Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την «Πρόταση κανονισμού (ΕΚ) του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 295/91 για τη θέσπιση κοινών κανόνων σχετικών με ένα σύστημα αντισταθμιστικών παροχών σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης κατά τις τακτικές αεροπορικές μεταφορές»

(98/C 284/05)

Στις 16 Φεβρουαρίου 1998 και σύμφωνα με το άρθρο 84 παράγραφος 2 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα μεταφορών και επικοινωνιών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 10 Ιουνίου 1998 με βάση εισηγητική έκθεση του κ. Moreland.

Κατά την 356η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 1ης Ιουλίου 1998), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 139 ψήφους υπέρ, 5 κατά και 4 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. H Eπιτροπή προτείνει την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 295/91, ο οποίος θεσπίζει τους κανόνες για την καταβολή αποζημίωσης όταν μια αεροπορική εταιρεία αρνείται σε έναν επιβάτη την επιβίβαση λόγω υπεράριθμης κράτησης θέσεων. Ο ισχύων κανονισμός υιοθετήθηκε το 1991. Επικροτήθηκε ευρέως όταν πρωτοδημοσιεύθηκε, ιδίως από τις ομάδες των χρηστών και άλλους, αν και πολλές αεροπορικές εταιρείες υποστήριξαν ότι δεν ήταν απαραίτητος, δεδομένων των εθελοντικών συστημάτων που υπήρχαν ήδη. Μετά την καθιέρωση του κανονισμού, ωστόσο, ανέκυψαν ορισμένα προβλήματα στην εφαρμογή του και υπήρξαν εκκλήσεις για βελτιώσεις στο σύστημα αποζημίωσης.

1.2. Οι αλλαγές που προτείνει η Επιτροπή είναι οι εξής:

α) να καταργηθεί η διάκριση μεταξύ τακτικών και μη τακτικών πτήσεων, ούτως ώστε να καταβάλλεται αποζημίωση και στους επιβάτες μη τακτικών πτήσεων (charter) με εισιτήριο καθαρής αερομεταφοράς (seat-only), οι οποίοι δεν ετύγχαναν αποζημίωσης βάσει της οδηγίας 90/314/ΕΟΚ για τα οργανωμένα ταξίδια,

β) να ορισθεί η προθεσμία ελέγχου του εισιτηρίου ως 30 λεπτά πριν από την αναγγελθείσα αναχώρηση, εκτός εάν έχει γνωστοποιηθεί γραπτώς στον επιβάτη άλλη προθεσμία,

γ) να υποχρεούται το «νομικό πρόσωπο» που είναι υπεύθυνο για τον έλεγχο των εισιτηρίων να αναρτά ανακοινώσεις για την ενημέρωση του κοινού στις θυρίδες ελέγχου των εισιτηρίων,

δ) να συμπεριληφθεί το εισιτήριο ηλεκτρονικής μορφής στον ορισμό του εισιτηρίου,

ε) να προσδιορίζονται από κάθε αερομεταφορέα οι κανόνες σχετικά με τις προτεραιότητες επιβίβασης των επιβατών, επιπροσθέτως της ισχύουσας απαίτησης να προσδιορίζονται οι κανόνες που ακολουθούνται σε περίπτωση πτήσης με υπεράριθμη κράτηση θέσεων,

στ) να υποχρεούται ο αερομεταφορέας να ενσωματώσει στους όρους μεταφοράς στους κανόνες σχετικά με την επιβίβαση και την άρνηση επιβίβασης,

ζ) να εξασφαλίζεται ότι ο αερομεταφορέας χρησιμοποιεί όλη τη διαθέσιμη χωρητικότητα του αεροσκάφους πριν αρνηθεί την επιβίβαση (χωρίς συμπληρωματική πληρωμή εάν τοποθετήσει τον επιβάτη σε ανώτερη θέση και με επιστροφή της διαφοράς της τιμής εάν τον τοποθετήσει σε κατώτερη) 7 τονίζει επίσης την ανάγκη να ζητούνται εθελοντές,

η) να επαναπροσδιορισθεί η «πτήση με υπεράριθμη κράτηση θέσεων», ώστε να περιλαμβάνει και τις περιπτώσεις αντικατάστασης του αεροσκάφους που επρόκειτο να πραγματοποιήσει την πτήση από άλλο,

