Κοινή θέση (ΕΚ) αριθ. 18/2001

που καθορίστηκε από το Συμβουλίο στις 23 Μαρτίου 2001

για την έκδοση της οδηγίας 2001/.../ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της ..., για την προαγωγή της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από ανανεώσιμες πηγές στην εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας

(2001/C 142/02)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 175 παράγραφος 1,

την πρόταση της Επιτροπής(1),

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής(2),

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών(3),

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 251 της συνθήκης(4),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Σήμερα, οι δυνατότητες εκμετάλλευσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας δεν αξιοποιούνται επαρκώς στην Κοινότητα. Η Κοινότητα αναγνωρίζει την ανάγκη της προαγωγής των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας ως μέτρου προτεραιότητας, δεδομένου ότι η εκμετάλλευσή τους συμβάλλει στην προστασία του περιβάλλοντος και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Επιπλέον, αυτή η εκμετάλλευση μπορεί επίσης να δημιουργήσει τοπικές θέσεις απασχόλησης, να έχει θετικό αντίκτυπο στην κοινωνική συνοχή, να συμβάλλει στην ασφάλεια του εφοδιασμού και να επιτρέψει την ταχύτερη επίτευξη των στόχων του Κυότο. Ως εκ τούτου, είναι αναγκαίο να εξασφαλιστεί ότι αυτή η δυνατότητα αξιοποιείται καλύτερα στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

(2) Η προώθηση της ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αποτελεί υψηλή προτεραιότητα για την Κοινότητα, όπως αναφέρεται στη Λευκή Βίβλο για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (εφεξής αποκαλούμενη "Λευκή Βίβλος"), για λόγους ασφάλειας και διαφοροποίησης του ενεργειακού εφοδιασμού, για λόγους προστασίας του περιβάλλοντος και για λόγους κοινωνικής και οικονομικής συνοχής. Αυτό υποστηρίχθηκε από το Συμβούλιο με το ψήφισμά του, της 8ης Ιουνίου 1998, για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας(5) και από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με το ψήφισμά του σχετικά με τη Λευκή Βίβλο.

(3) Η αυξανόμενη χρήση της ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αποτελεί σημαντικό μέρος της δέσμης μέτρων που απαιτούνται για τη συμμόρφωση με το πρωτόκολλο του Κυότο στη σύμβαση-πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για τις κλιματικές μεταβολές, καθώς και κάθε πολιτικής για την τήρηση τυχόν περαιτέρω δεσμεύσεων.

(4) Το Συμβούλιο, στα συμπεράσματά του της 11ης Μαΐου 1999, και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο ψήφισμά του, της 17ης Ιουνίου 1998, για την ηλεκτρική ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές(6), κάλεσαν την Επιτροπή να υποβάλει συγκεκριμένη πρόταση για ένα κοινοτικό πλαίσιο σχετικά με την πρόσβαση της ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, στην εσωτερική αγορά. Περαιτέρω, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο ψήφισμά του, της 30ής Μαρτίου 2000, για την ηλεκτρική ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας(7), τόνισε ότι η θέσπιση δεσμευτικών και φιλόδοξων στόχων για τις ανανεώσιμες μορφές ενέργειας σε εθνικό επίπεδο είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την επίτευξη αποτελεσμάτων και την επίτευξη των κοινοτικών στόχων.

(5) Για να εξασφαλισθεί η αυξημένη διείσδυση της ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στην αγορά, σε μεσοπρόθεσμη βάση, θα πρέπει να κληθούν όλα τα κράτη μέλη να θεσπίσουν εθνικούς ενδεικτικούς στόχους για την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

(6) Οι εν λόγω εθνικοί ενδεικτικοί στόχοι θα πρέπει να συνάδουν με όσες εθνικές δεσμεύσεις έχουν αναληφθεί στο πλαίσιο των δεσμεύσεων σχετικά με τις κλιματικές μεταβολές που έχουν γίνει αποδεκτές από την Κοινότητα βάσει του πρωτοκόλλου του Κυότο.

(7) Η Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογήσει σε ποιο βαθμό τα κράτη μέλη έχουν σημειώσει πρόοδο ως προς την επίτευξη των εθνικών ενδεικτικών τους στόχων και σε ποιο βαθμό οι εθνικοί ενδεικτικοί στόχοι συνάδουν με το συνολικό ενδεικτικό στόχο του 12 % της ακαθάριστης εγχώριας κατανάλωσης ενέργειας έως το 2010, λαμβάνοντας υπόψη ότι στη Λευκή Βίβλο ο ενδεικτικός στόχος του 12 % για το σύνολο της Κοινότητας έως το 2010 παρέχει χρήσιμη καθοδήγηση για την εντατικοποίηση των προσπαθειών, τόσο σε κοινοτικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο κρατών μελών, συνεκτιμώντας την ανάγκη να αντικατοπτρίζονται οι διαφορετικές εθνικές περιστάσεις.

(8) Οσάκις χρησιμοποιούν απόβλητα ως πηγές ενέργειας, τα κράτη μέλη οφείλουν να τηρούν την ισχύουσα κοινοτική νομοθεσία σχετικά με τη διαχείριση των αποβλήτων. Η εφαρμογή της παρούσας οδηγίας γίνεται με την επιφύλαξη των ορισμών των παραρτημάτων 2α και 2β της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 15ης Ιουλίου 1975, περί στερεών αποβλήτων(8).

(9) Ο ορισμός της βιομάζας που χρησιμοποιείται στην παρούσα οδηγία δεν προδικάζει τη χρησιμοποίηση διαφορετικού ορισμού στις εθνικές νομοθεσίες, για σκοπούς διαφορετικούς από τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας.

(10) Η παρούσα οδηγία δεν απαιτεί από τα κράτη μέλη να αναγνωρίζουν την αγορά εγγύησης προέλευσης από άλλα κράτη μέλη ή την αντίστοιχη αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, ως συμβολή στην εκπλήρωση υποχρέωσης εθνικής ποσόστωσης. Ωστόσο, προκειμένου να διευκολυνθεί το εμπόριο ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, και να αυξηθεί η διαφάνεια κατά την επιλογή των καταναλωτών μεταξύ ηλεκτρικής ενέργειας παραγόμενης από μη ανανεώσιμες πηγές και ηλεκτρικής ενέργειας παραγόμενης από ανανεώσιμες πηγές, η εγγύηση προέλευσης της εν λόγω ηλεκτρικής ενέργειας είναι αναγκαία. Τα συστήματα εγγύησης προέλευσης δεν συνεπάγονται αφεαυτά δικαίωμα απολαβής των εθνικών μηχανισμών στήριξης που έχουν συσταθεί στα διάφορα κράτη μέλη. Είναι σημαντικό να καλύπτονται από τέτοια εγγύηση προέλευσης όλες οι μορφές ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

(11) Είναι σημαντικό να γίνεται σαφής διάκριση μεταξύ εγγυήσεων προέλευσης και ανταλλάξιμων πράσινων πιστοποιητικών.

