17.2.92 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων Αριθ.C40/31
ΓνωμοδότησηγιατηνΑνακοίνωσητηςΕπιτροπήςγιατη«Βιομηχανικήπολιτικήσεεναανοικτόκαι
ανταγωνιστικό περιβάλλον»
(92/040/15)
Στις21Δεκεμβρίου1990ηΕπιτροπήτωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτωναποφάσισεναζητήσει,μεβάση
τιςδιατάξειςτουάρθρου198τηςΣυνθήκηςγιατηνίδρυσητηςΕυρωπαϊκήςΟικονομικήςΚοινότητας,
τηγνωμοδότησητηςΟικονομικήςκαιΚοινωνικήςΕπιτροπήςγιατηνπαραπάνωανακοίνωση .
Τοτμήμαβιομηχανίας,εμπορίου,βιοτεχνίαςκαιυπηρεσιών,στοοποίοανατέθηκεηπροετοιμασίατων
σχετικώνεργασιών,υιοθέτησετηγνωμοδότησήτουστις6Νοεμβρίου1991μεβάσητηνεισήγησητου
κ.Petersen.
HΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπήεξέδωσεκατάτη291ησύνοδοολομέλειας(συνεδρίασητης
27ηςΝοεμβρίου1991),τηνακόλουθηγνωμοδότησημεμεγάληπλειοψηφίακαι1αποχή.
1.Εισαγωγή σης,ωστόσοομωςαυτόθαμπορούσεναφέρεισεδύσκολη
θέσητηνοικονομίακαικατ'επέκτασητηναπασχόληση
άλλωνκρατών.
ΟισυνθήκεςτηςΡώμηςδενπεριέχουνρυθμίσειςσχετικάμε
τηνκοινοτικήβιομηχανικήπολιτική·τέτοιουείδουςρυθμί­
σειςυπάρχουνμόνοστησυνθήκηπουδιέπειτοντομέα
άνθρακακαιχάλυβα.Οιπρώτεςενέργειεςγιατηνκατά­
στρωσημιαςβιομηχανικήςπολιτικήςανελήφθησαναπότην
Επιτροπήπερίταμέσατηςδεκαετίαςτου'60.Το1970η
Επιτροπήυπέβαλεέναεκτενέςυπόμνημαγιατη«Βιομηχα­
νικήπολιτικήτηςΚοινότητας»(')τοοποίοέμελενααποτελέ­
σειτηβάσηγιαμιαεμπεριστατωμένη συζήτησημεταυπόλοι­
παόργανατηςΚοινότηταςκαιτουςοικονομικούςκαικοινω­
νικούςκύκλουςτηςΕυρωπαϊκήςΚοινότητας .Hδιαφορετική
οικονομικήκαικοινωνικήκατάστασηστακράτημέλητης
ΕΚκαθώςκαιηέλλειψηπροθυμίαςγιατηναντιμετώπισητων
διαρθρωτικώνπροβλημάτωναπόκοινούμεμιακατάλληλη
βιομηχανικήπολιτικήανέστειλαντασχετικάσχέδιατηςΕπι­
τροπήςμεαποτέλεσμαναναυαγήσειαναγκαστικάηιδέα
τηςβιομηχανικήςπολιτικήςόπωςπεριέχεταιστοανωτέρω
μνημόνιο.Hπρόταση,επίσης,τηςΕπιτροπήςτουέτους1971
γιατησύσταση«επιτροπήςαρμόδιαςγιατηβιομηχανική
πολιτική»δενυλοποιήθηκεποτέ.Τοπρόγραμμαδράσηςστον
τομέατηςβιομηχανικήςκαιτεχνολογικήςπολιτικής(^)της
ΕπιτροπήςτωνΕΚ(1973)δενείχε,επίσης,καμίασυνέχεια.Οιεθνικεςεπιμερουςενέργειες,στοδεύτεροήμισυτηςδεκαε­
τίαςτου'70έδωσαντηναφορμήστηνΕπιτροπήτηςΕΚ
νααναλάβειδράσειςσεκοινοτικόεπίπεδο,σεορισμένους
ειδικούςοικονομικούςκλάδους.Κρίνεταισκόπιμονααναφέ­
ρονταιπ.χ.οιτομείςτουχάλυβα,τωνναυπηγείων ,τηςκλω­
στοϋφαντουργίας αλλάκαιoκλάδοςτωνσυνθετικώνπροϊό­
ντωνκαιτηςβιομηχανίαςυποδημάτων .HΕπιτροπήμπορού­
σεναεπικαλεσθείσεόλες,σχεδόν,τιςπεριπτώσειςότι,λόγω
τωνδύσκολωνδιαρθρωτικώνπροβλημάτωνκαιτωνριζικών
αλλαγώνστοντομέατηςαπασχόλησηςορισμένακράτημέλη
θααντιδρούσανμετηλήψημέτρωνγιατηδιατήρησητων
υποδομών.Ταενλόγωμέτραθαηδύναντοναπροκαλέσουν
νέεςστρεβλώσειςτουανταγωνισμού ,προστατευτικές τάσεις
καισετελικήανάλυσηθαοδηγούσανστηναποσύνθεσητης
κοινήςαγοράς.
HΕπιτροπή,το1981,μετηνανακοίνωσήτηςστοΣυμβούλιο
για«Μιακοινοτικήστρατηγικήγιατηνανάπτυξητηςευρω­
παϊκήςβιομηχανίας»(4)επιχείρησενααναζωπυρώσει ,εκ
νέου,τησυζήτησηγιατηστρατηγικήπουπρέπειναχαραχθεί
στοβιομηχανικότομέασεκοινοτικόεπίπεδο.Στηνανακοί­
νωσήτηςηΕπιτροπήκαλείτακράτημέληνααρχίσουν
διαβουλεύσειςσ'ένακοινοτικόπλαίσιοτοοποίοθαδιασφα­
λίζειτηνενιαίααντιμετώπισητουθέματοςκαιθαανταποκρί­
νεταιστιςπροκλήσειςτηςπολιτικήςαπασχόλησης :«H
χάραξητηςβιομηχανικήςστρατηγικήςτωνδημοσίωναρχών,
όπωςκαιαυτήςτωνμεγάλωνεταιρειώνκαιμεγάλωνβιομηχα­
νικώνσυγκροτημάτων ,γίνεταιτώρασετέτοιεςσυνθήκες
πολυπλοκότητας ,ευρύτηταςδιαστάσεωνκαιδιάρκειας,που
στηνΕυρώπησυναντώνταιμόνοσεκοινοτικόπεδίο.Oσκο­
πόςτηςπρέπεινασυνίσταταιστηναποκατάσταση κλίματος
εμπιστοσύνηςτοοποίοθαενθαρρύνειτιςεπενδύσειςνεωτερι­
στικούκαιαναπτυξιακούχαρακτήρα,τόσοαπότηνπλευρά
τωνμεγάλωνβιομηχανικώνομάδων,όσοκαιτωνμικρώνκαι
μεσαίωνεπιχειρήσεων ,ησυμβολήτωνοποίωνστηδημιουρ­
γίαπαραγωγικήςαπασχολήσεως είναιγνωστή».Βέβαια,ηHΟΚΕμετηγνωμοδότησήτης«Μεταβολεςστοντομέα
τηςβιομηχανίαςκαιτηςαπασχόλησης—Απολογισμόςκαι
προοπτικέςτηςβιομηχανικήςπολιτικής»(3)έδωσεέναυσμα
περίτατέλητου1977στιςσυζητήσειςγιατηβιομηχανική
πολιτική.HΟΚΕ,ορθώςτότε,διαπίστωσεότιχωρίςμια
κοινοτικήβιομηχανικήπολιτική,οιεθνικέςβιομηχανικές
πολιτικέςθαανεπτύσσοντοβάσεικαθαρώςεθνικώνκριτη­
ρίωνκαιλόγωτηςμικρήςεμβέλειαςθααποτελούσαν ,μάλι­
στα,εμπόδιοστηνπεραιτέρωανάπτυξητουτομέα.Κάτω
απόορισμένεςπεριστάσειςτασχετικάμετιςδιαρθρώσεις
προβλήματαθαέθιγανγειτονικέςχώρες.Έγινανσκέψειςγια
τηνανάληψηδράσηςσχετικάμετηνενίσχυσητουβιομηχα­
νικούτομέακαθώςκαιτουαντίστοιχουτομέατηςαπασχόλη­
(')Έγγρ.CC)M(70)100τελικό.
(2)Έγγρ.SEC(73)3824τελικό.
(3)ΕΕαριθ.C292της3.12.1977. (4)Έγγρ.COM(81)639τελικό,σ.2.

Αριθ.C40/32 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων17.2.92
ανωτέρωεπείγουσακλήσηείχεελάχιστηαπήχησηκαιδεν
κατέληξε,όπωςανεμένετο,στηναναμόρφωσημιαςπλήρους
καιελπιδοφόραςβιομηχανικήςπολιτικήςσεκοινοτικόεπί­
πεδο.
Στηνουσία,ηΟΚΕυποστηρίζειανεπιφύλακτατιςεκτιμήσεις
τηςΕπιτροπήςτωνΕΚ:απότιςδιεξαγόμενεςσυζητήσειςμε
θέμα«HβιομηχανικήπολιτικήτηςΕυρωπαϊκήςΚοινότητας»
έπασχαναπότηναπουσίαενόςενδεδειγμένουσχεδίουπλαί­
σιο.Hιδέα,επίσης,τηςενίσχυσηςτηςγενικήςανταγωνιστι­
κήςικανότητας,ηοποίααποτελείσυχνάτοστόχοτηςκοινο­
τικήςβιομηχανικήςπολιτικήςείναιαρκετάσυγκεχυμένηκαι
διφορούμενη .HΟΚΕχαιρετίζει,συνεπώςτηντελευταίαανα­
κοίνωσητηςΕπιτροπήςγιαμια«Βιομηχανικήπολιτικήσε
έναανοικτόπεριβάλλον»μετηνοποίααυτήδράττεταιτης
ευκαιρίαςναεπεξεργασθείένασχέδιομιαςσύγχρονηςκαι
δυναμικήςβιομηχανικήςπολιτικής.Τοκοινοτικόσυμφέρον
αποτελείτοσημείοαναφοράςαυτούτουσχεδίουβιομηχανι­
κήςπολιτικής .σειςαναπτυξηςτηςβιομηχανίαςκαιτεχνολογίας .Τηνκυρία
ευθύνηγιατηνανταγωνιστική ικανότητατηςβιομηχανίας
τηνεπωμίζονταιοιίδιεςεπιχειρήσεις .Τοκράτοςδιαδραματί­
ζειπροπαντόςτορόλοκαταλύτηκαισκαπανέακαινοτομιών
απότοοποίοοιεπιχειρήσειςαναμένουντηδημιουργίαενός
σαφούςκαιισορροπημένου πλαισίουκαθώςκαιπροοπτικών
γιατηνανάπτυξητηςδράστηριότητάςτους.
HΕπιτροπήτωνΕΚχάραξετουςθετικούςκαιδιευρυμένους
αυτούςπροσανατολισμούς σταπλαίσιατωνυποχρεώσεων
πουυπαγορεύονται απότηναρχήτηςεπικουρικότητας και
μεβάσητιςεμπειρίεςτωνπαρελθόντωνετών.Hεμπειρίααπό
τιςδεκαετίεςτου'70και'80κατέδειξανότιοιπαρεμβατικές ,
κατάτομείς,πολιτικέςδεναποτελούναποτελεσματικό μέσο
γιατηνπροώθησηδιαρθρωτικώναλλαγών.Οιανωτέρωπολι­
τικέςαπέτυχανναανυψώσουντηνανταγωνιστικήικανότητα
τηςβιομηχανίας .Τασχέδιαπαρόμοιαςπολιτικήςμπορεί,
προσωρινά,ναέχουνθετικάαποτελέσματα ,ωστόσοόμως
αυτάυποκρύπτουναναπόφευκτατονκίνδυνομετάθεσηςτης
διαδικασίαςτηςδιαρθρωτικήςπαροσαρμογής καικατ'επέ­
κτασητηναπώλειαστομέλλον,θέσεωναπασχόλησηςεπειδή
απορροφούνπόρουςοιοποίοιθαμπορούσανναδιατεθούν
παραγωγικάσεάλλουςτομείς.Hένταξητηςπολιτικήςαυτής
στονπαγκόσμιοκαταμερισμόεργασίαςκαιητήρησητων
ισχυόντων,επίτουπαρόντος,κανόνωντουπαιχνιδιούαποτε­
λούντηνορθότερηοδόγιατηνοικονομία .Έναανταγωνι­
στικόπεριβάλλονπουπαρέχειίσεςευκαιρίεςσεόλουςαποτε­
λεί,σύμφωναμετημέχριτώραεμπειρία,τηνκαλύτερηεγγύ­
ησηγιαμιαισχυρήκαιανταγωνιστικήβιομηχανία .
Βέβαια,ηκατάστασητωνεπιμέρουςτομέωντηςευρωπαϊκής
οικονομίαςδενπαραμένειήρεμη.Απόκαιρούειςκαιρόν
εμφανίζονταιειδικάπροβλήματασεορισμένουςτομείς,είτε
σεκοινοτικό,είτεσεεθνικόεπίπεδοταοποίαπρέπεινα
επιλυθούν.Επιπλέον,στιςπεριπτώσειςαυτέςείναιεπίσης
απαραίτητοόπωςόλεςοιαναλαμβανόμενες δράσειςσυμφω­
νούναπόλυταμετις«γενικέςαρχέςτηςκοινοτικήςβιομηχα­
νικήςπολιτικής».
Οιδιαρθρωτικέςπροσαρμογέςκαιηδιεθνήςανταγωνιστική
ικανότηταείναιέννοιεςαλληλένδετες .Μιαδυναμικήευρω­
παϊκήβιομηχανικήπολιτικήπρέπεινακατευθύνεταιστην
αποτελεσματική καισταθερήάσκησηκάθεδραστηριότητας
ηοποίαθαδιευκολύνει,θαδιασφαλίζεικαιθαεπιταχύνει
τηδιαδικασίαδιαρθρωτικώνπροσαρμογώντηςοικονομίας .
ΚατάσυνέπειαηπρότασητηςΕπιτροπήςαφορά,βασικά,τρία
στάδιατηςδιαρθρωτικήςπροσαρμογήςμεταξύτωνοποίωντο
σχέδιοτηςκοινοτικήςβιομηχανικήςπολιτικήςοφείλεινα
τηρείίδιεςαποστάσεις .2.ΤακύριασημείατηςπρότασηςτηςΕπιτροπής
Hευρωπαϊκήδιαδικασίαγιατηνενοποίησηεπιταχύνεται
τόσοαπόπολιτικήςόσοκαιαπόοικονομικήςαπόψεως.
Μέχριτατέλητου1992θαεπιτευχθείoπρώτοςστόχοςτης
υλοποίησηςτηςεσωτερικήςαγοράς.Κατάτιςεκτιμήσειςτης
Επιτροπήςηαγοράαυτήθασυμβάλειαποφασιστικάστην
αλλαγήτηςστρατηγικήςκαιτουπεδίουδράσηςτωνεπιχειρή­
σεωντωνκρατώνμελώνοιοποίεςστοεξήςθαοφείλουν
ναπροσανατολίζονται πέραντωνεθνικώνσυνόρων,ενώθα
κερδίζεισυνεχώςέδαφοςηχάραξηεκτεταμένωνεπιχειρησια­
κώνστρατηγικών .Oτομέαςτηςευρωπαϊκήςβιομηχανίας
χαρακτηρίζεται απόδιαρκείςμεταλλαγές :Oδιεθνήςανταγω­
νισμόςεπιτείνεταισυνεχώς,ητεχνογνωσίααπαιτείτηδιά­
θεσησημαντικώνκεφαλαίωνενώoκύκλοςπροϊόντωνσμι­
κρύνειδιαρκώς.Οιγενικέςοικονομικέςσυνθήκεςγιαπαρα­
γωγικέςεπενδύσειςδυσχεραίνονται .Μεβάσηλοιπόνταδεδο­
μένααυτάοιεθνικέςπολιτικέςείναικαταδικασμένες νααπο­
τύχουνκαιωςεκτούτουαπαιτείταιoεναρμονισμόςκαι
συντονισμόςτουςσεευρωπαϊκόεπίπεδο.Επίτουπαρόντος
επιβάλλεταιηύπαρξηυψηλούβαθμούομοφωνίαςόχιμόνο
στηνοικονομικήπολιτικήαλλάκαιστοντομέατηςβιομηχα­
νικήςπολιτικήςσεευρωπαϊκόεπίπεδογιατηνεδραίωση
καιτηνπεραιτέρωβελτίωσητωνκοινοτικώνκεκτημένων .
Εκείνοςπουσυνεχίζειναασπάζεταικαιναεπιμένειναενεργεί
στομέλλονμεγνώμοναταεθνικάκριτήριαπαραιτείταιτων
δυνατοτήτωνανάπτυξηςκαιβελτίωσηςτουτομέατηςαπα­
σχόλησηςκαιγενικότερατωνπλεονεκτημάτων τηςευημε­
ρίας.
Κατάγενικήπεποίθησημόνομιαανταγωνιστικήβιομηχανία
μπορείναανταποκριθείστιςσημερινέςπροκλήσεις,καινα
ενισχύσεικαιναενδυναμώσειτηθέσητηςΚοινότηταςσε
παγκόσμιαοικονομικήκλίμακα.Τοσχέδιοτηςκοινοτικής
βιομηχανικήςπολιτικήςαποβλέπειστηνανάπτυξητηςόσο
τοδυνατόαποτελεσματικότερης λειτουργίαςτωναγορών.
