ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 09.09.1996 
COM(96) 437 τελικό 
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 
ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΗΗΣ 
ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 
ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ 1996 
(υ*ο0ληθείοα αϊτό την Ε*ιτρο*ή) 

-α 
ΠΕΡΙΛΗΨΗ 
Εί ναι η δεύτερη φορά που η Επι τ ροπή εκδίδει ετήσια εκθ εση σχετικά με τις 
ερευνητι κ'ες δραστηριότητες.H απαίτηση σύνταξης ετήσιας έκθεσης διατυπώνεται στο 
άρθρο 130θ 777c Συνθήκης ΕΚ, όπου προβλέπεται ότι η Επιτροπή κάθε χρόνο υποβάλλε ι 
έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.Κ παρούσα έκθεση περιλαμβάνε ι 
πληροφορίες σχετ ι κά με τις δράστη ρ ιό τη τ ες έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και 
δ ιάδοσης των αποτελεσμάτων κατά το παρελθόν έτος, και σχετ ι κά με το πρόγραμμα 
εργασίας του τρέχοντος έτους. 
Me την παρούσα ε τή σ ια ε κθ ε ση προσφέρεται -γεν ι κή ε ικόνα του όλου φάσματος των 
κοινοτικών ερευνητικών δραστηριοτήτων. Ίο μέρος Ι της έκθεσης δΐνει στον αναγνώστη 
"φωτογραφία" της κατάστασης που επικρατούσε στα τέλη 1995, καθώς και περιγραφή του 
προγράμματος εργασιών και των ορόσημων γιο; το 1996. Το μέρος II της έκθεσης καλύπτει 
αναλυτικότερες πληροφορΐ ες για τις αναπτυχθ εΐσες το 1995 ερευνητικές 
δραστηριότητες, κυρίως στους κόλπους του τετάρτου προγράμματος-πλαισΐου 1994-1998 
(συμπεριλαμβάνοντας όμως και τα συνεχι ζόμενα ακόμη έργα στους κόλπους του τρίτου 
προγράμματος-πλα ισΐου 1990-1994), συγκεντρωμένες υπό τους αντΐστο ιχους τίτλους 
"δραστηρ ιότητες το 1995" και "προγράμματα εργασιών για το 1996". 
*** 
Το 1995 υπήρξε ε να ακόμη δραστηρ ι ο έτος γ ια την κ ο ινοτ ι κή ερευνητικήπολιτι κή. 
Αντιστοιχούσε στο πρώτο πλήρες έτος υλοποίησης του τετάρτου προγράμματος-πλαισΐου 
1994-1998. Συνεχΐστηκε σε όλη τη διάρκεια του έτους η παρουσίαση και η επεξεργασία 
προκηρύξεων υποβολής προτάσεων και η κατά ρ τ ι ση συμβάσεων εκτέλεσης έργων. 
Συνέπεια της διευρύνσεως της Ευρωπαϊκής Ενώσεως στις αρχές 1995 με την προσχώρηση 
της Αυστρίας, της Φινλανδΐας και της Σουηδίας, η Επιτροπή πρότεινε την 
αναπροσαρμογή του προϋπολογισμούχρηματοδότησης του τετάρτου προγράμματος-
πλαισΐου (και της Ευρωπαϊκής Ko ινότητας και της Ευρατόμ). Ύον Μάρτιο 1996 
ολοκληρώθηκε η τέλι. κή έγκριση των προτάσεων εκ μέρους του Ko ινοβουλΐου και του 
Συμβουλίου. 
Το 1995, η Επιτροπή παρουσίασε τις ιδέες της για τις ομάδες ε ιδικού έργου ερευνας-
βιομηχανΐας, από κ ο ινού πρωτοβουλία τ ρ ιών Επιτρόπων με σκοπό τη βελτίωση της 
διαβούλευσης και του συντονισμού των ερευνητικών δραστηριοτήτων. Οι ομάδες ειδικού 
έργου εστιάζονται στους εξής τομείς: Το Αυτοκίνητο του αύριο, εκπαιδευτικόλογισμικό 
και πολυμέσα, αεροσκάφος νέας γενεάς, εμβόλια και ιογενεις νόσοι, το τραίνο του 
μέλλοντος, συνδυασμένες μεταφορές, ναυτικά συστήματα του μέλλοντος και περιβάλλον-
υδατα. 
To 1995 καθιερώθηκε νέος μηχαν ισμός παρακολούθησης και αξιολόγησης προγραμμάτων. 
Εκτελέστηκε από ανεξάρτητους εξωτερικούς εμπειρογνώμονες η παρακολούθηση των 18 
ειδικών προγραμμάτων του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου και η παρακολούθηση των 
ίδιων των προγραμμάτων-πλαισίων. 
Ύον Μα ιο, η Επιτροπή κατέθεσε ανακοί νωση σχετ ι κά με την επιστημον ι κή και 
τεχνολογική συνεργασία με τα νεαανεξάρτητα κράτη της πρώην Σοβιετικής Ένωσης.Ύον 
Οκτώβριο, η Επιτροπή κατέθεσε ανακοίνωση με αντικείμενο τις προοπτικές διεθνούς 
συνεργασίας στον τομέα της έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης, επί των οποίων το 
Συμβούλιο εξέδωσε ψήφισμα τον Μάρτιο 1996. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Ενωση εξακολούθησε 
να συζητεί την επιστημονική και τεχνολογική συνεργασία με τις μεσογειακές χώρες, 
καθώς και τις συνδεδεμένες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Περατώθηκαν 
οι διαπραγματεΟσεις για συμφωνίες διμερούς επιστημονικής και τεχνικής συνεργασίας 
με τον Καναδά και το Ισραήλ. 
Η Επιτροπή δημοσίευσε τον ΔεκεμβριοΤΙράσινηΒίβλο σχετ ι κάμε την καινοτομία, με 
στόχο να δρομολόγησε ι ευρύ φάσμα διαβουλεύσεων για το πρόβλημα της και νοτομίας 
στην Ευρώπη. Στην ΐΐράσινη Βίβλο εξετάζονται οι διάφοροι παράγοντες που 
υπεισέρχονται στην και νότο μία, αναλύεται η επικρατούσα κατάσταση και διατυπώνονται 
προτάσει ς για μέλλον τ ι κ ες δράσε ι ς. 
Πέραν αυτών, η Επιτροπή ενδυνάμωσε περαιτέρω τις δραστηριότητες της τόσο γ ια 
προώθηση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής στην Ευρώπη μέσω της έρευνας και 
κατάρτισης, όπως και για τη βελτίωση του συ ν τον ι ομού των ασκούμενων σε εθν ικό 
επίπεδο πολιτικών ΕΤΑμεσω της συνεργασίας. Ύον Ιούνιο 1995, το Συμβούλιο Έρευνας 
ενέκρινε συμπέρασμα με αντικείμενο τον συντονισμό των πολιτικών που τηρούν τα 
κράτη μέλη στον τομέα της επιστήμης και τεχνολογίας, τονίζοντας τη στ/μασία ττ?ς 
τακτικής ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με τις αναπτυσσόμενες σε εθν ικό πλαίσιο 
δραστηριότητες ΕΤΑ. 
Το αντικείμενο των ερευνητικών δραστηριοτήτων κατά το 1995 - και γενικότερα η σημασία 
των καταβαλλόμενων από την Κοινότητα ερευνητικών προσπαθειών - απεικονίζεται με 
ορισμένα αρ ι θμητ ι κά στοίχε Γα για τις δραστηριότητες του τετάρτου προγράμματος-
πλαισιου τα οποία καλύπτουν τα κράτη μέλη, τις χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου 
και την ΕΖΕΣ: το 1995 εγκαιν ιάσθηκαν 2 660 νέα έργα στα οπο Γα συμμετέχουν 12 185 
φορείς· στα τέλη 1995 δ ι εξάγονταν 10 695 έργα που αντιστοιχούσαν σε ολικές πληρωμές 
ύψους 2037 εκατ. ECU. Μετρήθηκαν 74 874 δεσμό C δ ιεθν ι κής συνεργασ Γας μεταξύ 
ερευνητικών ομάδων σε δ ι εξαγόμεν ες από πολλούς εταίρους δράσε ι ς επιμερισμένης 
δαπάνης απλωμένες σε όλο τον κοινοτικό ή τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο. Το πλήθος των 
δεσμών συλλογικής έρευνας μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών ανερχόταν σε 3 237. 
*** 
Η Επιτροπή θα συνέχισε ι το 1996 να εργάζεται για να διασφάλισε ι αποτελεσματική 
υλοποίηση των ειδικών προγραμμάτων του τετάρτου προγράμματος-πλαι σίου. 
Ύον Ιανουάριο 19%, η Επιτροπή κατέθεσε πρόταση για συμπληρωματική χρηματοδότηση 
του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου (ΕΚ και Ευρατόμ) που ανερχόταν σε ποσό 700 εκατ. 
ECU, με βάση τις πρόβλεψε ι ς που δ ιατυπώθηκαν στ ι ς αποφάσε ι ς με τις οποίες 
εγκρίθηκε το τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο τον Απρίλιο 1994. 
Το 1996 οι ομάδες ειδικού έργου θα εξακολουθήσουν να εργάζονται, ενώ θα συνεχισθούν 
οι συζητήσεις γύρω από τη σχετική ιδέα, ώστε να γίνε ι εκμετάλλευση της εμπειρίας από 
τη νία αυτή αντίληψη. 
Στη δ ι άρκε ι α του 1996, η Επ ιτροπή θα εγκαιν ιάσε ι συ ζητήσε ι ς σχετ ι κά με την 
προπαρασκευή του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου,δημοσι εύοντας εως το θέρος 1996 
έγγραφο στρατηγικής πολιτικής. Χρειάζεται συγκέντρωση των ερευνητικών προσπαθειών 
ώστε να εξασφαλισθεί συνεχής απόδοση και αποτελεσματικότητα των δραστηριοτήτων 
έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης της Ευρωπαϊ κής Ένωσης, καθώς και για να 
δ ι ευκολυνθεί η τόνωση της αν ταγών ι στ ι κότητας και ανάπτυξης της ευρωπαϊ κής 
βιομηχανίας, να δοθεί ώθηση στην απασχόληση και να βελτιωθεί η ποιότητα ζωής των 
ευρωπαίων πολιτών. 
Αλλα μείζονα θέματα τα οποίαηΕπιτροπή σχεδιάζει να πραγματευτεί εφέτος είναι: 
πέρα ι τ ε ρω συζήτησε ι ς για τη διαδικασία και νότο μίας- η διεθνής επιστημον ι κή και 
τεχνολογική συνεργασία- ο συντονισμός των αναπτυσσόμενων σε εθνικό πλαίσιο 
πολιτικών ΕΤΑ· 77 αξιολόγηση και διαχείριση προγραμμάτων, συμπεριλαμβανομένης 
επίσης της αποτίμησης των κοινοτικών ερευνητικών δράσεων που αναπτύχθηκαν κατά την 
προηγούμενη πενταετία, και η περαιτέρω απλούστευση των διαχειριστικών διαδικασιών. 
*** 
ΗΕπιτροπή ελπίζει οτι οι αναγνώστες θα βρουν την παρούσα ετήσια έκθεση κατανοητή 
και ενημερωτική, τόσο εκείνοι που εμπλέκονται ήδη σε κοινοτικές ερευνητικές 
εργασίες, όσο και αυτοί που τις ανακαλύπτουν διαβάζοντας την παρούσα έκθεση. Στόχος 
της έκθεσης είναι νααποτελέσει χρήσιμο έγγραφο αναφοράς, μια κο ι νή βάση άντλησης 
γνώσεων, για τους ερευνητές,τις επιχε ι ρήσεις, τα ερευνητικά ιδρύματα, τα κέντρα 
σχεδιασμού ερευνητικής πολιτικής, τους πολιτικούς και μάλιστα όλους εκείνους που 
νοιάζονται για την ανταγωνιστικότητα της Ευρωπαϊκής Ενωσης και την ευημερία των 
πολι τών της. 
4c 
ΣΥΝΟΧΗ 
ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σελίδα 
ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ : Κοινοτική πολιτική έρευνας και τεχνολογικής 
ανάπτυξης στο διάστημα 1995-1996 2 
•Ι. Πλαίσιο και κατευθύνσεις της κο ινοτικής πολιτικής ΕΤΑ 
στο δ ιάστημα 1995-1996 2 
1.1. Γενική παρουσίαση της έρευνας: στόχοι και επιτεύγματα 3 
1.2. Εφαρμογή του 4ου προγραμματος-πλαισίου 8 
II. Διεθνής συνεργασία 16 
III. Καινοτομία και διάδοση της Ε&Α 18 
IV. Κατάρτιση μέσω της έρευνας 19 
V. Συντονισμός μεταξύ της ευρωπαϊκής πολιτικής και των 
αντίστοιχων εθνικών 19 
VI. Προοπτικές για το 1996 21 
ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ : Απολογισμός 1995 των δράσεων ΕΤΑ και 
πρόγραμμα εργασίας για το 1996 23 
Δοάση 1 του 4ου ττοογοάμματοοττλαισιου ΕΚ και ποδγοαμμα.πλαΐσιο Ευοατομ 
Τεχνολογίες της πληροφορίας και των επικό ινών ιών 
1. Ύηλεματικες εφαρμογές γενικού ενδιαφέροντος 23 
2. Τεχνολογίες επικοινών ιών 26 
3. Τεχνολογίες της πληροφορίας 29 
Βιομηχανικες τεχνολογίες 
4. Βιομηχανικές τεχνολογίες και τεχνολογίες υλικών 34 
5. Πρότυπα, μέτρησε ις και δοκιμές 37 
Περιβάλλον 
6. Περ ιβάλλον και κλίμα 40 
7. θαλάσσιες επιστήμες και τεχνολογίες 43 
Επιστήμες και τεχνολογίες της ζώσης ύλης 
8. Βιοτεχνολογίες 46 
9. Βιο'ίατρ ι κή και υγεία 48 
10. Γεωργία και αλιεία 50 
d-dt 
Ενεργέια 
11. Μη πυρηνικες μορφές ενέργειας 54 
12. Ασφάλεια της πυρηνικής σχάσης 59 
13. Ελεγχόμενη θερμοπυρηνική σύντηξη 60 
Μεταφορές 63 
Στοχοθετημενη κο ινών ικοοικονομική έρευνα 66 
άοάση 2 
Διεθνής συνεργασία 68 
Διάδοση και βελτιστοποίηση των αποτελεσμάτων 72 
Δράση 4 
Επιμόρφωση και κινητικότητα 75 
Κοινό Κεντοο Ερευνών (ΚΚΕρ) 79 
Δραστηριότητα παοονήο επιστημονικήο υποστήριϊηα 
σε ανταγωνιστική βάση 84 
ΤΡΙΤΟ ΜΕΡΟΣ : Εργα, συνομολογηθείσες συμβάσεις και πληρωμές 
το 1995: σε ετήσια βάση και πρδγραμμα-πλαΐσιο 86 
Πίνακας 1 Πίνακας στοιχείων για τα νεα έργα 87 
Πίνακας 2 Ει δ ι κά προγράμματα (4οΠΠ) - Νεα έργα 88 
Πίνακες 3Α και 3Β Σύνολο έργων - ειδικά προγράμματα του 3ου και 
4ου ΠΠ 89 
Πίνακας 4 ΐΐροκηρύξε ις κατά το 1995 91 
Πίνακες 5Α και 5ΒΕιδ ι κά προγράμματα (4οΠΠ). Δράσε ι ς επιμερισμένης 
δαπάνης ανά τύπο συμμετεχόντων 95 
Πίνακας 6 Ειδικά προγράμματα {ΑοΤίϊΐ). Δράσε ις επιμερισμένης 
δαπάνης για τις περιφέρειες του στόχου 1 97 
Πίνακας 7 4οΠΠ. Δράσεις επιμερισμένης δαπάνης - Δεσμοί 
σύμπραξης 98 
Πίνακας 8 Τίροκηρύξε ις κατά το 1996 99 
Πίνακας 9 4οΠΠ. Δράσε ι ς επιμερισμένης δαπάνης. Μέσο μέγεθος 
έργων 104 
Πίνακας 10 Χρηματοδότηση του 4ου προγράμματος-πλαισίου και 
του προγράμματος-πλαισίου Ευρατόμ 105 
Πίνακας 11 Αναλήψεις υποχρεώσεων στο διάστημα 1984-1998, 
σε τρέχουσες τιμές 106 
Πίνακας 12 Αναλήψεις υποχρεώσεων στο διάστημα 1984-1998, 
σε τιμές 199 107 
Πίνακας των κυριότερων χρησιμοποιουμενων ακρονύμων ή συντομογραφιών 
ΠΡΏΤΟ ΜΈΡΟΣ 
ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 
ΣΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ 1995-1996 
L· ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΤΑ ΣΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ 
1995-1996 
Εισαγωγη 
Η πολιτική έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης της Ευρωπαϊ κής Ενωσης (ΕΤΑ της ΕΕ) 
στόχευε ι στην ενίσχυση των επιστημονικών και τεχνολογικών βάσεων της Ευρώπης, 
συμβάλλοντας τοιουτοτρόπως στην ανάπτυξη της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής 
βιομηχανίας και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής του ευρωπαίου πολίτη.Ηπολιτικη ΕΤΑ 
της ΕΕ συμπληρώνει τις εθν ι κ ες ερευνητικές προσπάθειες των κρατών μελών και παρέχει 
υποστήριξη σε άλλες πολιτικές της ΕΕ, β πως εκείνες που ανάπτυσσε ι στους τομείς της 
γεωργίας, της συνοχής, των μεταφορών, του περιβάλλοντος, της υγείας, της εκπαίδευσης, 
της ε νεργε ιας κλπ. 
Η πολιτική ΕΤΑ της Ευρωπαϊκής Ενωσης υλοποιείται μέσω ερευνητικών προγραμμάτων, με 
τα ο π ο ία εταίρε ί ες -μετα^ (5 άλλων MME-, παν επ ι στήμια και ερευνητ ι κά κ ε ντρααπό 
διάφορες ευρωπαϊκές χώρες συμπράττουν σε κοινά ερευνητικά έργα. Τα καλυπτόμενα από 
την ΕΤΑ της ΕΕ ερευνητικά θέματα καθορίζονται σε πολυετή προγράμματα-πλαίσια(ΠΠ).Το 
τρέχον προγραμμα-πλαίσ ι ο (1994-1998) διάθετε ι συνολικόπρούπολογ ισμό ύψους \3 100 
εκατομ. ECU, από τα οποία 11 764 εκατομ. ECU προορίζονται για το πρόγραμμα-πλαίσιο ΕΚ 
και 1 336 εκατομ. ECU για το πρόγραμμα-πλαίσιο Ευρατόμ. Ύον Ιανουάριο 1996, η Επιτροπή 
πρότεινε την αύξηση των κονδυλίων κατά 700 εκατομ. ECU, απο τα οποία 595 εκατομ. ECU 
διατίθενται στο ΠΠ της ΕΚ και 105 εκατομ. ECU στο ΠΠ της Ευρατόμ. 
Ύο Κο ι ν ο Κέντρο Ερευνών (ΚΚΕρ με τα επτά ερευνητ ι κά του ι ν στ ι το ύ τα) αποτελεί το 
ερευνητ ικό κέντρο της Κο ι νότητας, δι εξάγε ι δε απευθείας ερευνητικές εργασίες, 
συμβάλλε ι στην υλοποίηση των προγραμμάτων-πλαισίων και παρέχει επιστημον ικη 
υποστήριξη σε άλλες πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο δεύτερο μέρος του παρόντος 
εγγράφου παρατίθενται περίληψη της ετήσιας έκθεσης πεπραγμένων του ΚΚΕρ για το 1995 
(COM(96)158 τελικό) και οι κυριότερες πρωτοβουλίες για το 1996. 
Κατά τη χάραξη της πολιτ ι κής ΕΤΑ, η Επιτροπή υποβοηθείται και δέχεται συμβουλές 
κυρίως από την IRDAC, επιτροπή αποτελούμενη απο εκπροσώπους των ανωτάτων κλιμακίων 
της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, και από την Ευρωπαϊκή Συνέλευση Επιστήμης και Τεχνολογίας 
(ESTA), την οποία απαρτίζουν διαπρεπείς εκπρόσωποι των επιστημονικών και 
βιομηχανικών ερευνητικών κύκλων. 
Οι δραστηριότητες ΕΤΑ της ΕΕ κατά το 1996 επικεντρώνονται στην υλοποίηση των ε ιδικών 
προγραμμάτων του τετάρτου προγράμματος-πλαι σι ου (1994-1998) και σε πειραματική 
εφαρμογή της νέας ιδέας των ομάδων ειδικού έργου, οι οποίες εστάζονται σε σημαντικά 
θέματα και ενθαρρύνουν τον καλύτερο συνον ισμό των ερευνητ ι κών εργασ ιών και της 
χρήσεως των αποτελεσμάτων της έρευνας. Στη διάρκεια επίσης του 19% θα συνεχιστούν οι 
συζητήσεις με αντικείμενο τη συμπληρωματική χρηματοδότηση του προγράμματος-πλαισίου, 
η δε Επιτροπή θα εγκαινιάσει την προετοιμασία του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου. 
1.1. ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ : ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΕΠΙΤΕΥΓΜΑΤΑ 
Meitova πολιτικά γ€γονότα 
Προσαρμογή του προϋπολογισμού των προγοαμμάτων-πλαισίων λόγω διευούνσεωο τηζ ΕΕ 
Συνεπεία της διευρύνσεως της Ευρωπαϊκής Ενώσεως στις αρχές 1995 με την έντα£η της 
Αυστρίας, της Φινλανδίας και της Σουηδίας ως νέων κρατών μελών, η Επιτροπή πρότεινε 
να αυξηθεί ο προϋπολογισμός του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου κατά 7% 
(COM (95) 145). Η πρόταση ανταποκρίνεται στις δημοσιονομικές προοπτικές της Ενωσης, 
που εγκρίθηκαν τον Νοέμβριο 1994, οπότε τα όργανα της ΕΕ συμφώνησαν νααυξηθεί κατά 
7% ο διατιθέμενος για εσωτερικές πολιτικές προϋπολογισμός. Επίσης, με την πρόταση της 
Επιτροπής ενσωματώνονται στο ΠΠ οι χρηματικές συν ε ισφορες που πραγματοποιούσαν 
προηγουμένως ως συνδεδεμένα κράτη τα τρία νεα μέλη.Σύμφωνα με αυτήν, η αύξηση θα 
κατανεμηθεί γραμμι κώς μεταξύ των ειδικών προγραμμάτων. 
Η ανωτέρω πρόταση απετέλεσε αν τ ι κείμενο συναπόφασης του Συμβουλίου και του 
Κο ινοβουλίου όσον αφορά το πρόγραμμα-πλαίσιο ΕΚ, αντ ι κείμενο δε γνώμης του 
Κο ινοβουλίου όσον αφορά το πρόγραμμα-πλαίσιο Ευρατόμ. Ύον Ιούλιο 1995 
πραγματοποιήθηκε η πρώτη ανάγνωση της πρότασης από το Κοινοβούλιο, το δε Συμβούλιο 
διατύπωσε κοινή θέση τον Νοέμβριο 1995. Ε κοινή θέση ανέφερε ότι θα αυξηθούν γραμμικώς 
κατά 6,87% τα κεφάλαια χρηματοδότησης ερευνητικών δραστηριοτήτων, αντίστοιχα προς 
τις ήδη καταβληθείσες το 1994 συνεισφορές των τριών νέων κρατών μελών. Τα διατιθέμενα 
για το προσωπικό και τις διοικητικές δαπάνες χρήματα θα αυξηθούν το πολύ 4% κατά 
μέσον όρο. Περιλαμβάνοντας τα πάντα, ο συνολικός προϋπολογισμός για τα Προγράμματα θα 
αυξηθεί κατά 800 εκατομ. ECU (6,5%). Τον Ιανουάριο 1996, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 
ενέκρινε την κοινή θέση του Συμβουλίου. Η τελική έγκριση των προτάσεων οδήγησε στο να 
ληφθεί η απόφαση αριθ. 616/96/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 
25ης Μαρτίου 1996 και η απόφαση αρι0.96/253/Ευρατόμ του Συμβουλίου της 4ης Μαρτίου 
1996. 
Ομάδεο ειδικού εογου 
Στις αρχές 1995,η Επιτροπή είχε την τόλμη ναλάβε ι την πρωτοβουλία ενδυνάμωσης της 
συμβολής της έρευνας προς τη βιομηχανία και την κοινωνία γεν ι κότερα, συγκροτώντας μια 
σειρά ομάδων ειδικού έργου. Ρόλος των ομάδων ειδικού έργου είναι να καλλιεργήσουν 
στενότερη και παραγωγικότερη σχέση μεταξύ της βιομηχανίας και των ερευνητικών κύκλων, 
συντονίζοντας και εστιάζοντας τους κοινοτικούς ερευνητικούς πόρους σε προεξάρχουσες 
βιομηχανικές και κοινωνικές ανάγκες. Κατ' αυτό τον τρόπο αναμένεται επίσης ότι ο ι 
ομάδες ε ιδικού έργου θα καταστήσουν τη διεξαγόμενη στο πλαίσιο της ΕΕ έρευνα 
εμφανέστερη και θα δείξουν ότ ι απόφερε ι απτά οφέλη στους πολίτες γεν ι κότερα. 
Μέχρι στιγμής έχουν συγκροτηθεί 8 ομάδες ειδικού έργου, στους εξής τομείς: 
Αεροσκάφος νέας γενεάς 
Εκπαιδευτικό λογισμικό και πολυμέσα 
Ύο αυτοκίνητο του αύριο 
Συνδυασμενες μεταφορές 
Περιβάλλον - ύδατα 
Εμ/βόλια και ιογενείς νόσοι 
Τραίνα και σιδηροδρομικά συστήματα του μέλλοντος 
Ναυτι κά συστήματα του μέλλοντος. 
Οι ομάδες ειδικού έργου αποτελούν ουσιαστικό μέρος της στρατηγικής της Επιτροπής για 
τη βελτίωση της επίδρασης και μείωση της κατάτμησης των καταβαλλόμενων ανά την ΕΕ 
ερευνητικών προσπαθειών. Οι ομάδες χρησιμεύουν για την εστίαση των συζητήσεων με τη 
βιομηχανία και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη και αποσκοπούν στη συγκέντρωση πόρων 
συγχρόνως από τα κο ινοτ ι κά ερευνητ ι κά προγράμματα και απ'όλα τα ση με ία της ΕΕ, 
στρέφοντας τους σε εξέχοντες τομείς όπου θα ανακύψουν ανάγκες της βιομηχανίας και της 
κοινωνίας στο μέλλον, ανταποκρινόμενες σε άλλες πολιτικές (όπως με αντικείμενο το 
περιβάλλον, την κοινωνία της πληροφορίας, την εκπαίδευση και κατάρτιση, την κοινωνική 
και ο ι κονομι κή συνοχή, την περιφερειακή ανάπτυξη, τις μεταφορές, την υγεία). 
Οι ομάδες οργανώνονται και στελεχώνονται από την Επιτροπή, βασίζονται όμως σε όσα 
στοιχεία ε ισφερουν όλα τα μέρη που εμπλέκονται στο έργο της ενίσχυσης των δεσμών 
μεταξύ έρευνας και βιομηχανίας, λαμβάνουν υπόψη τα μαθήματα ορθής πρακτικής που 
προέκυψαν από το πρόγραμμα-πλαίσιο, ιδιαίτερα να αποφεύγεται η παραγραφή τεχνολογίας, 
και εκμεταλλεύονται την πλούσια εμπε ι ρ ία που αποκτήθηκε κατά το συ ν το ν ισμό της 
έρευνας εντός των ειδικών προγραμμάτων ΕΎΑ μέσω της ομαδοποίησης ερευνητικών έργων, 
ανάπτυξης δραστηριοτήτων εναρμόνισης κλπ. 
Οι ομάδες ειδικού έργου επιτελούν π ιλοτ ικές δράσε ι ς, που έχουν μελετηθεί για να 
επιδειχθούν τα πλεονεκτήματα της έρευνας και συνεργασίας και των νέων θεωρήσεων στις 
οποίες ενοποιούνται διάφορα πλαίσια άσκησης πολιτ ι κής. Κ αποστολή τους είναι τριπλή: 
ο καθορισμός ερευνητικών προτεραιοτήτων και ο εντοπισμός τεχνολογικών στενώσεων, 
σε σύμπραξη με τη βιομηχανία- συμπεριλαμβανομένων των MME- και τους χρήστες-
ο συντονισμός σχετικών δραστηριοτήτων γύρω από πυρήνα σαφώς προσδιορισμένων 
στόχων,αρχίζοντας με σχετικές δραστηριότητες υπαγόμενες στο τέταρτο προγραμμα-
πλαί σιο· 
η διερεύνηση άλλων επιλογών -χρηματοδοτικών, κανονιστικών -που θα συμβάλουν στην 
αποτελεσματική υλοποίηση των δράσεων εκ μέρους της βιομηχανίας. 
Η Επι τροπή παρουσίασε για πρώτη φορά την ιδέα των ομάδων ειδικού έργου στο Συμβούλιο 
Υπουργών Ερευνας τον Μάρτιο 1995. Στο Συμβούλιο δόθηκε ύστερα περαιτέρω απολογισμός 
των δραστηριοτήτων των ομάδων ειδικού έργου, όπως και στο Κο ι νοβούλιο και στην 
Οικονομική και Κοινών ι κή Επιτροπή, και τον Οκτώβριο η Επιτροπή υπέβαλε προς το 
Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο συνοπτική έκθεση με αντικείμενο το βαθμό υλοποίησης τους 
(SEC(95) 1824),μα^ί με αναλυτικότερες εκθέσεις που υπέβαλαν οι ίδιες οι ομάδες ειδικού 
έργου. 
Οι ESTAjIRDAC και CREST, καθώς και ορισμένες επιτροπές προγραμμάτων, γνωμάτευσαν 
θετικά σχετ ι κά με τις αρχές που δ ι έπο υ ν τις ομάδες ειδικού έργου, ιδιαίτερα την 
εστίαση τους σε ευρεία δ ιαβούλευση κατά τον προ σδ ι ο ρ ισμό προτεραιοτήτων για 
ερευνητ ικές εργασίες και το δυνητικό τους ρόλο στο συντονισμό των ερευνητικών 
δραστηριοτήτων.Προφανώς δεν έχουν ακόμη διευθετηθεί ορισμένες πρακτικές πτυχές. 
Οι ομάδες ε ιδικού έργου συνδέονται στενά με την πρόταση της Επιτροπής για διάθεση 
συμπληρωματικών κονδυλίων στο τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο και στο πρόγραμμα-πλαίσιο 
της Ευρατόμ. Η προ τάση α υ τη, μ ε τη μορφή ανακοίνωσης C0M(96)12, απο ρ ρέε ι από την 
πρόβλεψη των ληφθε ι σων τον Απρίλιο του 1994 αποφάσεων περί θεσπίσεως του τετάρτου 
προγράμματος-πλαισίον ΕΚ και του προγράμματος-πλαισίου Ευρατόμ,για συμπληρωματικό 
χρηματοδοτικό ποσό συνολικού ύψους έως 700 εκατομ. ECU που θα αποφασιστεί έως τον 
Ιούνιο 1996» Στην πρόταση εντοπίζονται τα θέματα με τα οποία ασχολούνται κατά 
προτεραιότητα οι ομάδες ειδικού έργου για την εστίαση και συγκέντρωση της ερευνητικής 
προσπάθεiaç. Η πρόταση συνηγορεί υπέρ της προβλέψεως πρόσθετων κονδυλίων για πέντε 
από τα εν λόγω θέματα-Αεροσκάφος νέας γενεάς, αυτοκίνητο του αύριο, εκπαιδευτικό 
λογισμικό και πολυμέσα, δ ιατροπ ι κότητα μεταφορών και περιβάλλον, ύδατα, καθώς και (για 
το ευρωπαϊκό πρόγραμμα) πυρην ι κή ασφάλεια Οι προτάσεις των ομάδων ειδικού έργου θα 
διευκολύνουν το συ ν τον ισμό της έρευνας στους εν λόγω τομείς, καθώς και για τα τρία 
υπόλοιπα θέματα των ερευνητικών ομάδων, δηλαδή εμβόλια και ιογενείς νόσοι, τραίνα και 
σιδηροδρομικά συστήματα του μέλλοντος και ναυτικά συστήματα του μέλλοντος. Σε όλες 
όμως τις περιπτώσεις θα γίνουν σεβαστές οι νομικές προϋποθέσεις για την υλοποίηση των 
προγ ραμμάτων-πλα ι σίων.Συγκε κριμένα, η διαχείριση της έρευνας θα γίνεται μέσω των 
ειδικών προγραμμάτων, τηρώντας στο ακέραιο τις καθιερωμένες διαδικασίες. 
Εχουν ηδη επιτευχθεί σοβαρά αποτελέσματα από τις ομάδες ειδικού έργου, στα πεδία της 
παροχής συμβουλών προς τη βιομηχανία και τους χρήστες, της διάγνωσης των προβλημάτων 
και των προκλήσεων που αντιμετωπίζει η ΕΕ, και της ανάπτυξης προγραμμάτων δράσης.Οι 
ομάδες αυτές έχουν ήδη δόσει νέα όψη στις ερευνητικές δραστηριότητες της ΕΕ και έχουν 
συνέπαρε ι του βιομηχαν ικούς και ερευνητικούς κύκλους, επιτρέποντας την ταχεία 
κινητοποίηση επιστημονικής και τεχνικής εμπειρογνωμοσύνης και την ενεργό συνεργασία 
μεταξύ των διαφόρων υπηρεσιών της Επιτροπής. 
Δοαστηριδτητεα των IRDAC και ESTA στο διάστημα 1995-1996 
Με την απόφαση της Επιτροπής της 7ης Σεπτεμβρίου 1995 περιγράφηκε νέος ρόλος για την 
IRDAC (τη συμβουλευτική επιτροπή βιομηχαν ι κής Ε&Α που συγκρότησε η Επιτροπή) και 
συμφωνήθηκε αύξηση του αριθμού των μελών της. Η IRDAC θα πραγματεύεται στο μέλλον 
θέματα στρατηγικότερου περιεχομένου (όχι πλέον αμιγώς ΕΤΑ) και θα συμμετέχουν πλέον 
σε αυτιών 19 εκπρόσωποι της βιομηχανίας, διοριζόμενοι μεταξύ των αρχαιότερων και σε 
προσωπική βάση, και 5 εκπρόσωπο ι ευρωπαϊκών συνδέσμων: της Ενωσης Βιομηχαν ιών της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας (UNICE), του Ευρωπαϊκού Κέντρου Δημόσιων Επιχειρήσεων (ECPE), 
του Ευρωπαϊκού Συνδέσμου Οργανισμών Εκτέλεσης Ερευνητικών Εργασιών στο Πλαίσιο 
Συμβάσεων (EACRO), του Συνδέσμου Ευρωπαϊκών Βιομηχανικών Συλλογικών Ερευνητικών 
Οργανισμών (FEICRO), της Ευρωπαϊκής Συνομοσπονδίας Εργατικών Συνδικάτων (ETUC) και 
της Ευρωπαϊκής Ενωσης Τεχνών και Μικρομεσαίων Επιχε ιρήσεων (UEAPME). 
Το 1995 ηIRDAC δημοσίευσε γνώμες που αφορούν τους εξής τόμείς: Διεθνής συνεργασία 
(Επιστημον ι κή και Τεχνική Συν εργασία με τις χώρες τηςΚεντρικής και Ανατολικής 
Ευρώπης, τις Αναπτυσσόμενες χώρες, μη Ευρωπαϊκές Εκβιομηχανισμένες χώρες), το Κοινό 
Κέντρο Ερευνών και το συντονισμό των εθνικών πολιτ ι κών. Επιπλέον, υπό τύπο εναρκτήριων 
συζητήσεων σχετικά με το πέμπτο πρόγραμμα-πλαίσιο, η IRDACδημοσίευσε το εγχειρίδιο 
"Περί ερεύνης", στο οποίο αρχαιότερο ι εκπρόσωπο ι του βιομηχαν ικοϋ κυκλώματος 
διατυπώνουν σκέψεις για το μέλλον της έρευνας στην Ευρώπη. 
HlRDAC θα διοργάνωσε ι το 1996 συζήτησε ις στρογγυλής τραπέζης με αντικείμενο τις 
διεθνείς δημόσιες σχέσεις, τις υπηρεσίες, τις τεχνολογίες της πληροφορίας και των 
επικοινωνιών, τις βιοεπιστήμες, τις βιομηχανικές τεχνολογίες και τεχνολογίες υλικών, 
το περιβάλλον και την ενεργέ ια. Αλλες συζήτησε ις στρογγυλής τραπέζης θα έχουν για 
θέμα την πράσινη βίβλο σχετικά με την καινοτομία, τις κανονιστικές ρυθμίσεις και 
έρευνα, και τις MME. θα συγκροτηθεί ειδική ομάδα εργασίας με αντικείμενο τον "βαθμό 
απόδοσης της ευρωπαϊκής βιομηχανίας". 
Στα τέλη Μαΐου 1996 η IRDAC θα γνωμάτευσε ι για το πέμπτο πρόγραμμα-πλαίσιο. Η 
ολομέλε ια της IRDAC θα σύνελθε ι στις 24 Οκτωβρίου 1996. 
Το 1994 συγκροτήθηκε η ESTA - European Science and Technology Assembly (Ευρωπαϊκή 
Συνέλευση Επιστήμης και Τεχνολογίας). 
Στο ανωτέρω όργανο παροχής συμβουλών προς την Επιτροπή συγκεντρώνονται 
προσωπικότητες του ακαδημαϊκού και βιομηχαν ικού κόσμου,96 τον αριθμό συνολικά 
σήμερα. 
Η συνέλευση συνέρχεται σε ολομέλε ια δύο φορές ανά έτος. Ύο γραφείο, που απαρτίζεται 
από 20 μέλη εκλεγόμενα από τη συνέλευση, συνέρχεται με συχνότητα περίπου τέσσερις 
συνεδρίασε ις ανά έτος, στις εργασίες του δε υποβοηθείται από ορισμένες ομάδες 
εργασίας ("Working Parties"). 
Μέχρι στιγμής, η συνέλευση έχε ι ασχοληθεί με τα εξής θέματα: την αξιολόγηση των έργων 
που υπάγονται στο τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο· ζητήματα συνδεόμενα με το συντονισμό των 
εθν ι κών πολιτικών, όπως ο ρόλος των "συμβουλίων έρευνας" ή ο εντοπισμός αφενός των 
αδυναμιών ή ελλείψεων σχετικά με την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής επιστημονικής βάσης και 
αφετέρου των μέσων σχετικής θεραπείας· τη θέση της βασικής έρευνας στις δράσεις ΕΤΑ 
της ΕΕ· την ανάπτυξη σχέσεων μεταξύ των ακαδημαϊ κών και βιομηχαν ι κών εταίρων σε 
θέματα έρευνας· την αν ταγών ιστικη θέση της Ευρώπης στον τομέα της Ε&Α και τις 
επιπτώσεις που έχει για το πέμπτο πρόγραμμα-πλαίσιο- τις σχέσεις Ευρώπης και Ασίας σε 
θεματαΕ&Τανάπτυξης· τις επιλογές αδρανε ιακής συγκράτησης σε θέματα ελεγχόμενης 
πυρηνικής σύντηξης. 
Στη συνεδρίαση ολομελείας της συνέλευσης στις 16/17 Απριλίου 1996 παρουσιάστηκε ο 
βαθμός προόδου των εργασιών στα διάφορα αυτά θέματα. Επί τη βάσε ι αυτών, δόθηκε 
γρήγορα οριστική μορφή σε ορισμένες εκθέσεις (σύντηξη,αξιολόγηση, βασική έρευνα), οι 
οποίες δ ι ατιμάστηκαν επίσημα στην Επιτροπή τον Μάιο 1996, ενώ οι υπόλοιπεςθα 
αποκτήσουν οριστικό σχήμα κατά τους επόμενους μήνες. 
Ελήφθη πρωτοβουλία για διεύρυνση της δ ι επαφής μεταξύ της Επιτροπής και της ESTA, η 
οποία και θα συνεχιστεί: ενεργότερη εμπλοκή των διευθύνσεων προγραμμάτων στις 
εργασίες των ομάδων και τακτικότερη αλληλεπίδραση μεταξύ της ESTA και των κλιμακίων 
της Επιτροπής, ιδίως εκείνων που ασχολούνται με τα οριζόντια ζητήματα της κοινοτικής 
πολι τι κής Ε&Τ. Πέραν της προσδόσεως οριστικού σχήματος στις ανειλημμένες εργασίες 
και της συγκροτήσεως νέων ομάδων εργασίας - "WorkingParties" (ζήτημα που θα συζητηθεί 
στη συνεδρίαση του γραφείου τον Ιούλιο 1996), το 1996 θα έχει ως ιδιαίτερο 
χαρακτηριστικό την εμπλοκή της ESTA στις προπαρασκευαστικές εργασίες του πέμπτου 
προγράμματο ς-πλα ι σ ί ο υ. 
7 
Υιτογραώεΐσεα συμβάσεις, και πλνρωμέα το 1995 : ergota βάση και πρδγραμμα-πλαΐ σ ι ο : 
Τα ο ικο νομικά και δημοσιονομικά στο ιχε ία (τρίτο μέρος) αφορούν το έτος 1995 και 
εγγράφονται στη διάρκεια του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου και του προγράμματος 
Ευρατόμ (13 100 εκατομ. ECU). 
Στο μέρος της ετήσ ι ας βάσης (πίνακες 1-9), δ ι ενεργείται ανάλυση μόνο για τ ι ς νέες 
έμμεσες δράσε ic η εκείνες που εξελίσσονταν το 1995: στις 31 Δεκεμβρίου 1995 f/σαν υπό 
διεξαγωγή 10 695 έργα. 
Η ανάλυση από πλευράς περιεχομένου (δηλαδή: πλήθος έργων, συμμετεχόντων, κρατών μελών 
κλπ.) αφορά τις υπογραφείσες το 1995 συμβάσε ic Βάσε ι του τέταρτου ποογοάμματοο-
πλαισίου, που αν τ ιστό ιχε ι στους πίνακες 1, 2, 5, 6, 7 και 9. Υπεγράφησαν 2 660 νέες 
συμβάσεις, στις οποίες συμμετέχουν 12 185 φορείς,για κοινοτική συνεισφορά ύψους2033 
εκατομ. ECU. Για τις δράσε ις επιμερισμένης δαπάνης (AFP) και μόνο, το μέσο μέγεθος 
έργων είναι μεγάλο: η μέση κοινοτική συνεισφορά ανά έργο ανέρχεται σε 1 εκατομ. ECU· 
κατά μέσον όρο συμμετέχουν 6,5 φορείς από περισσότερα από 4 κράτη μέλη (πίνακας 1). Σε 
γενικές γραμμές κατεβλήθη αυξημένη προσπάθεια εξασφάλισης συνέπειας, ώστε τα διάφορα 
προγράμματα να χρησιμοποιούν κοινή βάση ανάλυσης. Διενεργήθηκε ανάλυση ανά τύπο 
συμμετέχοντος γ ια ένα σύ ν ολο] έργων αντιστοιχούντων σε 1 545 εκατομ. ECU, ενώ η 
ανάλυση για τις περιφέρειες του στόχου 1 αφορά δέσμη έργων αντιστοιχούντων σε ποσό 
ύψους 1 575 εκατομ. ECU (πίνακας 6). Τέλος, διαπιστώθηκαν 74 874 δεσμοί συνεργασίας 
μεταξύ χωρών της Ευρωπαϊκής Ενωσης (πίνακας 7). Στους πίνακες 2-5-6 και 7 οι 
αναλύσεις διενεργήθηκαν ανά ειδικό πρόγραμμα. 
Στον πίνακα 1 λαμβάνονται υπόψη όλα τα ιχη περατωμένα το 1995 έργα (δράσεις προώθησης, 
συνοδείας και μεταπαρακολοϋθησης, 2°, 3°, 4° πρόγραμμα-πλαίσιο και προγράμματα Ευρατόμ) 
για το σύνολο της κοινοτικής έρευνας από δημοσιονομικής πλευράς. Σε επίπεδο πληρωμών, 
το 1995 καταβλήθηκαν 2037 εκατομ. ECU, από τα οποία τα 1 059 εκατομ. ECU βάσει του 3ου 
προγράμματος-πλαισίου (πίνακας 3Α), και τα 582 εκατομ. ECU βάσε ι του 4ου προγράμματος-
πλαισίου.Οι συνομολογηθείσες το 1994 και υπογραφείσες το 1995 συμβάσεις του τρίτου 
προγράμματος-πλαισίου, που δεν αναλύονται από πλευράς περιεχομένου προκειμένου να μην 
επιβαρυνθεί η ανάλυση, αντιπροσωπεύουν λιγότερα από 100 εκατομ. ECU (96) για την ΓΔ XII 
και μόνη. 
Η εκκίνηση του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου συνεπάγεται εκτεταμένη προσπαθε ια 
αξιολόγησης (στις διάφορες ομάδες κριτών συμμετείχαν περί τους 4 500 εμπειρογνώμονες). 
Οι αναλήψεις υποχρεώσεων πραγματοποιήθηκαν έως τα όρια των διαθέσιμων πιστώσεων, οι 
δε υπογραφείσες το 1995 συμβάσεις (ύψους 2 033 εκατομ.ECU)αντιστοιχούν σε μέρος μόνο 
των αναληφθεισών το 1995 δημοσιονομικών υποχρεώσεων. Τοιουτοτρόπως, για την ΓΔ XII, 
η διαφορά μεταξύ αναληφθεισών το 1995 συμβάσεων του 4ου προγράμματος-πλαισίου (1 350 
εκατομ. ECU) και τωναντίστοιχων υπογράφε ισών (710 εκατομ ECU) αν έρχεται σε 640 
εκατομ. ECU. 
Βλέπε πίνακα 5Α: επί 1 911,05 εκατομ. ECU, δεν κατέστη δι/varfj τ; κατανομή ανά τΰπο 
συμμετέχοντος στα τ ρ oy ράμματα', μεταφορές (64,58 εκατομ. ECU), διάδοση αποτελεσμάτων (30 
εκατομ. ECU), Ε/τ υποστήριξη (20,08 εκατομ. ECU) και σύντηξη (251,51 εκατομ. ECU), δηλαδή 
ττοσοϋ 366,17 εκατομ. ECU. Επομένως κατέστη δυνατή η κατανομή 1544,88 εκατομ. 
ECU(1 911,05-366,17). 
8 
Στο τμήμα πολυετούς ανάλυσης (πίνακες 10 εως 12), ο πίνακας 10 δίνει ως προς το τέταρτο 
πρόγραμμα-πλαίσιο, καθώς και το πρόγραμμα-πλαίσιο Ευρατόμ, την κατανομή της 
χρηματοδότησης μεταξύ των διαφόρων ειδικών προγραμμάτων για τις έμμεσες δράσεις και 
για τις άμεσες δράσεις του ΚΚΕρ. Οι πίνακες 11 και 12 δίνουν τ ι ς αναλη^ε ι ς υποχρεώσεων 
(1984-1998) για την κο ινοτ ι κή έρευνα σε τρέχουσες τ ι μες και σε τιμές 1992. 
1.2. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ 40Υ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ-ΠΛΑΙΣΙΟΥ 
• Ε£ελι£η τηο συμμετογτ?ο 
Η κο ινοτ ι κή έρευνα δ ιεξάγεται μέσω δ ιεθν ικών ερευνητ ι κών έργων.Με δημόσιες 
προσκλήσεις ζητείται η υποβολή προτάσεων, τα δε έργα επιλέγονται γενικώς σύμφωνα με 
την εξής διαδικασία. Το προσωπικό τηςΕπιτροπής ελέγχε ι την τήρησηαντικε ι μεν ικών 
κριτηρίων και την επιλεξιμότητατων προτάσεων.Εξωτερικοί εμπειρογνώμονες παρέχουν 
συμβουλές για την αξιολογήσει και κατάταξη των προτάσεων. Η Επι τ ροπή συντάσσει έπειτα 
πίνακα έργων προς χρηματοδότηση, ο οποίος και υποβάλλεται για γνωμάτευση στην 
επιτροπή προγραμμάτων, προτού να λάβει η Επιτροπή την τελική απόφαση. 
Οι εξωτερικοί εμπειρογνώμονες που παρακολουθούν τα ειδικά προγράμματα που υπάγονται 
στο τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο επεσήμαναν ότι με τα ερευνητ ι κά προγράμματα 
εν ισχϋθηκαν ο ι υφιστάμενο ι δεσμοί μεταξύ συμμετεχόντων σε ερευνητικά έργα και 
ενθαρρύνθηκε η σύμπηξη νέων δ εσμών. Up ογράμματα όπως π.χ. οι τεχνολογίες πληροφορίας 
και επικοινωνιών και οι βιομηχανικές τεχνολογίες και τεχνολογίες υλικών παρουσιάζουν 
πληθώρα νέων συμμετεχόντων. 
Ωστόσο, αποτελε ι πολύπλοκο έργο η αυστηρή εκτίμηση του αριθμού νέων δεσμών που 
αναπτύχθηκαν στα προγράμματα. Αφενός έχουν ήδη αναπτυχθεί νέοι δεσμοί κατά τη φάση 
προπαρασκευής μιας πρόταση και ως εκ τούτου ακόμη και όταν μια πρόταση δεν στεφθεί από 
επιτυχία έχουν δημιουργηθεί τέτοιοι δεσμοί. Αφετέρου, κάποιοι νέοι δεσμοί πιθανώς να 
προκύψουν από τη μετακίνηση προσώπου κατέχοντος νευραλγική θέση σε ένα άλλο 
ινστιτούτο ή μια άλλη επιχείρηση. 
' Βιομηνανικεο επιπτώσεic 
Η βιομηχανική συμμετοχή στην ευρωπαϊκή έρευνα παρουσίαζε ι πολλές πτυχές. Κατάπρώτον, 
διαδραματίζοντας ρόλο στους κόλπους της IRDAC, της ESTA, των ομάδων ειδικού έργου, 
αλλά και της CEN, η βιομηχανία συμμετεχε ι στη σύνταξη κατευθύνσεων για την έρευνα. 
Οι βιομηχαν ικές επιχε ι ρήσε ι ς μέσω της συμμετοχής των σε κοινοτικά έργα ΕΤΑ 
συνεργάζονται με άλλες επιχειρήσεις και με άλλες ερευνητικές ομάδες, και έχουν 
πρόσβαση στα αποτελέσματα των από κοινού διεξαγόμενων ερευνών. 
Τέλος, η ευρωπαϊκή βιομηχανία έχει τη δυνατότητα, μέσω των δράσεων 1, αλλά παράλληλα 
και των δράσεων 2, τόσο του 3ου όσο και του 4ου πρργράμματος-πλαισίου, να οφελείται από 
τα αποτελέσματα των ερευνητικών εργασιών που διεξάγουν άλλοι φορείς, και τα ανοίγματα 
στο διεθνή χώρο. 
Οι παρατιθέμενες στον πίνακα 5Α και 5Β αριθμητικές τιμές δίνουν εικόνα του υψηλού 
επιπέδου βιομηχαν ι κής συμμετοχής.Ύο 1994, επί 1 δις ECU που κατέστη δυνατόν να 
αναλυθεί ανά τύπο συμμετέχοντος ερευνητ ι κού φορέα, η βιομηχαν ία αντιπρόσωπε υ ε 
ποσοστό 38% των κοινοτικών συνεισφορών και ποσοστό 26% των συμμετοχών με αποδέκτες 
φορείς από την Ευρώπη. Ύο 1995, επί 1 545 εκατομ. ECU που κατέστη δυνατόν να αναλυθούν, 
κατέληξε στη βιομηχανία ποσοστό 44% των κοινοτικών συνεισφορών και ποσοστό 40% των 
συμμετοχών με αποδέκτες φορείς από την Ευρώπη. 
Ύο πλήθος των συμμετεχόντων MME ανήλθε το 1995 σε 1 782, το δε αναλογι κο μερί δ 11 ο 
συμμετοχής τους ήταν 20%, έναντι 17% το 1994, Το 1995, το 15% των κο ινοτ ικών 
συνεισφορών σε εργασίες ΕΤΑ καταβλήθηκε σε MME. 
Από πλευράς συμβολής στη β ι ομηχαν ι κή αν ταγών ι στ ι κότητα, τααναφανέντα το 1995 
αποτελέσματα των δραστηριοτήτων ΕΤΑ, όπως νέα και δυνητικά προϊόντα και μέθοδοι, 
διπλώματα ευρεσιτεχνίας, προτάσε ις για πρότυπα, περιπτώσεις μεταφοράς τεχνολογίας, 
είναι εκτεταμένα για πληθώρα προγραμμάτων: "τεχνολογίες της πληροφορίας και των 
επικό ινών ιών", "βιομηχαν ικές τεχνολογίες και τεχνολογίες υλικών", όπως επίσης 
"βιοτεχνολογία", "γεωργία και αλιεία", "μη πυρηνικές μορφές ενέργειας". Για παράδειγμα, 
στο πρόγραμμα "τεχνολογίες επι κο ινών ιών" επισημαίνονται εκατοντάδες απονομές 
δ ιπλωμάτων ευρεσι τεχνίας, νεα προϊόντα και νέες μέθοδο ι. 
Στο δεύτερο μέρος της παρούσας έκθεσης εμφαίνονται οι τρόποι και οι στόχοι της 
τεχνολογικής και β ι ομηχαν ι κής ανάπτυξης που αν τ ι στο ι χουν σε κάθε πρόγραμμα. 
Οπως δείχνει η έκθεση "Πανόραμα της Ευρωπαϊκής Βιομηχανίας 1995"2, τα εταιρικά σχήματα 
ΕΎΑ μεταξύ επιχειρήσεων καταλαμβάνουν την πρώτη θέση μεταξύ των διαφόρων μορφών 
εταιρικής συνεργασίας που καλλιεργούν όσες επιχειρήσεις επιζητούν την αύξηση της 
βιομηχαν ι κής ανταγωνιστικότητας τους. 
• Μέτρα τόνωσης τηε\ ποόσβασηα των MME στην ΕΤΑ 
Το πλέγμα των MME συνιστά οικονομική και κοινωνική διακύβευση για την 
ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας στο σύνολο της και για την απασχόληση. 
Σε ορισμένους κλάδους, όπως η αεροναυτική ή η αυτοκινητοβιομηχανία, αλλά παράλληλα και 
η πληροφορική ή οι μηχανολογικές κατασκευές, η ένδυση ή το κύκλωμα του δέρματος, οι MME 
συμμετέχουν με μεγάλο ποσοστό στην παραγωγή: από τις 7 000 επιχει ρήσε ι ς που 
δραστηριοποιούνται στον κλάδο της αεροναυτικής, το 60% είναι MME, ενώ στον κλάδο του 
τεχνικού εξοπλισμού, των ανταλλακτικών και των μεμονωμένων τεμαχίων γιααυτοκίνητα 
απασχολούνται τόσα σχεδόν άτομα (περί το \ εκατομμύριο), όσα και ο αυτοκινητικός 
κλάδος τον οποίο προμηθεύουν3. 
Ύαανωτέρω διακυβευόμενα συμφέροντα οδήγησαν στη συνειδητοποίηση της σημασίας που 
έχει η ΕΤΑ για τις MME, εκ μέρους των επιχειρήσεων4, όπως και εκ μέρους της Επιτροπής. 
Προκείμενου να προωθηθεί και διευκολυνθεί η συμμετοχή MME στα κοινοτικά προγράμματα 
ΕΤΑ, το 4ο πρόγραμμα-πλαίσιο περιλαμβάνε ι δέσμη "μέτρων τεχνολογικής τόνωσης", 
απευθυνόμενα αφενός στις MME που είτε δεν διαθέτουν καθόλου είτε διαθέτουν ελάχιστες 
ίδιες ικανότητες διεξαγωγής έρευνας και αφετέρου στις MME τομέων υψηλής τεχνολογίας. 
βλ. "Τίανόραμα της Ευρωπαϊκής Βιομηχανίας 1995, Μια ευρωπαϊκή θεώρηση των στρατηγικών 
συμμαχιών" σ. 35 εως 40. 
βλ. "ΤΙανόραμα της Ευρωπαϊκής Βιομηχανίας 1995" - σημείο 11.20. 
Εκείνοι που συμμετεχοι/ν στα έργα CRAFT αναφέρουν, σε ποσοστό 70%, ότι το ν ς παρακ ι νουν 
οι πιέσεις του διεθνούς α ν ταγών ισμοϋ. 
10 
Τα μέτρα αυτά είναι δύο συγκεκριμένων τύπων: 
1. Διαδικασία υποβολής σε δύο στάδια: παραχωρείται κοινοτική στήριξη υπό μορφή 
"επιχορηγήσεων" σε δύο προτείνουσες MME για να ε το ιμάσουν ένα πλήρες 
ερευνητ ικό έργο. Με βάση ένα σκαρίφημα του μελλοντικού έργου (στάδ ι ο Ι), η 
Επιτροπή έχε ι τη δυνατότητα να δόσε ι στις MME επιχορήγηση που καλύπτε ι την 
"διερευνητική φάση" και έτσι οι επιχειρήσεις αυτές μπορούν να αναπτύξουν μία 
πλήρη πρόταση που υποβάλλον στο στάδ ι ο 2. Το καθεαυτό έργο θα τεθεί σε 
εφαρμογή, μαζί με άλλους εταίρους, είτε ως ερευνητικό έργο αποκαλούμενο 
"συλλογ ι κό", είτε ως ερευνητ ικό έργο δ ιαφορετ ικού τύπου. 
2. Συλλογική έρευνα: ο τύπος αυτός έργου (CRAFT: συλλογική ερευνητική δράση για 
την τεχνολογία) έχε ι ε ιδικώς επινοηθεί για τις MME που είτε δεν διαθέτουν 
καθόλου είτε διαθέτουν ελάχιστες ίδιες ικανότητες διεξαγωγής έρευνας.Οι 
προτείνουσες MME αναθέτουν την υλοποίηση του συνόλου ή μέρους των εργασιών 
ΕΤΑ σε ενα ή περισσότερους ερευνητικούς οργανισμούς. 
Εξάλλου, συγκροτήθηκε δίκτυο πόλων εστίασης (δίκτυο CRAFT) προ κειμένου να διετεθεί 
στις MME, σε εθν ικό, περίφερε ιακό και τοπικό επίπεδο, πληροφόρηση και αρωγή στην 
προετοιμασία των φακέλων. Στόχο ς είναι να περ ι οριστούν οι επενδύσεις σε χρόνο και οι 
αναγκαίες διοικητικές διαδικασίες για την προετοιμασία ενός έργου ΕΤΑ και, σε τελική 
ανάλυση, να επι τραπε ί στις MME να μεταμορφώσουν μια ιδέα σε ενα έργο ΕΤΑ και, 
ενδεχομένως, σε τεχνολογική καινοτομία. 
Στη διάρκεια του τρίτου προγράμματος-πλαισίου, η δράση "CRAFT" επέτρεψε να 
τριπλασιαστεί5 ο αριθμός των MME που συμμετέχουν στα ερευνητικά έργα του προγράμματος 
"βιομηχανικές τεχνολογίες και τεχνολογίες υλικών", ενώ3 500MME ελα/3αν επιχορήγηση 
αναγνωριστικής έρευνας ή μελέτης σκοπιμότητας. 
Για το τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο, το σύστημα CRAFT επεκτάθηκε σε άλλα 8 προγράμματα. 
Ε συμμετοχή MME σημείωσε πρόοδο ιδίως για τα εξής ειδικά προγράμματα:" τηλεματική", 
"τεχνολογία πληροφοριών", "πρότυπα, μέτρησε ις και δοκιμές", "περιβάλλον και κλίμα", 
"βιοτεχνολογία","β ι ο 'ιατρική και υγεία","γεωργία και αλιεία" και "μη πυρηνικές μορφές 
ενέργειας". Ο πίνακας 5Α δείχνει ότι 1 782 MME συμμετείχαν το 1995 στα έργα 
επιμερισμένης δαπάνης του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου. 
Φαίνεται ότι πιθανότατα θα βελτιωθεί το επίπεδο στο οποίο έχει φ-θάσε ι σήμερα η 
συμμετοχή MME στις ευρωπαϊκές ερευνητικές εργασίες. Προς τούτο εργάζεται μια ομάδα 
επιφορτισμένη με τον δ ιαπρογραμματ ι κό συντονισμό της εφαρμογής μέτρων τεχνολογικής 
τόνωσης. 
• Πολιτικτ? ΕΤΑ και οικονομική και κο ινών ι κή συνογή. 
Στον άξονα της ανακοινώσεως του 1993 "Συνοχή και πολιτική ΕΤΑ"6, η Επιτροπή φρόντιζε ι 
ώστε οι επιστημον ικοϊ και τεχνικοί φορείς των με ιονεκτ ικών περίφερε ιών της 
Ευρωπαϊκής Ενωσης να έχουν τη δυνατότητα πλήρους συμμετοχής στην πολιτ ι κή ΕΤΑ, 
Ησαν 600 στην αρχή του προγράμματος και έφθασαν τις 1 800 στα τΐλη του. 
"Συνοχή και πολιτ ι κή ΕΤΑ: συνεργέ ιες μεταξύ της πολιτικής για ίρε υ να και τεχνολο-γική 
ανάπτυξη και της πολιτικής για οικονομική και κοινωνική συνοχή", COM(93)203 τελικό, της 
12.05.1993. 
11 
προκειμένου να συμπήξουν τοιουτοτρόπως πάγιους δεσμούς συνεργασίας με το σύνολο των 
ευρωπαϊ κών περίφερε ιών και ε ι δ ι κότερα με τις πλέον προηγμένες. 
Ο πίνακας 6 επιτρέπει να υπολογισθεί ο βαθμός κάλυψης, σε πλήθος έργων7, συμμετοχών8 
και σε ας*ία9, για το σύνολο των περίφερε ιών του στόχου 1· τα αν τι στο ι χα ποσοστά 
ανέρχονται σε 46%, 14% και 17%, τιμές συγκρινόμενεςμε το αναλογικό ποσοστό του 
ευρωπαϊ κού πληθυσμού που καλύπτουν οι εν λόγω περ ιφέρειες (26,6%) ή στο 6% των 
ερευνητών της Ευρωπαϊ κής Ενωσης (ισοδύναμο ι ερευνητές πλήρους απασχόλησης, 
υπολογιζόμενοι με βάση τα αριθμητικά στοιχεία της Ειιτοδ^ίγια τα ε τη 1989 και 1991). Οι 
ανωτέρω περιφέρε ι ες λαμβάνουν επίσης από τα διαρθρωτικά ταμεία ενίσχυση ύψους 3 775 
εκατομ. ECU10για έρευνα, στο χρονικό διάστημα 1994-1999. Ενας από τους ρόλους του 4°" 
προγράμματος-πλαισίου ΕΤΑ με αντίκτυπο στην οικονομική και κοινωνική συνοχή είναι να 
βοηθεί τους ερευνητές και τα εργαστήρια που ευρίσκονται στις εν λόγω περιφέρε ι ες να 
ενταχθούν στα δίκτυα της ευρωπαϊ κής έρευνας. 
Για την τρίτη δράση του προγράμματος-πλαισίου (Διάδοση και αγιοποίηση των 
αποτελεσμάτων - πρόγραμμα καινοτομίας), δημοσιεύθηκε από κοινού διακήρυξη υποβολής 
προτάσεων εκ μέρους των ΓΔΧΙΙΙ και XVI στις 15 Σεπτεμβρίου 199511 με σκοπό την 
εφαρμογή περιφερειακών στρατηγικών και υποδομών καινοτομίας και μεταφοράς 
τεχνολογίας (RITTS), καθώς και περ ι φέρε ιακών στρατηγι κών και ν ο το μι ας (RIS) και 
περιφερειακών έργων μεταφοράς τεχνολογίας (RTT). Για ό,τι προκύψει από την πρόσκληση 
αυτή υποβολής προτάσεων διατέθηκε προϋπολογισμός ύψους 21 εκατομ.Ε(Χί(εκ των οποίων 
15 εκατομ. ECU από το Ευρωπαϊ κό Ταμ ε ίο Περιφερειακής Ανάπτυξης). 
