  για τη διευκόλυνση  της προσωρινής  νόµιµης 
µετανάστευσης  εποχικά  εργαζο µένων  και για την προώθηση  της κυκλικής  
µετανάστευσης .  
2. Η εξασφάλιση  ίσων  όρων  στους  εργοδότες  εποχικά  εργαζο µένων  από τρίτες  χώρες  οι 
οποίοι  εισέρχονται  νόµιµα στην  αγορά  εργασίας  της ΕΕ. 
3. Η εξασφάλιση  ασφαλούς  νοµικού καθεστώτος  και προστασίας  κατά  της 
εκµετάλλευσης  εποχικά  εργαζο µένων  από τρίτες  χώρες . 
4. Η ενίσχυση  της συνεργασίας  µε τρίτες  χώρες  για τη διαχείριση  της εποχικής  
µετανάστευσης . 
3. ΕΠΙΛΟΓΕΣ  ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ  
Στο πλαίσιο  όλων  των υπό εξέταση  επιλογών , τα κράτη  µέλη θα διατηρήσουν  την 
ευχέρεια  να καθορίζουν  τον συνολικό  αριθµό εποχικά  εργαζο µένων  που δέχονται , 
EL 6   EL σύµφωνα  µε το άρθρο  79 παράγραφος  5 της συνθήκης  για τη λειτουργία  της Ευρωπαϊκής  
Ένωσης . 
3.1. Επιλογή  1: Η κρατούσα  κατάσταση  
Οι τρέχουσες  εξελίξεις  στα κράτη  µέλη, σε επίπεδο  ΕΕ και διεθνώς  θα συνεχιστούν  
εντός  του υφιστά µενου νοµικού πλαισίου . Οι εργοδότες  θα υπέχουν  ορισµένες 
υποχρεώσεις  οι οποίες  απορρέουν  από την οδηγία  για την επιβολή  κυρώσεων  στους  
εργοδότες , κυρίως  όσον  αφορά  την κοινοποίηση  στις αρχές  και τις κυρώσεις  σε 
περίπτωση  παράνο µης απασχόλησης . Οι συνέπειες  αυτής  της επιλογής  αναµένεται  ότι θα 
είναι  περιορισ µένες. 
3.2. Επιλογή  2: Οδηγία  για τις προϋποθέσεις  εισόδου  και διαµονής  των εποχικά  
εργαζο µένων  και τα δικαιώ µατά τους  
Θα θεσπιστούν  κοινοί  κανόνες , συµπεριλα µβανο µένων  του ορισµού της εποχικής  
εργασίας , των κριτηρίων  εισδοχής , της ανώτατης  διάρκειας  παρα µονής των εποχικά  
εργαζο µένων  και των διατάξεων  για ίση µεταχείριση  µε τους εποχικά  εργαζο µένους  
υπηκόους  των κρατών  µελών  της ΕΕ όσον  αφορά  ορισµένα κοινωνικο -οικονο µικά 
δικαιώ µατα, σε διαφορετικό  βαθµό (επιµέρους  επιλογή  2A: σαφής  καθορισ µός των όρων  
εργασίας · επιµέρους  επιλογή  2Β: σαφής  καθορισ µός των όρων  εργασίας  και ίση 
µεταχείριση  µε τους υπηκόους  της ΕΕ όσον  αφορά  ορισµένα κοινωνικο -οικονο µικά 
δικαιώ µατα, όπως  η ελευθερία  του συνεταιρίζεσθαι , το δικαίω µα κοινωνικής  ασφάλισης  
κ.λπ.). Η επιλογή  αυτή  θα συνέβαλλε  στη θέσπιση  ίσων  όρων  για τους εργοδότες  της ΕΕ 
και στην  πρόληψη  της εκµετάλλευσης . Ωστόσο , οι εποχικά  εργαζό µενοι θα 
εξακολουθούν  να αντιµετωπίζουν  διαφορετικές  και πολύπλοκες  διαδικασίες  εισόδου .  
