Γνωμοδότηση για την πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη χρήση προτύπων για τη μετάδοση τηλεοπτικού σήματος (συμπεριλαμβανομένης της κατάργησης της οδηγίας 92/38/ΕΟΚ) (1) (94/C 148/01)

Το Συμβούλιο αποφάσισε στις 6 Δεκεμβρίου 1993 να ζητήσει, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 100 Α της Συνθήκης για την ίδρυση της ΕΟΚ, τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω πρόταση.

Το τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 2 Μαρτίου 1994 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Flum.

Η ΟΚΕ υιοθέτησε ομόφωνα κατά την 314η σύνοδο ολομέλειάς της (συνεδρίαση της 23ης Μαρτίου 1994), την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Το Συμβούλιο, στην οδηγία του 92/38/ΕΟΚ (2) της 11ης Μαΐου 1992 σχετικά με τη χρήση προτύπων για τη μετάδοση τηλεοπτικού σήματος, όρισε ότι, «πριν από την 1η Ιανουαρίου 1996 και κάθε 2 χρόνια μετέπειτα, η Επιτροπή αναθεωρεί την παρούσα οδηγία και υποβάλλει έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή σχετικά με τις εξελίξεις της αγοράς και της τεχνολογίας, ιδίως ως προς τις εξελίξεις στην ψηφιακή τεχνολογία. Εάν είναι απαραίτητο, η Επιτροπή υποβάλλει προτάσεις προς το Συμβούλιο για την προσαρμογή της παρούσας οδηγίας προς τις εξελίξεις αυτές» (άρθρο 6).

1.2. Η ΟΚΕ, στη γνωμοδότηση (3) της 28ης Νοεμβρίου 1991 για την εν λόγω πρόταση οδηγίας, δήλωσε κατ'αρχήν ότι συμφωνεί ως προς τα βασικά της σημεία - «υπό την προϋπόθεση ότι θα κατοχυρωθεί περαιτέρω η ελεύθερη επιλογή των καταναλωτών» (2.1) - και ετόνισε για μια ακόμη φορά την «ανάγκη μιας περιεκτικής, κατά το δυνατόν, διαβούλευσης» (2.4).

2. Τα κύρια σημεία της πρότασης της Επιτροπής

2.1. Η Επιτροπή αιτιολογεί τη νέα διατύπωση αυτής της οδηγίας - και συνεπώς την κατάργηση της οδηγίας 92/38/ΕΟΚ - με την αλλαγή της κατάστασης της αγοράς και την τεχνολογική πρόοδο - για παράδειγμα οι πρόοδοι στις τεχνολογίες ψηφιακής συμπίεσης και στην ψηφιακή κωδικοποίηση και στην πολλαπλή μεταβίβαση. Από τις διαβουλεύσεις για τους δορυφορικούς σταθμούς εκπομπής και τους επίγειους πομπούς προέκυψε ομόφωνα η άποψη ότι οι τηλεοπτικοί δέκτες ευρείας οθόνης είναι ενδιαφέροντες (16:9) τόσο για τους θεατές όσο - και από εμπορικής άποψης - για τους πομπούς. Συγχρόνως καταδείχθηκε ότι η ανάπτυξη ενός τηλεοπτικού δέκτη συμβατικών συστημάτων (PAL και Secam) σε τηλεοράσεις υψηλής ευκρίνειας HDTV βάσει των συστημάτων μετάδοσης D2-MAC και HD-MAC, σύμφωνα με τη διατυπωθείσα από την οδηγία ευρωπαϊκή στρατηγική, δεν είναι η μόνη δυνατότητα που προσφέρεται. Έρευνες που διεξήχθησαν στις ΗΠΑ στα ψηφιακά συστήματα HDTV για τους επίγειους πομπούς στη χώρα αυτή κατέδειξαν ότι μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του '90 θα τεθεί σε λειτουργία ένα ψηφιακό επίγειο σύστημα HDTV.

2.2. Έτσι η νέα οδηγία έχει σαν σκοπό να παροτρύνει τα κράτη μέλη «να λάβουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για την προώθηση της ανάπτυξης προηγμένων τηλεοπτικών υπηρεσιών, σε σχήμα ευρείας οθόνης 16:9» (άρθρο 1). Τηλεοπτικές εκπομπές που μεταδίδονται μέσω καλωδίου, δορυφόρου ή επιγείως σε ευρεία οθόνη για το θεατή, πρέπει να χρησιμοποιούν μόνο το σχήμα 16:9 7 σε μη πλήρεις ψηφιακές εκπομπές σε σχήμα ευρείας οθόνης πρέπει να χρησιμοποιούνται είτε το σύστημα μετάδοσης D2-MAC είτε το PAL και το πλήρες συμβατικό σύστημα Secam (άρθρο 2).

2.3. Στην καταργηθείσα οδηγία 92/38/ΕΟΚ αντίθετα ορίζετο ότι: για κάθε μη πλήρη ψηφιακή μετάδοση τηλεοπτικής εκπομπής σε σχήμα HDTV επιτρέπεται η χρήση μόνο του προτύπου HD-MAC (άρθρο 2).

3. Γενικές παρατηρήσεις

3.1. Η ΟΚΕ επικροτεί το άνοιγμα για συστήματα που είναι συμβατά με το σύστημα PAL ή το Secam, επειδή κατ'αυτόν τον τρόπο οι επίγειοι πομποί συμπεριλαμβάνονται στο πρόγραμμα δράσης για την καθιέρωση προηγμένων τηλεοπτικών υπηρεσιών στην Ευρώπη. Υποστηρίζει επίσης την καθορισθείσα για όλες τις τηλεοπτικές υπηρεσίες στην Κοινότητα προϋπόθεση, ότι για τις εν λόγω υπηρεσίες στο σχήμα ευρείας οθόνης χρησιμοποιούνται αποκλειστικά συστήματα μετάδοσης σχήματος 16:9. Τώρα δικαιολογείται βεβαίως από το μεγάλο οικονομικό κόστος για την καθιέρωση αυτού του συστήματος. Πλήρεις ψηφιακές τηλεοπτικές υπηρεσίες που δεν εμπίπτουν στο πεδίο αυτής της οδηγίας πρέπει να χρησιμοποιούν ένα σύστημα μετάδοσης για το οποίο υπάρχει πρότυπο, που αναγνωρίζεται από ευρωπαϊκό οργανισμό τυποποίησης και τούτο, πριν από την εισαγωγή των ψηφιακών τεχνολογιών.

3.2. Στην πρόταση για τη νέα οδηγία δεν υπάρχει βεβαίως η επισήμανση της προηγούμενης οδηγίας (92/38/ΕΟΚ) ότι «δορυφορικές τηλεοπτικές εκπομπές σχήματος 4:3 δεν πρέπει να αποσυρθούν ή να τροποποιηθούν, ώστε η υφιστάμενη αγορά να μη διακινδυνεύσει και να μην αποβεί σε βάρος των χρηστών». Η προστασία του καταναλωτή δεν επιτρέπεται ποτέ να θυσιασθεί στο βωμό των βιομηχανικών συμφερόντων της τεχνολογικής προόδου. Χωρίς να ληφθεί υπόψη η αναγκαία προώθηση προηγμένων τηλεοπτικών υπηρεσιών στην Ευρώπη, πρέπει να διασφαλισθεί η ελεύθερη επιλογή του καταναλωτή, όπως ανέκαθεν, πράγμα που ζήτησε και η ΟΚΕ στη γνωμοδότησή της της 28ης Νοεμβρίου 1991. Οπωσδήποτε, για τη διασφάλιση αυτής της δυνατότητας χρειάζονται διαπραγματεύσεις στον εν λόγω τομέα για μια μεταβατική χρονική περίοδο.

3.3. Λαμβάνοντας υπόψη την νέα πρόταση της Επιτροπής στην οποία υπογραμμίζονται πολλές φορές οι «διαβουλεύσεις με τους ενδιαφερόμενους επιχειρηματικούς κύκλους» - σε άλλη θέση αναφέρονται ως «δορυφορικοί σταθμοί εκπομπής» - «στα τελευταία δύο έτη», η ΟΚΕ εκφράζει λύπη, επειδή η συμμετοχή της στις ανωτέρω διαβουλεύσεις ήταν ανεπαρκής ή και μηδενική. Βεβαίως, σύμφωνα με την επιθυμία της Επιτροπής, η νέα οδηγία θα υιοθετηθεί το συντομότερο δυνατό πράγμα που θα ανταποκρίνεται καλύτερα στην κατάσταση. Συγχρόνως, η ΟΚΕ αρνείται, στην παρούσα περίπτωση, να υποβάλει τροποποιητικές προτάσεις δεδομένου ότι αποδέχεται τη βάση της υλοποίησής της. Ωστόσο, αναμένει ότι στο μέλλον ο προγραμματισμός για προτάσεις οδηγιών θα εμπλουτίζεται με νέες κατευθυντήριες σκέψεις.

Βρυξέλλες, 23 Μαρτίου 1994.

Ο Πρόεδρος της

Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Susanne TIEMANN

(1) ΕΕ αριθ. C 341 της 18. 12. 1993, σ. 18.

(2) ΕΕ αριθ. L 137 της 20. 5. 1992, σ. 17.

(3) ΕΕ αριθ. C 40 της 17. 2. 1992, σ. 101.