Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την «Πρόταση κανονισμού (ΕΚ) του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 404/93 για την κοινή οργάνωση της αγοράς στον τομέα της μπανάνας» ()

(96/C 212/16)

Στις 10 Απριλίου 1996, σύμφωνα με τα άρθρα 43 και 198 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση.

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε να αναθέσει στο κ. Rodriguez de Azero την προετοιμασία των σχετικών εργασιών υπό την ιδιότητα του Γενικού Εισηγητή.

Στην 336η σύνοδο ολομέλειας της 29ης και 30ής Μαΐου 1996 (συνεδρίαση της της 30ής Μαΐου 1996), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 82 ψήφους υπέρ, 20 κατά και 21 αποχές, την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Γενικές παρατηρήσεις

1.1. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει τις προσπάθειες που καταβάλλει η Επιτροπή προκειμένου να προσαρμόσει το κοινοτικό καθεστώς που ισχύει στον τομέα της μπανάνας ώστε να ληφθούν υπόψη όλα τα εμπλεκόμενα συμφέροντα, αλλά, επίσης, αναγνωρίζει ότι ο στόχος αυτός δεν πρέπει επ`ουδενί να υπονομεύσει την αποτελεσματικότητα του συστήματος ως προς την επίτευξη των στόχων για τους οποίους θεσπίσθηκε.

1.2. Η ΟΚΕ φρονεί ότι η Επιτροπή θα πρέπει να λάβει υπόψη όσα προτείνονται στη γνωμοδότησή της αριθ. 977/95 () όσον αφορά τις εργασιακές και κοινωνικές συνθήκες καθώς και τις συνθήκες παραγωγής σε συνάρτηση με τα περιβαλλοντικά κριτήρια των χωρών που εξάγουν μπανάνες.

1.3. Η ΟΚΕ θεωρεί ελλιπή την πρόταση της Επιτροπής στο σημείο όπου δεν υποδεικνύει σαφώς με ποιο τρόπο έχει την πρόθεση να επιλύσει το πρόβλημα της πλήρους χρησιμοποίησης της ετήσιας ποσόστωσης της Σομαλίας.

1.3.1. Υποστηρίζει ότι το κανονιστικό κείμενο πρέπει να προβλέπει ειδικά και άμεσα οικονομικά και διαρθρωτικά μέτρα υπέρ της σομαλικής παραγωγής ώστε να καταστεί ευκολότερη η οριστική κατάπαυση του εμφύλιου πολέμου μέσω της οικονομικής και κοινωνικής ανάκαμψης και της αναθέρμανσης της απασχολήσεως.

1.4. Η ΟΚΕ φρονεί ότι η Επιτροπή θα πρέπει να αναθεωρήσει την αύξηση της δασμολογικής ποσόστωσης κατά 353 000 τόνους που έχει προβλεφθεί για να ληφθεί υπόψη η κατανάλωση των τριών νέων κρατών μελών (Αυστρίας, Σουηδίας και Φινλανδίας). Η κατάσταση του υπερεφοδιασμού που σημειώθηκε στην αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 1995 αποδεικνύει προφανώς ότι είναι υπερβολικός ο αριθμός που υπολογίσθηκε για την κατανάλωση των τριών νέων χωρών.

2. Ειδικές παρατηρήσεις

2.1. Η ΟΚΕ φρονεί ότι δεν είναι αιτιολογημένη η μείωση του ποσοστού της δασμολογικής ποσόστωσης που αντιστοιχεί στους επιχειρηματίες της κατηγορίας Β και ότι η μείωση αυτή αντίκειται προς το πνεύμα βάσει του οποίου θεσπίστηκε η ΚΟΑ της μπανάνας. Η σημερινή κατανομή της δασμολογικής ποσόστωσης (70 % και 30 %) υπολογίσθηκε για να αποκατασταθεί η ισορροπία ανάμεσα στις δύο μεγάλες οικογένειες επιχειρηματιών: των επιχειρηματιών λατινοαμερικάνικων μπανανών και των παραδοσιακών επιχειρηματιών μπανανών από την Κοινότητα και τις χώρες ΑΚΕ, με στόχο:

- να δοθούν κίνητρα για την εμπορία των παραδοσιακών κοινοτικών μπανανών και μπανανών από τις χώρες ΑΚΕ. Η δημιουργία του κινήτρου αυτού θεωρήθηκε θεμελιώδης λόγω του ότι το περιθώριο κέρδους από την εμπορία κοινοτικών μπανανών και μπανανών από τις χώρες ΑΚΕ είναι πολύ κατώτερο από το αντίστοιχο των λατινοαμερικάνικων μπανανών, κυρίως λόγω των μεγαλύτερων κοινωνικών δαπανών για την παραγωγή των πρώτων, και

- να αποτραπεί η εξαφάνιση από την αγορά των επιχειρηματιών της κατηγορίας Β οι οποίοι δεν είχαν μπορέσει κατά το παρελθόν να αναλάβουν την εμπορία μπανανών τρίτων χωρών.

