8. 7. 87 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 180/7 
Γνωμοδότηση για την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη συνεχή επιμόρφωση των μισθω­
τών στις επιχειρήσεις 
(87/C 180/02) 
Η Επιτροπή αποφάσισε στις 12 Φεβρουαρίου 1987 να ζητήσει, σύμφωνα με τις διατάξεις του 
άρθρου 198 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας από την 
Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή γνωμοδότηση για το προαναφερόμενο έγγραφο. 
Το τμήμα κοινωνικών, οικογενειακών, εκπαιδευτικών και πολιτισμικών θεμάτων, στο οποίο 
ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 8 
Απριλίου 1987, βάσει της εισηγητικής έκθεσης του κ. Nierhaus. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα κατά τη 246η σύνοδο ολομέλειας 
της (συνεδρίαση της 14ης Μαΐου 1987) την ακόλουθη γνωμοδότηση: 
1. Βασικές παρατηρήσεις 
1.1. Σχετικά με την επιμόρφωση των εργαζομένων στην 
Κοινότητα δύσκολα μπορούν να γίνουν γενικευμένες δια­
πιστώσεις. Εκτός από το γεγονός ότι με την παρούσα 
ανακοίνωση της Επιτροπής δεν προτείνονται ακόμη 
συγκεκριμένες πρωτοβουλίες, η πολυμορφία των αρχικών 
και των γενικών συνθηκών για την επιμόρφωση στα κράτη 
μέλη της Κοινότητας αποτελεί ασφαλώς και τον λόγο, για 
τον οποίο το έγγραφο περιορίζεται σε μεγάλη έκταση σε 
γενικές παρατηρήσεις και διαπιστώσεις. Αυτό ισχύει και 
για ορισμένα σχέδια λύσεων της Επιτροπής, τα οποία δεν 
διευκρινίζουν επαρκώς το ρόλο και τους στόχους τους 
στην δημιουργία συγκρίσιμων προϋποθέσεων για την 
ενεργοποίηση της επιμόρφωσης στις επιχειρήσεις. 
Η έκταση και το περιεχόμενο της επιμόρφωσης στην 
επιχείρηση εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από: 
— τις κρατικές δραστηριότητες, προγράμματα και νομι­
κές γενικές συνθήκες, 
— τις περιφερειακές ιδιομορφίες (περιοχές πληθυσμια­
κής συσσώρευσης, μειονεκτικές περιφέρειες), 
— τις τομειακές ιδιομορφίες, 
— τις ιδιαίτερες ανάγκες σε ειδικευμένο προσωπικό των 
διαφόρων οικονομικών κλάδων, 
— το μέγεθος και την οικονομική αποδοτικότητα των 
επιχειρήσεων, 
— την ιδιαίτερη δέσμευση και το ενδιαφέρον των οικονο­
μικών και επαγγελματικών ενώσεων αλλά και των 
οργανώσεων των εργαζομένων, οι οποίες σε διάφορες 
συνεργατικές μορφές διατηρούν και διεπιχειρηματικά 
ιδρύματα επιμόρφωσης. 
1.2. Οπωσδήποτε η Επιτροπή δίκαια επισημαίνει στην 
ανακοίνωση της γενικά την αύξουσα σημασία της επαγ­
γελματικής επιμόρφωσης. Η σημασία αυτή προκύπτει 
αναγκαστικά από τον επιταχυνόμενο ρυθμό της τεχνο­
λογικής ανάπτυξης και από τις υψηλές ποιοτικές αξιώσεις 
που τίθενται στους εργαζομένους και οι οποίες απαιτού­
νται, για να διατηρήσουν την ύπαρξη τους μέσα στον 
διαρκώς εντεινόμενο διεθνή ανταγωνισμό. Εκτός αυτού 
αναφέρονται δημογραφικοί λόγοι (αύξηση της μέσης 
ηλικίας του εργαζόμενου πληθυσμού) για την αυξητική 
τάση που εμφανίζει η σημασία της επαγγελματικής κατάρ­
τισης των ενηλίκων. 1.3. Εκτός από τις πραγματικές διαφορές στη διαρρύθ­
μιση της επιμόρφωσης στα κράτη της Κοινότητας το 
έγγραφο της Επιτροπής αναφέρει και εννοιολογικές 
ασάφειες, που δυσχεραίνουν την συνεννόηση πέρα από τα 
κρατικά σύνορα, οι οποίες όμως εξηγούνται εν μέρει και 
από τα διαφορετικά εθνικά εκπαιδευτικά συστήματα. Ο 
εννοιολογικός μηχανισμός συνεπώς στον οποίο βασίζεται 
η ακόλουθη γνωμοδότηση ορίζεται εδώ—και ως συμβολή 
στην προσπάθεια για την επίτευξη ενιαίων γλωσσικών 
ρυθμίσεων στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα στον εκπαιδευ­
τικό τομέα. 
1.3.1. Η επαγγελματική εκπαίδευση αποτελεί το εκπαι­
δευτικό στάδιο που, μετά το πέρας της γενικής σχολικής 
μόρφωσης, προετοιμάζει για μια συγκεκριμμένη επαγγελ­
ματική δραστηριότητα. Μπορεί να ολοκληρωθεί σε πανε­
πιστήμια, σε άλλα κρατικά ή ιδιωτικά εκπαιδευτικά ιδρύ­
ματα, αλλά και σε επιχειρήσεις (ιδιωτικές όπως και κρα­
τικές) και τερματίζεται κατά κανόνα με μια τελική διαδι­
κασία διαπίστωσης της επαγγελματικής ικανότητας. 
1.3.2. Η επαγγελματική επιμόρφοοση (ταυτόσημη με 
την επαγγελματική κατάρτιση ενηλίκων) ενεργεί με βάση 
τη σχολική μόρφωση, την επαγγελματική εκπαίδευση και 
την επαγγελματική πείρα και αποτελεί οργανωμένη μορφή 
της μάθησης για την περίοδο της ενηλικιότητας. Το περιε­
χόμενο και ο στόχος της αποβλέπουν στη βελτίωση των 
επαγγελματικών ικανοτήτων. 
1.3.3. Η επιμόρφωση στις ειπιχειρήσεις συνίσταται σε 
μέτρα επαγγελματικής επιμόρφωσης, τα οποία εφαρμόζο­
νται και κατά κανόνα χρηματοδοτούνται από μια δημόσια 
ή ιδωτική επιχείρηση για τη βελτίωση των ικανοτήτων 
των συνεργατών της. Η επιμόρφωση στις επιχειρήσεις 
καθορίζεται εννοιολογικά αφενός ως εξοικείωση με την 
εργασία, που αποβλέπει στην εκμάθηση βραχυχρονίως 
των ειδικότερων πτυχών μιας ορισμένης διαδικασίας της 
εργασίας και αφετέρου από τα μέτρα διεπιχειρηματικής 
και εξωεπιχειρηματικής επιμόρφωσης, τα οποία θεσπί­
ζονται από τρίτους (κράτος, οργανισμοί κοινής ωφελείας, 
συνεργασία περισσότερων επιχειρήσεων) και χρηματο­
δοτούνται εν μέρει και από εισφορές των ενδιαφερομένων. 
1.3.4. Η διδασκαλία δι' αλληλογραφίας είναι μια διαδι­
κασία προγραμματισμένης μετάδοσης γνώσεων, ικανο­
τήτων και επιδεξιοτήτων και έχει κυρίως τα ακόλουθα 
χαρακτηριστικά: 
Αριθ. C 180/8 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 8. 7. 87 
— γεωγραφική απόσταση μεταξύ του διδακτικού προ­
σωπικού και των μαθητών καθόλη τη διάρκεια ή κατά 
ένα μέρος της διάρκειας της συμμετοχής σε μια σειρά 
μαθημάτων δι' αλληλογραφίας, 
— χρησιμοποίηση διδακτικών μέσων με σκοπό τη γεφύ­
ρωση της γεωγραφικής απόστασης, 
— στοχεύει σε συγκεκριμένο σκοπό, 
— καθοδήγηση των μαθητών και συμπαράσταση από δι­
ορθωτές, δασκάλους δι' αλληλογραφίας, υπεύθυνους 
σπουδών, 
— έλεγχος της προόδου που σημειώνει ο μαθητής. 