θ) να διευκρινισθεί ότι, σε περίπτωση χρηματικής αποζημίωσης, επιστρέφεται στον επιβάτη το κόστος του εισιτηρίου για τα τμήματα του ταξιδιού του που δεν πραγματοποιήθηκαν,

ι) να αυξηθούν τα ποσά των αντισταθμίσεων που είχαν προσδιορισθεί το 1991, για να συνυπολογισθεί ο πληθωρισμός:

- από 150 ως 185 Ecu για τις πτήσεις απόστασης έως 3 500 km,

- από 300 ως 370 Ecu για τις πτήσεις άνω των 3 500 km,

ια) να διευκρινισθεί ότι ο αερομεταφορέας δεν μπορεί να απαιτήσει την επανεπικύρωση της κράτησης ως όρο για την καταβολή των αντισταθμίσεων,

ιβ) να διευκρινισθεί ότι αυτός που οφείλει να καταβάλει στον επιβάτη την αντισταθμιστική παροχή είναι ο αερομεταφορέας που αρνείται την επιβίβαση (δηλ. ο πραγματικός αερομεταφορέας σε περίπτωση συμφωνιών εκτέλεσης πτήσης με κοινό κωδικό),

ιγ) να συσταθεί συμβουλευτική επιτροπή από εκπροσώπους των κρατών μελών,

ιδ) να υποχρεούνται τα κράτη μέλη να συντάσσουν κάθε χρόνο συνοπτική έκθεση με όλες τις περιπτώσεις άρνησης επιβίβασης που συνέβησαν στους αερολιμένες της επικράτειάς τους.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Η ΟΚΕ επικροτεί την πρωτοβουλία της Επιτροπής να αναθεωρήσει αυτόν τον κανονισμό, όπως και το γεγονός ότι η Επιτροπή έλαβε υπόψη της ορισμένες βελτιώσεις που είχε προτείνει η ΟΚΕ στη γνωμοδότησή της για τον αρχικό κανονισμό περί αντισταθμιστικών παροχών σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης. Οι τροποποιήσεις συνιστούν εν γένει βελτιώσεις, αν και υπάρχουν ορισμένα σχόλια και συστάσεις για αλλαγές σε συγκεκριμένες προτάσεις. Η ΟΚΕ σημειώνει ότι οι αερομεταφορείς αισθάνονται ότι δεν πραγματοποιήθηκαν επαρκείς διαβουλεύσεις κατά την προετοιμασία του νέου κανονισμού. Τονίζει την ανάγκη για διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη όσον αφορά την πρακτική εφαρμογή του κανονισμού και ελπίζει ότι η Επιτροπή θα πραγματοποιήσει επειγόντως συναντήσεις με αυτά τα μέρη.

2.2. Η ΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι δεν περιλαμβάνονται οι αντισταθμιστικές παροχές σε περίπτωση ματαίωσης για εμπορικούς λόγους και καλεί την Επιτροπή να υποβάλει προτάσεις για το ζήτημα αυτό.

3. Ειδικές παρατηρήσεις

3.1. Άρθρο 2 α) (και σχετικές αιτιολογικές σκέψεις)

3.1.1. Για να αποφευχθούν οι διαφωνίες όσον αφορά την ελάχιστη προθεσμία για τον έλεγχο των εισιτηρίων, η Επιτροπή προτείνει να ορισθεί η «άρνηση επιβίβασης» ως άρνηση επιβίβασης ενός επιβάτη παρά το γεγονός ότι ο επιβάτης διαθέτει επιβεβαιωμένη κράτηση θέσης για τη συγκεκριμένη πτήση και έχει παρουσιασθεί στον έλεγχο εισιτηρίων «με τους απαιτούμενους όρους και 30 λεπτά πριν την αναγγελθείσα αναχώρηση ή, σε περίπτωση άλλης απαιτούμενης προθεσμίας, εντός της προθεσμίας όπως αυτή έχει ανακοινωθεί προηγουμένως γραπτώς στον επιβάτη από τον αερομεταφορέα ή από τον εγκεκριμένο πράκτορά του». Η ΟΚΕ επικροτεί αυτήν την πρόταση, αλλά πιστεύει ότι το κείμενο θα πρέπει να βελτιωθεί για να αποφευχθεί η παρερμηνεία και να διευκολυνθεί η κατανόησή του.

