A4-0411/98

Ψήφισμα σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής με θέμα «Εκδημοκρατισμός, κράτος δικαίου, σεβασμός των δικαιωμάτων του ανθρώπου και χρηστή διακυβέρνηση: οι προκλήσεις της εταιρικής σχέσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των ΑΚΕ» (COM(98)0146 - C4-0390/98)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής (COM(98)0146 - C4-0390/98),

- έχοντας υπόψη τα άρθρα 5, 224 ιγ) και 366 α) της αναθεωρημένης Σύμβασης Λομέ IV,

- έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα της 2ας Οκτωβρίου 1997 σχετικά με την Πράσινη Βίβλο της Επιτροπής για τις σχέσεις μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών ΑΚΕ ενόψει του 21ου αιώνα προκλήσεις και επιλογές για μια νέα εταιρική σχέση ((ΕΕ C 325 της 27.10.1997, σελ. 28.)) και της 1ης Απριλίου 1998 σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής ως προς τις κατευθύνσεις ενόψει της διαπραγμάτευσης νέων συμφωνιών με τις χώρες της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΑΚΕ) ((ΕΕ C 138 της 4.5.1998, σελ. 108)),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμα της Συνέλευσης Ίσης Εκπροσώπησης σχετικά με τη δημοκρατία, τα δικαιώματα του ανθρώπου και την ανάπτυξη στις χώρες ΑΚΕ ((ΕΕ C 234 της 30.8.1993.)),

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Ανάπτυξης και Συνεργασίας και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων, Ασφάλειας και Αμυντικής Πολιτικής (A4-0411/98),

1. υπενθυμίζει ότι η υποστήριξη των δικαιωμάτων του ανθρώπου, του κράτους δικαίου και των δημοκρατικών αρχών αποτελεί πλέον αναπόσπαστο τμήμα της αναπτυξιακής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης -και ειδικά της συνεργασίας ΑΚΕ-ΕΕ που συνιστά την πλέον ολοκληρωμένη έκφρασή της- ως ζωτικό και πρωταρχικό στοιχείο της[semigr ]

2. εκφράζει την ικανοποίησή του για τη θετική στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που συνίσταται στην οικονομική και τεχνική στήριξη των προσπαθειών που καταβάλλουν τα κράτη ΑΚΕ στους τομείς αυτούς[semigr ]

3. χαιρετίζει, ως προς το θέμα αυτό, τη σημαντική πρόοδο που σημειώθηκε τα τελευταία χρόνια σε αρκετές χώρες ΑΚΕ, παρά τις δυσχερείς κοινωνικοοικονομικές συνθήκες και παροτρύνει τις εν λόγω χώρες να συνεχίσουν τις προσπάθειές τους προς την κατεύθυνση αυτή[semigr ]

4. ζητεί επίμονα η προώθηση της χρηστής διακυβέρνησης -συνοδευόμενη από ρητή μνεία στην καταπολέμηση της δωροδοκίας- να αποτελέσει επίσης ζωτικό στοιχείο, το οποίο θα προσδιορίζεται υπό τη μορφή αυτή, στην προσεχή σύμβαση ΑΚΕ-ΕΕ[semigr ] θεωρεί σημαντικό να περιληφθούν στην προσεχή σύμβαση συγκεκριμένα μέτρα και μέσα για την ανάπτυξη ουσιαστικής δράσης για την αντιμετώπιση της δωροδοκίας σε όλα τα επίπεδα[semigr ]

5. τονίζει ότι η δωροδοκία, φαινόμενο ευρέως διαδεδομένο σε ορισμένες χώρες, επηρεάζει αρνητικά την εμπιστοσύνη των πολιτών στην ικανότητα δράσης του κράτους και ότι ο καταλληλότερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο αυτό είναι να προωθηθεί το άνοιγμα και η διαφάνεια των θεσμικών οργάνων[semigr ]

6. υπογραμμίζει ότι οι διαπραγματεύσεις ενόψει της ανανέωσης της Σύμβασης ΑΚΕ-ΕΕ θα πρέπει να αποτελέσουν την ευκαιρία για νέα σημαντική πρόοδο τόσο στον καθορισμό και την κοινή κατανόηση των εννοιών και των στόχων, στον προσδιορισμό των πρωταρχικών τομέων και πεδίων δραστηριότητας που απορρέουν από αυτούς, όσο και στη διαδικασία για τη συγκεκριμενοποίηση της συνεργασίας και την αξιολόγησή της[semigr ]