2.2. Η ΟΚΕ φρονεί ότι οι διατάξεις που αναφέρονται στη νέα διαχείριση της μη παραδοσιακής παραγωγής μπανανών ΑΚΕ μπορεί να συμβάλουν στη βελτίωση της κατάστασης των μπανανών της προελεύσεως αυτής και ότι υπό την έννοια αυτή η πρόταση της Επιτροπής είναι αποδεκτή.

2.3. Η μετάβαση των επιχειρηματιών της κατηγορίας Γ στην κατηγορία Α δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή με την προτεινόμενη μορφή. Είναι βέβαιο ότι εξαιτίας αυτής της προτεινόμενης ρύθμισης θα υπάρξουν αρνητικές επιπτώσεις στην χορήγηση αδειών, και οι οποίες, μέσω πολλαπλών καθαρά κερδοσκοπικών αιτήσεων για την ένταξη στην κατηγορία Γ, θα οδηγήσουν σύντομα σε περιορισμό των πλεονεκτημάτων που παρέχει η κατηγορία αυτή στους παραδοσιακούς επιχειρηματίες.

2.4. Η ΟΚΕ επικροτεί τον προτεινόμενο μηχανισμό για τους επιχειρηματίες που αντιμετώπισαν πραγματικές δυσχέρειες, λόγω απρόβλεπτων συνθηκών, προκειμένου να θέσουν τις μπανάνες τους σε εμπορία κατά την περίοδο αναφοράς.

3. Συμπεράσματα

3.1. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι η Επιτροπή κατέβαλε σημαντική προσπάθεια προκειμένου να προσαρμόσει καλύτερα το κοινοτικό καθεστώς της μπανάνας σύμφωνα με όλα τα εμπλεκόμενα συμφέροντα, φρονεί ωστόσο ότι τούτο δεν θα πρέπει να υπονομεύσει την αποτελεσματικότητα του συστήματος ως προς την επίτευξη των θεμελιωδών του στόχων. Για το λόγο αυτόν, η ΟΚΕ ελπίζει να ληφθούν δεόντως υπόψη οι απόψεις της σχετικά με την τρίτη αυτή πρόταση τροποποίησης της ΚΟΑ της μπανάνας.

Βρυξέλλες, 30 Μαΐου 1996.

Ο Πρόεδρος

της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Carlos FERRER

() ΕΕ αριθ. C 121 της 25. 4. 1996, σ. 15.

() ΕΕ αριθ. C 301 της 13. 11. 1995.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Οι ακόλουθες τροπολογίες απερρίφθησαν κατά τη συζήτηση:

Σημείο 1.4

Να αντικατασταθεί από το ακόλουθο.

«1.4. Η αύξηση της δασμολογικής ποσόστωσης κατά 353 000 τόνους, κατά την προσχώρηση της Φινλανδίας, της Αυστρίας και της Σουηδίας, είναι απολύτως απαραίτητη για να εξασφαλισθεί ένας σχετικά ισορροπημένος εφοδιασμός της αγοράς. Η "κατάσταση του υπερεφοδιασμού" που σημειώθηκε το 1995 οφείλεται, ιδίως, στο ότι τα κράτη μέλη και οι χώρες ΑΚΕ αύξησαν αισθητά την παραγωγή τους, ενώ η δασμολογική ποσόστωση αυξήθηκε κατά 180 000 τόνους ως αποτέλεσμα επίσης της παροχής ειδικών αδειών σε επιχειρηματίες της κατηγορίας "Β" λόγω των ζημιών που προκλήθηκαν από θύελλες.

Ωστόσο, το πρόβλημα δεν έγκειται μόνο στην αύξηση αυτή αλλά και στο ότι οι άδειες που χορηγήθηκαν, σε βραχυπρόθεσμη βάση, για την εμπορία μπανανών τρίτων χωρών ανέτρεψαν κάθε μέτρο σε σχέση με τις ποσότητες στην αγορά. Οι δικαιούχοι παρομοίων αδειών, δηλαδή οι επιχειρηματίες της κατηγορίας "Β" και, κατά συνέπεια, οι επιχειρήσεις που αναλαμβάνουν την εμπορία μπανανών από την Κοινότητα και τις χώρες ΑΚΕ, δεν είχαν σχεδόν καμία δυνατότητα να χρησιμοποιήσουν τις άδειές τους 7 συνεπώς, πώλησαν τις τελευταίες στην αγορά και αυτό είχε ως αποτέλεσμα τη συνεχή αναστάτωση της τελευταίας ανά την Κοινότητα.

Το τεράστιο ποσό των επιχορηγήσεων που έλαβαν οι παραγωγοί της ΕΕ - το 1996 τα κονδύλια αυτά αυξήθηκαν εκ νέου κατά 30 % - οδήγησε στη νέα επέκταση της παραγωγής της ΕΕ χωρίς να ληφθούν υπόψη τα δεδομένα της αγοράς. Κατά συνέπεια, η παραγωγή αυξήθηκε κατά περίπου 20 % στις Καναρίους Νήσους, ενώ η Μαρτινίκα αύξησε τις παραδόσεις της το 1995 κατά 17 %.

Επίσης, από τις χώρες ΑΚΕ, η Ακτή του Ελεφαντοστού (+ 27 %) και το Καμερούν (+ 8 %) συνέβαλαν στον εν λόγω εφοδιασμό της αγοράς.

Διαπιστώνεται, συνεπώς, ότι ο αριθμός που υπολογίσθηκε για την κατανάλωση των τριών νέων κρατών μελών δεν ήταν υπερβολικός, αλλά ότι τα μέτρα σχετικά με το σύστημα της αγοράς της μπανάνας ήταν εκείνα που οδήγησαν στην ανισορροπία της αγοράς.»

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

Ψήφοι υπέρ: 44, ψήφοι κατά: 53, αποχές: 15.

Κεφάλαιο 2

Να αντικατασταθούν τα σημεία 2.1, 2.2, και 2.4 από τα ακόλουθα:

«2.1 Οι επιχειρηματίες της κατηγορίας Β δεν υφίστανται καμία περικοπή, αλλά αντίθετα διατηρούν τις μέχρι σήμερα χορηγούμενες ποσότητες σε άδειες για τις μπανάνες από τρίτες χώρες. Σημειώνεται ότι κατά το παρελθόν, οι επιχειρηματίες από τρίτες χώρες ήταν υποχρεωμένοι για τη διατήρηση του ανεφοδιασμού να αγοράζουν άδειες από επιχειρηματίες της κατηγορίας Β 7 κατά συνέπεια, με μια τέτοια ρύθμιση θα πρέπει να εξευρεθεί ένας τρόπος κατανομής που να ανταποκρίνεται καλύτερα στην πραγματικότητα.

Κίνητρο για την αύξηση των πωλήσεων των μπανανών προέλευσης ΕΕ και χωρών ΑΚΕ παρέχεται σήμερα με τη σημαντική καταβολή επιδοτήσεων που θα έχουν ως συνέπεια τη μαζική αύξηση της παραγωγής.

2.2. Είναι απαραίτητο να διασφαλισθεί ότι η εν λόγω ρύθμιση που αφορά 90 000 τόννους μη παραδοσιακών μπανανών δεν οδηγεί σε μείωση των δασμολογικών ποσοστώσεων που επιβάλλονται στις τρίτες χώρες διότι, εξάλλου, η υπολογιζόμενη νέα κατανομή των ποσοστώσεων που προβλέπει η Επιτροπή ανακλήθηκε εκ νέου. Συνεπώς, οι ποσότητες αυτές θα πρέπει να προστεθούν στις δασμολογικές ποσοστώσεις.

2.4. Η προβλεπόμενη ευεργετική ρύθμιση δεν μπορεί επίσης να γίνει δεκτή με την προτεινόμενη μορφή. Οι προϋποθέσεις που αναφέρονται στην πρόταση είναι εξαιρετικά ασαφείς σε σημείο που να μην παρουσιάζουν τις ενδεχόμενες συνέπειες. Ακόμη, στον τομέα αυτό θα πρέπει να ληφθούν υπόψη και όλοι οι γερμανοί επιχειρηματίες που από το 1990 ασκούν οικονομική δραστηριότητα στα νέα ομοσπονδιακά κρατίδια και οι οποίοι δεν διαθέτουν τις κατάλληλες ποσότητες αναφοράς.»

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

Ψήφοι υπέρ: 28, ψήφοι κατά: 66, αποχές: 26.

Κεφάλαιο 3

Το σημείο 3 να διατυπωθεί ως εξής:

«3. Συμπεράσματα

3.1. Η ΟΚΕ εκτιμά τις προσπάθειες της Επιτροπής για μία καλύτερη προσαρμογή της ΚΟΑ της μπανάνας σύμφωνα με όλα τα εμπλεκόμενα συμφέροντα. Συμφωνεί δε με την προταθείσα από την Επιτροπή αύξηση της δασμολογικής ποσόστωσης σε 2 553 000 τόννους και με την προβλεφθείσα κατανομή της τελευταίας κατά 74 % για τους επιχειρηματίες των κατηγοριών "Α" και "Γ" και κατά 26 % για την κατηγορία "Β". Σχετικά με τα σημεία 2.2, 2.3 και 2.4 υπό τον τίτλο "Ειδικές παρατηρήσεις", η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να παράσχει λεπτομερείς εξηγήσεις όσον αφορά τις συνέπειες αυτών των μέτρων. Η ΟΚΕ αναμένει ότι οι παρατηρήσεις της σχετικά με την τρίτη πρόταση τροποποίησης της κοινής οργάνωσης αγοράς στον τομέα της μπανάνας θα ληφθούν υπόψη όπως αρμόζει».

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

Ψήφοι υπέρ: 29, ψήφοι κατά: 64, αποχές: 21.