[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 6.11.2007

COM(2007) 651 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

για τη βελτίωση της ασφάλειας των εκρηκτικών υλών

{SEC(2007) 1421}{SEC(2007) 1423}

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

για τη βελτίωση της ασφάλειας των εκρηκτικών υλών (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

Εισαγωγή

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί έναν ολοένα και πιο ανοιχτό χώρο δραστηριοτήτων, στον οποίο οι εσωτερικές και εξωτερικές πτυχές της ασφάλειας συνδέονται στενά. Είναι ένας χώρος με ολοένα μεγαλύτερη αλληλεξάρτηση, που επιτρέπει την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων, των ιδεών, της τεχνολογίας και των πόρων. Κατά συνέπεια, είναι επίσης ένας χώρος τα χαρακτηριστικά του οποίου μπορούν να εκμεταλλευτούν οι τρομοκράτες για να επιτύχουν τους στόχους τους, όπως έχει ήδη συμβεί στο παρελθόν. Οι αποτυχημένες επιθέσεις στο Λονδίνο και στη Γλασκόβη στις 29 και 30 Ιουνίου καθώς και οι σχετικές με την τρομοκρατία συλλήψεις που πραγματοποιήθηκαν στη Γερμανία, τη Δανία και την Αυστρία υπενθυμίζουν την απειλή αυτή. Σε αυτό το πλαίσιο, μια συντονισμένη και συλλογική ευρωπαϊκή δράση, διεπόμενη από πνεύμα αλληλεγγύης, είναι απαραίτητη στον αγώνα κατά της τρομοκρατίας.

Οι εκρηκτικοί μηχανισμοί είναι τα όπλα που χρησιμοποιούνται πιο συχνά στις τρομοκρατικές επιθέσεις και ευθύνονται για την συντριπτική πλειοψηφία των θυμάτων τρομοκρατικών επιθέσεων κατά την τελευταία πεντηκονταετία. Κατά συνέπεια, η βελτίωση της ασφάλειας των εκρηκτικών υλών και η λήψη μέτρων έτσι ώστε να καταστεί δυσχερέστερη η κατασκευή εκρηκτικών μηχανισμών για τους τρομοκράτες ήταν και εξακολουθεί να αποτελεί προτεραιότητα για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στις 25 Μαρτίου 2004, αμέσως μετά τις επιθέσεις στη Μαδρίτη, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στη δήλωσή του για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας έθεσε ως προτεραιότητα την ανάγκη να εξασφαλιστεί ότι « οι τρομοκρατικές οργανώσεις και ομάδες πρέπει να στερηθούν παντελώς των εργαλείων της δουλειάς τους». Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σημείωσε ιδιαίτερα ότι « πρέπει να αυξηθεί η ασφάλεια όσον αφορά τα πυροβόλα όπλα, τα εκρηκτικά, τον εξοπλισμό παρασκευής βομβών και τις τεχνολογίες που συμβάλλουν στη διάπραξη εγκληματικών τρομοκρατικών ενεργειών ».

Ανταποκρινόμενη στη δήλωση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση στις 18 Ιουλίου 2005 σχετικά με «μέτρα που εξασφαλίζουν μεγαλύτερη ασφάλεια όσον αφορά τα εκρηκτικά, τους πυροκροτητές, τον εξοπλισμό κατασκευής βομβών και τα πυροβόλα όπλα».[1] Ένα από τα βασικά μέτρα που εξαγγέλθηκαν σε αυτή την ανακοίνωση ήταν η πρόθεση της Επιτροπής να καταρτίσει σχέδιο δράσης της ΕΕ για τη βελτίωση της ασφάλειας των εκρηκτικών με βάση τις συστάσεις ομάδας εμπειρογνωμόνων.

Με τη βοήθεια της ειδικής ομάδας εμπειρογνωμόνων για την ασφάλεια των εκρηκτικών υλών, που απαρτίζεται από εκπροσώπους των όλων ενδιαφερομένων μερών, περιλαμβανομένων εκπροσώπων του κλάδου και των δημοσίων αρχών, πραγματοποιήθηκε ένας πολυμερής διάλογος με τη συμμετοχή τόσο του δημοσίου όσο και του ιδιωτικού τομέα. Οι εργασίες της ειδικής ομάδας, που επικεντρώθηκαν μέσω τεσσάρων διαφορετικών ομάδων εργασίας στα θέματα των πρόδρομων ουσιών, της αλυσίδας εφοδιασμού, της ανίχνευσης και της δημόσιας ασφάλειας, ολοκληρώθηκαν τον Ιούνιο του 2007 με την υποβολή έκθεσης στην οποία προσδιορίζονται 50 συστάσεις για μέτρα που αποσκοπούν στην αύξηση της ασφάλειας των εκρηκτικών υλών στην ΕΕ.

Με βάση την έκθεση της ειδικής ομάδας, η Επιτροπή επεξεργάστηκε ένα ολοκληρωμένο «σχέδιο δράσης για τη βελτίωση της ασφάλειας των εκρηκτικών υλών», στο οποίο εξετάζονται όλες οι πτυχές της ασφάλειας και στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στη συνεργασία του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα και στην ανάπτυξη του μεταξύ τους διαλόγου σε θέματα ασφάλειας. Δεδομένου ότι απαιτείται σαφής διαχωρισμός μεταξύ των δραστηριοτήτων του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα σε ορισμένους τομείς, το σχέδιο δράσης περιλαμβάνει επίσης νέα εργαλεία για τη συνεργασία μεταξύ ειδικευμένων υπηρεσιών στα κράτη μέλη.

Στόχος

Στρατηγικός στόχος του σχεδίου δράσης για τη βελτίωση της ασφάλειας των εκρηκτικών υλών είναι η καταπολέμηση της χρήσης εκρηκτικών μηχανισμών από τρομοκράτες εντός της ΕΕ, προστατεύοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο την κοινωνία από την απειλή των επιθέσεων με τη χρήση εκρηκτικών μηχανισμών, λαμβάνοντας συγχρόνως πλήρως υπόψη τους ποικίλους τομείς των οικονομικών δραστηριοτήτων στους οποίους χρησιμοποιούνται εκρηκτικές ύλες και πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών προς όφελος όλων μας.

Πεδίο εφαρμογής

Το σχέδιο δράσης εστιάζεται κατά κύριο λόγο σε θέματα ασφάλειας. Παρόλο που δεν αποσκοπεί στην αντιμετώπιση προβλημάτων προστασίας, ορισμένες από τις δραστηριότητες που προτείνονται στο σχέδιο δράσης έχουν επίσης θετικά αποτελέσματα και στον τομέα αυτόν.

Δεδομένου ότι απαιτείται μια συνολική προσέγγιση όσον αφορά την ασφάλεια των εκρηκτικών υλών για την αντιμετώπιση των τρομοκρατικών απειλών, το σχέδιο δράσης εξετάζει τόσο τις ίδιες τις εκρηκτικές ύλες όσο και τις πρόδρομες ουσίες των εκρηκτικών υλών. Επίσης εξετάζει τις εκρηκτικές ύλες που παρασκευάζονται τόσο με νόμιμο όσο και παράνομο τρόπο.

Διάρθρωση

Ο αγώνας κατά της τρομοκρατίας απαιτεί μια συνολική προσέγγιση και την πλήρη συμμετοχή του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα.

Η πρόληψη, η ανίχνευση και η αντίδραση αποτελούν τους πυλώνες της προσέγγισης της ΕΕ για την ασφάλεια των εκρηκτικών υλών. Οι πυλώνες αυτοί θα πρέπει να περιλαμβάνουν ειδικά μέτρα όσον αφορά τις πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών, την αλυσίδα εφοδιασμού (αποθήκευση, μεταφορά, ιχνηλασιμότητα) και την ανίχνευση. Συγχρόνως, μια οριζόντια σειρά μέτρων σχετικών με τη δημόσια ασφάλεια θα πρέπει να συμπληρώνει και να ενισχύει τους πυλώνες αυτούς.

Σε περίπτωση που θεωρηθεί σκόπιμη η έκδοση οποιωνδήποτε ειδικών νομοθετικών μέτρων στο πλαίσιο της εφαρμογής του σχεδίου δράσης, θα πρέπει να προηγηθεί περαιτέρω λεπτομερής εξέταση των μέτρων αυτών καθώς και θετική αξιολόγησή ως προς το κόστος και τα οφέλη τους.

Πρόδρομες ουσίες

Σε γενικές γραμμές, οι πρόδρομες ουσίες των εκρηκτικών υλών περιλαμβάνουν οποιεσδήποτε χημικές ουσίες ή στοιχεία που μπορούν να μετατραπούν σε εκρηκτική ουσία μέσω χημικής αντίδρασης ή μιας σειράς αντιδράσεων. Προσδιορίστηκε ένας αριθμός πρόδρομων ουσιών που πρέπει να αντιμετωπιστούν κατά προτεραιότητα. Οι ουσίες αυτές περιλαμβάνουν τη στιγμή αυτή τα εξής:

ακετόνη | κιτρικό οξύ | υπεροξείδιο του υδρογόνου | Χλωρικό & υπερχλωρικό κάλιο |

νιτρικό αμμώνιο (λίπασμα) | εξαμίνη | νιτρικό οξύ | νιτρικό κάλιο |

νιτρικό αμμώνιο (τεχνικής χρήσης) | υδροχλωρικό οξύ | νιτρομεθάνιο | χλωρικό νάτριο |

θειικό οξύ |

Αυτός ο κατάλογος των πρόδρομων ουσιών θα πρέπει να τροποποιείται ανάλογα με τις ανάγκες που παρουσιάζονται.

Οριζόντια μέτρα

Η ασφάλεια της ΕΕ και των πολιτών και των κατοίκων της εξαρτάται από την αποτελεσματική συνεργασία και το συντονισμό μεταξύ των κρατών μελών, των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και όλων των άλλων ενδιαφερομένων μερών.

Έχει ήδη επιτευχθεί σημαντική πρόοδος σχετικά με την ασφάλεια των εκρηκτικών υλών τόσο στα κράτη μέλη όσο και σε επίπεδο ΕΕ. Ωστόσο, υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης σε ορισμένους τομείς όπως είναι η ανταλλαγή πληροφοριών, η διάδοση των βέλτιστων πρακτικών, η θέσπιση μηχανισμών συντονισμού και η ανάληψη κοινών δράσεων για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων προβλημάτων. Πρόκειται για τομείς στους οποίους η ΕΕ μπορεί να προσφέρει σημαντική στήριξη στα κράτη μέλη για τη βελτίωση της ασφάλειας.

Δύο οριζόντιες προτεραιότητες στον τομέα της ασφάλειας των εκρηκτικών υλών είναι:

- η βελτίωση της ανταλλαγής έγκαιρων πληροφοριών και βέλτιστων πρακτικών·

- η προώθηση της έρευνας που συνδέεται με τις εκρηκτικές ύλες.

Βελτίωση της ανταλλαγής έγκαιρων πληροφοριών και βέλτιστων πρακτικών

Η ανταλλαγή πληροφοριών και βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών πρέπει να αποτελέσει το σημείο εκκίνησης των προσπαθειών της ΕΕ τη βελτίωση της ασφάλειας των εκρηκτικών υλών.

Πρώτον, πρέπει να θεσπιστεί ένα σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για τις εκρηκτικές ύλες έτσι ώστε να παρέχονται στις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών πληροφορίες για άμεσες απειλές, κλοπές εκρηκτικών υλών, πυροδοτικών μηχανισμών ή ορισμένων πρόδρομων ουσιών, ύποπτες συναλλαγές και την ανακάλυψη νέων τρόπων δράσης.

Δεύτερον, θα πρέπει να δημιουργηθεί ένα ευρωπαϊκό σύστημα δεδομένων για βομβιστικές επιθέσεις και να προωθηθεί ως κοινό εργαλείο της ΕΕ που θα παρέχει στους σχετικούς κυβερνητικούς φορείς σε επίπεδο ΕΕ και κρατών μελών πρόσβαση σε πληροφορίες για εκρηκτικές ύλες και βομβιστικά επεισόδια.

Το σύστημα θα πρέπει να λειτουργεί σε 24ωρη βάση όλες τις ημέρες της εβδομάδας με πρόσβαση στις ακόλουθες υπηρεσίες (ανάλογα με την αντίστοιχη εθνική κατανομή αρμοδιοτήτων): αστυνομία, τελωνεία, συνοριακή φρουρά, υπηρεσίες ασφάλειας, στρατός/δυνάμεις εθνικής άμυνας. Σε επίπεδο κρατών μελών, θα πρέπει να λειτουργούν 27 εθνικά κέντρα δεδομένων για βομβιστικές επιθέσεις ως εθνικά σημεία επαφών.

Η ανταλλαγή εμπειριών, γνώσεων και βέλτιστων πρακτικών θα πρέπει να συνεχιστεί μεταξύ όλων των ενδιαφερομένων μερών που δραστηριοποιούνται στον τομέα της ασφάλειας των εκρηκτικών. Κατά συνέπεια θα πρέπει να διοργανώνεται κάθε δύο χρόνια μια σύσκεψη για την ασφάλεια των εκρηκτικών υλών που θα καλύπτει όλα τα σχετικά θέματα.

Επίσης, θα πρέπει να καθιερωθεί ένας διάλογος με τους εξωτερικούς εταίρους σχετικά με την ασφάλεια των εκρηκτικών υλών. Μέτρα όπως η διάδοση της χρήσης βέλτιστων πρακτικών και η ενθάρρυνση της βελτίωσης των προτύπων ασφάλειας εκτός της ΕΕ θα πρέπει να αποτελέσει ένα σημαντικό στοιχείο των προσπαθειών που θα καταβάλλει η ΕΕ για την ασφάλεια των εκρηκτικών υλών. Η εξωτερική συνεργασία θα πρέπει να επικεντρωθεί κατά κύριο λόγο στις γειτονικές χώρες της ΕΕ.

Προώθηση της έρευνας που συνδέεται με τις εκρηκτικές ύλες

Η έρευνα στον τομέα των εκρηκτικών υλών διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην ενίσχυση της ικανότητας της ΕΕ να αντιδρά σε απειλές κατά της ασφάλειάς της. Κατά συνέπεια, η επένδυση στον τομέα της έρευνας πρέπει να θεωρηθεί προτεραιότητα.

Μπορεί ήδη να προσδιοριστεί μια σειρά από προτεραιότητες στον τομέα της έρευνας:

- αυτοσχέδιοι εκρηκτικοί μηχανισμοί και ιδιότητές τους ·

- ανίχνευση εκρηκτικών υλών και πρόδρομων ουσιών, κυρίως με τη χρήση πρόσθετων ουσιών. Πρέπει να περιληφθεί η έρευνα για βελτίωση της ανιχνευσιμότητας (πριν την έκρηξη) και για τη χρήση των πρόσθετων ουσιών για σκοπούς ιχνηλασιμότητας (πριν και μετά την έκρηξη) ·

- κινητές μονάδες ανάλυσης εκρηκτικών υλών ·

- ανίχνευση αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών σε αεροδρόμια. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στις εργασίες για την ανίχνευση υγρών εκρηκτικών υλών έτσι ώστε να αναπτυχθούν τεχνικές ανίχνευσης που θα επέτρεπαν τη σταδιακή υιοθέτηση νέου εξοπλισμού ανίχνευσης για τον εντοπισμό επικίνδυνων υγρών ανεξαρτήτως των ποσοτήτων των σχετικών υγρών.

- εξεύρεση τεχνικών λύσεων για τις αρχές των κρατών μελών που θα τους επιτρέπουν να φράσσουν τα σήματα κινητών τηλεφώνων σε απειλούμενες περιοχές. Λαμβάνοντας υπόψη την επιβεβαιωμένη δυνατότητα της χρήσης κινητών τηλεφώνων ως διακοπτών πυροδότησης, θα πρέπει να είναι δυνατή η προσωρινή φραγή των σημάτων κινητών τηλεφώνων σε μια δεδομένη περιοχή προκειμένου να εμποδιστεί η εξ αποστάσεως εκπυρσοκρότηση των εκρηκτικών υλών ·

- ανασταλτικές ουσίες που μπορούν να προστεθούν σε πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών.

Η έρευνα στον τομέα της ασφάλειας των εκρηκτικών υλών δεν θα πρέπει να σταματήσει στα σημεία που προαναφέρθηκαν. Η τακτική αναθεώρηση των προτεραιοτήτων είναι απαραίτητη. Επιπλέον, η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών θα πρέπει να βελτιωθεί έτσι ώστε να αποφεύγεται μια περιττή αλληλοεπικάλυψη των ερευνητικών προσπαθειών.

Θα πρέπει πάντα να εξετάζεται προσεκτικά ο βαθμός ευαισθησίας που χαρακτηρίζει την έρευνα για να αξιολογούνται τα πρόσωπα τα οποία θα μπορούν να έχουν πρόσβαση στα αποτελέσματα. Σε ορισμένους τομείς, η εμπιστευτικότητα θα έχει πρώτιστη σημασία.

Πρόληψη

Τα μέτρα πρόληψης διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη βελτίωση της ασφάλειας των εκρηκτικών υλών. Ένα ευρύ φάσμα μέτρων μπορεί να αναληφθεί τόσο σε επίπεδο ΕΕ όσο και σε εθνικό επίπεδο στον τομέα της πρόληψης.

Όσον αφορά τις πρόδρομες ουσίες, η βελτίωση του ελέγχου ορισμένων χημικών ουσιών, η μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση του προσωπικού και ο προσδιορισμός των ύποπτων συναλλαγών συγκαταλέγονται μεταξύ των δράσεων προτεραιότητας.

Γενικότερα στον τομέα των εκρηκτικών υλών, θα πρέπει να αντιμετωπιστεί το θέμα της ασφάλειας στο σύνολο της αλυσίδας εφοδιασμού. Άμεση προτεραιότητα αποτελεί η αντιμετώπιση των τομέων της παρασκευής, αποθήκευσης, μεταφοράς και ιχνηλασιμότητας των εκρηκτικών υλών στην προσπάθεια μείωσης της πιθανότητας ή περιορισμού των αποτελεσμάτων εκτροπής, υπεξαίρεσης και κλοπής εκρηκτικών υλών και μηχανισμών. Στον τομέα αυτό εφαρμόζονται ήδη διάφορα μέτρα. Τα μέτρα αυτά θα πρέπει να παγιωθούν με ειδικές δράσεις που θα στοχεύουν στην ενίσχυση της ασφάλειας.

Κατά συνέπεια, στις βασικές προτεραιότητες όσον αφορά την πρόληψη περιλαμβάνονται τα εξής:

- μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση του προσωπικού όσον αφορά τις πρόδρομες ουσίες·

- βελτίωση των κανονιστικών ρυθμίσεων σχετικά με πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών που διατίθενται στην αγορά·

- βελτίωση του ελέγχου των συναλλαγών που αφορούν πρόδρομες ουσίες·

- βελτίωση του ελέγχου των εκρηκτικών υλών και ειδών πυροτεχνικής που διατίθενται στην αγορά ·

- βελτίωση της ασφάλειας των εγκαταστάσεων κατασκευής εκρηκτικών υλών·

- βελτίωση του ελέγχου ασφάλειας του προσωπικού·

- βελτίωση της ασφάλειας της μεταφοράς εκρηκτικών υλών ·

- μείωση της παροχής και της ποιότητας των πληροφοριών για τον τρόπο παράνομης παρασκευής εκρηκτικών υλών.

Μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση του προσωπικού σχετικά με τις πρόδρομες ουσίες

Η πρακτική πείρα των υπηρεσιών επιβολής του νόμου δείχνει ότι οι υπάλληλοι με ετοιμότητα και εγρήγορση αποτελούν ένα από τα πιο αποτελεσματικά μέτρα άμυνας κατά των παράνομων δραστηριοτήτων και ιδίως όσον αφορά την ανίχνευση ύποπτων συναλλαγών και κλοπών.

Η ενημέρωση των προσώπων που ασχολούνται με πρόδρομες ουσίες σχετικά με θέματα ασφάλειας θα πρέπει να αποτελέσει πρωταρχικό μέλημα για τον επιχειρηματικό κόσμο και τις δημόσιες αρχές. Θα πρέπει να οργανωθούν ειδικές ενημερωτικές εκστρατείες με στόχο τη μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση του προσωπικού σχετικά με τους κινδύνους σε όλη την αλυσίδα εφοδιασμού, από τους παραγωγούς και τους παρασκευαστές μέχρι τους διανομείς και τους εμπόρους λιανικής πρόδρομων ουσιών.

Βελτίωση των νομοθετικών ρυθμίσεων σχετικά με τις πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών που διατίθενται στην αγορά

Η δεύτερη προτεραιότητα στον τομέα της πρόληψης αφορά τη βελτίωση των νομοθετικών ρυθμίσεων που διέπουν τις πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών που διατίθενται στην αγορά μέσω της τροποποίησης ή του περιορισμού της φύσης των σχετικών χημικών ουσιών. Θα πρέπει να ληφθούν μέτρα για να καταστεί δυσχερέστερη η προσφυγή σε ορισμένες πρόδρομες ουσίες για την παρασκευή αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών και να αποφεύγεται τουλάχιστον η χρήση τους από λιγότερο έμπειρους τρομοκράτες και από ερασιτέχνες κατασκευαστές βομβών.

Συνεπώς, θα πρέπει να θεσπιστεί ένα σύστημα που θα επιτρέπει την εξέταση και την επεξεργασία νομοθετικών ρυθμίσεων σχετικά με τις πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών που διατίθενται στην αγορά. Η διαδικασία αυτή θα πρέπει να προβλέπει τη σύσταση μιας μόνιμης επιτροπής εμπειρογνωμόνων με αποστολή τον προσδιορισμό των κινδύνων που συνδέονται με τις διάφορες πρόδρομες ουσίες και την υποβολή συστάσεων στην Επιτροπή για τη λήψη των κατάλληλων μέτρων, λαμβάνοντας ταυτόχρονα υπόψη την αναλογικότητα και το κόστος των διαφόρων μέτρων. Οι συστάσεις αυτές θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν περιορισμούς στη συγκέντρωση ορισμένων πρόδρομων ουσιών, απαγόρευση πωλήσεων και προσδιορισμό υποκατάστατων για τις ουσίες που προκαλούν ανησυχίες καθώς και τον καθορισμό των προτεραιοτήτων στον τομέα της έρευνας.

Μεταξύ των καθηκόντων της μόνιμης επιτροπής θα περιλαμβάνεται η λεπτομερής εξέταση των ακόλουθων θεμάτων και η παρακολούθηση, εφόσον απαιτείται, της εφαρμογής των συγκεκριμένων μέτρων:

(α) ανάπτυξη κατάλληλων πρόσθετων ουσιών και προώθηση της χρήσης αυτών των πρόσθετων στις πρόδρομες ουσίες έτσι ώστε να εμποδίζεται η χρησιμοποίησή τους ως εκρηκτικών υλών, όταν αυτό είναι δυνατό από τεχνική άποψη·

(β) περιορισμοί στη συγκέντρωση ορισμένων πρόδρομων ουσιών που πωλούνται στους τελικούς χρήστες·

(γ) πλήρης απαγόρευση των συμπυκνωμένων και ισχυρών οξέων στις αγορές κατανάλωσης της ΕΕ (μη επαγγελματικές αγορές) όταν είναι διαθέσιμο κατάλληλο υποκατάστατο· αυτό ισχύει ιδιαίτερα για το θειικό, υδροχλωρικό και νιτρικό οξύ·

(δ) θέσπιση ενός συστήματος παρακολούθησης της αγοράς για τα λιπάσματα με βάση το νιτρικό αμμώνιο και περιορισμός της πώλησης λιπασμάτων με υψηλή περιεκτικότητα αζώτου στο ευρύ κοινό·

(ε) περιορισμός της διάθεσης καθαρής νιτρομεθάνης στο ευρύ κοινό. Θα πρέπει να διατίθεται σε βιομηχανικούς πελάτες μέσω συστήματος αδειοδότησης·

(στ) περιορισμός της πρόσβασης στο μη αδρανοποιημένο χλωρικό νάτριο για το ευρύ κοινό (ζιζανιοκτόνα)·

(ζ) εξέταση της σκοπιμότητας της πλήρους απαγόρευσης πώλησης ορισμένων πρόδρομων ουσιών σε ανηλίκους και της προστιθέμενης αξίας αυτού του μέτρου.

Με βάση τις εργασίες της μόνιμης επιτροπής όσον αφορά τους περιορισμούς στην πώληση ορισμένων ποσοτήτων και/ή συγκεντρώσεων πρόδρομων ουσιών, ενδέχεται να προβλεφθεί υποχρέωση καταγραφής της ταυτότητας του αγοραστή. Με την επιφύλαξη των σχετικών κανόνων για την προστασία των δεδομένων, οι πληροφορίες αυτές θα πρέπει να τίθενται στη διάθεση των αρχών επιβολής του νόμου.

Τέλος, για να εξασφαλιστεί η ασφάλεια της αποθήκευσης πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών, θα πρέπει να υιοθετηθεί ένα ελάχιστο ευρωπαϊκό πρότυπο και να θεσπιστούν προσανατολισμοί για τη βιομηχανία μέσω ενός κατάλληλου κώδικα.

Βελτίωση του ελέγχου συναλλαγών που περιλαμβάνουν πρόδρομες ουσίες

Η τρίτη προτεραιότητα αφορά τη θέσπιση ελέγχων όσον φορά συναλλαγές που θα μπορούσαν να εμπεριέχουν κακόβουλη πρόθεση. Τα μέτρα που παρατίθενται στη συνέχεια θα πρέπει επίσης να εξεταστούν από τη μόνιμη επιτροπή για τις εκρηκτικές ύλες.

Σε κάθε κράτος μέλος θα πρέπει να προβλέπεται ένας απλός μηχανισμός συναγερμού που θα επιτρέπει σε οποιονδήποτε συμμετέχει στην αλυσίδα εφοδιασμού να ενημερώνει τις αρμόδιες εθνικές αρχές σχετικά με ύποπτες συναλλαγές ή κλοπή. Πρέπει να θεσπιστεί ένα σύστημα για την αναφορά ύποπτων συναλλαγών, παρόμοιο με εκείνων που έχει καθιερωθεί για τις πρόδρομες ουσίες ναρκωτικών ή τις ύποπτες χρηματοπιστωτικές συναλλαγές. Θα μπορούσε να δημιουργηθεί ένα δεσμευτικό σύστημα για την κοινοποίηση στις αρμόδιες εθνικές αρχές κάθε συναλλαγής με πρόδρομες ουσίες που θα μπορούσε να θεωρηθεί ύποπτη. Θα πρέπει να αναπτυχθεί ένας «κώδικας συμπεριφοράς», για τη βιομηχανία και τους εμπόρους λιανικής, παρόμοιος με τον κοινοτικό κώδικα για τις πρόδρομες ουσίες ναρκωτικών, στον οποίο θα προσδιορίζεται το είδος της συμπεριφοράς που θα μπορούσε να προκαλέσει υποψίες.

Πρέπει να αξιολογηθούν τα οφέλη της θέσπισης ενός συστήματος, για κάθε πρόδρομη ουσία που εισέρχεται στον τομέα του λιανικού εμπορίου, σύμφωνα με το οποίο κάθε συσκευασία θα πρέπει να φέρει κωδικό όπου θα αναγράφεται ότι η αγορά της ουσίας μπορεί να υπόκειται σε καταγραφή. Θα πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο σχεδιασμού ενός ευρωπαϊκού συμβόλου που να δείχνει ότι το προϊόν που προορίζεται για λιανική πώληση υπόκειται σε καταγραφή.

Ενίσχυση του ελέγχου των εκρηκτικών υλών και των ειδών πυροτεχνίας που διατίθενται στην αγορά

Σήμερα, όλα τα κράτη μέλη διαθέτουν ένα σύστημα έγκρισης για εταιρείες που χειρίζονται εκρηκτικές ύλες. Ωστόσο, συχνά δεν προβλέπεται σύστημα έγκρισης για τον μη εμπορικό χειρισμό των εκρηκτικών υλών. Συνεπώς, είναι απαραίτητο να εξασφαλιστεί ότι κάθε κράτος μέλος θα διαθέτει επίσημο σύστημα έγκρισης, κανονιστικής ρύθμισης και αδειοδότησης για την παρασκευή, την αποθήκευση, την πώληση, τη χρήση και την κατοχή εκρηκτικών υλών, εξίσου εκ μέρους των ιδιωτών. Οι διαδικασίες αυτές θα πρέπει να εφαρμόζονται τόσο στις επιχειρήσεις όσο και στις μη εμπορικές δραστηριότητες.

Στις περιπτώσεις που ανακαλύπτονται μη εγκεκριμένες εκρηκτικές ύλες, είναι απαραίτητο να μπορεί να προσδιοριστεί ο τελευταίος επίσημος ιδιοκτήτης αυτών των εκρηκτικών υλών το συντομότερο δυνατό. Για το λόγο αυτό μια ενιαία ευρωπαϊκή σήμανση όλων των εκρηκτικών υλών θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμη για τους φορείς επιβολής του νόμου σε όλα τα κράτη μέλη. Αυτό το σύστημα ενιαίας σήμανσης, το οποίο επεξεργάζεται επί του παρόντος η Επιτροπή, θα οδηγήσει κατά πάσα πιθανότητα στην υποβολή πρότασης οδηγίας σχετικά με τον εντοπισμό και την ιχνηλασιμότητα των εκρηκτικών υλών εμπορικής χρήσης. Σύμφωνα με την πρόταση οδηγίας, όλες οι εκρηκτικές ύλες θα διαθέτουν ενιαία σήμανση τακτοποίησης που θα μπορεί να διαβαστεί απευθείας καθώς και με τη μορφή γραμμικού κωδικού ή/και πινακοποιημένου κωδικού. Η εφαρμογή αυτού του συστήματος θα πρέπει να υλοποιηθεί όσο το δυνατόν συντομότερα.

Θα πρέπει επίσης να εξεταστεί η απειλή που προκαλείται από τα είδη πυροτεχνίας. Δεδομένου ότι μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς, θα πρέπει να βελτιωθεί ο έλεγχος. Παρόλο που τα είδη πυροτεχνίας δεν έχουν χρησιμοποιηθεί για τρομοκρατικές ενέργειες, έχουν χρησιμοποιηθεί σε εγκληματικές δραστηριότητες (παραδείγματος χάρη ως τμήματα αυτοσχέδιων βομβών-σωλήνων). Στις 16 Απριλίου 2007[2]. εκδόθηκε νέα οδηγία της ΕΕ σχετικά με τα είδη πυροτεχνίας. Η πράξη αυτή αφορά ιδίως θέματα προστασίας, αλλά εξετάζονται επίσης και ορισμένες επιπτώσεις στον τομέα της ασφάλειας.

Δεδομένου ότι δεν υπάρχει επί του παρόντος εναρμονισμένη προσέγγιση όσον αφορά τα καθεστώτα αδειοδότησης για τον χειρισμό μεγάλων ποσοτήτων ειδών πυροτεχνίας, σε ορισμένα κράτη μέλη είναι δυνατός ο χειρισμός μεγάλων ποσοτήτων ουσιών πυροτεχνίας χωρίς να υπάρχει νομοθετικός έλεγχος, εφόσον πληρούνται οι ισχύουσες απαιτήσεις όσον αφορά την αποθήκευση και τη μεταφορά. Το κενό αυτό θα πρέπει να καλυφθεί με την υιοθέτηση εναρμονισμένων απαιτήσεων σε επίπεδο ΕΕ για την αδειοδότηση και τον χειρισμό μεγάλων ποσοτήτων ειδών πυροτεχνίας.

Βελτίωση της ασφάλειας των εγκαταστάσεων παραγωγής εκρηκτικών υλών

Η εμπειρία και οι προσεγγίσεις των κρατών μελών διαφέρουν όσον αφορά την ασφάλεια των εγκαταστάσεων παραγωγής εκρηκτικών υλών. Ωστόσο, το γεγονός ότι έχουν λάβει χώρα στην Ευρώπη σημαντικές κλοπές εκρηκτικών υλών κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας δείχνει ότι είναι απαραίτητο να εντατικοποιηθούν οι προσπάθειες που καταβάλλονται. Πρέπει να επιτευχθεί πρόοδος όσον αφορά την προσέγγιση των επιπέδων ασφάλειας των εγκαταστάσεων παραγωγής εκρηκτικών υλών στην ΕΕ και ενδεχομένως να αναπτυχθούν ελάχιστα κοινά πρότυπα στον τομέα αυτό.

Πρώτα απ’ όλα, θα πρέπει να εφαρμόζονται αποτελεσματικά σχέδια ασφάλειας/συστήματα διαχείρισης ασφάλειας για όλες τις μονάδες παραγωγής εκρηκτικών υλών (παραγωγή, αποθήκευση, διανομή και χρήση). Αυτά τα σχέδια ασφάλειας/συστήματα διαχείρισης ασφάλειας θα πρέπει να στηρίζονται στην αξιολόγηση των κινδύνων και να οδηγούν στην εφαρμογή επιχειρησιακών μέτρων ασφάλειας. Στο πλαίσιο του σχεδίου ασφάλειας/συστήματος διαχείρισης ασφάλειας θα πρέπει να καθορίζονται τα ονόματα των «υπευθύνων» και του «διαχειριστή ασφαλείας». Οι εθνικές αρχές θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να επιτρέπουν παρεκκλίσεις για μικρούς χρήστες. Όσον αφορά τις εγκαταστάσεις μόνιμης αποθήκευσης, οι διατάξεις όσον αφορά τον περιορισμό της πρόσβασης και τον εντοπισμό της πρόσβασης θα πρέπει να είναι ανάλογες με τον κίνδυνο και να υπόκεινται σε μια τυποποιημένη ταξινόμηση.

Δεύτερον, θα πρέπει να καταστεί υποχρεωτικό για τις αρμόδιες εθνικές αρχές να τηρούν ανά πάσα στιγμή ενήμερους τους κατασκευαστές και τους διανομείς εκρηκτικών υλών σχετικά με κινδύνους που υπάρχουν σε περιφερειακό επίπεδο. Θα πρέπει να αναπτυχθούν σχέδια αντίδρασης προσαρμοσμένα στα υφιστάμενα επίπεδα συναγερμού.

Τρίτον, θα πρέπει να βελτιωθεί η λογιστική καταχώρηση των πρώτων υλών που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή χύδην εκρηκτικών υλών και τελικών προϊόντων. Παρόλο που σήμερα υφίστανται συστήματα λογιστικής καταχώρισης και εναρμόνισης, θα πρέπει να εξασφαλιστεί ότι οι κλοπές και οι τυχόν ασυμφωνίες θα εντοπίζονται το συντομότερο δυνατό.

Τέλος, θα πρέπει να ενισχυθεί η ασφάλεια των Κινητών Μονάδων Παρασκευής Εκρηκτικών υλών (ΚΜΠΕ). Επί του παρόντος, πολλές εκρηκτικές ύλες εμπορικής χρήσης παρασκευάζονται στα κράτη μέλη από ΚΜΠΕ. Αυτό επιτρέπει την αισθητή αύξηση της ασφάλειας σε σχέση με την κατασκευή σε εργοστάσια και την μετέπειτα μεταφορά των εκρηκτικών υλών. Ωστόσο, απαιτούνται ορισμένες βελτιώσεις όσον αφορά την ασφάλεια των ΚΜΠΕ. Η ποσότητα των εκρηκτικών υλών που παράγονται από ΚΜΠΕ θα πρέπει να καταγράφεται από τουλάχιστον δύο ανεξάρτητα συστήματα. Κάθε ΚΜΠΕ θα πρέπει να είναι εξοπλισμένη με ένα σύστημα ηλεκτρονικής ασφάλισης για να αποτρέπεται κάθε μη εξουσιοδοτημένη χρήση, και θα πρέπει να σταθμεύονται σε χώρο που φυλάσσεται και παρακολουθείται όταν δεν χρησιμοποιείται.

Βελτίωση του ελέγχου ασφαλείας του προσωπικού

Πρέπει να διενεργούνται έλεγχοι ασφαλείας όλων των προσώπων που συμμετέχουν επαγγελματικά στο χειρισμό των εκρηκτικών υλών, καλύπτοντας το σύνολο της αλυσίδας εφοδιασμού (κατασκευή, αποθήκευση, μεταφορά και χρήση). Στα άτομα αυτά περιλαμβάνεται ιδίως το προσωπικό επιχειρήσεων που έχουν άδεια χειρισμού εκρηκτικών υλών καθώς και το προσωπικό των επιχειρήσεων παροχής υπηρεσιών. Κατά συνέπεια, το σύνολο του προσωπικού που συμμετέχει στην κατασκευή, την αποθήκευση, τη διανομή και τη χρήση εκρηκτικών υλών, και που έχουν πρόσβαση σε εκρηκτικές ύλες, θα πρέπει να έχει υποβληθεί σε έλεγχο και να διαθέτει επίσημη άδεια πρόσβασης σε εκρηκτικές ύλες.

Βελτίωση της ασφάλειας μεταφοράς εκρηκτικών υλών

Η μεταφορά των εκρηκτικών υλών είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη δραστηριότητα λόγω της απειλής άμεσης επίθεσης ή παράνομης εκτροπής προς διαφορετικό από τον προβλεπόμενο προορισμό. Συνεπώς, τα αυστηρά μέτρα ασφάλειας για τη μεταφορά των εκρηκτικών υλών αποτελούν καθοριστικό παράγοντα για τη βελτίωση της ασφάλειας των εκρηκτικών υλών εν γένει. Κατά συνέπεια, θα πρέπει να προβλεφθούν ορισμένες βελτιώσεις της ασφάλειας για όλα τα οχήματα EX/II και EX/III[3] που μεταφέρουν εκρηκτικές ύλες.

Θα πρέπει να ξεκινήσει μια συζήτηση για την ανάγκη επανεξέτασης της ταξινόμησης «απευαισθητοποιημένα εκρηκτικά». Τα απευαισθητοποιημένα εκρηκτικά περιλαμβάνουν εκρηκτικά όπως το RDX (κυκλοτριμεθυλενοτρινιτραμίνη) και το PETN (τετρανιτρική πενταερυθριτόλη), και τα οποία συνήθως κατατάσσονται στην κατηγορία 1 της σύστασης των Ηνωμένων Εθνών για τη μεταφορά επικίνδυνων εμπορευμάτων αλλά όταν αναμειγνύονται με ουσία που τα απευαισθητοποιεί μπορούν να ταξινομηθούν στην κατηγορία 4.1 των εν λόγω συστάσεων. Δεδομένου ότι υπάρχει κίνδυνος να μην εξαλείφεται πλήρως η επικινδυνότητα της κατηγορίας 1 με τη διαδικασία απευαισθητοποίησης, θα πρέπει να αξιολογηθεί κατά πόσο αυτά τα απευαισθητοποιημένα εκρηκτικά θα πρέπει να ταξινομούνται στην κατηγορία 1 και όχι στην κατηγορία 4.1. Συνεπώς, θα πρέπει να διενεργηθεί μια έγκαιρη επανεξέταση της ταξινόμησης των ουσιών αυτών.

Μείωση της ποσότητας και της ποιότητας των πληροφοριών για τον τρόπο της παράνομης κατασκευής εκρηκτικών υλών

Θα πρέπει να εξεταστεί προσεκτικά η χρήση του Διαδικτύου για τη διάδοση πληροφοριών για την κατασκευή βομβών. Αφενός το Διαδίκτυο παρέχει πρόσβαση σε ένα τεράστιο πλούτο πληροφοριών προς όφελος όλων. Αφετέρου, μπορεί να χρησιμοποιηθεί καταχρηστικά για τη διάδοση πληροφοριών που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για δόλιους σκοπούς. Είναι απαραίτητη η καταπολέμηση της παράνομης διάδοσης πληροφοριών και υλικού για την κατασκευή βομβών μέσω του Διαδικτύου, με πλήρη σεβασμό της ελευθερία του τύπου, της ελευθερίας του λόγου και της ελευθερίας της πληροφόρησης. Θα πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο θέσπισης κοινών ελάχιστων ποινικών κυρώσεων για τη διάδοση εμπειρικών πληροφοριών για την κατασκευή βομβών μέσω του Διαδικτύου. Η Επιτροπή εξετάζει ήδη το θέμα αυτό στο πλαίσιο της αναθεώρησης της απόφασης-πλαισίου του Συμβουλίου για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας.[4]

Ανίχνευση

Εάν αποτύχουν ή παρακαμφθούν τα προληπτικά μέτρα, είναι η σειρά των εργαλείων και των πρακτικών ανίχνευσης να ελαχιστοποιήσουν τον κίνδυνο χρησιμοποίησης εκρηκτικών για κακόβουλους σκοπούς από τρομοκράτες και άλλους εγκληματίες. Κατά συνέπεια, θα πρέπει να αναπτυχθούν αποτελεσματικά και ακριβή εργαλεία ανίχνευσης.

Είναι αναγκαία η ύπαρξη μιας συλλογικής προσέγγισης όσον αφορά την ανίχνευση. Υφίσταται ένας αριθμός τεχνικών ανίχνευσης που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τις εκρηκτικές ύλες. Σε αυτές περιλαμβάνονται τα συστήματα ανίχνευσης εκρηκτικών υλών (EDS), τα συστήματα ακτίνων Χ, οι σκύλοι ανίχνευσης εκρηκτικών, τα συστήματα ανίχνευσης εκπεμπόμενων από τα εκρηκτικά ιχνών και αερίων. Ωστόσο, έχει αποδειχθεί στην πράξη ότι η χρήση μιας και μόνο τεχνικής ανίχνευσης μπορεί να μην οδηγήσει σε ικανοποιητικά αποτελέσματα. Συνεπώς, ενδέχεται να απαιτείται ένας συνδυασμός μεθόδων.

Στις βασικές προτεραιότητες περιλαμβάνονται τα ακόλουθα:

- επεξεργασία μιας προσέγγισης στηριζόμενης σε σενάρια για τον προσδιορισμό των προτεραιοτήτων στις εργασίες ανίχνευσης·

- επεξεργασία ελάχιστων προτύπων ανίχνευσης·

- βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών·

- θέσπιση καθεστώτων πιστοποίησης, ελέγχου και δοκιμής·

- βελτίωση της χρήσης των τεχνολογιών ανίχνευσης σε συγκεκριμένους χώρους.

Η Επιτροπή έχει ήδη λάβει σημαντικά μέτρα στον τομέα της ασφάλειας της αεροπορίας. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν τη θέσπιση υποχρεωτικών προτύπων τόσο για τις επιδόσεις των εξοπλισμών ανίχνευσης εκρηκτικών όσο και για τη χρήση τους. Αυτό το είδος των εργασιών θα πρέπει να συνεχιστεί.

Επεξεργασία μιας προσέγγισης στηριζόμενης σε σενάρια για τον προσδιορισμό των προτεραιοτήτων στις εργασίες ανίχνευσης

Η βελτίωση της ανίχνευσης των εκρηκτικών υλών είναι πολύπλοκη και χρονοβόρα διαδικασία που απαιτεί τη συμμετοχή ενός μεγάλου φάσματος εταίρων.

Η αντιστοίχιση των απαιτήσεων των υπηρεσιών επιβολής του νόμου στον τομέα της ανίχνευσης με τις τεχνολογίες και τα προϊόντα που υφίστανται αποτελεί σημαντική πρόκληση. Η διαδικασία αυτή μπορεί να διευκολυνθεί με την ανάπτυξη μιας προσέγγισης που στηρίζεται σε σενάρια για τον προσδιορισμό των προτεραιοτήτων για τις εργασίες ανίχνευσης. Ο προσδιορισμός των σχετικών σεναρίων και των διαθέσιμων τεχνολογιών για την αντιμετώπιση τους αποτελεί το πρώτο αποφασιστικό βήμα για τον καθορισμό των προτεραιοτήτων δράσης στο μέλλον. Τέτοια σενάρια συμβάλλουν στην καλύτερη στόχευση των πόρων και της έρευνας, στον εστιασμό του διαλόγου σε συγκεκριμένα θέματα και προβλήματα, στη βελτίωση της κατανόησης των προβλημάτων των διαφόρων μερών στο σύνολο της ΕΕ, χωρίς να αγνοούνται οι προκλήσεις του χρόνου ανίχνευσης και του αριθμού των εσφαλμένων/πραγματικών συναγερμών. Η σύσταση μιας ομάδας εργασίας έργο της οποίας θα είναι ο προσδιορισμός και η συζήτηση των σχετικών σεναρίων και των απαιτήσεων στον τομέα της ανίχνευσης θα διευκόλυνε τη διαδικασία αυτή. Λόγω του ευαίσθητου χαρακτήρα των θεμάτων που θα αποτελέσουν αντικείμενο των συζητήσεων, η ομάδα εργασίας θα απαρτίζεται από εκπροσώπους των κρατών μελών και της Επιτροπής. Ωστόσο, ο ιδιωτικός τομέας και οι ερευνητικοί φορείς θα πρέπει να συμμετέχουν σε ορισμένες εργασίες της ομάδας, εφόσον κρίνεται απαραίτητο. Στην περίπτωση αυτή, θα πρέπει να εξασφαλίζονται οι κατάλληλες προϋποθέσεις ασφάλειας όπως ο έλεγχος ασφάλειας των συμμετεχόντων και η χρήση ασφαλών χώρων.

Επεξεργασία ελάχιστων προτύπων ανίχνευσης

Η επεξεργασία προτύπων αποτελεί ένα αποδοτικό και αποτελεσματικό μέσο για τη βελτίωση της απόδοσης των εξοπλισμών ανίχνευσης. Παρά τις εργασίες που έχουν ήδη επιτελεστεί στον τομέα της ασφάλειας της αεροπορίας, θα πρέπει να αναπτυχθούν στην ΕΕ ελάχιστα πρότυπα στον τομέα της ανίχνευσης. Τα πρότυπα αυτά θα πρέπει να επικαιροποιούνται παράλληλα με την εξέλιξη της τεχνολογίας. Τα πρότυπα αυτά μπορούν να αναπτύσσονται με διάφορες μορφές, όπως μέσω της νομοθεσίας ή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Τυποποίησης (CEN). Η επιλογή της προσέγγισης θα εξαρτηθεί από τις απαιτήσεις ασφάλειας και τις προτιμήσεις των μερών.

Βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών

Η ανάπτυξη βελτιωμένων λύσεων ανίχνευσης απαιτεί τη στενή συνεργασία μεταξύ του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα. Η ανταλλαγή πληροφοριών πρέπει να βελτιωθεί μεταξύ των φορέων που συμμετέχουν στην ανίχνευση (περιλαμβανομένης της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των υπηρεσιών επιβολής του νόμου και του προσωπικού ασφαλείας που είναι επιφορτισμένο με την ανίχνευση εκρηκτικών υλών στην πράξη σε διάφορους χώρους), καθώς και μεταξύ των υπηρεσιών επιβολής του νόμου και του προσωπικού ασφάλειας, αφενός, και των κατασκευαστών εξοπλισμού ασφαλείας αφετέρου.

Η αποτελεσματική ανίχνευση απαιτεί την παροχή ενημερωμένων και χρήσιμων πληροφοριών σχετικά με απειλές στο προσωπικό ασφαλείας που είναι επιφορτισμένο με την ανίχνευση εκρηκτικών υλών στην πράξη. Δεδομένου ότι οι τρομοκράτες μπορεί να χρησιμοποιούν διάφορα είδη και μορφές εκρηκτικών υλών, το προσωπικό ασφαλείας θα πρέπει να είναι ενημερωμένο σχετικά με τις υφιστάμενες απειλές και τα πιθανά σενάρια. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για το προσωπικό των αεροδρομίων. Το προσωπικό ασφαλείας των αεροδρομίων θα πρέπει να λαμβάνει σε συνεχή βάση ενημερωμένες πληροφορίες για τους τρόπους δράσης των τρομοκρατών και άλλες πληροφορίες σχετικά με απειλές. Απαιτούνται κατάλληλα επίπεδα ελέγχου ασφαλείας προκειμένου να αναληφθεί αυτή η διαδικασία.

Η παροχή εμπειρικών ενημερωτικών στοιχείων και κατάλληλων πληροφοριών σχετικά με ορισμένα είδη εκρηκτικών υλών στους κατασκευαστές εξοπλισμών ανίχνευσης θα συνέβαλλε αισθητά στην εξεύρεση καλύτερων λύσεων. Σε πολλές περιπτώσεις, οι κατασκευαστές εξοπλισμών ανίχνευσης εκρηκτικών υλών δεν έχουν σήμερα πρόσβαση σε ορισμένες εκρηκτικές ύλες ή σε επαρκείς ποσότητες εκρηκτικών υλών. Εάν οι λύσεις ανίχνευσης παρουσιάζουν αδυναμίες ως προς τις δυνατότητές τους σε ορισμένες καταστάσεις, η πληροφορία αυτή θα πρέπει να κοινοποιείται στον κατασκευαστή έτσι ώστε να βελτιώνει τις δυνατότητες ανίχνευσης. Η πληροφόρηση αυτή θα μπορούσε να λαμβάνει τη μορφή μιας συγκεκριμένης διαδικασίας ανατροφοδότησης και δεν θα πρέπει να αποσκοπεί στη διευκόλυνση της επιτυχίας των σχετικών δοκιμών από τον κατασκευαστή των εξοπλισμών.

Η εργασία των εμπειρογνωμόνων ανίχνευσης θα μπορούσε να διευκολυνθεί περαιτέρω με τη δημιουργία βάσεων δεδομένων περιορισμένης πρόσβασης που θα περιέχουν τις προδιαγραφές των εκρηκτικών υλών που διατίθενται στην ευρωπαϊκή αγορά. Θα περιλαμβάνει τις προδιαγραφές εκρηκτικών υλών που απαιτούνται από την επιστημονική αστυνομία και από τους εμπειρογνώμονες ανίχνευσης. Για το σκοπό αυτό θα μπορούν να χρησιμοποιούνται οι υπάρχουσες απαιτήσεις αδειοδότησης, με πιθανή επέκταση των απαιτήσεων πληροφόρησης.

Στον τομέα της ανίχνευσης θα μπορούσαν προβλεφθούν και άλλα μέτρα όπως η σύνταξη ενός εγχειριδίου ανίχνευσης που θα προορίζεται για τα όργανα ανίχνευσης (τελικοί χρήστες) και η δημιουργία ενός δικτύου εμπειρογνωμόνων για την ανίχνευση εκρηκτικών υλών.

Θέσπιση προγραμμάτων πιστοποίησης, ελέγχου και δοκιμής των συστημάτων ανίχνευσης εκρηκτικών υλών στην ΕΕ

Τα προγράμματα πιστοποίησης, ελέγχου και δοκιμής των λύσεων για την ανίχνευση των εκρηκτικών υλών θα πρέπει να θεσπιστούν για το σύνολο της ΕΕ. Τα προγράμματα αυτά προσφέρουν σημαντικά πλεονεκτήματα ως προς το κόστος, δεδομένου ότι αποφεύγεται η αλληλεπικάλυψη δραστηριοτήτων στα διάφορα κράτη μέλη που οδηγεί σε σπατάλη δημοσίων και ιδιωτικών πόρων. Επιπλέον, τα συστήματα αυτά θα επιτρέπουν στα κράτη μέλη που δεν διαθέτουν δικές τους υποδομές πιστοποίησης να έχουν πρόσβαση σε κατάλληλες πληροφορίες πιστοποίησης. Η θέσπιση κοινών προγραμμάτων πιστοποίησης, ελέγχου και δοκιμής θα μείωνε την εξάρτηση των δημοσίων αρχών έναντι των πληροφοριών που παρέχονται από κατασκευαστές εξοπλισμών ανίχνευσης και θα τους επέτρεπε να στηρίζουν τις αποφάσεις τους σε αντικειμενικά αποτελέσματα. Τέλος, τα συστήματα αυτά θα ήταν επωφελή και για τον ιδιωτικό τομέα δεδομένου ότι θα συνέβαλλαν στην αποτελεσματικότερη εμπορία των προϊόντων των κατασκευαστών. Θα μπορούσε να προβλεφθεί η τυποποίηση των διαδικασιών πιστοποίησης, ελέγχου και δοκιμής προκειμένου να εξασφαλιστεί ισοδυναμία του επιπέδου ποιότητας για όλους τους συμμετέχοντες.

Όσον αφορά την πιστοποίηση, απαιτείται ένα σύστημα που θα επέτρεπε την αξιολόγηση μιας λύσεως ανίχνευσης για να διαπιστωθεί κατά πόσο πληροί ορισμένα κοινώς αποδεκτά πρότυπα. Αυτή η διαδικασία πιστοποίησης θα μπορούσε να διενεργείται από συμβεβλημένα εργαστήρια ή οργανισμούς των κρατών μελών και θα ήταν αποδεκτή από το σύνολο των κρατών μελών.

Θα πρέπει επίσης να υιοθετηθεί ένα πρόγραμμα ελέγχου για το σύνολο της ΕΕ προκειμένου να αξιολογούνται συνολικά οι επιδόσεις των επιμέρους λύσεων ανίχνευσης. Αυτό το σύστημα θα εξασφάλιζε ένα πλαίσιο για την ανταλλαγή των αποτελεσμάτων των ελέγχων μεταξύ των δημοσίων αρχών και των σχετικών οργανισμών των κρατών μελών. Αυτή η ενοποίηση των πληροφοριών σχετικά με τις επιδόσεις των λύσεων ανίχνευσης που θα συλλέγονται στο πλαίσιο ανεξάρτητων δοκιμών θα είναι χρήσιμη για τις δημόσιες αρχές και άλλους εταίρους δεδομένου ότι θα διευκολύνει τη διαδικασία λήψεως αποφάσεων σε συμβάσεις προμηθειών.

Τέλος, θα πρέπει να θεσπιστεί ένα σύστημα δοκιμής των λύσεων ανίχνευσης σε επίπεδο ΕΕ με το οποίο θα αξιολογούνται οι επιδόσεις των πολυάριθμων νέων τεχνολογιών ανίχνευσης με τη χρησιμοποίηση των ίδιων ή πολύ παρόμοιων σεναρίων. Ένα τέτοιο σύστημα θα καθιστούσε ευκολότερη τη σύγκριση των διαφόρων τεχνολογιών που προέρχονται από διαφόρους προμηθευτές εξοπλισμών. Σκοπός του προγράμματος δοκιμής θα είναι να προσδιοριστούν οι πιο κατάλληλες λύσεις και τεχνολογίες και να υποβοηθηθεί η διάθεσή τους στην αγορά.

Καλύτερη χρήση των τεχνολογιών ανίχνευσης σε συγκεκριμένους χώρους

Είναι απαραίτητο να γίνει καλύτερη χρήση των τεχνολογιών ανίχνευσης σε συγκεκριμένους χώρους. Άμεση προτεραιότητα αποτελεί η αναλυτικότερη εξέταση της κατάστασης σε αεροδρόμια και άλλες εγκαταστάσεις μεταφορών και δημόσιους χώρους που θα μπορούσαν δυνητικά να θεωρηθούν ως υποδομές κρίσιμης σημασίας. Σημαντική πρόοδος έχει ήδη επιτευχθεί στην ανίχνευση εκρηκτικών υλών σε συγκεκριμένους χώρους, περιλαμβανομένης της θέσπισης κοινοτικών κανόνων σχετικά με τις επιδόσεις και τη χρήση εξοπλισμών ανίχνευσης σε αεροδρόμια. Οι εργασίες αυτές θα πρέπει να στηρίζονται, να αξιολογούνται και να βελτιώνονται σε μόνιμη βάση και να ενημερώνονται ανάλογα με τις ανάγκες που προκύπτουν. Θα πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη η ανάγκη ελαχιστοποίησης των επιπτώσεων των νέων τεχνολογιών ανίχνευσης στους ταξιδιώτες, διατηρώντας συγχρόνως ένα κατάλληλο επίπεδο ασφάλειας. Ανάλογες εργασίες θα πρέπει να εξεταστούν και για άλλους τομείς που προκαλούν ανησυχίες, όπως άλλα μέσα μεταφοράς, με βάση κατάλληλα σενάρια και αξιολογήσεις των απειλών.

Ετοιμότητα και αντιμετώπιση

Στην περίπτωση που η πρόληψη και η έγκαιρη ανίχνευση αποτύχουν, θα πρέπει να υπάρχουν κατάλληλα και αποτελεσματικά συστήματα αντιμετώπισης. Εναπόκειται σαφώς στις αρμόδιες αρχές κάθε θιγόμενου κράτους μέλους να αναλάβει την ευθύνη των προσπαθειών αντιμετώπισης. Εντούτοις, η συνδρομή της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι σημαντική σε ορισμένους τομείς ειδικότερα μέσω της ανταλλαγής πληροφοριών και βέλτιστων πρακτικών σχετικά με τα μέτρα ετοιμότητας και αντιμετώπισης, καθώς και των πληροφοριών που απαιτούνται για την προσαγωγή των δραστών στη δικαιοσύνη.

Οι βασικές προτεραιότητες του πυλώνα της ετοιμότητας και της αντιμετώπισης περιλαμβάνουν:

- βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών και βέλτιστων πρακτικών μέτρων μεταξύ των κρατών μελών·

- κατάρτιση αξιολογήσεων των απειλών·

- επεξεργασία συγκεκριμένων μέτρων ετοιμότητας και αντιμετώπισης για τρομοκρατικές απειλές με τη χρήση εκρηκτικών υλών.

Βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών και βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των αρμοδίων αρχών των κρατών μελών

Θα πρέπει να δημιουργηθεί ένα ευρωπαϊκό δίκτυο εξάλειψης εκρηκτικών μηχανισμών με στόχο τη βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών και της αμοιβαίας εμπιστοσύνης. Θα συμβάλει στη διάδοση των βέλτιστων πρακτικών, την οργάνωση κοινών εκπαιδευτικών μέτρων και την τήρηση όλων των ενδιαφερομένων μερών ενήμερων σχετικά με τις πρόσφατες εξελίξεις.

Ο χειρισμός μεγάλων ποσοτήτων χημικών ουσιών που ανακαλύπτονται σε χώρους που αποτελούν αντικείμενο έρευνας μπορεί να είναι δημιουργεί προβλήματα στα κράτη μέλη που δεν είναι έμπειρα στην αντιμετώπιση τέτοιων περιστατικών. Η βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών θα ήταν επωφελής για τους ειδικούς των μονάδων εξάλειψης εκρηκτικών στις χώρες αυτές, δεδομένου ότι ορισμένες δεν διαθέτουν τον κατάλληλο εξοπλισμό που θα τις καθιστούσε ικανές να αντιμετωπίσουν μεγάλες ποσότητες εκρηκτικών υλών που δεν έχουν εκραγεί, και ειδικότερα να αναλάβουν τις κατάλληλες ενέργειες για την εξουδετέρωσή τους και τη λήψη δειγμάτων για εργαστηριακή εξέταση και προσδιορισμό.

Κατάρτιση αξιολογήσεων των απειλών

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξετάσουν την ανάγκη μιας εξειδικευμένης αξιολόγησης των απειλών σχετικά με εκρηκτικές ύλες. Πραγματοποιούνται σε τακτική βάση διάφορες αξιολογήσεις των απειλών για συγκεκριμένα θέματα τρομοκρατίας. Θα πρέπει να εξεταστεί διεξοδικότερα κατά πόσον υπάρχει ανάγκη εξειδικευμένης αξιολόγησης των απειλών σχετικά με εκρηκτικές ύλες.

Θέσπιση ειδικών μέτρων ετοιμότητας και παρέμβασης σε περίπτωση τρομοκρατικών απειλών με τη χρήση εκρηκτικών υλών

Οι τρομοκράτες μπορούν να χρησιμοποιούν κινητά τηλέφωνα για την πυροδότηση εκρηκτικών μηχανισμών. Συνεπώς, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξασφαλίσουν ότι οι αρχές επιβολής του νόμου έχουν τη δυνατότητα να απαιτούν από τους φορείς εκμετάλλευσης να διακόπτουν τις υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας στις σχετικές ζώνες.

Παρακολούθηση

Η παρακολούθηση πρέπει να αποτελεί τη βασική συνιστώσα της διαδικασίας αξιολόγησης για την πρόοδο που συντελείται στην εφαρμογή του σχεδίου δράσης της ΕΕ για τη βελτίωση της ασφάλειας των εκρηκτικών υλών. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να παρέχουν στην Επιτροπή πληροφορίες σε ετήσια βάση σχετικά με τη συντελούμενη πρόοδο στην εφαρμογή αυτού του σχεδίου δράσης. Με βάση αυτές τις εκθέσεις των κρατών μελών, η Επιτροπή θα αξιολογεί σε τακτική βάση την πρόοδο που συντελείται στην εφαρμογή του σχεδίου δράσης, έτσι ώστε να προσδιορίζονται τα περαιτέρω μέτρα που πρέπει να ληφθούν και να επιλέγονται οι νέες προτεραιότητες.

Πρέπει επίσης να οργανώνονται αξιολογήσεις από ομότιμους για την εκτίμηση του σχεδίου δράσης και τη βελτίωση της ανταλλαγής των βέλτιστων πρακτικών.

Χρηματοδότηση

Η ασφάλεια των εκρηκτικών υλών αποτελεί προτεραιότητα για την Κοινότητα και θα είναι επιλέξιμη για χρηματοδότηση από την ΕΕ. Θα υπάρχουν ειδικές δυνατότητες χρηματοδότησης για τις δράσεις που θα συνδέονται με την ασφάλεια των εκρηκτικών υλών στο πλαίσιο του προγράμματος «Πρόληψη και καταπολέμηση της εγκληματικότητας» καθώς και του 7ου προγράμματος-πλαισίου για την έρευνα.

Τα σχέδια στον τομέα της έρευνας που αφορούν την ανίχνευση και την αναγνώριση των εκρηκτικών υλών ενισχύονται βάσει του θέματος 10 του 7ου προγράμματος-πλαισίου που αφορά την έρευνα στον τομέα της ασφάλειας. Επιπλέον, προβλέπεται ότι στο πλαίσιο του θέματος 10 θα χρηματοδοτηθεί σχέδιο επίδειξης όσον αφορά τις χημικές, βιολογικές, ραδιενεργές, πυρηνικές ουσίες και εκρηκτικές ύλες (CBRNE). Παράλληλα, έχει δημιουργηθεί ένα ευρωπαϊκό φόρουμ για την έρευνα και την καινοτομία στον τομέα της ασφάλειας (ESRIF)[5], το οποίο θα επεξεργαστεί μια μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη κοινή ατζέντα για την έρευνα και την καινοτομία με τη συμμετοχή όλων των ευρωπαϊκών συντελεστών τόσο από την πλευρά της ζήτησης όσο και της προσφοράς. Η ατζέντα αυτή θα περιλαμβάνει επίσης ένα χάρτη πορείας με βάση τις μελλοντικές ανάγκες των δημόσιων και ιδιωτικών τελικών χρηστών και τις τεχνολογίες αιχμής στον τομέα της ασφάλειας. Η Επιτροπή θα εξασφαλίσει ότι θα θεσπιστούν όλοι οι απαραίτητοι σύνδεσμοι μεταξύ των δραστηριοτήτων για τη βελτίωση της ασφάλειας των εκρηκτικών υλών και των κατάλληλων ομάδων εργασίας ESRIF

Στις 12 Φεβρουαρίου 2007, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενέκρινε το ειδικό πρόγραμμα «Πρόληψη και καταπολέμηση της εγκληματικότητας» για την περίοδο 2007-2013, με προϋπολογισμό περίπου 745 εκατ. ευρώ.

Το πρόγραμμα αυτό προβλέπει χρηματοδοτική συνδρομή για δραστηριότητες βάσει του τίτλου VI της συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά όλα τα είδη της εγκληματικότητας (και ιδίως της τρομοκρατίας, της εμπορίας ανθρώπων και των εγκλημάτων κατά παιδιών, της παράνομης διακίνησης ναρκωτικών και όπλων, της διαφθοράς και της απάτης). Ένας από τους ειδικούς τομείς που καλύπτονται από το πρόγραμμα αυτό είναι η ασφάλεια των εκρηκτικών υλών.

Θα διατεθούν πιστώσεις για τις συγκεκριμένες προτεραιότητες που καθορίζονται κάθε έτος από την Επιτροπή.

Συμπέρασμα

Η καταπολέμηση της χρήσης εκρηκτικών μηχανισμών από τρομοκράτες θα εξακολουθήσει να αποτελεί προτεραιότητα για την Επιτροπή στον τομέα της ασφάλειας. Το πρόγραμμα δράσης για τη βελτίωση της ασφάλειας των εκρηκτικών υλών θα συμβάλει σημαντικά στην επίτευξη του στόχου αυτού.

Όλα τα μέτρα που προσδιορίζονται στο σχέδιο δράσης θα εφαρμοστούν κατά τα προσεχή έτη. Ένας αριθμός των μέτρων αυτών θα πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή κατά προτεραιότητα, και ιδίως η σύσταση:

- ενός ευρωπαϊκού δικτύου εξάλειψης εκρηκτικών μηχανισμών

- συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης σχετικά με εκρηκτικές ύλες·

- του ευρωπαϊκού συστήματος δεδομένων για βομβιστικές επιθέσεις

- της μόνιμης επιτροπής εμπειρογνωμόνων όσον αφορά τις πρόδρομες ουσίες·

- της ομάδας εργασίας για την ανίχνευση.

Η σύσταση του ευρωπαϊκού δικτύου για την εξάλειψη εκρηκτικών μηχανισμών, του συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης σχετικά με εκρηκτικές ύλες και του ευρωπαϊκού συστήματος δεδομένων για βομβιστικές επιθέσεις θα υλοποιηθεί με τη χρηματοδοτική στήριξη της ΕΕ σε μια προσπάθεια βελτίωσης όσο το δυνατόν συντομότερα της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών σχετικά με εκρηκτικές ύλες.

Η σύσταση της μόνιμης επιτροπής εμπειρογνωμόνων σχετικά με πρόδρομες ουσίες και της ομάδας εργασίας για την ανίχνευση θα υλοποιηθεί επίσης κατά προτεραιότητα έτσι ώστε να καταστεί δυνατή η έναρξη των συζητήσεων μεταξύ των σχετικών εμπειρογνωμόνων για τα λεπτομερή μέτρα που πρέπει να ληφθούν όσον αφορά τις πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών και τα συστήματα ανίχνευσης.

Παράλληλα με την εφαρμογή του σχεδίου δράσης, η Επιτροπή θα χρηματοδοτήσει δραστηριότητες στον τομέα των εκρηκτικών υλών.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 – Action Plan on Enhancing the Security of Explosives

Horizontal measures

No. | Measure/Action | Competent body | Deadline | Status/Observations |

Priority 1: Improve the exchange of timely information and best practices |

1.1.1 | Establish an Early Warning System concerning explosives Such a system would be used in order to exchange information concerning: Immediate threats; Theft of explosives (any kind); Theft of detonators; Theft of precursors; (to be discussed) Suspicious transactions; Discovery of new modi operandi The system should be available in particular to Member States public security authorities (national contact points), Europol and all operational EOD units. | MS/Europol/Commission | End 2008 | Task Force Recommendation No. 39 and 40 |

1.1.2 | Create a European Bomb Data System The system should provide a common EU instrument enabling authorised governmental bodies at EU and Member States level to have 24/7 access to relevant information on incidents involving explosive devices. At least all operational EOD units in the Member States should have access to the database. Other competent authorities in the Member States should also be given access in line with national law. Competent units or bodies of the Member States should be strongly obliged to provide all necessary information for inclusion in the database. | Europol/MS/Commission | End 2008 | Task Force Recommendation No. 35, 36, 37 |

1.1.3 | Regularly (every two years) organise an event on the security of explosives covering all relevant issues. Such an event/conference should involving officials from both the public and private sectors. | Commission | Ongoing every two years | Task Force Recommendation No. 50 |

1.1.4 | Engage in dialogue and exchange of best practices with external partners The raising of security standards outside of the EU, in particular in ENP countries, should be encouraged. | MS/Commission | Ongoing |

Priority 2: Step-up explosives-related research |

1.2.1 | Improve the aggregation and spread of research results both at EU level as well as at national level across the EU Member States | MS/Commission | ongoing | Task Force Recommendation No. 49 |

1.2.2 | Perform further research on improvised explosive devices and their properties | MS/Commission | ongoing | Task Force Recommendation No. 47 |

1.2.3 | Perform further research on the detection of explosives and precursors including through the use of additives. Enhancing both detectability and traceability should be considered. | MS/Commission | ongoing | Task Force Recommendation No. 47 |

1.2.4 | Perform further research on mobile explosives testing kits | MS/Commission | ongoing | Task Force Recommendation No. 47 |

1.2.5 | Perform further research to find inhibitors which could be added to precursors to explosives to prevent them being used to manufacture explosive devices | MS/Commission | ongoing | Task Force Recommendation No. 48 |

1.2.6 | Perform further research concerning the detection of Improvised Explosive Devices at airports. Special focus should be given to research on the detection of liquid explosives. | MS/Commission | Ongoing Progress to be assessed annually | Task Force Recommendation No. 31 |

1.2.7 | Support further research in order to find technical solutions for Member State authorities to jam mobile phone signals in threatened areas | MS/Commission | ongoing | Task Force Recommendation No. 45 |

Prevention measures

No. | Measure/Action | Competent body | Deadline | Status/Observations |

Priority 1: Improve staff awareness concerning precursors |

2.1.1 | Public authorities to provide security information to the entire precursor supply chain, from manufacturers to the retailers, first responders (police, fire-departments, bomb-squads) and educational establishments to focus attention on products of concern. | MS | Ongoing | Task Force Recommendation No. 1 |

2.1.2 | Campaigns should be conducted to raise staff-awareness of the threat all along the supply chain amongst manufacturers, formulators, distributors and retailers of precursors. | MS | Ongoing | Task Force Recommendation No. 3 |

Priority 2: Improve the regulation of explosives precursors available on the market |

2.2.1 | The establishment of a system to consider measures and prepare recommendations concerning the regulation of explosives precursors available on the market. Such a system should include the establishment of a Standing Committee of Experts tasked with identifying the risks associated with various precursors and recommending appropriate actions to the Commission. The Committee should consider and/or monitor the following issues: Development of suitable additives and promotion of the use of these additives to precursors in order to prevent their use in explosives, when it is technically possible. Restrictions on concentration concerning the sale of certain precursors to end-users. A complete ban on concentrated strong acids to EU consumer markets (non-professional markets) when a substitute giving an equal use is technically possible: sulphuric, hydrochloric and nitric acids in particular. Introduction of a voluntary market surveillance scheme for ammonium nitrate fertilizers and restricting the sale of high nitrogen fertilizers to the general public. Limiting the availability of pure nitromethane to the general public. It should be available to industrial customers via a suitable customer qualification scheme. Restrictions on access of the general public to unphlegmatized sodium chlorate (weed killer). The feasibility and added value of introducing a complete ban on selling certain precursors to minors. The work of the Committee should take into account the detailed measures proposed in the Explosives Security Experts Task Force report. In order to avoid duplicating existing measures or adding unnecessarily to the burden faced by legitimate business, it is important that account is also taken of existing controls on similarly sensitive items. Trading in explosive materials, such as acetone, hydrochloric and sulphuric acid is already covered by the existing Community drug precursor legislation. This legislation offers effective controls and must be taken into consideration before new mechanisms are proposed. To be effective controls will have to apply to imports, exports, transit and intra-Community movements. | Commission/MS | Start by end of 2007 Ongoing | Task Force Recommendation No. 4 |

2.2.2 | Introduce a system for the recording of the identity of the buyer of precursors above certain quantities and/or concentrations. The records should be available to the law enforcement authorities on request or provided to the national contact point in case of suspicious transactions. All relevant data protection rules should apply. The relevant quantities and/or concentrations would be set based on the work of the Standing Committee of Experts. | Commission/MS | Start in 2008 Assess the need to setup a concrete system by end 2008 | Task Force Recommendation No. 7 |

2.2.3 | A European minimum standard and industrial guidance by way of an appropriate code should be defined concerning the security of storage of explosives precursors It should not be in conflict with other Regulations. | Commission/MS | End 2008 | Task Force Recommendation No. 8 |

Priority 3: Improve the control over transactions involving precursors |

2.3.1 | Establish a system of reporting suspicious transactions Simple means should exist for anyone within the supply chain to alert the relevant national authority if they see a transaction or theft which they suspect to have been made with the intention of illegally fabricating explosives. A binding system could be considered concerning the notification to the relevant national authority of any transactions involving the products on the list which can be considered suspicious. A “code of conduct”, similar to the EC code for drug precursors, should be developed, for industry and retailers, identifying the behaviours which may give rise to suspicion. | MS/Commission | Start in 2008 Assess the need to setup a concrete system by end 2008 | Task Force Recommendation No. 2, 5, 6 |

2.3.2 | Assessing the benefits of creating a scheme for each precursor handled by the retail sector, under which all packaging would be labelled with a code specifying that the purchase of the substance may be subject to registration The possibility of designing a European symbol to indicate that the product for retail sale is subject to registration could be considered. | MS/Commission | 2008 | Task Force Recommendation No. 9 |

Priority 4: Improve the control over explosives available on the market and pyrotechnic articles |

2.4.1 | Ensure that each Member States has formal systems for authorising, regulating and licensing the manufacture, storage, sale, use and possession of explosives including by private persons. This shall apply to companies as well as to non-commercial activities. | MS | 2009 | Task Force Recommendation No. 21 |

2.4.2 | Ensure the identification and tracing of explosives based on the system proposed in the draft Commission Directive on the identification and traceability of explosives for civil use (Traceability Directive). | Commission/MS | End 2007 | Task Force Recommendation No. 22 |

2.4.3 | Harmonise EU requirements for the licensing and handling of large amounts of pyrotechnic articles The lack of any harmonised approach towards licensing schemes to handle large quantities of pyrotechnic articles means that it is possible to handle such materials without regulatory oversight as long storage and transport requirements are met. Such a security gap should be closed. | Commission/MS | End 2009 | Task Force Recommendation No. 43 |

Priority 5: Improve the security of explosives facilities |

2.5.1 | Introduce effective Security Plans/Security Management Systems at all explosives facilities (manufacturing, storing, distributing and using) Ensure that the levels of necessary access prevention and detection provisions in fixed storage facilities should be proportional to the risk and should be subject to a standard classification. | MS | Launch debate in 2008 Ongoing | Task Force Recommendation No. 12 and 14 |

2.5.2 | Introduce an obligation for the relevant national authorities to keep explosives manufacturers and distributors informed as to the regional threat at all times Response plans should be developed tuned to the level of alert present. | MS | Ongoing | Task Force Recommendation No. 13 |

2.5.3 | Raw materials used in the manufacture of bulk explosives and finished product should be periodically accounted for and reconciled as approved by the National Authorities. This applies to all factories manufacturing bulk explosives. The relevant periods should not be long so that any losses, thefts and inconsistencies are recognized as quickly as possible. | MS | 2009 | Task Force Recommendation No. 20 |

2.5.4 | Improve the security of Mobile Explosive Manufacturing Units (MEMUs). Amend the European Agreement on the International carriage of dangerous goods by road (ADR) by end of 2009. The following specific actions should be undertaken: The amount of explosives produced on MEMUs should be ascertained by two independent systems. At least one of these should be fitted on the truck. Each MEMU should be fitted with process locks to prevent unauthorised use Loaded MEMUs should be parked on a site which is guarded or monitored when they are not in use. | Commission/MS | End 2009 | Task Force Recommendation No. 15, 16, 17 |

Priority 6: Improve the security vetting of personnel |

2.6.1 | All personnel employed in the manufacturing, storage, distribution and use of explosives, and who have access to explosives, should be vetted (external checks by relevant national authorities under applicable national regulations) and hold a formal authorisation to have access to explosives. | MS | Ongoing | Task Force Recommendation No. 11 |

Priority 7: Improve the security of the transport of explosives |

2.7.1 | All EX/II and EX/III vehicles carrying explosives should be equipped with certain security enhancement solutions. Amend the European Agreement on the International carriage of dangerous goods by road (ADR) by end of 2009. These security solutions include: be fitted with 24 hour, remote monitoring systems (e.g. GPS based systems), that are monitored by an appropriately resourced monitoring station. The Monitoring systems (including the Monitoring Station) must reliably enable where technically possible: Vehicle location to be identified Alarm activation if vehicle is moved from specified location at certain times Alarm activation if specified compartments are opened at certain times and/or at unauthorised locations. A duress and/or a panic alarm facility. be capable of immobilising the engine remotely if safe and applicable subject to the Vienna Convention be fitted with an anti theft system. have sufficiently secure compartments for explosives be fitted with a means of communication have a recognised marking affixed to the roof of the vehicle, to a specified size and description. | Commission/MS | 2009 | Task Force Recommendation No. 18 |

2.7.2 | Launch a debate on the need to review the classification of “desensitized explosives” This should be done with a view to making sure that future transport regulations (GHS-system) continue to cover such substances. | Commission/MS | Immediately End 2007 | Task Force Recommendation No. 19 |

Priority 8: Reduce the supply and quality of information on how to illicitly manufacture explosives |

2.8.1 | Limit the illicit spread of bomb-making information over the Internet | MS/Commission | ongoing | Task Force Recommendation No. 41 |

2.8.2 | Harmonize criminal sanctions for distributing bomb-making experience over the Internet | MS/Commission | End 2008 | Task Force Recommendation No. 41 |

Detection measures

No. | Measure/Action | Competent body | Deadline | Status/Observations |

Priority 1: Establish a scenario-based approach to identifying work priorities in the detection field |

3.1.1 | Setup a working group tasked with developing and discussing detection related scenarios, and then identifying detection technology requirements for the scenarios. The working group would be composed of Member State and Commission representatives. | Commission/MS | As soon as possible | Task Force Recommendation No. 23 |

3.1.2 | Create a matrix of what is desired and of what is currently possible in terms of the detection of explosives for each of the scenarios created by the working group. | Commission/MS | Ongoing | Task Force Recommendation No. 24 |

Priority 2: Developing minimum detection standards |

3.2.1 | Develop minimum detection standards based on relevant scenarios and threat assessment These standards should be updated as technology evolves | MS/Commission | Ongoing | Task Force Recommendation No. 25 |

Priority 3: Improving the exchange of information |

3.3.1 | Ensure that the security staff (in particular at airports) are provided on a continuous basis with up-to-date information on relevant parts of new terrorist modi operandi or other appropriate threat information. For airport security, this should complement the obligations for training security staff set out in §12.2 of the Annex to the EU Regulation 2320/2002 establishing common rules in the field of civil aviation security. | MS | Ongoing | Task Force Recommendation No. 42 |

3.3.2 | Assess and improve where necessary the situation as regards the availability of training data and other information/feedback for manufacturers of detection solutions | Commission/MS | End 2009 | Task Force Recommendation No. 30 |

3.3.3 | Create a database containing the specifications of explosives produced within the EU The database(s) would target specifications of explosives needed by the forensic community and by the experts on detection. | Commission/MS | End 2010 | Task Force Recommendation No. 32 |

3.3.4 | Create a practitioner (end-user) focused handbook concerning detection The handbook would be classified at an appropriate level. | Commission/MS | End 2008 | Task Force Recommendation No. 33 |

3.3.5 | Create a network of experts on the detection of explosives | Commission/MS | End 2008 | Task Force Recommendation No. 34 |

Priority 4: Establish EU-wide certification, testing and trialling schemes for the detection of explosives |

3.4.1 | Create a European wide certification scheme for explosives detection solutions | Commission/MS | End 2009 | Task Force Recommendation No. 26 |

3.4.2 | Create a European wide testing scheme for explosives detection solutions Under the scheme relevant authorities and institutes would be able to exchange test results. | Commission/MS | End 2009 | Task Force Recommendation No. 27 |

3.4.3 | Create a European wide trialling scheme for explosives detection solutions Such a system should be supported by an EU programme and should allow for conducting performance trials under realistic conditions in same or similar scenarios. | Commission/MS | End 2009 | Task Force Recommendation No. 28 |

3.4.4 | Assess the need for the development of standardized procedures and processes concerning certification, testing and trialling processes | Commission/MS | End 2008 | Task Force Recommendation No. 29 |

Priority 5: Make better use of detection technologies in specific locations |

3.5.1 | Improve the use of detection technologies at airports, other modes of transportation and other public facilities. Further developments in this field should be supported. The situation should be evaluated and assessed on a continuous basis, and updated as the need arises. | Commission/MS | Ongoing | Task Force Recommendation No. 31 |

Preparedness and response measures

No. | Measure/Action | Competent body | Deadline | Status/Observations |

Priority 1: Improve the exchange of information and best-practices among the relevant Member State authorities |

4.1.1 | Establish a European Explosive Ordnance Disposal Network (EOD Network) The system should facilitate information sharing and trust building. It should contribute to the identification of best practice, the organisation of joint training exercises, and keeping EOD units up to date concerning the latest developments of relevance to the sector. The network should be made available to all EOD-Units (police, governmental and military) dealing with explosives with the MS. The use of EU funding to establish the network should be assessed. | MS/Europol/Commission | End 2008 | Task Force Recommendation No. 38 |

4.1.2 | Exchange information and assistance on dealing with big amounts of chemicals found at a scene under investigation Such exchange would assist EOD experts and could take place through the EOD network. | MS | ongoing | Task Force Recommendation No. 47 |

Priority 2: Develop threat assessments |

4.2.1 | Consider developing specialised threat assessments on explosives | MS/Europol/Council | ongoing | Task Force Report section 4.10 |

Priority 3: Develop specific preparedness and response measures for terrorist threats using explosives |

4.3.1 | Create the possibility for relevant law enforcement authorities to request providers to shut down mobile phone antennas in the case of a threat of a terrorist attack In a situation where there are reasons to believe that mobile phones will be used as firing switches, the responsible law enforcement authorities should be able to request providers to shut down relevant antennas. Relevant experiences, skills and best practices should be exchanged among the Member States via the EOD-Units network in this area. | MS/(Commission) | Ongoing | Task Force Recommendation No. 44 and 46 |

[1] COM(2005)329 τελικό

[2] Οδηγία 2007/23/EΚ, ΕΕ L 154 της 14.6.2007, σ. 1

[3] Ο χαρακτηρισμός EX/II και EX/III αναφέρεαι στα οχήματα που χρησιμοποιούναι ειδικά για τη μεαφορά επικίνδυνων εμπορευμάτων.

[4] Απόφαση-πλαίσιο του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2002 για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, ΕΕ L 164, 22.6.2002, σ. 3

[5] Η σύσταση του ESRIF εξαγγέλθηκε στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με το διάλογο μεταξύ δημόσιας και ιδιωτικής σφαίρας για την έρευνα και την καινοτομία στον τομέα της ασφάλειας (COM(2007)511 τελικό) της 11.9.2007