ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ - Στατιστικές του οπτικοακουστικού κλάδου - Τελική έκθεση σχετικά με τις εργασίες που πραγματοποίησε η Eurostat και τα κράτη μέλη σχετικά με την εφαρμογή της απόφασης 1999/297 EΚ της 26ης Απριλίου 1999

I Εισαγωγη

Η παρούσα έκθεση αφορά την εφαρμογή της απόφασης 1999/297/ΕΚ του Συμβουλίου [1] της 26ης Απριλίου 1999 για την καθιέρωση της υποδομής κοινοτικών στατιστικών πληροφοριών όσον αφορά τη βιομηχανία και τις αγορές των οπτικοακουστικών και συναφών κλάδων. Η απόφαση επεσήμανε κυρίως την ανάγκη να οργανωθεί αξιόπιστη υποδομή πληροφοριών μέσω μεμονωμένων στατιστικών δράσεων.

[1] Απόφαση του Συμβουλίου της 26ης Απριλίου 1999 για την καθιέρωση της υποδομής κοινοτικών στατιστικών πληροφοριών όσον αφορά τη βιομηχανία και τις αγορές των οπτικοακουστικών και συναφών κλάδων - ΕΕ L 117, 05.05.1999, σ. 39-41.

Η απόφαση αυτή σχεδιάστηκε μετά από προσεκτική εξέταση των δυσκολιών που εμφανίζονται στους εν λόγω τομείς. Συγκεκριμένα, οι κυριότερες δυσκολίες όσον αφορά την κατάρτιση και τη δημοσίευση στατιστικών για τον οπτικοακουστικό κλάδο σε επίπεδο Κοινότητας οφείλονται στην πολυπλοκότητα και την ποικιλομορφία των οπτικοακουστικών αγορών και στο γεγονός ότι τα δεδομένα που συλλέγονται σε εθνικό επίπεδο δεν είναι πλήρως συγκρίσιμα. Αυτό συμβαίνει επειδή οι έννοιες και οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται διαφέρουν από το ένα κράτος μέλος στο άλλο. Το αποτέλεσμα είναι ότι είναι δύσκολο να χρησιμοποιηθούν οι πληροφορίες αυτές σε επίπεδο Κοινότητας.

Σε εθνική κλίμακα, οι στατιστικές σχετικά με τις οπτικοακουστικές υπηρεσίες δεν έχουν πάντα υψηλή προτεραιότητα. Ωστόσο, ο οπτικοακουστικός κλάδος απέκτησε ιδιαίτερο ενδιαφέρον όταν οι οπτικοακουστικές υπηρεσίες ενσωματώθηκαν στη GATS (General Agreement on Trade in Services — Γενική συμφωνία για τις συναλλαγές στον κλάδου των υπηρεσιών).

Η Επιτροπή επεσήμανε ότι τα στατιστικά στοιχεία σχετικά με τον οπτικοακουστικό κλάδο είναι απαραίτητα σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την παρακολούθηση της αγοράς, τον εντοπισμό προβλημάτων, την κατάρτιση πολιτικών ως απάντηση στα προβλήματα που παρατηρούνται και την παρακολούθηση του αντικτύπου των πολιτικών.

Γενικός στόχος της απόφασης αυτής ήταν να εξεταστεί εις βάθος η βιομηχανία και διάφορες αγορές του οπτικοακουστικού και των συναφών κλάδων, των συνιστώντων μερών τους και της ανάπτυξής τους. Αυτό θα γινόταν με την καθιέρωση μιας κατάλληλης υποδομής στατιστικών πληροφοριών και την ανάπτυξη κοινωνικών στατιστικών που έχουν ουσιαστική σημασία για να παρακολουθούνται οι εξελίξεις των διαφόρων κοινοτικών πολιτικών στον κλάδου αυτόν. Οι πληροφορίες που συγκεντρώνονται χρησιμοποιούνται για την κάλυψη των στατιστικών αναγκών της Επιτροπής, των κρατών μελών, της βιομηχανίας και ενός ευρέος φάσματος άλλων χρηστών.

II Αξιολογηση των αποτελεσματων

Εξετάζοντας τον αριθμό των διαθέσιμων επιτευγμάτων και αποτελεσμάτων, οι ενέργειες που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο των μέτρων για την εφαρμογή της απόφασης του Συμβουλίου μπορούν να θεωρηθούν ότι ήταν αρκετά επιτυχημένες. Ωστόσο, θα πρέπει να έχουμε υπόψη ότι οι ενέργειες αυτές πραγματοποιήθηκαν σε εθελοντική βάση από τις εθνικές αρχές και κάτω από σχετικά δύσκολες συνθήκες, όσον αφορά ιδιαιτέρως τους πολύ περιορισμένους ανθρώπινους πόρους που διαθέτει η Eurostat. Από την πλευρά των εθνικών αρχών των κρατών μελών, το σχετικά χαμηλό ποσοστό ανταπόκρισης, οι καθυστερήσεις όσον αφορά την απάντηση του ερωτηματολογίου και η μη συμμετοχή ορισμένων (αν και ελάχιστων) χωρών στη συλλογή δεδομένων πρέπει επίσης να ερμηνευθούν ως έλλειψη πόρων.

Τα αποτελέσματα των επί μέρους ενεργειών μπορούν να αξιολογηθούν ως εξής:

Άρθρο (2)(1)(α): Μελέτη για τις ανάγκες των χρηστών

Τα αποτελέσματα των μελετών σχετικά με τις ανάγκες των χρηστών επεσήμαναν τη σημασία των εξής:

- της ανάγκης για αξιόπιστες, περιεκτικές και ενημερωμένες πληροφορίες σχετικά με τις οπτικοακουστικές και τις συναφείς αγορές (παραγωγή και διανομή οπτικοακουστικών έργων, προβολή κινηματογραφικών έργων, βίντεο, τηλεοπτικές εκπομπές, ραδιοφωνικές εκπομπές, αγορά καλωδιακών και δορυφορικών υπηρεσιών, αγορές νέων μέσων και βιντεοπαιχνιδιών) με τη μορφή διαρθρωτικών και λειτουργικών ποιοτικών και ποσοτικών δεικτών (επιχειρηματικές στατιστικές, προσφορά, ζήτηση, υποδομή, δείκτες ποιότητας και επιδόσεων των υπηρεσιών, διεθνείς εμπορικές πτυχές, κ.τ.λ.).