(12) Η ανάγκη κρατικής ενίσχυσης υπέρ των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας αναγνωρίζεται στις κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος(9), οι οποίες, μεταξύ άλλων επιλογών, θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την ανάγκη ενδοεπιχειρησιακού καταλογισμού των εξωτερικών δαπανών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Ωστόσο, οι κανόνες της συνθήκης, και ιδίως τα άρθρα 87 και 88, θα εξακολουθήσουν να εφαρμόζονται σ' αυτή την κρατική ενίσχυση.

(13) Χρειάζεται να θεσπιστεί ένα νομοθετικό πλαίσιο για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

(14) Τα κράτη μέλη εφαρμόζουν διάφορους μηχανισμούς υποστήριξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε εθνικό επίπεδο, συμπεριλαμβανομένων των πράσινων πιστοποιητικών, των ενισχύσεων για επενδύσεις, των φορολογικών απαλλαγών ή μειώσεων, των επιστροφών φόρων και των συστημάτων άμεσης στήριξης των τιμών. Ένα σημαντικό μέσο επίτευξης του στόχου της παρούσας οδηγίας είναι η εξασφάλιση της ομαλής λειτουργίας των μηχανισμών αυτών, έως ότου τεθεί σε λειτουργία κοινοτικό πλαίσιο, προκειμένου να διατηρηθεί η εμπιστοσύνη των επενδυτών.

(15) Είναι πολύ νωρίς για να αποφασισθεί ένα ευρύ κοινοτικό πλαίσιο σχετικά με τα συστήματα στήριξης, λόγω της περιορισμένης πείρας από τα εθνικά συστήματα και του σχετικά μικρού σημερινού μεριδίου στην Κοινότητα της ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, και η οποία επιδοτείται.

(16) Ωστόσο, είναι αναγκαίο να προσαρμοστούν, μετά από επαρκή μεταβατική περίοδο, τα συστήματα στήριξης στην αναπτυσσόμενη εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Ως εκ τούτου, είναι σκόπιμο η Επιτροπή να παρακολουθεί την κατάσταση και να υποβάλει έκθεση για την κτηθείσα από την εφαρμογή των εθνικών συστημάτων πείρα. Εφόσον παρίσταται ανάγκη, η Επιτροπή, με βάση τα συμπεράσματα της εν λόγω έκθεσης, θα πρέπει να υποβάλει πρόταση για κοινοτικό πλαίσιο όσον αφορά τα συστήματα στήριξης για την ηλεκτρική ενέργεια, η οποία παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Η πρόταση αυτή θα πρέπει να συμβάλλει στην επίτευξη των εθνικών ενδεικτικών στόχων, να συμβιβάζεται με τις αρχές της εσωτερικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και να λαμβάνει υπόψη τα χαρακτηριστικά των διαφόρων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, καθώς και τις ποικίλες τεχνολογίες και τις γεωγραφικές διαφορές. Θα πρέπει επίσης να προάγει τη χρήση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας κατά τρόπο ουσιαστικό, να είναι απλή και, ταυτόχρονα, όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματική, ιδίως από πλευράς κόστους, και να περιλαμβάνει επαρκείς μεταβατικές περιόδους διάρκειας τουλάχιστον επτά ετών για τη διατήρηση της εμπιστοσύνης των επενδυτών και για την αποφυγή άσκοπων δαπανών. Το εν λόγω πλαίσιο θα επιτρέψει στην ηλεκτρική ενέργεια η οποία παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας να ανταγωνιστεί την ηλεκτρική ενέργεια η οποία παράγεται από μη ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, και θα περιορίσει το κόστος που βαρύνει τον καταναλωτή, ενώ, μεσοπρόθεσμα, θα μειώσει την ανάγκη κρατικής στήριξης.

(17) Η αυξανόμενη διείσδυση της ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, στην αγορά θα επιτρέψει να επιτευχθούν οικονομίες κλίμακας, γεγονός που θα μειώσει το κόστος.

(18) Είναι σημαντικό να χρησιμοποιείται η ισχύς των δυνάμεων της αγοράς και η εσωτερική αγορά και να καταστεί η ηλεκτρική ενέργεια, η οποία παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ανταγωνιστική και ελκυστική για τους Ευρωπαίους πολίτες.

(19) Κατά την ενθάρρυνση της ανάπτυξης μιας αγοράς για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, είναι ανάγκη να λαμβάνεται υπόψη ο θετικός αντίκτυπος για περιφερειακές και τοπικές αναπτυξιακές ευκαιρίες, εξαγωγικές προοπτικές, κοινωνική συνοχή και ευκαιρίες απασχόλησης, ιδίως όσον αφορά τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις καθώς και τους ανεξάρτητους παραγωγούς ενέργειας.

(20) Θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η ιδιαίτερη δομή του κλάδου των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ιδίως κατά την επανεξέταση των διοικητικών διαδικασιών για την έκδοση αδειών κατασκευής σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

(21) Σε ορισμένες περιστάσεις, είναι αδύνατο να διασφαλίζεται απόλυτα η μεταφορά και η διανομή ηλεκτρικής ενέργειας η οποία παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, χωρίς να θίγεται η αξιοπιστία και η ασφάλεια του δικτύου· συνεπώς, οι εγγυήσεις εν προκειμένω μπορούν να περιλαμβάνουν οικονομική αποζημίωση.

(22) Οι δαπάνες σύνδεσης των νέων παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, θα πρέπει να είναι αντικειμενικές, διαφανείς και αμερόληπτες, λαμβανομένων δεόντως υπόψη και των πλεονεκτημάτων που προσφέρουν στο δίκτυο οι συνδεδεμένοι παραγωγοί.