3.3. Επιλογή  3: Οδηγία  για τη θέσπιση  κοινών  διαδικασιών  εισδοχής   
Πέραν  των όσων  προβλέπει  η επιλογή  2, θα θεσπιστεί  επιπλέον  ενιαία  άδεια  εργασίας  
και διαµονής για τους εποχικά  εργαζο µένους  τρίτων  χωρών , η οποία  θα εκδίδεται  µε 
ενιαία  διαδικασία . Θα προβλέπονται  διατάξεις  για τη διευκόλυνση  της εκ νέου εισόδου  
του εποχικά  εργαζο µένου σε µεταγενέστερες  εποχές  (επιµέρους  επιλογή  3Α: θέσπιση  
άδειας  για επαναλα µβανό µενη εποχική  εργασία · επιµέρους  επιλογή  3Β: θέσπιση  
απλουστευ µένης διαδικασίας  επανεισδοχής ). Οι διαδικασίες  πρόσληψης  θα είναι  πιο 
αποτελεσ µατικές , και το διαθέσι µο για τους εργοδότες  της ΕΕ εργατικό  δυνα µικό θα 
είναι  περισσότερο  προβλέψι µο. Ωστόσο , δεν θα επικρατούν  ίσοι όροι για τους εργοδότες  
της ΕΕ και οι εποχικά  εργαζό µενοι θα εξακολουθήσουν  να αντιµετωπίζουν  τον κίνδυνο  
εκµετάλλευσης .  
3.4. Επιλογή  4: Οδηγία  για τη θέσπιση  µέτρων  που διασφαλίζουν  την 
πραγ µατική  επιστροφή   
Τα µέτρα αυτά  θα περιλα µβάνουν  τον περιορισ µό της διάρκειας  διαµονής και ρητή  
υποχρέωση  επιστροφής  στο τέλος  της περιόδου . Εξετάζεται  επίσης  η δυνατότητα  να 
προβλέπεται  ρητά  η υποχρέωση  εµφάνισης  στις προξενικές  αρχές  µετά την επιστροφή . Η 
υπέρβαση  της επιτρεπό µενης διάρκειας  διαµονής εποχικά  εργαζο µένων  θα αποτρέπεται  
έως ένα βαθµό. Οι συνέπειες  στη λειτουργία  της εσωτερικής  αγοράς  της ΕΕ θα είναι  
πολύ  περιορισ µένες. Οι εποχικά  εργαζό µενοι θα εξακολουθούν  να αντιµετωπίζουν  
αποκλίνουσες  και πολύπλοκες  διαδικασίες  εισόδου . 
EL 7   EL 3.5. Επιλογή  5: Επικοινωνία , συντονισ µός και συνεργασία  µεταξύ  των κρατών  
µελών   
∆εν θα θεσπιστεί  νέα νοµοθεσία , αλλά  θα αναληφθούν  συµπληρω µατικές  
δραστηριότητες  και δραστηριότητες  υποστήριξης  µε σκοπό  την προσέγγιση  των 
πρακτικών  των κρατών  µελών . Οι συνέπειες  θα είναι  περιορισ µένες, δεδοµένου ότι τα 
µέτρα δεν θα είναι  δεσµευτικά · οι δυνητικοί  εποχικά  εργαζό µενοι θα εξακολουθήσουν  να 
αντιµετωπίζουν  µια πληθώρα  διαφορετικών  κανόνων  εισδοχής  και να απολαύουν  
διαφορετικών  δικαιω µάτων  κατά  τη διαµονή τους. 
