Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την «Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: "Συνδέοντας το δίκτυο μεταφορικών υποδομών της Ένωσης με τους γειτόνους της - Προς μια συνεργατική πολιτική για το πανευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών"»

(98/C 129/19)

Στις 30 Απριλίου 1997, η Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει, με βάση το άρθρο 198 της Συνθήκης της ΕΕ, τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω ανακοίνωση.

Το τμήμα μεταφορών και επικοινωνιών στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 16 Δεκεμβρίου 1997 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Konz.

Κατά την 352η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 26ης Φεβρουαρίου 1998), η ΟΚΕ υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η Επιτροπή δημοσίευσε την ανακοίνωσή της στις 23 Απριλίου 1997. Σκοπός της Ανακοίνωσης ήταν να χρησιμεύσει ως στρατηγική και έγγραφο συζήτησης κατά την Πανευρωπαϊκή Διάσκεψη Μεταφορών που πραγματοποιήθηκε στο Ελσίνκι από τις 23 έως τις 25 Ιουνίου 1997. Ιδιαίτερα για τις χώρες που ζήτησαν να προσχωρήσουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, είναι εξαιρετικά σημαντικό να καθορισθεί μια πανευρωπαϊκή προσέγγιση για τα δίκτυα μεταφορών με στόχο τη διασύνδεση των μεταφορικών υποδομών της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις αντίστοιχες υποδομές των γειτονικών της κρατών.

1.2. Η ανακοίνωση της Επιτροπής επιδιώκει, συνεπώς, τη δημιουργία ενός δικτύου μεταφορών σε ολόκληρη την ήπειρο, το οποίο, αφενός, να καλύπτει τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, τις ευρωπαϊκές χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης και τους μεσογειακούς εταίρους της ΕΕ και, αφετέρου, να ανταποκρίνεται στις ανάγκες του 21ου αιώνα. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή κατήρτισε πρόγραμμα δράσης το οποίο βασίζεται στις εξής πέντε συνιστώσες:

- στον προσδιορισμό πανευρωπαϊκών διαδρόμων και χώρων μεταφορών, ως βάση για τη διασφάλιση αποτελεσματικών μεταφορικών υπηρεσιών προς όλες τις γειτονικές χώρες της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων και των χωρών της λεκάνης της Μεσογείου 7

- Επέκταση των διευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών, στο πλαίσιο της διαδικασίας προένταξης τους 7

- σε μια κοινή ευρωπαϊκή προσέγγιση όσον αφορά την τεχνολογία στον τομέα των μεταφορών για το σύνολο του πανευρωπαϊκού δικτύου 7

- στην προαγωγή ευφυών τεχνολογιών μεταφορών (παραδείγματος χάρη, εφαρμογή της πληροφορικής, αυτόματη σήμανση) σε ολόκληρο το δίκτυο 7

- στη στενότερη συνεργασία στον τομέα της έρευνας και της τεχνολογίας.

Η κοινωνικο-οικονομική αξιολόγηση και η στρατηγική περιβαλλοντική εκτίμηση αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο κάθε στρατηγικής για ένα ευρωπαϊκό δίκτυο και επομένως πρέπει να ενσωματωθούν στα πέντε θέματα που προαναφέρθηκαν.

1.3. Στο μηχανισμό πανευρωπαϊκής κοινοπραξίας που περιλαμβάνει όλα τα μέρη τα οποία αφορά η δημιουργία του δικτύου: την Ευρωπαϊκή Ένωση, τα κράτη μέλη, τις υπόλοιπες ενδιαφερόμενες χώρες, τα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και τον ιδιωτικό τομέα, η διατυπωθείσα από την Επιτροπή γενική σύλληψη του πανευρωπαϊκού δικτύου γίνεται καλύτερα αντιληπτή.

1.4. Η κοινοπραξία αυτή θα έπρεπε να καλύπτει, επίσης, τις χρηματοοικονομικές, τις θεσμικές και τις νομοθετικές παραμέτρους.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Επειδή η ανακοίνωση δημοσιεύτηκε ενωρίτερα δεν ήταν βεβαίως δυνατό να ληφθούν υπόψη τα αποτελέσματα της Διάσκεψης του Ελσίνκι. Επίσης, η Επιτροπή δεν ήταν δυνατό να συμπεριλάβει στο έγγραφό της το περιεχόμενο ορισμένων βασικών εγγράφων, γνωμοδοτήσεων καθώς και το περιεχόμενο της τελικής δήλωσης της Διάσκεψης αυτής.

