EL    EL EL 
 
EL    EL  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ  ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ  
Βρυξέλλες , 8.4.2009 
SEC(2009) 454 
  
ΕΓΓΡΑΦΟ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ  ΤΩΝ  ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
Έγγραφο  το οποίο  συνοδεύει  την 
 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  ΠΡΟΣ  ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ  ΚΑΙ  ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ  
ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ  
 
Οικοδο µώντας  ένα βιώσι µο µέλλον  για την υδατοκαλλιέργεια  
 
Νέα ώθηση  στη στρατηγική  για τη βιώσι µη  
ανάπτυξη  της Ευρωπαϊκής  υδατοκαλλιέργειας  
 
ΠΕΡΙΛΗΨΗ  ΤΗΣ  ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ  TΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ   
  
{COM(2009) 162 τελικό } 
{SEC(2009) 453} 
 
EL 2   EL ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ  ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ  
Το 2002 η Ευρωπαϊκή  Επιτροπή  υπέβαλε  ανακοίνωση  σχετικά  µε µια στρατηγική  για τη 
βιώσι µη ανάπτυξη  της ευρωπαϊκής  υδατοκαλλιέργειας ,1 µε την οποία  ο κλάδος  της 
υδατοκαλλιέργειας  τοποθετήθηκε  για πρώτη  φορά  σε θέση  πρώτης  γραµµής σε ευρωπαϊκό  
επίπεδο . Το 2007, η Γ∆ MARE ( πρώην  Γ∆ FISH) αποτί µησε την πρόοδο  που είχε έως τότε 
σηµειωθεί . Με βάση  την αξιολόγηση  αυτή , και δεδοµένου ότι ένας από τους κύριους  στόχους  
που τέθηκαν  το 2002 όσον  αφορά  τις θέσεις  εργασίας  και την ανάπτυξη  της παραγωγής  δεν 
είχε επιτευχθεί , η Επιτροπή  ξεκίνησε  ευρεία  διαβούλευση  και συζήτηση  µε όλους  τους 
ενδιαφερό µενους  φορείς  σχετικά  µε τις ευκαιρίες  και τις προκλήσεις  της ευρωπαϊκής  
υδατοκαλλιέργειας . 
Κατά  τη διάρκεια  αυτής  της περιόδου  διαβούλευσης  και αξιολόγησης  εντοπίστηκε  σειρά  
θεµάτων  τα οποία  εξετάζονται  στο παρόν  έγγραφο . Οι στόχοι  του 2002 για την παροχή  
ασφαλών  θαλάσσιων  προϊόντων  διατροφής  υδατοκαλλιέργειας , µε ταυτόχρονη  προστασία  
της υγείας  και της καλής  διαβίωσης  των ζώων  και διασφάλιση  της ρύθµισης της 
υδατοκαλλιέργειας  έχουν , γενικά , επιτευχθεί . Ωστόσο , το γενικό  πρόβλη µα που εντοπίζεται  
είναι  η στασι µότητα  που παρατηρείται  συνολικά  στον  τοµέα της υδατοκαλλιέργειας  στην  ΕΕ 
όσον  αφορά  την παραγωγή  από το 2000 και έπειτα , σε αντίθεση  µε τη συνεχιζό µενη 
ανάπτυξη  στον  εν λόγω  κλάδο , σε παγκόσ µιο επίπεδο . Ο τοµέας της υδατοκαλλιέργειας  στην  
ΕΕ παρουσιάζει  πολλά  πλεονεκτή µατα και βρίσκεται  στην  πρωτοπορία  της τεχνολογικής  
καινοτο µίας και έρευνας  Ωστόσο , έχει να αντιµετωπίσει  και σειρά  προβλη µάτων . 
Αναφερό µαστε  κυρίως  στη συνολική  οικονο µική εικόνα  της υδατοκαλλιέργειας  στην  ΕΕ, και 
συγκεκρι µένα στον  ανταγωνισ µό µε τις εισαγωγές , στη δοµή και στα βιοµηχανικά  
χαρακτηριστικά  των επιχειρήσεων  υδατοκαλλιέργειας  στην  ΕΕ, σε συνδυασ µό µε τις 
προκλήσεις  της υδατοκαλλιέργειας  στην  ΕΕ όσον  αφορά  τις απαιτήσεις  περιβαλλοντικής  
προστασίας , την ανάγκη  να αντιµετωπιστεί  το πρόβλη µα του περιορισ µένου χώρου  και του 
ανταγωνισ µού για την πρόσβαση  σε ύδατα , καθώς  και τις προκλήσεις  που συνεπάγεται  η 
διασφάλιση  υψηλών  επιπέδων  προστασίας  της υγείας  και της καλής  διαβίωσης  των ζώων . Η 
διαβούλευση  ανέδειξε  τη σηµασία του να προσανατολιστεί  η έρευνα  προς  τις ανάγκες  του 
κλάδου  στο πλαίσιο  αυτού  του νέου τοµέα καλλιέργειας  ζώντων  οργανισ µών, αλλά  
υπογρά µµισε και τα επιπλέον  προβλή µατα που υφίστανται , όπως  είναι  η έλλειψη  επαρκούς  
γνώσης  της υδατοκαλλιέργειας  και των συνακόλουθων  επιπτώσεων  στην  εικόνα  του κλάδου , 
η ανάγκη  για καλύτερη  διακυβέρνηση  µέσω της επικοινωνίας  και της συµµετοχής  των 
ενδιαφερο µένων  φορέων , καθώς  και η ανάγκη  δηµιουργίας  ισότι µων όρων  ανταγωνισ µού και 
µείωσης  του διοικητικού  φόρτου . 
Για την αντιµετώπιση  των θεµάτων  που τέθηκαν  κατά  τη διάρκεια  της διαβούλευσης  
εξετάζονται  τρεις  επιλογές  ευρέος  χαρακτήρα  στο παρόν  έγγραφο . 
Η πρώτη  επιλογή  συνίσταται  στο σενάριο  «status-quo», ήτοι στο να µην αναληφθούν  
συγκεκρι µένες πρωτοβουλίες  και στο να συνεχιστεί  η τήρηση  των γενικών  κατευθύνσεων  της 
στρατηγικής  που αναπτύχθηκε  το 2002. Η επιλογή  αυτή  θα σήµαινε και την υιοθέτηση  µιας 
προσέγγισης  διατήρησης  της υφιστά µενης κατάστασης  κατά  την ανάπτυξη  των διαφορετικών  
τοµέων πολιτικής  που µπορεί  να έχουν  αντίκτυπο  στην  υδατοκαλλιέργεια  και τη συνέχιση  της 
επιδίωξης  του στόχου  που τέθηκε  το 2002 όσον  αφορά  τη δηµιουργία  θέσεων  εργασίας , 
στόχος  που είναι  γνωστό  ότι δεν επετεύχθη .  
                                                 