Για την τέταρτη δράση του προγράμματος-πλαισίου (Επιμόρφωση και κ ι νητι κότητα των 
ερευνητών), μια ομάδα εργασίας της επιτροπής προγράμματος επέτρεψε να αξιολογηθούν 
τα πρώτα αποτελέσματα των γεν ικών κατευθύνσεων και των ε ι δ ικών μέτρων υπέρ της 
συνοχής: επιπρόσθετο έτος παροχής υποτροφίας για να δ ι ευκολύνεται η επιστροφή των 
ερευνητών των περιφερειών των στόχων 1 και 6 στον τόπο καταγωγής τους, υποστήριξη στη 
συγκρότηση δικτύων μέσω της χρηματοδότησης εργαστηριακού εξοπλισμού, ενίσχυση για 
τη διαμονή πεπε ιραμένων ερευνητών στις εν λόγω περιφέρε ι ες, απόδοση προσοχής στη 
συμμετοχή ερευνητών νεαρής ηλικίας των εν λόγω περ ι φέρε ιών στα ευρωσυ νεδρια. 
Εξάλλου, συνεχί ζονται οι εργασίες του προγράμματος-πλαι σίου ΕΤΑ για την 
ευασθητοποίηση των με ιονεκτικών περίφερε ιών μέσω της εκπονήσεως μελετών12 της 
οργάνωσης σεμιναρίων13 και συνεδρίων14. 
Ιΐλήθος έργων στα οποΐα τουλάχιστον ένας από τους συμμετέχοντες υπάγεται στο στόχο 1,ως προς 
το συνολικό πλήθος έργων. 
Πλήθος συμμετοχών από περίφερε ι ες του στόχου 1, ως προς το συνολικό πλήθος συμμετοχών. 
Διατιθέμενο ποσό για έργα στα οποία ο ένας τουλάχιστον από τους συμμετέχοντες υπάγεται στο 
στόχο 1, ως προς το ποσό που διατίθεται στο σύνολο των έργων. 
COM(96) 109 τελικό, της 20ης Μαρτίου 1996: "Κοινοτικές διαρθρωτικές πολιτικές και 
απασχόληση". 
ΕΕ αριθ. C 240, της 15.9.1995, σ. 15. 
"ΕΤΑ στ ι ς αγρό τ ι κ ες και νησιωτικές περιοχές της Ευρωπαϊ κής Ενωσης", Josy RICHEZ-
BATTESTI, DYNMED, EUR 16643 FR/EN, 1995. 
"Διαχείριση τεχνολογίας σε επιχείρησε ιςίυπηρεσΐες περιφερειακής διοίκησης στις 
μειονεκτικές περιφέρειες της Ευρωπαϊκής Ενωσης", AYSE, 1995. 
Σεμι νάρ ια κ ι νητοποίησης: - 03/02/95 Νεάπολη (Ι) 
21/09/95 Santa Maria Imbaro (I) 
12/10/95 Μαγδ εμβοϋργο (D) 
04/12/95 Stadtschlaining (A) 
"Διαχείριση επιστήμης και τεχνολογίας στις περιφίρειες" -Πίμπτο συνέδριο STRIDE, 8 ίως 10/06/95. 
12 
ΗΕπιτροπή θα διοργάνωσε ι το 1996 στις Βρυξέλλες ενα συνέδριο με θέμα τη σύγκριση των 
στρατηγικών αποκέντρωσης στ ι ς περ ι φέρε ι ες των ασκούμενων πολιτ ικών ΕΤΑ και 
καινοτομίας στα διάφορα σημεία του κόσμου και ιδιαίτερα στο τρίγωνο Ευρώπη, Ηνωμένες 
Πολιτείες, Ιαπωνία. 
θασυνεχιστείη εργασία ε υασ θ η τόπο ι η σης στ ι ς μείον εκτ ικές περιφέρειες με τρία 
σεμινάρια κινητοποίησης που θα πραγματοποιηθούν στην Ισπανία, στη Φινλανδία και στη 
Σουηδία, με ένα συνέδριο στη Γαλλία με αντικείμενο την ΕΤΑ στις αγροτικές ζώνες της 
Ευρωπαϊ κής Ενωσης και με συμπόσια στην Ιταλία, στην Ιρλανδία και στη Γερμανία. 
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει επίσης να εκπονήσει μελέτη προβλέψεων προκειμένου να 
πρσδιορίσει τις επιπτώσε ι ς που θα έχε ι η μέλλον τ ι κή δ ι εύρυ ν ση για το πρόγραμμα-
πλαί σι ο ΕΤΑ και για το τμήμα τη ς περ ι φέρε ιακής πολι τ ι κής που απ ευθύνεται στ ι ς 
επιστημον ικές και τεχνικές ικανότητες των περίφερε ιών των χωρών που αποτελούν 
δυνητ ι κά μέλη. 
* Ε&Α. ανάπτυ£τ? και απασνόληση 
Κ σχέση μεταξύ Ε&Α, ανάπτυξης και απασχόλησης απετέλεσε αν τ ι κείμενο σε βάθος 
προβληματισμού των ο ι κο ν ομολόγων. Κυριαρχούν δύο ιδέες: Σύμφωνα με την πρώτη, στον 
απώτερο χρον ικό ορίζοντα η Ε&Α συμβάλλε ι στην ανάπτυξη και στην απασχόληση 
αυξάνοντας τόσο τη ζήτηση και την ποιότητα των προϊόντων όσο και την παραγωγικότητα 
των συντελεστών παραγωγής· σύμφωνα με τη δεύτερη, η σχέση μεταξύ της Ε&Α και της 
δημιουργίας νέων αγορών και θέσεων απασχόλησης δεν είναι ούτε απλή, ούτε άμεση, και 
οπωσδήποτε είναι μη γραμμική. Οντως, η και νοτομίαπου οδηγεί στο μετασχηματισμό αγορών 
και μεθόδων παραγωγής προϋποθέτε ι πολλαπλέςαναδράσε ις μεταξύ των παραγωγικών 
συγκροτημάτων, της δημιουργίας αγορών και της έρευνας, όπου η τελευταία παρέμβαινε ι 
ορισμένες στιγμές και κατά πολλούς τρόπους. 
Κ ευρωπαϊκή έρευνα, με τις επενδύσεις που πραγματοποιεί σε εργασίες Ε&Α, συμβάλλει 
στην ανάπτυξη και στην απασχόληση κατά τέσσερε ις μείζονες τρόπους. 
Η ευρωπαϊκή έρευνα, αναπτύσσοντας δεσμούς συνεργασίας μεταξύ ομάδων 
(επιχειρήσεων, πανεπιστημίων, ερευνητικών κέντρων) προερχόμενων από διαφορετικές 
χώρες, συμπληρώνει την ερευνητική προσπάθεια που καταβάλλουν οι επιχειρήσεις και 
τα κράτη, εξοικονομώντας πόρους λόγω εξωτερικών παραγόντων συνδεόμενων με το 
μοίρασμα της δαπάνης των ερευνητικών εργασιών και με τη συγκρότηση δικτύων τα 
τελευταία επιτρέπουν να ανταλλάσσονται πληροφορίες και να αποκτώνται διαστάσεις 
υπερβαίνουσες τα κατώφλια κρίσιμου μεγέθους ώστε να αξιοπο ι είτα ι η μεγάλη 
εσωτερική αγορά. Υπό τύπο δεικτών των καταβαλλομένων προσπαθειών στο πλαίσιο των 
δικτύων, μπορούν να αναφερθούν ο ι συμπηχθεντες το 1995 περίπου 81 800 δεσμοί 
συνεργασίας,ή τα 20 000 ισοδύναμα άνθρωπο ε τη ερευνητικής εργασίας15, που σύμφωνα 
με ορισμένους υπολογισμούς υποστηρίζονται από τη δράση της Κο ι νότητας στον 
ερευνητ ι κό τομέα. 
Η συνολική δαπάνη ενός ανθρωποέτους ερευνητικής εργασίας εκτιμάται σε 100 000: επομένως με 
βάση τηναριθμητικήαυτή τιμή υπολογίζεται ότι οι έμμεσες δράσεις του προγράμματος-πλαισίου 
(2 δις ECU το 1995)χρηματοδοτουν20 000 άνθρωπο ε τη ισοδύναμης ερευνητ ι κής εργασίας. 
13 
Ο μετασχηματισμός των θέσεων απασχόλησης και του τρόπου οργάνωσης της εργασίας 
συνεπάγεται αλλαγή στη διάρθρωση της ζήτησης εργασίας: κινητοποιείται η 
κοινών ι κο οικονομική έρευνα τόσο σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όσο και σε πολλές χώρες, 
ώστε να προβλεφθούν και να συνοδευθούν οι αναγκαίες αλλαγές της αγοράς εργασίας 
με την κατάρτιση, ιδίως: για την έρευνα, η τέταρτη δράση του τετάρτου προγράμματος-
πλαισίου "Επιμόρφωση και κινητικότητα των ερευνητών" απόβλεπε ι στην καλύτερη 
ανταπόκριση της ζήτησης στην προσφορά ερευνητών. Τέλος, η ομάδα ειδικού έργου 
"Εκπαιδευτικό λογισμικό πολυμέσων" αποβλέπει εκπαίδευση της εργατικής δύναμης 
σε άλλες ειδικότητες, ιδίως στις MME. 
Για καλύτερο προσανατολισμό της έρευνας προς την καινοτομία, η Ευρωπαϊκή Ενωση 
διευκολύνει τις αλληλεπίδρασε ι ς μεταξύ παραγωγών έρευνας και χρηστών των 
αποτελεσμάτων της.Κ τρίτη δράση του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου "διάδοση και 
αξιοποίηση των αποτελεσμάτων " δίνει σημασία στον πολλαπλασιασμό των συναντήσεων 
και των ανταλλαγών. Πέραν των προβλεπομένων χρημάτων για την τρίτη δράση, ποσοστό 
κατά μέσον όρο 1% του συνολικού προϋπολογισμού του 4ου προγράμματος-πλαισίου 
διατίθεται στο πλαίσιο της πρώτης δράσης για τη διάδοση καο αξιοποίηση των 
αποτελεσμάτων. Τέλος, η Πράσινη Βίβλος με αντικείμενο την καινοτομία παρουσιάζει 
δέσμη μέτρων με προορισμό τον μετασχηματισμό του επιστημονικού και τεχνολογικού 
δυναμικού μας σε επικερδείς καινοτομίες, ενώ η συμβολή των ομάδων ειδικού έργου 
αποτελεί απάντηση στην αναζήτηση στρατηγικών κατευθύνσεων. 
Η ποιότητα της Ε&Α, της κατάρτισης και της εκπαίδευσης του εργατικού δυναμικού 
(άυλες υποδομές) συμβάλλε ι στο να κατάστησε ι την Ευρώπη χώρο προσέλκυσης 
επενδύσεων και στο να δημιουργήσει συγκριτικά πλέον ε κτήματα για τις ευρωπαϊκές 
επιχε ιρήσεις. Τα προγράμματα που αντιστοιχούν στις τεχνολογίες της πληροφορίας 
και των επικό ινών ιών ή των βιοτεχνολογιών απευθύνονται στους τομείς υψηλής 
τεχνολογίας, όπου η δημιουργία θέσεων απασχόλησης είναι η ισχυρότερη, ενώ 
προγράμματα όπως οι βιομηχανικές τεχνολογίες και τεχνολογίες υλικών απευθύνονται 
σε κλάδους όπου οι ανώτερης π ο ιότητας ερευνητ ικές εργασίες επιδέχεται να 
συμβάλλουν στη διατήρηση των επιπέδων απασχόλησης σε ένα βιομηχαν ικό ιστό 
ιδιαίτερα εργατοβόρο (1,7 εκατομ. θέσεις εργασίας στην αυτοκινητοβιομηχανία^ 
εκατομ. στις κατασκευές, 1,6 στην κλωστοϋφαντουργία ...). 
• Διάγε ίοιση: 
Η απλούστευση και η επιτάχυνση των διαδικασιών αξιολόγησης, επιλογής και 
χρηματοδότησης έργων ΕΎΑ αποτελούν μόν ιμα μελήματα της Επιτροπής. Ύο 1994, η 
δημοσίευση προκηρύξεων σε σταθερές ημερομηνίες (15 Μαρτίου - 15 Ιουνίου - 15 
Σεπτεμβρίου - 15 Δεκεμβρίου) απετέλεσε μία πρώτη απλοποίηση. 
Η Επιτροπή υιοθέτησε τον Ιούλιο 1995 νέο υπόδε ιγμα σύμβασης για έργα ΕΤΑ Στόχος της 
νέας σύμβασης είναι η αύξηση της ανταγωνιστικότητας και η στο έπακρο κατά το δυνατόν 
εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων του έργου και των ευκαιριών μεταφοράς τεχνολογίας που 
προσφέρε ι το τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο, ενώ παράλληλα γίνεται σεβαστό το θεμιτό 
εμπορικό συμφέρον όλων των συμμετεχόντων. Ύο νέο αυτό υπόδε ιγμα σύμβασης είναι 
βραχϋτερο και απλούστερο από το αντίστοιχο προηγούμενο. Προσφέρε ι επίσης αυξημένη 
προστασία στον τομέα των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας (TPR). Επιπλέον, το νέο 
υπόδε ιγμα σύμβασης διασφαλίζει καλύτερη διάδοση και εκμετάλλευση των ερευνητικών 
αποτελεσμάτων, απαιτώντας την υποβολή προγράμματος εφαρμογής τεχνολογίας πριν από 
το πέρας του έργου, και τη δημοσίευση αποτελεσμάτων που δίνουν τη δυνατότητα σε 
14 
ενδιαφερόμενα τρίτα μέρη να ζητήσουν άδειες εκμετάλλευσης για την αναπτυχθείσα 
τεχνολογία. Αξιόλογη πρόοδος έχει επίσης επιτελεστεί στον διοικητικό τομέα, όπου 
μεταξύ" άλλων θα καταστεί ευκολότερη η συμμετοχή MME σε ερευνητικά προγράμματα. 
Στα τέλη 1995, συγκροτήθηκε ομάδα εργασίας "αξιολόγηση προτάσεων": η ομάδα αυτή έχει 
ως στόχο να καταρτίσει "εγχειρίδιο της άριστης πρακτικής", το οποίο θα συνιστά "κοινή" 
αναφορά,βάσε ι της οποίας κάθε πρόγραμμα θα υ ι οθετήσε ι το δ ικό του εγχε ιρίδ ι ο. 
Στο πλαίσιο της μόνιμης εξέτασης των διαχειριστικών της διαδικασιών, η Επιτροπή θα 
δ ι οργάνωσε ι το 1996 σεμι νάρ ι ο με εκπροσώπους των ευρωπαϊκώνβιομηχανικών και 
ερευνητ ικών κύκλων. Το σεμι νάρ ι ο θα εστιαστεί στα διάφορα στάδ ια εφαρμογής του 
προγράμματος και θα επιδιώξει τη διατύπωση απόψεων για τους τρόπους βελτίωσης της 
π ο ιότητας, της απόδοσης και της δ ιαφάνε ι ας στη δ ιαχε ίριση προγραμμάτων ΕΤΑ. 
Η πληροφόρηση και η επικοινωνία αποτελούν σοβαρές πτυχές της κοινοτικής πολιτικής 
Ε&Α Χάρη στην Επιτροπή κάθε χρόνο διοργανώνονται πολυάριθμα συνέδρια, σεμινάρια κλπ. 
Πέραν εκείνων που χρηματοδοτούνται από τις ίδιες της συμβάσεις, (ανήλθαν σε 1 275 το 
1995), άνω των 200 συνέδρια και σεμινάρια εν ισχύ οντά ι απευθείας από την Επιτροπή. 
Συγκεκριμένα, αναφέρονται τα εξής: 
- 1995: Ευρωπαϊκή εβδομάδα επιστημον ι κής και τεχνολογι κής παιδεΓας (8/11) 
- Διαγωνισμός νέων επιστημόνων της Ευρωπαϊκής Ενωσης (5/9 και 13/9) 
- Συνέδρια για την κατανόηση της επιστήμης και τεχνολογίας από το κοινό(30.11-2.12.1995). 
Πέραν των επιστημονικών δημοσιεύσεων που συνδέονται άμεσα με τα ε ιδικά προγράμματα 
(ανήλθαν σε 13 000 το 1995), η Επιτροπή συμβάλλει στην έκδοση ιδιαίτερων επιστημονικών 
έργων με ειδικές επιχορήγησε ις. 
Είναι έντονη η δραστηριότητα της Επιτροπής σε θέματα δημοσίευσης φυλλαδίων γενικής 
ενημέρωσης για την ΕΤΑ,αφού παραγγέλλονται ανάμήναό ΟΟΟαντίτυπα, ενώ το Internet 
διαδραματίζει όλο και σοβαρότερο ρόλο στη διανομή της ενημερωτικής ύλης. 
Το 1995, η Επιτροπή συνέχισε να καταβάλλει προσπάθειες για να βελτιωθεί η πρόσβαση στο 
πρόγραμμα-πλαίσιο. Συγκεκριμένα, στ ι ς 24 Ιουλίου 1995, η Επιτροπή εγκαι νίασε στο 
δίκτυο World Wide Web (Internet) ιδιαίτερη ενημερωτική σελίδα για την δ ι εξαγόμενη ΕΤΑ 
στην ΕΕ, υπαγόμενο στον εξυπηρέτη υπολογιστή EUROPA της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που 
αποτελεί τον κυριότερο κοινοτικό κόμβο στο δίκτυο WWW. Στόχος της υπηρεσίας που 
προσφέρε ι η Επιτροπή είναι η λε ιτουργία της ως ενημερωμένης με τα πλέον πρόσφατα 
στοιχεία και αξιόπιστης πηγής πληροφόρησης για όλες τις δραστηριότητες ΕΤΑ που 
ενδιαφέρουν εξωτερικούς χρήστες. 
Τΐλος, η Επιτροπή εκπονεί μελέτες που ποικίλουν από την αξιολόγηση εως τις 
οικονομικές και δημοσιονομικές αναλύσεις. 
Ως προς το προσωπικό, το 1995 δημιουργήθηκαν 99 θέσεις απασχόλησης, διαμορφώνοντας την 
1η Ιανουαρίου 1996 σε 1 453 επιτρεπόμενες θέσεις προσωπικού τη δ ιαχε ιριστικώς 
υπαγόμενη στην έρευνα δύναμη βάσει του καταστατικού,από τις οποίες οι 812ανήκουν 
στην κατηγορία Α Λόγω του πλήθους των υπό διεξαγωγή έργων με πολυεθνική συνεργασία, 
ή του πλήθους των ομάδων που συμμετέχουν στις ερευνητικές εργασίες και γενικότερα 
15 
λόγω της φύσης του ρόλου που διαδραμάτιζε ι η Επι τροπή στο χώρο της εμψύχωσης, 
διεύθυνσης και διαχείρισης της έρευνας, η δύναμη αυτή προσωπικού είναι εύλογη. 
Ο πι νάκας 9 και οι αντίστοιχη καμπύλη δείχνουν το βάρος των μικρών έργων (ποσοστό 50% 
των έργων δέσμευε ι μόνο το 15% του ύψους του κονδυλίου, ενώ το 80% των έργων δεσμεύει 
ποσοστό 50%) στο σύνολο των δραστηριοτήτων. Το μέσο μέγεθος των συμβάσεων διαφέρει 
πολύ ανάλογα με το πρόγραμμα: για το "διάδοση και αξιοποίηση των αποτελεσμάτων" 
ανέρχεται σε 0,2 εκατομ. ECU, φθάνοντας τα 1,6 εκατομ. ECU για το σύνολο των 3 
προγραμμάτων16 που αφορούν τις τεχνολογίες της πληροφορίας και των επικοινωνιών. 
• Παρακολούθηση και α£ιολόγπση 
Ύο 1995 καθιερώθηκε νέος μηχανισμός παρακολούθησης και αξιολόγησης των προγραμμάτων. 
Βασίζεται στις νομοθετικές απαιτήσεις του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου και των 
ε ι δ ικών προγραμμάτων του και στις συμβουλές που έδωσε η CREST σχετ ι κά με την 
παρακολούθηση και αξιολόγηση, τον Μάιο 1995. Στη διαδικασία εμπλέκονται ανεξάρτητοι 
εξωτερικοί εμπειρογνώμονες, εξασφαλίζεται ταχεία ανταπόκριση στις σημειούμενες στα 
προγράμματα εξελίξεις και προσφέρονται συμβουλές σε καίρια θέματα. 
Οι γενικές αρχές θα επεξηγηθούν σε ανακοίνωση της Επιτροπής με θέμα: "Ανεξάρτητη 
εξωτερική παρακολούθηση και αξιολόγηση των κοινοτικών δραστηριοτήτων στον τομέα της 
έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης". 
Ύο 1995 δρομολογήθηκε η παρακολούθηση των 18 ε ιδ ι κών προγραμμάτων του τετάρτου 
πρτογράμματος-πλαισϊου, η οποία και διενεργήθηκε από 18 ομάδες, εκάστη συντιθέμενη από 
3 ανεξάρτητους εξωτερικούς εμπειρογνώμονες που διέθεταν βιομηχανική, ακαδημαϊκή και 
αξιόλογη τ ι κ ή εμπειρία. Ύον Δεκέμβριο 1995 συνεστήθη ανώτερης στάθμης ομάδα 
παρακολούθησης του προγράμματος-πλαισίου, ο ι εργασίες της οποίας βασίστηκαν στις 
εκθέσε ις των ομάδων παρακολούθησης των ε ιδικών προγραμμάτων.Οι εργασίες όλων των 
ομάδων παρακολούθησης ολοκληρώθηκαν στις αρχές 1996. 
Η Επιτροπή εκπόνησε μελέτες επιπτώσεων σε εθνικό επίπεδο, προκείμενου να συμπληρώσει 
την αξιολόγηση των ε ιδικών προγραμμάτων. Δημοσιεύθηκε συγκεντρωτική έκθεση με 
αντικείμενο τις μελέτες επιπτώσεων σε εθνικό επίπεδο, όπου εκτιμώνται οι επιδράσεις 
της κοινοτικής πολιτικής ΕΎΑ στη διαμόρφωση του εθνικού ερευνητικού τοπίου σε κάθε 
κράτος μέλος και εξετάζονται οι αλληλεπίδρασε ι ς μεταξύ κοινοτικής και εθν ικών 
πολιτ ικών ΕΤΑ, ενώ παράλληλα δήμο σι εύθηκαν εκθέσε ι ς αξιολόγησης προγραμμάτων: 
Philippe de Montgolfier & Jean-Pierre Husson :Τελική συγκεν τρωτ ική έκθεση για τις 
μελέτες επιπτώσεων σε εθνικό επίπεδο. Μάιος 1995· 
- Αξ ι ολόγηση των προγραμμάτων ECLAIR και FLAIR(1988-1993 & 1989-1993), EUR 
16192 (1995)· 
- Αξιολόγηση των προγραμμάτων STEP και EPOCH (1989-1993), EUR 16207(1995)· 
Ενδιάμεση αξ ι ολόγηση του προγράμματος MAST II, EUR 16610 (1995)· 
- Αξιολόγηση του προγράμματος BRIDGE (1990-1994), EUR 16650 (1995). 
16 βλ. πίνακα 9: και για τα τ ρ ία προγράμματα, τηλεματική, τεχνολογίες των επι κοινών ιών και 
τεχνολογίες της πληροφορίας, το συνολικό ποσό ανίρχεται σε 808,29 εκατομ. ECU 
(220,85 + 208.10 + 379,34) για 516 έργα (182 + 109 + 225), δηλαδή μέσος όρος 1,566 εκατομ. ECU ανά 
έργο. 
16 
Τελική αξιολόγηση της συγκεντρωτικής δράσης για διάδοση και εκμετάλλευση των 
αποτελεσμάτων της ΕΤΑ (VALUE Π) (1991 -1994)· 
Τελική αξιολόγηση του στρατηγικού προγράμματος καινοτομίας και μεταφοράς 
τεχολογίας (SPRINT) (1991-1994). 
ΗΕπιτροπή διοργάνωσε ενα διεθνές συνέδριο με αντικείμενο την αξιολόγηση της έρευνας, 
τεχνολογίας και ανάπτυξης, τον Απρίλιο 1995 στην θεσσαλονίκη. Το συνεδριοαυτό 
συγκέντρωσε άνω των 200 εμπειρογνωμόνων αξιολογητών από διάφορες χώρες μέλη και μη 
της Ευρωπαϊκής Ενωσης. 
Στα τέλη 1995 συγκροτήθηκε καθοδηγητ ι κή ομάδα συγκε ί με ν η από εκπροσώπους της 
βιομηχανίας και από υπευθύνους των ειδικών προγραμμάτων,με σκοπό να κατευθύνει τις 
εργασίες προβληματισμού που διεξάγονται στο πλαίσιο της τρίτης δραστηριότητας, 
προκειμένου να προσδιορισθεί μια κοινή μεθοδολογική βάση εξέλιξης των αποτελεσμάτων 
που παράγουν τα έργα των προγραμμάτων ΕΤΑ. 
Το 1996, η Επιτροπή θα δι εξαγάγει και άλλη επιχείρηση παρακολούθησης παρόμοια προς 
εκείνη του 1995, θα αξιολογήσει δε τη διαχείριση και το βαθμό προόδου των κοινοτικών 
δράσεων κατά τα πέντε προηγούμενα έτη. ΗΕπιτροπή θα γνωστοποίησε ι τα συμπεράσματα 
της αξιολόγησης αυτής του πενταετούς διαστήματος στα υπόλοιπα όργανα της Ευρωπαϊκής 
Ενωσης, πριν κατάθεσε ι προτάσεις για το πέμπτο πρόγραμμα-πλαίσιο. 
II. ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ 
Ε ισαγωγή 
Κατά το παρελθόν έτος, η διεθνής επιστημον ική και τεχνολογική συνεργασία κατέστη 
ακόμη σοβαρότερος παράγοντας της πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ενωσης στο χώρο της έρευνας 
και της τεχνολογικής ανάπτυξης. Η Επι τ ροπή υλοποίησε ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων στο 
πλαίσιο του προγράμματος INCO, ανελα/3ε δε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες γ ια να 
καλλιεργήσει σχέσεις ή να επεκτείνει ήδη υφιστάμενους διακανονισμούς συνεργασίας με 
ορισμένες χώρες. Στο μέρος II παρατίθενται αναλυτικές πληροφορίες για τις 
δραστηριότητες INCO. Ορισμένα σημαντικά σημεία εμφαίνονται κάτωθι. 
2.1. Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετ ι κάμε τις προοπτικές διεθνούς συνεργασίας στην 
έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη 
Ή,διεθνής επιστημονική και τεχνική συνεργασία έχε ι καταστεί τα τελευταία έτη 
σημαντικό και αναπόσπαστο μέρος της πολιτικής της Ευρωπαϊ κής Ενωσης στο χώρο της 
έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης (ΕΎΑ). Ύον Οκτώβριο 1995, η κυρία Cresson παρουσίασε 
στο Συμβούλιο Ερευνας τις προτεινόμενες κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής σχετικά 
με τη διεθνή επιστημον ική συνεργασία (COM(95) 489 τελικό). Προκείμενου να 
ανταποκριθεί στις σοβαρές εξέλιξε ι ς που σημειώνονται τα τελευταία έτη, η Επι τροπή 
επιζητεί να ενισχύσει τη βιομηχαν ική συμμετοχή στο ανωτέρω πλαίσιο και να ενδυναμώσει 
την εξωτερική διάσταση της πολιτικής ΕΎΑ Οπου υπάρχει ανάγκη θα δοθεί ώθηση στη χρήση 
πρόσθετων μέσων χρηματοδότησης έργων ΕΤΑ, όπως τα PHARE, TACIS, Meda ή το Ευρωπαϊκό 
Ταμείο Ανάπτυξης. 
17 
Στο διάστημα από τον Οκτώβριο 1995 εως τ ο Μάρτιο 1996 συζητήθηκε η ανακοίνωση της 
Επιτροπής στο Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την CREST. Το Συμβούλιο του 
Μαρτίου 1996 εξέδωσε ψήφισμα σχετικά με τη διεθνή συνεργασία σε θέματα ΕΤΑ. Με το 
ψήφισμα εγκρίνονται οι πέντε συνολικοί στόχοι που προβάλλονται στην ανακοίνωση της 
Επιτροπής, με στόχο την ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας, σύμφωνα με τα εξής μέτρα: 
ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης και ανάπτυξη τεχνολογιών για 
μελλοντικές αγορές 
ανάπτυξη εταιρικών σχημάτων στον επιστημονικό και τεχνολογικό χώρο, ιδιαίτερα με 
τρίτες χώρες που παρουσιάζουν στρατηγικό ενδιαφέρον για την Κοινότητα 
επιμερισμός ευθύνης και διεξαγωγή εργασιών ΕΤΑσε θέματα που αποτελούν πρόκληση 
από πλευράς ο ικονομικού και κοινωνικού περιεχομένου 
προώθηση ΕΤΑ που ανταποκρίνεται στις ανάγκες και προτεραιότητες των 
αναπτυσσόμενων χωρών με σκοπό την καλλι έργεια της ανάπτυξης τους κατά τρόπο 
αε ιφόρο 
με ρ ι σμόςΕ&Τ πληροφοριών και συμβολή σε μεγάλης κλίμακας και δ ι αμε θ οριακέ ς 
εργασίες στον επιστημονικό και τεχνολογικό χώρο. 
2.2. Ευρωπαϊ κή Ενωση και συνεργασία με την Ανατολι κή Ευρώπη στον τομέα της Ε&Α 
Τον Μάιο 1995, η Επιτροπή παρουσίασε ανακοίνωση με αντικείμενο την επιστημονική και 
τεχνολογική συνεργασία με τα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη (ΝΆΚ) της πρώην Σοβιετικής Ενωσης 
(COM(95) 190 τελικό), στην οποία εμφαίνονται οι μελλοντικές κατευθυντήριες γραμμές 
για επιστημον ι κή και τεχνολογική συνεργασία με την πρώην Σοβιετ ική Ενωση. Η 
ανακοίνωση αυτή αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της γενικότερης διεθνούς στρατηγικής σε 
θέματα ΕΤΑ. Κατά τη συνεργασία με τα ΝΑΚ θα πρεπε ι να δοθεί έμφαση στα μεγαλύτερου 
μεγέθους έργα ΕΤΑ Στα έργα θα πρεπε ι να συμμετέχε ι η βιομηχανία και το αντικείμενο 
να ευρίσκεται εγγύτερα στην αγορά απ'ό,τ ι οι δραστηριότητες που εκτελέστηκαν με βάση 
τα προηγούμενα προγράμματα PECO και COPERNICUS, θα συνεχιστούν και το 1996 ο ι 
συζήτησε ι ς με τα κράτη μέλη σχετ ι κά με τις ανωτέρω κατευθυντήριες γραμμές. 
Ύον Ιούνιο 1993 συγκροτήθηκε ο διεθνής σύνδεσμος για την προώθηση της συνεργασίας με 
τους επιστήμονες που προέρχονται από τα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη της πρώην Σοβιετικής 
Ενωσης (INTAS). Τον Οκτώβριο 1995, τα Συμβούλιο ενέκρινε την επέκταση της κοινοτικής 
συμμετοχής στον INTAS μέχρι τα τέλη 1998, ενίσχυσε δε το ρόλο της Επιτροπής στον υπόψη 
σύνδεσμο. 
Ύο 1995, η Κοινότητα συνέχισε να παρέχει υποστήριξη στο διεθνές κέντρο επιστήμης και 
τεχνολογίας (ISTC) που ιδρύθηκε τον Νοέμβριο 1992 από την Ευρωπαϊκή Ενωση, τις 
Ηνωμένες Πολιτε ι ες, την Ιαπωνία και τη Ρωσσίαπροκε ιμενου να ενθαρρυνθούν οι 
επιστήμονες και μηχανικοί που εργάζονταν στο στρατιωτικό μηχανισμό της πρώην 
Σοβιετικής Ενωσης να επανεκπαιδευθούν για να απασχοληθούν στον πολιτικό τομέα και 
έτσι να επισπευθεί η διαδικασία αφοπλισμού. 
2.3. Ευρωπαϊκή Ενωση και συνεργασία με τις χώρες της Μεσογείου 
Ύο 1995 ξεκίνησαν υπό τη γαλλική π ρ οεδρία τη ς ΕΕ συ ζητή σε ι ς με αν τ ι κείμενο τη ν 
περαιτέρω ανάπτυξη της επιστημονικής και τεχνολογικής συνεργασίας με τις χώρες της 
Μεσογείου. Ύο Γαλλικό Υπουργείο Ανώτατης Εκπαίδευσης και Ερευνας οργάνωσε, μαζί με την 
Επιτροπή, το σεμινάριο "ΗΕυρώπη της Ερευνας και η Μεσόγειος" που πραγματοποιήθηκε τον 
18 
Μάρτιο 1995 στην Sophia-Antipolis. Η Ευρω-Μεσογε ιακή διάσκεψη στη Βαρκελώνη που 
πραγματοπο ιήθηκε τον Νοέμβριο 1995 υπεγράμμισε τη σημασία της επιστήμης και 
τεχνολογίας στην πολιτική συνεργασίας της ΕΕ με το χώρο της Μεσογείου. Στις 
κυριότερες δράσε ι ς περιλαμβάνονται η ενίσχυση της ικανότητας για ερευνητ ικές 
εργασίες των μεσογειακών τρίτων χωρών, η προώθηση από κοινού ερευνητικών 
δραστηριοτήτων και η παροχή υποστήριξης στη μεταφορά τεχνολογίας. Συνεστήθη επιτροπή 
παρακολούθησης για να παρατηρεί και δίνει συμβουλές για τις μελλοντικές εξελίξεις. 
Το 1996 συνεχίζονται οι συζητήσεις υπό την ιταλική προεδρία της ΕΕ, η δε Επιτροπή 
σχεδιάζει να παρουσιάσει ανακοίνωση με αντικείμενο την επιστημονική και τεχνολογική 
συνεργασία με τις μεσογειακές τρίτες χώρες. 
III. ΚΑΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΔΟΣΗ ΤΗΣ Ε&Α 
Σε γεν ικες γραμμές, αναπτύσσεται προβληματισμός με αντικείμενο την πνευματική και 
βιομηχανική ιδιοκτησία στην Ευρώπη, προκειμένου να εξετασθεί κατά πόσο οι 
επιχειρήσεις υφίστανται χειρότερη μεταχείριση απ ό,τι οι αντίστοιχες των Ενωμένων 
Πολιτειών ή της Ιαπωνίας, όσον αφορά την προστασία των αποτελεσμάτων των διεξαγόμενων 
από αυτές ερευνητικών εργασιών και, εφόσον συμβαίνει τούτο, να εντοπισθούν οι λύσεις 
που μπορούν να θεραπεύσουν το σχετικό πρόβλημα. 
Πράσινη Βίβλοο σνετικά με την καινοτομία 
Δημοσ ι εύοντας Πράσ ι νη Βίβλο σχετ ικά με την και ν ο το μ ία (COM(95) 688 τέλι κό) τον 
Δεκέμβριο 1995, η Ευρωπαϊκή Επι τ ροπή εγκαι νίασε ευρείας κλίμακας συμβουλευτική 
διαδικασία με αντικείμενο το πρόβλημα της καινοτομίας στην Ευρώπη. Στην Πράσινη Βίβλο 
εξετάζονται οι διάφοροι παράγοντες που υπεισέρχονται στην καινοτομία, αναλύεται η 
επικρατούσα κατάσταση και δ ιατυπώνονται προτάσε ι ς γ ια μέλλον τ ικες δράσε ι ς. 
Ενα από τα παράδοξα της Ευρωπαϊκής Ενωσης είναι ότι παρά τη διεθνώς αναγνωρισμένη 
επιστημονική της αριστεία τοποθετεί στην αγοράλιγότερα νέαπροϊόντα, υπηρεσίες και 
διεργασίες απ'ό,τ ι οι κυριότεροι αν ταγών ιστέ ς της.Ύο παράδοξο αυτό προσήλκυσε την 
προσοχή κατά τα τελευταία έτη, επειδή η καινοτομία έχε ι καταστεί μία από τις 
κυριότερες κινητήριες δυνάμεις της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας. 
Στην Πράσινη Βίβλο εντοπίζεται πληθώρα εμποδίων στην καινοτομία. Κατά πρώτον, 
ανεπαρκής ε ισροή έρευνας και ανάπτυξης στην Ευρώπη. Για παράδε ιγμα, το 1993 η 
Ευρωπαϊκή Ενωση αφιέρωσε ποσοστό 2% του ΑΕΠ της σε έρευνα και ανάπτυξη, έναντι 2,7% 
στις Ηνωμένες Πολιτείες και στην Ιαπωνία. Επιπλέον, το 1992, η χρηματοδοτούμενη από τις 
επιχε ιρήσε ις βιομηχανική έρευνα αντιπροσώπευε ποσοστό 1,3% του ΑΕΠ στην Ευρώπη, 
έναντι άνω του 1,9% στις Ηνωμένες Πολιτείες και στην Ιαπωνία. Επίσης, η ευρωπαϊκή ΕΤΑ 
καλύπτει ευρύ φάσμα τομέων, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ιαπωνία συγκεντρώνουν τις 
προσπαθε ι ες τους σε ορισμένους τομείς προτεραιότητας. Υπάρχουν επίσης μερικά 
διαρθρωτικά εμπόδιαγια την καινοτομία, όπως πολύπλοκες νομικές και διοικητικές 
διαδικασίες, ακατάλληλα χρηματοπιστωτικά συστήματα, χαμηλή στάθμη χρησιμοποίησης 
δικαιωμάτωνβιομηχανικής ιδιοκτησίας και ανεπαρκής με τα κινησηφοι τητών και 
ερευνητών στην Ευρωπαϊκή Ενωση μεταξύ ιδιωτικών και δημόσιων φορέων. 
Στην Πράσι ν η Βίβλο δ ιατυπώνονται 13 άξονες δράσης, όπου ο καθένας περιλαμβάνε ι 
ορισμένες συγκεκριμένες προτάσεις, συνολικώς σχεδόν 130, οι οποίες θα τροφοδοτήσουν 
19 
τη ζήτηση. Σύμφωνα όμως με την αρχή της επικουρικότητας,χρε ιάζεται σαφής διάκριση 
μεταξύ ευθύνης σε κοινοτικό, εθνικό και τοπικό επίπεδο. 
Η Επιτροπή σχεδιάζει να σύνταξε ι συγκεντρωτική έκθεση τον Ιούνιο 1996, με βάση τη 
διαδικασία δ ιαβούλευσης με τα ενδιαφερόμενα μέρη, καταρτίζοντας παράλληλα, αν είναι 
ανάγκη, σχέδιο δράσης. 
IV. ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΜΕΡΩ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 
Οι πόροι σε ανθρώπινο δυναμικό αποτελούν καίριο παράγοντα ανάπτυξης στη μελλοντική 
κοινωνία της μάθησης, η οποία θα βασίζεται στην ταυτόχρονη ανάπτυξη της κοινωνίας των 
πληροφορ ιών, στην επίδραση του επι στημον ικοϋ και τεχνολογικού κόσμου και στη 
διεθνοποίηση της οικονομίας. 
Υπαρχε ι σαφής αλληλο σύνδεση μεταξύ έρευνας και εκπαίδευσης/κατάρτι σης.Ιδιαίτερα 
χαρακτηριστικό σχετικό παράδε ιγμα αποτελεί η ανάπτυξη εκαπιδευτικού λογισμικού 
πολυμέσων, το οποίο υποστηρίζει η Επιτροπή μέσω της δημιουργίας ομάδας ειδικού έργου 
με αντικείμενο το εκπαιδευτ ι κό λογισμικό πολυμέσων. Επιπλέον, η ικανότητα για 
ανανέωση και καινοτομία θα εξαρτηθεί από τους δεσμούς μεταξύ της ανάπτυξης γνώσεων 
σε έρευνα και της μεταβίβασης τους μέσω της εκπαιδεύσεως και της καταρτίσεως. Ως εκ 
τούτου, θα πρέπει να ενθαρρυνθούν δράσεις με τις οποίες ενισχύονται οι δεσμοί μεταξύ 
έρευνας και εκπαίδευσης, ώστε να αναπτυχθούν οι δεξιότητες των φοιτητών προς εφεύρεση 
και προώθηση της καινοτομίας. 
Υπάρχουν δύο ειδικά προγράμματα στο τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο, επιμόρφωση και 
κ ι νητικότητα των ερευνητών και στοχοθετημένη κοι νων ικοοικονομική έρευνα,όπου 
περιλαμβάνονται και δράσε ι ς με τις οποίες δίνεται συγκεκριμένη υποστήριξη στους 
ανωτέρω στόχους. Παράλληλα, σε όλα τα άλλα ειδικά προγράμματα του τετάρτου 
προγράμματος-πλαισίου υπάρχει συνιστώσα κατάρτισης με την οποία δίνεται η δυνατότητα 
σε εκατοντάδες ερευνητών να συνεργαστούν σε διεθνικό πλαίσιο. 
• λευκή Βίβλοο με αντι κείμενο τηο εκπαίδευση 
Στη λευκή Βίβλο με αντικείμενο της εκπαίδευση και την κατάρτιση (COM(95) 590 τελικό), 
την οποία παρουσίασε η Επι τροπή τονΝοέμβρ ι ο 1995, συζητούνται οι μέλλον τ ικές 
εξέλιξε ι ς στο υπόψη πεδίο. H ανωτέρω λευκή Βίβλος βασίζεται στις ιδέες της λευκής 
Βίβλου γ ια την ανάπτυξη, την αν ταγών ι στ ικότητα και την απασχόληση, στην οποία 
τονιζόταν η σημασία της εκπαίδευσης και της κατάρτισης για την ανταγωνιστικότητα της 
ευρωπαϊκής βιομηχανίας. Στα κυριότερα προβλήματα με τα οποία ασχολείται η λευκή 
Βίβλος με αντικείμενο της εκπαίδευση και την κατάρτιση συγκαταλέγονται η απασχόληση 
και ο κοινωνικός αποκλεισμός, ιδιαίτερα μεταξύ των νέων. Ε λευκή Βίβλος εστιάζεται σε 
δύο κύριους στόχους: α) να δ όσε ι σε όλους πρόσβαση σε ευρεία βάση γνώσεων και β) να 
ενδυνάμωσε ι τα προσόντα καθενός για να βρε ι απασχόληση και να συμμετάσχε ι στην 
ο ι κονομι κή ζωή. 
V. ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΥΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΥΣ ΠΟΑΙΤΙΚΥΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΏΝ ΕΘΝΙΚΩΝ 
Στη διάρκεια του 1995, η ανακοίνωση της Επιτροπής "Ερευνα και τεχνολογική ανάπτυξη: 
Επίτευξη του συ ν τον ι σμού μέσω της συ ν ε ργασίας"(ΟΟΜ(94) 438) προκάλεσε ευρεία 
20 
συζήτηση στους κόλπους των κοινοτικών οργάνων, η οποία κατέληξε σε ψηφίσματα και 
διατύπωση γνωμών. 
Ύο ιουτοτρόπως, το Συμβούλιο ενέκρινε στις 9 Ιουνίου 1995 συμπεράσματα επί του 
συντονισμού των πολιτ ι κών ΕΎΑ]1, στα οποία τονίζεται η ανταλλαγή πλη ροφό ρ ιών σχετικά 
με τις εθνικές δραστηριότητες ΕΤΑ και τον καίριο ρόλο που διαδραματίζουν επί του 
θέματος οι επιτροπές προγραμμάτων. Εγκρίνοντας στις 28Σεπτεμβρίου 1995 ψήφισμα όσον 
αφορά την CREST18, το Συμβούλιο ετάχθη με τη θέση της Επιτροπής που αποβλέπει στην 
ενίσχυση του ρόλου της υπόψη επιτροπής. Η εντολή προς την επιτροπή αυτή είναι επομένως 
κατά βάση επικεντρωμένη στο συντονισμό των πολιτικών ΕΤΑ και στους στρατηγικούς 
προσανατολισμούς της κοινοτικής ΕΤΑ. 
Το Ευρωπαϊκό Κονοβούλιο ενέκρινε στις 15 Ιουνίου 1995 ψήφισμαγια το ζήτημα του 
συντονισμού των πολιτικών ΕΎΑ Σε αυτό υπογραμμίζει κυρίως την ανάγκη εστίασης της 
εντολής της CREST και διεύρυνσης του ρόλου των επιτροπών προγραμμάτων μέσω 
συστηματικής ανταλλαγής πληροφοριών και καλύτερου συντονισμού μεταξύ προγραμμάτων. 
Ύο Κοινοβούλιο υιοθετεί την πρόταση της Επιτροπής ως προς την εγκαινίαση συζητήσεων 
επί θεμάτων κοινού ενδιαφέροντος με στόχο το συντονισμό. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέφερε στ ι ς 26 Οκτωβρίου 1995 εισηγητική γνώμη 
σχετικά με το συ ν το ν ι σμό των πολιτ ικών ΕΤΑ (έγγραφο ΟΚΕ 570/95)· στη γνώμη 
επαναλαμβάνεται κυρίως η ιδέα των ομάδων ειδικού έργου και η υλοποίηση ενός 
συστήματος προκαταβολικής ανταλλαγής πληροφοριών. 
Στις 18 Ιουλίου 1995 η IRDAC διατύπωσε γνώμη επί του συντονισμού των πολιτικών ΕΤΑ, 
στην οποία υπογραμμίζει τη σημασία του συντονισμού για την αύξηση της απόδοσης των 
δημόσιων πόρων που διατίθενται στην έρευνα. 
Οι κυριότερες πρωτοβουλίες του 1996 θα βαδίσουν στον άξονα των συμπερασμάτων του 
Συμβουλίου και των προαναφερθέντων ψηφισμάτων και γνωμών που η Επιτροπή τώρα θέτει 
σε εφαρμογή με συγκεκριμένες ενέργειες, όπως: 
Εγκατάσταση ενός συστήματος ανταλλαγής πληοοώοοιών σνετικά με TIC εθνικές 
δοαστηοιότητεο ΕΤΑΣύμόωνα ιχε τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 9.6.1995, η Επιτροπή 
συνεκρότησε συμβουλευτικές επιτροπές adhoc για να διενεργήσει συστηματική ανταλλαγή 
πληροφοριών σχετικά με τις εθνικές δραστηριότητες ΕΤΑ Η ανταλλαγή πραγματοποιείται 
τακτικά και εστιάζεται στους εκ των προτέρων επιλεγμένους από τις επιτροπές αυτές 
τομείς, στους οποίους κρίνεται χρήσιμος ένας στενότερος συντονισμός. Η ανταλλαγή 
πληροφοριών επιτρέπε ι επίσης να γίνονται γνωστές έγκαιρα ("early warning- έγκαιρη 
προειδοποίηση") οι νέες δραστηριότητες τις οποίες εγκαινιάζουν τα κράτη μέλη. Κάθε 
επιτροπή adhoc σύντασσε ι ετήσια έκθεση προς τη ν CREST. Εχουν ξεκινήσει οι συζητήσεις 
και εργασίες στα οικεία 18 ε ιδικά προγράμματα και θα είναι διαθέσιμες στα τέλη 1996 
οι πρώτες ετήσιες εκθέσεις.Οι εκθέσεις αυτές θα επικεντρώνονται σε περιορισμένο 
αριθμό τομέων συντονισμού και θα περιλαμβάνουν ενδεχόμενες συστάσεις. Οι διάφορες 
αυτές εκθέσεις θα αποτελέσουν αντικείμενο συζήτησης και ανάλυσης στους κόλπους της 
17 "Συ ν το ν ι σμό ς των πολιτ ικών ΕΤΑ- Συμπεράσματα του Συμβουλίου" της9ης Ιουνίου 1995. 
18 ψήφισμα του Συμβουλίου της 2$ης Σεπτεμβρίου 1995 όσον αφορά την CREST, ΕΕαρ ι θ. C264, της 
11.10.1995, σ. 2. 
21 
CREST, που πιθανώς να δ ιατυπώσε ι συστάσε ι ς συμβάλλοντας στον προσδιορισμό 
στρατηγικών στόχων και προτεραιοτήτων για την κο ινοτ ική πολιτική ΕΤΑ. 
Συζητήσεις επί θεμάτων κοινού ενδιαφέροντος που προωθούν το συντονισμό: 
Η Επι τροπή θα προκάλεσε ι, προ ε το ιμάσε ι (σε συνεργασία με τα κράτη μέλη) και θα 
παρακολουθήσει τις συζητήσεις επί θεμάτων κοινού ενδιαφέροντος όπως, για παράδειγμα, 
τα έμμεσα μέτρα, υποστήριξης της ΕΤΑ και οι μεγάλες εγκαταστάσεις. Οι συζητήσεις αυτές 
θα πραγματοκο ιηθονν κυρίως στους κόλπους της CREST που εχε ι έγγραψε ι τα εν λόγω 
βΐμοίτα στο πρόγραμμα εργασιών της. Για τα έμμεσα μέτρα υποστήριξης της ΕΤΑ, η Επιτροπή 
έχε ι ήδη λάβε ι τη σχετ ική πρωτοβουλία, εκπονώντας συγκριτική μελέτη των ληφθέντων 
μέτρων σε επίπεδο κο ινοτ ικών χωρών και τρίτων χωρών, όπως ο ι ΗΠΑκαι η Ιαπωνία. 
Εφαρμογή του ψηφία ματ oc της CREST: 
θα συνεχιστεί και το 1996 τ? εφαρμογή του ψηφίσματος για την CREST, που άρχισε στα τέλη 
1995. Η εφαρμογή πραγματοπο ι e ΐ τα ι κυρίως με,τον καθορισμό και την υλοποίηση 
προγράμματος εργασίας της επιτροπής, επικεντρωμένου σε θέματα σύνδεσμε να με το 
συντονισμό των πολιτικών ΕΎΑ και τον καθορισμό των στρατηγικών προτεραιοτήτων της 
Κοινότητας. 
VI. ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΟ 1996 
Για το 1996 προβλέπεται ότι το Συμβούλιο υπουργών έρευνας θα συνεδρίασε ι στ ι ς 26 
Ιουνίου, στις 1 Οκτωβρίου και στις 5 Δεκεμβρίου. 
Ύον Ιανουάριο, η Επιτροπή υπέβαλε την πρόταση της για συμπληρωματική χρηματοδότηση 
του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου (COM(96) 12 τελικό) κατά700 εκατομ. ECU με βάση 
πρόβλεψη διατυπούμενη στις αποφάσεις για το τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο το 1994. Με την 
πρόταση αυτή, η Επιτροπή προτείνε ι να επικεντρωθεί η έρευνα σε καιρούς τομείς που 
παρουσιάζουν ενδιαφέρον για ολόκληρη την Κοινότητα. Ή. Επιτροπή ελπίζει ότι η πρόταση 
της θα εγκριθεί εντός του 1996. 
Οι ομάδες ε ιδικού έργου έρευνας-βιομηχανίας θα συνεχίσουν τις εργασίες τους για την 
ανάπτυξη δ ιαβούλευσης με εξωτερικούς φορείς, για τη βελτίωση των δεσμών μεταξύ 
έρευνας και βιομηχανίας, καθώς και γ ια το συντον ισμό των κοι νοτ ικών και εθν ικών 
δραστηριοτήτων ΕΤΑ σε επιλεγμένους τομείς. Είναι χρήσιμο το γεγονός ότι θα αποκτηθεί 
εμπειρία από τις εργασίες των ανωτέρω ομάδων πριν από την εκκίνηση του 5ου 
προγράμματος-πλαισίου. 
Στη διάρκεια του 1996, η Επι τ ροπή θα ξεκίνησε ι προπαρασκευαστικές συζητήσεις σχετικά 
με το 5° πρόγραμμα-πλαίσιο, μεταξύ των κρατών μελών και όλων των υπολοίπων 
ενδιαφερομένων μερών, εκδίδοντας έγγραφα προς συζήτηση με στόχο να θίγουν καίρια 
ζητήματα της πολ ι τ ι κής της Ευρωπαϊ κής Ενωσης στο χώρο της έρευνας. Η Επι τροπή 
προτίθεται να δημοσιεύσει έγγραφο για τη στρατηγική πολιτική επί του 5ου 
προγράμματος-πλαισίου, έως το θέρος 1996. Στη μελλοντική της στρατηγική, η Επιτροπή θα 
συγκεντρώσει τις προσπάθειες της σε ζητήματαπου βοηθούν να βελτιωθεί η απόδοση και 
η αποτελεσματικότητα των διεξαγόμενων στην ΕΕ δραστηριοτήτων έρευνας και 
τεχνολογικής ανάπτυξης, καθώς και να τονωθούν η ανάπτυξη και η αν ταγών ι στ ικότητα της 
ευρωπαϊκής βιομηχανίας και η προώθηση της απασχόλησης και της ποιότητας ζωής των 
ευρωπαίων πολιτών. 
22 
ΗΕπιτροπή θααποδοσει ιδιαίτερη προσοχή στην περαιτέρω βελτίωση της διαχειριστικής 
απόδοσης, απλουστεύοντας διαδικασίες και αυξάνοντας την ευελιξία και διάφανε ια των 
διοικητικών χειρισμών, θα συνεχιστούν επίσης οι ασκήσεις αξιολόγησης και 
παρακολούθησης. 
Στο πεδίο της διεθνούς συνεργασίας, θα κατατεθούν τρεις νέες ανακοινώσεις σχετικά με 
την επιστημον ική και τεχνολογική συνεργασία, δηλαδή όσες αφορούν τις αναδυόμενες 
οικονομίες, τις χώρες της Μεσογείου καθώς και εκείνες της Κεντρικής και Ανατολικής 
Ευρώπης, θα συνεχιστούν με την Ελβετία και τη Νότιο Αφρική ο ι διαπραγματεύσε ι ς 
συμφωνιών διμερούς συνεργασίας με αντικείμενο την έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη, 
ανάλογες δε διαπραγματεύσεις θα αρχίσουν επίσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες.ΗΕπιτροπή 
θα υποστηρίξει επίσης το 1996 την αξιολόγηση των δραστηριοτήτων COST. 
Η υπεύθυνη για την έρευνα, εκπαίδευση και κατάρτιση Επίτροπος κα Edith Cresson 
απεφάσισε να σύνδεσε ι τις δραστηριότητες επιμόρφωσης στην Ευρωπαϊκή Ενωση με τις 
αντίστοιχες ερευνητικές, ιδίως με το σημερινό πρόγραμμα επιμόρφωσης και 
κινητικότητας των ερευνητών και το προηγούμενο πρόγραμμαγια το ανθρώπινο κεφάλαιο 
και την κινητικότητα, και να δ όσε ι στη δραστηριότητα αυτή την ονομασία Madame Curie, 
ώστε η δραστηριότητα να γίνει καλύτερα γνωστή και ευκρινέστερα αναγνωρίσιμη στους 
δικαιούχους.Ύο νέο αυτό σχήμα, με την ονομασία Υποτροφίες Marie Curie" θα εγκαινιαστεί 
επισήμως στις Βρυξέλλες σε ενα συνέδριο που προγραμματίζεται για το δεύτερο εξάμηνο 
1996. 
Αναπτύσσεται ταχέως η κοινωνία των πληροφοριών, και η Επιτροπή θα δραστηριοποιηθεί 
κατά πολλούς τρόπους. Τα ε ιδικά προγράμματα ΕΎΑ του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου 
συμβάλλουν στην ανάπτυξη της κοινωνίας των πληροφοριών. ΗΕπιτροπή θα κατάθεσε ι 
ανακοινώσεις και θα διοργανώσει συνέδρια με αντικείμενο το σοβαρό αυτό θέμα και θα 
εμπλούτισε ι τις ηλεκτρονικές λεωφόρους με πληροφορίες σχετικά με πολλές πτυχές της 
πολιτικής της ΕΕ. Στο σχέδιο δράσης της Επιτροπής τον Ιούλιο 1994(Η πορεία της Ευρώπης 
προς την κοινωνία των πληροφοριών) προβάλλονταν οι προτεραιότητες για τα προς λήψη 
μέτρα στο διάστημα 1995-1996. 
Η εγκαινιασθείσα το Μάρτιο 1996 διακυβερνητική διάσκεψη πρόκειται να συζητήσει τις 
απαιτούμενες οργανικές μεταρρυθμίσεις για την ενίσχυση της πολιτικής ένωσης και την 
προετοιμασία της για περαιτέρω διευρύνσεις. Στην εισήγηση της, η Επιτροπή μεταξύ άλλων 
διατύπωσε την ελπίδα ότι θα επέλθουν αλλαγές στη διαδικασία λήψης των αποφάσεων, με 
τις οποίες θα εισαχθεί μεγαλύτερη ευελιξία και αποτελεσματ ικότητα μεταξύ άλλων στο 
χώρο της πολιτ ι κής στον τομέα της έρευνας. 
23 
. ΔΕΎΤΕΡΟ ΜΈΡΟΣ 
ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΕΤΑ ΤΟΥ 1995 ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 
ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ 1996 
ΔΡΑΣΗ 1 ΤΟΥ 4ου ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ-ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΕΚ ΚΑΙ 
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ-ΠΛΑΙΣΙΟ EURATOM 
ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΏΝ 
1. ΤΗΛΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ 
ΑπολοΊΐσμοο του 1995 
Το έτος 1995 απετέλεσε το σταυροδρόμι μεταξύ του τρίτου και του τετάρτου προγράμματος-
πλαισίου. Ύο ειδικό πρόγραμμα "Ύηλεματ ι κά συστήματα γενικού ενδιαφέροντος" (1991-1994) 
περατώθηκε με την υπογραφή των τελευταίων συμβάσεων.Ύο ειδικό πρόγραμμα "τηλε ματ ικές 
εφαρμογές γενικού ενδιαφέροντος" (1994-1998) ενεργοποιήθηκε με τη δημοσίευση και την 
αξιολόγηση των δύο πρώτων προκηρύξεων του υποβολής προτάσεων. 
Ύο πρόγραμμαΤΗΛΕΜΑΤΙΚΑΣΥΣΤΗΜΑΤΑ, που εντασσόταν στο τρίτο πρόγραμμα-πλαίσιο, 
περιλάμβανε 311 έργα, εναρμονισμένες δράσεις και συνοδευτικά μέτρα κατανεμημένα σε 
επτά τομείς: Διευρωπαϊκά δίκτυα μεταξύ διοικητικών υπηρεσιών, υπηρεσίες μεταφορών, 
υγε ι ο νομική περίθαλψη, προσαρμόσιμη τηλεκπαίδευση, βιβλιοθήκες,γλωσσική έρευνα και 
τεχνολογία, και τηλεματικά συστήματα για τις αγροτικές περιοχές. Ύο πλείστο των έργων 
οδήγησαν σε ση μαν τ ι κά αποτελέσματα από τεχνικής και οικονομικής σκοπιάς (συγκρότηση 
βάσεων δεδομένων αναφοράς, κατάθεση διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, προτάσεις για σύνταξη 
προτύπων, ε μπορ ι κή εκμετάλλευση προϊόντων κλπ.). Στον τομέα της υγειονομικής 
περίθαλψης για παράδειγμα, το ένα τρίτο των δρομολογηθεισών 60 δράσεων κατέληξαν στην 
εμπορική εκμετάλλευση νέων προϊόντων που τώρα χρησιμοποιούνται ευρέως ή τυγχάνουν 
εκμετάλλευσης από το αντίστοιχο επαγγελματικό κύκλωμα. Στον τομέα των μεταφορών, η 
καταβληθεί σα προσπαθε ι α που αντί στοιχούσε σε 4 000 άνθρωπο-έτη και στην οποία 
κι νητοποιήθηκαν 500 εταίροι, 30 πόλε ι ς και 13 μεταφορικοί "διάδρομοι", επέτρεψε να 
βελτιωθεί η τεχνογνωσία (27 "άριστες πρακτικές" και 439 τελικά προϊόν τα), να εγκριθούν 
λε ιτουργ ικές προδιαγραφές για τους χρήστες και τους κατασκευαστές (42 νέες 
προδιαγραφές), να επικυρωθούν 67 πρωτότυπα μέσω 38 επιδείξεων, να προταθούν κανόνες 
διαλειτουργικότητας (μέσω της Ύεχνικής Επιτροπής αριθ. 278 της CEN) και να 
διενεργηθούν αξιολογήσεις κοινώνικο-οικονομικών επιπτώσεων (περιβάλλον, ενέργεια, 
ασφάλεια, αποτελεσματικότητα, άνεση). Στον τομέα της ευέλικτης τηλε μάθησης, 34 έργα 
και 14 εναρμονισμένες δράσεις επέτρεψαν να κινητοποιηθούν άνω των 200 οργανισμοί, το 
ένα τρίτο των οποίων ήσαν MME, προκειμένου να βελτιωθεί η πρόσβαση στους 
εκπαιδευτικούς πόρους, μέσω δικτύων ε ιδικώς αφιερωμένων σε ιδιαίτερες ομάδες 
ε κμαν θανόν των (ευρωπαϊκό δίκτυο συνδέον 15 κέντραπου διαθέτουν πόρους σε τεχνολογίες 
κατάρτισης, ιδέα ενός Ανοικτού Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου σε δίκτυο, σχολείο πολυμέσων 
που δίνει τηλεμαθήματα κλπ.), να δημιουργηθούν νέα παραδείγματα μαθητείας χάρη σε 
πιλοτικές εφαρμογές, να ενσωματωθούν σε πρωτότυπα υλικά και λογισμικά προϊόντα, καθώς 
και συστήματα επικοινωνίας, και τέλος να αναπτυχθούν λογισμικά μέσα που επιτρέπουν 
την αποτελεσματικότερη εκπόνηση και παραγωγή πόρων μαθητείας με πολυμέσα. Στον τομέα 
των διοικητικών υπηρεσιών, οι δρομολογηθείσες 29 δράσεις επέτρεψαν να δημιουργηθεί 
24 
φιλικό και αποτελεσματικό περιβάλλον εργασίας μεταξύ ευρέος φάσματος παραγόντων: 200 
εταίροι, συνεργάτες και υπεργολάβοι, 83 εθνικές διοίκησεις, 21 φορείς εκμετάλλευσης 
επικοινωνιών και 69 επιχειρήσεις, από τις οποίες οι 35MME. Στον τομέα των βιβλιοθηκών, 
τα 51 έργα και οι 3 εναρμονισμένες δράσεις καλλιέργησαν φιλοσοφία συνεργασίας σε 
θέματα εφαρμογών προηγμένων τεχνολογιών πληροφορίας και επικοινωνιών, πράγμα που 
συνέβαλε σε καλύτερη εκμετάλλευση των πόρων σε βιβλιοθήκες, στην ενίσχυση της 
ευρωπαϊκής βιομηχανίας, καθώς και στην επιβεβαίωση της πολιτιστικής ταυτότητας της 
Ευρώπης. 
Εξάλλου, συνεχίστηκε το 1995 η δράση TIDE (Τεχνολογικές πρωτοβουλίες για άτομα μεγάλης 
ηλικίας και με ειδικές ανάγκες), που ξεκίνησε με πιλοτική δράση το 1991, με τη φάση της 
Bridge, που περιλαμβάνει 55 έργα και καλύπτει το χρονικό διάστημα 1993-1997. 
Το ε ιδικό πρόγραμμα που αφορά τις τηλε ματ ι κές εφαρμογές γενικού ενδιαφέροντος 
("ΤΗΛΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ") συνιστά, στους κόλπους του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου 
έρευνας και ανάπτυξης, το σημείο εστίασης των κοινοτικών δράσεων στον τομέα των 
εφαρμογών των τεχνολογιών της πληροφορίας ή/και των επικοινωνιών. Στο πρόγραμμα αυτό 
διατίθεται προϋπολογισμός ύψους 912 εκατομμυρίων ECU, εκ των οποίων το 5% 
προβλέπεται για υποστήριξη των δράσεων υπέρ των MME και άνω του 2%για την υλοποίηση 
της διάδοσης και αξιολόγησης των ερευνητικών αποτελεσμάτων. 