- της ανάγκης να αποκτηθεί και να αναπτυχθεί η εμπειρογνωμοσύνη σχετικά με τη συλλογή στατιστικών στον οπτικοακουστικό κλάδο σε ορισμένα από τα κράτη μέλη, όπου τα υπάρχοντα συστήματα είναι περιορισμένα ή ανεπαρκή, καθώς και της σημασίας της μελέτης νέων πτυχών (π.χ. ψηφιοποίηση, νέες τεχνολογίες εκπομπής) και νέων προϊόντων (π.χ. προϊόντα νέων μέσων και βιντεοπαιχνιδιών) ώστε να συμβαδίζουμε με τις συνεχιζόμενες τεχνολογικές εξελίξεις και μεταβολές στη βιομηχανία.

Οι ουσιαστικές ανάγκες που εκφράστηκαν σε εθνικό επίπεδο και ιδιαίτερα σε επίπεδο Επιτροπής, οι οποίες κάλυπταν 13 υποτομείς των οπτικοακουστικών αγορών, αποτέλεσαν μια ουσιαστική προϋπόθεση για την ανάπτυξη και την προσαρμογή του υπάρχοντος μεθοδολογικού πλαισίου σε επίπεδο Κοινότητας και την παραγωγή και τη διάδοση σχετικών στατιστικών πληροφοριών. Ωστόσο, μετά από συζήτηση με τις εθνικές αρχές των κρατών μελών, αποφασίστηκε ότι πολλές πτυχές που αναφέρονται από την Επιτροπή και ιδίως αυτές που χαρακτηρίζονται χαμηλής προτεραιότητας θα μπορούσαν να καλυφθούν με τη μορφή ειδικών μελετών (πρόταση για πιλοτικές μελέτες και μεθοδολογικές ενέργειες που θα πραγματοποιούνται εθελοντικά σε εθνικό επίπεδο) και όχι μια τακτική στατιστική έρευνα.

Άρθρο (2)(1)(β): Ανάλυση των υπαρχουσών στατιστικών

Η μελέτη που πραγματοποιήθηκε όσον αφορά τα υπάρχοντα στατιστικά συστήματα και τα διαθέσιμα δεδομένα σε εθνικό επίπεδο (στην ΕΕ, την ΕΖΕΣ, τις υποψήφιες χώρες και ορισμένες χώρες εκτός ΟΟΣΑ) αύξησε τις γνώσεις σχετικά με τα εθνικά στατιστικά συστήματα, σε επίπεδο Κοινότητας και στις ίδιες τις χώρες. Παρέχει αποδεικτικά στοιχεία για το ότι οι διαφορές όσον αφορά τη μεθοδολογία και το σύστημα συλλογής δεδομένων συνδέονται με διαρθρωτικά χαρακτηριστικά και με την οργάνωση του οπτικοακουστικού κλάδου και των φορέων παρακολούθησης σε εθνικό επίπεδο. Επιπλέον, η ετερογένεια των διαφόρων οπτικοακουστικών επιμέρους αγορών συνεπάγεται ένα ευρύ φάσμα πηγών και συστημάτων συλλογής: η ανάλυση των πηγών που δημοσιεύθηκε το 2002 έδειξε ότι αναφέρθηκαν περισσότερες από 300 πρωτογενείς ή δευτερογενείς πηγές για την κάλυψη της συλλογής δεδομένων για τον οπτικοακουστικό κλάδο.

Η ανάλυση έδειξε επίσης την έλλειψη τακτικών πληροφοριών σε εθνικό επίπεδο για ορισμένες από τις επιμέρους αγορές του οπτικοακουστικού κλάδου (π.χ. βίντεο, ραδιόφωνο, μετάδοση ραδιοφωνικού και τηλεοπτικού σήματος).

Άρθρο (2)(1)(γ): Συλλογή διαθέσιμων πληροφοριών σε εθνικό επίπεδο

Η Επιτροπή πραγματοποιούσε ήδη αυτή την ενέργεια πριν από το 1999, αλλά στον παρελθόν η συλλογή δεν ήταν τακτική και δεν κάλυπτε όλες τις ανάγκες που είχαν εκφράσει οι διάφοροι χρήστες.

Στο πλαίσιο της εν λόγω απόφασης του Συμβουλίου, το ερωτηματολόγιο συλλογής δεδομένων AUVIS ενοποιήθηκε και αναδιαρθρώθηκε για να καλύπτει καλύτερα τις ανάγκες των χρηστών, περιορίζοντας παράλληλα το φόρτο για τους ερωτώμενους. Καταρτίστηκε και ενημερώθηκε ένα γλωσσάριο των ορισμών και πραγματοποιήθηκε συλλογή μεταδεδομένων για την αύξηση της ποιότητας των δεδομένων. Καθιερώθηκε η χρήση ηλεκτρονικών μέσων για τη διευκόλυνση της συλλογής και της επεξεργασίας των πληροφοριών.

Η συλλογή δεδομένων AUVIS πραγματοποιείται σε ετήσια βάση από το 1999 και ύστερα. Κατά τα πρόσφατα έτη, όλες οι συλλογές δεδομένων του προηγούμενου έτους μεταφορτώνονται στη βάση δεδομένων διάδοσης της Eurostat.

Τα τέσσερα εθνικά εργαστήρια που πραγματοποιήθηκαν σε εθελοντική βάση βοήθησαν στην προώθηση της αύξησης της συνειδητοποίησης όσον αφορά τις ανάγκες των χρηστών και όσον αφορά ορισμένα υπάρχοντα εθνικά στατιστικά συστήματα σχετικά με τις στατιστικές του οπτικοακουστικού κλάδου.