(23) Δεδομένου ότι οι στόχοι της προβλεπόμενης δράσης είναι αδύνατον να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και δύνανται συνεπώς, λόγω των διαστάσεων ή των αποτελεσμάτων της προβλεπόμενης δράσης, να επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο, η Κοινότητα μπορεί να λάβει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας που διατυπώνεται στο άρθρο 5 της συνθήκης. Ωστόσο, η λεπτομερής εφαρμογή τους θα πρέπει να αφεθεί στα κράτη μέλη, επιτρέποντας κατ' αυτόν τον τρόπο σε κάθε κράτος μέλος να επιλέξει το καθεστώς που αντιστοιχεί καλύτερα στην ιδιαίτερή του κατάσταση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως διατυπώνεται στο εν λόγω άρθρο, η παρούσα οδηγία δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων αυτών,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

Σκοπός

Σκοπός της παρούσας οδηγίας είναι η προαγωγή της αύξησης της συμβολής των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στην εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και η δημιουργία βάσης για ένα μελλοντικό κοινοτικό πλαίσιο στον εν λόγω τομέα.

Άρθρο 2

Ορισμοί

Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, νοούνται ως:

α) "ανανεώσιμες πηγές ενέργειας": οι μη ορυκτές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (αιολική, ηλιακή και γεωθερμική ενέργεια, ενέργεια κυμάτων, παλιρροϊκή ενέργεια, υδραυλική ενέργεια, βιομάζα, αέρια εκλυόμενα από χώρους υγειονομικής ταφής, από εγκαταστάσεις βιολογικού καθαρισμού και βιοαέρια)·

β) "βιομάζα": το βιοαποικοδομήσιμο κλάσμα των προϊόντων, αποβλήτων και υπολειμμάτων που προέρχονται από τη γεωργία (συμπεριλαμβανομένων των φυτικών και των ζωικών ουσιών), τη δασοκομία και τις συναφείς βιομηχανίες, καθώς και το βιοαποικοδομήσιμο κλάσμα των βιομηχανικών και αστικών αποβλήτων·

γ) "ηλεκτρική ενέργεια η οποία παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας": η ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται από εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούν μόνον ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, καθώς και το μέρος της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας σε υβριδικούς σταθμούς οι οποίοι χρησιμοποιούν συμβατικές πηγές ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης της ανανεώσιμης ηλεκτρικής ενέργειας που χρησιμοποιείται για την πλήρωση των συστημάτων αποθήκευσης και εξαιρουμένης της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από τα συστήματα αυτά·

δ) "κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας": η εγχώρια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής για ίδια χρήση, προστιθεμένων των εισαγωγών και αφαιρουμένων των εξαγωγών (ακαθάριστη εθνική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας).

Επιπροσθέτως, εφαρμόζονται οι ορισμοί της οδηγίας 96/92/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 1996, σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας(10).

Άρθρο 3

Εθνικοί ενδεικτικοί στόχοι

1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν κατάλληλα μέτρα για την προώθηση της αύξησης της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας η οποία παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, σύμφωνα με τους εθνικούς ενδεικτικούς στόχους οι οποίοι αναφέρονται στην παράγραφο 2. Τα μέτρα αυτά πρέπει να είναι ανάλογα με τον επιδιωκόμενο στόχο.

2. Το αργότερο στις ...(11) και, εν συνεχεία, ανά πενταετία, τα κράτη μέλη υιοθετούν και δημοσιεύουν έκθεση με την οποία καθορίζουν τους εθνικούς ενδεικτικούς στόχους μελλοντικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ως ποσοστό της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, για την επόμενη δεκαετία. Η έκθεση περιγράφει επίσης τα μέτρα που ελήφθησαν ή μελετώνται, σε εθνικό επίπεδο, προς επίτευξη αυτών των εθνικών ενδεικτικών στόχων. Όταν καθορίζουν τους ανωτέρω στόχους έως το έτος 2010, τα κράτη μέλη:

- λαμβάνουν υπόψη τους τις τιμές αναφοράς του παραρτήματος,

- μεριμνούν ώστε οι στόχοι αυτοί να συνάδουν με τυχόν εθνικές δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί στα πλαίσια των δεσμεύσεων για τις κλιματικές μεταβολές τις οποίες έχει αποδεχθεί η Κοινότητα βάσει του πρωτοκόλλου του Κυότο στη σύμβαση-πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για τις κλιματικές μεταβολές.

3. Τα κράτη μέλη δημοσιεύουν, για πρώτη φορά το αργότερο στις ...(12), και, εν συνεχεία, ανά διετία, έκθεση που περιέχει αναλυτική εξέταση της επίτευξης των εθνικών ενδεικτικών στόχων, λαμβάνοντας υπόψη, μεταξύ άλλων, τους κλιματικούς παράγοντες που ενδέχεται να επηρεάσουν την υλοποίηση των στόχων αυτών και διευκρινίζουν σε ποιο βαθμό τα μέτρα που ελήφθησαν συνάδουν με τις εθνικές δεσμεύσεις για τις κλιματικές μεταβολές.

4. Με βάση τις αναφερόμενες στις παραγράφους 2 και 3 εκθέσεις των κρατών μελών, η Επιτροπή αξιολογεί σε ποιο βαθμό:

- τα κράτη μέλη έχουν προοδεύσει ως προς την επίτευξη των εθνικών ενδεικτικών τους στόχων,

- οι εθνικοί ενδεικτικοί στόχοι είναι συμβατοί με το συνολικό ενδεικτικό στόχο του 12 % της ακαθάριστης εθνικής κατανάλωσης ενέργειας έως το 2010, και ειδικότερα με μια ενδεικτική μερίδα ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, που θα φθάνει το 22,1 % της συνολικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας στην Κοινότητα έως το 2010.

Η Επιτροπή δημοσιεύει τα συμπεράσματά της σε έκθεση, για πρώτη φορά το αργότερο, στις ...(13), και εν συνεχεία ανά διετία. Η εν λόγω έκθεση συνοδεύεται, ενδεχομένως, από προτάσεις που υποβάλλονται προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

Άρθρο 4

Συστήματα στήριξης

1. Με την επιφύλαξη των άρθρων 87 και 88 της συνθήκης, η Επιτροπή αξιολογεί την εφαρμογή των μηχανισμών που χρησιμοποιούνται στα κράτη μέλη σύμφωνα με τους οποίους ένας παραγωγός ηλεκτρικής ενέργειας, με βάση κανονισμούς που εκδίδουν οι δημόσιες αρχές, τυγχάνει άμεσης ή έμμεσης στήριξης και οι οποίοι μπορεί να έχουν ως αποτέλεσμα να περιορίζουν το εμπόριο, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι οι μηχανισμοί αυτοί συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων των άρθρων 6 και 174 της συνθήκης.