3.1.2. Συγκεκριμένα, οι επιβάτες θα πρέπει να παρουσιάζονται στον έλεγχο εισιτηρίων τουλάχιστον 30 λεπτά πριν από την αναχώρηση ή ενωρίτερα εάν τους έχει ανακοινωθεί γραπτώς προηγουμένως από τον αερομεταφορέα ή τον πράκτορά του. Η Επιτροπή θα πρέπει, επιπλέον, να διευκρινίσει στον κανονισμό ότι οι επιβάτες θεωρούνται ότι παρουσιάζονται στον έλεγχο εισιτηρίων τη στιγμή που παίρνουν τη θέση τους στην ουρά και όχι τη στιγμή που φθάνουν στη θυρίδα ελέγχου.

3.1.3. Επιπλέον, η ΟΚΕ δεν είναι πεπεισμένη ότι οι πληροφορίες που δίδονται στους επιβάτες από τους ταξιδιωτικούς πράκτορες όσον αφορά την ώρα ελέγχου εισιτηρίων είναι πάντα ακριβείς. Θα ήταν πολύ χρήσιμο να αναγράφεται στο εισιτήριο η ώρα ελέγχου εισιτηρίων παράλληλα με την ώρα αναχώρησης. Η ΟΚΕ συνιστά να εξετάσει η Επιτροπή το ενδεχόμενο να καταστεί τούτο υποχρεωτικό σε μια μελλοντική αναθεώρηση του Κανονισμού κατά την οποία θα προβλεφθεί επαρκής χρόνος για την επαναδιατύπωση των εισιτηρίων.

3.1.4. Σύσταση

Το άρθρο 2 εδάφιο α) θα πρέπει να αναδιατυπωθεί, ώστε να αναφέρει ότι οι επιβάτες θα πρέπει να παρουσιάζονται στον έλεγχο εισιτηρίων τουλάχιστον 30 λεπτά πριν από την αναχώρηση ή ενωρίτερα εάν τους έχει ανακοινωθεί γραπτώς προηγουμένως από τον αερομεταφορέα ή τον πράκτορά του. «Παρουσίαση στον έλεγχο εισιτηρίων» θα πρέπει να θεωρείται η στιγμή όπου ο επιβάτης παρατάσσεται στην ουρά για τον έλεγχο. Η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο να καταστεί υποχρεωτικό σε μια μελλοντική αναθεώρηση να αναγράφεται στο εισιτήριο η ώρα ελέγχου εισιτηρίων.

3.2. Άρθρο 2 β)

3.2.1. Το «εισιτήριο» ορίζεται ως τίτλος που έχει πωληθεί από έναν αερομεταφορέα ή από τον εγκεκριμένο πράκτορά του. Δεν γίνεται καμία αναφορά στον ταξιδιωτικό πράκτορα, ο οποίος ενδέχεται να πωλεί σε επιβάτες αεροπορικά εισιτήρια, ιδίως για απλή αερομεταφορά, αλλά δεν θεωρείται πάντοτε πράκτορας του αερομεταφορέα.

3.2.2. Σύσταση

Ο ορισμός του «εισιτηρίου» θα πρέπει να επεκταθεί ώστε να καλύψει και τα εισιτήρια που πωλούνται από τους ταξιδιωτικούς πράκτορες.

3.3. Άρθρο 3 παράγραφος 1

3.3.1. Προτείνεται ότι εάν ένας επιβάτης συμφωνεί να καταλάβει θέση κατώτερη από εκείνη για την οποία έχει πληρώσει εισιτήριο, θα πρέπει να δικαιούται, επιπλέον της αντισταθμιστικής παροχής για την άρνηση επιβίβασης, να του επιστραφεί και η διαφορά της τιμής. Η ΟΚΕ υποστηρίζει αυτήν την πρόταση. Ωστόσο, θα πρέπει να διευκρινισθεί ότι ο αερομεταφορέας δεν θα πρέπει να αρνείται την επιβίβαση σε επιβάτη κατώτερης θέσης μόνο και μόνο για να μεταφέρει έναν επιβάτη που έχει κρατήσει θέση σε ανώτερη.

3.3.2. Σύσταση

Ο αερομεταφορέας δεν θα πρέπει να αρνείται την επιβίβαση σε επιβάτη με εισιτήριο κατώτερης θέσης μόνο και μόνο για να μεταφέρει έναν επιβάτη που έχει κρατήσει θέση σε ανώτερη και στον οποίο διαφορετικά θα αρνιόταν την επιβίβαση.