Ωστόσο, πρέπει να σημειωθούν ορισμένα ζητήματα που ενδέχεται να επηρεάσουν τις μελλοντικές αποφάσεις:

- Δεδομένου ότι ο οπτικοακουστικός κλάδος δεν είναι ομοιογενής, παρατηρήθηκαν ορισμένες καθυστερήσεις στη διαβίβαση των δεδομένων από τις εθνικές αρχές στην Eurostat.

- Ορισμένες εθνικές αρχές δεν απαντούν στο ετήσιο ερωτηματολόγιο AUVIS.

- Έχοντας υπόψη τον σημαντικό όγκο πληροφοριών που έχουν συλλεγεί, υπάρχει ανάγκη να εξεταστεί λεπτομερέστερα η εφαρμογή των ορισμών και των ταξινομήσεων. Λόγω της έλλειψης των πόρων που απαιτούνται για την εις βάθος αξιολόγηση της ποιότητας των δεδομένων που κοινοποιούνται από τις εθνικές αρχές, μέχρι τώρα δεν κατέστη δυνατό να ολοκληρωθεί η αξιολόγηση αυτή.

Άρθρο (2)(1)(δ): Πιλοτικές δράσεις και μεθοδολογικές μελέτες σε εθνικό επίπεδο

Με βάση τη μελέτη για τις ανάγκες των χρηστών, πραγματοποιήθηκαν μέχρι τώρα δύο γύροι εθελοντικών πιλοτικών ερευνών και μεθοδολογικών ενεργειών σε εθνικό επίπεδο. Ο πρώτος γύρος που περιλάμβανε οκτώ πιλοτικές μελέτες από επτά χώρες οριστικοποιήθηκε το 2003. Είχε επιλεγεί ένα ευρύ φάσμα θεμάτων: ανάπτυξη ερευνών επιχειρηματικών στατιστικών σχετικά με οπτικοακουστικές δραστηριότητες, μεθοδολογική ανάπτυξη σχετικά με την απασχόληση στον οπτικοακουστικό κλάδο, ανάπτυξη των στατιστικών κινηματογραφικής παραγωγής και προβολής, πιλοτικές έρευνες για τις δραστηριότητες τηλεοπτικών εκπομπών και πιλοτικές μελέτες για μη επιγραμμικά προϊόντα και βιντεοπαιχνίδια.

Ο δεύτερος γύρος που περιλάμβανε οκτώ πιλοτικές ενέργειες σε εθνικό επίπεδο άρχισε το 2003. Οι τελικές εκθέσεις από τις μελέτες αυτές δεν αναμένονται από το 2004/2005. Τα θέματα του δεύτερου γύρου πιλοτικών μελετών ήταν παρόμοια με του πρώτου γύρου. Επιπλέον, διερευνήθηκαν δύο νέοι υποτομείς του οπτικοακουστικού κλάδου: οι ψηφιακές ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές εκπομπές και οι αγορές εγγραφών ήχου/βίντεο.

Θεωρήθηκε ότι οι μελέτες αυτές είχαν διάφορα οφέλη:

- βελτίωση της συλλογής και της διαθεσιμότητας δεδομένων σε εθνικό επίπεδο στον οπτικοακουστικό κλάδο

- ανάπτυξη στατιστικών γνώσεων σε εθνικό επίπεδο και σε επίπεδο Κοινότητας σχετικά με συγκεκριμένους υποτομείς ή πτυχές που μέχρι σήμερα δεν καλύπτονταν ικανοποιητικά ή δεν καλύπτονταν καθόλου, πράγμα που ενίσχυσε την ανταλλαγή εμπειρογνωμοσύνης και πληροφοριών.

- προώθηση των εργασιών σχετικά με πρότυπα και έννοιες για τη συλλογή δεδομένων και, επομένως, ενίσχυση του εννοιολογικού πλαισίου που υπάρχει ήδη σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Επειδή τα θέματα για τις μελέτες αυτές ήταν βασισμένα στα αποτελέσματα των μελετών για τις ανάγκες των χρηστών, άρχισαν αργότερα από τότε που προβλεπόταν στο πρόγραμμα της απόφασης του Συμβουλίου (οι μελέτες αυτές εφαρμόστηκαν μόνο στο πλαίσιο της δεύτερης απόφασης της Επιτροπής). Ωστόσο, τα αποτελέσματα του πρώτου γύρου τηλεοπτικών μελετών και μεθοδολογικών ενεργειών αξιολογήθηκαν ως ικανοποιητικά και χρήσιμα αποτελέσματα.

Άρθρο (2)(2)(α): Ανάπτυξη μεθοδολογικού πλαισίου

Η ανάπτυξη ενός πλαισίου αναφοράς για τις στατιστικές του οπτικοακουστικού κλάδου σε επίπεδο Κοινότητας εφαρμόστηκε με διάφορα μέτρα τα οποία είχαν συμπληρωματικά οφέλη:

- Λαμβάνοντας υπόψη το υπάρχον πλαίσιο ΣΔΕ, αναπτύχθηκε ένα πλαίσιο στατιστικών επιχειρήσεων ειδικό για τις οπτικοακουστικές υπηρεσίες.

- Επιπλέον, αναπτύχθηκε ένα συνολικό λειτουργικό μεθοδολογικό πλαίσιο για τις στατιστικές του οπτικοακουστικού κλάδου σε επίπεδο Κοινότητας, το οποίο διαρθρώνει όλες τις στατιστικές πληροφορίες σχετικά με λειτουργίες και προϊόντα. Το πλαίσιο αυτό αποσκοπεί στο να διασφαλίσει τη συγκρισιμότητα και την αξιοπιστία των στατιστικών πληροφοριών που συλλέγονται σε επίπεδο Eurostat, παρέχοντας κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με ορισμούς, ταξινομήσεις, και περιγράφοντας επίσης τα υπάρχοντα συστήματα και τις πηγές συλλογής δεδομένων.