ΣτηνουσίαηΕπιτροπήαποσκοπείστηδιαμόρφωσηενδεδειγ­
μένωνβασικώνσυνθηκώνγιατιςεπιχειρήσειςοιοποίεςεπι­
ταχύνουντηδιαδικασίατωνδιαρθρωτικώναναπροσαρμογών ,
ενισχύουντηνανταγωνιστικήικανότητατηςευρωπαϊκήςβιο­
μηχανίαςκαιδημιουργούν ,μακροπρόθεσμα ,τιςπροϋποθέ­i)Aναγκαιεςπροϋποθέσειςγιατηδιαρθρωτικήπροσαρμογή
—Δημιουργίασταθερούοικονομικούπεριβάλλοντος το
οποίοδύναταιναενισχύσειτηνεπενδυτικήικανότητατων
επιχειρήσεων .
—Διασφάλισηενόςανταγωνιστικού περιβάλλοντος μετη
μεγαλύτερηδυνατήεπαγρύπνησηέναντιπολύμεγάλων
συγκεντρώσεων επιχειρήσεων ,oαυστηρόςέλεγχοςτων
ενισχύσεωνκαιηδιατήρησημιαςανοικτήςπροσέγγισης
σεσχέσημετηνεσωτερικήκαιτηπαγκόσμιααγορά.

17.2.92 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C40/33
—Δημιουργίατωναναγκαίωνπροϋποθέσεωνγιατηνανά­
πτυξηδυναμικήςκαιανταγωνιστικής παροχήςυπηρεσιών
(κυρίωςστοχρηματοπιστωτικό τομέα)γιατιςεπιχει­
ρήσεις.—Εξασφαλισηυψηλουεπιπέδουεκπαίδευσηςωςβάσηγια
τηνανάπτυξηκαιτηναφομοίωσηνέωντεχνολογιώνκαι
μεθόδωνοργάνωσης .
—Προώθησητηςοικονομικήςκαικοινωνικήςσυνοχήςμε
τηνενίσχυσητουρόλουτωνευρωπαϊκώνδιαρθρωτικών
ταμείωνγιαπεριφέρειεςμεμειωμένηανάπτυξηκαιηδιευ­
κόλυνσητωνδιαρθρωτικώνπροσαρμογώνμέσωτηςενη­
μέρωσης,ακρόασηςκαισυμμετοχήςτωνεργαζομένωνστη
λήψητωναποφάσεωντωνεπιχειρήσεων .
—Επίτευξηενόςυψηλούεπιπέδουπεριβαλλοντικής προστα­
σίαςγιατηδιασφάλισητωνφυσικώνσυνθηκώνδιαβίω­
σηςμετηνεφαρμογήτηςαρχήςoρυπαίνωνπληρώνει
αλλάεπίσηςκαιτηδημιουργίανέωναγορώνπουθαχρη­
σιμοποιούνωςαρχήτηνανάπτυξηβάσει«καθαρώντεχνο­
λογιών».HΕπιτροπήτονίζειοτιταπρογράμματάτηςσχετικάμετη
βιομηχανικήπολιτικήείναιεκδιαμέτρουαντίθεταπροςτη
φιλελεύθερηπολιτική,βασικόστοιχείοτηςοποίαςείναιη
ενεργητικήδιαμόρφωσηενόςθεσμικούπλαισίουτοοποίοθα
εξασφαλίζειστιςδυνάμειςτηςαγοράςκαιτουανταγωνισμού
τααναγκαίαπεριθώριαδράσηςστοβιομηχανικότομέα.
3.Παρατηρήσεις
3.1.ΟικατευθύνσειςτηςΚοινότηταςστοντομέατηςβιομη­
χανικήςπολιτικής
HΟΚΕσυμφωνείμετηνάποψητηςΕπιτροπήςότιηαδιάλει­
πτηπροώθησηκαιπεραιτέρωανάπτυξητηςδιαδικασίας
ευρωπαϊκήςολοκλήρωσηςσυνεπάγεταιτηνεπίλυσητωνπρο­
βλημάτωντηςβιομηχανικήςπολιτικήςσεευρωπαϊκόεπίπεδο
καιτησυνεκτίμησητωνεπιπτώσεωντωνδράσεωνγιατις
διαρθρωτικέςπροσαρμογέςεπίτηςκοινήςαγοράς.Επικροτεί­
ται,επίσης,ηδιαπίστωσηότιμόνοαπόμιαανταγωνιστική
καιαποδοτικήβιομηχανίαμπορείνααναμένεταιηανάλογη
συνεισφοράστηνοικονομικήκαικοινωνικήανάπτυξητης
Κοινότητας .Σχετικάμετοθέμααυτό,ηΟΚΕθεωρείδεδο­
μένοότιoόρος«Ευρωπαϊκήβιομηχανία»πουχρησιμοποιεί
ηΕπιτροπήεπανειλημμένα δενπροσανατολίζεται προςτις
σχέσειςιδιοκτησίαςπουδιέπουντην«ΕυρωπαϊκήΕπιχεί­
ρηση».ii)Μέσαγιατηδιασφάλισητωνδιαρθρωτικώνπροσαρ­
μογών
—Hολοκλήρωσητηςεσωτερικήςαγοράς,κυρίως,μέσω
τηςτελειοποίησης τωνπροτύπωνκαιτηςποιότηταςτων
προϊόντων,τηςελευθέρωσηςτωνδημόσιωνπρομηθειών,
τηςκατάργησηςτωνεθνικώνποσοστώσεωνβάσειτου
άρθρου115τηςΣυνθήκηςΕΟΚ,τηςεγκαθίδρυσηςενός
συνεκτικούνομικούπλαισίουκαιτηςδημιουργίαςκοινών
διευρωπαϊκώνδικτύων.
—Μιαανοικτήεμπορικήπολιτικήστηριζόμενηστηναμοι­
βαίαεφαρμογήτωνσυμφωνημένων διεθνώνκανόνωναπό
όλουςτουςεμπορικούςεταίρους,πολιτικήπουπεριέχει
μηχανισμούςεπαγρύπνησηςγιατηναποτροπήαθέμιτων
εμπορικώνπρακτικώνκαιτηνανάπτυξηαποτελεσματικών
μέτρων.Σημειώνεταιότιστιςκατευθυντήριες αρχέςτουσχεδίουβιο­
μηχανικήςπολιτικήςγιατηδημιουργίαενόςανοικτούκαι
ανταγωνιστικού περιβάλλοντος δενυπάρχεικαμίαεναλλα­
κτικήκαιπροσοδοφόραλύση.Αποτελείπρωταρχικόστόχο
τηςβιομηχανικήςπολιτικής.Ενδεχόμενηστεγανοποίηση της
ευρωπαϊκήςαγοράςκαιχάραξηπολιτικώναμυντικούχαρα­
κτήραπουευνοούντηδιατήρησητωνυφισταμένωνυποδομών
δενενδείκνυνταιγιατηναντιμετώπισητωνπροκλήσεωντις
οποίεςέχειθέσειωςστόχοηΕυρωπαϊκήΚοινότηταμετη
συνθήκηιδρύσεώςτηςκαιπροτίθεταινατιςθέσεικαθοδόν
προςτηνπολιτικήένωση.iii)Κατευθύνσειςγιατηνεπιτάχυνσητωνδιαρθρωτικών
προσαρμογών
—Προώθησητηςτεχνικήςαπόδοσηςτωνεπιχειρήσεωνμε
τηδημιουργίαευνοϊκότερωνσυνθηκώνγιατοσχεδιασμό,
τηνανάπτυξη,τηδιάδοσηκαιεφαρμογήπροηγούμενων
τεχνολογιών .
—Δυναμικήπολιτικήέναντιτωνμικρομεσαίωνεπιχειρή­
σεωνμετημείωσητωνδιοικητικώνεπιβαρύνσεων ,την
εντατικότερησυνεργασίαμεταξύεπιχειρήσεωνκαθώςκαι
τηβελτιωμένηπρόσβασηστηνκοινοτικήκαιτηνπαγκό­
σμιααγορά.
—Καλύτερηχρησιμοποίηση τουανθρώπινουδυναμικού,
βαθμιαίαεισαγωγήνέωντεχνολογιώνκαιμεθόδωνεργα­
σίαςμετηνανάληψηκατάλληλωνδράσεωνγιατηνεπαγ­
γελματικήκατάρτισηκαιμετεκπαίδευση τωνεργαζομέ­
νων.HΟΚΕ,ωστόσο,επικρίνειτοσχέδιοκοινοτικήςβιομηχανι­
κήςπολιτικήςεπειδήδενέλαβε,επαρκώς,υπόψητηνπεριφε­
ρειακήκαικοινωνικήδιάσταση.Hενίσχυσητηςανταγωνι­
στικήςικανότηταςτωνευρωπαϊκώνεπιχειρήσεων ,δενείναι
αρκετήαφ'ευατήςγιατηνπροώθησητηςβιομηχανικήςανά­
πτυξηςσεπεριφέρειεςπουπαρουσιάζουνκαθυστέρησηως
προςτηνανάπτυξηήγιατηλήψηυπόψητωνκοινωνικών
αναγκών.Συνεπώς,ηΕπιτροπήοφείλεινατονίσει,σαφώς,
τασυμφέροντατωνπεριοχώνμεκαθυστερημένη ανάπτυξη
στοσχέδιοβιομηχανικήςπολιτικήςτηςκαινατασυνδέσει
ακόμηστενότεραστηνπολιτικήδιαδικασία.Hγενικήπαρα­
πομπήσταδιαρθρωτικάταμείαείναιαρκετάκοντόφθαλμη .
Hδιαπίστωση,επίσης,ότιμετηνπροώθησητηςοικονομικής

Αριθ.C40/34 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 17.2.92
λογημενωνκαιχρονικάπεριορισμένων εξαιρεσεων,διότιη
μέριμναγιαενδεχόμενηκαταστρατήγηση θεσμοθετημένων
αρχώνδενμπορείναδικαιολογηθείότανηεξαίρεσηγίνεται
κανόνας.Εφόσοντούτοδεσυμβαίνειηεξαίρεσημπορείνα
επιβεβαιώσειτονκανόνα.καικοινωνικήςσυνοχήςoδιάλογοςκαιηεταιρικήσχέση
μεταξύτουβιομηχανικούκαιτουδημόσιουτομέαπρόκειται
ναδιαδραματίσει «ιθύνοντα»ρόλο,είναιαρκετάασαφήςκαι
επομένως,χρήζειδιευκρίνησης .
HΟΚΕυποστηρίζεισυγκεκριμένα ,ότιεκτόςαπόταοριζό­
ντιαμέτραγιατηδιευκόλυνσητηςμεταβολήςτωνδομώνκαι
τηνενίσχυσητηςικανότηταςπροσαρμογήςτωνεπιχειρή­
σεωνκρίνεταισκόπιμηηεφαρμογήμέτρωντηςβιομηχανικής
πολιτικής,ηοποίαθαστηρίξειτιςαπαραίτητεςδιεργασίες
σεπροβληματικούς τομείς(περιφερειακόκαιτομεακό),θα
αμβλύνει,διαμέσουκατάλληλωνσυντονισμένωνπροσωρινών
μέτρων,τιςκοινωνικέςεπιπτώσειςαπότιςδιαρθρωτικές
αλλαγές.Στοιχείατηςπολιτικήςαυτήςταοποίαενμέρει
ταυτίζονταιήαλληλοεξαρτώνται ,είναιταεξής:
—Περιφερειακήπολιτικήγιατηνεξομάλυνσητωνανισοτή­
των·ηπολιτικήαυτήθαενισχύσειτηδυναμικήκαιτην
ικανότηταανάπτυξηςμηευνοημένωνπεριφερειών .
—Περιφερειακήπολιτικήγιατηνεξομάλυνσητωνανισοτή­
τωνσεπεριοχέςπουαντιμετωπίζουν προβλήματαοικονο­
μικήςαναδιάρθρωσης .
—Προσαρμοστικές διευκολύνσειςγιατηνεξομάλυνσηκοι­
νωνικώνπροβλημάτωνσεπερίπτωσηδιαρθρωτικώνκρί­
σεωνήλήψεωςορθολογιστικών μέτρων.Όσοναφοραταδιαδικαστικάπλαίσια,κατάτηνάποψητης
ΟΚΕ,θαεκρίνετοσκόπιμοςoκαθορισμόςκαιηδιευκρίνηση
τηςδέσμηςτωνστόχωντηςοικονομικήςπολιτικής.Σημείο
αναφοράςπροςτηνκατεύθυνσηαυτήθαπρέπεινααποτελέσει
τοάρθρο104τηςΣυνθήκηςΕΟΚτοοποίοπροβλέπειότι
κάθεκράτοςμέλοςασκείτηναναγκαίαοικονομικήπολιτική
γιαναεξασφαλίσειτηνεξισορρόπηση τουσυνολικούισοζυ­
γίουπληρωμώντουκαιναδιατηρήσειτηνεμπιστοσύνηστο
νόμισμάτου,μεριμνώνταςσυγχρόνωςγιατηνεξασφάλιση
υψηλούβαθμούαποσχολήσεως καισταθερότηταςτουεπιπέ­
δουτιμών.Hαπαρίθμησητωνσχετικώνστόχωνδενείναι,
βεβαίως,πλήρης.Στονενλόγωκατάλογοδενπεριέχεταιo
αναπτυξιακόςστόχοςoοποίοςέχειιδιαίτερησημασίαγια
τηνεπιτυχήυπερνίκησηπροβλημάτωνδιαρθρωτικήςπρο­
σαρμογήςτηςοικονομίας .Επιπλέον,απαιτείταιηκαλύτερη
σύνδεσημεταξήτωνποσοτικώνκαιποιοτικώνσυστατικών
στοιχείωνκαιηορθολογικότερη συμπλήρωσήτους.Hπρο­
στασίατουπεριβάλλοντος καιηφειδωλήχρήσητωνφυσικών
πόρωναποτελούντιςπροϋποθέσειςγιαμακροπρόθεσμη
ποσοτικήανάπτυξη.
ΈργοτωνκρατώνμελώντωνΕΚείναιηλήψηκαταλλήλων
μέτρωνγιατηνεπίτευξητουσυνόλουτωνοικονομικώνστό­
χωνκαθώςκαιoσυντονισμόςκαιηστάθμισήτουςκατά
τρόποπουναπροάγεικαιενισχύειτιςπρωτοβουλίεςκαιτην
προσαρμοστική ικανότητατωνεπιχειρήσεων .Πολλέςκαι
περίπλοκεςδιατάξεις,μηοικονομικούχαρακτήρα,ενέχουν
πάντοτετονκίνδυνοπεριορισμούτουεπιχειρηματικού περι­
θωρίουελιγμώνκατάτηλήψητωναποφάσεων,τηνεξασθέ­
νησητωναυτορρυθμιστικών δυνάμεωντηςαγοράςκαι,
κυρίωςγιατιςμικρομεσαίεςεπιχειρήσεις ,θέτουνσεκίνδυνο
τηναναγκαίαευελιξίατους.Οιοικονομικέςπροκλήσειςτου
μέλλοντοςκαιoεκτεινόμενος ,σεπαγκόσμιακλίμακα,αντα­
γωνισμόςαπαιτούναπότιςεπιχειρήσειςταχείαπροσαρμογή
στιςδιαρθρωτικέςμεταβολές,ενώχρονικέςπαρελκύσεις
δύσκολασυμβιβάζονται μετουςνόμουςτηςαγοράς.HΟΚΕ
συμμερίζεταιτηνανάλογηεκτίμησητηςΕπιτροπής,ωστόσο
αυτήτονίζειότιηαπαραίτητηευελιξίατωνεπιχειρήσεων
δενπρέπειναθέσειυπόαμφισβήτησητοκοινωνικόεπίπεδο
προστασίαςτωνεργαζομένων .Ένα«ενδεδειγμένοκοινωνικό
επίπεδοπροστασίας»,στοιχείοστοοποίοσυμφωνείεπίσης
ηΕπιτροπή,προσφέρειορισμένοδίκτυοασφάλειας,τοοποίο
μειώνειτουςκινδύνουςτων(διαρθρωτικών )μεταβολώνκαι...
ενισχύειτηνκινητικότητα».3.2.Αναγκαίεςπροϋποθέσειςτηςδιαρθρωτικήςπροσαρ­
μογής
3.2.1.Γενικέςοικονομικέςπροϋποθέσεις και
ευελιξία
HΕπιτροπήορθώςέχειδιαπιστώσειτησημασίαευνοϊκότε­
ρωνκαιπλέοναξιόπιστωνβασικώνπλαισίων,πουθακαλύ­
πτουντιςεπιχειρήσειςόλωντωνοικονομικώνκλάδων,τονί­
ζονταςότιηκοινοτικήπολιτικήοφείλειναανταποκρίνεται
στιςαπαιτήσειςτωνενλόγωπλαισίων.Σημαντικόρόλοπρος
τηνκατεύθυνσηαυτήπρόκειταιναδιαδραματίσουν οιγενικές
πολιτικέςκατευθύνσειςοιεπιπτώσειςτωνοποίωνστηδιαμόρ­
φωσητωνυποδομώνπολλέςφορέςπαραμελούνται .HΟΚΕ
θαήτοπρόθυμηναεπικροτήσειτιςανωτέρωαρχέςανη
Επιτροπήείχεαφιερώσει,περισσότερο,τηνπροσοχήτης
στιςαλληλοσυνδεόμενες επιδράσειςστονπολιτικό,οικονο­
μικόκαικοινωνικότομέακαιτιςείχεδιατυπώσει,κατάτρόπο,
εντονότερο .