 
EL 8   EL 4. ΣΥΓΚΡΙΣΗ  ΤΩΝ  ΕΠΙΛΟΓΩΝ  
Πίνακας  1: Επιπτώσεις  
Eπιλ. πολιτ . 2 Eπιλ. πολιτ . 3 Κριτήρια  
αξιολόγησης  Eπιλ. πολιτ . 1 
Κρατούσα  
κατάσταση  Eπιλ. πολιτ . 2A Eπιλ. πολιτ . 2B Eπιλ. πολιτ . 3A Eπιλ. πολιτ . 3B Eπιλ. πολιτ . 4 Eπιλ. πολιτ . 5 
 
Σχετικότητα  
• Γενικός  στόχος  
1  0 √ √√ √√√ √√ 0 √ 0/ √ 
• Γενικός  στόχος  
2  0 √√ √√ √√√ √√(√) √√ 0/ √ 
• Γενικός  στόχος  
3  0 √ √√ √√√√  √√√ √ 0 
 
Σκοπι µότητα 
∆υσκολία /κίνδυνοι  
για τη µεταφορά  ά.α. -√ -√√ -√√√√ -√√√ -√√√ 0 
Ελάφρυνση  
διοικητικού  φόρτου  ά.α. -√ -√√ -√ 0 - √√√ -√√√ 
Οικονο µικές και 
διοικητικές  
δαπάνες  ά.α. -√√ -√√√ -√ -√ -√√√√ -√√√ 
 
EL 9   EL Eπιλ. πολιτ . 2 Eπιλ. πολιτ . 3 Κριτήρια  
αξιολόγησης  Eπιλ. πολιτ . 1 
Κρατούσα  
κατάσταση  Eπιλ. πολιτ . 2A Eπιλ. πολιτ . 2B Eπιλ. πολιτ . 3A Eπιλ. πολιτ . 3B Eπιλ. πολιτ . 4 Eπιλ. πολιτ . 5 
 
Αναµενόµενες 
επιπτώσεις  
Οικονο µικές 
επιπτώσεις  σε 
επίπεδο  ΕΕ 0 √√ √√√ √√√√ √√√ √ 0 
Επιπτώσεις  για τις 
ΜΜΕ  
 0 - √√ -√√√ √√√√ √√√ √ 0 
Κοινωνικές  
επιπτώσεις  σε 
επίπεδο  ΕΕ 0 √√ √√√ √√√√ √√√ √√ 0/√ 
Επιπτώσεις  σε 
τρίτες  χώρες  
 0 √ √√ √√√√ √√ √√ 0/√ 
Επιπτώσεις  στους  
εποχικά  
εργαζο µένους  από 
τρίτες  χώρες 0 √√ √√√ √√ √√ -√√√ 0/√ 
Επιπτώσεις  στους  
εποχικά  
εργαζο µένους  
υπηκόους  της ΕΕ 0 √ √√ √ √ √ 0 
 
 
EL 10   EL Πίνακας  2: Η προτι µητέα  επιλογή  πολιτικής  
Η προτι µητέα επιλογή  αποτελεί  συνδυασ µό διαφόρων  πτυχών  των επιλογών  πολιτικής  
2B, 3A/B και 4. 
Κύριοι  τοµείς 
δράσης  της ΕΕ ∆ιατάξεις  των προτι µητέων  επιλογών  πολιτικής  Εξετασθείσες  επιλογές  και 
επιµέρους  επιλογές  πολιτικής  
Όροι  εισδοχής  • Κοινός  ορισ µός των εποχικά  εργαζο µένων  
• Κοινά  κριτήρια  εισδοχής , όπως  η ανάγκη  διενέργειας  ελέγχου  της 
αγοράς  εργασίας , η ανάγκη  ύπαρξης  σύµβασης  εργασίας  ή δεσµευτικής  
προσφοράς  εργασίας  
• Ορισ µός της ανώτατης  διάρκειας  της άδειας  
• Ενιαία  άδεια  εργασίας  και διαµονής  στο έδαφος  του κράτους  µέλους  
• Η εισδοχή  επιτρέπεται  βάσει  θεώρησης  που φέρει  τη φράση  «εποχικά  
εργαζό µενος» για βραχείες  περιόδους  διαµονής  (έως τριών  µηνών )  
Ορισ µός του ανώτατου  χρονικού  διαστή µατος  για τη διεκπεραίωση  
των αιτήσεων  για ενιαία  άδεια Επιλογή  πολιτικής  2Β 
 
Επανεισδοχή  
κατά  τα 
επόµενα έτη • Άδεια  για επαναλα µβανό µενη εποχική  εργασία  µε καθορισ µένη 
ανώτατη  διάρκεια  (π.χ. έως τριών  ετών ) ή απλουστευ µένη διαδικασία  
επανεισδοχής  (προαιρετική  για τα κράτη  µέλη) 
• Πρότερη  συµµόρφωση  των εποχικά  εργαζο µένων  από τρίτες  χώρες  προς  
όλους  τους κανόνες  ως όρος  για την επανεισδοχή  Επιµέρους  επιλογή  3 A/B 
∆ικαιώ µατα 
και οφέλη  που 
χορηγούνται  σε 
εποχ . εργαζ . 