3.4. Άρθρο 3 παράγραφος 2

3.4.1. Οι αερομεταφορείς οφείλουν να προσδιορίσουν συγκεκριμένους κανόνες για την καταβολή των αντισταθμιστικών παροχών σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης. Αυτοί οι κανόνες και οι ενδεχόμενες τροποποιήσεις τους πρέπει να κοινοποιούνται στο οικείο κράτος μέλος και στην Επιτροπή, η οποία τους διαβιβάζει στη συνέχεια σε όλα τα άλλα κράτη μέλη. Θα πρέπει να αποτελεί κατά πρώτο λόγο ευθύνη του κράτους μέλους να διασφαλίζει ότι κάθε αερομεταφορέας που πετά προς/από την επικράτειά του έχει θεσπίσει κανόνες συνεπείς με τον κανονισμό. Το κράτος μέλος θα πρέπει να ενημερώνει την Επιτροπή ότι ο αερομεταφορέας έχει καταθέσει τους κανόνες του σχετικά με την άρνηση επιβίβασης και να της χορηγεί αντίγραφο αν του το ζητήσει, αλλά δεν χρειάζεται στη συνέχεια να κυκλοφορούν οι κανόνες σε όλα τα άλλα κράτη μέλη.

3.4.2. Σύσταση

Κάθε αερομεταφορέας οφείλει να υποβάλει αντίγραφο των κανόνων που ακολουθεί σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης στις αεροναυτικές αρχές κάθε κράτους μέλους προς/από το οποίο εκτελεί δρομολόγια. Κάθε κράτος μέλος οφείλει να ενημερώσει την Επιτροπή ότι οι κανόνες έχουν κατατεθεί και, να αποστείλει στην Επιτροπή αντίγραφα.

3.5. Άρθρο 3 παράγραφος 3

3.5.1. Οι αερομεταφορείς οφείλουν να γνωστοποιούν στο κοινό τους κανόνες που εφαρμόζουν σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης. Συγκεκριμένα, στις θυρίδες ελέγχου των εισιτηρίων πρέπει να είναι ανηρτημένη μια σαφής επιγραφή, η οποία να ενημερώνει τους επιβάτες για την ύπαρξη αντισταθμιστικών παροχών σε περίπτωση που τους αρνούνται την επιβίβαση. Ο κανονισμός ορίζει το κείμενο που πρέπει να χρησιμοποιηθεί και το μέγεθος της επιγραφής και των χαρακτήρων.

3.5.2. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι η πλήρης ενημέρωση των επιβατών για τα δικαιώματά τους πρέπει να γίνεται στις θυρίδες ελέγχου των εισιτηρίων. Συχνά ωστόσο οι θυρίδες αυτές είναι γεμάτες ανακοινώσεις μεταξύ των άλλων για ζητήματα ασφάλειας και χειραποσκευών. Οι αεροπορικές εταιρείες πρέπει λοιπόν να διαθέτουν τη δυνατότητα παρουσίασης αυτής της ενημέρωσης σε άλλα σημεία - υπό την προϋπόθεση ότι οι επιβάτες θα είναι σίγουροι ότι έτσι δεν μειώνονται οι δυνατότητες ενημέρωσής της για τα δικαιώματα αυτά. Εξάλλου, το ακριβές κείμενο που προτείνει η Επιτροπή ενδέχεται να χρειάζεται προσαρμογή ανάλογα με το σημείο ανάρτησης της επιγραφής. Είναι σαφώς ένα θέμα για το οποίο η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να διαβουλευθούν με τους αερομεταφορείς, τα αεροδρόμια και τις ενώσεις των καταναλωτών.

3.5.3. Σύσταση

Η ανάγκη να διασφαλισθεί η ενημέρωση των επιβατών για τα νομικά τους δικαιώματα είναι σημαντική, αλλά η συγκεκριμένη πρόταση της Επιτροπής ενδέχεται να χρειασθεί προσαρμογή κατόπιν διαβούλευσης.

3.6. Άρθρο 4 παράγραφοι 2 και 3

3.6.1. Η Επιτροπή προτείνει να αυξηθούν τα ποσά των αντισταθμιστικών παροχών που είχαν καθοριστεί το 1991, από 150 σε 185 Ecu για τις πτήσεις απόστασης έως 3 500 χιλιόμετρα και από 300 σε 370 Ecu για τις πτήσεις απόστασης άνω των 3 500 χιλιομέτρων.

