Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την παρακολούθηση των δασών και των περιβαλλοντικών αλληλεπιδράσεων στην Κοινότητα (Έμφαση στα δάση)

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Σκοπός της παρούσας πρότασης κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου είναι η θέσπιση ενός νέου κοινοτικού προγράμματος για την παρακολούθηση των δασών και των περιβαλλοντικών αλληλεπιδράσεων με στόχο την προστασία των δασών της Κοινότητας. Το πρόγραμμα θα βασίζεται στα επιτεύγματα δύο κανονισμών του Συμβουλίου για την παρακολούθηση των επιπτώσεων της ατμοσφαιρικής ρύπανσης [1] και των πυρκαγιών [2] στα δασικά οικοσυστήματα. Η παρούσα πρόταση παρέχει ένα πολυετές πλαίσιο που καλύπτει αρχικά μια περίοδο 6 ετών από το 2003 μέχρι το 2008. Στοχεύει στην προσαρμογή του πεδίου εφαρμογής των προαναφερομένων κανονισμών στις ανάγκες ενός ευέλικτου προγράμματος για την παροχή ενός ευέλικτου προγράμματος παρακολούθησης για την αξιολόγηση της κατάστασης των δασικών οικοσυστημάτων σε ένα ευρύτερο πλαίσιο. Επίσης η πρόταση απλουστεύει τις υπάρχουσες δραστηριότητες με τη συγκέντρωση στοιχείων από τους δύο κανονισμούς σε ένα και μοναδικό κανονισμό-πλαίσιο που θα καλύπτει την προστασία και την παρακολούθηση των δασών.

[1] Κανονισμός (EOK) αριθ. 3528/86 του Συμβουλίου της 17ης Νοεμβρίου 1986 για την προστασία των δασών της Κοινότητας από την ατμοσφαιρική ρύπανση, EE L 326, 21.11.1986, σ. 2.

[2] Κανονισμός (EOK) αριθ. 2158/92 της 23ης Ιουλίου 1992 για την πυροπροστασία των κοινοτικών δασών, EE L 217, 31.07.1992, σ. 3.

ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Νομοθετικό πλαίσιο

Ο κανονισμός (ΕΟΚ) του Συμβουλίου αριθ. 3528/86 θέσπισε ένα κοινοτικό πρόγραμμα για την προστασία των δασών από την ατμοσφαιρική ρύπανση, με στόχο την παροχή αυξημένης προστασίας στα δάση της Κοινότητας και, μέσω αυτής, τη συνδρομή ειδικότερα στη διασφάλιση του παραγωγικού δυναμικού της γεωργίας.

Η δράση στοχεύει στη θέσπιση ενός μακροπρόθεσμου προγράμματος παρακολούθησης των δασών. Η κοινοτική δράση υλοποιήθηκε σε στενή συνεργασία με το Διεθνές πρόγραμμα συνεργασίας για την αξιολόγηση και την παρακολούθηση των επιπτώσεων της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στα δάση (ICP Forests) στο πλαίσιο της Σύμβασης της Οικονομικής Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για την Ευρώπη (UN-ECE) για τη μεγάλης απόστασης διασυνοριακή ατμοσφαιρική ρύπανση (Γενεύη, 1979) [3], της οποίας η Ευρωπαϊκή Κοινότητα είναι συμβαλλόμενο μέρος. Ο κανονισμός προβλέπει την κατά 50 % συγχρηματοδότηση από την Κοινότητα των μέτρων που λαμβάνουν τα κράτη μέλη στο πλαίσιο εθνικών προγραμμάτων.

[3] Σύμβαση της Οικονομικής Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για την Ευρώπη (UN-ECE για τη μεγάλης απόστασης διασυνοριακή ατμοσφαιρική ρύπανση, 1979.

Ο κανονισμός (ΕΟΚ) του Συμβουλίου αριθ. 2158/92 θέσπισε ένα πλαίσιο δράσης κυρίως για την πρόληψη των δασικών πυρκαγιών. Στο πλαίσιο του εν λόγω κανονισμού συγχρηματοδοτήθηκαν διάφορα μέτρα, όπως η δημιουργία ή η βελτίωση υπαρχόντων συστημάτων πρόληψης και, ιδιαίτερα, η δημιουργία υποδομής προστασίας (δασικές οδοί, μονοπάτια, σημεία ύδρευσης, ζώνες πυρασφαλείας κλπ.), η δημιουργία ή η βελτίωση συστημάτων για την παρακολούθηση των δασών ή για την εξακρίβωση των αιτίων που προκαλούν τις πυρκαγιές δασών και ο καθορισμός μέσων για την καταπολέμησή τους. Το σύστημα πληροφοριών πυροπροστασίας είναι ένα από τα στοιχεία του εν λόγω κανονισμού, το οποίο επίσης θα καλυφθεί από τον προτεινόμενο κανονισμό-πλαίσιο.

Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 307/97 του Συμβουλίου της 17ης Φεβρουαρίου 1997 [4] με τον οποίο τροποποιήθηκε ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3528/86 ανέφερε το άρθρο 43 της Συνθήκης ως νομική βάση. Την 30η Απριλίου 1997, το Eυρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπέβαλε για το θέμα αυτό αίτηση στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Την 25η Φεβρουαρίου 1999, το Δικαστήριο εξέδωσε απόφαση για τις συνεκδικαζόμενες υποθέσεις C-164/97 και C-165/97 [5], στην οποία επισημαινόταν ότι το Συμβούλιο έπρεπε να είχε λάβει το άρθρο 130 της Συνθήκης (νυν άρθρο 175 της Συνθήκης της ΕΚ) ως αποκλειστική νομική βάση. Κατά συνέπεια, ο Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 307/97 ακυρώθηκε. Ωστόσο, το Δικαστήριο ανέστειλε τα αποτελέσματα της ακύρωσης μέχρι τη θέσπιση από το Συμβούλιο, μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα, ενός νέου κανονισμού για το ίδιο θέμα. Ο νέος κανονισμός (EΚ) αριθ. 1484/2001 [6], τέθηκε σε ισχύ την 21η Ιουλίου 2001. Ο κανονισμός (EOK) αριθ. 3528/86 του Συμβουλίου τροποποιήθηκε πρόσφατα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 804/2002 [7].

[4] EE L 51, 21.02.1997, σ. 9.

[5] [1999] ECR I - 1139.

[6] EE L 196, 20.07.2001, σ. 1.

[7] EE L 132, 17.05.2002, σ. 1.

Προστασία των δασών από την ατμοσφαιρική ρύπανση

Σε συνεργασία με το πρόγραμμα ICP Forests, η κοινοτική δράση αναπτύχθηκε με τα χρόνια σύμφωνα με τους στόχους που διατυπώθηκαν στις υπουργικές διασκέψεις για την προστασία των δασών στην Ευρώπη (Στρασβούργο [8], Ελσίνκι [9] και Λισσαβόνα [10]) και στη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη (Ρίο ντε Τζανέιρο 1992). Η κοινοτική δράση υλοποιήθηκε με τους κανονισμούς της Επιτροπής αριθ. 526/87 [11], 1696/87 [12], 1091/94 [13] και 2278/99 [14], ικανοποιώντας τους στόχους που είχε θέσει το Συμβούλιο.

[8] Γενική διακήρυξη και εγκριθέντα ψηφίσματα. Πρώτη υπουργική διάσκεψη για την προστασία των δασών στην Ευρώπη, Στρασβούργο, 1990.

[9] Γενική διακήρυξη και εγκριθέντα ψηφίσματα. Δεύτερη υπουργική διάσκεψη για την προστασία των δασών στην Ευρώπη, Ελσίνκι, 1993.

[10] Γενική διακήρυξη και εγκριθέντα ψηφίσματα. Τρίτη υπουργική διάσκεψη για την προστασία των δασών στην Ευρώπη, Λισσαβόνα, 1998.

[11] EE L 53, 21.02.1997, σ. 14

[12] EE L 161, 22.06.1987, σ. 1

[13] EE L 125, 18.05.1994, σ. 1

[14] EE L 279, 29.10.1999, σ. 3

Προστασία των δασών από τις δασικές πυρκαγιές

Το 1994, η Επιτροπή ενέκρινε τον κανονισμό (EE) αριθ. 804/94 [15] για την εφαρμογή των συστημάτων πληροφόρησης τις πυρκαγιές των δασών. Με τον κανονισμό αυτό θεσπίστηκε η συστηματική συλλογή μιας σειράς δεδομένων για κάθε πυρκαγιά που ξεσπάει, για όλες τις περιοχές που κινδυνεύουν από πυρκαγιές στα κράτη μέλη που συμμετέχουν στο σύστημα. Το σύστημα πληροφόρησης για τις πυρκαγιές των δασών καλύπτει τώρα έξι κράτη μέλη της Ένωσης με περιοχές υψηλού κινδύνου πυρκαγιάς: Γερμανία, Πορτογαλία, Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία και Ελλάδα. Το σύστημα είναι ένα λειτουργικό εργαλείο για την παρακολούθηση και την αξιολόγηση των μέτρων που λαμβάνονται από τα κράτη μέλη και την Επιτροπή για την πρόληψη των πυρκαγιών.

[15] EE L 093, 12.04.1994, σ. 11.

Αναφορές σε περιβαλλοντικές πολιτικές και ενσωμάτωση νέων περιβαλλοντικών ζητημάτων

Ο βελτιωμένος κανονισμός για την παρακολούθηση συνδέεται με το ευρύτερο σύνολο των τομέων περιβαλλοντικής δράσης και θα βασίζεται σε επιστημονική προσέγγιση. Τα διάφορα στοιχεία παρακολούθησης που προτείνονται σχετίζονται με προτεραιότητες-κλειδιά που περιλαμβάνονται στο 6ο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον [16] και στη στρατηγική για την αειφόρο ανάπτυξη [17], δηλαδή ρύπανση, αλλαγή του κλίματος, βιοποικιλότητα, φυσικοί πόροι και εδάφη.

[16] Έκτο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον: «Περιβάλλον 2010: Το μέλλον μας, η επιλογή μας», 24.1.2001, COM (2001) 31 τελικό.

[17] Αειφόρος ανάπτυξη της Ευρώπης για έναν καλύτερο κόσμο: Στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αειφόρο ανάπτυξη, 15.5.2001, COM (2001) 264 τελικό.

Η νομοθεσία και οι πολιτικές για το περιβάλλον σε επίπεδο Ένωσης, όπως το πρόγραμμα Καθαρός Αέρας για την Ευρώπη (CAFE) [18], η οδηγία-πλαίσιο 2000/60/ΕΕ για τα ύδατα [19], η οδηγία 79/409/EΟΚ περί της διατηρήσεως των αγρίων πτηνών [20] και η οδηγία 92/43/EΟΚ για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας [21], καθώς και η πρόσφατη θεματική στρατηγική για την προστασία του εδάφους της ΕΕ [22], χρειάζονται καλύτερη πληροφόρηση για τον προσδιορισμό της φύσης των κινδύνων και των αβεβαιοτήτων, ώστε να δημιουργηθεί μια βάση για λύσεις και περαιτέρω αποφάσεις πολιτικής. Το κοινοτικό πρόγραμμα για την παρακολούθηση των δασών και των περιβαλλοντικών αλληλεπιδράσεων θα συμβάλλει στην ικανοποίηση αυτών των αναγκών.

[18] Ανακοίνωση της Επιτροπής, Το πρόγραμμα Καθαρός Αέρας για την Ευρώπη (CAFE): Προς μια θεματική στρατηγική για την ποιότητα του αέρα, 4.5.2001, COM (2001) 245 τελικό.

[19] EE L 327, 22.12.2000, σ. 1.

[20] EE L 103, 25.04.1979, σ. 1.

[21] EE L 206, 22.07.1992, σ. 7.

[22] Ανακοίνωση από την Επιτροπή προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Προς μια θεματική στρατηγική για την προστασία του εδάφους, 16.4.2002, COM (2002) 179 τελικό.

Η προτεινόμενη δραστηριότητα παρακολούθησης μπορεί να συνεισφέρει ουσιαστικά τις απαιτήσεις παρακολούθησης που απορρέουν από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα για την αλλαγή του κλίματος [23], τη στρατηγική βιοποικιλότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης [24] και τα αντίστοιχα σχέδια δράση για τη βιοποικιλότητα, τη στρατηγική για την προστασία του εδάφους και τις προγραμματισμένες για το εγγύς μέλος εργασίες σχετικά με την οδηγία για την παρακολούθηση του εδάφους, και μπορεί να συμβάλλει στις δραστηριότητες της παγκόσμιας παρακολούθησης του περιβάλλοντος και της ασφάλειας (GEMS).

[23] Πολιτικές και μέτρα της ΕΕ για τη μείωση των εκπομπών αερίου θερμοκηπίου: Προς ένα Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα για την Αλλαγή του Κλίματος (ECCP-ΕΠΑΚ), COM (2000) 88 τελικό.

[24] Στρατηγική βιοποικιλότητας της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, 5.02.1998, COM (1998) 42 τελικό.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της έχουν δεσμευθεί να προωθήσουν την αειφόρο ανάπτυξη σε όλες τις πολιτικές και τις δράσεις. Επίσης έχουν δεσμευθεί για την αειφόρο διαχείριση και την προστασία των δασών σε όλες τις σχετικές διεθνείς και πανευρωπαϊκές διαδικασίες που σχετίζονται με τα δάση, όπως είναι οι αρχές για τα δάση που συμφωνήθηκαν στη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη, που πραγματοποιήθηκε το 1992 στο Ρίο ντε Τζανέιρο, και στις επακόλουθες εργασίες που προέκυψαν από τη συνέχισή της [25], στη συνεχιζόμενη διαδικασία της Υπουργικής Διάσκεψης για την Προστασία των Δασών στην Ευρώπη και τα ψηφίσματα [26]που εγκρίθηκαν μέχρι τώρα στο πλαίσιο αυτό, καθώς και η σύμβαση για τη μεγάλης απόστασης διασυνοριακή ατμοσφαιρική ρύπανση.

[25] UNCED, 1992, Σύμβαση για τη βιολογική ποικιλότητα, Σύμβαση για τις κλιματικές μεταβολές, Διακυβερνητική ομάδα και Φόρουμ του ΟΗΕ για τα δάση, και Φόρουμ του ΟΗΕ για τα δάση.

[26] Υπουργικές διασκέψεις για την προστασία των δασών στην Ευρώπη (Στρασβούργο, 1990, Ελσίνκι, 1993 και Λισσαβόνα, 1998).

Αξιολόγηση του προτεινόμενου κοινοτικού προγράμματος

Η πρόταση δεν βασίστηκε σε εκ των προτέρων αξιολόγηση, καθώς το προτεινόμενο πρόγραμμα βασίζεται στη δραστηριότητα παρακολούθησης των κανονισμών (ΕΟΚ) αριθ. 3528/86 και (EOK) αριθ. 2158/92 του Συμβουλίου. Η Επιτροπή εκπόνησε πρόσφατα έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της δραστηριότητας παρακολούθησης κατά τα έτη 1987-2001, η οποία θα διαβιβαστεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

Ωστόσο, η πρόταση έλαβε υπόψη τα αποτελέσματα ανεξάρτητης ανασκόπησης της δραστηριότητας παρακολούθησης. Ο κεντρικός συντονισμός από ένα επιστημονικό όργανο συντονισμού, η συνεχής παρακολούθηση των δραστηριοτήτων που εκτελούνται στο πλαίσιο του προγράμματος και η νέα οργανωτική δομή θα συμβάλλουν στην περαιτέρω βελτίωση της αποτελεσματικότητας του προγράμματος. Η απαίτηση των εθνικών προγραμμάτων των κρατών μελών για εκπόνηση εκ των προτέρων, ενδιάμεσης και εκ των υστέρων αξιολόγησης θα ενισχύσει τη διαφάνεια των δραστηριοτήτων του προγράμματος και τη συνολική οικονομική αποδοτικότητά του. Ομοίως, η Επιτροπή θα διεξάγει ενδιάμεση ανασκόπηση του προγράμματος, την οποία θα ακολουθήσει έκθεση αξιολόγησης στο τέλος της περιόδου υλοποίησης του προγράμματος.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ

Νομική βάση

Σύμφωνα με την απόφαση του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (25 Φεβρουαρίου 1999) σχετικά με τη νομική βάση του κανονισμό (EOK) αριθ. 3528/86 του Συμβουλίου και για του κανονισμού (EOK) αριθ. 2158/92 του Συμβουλίου και σε σχέση με τους στόχους της μελλοντικής δράσης της ΕΕ, το άρθρο 175 της Συνθήκης αποτελεί τη μόνη νομική βάση. Βάσει του άρθρου 174, παράγραφος 1, η πολιτική της Κοινότητας στον τομέα του περιβάλλοντος συμβάλλει στη διατήρηση, προστασία και βελτίωση της ποιότητας του περιβάλλοντος, και ενθαρρύνει τη συνετή και ορθολογική χρήση των φυσικών πόρων, λαμβάνοντας υπόψη την ποικιλομορφία των καταστάσεων στις διάφορες περιοχές της Κοινότητας.

Υλοποίηση του προγράμματος

Ο κανονισμός πλαίσιο θα υλοποιηθεί με κανονισμούς της Επιτροπής, οι οποίοι θα προσδιορίζουν τα γενικά στοιχεία των δραστηριοτήτων παρακολούθησης και τις διαδικασίες που πρέπει να ακολουθούνται για την υποβολή εκθέσεων και για τα εθνικά προγράμματα. Οι κανονισμοί της Επιτροπής θα θίγουν επίσης το θέμα της σύνταξης εγχειριδίων, στα οποία θα περιγράφονται οι μέθοδοι παρακολούθησης.

Στόχοι, περιεχόμενο και ορισμοί (άρθρα 1 - 3)

Κύριος στόχος της προτεινόμενης δράσης είναι η παροχή του πλαισίου για ένα κοινοτικό πρόγραμμα που θα συμβάλλει στην προστασία των δασικών οικοσυστημάτων στην Κοινότητα με την παρακολούθηση της κατάστασης των εν λόγω οικοσυστημάτων. Ο στόχος δεν μπορεί να επιτευχθεί επαρκώς με μεμονωμένες ενέργειες των κρατών μελών: Μπορεί να επιτευχθεί καλύτερα με μια κοινοτική δράση για να εξασφαλισθεί η εναρμονισμένη συλλογή δεδομένων και η παροχή πληροφοριών που σχετίζονται με την πολιτική σε κοινοτικό επίπεδο, γεγονός που θα συνεισφέρει στην αξιολόγηση των συνεχιζομένων κοινοτικών μέτρων για την προώθηση της διατήρησης και της αειφόρου διαχείρισης των δασικών οικοσυστημάτων.

Λήφθηκαν υπόψη οι εξής πτυχές:

* Σχεδόν 44 % της συνολικής χερσαίας έκτασης της ΕΕ καλύπτεται από δάση και άλλες δασώδεις περιοχές. Τα δασικά οικοσυστήματα εκτελούν διάφορες λειτουργίες με οικονομική, κοινωνική και οικολογική σημασία. Επιπλέον, τα δασικά οικοσυστήματα αποτελούν το βιότοπο διαφόρων ειδών φυτών και ζώων.

* Τα δασικά οικοσυστήματα είναι εκτεθειμένα σε σοβαρούς κινδύνους που προέρχονται από τη ρύπανση του αέρα, τις πυρκαγιές, την κλιματολογική αλλαγή και τις προσβολές από παράσιτα και ασθένειες. Οι περισσότερες αυτές απειλές μπορεί να έχουν διασυνοριακά αποτελέσματα και να προκαλέσουν σοβαρή αναστάτωση, ακόμη και καταστροφή, σε δασικά οικοσυστήματα.

* Για τους λόγους αυτούς, η προστασία των δασικών οικοσυστημάτων αποτελεί ζήτημα ουσιώδους σημασίας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της έχουν δεσμευθεί για την προστασία των δασών και την αειφόρο διαχείριση των δασών στο πλαίσιο όλων των σχετικών πανευρωπαϊκών και διεθνών διαδικασιών που σχετίζονται με τα δάση. Η στρατηγική για τα δάση και το έκτο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον αντιμετωπίζουν ζητήματα προβληματισμού που σχετίζονται με τα δάση και προσδιορίζουν ανάγκες παρακολούθησης.

* Η κατάσταση των δασικών οικοσυστημάτων, οι αλλαγές στην εν λόγω κατάσταση, η αντίδραση των δασικών οικοσυστημάτων στην πίεση του περιβάλλοντος και τα αποτελέσματα των πολιτικών μπορούν να εξακριβωθούν μόνο με την παρακολούθηση.

* Οι αλλαγές στην κατάσταση των δασικών οικοσυστημάτων και οι λόγοι που προκαλούν τις αλλαγές αυτές είναι δυνατό να αναγνωριστούν σε αρχικό στάδιο, καθιστώντας δυνατή τη λήψη των κατάλληλων μέτρων εγκαίρως.

* Για την επίτευξη των σκοπών αυτών, είναι απαραίτητο ένα μακροπρόθεσμο πρόγραμμα παρακολούθησης, το οποίο θα είναι ευέλικτο στην υλοποίησή του.

Το μελλοντικό πρόγραμμα της ΕΕ θα βασίζεται σε τέσσερις πυλώνες:

* θέσπιση ενός προγράμματος παρακολούθησης των αποτελεσμάτων της ρύπανσης του αέρα στα δάση,

* καθιέρωση της παρακολούθησης των δασικών πυρκαγιών,

* συνεχή αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των δραστηριοτήτων παρακολούθησης όσον αφορά την εκτίμηση της κατάστασης των δασικών οικοσυστημάτων και την περαιτέρω ανάπτυξη της δραστηριότητας παρακολούθησης, θέσπιση νέων δραστηριοτήτων παρακολούθησης της δασικής βιοποικιλότητας, των εδαφών, της αλλαγής του κλίματος και της απομόνωσης του άνθρακα μετά την ανάπτυξη κατάλληλων μεθόδων παρακολούθησης και εφόσον η δημοσιονομική αρχή διαθέσει τους απαραίτητους πρόσθετους οικονομικούς πόρους

Παρακολούθηση και εργαλεία για τη βελτίωση και την ανάπτυξη του προγράμματος (άρθρα 4-7)

Η παρακολούθηση των συνεπειών της ρύπανσης του αέρα στα δάση θα πραγματοποιηθεί με ένα συστηματικό δίκτυο σημείων παρατήρησης, το οποίο καλύπτει ολόκληρη την Κοινότητα, και ένα δίκτυο περιοχών εντατικής παρακολούθησης. Το συστηματικό δίκτυο παρέχει αντιπροσωπευτικές πληροφορίες για την κατάσταση των δασών και τις αλλαγές. Η εντατική παρακολούθηση επιλεγμένων περιοχών επιτρέπει την υλοποίηση δραστηριοτήτων παρακολούθησης σε βάθος για την παρατήρηση των διαδικασιών στα οικοσυστήματα. Συνεπώς, η εντατική παρακολούθηση περιοχών και η παρακολούθηση του συστηματικού δικτύου σημείων αλληλοσυμπληρώνονται.

Σε πολλές περιοχές της Κοινότητας, οι πυρκαγιές καταστρέφουν τα δάση σε μεγάλο βαθμό. Η παρακολούθηση των δασικών πυρκαγιών θα οργανωθεί για την παρακολούθηση της έκτασης και των αιτίων των δασικών πυρκαγιών. Θα καταστήσει δυνατή την εκτίμηση των συνεπειών των πυρκαγιών στην κατάσταση των δασικών οικοσυστημάτων, και θα αποτελέσει λειτουργικό εργαλείο για την παρακολούθηση και την αξιολόγηση των μέτρων που λαμβάνουν τα κράτη μέλη και η Επιτροπή. Οι όροι των δραστηριοτήτων του προγράμματος θα υποστηρίζουν και θα συμπληρώνουν τις δραστηριότητες που σχετίζονται με τις δασικές πυρκαγιές και αναλαμβάνονται στο πλαίσιο της πολιτικής άμυνας [27], του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1257/99 του Συμβουλίου για τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης [28] και του ευρωπαϊκού συστήματος δασικών πληροφοριών και επικοινωνίας (EFICS) [29].

[27] EE L 327, 21.12.1999, σ. 53.

[28] EE L 160, 26.06.1999, σ. 80.

[29] EE L 165, 15.06.1989, σ. 12.

Η Επιτροπή θα πραγματοποιήσει μελέτες, πειράματα και προγράμματα επίδειξης που θα συμβάλλουν ιδιαίτερα στην ανάπτυξη του προγράμματος και στην περαιτέρω βελτίωση της αποτελεσματικότητάς του. Για την πλήρη αξιοποίηση των αποτελεσμάτων που θα προκύψουν από τις δραστηριότητες αυτές, θα ζητηθεί από τα κράτη μέλη να διεξάγουν μελέτες, πειράματα και προγράμματα επίδειξης στις νέες περιοχές παρακολούθησης. Ο προσδιορισμός των κατάλληλων παραμέτρων, η ανάπτυξη μεθόδων για τη συλλογή δεδομένων και μιας δοκιμαστικής φάσης, για να διαπιστωθεί κατά πόσο οι μέθοδοι είναι εφικτές και πρακτικές, είναι συνεπώς προαπαιτούμενα για τη βαθμιαία ενσωμάτωση νέων στοιχείων παρακολούθησης.

Εθνικά προγράμματα, συντονισμός και συνεργασία (άρθρα 8-11)

Οι δραστηριότητες παρακολούθησης που θα αναλάβουν τα κράτη μέλη, και ιδιαίτερα η συλλογή δεδομένων, καθώς και οι μελέτες, τα πειράματα και τα προγράμματα επίδειξης, θα υλοποιηθούν στο πλαίσιο πολυετών εθνικών προγραμμάτων (περίοδος 3 ετών).

Για την επίτευξη των εν λόγω στόχων, η Επιτροπή θα συστήσει ένα επιστημονικού όργανο συντονισμού, το οποίο ενδέχεται να λειτουργεί στο πλαίσιο του Κέντρου Κοινών Ερευνών. Αυτό θα οργανώσει τη συλλογή και την αξιολόγηση δεδομένων, και θα αναπτύξει μια κοινοτική πλατφόρμα δεδομένων.

Η Επιτροπή είναι δυνατό να χρειασθεί επιπλέον βοήθεια από συμβεβλημένα αποκεντρωμένα θεματικά κέντρα, και επιπλέον είναι δυνατό να συμβουλευθεί και να συνάψει συμβάσεις με εμπειρογνώμονες και ερευνητικά ιδρύματα για την εκτέλεση συγκεκριμένων εργασιών.

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος θα συνδράμει την Επιτροπή κατά τη δραστηριότητα υποβολής εκθέσεων. Στο πλαίσιο αυτό, απαιτείται συνεργασία με πανευρωπαϊκούς και διεθνείς οργανισμούς, ιδιαίτερα με τον ICP Forests, στο κοινό πεδίο της παρακολούθησης της ρύπανσης του αέρα, για την εξασφάλιση συνεκτικής προσέγγισης της παρακολούθησης.

Περίοδος εκτέλεσης και χρηματοοικονομικοί παράγοντες (άρθρα 12-13)

Το πρόγραμμα θα εφαρμοστεί για 6 χρόνια, από την 1η Ιανουαρίου του 2003 μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του 2008. Ο προτεινόμενος κανονισμός πλαίσιο θα παρέχει συγχρηματοδότηση μέχρι 50 % των επιλέξιμων δαπανών που αφορούν τη δραστηριότητα παρακολούθησης και τις πλατφόρμες δεδομένων, καθώς και για μελέτες, πειράματα και προγράμματα επίδειξης που θα αναληφθούν από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο των εθνικών προγραμμάτων τους. Η Επιτροπή θα χρηματοδοτήσει τις δικές της δραστηριότητες, όπως είναι οι εργασίες συντονισμού και αξιολόγησης, καθώς και μελέτες, έργα και πειράματα. Θα υπάρξει συνεισφορά προς τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος. Επιπλέον, ενδέχεται να χρηματοδοτηθεί ο οργανισμός ICP Forests για τη δημιουργία μιας επιστημονικής διεπαφής με το επιστημονικό όργανο συντονισμού της Κοινότητας, γεγονός που θα παράσχει τη δυνατότητα στον οργανισμό ICP Forests να εξασφαλίσει την ανταλλαγή γνώσεων, πληροφοριών και δεδομένων και θα διασφαλίσει εναρμονισμένη προσέγγιση σε κοινούς τομείς της παρακολούθησης των δασών.

Για τη διεξαγωγή της παρακολούθησης των αποτελεσμάτων της ρύπανσης του αέρα στα δάση και στις δασικές πυρκαγιές, την ανάπτυξη νέων δραστηριοτήτων παρακολούθησης και τη βελτίωση του προγράμματος, θα διατεθούν 52 εκατομμύρια EUR για την περίοδο 2003-2006. Για τα έτη 2007 και 2008, το ετήσιο ποσό των 13 εκατομμυρίων EUR ενδέχεται να αυξηθεί για τη χρηματοδότηση νέων δραστηριοτήτων, υπό την προϋπόθεση ότι η αύξηση αυτή θα λάβει την έγκριση της δημοσιονομικής αρχής.

Εκτέλεση, υποβολή εκθέσεων από τα κράτη μέλη, Μόνιμη Δασική Επιτροπή (άρθρα 14 - 17)

Τα κράτη μέλη θα ορίσουν ένα εθνικό εστιακό κέντρο για τη διασφάλιση αποτελεσματικών και σαφών δομών επικοινωνίας.

Τα δεδομένα που θα συγκεντρώνονται στο πλαίσιο του προγράμματος θα υποβάλλονται από τα εθνικά εστιακά κέντρα στην Επιτροπή. Τα περιβαλλοντικά δεδομένα που θα συγκεντρώνονται στο πλαίσιο του προγράμματος θα είναι διαθέσιμα στο κοινό, και ιδίως σε εμπειρογνώμονες και ερευνητικά ιδρύματα

Για την υποβολή εκθέσεων σχετικά με τα αποτελέσματα της παρακολούθησης της κατάστασης των δασικών οικοσυστημάτων προβλέπεται μια πολυετής προσέγγιση με τριετή περίοδο υποβολής εκθέσεων. Ωστόσο, όσον αφορά τις δασικές πυρκαγιές, οι εκθέσεις θα υποβάλλονται ετησίως. Η Επιτροπή θα πραγματοποιήσει ανασκόπηση του προγράμματος μετά την παρέλευση τριών ετών και θα εκπονήσει έκθεση σχετικά με την υλοποίησή του.

Η Μόνιμη Δασική Επιτροπή θα συνδράμει την Επιτροπή στο συντονισμό, την παρακολούθηση και την ανάπτυξη του προγράμματος για την εναρμονισμένη και πλήρη παρακολούθηση της κατάστασης των δασικών οικοσυστημάτων και των σχετικών επιπτώσεων στο περιβάλλον. Η γνώμη της θα ζητείται σύμφωνα με τις διαδικασίες που προβλέπονται στην απόφαση αριθ. 1999/468/EΕ [30] του Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 1999 για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή.

[30] EE L 184, 17.07.1999, σ. 23.

Υποβολή εκθέσεων από την Επιτροπή, ανασκοπήσεις, υποψήφιες χώρες (άρθρα 18-21)

Η Επιτροπή θα διεξάγει ανασκόπηση του προγράμματος μετά την παρέλευση των πρώτων 3 ετών και θα υποβάλει κατά τη διάρκεια του τέταρτου έτους έκθεση με βάση την εν λόγω ανασκόπηση, με αντικείμενο την υλοποίηση του προγράμματος. Επίσης, πριν από τη λήξη της περιόδου εκτέλεσης που αναφέρεται στον κανονισμό, η Επιτροπή θα υποβάλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο σχετικά με την υλοποίηση του κανονισμού. Το πρόγραμμα θα είναι ανοικτό στις υποψήφιες για ένταξη χώρες.

2002/0164 (COD)

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την παρακολούθηση των δασών και των περιβαλλοντικών αλληλεπιδράσεων στην Κοινότητα (Έμφαση στα δάση)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη Συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και, ιδίως, το άρθρο 175,

την πρόταση της Επιτροπής [31],

[31] EE C, σ. .

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής [32],

[32] EE C, σ. .

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών [33],

[33] EE C , σ.

Ενεργώντας σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζει το άρθρο 251 της Συνθήκης [34],

[34] EE C 340, 10.11.1997, σ. 173.

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Ο ρόλος των δασών για την κοινωνία είναι σημαντικός και πολυλειτουργικός. Εκτός από το θεμελιώδη ρόλο τους στην ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών, αποτελούν ιδιαίτερα σημαντικό παράγοντα για τη διατήρηση της φύσης, διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διατήρηση του περιβάλλοντος, συνιστούν καθοριστικά στοιχεία για τον κύκλο του άνθρακα και σημαντικούς συλλέκτες άνθρακα και αντιπροσωπεύουν εξαιρετικά σημαντικό παράγοντα ελέγχου του υδρολογικού κύκλου.

(2) Τα δασικά οικοσυστήματα μπορούν να επηρεαστούν σε μεγάλο βαθμό από φυσικούς παράγοντες όπως είναι οι ακραίες καιρικές συνθήκες, οι προσβολές από παράσιτα και οι ασθένειες, καθώς και από ανθρώπινες επιρροές όπως η αλλαγή του κλίματος, οι πυρκαγιές και η ρύπανση του αέρα. Οι εν λόγω απειλές είναι δυνατό να επηρεάσουν σημαντικά και ίσως να καταστρέψουν τα δασικά οικοσυστήματα. Οι περισσότεροι φυσικοί και ανθρωπογενείς παράγοντες που επηρεάζουν τα δασικά οικοσυστήματα μπορούν να έχουν διασυνοριακές επιδράσεις.

(3) Στην ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τη δασική στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης [35] τονίζεται η ανάγκη προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος και της δασικής κληρονομιάς, αειφόρου διαχείρισης των δασών και υποστήριξης της διεθνούς και πανευρωπαϊκής συνεργασίας όσον αφορά την προστασία των δασών με αναφορά στην παρακολούθηση των δασών και την ενίσχυσή τους ως συλλεκτών άνθρακα. Το Συμβούλιο με το ψήφισμά του της 15ης Δεκεμβρίου 1998 για μία δασική στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης [36] κάλεσε την Επιτροπή να προβεί σε συνεχή αξιολόγηση και βελτίωση της αποτελεσματικότητας του ευρωπαϊκού συστήματος παρακολούθησης της υγείας των δασών, λαμβάνοντας υπόψη κάθε είδους πιθανό αντίκτυπο στα δασικά οικοσυστήματα. Κάλεσε την παράλληλα να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στην ανάπτυξη του κοινοτικού συστήματος πληροφόρησης σχετικά με τις πυρκαγιές στα δάση, το οποίο επιτρέπει την καλύτερη αξιολόγηση των μέτρων προστασίας κατά των δασικών πυρκαγιών.

[35] Δασική στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 3.11.1998, COM (1998) 649 τελικό.

[36] ΕΕ C 56, 26.2.1999, σ. 1

(4) Στο έκτο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον της Ευρωπαϊκής Κοινότητας [37]επισημαίνεται η ανάγκη να βασίζονται ο σχεδιασμός, η υλοποίηση και η αξιολόγηση των περιβαλλοντικών πολιτικών σε μια προσέγγιση βασισμένη στη γνώση και, ιδιαίτερα, η ανάγκη για παρακολούθηση των πολλαπλών ρόλων των δασών σύμφωνα με τις συστάσεις που εγκρίθηκαν στην υπουργική διάσκεψη για την προστασία των δασών στην Ευρώπη, στο Φόρουμ των Ηνωμένων Εθνών για τα δάση, στη διάσκεψη για τη βιοποικιλότητα και σε άλλα φόρα.

[37] «Περιβάλλον 2010: Τo μέλλον μας, η επιλογή μας» - Έκτο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον, 24.1.2001, COM (2001) 31 τελικό.

(5) Η Κοινότητα και τα κράτη μέλη έχουν δεσμευθεί για την υλοποίηση διεθνώς συμφωνημένων δραστηριοτήτων σε σχέση με τη διατήρηση και την αειφόρο διαχείριση των δασών, και ειδικότερα των προτάσεων δράσης της διακυβερνητικής ομάδας και του φόρουμ για τα δάση, καθώς και του εκτεταμένου προγράμματος εργασιών της διάσκεψης για τη βιολογική ποικιλότητα των δασών της σύμβασης για τη βιολογική ποικιλότητα [38]

[38] Απόφαση VI/22 της Διάσκεψης των συμβαλλομένων μερών στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τη βιολογική ποικιλότητα, 2002, Χάγη.

(6) Η Κοινότητα έχει ήδη αναφερθεί σε δύο από τις αιτίες που επηρεάζουν αρνητικά την κατάσταση των δασικών οικοσυστημάτων, με τον κανονισμό (EOK) του Συμβουλίου αριθ. 3528/86 της 17ης Νοεμβρίου 1986 για την προστασία των δασών στην Κοινότητα από την ατμοσφαιρική ρύπανση [39] και με τον κανονισμό (EOK) του Συμβουλίου αριθ. 2158/92 της 23ης Ιουλίου του 1992 για την πυροπροστασία των κοινοτικών δασών [40].

[39] EE L 326, 21.11.1986, σ. 2, όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (EE) αριθ. 804/2002 (EE L 132, 17.5.2002, σ. 1).

[40] EE L 217,31.7.1992, σ. 3, όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (EE) αριθ. 805/2002(EE L 132, 17.5.2002, σ. 3).

(7) Η ισχύς και των δύο κανονισμών λήγει την 31η Δεκεμβρίου του 2002 και είναι προς το γενικό συμφέρον της Κοινότητας να συνεχισθούν και να αναπτυχθούν περαιτέρω οι δραστηριότητες παρακολούθησης που θεσπίσθηκαν με τους κανονισμούς αυτούς, με την ενσωμάτωσή τους σε ένα νέο πρόγραμμα με την ονομασία «Έμφαση στα δάση».

(8) Στο πλαίσιο του προγράμματος, τα μέτρα για την παρακολούθηση των δασικών πυρκαγιών πρέπει να συμπληρώνουν τα μέτρα που έχουν ληφθεί, ειδικότερα, με βάση τις διατάξεις της απόφασης αριθ. 1999/847/EΚ του Συμβουλίου της 9ης Δεκεμβρίου 1999 σχετικά με τη θέσπιση κοινοτικού προγράμματος δράσης στον τομέα της πολιτικής άμυνας [41], με τον κανονισμό (EΚ) του Συμβουλίου αριθ. 1257/1999 της 17ης Μαΐου του 1999 για τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (ΕΓΤΠΕ) και για την τροποποίηση και κατάργηση ορισμένων κανονισμών [42]και με τον κανονισμό (ΕΟΚ) του Συμβουλίου αριθ. 1615/89 της 29ης Μαΐου 1989 για τη θέσπιση Ευρωπαϊκού Συστήματος Δασικών Πληροφοριών και Επικοινωνίας ( EFICS ) [43].

[41] EE L 327, 21.12.1999, σ. 53.

[42] EE L 160, 26.6.1999, σ. 80.

[43] EE L 165, 15.6.1989, σ. 12, όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (EE) αριθ. 1100/98 (EE L 157, 30.5.1998, 10).

(9) Το πρόγραμμα πρέπει να ενθαρρύνει την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με την κατάσταση των δασικών οικοσυστημάτων της Κοινότητας και να καθιστά εφικτή την αξιολόγηση της επίδρασης των κοινοτικών μέτρων που λαμβάνονται για την προστασία, την ανάπτυξη και τη διαχείριση των δασών της Κοινότητας με αειφόρο τρόπο.

(10) Για την προώθηση της ολοκληρωμένης κατανόησης της σχέσης μεταξύ των δασών και του περιβάλλοντος, το πρόγραμμα πρέπει να περιλαμβάνει και την παρακολούθηση και άλλων σημαντικών παραγόντων, όπως είναι η βιοποικιλότητα, η απομόνωση του άνθρακα, η αλλαγή του κλίματος και τα εδάφη. Ως εκ τούτου, το πρόγραμμα πρέπει να περιλαμβάνει δράσεις, ώστε να διασφαλίζεται ένα ευρύτερο πεδίο στόχων και μια ευέλικτη υλοποίηση, με βάση τα επιτεύγματα των κανονισμών (EOK) αριθ. 3528/86 και (EOK) αριθ. 2158/92. Πρέπει να προβλέπει την ενδεδειγμένη και οικονομικά αποδοτική παρακολούθηση των δασών και των περιβαλλοντικών αλληλεπιδράσεων.

(11) Τα κράτη μέλη πρέπει να υλοποιήσουν το πρόγραμμα με εθνικά προγράμματα που θα εγκριθούν από την Κοινότητα βάσει διαδικασίας που θα καθορισθεί.

(12) Η Επιτροπή πρέπει να διασφαλίσει το συντονισμό, την παρακολούθηση και την ανάπτυξη του προγράμματος μέσω ενός επιστημονικού οργάνου συντονισμού και να διεξάγει τις δικές της μελέτες και τα δικά της πειράματα και προγράμματα επίδειξης.

(13) Η παρακολούθηση των δασών και των περιβαλλοντικών αλληλεπιδράσεων μπορεί να παράσχει αξιόπιστες και συγκρίσιμες πληροφορίες για την προστασία των δασών της Κοινότητας μόνο αν τα δεδομένα συλλέγονται με βάση εναρμονισμένες μεθόδους. Η διαθεσιμότητα των συγκρίσιμων αυτών πληροφοριών σε κοινοτική βάση θα συμβάλλει στη δημιουργία μιας πλατφόρμας με δεδομένα χώρου από διάφορες πηγές κοινών συστημάτων περιβαλλοντικών πληροφοριών. Συνεπώς ενδείκνυται η σύνταξη εγχειριδίων που να περιγράφουν τις μεθόδους που πρέπει να χρησιμοποιηθούν για την παρακολούθηση της κατάστασης των δασικών οικοσυστημάτων, τη μορφή των δεδομένων και τους κανόνες για τη διαχείριση των δεδομένων.

(14) Η Επιτροπή πρέπει να συνεργασθεί με άλλους διεθνείς οργανισμούς στον τομέα της παρακολούθησης των δασών, και, ιδιαίτερα, με στο Διεθνές Πρόγραμμα Συνεργασίας για την αξιολόγηση και την παρακολούθηση των επιπτώσεων της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στα δάση (ICP Forests).

(15) Ο παρών κανονισμός θεσπίζει ένα οικονομικό πλαίσιο για όλη τη διάρκεια του προγράμματος, το οποίο θα πρέπει να αποτελέσει το κύριο σημείο αναφοράς για τη δημοσιονομική αρχή, υπό την έννοια του σημείου 33 της διοργανικής συμφωνίας της 6ης Μαΐου 1999 μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής για τη δημοσιονομική πειθαρχία και τη βελτίωση της διαδικασίας του προϋπολογισμού [44].

[44] EE C 172, 18.6.1999, σ. 1.

(16) Πρέπει να καθορισθεί το ύψος της κοινοτικής συνεισφοράς στις δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του προγράμματος.

(17) Η χρηματοδοτική συνεισφορά συμμετοχή στις επιλέξιμες δαπάνες των δραστηριοτήτων στο πλαίσιο του προγράμματος πρέπει να στηρίζει την εναρμονισμένη συλλογή δεδομένων και να προωθεί την περαιτέρω ανάπτυξη του προγράμματος. Κατά την αρχική φάση, οι οικονομικοί πόροι θα διατεθούν κυρίως για τη συνέχιση των δραστηριοτήτων παρακολούθησης που έχουν θεσπισθεί από τους κανονισμούς (EOK) αριθ. 3528/86 και (EOK) αριθ. 2158/92. Το πρόγραμμα πρέπει, στο μέλλον, να προβλέψει τη χρηματοδοτική συνεισφορά σε δραστηριότητες παρακολούθησης που θα καθορισθούν για πρώτη φορά.

(18) Τα κράτη μέλη πρέπει να ορίσουν αρχές και οργανισμούς συντονισμού σε εθνικό επίπεδο, που θα φέρουν την ευθύνη για την επεξεργασία και τη διαβίβαση των δεδομένων καθώς και για τη διαχείριση της κοινοτικής συνεισφοράς.

(19) Τα κράτη μέλη πρέπει επίσης να υποβάλλουν εκθέσεις για διάφορες δραστηριότητες παρακολούθησης, οι οποίες θα υποβάλλονται στην Επιτροπή.

(20) Τα δεδομένα πρέπει να διαδίδονται λαμβάνοντας υπόψη τη Σύμβαση για την πρόσβαση σε πληροφορίες, τη συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη σε θέματα σχετικά με το περιβάλλον (Σύμβαση του Aarhus) [45].

[45] Σύμβαση για την πρόσβαση σε πληροφορίες, τη συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη σε θέματα σχετικά με το περιβάλλον. ΟΕΕ/ΟΗΕ, 1998.

(21) Τα αναγκαία μέτρα για την υλοποίηση του κανονισμού αυτού πρέπει να λαμβάνονται σύμφωνα με την απόφαση του Συμβουλίου αριθ. 1999/468/EΣ της 28ης Ιουνίου 1999 για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή [46]. Η Μόνιμη Δασική Επιτροπή πρέπει συνδράμει την Επιτροπή [47].

[46] EE L 184, 17.7.1999, σ. 23.

[47] ΕΕ L 165, 15.6.1989. σ. 14.

(22) Είναι σημαντικό να διατηρηθεί το πρόγραμμα υπό παρακολούθηση και να γίνεται εκτίμηση της αποτελεσματικότητάς του για να διαπιστωθεί η ύπαρξη αναγκών που πρέπει να αντιμετωπισθούν. Η Επιτροπή πρέπει να υποβάλλει εκθέσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την υλοποίηση του προγράμματος, ιδιαίτερα όσον αφορά τη συνέχισή του πέρα από την περίοδο υλοποίησης που ορίζεται στον παρόντα κανονισμό.

(23) Καθώς οι στόχοι της προτεινόμενης δράσης, δηλαδή η παρακολούθηση των δασών, της κατάστασης των οικοσυστημάτων τους και των περιβαλλοντικών αλληλεπιδράσεων, δεν μπορούν, από τη φύση τους, να επιτευχθούν από τα κράτη μέλη, και συνεπώς μπορούν να επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο, η Κοινότητα μπορεί να λάβει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, όπως προβλέπεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως προβλέπεται στο ίδιο άρθρο, ο κανονισμός δεν προχωρεί πέρα από τα αναγκαία για την επίτευξη των συγκεκριμένων στόχων.

(24) Οι ευρωπαϊκές συμφωνίες μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών της, αφενός, και των υποψηφίων για ένταξη χωρών της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης, αφετέρου, προβλέπουν τη συμμετοχή των χωρών αυτών σε κοινοτικά προγράμματα, ιδιαίτερα στον τομέα του περιβάλλοντος.

(25) Εν όψει της λήξης της ισχύος των κανονισμών (EOK) αριθ. 3528/86 και (EOK) αριθ. 2158/92 και για να αποφευχθεί τυχόν επικάλυψη ή ακυρότητα, ο κανονισμός πρέπει να ισχύσει από την 1η Ιανουαρίου 2003

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Στόχοι, περιεχόμενο και ορισμοί

Άρθρο 1

Με τον παρόντα κανονισμό θεσπίζεται κοινοτικό πρόγραμμα για την ευρεία, εναρμονισμένη και περιεκτική, μακροπρόθεσμη παρακολούθηση της κατάστασης των δασικών οικοσυστημάτων (στο εξής «το πρόγραμμα»), το οποίο ενθαρρύνει την υλοποίηση δραστηριοτήτων παρακολούθησης, ιδιαίτερα στους ακόλουθους τομείς:

α) παρακολούθηση και προστασία των δασών κατά της ατμοσφαιρικής ρύπανσης.

β) παρακολούθηση και προστασία των δασών κατά των πυρκαγιών.

γ) παρακολούθηση της βιοποικιλότητας, της αλλαγής του κλίματος, της απομόνωσης του άνθρακα και των εδαφών.

δ) συνεχής αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των δραστηριοτήτων παρακολούθησης όσον αφορά την αξιολόγηση της κατάστασης των δασικών οικοσυστημάτων και την περαιτέρω ανάπτυξη της δραστηριότητας παρακολούθησης.

Το πρόγραμμα παρέχει αξιόπιστα και συγκρίσιμα δεδομένα και πληροφορίες για την κατάσταση των δασικών οικοσυστημάτων και τις επιβλαβείς επιδράσεις που επηρεάζουν τα οικοσυστήματα των δασών της Κοινότητας. Συμβάλλει επίσης στην αξιολόγηση των συνεχιζομένων μέτρων της Κοινότητας για την προώθηση της διατήρησης και της αειφόρου ανάπτυξης των δασών, με ιδιαίτερη έμφαση στις δράσεις που αναλαμβάνονται για τη μείωση του αρνητικού αντικτύπου στα δασικά οικοσυστήματα.

Άρθρο 2

1. Το πρόγραμμα προβλέπει την υλοποίηση δράσεων με τους ακόλουθους σκοπούς:

α) προαγωγή της εναρμονισμένης συλλογής, διαχείρισης και εκτίμησης δεδομένων.

β) βελτίωση της αξιολόγησης των δεδομένων και προώθηση της ολοκληρωμένης αξιολόγησης των δεδομένων σε κοινοτικό επίπεδο.

γ) βελτίωση της ποιότητας των δεδομένων και των πληροφοριών που συλλέγονται στο πλαίσιο του προγράμματος.

δ) περαιτέρω ανάπτυξη της δραστηριότητας παρακολούθησης του προγράμματος.

ε) βελτίωση της κατανόησης των δασικών οικοσυστημάτων και, ιδιαίτερα, των αιτίων των φυσικών και ανθρωπογενών παραγόντων πίεσης.

στ) μελέτη της δυναμικής των δασικών πυρκαγιών και του αντικτύπου τους στα δασικά οικοσυστήματα.

ζ) ανάπτυξη δεικτών και μεθοδολογιών για συγκεντρωτική εκτίμηση των κινδύνων.

2. Οι δράσεις που προβλέπονται στην παράγραφο 1 είναι συμπληρωματικές προς τα κοινοτικά ερευνητικά προγράμματα.

Άρθρο 3

1. Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, νοούνται ως:

α) «δασικά οικοσυστήματα», «δάσος» που αποτελείται από γη με κάλυψη στεφάνης δένδρων (ή ισοδύναμο επίπεδο φυτοκάλυψης) άνω του 10 τοις εκατό και έκταση μεγαλύτερη από 0,5 εκτάρια, όπου τα δένδρα έχουν δυνατότητα ελάχιστου ύψους 5 μ. σε πλήρη ανάπτυξη επί τόπου, και «άλλες δασώδεις εκτάσεις» με κάλυψη στεφάνης δένδρων (ή ισοδύναμο επίπεδο φυτοκάλυψης) 5 ως 10 τοις εκατό από δένδρα με δυνατότητα ύψους 5 μ. σε πλήρη ανάπτυξη επί τόπου ή γη με κάλυψη στεφάνης δένδρων (ή ισοδύναμο επίπεδο φυτοκάλυψης) μεγαλύτερη από 10 τοις εκατό με δένδρα με ελάχιστο ύψος σε πλήρη ανάπτυξη επί τόπου μικρότερο από 5 μ. (όπως δένδρα-νάνοι ή υπανάπτυκτα) ή κάλυψη με ξυλώδεις ή μη θάμνους.

β) «οικοσύστημα», ένα δυναμικό σύμπλεγμα κοινοτήτων φυτών, ζώων και μικροοργανισμών και το μη έμβιο περιβάλλον τους που αλληλεπιδρούν ως λειτουργική μονάδα.

γ) «ανάπτυξη του προγράμματος», η επεξεργασία και θέσπιση νέων δραστηριοτήτων παρακολούθησης.

δ) «βελτίωση του προγράμματος», η βελτιστοποίηση των δραστηριοτήτων παρακολούθησης που ήδη υλοποιούνται.

2. Το δάσος, όπως αναφέρεται στην παράγραφο 1, στοιχείο α), είναι δυνατό να αποτελείται είτε από κλειστούς δασικούς σχηματισμούς, όπου δένδρα διαφορετικού ύψους και υπόγειας ανάπτυξης καλύπτουν υψηλό ποσοστό του εδάφους, είτε από ανοικτούς δασικούς σχηματισμούς με συνεχή κάλυψη από βλάστηση, όπου η κάλυψη στεφάνης δένδρων υπερβαίνει το 10 τοις εκατό. Τα νεαρά φυσικά συστήματα και όλες οι φυτείες που έχουν δημιουργηθεί για δασικούς σκοπούς και πρόκειται να φτάσουν σε πυκνότητα στεφάνης 10 τοις εκατό ή ύψος δένδρων 5 μ. περιλαμβάνονται στα δάση, όπως και οι περιοχές που κανονικά αποτελούν τμήμα δάσους, αλλά προσωρινά δεν καλύπτονται από φυτά λόγω ανθρώπινης παρέμβασης ή φυσικών αιτίων, ωστόσο αναμένεται να μετατραπούν και πάλι σε δάσος.

Παρακολούθηση και εργαλεία για τη βελτίωση και την ανάπτυξη του προγράμματος

Άρθρο 4

1. Με βάση τα επιτεύγματα του κανονισμού (EOK) αριθ. 3528/86, το πρόγραμμα:

α) συνεχίζει και αναπτύσσει περαιτέρω ένα συστηματικό δίκτυο σημείων παρατήρησης για τη διεξαγωγή περιοδικών απογραφών με στόχο τη λήψη αντιπροσωπευτικών πληροφοριών για την κατάσταση των δασικών οικοσυστημάτων.

β) συνεχίζει και αναπτύσσει περαιτέρω ένα δίκτυο παρατηρητηρίων, στα οποία εκτελείται εντατική και συνεχής παρακολούθηση των δασικών οικοσυστημάτων.

2. Οι λεπτομερείς κανόνες για την υλοποίηση της παραγράφου 1 καθορίζονται με βάση τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 17, παράγραφος 2.

Άρθρο 5

1. Με βάση τα επιτεύγματα του κανονισμού (EOK) αριθ. 2158/92, το πρόγραμμα συνεχίζει και αναπτύσσει περαιτέρω ένα σύστημα πληροφοριών για τη συλλογή συγκρίσιμων πληροφοριών για τις δασικές πυρκαγιές σε κοινοτικό επίπεδο.

2. Το σύστημα παρέχει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα εκπόνησης μελετών για τη διαπίστωση των αιτίων και της δυναμικής των δασικών πυρκαγιών καθώς και σχετικά με την ανταπόκριση των δασικών οικοσυστημάτων στις πυρκαγιές. Οι μελέτες αυτές συμπληρώνουν τις σχετικές με τις δασικές πυρκαγιές δραστηριότητες και τα μέτρα που λαμβάνονται βάσει των διατάξεων της απόφασης 1999/847/EΚ, του κανονισμού (EE) αριθ. 1257/1999 και του κανονισμού (EOK) αριθ. 1615/89.

3. Τα κράτη μέλη δύνανται, κατόπιν αιτήματός τους, να συμμετάσχουν στα μέτρα και στις δραστηριότητες που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2.

4. Οι λεπτομερείς κανόνες για την υλοποίηση των παραγράφων 1 και 2 καθορίζονται με βάση τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 17, παράγραφος 2.

Άρθρο 6

1. Για την υλοποίηση των στόχων που ορίζονται στο άρθρο 1, στοιχείο γ), η Επιτροπή εκπονεί μελέτες, πραγματοποιεί πειράματα και προγράμματα επίδειξης για την περαιτέρω ανάπτυξη του προγράμματος, ειδικότερα με στόχο:

α) τη βελτίωση των γνώσεων σχετικά με την κατάσταση των δασικών οικοσυστημάτων και τη σχέση μεταξύ των δασικών οικοσυστημάτων και των φυσικών ή ανθρωπογενών παραγόντων πίεσης.

β) την εκτίμηση του αντικτύπου της αλλαγής του κλίματος στα δασικά οικοσυστήματα, συμπεριλαμβανόμενης της δασικής βιοποικιλότητας.

γ) τον καθορισμό βασικών διαρθρωτικών και λειτουργικών στοιχείων των οικοσυστημάτων που θα χρησιμοποιηθούν ως δείκτες για την αξιολόγηση της κατάστασης και των τάσεων της βιοποικιλότητας των δασικών οικοσυστημάτων.

δ) τη μελέτη των αλληλεπιδράσεων μεταξύ των δασών και του περιβάλλοντος.

2. Με βάση τα πορίσματα των μέτρων που προβλέπονται στην παράγραφο 1, η Επιτροπή δύναται να ζητήσει από τα κράτη μέλη να εκτελέσουν μελέτες, πειράματα, προγράμματα επίδειξης ή μια δοκιμαστική φάση παρατήρησης.

3. Τα μέτρα που προβλέπονται στις παραγράφους 1 και 2 έχουν ως στόχο να συμβάλλουν στον καθορισμό νέων δραστηριοτήτων παρακολούθησης που θα ενταχθούν στο πρόγραμμα μετά την έγκριση των αντίστοιχων εγχειριδίων. Κατά την ανάπτυξη του προγράμματος, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τις επιστημονικές καθώς και τις οικονομικές ανάγκες και τους περιορισμούς.

4. Οι λεπτομερείς κανόνες για την υλοποίηση των παραγράφων 1, 2 και 3 καθορίζονται με βάση τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 17, παράγραφος 2.

Άρθρο 7

1. Για την υλοποίηση των στόχων που προβλέπονται στο άρθρο 1, στοιχείο δ) και, επιπλέον των δράσεων που προβλέπονται στο άρθρο 6, η Επιτροπή διεξάγει έρευνες, πειράματα και προγράμματα επίδειξης, με στόχο:

α) την προώθηση της εναρμονισμένης συλλογής, διαχείρισης και αξιολόγησης των δεδομένων σε κοινοτικό επίπεδο.

β) τη βελτίωση της αξιολόγησης των δεδομένων σε κοινοτικό επίπεδο.

γ) τη βελτίωση της ποιότητας των δεδομένων και των πληροφοριών που συλλέγονται με βάση το πρόγραμμα.

2. Οι λεπτομερείς κανόνες για την υλοποίηση της παραγράφου 1 καθορίζονται με βάση τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 17, παράγραφος 2.

Εθνικά προγράμματα, συντονισμός και συνεργασία

Άρθρο 8

1. Οι δραστηριότητες που προβλέπονται στα άρθρα 4 και 5 και στο άρθρο 6, παράγραφοι 2 και 3, υλοποιούνται στο πλαίσιο εθνικών προγραμμάτων που καταρτίζουν τα κράτη μέλη για χρονικές περιόδους 3 ετών.

2. Τα εθνικά προγράμματα υποβάλλονται στην Επιτροπή εντός 30 ημερών από την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού, και στη συνέχεια πριν από την 1η Νοεμβρίου του έτους που προηγείται της ημερομηνίας έναρξης κάθε τριετούς περιόδου.

3. Τα κράτη μέλη προσαρμόζουν τα εγκεκριμένα από την Επιτροπή εθνικά προγράμματά τους, ειδικότερα προκειμένου να καταστεί δυνατή η επέκταση της δραστηριότητας παρακολούθησης σύμφωνα με το άρθρο 6.

4. Κατά την υποβολή τους στην Επιτροπή, τα εθνικά προγράμματα συνοδεύονται από εκ των προτέρων αξιολόγηση. Τα κράτη μέλη πραγματοποιούν επίσης ενδιάμεσες αξιολογήσεις στο τέλος του τρίτου έτους της περιόδου που καθορίζεται στο άρθρο 12 καθώς και εκ των υστέρων αξιολογήσεις στο τέλος της εν λόγω περιόδου.

5. Με βάση τα υποβαλλόμενα εθνικά προγράμματα ή τις τυχόν εγκεκριμένες προσαρμογές των εθνικών προγραμμάτων, η Επιτροπή αποφασίζει για την οικονομική συνεισφορά της στις επιλέξιμες δαπάνες.

6. Οι λεπτομερείς κανόνες για την υλοποίηση των παραγράφων 1 ως 4 καθορίζονται με βάση τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 17, παράγραφος 2.

Άρθρο 9

1. Η Επιτροπή συντονίζει, παρακολουθεί και αναπτύσσει το πρόγραμμα και υποβάλλει τις σχετικές με αυτό εκθέσεις.

2. Η Επιτροπή αξιολογεί τα δεδομένα σε επίπεδο Κοινότητας και διασφαλίζει την αξιολόγηση σε επίπεδο Κοινότητας των δεδομένων και των πληροφοριών που έχουν συλλεχθεί.

3. Για την εκτέλεση των εργασιών που προβλέπονται στις παραγράφους 1 και 2, η Επιτροπή συστήνει επιστημονικό όργανο συντονισμού, το οποίο δύναται να λειτουργεί στο πλαίσιο του Κοινού Κέντρου Ερευνών και δύναται να υποστηρίζεται από αποκεντρωμένα θεματικά κέντρα.

Για την εκτέλεση των καθηκόντων υποβολής εκθέσεων που προβλέπονται στην παράγραφο 1, η Επιτροπή επικουρείται από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος.

4. Η Επιτροπή δύναται να συμβουλεύεται ερευνητικά ιδρύματα και εμπειρογνώμονες και να συμβάλλεται μαζί τους για την ανάπτυξη του προγράμματος και τη διασφάλιση της αξιολόγησης των δεδομένων που συλλέγονται καθώς και για τη δημοσίευση των αποτελεσμάτων των αξιολογήσεων δεδομένων.

Άρθρο 10

1. Για την εναρμόνιση των δραστηριοτήτων που αναφέρονται στα άρθρα 4 και 5 και στο άρθρο 6, παράγραφος 3, και για τη διασφάλιση της συγκρισιμότητας των δεδομένων, στα εγχειρίδια προσδιορίζονται υποχρεωτικές παράμετροι και καθορίζονται οι μέθοδοι παρακολούθησης καθώς και οι μορφές δεδομένων που χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά τους.

2. Λεπτομερείς κανόνες για την υλοποίηση της παραγράφου 1 καθορίζονται με βάση τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 17, παράγραφος 2.

Άρθρο 11

1. Η Επιτροπή συνεργάζεται, ιδίως όσον αφορά τους στόχους που ορίζονται στο άρθρο 1, με άλλους οργανισμούς σε διεθνές ή πανευρωπαϊκό επίπεδο, για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων της Κοινότητας για την προστασία και την αειφόρο διαχείριση των δασών.

2. Στο πλαίσιο του άρθρου 4, η Επιτροπή συνεργάζεται με το διεθνές πρόγραμμα συνεργασίας για την αξιολόγηση και την παρακολούθηση των επιπτώσεων της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στα δάση (στο εξής «ΙCP Forests»), για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που προβλέπονται στο πλαίσιο της Σύμβασης για τη μεγάλης απόστασης διασυνοριακή ατμοσφαιρική ρύπανση.

3. Για τους σκοπούς της συνεργασίας που αναφέρεται στις παραγράφους 1 και 2, η Κοινότητα δύναται να υποστηρίζει τις ακόλουθες δραστηριότητες:

α) δημιουργία επιστημονικής διεπαφής με επιστημονικό όργανο συντονισμού.

β) μελέτες και αξιολογήσεις δεδομένων.

Περίοδος υλοποίησης και χρηματοοικονομικά θέματα

Άρθρο 12

1. Το πρόγραμμα υλοποιείται για χρονική περίοδο 6 ετών, από την 1η Ιανουαρίου 2003 έως την 31η Δεκεμβρίου 2008.

2. Για τους σκοπούς του προγράμματος, η μέγιστη χρηματοοικονομική στήριξη της Κοινότητας στις επιλέξιμες δαπάνες των εθνικών προγραμμάτων έχει ως εξής:

α) δραστηριότητες που υλοποιούνται βάσει του άρθρο 4: 50 %.

β) δραστηριότητες που υλοποιούνται βάσει του άρθρου 5: 50 %.

γ) δραστηριότητες που υλοποιούνται βάσει του άρθρου 6, παράγραφοι 2 και 3: 50 %.

3. Η Επιτροπή καταβάλλει στα κράτη μέλη την κοινοτική συνεισφορά στις επιλέξιμες δαπάνες.

4. Η Επιτροπή χρηματοδοτεί δραστηριότητες που υλοποιούνται βάσει του άρθρου 6, παράγραφος 1, του άρθρου 7 και του άρθρου 9, παράγραφοι 1, 2 και 4, σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες περί δημοσίων προμηθειών.

5. Η Κοινότητα δύναται να συνεισφέρει στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος για την εκπλήρωση των καθηκόντων που προβλέπονται στα άρθρα 9, παράγραφος 3, και 18.

6. Η Κοινότητα δύναται να συνεισφέρει στο ICP Forests για την εκπλήρωση των κοινοτικών υποχρεώσεων που προβλέπονται στο άρθρο 11, παράγραφος 2.

Άρθρο 13

1. Οι οικονομικοί πόροι για την υλοποίηση του προγράμματος για την περίοδο 2003-2006 ορίζονται σε 52 εκατομμύρια EUR. Ακολούθως, για την περίοδο 2007-2008, θα διατεθούν οι αναγκαίοι οικονομικοί πόροι, επιπλέον του ετήσιου ποσού των 13 εκατομμυρίων EUR, υπό την επιφύλαξη της έγκρισης της δημοσιονομικής αρχής.

2. Οι οικονομικοί πόροι που ορίζονται στην παράγραφο 1 αυξάνουν σε περίπτωση ένταξης νέων κρατών μελών στην Ένωση.

3. Οι ετήσιες πιστώσεις εγκρίνονται από τη δημοσιονομική αρχή εντός των ορίων των δημοσιονομικών προοπτικών.

Εκτέλεση, υποβολή εκθέσεων από τα κράτη μέλη, Μόνιμη Δασική Επιτροπή

Άρθρο 14

1. Τα κράτη μέλη ορίζουν τους αρμόδιους οργανισμούς για τη διαχείριση των δραστηριοτήτων που περιλαμβάνονται στα εγκεκριμένα εθνικά προγράμματα, με βάση τις οικονομικές και λειτουργικές δυνατότητες των εν λόγω οργανισμών. Οι οργανισμοί αυτοί είναι δυνατό να είναι δημόσιες αρχές ή άλλα νομικά πρόσωπα, με την επιφύλαξη της έγκρισης της Κοινότητας όσον αφορά τα ιδιωτικά πρόσωπα.

2. Τα κράτη μέλη ορίζουν μία και μόνη αρχή ή έναν οργανισμό για το συντονισμό του προγράμματος σε εθνικό επίπεδο (στο εξής «εθνικό εστιακό κέντρο»).

3. Τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα για την ορθή και αποτελεσματική διαχείριση της κοινοτικής συνεισφοράς. Για το σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για τους ακόλουθους σκοπούς:

α) τη διασφάλιση της υλοποίησης, και της ορθής εκτέλεσης, των δραστηριοτήτων που χρηματοδοτούνται από την Κοινότητα, εξασφαλίζοντας την προβολή της κοινοτικής συνεισφοράς.

β) την πρόληψη κάθε παρατυπίας.

γ) την ανάκτηση καταβολών που απωλέσθηκαν ως αποτέλεσμα τυχόν παρατυπίας ή αμέλειας.

δ) τη διασφάλιση ύπαρξης κατάλληλων εσωτερικών συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου στους οργανισμούς που αναφέρονται στην παράγραφο 1.

ε) την εγγύηση εκ μέρους των κρατών μελών για τους οργανισμούς που αναφέρονται στην παράγραφο 1 και δεν είναι δημόσια πρόσωπα.

4. Τα κράτη μέλη παρέχουν στην Επιτροπή όλες τις αναγκαίες πληροφορίες και να προβαίνουν σε κάθε ρύθμιση για την ενδεχόμενη διευκόλυνση των ελέγχων, συμπεριλαμβανομένων των επί τόπου επιθεωρήσεων από την Επιτροπή ή το Ελεγκτικό Συνέδριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, τους οποίους η Επιτροπή θεωρήσει ενδεδειγμένους για τους σκοπούς της διαχείρισης της κοινοτικής συνεισφοράς. Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή για τις ρυθμίσεις που έγιναν για το σκοπό αυτό.

Άρθρο 15

1. Μέσω των εθνικών εστιακών κέντρων, τα κράτη μέλη διαβιβάζουν στο επιστημονικό όργανο συντονισμού τα δεδομένα που συγκεντρώνονται στο πλαίσιο του προγράμματος, με τη σχετική συνοδευτική έκθεση.

Τα δεδομένα αναφέρονται σε γεωγραφικές περιοχές και διαβιβάζονται στην Κοινότητα μέσω υπολογιστών ή/και με τη χρήση ηλεκτρονικής τεχνολογίας. Η Επιτροπή καθορίζει τη μορφή και τα ιδιαίτερα στοιχεία που απαιτούνται για τη μεταφορά των δεδομένων.

2. Το κράτη μέλη προβαίνουν σε ενεργό διάδοση των συγκεντρωμένων δεδομένων σύμφωνα με τις συνήθεις μορφές και τα συνήθη πρότυπα και μέσω ηλεκτρονικών βάσεων δεδομένων με αναφορά σε γεωγραφικές περιοχές, οι οποίες είναι εύκολα προσπελάσιμες από το κοινό.

3. Το δικαίωμα της Επιτροπής για χρήση και διάδοση των συγκεντρωμένων δεδομένων δεν περιορίζεται, ώστε να προωθηθεί η αξιολόγηση των δεδομένων και να αποκτηθεί όσο το δυνατόν μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία από τη χρήση των δεδομένων, σύμφωνα με τη σύμβαση του Aarhus.

4. Οι λεπτομερείς κανόνες για την υλοποίηση της παραγράφου 1 καθορίζονται με βάση τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 17, παράγραφος 2.

Άρθρο 16

1. Κάθε κράτος μέλος εκπονεί, ιδίως με βάση της δραστηριότητες που προβλέπονται στο άρθρο 4, παράγραφος 1, έκθεση σχετικά με την κατάσταση των δασικών οικοσυστημάτων της χώρας.

Η έκθεση διαβιβάζεται στην Επιτροπή το αργότερο την 31η Δεκεμβρίου κάθε τρίτου έτους, με αφετηρία το 2005.

2. Κάθε κράτος μέλος που συμμετέχει στις δραστηριότητες που προβλέπονται στο άρθρο 5, παράγραφοι 1 και 2, εκπονεί έκθεση σχετικά με την κατάσταση στη χώρα όσον αφορά τον αντίκτυπο των πυρκαγιών στα δασικά οικοσυστήματα.

Η έκθεση διαβιβάζεται στην Επιτροπή το αργότερο την 31η Δεκεμβρίου κάθε τρίτου έτους, με αφετηρία το 2003.

3. Κάθε κράτος μέλος εκπονεί έκθεση σχετικά με την κατάσταση στη χώρα όσον αφορά ζητήματα που αντιμετωπίζονται στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων παρακολούθησης που αναφέρονται στο άρθρο 6, παράγραφος 3.

Η περίοδος υποβολής εκθέσεων καθορίζεται με βάση τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 17, παράγραφος 2.

Άρθρο 17

1. Η Μόνιμη Δασική Επιτροπή που θεσπίσθηκε με την απόφαση 89/367/ΕΟΚ του Συμβουλίου συνδράμει την Επιτροπή.

2. Οσάκις γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζονται τα άρθρα 4 και 7 της απόφασης 1999/468/EΚ, τηρουμένων των διατάξεων του άρθρου 8 της ίδιας απόφασης.

3. Το χρονικό διάστημα που προβλέπεται στο άρθρο 4, παράγραφος 3, της απόφασης 1999/468/EΚ ορίζεται σε δύο μήνες

Υποβολή εκθέσεων από την Επιτροπή, ανασκόπηση, υποψήφιες για ένταξη χώρες

Άρθρο 18

Έξι μήνες από την ημερομηνία που ορίζεται για την υποβολή των εκθέσεων του άρθρου 16, παράγραφος 1, και λαμβάνοντας υπόψη όλες τις εκθέσεις που υποβλήθηκαν σύμφωνα με το άρθρο 16, η Επιτροπή, επικουρούμενη από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος, υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο έκθεση σχετικά με την υλοποίηση του προγράμματος καθώς και ανασκόπηση των δραστηριοτήτων του προγράμματος (ενδιάμεση ανασκόπηση).

Άρθρο 19

Πριν από τη λήξη της χρονικής περιόδου που αναφέρεται στο άρθρο 12, παράγραφος 1, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο έκθεση σχετικά με την υλοποίηση του προγράμματος, λαμβάνοντας υπόψη την ανασκόπηση που αναφέρεται στο άρθρο 18.

Άρθρο 20

Το πρόγραμμα αυτό θα είναι ανοικτό στη συμμετοχή:

α) των υποψήφιων για ένταξη χωρών της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης (χωρών ΚΑΕ), σύμφωνα με τους όρους των ευρωπαϊκών συμφωνιών, των πρόσθετων πρωτοκόλλων τους και των αποφάσεων των αντίστοιχων συμβουλίων σύνδεσης.

β) της Κύπρου, της Μάλτας και της Τουρκίας, με βάση διμερείς συμφωνίες που θα συναφθούν με τις εν λόγω χώρες.

Άρθρο 21

Ο παρών κανονισμός τίθεται σε ισχύ την τρίτη ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2003.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και εφαρμόζεται άμεσα σε όλα τα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες, [...]

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος

[...] [...]

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

Τομέας πολιτικής: Περιβάλλον

Δραστηριότητες: Φυσικοί πόροι και βιοποικιλότητα - Δάση

Ονομασία της δράσης: Παρακολούθηση των δασών και των περιβαλλοντικών αλληλεπιδράσεων - ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΑ ΔΑΣΗ

1. γραμμη του προϋπολογισμου και ονομασια

B4-303: Προστασία των δασών

2. ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ

2.1. Συνολικό κονδύλιο της δράσης (Μέρος B): 90 εκατομμύρια EUR σε πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων (ΠΑΥ)

2.2. Περίοδος υλοποίησης:

(2003 - 2008)

2.3. Συνολική πολυετής εκτίμηση των δαπανών:

(α) Χρονοδιάγραμμα των πιστώσεων αναλήψεων υποχρεώσεων / των πιστώσεων πληρωμών (δημοσιονομική παρέμβαση) (πρβλ. σημείο 6.1.1)

εκατ. EUR (μέχρι τρίτου δεκαδικού)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

(β) Τεχνική και διοικητική συνδρομή και δαπάνες στήριξης (πρβλ. σημείο. 6.1.2)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

(γ) Συνολικές δημοσιονομικές επιπτώσεις των ανθρώπινων πόρων και των άλλων δαπανών διοικητικής λειτουργίας (πρβλ. σημεία 7.2 και 7.3)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

2.4. Συμβατότητα με τον δημοσιονομικό προγραμματισμό και με τις δημοσιονομικές προοπτικές

[X] Η πρόταση είναι συμβατή με τον ισχύοντα δημοσιονομικό προγραμματισμό.

[X] Η πρόταση απαιτεί επαναπρογραμματισμό του αντίστοιχου κεφαλαίου των δημοσιονομικών προοπτικών.

[...] Η πρόταση ενδέχεται να απαιτήσει την εφαρμογή των διατάξεων της διοργανικής συμφωνίας.

Η πρόταση υπερβαίνει την περίοδο δημοσιονομικού προγραμματισμού 2000-2006, για την οποία καθορίστηκαν οι οικονομικοί πόροι του προγράμματος. Έχει δοθεί προσοχή στη λογοδοσία όσον αφορά τις πιστώσεις προϋπολογισμού για την περίοδο 2003-2006, ώστε να μην υπάρξει υπέρβαση της προβλεπόμενης πίστωσης των 13 εκατομμυρίων EUR ετησίως. Μετά την παρέλευση του χρονικού αυτού διαστήματος, με βάση την ενδιάμεση ανασκόπηση και την αξιολόγηση της περιόδου εφαρμογής 2003-2005, η ΓΔ Περιβάλλοντος θα υποβάλλει πρόταση για αύξηση του διατιθέμενου ετησίως ποσού, ώστε το πρόγραμμα να αναλάβει πλήρη δραστηριότητα παρακολούθησης και κάλυψης των πρόσθετων προβλεπόμενων τομέων. Η ΓΔ Περιβάλλοντος θα επαναφέρει το σημείο αυτό στις διαπραγματεύσεις με τη δημοσιονομική αρχή για τον κοινοτικό προϋπολογισμό μετά το 2006. Οι αναγκαίοι πρόσθετοι οικονομικοί πόροι θα εκτιμηθούν με βάση τα αποτελέσματα της ενδιάμεσης ανασκόπησης του προγράμματος και θα εξαρτηθούν από διαπραγματεύσεις και από την τελική έγκριση της δημοσιονομικής αρχής.

2.5. Δημοσιονομικές επιπτώσεις επί των εσόδων:

[X] Ουδεμία δημοσιονομική επίπτωση (αφορά τεχνικές πτυχές της εφαρμογής ενός μέτρου)

Ή

[...] Δημοσιονομική επίπτωση - η επίδραση επί των εσόδων έχει ως εξής:

(Σημείωση: Όλες οι διευκρινίσεις και παρατηρήσεις που αφορούν τον τρόπο υπολογισμού της επίδρασης επί των εσόδων πρέπει να περιλαμβάνονται σε χωριστό φύλλο.)

εκατ. EUR (μέχρι πρώτου δεκαδικού)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

(Να περιγραφεί κάθε εμπλεκόμενη γραμμή του προϋπολογισμού, με προσθήκη του ενδεδειγμένου αριθμού γραμμών στον πίνακα, εφόσον η δράση επιδρά σε πλείονες γραμμές του προϋπολογισμού.)

3. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

4. νομικη βαση

Νομική βάση: άρθρο 175 (έως το 2002, η δικαιολόγηση των δαπανών γινόταν σε συνδυασμό των άρθρων 33 και 175. Από το 2003 και στο εξής, το άρθρο 175 αποτελεί αποκλειστική νομική βάση).

5. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ

5.1. Αναγκαιότητα κοινοτικής παρέμβασης

5.1.1. Επιδιωκόμενοι στόχοι

Τα δασικά οικοσυστήματα αποτελούν σημαντικό τμήμα του ευρωπαϊκού χώρου, καλύπτοντας σήμερα περισσότερο από 44 % των κοινοτικών εδαφών (ποσοστό που αναμένεται να αυξηθεί με τη διεύρυνση). Τα δάση μπορούν να διαδραματίζουν ρόλο δείκτη της ποιότητας του περιβάλλοντος. Τα δασικά οικοσυστήματα είναι διαφόρων ειδών και περιλαμβάνουν σημαντική βιοποικιλότητα. Το 6ο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον αποδίδει στα δάση πρωτεύοντα ρόλο, στο πλαίσιο των δράσεων που προβλέπονται σε σχέση με το κεφάλαιο περί φύσης και βιοποικιλότητας, έναν από τους βασικούς τομείς προτεραιότητας του 6ου ΠΔΠ.

Η ανάγκη προστασίας των δασικών οικοσυστημάτων και παρακολούθησης της υγείας τους αναγνωρίσθηκε και στο παρελθόν. Από το 1986, όταν η ΓΔ Γεωργίας ξεκίνησε την πρώτη της δράση, η θεσπισθείσα δραστηριότητα παρακολούθησης συλλέγει, και εξακολουθεί να συλλέγει, πολύτιμα δεδομένα για την κατάσταση των δασών, σε σχέση με την ατμοσφαιρική ρύπανση και άλλες ανθρωπογενείς και φυσικές πιέσεις. Από το 1992, άλλη μία δράση παρέχει πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με τις δασικές πυρκαγιές, η παρακολούθηση των οποίων έχει εξαιρετικά μεγάλη σημασία για τα μεσογειακά μέλη της Ένωσης. Τα μέτρα αυτά έχουν ως αποτέλεσμα τη συλλογή δεδομένων σε ένα κοινό πίνακα για την Ένωση, τα οποία χρησιμοποιούνται για την ανάπτυξη άλλων εργασιών (από το ΚΚΕρ, τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος, τα κράτη μέλη και τα ερευνητικά ιδρύματα).

Οι νέες δραστηριότητες που θα αναπτυχθούν στο πλαίσιο της παρούσας πρότασης νέου κανονισμού που καταρτίζεται από τη ΓΔ Περιβάλλοντος θα καλύπτουν και τις δύο υπάρχουσες δραστηριότητες που εκτελέσθηκαν στο παρελθόν, δηλαδή την παρακολούθηση των επιπτώσεων της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και την παρακολούθηση των δασικών πυρκαγιών. Υπάρχει όμως πρόθεση επέκτασης της υπάρχουσας δραστηριότητας παρακολούθησης, ώστε να συγκεντρώνονται πληροφορίες που απαιτούνται για άλλους βασικούς τομείς της περιβαλλοντικής πολιτικής. Στο πλαίσιο αυτό, η νέα δραστηριότητα παρακολούθησης που θα υποστηριχθεί από το 2003 και στο εξής θα ασχοληθεί βαθμιαία με θέματα που σχετίζονται με τα εδάφη, τη βιοποικιλότητα, τις κλιματικές αλλαγές και την απομόνωση του άνθρακα, διευρύνοντας το πεδίο εφαρμογής του προγράμματος. Το προτεινόμενο πρόγραμμα παρακολούθησης:

* Θα παρακολουθεί τα αποτελέσματα των ανθρωπογενών και φυσικών πιέσεων στα δασικά οικοσυστήματα.

* Θα εντείνει την ευαισθητοποίηση σχετικά με την κατάσταση των ευρωπαϊκών δασών.

* Θα παρακολουθεί τους δασικούς πόρους στο πλαίσιο της αειφόρου ανάπτυξης (βιοποικιλότητα, απομόνωση άνθρακα, αλλαγή του κλίματος, εδάφη)

Στο πλαίσιο του 6ου ΠΔΠ, προβλέπεται η συνέχιση αυτής της δραστηριότητας παρακολούθησης. Υπάρχει ανάγκη πλήρους ανάπτυξης του δασικού δυναμικού ως συλλέκτη άνθρακα και παρακολούθησης της βιοποικιλότητας, καθώς και ανάπτυξης μιας στρατηγικής της ΕΕ για τα εδάφη.

Κύριος σκοπός του προγράμματος της ΕΕ θα είναι η παρακολούθηση της κατάστασης των ευρωπαϊκών δασικών οικοσυστημάτων και η προστασία των δασών της Ένωσης από επιβλαβείς επιδράσεις. Οι πολιτικές αποφάσεις για συγκεκριμένη δράση πρέπει να βασίζονται σε αξιόπιστες πληροφορίες σχετικά με το καθεστώς και την εξέλιξη της κατάστασης των δασών και σχετικά με παράγοντες που επηρεάζουν τα δασικά οικοσυστήματα. Για το λόγο αυτό, θα θεσπισθεί πρόγραμμα της ΕΕ στο πλαίσιο ενός νέου κανονισμού πλαισίου. Θα παρέχει δεδομένα και πληροφορίες για να καταστεί εφικτή η αξιολόγηση των κινδύνων όσον αφορά την κατάσταση των δασικών οικοσυστημάτων. Μεμονωμένοι παράγοντες, αλλά ιδιαίτερα ο συνδυασμός διαφορετικών παραγόντων πίεσης, είναι δυνατό να προκαλέσουν σοβαρές ζημίες ή καταστροφές σε δασικά οικοσυστήματα. Πληροφορίες σχετικά με τις τάσεις της κατάστασης των δασών, οι οποίες μπορούν να είναι διαθέσιμες σε αρχικό στάδιο, μπορούν να συμβάλλουν στην ανάπτυξη κατάλληλων μέτρων για τη βελτίωση της κατάστασης των δασών ή στην εξάλειψη των παραγόντων πίεσης που προκαλούν τις ζημίες. Με σημείο εκκίνησης τον προαναφερθέντα κύριο σκοπό, μπορεί να καθοριστεί μια σειρά στόχων που αντιστοιχεί στις επί μέρους δραστηριότητες παρακολούθησης. Οι στόχοι αυτοί παρατίθενται στον πίνακα που ακολουθεί:

Στόχος 1 // Παροχή πληροφοριών σχετικά με τις αλλαγές της κατάστασης στα δασικά οικοσυστήματα στο χώρο και το χρόνο, σε σχέση με τους ανθρωπογενείς και τους φυσικούς παράγοντες πίεσης, για τις διαφορετικές οικο-περιοχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στόχος 2 // Παροχή πληροφοριών για τις δασικές πυρκαγιές και τις αιτίες πρόκλησης δασικών πυρκαγιών στην Ένωση και ανάπτυξη μοντέλων για την πρόβλεψη και την πρόληψη των πυρκαγιών με βάση την κατάσταση του δασικού οικοσυστήματος.

Στόχος 3 // Παροχή ποιοτικής πληροφόρησης ως βάσης για τη λήψη πολιτικών αποφάσεων που αφορούν την κατάργηση παραγόντων που επηρεάζουν την κατάσταση του δασικού οικοσυστήματος και για την ανάπτυξη μεθόδων διατήρησης και αποκατάστασης των θιγέντων δασικών οικοσυστημάτων.

Στόχος 4 // Εκπλήρωση των υποχρεώσεων που έχουν ήδη αναληφθεί από την Ένωση (π.χ. Σύμβαση για τη μεγάλης απόστασης διασυνοριακή ατμοσφαιρική ρύπανση, Σύμβαση για τη βιοποικιλότητα), στήριξη πανευρωπαϊκών και διεθνών συζητήσεων (π.χ. υπουργική διάσκεψη για την προστασία των δασών) και ανταπόκριση σε απαιτήσεις που θα προκύψουν στο μέλλον (στρατηγική της ΕΕ για τα εδάφη, «Καθαρός Αέρας για την Ευρώπη - CAFE κλπ.).

Η εκτέλεση δραστηριοτήτων που περιγράφονται στο πρόγραμμα θα έχει ως αποτέλεσμα τη συλλογή πληροφοριών σχετικά με την κατάσταση των οικοσυστημάτων. Αυτή η συλλογή δεδομένων θα συνεχίσει την ανάπτυξη της βάσης δεδομένων που υπάρχει εδώ και 16 χρόνια, με τα αποτελέσματα των παρατηρήσεων των δασικών οικοσυστημάτων, και θα στηρίξει την περαιτέρω ανάπτυξη χρήσιμων χρονικών σειρών για δεδομένα που αφορούν τα δάση. Η πληροφόρηση αυτή αποτελεί τη βάση μιας έκθεσης σχετικά με την κατάσταση των δασών στην Ευρώπη (που δημοσιεύεται έως τώρα σε ετήσια βάση) και αρκετών άλλων δημοσιεύσεων που στοχεύουν στην ενημέρωση των πολιτικών, των επιστημόνων και του κοινού. Τα δεδομένα των δράσεων της προηγούμενης δραστηριότητας παρατήρησης χρησιμοποιήθηκαν για την ανάπτυξη δεικτών για την κατάσταση των δασικών οικοσυστημάτων και για τους κινδύνους από την ατμοσφαιρική ρύπανση. Το ευρύτερο πεδίο εφαρμογής του νέου προγράμματος θα προσθέσει στα παραδοτέα αυτά δείκτες για τη δασική βιοποικιλότητα και τα εδάφη, καθώς και τις επιπτώσεις από την αλλαγή του κλίματος.

Η δραστηριότητα υποβολής εκθέσεων σχετικά με την κατάσταση των δασών και τις δασικές πυρκαγιές θα συνεχιστεί στο μέλλον. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος θα επικουρεί την Επιτροπή στο έργο υποβολής εκθέσεων. Θα καταβληθούν προσπάθειες για την ενσωμάτωση στοιχείων από τις εκθέσεις αυτές στις εργασίες του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος σχετικά με τη γενική υποβολή εκθέσεων για το περιβάλλον. Η διάδοση των αποτελεσμάτων αυτών προβλέπεται να είναι ευρύτερη από ό,τι στο παρελθόν, θα φέρει διακριτικό γνώρισμα ως προϊόν της Ένωσης, με εκδόσεις που θα στοχεύουν διαφορετικές ομάδες κοινού, όπως ερευνητές, ενδιαφερόμενους φορείς, υπεύθυνους για τη χάραξη πολιτικών και στο ευρύ κοινό.

Το προτεινόμενο πρόγραμμα θα δημιουργήσει πλατφόρμες δεδομένων στα κράτη μέλη και στο επιστημονικό όργανο συντονισμού, με στόχο την εύκολη και ταχύτερη διάδοση των αποτελεσμάτων. Αυτές οι πλατφόρμες δεδομένων θα συνδέονται με άλλες βάσεις δεδομένων περιβαλλοντικών πληροφοριών και θα διευκολύνουν περαιτέρω την ενσωμάτωση των δασικών οικοσυστημάτων σε άλλα συστήματα πληροφόρησης και αντιστρόφως. Το συνολικό πρόγραμμα θα διευκολύνει την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με περιβαλλοντικά ζητήματα, με στόχο να εξυπηρετήσει ερευνητές και άλλους ενδιαφερόμενους για πληροφόρηση και να ευαισθητοποιήσει σχετικά με την κατάσταση των δασικών οικοσυστημάτων.

5.1.2. Μέτρα σχετικά με την εκ των προτέρων αξιολόγηση

Η πρόταση δεν βασίζεται σε εκ των προτέρων αξιολόγηση, καθώς το προτεινόμενο πρόγραμμα αποτελεί συνέχεια της δραστηριότητας παρατήρησης στα δάση που εκτελέσθηκε από τη ΓΔ Γεωργίας το χρονικό διάστημα 1986-2002. Η ΓΔ Γεωργίας εκπόνησε μελέτες για τα αποτελέσματα της δραστηριότητας παρακολούθησης και συνέταξε πρόσφατα έκθεση για την υλοποίηση της δραστηριότητας παρακολούθησης, η οποία αποστέλλεται σύντομα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Η πρόταση της ΓΔ Περιβάλλοντος βασίζεται στην εμπειρία που αποκτήθηκε κατά τα 16 χρόνια δραστηριότητας παρακολούθησης των ευρωπαϊκών δασών και στις προτάσεις για τη βελτίωση της παρακολούθησης των αποτελεσμάτων της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στα δάση, οι οποίες είναι αποτέλεσμα αξιολόγησης της δραστηριότητας παρακολούθησης από ομάδα εμπειρογνωμόνων.

5.1.3. Μέτρα σχετικά με την εκ των υστέρων αξιολόγηση

Η πρόταση έλαβε υπόψη τα αποτελέσματα ανεξάρτητης ανασκόπησης της δραστηριότητας παρακολούθησης. Με βάση τα αποτελέσματα της εν λόγω ανασκόπησης, η νέα πρόταση προβλέπει κεντρικό συντονισμό από ένα επιστημονικό όργανο συντονισμού και ζητεί τη συνεχή παρακολούθηση των δραστηριοτήτων που εκτελούνται από το πρόγραμμα. Η νέα οργανωτική δομή θα συμβάλλει στην περαιτέρω βελτίωση της αποτελεσματικότητας του προγράμματος. Η διαφάνεια των δραστηριοτήτων του προγράμματος και η οικονομική του αποδοτικότητα θα βελτιωθεί περαιτέρω με τη θέσπιση της υποχρέωσης των κρατών μελών να εκτελούν εκ των προτέρων, ενδιάμεσες και εκ των υστέρων ανασκοπήσεις των εθνικών τους προγραμμάτων. Η Επιτροπή θα πραγματοποιήσει επίσης ενδιάμεση ανασκόπηση του προγράμματος, ακολουθούμενη από αξιολόγηση στο τέλος της περιόδου εκτέλεσης. Η ΓΔ Περιβάλλοντος ενσωμάτωσε στον κανονισμό στοιχεία που ζητούν από τα κράτη μέλη να υποβάλλουν προγράμματα που θα περιέχουν εκ των προτέρων αξιολόγηση και να παρέχουν εκ των υστέρων αξιολογήσεις της υλοποίησης του προγράμματος. Επίσης, κατά την ενδιάμεση ανασκόπηση του προγράμματος, η ΓΔ Περιβάλλοντος με τη συνδρομή του ΚΚΕρ και εμπειρογνωμόνων επιστημόνων θα εξετάσει την αποδοτικότητα της δραστηριότητας παρακολούθησης και θα υποβάλλει προτάσεις για πιθανές βελτιώσεις και πρόταση για τη συνέχιση του προγράμματος.

5.2. Προβλεπόμενες δράσεις και λεπτομέρειες υλοποίησης της δημοσιονομικής παρέμβασης

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

5.3. Λεπτομέρειες υλοποίησης

Τα κράτη μέλη, τα οποία θα υποβάλλουν στην Επιτροπή για έγκριση και συγχρηματοδότηση εθνικά προγράμματα παρακολούθησης δασών, θα υλοποιήσουν τη δραστηριότητα παρακολούθησης. Τα προγράμματα θα περιλαμβάνουν δραστηριότητα παρακολούθησης, επεξεργασία δεδομένων, μελέτες για την εναρμόνιση των δεδομένων και βελτίωση των μεθόδων συλλογής. Με χρηματοδότηση από τον κανονισμό θα δημιουργηθούν επίσης πλατφόρμες στο επιστημονικό όργανο συντονισμού και σε κράτη μέλη για την καλύτερη αποθήκευση και τη διευκόλυνση της ανταλλαγής δεδομένων, εκθέσεων και πληροφοριών που προέρχονται από τη δραστηριότητα παρακολούθησης. Τα κράτη μέλη θα υποβάλλουν πολυετή προγράμματα τριετούς διάρκειας, συνεπώς 2 προγράμματα θα υποβληθούν ανά κράτος μέλος κατά τη διάρκεια της περιόδου υλοποίησης του παρόντος κανονισμού. Ο κανονισμός προβλέπει τη δυνατότητα αλλαγών και αναθεωρήσεων των προγραμμάτων, αν αυτό είναι αναγκαίο. Εκτός από τα κράτη μέλη, το Κοινό Κέντρο Ερευνών και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος θα διαδραματίσουν ρόλο στον επιστημονικό συντονισμό της δραστηριότητας παρακολούθησης και στη διαδικασία υποβολής εκθέσεων.

Το πρόγραμμα θα υλοποιήσει αρχικά την παρακολούθηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και των δασικών πυρκαγιών, ενώ από τους διαθέσιμους πόρους θα χρηματοδοτηθούν πιλοτικά έργα και μελέτες που θα δοκιμάσουν τις μεθόδους για την ανάπτυξη μελλοντικών δραστηριοτήτων παρακολούθησης στους τομείς της βιοποικιλότητας, της απομόνωσης του άνθρακα και της κλιματικής αλλαγής. Θα διευκολυνθεί η τακτική υποβολή εκθέσεων καθώς και η δημοσίευση άλλων παραδοτέων, ενημερωτικών δελτίων, δελτίων δεικτών, εγχειριδίων υλοποίησης και άλλου υλικού. Οι συνοδευτικές μελέτες θα προβλέπουν τη δημιουργία μοντέλων που περιγράφουν τα δασικά οικοσυστήματα και τις λειτουργίες τους και θα δίνουν απαντήσεις σε ερωτήσεις πολιτικής σχετικά με την κατάστασή τους και την προστασία των δασών.

6. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

6.1. Συνολικές δημοσιονομικές επιπτώσεις στο Μέρος B - (για ολόκληρη την περίοδο προγραμματισμού)

(Ο τρόπος υπολογισμού των συνολικών ποσών που εμφαίνονται στον πίνακα που ακολουθεί πρέπει να επεξηγηθεί με την κατανομή που γίνεται στον πίνακα 6.2)

6.1.1. Δημοσιονομική παρέμβαση

ΠΑΥ (σε εκατ. EUR μέχρι τρίτου δεκαδικού)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

6.2. Υπολογισμός του κόστους ανά σχεδιαζόμενο μέτρο στο Μέρος B (για ολόκληρη την περίοδο προγραμματισμού)

ΠΑΥ (σε εκατ. EUR μέχρι τρίτου δεκαδικού)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

7. ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ

7.1. Επιπτώσεις στους ανθρώπινους πόρους

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

7.2. Συνολικές δημοσιονομικές επιπτώσεις των ανθρώπινων πόρων

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Τα ποσά αντιστοιχούν στις συνολικές δαπάνες για 12 μήνες.

7.3. Άλλες δαπάνες διοικητικής λειτουργίας που απορρέουν από τη δράση

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Τα ποσά αντιστοιχούν στις συνολικές δαπάνες για 12 μήνες.

1 Διευκρινίστε το είδος κάθε επιτροπής και την ομάδα στην οποία ανήκει.

I. Ετήσιο σύνολο (7.2 + 7.3) // 677.250 EUR

II. Χρονική διάρκεια της δράσης // 6 έτη

III. Συνολικό κόστος δράσης (I x II) // 4.063.500 EUR

Πρόσφατη συμφωνία ανάμεσα στις ΓΔ Γεωργίας, Περιβάλλοντος και Επιχειρήσεων μεταφέρει την ευθύνη για τις διατάξεις που περιλαμβάνονται στους κανονισμούς αυτούς από τη ΓΔ Γεωργία στη ΓΔ Περιβάλλοντος από το 2003. Με βάση την εν λόγω συμφωνία, 3 μόνιμες θέσεις εργασίας (1A, 1B και 1C) και ένας αποσπασμένος εθνικός εμπειρογνώμονας θα μεταφερθούν από τη ΓΔ Γεωργία στη ΓΔ Περιβάλλοντος για τη διαχείριση του κανονισμού και τη δραστηριότητα παρακολούθησης δασών (βλέπε σχετικά τα πληροφοριακά έγγραφα που παραδόθηκαν κατά τη συζήτηση του προσχεδίου προϋπολογισμού). Επιπλέον των πόρων αυτών, μία ακόμη θέση εργασίας Α και ένας αποσπασμένος εθνικός εμπειρογνώμονας θα εξυπηρετήσουν την εκτέλεση. Τα στοιχεία αυτά έχουν επισημανθεί στα έγγραφα υποστήριξης για το προσχέδιο του προϋπολογισμού.

Πρέπει να σημειωθεί ότι ο προτεινόμενος κανονισμός λαμβάνει υπόψη τη μελλοντική διεύρυνση, αναφέροντας ότι οι διατάξεις που ισχύουν για τα σημερινά κράτη μέλη θα ισχύουν και για τα υπό ένταξη κράτη από την ημερομηνία ένταξής τους. Για το λόγο αυτό, καθώς και για τους πρόσθετους πόρους προσωπικού που θα απαιτηθούν, θα υπάρξει συνέχεια με μερικές πιθανές τροποποιήσεις ή προσωρινές ρυθμίσεις μέσω ενός κανονισμού υλοποίησης.

8. ΕΠΑΚΟΛΟΥΘΑ ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

8.1. Επακόλουθα μέτρα

Τα κράτη μέλη θα κληθούν να υποβάλλουν προτάσεις για τα εθνικά προγράμματά τους, πιθανόν μέχρι το τέλος του 2002 (εφόσον η συζήτηση του κανονισμού στο Συμβούλιο και το ΕΚ με τη διαδικασία της συναπόφασης θα είναι σύντομη). Τα κράτη μέλη θα κληθούν να παράσχουν πολυετή προγράμματα παρακολούθησης (προτεινόμενα για μια περίοδο 3 ετών), τα οποία θα μπορούν να υπόκεινται σε περιοδικές αναθεωρήσεις. Συνεπώς, αναμένεται ότι θα υποβληθούν προγράμματα για τις περιόδους 2003-2005 και 2006-2008. Τα υποβληθέντα εκ μέρους των κρατών μελών εθνικά προγράμματα για την τελευταία περίοδο πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τα συμπεράσματα και τις τυχόν συστάσεις από την αξιολόγηση της δραστηριότητας παρακολούθησης που έχει προγραμματισθεί για την περίοδο από το τέλος του 2005 μέχρι τον Ιούνιο του 2006.

Τα κράτη μέλη πρέπει να υποβάλλουν ετήσιες εκθέσεις σχετικά με την υλοποίηση του προγράμματος παρακολούθησης και τη δραστηριότητα παρακολούθησής τους. Τα έργα, οι μελέτες και τα προγράμματα επίδειξης που εκτελούνται με συγχρηματοδότηση θα παρακολουθούνται από αρμόδιους υπαλλήλους, οι οποίοι θα βεβαιώνουν ότι οι προτεινόμενες δραστηριότητες εκτελέσθηκαν με τον ενδεδειγμένο τρόπο. Οι δικαιούχοι συγχρηματοδοτούμενων σχεδίων /μελετών και προγραμμάτων επίδειξης θα κληθούν να υποβάλλουν εκθέσεις προόδου κάθε έξι μήνες, μία ενδιάμεση έκθεση και μία τελική έκθεση εντός έξι μηνών από την ολοκλήρωση κάθε σχεδίου /μελέτης του ανωτέρω τύπου. Η Μόνιμη Δασική Επιτροπή θα συνδράμει την Επιτροπή στην υλοποίηση του κανονισμού.

8.2. Λεπτομέρειες πραγματοποίησης και περιοδικότητα της προβλεπόμενης αξιολόγησης

Η Επιτροπή θα αξιολογεί την υλοποίηση του παρόντος προγράμματος πλαισίου για την παρακολούθηση των δασών και θα υποβάλλει έκθεση προόδου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο κάθε τρία έτη. Η εν λόγω έκθεση θα αξιολογεί την αποτελεσματικότητα του προγράμματος, θα συνοψίζει τα επιτεύγματα και θα επισημαίνει μελλοντικές κατευθύνσεις για την προώθηση της ανάπτυξης του προγράμματος. Η πρώτη ανασκόπηση-έκθεση προβλέπεται για το τέλος του Ιουνίου 2006 και θα αφορά τα 3 πρώτα έτη της δραστηριότητας παρακολούθησης (2003-2005). Μία ακόμη εκ των υστέρων αξιολόγηση θα πραγματοποιηθεί στο τέλος της εξαετούς περιόδου υλοποίησης του προγράμματος για την αξιολόγηση των εθνικών εκθέσεων που θα υποβάλλουν τα κράτη μέλη. Η ανασκόπηση αυτή θα παρέχει στοιχεία για την αναθεώρηση του κανονισμού και για τη νέα πρόταση που θα υποβληθεί το 2009 για τη συνέχιση της δραστηριότητας παρακολούθησης των δασών.

9. ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΑΤΗΣ

Τα κράτη μέλη θα ορίσουν το φορέα (αρχή, οργανισμό ή ίδρυμα) που θα φέρει την ευθύνη για την εκτέλεση των δραστηριοτήτων που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό πλαίσιο. Η καταβολή των κοινοτικών συνεισφορών για τις επιλέξιμες δαπάνες θα πραγματοποιείται προς το κράτος μέλος ή προς τον υπεύθυνο φορέα. Οι κανόνες που ισχύουν για τις προμήθειες του δημοσίου θα εφαρμόζονται στις συμβάσεις με ιδρύματα, οργανισμούς ή συμβούλους που θα εκτελούν δραστηριότητες που περιλαμβάνονται στο εθνικό πρόγραμμα ενός κράτους μέλους. Οι πιθανοί δικαιούχοι στα κράτη μέλη θα κληθούν να παράσχουν προσωρινές δηλώσεις εσόδων και δαπανών σε σχέση με το έργο για το οποίο ζητείται χρηματοδότηση. Οι συμβάσεις θα πληρώνονται σύμφωνα με τους όρους και τις προϋποθέσεις που ορίζονται σε αυτές και σύμφωνα με τις δηλώσεις δαπανών και εσόδων, δεόντως πιστοποιημένες από το δικαιούχο και ελεγμένες από την αρμόδια υπηρεσία της Επιτροπής. Προβλέπεται επίσης η διεξαγωγή επιτόπιων ελέγχων. Οι δικαιούχοι καλούνται να διατηρούν όλα τα λεπτομερή στοιχεία και τα δικαιολογητικά έγγραφα για χρονικό διάστημα 5 ετών από την τελική πληρωμή.

Λεπτομερή στοιχεία για τα μέτρα καταπολέμησης της απάτης προβλέπονται και περιλαμβάνονται σε όλες τις συμβάσεις (έλεγχοι, υποβολή εκθέσεων και δηλώσεων, δικαιολογητικά κλπ.). Διατάξεις για την ανάκτηση αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών πρέπει να περιλαμβάνονται στις συμβάσεις μαζί με τους όρους για τη χρέωση τόκων ποινής στα ποσά αυτά, όπου έχουν εφαρμογή. Τα κράτη μέλη παραμένουν υπεύθυνα για την ανάκτηση των πληρωμών σε σχέση με κακή εκτέλεση και απάτη στην υλοποίηση των εθνικών προγραμμάτων τους για την παρακολούθηση των δασών.

Η επιτροπή θα είναι υπεύθυνη για τη διεξαγωγή των ιδίων ερευνών, πειραμάτων και προγραμμάτων επίδειξης παρουσίασης καθώς και για την πραγματοποίηση μελετών αξιολόγησης του προγράμματος παρακολούθησης. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή θα τηρεί τους κανόνες που ισχύουν για τις προμήθειες του Δημοσίου. Οι συμβάσεις θα υπογράφονται με τους φορείς που θα επιλέγονται μετά την προκήρυξη διαγωνισμού υποβολής προσφορών. Οι συμβάσεις θα πληρώνονται σύμφωνα με τους όρους και τις προϋποθέσεις που ορίζονται σε αυτές και σύμφωνα με τις δηλώσεις δαπανών και εσόδων, δεόντως πιστοποιημένες από το δικαιούχο και ελεγμένες από την αρμόδια υπηρεσία της Επιτροπής. Η Επιτροπή φέρει την ευθύνη για την ανάκτηση των ποσών σε σχέση με απάτη, παρατυπία ή κακή εκτέλεση στην υλοποίηση των δικών της συμβάσεων. Οι δικαιούχοι καλούνται να διατηρούν όλα τα λεπτομερή στοιχεία και τα δικαιολογητικά έγγραφα για χρονικό διάστημα 5 ετών από την τελική πληρωμή.

Για την αντιμετώπιση του κινδύνου απάτης ή παρατυπίας, η Επιτροπή θα καταγράφει στο δημοσιονομικό δελτίο κάθε πληροφορία που αφορά τα ισχύοντα και τα προβλεπόμενα μέτρα για την καταπολέμηση της απάτης και την προστασία κατά της απάτης.