Με την αξιολόγηση των προτάσεων από τις δύο πρώτες προκηρύξεις του 1995 αναδείχθηκε 
το ενδιαφέρον που προκαλεί το πρόγραμμα ΤΗΛΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ, παράλληλα όμως 
υπογραμμίστηκαν οι αναστολές λόγω δημοσιονομικών περιορισμών: επί των κατατεθε ισών 
1 706 προτάσεων, μόνο οι 371 κατέστη δυνατό να επιλεγούν, αφού η Επιτροπή απεφάσισε να 
αυξήσει τον διατειθέμενο για τα επιλεγέντα έργα προϋπολογισμό (478,5 εκατομμύρια ECU, 
αντί των αρχικώς αναγραφέντων 423 εκατομμυρίων ECU στην ΕΕ). Επομένως, ο βαθμός 
επι τυχίας ως προς το πλήθος προτάσεων έφθασε το 22%, ο δε λόγος "υπερκάλυψης" 
(χορηγηθείσα κοινοτική χρηματοδότηση/συνολικώς ζητηθείσα χρηματοδότηση) ήταν 1 προς 
10. 
Το πρόγραμμα συντείνει εξαιρετικά στους τρεις στόχους που τάσσει η Συνθήκη για την 
κοι νοτική πολιτική έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης (Αρθρο 130 ΣΤ): ενίσχυση των 
επιστημον ικών και τεχνολογικών βάσεων της κοινοτικής βιομηχανίας, ανάπτυξη της 
διεθνούς ανταγωνιστικότητας της (κυρίως μέσω δράσεων υποστήριξης που αποσκοπούν στην 
αξιοποίηση του τεχνολογικού και βιομηχανικού δυναμικού της Ευρώπης στις αγορές 
τρίτων χωρών που έχουν προοπτικές, όπως εκείνες της λατι ν ι κής Αμερικής, τηςΝότιας 
Αφρικής ή της Κι ν ας), προώθηση ερευνητικών δράσεων που κρίνονται αναγκαίες για τις 
λοιπές κοινοτικές πολιτικές (μεταφορών, εκπαίδευσης, υγείας, περιβάλλοντος...). Εξάλλου, 
οι ερευνητ ικές εργασίες οφείλουν να συμβάλουν στην ικανοποίηση των αναγκών της 
κοινωνίας, ευρίσκοντας τηλεματικές λύσεις με εφαρμογή σε τομείς κοινού ενδιαφέροντος. 
Εκτιμάται ότι οι μισές από τις υπό δι εξαγωγή δράσε ι ς ΕΤΑ, δηλαδή περίπου 160, 
συντρέχουν στην ανάδε ιξη της κοινωνίας των πληροφοριών, όπως αυτή αντανακλάται στις 
δέκα κατά προτεραιότητα εφαρμογές που διακηρύσσει η έκθεσηBangemann και στα ένδεκα 
πιλοτικά έργα που υποστηρίζει η ομάδα των 1 βιομηχανικών χωρών. Τα έργα σχετικά με τις 
αστικές και αγροτικές ζώνες, την υγεία, τη διαχείριση της κυκλοφορίας, τα ερευνητικά 
δίκτυα, τις δ ιο ικητι κές υπηρεσίες, την εκπαίδευση και κατάρτιση, καθώς και τις 
βιβλιοθήκες διαδραματίζουν σοβαρό ρόλο απ'αυτής της πλευράς. 
25 
Ποσοστό 21% των συμμετοχών προέρχονται από μη βιομηχαν ικούς οργαν ισμούς που 
απασχολούν λιγότερα από 500 άτομα (νοσοκομεία, σχολεία, διοικητικές υπηρεσίες, 
βιβλιοθήκες κλπ.). Επί των 371 επιλεγέντων το 1995 έργων, τα24αφορούσαν τις ιδιαίτερες 
ανάγκες των MME, με βάση δράσεις ευαισθητοποίησης ή ένταξης των εν λόγω επιχειρήσεων 
σε δίκτυο. Με την πρώτη ήδη προκήρυξη υποβολής προτάσεων επετεύχθη ο στόχος διάθεσης, 
στις δράσε ις υπέρ των MME, ποσοστού 5% του προϋπολογισμού του προγράμματος (42,805 
εκατομμύρια ECU). 
Οσον αφορά τις δραστηριότητες διεθνούς συνεργασίας, δύο έργα, το ένα στον τομέα του 
περιβάλλοντος και το άλλο στον τομέα της υγείας, χρηματοδοτούνται από τη δράση 2 του 
τετάρτου προγράμματος-πλαισίου με αντίστοιχα ποσά 101 χιλιάδων ECU και 70 χιλιάδων 
ECU. Τρία ακόμη έργα, το ένα στον τομέα της υγείας και τα άλλα δύο στον τομέα της 
εκπαίδευσης και κατάρτισης, συμβάλλουν στην αξιοποίηση των δράσεων και των 
αποτελεσμάτων του προγράμματος, αντί στο ι χα στη Νότ ι α Αφρική, στην Κεντρική και 
Ανατολική Ευρώπη και στη λατινική Αμερική, χρηματοδοτούμενα από την Κοινότητα με ποσό 
1 100 χιλιάδων ECU. 
Το πρόγραμμα ΤΗΛΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ διαχειρίζεται ορισμένα έργα σε συνεργασία με άλλα 
ε ι δ ι κά προγράμματα- το ιουτοτρόπως, για παράδε ιγμα, ένα από τα έργα του τομέα 
"Τηλεπληροφορική για την έρευνα", που αποσκοπεί στη δοκιμή διευρωπαϊκού 
τηλεπικο ι νων ιακού δικτύου υψηλής παροχής, μεταξύ εργαστηρίων και ερευνητικών 
κέντρων, συγχρηματοδοτείται και συγκαθ οδηγείται από τα προγράμματα ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ 
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ και ΤΗΛΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ. Εχε ι αποκατασταθεί επίσης στενός συντονισμός 
μεταξύ των διαφόρων τομέων του προγράμματος και των λειτουργικών γενικών διευθύνσεων 
(όπως των υπεύθυνων για τις μεταφορές ή για την εκπαίδευση και κατάρτιση). 
Πολλά από τα πρώτα δρομολογηθέντα έργα ανοίγουν ευοίωνες προοπτικές σε τόσο ποικίλους 
τομείς όπως η υποβοήθηση του οδηγού και η αυτόματη λήψη απόφασης κατόπιν ατυχήματος 
ή κατάστασης έκτακτης ανάγκης, η ενοποιημένη επικύρωση τηλεματικών εφαρμογών σε 
περιφερειακό επίπεδο και ο κο ινών ικο-ο ικονομικός αντίκτυπος τους,η επικύρωση 
τηλεματικών εφαρμογών αφιερωμένων ειδικώς στην αστική ανάπτυξη, στο πλαίσιο δικτύου 
ευρωπαϊκών πόλεων, η ίδρυση γραφείου για την απασχόληση προοριζόμενου για την 
τηλεργασία, η κατανομή δημοτικών υπηρεσιών που βελτιώνει τη στάθμη των προσφερόμενων 
στους πολίτες υπηρεσιών ενώ παράλληλα περιόριζε ι το κόστος τους, η κατάρτιση νέων 
στον κυβερνοχώρο ή ακόμη ο συντονισμός και η συνέχεια των πρωτοβάθμιων υπηρεσιών 
υγειονομικής περίθαλψης. 
Τίοδγοαμμοι εογασιαα για το 1996 
Οι προτάσεις που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο της τρίτης προκήρυξης υποβολής προτάσεων, 
της 15ης Σεπτεμβρίου 1995, έτυχαν αξιολόγησης κατά το πρώτο τρίμηνο 1996. Η προκήρυξη 
αφορούσε δραστηριότητες σχετικά με ηλικιωμένα και άτομα με ειδικές ανάγκες, την υγεία, 
την εκπαίδευση και κατάρτιση, τα ερευνητικά δίκτυα και τη γλωσσική τεχνική. Από την 
αξιολόγηση των 413 κατατεθεισών προτάσεων προέκυψαν 67 νέα έργα, εκ των οποίων τα 32 
αφορούν μόνο τον τομέα των ατόμων μεγάλης ηλικίας και με ειδικές ανάγκες. Η κοινοτική 
συν ε ισφορά για το σύνολο των ανωτέρω έργων ανέρχεται σε 64 435 χιλιάδες ECU. 
Προβλέπεται να δήμο σι ευ θ ει τον Δεκέμβριο 1996 μια τέταρτη προκήρυξη υποβολής 
προτάσεων, αφ1 ενός για τις εργασίες ΕΤΑ που θα δι εξαχθούν σε επίπεδο τομέων και 
αφ' ετέρου γ ια τα έργα επι κύρωσης και επίδειξης ενοποιημένων και διατομεακών 
τηλεματικών εφαρμογών σε τόπους διεξαγωγής δοκιμών, ιδίως σε πόλεις. Στην περίπτωση 
26 
των τομεανών εργασιών, θα πρόκειται είτε για ενίσχυση υφισταμένων έργων είτε για 
υποστήριξη νέων,για εργασίες που δεν καλύπτονται επαρκώς από τα υπό διεξαγωγή έργα. 
Στην περίπτωση των ενοποιημένων εφαρμογών, θα πρόκειται για κινητοποίηση συγχρόνως 
τόπων που χρησιμοποιούν την εφαρμογή και βιομηχανικών κύκλων γύρω από μεγάλα έργα, 
με σκοπό να επαληθευθεί η τεχν ική συνάφε ι α καθώς και ο κο ινών ικο-ο ικονομι κός 
αντίκτυπος εφαρμογών προερχόμενων από διαφορετικούς τομείς. 
Ύο πρόγραμμα ΤΗΛΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ συμβάλλε ι ενεργώς στις εργασίες των ομάδων 
ε ιδικού έργου έρευνας-βιομηχανίας, ιδιαίτερα στους τομείς του εκπαιδευτικού 
λογισμικού με πολυμέσα και των μεταφορών. 
2. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 
Δραστηριδτητξ,ο το 1995 
Ε & Τ επιτεύγματα 
Στη διάρκε ια του 1995 περατώθηκε επιτυχώς το πρόγραμμα RACE. Το πρόγραμμα αυτό 
απετέλεσε το πλαίσιο για ευρωπαϊκή συνεργασία στην ανάπτυξη τεχνολογίας προηγμένων 
επικό ι νων ιών από το 1988 και μετά, με τη συμμετοχή όλων των με ι ζόνων ευρωπαϊ κών 
επιχειρήσεων εκμετάλλευσης δικτύων και εταιρειών ανάπτυξης τηλεπικοινωνιακού 
εξοπλισμού και λογισμικού. 
Η δεύτερη φάση, από το 1991 έως το 1995, εντάχθηκε στο τρίτο πρόγραμμα-πλαίσιο και 
αφορούσε άνω των 600 οργαν ισμούς που συμμετείχαν σε πάνω από 130 έργα. 
Ύο πρόγραμμα Προηγμένες Επικοινωνίες (ACTS) του τετάρτου Π-Π εγκαινιάστηκε το 1995, 
μετά από προκήρυξη υποβολής προτάσεων που δημοσιεύθηκε το Σεπτέμβριο 1994. Το 1995 
δρομολογήθηκαν άνω των 100 έργα με εμπλοκή πάνω από 600 οργανισμών. Η εναρκτήρια φάση 
τεκμηριώνεται στην έκθεση ACTS'9519 και σε έκθεση παρακολούθησης που συνέταξαν 
ανεξάρτητο ι εμπειρογνώμονες. 
Παραδείγματα αποτελεσμάτων 
Κατωτέρω περιγράφονται εν συντομία τα κυριότερα επιτεύγματα του RACE έως το 1995, τα 
οποία και τεκμηριώνονται πλήρως στην τελική έκθεση που δημοσιεύεται χωριστά20. 
• Συμβολή στην ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας 
Ύο πρόγραμμα RACE πραγματοποίησε μείζονα συμβολή στην παγκόσμια αναγνώριση της 
Ευρώπης ως αυθεντίας σε ζητήματα τεχνολογιών προηγμένων επικοινωνιών και ανάπτυξης 
προηγμένων υπηρεσιών. Το 70% περίπου των συμμετεχουσών ε τα ι ρ ιών αναφέρε ι ότι 
βελτιώθηκε η ανταγωνιστική θέση της Δυτικής Ευρώπης, πάνω δε από το 50% αναφέρουν ότι 
βελτιώθηκε η αν ταγών ι στ ικότητα έναντι των ΗΠΑκαι των υπολοίπων χωρών του κόσμου. 
Ποσοστό 44% αναφέρουν ότι βελτ ιώθηκε η αν ταγών ι στ ική θέση ως προς τους ιάπωνες 
ανταγωνιστές, συνεπεία των εργασιών του RACE.568 εταιρείες εκδήλωσαν την πρόθεση 
ACTS'95. Τεχνολογίες και υπηρεσίες προη-γμενων επι κοινών ιών. Γεν ική εικόνα του προ"γράμματος 
και των εργων-Ref. AC 950 568 . 
ΕΤΑ ere τεχνολογίες προη-γμενων επικοινωνιών για την Ευρώπη (Race). Τελική έκθεση γιο τη φάση 
II, 1991-1994 - ISBN αριθ. 92.8269553. 
27 
τους νααναπτύξουν νέα προϊόντα και προηγμένες υπηρεσίες· σε ποσοστό 22%περίπου των 
ανωτέρω περιπτώσεων, τέτο ια προγράμματα υφίστανται ήδη ή είναι υπό κατάστρωση. Για 
προηγμένες υπηρεσίες, υπάρχουν 281 εκδήλωσε ις ενδιαφέροντος, για20% δε από αυτές 
υφίστανται ήδη ή συντάσσονται ε μπορ ι κά σχέδια. Εχουν κατατεθε ί περί τα 140 νέα 
διπλώματα ευρεσιτεχνίας, προγραμματίζονται δε άλλα 48 εντός της προσεχούς τριετίας21. 
Η αναπτυχθεί σα συ ναι ν ε ση μέσω της "εναρμόνισης" και της συνεργασίας RACE μείωσε τον 
επενδυτικό κίνδυνο, επέσπευσε την ανάπτυξη προϊόντων και υπηρεσιών, βελτίωσε τις 
οικονομίες κλίμακας και περιεχομένου, βοήθησε τις εταιρείες να εστιάσουν καλύτερα τις 
επιχειρηματικές τους στρατηγικές και περιέστειλε τις δαπάνες. Εμπορικές εταιρείες 
που συμμετείχαν στο RACE, ενετόπισαν πάνω από 750 περιπτώσεις θετικού αντίκτυπου στα 
ανωτέρω ζητήματα. 
Οι πιλοτικές εφαρμογές υπηρεσιών προηγμένων επικοινωνιών αφορούσαν περί τους 500 
οργαν ισμούς και τόπους και πάνω από 7 000 μεμονωμένους χρήστες. Οι εμπλεκόμενο ι 
επιχε ιρηματικοί τομείς περιλαμβάνουν τη μεταποίηση, την εμπορία και διανομή, τις 
εκδόσεις και τη διαφήμιση, τα ελεύθερα επαγγέλματα και την παροχή δημόσιων υπηρεσιών. 
Τα κέρδη που αναφέρθηκαν από τις δοκιμές περιλαμβάλουν περιστολή κόστους, 
εξοικονόμηση χρόνου, ευχερέστερη πρόσβαση στην πληροφορία,αυξημένη ευελιξία και 
δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, ιδίως σε απομεμακρυσμένες αγροτικές περιοχές. 
• Βιομηχανικές συμμετοχές (και για MME) 
Τα 123 έργα Ε&Α συνεπάγονταν τη συμμετοχή 574 διαφορετικών οργανισμών και εταιρειών, 
συμπεριλαμβανομένων όλων των πρωταγωνιστών των ευρωπαϊκών τηλεπ ι κοινών ιών. Επιπλέον, 
στην εργασία συμμετέσχαν 49 διάφοροι οργανισμοί από χώρες της ΕΖΕΣ. Ως εκ τούτου, το 
πρόγραμμα προσέφερε πλαίσιο για συνεννόηση μεταξύ όλων των κυριότερων ευρωπαϊκών 
βιομηχαν ικών συμφερόντων και η προκύψασα συναίνεση σε λε ιτουργ ι κές προδιαγραφές 
απετέλεσε τη μείζονα πηγή τεχνικής συνιστώσας σε ευρωπαϊκά και παγκόσμια όργανα 
τυποποίησης. Με το πρόγραμμα στρώθηκε το έδαφος για την υλοποίηση δ ι ευρωπαϊκών 
ευρυζωνικών επικοινωνιακών δικτύων, όπως προβλέπεται στο κεφάλαιο XII της Συνθήκης 
για την Ευρωπαϊκή Ενωση. 
Παρά το υψηλό κόστος των εργασιών Ε&Α σε προηγμένες τηλεπικοινωνίες, η δεύτερη φάση 
του RACE προσήλκυσε ευρεία συμμετοχή από μικρομεσαίες επιχειρήσεις (MME). 
Οργανισμοί με προσωπικό κάτω των 500ατόμων αντιπροσώπευε ποσοστό 41% της συμμετοχής 
στα έργα της φάσης II, σε σύγκριση με ποσοστό 28% για τη φάση Ι, και 16,5% συνολικώς 
για το δεύτερο πρόγραμμα-πλαίσιο22. Οι μικροί φορείς, που είναι είτε επιχειρήσεις είτε 
ερευνητικοί οργανισμοί, συμμετέχουν σε άνω των 70% έργα της φάσης II, έναντι 60% στη 
φάση Ι, καταβάλλουν δε ποσοστό 33% της συνολικής προσπάθειας. 
• Συνεργασία με τρίτες χώρες (COPERNICUS) 
18 έργα στο πεδίο των τεχνολογιών και υπηρεσιών προηγμένων επικοινωνιών έφεραν σε 
επαφή φορείς της Κεντρικής και Ανατολι κής Ευρώπης με αντίστοιχους της Ευρωπαϊ κής 
Ενωσης. Τα έργα αυτά καλύφθηκαν από τον προϋπολογισμό XKAE/Copernicus, η διαχείριση τους 
21 Ο αριθμός αυτός βασίζεται σε έρευνα 1 000 συμμετεχόντων στο πρόγραμμα RACE. 
22 Έκθεση αξιολόγησης του δευτέρου προ-y ράμματος-πλαισί ου ΕΤΆ,συνταχθείσααπό την CREST και 
υποβληθείσα στο Συμβούλιο, Σεπτέμβριος 1992-CREST/1212/92. 
28 
όμως έγινε σε σύνδεση με το πρόγραμμα RACE, συμπεριλαμβανομένων αποτιμήσεων τεχνικού 
ελέγχου. Τα έργα ποικίλλουν από "τόνωση δικτύων" για επιστήμη και τεχνολογία μεταξύ 
Ανατολής και Δύσεως, έως έργα τεχνολογικής ανάπτυξης σε ορισμένες θεματικές περιοχές: 
τεχνολογίες επικοινωνιών, συμπεριλαμβανομένων των κινητών και δορυφορικών 
εφαρμογές και τεχνολογική ανάπτυξη πολυμέσων 
δίκτυα υψηλής ταχύτητας-
ανάπτυξη/διάδοση προτύπων σε προηγμένες επικοινωνίες· 
συντονισμός μεταξύ προγραμμάτων 
Τα έργα RACE αξιοποιούν τα αποτελέσματα έργων στα οποία αναπτύσσονται πολυδύναμες 
τεχ ν ολογ ί ε ς, π.χ. ESPRIT (μ ι κ ροηλε κ τρο ν ι κά δόμο στο ιχε ία, εργαλείαλογ ισμικοϋ, 
προηγμένη επεξεργασία πληροφορ ιών (ΑΙΡ)23 για διαχείριση δικτύου κλπ)· ομοίως, οι 
απαίτησε ι ς από πλευράς τηλεπι κο ινών ιών των προγραμμάτων με αντικείμενο τις 
τηλεματικές εφαρμογές βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στ ι ς τεχν ικές με τις οποίες 
ασχολούνται τα τρέχοντα προγράμματα RACE. 
Υφίστανται επίσης συνεχιζόμενοι δεσμοί με το πρόγραμμα VALUE για τη διάδοση και 
εκμετάλλευση αποτελεσμάτων. 
Εχουν αποκατασταθεί ισχυροί δεσμοί με τις διεξαγόμενες ερευνητικές εργασίες στο 
πλαίσιο της συνεργασίας στην επιστήμη και τεχνολογία COST24. Εχουν διοργανωθεί κοινά 
επιστημον ικά εργαστήρια με έργα COST στους τομείς των οπτικών και κινητών 
επικοινωνιών, συντονιστές δε έργων COST έχουν προσκληθεί σε συνεδριάσεις εναρμόνισης 
έργων RACE. 
Με την πρωτοβουλία EUREKA η αλληλεπίδραση ήταν ισχυρότερη στο πεδίο των 
οπτικοακουστικών τεχνολογιών. Μέρος της εργασίας που αφορά την προώθηση της 
τηλεόρασης υψηλής ευκρίνειας ΗΕ)Τν(έργο 95 EUREKA) συμπληρώθηκε με διεξαχθείσες 
εργασίες στο πλαίσιο της σύμβασης για τη φάση I RACE, το δε έργο 256 του EUREKA με 
αντικείμενο την κωδικοποίηση τηλεοπτικών προγραμμάτων συνδέθηκε με τις 
δραστηριότητες ενοποίησης του RACE. 
Πρόγραμμα €ογασΐαο για το 1996 
Στις αρχές Μαρτίου 1996 πραγματοποιήθηκε ο πρώτος ετήσιος τεχνικός έλεγχος έργων του 
προγράμματος ACTS25.Με την ανεξάρτητη αυτή τεχν ική ανασκόπηση εκάστου έργου 
προσδιορίστηκαν αναγκαίοι επαναπροσανατολισμοί για τη βέλτιστη χρήση των κονδυλίων 
της ΕΕ. 
Την 1η Μαρτίου 1996 έληξε η δεύτερη προκήρυξη. Πάνω από το 90% των προτάσεων 
υποβλήθηκαν ηλεκτρονικώς, η δε ΓΔ ΧΙΠ-Β θα εξακολουθήσει να διαδραματίζει το σκαπανέα 
της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ως προς τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες και τις εξελίξεις στην 
υποβολή προτάσεων, στη δ ιάρκε ιατου 1996. Στο δ ιάστημααπό 13 έως 17Μαρτίου 1996 
πραγματοποιήθηκε η τεχνική αξιολόγηση των νέων προτάσεων. Μετά από τη διαβούλευση 
για τα αποτελέσματα με τις υπόλοιπες υπηρεσίες της Επιτροπής και με την επιτροπή 
23 Advanced information processing. 
24 Cooperation in Science and technology. 
25 ETA στον τομέα των τεχνολογιών και υπηρεσιών προηγμένων επι κο ινών ιών. 
29 
πραγματοποιήθηκε η τεχνική αξιολόγηση των νέων προτάσεων. Μετά από τη διαβούλευση 
για τα αποτελέσματα με τις υπόλοιπες υπηρεσίες της Επιτροπής και με την επιτροπή 
διαχείρισης τον μήνα Απρίλιο 1996, κατέστη δυνατή στις αρχές Ιουνίου 1996 η έκδοση 
θετικής γνώμης και απόφασης της Επιτροπής σχετικά με την επιλογή και τη χρηματοδότηση 
νέων προτάσεων. Ύαανωτέρω συμπληρώνουν την υλοποίηση του προγράμματος RACE. 
Με βάοη την εμπλοκή των πρωταγωνιστών του τομέα, κατά το 1996 τα έργα ACTS και οι 
εναρμονισμένες δράσε ι ς θα ετοιμάσουν κατευθυντήριες γραμμές για την ανάπτυξη 
υποδομής ATM, την παροχή κινητών υπηρεσιών επικοινωνιών τρίτης γενεάς (UMTS) και την 
ανάπτυξη πολυδύναμων εφαρμογών, ιδιαίτερα στο πεδίο της τηλεργασίας. Οι 
κατευθυντήριες γραμμές θα στοχεύουν στη μείωση των αβεβαιοτήτων και των κινδύνων για 
δημόσια και ιδιωτική επένδυση. 
θα εν ισχύ θ ει ο συντονισμός μεταξύ προγραμμάτων, ιδίως με το πρόγραμμα IT και το 
αντίστοιχο των τηλεματικών εφαρμογών με βάση από κο ινού χρηματοδότηση (του ACTS και 
των τηλεματικών εφαρμογών) διασυνδέσεων υψηλής ταχύτητας μεταξύ εθνικών ξένιων 
υποδομών και εντός των ιδίων των εθνικών ξένιων υποδομών, με τις οποίες 
υποστηρίζονται δοκιμές υπηρεσιών και εφαρμογών και για τα τρία προγράμματα ICT. 
Στην ευρύτερη διεθνή συνεργασία, τα έργα και οι δράσεις ACTS διαδραματίζουν καίριο 
ρόλο στις πρωτοβουλίες της ομάδας των επτά βιομηχαν ικών χωρών για την παγκόσμια 
δ ιαλε ιτουργ ι κότητα ευρύ ζων ικών δικτύων (έργο GD3N) για την πρόσβαση με πολυμέσα στην 
πολιτιστική κληρονομιά των μουσείων και πι νακ ο θηκών (για την οποία το ν Μάιο 1996 
υπεγράφη μνημόνιο συμφωνίας), και για τη δημιουργία ενός παγκόσμιου αγοραίου χώρου 
γιαΜΜΕ, μέσω της αναπτύξεως του ηλεκτρον ικού εμπορίου. 
Ύον Ιούνιο 1996 ολοκληρώθηκε στρατηγικός έλεγχος των εξελίξεων των προηγμένων 
επικοινωνιών στην Ευρώπη. Ο έλεγχος αυτός περιλαμβάνει αναδρομική αποτίμηση της 
προηγούμενης πενταετίας για τις διεξαγόμενες στην ΕΕ εργασίες ΕΤΑ στον υπόψη τομέα, 
καθώς και εκτίμηση προοπτικών για τ ι ς μελλοντικές απαι τήσε ι ς που πιθανώς να 
πραγματευτεί το πέμπτο πρόγραμμα-πλαίσιο. 
Τον Σεπτέμβριο 1996 θα εκτελεσθεί η δεύτερη ανεξάρτητη άσκηση παρακολούθησης, η οποία 
και θα εστιαστεί στην επιτελεσθείσα πρόοδο για τη διεύρυνση της συμμετοχής, κυρίως 
σε δοκιμές, MME και οργανισμών από την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Η άσκηση αυτή θα 
ασχοληθε ί επίσης με το επίπεδο της οραματ ιστ ι κής έρευνας στο πρόγραμμα ACTS. 
3. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ 
ΑπολογισμοΓ του 1995 
Το 1995αφιερώθηκε στη μεταπαρακολοϋθηση των έργων ESPRIT III, στην εφαρμογή του 
προγράμματος IT, καθώς και στις δραστηριότητες που συνδέονται με την κοι νωνία των 
πληροφοριών. 
1. Επί συνολικού αριθμού 719 έργων του ESPRIT III, το 1995 περατώθηκαν τα349,281 δε 
έργα συνεχίζονται πέραν του 1995. Μολονότι τον Δεκέμβριο 1994 έληξε το πρόγραμμα 
ESPRIT III,απαιτείται δε κάποιος χρόνος για να συνταχθεί ο σχετικός απολογισμός, 
στη διάρκεια του 1995 εντοπίσθηκε πλήθος αξιόλογων αποτελεσμάτων πολλά απ'αυτά 
30 
απετέλεσαν αντικείμενο εμπορικής εκμετάλλευσης και δείχνουν ότι οι ταχθέντες το 
1991 στόχο ι βαδίζουν προς επίτευξη. Μολονότι ο συνολικός αντίκτυπος του 
προγράμματος προκύπτει από το σύνολο των έργων έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης 
(ΕΤΑ) και από τις υπόλοιπες δραστηριότητες, στο παρόν έγγραφο παρουσιάζονται μόνο 
ορισμένα χαρακτηριστικά γεγονότα. 
Στη μικροηλεκτρονική, σε θέματα εφαρμογών, καταγράφηκαν πολλές υλοποιήσεις και 
μεταξύ αυτών μπορούν νααναφερθούν: ένα επιταχυνσιόμετρο που προσφέρε ι αυξημένη 
ασφάλεια για τους αερόσακους που τοποθετούνται στα αυτοκίνητα- στην ιατρική, ένας 
ευφυής ανιχνευτής μικρογραφικών διαστάσεων, ένας από τους πρώτους στον κόσμο που 
επιτρέπε ι την πραγματοποίηση φυσικών μετρήσεων in vivo στο αίμα· ένα ευφυές και 
χαμηλής τιμής κύκλωμα για τις οικιακές εφαρμογές εξοικονόμησης ενέργε ιας·μία 
επίπεδη οθόνη υγρού κρυστάλλου και υψηλής ευκρίνειας για την τηλε όραση. Εξαλλο υ, 
χάρη κυρίως στις συνεχιζόμενες προσπάθειες του προγράμματος ESPRIT, και σε σχέση 
με το EUREKA, οι ευρωπαϊκές βιομηχανίες ημιαγωγών κάλυψαν την τεχνολογική τους 
καθυστέρηση, ενίσχυσαν τις θέσεις τους στις διεθνείς αγορές, απεκόμισαν κέρδη και 
πραγματοποίησαν βιομηχανικές επενδύσεις. Τέλος, οι δρομολογηθείσες από ορισμένα 
κράτη μέλη συνοδευτικές δράσεις τα βοήθησαν στο να συμμετάσχουν καλύτερα στ ι ς 
δραστηρ ιότητες του τομέα και τόνωσαν κατά τρόπο απτό τη χρησιμοποίηση της 
μικροηλεκτρονικής από τις τοπικές βιομηχανίες. 
Η δραστηρ ιό τη τα σε θέματα τεχνολογιών λογισμικού περ ι έλαβε δυο σκέλη: την 
πρωτοβουλίαΕ£31για την προώθηση των ορθότερων πρακτικών λογισμικού και τα έργα 
ΕΤΑ. Με την πείρα από τα 60 έpγaESSlπoυ περατώθηκαν το 1995 (επί 109 συνολικώς), 
οι εταίροι του ESSI - κυρίως MME και χρήστες - κρίνουν ότι επιτέλεσαν πρόοδο σε 
θέματα παραγωγικότητος και, προπαντός, ποιότητας- πέραν μιας δεκάδας δράσεων 
διάδοσης της αποκτηθείσας πείρας, εγκαταστάθηκε δίκτυο που καλύπτει 17 ευρωπαϊκές 
χώρες, του οποίου οι δράσε ι ς επιμόρφωσης έχουν ήδη ωφέλησε ι 6 500 άτομα. 
Αποκτήθηκαν εν δ ιάμε σα αποτελέσματα από ορισμένα έργα ΕΤΑ που ευρίσκονται ακόμη 
σε στάδιο εκτέλεσης- η χρησιμοποίηση των αποτελεσμάτων αυτών οδήγησε σε αξιόλογο 
κέρδος παραγωγικότητας ή σε εφαρμογές με εμφανές ενδιαφέρον για την κοινώνία(για 
παράδε ιγμα σύστημα υποβοήθησης της λήψης αποφάσεων σε περιστάσε ις κρίσης, 
χρησ ιμοπο ιούμενογια τις δασικές πυρκαγι ές στη Νότια Ευρώπη). Συνεχίστηκε η 
επίρρωση της ικανότητας των MME να χρησιμοποιούν αποτελέσματα από τα έργα ESPRIT 
για την κατάκτηση διεθνών αγορών γ ια παράδε ιγμα, αυτή είναι η περίπτωση των 
τεχνολογιών 02 και ΙΟΝΑ σε θέματα στραμέ νων στο αν τ ι κει μεν ο συστημάτων. 
Η υ ι οθετηθε ίσα φιλοσοφία στον τομέα της κατανεμημένης πληροφορικής υψηλών 
επιδόσεων (HPCN-High Performance Computing and Networking) επικεντρώνεται γύρω 
από τους χρήστες- περιλαμβάνε ι δράσε ι ς ευαισθητοποίησης στ ι ς βιομηχαν ικές 
καινοτομίες που αποφέρουν οι τεχνολογίες HPCN, καθώς και εφαρμογές σε πραγματικά 
περιβάλλοντα εργασίας,γιαπαράδε ιγμα: παραγωγή και επεξεργασία κ ι νούμενων 
εικόνων, εκπόνηση εξευγενισμένων μοντέλων των φαρμακευτικών ουσιών, πρόβλεψη των 
συνεπε ιών από πτώση κεραυνού σέ αεροπλάνο,αυτοματοποίηση της ταχυδρομικής 
διαλογής, ένσφαιροι τριβείς υψηλής ανοχής. Σε όλες τις ανωτέρω περιπτώσε ι ς 
σημειώθηκαν εμπορικές, ενίοτε διεθνείς, επιτυχίες. Υπογραμμίζεται ειδικότερα η 
υιοθέτηση εκ μέρους της CRAY Research (Ηνωμένες Πολιτείες) της τεχνολογίας 
CHORUS για το σύστημα εκμετάλλευσης του νέου της υπέρ-υπολογιστή και η μεταφορά 
38 εμπορικών λογισμικών της αεροναυτικής και της αυτοκινητοβιομηχανίας στη νέα 
31 
γενεά παράλληλων συστημάτων πληροφορικής- η ανωτέρω εργασία αποτελεί στις 
Ηνωμένες Πολιτείες σύνηθες υπόδε ιγμα αναφοράς. 
Στα προηγμένα επαγγελματικά και οικιακά πληροφοριακά συστήματα, αναφέρουμε το 
παράδε ιγμα της ανάπτυξης ενός νέου μέσου πώλησης με πολυμέσα, τόσο για τις 
χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, όσο και για τα αυτοκίνητα, τα έπιπλα και ταακίνητα· 
στοΗνωμένοΒασίλε ι ο του απονεμήθηκε βραβε ίο. Εγκαινιάσθηκαν ορισμένα έργα σε 
στενή συνεργασία με την Eurostat Με τα έργα αυτά αναμένεται να δοθεί η δυνατότητα 
βελτίωσης, στα κράτη μέλη, της επεξεργασίας των στατιστικών δεδομένων, καθιστώντας 
δυνατή τη χρησιμοποίηση πλέον σύνθετων και προσαρμοσμένων λογισμικών. 
Στον τομέα των ανοικτών συστημάτων μικροϋπολογιστών (OMI-Open Microprocessor System 
Initiative), επιτεύχθηκαν διεθνείς επιτυχίες σε θέματα τυποποίησης για τους ζυγούς 
διασύνδεσης, του επεξεργαστή ST20 που χρησ ιμοπο ι ει τα ι σε εκατομμύρια δειγμάτων 
σε συστήματα πολυμέσων, και του επεξεργαστή ARM.για τις επαγγελματικές εφαρμογές 
της ηλεκτρονικής. 
Στην τεχν ική μελέτη και κατασκευή με τη βοήθε ι α υπολογιστή, πραγματοποιήθηκαν 
ουσιώδεις πρόοδοι στους εξής τομείς: εκπόνηση μοντέλων προϊόντων και διεργασιών, 
και τυποποίηση τους- επι κύρωση ανοικτών συστημάτων αρχιτεκτονικής στην 
αυτοκινητοβιομηχανία, στις εργαλε ι ο μηχανές και στη β ι ομηχαν ία αλου μ ι νίου-
μηχανογραφικά περιβάλλοντα για τη μελέτη και την κατασκευή- λογισμικά ενοποίησης 
επι κοινών ιών για σύνθετα δίκτυα μεταξύ τόπων παραγωγής- ενοποίηση σημαντικών 
ικανοτήτων ευφυίας στα ρομπότ για την κατασκευή οδών και την ανέγερση τοίχων 
μικροσυστήματα, κυρίως με την ανάπτυξη βιβλιοθήκης σχεδιαστικών ενοτήτων και νέας 
γενεάς μικροαισθητήρων. Εξάλλου, στέφθηκαν με εμπορική επιτυχία περιπτώσεις όπως: 
ρομπότ πλύσης αεροσκαφών, ρομπότ τρισδιάστατης επιθεώρησης ηλεκτρονικών χαρτών, 
σύστημα διαχείρισης σε μεμονωμένους υπολογιστές, για την επικοινωνία μεταξύ 
παραγωγικών μηχανών. 
Στη θεμελιώδη έρευνα, αποκτήθηκε πλήθος θεωρητικών αποτελεσμάτων, τα οποία και 
δημοσιεύθηκαν στα κυριότερα επιστημον ι κά περί ο δ ι κά και συνέδρια. Σε πολλές 
περιπτώσε ι ς τα αποτελέσματα απ ε τέλεσαν ταχέως το έναυσμα για βιομηχαν ι κές 
εφαρμογές, για παράδε ιγμα σε θέματα αριστοποίησης του κυκλοφοριακού φόρτου ή 
όρασης και ασφάλειας. 
2. Από τον καιρό της επεξεργασίας του κατά τη δεκαετία του 1980, το ESPRIT έδωσε 
ώθηση στην ΕΤΑ Σήμερα που αναπτύσσεται η κατά σύμβαση αποκαλούμενη κοινωνία της 
πληροφορίας, το πρόγραμμα των τεχνολογιών πληροφορικής έχει ως στόχο να συμβάλει 
στην ανάπτυξη της υποδομής πληροφοριών της κοινωνίας αυτής- το πρόγραμμα τονίζει 
την ευχέρεια πρόσβασης στην πληροφορία, στις υπηρεσίες και στις τεχνολογίες για 
όλες τις κατηγορίες επιχειρήσεων, διοικητικών υπηρεσιών και μεμονωμένων ατόμων. 
Οι επιλογές σε θέματα ΕΎΑ στηρίζονται προπάντων στην εκτίμηση του αντίκτυπου τους 
στην αν ταγών ι στ ικότητα του συνόλου της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, καθώς και στη 
βελτίωση της ποιότητας ζωής- οδηγό των επιλογών αποτελεί κυρίως η συνεκτίμηση των 
αναγκών των χρηστών και της αγοράς. Οι δραστηριότητες του προγράμματος αφορούν 
τη χρησιμοποίηση τεχνολογιών και την ευχέρεια χρησιμοποίησης τους, τις ορθότερες 
πρακτικές, και τους τομείς ΕΤΑ αποφασιστικότερης σημασίας από της πλευράς αυτής, 
καθώς και από πλευράς ανάπτυξης της υποδομής πληροφοριών. 
32 
Το πρόγραμμα ανανέωσε τους τρόπους εφαρμογής του και το τεχνικό του περιεχόμενο. 
Τα συνοδευτικά μέτρα συν ιστού ν καίριο, και όχι πλέον ασήμαντο, στο ιχε ι ο της 
στρατηγι κής του π ρ ογ ράμματος. Αν ήλθε σε 15 το πλήθος των θ ε ματ ικών δ ι κτϋων 
άριστε Γας· τα δίκτυα αυτά συγκεντρώνουν περί τις 600 ομάδες ανήκουσες στη 
βιομηχανία, στα ερευνητικά κέντρα και στα πανεπιστήμια- αποκαθιστώντας 
διασυνοριακούς δεσμούς, τα δίκτυα διαδραματίζουν βασικό ρόλο σε θέματα 
επι μόρφωσης, πρόσβασης στην τεχνογνωσία και μεταφοράς τεχνολογιών. Η συνεργασία 
χρηστών-προμηθευτών στα έργα ΕΤΑ ενθαρρύνεται ζωηρά- οι χρήστες παρεμβαίνουν στον 
προσανατολισμό των εργασιών, στην επικύρωση των αποτελεσμάτων και στη δυνατότητα 
αποδοχής τους προκε ιμένου αυτές να τύχουν περαιτέρω εμπορικής εκμετάλλευσης. 
Απλουστεύθηκαν οι δ ιαδ ι κασΓες ώστε να καταστε ι το πρόγραμμα περ ισσότερο 
προσπελάσιμο: η προθεσμία υποβολής διαμορφώθηκε σε τρεις μήνες- δημοσιεύθηκε μία 
προκήρυξη ανά τρίμηνο (στις 15 Δεκεμβρίου, 15Μαρτίου κλπ.) στις ίδιες ημερομηνίες 
γ ια τα δ ι άφορα προγράμματα, πράγμα που δ ιευκόλυνε τον συντονισμό· ομοίως, 
δημοσιεύθηκαν προκήρυξε ις από κοινού με άλλα προγράμματα- στις περιπτώσεις που 
κρίθηκε αναγκαίο (για παράδε ιγμα, για ορισμένα συν ο δ ευ τ ι κά μέτρα και για τις 
επιχορηγήσεις αναγνωριστικής έρευνας), έγινε δεκτός ο ανοικτός χρόνος υποβολής-
προκειμένου να μειωθεί το κόστος σύνταξης των προτάσεων, έγινε πειραματισμός με 
διαδικασία σε δύο στάδια(σε έρευνα με απώτερο χρονικό ορίζοντα και για υπολογισμό 
και δικτύωση υψηλών επιδόσεων -HPCN). Για τις MME καθιερώθηκαν ειδικές 
δ ιαδ ι κασί ες: πρόκειται για τα συλλογικά έργα ΕΤΑ και τις επιχορήγησε ι ς 
αναγνωριστικής έρευνας· τα νέα αυτά εργαλεία πρόκειται πιθανώς να 
χρησιμοποιούνται ευρύτερα στο μέλλον. Οι στοχοθετημίνες δέσμες δραστηριοτήτων 
συγκροτούνται γύρω από καλώς προσδιορισμένο στόχο- με τις δέσμες αυτές γίνεται 
συντονισμός έργων ΕΤΑ που αφορούν δ ι άφορε ς τεχνολογίες, καθώς και δίκτυα 
αριστείας, ομάδες εργασίας, συνεργασίες με άλλες πρωτοβουλίες (κο ινοτ ικές, 
εθνικές, διεθνείς, EUREKA), δραστηριότητες επιμόρφωσης, διάδοσης πληροφοριών ή 
μεταφοράς τεχνολογίας. 
Ύο πρόγραμμα εργασίας του 1995 περ ι λάμβανε δραστηριότητες για τις βασικές 
τεχνολογίες (τεχνολογίες λογισμικού, τεχνολογίες για δομοστοιχεία και 
υποσυστήματα, συστήματα με πολυμέσα, στοχοθετημένες δέσμες δραστηριοτήτων 
(τεχνολογίες για τις δ ιαδ ι κασί ες επιχε ι ρήσεων, ε ν οποί η ση στη β ι ομηχαν ι κή 
παραγωγή, HPCN, ΟΜΙ) και την έρευνα με απώτερο χρονικό ορίζοντα. 
Στις τεχνολογίες λογισμικού, το 1995 εγκαινιάστηκαν 142 έργαΕ88Ι, καθώς και έργα 
ΕΤΑμε ιδιαίτερη έμφαση σταπροβλήματα της ασφάλε ιας, και έργα εφαρμογών και 
δοκιμής για τη σε μεγάλη κλίμακα επικύρωση τεχνολογιών με προοπτικές, που δεν 
έχουν ακόμη παγιωθεί. Στις τεχνολογίες για τα δομοστο ιχε Γα και τα υποσυστήματα, τα 
έργα ΕΤΑ αφορούν κυρίως τις επίπεδες οθόνες, την επεξεργασία σήματος, τις 
τεχνολογίες κλίμακας κάτω των 0,2 μ και τον τεχνικό εξοπλισμό- στο πλαίσιο του 
FUSE εγκαι ν ι άστη καν 104 έργα για να προωθηθούν οι ορθότερες πρακτικές και να 
διευκολυνθεί η πρόσβαση και χρησιμοποίηση νέων τεχνολογιών από νέους χρήστες και 
από MME. Για τον νέο τομέα των συστημάτων με πολυμέσα, οι δραστηριότητες 
αναπτύχθηκαν σε στενή συνεργασία με τις υπόλοιπες ασχολούμενες με το θέμαΓΔ(Χ, 
XIII,XV)· πέραν των έργων ΕΤΑμε αντικείμενο νέες τεχνολογίες και θέματα σχετικά 
με τα δ ι καίωματα πνευματικής ιδιοκτησίας, δρομολογήθηκαν μία δράση συντονισμού 
και ένα κέντρο δεξιοτήτων, με αποστολή την προσφορά συγκεκριμένης βοήθειας, ιδίως 
προς τις MME για τη χρησιμοποίηση νέων τεχνολογιών με πολυμέσα. Στον άλλο νέο 
τομέα των τεχνολογιών για τις διεργασίες των επιχειρήσεων, που ενδιαφέρει έντονα 
33 
τις MME, τα έργα καλύπτουν τομείς τόσο διαφορετικούς, όπως η υαλουργία, τα δημόσια 
έργα, τα ταχυδρομεία, η "εξατομικευμένηι" κατασκευή μεταφορικών οχημάτων δημόσιας 
χρήσης- στα έργα περιλαμβάνεται η συγκρότηση δικτύου από 60 περίπου οργανισμούς 
επιφορτισμένους με τη διάδοση της πληροφορίας και τη μεταφορά τεχνολογίας. Στην 
ενοποίηση στη βιομηχαν ική παραγωγή, πέραν των έργων ΕΤΑ, άλλα αποκαλούμενα έργα 
"αναφοράς για τις ομάδες χρηστών" έχουν ως στόχους την ανάπτυξη λεπτομερών 
προ δ ι άγραφων για τις νέες ανάγκες, την επεξεργασία κο ινών προτύπων και τη 
διασφάλιση εργασιών συντονισμού. Τα έργαHPCNκαλύπτουν πολλούς βιομηχανικούς 
τομείς και κι νητοποιούν χρήστες και MME, η συμμετοχή των οποίων αναμένεται να 
αυξηθεί. Τα έργα ΟΜΙ ασχολούνται με νέους τομείς, όπως το αυτοκίνητο, οι 
τηλεπι κο ινωνίες,η δ ιαλογ ική τηλεόραση, και πραγματεύονται την ενοποίηση 
σχεδιαστικών εργαλείων, ενώ προηγουμένως η προσπάθεια αφορούσε την ανάπτυξη τους-
σημειώνεται ότι το 50% των εταίρων συμμετέχουν για πρώτη φορά- πολλά έργα είναι 
αφιερωμένα σε εργασίες διάδοσης της πληροφορίας, καλλιέργεια συναίνεσης για 
πρότυπα διασυνδέσεων, ανταλλαγών τεχνογνωσίας σε θέματα σχεδιασμού συστημάτων, 
κυρίως προς όφελος MME. Η έρευνα με απώτερο χρονικό ορίζοντα θα είναι ανοικτή 
απέναντι στις ιδέες και στους ερευνητές, ικανή να ανταποκρίνεται OTIC οικονομικές 
και κοινωνικές ανάγκες και ναπροτρέχει ως προς τις μελλοντικές τεχνολογίες. Για 
τον πρώτο στόχο, παραλαμβάνονται συνεχώς οι προτάσεις και δρομολογήθηκαν έργα για 
στάδιο σκοπιμότητας, το οποίο κατ'ανάγκη προηγείται ενός ενδεχόμενου εγκαινιασμού 
σε κλίμακα πράγματι κών διαστάσεων αξί ζ ε ι να σημε ι ωθεί ότι η κατά δύο στάδια 
διαδικασία που χρησιμοποιείται για τα ανταποκρινόμενα στον δεύτερο στόχο έργα 
επέτρεψε νααποκλεισθούν ήδη στο πρώτο στάδιο πολλές προτάσεις που πλησίαζαν 
υπέρμετρα τις κατάντη δραστηριότητες- τέλος, δρομολογήθηκαν δύο πρωτοβουλίες για 
τον τρίτο στόχο: η μία αφορά την προηγμένη έρευνα με αντι κείμενο τη 
μικροηλεκτρονική(οπτοηλεκτρονικήδιασύνδεση-το ζήτημα των ολοκληρωμένων 
νανομετρικής κλίμακας κυκλωμάτων θα εξετασθεί το 1996)· η δεύτερη πρωτοβουλία 
αφορά έργα ευφυών διεπαφών μετάδοσης πληροφοριών, με τα οποία θα πρέπει κυρίως να 
καθορισθεί το πρόγραμμα εργασίας για τις προκήρυξε ι ς του Σεπτεμβρίου 1996. 
Εξάλλου, θα ανανεωθούν το 1996 οι διαδικασίες σχετικά με τους στόχους "ανοίγματος" 
και "ανταπόκρισης". 
Σε θέματα κο ι νωνίας των πληροφοριών, εγκαιν ιάσθηκαν, έξωαπό το πλαίσιο ESPRIT, 
πιλοτικά έργα σε τομείς όπως: ψηφιακές πόλεις, δήμο τ ι κά περίπτερα, καλωδιακή 
διανομή πληροφοριών με πολυμέσα, ηλεκτρονική μεταφορά χρημάτων, διανομή ιατρικών 
εικόνων, τυποποίηση της παράστασης του σήματος ADN. Τα ανωτέρω έργα συμπληρώνουν 
τα 70 περίπου έργα που με τα προγράμματα ESPRIT, TELEMATIQUE και ACTS 
διαμορφώνουν πράγματι στοχοθετημένο πλέγμα δ ιαπρογραμματ ι κών δραστηριοτήτων για 
την ανάπτυξη διεθνών συστημάτων ανταλλαγών, όπως το WWW (World Wide Web). Τον 
Ιούνιο 1995πραγματοπο ι ήθη κ ε στις Βρυξέλλες forum μ ε θέμα τη ν "Κο ι ν ων ία των 
Πληροφοριών", από κοινού για την ΕΕ και τιςΧΚΑΕ, το οποίο θα ακολούθησε ι και άλλο 
που θα πραγματοποιηθεί τον Σεπτέμβριο 1996 στην Πράγα. 
Τον Νοέμβριο 1995 πραγματοποίηκε στις Βρυξέλλες το Ευρωπαϊκό Συνέδριο για τις IT 
(EITC95), καθώς και το Forum των ΙΤ· το συνέδριο συ ν διάστηκε με έκθεση, στην οποία 
προβλήθηκαν τα αποκτηθέντα από τα έργα αποτελέσματα και η χρησιμοποίηση τους, 
προσήλκυσε δε πολλές χιλιάδες συμμετεχόντων. Με την ευκαιρία αυτή απονεμήθηκαν, 
σε συνεργασία με την EuroCASE, τα 23 β ράβε ία ΙΤΕΑ (Ευρωπαϊ κάΒραβε ία για την 
Τεχ ν ολογ ία Πληροφοριών). Εξάλλου, η χρησιμοποίηση του Internet και δίσκων CD-Roms 
(ανάπτυξη Εγκυκλοπαίδειας Αποτελεσμάτων του Προγράμματος IT με Πολυμέσα) για τη 
34 
διάδοση της πληροφορίας απετέλεσε το αντικείμενο εντατικών δοκιμών επικύρωσης-
η εκμάθηση τους απέβη προς όφελος προκηρύξεων, και αναμένεται να οδήγησε ι στην 
καθιέρωση υπηρεσίας σε κλίμακα πραγματικών διαστάσεων. 
Πρόγραμμα €ογασΐαα για το 1996 
Η ήδη ενεργοποιημένη το 1995 συμμετοχή των ΧΚΑΕ στα έργα ΕΤΑ θα μπορούσε να λάβει το 
1996 νέα διάσταση χάρη στη χρηματοδότηση ερευνητικών υποδομών από το πρόγραμμα 
PHARE. Εξάλλου, θα αναπτυχθεί εκστρατεία πληροφόρησης στραμένη προς τις Μεσογειακές 
χώρες. 
Για το 1996 προβλέπονται δύο προκηρύξεις, η μία τον Μάρτιο και η άλλη τον Σεπτέπμβριο. 
Επικαιροποιήθηκε το πρόγραμμα εργασίας: διαγράφηκαν όσες εργασίες αφορούσαν ακριβώς 
τα έργα του 1995, ενώ εντάχθηκαν άλλες για να ληφθεί υπόψη η ανάδειξη νέων 
προτεραιοτήτων, για παράδε ιγμα στον τομέα του ηλεκτρονικού εμπορίου ή του WWW. 
Βελτιώθηκε η παρουσίαση του προγράμματος εργασίας ώστε να διευκολυνθεί η πρόσβαση 
νέων συμμετεχόντων και χρηστών, οι ανάγκες των οποίων εκφράζονται στο επίπεδο λύσεων 
μάλλον παρά τεχν ικών εργασιών συγκεντρώθηκαν τα συνοδευτικά μέτραγια να βελτιωθεί 
η ευκρίνεια και λογική τους συνέπεια. Ύο 1996 θα καταρτισθεί νέο πρόγραμμα εργασίας 
για την επόμενη χρονική περίοδο. 
ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ 
4. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΥΛΙΚΩΝ 
Απολογισμός του 1995 
Με ι Γόνα Ε & Τ αποτελέσαατα 
1. Βιομηχανικά έργα ΕΤΑ 
Καίριας σημασίας δραστηριότητες υπήρξαν η αξιολόγηση των προτάσεων που 
κατατέθηκαν στο πλαίσιο της πρώτης προκήρυξης Brite-EuRam III (προθεσμία η 15η 
Μαρτίου 1995) και η εκκίνηση των συμβάσεων. Τα χαράκτη ρ ι στ ι κά σημεία της ανωτέρω 
προκηρύξεως είναι: 
το μεγάλο πλήθος των προτάσεων (1180), που εξηγείται από το ότι μεσολάβησε 
διετία από τότε που δημοσιεύθηκε η τελευταία προκήρυξη (26Φεβρουαρίου 1993), 
το υψηλό ποσοστό επιλεξιμότητας των προτάσεων (98%) οφειλόμενο οπωσδήποτε στη 
συνεχή άνοδο της ποιότητας τους και στην καθιέρωση της υπηρεσίας 
"προδιαλογής"(επαλήθευση από τις υπηρεσίες, πριν από την οριστική υποβολή 
προτάσεων, των βασικών χαρακτηριστικών του έργου), 
η κάλυψη των τριών τομέων (τεχνολογίες παραγωγής, υλικά και τεχνολογίαγια 
καινοτομία προϊόντων, τεχνολογία για τα μεταφορικά μέσα) είναι ικανοποιητική, 
μολονότι ορισμένοι επιμέρους τομείς διαθέτουν λίγα μόνο επιλεγέντα έργα: 
ανθρώπινοι και οργανωτικοί παράγοντες των συστημάτων παραγωγής (τομέας 1.5) 
και κατασκευή οχημάτων (τομέας 3Β.2) 
τα δ ιαθέσ ιμαγ ια την ανωτέρω προ κήρυξη 402 ε κατομμύρ ι α ECU επιτρέπουν 
προοπτική χρηματοδότησης 218 έργων. 
35 
2. θ ε ματ ι κά δίκτυα 
Κατόπιν της συνεχώς ανοικτής προκήρυξης, η πιλοτική φάση επέτρεψε την παραλαβή 
41 προτάσεων για την αναγνωριστική φάση και 3 για τη φάση υλοποίησης. Ύο 60% των 
προτάσεων αυτών επελέγη, και αντιπροσωπεύει ποσό ύψους 0,78 εκατομμυρίων ECU. 
3. Μέτρα τεχνολογικής τόνωσης με προορισμό τις MME 
Το ποσοστό απαντήσεων στην συνεχή ανοικτή προκήρυξη υπήρξε ικανοποιητικό,με 
εξαίρεση τον τομέα 3 (μεταφορές) που αντιπροσωπεύται από ποσοστό μικρότερο από το 
επιθυμητό (4%). Επί 465 παραληφθεί σων προτάσεων για το στάδιο 1 και επί 118 για το 
στάδιο 2, έγι ναν δεκτές αντίστοιχα 212 και 51 προτάσεις, με συνολικό απαιτούμενο 
προϋπολογισμό ύψους 27,5 εκατομμυρίων ECU, από τα οποία τα 17 εκατομμύρια ECU 
αναλήφθηκαν ήδη ως υποχρέωσε ι ς το 1995. 
Οσον αφορά τη συμβολή του προγράμματος στους καθορισθέντες για την ΕΎΑ βασικούς 
στόχους, είναι σκόπιμο να αναφερθούν τα εξής: 
ενίσχυση της ο ικονομικής και κοινωνικής συνοχής: ο μέσος όρος των 8,8 
συμμετεχόντων ανά έργο ΕΤΑ, προερχόμενων από 4,8 διαφορετικές χώρες, και από τους 
οποίους το 71% συμμετέχουν για πρώτη φορά, φαίνεται ότι αποτελούν στοιχείαπου 
ευνοούν τη στοχευόμενη ενίσχυση.Ύο 10% των συμμετεχόντων προέρχονται από 
περιφέρειες του "στόχου \". Για τα έργα CRAFT (Cooperative Research Action For 
Technology) του σταδίου 1 όλοι οι υποψήφιοι συμμετέχουν για πρώτη φορά (αποτελεί 
κριτήριο επιλεξιμότητας), και στο στάδιο 2,213 συμμετέχοντες είναι νέοι. Τα έργα 
CRAFT συγκεντρώνουν κατά μέσον όρο 5,1 εταίρους ανά έργο. 
Συμμετοχή των MME: στα έργα ΕΤΑ, το 20% των συμμετεχόντων είναι MME, ποσοστό που 
αντιπροσωπεύε ι αύξηση έναν τ ι του τρίτου προγράμματος-πλαισίου (17%)· ο ι 
επιχειρήσεις αυτές μοιράζονται ποσοστό 19% του προϋπολογισμού.Το 17% των έργων 
συντονίζονται από MME. Στα έργα CRAFT (στάδ ι ο 2), το 73% των συμμετεχόντων είναι 
MME. 
Διεθνής συνεργασία: ποσοστό 3% των συμμετεχόντων προέρχονται από χώρα τρίτη ως 
προς την Ευρωπαϊκή Ενωση. 
Βιομηχανική συμμετοχή: το 1995 διενεργήθηκε αξιολόγηση των περατωθέν των έργων, 
με τη βοήθεια ανεξαρτήτων συμβούλων. Η αξιολόγηση βασίζεται κυρίως σε συνομιλίες 
και στην ανάλυση δε ικτών, όπως η δ ιαχε ίριση, η συνεργασία, οι ερευνητ ικές 
επιδόσεις, τα οικονομικά πλεονεκτήματα, η συμμετοχή MME, οι επιπτώσε ι ς στην 
κο ι νωνία και στο περιβάλλον, και η στρατηγική αξιοποίησης. Τα επιτευχθέντα 
στοιχεία είναι τα εξής: 
* τα αποκτηθέντα αποτελέσματα σε ποσοστό 41% μπορούν να καταλήξουν σε S 
τουλάχιστον εφαρμογές, σε ποσοστό δε 62% να εφαρμοστούν σε 3 τουλάχιστον 
διαφορετικούς βιομηχανικούς κλάδους-
* τα αναλυθέντα έργα σε ποσοστό 45% αναμένεται να οδηγήσουν σε χρηματικά κέρδη 
ύψους τουλάχι στον 5 ε κατ. ECU κατά την επόμενη πενταετία (ποσοστό 2% θα 
συνεπάγεται κέρδη πλέον των 100 εκατ. ECU)· 
* τα αποτελέσματα σε ποσοστό 76% είναι επιδεκτικά παρουσίας "στην αγορά" εντός 
3 ετών (το 47% σε λιγότερο από 1 έτος)-
* τα αποτελέσματα σε ποσοστό 64% έχουν δυνατότητες θετικών επιπτώσεων για το 
περ ιβάλλον 
36 
* τα έργα είναι όλο και καλύτερα προετοιμασμένα για τη φάση εκμετάλλευσης: το 
40% από αυτά (το 28% το 1994) θεωρούνται ως "αυτόνομα" (δεν απαι τείται 
συμπληρωματική υποβοήθηση) για να οδηγήσουν στην εκμετάλλευση-
* όσον αφορά την απασχόληση, τα έργα σε ποσοστό 36% έχουν ήδη απόδειξε ι ότι 
έχουν θετικές επιπτώσεις για τους εταίρους. 
Από ποιοτικής απόψεως, η συσωρευθείσα εμπε ιρίααπό τότε που άρχισε το πρόγραμμαBrite-
EuRam δείχνε ι ότι η εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων πραγματώνεται μόνο εφόσον υπάρχει 
σαφώς καθορισμένη επιχειρηματική στρατηγική και προβλέφθηκαν ήδη από την αρχή, μεταξύ 
των εταίρων, τρόποι εκμετάλλευσης. Για το λόγο ακριβώς αυτό, τα έργα που επελέγησαν από 
την προκήρυξη του 1995 υποβλήθηκαν σε αυστηρές διαδικασίες επιλογής και θα 
αποτελέσουν αντικείμενο στενής παρακολούθησης ως προς τη διαχείριση και το βαθμό 
προόδου των σχετικών εργασιών. Στη διάρκεια του έτους, οι χρησιμοποιούμενοι δείκτες 
στις ετήσιες εκθέσεις αξιολόγησης και στις διάφορες ανωτέρω μνημονευθείσες αναλύσεις 
άφησαν να διαφανεί η αυστηρότητα των ενδιάμεσων και τελικών αξιολογήσεων. 
Μερικά παοαδείιγματα επιτυγιών 
Η ανάλυση των περατωθέντων έργων, που έγινε το 1995, ανέδειξε ορισμένες επιτυχίες, όπως 
για παράδειγμα: 
Μία ομάδα τεσσάρων MME (από τη Γαλλία και τη Γερμανία) και ενός εργαστηρίου συνέθεσε 
ένα νέο υπόστρωμα με βάση το χαρτί, που επιτρέπει την αντικατάσταση του πλαστικού PVC 
σε όλες τις διακοσμητικές εφαρμογές στο κλάδο επίπλου. Ο όμιλος καλύπτει όλους τους 
κρίκους του βιομηχανικού αυτού κυκλώματος, πράγμα που του επιτρέπε ι άμεση 
εκμετάλλευση της σχετικής τεχνολογίας.Από τότε που τέλειωσε το έργο, έχουν ήδη 
παραχθε ι και πωληθε ι 170 εκατ. τόνοι του υλι κού αυτού.Ύο οικονομικό κέρδος στο 
διάστημα 1995-1999 εκτιμάται σε 55 εκατ. ECU, έναντι επενδύσεως 2,5 εκατ. ECU σε Ε&Α. 
To PVC που η σύνθεση του βασί ^*εται στο χλώριο, είναι προϊόν που δέχεται όλο και 
συχνότερα επικρίσεις ότι είναι επιβλαβές. Κάθε προϊόν που μπορεί να αντί κατάστησε ι 
το PVC θα οφελεϊ οπωσδήποτε το περιβάλλον. 
Οι κλάδοι υποδήματος αντιπροσωπεύουν αξιόλογη αγορά, που όμως ευρίσκεται σε δυσκολία, 
λόγω κυρίως του ανταγωνισμού από τις χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας, όπως συμβαίνει 
και με την,κλωστοϋφαντουργία. Πρόκειται επίσης για αγορά εξαιρετικά ρευστή, επειδή 
επηρεάζεται από την εκάστοτε μόδα. Η ταχεία προσαρμογή της κατασκευής και η ικανότητα 
πρωτοπορίας και πρωτοβουλίας ως προς τις επιδράσεις της μόδας αποτελούν απαραίτητα 
στοιχεία, ώστε ο ευρωπαϊκός κλάδος υποδήματος να διατηρήσει τα ανταγωνιστικά του 
πλεονεκτήματα. 
Τρεις βιομηχανίες, από τις οποίες οι δύο MME, ανέπτυξαν με δύο ερευνητικά κέντρα ένα 
σύστημαCAD/CAM σχεδίασης υποδημάτων (συμπεριλαμβανομένων όλων των κατασκευαστικών 
τους στοίχε ίων), καθώς και των συναφών καλουπιών. Δύο από τις εταίρους βιομηχανίες, 
αφού περατώθηκε το έργο, χρησιμοποίησαν το σχεδιαστικό αυτό εργαλείο στην παραγωγική 
τους αλυσσίδα. Απεκομίσθησαν ήδη οικονομικά οφέλη, οι δε προοπτικές για την επόμενη 
πενταετία ανέρχονται σε 24,5 εκατ. ECU, έναντι επενδύσεως ύψους 2,8 εκατ. ECU σε Ε&Α. 
Η ούτω απο κ τη θ ε ίσα καινοτομία διατίθεται για τη μεταφορά τεχνολογίας στις 
βιομηχανίες του κλάδου που αποτελούν κατ*αποκλειστικότητα σχεδόν MME. Επιπλέον, 
επειδή οι επιχειρήσεις αυτές ευρίσκονται κατά κύριο ρόλο σε αναπτυξιακώς 
καθυστερημένες περιφέρειες, το υπόψη έργο σαφώς αποβαίνει προς όφελος της ευρωπαϊκής 
συνοχής και συμβάλλει στη διατήρηση του επιπέδου απασχόλησης σε ένα τομέα που διανύει 
δύσκολη περίοδο. 