1 COM(2002) 511 τελικό . 
 
EL 3   EL Η δεύτερη  επιλογή  συνίσταται  στο να επαναληφθεί  το είδος  της πρωτοβουλίας  που ελήφθη  το 
2002 και να προταθεί  µια ανανεω µένη στρατηγική  για τη βιώσι µη ανάπτυξη  της 
υδατοκαλλιέργειας  στην  ΕΕ. Αυτό  θα σήµαινε την έκδοση  ανακοίνωσης  όσον  αφορά  τον 
προσανατολισ µό της πολιτικής , τον καθορισ µό στρατηγικών  στόχων  και την υποβολή  
προτάσεων  για τυχόν  περαιτέρω  µέτρα εντός  των διαφορετικών  τοµέων πολιτικού  
ενδιαφέροντος . Σύµφωνα  µε την επιλογή  αυτή , εξετάστηκαν  πολλά  περαιτέρω  ενδεχό µενα, 
συγκεκρι µένα, εξετάστηκε  εάν θα ήταν  προτι µότερο  να διατηρηθούν  ή να αναθεωρηθούν  
ορισµένοι στρατηγικοί  στόχοι  οι οποίοι  καθορίστηκαν  το 2002 και εάν θα έπρεπε  να ληφθούν  
µέτρα τα οποία  απευθύνονται  σε όλους  τους ενδιαφερό µενους  φορείς  ή µέτρα που άπτονται  
µόνον  της αρµοδιότητας  των δηµόσιων  αρχών . Στο πλαίσιο  αυτό  εξετάστηκε  επίσης  το 
ενδεχό µενο να συνοδευτεί  η παρούσα  διακήρυξη  πολιτικής  από προτάσεις  για ειδικές  
τροποποιήσεις  µε «προσανατολισ µό στην  υδατοκαλλιέργεια » στο κοινοτικό  µέσο 
χρηµατοδοτικής  υποστήριξης  (Ευρωπαϊκό  Ταµείο Αλιείας  – ΕΤΑ ), µε σκοπό  να προωθηθεί  η 
ενίσχυση  ορισµένων  διαστάσεων  της στρατηγικής . Αυτή  η υπο-επιλογή  δεν υιοθετήθηκε  για 
λόγους  αναλογικότητας  και χρονικής  συγκυρίας  καθώς  και λόγω  άλλων  θεµάτων  που 
επρόκειτο  να εκτιµηθούν  βραχυπρόθεσ µα (η εκ των υστέρων  αξιολόγηση  του 
Χρηµατοδοτικού  Μέσου  Προσανατολισ µού της Αλιείας  που επρόκειτο  να ξεκινήσει  το 
2009)2. 
Η τελευταία  επιλογή  που εξετάστηκε  συνίστατο  στην  ουσιαστική  µεταβολή  της προσέγγισης  
θέτοντας  τη βάση  για µια συνεκτική  «Κοινή  πολιτική  υδατοκαλλιέργειας  στην  ΕΕ», µέσω 
ενός πολύπλευρου  νοµοθετικού  πλαισίου  µεταξύ  της Κοινής  Αλιευτικής  Πολιτικής  (το οποίο  
θα κάλυπτε  µόνον  θέµατα αλιείας ) και της Κοινής  Αγροτικής  Πολιτικής , το οποίο  θα σήµαινε 
και τον καθορισ µό στόχων  παραγωγής  σε κοινοτικό  επίπεδο . Η επιλογή  αυτή  απορρίφθηκε  
αµέσως  καθότι  αντίκειται  στην  αρχή  της επικουρικότητας  όσον  αφορά  πολλές  πτυχές  της. 
Η ανάπτυξη  ενός κλάδου  δεν δύναται  να υπαγορεύεται  αποκλειστικά  από τις δηµόσιες  αρχές  