- Αυτά τα εννοιολογικά πλαίσια ενισχύθηκαν με μεθοδολογικές μελέτες για συγκεκριμένα θέματα. Αυτές αφορούσαν τις κύριες προβληματικές περιοχές, και συγκεκριμένα πτυχές σχετικές με τις στατιστικές της κινηματογραφικής βιομηχανίας (όπως παραγωγή, πηγές εισοδήματος, κινηματογραφικά στούντιο), τους κύριους διαρθρωτικούς δείκτες για την τηλεοπτική και ραδιοφωνική παραγωγή, τις δραστηριότητες εκπομπών και την παροχή προγραμμάτων, τους μη καλυπτόμενους τομείς και τους αναδυόμενους τομείς όπως τα νέα μέσα και τα βιντεοπαιχνίδια, καθώς και μελέτη των υπαρχουσών πηγών όσον αφορά πτυχές διεθνούς εμπορίου στις οπτικοακουστικές υπηρεσίες.

Η απόφαση του Συμβουλίου πρόσφερε μια ώθηση για τη σημαντική επιτάχυνση της προόδου όσον αφορά την δημιουργία ενός κοινοτικού μεθοδολογικού πλαισίου αναφοράς για τις στατιστικές του οπτικοακουστικού κλάδου. Ωστόσο, στο παρόν στάδιο λαμβάνοντας υπόψη το μεγάλο αριθμό των πολύπλοκων χαρακτηριστικών που πρέπει να καλύπτονται από τη μεθοδολογική ανάλυση, το εν λόγω πλαίσιο δεν μπορεί να θεωρείται πλήρες.

Άρθρο (2)(2)(β): Ανάπτυξη συστήματος πληροφοριών (συλλογική διάδοση δεδομένων)

Αυτή ήταν μια από τις βασικές ενέργειες που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της απόφασης του Συμβουλίου. Συνδέεται με το άρθρο (2)(1)(γ). Λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες των χρηστών και άλλες στατιστικές ενέργειες (ανάλυση πηγών, μεθοδολογικές εξελίξεις) καταβλήθηκαν ειδικές προσπάθειες για τη βελτίωση της συλλογής δεδομένων, της επεξεργασίας τους και της διάδοσης των υπαρχόντων δεδομένων.

Η Eurostat ανέπτυξε και ενοποίησε την βάση δεδομένων παραγωγής της ώστε να μπορεί να χειρίζεται τις διαθέσιμες πληροφορίες που παρέχοντες από τις εθνικές αρχές. Ανέπτυξε και προσάρμοσε τη βάση δεδομένων διάδοσης στο NewCronos για την (επιγραμμική) διάδοση δεδομένων. Τέλος, βελτίωσε την ποιότητα και την ποσότητα της διάδοσης μέσω εκδόσεων.

Από το 2000 είχε αναπτυχθεί μια βάση δεδομένων παραγωγής ικανή να αποθηκεύει, να ελέγχει και να συγκροτεί ετήσια δεδομένα που παρέχονται κυρίως σε ηλεκτρονικά έντυπα αλλά και από εθνικές εκδόσεις. Η βάση αυτή περιλαμβάνει δεδομένα που λαμβάνονται από τα κράτη μέλη της ΕΕ, τις χώρες της ΕΖΕΣ και, πρόσφατα, τις υποψήφιες χώρες. Για να βελτιωθεί η ποιότητα και η έγκαιρη επεξεργασία των δεδομένων, οι μεταβολές και οι εξελίξεις όσον αφορά την συλλογή των δεδομένων ενσωματώνονταν τακτικά στη βάση δεδομένων παραγωγής, λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα των ερευνών για τις ανάγκες των χρηστών, τις μεθοδολογικές εξελίξεις και τα σχόλια εκ μέρους των εθνικών αρχών σχετικά με τη διαθεσιμότητα δεδομένων. Κατά τα πρόσφατα έτη, ο απαιτούμενος χρόνος για τη συλλογή, το χειρισμό και την επεξεργασία των δεδομένων μειώθηκε στο μισό (λιγότερο από 3 μήνες) σε σύγκριση με τη συλλογή δεδομένων του 1999.

Αυτό το σύστημα πληροφοριών περιέχει κυρίως διαρθρωτικά και λειτουργικά δεδομένα (επιχειρήσεις, λειτουργίες και προϊόντα) που καλύπτουν 14 πτυχές : στατιστικές διάρθρωσης επιχειρήσεων (οικονομικοί δείκτες για τις επιχειρήσεις παροχής οπτικοακουστικών υπηρεσιών) γενικά δεδομένα (σχετικά με νοικοκυριά, διαφημιστικές δαπάνες, διεθνές εμπόριο) κ.λπ., οπτικοακουστική παραγωγή (κινηματογράφος και τηλεόραση) οπτικοακουστική διανομή (κινηματογραφικές ταινίες και βίντεο), κινηματογραφικές προβολές, αγορά βίντεο, τηλεοπτικές εκπομπές, εγγραφές ήχου, ραδιοφωνικές εκπομπές, λειτουργία καλωδιακών δικτύων, ασύρματη ραδιοφωνική και τηλεοπτική μετάδοση, δορυφορική μετάδοση, βιντεοπαιχνίδια και αγορά πολυμέσων.

O κατάλογος των λαμβανομένων δεδομένων ενημερώνεται συνεχώς από το 1999 και ύστερα, για να παρακολουθείται η εξέλιξη στο εσωτερικό των σειρών δεδομένων για κάθε μία από τις αναφέρουσες χώρες. Από το 2002 και ύστερα, συντάσσονται εκθέσεις ποιότητας, που καλύπτουν ζητήματα όπως η έγκαιρη και συνεπής διαβίβαση, η προσπελασιμότητα και η σαφήνεια, η πληρότητα, κ.τ.λ.