3.6.2. Ο πληθωρισμός έχει αυξηθεί σε σημαντικά διαφορετικό βαθμό μεταξύ των κρατών μελών από το 1991. Η Επιτροπή δύναται να αναπροσαρμόσει τα ποσά των αντισταθμιστικών παροχών που καταβάλλονται σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης όταν αυτό καθίσταται αναγκαίο από την «οικονομική εξέλιξη». Δεν είναι προφανές τι σημαίνει «οικονομική εξέλιξη». Η ΟΚΕ θα επικροτούσε μια σαφή μέθοδο υπολογισμού των μελλοντικών αυξήσεων των αντισταθμιστικών παροχών. Αν και η ΟΚΕ δεν πιστεύει ότι χρειάζεται πλήρης επανάληψη της νομοθετικής διαδικασίας για τις μελλοντικές αλλαγές, οι διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη και τα ενδιαφερόμενα μέρη θα ήταν σαφώς ωφέλιμες.

3.6.3. Σύσταση

Η Επιτροπή θα πρέπει να προτείνει μια σαφή μέθοδο για την αύξηση των αντισταθμιστικών παροχών σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης, σε συνδυασμό με μια διαδικασία διαβούλευσης με τα κράτη μέλη και τα ενδιαφερόμενα μέρη πριν από την υιοθέτηση των αυξήσεων.

3.7. Άρθρο 4 παράγραφος 4

3.7.1. Όταν ο αερομεταφορέας που αρνείται την επιβίβαση προσφέρει στον επιβάτη μεταφορά στον τελικό προορισμό με άλλη πτήση, της οποίας η ώρα άφιξης δεν υπερβαίνει κατά δύο ώρες την προγραμματισμένη ώρα άφιξης της πτήσης της αρχικής επιλογής του επιβάτη για τις αποστάσεις έως 3 500 χλμ. ή κατά τέσσερις ώρες για τις μεγαλύτερες αποστάσεις, τότε οι αντισταθμιστικές πληρωμές μειώνονται κατά 50 %. Η ΟΚΕ υποστηρίζει κατ' αρχήν αυτήν την προσέγγιση. Ωστόσο, θα φαινόταν πιο λογικό να περιορισθούν οι επιτρεπόμενες καθυστερήσεις όσον αφορά την άφιξη στον τελικό προορισμό σε μία ώρα αντί για δύο για τις πτήσεις μικρών αποστάσεων και σε δύο ώρες αντί για τέσσερις για τις πτήσεις μεγαλύτερων αποστάσεων.

3.7.2. Σύσταση

Όταν ένας επιβάτης στον οποίο ο αερομεταφορέας αρνείται την επιβίβαση στην πτήση της επιλογής του μεταφέρεται στον τελικό του προορισμό με άλλη πτήση με καθυστέρηση μικρότερη της μίας ώρας σε σχέση με την προγραμματισμένη ώρα άφιξης για τις πτήσεις απόστασης έως 3 500 χιλιόμετρα ή δύο ωρών για τις πτήσεις άνω των 3 500 χιλιομέτρων, οι αντισταθμιστικές παροχές θα πρέπει να μειωθούν κατά 50 %.

3.8. Άρθρο 4 παράγραφος 6

3.8.1. Οι αντισταθμιστικές παροχές καταβάλλονται σε χρήμα ή, με τη γραπτή σύμφωνη γνώμη του επιβάτη, σε κουπόνια ταξιδίου ή/και άλλες υπηρεσίες. Σε ορισμένες περιπτώσεις η υποχρέωση γραπτής συμφωνίας εκ μέρους του επιβάτη ενδέχεται να δημιουργεί προβλήματα και η ΟΚΕ επικροτεί τη διευκρίνιση της Επιτροπής να μην υπερβεί η πρόταση τον ισχύοντα κανονισμό ζητώντας γραπτή απόδειξη παραλαβής της αντιστάθμισης. Οι αερομεταφορείς είναι εκείνοι που δεν θα θέλουν ή δεν θα μπορούν όλοι να προσφέρουν λύσεις εναλλακτικές της χρηματικής καταβολής και η επιλογή θα πρέπει να αφεθεί στην προαίρεση κάθε αερομεταφορέα.