τρ.χ. • Ευρύ  φάσµα δικαιω µάτων  στον  τοµέα των συνθηκών  εργασίας  
• Ίση µεταχείριση  µε τους  υπηκόους  της ΕΕ όσον  αφορά  τα δικαιώ µατα 
κοινωνικής  ασφάλισης , π.χ. σχετικά  µε επαγγελ µατικές  ασθένειες , 
εργατικά  ατυχή µατα, παροχές  ασθενείας  και αναπηρίας , οικογενειακές  
παροχές , επιδό µατα θανάτου   
• ∆ικαίω µα αλλαγής  εργοδότη  (π.χ. σε περίπτωση  
εκµετάλλευσης /ακατάλληλων  συνθηκών  εργασίας , αλλεπάλληλων  
βραχέων  περιόδων  εσοδείας ) και κατά  τη διάρκεια  της περιόδου  
επιτρεπό µενης διαµονής   Επιµέρους  επιλογή  2Β 
∆ιατάξεις  για 
την 
εξασφάλιση  
της επιστροφής  
των εποχ . 
εργαζ . τρ.χ.  • Ρητή  υποχρέωση  επιστροφής  κατά  το πέρας  κάθε  εποχής  
• Ανώτατη  διάρκεια  ισχύος  της άδειας  διαµονής  ανά εποχή  
• ∆υνατότητες  απλουστευ µένης επανεισδοχής  κατά  τα επόµενα έτη 
παρέχονται  µόνο σε όσους  εποχ . εργαζ . τρ.χ. συµµορφώθηκαν  προς  
όλους  τους όρους  κατά  τη διάρκεια  της προηγού µενης διαµονής  τους ως 
εποχικοί  εργαζό µενοι. Επιλογές  πολιτικής  4, 3 A/B  
4.1. Σηµαντικότερα  οφέλη  
Η προτι µητέα επιλογή  αναµένεται  ότι θα επιτύχει  καλύτερα  αποτελέσ µατα από 
οποιαδήποτε  µεµονωµένη επιλογή  πολιτικής  ή από άλλο  συνδυασ µό επιλογών . Τα κοινά  
πρότυπα  εισδοχής  µε απλουστευ µένες διαδικασίες  εισόδου  θα προσέφεραν  στα κράτη  
µέλη ένα ευέλικτο  µέσο για την εισδοχή  των εποχικά  εργαζο µένων  που χρειάζονται . Η 
προτι µητέα επιλογή  απαιτεί  από τα κράτη  µέλη να θεσπίσουν  είτε άδειες  για 
επαναλα µβανό µενη εποχική  εργασία  είτε απλουστευ µένη διαδικασία . Αυτό  θα είχε 
θετικές  επιπτώσεις  όσον  αφορά  τις ανάγκες  της αγοράς  εργασίας , δεδοµένου ότι θα 
εξασφαλιζόταν  ευκολότερα  η προσφορά  εποχικά  εργαζο µένων  και θα παρέχονταν  
δυνατότητες  νόµιµης, κυκλικής  µετανάστευσης  στους  εποχικά  εργαζο µένους  από τρίτες  
χώρες .  
Η ίση µεταχείριση  σε ένα ευρύτερο  φάσµα τοµέων θα περιόριζε  τον κίνδυνο  
καταχρηστικών  όρων  εργασίας  και θα αύξανε  τα εµβάσµατα. Αρκετές  διατάξεις  
αναµένεται  ότι θα συµβάλουν  στην  εξασφάλιση  της επιστροφής  των εποχικά  
εργαζο µένων  τρίτων  χωρών  και θα µειώσουν , ως εκ τούτου , τον κίνδυνο  υπέρβασης  της 
επιτρεπό µενης διάρκειας  διαµονής και λαθραίας  εργασίας .  