Από το 2002 και ύστερα δόθηκε έμφαση στη βελτίωση της ποιότητας της συλλογής μετά δεδομένων και του ποιοτικού ελέγχου των στατιστικών, καθώς και στη μελέτη της συγκρισιμότητάς με τα δεδομένα που συλλέγονται από διεθνείς οργανισμούς.

Από το 1999 και ύστερα, μετά τη συλλογή, το χειρισμό και την επεξεργασία των δεδομένων, η ετήσια συλλογή δεδομένων AUVIS μεταφορτώνεται σε ετήσια βάση στην βάση δεδομένων αναφοράς-διάδοσης της Eurostat NewCronos. Ένα τμήμα με τον τίτλο «AUVIS» δημιουργήθηκε το 1999. Περιλαμβάνει όλα τα δεδομένα που έχουν συλλεγεί από το 1995 και ύστερα, σε συνεργασία με τις εθνικές αρχές. Αυτό σημαίνει ότι όλοι οι χρήστες της Επιτροπής και οι ΕΣΥ έχουν άμεση «επιγραμμική» πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με τις διάφορες οπτικοακουστικές αγορές για τις χώρες της ΕΕ, της ΕΖΕΣ και τις υποψήφιες χώρες. Από το 2002 και ύστερα πραγματοποιήθηκαν προσαρμογές για τη βελτίωση της προσπελασιμότητας και της σαφήνειας των πληροφοριών που παρουσιάζονται.

Όσον αφορά τη διάδοση μέσω εκδόσεων, από το 1999 και ύστερα καταβάλλονται ειδικές προσπάθειες όσον αφορά το εξής:

- τακτική έκδοση μιας περιεκτικής ετήσιας στατιστικής έκθεσης. Από το 2000 και ύστερα έχουν εκδοθεί τέσσερις γενικές περιεκτικές εκδόσεις που καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος των τομέων ετήσιας συλλογής δεδομένων με μεγάλες χρονολογικές σειρές. Η τελευταία έκδοση με τίτλος «κινηματογράφος, τηλεόραση και ραδιόφωνο στην ΕΕ» (κυκλοφόρησε το Δεκέμβριο του 2003) περιέχει πληροφορίες σχετικά με τις επιχειρήσεις του οπτικοακουστικού κλάδου, την κινηματογραφική αγορά, το DVD και το βίντεο, τις τηλεοπτικές εκπομπές περιλαμβανομένων των καλωδιακών και δορυφορικών μεταδόσεων, το ραδιόφωνο και τα βιντεοπαιχνίδια και περιλαμβάνει δεδομένα σχετικά με τις οπτικοακουστικές αγορές μέχρι το 2001. Καταβλήθηκαν ιδιαίτερες προσπάθειες για να μειωθεί ο χρόνος που απαιτείται για την δημοσίευση των δεδομένων μετά την περίοδο αναφοράς.

- έκδοση σύντομων εκδόσεων («Statistics in Focus») για συγκεκριμένους τομείς όπου περιλαμβάνονται οι πιο πρόσφατες τάσεις. Έχουν εκδοθεί 11 τεύχη αυτής της σειράς από το 2000 και ύστερα, που καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος των οπτικοακουστικών τομέων όπως η κινηματογραφική παραγωγή και προβολή, το βίντεο και το DVD, οι τηλεοπτικές εκπομπές, οι εγγραφές ήχου και η αγορά ραδιοφωνικών εκπομπών.

Έχουν επιτευχθεί πολλές βελτιώσεις σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη, κατά τόσο η συλλογή όσο και η διάδοση δεδομένων δεν γινόταν τακτικά και ήταν μάλλον περιορισμένη σε βασικούς δείκτες που κάλυπταν τις κύριες οπτικοακουστικές αγορές. Στο πλαίσιο της απόφασης του Συμβουλίου, η συλλογή και η διάδοση δεδομένων βαθμιαία ενημερώθηκαν και επεκτάθηκαν για να καλύπτουν τις επείγουσες ανάγκες που είχαν εκφράσει οι χρήστες.

Άρθρο (2)(2)(γ): Σύγκριση του υπάρχοντος στατιστικού συστήματος στα κράτη μέλη με ορισμένα κράτη μη μέλη και ιδιαίτερα τις υπό ένταξη χώρες.

Λόγω της πολύπλοκης και ανομοιογενούς δομής συλλογής δεδομένων σε πολλά κράτη μέλη, η σύγκριση των υπαρχόντων στατιστικών συστημάτων στα κράτη μέλη αλλά και στις υποψήφιες χώρες ήταν μια συνεχιζόμενη διαδικασία με σκοπό τη βελτίωση των στατιστικών γνώσεων και της συγκρισιμότητα των πληροφοριών. Στο πλαίσιο της απόφασης του Συμβουλίου αναλήφθηκαν οι εξής ειδικές ενέργειες:

- επέκταση της ανάλυσης των οπτικοακουστικών στατιστικών και πηγών που είχε ήδη διευρυνθεί για τα κράτη μέλη ώστε να καλυφθούν οι υποψήφιες χώρες και ορισμένες μη ευρωπαϊκές χώρες του ΟΟΣΑ (ΗΠΑ, Ιαπωνία, Καναδάς και Αυστραλία). Κύριος στόχος της ανάλυσης των διαθέσιμων στατιστικών και πηγών ήταν ο εντοπισμός των τομέων στη συλλογή οπτικοακουστικών δεδομένων, στους οποίους ο βαθμός διαθεσιμότητας (και σε μικρότερο βαθμό συγκρισιμότητας) αντιστοιχεί με αυτόν των χωρών της ΕΕ και της ΕΖΕΣ.

- επέκταση της συλλογής και της διάδοσης πληροφοριών ώστε να καλυφθούν οι υποψήφιες χώρες περιλαμβανομένων των υπό ένταξη χωρών ενόψει της διεύρυνσης της ΕΕ το 2004. Η ενέργεια αυτή περιλαμβάνει επίσης τη συλλογή ιστορικών δεδομένων με σκοπό την κατάρτιση χρονολογικών σειρών που θα καλύπτουν το παρελθόν.