3.8.2. Σύσταση

Θα πρέπει να επιτρέπεται στον αερομεταφορέα να παρέχει κουπόνια ταξιδίου ή/και άλλες υπηρεσίες ως εναλλακτική λύση στην χρηματική αποζημίωση, αλλά ο επιβάτης δεν πρέπει να είναι υποχρεωμένος να δεχθεί αυτήν την εναλλακτική παροχή.

3.9. Άρθρο 9β

3.9.1. Τα κράτη μέλη οφείλουν να καθορίσουν τις κυρώσεις που πρέπει να επιβάλλονται στις περιπτώσεις παραβίασης των διατάξεων του κανονισμού και να λάβουν κάθε αναγκαίο μέτρο για να εξασφαλίσουν την εφαρμογή του. Αυτό αναπόφευκτα σημαίνει ότι οι ποινές για την ίδια παράβαση θα ποικίλλουν μεταξύ των κρατών μελών και ότι υπάρχει κίνδυνος ανομοιόμορφης εφαρμογής του κανονισμού.

3.9.2. Σύσταση

Η Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογήσει σε ποιο βαθμό ποικίλλει η εφαρμογή του κανονισμού μεταξύ των κρατών μελών και, αν είναι απαραίτητο, να παρουσιάσει περαιτέρω προτάσεις για την εξασφάλιση μεγαλύτερης συνέπειας.

3.10. Άρθρο 9γ

3.10.1. Τα κράτη μέλη οφείλουν να συντάσσουν ετησίως συνοπτικές εκθέσεις των περιπτώσεων άρνησης επιβίβασης που συνέβησαν στους αερολιμένες της επικράτειάς τους λόγω υπεράριθμης κράτησης θέσεων. Η Επιτροπή θα πρέπει, ωστόσο, να συντάσσει ανά τριετία έκθεση για την αποτελεσματικότητα του κανονισμού, βασισμένη σε δικές της έρευνες και στην συλλογή πληροφοριών από τα κράτη μέλη.

3.10.2. Σύσταση

Η Επιτροπή θα πρέπει να συντάσσει ανά τριετία έκθεση για την αποτελεσματικότητα του κανονισμού με βάση τις εκθέσεις των κρατών μελών.

4. Άλλες παρατηρήσεις

4.1. Αιτιολογική έκθεση

4.1.1. Στην αιτιολογική έκθεση που συνοδεύει την αναθεώρηση του κανονισμού η Επιτροπή δηλώνει ότι σε πάρα πολλές περιπτώσεις οι επιβάτες δεν ενημερώνονται για το δικαίωμα αντισταθμιστικών παροχών που έχουν σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης. Η Επιτροπή λέει ότι πρόκειται να αναλάβει ενημερωτική εκστρατεία με σκοπό την εξοικείωση του κοινού με τα δικαιώματά του, ακριβώς όπως στην ήδη υπάρχουσα εκστρατεία «Πολίτες της Ευρώπης».

4.1.2. Η ΟΚΕ συμφωνεί ότι θα πρέπει να δοθεί περισσότερη δημοσιότητα στον κανονισμό. Η Επιτροπή θα πρέπει να διασφαλίσει ότι οι αερομεταφορείς, οι καταναλωτές και τα κράτη μέλη συμμετέχουν σ' αυτό δεόντως, δημοσιοποιώντας τις απαραίτητες πληροφορίες.

4.1.3. Σύσταση

Η Επιτροπή θα πρέπει να διαβουλευθεί με τα κράτη μέλη, τη βιομηχανία των αερομεταφορών και τις οργανώσεις των καταναλωτών, για να προσδιορίσει ποιος θα ήταν ο καλύτερος τρόπος να επιστηθεί η προσοχή του επιβατικού κοινού στα δικαιώματα που παρέχει ο προτεινόμενος κανονισμός.

4.2. Δελτίο Αξιολόγησης Επιπτώσεων

4.2.1. Είναι λυπηρό το γεγονός ότι το Δελτίο Αξιολόγησης Επιπτώσεων δεν περιλαμβάνει μια πραγματική αξιολόγηση του πιθανού κόστους που θα επωμισθούν τα μέρη τα οποία πρόκειται να εφαρμόσουν τον κανονισμό. Η Επιτροπή είχε άφθονο χρόνο για να υπολογίσει το ενεχόμενο κόστος και να αξιολογήσει κατά πόσο δικαιολογείται από τα πιθανά οφέλη για τους καταναλωτές. Η ΟΚΕ θα επικροτούσε τις τακτικές αναθεωρήσεις του κανονισμού και, ειδικότερα, των επιπέδων των αντισταθμιστικών παροχών. Στις αναθεωρήσεις θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το κόστος που επωμίζονται οι υπεύθυνοι για την εφαρμογή του, καθώς και τα οφέλη για τους καταναλωτές.

4.2.2. Σύσταση

Η Επιτροπή θα πρέπει να διενεργήσει πλήρη αξιολόγηση κόστους/οφέλους του κανονισμού, σε διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη, πριν από την επόμενη αναθεώρηση του κανονισμού. Η αξιολόγηση αυτή θα πρέπει να συμπεριλαμβάνει το κόστος αναφοράς και διαταξινόμησης των δεδομένων που απαιτούνται από τον κανονισμό. Για την αλλαγή του επιπέδου των αντισταθμιστικών πληρωμών ενδέχεται να απαιτούνται πιο συχνές αναθεωρήσεις.

5. Συμπέρασμα

5.1. Η ΟΚΕ συμφωνεί ότι εξακολουθεί να υπάρχει ανάγκη για έναν κανονισμό που να διέπει την καταβολή αντισταθμιστικών πληρωμών στις περιπτώσεις άρνησης επιβίβασης λόγω υπεράριθμης κράτησης θέσεων, με την επιφύλαξη των πορισμάτων της αξιολόγησης του ενεχόμενου κόστους και οφέλους. Ο ισχύων κανονισμός ναι μεν υπήρξε αποτελεσματικός, αλλά χρειάζεται επανεξέταση για να αντιμετωπισθούν ορισμένα προβλήματα που ανέκυψαν μετά την αρχική υιοθέτησή του.

6. Περαιτέρω θεώρηση

6.1. Οι ΗΠΑ είχαν θεσπίσει κανόνες αντισταθμιστικών πληρωμών για την άρνηση επιβίβασης πριν από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι κανόνες αυτοί φαίνεται πως υπήρξαν αποτελεσματικοί, και όμως είναι σημαντικά λιγότερο περίπλοκοι από αυτούς που προτείνει η Επιτροπή. Δεν είναι προφανές γιατί συμβαίνει αυτό. Κατά τη γνώμη της ΟΚΕ, θα ήταν σκόπιμο να διενεργήσει η Επιτροπή μια συγκριτική ανάλυση των αμερικανικών και των προτεινόμενων ευρωπαϊκών κανόνων, για να δει κατά πόσο μπορούν οι τελευταίοι να απλοποιηθούν. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στην απαίτηση των αμερικανικών κανόνων να αναζητούνται εθελοντές για άρνηση επιβίβασης σε περίπτωση αδυναμίας μεταφοράς όλων των επιβατών που έχουν κρατήσει θέση στην οποία πρέπει να δοθεί πιο εξέχουσα θέση στους ευρωπαϊκούς κανόνες.

7. Συγκεφαλαίωση των συστάσεων

7.1. Η Επιτροπή πρέπει να υποβάλει πρόταση για τις αντισταθμιστικές παροχές σε περίπτωση ματαίωσης για εμπορικούς λόγους. Το άρθρο 2 εδάφιο α) θα πρέπει να αναδιατυπωθεί, ώστε να λέει ότι οι επιβάτες θα πρέπει να παρουσιάζονται στον έλεγχο εισιτηρίων τουλάχιστον 30 λεπτά πριν από την αναχώρηση ή ενωρίτερα εάν τους έχει ανακοινωθεί γραπτώς προηγουμένως από τον αερομεταφορέα ή τον πράκτορά του. «Παρουσίαση στον έλεγχο εισιτηρίων» θα πρέπει να θεωρείται η στιγμή όπου ο επιβάτης παρατάσσεται στην ουρά για τον έλεγχο. Η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο να καταστεί υποχρεωτικό σε μια μελλοντική αναθεώρηση να αναγράφεται στο εισιτήριο η ώρα ελέγχου εισιτηρίων.

7.2. Ο ορισμός του «εισιτηρίου» θα πρέπει να επεκταθεί ώστε να καλύψει και τα εισιτήρια που πωλούνται από τους ταξιδιωτικούς πράκτορες.

7.3. Ο αερομεταφορέας δεν θα πρέπει να αρνείται την επιβίβαση σε επιβάτη με εισιτήριο κατώτερης θέσης μόνο και μόνο για να μεταφέρει έναν επιβάτη που έχει κρατήσει θέση σε ανώτερη και στον οποίο διαφορετικά θα αρνιόταν την επιβίβαση.

7.4. Κάθε αερομεταφορέας οφείλει να υποβάλει αντίγραφο των κανόνων που ακολουθεί σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης στις αεροναυτικές αρχές κάθε κράτους μέλους προς/από το οποίο εκτελεί δρομολόγια. Κάθε κράτος μέλος οφείλει να ενημερώσει την Επιτροπή ότι οι κανόνες έχουν κατατεθεί και, να αποστείλει στην Επιτροπή αντίγραφα.

7.5. Η ανάγκη να διασφαλισθεί η ενημέρωση των επιβατών για τα νομικά τους δικαιώματα είναι σημαντική, αλλά η συγκεκριμένη πρόταση της Επιτροπής ενδέχεται να χρειασθεί προσαρμογή κατόπιν διαβούλευσης με τα ενδιαφερόμενα μέρη.

7.6. Η Επιτροπή θα πρέπει να προτείνει μια σαφή μέθοδο για την αύξηση των αντισταθμιστικών παροχών σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης, σε συνδυασμό με μια διαδικασία διαβούλευσης με τα κράτη μέλη και τα ενδιαφερόμενα μέρη πριν από την υιοθέτηση των αυξήσεων.

7.7. Όταν ένας επιβάτης στον οποίο ο αερομεταφορέας αρνείται την επιβίβαση στην πτήση της επιλογής του μεταφέρεται στον τελικό του προορισμό με άλλη πτήση με καθυστέρηση μικρότερη της μίας ώρας σε σχέση με την προγραμματισμένη ώρα άφιξης για τις πτήσεις απόστασης έως 3 500 χιλιόμετρα ή δύο ωρών για τις πτήσεις άνω των 3 500 χιλιομέτρων, οι αντισταθμιστικές παροχές θα πρέπει να μειώνονται κατά 50 %.

7.8. Θα πρέπει να επιτρέπεται στον αερομεταφορέα να παρέχει κουπόνια ταξιδίου ή/και άλλες υπηρεσίες εναλλακτικά της χρηματικής αποζημίωσης, αλλά ο επιβάτης δεν πρέπει να είναι υποχρεωμένος να δεχθεί αυτήν την εναλλακτική παροχή.

7.9. Η Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογήσει σε ποιο βαθμό ποικίλλει η εφαρμογή του κανονισμού μεταξύ των κρατών μελών και, αν είναι απαραίτητο, να παρουσιάσει περαιτέρω προτάσεις για την εξασφάλιση μεγαλύτερης συνέπειας.

7.10. Η Επιτροπή θα πρέπει να συντάσσει ανά τριετία έκθεση για την αποτελεσματικότητα του κανονισμού με βάση τις εκθέσεις των κρατών μελών.

7.11. Η Επιτροπή θα πρέπει να διαβουλευθεί με τα κράτη μέλη, τη βιομηχανία των αερομεταφορών και τις οργανώσεις των καταναλωτών, για να προσδιορίσει ποιος θα ήταν ο καλύτερος τρόπος να επιστηθεί η προσοχή του επιβατικού κοινού στα δικαιώματα που παρέχει ο προτεινόμενος κανονισμός.

7.12. Η Επιτροπή θα πρέπει να διενεργήσει πλήρη αξιολόγηση κόστους/οφέλους του κανονισμού, σε διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη, πριν από την επόμενη αναθεώρηση του κανονισμού. Η αξιολόγηση αυτή θα πρέπει να συμπεριλαμβάνει το κόστος αναφοράς και διαταξινόμησης των δεδομένων που απαιτούνται από τον κανονισμό. Για την αλλαγή του επιπέδου των αντισταθμιστικών πληρωμών ενδέχεται να απαιτούνται πιο συχνές αναθεωρήσεις.

7.13. Η Επιτροπή θα πρέπει να πραγματοποιήσει συγκριτική ανάλυση των κανόνων των ΗΠΑ και της ΕΕ όσον αφορά τις αντισταθμιστικές πληρωμές σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης, για να διαπιστώσει εάν υπάρχει περιθώριο απλοποίησης των κανόνων της ΕΕ.

Βρυξέλλες, 1η Ιουλίου 1998.

Ο Πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Tom JENKINS