2. Η Επιτροπή, το αργότερο στις ...(14), υποβάλλει καλά τεκμηριωμένη έκθεση σχετικά με την πείρα που αποκτήθηκε όσον αφορά την εφαρμογή και τη συνύπαρξη των διαφόρων μηχανισμών που αναφέρονται στην παράγραφο 1. Η εν λόγω έκθεση συνοδεύεται, ενδεχομένως, από πρόταση κοινοτικού πλαισίου για τα συστήματα στήριξης της ηλεκτρικής ενέργειας η οποία παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Κάθε πρόταση για το πλαίσιο αυτό θα πρέπει:

α) να συμβάλλει στην επίτευξη των εθνικών ενδεικτικών στόχων·

β) να συμβιβάζεται με τις αρχές της εσωτερικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας·

γ) να λαμβάνει υπόψη τα χαρακτηριστικά των διαφόρων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, καθώς και τις ποικίλες τεχνολογίες και τις γεωγραφικές διαφορές·

δ) να προάγει τη χρήση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας κατά τρόπο ουσιαστικό, και να είναι απλή και ταυτόχρονα όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματική, ιδίως από πλευράς κόστους·

ε) να περιλαμβάνει επαρκείς μεταβατικές περιόδους διάρκειας τουλάχιστον επτά ετών, ώστε να διατηρηθεί η εμπιστοσύνη των επενδυτών.

Άρθρο 5

Εγγύηση προέλευσης της ηλεκτρικής ενέργειας η οποία παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

1. Τα κράτη μέλη, το αργότερο στις ...(15), φροντίζουν ώστε η προέλευση της ηλεκτρικής ενέργειας η οποία παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας να είναι καθεαυτή εγγυημένη κατά την έννοια της παρούσας οδηγίας, με βάση αντικειμενικά, διαφανή και αμερόληπτα κριτήρια, τα οποία καθορίζει κάθε κράτος μέλος. Προς τον σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη φροντίζουν να εκδίδεται εγγύηση προέλευσης, κατόπιν αιτήσεως.

2. Τα κράτη μέλη μπορούν να ορίσουν έναν ή περισσότερους αρμόδιους φορείς, ανεξάρτητους από τις δραστηριότητες παραγωγής και διανομής, για την επίβλεψη της έκδοσης αυτών των εγγυήσεων προέλευσης.

3. Οι εγγυήσεις προέλευσης:

- προσδιορίζουν την πηγή από την οποία έχει παραχθεί η ηλεκτρική ενέργεια, διευκρινίζοντας τις ημερομηνίες και τους τόπους παραγωγής, και, στις περιπτώσεις των υδροηλεκτρικών σταθμών, αναφέρουν την ισχύ,

- επιτρέπουν στους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας η οποία παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας να αποδεικνύουν ότι η ηλεκτρική ενέργεια που πωλούν παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας κατά την έννοια της παρούσας οδηγίας.

4. Αυτές οι εγγυήσεις προέλευσης, εκδιδόμενες δυνάμει της παραγράφου 2, θα πρέπει να αναγνωρίζονται αμοιβαία από τα κράτη μέλη, αποκλειστικά ως απόδειξη των στοιχείων που μνημονεύονται στην παράγραφο 3. Τυχόν άρνηση αναγνώρισης εγγύησης προέλευσης ως απόδειξης, ιδίως για λόγους πρόληψης της απάτης, πρέπει να θεμελιώνεται σε αντικειμενικά, διαφανή και αμερόληπτα κριτήρια. Σε περίπτωση άρνησης αναγνώρισης μιας εγγύησης προέλευσης, η Επιτροπή μπορεί να υποχρεώσει την αρνούμενη πλευρά να αναγνωρίσει μια εγγύηση προέλευσης, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη τα αντικειμενικά, διαφανή και αμερόληπτα κριτήρια στα οποία βασίζεται η αναγνώριση.

5. Τα κράτη μέλη ή οι αρμόδιοι φορείς δημιουργούν τους κατάλληλους μηχανισμούς για να διασφαλίζουν ότι οι εγγυήσεις προέλευσης είναι ακριβείς και αξιόπιστες, και περιγράφουν, στην έκθεση που προβλέπεται στο άρθρο 3 παράγραφος 3, τα μέτρα που λαμβάνονται για να εξασφαλίζεται η αξιοπιστία του συστήματος εγγύησης.

6. Κατόπιν διαβουλεύσεων με τα κράτη μέλη, η Επιτροπή, στην έκθεση που προβλέπεται στο άρθρο 8, εξετάζει τον τύπο και τις μεθόδους που μπορούν να ακολουθούν τα κράτη μέλη για να κατοχυρώνεται η προέλευση της ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Ενδεχομένως, η Επιτροπή προτείνει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο τη θέσπιση σχετικών κοινών κανόνων.

Άρθρο 6

Διοικητικές διαδικασίες

1. Τα κράτη μέλη ή οι αρμόδιοι οργανισμοί τους οποίους ορίζουν τα κράτη μέλη αξιολογούν το ισχύον νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο που διέπει τις διαδικασίες χορήγησης αδείας ή τις λοιπές διαδικασίες του άρθρου 4 της οδηγίας 96/92/ΕΚ, οι οποίες ισχύουν για τις εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, με σκοπό:

- τον περιορισμό των κανονιστικών και μη κανονιστικών εμποδίων στην αύξηση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας,

- την ορθολογικοποίηση και την επιτάχυνση των διαδικασιών στο ενδεδειγμένο διοικητικό επίπεδο και

- τη διασφάλιση αντικειμενικών, διαφανών και αμερόληπτων κανόνων, στους οποίους να λαμβάνονται δεόντως υπόψη οι ιδιαιτερότητες των διαφόρων τεχνολογιών που συνδέονται με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