ΣτόχοςτηςΟΚΕείναι,καταρχήν,ησαφής(εννοιολογική)
διάκρισητωντυπολογικώνκαιδιαδικαστικώνστοιχείωντης
οικονομικήςπολιτικής.Hθεσμικήπολιτικήθέτειτουςβασι­
κούςόρουςγιατηνομαλήδιεξαγωγήτωνοικονομικώνδρα­
στηριοτήτων .Συνεπώς,ηΕπιτροπήοφείλεινακαθορίσει
τουςστόχουςκαιτηδιαμόρφωσητουσυνολικούτυπολογικού
οικονομικούπλέγματοςκαιαφετέρουναεπεξεργασθείτις
βασικέςαρχέςτουκαιεκτόςτούτουναεπιμείνειώστεοιεν
λόγωαρχέςνατηρούνταικαικατάτηλήψηαποφάσεων
πουάπτονταιτηςβιομηχανικήςπολιτικήςστακράτημέλη.
Επιπλέον,στοθεσμικόπλαίσιοεπιβάλλεταιναλαμβάνονται
υπόψη,σεορισμένοβαθμό,ενδεχόμενεςμεταβολές .Τοανω­
τέρωθεσμικόπλαίσιοεμπεριέχειτησυνειδητήανοχήαιτιο­Σεκοινοτικοεπίπεδοταμέτραοικονομικήςπολιτικήςπροϋ­
ποθέτουνενισχυμένοσυντονισμόκαιαυξημένηεναρμόνιση .
Μόνομεκοινέςκατάλληλεςπροσπάθειεςμπορεί"ναεπιτευ­
χθείoυψηλότεροςβαθμόςσύγκλισηςτουσυνόλουτηςοικο­
νομικήςανάπτυξης .Hσχετικήμετησύγκλισηοδηγίαεκδό­
θηκε,ήδη,απότο1974καιαποβλέπει,στηβελτίωσητης
διαδικασίαςσυντονισμούτωνοικονομικώνπολιτικώνμεταξύ
τωνκρατώνμελώνκαισεαντίθετηπερίπτωσητηνεπιβολή
κυρώσεων.Hασκηθείσαήδηοικονομικήπολιτικήσεκοινο­
τικόεπίπεδοολίγοαπέδωσε.HΟΚΕδιερωτάται,επ'αυτού,
περίτηςσκοπιμότηταςτωναμετροεπώνεξαγγελιών(καιτου

17.2.92 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C40/35
ΕυρωπαϊκούΣυμβουλίου)γιατηνκοινοτικήοικονομική
πολιτική,τωνπολυάριθμωνπροτάσεωντηςΕπιτροπήςγιατη
γενικήστρατηγικήπουεπιβάλλεταιναακολουθηθείστονεν
λόγωτομέα.Εντυπωσιακόπαράδειγμαη«Στρατηγικήσυνερ­
γασίαςγιατηνανάπτυξηκαιτηναπασχόληση»τουέτους
1985,ηοποίαεπικροτήθηκε ,ιδιαίτερα,απότουςκοινωνικούς
εταίρους—ότανοιοικονομικοίεγκέφαλοιστακράτημέλη
μόλις(ήκαικαθόλου)σκέπτονταιπροςτηνκατεύθυνσηαυτή.
Σετελευταίαανάλυσηαπουσίαζεπάντοτεηπολιτικήβού­
λησηγιατονκαθορισμό,απόκοινού,τωνστόχωντηςοικονο­
μικήςπολιτικής,τηςσειράςπροτεραιότητάς τουςαλλά,
κυρίως,γιατησύναψησυμφωνιώνμεπερισσότερομείζονα
δεσμευτικόχαρακτήρα .ευρωπαϊκήδιαστασητωναγορώνκατάτονέλεγχοτωνσυγκε­
ντρώσεωνεπιχειρήσεων .HΟΚΕστηγνωμοδότησήτηςγια
τη15ηέκθεσηανταγωνισμού τηςΕπιτροπήςτόνισεότι:
«Οποιαδήποτεμορφήδιατήρησηςεθνικώνοικονομικών
χώρωνθεωρείταιαναχρονιστική γιατηνπραγματικήεπίτευ­
ξηενόςικανοποιητικού επιπέδουανταγωνιστικής ικανότη­
τας»καισυνέχισετονίζονταςότι:«Hγεωγραφικήδιάσταση
τηςΚοινότηταςαποτελεί,προςτοπαρόν,τοελάχιστοπλαί­
σιοαναφοράςχωρίςαυτόνασημαίνειότιδενπρέπεινα
προσβλέπουμεστηνπαγκόσμιαδιάσταση»(2).ΟιΗΠΑκαι
ηΙαπωνίαέχουνκαθορίσειτηνπολιτικήτουςγιατονανταγω­
νισμόενόψειδιασυνοριακών καιμάλισταπαγκόσμιωναγο­
ρών.
HΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπήστηντελευταίατης
(συμπληρωματική )γνωμοδότησηγιατηνοικονομικήκαι
νομισματικήένωσητόνισεεκνέουτηνανάγκηεξεύρεσης
συμφωνίαςωςπροςτιςκοινέςαρχέςκαιστόχουςτηςοικονο­
μικήςπολιτικής^).HΕπιτροπή,αφούπροβείσεσχετική
εκτίμησητηςοικονομικήςανάπτυξηςστακράτημέλη,χα­
ράσσει,τιςπολυετείςοικονομικέςκατευθύνσειςγιατιςοποίες
αποφασίζει,σύμφωναμετηδιαδικασίατουνέουάρθρου102
ΓτηςΣυνθήκηςΕΟΚ,τοΣυμβούλιοτωνΥπουργώνΟικονο­
μικώνκαιτοΕυρωπαϊκόΣυμβούλιο -οιανωτέρωκατευθύνσεις
θαπρέπεινααναπροσαρμόζονται ετησίωςκαινααναφέρο­
νται,ιδίως,στηνοικονομική,τηνεργατικήκαιτηδιαρθρω­
τικήπολιτική.Κατ'αυτόντοντρόποτακράτημέλημεδιαρ­
θρωτικέςαδυναμίεςμπορούννακαλύπτουντηνκαθυστέρησή
τουςκαθοδόνπροςτηνεπιδιωκόμενησύγκλισητηςοικονομι­
κήςανάπτυξης·επιπλέον,έτσιχρηματοδοτούνται ταμεταρ­
ρυθμιστικάπρογράμματαστοντομέατηςοικονομικήςπολιτι­
κήςαφούλαμβάνονταιυπόψηστηχάραξητωνκατευθύνσεων
τηςοικονομικήςπολιτικήςτηςΚοινότητας .Παράλληλα,θα
εκρίνετοσκόπιμηηενίσχυσητηςπολυμερούςεποπτείας,η
οποίαάρχισετο1990,όλωντωνσημαντικώνγιατηνΚοινό­
τηταπτυχώντηςοικονομικήςπολιτικής(εξέλιξητιμών,
κόστους,ανταγωνιστική ικανότητα,απασχόληση ,περιφε­
ρειακήανάπτυξη,κρατικόςπροϋπολογισμός ).Κατάτην
άποψητηςΟΚΕανοιπροτάσειςτηςΕπιτροπήςδενβρουν,
καιπάλι,τηναναγκαίαανταπόκρισητότετοκοινοτικόπρό­
γραμματηςβιομηχανικήςπολιτικήςθαπαρουσιάζεισημαντι­
κέςελλείψειςκαιδενθαστηρίζεταισεστέρεεςβάσεις.Επιπλέον,ηΟΚΕτάχθηκευπερενοςευρωπαϊκουελέγχου
τωνσυγκεντρώσεων γιαναδιατηρηθείηλειτουργικήικανό­
τητατουευρωπαϊκούσυστήματοςανταγωνισμούκαιναδια­
σφαλισθεί«oκαλύτεροςδυνατόςσυνδυασμόςμεταξύτων
απαιτήσεωντουδιεθνούςανταγωνισμού ...στηνεσωτερική
αγορά».Oυιοθετηθείς,τονΔεκέμβριοτου1989,κανονισμός
γιατονέλεγχοτωνσυγκεντρώσεων επιχειρήσεωνεκτιμήθηκε
θετικά,καταρχήν,απότηνΟΚΕ,επειδήσυνεισφέρειταμέγι­
σταστηδιαλεύκανσητηςκατάστασηςόσοναφοράτηνομική
ασφάλεια,τοείδοςκαιτηνέκτασητωναρμοδιοτήτωντης
Επιτροπής/οριοθέτησητουπεδίουαρμοδιοτήτων μεταξύ
ευρωπαϊκούκαιεθνικούδικαίου.Ωστόσο,όμως,εκφράζεται,
όπωςστοπαρελθόν,σειράαμφιβολιώνωςπροςτο(υψηλό)
τηςτάξηςτων5δισεκατομμυρίων Ecu,επίπεδοπαρέμβασης­
αυτόδενδικαιολογείται ούτεαπόοικονομικήςαπόψεωςαλλά
ούτεαπότηνάποψητουανταγωνισμού .«Μιατόσουψηλή
τιμήκατωφλίουσεμιααρχικήφάσηθαπροκαλέσειοπωσδή­
ποτεστουςβασικούςτομείςδυσχέρειεςστηνάσκησηενιαίας
πολιτικήςανταγωνισμούγιαόλατακράτημέλητηςΕΚκαι
ενδεχομένωςνακαταστήσει,μάλιστα,αδύνατητηνάσκησή
της»(3).Αλλάεπίσηςγιαταουσιαστικάκριτήριαπαρέμβα­
σης,στοδεύτεροουσιώδεςαμφισβητήσιμο σημείο,ηΟΚΕ
εκφράζειτηλύπητης,διότισημαντικάυπόέλεγχοστοιχεία
όπωςηκατάστασητηςανάπτυξηςκαιοιανάγκεςγιατην
αναδιάρθρωσησεορισμένεςπεριοχέςτηςΚοινότητας,έχουν
συμπεριληφθεί μόνοστιςδιατάξειςτουπρωτοκόλλουκαιως
εκτούτουδενέχουνκαμίαδεσμευτικήισχύ.Γιαλόγους
πουανάγονταιστησφαίρατηςβιομηχανικήςκαικοινωνικής
πολιτικής,ιδίωςόμωςγιατηδιάσωσητωνευρισκομένωνσε
κίνδυνοθέσεωναπασχόλησηςσυνεπείατωνδιαρθρωτικών
μεταβολών,επιβάλλεται ,εκτωνπραγμάτων,ηένταξητων
προςεξέτασηκριτηρίωνστοβασικόκανονισμό.3.2.2.Ανταγωνισμός
Hσφαιρικότητατωναγορώνκαιηαυξανομένηοικονομική
αλληλεξάρτηση μεταξύτωνκρατώνμελώντηςΕΚσυνεπάγε­
ταιτηναναγκαστικήπραγματοποίηση διαρθρωτικώναλλα­
γών.Hσυγκέντρωσηεπιχειρήσεωναποτελείέναμέσογια
τηναπάντησηστηνπρόκληση,σεεπίπεδοεπιχειρήσεων ,
σχετικάμετηνπροσαρμογήτηςευρωπαϊκήςοικονομίας .H
ΟΚΕμεβάσητηντάσηαυτήεπανειλημμένα τόνισεκαι
ζήτησεαπότιςαρμόδιεςγιατονανταγωνισμόυπηρεσίες
(εθνικέςκαικοινοτικές)ναληφθείτουλάχιστονυπόψηηHΟΚΕαντιλαμβάνεται ότιταπολλαπλαοικονομικάκαι
κοινωνικάπροβλήματα,πουσυνδέονταιμετιςσυγκεντρώσεις
δενδύνανταιναεπιλυθούνόλαβάσειενόςκανονισμούελέγ­
χουτωνσυγκεντρώσεων πουστηρίζεταιστηνπολιτικήγια
τονανταγωνισμό .Γίνεταισυνεπώς,πιεστικότερηόπωςη
ΟΚΕείχεήδηαναφέρειστηγνωμοδότησήτηςγιατοβασικό
κανονισμό«ηανάγκησυντονισμούτηςνομοθεσίαςγιατον
ανταγωνισμόμεάλλουςπολιτικούςτομείς»,όπως,π.χ.της
περιφερειακήςκαιδιαρθρωτικήςπολιτικής,τηςερευνητικής
(')ΕΕαριθ.C102της18.4.1991,σ.24.(2)ΕΕαριθ.C333της29.12.1986.
(3)ΕΕαριθ.C208της8.8.1988.

Αριθ.C40/36 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 17.2.92
σιωνκαιιδιωτικωνεπιχειρήσεων .Οικρατικέςενισχύσεις,
λοιπόν,πρέπειναείναιχρονικάπεριορισμένες ,ναμειώνονται
κατάτρόποφθίνοντακαινακατευθύνονταιστηνεπίτευξη
τουστόχουγιατονοποίοχορηγούνται .Ταώςάνωκριτήρια
ισχύουν,επίσης,γιατιςκοινοτικέςενισχύσεις·οιανωτέρω
ενισχύσειςσυμφωνούν,απόλυτα,μεεκείνεςτιςοποίεςενέ­
κρινετοΣυμβούλιοΥπουργώντουΟργανισμούΟικονομικής
ΣυνεργασίαςκαιΑνάπτυξης(ΟΟΣΑ),ήδηαπότοέτος1978,
σταπλαίσιατηςθετικήςδιαρθρωτικήςπροσαρμογής .
ΣεσχέσημεαυταηΟΚΕκαλείτηνΕπιτροπήναεξαντλήσει
ταθεσμικάμέσαπουτηςπαρέχονταιγιατονέλεγχοτων
ενισχύσεων(άρθρο93συνθήκηςΕΟΚ),ναελέγχειαυστηρά
ταεθνικάαναπτυξιακάεθνικάμέτρακαιναταεποπτεύει
συνεχώςαπότηνάποψητηςδιαφάνειάςτους.Τοτίμηματου
αυξανόμενουανταγωνισμούμεταξύτωνεθνικώνταμείωναντί
τουανταγωνισμούμεταξύτωνεπιχειρήσεωνθαείναιβαρύ.
HΟΚΕμεανησυχίαδιαπιστώνειότιμεβάσητηνέκθεση
σχετικάμετιςενισχύσεις(')τηςΕπιτροπήςστηνπερίοδο
1981-1986το88%περίπουτωνσυνολικώνεθνικώνενισχύ­
σεων,κατάμέσοόρο,χορηγήθηκανστατέσσεραμεγαλύτερα
κράτημέλητηςΚοινότητας .Ταπρώταστατιστικάστοιχεία
γιατηνπερίοδο1986-1988δείχνουνότιηίδιακατάσταση
συνεχίσθηκε .HΟΚΕζητεί,λοιπόν,απότακράτημέλη,
δηλαδήτατέσσεραμεγάλακράτη,νααποσαφηνίσουν το
καθεστώςτωνεπιδοτήσεωνκαιναμειώσουναισθητάτιςενι­
σχύσεις.HΕπιτροπήέχειτονίσειεπανειλημμένα ότιοιενι­
σχύσειςπουχορηγούνταισεεθνικόεπίπεδοστιςεπιχειρήσεις
είναιπολύυψηλότερεςαπόό,τιοιενισχύσειςπουχορηγούν
τακοινοτικάδιαρθρωτικάταμεία.Δεδομένηςτηςοικονομι­
κήςαλληλοεξάρτησης πουέχειεπιτευχθείσήμεραμεταξύ
τωνκρατώνμελών,ηΟΚΕκρίνειότιθαήτανσκόπιμονα
εξετασθούνόσοτοδυνατόπληρέστεραόλεςοιενισχύσεις
καιναεναρμονισθούν σεσυνεργασίαμετακράτημέλη.καιαναπτυξιακήςπολιτικής,καθώςκαιεκείνηςγιατους
καταναλωτές
Επιπλέον,ηπολιτικήανταγωνισμούαπαιτείταινααφήνει
αρκετάπεριθώριασυνεργασίαςμεταξύτωνευρωπαϊκώνεπι­
χειρήσεωνώστεναμπορέσουνναανταποκριθούν επιτυχώς
στιςπροκλήσειςτουανταγωνισμούσεπαγκόσμιακλίμακα.
Ιδιαίτερησημασίαέχειησυνεργασίαστοντομέατηςέρευνας
καιανάπτυξης.Hυπερσυνοριακή μεταφοράτεχνολογίαςκαι
ητεχνολογικήσυνεργασίαδενπρέπειναεμποδίζονταιαπό
αρκετάπεριοριστικούς κανόνεςπερίανταγωνισμού .Σημα­
ντικήσυνεισφοράπροςτηνκατεύθυνσηαυτήπαρέχουνοι
κανονισμοίγιαεξαίρεσηκατάκατηγορίεςγιατησυνεργασία
στοντομέατηςέρευνας,οιοποίες,λαμβανομένωνυπόψητων
αυξανόμενωναπαιτήσεων ,αναμένεταιναεπεκταθούνπεραι­
τέρω.Επίσης,ηΕπιτροπήοφείλεινααναλογισθείότιη
υπερσυνοριακή μεταφοράτεχνολογίαςενισχύεισημαντικά
τηνανταγωνιστική θέσητηςΚοινότητας,ωςενιαίαςοντότη­
ταςπλέον,σεσχέσημετιςτρίτεςχώρες.Εκτόςτούτουηεν
λόγωμεταφοράτεχνολογίαςθααποτρέπειτηναντιοικονο­
μικήδιπλήέρευνακαιανάπτυξη(Ε&Α),ενώημεταβίβαση
τηςτεχνογνωσίαςαποτελείαπαραίτητοστοιχείογιατις
μικρομεσαίεςεπιχειρήσειςγιατηνενίσχυσητηςανταγωνι­
στικήςτουςθέσηςκαιεκτόςτούτουσυνεισφέρειταμέγιστα
στηδιασφάλισητωνυφιστάμενωνήτηδημιουργίανέων
θέσεωναπασχόλησης .