37 
Οταν ένα έργο ανταποκρίνεται σε σαφή ανάγκη της αγοράς, οι δε εμπλεκόμενες 
βιομηχανίες εργάζονται στον πυρήνα του στρατηγικού τους τομέα, είναι εφικτή η 
επιτυχία. 
Αυτό συμβαίνει με τον όμιλο, που αποτελείται από δύο βιομηχανίες και δύο πανεπιστήμια, 
ο οποίος ανέπτυξε νέα οξε Γδια σπανίων γαιών, που επιτρέπουν την παρασκευή υλικών με 
σαφώς βελτιωμένες φωσφορίζουσες ιδιότητες. Στέφθηκαν από επιτυχία ο ι δ ι άφορε ς 
β ι ομηχαν ικές δοκιμές σε ποικίλα είδη λαμπτήρων. Η βιομηχαν ι κή και ε μπορ ι κή 
εκμετάλλευση πραγματοποιήθηκε σε αγαστή σύμπνοια με την έρευνα, αποδίδοντας ήδη 
πραγματικό κέρδος 20 εκατ.ECU,με πρόβλεψη άμεσων και έμμεσων οφελών στην αγορά 
φωτιστικών μέσων, ύψους 330 εκατ. ECU στο δ ι άστη μα πενταετίας, έναν τ ι αρχικής 
επένδυσης 1,9 εκατ. ECU. 
Ανακύι^ασες δυσκολίες 
Ύαμέλη της ομάδας ετήσιας αξιολόγησης του προγράμματος, στην έκθεση τους για το 1995, 
αναφέρουν ότι υπήρξε υπερβολικά μεγάλο το διάστημα από την ημέρα λήξεως της 
προθεσμίας υποβολής προσφορών έως την υπογραφή των συμβάσεων, τόσο για τα έργα ΕΤΑ, 
όσο και για το CRAFT. Στην έκθεση γίνεται υπόδειξη επίσπευσης των διαδικασιών μετά 
τη χρονική περίοδο αξιολόγησης. 
Ορισμένοι επιμέρους τομείς του προγράμματος ασκούν ασθενή έλξη, ιδιαίτερα για τις MME. 
Το μήνυμα μεταβιβάστηκε στο δίκτυο τόνωσης των MME και το 1996 ελήφθησαν μέτρα ώστε 
να διορθωθεί η κατάσταση. 
Πρόγραμμα: βργασίαο για το 1996 
Το πρόγραμμα, εργασίας για το 1996 περιλαμβάνε ι, κατ'αρχάς, την εκ νέου ενεργοποίηση της 
διαδικασίας αξιολόγησης των προτάσεων, κατόπιν της δευτέρας προκηρύξεως με προθεσμία 
την Μη Απριλίου 1996.0 προ ο ρ ι ζο μένος για τα έργα αυτά προϋπολογισμός ανέρχεται σε 
400 εκατ. ECU. 
Επιπλέον, στο πλαίσιο του CRAFT θα πραγματοποιηθούν τρεις ασκήσε ι ς αξιολόγησης, 
προϋπολογισμού 32 ε κατ. ECU, καθώς και τρεις άλλες ασκήσε ιςαξ ιολόγησης για τα 
θεματικά δίκτυα, προϋπολογισμού 9 εκατ. ECU. 
Ομοίως θα διευκολυνθούν δύο άλλοι άξονες εργασίας: αφενός, η εφαρμογή συνοδευτικών 
μέτρων του προγράμματος (3% του προϋπολογισμού) κατόπι ν της προκηρύξεως που 
δημοσιεύθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 1995 και η οποία είναι συνεχώς ανοικτή έως τα τέλη 
1997· αφετέρου, πραγματοποιήθηκαν εργαστήρια προβληματισμού και μελετών με σκοπό την 
προετοιμασία του 5ου προγράμματος-πλαισίου. 
5. ΠΡΟΤΥΠΑ, ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΟΚΙΜΕΣ 
Απολογισμό^ του 1995 
Μείζονα Ε&Τ αποτελέσματα 
1. Βιομηχανικά έργα ΕΤΑ 
Το 1995 υπήρξε αφενός έτος χρηματοδότησης των έργων ΕΤΑ που επελέγησαν κατόπιν της 
προκηρύξεως υποβολής προτάσεων για τον τομέα 1 και της εστιασμένης προκηρύξεως προς 
υποστήριξη των κοινοτικών πολιτικών και της ευρωπαϊκής τυποποίησης και αφετέρου έτος 
38 
αξιολόγησης των προτάσεων που παραλήφθηκαν για τους τομείς 2 και 3, και της δεύτερης 
εστιασμένης προκηρύξεως. 
Η προκήρυξη για τον τομέα 1 απευθυνόταν χωρίς περιορισμούς σε όλους τους 
βιομηχανικούς τομείς.Επί 177' παράληφθ ε ισών προτάσεων, επελέγησαν 44 έργα (δηλαδή ένα 
στα4), από τα οποία τα 17αφορούσαν απευθείας πρότυπα που ζήτησε η βιομηχανία. Όλα τα 
έργα χρηματοδοτήθηκαν το 1995, με κονδύλιο 22 εκατ. ECU. 
Για πρώτη φορά δημοσιεύθηκε εστιασμένη προκήρυξη που περ ι λάμβανε 25 δέματα 
προτεραιότητας, για την άσκηση κοινοτικών πολιτικών και για την ευρωπαϊκή τυποποίηση 
στο πλαίσιο της CEN/CENELEC. Παραλήφθηκαν μόνο Χβπροτάσε ι ς, από τις οποίες οι 7 
χρηματοδοτήθηκαν το 1995. 
Τον Ιούνιο 1995 δημοσιεύθηκε η πρώτη προκήρυξη υποβολής προτάσεων που προβλεπόταν στο 
πρόγραμμα εργασίας για τους τομείς 2 και 3. Η προκήρυξη αυτή είχε ως κύριο στόχο το 
δεύτερο σκέλος του προγράμματος, δηλαδή την ανάπτυξη και την εφαρμοφή προτύπων, 
μετρήσεων και δοκιμών, με προορισμό την υποστήριξη των ευρωπαϊκών πολιτικών στις 
οικονομικές και κοινωνικοοικονομικές τους διαστάσεις, Η προκήρυξη αυτή στοχεύει στην 
επίλυση των τεχν ικών δυσκολιών που ανακύπτουν κατά την εφαρμογή καν ο ν ισμών και 
οδηγιών, ιδίως στον γεωργό- επισιτιστικό τομέα, το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία, στα 
οποία προστίθενται δύο νέα θέματα: η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και οι 
ιατροδικαστικοί έλεγχοι που διενεργούν όσα εργαστήρια είναι εγκεκριμένα από το 
δικαστικό κύκλωμα. Τέλος, καταβλήθηκε ιδιαίτερη προσπάθεια προς την κατεύθυνση των 
επίσημοιν εργαστηρίων και οργανισμών, συμπεριλαμβανομένων των τελωνιακών εργαστηρίων 
που είναι επιφορτισμένα με ελέγχους και αναλύσεις για την καταπολέμηση της απάτης. 
Επί 464 προτάσεων που παραλήφθηκαν στους ποικίλους αυτούς τομείς, κατά το 1996 υπάρχει 
δυνατότητα χρηματοδότησης 80 περίπου έργων (δηλαδή 1 στα 6). Ο προβλεπόμενος 
προϋπολογισμός που αφορά την προκήρυξη στους τομείς 2 και 3 ανέρχεται σε 24 εκατ. ECU. 
2. CRAFT και θεματικά δίκτυα 
Πέραν των έργων ΕΤΑ, κατέστη δυνατό να τύχουν κοινοτικής χρηματοδότησης 6 προτάσεις 
δράσεων τεχνολογικής τόνωσης υπέρ των MME και 6 προτάσε ι ς θ ε ματ ικών δ ικτύων. Ο 
προϋπολογισμός που διατέθηκε για τις ανωτέρω δραστηριότητες το 1995 ανήλθε σε 1,1 
εκατ. ECU. 
Ορισμένα παραδείγματα επιτυγιών 
Μεταξύ των περατωθέν των το 1995 43 έργων, αξίζει να αναφερθούν πολλά αξ ιόλογα 
αποτελέσματα: 
Η κατάρτιση μεθόδων μέτρησης και δοκιμής για τον έλεγχο της ανταπόκρισης των 
οικιακών λεβήτων ακριβώς στην προδιαγραφόμενη στην ευρωπαϊκή οδηγία κατάταξη. 
Κατέστη δυνατή η επικύρωση των αποτελεσμάτων των ποιοτικών μετρήσεων επί των 
κεραιών, οι οποίες χρησιμοποιούνται από τα εργαστήρια μετεωρολογίας και δοκιμών 
κατά την εφαρμογή της οδηγίας σχετικά με την ηλεκτρομαγνητική συμβατότητα. 
Αναπτύχθηκε μέθοδος δοκιμής της συμπεριφοράς στη φωτιά επίπλων με εσωτερικό 
γέμισμα, χάρη στη συνεργασία 11 βιομηχανικών και επίσημων εργαστηρίων από 8 χώρες 
μέλη. 
39 
Καταρτίστηκε και δοκιμάστηκε από 34 εργαστήριααπ'όλες τις χώρες μέλη μία δέσμη 
μεθόδων που επιτρέπε ι τον προσδιορισμό της μικροβιακής μόλυνσης υδάτων 
κολύμβησης από λύματα. 
Καταρτίστηκε και θα δ ιατεθεί προσεχώς στο ε μπορ ι ο σύστημα μι κ ρ ογ ράφι κών 
διαστάσεων για τη μέτρηση του ποσοστού ενώσεων του γαλακτικού οξέως στο αίμα 
ασθενών ευρισκόμενων σε κρίσιμη κατάσταση, καθώς και στους αθλητές, και γλυκόζης 
στους διαβητικούς που ευρίσκονται σε κωματώδη κατάσταση. 
Τέλος, ετέθη στη διάθεση των εργαστηρίων η παραγωγή υλικών αναφοράς που 
επιτρέπουν τον χαρακτηρισμό σιτάλευρων, καθώς και μέθοδοι που επιτρέπουν τον 
προσδιορισμό της ποσότητας χαλακού σίτου στα ζυμαρικά. Τα αποτελέσματα των δύο 
αυτών έργων προορίζονται για τα εργαστήρια ποιοτικού ελέγχου και καταπολέμησης 
της απάτης στη βιομηχανία γεωργικών τροφίμων. 
Τίρογραιχμα εργασίας για το 1996 
Το πρόγραμμα εργασίας για το 1996 καθορίζεται συνάρτησε ι των εξής στόχων: 
1. Βελτίωση της αν ταγών ι στ ι κότητας όλων των κλάδων της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. 
2. Προώθηση της έρευνας για την ανάπτυξη της άσκησης ευρωπαϊκών πολιτικών στους 
τομείς της βιομηχανίας, της γεωργίας, της ενέργειας και των υπηρεσιών,μέσω της 
ανάπτυξης και της βελτίωσης με τ ρη τ ι κών μεθόδων και αποδεκτών δοκιμών,που 
τυγχάνουν αναγνώρ ίσης όχι μόνο στην Ευρώπη, αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο. 
3. Προώθηση της έρευνας με την υποστήριξη των δραστηριοτήτων των CEN,CENELEC,ETSI 
και των υπολοίπων ευρωπαϊ κών οργανισμών τυποποίησης. 
4. Υποστήριξη της μελλοντικής ανάπτυξης της ευρωπαϊκής μετρητικής υποδομής. 
5. Προώθηση της διάδοσης και της εφαρμογής ορθών μετρητικών πρακτικών στην Ευρώπη, 
και ιδιαίτερα στις μειονεκτικές περιφέρειες. 
Αφού αξιολογηθούν και εξετασθούν τα αποτελέσματα των εστιασμένων προκηρύξεων που 
δήμο σι εϋθηκαν το 1995, θα συζητηθεί η σκοπιμότητα δημοσίευσης νέας εστιασμένης 
προκήρυξης τον Ιούνιο 1996, σε συνεννόηση με την επιτροπή προγράμματος, 
λαμβάνοντας υπόψη τα θετ ι κά αποτελέσματα από την πρώτη προκήρυξη στον τομέα: 
μετρήσεις για ευρωπαϊ κάπροι όντα υψηλής ποιότητας, θα δημοσιευθεί προκήρυξη για τις 
15 Ιουνίου 1996, με βάση τις εξής προτεραιότητες: 
βιομηχανική καινοτομία 
διάδο σηβιομηχανικήςτεχνογνωσίας προςτιςμειονεκτικέςπεριφέρειες, 
οργανώνοντας πρακτικά επιμορφωτικά μαθήματα 
όφελος για όσους κλάδους χαρακτηρίζονται από έντονη παρουσία MME. 
40 
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 
6. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑ 
Απολογισαοο του 1995 
Με ί fova Ε&Τ αποτελέσματα 
Οι ερευνητικές προτάσεις του 3ου προγράμματος-πλαισίου στην πλειοψηφία τους έχουν 
τερματιστεί ή εισέλθει στην τελική τους φάση. Η ποικιλία των δράσεων αυτών τόσο από 
πλευράς εφαρμοσμένης και στρατηγικής έρευνας, όσο και από πλέον θεμελιώδους έρευνας, 
συντελεί στο να συμβάλλει το πρόγραμμα περιβάλλοντος συγχρόνως και στους στόχους της 
ανταγωνιστικότητας και ανάκαμψης και στον καθορισμό και στην άσκηση άλλων κοινοτικών 
πολιτ ικών, ιδιαίτερα της περ ιβάλλον τ ι κής. Η διπλή αυτή θεώρηση εν ισχύθηκε με την 
ευκαιρία των εγκαινίων του 4ου προγράμματος-πλαισίου,η επιλογή των πρώτων έργων του 
οποίου πραγματοποιήθηκε με βάση προκήρυξε ις υποβολής προτάσεων που κλιμακώθηκαν σε 
όλη τη διάρκεια του 1995. 
Ενώ η βιομηχανική συμμετοχή παραμένει ασθενής στους τομείς του προγράμματος σχετικά 
με την κατανόηση των βασικών διεργασιών επί των οποίων στηρίζονται οι κλιματικές και 
περιβαλλοντικές αλλαγές και οι επιπτώσεις τους στον άνθρωπο, το περιβάλλον και την 
κοινωνία, η συμμετοχή αυτή παγιώθηκε στους τομείς του προγράμματος με προσανατολισμό 
περισσότερο τεχνολογικό, όπως η ανάπτυξη περιβαλλοντικών τεχνολογιών στους τομείς 
των υδάτων, των αποβλήτων, της απολύμανσης, της διαχείρισης κινδύνων κλπ., ή στον τομέα 
της διαστημικής έρευνας. 
Το τέλος του τρίτου προγράμματος-πλαισίου και η μετάβαση προς το τέταρτο 
χαρακτηρίζονται επίσης από την ενίσχυση της Ε/Ύ συνεργασίας στην Κοινότητα. Η δικτύωση 
των ερευνητικών ιδρυμάτων και των κοι ν οτι κών έργων έχε ι τάση ενίσχυσης, συγχρόνως 
μέσω της συνέχισης και της εμβάθυνσης προηγουμένως διεξαχθεισών δράσεων και με τον 
εγκαιν ιασμό νέων.Ενίοτε η εμβέλεια των δράσεων αυτών υπερβαίνε ι κατά πολύ τα σύνορα 
της Ευρωπαϊκής Εωσης, επειδή οι δράσε ι ς αυτές ενσωματώνονται στο πλαίσιο μεγάλων 
ερευνητικών προγραμμάτων με αντικείμενο τις πλανητικές αλλαγές (έρευνες σχετικά με 
το κλίμα, τα ο ι κοσυστήματα κλπ.). 
Η ευρωπαϊκή αυτή συμμετοχή στην αναπτυσσόμενη σε πλανητική κλίμακα ερευνητ ι κή 
προσπάθεια επιτρέπει όχι μόνο να αξιοποιηθεί στον ανώτατο βαθμό το Ε&Α δυναμικό της 
Ενωσης, να υπάρξει συμμετοχή στην παγκόσμια ερευνητική πρωτοπορία με αντικείμενο τις 
πλάνη τ ι κές αλλαγές, αλλά παράλληλα να προκύψουν οι επιστημον ι κές βάσε ι ς που 
επιτρέπουν να επιλυθούν δ ι άφορα περ ι βαλλοντ ι κά προβλήματα τα οποία οφείλε ι να 
αντιμετωπίσει η Ευρωπαϊκή Ενωση. 
Παράλληλα αναπτύχθηκε η διεθνής συνεργασία, μεταξύ άλλων με την εκτεταμένη συμμετοχή 
των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης στα νέα επιλεγέντα έργα βάσε ι του 4ου 
προγράμματος-πλαισίου, στο πλε ίστο των τομέων που καλύπτονται από το πρόγραμμα 
Περ ιβάλλον και Κλίμα (με εξαίρεση τον τομέα "γαιοσκόπηση"). Οι βιομηχαν ι κώς 
αναπτυγμένες χώρες και ιδιαίτερα η Νορβηγία, η Ελβετία και ο Καναδάς, επέδειξαν και 
αυτές επίσης τη θέληση τους να συμμετάσχουν στα προγράμματα περιβαλλοντικής Ε&Α της 
Ενωσης,χωρίς πάντως η θέληση αυτή να μεταφραστεί σε έντονη παρουσία των καναδικών 
ερευνητικών ιδρυμάτων στους κόλπους έργων κατά τις πρώτες προκήρυξε ις. Υπάρχουν 
41 
ενδείξεις που επιτρέπουν σκέψεις ότι με την ευκαιρία των προσκλήσεων που θα 
δημοσιευθούν το 1996 το πρόγραμμα θα τύχε ι πλέον εκτεταμένης καναδικής παρουσίας, 
καθώς και έντονης συνεργασίας με το Ισραήλ. 
Ομοίως ενισχύθηκε ο συντονισμός μεταξύ προγραμμάτων,παντού όπου το περιβαλλοντικό 
πρόγραμμμα έχε ι δ ι επαφή με άλλα ε ιδικά προγράμματα. Αυτό για παράδε ιγμα συνέβη με 
τομείς όπως η έρευνα με αντικείμενο τα παράκτια οικοσυστήματα, σε συνεργασία με το 
MAST III, τα δασι κά ο ι κοσυστήματα σε συνεργασία με το ε ιδικό πρόγραμμα γεωργία -
αλι £ία- δασοκομία, ή ακόμη τις τεχνολογίες γ ια το αεροναυτικό περιβάλλον και τη 
σχετική ρύπανση, σε συνεργασία με το πρόγραμμα σχετικά με τα βιομηχανικά υλικά και τις 
βιομηχανικές τεχνολογίες. 
Αναπτύχθηκε η στήριξη της Κοινότητας προς τις εφαρμογές διαστημικών τεχνικών 
παρατήρησης της γής και του περιβάλλοντος της, δύο δε προκηρύξεις υποβολής προτάσεων 
έδωσαν τη δυνατότητα να επιλεγούν 5 εναρμονισμένες δράσεις που αφορούν τη 
μεθοδολογική έρευνα. ΗΕπιτροπή συνέχισε επίσης και περάτωσε τις προπαρασκευαστικές 
εργασίες για την εφαρμογή του έργου για το Κέντρο Γα ι οσκόπη σης (CEO) το οποίο 
αναμένεται να οδηγήσει στην προσέγγιση των χρηστών του τεχνολογικού χώρου και των 
διαστημικών υπηρεσιών που προσφέρουν δεδομένα. Τέλος, η Επιτροπή υπέγραψε με εταίρους 
από τη Γαλλία, το Βέλγιο, την Ιταλία και τη Σουηδία συμφωνία με σκοπό την από κοινού 
κατασκευή διαστημικού αισθητήραπροορι ζόμενου για την παρακολούθηση της βλάστησης. 
Ύο όργανο αυτό αναμένεται να εκτοξευθεί με τον δορυφόρο SPOT 4 το 1997. 
Τέλος, πρεπε ι να υπογραμμισθεί η ουσιώδης συμβολή του π ρ ογ ράμματος Περ ιβάλλον και 
Κλίμα στον καθορισμό του επιστημον ι κού περί εχομένου των ομάδων ειδικού έργου, 
ιδιαίτερα της ομάδας για την αεροναυτική και της αντίστοιχης για τα ύδατα, όπου το 
πλείστο των στρατηγικών θεμάτων των ομάδων αυτών συνυφαίνονται στενά με το πρόγραμμα 
Περιβάλλον και Κλίμα. 
Ορισμένα παραδείγματα αποτελεσμάτων 
• Οι πρόσφατες τεχνολογικές εξελίξεις στον τομέα των βιοαισθητήρων αποδεικνύονται 
λίαν ευοίωνες γ ια την επιτήρηση του περ ι βάλλοντος. Στο πλαίσιο του έργου 
BIOPTICAS, αναπτύχθηκε μία νέαγενεά οργάνων με σκοπό την ανίχνευση ασθενέστατων 
συγκεντρώσεων παρασιτοκτόνων στο νερό. Τα όργανα αυτά προσφέρουν πολλά 
πλεονεκτήματα όπως υψηλή ευαισθησία και επιλεκτικότητα. Επιτρέπουν να δίδεται 
ταχε ία απάντηση στη δ ιάρκε ια παρακολούθησης σε συνεχή και μη σύνδεση με 
υπολογιστή, καθώς και τηλεανάλυση. 
• Μολονότι οι χλωριοφθοράνθράκες και οι αλόνες που κατηγορούνται ότι καταστρέφουν 
τη στιβάδα του όζοντος δεν κατασκευάζονται πλέον στην Ευρώπη, υπάρχουν εκτεταμένα 
αποθέματα των εν λόγω προϊόντων, η απελευθέρωση των οποίων στην ατμόσφαιρα θα 
μπορούσε να καθυστερήσει κατά πολλές δεκαετίες την ανασύσταση της στοβάδας του 
όζοντος στη στρατό σφαίρα. Το περιβαλλοντικό πρόγραμμα συνέβαλε στην κατάρτιση της 
δ ιαδ ιακασίας καταστροφής,υπό πλήρως απο δεκτέ ς συνθήκες περ ιβάλλον τ ι κής 
ασφάλειας και με προσιτό κόστος,πολλών υπό αποθήκευση σήμερα οργαν ικών ενώσεων 
αλογόνων. 
• Με πρωτοβουλίατης βιομηχανίας, ετέθη σε επιχε ιρησιακήλε ιτουργ ία το δίκτυο 
NICOLE (Μολυσμένες από την β ι ο μηχαν ίαγαί ες στην Ευρώπη). Στόχος του δικτύου 
είναι η διάδοση και η ανταλλαγή επιστημονικών και τεχνικών γνώσεων στον τομέα της 
42 
βιομηχανικής μόλυνσης εδαφών και υπόγειων υδάτων. Η πρωτοβουλία αποσκοπεί επίσης 
στην προώθηση της συντονισμένης και πολύ επιστημον ι κής έρευνας, που αναμένεται να 
επιτρέψει στην ευρωπαϊκή μεταποιητική βιομηχανία να εντοπίσει τους μολυσμένους 
τόπους, να αξιολόγησε ι τους κινδύνους που παρουσιάζουν για τον άνθρωπο και το 
περιβάλλον, και να χ ε ιρισθεί την απολύμανση τους κατά τρόπο αποτελεσματικό. 
• Τον Απρίλιο 1995 εγκαι ν ιάσθηκε στην Βαλέ ν τσ ι α της Ισπανίας ο ευρωπαϊκός 
φωτοαν τ ι δραστήρας EUPHORE. Ο θάλαμος αυτός α ι θαλομίχλης, συνολικού όγκου 200 m3, 
επιτρέπει να μελετώνται υπό άριστες πειραματικές συνθήκες, οι σύνθετες χημικές 
αντιδράσε ις που οδηγούν στο σχηματισμό του όζοντος στη τροπόσφαιρα.Ύο όργανο 
αυτό θα επιτρέψει την παγίωση των γνώσεων σχετικά με ένα ιδιαίτερα τοξικό για τον 
άνθρωπο και το περιβάλλον είδος ατμοσφαιρικής ρύπανσης. 
• Με το έργο ΑΡΗΕΑαποδείχθηκαν, κατά τρόπο αναμφισβήτητο, οι υφιστάμενες σχέσεις 
μεταξύ της ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε πολλές μεγάλες πόλεις της Ερωπαϊ κής Ενωσης 
και της εμφάνισης ορισμένων αναπνευστικών νόσων τα EUPHORE και ΑΡΗΕΑ ανοίγουν 
την οδό σε νέες έρευνες στους καίριους τομείς της επιδημιολογίας, της 
περιβαλλοντικής τοξικολογίας και της οικοτοξικολογίας, ειδικότητες που συνιστούν 
ένα από τα θεμέλια της δράσης σε θέματα περ ιβάλλον τ ι κής νομοθεσίας. 
• Η δεύτερη ευρωπαϊκή εκστρατεία μετρήσεων της συγκέντρωσης του όζοντος στη 
στρατόσφαιρα, στην περιοχή του Αρκτικού Κύκλου και στα μεσαία γεωγραφικά πλάτη, 
η οποία χρηματοδοτείται εν μέρε ι από το πρόγραμμα Περ ι μάλλον και Κλίμα, απέδε ιξε 
σημαντική μείωση της συγκέντρωσης της χημικής αυτής ουσίας. Ο ι επιπτώσε ι ς του 
ανωτέρω φαινομένου από πλευράς υγείας του ανθρώπου και σταθερότητας του 
περιβάλλοντος συνηγορούν υπέρ της συνέχισης της ερευνητικής προσπάθειας στον 
τομέα αυτό. 
• Πραγματοποιήθηκαν ορισμένες σοβαρές συμβολές στις εξελισσόμενες πολιτικές με 
αντικείμενο την προώθηση της αειφόρου αναπτύξεως, και συγκεκριμένα δημοσιεύθηκαν 
τα πρακτικά του επιστημονικού εργαστηρίου σχετικά με την "Παγκόσμια 
Περιβαλλοντική Αλλαγή και Αειφόρο Ανάπτυξη στην Ευρώπη", το δε πρώτο ευρωπαϊκό 
συνέδριο με αντι κείμενο τις οικονομικές πλευρές της αειφορίας, που 
πράγματόπο ι ήθηκ ε το 1995 και εστιάστηκε στην τήρηση "πράσινων"λογιστι κών 
βιβλίων, θα ακολουθήσει και ένα ακόμη συνέδριο με αντικείμενο "Οικολογία, Κοινωνία 
και Οικονομία" στα μέσα 1996. 
Ορισμένες ανακύΨασεζ δυσκολίες 
Ενα ουσιώδες μέρος του π ρ ογ ράμματος Περ ιβάλλον και Κλίμα έχει ως στόχους να βελτιωθεί 
η αν ταγών ι στ ι κ ό τη τα και η ανάκαμψη, υπό το πρίσμα της αε ι φόρο υ αναπτύξεως, είτε 
βοηθώντας τις επιχειρήσεις να καινοτομούν στον τομέα των τεχνολογιών, επιτρέποντας 
τοιουτοτρόπως καλύτερη χρησιμοποίηση πόρων, είτε βοηθώντας τες να ενσωματώνουν τα 
περιβαλλοντικά πρότυπα και τους αντίστοιχους περιορισμούς. Στο πλαίσιο αυτό, ενώ η 
συμμετοχή βιομηχανιών στα έργα εξακολουθεί να βελτιώνεται, διαπιστώνεται δυστυχώς 
ακόμη μια ασθενέστερη συμβολήΜΜΕ. Ως προς τούτο, το "σύστημα CRAFT' έχει αποδειχθεί 
μέχρι στιγμής ελάχιστα αποτελεσματικό. 
43 
Πρόγραμμα epyacîaç για το 1996 
1. Αναθεώρηση του προγράμματος εργασίας 
Παράλληλα προς τις εργασίες εφαρμογής, συντονισμού και μεταπαρακολούθησης των έργων 
που επελέγησαν με βάση τις πρώτες προκήρυξε ις υποβολής προτάσεων, η Επιτροπή προέβη 
στην αναθεώρηση του προγράμματος εργασίας, ενόψει των προκηρύξεων που θα δημοσιευθούν 
κατά το δεύτερο εξάμηνο 1996. Η αναθεώρηση αυτή, στοχεύει κυρίως: (α) στη θεραπεία των 
δυσχερι,ών που συναντήθηκαν κατά την εφαρμογή της πρώτης φάσης του προγράμματος, και 
(β) στη συγκέντρωση της ερευνητικής προσπάθειας στις πτυχές του αρχικού προγράμματος 
εργασίας που καλύφθηκαν ανεπαρκώς από τις πρώτες προκήρυξε ις. Η αναθεώρηση αυτή 
στόχευε ι επίσης στην ανάδε ι ξη πτυχών του προγράμματος περισσότερο επιδεκτικών 
ανταπόκρισης στα βασ ι κά προβλήματα, περιβαλλοντικής φύσης, τα οποία αντιμετωπίζουν 
οι πολίτες και οι οικονομικοί παράγοντες της Ενωσης, υπό το πρίσμα της αειφόρου 
αναπτύξεως. 
2. Αναθεώρηση του προγράμματος-πλαισίου 
Ύο πρόγραμμαΠε ρ ιβάλλον και Κλίμα συνέβαλε κατά τρόπο ουσιώδη στην προετοιμασία της 
πρότασης γ ια τη συμπλήρωμα τ ι κ ή χρηματοδότηση του 4ου προγράμματος-πλαι σι ου. 
ΗΕπιτροπή εκδήλωσε την πρόθεση της:(α) να συγκέντρωσε ι την ερευνητική προσπάθεια σε 
ένα ορισμένο πλήθος θεμάτων προτεραιότητας, κυρίως εν ισχύοντας τον αναγκαίο 
συντονισμό για την αποτελεσματική εφαρμογή του προγράμματος σχετικά με τα εν λόγω 
θέματα, και (β) να ε ν ισχύσε ι, μέσω της αυξήσεως των πόρων από τον προϋπολογισμό, τις 
δράσε ι ς του προγράμματος που συνδέονται με τις ομάδες ειδικού έργου "ύδατα" και 
"αεροσκάφος του μέλλοντος". 
3. Προετοιμασία του 5ου προγράμματος-πλαισίου 
Ύο 1996 θα είναι έτος αφιερωμένο στις προπαρασκευαστικές εργασίες για το 5ο πρόγραμμα-
πλαίσιο. Με την προοπτική αυτή έχει προγραμματισθεί ολόκληρη σειρά συνοδευτικών 
μέτρων. 
7. ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ 
Δοαστηριδτητ€€ κατά το 1995 
Το 1995 χαρακτηρίστηκε ως μεταβατική περίοδος στην ερευνάμε αντί κείμενο τις 
θαλασσί ες επιστήμες, κατά την οποία ο ι ερευνητ ικές δραστηριότητες βάσε ι του 
προγράμματος για τις θαλασσί ες επιστήμες και τεχνολογίες (MASTII) του τρίτου 
προγράμματος-πλαισίου (1990-1994) εισήλθαν στα τελικά τους στάδια ή ολοκληρώθηκαν, οι 
δε δραστηριότητες βάσει του 4ου πρ αγράμματο ς-πλα ι σι ου (1994-1998) εισήλθαν στη φάση 
υλοποίησης τους (MAST III). 
Στη διάρκεια του 1995, οι δραστηριότητες ΕΤΑ της ΕΕ εξακολούθησαν να προωθούν την 
ανάδειξη και βελτίωση της διεθνούς απήχησης των ευρωπαϊκών κύκλων που ασχολούνται με 
τις θαλάσσιες επιστήμες. Αναμένεται αυξημένη ώθηση στη ροπή αυτή μετά τη συγκρότηση, 
44 
τον Οκτώβρ ι ο 1995, του "θαλάσσιου Ευρωπαϊ κού Σώματος", υπό την κ ο ινή αιγίδα του 
Ευρωπαϊκού Ιδρύματος Επιστημών και της Επιτροπής (ΓΔ XII). 
Οι υποστηρι ζο με ν ες από το MAST ερευνητικές εργασίες εξακολούθησαν ναπροσφέρουν 
πολλές πληροφορίες για διεργασίες που συμβαίνουν στις θάλασσες, ειδικώς σε σχέση με 
την επιχε ι ρησ ιακή ωκεανογραφία, τη βιολογική παραγωγικότητα, τις ιδιότητεςτων 
οικοσυστημάτων ή την επιστήμη και μηχανική στις επάκτιες ζώνε ς. Καταβλήθηκαν πολλές 
προσπαθε ιες σε μεγάλα πολυεπιστημον ικά έργα (με συνε ισφοράαπό την ΕΕ κλιμακούμενη 
από 8 έως 10 εκατ. ECU) με αντικείμενο περίφερε ιακές θάλασσες, δύο από τα οποία (με 
αντικείμενο την Μεσογε ιακή υφαλοκρηπίδα και την αντίστοιχη τουΒορε ι ©ανατολικού 
Ατλαντικού) εγκαινιάστηκαν βάσε ι του MAST Π, δύο δε ακόμη θα αρχίσουν πράγματι το 
1996(με αντικείμενο τη Βαλτική θάλασσα και την περιοχή των Καναρίων και Αζορών νήσων). 
Αμφότερα τα MAST II και MAST III προσφέρουν ευκαιρίες διεξαγωγής ερευνητικών 
εργασιών για την ανάπτυξη νέων οργάνων μέτρησης και δειγματοληψίας στις θάλασσες και 
στον πυθμένα τους, εξέδρων για την ανάπτυξη εξοπλισμού παρατηρήσεων, τηλεχειριζόμενων 
υποβρύχιων οχημάτων και ορισμένων συναφών τεχνολογιών (ακουστική, απε ικό ν ι ση και 
επισκόπηση κλπ.). 
Στο MAST III εντάχθηκε η διεθνής συνεργασία, ι δ ιαίτερα με οργαν ισμούς από την 
Αυστραλία, τον Καναδά, τις ΗΠΑ και τρίτες Μεσογε ιακές χώρες που εκδήλωσαν ζωηρό 
ενδιαφέρον για το πρόγραμμα και για να συμμετάσχουν σε έργα αμοιβαίου συμφέροντος. 
Στη σε ιράπροκηρϋξεων του 1995 για το MASTIII, ποσοστό πάνωαπό 11% των προτάσεων 
προήλθαν από τη βιομηχανία. Στην προβλεπόμενη για τις αρχές 1996 δεύτερη προκήρυξη 
αναμένεται αύξηση του ποσοστού, επειδή θα ανοίξουν πραγματικά περισσότερες ευκαιρίες 
για την υποβολή προτάσεων στην περιοχή που ασχολείται με τις θαλάσσιες τεχνολογίες. 
Οι προτάσε ις έργων για την επιστήμη της παράκτιας ζώνης αξιολογήθηκαν από κο ι νοϋ με 
ορισμένα έργα με αντικείμενο την παράκτια ζώνη που είχαν υποβληθεί στο πρόγραμμα 
Περιβάλλον και Κλίμα. 
Παραδείγματα αποτελεσμάτων 
Επε ιδή τα έργα του MAST III άρχισαν μόλις το 1995, είναι ακόμη πολύ ενωρίς για να 
προσδιορισθούν ειδικά αποτελέσματα. 
Για το MAST II όμως, έχουν ιδιαίτερη αξία τα εξής έργα και οι εξής δραστηριότητες: 
Πλησίασε στην ολοκλήρωση του το στοχοθετημένο έργο για τονΒόρε ι ο Ατλαντικό 
(ΝΑΤΡ), στο οποίο εμπλέκονται 110 επιστήμονες από 32 ι νστιτούταπροερχόμενααπό 
10 χώρε ς του ΕΟΧ. Συνεπεία αυτών, η προηγουμένως πολύ παραμεληθεί σα ερευνάμε 
αντικείμενο τις ηπειρωτικές κλιτϋς στελεχώνεται πλέον από μία καλώς ενοποιημένη 
επιστημονική κοινότητα. Ύούτο θα οδηγήσει συντόμως σε ουσιώδη επιτεύγματα για να 
κατανοήσουμε τις ροές και ανταλλαγές στο άκρο της ηπε ιρωτικής υφαλοκρηπίδας. 
Οδηγήθηκε επιτυχώς κοντά στην ολοκλήρωση της η πιλοτική φάση του στοχοθετημένου 
έργου για την Μεσογειο (ΜΤΡ), στο οποίο εμπλέκονται περί τους 180 επιστήμονες από 
70 οργαν ισμούς προερχόμενους από 14 κράτη μέλη του ΕΟΧ. Τα πλέον αξ ιόλογα 
αποτελέσματα περιλαμβάνουν περί τα 40 άρθρα τα οποία έχουν ανασκόπησε ι κριτές 
περιωπής, εγχε ιρϊδ ι ο αναλυτ ι κών μεθόδων και πρωτοκόλλων, συνεργασίες με 
επιστήμονες από τρίτες Μεσογε ιακές χώρες και μεγάλος όγκος δεδομένων γ ια το 
45 
Μεσογειακό οι κοσύστημα. Το έργο ΜΤΡ οδήγησε στη δημιουργία ευδιάκριτης 
επιστημονικής κοινότητας που ασχολείται με την έρευνα της περιοχής της Μεσογείου. 
Οι δραστηριότητες των κεφαλαίων ΜΤΡ και ΝΑΤΡ θα συνεχισθούν σε έργα 
μεταπαρακολούθησης με αντικείμενο περιφερειακές θάλασσες, εντός του προγράμματος 
MAST III. 
Τα έργαERSEM και MEICE, που ασχολούνται και τα δύο με την εκπόνηση μοντέλων 
οικοσυστημάτων, οδήγησαν για πρώτη φορά σε κατασκευή μοντέλων των βιολογικών 
αλληλεπιδράσεων από το επίπεδο μι κροοργαν ισμοϋ έως ταψάρια και τα θαλάσσια 
πουλιά. Παγιώθηκαν νέες ιδέες σχετικά με παράγοντες που ελέγχουν συγκεντρώσεις 
παράκτιων κοινοτήτων πλαγκτόν και αναθεωρήθηκε η οικολογική θεωρία σχετικά με τις 
θαλάσσιες τροφές. Τα δύο αυτά έργα ήδη απέφεραν 29 δημοσιεύσεις που ανασκοπήθηκαν 
από κριτές περιωπής, ενώ 29 ακόμη είναι υπό σύνταξη. 
Οι επιτυχείς τεχνολογικές εξελίξεις περιλαμβάνουν βελτιωμένες πολυδύναμες 
επικό ι νωνίες, νέους αισθητήρες μέτρησης ουσιών στους ωκεανούς, τεχνολογίες 
προσδιορισμού της τρισδιάστατης δομής των ωκεανών ή προσδιορισμού των πλησίον του 
πυθμένα ταχυτήτων σε ρηχά ύδατα. Το έργο SAMI έδειξε ότι η ακουστική κεραία 
συνθετικού διαφράγματος επιτρέπε ι τη χαρτογράφηση στους ωκεανούς κατά τρόπο 
παρόμοιο προς τη χερσαία χαρτογράφηση με ραδιοεντοπιστές συνθετικού διαφράγματος 
επί τεχνητών δορυφόρων.Μολονότι χρειάζονται και άλλες τεχνολογικές εξέλιξεις, 
όλα τα ανωτέρω αποτελούν προϊόντα με δυνατότητα διάθεσης στην αγορά. 
προκειμένου να διασφαλισθεί το μέλλον της ταξί ν ο μίας εξαιρετικώς μεγάλης 
εντάσεως εργασίας, αναπτύχθηκαν δύο νέα όργανα για τον αυτοματισμό της κατάταξης 
φυτοπλαγκτόν. 
Μελέτες σκοπιμότητας για πλήρως αυτόματους, μακροχρόν ιούς και μεγάλου βάθους 
ωκεάνιους σταθμούς έδειξαν ότι είναι πλέον εφικτοί τέτοιοι σταθμοί και ότι είναι 
δυνατές επιτόπιες επεμβάσεις.Στο νέο πρόγραμμα MAST III χρηματοδοτείται ένα 
διάδοχο έργο για εργαστήρια στον πυθμένα των θαλασσών. 
Με την εναρμονισμένη δράση MMAREE με αντικείμενο τον συντονισμό της εκπόνησης 
μοντέλων, η μελέτη εφαρμογών υπολογιστικών τεχν ικών υψηλών επιδόσεων για την 
εκπόνηση θαλάσσιων μοντέλων έφερε σε επαφή μαθηματικούς και ωκεανολόγους και 
απέκτησε υψηλή περιωπή. 
Η πολιτ ική συγκέντρωσης στο ιχε ίων στο MAST είχε ως αποτέλεσμα τη στενή 
συνεργασία μεταξύ κρατών μελών, δ ι εθνών οργαν ι σμών και της Επι τ ροπής, με 
αντικείμενο τη δ ι αχεί ρ ι ση ωκεανογραφικών δεδομένων, οδήγησε δε στην παροχή 
βελτιωμένων υπηρεσιών στις ομάδες χρηστών και στην καλύτερη δ ιάδοση των 
αποτελεσμάτων από τα έργα και των προϊόντων από τα δεδομένα. 
Πέραν των 50 υποτροφιών, στα έργα επιμορφώθηκαν άνω των 260 υποψήφιο ι για 
διδακτορικό δίπλωμα και 175 για μεταδιδακτορικό. 
Από τις 7 έως τις ΙΟΝοεμβρίου 1995 πραγματοπο ιήθηκαν στο Sorrento της Ιταλίας, ο ι 
δευτέρες ημερίδες MAST, που συνδυάστηκαν με την αγοράEUREKA/EUROMAR. Περί 
τα 500 άτομα παρευρέθησαν στις 18 επιστημονικές συνόδους και στην έκθεση, 
46 
αποδεικνύοντας την επιτελεσθείσαπρόοδο των έργωνMASTI1 και των 7διεξαγόμενων 
έργων EUREKA/EUROMAR. 
Επιπλέον, στη διάρκεια του 1995 δ ι οργανώθηκαν πολλά θεματικά εργαστήρ ι α που 
προσήκλυσαν έως 160 άτομα. 
Πρόγραμμα coyotoio/c για το 1996 
Ενώ εξακολουθούν να υλοποιούν και διαχειρίζονται τα έργα ΕΤΑ που επελέγησαν κατόπιν 
των προκηρύξηεων του 1995, ο ι υπηρεσίες της Επιτροπής θα εκτελέσουν εργασίες με 
επι κέ ν τρώση των προτεραιοτήτων του προγράμματος εργασίας γ ια το MAST III, με 
προοπτική να δημοσιευθεί μια ακόμη προκήρυξη κατά το πρώτο εξάμηνο 1996. Η ανωτέρω 
εστίαση θα λάβε ι υπόψη το αποτέλεσμα από τις προκηρύξεις του 1995 και τις συνεχείς 
εξέλιξε ι ς των ασκούμενων από την Επιτροπή πολιτ ικών που επηρεάζουν την ΕΤΑ. 
Η εστίαση και η συγκέντρωση αντανακλώνται επίσης στη συμβολή που πραγματοποιεί το 
MASTIII στην πρόταση της Επιτροπής για την προσαρμογή του τετάρτου προγράμματος-
πλασίου, το δε MAST ΠΙ θα δώσει αξιόλογα εισρέοντα στοιχεία στην ομάδα ειδικού έργου 
με αντικείμενο τα ναυτιλιακά συστήματα του μέλλοντος. 
Κατά το 1996 θα εκτελεσθούν επίσης προπαρασκευαστικές εργασίες για το μέλλον της 
έρευνας στις θαλάσσιες επιστήμες, εντός του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου. 
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΤΗΣ ΖΟΣΗΣ ΥΛΗΣ 
8. ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ 
Δραστηριότητες το 1995 
Ε & Τ επιτεύγματα 
1. Βιοτεχνολογία (1992-1994) 
Το πρόγραμμα ε ιχε προϋπολογισμό 186 εκατομ. ECU, εκ των οποίων 158,11 εκατομ. ECU 
διετέθησαν για τη στήριξη 133 διεθνικών ερευνητικών έργων συνολικά. Τα έργα αυτά είχαν 
έναν περισσότερο βασικό και στρατηγικό προσανατολισμό και προήχθησαν εν μέρει από τη 
βιομηχανία,Η συνολική βιομηχανική διεισδυτικότητα, δηλ. ο αριθμός των έργων στα οποία 
συμμετείχε τουλάχιστον ένας βιομηχανικός εταίρος, ήταν της τάξεως του 25%· ωστόσο, το 
ποσοστό αυτό δ ι έφερε σημαντικά, ανάλογα με την ερευνητ ική φύση των τομέων του 
προγράμματος. Επιπλέον, η Επιτροπή διευκόλυνε την ανάπτυξη επτά βιομηχαν ικών 
"πλατφόρμων",ως επιπλέον μηχαν ισμών συντον ισμοϋ και επικό ινωνίας μεταξύ των 
αν τ ι συμβαλλομένων και των δυνητικών χρηστών. 
Ύο 1995, προέκυψαν 1651 δημοσιεύσεις από τα 133 έργα, ενώ6 διπλώματα ευρεσιτεχνίας 
παρήχθησαν και κατοχυρώθηκαν. Στο πρόγραμμα αυτό, το 22,5% εξ αυτών ήταν 
συνδημοσιεύσεις,γεγονός που καταδε ικνύει το επίπεδο συνεργασίας μεταξύ των 
συμμετεχόντων εργαστηρίων. 
47 
Τα αποτελέσματα των δημοσιεύσεων αυτών συνέβαλαν: 
* στην ολοκλήρωση του καθορισμού της αλληλουχίας ολόκληρου του γονιδιώματος της 
ζυθοζύμης-(παγκόσμια πρώτη) 
* στην πλήρωση των προϋποθέσεων ασφαλε ίας κατά την χρήση ζώντων κυττάρων στην 
παραγωγική διαδικασία· (σε ιρά δημοσιεύσεων σε επιστημονικά περιοδικά και σε 
εκλαϊκευμένα ε νημερωτ ι κά φυλλάδια) 
* στην πρόοδο της γεωργίας (διαγον ι διακά φυτά, βιοφυτοφάρμακα), της ιατρ ι κής 
(εμβόλια) και της περιβάλλοντ ικής προστασίας (μικροβιακή οικολογία) 
* στη δημιουργία ευκαιριών για τις β ι ο-β ι ομηχαν ι ες (βακτηρίδια γαλακτικού οξέος, 
εξτρεμόφιλα) 
2. Βιοτεχνολογία (1994 - 1998) 
Η πρώτη προκήρυξη υποβολής προτάσεων δημοσιεύθηκε στις 17 Ιανουαρίου 1995 και ο ι 
περισσότερες συμβάσεις συνήφθησαν μέχρι τα τέλη του 1995. Η πρώτη αυτή προκήρυξη 
συγκέντρωσε 315 διεθνικές προτάσεις, 60 εκ των οποίων έγιναν δεκτές για χρηματοδοτική 
στήριξη. Η βιομηχαν ική διε ι σδυ τ ικότητα ανήλθε σε 56,67%. Η αύξηση της βιομηχαν ι κής 
διεισδυτικότητας δείχνει ότι το πρόγραμμα βιοτεχνολογίας κινείται προς την σωστή 
κατεύθυνση της ενίσχυσης της επιστημονικής βάσης για την βελτίωση της βιομηχανικής 
ανταγωνιστικότητας σε διεθνές επίπεδο. 
Με τη διεθνή διάσταση που τους χαρακτηρίζει και τη συμμετοχή της βιομηχανίας, τα έργα 
που στηρίζονται από το Πρόγραμμα Β ι οτεχνολογίας ενδείκνυνται όχι μόνο για να 
κινητοποιήσουν το ερευνητ ικό δυναμικό στ ι ς εμπλεκόμενες χώρες αλλά και για να 
ενισχύσουν τους δεσμούς μεταξύ της βασικής και της εφηρμοσμένης έρευνας, που αποτελεί 
ένα από τα χαρακτηριστικά της σύγχρονης βιοτεχνολογίας. 
Στο εν λόγω πρόγραμμα γίνεται επιλογή τριών προσεγγίσεων, η καθεμία των οποίων έχει 
συγκεκριμένο στόχο και περιόριζε τα ι σε καθορισμένους επιστημονικούς τομείς. 
Προκειμένου να επι τευχθουνάρι στα αποτελέσματαΕ&Α σε μεσοπρόθεσμη βάση, 
διετέθησαν μέσα, κατά τρόπο συγκεντρωτικό, σε τέσσερις επιστημονικούς τομείς. 
Προκειμένου να επιτευχθεί αποτελεσματικός συντονισμός και αξιοποίηση των εθνικών 
ερευνητικών προγραμμάτων, κατεβλήθησαν συγκεντρωτικές προσπάθειες σε τέσσερις 
επιστημονικούς τομείς. 
Για μια αποτελεσματική σύνδεση των ακαδημαϊκών φορέων, των ερευνητ ι κών 
εργαστηρίων και της βιομηχανίας (ιδίως των MME), τέσσερις οριζόντιες 
δραστηριότητες συμπληρώνουν το πρόγραμμα, κυρίως σε θέματα που σχετίζονται με την 
δημόσια ε ι κόνα. 
3. Συντονισμός των προγραμμάτων 
Ο χαρακτήρας των δύο τελευταίων ειδικών προγραμμάτων Βιοτεχνολογίας υπογραμμίζει το 
γεγονός ότι ο εν λόγω τομέας εξαρτάται απόλυτα τόσο από τις βασικές επιστήμες όσο και 
48 
από τις νέες εφαρμογές στα σημεία τομής των βιολογικών επιστημών, των βιομηχανικών 
εξελίξεων,της προαγωγής της υγείας και του περιβάλλοντος και των κο ινών ικών 
προσδοκιών. Προγράμματα όπως Βιοϊατρική και Υγεία, και Γεωργία και Αλιεία, αποσκοπούν 
στην ένταξη των βιοτεχνολογικών εφαρμογών στις αντίστοιχες τομεακές δραστηριότητες 
τους που συνδέονται με την προσφορά προϊόντων και υπηρεσιών. Με βάση την φύση των 
επιμέρους θεμάτων της πρώτης προσκλήσεως και τα επίλεγε ν τα έργα, αναπτύχθηκε 
συντονισμός μεταξύ του ειδικού προγράμματος για τη Βιοτεχνολογία και των ε ιδικών 
προγραμμάτων της Βιοϊατρικής και Υγείας, της Γεωργίας και Αλιείας. Αναπτύχθηκαν 
επίσης επαφές με τα προγράμματα για το Περιβάλλον και το Κλίμα, τη Διάδοση και 
Εκμετάλλευση των Αποτελεσμάτων και την Τόνωση της Επιμόρφωσης και Κινητικότητας των 
Ερευνητών. 
Πρόγραμμα εργασίας για το 1996 
Δύο προκήρυξε ις για το ειδικό πρόγραμμα Βιοτεχνολογία (1994-1998) έχουν προθεσμία 
υποβολής προτάσεων εντός του 1996. Η δεύτερη προκήρυξη, η οποία δημοσιεύθηκε στις 15 
Σεπτεμβρίου 1995, έχει προθεσμία τις 10 Ιανουαρίου 1996. Η τρίτη προκήρυξη θα 
δημοσιευθεί στις 15 Ιουνίου 1996, με προθεσμία τις 18Οκτωβρίου 1996. Αναμένεται ότι 
πριν από τη λήξη του έτους, θα έχει ολοκληρωθεί η διαπραγμάτευση και σύναψη όλων των 
σχετικών με τη δεύτερη προκήρυξη συμβάσεων. 
9. ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ 
Δραστηριοτητεο κατά το 1995 
Ε&Τ επιτεύγματα 
3 ο πρόγραμμα πλαίσ ι ο: τα 400 τρέχοντα ερευνητικά έργα παρακολουθήθηκαν από το 
Συμβούλιο Ελέγχου Έργων, το οποίο μελέτησε τις ετήσιες εκθέσεις που υπέβαλε κάθε 
συντονιστής έργου. Ύο γενικό συμπέρασμα του Συμβουλίου Ελέχγου ήταν ότι το πρόγραμμα 
προχωρούσε ικανοποιητικότατα. 
4ο πρόγραμμα πλαίσιο: 1709 ερευνητικές προτάσε ις υπεβλήθησαν μέχρι το τέλος του 
Μαρτίου του 1995, μετά την πρώτη προκήρυξη BIOMED 2, που δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο 
του 1994. Η αξιολόγηση των προτάσεων αυτών διενεργήθηκε τον Μάιο του 1995 από 400 
περίπου ανεξάρτητους αξιολογητές. Επελέγησαν 307 έργα, με συνολικό προϋπολογισμό 153,7 
εκατομ. ECU. Η διαπραγμάτευση των συμβάσεων πραγματοποιήθηκε στα τέλη του 1995 
προκειμένου να εκκινήσουν όλα τα έργα το συντομότερο δυνατόν εντός του 1996. 
Η Επιχε ι ρησ ιακή Μονάδα (Task Force) για ταΕμβόλια και τις Ιογενεί ς Νόσους συνεστήθη 
προκειμένου να προαχθεί η Ευρωπαϊκή και Παγκόσμια Ευημερία, αξιοποιώντας στο έπακρο 
τις δυνατότητες που παρέχουν οι επιστημονικές εξελίξεις και οι νέες τεχνολογίες.Ο 
εμβολιασμός αναγνωρίζεται ευρέως ως ένα από τα πλέον αποτελεσματικά εργαλεία 
πολιτικής στον τομέα της δημόσιας υγείας,παρέχοντας προφανή πλεονεκτήματα κόστους-
οφέλους για όλους τους ενεχόμενους πληθυσμιακούς στόχους. Ημέσω του εμβολιασμού 
πρόληψη καθιστά δυνατή την αποφυγή της ασθένειας. 
49 
Παραδείγματα αποτελεσμάτων 
Στον τομέα της βιολογικής μηχανικής, μια συντονισμένη δράση υπό την καθοδήγηση του 
καθηγητή F. Grandori από το Μιλάνο (Ι) δημιούργησε τις προϋπόθεσε ις συνεργασίας της 
πλειονότητας των ενεργών κέντρων στην Ευρώπη. Ηανακάλυψη ενεργών μηχανισμών στην 
εσωτερική δομή του ωτός δρομολόγησε μια επανάσταση στην θεωρία της ακουστικής και 
στην πρακτική διαχείριση της ακουστικής αξιολόγησης. 
Νέες προσεγγίσεις στη θεραπεία του καρκίνου αναπτύσσονται στο πλαίσιο του BIOMED 
IL Ορισμέ ν ες από τις τεχν ικές αυτές στηρίζονται στην τόνωση της ανοσολογ ι κής 
απόκρισης κατά των όγκων. Νέες τεχνικές επιλογής αντισωμάτων επιτρέπουν την ταχεία 
ανάπτυξη αντισωμάτων υψηλής εξειδίκευσης, ικανών να εντοπίσουν συγκεκριμένους τύπους 
κυττάρων. Ειδικοί κυτταροτοξικοί παράγοντες ή γονίδια μπορούν να συνδυασθούν με τα 
εν λόγω αν τ ι σώματα και ως εκ τούτου οι τελευταίο ι να στοχεύσουν απευθείας στους 
όγκους, προκαλώντας κατ'αυτόν τον τρόπο μείωση των όγκων in vivo. 
To EUROGEM, το Ευρωπαϊκό Έργο Γονιδιακής Χαρτογράφησης εμπλέκει 23 εργαστήρια. Ύο 
εν λόγω δίκτυο επέτρεψε σε Ευρωπαίους ερευνητές από όλα τα κράτη μέλη, ιδίως δε από 
εκείνα που δεν διαθέτουν εθνικά προγράμματα, να οργανώσουν έρευνα για το ανθρώπινο 
γονιδίωμα σε ευρωπαϊκό επίπεδο και να καταρτίσουν Ευρωπαϊκό Γενετικό Χάρτη με βάση 
τις ο ικογέν ε ι ες αναφοράς το υ CEPH (Centre d'Etude du Polymorphisme Humain). Σε διεθνή 
κλίμακα, οι εργασίες γ ια το χρωματοσώματα 11 και 21 ήταν ιδιαίτερα επιτυχείς. 
Από γενικότερη υγειονομική άποψη,πραγματοποιήθηκε το 1995 συνεδρίαση υπό την αιγίδα 
του προγράμματος BIOMED, στην πόλη Delft της Ολλανδίας με θέμα "Ατομική ευθύνη στην 
υγεία- ηθικά ζητήματα που σχετίζονται με τον τρόπο ζωής και την δίκαιη κατανομή των 
ιατρικών πόρων",με την παρουσία εμπειρογνωμόνων από διάφορα κράτη μέλη στους τομείς 
της δημόσιας υγείας, της κοινωνιολογίας και της δεοντολογίας. 
Πρβγρααμα 6ργαοιαο Ύΐα το 1996 
Το 1996 θα δημοσιοποιηθούν δύο προκηρύξεις υποβολής προτάσεων στον τομέα της έρευνας. 
Η μία πρόσκληση θα δημοσιευθεί στις 15 Μαρτίου και θα καλύπτει τους ακόλουθους τομείς: 
1. Φαρμακευτική έρευνα 
2. Βιοϊατρική τεχνολογία και μηχανική 
3. Ερευνα γ ια τον εγκέφαλο 
4.2 Ερευνα για το AIDS, τη φυματίωση και άλλες λοιμώδεις νόσους 
5. Ανάλυση του ανθρώπινου γονιδιώματος 
Η προθεσμία υποβολής προτάσεων θα είναι η 17η Ιουνίου 1996. Η εξέταση θα 
πραγματοποιηθεί τον Σεπτέμβριο. 
Η άλλη προκήρυξη που θα δημοσιευθεί στις 17 Σεπτεμβρίου 1996, θα καλύπτε ι τους 
ακόλουθους τομείς: 
4.1 Καρδιαγγειακές νόσοι 
4.3 Καρκ ι νολογι κή έρευνα 
4.4 Ερευνα για τα χρόνια νοσήματα, την γήρανση και τις σχετικές με το γήρας νόσους 
4.5 Ερευνα για την εργασιακή και περ ιβαλλοντ ι κή υγεία 
4.6 Σπάν ια νοσήματα 
50 
6. Ερευνα για τη δημόσια υγεία, συμπεριλαμβανομένης της έρευνας για τις υπηρεσίες 
υγείας 
7 Ερευνα για την βιοϊατρική δεοντολογία 
8.1 Δεοντολογικές, νομικές και κο ινών ι κές πτυχές 
Προθεσμία υποβολής είναι η 17η Δεκεμβρίου 1996. 
Ελήφθησαν μέτρα για να αυξηθεί η βιομηχαν ι κή συμμετοχή στο πρόγραμμα, ιδίως η 
συμμετοχή MME, μέσω Μέτρων Τόνωσης της Τεχνολογίας. Από τον Μάρτιο του 1996 
υπεβλήθησαν 47 προτάσεις για αναθέσεις αναγνωριστικής έρευνας, οργανώθηκαν δε τρεις 
αξιολογητικές συνεδρίες, που κατέληξαν στην επιλογή 21 προτάσεων για χρηματοδότηση. 
Δεκαπέντε εξ αυτών εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του τομέα2, μία στον τομέα 3 και 
πέντε στον τομέα4. Οργανώνονται τακτικές συνεδριάσεις με τους υπεύθυνους εστίασης 
του BIOMED στ ι ς MME, τους οποίους ορίζουν τα κράτη μέλη για τον προγραμματισμό των 
δραστηριοτήτων που αποβλέπουν στην τόνωση του ενδιαφέροντος των MME στα ευρωπαϊκά 
προγράμματα ΕΤΑ καθώς και για τη διευκόλυνση μιας καλύτερης κατανόησης των αναγκών 
τους. 
10. ΓΕΩΡΓΙΑ και ΑΛΙΕΙΑ (συμπεριλαμβάνονται γεωργοβιομηχανΐα, τεχνολογΐες 
τροφίμων, δασοκομία, υδατοκαλλιέργειες και αγροτική ανάπτυξη) 
Δραστηριότητες κατά το 1995 
Ε & Τ επιτεύγματα 
Μέσα στο 1995 αναμενόταν η ολοκλήρωση των έργων στο πλαίσιο των προγραμμάτων FAIR, 
ECLAIR,FAR,CAMARκαι FOREST, ενώβρίσκονται υπό εξέλιξη407 έργα(γιαπολλάαπό 
τα οποία έχει σχεδόν ολοκληρωθεί το ήμισυ των εργασιών) στο πλαίσιο του προγράμματος 
AIR, με τη συνδ ιαχείρ ιση των ΓΔ VI, XII και XIV. 
Το πρόγραμμα FAIR, που εγκρίθηκε τον Νοέμβριο του 1994, προκήρυξε την πρώτη πρόσκληση 
υποβολής προτάσεων στις 15 Δεκεμβρίου 1994 (προθεσμία έως τις 15 Μαρτίου 1995), 
υποβλήθηκαν δε 937 προτάσε ις δράσεων Ε&ΤΑπου αφορούσαν τα πεδία 1, 3.1, 3.2, 4, 5 και 
6. Κατά το 1995,42 από τις προτάσεις αυτές απετέλεσαν αντικείμενο συμβάσεων της ΓΔ VI, 
46 της ΓΔ XII και 24 της ΓΔ XIV. Μετά τη δεύτερη πρόσκληση υποβολής προτάσεων, η 
προθεσμία της οποίας έληγε στις 15 Σεπτεμβρίου 1995, υποβλήθηκαν 233 προτάσεις δράσεων 
Ε&ΤΑ που αφορούσαν τα πεδία 2, 3.3 και 3.4. Στις αρχές του 1996 αναμένεται να εκδοθεί 
απόφαση αξιολόγησης των προτάσεων αυτών.Ύο πρόγραμμα προχωρεί επί τη βάσε ι δύο 
προσκλήσεων κατ' έτος. Στο πλαίσιο της ανοικτής πρόσκλησης για μέτρα τόνωσης της 
τεχνολογίας υπέρ των MME, υποβλήθηκαν κατά το 1995 95 προτάσε ις για επιχορήγηση της 
διερευνητικής φάσης και 5 προτάσεις έργων συνεργασίας. Για 35 από τις προτάσεις αυτές 
εκδόθηκαν μέσα στο 1995αποφάσε ι ς αξ ιολόγησης, οι οποίες οδήγησαν σε 7 συμβάσε ι ς 
επιχορήγησης της διερευνητικής φάσης και σε 2 συμβάσεις έργων συνεργασίας. Στις αρχές 
του 1996 αναμένεται να εκδοθούν αποφάσεις αξιολόγησης 60 προτάσεων που υποβλήθηκαν 
το 1995, και το ποσοστό επιτυχίας αναμένεται να είναι πολύ υψηλότερο από εκείνο του 
1995. Δόθηκαν επίσης 19 υποτροφίες κατάρτίσης στον χώρο της έρευνας. 
51 
Ανταποκρινόμενη στην ανάγκη για την κατά το δυνατόν ευρύτερη και αμεσότερη διάδοση 
των επιτευχθέντων στο πλαίσιο των προγραμμάτων FOREST και AIR αποτελεσμάτων της 
έρευνας στον κλάδο της δασοκομίας και των δασικών προϊόντων, η διοικητική μονάδαΕ.2 
της ΓΔΧΠ έθεσε υπό την αιγίδα της μια διεθνή διάσκεψη με θέμα "Πορεία της έρευνας επί 
των δασοκομικών προϊόντων", η οποία έλαβε χώρα στη γερμανική πόλη Οοηπ^βηαπό τις 19 
έως τις 22 Σεπτεμβρίου 1995. Ανακοινώθηκαν σημαντικές ανακαλύψεις σε τέσσερα ειδικά 
πεδία της έρευνας του κλάδου, και συγκεκριμένα αναφορικά με τη σχέση 
δασό καλλιεργητικών στρατηγικών και ποιότητας του ξύλου, εξέλιξη και βελτίωση της 
ποιότητας των προϊόντων μεταποίησης του ξύλου, νέες τεχνολογίες και προϊόντα για 
σύνθετα τον ξύλου, τέλος δε διαφύλαξη του δάσους από περ ιβάλλον τ ική άποψη. 
Στο πλαίσιο κλάδων που δεν αφορούν τη διατροφή, αντιμετωπίστηκε ευρέως κατά το 1995 
το ζήτημα της αναζήτησης νέων βιομηχαν ι κών αγορών δ ι άθ ε σης γ ια τους άφθονους 
βιολογικούς πόρους που υπάρχουν στην ΕΞ. Παράγοντες που κατηύθυναν τις σχετικές 
έρευνες ήσαν η διαφοροποίηση των γεωργικών δραστηριοτήτων καθώς και η εκ μέρους 
κυβερνήσεων, βιομηχανίας και καταναλωτών αυξανόμενη ζήτηση ανανεώσιμων πρώτων υλών 
και περιβαλλοντικώς ήπιων προϊόντων. 
Ύο κύριο βάρος δόθηκε στην προσαρμογή και μεταποίηση των διαθέσιμων βιολογικών πρώτων 
υλών, όπως έλαια, σάκχαρα, ίνες και δευτερογενή προϊόντα μεταβολισμού, προερχόμενα από 
νέες και παλαιές καλλιέργειες και από γεωργοβιομηχαν ι κά απόβλητα, ώστε να 
αξιοποιηθούν είτε ως προϊόντα χονδρικής παραγωγής είτε ως προϊόντα υψηλής 
προστεθειμένης αξίας για βιομηχαν ική χρήση ή ως χημικές πρώτες ύλες. Καιγιατιςδύο 
αυτές τελικές χρήσε ι ς απαι τ είτα ι ευρύ φάσμα π ο ι κίλων τέλι κών προϊόντων και 
εξεργασιών. Πραγματοποιήθηκαν έρευνες επί πέντε νέων ελαι©παραγωγικών καλλιεργειών 
και πλέον των δώδεκα συνολικά νέων καλλι εργειών φαρμακευτι κών φυτών καθώς και 
καλλιεργειών παραγωγής ινών και σακχάρων, οι οποίες και αξιολογήθηκαν ως δυνητικές 
νέες πηγές πρώτων υλών. Έγιναν επίσης έρευνες γενετικής μηχανικής επί παλαιών και 
νέων καλλιεργειών με απώτερο στόχο να αυξηθεί η απόδοση και ανταγωνιστικότητα της 
πρώτης ύλης. Όλα σχεδόν τα απόβλητα που προέρχονται από τη βιομηχανία τροφίμων και 
από γεωργικές δραστηριότητες μεταποιούνται προς ένα ευρύ φάσμα προϊόντων υψηλής 
προ στ ε θ ε ι μένη ς αξίας. Η ήδη υψηλή συμμετοχή της βιομηχανίας στη βελτίωση της 
αποκομιδής, μεταποίησης και εμπορικής εκμετάλλευσης των πρώτων υλών έχει εξαιρετικά 
αυξηθεί και οδηγεί σε ένα ευρύ φάσμα προϊόντων που αρχίζουν να πλημμυρίζουν την αγορά. 
Νέες τεχνολογίες τροφίμων αναπτύσσονται από τους μεγάλους εταίρους της ευρωπαϊκής 
βιομηχανίας, έρευνας και του ακαδημαϊκού χώρου, όπως είναι η υψηλής πίεσης μεταποίηση 
τροφίμων, νέες τεχνολογίες του γαλακτοκομικού κλάδου και τεχνολογίες θερμικής 
επεξεργασίας ή με μικροκύματα. Ένα νέο τρισδιάστατο σύστημα ελέγχου με ακτίνες Χ για 
την ανίχνευση μικροσκοπικών θραυσμάτων μετάλλου και γυαλιού σε προϊόντα διατροφής 
που πρόκε ιται να αναπτυχθεί θα είναι μοναδικό στην Ευρώπη. Ένα έργο που θα αφορά την 
παραγωγή ωριμασμένου χοιρομηρίου στη νότια Ευρώπη θαβελτ ιώσει την τεχνολογία 
παραγωγής με την προϋπόθεση ότι θα γίνει ανταλλαγή τεχνολογίας μεταξύ εταίρων από τα 
διάφορα κράτη μέλη. Μεγάλο μέρος της έρευνας εστιάζεται στη διατροφή και τον ρόλο της 
για την πρόληψη ασθενε ιών, καθώς και στην ανάπτυξη νέων λ ε ι τ ου ργ ικών τροφών και 
συστατικών, π.χ. ολιγοσακχαρίτες, διαιτητικές ίνες κ.λπ. Η δράση FLAIR-FLOW 
(συγχρηματοδοτούμενη από τις ΓΔΧΙΙ και XIII)γνωστόπο ι ε ί σε μην ιαία/3άση και με 
επιτυχία τα αποτελέσματα της έρευνας για μεταποίηση ιχθύων και λοιπών τροφών σε 17 
χώρες, δ ι οργάνωσε δε μέσα στο 1995 24 εξειδικευμένες συνάντησε ι ς εργασίας. 
52 
Η συμμετοχή της βιομηχανίας σε επιλεγμένες προτάσε ι ς του FAIR που αφορούν τη 
γεωργοβιομηχανική παραγωγή είναι αρκετά ενθαρρυντική, με ποσοστό συμμετοχής από 26% 
έως 36% σε επιλεγμένα έργα και ισότιμη σχεδόν συμμετοχή μικρομεσαίων και μεγάλων 
επιχειρήσεων. 
Υποστήριξη προς την Κοινή Γεωργική Πολιτική: οι ερευνητικές εργασίες που 
περιγράφονται στο πρόγραμμα FAIR και που άπτονται της γεωργίας, της δασοκομίας και 
της αγροτικής ανάπτυξης συνέβαλαν στη στοχοθέτηση των προτάσεων Ε&ΤΑ που υποβλήθηκαν 
από μεγάλο αριθμό επιστημόνων οι οποίοι επιθυμούσαν να συμμετάσχουν. Οι καλύτερες από 
τις υποβληθείσες προτάσεις, υψηλής επιστημονικής και τεχνικής αξίας, ανταποκρίνονταν 
επίσης και στις ανάγκες της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής και της αγροτικής ανάπτυξης. 
Τα έργα τα σχετ ι κά με τη γεωργία, τη δασοκομία και την αγρό τ ι κή ανάπτυξη που 
αξιολογήθηκαν και επελέγησαν κατά το 1995 εστιάζονται σε ένα φάσμα προτεραιοτήτων με 
σημασία ευρωπαϊκής εμβέλειας: 
- γεωργοπερ ιβάλλον τ ική μέριμνα 
- προβλήματα που αφορούν την υγεία και ορθή μεταχείριση των ζώων 
- φυτοϋγε ιονομικά ζητήματα και προστασία των καλλιεργειών 
- θέματα δασοκομίας 
Υπάρχουν κι άλλα έργα, αν και σε μικρότερο αριθμό, εστιασμένα σε άλλες προτεραιότητες 
εξίσου ζωτ ι κής σημασίας και γ ια τα οποία αναμένε τα ι να υποβληθούν μέλλον τ ι κά 
περισσότερες προτάσε ις: 
- ποιότητα των γεωργικών προϊόντων 
- διαφοροποίηση της παραγωγής, κυρίως εκτός του κλάδου των τροφίμων 
- Ε&ΤΑ για την αγροτι κή ανάπτυξη 
Την ίδιαώρα που δρομολογούνται νέα έργα μείζονος σημασίας, προκύπτουν πολλά και 
ε νθαρρυ ντι κά αποτελέσματα από τα δύο προηγούμενα ειδικά προγράμματα Ε&ΤΑ : 
"Αν ταγών ι στ ικότητα της γεωργίας και διαχείριση των γεωργικών πόρων" (1989-1993) και 
"Γεωργία, γεωργοβ ι ομηχαν ία και αλιεία" (1990-1994). Τα αποτελέσματα αυτά προκαλούν το 
ενδιαφέρον πολλών, από τον χώρο της έρευνας μέχρι τις διοικητικές και συμβουλευτικές 
υπηρεσίες,από τους αγρότες μέχρι τις συναφε ι ς προς τη γεωργία β ι ομηχαν ι ε ς. Τα 
αποτελέσματα αυτά δ ιαδ ι δον τα ι ευρέως, ενώ παράλληλα καταβάλλονται προσπαθε ι ες 
προώθησης τους. 
Τα έργα γεωργίας, δασοκομίας και αγροτικής ανάπτυξης έχουν ανταποκριθεί με 
ι κανοπο ιητικό μάλλον τρόπο στ ι ς ανάγκες της Κο ι νότητας. Για παράδε ιγμα, με μια 
συντονισμένη δράση στην οποία συμμετείχαν τα περισσότερα κράτη μέλη επιτεύχθηκε η 
παραγωγή εντόμων προς χρήση για βιολογικό έλεγχο, στο πλαίσιο των προσπαθε ιών 
αντικατάστασης των χημικών εντομοκτόνων. Έχουν χαραχθεί κατευθυντήριες γραμμές 
σχετικά με την παραγωγή ωφελίμων εντόμων όπως ακάρεα, μύγες και σφήκες, με βάση 
συμφωνημένα πρότυπα. Αναφορικά με την υγεία των ζώων, διεξήχθη πλήρης επιδημιολογική 
μελέτη για την πανώλη των ίππων. Ύο έργο αυτό, πρότυπο συνεργασίας και μεταφοράς 
τεχνολογίας, είναι το κλε ιδί για την εκρίζωση της νόσου στην Ισπανία.Πράγματι, στα 
ευρωπαϊκά κέντρα αναφοράς και σε εκείνα του FAO εφαρμόζονται ήδη νέες διαγνωστικές 
μέθοδοι που αναπτύχθηκαν για τη νόσο αυτή και που είναι πλέον παραδοτέες σε παγκόσμια 
κλίμακα. Έξω από τον κλάδο των τροφίμων, μια σε ι ρά υπό εξέλιξη ερευνητ ικών έργων 
απόβλεπε ι σε μεγαλύτερη αξ ιοποίηση των πρωτογενών πρώτων υλών προς αύξηση του 
γεωργικού εισοδήματος. Μερικά από τα έργα αυτά αφορούν κάποιες καλλιέργειες οι οποίες, 
53 
εάν προσαρμοστούν στο κλίμα της Μεσογείου, ενδέχεται να αποκτήσουν μελλοντικά 
μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Δι εξάγεται π.χ. μια μελέτη επί του είδους CynaraCardunculus, 
πολυετούς ποώδους φυτού, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί στη βιομηχανία χαρτοπολτού αλλά 
και ως στερεό καύσιμο. Άλλες μελέτες αφορούν την προεπεξεργασία των ειδών quinoa και 
λούπινο, προκειμένου να χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή φαρμακευτικών και χημικών 
προϊόντων υψηλής προοτεθειμένης αξίας. Ορισμένα από τα μελετώμενα είδη 
χαρακτηρίζονται από το γεγονός ότι απαιτούν χαμηλά επίπεδα ε ισροών, ε ι ναι συνεπώς 
περ ιβάλλον τ ι κώς ηπιότερα. Ένα πρόγραμμα σχετικό με χοίρους αποσκοπούσε σε μείωση των 
επί τον περιβάλλοντος συνεπειών των συστημάτων ζωικής παραγωγής.Η ιδέα ήταν να 
μειωθεί το εκ της διατροφής άζωτο που αποβάλλεται υπό στερεά ή υγρά μορφή ή ως αέριος 
άμμων ία. Μεταξύ των αποτελεσμάτων επισημαίνουμε ένα μοντέλο υπολογισμού του 
αποβαλλόμενου αζώτου με βάση αρχεία γεωργικών εκμεταλλεύσεων στα οποία είναι εύκολη 
η πρόσβαση, συστήματα διατροφής με λιγότερο άζωτο και μείωση της λάσπης που παράγεται 
στις μονάδες εκτροφής χοίρων και της εξ αυτής ρύπανσης. 
Υποστήριξη προς την Κοινή Αλιευτική Πολιτική (ΚΑΠ): αρκετά από τα έργα που 
χρηματοδοτήθηκαν στο πλαίσι ο της πρώτης πρόσκλησης υποβολής προτάσεων ε ι ναι 
σημαντικά για την υλοποίηση της ΚΑΠ, εκείνα κυρίως που άπτονται κοινωνικοοικονομικών 
πτυχών του κλάδου της αλι είας. Συγκεκριμένα, το έργο Εξωτερικό εμπόριο και τιμές 
ιχθυοπροϊόντων και θαλασσινών: επιπτώσεις για την ΚΑΠ" αναμένεται ότι θα επιδράσει 
ιδιαίτερα σε ζητήματα αγοράς, ενώ η συντονισμένη δράση 'Ένα κοινωνιολογικό δίκτυο για 
τη διαχείριση της αλιείας" αποτελεί ένα πρώτο βήμα για τη συνεκτίμηση κο ινών ικών 
πτυχών που άπτονται της αλιείας, μέσω μιας πολυεθνικής προσέγγισης. 
Επιπλέον, ορισμένα από τα περιβαλλοντικά έργα που έχουν επιλεγεί στο πλαίσιο των 
επιμέρους πεδίων 5.1 και 5.2 ενδέχεται να δι ευκρι νήσουν μεσοπρόθεσμα προβλήματα 
(ποσοτικές εκτιμήσεις αλιευμάτων, σχέσεις θηρευτών - θηραμάτων, κ.ά.) που θίγουν σήμερα 
την πολιτική δ ιατήρησης. Τέλος, το έργο "Αξιολόγηση και με ίωση των παρεμπιπτόντων 
αλιευμάτων μικρών κητών" αφορά ένα πολύ λεπτό από πολιτικής πλευράς θέμα, λόγω της 
σχετικής ευαισθησίας της κοινής γνώμης. 
Στις υδατοκαλλιεργε ι ες, όλες οι προτάσε ι ς που έχουν επιλεγεί για χρηματοδότηση θα 
συμβάλουν σε μεγάλο βαθμό στη βιώσιμη ανάπτυξη του ευρωπαϊκού κλάδου 
υδατοκαλλιεργε ιών, πράγμα που αποτελεί έναν ακόμη στόχο της ΚΑΠ. Το ειδικό έργο, "Η 
συναγρίδα, ένα ακόμη εκλεκτό είδος για υδατοκαλλιέργεια- ανάπτυξη μεθόδων αξιόπιστης 
παραγωγής αβγών", θα έχε ι σήμα ν τ ι κό ο ι κονομ ι κ δ αντί κτύπο αφού θα σύμβαλε ι σε 
διαφοροποίηση της παραγωγής στα ιχθυοτροφεία της Μεσογείου, συμβάλλοντας έτσι 
παράλληλα στη διατήρηση της οικονομικής τους βιωσιμότητας, η οποία θίγεται από 
προβλήματα της αγοράς. 
Είναι ανάγκη να τεθούν υπό έλεγχο τα νοσήματα και να μειωθούν οι αρνητικές τους 
επιπτώσε ι ς, ο ι οποίες, τόσο από οικονομικής όσο και περιβαλλοντικής πλευράς, είναι 
πολύ σοβαρές για τις υδατοκαλλιεργε ι ες. Ύο ερευνητικό έργο "Η μοριακή βάση της ανοσίας 
των ιχθύων για αντίσταση στα νοσήματα" σκοπό έχει να μελετηθούν σε μοριακό επίπεδο οι 
αμυντ ικοί μηχαν ισμοί της πέστροφας απέναντι στα δ ι άφορα παθογόνα αίτ ι α, με τη 
συ ν εργασία γενετιστών, ανοσιολόγων και ιολόγων. Το έργο απο σκοπέ ί επίσης στη 
δημιουργία μιας βιομηχανικής πλατφόρμας για τη γενετική και τα νοσήματα των ιχθύων. 
54 
Ποβγραμμβ €P70tafotc για το 1996 
Το 1996 θαγίνει αξιολόγηση του προγράμματος γεωργίας και γεωργό βιομηχανίας 
(συμπεριλαμβάνεται η αλιεία) 1991-1994, σύμφωνα με την απόφαση 91/504/ΕΟΚ του 
Συμβουλίου. Μέσα στο 1996 θα ολοκληρωθεί σημαντικός αριθμός έργων που 
χρηματοδοτούνται από το πρόγραμμα αυτό.Επίσης, θα άρχισε ι να γίνεται αξιολόγηση της 
επίπτωσης των έργων του γεωργοβι ομηχαν ι κού τομέα στην ανταγωνιστικότητα του. 
Μεταξύ Μαρτίου και Ιουνίου 1996 θαγίνουν διαπραγματεύσε ις συμβάσεων για έργαπου 
επελέγησαν μετά τη δεύτερη πρόσκληση υποβολής προτάσεων. Στο πλαίσιο της τρίτης 
πρόσκλησης υποβολής προτάσεων (η προθεσμία της οποίας έληξε τον Μάρτιο του 1996) για 
το πρόγραμμα γεωργίας και αλιείας, υποβλήθηκαν 794 προτάσε ι ς (πεδία 1,4,5 και 6). Οι 
προτάσις αυτές θα αξιολογηθούν από ειδικούς εμπειρογνώμονες τον Απρίλιο και τον Μάιο, 
η δε σχετική απόφαση αξιολόγησης της Επιτροπής αναμένεται να εκδοθεί τον Σεπτέμβριο 
του 1996. Οι δ ιαπραγματεϋσε ι ς συμβάσεων θ α λάβουν χώρα μεταξύ Σεπτεμβρίου και 
Νοεμβρίου 1996. Στο πλαίσιο της τέταρτης πρόσκλησης υποβολής προτάσεων (πεδία 2 και 
3), της οποίας η προθεσμία λήγε ι στα μέσα Σεπτεμβρίου, αναμένεται να υποβληθούν περί 
τις 300 προτάσεις. Η αξιολόγηση τους θα γίνε ι τον Οκτώβριο, και η απόφαση αξιολόγησης 
της Επιτροπής αναμένεται να εκδοθεί περί τα μέσα Δεκεμβρίου 1996. Οι διαπραγματεύσεις 
συμβάσεων θα λάβουν χώρα μέσα στο 1997. Στο πλαίσιο της ανοικτής πρόσκλησης για μέτρα 
τόνωσης της τεχνολογίας υπέρ των MME, αναμένονται μέσα στο 1996 τρε ις αξιολόγησε ις 
προτάσεων. Αν ληφθεί υπόψη η σημασία που δίδεται στη συμμετοχή των MME στην καινοτομία 
του γεωργοβιομηχανικού τομέα καθώς και στην ανάληψη προγραμμάτων Ε&ΤΑ, θα 
καταβληθούν προσπαθε ι ες για μεγαλύτερη συμμετοχή των MME σε μέτρα τόνωσης της 
τεχνολογίας, και μάλιστα στα πεδία4 και 5. Προς τούτο, θα εγκαινιαστούν ενημερωτικές 
εκστρατείες σε συνεργασία με την επιτροπή προγράμματος και με τα μέλη του δικτύου 
CRAFT. 
Συμφωνάμε τις συστάσεις της ετήσιας έκθεσης παρακολούθησης του 1995, βρίσκεται υπό 
εξέλιξη αναθεώρηση του προγράμματος εργασίας. 
ΕΝΕΡΓΕΙΑ 
11. ΜΗ ΠΥΡΗΝΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 
Thermie (Επίδ€ΐξη) 
Δράσεις κατά το 1995 
Το 1995 υπήρξε το πρώτο έτος πραγματοποίησης δραστηριοτήτων επίδειξης ενεργειακής 
τεχνολογίας στο πλαίσιο της ΕΎΑ Προηγουμένως οι δράσεις αυτές αποτελούσαν μέρος του 
προγράμματος THERMIE γ ια την προώθηση σύγχρονης ενεργειακής τεχνολογίας (1990-1994). 
Το πέρασμα προς το σύστημα και τις διαδικασίες του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου 
απετέλεσε μεγάλη πρόκληση για το αρμόδιο προσωπικό της Επιτροπής, λόγω ορισμένων 
καθυστερήσεων, δεν έγινε δυνατόν να υπογραφούν νέες συμβάσει ς το 1995, αλλά 
υπεγράφησαν άλλες το πρώτο τρίμηνο του 1996 για: 
55 
147 σχέδια στους τομείς της ορθολογ ι κής χρησιμοποίησης της ενεργέ ι ας, των 
ανανεώσιμων πηγών ενέργε ι ας και των ορυκτών καυσίμων,για συνολική κοινοτική 
ενίσχυση ύψους 111 εκατ. ECU. 
250 δράσε ι ς, για τη διάδοση νέων τεχνολογιών,για να ενθαρρυνθεί η εμπλοκή 
μικρομεσαίων επιχειρήσεων και να πραγματοποιηθούν εργασίες με βάση μια συνολική 
ενεργειακή στρατηγική ΕΤΑ, που αντιπροσώπευαν συνολικά κοινοτική ενίσχυση ύψους 
28 εκατ. ECU· 
Το τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο οδήγησε σε νέα και εποικοδομητική συνεργασία μεταξύ 
THERMIE και JOULE (φάση Ε&Α του νέου ειδικού προγράμματος μη πυρηνικής ενέργειας). 
Αν και η διαχείριση των δύο προγραμμάτων παρέμεινε χωριστή, ορισμένες πρωτοβουλίες 
πραγματοποιήθηκαν από κοινού, περιλαμβανομένων και πρωτοβουλιών στρατηγικής φύσεως. 
Με το τέλος του προγράμματος THERMIE(1990-1994) ήλθε και το τέρμα του δικτύου ΟΡΕΤ 
(Οργανισμός για την Προώθηση Ενεργέ ιακής Τεχνολογίας - organisation for the Promotion of 
Energy Technology). Έτσι καθ ι ερώθηκε νέα συ ν εργασία με το Πρόγραμμα Κα ι νοτομιών, 
δυνάμει του οποίου δημοσιεύτηκε μιαπρόσκληση υποβολής προτάσεων για ένα νέο δίκτυο 
ΟΡΕΤ. 
Το πρόγραμμα THERMIE συνεργάζεται επίσης και με άλλα προγράμματα του Προγράμματος 
Πλαισίου μέσω διαφόρων Επιχειρησιακών Ομάδων. Ύο THERMIE εργάζεται επίσης στην 
Επιχειρησιακή Ομάδα για το Αυτοκίνητο του Μέλλοντος. 
Συνεχίσθηκε η στενή και εποικοδομητική σχέση του THERMIE με τις βιομηχανίες, που 
είναι οι κύριο ι μετέχοντες σ'αυτό,αν και π ρ έπε ι να ση με ιωθεί ότι η απαίτηση να 
περιληφθούν μετέχοντες περισσοτέρων του ενός κράτους μέλους σε όλα τα σχέδια, 
φαίνεται ναπροκαλεί προβλήματα στ ι ς MME. Το ποσοστό της συνεργασίας τους στο 
THERMIE, που ανέρχονταν προγενέστερα στο 60%, έπεσε σε μερικούς τομείς, ειδικότερα 
δε στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. 
Το πρόγραμμα €Ργασιας για το 1996 
Προτεραιότητα για το 1996 είναι η αποφυγή μεταβατικών καθυστερήσεων, όπως σημειώθηκαν 
το 1995, ώστε να εξασφαλισθεί η ταχεία υπογραφή συμβάσεων, μετά από την πρόσκληση 
υποβολής προτάσεων του Σεπτεμβρίου 1995. 
Η τρίτη πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το νέο πρόγραμμα θα ξεκινήσει τον Σεπτέμβριο 
του 1996. 
θαξεκινήσουν νέα ολοκληρωμένα και στοχοθετημένα σχέδια μετά από την πρόσκληση 
υποβολής προτάσεων για την Ορθολογική Χρησιμοποίηση της Ενέργε ι ας (κτίρια και 
μεταφορές). Επιπλέον, ξεκίνησαν διάφορες στρατηγικές μελέτες για την εκπόνηση 
κατάλληλου και αποτελεσματικού πλαισίου για δράσε ι ς ΕΤΑ σε κοινοτικό επίπεδο, 
λαμβάνοντας υπόψη τις δραστηριότητες των κρατών μελών και των τρίτων χωρών. Σε ότι 
αφορά την επίδειξη,οι αρμόδιοι παράγοντες της αγοράς, περιλαμβανομένης και της 
βιομηχανίας, όλων των κρατών μελών συμμετέχουν σ'αυτήν ώστε να γίνε ι δυνατή η εκπόνηση 
μιας στρατηγικής για κάθε τομέα της μη πυρηνικής ενέργειας. 
56 
Όπως και για το JOULE, την Και νότο μία και άλλα ειδικά προγράμματα, θα ενταθε ι η 
συνεργασία με το πρόγραμμα INCO. θα δημοσιευθεί μια πρόσκληση υποβολής προτάσεων, 
στα πλαίσια του προγράμματος INCO, στην οπο ίαθα περιλαμβάνονται και δράσε ι ς 
επίδειξης και άλλα συναφή μέτρα στον τομέα της μη πυρην ι κής ενέργειας. 
Joule (έρευνα) 
Απολογισμοί του 1995 
1. Το έτος 1995 χαρακτηρίστηκε πρ ι ν απ'όλα από την αξ ι ολόγηση των προτάσεων που 
υποβλήθηκαν μετά από την πρόσκληση της 15ης Δεκεμβρίου 1994. Η πρώτη πρόσκληση 
οδήγησε στην παραλαβή 938 συνολικά προτάσεων ΕΤΑ. Οι εν λόγω προτάσεις 
αξιολογήθηκαν κατά το 1995 και τελικάπροκρίθηκε για ενίσχυση ένας πίνακας 
προτεραιότητας 181 προτάσεων. Οι προτάσεις αυτές οδήγησαν σε 173 συμβάσεις εκ των 
οποίων ο ι 155 ανατέθηκαν το 1995, ενώ οι υπόλοιπες (18) θα υπογράφονταν το 1996. 
Χορηγήθηκαν τα πρώτα διερευνητικά πριμγιαΜΜΕ ενώ ξεκίνησε και μια μελέτη για την 
εξακρίβωση των δυνατοτήτων συμμετοχής των MME στο πρόγραμμα JOULE. 
Στις 15 Ιουνίου 1995 δημοσιεύθηκε μια πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος (95/C 
148/16)για την κατάρτιση ενός πίνακα εμπε ιρογνωμόνων που θα επικουρούσαν το 
πρόγραμμα κατά τις συνοδευτικές δράσεις. 
2. Οι σημαντικές δραστηριότητες του 1995για καθέναν από τους τέσσερις τομείς του 
προγράμματος ήταν: 
Στρατηγική ΕΤΑ: 
Η κύρια προσπαθε ι α αφορούσε: 
τις πρώτες εφαρμογές της νέας γενεάς μοντέλων Ενέργε ι ας- Οικονομίας-
Περ ιβάλλοντος που αναπτύχθηκαν στο πρόγραμμα JOULE II· 
τους δεσμούς μεταξύ τεχνολογικής καινοτομίας (συνδεδεμένης με την ενέργε ια) 
και απασχόλησης-
το περιβάλλοντ ικό κόστος των ενεργειακών τεχνολογιών 
την εκπόνηση μεθόδων γ ια τον καθορισμό μιας κοινοτική στρατηγικής ΕΤΑ, 
λαμβάνοντας υπόψη τις ενδεχόμενες συνεργίες με τα εθνικά προγράμματα και τις 
άλλες κοινοτικές πολιτικές. 
Οργανώθηκε ένα παγκόσμιο τεχνικό σεμινάριο από κοινού από τον ΟΟΣΑ και την AIE για 
την προβληματική των εξωτερικών θεμάτων που σχετίζονται με την ενέργεια. Στο εν 
λόγω τεχν ικό σεμινάριο καθώς και στις σχετικές δημοσιεύσεις υπογραμμίζονταν το 
προβάδισμα της κοινοτικής έρευνας σ'αυτόν τον τομέα. 
Ορυκτά καύσιμα: 
Οι νέες χρηματοδοτούμενες συμβάσεις εμπεριέχουν έντονο προσανατολισμό για την 
προστασία του περιβάλλοντος και τις βιομηχαν ικές εφαρμογές βραχυπρόθεσμα. 
57 
Κατ'αναλογίαν,αυτό οδήγησε στο να δοθεί μικρότερη σημασία στην ασφάλε ι α των 
εφοδ ιασμών. 
Ένας τομέας που βρίσκεται σε πλήρη ανάπτυξη αφορά τη χρησιμοποίηση νέων τύπων 
στερεών καυσίμων, ουδετέρων σε ό,τι αφορά τον φυσικό κύκλο του COj, χάρη στον οποίο 
περιορίζονται οι εκπομπές C02 και μεθανίου. Πρόκειται συγκεκριμένα για τη 
συνδυασμένη καύση άνθρακα και βιομάζαςίοργαν ικών αποβλήτων,που αποτελε ί 
αντικείμενο της τελικής έκθεσης του σχεδίου APAS"ΚαθαρήΤεχνολογία Άνθρακα" 
(1992-1994), η οποία δημοσιεύτηκε το 1995. Με το σχέδιο αυτό όχι μόνο 
επιβεβαιώνονταν η τεχν ική σκοπιμότητα της μεθόδου αλλά και επίσης το οικονομικό 
και ο ικολογικό της ενδιαφέρον, πράγμα το οποίο συνηγορεί υπέρ των νέων σχεδίων 
JOULE-THERMIE που ξεκίνησαν το 1995. 
Τα σχέδια του τομέα "νέα καύσιμα" αφορούν ειδικότερα την καλύτερη κατανόηση της 
μεταξύ σύνθεσης των καυσίμων και ρυπογόνων εκπομπών σχέσης, τη χρησιμοποίηση του 
φυσικού αερίου και την καθαρή καύση των βαρέων ελαίων. 
Νέα σχέδια του τομέα "υδρογονάνθρακες" αφορούν τις βελτ ι ωμέ ν ες τεχν ικές 
κατασκευής πετρελαϊκών αποθηκών,περιλαμβανομένης και της δ ιαδ ι κασί ας λήψεως 
αποφάσεων, της αποτίμησης των κ ι νδϋνων και τις χρησ ιμοπο ιού μεν ες μεθόδους, 
ιδιαίτερα φιλικές προς το περ ιβάλλον. 
Βελτιστοποίηση ενεργειακών συστημάτων: 
Τα επιλεχθέντα σχέδια κατά την πρώτη πρόσκληση υποβολής προτάσεων αφορούν κυρίως 
την ελαχιστοποιημένη χρησιμοποίηση ενέργειας και την αποτελεσματικότερη χρήση 
ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Οι πιο αξιόλογες σχετικά εργασίες είναι: 
αντλίες θερμότητας χωρίς CFC, λειτουργούσες με ηλιακή ενέργεια-
ανάπτυξη στηλών καυσίμου χαμηλής θερμοκρασίας για στατικές ή κινητές χρήσεις-
καθορισμός κριτηρίων για την ανάπτυξη και τον πειραματισμό συσσωρευτών για 
την αυτοκινητοβιομηχανία-
εκπόνηση μοντέλων ενέργε ιαςίπεριβάλλοντοςίμεταφορών για την εκπόνηση 
σεναρίων αναφορ ι κά με τη μέλλον τ ική ζήτηση στον κλάδο των μεταφορών. 
Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας: 
Η ενεργέ ιακή αποτελεσματικότητα της αιολικής ενέργειας δεν παύει να βελτιώνεται 
με την ανάπτυξη, στην ευρωπαϊκή β ι ομηχαν ία, πλήθους καινοτόμων κινητήρων, τόσο ως 
εκ της τεχνολογίας τους ως και εκ του μεγέθους τους (1,5 MW), πράγμα που επέτρεψε 
τη δημιουργία 30.000 περίπου θέσεων εργασίας στα τελευταία 3-4 χρόνια. 
Στον κλάδο της φωτοβολταϊκής ενέργειας,η υποστήριξη της ευρωπαϊκής βιομηχανίας 
για τον περιορισμό του κόστους των μονό- και πολύ κρυσταλλικών στηλών συνεχίστηκε. 
Η έρευνα για τα β ι ο κλιματικά κτίρια γνώρισε τεράστια πρόοδο με την ανάπτυξη 
έξυπνων παραθύρων και συγκεκριμένα, την κατασκευή των πολυλε ιτουργ ι κών προσόψεων 
(30KW) της Βιβλιοθήκης του Mataro. Επιπλέον το σχέδιο πολεοδόμησης του ιστορικού 
κέντρου του Regensburg καθώς και η α νάκα ί ν ι ση της πλατε ίας Potsdamer Platz στο 
Βερολίνο επέτρεψαν την εφαρμογή ηλιακών τεχνολογιών στην αστική πολεοδομία. 
58 
To 1995 εγκαινιάστηκαν δράσεις APAS στον τομέα των ανανεώσιμων ενεργειακών πηγών 
τα δε αποτελέσματα τους αναμένονται πριν από τα τέλη του 1996. Έτσι στον τομέα της 
ενοποίησης των ανανεώσιμων ενεργέ ιακών πηγών εφαρμόστηκαν μέτραπου επιτρέπουν 
την επιτάχυνση της ενσωμάτωσης των πηγών αυτών στην κοινωνία, ενώ μελετώνται και 
τα μη τεχνικά ζητήματα της ενσωμάτωσης. 
Τίοδγραιιμα εργασίας για το 1996 
Το 1996, η κύρια προσπαθε ια θα τείνει: 
στη χρηματοδότηση των υπολοίπων 18 έργων του πί νακαπροτεραιότητας ταοποία 
επελέγησαν το 1995, 
την προπαρασκευή της εκκίνησης μιας δεύτερης πρόσκλησης υποβολής προτάσεων τον 
Σεπτέμβριο 1996, 
την εφαρμογή ενός σχεδίου δράσεως γιαανανεώσιμες ενέργειες με τρεις πτυχές: 
1/ τη χρηματοδότηση προσθέτων σχεδίων που περιλαμβάνονται σε πίνακα αναμονής, 
2/ τη μεθόδευση μιας πρόσθετης πρόσκλησης υποβολής προτάσεων επικεντρωμένης σε 
τρία κατά προτεραιότητα θέματα, 
3/ μια αποκεντρωμένη εκστρατεία πληροφόρησης στα κράτη μέλη. 
Ο συντονισμός των κοινοτικών και εθνικών πολιτικών ΕΎΑ θα βελτιωθεί μέσω δράσεων που 
ενώνουν την Επιτροπή και τα κράτη μέλη και που αφορούν δύο κατά προτεραιότητα θέματα: 
το ηλιακό φωτοβολταϊ κό και τις καθαρές τεχνολογίες με βάση τον άνθρακα. 
Κατά τη διάρκεια του έτους 1996, το Πρόγραμμα θα ξεκινήσει μια δράση αξιοποίησης των 
100 σχεδίων που πραγματοπο ιούνται στα πλαίσια του JOULE II. Τα αποτελέσματα της 
μελέτης αυτής θα χρησιμεύσουν στη βελτιωμένη διαχείριση του προγράμματος καθώς και 
στην αξιοποίηση των αποτελεσμάτων των επιμέρους σχεδίων. 
ΗΔι εϋθ υ ν σηΤ αναλαμβάνε ι επίσης την καθοδήγηση της Επιχε ι ρησ ιακής Ομάδας Το 
αυτοκίνητο του αύριο, η οποία συνεστήθη τον Μάρτιο του 1995, μετά από πρωτοβουλία των 
Επιτρόπων Edith Cresson, Martin Bangemann και Neil Kinnock. 
Στόχος της Ομάδας αυτής είναι να συμβάλει στις ερευνητικές προσπάθειες και στην 
ανάπτυξη που απαιτούνται για την κατασκευή ενός αν ταγών ι στ ι κού οχήματος καθαρού, 
ασφαλούς, αποτελεσματικού και έξυπνου. 
Η αποστολή της Επιχειρησιακής Ομάδας, που ενεκρίθη την 1η Ιουνίου 1995, έχε ι δύο 
προτεραιότητες: 
την περιγραφή της σημερινής κατάστασης στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τον εντοπισμό 
των εν λε ιτουργία δράσεων 
τον καθορισμό των ερευνητικών προτεραιοτήτων και των τεχνολογικών στόχων, ενώ 
προτείνεται και η αναδ ιάταξη των επιλεχθέν τω ν σχεδίων στα πλαίσια το υ 4ο υ 
Προγράμματος Πλαισίου. 
Καταρτίστηκε έναΣχέδιο Δράσης με βάση τις αρμοδιότητες της εντολής του και των 
πληροφοριών που συνελέγησαν κατά τις διαβουλεύσεις με εκπροσώπους δημοσίων και 
ιδιωτικών οργανισμών από χρήστες και κατασκευαστές αυτοκινήτων. 
Μία από τις δραστηριότητες της Επιχε ιρησιακής Ομάδας είναι ο καλύτερος συντονισμός 
του συνόλου των εργασιών ΕΎΑ Se Απου εκτελούνται από την Επιτροπή αλλά και στα πλαίσια 
59 
των εθν ικών και βιομηχαν ικών ερευνητικών προγραμμάτων. Ύο πρόγραμμα JOULE III 
συμβάλλει σημαντικά στις εργασίες ΕΎΑ της Επιχειρησιακής Ομάδας. Στον τομέα των 
υβριδικών και ηλεκτρικών οχημάτων, ο ι εργασίες αφορούσαν κυρίως τη βελτιωμένη 
διάρκε ια ζωής καθώς και τον προσδιορισμό των επιδόσεων και των χαράκτη ρ ι στ ι κών των 
διαθέσιμων συσσωρευτών που χρησιμοποιούνται για σκοπούς έλξης. 
12. ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΣΧΑΣΗΣ 
Απολογισμός του 1995 
Η πλειονότητα των ερευνητικών συμβάσεων που αναφέρονται στην ασφάλεια της πυρηνικής 
σχάσης του 3ου προγράμματος-πλαισίου ολοκληρώθηκαν και τα αποτελέσματα τους 
δημοσιεύτηκαν. Συγ κ ε κρ ι με να, π ρόκε ι τα ι γ ια τ ου ς ακόλουθους τομείς: ασφάλε ι α 
αντιδραστήρων, διαχείριση και αποθήκευση των ραδιενεργών αποβλήτων, παροπλισμός των 
πυρην ικών εγκαταστάσεων, TELEMAN και ακτι νοπροστασία. Διοργανώθηκαν, επίσης, 
διάφορες διασκέψε ι ς για την παρουσίαση, σε ευρύτερο κοινό, των αποτελεσμάτων που 
επιτεύχθηκαν στους εν λόγω τομείς. 
Στο νέο πρόγραμμα, παράλληλα με τη διατήρηση της συνέχειας, λαμβάνεται υπόψη η ανάγκη 
για καινοτομία καθώς και ο καθορισμός των προτεραιοτήτων. Προστέθηκαν νέοι 
προσανατολισμοί, όπως η πραγματοποίηση νέων τύπων αντιδραστήρων και οι επιπτώσεις από 
το ατύχημα του Tchernobyl. Τα ερευνητικά θέματα που αφορούν το τελευταίο 
παρουσιάζονταν αρχικά στο πρόγραμμα APAS-COSU, και έχουν δ ι ευρυνθε ί λαμβάνοντας 
υπόψη και άλλες θέσεις που έχουν υποστεί ραδιενεργή μόλυνση. 
Ύον Ιανουάριο του 1995 δημοσιεύτηκε πρόσκληση υποβολής προτάσεων με δύο καταληκτικές 
ημερομηνίες: την 20ή Μαρτίου 1995 και την 28η Φεβρουαρίου 1996. Κατά τη λήξη της πρώτης 
προθεσμίας είχαν αποσταλεί 253 προτάσε ι ς για δράσε ι ς έρευνας και κατάρτ ίσης, με 
συμμετοχή 1360 εταίρων και μέσο όρο 5 έως 6 εταίρων ανά πρόταση. Η αξιολόγηση κατέληξε 
στην επιλογή 109 προτάσεων, από τις οποίες 102 ήταν προτάσεις για έργα έρευνας και 
κατάρτισης και 7 προτάσε ι ς για συντονισμένες δράσε ι ς. Με το τέλος του έτους είχαν 
συναφθεί τα3/4 των συμβάσεων. Οι υπόλοιπες συμβάσεις αναμένεται να υπογραφούν κατά. 
το πρώτο εξάμηνο του 1996. 
Το Δεκέμβριο του 1.995 δημοσιεύθηκε τροποποίηση της πρόσκλησης για υποβολή προτάσεων, 
κι έπε ι τα από τα αποτελέσματα της αξιολόγησης των προτάσεων που αφορούσαν την πρώτη 
προθεσμία της πρόσκλησης. Σύμφωνα με την τροποποίηση αυτή, όλα τα ερευνητικά πεδία 
που αφορούν δράσεις επιμερισμένου κόστους θα παραμείνουν ανοικτά έως την καταληκτική 
ημερομηνία της 28ης Φεβρουαρίου 19%, με εξαίρεση τον τομέα Α "Διερεύνηση καινοτόμων 
σχεδ ιαστι κών αντ ιλήψεων", που καλύφθηκε στο σύνολο του από τις προτάσε ι ς που 
παρελήφθησαν έως το τέλος της πρώτης προθεσμίας της πρόσκλησης. Επιπλέον, καταβλήθηκε 
προσπαθε ι α συγκέντρωσης στα πρωτεύοντα θέματα, αν τι των ερευνητικών τομέων που 
καλύφθηκαν από τις προτάσεις που παρελήφθησαν και επελέγησαν κατά την πρώτη προθεσμία 
της πρόσκλησης. 
Πρόγραμμα βργασίαο για το 1996 
Με τη λήξη της δεύτερης προθεσμίας της πρόσκλησης γ ια υποβολή προτάσεων, στις 28 
Φεβρουαρίου 1996, είχαν παραληφθ ε ί 148 προτάσε ι ς, που αφορούσαν 780 εταίρους. Η 
60 
αξιολόγηση των εν λόγω προτάσεων προβλέπεται για το Μάρτιο και τον Απρίλιο, ενώ η 
επιλογή θα πραγματοποιηθεί τον Ιούλιο. Οι συμβάσεις θα είναι έτοιμες για υπογραφή 
πριν από το τέλος του έτους. 
Η πρόσκληση υποβολής προτάσεων για συντονισμένες δράσεις ισχύει έως την 1η Νοεμβρίου 
1997. 
Κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου του 1996 θα λάβουν χώρα δύο κύριες διασκέψε ι ς, 
η μια στο Minsk, για τις ακτινολογικές επιπτώσεις του ατυχήματος του Ύσέρνομπιλ, και 
η άλλη στο Αουξεμβοϋργο, για τα αποτελέσματα του προγράμματος δ ιαχε Γρι ση και 
αποθήκευση ραδιενεργών αποβλήτων (1990-1994). 
θα συγκροτηθούν ομάδες εργασίας ανά κοινό πεδίο με τη συνένωση περ ισσοτέρων 
ερευνητικών έργων και θα πραγματοποιηθούν συγκεντρώσεις στην πορεία του δευτέρου 
εξαμήνου για ανταλλαγή πληροφοριών σχετ ι κάμε την πραγματοπο ιηθείσα πρόοδο. 
13. ΕΛΕΓΧΟΜΕΝΗ ΘΕΡΜΟΠΥΡΗΝΙΚΗ ΣΥΝΤΗΞΗ 
Απώτερος στόχος και στρατηγική του προγράμματος 
Ο απώτερος στόχος του προγράμματος "σύντηξη" είναι "η από κοινού κατασκευή πρότυπων 
ασφαλών αντιδραστήρων, συμβατών με το περιβάλλον"26. Τα ζητήματα ασφαλείας και 
περιβάλλοντος θα διαδραματίσουν κεντρικής σημασίας ρόλο στην κατασκευή των μεγάλων 
διατάξεων που, έπειτα από το JET (Joint European Torus), θα συμπεριληφθούν στην 
ακολουθητέα στρατηγική για το πρωτότυπο του εμπορικού αντιδραστήρα: 
ένας πειραματικός αντιδραστήρας ("NextStep"), του οποίου ο γενικός στόχος είναι να 
αποδείξει την επιστημονική τεχνολογική εφικτότητα της σύντηξης ως ενεργειακής 
πηγής γ ια ε ι ρη ν ι κές χρήσε ι ς. Ηλεπτομερής τεχν ι κή μελέτη ("Engineering Design 
Activities", EDA) της ε ν λόγω δ ιάταξης Next Step, έ να tokamak κάλο ϋμενο ITER ("Δ ι ε θ νής 
θερμοπυρην ι κόςΠε ιραματ ι κ ός Αντιδραστήρας"), δ ι εξάγονται στο πλαίσιο της 
τετραμερούς συμφωνίας που συνήφθη μεταξύ της Euratom, της Ιαπωνίας, της Ρωσικής 
Ομοσπονδίας και των Ηνωμένων Πολιτειών 
ένας αντιδραστήρας επί δε ι ξη ς (DEMO), ικανός να παράγει σημαντικές ποσότητες 
ηλεκτρικής ενέργειας. 
Παράλληλα με τις δραστηριότητες "NextStep", στην απόφαση για το πρόγραμμα προβλέπονται 
δραστηριότητες που αφορούν τη βελτίωση των τεχνικών λύσεων και τις μακροπρόθεσμες 
τεχνολογικίς προσπάθειες. 
Τρόπος εφαρμογής του προγράμματος 
Σε αντίθεση με τα λο ιπά προγράμματα Ε&Α της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το πρόγραμμα δεν 
πρόσφευγε ι σε "προσκλήσε ι ς υποβολής προτάσεων", ενώ στη σχετ ική απόφαση δεν 
προβλέπεται καθιέρωση προγράμματος εργασιών εκ μέρους της Επιτροπής. Η ιδιαιτερότητα 
αυτή οφείλεται στο χαρακτήρα του προγράμματος, που καλύπτει το σύνολο των 
δραστηριοτήτων των κρατών μελών (και επιπλέον της Ελβετίας) στον τομέα της 
Απόφαση τουΣυμβουλίου σχετικά με ειδικό πρόγραμμα ίρευ νας και κατάρτισης στον τομίατης 
€λ€-γχόμ€νης θερμοπυρηνικής σύντηξης (ΕΕ αριθ. L 331, 21.12.1994). 
61 
ελεγχόμενης θερμοπυρην ι κής σύντηξης με μαγνητι κή συγκράτηση, καθώς και στον 
ιδιαιτέρως μακροπρόθεσμο στόχο του (πολλών δεκαετιών) που συνεπάγεται συνέχεια των 
δραστηριοτήτων Ε & Α στην πορεία των επόμενων προγραμμάτων πλαίσιο. 
Τα έργα αποτελούν αντικείμενο σύναψης συμβάσεων έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης 
επιμερισμένου κόστους, στο πλαίσιο των συμβάσεων για τις ενώσεις με τα κράτη μέλη (και 
επιπλέον την Ελβετία) ή τους οργανισμούς στα κράτη μέλη, την κοινή επιχείρηση JET, τη 
συμφωνία NET, η οποία λαμβάνει υπόψη τη συμμετοχή της Euratom στις δραστηριότητες 
ITER-EDA, και άλλες συμβάσε ι ς περιορισμένης δι άρκε ι ας, ιδίως με οργανισμούς στα 
κράτη μέλη τα οπο ία δ ε ν δ ι αθετούν Ενωσε ι ς. Ηχρηματο-ο ι κονομι κ ή συμμετοχή της 
Κοινότητας στις τρέχουσες δαπάνες των Ενώσεων καθώς και στις συμβάσεις περιορισμένης 
διάρκειας ανταποκρίνεται σε εν ιαίο ποσοστό περίπου 25%. Έπε ι τα από διαβούλευση με 
την CCPF27, η Επιτροπή μπορεί να χρηματοδότησε ι τις επενδυτικές δαπάνες των έργων 
προτεραιότητας σε ενιαίο ποσοστό περίπου 45%, καθώς και ορισμένες επιμέρους εργασίες 
(οι οποίες δύνανται να εκτελεστούν μόνο από τη βιομηχανία) σε μέγιστο ποσοστό 100%. 
Απολογισμό^ του 1995 
Δραστηριότητες του Next Step: 
Σ τα πλαίσια της υποστήριξης στο ITER-ED Α, συνεχίστηκε η Ε&Α στη φυσική και την 
τεχνολογία του πλάσματος και εκτελέστηκε στο JET και στις ειδικές διάταξε ι ς των 
Ενώσεων. Έπειτα από εντατική πειραματική δραστηριότητα, το JET τροποποιήθηκε κατά 
τη διάρκε ια του δευτέρου εξαμήνου του 1995ώστε να συμπερίλαβε ι την κατάσταση νέου 
τύπου "σκεδαστή/εκτροπέα". Η Επι τροπή υπέβαλε, εξάλλου, στο Συμβούλιο πρόταση 
απόφασης2* γ ια παράταση του ΤΕΤ έως το τέλος του 1999(πρόταση που εγκρίθηκε από το 
Συμ/?ούλι ο στις 7Μάιου 199629),με στόχο την παραγωγή συμπληρωματι κών δεδομένων 
εφαρμόσιμων στο ITER, ιδίως για τις ITER-EDA, πρι ν από την έναρξη της τελικής φάσης 
λειτουργίας με Δ-Τ. Τον Ιούλιο επισημοποιήθηκε30 η συνεργασία στον τομέα της σύμπτυξης 
μεταξύ της Επιτροπής και του Καναδά, ιδίως η συνεργασία που αφορά τη συμμετοχή του 
Καναδά στη συμβολή της Euratom στο ITER. Η ενδιάμεση έκθεση της λεπτομερούς τεχνικής 
μελέτης του ITER δ ιαβιβάστηκε τον Ιούλιο στους τέσσερις εταίρους του ITER για 
αξιολόγηση: στο Συμβούλιο Έρευνας του Οκτωβρίου που πραγματοποιήθηκε η καταρχήν 
έγκριση για τις συγκλίνουσες γνώμες της CCPF και της CST31 και εκτίμησε ότι οι 
αναληφθε ίσες δράσε ι ς κινούνται στη σωστή κατεύθυνση για την ολοκλήρωση της 
λεπτομερούς τεχνικής μελέτης του TIER. Η ενδιάμεση έκθεση εγκρίθηκε το άεκέμβριο από 
το συμβούλι ότου ITER, το οποίο θεωρέ ί ότι ένα Next Step όπως το ITER ε ίνα ι το 
απαραίτητο ενδιάμεσο στάδιο προς την ενέργειααπό τη σύντηξη. ΗΕπιτροπή, έχοντας 
διφυή στόχο την βελτίωση της αν ταγών ι στ ι κότητας της Ένωσης κατά την κατασκευή του 
ITER καθώς επίσης και να διατηρήσει τη δυνατότητα να στραφεί προς ένα ευρωπαϊκό Next 
Step σε περίπτωση σοβαρών δυσχερε ιών στη συνέχιση της συνεργασίας γύρω από το ITER, 
δημοσίευσε το άεκέμβριο νέα διαδικασία επιλογής εταιρειών ή/και ομίλων από ευρωπαϊκές 
εταιρείες για τη συμμετοχή τους στις ειδικές για το ΓΠ31(και ιδίως για τις ITER-EDA) 
"15 τεχνολογίες". 
Σύμβουλε ντι κή Επιτροπή για το Πρόγραμμα Σύντηξης. 
COM(95)234 τελικό. 
ΕΕαριβ. L 117, 14.5.96, σ. 9. 
ΕΕαρ ι θ. 211,6.9.1995. 
Επιστημονική και Τεχνική Επιτροπή. 
62 
Βελτίωση των τεχνικών λύσεων: 
Η εκμετάλλευση των ειδικευμένων μηχανών είχε ως αποτέλεσμα, στις Ενώσεις, τη βελτίωση 
των φυσικών και τεχνολογικών γνώσεων που απαιτούνται για το Next Step. Εκτελέστηκαν 
επίσης έρευνες για τη βελτίωση των τεχν ικών λύσεων - βάσε ι tokamakKai παρεμφερών 
διαρθρώσεων -με σκοπό τον, μακροπρόθεσμο, καθορισμό του DEMO· οι έρευνες αυτές 
συνέβαλαν εξίσου στην οριστικοποίηση της λεπτομερούς τεχνικής μελέτης του Next Step 
και στην προ ε το ιμασία της λ ε ι τουργίας του. Ως υποστήρ ιξη στ ι ς μελέτες αυτές 
αναπτύχθηκαν νέες διαγνωστικές μέθοδοι για το πλάσμα. Άρχισε ο συγχρονισμός των 
υφισταμένων tokamak(ASDEX-UpgradeD, και TORE-SUPRA,F). Εγκρίθηκε η μελέτη για ένα 
μεγάλο μαγνητι κό σωλήνα, (Wendelstein 7-Χ, D) για κατά προτεραιότητα κο ινοτ ική 
χρηματοδότηση. Οι δραστηριότητες θεωρητικής φυσικής, σε συνεργεία με τις 
π ε ιραματ ι κές δραστηρ ι ότητες, επι κ ε ντρώθηκαν στην ε ρ μη ν ε ία των π ε ιραματι κών 
αποτελεσμάτων, την κατάρτιση μοντέλων των θερμοπυρηνικών πλασμάτων και την ανάπτυξη 
καινοτόμων τεχνολογικών λύσεων. Διεξήχθησαν διαπραγματεύσεις με την Ιρλανδία, με την 
Αυστρία και τη Φιλανδία ώστε οι δραστηριότητες των χωρών αυτών στον τομέα της 
σύντηξης να συνταχθούν στο πλαίσιο σύνδεσης για ένωση: το Μάρτιο υπογράφηκε σύμβαση 
με το Technology Development Centre της Φιλανδίας (TEKES, που αποτελεί τώρα μέλος της 
κοινής επιχείρησης JET). Η Σουηδία διαθέτει ήδη Ένωση από το 1976. Οι 
διαπραγματεύσεις με την Ιρλανδία και την Αυστρία εξελίσσονται καλώς. 
Μακροπρόθεσμες τεχνολογικές προσπάθειες: 
Οι μακροπρόθεσμες τεχνολογικές προσπάθειες διευρύνθηκαν στα συνδεδεμένα εργαστήρια 
και στη βιομηχανία, και επι κ ε ντρώθηκαν σε περιορισμένη σε ι ρά επιλογών γ ια τα 
συστατικά μέρη του αντιδραστήρα. Συγκεκριμένα, η επιλογή υλικών βασίστηκε στους 
μαρτενσιτικούς χάλυβες, ενώ για την τριτιογόνα επένδυση κρατήθηκαν μόνο δύο επιλογές. 
Η Euratom συμμετείχε εξάλλου, στο πλαίσιο εκτελεστικής σύμβασης της AIE32, σε προμελέτη 
για πηγή νετρονίου βασισμένη στην επιτάχυνση πυρήνων δευτερίου. Τέλος, η αξιολόγηση 
των πτυχών που αφορούν την ασφάλεια και το περιβάλλον στην ενέργεια που προέρχεται 
από σύντηξη οδήγησε στην κατάρτιση έκθεσης (SEAFP)33 κατόπιν αιτήματος του 
Συμβουλίου3* και του Κοινοβουλίου. Στην εν λόγω εις βάθος μελέτη επιβεβαιώνονται τα 
επωφελή χαρακτηριστικά από την ενέργε ια σύντηξης όσον αφορά την ασφάλε ια και το 
περιβάλλον. 
Ποόγοααμα eoyagiac για το 1996 
θα μελετηθούν, στα εργαστήρια, βελτιώσεις ορισμένων υφισταμένων διατάξεων, θα άρχισε ι 
η έναρξη κατασκευής του μεγάλου stellarator (άστρι κής θ ε ρμογ ε ν νήτρ ι ας) Wendelstein 7-Χ 
(πριν εγκατασταθεί στο Greifswald, D), καθώς και ενός tokamak (MAST, Gulham, GB) που 
επιλέγη για κατά προτεραιότητα κοινοτική χρηματοδότηση. Στη συνέχεια της απόφασης 
για παράταση του JET έως το τέλος του 1999, θα πραγματοποιηθούν στο JET δοκιμές του 
σκεδαστήΙεκτροπέα για το ITER περί το τέλος του έτους προβλέπονται πειραματικές 
μελέτες με τα πλάσματα σύντηξης Δ-Τ. 
Διεθνής Οργάνωση Ενέργειας, του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (Παρίσι). 
Safety and Environmental Assessment of Fusion Power. 
EE, L 115,6.5.1994. 
63 
για παράταση του JET έως το τέλος του 1999, θα πραγματοποιηθούν στο JET δοκιμές του 
σκεδαστήΙεκτροπέα για το ITER· περί το τέλος του έτους προβλέπονται πε ιραματικές 
μελέτες με τα πλάσματα σύντηξης Δ-Τ. 
Σε τεχνολογικό επίπεδο, θα πραγματοποιηθεί αξιολόγηση των μαρτενσιτικών χαλύβων 
ενόψει της χρησιμοποίησης τους ως δομικών υλικών, ιδίως για την κατασκευή 
δομοενοτήτων για τριτιογόνες επενδύσεις,προς εφαρμογή σε DEMO,προτού δοκιμαστούν 
στο ITER. Όσον αφορά την πηγή νετρονίου, προ κει τα ι στη διάρκεια του έτους να 
καταρτιστεί έκθεση προμελέτης. Τέλος, πρόκειται να εμβαθυνθούν ορισμένες σκέψεις και 
μελήματα γύρω από την ασφάλε ια, το περ ιβάλλον και την ο ι κονομι κή απόδοση του 
αντιδραστήρα σύντηξης. 
Όσον αφορά τη μελέτη των ζητημάτων επιλογής της θέσης εγκατάστασης του ITER, τις 
εγκρίσεις και τη συνεισφορά της χώρας υποδοχής, η Επιτροπή πρόκειται να επεξεργαστεί 
υπόθεσεις-πλαίσιο σε τεχνικό και οικονομικό επίπεδο αποβλέποντας στο να διευκολύνει 
την υποβολή πιθανών υποψηφιοτήτων για θέση εγκατάστασης του INTER στην Ευρώπη. 
Τέλος, σύμφωνα με την απόφαση του προγράμματος, η Επιτροπή θα προχώρησε ι σε ανεξάρτητη 
και αυστηρή αξιολόγηση της σύντηξης, ιδίως όσον αφορά: τη διαχείριση και την έως τώρα 
πραγμάτωση του προγράμματος, τις προοπτικές της ενέργειας από σύντηξη (συγκρινόμενης 
με άλλες ενεργειακές πηγές) και τις στρατηγικές επιλογές για το Next Step, τη διεθνή 
συνεργασία (ιδίως το INTER), τις διάφορες συνιστώσες του προγράμματος, το ρόλο της 
βιομηχανίας, καθώς και άλλες προσέγγισε ις για τη σύντηξη. Από την αξιολόγηση αυτή 
αναμένεται ότι θα προκύψουν απαραίτητα στοιχεία αξιολόγησης για τον καθορισμό των 
στόχων της ελεγχόμενης θερμοπυρηνικής σύντηξης του επομένου προγράμματος-πλαισίου 
της Euratom. 
ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ 
άοαστηοιδτητ€€ το 1995 
Στο πρόγραμμα μεταφορών, η πρώτη πρόσκληση υποβολής προτάσεων έληξε στις 15 Μαρτίου. 
Παραλήφθηκαν 333 προτάσεις χρηματοδοτικής στήριξης ύψους 489,6 εκατ. ECU. Από αυτές 
έγιναν δεκτές προς χρηματοδότηση 109 προτάσε ις (σύν δύο προσφορές για διερευνητικές 
αναθέσεις σε MME), με συμμετοχή της Κοι νότητας ύψους 117,8 εκατ. ECU. Η κατανομή των 
προτάσεων ανά τομέα προγραμμάτων ήταν η εξής: 
Τομέας Τίαραληφθε ίσες 
προτάσεις 
Στρατήςική έρευνα 81 
Σιδηρόδρομο ι 18 
Ολοκληρωμένες 
αλυσσίδες μεταφορών 18 
Αεροπορικές μεταφορές 45 
Αστικές συγκοινωνΐες 66 
θαλάσσιες και εσωτ. πλωτές 
μεταφορές 71 
Οδ ικές μεταφορές 32 
Αιερευνητικές αναδέσεις 
σε MME 2 Χρηματοδοτηθεΐσες 
προτάσεις 
28 
9 
3 
20 
15 
21 
13 Κοι νοτική 
συμμετοχή 
σε εκατ. ECU 
17.315 
27.950 
5.000 
20.250 
12.700 
21.960 
11.920 
0.086 
64 
Η κατανομή της ζητηθείσας χρηματοδότησης αντιστοιχούσε κατά προσέγγιση στα ποσοστά 
που όριζε η απόφαση του Συμβουλίου για κάθε τομέα. Στις 15 Δεκεμβρίου εκδόθηκε δεύτερη 
πρόσκληση υποβολής προτάσεων (με ημερομηνία λήξεως τις 15 Μαρτίου 1996). 
Παραδείγματα του τύπου της έρευνας που χρηματοδοτείται μετά την πρώτη πρόσκληση 
υποβολής προτάσεων είναι: 
Ανάπτυξη του Ευρωπαϊκού Συστήματος Διαχείρισης της Σιδηροδρομικής Κυκλοφορίας 
(ERTMS) 
Η σιδηροδρομική κυκλοφορία χαρακτηρίζεται προς το παρόν από καθυστερήσεις και την 
ύπαρξη εμποδίων στα σύνορα. Ένας από τους κύριους λόγους είναι τα διαφορετικά και 
συχνά ασύμβατα εθνικά συστήματα σηματοδότησης και διαχείρισης. Παραδείγματος χάριν, 
υπάρχουν σήμερα δέκα τρία διαφορετικά συστήματα θαλάμων σηματοδότησης στην Ευρώπη. 
Με την έρευνα που πραγματοπο ι είται σήμερα στο πρόγραμμα Ε & ΤΑ στις μεταφορές θα 
αναπτυχθεί ένα νέο κοινό Σύστημα Διαχείρισης της Σίδηρο δρομικής Κυκλοφορίας -
(ERTMS). Κατ'αυτόν τον τρόπο θα εξασφαλισθεί μακροπρόθεσμα ότι τα συστήματα 
σηματοδότησης και διαχείρισης θα είναι συμβατά σε όλη την Ευρώπη και ότι τα ευρωπαϊκά 
σιδηροδρομικά συστήματα θα είναι διαλειτουργικά. Έτσι, θα εξαλειφθούν οι 
καθυστέρησε ι ς που οφείλονται στην ασυμβατότητα των συστημάτων. Η μείωση των 
καθυστερήσεων αυτών, και τ ου'συ ν επαγόμενου κόστους θα βελτ ιώσε ι την ε ικό να των 
σιδηροδρομικών μεταφορών, ιδίως των διεθνών και θα συμβάλει στην άνοδο της 
ανταγωνιστικότητας τους σε μια ανοικτή αγορά μεταφορών. 
Βελτίωση της ασφάλειας των θαλάσσιων μεταφορών 
Εδώ και πολύ καιρό τα αεροσκάφη ε ίνα ι εξοπλισμένα με ένα μαύρο κουτί, το οποίο σε 
περίπτωση ατυχήματος επιτρέπει να αναλυθούν γρήγορα τα αίτια του ατυχήματος και να 
ληφθούν μέτρα για να αποφευχθούν παρόμοια περ ι στατικά σε άλλα αεροσκάφη. Βάσει της 
τεχνολογίας αυτής, ερευνάται η δημιουργία παρόμοιου μέσου και στο ναυτιλιακό τομέα, 
με σκοπό να καταστεί ασφαλέστερη η ναυτιλία. Η έρευνα, όχι μόνο θα προσφέρει το σύνολο 
των βασικών τεχνικών προδιαγραφών που προφανώς διαφέρουν αισθητά από τα μαύρα κουτιά 
που χρησιμοποιούνται συνήθως στα αεροσκάφη, αλλά θα παρέχει αναλυτικά και το νομικό 
και θεσμικό πλαίσιο που απαιτείται για την επιτυχή εφαρμογή του μέσου. Η λύση που θα 
ανευρεθεί θα είναι συμφέρουσα από οικονομική άποψη και συμβατή με τους διεθνείς 
κανον ισμούς. Τα αποτελέσματα της έρευνας θα συμβάλουν πολύ ώστε να αποφεύγονται 
παρόμο ι ες καταστροφές όπως αυτές που συνέβησαν πρόσφατα και θα επιτρέψουν να 
βελτιωθεί ακόμη περισσότερο η ασφάλεια στη ναυτιλία. 
Στρατηγική έρευνα 
Η στρατηγική έρευνα στις μεταφορές θα δώσει απαντήσεις σε βασικά ερωτήματα, όπως με 
ποιο τρόπο οι πολιτικές, συμπεριλαμβανομένης π.χ. και της πολιτικής διαμόρφωσης των 
τιμών, επηρεάζουν την κινητικότητα και την κατανομή της στα διάφορα μεταφορικά μέσα, 
ποιος θα είναι ο αντίκτυπος του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών στην Ευρώπη, τόσο στο 
ίδιο το σύστημα μεταφορών όσο και στο περιβάλλον και στην ποιότητα ζωής εν γένει του 
ευρωπαίου πολίτη. Στα σενάρια που θα αναπτυχθούν, θα εξετασθούν οι μελλοντικές 
τεχνολογικές πιθανότητες του συστήματος μεταφορών, οι μεταβολές στην κίνηση και στους 
τρόπους κατανομής της λόγω των μεταβολών που επέρχονται στην κοι νω νια και τη 
βιομηχανία και οι συνέπειες που θα έχει η μελλοντική διεύρυνση της Ευρωπαϊ κής Ένωσης 
65 
στα μεταφορικά δίκτυα της ΕΕ. Η ανάπτυξη μεθοδολογιών, οι οποίες θα οδηγήσουν στη 
δημιουργία ενός ευρωπαϊκού συστήματος τράπεζας δεδομένων και πληροφοριών, θα 
προσφέρε ι για πρώτη φορά αναλυτική στρατηγική ε ικόνα του Ευρωπαϊκού Συστήματος 
Μεταφορών στο σύνολο του. Όλα αυτά τα μέσα θα έχουν έναν και μόνο στόχο: ορθότερη 
κατανόηση του Ευρωπαϊ κού Συστήματος Μεταφορών ούτως ώστε οι αποφάσε ις που αφορούν τις 
μεταφορές να λαμβάνονται με εμπεριστατωμένο τρόπο και με πλήρη επίγνωση των 
επιπτώσεως τους. 
Ύο Δεκέμβριο του 1995, οι τρεις ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες που αποτελούν την ομάδα 
παρακολούθησης της ΓΔ\Π παρέδωσαν την πρώτη έκθεση τους για το πρόγραμμα μεταφορών 
που καλύπτε ι την περίοδο Ιανουάριο έως Δεκέμβριο του 1995. Ηπροσοχή τους εστιάσθηκε 
κυρίως στην εκτίμηση του τρόπου με τον οποίο πραγματοποιήθηκε η εφαρμογή και η 
διαχείριση του. Η γεν ική τους εντύπωση ήταν ότι επρόκειτο για "ένα πρόγραμμα που εν 
γένει εκτελέστηκε σωστά από προσωπικό αφοσιωμένο στο έργο του με υψηλή αίσθηση 
καθήκοντος α κ ε ρα ι ότητας και μεγάλη επίγνωση ότι χρε ιάζονται οραματισμοί- το 
προσωπικό αδυνατεί να λάβε ι όλες τις πρωτοβουλίες στη διαχείριση που αναγνωρισμένα 
χρε ιάζονται να ληφθούν διότι λε ιτουργ ει σε επίπεδα σαφώς χαμηλότερα από τα 
επι τ ρ επόμενα." Η Ομάδα προέβη σε οκτώ συστάσε ι ς όσον αφορά τη δομή ο ιουδήποτε 
μελλοντικού προγράμματος, αξ ι ολόγησης ή διαδικασίας επιλογής έργου, τη διάρθρωση των 
επιπέδων προσωπικού και τη μεγαλύτερη ευελιξία στους διακανονισμούς χρηματοδότησης. 
Οι επιχειρησιακές ομάδες έρευνας/'βιομηχανίας "Ύρένα και σιδηροδρομικά συστήματα του 
μέλλοντος" και "Διαλε ιτουργ ικότητα μεταφορών" συγκροτήθηκαν υπό την προεδρία του 
Επιτρόπου Kinnock. Οι επιχειρησιακές ομάδες διεξήγαγαν ευρείες διαβουλεύσεις με τους 
χρήστες των μεταφορών, τους μεταφορείς, τις βιομηχανίες εξοπλισμού και τις 
συνδικαλιστικές οργάνωσε ις. Στις 29 Οκτωβρίου τέθηκαν οι όροι αναφοράς και οι 
κατευθύνσεις του σχεδίου δράσης και για τις δύο ομάδες σε υψηλού επιπέδου 
συνεδρίασε ι ς με εκπροσώπους από τους δ ι άφορους χώρους ενδιαφερομένων, υπό την 
προεδρία του K.Kinnock, το Νοέμβριο δε δήμο σι εύθηκαν δύο ενημερωτικά φυλλάδια τα 
οπο ία περ ι έχουν λεπτομέρε ιεςγιατις δύο ομάδες. Προσδιορίστηκαν ως σημαντικά τα 
ακόλουθα πεδία εργασίας: 
Ύρένα και σιδηροδρομικά συστήματα του μέλλοντος: 
το τρένο υψηλής ταχύτητας σπονδυλωτής σύλληψης, 
το αστικό σιδηροδρομικό δίκτυο, 
ένα ευρωπαϊκό σύστημα διαχείρισης και ενοποιημένης υλικοτεχνικής υποδομής για 
τις επιβατικές και εμπορευματικές μεταφορές, 
το "εικονικό εργοστάσιο" - ένα συνεργατικό δίκτυο παραγωγής σιδηροδρομικών αμαξών 
και συναρμολόγησης, 
τη σιδηροδρομι κή ε μπορ ι κή γραμμή - συμβολή στις ολοκληρωμένες αλυσσίδες 
εμπορευματικών μεταφορών, 
συνοδευτικά μέτρα. 
Διατροπικές μεταφορές 
διατροπικός τερματικός σταθμός εμπορευματικών μεταφορών 2000+, 
διατροπικό δίκτυο ε μπορ ευ ματικών μεταφορών 2000+, 
αστικές συγκοινωνίες 2000+, 
επιβάτης διατροπικών μεταφορών 2000+, 
δ ιατροπι κές μετεπιβιβάσε ις 2000+, 
μελέτες έρευνας και δραστηριότητες στήριξης. 
66 
Ποογοαμμα €ογασιαο για το 1996 
θα περατωθούν ο ι εργασίες για τις προτάσε ι ς που έγιναν δεκτές μετά την πρώτη 
πρόσκληση υποβολής προτάσεων ουσιαστικά, τααποτελεσματα δεν αναμένονται πριν το 
1997. 
Στις 30 Ιανουαρίου πραγματοποιήθηκε ημερίδα πληροφόρησης για τη δεύτερη πρόσκληση 
υποβολής προτάσεων, στην οποία παρέστησαν άνω των 600 ερευνητών. Οι προτάσεις που θα 
υποβληθούν μετά τη δεύτερη πρόσκληση, στις οποίες προβλέπεται κοινοτική συμμετοχή 
ύψους περίπου 48 εκατ. ECU, θα αξιολογηθούν και, εφόσον εγκριθούν από την Επιτροπή 
Έρευνας στις Μεταφορές, κατά τα τέλη του έτους θα ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις 
σύναψης των συμβάσεων. Ύο Δεκέμβριο θα εκδοθεί τρίτη πρόσκληση υποβολής προτάσεων. 
Ύο έργο των Επιχειρησιακών Ομάδων έρευναςίβ ι αμηχανίας, το οποίο συγκεντρώθηκε γύρω 
από το πρωτεύον θέμα με τίτλο: "Διατροπικές μεταφορές και διαλε ιτουργικότητα", θα 
προωθηθεί όσο το επιτρέπει η συμπληρωματική χρηματοδότηση στο πλαίσιο του τετάρτου 
προγράμματος-πλαι σι ου. 
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΟΧΟΘΕΤΗΜΕΝΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 
Απολογισμό^ του 1995 
1. Το πρόγραμμα στοχοθετημένης κοινωνικο-οικονομικής έρευνας, που εγκαινιάσθηκε τον 
Δεκέμβριο του 1994, εισάγει ρητώς για πρώτη φορά την κο ινών ι κο-ο ι κονομική διάσταση 
στο π ρόγ ραμμα^πλαί σι ο. Ύο πρόγραμμα αποσκοπε ί στην ανάπτυξη νέων γνώσεων, ο ι 
οποίες θα συμβάλουν στη στήρ ιξη αποφάσεων που θα ληφθούν μελλοντικά από τις 
τοπικές, εθνικές ή κοινοτικές αρχές στα εξήςτρία ζητήματα: 
Σκέλος Ι Αξιολόγηση των επιλογών επιστημονικής και τεχνολογικής πολιτικής 
Σκέλος II Ερευνα για την εκπαίδευση και την κατάρτιση 
ΣκέλοςΙΙΙ Ερευνα για την κοινωνική ένταξη και τον κοινωνικό αποκλεισμό στην 
Ευρώπη. 
Κατόπιν της πρώτης πρόσκλησης υποβολής προτάσεων του Μαρτίου 1995, υποβλήθηκαν 
548 προτάσε ι ς, ε κ των οποίων οι 38 επιχορηγήθηκαν με ποσό ύ^ους20 σχεδόν εκατ. 
ECU, από τα οποία περίπου 12 εκατ. ECU καταβλήθηκαν το 1995. Κατά τη διάρκεια των 
δύο ή τριών προσεχών ετών, οι εν λόγω προτάσεις θα ασχοληθούν με προβληματισμούς, 
όπως: 
συστήματα έρευνας και καινοτομίας στην Ευρώπη- τεχνολογία και απασχόληση 
(συμπεριλαμβανομένων των εντατικών υπηρεσιών στον τομέα της γνώσης)· μέθοδο ι 
σχεδιασμού, καθοδήγησης και αξιολόγησης των πολιτικών Ε&Τ·αναδ ι άρθρωση της 
Ε&Τ, και συνεργασία με τις τρίτες χώρες (σκέλος Ι)· 
ορθότερες μορφές και πρακτικές προσχολικής εκπαίδευσης, καινοτομία στη 
μαθητεία και ρόλος των νέων τεχνολογιών, αξιολόγηση της θεσμικής 
αποτελεσματικότητας των πανεπιστημίων, εκπαίδευση και εργασιακή κατάρτιση 
(σκέλος II)· 
περιγραφή και ανάλυση των καταστάσεων αποκλεισμού και οι ορθότερες πρακτικές 
προς ανεύρεση σχετικών λύσεων (σκέλος III). 
67 
Η διαπραγμάτευση των συμβάσεων θα περατωθεί το 1996 και τα πρώτα αποτελέσματα των 
εν λόγω εργασιών αναμένονται περί τα τέλη του 1996. 
Προκειμένου να συμπληρωθούν οι δραστηριότητες του πρώτου σκέλους, τονΝοέμβριο 
1995 εγκαινιάσθηκε το δίκτυο ΕΤΑΝ(Ευρωπαϊκό Δίκτυο Αξιολόγησης της Τεχνολογίας), 
το οποίο εισέρχεται επομένως στο αρχικό του στάδιο. 
Γ ι α να δ ιασφαλ ισθεί η ανταλλαγή πληροφορ ιών, όπως, επίσης,ησυνέπειακαι η 
ουμπληρωματικότητα μεταξύ των δραστηριοτήτων του προγράμματος στοχοθετημένης 
κοι νωνικο-οικονομικής έρευνας και των κοινώνικο-οικονομικών δραστηριοτήτων των 
λ ο ιπών ε ι δ ι κών προγραμμάτων του προγράμματος-πλαισίου, συγκροτήθηκε τον 
Φεβρουάριο μια δ ι υπηρεσιακή ομάδα. Μετά από προκαταρκτική ανάλυση, ευρίσκεται σε 
στάδιο προπαρασκευής συγκεντρωτική έκθεση των αναπτυσσόμενων εντός του 4ου 
προγράμματος-πλαισίου κοινων ι κο-οικονομικών δράσεων. 
Συγκεκριμένα,αποκαταστάθηκαν στους κόλπους της Επιτροπής στενοί δεσμοί μεταξύ 
των δραστηριοτήτων του σκέλους Ι και του Ινστιτούτου Τεχνολογικών Προβλέψεων, της 
ΓΔΧΙΙΙ-Δ (Δράσε ι ς ΕΤΑ: δ ιάδοση και αξ ιοποίηση των αποτελεσμάτων των δράσεων 
έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης, μεταφορά τεχνολογίας και καινοτομία) και της 
EUROSTAT, η οποία συμμετέχε ι τακτικά στις συνεδρίασε ις του δικτύου ΕΤΑΝ. ΗΓΔ 
XXII (Εκπαίδευση, Κατάρτιση και Νεότητα) συνδέεται στενά με τις δραστηριότητες του 
σκέλους II.Ορισμένες δραστηριότητες του σκέλους II διεξάγονται στο πλαίσιο της 
επιχε ιρησιακής ομάδας «Πολύμέσα» (μια ομάδα εργασίας έχε ι ήδη ανάλαβε ι δράση). 
Τέλος,ηΓΔν(Απασχόληση, εργασιακές σχέσεις και κοινωνικές υπόθεσεις)συνδέεται 
στενά με τις δραστηριότητες του σκέλους III όσον αφορά τα ζητήματα κοι νων ι κού 
αποκλεισμού, και με τα άλλα σκέλη σε ζητήματα απασχόληση ς.Υπό σκέψη ευρίσκεται ένα 
πρωτόκολλο συνεργασίας μεταξύ της ΓΔ V και της ΓΔ ΧΙΙ-Η. 
Οοισμένεο ανακύ^ασε(: δυσκολίεο 
Η εφαρμογή του προγράμματος δεν συνάντησε ιδιαίτερα προβλήματα. Ωστόσο, το μικρό 
ποσοστό επιτυχίας στην πρώτη προκήρυξη υποβολής προτάσεων (έγιναν δεκτές 38 προτάσεις 
επί συνόλου 548 υποβληθεισών) σημαίνε ι ότι η προγραμματισμένη για το 1996 δεύτερη 
προκήρυξη πρεπε ι να είναι καλύτερα εστιασμένη. Η συμμετοχή της βιομηχανίας είναι 
ο ρ ιακή, αλλά αυτό οφείλεται στον ιδιαίτερο χαρακτήρα των θεμάτων με τα οποία 
ασχολείται το εν λόγω πρόγραμμα. Εν πάση περιπτώσει, η συμμετοχή των χρηστών, η οποία 
προβλέπεται ήδη σε πολλά έργα, θα έπρεπε στο μέλλον να αυξηθεί. 
Ποδγοααμα εργασιών για το 1996 
Το ζωηρό ενδιαφέρον που εκδηλώθηκε με την πρώτη προκήρυξη είχε ως αποτέλεσμα την 
υποβολή μεγάλου αριθμού προτάσεων σε σχέση με τους διαθέσιμους πόρους.Προκειμένου 
τα περιορισμένα μέσα του προγράμματος να επικεντρωθούν καλύτερα γύρω από σημαντικούς 
άξονες που δεν καλύφθηκαν από την ανωτέρω προκήρυξη, η προβλεπόμενη για το θέρος του 
1996 δεύτερη πρόσκληση υποβολής προτάσεων θα εστιασθεί κυρίως στα ακόλουθα θέματα: 
Σκέλος Ι -διακύβευα με να συμφέρον τα στη ν και νοτομία, στην απασχόληση και στην 
ανάπτυξη 
-νέες επιστημονικέςκαι τεχνολογικές εξέλιξε ι ς και ποιότητα ζωής-
οργάνωση της κοινωνίας 
68 
Σκέλος II -εκπαίδευση και κατάρτ ιση,αγορά εργασίας και ανεργία(δια βίου μάθηση) 
-εκπαίδευση και κατάρτιση και η ανάδυση της κοινωνίας της πληροφορίας 
-πρόσβαση με ιονεκτούντων ομάδων στην εκπαίδευση και στην κατάρτιση 
Σκέλος III-αιτίες κοινωνικού αποκλεισμού και κυρίως η ανεργία 
-αξιολόγηση του αντίκτυπου των πολιτικών κοινωνικής ένταξης 
-οριζόντιες δραστηριότητες και υποδομή έρευνας. 
Οι ερευνητικές εργασίες με αντικείμενο ορισμένα από τα ανωτέρω θέματα θα πρέπει να 
εξεταστούν από πολλές οπτικές γωνίες προκειμένου να αναλυθούν τα προβλήματα της 
ανεργίας και της κοινωνίας της γνώσης. 
Επιπλέον, με στόχο την εδραίωση των τρεχουσών ερευνητικών εργασιών, τα δίκτυα που 
οργανώνονται ιδίως γύρω από τα σχέδια του σκέλους Ι, έχουν κ ινητοπο ιηθεί εφέτος 
προκειμένου να ανταποκριθούν σε ζητήματα σχετικά με τις μελλοντικές κοινοτικές και 
εθνικές πολιτικές, όπως: 
(ϊ) Πο ιά συμπεράσματα μπορούν να εξαχθούν από τις δ ι άφορε τ ικές θεώρησε ι ς των 
συστημάτων καινοτομίας ; 
(Η) Πώς μπορεί να επιτευχθεί μια πολιτική Ε&Ύ βασισμένη στη «ζήτηση» ; 
(ίϋ) Πώς μπορούν να συμβάλουν οι διάφορες εθνικές ασκήσεις διατύπωσης τεχνολογικών 
προβλέψεων στην πολιτική Ε&Ύ της ΕΕ; 
Μετά το πέρας των ανωτέρω δράσεων θα συνταχθούν συγκεντρωτικά έγγραφα, τα οποία 
πιθανώς να χρησιμεύσουν για την προετοιμασία του 5ου προγράμματος-πλαισίου. Αλλα 
θέματα βρίσκονται υπό εξέταση και ενδεχομένως να εξετασθούν κατά τη διάρκεια του 1996, 
όπως: η διάδοση και χρήση της τεχνολογίας- τα συμπεράσματα από τις διάφορες εμπειρίες 
ερευνητικών εργασιών κατά στόχους (mission-orientedresearch) ανάλογων προς την ιδέα των 
επιχειρησιακών ομάδων. 
ΔΡΑΣΗ 2 ΤΟΥ 4ου ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΛΑΙΣΙΟΥ 
ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΕΤΑ 
Απολογισμδο του 1995 
Η διεθνής συνεργασία αποτελεί όλο και περισσότερο μία από τις βασικές διαστάσεις της 
δράσης της ΕΕ στο χώρο της έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης (ΕΤΑ). Το 4ο πρόγραμμα-
πλαίσιο (1994-1998) πρωτοτύπησε επί του προκειμένου, καθιερώνοντας ειδικό πρόγραμμα ΕΤΑ 
με τίτλο "Συν εργασία με τις τρ ίτες χώρες και τους διεθνείς οργαν ι σμοΰς"(1ΝΟΟ). 
Ύο πρόγραμμα αυτό, του οποίου η εφαρμογή ξεκίνησε το 1995, συγκεντρώνει στο εξής, σε ένα 
συνεπές πλαίσιο, δραστηριότητες συνεργασίας σε θέματα έρευνας οι οποίες μέχρι σήμερα 
ήταν διασκορπισμένες (COST, EUREKA, ΧΚΑΕ, COPERNICUS, ISC, STD). 
Η αυξανόμενη σημασία που αποδίδεται στη διεθνή επιστημονική συνεργασία οφείλεται σε 
πολλούς παράγοντες, π.χ. στην εμφάν ιση νέων πόλων έρευνας σε όλο τον κόσμο, στην 
εμφάνιση προβλημάτων παγκόσμιας κλίμακας (υγεία, περίβάλλον, κ.ά.), στην αύξηση του 
κόστους της έρευνας (ενέργε ια, δ ι άστη μα, κτλ.), στην επιθυμία πρόσβασης μέσω 
69 
συνεργασίας σε νέες αγορές, στο πλαίσιο της παγκόσμιας απελευθέρωσης των συναλλαγών 
(WTO, ALENA, MERCOSUR) και στην ανάπτυξη της κοινωνίας των πληροφοριών. 
Η Ευρώπη, εξάλλου, έχε ι να κερδ ίσε ι πολλά από την επιστημον ική και τεχν ολογ ική 
συνεργασία με εταίρους τρίτων χωρών: εντοπισμός θεμάτων που θα μας απασχολήσουν στο 
μέλλον,πρόσβαση σε πηγές πληροφοριών, σε τεχνογνωσία, σε εξοπλισμό, σε αγορές, 
βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας. 
Η διάρθρωση του προγράμματος INCO, το οποίο βασίζεται κυρίως στις αρχές του 
"αμοιβαίου πλεονεκτήματος" και της "επικουρικότητας", ανταποκρίνεται στη διαφορετική 
φύση των στόχων συνεργασίας ανάλογα με τους εταίρους,ο ι οποίο ι διακρίνονται σε 
τέσσερις ομάδες στόχους: τα λοιπά ευρωπαϊκά πλαίσια επιστημονικής και τεχνολογικής 
συνεργασίας (COST, EUREKA, διεθνείς οργανισμοί, κτλ.)- η Κεντρική και Ανατολική 
Ευρώπη και τα νέα ανεξάρτητα κράτη της πρώην Σοβιετικής Ενωσης (ΧΚΑΕ,ΝΑΚ), οι μη 
ευρωπαϊκές (βιομηχαν ι κές χώρες και οι αναπτυσσόμενες χώρες (PED). 
Το 1995 ξεκίνησε ικανοποιητικά η εφαρμογή του προγράμματος 1NCO μέσω της εφαρμογής 
των διαφόρων μέσων που αυτό περιλαμβάνει: διάλογος, εναρμονισμένες δράσεις, δράσεις 
επιμερισμένης δαπάνης, συνοδευτικά μέτρα ή μέτρα υποστήριξης (μελέτες, συνέδρια, κτλ.), 
καθώς και, σε ορισμένες περιπτώσεις, υποστήριξη της συμμετοχής τρίτων χωρών σε άλλα 
ειδικά προγράμματα του 4ου προγράμματος-πλαισίου (ΧΚΑΕ, ΝΑΚ, αναπτυσσόμενες χώρες). 
Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Οικονομικού 'Χώρου, η Ισλανδία και η Νορβηγία (μέλη του ΕΟΧ. 
από την 1η Ιανουαρίου 1994) και το λιχτενστάιν (μέλος από την 1η Μαΐου 1995) 
συνεργάζονται στενά με τα ε ι δ ι κά προγράμματα του 4ου προγράμματος-πλαισίου. 
Η αναληφθείσα δράση είχε τους εξής βασικοϋς στόχους: 
να εν ίσχυσε ι τις επιστημονικές και τεχνολογικές βάσεις της ΕΕ και νααυξήσει την 
"προστιθέμενη αξία" των ευρωπαϊκών ερευνητικών προσπαθειών για την εξυπηρέτηση 
αμοιβαίων συμφερόντων: 
Υπό το πνεύμα αυτό, το 1995 χαρακτηρίστηκε από μια ενεργό πολιτ ική διαπραγμάτευσης 
συμφων ιών με σκοπό την ανάπτυξη της συνεργασίας με διαφόρους εταίρους: Ελβετία, 
Καναδά, ΗΠΑ, Νότιο Αφρική, Ισραήλ, κτλ. Ορισμένες από αυτές τις συμφωνίες έχουν ήδη 
υπογραφεί, όπως π.χ. η συμφωνίαπου συνάφθηκε μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και του 
Καναδά ή η συμφωνία συνεργασίας στον τομέα Ε&Α που συνάφθηκε με τις Ηνωμένες 
Πολιτείες σχετικά με τον έλεγχο πυρην ικών δ ι ασφαλίσεων. Η συμφωνία με το Ισραήλ έχει 
στόχο να σύνδεσε ι τη χώρα αυτή με όλα τα μη πυρην ι κά ε ι δ ι κά προγράμματα του 4ου 
προγράμματος-πλαι σϊου. 
Πέραν των ανωτέρω πρωτοβουλιών, πραγματοποιήθηκαν πολλές επαφές: Ομάδα ειδικού έργου 
ΕΕ/Ηνωμένων Πολιτειών σχετικά με την έρευνα στον τομέα της βιοτεχνολογίας- επίσκεψη της 
κας Cresson στο Τόκυο, η οπο ία ε ιχε ως αποτέλεσμα την εντατικοπο ίηση της κο ινής 
βιομηχαν ι κής και σεισμικής έρευνας και την αύξηση του αριθμού των ερευνητ ικών 
υποτροφιών για αποστολή ευρωπαίων επιστημόνων και μηχαν ικών προς την Ιαπων ία· 
συμμετοχή στην όγδοη συνεδρίαση της Ομάδας Carnegie στην οποία συμμετέχουν οι υπουργοί 
έρευνας των επτά σημαντι κότερων βιομηχανικών χωρών και η Επιτροπή. 
Παράλληλα, συνεχίσθηκαν οι προσπάθειες συντονισμού, σε ευρωπαϊκή κλίμακα, των ερευνών 
που χρηματοδοτούνται σε εθνικό επίπεδο. Ξεκίνησαν 19 νέες δράσεις COST, αυξάνοντας 
σε 123 τον συνολικό αριθμό των δράσεων που εφαρμόζονται σήμερα σε 17 ερευνητικούς 
τομείς. Επιπλέον, αναπτύχθηκε ο συντονισμός μεταξύ της Κοινότητας και της 
70 
πανευρωπαί'κης πρωτοβουλίας EUREKA. Οι στενοί δεσμοί που αναπτύχθηκαν μεταξύ των 
κο ινοτ ι κών προγραμμάτων MAST (θαλασσί ες Επιστήμες και Τεχνολογίες) και ΙΜΤ 
(Βιομηχανικές τεχνολογίες και τεχνολογίες υλικών) και των δραστηριοτήτων EUREKA 
EUROMAR και FAMOS-FACTORY αν τ ι στο ίχως, αποτελούν παραδείγματα αποτελεσματικού 
συντονισμού. Η Επιτροπή συμμετείχε το 1995 σε 13 έργα και σε 9 δέσμες πρωτοβουλιών 
EUREKA. Σε ορισμένα μάλιστα έργα, η Επιτροπή, και μάλιστα το ΚΚΕρ, ήταν ο επικεφαλής 
εταίρος. Επιπλέον, ενισχύθηκαν οι δεσμοί της Κοι νότητας με διάφορους ευρωπαϊκούς 
ερευνητικούς οργανισμούς όπως π.χ. το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πυρηνικών Ερευνών (ŒRN) και 
την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος (ESA). Ειδικότερα, συνάφθηκε ένας διοικητικός 
διακανονισμός μεταξύ της Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Εργαστηρίου Μοριακής Βιολογίας 
(EMBL). 
να συμβάλει στην επίλυση περιφερειακών προβλημάτων των ΧΚΑΈ/ΝΑΚ και παράλληλα να 
προετοιμάσει το έδαφος για την προσχώρηση των συνδεδεμένων ΧΚΑΕ: 
Παράλληλα με το Συμβούλιο Ερευνας της 9ης Ιουνίου 1995, διοργανώθηκε μια πρώτη άτυπη 
συνάντηση των υπουργών έρευνας της ΕΕ και των ομολόγων τους από τις ΧΚΑΕ και τις 
συνδεδεμένες βαλτικές χώρες. Αυτή η πρώτη συνεδρίαση, στο πλαίσιο του "οργανωμένου 
διαλόγου", επέτρεψε τον προσδιορισμό των θεμάτων πρωταρχικής σημασίας για τις χώρες 
αυτές (περ ιβάλλον, υγεία, ενέργε ια, βιοτεχνολογία, κλπ.) 
Σε αυτή τη βάση, και έπειτα από μια ενεργό εκστρατεία πληροφόρησης στις ενδιαφερόμενες 
χώρες, προκηρύχθηκε πρόσκληση υποβολής προτάσεων και οι 2000 προτάσεις που 
παρελήφθησαν βρίσκονται σήμερα σε στάδιο αξιολόγησης.Το 1995 εξάλλου κατέστη δυνατή 
η χρηματοδότηση των συμμετοχών σε άλλα προγράμματα του4ου προγράμματος-πλαισίου, 
παρότι ο αριθμός τους ήταν περιορισμένος λόγω του χαμηλού διαθέσιμου προϋπολογισμού. 
Επιπλέον, υποβλήθηκε στο Συμβούλιο μια ανακοίνωση σχετ ι κά με τ ι ς προοπτ ικές 
συνεργασίας με τα ΝΑΚ στον τομέα της ΕΎΑ και το Συμβούλιο αποφάσισε ότι η συμμετοχή 
της Κο ι νότητας στον Διεθνή Σύνδεσμο για την προώθηση της συνεργασίας με τους 
επιστήμονες των ανεξάρτητων κρατών της πρώην Σοβιετικής Ενωσης (INTAS) θα συνεχισθεί 
μέχρι τη λήξη του 4ου προγράμματος-πλαισίου. Στα τέλη του 1995, ο εν λόγω Σύνδεσμος 
παρείχε χρηματοοικονομική υποστήριξη, συνολικού ύψους 46 εκατ. ECU περίπου, σε 1 000 
κοινά ερευνητικά έργα, που καλύπτουν εξίσου τόσο τις θετικές και φυσικές επιστήμες 
όσο και τις αντίστοιχες οικονομικές και ανθρωπιστικές. Επιπλέον, το Διεθνές Κέντρο 
Επιστήμης και Τεχνολογίας (QST), συνέχισε τη δράση αναπροσανατολισμού ερευνητών της 
πρώην Σοβιετικής Ενωσης που ασχολούνταν με έρευνες για στρατιωτικούς σκοπούς προς 
έρευνες μη στρατιωτικής φύσεως (από το 1994, συμμετείχαν συνολικά 11 000 επιστήμονες 
και μηχανικοί,από τους οποίους οι 3 000ανήκαν στον σκληρό πυρήνα των ερευνητών στον 
τομέα των στρατιωτικών εξοπλισμών). Πρ έπε ι να σημε ι ωθεί επίσης η συνεδρίαση του 
φόρουμ ΕΕ/ΧΚΑΕ σχετ ι κά με το θέμα της κοι νων ί ας των πληροφοριών, της οποίας η 
παρακολούθηση θα εξασφαλισθεί εντός του προσεχούς έτους. 
να υποστηρίξει, μέσω της επιστημονικής συνεργασίας, την πολιτική ενίσχυσης της 
ανάπτυξης της ΕΕ: 
Τέτοιου είδους συν εργασία αναπτύσσεται κυρίως σε τρεις βασικούς τόμε ίς (υγε ία, 
γεωργία, δ ιαχε Γρι ση των φυσικών πόρων) με στόχο την κάλυψη των βασικών αναγκών των 
χωρών αυτών. 
Ύο 1995, εξακολουθούσαν να εκτελούνται περί τις 800 συμβάσε ι ς απότοκοι παλαιότερων 
πρωτοβουλιών -Επιστήμες και Ύεχν ολογί ες για τις Αναπτυσσόμενες Χώρες (STD3), Διεθνής 
Επιστημον ική Συ ν εργασία(Ι80) και η ερευνητ ική πρωτοβουλίαγια την προώθηση της 
71 
συνεργασίας μεταξύ της ΕΚ και των μεσογε ιακών χωρών (Avicenne). Επε ι τα από μια νέα 
πρόσκληση υποβολής προτάσεων INCO-DCπου προκηρύχθηκε τον Μάρτιο 1995 στο πλαίσιο του 
4ου προγράμματος-πλαισϊου, από τις 77 επιλέξιμες προτάσεις έγιναν δεκτά πάνω από 20 
ερευνητικά έργα με συμμετοχή περισσοτέρων από 150 εταίρων, τα οποία έλαβαν 
χρηματοδοτική συνεισφορά ύψους 12 εκατ. ECU που προέρχεται από τον προϋπολογισμό του 
1995. Τα δύο βασικότερα θέματα είναι η υγεία των ζώων και, όσον αφορά την ανθρώπινη 
υγεία, τα εμβόλια. Στο πλαΓσιο του δευτέρου μέρους της πρώτης πρόσκλησης υποβολής 
προτάσεων, παρελήφθησαν 821 επιπλέον επιλέξιμες προτάσεις οι οποίες αφορούν κυρίως τη 
γεωργία και τα γεωργικά προϊόντα διατροφής, τη διαχείριση των ανανεώσιμων πόρων, την 
υγεία >tai τις τεχνολογίες της πληροφορίας και της επικοινωνίας. 
Στις δραστηριότητες που διεξήχθησαν το 1995 συμπεριλαμβάνονται επίσης: ένα έγγραφο 
των υπηρεσιών της Επιτροπής σχετικά με την ευρωπαϊκή πρωτοβουλία γεωπονικής έρευνας 
για την ανάπτυξη, στο πλαίσιο της προετο ιμασίας μιας σχετ ι κής ανακοίνωσης- η 
δ ι οργάνωση 22 συνεδρίων με πολύ δ ιαφορετ ικά θέματα (τροπικές ασθένε ιες,αλι ε ία, 
βιοτεχνολογία, κλπ.), με σκοπό τη διάδοση των αποτελεσμάτων των ερευνών ή τον 
προσδιορισμό των προτεραιοτήτων της μελλοντικής δράσης (π.χ. το συνέδριο, το οποίο 
πραγματοποιήθηκε στη Sophia Antipolis τον Μάρτιο 1995,με θέμα "Η έρευνα στην Ευρώπη και 
η Μεσογε ι ο ς", συνέβαλε, στην προετο ιμασία της Ευρωμεσογε ιακής Διάσκεψης της 
Βαρκελώνης, τον Νοέμβριο 1995). 
νααποτελεσε ι την αφετηρία ενός σφαιρικού προβληματισμού σχετ ικά με τη διεθνή 
συνεργασία στον τομέα της ΕΤΑ: 
Μια γενική ανακοίνωση με θέμα "Οι προοπτικές διεθνούς συνεργασίας στον τομέα της ΕΤΑ" 
υποβλήθηκε στο Συμβούλιο. Η ανακοίνωση αυτή πρόβλεπε ι κυρίως την ενίσχυση της 
εξωτερικής διάστασης της πολιτικής της ΕΕ στον τομέα της ΕΤΑ μέσω διαφορετικών 
(διμερών, πολυμερών, περιφερειακών, παγκόσμιων) προσεγγίσεων. Εμφαση επίσης δίνεται 
π.χ. στην ανάγκη αύξησης της συμμετοχής της βιομηχανίας στις ενέργε ι ες διεθνούς 
επιστημονικής συνεργασίας και στα πλεονεκτήματα της κινητοποίησης άλλων κοινοτικών 
πόρων (PHARE, TAGS, MEDA, Σύμβαση του Λομέ, κ.ά) για την υποστήριξη της έρευνας στις 
ΧΚΑΕ, στις μεσογε ιακές χώρες που δεν ανήκουν στην ΕΕ, στα ΝΑΚ και στις αναπτυσσόμενες 
χώρες.Οπροβληματ ισμός σχετ ικά με αυτό το σημαντικό κείμενο,το οποίο αποτέλεσε 
αντικείμενο του ψηφίσματος του Συμβουλίου της 25.03.1996, θα συνεχισθεί και στο μέλλον. 
Ποόγοαμμα 6pγασ~tαc y ια το 1996 
Οι βασικοί άξονες της δράσης για το 1996 είναι κυρίως οι εξής: 
συνέχιση της εφαρμογής του ειδικού προγράμματος διεθνούς συνεργασίας, με παράλληλη 
διαχε ίριση του κεκτημένου: 
Πιο συγκεκριμένα, η δράση αυτή θα περ ι λαμβάνε ι π.χ. παρακολούθηση των τρεχουσών 
συμβάσεων, διαχείριση των διαφόρων νέων προσκλήσεων υποβολής προτάσεων που αφορούν 
τις αναπτυσσόμενες χώρες και τις ΧΚΑΕ/ΝΑΚ ή τις υποτροφίες Ιαπωνία/Κορέα- επιπλέον, θα 
εξασφαλισθούν, μεταξύ άλλων, ο συντονισμός των εθνικών ενεργειών στο πλαίσιο του COST 
και η συνέχιση της υποστήριξης που παρέχεται στα ΝΑΚ στα πλαίσια των 1NTAS και CIST. 
72 
διεύρυνση του πεδίου της διεθνούς συνεργασίας προς μακροπρόθεσμο όφελος της 
ευρωπαϊκής ΕΤΑ: 
Αυτό θα επιτευχθεί, μεταξύ άλλων, με την εφαρμογή των υφιστάμενων διμερών συμφωνιών, 
τη διαπραγμάτευση νέων συμφωνιών επιστημονικής και τεχνολογικής συ ν εργασίας (π.χ. 
ΕΕ/Ελβετία, ΕΕ/ΗΠΑ,ΕΕ/Νό τι ος Αφρική), την εκπόνηση τριών νέων ανακοινώσεων σχετικά με 
τη συνεργασία στον τομέα της ΕΤΑ, οι οποίες θα αφορούν τις συνδεδεμένες ΧΚΑΕ, τις νέες 
οικονομίες και τις μεσογειακές χώρες, τη συμμετοχή σε διάφορες εκδηλώσεις (υπουργική 
διάσκεψη EUREKA, 2ο Φόρουμ ΕπιστήμηςίΎεχνολογίας ΕΕ/Ιαπωνίας, συνεδρίαση του Forum 
Mégascience και της Ομάδας Carnegie, κλπ.). 
βελτιστοποίηση της σχέσης κόστους-αποτελεσματ ι κότητας του ειδικού προγράμματος 
διεθνούς συνεργασίας: 
Αυτό θα επιτευχθεί: με τον βελτιωμένο συντονισμό της διαχείρισης του προγράμματος, 
ιδίως μέσω των ομάδων ειδικού έργου, ο ι οποίες αποτελούν επίσης μέσο ανάπτυξης της 
διεθνούς συνεργασίας στους τομείς που καλύπτουν με την ενίσχυση της διασύνδεσης με 
άλλες Γενικές Διευθύνσεις που εΓναι αρμόδιες για τη διαχείριση συμπληρωματικών δράσεων 
(PHARE, TACIS, MEDA, Σύμβαση του Κομέ, κ.ά), με βάση την εξωτερική διάσταση της 
πολιτικής ΕΤΑ των κρατών μελών της ΕΕ, συμφωνάμε το πνεύμα των πρόσφατων διασκέψεων 
κορυφής (Ευρωμεσογε ιακή, ΕΕ-ΗΠΑ, Ευρωασιατική). 
ενίσχυση του συντονισμού των δραστηριοτήτων μεταξύ Ευρωπαϊκής Ενωσης και κρατών 
μελών όσον αφορά τη συνεργασία τους με τις τρ ίτες χώρες στον τομέα της ΕΤΑ: 
Αυτό θα είναι κυρίως και το αντικείμενο μιας υπό εκπόνηση μελέτης με τίτλο INCOPOL. 
ΔΡΑΣΗ 3 ΤΟΥ 4ου ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΛΑΙΣΙΟΥ 
ΔΙΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 
άοαστηοιοτητεζ κατά το 1995 
Το ειδικό πρόγραμμα που αντιστοιχεί στην τρίτη δράση (το πρόγραμμα "ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ" 
εγκρίθηκε από το Συμβούλιο στις 15 Δεκεμβρίου 199435". 
Εξαιτίας της φύσεως των δραστηριοτήτων και του οριζόντιου χαρακτήρα του, το πρόγραμμα 
αυτό είναι κομβικής σημασίας για τα προβλήματα της αν ταγών ι στ ι κότητας και έχει άμεση 
συνεισφορά στους στόχους του προγράμματος-πλαισίου, όπως καθορίζονται στο άρθρο 130ΣΤ 
της Συνθήκης. 
Κατά τη διάρκεια του 1995άρχισε η υλοποίηση των περισσοτέρων από τις δραστηριότητες 
που αναφέρονται στο πρόγραμμα εργασιών που είχε εγκριθεί στις αρχές του έτους. Μεταξύ 
των σημαντ ι κότερων δραστηριοτήτων είναι : το δίκτυο των κέντρων αναδιανομής 
ΕΕ αριθ. L 361, 31.12.1994, σ. 101. 
73 
καινοτομίας και η υπηρεσία παροχής πληροφοριών στον τομέα της κοινοτικής έρευνας και 
ανάπτυξης (CORDIS). 
Όσον αφορά τα κέντρα αναδιανομής, διευρύνθηκε η αποστολή τους ως προς το πρότυπο 
πειραματικό πρόγραμμα που είχε αρχίσει βάσει του προγράμματος Value και 
αναπροσανατολίστηκε προς την κατεύθυνση της ζήτησης, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες 
του βιομηχανικού ιστού,ώστε,πέραν της παροχής πλη ροφό ρ ιών σχετ ι κάμε κοι ν ο τ ική ΕΤΑ, 
να περίλαβε ι και να τονίσει την αξιοποίηση, την μεταφορά τεχνολογίας και την 
καινοτομία. 
Στα πλαίσια της νέας αυτής αποστολής τα κέντρα αναδιανομής θα καταστούν, "πόλοι" σε 
περιοχή που θα παρ έχε ι πρόσβαση στην απαι του μένη εμπε ιρογνωμοσύνη ώστε να 
υποστηρίζονται οι δραστηριότητες αξιοποίησης, μεταφοράς τεχνολογίας και καινοτομίας 
τις οποίες αναλαμβάνουν οι MME στην εν λόγω περιοχή. Ως αποτέλεσμα της πρόσκλησης για 
υποβολή προτάσεων36 (καταλη κτ ι κή ημερομηνία 15Μαιου 1995), ενισχύθηκε σημαντικά το 
δίκτυο των κέντρων αναδιανομής και, κατά τα τέλη του 1995, αποτελούνταν από 52 κέντρα 
έναντι 32 κατά το τέλος του 3ου προγράμματος πλαισίου, με συνολική ανάληψη υποχρεώσεων 
για περίπου 23 Mecu για το 1995. 
Όσον αφορά το CORDIS, στα μέσα του 1995 δημοσιεύθηκε πρόσκληση υποβολής προσφορών37 
για τη συνεχή λειτουργία και περαιτέρω ανάπτυξη του συστήματος, που έχει ήδη εισαχθεί 
στο πλαίσιο του τρίτου προγράμματος πλαισίου. Κατά συνέπεια το πρόγραμμα πρόκειται 
να εξελιχθεί περαιτέρω κατά τη διάρκεια των τριών επομένων ετών με βελτίωση της 
γενικής ποιότητας και της διεπαφής των χρηστών με τις βάσεις δεδομένων, τη χρήση νέων 
διαύλων επικοί νων ί ας και την συμπερίληψη πυλών προς άλλες ευρωπαϊκές πηγές 
πληροφοριών ΕΤΑ. 
Στο τέλος του 1995 είχαν, επομένως, εγκατασταθεί τα δύο κύρια στοιχεία της ευρωπαϊκής 
υποδομής διάδοσης και αξιοποίησης και ήταν έτοιμα να συμβάλουν στην περαιτέρω 
βιομηχανοποίηση των αποτελεσμάτων ΕΤΑ, τόσο των κοινοτικών όσο και των εθν ικών, 
ιδιαιτέρως από τις MME. 
Εκτός από τις παραπάνω, σειρά λοιπών δραστηριοτήτων άρχισε κατά το 1995 με συμμετοχή 
MME. Επί παράδε ιγματι αναφέρονται τα έργα μεταφοράς και ελέγχου καταλληλότητας 
τεχνολογίας. Τα έργα αυτά στοχεύουν στη μεταφορά σύγχρονων τεχνολογιών, οι οποίες 
χρησιμοποιούνται σε ένα κλάδο ή περιφέρεια της κοινότητας, σε εταιρείες άλλου κλάδου 
ή σε άλλη περιφέρεια όπου δεν χρησιμοποιούνται ακόμη, με σκοπό τον έλεγχο 
καταλληλότητας του καινοτόμου δυναμικού αποτελεσμάτων ΕΎΑ, ιδίως σε άλλους κλάδους 
δραστηριότητας από αυτούς όπου αρχικά αναπτύχθηκαν. Έπειτα από πρόσκληση υποβολής 
προτάσεων για αμφότερους τους τύπους έργων, η οποία δημοσιεύθηκε στις 15 Μαρτίου 1995, 
ακολούθησε η επιλογή 100 έργων αυτού του είδους,60από τα οποία συντοντίζονταν από 
MME, με συνολική συμμετοχή περίπου 300MME. Τα 100 αυτά έργα θα χρησιμεύσουν επίσης ως 
κλίνη δοκιμών για την επίδειξη μηχανισμών διακρατικής μεταφοράς τεχνολογίας και 
ελέγχου καταλληλότητας. Τα έργα αποτελούνται από μια μικρή φάση προσδιορισμού και, σε 
περίπτωση επιτυχίας,μια σημαντική φάση υλοποίησης. Οι αναλήψεις υποχρεώσεων για το 
1995 αφορούσαν μόνο τις φάσεις προσδιορισμού των 100αυτών έργων και ανήλθαν σε ποσό 
7 Mecu περίπου. 
36 ΕΕαριθ. C 12, 17.1.1995, α. 9. 
17 ΕΕαρι0. 136,03.06.1995, ο. 23. 
74 
Άλλο παράδε ιγμα αποτελούν οι επιθεώρησε ι ς της περίφερε ιακής υποδομής για την 
υποστήριξη της και ν ο το μίας και της μεταφοράς τεχνολογίας.Ο σκοπός των εν λόγω 
επιθεωρήσεων/ανεξαρτήτων ελέγχων είναι η κατά το δυνατόν βελτίωση της λειτουργίας των 
υποδομών αυτών, ιδίως για να προσαρμοστούν περισσότερο στις ανάγκες των MME της 
περιφέρε ιάς τους. Οι επιθεωρήσεις πραγματοποιούνται επί του παρόντος σε 65 περίπου 
περιφέρε ιες, που έχουν επιλεγεί έπε ιτα από προσκλήσε ις υποβολής προτάσεων. Στις 
προσπάθειες τους υποστηρίζονται από το πρόγραμμα καινοτομίας και την περιφερειακή 
πολιτ ι κή,βάσε ι του άρθρου 10 του ευρωπαϊ κού ταμ ε ίου περίφερε ιακής ανάπτυξης. 
Έπε ιτα από το αίτημα του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για στενό 
συντονισμό των δραστηριοτήτων διάδοσης και βελτίωσης που διεξάγονται στο πλαίσιο των 
ειδικών προγραμμάτων3* της πρώτης δράσης με αυτά της τρίτης δράσης, συγκροτήθηκε κατά 
τη διάρκεια του 1995 διαπρογραμματικός μηχανισμός συντονισμού και προγραμματισμού, 
ο οποίος άρχισε να παράγε ι απτά αποτελέσματα. 
Ένα παράδε ιγμα είναι η κοινή ανάπτυξη και οι δοκιμές πρωτοτύπου διαλογικής 
πολυμεσικής παρουσίασης αποτελεσμάτων κοινοτικής ΕΤΑ που ενδεχομένως θα 
υποστηριχθεί από το CORDIS. Με το εργαλείο αυτό θα βελτιωθεί η διάδοση και αξιοποίηση 
αποτελεσμάτων κοινοτικής ΕΎΑ εκτός των ορίων των άμεσα εμπλεκομένων επιχειρήσεων και 
της επιστημονικής κοινότητας που είχε άμεση συμμετοχή στις ερευνητικές εργασίες που 
τα δημιούργησαν. 
Άλλο παράδε ιγμα αφορά την αξιοποίηση αποτελεσμάτων κοινοτικής ΕΤΑ από τρίτους. Η 
προσοχή θα εστιαστεί στα έργα ΕΤΑ που επιτυγχάνουν αξιοποιήσιμα αποτελέσματα, τα 
οποία όμως,για διάφορους λόγους, οι εταίροι της κοινοπραξίας δεν μπορούν μόνοι τους, 
ή αποκλει στικά να τα αξιοποιήσουν. 
Ύο πρόγραμμα καινοτομίας διαδραμάτισε επίσης κεντρικής σημασίας ρόλο στην ανάπτυξη 
της πράσι νης βίβλου γ ια την και νότο μία,η οποία εγκρίθηκε από την Επι τροπή τον 
Δεκέμβριο 1994. Στόχος είναι προσδιοριστούν οι παράγοντες που εν ισχύουν ή 
παρεμποδίζουν την καινοτομία στην Κοινότητα καθώς και να προταθούν, σε όλα τα επίπεδα 
λήψεως αποφάσεων - περιφερειακό, εθνικό και κοινοτικό, συγκεκριμένες, 
βραχυμεσοπρόθεσμες δράσεις που θα ενισχύσουν το δυναμικό καινοτομίας στην Ευρωπαϊκή 
Ένωση. Για το λόγο αυτό, στην Πράσινη Βίβλο, εκτός από την έρευνα και την τεχνολογία, 
θίγονται επίσης η εκπαίδευση και η κατάρτιση, η κι νητικότητα ατόμων και ιδεών, το 
νομικό και κανονιστικό πλαίσιο και η χρηματοδότηση, ιδιαιτέρως στο επιχειρηματικό 
κεφάλα ι ο. 
Πρόγραμμα εoγoισΐac για το 1996 
Η υλοποίηση του προγράμματος καινοτομίας για το 1996 θα περιλαμβάνε ι προσκλήσε ι ς 
υποβολής προσφορών στο πεδίο των χρηματοοικονομικών δράσεων, την προώθηση τεχνικών 
καινοτομίας στη διαχείριση, την αύξηση της ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού 
σχετικά με την έρευνα και την τεχνολογία καθώς και την συνέχιση των ΟΡΕΤ (Οργαν ι σμο ί 
προώθησης των ενεργέ ιακών τεχνολογιών), θα επιδιωχθεί επίσης ο δ ιαπρογραμματ ι κός 
συντονισμός τους για τη διάδοση και βελτιστοποίηση αποτελεσμάτων Ε&Α που έχουν 
Ποσό π ο υ αντιστοιχώ Ί κατά μέσον όρο στο 1% τον συνολικού- προϋπολογισμοί? του τετάρτου 
προ^ράμματος-πλαισΐου κατανέμεται στη διάδοση και βελτιστοποίηση αποτελεσμάτων, στο πλαίσιο 
της πρώτης δράσης. 
75 
σχετικά με την έρευνα και την τεχνολογία καθώς και την συνέχιση των ΟΡΕΤ (Οργαν ι σμο ί 
προώθησης των ενεργέ ιακών τεχνολογιών), θα επιδιωχθεί επίσης ο δ ιαπρογραμματ ι κός 
συντονισμός τους για τη διάδοση και βελτιστοποίηση αποτελεσμάτων Ε&Α που έχουν 
ενισχυθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, θα παρασχεθούν επίσης adhoc υπηρεσίες διάδοσης 
και αξιοποίησης για την υποστήριξη του συνόλου των κοινοτικών πολιτικών. 
Επίσης, άρχισε να μελετάται ο καθ ο ρ ι σμό ς κοινής μεθοδολογ ι κής βάσης για την 
αξιοποίηση των αποτελεσμάτων των έργων ΕΤΑ, σύμφωνα με τις κατευθύνσεις που χάραξε 
σχετική ομάδα καθοδήγησης. 
ΔΡΑΣΗ 4 ΤΟΥ 4ου ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΛΑΙΣΙΟΥ 
ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΚΑΙ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΏΝ 
Απολογισμόο του 1995 
1. Εισαγωγή 
Το 1995 απετέλεσε το έτος κατά το οποίο τέθηκε σε εφαρμογή το πρόγραμμα "Επιμόρφωση 
και κινητ ικότητα των ερευνητών" (ΕΚΕ), το οποίο θεσπίσθηκε με την απόφαση του 
Συμβουλίου της 19.12.1994. 
Δεδομένου ότι η δ ιαδ ι κασί α έγκρισης του προγράμματος από τ ο Κοι νοβούλιο και το 
Συμβούλιο ήταν πολύ συντομότερη απ'ό,τι στην περίπτωση του παλαιότερου προγράμματος 
"Ανθρώπι ν ο κεφάλαιο και κινητ ι κότητα" (ΑΚΚ), η εκτέλεση του προϋπολογισμού θα 
διαρκέσει τέσσερα έτη αντί γ ι α 30 μήνες όπως συνέβη με το πρόγραμμα ΑΚΚ. 
Το πρόγραμμα εργασιών για το 1995 αναπτύσσει το κείμενο που ενέκρινε το Συμβούλιο και 
συνεκτιμά την εμπειρία που αποκομίσθηκε από την εκτέλεση του προγράμματος ΑΚΚ Μεταξύ 
των πιο σημαντικών τροποποιήσεων, περιλαμβάνονται : 
συγκέντρωση της δραστηριότητας "δίκτυα" σε μικρότερο αριθμό συμβάσεων 
εισαγωγή, για πρώτη φορά στη δραστηριότητα "πρόσβαση σε μεγάλες εγκαταστάσεις", 
κοινών ερευνητικών έργων βελτίωσης των εγκαταστάσεων 
καθορισμός ενός καθεστώτος (βασιζόμενου στην απόδοση των φορολογικών 
επιβαρύνσεων και εισφορών κοινωνικής ασφάλισης στα κράτη μέλη)για την καταβολή 
των υποτροφιών στα διάφορα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκή Ενωσης-
χρηματοδότηση πρακτικών και θερινών μαθημάτων στο πλαίσιο της δραστηριότητας 
Έυρωσυνέδρια και συνοδευτικά μέτρα" και διενέργεια περισσότερο ε ι ς βάθος 
αναλύσεων του βραχυπρόθεσμου, μεσοπρόθεσμου και μακροπρόθεσμου αντίκτυπου του 
προγράμματος-
αυξημένη συμμετοχή της βιομηχανίας και αυξημένη συνεκτίμηση των στόχων συνοχής. 
76 
Το πρόγραμμα EKE βασίζεται, όπως και οι πρόδρομοι του (SCIENCE, "Πρόγραμμα Μεγάλες 
Εγκαταστάσεις" και ΑΚΚ), στη λεγόμενη "ελεύθερη" (bottom-up) έρευνα, δηλ. στην έρευνα που 
προσανατολίζεται σε στόχους που καθορίζουν οι ίδιοι οι ερευνητ-ές και που είναι 
ανεξάρτητοι από κάθε στόχο που έχει προκαθορισθεί κατά την έναρξη εφαρμογής του 
προγράμματος. Για το λόγο αυτό διαφέρει από όλα τα άλλα κο ινοτ ι κά προγράμματα Ε&Α του 
4ου προγράμματος-πλαισίου. 
Παράλληλα με την προσέγγιση αυτή, με την οποία αξ ι οπο ι ει τα ι πλήρως η φαντασία των 
ερευνητών, ελήφθησαν νέα μέτρα με σκοπό την ενίσχυση της συμμετοχής της βιομηχανίας 
στο πρόγραμμα (αυξημένη παρουσία βιομηχαν ικών ερευνητών στις επιτροπές επιστημονικής 
αξιολόγησης και διάνοιξη ευρύτερων διαύλων επικοινωνίας με τη βιομηχανία). 
Οσον αφορά τη συνοχή, τααποτελεσματα των επιλογών που πραγματοπο ιήθηκαν το 1995 
δείχνουν ση μαντική αύξηση συμμετοχής ερευνητών από με ι ο ν ε κτ ι κές περιφέρειες στο 
πρόγραμμα, γεγονός το οποίο δεν επηρέασε τις απαιτήσεις επιστημονικής ποιότητας στις 
οποίες βασίζεται η κο ινοτ ική πολιτική στον τομέα της έρευνας. 
2. Οι δ ιάώοοεο δοαστηο ιόττ/τεο "Επιμόρφωση και κινητ ικότητα των ερευνητών" 
Ύο 1995 προκηρύχθηκαν επτά προσκλήσεις υποβολής προτάσεων, οι οποίες επέτρεψαν την 
αξιολόγηση 91 ερευνητικών δικτύων, την έγκριση 84 έργων που αποσκοπούν στη βελτίωση 
της πρόσβασης των ερευνητών στις μεγάλες ερευνητικές εγκαταστάσεις, τη χορήγηση 582 
υποτροφιών επιμόρφωσης μέσω έρευνας, τόσο σε προδιδακτορικό όσο και σε 
μεταδιδακτορικό επίπεδο, και τη χρηματοδότηση 55 συμβάσεων γιαΕυρωσυνέδρια, πρακτικά 
μαθήματα και συνοδευτικά μέτρα. Από τα750 εκατ. ECU που προβλέπονταν για όλη τη 
διάρκεια του προγράμμματος, αναλήφθηκαν υποχρέωσε ι ς ύψους 115 εκατ. ECU. 
Σ τα 91 ερευνητικά δίκτυα που προτάθηκαν για χρηματοδότηση το 1995 αντιστοιχούν 150 
εκατ-ECU και συμμετέχουν περισσότερες από 700 ερευνητικές ομάδες (5 000 επιστήμονες), 
με τις οποίες συνδέονται περίπου 2 500 νέοι ερευνητές.Οι σχετικές συμβάσε ι ς και οι 
αντίστοιχες αναλήψεις υποχρεώσεων βρίσκονται στο στάδιο των διαπραγματεύσεων. Οι 
συμβάσεις θα έχουν μέση διάρκεια4 ετών. 
Οι 84 συμβάσε ις "μεγάλες εγκαταστάσε ις"αντιστο ιχούν σε 72 εκατ. ECU. θα έχουν η 
καθεμία τριετή δ ιάρκε ια και θα επιτρέψουν την πρόσβαση 4 000 περίπου ευρωπαίων 
ερευνητών στις μεγάλες ευρωπαϊ κές ερευνητικές εγκαταστάσεις. 
Οπροϋπολογ ισμός που αντ ιστό ιχεί στ ις 582 συμβάσε ι ς επιμόρφωσης μέσω έρευνας 
ανέρχεται σε 47,8 εκατ. ECU, το σύνολο των οποίων δεσμεύτηκε το 1995. Οι συμβάσε ις 
αυτές, διάρκε ιας 3 μηνών έως 3 ετών, θα επιτρέψουν σε νέους ευρωπαίους ερευνητές να 
επιμορφωθούν μέσω και για σκοπούς έρευνας στα καλύτερα εργαστήρια της Ευρωπαϊκής 
Ενωσης. Από τις 582 αυτές συμβάσε ι ς, οι 146 αφορούν ερευνητές που προέρχονται από 
μειονεκτικές περιφέρειες της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Περίπου το 10% του προϋπολογισμού 
για τη δραστηριότητα "επιμόρφωση μέσω έρευνας" διατίθεται για τις "υποτροφίες 
επανόδου", οι οποίες επιτρέπουν σε ερευνητές από μειονεκτικές περιφέρειες της Ενωσης 
(περιφέρειες του στόχου \)που έχουν λάβει διετή υποτροφία ΕΚΕ, να λάβουν υποτροφία για 
ένα ακόμη έτος προκε ιμένου να επιστρέψουν στην περιφέρε ια καταγωγής τους και να 
εφαρμόσουν εκεί τις γνώσε ι ς που έχουν απόκτησε ι- το 1995, η Επι τροπή επέλεξε 58 
υποτρόφους που προέρχονται από μειονεκτικές περιφέρειες, οι οποίοι θα επιστρέψουν σε 
εργαστήρια της περιφέρε ιας από την οποία κατάγονται εντός του 1996. Εκτός από τις 582 
77 
συμβάσε ι ς υποτροφιών που αναφέρονται ανωτέρω, 720 νέες συμβάσε ι ς απετέλεσαν 
αντικείμενο αξιολόγησης ή/και διαπραγματεύσεων στις αρχές του 1996. 
Οι 55 συμβάσεις για ευρωσυνέδρια και συνοδευτικά μέτρα που ενέκρινε η Επιτροπή το 1995 
θα επιτρέψουν την πραγματοποίηση περίπου 140 ευρωσυνεδρίων,πρακτικών μαθημάτων και 
θερινών μαθημάτων (κατά μέσον όρο 2,5 συνεδρίασε ι ς ανά σύμβαση), στα οποία θα 
συμμετάσχουν περισσότεροι από 14 000 ευρωπαίοι επιστήμονες, το ένα τέταρτο από τους 
οποίους αποτελούν νέους ερευνητές. Η μέση διάρκεια μιας σύμβασης αυτού του τύπου 
είναι 3 έτη. Η αξιολόγηση των προτάσεων που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο της πρόσκλησης που 
δημοσιεύθηκε στις 15.06.95 πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 1995. Στο πλαίσιο αυτό 
θα χρηματοδοτηθούν περίπου 65 νέες συμβάσεις, στις οποίες αντιστοιχεί προϋπολογισμός 
5,4 εκατ. ECU. 
3. Η συνένιση των δραστηριοτήτων των παλαιότερων προΊοαμμάτων πλαισίων στον τομέα τη€ 
κινητ ι KOTTiTac των ερευνητών και τηο βασικήο έρευνας 
Το ειδικό πρόγραμμα SCIENCE του 2ου προγράμματος πλαισίου επέτρεψε τη σύναψη περίπου 
800 συμβάσεων, από τις οποίες οι 150 περίπου εξακολουθούν να ισχύουν και θα λήξουν το 
1996 και το 1997. Αυτές οι τρέχουσες συμβατικές δραστηριότητες απαιτούν σημαντικές 
προσπάθειες διαχείρισης. 
Επιπλέον, το 1995, ηΓΔΧΙΙ συνέχισε τη διαχείριση του προγράμματος Άνθρώπι ν ο 
κεφάλαιο και κινητικότητα (1992-1994). Στα τέλη του έτους, συνεχίζονταν οι περισσότερες 
από τις συμβατικές δραστηριότητες (639 συμβάσεις για ερευνητικά δίκτυα, 667 συμβάσεις 
"θεσμικών υποτροφιών", 1034 "ατομικές υποτροφίες", 67 συμβάσε ις "μεγάλες 
εγκαταστάσε ις" και 310"ευρωσυνέδρια"), ο ι οποίες θαπερατωθούν το 1997 και το 1998. 
4. Συντονισμόο όλων των κοινοτικών δραστηριοτήτων επιμόρόωσηο 
Ο συντονισμός αυτός εξασφαλίζεται από τους υπευθύνους του προγράμματος Επιμόρφωση 
και κινητικότητα των ερευνητών" και επιτρέπει την εφαρμογή κοινών ή όμοιων μηχανισμών 
στη διαχείριση των κοινοτικών δραστηριοτήτων επιμόρφωσης μέσω έρευνας: 
ένα σύνολο κο ινών κανόνων και διαδικασιών (προσκλήσε ι ς υποβολής προτάσεων, 
επιλογές, αποφάσεις, συμβάσεις, επεξεργασία μέσω ηλεκτρονικών υπολογιστών, κτλ.)· 
ένα φάκελο πληροφορ ιών ο οποίος περ ι έχε ι ένα και μοναδ ι κό έντυπο αίτησης 
υποψηφιότητας για όλες τις υποτροφίες επιμόρφωσης-
μία υπηρεσία παραλαβής όλων των προτάσεων υποτροφιών επιμόρφωσης μέσω έρευνας των 
διαφόρων ειδικών προγραμμάτων του 4ου προγράμματος πλαισίου-
μία υπηρεσία διεκπεραίωσης όλων των γραπτών διαδικασιών που έχουν σχέση με τις 
αποφάσεις επιλογής· 
διοργάνωση, σε τακτά διαστήματα, συνεδριάσεων συντονισμού και συννενόησης με τις 
αρμόδιες υπηρεσίες. 
78 
Οι φορολογικές επι βαρύ ν σε ι ς και οι ε ισφορές κοινωνικής ασφάλισης στις οποίες 
υπόκεινται οι κοινοτικές υποτροφίες διαφέρουν σημαντικά από το ένα κράτος μέλος στο 
άλλο. Στο παλαιότερο πρόγραμμα "Ανθρώπινο κεφάλαιο και κινητικότητα", αυτό οδήγησε σε 
άν ίσες και συχνά άδ ικες συνθήκες ένταξης στ ι ς χώρες υποδοχής. Κατ* αίτηση του 
Συμβουλίου, η Επιτροπή κατάρτισε για το πρόγραμμα ΕΚΕ ένα προσωρινό καθεστώς το οποίο 
βασίζεται στις νομικές, χρηματοοικονομικές και κοινών ικές συνθήκες της χώρας 
υποδοχής και που περιορίζει σημαντ ικά αυτή την αν ισότητα. 
Εξάλλου, ο συ ν τον ι σμό ς, μεταξύ των αρμόδιων Τ εν ικών Δι ευθύνσεων (XII, XXII), των 
δραστηριοτήτων επιμόρφωσης, εκτός των δραστηριοτήτων επιμόρφωσης μέσω έρευνας, 
συνεπάγεται τακτικές διυπηρεσιακές διαβουλεύσεις και συνεισφορά στην εκπόνηση 
οδηγών και εκθέσεων (π.χ. εντός του 1996 εκπονείται το "CitizenFirst", Πράσι νη Βίβλος 
σχετικά με τα εμπόδια της κινητικότητας). 