Θεσπίζονται  διασφαλίσεις  για την αντιµετώπιση  του προβλή µατος της χαλαρής  
εφαρ µογής της νοµοθεσίας . Για παράδειγ µα, οι αρχές  θα οφείλουν  να διενεργούν  
 
EL 11   EL ελέγχους  πριν από την είσοδο  των εποχικά  εργαζο µένων  (π.χ. ως προς  την ύπαρξη  
σύµβασης  εργασίας  µε τον ίδιο µισθό που λαµβάνουν  οι εποχικά  εργαζό µενοι της ΕΕ). 
Στο πλαίσιο  της οδηγίας  για την επιβολή  κυρώσεων  στους  εργοδότες , θα διενεργούνται  
επιθεωρήσεις  εργασίας  σε ορισµένους  τοµείς στους  οποίους  υπάρχει  ο κίνδυνος  
λαθραίας  απασχόλησης . Οι επιθεωρήσεις  αυτές  αναµένεται  να έχουν  θετικά  δευτερογενή  
αποτελέσ µατα στους  τοµείς εποχικής  απασχόλησης . 
4.2. ∆ιοικητικές  δαπάνες  
Ο αριθµός των εποχικά  εργαζο µένων  από τρίτες  χώρες  οι οποίοι  θα εισέρχονται  στην  ΕΕ 
για την κάλυψη  των αναγκών  σε εργατικό  δυνα µικό στο µέλλον  υπολογίζεται  σε 230 000 
ετησίως . Το ήµισυ τουλάχιστον  εξ αυτών , δηλαδή  115 000, υπολογίζεται  ότι θα είναι  
επιλέξι µοι για άδεια  για επαναλα µβανό µενη εποχική  εργασία  / απλουστευ µένη 
επανεισδοχή . Τα ωροµίσθια  του προσωπικού  των κρατών  µελών  υπολογίζονται  σε 23 
ευρώ . Για την εξέταση  µίας αίτησης  υπολογίζεται  ότι απαιτούνται  6 ώρες · για τις 
πληροφορίες  για τις άδειες  για επαναλα µβανό µενη εποχική  εργασία  χρειάζεται  µισή ώρα, 
ενώ για την ετήσια  υποβολή  εκθέσεων  απαιτούνται  10 ώρες . 
Η προτι µητέα επιλογή  θα είχε ως αποτέλεσ µα τις ακόλουθες  πρόσθετες  διοικητικές  
δαπάνες  (σε ετήσια  βάση ) για τις αρχές  των κρατών  µελών : διαβίβαση  πληροφοριών  από 
τις περιφερειακές  / τοπικές  υπηρεσίες  αλλοδαπών  στην  αρµόδια εθνική  αρχή  που 
διαχειρίζεται  τη βάση  δεδοµένων  των αδειών  για επαναλα µβανό µενη εποχική  εργασία  / 
απλουστευ µένη διαδικασία  επανεισδοχής : 57 500 ευρώ · υποχρέωση  υποβολής  ετήσιων  
στατιστικών  δεδοµένων  προς  την Επιτροπή  και τα άλλα  κράτη  µέλη σχετικά  µε τον 
αριθµό των αδειών  διαµονής ή των θεωρήσεων  που εκδόθηκαν  σε εποχικά  εργαζο µένους  
από τρίτες  χώρες : 5 980 ευρώ , ήτοι συνολική  δαπάνη  63 480 ευρώ . Οι αρχικές  δαπάνες  
αναµένεται  ότι θα βαίνουν  µειούµενες καθώς  οι διοικήσεις  του κράτους  µέλους  
εξοικειώνονται  µε τη λειτουργία  του καθεστώτος .  