3.2.3.Ενισχύσεις
HΟΚΕεπιδοκιμάζειτηνέκθεσητηςΕπιτροπήςσχετικάμε
τηνπολιτικήενισχύσεων .HΕπιτροπήμετηβοήθειατων
άρθρων92και93τηςσυνθήκηςΕΟΚδύναταιναπροστατεύ­
σειτηδιεξαγωγήτουανταγωνισμούαπόενδεχόμενεςστρε­
βλώσειςδιαμέσουεθνικώνενισχύσεωνκαινααντιμετωπίσει
τηντεχνητήδιατήρησητηςυφιστάμενηςυποδομής.Οπωσδή­
ποτεδενπρόκειται,επουδενί,γιαγενικήκατάργησητων
ενισχύσεων,διότιστιςπεριπτώσειςτουάρθρου92παράγρα­
φοι2και3αυτέςσυμβιβάζονται ,απόλυτα,μετηνκοινήαγορά
καιστοβαθμόαυτόαποτελούνθεμιτόμέσοτηςβιομηχανικής
πολιτικής.Οιανωτέρωενισχύσειςδενπρέπειναεξυπηρετούν
σκοπούςπουτείνουνστηδιατήρησητωνυφιστάμενωνυποδο­
μώναλλάαντίθεταναδιευκολύνουντιςδιαρθρωτικέςμεταβο­
λέςκαιναστηρίζουντηδημιουργίανέαςβιομηχανικήςυπο­
δομής.Επιβάλλεται,λοιπόν,oάμεσοςπροσανατολισμός
(προβληματικοί τομείς)τηςχορήγησηςτωνενισχύσεωνσε
τομείςπουβρίσκονταισεαδιέξοδο:υποδομές,εκπαίδευση,
βιομηχανικέςζώνες,εξυγίανσηπαλαιώνβαρώνκαιεπίσηςη
βασικήέρευνα.Ωστόσο,όμωςένασύστημαενισχύσεωνσε
περιφερειακόεπίπεδοκαλύπτεταιαπόένατομεακόσύστημα
ενισχύσεων·ηενίσχυσητηςάμεσαενδιαφερόμενης περιφέ­
ρειαςκαιόχιτουευρισκόμενουσεκατάστασηανάγκηςκλά­
δουμπορείναπεριορίσειτιςανεπιθύμητεςεπιπτώσειςκαι
παρεκκλίσειςτηςδιαρθρωτικήςμεταβολής.Τούτοδεναπο­
κλείει,φυσικά,ότισεεξαιρετικέςπεριπτώσειςθαδύναταινα
χορηγηθούνκαιβοήθειεςπροςορισμένουςκλάδουςώστενα
διασφαλισθείηκανονικήπροσαρμογήστιςμεταβαλλόμενες
διαρθρώσεις .
HΟΚΕσυμμερίζεταιτηνάποψητηςΕπιτροπήςότιοικρατι­
κέςενισχύσειςπαρέχουνκίνητραγιααυτοχρηματοδότηση
καικρίνεταισκόπιμονααυξηθούνενώπρέπεινααποτραπούν,
στομέτροτουδυνατού,στρεβλώσειςτουανταγωνισμού .Επι­
πλέον,δενεπιτρέπεταιάνισημεταχείρισημεταξύτωνδημο­Ηαυστηρήπειθαρχίαστηχορήγησηενισχύσεων,κατατην
ορθήάποψητηςΕπιτροπής,αποτελεί«προϋπόθεσηγιαανό­
θευτοανταγωνισμό ,χωρίςτηνύπαρξητουοποίουτααναμενό­
μενααπότηνολοκλήρωσητηςεσωτερικήςαγοράςκέρδη/
πλεονεκτήματα θαείναιπολύμικρά».Τακράτημέληοφεί­
λουννααναλογισθούνταενλόγωαποτελέσματα .Οιευρωπαϊ­
κέςεπιχειρήσειςκαλούνταιεπίσης,ναμηνπροστρέχουνστις
κρατικέςενισχύσειςγιαναεξασφαλίσουν τηβιωσιμότητά
τους.Hεθνικήοικονομίαδενπρέπειναχρησιμοποιηθεί ως
κοινωνικήαρχήεπιβίωσης.
3.2.4.Εκπαίδευση
ΚατάτηνάποψητηςΟΚΕηεξύψωσητουεπιπέδουεκπαίδευ­
σηςσεκοινοτικόεπίπεδοαποτελείμιααπότιςσημαντικότε­
ρεςπροϋποθέσειςγιαεπιτυχίατηςεφαρμογήςτηςδιαρθρωτι­
κήςπολιτικής.Hμακρόχρονημόρφωση,κυρίως,όμωςη
προθυμίαδιαρκούςπροσαρμογήςτωνικανοτήτωνκαιτων
(')«ΔεύτερηέκθεσηγιατιςκρατικέςενισχύσειςστηνΕυρωπαϊκή
Κοινότηταστιςβιομηχανίεςεπεξεργασίαςπροϊόντωνκαισεορι­
σμένουςάλλουςοικονομικούςτομείς»(Επιτροπή,Ιούλιος1990).

17.2.92 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων Αριθ.C40/37
νωνικήςσυνοχής.Ιδιαίτεραπρέπειναμειωθείηαπόσταση
μεταξύτωνδιαφόρωνπεριφερειώντηςΚοινότηταςκαιη
καθυστέρησηπουπαρουσιάζουνοιμηευνοημένεςπεριοχές.
Τοσχέδιοκοινοτικήςβιομηχανικήςπολιτικήςαναφέρεται
ελάχισταστονανωτέρωστόχο.γνώσεωνστιςσυνεχείςμεταβαλλόμενες απαιτήσειςαποτε­
λούντοβασικότεροπαράγονταγιατηδιασφάλισηκαιβελτί­
ωσητηςποιότηταςτουανθρώπινουκεφαλαίου.Hδιάδοση
τωντεχνολογιώντηςπληροφορικήςκαιτωνδεδομένωνσε
όλουςτουςτομείςτηςοικονομίαςκαιτηςκοινωνίαςκαθιστά
αφενόςτηνυπεύθυνησχέσημετιςνέεςτεχνικέςγιαδιαρκώς
ευρύτεροκύκλοπροσώπωνσαντοσημαντικότεροστοιχείο
οργάνωσηςτηςζωήςκαιτουμέλλοντοςτουςκαιαφετέρου
θέτειτοεκπαιδευτικόσύστηματηςδεκαετίαςτου'90όλων
τωνκρατώνμελώνμπροστάσενέεςπροκλήσεις .Τοενλόγω
σύστημαοφείλειαφενόςναλαμβάνειυπόψητιςμεταβαλλόμε­
νεςσυνεχώςυψηλότερεςποιοτικέςαπαιτήσειςτουτεχνολογι­
κούμετασχηματισμού καιαφετέρουνασυμβάλειστημετά­
δοσήτουςμετηνπροώθησητηςδιδασκαλίας,στασχολεία,
τηςβασικήςεκπαίδευσηςσχετικάμετηντεχνολογίατης
πληροφορικής .Τοσημαντικότερο όμωςείναινατεθείoθεμέ­
λιοςλίθοςστηνεκπαίδευσηγιατηνπνευματικήυπερνίκηση
τωνενλόγωμεταλλαγών .
Οινέεςτεχνικέςπληροφορικήςπαρέχουνστονάνθρωποειδι­
κέςγνώσεις,τόσοσερυθμό,όσοκαισεέκτασηπουποτέ
μέχριτώραδενγνώρισε.Επιπλέον,σημαντικότερο είναινα
αναγνωρισθεί ηικανότηταλεπτομερούςοργάνωσηςκαι
αλληλοσχετισμού .Ικανόςαριθμόςεπαγγελματικών κλάδων
έχουνεπηρασθείλίγο—πολύαπότιςτεχνολογικέςμεταβο­
λές,ενώσύμφωναμετιςεκτιμήσειςδιαφόρωνερευνητικών
κέντρωνπερίταμέσατηςδεκαετίαςτου'90πολύπερισσότε­
ροιαπότουςμισούςεπιτηδευματίες θαέχουνανάγκητων
βασικώνγνώσεωνστηνεπεξεργασίατωνδεδομένων.Επιβάλ­
λεται,λοιπόνηεντατικήποιοτικήβελτίωσημετοδιπλό
στόχο:
—ναεφοδιασθούνάτομαμεχωρίςπροοπτικέςεξεύρεσης
εργασίαςμετηνκατάλληληεπαγγελματικήκατάρτιση,
—ναληφθούνυπόψη,σεευρείαέκταση,οιμεταβληθείσες
καιμεγαλύτερεςαπαιτήσειςτουτεχνολογικούμετασχημα­
τισμού.
HΟΚΕκαλείόλουςτουςυπεύθυνουςτηςεκπαιδευτικήςπολι­
τικής,σεκοινοτικόεπίπεδοκαιστακράτημέλητηςΕΚ,να
ενισχύσουντουςπολιτικούςτουςστόχουςώστενασυμβάλουν
στηνκάλυψητωνυφιστάμενωνκενώνμεταξύτηςπροσφοράς
τηςεπαγγελματικής κατάρτισηςκαιτωναπαιτήσεωντων
επομένωνετών.Ανεπιτευχθεί,καλύτερηαπόό,τιστοπαρελ­
θόν,εναρμόνισημεταξύτωνσυστημάτωνεκπαίδευσηςκαι
απασχόλησηςτότεθαμειωθείτοχάσμακαιοιελλείψειςστην
αγοράεργασίας.Ταυτόχρονα,ηΟΚΕπροειδοποιείγιαμια
ενδεχόμενηεξειδίκευσητωνεργαζομένων ,στοιχείοπουθα
οδηγούσεενδεχομένωςστονπεριορισμότωνδυνατοτήτων
απασχόλησηςσταπλαίσιατωνδιαρθρωτικώνμεταβολώνκαι
αναγκαστικάστηνεμφάνισησημαντικώνκοινωνικώνπρο­
βλημάτων.Σεσχέσημετιςεκθεσειςγιατηνπεριφερειακήπολιτικήη
ΟΚΕδιερωτάται,γιαπαράδειγμα,γιατίηΕπιτροπήτωνΕΚ
στιςμελέτεςτηςγιατηνευρωπαϊκήεσωτερικήαγοράκαιτη
γενικήεπισκόπησητηςκοινοτικήςβιομηχανίαςέδειξετόσο
λίγηπροσοχή.Ιδιαίτεραηέκθεση,πουδημοσίευσεηΕπι­
τροπή«Βιομηχανικήαναδιάρθρωσηστηνευρωπαϊκήεσωτε­
ρικήαγορά:Ανάγκηπροσαρμογήςστακράτημέλη»(')κατα­
λήγεισεσυμπεράσματα ταοποίαείναισημαντικάγιατην
ανάπτυξημιαςκοινήςστρατηγικήςστοβιομηχανικότομέα.
Hμελέτη,ηοποίααναλύεταιεπιμελώςκαιστηρίζεταιστα
διδάγματατηςπείρας,αποδεικνύειμεπειστικάεπιχειρήματα
ότιοιπροκλήσειςτηςεσωτερικήςαγοράςγιαταπλέονβιομη­
χανοποιημένακράτηδενσχετίζονταικατ'ουσίαν,μετην
κατάστασηστουςεπιμέρουςτομείς.Γιαταλιγότεροανεπτυγ­
μένακράτημέλη,αντίθετα,δύουποθέσειςείναινοητές,οι
οποίεςδύνανταινασυνεπάγονταικλαδικέςμεταβολές(πιθα­
νόνβαθύτατες),ήτοι:είτετηνενισχυμένηεξειδίκευσηστους
παραδοσιακούς βιομηχανικούς κλάδους,στουςοποίους
παρουσιάζουν πλεονεκτήματα ,είτεστηνανάπτυξηνέων
τομέωνυψηλήςτεχνολογίας .Στηνπρώτη(διαβιομηχανική )
υπόθεσηπροβάλλεταιέναςεντονότεροςπροσανατολισμός
προςτηβιομηχανία,όπουηεικαζόμενηαύξησητηςζήτησης
έχειυπολογισθείμάλλονμετρόποπεριορισμένο .Στηδεύτερη
(διακλαδική)υπόθεσητανότιακράτημέληθαεδραιώσουν
τηθέσητουςαπότηβιομηχανικήάποψηηοποίαδιανοίγει
καλύτερεςαναπτυξιακέςευκαιρίεςκαιηοποία—τουλάχιστον
μεσοπροθέσμως —επιταχύνειτηνανοδικήπορείααυτώντων
κρατών.Φυσικάηοικονομικήπραγματικότητα δενπαρέχει
άλλεςεναλλακτικέςλύσειςκαιδενείναιδυνατόνναγίνουν
υποθέσειςότιδηλ.ηολοκλήρωσητηςεσωτερικήςαγοράςθα
οδηγήσεισεσοβαρέςμετατοπίσειςμεταξύτωνγεωγραφικών
ζωνών.Ωστόσο,όμως,ηΟΚΕεκτιμάότιείναιαπαραίτητοη
Επιτροπήναλάβειόχιμόνουπόψηστηνιδέατηςβιομηχανι­
κήςπολιτικήςαμφότερεςτιςυποθέσειςαλλάναπροβείκαι
σεεμπεριστατωμένη ανάλυσητωνσυνεπειώντηςενλόγω
διεργασίαςσεσυμφωνίακαιμετακράτημέλη.Αυτόκαθίστα­
ταιεπιτακτικότερο απόό,τι,κατάτηνάποψητηςΕπιτροπής,
ηεκάστοτεπιθανότηταεπιτυχίαςτωνδύοσεναρίων«εξαρτά­
ται,επίσης,απότηνασκούμενηκοινοτικήπολιτική».Σιβυλ­
λικάαυτόσημαίνειότι«oρόλοςτωνδιαρθρωτικώνταμείων
διαφέρειαπόπερίπτωσησεπερίπτωση».
Λιγοτεροικανοποιητικοί είναιακόμαοιορισμοίτηςΕπιτρο­
πήςγιατηνκοινωνικήσυνοχήστιςεπιχειρήσεις .Δηλώσεις
όπως«μιαισόρροπησχέσημεταξύτωναναγκώντωνδιαφό­
ρωνενδιαφερομένων μερών...θαδιαδραματίσεισημαντικό
ρόλο»είναιαρκετάαόριστεςκαιδενέχουνκαμίααξία.Οι3.2.5.Οικονομικήκαικοινωνικήσυνοχή
HαντίδρασητηςΕπιτροπήςγιατην«Ενίσχυσητηςοικονομι­
κήςκαικοινωνικήςσυνοχής»δενανταποκρίνεται στιςπροσ­
δοκίεςτηςΟΚΕ.Τοάρθρο130AτηςΣυνθήκηςΕΟΚορίζει
ότιγιαναπροαχθείηαρμονικήανάπτυξητουσυνόλουτης
Κοινότητας,ηΚοινότητααναπτύσσεικαιεξακολουθείτη
δράσητηςμεσκοπότηνενίσχυσητηςοικονομικήςκαικοι­(')«IndustriellerStrukturwandel imeuropäischenBinnenmarkt :
Anpassungsbedarf indenMitgliedstaaten »(EuropäischeWirtschaft,
Sondernummer 1990).

Αριθ.C40/38 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 17.2.92
θείμετονκαθορισμοπεριβαλλοντικών στόχων,ηεπιλογή
όμωςτηςκαλύτερηςδυνατήςλύσηςαφήνεταιστηνοικονομία.
Μόνουπόαυτέςτιςπροϋποθέσειςμπορείνααναπτυχθείένα
καινοτόμοκλίματοοποίοθαπροωθείτηναναγκαίατεχνολο­
γικήπρόοδοκαιθαδίδεικίνητραγιαθετικήανάπτυξηκαι
βελτίωσητηςαπασχόλησης .Ωςπροςαυτότακράτημέλη
τωνΕΚκαιηΚοινότηταφέρουνιδιαίτερομερίδιοευθύνης
γιατονπροσδιορισμό ,μετησυμμετοχήόλωντωνκοινωνικών
δυνάμεων,τουεπιθυμητούμέτρουπεριβαλλοντικής προστα­
σίαςώστεναείναιδυνατή,βάσειαυτού,ηλήψητωνκατάλλη­
λωνμέτρωνγιατηνεπίτευξητωνοικολογικώνστόχων.εκπροσωποιτωνκοινωνικωνομάδωνστηνΟΚΕεξέφρασαν,
πολλέςφορές,τιςαποφάσειςτουςεπίτουθέματοςτηςκοινω­
νικήςσυνοχής.HΟΚΕτόνισε,επανειλημμένατηνκαταρχήν
αποδοχήτηςγιατησυμμετοχήτωνεκπροσώπωντωνεργαζο­
μένωνστηλήψηορισμένωναποφάσεωνστιςεπιχειρήσεις
καισυμπλήρωσεότιηενλόγωσυμμετοχήτωνεργαζομένων
αποτελείσημαντικήπροϋπόθεσηγιατηνανάπτυξημιας
δημοκρατικήςκοινωνίας.Ανσεμιαεπιχείρησηδενληφθεί
υπόψηoπροσωπικόςπαράγονταςτότεπαραγνωρίζεται η
οικονομική,κοινωνική,ιστορικήκαινομικήπραγματικό­
τητα.Hσυμμετοχήστηλήψητωναποφάσεωνστιςεπιχειρή­
σειςπρέπειναγίνεισταπλαίσιαενόςανοικτούδιαλόγου,ενός
διαλόγουoοποίοςπροϋποθέτειεπίσηςότιοιεπιχειρηματίες
έχουνσαφείςθέσειςκαιότιθαλαμβάνουνυπόψητηνκοινωνι­
κοπολιτικήδιάστασητηςεπιχειρηματικής δράσης.Το
αίτημααυτόαπευθύνεται,επίσης,στηνΕπιτροπήμετην
προοπτικήαυτήναεπανεξετάσεικαιναεμπλουτίσειτιςσχε­
τικέςπαραγράφουςτουσχεδίουβιομηχανικήςπολιτικήςτης.ΣχετικάηΟΚΕπαραπεμπειστηγνωμοδοτησήτης«Περιβαλ­
λοντικήπολιτικήκαιευρωπαϊκήεσωτερικήαγορά»,στην
οποίαζητείταιιδιαίτεραηθέσπισημέσωνγιατηλειτουργία
τηςαγοράςκαικίνητραγιακατανάλωσηφιλικήπροςτο
περιβάλλον(2).