Πρόγραμμα εογασίαα Ύΐα το 1996 
Εντός του 1996, θα συνεχισθούν, τόσο από διοικητικής και δημοσιονομικής όσο και από 
επιστημονικής απόψεως, όλες οι δραστηριότητες που περιγράφονται στις προηγούμενες 
παραγράφους.Προς τα τέλη του έτους θα δημοσιευθούν ένας κατάλογος των συμβάσεων και 
ένας πρώτος κατάλογος απογραφής των αποτελεσμάτων. 
Ταυτόχρονα, θα προκηρυχθούν 10 νέες προσκλήσεις υποβολής προτάσεων για καθεμία από 
τις τέσσερις δραστηριότητες του προγράμματος ΕΚΕ (για λεπτομέρειες, βλ. πίνακα 8, 3ο 
μέρος της παρούσας έκθεσης). 
Οσον αφορά τις υποτροφίες επιμόρφωσης, η κα Cresson, αρμόδια Επίτροπος για την ΕΤΑ, το 
ΚΚΕρ, τους ανθρώπινους πόρους, την εκπαίδευση, την κατάρτιση και τους νέους, αποφάσισε 
να σύνδεσε ι τις δραστηριότητας επιμόρφωσης μέσω έρευνας του προγράμματος ΕΚΕ καθώς 
και τις δραστηρ ιό τη τες του παλαιότερου προγράμματος "Ανθρώπι ν ο κεφάλαιο και 
κινητικότητα", σε ένα νέο σχέδιο "Marie Curie", το οποίο θα συμβάλει στη δημιουργία μιας 
συγκεκριμένης ταυτότητας για τους δικαιούχους των δραστηριοτήτων ΕΚΕ. Το σχέδιο 
"Υποτροφίες Marie Curie" προβλέπεται να ανακοινωθεί επισήμως από την καΕπί τρόπο στο 
πλαίσιο ενός συνεδρίου που θα πραγματοποιηθεί στις Βρυξέλλες και στο οποίο θα είναι 
προσκεκλημένο ι πολλοί από τους υποτρόφους ΕΚΕ που έχουν επιλεγεί μέχρι σήμερα. Ύο 
συνέδριο αυτό, το οποίο προβλέπεται να πραγματοποιηθεί εντός του δεύτερου εξαμήνου 
του 1996, βρίσκεται σήμερα στο στάδιο της διοργάνωσης. 
Τέλος, όσον αφορά τις "θεσμικές υποτροφίες" του προγράμματος ΑΚΚ, το 1996, η Επιτροπή 
θα επιλέξει, στο πλαίσιο συμβάσεων που είχαν υπογραφεί παλαιότερα,600 νέους θεσμικούς 
υποτρόφους.Ύο Μάιο και το Σεπτέμβριο 1996 θα πραγματοπο ιηθούν δύο τελευταίες 
διαδικασίες επιλογής, στην καθεμία από τις οποίες θα επιλεγούν περίπου 200 υπότροφοι. 
79 
ΚΟΙΝΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ 
Δοαστηοιότητεα κατά το 1995 
Ποοσανατολ ισμοί 
Ύο 1995 ή7αν ο πρώτος χρόνος κατά τον οποίο το ΚΚΕρ ακολούθησε νέο τρόπο προσέγγισης 
στο αν τ ι κείμενο του. 
Σύμφωνοι με τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 26ης Απριλίου 1994 σχετ ι κάμε το ρόλο 
του ΚΚΕρ, το Κέντρο ανέπτυξε θεσμικές καθώς και αν ταγών ι στ ικές δραστηριότητες: οι 
πρώτες αφορούν δράσεις θεσμικώς κατοχυρωμένης έρευνας και παροχής επιστημονικής και 
τεχνικής υποστήριξης προς τις πολιτικές της Ένωσης. Μεταξύ των δραστηριοτήτων που 
εκτελούνται σε αν ταγών ι στ ικό πλαίσιο περ ι λαμβάνε τα ι η συμμετοχή σε δράσε ι ς 
επιμερισμένης δαπάνης, η παροχή υποστήριξης προς τις υπηρεσίες της Επιτροπής που 
είναι αρμόδιες για τις διάφορες κοινοτικές πολιτ ικές, καθώς και δραστηριότητες σε 
α ν ταγών ι στ ικό πλαίσιο εκτός των Κοι ν οτ ι κών Προγραμμάτων Πλαισίων και εργασίες 
εκτελούμενες στο πλαίσιο συμβάσεων για τρίτα εξωτερικά μέρη. Ύο 1995, ήταν, το έτος 
κατά το οποίο η νέα Επι τ ροπή προώθησε πρωτοβουλίες για την καθιέρωση ισχυρότερων 
δεσμών μεταξύ της βιομηχανίας και της έρευνας. Στο πλαίσιο αυτό η Επίτροπος καΕ. 
Cresson, αρμόδ ιαγια θέματα έρευνας, υπογράμμισε με έμφαση την ανάγκη περαιτέρω 
εμπορικής αξιοποίησης ερευνητικών αποτελεσμάτων του ΚΚΕρ καθώς και βελτιωμένης 
επικοινωνίας των δραστηριοτήτων του. 
Νέες προκλήσε ις: δραστηριότητες σε αν ταγών ι στ ικό πλα ίσιο: Έπε ιτααπό εκτεταμένη 
προετο ιμασία που άρχισε το 1994, το ΚΚΕρ ανταποκρίθηκε στην πρόκληση των νέων 
ευκαιριών που παρουσιάστηκαν το 1995 για δραστηριότητες σε αν ταγών ι στ ικό πλαίσιο. 
Από κοινού με εταίρους προερχόμενους από τη βιομηχανία, ερευνητ ικά κέντρα και 
πανεπιστήμια ολόκληρης της Ευρωπαϊ κής Ένωσης και συνδεδεμένων χωρών, 
πραγματοπο ιήθηκαν περισσότερες από 300 προτάσεις, σε ανταπόκριση στην πρώτη πρόσκληση 
υποβολής προτάσεων βάσε ι των νέων προγραμμάτων πλαίσιο,με ποσοστό επιτυχίας 28%. 
Το ΚΚΕρ παρουσίασε επίσης προτάσε ις για δραστηριότητες στήριξης στο πλαίσιο του 
ανταγωνισμού καθώς και για κο ινοτ ικά προγράμματα εκτός των προγραμμάτων πλαίσιο, 
συγκεκριμένα για το PHARE και το TAGS, όπου εξασφαλίστηκε η σύναψη συμβάσεων για 
εργασίες σχετ ικές με πυρην ική ασφάλε ιαστις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής 
Ευρώπης, στη Ρωσία και σε άλλα νέα ανεξάρτητα κράτη. Για την ανάληψη των νέων αυτών 
ευκαιριών απαιτήθηκε εντατική έρευνα της αγοράς εκ μέρους του ΚΚΕρ. Η πραγματοποίηση 
τους κατέστη δυνατή μέσω σε ιράς αποφάσεων των κο ινοτ ι κών οργάνων (Συμβούλ ι ο, 
Κοινοβούλιο, Επιτροπή)σε νομικό, χρηματοοικονομικό, διοικητικό και σε επίπεδο 
προϋπολογισμού. Στις αποφάσεις αυτές συ μπε ρ ι ελήφθησαν οι απαραίτητες τροποποιήσεις 
του δημοσιονομικού κανονισμού για τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που 
αποφασίστηκαν το Σεπτέμβριο του 1995. 
Επισκέψεις της Επιτρόπου: Στις 20 Ιουλίου 1995 η Επίτροπος, κα Ε. Cresson, 
πραγματοποίησε στο ΚΚΕρ, αρχίζοντας από τα ινστιτούτα στην Ispra, επισκεπτόμενη 
ακολούθως το Ινστιτούτο Υπερουρανίων Στοιχείων (ITU) στην Καρλσρούη το Σεπτέμβριο και 
το Ινστιτούτο Τεχνολογικών Προβλέψεων (IPTS) στη Σεβίλλη το Δεκέμβριο, όπου η κα 
Cresson εγκαινίασε τη νέα λειτουργία, τεχνολογικού παρατηρητηρίου, του ινστιτούτου. 
80 
Νέο ι διευθυντές: Κατά τη δ ιάρκε ι α του έτους ανέλαβαν καθήκοντα τέσσερις νέοι 
διευθυντές ινστιτούτων του ΚΚΕρ, συγκεκριμένα του Ινστιτούτου Μηχανικής Συστημάτων 
και Πληροφορ ι κής (ISEI), του Ινστιτούτου Περιβάλλοντος (ΕΙ), του Ινστιτούτου Εφαρμογών 
Ύηλανίχνευσης (IRSA) και του Ινστιτούτου Προηγμένων Υλικών (ΙΑΜ), οι οποίοι 
δ ι ορίστηκαν από την Επιτροπή έπε ιτα από σύσταση του Δι ο ικητ ι κού Συμβουλίου. 
Επι κοινών ιακές πρωτοβουλίε ς: Οι δεσμοί μεταξύ του ΚΚΕρ και της βιομηχανίας των 
ερευνητ ικών κέντρων και των πανεπιστημίων ενισχύθηκαν επίσης με την οργάνωση 
ενημερωτικών ημερίδων στο Αονδίνο, την Αθήνα, την Κοπεγχάγη, το Μιλάνο και τη Βιένη, 
έπειτα από πρωτοβουλία μελών του Διοικητικού Συμβουλίου. Δημοσιοποιήθηκε περαιτέρω 
η ετοιμότητα του ΚΚΕρ σε δραστηριότητες υποστήριξης των κοινοτικών πολιτικών, μέσω 
δραστηριοτήτων πληροφόρησης με στόχο λοιπές υπηρεσίες της Επιτροπής, υπό μορφή 
ενημερωτικού εντύπου και στοχοθετημένων σεμιναρίων. 
ΣΤΟΥΟΙ και επιστημον ική-τενν ική ποόοδοο.: 
θεσμικώς προβλεπόμενες δραστηριότητες: Ειδικά ερευνητικά προγράμματα του ΚΚΕρ:Ύο 
κύριο καθήκον του ΚΚΕρ κατά το 1995 ήταν η συμβολή στην υλοποίηση των ειδικών 
προγραμμάτων του ΚΚΕρ βάσει των προγραμμάτων πλαίσιο των Κοινοτήτων κατά το πρώτο 
έτος των εν λόγω προγραμμάτων. Η συμβολή αυτή διεξήχθη υπό μορφή θεσμικώς 
κατοχυρωμένων ερευνητικών δραστηριοτήτων καθώς και τεχνικών δραστηριοτήτων στήριξης 
για τις υπηρεσίες της Επιτροπής. Θεσμικώς προβλεπόμενες ερευνητικές δραστηριότητες: 
Κατά το 1995 οι θεσμικώς κατοχυρωμένες ερευνητικές δραστηριότητες κάλυψαν ποσοστό 
70% των δραστηρ ιοτήτων του ΚΚΕρ δ ι εξήχθησαν βάσε ι των ακολούθων γραμμών του 
προγράμματος: 
1. Το πρόγραμμα Βιομηχαν ικών Τεχνολογιών και Τεχνολογιών Υλικών διεξάγεται από το 
Ινστιτούτο Προηγμένων Υλικών (ΙΑΜ) και περιέλαβε ερευνητικά προγράμματα για 
προηγμένα υλικά, τεχνολογία επι φαν ε ιών, νέα οικολογικώς αποδεκτά υλικά και μη 
καταστρεπτικές τεχνικές αξιολόγησης για την επιθεώρηση βιομηχαν ικών 
κατασκευαστικών δομοστοιχείων. 
2. Ύο πρόγραμμα Μετρήσεις και Δοκιμές περιέλαβε ερευνητικά έργαγια μετρήσεις και 
υλικά αναφοράς, τα οποία δι εξήχθησαν από το Ινστι τούτο Μετρήσεων και Υλικών 
Αναφοράς (IRMM), καθώς και έργαγια την αξιολόγηση της αξιοπιστίας κατασκευών, το 
οποίο διεξήχθη από το Ινστιτούτο Τεχνολογιών Ασφαλείας (1ST). 
3. Το πρόγραμμα Περ ιβάλλον και Κλίμα αποτελέστηκε από ερευνητικά έργαγια τη ρύπανση 
της ατμόσφαιρας, του εδάφους, των υδάτων και τη ρύπανση που προέρχεται από 
απόβλητα, τα οποία διεξήχθησαν από το Ινστιτούτο Περιβάλλοντος (ΕΙ) έργαγια τη 
σταδιακή συγκρότηση του Κέντρου Γα ι οσκόπησης, αποκεντρωμένο ευρωπαϊκό σύστημα 
διαχείρισης δεδομένων και πληροφοριών και έργα εφαρμογής τεχνικών 
τηλεανίχνευσης, που διεξήχθη από το Ινστιτούτο Εφαρμογών Ύηλεανίχνευσης (IRSA), 
καθώς και έργα σχετ ικά με βιομηχαν ι κού ς κινδύνους,που διεξήχθησαν από το 
Ινστιτούτο Τεχνολογιών Ασφαλείας (1ST) και από το Ινστιτούτο Μηχανικής Συστημάτων 
και Πληροφορ ι κής (ISEI). 
4. Το πρόγραμμα Μη Πυρην ικές μορφές Ενέργε ιας αποτελέστηκε από ερευνητικά έργα 
σχετικά με υλικά καθαρών τεχνολογιών, τα οποία διεξήχθησαν από το Ινστιτούτο 
Προηγμένων Υλικών (ΤΑΜ), καθώς και έργα σχετικά με την τυποποίηση φωτοβολταϊκών 
81 
διατάξεων που εκτελέστηκαν από το Ινστιτούτο Μηχανικής Συστημάτων και 
Πληροφορικής (ISEI). 
5. Το πρόγραμμα Ασφάλε ια της Πυρην ι κής Σχάσης περί έλαβε σειρά ερευνητικών 
δραστηριοτήτων που κυμαίνονταν από μελέτες για την ασφάλεια των αντιδραστήρων, 
οι οποίες δι εξήχθησαν από το Ι ν στ ι τούτο Τεχνολογιών Ασφάλε ί ας (1ST), από το 
Ι ν στ ι τούτοΜηχαν ι κής Συστημάτων και Πληροφορικής (ISEI) και τοίνστ ι τούτο 
Προηγμένων Υλικών (ΙΑΜ), έως ερευνητικές δραστηριότητες για πυρηνικές 
διασφάλισε ι ς και διαχείριση σχάσιμων υλικών, οι οποίες εκτελέσθηκαν από το 
Ινστιτούτο Τεχνολογιών Ασφαλείας (1ST), το Ινστιτούτο Μηχανικής Συστημάτων και 
Πληροφορικής (ISEI) και το Ινστιτούτο Υπερουρανίων Στοιχείων (ITU). To ITU 
δ ι εξήγαγε έρευνα για τα πυρην ικά καύσιμα και τις ακτινίδες. 
6. Το πρόγραμμα Ελεγχόμενη Θερμοπυρην ι κήΣύντηξη (Τεχνολογία και Ασφάλε ι α) 
διεξάγεται από το Ινστιτούτο Τεχνολογιών Ασφαλείας (1ST), το Ινστιτούτο Μηχανικής 
Συστημάτων και Πληροφορ ι κής (ISEI) και το Ι ν στ ι τούτο Προηγμένων Υλικών (ΙΑΜ). 
7. Το πρόγραμμα Στοχοθ ε τημένη Κο ι νων ι κοο ι κονομ ι κή Ερευνα περιλαμβάνε ι τη λειτουργία 
του παρατηρητηρίου Επιστήμης και Τεχνολογίας και τις εργασίες του Ινστιτούτου 
Τεχνολογικών Προβλέψεων (IPTS). Ο βασικός ρόλος του ινστιτούτου ε ίνα ι να 
συγκεντρώσει τις διαθέσιμες συμβολές από εμπειρογνώμονες, συμβούλους, 
ερευνητικούς οργαν ισμούς και ινστιτούτα στα κράτη μέλη και, κατά το δυνατόν, σε 
τρίτες χώρες, ώστε να τις αναλύσει, να τις επεξεργαστεί και να τις ολοκληρώσει και 
εντάξε ι,ανεξάρτητα και σε βάθος, και - σημαντικότερο - να εξαγάγει από αυτές, σε 
αξιοποιήσιμη μορφή για τους υπευθύνους λήξεως αποφάσεων, σαφείς τάσεις ή ανάγκες 
για ανάληψη δράσεως. 
θεσμικά κατοΎυοωμένη επιστημον ική και τ εν ν ική υποστήριξη ποοο TIC κοινοτικές 
πολι τι κέζ 
Ύο ΚΚΕρ παρέσχε επιστημονική και τεχνική υποστήριξη σε κοινοτικές πολιτικές κατόπιν 
αιτήσεως των συναφών υπηρεσιών της Επιτροπής, σύμφωνα με τις αποφάσεις του Συμβουλίου 
της 15ης Δεκεμβρίου 1994 (με την οποία εγκρίθηκαν τα τρέχοντα ε ιδικά προγράμματα του 
ΚΚΕρ). Οι εν λόγω επιστημονικές και τεχνικές δραστηριότητες κατέλαβαν ποσοστό27% 
των θεσμικά κατοχυρωμένων δραστηριοτήτων του ΚΚΕρ. 
Οι δραστηριότητες υποστήριξης προσανατολίζονται και κατευθύνονται από τον πελάτη, 
σε εκπλήρωση των αμερόληπτων και ουδέτερων επιστημονικών και τεχνικών απαιτήσεων που 
προκύπτουν από τις κοινοτικές οδηγίες, τις αποφάσεις της Επιτροπής και του Συμβουλίου, 
ή από υποχρέωσε ις που βασίζονται στη Συνθήκη της Euratom. Ηαποτελεσματική σχέση 
πελάτη/αναδόχου μεταξύ των αιτουσών υπηρεσιών της Επιτροπής και των ινστιτούτων του 
ΚΚΕρ, εκφράζεται στην επεξεργασία και την υπογραφή συμφωνιών συνεργασίας μεταξύ 
Γενικών Διευθύνσεων-Ηγενική παρακολούθηση των εν λόγω υπηρεσιών του ΚΚΕρ στις λοιπές 
Γενικές Διευθύνσεις της Επιτροπής εκτελείται από επίσημη επιτροπή όπου συμμετέχουν 
οι Γενικές Διευθύνσεις, που έχει καθοριστεί από απόφαση της Επιτροπής. Η ομάδα αυτή 
συνήλθε δύο φορές κατά το 1995 και με υ^ηλό βαθμό συμμετοχής. Ο ρόλος της είται διττός: 
παρακολούθηση των εκτελουμένων εργασιών για την εξασφάλιση ομαλής και αμοιβαίας 
ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με τις δραστηριότητες (κατά το 1995 διαβιβάστηκαν σε 
όλες τις Γεν ικές Διευθύνσεις περισσότερες από ΙΟΟπεριλή^ε ι ς που αφορούσαν τις εν 
λόγω δραστηριότητες υποστήριξης), καθώς και δραστηριότητες προγραμματισμού για το 
82 
επόμενο έτος, συνεκτιμώντας προτεραιότητες, νέααιτήματα και όρια που τίθενται από τον 
προϋπολογισμό. 
Οι εν λόγω δραστηριότητες Επιστημονικής και Τεχνικής Στήριξης αναφέρονται στις 
ακόλουθες γραμμές του προγράμματος-πλαισίου: Τεχνολογίες των Πληροφοριών, Περιβάλλον 
και Κλίμα, Γεωργία και ΑλιεΓα, Στοχοθετημένη Κοινωνικοοικονομική Έρευνα και Πυρηνική 
Ασφάλεια και Διασφάλισε ι ς. 
Κατά το 1995 η υποστήριξη της Περιβαλλοντικής Πολιτικής ανήλθε σε ποσοστό 46% του 
συνολικού προϋπολογισμού στήριξης. Η υποστήριξη της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής 
ανήλθε σε ποσοστό 16,5% ενώ των Πυρην ικών Διασφαλίσεων σε ποσοστό 32%. 
Το ΚΚΕρ δημοσίευσε το 1995 περισσότερα από 100 έγγραφα ενώ του χορηγήθηκαν 26 
διπλώματα ευρεσιτεχνίας. Στο "Δελτίο Δημοσιεύσεων" ανακοινώνονται κάθε χρόνο οι 
λεπτομερείς κατάλογο ι των δημοσιεύσεων και διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας του ΚΚΕρ. 
Ύο ΚΚΕρ και οι ανταγών ι στ ικώς διεξαγόμενες δραστηριότητες 
Περίπου 20% του γεν ι κού προϋπολογισμού του ΚΚΕρ για τα έτη 1995-1998 π ρ έπε ι να 
εξασφαλισθεί από αν ταγών ι στ ι κώς διεξαγόμενες δραστηριότητες.Οι ανταγών ι στ ι κώς 
διεξαγόμενες δραστηριότητες του ΚΚΕρ περιλάμβαναν την 1η Ιανουαρίου 1995: 
Συμμετοχή σε δράσεις επιμερισμένης δαπάνης, στις οποίες το ΚΚΕρ, σε συνεργασία με 
εταίρους από τα κράτη μέλη, υποβάλλει προτάσεις στο πλαίσιο σχετικής προκήρυξης 
ή συμβάλλε ι σε προτάσε ις που υποβάλλονται από άλλα εργαστήρια βάσε ι των 
προγραμμάτων-πλαι σίων 
Αν ταγών ι στ ι κώς δι εξαγόμενες δραστηριότητες επιστημον ι κής και τεχν ι κής 
υποστήριξης βάσει του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου, όπου το ΚΚΕρ ανταποκρίνεται 
σε ε ι δ ικά αιτήματα από Γεν ικές Διευθύνσεις της Επιτροπής που ανατίθενται σε 
ανταγωνιστική βάση στο πλαίσιο διάγων ι σμών/προσκλήσεων για υποβολή προτάσεων 
Κο ι πέ ς αν ταγών ι στ ι κώς διεξαγόμενες δραστηριότητες εκτός των προγραμμάτων-
πλαισίων, στις οποίες το ΚΚΕρ (μόνο ή με διακανονισμό σύμπηξης ομίλου) θα είναι σε 
θέση να συμμετάσχει σε διάφορες δράσεις που υποστηρίζονται από την Κοινότητα (π.χ. 
PHARE,TAOS, βοήθε ια σε αναπτυσσόμενες χώρες κλπ.) και όπου θα επιδ ιώξε ι, σε 
αν ταγών ι στ ική βάση, κο ινοτ ική υποστήριξη σε σχέση με τις εν λόγω δράσε ι ς-
Ερευναμέσω συμβάσεων, δηλαδή ο ανωτέρω αναφερόμενος αρχικός τρόπος εκτέλεσης 
εργασιών για τρίτα μέρη, που τώρα αποτελεί μέρος της συνολικής αν ταγών ι στ ι κής 
αποστολής του ΚΚΕρ. 
Όσον αφορά τη συμμετοχή του ΚΚΕρ σε δράσεις επιμερισμένης δαπάνης, το ΚΚΕρ μαζί με 
εταίρους στα κράτη μέλη υπέβαλλαν συνολικά338 προτάσεις για έργα σε ανταπόκριση στις 
πρώτες προσκλήσε ις υποβολής προτάσεων προερχόμενες από 15 ε ιδικά προγράμματα η 
Επιτροπή είχε αποδεχθεί για χρηματοδότηση, έως το Δεκέμβριο του 1995,95 από τις εν 
λόγω προτάσεις - γενικό ποσοστό επιτυχίας 28%. Το χρηματοοικονομικό αποτέλεσμα για 
το ΚΚΕρ, μολονότι είναι δύσκολος ο επακριβής καθορισμός του εξαιτίας των 
συνεχιζόμενων διαπραγματεύσεων για τη σύναψη συμβάσεων σε διάφορα εκκρεμή έργα, θα 
υπερβεί τα 10,5 Mecu. Στον τομέα των αν ταγών ι στ ι κώς διεξαγόμενων δραστηριοτήτων 
επιστημονικής και τεχνικής υποστήριξης,από τα 128 Mecu που είχαν προβλεθεί στο 4° 
πρόγραμμα πλαίσιο για τη χρηματοδότηση της δραστηριότητας αυτής κατά την τετραετή 
περίοδο,26,5Mecu είχαν διατεθεί στις υπηρεσίες της Επιτροπής κατά τις αρχές του 1995, 
μόνον όμως 20Mecu δεσμεύτηκαν για το 1995. Από το ποσό αυτό τα ινστιτούτα του ΚΚΕρ 
83 
πέτυχαν ναλάβουν 11,9Mecu υπό μορφή συμβάσεων, είτε κατάμόνας είτε σε συμφωνίες 
κο ι νοπραξίας. 
Στις λοιπές ανταγωνιστικώς διεξαγόμενες δραστηριότητες εκτός των προγραμμάτων 
πλαίσιο όπως είναι ταTACIS, PHARE κλπ., παρατηρήθηκε κατά το 1995 ικανοποιητικό 
επίπεδο δραστηρ ιοτήτων από την πλευρά των ινστιτούτων του ΚΚΕρ. Στον έντονα 
ανταγωνιστικό αυτό τομέα της αγοράς το ΚΚΕρ εξασφάλισε περίπου 2,3 Mecu. 
Τα στο ιχε ία για εργασίες τρίτων παρουσιάζουν, για το 1995 νέες συμβάσε ις (που κατά 
πλε ιοψηφία επιτεύχθηκαν στην αγορά) που υπερβαίνουν τα 18Mecu. Συγκρινόμενες στο 
πλαίσιο των εξαιρετ ικών προσπαθε ιών σε λο ι πού ς τομείς, το ποσό αυτό συν ιστά 
αξιοσημείωτη διατήρηση των υφισταμένων θέσεων (οι εργασίες για τρίτους απέφεραν κατά 
το 1994 18 Mecu). 
Όπως έχει ζητηθεί από αποφάσεις του Συμβουλίου για τα ε ιδικά προγράμματα του ΚΚΕρ, 
1995-1998, η Επι τροπή εκδίδει λεπτομερή ετήσια έκθεση του ΚΚΕρ39,η οποία συνοδεύεται 
από παρατήρησε ις του Διο ι κητι κού Συμβουλίου του ΚΚΕρ. 
Metfovcc ποωτοβουλιεο για το 1996 
Στρατηγική του ΚΚΕρ: Για την εμπέδωση της νέας μεθοδολογίας δράσεως το ΚΚΕρ, όπως 
προδιαγράφηκε από το Συμβούλιο, το Κοι νοβούλιο και την Επιτροπή, το Διοικητικό 
Συμβούλιο και η Διοίκηση του ΚΚΕρ εξέτασαν κατά τη διάρκεια του έτους στρατηγικές για 
τα8 ι νστιτούτα και το σύνολο του ΚΚΕρ, καταλήγοντας στον τονισμό της κατευθυνόμενης 
από τους πελάτες έρευνας, με υψηλή πο ιό τη τα και πράγματι κή χρησιμότητα για την 
Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία πρέπει να εκτελείται κατά αποτελεσματικό τρόπο, με ευελιξία 
ανταπόκρισης στις μεταβαλόμενες ανάγκες της αγοράς. Οι δραστηριότητες του ΚΚΕρ, έχουν 
ως αποτέλεσμα τη δημιουργία δεσμών μεταξύ ομάδων σε κράτη μέλη που βρίσκονται σε 
διαφορετικά επίπεδα επιστημονικής και τεχνολογικής ανάπτυξης.Οι δεσμοί αυτοί 
συμβάλλουν έτσι στην ενίσχυση της συνοχής μεταξύ εργαστηρίων και ερευνητικών 
ι ν στ ι τούτων σε όλες τις περιοχές της Κοι νότητας. Σε διάφορους προγραμματισμούς 
εργασιών καθορίζονται τα επιμέρους έργα, συναποτελώντας το πρόγραμμα εργασιών του 
ΚΚΕρ για το 1996, όπως εγκρίθηκε από το Διοικητικό Συμβούλιο του ΚΚΕρ. 
1. Μεταξύ των γεν ικών στόχων των ε ι δ ικών προγραμμάτων του ΚΚΕρ προτείνονται 
συγκεκριμένα, ανάμεσα σε συναφή θέματα, οι βιομηχαν ικές τεχνολογίες και 
τεχνολογίες υλικών, οι μετρήσεις και δοκιμές, οι μη πυρηνικές μορφές ενέργειας, 
μεγαλύτερη στροφή προς τη βιομηχανική συνεργασία, εφαρμογές για τη βιομηχανία και 
καινοτόμες πρωτοβουλίες έρευνας-βιομηχανίας, συμφωνάμε τις προτάσε ι ς της 
Επι τροπής. Στα θέματα περιβάλλοντος και κλίματος εμφανίζονται νέες δέσμες 
κοινωνικών θεμάτων σε σχέση με φυσικούς κινδύνους: σεισμοί και πλημμύρες, ενώ 
περιορίζονται οι εργασίες σχετικά με την βιομηχανική αξιοπιστία. Η υποστήριξη 
στις κοινοτικές πολιτικές στα ίδια θέματα ανταποκρίνεται, όπως έχει ήδη αναφερθεί 
στο Διο ι κητ ικό Συμβούλιο, σε νέα α ι τήματααπό υπηρεσίες της Επι τ ροπής που 
κυμαίνονται από εργασίες για μέτρα καταπολέμησης της απάτης έως την συμβολή για 
το αλπικό παρατηρητήριο-
COM(96) 158 τελικό 
84 
2. Μεταξύ των πυρηνικών θεμάτων παράμενε ι η έρευνα για την ασφάλεια των 
αντιδραστήρων, και οι εργασίες για την ασφάλε ια του κύκλου καυσίμων προτείνεται 
συγκέντρωση στην σχετική με πυρηνικές διασφαλίσεις έρευνα με παράλληλη διατήρηση 
των σημαντικών υποχρεώσεων υποστήριξης στο εν λόγω πεδίο. Αναδιαρθρώνονται οι 
εργασίες για τη θερμοπυρηνική σύντηξη, ιδίως για την κατάδειξη των στενών δεσμών 
μεταξύ της έρευνας υλικών και των εργασιών σε συνάφεια με το τρίτιο. 
Έπειτα από την απόφαση της Επιτροπής της 16.1.1996 σχετικά με την αναδιοργάνωση 
του Κοινού Κέντρου Ερευνών, το τελευταίο κατέστη στις 10.4.19%ανεξάρτητη Γενική 
Διεύθυνση της Επιτροπής, ώστε να αποκτήσει απαραίτητη αυτονομία για τη σωστή 
εκτέλεση των καθηκόντων του. 
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗΣ 
ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΕ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΒΑΣΗ 
Το 4ο πρόγραμμα-πλαίσιο ΕΤΑ ε ισήγαγε δραστηριότητες παροχής επιστημονικής και 
τεχνικής υποστήριξης σε ανταγωνιστική βάση στο παράρτημα του IV, όπου καθορίζονται 
οι τρόπο ι εφαρμογής του. Ο ι εν λόγω δραστηρ ιότητες καλύπτουν τις εργασίες που 
διεξάγονταν αποκλε ι στ ικά από το ΚΚΕρ για λογαριασμό των Γεν ικών Διευθύνσεων της 
Επιτροπής και οι οποί ες, από το οικονομικό έτος 1995 και μετά, πιθανώς να υλοποιούνται 
από έναν ερευνητικό οργαν ισμό κράτους μέλους ή από το ΚΚΕρ (όπου δεν απαιτείται η 
αμεροληψία και η ανεξαρτησία μιας υπηρεσίας της Επι τ ροπής), ή ακόμη νέα έργαπου 
προγραμματίζουν οι υπηρεσίες για το παρόν έτος και μετά. Ο ι εν λόγω δραστηριότητες 
συνδρομής εντάσσονται στην πρώτη και τρίτη δράση του 4ου προγράμματος-πλαισίου. 
Η υλοποίηση των ανωτέρω δραστηριοτήτων πραγματοποιείται σε δύο στάδια: 
κατανομή, σε ετήσια βάση, των οικονομικών μέσων μεταξύ των διαφόρων Γεν ικών 
Διευθύνσεων 
δ ιαχε ίρ ιση των ε ν λόγω κεφαλαίων από καθεμιά από τιςΓενικέςΔιευθϋνσεις. 
Για να διασφαλισθούν οι ενδεδειγμένες συνθήκες διαφάνειας και να ικανοποιηθούν οι 
ανάγκες των Γενικών Διευθύνσεων, η κατανομή των κεφαλαίων γίνεται από μια 
δ ι υπηρεσιακή ομάδα στην οποία εκπροσωπούνται όλες ο ι εν διαφερόμενεςΓενικές 
Διευθύνσεις- για τη σύγκληση (adhoc, αλλά τουλάχιστον δις ετησίως) και την προεδρία της 
ομάδας μεριμνά η Γενική Γραμματεία της Επιτροπής. 
Η εν λόγω ομάδα εξετάζει τις προβαλλόμενες από τ ιςΓ εν ικές Διευθύνσεις ανάγκες. 
Αναλύει τα αιτήματα, επαληθεύει τη συμβατότητα αυτών με τους στόχους του 
προγράμματος-πλαισίου και αποφασίζει για τη χορήγηση ετήσιου επιδόματος μέσα στα όρια 
του διαθέσιμου προϋπολογισμού.Εκτός από τη συμβατότητα των έργων προς τους στόχους 
του προγράμματος επιστημονικής και τεχνικής υποστήριξης, κατά την κατανομή 
λαμβάνονται υπόψη ο ι δ ιαθέσιμο ι από άλλα προγράμματα χρηματ ι κοί πόρο ι και οι 
δυνατότητες ενοποίησης ή σύγκλισης μεταξύ διαφόρων έργων. 
Οι Γενικές Διευθύνσει ς, οι προτάσε ι ς των οποίων εγκρίθηκαν, φέρουν την ευθύνη της 
διαχείρισης των χορηγηθέντων κονδυλίων. Αξ ι οπο ιού ν τον αν ταγών ισμό μεταξύ των 
προμηθευτών ώστε να επιτύχουν το καλύτερο αποτέλεσμα με βάση τις ανάγκες τους.Η 
διαχείριση των χορηγηθέντων κονδυλίων γίνεται υπό καθεστώς πλήρους αυτονομίας και 
κατ'εφαρμογή των σχετικών εν ισχύ διατάξεων, ιδιαίτερα των διατάξεων του 
85 
δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών 
Κο ι νοτήτων. 
Οι αναλή^ε ις υποχρεώσεων αντιπροσωπεύουν πλέον του 80% του διαθέσιμου ποσού βάσε ι 
του προϋπολογισμού του 1995. Ο βαθμός αυτός χρησιμοποίησης των κονδυλίων είναι 
περισσότερο από ι καν οπο ιητ ι κός γ ια το πρώτο έτος ενεργοποίησης ενός τέτοιου 
προγράμματος. 
Οι ΓενικέςΔιευθύνσεις εκδηλώνουν όλο και μεγαλύτερο ενδιαφέρον για το πρόγραμμα. 
Πέραν των δέκα υπηρεσιών που έλαβαν επιχορήγηση κατά το 1995, έξι επιπλέον υπηρεσίες 
έχουν υποβάλε ι αιτήσεις για το 19%. Τέλος, το πλήθος των προταθέντων για το 19% έργων 
αυξήθηκε κατά 40% έναντι του παρελθόντος ο ικονομικού έτους. 
86 
ΤΡΊΤΟ ΜΈΡΟΣ 
ΕΡΓΑ, ΥΠΟΓΡΑΦΕΙΣΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΩΜΕΣ ΤΟ 1995 
σε ετήσια βάση και πρόγραμμα-πλαίσιο 
Στους πίνακες 1 έως 9 συνοψίζονται οι κοινοτικές δραστηριότητες ΕΤΑ του 1995, από 
ποσοτικής πλευράς (πλήθος και φύση των έργων, συμμετέχοντες, επίπεδο 
χρηματοδότησης κλπ.). 
Οι αριθμητικές τιμές αφορούν βασικά τις δραστηριότητες του 3ου και 4ου 
προγράμματος-πλαισίου. λαμβάνουν υπόψη τη συμμετοχή των κρατών μελών, καθώς και 
τρίτων χωρών (πίνακες 5 και Ί). 
Ηχρησ ιμοπο ιού μένη στους εν λόγω πίνακες συ ν τομογραφία "n/a" σημαίνε ι "δεν 
υπάρχουν στοιχεία" ή "άνευ αντικειμένου". 
Οι πίνακες 5, 6, 7 και 9 αφορούν αποκλειστικώς τις δράσεις επιμερισμένης δαπάνης. 
Ο πίνακας 10 σχετ ι κά με το 4ο πρόγραμμα-πλαίσιο και το πρόγραμμα EURATOM 
λαμβάνει υπό^η τη συμπληρωματική χρηματοδότηση που συνδέεται με τη διεύρυνση της 
Ευρωπαϊ κής Ενωσης. 
Οι πίνακες 11 και 12 δείχνουν την εξέλιξη των ετήσιων αναλήψεων υποχρεώσεων για 
τα προγράμματα-πλαίσια, σε τρέχουσες τιμές και σε τιμές 1992. 
Πίνακας των κυρ ιότερωνχρησ ιμοπο ιουμενων αρκτικόλεξων ή συντομογραφιών. 
Πίνακας 1 
Δραστηριότητες ΕΤΑ κατά το 1995: πίνακας στοιχείων για τα νέα (συμβάσεις υπογραφείσες το 1995) και une διεξαγωγή έργα 
Δράσεις επιμερισμένης 
δαπάνης 
Εναρμονισμένες δράσεις 
Μέτρα προπαρασκευής, 
παρακολούθησης και 
υποστήριξης 
Ελεγχόμενη θερμοπυρηνική 
σύντηξη 
ΣΥΝΟΛΟ Νέα έργα (συμβάσεις ΕΤΑ υπογραφείσες το 1995) 
Συνολική 
κοινοτική 
συνεισφορά 
(1) 
εκατ. ECU 
1.659,54 
16,46 
105,00 
(5) 251,51 
2.032,50 Πλήθος 
έργων 
1631 
50 
798 
181 
2660 Πλήθος 
συμμετε­
χόντων 
10548 
84 
1354 
199 
12185 Πλήθος 
συμμετε­
χόντων ανά 
έργο κατά 
μέσον όρο 
• ••" " 
6,47 
1,68 
1,70 
n/a 
4,58 Αριθμός Κ 
Μ (2) ανά 
έργο κατά 
μέσον όρο 
" •'•'• -
4,12 
1,12 
1,38 
n/a 
2,96 Κοινοτική 
συνεισφορά 
ανά έργο 
κατά μέσον 
όρο 
εκατ. ECU 
1,02 
0,33 
0,13 
n/a 
0,78 Πάσης φύσεως έργα 
Πλήθος 
διεξαγόμενων 
έργων στις 
31.12.1995(3) 
7041 
783 
2735 
136 
10695 Συνολικές 
πληρωμές το 
1995 
εκατ. ECU (4) 
1.569,06 
30,89 
242,52 
(6) 194,55 
2.037,02 
(1) Το ποσό της συνολικής κοινοτική συνεισφοράς 
(2) Κ Μ = Κράτη μέλη 
(3) Διεξαγόμενα έργα στις 31.12.95 = υπογραφείσες συμβάσεις με ημερομηνία λήξεως των ερευνητικών εργασιών μετά τις 31.12.95 
(4) Πληρωμές για έργα που διαρκούν εν όλω ή εν μέρει κατά το 1995 
(5) Στο ποσό αυτό προστίθεται κοινοτική συνεισφορά ύψους 30,48 εκατ. ECU προερχόμενη από έσοδα 
(6) Στο ποσό αυτό προστίθενται πληρωμές από έσοδα ύψους 11,33 εκατομ. ECU 
Αμεσες δράσεις - KKEf (?) 228,06 n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a 
(7) Για τις άμεσες δράσεις, αναγράφονται μόνο οι αναλήψεις υποχρεώσεων του 1995. 
ΧΙΙΑ3,157TABGR.XLS.7/08/96,10:14 
Δραστηριότητες ΕΤΑ κατά το 1995: Ειδικά προγράμματα (4ο ΠΠ ΕΚ + ΠΠ EURATOM) - Νέα έργα (συμβάσεις υπογραφείσες το 1995) Πίνακας 2 
Ονομασίες ειδικών προγραμμάτων 
(4ο ΠΠ ΕΚ + ΠΠ EURATOM) 
Τηλεπληροφορική 
Τεχνολογίες επικοινωνιών 
Τεχνολογίες της πληροφορίας 
Βιομηχανικές τεχνολογίες και τεχνολογίες υλικών 
Τυποποίηση - Μετρήσεις και δοκιμές 
Περιβάλλον και κλίμα 
θαλάσσιες επιστήμες και τεχνολογίες 
Βιοτεχνολογία 
Βιοΐατρική και υγεία 
Γεωργία και αλιεία 
Μη πυρηνικές μορφές ενέργειας 
Μεταφορές 
Στοχοθετημένη κοινωνικοοικονομική έρευνα (5) 
Διεθνής συνεργασία 
Διάδοση και αξιοποίηση των αποτελεσμάτων 
Επιμόρφωση και κινητικότητα των ερευνητών 
Παροχή Ε/Τ υποστήριξης σε ανταγωνιστική βάση 
Πυρηνική ασφάλεια και διασφαλίσεις 
Ελεγχόμενη θερμοπυρηνική σύντηξη 
ΣΥΝΟΛΟ ΠΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ Νέα έργα (συμβάσεις ΕΤΑ υπογραφείσες το 1995) 
Συνολική 
κοινοτική 
συνεισφορά 
(1) 
εκατ. ECU 
246,85 
208,10 
425,34 
192,07 
17,43 
23,52 
7,16 
65,63 
33,72 
110,50 
172,74 
66,05 
0 
23,06 
37,20 
67,20 
20,08 
64,35 
(6) 251,51 
2.032,50 Πλήθος 
έργων 
218 
109 
363 
244 
47 
64 
20 
72 
81 
155 
172 
47 
0 
267 
271 
133 
134 
82 
181 
2660 Πλήθος 
συμμετε­
χόντων 
2923 
1203 
1640 
999 
188 
78 
40 
353 
237 
778 
1029 
420 
0 
467 
842 
170 
152 
467 
199 
12185 Πλήθος 
συμμετε­
χόντων ανά 
έργο κατά 
μέσον όρο 
(2) 
13,41 
11,04 
4,52 
4,09 
4,00 
1,22 
2,00 
4,90 
2,93 
5,02 
5,98 
8,94 
0 
1,75 
3,11 
1,28 
1,13 
5,70 
(4) n/a 
4,58 Αριθμός Κ 
Μ (3) ανά 
έργο κατά 
μέσον όρο 
5,00 
5,10 
4,22 
1,86 
2,70^ 
1,06 
1,52 
3,25 
2,15 
5,00 
3,60 
4,83 
0 
1,11 
2,50 
1,11 
1,12 
3,61 
n/a 
2,96 Κοινοτική 
συνεισφορά 
ανά έργο 
κατά μέσον 
όρο 
εκατ. ECU 
1,13 
1,91 
1,17 
0,79 
0,37 
0,37 
0,36 
0,91 
0,42 
0,71 
1,00 
1,41 
0 
0,09 
0,14 
0,51 
0,15 
0,78 
n/a 
0,78 Δράσεις 
επιμερισμένης 
δαπάνης 
Συνολική 
κοινοτική 
συνεισφορά 
(1) 
εκατ.ΕΟυ 
220,85 
208,10 
379,34 
191,77 
16,32 
22,27 
6,23 
62,15 
23,46 
107,29 
172,45 
64,58 
0 
16,26 
30,00 
63,39 
20,08 
55,00 
251,51 
1.911,05 Εναρμονισμένες 
δράσεις 
Συνολική 
κοινοτική 
συνεισφορά 
(1) 
εκατ. ECU 
0 
0 
0 
0 
0 
0 
0,50 
1,94 
9,82 
2,60 
0 
0 
0 
0,90 
0 
0 
0 
0,70 
0 Συνοδευτικά 
μέτρα 
Συνολική 
κοινοτική 
συνεισφορά 
(1) 
εκατ. ECU 
26,00 
0 
46,00 
0,30 
1,11 
1,25 
0,43 
1,54 
0,45 
0,62 
0,28 
1,46 
0 
5,90 
7,20 
3,81 
0 
8,65 
0 
! 16,4$ 105,00 
(1) Το ποσό της συνολικής κοινοτικής συνεισφοράς, (δηλ. για όλη τη διάρκεια του έργου) για κάθε νέο έργο, όπως αναφέρεται στη σύμβαση 
(2) Λόγω ηλεκτρονικής καταγραφής η εκτίμηση του πλήθους των συμμετεχόντων πιθανώς να υπολείπεται του πραγμσηκού επιπέδου 
(3) KM: Κράτη μέλη 
(4) n/a : δεν υπάρχουν στοιχεία 
(5) Το 1995 δεν υπεγράφη καμιά σύμβαση, μολονότι αναλήφθηκαν υποχρεώσεις (που προηγούνται της υπογραφής) 
(6) Στο ποσό αυτό προστίθεται κοινοτική συνεισφορά ύψους 30,48 εκατ. ECU προερχόμενη από έσοδα 
ΧΙΙΑ1 157TABGR XLS.14/08/9e.ieOO 
Πίνακας 3 A 
Δραστηριότητες ΕΤΑ κατά το 1995: Ειδικά προγράμματα του 3ου ΠΠ 
Σύνολο έργων (υπογραφείσες συμβάσεις) 
Ονομασίες ειδικών έργων του 3ου ΠΠ 
Τεχνολογίες της πληροφορίας 
Τεχνολογίες επικοινωνιών 
Τηλεματικά συστήματα γενικού ενδιαφέροντος 
Βιομηχανικές τεχνολογίες και τεχνολογίες υλικών 
Μετρήσεις και δοκιμές 
Περιβάλλον 
Θαλάσσιες επιστήμες και τεχνολογίες 
Βιοτεχνολογία 
Γεωργική έρευνα και γεωργικές βιομηχανίες, αλιεία 
Ερευνα στον τομέα της βιοϊατρικής και της υγείας 
Βιοεπιστήμες και βιοτεχνολογίες για τις αναπτυσσόμενες χώρες 
Μη πυρηνικές μορφές ενέργειας (5) 
Ασφάλεια της πυρηνικής σχάσης 
Ελεγχόμενη θερμοπυρηνική σύντηξη 
Ανθρώπινο κεφάλαιο και κινητικότητα 
Συγκεντρωμένη δράση διάδοσης και αξιοποίησης των αποτελεσμάτων 
ΣΥΝΟΛΟ Πλήθος διεξαγόμενων 
έργων στις 31.12.95 
(1) 
712 
0 
71 
647 
123 
319 
77 
192 
394 
332 
223 
194 
20 
10 
1962 
85 
5361 Αθροιστικό πλήθος 
έργων 
(2) 
719 
123 
312 
1653 
190 
639 
145 
372 
399 
554 
353 
403 
122 
396 
3456 
207 
10043 Συνολικές πληρωμές το 
1995 
εκατ. ECU 
(3) 
316,47 
77,85 
44,64 
144,28 
13,98 
48,38 
24,70 
29,64 
58,01 
20,68 
22,15 
38,90 
7,97 
(6) 72,18 
122,68 
16,64 
1.059,15 Συνολική αθροιστική 
συνεισφορά 
εκατ. ECU 
(4) 
1.293,15 
521,60 
379,00 
701,88 
56,56 
304,83 
107,72 
174,73 
281,39 
129,65 
115,09 
224,64 
56,02 
(7) 465,94 
547,74 
60,76 
5.420,69 
(1) Διεξαγόμενα έργα στις 31.12.95 = υπογραφείσες συμβάσεις με ημερομηνία λήξεως των ερευνητικών εργασιών μετά τις 31.12.95 
(2) Αθροιστικό πλήθος έργων = συνολικό πλήθος έργων που συσσωρευθηκαν από τότε που άρχισε το ειδικό πρόγραμμα του 3ου ΠΠ 
(3) Πληρωμές για έργα που διήρκησαν εν μέρει το 1995 
(4) Συνολική αθροιστική κοινοτική συνεισφορά για όλη τη διάρκεια του προγράμματος-πλαισίου 
(5) Στον παρόντα πίνακα δεν περιλαμβάνονται τα στοιχεία για το πρόγραμμα THERMIE (1990-1994), επειδή αυτό δεν εντάσσεται στο 3ο ΠΠ 
(6) Στο ποσό αυτό προστίθενται πληρωμές επί εσόδων ύψους 7,5 εκατ. ECU 
(7) Στο ποσό αυτό προστίθεται κοινοτική συνεισφορά ύψους 26,6 εκατ. ECU προερχόμενη από έσοδα 
XI!A3,157TA8GR XLS.7/O8/96.10 22 «Ο 
Πίνακας 3Β 
Δραστηριότητες ΕΤΑ κατά το 1995: Ειδικά προγράμματα του 4ου ΠΠ ΕΚ + ΠΠ EURATOM 
Σύνολο έργων (υπογραφείσες συμβάσεις) 
Ονομασίες ειδικών προγραμμάτων 
4ο ΠΠ ΕΚ + ΠΠ EURATOM 
Τηλεπληροφορική 
Τεχνολογίες επικοινωνιών 
Τεχνολογίες της πληροφορίας 
Βιομηχανικές τεχνολογίες και τεχνολογίες υλικώ 
Τυποποίηση - Μετρήσεις και δοκιμές 
Περιβάλλον και κλίμα 
Θαλάσσιες επιστήμες και τεχνολογίες 
Βιοτεχνολογία 
Βιοϊατρική και υγεία 
Γεωργία και αλιεία 
Μη πυρηνικές μορφές ενέργειας 
Μεταφορές (4) 
Στοχοθετημένη κοινωνικοοικονομική έρευνα 
Διεθνής συνεργασία 
Διάδοση και αξιοποίηση των αποτελεσμάτων 
Επιμόρφωση και κινητικότητα των ερευνητών 
Παροχή Ε/Τ υποστήριξης σε ανταγωνιστική βάσ 
Πυρηνική ασφάλεια και διασφαλίσεις 
Ελεγχόμενη θερμοπυρηνική σύντηξη 
ΣΥΝΟΛΟ Πλήθος διεξαγόμενων 
έργων 
στις 31.12.95 
Ο) 
218 
109 
363 
235 
34 
16 
16 
66 
61 
86 
166 
n/a 
0 
139 
233 
143 
134 
78 
126 
2223 Συνολικές πληρωμές 
1995 
εκατ. ECU 
(2) 
61,19 
84,69 
84,71 
41,92 
5,81 
25,69 
21,79 
16,55 
8,15 
13,87 
25,41 
12,23 
3,25 
12,02 
14,46 
14,47 
1,61 
15,92 
(5) 118,44 
582,18 Συνολική αθροιστική 
κοινοτική συνεισφορά 
εκατ. ECU 
(3) 
246,85 
208,10 
425,34 
192,07 
17,43 
23,52 
7,16 
65,63 
33,72 
110,50 
172,74 
66,05 
0 
23,06 
37,20 
67,20 
20,08 
64,35 
(6) 251,51 
2.032,50 
(1) Διεξαγόμενα έργα στις 31.12.95 = υπογραφείσες συμβάσεις με ημερομηνία λήξεως των ερευνητικών εργασιών μετά τις 31.12.95 
(2) Πλυρωμές για έργα που έχουν αναλήθι στο σκέδιο το προϋπολογισμού το 1995 
(3) Συνολική αθροιστική κοινοτική συνεισφορά = συνολική κοινοτική συνεισφορά στις συμβάσεις που υπεγράφησαν από όλους τους εταίρους κατά το 1995 
(βλ. σημείωση στο κάτω μέρος της σελίδας 1 του πίνακα 1) 
(4) n/a = δεν υπάρχουν στοιχεία 
(5) Στο ποσό αυτό προστίθενται πληρωμές επί εσόδων ύψους 1,5 εκατ. ECU 
(6) Στο ποσό αυτό προστίθεται κοινοτική συνεισφορά ύψους 30,48 εκατ. ECU προερχόμενη από έσοδα 
XIIA1,157TABGRXLS,14/08/96,18:01 
Πίνακας 4 
ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ 
- Τηλεματικές εφαρμογές 
Τεχνική τόνωσης (μέτρα για τις MME) 
Τηλεματικές εφαρμογές 
Τηλεματικές εφαρμογές Ονομασίες ειδικών προγραμμάτων (4οο ΠΠ ΕΕΚ + ΠΠ EURATOM) 
και τομείς του προγράμματος εργασίας Ημερομηνίες κοι 
παραπομπή ΕΕ 
δημοσίευσης των 
προκηρύξεων 
C357/08(15/12/94) 
C64/03 (15/03/95) 
C240/14 (15/09/95) Πλήθος 
παραληφθει-
σών 
προτάσεων 
1376 
144 
336 
413 Πλήθος 
έγκυρων 
προτάσεων 
1356 
24 
330 
413 Αξιολονηθέντα θετικώς έργα 
Πλήθος 
304 
24 
67 
67 now»** J Κοινοτική 
^ | «"«αφορά 
ηλη&ους j εκατ. ECU 
22% 
17% 
20% 
16% 423,9 
42,8 
54,6 
64.4 
ΤΕΧΝΟΛΟΠΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ (ACTS) 
- Ψηφιακές διαλογικές υπηρεσίες με πολυμέσα 
- Φωτονικές τεχνολογίες 
Δίκτυα υψηλής ταχύτητας 
Προσωπική επικοινωνία 
Ευφυία στα δίκτυα 
Ποιότητα, ασφάλεια και αξιοπιστία 
- Ορίζοντες δράσεις 
Τεχνική τόνωσης (μέτρα για τις MME) C258/5 (15/09/94) 
C24Q/7 (15/9/95) 108 
40 
54 
46 
50 
16 
9 
65 108 
40 
54 
46 
50 
16 
9 
65 38 
23 
12 
17 
15 
3 
6 
39 35% 
58% 
22% 
37% 
30% 
19% 
67% 
60% 114 
84 
59 
94 
66 
8 
17 
0,1 
ΤΕΧΝΟΛΟΠΕΣ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ 
[Τεχνική τόνωσης (μέτρα για τις MME) 2307 
58 2307 
58 569 
26 25% 
45% 666,5 
1,1 
ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΠΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΠΕΣ ΥΛΙΚΩΝ 
ΐΤεχνική τόνωσης (μέτρα για τις MME) C357/7 (15/12/94) 
C357/7 (15/12/94) 1180 
1ο βήμα : 465 
2ο βήμα : 118 1122 
364 
98 218 
212 
52 18,5% 
45,6% 
44% 402 
7,6 
22 
ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ, ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΟΚΙΜΕΣ 
Τεχνική τόνωσης (μέτρα για τις MME) C357/7 (15/12/94) 
C357/7 (15/12/94) 161 
14 102 
10 63 
6 39% 
43% 32,7 
0,3 
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑ 
- Ερευνα με αντικείμενο το φυσικό περιβάλλον, την ποιότητα του και τις 
αλλαγές σε πλανητική κλίμακα, τεχνολογίες για το περιβάλλον, εφαρμο­
σμένες διαστημικές τεχνικές για την επισκόπηση και την έρευνα σε θέματα 
περιβάλλοντος, ανθρώπινη διάσταση των μεταβολών του περιβάλλοντος 
Τεχνική τόνωσης (μέτρα για τις MME) C12/05 (17/01/95) | 1607 
προθεσμία στις 27/04/95 
"ανοικτή προκήρυξη" 18 1505 
17 287 17,9% 
29% 205,2 
0,2 
^ 
Πίνακαο 4 
Ονομασίες ειδικών προγραμμάτων (4οο ΠΠ ΕΕΚ + ΠΠ EURATOM) 
και τομείς του προγράμματος εργασίας 
- Εφαρμοσμένες διαστημικές τεχνικές στην επισκόπηση και στην 
έρευνα σε θέματα περιβάλλοντος 
- Εφαρμοσμένες διαστημικές τεχνικές στην επισκόπηση και στην 
έρευνα σε θέματα περιβάλλοντος 
ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΠΕΣ 
θαλάσσιες θαλάσσια στρατηγική θαλάσσιες 
Τεχνική τόνωσης (μέτρα για τις MME) 
- θαλάσσιες επιστήμες, θαλάσσια στρατηγική έρευνα 
Τεχνική τόνωσης (μέτρα για τις MME) 
ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΠΑ 
- Το κυτταρικό εργοστάσιο 
- Βιοτεχνολογία φυτών και ζώων 
- Κυτταρική επικοινωνία σε επιστήμες νευρικού συστήματος 
- Ανοσολογία και πολυδύναμα εμβόλια 
- Δομική βιολογία 
• ΓΊρο-τυποποιητικές ερευνητικές εργασίες για τη βιοπουαλότητα και την κοινωνική αποδοχή 
- Υποδομές 
-ELSA 
Τεχνική τόνωσης (μέτρα για τις MME) 
ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ 
-MME 
Τεχνική τόνωσης (μέτρα για τις MME) Ημερομηνίες και 
παραπομπή ΕΕ 
δημοσίευσης των 
προκηρύξεων 
C148/08 (15/06/95) 
με προθεσμία 15/9/95 
C271/12 (17/10/95) 
με προθεσμία 15/12/95 
C357/19 (15/12/94) 
με προθεσμία 15/3/95 
C148/12 
με προθεσμία 15/6/95 
012/10(17/01/95) 
C12 (17/01/95) 
C12 (17/01/95) 
"ανοικτή προκήρυξη" Πλήθος 
παραληφθει-
σών 
προτάσεων 
102 
15 
287 
48 
125 
24 
51 
7 
58 
7 
2 
18 
8 
15 
1722 
27 Πλήθος 
έγκυρων 
προτάσεων 
94 
13 
273 
46 
125 
24 
51 
7 
58 
7 
2 
18 
8 
15 
1709 
26 Αξιολογηθέντα θετικώς έργα 
Πλήθος 
17 
6 
46 
12 
20 
9 
8 
6 
2 
9 
3 
3 
307 
5 Ποοοοτο 
τοις % του 
συνολικού 
πλήθους 
18% 
46% 
16% 
25% 
16% 
38% 
16% 
10% 
29% 
50% 
38% 
20% 
18% 
20% Κοινοτική 
συνεισφορά 
εκατ. ECU 
12,7 
4,2 
75,4 
20,7 
27,8 
18,1 
9,7 
5,1 
0,1 
10,9 
1,6 
0,1 
153,6 
£ 
Πίνακας 4 
Ονομασίες ειδικών προγραμμάτων (4οο ΠΠ ΕΕΚ + ΠΠ EURATOM) 
και τομείς του προγράμματος εργασίας 
ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΛΙΕΙΑ 
- Ολοκληρωμένες αλυσίδες παραγωγής και μεταποίησης, διατροφή 
και ευημερία του καταναλωτή, νέες και αριοτοποιημένες θρεπτικές ύλες 
και τρόφιμα, γεωργία, δασοκομία και αγροτική ανάπτυξη, αλιεία και 
υδατοκαλλιέργεια, στόχοι επιτυγχανόμενοι με εναρμόνιση 
Τεχνική τόνωσης (μέτρα για τις MME) 
ΜΗ ΠΥΡΗΝΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 
Τεχνική τόνωσης (μέτρα για τις MME) 
- Μη πυρηνικές μορφές ενέργειας (THERMIE ΤΥΠΟΣ Α) 
- Μη πυρηνικές μορφές ενέργειας (THERMIE ΤΥΠΟΣ Β) 
Τεχνική τόνωσης (μέτρα για τις MME) 
ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ 
ΣΤΟΧΟΘΕΤΗΜΕΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΡΕΎΝΑ 
- Αξιολόγηση των επιλογών της επιστημονικής και τεχνολογικής 
πολιτικής στην Ευρώπη και δίκτυο ΕΤΑΝ 
- Ερευνα με αντικείμενο την εκπαίδευση και κατάρτιση 
- Ερευνα με αντικείμενο την κοινωνική ένταξη και τον κοινωνικό αποκλεισμό στην Ευρώπη 
Τεχνική τόνωσης (μέτρα για τις MME) 
ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ 
- PED (εμβόλια, υγεία των ζώων) 
- PED (υγεία, γεωργία, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας) 
- Επιμόρφωση (Υποτροφίες με Ιαπωνία, Κορέα) 
- Επιμόρφωση (Υποτροφίες στις βιομηχανικές τεχνολογίες με Ιαπωνία 
-PED Ημερομηνίες και 
παραπομπή ΕΕ 
δημοσίευσης των 
προκηρύξεων 
C357/19 (15/12/94) 
0357/19(15/12/94) 
15/11/94 
15/12/94 
15/12/94 
C357/12 (15/12/94) 
C64/05 et 09 
(15/03/1995) 
C64/09 (15/03/95) 
C64/09 (15/03/95) 
064/06(15/03/95) 
C64/06 (15/03/95) 
C38/10 (15/02/95) 
C38/10 (15/02/95) 
C64/06 (15/03/95) 
C64/06 (15/03/95) Πλήθος 
παραληφθεί-
σών 
προτάσεων 
937 
35 
938 
18 
393 
662 
70 
333 
121 
197 
233 
89 
979 
111 
13 
58 
47 Πλήθος 
έγκυρων 
προτάσεων 
918 
34 
885 
18 
393 
662 
70 
333 
121 
193 
226 
77 
728 
111 
13 
57 
40 Αξιολογηθέντα θετικώς έργα 
Πλήθος 
112 
9 
181 
7 
147 
250 
42 
109 
17 
10 
11 
26 
76 
7 
11 
8 Ποοοοτό 
τοις % του 
συνολικού 
πλήθους 
12% 
26% 
19% 
35% 
37% 
38% 
60% 
32,7 
18,2 
6,2 
6,6 
29% 
68% 
54% 
19% 
17% Κοινοτική 
συνεισφορά 
εκατ. ECU 
110 
0,6 
191,6 
0,3 
111 
28 
4 
205,2 
10,0 
4,7 
5,6 
12,0 
4,4 
0,3 
3,7 
2,8 
ntVOKOC4 
Ονομασίες ειδικών προγραμμάτων (4οο ΠΠ ΕΕΚ + ΠΠ EURATOM) 
και τομείς του προγράμματος εργασίας 
ΔΙΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 
- Δίκτυο των κέντρων αναμετάδοσης της καινοτομίας 
- Εργα μεταφοράς τεχνολγογίας, έργα τεχνολογικής 
επικύρωσης 
- Επιστημονικά πάρκα 
-Περιφερειακή δράση 
- Τόνωση της συνειδητοποίησης εκ μέρους του κοινού 
- Προώθηση τεχνικών διαχείρισης της καινοτομίας 
- Ευρωπαϊκά δίκτυα και υπηρεσίες μεταφοράς τεχνολογίας και 
υποβοήθησης της καινοτομίας 
- Δίκτυο ΟΡΕΤ - Οργανισμοί προώθησης ενεργειακών 
τεχνολογιών 
ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΚΑΙ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΩΝ 
- Υποτροφίες 
-Δίκτυα 
- Μεγάλες εγκαταστάσεις 
- Συνοδευτικά μέτρα 
ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΠΥΡΗΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΕΙ! Ημερομηνίες και 
παραπομπή ΕΕ 
δημοσίευσης των 
προκηρύξεων 
15/12/94 
15/03/96 
15/06/95 
15/09/95 
15/09/95 
15/12/95 
15/12/95 
15/12/95 
17/01/95 
15/06/95 
15/09/95 
17/01/95 
17/01/95 
17/01/95 
15/06/95 
17/01/95 Πλήθος 
παραληφθει-
σών 
προτάσεων 
122 
501 
82 
59 
29 
Ν.Α 
Ν. Α 
Ν.Α 
3039 
2005 
2210 
1448 
201 
270 
253 
253 Πλήθος 
έγκυρων 
προτάσεων 
122 
501 
81 
58 
28 
Ν.Α 
Ν. Α 
Ν.Α 
2261 
1728 
1944 
1429 
193 
219 
202 
246 Αξιολογηθέντα θετικώς έργα 
Πλήθος 
50 
100 
39 
26 
11 
Ν.Α 
Ν.Α 
Ν.Α 
582 
350 
91 
84 
55 
65 
79 Ποσοστό 
τοις % του 
συνολικού 
πλήβους 
42% 
20% 
48% 
44% 
37% 
Ν. Α 
Ν.Α 
Ν.Α 
25,6 
20,2 
6,3 
41,8 
25,1 
32,2 
31% Κοινοτική 
συνεισφορά 
εκατ. ECU 
22,5 
7,5 
Ν.Α 
Ν.Α 
Ν.Α 
Ν.Α 
ΝΑ 
Ν.Α 
47,7 
29,3 
148,9 
72 
4,8 
5,3 
85 
Ν.Α. : δεν υπάρχουν στοιχεία 
Πίνακας 5Α 
Δραστηριότητες ΕΤΑ κατά το 1995 : Ειδικά προγράμματα (4ο ΠΠ ΕΚ + EURATOM) - Δράσεις επιμερισμένης δαπάνης (ΔΕΔ) 
Νεα έργα (συμβάσεις υπογραφείσες το 1995) 
Κατανομή της κοινοτικής συμβολής (σε εκατ. ECU) και των συμμετοχών (πλήθος) ανά τύπο 
Τύπος συμμετέχοντος 
Ονομασίες ειδικών προγραμμάτων 
(4ο ΠΠ ΕΚ + EURATOM) ΜΕΓΕΠ(1) 
^ Συμβολή 
ΕΚ 
εκατ. ECU 
"ηλεπληροφορική 19,11 Ι ΜΜΕ(2) 
Πλήθος 
συμμετε­
χόντων 
194 Συμβολή 
ΕΚ 
εκατ. ECU 
21,87 ΕΡΕΥΝ. (3) 
Πλήθος 
συμμετε­
χόντων | Συμβολή 
ΕΚ 
294 εκατ. ECU 
31,20 Ι ΕΚΠΑΙΔ.(4) 
Πλήθος 
συμμετε­
χόντων Συμβολή 
ΕΚ 
εκατ. ECU 
3880 38,10 Πλήθος 
συμμετε­
χόντων 
511 Λοιποί (5) 
Συμβολή 
ΕΚ 
εκατ. ECU Αιεθν. Οργ. (6) 
Πλήθος 
συμμετε­
χόντων 
26,37 170 Συμβολή 
ΕΚ 
εκατ. ECU 
79,72 Πλήθος 
συμμετε­
χόντων Συμβολή 
ΕΚ 
εκατ. ECU 
9831 4,48 Πλήθος 
συμμετε-
χ6νη»ν_ 
123 Σύνολο 
Συμβολή ΕΚ 
εκατ. ECU 
220,85 Πλήθος 
συμμετε­
χόντων 
•Τεχνολογίες επικοινωνιών 59,32 356 32,13 2241 17,30 128Β 72,66 332 26.69J 163 n/a n/a n/a n/a 208,10 
•Τεχνολογίες της πληροφορίας 197,59 492 70,37 2891 48,36 169Ϊ 44,66 220 6,85 J 67 1,35 10,16 64 379,34 
•Βιομηχανικά; τεχνολογίες κα τεχνολογίες υλικών 76,18 292 41,25 302 32,12 163 
•Τυποποίηση - Μετρήσεις κα δοκιμές 2,96 3,44 38| 4,37 44ί 38,87 188 0,59 41 
5,22 33 0,20 2,76 321 191,77 
0,13 16,32 9811 
1561 
•Περιβάλλον κα κλίμα 0,35 19,76 2,11 11 0,06 22,27 191 
•θαλάσσιες επιστήμες κα τεχνολογίες 0,50 2,29 2.81 0,64 6,23 
•Βιοτεχνολογία 2,28 2,34 21 20,60 105 31,96 145 0,76| 4,07 0,14 62,15 23Ϊ 
3141 
Βιοίατρική κα υγεία 0,34 0,72 6,08 43 14,86 1161 0,46 0,02 0,98 23,46 1881 
•Γεωργία κα αλιεία 4,64 6,31 63 48,90 316» 42,03 264 2,00 21 0,25 3,16 35 107,29 7361 
•Μη πυρηνικές μορφές ενέργειας 46,96 29,96 1791 45,50 2851 39,19 24α 7,13 41 3,70 521 172,45 10121 
•Μεταφορές n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a 64,58 3951 
ίΣτοχοθετημένη κοκωνικοακονομυσ) έρευνα (S) 
199| διεθνής συνεργασία 0,69 0,51 3,99 34 6,24 4,83 81 16,26 
ριάδοση κα αξιοποίηση των αποτελεσμάτων n/a 44 n/a 260 n/a 79 n/a 73 n/a 193 n/a n/a 30,00 
Επιμόρφωση κα ηνητικστητα των ερευνητών 1,20 1,34 44,25 68 14,77 51 0,14| 1.70 63,39 1271 
Παροχή Ε/Τ υποστήριξης σε ανταγωνισπκή βάση n/a n/a 561 n/a 261 n/a 13 n/a 23 n/a 271 n/a 20,08 1521 
Πυρηνική ασφάλεια κα διασφαλίσεις 55.00 
(1) ΜΕΓΈΠ: Μεγάλες επιχειρήσεις 
(2) MME: Μικρομεσαίες επιχειρήσεις που απασχολούν λιγότερους από 500 μισθωτούς 
(3) ΕΡΕΥΝ.: Ερευνητικοί οργανισμοί 
(4)ΕΚΠΑΙΔ.: Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα 
(5) Λοιποί: Ομιλος οικονομικού σκοπού, Ευρωπαϊκός όμιλος ευρωπαϊκού σκοπού, εταιρεία μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα κλπ. 
