ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
ΚΟΜ(95) 1 τελικό 
Βρυξέλλες, 17.01.1995 
ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ 
ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΟ ΜΕΣΟ ΣΥΝΟΧΗΣ 
1993-1994 
ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ 
ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΟ ΜΕΣΟ ΣΥΝΟΧΗΣ 
ΠΕΡΙΛΗΨΗ 
Προκαταρκτική παρατήρηση 
Εισαγωγή 
Κεφάλαιο 1 - Το νομοθετικό και διοικητικό πλαίσιο 
1.1 Η Συνθήκη του Μάαστριχτ - Διατάξεις και πρωτόκολλο 
1.2 Σύνοδος κορυφής του Εδιμβούργου 
1.3 Το χρηματοδοτικό μέσο συνοχής 
1.4 Η στερεότυπη απόφαση 
1.5 Το έντυπο αίτησης 
1.6 Το έντυπο παρακολούθησης 
1.7 Ο κανονισμός για το Ταμείο Συνοχής 
1.8 Ο κανονισμός σχετικά με τις παρατυπίες 
Κεφάλαιο 2 - Αναλήψεις υποχρεώσεων και πληρώtiéc του Ταμείου για 
χρηματοδοτική ενίσχυση 
2.1 Ο διαθέσιμος προϋπολογισμός 
2.2 Κατανομή ανά κράτος μέλος 
2.3 Εκτέλεση του προϋπολογισμού του χρηματοδοτικού μέσου συνοχής 
2.3.1 Ισπανία α) Περιβάλλον 
β) Μεταφορές 
2.3.2 Πορτογαλία α) Περιβάλλον 
β) Μεταφορές 
2.3.3 Ελλάδα α) Περιβάλλον 
β) Μεταφορές 
2.3.4 Ιρλανδία α) Περιβάλλον 
β) Μεταφορές 
:? 
2.4 Οι παρεμβάσεις για μελέτες και τεχνικά μέτρα υποστήριξης 
2.4.1 Γενικά 
2.4.2 Με πρωτοβουλία της Επιτροπής 
α) εκδήλωση ενδιαφέροντος 
β) είδη επιλεγέντων μέτρων 
2.4.3 Κατόπιν αιτήσεως των κρατών μελών 
α) Ισπανία 
β) Πορτογαλία 
γ) Ελλάδα 
δ) Ιρλανδία 
2.5 Οι πληρωμές ανά κράτος μέλος: πληρωμές κατά το 93/94 από το 
χρηματοδοτικό μέσο συνοχής 
α) Ισπανία Προκαταβολές / ενδιάμεσες πληρωμές / εξοφλήσεις 
β) Πορτογαλία Προκαταβολές / ενδιάμεσες πληρωμές / εξοφλήσεις 
γ) Ελλάδα Προκαταβολές / ενδιάμεσες πληρωμές / εξοφλήσεις 
δ) Ιρλανδία Προκαταβολές / ενδιάμεσες πληρωμές / 
εξοφλήσεις 
Κεφάλαιο 3 - Συγκλκη\καν εΕάρτηση από όοουο 
3.1 Γενικά 
3 2 Προγράμματα σύγκλισης 
α) Ελλάδα 
β) Ισπανία 
γ) Πορτογαλία 
δ) Ιρλανδία 
Κεφάλαιο 4 - ΑΕιολόγηστι των έργων καιενεργειών πουεγκρίθηκαν από 
τοΧΜΣ 
4.1 Γενικά 
4.1.1 Αξιολόγηση τω ν έργω ν 
4.1.2 Εργα που δημιουργούν έσοδα 
4.2 Συμβολή στην ενίσχυση των διευρωπαϊκών δικτύων υποδομής 
μεταφορών 
4.3 Συμβολή στην εφαρμογή της πολιτικής περιβάλλοντος 
4.4 Η κατάλληλη ισορροπία μεταξύ των έργων στον τομέα των μεταφορών 
και του περιβάλλοντος 
4.5 Αξιολόγηση της συμβατότητας με τις άλλες πολιτικές 
4.5.1 προστασία του περιβάλλοντος 
4.5.2 κοινή πολιτική μεταφορών 
4.5.3 πολιτική ανταγωνισμού 
4.5.4 δημόσιες συμβάσεις 
4.6 Οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις 
4.7 Συντονισμός και συνεκτικότητα με τα άλλα μέτρα 
4.7.1 Διαρθρωτικά ταμεία 
4.7.2 Κονδύλιο ΓΔ VII 
4.7.3 Πρόγραμμα LIFE 
4.7.4 ETE 
4.8 Ρόλος της ETE στην αξιολόγηση 
4.8.1 Αρχή 
4.8.2 Εφαρμογή 
4.9 Συντονισμός με τις δραστηριότητες της Ομάδας Christophersen 
Κεφάλαιο 5 - Παρακολούθηση και έλεγχος 
5.1 Επιτροπή παρακολούθησης Ισπανίας 
5.2 Επιτροπή παρακολούθησης Πορτογαλίας 
5.3 Επιτροπή παρακολούθησης Ελλάδας 
Επιτροπή ad hoc 
5.4 Επιτροπή παρακολούθησης Ιρλανδίας 
5.5 Αποστολές ελέγχου 
5.6 Ρόλος της ETE 
5.7 Απάτες 
5.8 Εκκρεμείς δικαστικές διαδικασίες 
Κεφάλαιο 6 - Μέτρα ενηιιέοωσης_και δημοσιότητας 
6.1 Ετήσια έκθεση απευθυνόμενη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 
Συμβούλιο, Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, Επιτροπή των 
Περιφερειών 
6.2 Ενημέρωση των κρατών μελών 
6.3 Ενημέρωση των κοινωνικών εταίρων 
6.4 Ενημερωτικές συναντήσεις με τους ενδιαφερόμενους φορείς 
6.5 Σεμινάρια σχετικά με τη δημοσιονομική διαχείριση 
66 Μέσα δημοσιότητας με πρωτοβουλία της Επιτροπής 
α) Δημοσίευση των αποφάσεων 
β) Φυλλάδιο 
γ) Αφίσες 
δ) Οπτικοακουστικά μέσα 
ε) Ταινίες 
στ) Βίντεο 
ζ) Διάφορα 
6.7 Μέτρα που λαμβάνονται από τα κράτη μέλη 
α) Γενικά 
β) Μορφές δημοσιότητας 
^Εν^ηΓΐενι^Γ^0 δ,1ατ1Τ?εντα?- σ™ ΥΡΟφεία της Ευρωπαϊκής £\ωσης, Γενική Γραμματεία, Γενική Διεύθυνση Η - Ταμείο Συνοχήο Oôoç:Avenue des Nerviens 9, Β-1049 Bruxelles, Συνοχής. 
bur. 7/8 Tel 295.40.23 
ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ 
Η παρούσα έκθεση αφορά μόνον τις αποφάσεις που ελήφθησαν από την 
Επιτροπή με βάση το χρηματοδοτικό μέσο συνοχής, το οποίο 
αντικαταστάθηκε στις 26 Μαίου 1994 από τον κανονισμό για την ίδρυση του 
Ταμείου Συνοχής. 
Κατά συνέπεια, η παρούσα έκθεση δεν περιλαμβάνει τις αποφάσεις που 
είναι μεταγενέστερες της ημερομηνίας αυτής. 
Ωστόσο, οι δραστηριότητες παρακολούθησης, ελέγχου και δημοσιονομικής 
διαχείρισης που αφορούν τις αποφάσεις αυτές περιλαμβάνονται στην 
παρούσα έκθεση έως την ημερομηνία της 1ης Νοεμβρίου 1994. 
* * 
} 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Η δημιουργία και η θέση σε λειτουργία του Ταμείου Συνοχής γνώρισαν 
πολλές δυσκολίες. 
Η σημαντικότερη από τις δυσκολίες αυτές υπήρξε η δυσκολία που 
οφειλόταν στην καθυστέρηση επικύρωσης της Συνθήκης του Μάαστριχτ. 
Πράγματι, η δημιουργία του Ταμείου Συνοχής δεν κατέστη δυνατή πριν από 
τις 31 Δεκεμβρίου 1993, όπως προέβλεπε το άρθρο 130Δ εδάφιο 2 της εν 
λόγω Συνθήκης. 
Ωστόσο, οι αποφάσεις που ελήφθησαν από τους Αρχηγούς Κρατών και 
Κυβερνήσεων κατά τη σύνοδο κορυφής του Εδιμβούργου τον Δεκέμβριο 
1992, ιδίως η απόφαση τους να εφαρμόσουν εκ των προτέρων τη Συνθήκη του 
Μάαστριχτ, προβλέποντας τη δημιουργία ενός χρηματοδοτικού μέσου 
συνοχής, επέτρεψαν να μειωθούν στο ελάχιστο οι επιπτώσεις της 
καθυστέρησης που σημειώθηκε. Η ενεργός και έντονη συνεργασία των 
θεσμικών οργάνων, τόσο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της Οικονομικής και 
Κοινωνικής Επιτροπής, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, όσο και του ίδιου 
του Συμβουλίου Υπουργών, επέτρεψαν στο χρηματοδοτικό μέσο συνοχής να 
τεθεί σε ισχύ ήδη από την 1η Απριλίου 1993. 
Στη συνέχεια, η εφαρμογή του εν λόγω χρηματοδοτικού μέσου καθυστέρησε 
και πάλι, λόγω της καθυστερημένης και, σε μεγάλο αριθμό περιπτώσεων, 
ελλιπούς γνωστοποίησης των έργων που υπέβαλαν τα τέσσερα κράτη μέλη 
συνοχής, δηλ. η Ισπανία, η Ελλάδα, η Πορτογαλία και η Ιρλανδία. 
Παρά τις δυσκολίες αυτές, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία διαχειρίζεται 
αυτό το χρηματοδοτικό μέσο, επέτυχε, σε συνεργασία με τα 
προαναφερθέντα κράτη, να αναληφθεί το σύνολο σχεδόν των πιστώσεων 
υποχρεώσεων που προβλέπονται στον προϋπολογισμό του 1993, ήτοι 1.565 
εκατ. ECU. Οι χρηματικές μεταφορές που καταβλήθηκαν ως προκαταβολές 
κατά το 1993, υπήρξαν επίσης σημαντικές, δεδομένου ότι ανέρχονταν σε 
περίπου 730 εκατ. ECU. Για να επιτευχθεί αυτό, η Επιτροπή χρειάστηκε να 
εκδώσει περισσότερες από 100 αποφάσεις χορήγησης χρηματοδότησης κατά 
το 1993. 
Η προσπάθεια αυτή συνεχίστηκε το 1994, κατά το μέτρο που τα έργα είχαν 
ήδη γνωστοποιηθεί στην Επιτροπή για να αναληφθούν υποχρεώσεις από 
τον προϋπολογισμό του 1994. Ωστόσο, δεν κατορθώθηκε να υπερνικηθούν 
εντελώς οι δυσκολίες, διότι τα κράτη συνοχής είχαν αποφασίσει να 
γνωστοποιήσουν το μεγαλύτερο μέρος των περιπτώσεων μόνο μετά τη λήξη 
ισχύος του χρηματοδοτικού μέσου συνοχής, ήτοι στις 26 Μαίου 1994. Ως εκ 
τούτου, τα περισσότερα έργα για το 1994 δεν εγκρίθηκαν με βάση το 
χρηματοδοτικό μέσο, το οποίο αφορά η παρούσα έκθεση, αλλά εγκρίθηκαν 
με βάση τον κανονισμό για τη δημιουργία του Ταμείου Συνοχής, το οποίο 
ν 
αντικατέστησε το χρηματοδοτικό μέσο συνοχής κατά την ως άνω 
ημερομηνία. 
Οσον αφορά τον τομέα της υποδομής μεταφορών, η Επιτροπή μερίμνησε ώστε 
όλα τα έργα, χωρίς καμία εξαίρεση, να ανήκουν στα διευρωπαϊκά δίκτυα 
μεταφορών ή στις προσπελάσεις προς τα εν λόγω δίκτυα, ακόμη και αν 
χρειάστηκε σε ορισμένες περιπτώσεις να προκαταλάβει τις προτάσεις της 
Επιτροπής για τα δίκτυα αυτά, όπως επέτρεπε το χρηματοδοτικό μέσο 
συνοχής. Το σύνολο της χρηματοδοτικής δράσης κατέστη έκτοτε δυνατό να 
επικεντρωθεί στην υλοποίηση των εν λόγω δικτύων. 
Ως προς τον τομέα του περιβάλλοντος, η Επιτροπή είχε θέσει ήδη εξ αρχής 
ορισμένες προτεραιότητες, για να ενισχύσει την εφαρμογή σημαντικών 
οδηγιών στον τομέα αυτόν, καθοδηγούμενη στο θέμα αυτό από το 5 ο 
πρόγραμμα για το περιβάλλον και την αειφόρο ανάπτυξη που είχε 
εγκριθεί το 1992. 
Οι τομείς προτεραιότητας είναι οι τομείς της ύδρευσης με πόσιμο νερό, 
τις επεξεργασίας των υγρών αποβλήτων και των στερεών καταλοίπων, 
συμπεριλαμβανομένων των αστικών απορριμμάτων. Εγκρίθηκαν επίσης και 
άλλα έργα σχετικά με το περιβάλλον, προκειμένου να επιτευχθούν οι 
άλλοι στόχοι του ανωτέρω 5ου προγράμματος, αλλά το κύριο μέρος των 
χρηματοδοτικών πόρων συγκεντρώθηκε στην εφαρμογή των οδηγιών στους 
προαναφερθέντες τομείς. 
Κατ'αυτόν τον τρόπο, κατέστη δυνατό να διατηρηθεί η κατάλληλη 
ισορροπία μεταξύ των έργων του περιβάλλοντος και του τομέα των 
μεταφορών, αν και διαπιστώνεται το 1993 κάποια ανισορροπία υπέρ του 
τομέα των μεταφορών στην Ισπανία, η οποία θα πρέπει, ει δυνατόν, να 
διορθωθεί το 1994. Το φαινόμενο αυτό, κατανοητό για το πρώτο έτος 
λειτουργίας ενός νέου μέσου, μπορεί να εξηγηθεί από τη σημαντική 
αύξηση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών πόρων στο επίπεδο της 
Ευρωπαϊκής Ενωσης για το περιβάλλον, ενώ η προετοιμασία των έργων 
στον τομέα αυτό απαιτεί προπαρασκευαστικές μελέτες, οι οποίες, σε 
πολλές περιπτώσεις, δεν κατέστη δυνατό να ολοκληρωθούν σε τόσο 
σύντομο χρονικό διάστημα. 
7ο 
Μια συμφωνία συνεργασίας, η οποία επέτρεψε σε μεγάλο αριθμό 
περιπτώσεων να αυξηθούν οι δυνατότητες αξιολόγησης των έργων, συνήφθη 
μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας 
Επενδύσεων. 
Η έντονη συνεργασία που καθιερώθηκε μεταξύ των διαφόρων υπηρεσιών 
της Επιτροπής επέτρεψε επίσης να αυξηθεί η ποιότητα εξέτασης των έργων 
που υποβάλλονται και να ελέγχεται η συμβατότητα τους με τις διατάξεις 
του κοινοτικού δικαίου, και ιδίως με τις διατάξεις που αφορούν τις 
περιβαλλοντικές επιπτώσεις και τις δημόσιες συμβάσεις. Υπήρξαν 
περισσότερες από 5.000 περιπτώσεις διυπηρεσιακών διαβουλεύσεων και 
όλες οι περιπτώσεις που εγκρίθηκαν από την Επιτροπή εγκρίθηκαν αφού 
επιτεύχθηκε συμφωνία μεταξύ των υπηρεσιών. 
Πολλά από τα έργα που υποβλήθηκαν δεν εγκρίθηκαν κατόπιν της 
αξιολόγησης που διενήργησε η Επιτροπή. Τα κράτη συνοχής, τα οποία 
ενημερώθηκαν για τους λόγους που οδήγησαν στις απορρίψεις αυτές, 
απέσυραν, σε μεγάλο αριθμό περιπτώσεων, τα εν λόγω έργα από τό Ταμείο 
Συνοχής. 
Οσον αφορά την παρακολούθηση και τον έλεγχο, συνεστήθησαν επιτροπές 
παρακολούθησης. Οι επιτροπές αυτές έχουν ήδη εξετάσει την εκτέλεση 
καθενός από τα εγκεκριμένα έργα. Στο σύνολο της, η υλοποίηση των έργων 
μπορεί να κριθεί ικανοποιητική, παρά ορισμένες καθυστερήσεις που 
διαπιστώθηκαν στον τομέα του περιβάλλοντος στην Ισπανία, στην 
.Πορτογαλία και στην Ιρλανδία. Μόνο η υλοποίηση των έργων στον τομέα 
υποδομής των μεταφορών στην Ελλάδα είναι ανησυχητική, λόγω των 
δυσχερειών που συνδέονται με την εφαρμογή των διατάξεων που διέπουν 
τις δημόσιες συμβάσεις. Η Επιτροπή έχει έλθει σε επαφή με τις 
ελληνικές αρχές για to θΕμα ctuto\ étm να διορθωθεί η κατάαταση αυτή. 
Πολλές αποστολές ελέγχου έχουν ήδη πραγματοποιηθεί σε καθένα από τα 
τέσσερα κράτη και μέχρι στιγμής δεν έχει εμφανιστεί καμία περίπτωση 
παρατυπίας ή απάτης. 
Η Επιτροπή μερίμνησε επίσης, ώστε να αρχίσουν πολλές ενέργειες 
ενημέρωσης και δημοσιότητας που αποσκοπούν να ευαισθητοποιήσουν τους 
πολίτες της Ευρωπαϊκής Ενωσης, καθώς και τους ενδιαφερομένους για τη 
δράση του Ταμείου Συνοχής. 
Η πείρα που αποκτήθηκε κατά τη διάρκεια του έτους 1993 και του πρώτου 
μέρους του 1994 έχει ήδη αξιοποιηθεί, με την εισαγωγή ορισμένων 
τροποποιήσεων της κοινοτικής νομοθεσίας. Οι παρατηρήσεις της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής και της Επιτροπής των 
Περιφερειών συνέβαλαν επίσης στη βελτίωση του νομοθετικού πλαισίου. 
Πολλές τροπολογίες ενσωματώθηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 
καθώς και από το Συμβούλιο των Υπουργών με τη σύμφωνη γνώμη του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στον κανονισμό για τη δημιουργία του 
Ταμείου Συνοχής, ο οποίος άρχισε να ισχύει στις 26 Μαίου 1994. 
Η Επιτροπή χαίρει για τη συνεργασία, όχι μόνο των άλλων οργάνων της 
Ευρωπαϊκής Ενωσης, αλλά επίσης των κυβερνήσεων των τεσσάρων κρατών 
μελών συνοχής, καθώς και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. Οι 
πολυάριθμες επαφές με τους κοινωνικούς εταίρους, τους ενδιαφερομένους 
φορείς και τους οργανισμούς που είναι επιφορτισμένοι με την εκτέλεση 
των έργων υπήρξαν επίσης ιδιαίτερα πολύτιμες. Ενισχυμένη από τη 
στήριξη όλων αυτών, η Επιτροπή πέτυχε σε χρόνο "ρεκόρ" να ιδρύσει το 
Ταμείο Συνοχής, για να μπορέσει ο στόχος της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης 
που αυτό αντιπροσωπεύει, να γίνει συγκεκριμένη πραγματικότητα. 
Οι ευρωπαίοι πολίτες μπορούν ήδη σήμερα να αντιληφθούν, είτε χάρη σε 
ορισμένα έργα που έχουν ήδη ολοκληρωθεί, είτε βλέποντας πολυάριθμα 
εργοτάξια έργων υπό εκτέλεση, την προσπάθεια οικονομικής και 
κοινωνικής συνοχής που έχει αναλάβει το Ταμείο Συνοχής της Ευρωπαϊκής 
Ενωσης. 
* * * 
1C 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. To νοιιοθετικό χαι κανονιστικό πλαίσιο 
1.1. Η Συνθήκη του Μάαστοιντ και οι διατάξεις του ποωτοχόλλου για την οιχονοιιιχή χαι 
κοινωνική συνογή. 
Η δημιουργία του Ταμείου Συνοχής με τη Συνθήκη του Μάαστριχτ (άρθρο 130 Δ) συνιστά τη 
σημαντικότερη καινοτομία μεταξύ των τροποποιήσεων που επέφερε η Συνθήκη όσον αφορά την 
οικονομική και κοινωνική συνοχή. 
Λν και αποτελεί τη συνέχεια της πολιτικής της αλληλεγγύης που ασκείται κυρίους μέσω των 
διαρθρωτικών ταμείων, η καινοτομία αυτή της προσδίδει μια ιδιαίτερη και συμπληρωματική 
διάσταση, καθόσον η κύρια δικαιολόγηση της έγκειται στις νέες απαιτήσεις που απορρέουν από 
την προοπτική της εφαρμογής της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης. 
Από τα αίτια δημιουργίας του, το Ταμείο Συνοχής έλκει την ιδιομορφία του, η οποία βασίζεται 
σε τρεις βασικές αρχές : 
Κατά πρώτον, έχει περιορισμένο πεδίο εφαρμογής : το πρωτόκολλο σχετικά με την οικονομική 
και κοινωνική συνοχή ορίζει ότι θα υπάρξει χρηματοδοτική συμβολή για "τα κράτη μέλη, των 
οποίων το κατά κεφαλήν ΑΕΠ είναι κατώτερο από το 90% του κοινοτικού μέσου όρου". 
Πρόκειται επομένως για ενίσχυση προς τα λιγότερο ευημερούντα κράτη και όχι, όπως συμβαίνει 
με τα Διαρθρωτικά Ταμεία, προς συγκεκριμένες περιφέρειες που βρίσκονται σε ολόκληρο το 
έδαφος της 'Ενωσης. 
Κατά δεύτερον, οι παρεμβάσεις περιορίζονται στη συγχρηματοδότηση έργων στον τομέα του 
περιβάλλοντος και στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών. 
Τέλος, λόγω της σύνδεσης του με την εφαρμογή της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης, 
από το Ταμείο Συνοχής επωφελούνται τα κράτη μέλη, τα οποία εφαρμόζουν πρόγραμμα που 
αποσκοπεί στην πλήρωση των όρων του άρθρου 104 Γ της Συνθήκης σχετικά με τα υπερβολικά 
δημόσια ελλείμματα. 
1.2 Το Ευρωπαϊκό Συιιβούλιο του Εδιμβούργου 
Αφού η κατ'αρχήν δημιουργία του Ταμείου Συνοχής είχε περιληφθεί στη Συνθήκη και τα 
κριτήρια επιλεξιμότητας είχαν καθορισθεί στο πρωτόκολλο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που 
συνήλθε στο Εδιμβούργο στις 11 και 12 Δεκεμβρίου 1992 θέσπισε τις γενικές αρχές λειτουργίας 
του, βασιζόμενο στην πρόταση κανονισμού που είχε υποβάλει η Επιτροπή τον Ιούλιο 1992. 
Κατά το ανωτέρω Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, αποφασίστηκαν επίσης τα συνολικά κονδύλια για το 
Ταμείο Συνοχής, τα οποία θα ανέλθουν για την περίοδο 1993-1999 σε 15,15 δισεκατ. ECU σε 
τιμές 1992. 
Εξάλλου, αποφασίστηκε η θέσπιση ενός προσωρινού μέσου με σκοπό τη χρηματοδοτική στήριξη 
της Κοινότητας προς τα δικαιούχα κράτη μέλη ήδη από το έτος 1993, εν αναμονή της έναρξης 
ισχύος της Συνθήκης, και κατά λογική ακολουθία, της δυνατότητας ίδρυσης του καθ'αυτό 
Ταμείου Συνοχής. Προς τούτο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζήτησε από την Επιτροπή να συντάξει 
σχετική πρόταση κανονισμού. 
1.3 Το Υοηματοδοτικό ιιέσο συνονικ 
•1Z 
Στις 23 Δεκεμβρίου 1992, η Επιτροπή ενέκρινε την πρόταση κανονισμού για την θέσπιση του 
χρηματοδοτικού μέσου συνοχής, η οποία βασιζόταν στο άρθρο 235 της Συνθήκης, και 
αποφάσισε να τη διαβιβάσει στο Συμβούλιο και για διαβούλευση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 
και στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή. 
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέτασε την πρόταση κανονισμού και επέφερε μια σειρά 
τροπολογιών. Η γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου εκδόθηκε στις II Μαρτίου 1993. Η 
γνώμη αυτή εξετάσθηκε από το Συμβούλιο και η Επιτροπή παρουσίασε τη θέση της επί των 
τροπολογιών του Κοινοβουλίου δυνάμει του άρθρου 149 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Τα 
κυριότεραζητήματα που απασχόλησαντο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενσωματώθηκαν στο οριστικό 
κείμενο του κανονισμού. Αφορούσαν την εγγύηση που έπρεπε να δοθεί στα δικαιούχα κράτη 
μέλη, ότι θα αναφέρονται ονομαστικά στις διατάξεις του νομοθετήματος, την ανάγκη να 
εξασφαλισθεί σημαντικό μερίδιο των πιστώσεων για το περιβάλλον, εμμένοντας στην έννοια της 
κατάλληλης ισορροπίας μεταξύ περιβάλλοντος και μεταφορών, την απαίτηση εγκαθίδρυσης ενός 
κατάλληλου συστήματος παρακολούθησης και τέλος την υποχρέωση να δίδεται ευρεία 
δημοσιότητα στην κοινοτική χρηματοδότηση. 
Ο κανονισμός εγκρίθηκε από το Συμβούλιο στις 30 Μαρτίου 1993 και άρχισε να ισχύει την 1η 
Απριλίου 1993 για περιορισμένο διάστημα ενός έτους. 
Τα κράτη μέλη ήσαν έτσι σε θέση να υποβάλουν τα σχέδια έργων για το έτος 1993 και η 
Επιτροπή μπόρεσε, μετά από εξέταση των έργων, να προχωρήσει στην ανάληψη υποχρεώσεων 
για το σύνολο των πιστώσεων που είχαν εγγραφεί για το έτος εκείνο. 
1.4. Στερεότυπη απόφαση 
Για να υπάρξει εναρμονισμένη εφαρμογή των διατάξεων του κανονισμού που αφορούσαν τη 
χορήγηση συνδρομής από το χρηματοδοτικό μέσο συνοχής και από το Ταμείο Συνοχής, η 
Επιτροπή συνέταξε στερεότυπη απόφαση (πρβλ. παράρτημα αριθ. ...), η οποία, εκτός από 
το κυρίως διατακτικό, περιλαμβάνει ιδίως ένα παράρτημα με την περιγραφή του έργου που 
εγκρίνεται και παραρτήματα κοινά για όλα τα έργα σχετικά με τις διατάξεις χρηματοδότησης και 
παρακολούθησης, την τήρηση των κοινών πολιτικών και τις διατάξεις που πρέπει να 
εφαρμόζονται ως προς την ενημέρωση και τη δημοσιότητα. 
Η τυποποίηση αυτή επιτρέπει να εξασφαλίζεται η ασφάλεια δικαίου κατά τη λήψη της 
απόφασης. Δεν εμποδίζει ωστόσο να λαμβάνεται υπόψη η ιδιαιτερότητα των έργων, δεδομένου 
ότι, ανάλογα με τη φύση των χρηματοδοτούμενων ενεργειών, η εκδιδόμενη απόφαση μπορεί να 
περιλαμβάνει ρήτρες και όρους ad hoc. 
1.5 Έντυπο αιτήσεως 
Πριν από την έναρξη ισχύος του χρηματοδοτικού μέσου συνοχής η Επιτροπή συνέταξε έντυπο 
αιτήσεως συνδρομής, το οποίο απέστειλε στα κράτη μέλη. 
Η αίτηση καλύπτει τις βασικές πληροφορίες για τα έργα που υποβάλλονται (αρμόδια αρχή, 
περιγραφή, τόπος, κόστος, αιτούμενη επιχορήγηση, συμβατότητα με τις κοινές πολιτικές 
κλπ.), όπως απαιτείται από τον κανονισμό για το χρηματοδοτικό μέσο συνοχής. Με το έντυπο 
παρουσιάζονται οι πληροφορίες αυτές συνοπτικά, κατά τρόπον ώστε να διευκολύνεται η 
διαδικασία διαβουλεύσεων στο εσωτερικό της Επιτροπής και γενικά να υπάρχει μια συστηματική 
βάση για τον χειρισμό των αιτήσεων και την αξιολόγηση των έργων. 
Όταν εγκρίθηκε ο κανονισμός για την ίδρυση του Ταμείου Συνοχής, το έντυπο αιτήσεως 
τροποποιήθηκε, για να ληφθούν υπόψη οι ενισχυμένες διατάξεις του νέου κανονισμού καθώς 
και η πείρα που αποκτήθηκε κατά την περίοδο εφαρμογής του προσωρινού χρηματοδοτικού 
μέσου συνοχής. 
1.6. Έντυπο παρακολούθησης 
Σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 9 του κανονισμού, τα τέσσερα δικαιούχα κράτη μέλη 
συνέστησαν επιτροπές παρακολούθησης των έργων, μετά από την έκδοση των πρώτων 
αποφάσεων της Επιτροπής υπέρ αυτών. Η πείρα που αποκτήθηκε κατά τη διάρκεια των πρώτων 
συνεδριάσεων των επιτροπών κατέδειξε ότι ο καλύτερος προσδιορισμός της φύσεως των 
εργασιών που εκτελούνται για κάθε έργο ήταν πρωταρχικής σημασίας για την αξιολόγηση της 
προόδου των. 
Για το σκοπό αυτό, εκπονήθηκε ένα αναλυτικό έντυπο (πρβλ. παράρτημα 6) για την εκτίμηση 
της υλοποίησης των έργων, για να συγκεντρώνονται οι αναγκαίες πληροφορίες. Το έντυπο 
επιτρέπει την καλλίτερη προπαρασκευή των συνεδριάσεων των επιτροπών παρακολούθησης και 
την καλλίτερη κατανόηση της προόδου που σημειώνεται ή των προβλημάτων που ανακύπτουν, 
ιδίως σε σύγκριση με φυσικούς και χρηματοδοτικούς δείκτες. Το νέο έντυπο παρακολούθησης 
γνωστοποιήθηκε στα κράτη συνοχής μετά από την έναρξη ισχύος του κανονισμού για την ίδρυση 
του Ταμείου Συνοχής. 
1.7. Ο κανονισμός νια την ίδρυση του Ταιιείου ΣυνοΥής 
Μετά την έναρξη ισχύος της Συνθήκης την 1η Νοεμβρίου 1993, η Επιτροπή ενέκρινε στις 21 
Δεκεμβρίου 1993 δύο προτάσεις κανονισμού, την πρώτη για την ίδρυση του Ταμείου Συνοχής 
και τη δεύτερη για τη θέσπιση εκτελεστικών διατάξεων. 
Κατ'εφαριιογή του άρθρου 130 Δ, το Ταμείο Συνοχής ιδρύθηκε από το Συμβούλιο με ομόφωνη 
απόφαση και, νέο στοιχείο, μετά τη σύμφωνη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
συμβουλευτική γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής και της Επιτροπής των 
Περιφερειών, η οποία προσφάτως δημιουργήθηκε κατ'εφαρμογή του άρθρου 198 Α της 
Συνθήκης. 
Το τροποποιημένο άρθρο 130 Δ της Συνθήκης απονέμει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αυξημένες 
εξουσίες στα θέματα των διαρθρωτικών ενεργειών, δεδομένου ότι προβλέπει ότι απαιτείται η 
σύμφωνη γνώμη του πριν από την έγκριση από το Συμβούλιο της πρότασης κανονισμού. 
Η δημιουργία του Ταμείου Συνοχής έδωσε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο την πρώτη ευκαιρία να 
ασκήσει αυτή τη νέα αρμοδιότητα στο πεδίο της εσωτερικής πολιτικής. Στο πλαίσιο αυτό, το 
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε μεγάλο αριθμό τροπολογιών, ορισμένες από τις οποίες απλώς 
υπεγράμμιζαν τα θέματα που είχαν εκφρασθεί κατά την πρώτη του γνωμοδότηση σχετικά με το 
χρηματοδοτικό μέσο συνοχής. Σε σχέση προς το τελευταίο, επενεχθησαν σημαντικές 
τροποποιήσεις στη νομοθεσία. Η πρώτη αφορά το ρόλο των περιφερειακών και τοπικών αρχών 
στην παρακολούθηση των έργων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Συνοχής. Αναγνωρίζεται 
στις εν λόγω αρχές η δυνατότητα να συμμετέχουν στην επιτροπή παρακολούθησης των έργων, 
όταν είναι αρμόδιες για την εκτέλεση ενός έργου, και ενδεχομένως, όταν ένα έργο τις αφορά 
άμεσα. Η δεύτερη σημαντική τροποποίηση αφορά το γεγονός ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 
ζήτησε και έγινε δεκτό να εκδώσει σύμφωνη γνώμη σχετικά με τις διατάξεις εφαρμογής του 
-;r 
Ταμείου Συνοχής. Οι εν λόγω διατάξεις προσαρτώνται στον κανονισμό. Από την πλευρά του, 
το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επέδειξε ευκαμψία, καθόσον δέχθηκε οι εν λόγω διαχειριστικές 
διατάξεις μπορούν να αναμορφωθούν, κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής, από το Συμβούλιο 
που αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία μετά γνωμοδότηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. 
Ο κανονισμός για την ίδρυση του Ταμείου Συνοχής εγκρίθηκε από το Συμβούλιο στις 16 Μαΐου 
1994 και άρχισε να ισχύει στις 26 Μαΐου 1994, αντικαθιστώντας το χρηματοδοτικό μέσο 
συνοχής και συνιστώντας πλέον τη νομική βάση για τις παρεμβάσεις του Ταμείου. 
Ο κανονισμός αυτός περιλαμβάνει στο παράρτημα II, για να δοθεί συνέχεια στο αίτημα του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, τις διατάξεις εφαρμογής, οι οποίες, στην πρόταση της Επιτροπής, 
αποτελούσαν χωριστό κανονισμό. 
1.8. Ο κανονισιιός της Επιτροπής σνετιχά αε τις παρατυπίες 
Ως συμπλήρωμα του κανονισμού του Συμβουλίου και κατ'εφαρμογήν του άρθρου 12, η 
Επιτροπή, με τον κανονισμό αριθ. 1831/94 της 26ης Ιουλίου 1994, συμπλήρωσε τις 
κανονιστικές διατάξεις, οι οποίες αποτελούν το πλαίσιο της δράσης του Ταμείου Συνοχής. 
Με τον κανονισμό αυτό, που αφορά την καταπολέμηση των παρατυπιών και την ανάκτηση των 
αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών στο πλαίσιο του Ταμείου Συνοχής, η Επιτροπή διαθέτει 
πλέον νομική βάση αναμφισβήτητη για την καταπολέμηση της απάτης και μέσα εγκαθίδρυσης ενός 
συστήματος πληροφόρησης σχετικά με τις περιπτώσεις παρατυπιών. Η εγκατάσταση του 
συστήματος πληροφόρησης προχωρεί και το σύστημα θα τροφοδοτείται με τις τριμηνιαίες 
ανακοινώσεις των κρατών μελών. 
•4 G 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΑΝΑΛΗΨΕΙΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΩΜΕΣ 
ΤΑΜΕΙΟΥ ΓΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΟΥ 
2.1 Ο διαθέσιιιος ποουπολονισιιός 
Κατά την ευρωπαϊκή σύνοδο κορυφής του Εδιμβούργου, τον Δεκέμβριο 1992, οι 
Αρχηγοί Κρατών αποφάσισαν να χορηγήσουν 15.150 εκατ. ECU σε τιμές 1992 στα 
τέσσερα δικαιούχα κράτη μέλη για την περίοδο 1993-1999. Η ετήσια κατανομή των 
πιστώσεων έγινε ως εξής: 
εκατ. ECU 
Έτος 
Ποσό 1993 
1.500 1994 
1.750 1995 
2.000 1996 
2.250 1997 
2.500 1998 
2.550 1999 
2.600 ΣΥΝΟΛΟ 
15.150 
Κατά συνέπεια, οι πιστώσεις υποχρεώσεων για τα οικονομικά έτη 1993 και 1994 
ορίσθηκαν αντίστοιχα σε 1.565 εκατ. ECU και 1.853 εκατ. ECU. Οι πιστώσεις 
πληρωμών ανέρχονται για τα ίδια οικονομικά έτη σε 1.000 εκατ. ECU και 1.679 
εκατ. ECU. 
Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω, οι προβλέψεις του προϋπολογισμού για το 
οικονομικό έτος 1995 καθορίσθηκαν σε 2.152 εκατ. ECU για πιστώσεις υποχρεώσεων 
και σε 1.750 εκατ. ECU για πιστώσεις πληρωμών. 
2.2 Η χατανοαή ανά χράτος αέλος 
Τα ποσά αυτά αποτελούν αντικείμενο ενδεικτικής κατανομής, όπως ορίζεται στο 
παράρτημα Ι του κανονισμού για το χρηματοδοτικό μέσο συνοχής. Η ενδεικτική 
κατανομή προβλέπει μια ψαλίδα από 52 έως 58% για την Ισπανία, από 16 έως 20% 
για την Ελλάδα, το ίδιο για την Πορτογαλία και από 7 έως 10% για την Ιρλανδία. 
Ο πίνακας των ενδεικτικών ψαλίδων έχει επομένως ως εξής: 
εκατ. ECU 
Κράτος 
μέλος 
1993 
1994 
199S 
1996 
1997 
1998 
1999 
ΣΥΝΟΛΟ 
93/99 ΙΣΠΑΝΙΑ 
52% 
780 
910 
1.040 
1.170 
1.300 
1.326 
1.352 
6.174 
saacsssaasse 55% 
825 
962,5 
1.100 
1.237,5 
1.375 
1.402,5 
1.430 
8.332,5 58% 
870 
1.015 
1.160 
1.305 
1.450 
1.479 
1.508 
8.787 ΕΛΛΑΑΑ-ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ 
16% 
240 
280 
320 
360 
400 
408 
416 
2.424 18% 
270 
315 
360 
405 
450 
459 
468 
2.727 20% 
300 
350 
400 
450 
500 
510 
520 
3.030 ΙΡΛΑΝΔΙΑ 
7% 
105 
122,5 
140 
157,5 
175 
178,5 
282 
1.060,5 9% 
135 
157,5 
180 
202,5 
225 
229,5 
234 
1,363,5 
asss=5ra==smB= 10% 
150 
175 
200 
225 
250 
255 
260 
1.515 
)ί 
2.3 Η εκτέλεση του προϋπολονισαού υπό το νοηιιατοδοτικό ιιέσο συνονής 
Όσον αφορά το οικονομικό έτος 1993, οι υποχρεώσεις που είχαν αναληφθεί στις 31 
Δεκεμβρίου έφθαναν τα 1.564, 6 εκατ. ECU, ήτοι 99,9% των διαθέσιμων πιστώσεων. 
Ο πίνακας 1 παρουσιάζει την κατανομή των αναλήψεων υποχρεώσεων του 
χρηματοδοτικού μέσου ανά κράτος μέλος και ανά τομέα. 
Πίνακας 1 - ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟ 1993: 1.565 εκατ. ECU 
Κ.Μ. 
GR 
ES 
IRL 
PO 
ΣΥΝΟΛΟ 
Τεχ.Βοήθ. 
ΣΥΝΟΛΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 
175.222.400 
252.083.242 
55.917.250 
122.794.100 
606.016.992 
606.016.992 % 
62 
29 
39 
43 
38.7 
38.7 ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ 
105.141.600 
606.367.461 
85.969.850 
160.774.600 
958.253.511 
958.253.511 % 
38 
71 
61 
57 
61.3 
61.3 ΣΥΝΟΛΟ 
280.364.000 
858.450.703 
141.887.100 
283.568.700 
1.564.270.503 
374.125 
1.564.644.628 ΚΑΤΑ­
ΝΟΜΗ 
% 
17.9 
54.9 
9.1 
18.1 
100 
0,02 
100 
Όσον αφορά τις πιστώσεις πληρωμών, ο προϋπολογισμός, ο οποίος είχε καθοριστεί σε 
ί.000 εκατ. ECU για το οικονομικό έτος 1993, μειώθηκε σε 800 εκατ. ECU μετά από μια 
μεταφορά πιστώσεων 200 εκατ. ECU. Οι πιστώσεις αυτές χρησιμοποιήθηκαν μέχρις ύψους 
730,6 εκατ. ECU, ήτοι κατά 91,7%, αφήνοντας μη χρησιμοποιηθείσα πίστωση 64,4 εκατ. 
ECU (8,7%). 
Ο #ίνακας 2 παρουσιάζει το επίπεδο μεταφοράς κονδυλίων προς τα δικαιούχα κράτη μέλη. 
Πίνακας 2 - ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΛΗΡΩΜΕΣ ΚΑΤΑ ΤΟ 1993: 800* 
Κ.Μ. ίΙ,ί,.Ι1 IMU'll'llBtt 
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΣΥΝΟΛΟ ΚΑΤΑ­
ΝΟΜΗ 
% 
GR 99.067.294 66.9 49.048.861 33.1 148.116.155 20.3 
ES 119.120.124 28.3 301.660.389 71.7 420.780.513 
•ÇnlVI·.'»--!!»!--)!» 57.6 
m 28.845.009 42.6 38.828.602 57.4 67.673.611 9.3 
PO 31.513.629 33.5 62.496.918 66.5 94.010.547 12.9 
ΣΥΝΟΛΟ 278.346.056 38.1 452.034.770 61.9 730.580.826 100 
M 7.500 
ΣΥΝΟΛΟ 278.546.056 38.1 452.034.770 61.9 730.588.326 100 
ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΠΛΗΡΩΜΩΝ: (800.000.000 - 730.588.326) = 64.411.674 
(8*?%) 
Ο αρχικός προϋπολογισμός ήταν 1.000 εκατ. ECU: 200 εκατ. ECU μεταφέρθηκαν στο πλαίσιο 
τηζ διαδικασίας Notenboom. 
r 
Η εκτέλεση του προϋπολογισμού του οικονομικού έτους 1994 όσον αφορά τις πιστώσεις 
υποχρεώσεων, περιοριζόμενη στο διάστημα (26.5.94) εφαρμογής του ΧΜΣ, λαμβανομένης 
υπόψη μιας μεταφοράς πιστώσεων 136.300 ECU από το προηγούμενο οικονομικό έτος, 
φθάνει σε ποσοστό 16,8%. Ήτοι 311,8 εκατ. ECU πιστώσεων για τις οποίες έγινε ανάληψη 
υποχρεώσεων (πίνακας 3). Ως εκ τούτου ανέρχονται σε 1.876, 4 εκατ. ECU οι υποχρεώσεις 
που ανελήφθησαν το 1993 και εν μέρει το 1994 για το ΧΜΣ. 
Πίνακας 3 - ΑΝΑΛΗΨΕΙΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ 1994 (εν μέρει) 
KM 
ES 
GR 
IR 
PO 
ΤΕΧΝ.ΒΟΗΘ. 
ΣΥΝΟΛΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 
18.946.395 
106.623.150 
18.571.650 
6.104.700 
150.245.895 ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ 
5.559.979 
12.403.200 
23.770.775 
119.523.660 
161.257.614 ΣΥΝΟΛΟΙ 
24.506.374 
119.026.350 
42.342.425 
125.628.360 
136.300 
311.639.809 
Από το ποσό αυτό, 510.425 ECU, εκ των οποίων 374.125 ECU για τα οποία ανελήφθη 
υποχρέωση το 1993 και 136.300 το 1994, χρησιμοποιήθηκαν για ενέργειες στο πλαίσιο της 
τεχνικής βοήθειας, ήτοι 0,16% των συνολικών αναλήψεων υποχρεώσεων. Το ποσοστό αυτό 
είναι κατώτερο από το κατώφλι του 0,5% που προβλέπεται από τον δημοσιονομικό 
κανονισμό. 
Όσον αφορά τις πιστώσεις πληρωμών ύψους 1.679 εκατ. ECU, στις οποίες προστίθενται 
64,4 εκατ. ECU εκ μεταφοράς από το οικονομικό έτος 1993, η εκτέλεση τους ανέρχεται σε 
343,2 εκατ. ECU. Ήτοι 20,9% των διαθέσιμων πιστώσεων. Ποσό, το οποίο κατεβλήθη κατά 
188,4 εκατ. ECU (54,9%) για τις αναλήψεις υποχρεώσεων που απέμεναν προς εκκαθάριση 
στις 31.12.93, ύψους 834 εκατ. ECU, και κατά 154,8 εκατ. ECU (45,1%) για τις αναλήψεις 
υποχρεώσεων του 1994 υπό μορφή πρώτης προκαταβολής. Ο πίνακας 4 δίνει πλήρη εικόνα 
των δύο οικονομικών ετών. 
ΓβΝΑΚΑΣ *- ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΓΟ/ΟΤΒΰίΟΥ 1993/94 
Κ.Μ. 
£S 
Gft 
m 
PO 
Τφ.ΒοήΕ. 
ΣΥΝ. 
Κονδύλιο 
Μεταφορές 
οιιό99 ΑΝ.ΥΠ.93 
654.450.703 
280.364.000 
141.887.100 
283.568.700 
374.125 
1.564.644.628 
1.565.000 000 % 
54,9 
17,9 
9.1 
18,1 
0.02 
100 ΑΝ. ΥΠ. 94 
24.506.374 
119.026.350 
42.342.425 
125.628.360 
136.300 
311.770 339 
1.853.000.000 
136.300 % 
7.8 
38,2 
13.6 
40.4 
100 ΧΥΝ.1 
878.957.077 
399.390.350 
184.229.525 
409.434188 
510.425 
1876 414967 
3.418.136.300 % 
46.8 
21.2 
10 
21.8 
100 ΠΛΗΡ.93 
420.780.513 
148.116.155 
67.673.611 
94.010.547 
7.500 
730.588.326 
800.000.000 % 
57.6 
20,3 
9.3 
12.9 
100 ΠΛΗΡ.94 
133.440.810* 
62.299.652 
13 532 229 
133.939.020 
45.846 
343.257.757 
1.679.000.000 
64.411.000 % 
39 
18 
4 
39 
100 ΣΥΝ. 2 
554.221.323 
210.416.007 
81.205.840 
227.949.567 
53.346 
1.073.846.083 
2.543.411.000 % 
52 
20 
7 
21 
100 Υπόλοιπο προς 
πληρωμή (Τ1-Τ2) 
324.735.754 
188.974.343 
103.023.685 
181.484.621 
457.079 
802.568.884 
* εκ row οποίων 70,6 εκαχ.ΕΟϋ από το κονδύλιο 11 (οικον.έτος 94) και 62,8 CKOTECU από το κονδύλιο 31 (μεταφορές) 
1- Απομένουνπρος πληρωμή στις 31Π2193: (1564.644.628 -730.568326) =834.056.302 
2·Οι πιστώσεις πληρωμών του οικον. έτους 1993 μειώθηκαν κατά (200εκατ ECU) από 1.000εκατ. ΕΟϋοεΒΟΟεκατ. ECU 
3 · Οι πιστώσεις πληρωμώντου οικον. έτους 1994 μειώθηκαν κατά (350 εκατ. ECU)ano 1679 εκατ ECU σε 1.349 εκατ. ECU. 
4 - Το οικον. έτος 94 διαθέτει εκ μεταφοράς 136.300ECUγια πιστώσεις υποχρεώσεων και 64.411000 ECU γα πιστώσεις πληρωμών. 
2.3.1. ΙΣΠΑΝΙΑ 
α) αναλτηΡεΐ£ υπονοεώσεων 1993/94 : περιβάλλον 
Οι ισπανικές αρχές υπέβαλαν το 1993 ποικιλία σχεδίων για χρηματοδότηση από το 
χρηματοδοτικό μέσο συνοχής, τα οποία κάλυπταν τομείς όπως η ύδρευση και η υποδομή 
επεξεργασίας αποβλήτων, ο έλεγχος της ποιότητας των υδάτων, ο έλεγχος της διάβρωσης, 
η αποκατάσταση παράλιων, η διαχείριση των οχθών ποταμών, η διατήρηση της φύσης και 
τα μέτρα ελέγχου της βιομηχανικής ρύπανσης. Σε σύγκριση με τις άλλες χώρες συνοχής, 
επομένως, οι αιτήσεις κάλυπταν ευρύτερο πεδίο δραστηριοτήτων που αντικατοπτρίζουν τις 
ιδιαίτερες περιστάσεις και προτεραιότητες της Ισπανίας. Λόγω της μικρής κλίμακας 
πολλών από αυτά, τα έργα συχνά συνενώθηκαν σε ομάδες για τη χορήγηση συνδρομής 
ανάλογα με τον τύπο ή/και τη γεωγραφική θέση. 
Μεταξύ Απριλίου 1993 και Μάιου 1994 η Επιτροπή εξέδωσε 23 αποφάσεις σχετικές με 65 
περιβαλλοντικά έργα στην Ισπανία, τα οποία αφορούσαν συνολικές επιλέξιμες δαπάνες 
318,80 εκατ. ECU και συνδρομή 270,99 εκατ. ECU. 
Έτσι, τα περιβαλλοντικά έργα αντιπροσωπεύουν περίπου 30,7% του συνολικού ποσού της 
συνδρομής που χορηγήθηκε για έργα στην Ισπανία από το χρηματοδοτικό μέσο συνοχής έως 
το τέλος Μάιου 1994. 
Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει ανάλυση των έργων που εγκρίθηκαν κατά ευρείες 
κατηγορίες, ενώ οι επόμενες παράγραφοι δίνουν περισσότερες λεπτομέρειες, προβάλλοντας 
τα σημαντικότερα έργα κάθε κατηγορίας. Όλα τα έργα που εγκρίθηκαν ανταποκρίνονται 
στις προτεραιότητες που σκιαγραφούνται στο Πέμπτο Κοινοτικό Πρόγραμμα Δράσης για 
το Περιβάλλον και την Αειφόρο Ανάπτυξη και στους στόχους του άρθρου 130Ρ της 
Συνθήκης. 
Ισπανία - Εγκεκριμένα περιβαλλοντικά έργα ( Απρίλιος '93 - Μάιος '94) 
Καιηγορία. s 
'Υδρευση 
Έλεγχος ποιότητας νερού 
Συλλογή & επεξεργασία λυμάτων 
'Ελεγχος διάβρωσης & αναδάσωση 
Διατήρηση της φύσεως 
'Ελεγχος βιομηχανικής ρύπανσης 
Λοιπά 
ÏWVûXo ' Αριθμώ^ 
«PY&JV -
11 
9 
7 
20 
10 
6 
2 
ί.;..... 85 Σύνολοτ 
επιλέξιμων δαπανών 
εκατ. ECU 
114.529 
37,843 
11,214 
105.994 
25.727 
22.170 
1.323 
. " aieawr. . Συνεισφορά 
ΧΜΣ 
εκατ. ECU 
97,350 
32,167 
9.532 
90,095 
21.868 
18.845 
1.134 
270.'900 % 
35,9% 
11,9% 
3,5% 
33,2% 
8,1% 
7.0% 
0,4% 
ν ; 
, 1QQ;©%\; 
Λ 
Περιλαμβάνει αριθμό έργων που αποσκοπούν στη βελτίωση ή την εξασφάλιση της παροχής 
καλής ποιότητας νερού σε περιοχές που πλήττονται από τα αποτελέσματα της ξηρασίας και 
τήν επακόλουθη λειψυδρία. Ορισμένα από τα έργα εκκίνησαν με βάση τις διαδικασίες 
έκτακτης ανάγκης της ισπανικής κυβέρνησης, λόγω της οξύτητας των προβλημάτων που 
αντιμετώπιζαν Οι ενδιαφερόμενες κοινότητες, οι οποίες περιλαμβάνουν τις πόλεις της 
Μαδρίτης* τής Μάλαγα, της Σεβίλλης, του Οβιέδο και της Ciudad Real, καθώς και 
ορΐσ)ίένες σημαντικές παράκτιες περιοχές. Τα έργα πρωτίστως αφορούν την εγκατάσταση 
υποδομής για τη μεταφορά πόσιμου νερού από τις πηγές ύδρευσης στις κοινότητες που το 
χρειάζονται (αντλιοστάσια, αγωγοί, σήραγγες, διυλιστήρια κλπ). 
ΐά σημαντικότερα έργα της ομάδας αυτής αφορούν την εξασφάλιση της υδροδότησης τής 
Μαδρίτη^, καθιστώντας δυνατή τη μεταφορά ύδατος από τον ταμιευτήρα Picadas στΟν 
ταμιεύτήρα Vàlitiàybr μέσω αγωγού μήκους 32,5 χλμ. Η συνδρομή από το χρηματοδοτικό 
(ίέσο συνοχής για το έργο αυτό, το οποίο επρόκειτο να αποπερατωθεί στο τέλος ιού 1993, 
ανερχόταν σε 44,1 εκατ. ECU. 
Έλεννοί trié Οιάβοωστκ και αναδάσωση 
Tot έργα αυτά συνίστανται σε μία σειρά μέτρων που καλύπτουν ολόκληρη την Ισπανία και 
αποσκοπούν στην αντιμετώπιση ενός από τα σοβαρότερα περιβαλλοντικά προβλήματα: άνω 
του 40% tot) Ισπανικού εδάφους πλήττεται από έντονα διαβρωτικά φαινόμενα, ενώ 
εκτιμάται ότι γιά το 18% περίπου του εδάφους απαιτείται επείγουσα παρέμβαση. 
Δύο Ομάδες έργων εγκρίθηκαν για συνδρομή από το χρηματοδοτικό μέσο συνοχής. Η πρώτη 
ομάδα αναλαμβάνεται από το Εθνικό Ινστιτούτο για τη Διατήρηση της Φύσεως (ÎCONA) καί 
περιλαμβάνει σειρά μέτρων σε όλες τις μείζονες ποτάμιες λεκάνες της Ισπανίας, τα οποία 
αποσκοπούν στον έλεγχο της διάβρωσης σε σοβαρά υποβαθμισμένες περιοχές κάι 
περιλαμβάνουν αναδάσωση, βελτίωση της υπάρχουσας βλάστησης και σταθεροποίηση της 
κΌίτης των χειμάρρων. Γι' αυτή την ομάδα έργων εγκρίθηκε συνολική συνδρομή ύψους 50-
88 εκατ. ECU. 
Η δεύτερη ομάδα, στην οποία χορηγείται συνολική ενίσχυση 28,10 εκατ. ECU, εκτελείται 
υπό την εύθΰνή τού Υπουργείου Δημοσίων Έργων και Περιβάλλοντος (MÔPTMA) και αφορά 
μέτρα Ελέγχου τής διάβρωσης στις λεκάνες απορροής των δημοσίων ταμίευτήρών. 
EXewoc ttoioTmac υδάτων 
Ένα δίκτυο αυτόματων σταθμών έγκαιρης προειδοποίησης (SALCA), το οποίο αποβλέπει 
στην παρακολούθηση της ποιότητας των υδάτων σε όλες τις μείζονες ποτάμιες λεκάνες της 
ίάπάνίας χρηματοδοτείται από το χρηματοδοτικό μέσο συνοχής με συνολικό ποσό 32,17 
εκατ\ ECU. Ta έργα, τα οποία εκτελούνται υπό την ευθύνη της Γενικής Διεύθυνσης 
Ποιότητας Υδάτων, αφορούν το σχεδιασμό και την εγκατάσταση 14 από τους ανωτέρω 
σταθμούς γίά τη μετάδοση καίριων στοιχείων σχετικών με τις μεταβολές της ποιότητας των 
υδάτων ότά σημαντικότερα τμήματα ποταμών μέσω δορυφόρου με χρήση του συστήματος 
VSAT. Πρόκειται για σημαντικό έργο που αποσκοπεί στη βελτίωση της ροής πληροφοριών 
κάι στη δυνατότητα ταχύτερης δράσης για την αντιμετώπιση της απόρριψης ρύπων. 
Διατήρηση ττκ φύσεοκ 
Στην κατηγορία αυτή χρηματοδοτείται μια σειρά ενεργειών στα ισπανικά εθνικά πάρκα με 
στόχο να καλυφθούν οι ανάγκες του κοινού και να μειωθούν στο ελάχιστο οι επιβλαβείς 
επιπτώσεις της ροής επισκεπτών στα ενδιαιτήματα και στα είδη. Τα εν λόγω έργα 
αντιπροσωπεύουν συνδρομή ύψους 16,45 εκατ. ECU από το χρηματοδοτικό μέσο συνοχής. 
Μια πρόσθετη σειρά μέτρων για τα εθνικά πάρκα έχει χρηματοδοτηθεί με 5,4 εκατ. ECU 
συνολικά, για την αποκατάσταση των βλαβών που έχει προκαλέσει στα οικοσυστήματα η 
ανθρώπινη δραστηριότητα, για την εξάλειψη ξένων ειδών και για την πρόληψη της 
καταστροφής του οικοσυστήματος από πυρκαγιά. 
Συλλονή και επεξεργασία λυμάτων 
Στην κατηγορία αυτή έχουν χρηματοδοτηθεί ορισμένα έργα για τη δημιουργία υποδομής 
συλλογής και επεξεργασίας υγρών αποβλήτων. Τα έργα αφορούν συνολική συνδρομή ύψους 
9,5 εκατ. ECU. 
'EXewoc BiounvavixTÎc ρύπανσικ 
Στην κατηγορία αυτή το χρηματοδοτικό μέσο συνοχής χρηματοδότησε μέρος του σημαντικού 
προγράμματος της ισπανικής κυβέρνησης για την υποβοήθηση της βιομηχανίας, ώστε να 
εισαγάγει νέα τεχνολογία που αποβλέπει στη μείωση της παραγωγής αποβλήτων και 
ρυπαντικών υλικών ή υγρών (Programa Industrial para la Technologia Medioambiental-
PITMA). Συνολική συνδρομή 18,85 εκατ. ECU χορηγήθηκε για μια σειρά μικρών έργων που 
άρχισαν το 1993 και αφορούν τους παρακάτω κύριους τομείς: 
- μείωση και καθαρισμό εκροών υγρών αποβλήτων -
- εξάλειψη των υγρών αποβλήτων στα ελαιοτριβεία -
- διαχείριση βιομηχανικών αποβλήτων -
- διαχείριση χρησιμοποιημένων ελαίων -
- συλλογή και διάθεση πετρελαιοειδών ναυτιλίας -
- αποκατάσταση του εδάφους -
β) ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ 
Η Επιτροπή εξέδωσε 25 αποφάσεις για την έγκριση 31 ισπανικών έργων υποδομής 
μεταφορών που χρηματοδοτούνται από το χρηματοδοτικό μέσο συνοχής. 
Οι επιλέξιμες δαπάνες των επενδύσεων ανέρχονται σε 716.070.514 ECU τη στιγμή έκδοσης 
των αποφάσεων - η συνδρομή του χρηματοδοτικού μέσου συνοχής ήταν 604.124.151 ECU, 
ήτοι 84,37% των επιλέξιμων δαπανών. 
Ανά τρόπο μεταφοράς η κατανομή του προϋπολογισμού έχει ως εξής. 
- οδικές μεταφορές 71,9% 
- σιδηροδρομικές 14,7% 
- αερομεταφορές 12,1% 
- θαλάσσιες μεταφορές 1,3% 
s j-
Το συνολικό ποσό, για το οποίο ανελήφθησαν υποχρεώσεις από τον προϋπολογισμό του 
1993i ανέρχεται σε 598.564.172 ECU και από τον προϋπολογισμό του 1994 το αντίστοιχο 
ποσό ανέρχεται σε 5.559.979 ECU για το χρηματοδοτικό μέσο συνοχής. 
Oôoi 
Τά οδικά έργα που έχουν εγκριθεί περιλαμβάνονται στο γενικό σχέδιο των ισπανικών οδών 
καί στο διευρωπαϊκό οδικό δίκτυο, θεωρώντας ότι οι οδοί προσπέλασης στο δίκτυο 
αποτελούν επίσης μέρος αυτού. Κανένα έργο δεν έχει χρηματοδοτηθεί εκτός του δικτύου 
κάι των οικείων οδών προσπελάσεως. 
Το σύνολο των εν λόγω έργων επιτρέπει τη βελτίωση της .επικοινωνίας των 
απομακρυσμένων ισπανικών περιφερειών με τη Γαλλία ή την Πορτογαλία ή/και τη 
διευκόλυνση τής ύπαρξης συνέχειας του δικτύου κοντά στα αστικά κέντρα. 
- τρία έργα συμβάλλουν στην υλοποίηση της βόρειας και δυτικής παράκαμψης της 
Μαδρίτης (Μ40). Θα καταστήσουν δυνατή την ύπαρξη συνέχειας και τη σύνδεση των 
διάφορων αξόνων που συγκλίνουν προς την ισπανική πρωτεύουσα. 
- ένα έργο που αφορά αυτοκινητόδρομο και τρεις τεχνικές μελέτες για έργα 
άϋτοκινητοδρόμωντοποθετούνται επάνω στους ακτινωτούς άξονες που συγκλίνουν προς 
τη Μαδρίτη: 
- στη διαδρομή Μαδρίτη-Βαλένθια, κατασκευή ενός τμήματος "autovia" μεταξύ 
Requena και Chivas κάι του πρώτου σταδίου μεταξύ της Atalaya del Canavete και 
Caudete de las Fuentes. 
- η "âutoviâ" της Rias Bajas θα συνδέει τη Γαλικία και τη Βόρεια Πορτογαλία με το 
δέντρο της χερσονήσου και τον οδικό άξονα Μπορντό - Βαλαδολίδ - πορτογαλικά 
σύνορα ** 
^ η "autovia" Μαδρίτη-Βαλένθια θα συνδέει με την ισπανική πρωτεύουσα ένα από τα 
μεγαλύτερα αστικά κέντρα της χερσονήσου. 
- η "autovia" Bailen-Γρανάδα επιτρέπει την προσπέλαση από την ανατολική 
Ανδαλουσία στους μεγάλους οδικούς άξονες και συμπληρώνει το έλλείπον τμήμα του 
άξονα Μότου-Βορρά. 
- Οκτώ οθίκά έργα βρίσκονται επάνω στους εγκάρσιους ή περιφερειακούς άξονες και 
συμπληρώνουν τη χάραξη τ0υ οδικού δικτύου της Ισπανίας: 
- η παράκαμψη της Adra και ένα τμήμα του αυτοκινητοδρόμου Trinidad-Montgat 
βρίσκονται επάνω στον άξονα που ακολουθεί την ακτή της Μεσογείου -
- το τμήμα Gilet-Soneja και η "autovia" Σαραγόσα-Hesca (πρώτη φάση) επάνω στον 
άξονα §3§Μΐίσ-Σαραγόσα-8οηιροη -
- η νέα οδός μεταξύ Las Duenas και Novellana επάνω στη βόρεια διαδρομή που συνδέει 
τις Αστόύριες με τη χώρα των Βάσκων - η ανατολική περιφερειακή οδός του 
Βαλαδολίδ επάνω στον άξονα Μπορντό-Βαλαδολίδ-Σαλαμάνκα - η οδός 
προσπέλασης στο Saint-Jacques πάνω στη δυτική διαδρομή της Γαλικίας - η νέα 
διακλάδωση του Lardero επάνω στον άξονα Βαρκελώνη-Σαραγόσα-Μπούργκος. 
ΣίδΐΊΡόΟΡΟΙΙΟΙ 
Τα σιδηροδρομικά έργα που εγκρίθηκαν έχουν ως γενικό στόχο τη βελτίωση της ποιότητας 
του δικτύου που συνδέει τις 5 μεγαλύτερες ισπανικές πόλεις: Μαδρίτη-Βαρκελώνη-
Βαλένθια-Σαραγόσα-Σεβίλλη. Εκτός από τη γραμμή Μαδρίτης-Σεβίλλης, οι συνδέσεις 
μεγάλων αποστάσεων χαρακτηρίζονται από περιορισμένεςταχύτητες κυκλοφορίας σε σχέση 
με τις σημερινές ανάγκες ή/και από την ύπαρξη, συχνά, μονής γραμμής. 
Οι πρώτες τέσσερις από τις πόλεις που αναφέρθηκαν βρίσκονται στο τρίγωνο Μαδρίτη-
Βαλένθια-Βαρκελώνη. 
Τα έργα που εγκρίθηκαν εντάσσονται στις ακόλουθες κατευθυντήριες γραμμές: 
εκσυγχρονισμός,προσαρμογή και κατασκευή διπλής γραμμής ώστε να επιτυγχάνονται 
ταχύτητες 220 km/h (άξονες Μαδρίτη-Βαλένθια και Βαλένθια-Tarragona) 
στη γραμμή Μαδρίτη-Σαραγόσα-Βαλένθια: μελέτη της χάραξης της γραμμής τραίνων 
μεγάλης ταχύτητας σε δύο τμήματα. 
Ένα έργο στη Σεβίλλη πραγματοποιεί τη σύνδεση του δικτύου μεγάλης ταχύτητας διεθνούς 
περιτυπώματος με το εθνικό δίκτυο, ευρύτερου περιτυπώματος, επιτρέποντας στους 
παραδοσιακούς συρμούς (τύπου Talgo) να κυκλοφορούν και στα δύο δίκτυα. Το έργο έχει 
ήδη ολοκληρωθεί και λειτουργεί. 
Αερολιμένες 
II εναέρια κυκλοφορία των ισπανικών νησιωτικών περιφερειών παρουσιάζει σταθερή 
αύξηση. Η ανάπτυξη του τουριστικού τομέα και η άρση της απομόνωσης των νήσων 
αιτιολογούν τη χρηματοδότηση της αερολιμενικής υποδομής. Τα έργα που εγκρίθηκαν 
αφορούν διάφορες εργασίες σε δύο αεροδρόμια των Καναρίων Νήσων (Hierro και 
Τενερίφη) και ένα αεροσταθμό στον αερολιμένα των Βαλεαρίδων (Πάλμα της Μαγιόρκα). 
Τα έργα αυτά βελτιώνουν τη δυναμικότητα και την ποιότητα των υπηρεσιών στις 
απομακρυσμένες και ιδιαίτερα απομακρυσμένες περιφέρειες. 
Ναυτιλιακές μετα<ροοές (VTS-Σύστημα Κυκλοφορίας Σκαφών) 
Πέντε βασικά στρατηγικά σημεία για την ναυτιλιακή κυκλοφορία κοντά στις ισπανικές 
αρχές έχουν επιλεγεί για την εγκατάσταση συστημάτων ναυτιλιακής επιτήρησης και 
καταπολέμησης της θαλάσσιας ρύπανσης: ο Βισκαϊκός Κόλπος, η βόρεια ακτή επί του 
Ατλαντικού, ο δίαυλος Μεσογείου-Ατλαντικού στα στενά του Γιβραλτάρ, η ακτή επί της 
βόρειας Μεσογείου, οι Κανάριες Νήσοι στον νότιο Ατλαντικό. 
Επειδή τα εν λόγω έργα έχουν επίσης θετικό αντίκτυπο στο περιβάλλον, το κόστυς των 
οικείων επενδύσεων έχει καταταγεί, για στατιστικούς σκοπούς, κατά το ήμισυ στον 
περιβαλλοντικό τομέα και κατά το ήμισυ στα έργα υποδομής μεταφορών. 
^9-
2.3.2.ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ 
α) Περιβάλλον 
Οι προτεραιότητες της Πορτογαλίας στο θέμα του περιβάλλοντος συμπίπτουν με τις 
προτεραιότητες που έχει εγκρίνει η Επιτροπή για την παρέμβαση του χρηματοδοτικού μέσου 
συνοχής, ήτοι την ανάπτυξη της υποδομής που είναι αναγκαία για την εφαρμογή των 
κοινοτικών οδηγιών που αφορούν την παροχή πόσιμου νερού, την επεξεργασία των υγρών 
αποβλήτων και των απορριμμάτων. 
Οι πορτογαλικές αρχές αποφάσισαν να υποβάλουν στο ΧΜΣ έργα στους τομείς της 
ύδρευσης και των απορριμμάτων σχεδόν αποκλειστικά για τις τρεις περιφέρειες με τη 
μεγαλύτερη αστική συγκέντρωση της χώρας - Αισσαβώνα, Πόρτο και Algarve. Τα έργα 
συγκεντρώνουν περισσότερους δήμους, οι οποίοι συμμετέχουν στο σχεδιασμό και τη 
διαχείριση τους. 
Οι λίγες εξαιρέσεις σ'αυτό το γεωγραφικό κριτήριο αφορούν έργα που αποσκοπούν την 
επίλυση ιδιαίτερα σοβαρών περιβαλλοντικών προβλημάτων, ο επείγων χαρακτήρας των 
οποίων απαιτεί ταχεία και ενίοτε μεγάλων διαστάσεων παρέμβαση. 
Η γεωγραφική συγκέντρωση της παρέμβασης κατέστησε δυνατό να εξασφαλιστεί σημαντική 
επίπτωση των έργων, ακόμη και αν ληφθούν υπόψη οι μικρές διαστάσεις κάθε μεμονωμένης 
ενέργειας. Η Λροσέγγισηαυτή επέτρεψε τον εξορθολογισμότης υποβολής των αιτήσεων και 
διαπιστώνεται πλέον η συγκρότηση συνεκτικών ομάδων έργων, τα οποία προσδιορίζονται 
στο γεωγραφικό επίπεδο μιας περιοχής και κατά στόχους, γεγονός που επιτρέπει να 
εξασφαλίζεται καλύτερη αποτελεσματικότητα της κοινοτικής παρέμβασης, σύμφωνα με τις 
απαιτήσεις των κανονισμών. 
1.1 ΠαοοΥΐΐ Λόβιιιον νερού 
Το 1990, το ποσοστό του πληθυσμού της Πορτογαλίας που εξυπηρετείτο από τα δίκτυα 
διανομής πόσιμου νερού (77%) ήταν ακόμη κατώτερο από τον κονοτικό μέσο όρο (95%) και 
ένα σημαντικό μέρος των υπαρχόντων δικτύων δεν εξασφάλιζε τα επίπεδα ποιότητας που 
προέβλεπαν οι ευροιπαϊκές οδηγίες. 
Ο στόχος της παρέμβασης που ζητήθηκε από το χρηματοδοτικό μέσο συνοχής είναι να 
συμβάλει στη μείωση της απόκλισης αυτής έως το 1999 και για το σκοπό αυτό υποβλήθηκε 
ένα σύνολο οκτώ έργων. 
Το σύνολο σχεδόν των εν λόγω έργων αφορά την ανάπτυξη και τη βελτίωση των 
συστημάτων υδροληψίας από τον Τάγο και από το Castelo de Bode που υδροδοτούν το 
δίκτυο διανομής της αστικής περιοχής της Αισσαβώνας (2,5 εκατ. κατοίκων). 
Τα έργα που εκτελούνται αποσκοπούν, αφενός στην αύξηση της δυναμικότητας του 
σταθμού επεξεργασίας υδάτων στην Asseiceira, και αφετέρου στην ενίσχυση της 
μεταφορικής ικανότητας του αγωγού και της ασφάλειας εφοδιασμού. 
^f 
Στην περιφέρεια της Algarve το χρηματοδοτικό μέσο συνοχής συμμετέχει στη 
χρηματοδότηση του συστήματος μεταφοράς νερού, το οποίο συνδέει το φράγμα του 
Odelouca με το σταθμό επεξεργασίας και με τα δημοτικά δίκτυα διανομής. 
Οι ενέργειες αυτές εντάσσονται σε ένα έργο μεγάλων διαστάσεων, το οποίο σκοπό έχει να 
ενισχύσει την παροχή πόσιμου νερού στην παράκτια περιοχή δυτικά του Algarve, 
καλούμενη περιφέρεια του Barlavento, και του οποίου τα επόμενα στάδια προβλέπεται 
επίσης να χρηματοδοτηθούν από το Ταμείο Συνοχής. 
Έχει υποβληθεί ένα μόνο έργο που δεν εντάσσεται στη στρατηγική του μεγάλου συστήματος 
που περιγράφηκε προηγουμένως και αφορά τη χρηματοδότηση του φράγματος του Enxoé. 
Το εν λόγω φράγμα αποσκοπεί στην ύδρευση δύο δήμων στο Alentejo, μια περιφέρεια που 
αντιμετωπίζει σοβαρότατα προβλήματα ανεπάρκειας πόσιμου ύδατος οφειλόμενα στην 
επίμονη ξηρασία των τελευταίων ετών και στην κακή ποιότητα των διαθέσιμων πόρων. 
1.2 Επεξεργασία υγρών αποβλήτων 
Η κατάσταση στον τομέα της επεξεργασίας υγρών αποβλήτων στην Πορτογαλία σε σχέση 
με τις υποχρεώσεις της κοινοτικής νομοθεσίας επιβάλλει την καταβολή σημαντικής 
επενδυτικής προσπάθειας εντός σχετικά σύντομων προθεσμιών. 
Το ποσοστό του πορτογαλικού πληθυσμού που εξυπηρετείτο το 1990 από δίκτυα συλλογής 
υγρών αποβλήτων ήταν 55% και μόνο 21% διέθετε συστήματα συλλογής και επεξεργασίας, 
ενώ οι κοινοτικοί μέσοι όροι ήσαν αντίστοιχα 86% και 78%. 
25> 
Στόχος της παρέμβασης του χρηματοδοτικού μέσου είναι να συμβάλει στην μείωση της 
απόκλισης αυτής και στην εφαρμογή των κοινοτικών οδηγιών εντός των προβλεπομένων 
προθεσμιών. 
Υποβλήθηκαν συνολικά 11 έργα, τόσο στις αστικές περιοχές της Αισσαβώνας και του 
Πόρτο, όσο και σε περιοχές όπου τα επίπεδα ρύπανσης που σημειώνονται απαιτούν 
ολοκληρωμένες και επείγουσες παρεμβάσεις. 
Στη /. ισσαβώνα και στο Πόρτο, οι εκτελούμενες ενέργειες αφορούν την αποχέτευση των 
παράκτιων περιοχών και εντάσσονται σε ολοκληρωμένα συστήματα που περιλαμβάνουν τα 
δίκτυα συλλογής, τους σταθμούς επεξεργασίας και τους υποβρύχιους αγωγούς εκβολής. Τα 
συστήματα αυτά, τα οποία θα υλοποιηθούν σταδιακά, διασφαλίζουν τη συνεκτικότητα των 
παρεμβάσεωνκαι αναμένεται να εξασφαλίσουν την αποτελεσματικότητατων μέσων σε σχέση 
με τους στόχους. 
Μια δεύτερη ομάδα έργων αφορά την εξυγίανση ποταμών (Ave, Alviela και Trancâo), 
όπου τα επίπεδα ρύπανσης είναι εξαιρετικά υψηλά, λόγω της έκχυσης μη επεξεργασμένων 
αστικών και βιομηχανικών υγρών αποβλήτων. Πρόκειται για ενέργειες αρκετά σημαντικές, 
οι οποίες θα καταστήσουν δυνατή, όχι μόνο την απορρύπανση των ποταμών, αλλ'επίσης, 
λαμβανομένου υπόψη του επιπέδου επεξεργασίας που θα εφαρμοστεί, την 
επαναχρησιμοποίηση των υδάτων και, κατά συνέπεια, αποτελεσματικότερη διαχείριση των 
υδάτινων πόρων. 
Μια τρίτη ομάδα έργων αφορά την επεξεργασία των υγρών αποβλήτων των πόλεων του 
Algarve, οι οποίες βρίσκονται στην περιφέρεια του Ria Formosa, φυσικού πάρκου που έχει 
χαρακτηρισθεί ως υγρότοπος διεθνούς σημασίας και περιοχή ειδικής προστασίας κατά την 
έννοια της οδηγίας 79/409/ΕΟΚ για τη διατήρηση των άγριων πτηνών. 
Τα έργα αυτά εντάσσονται επίσης στο πλαίσιο μιας ευρύτερης παρέμβασης, άλλα στάδια 
της οποίας θα υποβληθούν στο Ταμείο Συνοχής κατά τα προσεχή έτη. 
1.3. Απορρίιιματα 
Η παραγωγή αστικών απορριμμάτων στην Πορτογαλία βρίσκεται σε επίπεδο κατώτερο από 
τον κοινοτικό μέσο όρο και, αν και τα συστήματα επεξεργασίας καλύπτουν μόνο 42% του 
πληθυσμού, οι ανάγκες είναι λιγότερο πιεστικές από ό,τι στον τομέα της ύδρευσης. Έτσι, 
ο αριθμός των έργων που υποβλήθηκαν σχετικά με τη διαχείριση των απορριμμάτων είναι 
μόλις 4, εκ των οποίων 2 μελέτες. 
Στις περιφέρειες του Πόρτο, το χρηματοδοτικό μέσο συνοχής χρηματοδοτεί τα πρώτα 
στάδια της εγκατάστασης μιας μονάδας αποτέφρωσης μεγάλων διαστάσεων και στην 
περιφέρεια τού Baixo Mondego δίδεται στήριξη για τη δημιουργία χώρου ελεγχόμενης ταφής 
απορριμμάτων, ο οποίος εντάσσεται σε ένα ολοκληρωμένο και περισσότερο σύνθετο 
σύστημα που θα αναπτυχθεί σε περισσότερα στάδια. 
3; 
Ενκοιθέντα έρνα 
Κατά την περίοδο εφαρμογής του χρηματοδοτικού μέσου συνοχής εγκρίθηκαν για την 
Πορτογαλία 22 έργα, εκ των οποίων 4 μελέτες, με συνολικό ποσό συνδρομής 128,899 
εκατ. ECU. 
Η κατανομή κατά είδη έργων έχει ως εξής: 
Είδος έργου 
Πόσιμο ύδωρ 
Υγρά απόβλητα 
Απορρίμματα 
ΣΥΝΟΛΟ Αριθ. 
7 
11 
4 
22 % 
32 
50 
18 
100 Συνδρομή ΧΜΣ 
53,1 
65,4 
10,4 
128,9 % 
41 
51 
8 
100 
β) ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ 
Το κύριο μέλημα που προβάλλει από τη στρατηγική που ακολουθείται για την Πορτογαλία 
είναι να εξασφαλιστούν παρεμβάσεις του ΧΜΣ που να είναι σε θέση να συμβάλλουν σε 
επαρκή ένταξη στα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών, λαμβανομένου υπόψη ιδιαίτερα του 
γεγονότος ότι η περιφερειακή θέση της εν λόγω χώρας στο κοινοτικό πλαίσιο θέτει πιεστικά 
το πρόβλημα της αποτελεσματικότητας του συστήματος μεταφορών. 
Οδικό δίκτυο 
Ο πολύ υψηλός ρυθμός αύξησης των εμπορικών συναλλαγών με την Κοινότητα μετά την 
ένταξη, ιδίως δια ξηράς, κατέστησε εμφανή την ανάγκη να συνεχισθεί η προσπάθεια 
κατασκευής και εκσυγχρονισμού του οδικού και σιδηροδρομικού δικτύου σύνδεσης με την 
Ευρώπη, η οποία αποτελεί τον μόνο τρόπο να εξασφαλισθούν μείωση του κόστους 
λειτουργίας, κέρδη σε χρόνο μετακίνησης και βελτίωση της ασφάλειας κυκλοφορίας. 
Μεταξύ των κύριων διαδρομών που συνθέτουν το βασικό πορτογαλικό οδικό δίκτυο, το 
οποίο εντάσσεται καθ'ολοκληρία στο διευρωπαϊκό δίκτυο, έχουν επιλεγεί τρεις άξονες 
υψηλής προτεραιότητας με σκοπό να εξασφαλιστεί ιδίως συγκέντρωση ως ένα βαθμό της 
παρέμβασης του ΧΜΣ. Πρόκειται να ολοκληρωθεί ο άξονας Valença-Vila Real de St° 
Antonio προς το βορρά μέχρι τα ισπανικά σύνορα, να τεθεί σε σύντομο διάστημα σε 
λειτουργία το πορτογαλικό τμήμα της διαδρομής που συνδέει τη Λισσαβώνα με τη Μαδρίτη 
και τέλος να επιταχυνθεί η κατασκευή του άξονα Λισσαβώνας-Βαλαδολίδ, ο οποίος 
αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της κατηγορίας Ι των έργων υποδομής, των οποίων ο 
κατάλογος εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κέρκυρας. 
Εκτός από την κατασκευή νέων έργων υποδομής, έχει επίσης ληφθεί υπόψη η ανάγκη 
αύξησης της κυκλοφοριακής ικανότητας του δικτύου σε ορισμένα τμήματα μέσω της 
χρηματοδότησης διαπλατύνσεων αυτοκινητοδρόμων. Παρόμοιες αυξήσεις της 
κυκλοφοριακής ικανότητας επέτρεψαν να αντιμετωπιστούν σημαντικά προβλήματα 
συμφόρησης στον άξονα Valença-Vila Real de St° Antonio, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα 
τις προσήκουσες συνθήκες ομαλής ροής και ασφάλειας της κυκλοφορίας. 
Αυξημένος βαθμός προτεραιότητας έχει επίσης δοθεί στην αποσυμφόρηση των αστικών 
περιοχών μέσω της χρηματοδότησης περιφερειακών οδών, η κύρια λειτουργία τα/ν οποίων 
συνίσταται στη σύνδεση διαφόρων δικτύων μεταφορών εκτός των κέντρων των πόλεων. 
Ο εσωτερικός και εξωτερικός περιφερειακός δακτύλιος της Λισσαβώνας, CRIL και CREL, 
συμβάλλουν στην εξάλειψη σοβαρών κυκλοφοριακών στενώσεων που επηρεάζουν το 
σύστημα μεταφορών της μητροπολιτικής περιοχής Λισσαβώνας, βελτιώνοντας τη λειτουργία 
του αστικού οδικού πλέγματος και οδηγώντας σε ορισμένες θετικές επιπτώσεις σε 
περιβαλλοντικό επίπεδο. 
Σιδηροδρομικό δίχτυο 
Όσον αφορά τη σιδηροδρομική υποδομή, ο μείζων στρατηγικός στόχος συνίσταται στην 
αναζωογόνηση των κυριότερων αξόνων που συνδέουν τη χώρα με το κέντρο της Ευρώπης, 
συμβάλλοντας παράλληλα στο να καταστεί αυτός ο τρόπος μεταφοράς, λόγω της 
μεγαλύτερης αποτελεσματικότητας του ως προς τη μεταφορά προσώπων και εμπορευμάτων, 
μια πραγματική εναλλακτική λύση προς τις οδικές μεταφορές. 
Στη συγκεκριμένη περίπτωση πρόκειται για δύο σιδηροδρομικές γραμμές, τις γραμμές του 
βορρά και της Beira Alta, οι οποίες αποτελούν και οι δύο αναπόσπαστο τμήμα του 
διευρωπαϊκού δικτύου και έχουν στρατηγική σημασία στο εθνικό πλαίσιο. Το μέγεθος των 
προβλεπομένων επενδύσεων δικαιολογεί την παρέμβαση, εκ παραλλήλου, του ΕΤΠΑ και 
του ΧΜΣ. 
Τα γενικά έργα εκσυγχρονισμού των εν λόγω γραμμών αφορούν κυρίως εργασίες 
ηλεκτροκίνησης, αύξησης του αριθμού των γραμμών, σηματοδότησης και υποκατάστασης 
ή ενίσχυσης γεφυρών και σηράγγων, κατά τρόπον ώστε να καταστεί δυνατή η αύξηση των 
μεγίστων ταχυτήτων κυκλοφορίας και να μειωθεί σημαντικά, και στις δύο περιπτώσεις, ο 
χρόνος διαδρομής. 
Θαλάσσιεΰ utxawootc 
Η γεωγραφική θέση της Πορτογαλίας και η σχετική σπάνις χερσαίων αξόνων σύνδεσης με 
την Ευρώπη αιτιολογούν πλήρως, στην περίπτωση της Πορτογαλίας, μια στρατηγική 
προώθησης των θαλάσσιων μεταφορών, η οποία να επιτρέπει να ανακτήσει ο εν λόγω 
τρόπος μεταφοράς το σημαντικό ρόλο που διεδραμάτιζε παραδοσιακά στο πλαίσιο του 
πορτογαλικού εξωτερικού εμπορίου. 
Πρόκειται για τη βελτίωση των συνθηκών λειτουργίας των πορτογαλικών λιμένων, με 
παράλληλη εξασφάλιση της ένταξης τους στα διευρωπαϊκά δίκτυα μέσω της ορθής 
ολοκλήρωσης πολλαπλών μέσων μεταφοράς. 
Η παρέμβαση του χρηματοδοτικού μέσου συνοχής αφορούσε επενδύσεις ικανές να 
βελτιώσουν τις συνθήκες προσπελασιμότητας και διάρθρωσης τρόπων μεταφοράς και να 
προωθήσουν τη βελτίωση της ποιότητας και της ποικιλίας των λιμενικών υπηρεσιών. 
Ωστόσο, στο σημερινό πλαίσιο των θαλάσσιων μεταφορών που χαρακτηρίζεται από έντονο 
ανταγωνισμό, ενδείκνυται να συγκεντρωθούν οι προσπάθειες στους λιμένες που 
προσφέρουν τις καλύτερες δυνατότητες ως προς την ανταγωνιστικότητα. 
Για να τεθεί το πλαίσιο της δράσης του ΧΜΣ στον τομέα αυτό και να αποφευχθεί η 
δημιουργία πλεονάζουσας δυναμικότητας των λιμένων, θα ανατεθεί σύντομα η εκπόνηση 
μελέτης σχετικής με τους λιμένες επί του Ατλαντικού. 
Ενκριθέντα έργα 
Κατά το 1993 εγκρίθηκαν για την Πορτογαλία 10 έργα και 4 μελέτες με συνδρομή του ΧΜΣ 
της τάξεως των 159,125 εκατ. ECU και 1,649 εκατ. ECU αντιστοίχως. 
Το συνολικό ποσό της συνεισφοράς του ΧΜΣ για το εν λόγω έτος κατανέμεται κατά τρόπο 
μεταφοράς ως εξής: 
Είδος έργου/μελέτης 
Οδοί 
Σιδηρόδρομος 
Λιμένες 
Σύνολο Αριθ. 
6 
2 
6 
14 Συνδρομή ΧΜΣ 
(εκατ. ECU) 
115,6 
39,4 
5,7 
160,7 % 
72 
24,5 
3,5 
100 
Από την αρχή του 1994 και μέχρι τις 26 Μάιου, έχουν εγκριθεί 6 έργα και 2 μελέτες για 
χορήγηση συνδρομής της τάξεως των 119,247 εκατ. ECU και 277.000 ECU αντιστοίχως. 
Η κατανομή της συνολικής συνεισφοράς του ΧΜΣ κατά το 1994, κατά τρόπο μεταφοράς, 
έχει ως εξής: 
Είδος έργου/μελέτης 
Οδοί 
Σιδηρόδρομος 
Λιμένες 
Σύνολο Αριθ. 
2 
1 
5 
8 Συνδρομή ΧΜΣ 
(εκατ. ECU) 
101,6 
5,1 
12,8 
119,5 % 
85 
4,3 
10,7 
100 
3 3 
2.2.3 ΕΛΛΑΔΑ 
α) ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 
Η κατάσταση του περιβάλλοντος στην Ελλάδα μπορεί να χαρακτηρισθεί ικανοποιητική. 
Πρόκειται για ποικίλο περιβάλλον, που είναι πλούσιο σε βιότοπους και παρουσιάζει 
αξιοσημείωτη βιοποικιλότητα. Κατά τόπους παρουσιάζονται ορισμένα συγκεκριμένα 
προβλήματα, όπως το πρόβλημα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης των μεγάλων πόλεων. 
Ωστόσο, η χώρα χαρακτηρίζεται από μεγάλη ανεπάρκεια υποδομής στον τομέα της παροχής 
και της διανομής ύδατος, της επεξεργασίας των υγρών αποβλήτων, καθώς και της 
διαχείρισης των απορριμμάτων. 
Το Ταμείο Συνοχής που έχει ως στόχο την οικονομική και κοινωνική συνοχή παρενέβη 
έντονα στο πεδίο της βελτίωσης και της εκτέλεσης των ελλειπόντων έργων υποδομής, καθώς 
και στην προστασία της φύσεως και της ιστορικής κληρονομιάς. 
Η παρέμβαση του στην Ελλάδα αντιπροσωπεύει κατά το 1993-1994 το 70% της κοινοτικής 
συνδρομής που χορηγήθηκε στην Ελλάδα. 
Η κατανομή των παρεμβάσεων κατά στόχο έχει ως εξής: 
Ύδρευση: 46% 
Καθαρισμός υγρών αποβλήτων: 17% 
Διαχείριση απορριμμάτων: 1% 
Προστασία της φύσεως: 4% 
Προστασία της κληρονομιάς: 2% 
Οι παρεμβάσεις στον τομέα του περιβάλλοντος ακολούθησαν τους στόχους του πέμπτου 
προγράμματος. 
Ο πρώτος στόχος που επιδιώκεται αφορά τη διαχείριση των υδάτινων πόρων. Είναι 
αναγκαίο να εξασφαλιστεί επάρκεια ύδατος, καλή διαχείριση των υδάτινων πόρων, 
ποιότητα του πόσιμου νερού, ισορροπία της προσφοράς και της ζήτησης πόσιμου νερού. 
Ο δεύτερος στόχος είναι να αποκτήσει η χώρα υποδομή στον τομέα του καθαρισμού και της 
επεξεργασίας των υγρών αποβλήτων και να βοηθηθεί για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων 
της, σύμφωνα με τις σχετικές οδηγίες. 
Ο τρίτος στόχος αφορά τη διαχείριση των απορριμμάτων σύμφωνα με την κοινοτική 
στρατηγική με ορίζοντα το έτος 2000. 
Τέλος, ο τέταρτος στόχος είναι η συμβολή στην καταπολέμηση των δασικών πυρκαγιών, 
οι οποίες πλήττουν πολυάριθμα σημεία της Ελλάδας κάθε έτος. Τέλος, το Ταμείο Συνοχής 
επέδειξε ευαισθησία στα προβλήματα που συνδέονται με την προστασία της φύσεως και της 
ιστορικής κληρονομιάς των πόλεων καθώς και με τη δημιουργία χώρων πρασίνου. 
3 1 
Ύδρευση 
Οι παρεμβάσεις του Ταμείου Συνοχής στον τομέα του πόσιμου νερού αποσκοπούσαν κατά 
κύριο λόγο στην επίλυση των προβλημάτων που τίθενται από ποιοτική και ποσοτική 
άποψη. Περιλαμβάνουν επίσης ένα έργο εξυγίανσης του υδροφόρου ορίζοντα. 
Η εν λόγω κατηγορία έργων περιλαμβάνει ένα μεγάλο έργο, συγκεκριμένα την ύδρευση της 
πρωτεύουσας από τον ποταμό Εύηνο, για το οποίο η κοινοτική συνδρομή ανέρχεται σε 166 
εκατ. ECU, και ορισμένα μικρά έργα σε ολόκληρη τη χώρα, ιδίως στην Κρήτη (Ρέθυμνο), 
στην Πελοπόννησο (Ναύπλιο, Τρίπολη, Άργος, Πάτρα), στη Ανατολική Ελλάδα (Λαμία, 
Λειβαδιά, Χαλκίδα, Λάρισα, Βόλο, Τρίκαλα) και στη Μακεδονία (Βέροια, Κατερίνη, 
Γιαννιτσά). 
Όσον αφορά το έργο ύδρευσης των Αθηνών, το Ταμείο Συνοχής επέδειξε προσοχή ως προς 
την ορθή διαχείριση των υδάτινων πόρων και τη βελτίωση των αγωγών μεταφοράς ύδατος 
προς την πρωτεύουσα. Το έργο αυτό έχει χαρακτήρα επείγοντος λόγω της ανομβρίας που 
σημειώθηκε στη χώρα κατά τα τελευταία έτη. 
Όσον αφορά την ύδρευση των άλλων πόλεων, δόθηκε έμφαση στις τουριστικές πόλεις, τα 
βιομηχανικά πάρκα και τους βιομηχανικούς πόλους. 
Η εξυγίανση του υδροφόρου ορίζοντα αφορά ένα έργο αφαλάτωσης της πεδιάδας του 
Αργούς. 
Καθαοισμόΰ υνρών αποβλήτων 
Όσον αφορά τον καθαρισμό των υγρών αποβλήτων, καθώς και την επεξεργασία των 
λυμάτων, κατά κύριο λόγο αστικών, έχει συγχρηματοδοτηθεί μεγάλος αριθμός έργων σε 
πολλές μεγάλες και μεσαίες επαρχιακές πόλεις. Πρόκειται στην πραγματικότητα για 
συγχρηματοδότησητων πρώτων σταδίων των έργων, των οποίων η συνέχιση θα αναληφθεί 
από το Ταμείο Συνοχής. Το πλήθος των έργων θα αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα για τη 
χώρα στον τομέα αυτό. 
Με τη χρήση ειδικών ρητρών, το Ταμείο Συνοχής διασφαλίζει ότι, τόσο η διανομή, όσο 
και η επεξεργασία των υγρών αποβλήτων, θα σχηματίζουν ένα λειτουργικό σύνολο. 
Μια εικοσάδα έργων συγχρηματοδοτούνται στη Μακεδονία και τη Θράκη. Τα 
σημαντικότερα είναι τα έργα της Θεσσαλονίκης που αφορούν τη δεύτερη φάση βιολογικού 
καθαρισμού, της Καβάλας, της Αλεξανδρούπολης, της Κατερίνης και της Βέροιας. 
Ορισμένα έργα εκτελούνται στην Ήπειρο, ορισμένα στην Κεντρική Ελλάδα, μεταξύ των 
οποίων της Χαλκίδας και της Λαμίας, μια δεκάδα έργων στην Πελοπόννησο, μεταξύ των 
οποίων στην Κόρινθο, Αργός, Πάτρα, Καλαμάτα, μια δεκάδα έργων στην Κρήτη μεταξύ 
των οποίων στο Ηράκλειο και τη Χαλκίδα και ορισμένα έργα στα νησιά, όπως στη Λέσβο 
και στη Χίο. 
3 J 
Αιανείοιση απορριμμάτων 
Η διαχείριση των απορριμμάτων δεν συγκέντρωσε το ενδιαφέρον που ευχόταν η Επιτροπή, 
δεδομένου ότι τα έργα που υποβλήθηκαν στο Ταμείο Συνοχής από τις ελληνικές αρχές είναι 
ελάχιστα και αφορούν κυρίως τη διαμόρφωση και τη δημιουργία χώρων εναπόθεσης 
απορριμμάτων. Οι χώροι αυτοί βρίσκονται στο Σχιστό, τα Λιόσια, τη Ζάκυνθο, τη 
Θεσσαλονίκη και την Πάτρα. 
Το Ταμείο Συνοχής, σε συνεργασία με τις ελληνικές αρχές, ελπίζει να διευρύνει και να 
διαφοροποιήσει τις ενέργειες στον τομέα αυτό σύμφωνα με την κοινοτική στρατηγική. 
