Κρατική ενίσχυση - Ιταλία

Ενίσχυση C 12/2002 (ex N 847/2001) - Ιταλία - Περιβαλλοντική ενίσχυση προς την Acciaierie Valbruna, χάλυβας ΕΚΑΧ

Πρόσκληση για υποβολή παρατηρήσεων σύμφωνα με το άρθρο 6, παράγραφος 5 της απόφασης της Επιτροπής αριθ. 2496/96/ΕΚΑΧ

(2002/C 81/03)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

Με επιστολή της 27ης Φεβρουαρίου 2002 που αναδημοσιεύεται στην αυθεντική γλώσσα του κειμένου της επιστολής στις σελίδες που ακολουθούν την παρούσα περίληψη, η Επιτροπή κοινοποίησε στην Ιταλία την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 6 παράγραφος 5 της απόφασης της Επιτροπής αριθ. 2496/96/EΚΑΧ σχετικά με την προαναφερθείσα ενίσχυση.

Τα ενδιαφερόμενα μέρη μπορούν να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους επί των ενισχύσεων για τις οποίες η Επιτροπή κινεί τη διαδικασία μέσα σε ένα μήνα από την ημερομηνία δημοσίευσης της παρούσας περίληψης και της επιστολής που ακολουθεί, στην ακόλουθη διεύθυνση: European Commission Directorate-General for Competition

Directorate H

State Aid Registry

Β - 1049 Brussels Φαξ (32-2) 296 12 42.

Οι παρατηρήσεις αυτές θα κοινοποιηθούν στην Ιταλία. Το απόρρητο της ταυτότητας του ενδιαφερόμενου μέρους που υποβάλλει τις παρατηρήσεις μπορεί να ζητηθεί γραπτώς, με μνεία των σχετικών λόγων.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

Με επιστολή της 27ης Δεκεμβρίου 2001, η Ιταλία κοινοποίησε στην Επιτροπή την πρόθεσή της να χορηγήσει ενίσχυση ύψους 4426397 ευρώ σε εννέα σχέδια που προβλέπεται να εκτελεστούν από την επιχείρηση Acciaierie Valbruna SpA στην εγκατάστασή της στο Bolzano. Οι επιλέξιμες δαπάνες ανέρχονται σε 15503520 ευρώ.

1.1. Πέντε σχέδια θεωρείται ότι αποσκοπούν στην εξοικονόμηση ενέργειας και συνίστανται σε:

i) νέα εγκατάσταση αναθέρμανσης πρισμάτων·

ii) νέα εγκατάσταση θερμικής κατεργασίας ρολών διαμέτρου 5,5-12,5 mm·

iii) νέα εγκατάσταση θερμικής κατεργασίας ρολών διαμέτρου 13-32 mm·

iv) νέα κάμινο συνεχούς λειτουργίας·

v) εκσυγχρονισμό του πεπιεσμένου σταθμού άμεσης βοήθειας και των εγκαταστάσεων παραγωγής οξυγόνου και αζώτου.

Το συνολικό κόστος των σχεδίων αυτών ανέρχεται σε 12498257 ευρώ. Οι ιταλικές αρχές αφαίρεσαν 919810 ευρώ από το συνολικό κόστος για εξοικονόμηση ενέργειας κατά τα πρώτα πέντε έτη ζωής της επένδυσης. Η ενίσχυση ανέρχεται σε 3473534 ευρώ (30 % του επιλέξιμου κόστους). Οι εν λόγω εγκαταστάσεις θα αντικαταστήσουν τις υπάρχουσες από τη δεκαετία του 1970 εγκαταστάσεις οι οποίες, όμως, σύμφωνα με τη διενεργηθείσα πραγματογνωμοσύνη, θα μπορούσαν να λειτουργήσουν έως το 2010. Η εξοικονόμηση ενέργειας από τις προαναφερόμενες επενδύσεις θα έχει αποτέλεσμα την κατά 11629 τόνους μείωση των εκπομπών CO2. Τούτο, σύμφωνα με τις ιταλικές αρχές, θα είναι σύμφωνο με τις απαιτήσεις του πρωτοκόλλου του Κιότο. Σύμφωνα με την κοινοποίηση, δεν υπάρχουν πρότυπα ή νομικές υποχρεώσεις που να επιβάλλουν στην εταιρεία όρια στην κατανάλωση ενέργειας ή στις εκπομπές CO2.

