ii ii ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΉΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 21.02.1996 
C()M(96) 59 ηλιώ 
Α_ΝΑΑΟΙΝΩΣΗ ΤΒΣ.ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 
Η πολιτική της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στον τομέα των υδάτων 

Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 
Η πολιτική της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στον τομέα των υδάτων 
Περιεχόμενα 
1. Εισαγωγή 1 
2. Ύδατα και υδατική πολιτική 1 
3. 0/ στόχοι μιας αειφόρου υδατικής πολιτικής 2 
4. 0/ προκλήσεις 2 
4.1 Ρύπανση 2 
4.1.1. Ρύπανση από σημειακέ ς πήγες 3 
4.1.2 Ρύπανση από διάσπαρτες πήγες 3 
4.1.3 Τυχαία ρύπανση 3 
4.1.4 Οξίνιση 4 
4.1.5 Ευτροφισμός 4 
4.2 Αειψυδρίες 4 
4.3 Αλλες δυσμενεΓς ανθρωπογενείς επιδράσεις 5 
5. 0# αρχές της υδατικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 5 
5.1 Υψηλό επίπεδο προστασίας 5 
5.2 Αρχή της προφύλαξης 5 
5.3 Προληπτική δράση 5 
5.4 φθορές που πρέπει να επανορθώνονται στην πηγή 6 
5.5 0 ρυπαίνων πληρώνει 6 
5.6 Ενσωμάτωση 6 
5.7 Η χρήση των διαθέσιμων επιστημονικών και τεχνικών δεδομένων . . 6 
5.8 Η διακύμανση των περιβαλλοντικών συνθηκών στις περιοχές της 
Κοινότητας 6 
5.9 Κόστος/όφελος 7 
5.10 Η οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της Κοινότητας και η ισόρροπη 
ανάπτυξη των περιφερειώ ν της 7 
5.11 Διεθνής συνεργασία 8 
5.12 Επικουρικότητα 8 
6. Υφιστάμενη νομοθεσία ΕΚ 8 
7. Ειδικά ζητήματα στη διαχείριση των υδάτων 9 
7.1 Η προσέγγιση "οριακές τιμές εκπομπών" και η προσέγγιση "ποιοτικοί 
περιβαλλοντικοί στόχοι" 9 
7.2 Καθορισμός "Ζωνών" 11 
7.3 Ποσότητες των υδάτων 11 
7.4 Απαιτήσεις παρακολούθησης 12 
7.5 Υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων 12 
7.6 Διαφάνεια, δημόσια συμμέτοχη και ευθύνη 12 
7.7 Ολοκληρωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων 13 
7.8 Η διαχείριση των ποτάμιων λεκανών 13 
8. Συζήτηση 14 
9. Σκιαγράφηση της Οδηγίας πλαισίου για τους Υδάτινους Πόρους 16 
- w-
10. Διαδικαστικά 18 
Υφιστάμενη νομοθεσία ΕΚ και συνδεόμενη κοινοτική πολιτική 19 
1. Η περί υδάτων νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 19 
1.1 Η Οδηγία για τα Επιφανειακά Ύδατα 19 
1.2 Η Οδηγία για τα Ύδατα Κολυμβήσεως 19 
1.3 Η οδηγία για τις Επικίνδυνες Ουσίες 20 
1.4 Η απόφαση για την ανταλλαγή πληροφοριών 21 
1.5 Η οδηγία για τα ύδατα αλιείας 21 
1.6 Η οδηγία σχετικά με τα Ύδατα για Οστρακοειδή 22 
1.7 Η περί υπογείων υδάτων οδηγία 22 
1.8 Η οδηγία σχετικά με το Πόσιμο Νερό 23 
1.9 Η Οδηγία για την Επεξεργασία των Αστικών /Κυμάτων 23 
1.10 Η οδηγία για την Νιτρορύπανση 24 
1.11 Η προτεινόμενη οδηγία για την Οικολογική Ποιότητα των Υδάτων . . 24 
2. Συγγενής νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 25 
2.1 Η Οδηγία για την Ιλύ Καθαρισμού' 25 
2.2 Η οδηγία για την υποβολή εκθέσεων 25 
2.3 Η προτεινόμενη οδηγία για την Ολοκληρωμένη Πρόληψη και Θέση υπό 
Έλεγχο της Ρύπανσης 26 
2.4 Η οδηγία για τα φυτοπροστατευτικο Προϊόντα και η προτεινόμενη οδηγία 
για τα Β/οκτόνα 26 
2.5 Οι περί απορρυπαντικώ ν οδηγίες 27 
2.6 Η Οδηγία για τα Σοβαρά Ατυχήματα.(Seveso). 27 
2.7 Οι οδηγίες για τα ενδιαιτήματα (οικοτόπους) και τα πτηνά 27 
2.8 Η οδηγία για την εκτίμηση των περιβαλλοντικώ ν επιπτώσεων 28 
2.9 Νομοθεσία για την ταξινόμηση, επισήμανση των χημικών ουσιών, καθώς 
και την στάθμιση των κινδύνων που αυτές συνεπάγονται 28 
3. Άλλη ευρωπαϊκή κοινοτική πολιτική με επιπτώσεις στα ζητήματα διαχείρισης 
των υδάτων 29 
ΑΌ 
1. Εισαγωγή 
Τον \ούνιο του 1995, το Συμβούλιο και η Επιτροπή Περιβάλλοντος του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου απηύθυναν έκκληση για ριζική αναθεώρηση της κοινοτικής υδατικής 
πολιτικής. 
Η παρούσα ανακοίνωση επικεντρώνεται στην προσέγγιση της Επιτροπής όσον αφορά 
την προστασία των υδάτων, δεν πρέπει όμως να εξετάζεται μεμονωμένα. Ειδικότερα, 
πρέπει να θεωρείται ως εξέλιξη των σχετικών με την υδατική προστασία στοιχείων του 
5ου Προγράμματος Δράσεως της Επιτροπής για το Περιβάλλον . 
Η επικέντρωση αυτή στις περιβαλλοντικές πλευρές της υδατικής πολιτικής αντανακλάται 
στο κύριο συμπέρασμα της ανακοίνωσης· η ανάγκη για μία Οδηγία-Πλαίσιο για τους 
Υδατικούς Πόρους. Ωστόσο, υπάρχει σειρά ακόμη ζητημάτων που θα μπορούσαν να 
ενταχθούν στο θέμα "Υδατική Πολιτική" και τα οποία δεν εξετάζονται εις βάθος στην 
παρούσα ανακοίνωση. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ευρύτερα ζητήματα σχετικά με 
την σχέση υδατικής διαχείρ/σης-χωροταξίας, ζητήματα που σχετίζονται με την χρήση 
των κοινοτικών πόρων για την υδροπροστασϊα και την υδρούποδομή, καθώς και 
ολόκληρο το πεδίο της έρευνας στους εν λόγω τομείς. Ία ζητήματα αυτά είναι 
σημαντικά και τα τυχόν σχόλια επ'αυτών ευπρόσδεκτα, δεν περιλαμβάνονται όμως στο 
κυρίως αντικείμενο της παρούσας ανακοίνωσης. 
2. Ύδατα και υδατική πολιτική 
Παραδοσιακά, τα ύδατα ταξινομούνται σε σειρά κατηγοριών. Γίνεται διάκριση μεταξύ 
γλυκών, θαλάσσιων και υφάλμυρων υδάτων, μεταξύ υπογείων και επιφανειακών 
υδάτων, μεταξύ ποταμών, λιμνών, εκβολών ποταμών, παράκτιων υδάτων και ανοικτής 
θαλάσσης, κλπ. Γίνεται επίσης διάκριση μεταξύ των υδάτων ειδικών οικονομικών 
χρήσεων ή υδάτων με ε/δική αξία διατηρήσεως. Όμως, το νερό δεν αναγνωρίζει τις 
διακρίσεις αυτές: ρέει ελεύθερα μεταξύ των διαφόρων κατηγοριών, και κάθε απόπειρα 
διαχείρισης των υδάτινων πόρων οφείλει να αναγνωρίσει και να συμφιλιωθεί με την 
πραγματικότητα αυτή. 
Μολονότι είναι διοικητικά χρήσιμη η ταξινόμηση των υδάτων, είναι σημαντικό να μην 
λησμονείται ότι το νερό, ανεξαρτήτως μορφής, επιτελεί σειρά διαφορετικών 
λειτουργιών, συχνά δε ταυτοχρόνως. Ίο νερό αποτελεί βασική ανάγκη για τον 
άνθρωπο: πόση, παρασκευή τροφών και πλύση. Αποτελεί επίσης οικονομικό πόρο που 
συμβάλλει στην κάλυψη ευρύτερων ανθρώπινων αναγκών: αλιεία, γεωργία 
{συμπεριλαμβανομένης της αρδεύσεως), βιομηχανία (συμπεριλαμβανομένης της χρήσεως 
στις διεργασίες και στην βιομηχανική ψύξη), μεταφορές και ψυχαγωγία. Αποτελεί ζωτικό 
συστατικό στοιχείο κάθε οικοσυστήματος και κάθε τοπίου και διαμορφώνει, από μόνο 
του, ξεχωριστούς τύπους περιβάλλοντος. Μπορεί επίσης να αποτελέσει και απειλή: 
πλημμύρες ή, σε περίπτωση ελλείψεως του, ξηρασίες. 
C0MO2) 23 τ€λικ6, 27.3.1992 
3. 0/ στόχοι μιας αειφόρου υδατικής πολιτικής 
Μία αειφόρος υδατική πολιτική οφείλει να επιτυγχάνει σειρά στόχων, κατά τρόπο 
οικονομικό και αποτελεσματικό: 
1. Πρέπει να εξασφαλίζει τον εφοδιασμό με πόσιμο νερό. Ίο πόσιμο νερό πρέπει 
να είναι εξασφαλισμένο και να παρέχεται σε επαρκείς ποσότητες και με την 
δέουσα αξιοπιστία. 
2. Πέραν των αναγκών για πόσιμο νερό, η ποιότητα και ποσότητα των υδάτινων 
πόρων πρέπει να ανταποκρίνεται και σε άλλες οικονομικές απαιτήσεις. 0/ 
υδάτινοι πόροι πρέπει να είναι κατάλληλοι για τις ανάγκες απολήψεων της 
βιομηχανίας και της ενέργειας και να είναι ικανοί να φιλοξενήσουν τις 
δραστηριότητες αλίευσης, μεταφοράς και ηλεκτροπαραγωγής, καθώς και 
ψυχαγωγίας. Σε ορισμένες περιπτώσεις οι εν λόγω χρήστες προμηθεύονται νερό 
από το δίκτυο υδρεύσεως, και ως εκ τούτου το παρεχόμενο νερό πρέπει να 
ανταποκρίνεται στα πρότυπα του πόσιμου ύδατος. 
3. Η ποιότητα και ποσότητα των υδάτινων πόρων, καθώς και η φυσική δομή του 
υδάτινου περιβάλλοντος πρέπει, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, να επαρκούν για 
την προστασία και διατήρηση της καλής οικολογικής κατάστασης και λειτουργίας 
του υδάτινου περιβάλλοντος και να καλύπτουν τις υδατικές ανάγκες των 
υγροτόπων και των χερσαίων οικοσυστημάτων και ενδιαιτημάτων. Πρέπει 
επίσης να λαμβάνεται μέριμνα για την προστασία των υδάτων εξαιρετικής 
ποιότητας ή ενδιαφέροντος. 
4. Η διαχείριση των υδάτων πρέπει να είναι τέτοια ώστε να αποφεύγονται ή να 
περιορίζονται οι αρνητικές επιπτώσεις των πλημμύρων και να ελαχιστοποιούνται 
οι επιπτώσεις των ξηρασιών. 
Είναι αυτονόητο ότι οι τέσσερις αυτοί στόχοι υδατικής πολιτικής δεν θα είναι πάντοτε 
συμβατοί και ότι μία βιώσιμη υδατική πολιτική είναι αυτή που επιτυγχάνει μια λογική 
εξισορρόπηση τους. 0 τρίτος στόχος, δηλαδή η περιβαλλοντική προστασία, είναι 
ιδιαίτερα ευαίσθητος και χρήζει ιδιαίτερης προσοχής. 
4. 0/ προκλήσεις 
Η επίτευξη των ανωτέρω στόχων προύποθέτει την επιτυχή αντιμετώπιση σειράς 
προκλήσεων: 
4.1 Ρύπανση 
Η ρύπανση ορίζεται (στην οδηγία για την ολοκληρωμένη πρόληψη και θέση υπό έλεγχο 
της ρυπάνσεως , κοινή θέση) ως "η άμεση ή έμμεση εισαγωγή, ως αποτέλεσμα 
ανθρώπινης δραστηριότητας, ουσιών, δονήσεων, θερμότητας ή θορύβου στον αέρα, 
στα ύδατα ή στη γη, που ενδέχεται να βλάπτουν την υγεία του ανθρώπου ή την 
ποιότητα του περιβάλλοντος, να επιφέρουν ζημία σε υλική ιδιοκτησία ή να βλάπτουν 
ή να επηρεάζουν ψυχαγωγικές και άλλες νόμιμες χρήσεις του περιβάλλοντος". Η 
ρύπανση χαρακτηρίζεται κανονικά ως "από σημειακές πηγές" ή από "διάσπαρτες 
πηγές"· οι δύο αυτές κατηγορίες, καθώς και τρεις ειδικές υποκατηγορίες, εξετάζονται 
κατωτέρω. 
Δβν δημοσιεύτηκε ακόμη στην ΕΕ. 
0/ επικίνδυνες ουσίες και παρασκευάσματα υπόκεινται σε ταξινόμηση η οποία στηρίζεται 
σε εκτίμηση των κινδύνων που αντιπροσωπεύουν έναντι, μεταξύ άλλων, του υδατικού 
περιβάλλοντος. Η σταδιακή μείωση των εκπομπών των εν λόγω ουσιών θα συμβάλει 
στην προστασία του περιβάλλοντος, και ειδικότερα του υδατικού περιβάλλοντος. Σε 
ορισμένες περιπτώσεις, ο καλύτερος τρόπος περιορισμού των εκπομπών ορισμένων, 
ιδιαίτερα επικίνδυνων ουσιών, μπορεί να είναι ο περιορισμός ή η απαγόρευση της 
χρήσεως τους. 
4.1.1 Ρύπανση από σημειακές πήγες 
Η ρύπανση από σημειακές πηγές αναφέρεται συνήθως στην είσοδο ρύπων στο 
υδατικό περιβάλλον από μεμονωμένα, συνήθως εντοπϊσιμα, σημεία απορρίψεων. 
Μπορεί να περιλαμβάνει απορρίψεις βιομηχανικών, οικιακών ή οικιστικών 
λυμάτων, αστικών λυμάτων και, ανάλογα με τον χρησιμοποιούμενο ορισμό, 
διαρροές δεξαμενών, βιομηχανικών εγκαταστάσεων, αγροκτημάτων και χώρων 
υγειονομικής ταφής. Ία δημιουργούμενα προβλήματα εξαρτώνται από την φύση 
των ρύπων: δύνανται να καταστήσουν το νερό ακατάλληλο ή λιγότερο 
κατάλληλο προς πόσιν να το καταστήσουν ακατάλληλο για ορισμένες 
παραγωγικές διεργασίες, ή να δημιουργήσουν κινδύνους για την υγεία των 
χρηστών του νερού ή του καταναλωτή προϊόντων που εκτίθενται στο νερό· 
μπορούν επίσης να επηρεάσουν το οικοσύστημα μέσω των τοξικών επιδράσεων 
τους στα φυτά και/ή στα ζώα, ή ανατρέποντας την περιβαλλοντική ισορροπία· 
η ρύπανση αυτή μπορεί να βαίνει αυξανόμενη με την πάροδο πολλών ετών, ή 
να κυμαίνεται, ανάλογα με την φύση της ρυπάνσεως και την αναγεννητική 
ικανότητα του συγκεκριμένου υδατικού συστήματος. 
4.1.2 Ρύπανση από διάσπαρτες πήγες 
Γενικά, η ρύπανση από διάσπαρτες πηγές αναφέρεται στην είσοδο ρύπων στο 
υδάτινο περιβάλλον από σειρά ευρέως διεσπαρμένων σημείων, των οποίων 
συχνά είναι δύσκολος ο εντοπισμός ή η θέση υπό έλεγχο. Περιλαμβάνει δε τη 
γεωργική ρύπανση και τη ρύπανση που προέρχεται από εναποθέσεις από την 
ατμόσφαιρα (μολονότι η αρχική πηγή ενδέχεται να είναι διάσπαρτη, όπως οι 
εξατμίσεις των αυτοκινήτων, ή σημειακές πηγές όπως οι εκπομπές σταθμών 
ηλεκτροπαραγωγής). Οι διάσπαρτες πηγές περιλαμβάνουν επίσης τη ρύπανση 
που προκαλείται από την κατανάλωση προϊόντων από τη βιομηχανία ή από το 
κοινό. Η διάκριση μεταξύ σημειακών και διάσπαρτων πηγών είναι πολλές φορές 
λεπτή: παρουσιάζονται, μερικές φορές, δ/αφωνίες μεταξύ διαφορετικών αρχών 
για την ταξινόμηση συγκεκριμένων πηγών ρυπάνσεως. Ία προβλήματα που 
συνδέονται με την ρύπανση από διάσπαρτες πηγές είναι εν πολλοίς τα ίδια με 
αυτά που συνδέονται με την ρύπανση από σημειακές πηγές· η βασική διαφορά 
έγκειται στην επιλογή των μέσων αντιμετώπισης της πηγής ρυπάνσεως. 
4.1.3 Τυχαία ρύπανση 
Η τυχαία ρύπανση συνίσταται συνήθως στην εκπομπή ρύπων από σημειακή 
πηγή σε ακουσίως υψηλά επίπεδα, λόγω ατυχήματος ή απρόβλεπτων 
περιστάσεων. Οι επιπτώσεις στο περιβάλλον και στις δυνητικές χρήσεις του 
ρυπανθέντος υδάτινου συστήματος είναι εν πολλοίς οι ίδιες με αυτές της 
ρυπάνσεως από σημειακές πηγές, με ενδεχόμενο, όμως, δραματικότερων 
επιπτώσεων και, ενδεχομένως, καταστροφικών αποτελεσμάτων. 
4.1.4 Οξίνιση 
Η οξίνιση αποτελεί ιδιαίτερη μορφή ρυπάνσεως από διάσπαρτες πηγές, η οποία 
προέρχεται από την εκπομπή ρύπων όπως οι S02, ΝΟΧ και η αμμωνία, στην 
ατμόσφαιρα. 0/ επακόλουθες βροχές, οι οποίες ενδέχεται να πέσουν σε 
απόσταση χιλιάδων χιλιομέτρων από την πηγή της ρυπάνσεως, είναι όξινες και 
οι επιπτώσεις στα υδάτινα συστήματα είναι η εμφάνιση ποταμών και, ιδίως, 
λιμνών, με σημαντικά χαμηλότερο ρΗ. Αυτό διαταράσσει σοβαρά το φυσικό 
οικοσύστημα και, σε ορισμένες, ακραίες, περιπτώσεις, ενδέχεται να οδηγήσει 
στον θάνατο της συγκεκριμένης λίμνης. Η οξίνιση μπορεί επίσης να επηρεάσει 
τα υπόγεια ύδατα, μέσω του εδάφους. Η εμβέλεια της πολιτικής για την 
διαχείριση των υδάτων στην αντιμετώπιση των πηγών οξινίσεως είναι 
περιορισμένη και η λύση του προβλήματος πρέπει να αναζητηθεί στα μέτρα 
αντιμετώπισης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Η Στρατηγική της Επιτροπής για 
την Οξίνιση θα κληθεί να αντιμετωπίσει πολλά από τα ζητήματα αυτά. 
4.1.5 Ευτροφισμός 
0 ευτροφισμός προκαλείται από την ρύπανση των υδάτινων συστημάτων από 
θρεπτικές ουσίες. Ίο υψηλό επίπεδο θρεπτικών ουσιών μπορεί να οδηγήσει σε 
υπερβολική ανάπτυξη αλγών, εις βάρος του φυσικού φυτικού και ζωικού 
περιβάλλοντος. Η ζήτηση οξυγόνου που δημιουργείται από την βιομάζα των 
αλγών ή που προκύπτει από την αποσύνθεση της, μπορεί να διαταράξει την 
φυσική ισορροπία του οικοσυστήματος. Στις ακραίες περιπτώσεις παρουσιάζονται 
υψηλά επίπεδα θνησιμότητας των υδρόβιων οργανισμών. Είναι επίσης δυνατόν 
ο ευτροφισμός να οδηγήσει επίσης στην άνθηση τοξικών αλγών. Η πηγή των 
θρεπτικών ουσιών μπορεί να είναι εξάλλου ένα ευρύ φάσμα σημειακών και 
διάσπαρτων πηγών, συμπεριλαμβανομένης της γεωργίας, των αστικών λυμάτων 
και της ατμοσφαιρικής εναπόθεσης. 
4.2 Αειψυδρίες 
Η στάθμη των υδάτων στους ποταμούς, στις λίμνες και στους υπόγειους υδροφορείς, 
κυμαίνονται εκ φύσεως. Ορισμένοι ποταμοί και λίμνες, ιδίως στο νότιο μέρος της 
Κοινότητας, παρουσιάζουν φυσική ξήρανση σε ορισμένες περιόδους του έτους. 
Ωστόσο, τα υψηλά επίπεδα απολήψεως για πόσιμο νερό, για κατανάλωση στον 
τουρισμό, στις γεωργικές αρδεύσεις και στις βιομηχανικές χρήσεις, μπορεί να μειώσει 
δραματικά τις ροές ή να παρατείνει τις περιόδους ξηρασίας. Ορισμένες από αυτές τις 
χρήσεις παρουσιάζουν έντονες εποχιακές διακυμάνσεις (π.χ. θερινός τουρισμός). Στην 
περίπτωση των υπογείων υδάτων, οι δραστηριότητες αυτές μπορούν να κατεβάσουν 
τον υδροφόρο ορίζοντα προκαλώντας οξείες λειψυδρϊες για όλες τις χρήσεις, και βλάβες 
στα υδάτινα ενδιαιτήματα, ή και αφανισμό τους. Η μείωση αυτή της στάθμης του 
υδροφόρου ορίζοντα μπορεί επίσης να οδηγήσει σε ζημίες στον υδροφορέα και σε 
διείσδυση αλμυρών υδάτων στους παράκτιους υδροφορείς, με αποτέλεσμα την απώλεια 
τους ως πηγών πόσιμου νερού/νερού αρδεύσεως. Ία αποτελέσματα αυτά μπορούν να 
παρουσιαστούν από συνεχείς υψηλές απορρίψεις ή από μεταβολές στη ζήτηση του 
νερού λόγω νέων ή ηυξημένων οικονομικών δραστηριοτήτων. Επίσης, οι τεχνικές 
μειώσεις της παροχής ποταμών μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την αξία τους ως 
ενδιαιτημάτων, είτε μεταβάλλοντας την φύση των ζωικών και φυτικών κοινοτήτων, 
μετατρέποντας τις σε κοινότητες που μπορούν να επιβιώσουν με χαμηλότερη παροχή 
ή, στις ακραίες περιπτώσεις, ξηραίνοντας ολοκληρωτικά τις κοίτες των ποταμών και 
καταστρέφοντας ολοσχερώς το υδάτινο περιβάλλον. Η χαμηλή στάθμη, είτε των 
υπογείων είτε των επιφανειακών υδάτων, επηρεάζουν επίσης τους μη υδατικούς τύπους 
περιβάλλοντος και μπορούν να έχουν επιπτώσεις που κυμαίνονται από την ξήρανση των 
υγρότοπων έως την διάβρωση του εδάφους και την ερήμωση. 
Ας μη λησμονείται ότι η αλλαγή του κλίματος μπορεί να προκαλέσει σημαντικές 
μεταβολές του καθεστώτος των βροχοπτώσεων, και αυτό μπορεί να επιδεινώσει τα 
προβλήματα που εθίγησαν στην προηγούμενη παράγραφο. 
4.3 Αλλ ες δυσμε νει ς άνθρωπο γ ε νει ς επιδράσεις 
Ία φυσικά χαρακτηριστικά των ποταμών, των λιμνών και των παραλίων, έχουν συχνά 
υποστεί μεταβολές από τον άνθρωπο, για διάφορους λόγους: αντιπλημμυρική 
προστασία, δημιουργία δικτύων εσωτερικής ναυσιπλοΐας, κατασκευή αποβάθρων, 
γεφυρών και δρόμων, εκβαθύνσεις, εγγειοβελτιωτικά έργα, κλπ. Επιπλέον, βεβαίως, 
υπάρχουν συστήματα επιφανειακών υδάτων που είναι εξ ολοκλήρου τεχνητά: δεξαμενές 
(για αποθεματοποίηση υδάτων και για παραγωγή υδροηλεκτρικής ενέργειας), διώρυγες, 
αποστραγγιστικές τάφροι, κλπ. Επιπλέον, ορισμένες οικονομικές δραστηριότητες που 
ασκούνται στο υδατικό περιβάλλον μπορούν επίσης να το επηρεάσουν, όπως λ.χ. η 
αλιεία, οι υδατοκαλλιέργειες, η ναυτιλία και οι εξορυκτικές δραστηριότητες ανοικτής 
θαλάσσης. Ορισμένες φορές, οι εν λόγω δραστηριότητες ασκούνται για την επίτευξη 
ενός ή περισσοτέρων από τους στόχους υδατικής πολιτικής που αναφέρονται στο 
τμήμα 3 (π.χ. η κατασκευή δεξαμενών για την εξασφάλιση του εφοδιασμού σε πόσιμο 
νερό), αλλά δεν στερούνται περιβαλλοντικών επιπτώσεων που προκαλούνται από τις 
ίδιες, ιδίως στα ενδιαιτήματα των επίμαχων υδάτινων συστημάτων. 
5. 0/ αρχές της υδατικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 
Η κοινοτική πολιτική, και ειδικότερα η περιβαλλοντική πολιτική, αποβλέπει στην 
επίτευξη της αειφορϊας. Οι αρχές που διέπουν την πολιτική αυτή εκτίθενται στο άρθρο 
130 Ρ της Συνθήκης και, για λόγους σαφήνειας, εκτίθενται παρακάτω και εξετάζεται 
κάθε αρχή και εφαρμογή της στην υδατική πολιτική. 
5.1 Υψηλό επίπεδο προστασίας 
Στο πλαίσιο της διαχείρισης των υδάτων, αυτό συνεπάγεται ότι το επίπεδο προστασίας 
της υγείας του ανθρώπου, των υδάτινων πόρων και των φυσικών ενδιαιτημάτων πρέπει 
να είναι ιδιαιτέρων αξιώσεων, αποβλέποντας περισσότερο σε υψηλά επίπεδα προστασίας 
παρά στον καθορισμό ελάχιστων αποδεκτών επιπέδων. 
5.2 Αρχή της προφύλαξης 
Είναι τεράστιες οι ελλείψεις στη γνώση μας για τα υδάτινα συστήματα και, ειδικότερα, 
για τις επιπτώσεις της ρύπανσης στην υγεία του ανθρώπου και του περιβάλλοντος. Κατά 
συνέπειαν, η αρχή της προφύλαξης απαιτεί να στηρίζεται πάντοτε η ακολουθητέα 
πολιτική σε έγκυρα επιστημονικά δεδομένα και να συντάσσεται με την πλευρά της 
προφύλαξης όποτε υπάρχουν αμφιβολίες ή ανεπαρκή στοιχεία. 
5.3 Προληπτική δράση 
Η αρχή αυτή αναγνωρίζει την ηθική υποχρέωση της πρόληψης των ζημιών στο 
περιβάλλον. Αναγνωρίζει επίσης την δυσκολία και το κόστος της αναστροφής ή της 
διόρθωσης των φθορών του περιβάλλοντος. Λόχου χάριν, αφού καταστραφεί ένα 
ευαίσθητο υδάτινο οικοσύστημα, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να είναι αδύνατη η 
αποκατάσταση του. Όταν ένας υδροφορέας μολυνθεί από κατάλοιπα παρασιτοκτόνων, 
σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάζονται δεκαετίες για να αυτοκαθαρθεί και, εν τω μεταξύ, 
ενδέχεται να είναι ακατάλληλος ως πηγή πόσιμου ύδατος, εκτός εάν κατασκευαστούν 
δαπανηρές εγκαταστάσεις επεξεργασίας. 
5.4 φθορές που πρέπει να επανορθώνονται στην πηγή 
Η αρχή αυτή αποτελεί λογική συνέπεια της "προληπτικής δράσεως", ισχύει όμως μόνο 
μετά τον προσδιορισμό της περιβαλλοντικής φθοράς. Όποτε αυτό είναι δυνατόν, 
πρέπει να λαμβάνονται μέτρα για την διακοπή της φθοροποιού δραστηριότητας, αντί 
της αναζήτησης τεχνικών λύσεων προκειμένου να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα 
"κατάντη". 
5.5 Ο ρυπαίνω ν πληρώνει 
Σύμφωνα με την αρχή αυτή, το κόστος των μέτρων για την πρόληψη της ρύπανσης 
πρέπει να βαρύνει τον δυνάμει ρυπαίνοντα. Ως εκ τούτου, συμβάλλει στην αποφυγή 
στρεβλώσεων του ανταγωνισμού, εξασφαλίζοντας την διεθνοποίηση του 
περιβαλλοντικού κόστους. Ορίζει επίσης ότι, σε περίπτωση φθορών, ο ρυπαίνων 
επιβαρύνεται το κόστος των φθορών, γεγονός που αποτελεί κίνητρο για την 
αποτελεσματική θέση υπό έλεγχο της ρύπανσης, στην πηγή της. Με βάση τα 
ανωτέρω, η αρχή του "ο ρυπαίνων πληρώνει" συνδέεται σαφώς με τις αρχές της 
"προληπτικής δράσεως" και "επανόρθωσης της φθοράς στην πηγή". 
5.6 Ενσωμάτωση 
Η υδατική πολιτική αποτελεί τομέα που αναδεικνύει την ανάγκη ενός στενού και 
αποτελεσματικού συντονισμού όλων των σχετικών κοινοτικών πολιτικών. Ωστόσο, η 
ενσωμάτωση δεν αποτελεί μόνον κοινοτική ευθύνη. \σως η σημαντικότερη πλευρά 
της ενσωμάτωσης έγκειται στο ότι η εφαρμογή της υδατικής πολιτικής σε τοπικό ή 
εθνικό επίπεδο πρέπει να διενεργείται κατά τρόπο συνεπή και με πλήρη ενσωμάτωση 
στις υφιστάμενες δομές, ώστε να εξασφαλίζεται η πραγμάτωση της. Ειδικότερα, είναι 
ζωτικής σημασίας δραστηριότητες όπως η χωροταξία και η διαχείριση ποταμών, να 
ενσωματώνουν όλες τις απαιτήσεις των διαφόρων πολιτικών και στόχων και να τις 
συνθέτουν κατά τρόπο λογικό και συνεπή, λαμβάνοντας υπόψη τις τοπικές συνθήκες. 
Δεδομένου ότι η γεωργική ρύπανση και οι υδατικές απολήψεις για αρδευτικούς σκοπούς 
αποτελούν σήμερα σημαντικά ζητήματα που χρήζουν αντιμετώπισης προκειμένου να 
επιτευχθούν οι στόχοι της υδατικής πολιτικής, η ενσωμάτωση των συνιστωσών της 
υδατικής πολιτικής στην γεωργική πολιτική είναι απαραίτητη. 
5.7 Η χρήση των διαθέσιμων επ/στημον/κώ ν και τεχνικών δεδομένων 
Η σημασία τους έχει ήδη εκτεθεί, στο πλαίσιο της αρχής της προφύλαξης. Πρέπει να 
καταβληθεί κάθε προσπάθεια για να αξιοποιηθούν οι διαθέσιμες γνώσεις για την 
κατάσταση του περιβάλλοντος και τις επιπτώσεις της ανθρώπινης δραστηριότητας, όταν 
διαμορφώνονται πολιτικές αποφάσεις σε τέτοια θέματα. Παρομοίως, πρέπει να γίνεται 
χρήση των ακριβέστερων δυνατών πληροφοριών σχετικά με τις καλύτερες διαθέσιμες 
τεχνολογίες και με τις διάφορες μεθόδους για την πρόληψη και αντιμετώπιση των 
περιβαλλοντικών προβλημάτων. 
5.8 Η διακύμανση των περιβαλλοντικών συνθηκών στις περιοχε ς της Κοινότητας 
Όταν είναι αναγκαίο για την προστασία της υγείας του ανθρώπου, ή όταν πρόκειται για 
ιδιαίτερα επικίνδυνους ή ανθεκτικούς ρύπους, είναι σαφές ότι πρέπει να εφαρμόζονται 
κοινά κοινοτικά πρότυπα. Ωστόσο, η κοινοτική υδατική πολιτική πρέπει να διαθέτει 
την κατάλληλη ευελιξία προκειμένου να αποφεύγεται η επιβολή ακατάλληλων η 
ασκόπως αυστηρών απαιτήσεων, απλώς και μονό προς χάριν της "εναρμονίσεως". Η 
ευελιξία αυτή θα εξασφαλίζει ότι στις περιπτώσεις προβλημάτων που αποτελούν 
ιδιαιτερότητα ορισμένων περιοχών (όπως ο ευτροφισμός, η οξίνιση ή η ξηρασία), είναι 
δυνατή η λήψη μέτρων κατάλληλων για τη συγκεκριμένη περιοχή. Οι περιβαλλοντικές 
συνθήκες στην Κοινότητα καλύπτουν ένα ευρύτατο φάσμα, και η κοινοτική πολιτική 
οφείλει να το λαμβάνει υπόψη. 
5.9 Κόστος/όφελος 
Κατά τον καθορισμό των ειδικών στόχων περιβαλλοντικός πολιτικής, η συνθήκη απαιτεί 
να λαμβάνονται υπόψη τόσο το κόστος όσο και το όφελος της λήψεως ή της μη 
λήψεως μέτρων. Αυτό προϋποθέτει την αναλογικότητα TWV προτεινόμενων μέτρων 
με τις επιπτώσεις τους στο περιβάλλον. 
Είναι επίσης σημαντική η αποδοτικότητα, σε σχέση με το κόστος, των επιμέρους 
επιλογών πολιτικής προκειμένου να επιτευχθούν οι εν λόγω στόχοι. Οι απαιτήσεις για 
την πραγματοποίηση επενδύσεων από ιδιώτες, ιδιωτικές εταιρείες και Ι ή τις δημόσιες 
αρχές, για τη συμμόρφωση με την περιβαλλοντική πολιτική, πρέπει να εστιάζονται 
στους στόχους της υδατικής πολιτικής, με στόχο την αποδοτικότητα των μέτρων. 
Πρέπει να λαμβάνονται πλήρως υπόψη τα μακροπρόθεσμα οφέλη και οι 
μακροπρόθεσμες περιβαλλοντικές επιπτώσεις από την ενδεχόμενη αδράνεια, όπως 
επίσης και η αρχή της προφύλαξης. Αυτό συνέβη στις πρόσφατες νομοθετικές πράξεις, 
όπως η οδηγία για την επεξεργασία των αστικών λυμάτων και η οδηγία για την 
νιτρορύπανση . Αναγνωρίζεται έτι περαιτέρω στη χρήση των οδηγιών-πλαισίων, οι 
οποίες επιτρέπουν τοπικές λύσεις σε τοπικά προβλήματα και, συχνά, μια ευνοϊκότερη 
αναλογία οφέλους/κόστους. 
Μια αποδοτική στρατηγική προύποθέτει την οικονομική στάθμιση των πλεονεκτημάτων 
και μειονεκτημάτων (για την μείωση των εκπομπών, ή την βελτίωση της ποιότητας, ανά 
μονάδα κόστους) των τριών βασικών τύπων μέσων άσκησης πολιτικής: 
κανονισμών και προτύπων (της παραδοσιακής προσέγγισης της ΕΚ) 
νέων τεχνολογιών (σε σχέση με τα ανωτέρω) 
της ενσωμάτωσης του εξωτερικού κόστους ρυπάνσεως μέσω της 
τιμολόγησης και κινήτρων αγοράς. 
Οι εν λόγω τύποι μέσων για την άσκηση πολιτικής δεν αλληλοαναιρούνται και μπορούν 
να χρησιμοποιηθούν ως συμπληρωματικά ή εναλλακτικά μέτρα, ανάλογα με την σχετική 
αποδοτικότητα τους (έναντι του κόστους) στην αντιμετώπιση της ρύπανσης και της 
έλλειψης των υδάτων. 
5.10 Η οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της Κοινότητας και η ισόρροπη ανάπτυξη 
των περί φέρει ών της 
Η αρχή αυτή συνδέεται στενά με την αρχή της ενσωμάτωσης. Επιβεβαιώνει την άποψη 
ότι η υδατική πολιτική δεν πρέπει να απομονώνεται, αλλά να θεωρείται ως συστατικό 
στοιχείο μίας ισόρροπης και βιώσιμης οικονομίας. 
Πρέπει να υπογραμμιστεί ότι τα οικονομικά και κοινωνικά ζητήματα που σχετίζονται με 
την περιφερειακή ανάπτυξη είναι ζωτικής σημασίας για την υδατική πολιτική, 
δεδομένου ότι το νερό αποτελεί βασικό παράγοντα της δημιουργίας ευνοϊκών 
συνθηκών για βιώσιμη ανάπτυξη. Ωστόσο, η σταθερή αύξηση της ποιότητας των 
αποθεμάτων γλυκού νερού και η μακροπρόθεσμη ικανότητα ανταπόκρισης στην ζήτηση 
για νερό, πρόύποθέτουν μια συνολική και προνοητική διαχείριση των ποτάμιων 
λεκανών, των επιφανειακών και υπογείων υδάτων. 
3 ΕΕ αριθ. 1135, 21.5.1991, σ. 40. 
4 ΕΕ αριθ. Ι 375, 31.12.1991. σ. 1. 
Η παρούσα ανακοίνωση δεν εξετάζει, ούτε εξάλλου είναι δυνατόν να εξετάζει, το 
σύνολο των ζητημάτων που άπτονται των σχέσεων μεταξύ υδατικής πολιτικής και της 
ευρύτερης ανάγκης για οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη. Ία ζητήματα αυτά δεν 
περιλαμβάνονται στα όσα διαλαμβάνει άμεσα το παρόν έγγραφο, δεν παύουν όμως να 
είναι σημαντικά, και η Επιτροπή θεωρεί ευπρόσδεκτα τα τυχόν σχόλια επ αυτών. 
5.11 Διεθνής συνεργασία 
Η ανάγκη διεθνούς συνεργασίας στην περιβαλλοντική πολιτική αναγνωρίζεται από τη 
συνθήκη, τόσο όσον αφορά την κοινοτική δράση, όσο και τη συνεργασία με τρίτες 
χώρες. 
Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για την πολιτική διαχείρισης των υδάτων, όπου ο συντονισμός 
των μέτρων στις διεθνείς ποτάμιες λεκάνες και για την προστασία των θαλασσίων 
υδάτων είναι ζωτικής σημασίας για την αποτελεσματική διαχείριση των εν λόγω πόρων. 
5.12 Επικουρικότητα 
Η αρχή της επικουρικότητας καθορίζεται στο άρθρο 3/? της συνθήκης. Ορίζει ότι τα 
μέτρα που μπορούν να ληφθούν κατά τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο σε επίπεδο 
κρατών μελών δεν πρέπει να λαμβάνονται σε κοινοτικό επίπεδο. Αυτό αναφέρεται όχι 
μόνο στο ζήτημα του κατά πόσον συγκεκριμένα ζητήματα πρέπει να αντιμετωπίζονται 
από την Κοινότητα αλλά και στο τϊ μέρος των ρυθμίσεων εφαρμογής επαφίεται στα 
κράτη μέλη, όταν είναι αναγκαία η ανάληψη κοινοτικής δράσεως. 
Στον τομέα της υδατικής πολιτικής, οι λόγοι για την ανάληψη κοινοτικής δράσεως 
μπορούν να περιλαμβάνουν το ενδεχόμενο στρεβλώσεων της αγοράς λόγω 
κυμαινόμενων προτύπων στην εφαρμογή της πολιτικής. Μπορούν επίσης να 
περιλαμβάνουν την ανάγκη συγκρισιμότητας των περιβαλλοντικών στοιχείων στην 
Κοινότητα, καθώς και την επακόλουθη ανάγκη διαφάνειας. Ίέλος και κυρίως, η 
κοινοτική δράση μπορεί να δικαιολογείται από επιχειρησιακούς λόγους, προκειμένου να 
εξασφαλίζεται ο συντονισμός των μέτρων των σχετικών με τα διεθνή ύδατα και την 
διαμεθοριακή ρύπανση. 
6. Υφιστάμενη νομοθεσία ΕΚ 
0/ αρχές που ορίζονται στη συνθήκη διαπερνούν όλη την περί υδάτων νομοθεσία των 
ΕΚ. Ίο παράρτημα της παρούσας ανακοίνωσης σκιαγραφεί τους στόχους και τα βασικά 
χαρακτηριστικά κάθε υφιστάμενης και προτεινόμενης κοινοτικής νομοθετικής πράξεως 
με σημαντικές επιπτώσεις στην υδατική πολιτική και περιλαμβάνει σχετικά σχόλια. Ως 
εκ τούτου, τα σχόλια του παραρτήματος πρέπει να συνδέονται με το κυρίως κείμενο της 
παρούσας ανακοίνωσης. Οι παραπομπές στο παράρτημα της "οδηγίας-πλαισίου" 
αναφέρονται στην πρόταση που περιγράφεται στο τμήμα 9. 
Το νομικό πλαίσιο της πολιτικής για τη διαχείριση των υδάτων στα κράτη μέλη της 
Κοινότητας συνίσταται σε συνδυασμό μέτρων που απορρέουν από την κοινοτική 
νομοθεσία, και εθνικών μέτρων. Ία κοινοτικά μέτρα έχουν θεσπιστεί κατά τη διάρκεια 
της περιόδου που αρχίζει από τις αρχές της δεκαετίας του '70, αρχικώς βάσει των 
άρθρων 100 και 235 της συνθήκης, και, πιο πρόσφατα, βάσει του άρθρου 130Σ. Όλες 
οι υφιστάμενες νομοθετικές περί υδάτων διατάξεις των ΕΚ προϋπάρχουν της Συνθήκης 
για την Ευρωπαϊκή Ενωση και θεσπίστηκαν ομόφωνα δυνάμει των άρθρων 100 και 
235, ή δυνάμει της προηγούμενης διατύπωσης του άρθρου 130Σ. 
Σημειωτέον ότι από την έναρξη της ισχύος της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση 
και μετά, το άρθρο 130Σ προβλέπει τρεις διαφορετικές διαδικασίες, ανάλογα με την 
φύση του αντικειμένου του προτεινόμενου μέτρου. Ίο άρθρο 130Σ1 καλύπτει το 
8 
μεγαλύτερο μέρος της περί υδάτων νομοθεσίας και απαιτεί τη συνεργασία με το 
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και ειδική πλειοψηφία στο Συμβούλιο. Ίο άρθρο 130Σ2 
καλύπτει, μεταξύ άλλων, την "διαχείριση των υδάτινων πόρων" και απαιτεί 
διαβουλεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και ομοφωνία στο Συμβούλιο. Ίο άρθρο 
130Σ3 καλύπτει γενικά προγράμματα δράσεως και απαιτεί συναπόφαση με ι υ 
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και ειδική πλειοψηφία στο Συμβούλιο. 
7. Ειδικά ζητήματα στη διαχείριση των υδάτων 
Ίο τμήμα αυτό της ανακοίνωσης εξετάζει ορισμένα από τα ευρύτερου ενδιαφέροντος 
ζητήματα που προκύπτουν από τα σχόλια στο παράρτημα και την εφαρμογή των αρχών 
που ορίζονται στο τμήμα 5. 
7.1 Η προσέγγιση "οριακές τιμές εκπομπών" και η προσέγγιση "ποιοτικοί 
περιβαλλοντικοί στόχοι" 
Η θέση υπό έλεγχο της ρύπανσης από σημειακές πηγές αποτελεί μία από τις πλέον 
ανεπτυγμένες συνιστώσες της διαχείρισης των υδάτων, για τον απλούστατο λόγο ότι 
η ρύπανση από σημειακές πηγές αποτελεί ευκόλως εντοπϊσιμο και αντιμετωπϊσιμο 
πρόβλημα. Οι επιμέρους ρυθμίσεις διαφέρουν από χώρα σε χώρα, αλλά η βασική αρχή 
έγκειται στην απαίτηση της υπάρξεως αδείας για τις βιομηχανίες ή τις δραστηριότητες 
που είναι γνωστό ότι συμβάλλουν στην ρύπανση των υδάτων, και να καταστεί, η θέση 
υπό έλεγχο της ρύπανσης, προύπόθεση της εν λόγω αδείας. Αυτό εκφράζεται 
συνήθως ως "έλεγχος των εκπομπών", με τον καθορισμό ορίων για την απόρριψη 
ρύπων στα υδάτινα συστήματα. 
Ία ζητήματα αρχίζουν να αναφύονται κατά την απόπειρα καθορισμού των 
απαιτούμενων επιπέδων ελέγχου των εκπομπών. Αυτό οδήγησε σε μακροσκελείς 
συζητήσεις, κατά τις οποίες οι δύο ακραίες απόψεις μπορούν να περιγραφούν ως "η 
φιλοσοφία που υιοθετεί τους ποιοτικούς περιβαλλοντικούς στόχους" και η "φιλοσοφία 
που υιοθετεί τις οριακές τιμές εκπομπών". Η πρώτη προσέγγιση συνίσταται στην 
εκτίμηση της συγκέντρωσης της ρύπανσης που μπορεί να είναι ανεκτή ή αποδεκτή στο 
συγκεκριμένο υδάτινο σύστημα και στον καθορισμό ορίων εκπομπών για την 
εξασφάλιση της τήρησης του κατωφλίου. Η δεύτερη προσέγγιση συνίσταται στην 
εκτίμηση του μέγιστου επιπέδου μειώσεων που θα μπορούσαν λογικά να αναμένονται 
με βάση την τρέχουσα τεχνολογία και ορισμένα επίπεδα κόστους, καθώς και στον 
καθορισμό, με βάση τα προαναφερθέντα, των οριακών τιμών εκπομπών. Η προσέγγιση 
που υιοθετεί τις οριακές τιμές εκπομπών συνδέεται στενά με τη χρήση των "Καλύτερων 
Διαθέσιμων Ίεχνολογιών" (Best Available Techniques - ΒΑΤ), μολονότι τα περιθώρια 
προσδιορισμού του τι είναι "καλύτερη" και ποια είναι "διαθέσιμη" μπορούν να είναι 
ευρύτατα. 
Στην πράξη, καμμία από τις δύο ακραίες απόψεις δεν αποτελεί την ιδανική λύση. Από 
μόνοι τους, οι ποιοτικοί περιβαλλοντικοί στόχοι είναι συχνά ανεπαρκείς για την 
αντιμετώπιση σοβαρών προβλημάτων ρυπάνσεων και μπορούν να εκληφθούν, 
καταχρηστικά, ως "άδεια για την πρόκληση ρυπάνσεως" μέχρι του επιπέδου που 
καθορίζεται από τους ίδιους τους στόχους. Κατ ανάλογο τρόπο, η προσέγγιση που 
υιοθετεί αυστηρές οριακές τιμές εκπομπών με βάση τις ΒΑΤ μπορεί, σε ορισμένες 
περιπτώσεις, να οδηγήσει σε άσκοπες επενδύσε/ς, χωρίς σημαντικά οφέλη για το 
περιβάλλον. 
Η πιο πρόσφατη κοινοτική νομοθεσία υιοθετεί, ως αφετηρία, την φιλοσοφία των 
οριακών τιμών εκπομπών. Αυτό συμβαδίζει με την αρχή της προφύλαξης, ενώ 
καθορίζεται ότι η βιομηχανία φέρει την ευθύνη για τη μείωση των εκπομπών, στο μέτρο 
του λογικού. Ωστόσο, θα υπάρχουν περιπτώσεις κατά τις οποίες τα μέτρα αυτά δεν θα 
επαρκούν για την προστασία του περιβάλλοντος και θα χρειάζονται εν προκειμένω 
μειώσεις εκπομπών πέραν των ΒΑΤ, όπως περιεγράφη ανωτέρω. Απ'την άλλη μεριά, 
θα υπάρχουν περιπτώσεις κατά τις οποίες το περιβαλλοντικό όφελος από την εφαρμογή 
των γενικής εφαρμογής προτύπων ΒΑΤ δεν θα δικαιολογεί το κόστος. 
Εκφράσεις της κοινοτικής προσέγγισης αποτελούν η οδηγία για την επεξεργασία των 
αστικών λυμάτων και η προτεινόμενη οδηγία για την ολοκληρωμένη πρόληψη και θέση 
υπό έλεγχο της ρύπανσης. Η πρώτη από αυτές θεσπίζει υψηλό επίπεδο επεξεργασίας 
των αστικών λυμάτων σε τεχνική βάση, όταν όμως η μονάδα απορρίπτει λύματα σε 
"ευαίσθητη" περιοχή, απαιτεί ακόμη αυστηρότερα μέτρα, ενώ όταν απορρίπτει σε 
"λιγότερο ευαίσθητη" περιοχή, επιτρέπει απλούστερες και φθηνότερες λύσεις. Η κοινή 
θέση για την Οδηγία σχετικά με την Ολοκληρωμένη Πρόληψη και θέση υπό Έλεγχο 
της Ρύπανσης καλεί τις αρμόδιες αρχές να καθορίσουν οριακές τιμές εκπομπών για τις 
ενδιαφερόμενες βιομηχανίες "στηριγμένες στις Καλύτερες Διαθέσιμες Ίεχνολογίες". 
Ωστόσο, όταν αυτό δεν επαρκεί για την συμμόρφωση στα ποιοτικά περιβαλλοντικά 
πρότυπα, "θα απαιτούνται πρόσθετα μέτρα". Αντιθέτως, όταν οι τοπικές συνθήκες 
επιτρέπουν χαλαρότερα μέτρα, με παράλληλη διατήρηση υψηλού επιπέδου προστασίας 
του περιβάλλοντος, στις οριακές τιμές εκπομπών μπορούν να ληφθούν υπόψη "η 
γεωγραφική θέση και οι τοπικές περιβαλλοντικές συνθήκες". 
Ία διάφορα στοιχεία της φιλοσοφίας αυτής δεν έχουν πάντοτε συνδυαστεί στο πλαίσιο 
μίας και μόνης οδηγίας. Λόγου χάριν, η Οδηγία για τα Υδατα Κολυμβήσεως καθώς και 
η πρόταση για Οικολογική Ποιότητα της περί Υδάτων Οδηγίας δεν καθορίζουν οριακές 
τιμές εκπομπών αλλά ενδιαφέρονται κυρίως για τον καθορισμό των περιστάσεων υπό 
τις οποίες είναι αναγκαία η λήψη πρόσθετων μέτρων προκειμένου να υπάρξει 
συμμόρφωση με καθορισθέντα κριτήρια ποιότητας. 
Στην πράξη, η ύπαρξη στόχων περιβαλλοντικής ποιότητας επιτρέπει στις αρχές να 
κρίνουν την αποτελεσματικότητα ή μη των υιοθετούμενων οριακών τιμών εκπομπών, 
και την σκοπιμότητα, ή μη, της αναβάθμισης τους. Αντιστρόφως, η θέση υπό έλεγχο 
των εκπομπών (συνήθως με βάση τις Καλύτερες Διαθέσιμες Ίεχνολογίες) αποτελεί τον 
βασικό άξονα οποιασδήποτε στρατηγικής για να εξασφαλισθεί η συμμόρφωση με τους 
στόχους περιβαλλοντικής ποιότητας. Κατά συνέπειαν, οι δύο προσεγγίσεις είναι 
συμπληρωματικές και όχι αντιφατικές. 
Κατά συνέπειαν, ο έλεγχος της Ρύπανσης στην κοινοτική πολιτική υδάτων εμπεριέχει 
στοιχεία της φιλοσοφίας που υιοθετεί τους περιβαλλοντικούς ποιοτικούς στόχους και τις 
οριακές τιμές εκπομπών οι οποίες είναι απόρροια εκτιμήσεων για το τι είναι 
τεχνολογικώς δυνατόν. 
Πρέπει να υπογραμμιστεί ότι οι στόχοι ποιότητας μπορούν να εκφραστούν με 
διάφορους τρόπους. Ένας τρόπος, ο οποίος έχει γενικά ακολουθηθεί κατά το 
παρελθόν στην κοινοτική νομοθεσία (π.χ. στην οδηγία για τα ύδατα αλιείας), συνίσταται 
στον καθορισμό κοινών παραμετρικών τιμών σε κοινοτικό επίπεδο, εφαρμοστέων απο 
όλα τα κράτη μέλη. Ο δεύτερος τρόπος συνίσταται στην θέσπιση κοινών κριτηρίων για 
τον καθορισμό των παραμέτρων και τιμών σε εθνικό και τοπικό επίπεδο. Ία κοινά αυτά 
κριτήρια αναμένεται να εξασφαλίζουν τα υψηλά επίπεδα προστασίας που προβλέπει η 
Συνθήκη, παρέχοντας ταυτοχρόνως τα περιθώρια ευελιξίας για την προσαρμογή στις 
εξαιρετικά διαφορετικές περιβαλλοντικές συνθήκες που επκρατούν στα διάφορα μέρη 
της Κοινότητας. Αυτή ήταν η προσέγγιση που υιοθετήθηκε στην προτεινόμενη Οδηγία 
για την Οικολογική Ποιότητα των Υδάτων, και αποτελεί την επιλογή της Επιτροπής 
στην περίπτωση της Οδηγίας-πλα/σιου για τους Υδάτινους Πόρους που περιγράφεται στο 
τμήμα 9 της παρούσας ανακοίνωσης. Ία κράτη μέλη θα υπέχουν υποχρέωση 
συμμόρφωσης με τα καθοριζόμενα σε κοινοτικό επίπεδο κριτήρια, και ως εκ τούτου η 
προσέγγιση αυτή δεν συνιστά, καθ οιονδήποτε τρόπο, υποβάθμιση των προτύπων. 
10 
φυσικά, τα ανωτέρω ισχύουν επίσης, τηρουμένων των αναλογιών, και σε άλλους τομείς 
υδατικής πολιτικής, όπως η απόληψη υδάτων ή οι δραστηριότητες που έχουν φυσικές 
επιπτώσεις στο περιβάλλον. 
7.2 Καθορισμός "Ζωνών" 
Η αρχή που αναφέρεται στο τμήμα 5.7, ότι δηλαδή η κοινοτική πολιτική πρέπει να 
λαμβάνει υπόψη τις περιβαλλοντικές συνθήκες στις περιφέρειες της Κοινότητας 
αντιβαίνει στους ενιαίους ελέγχους, τους εφαρμοστέους παντού και πάντοτε. Στην 
περίπτωση των υδάτων, και ειδικότερα της διαχείρισης των υδάτινων πόρων, ίσως 
ενδείκνυται ο καθορισμός των υδάτινων πόρων που χρήζουν ιδιαίτερης προστασίας από 
ποιοτικής ή ποσοτικής πλευράς. Και αυτό, επειδή ενδεχομένως αποτελούν πηγές 
πόσιμου νερού ή νερού αρδεύσεως, ή επειδή είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι σε ορισμένους 
τύπους επιβλαβών επιπτώσεων. Αναγνωρίζεται επίσης ότι ορισμένα ενδιαιτήματα έχουν 
ιδιαίτερη αξία λόγω της σπανιότητας τους ή λόγω άλλων χαρακτηριστικών που αξίζουν 
να διατηρηθούν. Στις περιοχές αυτές οι έλεγχοι μπορούν να είναι αυστηρότεροι. 
Μικρότερη ίσως είναι η σύμπτωση απόψεων για περιοχές που είναι "λιγότερο 
ευαίσθητες", για τον ένα ή τον άλλο λόγο, πλην όμως τέτοια μέτρα έχουν θεσπιστεί 
στην κοινοτική νομοθεσία (βλ. το παράδειγμα της Οδηγίας περί Επεξεργασίας των 
Αστικών Λυμάτων στο τμήμα 7.1) και μπορούν να είναι χρήσιμα, δεδομένου ότι, 
δίνοντας μικρότερη προτεραιότητα σε ορισμένες περιοχές δίνουν, κατά συνέπειαν, 
μεγαλύτερη προτεραιότητα σε περιοχές που χρειάζονται αμεσότερες παρεμβάσεις. 
Ωστόσο, η προσέγγιση αυτή επιδέχεται καταχρήσεις και πρέπει να χρησιμοποιείται 
προσεκτικά. Η αντίληψη ότι διαφορετικές περιοχές μπορούν να έχουν διαφορετικά 
επίπεδα προστασίας πρέπει να κωδικοποιηθεί σε σύστημα ζωνών. 
7.3 Ποσότητες των υδάτων 
Η ολοκληρωμένη διαχείριση των υδάτων θα ήταν ατελής εάν δεν λαμβάνονταν υπόψη 
τα ζητήματα τα σχετικά με τις ποσότητες των υδάτων. Η ποιότητα των υδάτων 
συνδέεται άρρηκτα με την ποσότητα τους. Ανεξαρτήτως του εάν το νερό αντλείται για 
να καταναλωθεί από τον άνθρωπο ή για άλλους λόγους, η ποιότητα και ποσότητα των 
διαθέσιμων αποθεμάτων ύδατος έχει την ίδια σημασία. Επίσης, η άντληση ύδατος έχει 
επιπτώσεις στην ποιότητα του νερού που παραμένει στο υδατικό σύστημα, 
ελαττώνοντας την ικανότητα αραίωσης του υδάτινου συστήματος. Πράγματι, όταν η 
παροχή ύδατος είναι χαμηλή, είναι όσο ποτέ άλλοτε σημαντικό να εξασφαλισθεί ένα 
υψηλό επίπεδο προστασίας των διαθέσιμων υδατικών αποθεμάτων. 
Προφανώς, τα τεχνητώς χαμηλά επίπεδα των υδατικών αποθεμάτων έχουν και 
αμεσότερες επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον. Πέραν των προφανών οικονομικών 
μειονεκτημάτων τους, τα χαμηλά επίπεδα αποθεμάτων των επιφανειακών και υπογείων 
υδάτων μπορούν να βλάψουν σοβαρότατα την ποιότητα του περιβάλλοντος. 
Ένα περαιτέρω επιχείρημα υπέρ της κοινοτικής δραστηριοποίησης στον τομέα αυτόν 
αποτελεί η διασυνοριακή φύση πολλών από τα προβλήματα που συνδέονται με την 
ποσότητα των υδατικών αποθεμάτων. Από φιλοσοφικής απόψεως, δεν υπάρχει μεγάλη 
διαφορά μεταξύ δραστηριοτήτων σε ένα κράτος μέλος που προκαλεί κατάντη ρύπανση 
των υδάτων σε άλλο κράτος μέλος, και δραστηριοτήτων που οδηγούν σε χαμηλότατες 
παροχές τέτοιων υδάτων. 
11 
7.4 Απαιτήσεις παρακολούθησης 
Η διαχείριση των υδάτων δεν είναι δυνατή χωρίς την ύπαρξη αξιόπιστων στοιχείων επί 
των οποίων θα στηριχθούν οι εκάστοτε αποφάσεις. 0/ περισσότερες περί υδάτων 
νομοθεσίες στην ΕΚ περιλαμβάνουν υποχρεώσεις παρακολούθησης της ποιότητας των 
υδάτων και/ή των σχετικών δραστηριοτήτων. Ία κράτη μέλη έχουν ενσωματώσει 
τέτοιες απαιτήσεις στα εθνικά ή περιφερειακά τους δίκτυα παρακολούθησης. 
Δεδομένου ότι κάθε απαίτηση παρακολούθησης στη νομοθεσία των ΕΚ αναφέρεται στο 
ειδικό αντικείμενο της εκάστοτε οδηγίας, είναι ίσως αναπόφευκτο να παρέχεται η 
εντύπωση αλληλοσυγκρουόμενων απαιτήσεων παρακολούθησης. Ωστόσο, αυτό 
αποτελεί σε μεγάλο βαθμό ζήτημα οπτικής γωνίας και είναι σχετικώς λίγες οι 
περιπτώσεις αλληλεπικαλύψεων ή αντιφατικών απαιτήσεων. Πρόκειται για ζήτημα που 
θα έπρεπε ίσως να εξεταστεί προκειμένου να κωδικοποιηθούν οι απαιτήσεις, δεν 
φαίνεται όμως να προκαλεί μεγάλο αριθμό καθημερινών προβλημάτων. Ωστόσο, σε 
περίπτωση αποδοχής μιας ευρύτερης οδηγϊας-πλαισϊου για τα ύδατα, όπως αναφέρεται 
στο τμήμα 9, υπάρχουν σοβαρά επιχειρήματα και υπέρ της κωδικοποίησης των 
διαφόρων απαιτήσεων παρακολούθησης. 
Ένα περαιτέρω επιχείρημα που συνηγορεί υπέρ μιας τέτοιας προσεγγίσεως είναι η 
ανάγκη συγκρισιμότητας των δεδομένων σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ο Ευρωπαϊκός 
Οργανισμός Περιβάλλοντος εξετάζει τρόπους βελτίωσης της σημερινής κατάστασης 
στον τομέα αυτόν και η Επιτροπή θα συνεργασθεί στενά με τον Οργανισμό για την 
εξέταση των σχετικών με την παρακολούθηση επιπτώσεων της οδηγϊας-πλαισϊου. 
Είναι επίσης σκόπιμο να περιληφθούν, στα στοιχεία της παρακολούθησης, περισσότερες 
πληροφορίες για την ποσότητα των υδάτων, και ειδικότερα για την ποσότητα των 
υδάτων που αποτελούν το αντικείμενο απολήψεων και διαφόρων χρήσεων. 
Ία σχετικά με την ποσότητα και την ποιότητα των υδάτων στοιχεία πρέπει να 
παρέχονται ανά ποτάμια λεκάνη (βλ. επίσης τμήμα 7.8). 
7.5 Υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων 
Ία κράτη μέλη οφείλουν να υποβάλλουν εκθέσεις στην Επιτροπή για την εφαρμογή της 
κοινοτικής νομοθεσίας, καθώς και για τα αποτελέσματα ορισμένων δράσεων 
παρακολούθησης που αναλαμβάνονται βάσει της τελευταίας. Πρόκειται για μέσο 
εξασφάλισης της συμμόρφωσης, το οποίο όμως παρέχει και μία γενικότερη εικόνα της 
κατάστασης του υδάτινου περιβάλλοντος στην Κοινότητα. Οι πληροφορίες αυτές 
απαιτούνται προκειμένου να χρησιμοποιηθούν στην λήψη αποφάσεων και στην χρήσιμη 
ανταλλαγή πληροφοριών και πείρας μεταξύ των αρχών των διαφόρων κρατών μελών. 
Πολλές, αν όχι όλες, οι αναφορές της κοινοτικής περί υδάτων νομοθεσίας, υπάγονται 
στην οδηγία τη σχετική με την υποβολή εκθέσεων και ως εκ τούτου υφίσταται ήδη 
μηχανισμός διευκόλυνσης της υποβολής εκθέσεων, όποτε αυτό είναι αναγκαίο. 
7.6 Διαφάνεια, δημόσια συμμέτοχη και ευθύνη 
Δεν υπάρχει δικαιολογία για να τηρούνται μυστικά στοιχεία για την κατάσταση του 
περιβάλλοντος ή, για να καταστεί δύσκολη ή, σε βαθμό που να την απαγορεύει, ακριβή 
η πρόσβαση στα στοιχεία αυτά. Ίο ευρύ κοινό πρέπει να έχει τη δυνατότητα να 
γνωρίζει τα αποτελέσματα της παρακολούθησης του περιβάλλοντος και να του εκτίθενται 
ΕΕ αριθ. L 377, 31.12.1991, σ. 48. 
12 
κατά τρόπο κατανοητό. Έχει το δικαίωμα να γνωρίζει, εγκαίρως, τις πολιτικές που 
υιοθετούνται για την προστασία του περιβάλλοντος και να συμμετέχει, όντας 
ενημερωμένο, στη διαδικασία λήψεως αποφάσεων. Ίο δικαίωμα αυτό για πρόσβαση 
ισχύει εξίσου και για τις βιομηχανίες που αφορούν οι νομοθετικές ρυθμίσεις, καθώς και 
για τα ενδιαφερόμενα μέρη που εκπροσωπούν περιβαλλοντικά ή καταναλωτικά 
συμφέροντα. 
Είναι αναγκαίο να εξασφαλιστεί ότι, σε ένα ευρύ κοινό νομοθετικό πλαίσιο, τα κράτη 
μέλη θα έχουν σημαντικά περιθώρια ευελιξίας. Η δημόσια συμμετοχή και ευθύνη 
συμβάλλει στο να εξασφαλιστεί ότι η εν λόγω ευελιξία δεν συνεπάγεται την υποβάθμιση 
των προτύπων. Επιπλέον, ένα πρόγραμμα μέτρων που υιοθετείται με την υποστήριξη 
των ενδιαφερομένων μερών και το οποίο αποβλέπει στην αντιμετώπιση προβλημάτων 
των οποίων το μέγεθος και τη σημασία τα μέρη είναι σε θέση να εκτιμήσουν, έχει 
μεγαλύτερες πιθανότητες επιτυχίας από ό,τι κάποιο που επιβάλλεται χωρίς εξήγηση ή 
αιτιολόγηση. 
1.1 Ολοκληρωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων 
Η πρόταση της Επιτροπής για μια Οδηγία περί Οικολογικής Ποιότητας των Υδάτων 
περιλαμβάνει απαίτηση για τα κράτη μέλη να καταρτίζουν ολοκληρωμένα προγράμματα 
με όλα τα μέτρα που απαιτούνται για την εφαρμογή της οδηγίας, καθώς και με τα μέτρα 
που απαιτούνται βάσει άλλων κοινοτικών και εθνικών νομοθετικών διατάξεων για τα 
ύδατα. Στόχος είναι η κωδικοποίηση των μέτρων που απαιτούνται προκειμένου να 
επιτευχθούν όλοι οι στόχοι πολιτικής σε σχέση με συγκεκριμένο υδάτινο σύστημα. Η 
προσέγγιση αυτή επιτρέπει κάποιο εξορθολογισμό και συντονισμό των μέτρων που 
λαμβάνονται, ενίοτε από διαφορετικές αρχές, για την βελτίωση ενός και του αυτού 
υδάτινου συστήματος. 
Η ολοκληρωμένη προσέγγιση βοηθά επίσης στο να καταστεί σαφές ότι τα μέτρα που 
λαμβάνονται για τη βελτίωση, για περιβαλλοντικούς λόγους, των επιφανειακών υδάτων, 
συμβάλλουν στο να εξασφαλιστεί η αύξηση της αυτοκαθαρτικής ικανότητας των λιμνών 
και ποταμών, και ως εκ τούτου στην προστασία του ύδατος ως οικονομικού πόρου. 
Η περί ολοκληρωμένων προγραμμάτων αντίληψη που διαπνέει την πρόταση για 
Οικολογική Ποιότητα των Υδάτων μπορεί να διασταλεί σε μια ευρύτερη αντίληψη 
ολοκληρωμένης διαχείρισης που θα συνεπάγετο μεγαλύτερο βαθμό ολοκλήρωσης των 
επιμέρους στοιχείων της υδατικής πολιτικής που συνιστούν η παρακολούθηση και ο 
καθορισμός των στόχων. 
7.8 Η διαχείριση των ποτάμιων λεκανών 
Οι ποταμοί και οι λίμνες δεν σέβονται τα πολιτικά ή διοικητικά σύνορα (μολονότι ενίοτε 
τα ίδια αυτά υδάτινα μορφώματα αποτελούν τα εν λόγω σύνορα). Η μόνη λογική 
μονάδα για την διοίκηση ή τον συντονισμό της διαχείρισης των ποταμών είναι η 
ποτάμια λεκάνη, δηλαδή η χερσαία περιοχή από την οποία όλες οι απορροές 
επιφανειακών υδάτων καταλήγουν, μέσω ρεμάτων, ποταμών και λιμνών, στην θάλασσα, 
μέσω των εκβολών ή ενός δέλτα του ποταμού. Οι ποτάμιες λεκάνες αναφέρονται με 
ποικίλες ονομασίες (π.χ. περιοχές συλλογής υδάτων, λεκάνη αποστράγγισης, υδρολογική 
λεκάνη, κλπ.), πλην όμως η βασική αρχή παραμένει η ίδια. Πολλά κράτη μέλη 
οργανώνουν ήδη την διαχείριση των υδάτων τους, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, 
σε διοικητικές μονάδες που ανταποκρίνονται σε μία ή περισσότερες ποτάμιες λεκάνες. 
Οι περισσότεροι από τους μεγαλύτερους διασυνοριακούς ευρωπαϊκούς ποταμούς 
ΕΕ αριθ. C222, 10.8.1994, σ. 6 
13 
υπόκεινται σε διεθνείς συμβάσεις που επιτρέπουν κάποιο βαθμό, μεγαλύτερο ή 
μικρότερο, συντονισμού της υδατικής πολιτικής μεταξύ των αρχών των διαφόρων 
εμπλεκόμενων χωρών. 
Η διαχείριση των ποτάμιων λεκανών μπορεί να ασκείται από μία αρχή υπεύθυνη για μία 
ή περισσότερες ποτάμιες λεκάνες, ή να οργανωθεί από συντονϊζουσες αρχές οι οποίες 
επιβλέπουν και συντονίζουν τις δραστηριότητες των διαφόρων διοικητικών οργανισμών 
στην ποτάμια λεκάνη. 
Οι υπόγειοι υδροφορείς δεν σχηματίζουν πάντοτε αναγνωρίσιμες μονάδες και δεν 
υφίσταται "φυσική" διοικητική μονάδα για την διαχείριση των υδατικών πόρων τους. 
Επιπλέον, οι λεκάνες απορροής τους δεν συμπίπτουν πάντοτε με τις ποτάμιες λεκάνες. 
Ωστόσο, για τις περισσότερες περιπτώσεις και δεδομένης της σημασίας που έχει η 
ολοκλήρωση της διαχείρισης των υπογείων και επιφανειακών υδάτων, θα φαινόταν 
λογικό να ενσωματωθούν αμφότερες, μαζί με την διαχείριση των παράκτιων υδάτων 
κοντά στις εκβολές ποταμών, στον άμεσο ή συντονιστικό έλεγχο μίας αρχής, 
υπεύθυνης για την ποτάμια λεκάνη. 
Πρόκειται ίσως για έναν λογικό στόχο που θα επέτρεπε την αποδοτικότερη δυνατή 
χρήση των πόρων και τον αποτελεσματικότερο προγραμματισμό των μέτρων 
διαχείρισης των υδάτων. 
8. Συζήτηση 
Η παρούσα ανακοίνωση εξετάζει τους στόχους της υδατικής πολιτικής και τα 
προβλήματα που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι υπεύθυνοι για την λήψη αποφάσεων. 
Εξετάζει τις αρχές της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, όπως ορίζεται στη συνθήκη, και 
κάπως λεπτομερέστερα, ορισμένα από τα ζητήματα που προκύπτουν από τις 
προσπάθειες εφαρμογής των εν λόγω αρχών στα ύδατα. Ίο παράρτημα της 
ανακοίνωσης περιλαμβάνει περίληψη των κυριότερων διατάξεων σχετικής υφιστάμενης 
ή προτεινόμενης νομοθεσίας, καθώς και σχόλιο για καθεμία, με υποδείξεις για το μέλλον 
της. 
Ποια είναι τα συμπεράσματα που μπορούν να συναχθούν από τα ανωτέρω; 
Πρώτον, είναι σαφές ότι η κοινοτική υδατική νομοθεσία είχε, και εξακολουθεί να έχει, 
θετικές επιπτώσεις στον χαρακτήρα των μέτρων που λαμβάνονται για την προστασία 
του περιβάλλοντος, και στο επίπεδο της επακόλουθης προστασίας. Η μελέτη DObriS 
που εκπονήθηκε από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος διαπιστώνει ότι πολλά 
απομένουν να γίνουν για να προστατευθεί το υδάτινο περιβάλλον στην Ευρώπη, 
επεσήμανε όμως και πρόσφατες βελτιώσεις σε πολλούς τομείς όπου η κοινοτική 
νομοθεσία είχε αποτελέσματα. Σε άλλους τομείς, όπως η υπερβολική απόληψη υδάτων 
ή η ρύπανση των επιφανειακών και υπογείων υδάτων από θρεπτικές ουσίες και 
κατάλοιπα παρασιτοκτόνων, οι διαγραφόμενες τάσεις εξακολουθούν να είναι 
ανησυχητικές, και η σχετική κοινοτική νομοθεσία είναι υπερβολικά πρόσφατη για να 
έχει ήδη επιφέρει βελτιώσεις. Ωστόσο, όταν εξετάζονται οι δυνατές βελτιώσεις στην 
ακολουθητέα πολιτική και οι τυχόν αποτυχίες, είναι σημαντικό να λαμβάνεται υπόψη 
ότι η κοινοτική νομοθεσία είχε, συνολικά, θετικές επιπτώσεις στην ποιότητα των 
υδάτων στην Κοινότητα. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν περιθώρια 
περαιτέρω βελτιώσεως. 
Ιο Περιβάλλον της Ευρώπης- η Μελέτη DObriS, ISBN 92-826-5409-5 
14 
Η υδατική πολιτική στην Κοινότητα αποτελεί τομέα μεικτών αρμοδιοτήτων. Οι τέσσερις 
στόχοι της υδατικής πολιτικής που αναφέρονται στο τμήμα 3 πρέπει επομένως να 
επιτευχθούν με συνδυασμό μέτρων σε επίπεδο κρατών μελών και σε επίπεδο 
Κοινότητας. Η κοινοτική νομοθεσία μπορεί μόνο να συμβάλει στην επίτευξη των εν 
λόγω στόχων, και αυτό συμβαίνει όταν μεταφέρεται στην εθνική νομοθεσία κα> 
συμπληρώνεται από άλλα εθνικά μέτρα. Αυτό εξηγεί εν μέρει το γιατί η κοινοτική 
νομοθεσία δίνει ενίοτε την εντύπωση περιστασιακής εφαρμογής και 
αποσπασματικότητας· η Κοινότητα αναλαμβάνει δράση μόνο στις περιπτώσεις που είναι 
σε καλύτερη θέση να ενεργήσει από ό,τι τα κράτη μέλη, και επομένως η κοινοτική 
νομοθεσία δεν καλύπτει συνολικά όλους τους στόχους ή όλα τα προβλήματα. 
Ενώ ορισμένες διατάξεις κοινοτικής νομοθεσίας είναι καλύτερο να παραμείνουν 
ανεξάρτητες διατάξεις, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι μεγάλο μέρος της 
σχετικής με τους ποιοτικούς στόχους νομοθεσίας θα μπορούσε να κωδικοποιηθεί σε 
Οδηγ/α-πλαίσιο για τους υδατικούς πόρους. Κάτι τέτοιο θα συνέβαλλε στην αύξηση της 
συνοχής της σχετικής νομοθεσίας και στην. αποσαφήνιση του σχετικού παζλ. Η ιδέα 
αυτή εξετάζεται αναλυτικότερα στο τμήμα 9. 
Δεύτερο συμπέρασμα: χρειάζονται αποτελεσματικότεροι κοινοτικοί έλεγχοι σε 
ορισμένους τομείς. Ειδικότερα, πρόκειται για τον τρίτο και τέταρτο στόχο, δηλαδή την 
προστασία της φυσικής οικολογικής κατάστασης και λειτουργίας του υδάτινου 
περιβάλλοντος, και τη διαχείριση των υδάτινων αποθεμάτων. Η τρέχουσα πρόταση για 
Οικολογική Ποιότητα της περί Υδάτων Οδηγίας καλύπτει το πρώτο σκέλος, πρέπει όμως 
να ενσωματωθεί στην οδηγία-πλαίσ/ο. Πρέπει επίσης τα αποθεματικά ζητήματα, τόσο 
για τα υπόγεια όσο και για τα επιφανειακά ύδατα, συμπεριλαμβανομένων των ποσοτικών 
σχέσεων μεταξύ των δύο, να αντιμετωπιστούν και να ενσωματωθούν στην οδηγία-
πλαίσ/ο. 
Ίρ/τον, η ανάλυση της υφιστάμενης κοινοτικής νομοθεσίας κατέδειξε το παρωχημένο 
τμήματος της και το γεγονός ότι οι στόχοι της θα μπορούσαν να επιτευχθούν εξίσου 
καλά, ή και καλύτερα ακόμη, με άλλους τρόπους, όπως μέσω μιας οδηγίας-πλάισ/ου. 
Υπάρχει λοιπόν έδαφος για την ανάκληση υφιστάμενων οδηγιών, πλην όμως η 
Επιτροπή δεν θα προτείνει την λήψη τέτοιων μέτρων εάν δεν υπάρχουν εγγυήσεις ότι 
δεν θα υποβαθμιστεί η περιβαλλοντική προστασία. 
\σως αυτό που προκύπτει σαφέστερα είναι η ανάγκη μεγαλύτερης ολοκλήρωσης στην 
πρακτική εφαρμογή της υδατικής νομοθεσίας. Απαιτείται ολοκλήρωση μεταξύ: 
των σχετικών με την ποσότητα και την ποιότητα των υδάτων 
ζητημάτων, 
της διαχείρισης των επιφανειακών και της διαχείρισης των υπογείων 
υδάτων, 
της χρήσεως των υδάτων και της περιβαλλοντικής προστασίας, 
του περιορισμού της ρυπάνσεως μέσω του ελέγχου των εκπομπών και 
ποιοτικών στόχων και, χωρίς αυτή να είναι και η λιγότερο σημαντική 
περίπτωση, 
της υδατικής πολιτικής και των άλλων πολιτικών. 
Η Επιτροπή πιστεύει ότι μπορεί να υπάρξει βελτίωση εν προκειμένω, με την θέσπιση 
Οδηγ/ας-πλαισίου για τους Υδατικούς Πόρους, που θα απαιτούσε ολοκληρωμένα σχέδια 
διαχείρισης των υδάτων (βλ. τμήμα 1.1). Ία σχέδια θα περιελάμβαναν εκτίμηση της 
συνολικής κατάστασης στα υδατικά συστήματα, συμπεριλαμβανομένης της 
περιβαλλοντικής ποιότητας, του δυναμικού των πόρων και των περιβαλλοντικών 
πιέσεων που ασκούνται σε αυτά. Θα καθόριζε επίσης τους επιμέρους στόχους υδατικής 
15 
πολιτικής σε σχέση με τα εν λόγω υδάτινα συστήματα, καθώς και πρόγραμμα μέτρων 
για την επίτευξη των εν λόγω στόχων σε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. 
Ία σχέδια για την ολοκληρωμένη διαχείριση των υδάτων θα ήταν έτι 
αποτελεσματικότερα εάν καταρτίζονταν ανά ποτάμια λεκάνη, ιδιαίτερα δε προκειμένου 
περί των διασυνοριακών ποτάμιων λεκανών. 
Από την ανάλυση της υφιστάμενης νομοθεσίας προκύπτει ότι υπάρχουν περιθώρια για 
την συγχώνευση ορισμένων από τα μέτρα που απαιτούνται βάσει διαφορετικών 
διατάξεων της περί της ποιότητας των υδάτων νομοθεσίας, ιδίως όσον αφορά τις 
υποχρεώσεις παρακολούθησης, θα ήταν ίσως επίσης σκόπιμο να κωδικοποιηθούν οι 
διάφοροι ορισμοί που απαντούν στη νομοθεσία. Αυτό θα μπορούσε να γίνει στην 
οδηγία-πλ αίσιο. 
Η κοινοτική περί υδάτων πολιτική χρειάζεται διαφάνεια και δημόσια ευθύνη, και αυτό 
θα μπορούσε όντως να οικοδομηθεί στην οδηγία-πλαίσιο. 
9. Σκιαγράφηση της Οδηγίας πλαισίου για τους Υδάτινους Πόρους 
Me βάση τα ανωτέρω συμπεράσματα, η Επιτροπή εξετάζει το ενδεχόμενο να καταρτίσει 
πρόταση για Οδηγία-πλαίσιο σχετικά με τους Υδατικούς Πόρους, και οι απόψεις του 
Συμβουλίου, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, και όλων των ενδιαφερομένων μερών, θα 
ήταν ευπρόσδεκτη. 
Οι ακόλουθες οδηγίες θα παραμείνουν σε μεγάλο βαθμό ανεπηρέαστες από την 
πρόταση αυτή, μολονότι η Επιτροπή θα εξετάσει τα περιθώρια μεταφοράς μερικών 
ορισμών, των απαιτήσεων για παρακολούθηση και άλλων σχετικών στοιχείων τους, στην 
οδη γία-πλ αίσιο : 
η οδηγία για τα ύδατα κολυμβήσεως 
η οδηγία για τις επικίνδυνες ουσίες (καθώς και κάθε διάδοχος οδηγία) 
η οδηγία για το πόσιμο νερό 
η απόφαση για την ανταλλαγή πληροφοριών 
η οδηγία για την επεξεργασία των αστικών λυμάτων 
η οδηγία για την νιτρορύπανση 
η οδηγία για την υποβολή εκθέσεων 
η προτεινόμενη οδηγία για την ολοκληρωμένη πρόληψη και θέση υπό 
έλεγχο της ρύπανσης. 
0/ ακόλουθες οδηγίες θα ανακληθούν και θα αντικατασταθούν από την οδηγία πλαίσιο: 
, , , ΛΑ „ ^ , 
η οδηγία για τα επιφανειακά ύδατα (και η σχετικά με αυτήν οδηγία 
79/869/ΕΟΚ12) 
η οδηγία για τα ύδατα αλιείας 
η οδηγία σχετικά με τα ύδατα για οστρακοειδή 
8 
ι) 
ΙΟ 
II 
12 
13 
14 ΕΕ αριθ. L129, 18.5.1976, σ. 23. 
ΕΕ αριθ. L 299, 30.8.1980, σ. 11. 
ΕΕ αριθ. L 334, 24.12.1977, σ. 29. 
ΕΕ αριθ. L 194, 25.7.1975, σ. 26. 
ΕΕ αριθ. L 271, 29.10.1979, σ. 44. 
ΕΕ αριθ. L222, 14.8.1978, σ. 1. 
ΕΕ αριθ. L 281, 10.11.1979, α. 47. 
16 
η οδηγία για τα υπόγεια ύδατα 
η προτεινόμενη οδηγία για την οικολογική ποιότητα των υδάτων 
Η οδηγία-πλαίσιο θα στηρίζεται στους στόχους και τις αρχές που καθορίζονται στην 
παρούσα ανακοίνωση και θα σεβαστεί την σχέση κόστουςι'οφέλους καθώς και TU; 
ανάγκες για υψηλά επίπεδα προστασίας των κοινοτικών υδάτων. Θα θεσπίζει κοινούς 
ορισμούς που θα ισχύουν για το σύνολο της κοινοτικής υδατικής πολιτικής. Θα απαιτεί: 
την ολοκλήρωση της διαχείρισης των υδάτινων πόρων, με την προστασία 
της φυσικής οικολογικής κατάστασης και λειτουργίας του υδάτινου 
περιβάλλοντος 
την ολοκλήρωση της διαχείρισης της ποιότητας και της ποσότητας των 
υδάτων (με διατάξεις για τη δημιουργία, όπου αυτό είναι αναγκαίο, 
συστήματος αδειών για απολήψεις υδάτων) 
την ολοκλήρωση της διαχείρισης των επιφανειακών υδάτων 
(συμπεριλαμβανομένων των παρακτίων υδάτων) με τη διαχείριση των 
υπογείων υδάτων 
την εναρμόνιση των μέτρων, όπως τα μέτρα θέσεως υπό έλεγχο των 
εκπομπών, με τους περιβαλλοντικούς στόχους. 
Η οδηγία-πλαίσιο θα απαιτεί ολοκληρωμένο υδατικό σχεδιασμό ανά ποτάμια λεκάνη. 
Αυτό συνεπάγεται: 
την παρακολούθηση της ποσότητας και ποιότητας των υδάτων 
την εκτίμηση των υδατικών αναγκών της κοινωνίας και των επιπτώσεων 
που έχουν οι ανθρώπινες δραστηριότητες στα υδάτινα συστήματα 
τον καθορισμό στόχων (συμπεριλαμβανομένων στόχων που προκύπτουν 
από άλλες διατάξεις κοινοτικής νομοθεσίας μη ενσωματωμένες στην 
οδηγια-πλαισιο και από στόχους που προκύπτουν από εθνικές ή τοπικές 
πολιτικές) 
την κατάρτιση και εφαρμογή προγράμματος μέτρων για την επίτευξη των 
στόχων (συμπεριλαμβανομένων μέτρων που απαιτούνται βάσει άλλων 
διατάξεων κοινοτικής νομοθεσίας μη ενσωματωμένων στην οδηγία-
πλαίσιο, καθώς και εθνικών και τοπικών μέτρων) 
τη διαφάνεια και τον δημόσιο διάλογο στη διαδικασία λήψεως 
αποφάσεων 
την παρακολούθηση της εφαρμογής της οδηγίας και την υποβολή 
σχετικών εκθέσεων. 
Στο πλαίσιο ποτάμιας λεκάνης, και ειδικότερα σε μεγαλύτερες λεκάνες, μπορούν να 
διαφέρουν σημαντικά οι στόχοι και τα μέτρα. 
Η οδηγία-πλαίσιο θα χαράξει κατευθυντήριες γραμμές για τα ανωτέρω, προκειμένου να 
εξασφαλιστεί η συγκρισιμότητα των προσπαθειών και αποτελεσμάτων, πολλές όμως από 
τις επιμέρους ρυθμίσεις εφαρμογής θα αφεθούν στη διακριτική ευχέρεια των κρατών 
μελών. 
Η οδηγία-πλαίσιο θα προβλέπει επίσης την σύσταση επιτροπής υπεύθυνης για τη 
διαχείριση και ενημέρωση της οδηγίας. Η επιτροπή θα είναι επιφορτισμένη με τον 
συντονισμό της εφαρμογής της συγκεκριμένης αυτής οδηγίας, καθώς και άλλων 
κοινοτικών περί υδάτων διατάξεων. 
ΕΕ αριθ. L20, 26.1.1980, ο. 43. 
17 
10. Διαδικαστικά 
Ενώπιον του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου εκκρεμούν τέσσερις 
προτάσεις της Επιτροπής (οι προτάσεις για την Ολοκληρωμένη Πρόληψη και Θέση υπό 
Έλεγχο της Ρύπανσης, και για την Οικολογική Ποιότητα των Υδάτων, καθώς και οι 
προτάσεις τροποποίησης των οδηγιών για τα Πόσιμα Υδατα και για τα Υδατα 
Κολυμβήσεως ). Επιπλέον, η Επιτροπή ανέλαβε να υποβάλει Πρόγραμμα Δράσεως για 
τα Υπόγεια Υδατα. 
Η Επιτροπή πιστεύει ότι η πρόταση για την Ολοκληρωμένη Πρόληψη και Θέση υπό 
Ελεγχο της Ρύπανσης καθώς και οι δύο προτεινόμενες τροποποιήσεις παραμένουν σε 
μεγάλο βαθμό ανεπηρέαστες από τις προτάσεις της παρούσας ανακοίνωσης και ότι το 
Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μπορούν να συνεχίσουν την εξέταση των 
κειμένων. 
Επίσης, θα συνεχισθούν οι εργασίες για το Πρόγραμμα Δράσεως για τα Υπόγεια Υδατα. 
Η πρόταση για την Οικολογική Ποιότητα των Υδάτων προβλέπεται να ενσωματωθεί στη 
νέα οδηγία πλαίσιο. Όλα τα κύρια στοιχεία της τρέχουσας προτάσεως προβλέπεται να 
ενσωματωθούν στην νέα οδηγία πλαίσιο, ενώ δεν προβλέπονται σημαντικές μεταβολές 
στην συζητούμενη προσέγγιση για την οικολογική ποιότητα. 
Η Επιτροπή θεωρεί ευπρόσδεκτα τα τυχόν σχόλια του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου για τα θέματα αυτά. Σχόλια από άλλα ενδιαφερόμενα μέρη θα ήταν 
επίσης ευπρόσδεκτα και θα έπρεπε να διαβιβασθούν στον κ. D.C. Laurence, 
Προϊστάμενο της μονάδας D1, Γενική Διεύθυνση XI, Boulevard de Triomphe 174, 
Β-1160 Βρυξέλλες, Βέλγιο. 
16 ΕΕ αριθ. C 131, 30.5.1995, σ. 5. 
18 17 ΕΕ αριθ. C 112, 22.4.1994, σ. 3. 
Παράρτημα 
Υφιστάμενη νομοθεσία ΕΚ και συνδεόμενη κοινοτική πολιτική 
1. Η περί υδάτων νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 
Ακολουθεί κατάλογος της κοινοτικής νομοθεσίας που διαλαμβάνει κατά τρόπο άμεσο 
και αποκλειστικό ζητήματα διαχείρισης των υδάτων. Η νομοθεσία εκτίθεται κατά 
χρονολογική σειρά. 
1.1 Η Οδηγία για τα Επιφανειακά Ύδατα (75/440/ΕΟΚ)18 
Στόχος - η εξασφάλιση καθαρού πόσιμου νερού μέσω της προστασίας των ποταμών, 
λιμνών και αποθεμάτων που χρησιμοποιούνται ως πηγές ποσίμου ύδατος. 
Βασικά χαρακτηριστικά - Η οδηγία καλεί τα κράτη μέλη να προσδιορίσουν, να 
ταξινομήσουν και να παρακολουθούν τα εν λόγω ύδατα, και να καταρτίσουν σχέδια 
δράσεως προκειμένου να εξασφαλιστεί η συμμόρφωση με σειρά παραμέτρων για την 
ποιότητα του νερού. Μια συγγενής οδηγία (79/869/ΕΟΚ ) καθορίζει τις ακολουθητέες 
μεθόδους δειγματοληψίας και ανάλυσης. 
Σχόλια - Πρόκειται για παλιά οδηγία, η οποία εκδόθηκε πριν από την οδηγία τη σχετική 
με το πόσιμο νερό. Οι παράμετροι και οι ταξινομήσεις θεωρούνται τώρα παρωχημένες 
και συμβάλλει ελάχιστα ή και καθόλου στην προστασία του πόσιμου νερού, τώρα που 
υπάρχει η οδηγία για το πόσιμο νερό. Η αξία της όσον αφορά τη προστασία των 
μελλοντικών πηγών πόσιμου νερού δεν έχει αποδειχθεί, και θα ήταν σκόπιμη η 
αντικατάσταση της από μια γενική υποχρέωση στην οδηγία-πλαίσιο για την προστασία 
της ποιότητας των επιφανειακών και υπογείων υδάτων. 
1.2 Η Οδηγία για τα Ύδατα Κολυμβήσεως (76/160/ΕΟΚ)20 
Στόχος - η προστασία της υγείας των κολυμβητών και η διατήρηση της ποιότητας των 
υδάτω ν κολ υμβήσεω ς. 
Βασικά Χαρακτηριστικά - Η οδηγία απαιτεί από τα κράτη μέλη τον προσδιορισμό των 
θαλάσσιων και γλυκών υδάτων κολυμβήσεως, την παρακολούθηση τους, καθώς και τη 
λήψη "όλων των κατάλληλων μέτρων" για να εξασφαλιστεί η συμμόρφωση με σειρά 
παραμέτρων για την ποιότητα των υδάτων. Η Επιτροπή συντάσσει έκθεση για την 
εφαρμογή της οδηγίας και για την ποιότητα των κοινοτικών υδάτων κολυμβήσεως κάθε 
χρόνο, ενώ η πλέον πρόσφατη έκθεση είναι του 1994 . Παρά την κρατούσα αντίληψη 
στο ευρύ κοινό, η οδηγία δεν έχει ως αποτέλεσμα την απονομή "γαλάζιας σημαίας" για 
τις παραλίες που ανταποκρίνονται στις παραμέτρους. Ο θεσμός αυτός τελεί υπό την 
αιγίδα του Ιδρύματος για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση στην Ευρώπη. Ίο 1994, η 
Επιτροπή δημοσίευσε πρόταση εκσυγχρονισμού της οδηγίας . Η πρόταση αυτή 
εξετάζεται από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. 
18 
19 
20 
21 ΕΕ αριθ. L 194, 25.7.1975, α. 26. 
ΕΕ αριθ. Ι 271, 29.10.1979, σ. 44. 
ΕΕ αριθ. L31, 5.2.1976, α. 1. 
Ποιότητα των υδάτων κολυμβήσεων, ISBN 92-817-4046-3. 
ΕΕ αριθ. C 112, 22.4.1994, σ. 3. 
19 
Σχόλια - Η οδηγία είναι πολύ δημοφιλής στους Ευρωπαίους πολίτες και κανείς δεν 
αμφισβητεί την συμβολή της στην προστασία της υγείας των κολυμβητών και των 
λουσμένων. Ίην εποχή της εκδόσεως της, υπήρχαν λίγες ακόμη νομοθετικές διατάξεις 
σχετικά με την προστασία των υδάτων από τα αστικά λύματα, και ως εκ τούτου η 
οδηγία είχε ως δευτερεύοντα στόχο την παρότρυνση των κρατών μελών στη λήψη 
μέτρων για την αντιμετώπιση των χειρότερων περιπτώσεων ρυπάνσεως από αστικά 
λύματα. Η οδηγία για την Επεξεργασία των Αστικών Λυμάτων θεσπίζει τώρα ορισμένα 
πρότυπα για τα εν λόγω λύματα, πλην όμως αυτά αφορούν διαφορετικά περιβαλλοντικά 
ζητήματα και δεν συμπίπτουν με τα πρότυπα περιβαλλοντικής ποιότητας που 
καθορίζονται στην περί υδάτων κολυμβήσεως οδηγία. Η οδηγία, μαζί με τις 
τροποποιήσεις που προτάθηκαν το 1994, θα παραμείνει μια αυτόνομη νομοθετική 
πράξη, πλην όμως τα μέτρα των κρατών μελών για τη βελτίωση των υδάτων 
κολυμβήσεως θα συντονίζονται με το ολοκληρωμένο πρόγραμμα μέτρων της οδηγίας-
πλαισίου. 
1.3 Η οδηγία για τις Επικίνδυνες Ουσίες (76/464/ΕΟΚ) 
Στόχος - ο έλεγχος της ρύπανσης των επιφανειακών υδάτων με επικίνδυνες ουσίες. 
Βασικά Χαρακτηριστικά - Η οδηγία εφαρμόζεται σε όλα τα επιφανειακά ύδατα και καλεί 
τα κράτη μέλη να θέσουν υπό έλεγχο τις απορρίψεις σειράς ουσιών (που απαριθμούνται 
στο παράρτημα της οδηγίας), κυρίως μέσω αδειών που χορηγούνται σε βιομηχανικές 
εγκαταστάσεις, καθώς και της βελτίωσης της επεξεργασίας των αστικών λυμάτων. 
Προκειμένου περί των πλέον επικίνδυνων ουσιών (αυτών που περιλαμβάνονται στον 
κατάλογο Ι), οι όροι χορηγήσεως αδειών καθορίζονται σε κοινοτικό επίπεδο με σειρά 
"θυγατρικών οδηγιών" (82/176/ΕΟΚ24, 83/513/ΕΟΚ25, 84/156/ΕΟΚ26, 84/491/ΕΟΚ27 και 
86/280/ΕΟΚ ). Η οδηγία προβλέπει δύο εναλλακτικές μεθόδους καθορισμού των εν 
λόγω όρων τα κράτη μέλη έχουν το δικαίωμα επιλογής μεταξύ της εφαρμογής 
"οριακών τιμών" εκπομπής, με βάση τις καλύτερες διαθέσιμες τεχνολογίες, ή της 
στήριξης τους, για τη χορήγηση των αδειών, στα όρια που απαιτούνται για την επίτευξη 
ειδικών "στόχων ποιότητας" στο υδάτινο σύστημα - αποδέκτη. Me τις ουσίες του 
καταλόγου II ασχολούνται τα κράτη μέλη, τα οποία οφείλουν να καταρτίσουν 
προγράμματα μειώσεως. Η Επιτροπή υπέβαλε έκθεση για την εφαρμογή της εν λόγω 
οδηγίας, το 1993 . 
Σχόλια - Η οδηγία συνέβαλε στη βελτίωση της ποιότητας των επιφανειακών υδάτων 
στην Κοινότητα, είναι όμως τώρα αρκετά παρωχημένη. Η διαδικασία παραγωγής 
θυγατρικών οδηγιών για τις ουσίες του καταλόγου Ι αποδείχθηκε δυσκίνητη και 
επιβαρυντική, ενώ οι επιδόσεις των περισσοτέρων κρατών μελών στην κατάρτιση 
προγραμμάτων μείωσης των ουσιών του καταλόγου II υπήρξαν απογοητευτικές. Η 
οδηγία έχει επίσης αποτελέσει το αντικείμενο κριτικής επειδή δεν λαμβάνει υπόψη τον 
διογκούμενο κατάλογο των ουσιών που αποτελούν δυνητική πηγή ανησυχιών και 
επειδή δεν αντιμετωπίζει το θέμα των σωρευτικών τοξικών επιδράσεων. Me^o μέρος 
των επικρίσεων αυτών αντιμετωπίζονται με την προτεινόμενη οδηγία για την 
23 
24 
25 
26 
27 
28 
29 ΕΕ αριθ. 1129, 18.5.1976, σ. 23. 
ΕΕ αριθ. L 81, 27.3.1982, α. 29. 
ΕΕ αριθ. L 291, 24.10.1983, α. 1. 
ΕΕ αριθ. Ι 74,17.3.1984, σ. 49. 
ΕΕ αριθ. L 274, 17.10.1984, σ. 11. 
ΕΕ αριθ. L 181, 4.7.1986, σ. 16. 
Διοικητικές δομές και εφαρμογή των κοινοτικών οδηγιών για τις επικίνδυνες ουσίες που εκχέονται στο υδάτινο 
περιβάλλον. Lev έχει ακόμη δημοσιευθεί. 
20 
ολοκληρωμένη πρόληψη και θέση υπό έλεγχο της ρύπανσης (IPC), μολονότι θα 
απαιτηθούν και κάποιοι έλεγχοι για τις βιομηχανίες που δεν καλύπτονται από την IPC. 
Η οδηγία αυτή θα αναθεωρηθεί υπό το φως της οδηγίας για την ολοκληρωμένη 
πρόληψη και θέση υπό έλεγχο της ρύπανσης, όταν εκδοθεί, και σε συνάρτηση με την 
κατάρτιση της νέας οδηγϊας-πλαισϊου. 
30 1.4 Η απόφαση για την ανταλλαγή πληροφοριών (77/795/ΕΟΚ) 
Στόχος - συμβολή στην σκιαγράφηση της ποιότητας και ποσότητας των ποτάμιων 
υδάτων στην Κοινότητα, για την διαμόρφωση πολιτικής. 
Βασικά Χαρακτηριστικά - Η απόφαση προβλέπει τη δημιουργία δικτύου 124 σημείων 
παρακολούθησης (ΕΚ12), με παρακολούθηση που καλύπτει 19 διαφορετικές 
παραμέτρους. Η ανταλλαγή πληροφοριών πραγματοποιείται μεταξύ κρατών μελών και 
η Επιτροπή δημοσιεύει σχετική σύνοψη . 
Σχόλια - Η απόφαση αυτή ήταν μια αξιέπαινη προσπάθεια για την σκιαγράφηση του 
υδάτινου περιβάλλοντος στην Κοινότητα, πλην όμως, η λειτουργία της έχει 
υποκατασταθεί από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος και από τις απαιτήσεις 
παρακολούθησης επακόλουθων οδηγιών. Υπάρχει ίσως κάποια σκοπιμότητα στην 
εξακολούθηση της κατάρτισης των χρονολογικών σειρών δεδομένων, που συμβαίνει 
αφότου ετέθη σε ισχύ η απόφαση, πλην όμως η Επιτροπή θεωρεί ότι εάν αυτό 
αληθεύει, θα ήταν καταλληλότερο να ενσωματωθούν οι απαιτήσεις παρακολούθησης 
στην οδηγία-πλαίσιο. 
1.5 Η οδηγία για τα ύδατα αλιείας (78/659/ΕΟΚ)52 
Στόχος - η προστασία των συστημάτων γλυκών υδάτων που είναι ικανά, ή που θα 
έπρεπε να είναι ικανά, να στηρίξουν πληθυσμούς ιχθύων, ιδίως των ειδών που 
αλιεύοντα/ για εμπορικούς ή ψυχαγωγικούς σκοπούς. 
Βασικά Χαρακτηριστικά - Η οδηγία καλεί τα κράτη μέλη να χαρακτηρίσουν περιοχές 
Υδάτων Αλιείας, να θεσπίσουν για τα ύδατα αυτά πρότυπα ποιότητας του νερού, να 
παρακολουθούν τα ύδατα και να θεσπίσουν "προγράμματα μείωσης της ρύπανσης" 
προκειμένου να εξασφαλιστεί η συμμόρφωση με τα πρότυπα ποιότητας. Η Επιτροπή 
υπέβαλε έκθεση για την εφαρμογή της οδηγίας αυτής το 1995 . 
Σχόλια - Η οδηγία παρέχει στα κράτη μέλη την διακριτική ευχέρεια για τον 
χαρακτηρισμό των περιοχών των Υδάτων Αλιείας, και ως εκ τούτου η εφαρμογή της 
διαφέρει σε μεγάλο βαθμό από τη μία χώρα της Κοινότητας στην άλλη. Me τα 
δεδομένα αυτά, είναι συζητήσιμο το κατά πόσον δεν χρειάζεται η θέσπιση απαιτήσεων 
σε κοινοτικό επίπεδο, Ωστόσο, η οδηγία συνέβαλε στην επιφοράβελτιώσεων εκ μέρους 
ορισμένων κρατών μελών σε ύδατα αλιείας, και η Επιτροπή πιστεύει ότι η συμβολή 
αυτή δεν πρέπει να υποτιμάται. Η υφιστάμενη πρόταση της Επιτροπής για οδηγία 
σχετική με την Οικολογική Ποιότητα των Υδάτων προτείνει τον καθορισμό γενικών 
υποχρεώσεων για την προστασία των επιφανειακών υδάτων ως ενδιαιτημάτων, 
συμπεριλαμβανομένης, προφανώς, της ικανότητας τους να φιλοξενούν πληθυσμούς 
ιχθύων και αποτελεί στόχο της πρότασης η ενσωμάτωση, στις απαιτήσεις αυτές, των 
ΕΕ αριθ. Ι 334, 24.12.1977, σ. 29. 
Ποιότητα των επιφανειακών γλυκών υδάτων, ISBN 92-826-9396-1. 
ΕΕ αριθ. L222, 14.8.1978, σ. 1. 
Ποιότητα των γλυκών υδάτων αλιείας και των υδάτων για οστρακοειδή, ISBN 92-826-9111-Χ. 
21 
διατάξεων της περί υδάτων αλιείας οδηγίας που αναφέρονται στις καλές ποιότητες του 
νερού. Η οδηγία-πλαίσιο προβλέπεται να ενσωματώσει τα κύρια στοιχεία της πρότασης 
για την οικολογική ποιότητα των υδάτων, και ως εκ τούτου η περί των υδάτων αλιείας 
οδηγία θα μπορούσε να ανακληθεί χωρίς να υποβαθμιστούν τα περιβαλλοντικά πρότυπα. 
1.6 Η οδηγία σχετικά' με τα Ύδατα για Οστρακοειδή (79/923/ΕΟΚ)54 
Στόχος - η προστασία των παράκτιων και υφάλμυρων υδάτων προκειμένου να 
στηριχθούν πληθυσμοί οστρακοειδών και να αποφευχθεί η μόλυνση του συγκομισθέντος 
προϊόντος. 
Βασικά Χαρακτηριστικά - Η οδηγία έχει μορφή ανάλογη με αυτήν της περί υδάτων 
αλιείας οδηγία, πλην όμως περιλαμβάνει σειρά ειδικών ελέγχων για ορισμένους τύπους 
απορρίψεων στα ύδατα για οστρακοειδή. Η Επιτροπή αναφέρθηκε στην εφαρμογή της 
οδηγίας αυτής ταυτόχρονα, και στην ίδια έκθεση, με αυτήν για την περί υδάτων αλιείας 
οδηγία. 
Σχόλια - Πολλές, αν όχι όλες, οι παρατηρήσεις οι σχετικές με την περί υδάτων αλιείας 
οδηγία, ισχύουν και για την οδηγία τη σχετική με τα ύδατα για οστρακοειδή. Επιπλέον, 
έχει εκδοθεί τώρα μία οδηγία (91/492/ΕΟΚ) όπου καθορίζονται οι υγειονομικές συνθήκες 
για την παραγωγή και τη διάθεση στην αγορά ζώντων δίθυρων μαλακίων . Κατά 
συνέπειαν, η οδηγία σχετικά με τα ύδατα για οστρακοειδή δύναται να ανακληθεί χωρίς 
να υποβαθμιστούν τα περιβαλλοντικά πρότυπα. 
1.7 Η περί υπογείων υδάτων οδηγία (80/68/ΕΟΚ) 
Στόχος - ο έλεγχος της ρύπανσης των υπογείων υδάτων με επικίνδυνες ουσίες. 
Βασικά Χαρακτηριστικά - Η οδηγία καλεί τα κράτη μέλη να ελέγχουν τις άμεσες και 
έμμεσες απορρίψεις ορισμένων ουσιών (που απαριθμούνται σε παράρτημα της οδηγίας) 
στα υπόγεια ύδατα, κυρίως μέσω συστήματος χορηγήσεως αδειών για απευθείας 
απορρίψεις. Ία κράτη μέλη ελέγχουν τη συμμόρφωση με τους όρους που προβλέπουν 
οι άδειες και παρακολουθούν τις επιπτώσεις στα υπόγεια ύδατα. 
Σχόλια - Η οδηγία άρχισε τον βίο της ως αδελφή οδηγία εκείνης για τις επικίνδυνες 
ουσίες, με στόχο την εφαρμογή ανάλογων διατάξεων στην προστασία των υπογείων 
υδάτων. Αφότου εκδόθηκε, έχει καταστεί σαφές ότι τα μακροπρόθεσμα προβλήματα 
που αντιμετωπίζουν τα υπόγεια ύδατα σχετίζονται ολοένα και περισσότερο με ρύπανση 
που προέρχεται από διασπαστές πηγές και με την αλόγιστη απόληψη υδατικών 
ποσοτήτων, ζητήματα που δεν αντιμετωπίζονται επαρκώς από την οδηγία. Η Επιτροπή 
καταρτίζει Πρόγραμμα Δράσεως για τα Υδατα, το οποίο αντιμετωπίζει το σύνολο των 
προβλημάτων που συνδέονται με τα υπόγεια ύδατα και θεσπίζει δράσεις που 
απαιτούνται σε τοπικό, εθνικό και κοινοτικό επίπεδο. Σε κοινοτικό επίπεδο, το 
πρόγραμμα θα προτείνει την πλήρη αναθεώρηση της περί υπογείων υδάτων οδηγίας. 
Ωστόσο, προκειμένου να εξασφαλισθεί μία μεγαλύτερη ολοκλήρωση της προστασίας 
των υπογείων υδάτων με αυτήν των επιφανειακών υδάτων, η αναθεώρηση της περί 
υπογείων υδάτων οδηγίας προβλέπεται να ενσωματωθεί στη νεα οδηγία-πλαίσιο που 
καλύπτει όλα τα κοινοτικά ύδατα· κατά συνέπειαν, η αρχική οδηγία θα ανακληθεί, 
34 
35 
36 ΕΕ αριθ. L 281, 10.11.1979, σ. 47. 
ΕΕ αριθ. L268, 24.9.1991, σ.1. 
ΕΕ αριθ. L 20, 26.1.1980, σ. 43. 
22 
1.8 Η Οδηγία σχετικά με το Πόσιμο Νερό (80/778/EOKf 
Στόχος - Η διαφύλαξη της υγείας του ανθρώπου, μέσω του καθορισμού αυστηρών 
προτύπων για την ποιότητα του νερού που προορίζεται για κατανάλωση από τον 
άνθρωπο. 
Βασικά Χαρακτηριστικά - Η οδηγία καλεί τα κράτη μέλη να θεσπίσουν αυστηρά πρότυπα 
ποιότητας σε περισσότερες από 60 παραμέτρους, να παρακολουθούν την ποιότητα του 
πόσιμου νερού και να λαμβάνουν να αναγκαία μέτρα για την εξασφάλιση της 
συμμόρφωσης με τις θεσπισθείσες τιμές. Ίο 1995, η Επιτροπή δημοσίευσε πρόταση για 
την ενημέρωση της οδηγίας · η πρόταση εξετάζεται από το Συμβούλιο και το 
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. 
Σχόλια - 0/ επιπτώσεις της οδηγίας αυτής ήταν σημαντικές και αναγνωρίζεται γενικά ότι 
η οδηγία απετέλεσε τον κύριο συντελεστή της συνολικής βελτίωσης της ποιότητας του 
πόσιμου νερού που σημειώθηκε στην Κοινότητα την τελευταία δεκαετία. Η οδηγία 
παρέσχε στις κυβερνήσεις και στους προμηθευτές νερού μία σταθερή και προβλέψιμη 
βάση για τα επενδυσ/ακά τους προγράμματα και οι καταναλωτές έχουν τώρα πρόσβαση 
σε νερό που είναι σύμμορφο με ρητά, παγκοινοτικά πρότυπα ποιότητας. Η οδηγία 
διαφέρει αρκετά από άλλες πράξεις υδατικής νομοθεσίας, δεδομένου ότι καθορίζει 
πρότυπα προϊόντων. Η οδηγία δεν θα έπρεπε να ενσωματωθεί στην οδηγία-πλαίσ/ο 
αλλά να παραμείνει ανεξάρτητη, ενώ θα έπρεπε να συνεχισθούν οι εργασίες για την 
έγκριση της πρότασης της επιτροπής για αναθεώρηση της οδηγίας. 
39 1.9. Η Οδηγία για την Επεξεργασία των Αστικών Αυμάτων (91/271/Ε0Κ) 
Στόχος - 0 περιορισμός της ρύπανσης των επιφανειακών υδάτων με θρεπτικά συστατικά 
(ιδίως νιτρικές και φωσφορικές ενώσεις) από τα αστικά λύματα· μιας από τις 
μεγαλύτερες πηγές ρυπάνσεως με θρεπτικές ουσίες και, ως εκ τούτου, ευτροφισμού. 
Στόχος της είναι επίσης ο περιορισμός των συγκεντρώσεων νιτρικών στο νερό που 
αποτελεί το αντικείμενο απολήψεων για την προμήθεια πόσιμου νερού. 
Βασικά χαρακτηριστικά - Η οδηγία θεσπίζει όρους για τη συλλογή, την επεξεργασία και 
την αποχέτευση των αστικών λυμάτων και των λυμάτων ορισμένων βιομηχανικών 
κλάδων. Καθορίζει χρονοδιάγραμμα για τη δημιουργία συστημάτων συλλογής των 
λυμάτων και μονάδων επεξεργασίας, και καθορίζει επίπεδο επεξεργασίας που απαιτείται 
για τα φυτά. Ίο χρονοδιάγραμμα και οι απαιτήσεις κυμαίνονται ανάλογα με το μέγεθος 
του οικισμού και την ευαισθησία των υδάτων υποδοχής, που πρέπει να καθορίζεται με 
παρακολ ούθηση. 
Σχόλια - Η οδηγία αυτή βρίσκεται στο αρχικό στάδιο εφαρμογής και είναι πολύ νωρίς 
για να αποφανθεί κανείς για το κατά πόσον τα απαιτούμενα πρότυπα θα επαρκέσουν 
για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Η οδηγία αποτελεί ένα καλό παράδειγμα 
συνδυασμού της φιλοσοφίας των στόχων περιβαλλοντικής ποιότητας και της 
φιλοσοφίας των οριακών τιμών εκπομπών. Αυτό εξασφαλίζει υψηλό επίπεδο 
περιβαλλοντικής προστασίας, αξιοποιώντας κατά τον καλύτερο τρόπο τους 
περιορισμένους χρηματοδοτικούς πόρους. Η Επιτροπή ενδέχεται να προτείνει μεταβολές 
για να εξασφαλισθεί η συνέπεια με τις απαιτήσεις παρακολούθησης και κατάρτισης 
προγραμμάτων που περιέχει η οδηγία-πλαίσιο. 
ΕΕ αριθ. L 229, 30.8.1980, σ.11 
ΕΕ αριθ. C 131, 30.5.1995, σ. 5 
ΕΕ αριθ. L 135, 21.5.1991, σ. 40 
23 
1.10 Η οδηγία για την Νιτρορύπανση (91/676/ΕΟΚ)*° 
Στόχος - η συμπλήρωση της οδηγίας για την επεξεργασία των αστικών λυμάτων, με την 
αντιμετώπιση του ζητήματος της νιτρορυπάνσεως από γεωργικές πηγές, μιας άλλης 
σοβαρότατης πηγής ρυπάνσεως με νιτρικές ενώσεις. 
Βασικά Χαρακτηριστικά - Η οδηγία περιέχει γενική απαίτηση έναντι των κρατών μελών 
για τη διαμόρφωση και προαγωγή Κωδϊων Ορθής Γεωργικής Πρακτικής, προκειμένου 
να μειωθούν τα επίπεδα απωλειών νιτρικών ενώσεων στα επιφανειακά και στα υπόγεια 
ύδατα, από τις γεωργικές δραστηριότητες. Περιλαμβάνει απαιτήσεις για παρακολούθηση 
και, σε περιοχές που έχουν χαρακτηρισθεί ως ευπρόσβλητους στην νιτρορύπανση, 
επιβάλλει Προγράμματα Δράσεως, με νομικώς δεσμευτικούς περιορισμούς όσον αφορά 
τις γεωργικές πρακτικές, και όρια για τη χρήση οργανικών λιπασμάτων. 
Σχόλια - Οπως η οδηγία για την Επεξεργασία των Αστικών Λυμάτων, και η εν λόγω 
οδηγία βρίσκεται στο αρχικό στάδιο εφαρμογής της. Σημειωτέον ότι τα κράτη μέλη δεν 
επιτυγχάνουν γενικά να ανταποκριθούν έγκαιρα στις υποχρεώσεις τους. Και πάλι, όπως 
και η οδηγία για την επεξεργασία των αστικών λυμάτων, η οδηγία για τη νιτρορύπανση 
συνδυάζει τις δύο φιλοσοφίες διαχείρισης των υδάτων, απαιτώντας αυστηρότερα μέτρα, 
όταν αυτά είναι αναγκαία. Η Επιτροπή μπορεί να προτείνει μεταβολές για την αύξηση 
της συνέπειας με τις απαιτήσεις παρακολούθησης και προγραμματισμού της οδηγίας 
πλαισίου. 
1.11 Η προτεινόμενη οδηγία για την Οικολογική Ποιότητα των Υδάτων (COM (93) 
680 τελικό)^ 
Στόχος - η διατήρηση και βελτίωση της ικανότητας των επιφανειακών υδάτων να 
φιλοξενούν ενδιαιτήματα και, κατ'αυτόν τον τρόπο, να βελτιώσουν, γενικά, την 
ποιότητα των υδάτων αυτών και να αυξήσουν την αξία τους ως δυνητικών πηγών 
πόσιμου νερού και νερού για άλλες χρήσεις, όπως επίσης και να αυξήσουν το 
ψυχαγωγικό τους δυναμικό. 
Βασικά Χαρακτηριστικά - Η προτεινόμενη οδηγία θα καλεί τα κράτη μέλη να 
παρακολουθούν την οικολογική κατάσταση των επιφανειακών υδάτων τους, να 
εντοπίζουν τις πηγές ρυπάνσεως ή τις ανθρωπογενεϊς επιπτώσεις, να θεσπίσουν 
"επιχειρησιακούς στόχους" για την επίτευξη "καλής οικολογικής ποιότητας" και να 
εφαρμόσουν "ολοκληρωμένα προγράμματα" προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι 
αυτοί. Η προτεινόμενη οδηγία περιλαμβάνει επίσης απαιτήσεις για δημόσιο διάλογο 
όσον αφορά το περιεχόμενο των ολοκληρωμένων προγραμμάτων. Η πρόταση 
εξετάζεται από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. 
Σχόλια - Η Επιτροπή θεωρεί ότι η γενική δομή της πρότασης για οικολογική ποιότητα 
του νερού θα ήταν επίσης κατάλληλη για δημιουργία πλαισίου σχετικά με τους υδατικούς 
πόρους. Αυτό θα σήμαινε την τροποποίηση της πρότασης, σε βαθμό που να ξεπερνά 
σημαντικά την εμβέλεια των τροπολογιών. Κατά συνέπειαν, η Επιτροπή προτίθεται να 
υποβάλει πρόταση για νέα οδηγία-πλαίσιο, και θα αποσύρει ταυτόχρονα την τρέχουσα 
πρόταση. Η νέα πρόταση θα επεξέτεινε το πλαίσιο της Οικολογικής Ποιότητας των 
Υδάτων ώστε να καλύπτει διαφορετικές χρήσεις του νερού, τα υπόγεια όπως και τα 
επιφανειακά ύδατα, και να διαλαμβάνει ζητήματα ποσότητας και ποιότητας. 
40 
41 ΕΕ αριθ. L375, 31.12.1991, σ. 1 
ΕΕ αριθ. C 222, 10.8.1994, σ. 6 
24 
2. Συγγενής νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 
Ακολουθεί κατάλογος των νομοθετικών πράξεων που επιδρούν εμμεσότερα στα 
ζητήματα διαχείρισης των υδάτων ή που διαλαμβάνουν τέτοια ζητήματα σ'ένα 
γενικότερο μόνο πλαίσιο. 
2.1 Η Οδηγία για την Ιλύ Καθαρισμού (86/278) 
Στόχος - η υπαγωγή της γεωργικής χρήσεως της ιλύος καθαρισμού σε νομοθετικές 
ρύθμισες, προκειμένου να αποφεύγονται οι επιβλαβείς επιπτώσεις στο έδαφος, την 
βλάστηση, τα ζώα και τον άνθρωπο. 
Βασικά Χαρακτηριστικά - η οδηγία θεσπίζει οριακές τιμές για τις συγκεντρώσεις βαρέων 
μετάλλων στις λυματολάσπες που διασπείρονται σε καλλιεργήσιμες εκτάσεις, καθώς και 
τις μέγιστες ετήσιες ποσότητες των εν λόγω μετάλλων που μπορεί να δεχθεί το 
έδαφος, λαμβάνοντας υπόψη τις οριακές τιμές των συγκεντρώσεων των βαρέων 
μετάλλων στο έδαφος, θεσπίζει επίσης όρους για τη χρήση της λυματολάσπης, όπως 
η επεξεργασία, οι περίοδοι εφαρμογής και οι ληπτέες προφυλάξεις. 
Σχόλια - βασικός στόχος της οδηγίας είναι η προστασία του εδάφους, αποτρέπει όμως 
κατ αυτόν τον τρόπο εμμέσως την ρύπανση των υπογείων υδάτων. Η Επιτροπή θεωρεί 
ότι η χρήση της λυματολάσπης στη γεωργία θα αυξηθεί, κατά πάσαν πιθανότητα, τα 
αμέσως προσεχή έτη, για λόγους όπως η εφαρμογή της οδηγίας 91/271/ΕΟΚ για τα 
αστικά λύματα, η θέσπιση της οδηγίας για την υγειονομική ταφή (προβλέπεται για τον 
Σεπτέμβριο του 1996) και της Στρατηγικής για τα Απορρίμματα (στενεύουν συνεχώς τα 
περιθώρια ανοχής της υγειονομικής ταφής, αδύνατη η αποτέφρωση των λυματολασπών 
με ταυτόχρονη ανάκτηση της ενέργειας). Ετσι, η Επιτροπή εξετάζει την αναθεώρηση της 
οδηγίας αυτής. 
2.2 Η οδηγία για την υποβολή εκθέσεων (91/692/E0K)âZ 
Στόχος - η απλοποίηση και η εναρμόνιση των υποχρεώσεων για τα κράτη μέλη, βάσει 
σειράς περιβαλλοντικών οδηγιών, για την υποβολή, στην Επιτροπή, τακτικών εκθέσεων 
εφαρμογής. 