Προστασία ττκ <ρύσεακ 
Κατά την περίοδο αυτή, το Ταμείο Συνοχής αφιέρωσε την παρέμβαση του στην προστασία 
των δασών από τις πυρκαγιές. Πρόκειται για ενέργειες στον τομέα της καταπολέμησης των 
πυρκαγιών και στον τομέα της αναδάσωσης. Είναι γνωστό ότι οι δασικές πυρκαγιές 
αποτελούν πραγματική μάστιγα για τη χώρα. 
Προστασία ττκ xXryoovomac. των ιστορικών νώοων και δηαιουονία γώοων πρασίνου 
Η παρέμβαση του Ταμείου Συνοχής περιλαμβάνει δύο σκέλη. 
Το πρώτο σκέλος αφορά τη διαμόρφωση του παλαιού εμπορικού κέντρου των Αθηνών σε 
συνδυασμό με τη δημιουργία χώρων πρασίνου. Το δεύτερο σκέλος αφορά την 
αποκατάσταση των αρχαιολογικών μνημείων, κυρίως στην Αθήνα και στην Ελευσίνα, τη 
σύνδεση τους με την ενεργό ζωή και τη συνένωση τους με χώρους πρασίνου. 
3C 
β) ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ 
Εισανωνή 
Υπό το χρηματοδοτικό μέσο συνοχής εκδόθηκαν 18 αποφάσεις που αφορούν έργα και 
στάδια έργων και καλύπτουν όλους τους τύπους μεταφορών. Το συνολικό κόστος τους 
ανέρχεται σε 138 εκατ. ECU και η συνδρομή του Ταμείου ανέρχεται σε 117 εκατ. ECU. Έτσι, 
σε όλες τις περιπτώσεις, η συνεισφορά του Ταμείου αντιπροσωπεύει το 85% του συνολικού 
κόστους. 
Μεγάλος αριθμός από τις αποφάσεις αυτές (15) αφορά τα πρώτα στάδια των έργων. Η 
χρηματοδότηση των επόμενων σταδίων των έργων αυτών προβλέπεται, καταρχήν, από το 
Ταμείο Συνοχής. 
Ανά τύπο μεταφορών, οι παρεμβάσεις αυτές αναλύονται ως εξής: 
Οδοί-Αυτοκινητόδρομοι 
Σιδηρόδρομος 
Αερολιμένες-Έλεγχος 
εναέριας κυκλοφορίας 
Λιμένες 
Σύνολο Αριθμός 
έργων 
12 
2 
3 
1 
18 Ποσό σε εκατ. ECU 
(στρογγυλευμένα 
ποσά) 
85 
14 
15 
3 
117 % του συνόλου 
μεταφορών 
72,5 
12 
13 
2,5 
100 
3} 
Οδοί - αυτοκινητόδοοιιοι 
Η χρηματοδότηση των αυτοκινητοδρόμων είναι με μεγάλη διαφορά η σημαντικότερη μεταξύ 
των έργων που έχουν εγκριθεί, δεδομένου ότι αντιπροσωπεύει 72,5% του συνόλου. 
Η χρηματοδότηση αυτή επικεντρώνεται σε δύο μεγάλους άξονες της χώρας, τον ΠΑΘΕ 
(Πάτρα - Αθήνα - Θεσσαλονίκη - σύνορα με τη Βουλγαρία) και την ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟ (από 
τον λιμένα της Ηγουμενίτσας έως τα σύνορα με την Τουρκία). 
Ανά οδικό άξονα οι παρεμβάσεις αναλύονται ως εξής: 
Ποσό συνδρομής % συνόλου 
σε ECU αυτοκινητοδοόιιων 
α) ΠΑΘΕ 
- Παράκαμψη Πατρών 4.151 
- Υλίκη-Αγ. Κωνσταντίνος 22.355 
- Ράχες-Πελασγία 8.942 
- Σκοτίνα-Κατερίνη 6.387 
- Θεσσαλονίκη-Σέρρες-Προμαχών 3.513 
ΣΥΝΟΛΟ ΠΑΘΕ 45.350 53% 
β) ΕΓΝΑΤΙΑ 
- Ηγουμενίτσα- Ψηλοράχη 5.655 
- Ψηλοράχη-Πεδινή 4.418 
- Πολύμυλος-Βέροια 4.790 
- Ρεντίνα-Στρυμόνας 12.775 
- Παράκαμψη Καβάλας 7.984 
ΣΥΝΟΛΟ ΕΓΝΑΤΙΑ 35.602 42% 
γ) ΛΟΙΠΟΙ (προσπέλαση στον ΠΑΘΕ και στην ΕΓΝΑΤΙΑ) 
- Καρδιά-Καλλικράτεια 959 
- Κόρινθος-Τρίπολη-Καλάματα 3.194 5% 
ΣΥΝΟΛΟ ΛΟΙΠΟΙ 4.153 
Σύνολο αυτοκινητοδρόμων 85.105 100 
$ï 
Σιδηρόδρομου 
Η χρηματοδότηση των σιδηροδρομικών έργων συμβάλλει στην ολοκλήρωση της διπλής 
γραμμής Αθηνών-Θεσσαλονίκης, καθώς και στον εκσυγχρονισμό των υφισταμένων 
γραμμών. Τα έργα που εγκρίθηκαν ήσαν τα ακόλουθα: 
Ποσό συνδρομής σε ECU 
- Διπλή γραμμή στο τμήμα 9.690 
Ευαγγελισμού - Λεπτοκαρυάς 
- Διαπλάτυνση της γραμμής 4.271 
Παλαιοφαρσάλου-Καλαμπάκας 
ΣΥΝΟΛΟ σιδηρόδρομος 13.961 
Αερολιμένες - Έλεγχος εναέριας κυκλοφορίας 
Τα έργα αυτά αφορούν τον αερολιμένα Κερκύρας (ολοκλήρωση νέου αεροσταθμού), τον 
αερολιμένα Αθηνών (εκσυγχρονισμός εναλλακτικού διαδρόμου προσγείωσης),την αγορά 
και εγκατάσταση των δύο ραντάρ στα αεροδρόμια Θεσσαλονίκης και Ρόδου. Κατανέμονται 
ως εξής: 
Ποσό σε χιλιάδες ECU 
- Αερολιμένας Κερκύρας 2.565 
- Αερολιμένας Αθηνών 1.282 
- Εκσυγχρονισμός εναερίου ελέγχου 11.478 
στα αεροδρόμια Θεσσαλονίκης και Ρόδου 
ΣΥΝΟΛΟ αερολιμένες 15.325 
Λιμένες 
Έχει εγκριθεί η χρηματοδότηση του πρώτου σταδίου της κατασκευής αποβάθρας στο λιμένα 
Ηγουμενίτσας. Ο λιμένας αυτός αποτελεί τη δυτική απόληξη της Εγνατίας οδού και, 
δυνάμει, τη σημαντικότερη θαλάσσια σύνδεση της χώρας με τις άλλες χώρες της ΕΕ. Η 
συνδρομή που εγκρίθηκε ανέρχεται σε 3 εκατ. ECU. 
3 3 
2.3.4 Ιρλανδία: επισκόπηση 
Μεταξύ Απριλίου 1993 και Μάιου 1994, η Επιτροπή ενέκρινε 95 αποφάσεις για τη 
χορήγηση συνολικής συνδρομής 182,9 εκατ. ECU στην Ιρλανδία, από τα οποία 108,4 εκατ. 
ECU ή 59,3% του συνόλου, αφορούσαν έργα μεταφορών και 74,5 εκατ. ECU ή 40,7%, 
αφορούσαν περιβαλλοντικά έργα. 
Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει ανάλυση των έργων ανά κατηγορία: 
ΑΝΑΛΗΨΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΕΡΓΩΝ ΣΤΗΝ ΙΡΛΑΝΔΙΑ: 
ΑΠΡΙΛΙΟΣ 93 - ΜΑΙΟΣ 94 
Μεταφορές 
1. Οδοί 
2. Σιδηρόδρομος 
3. Λιμένες 
4. Αερολιμένες 
Σύνολο Αριθμός έργων 
11 
7 
4 
1 
23 Χορηγούμενη 
συνδρομή 
(εκατ. ECU) 
71,4 
20,1 
13,6 
3,3 
108,4 % του 
συνόλου 
39,0 
11,0 
7,4 
1,8 
59,3 
Περιβάλλον 
1. Επεξεργασία υδάτων 
2. Ύδρευση 
3. Στερεά απόβλητα 
4. Ενδιαίτημα 
Σύνολο Αριθμός έργων 
23 
6 
2 
1 
32 Χορηγούμενη 
συνδρομή 
(εκατ. ECU) 
44,6 
21,5 
7,6 
0,8 
74,5 % του 
συνόλου 
24,4 
11,8 
4,2 
0,4 
40,7 
ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ 55 182,9 100 
MO 
α) ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 
Το φυσικό περιβάλλον της Ιρλανδίας είναι ήδη υψηλής ποιότητας. Ωστόσο, τα πρότυπα 
για το πόσιμο νερό και την επεξεργασία αστικών αποβλήτων που έχει καθορίσει η κοινοτική 
νομοθεσία δεν καλύπτονται πλήρως σε όλες τις περιοχές. Η ιρλανδική κυβέρνηση υπέβαλε 
επομένως το 1993 41 έργα του τομέα του περιβάλλοντος για χρηματοδότηση από το 
χρηματοδοτικό μέσο συνοχής, τα οποία κάλυπταν κυρίως τους τομείς της επεξεργασίας 
αποβλήτων και της υποδομής ύδρευσης, καθώς και έργα για τη διατήρηση της φύσεως και 
τη διαχείριση των στερεών αποβλήτων. Λόγω της καταστάσεως στην Ιρλανδία, πολλά από 
τα έργα ήσαν μικρού μεγέθους, αλλά είχαν και θα έχουν για τα μέτρα της Ιρλανδίας 
σημαντική επίπτωση στην ποιότητα του νερού. 
Μεταξύ Ιουλίου 1993 και Μαΐου 1994, έχουν εγκριθεί 32 περιβαλλοντικά έργα για την 
Ιρλανδία, με αναλήψεις υποχρεώσεων 74,5 εκατ. ECU από τον προϋπολογισμό του 1993 
και του 1994. 
Από αυτά, το 62% διατέθηκε για έργα αποχέτευσης, το 27% για δίκτυα ύδρευσης, το 10% 
για έργα διαχείρισης στερεών αποβλήτων και το 1% για ένα έργο που αφορούσε την εθνική 
κληρονομιά. Οι συγκεκριμένες συνεισφορές και τοποθεσίες παρουσιάζονται στους 
επόμενους πίνακες. 
ΕπεΕερνασία υνρών αποβλήτων 
Εγκρίθηκαν 23 έργα, για τα οποία η συνολική ενίσχυση που χορηγήθηκε έφθανε σε ποσοστό 
44,6%. Τα εν λόγω έργα κατέλαβαν το 60% των συνολικών αναλήψεων υποχρεώσεων για 
περιβαλλοντικά έργα στην Ιρλανδία, γεγονός που υποδηλώνει ότι η ιρλανδική κυβέρνηση 
εστίασε τις προσπάθειες της στον τομέα αυτό. 
Το ιρλανδικό πρόγραμμα περιβαλλοντικής δράσης δηλώνει πράγματι ότι η εξάλειψη της εν 
γένει ρύπανσης των εσωτερικών υδάτων από την απόρριψη λυμάτων αποτελεί στόχο για το 
έτος 2000. Το κόστος των επενδύσεων αυτών έχει εκτιμηθεί σε περίπου 230 εκατ. 
ιρλανδικές λίρες ή 184 εκατ. ECU. Αλλα 400 εκατ. ιρλανδικές λίρες θα διατεθούν για την 
αναβάθμιση εγκαταστάσεων επεξεργασίας σε παράκτιες περιοχές και πόλεις. Το 
επισυναπτόμενο διάγραμμα παρουσιάζει τις τοποθεσίες των παράκτιων και μεσόγειων 
δικτύων αποχέτευσης που χρηματοδοτούνται από το χρηματοδοτικό μέσο συνοχής. Το 
σημαντικότερο σχέδιο υπήρξε η κατασκευή σταθμού δευτεροβάθμιας επεξεργασίας για την 
περιοχή του Δουβλίνου. 
Πέρα από τη φάση σχεδιασμού του έργου και εν μέρει τις αρχικές φάσεις κατασκευής έργων 
επεξεργασίας λυμάτων στο Cork, Drogheda, Dundalk, Waterford, Wexford έχουν 
χρηματοδοτηθεί και άλλα παράκτια έργα επεξεργασίας. Επιπλέον, οι σταθμοί επεξεργασίας 
σε μεσόγειες περιοχές, στο Athy, Clonmel, Limerick, Robertstown και άλλες τοποθεσίες 
έχουν επίσης συγχρηματοδοτηθεί κατά 85% για να επιτευχθεί ο φιλόδοξος στόχος. 
Τα έργα που έλαβαν συνδρομή από το Ταμείο Συνοχής είναι τα ακόλουθα: Μ; 
Αριθμός έργου 
93/07/61/003 
93/07/61/007 
93/07/61/009 
93/07/61/013 
93/07/61/014 
93/07/61/016 
93/07/61/017 
93/07/61/018 
93/07/61/020 
93/07/61/021 
93/07/61/022 
93/07/61/023 
93/07/61/024 
93/07/61/025 
93/07/61/026 
93/07/61/027 
93/07/61/028 
93/07/61/031 
93/07/61/032 
93/07/61/033 
93/07/61/034 
93/07/61/035 
93/07/61/037 
ΣΥΝΟΛΟ Όνομα έργου 
Αποχετευτικό δίκτυο Robertstown 
Επεξεργασία λυμάτων Δουβλίνου Howth 
Δίκτυο αποχέτευσης Tramore 
Επεξεργασία ιλύος καθαρισμού Δουβλίνου 
(Ringsend) και Βόρειου Δουβλίνου 
Επεξεργασία λυμάτων Δουβλίνου 
(Ringsend) 
Δίκτυο αποχέτευσης Westport 
Κύριο αποχετευτικό δίκτυο πόλης Cork 
Κύριο αποχετευτικό δίκτυο Drogheda 
Δίκτυο αποχέτευσης Dundalk 
Κύριο αποχετευτικό δίκτυο Waterford 
Αποχετευτικό δίκτυο Muinebheag 
Δίκτυο αποχέτευσης Clonmel 
Αποχετευτικό δίκτυο Mitchelstown 
Αποχετευτικό δίκτυο Wicklow Town 
Δίκτυο αποχέτευσης Athy 
Δίκτυο αποχέτευσης Ballinrobe 
Κύριο αποχετευτικό δίκτυο Ennis 
Κύριο αποχετευτικό δίκτυο Wexford 
Κύριο αποχετευτικό δίκτυο Enniscorthy 
Κύριο αποχετευτικό δίκτυο Dun Laoghaire 
Κύριο αποχετευτικό δίκτυο Galway 
Κύριο αποχετευτικό δίκτυο Limerick City 
Δίκτυο αποχέτευσης Bray Έργο/Στάδιο 
Έργο 
Στάδιο Ι 
Στάδιο Ι 
Στάδιο Ι 
Στάδιο Ι 
Στάδιο Ι και II 
Στάδιο Ι 
Στάδιο Ι 
Στάδιο Ι 
Στάδιο Ι 
Έργο 
Στάδιο Ι και II 
Στάδιο Ι 
Στάδιο Ι 
Στάδιο Ι και II 
Στάδιο Ι και II 
Έργο 
Στάδιο Ι 
Στάδιο Ι 
Στάδιο Ι 
Στάδιο Ι 
Στάδιο Ι 
Στάδιο II Χορηγούμενη 
συνδρομή 
(εκατ. ECU) 
1,3 
1,6 
0,6 
1,6 
2,4 
2,3 
2,6 
2,1 
1,3 
1,8 
2,8 
2,5 
1,5 
0,4 
2,5 
4,2 
1,2 
4,5 
1,6 
1,3 
2,3 
0,8 
1,4 
44,6 
/ <L 
Υδρευση 
H εκτιμώμενη ανάληψη υποχρεώσεων ύψους 300 εκατ. ιρλανδικών λιρών για περαιτέρω 
επενδύσεις με στόχο να επιτευχθούν τα πρότυπα για το πόσιμο νερό, στηρίχθηκε από το 
χρηματοδοτικό μέσο συνοχής μέσω της συμβολής του σε έξι έργα που βελτιώνουν τα δίκτυα 
διανομής ύδατος σε ολόκληρη την Ιρλανδία (βλέπε επισυναπτόμενο διάγραμμα). 
21,46 εκατ. ECU που ισοδυναμούν με το 29% του μεριδίου του περιβάλλοντος έχουν δοθεί 
ως συνεισφορά της Κοινότητας για τη βελτίωση ή την εξασφάλιση της παροχής καλής 
ποιότητας ύδατος σε περιοχές που χρειάζονται μεγαλύτερη ποσότητα πόσιμου νερού ή 
υποφέρουν από τις συνέπειες της ρύπανσης. Τα έργα θα αφορούν εγκαταστάσεις 
επεξεργασίας για τη χρήση πηγών ύδατος και συστήματα σύνδεσης με τα υφιστάμενα δίκτυα 
ύδρευσης. Πιθανώς το σημαντικότερο έργο είναι το έργο του Ballymore Eustace για την 
ανάπτυξη αυτής της κύριας πηγής ύδατος στην περιοχή του Δουβλίνου. 
Τα έργα που έλαβαν συνδρομή είναι τα ακόλουθα: 
Αριθμός έργου 
93/07/61/012 
93/07/61/015 
93/07/61/029 
93/07/61/036 
93/07/61/038 
93/07/61/041 
ΣΥΝΟΑΟ Όνομα έργου 
Δίκτυο παροχής ύδατος στο 
Δουβλίνο(Β3ΐ^ηΊ0Γε Eustace) 
Ύδρευση Δουβλίνου 
Περιφερειακό δίκτυο παροχής ύδατος Tuam 
Δίκτυο παροχής ύδατος Limerick City 
Περιφερειακό δίκτυο παροχής ύδατος στο 
Lough Mask 
Περιφερειακό δίκτυο ύδρευσης 
Ballyjamesduff Έργο/Στάδιο 
Στάδιο Ι 
Στάδιο Ι 
Στάδιο Ι 
Στάδιο Ι 
Στάδιο Ι 
Στάδιο Ι Χορηγούμενη 
συνδρομή 
(εκατ. ECU) 
5,3 
9,4 
2,8 
1,2 
1,7 
1,1 
21,5 
V3 
Στεοεά απόβλητα - εθνική κληοονοιύα 
Τα υπόλοιπα τρία έργα, για τα οποία δόθηκε συνεισφορά του Ταμείου Συνοχής ύψους 8,44 
εκατ. ECU, ισοδύναμη με το 11% του μεριδίου των περιβαλλοντικών έργων, αφορούσαν δύο 
χώρους υγειονομικής ταφής απορριμμάτων με σύγχρονες εγκαταστάσεις διαχείρισης 
αποβλήτων και ένα έργο για τη διατήρηση μιας εξαιρετικής περιοχής κυρτού τυρφώνα στο 
Clara. 
Τα έργα ήσαν τα ακόλουθα: 
Αριθμός 
έργου 
93/07/61/011 
93/07/61/039 
93/07/61/040 
ΣΥΝΟΛΟ Όνομα έργου 
Βάλτοι Clara και Raheenmore 
Σταθμός απορριμμάτων Ballymount 
Χώρος ταφής απορριμμάτων Tralee Έργο/Στάδιο 
Στάδιο Ι 
Έργο 
Έργο Χορηγούμενη 
συνδρομή 
(εκατ. ECU) 
0,8 
6,6 
1,0 
8,4 
ΊΊ 
ΤΑΜΕΙΟ ΣΥΝΟΧΗΣ IpAavôfa 1993/94: Περιβαλλοντικά έργο • 
Στερεά απόβλητα 
10% Εθνική Κληρονομία 
Δίκτυα ύδρευσης 
29% 
Δίκτυα αποχέτευσης 
60% 
Δίκτυα αποχέτευσης 
44.587.600 Δίκτυα ύδρευσης 
21.459.100 Στερεά απούλητα 
7.818.550 Εθνική κληρονομία 
823.850 ΣΥΝΟΛΟ 
74.488.800 
fltro Ν* 1 : Ταμείο Συνοχής Ιρλανδία: 'Εργα αποχετευτικών δικτύων 
era Ν' 2: Ταμείο Συνοχής Ιρλανδία: Έργα ύδρευσης 
tot Ν* 3: Ταμείο Συνοχής Ιρλανδία: 'Εργο διαχείρισης στερεών anofUjjTWL 
DïôCl <5i ECU ANREPGR1 .XLS 

Ταμείο Συνοχής Ιρλανδία: Έργα ύδρευσης V6 
DUBLIN 
Ταμείο Συνοχής Ιρλανδία: ' 
Εργα διαχείρισης στερεών αποβλήτων 
Β) ΙΡΛΑΝΔΙΑ: ΤΟΜΕΑΣ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ 
Οδοί 
Μεταξύ Απριλίου 1993 και Μάιου 1994 εγκρίθηκαν 11 οδικά έργα, το συνολικό κόστος 
των οποίων ήταν 84 εκατ. ECU και η συνολική ενίσχυση που χορηγήθηκε 71,4 εκατ. ECU ή 
85% του κόστους σε κάθε περίπτωση, καθόσον κανένα από τα έργα δεν θεωρήθηκε ότι 
δημιουργεί έσοδα. 
Όλα τα οδικά έργα που εγκρίθηκαν, με μια εξαίρεση (βλέπε παρακάτω), βρίσκονται επάνω 
στους κύριους άξονες του διευρωπαϊκού οδικού δικτύου. Οι τέσσερις κύριοι άξονες είναι: 
Βορρά - Νότου: Μπέλφαστ - Δουβλίνο - Rosslare - Cork 
Νότου - Δύσης: Δουβλίνο - Limerick και Cork 
Ανατολής - Δύσης: Δουβλίνο - Galway και Sligo 
Δυτικός: Rosslare - Waterford - Limerick - Galway - Sligo 
Η συγκέντρωση στους κύριους άξονες αποτελεί από μακρού καθιερωμένη πολιτική, η οποία 
αποσκοπεί στο να επιτευχθεί σημαντική διαφορά στο χρόνο μετακίνησης στα εντατικότερα 
χρησιμοποιούμενα τμήματα του οδικού δικτύου. 
Τα έργα που έλαβαν συνδρομή από το Ταμείο Συνοχής ήσαν τα εξής: 
Διαδρομή 
Ν1 Δουβλίνο - Μπέλφαστ 
Περιφερειακή οδός Δουβλίνου 
Nil Δουβλίνο - Rosslare 
Ν25 Rosslare - Cork 
Ν8 Rosslare/Δουβλίνο - Cork 
N4 Δουβλίνο - Sligo 
ΣΥΝΟΛΟ Όνομα έργου 
Παράκαμψη Balbriggan 
Παράκαμψη Drogheda 
Οδός Dunleer - Dundalk 
Βόρεια διασταύρωση 
Κόμβος Killarney Road 
Enniscorthy - Wexford 
Killongford - Dungarvan 
Σήραγγα ποταμού Lee 
Παράκαμψη Longford Έργο ή 
στάδιο 
έργου 
Στάδιο 
Στάδιο 
Στάδιο 
Στάδιο 
Έργο 
Έργο 
Έργο 
Στάδιο 
Έργο Χορηγούμενη 
συνδρομή 
(εκατ. ECU) 
1,6 
1,6 
2,7 
16,0 
3,6 
5,4 
2,5 
2,7 
7,1 
43,2 
Επιπλέον, μια ομάδα δώδεκα παρόμοιων έργων για βελτίωση του οδικού δικτύου, 
καλούμενη το ολοκληρωμένο πρόγραμμα βελτίωσης οδικού δικτύου, έλαβε συνδρομή 25,5 
εκατ. ECU. Τα εν λόγω έργα αφορούν τη διαπλάτυνση του οδοστρώματος και την ενίσχυση 
τμημάτων των κυρίων αξόνων. Αυτό το είδος επενδύσεων χρησιμοποιείται ως οικονομικώς 
συμφέρουσα μέθοδος αύξησης της κυκλοφοριακής ικανότητας και της ασφάλειας των οδών, 
η οποία επιτρέπει υψηλότερες μέσες ταχύτητες στα τμήματα του δικτύου, όπου η 
κυκλοφοριακή πυκνότητα δεν δικαιολογεί την κατασκευή νέων οδών ή νέες χαράξεις. 
Η μόνη εξαίρεση της συγκέντρωσης των έργων στους κύριους οδικούς άξονες υπήρξε η 
έγκριση μιας νέας οδού προσπέλασης από την οδό Ν25 Cork-Rosslare έως το νέο σταθμό 
εμπορευματοκιβωτίων στο Belview, κατάντη του λιμένος του Waterford, για την οποία 
χορηγήθηκε συνδρομή ύψους 2,8 εκατ. ECU. Η οδός αντικαθιστά την προηγούμενη, 
υποδεέστερων προδιαγραφών οδό προσπέλασης και συμπληρώνει την κοινοτική επένδυση 
στον λιμένα που είχε ήδη προχωρήσει. 
Liônooôoouoc 
Τα έργα που έλαβαν συνδρομή μεταξύ Απριλίου 1993 και Μαίου 1994 ήσαν τα ακόλουθα: 
Όνομα Είδος έργον Χορηγούμενη 
συνδρομή 
| Ι (εχατ. ECU) 
Δουβλίνο - Cork Κυρίως αντικατάσταση σιδηροτροχιών 17,0 
Δουβλίνο - Μπέλφαστ και σηματοδότησης με συναφή έργα 
Limerick Junction - υποδομής, π.χ. ενίσχυση γεφυρών και 
Limerick περίφραξη 
Δουβλίνο - Galway 
Δουβλίνο - Waterford 
Εξοπλισμός αντικατάστασης Αγορά εξοπλισμού για στρώση γραμμής 2,4 
σιδηροτροχιών 
Σιδηροδρομική πρόσβαση στο Γέφυρα και ισόπεδη διάβαση για 0,6 
Belview προσπέλαση στο λιμένα 
ΣΥΝΟΛΟ 20,1 
Τα σιδηροδρομικά έργα εστιάζονται στις κύριες διαδρομές που εκτείνονται ακτινοειδώς από 
το Δουβλίνο και περιλαμβάνουν το τμήμα του δικτύου Cork - Δουβλίνο - σύνορα Βορείου 
Ιρλανδίας, το οποίο εντάσσεται σε ένα από τα έργα προτεραιότητας που προσδιόρισε η 
ομάδα Christophersen. Τα έργα ως επί το πλείστον αφορούν την αναβάθμιση της βασικής 
σιδηροδρομικής υποδομής με την αντικατάταση των αρθρωτών σιδηροτροχιών επί ξύλινων 
στρωτήρων με συνεχείς συγκολλημένες σιδηροτροχιές επί στρωτήρων από σκυρόδεμα, 
ταυτόχρονα με την αναβάθμιση του συστήματος σηματοδότησης και των συναφών έργων 
υποδομής, ώστε να επιτυγχάνεται σημαντικά ταχύτερη μετακίνηση στις κύριες υπεραστικές 
διαδρομές. 
Το έβδομο από τα έργα που απαριθμούνται ανωτέρω θα βελτιώσει την προσπέλαση στο νέο 
σταθμό εμπορευματοκιβωτίων στο Belview και αποσκοπεί στη βελτιστοποίηση των 
προηγούμενων κοινοτικών επενδύσεων στο λιμένα. 
Το ποσοστό συνδρομής από το χρηματοδοτικό μέσο συνοχής για τα επτά σιδηροδρομικά 
έργα ήταν 85% σε όλες τις περιπτώσεις. 
Amévfc 
Τέσσερα λιμενικά έργα έλαβαν συνδρομή από το Ταμείο Συνοχής μεταξύ Απριλίου 1993 και 
Μάιου 1994. Και τα τέσσερα έργα, όπως και οι δύο βελτιώσεις της οδικής και 
σιδηροδρομικής πρόσβασης στο λιμένα του Belview που αναφέρθηκαν παραπάνω, 
αποσκοπούν στη βελτίωση της υποδομής των τεσσάρων μεγαλύτερων λιμένων, δηλαδή των 
δύο γενικών λιμένων του Δουβλίνου και του Cork, του λιμένα μεταφορών roll-on/roll-of 
στο Rosslare και του λιμένα εμπορευματοκιβωτίων του Waterford, συμπεριλαμβανομένου 
του νέου τερματικού σταθμού στο Belview. Η συγκέντρωση της επένδυσης σε μικρό αριθμό 
στρατηγικών λιμένων αποσκοπεί στην αύξηση του όγκου των μεταφορών στους λιμένες 
αυτούς με στόχο τη μείωση του μοναδιαίου κόστους και τη βελτίωση της συχνότητας των 
δρομολογίων. 
Τα έργα που εγκρίθηκαν ήσαν τα ακόλουθα: 
Λιμένας 
Δουβλίνο 
Rosslare 
Cork 
Σύνολο Όνομα έργου 
Νέος σταθμός roll-on/roll-off 
Έργα λιμενικής υποδομής 
Εκβάθυνση διαύλου προσπέλασης 
Επέκταση σταθμού πορθμείου Έργο ή στάδιο 
Στάδιο 
Στάδιο 
Έργο 
Στάδιο Χορηγούμενη 
συνδρομή 
(εκατ. ECU ) 
3,1 
5,1 
2,1 
3,3 
13,6 
Τα ποσοστά ενίσχυσης των έργων ποικίλλουν από 85% για τα έργα βελτίωσης των γενικών 
λιμένων στο Rosslare και το Cork έως τα δύο τρίτα περίπου του κόστους για τους 
τερματικούς σταθμούς Ro-Ro στο Δουβλίνο και πορθμειακών γραμμών στο Cork, για να 
ληφθούν υπόψη τα πρόσθετα έσοδα που θα παράγονται από τα έργα μετά την ολοκλήρωση 
τους. 
Αερολιμένες 
Μόνο ένα έργο που αφορούσε αερολιμένες υποβλήθηκε από τις ιρλανδικές αρχές και 
εγκρίθηκε από την Επιτροπή. Το έργο αφορά την επέκταση του υφισταμένου 
εμπορευματικού σταθμού στον αερολιμένα του Δουβλίνου και συναφή έργα, 
συμπεριλαμβανομένηςτης επέκτασης του πεδίου ελιγμών για την εξυπηρέτηση περισσοτέρων 
και μεγαλυτέρων φορτηγών αεροσκαφών. Το έργο αυτό αποσκοπεί στην κάλυψη της 
αυξανόμενης ζήτησης για ικανότητα αεροπορικής μεταφοράς φορτίων στην Ιρλανδία, 
ειδικότερα για προϊόντα υψηλής αξίας/μικρού όγκου. 
Η συνεισφορά του Ταμείου Συνοχής για το έργο είναι 3,3 εκατ. ECU, ποσό ίσο με το ήμισυ 
του συνολικού κόστους. Το ποσοστό ενίσχυσης υπολείφθηκε του μέγιστου δυνατού, διότι 
είχαν ληφθεί υπόψη τα αυξημένα έσοδα της αερολιμενικής αρχής που θα προκύπτουν από 
την επέκταση του σταθμού. 
χ I 
2.4 Οι παρεμβάσεις για μελέτες και τεχνικά μέτρα στήριξης - τεχνική βοήθεια 
2.4.1 Γενικά 
Ο κανονισμός για τη θέσπιση του χρηματοδοτικού μέσου συνοχής (ΕΟΚ) αριθ. 792/93 της 
30ής Μαρτίου 1993 προβλέπει στο άρθρο 9 παράγραφος 8 ότι η Επιτροπή, για να 
εξασφαλίσει την αποτελεσματικότητα της κοινοτικής ενίσχυσης πρέπει να προβαίνει σε 
συστηματική αξιολόγηση των έργων, του τρόπου υλοποίησης τους, καθώς και των 
δυνητικών και πραγματικών επιπτώσεων της εκτέλεσης τους. Οι λεπτομερείς κανόνες 
παρακολούθησης και αξιολόγησης καθορίζονται στις αποφάσεις για την έγκριση των έργων. 
Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή έχει συνάψει ειδικές συμβάσεις για τη χρησιμοποίηση 
εμπειρογνωμόνων, οι δεξιότητες των οποίων δεν είναι διαθέσιμες στις υπηρεσίες της. Τα 
στοιχεία που αφορούν τις συμβάσεις αυτές παρατίθενται λεπτομερώς στο παράρτημα 12. 
2.4.2 Με πρωτοβουλία τη€ Επιτροπής 
ά) Το Ταμείο Συνοχής κάλεσε τους συμβούλους που ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν 
στο πολυετές πρόγραμμα μελετών και τεχνικής βοήθειας να εκδηλώσουν το 
ενδιαφέρον τους. Προς τούτο κίνησε τη διαδικασία πρόσκλησης εκδήλωσης 
ενδιαφέροντος, η οποία δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών 
Κοινοτήτων αριθ. C 183/93 της 6.7.1993, της οποίας αντίγραφο προσαρτάται (πρβλ. 
παράρτημα 13). 
Δεδομένου ότι τα έργα που υποβάλλονται από τα κράτη μέλη αφορούν το 
περιβάλλον και την υποδομή μεταφορών, το πρόγραμμα κάλυψε αυτά τα δύο γενικά 
θέματα, τα οποία διαιρέθηκαν αντίστοιχα σε 13 και 9 επιμέρους θέματα. 
Η διάρκεια ισχύος της πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος είναι τρία έτη από την 
ημερομηνία δημοσίευσης της. 
Υποβλήθηκε πολύ μεγάλος αριθμός υποψηφιοτήτων - περίπου 1.400 -. Τα στοιχεία 
πού παρασχέθηκαν επέτρεψαν να δημιουργηθεί μία βάση δεδομένων για συμβούλους, 
η οποία δίνει τη δυνατότητα επιλογής των φακέλων κατά θέματα, ανάλογα με τη 
φύση των έργων που υποβάλλονται. Η ανάλυση και η διαχείριση των δεδομένων που 
περιλαμβάνονται στους εν λόγω φακέλους ολοκληρώθηκε στις αρχές του 1994 και 
η βάση εξακολουθεί να τροφοδοτείται τακτικά. 
Σε συνάρτηση με τις ανάγκες του Ταμείου Συνοχής, προκηρύχθηκαν κλειστοί 
διαγωνισμοί στο πλαίσιο της συνδρομής για τα προς χρηματοδότηση έργα, 
συγκεκριμένα: 
στον τομέα των σιδηροδρόμων/συνδυασμένων μεταφορών 
στον τομέα του περιβάλλοντος 
στον τομέα της μεταφοράς ύδατος και των φραγμάτων 
στον τομέα τής γεωλογίας 
JV 
Οι σύμβουλοι επελέγησαν μετά από εξέταση των φακέλων που ελήφθησαν, με βάση 
την κατάλληλη εμπειρία και τα επαγγελματικά τους προσόντα. Υπεγράφησαν 
συμβάσεις-πλαίσια που καθορίζουν τα καθήκοντα πού αντατίθενται στους 
παρέχοντες υπηρεσίες: καθήκοντα ανάλυσης, μελέτης, παρακολούθησης και τεχνικής 
βοήθειας. 
Εκτός από το συνήθη δημοσιονομικό έλεγχο, οι δύο πρώτοι διαγωνισμοί, λόγω της 
σημασίας τους, υποβλήθηκαν στη διαδικασία ελέγχουτης Συμβουλευτικής Επιτροπής 
Αγορών και Συμβάσεων, η οποία εξέδωσε δύο θετικές γνωμοδοτήσεις. 
β) Είδη των επιλενέντων ιιέτοων 
Τα μέτρα τεχνικής βοήθειας που χρηματοδοτήθηκαν με πρωτοβουλία της Επιτροπής 
αφορούσαν: 
την ενίχυση των ικανοτήτων τεχνικής και οικονομικής αξιολόγησης των 
έργων που υποβάλλονται από τα κράτη μέλη -
τη συγκριτική εξέταση των αναλύσεων κόστους/ωφελειώνπου υποβάλλονται 
από τα κράτη μέλη. 
Η Επιτροπή συνήψε επίσης συμβάσεις παροχής υπηρεσιών με εταιρείες ειδικευμένες 
στον τομέα των σιδηροδρόμων και των συνδυασμένων μεταφορών και στον τομέα 
του περιβάλλοντος, για να τους αναθέσει καθήκοντα σχετικά με την αξιολόγηση, 
την παρακολούθηση των έργων, την ανάλυση της συνεκτικότητας τους και τον 
καθορισμό μέτρων που είναι αναγκαία για την αποτελεσματική υλοποίηση των 
έργων. 
^ 
2.4.3 Κατόπιν αιτήσεως των χοατών αελών 
α) ΙΣΠΑΝΙΑ 
Η Επιτροπή ενέκρινε τη μόνη αίτηση για χρηματοδότηση μελέτης που υποβλήθηκε 
από τις ισπανικές αρχές στο χρηματοδοτικό μέσο συνοχής. Η μελέτη αυτή στόχο 
έχει την αξιολόγηση των ενεργειακών και περιβαλλοντικών ωφελειών που 
προκύπτουν από την κατασκευή των οδικών παρακάμψεων το)ν μεγάλων αστικών 
κέντρων. Η εν λόγω μελέτη θα μπορεί να εφαρμοστεί στη συγκεκριμένη περίπτωση 
της οδού Μ-40, παράκαμψης της Μαδρίτης, τρία τμήματα της οποίας 
(Συγχρηματοδοτούνται από το χρηματοδοτικό μέσο συνοχής. 
β) ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ 
Στον τομέα των μεταφορών το συνολικό ποσό που διέθεσε το ΧΜΣ για μελέτες 
ανήλθε περίπου σε 1,649 εκατ. ECU. Και οι 6 εν λόγω μελέτες αφορούσαν τη 
βελτίωση των συνθηκών λειτουργίας των πορτογαλικών λιμένων. 
Όσον αφορά τον λιμένα του Leixôes, εγκρίθηκαν δύο μελέτες. Μία διαγνωστική 
μελέτη ενόψει της εκπόνησης του γενικού σχεδίου διαμόρφωσης και ανάπτυξης του 
λιμένος, καθώς και μια μελέτη και τεχνικά σχέδια που αφορούν την ανάλυση των 
δυνατοτήτων διαμόρφωσης μιας έκτασης 8 εκταρίων και κατασκευής 
συμπληρωματικών αποβάθρων παραβολής πλοίων, μήκους 500 μέτρων. 
Σε ό,τι αφορά το Douro, η μελέτη που συγχρηματοδοτείται από το ΧΜΣ θα 
προσδιορίσει τις αναγκαίες εργασίες για την κατασκευή ενός διαύλου ναυσιπλοΐας, 
στην εκβολή του ποταμού Douro, ικανού να ανταποκριθεί στις ανάγκες ασφάλειας 
της ποτάμιας - θαλάσσιας ναυσιπλοΐας. 
Η μελέτη που εγκρίθηκε για τον λιμένα του Setubal αφορούσε την ανάλυση της 
οικονομικής βιωσιμότητας και τη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων καθώς και 
κατασκευαστικές μελέτες για την κατασκευή του σταθμού εμπορευματοκιβωτίωνκαι 
της αποβάθρας για πολλαπλά μέσα μεταφοράς, η λειτουργία των οποίων αναμένεται 
να καλύψει την έλλειψη ειδικής υποδομής για τη διακίνηση εμπορευματοκιβωτίων, 
χάρη στη δημιουργία επαρκούς δυναμικότητας προσφοράς. 
Οι λιμένες Setubal και Sesimbra έλαβαν συνδρομή από το ΧΜΣ για μελέτη που 
αφορούσε την εκπόνηση σχεδίου έκτακτης ανάγκης για την εσωτερική λειτουργία 
των δύο λιμένων, το οποίο αναμένεται να εξασφαλίσει υψηλό επίπεδο ασφάλειας 
των θαλάσσιων μεταφορών. 
Τέλος, μια μελέτη σχετική με τη χρηματοδοτική και οικονομική αξιολόγηση καθώς 
και με την τεχνική μελέτη για την επέκταση της αποβάθρας πολλαπλών μέσων 
μεταφοράς στο λιμένα του Sines, αποφασίστηκε επίσης κατά τη διάρκεια της 
περιόδου εφαρμογής του ΧΜΣ. 
^-y 
Σγετικά ιιε το περιβάλλον και στο πλαίσιο του ΧΜΣ, εγκρίθηκαν 4 μελέτες για ποσό 
της τάξεως των 2,395 εκατ. ECU. 
Δύο από τις μελέτες αυτές έχουν εμβέλεια ευρύτερη και αφορούν το σύνολο του 
ηπειρωτικού πορτογαλικού εδάφους. 
Η μελέτη για την αξιολόγηση της ικανότητας συλλογής υδάτων και της ευπάθειας 
των παράκτιων περιοχών έχει ως αντικείμενο τη δημιουργία ενός συνόλου μέσων 
στήριξης της διαχείρισης των φυσικών πόρων και της χρήσης του εδάφους της 
παράκτιας ζώνης της χώρας. 
Η άλλη μελέτη έχει ως στόχο να αναλύσει και να δώσει τεχνικό και συγκεκριμένο 
περιεχόμενο σε ένα σύνολο μέσων θεσμικών, χρηματοδοτικών, κανονιστικών και 
ευαισθητοποίησης που επιτρέπουντην εξασφάλιση αειφόρου αναπτύξεως στον τομέα 
της βασικής αποχέτευσης. 
Εξάλλου, εγκρίθηκε μία μελέτη που αφορά την αξιολόγηση των προσφορο')ν που 
υποβλήθηκαν στο διαγωνισμό που αφορούσε την κατασκευή ενός νέου σταθμού 
επεξεργασίας στερεών αποβλήτων της περιοχής του Πόρτο. 
Τέλος, συγχρηματοδοτείται επίσης μια μελέτη, της οποίας αντικείμενο είναι ο 
καθορισμός βιώσιμης λύσης στο πρόβλημα της επεξεργασίας και τελικής διάθεσης 
των στερεών αποβλήτων της περιφέρειας του Baixo Mondego. 
Υ) ΕΛΛΑΑΑ 
Δεν υποβλήθηκαν αιτήσεις για συγχρηματοδότηση μελετών ή/και μέτρων τεχνικής 
υποστήριξης από το χρηματοδοτικό μέσο συνοχής. 
δ) ΙΡΛΑΝΔΙΑ 
Κατά την περίοδο που καλύπτεται από το χρηματοδοτικό μέσο συνοχής, δεν 
ελήφθησαν αιτήσεις για χορήγηση συνδρομής σε μελέτες ή μέτρα τεχνικής βοήθειας. 
J~X-
2.5 Τα ποσά των πληοωαών (μένοι 1.11.94) που ποαναατοποιήθηχαν το 1993/1994. 
νια τα έονα που αποφασίστηκαν υπό το ΧΜΣ. παοατίθενται ανά κράτος ιιελος χαι 
σε ECU: 
σε ECU 
Κ.Μ. 
ES 
GR 
IRL 
PO 
Τεχ. Βοήθ. 
ΣΥΝΟΛΟ ΠΛΗΡΩΜΈΣ 
ΠΡΟΚΑΤΑΒΟΛΕΣ 
439.560.286 
204.135.405 
79.270.099 
169.899.244 
53.346 
892.918.380 ΕΝΔΙΆΜΕΣΕΣ 
114.596.242 
6.280.602 
1.935.741 
58.050.323 
-
180.862.908 ΥΠΟΛΟΙΠΟ 
64.795 
-
-
-
-
64.795 ΣΥΝΟΛΟ 
554.221.323 
210.416.007 
81.205.840 
227.949.567 
53.346 
1.073.846.083 % 
52 
20 
7 
21 
100 
Όπως καταδεικνύει ο πίνακας πληρωμών, η κατανομή κατά είδος πληρωμής εμφανίζει 
υψηλό ποσοστό (83%) προκαταβολών που καταβλήθηκαν. 
Αυτό, σύμφωνα με το γράμμα και το πνεύμα του κανονισμού, δεν πρέπει καθόλου να 
εκπλήσσει. Διότι ο σκοπός ήταν να καταστεί αμέσως διαθέσιμο ένα μέρος της συνδρομής 
του ΧΜΣ, για να δοθεί η αναγκαία χρηματοδοτική ώθηση για την εκκίνηση των έργων. 
Αυτή άλλωστε είναι η αιτιολογία της μεταφοράς των προκαταβολών στα 2/3 της πρώτης 
ετήσιας δόσης της συνδρομής για τα έργα που υποβλήθηκαν πριν από την 1η Σεπτεμβρίου 
1993. 
Όσον αφορά τις ενδιάμεσες πληρωμές, μετά από μια ανταλλαγή απόψεων με τα δικαιούχα 
κράτη μέλη σχετικά με τους όρους που πρέπει να πληρούνται, ιδίως όσον αφορά τους 
φυσικούς δείκτες προόδου των εργασιών, η εξέταση των αιτήσεων πληρωμής επέτρεψε 
μεταφορά πόρων που φθάνει το 17% των συνολικών πληρωμών. 
Η μόνη αίτηση πληρωμής του υπολοίπου που υποβλήθηκε στο Ταμείο έγινε δεκτή μετά από 
ειδικό έλεγχο των εγγράφων και επιτόπιο έλεγχο του έργου, καθώς και των πινακίδων 
δημοσιότητας. 
se 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 - ΣΥΓΚΛΙΣΗ ΚΑΙ ΕΞΑΡΤΗΣΗ ΑΠΟ ΟΡΟΥΣ 
3.1 Γενικά 
Το πρωτόκολλο αριθ. 15 σχετικά με την οικονομική και κοινωνική συνοχή, το 
οποίο προσαρτάται στην Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ενωση, προβλέπει ότι το 
Ταμείο Συνοχής θα χορηγεί τη συνδρομή του στα κράτη μέλη στα οποία : 
το κατά κεφαλήν ΑΕΠ είναι κατώτερο από το 90% του κοινοτικού μέσου όρου 
και 
εφαρμόζεται πρόγραμμα που αποσκοπεί στην εκπλήρωση των όρων της 
οικονομικής σύγκλισης που αναφέρεται στο άρθρο 104 Γ της Συνθήκης. 
Αυτές οι δύο προϋποθέσεις επιλεξιμότητας των κρατών μελών για 
χρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής συμπληρώθηκαν από τα συμπεράσματα του 
Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Εδιμβούργου, το οποίο εισήγαγε την έννοια της 
υπό όρους χρηματοδότησης. Πράγματι, σε περίπτωση έκδοσης απόφασης του 
Συμβουλίου, με την οποία διαπιστώνεται η ύπαρξη υπερβολικού δημοσίου 
ελλείμματος, σύμφωνα με το άρθρο 104 Γ παράγραφος 6 της Συνθήκης, κανένα νέο 
έργο ή, σε περίπτωση σημαντικών έργων με πολλά στάδια, κανένα νέο στάδιο 
έργου δεν θα μπορεί να χρηματοδοτηθεί από το Ταμείο Συνοχής στο εν λόγω 
κράτος μέλος. 
Το ίδιο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο διευκρίνισε ότι η αναστολή της 
χρηματοδότησης μπορεί να παραγάγει αποτελέσματα μόνον δύο έτη μετά την 
έναρξη ισχύος της Συνθήκης του Μάαστριχτ, δηλαδή μετά την 1η Νοεμβρίου 1995. 
Από την άλλη πλευρά, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο διευκρίνισε ότι η εν λόγω 
αναστολή δεν παράγει αποτελέσματα αμέσως μετά την απόφαση του Συμβουλίου 
για την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος, αλλά 
είτε μετά από προθεσμία ενός έτους 
είτε μετά από άλλη περίοδο που καθορίζεται για τη διόρθωση του 
ελλείμματος σε σύσταση που εκδίδεται κατά το άρθρο 104 Γ παράγραφος 7. 
Διευκρινίστηκε επίσης ότι, κατ'εξαίρεση, στην περίπτωση έργων που αφορούν 
άμεσα περισσότερα του ενός κράτη μέλη, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο μπορεί να 
αποφασίσει να καθυστερήσει την αναστολή. 
Ολες αυτές οι διατάξεις για τη σύγκλιση και την εξάρτηση από όρους 
επαναλήφθηκαν στον κανονισμό 1164/94 του Συμβουλίου για την ίδρυση του 
Ταμείου Συνοχής, ενώ, αντίθετα η εξάρτηση υπό όρους δεν εφαρμόζεται στο 
χρηματοδοτικό μέσο συνοχής. 
3.2 Προγράιιαατα σύγκλισης 
ΕΛΛΑΔΑ 
1. Η Ελλάδα υπέβαλε τον Φεβρουάριο του 1993 πρόγραμμα σύγκλισης, το οποίο 
συζητήθηκε από το Συμβούλιο ECOFIN στις 15 Μαρτίου του ιδίου έτους. Ο 
στόχος του προγράμματος σύγκλισης, το οποίο κάλυπτε την περίοδο 1993-1998, 
ήταν από το 1996 η ελληνική οικονομία να πληροί όλα τα κριτήρια 
σύγκλισης που ορίζονται στην Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ενωση. Η 
προσδοκία αυτή βασιζόταν σε σταθερή πολιτική δημοσιονομικής 
εξυγίανσης, μέτρα για περαιτέρω διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, 
περιοριστική νομισματική πολιτική, καθοριζόμενη με προοπτική τη 
συμμετοχή της δραχμής στον ΜΣΙ, την άρση των περιορισμών για τις διεθνείς 
κινήσεις κεφαλαίων και την . απελευθέρωση των εγχωρίων χρηματαγορών 
και κεφαλαιαγορών. 
2. Λόγω της σημαντικής υπέρβασης των δημοσιονομικών στόχων για το 1993, η 
οποία οφειλόταν συγκεκριμένα στο πολύ χειρότερο από το αναμενόμενο 
οικονομικό περιβάλλον, το πρόγραμμα κρίθηκε παρωχημένο. Σύμφωνα με τις 
συμφωνίες του Συμβουλίου του Ιουλίου 1993 και Φεβρουαρίου 1994 και ως 
απόδειξη της σημασίας που απέδιδε η Ελλάδα στη σύγκλιση, η ελληνική 
κυβέρνηση υπέβαλε τον Ιούνιο 1994 αναθεωρημένο πρόγραμμα σύγκλισης 
για την περίοδο 1994-1999, το οποίο συζητήθηκε στη συνεδρίαση του 
Συμβουλίου ECOFIN της 19ης Σεπτεμβρίου 1994. Στόχος του αναθεωρημένου 
προγράμματος είναι, έως το 1998 η ελληνική οικονομία να πληροί όλα τα 
κριτήρια ονομαστικής σύγκλισης που ορίζονται στη Συνθήκη για την Ενωση, 
εξασφαλίζοντας την πλήρη συμμετοχή της χώρας στο τρίτο στάδιο της ΟΝΕ από 
το 1999. Για τον πληθωρισμό ο στόχος είναι να επιβραδυνθεί από 10,8% το 
1994 σε 3,3% το 1999, ο καθαρός δανεισμός του ευρύτερου δημόσιου τομέα 
σχεδιάζεται να μειωθεί από 13,2% του ΑΕΠ σε 7,6% το 1996 και σε 0,9% το 
1999 και ο λόγος του χρέους, μετά σταθεροποίηση το 1996 σε 115% του ΑΕΠ, 
αναμένεται να μειωθεί κατά 12 περίπου εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ έως 
το 1999. Οι προσδοκίες αυτές βασίζονται σε διόρθωση των 
δημοσιονομικών ανισορροπιών, μέσω της βελτίωσης της απόδοσης των 
εσόδων και του εξορθολογισμού των δαπανών περιοριστική νομισματική 
και συναλλαγματική πολιτική στο πλαίσιο της απελευθέρωσης της κίνησης 
κεφαλαίων στις 16 Μαίου 1994· και πολιτική οικονομικής ανάπτυξης 
βασιζόμενη στη βελτίωση της οικονομικής υποδομής και του θεσμικού 
πλαισίου των οικονομικών παραγόντων. Η οικονομική ανάπτυξη, ιδίως κατά 
την αρχική φάση του προγράμματος, θα προκύψει από την επενδυτική 
δραστηριότητα του δημοσίου χρηματοδοτούμενη κυρίως μέσω του 
Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης, το οποίο θα δημιουργήσει μεσοπρόθεσμα 
ευνοϊκές συνθήκες για τις ιδιωτικές επενδύσεις. 
3. Σύμφωνα με τις διαδικασίες που καθορίζονται στο άρθρο 104 Γ της 
Συνθήκης, το Συμβούλιο αποφάσισε τον Σεπτέμβριο 1994 ότι η Ελλάδα έχει 
υπερβολικό έλλειμμα· τον Νοέμβριο του ίδιου έτους το Συμβούλιο 
συμφώνησε να απευθύνει σύσταση στην Ελληνική Δημοκρατία, ώστε να 
εξαλείψει την κατάσταση του υπερβολικού ελλείμματος. 
ΙΣΠΑΝΙΑ S Ζ 
1. Το αρχικό ισπανικό πρόγραμμα σύγκλισης εγκρίθηκε από την ισπανική 
κυβέρνηση τον Μάίο 1992 και συζητήθηκε από το Συμβούλιο ECOFIN τον Ιούνιο 
του ιδίου έτους. Το πρόγραμμα κάλυπτε την περίοδο 1992-96 και αποσκοπούσε 
στην επίτευξη προόδου τόσο ως προς την ονομαστική όσο και ως προς την 
πραγματική σύγκλιση με τις χώρες της ΕΕ. Ο στόχος αυτός επρόκειτο να 
επιτευχθεί μέσω ενός ισορροπημένου μείγματος πολιτικής που βασιζόταν σε 
σκληρή δημοσιονομική πολιτική και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις ιδιαίτερα 
στον τομέα των υπηρεσιών και στην αγορά εργασίας. Το πρόγραμμα περιελάμβανε 
φιλόδοξους στόχους όσον αφορά to γενικό δημόσιο έλλειμμα, το οποίο 
επρόκειτο να μειωθεί από 4,4% του ΑΕΠ το 1991 σε 1% το 1996, ενώ ο πληθωρισμός 
προβλεπόταν να μειωθεί από 6,3% το 1991 σε 3% το 1996. 
Ωστόσο, η εφαρμογή του προγράμματος εξέφυγε από την πορεία της, ιδίως λόγω 
της μη αναμενόμενης βαρείας ύφεσης το 1992-93 (στην περίοδο αυτή η αθροιστική 
ανάπτυξη ήταν αρνητική (- 0,2%) έναντι αναμενόμενης αύξησης 6,4% στο 
πρόγραμμα). Το γενικό δημόσιο έλλειμμα έφθασε το 7,5% του ΑΕΠ το 1993. 
Κάποια πρόοδος σημειώθηκε όσον αφορά την εφαρμογή της διαρθρωτικής 
μεταρρύθμισης, ιδιαίτερα ως προς την αγορά εργασίας, όπου μια ευρεία δέσμη 
μεταρρυθμίσεων εγκρίθηκε από το Κοινοβούλιο το Μάϊο του 1994. Τα πρώτα 
αποτελέσματα εμφανίζονται αρκετά ενθαρρυντικά, γεγονός που αντανακλάται 
στον μεγάλο αριθμό νέων συμβάσεων, κυρίως σχετικά με θέσεις μερικής 
απασχόλησης και συμβάσεις μαθητείας. 
2. Οι ισπανικές αρχές παρέμειναν ωστόσο προσηλωμένες στην επιδίωξη της 
σύγκλισης. Τον Ιούλιο 1994 η ισπανική κυβέρνηση ενέκρινε το αναθεωρημένο 
πρόγραμμα σύγκλισης για την περίοδο 1995-97. Η αναθεώρηση έγινε σύμφωνα με 
τις διαδικασίες που είχαν συμφωνηθεί από το Συμβούλιο ECOFIN τον Ιούλιο 
1993 και τον Φεβρουάριο 1994, καθώς το σενάριο μακροοικονομικής εξέλιξης 
και οι στόχοι του αρχικού προγράμματος είχαν ξεπεραστεί. Το αναθεωρημένο 
πρόγραμμα διατηρεί τις ίδιες βασικές κατευθυντήριες γραμμές με το 
προηγούμενο : επίτευξη προόδου τόσο ως προς την πραγματική όσο Kat ως προς 
την ονομαστική σύγκλιση μέσω της συνέχισης της δημοσιονομικής εξυγίανσης 
και των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Το αναθεωρημένο πρόγραμμα βασίζεται 
στην παραδοχή σταθερής οικονομικής ανάκαμψης, η οποία θα οδηγήσει σε 
αύξηση του ισπανικού ΑΕΠ κατά 3,9% ετησίως το 1996-97. Η αύξηση αυτή θα είναι 
συμβατή με πτώση του πληθωρισμού και μείωση του εξωτερικού ελλείμματος. 
Για τα διαρθρωτικά ζητήματα, το πρόγραμμα προβλέπει περαιτέρω 
μεταρρυθμίσεις σε μεγάλο αριθμό οικονομικών τομέων (π.χ. στον τομέα των 
υπηρεσιών, στο εκπαιδευτικό σύστημα, στην προσφορά κατοικίας). Οσον αφορά τα 
δημόσια οικονομικά, το αναθεωρημένο πρόγραμμα αποσκοπεί στη μείωση του 
γενικού δημοσίου ελλείμματος από 7,5% του ΑΕΠ το 1993 σε 3% το 1997, ενώ ο 
λόγος του ακαθάριστου δημοσίου χρέους επιδιώκεται να αρχίσει να μειώνεται 
το 1997, έτος κατά το οποίο θα βρίσκεται στο 67,2% του ΑΕΠ. Το πρόγραμμα 
προβλέπει ευρεία δέσμη μέτρων για την περιστολή του διαρθρωτικού 
ελλείμματος της κεντρικής διοίκησης, τα οποία θα αυξήσουν επίσης την 
αποτελεσματικότητα της ισπανικής οικονομίας στο σύνολο της. Μια άλλη θετική 
πλευρά είναι η κατά το πρόγραμμα δέσμευση των αρχών να λάβουν πρόσθετα 
μέτρα εάν το έλλειμμα υπερβεί το αναμενόμενο. 
3. Σύμφωνα με τις διαδικασίες που καθορίζονται στο άρθρο 104 Γ της Συνθήκης, το 
Συμβούλιο αποφάσισε τον Σεπτέμβριο 1994 ότι η Ισπανία έχει υπερβολικό 
έλλειμμα· τον Νοέμβριο του ιδίου έτους, το Συμβούλιο αποφάσισε να απευθύνει 
στο Βασίλειο της Ισπανίας σύσταση, ώστε να εξαλείψει την κατάσταση του 
υπερβολικού ελλείμματος. 
ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ S3 
1. Το αρχικό πρόγραμμα σύγκλισης εγκρίθηκε από την πορτογαλική κυβέρνηση το 
Νοέμβριο 1991 και συζητήθηκε από το Συμβούλιο ECOFIN στις 16 Δεκεμβρίου του 
ίδιου έτους. Το πρόγραμμα κάλυπτε την περίοδο 1992-95 και κύριος στόχος του 
ήταν η επίτευξη της ονομαστικής σύγκλισης με τα κράτη μέλη που είχαν τις 
καλύτερες επιδόσεις, με παράλληλη διατήρηση θετικής διαφοράς ως προς την 
πραγματική ανάπτυξη. Ο πληθωρισμός αναμενόταν να μειωθεί σε 4%-6% το 1993-95, 
ενώ το γενικό δημόσιο έλλειμμα αναμενόταν να μειωθεί σε 3% του ΑΕΠ κατά 
μέσο όρο κατά την ίδια περίοδο. Η στρατηγική μείωσης του πληθωρισμού 
βασιζόταν σε μια άκαμπτη συναλλαγματική πολιτική (σταθερότητα του 
εσκούδου έναντι των νομισμάτων του ΜΣΙ), συνοδευόμενη από σφικτή 
δημοσιονομική πολιτική. Η προσπάθεια δημοσιονομικής προσαρμογής 
αποσκοπούσε επίσης στην επίτευξη της συμμόρφωσης έως το 1995 με τα κριτήρια 
για τα δημόσια οικονομικά που αποτελούν προϋπόθεση της συμμετοχής στην 
ΟΝΕ. Το 1992 οι στόχοι του προγράμματος σε γενικές γραμμές επιτεύχθηκαν : ο 
πληθωρισμός εξακολούθησε να επιβραδύνεται, ενώ το γενικό δημόσιο 
έλλειμμα μειώθηκε σε 3,3% του ΑΕΠ. Ωστόσο, η απρόβλεπτη ύφεση, μαζί με την 
εμφάνιση ορισμένων διαρθρωτικών προβλημάτων στα δημόσια οικονομικά, 
οδήγησε σε ουσιαστική αύξηση του γενικού δημοσίου ελλείμματος το 1993 σε 
7,1% του ΑΕΠ. Αυτό όμως δεν απέτρεψε τη συνέχιση των προσπαθειών των 
πορτογαλικών αρχών για τη σύγκλιση. Ετσι, μετά την πρόσκληση του Συμβουλίου 
ECOFIN προς τα κράτη μέλη τον Ιούλιο 1993 να υποβάλουν νέα ή αναθεωρημένα 
προγράμματα, οι πορτογαλικές αρχές ενέκριναν αναθεωρημένο πρόγραμμα 
σύγκλισης στις 25 Νοεμβρίου 1993. 
2. Το αναθεωρημένο πρόγραμμα σύγκλισης συζητήθηκε από το Συμβούλιο ECOFIN 
τον Φεβρουάριο 1994. Οι βασικές γραμμές του αναθεωρημένου προγράμματος 
σχεδόν ταυτίζονται με το αρχικό, του οποίου μπορεί να περιγραφεί ως 
ενημέρωση, αλλά καλύπτουν την περίοδο έως το 1997. Ο γενικός στόχος 
επιβεβαιώνεται μείωση της διαφοράς με τον πληθωρισμό των χωρών με τις 
καλύτερες επιδόσεις, με παράλληλη επιστροφή σε θετική διαφορά πραγματικής 
ανάπτυξης ως προς τον κοινοτικό μέσο όρο. Το πρόγραμμα επομένως είναι συνεπές 
προς τη στρατηγική της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης που 
ενσαρκώνεται με το P/ano de Desenvolvimento Regional για το 1994-99. Η 
συναλλαγματική σταθερότητα παραμένει βασικό όργανο για την επίτευξη της 
μείωσης του πληθωρισμού. Η δημοσιονομική προσαρμογή βασίζεται κατά κύριο 
λόγο στον περιορισμό των τρεχουσών δαπανών, στον οποίο συμβάλλουν οι 
χαμηλότερες πληρωμές τόκων που προκύπτουν από τη σχεδιαζόμενη μείωση των 
επιτοκίων που συνδέεται με τη μείωση του πληθωρισμού. Η φορολογική 
επιβάρυνση δεν αναμένεται να αυξηθεί αισθητά, αν και μελετώνται μέτρα για 
την αύξηση της αποτελεσματικότητας συλλογής των φόρων και για τη διεύρυνση 
της φορολογικής βάσης σε ορισμένους τομείς. Ως αποτέλεσμα, το γενικό δημόσιο 
έλλειμμα θα παρουσιάσει σαφή πτωτική τάση, ώστε να φθάσει 3% το 1997· ο λόγος 
του δημοσίου χρέους προς το ΑΕΠ θα φθάσει το ανώτερο σημείο του το 1994 με 71% 
και έκτοτε θα μειωθεί. Διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που αποσκοπούν στην 
αύξηση της ευελιξίας της οικονομίας και στην ενίσχυση των μηχανισμών της 
αγοράς αποτελούν μία άλλη μείζονα συνιστώσα του προγράμματος. Ιδιαίτερα, 
η ολοκλήρωση των ιδιωτικοποιήσεων παραμένει μία από τις προτεραιότητες των 
εθνικών αρχών. Κατά το 1994 σημειώθηκε και πάλι πρόοδος όσον αφορά τον 
πληθωρισμό. Η ταχεία αύξηση των φορολογικών εσόδων βελτίωσε τη 
δημοσιονομική κατάσταση του ευρύτερου δημόσιου τομέα και το αντίστοιχο 
έλλειμμα μειώθηκε σε 6,3%. Ο προϋπολογισμός του 1995, ο οποίος 
παρουσιάστηκε στα μέσα Οκτωβρίου, έχει στόχο την επίτευξη ελλείμματος ίσου 
με το 5,8 του ΑΕΠ· στο πλαίσιο του προϋπολογισμού οι πορτογαλικές αρχές 
*Γο 
ανήγγειλαν ότι, ενώ διετηρείτο ο τελικός στόχος ελλείμματος ίσου με 3% του 
ΑΕΠ το 1997, η ετήσια πορεία είχε αναπροσαρμοστεί. 