1.2. Τέσσερα σχέδια θεωρείται ότι αποσκοπούν στη γενική προστασία του περιβάλλοντος και συνίστανται σε:

i) παρεμβάσεις στο χυτήριο χάλυβα (εγκαταστάσεις για την αυτόματη ρύθμιση της χύτευσης και της μετακαύσης αερίων· επιλέξιμο κόστος: 206583 ευρώ· ενίσχυση: 61975 ευρώ) και στο χώρο εξαγωγής σκωρίας (νέο σύστημα συλλογής των αποβλήτων, κατασκευή χώρου για τη διακίνηση και την αποθήκευση της σκωρίας με μηχανισμό αυτόματου κλεισίματος, εγκατάσταση για την απορρόφηση της σκόνης· επιλέξιμο κόστος: 619749 ευρώ· ενίσχυση: 131697 ευρώ)·

ii) νέες εγκαταστάσεις για την άντληση και τη διανομή νερού. Το νερό που χρησιμοποιείται στην παραγωγική διαδικασία επί του παρόντος αντλείται από φρέατα εντός των χώρων της επιχείρησης και διανέμεται στις διάφορες εγκαταστάσεις. Το χρησιμοποιηθέν νερό καθαρίζεται και αποβάλλεται στο γενικό αποχετευτικό δίκτυο. Οι σημερινές εγκαταστάσεις λειτουργούν από τη δεκαετία του 1970. Έχοντας υπόψη τα νέα πρότυπα του 1999/2000 για τα βιομηχανικά λύματα, η εταιρεία αποφάσισε να μειώσει δραστικά την κατανάλωση νερού από 7254000 m3 το 1999 σε 1000000 m3 το 2003 μέσω της κατασκευής νέου δικτύου κλειστού κυκλώματος που θα επιτρέπει την επαναχρησιμοποίηση του νερού. Επιλέξιμο κόστος: 1704308 ευρώ· ενίσχυση: 511292 ευρώ·

iii) αντικατάσταση από νέο υλικό του αμιάντου που υπάρχει στους τοίχους και στην στέγη του χαλυβουργείου. Επιλέξιμο κόστος: 258228 ευρώ· ενίσχυση:38734 ευρω·

iv) νέο εξοπλισμό για την κατάσβεση και την πρόληψη των κινδύνων πυρκαγιάς. Επιλέξιμο κόστος: 877976 ευρώ. Ένα μέρος του επιλέξιμου κόστους (361520 ευρώ) θεωρείται ότι συνδέεται με την προσαρμογή στα νέα πρότυπα (ενίσχυση: 54228 ευρώ) ενώ το υπόλοιπο (516457) ευρώ) θεωρείται ότι αποσκοπεί στη βελτίωση των προτύπων (ενίσχυση: 154937 ευρώ).

Σύμφωνα με την κοινοποίηση, δεν υπάρχουν εξοικονομήσεις δαπανών από τις επενδύσεις για γενική προστασία του περιβάλλοντος.

Σύμφωνα με την κοινοποίηση, δεν υπάρχει αύξηση της παραγωγικής ικανότητας του εργοστασίου του Bolzano. Αντίθετα, οι ικανότητες που κοινοποιήθηκαν στην Επιτροπή στο πλαίσιο της ετήσιας έρευνάς της για τις επενδύσεις, θα μειωθούν πάνω από το μισό. Αντίθετα, η παραγωγή θα αυξηθεί σημαντικά.

2. ΕΚΤΙΜΗΣΗ

Η Acciaierie Valbruna SpA παράγει προϊόντα που περιλαμβάνονται στο παράρτημα I της συνθήκης ΕΚΑΧ. Κατά συνέπεια, είναι μια επιχείρηση κατά την έννοια του άρθρου 80 της εν λόγω συνθήκης, στην οποία εφαρμόζεται η απόφαση της Επιτροπής αριθ. 2496/96/ΕΚΑΧ (στο εξής ο "κώδικας ενισχύσεων στη χαλυβουργία").

Στο άρθρο 3, ο κώδικας ενισχύσεων στη χαλυβουργία προβλέπει ότι οι χαλυβουργικές επιχειρήσεις μπορούν να λαμβάνουν ενισχύσεις για περιβαλλοντικές επενδύσεις. Οι προϋποθέσεις για να θεωρηθεί ότι μια τέτοιου είδους ενίσχυση συμβιβάζεται με την κοινή αγορά καθορίζονται στο παράρτημα του κώδικα ενισχύσεων στη χαλυβουργία και στις κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις υπέρ του περιβάλλοντος όπως έχουν στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων C 72 της 10ης Μαρτίου 1994 (στο εξής οι "περιβαλλοντικές κατευθυντήριες γραμμές του 1994").

2.1. Επενδύσεις που συνδέονται με την εξοικονόμηση ενέργειας

Στην παρούσα περίπτωση, η Επιτροπή σημειώνει ότι τα σχέδια που περιγράφονται στο σημείο 1.1 παραπάνω θεωρούνται ότι αποσκοπούν στην εξοικονόμηση ενέργειας όσον αφορά τις εγκαταστάσεις παραγωγής που λειτουργούν από τις δεκαετίες του 1970 και του 1980, οι οποίες θα αντικατασταθούν ή θα εκσυγχρονιστούν. Η Επιτροπή επίσης σημειώνει ότι οι επενδύσεις αυτές θα έχουν ως αποτέλεσμα σημαντική αύξηση της παραγωγής. Υπό αυτές τις περιστάσεις, η Επιτροπή αμφιβάλλει για το ότι δεν πρόκειται για γενικές επενδύσεις που δεν είναι επιλέξιμες προς ενίσχυση. Από την άλλη πλευρά, η Επιτροπή θεωρεί κανονικό ότι οι νέες εγκαταστάσεις είναι περισσότερο αποδοτικές από την άποψη της ενέργειας σε σχέση με εκείνες που έχουν αρχίσει να λειτουργούν πριν από είκοσι ή τριάντα χρόνια.