7. φρονεί ότι το ισχύον διεθνές οικονομικό σύστημα περιθωριοποιεί τις χώρες ΑΚΕ και συμβάλλει στην περιθωριοποίησή τους και καλεί την Επιτροπή να συμπεριλάβει στην επόμενη Σύμβαση ΑΚΕ-ΕΕ διατάξεις που θα επιτρέπουν να υλοποιηθούν οι στόχοι που καθορίστηκαν στις διασκέψεις των Ηνωμένων Εθνών, και συγκεκριμένα οι δεσμεύσεις που ανελήφθησαν στο Ρίο, το 1992, και στην Κοπεγχάγη, το 1995[semigr ]

8. υπενθυμίζει την επιθυμία του να καλέσει τις χώρες ΑΚΕ να προτείνουν οι ίδιες τα κριτήρια για την προαγωγή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τον εκδημοκρατισμό και τη χρηστή διακυβέρνηση συμπεριλαμβανομένης της καταπολέμησης της δωροδοκίας[semigr ] εκτιμά, σχετικά, ότι η ανακοίνωση της Επιτροπής αποτελεί χρήσιμη συμβολή στην προσπάθεια που πρέπει να καταβάλει η Ευρωπαϊκή Ένωση ώστε να σημειωθεί πρόοδος στο θέμα της συνεκτίμησης των αξιών αυτών κατά τις προσεχείς διαπραγματεύσεις για την ανανέωση της Σύμβασης ΑΚΕ-ΕΕ[semigr ]

9. επαναλαμβάνει την πεποίθησή του σύμφωνα με την οποία η επιτυχία των σχέσεων μεταξύ Ένωσης και χωρών ΑΚΕ επιτάσσει τη συνολική θεώρηση των οικονομικών, πολιτικών, πολιτιστικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών παραγόντων, συμπεριλαμβανομένου του συνυπολογισμού των ειδικών συμφερόντων των δύο φύλων[semigr ]

10. τονίζει ότι οι γυναίκες, γενικά και οι φτωχές γυναίκες, ειδικότερα, καθίστανται συχνά θύματα διακρίσεων σε ό,τι αφορά τη συμμετοχή τους στην πολιτική ζωή και τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ότι υφίστανται διάφορες μορφές καταπίεσης, διάκρισης και βίας[semigr ] θεωρεί, συνεπώς, απαραίτητο να συμμετέχουν οι γυναίκες στα πολιτικά δρώμενα, και να κάνουν χρήση των νομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων τους[semigr ]

11. αποδέχεται τον ορισμό των εννοιών και των στόχων που προτείνεται στην ανακοίνωση, καθώς και την καταγραφή των τομέων δράσης στους οποίους θα πρέπει να αποδοθεί προτεραιότητα στο πλαίσιο της συνεργασίας ΑΚΕ-ΕΕ, που ανταποκρίνονται στις κατευθύνσεις που προκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο πλαίσιο των προαναφερθέντων ψηφισμάτων της 2ας Οκτωβρίου 1997[semigr ]

12. υπογραμμίζει, εντούτοις, το γεγονός ότι ενδιαφέρεται τα μέγιστα ώστε η κατάσταση των παιδιών και η προστασία των δικαιωμάτων του παιδιού να τύχουν ιδιαίτερης προσοχής στο πλαίσιο του διαλόγου ΑΚΕ-ΕΕ για τα δικαιώματα του ανθρώπου[semigr ]

13. υπογραμμίζει εξάλλου ότι είναι σημαντικό να προβλεφθούν ειδικές δράσεις για το προσωπικό του στρατού, της αστυνομίας και της χωροφυλακής, καθώς και για το σωφρονιστικό προσωπικό κυρίως όσον αφορά τις προϋποθέσεις λειτουργίας των σωμάτων αυτών και το επίπεδο εκπαίδευσής τους στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων[semigr ]

14. φρονεί ότι η ανάπτυξη ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης είναι απαραίτητη για την προώθηση της διαδικασίας εκδημοκρατισμού και τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και καλεί την Επιτροπή να ενισχύσει τα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης[semigr ]

15. εκτιμά ότι η απαραίτητη και ουσιαστική βελτίωση της συγκεκριμένης εφαρμογής της συνεργασίας ΑΚΕ-ΕΕ στους τομείς αυτούς -τόσον όσον αφορά τον καθορισμό των προτεραιοτήτων και την επιλογή των προγραμμάτων και σχεδίων, όσο και την παρακολούθηση και την αξιολόγησή τους- απαιτεί την εμβάθυνση και τη διεύρυνση του διαλόγου μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και χωρών ΑΚΕ, καθώς και μεταξύ των ίδιων των χωρών ΑΚΕ[semigr ]

16. υπογραμμίζει ότι ο διευρυμένος και εις βάθος αυτός διάλογος μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και χωρών ΑΚΕ πρέπει να εκτείνεται στο σύνολο των εμπλεκομένων θεμάτων και τομέων και πρέπει να πραγματοποιηθεί τόσο με το σύνολο των εκπροσώπων των κρατών -περιλαμβανομένων του εκτελεστικού, νομοθετικού και δικαστικού σωμάτων- όσο και με το σύνολο των εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών[semigr ]

17. τονίζει τον σημαντικότατο ρόλο που καλείται να διαδραματίσει η κοινωνία των πολιτών, τόσο κατά τη διεξαγωγή του διαλόγου με τις χώρες ΑΚΕ, όσο και στην ανάληψη των δράσεων στήριξης του εκδημοκρατισμού, του σεβασμού των δικαιωμάτων του ανθρώπου και του κράτους δικαίου, καθώς και για την αξιολόγηση και τον έλεγχο των δράσεων αυτών[semigr ]

18. εκτιμά ότι η συγκεκριμένη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών θα επιτρέψει την ενίσχυση όχι μόνο των οικονομικών και κοινωνικών φορέων των χωρών ΑΚΕ -ειδικότερα, εμπορικά επιμελητήρια, συνδικαλιστικές οργανώσεις, επαγγελματικά σωματεία ή ενώσεις πολιτών, ΜΚΟ, κ.τ.λ.- αλλά και των διαφόρων πολιτικών κομμάτων[semigr ]

19. εκτιμά ότι η διαδικασία και ο τρόπος διεξαγωγής του διευρυμένου και εις βάθος αυτού διαλόγου πρέπει να προσδιορισθούν με σαφήνεια και να θεσμοθετηθούν στην προσεχή σύμβαση ΑΚΕ-ΕΕ[semigr ] θεωρεί απαραίτητο να περιληφθεί η Συνέλευση Ίσης Εκπροσώπησης ως κατ' εξοχήν φόρουμ για την επιτυχία του διαλόγου αυτού[semigr ]

20. τονίζει ότι είναι σημαντικό ο διάλογος αυτός να έχει λειτουργικό χαρακτήρα ήδη από τη φάση των διαπραγματεύσεων για την κατάρτιση των εθνικών και περιφερειακών ενδεικτικών προγραμμάτων, φάση κατά την οποία εγκρίνονται οι πρωταρχικοί τομείς δράσης και οι αντίστοιχες χρηματοδοτήσεις[semigr ]

21. εκτιμά ότι η ποιότητα του διαλόγου μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και κάθε χώρας ΑΚΕ, καθώς και η ποιότητα της απαιτούμενης συζήτησης που θα πρέπει να επικεντρωθεί στα θέματα αυτά στο πλαίσιο των διαφόρων χωρών ΑΚΕ, εξαρτάται από την αυξημένη κινητοποίηση συνομιλητών και οργανώσεων ΑΚΕ, ικανών να ενισχύσουν τις δυνατότητες πραγματογνωμοσύνης και υποβολής προτάσεων στους τομείς αυτούς[semigr ] ζητεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση να υποστηρίξει, σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, τη σύσταση και την οργάνωση παρόμοιων φορέων[semigr ]

22. κρίνει απαραίτητο να αναγνωρισθεί η κοινωνική, οικονομική, πολιτική και πολιτισμική ιδιαιτερότητα κάθε χώρας ΑΚΕ, και να γίνει αποδεκτό ότι ο καθορισμός των πρωταρχικών στόχων και τομέων δράσης, ο ρυθμός προόδου, καθώς και η αξιολόγηση της σημειούμενης προόδου, είναι διαφορετικοί για κάθε μία από τις συγκεκριμένες χώρες, χωρίς τούτο να οδηγεί σε υποχωρήσεις στο θέμα των θεμελιωδών αρχών των δικαιωμάτων του ανθρώπου[semigr ]

23. φρονεί ότι ανήκει στη δικαιοδοσία των κρατών ΑΚΕ να εξεύρουν, χωρίς, εντούτοις, να θέσουν υπό αμφισβήτηση τον οικουμενικό χαρακτήρα του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δημοκρατικών ελευθεριών, τρόπους για την δημιουργία θεσμικών οργάνων που θα μπορούν να διασφαλίσουν τα δικαιώματα αυτά[semigr ]

24. υπογραμμίζει ότι, στο πλαίσιο των θεσμών ίσης εκπροσώπησης, η Συνέλευση Ίσης Εκπροσώπησης ΑΚΕ-ΕΕ, ως αντιπροσωπευτικό όργανο των λαών των κρατών μελών της σύμβασης, αποτελεί το κατ' εξοχήν πλαίσιο ώστε να υπάρξει σημαντική συμβολή στην εφαρμογή της συγκεκριμένης πολιτικής[semigr ] επαναλαμβάνει το αίτημά του για εκδημοκρατισμό της Συνέλευσης Ίσης Εκπροσώπησης, μέσω διατάξεων που θα αντικατοπτρίζουν την πολυφωνία στις χώρες ΑΚΕ, οι οποίες, προς το παρόν, εκπροσωπούνται από έναν μόνο εκπρόσωπο ανά χώρα, και φρονεί ότι οι υφιστάμενες δομές του Συμβουλίου Υπουργών ΕΕ/ΑΚΕ στη Συνέλευση Ίσης Εκπροσώπησης ΑΚΕ/ΕΕ πρέπει να ενισχυθούν[semigr ]

25. εκτιμά ότι η πρόοδος της πολιτικής συνεργασίας στον τομέα αυτό πρέπει να συζητείται στο πλαίσιο ευρείας ετήσιας συζήτησης στη Συνέλευση Ίσης Εκπροσώπησης, με βάση εμπεριστατωμένη έκθεση που θα διαβιβάζεται από το Συμβούλιο Υπουργών ΑΚΕ-ΕΕ και φρονεί ότι, σε περίπτωση διαπιστώσεως σοβαρής παραβίασης των αρχών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και της χρηστής διακυβέρνησης, πρέπει να ορίζονται εισηγητές (ένας για την ΕΕ και ένας για τις χώρες ΑΚΕ) οι οποίοι θα έχουν την αρμοδιότητα να διενεργούν έρευνα και να συντάσσουν σχετική έκθεση προς το Συμβούλιο των Υπουργών ΑΚΕ και ΕΕ και τη Συνέλευση Ίσης Εκπροσώπησης ΑΚΕ-ΕΕ[semigr ]

26. εκτιμά ότι θα πρέπει οπωσδήποτε η θετική στάση που ακολουθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση να συνοδεύεται από κυρώσεις, όπως αυτές που προβλέπονται σήμερα στο άρθρο 366 α της Σύμβασης[semigr ] κρίνει απαραίτητο να υπάρχει η δυνατότητα εφαρμογής των κυρώσεων αυτών με πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και να ζητείται η γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε όλες τις φάσεις εφαρμογής του συγκεκριμένου άρθρου[semigr ]

27. εκφράζει την επιθυμία να διαθέτουν όλες οι χώρες ΑΚΕ εθνικό Ελεγκτικό Συνέδριο, το οποίο θα είναι ανεξάρτητο και θα μπορεί να αναφέρεται στις κυβερνήσεις και τα εθνικά κοινοβούλια των χωρών ΑΚΕ, προκειμένου να μπορούν να λαμβάνονται τα απαραίτητα μέτρα, όταν χρειάζεται[semigr ] διατυπώνει την επιθυμία τα εθνικά αυτά Ελεγκτικά Συνέδρια να συνεργάζονται αρμονικά με το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, όσον αφορά τον έλεγχο των κοινοτικών κονδυλίων αναπτυξιακής βοήθειας για τις ενδιαφερόμενες χώρες ΑΚΕ[semigr ]

28. κρίνει εξίσου απαραίτητο τον καθορισμό, στην προσεχή σύμβαση, ενός συνόλου συγκεκριμένων, ενιαίων και ειδικών κυρώσεων για την καταπολέμηση της δωροδοκίας, που θα αφορούν όλες τις μορφές ενεργητικής και παθητικής δωροδοκίας και θα ισχύουν τόσο για την πλευρά των ΑΚΕ και των κρατών μελών, όσο και για τους οικονομικούς φορείς τους[semigr ]

29. εκτιμά ότι ο καθορισμός των εν λόγω κυρώσεων στην προσεχή σύμβαση θα πρέπει να συνοδεύεται από τη θέσπιση ενός κοινού μηχανισμού ελέγχου και παρέμβασης για την αντιμετώπιση του φαινομένου της δωροδοκίας, ο οποίος θα μπορεί να εφαρμόζεται τόσο στα κράτη μέλη, όσο και στις χώρες ΑΚΕ[semigr ]

30. συνιστά στην Επιτροπή, όσον αφορά τα προγράμματα δράσης που αναγράφονται στην παρούσα ανακοίνωση, να μην αφεθεί η ίδια στη γραφειοκρατία, αλλά να φροντίσει για τη συνεργασία των ΜΚΟ στην αξιολόγηση της κατάστασης στις ενδιαφερόμενες χώρες ΑΚΕ, διότι συχνά διαθέτουν ακριβή εικόνα των ενδεχομένων προβλημάτων σε σχέση με τα ανθρώπινα δικαιώματα, το κράτος δικαίου και τη χρηστή διακυβέρνηση[semigr ]

31. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Επιτροπή και το Συμβούλιο.