2. Τα κράτη μέλη δημοσιεύουν, το αργότερο στις ...(16), έκθεση σχετική με την κατά την παράγραφο 1 αξιολόγηση, στην οποία προσδιορίζουν, κατά περίπτωση, τις δράσεις που ανελήφθησαν. Αντικείμενο της έκθεσης αυτής είναι να παράσχει, εφόσον τούτο ενδείκνυται στο πλαίσιο της εθνικής νομοθεσίας, ένδειξη της επιτευχθείσας εξέλιξης, της πορείας διεξαγωγής, όσον αφορά ιδίως:

- το συντονισμό μεταξύ των διαφόρων διοικητικών υπηρεσιών όσον αφορά τις προθεσμίες, την παραλαβή και τη διεκπεραίωση των αιτήσεων αδείας,

- τη δυνατότητα θέσπισης κατευθυντήριων γραμμών για τις δραστηριότητες της παραγράφου 1 και το εφικτό της καθιέρωσης μιας ταχύρυθμης διαδικασίας προγραμματισμού για τους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και

- τον διορισμό αρχών ως διαμεσολαβητών σε τυχόν διαφορές μεταξύ των αρμόδιων για τη χορήγηση αδειών αρχών και των αιτούντων άδεια.

3. Στην έκθεση που προβλέπεται στο άρθρο 8, και με βάση τις αναφερόμενες στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου εκθέσεις των κρατών μελών, η Επιτροπή αξιολογεί τις βέλτιστες πρακτικές με σκοπό την υλοποίηση των στόχων της παραγράφου 1.

Άρθρο 7

Θέματα δικτύων

1. Με την επιφύλαξη της διατήρησης της αξιοπιστίας και της ασφάλειας του δικτύου και μέσα στα όρια των δυνατοτήτων του δικτύου, τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα απαιτούμενα μέτρα ώστε οι ευρισκόμενοι στο έδαφός τους φορείς εκμετάλλευσης συστημάτων μεταφοράς και διανομής να εγγυώνται τη μεταφορά και τη διανομή ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Τα κράτη μέλη μπορούν εξάλλου να προβλέπουν ότι η ηλεκτρική ενέργεια, η οποία παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, έχει προτεραιότητα πρόσβασης στο δίκτυο.

2. Τα κράτη μέλη θεσπίζουν νομικό πλαίσιο ή απαιτούν από τους φορείς εκμετάλλευσης των συστημάτων μεταφοράς και διανομής να καθορίζουν και να δημοσιεύουν τους τυποποιημένους κανόνες τους για την ανάληψη του κόστους των τεχνικών προσαρμογών, όπως των συνδέσεων με το δίκτυο και των ενισχύσεων του δικτύου, οι οποίες απαιτούνται προκειμένου να ενταχθούν νέοι παραγωγοί οι οποίοι τροφοδοτούν το διασυνδεδεμένο δίκτυο με ηλεκτρική ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Οι κανόνες αυτοί βασίζονται σε αντικειμενικά, διαφανή και αμερόληπτα κριτήρια, στα οποία λαμβάνονται ιδιαιτέρως υπόψη όλες οι δαπάνες και τα οφέλη της σύνδεσης αυτών των παραγωγών με το δίκτυο. Οι κανόνες μπορούν να προβλέπουν διαφορετικούς τύπους σύνδεσης.

3. Οι φορείς εκμετάλλευσης των συστημάτων μεταφοράς και διανομής υποχρεούνται να παρέχουν στους επιθυμούντες να συνδεθούν με το δίκτυο νέους παραγωγούς, μια πλήρη και αναλυτική εκτίμηση των δαπανών της σύνδεσης. Τα κράτη μέλη μπορούν να επιτρέπουν στους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, οι οποίοι επιθυμούν να συνδεθούν με το δίκτυο, να δημοσιεύουν πρόσκληση για την υποβολή προσφορών σχετικά με τις εργασίες σύνδεσης.

4. Τα κράτη μέλη θεσπίζουν νομικό πλαίσιο ή απαιτούν από τους φορείς εκμετάλλευσης των συστημάτων μεταφοράς και διανομής να καθορίζουν και να δημοσιεύουν τους τυποποιημένους κανόνες τους για τον καταμερισμό των δαπανών των εγκαταστάσεων του συστήματος, όπως των συνδέσεων και των ενισχύσεων του δικτύου, ανάμεσα σε όλους τους ωφελούμενους παραγωγούς.

Ο καταμερισμός πραγματοποιείται με μηχανισμό που βασίζεται σε αντικειμενικά, διαφανή και αμερόληπτα κριτήρια, στον οποίο λαμβάνονται υπόψη τα οφέλη που αντλούν από τις συνδέσεις οι αρχικοί και οι μετέπειτα συνδεόμενοι παραγωγοί και οι φορείς εκμετάλλευσης των συστημάτων μεταφοράς και διανομής.

5. Στην έκθεση που αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 2, τα κράτη μέλη εξετάζουν επίσης τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για να διευκολυνθεί η πρόσβαση της ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, στο δίκτυο. Στην έκθεση αυτή εξετάζεται, μεταξύ άλλων, το εφικτό της εισαγωγής της αμφίδρομης μέτρησης.

Άρθρο 8

Συγκεφαλαιωτική έκθεση

Στις 31 Δεκεμβρίου 2005, το αργότερο, και εν συνεχεία ανά πενταετία, και με βάση τις εκθέσεις των κρατών μελών κατ' εφαρμογή του άρθρου 3 παράγραφος 3 και του άρθρου 6 παράγραφος 2, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο συγκεφαλαιωτική έκθεση σχετικά με την υλοποίηση της παρούσας οδηγίας.

Στην εν λόγω έκθεση :

- εξετάζονται η πρόοδος όσον αφορά το συνυπολογισμό του εξωτερικού κόστους της ηλεκτρικής ενέργειας που δεν παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, καθώς και οι επιπτώσεις των κρατικών ενισχύσεων που χορηγούνται υπέρ της ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας,

- λαμβάνονται υπόψη οι δυνατότητες των κρατών μελών να επιτύχουν τους εθνικούς ενδεικτικούς στόχους που καθορίζονται στο άρθρο 3 παράγραφος 2, ο συνολικός ενδεικτικός στόχος που προβλέπεται στο άρθρο 3 παράγραφος 4 και η ύπαρξη διακρίσεων μεταξύ των διαφορετικών πηγών ενέργειας.

Ενδεχομένως, η Επιτροπή υποβάλλει, μαζί με την έκθεση, περαιτέρω προτάσεις προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

Άρθρο 9

Μεταφορά στο εθνικό δίκαιο

Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία, το αργότερο στις ...(17). Ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή σχετικά.

Οι διατάξεις αυτές, όταν θεσπίζονται από τα κράτη μέλη, αναφέρονται στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από παρόμοια αναφορά κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Οι λεπτομερείς διατάξεις για την αναφορά αυτή καθορίζονται από τα κράτη μέλη.

Άρθρο 10

Έναρξη ισχύος

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 11

Αποδέκτης

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες, ...

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Η Πρόεδρος

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

(1) ΕΕ C 311 E της 31.10.2000, σ. 320.

(2) ΕΕ C 367 της 20.12.2000, σ. 5.

(3) ΕΕ C 22 της 24.1.2001, σ. 27.

(4) Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 16ης Νοεμβρίου 2000 (δεν έχει ακόμα) δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα)· κοινή θέση του Συμβουλίου της 23ης Μαρτίου 2001 και απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της ... (δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα).

(5) ΕΕ C 198 της 24.6.1998, σ. 1.

(6) ΕΕ C 210 της 6.7.1998, σ. 143.

(7) ΕΕ C 378 της 29.12.2000, σ. 89.

(8) ΕΕ L 194 της 25.7.1975, σ. 39· οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την απόφαση 96/350/ΕΚ της Επιτροπής (ΕΕ L 135 της 6.6.1996, σ. 32).

(9) ΕΕ C 37 της 3.2.2001, σ. 3.

(10) ΕΕ L 27 της 30.1.1997, σ. 20.

(11) Ένα έτος μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας.

(12) Τρία έτη μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας.

(13) Τρία έτη μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας.

(14) Τέσσερα έτη μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας.

(15) Δύο έτη μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας.

(16) Δύο έτη μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας.

(17) Δύο έτη μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Τιμές αναφοράς για τους εθνικούς ενδεικτικούς στόχους των κρατών μελών όσον αφορά τη συμμετοχή της ηλεκτρικής ενέργειας η οποία παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στην ακαθάριστη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας μέχρι το 2010(1)

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(1) Τα κράτη μέλη, λαμβάνοντας υπόψη τις τιμές αναφοράς που εκτίθενται στο παρόν παράρτημα, βασίζονται στην αναγκαία υπόθεση ότι οι κατευθυντήριες γραμμές περί κρατικών ενισχύσεων για την περιβαλλοντική προστασία επιτρέπουν την ύπαρξη των εθνικών συστημάτων στήριξης για την προαγωγή της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Στις 5 Ιουνίου 2000, η Επιτροπή υπέβαλε στο Συμβούλιο μια πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την προαγωγή της ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στην εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας(1). Νομική βάση αυτής της πρότασης αποτελεί το άρθρο 95 της συνθήκης.

2. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έδωσε γνώμη, σχετικώς, στις 16 Νοεμβρίου 2000(2).

Οι σχετικές γνώμες της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής και της Επιτροπής των Περιφερειών δόθηκαν στις 20 και 21 Σεπτεμβρίου 2000, αντιστοίχως(3).

3. Στις 3 Ιανουαρίου 2001, η Επιτροπή υπέβαλε στο Συμβούλιο τροποποιημένη πρόταση(4).

4. Το Συμβούλιο, στις 23 Μαρτίου 2001, καθόρισε τη σχετική κοινή θέση του σύμφωνα με το άρθρο 251 της συνθήκης.

II. ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ

5. Αντικείμενο της προτεινόμενης οδηγίας αποτελεί η σύσταση ενός κοινού πλαισίου με στόχο την προαγωγή της όλης συμβολής των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας μέσα στην εσωτερική αγορά ηλεκτρισμού. Απώτερος σκοπός της είναι ο μέχρι το 2010 ο διπλασιασμός της μερίδας που αντιπροσωπεύει στην εσωτερική ακαθάριστη ενεργειακή κατανάλωση η παραγόμενη από ανανεώσιμες πηγές ενέργεια, από τα τωρινά επίπεδα του 6 σε 12 %, σύμφωνα με τα όσα ορίζει η Λευκή Βίβλος της Επιτροπής του 1997 για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Προς τούτο, η Επιτροπή προτείνει να θέσουν τα κράτη μέλη εθνικούς στόχους μελλοντικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. Οι στόχοι αυτοί θα πρέπει να είναι σύμφωνοι με τις ανειλημμένες στα πλαίσια του πρωτοκόλλου του Κυότο εθνικές δεσμεύσεις. Στο παράρτημα της προτεινόμενης οδηγίας παρουσιάζονται ενδεικτικοί αριθμοί τέτοιου είδους στόχων.

III. ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΘΕΣΗΣ

Α. Κυριότερες αλλαγές που επήλθαν στην πρόταση

6. Μετά τη λήξη των σχετικών του εργασιών, το Συμβούλιο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι βασικό αντικείμενο που πρέπει να απασχολεί την οδηγία είναι πρωτίστως η "προαγωγή της αύξησης της συμβολής των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας" μάλλον, παρά η προς τούτο δημιουργία κοινού πλαισίου, και αποφάσισε την ανάλογη αναδιατύπωση του άρθρου 1. Εξάλλου, λόγω της αναμενόμενης από την οδηγία πολύ περιορισμένης εναρμόνισης, καθώς και της τεράστιας σημασίας των περιβαλλοντικών στόχων, αναγνωρίστηκε ως πλέον ενδεδειγμένη νομική βάση το άρθρο 175 παράγραφος 1.

7. Σε σχέση με την πρόταση της Επιτροπής, η κοινή θέση περιέχει (στο άρθρο 2) έναν ευρύτερο ορισμό των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, και δη κατά τα ακόλουθα στοιχεία: πρώτων, τη βιομάζα, προκειμένου να εξασφαλιστούν στα κράτη μέλη μεγαλύτερα περιθώρια επιλογής μεταξύ ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ενώ (στην αιτιολογική σκέψη 8) υπογραμμίζεται ρητά ότι τα κράτη μέλη οφείλουν, σε περίπτωση που χρησιμοποιούν απόβλητα ως πηγή ενέργειας, να τηρούν την κοινοτική νομοθεσία που διέπει τα απόβλητα, και δεύτερον, την υδραυλική ενέργεια, αφού ουδείς λόγος φαίνεται να επιβάλλει την εξαίρεση ως "μη ανανεώσιμης" της υδραυλικής ενέργειας πάνω από ένα δεδομένο όριο ισχύος. Εντούτοις, μέσω των εγγυήσεων προέλευσης θα παρέχονται στοιχεία σχετικά με την ισχύ (άρθρο 5).