Εν πάση περιπτώσει, σύμφωνα με το σημείο 3.2.1 των περιβαλλοντικών κατευθυντήριων γραμμών του 1994, "στην περίπτωση νέων εγκαταστάσεων ή μονάδων αντικατάστασης, το κόστος της βασικής επένδυσης που συνεπάγεται απλώς τη σύσταση ή την αντικατάσταση της παραγωγικής ικανότητας χωρίς να εμπεριέχει περιβαλλοντικούς στόχους δεν είναι επιλέξιμο". Η Επιτροπή σημειώνει ότι, εκτός από την αφαίρεση για εξοικονόμηση ενέργειας, οι ιταλικές αρχές θεωρούν επιλέξιμο προς ενίσχυση το συνολικό κόστος του εξοπλισμού.

Επιπλέον, σύμφωνα με το παράρτημα του κώδικα ενισχύσεων στη χαλυβουργία, πρέπει να αφαιρούνται όλα τα πλεονεκτήματα όσον αφορά το χαμηλότερο κόστος παραγωγής που προκύπτει από τις επενδύσεις. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή παρατηρεί, κατά πρώτο λόγο, ότι η αφαίρεση από τις δαπάνες που πραγματοποιήθηκε από τις ιταλικές αρχές για λόγους εξοικονόμησης ενέργειας (0,92 εκατομμύρια ευρώ) δεν ανταποκρίνεται στα αριθμητικά στοιχεία που κοινοποίησε η επιχείρηση (2,26 εκατομμύρια ευρώ). Δεύτερον, η Επιτροπή παρατηρεί ότι η αποτίμηση της εξοικονόμησης ενέργειας που έγινε από την επιχείρηση λαμβάνει υπόψη αποκλειστικά και μόνο την εξοικονόμηση που επιτυγχάνεται κατά τα πρώτα πέντε έτη της επένδυσης. Ωστόσο, ο κώδικας ενισχύσεων στη χαλυβουργία απαιτεί να αφαιρούνται όλα τα πλεονεκτήματα, πράγμα που συνεπάγεται ότι πρέπει να λαμβάνεται υπόψη όλη η οικονομική ζωή του εξοπλισμού. Τρίτον, η Επιτροπή παρατηρεί ότι δεν έχει γίνει αφαίρεση όσον αφορά τις μειώσεις κόστους που, λόγω των επενδύσεων, συνεπάγεται η σημαντική αύξηση της παραγωγής.

Η Επιτροπή επίσης παρατηρεί ότι περίπου το 9 % των επενδύσεων αυτών αφορά απρόβλεπτες δαπάνες. Η Επιτροπή έχει αμφιβολίες για το κατά πόσον οι δαπάνες αυτές μπορούν να θεωρηθούν ότι προορίζονται για την προστασία του περιβάλλοντος.

2.2. Επενδύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος

Όσον αφορά τις παρεμβάσεις στο χυτήριο χάλυβα που περιγράφονται στο σημείο 1.2 στοιχείο i), η Επιτροπή σημειώνει ότι ο νέος εξοπλισμός αυτόματης ρύθμισης της διαδικασίας χύτευσης φαίνεται να αφορά αποκλειστικά μια βελτίωση της παραγωγικής διαδικασίας και ότι τα αποτελέσματα στο περιβάλλον, εφόσον υπάρχουν, είναι απλώς και μόνο μια περιθωριακή συνέπεια της επένδυσης. Τούτο, μαζί με το γεγονός ότι η παραγωγή χάλυβα θα αυξηθεί σημαντικά το 2003 και ότι θα μειωθεί η κατανάλωση ακατέργαστων υλικών ανά παραγόμενο τόνο χάλυβα, δημιουργεί αμφιβολίες για το κατά πόσον ο εξοπλισμός αυτός είναι δικαιολογημένος από την άποψη της προστασίας του περιβάλλοντος.

Επιπλέον, η Επιτροπή σημειώνει ότι η κοινοποίηση δεν περιέχει καμία πληροφορία για τα επίπεδα ρύπων ή αποβλήτων που επιβάλλονται από ισχύουσες νομικές υποχρεώσεις. Υπό αυτές τις περιστάσεις, η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να εκτιμήσει αν η συνεισφορά στη βελτίωση της προστασίας του περιβάλλοντος είναι αρκούντως σημαντική, ώστε η επένδυση να θεωρηθεί επιλέξιμη για υψηλότερο επίπεδο ενίσχυσης. Εξάλλου, στην κοινοποίηση ο επενδυτής δεν αποδεικνύει ότι έχει ληφθεί σαφής απόφαση για υιοθέτηση υψηλότερων προτύπων για τα οποία απαιτούνται πρόσθετες επενδύσεις, όπως προβλέπεται στον κώδικα ενισχύσεων στη χαλυβουργία.

Όσον αφορά τις παρεμβάσεις στο χώρο εξαγωγής σκωρίας που περιγράφονται στο σημείο 1.2 στοιχείο i), η Επιτροπή σημειώνει ότι δεν έχουν κοινοποιηθεί λεπτομερή στοιχεία σχετικά με τα υφιστάμενα επίπεδα ρύπων στο χώρο αυτό πριν από την επένδυση, σχετικά με τα επίπεδα που επιβάλλονται από τα νέα πρότυπα και σχετικά με τα επίπεδα που θα επιτευχθούν μετά την επένδυση. Επομένως, η Επιτροπή δεν μπορεί να εκτιμήσει κατά πόσον θα υπάρξει βελτίωση στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος. Εν πάση περιπτώσει, δεδομένου ότι η νέα εγκατάσταση φαίνεται ότι θα αντικαταστήσει την παλαιά η οποία κατασκευάστηκε το 1976, η βάση επιλεξιμότητας για ενίσχυση είναι το κόστος της αναπροσαρμογής υπάρχουσας εγκατάστασης ή εξοπλισμού για την τήρηση των νέων προτύπων [σημείο β) στοιχείο i) του παραρτήματος του κώδικα ενισχύσεων στη χαλυβουργία]. Πάντως, δεν έχουν δοθεί σχετικές πληροφορίες. Επίσης, η Επιτροπή έχει αμφιβολίες για το κατά πόσον οι προαναφερθείσες παρεμβάσεις δεν συνεπάγονται εξοικονόμηση κόστους (μείωση αποβλήτων, μείωση των αναγκών σε ακατέργαστα υλικά λόγω βελτίωσης της ανακύκλωσης).

Από την άλλη πλευρά, η Επιτροπή σημειώνει ότι δεν έχουν κοινοποιηθεί στοιχεία ούτε για τις επιμέρους δαπάνες κάθε παρέμβασης που περιγράφεται στο σημείο 1.2 στοιχείο i). Κατά συνέπεια, δεν μπορεί να εκτιμήσει αν οι δαπάνες αυτές περιορίζονται αυστηρά στις έκτακτες επενδυτικές δαπάνες που είναι αναγκαίες για τη συμμόρφωση με τους περιβαλλοντικούς στόχους σύμφωνα με τις περιβαλλοντικές κατευθυντήριες γραμμές του 1994.

Σχετικά με το σχέδιο που περιγράφεται στο σημείο 1.2 στοιχείο ii), δεν υπάρχει σαφής ένδειξη για το αν η προαναφερόμενη νομοθεσία του 1999/2000 επιβάλλει όρια στην επιχείρηση. Από την άλλη, η Επιτροπή έχει αμφιβολίες για το αν αυτό δεν συνεπάγεται εξοικονόμηση ενέργειας (ηλεκτρισμός, καθαρισμός). Η εξοικονόμηση αυτή, σύμφωνα με το παράρτημα του κώδικα ενισχύσεων στη χαλυβουργία, πρέπει να αφαιρείται.

Όσον αφορά τα σχέδια που περιγράφονται στο σημείο 1.2 στοιχείο iii) και iv), η Επιτροπή σημειώνει ότι κύριος στόχος τους είναι η βελτίωση της ασφάλειας και της υγείας στο χώρο εργασίας (ή της ασφάλειας των εγκαταστάσεων). Η Επιτροπή παρατηρεί ότι οι επενδύσεις που πραγματοποιούνται για τους λόγους αυτούς, όσο αξιέπαινες και αν είναι, δεν είναι επιλέξιμες για περιβαλλοντική ενίσχυση. Δεν είναι επιλέξιμες ούτε και βάσει του κώδικα ενισχύσεων στη χαλυβουργία.

Με βάση τα προαναφερόμενα, η Επιτροπή, στο παρόν στάδιο της διαδικασίας, έχει αμφιβολίες ως προς το αν η εν λόγω ενίσχυση είναι σύμφωνη με τους κανόνες που θεσπίζονται στην απόφαση της Επιτροπής αριθ. 2496/96/ΕΚΑΧ.

ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗΣ

"La Commissione informa l'Italia che, dopo aver esaminato le informazioni fornite dalle autorità italiane sull'aiuto citato in oggetto, ha deciso di avviare il procedimento di cui all'articolo 6, paragrafo 5, della decisione della Commissione 2496/96/CECA.

1. PROCEDIMENTO

1) Con lettera del 20 dicembre 2001, registrata il 21 dicembre 2001, l'Italia ha notificato alla Commissione l'intenzione di concedere un aiuto a quattro progetti che saranno realizzati da Acciaierie Valbruna SpA nello stabilimento di Bolzano. Con lettera datata 27 dicembre 2001, registrata il 9 gennaio 2002, l'Italia ha inviato gli allegati alla lettera del 20 dicembre.

2. DESCRIZIONE DETTAGLIATA DELL'AIUTO

2) Acciaierie Valbruna SpA è un produttore di acciaio inossidabile.

3) L'aiuto è concesso dalla Provincia autonoma di Bolzano in base alla Legge Provinciale 13.12.1997, n. 4 'Interventi della Provincia Autonoma di Bolzano-Alto Adige per il sostegno dell'economia'. L'aiuto è stato approvato il 10 dicembre 2001, fatta salva l'autorizzazione della Commissione europea.

4) L'aiuto riguarda nove progetti, cinque dei quali sono stati considerati come un aiuto al risparmio energetico e quattro come un aiuto alla tutela dell'ambiente.

5) I progetti volti al risparmio energetico sono i seguenti:

6) a) un nuovo forno di riscaldo delle billette in acciaio inossidabile per sostituire quello attuale, installato alla fine degli anni '70. Secondo la perizia fornita, tenuto conto dei miglioramenti apportati nel frattempo, il forno attuale potrebbe essere operativo fino al 2010. I costi totali ammontano a 5164569 EUR(1). Da tale spesa le autorità italiane hanno detratto 182826 EUR a titolo di vantaggi per la riduzione dei costi energetici corrispondenti ai primi cinque anni di vita dell'investimento. L'aiuto al progetto ammonta a 1494523 EUR;

7) b) un nuovo impianto per il trattamento termico dei rotoli di vergella con diametro di 5,5-12,5 mm. Quest'impianto tratterà i rotoli di vergella all'uscita del treno di laminazione in modo da evitare il riscaldo. Il costo totale ammonta a 2169119 EUR(2). Da tale spesa le autorità italiane hanno detratto 103291 EUR a titolo di vantaggi per la riduzione dei costi energetici corrispondenti ai primi cinque anni di vita dell'investimento. L'aiuto al progetto ammonta a 619748 EUR;

8) c) un nuovo impianto per il trattamento termico dei rotoli di vergella con diametro di 13-32 mm. Quest'impianto, analogamente a quello di cui al punto b), tratterà i rotoli di vergella provenienti direttamente dal treno di laminazione al fine di evitare il riscaldo. I costi totali ammontano a 1291142 EUR(3). Da tale spesa le autorità italiane hanno detratto 26856 EUR a titolo di vantaggi per la riduzione dei costi energetici corrispondenti ai primi cinque anni di vita dell'aiuto all'investimento. L'aiuto al progetto ammonta a 379286 EUR;

9) d) un nuovo forno continuo. Il costo totale ammonta a 2685576 EUR(4). Da tale spesa le autorità italiane hanno detratto 103291 EUR a titolo di vantaggi per la riduzione dei costi energetici corrispondenti ai primi cinque anni di vita dell'investimento. L'aiuto al progetto è di 774685 EUR.

10) Gli investimenti di cui alle lettere b), c) e d) sostituiranno parzialmente(5) il trattamento termico attualmente effettuato in forni a campana e in forni a carrello installati negli anni '70-'80. Secondo la perizia fornita, i forni a carrello potrebbero essere operativi fino al 2010.

11) e) La ristrutturazione degli impianti di produzione di aria compressa (inclusa l'installazione di due nuovi compressori a vite) e della fabbrica ossigeno e azoto (inclusa l'installazione di serbatoi criogenici). La stazione di produzione di aria compressa risale all'inizio degli anni '80, mentre l'impianto di produzione di ossigeno e azoto risale alla fine degli anni '80. Secondo la perizia fornita entrambi potrebbero essere operativi fino al 2010. Il costo totale ammonta a 1187851 EUR(6). Da tale spesa le autorità italiane hanno detratto 503545 EUR a titolo di vantaggi per la riduzione dei costi energetici corrispondenti ai primi cinque anni di vita dell'investimento. L'aiuto al progetto ammonta a 205292 EUR.

12) I risparmi energetici derivati dai suddetti investimenti consentirebbero una riduzione di 11629 tonnellate delle emissioni di CO2, che, a giudizio delle autorità italiane, sarebbe conforme con il protocollo di Kyoto. Secondo la notifica, non vi sono norme o obblighi di legge che impongano all'impresa in questione limiti in materia di consumo energetico e di emissioni di CO2.

13) I progetti volti alla protezione dell'ambiente sono i seguenti:

14) - Interventi nel processo di fusione (applicazione di nuove tecnologie per la regolazione automatica del processo di fusione e di attrezzatura per la postcombustione dei fumi) e nel parco scorie (nuovo sistema impiantistico per la raccolta dei vari metalli di scarto, costruzione di un apposito fabbricato dotato di sistemi di chiusura automatica per la manipolazione e lo stoccaggio delle scorie, installazione di un impianto di aspirazione ed abbattimento delle emissioni polverose). Gli interventi nel processo di fusione (costo: 206583 EUR) sono destinati a migliorare la protezione dell'ambiente (aiuto: 61975 EUR). Gli investimenti nel parco scorie (costo totale: 877977 EUR di cui 619749 EUR sono stati considerati ammissibili) sono destinati a conformare gli impianti con le leggi vigenti (aiuto: 131697 EUR). Gli investimenti in questione consentirebbero infatti l'adeguamento o il superamento delle disposizioni di cui al decreto legislativo 4.8.1999, n. 351. Non sono stati forniti chiarimenti sulle singole voci di spesa.

15) - Nuovi impianti per la captazione e rete di distribuzione delle acque di processo. Attualmente l'acqua per usi industriali viene prelevata da pozzi esistenti all'interno dello stabilimento e distribuita ai vari impianti di processo; le acque di post processo, dopo la loro bonifica, vengono scaricate nella rete pubblica. Gli impianti attuali risalgono agli anni '70. Considerata la nuova normativa sulle acque reflue industriali, la società ha deciso di ridurre drasticamente il consumo di acqua da 7254000 m3 nel 1999 a 1000000 m3 nel 2003 tramite la realizzazione di una nuova rete a circuito chiuso per la distribuzione delle acque di raffreddamento ai vari impianti di processo. I costi totali del progetto ammontano a 2169119 EUR, di cui 1704308 EUR sono stati considerati ammissibili. Questo progetto è considerato come destinato a migliorare la tutela dell'ambiente (aiuto: 511292 EUR).

16) - Rifacimento, con materiali ecologici, di pareti e coperture in amianto e cemento dei fabbricati industriali. I costi totali del progetto ammontano a 309874 EUR, di cui 258228 EUR sono stati considerati ammissibili. Il progetto è stato considerato come destinato all'adeguamento a nuove norme (aiuto: 38734 EUR). Non sono state fornite informazioni sulle singole voci di spesa.

17) - Nuove attrezzature per misure antincendio. Il costo totale del progetto ammonta a 1084559 EUR, di cui 877976 EUR sono stati considerati ammissibili. Una parte della spesa ammissibile (361520 EUR) è stata considerata come destinata all'adeguamento a nuove norme di legge (aiuto: 54228 EUR), mentre il resto (516457 EUR) sarebbe volto al superamento delle norme (aiuto: 154937 EUR).

18) Dalla notifica risulta che gli investimenti di cui ai punti 14)-17) non generano alcun risparmio sui costi.

19) La notifica indica che non vi è aumento della capacità produttiva dello stabilimento di Bolzano. Anzi, le capacità indicate alla Commissione nel quadro del censimento annuale degli investimenti saranno più che dimezzate. Sarà invece notevolmente aumentata la produzione:

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

20) Secondo la notifica, i livelli di sottoprodotti inerti ed inquinanti nell'acciaieria prima e dopo gli investimenti sono i seguenti:

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

3. VALUTAZIONE

21) Acciaierie Valbruna SpA fabbrica prodotti elencati nell'allegato I del trattato CECA. Si tratta pertanto di un'impresa ai sensi dell'articolo 80 del trattato stesso, alla quale si applica la decisione 2496/96/CECA della Commissione (in appresso il Codice degli aiuti alla siderurgia).

22) Ai sensi dell'articolo 3 di detto Codice, le imprese siderurgiche possono ricevere aiuti destinati ad investimenti per la tutela dell'ambiente. I criteri per valutare la compatibilità di tali aiuti con il mercato comune figurano nell'allegato al Codice degli aiuti alla siderurgia nonché nella disciplina comunitaria sugli aiuti di Stato per la tutela dell'ambiente, pubblicata nella Gazzetta ufficiale delle Comunità europee C 72 del 10 marzo 1994 (in appresso 'la disciplina ambiente del 1994').

23) In base alla disciplina ambiente del 1994, gli aiuti che apparentemente sono destinati a misure di protezione ambientale ma che, in realtà, sono destinati all'investimento in generale, sono esclusi dalla disciplina. Analogamente, in base all'allegato al Codice degli aiuti alla siderurgia, è dovere della Commissione evitare, per tutti gli aiuti di Stato per la tutela dell'ambiente, che siano concessi aiuti dissimulati per investimenti generali per nuovi stabilimenti e attrezzature. Pertanto la Commissione deve analizzare il contesto economico e ambientale di una decisione di procedere alla sostituzione d'impianti o di attrezzature in servizio. In linea di massima, la decisione di procedere ad un nuovo investimento, che sarebbe comunque stata presa per ragioni economiche, tenuto conto dell'età dell'impianto e delle attrezzature esistenti, non potrà beneficiare di aiuti. Perché il nuovo investimento possa beneficiare di un aiuto, l'impianto e le attrezzature esistenti sostituite dovranno avere una durata di vita residua significativa (almeno il 25 %). I costi ammissibili devono strettamente limitarsi ai costi d'investimento supplementari necessari per conseguire gli obiettivi di protezione ambientale(7).

3.1. Investimenti volti al risparmio energetico

24) Nella fattispecie la Commissione rileva che i progetti di cui ai punti 6)-11), che sono considerati volti al risparmio energetico, riguardano impianti di produzione risalenti agli anni '70-'80 che dovranno essere sostituiti o ristrutturati. La Commissione rileva inoltre che tali investimenti si tradurranno in notevoli aumenti di produzione. Ciò premesso, la Commissione ritiene che possa trattarsi di investimenti generali che non sono ammissibili ad aiuto. D'altro canto la Commissione considera del tutto normale che un impianto nuovo sia più efficiente, sotto il profilo energetico, di un impianto risalente a venti o trenta anni fa.

25) In ogni caso, in base al punto 3.2.1 della disciplina ambiente del 1994, 'quando vengono costruiti nuovi impianti e vengono sostituiti quelli esistenti, non saranno ritenute ammissibili le spese di investimento sostenute unicamente per creare o sostituire la capacità produttiva senza migliorarne la compatibilità ambientale'. La Commissione rileva che, ad eccezione della detrazione fatta per i risparmi energetici, le autorità italiane hanno considerato ammissibile ad aiuto il costo integrale dell'impianto.

26) Inoltre, secondo l'allegato al Codice degli aiuti alla siderurgia, dovrebbe essere detratto qualsiasi vantaggio che derivi dall'investimento in termini di diminuzione dei costi di produzione. A questo proposito la Commissione rileva, innanzitutto, che la detrazione dei costi effettuati dalle autorità italiane per i risparmi energetici (0,92 milioni di EUR) non corrisponde alle cifre fornite dall'impresa (2,26 milioni di EUR). In secondo luogo, la Commissione osserva che la valutazione dei risparmi energetici effettuata dall'impresa tiene unicamente conto dei risparmi generati nei primi cinque anni di vita dell'investimento. Tuttavia, il Codice degli aiuti alla siderurgia stabilisce che debbono essere detratti tutti i vantaggi, il che significa che deve essere presa in considerazione l'intera vita economica dell'impianto. In terzo luogo, la Commissione constata che non è stata operata nessuna detrazione per la riduzione dei costi imputabile al significativo aumento della produzione derivante dagli investimenti.

27) Inoltre la Commissione osserva che per questi investimenti, circa il 9 % riguarda spese impreviste, una voce di spese che, a suo giudizio, non possono essere imputate alla protezione dell'ambiente.

3.2. Investimenti volti alla protezione dell'ambiente

28) Per quanto riguarda gli investimenti nel processo di fusione di cui al punto 14), la Commissione rileva che il nuovo sistema computerizzato di regolazione del processo di fusione sembra destinato unicamente a migliorare il processo di produzione e l'eventuale effetto ambientale ne sarebbe soltanto una conseguenza marginale. Ciò, unitamente al fatto che la produzione di acciaio aumenterà significativamente nel 2003 e che il consumo di materia prima per tonnellata di acciaio prodotto sarà diminuito(8), suscita dubbi quanto alla giustificazione del nuovo impianto sotto il profilo della protezione dell'ambiente.

29) Inoltre, la Commissione rileva che la notifica non contiene alcuna informazione sui livelli di agenti o di residui inquinanti imposti dalle norme attualmente vigenti. Ciò premesso, la Commissione non può valutare se il contributo al miglioramento della tutela dell'ambiente sia sufficientemente significativo affinché l'investimento possa essere considerato ammissibile ad un livello di aiuto superiore. La notifica non contiene neppure la dimostrazione che l'investitore abbia chiaramente deciso di scegliere livelli di protezione ambientale più elevati implicanti investimenti addizionali, come richiesto dal Codice degli aiuti alla siderurgia. La Commissione osserva inoltre che dai costi ammissibili non è stato detratto alcun risparmio sui costi.

30) Quanto agli interventi nel parco scorie di cui al punto 14), la Commissione rileva che non sono state fornite informazioni dettagliate sui livelli attuali di agenti inquinanti in questa area prima dell'investimento, né sui livelli imposti dalle nuove norme di legge né, infine, sui livelli che saranno raggiunti una volta realizzato l'investimento. Pertanto la Commissione non può valutare se si produrranno miglioramenti in termini di tutela dell'ambiente. In ogni caso, dato che il nuovo magazzino è destinato a sostituire quello la cui costruzione risale al 1976, la base di ammissibilità dell'aiuto sono i costi inerenti all'adeguamento di un impianto e attrezzatura esistenti a nuove norme di legge [punto b) i) dell'allegato al Codice degli aiuti alla siderurgia]. Tuttavia, non è stata fornita alcuna informazione al riguardo. La Commissione inoltre non è certa che gli aiuti succitati non producano risparmi sui costi (riduzione dei residui, riduzione del fabbisogno di materie prime tramite un maggiore riciclaggio).

31) D'altro lato, la Commissione rileva che non sono state fornite informazioni neppure per quanto riguarda le singole voci di costo di tutti gli interventi descritti al punto 14). Pertanto essa non è in grado di valutare se i costi siano strettamente limitati ai costi dell'investimento addizionale necessari per soddisfare gli obiettivi ambientali, come richiesto dalla disciplina ambiente del 1994.

32) Quanto al progetto di cui al in punto 15), non vi è un'indicazione chiara del fatto che la legislazione del 1999/2000 citata imponga nuovi limiti all'impresa. D'altro lato, la Commissione non è certa che non ne derivi un risparmio sui costi (elettricità, purificazione). In base all'allegato al Codice degli aiuti alla siderurgia, tali risparmi dovrebbero essere detratti.

33) Per quanto concerne i punti 16) e 17), la Commissione rileva che la loro finalità principale è il miglioramento delle condizioni di sicurezza e sanità sul posto di lavoro (ossia la sicurezza degli impianti). La Commissione osserva che gli investimenti effettuati a tal fine, per quanto meritori, non sono ammissibili ad aiuto a fini ambientali. Né sono ammissibili ad aiuto in base al Codice degli aiuti alla siderurgia.

4. CONCLUSIONE

34) Alla luce di quanto sopra, la Commissione, in questa fase del procedimento, dubita che l'aiuto succitato rispetti le norme di cui alla decisione 2496/96/CECA della Commissione stessa ed ha dunque deciso di avviare nei confronti del relativo progetto il procedimento previsto dall'articolo 6, paragrafo 5, della medesima decisione.

35) La Commissione invita quindi l'Italia a trasmetterle entro un mese dalla data di ricezione della presente le sue osservazioni ed a fornirle tutte le informazioni ai fini della valutazione dell'aiuto in base alla disciplina dell'ambiente del 1994 ed al Codice degli aiuti alla siderurgia. Deve trattarsi quanto meno delle seguenti informazioni:

- per ciascun progetto di cui ai punti 14)-17), informazioni dettagliate sulle voci di spesa considerate ammissibili ad aiuto,

- per gli investimenti volti al superamento delle norme esistenti, la prova attestante che è stata chiaramente adottata la decisione di scegliere livelli superiori di tutela dell'ambiente che hanno richiesto investimenti addizionali,

- per gli investimenti volti ai risparmi energetici, il costo di investimenti alternativi tecnicamente comparabili che tuttavia non permettono lo stesso livello di risparmi energetici,

- la quantificazione di tutti i risparmi sui costi generati dagli investimenti. Tale informazione dovrebbe riguardare la durata di vita degli investimenti e comprendere il metodo di calcolo,

- per quanto concerne gli investimenti nel parco scorie, il costo dell'adeguamento degli impianti alle norme esistenti; i livelli attuali degli agenti inquinanti in tale parco prima dell'investimento, i livelli imposti dalle norme obbligatorie ed i livelli che saranno raggiunti una volta realizzato l'investimento.

36) Ai sensi dell'articolo 6, paragrafo 1, del Codice degli aiuti alla siderurgia, la notificazione dei progetti di aiuti è trasmessa alla Commissione entro il 31 dicembre 2001. Tale termine dovrebbe consentire alla Commissione di adottare una decisione prima della scadenza del Codice degli aiuti alla siderurgia. Pertanto, la Commissione informa l'Italia che adotterà una decisione definitiva sull'aiuto notificato entro il 22 luglio 2002, sulla base delle informazioni in suo possesso all'epoca della decisione. Per lo stesso motivo non potrà essere concessa alcuna proroga del termine di cui al punto 35.

37) La Commissione invita le autorità italiane a inviare senza indugio copia della presente ai beneficiari dell'aiuto.

38) La Commissione fa presente al governo italiano che all'aiuto prospettato può essere data esecuzione solo previa approvazione della Commissione e nel rispetto delle condizioni da essa stabilite."

(1) Macchine ed attrezzature: 3305324 EUR; trasporto, assemblaggio e opere civili: 1394434 EUR; spese impreviste: 464811 EUR.

(2) Macchine ed attrezzature: 1420256 EUR; trasporto, assemblaggio e opere civili: 542280 EUR; spese impreviste: 206583 EUR.

(3) Macchine ed attrezzature: 865065 EUR; trasporto, assemblaggio e opere civili: 322786 EUR; spese impreviste: 103291 EUR.

(4) Macchine ed attrezzature: 1755953; trasporto, assemblaggio e opere civili: 671394 EUR; spese impreviste: 258228 EUR.

(5) Circa un terzo dei prodotti laminati a caldo in forma di rotoli attualmente è trattato presso lo stabilimento Valbruna di Vicenza.

(6) Secondo le informazioni fornite il costo totale ammonta a 1,17 milioni di EUR.

(7) Cfr. punto 3.2.1 della disciplina ambiente (GU C 72 del 10.3.1994, pag. 3).

(8) Il consumo di rottami passerà da 0,793 t a 0,753 t; il consumo di fondenti-scorificanti passerà da 0,116 t a 0,114 t; il consumo di elettrodi passerà da 0,003 t a 0,002 t.