(6) ΔΙΕΘΝ. ΟΡΓ.: Διεθνείς Οργανισμοί. Πα το πρόγραμμα τηλεπληροφορικής, η αριθμητική τιμή περιλαμβάνει εξάλλου μη προσδιορισμένα ιδρύματα. 
(7) Τρίτη χώρα: Χώρα που δεν ανήκει στην Ευρωπαϊκή Ενωση 
(8) Στο ποσό αυτό προστίθεται κοινοτική συμβολή ύψους 30,48 εκατ. ECU προερχόμενη από έσοδα 
n/a = δεν υπάρχουν στοιχεία 
Χ1ΙΑ3 157TABGRJU.S.7/QM6 10:36 
Πίνακας 5Β 
Δραστηριότητες ΕΤΑ καά το 1995: Ειδικά προγράμματα (4ο ΠΠ ΕΚ + ΠΠ EURATOM) - Δράσεις Επιμερισμένης Δαπάνης ΔΕΔ 
Νέα έργα (συμβάσεις υπογραφείσες το 1995) 
Κατανομή της κοινοτικής συμβολής (σε εκατ. ECU) και των συμμετοχών (πλήθος) ανά τύπο φορέα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (%) 
Τύπος συμμετέχοντος 
Ονομασίες ειδικών προγραμμάτων 
(4ο ΠΠ ΕΚ + EURATOM) ΜΕΓΕΠ(1) 
ΠΓηλεπληροφορική Συμβολή 
ΕΚ 
εκατ. ECU 
13,98% Ι ΜΜΕ(2) 
Πλήθος 
συμμετε­
χόντων Συμβολή 
ΕΚ 
εκατ. ECU 
12,46%! 16,00% Γ ΕΡΕΥΝ. (3) 
Πλήθος 
συμμετε-
χόντων Συμβολή 
ΕΚ 
εκατ. ECU 
18,88%Ι 22,83% Πλήθος 
συμμετε­
χόντων 
24,92% ΕΚΠΑΙΔ.(4) 
Συμβολή 
ΕΚ 
εκατ. ECU 
27,88% Ι Λοιποί (5) 
Πλήθος 
συμμετε­
χόντων Συμβολή 
ΕΚ 
εκατ. ECU 
32,82%j 19,30% Πλήθος 
συμμετε­
χόντων 
10,92%| Σύνολο 
Συμβολή ΕΚ 
εκατ. ECU 
100,00% Πλήθος 
συμμετε-
χόντων 
100,00%| 
[Τεχνολογίες επικοινωνιών 28,51% 29,59%ΊΓ 15,44% 18,62% 8,31% 10,64% 34,92% 27,60%| 12,83% 13,55% 100,00% 
[Τεχνολογίες της πληροφορίας 53.72% 39,77%Β 19,13% 23,36% 
•Βιομηχανικές τεχνολογίες και τεχνολογίες υλικών 40,30% 30,77%Β 21,83% 31,82% 13,15% 13,66%! 12,14% 17,78%! 1,86% 5,42%i 100,00% 
16,99% 17,18% 20,57% 19,81%! 0.31% 0,42%| 100,00% 100,00%! 
100,00%! 
ιοο,οο%1 
[Τυποποίηση - Μετρήσεις και δοκιμές 18,29% 20,39%8 21,24% 25,00%! 
Περιβάλλον και κλίμα 1,58% 10,53%! 0,00% 0,00% |— 26,98% 
88,69% 28,95%! 32,23% 23,68%! 1,25% 1.97% 100,00% 
26,32%| 9,47% 57,89%! 0.27% >,26%| 100.00% 
θαλάσσιες επιστήμες και τεχνολογίες 8,86% 5.00%ϊ 0,00% 0,00% 40,94% 50.00%Ι 50,19% 45,00%ϊ 0:00% 0,00%] 
•Βιοτεχνολογία 3,94% 5,12%| 100,00% 
4,03% 7,17% 35,56% 35,84%! 55,17% 49,49%1 1,31% 2,39% 100,00% 
ριοΐατρική και υγεία 1,51% 2,29%! 3,19% 4,00%! 27,08% 24,57% 66,16% 66,28%! 2,06% 2,86%! 100,00% 100,00%) 
100,00% 
ιοο,οο%1 
ιοο,οο%1 
100,00% 
•Γεωργία και αλιεία 4,46% 5,14%| 6,07% 9,00%! 47,08% 45,14% 40,47% 37,71%! 1,92% 3,00%| 100,00% 100.00%! 
|Μη πυρηνικές μορφές ενέργειας 27,83% 21,77%| 17,76% 18,65%Ι 26,96% >9,69% 23,23% 25,63%| 4,23% 4,27% 100,00% 100,00%! 
•Μεταφορές n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a 
•Στοχρθετημένη κοινωνικοοικονομική έρευνα (S) 0 0 0 
•Διεθνής συνεργασία 6,04% 5,98% 4.46% S,98%| 34,92% 29,06% 54,59% 58,97%, 0,00% 0,00%J 100,00% 100,00% 
•Διάδοση και αξιοποίηση των αποτελεσμάτων n/a 
|Επιμόρφωοη και κινητικότητα των ερευνητών 8,70% n/a 39,57%Ι n/a 12.02%l n/a 
1.95% 0,81% 2,16% 2,42% 71,73% 54,84%i 23,94% 11,87%! n/a 29,83%] n/a 
41,13%J 0,22% 0,81%| 100,00% 100,00% 
100,00% 
Παροχή Ε/Γ υποστήριξης σε ανταγωνιστική βάση n/a 5,60%! n/a 44,80% n/a 20,80% n/a 10,40%! n/a 18,40%| n/a 100,00%! 
Πυρηνική ασφάλεια και διασφαλίσεις 6,93% 10,47%! 10,29% 8,90% 54,13% 51,57%! 25,00% 23,82%! 3,65% 5,24%j 100,00% 100,00% 
ρΞλεγχόμενη θερμοπυρηνική σύντηξη 
ΣΥΝΟΛΟ Ι n/a 
29.16%! 3,19%! n/a 
19,61%! 15,13%] 2,66% 
20,12% 65,43%! 
(1) ΜΕΠΞΠ: Μεγάλες επιχειρήσεις 
(2) MME: Μικρομεσαίες επιχειρήσεις που απασχολούν λιγότερους από 500 μισθωτούς 
(3) ΕΡΕΥΝ.: Ερευνητικοί οργανισμοί 
(4) ΕΚΠΑΙΔ.: Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα 
(5) Λοιποί: Ομιλος οικονομικού σκοπού. Ευρωπαϊκός όμιλος ευρωπαϊκού σκοπού, εταιρεία μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα κλπ. 
n/a = δεν υπάρχουν στοιχεία 100,00% 
100,00% 
ΧΙ1Α3,157TABGR.XLS.7O8/96,10:36 
Δραστηριότητες κατά το 1995: Ειδικά προγράμματα (4ο ΠΠ ΕΚ+ EURATOM) -Δράσεις Επιμερισμένης Δαπάνης (ΔΕΔ) 
Νέα έργα (συμβάσεις υπογραφείσες το 1995) Πίνακας 6 
Περιφέρειες Στόχου 1 
Ονομασίες ειδικών προγραμμάτων 
(4ο ΠΠ ΕΚ + EURATOM) 
Τηλεπληροφορική 
Τεχνολογίες επικοινωνιών 
Τεχνολογίες της πληροφορίας 
Βιομηχανικές τεχνολογίες και τεχνολογίες υλικών 
Τυποποίηση - Μετρήσεις και δοκιμές 
Περιβάλλον και κλίμα 
Θαλάσσιες επιστήμες και τεχνολογίες 
Βιοτεχνολογία 
Βιοϊατρική και υγεία 
Γεωργία και αλιεία 
Μη πυρηνικές μορφές ενέργειας 
Μεταφορές 
Στοχοθετημένη κοινωνικο-οικονομική έρευνα (5) 
Διεθνής συνεργασία 
Διάδοση και αξιοποίηση των αποτελεσμάτων 
Επιμόρφωση και κινητικότητα των ερευνητών 
Παροχή Ε/Τ υποστήριξης σε ανταγωνιστική βάση 
Πυρηνική ασφάλεια και διασφαλίσεις 
Ελεγχόμενη θερμοπυρηνική σύντηξη 
ΣΥΝΟΛΙΚΟ KATANEMOMENO ΠΟΣΟ (2) 
ΣΥΝΟΛΟ ΠΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Πλήθος έργων 
Σύνολο 
182 
109 
225 
226 
24 
5 
3 
41 
32 
113 
Ϊ55| 
41 
0 
33 
150 
90 
134 
68 
181 
1456 
1812 Στόχος 1 
128 
58 
156 
62 
9 
3 
1 
18 
13 
62 
77 
n/a 
0 
6 
45 
12 
n/a 
16 
n/a 
666 Πλήθος συμμετοχών 
Σύνολο 
2663 
1203 
1305 
981 
156 
19 
23 
314 
188 
736 
1012 
395 
0 
199 
668 
127 
152 
407 
199 
10001 
10747 Στόχος 1 
412 
118 
248 
100 
16 
4 
1 
27 
16 
116 
144 
n/a 
0 
7 
116 
13 
n/a 
18 
n/a 
1356 Συνολική κοινοτική | 
συνεισφορά στα έργα Ι 
(εκατ. ECU) 
Σύνολο 
220,85 
208,10 
379,34 
191,77 
16,32 
22,27 
6,23 
62,15 
23,46 
107,29 
172,45 
64,58 
0,00 
16,26 
30,00 
63,39 
20,08 
55,00 
(1) 251,51 
1.574,88 
1.911,05 Στόχος 1 
32,70 
120,11 
41,94 
18,58 
1,11 
0,60 
0,09 
4,61 
1,68 
14,60 
16,66 
n/a 
0,00 
0,68 
3,56 
5,76 
n/a 
2,23 
n/a 
264,90 
(1) Στο ποσό αυτό προστίθεται κοινοτική συνεισφορά ύψους 30,48 εκατ. ECU προερχόμενη από έσοδα 
(2) λαμβάνοντας υπόψη μη διαθέσιμα στοιχεία : n/a 
ΧΙΙΑ1 157TABGR XLS,7/08/96,10:3e 
nivaKac 7 
Δραστηριότητες κατά το 1995: Ειδικά προγράμματα (4ο ΠΠ ΕΚ + ΠΠ EURATOM) - Δράσεις Επιμερισμένης Δαπάνης (ΔΕΔ) Νέα έργα (1) 
Σύνολο δεσμών σύμπραξης εντός και μεταξύ των χωρών (ΕΚ + ΕΖΕΣ + ΧΚΑΕ + ΥΠΟΛΟΙΠΟΙ ΚΟΣΜΟΣ) (2) 
Βέλγιο 
Δανία 
Γερμανία 
Ελλάδα 
Ισπανία 
Γαλλία 
Ιρλανδία 
Ιταλία 
Λουξεμβούργο 
Κάτω Χώρες 
Αυστρία 
Πορτογαλία 
Φινλανδία 
Σουηδία 
Ηνωμένο Βασίλειο 
Σύνολο EUR-15 
ΕΖΕΣ 
ΧΚΑΕ 
Υπόλοιπος κόσμος 
ΣΥΝΟΛΟ Βέλγιο 
241 
112 
532 
187 
253 
539 
106 
356 
29 
254 
69 
154 
109 
161 
415 
3517 
127 
3 
15 
3662 Δανία 
112 
150 
318 
158 
167 
213 
76 
248 
5 
203 
48 
90 
84 
152 
344 
2368 
110 
15 
24 
2517 Γερμανία 
532 
318 
1437 
589 
821 
1959 
194 
1254 
16 
743 
389 
320 
269 
594 
1681 
11116 
430 
26 
36 
11608 Ελλάδα 
187 
158 
589 
478 
389 
509 
140 
490 
g 
263 
70 
212 
124 
254 
693 
4561 
226 
15 
19 
4821 Ισπανία 
253 
167 
821 
389 
612 
899 
193 
741 
4 
307 
165 
261 
188 
293 
722 
8015 
188 
6 
24 
6233 Γαλλία 
539 
213 
1959 
509 
899 
1393 
217 
1325 
28 
662 
278 
284 
265 
491 
1480 
10542 
333 
2 
34 
10911 Ιρλανδία 
106 
76 
194 
140 
193 
217 
193 
207 
7 
163 
49 
97 
89 
103 
422 
2256 
82 
3 
12 
2353 Ιταλία 
356 
248 
1254 
490 
741 
1325 
207 
787 
8 
390 
197 
278 
276 
406 
1051 
8014 
219 
15 
21 
8269 Λουξεμβούργ 
29 
5 
16 
5 
4 
28 
7 
8 
16 
10 
5 
4 
5 
5 
10 
157 
8 
0 
3 
168 άτωΧώρε 
254 
203 
743 
263 
307 
632 
163 
390 
10 
357 
78 
138 
194 
266 
888 
4916 
226 
5 
39 
5186 Αυστρία 
69 
48 
389 
70 
165 
278 
49 
197 
5 
78 
103 
37 
62 
63 
201 
1814 
54 
6 
17 
1891 Πορτογαλία 
154 
90 
320 
212 
261 
284 
97 
278 
4 
138 
37 
188 
106 
131 
317 
2617 
83 
7 
15 
2722 Φινλανδία 
109 
84 
269 
124 
188 
265 
89 
278 
5 
194 
62 
106 
182 
208 
352 
2513 
92 
6 
15 
2626 Σουηδία 
161 
152 
594 
254 
293 
491 
103 
406 
5 
266 
63 
131 
208 
272 
629 
4028 
139 
9 
27 
4203 Ηνωμένο 
Βασίλειο 
415 
344 
1681 
693 
722 
1480 
422 
1051 
10 
888 
201 
317 
352 
629 
1235 
10440 
370 
35 
96 
10941 ΣΥΝΟΛΟ 
3517 
2368 
11116 
4561 
6015 
10542 
2256 
8014 
157 
4916 
1814 
2617 
2513 
4028 
10440 
74874 
2687 
153 
397 
78111 ΕΖΕΣ (3) 
127 
110 
430 
226 
188 
333 
82 
219 
8 
228 
54 
83 
92 
139 
370 
2687 ΧΚΑΕ(4) 
3 
15 
26 
15 
6 
2 
3 
15 
0 
5 
6 
7 
6 
9 
35 
153 υπόλοιπος 
κόσμος 
15 
24 
36 
19 
24 
34 
12 
21 
3 
39 
17 
15 
15 
27 
96 
397 ΣΥΝΟΛΟ 
3662 
2517 
11608 
4821 
6233 
10911 
2353 
8269 
168 
5186 
1891 
2722 
2626 
4203 
10941 
78111 
«9*. *! 8S 2986 
$ »; η 203 
<2 «fc « 497 
2986 203 497 81797 
(1) Συμβάσεις υπογραφείσες το 1995 (προγράμματα: μεταφορές, παροχή υποστήριξης σε σνταγοΜοτκή βάση, σύντηξη, γεωργία ΓΔ VI και ΓΔ XIV, INCO ΓΔ III και ΓΔ XIII, παροχή υποστήριξης σε ανταγωνιστική βάση = n/a) 
(2) Αθροισμα των δεσμών σύμπραξης σε κάθε έργο 
(3) ΕΖΕΣ: Ισλανδία - Λιχτενστάιν - Νορβηγία - Ελβετία 
(4) ΧΚΑΕ: Αλβανία- Βουλγσρία-ΕοΟονίαΌϋγ^οφα-Λετολήα-ΛιθοκκίνίαΤΙο Δημοκρατία-Τσεχική Δημοκρατία 
n/a » δεν υπάρχουν στοιχεία 
XilA1.157TABGR XLS.7«Me,10:37 
Δραστηριότητες ΕΤΑ κατά το 1996: Πρόγραμμα εργασίας- Ειδικά προγράμματα (4α ΠΠ ΕΚ + ΠΠ EURATOM) 
Χρονοδιάγραμμα προκηρύξεων και διαδικασία επιλογής: Προϋπολογισμός Πίνακας 8 
Ονομασίες ειδικών προγραμμάτων (4ο ΠΠ ΕΚ + EURATOM) 
και τομέων προγράμματος εργασίας 
ιη&^ψ(^φφψφίΙ$ίφ&!ϊ& spwp?5Wï? 
Ατομα μεγάλης ηλικίας και με ειδικές ανάγκες, υγεία, έρευνα, εκπαίδευση κα 
κατάρτιση, γλωσσική μηχανική Ημερομηνίες και 
στοιχεία Επίσημης 
Εφημερίδας στην 
οποία δημοσιεύθηκαν 
οι προσκλήσεις 
υποβολής προτάσεων 
(ή εκδήλωσης 
ενδιαφέροντος) 
15/09/95 
C240 Τεχνικές 
τόνωσης 
(μέτρα για τις 
MME) 
n/a Προθεσμία/ 
ημερομηνίες 
παραλαβής των 
προτάσεων 
15/01/96 Διαδικασίες 
επιλογής 
(χρονική 
περίοδος) 
02/96-03/96 Διαδικασία 
διαπραγμά­
τευσης 
su μ βάσεων 
(χρονική 
περίοδος) 
05/96-06/96 Προβλεπόμε­
νες πρώτες 
υπογραφές 
συμβάσεων 
(ημερομηνία) 
09/96 Συνολικός 
προϋπολογι­
σμός ειδικής 
για 
αξιολογήσεις 
(εκατ. ECU) 
24,0 
Πάσης φύσεως τομείς (τηλεπληροφορική για την απασχόληση και βελτίωση των 
συνθηκών ζωής, γνώσεις, υπηρεσίες δημοσίου συμφέροντος) 16/12/96 n/a 15/03/97 04/97-05/97 07/97-09/97 
16/12/96 n/a 
Ενοποιημένες εφαρμογές στις ψηφιακές πόλεις 15/02/97 
(1ο στάδιο) 
15/06/97 02/97-03/97 
06/97-07/97 10/97-11/97 01/98 
01/98 
Ανοικτή διαρκής προκήρυξη για τις δράσεις υποστήριξης του προγράμματος 
••mmmiIMnmm 15/09/95 n/a περίπου ανά 3μηνο 5,0 
Πάσης φύσεως τομείς (ψηφιακές διαλογικές υπηρεσίες με πολυμέσα, φωτονικές 
τεχνολογίες, δίκτυα υψηλής ταχύτητας, προσωπική επικοινωνία, ευφυία στα δίκτυα, 
ποιότητα, ασφάλεια και αξιοπιστία, οριζόντιες δράσεις) 15/09/95 
C240 01/03/96 03/96-04/96 04/96-05/96 01/07/96 120,0 
Τεχνολογίες λογισμικού, τεχνολογίες προοριζόμενες για δομοστοιχεία και 
υποσυστήματα, συστήματα με πολυμέσα, ανοικτά συστήματα μικροεπεξεργαστών, 
τεχνολογίες προοριζόμενες για επιχειρηματικές διαδικασίες, ενοποίηση στη 
βιομηχανική κατασκευή 15/03/96 
C75 15/03/96 16/04/96 
(1ο στάδιο) 
19/06/96 07/96-08/96 09/96-11/96 10/96 35 
15/09/96 15/09/96 
Ομοίως 15/10/96 
(1ο στάδιο) 
15/12/96 97 97 
Παραγωγή, υλικά και καινοτομία προϊόντων, μεταφορικά μέσα (εξαιρούνται οι 
αεροναυτικές τεχνολογίες) 15/12/95 
C337 "Ανοικτή 
προκήρυξη' 17/04/96 10/96 11/96 97 
11/96 400,0 
MIMilM^^^^^^^^M^^^^^M 
Πάσης φύσεως τομείς (μετρήσεις για ευρωπαϊκά προϊόντα υψηλής παότητας, έρευνα 
σχετική με πρότυπα και παροχή τεχνικής υποστήριξης στο εμπόριο, μέτρα στην 
υπηρεσία της κοινωνίας) 15/06/95 
C148 "Ανοικτή 
προκήρυξη" 15/11/95 06/96-10/96 06/96-10/96 09/96 51,6 
Εφαρμοσμένες διαστημικές τεχνικές για επισκόπηση και ερευνητικές εργασίες σε 
θέματα περιβάλλοντος: έρευνα με αντικείμενο τις πιλοτικές μεθόδους και τα πιλοτικά 
έργα 15/06/95 
C148 "Ανοικτή 
προκήρυξη" 15/09/95 10/95-01/96 02/96-05/96 05/96 12,7 
Εφαρμοσμένες διαστημικές τεχνικές για την επισκόπηση και την έρευνα σε 
περιβαλλοντικά θέματα: έρευνα και ανάπτυξη σχετικά με ενδεχόμενες μεταγενέστερες 
επιχειρησιακές δραστηριότητες 17/10/95 
C271 "Ανοικτή 
προκήρυξη" 15/12/95 02/96Ο5/96 07/96-09/96 08/96 4,2 
Εφαρμοσμένες διαστημικές τεχνικές για επισκόπηση και έρευνα σε περιβαλλοντικά 
θέματα κέντρο γεωσκόττηοης 15/03/97 
C75 "Ανοικτή 
προκήρυξη" 15/06/97 07/97-09/97 09/97-11/97 11/97 18 
Δραστηριότητες ΕΤΑ κατά το 1996: Πρόγραμμα εργασίας- Ειδικά προγράμματα (4ο ΠΠ ΕΚ + ΠΠ EURATOM) 
Χρονοδιάγραμμα προκηρύξεων και διαδικασία επιλογής: Προϋπολογισμός Πίνακας 8 
Ονομασίες ειδικών προγραμμάτων (4ο ΠΠ ΕΚ + EURATOM) 
και τομέων προγράμματος εργασίας 
Ερευνα με αντικείμενο το φυσικό περιβάλλον, την ποιότητα του και τις πλανητικές 
αλλαγές, τεχνολογίες για το περιβάλλον, εφαρμοσμένες διαστημικές τεχνικές για 
γεωσκόπηση, ανθρώπινες διαστάσεις της περιβαλλοντικής αλλαγής 
Υποτροφίες επιμόρφωσης 
θαλάσσιες επιστήμες, στρατηγική θαλάσσια έρευνα, θαλάσσιες τεχνολογίες, 
πρωτοβουλίες υποστήριξης 
Πρωτοβουλίες υποστήριξης 
θαλάσσιες επιστήμες (έρευνα με αντικείμενο τα θαλάσσια συστήματα, ακραία 
θαλάσσια περιβάλλοντα, έρευνα με αντικείμενο τις περιφερειακές θάλασσες), 
στρατηγική θαλάσσια έρευνα, θαλάσσιες τεχνολογίες 
Υποτροφίες επιμόρφωσης 
Ανάλυση γονιδιωμάτων (αναζήτηση λειτουργιών, συγκριτικές αναλύσεις), μοριακή και 
κυτταρική βιολογία των φυτών, σωματική γονιδιακή θεραπεία, ανοσολογικές ουσίες, 
σχέσεις δομής/λειτουργίας, βιολογία-ηλεκτρονική, προ-τυποποιητιχή έρευνα Ημερομηνίες και 
στοιχεία Επίσημης 
Εφημερίδας στην 
οποία δημοσιεύθηκαν 
οι προσκλήσεις 
υποβολής προτάσεων 
(ή εκδήλωσης 
ενδιαφέροντος) 
17/09/96 
15/12/95 
C337 
15/12/94 
C357 
15/03/96 
C75 
16/04/96 
C 110 
15/ia>95 
C337 
15/09/95 
C240 Τεχνικές 
τόνωσης 
(μέτρα για τις 
MME) 
"Ανοικτή 
προκήρυξη" 
"Ανοικτή 
προκήρυξη" 
15/09/95 
C240 Προθεσμία/ 
ημερομηνίες 
παραλαβής των 
προτάσεων 
16/01/97 
20/03/96 + 20/08/96 
15/03/95 
15/06/95 
17/06/96 
15/10/96 
20/03/96 + 20/08/96 
10/01/96 Διαδικασίες 
επιλογής 
(χρονική 
περίοδος) 
02/97-05/97 
04/96-11/96 
09/95-11/95 
03/96-04/96 
06/96-08/96 
11/96-03/S7 
04/98-11/96 
15/03/96-
31/05/96 Διαδικασία 
διαπραγμά­
τευσης 
συμβάσεων 
(χρονική 
περίοδος) 
06/97-11/97 
05/96-02/97 
09/95-11/95 
01/96-04/96 
07/96-01/97 
05/96-02/97 
01/06/96-
15/09/96 Προβλεπόμε­
νες πρώτες 
υπογραφές 
συμβάσεων 
(ημερομηνία) 
09/97 
07/96-12/96 
01/01/96 
01/04/96 
08/96-06/97 
15/09/96 Συνολικός 
προϋπολογι­
σμός ειδικώς 
για 
αξιολογήσεις 
(εκατ. ECU) 
2,4 
36,3 
38,0 
4,0 
2,3 
233,6 
Φαρμακστοξικολογία in vitro, βιοτεχνολογία για το περιβάλλον, υποδομές, ορίζοντες 
δράσεις 15/06/96 15/10/96 07/01/97-
31/03/97 01/04/97-
15/07/97 15/07/97 134.00 
Φαρμακευτική έρευνα, βιοϊατρική τεχνολογία και μηχανική, έρευνα με αντικείμενο τον 
εγκέφαλο, ανθρώπινο γονιδίωμα, AIDS, φυματίωση και λοιπές λοιμώδεις νόσοι. Έργα 
επίδειξης 15/03/96 
C75 17/06/96 
BIOMED 2 - 3η προκήρυξη δεν έχει ακόμη 
δημοσιευθεί 17/12/96 09/96-12/96 15/02/97 31/03/97 
03/97-07/97 30/07/37 15/10/97 
Δραστηριότητες ΕΤΑ κατά το 1996: Πρόγραμμα εργασίας- Ειδικά προγράμματα (4ο ΠΠ ΕΚ + ΠΠ EURATOM) 
Χρονοδιάγραμμα προκηρύξεων και διαδικασία επιλογής: Προϋπολογισμός Πίνακας 8 
Ονομασίες ειδικών προγραμμάτων (4ο ΠΠ ΕΚ + EURATOM) 
και τομέων προγράμματος εργασίας Ημερομηνίες κοι 
στοιχεία Επίσημης 
Εφημερίδος στην 
οποία δημοσιεύθηκαν 
οι προσκλήσεις 
υποβολής προτάσεων 
(ή εκδήλωσης 
ενδιαφέροντος) Τεχνικές 
τόνωσης 
(μέτρα για τις 
MME) Προθεσμία/ 
ημερομηνίες 
παραλαβής των 
προτάσεων Διαδικασίες 
επιλογής 
(χρονική 
περίοδος) Διαδικασία 
διαπραγμά­
τευσης 
ουμβάσεων 
(χρονική 
περίοδος) Προβλεπόμε­
νες πρώτες 
υπογραφές 
συμβάσεων 
(ημερομηνία) Συνολικός 
προϋπολογι­
σμός ειδικώς 
για 
αξιολογήσεις 
(εκατ. ECU) 
Αύξηση κλίμακας και μέθοδοι μεταποίησης, προηγμένες και αριστοποιημένες 
τεχνολογίες και μέθοδοι, πολυδύναμες επιστήμες της διατροφής 15/06/95 
C148 15/09/95 16/09/95 -
12/03/96 13/03/96-
30/06/96 1/06/96 50,5 
Ε&Α: ενοποιημένη παραγωγή και μεταποιητικές αλυσίδες, γεωργία, δασοκομία, 
αγροτική ανάπτυξη, αλιεία και υδατοκαλλιέργεια, δεοντολογικές, νομικές και 
κοινωνικές πλευρές. Επίδειξη: Γεωργία, δασοκομία και αγροτική ανάπτυξη, αλιεία και 
υδατοκαλλιέργεια 15/12/95 
C337 03/96 15/03/96 16/03/96-
15/09/96 16/09/96-
30/11/96 01/ia/96 110.00 
Ενοποιημένη παραγωγή και μεταποιητικές αλυσίδες, αύξηση κλίμακας και μέθοδοι 
μεταποίησης, πολυδύναμες επιστήμες και προηγμένες τεχνολογίες για τις θρεπτικές 
ουσίες, γεωργία, δασοκομία, αγροτική ανάπτυξη, αλιεία και υδατοκαλλιέργεια 15/12/94 
C357 16/10/95 -
29/02/96 01/03/96-
30/04/96 01/06/96 1,2 
15/06/95 
C148 01/02/96-
30/04/96 01/05/96-
30/06/96 01/08/96 1.7 
15/06/95 
C148 15/06/96-
15/09/96 16/09/96-
30/11/96 01/12/96 5.00 
Συμπληρωματική εστιασμένη προκήρυξη με αντικείμενο τις ανανεώσιμες πηγές 
ενέργειας (ειδικά θέματα στον τομέα της φωτοβολταΐκής ηλιακής ενέργειας, της 
αιολικής ενέργειας και της ενέργειας από Βιομάζα) 16/01/96 
C11 14/05/96 14/05/96 05/96-09/96 09/96-11/96 01/97 25,3 
Επιχορηγήσεις αναγνωριστικής έρευνας προς MME 15/12/94 
94/C 357/11 01/96-03/96 04/96-05/96 06/96 0,5 
Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για εμπειρογνώμονες 15/06/95 
95/C 148/16 02/06/98 06/96-08/96 
THERMIE Τύπος Α 15/09/95 01/02/96 03/96-07/96 09/96-10/96 11/96 105.0 
15/12/94 15/12/94 17/12/97 03/96-08/96 09/96-10/96 11/96 26,0 
15/12/95 
C337 28/02/96 03/96-06/96 07/96-08/96 09/96 46,7 
Στρατηγική έρευνα, σιδηροδρομικές μεταφορές, ολοκληρωμένες μεταφορικές 
αλυσίδες, αερομεταφορές, αστικές μεταφορές, μεταφορές σε πλωτές οδούς, οδικές 
μεταφορές 15/12/95 
C337 15/12/95 
C337 15/03/96 04/96-05/96 07/96-11/96 10/96 205,2 
Στρατηγική έρευνα, σιδηροδρομικές μεταφορές, ολοκληρωμένες μεταφορικές 
αλυσίδες, αερομεταφορές, αστικές μεταφορές, μεταφορές σε πλωτές οδούς, οδικές 
μεταφορές 15/12/96 15/03/97 
^ 
Α 
Δραστηριότητες ΕΤΑ κατά το 1996: Πρόγραμμα εργασίας- Ειδικά προγράμματα (4ο ΠΠ ΕΚ + ΠΠ EURATOM) 
Χρονοδιάγραμμα προκηρύξεων και διαδικασία επιλογής: Προϋπολογισμός Πίνακας 8 
Ονομασίες ειδικών προγραμμάτων (4ο ΠΠ ΕΚ + EURATOM) 
και τομέων προγράμματος εργασίας 
Επιλογές της ασκούμενης πολιτικής στον τομέα της επιστήμης και της τεχνολογίας, 
έρευνα με αντικείμενο την εκπαίδευση και την κατάρτιση, έρευνα με αντικείμενο την 
κοινωνική ένταξη και τον κοινωνικό αποκλεισμό (ορισμένοι επιμέρους τομείς μόνο) Ημερομηνίες και 
στοιχεία Επίσημης 
Εφημερίδας στην 
οποία δημοσιεύθηκαν 
οι προσκλήσεις 
υποβολής προτάσεων 
(ή εκδήλωσης 
ενδιαφέροντος) 
15/06/96 Τεχνικές 
τόνωσης 
(μέτρα για πς 
MME) Προθεσμία/ 
ημερομηνίες 
παραλαβής των 
προτάσεων 
15/10/96 Διαδικασίες 
επιλογής 
(χρονική 
περίοδος) 
01/97 Διαδικασία 
διαπραγμά­
τευσης 
συμβάσεων 
(χρονική 
περίοδος) 
03/97 Προβλεπόμε- Συνολικός 
νες πρώτες ' ΠΡΟΟΠΟ*βν|-
υπογραφές 
συμβάσεων 
(ημερομηνία) 
05/97 σμός ειδικώς 
αξιολογήσεις 
(εκατ. ECU) 
35 
Αναπτυσσόμενες χώρες (ΓΔ XII) C64 06/09/95 10/95-03/96 15/03/96-15/05/96 06/96-07/96 47.2 
Υποτροφίες Ιαπωνία, Κορέα (ΓΔ XII) 15/02/95 
C38 01/03/96 17/04/96-
06/07/96 1/09/96 01/09/96 
Αναπτυσσόμενες χώρες (ΓΔ XII) 15/03/96 
C75 12/09/96 15/10/96-02/97 15/11/96-15/05/97 07/97 
Συνεργασία με τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και με τα Νέα 
Ανεξάρτητα Κράτη (ΓΔ XII) 17/10/95 
C27 29/02/96 15/03/96-15/04/96 09/96-10/96 10/96-11/96 4,2 
31,7 
Επιμόρφωση: υποτροφίες Ιαπωνία, τεχνολογίες βιομηχανικής κατασκευής (ΓΔ III) 15/02/95 
C38 01/03/96 17/04/96-06/07/96 01/09/1996 01/09/96 
Αναπτυσσόμενες χώρες (ΓΔ III) 15/03/96 
C75 
Συνεργασία με τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και με τα Νέα 
Ανεξάρτητα Κράτη (ΓΔ XIII) 17/10/95 
C27 15/03/96-15/04/96 09/96-10/96 10/96-11/96 
Ανοτττυσσόμενες χώρες (ΓΔ XIII) 15/03/96 
C75 
Συνεργασία με τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και με τα Νέα 
Ανεξάρτητα Κράτη (ΓΔ XVII) 17/10/95 
C27 15/03/96-15/04/96 09/96-10/96 10/96-11/96 
Μβ««^^«^^ 
Περιφερειακή δράση (ΓΔ XVI) 15/09/95 15/12/95 01/96-03/96 03/96 04/96 6.0 
Τόνωση της συνειδητοποίησης από το κοινό 15/09/95 15/12/95 01/96-03/96 03/96 04/96 2.0 
Προώθηση τεχνικών διαχείρισης της καινοτομίας 15/12/95 15/03/96 04/96-06/96 06/96 07/96 9.0 
Δίκτυο ΟΡΕΤ - Οργανισμοί προώθησης ενεργειακών τεχνολογιών 15/12/95 15/03/96 04/96-06/96 06/96 07/96 4.4 
Ευρωπαϊκά δίκτυα και ευρωπαϊκές υπηρεσίες μεταφοράς τεχνολογίας και 
υποβοήθησης της καινοτομίας 15/12/95 15/03/96 04/96-Ο6/96 06/96 07/96 3.0 
16/09/96 10/96-12/96 12/96 01/97 
Χρηματοοικονομικές δράσεις 15/06/96 16/09/96 10/96-12/96 12/96 01/97 
Εργα μεταφοράς τεχνολογίας, έργα τεχνολογικής επικύρωσης 15/09/96 15/12/96 01/97-04/97 12/96 05/97 1.0 
Ευρωπαϊκά δίκτυα και ευρωπαϊκές υπηρεσίες μεταφοράς τεχνολογίας και 
υποβοήθησης της καινοτομίας 15/12/96 16/03/96 
Ίβ/09/97~ Ν.Α. 
Ν.Α. Ν.Α. 
"NTÂT Ν.Α. 
Ν.Α. Ν.Α. 
ΝΑ 
Δραστηριότητες ΕΤΑ κατά το 1996: Πρόγραμμα εργασίας- Ειδικά προγράμματα (4ο ΠΠ ΕΚ + ΠΠ EURATOM) 
Χρονοδιάγραμμα προκηρύξεων και διαδικασία επιλογής: Προϋπολογισμός Πίνακας 8 
Ονομασίες ειδικών προγραμμάτων (4ο ΠΠ ΕΚ + EURATOM) 
και τομέων προγράμματος εργασίας 
Ερευνητικά δίκτυα 
Υποτροφίες επιμόρφωσης μέσω της έρευνας 
Πρόσβαση στις μεγάλες εγκαταστάσεις 
Ευρωσυνέδρια, θερινά σχολεία και μαθήματα πρακτικής κατάρτισης Ημερομηνίες και 
στοιχεία Επίσημης 
Εφημερίδος στην 
οποία δημοσιεύθηκαν 
οι προσκλήσεις 
υποβολής προτάσεων 
(ή εκδήλωσης 
ενδιαφέροντος) 
17/01/95 
16/09/96 
15/06/95 
15/09/95 
15/03/96 
16/09/96 
16/09/96 
15/12/95 
17/06/96 
16/12/96 Τεχνικές 
τόνωσης 
(μέτρα για τις 
MME) Προθεσμία/ 
ημερομηνίες 
παραλαβής των 
προτάσεων 
15/06/95 
03/02/97 
15/09/95 
15/12/95 
17/06/96 
16/12/96 
16/12/96 
01/04/96 
30/10/96 
01/04/97 Διαδικασίες 
επιλογής 
(χρονική 
περίοδος) 
15/02/96 
09/97 
29/03/96 
05/96 
12/96 
05/97 
05/97 
06/96 
03/97 
06/97 Διαδικασία 
διαπραγμά­
τευσης 
συμβάσεων 
(χρονική 
περίοδος) 
-
-
-
-Προβλεπόμε­
νες πρώτες 
υπογραφές 
συμβάσεων 
(ημερομηνία) 
-
05/96 
08/96 
12/96 Συνολικός 
προϋπολογι­
σμός ειδικώς 
για 
αξιολογήσεις 
(εκατ. ECU) 
151,3 
-
84,9 
11,1 
12,8 
-
-
Σύνολο νέων έργων (πλήθος και ποσά) καταταγμένων ανάλογα με τη συμβατική αξία τους 
Δραστηριότητες ΕΤΑ κατά το 1995: Ειδικά προγράμματα (4ο ΠΠ EK-f ΠΠ EURATOM) - Νέα έρ\α - Δράσεις επιμερισμένης δαπάνης πίνακας 9 
Ποσοστό 50% των έργων αναλώνουν το 15% του συνόλου των πιστώσεων 
Ποσοστό 80% των έργων αναλώνουν το 50% του συνόλου των πιστώσεων 
1) Η συνολική συνεισφορά προς ένα έργο ανέρχεται τουλάχιστον σε 0,1 εκατ. ECU 
2) Δεν είναι γνωστή η κατανομή για τα προγράμματα "Μεταφορές", "Διάδοση και αξιοποίηση". "Σύντηξη" ^ 
Ç 
-*·£ 
Χρτ)ϋο;το6δττ)στ7 τον Λου ποοΊΡάμαοιτο^πλοιισΪου και του 
προγράμματος-πλαισΐου Euratom ÀoÇ 
Ίίΐνακαα 10 
Ποσά (αυξημένα κατά 6,5 %) 
ΠΡΩΤΗ ΔΡΑΣΗ 
Τεχνολογίες της πληροφορίας 
και των eirt κοι νων ιών 
1. Τηλεπληροφορική 
2. Τεχνολογίες επικοινωνιών 
3. Τεχνολογίες της πληροφορίας 
Βιομηχανι κες τεχνολογίες 
4. Βιομηχανικες τεχνολογίες κα 
τεχνολογίες υλικών 
5.Μετρήσεις και δοκιμές 
Περιβάλλον 
6. Περιβάλλον και κλίμα 
7. θαλάσσιες επιστήμες και 
τεχνολογί ες 
Επιστήμες και τεχνολογίες της 
ίωσης δλης 
8. Βι οτεχνολογία 
9. Βιοΐατρική και υγεία 
10. Γεωργία και αλιεία 
Ενεργέ ια 
11. Μη πυρηνικίς μορφές 
ε νΙργειας 
12. Ασφάλεια της πυρηνικής 
σχάσης 
13. Ελεγχόμενη θερμοπυρην ική 
σύντηξη 
Μεταφορές 
Στοχοθετημίνη 
κοινωνικοοικονομική έρευνα 
ΔΕΥΤΕΡΗ ΔΡΑΕΗ 
Συνεργασίαμε τις τρίτες χώρες 
και τους Διεονείς Οργανισμούς 
ΤΡΙΤΗ ΔΡΑΣΗ 
Διάδοση και αξιοποΐηση των 
αποτελεσμάτων 
ΤΕΤΑΡΤΗ ΔΡΑΣΗ 
Τόνωση της επιμόρφωσης και της 
κινητικότητας των ερευνητών 
ΕΥΝΟΛΟ 
ΕΥΝΟΛΙΚΟ ΜΕΓΙΣΤΟ ΠΟΕΟ σε εκατ. ECU 
4ο προ·γραμμα- πλαίσιο 
απόφαση 1110/94/ΕΚ 
616/96/ΕΚ 
ΔΕΔ 
3 604 
898 
671 
2 035 
1 906 
ι 
1 722 
184 
809,5 
566,5 
243 
1 592,5 
588 
358 
646,5 
1 030 
1 030 
256 
112 
575 
312 
792 
10 989 ΚΚΕρ 
11,5 
11,5 
208,5 
96 
112,5 
313 
313 
50 
50 
21 
21 
35 
639 lift· Ι/Λ0-
οτήρι(η 
10,5 
10,5 
10,5 
10,5 
27,5 
27,5 
31,5 
31,5 
16 
16 
40 
136 
11 764 και σχετική κατανομή 
Πρδγραμμα-πλα ίσιο 
94/268/Ευρατόμ 
96/253/Ευρατόμ 
ΔΕΔ 
1 016,5 
170,5 
846 
1 016,5 ΚΚΕρ 
319,5 
270,5 
49 
319,5 
1 336 ΣΥΝΟΛΟ 
898 
671 
2 057 
1 818 
307 
907 
243 
588 
358 
728 
1 067 
441 
895 3 626 
2 125 
1 150 
1 674 
2 403 
256 
147 
575 
352 
792 
13 100 
Εξέλιξη των αναλήψεων υποχρεώσεων για την κοινοτική έρευνα 
Χρονική περίοδος 1984 -1998 Πίνακας 11 
ΕΤΗ 
ΠΠ 1984-87 
ΠΠ 1987-91 
ΠΠ 1990-94 
Συμπλ. χρημ. ΠΠ 90-94 
ΠΠ 1994-98 (*) 
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΤΑ 
APAS 
ETA+APAS 
SPRINT 
ΕΚΑΧ 
80%του THERMIE 
Σύνολο για την έρευνα (1 ) 84 
593,0 
593,0 
593,0 
593,0 85 
735,0 
735,0 
735,0 
735,0 86 
874,0 
874,0 
874,0 
874,0 87 
701,8 
188,1 
889,9 
49,4 
939,3 
939,3 88 
260,8 
810.6 
1071,4 
56,6 
1128,0 
1128,0 
ι 
« 
4269,3 
ι 89 
101,1 
1241,3 
1342,4 
69,8 
1412,2 
1412,2 
Ι (τρέχουσες τιμές) 
90 
4,9 
1596,9 
1601,8 
113,1 
1714,9 
16,0 
17,5 
36,0 
1784,4 91 
1270,7 
296,0 
1566,7 
168,8 
1735,5 
16,0 
17,5 
118,4 
1887,4 
7151 92 
230,9 
2160,5 
2391,4 
308,4 
2699,8 
17,0 
17,5 
128,9 
2863,2 93 
14,8 
1929,5 
150,0 
2094,3 
440,2 
2534,5 
17,5 
139,2 
2691,2 94 
3,9 
1264,7 
750,0 
0,0 
2018,6 
571,8 
2590,4 
17,5 
145,6 
2753,5 95 
0,2 
1,0 
3017,5 
3018,7 
2,1 
3020,8 
3020,8 επικρατούσα ι 
96 
3183,1 
3183,1 
3183,1 
3183,1 97 
3450,0 
3450,0 
3450,0 
3450,0 «Γτάσταση 
98 
3449,4 
3449,4 
3449,4 
3449,4 
ι ι \ 1 
ι ι ι 
ι ι ι 
ι s ι 
Ι Ι ί Ι | | 
ι ι 
| | ι ι 
11980 
ι 
15857 στις 08.05.96 
ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΠΟΣΑ 
3270,6 
5357,4 
5651,7 
900,0 
13100,0 
28279,7 
1780,2 
30059,9 
49,0 
87.5 
568.1 
30764,5 
ΠΡΟΫΠΟΛ. ΕΚ (τρέχουσες 
τιμές) 
Σύνολο για την έρευνα ως 
ποσοστό % του προϋπ. 
ποσοστό % με το συμπλήρωμα 
των 700 εκατ.ΕΟυ 28905 
2,1 29925 
2,5 35842 
2,4 38392 
2,4 43080 
2,6 42569 
3,3 45057 
4,0 56111 
3,4 61232 
4,7 67760 
4,0 65929 
4,2 78432 
3,9 85094 
3,7 
3,9 91861 
3,8 
4,1 97069 
3,6 
3,9 
(*) Τα ποσά του ΠΠ 1994-1998 αντιστοιχούν σε εκείνα που εγκρίθηκαν κατόπιν της διευρύνσεως της ΕΕ 
(1) ΕΤΑ + THERMIE + ΕΚΑΧ + SPRINT + APAS 
Εξέλιξη των αναλήψεων υποχρεώσεων για την κοινοτική έρευνα 
Χρονική περίοδος 1984 -1998 Πίνακας 12 
(τιμές 1992) 
ΕΤΗ 
Π Π 1984-87 
Π Π 1987-91 
ΠΠ 1990-94 
Συμπλ. χρημ. ΠΠ 90-94 
ΠΠ 1994-98 (*) 
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΤΑ 
APAS 
ETA+APAS 
SPRINT 
ΕΚΑΧ 
80% του THERMIE 
Σύνολο για την έρευνα ( 1 ) 84 
848,4 
848,4 
848,4 
848,4 85 
991,9 
991,9 
991,9 
991,9 86 
1139,5 
1139,5 
1139,5 
1139,5 87 
886,1 
237,5 
1123,6 
62,4 
1186,0 
1186,0 88 
317,7 
987,3 
1305,0 
68,9 
1373,9 
1373,9 89 
117,1 
1438,4 
1555,5 
80,9 
1636,4 
1636,4 90 
5,4 
1770,4 
1775,8 
125,4 
1901,2 
17,7 
19,4 
39,9 
1978,2 91 
1339,0 
311,9 
1650,9 
177,9 
1828,8 
16,9 
18,4 
124,8 
1988,9 92 
230,9 
2160,5 
2391,4 
308,4 
2699,8 
17,0 
17,5 
128,9 
2863,2 93 
14,6 
1901,0 
147,8 
2063,4 
433,7 
2497,1 
17,2 
137,1 
2651,4 94 
3,8 
1223,1 
725,3 
0,0 
1952,2 
553,0 
2505,2 
16,9 
140,8 
2662,9 95 
0,2 
1,0 
2884,8 
2886,0 
2,0 
2888,0 
2888,0 επικρατούσα κατάσταση OTIC 
96 
2966,5 
2966,5 
2966,5 
2966,5 97 
3153,6 
3153,6 
3153,6 
3153,6 98 
3077,1 
3077,1 
3077,1 
3077,1 ; 08.05.96 
TOTAUX 
4306,1 
6022,1 
5597,5 
873,1 
12082,0 
28880,8 
1812,6 
30693,4 
51,6 
89,4 
571,5 
31405,9 
5539,7 
8163 
12145 
14748 
Προϋπολογισμός ΕΚ (τιμές 1992 
Σύνολο για την έρευνα ως 
ποσοστό % του 
προϋπολογισμού 
Συντελεστής αποπληθωρισμού (**) 41352 
2,1 
0,699 
Ετήσιος ρυθμός πληθωρισμού % 
ποσοστό -/ο με το συμπλήρωμα 
των 700 εκατ. ECU 40385 
2,5 
0,741 
6,0 46730 
2,4 
0,767 
3,5 48475 
2,4 
0,792 
3,3 52473 
2,6 
0,821 
3,6 49327 
3,3 
0,863 
5,1 49952 
4,0 
0,902 
4,5 59126 
3,4 
0,949 
5,2 61232 
4,7 
1,000 
3,5 66759 
4,0 
1,015 
1,5 63761 
4,2 
1,034 
1,9 74983 
3,9 
1,046 
1,2 79305 
3,7 
1,073 
2,6 
3,9 83968 
3,8 
1,094 
2,0 
4,1 86591 
3,6 
1.121 
2,5 
3,9 
*) Τα ποσά του ΠΠ 1994-1998 αντιστοιχούν σε εκείνα που εγκρίθηκαν κατόπιν της διευρύνσεως της ΕΕ 
**) Οι χρησιμοποιούμενοι από το 1995 αποπληθωριστές λαμβάνουν υπόψη την αύξηση των μελών της Ένωσης από 2 σε 15 (COM(96)65) 
1) ΕΤΑ + THERMIE + ΕΚΑΧ + SPRINT + APAS 
jot-
TLivaKOic των κυριότερων χρησιμοτχοι οϋμ& νων αρκτ ικόλεΙ-ων ή συντομο-γροιφιών 
Χώρες ΑΚΕ Χώρες της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ει ρην ι κού 
(ACP) 
ACTS Τίροηγμέ ν ες τεχνολογίες και υπηρεσίες επικοινωνιών 
ΕΖΕΣ Ευρωπαϊ κή Ζώνη Ελεύθερων Συναλλαγών 
AEST Ευρωπαϊκή Συνέλευση Επιστημών και. Ίεχνολογιών 
ΔΕΔ Δράσεις Επιμερισμενης Δαπάνης 
ΔΟΕ Διεθνής Όpyάvωση Evîpyε ιας 
AIR Γεωργία και γεωργική βιομηχανία, συμπερι λαμβανομένης της αλ / είας 
_________________________________ ________________ ________________ 
ALTENER Ειδικές δράσεις υπέρ της αυξημένης δ ιεΐσδυσης ανανεώσιμων πηyώv ενέργειας 
NAFTA Βορειοαμερ ι καν ικο Σύμφωνο Ελευθέρων Συν αλλαγών 
APAS Δράσεις προετοι μασιάς, συνοδείας και μεταπαρακολούθησης 
AVICENNE Επιστημον ι κή και τεχνολογική συ ν εργασία με τις χώρες του May κ ρε μπ και τις 
υ π όλοιπες χώρες της Μεσογει ακής λεκάνης 
ΚΓΑ Κοινοτικό Γραφείο Αναφοράς 
BIOMED Ειδ ι κό πpôypaμμa βιοϊατρ ι κής και υγείας 
BRIDGE Ειδικό" πρόγραμμα έρευνας και. rεχvoλoy ι κής ανάπτυξης στον τομέα της 
βιοτεχνολογίας, υπαγόμενο στο 3ο πρόγραμμα-πλαίσιο 
BRITE-EURAM Ειδικό πρόγραμμα έρευνας και τεχvoλoy ι κής ανάπτυξης στους τομείς των 
τεχvoλoyιών της μεταποιητι κής βιομηχανίας και των εφαρμογών πpoηyμένων 
υ λ ικών (ειδικό πρόγραμμα ΕΤΑ) 
ΣΕΓΪΣ Συμβουλευτική Επι τ ροπή για το πρόγραμμα Σύντηξης 
ΚΚΕρ Κοινό Κέντρο Ερευνών 
ΕΚ Ευρωπαϊκή Κοινότητα 
ΕΚΑΧ Ευρωπαϊ κ ή Κο ινότητα Ανθρακα και Χάλυβα 
ΕΚΑΕ Ευρωπαϊ κ ή Κοινότητα Ατομικής Ενεργέ ιας 
ΚΑΚ Κοινοπολιτεία των Ανεξαρτήτων Κρατών της πρώην ΕΣΣΔ 
CEN-Cenelec Ευ ρωπα'ί κή επιτροπή τυποποΐησης/Ευ ρωπαϊ κή επιτροπή ηλε κτροτεχν ι κής 
τυποποίησης 
CERN Ευρωπαϊκό κέντρο πυρηνικών ερευνών 
ΑΚΚ (CHM) Αν θρώπι ν ο κεφάλα ι ο και κινητικότητα {ε ιδικό πρόγραμμα ΕΤΑ υπαγόμε ν ο 
στο 3ο πρόγραμμα-πλαίσιο) 
CIST Διεθνές Κέντρο Επισττ/μτ/ς και Τεχνολογίας (Μόσχα) 
COPERNICUS Επιστημον ική και τεχν ική συν εργασία με τις χώρες της Κεντρ ι κής και 
Ανατολικής Ευρώπης 
CORDIS Υπηρεσία πλη ροφό ρ ιών για την κοινοτική έρευνα και ανάπτυ ξη 
COST Ευ ρωπαϊ κή συν εργασία στον τομέα της επιστημονικής και τεχνικής έρευνας 
X7^J 
1 COSU Συ νεργαοία με τη Σο β ι ε τ ική Ενωση στον τομέα της ασφάλει ας της πυρηνικής 
| 
CPST Επιτροπή επιστημον ικής και τεχνολογ ι κής πολιτικής (ΟΟΣΑ) 
CRAFT Ευρωπαϊκή συλλογική ερευνητική δράση για την τεχνολογία 
CREST Επιτροπή επιστημονικής και τεχνικής έρευνας (ενεργεί ως σύμβουλος της 
Επιτροπής) 
.___ ; _____ __ ; _™ __ __ _ ___ _ 
ΟΕΕ-ΟΗΕ Οικονομική Επιτροπή για την Ευρώπη (ΟΗΕ) 
ECHO Φιλοξενών Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Επι τροπής (Κοινοτικός κεντρικός 
υπολογιστές) 
ΕΟΧ Ευρωπαϊκός Οικονομικός Χώρος 
ENRICH Ευρωπαϊκό δίκτυο έρευνας στ ι ς πλάνη τ ικές αλλαγές 
ESA | Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος 
ESF Ευρωπαϊκό Ιδρυμα Επ ι στημών 
ESPRIT Ευρωπαϊκό στρατηγικό πρόγραμμα έρευνας και ανάπτυξης στην τεχνολογία 
πληροφοριών 
ΕΤΑΝ Ευρωπαϊκό Δίκτυο Τεχνολογικής Αξ ι ολόγησης 
ETSI Ευρωπαϊ κό Ινστ ι τούτο Τηλεπι κο ι νων ιακών Προτύπων 
. _____ L_ _ __________ ___ __ _ . . 
EUREKA Υπηρεσία σν ντον ι ομού της ε υρωπαϊ κής Ε&Α 
EURET Ι Ειδικό πρόγραμμα έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης στον τομέα των 
μεταφορών (ειδικό πρόγραμμα υπαγόμενο στο 2ο πρόγραμμα-πλαΐσι ο) 
ΕΚΕ(FMC) Επι μόρφωση και κ ινητικότητα των ερευνητών 
HFSP Πρόγραμμα των ανθρώπινων επιστημονικών συνόρων ι 
IMS Ευφυή συστήματα παράγωγης 
INCO Συν εργασία με τις τρίτες χώρες και τους διεθνείς οργανισμούς (2η δράση του 
τετάρτου προγράμματος-πλαΐσι ου) 
—_ 1 _ . . , _—, . , _ , 
INTAS Διεθνής σύνδεσμος για την προώθηση της συνεργασίας με τους επιστήμονες των 
Ανεξαρτήτων Κρατών της πρώην ΕΣΣΔ 
IRDAC Συμβουλευτική επι τροπή βιομηχανικής έρευνας και ανάπτυξης 
IPTS Ινστιτούτο μελέτης των τεχνολογικών προοπτικών (ΚΚΕρ, Σεβίλλη) 
ISC Διεθνής επιστημονική συνεργασία 
ITER Διεθνής 6ερμοπυοηνικός πειραματικός αντιδραστήρας 
___ _ . ___ : — __ _—. ___ _ . . 
HER-EDA Δραστηριότητες κατασκευαστικής μελέτης του ITER 
JET Κοινός Ευρωπαϊκός Δακτύλιος (πλάσματος) 
r~ - — —• 
ΕΕ Επίσημη Εφημερίδα 
JOULE Ειδικό πρόγραμμα έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης στον ενεργειακό 
τομέα -
μη πυρηνικές μορφές ενέργειας και ορθολογική χρησιμοποίηση της 
I EMBL Ευρωπαϊκό εργαστήριο μοριακής β ιολογίας 
MAST θαλάσσι ες επιστήμες και τεχνολογίες (ειδικό πρόγραμμα ΕΤΑ) 
MEDA Συνο δ ευτ ι κά μέτρα των οικονομικών και κοινώνικών δ ιαρθρωτικών 
μεταρρυθμίσεων στις χώρες της Μεσογειακής λεκάνης 
MERCOSUR Ko ι νες αγορές της Νότιας Λατι ν ι κής Αμερ ι κής 
ΝΑΚ Νεα Ανεξάρτητα Κράτη της πρώην Σοβιετ ι κής Ενωσης 
ΟΟΣΑ Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Αναπτύξεως 
ΟΠΕΤ (ΟΡΕΤ) Οργανισμός προώθησης των ενεργέ ιακών τεχνολογιών 
ΚΓΠ Κοινή Γεωργική ΤΙολι τ ική 
ΠΠ Πρόγραμμα-πλαίσιο 
ΧΚΑΕ Χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης 
PED Αναπτυσσόμενες χώρες 
PHARE Πολωνία/Ουγγαρία: βοή θ ε ι α για την αναδ ι άρθρωση της οικονομίας 
MME Μι κρομεσαίες επιχειρήσε ις 
„ , , 
RACE Ειδ ι κό πρόγραμμα ΕΊΑ με αντ ι κείμενο τ ις τεχνολογίες αιχμής του 
τηλεπικοινωνιακού τομέα στην Ευρώπη 
ΕΤΑ Ερευνα και τεχνολογική ανάπτυξη, και έργα επίδειξης 
RIS Περιφερειακές στρατηγικές καινοτομίας 
RITTS Στρατηγικές και υποδομές περίφερε ιακής καινοτομίας και μεταφοράς 
τεχνολογίας 
RSEF Πρόγραμμα στοχοθετημένης κοινωνικο-ο ι κονομικής έρευνας (ειδικό 
πρόγραμμα ΕΤΑ υπογόμενο στο 4ο πρόγραμμα-πλαίσιο) 
SAVE Πρόγραμμα ειδικών δράσεων για υψηλό ενεργειακό βαθμό απόδοσης 
SPRINT Στρατηγικό πρόγραμμα καινοτομίας και μεταφοράς τεχνολογίας 
STD Επιστήμη και τεχνολογία στην υπηρεσία της ανάπτυξης 
TACIS Πρόγραμμα τεχν ι κής αρωγής προς τα Νεα Ανεξάρτητα Κράτη της πρώην 
ΕΣΣΔ 
TELEMAN Τηλεχειρισμός σε περιβάλλον πυρηνικού κινδύνου και αναστάτωσης 
THERMIE Πρόγραμμα προώθησης καινοτόμων ενεργέ ιακών τεχνολογ ιών 
IT Τεχνολογίες πληροφορ ιών 
TIDE Τηλεπληροφορική για την κοινωνική ένταξη ατόμων μεγάλης ηλικίας και με 
ειδικές ανάγκες 
ΕΕ Ευρωπαϊ κή Ενωση 
VALUE Αξιοποίηση και χρησιμοποίηση των ερευνητικών αποτελεσμάτων για την 
Ευρώπη 
WTO Παγκόσμι ος Οργαν ισμός Εμπορίου = πρώην GATT 
' .— Ι. -,!!!• •••• .!• Ι ! Ι ! 

/I on 
ISSN 0254-1483 
COM(96) 437 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 15 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-96-439-GR-C 
ISBN 92-78-08602-9 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουξεμβούργο