[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 9.12.2008

COM(2008)846 τελικό

2005/0242 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, της Συνθήκης ΕΚ σχετικά με την

κοινή θέση του Συμβουλίου σχετικά με την έκδοση οδηγίας για την αστική ευθύνη και τις χρηματοοικονομικές εγγυήσεις των πλοιοκτητών

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

2005/0242 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, της Συνθήκης ΕΚ σχετικά με την

κοινή θέση του Συμβουλίου σχετικά με την έκδοση οδηγίας για την αστική ευθύνη και τις χρηματοοικονομικές εγγυήσεις των πλοιοκτητών

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

1. ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΟΥ ΦΑΚΕΛΟΥ

Ημερομηνία διαβίβασης της πρότασης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο (έγγραφο COM(2005)593 τελικό – 2005/0242 COD): | 30.01.2006 |

Ημερομηνία της γνωμοδότησης της Επιτροπής των Περιφερειών | 15.06.2006 |

Ημερομηνία της γνωμοδότησης της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής: | 13.09.2006 |

Ημερομηνία της γνωμοδότησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση: | 29.03.2007 |

Ημερομηνία διαβίβασης της τροποποιημένης πρότασης: | 24.10.2007 |

Ημερομηνία έγκρισης της κοινής θέσης: | 9.12.2008 |

2. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Στόχος της πρότασης, που υποβάλλεται στο πλαίσιο της τρίτης δέσμης μέτρων υπέρ της θαλάσσιας ασφάλειας, είναι να εξασφαλισθεί η ύπαρξη ενός ελάχιστου πλέγματος κοινών κανόνων για όλα τα κράτη μέλη στα θέματα της αστικής ευθύνης και ασφάλισης των πλοιοκτητών και να καθοριστούν επί της ουσίας οι κανόνες που επιβαρύνουν με ευρύτερες ευθύνες τους φορείς εκμετάλλευσης και εγγυώνται την αποκατάσταση των ζημιών.

Η πρόταση περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία:

- επικύρωση από όλα τα κράτη μέλη της σύμβασης του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΔΝΟ) για τον περιορισμό της ευθύνης των πλοιοκτητών, με τη διατύπωση του 1996 («Convention on the Limitation of Liability for Maritime Claims» (εφεξής «LLMC 1996»). Η LLMC 1996 προβλέπει βασικά δύο πράγματα:

- κατοχυρώνει την αρχή του περιορισμού της ευθύνης, με την έννοια ότι καθορίζει σε ιδιαίτερα υψηλό επίπεδο το όριο πέραν του οποίου οι πλοιοκτήτες χάνουν το δικαίωμά τους να περιορίζουν την ευθύνη τους («ασυγχώρητο πταίσμα»)·

- καθορίζει τα όρια της ευθύνης σε αρκετά υψηλά επίπεδα, ώστε να εγγυάται η προσήκουσα αποζημίωση των θυμάτων στις περισσότερες συγκεκριμένες περιπτώσεις (τα όρια αυτά είναι τριπλάσια από τα καθοριζόμενα στην προηγούμενη εφαρμοστέα σύμβαση, την LLMC του 1976).

- ενσωμάτωση της προαναφερόμενης Σύμβασης στο κοινοτικό δίκαιο, συνοδευόμενη από σχετική ρύθμιση, συμβιβάσιμη με την ίδια τη Σύμβαση, βάσει της οποίας μειώνεται το κατώτατο όριο, πέραν του οποίου οι ιδιοκτήτες πλοίων που φέρουν τη σημαία ενός μη συμβαλλόμενου κράτους χάνουν το δικαίωμά τους να περιορίσουν την ευθύνη τους («βαρύ πταίσμα»).

- καθιέρωση του συστήματος υποχρεωτικής ασφάλισης αστικής ευθύνης για τους πλοιοκτήτες

- κάλυψη ισοδύναμη με το διπλάσιο των ορίων, των καθοριζόμενων από τη LLMC του 1996

- επαλήθευση της πραγματικής υπόστασης της ασφάλισης από τα κράτη μέλη, με την έκδοση αμοιβαία αναγνωριζόμενων πιστοποιητικών σε όλη την Ευρώπη.

- αναγγελία από τον πλοίαρχο του σκάφους της παρουσίας των εν λόγω πιστοποιητικών, όταν το σκάφος εισέρχεται σε θαλάσσια περιοχή υπό τη δικαιοδοσία ενός κράτους μέλους (υποχρέωση αναγγελίας για τα διερχόμενα σκάφη)

- άμεση προβολή αξιώσεων από το θύμα κατά του ασφαλιστή.

- Η πρόταση προσδίδει επίσης δεσμευτικό χαρακτήρα στο ψήφισμα του ΔΝΟ και της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας για τις χρηματοοικονομικές εγγυήσεις σε περίπτωση εγκατάλειψης ναυτικών.

Στόχος του συστήματος αυτού είναι, μεταξύ άλλων, να υπάρξει άμεση απάντηση στις διαιωνιζόμενες δυσχέρειες, στις οποίες προσκρούουν οι προσπάθειες εφαρμογής ορισμένων συμβάσεων του ΔΝΟ η έγκριση των οποίων εκκρεμεί και στόχος των οποίων είναι, ειδικότερα, η καθιέρωση της υποχρεωτικής ασφάλισης για ορισμένα είδη ζημιών που προκαλούνται από τα σκάφη.

3. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΘΕΣΗΣ

Οι αρχικές φιλοδοξίες της Επιτροπής, που επικροτήθηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τη στιγμή της έκδοσης της γνωμοδότησής του σε πρώτη ανάγνωση, περιορίσθηκαν αισθητά κατά την επανεξέτασή τους από το Συμβούλιο. Στην κοινή θέση διατηρείται μόνο ένα μέρος της αρχικής πρότασης.

- Επέρχονται οι εξής τροποποιήσεις:

- ο τίτλος «οδηγία σχετικά με την αστική ευθύνη και τις χρηματοοικονομικές εγγυήσεις των πλοιοκτητών» διαγράφεται και αντικαθίσταται από τον νέο τίτλο «οδηγία σχετικά με την ασφάλιση των πλοιοκτητών κατά θαλάσσιων αξιώσεων»·

- καταργείται η υποχρέωση κύρωσης της LLMC του 1996, ενώ τα κράτη μέλη αναλαμβάνουν με παράλληλη δήλωσή τους την υποχρέωση να την κυρώσουν το αργότερο έως την 1η Ιανουαρίου 2012 (από κοινού με τις άλλες συναφείς συμβάσεις)· καταργείται επίσης η ενσωμάτωση της Συνθήκης στο κοινοτικό δίκαιο·

- διαγράφονται οι διατάξεις για την εγκατάλειψη των ναυτικών·

- καταργείται ο έλεγχος σε ευρωπαϊκό επίπεδο σχετικά με την πραγματική υπόσταση της ασφαλιστικής κάλυψης·

- καταργείται η υποχρεωτική αναγγελία της ύπαρξης του πιστοποιητικού ασφάλισης, κατά την είσοδο σε θαλάσσιες περιοχές που υπόκεινται στη δικαιοδοσία των κρατών μελών·

- καταργούνται οι άμεσες αξιώσεις που στρέφονται κατά του ασφαλιστή.

- Διατηρούνται σε ισχύ τα εξής στοιχεία:

- η υποχρέωση, για όλα τα σκάφη που φέρουν τη σημαία ενός κράτους μέλους (σε όλο τον κόσμο) και για όλα τα σκάφη, όταν εισέρχονται σε μια θαλάσσια περιοχή που υπόκειται στη δικαιοδοσία ενός κράτους μέλους, να διαθέτουν ασφαλιστική κάλυψη·

- η εν λόγω κάλυψη αντιστοιχεί στα ανώτατα όρια που καθορίζονται στην LLMC του 1996·

- η ασφάλιση αποδεικνύεται με την προσκόμιση του αντίστοιχου πιστοποιητικού ασφάλισης που εκδίδεται από εμπορικό οργανισμό·

- η παρουσία του πιστοποιητικού στο σκάφος δύναται να ελεγχθεί με τη διενέργεια επιθεώρησης βάσει των διατάξεων της οδηγίας σχετικά με τον έλεγχο από το κράτος του λιμένα·

- σε περίπτωση απουσίας του πιστοποιητικού, το σκάφος μπορεί να τεθεί υπό κράτηση ή ακόμα και να αποβληθεί, με την επιφύλαξη των χρηματοοικονομικών κυρώσεων που αποφασίζει ενδεχομένως να επιβάλει κάθε κράτος μέλος·

- η ημερομηνία έναρξης ισχύος της οδηγίας μετατίθεται στην 1η Ιανουαρίου 2012, ημερομηνία κατά την οποία τα κράτη μέλη δεσμεύονται (μέσω της δήλωσης των κρατών μελών που μνημονεύθηκε προηγουμένως), να προχωρήσουν όλα στην κύρωση της LLMC του 1996.

Παρά τις διαγραφές που γίνονται από το Συμβούλιο, στην κοινή θέση διατηρούνται τα ουσιαστικά στοιχεία. Σήμερα δεν υφίσταται καμιά υποχρεωτική ασφάλιση για τα σκάφη. Με την οδηγία θεσπίζεται για όλα τα σκάφη η υποχρεωτική ασφάλιση, ανεξάρτητα από τη σημαία τους, με κριτήριο το ύψος των ορίων που καθορίζονται στην LLMC του 1996, στην οποία το θεσπιζόμενο ύψος είναι τριπλάσιο από το προβλεπόμενο στην προηγούμενη, με αποτέλεσμα να στέλνεται ένα δυνατό μήνυμα στους πολίτες, αλλά και στις εταιρείες εκμετάλλευσης. Πρέπει να επισημανθεί ότι μόλις ένα πολύ μικρό ποσοστό (20%) του εκτοπίσματος των σκαφών σε παγκόσμια κλίμακα ασκεί τις δραστηριότητές του υπό σημαίες που υπόκεινται σε αυτά τα επίπεδα περιορισμών. Επιπλέον, δεν είναι απαραιτήτως ασφαλισμένα όλα τα σκάφη.

4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Η Επιτροπή σημειώνει ότι το Συμβούλιο, αφού προηγουμένως εξέφρασε, κατ’ αρχή, την αντίθεσή του, στρεφόμενο κατά της πρότασης, κατά τη σύνοδό του, τον Απρίλιο του 2008, κατόρθωσε τελικά να υιοθετήσει την κοινή θέση καταλήγοντας σε ομοφωνία στο κείμενο της κοινής θέσης που έρχεται να προσδώσει αυξημένη προστιθέμενη αξία.