2.2. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει οπωσδήποτε με έμφαση την Ανακοίνωση της Επιτροπής για μια πολιτική συνεργασίας για το πανευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών, με σκοπό τη σύνδεση του δικτύου των μεταφορικών υποδομών της Ένωσης με τους γείτονές της, αν και διαπιστώνει μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ της πραγματικότητας και των στόχων, ιδιαίτερα όσον αφορά τη χρηματοδότηση. Η ΟΚΕ ιδιαίτερα θεωρεί τον αναπροσανατολισμό από τους διαδρόμους του ΔΕΔ προς τους πανευρωπαϊκούς χώρους μεταφορών, ως ποιοτικό άλμα.

2.3. Η στρατηγική αυτή, με την οποία επιδιώκεται η χάραξη μιας γενικότερης σύλληψης, στηριζόμενης σε μια αειφόρο και φιλική προς το περιβάλλον κινητικότητα, επιβεβαιώνει την άποψη που υποστηρίζει η ΟΚΕ από αρκετό καιρό.

2.4. Η Επιτροπή στηρίζει την επιχειρηματολογία της στα αποτελέσματα των πανευρωπαϊκών διασκέψεων για τις μεταφορές στην Κρήτη (14 έως 16 Μαρτίου 1994: η χάραξη διαδρόμων) καθώς και στους στόχους και στις αρχές που θα υιοθετηθούν κατά την επικείμενη Διάσκεψη του Ελσίνκι (23 έως 25 Ιουνίου 1997).

2.5. Η ΟΚΕ, ως συνδιοργανωτής των Πανευρωπαϊκών Διασκέψεων για τις Μεταφορές, των οποίων τονίζει τη χρησιμότητα, διαπιστώνει ότι οι τελικές δηλώσεις, οι στόχοι και οι αρχές που απορρέουν από τις Διασκέψεις αυτές δεν συνεπάγονται καμία πολιτική δέσμευση.

Επειδή όμως η Επιτροπή στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στα αποτελέσματα αυτού του ευρύτατου συντονισμού μεταξύ κυβερνήσεων, κοινοβουλίων, θεσμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διακρατικών οργανώσεων και κοινωνικών και οικονομικών κύκλων, τα αποτελέσματα που επιτυγχάνονται μπορούν να αποτελέσουν υγιά βάση για ένα κοινό ευρωπαϊκό σχεδιασμό. Από την άποψη αυτή θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως πολιτική δέσμευση των εκάστοτε μερών.

2.6. Κατά συνέπεια, οι σκέψεις της ΟΚΕ δεν αφορούν μόνο την σχετική ανακοίνωση της Επιτροπής αλλά και τα έγγραφα που παρουσίασε η Επιτροπή (Γενική Διεύθυνση Μεταφορών) στην Πανευρωπαϊκή Διάσκεψη Μεταφορών στο Ελσίνκι. Τα έγγραφα αυτά περιλαμβάνουν μια ακριβή περιγραφή κάθε διαδρόμου, των στόχων που επιδιώκονται, τις προθεσμίες ολοκλήρωσης της βελτίωσης των υποδομών (μεταξύ 2010 και 2015) καθώς και ακριβή εκτίμηση του κόστους (συνολικά έως 7 δις Ecu).

2.7. Όσο και αν επιδοκιμάζεται ο φιλόδοξος χαρακτήρας ορισμένων σχεδίων, δεν πρέπει να αγνοείται η πολιτική ευθύνη για το μεγάλο χρονικό διάστημα που μεσολαβεί από τον προγραμματισμό έως την κατασκευή των δικτύων μεταφορών και ότι η χρηματοδότηση εξακολουθεί να αποτελεί το σημαντικότερο πρόβλημα στον τομέα αυτό.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Επιτροπής, η ολοκλήρωση (όλα τα σχέδια κοινοτικού ενδιαφέροντος) θα κοστίσει σχεδόν 400 δις Ecu.