- ανάπτυξη συνεργασίας με διεθνείς οργανισμούς για τη δημιουργία ενός κοινού μεθοδολογικού πλαισίου και εναρμονισμένων ταξινομήσεων σε διεθνές επίπεδο σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο του Οπτικοακουστικού Τομέα. Τα πρακτικά αποτελέσματα της συνεργασίας αυτής είναι εμφανή όλα ιδίως με την συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου σε ορισμένες μεθοδολογικές εξελίξεις που πραγματοποίησε η Eurostat. Ένα καρποφόρο αποτέλεσμα της συνεργασίας αυτής ήταν επίσης η κοινή πρόταση που διατυπώθηκε το 2002 σχετικά με την ενημέρωση των ταξινομήσεων της NACE για οπτικοακουστικές δραστηριότητες πριν από μια εκτεταμένη αναθεώρηση των ταξινομήσεων το 2007. Αυτή η συνεχιζόμενη εργασία ενδέχεται να έχει αντίκτυπο στη διαθεσιμότητα και τη συγκρισιμότητα των στατιστικών διάρθρωσης των επιχειρήσεων που εφαρμόζονται στον οπτικοακουστικό κλάδου.

Άρθρο (2)(2)(δ): Αξιολόγηση της καταλληλότητας και των στατιστικών του οπτικοακουστικού κλάδου και των μελλοντικών αναγκών

Η αξιολόγηση της καταλληλότητας των στατιστικών στον οπτικοακουστικό κλάδο και των μελλοντικών αναγκών διενεργήθηκε κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων με τους χρήστες στην Επιτροπή, και σε διεθνείς οργανισμούς. Η περίληψη των αποτελεσμάτων που παρουσιάστηκε το 2001 δείχνει σαφώς ότι το σύστημα συλλογής AUVIS κάλυπτε το μεγαλύτερο μέρος των απαιτήσεων των χρηστών της Επιτροπής. Στη συνέχεια το πλαίσιο AUVIS αναθεωρήθηκε για να ενσωματώσει πρόσθετες ανάγκες που είχαν εκφράσει οι χρήστες. Σήμερα μπορεί να υποστηριχθεί ότι το μεθοδολογικό πλαίσιο, αν και δεν είναι διεξοδικό, είναι αρκετά ευρύ ώστε να παρέχει χρήσιμα εργαλεία για την παρακολούθηση και την αξιολόγηση του αντικτύπου των διαφόρων πολιτικών και προγραμμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (προγράμματα Media, οδηγία για την τηλεόραση χωρίς σύνορα, πολιτικές για τον οπτικοακουστικό κλάδο και εμπορικές πτυχές, πολιτικές για την απασχόληση, πολιτικές για τον ανταγωνισμό στον οπτικοακουστικό κλάδο, σύγκλιση μεταξύ της ανακοίνωσης και της οπτικοακουστικής βιομηχανίας, κ.τ.λ.).

Ωστόσο, τα αποτελέσματα πρόσφατων ετήσιων συλλογών δεδομένων AUVIS δείχνουν σαφώς ότι τα εθνικά στατιστικά συστήματα δεν είναι επαρκώς ανεπτυγμένα ώστε να καλύπτουν όλες τις ανάγκες που έχουν εκφράσει οι χρήστες χωρίς μεγάλης κλίμακας μεθοδολογικές εξελίξεις και συμπληρωματικούς πόρους.

Ενόψει των συνεχιζόμενων περικοπών των διαθέσιμων πόρων στα κράτη μέλη είναι πιθανό ότι θα καταστεί όλο και περισσότερο δύσκολη η απόκτηση ικανοποιητικών αποτελεσμάτων από τις εθελοντικές συλλογές δεδομένων.

III Συμπερασματα

Αξιολόγηση του παρελθόντος

Στα μέσα της δεκαετίας του '90, και σε ένα πλαίσιο μεταβαλλομένων τεχνολογιών και επιχειρηματικών προτύπων, άρχισε να αυξάνεται η ζήτηση από τη βιομηχανία και από τους διαμορφωτές πολιτικής για περιεκτικές στατιστικές πληροφορίες στον οπτικοακουστικό κλάδο. Ωστόσο, η ανάγκη δεν μπορούσε να ικανοποιηθεί λόγω των αντικειμενικών δυσκολιών όσον αφορά την κατάρτιση στατιστικών σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, δεδομένης της πολυπλοκότητας και της ποικιλομορφίας των εθνικών οπτικοακουστικών αγορών. Επιπλέον, τα δεδομένα που συλλέγονταν σε εθνικό επίπεδο δεν ήταν πλήρως συγκρίσιμα και οι χρησιμοποιούμενες έννοιες και μέθοδοι διέφεραν από το ένα κράτος μέλος στο άλλο.

Η στατιστική υποδομή που δημιουργήθηκε για τον οπτικοακουστικό κλάδο ήταν σχεδιασμένη συγκεκριμένα με σκοπό την εναρμόνιση των υπαρχουσών στατιστικών για τη βελτίωση της διάδοσής τους, την ανάπτυξη ενός κοινού μεθοδολογικού πλαισίου για τις στατιστικές που παρήγαγαν οι εθνικές αρχές, την επικέντρωση της συλλογής πληροφοριών σε επιλεγμένες ανάγκες που είχαν εκφράσει οι διάφοροι χρήστες και την παροχή επαρκών εισροών για τον καθορισμό των κοινοτικών πολιτικών. Ένας από τους κύριους τομείς ενδιαφέροντος ήταν η διαθεσιμότητα μιας πλήρους σειράς στατιστικών για το διεθνές εμπόριο.