8. Η κοινή θέση (στο άρθρο 3) καθιστά σαφές ότι οι εθνικοί στόχοι που θα πρέπει να τεθούν από τα κράτη μέλη για τη μελλοντική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές θα είναι απλώς και μόνον ενδεικτικοί. Οι στόχοι αυτοί καθορίζονται με βάση τις οριζόμενες στο παράρτημα της οδηγίας φιλόδοξες τιμές αναφοράς, σε συνδυασμό με κάποιες προϋποθέσεις που ορισμένα κράτη μέλη έχουν επισημάνει για την εκπλήρωση των εθνικών στόχων τους. Όπως διαπιστώνεται από αυτές τις προϋποθέσεις, υπάρχουν ορισμένοι παράγοντες, είτε ανεξέλεγκτοι είτε ελάχιστα ελεγχόμενοι από τα κράτη μέλη, που είναι δυνατόν να επηρεάζουν την ικανότητα επίτευξης των εθνικών στόχων αυτών των κρατών μελών. Αυτός άλλωστε είναι και ένας από τους λόγους για τους οποίους το Συμβούλιο έκρινε ότι είναι ορθότερος και ρεαλιστικότερος ο καθορισμός ενδεικτικών, μάλλον, παρά δεσμευτικών στόχων. Επιπλέον, η επικουρικότητα συνιστά σημαντικό, εν προκειμένω, παράγοντα.

9. Αναγνωρίζεται δεόντως, στα πλαίσια ιδιαίτερα των κατευθυντήριων γραμμών περί κρατικών ενισχύσεων για την περιβαλλοντική προστασία (υποσημείωση του παραρτήματος), ο στρατηγικός ρόλος που διαδραματίζεται από τα συστήματα στήριξης στην όλη προαγωγή της ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.

10. Η κοινή θέση επισημαίνει ότι το εμπόριο της παραγόμενης από ανανεώσιμες πηγές ηλεκτρικής ενέργειας καθώς και η εκ μέρους των καταναλωτών επιλογή θα διευκολύνονται μέσω των εγγυήσεων της προέλευσης της ηλεκτρικής ενέργειας. Παρόλα αυτά, καθιστά σαφές (στο άρθρο 5 και στην αιτιολογική σκέψη 10) ότι η αμοιβαία αναγνώριση των εγγυήσεων προέλευσης αφορά αυτές τις εγγυήσεις αποκλειστικά και μόνον ως αποδείξεις της προέλευσης της ηλεκτρικής ενέργειας, και ότι ούτε η αγορά αυτών των εγγυήσεων ούτε τα συστήματά τους συνεπάγονται αναγκαστικά τήρηση της υποχρεωτικής εθνικής ποσόστωσης ή δικαίωμα απολαβής των ευεργετημάτων των εθνικών μηχανισμών στήριξης.

11. Η κοινή θέση αναγνωρίζει (στο άρθρο 7 παράγραφος 1) ότι, εξαιτίας τεχνικών δυσχερειών και της οργάνωσης των συστημάτων διανομής, δεν είναι πάντα δυνατόν να παρέχεται προτεραιότητα πρόσβασης με τη στενή έννοια στη μεταφορά και διανομή της παραγόμενης από ανανεώσιμες πηγές ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ, παραλλήλως, εγγυάται τη διαβίβαση και διανομή της εν λόγω ηλεκτρικής ενέργειας.

12. Η κοινή θέση τροποποιεί τις ημερομηνίες που αντιστοιχούν στις διάφορες απαιτούμενες εκθέσεις (στα άρθρα 3, 4, 6 και 8) τόσο χάριν συνεπείας, όσο και για να παρέλθει αρκετός χρόνος ώστε τα μέτρα που θα ληφθούν από τα κράτη μέλη να δώσουν αποτελέσματα που να αξίζουν να αποτελέσουν αντικείμενο εκθέσεως. Με το ίδιο πνεύμα, η κοινή θέση προσπαθεί να περιορίσει τα αντικείμενα των εκθέσεων (φερ' ειπείν στο άρθρο 6) καθώς και τα ληπτέα από τα κράτη μέλη διοικητικά μέτρα, αποκλειστικά και μόνο σε ό,τι απαιτείται για την επίτευξη του στόχου της οδηγίας.

13. Στο μέτρο του δυνατού, το προοίμιο αναδιατυπώθηκε με γνώμονα τις υποδείξεις της διοργανικής συμφωνίας για την ποιότητα διατύπωσης της νομοθεσίας. Ως εκ τούτου, εξαλείφθηκε σειρά αιτιολογικών σκέψεων από την τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής.

Β. Τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

14. Με βάση τις ανωτέρω παρατηρήσεις, το Συμβούλιο ενέκρινε ολικώς ή μερικώς, ενίοτε δε και μόνο κατά την ουσία τους, το ένα τρίτο των 55 τροπολογιών του Κοινοβουλίου, συμπεριλαμβανομένων και των τροπολογιών αριθ. 14, 42 και 64 (δεύτερο μέρος), τις οποίες είχε απορρίψει η Επιτροπή. Αποφάσισε, εξάλλου, να μην αποδεχθεί τις τροπολογίες αριθ. 3, 4, 5, 16, 24, 37 (πρώτο μέρος), 56 και 59, καθώς και τις τροπολογίες αριθ. 6, 7, 8 (δεύτερο μέρος), 9, 12 έως14, 23, 25, 26, 28 έως 35, 42 έως 47, 50 έως 52, 58, 60, 64, 65 και 68, τις οποίες είχε απορρίψει η Επιτροπή.