Οι κοινοτικοί πόροι που διατίθενται για τον τομέα αυτό μέσω των πολυετών προγραμμάτων προσανατολισμού της ΕΕ καλύπτουν ένα πολύ μικρό μέρος του τεράστιου κόστους που συνεπάγεται η κατασκευή νέων υποδομών μεταφορών. Επομένως θα χρειαστεί να διατίθενται ετησίως σημαντικά κονδύλια για τα σχέδια αυτά από τους δημόσιους προϋπολογισμούς αλλά και από ιδιωτικές πηγές, τόσο στα κράτη μέλη όσο και στις ενδιαφερόμενες γειτονικές χώρες. Συνεπώς, τα ενδιαφερόμενα κράτη θα πρέπει να προβλέψουν ειδικά κονδύλια στον προϋπολογισμό τους. Επίσης, θα πρέπει να λάβουν ιδιαίτερα υπόψη τη ραγδαία αύξηση των μεταφορών με αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, η οποία συμβάλλει σε μια ανάλογη αύξηση των μεταφορών αυτών στους δρόμους της Ευρώπης.

Σύμφωνα με τη γνώμη της ΟΚΕ, η ταχύτερη αποκατάσταση του σιδηροδρομικού δικτύου, ιδιαίτερα στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (βλ. παράδειγμα τα νέα κρατίδια της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας) αποτελεί ενδεχομένως φθηνότερη και συντομότερη λύση προκείμενου να βελτιωθούν η μεταφορική ικανότητα, η ασφάλεια και η ταχύτητα των μεταφορών στις χώρες αυτές.

2.8. Οι οικονομικές και πολιτικές μεταρρυθμίσεις έχουν πλέον δρομολογηθεί στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Τα υποψήφια κράτη μέλη έχουν ήδη πλησιάσει σε μεγάλο βαθμό τα πρότυπα της Ευρωπαϊκής Ένωσης με βάση ανάλογες ευρωπαϊκές συμφωνίες. Η ΟΚΕ θεωρεί σε αυτό το πλαίσιο απαραίτητο να επιταχυνθεί η υιοθέτηση του κοινοτικού κεκτημένου από τις χώρες αυτές, στους τομείς που θίγει η Επιτροπή (ιδιαίτερα στον οικονομικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό τομέα).

Επειδή η ολοκλήρωση των βελτιώσεων στον τομέα των υποδομών πρέπει να έχει περατωθεί μεταξύ του 2010 και του 2015, είναι απαραίτητο να έχουν ολοκληρωθεί αντιστοίχως πολύ νωρίτερα οι προπαρασκευαστικές εργασίες σχετικά με τα πρότυπα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

2.9. Η ΟΚΕ τόνιζε πάντα ότι η πανευρωπαϊκή πολιτική μεταφορών μπορεί να έχει αποτελέσματα μόνο στο βαθμό που η απαραίτητη διαρθρωτική μεταρρύθμιση, κυρίως στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη θα αρχίσει να υλοποιείται και να σταθεροποιείται, με τη συνεργασία των κοινωνικών εταίρων.

Το βασικό αυτό αίτημα της ΟΚΕ συμπεριλήφθηκε στη Δήλωση του Ελσίνκι σύμφωνα με την οποία η διαβούλευση με τους κοινωνικούς και οικονομικούς παράγοντες αποτελεί μια από τις δέκα βασικές αρχές της μελλοντικής συνεργασίας στον τομέα της πολιτικής μεταφορών σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.

Το σκεπτικό της «δικτυακής συνεργασίας» θεωρείται κατάλληλη βάση για την υλοποίηση της αρχής αυτής. Το αίτημα αυτό υποστηρίζει και η Επιτροπή στην ανακοίνωσή της χωρίς όμως να το αναλύει εκτενέστερα.

3. Ειδικές παρατηρήσεις

3.1. Οι πανευρωπαϊκοί διάδρομοι και οι χώροι μεταφορών

3.1.1. Δεδομένου ότι το πεδίο εφαρμογής της πολιτικής αυτής υπερβαίνει τα σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Επιτροπή τονίζει δικαίως την ανάγκη συνεργασίας με την UN-ECE (Ηνωμένα Έθνη - Οικονομική Επιτροπή για την Ευρώπη) και τη CEMT (Ευρωπαϊκή Διάσκεψη των Υπουργών Μεταφορών). Ιδιαίτερο ρόλο θα διαδραματίσουν, επίσης, οι περιφερειακές υποομάδες, οι οποίες αναπτύσσουν τη δραστηριότητά τους στα πλαίσια της ομάδας εργασίας για τις μεταφορές στην G-24, ιδιαίτερα στον τομέα των διεθνών χρηματοπιστωτικών οργανισμών.