αλλά  αυτές  έχουν  σηµαντικό  ρόλο  να διαδρα µατίσουν  στην  επιβολή  των προϋποθέσεων  και 
του πλαισίου  εντός  του οποίου  ένα κλάδος  µπορεί  να αναπτυχθεί  ή όχι. Το συµπέρασ µα 
αυτής  της ανάλυσης  ήταν  ότι οι εν λόγω  προκλήσεις  πρέπει  να αντιµετωπιστούν  από την 
πλευρά  του ρόλου  των δηµόσιων  αρχών  στην  ΕΕ, τόσο  σε εθνικό  όσο και σε περιφερειακό  
επίπεδο , καθώς  εξακολουθούν  να είναι  αρµόδιες  για σειρά  παραγόντων  που επηρεάζουν  
σηµαντικά  την ανάπτυξη  της υδατοκαλλιέργειας  (π.χ. χορήγηση  αδειών  και χωροταξικός  
σχεδιασ µός). Λόγω  των πολλών  κοινοτικών  πολιτικών  που επηρεάζουν  την ανάπτυξη  της 
υδατοκαλλιέργειας , κρίθηκε  σκόπι µο να υιοθετηθεί  µια συντονισ µένη προσέγγιση  µε βάση  
ένα κοινό  όραµα. Κυρίως  όµως, η παρούσα  αποτί µηση υπογρά µµισε την αξία µιας νέας 
ώθησης  για την υδατοκαλλιέργεια  στην  ΕΕ – µέσω µιας διακήρυξης  πολιτικής  από την 
Επιτροπή  για την επικαιροποίηση  της στρατηγικής  του 2002 και για την προσαρ µογή της σε 
νέες συνθήκες , στην  εκ νέου εστίαση  ορισµένων  εκ των στρατηγικών  της στόχων  (µε 
περισσότερη  έµφαση  στον  ανταγωνισ µό και στη βελτίωση  της διακυβέρνησης ) και για την 
παροχή  καθοδήγησης  από την ΕΕ για τη στήριξη  του εν λόγω  κλάδου . 
Συνεπώς , στόχος  είναι  να δοθεί  νέα ώθηση  στη στρατηγική  για τη βιώσι µη ανάπτυξη  της 
ευρωπαϊκής  υδατοκαλλιέργειας  εξετάζοντας  το ρόλο  που µπορούν  να διαδρα µατίσουν  οι 
δηµόσιες  αρχές  στην  καθιέρωση  ενός κατάλληλου  πλαισίου  για τη βιώσι µη ανάπτυξη  της 
                                                 
2 Εντούτοις , αυτό  δηλώνεται  µε την επιφύλαξη  του ενδεχο µένου µελλοντικής  απόφασης  επανεξέτασης  
της χρηµατοδοτικής  υποστήριξης  για τον εν λόγω  επιχειρη µατικό  κλάδο  της ΕΕ στο πλαίσιο  της 
υφιστά µενης χρηµατοοικονο µικής κρίσης  και µε βάση  τα αποτελέσ µατα της συζήτησης  της 
Ευρωπαϊκής  Συνόδου  τον ∆εκέ µβριο του 2008. 
 
EL 4   EL υδατοκαλλιέργειας  στην  Ευρώπη  και εξαλείφοντας  σειρά  εµποδίων  ώστε  να επιτραπεί  στον  
εν λόγω  κλάδο  να αξιοποιήσει  πλήρως  το δυνα µικό του. Ωστόσο  από την προσπάθεια  αυτή  
θα αποκο µιστούν  τα µέγιστα  οφέλη  µόνον  εφόσον  αυτή  υιοθετηθεί  και από τα κράτη  µέλη 
και ληφθούν  συγκεκρι µένα µέτρα, τόσο  σε περιφερειακό  όσο και σε τοπικό  επίπεδο .