3.2.6.ΠεριβάλλονΕπιπλέονηΚοινότηταοφείλειναχρησιμοποιήσει πλήρως
τιςαρμοδιότητέςτηςγιαναθεσπίσειπρότυπασχετικάμετην
προστασίατουπεριβάλλοντος ,ναψηφίσειτααπαραίτητα
μέτραγιατιςεθνικέςπεριβαλλοντικές δραστηριότητες καθώς
καιναθέσειαμέσωςσεεφαρμογήτηνεναρμόνισητωνδιαφο­
ροποιημένωνδιατάξεωνκαικανονισμώνγιατηνπροστασία
τουπεριβάλλοντος μεταξύτωνκρατώνμελώντωνΕΚ.Ιδιαί­
τεραπρέπειναπεριορισθούνοιδιασυνοριακές εκπομπές
ρυπαντικώνουσιώνκαιναμειωθούνορισμένεςστρεβλώσεις
τουανταγωνισμού σεπεριβαλλοντικο-πολιτικό επίπεδο.H
Κοινότηταδενεπιτρέπεταιναπροσανατολίσει τιςενέργειές
τηςστονπιομικρόπαρανομαστήαλλάστηνεπίτευξητου
οικολογικώςκαιοικονομικώςαναγκαίου.Προςτηνκατεύ­
θυνσηαυτήείναιανάγκηναεξασφαλισθεί ,μέσωτωνκατάλ­
ληλωνδιοικητικώνκαινομοθετικώνδιαβημάτων,ηπλήρης
εφαρμογήτωνυιοθετημένωνμέτρωνσεκοινοτικήκλίμακα—
συχνάελλείπειηβούλησηγιατησοβαρήαντιμετώπισητης
προστασίαςτουπεριβάλλοντος .Στηνπροστασίατουπεριβάλλοντος ηΟΚΕδιαβλεπει—όπως
καιηΕπιτροπή—ένασοβαρόπεδίοτηςβιομηχανικήςπολιτι­
κής.Hπροστασίατουπεριβάλλοντος αποτελείμιαετεροσυ­
νοριακήπρόκληση,ηοποίαδενδύναταινααντιμετωπισθεί
μεεθνικήδράσημόνο.Hπεριβαλλοντική πολιτική,συνεπώς,
χρειάζεταινανοηθείσανκοινοτικόκαθήκον,νακατευθύνεται
μετρόποπρονοητικόκαισυνεργατικόκαινασυντονίζεται
προσεκτικάμεάλλεςπολιτικές(π.χ.τηνπεριφερειακή ,την
ερευνητικήκαιτηναναπτυξιακή).Προτείνεταιη«καθαρή
καιλογικήσύνδεση,μετουςδιαθέσιμουςπεριβαλλοντικούς
πόρους».Οικίνδυνοιγιατοπεριβάλλοναπαιτείταιναεκτι­
μώνταιεγκαίρωςκαιοιπροεξοφλούμενες επιπτώσειςναγίνο­
νταιγνωστές.Τούτοαπαιτείστενήκαιεμπιστευτικήσυνεργα­
σίαμεταξύπολιτικής,οικονομίαςκαιεπιστήμης .Πρέπειεπί­
σηςναεκτιμάταιησυμπεριφοράτουκαταναλωτή ,ηοποία
επηρεάζεταιπολλαπλώςμέσωπεριβαλλοντικών μέτρων.H
περιβαλλοντική πολιτική—πιστεύειηΟΚΕ—μπορείναεπη­
ρεάσειέντονατηνκαταναλωτική (τιμές,φόροι,πολλαπλό­
τηταεπιλογής)υγείακαιασφάλεια.Αφετέρου,ηκαταναλω­
τικήπολιτικήμπορεί,βάσειτηςσυμπεριφοράςπουπροάγει,
ναείναιλιγότεροήπερισσότεροεπιβαρυντικήγιατοπερι­
βάλλον(·).Hτομήμεταξύκαταναλωτικής καιπεριβαλ­
λοντικήςπολιτικήςαπαιτείαυξημένηπροσοχή.3.3.Μέτραγιατηδιασφάλισητηςδιαρθρωτικήςπροσαρ­
μογής
3.3.1.Εσωτερικήαγορά
HΟΚΕσυμφωνείαπόλυταμετηνΕπιτροπήότιτοπρόγραμμα
γιατηνολοκλήρωσητηςεσωτερικήςαγοράςδημιουργείμια
εσωτερικήαγοράαξιοσημείωτηςεμβέλειαςκαιποιότηταςκαι
ότιαποτελεί,συνεπώς,τοκατεξοχήνμέτροτηςβιομηχανικής
πολιτικής.HΟΚΕπαραπέμπεισχετικάστιςδιάφορεςγνωμο­
δοτήσειςτηςγιατηνπολιτικήτηςεσωτερικήςαγοράςκαι
υπογραμμίζειεκνέουτηνπροσδοκίαότιηκοινήεσωτερική
αγοράθαπροσφέρειπλεονεκτήματα σεόλους,δηλαδήτόσο
γιατουςεργαζόμενουςόσοκαιγιατιςεπιχειρήσεις ,γιατους
καταναλωτέςκαιγιατουςεπενδυτές.Hοικονομικήανάπτυξηαποτελείπροϋποθεσηγιαμιαπραγ­
ματικήπροστασίατουπεριβάλλοντοςδιότιμόνομεαυτή
μπορείναεξοικονομηθούν πόροιγιαπεριβαλλοντικές δρά­
σεις.HΟΚΕαναφέρειεπίσηςότιοιπεριβαλλοντικές δράσεις
συνεπάγονταιτοάνοιγμανέων«αγορών—προστασίατου
περιβάλλοντος »μεμίαπλούσια,ετερογενήδέσμηαπόπροϊό­
ντακαιυπηρεσίες.Hδημιουργίανέωναγορώνθαδιευκολυν­Καθοριστικήσημασίαγιατιςσυγκεκριμένεςοικονομικέςκαι
κοινωνικέςεπιπτώσειςτουπρογράμματοςεσωτερικήςαγο­
(2)ΕΕαριθ.C332της31.12.1990,σ.107. (,0)Έγγρ.ΟΚΕ1115/91τελικό.

17.2.92 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C40/39
ράς,ανκαισεποιοβαθμόθαεφαρμοσθούνστακράτημελη
τηςΚοινότηταςοιπρωτοβουλίεςσχετικάμετηνεσωτερική
αγορά.Σεαυτόντοντομέαυπάρχουνακόμηόπωςκαιστο
παρελθόνανεπάρκειεςόπωςκαιπολλέςελλείψεις.HΕπι­
τροπήδιαπιστώνειβέβαιαστηνέκτηέκθεσηγιατηνεφαρ­
μογήτουΛευκούΒιβλίουγιατηνολοκλήρωσητηςεσωτερι­
κήςαγοράςί1)ότιτοποσοστότηςεφαρμογήςαυξήθηκεαπό
69%τοΔεκέμβριοτου1990σεπερισσότεροαπό73%το
Μάιοτου1991.Ωστόσοσεορισμέναμεμονωμένακράτημέλη
διαπιστώνόνται σημαντικέςκαθυστερήσεις .HΟΚΕκαλεί
γι'αυτόόχιμόνοτηνΕπιτροπήνααυξήσειτιςπροσπάθειές
τηςγιατησυντόμευσητωνδιαδικασιώνσεπερίπτωσηπαρα­
βιάσεων,αλλάαπευθύνεταικαιστακράτημέλητηςΚοινότη­
ταςκαιζητείνασυμβάλουνουσιαστικάστηνολοκλήρωση
τηςεσωτερικήςαγοράςεντάσσονταςχωρίςκαθυστέρησητην
κοινοτικήπράξηστοεθνικότουςδίκαιο.ΕξάλλουηΟΚΕ
καλείτηνΕπιτροπήναφροντίσειέγκαιραώστεοιπροκείμε­
νεςαναδιαρθρώσεις σταεπιμέρουςκράτημέλητηςΚοινότη­
ταςναμηνθέσουνσεκίνδυνοτηνυλοποίησητηςενιαίας
εσωτερικήςαγοράςαπότο1993.
3.3.1.1.Τυποποίησηκαιποιοτητατωνπροϊοντωνεχεισανεργοναβελτιώσειτοσυντονισμόκαιτησυνεκτικό­
τητα,ναπροτείνειπροτεραιότητες καιναενθαρρύνειτη
συνεργασίακαιτηδιαφάνειαγιατηνευρωπαϊκήτυποποίηση
καιτησυμμετοχήτουσχετικούτομέακάθεμεμονωμένου
κράτους(2).
3.3.1.2.Αγορέςδημοσίωνπρομηθειών
HΟΚΕσυμμερίζεταιτηγνώμητηςΕπιτροπήςότιηφιλελευ­
θεροποίησητωνδημοσίωνπρομηθειώνσεόλουςτουςτομείς
αποτελείουσιαστικόμέροςτουπρογράμματος εσωτερικής
αγοράςκαιέχειυψηλήσημασίααπότηνάποψητηςβιομηχα­
νικήςπολιτικής.Hευρωπαϊκήοικονομίαθαενοποιηθείμόνο
εφόσονεγκαταλειφθεί ητάσηναανατίθενταιδιαγωνισμοί
δημοσίωνπρομηθειώνόπωςκαικατάτοπαρελθόνσεεθνι­
κούςπρωταγωνιστές .Oδιαρκήςδιαμελισμόςσεεπιμέρους
αγορέςδημοσίωνπρομηθειώναποτελείτοπιοεμφανέςεμπό­
διοστηνολοκλήρωσημιαςπραγματικάεσωτερικήςαγοράς,
όπωςδιαπιστώνειηΕπιτροπήστοΛευκόΒιβλίοτουΙουνίου
1985(3).
Οιοδηγίεςπουέχουνυιοθετηθείέωςσήμερασχετικάμετη
φιλελευθεροποίηση τωνδημοσίωνπρομηθειώνσεκοινοτικό
επίπεδοαποτελούνσημαντικήπρόοδο.ΩστόσοηΟΚΕδιαπι­
στώνειμεανησυχίαότιδενέχειδιευκολυνθείεπαρκώςη
πρόσβασητωνμικρομεσαίωνεπιχειρήσεωνστηναγορά
δημοσίωνπρομηθειών .Κυρίωςστοντομέατωνυπεργολαβιών
οιβελτιώσειςείναιαπαραίτητες·στοπλαίσιοαυτόθαπρέπει
νακαθορισθούνσεμεμονωμένεςπεριπτώσειςανώταταόρια.
Σχετικάτούψοςτηςαπονομής(συμβάσεων)στηνιδιαίτερη
αυτήπερίπτωσηναπεριορισθείπροςταάνω.Επιπλέονη
Κοινότηταθαπρέπειστομέλλονναεπιμένειπερισσότερο
προςτηφιλελευθεροποίηση τηςαγοράςδημοσίωνπρομη­
θειώνσύμφωναμετηναρχήτουαμοιβαίουανοίγματοςτων
αγορών.
Μιαεπιπλέονβελτίωσητηςδιασυνοριακήςπρόσβασηςτων
μικρομεσαίωνεπιχειρήσεωνστηναγοράδημοσίωνπρομη­
θειώνθαμπορούσεναεπιτευχθείμέσωτηςαναδιάρθρωσης
τηςτράπεζαςδεδομένωνTEDγιατηνοποίαεφαρμόζεται
αυτήτηστιγμήτογερμανικόπρότυποπρόγραμμαPoint
(PublicOrdersInformationNetwork)κατάβιομηχανικούς
κλάδους.ΤοPointείναιμιαπαροχήυπηρεσιών,μετηνο/ΐοία
οφείλουνναπαρέχονταιστιςμικρομεσαίεςεπιχειρήσειςσε
τεχνικάτελικήμορφή,αξιόπισταεπιλεγμένεςπληροφορίες
σχετικάμετιςδιαδικασίεςπρομήθειαςτηςΚοινότητας .H
Επιτροπήθαπρέπει,μόλιςολοκληρωθείηεφαρμογήτου
πρότυπουαυτούπρογράμματος ,ναφροντίσειγιατηνευρύ­
τερηδιάδοσήτου.
3.3.1.3.Hκατάργησητωνεθνικώνπροστατευτικών μέτρων
Μετηνολοκλήρωσητηςκοινοτικήςεσωτερικήςαγοράςπρέ­
πειοιπροϋποθέσειςγιατηνεφαρμογήτουάρθρου115της
ΣυνθήκηςΕΟΚναμειωθούν.Εθνικάπροστατευτικά μέτρα
δενσυμβαδίζουνμετιςαρχέςμιαςδημόσιας,προσανατολι­
σμένηςπροςτονανταγωνισμόβιομηχανικήςπολιτικής .H
ΟΚΕυποστηρίζεισυνεπώςτοαίτηματηςΕπιτροπήςγια
τηνκατάργησητωνπροστατευτικών μέτρων,ώστεοιεθνικές
αγορέςναανταποκριθούν σεένανεντονότεροενδοκοινοτικό
καιπαγκόσμιοανταγωνισμό ,πράγμαπουτιςπροετοιμάζειΤαευρωπαϊκάπρότυπααποτελούνσημαντικόπαραγονταγια
τηνολοκλήρωσητωναγορώνσεκοινοτικάεπίπεδακαιέχουν
ιδιαίτερησημασίαγιατηνανταγωνιστικότητα τουβιομηχα­
νικούτομέα.Ταενλόγωπρότυπασυμβάλλουνστηνεξάλειψη
τωντεχνικώνεμποδίωνρυθμίζονταςκαιδιευκολύνοντας τη
διασυνοριακήβιομηχανικήσυνεργασία·επιπλέοναυτάκαθι­
στούνδυνατόντονπορισμόοφέλουςαπότηνπραγματοποί­
ησηοικονομιώνκλίμακοςστιςεπιχειρήσεις .HΕπιτροπή
κατάτονκαθορισμότωνβασικώναπαιτήσεωνπουπρέπεινα
πληρούνταπροϊόνταοφείλειναβασίζεταιστουψηλότερο
δυνατόεπίπεδοασφάλειας .Αυτόισχύει,κυρίως,όσοναφορά
τηνπροστασίατηςυγιεινήςκαιασφάλειας(ιδίωςστοχώρο
εργασίας)όπωςκαιστουςτομείςτηςπροστασίαςτουπεριβάλ­
λοντοςκαιτωνκαταναλωτών .
Παράτααναμφισβήτητα πλεονεκτήματα τωνευρωπαϊκων
προτύπωνηεργασίατυποποίησηςστηνΚοινότηταδενείναι
καθόλουικανοποιητική .Εξακολουθείναυπάρχειμεγάλος
αριθμόςεθνικώνπροτύπωνκαικατάσυνέπειαπρακτικάεμπό­
διαπρόσβασηςσεκοινοτικέςαγορές.Οιμικρομεσαίεςεπιχει­
ρήσειςκυρίωςέχουνδύσκοληπρόσβασησεδημόσιουςδια­
γωνισμούςάλλωνκρατώνμελών.Ανκαιoαριθμόςτωννέων
ευρωπαϊκώνπροτύπωνσύμφωναμεταστοιχείατηςΕπιτρο­
πής,αυξήθηκεμεαλματώδηρυθμόδηλαδήαπό19το1985σε
150το1989,oαριθμόςαυτόςσεσύγκρισημετιςαπαιτήσεις
τουπρογράμματοςτηςεσωτερικήςαγοράςείναιεντελώςανε­
παρκής.HΟΚΕκαλείτηνΕπιτροπήνααυξήσειτιςπροσπά­
θειέςτηςγιατηνεναρμόνισητωνπροτύπωνκαισυγχρόνως
νακαταβάλειπροσπάθειεςώστεναυπάρξουνστηνΚοινότητα
αποτελεσματικές διαδικασίεςεφαρμογήςτωνπροτύπων.Σχε­
τικάηΟΚΕπαραπέμπειακόμημίαφοράτηνιδέατηςσυγκρό­
τησηςενόςοργάνου,όπωςπερίπουτοπροταθέναπότην
ΕπιτροπήΕυρωπαϊκόΣυμβούλιοΤυποποίησης ,τοοποίοθα
(')Έγγρ.(Χ)Μ(91 )237τελικό.(2)ΕΕαριθ.C120της6.5.1991,σ.28.