- τροπολογία αριθ. 3: η τροπολογία δεν έγινε δεκτή αυτή καθεαυτή, παρότι η κοινή θέση αναγνωρίζει δεόντως τη σημασία των περιβαλλοντικών στοιχείων, μεταξύ άλλων με επιλογή του άρθρου 175 ως νομικής βάσης,

- τροπολογίες αριθ. 4 και 16: οι τροπολογίες δεν έγιναν δεκτές αυτές καθεαυτές, σε διάφορα όμως σημεία της κοινής θέσης υπογραμμίζεται η σημασία της στήριξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (π.χ. στις αιτιολογικές σκέψεις 12 και 14, στο άρθρο 4 και στο παράρτημα), με παράλληλη μείωση του κόστους (αιτιολογικές σκέψεις 16 και 17) και αύξηση της ανταγωνιστικότητας (αιτιολογικές σκέψεις 16 και 18),

- τροπολογία αριθ. 8: το ζήτημα της εξάρτησης από τις εισαγωγές αντιμετωπίζεται μεταξύ άλλων στις αιτιολογικές σκέψεις 1 και 2,

- τροπολογία αριθ. 59: η τροπολογία δεν έτυχε αποδοχής αυτή καθεαυτή, παρότι η στήριξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (συμπεριλαμβανομένης της υδραυλικής ενέργειας) αντιμετωπίζεται σε διάφορα σημεία,

- τροπολογία αριθ. 13: η αύξηση της ανταγωνιστικότητας της παραγόμενης από ανανεώσιμες πηγές ηλεκτρικής ενέργειας και ο ανάλογος ρόλος των δυνάμεων της αγοράς εν προκειμένω αντιμετωπίζονται μεταξύ άλλων στις αιτιολογικές σκέψεις 16 έως 18,

- τροπολογίες αριθ. 17 και 18: η αιτιολογική σκέψη 16 απηχεί τις περισσότερες από τις προτεινόμενες τροποποιήσεις, ενώ αποφεύγει τις περιττές επαναλήψεις και δέχεται μεταβατική περίοδο επτά τουλάχιστον ετών, αντί των δέκα τουλάχιστον ετών (ως γνωστόν, η Επιτροπή είχε προτείνει δέκα έτη κατ' ανώτατο όριο),

- τροπολογία αριθ. 24: δεν έτυχε αποδοχής, δεδομένου ότι το διατακτικό της οδηγίας δεν ομιλεί για διάθεση βιομάζας για "συνήθη" χρήση,

- τροπολογία αριθ. 27: το Συμβούλιο (άρθρο 2 σημεία 1 και 2) ασπάζεται κατ' ουσίαν τη σκέψη του Κοινοβουλίου για μια ευρύτερη έννοια των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, και δη της βιομάζας, ενώ συμφωνεί με την Επιτροπή ότι δεν θα έπρεπε να περικλείεται η "τύρφη",

- τροπολογία αριθ. 56: το Συμβούλιο θεωρεί ότι η έκθεση την οποία θα υποβάλει η Επιτροπή θα έπρεπε , ανεξαρτήτως μεγέθους και περιεχομένου, να προβαίνει στην αξιολόγηση ολόκληρης σειράς μηχανισμών βάσει των οποίων ο παραγωγός ηλεκτρικής ενέργειας τυγχάνει άμεσης ή έμμεσης στήριξης, και επομένως δεν χρειάζεται να γίνει αναλυτική απαρίθμηση του περιεχομένου της,

- δεύτερο μέρος της τροπολογίας αριθ. 37: η μεν ανάγκη "ενδημοποίησης" των εξωτερικών δαπανών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας αντιμετωπίζεται στην αιτιολογική σκέψη 12 (στα πλαίσια των κοινοτικών κατευθυντήριων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος), το δε εξωτερικό κόστος της μη παραγόμενης από ανανεώσιμες πηγές ηλεκτρικής ενέργειας καλύπτεται από το άρθρο 8,

- πρώτο μέρος της τροπολογίας αριθ. 37: το σημείο αυτό είναι περιττό, καθότι:α) οι επιταγές περί προστασίας του περιβάλλοντος πρέπει να ενσωματώνονται στις άλλες κοινοτικές πολιτικές, συμπεριλαμβανομένων και των πολιτικών για την εσωτερική αγορά, και β) η παράγραφος 2 του άρθρου 4 ορίζει ήδη ότι το πλαίσιο στήριξης των συστημάτων θα έπρεπε να συμβάλλει στην επίτευξη των εθνικών στόχων, που οι ίδιοι συνδέονται με περιβαλλοντικούς στόχους. (προαγωγή της ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, δεσμεύσεις που ανελήφθησαν στα πλαίσια του πρωτοκόλλου του Κυότο),

- τροπολογίες αριθ. 38 και 39: κατά ένα μέρος τους ενσωματώθηκαν, σύμφωνα με όσα προτάθηκαν από την Επιτροπή,

- δεύτερο μέρος της τροπολογίας αριθ. 64: η παράγραφος 1 του άρθρου 4 καλύπτει μηχανισμούς στήριξης που θα μπορούσαν να συνεπάγονται περιορισμό του εμπορίου, βάσει του γεγονότος ότι συμβάλλουν στους περιβαλλοντικούς στόχους,

- τροπολογίες αριθ. 48 και 66 επί του άρθρου 8: η αιτιολογική σκέψη 12 και η πρώτη υποσημείωση του παραρτήματος επιβεβαιώνουν ότι οι κοινοτικές κατευθυντήριες οδηγίες για τις κρατικές ενισχύσεις υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος θα έπρεπε να αναγνωρίζουν την "ανάγκη κρατικής ενίσχυσης υπέρ των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας",

- τροπολογίες αριθ. 48 και 66 επί του άρθρου 8 (παράγραφος 5): κρίνεται ότι δεν είναι ρεαλιστικό να καλείται ήδη από τώρα η Επιτροπή να καθορίσει στόχους για την περίοδο 2010-2020,

- τροπολογία αριθ. 49: το Συμβούλιο συμφωνεί με το Κοινοβούλιο ότι η προθεσμία για τη μεταγραφή της οδηγίας στην εθνική νομοθεσία πρέπει να οριστεί σε δεδομένη στιγμή μετά την πάροδο ορισμένης χρονικής περιόδου από την έναρξη ισχύος της οδηγίας, θεωρεί όμως ότι θα πρέπει να μεσολαβήσουν πριν από την εν λόγω μεταγραφή δύο έτη (και όχι ένα μόνον έτος).

(1) ΕΕ C 311 Ε της 31.10.2000, σ. 320.

(2) Δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα.

(3) Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, ΕΕ C 367 της 20.12.2000, σ. 5, Επιτροπή των Περιφερειών, ΕΕ C 22 της 24.1.2001, σ. 27.

(4) Δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα.