Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την «Πρόταση κανονισμού (ΕΚ) του Συμβουλίου περί αναθεωρημένου κοινοτικού συστήματος απονομής οικολογικού σήματος» () (97/C 296/12)

Στις 8 Απριλίου 1997 και σύμφωνα με το άρθρο 130 Σ της ΣΕΕ, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω πρόταση.

Το τμήμα περιβάλλοντος, δημόσιας υγείας και κατανάλωσης, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 3 Ιουνίου 1997 με βάση εισηγητική έκθεση του κ. Koopman.

Κατά την 347η σύνοδο ολομέλειάς της (συνεδρίαση της 10ης Ιουλίου 1997), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 66 ψήφους υπέρ και 9 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

.

1. Εισαγωγή

1.1. Το Δεκέμβριο 1996, η Επιτροπή δημοσίευσε την αναμενόμενη για μεγάλο διάστημα πρόταση αναθεώρησης του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 880/92 του Συμβουλίου, ο οποίος θέσπιζε ένα κοινοτικό σύστημα απονομής οικολογικού σήματος. Στην αιτιολογική έκθεση αναφέρονται οι δυσχέρειες που προέκυψαν κατά την εφαρμογή του. Προκειμένου να αυξηθεί η αποδοτικότητα, η αποτελεσματικότητα και η διαφάνεια, προτάθηκαν τροπολογίες με στόχο τη βελτίωση και την απλοποίση της προσέγγισης, των μεθοδολογιών και των διαδικασιών εργασίας του συστήματος σύμφωνα με το άρθρο 18 του Κανονισμού.

1.2. Στην ανάλυσή της η Επιτροπή αναφέρει τις δυσκολίες που, κατά την άποψή της συνέβαλαν στην αργή πρόοδο του συστήματος. Και συγκεκριμένα:

i) η απροθυμία των οργανώσεων παραγωγών να αποδεχθούν τον ανταγωνισμό μεταξύ των μελών τους με βάση μια καλύτερη περιβαλλοντική απόδοση 7

ii) οι διαφορές στις συνθήκες της αγοράς στο εσωτερικό της Κοινότητας 7

iii) η έλλειψη διαφάνειας για τους καταναλωτές 7

iv) η ύπαρξη εθνικών συστημάτων 7

v) οι πολύπλοκες διαδικασίες καθορισμού των κριτηρίων 7

vi) οι ενδεχόμενες στρεβλώσεις του εμπορίου και

vii) το σημαντικό κόστος της απονομής.

Η ΟΚΕ θα εκφράσει τις απόψεις της σχετικά με τα εμπόδια αυτά όταν θα εξετάσει τα μέτρα που προτείνει η Επιτροπή για τη βελτίωση του συστήματος.

1.3. Η ΟΚΕ δεν εξετάζει το ζήτημα αυτό για πρώτη φορά. Η ΟΚΕ έχει εκφράσει την άποψή της για την αρχική πρόταση σε γνωμοδότηση που υιοθετήθηκε ομόφωνα () και σε άλλες πλέον πρόσφατες γνωμοδοτήσεις προέβη σε πολυάριθμες υποδείξεις όσον αφορά τη μελλοντική εξέλιξη του συστήματος. Οι υποδείξεις αυτές περιλαμβάνονται στο σημείο 2.7 («σταθερή κατανάλωση») της γνωμοδότησης για τις προτεραιότητες της πολιτικής καταναλωτών (1996-1998) () και στο σημείο 4.4.3 («νέα μέσα περιβαλλοντικής πολιτικής, συμπεριλαμβανομένων των οικολογικών σημάτων») της γνωμοδότησης για το Διεθνές εμπόριο και το περιβάλλον (). Η παρούσα γνωμοδότηση θα κάνει χρήση των εν λόγω υποδείξεων.

1.4. Ακόμη, προσφέροντας τις υπηρεσίες γραμματείας για το φόρουμ διαβούλευσης για την οικολογική σήμανση, η ΟΚΕ ανέπτυξε ευρεία άποψη για τη λειτουργία του συστήματος και τη συμβολή όλων των ενδιαφερόμενων παραγόντων. Η επεξεργασία της γνωμοδότησης ωφελήθηκε επίσης από τις διάφορες συμβολές των αρμοδίων αρχών, του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος και ευρωπαϊκών κύκλων συμφερόντων.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι η αύξηση του αριθμού των κριτηρίων για ομάδες προϊόντων που έχουν εγκριθεί και του αριθμού των απονεμηθέντων οικολογικών συστημάτων, δεν πρέπει να σχολιάζεται αρνητικά, δεδομένης της περιορισμένης περιόδου ισχύος του Κανονισμού. Ο γερμανικός «Blue Angel» (1977) και ο «Nordic Swan» (1989) κατέχουν πλέον αναγνωρισμένες θέσεις στις οικείες αγορές τους και, σε ορισμένο βαθμό, και στο εξωτερικό, αντιμετώπισαν στην αρχή παρόμοιες απογοητεύσεις και εμπόδια. Και οι δύο ξεκίνησαν με καθυστέρηση.

2.2. Η ΟΚΕ θεωρεί επίσης ότι η δημιουργία πολλών συστημάτων οικολογικής σήμανσης στα κράτη μέλη σχεδόν ταυτόχρονα με το ευρωπαϊκό, συνετέλεσε στην περιορισμένη επιτυχία του. Επιπλέον, σε αυτό συνετέλεσε και η αναγκαστικά πιο περίπλοκη οργανωτική δομή του, που είχε σχεδιασθεί για να επιτρέψει στα κράτη μέλη να συμμετάσχουν ενεργά, συνέβαλε επίσης κατά ένα μέρος. Ωστόσο, από πρόσφατες πληροφορίες που διαβίβασε η Επιτροπή προκύπτει ότι, κατά τα τέλη Μαΐου 1997, το σύστημα παραχώρησε 27 άδειες σε 14 κατασκευαστές για ένα σύνολο 108 προϊόντων. Τα γεγονότα αυτά, σε συνδυασμό με τις στατιστικές που δημοσιεύει η Επιτροπή στην πρότασή της, αποτελούν ενδεχομένως ένδειξη ότι τώρα το σύστημα κερδίζει έδαφος.

2.3. Η Επιτροπή είναι πεπεισμένη ότι δεδομένων των εμπορικών φραγμών που δημιουργούν τα εθνικά συστήματα, το μέλλον της οικολογικής σήμανσης είναι η ενίσχυση του ευρωπαϊκού συστήματος. Συνεπώς, είναι απαραίτητο να καταβληθούν προσπάθειες για την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη εναρμόνιση των εθνικών συστημάτων οικολογικής σήμανσης ().

2.4. Η επιτυχής εφαρμογή του κοινοτικού συστήματος οικολογικής σήμανσης είναι επίσης ιδιαίτερα σημαντική διότι πρόκειται για ένα εθελοντικό μέσο πολιτικής που συνδέεται με το προϊόν, βασίζεται στη ζήτηση και εξυπηρετεί το στόχο της βιώσιμης κατανάλωσης.

3. Ειδικές παρατηρήσεις

3.1. Εισαγωγή προοδευτικής σήμανσης

3.1.1. Η Επιτροπή προβάλλει το επιχείρημα ότι οι βιομηχανικές οργανώσεις είναι απρόθυμες να εφαρμόσουν το σύστημα οικολογικής σήμανσης, διότι προκαλεί ανταγωνισμό (με βάση μόνο τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του προϊόντος). Ωστόσο, οι κατ'ιδίαν επιχειρήσεις που επιδιώκουν την απόκτηση ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων, μπορεί να ενδιαφέρονται για την οικολογική σήμανση. Η Επιτροπή υπογραμμίζει επίσης τις διαφορετικές δομές των αγορών για πολλές ομάδες προϊόντων στα κράτη μέλη και σημειώνει ότι οι παραγωγοί εκτός ΕΕ αντιμετωπίζουν σημαντικά διαφορετικές συνθήκες από εκείνες που ισχύουν στην ΕΕ. Τα δεδομένα αυτά οδήγησαν την Επιτροπή στο συμπέρασμα ότι συχνά δεν θα είναι δυνατόν να θεσπισθούν ομοιόμορφα κριτήρια.

3.1.2. Προκειμένου να επιλυθούν τα εν λόγω προβλήματα, η Επιτροπή προτείνει την εισαγωγή προοδευτικής σήμανσης με βάση διαφορετικά (ευέλικτα) κριτήρια για κάθε περιβαλλοντική πτυχή της εξεταζόμενης ομάδας προϊόντων. Θα θεσπισθούν επαρκώς αυστηρά στοιχεία αναφοράς προκειμένου να διασφαλισθεί η ακεραιότητα της σήμανσης, έτσι ώστε να πληροί τις βασικές απαιτήσεις.

3.1.3. Πρώτον, θα πρέπει να υπογραμμισθεί ότι ο λόγος θέσπισης κοινοτικών οικολογικών κριτηρίων για ομάδες προϊόντων προκύπτει από την επιθυμία μείωσης των περιβαλλοντικών τους επιπτώσεων στο εσωτερικό της ΕΕ. Τούτο σημαίνει ότι η επιλογή των πτυχών για τις οποίες πρέπει να θεσπισθούν κριτήρια καθώς και η αυστηρότητα των κριτηρίων αυτών, θα αντανακλούν την κατάσταση του περιβάλλοντος στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Συνεπώς, ενδέχεται να μην είναι πάντοτε εύκολο για τους μη κοινοτικούς παραγωγούς, οι οποίοι, πιθανόν, υπόκεινται σε διαφορετικά περιβαλλοντικά και νομοθετικά πρότυπα ().

3.1.4. Δεύτερον, θα μπορούσαν να εκφραστούν αμφιβολίες σχετικά με το εάν αυτά τα διαφορετικά εθνικά πρότυπα (λαμβανομένων υπόψη των προσδοκιών του καταναλωτή όσον αφορά τις υψηλές περιβαλλοντικές προδιαγραφές) στο εσωτερικό της ΕΕ είναι τόσο διαφορετικά που απαιτούν εθνικές προσεγγίσεις όσον αφορά τη θέσπιση κριτηρίων, δεδομένου ότι η ενιαία αγορά θα διευρύνει την εναρμόνιση των οικονομικών συνθηκών και των περιβαλλοντικών πολιτικών της ΕΕ.

3.1.5. Τρίτον, είναι δυνατόν να αμφισβητηθεί ότι η απροθυμία των κατασκευαστών να ανταγωνισθούν με βάση την περιβαλλοντική απόδοση, θα περιορισθεί λόγω της εισαγωγής μιας βαθμιαίας σήμανσης. Ομολογουμένως, μια προοδευτική σήμανση παρέχει μεγαλύτερη ευελιξία στους κατασκευαστές να συμμορφωθούν με τα κριτήρια, αλλά οι επιπτώσεις της στον ανταγωνισμό δεν είναι καθόλου σαφείς, ιδίως λόγω της εσωτερικής έλλειψης διαφάνειας μιας τέτοιας σήμανσης.

3.1.6. Είναι εξαιρετικά αμφισβητήσιμο εάν η εισαγωγή μιας προοδευτικής σήμανσης θα δώσει απάντηση στις ανησυχίες των κατασκευαστών όσον αφορά το κοινοτικό σύστημα οικολογικής σήμανσης. Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει ένδειξη θετικής αντιμετώπισης της προοδευτικής σήμανσης εκ μέρους των παραγωγών ή των οργανώσεών τους.

3.1.7. Είναι γεγονός ότι ένα τέτοιο σύστημα θα προσέφερε μεγαλύτερη ευελιξία στην αρμόδια αρχή θέσπισης των προτύπων, υπό την έννοια ότι είναι λεπτομερέστερο από το σύστημα «έγκρισης-απόρριψης». Ωστόσο, είναι απίθανο ότι μια τέτοια ελευθερία θα ικανοποιήσει μια τέτοια αρμόδια αρχή διότι θα οδηγήσει σε διαμάχες όσον αφορά την επιλογή των αντίστοιχων περιορισμών, λόγω των διαφορετικών (εθνικών) συμφερόντων των κατασκευαστών. Ακόμη, οφείλουμε να έχουμε επίγνωση της ενυπάρχουσας πίεσης προς ένα χαμηλότερο όριο σε ένα σύστημα προοδευτικής σήμανσης.

3.1.8. Τέλος, είναι αμφίβολο εάν οι καταναλωτές εκτιμούν τη μεγαλύτερη δυνατότητα επιλογών μέσω διαφορετικών «προσφερόμενων ειδών». Είναι πολύ δύσκολο να τους δοθούν εξηγήσεις σχετικά με την καταλληλότητα και τη σημασία διαφορετικού τύπου σήμανσης. Κατά συνέπεια, αποτελεί πρόβλημα για τον καταναλωτή να επιλέξει μεταξύ σημάτων που παρουσιάζουν διαφορετικά αποτελέσματα όσον αφορά διάφορες περιβαλλοντικές πτυχές. Σε γενικές γραμμές ακόμη, δεν ευχαριστεί τον καταναλωτή να σπαταλά πολύ χρόνο για να εκτιμήσει τις πληροφορίες ενόψει της αγοράς αγαθών (), αν και ενδιαφέρεται για πληροφορίες σχετικά με συγκεκριμένες περιβαλλοντικές επιπτώσεις και την κατάσταση του περιβάλλοντος γενικά.

3.1.9. Είναι γεγονός ότι ο καταναλωτής αφιερώνει περισσότερο χρόνο για να επιλέξει το συμφερότερο προϊόν όταν πρόκειται για διαρκή καταναλωτή αγαθά. Συνήθως, όμως διαθέτει κάποιες ελάχιστες γνώσεις σχετικά με τα χαρακτηριστικά (καταλληλότητα χρήσης) των προϊόντων που τον ενδιαφέρουν. Και ακόμη και τότε, όπως γνωρίζουν όλες οι οργανώσεις καταναλωτών, απαιτείται μεγάλη δεξιότητα και προσπάθεια προκειμένου να παρασχεθεί στον καταναλωτή κατανοητή και κατάλληλη πληροφόρηση για τις συγκριτικές δοκιμές των προϊόντων, σύστημα που προσεγγίζει τη μορφή της προοδευτικής οικολογικής σήμανσης.

3.1.10. Στην τελευταία περίπτωση, το πρόβλημα του καταναλωτή επιβαρύνεται διότι συνήθως είναι πολύ λιγότερο εξοικειωμένος με τα περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά του προϊόντος και ακόμη λιγότερο σε θέση να εκφράσει την προτίμησή του για αυτά. Κατά συνέπεια, ο καταναλωτής δεν θα αφιερώσει χρόνο για να εμπεδώσει την πληροφορία που παρουσιάζεται στη σήμανση, την οποία ενδεχομένως ούτε κατανοεί, ούτε καν χρειάζεται προκειμένου να προβεί στην αγορά του προϊόντος. Συνεπώς, είναι εύλογο γιατί οι οργανώσεις καταναλωτών εξέφρασαν την αντίθεσή τους στην εισαγωγή της βαθμιαίας σήμανσης.

3.1.11. Για τους ίδιους λόγους, οι βιομηχανίες εκφράζουν αμφιβολίες όσον αφορά την προοδευτική σήμανση, δεδομένου ότι παρουσιάζει μειονεκτήματα ως μέσο επικοινωνίας στην αγορά.

3.1.12. Συνεπώς, είναι κατανοητό ότι σε κανένα μέρος του κόσμου δεν έχει τεθεί σε λειτουργία ένα προοδευτικό σύστημα σήμανσης.

3.1.13. Για όλους αυτούς τους λόγους, η ΟΚΕ δεν έχει πεισθεί ότι η εισαγωγή της προοδευτικής σήμανσης θα αποτελέσει το κατάλληλο μέσο για την εξάλειψη των δισταγμών των βιομηχανικών και εμπορικών επιχειρήσεων να συμμετάσχουν στο σύστημα. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι επαρκείς προσαρμογές μπορούν να πραγματοποιηθούν στο πλαίσιο του υφιστάμενου συστήματος «έγκρισης-απόρριψης» προκειμένου να προσελκύσει περισσότερες επιχειρήσεις.

3.1.14. Λόγω όλων των ενυπαρχόντων κινδύνων, η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή, εάν επιμένει να αγνοεί την υπόδειξη να εγκαταλείψει τη νέα προσέγγιση, να προβεί σε έρευνες προκειμένου να διαπιστώσει εάν οι κατασκευαστές και οι έμποροι (οι οποίοι ενδεχομένως να αισθάνονται υπεύθυνοι να εξηγήσουν τις πληροφορίες στον καταναλωτή) προτιμούν την αντικατάσταση του υφιστάμενου συστήματος «έγκρισης-απόρριψης» με ένα σύστημα προοδευτικής σήμανσης, με αποτέλεσμα να είναι προθυμότεροι να συμμετάσχουν σε ένα τέτοιο σύστημα.

3.1.15. Εάν έχουν έτσι τα πράγματα, η ΟΚΕ προτείνει στην Επιτροπή να προβεί σε προκαταρκτικές δοκιμές του συστήματος πριν να υποβάλει τελικές προτάσεις. Το αποτέλεσμα των προκαταρκτικών δοκιμών μπορεί να δείξει διαφορές από το ένα κράτος μέλος στο άλλο, αν και ο σχεδιασμός της σήμανσης που θα επιλεγεί, πρέπει να είναι ο ίδιος σε όλη την Ευρώπη. Η ΟΚΕ προτείνει επίσης να συμμετάσχει η επιτροπή καταναλωτών στις προκαταρκτικές δοκιμές (βλ. επίσης αναφορά στο Άρθρο 7).

3.2. Σχέση μεταξύ κοινοτικού και εθνικών συστημάτων

3.2.1. Η ΟΚΕ συμφωνεί με την άποψη της Επιτροπής ότι στο μέλλον τα εθνικά σήματα θα ισχύουν μόνο για τις ομάδες προϊόντων, για τις οποίες υφίστανται ειδικά κοινοτικά κριτήρια οικολογικής σήμανσης. Ωστόσο, προτείνει να αναδιατυπωθεί η φράση «τα υφιστάμενα» από τη φράση «τα ήδη θεσπισθέντα» (Άρθρο 11.1) (). Ο καθοριστικός παράγοντας για την ΟΚΕ είναι ότι δεν θα υπάρχουν πλέον στην αγορά προϊόντα με εθνική οικολογική σήμανση για τα οποία έχει θεσπισθεί νέα κοινοτική οικολογική σήμανση μετά από την πάροδο πενταετίας από τη θέση σε ισχύ του κανονισμού. Η προσαρμογή αυτή θα επιτρέψει την παρουσία στην αγορά, εθνικών σημάτων κατά την περίοδο (συχνά μακρά) μεταξύ της δημοσίευσης της εντολής για την ανάπτυξη κριτηρίων σχετικά με μια συγκεκριμένη ομάδα προϊόντων και τη δημοσίευση των κριτηρίων από την Επιτροπή (άρθρο 5.3). Ακόμη, είναι απαραίτητο να επισημανθεί ότι η ρύθμιση αυτή ισχύει μόνο για τα λεγόμενα συντονισμένα συστήματα, διότι οι κυβερνήσεις των κρατών μελών δεν είναι υπεύθυνες για άλλες σημάνσεις που δεν υπόκεινται σε ρύθμιση. Η ΟΚΕ συνιστά στην Επιτροπή να διασαφηνίσει την ακριβή σημασία της παραγράφου. Ωστόσο, εξαίρεση μπορεί να αποτελέσει η υιοθέτηση (αυστηρότερων) εθνικών κριτηρίων για τα συντονισμένα συστήματα προκειμένου να καταπολεμηθούν τα περιβαλλοντικά προβλήματα που έχουν καθαρά εθνική σημασία. Μια τέτοια εξαίρεση κρίνεται κατάλληλη, εφόσον και οι συμβάσεις () TBT και SPS, κατόπιν προϋποθέσεων, επιτρέπουν τη θέσπιση εθνικών προτύπων. Το βάρος της απόδειξης για τη θέσπιση τέτοιων προτύπων επωμίζεται στην αρμόδια εθνική αρχή οικολογικής σήμανσης. Δεν αναμένεται να γίνει ευρεία χρήση αυτής της ρήτρας εξαίρεσης.

3.2.2. Η Επιτροπή προτείνει τη θέσπιση κριτηρίων για πολύ περιορισμένες σε αριθμό ομάδες προϊόντων, δεδομένης της περιορισμένης χρηματοδότησης που είναι πρόθυμη να παράσχει (). Συνεπώς, η εμφανής παρουσία του λογότυπου όχι μόνο δεν θα βελτιωθεί αλλά είναι βέβαιο ότι η σημασία του θα περιορισθεί εάν ισχύσει ένα συντονισμένο σύστημα οικολογικής σήμανσης. Ένας τρόπος για να σταματήσει αυτή η δυσάρεστη τάση είναι να παρασχεθεί στήριξη στην αξιέπαινη πρωτοβουλία εναρμόνισης ορισμένων εθνικών συστημάτων για συγκεκριμένες ομάδες προϊόντων και, δημιουργίας, κατ'αυτόν τον τρόπο, πρόσθετων κοινοτικών κριτηρίων. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει ότι η εναρμόνιση των κριτηρίων είναι προτιμότερη από ένα σύστημα αμοιβαίας αναγνώρισης (μη εναρμονισμένων) κριτηρίων.

3.2.3. Λόγο ανησυχίας αποτελεί η ύπαρξη μη συντονισμένων (ιδιωτικών) συστημάτων στα κράτη μέλη. Το πρόβλημα αυτό θίγει και η ίδια η Επιτροπή. Συνεπώς, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της διότι η πρόταση της Επιτροπής επιτρέπει στους λιανεμπόρους να υποβάλουν αίτηση χορήγησης του οικολογικού σήματος στα προϊόντα που διατίθενται στην αγορά με τη δική τους εμπορική ονομασία (Άρθρο 6.1), δεδομένου ότι μπορεί να τους επηρεάσει να εγκαταλείψουν το δικό τους λογότυπο και να συμμετάσχουν, είτε στο επίσημο εθνικό σύστημα, είτε στο κοινοτικό σύστημα. Ακόμη, καλεί την Επιτροπή να επιβεβαιώσει ότι επιτρέπεται η συμπερίληψη στο σύστημα και των πολλαπλών εμπορικών ονομασιών.

3.2.4. Είναι αναγκαίο να αποθαρρυνθεί ο πολλαπλασιασμός των ιδιωτικών σημάτων και άλλων περιβαλλοντικών ισχυρισμών. Η αυθαίρετη σήμανση προκαλεί σύγχυση στον καταναλωτή και ενίοτε οι ενδείξεις είναι παραπλανητικές. Συνεπώς, βλάπτουν την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής οικολογικής σήμανσης και των εθνικών οικολογικών σημάνσεων που απονέμονται υπό την αιγίδα αρμόδιων οργανισμών.

3.2.5. Προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα στις εθνικές αρχές να αντιμετωπίσουν καλύτερα τις παραπλανητικές οικολογικές ενδείξεις, η ΟΚΕ συνιστά στην Επιτροπή - σε συνεργασία μαζί της όπως προτείνεται στο άρθρο 13 - να εξετάσει προσεκτικά την υφιστάμενη νομοθεσία και τη δεοντολογία σε περιπτώσεις παραπλανητικής διαφήμισης, προκειμένου να ενσωματώσει τροποποιήσεις που να λαμβάνουν υπόψη τις διαφορετικές εθνικές και θεσμικές δομές.

3.3. Η οργανωτική σύσταση του κοινοτικού συστήματος

3.3.1. Σχέσεις ΕΟΟΣ () και Επιτροπής

3.3.1.1. Η ΟΚΕ συμφωνεί με την πρόταση της Επιτροπής να προωθήσει τη σύσταση μιας διεθνούς ιδιωτικής ένωσης των οργανισμών που είναι αρμόδιοι για την οικολογική σήμανση (), η οποία θα αναλάβει την ευθύνη για τη θέσπιση και την αναθεώρηση των κριτηρίων, για τις ανάλογες απαιτήσεις εκτίμησης και επαλήθευσης και για το συντονισμό των δραστηριοτήτων των αρμοδίων οργανισμών. Η ΟΚΕ συμφωνεί με την άποψη αυτή, διότι αναγνωρίζει ότι η εν λόγω πρόταση της Επιτροπής αποτελεί τη μόνη βιώσιμη εναλλακτική λύση.

3.3.1.2. Η ΟΚΕ, κατά την επεξεργασία της παρούσας γνωμοδότησης, εξέτασε τη δυνατότητα να ανατεθεί στον ΕΟΠ η τελική ευθύνη θέσπισης των εν λόγω κριτηρίων και κάλεσε το διευθυντή του να εκθέσει τις απόψεις του σχετικά. Ο διεθυντής είναι πεπεισμένος ότι η θέσπιση κριτηρίων αποτελεί αποστολή διοικητικής φύσεως, η οποία θα παρακωλύσει την κύρια λειτουργία της ανεξάρτητης συλλογής και διάδοσης πληροφοριών για το περιβάλλον. Κατά συνέπεια, η ΟΚΕ αναγνωρίζει ότι ο ΕΟΠ δεν μπορεί να αποτελέσει βιώσιμη εναλλακτική λύση του ΕΟΟΣ.

3.3.1.3. Η Επιτροπή είναι άξια συγχαρητηρίων για την απόφασή της να «αποσυρθεί» από τη διαδικασία εφαρμογής του συστήματος, διότι η παλαιότερη εμπειρία έχει δείξει ότι το σύστημα είναι ευάλωτο λόγω του κυρίαρχου ρόλου της Επιτροπής. Αυτή η κατανομή αρμοδιοτήτων στον ΕΟΟΣ είναι η καταλληλότερη, δεδομένης της αυξημένης ευαισθητοποίησης όσον αφορά τις στρεβλώσεις στο εμπόριο (). Ένα πρόσθετο πλεονέκτημα που μπορεί να προκύψει από τη σύσταση του ΕΟΟΣ είναι η περαιτέρω εναρμόνιση των εθνικών καθεστώτων (βλ. επίσης σημείο 3.2.2).

3.3.1.4. Πάντως σε μια άτυπη συνεδρίαση των αρμόδιων οργάνων με τους κυβερνητικούς αξιωματούχους, κατά την οποία συζητήθηκε η πρόταση (29 και 30 Μαΐου 1997) ορισμένες αντιπροσωπείες εξέφρασαν την προτίμησή τους, τουλάχιστο στη φάση αυτή, να διατηρήσει η Επιτροπή την τελική ευθύνη για την υιοθέτηση των κριτηρίων.

Για την υποστήριξη της εν λόγω άποψης προβλήθηκαν τα εξής επιχειρήματα:

- το κύρος της Επιτροπής για την υποστήριξη, αν χρειασθεί των υιοθετηθέντων κριτηρίων,

- η αρμοδιότητα της Επιτροπής να διαπραγματευθεί σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο,

- η έννοια της «ownership» (κυριότητας) και τέλος, οι οικονομικές συνέπειες.

Η ΟΚΕ είναι της γνώμης ότι τα ανωτέρω θα πρέπει να ληφθούν σοβαρώς υπόψη και παροτρύνει την Επιτροπή να βρεί τις κατάλληλες λύσεις για τα εν λόγω προβλήματα.

3.3.1.5. Ο σαφής καθορισμός των ευθυνών δεν είναι ακόμη ικανοποιητικός. Για παράδειγμα, η πρόταση δεν προσδίδει την ανάλογη σημασία στο ζήτημα της ευθύνης για βλάβες που ενδεχομένως καταλογισθούν από τα δικαστήρια στις αποφάσεις του ΕΟΟΣ. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι η Επιτροπή οφείλει να αποζημιώσει τον ΕΟΟΣ για βλάβες που ενδέχεται να προκύψουν απλώς και μόνο από τη σωστή εκτέλεση της εντολής του.

3.3.1.6. Δυστυχώς, ούτε η πρόταση διαχωρίζει σαφώς τις αρμοδιότητες της Επιτροπής και του ΕΟΟΣ όσον αφορά την εισαγωγή νέων κριτηρίων. Είναι γεγονός ότι τα κριτήρια οικολογικής σήμανσης θα θεσπίζονται από τον ΕΟΟΣ, αλλά δεν τίθενται σε ισχύ εάν η Επιτροπή δεν κρίνει ότι ο ΕΟΟΣ τηρεί ικανοποιητικά τους όρους της εντολής του. Η εντολή θα καθορίζει τις διαδικαστικές απαιτήσεις για τη θέσπιση κριτηρίων οικολογικής σήμανσης σύμφωνα με τις αρχές του παραρτήματος 4. Σύμφωνα με την πρόταση (άρθρο 5, παρ. 2), η ευθύνη της Επιτροπής έγκειται στην επιλογή μιας ομάδας προϊόντων και την επαλήθευση της συμμόρφωσης με τις διαδικαστικές αρχές που αναφέρονται στο Παράρτημα 4.

3.3.1.7. Ωστόσο, στο σημείο 32 της πρότασης αναφέρεται ότι η Επιτροπή οφείλει να επαληθεύει ότι τα καθήκοντα του ΕΟΟΣ εκτελούνται σύμφωνα με τον Κανονισμό. Ακόμη, αναφέρεται ότι υπάρχει αντιστοιχία με τη διαδικασία της «νέας προσέγγισης» (σημείο 33).

3.3.1.8. Η ΟΚΕ είναι ιδιαίτερα δυσαρεστημένη με αυτή την αναφορά στη «νέα προσέγγιση». Πρώτον, η «νέα προσέγγιση», με τους στόχους και τις φιλοδοξίες της, ευνοεί την εθνική προσέγγιση. Ακόμη, η τυποποίηση (CEN) και η οικολογική σήμανση (ΕΟΟΣ) αποτελούν ριζικά διαφορετικές έννοιες. Συνεπώς, το πρότυπο και οι διαδικασίες CEN δεν είναι κατάλληλες για τη λειτουργία του ΕΟΟΣ.

3.3.1.9. Η ΟΚΕ είναι πεπεισμένη ότι αποστολή της Επιτροπής είναι να παρέχει και να ορίζει ορθούς κανόνες παιγχνιδιού και να εξασφαλίζει ένα ομαλό πεδίο ελιγμών. Τίποτε περισσότερο, τίποτε λιγότερο. Συνεπώς, θεωρεί ότι τα συμφέροντα της Επιτροπής είναι επαρκώς διασφαλισμένα μέσω της από κοινού υιοθέτησης ενός σωστού καταστατικού για τον ΕΟΟΣ και της επαλήθευσης της συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις του Παραρτήματος 4. Ωστόσο, προκειμένου να διασφαλισθεί επαρκής συμβατότητα με τους υπόλοιπους περιβαλλοντικούς στόχους και ανησυχίες, η Επιτροπή ενδέχεται να αναφέρεται σε κάθε σχετικό έγγραφό της στην εντολή της προς τον ΕΟΟΣ σχετικά με τη θέσπιση κριτηρίων για μια συγκεκριμένη ομάδα προϊόντων. Όμως, θα αποτελεί ευθύνη του ΕΟΟΣ να αποφασίζει σχετικά με τις πιθανές συνέπειες για τον καθορισμό των κριτηρίων.

3.3.1.10. Δεδομένης της φύσης των καθηκόντων του, όπως καθορίζονται από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1210/90 και τις αρμοδιότητες που ανέπτυξε, ο ΕΟΠ μπορεί να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στη συλλογή πληροφοριών που ενδεχομένως θα χρησιμεύσουν στον προσδιορισμό των ομάδων προϊόντων (φάση 1 της διαδικασίας) και στην αξιολόγηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων (φάση 3). Ο ΕΟΠ εξέφρασε την επιθυμία του να αναλάβει τα εν λόγω καθήκοντα. Συνεπώς, η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να εξετάσει περαιτέρω τις δυνατότητες επίσημης συμμετοχής του ΕΟΠ στο σύστημα (). Στην περίπτωση αυτή, είναι απαραίτητη η καθιέρωση άμεσης επικοινωνίας μεταξύ ΕΟΠ και ΕΟΟΣ.

3.3.2. Σχέσεις ΕΟΟΣ και αρμοδίων οργανισμών

3.3.2.1. Η πρόταση δεν αναφέρεται εκτενώς στη σχέση αυτή. Τούτο είναι κατανοητό διότι πρόκειται για ένα όργανο των αρμοδίων οργανισμών και οι διαπραγματεύσεις τους με την Επιτροπή μόλις έχουν αρχίσει. Όπως ορθά αναφέρεται στην πρόταση, ο Κανονισμός θα τεθεί σε ισχύ μόνον «όταν η Επιτροπή αποφασίσει (υπογράμμιση δική μας) ότι ο ΕΟΟΣ είναι σε θέση να εκτελεί τα καθήκοντά του» 7 ωστόσο είναι λυπηρό ότι η Επιτροπή δεν έχει ακόμη παρουσιάσει τις απόψεις της για την εν λόγω σχέση. Μια τέτοια καθοδήγηση θα επιταχύνει την υλοποίηση του ΕΟΟΣ.

3.3.2.2. Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της διότι της δίνεται η ευκαιρία να παρουσιάσει ορισμένες απόψεις όσον αφορά την εν λόγω σχέση. Η ΟΚΕ είναι πεπεισμένη ότι το καταστατικό του ΕΟΟΣ θα πρέπει να ορίζει ρητώς ότι ο τελευταίος είναι υπόλογος μόνο στους αρμόδιους οργανισμούς, ανεξάρτητα από την ευθύνη επαλήθευσης της Επιτροπής (βλ. ανωτέρω). Οι αρμόδιοι οργανισμοί θα εποπτεύουν τον ΕΟΟΣ και, παράλληλα, θα αναλάβουν, στο μέτρο του δυνατού, την ευθύνη για την υποβολή προτάσεων όσον αφορά κριτήρια για τις ομάδες προϊόντων για τις οποίες έχει δοθεί εξουσιοδότηση. Με τον τρόπο αυτό, το προσωπικό του ΕΟΟΣ θα περιορισθεί στο ελάχιστο. Προκειμένου να διασφαλισθεί αποτελεσματική λειτουργία, οι τρέχουσες αποφάσεις θα λαμβάνονται κατά πλειοψηφία ενώ οι υπόλοιπες αποφάσεις σύμφωνα με ένα σύστημα ενισχυμένης πλειοψηφίας.

3.3.2.3. Τα κύρια καθήκοντα του ΕΟΟΣ θα είναι: 1) να λαμβάνει εντολή από την Επιτροπή για τη θέσπιση ή την αναθεώρηση κριτηρίων, 2) να χορηγεί αντίστοιχη εντολή σε έναν ή περισσότερους αρμόδιους οργανισμούς για τη θέσπιση προκαταρκτικών κριτηρίων (η προσέγγιση της χώρας με την καλύτερη απόδοση που λειτουργούσε πολύ ικανοποιητικά στα πρώτα χρόνια ισχύος του κανονισμού), 3) να εγκρίνει τα επιλεγμένα (προκαταρκτικά) κριτήρια, 4) να ζητεί τη γνώμη του Φόρουμ για τη θέσπιση των προκαταρκτικών κριτηρίων και για τις ευκταίες προσαρμογές των κατευθυντήριων γραμμών, των διαδικασιών και των μεθόδων εργασίας του, 5) να υποβάλει τα θεσπισθέντα κριτήρια στην Επιτροπή, 6) να παρέχει συμβουλές στην Επιτροπή σχετικά με τα μέτρα που προτίθεται να λάβει σε σχέση με τον κανονισμό. Το Εποπτικό Συμβούλιο του ΕΟΟΣ οφείλει επίσης να συστήνει ομάδες εργασίας αποτελούμενες από προσωπικό των αρμόδιων οργανισμών προκειμένου να προετοιμάζουν όσο το δυνατόν καλύτερα τη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Τα καταστατικά των αρμόδιων οργανισμών μπορούν να αποτελέσουν παράδειγμα για τη θέσπιση του καταστατικού του ΕΟΟΣ.

3.3.2.4. Ύστερα από τη θέση σε ισχύ του κανονισμού, ο ΕΟΟΣ θα μπορεί να υιοθετεί τις απαραίτητες μεταβολές όσον αφορά τον τρόπο λειτουργίας του, με την προϋπόθεση ότι θα συμβαδίζουν με τον κανονισμό. Για παράδειγμα, είναι ανάγκη να μπορεί να προσαρμόζει τις μεθόδους εργασίας του εάν τούτο κρίνεται απαραίτητο. Όσον αφορά τις (αρχικές) μεθόδους εργασίας του ΕΟΟΣ, είναι συνετό να ακολουθούνται όσο το δυνατόν πιστότερα οι «διαδικαστικές κατευθυντήριες γραμμές» () που συμφωνήθηκαν πρωτύτερα. Θα ήταν αποδοτικό να ερευνηθεί εάν οι γραφειοκρατικές και άλλες ρυθμίσεις που παρακωλύουν μία ταχεία διαδικασία και αυξάνουν το κόστος λειτουργίας μπορούν να αποφευχθούν χωρίς τούτο να έχει επιπτώσεις στην ποιότητα των κριτηρίων (). Μια συγκριτική ανάλυση των διαδικασιών που εφαρμόζονται από τα συντονισμένα εθνικά συστήματα ενδέχεται να αποφέρει ενδιαφέροντα αποτελέσματα. Αξίζει να αναφερθεί ότι μια τέτοια ανάλυση έχει ήδη πραγματοποιηθεί από το Δανικό Υπουργείο Περιβάλλοντος.

3.3.2.5. Η Επιτροπή και τα αρμόδια όργανα ενδέχεται να συμφωνήσουν να ανατεθεί σε έναν ανεξάρτητο οργανισμό η επεξεργασία πρότασης καταστατικού για τον ΕΟΟΣ με βάση τις κατάλληλες προϋποθέσεις που ορίζονται στην πρόταση κανονισμού και στην παρούσα γνωμοδότηση. Το σχέδιο καταστατικού μπορεί να διευκολύνει τις διαπραγματεύσεις μεταξύ Επιτροπής και αρμοδίων οργανισμών για την όσο το δυνατό συντομότερη σύσταση του ΕΟΟΣ, ο οποίος επί του παρόντος δεν έχει συγκεκριμένο προσανατολισμό. Η σύστασή του, όπως αναφέρθηκε στο σημείο 3.3.2.1, αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την κατάργηση του υφιστάμενου κανονισμού και τη θέση σε ισχύ του απαραίτητου νέου.

3.4. Συμμετοχή των κοινωνικών και οικονομικών ομάδων συμφερόντων

3.4.1. Η ΟΚΕ εκφράζει τη δυσαρέσκειά της διότι η πρόταση δεν προβαίνει σε σχεδόν καμία αναφορά στη συμμετοχή και τη θέση των διαφόρων ομάδων συμφερόντων κατά τη διαδικασία της θέσπισης κριτηρίων. Σύμφωνα με το άρθρο 6 του παρόντος κανονισμού, οι εν λόγω ομάδες συμφερόντων καθορίζονται ως εξής: βιομηχανία και εμπόριο (συμπεριλαμβανομένων των συνδικαλιστικών οργανώσεων όπως αρμόζει), οργανώσεις καταναλωτών και περιβαλλοντικές οργανώσεις. Η ΟΚΕ επιθυμεί να διασαφηνίσει ότι η συμπερίληψη των συνδικαλιστικών οργανώσεων, που έχουν μοναδική πρακτική εμπειρία σε θέματα εργασίας, θα πραγματοποιηθεί με την ίδια βάση που ισχύει και για τις ομάδες συμφερόντων. Επιπλέον, η ΟΚΕ υποστηρίζει την αναφορά της Επιτροπής στη συμμετοχή των εξειδικευμένων επαγγελμάτων και των ΜΜΕ μέσω των συνδικαλιστικών τους οργανώσεων.

3.4.2. Η ΟΚΕ επιθυμεί να επαναλάβει επίσης την πεποίθησή της ότι ο ρόλος αυτών των ομάδων συμφερόντων είναι ουσιαστικός για τη διαδικασία οικολογικής σήμανσης προκειμένου να θεσπισθεί και να διατηρηθεί ένα βιώσιμο σύστημα απονομής. Συνεπώς, εμμένει στη διατήρηση του Άρθρου 6 του παρόντος κανονισμού () με μόνη εξαίρεση ότι εφεξής, το Φόρουμ είναι υπόλογο στον ΕΟΟΣ και όχι στην Επιτροπή.

3.4.3. Προκειμένου να συμμετάσχει περισσότερο και η ΟΚΕ και να συμβάλει στην επιτυχή εφαρμογή του συστήματος, είναι απαραίτητο να του αναθέτει ο κανονισμός το καθήκον του επίσημου ορισμού των μελών του Φόρουμ κατόπιν υποδείξεων από τις ομάδες συμφερόντων και τον Πρόεδρο του Φόρουμ (). Το γεγονός ότι η ΟΚΕ συγκεντρώνει τους οικονομικούς και κοινωνικούς εταίρους της ΕΕ σημαίνει ότι είναι σε θέση να παρακολουθεί τις δραστηριότητες του Φόρουμ και, με αυτόν τον τρόπο, διασφαλίζει τη διαφάνεια, την εξισορροπημένη αντιπροσώπευση και την παροχή ενημέρωσης τόσο για τα κοινοτικά ή τα μη κοινοτικά συμφέροντα. Μέχρι στιγμής, η ΟΚΕ στέγασε και προσέφερε υπηρεσίες γραμματείας στο Φόρουμ σε ad hoc βάση. Είναι απαραίτητο να επισημοποιηθεί η παρούσα διευθέτηση για τη γραμματεία του ().

3.4.4. Όπως συμβαίνει επί του παρόντος, οι μέθοδοι εργασίας του ΕΟΟΣ θα πρέπει να ορίζουν τη συμμετοχή των κοινωνικών ομάδων συμφερόντων στις ομάδες εργασίας που επεξεργάζονται τις προτάσεις κριτηρίων για συγκεκριμένες ομάδες προϊόντων (βλ. επίσης παρ. 3.3.2.3). Αυτές οι ομάδες συμφερόντων οφείλουν να συμμετάσχουν σε όλα τα στάδια της διαδικασίας οικολογικής σήμανσης, διότι βρίσκονται σε άμεση επαφή με τους εμπόρους, τους παραγωγούς και τους καταναλωτές.

3.5. Χρηματοδοτική πτυχή

3.5.1. Στο Δημοσιονομικό Δελτίο της, η Επιτροπή σημειώνει ότι η χρηματοδοτική συμβολή της θα ολοκληρωθεί μια τετραετία μετά από τη θέση σε ισχύ του νέου κανονισμού. Σύμφωνα με την άποψη της Επιτροπής, το σύστημα δεν πρέπει να είναι αυτοχρηματοδοτούμενο. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει ότι η εμπειρία από τα εθνικά συστήματα έχει αποδείξει περίτρανα ότι η θέση αυτή είναι αβάσιμη. Η συμμετοχή του ΕΟΠ στην επεξεργασία των δαπανηρών αναλύσεων με θέμα τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, μπορεί ωστόσο να μειώσει το συνολικό κόστος του συστήματος. Παρόλα αυτά, συνιστάται να πραγματοποιηθεί αναθεώρηση στο τέλος του τρίτου έτους προκειμένου να εκτιμηθεί σε ποιο βαθμό το σύστημα μπορεί να είναι χρηματοδοτικά αυτάρκες.

3.5.2. Ωστόσο, η ΟΚΕ συμφωνεί με την άποψη να σταματήσει η Επιτροπή τη χρηματοδότηση του συστήματος, με την προϋπόθεση ότι οι αρμόδιοι οργανισμοί είναι πρόθυμοι και σε θέση να χρηματοδοτήσουν τη λειτουργία του ΕΟΟΣ. Δεδομένου ότι οι αρμόδιοι οργανισμοί διαθέτουν περιορισμένους πόρους, οι κυβερνήσεις των κρατών μελών οφείλουν να παράσχουν τους πρόσθετους πόρους. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι για την υλοποίηση της πρόθεσης της Επιτροπής είναι απαραίτητη η επίτευξη συμφωνίας με τα κράτη μέλη, αμέσως μόλις λήξει η κοινοτική χρηματοδότηση και μόλις συνειδητοποιηθούν οι επιπτώσεις. Το εν λόγω ζήτημα πρέπει να συζητηθεί στις διαπραγματεύσεις, για τις οποίες γίνεται λόγος στο σημείο 3.3.2. Ωστόσο, πιστεύει ότι οι τιμές που αναφέρονται στο Παράρτημα 5 δεν πρέπει να αυξηθούν διότι θα αποτρέψουν τη βιομηχανία να υποβάλει αίτηση για τη χορήγηση του σήματος.

3.5.3. Δεδομένου ότι τα κοινωνικά πλεονεκτήματα που θα προκύψουν από τη θέσπιση κριτηρίων και από τα προϊόντα που θα φέρουν την οικολογική σήμανση (μέσω των μειωμένων περιβαλλοντικών επιπτώσεων για τις οποίες δεν καταβάλλεται πληρωμή) θα υπερβούν τα ποσά των εισπραττομένων τελών, η ΟΚΕ θεωρεί ότι είναι κατάλληλο και απαραίτητο να υπάρχει χρηματοδότηση εθνικής προέλευσης (κράτη μέλη) στους αρμόδιους οργανισμούς, σε περίπτωση λήξης της κοινοτικής χρηματοδότησης.

3.5.4. Η ΟΚΕ δεν είναι σε θέση να εκτιμήσει πλήρως τις χρηματοδοτικές προτάσεις που περιλαμβάνονται στο Παράρτημα 5. Αν και θεωρεί ελκυστική την ιδέα χορήγησης πρόσθετης χρηματοδότησης στις ΜΜΕ και στους τοπικούς προμηθευτές από αναπτυσσόμενες χώρες (βλ. σημείο 3.5) οι οποίοι υποβάλουν αίτηση, ωστόσο, δεν είναι βέβαιη εάν η προνομιούχος αυτή μεταχείριση θα συμφωνεί με την αντίληψη του θεμιτού ανταγωνισμού. Η ΟΚΕ προτείνει να υποβληθούν τα περιεχόμενα του Παραρτήματος 5 στην εξέταση και κρίση των αρμόδιων οργανισμών διότι είναι οι πραγματικά αρμόδιοι να λάβουν μια απόφαση αλλά και, μακροπρόθεσμα, είναι χρηματοδοτικά υπεύθυνοι για το σύστημα.

3.6. Σχόλια σχετικά ορισμένα άρθρα της πρότασης κανονισμού

3.6.1. Άρθρο 4, πεδίο εφαρμογής

3.6.1.1. Η Επιτροπή είναι άξια συγχαρητηρίων για θέσπιση όρων όσον αφορά την επιλογή ομάδας προϊόντων, δεδομένου ότι αυτή η ενημέρωση δεν υφίσταται στον παρόντα κανονισμό. Η ΟΚΕ συμφωνεί ότι η εμφανής παρουσία της ομάδας προϊόντων στην αγορά είναι σημαντικό κριτήριο. Ωστόσο, θα ήταν ορθό να μην εφαρμόζονται τα κριτήρια αυτά με υπερβολική αυστηρότητα και να παρασχεθεί επαρκές περιθώριο στον ΕΟΟΣ προκειμένου να προβεί σε ακριβή προσδιορισμό της εξεταζόμενης ομάδας προϊόντων. Ακόμη, θα πρέπει να προστεθεί μια ρήτρα η οποία να ορίζει ότι τα προϊόντα κοινοτικής προέλευσης αποτελούν σημαντικό μερίδιο των συνολικών πωλήσεων στην ΕΕ. Ο λόγος για τη θέσπιση του εν λόγω κριτηρίων είναι ότι η χορήγηση κοινοτικού οικολογικού σήματος επιδώκει την επίλυση των περιβαλλοντικών προβλημάτων της ΕΕ. Επίσης, είναι αναγκαίο να αποφευχθεί η εισαγωγή ανεπιθύμητων εμπορικών στρεβλώσεων ().

3.6.2. Άρθρο 5, διαδικασίες για τη θέσπιση κριτηρίων για την οικολογική σήμανση

3.6.2.1. Με το Άρθρο 5.2, 1η παρ., η Επιτροπή ορίζει ότι τα κριτήρια οικολογικής σήμανσης πρέπει να αναθεωρούνται ανά τριετία το αργότερο. Σύμφωνα με το άρθρο 3, παρ. 5, η περίοδος ισχύος των κριτηρίων προσδιορίζεται για κάθε δέσμη κριτηρίων οικολογικής σήμανσης. Συνεπώς, ο προσδιορισμός θα πρέπει να ισχύει για τον καθορισμό της περιόδου αναθεώρησης.

3.6.2.2. Στο άρθρο 5, παρ. 2, εδάφιο 3, η Επιτροπή επιδιώκει ανοιχτές διαβουλεύσεις με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη πριν από την επιλογή μιας ομάδας προϊόντων. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι είναι επαρκές να ζητεί απλώς τη γνώμη του ΕΟΟΣ πριν από την επιλογή μιας ομάδας προϊόντων.

3.6.2.3. Στην παράγραφο 3 αναφέρεται ότι η δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα () θα πραγματοποιείται όταν η Επιτροπή εκφράσει την ικανοποίηση της ότι ο ΕΟΟΣ τηρεί τους όρους της εντολής του. Σε συμφωνία με την άποψη που εκφράστηκε στο σημείο 3.3.1.7, η ΟΚΕ επιθυμεί να προτείνει στην Επιτροπή να κρίνει εάν είναι ικανοποιημένη ή όχι με βάση έκθεση του ΕΟΟΣ, με την οποία θα διαφαίνεται η συμμόρφωση με τις απαιτήσεις που περιλαμβάνονται στο Παράρτημα 4. Είναι απαραίτητο να προστεθεί ακόμη μια ρύθμιση σύμφωνα με την οποία η δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα θα πραγματοποιείται το αργότερο ένα μήνα μετά από την παραλαβή της εν λόγω έκθεσης, εκτός εάν η Επιτροπή κοινοποιήσει στον ΕΟΟΣ ότι δεν είναι ικανοποιημένη διότι δεν τηρούνται οι συγκεκριμένες ρυθμίσεις του Παραρτήματος 4.

3.6.3. Άρθρο 6, παρ. 4 επαλήθευση

3.6.3.1. Η ΟΚΕ συμφωνεί ότι οι αρμόδιοι οργανισμοί για την πραγματοποίηση δοκιμών και επαληθεύσεων προκειμένου να εκτιμήσουν εάν η αίτηση απονομής συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις, θα πρέπει να συμμορφώνονται προς τα πρότυπα των σειρών ΕΝ 45000 ή προς αντίστοιχα διεθνή πρότυπα. Ωστόσο, λόγω της εθελοντικής φύσης τους, θα αποτελούσε παραβίαση των κανόνων του ανταγωνισμού να ζητείται διαπίστευση. Ο τρόπος με τον οποίο τα εν λόγω ιδρύματα δοκιμών επιθυμούν να αποδεικνύουν στον αρμόδιο οργανισμό τη συμμόρφωση τους με τα εν λόγω πρότυπα, πρέπει να αφεθεί στη διακριτική ευχέρεια των ιδρυμάτων αυτών (). Η προτελευταία γραμμή της παρ. 4 πρέπει συνεπώς να διατυπωθεί ως εξής: «που να συμμορφώνεται με τα πρότυπα του ΕΝ 45000...».

3.6.4. Άρθρο 13, Συμβουλευτική Επιτροπή

3.6.4.1. Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για τη δημιουργία μιας συμβουλευτικής επιτροπής, της οποίας τα μέλη θα είναι εκπρόσωποι των κρατών μελών, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 5, 11 και 12. Η σύσταση της εν λόγω επιτροπής είναι θετικό γεγονός διότι δεσμεύει τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν επιτυχώς το σύστημα.

Βρυξέλλες, 10 Ιουλίου 1997.

Ο Πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Tom JENKINS

() ΕΕ C 114 της 12. 4. 1997, σ. 9.

() ΕΕ C 339 της 31. 12. 1991.

() ΕΕ C 295 της 7. 10. 1996.

() ΕΕ C 56 της 24. 2. 1997, σ. 11.

() βλ. υποσημειώσεις 3 και 4 και παραγράφους 2.7.5 και 4.4.3.4 αντίστοιχα.

() Η ΟΚΕ έχει ήδη εκφράσει αυτήν την άποψη στη γνωμοδότηση ΕΕ C 56 της 24. 2. 97, σημείο. 4.4.3.5.

() Ένα ολλανδικό ίδρυμα έρευνας στον τομέα της κατανάλωσης (SWOKA) διαπίστωσε ότι το 45 % ενός δείγματος καταναλωτών που ενδιαφέρονταν για πληροφορίες σχετικά με τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα, αρκέσθηκε στην πληροφορία ότι το εν λόγω προϊόν είχε λάβει την «έγκριση» μιας αρμόδιας αρχής. Πρόσθετες πληροφορίες δεν κρίνονταν απαραίτητες.

() Σε ορισμένες γλώσσες, όπως στα ολλανδικά, στη μετάφραση χρησιμοποιείται ήδη «παρακείμενος».

() Τεχνικοί εμπορικοί φραγμοί και υγειονομικά και φυτουγειονομικά μέτρα αντίστοιχα.

() Βλ. Δημοσιονομικό δελτίο, παρ. 9.1. Προβλέπεται η θέσπιση κριτηρίων για πέντε νέες ομάδες προϊόντων ετησίως, για τετραετή περίοδο.

() Ευρωπαϊκός Οργανισμός Οικολογικής Σήμανσης.

() Η οργάνωση/οι οργανώσεις στην/στις οποία/οποίες οι παραγωγοί ή οι εισαγωγείς μπορούν να υποβάλουν αίτηση για την απονομή οικολογικού σήματος και οι οποίοι/οποίες είναι υπεύθυνη/νες για την εφαρμογή του συστήματος στη χώρα της/τους.

() Οι ευθύνες αυτές βαραίνουν περισσότερο τις κυβερνήσεις και λιγότερο τους ΜΚΟ (άρθρο 4 και παράρτημα 3 της Συμφωνίας ΤΒΤ).

() Προκειμένου να εκτιμηθούν οι επιπτώσεις του συστήματος, η Επιτροπή μπορεί επίσης να ζητεί από τον ΕΟΠ να προβαίνει σε τακτικές αξιολογήσεις.

() Βλ. επίσης την ενημέρωση της Επιτροπής για την οικολογική σήμανση, δελτίο 6 του Ιουνίου 1994. Είναι προφανές ότι οι διαδικασίες αυτές πρέπει να εξετασθούν στο πλαίσιο του (κυρίαρχου) ρόλου της Επιτροπήςστις περισσότερες φάσεις που διακρίθηκαν και, κυρίως, τις φάσεις 1,2 και 6.

() Βλ. ΕΕ C 295 της 7. 10. 1996, παρ. 2.7.6.

() Με βάση την άποψη που εξέφρασε στο σημείο 3.4.1, η ΟΚΕ σχετικά με την ισότιμη θέση των συνδικαλιστικών οργανώσεων και τη συμμετοχή των ΜΜΕ.

() Μπορεί να γίνει αναφορά στην απόφαση της Επιτροπής 97/159/ΕΚ της 24ης Φεβρουαρίου 1997, ΕΕ L 58, σχετικά με τη σύσταση ευρωπαϊκού συμβουλευτικού φόρουμ για το περιβάλλον και τη βιώσιμη ανάπτυξη, με σημαντική εξαίρεση το ότι τα μέλη αυτού του Φόρουμ ορίζονται από την Επιτροπή.

() ΕΕ C 295 της 7. 10. 1996, παρ. 2.7.7.

() ΕΕ C 56 της 24. 2. 1997, παρ. 4.4.3.4, τελευταίες 9 γραμμές.

() Συγκεκριμένα, αναφέρει ότι η Επιτροπή θα δημοσιεύει τις αναφορές στα εν λόγω κριτήρια, τις απαιτήσεις και τις αναθεωρήσεις τους στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, σειρά C, αφού διαπιστώσει ότι έχουν τηρηθεί οι όροι των αντίστοιχων εντολών.

() Χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το γεγονός ότι τα περισσότερα, εάν όχι όλα τα ιδρύματα, θα επιδιώξουν να ζητήσουν τη διαπίστευση.