(3)Έγγρ.COM(85)310τελικό.

Αριθ.C40/40 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων 17.2.92
σφαιρικού,ολοκληρωμένου καιπολυδιάστατουσχεδίουπου
θακαθιστάδυνατήτηνοριοθέτησητουγενικούπλαισίου,
τονπεριορισμότωνκινδύνωνγιατιςεπενδύσεις,τηναύξηση
τηςαποτελεσματικότητας κοινοτικών,εθνικώνκαιπεριφε­
ρειακώνενεργειώνκαιθαανταποκρίνεται στιςμακροπρόθε­
σμεςαπαιτήσεις(3).
3.3.2.Φιλελεύθερη εμπορικήπολιτική
Hδιεθνήςκατανομήεργασίαςέχειμετατοπισθείσοβαράτις
τελευταίεςδεκαετίες:νέεςβιομηχανικέςπεριοχές,νέαοικο­
νομικάκέντρακαιχώροιδημιουργούνται ,προφανέστατα ,
στονΕιρηνικό,στονοποίοανήκουνηδυτικήακτήτωνΗΠΑ
καιηΙαπωνίαόπωςκαιτανοτιασιατικάκαινοτιαμερικανικά
κράτη.Παλαιέςβιομηχανικέςπεριοχέςμετέβαλαντιςδομές
τουςκαιεπέτυχανμευψηλήςποιότηταςπροσφορέςνέεςμορ­
φέςτεχνολογίαςκαιοργάνωσης .Αυτήηβαθμιαίαμεταλλαγή
πραγματοποιήθηκε καιπραγματοποιείται χωρίςναείναιάμοι­
ρητριβών.Περιέχεικινδύνουςκαιπροβλήματα ,ταοποία
θέτουντιςκυβερνήσειςκαιτιςεκδοτικέςτράπεζες,αλλάκαι
τιςεπιχειρήσειςκαιτιςδιάφορεςκατηγορίεςεταιριώνενώ­
πιονπερίπλοκωνκαθηκόντωνόσοναφοράτηνπροσαρμογή
καιτοδιακανονισμότωναντιδικιών .καλύτεραγιατιςμελλοντικεςπροκλήσεις .Σεπολλέςπερι­
πτώσειςπρέπειωστόσοναθεωρηθείωςδεδομένοότιεπιβάλ­
λεταιηεφαρμογήσυναφώνδιαρθρωτικώνμέτρωνώστενα
αντιμετωπισθούν οιαναπόφευκτεςαναδιαρθρώσεις όσοτο
δυνατόπιοαπρόσκοπτα .
3.3.1.4.Ένασυνεκτικόνομικόπλαίσιο
Γιατιςευρωπαϊκέςεπιχειρήσειςέχεικαθοριστικήσημασία
ηύπαρξησυγκρίσιμωνγενικώνόρωνστακράτημέλη,ώστε
ναμπορούννααναπτύξουντηδράστηριότητάτουςσεόλη
τηνεπικράτειατηςΚοινότηταςαπρόσκοπτα .Ωστόσοίδια
δεδομέναεξακολοθούννααξιολογούνται μεδιαφορετικό
τρόποκαιναρυθμίζονταιμετρόποαντιφατικό .HΚοινότητα
έχεισημειώσεισημαντικήπρόοδοταπερασμέναέτηστον
τομέατηςπροσαρμογήςτωννομοθεσιών .Ωστόσοχρειάζεται
ναληφθούνακόμηπολλάμέτρακυρίωςστοντομέατουεταιρι­
κούδικαίου.Υπάρχουνδιαφορετικέςαντιλήψειςσχετικάμε
τηνέκτασητηςεσωτερικήςεναρμόνισης .Ωστόσοδενυπάρ­
χειδιαφάνειαότιείναιοπωσδήποτεαναγκαίοναπροσαρμο­
σθείτοεθνικόεταιρικόδίκαιοσεορισμένοεπίπεδογιατην
ενιαίααγορά.Ταυτόχροναπρέπεινααξιοποιηθούνσεμεγα­
λύτεροβαθμόυπερεθνικάνομικάιδρύματαταοποίαλειτουρ­
γούνμεβάσητοευρωπαϊκόδίκαιο,ιδρύματαόπωςηευρωπαϊ­
κήένωσηοικονομικώνσυμφερόντων .
HΟΚΕέχεικαλέσειεπανειλημμένα σεπολυάριθμεςγνωμο­
δοτήσειςτηςτοΣυμβούλιοκαιτηνΕπιτροπήναεντείνουν
τιςεργασίεςπουδιεξάγουνστοντομέατηςπροσαρμογήςτων
νομοθεσιώνκαιοιοποίεςκαθυστερούνκαινατιςρυθμίσουν
μεικανοποιητικότερο τρόπο(!).Σεαυτότοπλαίσιοχρειάζε­
ταιεπίσηςναβελτιωθείηπροστασίατηςπνευματικήςκαι
εμπορικήςιδιοκτησίας .Οιευρωπαϊκέςεπιχειρήσειςχρειάζο­
νταιευρύτερακαιασφαλέστεραπεριθώριαεμπορικήςδρα­
στηριότηταςκαιμεγαλύτερεςδυνατότητεςοργάνωσηςώστε
ναβελτιώσουντηνανταγωνιστικότητα καιναείναισεθέση
νααντιμετωπίζουν μεελαστικότρόποτηναυξανόμενηπίεση
διεθνώνεπιχειρήσεωναπόχώρεςτουΤρίτουΚόσμουκαθώς
καιναδημιουργούνθέσειςαπασχόλησηςκαινατιςεξασφαλί­
ζουνσεμόνιμηβάση.
3.3.1.5.Διευρωπαϊκάδίκτυα
ΔικαίωςηΕπιτροπήτονίζειότιταδιευρωπαϊκάδίκτυαείναι
απαραίτηταγιατηνυλοποίησητηςεσωτερικήςαγοράςκαι
αποτελούνουσιαστικήπροϋπόθεσηγιατηδιαρκήολοκλή­
ρωσητωνκοινοτικώναγορών.Καλύπτουνκενάσταυπάρχο­
νταδίκτυα,ενισχύουντηνανάπτυξητωνπεριφερειακών πε­
ριοχώντηςΚοινότηταςκαιταυτόχροναεπιτρέπουντη
δημιουργίατουευρωπαϊκούοικονομικούχώρουκαιυποστη­
ρίζουντηνοικονομικήανάπτυξηστηνΚεντρικήκαιΑνατο­
λικήΕυρώπη.
ΜεβάσηαυτότουπόβαθροηΟικονομικήκαιΚοινωνική
Επιτροπήέχειεκθέσειεπανειλημμένατηνανάγκηγιατη
δημιουργίακαιολοκλήρωσηδιευρωπαϊκώνδικτύων,κυρίως
στοντομέατωνμεταφορών,τωντηλεπικοινωνιών ,τηςενέρ­
γειαςκαιτηςεπαγγελματικής εκπαίδευσης .Στηγνωμοδότησή
τηςγιατοπρόγραμμαδράσηςτηςΚοινότηταςγιαμιαευρω­
παϊκήυποδομή(2),ηΟΚΕτάσσεταιυπέρτηςυιοθέτησηςενόςHΕυρωπαϊκήΚοινοτηταφερει,λογωτηςοικονομικήςτης
σημασίας,μεγάληευθύνηόσοναφοράτοπαγκόσμιοεμπόριο.
Τοάρθρο110τηςΣυνθήκηςΕΟΚυποχρεώνειρητώςτην
Κοινότητα(νασυμβάλει)«προςτοκοινόσυμφέρονστην
αρμονικήανάπτυξητουπαγκόσμιουεμπορίου,στηνπροοδευ­
τικήκατάργησητωνπεριορισμώνστιςδιεθνείςσυναλλαγές
καιστονπεριορισμότωντελωνειακώνφραγμών».HΟΚΕ
χαιρετίζει,κατάσυνέπεια,τηδιαπίστωσητηςΕπιτροπής,ότι
μιαφιλελεύθερηεμπορικήπολιτικής,αποτελείτοαπαραίτητο
συμπλήρωμαγιατοάνοιγματηςεσωτερικήςαγοράς.Hφιλε­
λευθεροποίηση τωναγορώνπροςταέσωμέσωτουπρογράμ­
ματοςγιατηνεσωτερικήαγορά,επιβάλλεταινασυνοδεύεται
απόέναάνοιγματωναγορώνπροςταέξωμέσωμιαςφιλελεύ­
θερηςεμπορικήςπολιτικής.Θαήτανπερισσότεροαπόκατα­
στρεπτικόανηΚοινότηταηίδιαπροκαλούσεέντασηκαι
διαταραχέςστοδιεθνέςεμπόριο.
Βέβαια,μεταξύτωνκατευθυντήριων γραμμώντηςεμπορικής
πολιτικής,όπωςσκιαγραφούνται απότηνΕπιτροπήστο
έγγραφογιατηβιομηχανικήπολιτική,καιτηςδιεθνούςπραγ­
ματικότηταςυπάρχουνκενάπουπροκαλούνανησυχία.Διοι­
κητικάεμπόδιαστοεμπόριο,επιδοτήσειςπουστρεβλώνουν
τονανταγωνισμό ,στρατηγικέςπουπεριορίζουντονανταγω­
νισμό—πουείναιγνωστέςμετηδυσφημιστικήσυνθηματική
φράση«Laserbeaming»—βρίσκονταιστηνημερήσιαδιάταξη
καιπροκαλούνσοβαρέςδιαταραχέςστοπαγκόσμιοεμπόριο.
Προστίθεταιηπεραιτέρωεπέκτασηπεριφερειακών ενώσεων:
όχιμόνονστηνΕυρώπηαλλάκαισεάλλαμέρητουκόσμου
έχουνδημιουργηθείενώσειςκρατώνμεομοίουςήανάλογους
(>)ΕΕαριθ.C124της21.5.1991,σ.34.
(2)«Προςτοίδρυμαγιαμιαευρωπαϊκήυποδομή—Έναενιαίο
πρόγραμμαδράσης»[έγγρ.(ΌΜ(90)585τελικό]. (3)Έγγρ.ΟΚΕ1282/91.

17.2.92 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C40/41
μονομερήπορεία.Ειτεοιεμπορικοίεταίροιστονκόσμοθα
αποφασίζουνστομέλλονσεμεγαλύτεροβαθμόαπόκοινού
είτεθαπρέπειναακολουθήσουν ως«παρείσακτοι»καιτότε
ναυποστούνοδυνηρέςπροσαρμοστικές διεργασίες.
3.4.Μέτραεπιτάχυνσηςτηςδιαρθρωτικήςπροσαρμογής
HΕπιτροπήτονίζειότιείναιαναγκαίοναεπιταχυνθεί ,μέσω
παρακείμενωνμέτρων,ηικανότηταγιατηδιαρθρωτικήπρο­
σαρμογή.Τονίζεταιιδιαίτεραηπολιτικήέρευναςκαιτεχνο­
λογίαςκαθώςκαιηανάγκηδυναμικότερηςπολιτικήςωςπρος
τιςμικρομεσαίεςεπιχειρήσεις .
3.4.1.Τεχνολογική αποδοτικότηταοικονομικούςσκοπούς.Ό,τικατατησύναψητηςΓενικής
ΣυμφωνίαςΔασμώνκαιΕμπορίου(ΓΣΔΕ)θεωρήθηκεωςεξαί­
ρεση,έχειγίνεικανόνας.Συνεπώς,ηαρχήτηςπολυμερούς
οργάνωσηςτουπαγκόσμιουεμπορίουκαταντάόλοκαιπερισ­
σότεροκωμωδία.Μεπροοδευτικόρυθμόηδιεθνήςκατανομή
εργασίαςαποτυπώνεταιωςμορφήοικονομικώνσφαιρώνεπιρ­
ροήςκαιμάλιστατηςτριάδαςΕυρώπη,ΗΠΑκαιΙαπωνία.
Στηντριάδααυτήβρίσκονταιοιπιοαξιόλογεςαγορέςκαι
κυριαρχείοξύτεροςανταγωνισμός .
Είναιακόμηπιοσημαντικό—ηΟΚΕσυμφωνείκαιστο
σημείοαυτόμετηνΕπιτροπή—όπως«οικανόνεςτηρούνται
απόόλουςτουςεμπορικούςεταίρους,επειδήηοικονομίατης
Κοινότηταςστοδρόμοτουόλοκαιεντονότερουανοίγματος
τηςκαθίσταταιόλοκαιπερισσότεροευαίσθητη(ήγίνεται
όλοκαιπερισσότεροεύτρωτη)λόγωπαραβιάσεωντωνκανό­
νων».Ενόψειτωνανωτέρωπαραβιάσεωνδενεκπλήσσεικαθό­
λουότιηπροτροπήγια«ανταποδοτικότητα »γίνεταιόλο
καιδυνατότερη .Μόνοηαποδοτικότητα—ισχυρίζονταιοι
συνήγοροιτης—«δύναταιναδιασφαλίσειότικαιοιαγορές
τηςΙαπωνίας,τηςΝότιαςΚορέας,τηςΤαϊβάνκαιτωνάλλων
ασιατικώνχωρώνθαγίνουνμέλητης...(συνολικήςαγοράς)
τηςτριάδαςκαιόχιεκτεταμένεςβάσειςαπότιςοποίεςοι
ιαπωνικέςκαιανατολικοασιατικές ...(επιχειρήσεις)κατα­
κτούντιςαγορέςτηςΑμερικήςκαιτηςΕυρώπηςί1).
Ενόψειτωνκινδύνωνπουυποβόσκουνκαιαπειλούντηδιεθνή
κατανομήεργασίαςηΟΚΕκαλείμεεπιμονήτηνΕυρωπαϊκή
Κοινότητανασυνεχίσεινακατευθύνειόλεςτιςπροσπάθειές
τηςώστεναπείσειτουςδιεθνείςεμπορικούςεταίρουςγιατα
πλεονεκτήματα τηςελεύθερηςαγοράςυπότουςόρουςτου
θεμιτούανταγωνισμούκαιναενεργήσειέτσιώστεoΓύρος
τηςΟυρουγουάηςγιατηΓΣΔΕναοδηγηθείαπόκοινούσε
επιτυχία.Hαυξανόμενηπαγκοσμιότητα τωνεπιχειρηματικών
δραστηριοτήτων —ακόμηκαιγιαμεσαίεςεπιχειρήσεις—
απαιτείφερέγγυουςκανόνεςόσοναφοράτηδιεθνήκατανομή
εργασίας.Απαραίτητεςείναι,ιδίως,περισσότερηαξιοπιστία
καιπειθαρχίαστοπαγκόσμιοεμπόριο.Επίσημεςυποχρεώ­
σειςτωνδυτικώνεμπορικώνεταίρων,πουόλοκαιεπαναλαμ­
βάνονταιρηματικώςστοπλαίσιοτηςΓΣΔΕήσε«Παγκό­
σμιεςΟικονομικέςΔιασκέψειςΚορυφής»δεναρκούνπλέον.
HΟΚΕαναμένειαπότιςδιαπραγματεύσεις γιατηΓΣΔΕόχι
μόνοτησυγκεκριμένηδιαβεβαίωσηόλωντωνμελώντης
Συμφωνίαςότιθατηρούνμετρόποδεσμευτικότουςυπάρχο­
ντεςκανόνεςτης,αλλάότιθαπροωθείταιταυτοχρόνωςη
ενσυνείδητηβελτίωσητηςλειτουργίαςτωνκανόνωνσεαπο­
φασιστικούςτομείς(π.χ.επιδοτήσεις ,χρήσηπροστατευτικών
ρητρών)καιότινέοιτομείςθασυμπεριληφθούν στοσύστημα
ΓΣΔΕ(π.χ.υπηρεσίες,προστασίατηςπνευματικήςιδιοκτη­
σίας).
Γενικάπρέπειναενισχυθείηαντίληψηότι—υπότιςεπικρα­
τούσεςπαγκόσμιεςοικονομικέςκαιπολιτικέςπιέσεις—μόνο
τότεταυφιστάμεναπροβλήματαθαλυθούνκαινέαένταση
στοπαγκόσμιοεμπόριοθααποφευχθείανπαγκόσμιασυνερ­
γασίαπουεμπνέειεμπιστοσύνηκαισυντονισμότηρηθούν
σανύψιστοκαθήκον.ΔενυπάρχειπλέονθέσηγιαεθνικήHΟΚΕσυμφωνείμετησκέψηότιητεχνολογικήανταγωνι­
στικότητατηςευρωπαϊκήςβιομηχανίαςδιαδραματίζεικαθο­
ριστικόρόλοσεό,τιαφοράτηνεπιβίωσητωνευρωπαϊκών
επιχειρήσεωνστιςδιεθνείςαγορές.Τονίζει,ωστόσο,ακόμα
σαφέστερααπότηνΕπιτροπήότιταμέτραγιατηβελτίωση
τηςανταγωνιστικότητας δενπρέπειναπεριορίζονταισεορι­
σμένουςτομείςυψηλήςτεχνολογίαςαλλάότιχρειάζεταιταυ­
τόχροναναεφαρμόζονταικαιστονευρύτεροτομέατηςτεχνο­
λογίας.Επιπλέονηαρμονικήανάπτυξητηςευρωπαϊκήςβιο­
μηχανίαςδιασφαλίζεται μόνομετηνπροϋπόθεσηότιοι
τεχνολογίεςαυτέςθαείναιδυνατόνναχρησιμοποιούνται και
σεεπιχειρήσειςπουβρίσκονταισεπεριοχέςμεκαθυστερη­
μένηανάπτυξη.ΣυνεπώςτακράτημέλητηςΚοινότητας
έχουνμιασοβαρήευθύνη.Hενίσχυσητηςτεχνολογικής
ικανότηταςτηςΚοινότηταςαποτελείεπείγουσαανάγκη
κυρίωςότανπρόκειταιγιαέρευνακαιμεταφοράτεχνολογιών
στοπροανταγωνιστικό στάδιοσεμικρομεσαίεςεπιχειρήσεις
πουβρίσκονταισελιγότεροανεπτυγμένεςπεριοχές.HΟΚΕ
επισημαίνεισχετικάότιείναιαναγκαίοκαιστηνπολιτική
γιατοντομέατηςέρευνας,ναισχύειηαρχήτηςεπικουρικό­
τητας.Hενίσχυσητηςέρευναςαπόκοινοτικήπλευράαρχίζει
όπουδενεπαρκούνπλέονταεθνικάμέσαήόπουαναμένεται
ναεπιτευχθούνκοινοτικάπλεονεκτήματα .Συγχρόνωςόμως
είναιαναγκαίοναισχύειστοντομέατηςέρευναςκαιτης
ανάπτυξηςηαρχήτηςίδιαςευθύνηςτηςεπιχείρησης .Οι
επιχειρήσειςμπορούννακρίνουνκαλύτερααπότοκράτος
πότεαξίζεινακαταβληθούνιδιαίτερεςερευνητικέςπροσπά­
θειεςκαισεποιαέκτασηαξίζειναεπεκταθούν ,καθώςκαιαν
οιέρευνεςαυτέςοδηγούνστηνπαραγωγήανταγωνιστικών
προϊόντων.