4.3. Αναλογικότητα  και προστιθέ µενη αξία της ΕΕ 
Η υποβολή  προτάσεων  για δεσµευτικούς  κανόνες  σχετικά  µε τους όρους  εισδοχής  και 
διαµονής εποχικά  εργαζο µένων  από τρίτες  χώρες  είναι  αναλογική  προς  το συγκεκρι µένο 
πρόβλη µα. Η προτεινό µενη οδηγία  θεσπίζει  µία κοινή  διαδικασία  για το σύνολο  της ΕΕ 
µε σεβασ µό στην  αρµοδιότητα  των κρατών  µελών  σε θέµατα µετανάστευσης . Επιπλέον , 
αποτελεί  τον µόνο τρόπο  για να εξασφαλιστεί  ένα σαφές  νοµικό πλαίσιο  για τους 
µετανάστες  εργαζο µένους , οι οποίοι , δυστυχώς , αποτελούν  οµάδα ευάλωτη  στην  
εκµετάλλευση . Η επιλογή  της οδηγίας  ως νοµικού µέσου  αφήνει  περιθώρια  στα κράτη  
µέλη εξασφαλίζοντας  παράλληλα  ένα κοινό  τελικό  αποτέλεσ µα. Η Επιτροπή  
υπογρά µµισε ήδη από το 2001 την ανάγκη  θέσπισης  δεσµευτικών  κοινών  προτύπων . Η 
εφαρ µογή τους µπορεί  να παρακολουθείται  αποτελεσ µατικά , ιδίως  όσον  αφορά  την 
προσέγγιση  των δικαιω µάτων  των οποίων  απολαύουν  οι νοµίµως διαµένοντες  
µετανάστες  σε σύγκριση  µε τα δικαιώ µατα των υπηκόων  της ΕΕ, σύµφωνα  µε την 
έκκληση  που απηύθυνε  το Συµβούλιο  του Τάµπερε το 1999 να αναληφθεί  δράση  µε 
σκοπό  την «παροχή  στους  νοµίµως διαµένοντες  υπηκόους  τρίτων  χωρών  δικαιω µάτων  και 
υποχρεώσεων  ανάλογων  µε εκείνα  που απολαύουν  οι πολίτες  της ΕΕ».  
Η οδηγία  παρέχει  µεγάλο  βαθµό ευελιξίας  στα κράτη  µέλη όσον  αφορά  την εφαρ µογή 
της. Η προτι µητέα επιλογή  συνεπάγεται  µικρή σχετικά  αλλαγή  στην  κρατούσα  
κατάσταση  όσον  αφορά  τόσο  το βάρος  της νοµοθεσίας  όσο και την επιβάρυνση  για τους 
 
EL 12   EL νόµιµους εργοδότες . Ορισ µένα κράτη  µέλη θα επωµισθούν  ενδεχο µένως  µεγαλύτερες  
επιβαρύνσεις  λόγω  του ότι θα πρέπει  να θεσπίσουν  (περισσότερο ) ειδικούς  κανόνες , οι 
οποίοι  όµως δικαιολογούνται  δεδοµένων  των στόχων  που έχουν  τεθεί  και ενόψει  της 
ανάγκης  που αναµένεται  ότι θα υπάρχει  στο µέλλον  για αυτήν  την κατηγορία  
εργαζο µένων  από τρίτες  χώρες . Ο καθορισ µός του αριθµού των εισερχό µενων  εποχικά  
εργαζο µένων  υπηκόων  τρίτων  χωρών  θα παρα µείνει αρµοδιότητα  των κρατών  µελών . 
Αυτός  ο συνδυασ µός πολιτικών  επιλογών  µπορεί  να δηµιουργήσει  την ακόλουθη  
προστιθέ µενη αξία της ΕΕ: 
– οι απλουστευ µένες διαδικασίες  εισδοχής  και όροι διαµονής για τους εποχικά  
εργαζο µένους  από τρίτες  χώρες  συµβάλλουν  στην  κάλυψη  των ελλείψεων  εργατικού  
δυνα µικού που αντιµετωπίζουν  ορισµένοι βιοµηχανικοί /οικονο µικοί τοµείς και 
περιφέρειες  όπου  οι υφιστά µενες ελλείψεις  αναµένεται  ότι θα αυξηθούν · 
– η βελτίωση  της προστασίας  κατά  της εκµετάλλευσης  των εποχικά  εργαζο µένων  από 
τρίτες  χώρες · 
– ο περιορισ µός του κινδύνου  υπέρβασης  της επιτρεπό µενης διάρκειας  διαµονής και 
λαθραίας  απασχόλησης  χάρη  στους  κοινούς  κανόνες  εισδοχής  και διαµονής των 
εποχικά  εργαζο µένων · και 
– η προώθηση  της περαιτέρω  ανάπτυξης  των τρίτων  χωρών  και των εξωτερικών  πτυχών  
της πολιτικής  της ΕΕ για τη µετανάστευση . 