Tα μέτρα που θεσπίστηκαν στα πλαίσια της εφαρμογής της απόφασης 1999/297/EΚ του Συμβουλίου παρήγαγαν χρήσιμα αποτελέσματα, από τις εξής απόψεις:

- πραγματοποίηση ενός βήματος προς τα εμπρός όσον αφορά τη δημιουργία και την εφαρμογή ενός κοινού μεθοδολογικού πλαισίου για τις αγορές του οπτικοακουστικού και των συναφών κλάδων σε επίπεδο Κοινότητας όπου περιλαμβανόταν η ανάλυση των πηγών και η βελτίωση της κάλυψης του οπτικοακουστικού κλάδου στην προσεχή αναθεωρημένη ταξινόμηση NACE 2007,

- συμβολίζει δημιουργία ικανοτήτων στα κράτη μέλη με την υποστήριξη εκτέλεσης πιλοτικών ενεργειών,

- αύξηση της κανονικότητας και της έγκαιρης διεξαγωγής της συλλογής και της διάδοσης στατιστικών σχετικά με τη βιομηχανία και τις αγορές του οπτικοακουστικού και των συναφών κλάδων και προετοιμασία της κάλυψης του οπτικοακουστικού κλάδου στον αναθεωρημένο κανονισμό για τις στατιστικές διάρθρωσης των επιχειρήσεων,

- βελτίωση του βαθμού συγκρισιμότητας και εναρμόνισης.

Μελλοντικές προοπτικές

Ωστόσο, τα πέντε έτη κατά τα οποία είναι σε ισχύ η εν λόγω απόφαση του Συμβουλίου χαρακτηρίστηκαν από στενότητα ανθρώπινων πόρων τόσο στην Eurostat όσο και στις εθνικές αρχές, στενότητα που οφείλεται κυρίως στη χαμηλή προτεραιότητα που αποδίδεται στις στατιστικές για τη βιομηχανία και τις αγορές του οπτικοακουστικού και των συναφών κλάδων. Επομένως, θα χρειαστεί η καταβολή σημαντικών προσπαθειών για να καταστούν οι οπτικοακουστικές στατιστικές ένας τομέας ποιοτικών στατιστικών, όσον αφορά ιδιαιτέρως τις διαστάσεις της έγκαιρης παραγωγής, της πληρότητας, της συνεκτικότητας, της συγκρισιμότητας και της καταλληλότητας των δεδομένων. Συγκεκριμένα, θα πρέπει να πραγματοποιηθούν οι ακόλουθες ενέργειες:

- Τα κράτη μέλη θα πρέπει να είναι σε θέση να παρέχουν έγκαιρα στην Eurostat πλήρη δεδομένα τηρώντας τις έννοιες και τους ορισμούς που ορίζονται στο μεθοδολογικό πλαίσιο. Οι απαραίτητες ενέργειες θα πρέπει να καλύψουν τόσο τις τεχνικές πτυχές όσο και τη διαθεσιμότητα ενός νέου κοινοτικού νομικού πλαισίου.

- Η Eurostat θα πρέπει να είναι σε θέση να αξιολογεί λεπτομερώς την ποιότητα των δεδομένων οι εθνικές αρχές με σκοπό τη βελτίωση της συγκρισιμότητας και της συνεκτικότητας σε επίπεδο Κοινότητας.

- Τόσο το μεθοδολογικό πλαίσιο όσο και η συλλογή δεδομένων θα πρέπει να ενημερωθούν για να βελτιωθεί η καταλληλότητά τους, λαμβάνοντας υπόψη τομείς που ακόμη δεν έχουν καλυφθεί ικανοποιητικά (όπως η απασχόληση στον οπτικοακουστικό κλάδο, και οι εμπορικές πτυχές) καθώς και την κάλυψη νέων οπτικοακουστικών προϊόντων και υπηρεσιών.

- Επιπλέον στο πλαίσιο της τρέχουσας και των μελλοντικών διευρύνσεων της ΕΕ, θα πρέπει να θεσπιστούν ειδικά μέτρα που θα βοηθήσουν τα μελλοντικά μέλη να προσαρμόσουν το εθνικό στατιστικό τους σύστημα και να διευκολύνουν τη διαβίβαση γνώσεων και την ανταλλαγή εμπειριών που απαιτούνται για την αύξηση της ανάπτυξης των στατιστικών τους.

Αν και αναγνωρίζεται η καταλληλότητα των στατιστικών των σχετικών με τη βιομηχανία και τις αγορές του οπτικοακουστικού και των συναφών κλάδων για ορισμένους τομείς πολιτικής, είναι προφανές ότι η καταλληλότητά τους είναι χαμηλότερη από άλλες στατιστικές που αφορούν την ΟΝΕ, τις κεντρικές πτυχές της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ σε σημαντικούς τομείς της οικονομίας ή το νέο κοινωνικό πρόγραμμα. Ως αποτέλεσμα αυτού του καθορισμού προτεραιοτήτων, η Επιτροπή στις σημερινές συνθήκες δεν είναι σε θέση να πραγματοποιήσει τις εργασίες σχετικά με τις στατιστικές που αφορούν τη βιομηχανία και τις αγορές του οπτικοακουστικού και των συναφών κλάδων.

ANNEX: DESCRIPTION OF THE LEGAL INSTRUMENTS

I. Council Decision 1999/297/EC [2] of 26 April 1999

[2] Council Decision of 26 April 1999 establishing a Community statistical information infrastructure relating to the industry and markets of the audiovisual and related sector - OJ L 117, 5.5.1999, p. 39-41.

The Council Decision 1999/297/EC of 26 April 1999 establishing a statistical information infrastructure relating to the industry and markets of the audiovisual and related sectors is set to achieve its objective by defining a set of individual statistical actions, in accordance with Regulation (EC) No 322/97, to be done by the Member States (national authorities) and by the Commission (Eurostat). In particular, Article 2 of the Decision is divided into two parts. The first part refers to the individual statistical actions to be undertaken by the national authorities and the second part refers to those actions to be undertaken by Eurostat.