Βασικά Χαρακτηριστικά - Η οδηγία θεσπίζει τριετή κύκλο υποβολής εκθέσεων για σειρά 
οδηγιών που καλύπτουν, σε κάθε κύκλο, νομοθετικές διατάξεις σχετικές με τα ύδατα, 
τον αέρα και τα απορρίμματα. Η έκθεση για τα ύδατα καλύπτει την Οδηγία για τα 
Επιφανειακά Υδατα, την Οδηγία (και θυγατρικές) για τις Επικίνδυνες Ουσίες, την Οδηγία 
για τα Υδατα Αλιείας, την Οδηγία σχετικά με τα Υδατα για Οστρακοειδή, την Οδηγία για 
τα Υπόγεια Υδατα και την Οδηγία για το Πόσιμο Νερό. 
Σχόλια - Η Οδηγία για την Υποβολή Εκθέσεων αναγνωρίζει την ανάγκη συντονισμού 
ορισμένων από τα μέτρα που προβλέπουν διάφορες πράξεις περιβαλλοντικής 
νομοθεσίας, συγχωνεύοντας τις περισσότερες εκθέσεις υποβολής εκθέσεων σε μία μόνο 
νομοθετική πράξη. 
Στον τομέα των υδάτων, πολλές από τις οδηγίες οι οποίες προβλέπουν, μέσω της 
σχετικής περί Εκθέσεων οδηγίας, την υποβολή εκθέσεων, θα ανακληθούν ή θα 
ενσωματωθούν στην οδηγία-πλαίσιο. Ωστόσο, οι περί υποβολής εκθέσεων υποχρεώσεις 
στην οδηγία-πλαίσιο θα ενσωματωθούν στον τριετή κύκλο της περί υποβολής εκθέσεων 
42 ΕΕ αριθ. L 181, 8.7.1986, σ. 6 
43 ΕΕ αριθ. L 377, 31.12.1991, σ. 48 
25 
οδηγίας. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή δεν προτίθεται να προτείνει σημαντικές μεταβολές 
στην περί Υποβολής Εκθέσεων οδηγία. 
2.3 Η προτεινόμενη οδηγία για την Ολοκληρωμένη Πρόληψη και Θέση υπό Ελεγχο 
της Ρύπανσης (COM (93) 423 τελικό) 
Στόχος - η πρόληψη ή η ελαχιστοποίηση της ρύπανσης των υδάτων, του αέρα και του 
εδάφους από μεγάλες ρυπαίνουσες βιομηχανίες. 
Βασικά Χαρακτηριστικά - Η προτεινόμενη οδηγία θα απαιτεί από τις αρμόδιες αρχές των 
κρατών μελών να εκδίδουν ολοκληρωμένες άδειες για τις βιομηχανικές δραστηριότητες, 
καλύπτοντας τις απορρίψεις στα ύδατα και στο έδαφος, καθώς και τις εκπομπές στον 
αέρα- οι άδειες θα περιλαμβάνουν περιορισμούς για τις εκπομπές ρύπων, βάσει των 
"καλύτερων διαθέσιμων τεχνολογιών"", λαμβανομένων υπόψη των τοπικών 
περιβαλλοντικών και τεχνικών παραγόντων. Ως ελάχιστη προύπόθεση ορίζεται η 
συμμόρφωση με όλα τα υφιστάμενα κοινοτικά όρια εκπομπών και στόχους ποιότητας. 
Η πρόταση εξετάζεται από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ίο Συμβούλιο 
υιοθέτησε κοινή θέση επί του κειμένου στις 27 Νοεμβρίου 1995 . 
Σχόλια - Η προτεινόμενη αυτή οδηγία επιδιώκει την ολοκλήρωση των ελέγχων 
ρυπάνσεως στις περισσότερο ρυπαίνουσες βιομηχανίες, ώστε να εξασφαλισθεί μία 
συνεκτική προσέγγιση όσον αφορά τις εκπομπές στον αέρα και τις απορρίψεις στο 
έδαφος και το νερό. Πρόκειται για λογική πρόταση, η οποία όμως κατ ανάγκην 
επεκτείνει την νομοθεσία και πέραν της προστασίας των υδάτων. 
Δεν είναι επομένως σκόπιμο να επιχειρηθεί η ενσωμάτωση της πρότασης σε κάποιο 
περί υδάτων πλαίσιο παρά μόνο εξασφαλίζοντας τη συνέπεια μεταξύ των προτάσεων 
και περιλαμβάνοντας αναφορές που θα κρίνονταν αναγκαίες ή χρήσιμες. 
2.4 Η οδηγία για τα φυτοπροστατευτικο Προϊόντα και η προτεινόμενη οδηγία για 
τα Βιοκτόνα (91/414/ΕΟΚ,™ COM (93) 35 f7 COM (95) 387 - COD 465*8) 
Στόχος - η νομοθετική ρύθμιση της κυκλοφορίας των φυτοπροστατευτ/κών προϊόντων, 
προκειμένου να εξασφαλιστεί, μεταξύ άλλων, ότι η χρήση τους δεν οδηγεί σε ρύπανση 
των υπογείων ή επιφανειακών υδάτων. \διος είναι ο στόχος και για την προτεινόμενη 
περί β/οκτόνων οδηγία, όσον αφορά βέβαια τα βιοκτόνα. 
Βασικά Χαρακτηριστικά - Η οδηγία για τα φυτοπροστατευτικο προϊόντα απαιτεί τη 
χορήγηση αδειών για όλα τα φυτοπροστατευτικο προϊόντα ώστε να εξασφαλιστεί, 
μεταξύ άλλων, ότι πληρούν ορισμένα βασικά κριτήρια που ορίζονται στην οδηγία και 
στη συνδεόμενη με αυτήν οδηγία "Ενιαίες Αρχές" . Περιλαμβάνει επίσης απαιτήσεις για 
την επισήμανση και τη συσκευασία των εν λόγω προϊόντων. Ανάλογες απαιτήσεις 
προτείνονται στην περί β/οκτόνων οδηγία. 
Σχόλια - Οι οδηγίες αυτές ασχολούνται με ουσίες που αφορούν άμεσα και σε μεγάλο 
βαθμό τη διαχείριση της ποιότητας των υδάτων. Αντιμετωπίζουν επίσης άλλα ζητήματα, 
44 
45 
46 
47 
48 
49 ΕΕ αριθ. C 311, 17.11.1993, σ. 6 και C 165, 1.7.1995, σ. 9 
Δεν δημοσιεύθηκε ακόμη στην ΕΕ 
ΕΕ αριθ. L230, 19.8.1991, α. 1 
ΕΕ αριθ. C239, 5.9.1993, σ. 1 
ΕΕ αριθ. C261, 6.10.1995, σ. 5 
ΕΕ αριθ. L227, 1.9.1994, σ. 3 
26 
και ως εκ τούτου δεν μπορούν να θεωρηθούν ως υποψήφιες προς υπαγωγή σε ένα 
νομοθετικό πλαίσιο για τα ύδατα, πρέπει όμως να εξασφαλισθεί η συνοχή τους. 
.2.5 Η περίαπορρυπαντικώ ν οδηγίες (73/404/ΕΟΚ*0 και 73/405/ΕΟ^) 
Στόχος - η μείωση της ρύπανσης των ποταμών από αφρίζοντα απορρυπαντικά βραδείας 
αποικοδομήσεως. 
Βασικά Χαρακτηριστικά - 0/ οδηγίες θεσπίζουν πρότυπα επιδόσεων για τα 
απορρυπαντικά που πωλούνται στην Κοινότητα, απαιτώντας βιοαποικοδομησιμοτητα της 
τάξεως του 90% τουλάχιστον. Η Επιτροπή επανεξετάζει τις οδηγίες προκειμένου να 
εκσυγχονϊσει και να βελτιώσει τις μεθόδους αξιολόγησης. 
Σχόλια - Πρόκειται για δύο νομοθετικές πράξεις αρκετά μεγάλης ηλικίας που 
ασχολούνται με ειδικό ζήτημα το οποίο αντιμετωπίζεται καλύτερα από τα πρότυπα 
επιδόσεων των προϊόντων. 
2.6 Η Οδηγία για τα Σοβαρά Ατυχήματα (Seveso) (82/501VEOK)52 
Στόχος - η ελαχιστοποίηση της συχνότητας και των επιπτώσεων των σοβαρών 
ατυχημάτων στον άνθρωπο και στο περιβάλλον. 
Βασικά Χαρακτηριστικά - Η οδηγία επιβάλλει απαιτήσεις για τις εγκαταστάσεις και 
μονάδες, στις περιπτώσεις όπου ένα σοβαρό ατύχημα θα μπορούσε να προκαλέσει 
σημαντικές ζημιές στον άνθρωπο ή στο περιβάλλον. 0/ απαιτήσεις καλύπτουν τον 
προσδιορισμό των κινδύνων, τον έλεγχο της επικινδυνότητας και τη λήψη μέτρων που 
θα περιόριζαν τις επιπτώσεις σοβαρού ατυχήματος. 
Σχόλια - Πρόκειται για γενική οδηγία για τους κινδύνους από σοβαρά ατυχήματα, που 
ορίζει, με γενικό τρόπο, ελέγχους για την προστασία του ανθρώπου και του 
περιβάλλοντος. Ία μέτρα εφαρμόζονται και για τη ρύπανση των υδάτων από "σοβαρά 
ατυχήματα" κατά τον ίδιο τρόπο με οποιοδήποτε άλλο σοβαρό ατύχημα. Δεν υπάρχει 
ανάγκη τυχόν ενσωματώσεως στο περί υδάτων πλαίσιο αυτό καθ'αυτό, πέραν της 
γενικής ανάγκης να εξασφαλισθεί η συνέπεια μεταξύ των εν λόγω πεδίων ασκήσεως 
πολιτικής. 
2.7 Οι οδηγίες για τα ενδιαιτήματα (ο/κοτόπους) και τα πτηνά (92/43/E0ÎC και 
79/409/EOIC*) 
Στόχος - να εξασφαλιστεί η διατήρηση της βιοποικιλότητας στην Κοινότητα. 
Βασικά Χαρακτηριστικά - Οι οδηγίες απαιτούν την επιλογή και κατάλληλη διαχείριση των 
υπό προστασϊαν περιοχών. Αυτό περιλαμβάνει και την αποφυγή ρυπάνσεως και, κατά 
περίπτωσιν, τη διατήρηση των επιπέδων και της ποιότητας των υδάτων. 
50 
51 
52 
53 
54 ΕΕ αριθ. L 347, 17.12.1973, σ. 51 
ΕΕ αριθ. L 347, 17.12.1973, σ. 53 
ΕΕ αριθ. L 230, 5.8.1982, σ. 1 
ΕΕ αριθ. L 206, 22.7.1992, σ. 7 
ΕΕ αριθ. L 103, 25.4 1979, σ. 1 
27 
Σχόλια - Ία σχέδια ολοκληρωμένης υδατικής διαχείρισης που απαιτούνται βάσει της 
οδηγϊας-πλαισϊου θα έπρεπε να αναγνωρίζουν περιοχές χαρακτηρισμένες βάσει εν των 
λόγω οδηγιών και συγγενών εθνικών διατάξεων. 
2.8 Η οδηγία για την εκτίμηση των περιβαλλοντικώ ν επιπτώσεων (85/37/ΕΟΚ)55 
Στόχος - να εξασφαλισθεί ότι η εκτίμηση των επιπτώσεων νέων αναπτυξιακών έργων 
στο περιβάλλον διενεργείται προτού εγκριθεί ο σχεδιασμός. 
Βασικά Χαρακτηριστικά - Η οδηγία απαιτεί, προκειμένου περί έργων με π/θανές 
σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον, να διενεργείται εκτίμηση των επιπτώσεων τους 
σε ευρύ φάσμα περιβαλλοντικών παραμέτρων (συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, 
των ανθρώπων, της χλωρίδας, της πανίδας και των υδάτων). 0/ αρμόδιες αρχές πρέπει 
να διαθέτουν όλα τα σχετικά στοιχεία, και να γνωρίζουν τις απόψε/ς του κοινού και των 
ενδιαφερομένων φορέων, προτού χορηγήσουν άδεια για την προώθηση των έργων. 
Σχόλια - Η Επιτροπή πρότεινε την αναθεώρηση της οδηγίας (COM (93) 575 τελικό ), 
με προοπτική την επέκταση του πεδίου εφαρμογής των παραρτημάτων. Ίο Συμβούλιο 
υιοθέτησε κοινή θέση επί της προτάσεως στις 18 Δεκεμβρίου . Η Επιτροπή σκέπτεται 
επίσης να υποβάλει πρόταση για την επέκταση των αρχών που διέπουν την οδηγία για 
την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, ώστε να καλύπτονται οι επιπτώσεις 
ορισμένων, σημαντικών για το περιβάλλον, σχεδίων και προγραμμάτων. 
2.9 Νομοθεσία για την ταξινόμηση, επισήμανση των χημικών ουσιών, καθώς και 
την στάθμιση των κινδύνων που αυτές συνεπάγονται 
Στόχος - η εκτίμηση των κινδύνων και η υπαγωγή, σε νομοθετικές ρυθμίσεις, της 
κυκλοφορίας βιομηχανικών ουσιών που ενδέχεται να προκαλέσουν ρύπανση. 
Βασικά Χαρακτηριστικά - Η νομοθεσία περιλαμβάνει σειρά οδηγιών και κανονισμών που 
θεσπίζουν τις απαιτήσεις-πλαϊσια για την ταξινόμηση και επισήμανση των επικίνδυνων 
ουσιών (67/548/ΕΟΚ58, 793/93/ΕΚ59, 78/631/ΕΟΚ60 και 88/379/ΕΟΚ61). Περιλαμβάνει 
επίσης δύο μέτρα για την εκτίμηση των κινδύνων των νέων και υφιστάμενων χημικών 
ουσιών (οδηγία 92/67/ΕΟΚ και κανονισμός 1488/94 ). Τσ στοιχεία και τα 
αποτελέσματα των δοκιμασιών της εκτίμησης που διενεργείται βάσει των ως άνω 
νομοθετικών διατάξεων, προκαλεί συχνά τη λήψη μέτρων σε σειρά άλλων νομοθετικών 
πλαισίων που αφορούν τη ρύπανση, συμπεριλαμβανομένης της ρύπανσης των υδάτων 
και των υδατικών οικοσυστημάτων. 
Σχόλια - Ίο νομοθετικό αυτό σύστημα δεν επηρεάζεται από τα ζητήματα που 
εξετάστηκαν στην παρούσα ανακοίνωση. 
55 
56 
57 
58 
59 
<>0 
61 
62 
63 ΕΕ αριθ. L 175, 5.7.1985, ο. 40 
ΕΕ αριθ. C 130, 12.5.1994, σ. 8 
Δεν έχει ακόμη δημοακυθε'ι 
ΕΕ αριθ. L 196, 16.8.1967, σΛ 
ΕΕ αριθ. L 84, 5.4.1993, ο. 1 
ΕΕ αριθ. L 206, 29.7 1978, σ 13 
ΕΕ αριθ. L187, 15.7.1988, σ. 14 
ΕΕ αριΰ. L 227, 8.9.1993, α. 9 
ΕΕ αρΛ. L 161, 23 i. 1994. ο. 3 
28 
3. Αλλη ευρωπαϊκή κοινοτική πολιτική με επιπτώσεις στα ζητήματα διαχείρισης 
των υδάτων 
Είναι σαφές ότι, πέραν της ως άνω νομοθεσίας, ένα ευρύ φάσμα πολιτικών σε 
ευρωπαϊκό, εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, μπορεί να επιδράσει σημαντικά στις 
πρακτικές διαχείρισης των υδάτων. Στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής πολιτικής, οι 
νομοθετικές διατάξεις για την ποιότητα του αέρα και για τα απορρίμματα θα έχουν 
όντως επιπτώσεις, όπως επίσης και τα "οριζόντια" μέτρα που αφορούν τις 
ολοκληρωμένες πρωτοβουλίες, ή νέοι τύποι μέτρων, κλπ. Αλλοι τομείς πολιτικής όπως 
η βιομηχανική πολιτική, η περιφερειακή πολιτική, οι μεταφορές, η ενέργεια και η 
χωροταξία, είναι επίσης σημαντικοί. Δύο βασικοί τομείς πολιτικής εν προκειμένω 
αποτελούν η κοινή γεωργική πολιτική και η κοινή αλιευτική πολιτική. Σύμφωνα με τη 
συνθήκη (άρθρο 130ρ), η περιβαλλοντική πολιτική θα ενσωματωθεί πλήρως σε όλες τις 
υπόλοιπες κοινοτικές πολιτικές- η αρχή αυτή βρίσκει μεγαλύτερη ανταπόκριση σε 
ορισμένους τομείς από ό,τι σε άλλους, και απαιτεί συνεχείς προσπάθειες. 
Η μελέτη των επιπτώσεων και της ζήτησης υδατικών πόρων που έχουν όλες αυτές 
δραστηριότητες αποτελεί βασική συνιστώσα της ολοκληρωμένης διαχείρισης των 
υδάτων. Η οδηγία πλαίσιο θα περιλαμβάνει τέτοια μελέτη ως βασική υποχρέωση που 
απορρέει από την οδηγία. 
Επιπλέον, στο πλαίσιο της ερευνητικής πολιτικής της, η Επιτροπή συγκρότησε Μονάδα 
Κρούσεως (Task Force) για τα ύδατα και τα σχετικά με τα ύδατα περιβαλλοντικά 
ζητήματα." 
29 
ISSN 0254-1483 
COM(96) 59 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 14 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-96-082-GR-C 
ISBN 92-78-00837-7 
Υκηρεο(α ΕχϋΤήμον ΕκΟόα&ων των Ευρωπαϊκών Kocvercifaww 
L-29I5 Λουζειφούργο