Επιπλέον αποδείχθηκε ότι είναι χρήσιμο και εν μέρει 
αναγκαίο να υπάρχουν και περίοδοι παρουσίας (ομάδες 
εργασίας, μαθήματα με εποπτεία κλπ.) ώστε να λαμβά­
νονται υπόψη αφενός η κοινωνική διάσταση της μάθησης 
και αφετέρου οι ικανότητες που δεν μπορούν να μεταδο­
θούν με άλλο τρόπο. 
1.4. Στο θέμα της γενικής ανάγκης για περαιτέρω 
ανάπτυξη των δυνατοτήτων επιμόρφωσης για τους εργαζό­
μενους της Κοινότητας συμφωνούν όλοι οι ενδιαφερόμε­
νοι — εργοδότες, εργαζόμενοι, επαγγελματικές ενώσεις 
και κρατικές υπηρεσίες. Όσον αφορά όμως τον καθορι­
σμό μορφής, περιεχομένου, έκτασης και αρμοδιοτήτων 
υφίστανται — ανεξάρτητα από τους ειδικούς στόχους των 
ενδιαφερομένων — διαφορετικές αξιολογήσεις, που εν 
μέρει συμβαδίζουν και εν μέρει παρουσιάζουν απόκλιση: 
— Για τον εργαζόμενο η επιμόρφωση έχει σημασία 
κυρίως για την εξασφάλιση της θέσης του, για την 
επαγγελματική του άνοδο, καθώς και τελείως γενικά 
για τη διευκόλυνση της πρόσβασης στο σύστημα 
απασχόλησης. Πρέπει επίσης να παρέχει στους εργα­
ζομένους τη δυνατότητα να παρακολουθούν τις τεχνο­
λογικές εξελίξεις. 
— Για τον εργοδότη η επιμόρφωση στην επιχείρηση 
αποτελεί απαραίτητο μέσο βελτίωσης του παράγοντα 
παραγωγής «εργασία» που ιδίως λόγω της διείσδυσης 
των νέων τεχνολογιών αποκτά αυξανόμενη σημασία. 
— Για το κράτος και την κοινωνία συνολικά η επιμόρ­
φωση αποτελεί μέσο, για να διευκολύνει τη σωστή 
συμμετοχή του ενήλικου και χειραφετημένου εργαζό­
μενου στις οικονομικές και κοινωνικές διαδικασίες 
λήψης αποφάσεων σε όλα τα επίπεδα. 
Η επιμόρφωση στην επιχείρηση και η προώθηση της από 
την Κοινότητα έχει διπλή σημασία: 
α) Η επιμόρφωση στην επιχείρηση κατέχει μια πολύ 
σημαντική θέση. Θα επιβαρυνόταν όμως υπερβολικά, 
αν εκάλυπτε ολόκληρο το φάσμα των αναγκών επιμόρ­
φωσης των εργαζομένων. Αποτελεί κατά κύριο λόγο 
μια μη υλική επιχειρηματική επένδυση και αποκτά για 
το λόγο αυτό την απόλυτη ειδική της βαρύτητα και 
σημασία. Είναι μέρος ενός συστήματος επιμόρφωσης 
που περιλαμβάνει τόσο κρατικές πρωτοβουλίες (π.χ. 
καθορισμός ενιαίων γενικών συνθηκών και τη 
σύμπραξη των εργαζομένων στην εφαρμογή της 
επιμόρφωσης στην επιχείρηση), και δημόσια εκπαι­
δευτικά ιδρύματα, όσο και επιμορφωτικά ιδρύματα των 
οργανώσεων των εργοδοτών και των εργαζομένων και 
άλλων κοινωφελών ενώσεων, καθώς και ιδιωτικές σχο­
λές (= επιμόρφωση εκτός επιχειρήσεων). 
β) Και όσον αφορά την επιμόρφωση στις επιχειρήσεις 
πρέπει να επιτευχθεί όσο το δυνατό μεγαλύτερη εναρ­μόνιση των συμφερόντων των ενδιαφερομένων. Ορθά 
επισημαίνει η Επιτροπή ότι π.χ. μια καινοτόμος πολι­
τική επιμόρφωσης των εθνικών αρχών δεν επιτρέπεται 
να περιορίζεται σε ένα διάλογο μεταξύ εργοδοτών και 
κράτους. Στο διάλογο αυτό πρέπει πολύ περισσότερο 
να συμπεριληφθούν οι εργαζόμενοι και οι εκπρόσωποι 
τους. Τα επιμορφωτικά μέτρα των επιχειρήσεων είναι 
στην πράξη άχρηστα, αν δεν παρέχονται κίνητρα 
στους εργαζομένους για συμμετοχή. Η Επιτροπή 
αναφέρει τις σχετικές προϋποθέσεις, οι οποίες εν μέρει 
παρουσιάζουν περιφερειακές και τομεακές διαφορές: 
— αναγνώριση του ρόλου των εργαζομένων ως εταί­
ρων μέσω συστηματικής ενημέρωσης και συζήτη­
σης βάσει του κοινωνικού διαλόγου, 
— πραγματική πρόσβαση σε μέτρα επιμόρφωσης που 
δεν ανταποκρίνονται μόνο σε μια ειδική, προ­
σωρινή και βραχυπρόθεσμη ανάγκη των επιχειρή­
σεων, 
— δημιουργία συστημάτων χρηματοδότησης και/ή 
ενίσχυσης ή φορολογικών ρυθμίσεων, 
— αναγνώριση των ικανοτήτων που αποκτήθηκαν. 
1.5. Αυτές όμως οι προϋποθέσεις πρέπει οπωσδήποτε, 
κατά τη γνώμη της ΟΚΕ, να δημιουργηθούν πρώτα και 
μέσω της κοινοτικής πολιτικής. Πάντως θα πρέπει εν 
μέρει να εξέρχονται από τα πλαίσια της επιμόρφωσης στις 
επιχειρήσεις και να αφορούν γενικά τις εκπαιδευτικές και 
επιμορφωτικές δυνατότητες των εργαζομένων στα κράτη 
της Κοινότητας. Η ΟΚΕ εντούτοις υπογραμμίζει κατ'αρ-
χήν τη σημασία αυτών των προϋποθέσεων για την χορή­
γηση κινήτρων στους εργαζόμενους. 
1.6. Εξάλλου η ΟΚΕ εκφράζει τη γνώμη ότι η διαβού­
λευση με τους εργαζόμενους και τις συνδικαλιστικές τους 
οργανώσεις για θέματα που αφορούν την επιχειρηματική 
επιμόρφωση δεν θα πρέπει να έχει τυπικό και μόνο χαρα­
κτήρα, αλλά θα πρέπει να διεξάγεται τόσο κατά το στάδιο 
του προγραμματισμού, όσο και κατά το στάδιο της εφαρ­
μογής των σχετικών μέτρων. Επιπλέον η αναγνώριση της 
ειδίκευσης που αποκτήθηκε, θα πρέπει να λαμβάνεται 
υπόψη για την επαγγελματική σταδιοδρομία του ενδιαφε­
ρόμενου εργαζόμενου στην επιχείρηση. 
2. Γενικές παρατηρήσεις 
2.1. Ο στόχος των προγραμματιζόμενων κοινοτικών 
δράσεων έγκειται αφενός στην παροχή κινήτρων για την 
καθιέρωση της επιμόρφωσης στις επιχειρήσεις και αφετέ­
ρου στη διευκόλυνση της χορήγησης ενισχύσεων, ώστε 
μέσω καινοτομιών να αντιμετωπισθούν τα προβλήματα 
που παρουσιάζονται στην ανάπτυξη της επιμόρφωσης στις 
επιχειρήσεις. Η ΟΚΕ υποστηρίζει τους γενικούς αυτούς 
στόχους και τα προτεινόμενα πεδία δράσης: 
— υποστήριξη της διαδικασίας προγραμματισμού 
ολοκληρωμένων επιμορφωτικών μέτρων, 
— δημιουργία πολλαπλών συνεργασιών μεταξύ επιχειρή­
σεων και εκπαιδευτών για την ανάπτυξη νέων μέσων 
διδασκαλίας και μάθησης, 
— υποστήριξη της ανάπτυξης επιμορφωτικών συστη­
μάτων, τα οποία διαμορφώνονται με βάση τις ατομικές 
ανάγκες. 
8. 7. 87 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 180/9 
2.2. Ιδιαίτερα απαραίτητη θεωρεί η ΟΚΕ την προβλε­
πόμενη συστηματική ενίσχυση της ανταλλαγής εμπειριών 
μεταξύ των κοινωνικών εταίρων αναφορικά με τις συνέ­
πειες της εκτεταμένης χρησιμοποίησης των νέων τεχνο­
λογιών. Η εναρμόνιση διαφόρων συμφερόντων και συνε­
πώς η βελτίωση της αποδεκτικότητας των νέων τεχνο­
λογιών αποτελεί, παράλληλα με την ανάπτυξη της τεχνο­
λογίας, μια πρόκληση του ίδιου βαθμού για όλους τους 
ενδιαφερόμενους, που καθορίζει τελικά την δυναμική της 
εξέλιξη και την κοινωνική της αποδοχή. 
2.3. Με αυτό το πνεύμα υποστηρίζεται επίσης ιδιαίτερα 
η πρόταση της Επιτροπής που αποβλέπει να συμβάλει 
στις εργασίας των κοινωνικών εταίρων όσον αφορά την 
παρουσίαση των πλεονεκτημάτων της επιμόρφωσης, των 
προοπτικών σταδιοδρομίας των εργαζομένων καθώς και 
τη βελτίωση της τεχνικής ανταγωνιστικότητας των επιχει­
ρήσεων. 
3. Ειδικές παρατηρήσεις 
3.1. Η ΟΚΕ διαπιστώνει ότι η ενίσχυση της διδα­
σκαλίας με αλληλογραφία αποτελεί θέμα ιδιαίτερου ενδια­
φέροντος. Γι' αυτό επικροτεί την πρόταση της Επιτροπής, 
να ενισχυθεί σχετικά η καθιέρωση νέων μεθόδων διδα­
σκαλίας και μάθησης. Τα μέσα διδασκαλίας θα πρέπει 
εδώ να έχουν κατά κύριο λόγο ως αντικείμενο τη σχέση 
τεχνικών και εμπορικών ειδικών γνώσεων προς τις κοινω­
νικές ικανότητες στα πλαίσια της ζωής στο περιβάλλον 
της εργασίας στο εσωτερικό της επιχείρησης. Τα μέσα 
διδασκαλίας θα μπορούσαν να αναπτύσσονται από διε-
πιχειρηματικούς και εξωεπιχειρηματικούς οργανισμούς 
και να χρησιμοποιούνται για την επιμόρφωση στις επιχει­
ρήσεις στο πλαίσιο της πρακτικής εξάσκησης. 
3.2. Η ΟΚΕ συμφωνεί κατ' αρχήν με την Επιτροπή ότι 
τα νέα μέσα των ενημερωτικών, τηλεπικοινωνιακών και 
οπτικοακουστικών τεχνολογιών μπορούν να συμβάλουν 
σημαντικά στην ανάπτυξη της επιμόρφωσης στο βαθμό 
που τα προβλήματα που αντιμετωπίζονται στην Κοινό­
τητα όσον αφορά τα πρότυπα, θα επιλυθούν με ικανοποιη­
τικό τρόπο. Σε ευρωπαϊκό ωστόσο επίπεδο τα γλωσσικά 
εμπόδια αποτελούν ιδιαίτερη δυσχέρεια, όταν φερ' ειπείν 
υπάρχει ανάγκη, μέσω των τηλεπικοινωνιών, αναγωγής 
σε κοινές βάσεις δεδομένων. 'Ενας πυρήνας της προώθη­
σης θα μπορούσε οπωσδήποτε να έγκειται στην ανάπτυξη 
οπτικοακουστικών μέσων, που θα ήταν δυνατό να γίνονται 
καταληπτά σε πολλές ευρωπαϊκές γλώσσες. Σχετικά συνι­
στάται η συνεργασία επιχειρήσεων, πανεπιστημίων και 
επιμορφωτικών ιδρυμάτων των εργοδοτών και των συνδι­
καλιστικών οργανώσεων και μάλιστα κατά το δυνατόν 
από διάφορες ευρωπαϊκές χώρες. 
3.3. Ιδιαίτερα ελπιδοφόρα θεωρεί η ΟΚΕ την προτεινό­
μενη συνεργασία επιχειρήσεων και εκπαιδευτικών 
κέντρων, όταν πρόκειται για την ανάπτυξη πρακτικών 
μέσων διδασκαλίας, φερ' ειπείν για το πρόβλημα των 
νέων τεχνολογιών στην επιχείρηση. Ο μέγιστος δυνατός 
βαθμός αποτελεσματικότητας τόσο της μορφής όσο και 
του περιεχομένου της επιχειρηματικής επιμόρφωσης μπο­
ρεί να επιτευχθεί μόνο με την προϋπόθεση ότι και το 
εκπαιδευτικό προσωπικό διαθέτει ικανοποιητική κατάρ­τιση. Στην περίπτωση που επιδιώκεται να ευαισθητοποιη­
θεί το ευρύ κοινό έναντι των νέων τεχνολογιών, ιδιαίτερα 
οι εργαζόμενοι, έχει καθοριστική σημασία για την επιτυ­
χία να συμπεριληφθούν οι κοινωνικές ομάδες στην φάση 
προγραμματισμού παρόμοιου πρότυπου. 
3.4. Με το ίδιο πνεύμα επικροτείται η πρόταση της 
Επιτροπής για την ενίσχυση των εργασιών των κοινω­
νικών εταίρων όσον αφορά την παρουσίαση των πλεονε­
κτημάτων της επιμόρφωσης. Παράλληλα θα πρέπει να 
ενισχυθεί η οργάνωση σεμιναρίων, που θα ενημερώνουν 
εντατικά για τις περιφερειακές δυνατότητες της επιμόρφω­
σης. Για την επιμόρφωση στις επιχειρήσεις θα πρέπει 
να εφαρμοσθούν πρότυπα μέτρα, που θα είναι δυνατό να 
τίθενται στη διάθεση των επιχειρήσεων μέσω των 
αντιπροσώπων των εργοδοτών. 
3.5. Εφόσον στα προβλεπόμενα αναπτυξιακά προγράμ­
ματα χρησιμοποιηθούν χρηματοδοτικά μέσα από την 
Ευρωπαϊκή Κοινότητα, θα πρέπει κατά κύριο λόγο να 
ενισχυθούν σχέδια, που απευθύνονται σε ομάδες εργαζο­
μένων σε επιχειρήσεις οι οποίες αντιπροσωπεύονται σε 
χαμηλό βαθμό στην επιχειρησιακή επιμόρφωση ώς τώρα. 
Αυτό αφορά ιδίως τους λιγότερο ειδικευμένους εργαζόμε­
νους που χρειάζονται επομένως ειδική προώθηση, προ­
σαρμοσμένη στις ατομικές τους ανάγκες. 
3.6. Γενικά η ΟΚΕ δεν θεωρεί σκόπιμο τον περιορισμό 
των αναπτυξιακών μέτρων στην επιμόρφωση στις επιχει­
ρήσεις. Εκτός αυτής και τα εξωεπιχειρηματικά και διε-
πιχειρηματικά ιδρύματα επαγγελματικής επιμόρφωσης 
εκπληρώνουν σε ορισμένες χώρες της Κοινότητας σημα­
ντική λειτουργία, συμπληρώνοντας την επιμόρφωση στις 
επιχειρήσεις και διευρύνοντας την με αποτελεσματικό­
τητα. Ιδίως ενόψει της επιδιωκόμενης επαγγελματικής και 
γεωγραφικής κινητικότητας των εργαζομένων, τα εκπαι­
δευτικά αυτά ιδρύματα που στηρίζονται σε μη επιχειρημα­
τικούς φορείς αποτελούν απαραίτητο συστατικό στοιχείο 
ενός εκτενούς συστήματος της επαγγελματικής επιμόρφω­
σης. Πλέον μακροπρόθεσμα εκπαιδευτικά μέτρα, που 
χρειάζονται για την επαγγελματική άνοδο των εργαζομέ­
νων ή για την ανεύρεση μιας θέσης απασχόλησης — 
ιδιαίτερα στον τομέα εφαρμογής των νέων τεχνολογιών 
στον κόσμο της εργασίας — παρακολουθούνται συχνά 
από τους εργαζόμενους παράλληλα με την επαγγελματική 
απασχόληση κατά το σαββατοκύριακο και τα βράδια. 
Εξυπηρετούν εξίσου τα ενδιαφέροντα όλων των οικονομι­
κών κύκλων και των εργαζομένων για ειδίκευση και θα 
πρέπει γι' αυτό να συμπεριληφθούν στα προβλεπόμενα 
αναπτυξιακά προγράμματα. 
3.7. Τα προγραμματιζόμενα αναπτυξιακά μέτρα θα πρέ­
πει κατά τη γνώμη της ΟΚΕ να αφορούν κυρίως 
ενισχύσεις για την επιμόρφωση στις μικρομεσαίες επιχει­
ρήσεις επειδή στον τομέα αυτό οι δυσχέρειες είναι πολύ 
μεγαλύτερες από ό,τι στις μεγάλες επιχειρήσεις, που δια­
θέτουν μια καλά αναπτυγμένη εσωτερική οργάνωση για 
την επιμόρφωση των εργαζομένων σ'αυτές. Κοινές πρω­
τοβουλίες μικρομεσαίων επιχειρήσεων με εξωεπιχειρη­
ματικά και διεπιχειρηματικά εκπαιδευτικά ιδρύματα θα 
αποτελούσαν π.χ. κατάλληλη βάση για την επίλυση των 
επιμορφωτικών προβλημάτων των επιχειρήσεων αυτών 
και των συνεργατών τους, τα οποία υπερβαίνουν από οικο­
νομική και οργανωτική άποψη τις δικές τους δυνατότητες. 
Αριθ. C 180/10 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 8. 7. 87 
3.8. Επειδή η ενημέρωση των ενδιαφερομένων σχετικά 
με τις γενικές νομικές συνθήκες, την έκταση και τις διάφο­
ρες μορφές και τα συστήματα της επαγγελματικής επιμόρ­
φωσης στα κράτη της Κοινότητας εξακολουθεί να είναι 
ανεπαρκής και δυσχεραίνει τη συζήτηση για τη δημιουρ­γία συγκρίσιμων αρχικών συνθηκών για τους εργαζόμε­
νους της Κοινότητας, η ΟΚΕ προτείνει να ενταθούν οι 
ερευνητικές εργασίες του Cedefop (Ευρωπαϊκό Κέντρο 
για την ανάπτυξη της επαγγελματικής κατάρτισης), στον 
τομέα της επιχειρηματικής επιμόρφωσης. 
Βρυξέλλες, 14 Μαίου 1987. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alfons MARGOT