The first part states that the national authorities should:

(a) analyse and evaluate the demand for statistics (firms, functions and products) on the audiovisual sector from users (Community institutions, government departments, national sectoral bodies, international organisations, economic operators) and the effect on businesses, especially SMEs, of the collection of statistics in the audiovisual sector;

(b) analyse the existing statistics (firms, functions and products) and their sources;

(c) forward to Eurostat, on an annual basis, statistics (firms, functions and products) already on hand or available from the competent national authorities;

(d) participate, on a voluntary basis, in pilot studies to test working methods in practice and promote the creation of Community statistics (firms, functions and products);

The second part states that Eurostat should:

(a) prepare a Community institutional and functional methodological framework (firms, functions and products);

(b) create a database for statistics forwarded by the national authorities, as mentioned in paragraph 1(c) above, and data gathered from international organisations;

(c) compare existing statistical systems in Member States and some non-Member States, especially the pre-accession States;

(d) assess the relevance of, and future needs for, statistics in the audiovisual sector, especially in terms of data needed for the development and follow-up of employment, training and equal opportunities policy.

Article 3 of the Decision refers to the implementation of the statistical actions given above. Finally, Articles 4 and 5 refer to the procedure that needed to be followed when deciding the necessary measures of implementation as well as to the reports that should be prepared to document the progress of the implementation of the Decision, which is also the reason for writing this report.

II Commission Decisions Implementing the Council Decision

The Council Decision has been implemented through the adoption of two Commission Decisions: 1999/841/EC of 24 November 1999 and 2002/591/EC of 11 July 2002. Below a description of the individual measures adopted in each Commission Decision is given together with two tables illustrating the correspondence between the measures of each Commission Decision and the individual statistical action of the Council Decision.

II.A Commission Decision of 24 November 1999

A first set of 14 actions was published in December 1999. This specified the work planned for 1999-2001. Most notably it allowed Community subsidies for the work done by Member States on user needs studies, the update of the inventory of sources, and workshops with data suppliers. It also asked Member States to fill in and return the annual AUVIS questionnaire. These 14 actions were:

a) 4 measures to implement actions to be undertaken by national authorities:

- Studies by each Member State of priorities concerning national user needs for statistics. (The domains to be studied were to be those in the AUVIS classification plan)

- Update of the existing inventory by each Member State of national statistics and sources

- Optionally, development of the network of contacts between the Member States and main data producers by means of workshops held in volunteer Member States

- Forwarding to Eurostat by each Member State during 2000 of audiovisual statistics (firms, functions and products) already on hand or available from the competent national authorities. (The questionnaire, based on the AUVIS classification plan, was to be sent to Member States in the second quarter of the year 2000)

b) 10 measures to implement actions to be undertaken by Eurostat:

- Updating of the chapter specific to audiovisual services in the Eurostat Manual of Business Statistics

- Updating and publication, via the web, of the general methodological manual on audiovisual statistics

- Methodological studies on specific topics selected from within the following broad areas:

- structural business statistics for enterprises of the audiovisual and related sectors;

- statistics on selected sub-sectors such as film production, TV and radio;

- selected topics such as international trade in services of the audiovisual and related sectors, international co-productions, new media

- Processing of the data received from the 1999 questionnaire to Member States, and making the results available in Eurostat's dissemination database, and via publications

- Participation in workshops held in volunteer Member States for the development of the network of contacts between the Member States and main data producers

- Processing the data received from the 2000 questionnaire to Member States, and making the results available in Eurostat's dissemination database, and via publications

- Adaptation of an existing Eurostat computerised system to receive, validate, transform and store statistics gathered from Member States and international organisations

- Comparison of existing statistical systems in Member States with a view to improved harmonisation

- Study of the priorities concerning needs for statistics by the Commission's services

- Study of the priorities concerning needs for statistics by international organisations working in the field

Table 1: Correspondence between the Council Decision and Commission Decision 1999/841/EC

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

II.B Commission Decision of 11 July 2002

Commission Decision 2002/591/EC was adopted in July 2002 and described a further set of 11 measures for the implementation of statistical actions to be carried out at Commission and Member States level for the period 2002 - 2004. This Commission Decision specified three measures to be undertaken by Member States and eight measures to be undertaken by Eurostat to implement actions foreseen in Council Decision 1999/297/EC.

a) The three measures to be undertaken by Member States are:

- An annual update of the existing inventory of national statistics and sources (measure A-1);

- The annual forwarding to Eurostat by each Member State of data (via a questionnaire) on Audiovisual Statistics (firms functions and products) already at hand or available from competent national authorities. The questionnaire which is based on the AUVIS methodology may be revised each year after consultation with Member States (measure A-2);

- Voluntary participation in pilot studies to test working methods and nomenclatures. The list of topics for pilot studies have been discussed by a Task Force in December 2000 and take into account the priorities expressed in the user needs studies. Eurostat will consult the Member States on the list of studies to be carried out (measure A-3).

b) The eight measures to be undertaken by Eurostat are:

- Studies to develop the Community institutional and functional methodological framework and nomenclatures with emphasis on the priority areas highlighted in the user needs studies. The list of studies will be drawn up by Eurostat after Consultation with Member States (measure B-1);

- Regular updating and dissemination of the general methodological manual on audiovisual statistics (AUVIS methodology) (measure B-2);

- Updating of the chapter specific to Audiovisual services in the Eurostat Manual of Business Statistics taking into account the results of the studies to develop enterprise statistics for the Audiovisual sector (measure B-3);

- Annual processing of the data received from the annual questionnaire to Member States and dissemination of the results via Eurostat database and publications (measure B-4);

- Adaptation of the existing Eurostat computerised system to receive, validate transform and store statistics gathered from Member States and International organisations (measure B-5);

- Comparison of existing statistical systems in Member States, and Candidate and other countries with a view to improve comparability (measure B-6);

- Providing for an interim report on the progress made in implementing the Council Decision to the Council and European Parliament (measure B-7);

- Providing for a final report giving overall assessment of the implementation of Decision 1999/297/EC and of the relevance of, and needs for, statistics in the audiovisual sector (measure B-8).

Table 2: Correspondence between the Council Decision and Commission Decision 2002/591/EC

A. Measures to implement actions to be undertaken by national authorities

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

B. Measures to implement actions to be undertaken by Eurostat

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>