Οι εποχικά  εργαζό µενοι από τρίτες  χώρες  δεν θα τυγχάνουν  περισσότερο  προτι µησιακής  
µεταχείρισης  σε σχέση  µε τους υπηκόους  της ΕΕ για τους οποίους  ισχύουν  µεταβατικές  
περίοδοι  για την ελεύθερη  κυκλοφορία  εργαζο µένων . Ιδιαίτερα , η ίση µεταχείριση  σε 
ορισµένους  κοινωνικο -οικονο µικούς  τοµείς θα παρέχεται  µόνον  εφόσον  ο εποχικά  
εργαζό µενος υπήκοος  τρίτης  χώρας  γίνει δεκτός  για να εργαστεί  σε κράτος  µέλος.  
5. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ  ΚΑΙ  ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ  
Σύµφωνα  µε την ανακοίνωση  της Επιτροπής  µε τίτλο  «Μια Ευρώπη  αποτελεσ µάτων  – 
εφαρ µογή του κοινοτικού  δικαίου »7, η Επιτροπή  προτείνει  τη σύσταση  οµάδας  
εµπειρογνω µόνων  από αντιπροσώπους  των κρατών  µελών  και της Επιτροπής  («επιτροπή  
επαφής »), η οποία  θα εξετάζει  ζητήµατα που αφορούν  τη µεταφορά  της προτεινό µενης 
οδηγίας , κατά  το πρότυπο  των επιτροπών  επαφής  οι οποίες  συνεδριάζουν  τακτικά  για να 
εξετάζουν  την εφαρ µογή, επί παραδείγ µατι, των οδηγιών  2009/50/E Κ και 2009/52/E Κ. 
Η προτεινό µενη οµάδα εµπειρογνω µόνων  µπορεί  να συµβάλει  στη βελτίωση  της 
αλληλοενη µέρωσης  µεταξύ  της ΕΕ και των εθνικών  αρχών  σχετικά  µε τον τρόπο  
εφαρ µογής της οδηγίας  και στην  αποτελεσ µατικότερη  πρόβλεψη  και επίλυση  των 
προβλη µάτων .  
Πρέπει  να απαιτείται  από τα κράτη  µέλη να υποβάλλουν  στην  Επιτροπή  και στα 
υπόλοιπα  κράτη  µέλη στατιστικά  δεδοµένα για τον αριθµό των υπηκόων  τρίτων  χωρών  
σχετικά  µε τους οποίους  έχει χορηγηθεί , ανανεωθεί  ή ανακληθεί  άδεια  εποχικής  
                                                 
7 COM(2007) 502. 
 
EL 13   EL εργασίας  κατά  το προηγού µενο ηµερολογιακό  έτος. Στα δεδοµένα αυτά  πρέπει  να 
αναφέρονται  η εθνικότητα , η ηλικία  και το φύλο  τους, η διάρκεια  ισχύος  της άδειας  και ο 
οικείος  οικονο µικός τοµέας.  
Ρυθµίσεις  για την παρακολούθηση  και την αξιολόγηση  θα τεθούν  επίσης  σε εφαρ µογή 
µε τη µορφή  έκθεσης  αξιολόγησης  που θα υποβάλει  η Επιτροπή  τρία έτη µετά το πέρας  
της προθεσ µίας µεταφοράς  της νοµοθεσίας  στο εθνικό  δίκαιο , βάσει  των εκθέσεων  των 
κρατών  µελών .