3.4.2.Μικρέςκαιμεσαίεςεπιχειρήσεις
Ένασημαντικόαίτημαείναιηπροώθησητηςερευνάςκαι
ανάπτυξηςσεμικρομεσαίεςεπιχειρήσειςμεταξύάλλωνμέσω
τηςβελτίωσηςτηςπληροφόρησης καιτηςπαροχήςπληροφο­
ριώνσενέουςτεχνολογικούςτομείςμέσωτηςβελτίωσηςτης(')K.Seitz,Hιαπωνική-αμερικανικήπρόκληση:Οιγερμανικέςβιο­
μηχανίεςυψηλήςτεχνολογίαςμάχονταιγιαναεπιζήσουν .2η
έκδοση,Μόναχο:BonnAktuell,1991.

Αριθ.C40/42 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων 17.2.92
ρολο,αλλαπολυσοβαροτερεςείναιδιαρθρωτικέςαδυναμίες
πουαλληλοεπηρεάζονται :
—έντονοςκατακερματισμός τηςκοινοτικήςαγοράς,
—άνισοιόροιανταγωνισμούστιςδιάφορεςπεριοχέςτης
διεθνούςαγοράς,
—μειονεκτήματα πουεξαρτώνταιαπότηχρηματοδότηση ,
—έλλειψηυψηλάεξειδικευμένου προσωπικού ,
—αδυναμίεςστοσύστημαπαραγωγής,
—ανεπαρκείςεπιχειρηματικές στρατηγικές .μεταφοράςγνωσεωνκαιτεχνολογίας .Επίσηςείναιαναγκαίο
νασυμμετέχουνσεμεγαλύτεροβαθμόοιμικρομεσαίεςεπιχει­
ρήσειςσταυφιστάμεναερευνητικάπρογράμματα (εθνικάκαι
κοινοτικά)καινααπλοποιηθούνοιδιαδικασίεςενίσχυσης .
Υπότουςόρουςαυτούςοιμικρομεσαίεςεπιχειρήσειςθαείναι
σεθέσηναανταποκριθούν στονκεντρικόρόλοπουδιαδραμα­
τίζουνσταπλαίσιατηςβιομηχανικήςαναπροσαρμογής .Στην
εποχήανάπτυξηςτηςβιομηχανικήςκατανομήςτηςεργασίας
ηευρωπαϊκήβιομηχανίαεξαρτάταισεμεγαλύτεροβαθμόαπό
τηνύπαρξηελαστικήςμικρομεσαίαςβιομηχανίαςικανήςνα
προβείσεκαινοτομίες .Ωστόσοταπρογράμματαενίσχυσης
δενμπορούννααντικαταστήσουν μιαπολιτικήπουδημιουρ­
γείβελτιωμένουςγενικούςόρους(γιαπαράδειγμαφορολογία)
καιοδηγείστονπεριορισμότηςγραφειοκρατικής διαδικα­
σίας.
ΕπομένωςηΕπιτροπήυπογραμμίζειδικαίωςτησημασίατης
επαγγελματικής εκπαίδευσης .HΟΚΕσυμφωνείμετηνΕπι­
τροπήότιδεδομένηςτηςμεγάληςέλλειψηςειδικευμένων
εργαζομένωνκαιτουαυξανόμενουρυθμούκαινοτομιώνη
ικανότηταεπαγγελματικής προσαρμογήςκαιηεπαγγελμα­
τικήεκπαίδευσητωνεργαζομένωναποτελείπλέονκαθορι­
στικόπαράγοντατηςβιομηχανικήςανταγωνιστικότητας ,
παράγονταστονοποίοείναιανάγκηναεπενδύσουνστομέλ­
λονοιοικονομίεςτωνανεπτυγμένωνχωρών.Συγχρόνωςέχει
ολοένακαιμικρότερησημασίαηδιάκρισημεταξύτωνβιομη­
χανιώνυψηλήςκαιχαμηλήςτεχνολογίας .Έρευνα,ανάπτυξη
καιεπαγγελματική εκπαίδευσηείναιαναγκαίοναπραγματο­
ποιούνταισεμιαευρύτερηβάσησεόλουςτουςκλάδουςκαι
σεόλεςτιςπεριοχές.Οιαναγκαίεςενεργειεςγιατηνεξάλειψητωνδιαρθρωτικών
αδυναμιώνκαιτηβελτίωσητηςανταγωνιστικότητας —κατά
τηνΕπιτροπή—πρέπεινααναληφθούν ,κατάπροτεραιότητα ,
απότιςίδιεςτιςεπιχειρήσεις .ΚαθήκοντηςΚοινότηταςκαι
τωνμελώντηςείναι,τηρουμένηςτηςαρχήςτηςεπικουρικό­
τητας,ηδημιουργίαευνοϊκώνγενικώνσυνθηκώνγιατις
επιχειρήσειςκαιπαράλληλαηδιενέργειαεκτίμησηςωςπρος
τονκαθορισμότουπαραγωγικούδυναμικούαπόπλευράςηλε­
κτρονικήςκαιτεχνολογίαςγιατηνπληροφόρησητηςΚοινό­
τητας.ΜεβάσηαυτέςτιςσκέψειςηΕπιτροπήυλοποίησεένα
πρόγραμμαδράσηςμεπέντεσημεία,τοοποίοσυνοδεύεικαι
ενδυναμώνειτιςπρωτοβουλίεςτωνεπιχειρήσεων .Ταπροτει­
νόμεναμέτραεκτείνονταιπροςτηνπλευράτηςζήτησης,της
τεχνολογίας ,τηςεκπαίδευσης ,τωνεξωτερικώνσχέσεωνκαι
τουεπιχειρησιακού περιβάλλοντος .
4.Hεφαρμογήενόςσχεδίουβιομηχανικήςπολιτικήςκατα
οικονομικούςκλάδους
Πρόσφατα,ηΕπιτροπήάρχισεναεφαρμόζειμιαανοικτή
(φιλελεύθερη)οριζόντιακαιεπιθετικήγενικήέννοιαγιατη
βιομηχΓ-'ΐκήπολιτικήσεμεμονωμένουςτομείς.Πρόκειται
εδώγιαενανοικονομικόκλάδοoοποίοςμπορείναεπιτελέσει
αποφασιστικήλειτουργίαγιατηνεξέλιξητηςευρωπαϊκής
βιομηχανίας—όπωςγιατηνηλεκτρονικήβιομηχανίακαιτο
βιομηχανικότομέατουκλάδουτηςπληροφορικής ήγιατη
βιοτεχνολογία .Παράλληλα ,διατηρείταιτοενδιαφέροντης
Επιτροπήςσεεκείνουςτουςτομείς,οιοποίοιδιεθνώςαπο­
κτούνσημασίασεοικολογικόκαισεοικονομικόεπίπεδο
(π.χ.ηναυπηγία).Οφείλουν,εξάλλου,νααναπτυχθούνγια
τουςτομείςδιαρθρωμένακοινοτικάσχέδια,οιοποίοι—όπως
ηυφαντουργίακαιηβιομηχανίαετοίμωνενδυμάτων—κατα­
λαμβάνουνμίασημαντικήθέσηστηδιάρθρωσητηςοικονο­
μίαςτηςΚοινότητας ,στουςοποίουςόμωςθαπρέπεινασυνε­
κτιμηθούν«γιατομέλλονοιενμέρεισημαντικέςδιαρθρωτι­
κέςπροσαρμογές».Στηγνωμοδότησήτης(2)ηΟΚΕεπιδοκιυάζειτιςπρωτοβου­
λίεςτηςΕπιτροπήςστοβιομηχανικότομέακαιθεωρείτο
πρόγραμμαδράσηςωςκατάλληληβάσηγιατηδημιουργία
—απόκοινούμετιςεπιχειρήσεις—ανταγωνιστικών δομών
στηνευρωπαϊκήβιομηχανίαηλεκτρονικήςκαιτεχνολογίας
γιατηνπληροφόρηση καιευκαιριώνγιααπασχόλησηστο
μέλλονμεκαλέςσυνθήκεςεργασίας.Οιδυσμενείςαναπτυξια­
κέςτάσειςστοπρόσφατοπαρελθόνπ.χ.απώλειεςμεριδίων
τηςαγοράςτηςηλεκτρονικήςγιαεργασίεςσυντήρησηςλόγω
τουασιατικούανταγωνισμού ήεπίκαιραπροβλήματαστην
αγοράημιαγωγώνκαιηβιομηχανίαεπεξεργασίαςηλεκτρονι­
κώνδεδομένων,έχουνκαταστήσεισαφέςπόσοεπείγονέχει
γίνειένακοινοτικόεμπόριο.ΓιατηνΟΚΕοιστρατηγικά
σημαίνοντεςγενικοίόροιβρίσκονταιπροπαντόςστουςτομείς
τηςέρευναςκαιτεχνολογίας ,υποδομών,παραγωγικήςικανό­
τητας,εκπαίδευσηςκαιεξειδίκευσης .ΕδώηΟΚΕπροτείνει
ωςσυμπλήρωμαστηδέσμημέτρωντηςΕπιτροπήςέναευρύ
σύνολοπεραιτέρωδράσεωνπουθα«συλληφθούν»απότα
κράτημέληκαιτηνΚοινότητακαιθαχρησιμοποιηθούν στις
επιχειρήσειςωςγενικάδεδομένα.HΟΚΕέλαβεγνώσητης
απόφασηςπουυιοθέτησετοΣυμβούλιοστις18Νοεμβρίου
1991γιατηντεχνολογίαστοντομέατηςηλεκτρονικής ,της
πληροφορικής καιτωνεπικοινωνιώνκαιεπικρότησετην
απόφασηαυτή.Οιγενικέςγραμμέςτηςαπόφασηςαυτήςταυ­
τίζονταιμετιςπαρατηρήσεις πουδιατύπωσεηΟΚΕστα
πλαίσιατηςσχετικήςγνωμοδότησης ,αλλάεντάσσονταικαι
στηγνωμοδότησηγιατουςβιομηχανικούς κλάδουςτηςπλη­
ροφορικήςκαιτηςηλεκτρονικήςστηνΚοινότητα(3).4.1.Hευρωπαϊκήβιομηχανίανιατηνηλεκτρονικήκαιτην
τεχνολογίατηςπληροφόρησης(')εκπροσωπείταισεαποφα­
σιστικούςτομείς,όπωςοιημιαγωγοί,ταπεριφερειακάκαιη
ηλεκτρονικήγιαεργασίεςσυντήρησηςενώστοντομέατης
τεχνολογίαςτηςπληροφόρησης ηκατάστασηπρέπειναθεω­
ρηθείευαίσθητη(ασταθής).Συγκυριακοίλόγοιδιαδραματί­
ζουνστηνανάλυσητηςΕπιτροπήςγιατιςαδυναμίεςένα
(2)Έγγρ.ΟΚΕ1332/91.
(3)Αριθ.9298/91(AT208)της18ηςΝοεμβρίου1991. (')Έγγρ.SEQ91)565τελικό.

17.2.92 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C40/43
4.2.Hβιοτεχνολογίαεχειστρατηγικήσημασίαγιανα
αντιμετωπισθούν οιμεγάλεςπροκλήσειςτιςοποίεςαντιμετω­
πίζουνταβιομηχανοποιημένα καιαναπτυγμένακράτηστους
τομείςτηςδιατροφής,υγείας,προστασίαςτουπεριβάλλοντος
καιδημογραφικήςαύξησης.Αποτελείέναδιεπιστημονικό
τομέαεργασίαςπουβρίσκεταιμεταξύχημείας,βιολογίαςκαι
τεχνολογίαςκαιχρησιμοποιείτηβιομηχανικήσυνθετικό­
τηταζώντωνκυττάρωνγιατηνεπίτευξηήμεταλλαγήουσιών
στονκύκλοβιομηχανικώνπαραγωγικώνδιαδικασιών .Για
πολυάριθμουςοικονομικούςκλάδους,απότηνυποκατάσταση
ενέργειαςδιαμέσουτηςκτήσηςμετάλλων,εξάλειψηςεπικίν­
δυνωναποβλήτωνκαιχημείαςμέχριτηβιοηλεκτρονική ,η
βιοτεχνολογίαπροσφέρειμεγάλεςευκαιρίες.Βέβαια,στην
κοινήγνώμηηνέατεχνολογίαγίνεταιδεκτήμεορισμένη
υποψία.Οιαμφιβολίεςστρέφονταιιδίωςκατάτωνσυνεπειών,
πουμιααθέμιτηχρήση,μπορείναέχειγιατηνυγείακαι
ασφάλειαανθρώπωνκαιζώων.
Λόγωτηςαυξανόμενηςσημασίαςτηςβιοτεχνολογίας—και
γιατοοικονομικόμέλλοντηςΚοινότητας—ηΕπιτροπή
κατάρτισειδιαίτεροέγγραφογι'αυτήκαιεπρότεινε(!)πολυά­
ριθμεςπρωτοβουλίεςσχεδόνγιατοσύνολοτης.Οιπρωτοβου­
λίεςαποσκοπούνστηνενίσχυσητηςανταγωνιστικότητας των
επιχειρήσεωνπουδραστηριοποιούνται στονκλάδο,στην
προσαρμογήτουςστονομικόπλαίσιο,στηθέσπισηβιοτεχνο­
λογικώνπροτύπων,στηνοργάνωσητηςπροστασίαςτηςπνευ­
ματικήςιδιοκτησίαςκαιστηνενίσχυσηκατάτηχρηματοδό­
τησητηςΕ&Α.Ταυτόχρονα—σύμφωναμετηνΕπιτροπή—-
πρέπειναυπάρξειεξέτασητωνδεοντολογικών θεμάτωντόσο
στακράτημέληόσοκαισεεπίπεδοΚοινότηταςκαινασυζη­
τηθούνστοπλαίσιοενόςανοικτούδιαλόγουμετρόποεμπερι­
στατωμένο .
ΙδιαίτεραηΕπιτροπήδιαβλέπειτιςεξήςπροτεραιότητες :
—δημιουργίαμιαςδομήςγιατηνπληροφόρησηόσοναφορά
τηβιοτεχνολογίαδιαμέσουερευνητικώνπρογραμμάτων ,
μιαςπολιτικήςγιατηνπληροφόρησηκαιδιεθνούςσυνερ­
γασίας,
—προοδευτικήολοκλήρωσητηςενθάρρυνσηςγιαΕ&Αστη
βιοτεχνολογία (κατάτοδυνατόστηδιάρκειατηςπροαντα­
γωνιστικήςφάσεως),
—προετοιμασίαμιαςσαφούςκαιακριβούςεντολήςγιατη
δραστηριότητα τηςΕυρωπαϊκήςΕπιτροπήςΤυποποίησης
(CEN)στοντομέατηςβιοτεχνολογίας ,
—υιοθέτησητηςκοινοτικήςρύθμισηςγιατηνπροστασία
τηςπνευματικήςιδιοκτησίαςκαιένταξητουήδηθεσπι­
σθέντοςκοινοτικούδικαίουστοεθνικόδίκαιο,
—θέσπισημιαςστατιστικήςγιατηβιοτεχνολογία (βιομηχα­
νικήκαιπαραγωγικήστατιστική),
—εντατικοποίηση διμερώνκαιπολυμερώνεπαφών.
Σύστασηομάδωνεργασίας[ΓΣΔΕ,ΟΟΣΑ,Ευρωπαϊκή
ΖώνηΕλεύθερωνΣυναλλαγών(ΕΖΕΣ)]γιατηθέσπιση
κατάλληλωνσχεδίωνγιατηνπροστασίατηςυγείαςκαι
τουπεριβάλλοντος ,—σύστασηκαταλλήλουσυμβουλευτικού οργάνουστοκοι­
νοτικόεπίπεδογιαταδεοντολογικάπροβλήματατηςβιο­
τεχνολογίαςπ.χ.,θέματαπουαφορούντηζωήκαιτην
ανθρώπινηοντότητα.
HΕπιτροπήεπίσηςθαπροωθήσειπεραιτέρωμιαεκτίμηση
ωςπροςτιςκοινωνικές,οικονομικέςκαιτεχνολογικέςεπιπτώ­
σειςτοοποίοθασυνοδεύσειτιςπολιτικέςπρωτοβουλίεςκαι
ταερευνητικάπρογράμματάτηςγιατηβιοτεχνολογία .Θα
επιστήσειεκτουπλησίοντηνπρόοδοκαιτηνανταγωνιστικό­
τητατωνβιοτεχνολογικών βιομηχανιώνκαιθαδιασφαλίζει
ότιτοσυμβατόγενικόσχέδιοεκπληροίτηναποστολήτου.
ΑναμφίβολαηΕπιτροπήθαπαρακολουθείόπωςμελλοντικές
επιπτώσειςστηναγοράεξαρτώνταιαπότιςστρατηγικές,τις
οποίεςοιεπιχειρήσειςαναπτύσσουνκαιεφαρμόζουνμε
συγκεκριμένοτρόπο.
HΟΚΕεπιφυλάσσεται νακαταρτίσειειδικήγνωμοδότηση
γιατοέγγραφοτηςΕπιτροπήςσχετικάμετηβιοτεχνολογία .
4.3.Ταθαλάσσιαθέματααποκτούνόλοκαιμεγαλύτερη
σημασίαστοδιεθνέςεπίπεδοαπόοικολογική,οικονομική
καιπολιτικήάποψη.ΣυνεπώςηΚοινότητα—σύμφωναμετην
ανακοίνωσητηςΕπιτροπήςγιατιςθαλάσσιεςβιομηχανί­
ες(2)—αντιδράμετρόποθετικό.Βέβαια,λόγωτωνμεταβαλ­
λόμενωνεξαρτήσεωνμεταξύκαθαρότηταςτωνωκεάνιωνκαι
θαλάσσιωνπόρων,όπωςκαιμεταξύναυτιλίας,ναυπηγικής
καιεκμετάλλευσης τωνθαλάσσιωνπόρωνπρέπειόλοιοι
τομείςναεξετασθούνκαιεκτιμηθούνωςμέρημιαςενιαίας
θαλάσσιαςδιάστασης .HανακοίνωσητηςΕπιτροπήςεκτείνε­
ται,συνεπώς,στοσυνολικόθαλάσσιοτομέα,καιαφορά,ταυ­
τοχρόνως,καιτηδυνατότηταμιαςκαλύτερηςεκμετάλλευσης
τωνπαρόντωνκαιμελλοντικώναποτελεσμάτων απότησυνέρ­
γιαμεταξύτωνθαλάσσιωνεπιστημονικών κλάδων.
Μόνοναποτελεσματικές θαλάσσιεςβιομηχανίεςδιασφαλί­
ζουνότιηΚοινότηταμπορείνασυμμετάσχειμετρόποκατάλ­
ληλοκαιεπιτυχήστοπαγκόσμιοεμπόριοκαιτηνεκμετάλ­
λευσητωνθαλάσσιωνπόρων.HΕπιτροπήεισήγαγεκαιπρό­
τεινεήδηστοπαρελθόνσειράμέτρων,αλλάμέχριτώρα
απουσίαζεμιαπεριεκτικήεπισκόπησητουθαλάσσιουτομέα.
Προωθείται,επομένως,ένανέοαποτελεσματικό σχέδιο.
Παράλληλαμεκανένατρόποδενυποκαθίστανται κατ'ιδίαν
προσπάθειεςτωνεπιχειρήσεων .ΕπιθυμίατηςΕπιτροπής
είναιπερισσότεροναενισχυθείηανταγωνιστικότητα των
θαλάσσιωνβιομηχανιώνμέσωκατάλληλωνοριζόντιων
μέτρων,όπως:
—βελτιωμένεςγενικέςσυνθήκες(εξάλειψητωνεμποδίων
στιςσυναλλαγές),
—υψηλότερηασφάλειαστηθάλασσα(ασφάλειαναυσι­
πλοΐας,ασφάλειαεπίτουσκάφους,ασφάλειαστοχώρο
εργασίας),
—κατάρτισηενόςολοκληρωμένου κοινοτικούσχεδίουγια
τηθαλάσσιαΕ&Α,
—ανάπτυξηενόςσυνδυασμένου μεταφορικούδικτύουκαι
διεύρυνσητωνμεταφορικώνυποδομών,
(2)Έγγρ.COM(91)335τελικό. 0)Έγγρ.SEC(91)629.

Αριθ.C40/44 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 17.2.92
μελητηςΚοινοτηταςνααντιμετωπίσουν ήναεκπονήσουν
ορισμένα(εθνικά)σχέδιαδράσεως.Οιδραστηριότητες αυτές­
—σύμφωναμετηνΕπιτροπή—ενέχουντονκίνδυνο,ότι
«ελλείψειενόςσαφούςκαθορισμένουπλαισίουθαέχουν
αρνητικάαποτελέσματασεκοινοτικόεπίπεδο».Γιατολόγο
αυτό,αλλάεπίσηςκαιγιαναυπογραμμίσειτησημασίαπου
ηΚοινότητααποδίδειστιςοικονομικέςκαικοινωνικές
δυσχέρειεςτηςυφαντουργίαςκαιτηςβιομηχανίαςετοίμων
ενδυμάτων,ηΕπιτροπήστηνανακοίνωσήτηςγιατην
«αύξησητηςανταγωνιστικότητας τηςυφαντουργίαςκαιτης
βιομηχανίαςετοίμωνενδυμάτωνστηνΚοινότητα»(')διατύ­
πωσεένασύνολομέτρων,τοοποίοθασυμβάλειαποτελεσμα­
τικάστηνενίσχυσητουανταγωνισμούτωνπροβληματικών
επιχειρήσεων .Στοσημείοαυτόπαρατηρείταιότιμόνοσε
περιοχέςστιςοποίεςηαναδιάρθρωσηκαιoεκσυγχρονισμός
τηςβιομηχανίαςπαρουσιάζουνέναυψηλόεπίπεδο,ηδιασφά­
λισηκαιηενίσχυσητουανταγωνισμούτωνεπιχειρήσεων
αποτελείέναιδιαίτεραδύσκολοτόλμημα.
ΣύμφωναμετηνάποψητηςΕπιτροπής,τααπαραίτηταμέτρα
τηςΚοινότηταςπρέπειναπληρούνδύοπροϋποθέσεις :οφεί­
λουνναεναρμονίζονται μετοσυνολικόπλαίσιοτηςβιομηχα­
νικήςπολιτικήςτηςΚοινότητας,καιπρέπειναλαμβάνουν
υπόψητιςιδιαιτερότητεςτηςεκάστοτεπεριοχής.Στοσημείο
αυτόαπαιτείταιμιαισορροπημένη «μικτήπολιτική»,όπουη
ευθύνηγιατηδιαρθρωτικήπροσαρμογήβρίσκεται,όπως
καιπαλαιότερα,σταχέριατωνεπιχειρήσεων .Μεταξύτων
πολυάριθμωνμέτρωντηςΚοινότητας,ταοποίαοφείλουν
ναστηρίξουνπαράλληλατηδιαδικασίαπροσαρμογήςτων
επιχειρήσεων ,αναφέρονταιιδιαίτερα:
—ηπροώθησηκαιηβελτίωσητηςεπικοινωνίαςκαιτης
πληροφόρησης ,
—ηεντονότερηδιαφάνειακαισυνοχήτωνκρατικώνενισχύ­
σεων,
—ηβελτίωσητηςκατάρτισηςκαιτηςεπιμόρφωσηςτων
εργαζομένων ,
—ηεντατικοποίηση τηςέρευναςκαιανάπτυξης,
—οιδράσειςαπόπλευράςδιαρθρωτικώνταμείωνγιατις
θιγόμενεςπεριοχές.
Hυφαντουργίακαιηβιομηχανίαετοίμωνενδυμάτωντης
Κοινότητας,έχειέντονηπαρουσίαλόγω«τουυψηλούβαθμού
διεθνοποίησής της».Οικοινοτικέςενέργειεςβιομηχανικού
χαρακτήραοφείλουνσυνεπώςναλαμβάνουνυπόψηκαιτην
εξέλιξητηςπαγκόσμιαςαγοράς.Επείγειναεδραιωθείτο
βιομηχανικόάνοιγματηςΚοινότηταςπροςτονκόσμο,αλλά
επίσηςεπιβάλλεταιναυπάρξειμιαισορροπίαμεταξύδικαιω­
μάτωνκαιυποχρεώσεωνκατάτηνεφαρμογήτωνκανόνων
γιατονανταγωνισμόκαιτιςεμπορικέςσυναλλαγές .Συγκε­
κριμένατομέροςτηςανακοίνωσηςτηςΕπιτροπήςπουαφορά
τηνεμπορικήπολιτικήθίγειταεξήςθέματα:
—άνοιγματηςαγοράςσετρίτακράτη,
—προώθησητωνεξαγωγών,
—διεθνοποίησηεπιχειρηματικών στρατηγικών ,
—ενέργειεςκατάτωνπρακτικώνντάμπιγκκαιεπιδοτήσεων ,—καλύτερηεκπαίδευσηκαιεπιμόρφωσητουεργατικού
δυναμικού,
—ανάπτυξηκοινώνστρατηγικώνγιατοθαλάσσιοπεριβάλ­
λον,
—συγκλίνοντεςόροιανταγωνισμού μεταξύτωνκρατών
μελών.
Hεφαρμογήτωνπροτεινόμενωνοριζόντιωνμέτρωνπροσφέ­
ρειστιςεπιχειρήσειςτουθαλάσσιουτομέατηνευκαιρίανα
κρατήσουνεπαφήμετιςνεότατεςεξελίξειςκαινααξιοποιή­
σουνπλήρωςταπλεονεκτήματα τηςεσωτερικήςαγοράς.
Προϋπόθεσηόμωςείναιμιααποτελεσματική εσωτερικήπολι­
τικήσυντονισμούκαιμεγαλύτερηκατανόησημεταξύτων
επιχειρήσεωνκάθετομέα,τωνκατ'ιδίανοικονομικώνκλά­
δων,τωνκοινοτικώνκρατώνκαιτηςΕπιτροπής .Γιατολόγο
αυτόηΕπιτροπήπροτείνειέναβήμασυζητήσεων,όπουθα
παρακαθήσουν εκπρόσωποιτωνποικίλωνβιομηχανικώνκαι
ερευνητικώνιδρυμάτων,τωνθαλάσσιωνκαιοικονομικών
αρχώντωνκρατώνμελώνκαιτηςΕπιτροπής .Αποστολήτου
βήματοςαυτούσυζητήσεωνθαείναι:
—oπροσδιορισμός μετρόποσαφήτουπεδίουκαθηκόντων
τουγενικούκαιοριζόντιουσχεδίου,
—oπροσδιορισμός τομέωνκαιδράσεωνπουθαβελτιώσουν
τηνανταγωνιστικότητα τωνθαλάσσιωνβιομηχανιών ,
—ηανάπτυξηκατάλληλωνμεθόδωνγιατηνυλοποίησητων
προτεινόμενων δράσεων.
ΤοβήμαθαυποβάλειστηνΕπιτροπήεντόςεννέαμηνών
απότηλήψητηςπρότασηςτηςΕπιτροπήςμιαέκθεση.H
Επιτροπήθααποφασίσειτότεποιασυγκεκριμέναμέτραείναι
απαραίτητακαιδύνανταιναπροταθούνγιατοκοινόσυμφέ­
ροντωνθαλάσσιωνβιομηχανιών .
HΟΚΕ—έναςαπότουςλήπτεςτηςανακοίνωσης—θακαταρ­
τίσειγιατοθαλάσσιοτομέατηςΚοινότηταςειδικήγνωμοδό­
τηση.
4.4.Hυφαντουργίακαιηβιομηχανίαετοίμωνενδυμάτων
διαδραματίζουν ένασημαντικόρόλοστιςδιαρθρωτικέςδομές
τηςΚοινότητας,όχιμόνοναπόάποψηδιάθεσηςτωνπροϊό­
ντων,παραγωγήςκαιθέσεωναπασχόλησης ,αλλάκαιόσον
αφοράτηναπόκτησηπείραςκαιτηδημιουργικότητα .Τα
προσεχήχρόνια,oκλάδοςαυτόςτηςοικονομίαςθαπρέπει
εκνέουνασυνεκτιμηθείμεμιασημαντικήπροώθησητης
προσαρμοστικότητάς του.Οιυφιστάμενεςπροκλήσεις—
ιδιαίτεραηένταξητωνχωρώντηςπεριοχήςτηςΜεσογείου
καιτηςΑνατολικήςΕυρώπης—επιβάλλουνστηνυφαντουρ­
γίακαιστηβιομηχανίαετοίμωνενδυμάτωντηνεπίσπευση
ριζικήςαναδιάρθρωσης καιαπαιτούνταυτόχρονατηνενεργό
αλληλεγγύητηςΕυρωπαϊκήςΚοινότητας .Hαλληλεγγύηεπι­
ζητείταιπολύπερισσότερογιαορισμένεςλιγότεροαναπτυγ­
μένεςπεριοχέςτηςΚοινότητας,κυρίως,στηνΠορτογαλία ,
ΙσπανίακαιΕλλάδα,καθώςηυφαντουργίακαιηβιομηχανία
ετοίμωνενδυμάτωνείναιζωτικήςσημασίαςγιατιςχώρες
αυτές.
HΕπιτροπήπαρατηρείπρόσφαταμεαυξανόμενηπροσοχή,
ότιταυφιστάμεναπροβλήματαμετιςενδεχόμενεςδιαρθρωτι­
κέςκαικοινωνικέςεπιπτώσειςπαρότρυναναρκετάκράτη(')Έγγρ.COM(91)399τελικό.

17.2.92 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων Αριθ.C40/45
—συνεργασίαμεταξύτωνεθνικώντελωνειακώναρχώντης
Κοινότητας,
—προστασίασημάτων,σχεδίωνκαιπροτύπων,
—εφαρμογήτωνεμπορικώνθεσπισμάτων .μηχανικήςπολιτικήςπουπρότεινεηΕπιτροπή.Ιδιαίτερα
επιδοκιμάζειτογεγονόςότιτοΣυμβούλιοσυμφωνείμετην
χάραξημιαςκοινοτικήςβιομηχανικήςπολιτικήςηοποίαθα
ανταποκρίνεται αφενόςστηνπολυπλοκότητα τηςκατάστα­
σης,τόσοεντόςόσοκαιεκτόςτηςΚοινότητας,καιαφετέρου
θακαθιστάδυνατήμιαεξισορροπημένη ανάπτυξηκαιτην
επίτευξημεγαλύτερηςοικονομικήςκαικοινωνικήςσυνο­
χήςί1)·
ΣύμφωναμετηγνώμητηςΟΚΕθαήτανλογικόναπεριλη­
φθούνσημαντικοίστόχοικαιστοιχείαμιαςκοινοτικήςβιο­
μηχανικήςπολιτικήςστησυμφωνίαγιατηνένωση,ώστενα
έχουνοιεπιχειρήσειςτωνκρατώνμελώνμέσωκατάλληλων
προϋποθέσεων τηδυνατότητανααξιοποιήσουνπλήρωςτα
πλεονεκτήματα πουπροσφέρειηεσωτερικήαγορά,ηοικονο­
μικήκαινομισματικήένωσηκαιηκοινοτικήπολιτικήέρευ­
ναςκαιτεχνολογίας .Συμπληρωματικά χρειάζεταιναπροβλε­
φθείoσυντονισμόςκαιηπροσαρμογήτωναποφάσεωνπου
λαμβάνονταιγιατηβιομηχανικήπολιτικήσεεθνικόεπίπεδο
μέσωκατάλληλωνμέτρωνπουθαυιοθετούνταισεκοινοτικό
επίπεδομετησυμμετοχήτηςΟικονομικήςκαιΚοινωνικής
Επιτροπής .ΤαυτοχροναηΕπιτροπήκαλείτακράτημέληναδιασφαλί­
σουνμιακοινοτικήκαισυμπληρωματική δράση.HΕπιτροπή,
πάντως,είναισταθεράαποφασισμένηνασυντονίσειτηχρήση
τωνμέσωνκαιτωνπολιτικώνπρωτοβουλιώντηςγιαναπροω­
θήσειτηδιαρθρωτικήπροσαρμογήτωνεπιχειρήσεωνυφα­
ντουργίαςκαιένδυσηςμετρόποαποτελεσματικό καιναπρο­
καλέσειτηνοικονομικήδιαφοροποίηση τωνθιγόμενωνπε­
ριοχών.
HΟΚΕεπιφυλάσσεται καιστηνπερίπτωσηαυτήναεκδώσει
ιδιαίτερηγνωμοδότησηγιατηνανακοίνωσητηςΕπιτροπής.
5.Τελικεςπαρατηρήσεις
HΟΚΕέλαβεμεικανοποίησηγνώσητωνσυμπερασμάτων
τουΣυμβουλίουτωνΥπουργώνγιατοκοινοτικόσχέδιοβιο­(')Βλ.συμπεράσματατουΣυμβουλίουτης26ηςΝοεμβρίου1990,
έγγρ.10159/90(Τύπος198—G)μεθέματηβιομηχανικήπολιτική
σταπλαίσιαανοικτούανταγωνιστικού κλίματος.
Βρυξελλες,27Νοεμβρίου1991.
OΠροεδροςτης
ΟικονομικήςκαιΚοινωνικήςΕπιτροπής
FrançoisSTAEDELIN