3.1.2. Σύμφωνα με τη γνώμη της ΟΚΕ η οικονομική βιωσιμότητα και ένα κατώτερο όριο οικονομικής απόδοσης ύψους 10 %, θεωρούνται ως βασικές προϋποθέσεις στην ανακοίνωση της επιτροπής για κάθε σχέδιο κατασκευής, και φαίνεται να αντιτίθενται στους στόχους που περιλαμβάνει η απόφαση αριθ. 1692/96/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Ιουλίου 1996 σχετικά με τις κοινές κατευθυντήριες γραμμές για την ανάπτυξη ενός πανευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών (ΠΑΜ).

Η απόφαση αυτή περιλαμβάνει κυρίως κριτήρια που αφορούν την κοινωνική αποδοχή των στόχων καθώς και την ασφάλεια. Ένας άλλος στόχος είναι η συμβολή στην ενίσχυση της οικονομικής και της κοινωνικής συνοχής, ο οποίος, δυστυχώς, δεν συμπεριλαμβάνει πτυχές της πολιτικής για την αγορά εργασίας.

Εάν επιτευχθεί σε πανευρωπαϊκό επίπεδο η υπογραφή μιας νομικής πράξης, οι στόχοι της ΕΕ θα πρέπει να επιδιώκονται σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει να ληφθούν ιδιαίτερα υπόψη τα νησιά και οι παραμεθόριες περιοχές.

3.1.3. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει την προσπάθεια της Επιτροπής να ενισχύσει την ναυσιπλοΐα στη Μεσόγειο και να χαράξει ένα μακρόπνοο σχέδιο για τη δημιουργία αποτελεσματικών έργων υποδομής στην περιοχή αυτή καθώς και στις χώρες που περιβάλλουν τη Μεσόγειο.

3.1.4. Εάν πρόκειται να εφαρμοστεί και σε αυτήν την περίπτωση η αρχή της επικουρικότητας, θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι κατά την αξιολόγηση των δικτύων των μεταφορών θα διοργανωθεί κατάλληλη ενημέρωση και έρευνα για τους ενδιαφερόμενους πολίτες. Η ΟΚΕ τονίζει σχετικά τη σημασία των διαβουλεύσεων με τους κοινωνικούς και οικονομικούς κύκλους οι οποίοι θα πρέπει να συμμετέχουν στην ανάλυση και στον προγραμματισμό αυτό.

3.1.5. Στην ανακοίνωση της Επιτροπής δεν προσδιορίζεται με σαφή τρόπο το κριτήριο σχετικά με τη χρησιμοποίηση πολλαπλών μέσων. Πρόκειται για την ανάπτυξη παράλληλων υποδομών για διαφορετικά μεταφορικά μέσα; Ή μήπως νοείται η μετάβαση από το ένα μεταφορικό μέσο σε ένα άλλο μέσω κατάλληλων διακλαδώσεων;

Η βιωσιμότητα των έργων υποδομής είναι μεγάλη και το κόστος της πολύ υψηλό. Επιπλέον, οι υποδομές επεμβαίνουν σε μεγάλο βαθμό στη φύση και γίνονται γι'αυτό ολοένα και λιγότερο δεκτές από την κοινή γνώμη. Θα πρέπει να αποφευχθεί κάθε επικάλυψη επενδύσεων. Η ΟΚΕ τάσσεται γι'αυτό υπέρ της ενίσχυσης της διαλειτουργικότητας των μεταφορικών μέσων και των συνδυασμένων εμπορευματικών μεταφορών ().

3.2. Η διεύρυνση της προσέγγισης για το πανευρωπαϊκό δίκτυο ()

3.2.1. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει την προσέγγιση της Επιτροπής. Τίθεται, ωστόσο, και για αυτήν την περίπτωση, όπως άλλωστε και στην περίπτωση του κοινοτικού διευρωπαϊκού δικτύου, το ερώτημα της χρηματοδότησης. Η χρηματοδότηση του σχεδίου του πανευρωπαϊκού δικτύου είναι ήδη δύσκολη στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η έλλειψη χρηματοδότησης είναι όμως ακόμη μεγαλύτερη στα υποψήφια κράτη μέλη.

Άλλωστε και η ίδια η Επιτροπή αναγνώρισε το γεγονός αυτό και εξέδωσε στις 10 Σεπτεμβρίου 1997 σχετική ανακοίνωση για τις κοινοπραξίες δημοσίου-ιδιωτικού τομέα σε έργα του διευρυμένου δικτύου μεταφορών (), για την οποία η ΟΚΕ υιοθέτησε θετική γνωμοδότηση στις 25 Φεβρουαρίου 1998.

3.2.2. Τα δίκτυα προς και δια μέσου τρίτων χωρών, καθώς και τα σημεία διακλάδωσης των δικτύων πολλαπλών μέσων, έχουν αμοιβαίο ενδιαφέρον και πρέπει γι'αυτό να εξεταστούν κατά προτεραιότητα. Σε αυτό το πλαίσιο θα πρέπει να κατέχουν μια ιδιαίτερη θέση τα υποψήφια μέλη της Ένωσης. Η ένταξη αυτή στον προγραμματισμό του πανευρωπαϊκού δικτύου ασφαλώς δεν θα διευκολύνει τον γενικό προγραμματισμό σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερα προβλήματα όσον αφορά τη χρηματοδότηση.

Ενόψει των διαφόρων διαδικασιών προγραμματισμού (διάδρομοι, περιοχές, ΤΙΝΑ και πανευρωπαϊκό δίκτυο), η ΟΚΕ τονίζει την ανάγκη στενότερου συντονισμού, τόσο όσον αφορά τον προγραμματισμό όσο και την εκτέλεση των προγραμμάτων.

Επιπλέον, η ΟΚΕ ζητεί μια πιο μεγαλόπνοη συγχρηματοδότηση των επιλεγμένων σχεδίων υποδομών μέσω κοινοτικών ενισχύσεων με τη δέσμευση για την επιδίωξη μιας όσο το δυνατό μεγαλύτερης εναρμόνισης των τεχνικών και οικοδομικών προτύπων.

3.3. Η ανάπτυξη μιας προσέγγισης για τις τεχνολογίες μεταφορών

3.3.1. Προκειμένου να επιτευχθεί μια όσο το δυνατό καλύτερη αξιοποίηση των ευρωπαϊκών δικτύων, είναι αναγκαίο να διασφαλισθεί η διαλειτουργικότητά τους. Μόνο με αυτή την προϋπόθεση θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν οι υφιστάμενες ή μελλοντικές υποδομές από όλα τα μέσα μεταφορών, τόσο για τη μεταφορά προσώπων όσο και αγαθών συμπεριλαμβανομένων και των συνδυασμένων εμπορευματικών μεταφορών, πλήρως, χωρίς καμία παρεμπόδιση ή καθυστέρηση.

Η διαλειτουργικότητα επηρεάζεται τόσο από τεχνικούς παράγοντες (προδιαγραφές και τυποποίηση) όσο και από νομικές και ρυθμιστικές πτυχές. Οι δύο αυτές πτυχές της διαλειτουργικότητας πρέπει να συνδεθούν και να εναρμονισθούν.

3.3.2. Οι οργανισμοί μεταφορών μπορούν να προσφέρουν διαφορετικές υπηρεσίες με ασφαλή τρόπο και σε χαμηλό κόστος, μόνο στα πλαίσια διαλειτουργικών δικτύων μεταφορών. Συνεπώς, βασική προϋπόθεση των Πανευρωπαϊκών Δικτύων Μεταφορών είναι η διαλειτουργικότητα και η ελεύθερη πρόσβαση σε όλες τις υποδομές των μεταφορών χωρίς διακρίσεις.

3.4. Η ευφυής χρήση των δικτύων και η έρευνα στον τομέα των μεταφορών

3.4.1. Επειδή η διαλειτουργική διασύνδεση των συστημάτων τηλεματικής (με όλα τα μέσα μεταφορών) δεν έχει αναπτυχθεί ακόμη σε ικανοποιητικό βαθμό σε πανευρωπαϊκό επίπεδο (), η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να δώσει ιδιαίτερο βάρος, στο θέμα αυτό, στα πλαίσια του προγράμματος δράσης που περιλαμβάνει η ανακοίνωση (βλ. σημείο 1.2).

Χάρη στην τεχνολογία της τηλεματικής, μπορεί να επιτευχθεί μια ορθολογική διαχείριση των ροών των μεταφορών χωρίς να παραμελούνται στοιχεία όπως ο παράγοντας εργασία ή ο ανθρώπινος παράγοντας.

3.4.2. Βεβαίως θα πρέπει να αξιοποιηθούν και να αναπτυχθούν τα υφιστάμενα σχέδια. Ωστόσο, είναι αμφισβητήσιμο εάν η απλή μεταφορά της τεχνολογίας που εφαρμόζεται στα κράτη μέλη της Ένωσης προς τις γειτονικές χώρες και επιπλέον η διάθεση της τεχνολογίας αυτής στην αγορά αποτελεί τη σωστή λύση.

Πάντως, εάν η εφαρμογή των ευρωπαϊκών τεχνολογιών στις χώρες αυτές είναι ιδιαίτερα δύσκολη, θα ήταν προτιμότερο να εξετασθεί σε ποιό βαθμό είναι απαραίτητη.

3.4.3. Αντίθετα, η έκθεση της Γενικής Διεύθυνσης VII - Μεταφορές σχετικά με την Πανευρωπαϊκή Διάσκεψη Μεταφορών στο Ελσίνκι με θέμα: «Η ευφυή χρήση των συστημάτων μεταφορών» περιέχει τον σωστό προσανατολισμό [SEC(97) 1227 σημείο 2.2 RDT]. Στο έγγραφο αυτό η Γενική Διεύθυνση VII εξετάζει και το ερώτημα με ποιο τρόπο θα μπορούσε να βελτιωθεί η ποιότητα των ευρωπαϊκών υπηρεσιών στις μεταφορές με ταυτόχρονη ενίσχυση της διαλειτουργικότητας.

3.5. Η ανάπτυξη μιας πανευρωπαϊκής κοινοπραξίας για τα δίκτυα μεταφορών

3.5.1. Εφόσον τα σχέδια αυτά ενδιαφέρουν τόσο τα κοινοβούλια όσο και τις κυβερνήσεις, τους θεσμούς και τους ιδιωτικούς φορείς, έχει ιδιαίτερη σημασία να χαραχθεί κατάλληλο ρυθμιστικό και οργανωτικό πλαίσιο.

Επειδή όμως ο συντονισμός πραγματοποιείται σε αυξανόμενο βαθμό σε τοπικό επίπεδο θα πρέπει να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια προκειμένου να συμμετέχουν στην κοινοπραξία εκτός από τις αρμόδιες εθνικές αρχές και οι περιφερειακές αρχές καθώς και οι σχετικές κοινωνικές και οικονομικές ομάδες.

Για τον σκοπό αυτό, η ΟΚΕ υπογραμμίζει εκ νέου τη σημασία της ανάπτυξης μηχανισμών διαβούλευσης που να καθιστούν δυνατό τον διάλογο μεταξύ των εταίρων.

3.5.2. Σύμφωνα με τη γνώμη της ΟΚΕ, όσον αφορά την εφαρμογή της οδηγίας 93/38/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 1993 για τον συντονισμό των δημοσίων αγορών στις ενδιαφερόμενες περιοχές και χώρες, θα πρέπει να δημιουργηθεί για τις χώρες αυτές κατάλληλο ρυθμιστικό πλαίσιο. Κατ'αυτόν τον τρόπο θα αποφευχθεί η μονοπώληση των μεγάλων έργων από επιχειρήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης που διαθέτουν μεγαλύτερη τεχνογνωσία. Συγχρόνως, θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι θα χρησιμοποιηθούν τα σχετικά πρότυπα ασφάλειας.

4. Τελικές παρατηρήσεις

4.1. Η διάρθρωση του διαλόγου στα πλαίσια μιας πολιτικής συνεργασίας για το πανευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών

4.1.1. Στη γνωμοδότηση πρωτοβουλίας () που εξέδωσε η ΟΚΕ λίγο πριν από τη Διάσκεψη του Ελσίνκι, ασχολήθηκε διεξοδικά με τη μορφή που θα μπορούσε να δοθεί στους μηχανισμούς διαβουλεύσεων στα πλαίσια της συνεργασίας στον τομέα της πολιτικής μεταφορών. Η ύπαρξη σταθερής δομής για τη διεξαγωγή του διαλόγου μεταξύ των ενδιαφερομένων κοινωνικών και οικοδομικών ομάδων δεν κρίνεται απαραίτητη. Θα μπορούσαν, επομένως, να χρησιμοποιηθούν διάφορες μορφές διαλόγου και μέθοδοι εργασίας περιορισμένης διάρκειας ή περιορισμένου περιεχομένου, εφόσον διασφαλίζεται σε ικανοποιητικό βαθμό ο δεσμευτικός χαρακτήρας των αποτελεσμάτων.

4.1.2. Προκειμένου να εφαρμοστεί η πανευρωπαϊκή πολιτική δικτύων των μεταφορών, τόσο όσον αφορά τους διαδρόμους όσο και τη διαμόρφωση των σχετικών περιοχών μεταφορών, συστάθηκαν διευθύνουσες επιτροπές (steering committees).

Στις επιτροπές αυτές εκπροσωπούνται μόνο οι κυβερνήσεις και οι διοικητικές αρχές. Για ποιο λόγο δεν συμμετέχουν οι κοινωνικές και οικονομικές ομάδες; Δεν θα ήταν λογικότερο να αξιοποιηθεί η πείρα και η τεχνογνωσία πεπειραμένων μεταφορέων συνδικαλιστών και χρηστών στον τομέα των μεταφορών;

Η ΟΚΕ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι πρέπει να αξιοποιηθεί η πείρα των ανθρώπων αυτών με τη συμμετοχή τους σε συμπληρωματικά συμβουλευτικά όργανα. Κατ' αυτόν τον τρόπο θα εμβαθυνθεί ο διάλογος και θα διευρυνθεί ο κύκλος των συμμετεχόντων, συμπεριλαμβανομένων και των κοινωνικών και οικονομικών κύκλων.

4.2. Καλύτερος προσανατολισμός των πολιτικών αποφάσεων

4.2.1. Η ΟΚΕ θεωρεί δεδομένο ότι η ανακοίνωση αποτελεί μια πρώτη προσπάθεια της Επιτροπής να προσεγγίσει τις διάφορες πτυχές του θέματος αυτού και να ζητήσει τη γνώμη των ενδιαφερομένων. Η ΟΚΕ συγχαίρει την Επιτροπή για την πρωτοβουλία αυτή.

4.2.2. Προκειμένου, όμως, να εμβαθύνει και να συντονίσει καλύτερα τις πολιτικές αποφάσεις, κρίνεται σκόπιμο να εκδώσει η Επιτροπή μια βελτιωμένη ανακοίνωση, η οποία θα συμπεριλαμβάνει έναν απολογισμό της διάσκεψης του Ελσίνκι, και θα αναλύει τα αποτελέσματα των διαφόρων ομάδων εργασίας καθώς και της ολομέλειας της Διάσκεψης αυτής.

Βρυξέλλες, 26 Φεβρουαρίου 1998.

Ο Πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Tom JENKINS

() Βλ. γνωμοδότηση της ΟΚΕ της 29.10.1997 για την «Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών: Εναλλακτικότητα και συνδυασμένες μεταφορές εμπορευμάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση - μια λογική συστημάτων για τη μεταφορά των εμπορευμάτων - Στρατηγικές και δράσεις που αποσκοπούν στην προώθηση της αποτελεσματικότητας των υπηρεσιών και της αειφόρου ανάπτυξης» [COM(97) 243 τελ.] ΕΕ C 19 της 31.1.1998, σ. 1.

() Απόφαση αριθ. 1692/96/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Ιουλίου 1996 σχετικά με τις κοινές κατευθυντήριες γραμμές για την ανάπτυξη του πανευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών (ΕΕ L 228 της 9.9.1996, σ. 1). Γνωμοδότηση της ΟΚΕ: ΕΕ C 397 της 31.12.1994, σ. 23.

() «Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή σχετικά με τις κοινοπραξίες δημοσίου/ιδιωτικού τομέα σε έργα του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών» [έγγρ.COM(97) 453 τελ.].

() Γνωμοδότηση πρωτοβουλίας της ΟΚΕ για την «Εφαρμογή συστημάτων τηλεματικής στις συνδυασμένες μεταφορές σε πανευρωπαϊκό επίπεδο» (ΕΕ C 66 της 3.3.1997, σ. 27).

() Γνωμοδότηση πρωτοβουλίας της ΟΚΕ με θέμα: «Η Πανευρωπαϊκή Διάσκεψη Μεταφορών και ο Κοινωνικός Διάλογος - Από την Κρήτη έως το Ελσίνκι» (ΕΕ C 206 της 15.7.1996 σ. 96).