Σύμφωνα με τις διαδικασίες που καθορίζονται στο άρθρο 104 Γ της Συνθήκης το 
Συμβούλιο αποφάσισε τον Σεπτέμβριο 1994 ότι στην Πορτογαλία υπάρχει 
υπερβολικό έλλειμμα· τον Νοέμβριο του ιδίου έτους, το Συμβούλιο συμφώνησε 
να απευθύνει σύσταση στην Πορτογαλική Δημοκρατία ώστε να εξαλείψει την 
κατάσταση του υπερβολικού ελλείμματος. 
ΙΡΛΑΝΔΙΑ 
1. Το πρώτο πρόγραμμα σύγκλισης της Ιρλανδίας, το οποίο κάλυπτε την περίοδο από το 1991 
έως το 1993, υποβλήθηκε στην Επιτροπή στις 30 Οκτωβρίου 1991 και εξετάστηκε από το 
Συμβούλιο ECOFIN στις 10 Φεβρουαρίου 1992. Με το πρόγραμμα αυτό, οι ιρλανδικές αρχές 
ανέλαβαν να συνεχίσουν την υφιστάμενη σταθεροποιητική πολιτική, η οποία βασιζόταν 
σε σταθερή ομοφωνία των κοινωνικών εταίρων ως προς την εξέλιξη των μισθών και τους 
γενικούς μακροοικονομικούς στόχους και η οποία είχε ήδη αποκαταστήσει τη 
σταθερότητα των τιμών και του προϋπολογισμού κατά τα προηγούμενα έτη. Κατά την 
τριετή αυτή περίοδο ο πληθωρισμός παρέμεινε κάτω του 3% ετησίως, ενώ μειώθηκε σε 
μόλις 1,6% το 1993. Ομοίως, ο καθαρός δανεισμός του ευρύτερου δημόσιου τομέα 
παρέμεινε ουσιαστικά αμετάβλητος στο ύψος του 2-2'/4% του ΑΕΠ, λιγότερο από το ήμισυ 
του κοινοτικού μέσου όρου. Αυτή η ονομαστική σταθερότητα διευκόλυνε τη διαρκή 
ισχυρή ανάπτυξη με ετήσια μέση αύξηση του ΑΕΠ 3%% κατά την περίοδο αυτή. 
Δεδομένου ότι η σταθερότητα των τιμών και του προϋπολογισμού είχαν ήδη εδραιωθεί, 
το πρόγραμμα εστιάστηκε κυρίως στη μείωση του δημοσίου χρέους και στη βελτίωση της 
πραγματικής σύγκλισης. Από την άποψη αυτή τα αποτελέσματα δεν ήταν πάντα θετικά. Ενώ 
ο στόχος της μείωσης του λόγου του χρέους σε ποσοστό κάτω του 100% του ΑΕΠ έως το 1993 
είχε ήδη σε γενικές γραμμές επιτευχθεί από το 1992, σημειώθηκε ακολούθως σημαντική 
άνοδος το 1993. Ωστόσο, αυτό οφειλόταν στις συνέπειες της αποτίμησης του εξωτερικού 
χρέους λόγω της υποτίμησης της ιρλανδικής λίρας τον Ιανουάριο του 1993 και όχι σε 
ολίσθημα της δημοσιονομικής πολιτικής. Επομένως, οι θεμελιώδεις προϋποθέσεις που 
απαιτούνται για την εξασφάλιση της συνεχούς μείωσης του λόγου του χρέους παραμένουν 
αλώβητες. Ομοίως, ενώ σημειώθηκε σημαντική άνοδος του κατά κεφαλήν ΑΕΠ κατά την 
περίοδο του προγράμματος, σημειώθηκε παράλληλα απότομη άνοδος της ανεργίας κατά 
4 σχεδόν εκατοστιαίες μονάδες σε 18,4% του πολιτικού εργατικού δυναμικού. Η 
επιδείνωση αυτή επήλθε παρά τη συνεχή αύξηση της απασχόλησης, η οποία όμως 
υπεραντισταθμίστηκε από απότομη αύξηση του εργατικού δυναμικού. 
2. Κατά τη λήξη του προηγούμενου προγράμματος, η ιρλανδική κυβέρνηση υπέβαλε νέο 
πρόγραμμα σύγκλισης για την περίοδο 1994-1996. Αποσκοπεί σε ετήσια μέση ανάπτυξη 
κατά 4% του ΑΕΠ μεταξύ του 1994 και 1996, η οποία είναι συμβατή με πληθωρισμό κάτω 
του 2'/2% και δημοσιονομικό έλλειμμα κάτω του 3% του ΑΕΠ ετησίως. Ωστόσο, ο μείζων 
στόχος του προγράμματος είναι η βελτίωση των επιδόσεων ως προς την απασχόληση, η 
οποία προβλέπεται να αυξηθεί κατά 44.000 στο σύνολο της περιόδου 1994 έως 1996, 
δηλαδή μόλις πάνω από το ήμισυ του αντίστοιχου ποσοστού αναμενόμενης αύξησης του 
εργατικού δυναμικού, ήτοι περίπου Ρ/4%. Ωστόσο, εάν η μετανάστευση επαναληφθεί 
κατόπιν της διεθνούς ανάκαμψης, η ανεργία θα πρέπει πράγματι να μειωθεί. 
Προβλέπεται ότι οι στόχοι του προγράμματος θα επιτευχθούν μέσω της συνέχισης της 
σταθεροποιητικής πολιτικής των τελευταίων ετών. Η πολιτική αυτή έχει ευρεία 
στήριξη, η οποία αντανακλάται σε νέα συμφωνία με τους κοινωνικούς εταίρους που 
επιβεβαιώνει τη δέσμευση για συνεχή σταθερότητα τιμών και προϋπολογισμού. Η 
σταθερότητα αυτή θα διευκολυνθεί από αυξήσεις των μισθών μόνον 8,2% σε διάστημα 
τριών ετών - στο ύψος του πληθωρισμού, αλλά σημαντικά κατώτερες από την αναμενόμενη 
αύξηση της παραγωγικότητας. Το πρόγραμμα δίδει επίσης σημαντική έμφαση σε 
διαρθρωτικά μέτρα. Ιδιαίτερα, οι αρχές δεσμεύονται να συνεχίσουν τη μεταρρύθμιση 
του φορολογικού συστήματος, στο οποίο οι τρέχουσες στρεβλώσεις θεωρούνται βεβαίως 
ως σοβαρή τροχοπέδη στην αύξηση της απασχόλησης. Προτείνονται επίσης πρόσθετα μέτρα 
για την αύξηση του ανταγωνισμού και την εξάλειψη πρακτικών που δυσχεραίνουν τον 
ανταγωνισμό. 
Ο κύριος στόχος των μέτρων αυτών είναι η ενδυνάμωση του αναπτυξιακού δυναμικού του 
εγχώριου τομέα της οικονομίας, όπου είναι καλύτερες οι δυνατότητες για αύξηση της 
απασχόλησης. Ως συμπλήρωμα των προτεινόμενων διαρθρωτικών μέτρων, τα ανταγωνιστικά 
μειονεκτήματα που προκύπτουν από τη σχετική υπανάπτυξη της Ιρλανδίας θα 
f4 
αντιμετωπιστούν μέσω ενός μείζονος επενδυτικού προγράμματος. Το πρόγραμμα αυτό θα 
ενισχυθεί μέσω των κοινοτικών διαρθρωτικών ταμείων και του Ταμείου Συνοχής και της 
προβλεπόμενης ουσιαστικής αύξησης των δημοσίων και ιδιωτικών επενδύσεων. Οι 
επενδύσεις αυτές θα βελτιώσουν τις αναπτυξιακές δυνατότητες μέσω της σημαντικής 
αναβάθμισης της υλικής υποδομής, της ανάπτυξης εγχώριας βιομηχανίας, φυσικών πόρων, 
τουρισμού και της βελτίωσης της κατάρτισης και της επαγγελματικής ειδίκευσης. 
tj 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 - ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΩΝ ΠΟΥ ΕΓΚΡΙΘΗΚΑΝ ΑΠΟ 
ΤΟ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΟ ΜΕΣΟ ΣΥΝΟΧΗΣ 
4.1 Γενικά 
Ο συντονισμός και ο διάλογος μεταξύ της υπηρεσίας που είναι αρμόδια για το Ταμείο 
Συνοχής και των Γενικών Διευθύνσεων που είναι αρμόδιες για τις Μεταφορές, για το 
Περιβάλλον και για την Περιφερειακή Πολιτική, πραγματοποιούνται μέσω : 
συνεδριάσεων των εν λόγω υπηρεσιών όπου συζητείται η στρατηγική παρέμβασης η 
καταλληλότερη για κάθε χώρα και τα έργα που συγκεντρώνουν πιθανότητες να εγκριθούν· 
υποχρεωτικής διαβούλευσης των εν λόγω Γενικών Διευθύνσεων, κατά την εξέταση των 
φακέλων. Για καμμία από τις αποφάσεις που εγκρίθηκαν υπό το ΧΜΣ δεν υπήρξε 
διαφωνία μεταξύ των υπηρεσιών· 
εάν χρειάζεται, κοινών συνεδριάσεων με τις αρχές των κρατών μελών. 
Δεν υπάρχει κίνδυνος "διπλής χρηματοδότησης" της ίδιας δαπάνης από το ΧΜΣ και τα 
διαρθρωτικά ταμεία. Οι ισχύουσες διαδικασίες επιτρέπουν να αποφεύγεται ο κίνδυνος αυτός 
και επιτρέπουν να εξακριβώνεται εύκολα εάν ένα επενδυτικό σχέδιο έχει ήδη υποβληθεί σε 
άλλο χρηματοδοτικό όργανο. 
Σχετικά πρέπει να διευκρινιστεί ότι : 
οι διατάξεις που αναφέρονται στη σώρευση (άρθρο 7 παράγραφος 1) δεν αποσκοπούν 
στην αποτροπή της χρηματοδότησης από τα διαρθρωτικά ταμεία και από το Ταμείο 
Συνοχής δύο διαφορετικών σταδίων του ιδίου έργου· 
ο κανονισμός (άρθρο 7 παράγραφος 2) επιτρέπει να προστεθεί η ενίσχυση του 
χρηματοδοτικού μέσου συνοχής στην ενίσχυση που χορηγείται από χρηματοδοτικά μέσα 
που έχουν δημιουργηθεί στο πλαίσιο της πολιτικής μεταφορών και περιβάλλοντος, υπό 
τον όρο ότι το σύνολο της κοινοτικής στήριξης δεν υπερβαίνει το 90% των συνολικών 
δαπανών. 
4.1.1 Α£ιολόνηση των έονων 
II Επιτροπή πάντοτε προέβαινε σε εκτίμηση των φακέλων, για να αξιολογήσει κατά πόσο τα 
οικονομικά και κοινωνικά μεσοπρόθεσμαπλεονεκτήματα είναι ανάλογα με τους διατιθέμενους 
πόρους. 
Η εν λόγω εκτίμηση πραγματοποιείται : 
α) Με βάση αναλύσεις κόστους και πλεονεκτημάτων που υποβάλλονται από τα κράτη μέλη. 
Οι εν λόγω αναλύσεις έχουν εν γένει τη μορφή αναλύσεων κόστους/ωφελειών, στην 
περίπτωση των έργων υποδομής μεταφορών και των έργων μεγαλύτερης κλίμακας στον τομέα 
του περιβάλλοντος. Σε άλλες περιπτώσεις, μπορούν να περιλαμβάνουν στοιχεία που αφορούν 
περισσότερο την ποιότητα. 
β) Με βάση στοιχεία αξιολόγησης που παρέχει η ETE, είτε μετά από εξέταση που 
πραγματοποίησε η ίδια για το ίδιο έργο ή για το σύστημα ή τον άξονα στον οποίο ανήκει το 
έργο, είτε κατόπιν γνωμοδοτήσεως σχετικά με τους φακέλους κατόπιν αιτήσεως της 
Επιτροπής. 
γ) Με βάση άλλα στοιχεία αξιολόγησης που είναι διαθέσιμα στις υπηρεσίες της Επιτροπής. 
Η αξιολόγηση προκύπτει επομένως από μια διαδικασία που κινητοποιεί περισσότερους 
παράγοντες και λαμβάνει υπόψη συνεισφορές από πολλές πηγές. 
Ωστόσο, η Επιτροπή θεωρεί ότι πρέπει να καταβληθεί περαιτέρω προσπάθεια από τα κράτη 
μέλη για τη βελτίωση των μεθόδων οικονομικής ανάλυσης, ιδίως στον τομέα του 
περιβάλλοντος. Έχουν προωθηθεί μέτρα για το σκοπό αυτό, τόσο εκ μέρους της Επιτροπής 
όσο και εκ μέρους των κρατών μελών. 
Κατά τη διαπραγμάτευση για τον κανονισμό του Ταμείου Συνοχής, το Συμβούλιο και η 
Επιτροπή, αναγνωρίζοντας την κατάσταση αυτή, συμφώνησαν στο γεγονός ότι, σε ό,τι 
αφορά τα περιβαλλοντικά έργα και λαμβανομένης υπόψη της φύσεως των υποβαλλομένων 
έργων, πρέπει να χρησιμοποιούνται άλλες μέθοδοι αξιολόγησης ποσοτικά προσδιορισμένες 
κατά γενικό κανόνα, όπως π.χ. η ανάλυση πολλαπλών κριτηρίων, όταν η ανάλυση κόστους-
ωφελειών δεν αρκεί για να οδηγήσει σε πειστικά αποτελέσματα, ώστε να καθίσταται δυνατό 
να εκτιμάται σε ποιο μέτρο οι επιδιωκόμενοι στόχοι θα μπορέσουν να επιτευχθούν από το 
έργο. 
Όπως έχει ήδη αναφερθεί, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη στοιχεία που παρέχονται από τα 
κράτη μέλη για την εκτίμηση των έργων. Τα στοιχεία αυτά συμβάλλουν στην αξιολόγηση της 
Επιτροπής ως προς τη βιωσιμότητα των έργων, αλλά η Επιτροπή δεν συμφωνεί κατ ανάγκη 
με το περιεχόμενο τους. 
4 S 
4.1.2 Έονα που δημιουργούν έσοδα 
Η Επιτροπή θεωρεί ότι ο όρος "έργο που δημιουργεί έσοδα" περιλαμβάνει : 
την υποδομή, η χρήση της οποίας συνεπάγεται άμεσες επιβαρύνσεις για τους χρήστες και 
οι οποίες δημιουργούν ουσιαστικά καθαρά έσοδα για τους φορείς των έργων 
τις παραγωγικές επενδύσεις. 
Εάν χορηγείται στήριξη σε έργο που δημιουργεί έσοδα, η Επιτροπή, σε συνεννόηση με το 
κράτος μέλος, αφαιρεί από τις επιλέξιμες δαπάνες των έργων τα έσοδα, εφόσον αυτά 
συνδέονται άμεσα με τη χρηματοδοτούμενη επένδυση και εφόσον πρόκειται για σημαντικά 
καθαρά έσοδα για τον ανάδοχο. 
Η πρακτική που ακολουθήθηκε κατά τη διαχείριση του ΧΜΣ είναι συνεπής προς τις αρχές 
αυτές. Κατά συνέπεια, όταν τα έσοδα δεν ήσαν σημαντικού ύψους ή δεν συνδέονταν άμεσα 
με την επένδυση, δεν λαμβάνονταν υπόψη. 
€Q 
4.2 Συιιβολτΐ στην ενίσχυση των διευρωπαϊκών διχτύων αεταφοοών 
Στα διευρωπαϊκά δίκτυα δόθηκε κεντρική θέση στην Συνθήκη (Τίτλος XII) και στο Λευκό 
Βιβλίο της Επιτροπής για την Ανάπτυξη, Ανταγωνιστικότητα και Απασχόληση, ως μέσο 
βελτίωσης της λειτουργίας της ενιαίας αγοράς, ενίσχυσης της οικονομικής και κοινωνικής 
συνοχής και συμβολής στην οικονομική ανάπτυξη. Τα πρόσφατα Ευρωπαϊκά Συμβούλια 
έδωσαν σημαντική έμφαση στη σημασία των δικτύων και περαιτέρω πολιτική ώθηση στην 
ολοκλήρωση τους. 
Έχοντας υπόψη τα ανωτέρω, το χρηματοδοτικό μέσο συνοχής διεδραμάτισε σημαντικό ρόλο 
στην προώθηση της ανάπτυξης των δικτύων, συνεισφέροντας σε βασικά έργα μεταφορών στις 
τέσσερις χώρες συνοχής. Δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 792/93 για το χρηματοδοτικό 
μέσο συνοχής, τα επιλέξιμα έργα περιλαμβάνουν έργα υποδομής των μεταφορών κοινού 
ενδιαφέροντος, τα οποία προάγουν τη διασύνδεση και τη συνδυασμένη λειτουργία των 
εθνικών δικτύων και την πρόσβαση στα εν λόγω δίκτυα, "ιδιαίτερα έργα που προβλέπονται 
σε σχέδια διευρωπαϊκών δικτύων που έχουν εγκριθεί από το Συμβούλιο ή έχουν προταθεί από 
την Επιτροπή σύμφωνα με τον τίτλο IV του Δεύτερου Μέρους της Συνθήκης". 
Στην πράξη, λόγω των αιτήσεων που υποβλήθηκαν για πόρους από το χρηματοδοτικό μέσο 
συνοχής, δόθηκε προτεραιότητα στη χρηματοδότηση έργων που ανήκουν στα δίκτυα, όπως 
αυτά καθορίζονται στις εγκεκριμένες ή προτεινόμενες κατευθυντήριες γραμμές, ή επιτρέπουν 
την προσπέλαση στα εν λόγω δίκτυα. Μόνο σε εξαιρετικές περιστάσεις εγκρίθηκαν έργα, τα 
οποία δεν εμπίπτουν στις εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές : τα παραδείγματα περιλαμβάνουν 
έργα που αφορούν τρόπους μεταφοράς που δεν περιλαμβάνονται τη στιγμή της έγκρισης στις 
προτάσεις της Επιτροπής (όπως το σύστημα κυκλοφορίας σκαφών και τα συστήματα εναέριας 
κυκλοφορίας). 
Πρέπει να υπομνησθεί ότι οι κατευθυντήριες γραμμές για τα δίκτυα εγκρίθηκαν από το 
Συμβούλιο μόνο για τα τραίνα μεγάλης ταχύτητας (ΤΜΤ) πριν αρχίσει να λειτουργεί το 
χρηματοδοτικό μέσο συνοχής· οι κατευθυντήριες γραμμές για τα οδικά δίκτυα, τις εσωτερικές 
πλωτές οδούς και τις συνδυασμένες μεταφορές εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο τον Οκτώβριο 
1993, ενώ τον Μάρτιο 1994 η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση απόφασης του Συμβουλίου και 
Κοινοβουλίου που καλύπτει όλους τους τρόπους μεταφοράς - COM (94) 106. 
6 . / 
Κατά την περίοδο από τον Απρίλιο του 1993 έως το Μάϊο του 1994, εγκρίθηκαν συνολικά 
94 έργα υποδομής μεταφορών από το χρηματοδοτικό μέσο συνοχής, τα οποία αφορούσαν 
συνολική ενίσχυση ύψους 1118,17 εκατ. ECU. Όλα σχετίζονται με τα διευρωπαϊκά δίκτυα 
μεταφορών ή επιτρέπουν την προσπέλαση στα εν λόγω δίκτυα. Ανάλυση των αριθμητικών 
στοιχείων κατά χώρες και κατά είδη δίνεται στους παρακάτω πίνακες : 
Έργα δικτύων μεταφορών, για τα οποία εγκρίθηκε η χορήγηση συνδρομής 
(1η Απριλίου 1993 - 25 Μαΐου 1994) 
Πίνακας 1 : κατά κράτη μέλη 
Κράτος μέλος 
ΙΣΠΑΝΙΑ 
ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ 
ΕΛΛΑΔΑ 
ΙΡΑΑΝΔΙΑ 
ΣΥΝΟΛΟ Αριθ. έργων 
31 
22 
18 
23 
94 Συνεισφορά του 
χρηματοδοτικού μέσου 
συνοχής σε εκατ. ECU 
611,93 
280,30 
117,54 
108,40 
1118,17 % του 
συνόλου 
54,7 
25,1 
10,5 
9,7 
100,0 
Πίνακας 2 : κατά είδη 
Τρόπος μεταφοράς 
Οδοί 
Σιδηρόδρομος ΤΜΤ 
Συμβατικός 
σιδηρόδρομος 
Αερολιμένες 
Θαλάσ. μεταφορές 
ΣΚΣ 
Λοιπά 
ΣΥΝΟΛΟ Αριθ. έργων 
46 
2 
16 
9 
10 
5 
94 Συνεισφορά του 
Χρηματοδοτικού μέσου 
συνοχής 
808,19 
11,22 
158,6 
91,75 
32,80 
15,60 
1118,17 % του 
συνόλου 
72,2 
1,0 
14,2 
8,2 
2,9 
1,4 
100,0 
€Ϋ 
Σε κάθε μία από τις τέσσερις χώρες συνοχής η Επιτροπή συνεργάστηκε στενά με τις αρμόδιες 
αρχές, για τον καθορισμό προτεραιοτήτων για χρηματοδότηση από το χρηματοδοτικό μέσο 
συνοχής. Σύμφωνα με τους στόχους της Συνθήκης και του Λευκού Βιβλίου, και με την 
ανάγκη μεγιστοποίησης της χρήσης περιορισμένων πόρων, η στρατηγική που υιοθετήθηκε ήταν 
να συγκεντρωθεί η συνδρομή στον κύριο οδικό, σιδηροδρομικό ή θαλάσσιο άξονα που συνδέει 
τις χώρες αυτές με την υπόλοιπη Ευρώπη. Στην Ελλάδα, για παράδειγμα, αυτό σήμαινε 
χρηματοδότηση έργων κατά κύριο λόγο στον άξονα Πατρών-Αθηνών-Θεσσαλονίκης-
βουλγαρικών συνόρων και στην Εγνατία Οδό (Ηγουμενίτσα, Θεσσαλονίκη, Καβάλα, τουρκικά 
σύνορα)· στην Πορτογαλία χορηγήθηκε συνδρομή για διάφορες συνδέσεις με την Ισπανία, και 
από εκεί με την Ευρώπη, στο βόρειο τμήμα της χώρας (Porto-Braga-Calença), στο κέντρο 
(Λισαβώνα-Castelo Branco-Vilar Formoso-Valladolid), και στο νότο (Λισαβώνα-Evora-Badajoz-
Μαδρίτη)· στην Ιρλανδία η πλειονότητα των οδικών έργων που χρηματοδοτήθηκαν βρίσκονται 
στον κύριο ανατολικό παραθαλάσσιο άξονα που συνδέει το Cork, το Δουβλίνο και τα σύνορα 
με τη Βόρεια Ιρλανδία με συνδέσεις προς το Μπέλφαστ και το Larne· και στην Ισπανία, το 
χρηματοδοτικό μέσο συνοχής χρηματοδότησε τρία τμήματα της περιφερειακής οδού της 
Μαδρίτης (Μ40), βοηθώντας έτσι στην ανακούφιση ενός σημείου σοβαρής συμφόρησης στο 
ισπανικό δίκτυο, καθώς και ορισμένατμήματα των σημαντικότερων οδικών αξόνων της χώρας 
όπως ο μεσογειακός άξονας, ο άξονας Βορρά-Νότου και ο άξονας της Γαλικίας. 
Οι σημαντικές επενδύσεις στον τομέα των συμβατικών σιδηροδρόμων που λαμβάνουν 
συνδρομή από το χρηματοδοτικό μέσο συνοχής περιλαμβάνουν τον εκσυγχρονισμότης βόρειας 
γραμμής και της γραμμής Beiro Alta στην Πορτογαλία, την αναβάθμιση των γραμμών Cork-
Δουβλίνου και Δουβλίνου-Μπέλφαστ στην Ιρλανδία και τις γραμμές Μαδρίτη-Valencia και 
Valencia-Tarragona στην Ισπανία. 
Στην περίπτωση των λιμένων χρηματοδοτήθηκαν έργα στην Ιρλανδία και Πορτογαλία που 
αφορούσαν την επέκταση και τη βελτίωση των εγκαταστάσεων ή τη μελέτη της σκοπιμότητας 
περαιτέρω ανάπτυξης. Πρέπει επίσης να αναφερθεί μια σημαντική επένδυση στην Ισπανία που 
αφορά την κατασκευή σταθμών λειτουργίας συστήματος διαχείρισης της θαλάσσιας 
κυκλοφορίας, το οποίο θα επιτηρεί τη θαλάσσια κυκλοφορία στα ισπανικά παράκτια ύδατα, 
συμβάλλοντας έτσι στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και στον έλεγχο του κινδύνου ρύπανσης. 
Στην περίπτωση των αερολιμένων, εγκρίθηκε η χορήγηση συνδρομής για έργα επέκτασης σε 
ορισμένα νησιά, λόγω της εξάρτησης τους από τις αεροπορικές συνδέσεις. 
6 s 
4.3 ΣυαΒολή στην εωαομογή της πολιτικής πεοιβάλλοντος 
Στον τομέα του περιβάλλοντος, η παρέμβαση του χρηματοδοτικού μέσου συνοχής αποσκοπεί 
στην επίτευξη της εκτέλεσης των έργων : 
i) που συμβάλλουν στην υλοποίηση των στόχων του άρθρου 130 Ρ της Συνθήκης, δηλαδή : 
την προστασία και βελτίωση της ποιότητας του περιβάλλοντος· 
την προστασία της υγείας του ανθρώπου· 
την ενδεδειγμένη και ορθολογική χρησιμοποίηση των φυσικών πόρων. 
Τα έργα που μπορούν να χρηματοδοτηθούν περιλαμβάνουν κυρίως όσα εντάσσονται στο 
πλαίσιο των προτεραιοτήτων που καθορίζονται για την πολιτική περιβάλλοντος βάσει 
του πέμπτου προγράμματος για το περιβάλλον και την αειφόρο ανάπτυξη. 
ii) που προκύπτουν από την εφαρμογή μέτρων που αποφασίστηκαν σύμφωνα με το άρθρο 
130 Ρ της Συνθήκης : πρόκειται για έργα που υλοποιούν τις κοινοτικές οδηγίες, και 
ιδίως : 
την οδηγία που αφορά την ποιότητα των υδάτων που προορίζονται για ανθρώπινη 
κατανάλωση, και ιδιαίτερα την οδηγία αριθ. 80/778· 
τις οδηγίες που αφορούν την επεξεργασία των αστικών λυμάτων, και ιδιαίτερα την 
οδηγία αριθ. 91/271· 
την οδηγία που αφορά τα στερεά απόβλητα, και ιδιαίτερα την οδηγία αριθ. 75/442. 
Η επιλογή των έργων εξαρτήθηκε επίσης από τις ακόλουθες αρχές : 
προφύλαξη και προληπτική δράση· 
επανόρθωση κατά προτεραιότητα στην πηγή· 
αρχή ο ρυπαίνων πληρώνει. 
Για να ληφθεί υπόψη ο γενικός στόχος της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής, πρέπει 
να δοθεί έμφαση στα έργα του τομέα του περιβάλλοντος, τα οποία έχουν εντονότερη 
κοινωνική και οικονομική επίπτωση, και άρα στα έργα για τα οποία η σχέση μεταξύ 
οικονομικών και κοινωνικών πλεονεκτημάτων και κόστους της επένδυσης είναι 
υψηλότερη. Ζητήθηκε λοιπόν η καταβολή προσπάθειας από τα κράτη μέλη για την 
ανάπτυξη μεθοδολογίας ανάλυσης και ποσοτικού προσδιορισμού των κοινωνικών και 
οικονομικών αποτελεσμάτων των επενδύσεων στον τομέα του περιβάλλοντος. Πράγματι, 
η εν λόγω μεθοδολογία δεν είναι ακόμη ανεπτυγμένη όσο θα ήταν επιθυμητό. 
9 v> 
Στην πράξη, τα έργα που εγκρίθηκαν αφορούν : το δίκτυο παροχής πόσιμου νερού, την 
επεξεργασία υγρών αποβλήτων και λυμάτων, καθώς επίσης σε μικρότερο βαθμό τη διατήρηση 
της φύσης, την καταπολέμηση της διάβρωσης και τη διατήρηση της φυσικής κληρονομιάς. 
Η κατανομή των εγκεκριμένων έργων κατά κατηγορία έχει ως εξής : 
ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΟ ΜΕΣΟ ΣΥΝΟΧΗΣ 
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Χορηγηθείσα συνδρομή % του συνόλου 
εκατ. ECU 
Ύδρευση 352,72 46,2 
Ποιότητα ύδατος 80,26 10,5 
Αποχέτευση 149,81 19,6 
Διαχείριση απορριμμάτων 18,78 2,5 
Έλεγχος διάβρωσης 98,14 12,8 
Διαφύλαξη της κληρονομιάς 7,42 1 
Βιομηχανική ρύπανση 18,08 2,4 
Διατήρηση της φύσεως 29,87 3,9 
Λοιπά 8^94 1,2 
Σύνολο για το περιβάλλον 764,02 100,00 
4.4 Η κατάλληλη ισορροπία μεταξύ των έργων στον τομέα των μεταφορών και του 
περιβάλλοντος 
Τα έργα που εγκρίθηκαν στον τομέα του περιβάλλοντος το 1993 υπολογίζονται σε 606,016 
εκατ. ECU συνολικά, ενώ τα έργα στον τομέα των μεταφορών υπολογίζονται σε 958,253 εκατ. 
ECU, ποσά που αντιστοιχούν σε περίπου 40% για τα έργα στον τομέα του περιβάλλοντος και 
60% για τα έργα στον τομέα των μεταφορών. 
Έτσι η ισορροπία που επιτεύχθηκε θεωρείται ικανοποιητική από την Επιτροπή, δεδομένου 
ότι οι εθνικές διοικήσεις διέθεταν, στο πλαίσιο αυτού του προσωρινού μέσου, σχετικά 
μειωμένο χαρτοφυλάκιο έργων ήδη ώριμων στον τομέα του περιβάλλοντος. 
Κατά το 1993, οι πόροι αυτοί κατανεμήθηκαν μεταξύ των τεσσάρων δικαιούχων κρατών 
μελών ως εξής : 
Κράτος μέλος 
Ισπανία 
Πορτογαλία 
Ελλάδα 
Ιρλανδία Σύνολο 
858 450 703 
(54,8%) 
283 568 700 
(18,2%) 
280 364 000 
(17,9%) 
141 887 100 
(9,1%) Περιβάλλον 
252 083 242 
(29%) 
122 794 100 
(43%) 
175 222 400 
(62%) 
55 917 250 
(39%) Μεταφορές 
606 367 461 
(71%) 
160 772 600 
(57%) 
105 141 600 
(38%) 
85 969 850 
(61%) 
4.5 Αξιολόγηση της συμβατότητας με τις άλλες πολιτικές 
4.5.1 Προστασία του περιβάλλοντος 
Το άρθρο 6 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 792/93 του Συμβουλίου της 30ής Μαρτίου 1993 
για τη θέσπιση χρηματοδοτικού μέσου συνοχής ορίζει ότι τα έργα πρέπει να συμβιβάζονται με 
τις κοινοτικές πολιτικές, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας του περιβάλλοντος. 
Οι στόχοι της κοινοτικής πολιτικής για το περιβάλλον εκτίθενται στο άρθρο 130 Ρ της 
Συνθήκης για την ΕΕ. Περιλαμβάνουν τρία κύρια στοιχεία α) διατήρηση και βελτίωση του 
περιβάλλοντος, β) προστασία της υγείας του ανθρώπου, γ) ορθολογική χρησιμοποίηση των 
φυσικών πόρων. Το κοινοτικό πρόγραμμα πολιτικής και δράσης για το περιβάλλον και την 
αειφόρο ανάπτυξη, όπως εκτίθεται στο Ψήφισμα του Συμβουλίου της 1ης Φεβρουαρίου 19931 
διευκρινίζει τους εν λόγω στόχους πολιτικής του άρθρου 130 Ρ της Συνθήκης για την ΕΕ. Το 
εν λόγω πρόγραμμα εστιάζεται στην αλλαγή των σημερινών προτύπων κατανάλωσης και 
συμπεριφοράς με στόχο την επίτευξη σε μεγαλύτερο βαθμό αειφορικής διαχείρισης των 
φυσικών πόρων, πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων κ.τ.λ. Έτσι, το ζήτημα της 
συμβατότητας με την περιβαλλοντική πολιτική είναι ευρύτερο από μια απλή πράξη ελέγχου 
της τήρησης της νομοθεσίας. 
ΕΕ αριθ. C 138 της 17.05.1993, σ. 1 
•^ 
Μια σημαντική όψη της επίτευξης των περιβαλλοντικών στόχων είναι η απαίτηση η 
περιβαλλοντική προστασία να ενσωματώνεται στον ορισμό και την εφαρμογή των άλλων 
κοινοτικών πολιτικών, συμπεριλαμβανομένηςτης πολιτικής μεταφορών. Η όψη αυτή διευρύνει 
το εύρος του ζητήματος της συμβατότητας, στο κατά πόσον τα έργα υποδομής μεταφορών 
αποσκοπούν στην ανάπτυξη ενός συστήματος μεταφορών περισσότερο φιλικού προς το 
περιβάλλον. 
Στην πράξη, πριν ληφθεί απόφαση σχετικά με ένα έργο του Ταμείου Συνοχής, η αίτηση πρέπει 
να αναφέρει 1) με ποιους περιβαλλοντικούς στόχους σχετίζεται το έργο, 2) με ποιο τρόπο 
συνδέεται το έργο με την εφαρμογή της κοινοτικής περιβαλλοντικής νομοθεσίας και 3) κατά 
πόσον το έργο είναι συνεπές προς ένα σχέδιο και πρόγραμμα που συνδέεται με την εφαρμογή 
της κοινοτικής πολιτικής ή νομοθεσίας. Επιπλέον, ιδιαίτερα για τα έργα μεταφορών 
απαιτείται επίσης εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Βάσει των στοιχείων αυτών 
ελέγχεται η συνέπεια προς την κοινοτική περιβαλλοντική πολιτική. Εάν χρειάζεται, 
προστίθενται στην απόφαση όροι. Οι περισσότερες περιπτώσεις, στις οποίες έχει προστεθεί 
ένας σχετικός όρος, αφορούν είτε τη συνέπεια προς την οδηγία 91/271/ΕΟΚ για την 
επεξεργασία των αστικών λυμάτων, είτε την οδηγία 85/337/ΕΟΚ για την εκτίμηση των 
περιβαλλοντικών επιπτώσεων είτε για την ποιότητα του νερού. 
Το ζήτημα της συμβατότητας δεν τίθεται μόνο πριν από τη λήψη απόφασης. Η επιτροπή 
παρακολούθησης διασφαλίζει την τήρηση της περιβαλλοντικής πολιτικής. Εάν οι όροι της 
απόφασης ή η περιβαλλοντική πολιτική δεν τηρούνται, η συνδρομή μπορεί να μειωθεί ή ακόμη 
και να ακυρωθεί. 
?J 
4.5.2 Κοινή πολιτική μεταφορών 
Οι νέες προοπτικές της κοινής πολιτικής μεταφορών περιλαμβάνονται στην ανακοίνωση της 
Επιτροπής "Η μελλοντική εξέλιξη της κοινής πολιτικής μεταφορών" COM (92) 494. Μεταξύ 
των κύριων παραγόντων που αποτελούν τη βάση της είναι η νέα πολιτική για τα διευρωπαϊκά 
δίκτυα όπως καθιερώνεται στο κεφάλαιο XII της Συνθήκης, αλλά επίσης η ανάγκη να 
ενσωματωθεί η περιβαλλοντική διάσταση στην προσέγγιση των μεταφορών. 
Η κοινή πολιτική μεταφορών λαμβάνει επίσης υπόψη την πλευρά των αυξανόμενων 
λειτουργικών απαιτήσεων από τον τομέα των μεταφορών σε μια Κοινότητα χωρίς σύνορα. 
II πίεση αυτή απορρέει τόσο από το γεγονός ότι σε μεγάλο μέρος των υφισταμένων δικτύων 
μεταφορών παρατηρείται βαρεία συμφόρηση κυρίως στο κέντρο της Κοινότητας, όσο και από 
την έλλειψη υποδομής στην περιφέρεια και συνδέσεων με τις κεντρικές περιφέρειες του 
κοινοτικού εδάφους. 
Η ανάπτυξη των διευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών δίδει ορισμένες απαντήσεις στα 
ερωτήματα αυτά και διαπλέκεται στενά με την κοινή πολιτική μεταφορών. Η συμβολή της 
Κοινότητας στα διευρωπαϊκά δίκτυα αντιμετωπίζεται με τον καθορισμό κατευθυντήριων 
γραμμών. Οι εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές αποσκοπούν στο να δώσουν πραγματική ώθηση 
στους δύο θεμελιώδεις στόχους της ενιαίας αγοράς και της οικονομικής και κοινωνικής 
συνοχής. Τα δίκτυα πρέπει να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στη σύνδεση απομονωμένων, 
νησιωτικών και απομακρυσμένων περιφερειών της Κοινότητας με τις κεντρικές περιφέρειες. 
Οι κατευθυντήριες γραμμές πρέπει να περιέχουν στόχους, προτεραιότητες και βασικές 
γραμμές μέτρων και να προσδιορίζουν έργα κοινού ενδιαφέροντος. 
Αυτό αντανακλάται στην πρόταση της Επιτροπής για απόφαση του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και Συμβουλίου σχετικά με κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές για την 
ανάπτυξη του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών (COM (94) 106), η οποία πραγματεύεται τις 
μεταφορές πολλαπλών μέσων ως μία από τις απαντήσεις της Κοινότητας στους 
περιβαλλοντικούς περιορισμούς του συστήματος μεταφορών. Οι διάφοροι τρόποι μεταφοράς 
και τα αντίστοιχα έργα περιλαμβάνονται επομένως στις κατευθυντήριες γραμμές στο πλαίσιο 
μιας διαδικασίας που τώρα αρχίζει για τη συμπληρωματικότητακαι τη βαθμιαία ολοκλήρωση. 
Οι πλευρές των έργων που αφορούν τις μεταφορές πολλαπλών μέσων, όπως προσδιορίστηκαν, 
αποτελούν σημαντικό κριτήριο για τον καθορισμό των προτεραιοτήτων. 
Οι κατευθυντήριες γραμμές προσδιορίζουν τα διάφορα στοιχεία των διευρωπαϊκών δικτύων 
μεταφορών 
α. Το διευρωπαϊκό οδικό δίκτυο, με τις μείζονες οδικές αρτηρίες του μεγάλων αποστάσεων 
και τις διασταυρώσεις του, αποτελεί τη βάση των χερσαίων μεταφορών. Θα εκτείνεται 
σε σύνολο 58.000 χλμ., από τα οποία 15.000 χλμ. πρόκειται να κατασκευαστούν εντός 
της προσεχούς δεκαετίας, για να συμπληρωθεί το οδικό δίκτυο. Περίπου 40% των 
εργασιών θα εκτελεστούν στις απομακρυσμένες περιφέρειες. 
β. Το διευρωπαϊκό σιδηροδοομικόδίκτυο. όταν ολοκληρωθεί, θα περιλαμβάνει 70.000 χλμ., 
εκ των οποίων 23.000 χλμ. θα είναι κατά μέγα μέρος αφιερωμένα στις συνδυασμένες 
μεταφορές. 
Ενώ ο κύριος στόχος στις κεντρικές περιφέρειες της Κοινότητας είναι να 
αντιμετωπιστούν οι κυκλοφοριακές στενώσεις με την αύξηση της κυκλοφοριακής 
ικανότητας (π.χ. εκσυγχρονισμότης σήμανσης, κατασκευής παρακαμπτηρίων γραμμών), 
η έμφαση στις απομακρυσμένες περιφέρειες θα δοθεί προπάντων στη βελτίωση των εν 
γένει προτύπων (π.χ. αντικατάσταση εξοπλισμού, ηλεκτροκίνηση, κατασκευή νέων 
γραμμών προσπέλασης). 
γ. Οι θαλάσσιοι λιμένες επιτελούν μια κρίσιμη λειτουργία ως το σημείο τομής μεταξύ των 
χερσαίων και των θαλάσσιων μεταφορών. Οι δεύτερες αντιπροσωπεύουν το 90% της 
κυκλοφορίας μεταξύ της Κοινότητας και του υπόλοιπου κόσμου και το 35% περίπου 
της κυκλοφορίας μεταξύ των κρατών μελών. Οι λιμένες επιτελούν μια καίρια λειτουργία 
σε όλα τα περιφερειακά κράτη. 
δ. Αμεσα συνδεόμενη με τις θαλάσσιες μεταφορές είναι η καθιέρωση ενός ευρωπαϊκού 
συστήματος διαχείρισης για την παρακολούθηση, την οργάνωση και τη διεύθυνση των 
θαλάσσιων μεταφορών στα ευρωπαϊκά ύδατα (Συστήματα Διαχείρισης και Πληροφοριών 
Κυκλοφορίας Σκαφών - VTMIS). To VTMIS αποβλέπει στην αύξηση της ασφάλειας και 
της αποδοτικότητας των θαλάσσιων μεταφορών και στην προστασία του περιβάλλοντος 
στις οικολογικά ευαίσθητες περιοχές. Οι νότιες περιφερειακές χώρες όπως η Ελλάδα, 
η Ισπανία ή η Πορτογαλία περιλαμβάνονται άμεσα στην προβλεπόμενη ανάπτυξη του 
συστήματος. 
ε. Το διευρωπαϊκό δίκτυο αερολιμένων περιλαμβάνει περίπου 250 αερολιμένες, οι οποίοι 
επιλέχθηκαν βάσει ποσοτικών κριτηρίων και της λειτουργίας τους ως σημείων σύνδεσης 
μεταξύ της Ένωσης και του υπόλοιπου κόσμου, στο εσωτερικό της ίδιας της Ένωσης 
και με τις περισσότερες απομακρυσμένες περιφέρειες της Ένωσης. Για να μπορέσει το 
δίκτυο να εκπληρώσει τις λειτουργίες αυτές, οι προτεινόμενες κατευθυντήριες γραμμές 
προτείνουν να δοθεί προτεραιότητα στους ακόλουθους τομείς : 
βελτιστοποίηση και επέκταση της δυναμικότητας των αερολιμένων 
βελτίωση της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας· 
βελτίωση της προσπέλασης στους αερολιμένες και των συνδέσεων με τα άλλα 
δίκτυα. 
Ειδικότερα, οι αερολιμένες επιτελούν τη λειτουργία της διευκόλυνσης της 
προσπέλασης, ιδίως στην περιφέρεια. 
στ. Η συμφόρηση της εναέριας κυκλοφορίας προκαλείται σε μεγάλο βαθμό από την κακή 
χρησιμοποίηση του εναέριου χώρου και από στενώσεις στη διαχείριση της εναέριας 
κυκλοφορίας. Η βαθμιαία καθιέρωση ενός δικτύου διαχείρισης της εναέριας 
κυκλοφορίας που θα περιλαμβάνει σχέδιο αεροπλοήγησης, διαχείριση της κυκλοφορίας 
και εγκαταστάσεις ελέγχου της εναέριας κυκλοφορίας αναμένεται να καταστήσει τις 
αερομεταφορές ασφαλέστερες και αποδοτικότερες στο μέλλον. 
Η έλλειψη αυτού του είδους υποδομής αποτελεί τον ελλείποντα κρίκο σε ορισμένες 
απομακρυσμένες περιοχές. 
Η Συνθήκη προβλέπει για τα έργα που προσδιορίστηκαν κατ αυτόν τον τρόπο τη δυνατότητα 
κοινοτικής παρέμβασης μέσω συνεισφορών στη χρηματοδότηση έργων που εκτελούνται από 
τα κράτη μέλη. Οι συνεισφορές αυτές δίδονται κυρίως μέσω του Ταμείου Συνοχής, το οποίο 
στις τέσσερις ενδιαφερόμενες χώρες συνοχής ενισχύει έργα μεταφορών, τα οποία έχουν 
προσδιοριστεί στο πλαίσιο των δικτύων ως κοινού ενδιαφέροντος. 
Το Ταμείο Συνοχής έχει επομένως πολύ σημαντική συμβολή σε έργα μεταφορών που αφορούν 
όλους τους τρόπους μεταφοράς, βοηθώντας τη μείωση του χάσματος υποδομής το οποίο 
αναφέρεται ως ένας παράγοντας που παρεμποδίζει πραγματικά τη δυνατότητα ελεύθερης 
κυκλοφορίας προσώπων και εμπορευμάτων προς και από την περιφέρεια. Το Ταμείο Συνοχής 
έχει αποβεί ένα καίριο κοινοτικό εργαλείο για την ανάπτυξη του διευρωπαϊκού δικτύου και 
αποσκοπεί στην επίτευξη αειφορικής κινητικότητας σύμφωνα με την κοινοτική περιβαλλοντική 
πολιτική, μέσω των προσπαθειών του να συμβάλει στην εκτέλεση έργων που αφορούν 
διάφορους τρόπους μεταφοράς. 
4.5.3 Πολιτική ανταγωνισμού 
Κάθε κοινοτική ενέργεια πρέπει να είναι συμβατή με τις άλλες κοινοτικές πολιτικές. Ο 
κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 792/93 του Συμβουλίου για τη θέσπιση του χρηματοδοτικού μέσου 
συνοχής υπενθυμίζει επομένως στις αιτιολογικές σκέψεις του ότι οι παρεμβάσεις του Ταμείου 
Συνοχής οφείλουν συγκεκριμένα να είναι συμβατές με την πολιτική ανταγωνισμού. 
Ειδικότερα, οι λεπτομέρειες των εν λόγω παρεμβάσεων οφείλουν να είναι συνεπείς προς τους 
κανόνες που εφαρμόζονται στις ενισχύσεις που χορηγούνται από τις εθνικές, περιφερειακές 
ή τοπικές αρχές των κρατών μελών. Εξάλλου, η εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού 
μπορεί να συμβάλει ως ένα βαθμό στην υλοποίηση των στόχων που επιδιώκονται από το 
Ταμείο Συνοχής. 
Η Επιτροπή βασίζει την αξιολόγηση της για τις κρατικές ενισχύσεις στις αρχές που 
αναφέρονται στο άρθρο 92 της Συνθήκης και, για τα θέματα μεταφορών, στις ειδικές 
διατάξεις που προβλέπονται από τα άρθρα 77 και 80. Οι ίδιοι κανόνες εφαρμόζονται 
ανεξάρτητα από το καθεστώς ιδιοκτησίας, ιδιωτικής, δημόσιας ή μεικτής, της δικαιούχου 
επιχειρήσεως. Στρεβλώσεις του ανταγωνισμού μεταξύ επιχειρήσεων που προκύπτουν από τη 
χορήγηση κρατικών ενισχύσεων μπορούν να γίνουν αποδεκτές, εφόσον δεν υπερβαίνουν το 
αναγκαίο μέτρο για την εξασφάλιση της εκπλήρωσης των υποχρεώσεων των δημοσίων 
υπηρεσιών ή για την υλοποίηση των κοινοτικών στόχων, ιδίως των στόχων της οικονομικής 
και κοινωνικής συνοχής και της προστασίας του περιβάλλοντος, καθώς και των στόχων που 
αναφέρονται στον τίτλο XII σχετικά με τα διευρωπαϊκά δίκτυα, ο οποίος έχει εισαχθεί από 
την Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή ' Ενωση. 
Ο έλεγχος της συμβατότητας των παρεμβάσεων του Ταμείου Συνοχής με τους κοινοτικούς 
κανόνες ανταγωνισμού πραγματοποιείται σε δύο επίπεδα. Αφενός, οι πλευρές που αφορούν 
τον ανταγωνισμό λαμβάνονται υπόψη κατά την εκτίμηση των αιτήσεων συνδρομής από το 
Ταμείο. Αφετέρου, τα κράτη μέλη οφείλουν να γνωστοποιούν στην Επιτροπή, δυνάμει του 
άρθρου 93 παράγραφος 3 της Συνθήκης ΕΚ, το εθνικό μερίδιο χρηματοδότησης των έργων 
που στηρίζονται από το Ταμείο, εφόσον αυτό μπορεί να συνιστά κρατική ενίσχυση. 
Αντίστροφα, ο στόχος της συνοχής λαμβάνεται ήδη ευρέως υπόψη στους κανόνες που έχει 
καθορίσει η Επιτροπή σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις. Έτσι, το μεγαλύτερο τμήμα της 
Ισπανίας, καθώς και οι τρεις άλλες χώρες που είναι επιλέξιμες για το Ταμείο Συνοχής 
μπορούν να επωφελούνται από αυξημένα επίπεδα ενισχύσεων δυνάμει της παρέκκλισης που 
προβλέπεται στο άρθρο 92 παράγραφος 3 υπό α) της Συνθήκης ΕΚ, προς όφελος των 
περιφερειακών ενισχύσεων. 
Εξάλλου, η Επιτροπή επιδιώκει, επιβάλλοντας αυστηρά όρια για τις κρατικές ενισχύσεις στις 
πιο ευημερούσες περιφέρειες της Κοινότητας, να αποτρέψει το ενδεχόμενο οι σημαντικοί 
διαθέσιμοι προϋπολογισμοί των εν λόγω περιφερειών να μειώσουν την αποτελεσματικότητα 
κοινοτικών οργάνων όπως το Ταμείο Συνοχής, τα οποία προορίζονται να μειώσουν την 
καθυστέρηση των μειονεκτικών περιφερειών που βρίσκονται κατά μεγάλο μέρος στα κράτη 
συνοχής. 
Τέλος, όσον αφορά τις μεταφορές, η δράση της Επιτροπής κατ εφαρμογή των κανόνων 
ανταγωνισμού αποσκοπεί επίσης να καταστήσει δυνατή την πρόσβαση στην υποδομή όλων των 
επιχειρηματιών που πληρούν τις αναγκαίες τεχνικές και νομικές προϋποθέσεις για την παροχή 
μεταφορικών υπηρεσιών. Η δράση αυτή θα προωθήσει την οικονομική βιωσιμότητα των έργων 
υποδομής, η οποία αποτελεί παράγοντα που λαμβάνεται υπόψη από το Ταμείο κατά την 
επιλογή των έργων. 
4.5.4 Δημόσιες συμβάσεις 
Η τήρηση των διατάξεων του κοινοτικού δικαίου στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων, κατά 
την εκτέλεση έργων που λαμβάνουν κοινοτική χρηματοδότηση, διαδραματίζει σημαντικότατο 
ρόλο από την άποψη του ανοίγματος της εσωτερικής αγοράς, καθώς και από την άποψη της 
ορθής εκτέλεσης της πολιτικής της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής στο μέτρο που όλα 
τα κράτη μέλη ωφελούνται από αυτήν, συγκεκριμένα : 
το κράτος μέλος αποδέκτης της χρηματοδότησης, δεδομένου ότι η καλή εφαρμογή των 
κανόνων ανάθεσης των συμβάσεων επιτρέπει την εξεύρεση της καλύτερης σχέσης 
ποιότητας-τιμής στο πλαίσιο αυτών των έργων 
τα άλλα κράτη μέλη, όχι μόνο λόγω της βέλτιστης εφαρμογής των κοινοτικών 
χρηματοδοτήσεων, αλλά επίσης κατά το μέτρο που η τήρηση των εν λόγω κανόνων 
διασφαλίζει τα δικαιώματα συμμετοχής των οικονομικών παραγόντων των διαφόρων 
κρατών μελών που συμβάλλουν στις εν λόγω χρηματοδοτήσεις, στη διαδικασία 
εκτέλεσης των έργων. 
Η Επιτροπή αποδίδει επομένως πολύ μεγάλη σημασία στην αρχή της συμβατότητας των 
χρηματοδοτούμενων ενεργειών με την κοινοτική πολιτική στον τομέα των δημοσίων 
συμβάσεων και, στο πλαίσιο αυτό, διενεργείται συστηματική εξέταση από τη σκοπιά της 
τήρησης των κανόνων για τις δημόσιες συμβάσεις, κατά τις διαδοχικές φάσεις έγκρισης και 
εκτέλεσης όλων των έργων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Συνοχής. Στόχος του 
ελέγχου αυτού είναι κατά κύριο λόγο να βοηθούνται οι δικαιούχοι να τηρούν τους κανόνες, 
με την επισήμανση προς αυτούς των κατάλληλων διαδικασιών ή των παρατυπιών που 
μπορούν ακόμη να διορθωθούν. Στην περίπτωση που οι αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής 
ανακαλύπτουν ότι έχει διαπραχθεί σαφής και έκδηλη παράβαση κατά την ανάθεση μιας 
σύμβασης, αρνούνται να συναινέσουν στη χρηματοδότηση που καλύπτει την εν λόγω σύμβαση, 
γεγονός που επιτρέπει στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος είτε να ανασυντάξει το φάκελο είτε 
να χρησιμοποιήσει την χρηματοδότηση για έναν εναλλακτικό φάκελο. 
Έτσι, κατά την περίοδο από τον Απρίλιο 1993 έως τον Οκτώβριο 1994, εξετάστηκαν από τη 
σκοπιά της τήρησης των κανόνων για τις δημόσιες συμβάσεις 590 φάκελοι αιτήσεων 
χρηματοδότησης (που αφορούσαν μεμονωμένα έργα ή ομάδες έργων), εκ των οποίων 385 
στον τομέα του περιβάλλοντος και 205 στον τομέα των μεταφορών. Σημειωτέον ότι η εκτέλεση 
ενός έργου μπορεί να οδηγήσει στην διαδοχική ανάθεση περισσότερων συμβάσεων, γεγονός 
που επιβάλλει ενίοτε περισσότερους ελέγχους μέχρι την πληρωμή του υπολοίπου. Ο εν λόγω 
έλεγχος αφορά κατά προτεραιότητα την τήρηση των υποχρεώσεων δημοσιότητας των 
συμβάσεων, τη συμμόρφωση προς τις οδηγίες των απαιτήσεων που διατυπώνονται στις 
διακηρύξεις των συμβάσεων και τα πρακτικά ανάθεσης των διαγωνισμών (για όσα 
προβλέπονται από τις οδηγίες). 
Η εξέταση αυτή οδήγησε στις εξής καταστάσεις : 
ανεπιφύλακτη συμφωνία, σε όλες τις περιπτώσεις όπου είχε ήδη διαπιστωθεί η 
συμμόρφωση του φακέλου με τους κανόνες για τις δημόσιες συμβάσεις· 
συμφωνία κατ αρχήν, με την επιφύλαξη διενέργειας ελέγχου εκ των υστέρων σε όλες τις 
περιπτώσεις όπου η ανάθεση των συμβάσεων γίνεται μετά τη χορήγηση της 
χρηματοδότησης· 
αναστολή της απόφασης χορήγησης χρηματοδότησης μέχρι την αποσαφήνιση των 
αμφίβολων σημείων από τις εθνικές αρχές· 
άρνηση χρηματοδότησης λόγω της διαπίστωσης της μη τήρησης των κανόνων για τις 
δημόσιες συμβάσεις. 
Εκτός από τη λεπτομερή περιπτωσιολογική εξέταση, ο έλεγχος επέτρεψε την αποκάλυψη 
γενικευμένων συμπεριφορών που οφείλονται στην κακή προσαρμογή των εθνικών νομοθεσιών 
προς το κοινοτικό δίκαιο. Έτσι, και μετά από τη συνδυασμένη δράση των υπηρεσιών της 
Επιτροπής που είναι αρμόδιες για τις δημόσιες συμβάσεις και για τη διαχείριση του Ταμείου 
Συνοχής, έχουν εισαχθεί σημαντικές τροποποιήσεις - ή προχωρεί η εισαγωγή τους - στις 
εθνικές νομοθεσίες δύο κρατών μελών δικαιούχων του Ταμείου Συνοχής. ?ν 
3.9 
4.6 Κοινωνικο-οικονοιιική επίπτωση του γοηαατοδοτικού ιιέσου συνονή€ 
Είναι ασφαλώς πρόωρο τη στιγμή αυτή να γίνει ο οριστικός απολογισμός της οικονομικής και 
κοινωνικής επίπτωσης των έργων που χρηματοδοτούνται από το χρηματοδοτικό μέσο 
συνοχής. Και τούτο, όχι μόνο λόγω της μικρής περιόδου κατά την οποία λειτούργησε το 
χρηματοδοτικό μέσο, αλλά και διότι η φύση των ίδιων των επενδύσεων σημαίνει ότι τα πλήρη 
αποτελέσματα τους θα εκδηλωθούν μόνο μετά την πάροδο σημαντικής χρονικής περιόδου. Τα 
έργα υποδομής, ιδίως τα έργα του τομέα των μεταφορών, απαιτούν μεγάλο χρονικό διάστημα 
για το σχεδιασμό, την ανάπτυξη και την υλοποίηση. Αλλά και στον τομέα του 
περιβάλλοντος, όπου τα έργα είναι εν γένει μικρότερης κλίμακας, η περίοδος ανάπτυξης και 
κατασκευής συχνά καλύπτει μεγαλύτερο διάστημα από το 18μηνο περίπου που διέρρευσε από 
την έναρξη λειτουργίας του χρηματοδοτικού μέσου συνοχής. 
Τα περισσότερα από τα έργα που χρηματοδοτήθηκαν μέχρι στιγμής δεν έχουν επομένως 
περατωθεί, ούτως ώστε η επίπτωση από τη λειτουργία τους δεν είναι ακόμη αισθητή. 
Επιπλέον, πολλές από τις παρεμβάσεις κατά τον πρώτο χρόνο λειτουργίας του 
χρηματοδοτικού μέσου αφορούσαν μάλλον τα πρώτα στάδια έργων παρά πλήρη έργα. Δεν 
είναι ρεαλιστικό να αναμένονται σημαντικές κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις από τη 
χρηματοδότηση, λόγου χάρη, ενός τμήματος 5 χλμ. που ανήκει σε ένα πολύ μεγαλύτερο οδικό 
άξονα. 
Ωστόσο, η ανάγκη να αποδεικνύεται η ύπαρξη θετικών κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων 
από τα έργα που χρηματοδοτούνται από το χρηματοδοτικό μέσο συνοχής έχει εξεταστεί 
σοβαρά από την Επιτροπή. Όσον αφορά τις προεξοφλούμενες επιπτώσεις, είναι δυνατόν να 
λεχθεί, με βάση τις οικονομικές αναλύσεις που εκπόνησαν τα κράτη μέλη, ότι τα 
χρηματοδοτούμενα έργα θα παρουσιάσουν σημαντικές θετικές κοινωνικοοικονομικές 
αποδόσεις και κατ αυτόν τον τρόπο θα συμβάλουν στην εθνική και κοινοτική απασχόληση, 
ανταγωνιστικότητα και ανάπτυξη. Ποσοτικές αναλύσεις κόστους-ωφελειών έχουν εκπονηθεί 
στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων που εξετάστηκαν βάσει του χρηματοδοτικού μέσου 
συνοχής, με κύριες εξαιρέσεις ιδίως στους περιβαλλοντικούς τομείς όπου οι μέθοδοι 
οικονομικής αποτίμησης δεν είναι επαρκώς προηγμένες. 
Παρά τις προσπάθειες που κατεβλήθησαν, η Επιτροπή αναγνωρίζει τη σημασία της βελτίωσης 
των μεθόδων για την εκ των προτέρων, παράλληλη και εκ των υστέρων αξιολόγηση της 
επίπτωσης των έργων, στα οποία έχει παρέμβει το Ταμείο Συνοχής. Προς τούτο, προχωρεί 
σήμερα η εργασία, με τη βοήθεια εξωτερικών ειδικών συμβούλων, για τη βελτίωση των 
χρησιμοποιουμένων προσεγγίσεων και για την παροχή προς τα κράτη μέλη κατευθυντήριων 
γραμμών για την υποβολή έργων προς ενίσχυση. 
Πρέπει να σημειωθεί ότι η London School of Economics and Political Science έχει αναλάβει 
μελέτη σκοπιμότητας για το Ταμείο Συνοχής, η οποία εξετάζει τη δυνατότητα ανάπτυξης 
οικονομετρικού μοντέλου που θα χρησιμοποιείται για την αποτίμηση των οικονομικών 
επιπτώσεων των ενισχυομένων έργων. Υπάρχουν σημαντικά προβλήματα μεθοδολογίας και 
παροχής στοιχείων στον τομέα αυτό, αλλά με δεδομένη τη σημασία του Ταμείου Συνοχής και 
τις απαιτήσεις του κανονισμού, αποφασίστηκε να δοθεί συνέχεια στο έργο της LSE με την 
εκπόνηση μελέτης πλήρους κλίμακας. Για το σκοπό αυτό δημοσιεύθηκε περίληψη διακήρυξης 
στην Επίσημη Εφημερίδα της 5ης Νοεμβρίου 1994. 
4.7 Συντρνισιιός και συνεκτικότητα ιιε τα άλλα ιιέσα 
Η ανάγκη συντονισμού των διάφορων κοινοτικών μέσων, τα οποία δρουν στον τομέα του 
περιβάλλοντος και στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών, επιβεβαιώθηκε σαφώς 
από το Συμβούλιο κατά τη θέσπιση του χρηματοδοτικού μέσου συνοχής. 
Διάφορα μέτρα και διαδικασίες επιτρέπουν να εξασφαλίζεται η ορθή εκπλήρωση της 
υποχρέωσης αυτής για συντονισμό. 
4.7.1 Διαρθρωτικά ταιιεία 
Τα διαρθρωτικά ταμεία, και ιδιαίτερα το ΕΤΠΑ και σε μικρότερο βαθμό το ΕΙΤΠΕ-Τμήμα 
Προσανατολισμού μπορούν να χρηματοδοτήσουν έργα της ίδιας φύσεως με τα έργα που 
υποβάλλονται στο χρηματοδοτικό μέσο συνοχής. 
Έπρεπε λοιπόν να ληφθούν προφυλάξεις από τους κινδύνους διπλής χρηματοδότησης. 
Προς τούτο, ελήφθησαν υπόψη οι απαιτήσεις για συντονισμό στον κανονισμό του Συμβουλίου 
για τη θέσπιση του χρηματοδοτικού μέσου συνοχής. Το άρθρο 7 που αφορά τη σώρευση και 
την επικάλυψη ορίζει ότι καμία θέση δαπανών δεν μπορεί να λαμβάνει ταυτόχρονα ενίσχυση 
από το χρηματοδοτικό μέσο συνοχής και ενίσχυση από τα διαρθρωτικά ταμεία. Η διάταξη 
αυτή δεν αποσκοπεί στην απαγόρευση του συνδυασμού διαφόρων μέσων στην εξεύρεση πόρων 
για τη χρηματοδότηση ενός έργου, αλλά στην εξασφάλιση ότι οι δαπάνες που αφορούν το ίδιο 
στάδιο έργου που ενισχύεται κατ'αυτόν τον τρόπο δεν λαμβάνουν χρηματοδοτική στήριξη από 
δύο μέσα, γεγονός που θα καθιστούσε αδύνατη την άσκηση της λειτουργίας της 
παρακολούθησης και του ελέγχου της κοινοτικής συνδρομής. 
Όσον αφορά τις διαδικασίες εφαρμογής του συντονισμού, έχουν ληφθεί διάφορα μέτρα. 
Κατά πρώτο λόγο, εναπόκειτο στην Επιτροπή να εξασφαλίσει τον εν γένει συντονισμό κατά 
την προπαρασκευή των Κοινοτικών Πλαισίων Στήριξης (ΚΠΣ) των περιφερειών του στόχου 
αριθ. 1, δεδομένου ότι τρεις από τις τέσσερις χώρες που είναι επιλέξιμες για το Ταμείο 
Συνοχής είναι επίσης ολόκληρες επιλέξιμες για την παρέμβαση των διαρθρωτικών ταμείων 
βάσει του στόχου αριθ. 1. Η Ισπανία βρίσκεται σε ιδιαίτερη κατάσταση, δεδομένου ότι μόνο 
ένα μέρος του εδάφους της είναι επιλέξιμο για τα διαρθρωτικά ταμεία. Στο πλαίσιο αυτό, 
τα ΚΠΣ που εγκρίθηκαν από την Επιτροπή για τις τέσσερις αυτές χώρες αναφέρονται ρητώς 
στις παρεμβάσεις του Ταμείου Συνοχής, οι οποίες περιλαμβάνονται ενδεικτικά στο γενικό 
σχέδιο χρηματοδότησης των ΚΠΣ. Ως προς την ουσία, τα ΚΠΣ προετοιμάστηκαν με 
συντονισμό μεταξύ των διαφόρων αρμοδίων υπηρεσιών της Επιτροπής, ιδίως με την υπηρεσία 
που είναι αρμόδια για το Ταμείο Συνοχής, προκειμένου να προσδιοριστούν οι διάφορες 
στρατηγικές παρέμβασης που θα εφαρμοστούν σε κάθε μία από τις ενδιαφερόμενες χώρες. 
Όσον αφορά τις ενέργειες καθαυτές, έπρεπε να δοθεί ακόμη μεγαλύτερη προσοχή στο 
συντονισμό τους, στο μέτρο που τα διαρθρωτικά ταμεία λειτουργούν κυρίως μέσω 
επιχειρησιακών προγραμμάτων, ενώ το χρηματοδοτικό μέσο συνοχής και το Ταμείο Συνοχής 
χρηματοδοτούν μόνο μεμονωμένα έργα, στάδια έργων ή ομάδες έργων. Νέες διαδικασίες 
συντονισμού καθιερώθηκαν, μόλις άρχισε να ισχύει το χρηματοδοτικό μέσο συνοχής, για να 
εξακριβώνεται ότι τα έργα ή τα στάδια έργων που υποβάλλονταν σε αυτό δεν είχαν ήδη 
περιληφθεί στις μορφές παρέμβασης που είχαν εγκριθεί από την Επιτροπή στο πλαίσιο των 
ΚΠΣ για την περίοδο 1989-1993. 
Β") 
Προς το σκοπό αυτό, καθιερώθηκε υποχρεωτική διαβούλευση με τις υπηρεσίες που 
διαχειρίζονται τα διαρθρωτικά ταμεία πριν από τη λήψη οποιασδήποτε απόφασης για 
χορήγηση συνδρομής από την Επιτροπή βάσει του χρηματοδοτικού μέσου συνοχής ή του 
Ταμείου Συνοχής. Οι διαδικασίες αυτές λειτούργησαν με επιτυχία, δεδομένου ότι για καμία 
από τις αποφάσεις που εκδόθηκαν στο πλαίσιο αυτού του νέου μέσου δεν σημειώθηκε 
διαφωνία μεταξύ των υπηρεσιών που διαχειρίζονται τα διαρθρωτικά ταμεία και των 
υπηρεσιών του Ταμείου Συνοχής. Αντίθετα, οι υπηρεσίες αυτές εφάρμοσαν μέτρα ελέγχου που 
επέτρεπαν να διασφαλίζεται ότι καμία θέση δαπανών δεν θα μπορεί να χρηματοδοτείται 
ταυτόχρονα από τα δύο ταμεία. 
Κατά τρίτον και για την εφαρμογή της προαναφερθείσας νομοθετικής διάταξης της σχετικής 
με τη σώρευση και την επικάλυψη, η Επιτροπή αποσαφήνισε τη σχετική έννοια του 
κανονισμού. 
Χάρη στις διαδικασίες αυτές, υπήρξε δυνατό να αποτραπεί κάθε περίπτωση διπλής 
χρηματοδότησης. Αντιθέτως συνέβη να υποβάλουν τα κράτη μέλη διαφορετικά στάδια του 
ίδιου έργου σε δύο διαφορετικά όργανα. Αυτό είναι απολύτως σύμφωνο προς τη νομοθεσία, 
η οποία προβλέπει ότι η σώρευση κοινοτικών ενισχύσεων μπορεί να φθάσει στο 90% των 
συνολικών δαπανών. Η διάταξη αυτή αντικατοπτρίζει την επιλογή του Συμβουλίου να αυξήσει 
στο μέγιστο τις κοινοτικές παρεμβάσεις για ορισμένα έργα που έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον 
για την Ένωση. 
4.7.2 Κονδύλιο του προυπολονισιιού της ΓΑ VII 
Το ετήσιο κονδύλιο του προϋπολογισμού, το οποίο διαχειρίζεται η ΓΔ VII, προσφέρει 
συνδρομή υπό μορφή επιχορηγήσεων σε έργα μεταφορών που υποβάλλονται από τα κράτη 
μέλη. Δεδομένου ότι τα έργα αυτά μπορούν να είναι του ιδίου τύπου με τα έργα που 
ενισχύονται από το χρηματοδοτικό μέσο συνοχής, το άρθρο 6 παράγραφος 2 του κανονισμού 
για το χρηματοδοτικό μέσο συνοχής επιβάλλει την απαίτηση να εξασφαλίζεται συντονισμός 
και συνεκτικότητα μεταξύ έργων "που αναλαμβάνονται στα πλαίσια του παρόντος κανονισμού 
και των άλλων χρηματοδοτικών μέσων της Κοινότητας". Πέραν από το ότι είναι 
γενικώς επιθυμητός ο συντονισμός της κοινοτικής συνδρομής προς έργα του τομέα των 
μεταφορών, υπάρχουν επίσης όροι που διέπουν τη χρηματοδότηση έργων από τα διάφορα 
μέσα. Αντίθετα από την περίπτωση των διαρθρωτικών ταμείων (βλέπε προηγούμενη 
παράγραφο), είναι δυνατό να ενισχύεται ταυτόχρονα ένα έργο ή στάδιο έργου μέσω 
επιχορήγησης από το χρηματοδοτικό μέσο συνοχής και επιχορήγησης από το κονδύλιο του 
προϋπολογισμού της ΓΔ VII, υπό τον όρο ότι πληρούται ένας ειδικός όρος : το άρθρο 7 
παράγραφος 2 του κανονισμού για το χρηματοδοτικό μέσο συνοχής επιτρέπει τη "συνδυασμένη 
στήριξη από το χρηματοδοτικό μέσο και άλλες κοινοτικές επιχορηγήσεις", υπό τον όρο ότι 
αυτές δεν υπερβαίνουν το 90% της συνολικής δαπάνης. 
€ι. 
Το Ταμείο Συνοχής και η ΓΔ VII έχουν διατηρήσει στενή επαφή από τη θέσπιση του 
χρηματοδοτικού μέσου συνοχής, τόσο για να τηρήσουν μια συνεκτική προσέγγιση στην 
πολιτική για τα έργα υποδομής μεταφορών, όσο και για να εξασφαλίσουν ότι τηρούνται οι 
απαιτήσεις του κανονισμού. 
Προς τούτο, επιπλέον των τακτικών συζητήσεων, το Ταμείο Συνοχής διαβιβάζει όλες τις 
αιτήσεις συνδρομής που αφορούν έργα μεταφορών στην ΓΔ VII για σχολιασμό, 
συμπεριλαμβανομένωντων αναλυτικών χρηματοδοτικών στοιχείων που περιλαμβάνονται στα 
έγγραφα του έργου. Η ΓΔ VII (και οι άλλες ενδιαφερόμενες υπηρεσίες της Επιτροπής) δίνει 
τη γνώμη της, όταν λαμβάνεται η αρχική πρόταση για το έργο από το κράτος μέλος, αλλά και 
όταν έχει ετοιμαστεί το σχέδιο της απόφασης της Επιτροπής για την έγκριση της συνδρομής 
προς το έργο. Από την άλλη πλευρά, η ΓΔ VII διαβιβάζει το πρόγραμμα των έργων που 
προτείνονται από τα κράτη μέλη για χορήγηση συνδρομής από το οικείο κονδύλιο 
προϋπολογισμού κάθε χρόνο σε όλες τις ενδιαφερόμενες υπηρεσίες της Επιτροπής για 
σχολιασμό. Το Ταμείο Συνοχής συμμετέχει επίσης σε όλες τις συνεδριάσεις της Επιτροπής 
Υποδομής Μεταφορών η οποία αποτελεί το βήμα για τη συζήτηση και επίτευξη συμφωνίας με 
τα κράτη μέλη ως προς το ετήσιο πρόγραμμα έργων που ενισχύονται από την ΓΔ VII κάθε 
χρόνο. 
4.7.3 Πρόνραιιιια LIFE 
Εκτός από τον γενικό συντονισμό με τις υπηρεσίες της Επιτροπής που είναι αρμόδιες για 
θέματα πολιτικής περιβάλλοντος, υπηρεσίες των οποίων ζητείται υποχρεωτικώς η γνώμη πριν 
τη λήψη οποιασδήποτε απόφασης για χορήγηση συνδρομής από το χρηματοδοτικό μέσο 
συνοχής ή από το Ταμείο Συνοχής, χρειάζεται επίσης μέριμνα, ώστε τα έργα που 
υποβάλλονται από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο του προγράμματος LIFE να μη λαμβάνουν διπλή 
χρηματοδότηση. 
Η φύση των έργων LIFE, αφενός, και οι κανόνες διαχείρισης του μέσου αυτού (υποβολή 
μεμονωμένων έργων σαφώς προσδιορισμένων), αφετέρου, επιτρέπουν να εξασφαλίζεται πολύ 
καλός συντονισμός μεταξύ των δύο μέσων. Ο συντονισμός αυτός πραγματοποιείται με 
συστηματική εξέταση από την υπηρεσία την αρμόδια για το Ταμείο Συνοχής των έργων που 
υποβάλλονται στην επιτροπή διαχείρισης του LIFE, καθώς και με τη συμμετοχή της στην εν 
λόγω επιτροπή. 
Μέχρι στιγμής η Επιτροπή δεν έχει εντοπίσει κανένα έργο που να έχει υποβληθεί και στα δύο 
μέσα, με εξαίρεση το έργο SAIKA (αυτόματο σύστημα πληροφόρησης για την ποιότητα του 
νερού), για το οποίο οι ισπανικές αρχές εζήτησαν και έλαβαν χρηματοδότηση από το LIFE 
για το τμήμα που αφορούσε τις μελέτες και χρηματοδότηση από το χρηματοδοτικό μέσο 
συνοχής για την εκτέλεση των επενδυτικών εργασιών καθ'αυτές. 
if 3 
4.7.4 Ευρωπαϊκή ΤοάπεΕα Επενδύσεων 
Δεδομένου ότι η ETE ενίοτε παρεμβαίνει ουσιαστικά στις χώρες συνοχής, και ιδίως στην 
Ισπανία και την Πορτογαλία, για τη χρηματοδότηση έργων που ανήκουν σε τομείς 
δραστηριότητας παρόμοιους με τους τομείς του χρηματοδοτικού μέσου συνοχής, κρίθηκε 
σκόπιμο να δημιουργηθεί ένα σύστημα ad hoc πληροφόρησης μεταξύ της Επιτροπής και της 
Τράπεζας, το οποίο αφορά τις αιτήσεις συνδρομής που υποβάλλονται από τα κράτη μέλη. 
Αποφασίστηκε, στο πλαίσιο της συνεργασίας με την ETE, να της αποστέλλεται τακτικά ο 
κατάλογος όλων των έργων που \*ποβάλλονται στην Επιτροπή και, στην περίπτωση όπου 
προβλέπεται συγχρηματοδοτηση της ETE, να της αποστέλλεται ο πλήρης φάκελος. Εκτός 
αυτού, πραγματοποιούνται τακτικές συνεδριάσεις, για να εντοπίζονται τα προβλήματα που 
ενδέχεται να ανακύψουν στα συγκεκριμένα έργα. 
Από την πλευρά της, η ETE ζητεί τη γνώμη της Επιτροπής, στο πλαίσιο των συνήθων 
διαδικασιών που ισχύουν, όταν εξετάζει μια αίτηση δανειοδότησης. 
Αυτές οι τακτικές ανταλλαγές πληροφοριών επιτρέπουν, κατά πρώτον, να επαληθεύεται ότι 
δεν υπάρχει υπέρβαση ως προς τα ανώτατα όρια δανείων από την ETE, και αφετέρου 
εξασφαλίζουν τον ορθό συνδυασμό επιχορηγήσεων και δανείων στην περίπτωση 
συγχρηματοδοτούμενων έργων. 
4.8 Ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων στην αξιολόγηση των έργων 
4.8.1 II αρχή 
Τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Εδιμβούργου προέβλεψαν ρητώς το ρόλο 
της ETE, η οποία μπορεί να συμβάλλει, κατόπιν αιτήσεως της Επιτροπής, στην αξιολόγηση 
των έργων που υποβάλλονται στο χρηματοδοτικό μέσο συνοχής και στο Ταμείο Συνοχής. 
Αυτή η βασική αρχή έλαβε τη νομική διατύπωση της στον κανονισμό του Συμβουλίου για τη 
θέσπιση του χρηματοδοτικού μέσου συνοχής, ο οποίος ορίζει, στο άρθρο 9 παράγραφος 8, 
ότι "για να εξασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα της κοινοτικής αρωγής, η Επιτροπή και το 
δικαιούχο κράτος μέλος σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, οσάκις 
ενδείκνυται, προβαίνουν σε συστηματική αξιολόγηση των έργων". Ο ρόλος της ETE στη 
λειτουργία της αξιολόγησης ενισχύθηκε από τον κανονισμό για την ίδρυση του ίδιου του 
Ταμείου Συνοχής. 
4.8.2 Η εφαρμονή 
οι διατάξεις που αποφασίστηκαν μεταξύ της Επιτροπής και της ETE 
Για να μπορέσει η ETE να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στην αξιολόγηση των έργα/ν 
συμφωνήθηκε να συναφθεί μεταξύ της Επιτροπής και της Τράπεζας συμφωνία-πλαίσιο, η 
οποία καθορίζει λεπτομερώς τις πρακτικές λεπτομέρειες της συνεργασίας μεταξύ των δύο 
οργάνων. Η συμφωνία αυτή υπογράφηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 1993. 
Εκτός από τις επιταγές συντονισμού και αμοιβαίας πληροφόρησης που περιγράφονται στο 
σημείο 7 της παρούσας έκθεσης, ο κύριος στόχος της συμφωνίας αυτής είναι να τεθεί στη 
διάθεση της Επιτροπής η εμπειρία της ETE στην αξιολόγηση έργων υποδομής στον τομέα των 
μεταφορών, καθώς και έργων στον τομέα του περιβάλλοντος, τομείς για τους οποίους τα 
δάνεια της Τράπεζας είναι σημαντικά. Η παρέμβαση της ETE στην αξιολόγηση ορισμένων 
έργων που υποβάλλονται στο χρηματοδοτικό μέσο συνοχής καθόλου δεν τροποποιεί τις 
αντίστοιχες αρμοδιότητες κάθε οργάνου. Η Επιτροπή οφείλει να μεριμνά για την τήρηση των 
κοινοτικών πολιτικών και διατηρεί την αρμοδιότητα της τελικής απόφασης για τη χορήγηση 
συνδρομής. 
Η εμπειρία της Τράπεζας απαιτείται είτε για την αξιολόγηση έργων, για τα οποία δεν δίδεται 
κανένα δάνειο της ETE, είτε στις περιπτώσεις που το έργο συγχρηματοδοτείται από 
επιχορήγηση του χρηματοδοτικού μέσου συνοχής και από δάνειο της Τράπεζας. 
Για το πρώτο είδος έργων, καθορίστηκε μια διαδικασία αξιολόγησης σε δύο επίπεδα : μια 
αξιολόγηση με βάση το φάκελο, καλούμενη πρώτη αντίδραση, και εάν χρειάζεται, πάντοτε 
κατόπιν αιτήσεως της Επιτροπής, μια αξιολόγηση εις βάθος που διενεργείται κυρίως με 
επιτόπιες αποστολές της ETE, η οποία ενεργεί ως εμπειρογνώμων της Επιτροπής στους 
φορείς του έργου. Ο ρόλος αυτός της Τράπεζας συνιστά μία από τις περισσότερο καινοτόμες 
πλευρές της συμφωνίας πλαισίου σε σχέση με τη συνεργασία που ισχύει συνήθως στο πλαίσιο 
των διαρθρωτικών ταμείων. 
τα αποτελέσματα της συνεργασίας 
Αυτό το σύστημα στενής συνεργασίας στο θέμα της αξιολόγησης επιτρέπει να χρησιμοποιείται 
η εμπειρία της ETE όσον αφορά τις οικονομικές και χρηματοδοτικές πλευρές των έργων, 
•zs 
ιδίως σχετικά με τα κοινωνικοοικονομικά τους πλεονεκτήματα, την ακρίβεια των 
προτεινόμενων δαπανών σε σχέση με τις δαπάνες που παρατηρούνται συνήθως για παρόμοια 
έργα, τον υπολογισμό των εσόδων που δημιουργούνται από την επένδυση, την αξιοπιστία του 
φορέα του έργου καθώς και την καταλληλότητα της μεθοδολογίας αξιολόγησης που 
παρουσιάζεται από τα κράτη μέλη. 
Χωρίς κατ'ανάγκη να αμφισβητείται η οικονομική δικαιολόγηση ενός έργου, η εργασία αυτή 
αξιολόγησης επιτρέπει να εντοπίζονται ορισμένες αδυναμίες του φακέλου που υποβάλλεται 
και μπορεί να καταλήξει σε ορισμένες περιπτώσεις, μετά από συζήτηση με το κράτος μέλος, 
σε αναμόρφωση του έργου. 
Η εμπειρία της ETE ζητήθηκε για μεγάλο αριθμό φακέλων, τόσο στον τομέα των μεταφορών, 
και ιδίως για τους λιμένες, τους αερολιμένες, τους σιδηροδρόμους, τις οδούς και τους 
αυτοκινητοδρόμους, όσο και για τον τομέα του περιβάλλοντος. Στην τελευταία περίπτωση, 
υποβλήθηκε αίτημα προς την ETE κυρίως για την αξιολόγηση των φραγμάτων, των 
συστημάτων επεξεργασίας υγρών αποβλήτων και επεξεργασίας στερεών αποβλήτων. 
Ως συμπλήρωμα των αξιολογήσεων που πραγματοποιήθηκαν κατόπιν αιτήσεως της 
Επιτροπής, η τελευταία επωφελήθηκε από την εμπειρία της Τράπεζας στην περίπτωση 
φακέλων, όπου υπάρχει ταυτόχρονα χρηματοδότηση από δάνειο και από κοινοτική 
επιχορήγηση. 
Για την περίοδο από τον Σεπτέμβριο του 1993 έως τον Σεπτέμβριο 1994, το σύστημα 
συνεργασίας που καθιερώθηκε μεταξύ της Επιτροπής και της Τράπεζας επέτρεψε να καταστούν 
διαθέσιμες αξιολογήσεις και αναλυτικές πληροφορίες εκ μέρους της ETE για 43 έργα ή ομάδες 
έργων. Σε αυτά προστίθενται οι αιτήσεις αξιολόγησης που διατύπωσε ειδικά η Επιτροπή για 
40 έργα, για 37 εκ των οποίων υπήρξε πρώτη αντίδραση και για 3 αξιολόγηση εις βάθος. 
•g'f 
4.9 Συντονισμός με την ομάδα Christophersen 
Το Ταμείο Συνοχής παρακολούθησε στενά τις εργασίες της "Ομάδας Christophersen" η οποία 
συνεστήθη μετά από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Βρυξελλών τον Δεκέμβριο 1993, για να 
επιταχυνθεί η υλοποίηση των διευρωπαϊκών δικτύων στους τομείς των μεταφορών και της 
ενέργειας (ακολούθως συμπεριέλαβε και το περιβάλλον). Η ομάδα προσωπικών εκπροσώπων 
των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων συνήλθε τακτικά από τον Ιανουάριο 1994, για να 
βοηθήσει την Επιτροπή να κατευθύνει και να συντονίσει τις εργασίες στον τομέα αυτό. Με 
βάση κριτήρια που συμφωνήθηκαν, η ομάδα προσδιόρισε ένα κατάλογο έργων που έχουν 
προτεραιότητα, τα οποία έχουν καίρια σημασία για την ολοκλήρωση των διευρωπαϊκών 
δικτύων και η συμβολή της υπήρξε ουσιώδης στο να δοθεί πολιτική ώθηση στα έργα αυτά και 
στο να εντοπιστούν τα εμπόδια για την ολοκλήρωση τους. 
Στον τομέα των μεταφορών 11 έργα κρίθηκαν από την Ομάδα Christophersen ύψιστης 
προτεραιότητας, 4 από τα οποία βρίσκονται στις χώρες συνοχής : η γραμμή του νότου για 
το τραίνο μεγάλης ταχύτητας (Μαδρίτη-Βαρκελώνη-Perpignan και Μαδρίτη-Vitoria Dax), 
οι αυτοκινητόδρομοι Πατρών-Αθηνών-Θεσσαλονίκης-Ελληνοβουλγαρικών συνόρων και η 
Εγνατία Οδός, ο οδικός άξονας Λισαβώνας-Valladolid και η σιδηροδρομική σύνδεση 
Δoυβλίvoυ-Cork-Mπέλφαστ-Lame. Για τα έργα αυτά εγκρίθηκε συνδρομή περίπου 176 εκατ. 
ECU από το χρηματοδοτικό μέσο συνοχής, ενώ η Επιτροπή εξετάζει τη στιγμή αυτή 
επιπρόσθετες αιτήσεις. 
Το Ταμείο Συνοχής συμμετέσχε στις συνεδριάσεις της Ομάδας Christophersen και 
επιφορτίστηκε με την αρμοδιότητα της οργάνωσης ομάδων εργασίας για δύο από τα έργα που 
έχουν προτεραιότητα. Στόχος αυτών των συναντήσεων εργασίας είναι να έλθουν σε επαφή τα 
διάφορα μέρη που είναι αρμόδια για τα έργα, να ανταλλάξουν απόψεις για την υφιστάμενη 
κατάσταση ως προς την πρόοδο των έργων και να διερευνήσουν ιδέες για την επιτάχυνση των 
έργων, συμπεριλαμβανομένων των προοπτικών για χρηματοδότηση από τον ιδιωτικό τομέα. 
<?'-> 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 — ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΣ 
5.1 Επιτροπή παρακολούθησης στην Ισπανία: 
Η πρώτη συνεδρίαση της επιτροπής παρακολούθησης πραγματοποιήθηκε στη 
Μαδρίτη στις 18 Μαίου 1994. Η συνεδρίαση αυτή επέτρεψε να διευκρινισθούν 
οι κανόνες λειτουργίας (σύνθεση της Επιτροπής, συχνότητα των 
συνεδριάσεων). Συζητήθηκαν τα τεχνικά θέματα σχετικά με την τροποποίηση 
των σχεδίων χρηματοδότησης των έργων και των αποφάσεων της Επιτροπής για 
την έγκριση των έργων καθώς και διάφορα θέματα σχετικά με τις ενδιάμεσες 
πληρωμές. 
Εξετάσθηκε ο βαθμός προόδου της υλοποίησης καθενός από τα έργα στις 31 
Δεκεμβρίου 1993. Πολλά έργα τροποποιούνται σε σχέση με τις αρχικές 
προβλέψεις. Η απόκλιση αυτή εξηγείται από τις δυσχέρειες που 
παρουσιάζονται κατά το πρώτο έτος λειτουργίας ενός νέου χρηματοδοτικού 
μέσου. 
Ο ρυθμός υλοποίησης των έργων κρίθηκε στο σύνολο του ικανοποιητικός, 
λαμβανομένου υπόψη κυρίως του γεγονότος ότι πολλά έργα εγκρίθηκαν κατά 
τους τελευταίους μήνες του 1993. Διαπιστώθηκαν ωστόσο ορισμένες 
καθυστερήσεις σε ορισμένα έργα που αφορούν το περιβάλλον. 
rr 
5.2 Επιτροπή παρακολούθησης/Πορτογαλία 
Μετά την προπαρασκευαστική συνεδρίαση που πραγματοποιήθηκε στις 24 
Μαρτίου 1994, η επιτροπή παρακολούθησης του ΧΜΣ στην Πορτογαλία 
συνεστήθη στις 28 Απριλίου του ιδίου έτους. 
Κατά την πρώτη συνεδρίαση εξετάστηκαν ορισμένα θέματα. 
Ετσι, υπήρξε ανταλλαγή απόψεων σχετικά με την πρόταση εσωτερικού 
κανονισμού της επιτροπής, στον οποίο εισήχθησαν πολλές τροποποιήσεις και 
ιδίως όσες αφορούσαν τη δυνατότητα δημιουργίας υποεπιτροπών, στις οποίες 
συμμετέχουν οι περιφερειακές και τοπικές αρχές. 
Εξάλλου, πραγματοποιήθηκε ανάλυση της προόδου των έργων. Ωστόσο, και 
δεδομένου ότι δεν ήσαν διαθέσιμες οι εκθέσεις εκτέλεσης για το έτος 1993 
για όλα τα έργα, ιδίως για τα έργα που ανήκουν στο περιβαλλοντικό σκέλος, 
συμφωνήθηκε να αναβληθούν οι αποφάσεις τροποποίησης έργων για προσεχή 
συνεδρίαση της επιτροπής. 
Εξάλλου, μετά από την εξέταση της κατάστασης που διαμορφώνεται για τα 
υποψήφια προς χρηματοδότηση έργα που εξετάζονται από την Επιτροπή, η 
επιτροπή παρακολούθησης συζήτησε τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές σε σχέση 
με τη στρατηγική για το μελλοντικό Ταμείο Συνοχής στην Πορτογαλία. 
Η δεύτερη συνεδρίαση της Επιτροπής πραγματοποιήθηκε στις 30 Ιουνίου 1994. 
Μεταξύ των θεμάτων που συζητήθηκαν, επισημαίνονται τα παρακάτω σημεία. 
Εγκρίθηκαν ο εσωτερικός κανονισμός της επιτροπής καθώς και το σχέδιο των 
πρακτικών της προηγούμενης συνεδρίασης. 
Με βάση τα έγγραφα που είχαν αποσταλεί προηγουμένως στην Επιτροπή, 
διενεργήθηκε εις βάθος εξέταση της υλοποίησης των έργων, η οποία 
επέτρεψε να ληφθεί θέση σχετικά με τον αναπρογραμματισμό πολλών έργων. 
Για ορισμένα έργα στον τομέα του περιβάλλοντος διαπιστώθηκαν ορισμένες 
καθυστερήσεις. 
Η επιτροπή συζήτησε επίσης ζητήματα συνδεόμενα με τις πληρωμές, τα 
υποψήφια προς χρηματοδότηση έργα που βρίσκονται υπό εξέταση και τα έργα 
που θα υποβληθούν στο μέλλον. 
Î9 
5.3 Επιτροπή παρακολούθησης — Ελλάδα 
Η επιτροπή παρακολούθησης των έργων του Ταμείου Συνοχής συνεστήθη και 
συνήλθε μία φορά σε προπαρασκευαστική σύνοδο στις 28.03.1994 και μία φορά 
σε πρώτη επίσημη σύνοδο στις 13.7.1994. 
Η Επιτροπή αυτή, προεδρευόμενη από τον Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου 
Εθνικής Οικονομίας, απαρτίζεται από τους Γενικούς Γραμματείς των 7 άλλων 
Υπουργείων που εμπλέκονται στις παρεμβάσεις του Ταμείου Συνοχής, από 
αντιπροσώπους της Επιτροπής, συγκεκριμένα των αρμοδίων γενικών 
διευθύνσεων, από εκπροσώπους της ETE και από εκπροσώπους των ελληνικών 
Υπουργείων. 
Πίνακες σύνθεσης, για κάθε απόφαση, για κάθε έργο, καθώς και εκθέσεις 
για κάθε έργο εξετάσθηκαν από την επιτροπή. 
Εξάλλου, συνεστήθη επιτροπή παρακολούθησης ad hoc για το μεγάλο έργο 
ενίσχυσης της υδροδότησης της πρωτεύουσας της χώρας. Η επιτροπή αυτή 
συνήλθε στις 13.6.1994 και στις 19.10.1994. 
Προεδρευόμενη από τον Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου Δημοσίων Εργων, 
η εν λόγω επιτροπή απαρτίζεται από εκπροσώπους των άλλων Υπουργείων, της 
Ευρωπαϊκής Επιτροπής (αρμοδίων γενικών διευθύνσεων) και της ETE. 
Οι πρόοδοι που σημειώθηκαν και αναφέρθηκαν στην επιτροπή 
παρακολούθησης της 13ης Ιουλίου 1994 είναι οι εξής: 
— Ενίσχυση της υδροδότησης της πρωτεύουσας (μεγάλο έργο Ευήνου): 
60% των πιστώσεων που διατέθηκαν για το έργο αυτό· 
— το σύνολο των άλλων έργων για το περιβάλλον: 49% των πιστώσεων που 
διατέθηκαν στα έργα αυτά, εκ των οποίων, 
— ύδρευση και καθαρισμός υγρών αποβλήτων: 61% των πιστώσεων που 
διατέθηκαν 
προστασία της φύσεως: 61% των πιστώσεων που διατέθηκαν 
— λοιπά: 5% 
Το τέλος των εργασιών για το μεγαλύτερο μέρος των έργων αυτών και των 
πρώτων σταδίων έργων, είναι στις 31.12.1994. 
Ενώ ο ρυθμός εκτέλεσης μπορεί να κριθεί ικανοποιητικός στο σύνολο του 
για τα έργα του περιβάλλοντος, δημιουργήθηκε μια ανησυχητική κατάσταση 
στον τομέα των μεταφορών, στον οποίο η εκτέλεση των έργων προχώρησε 
ελάχιστα λόγω ιδίως δυσχερειών στις δημόσιες συμβάσεις. Η Επιτροπή 
άρχισε διαβουλεύσεις με τις ελληνικές αρχές για το θέμα αυτό. 
3ο 
5.4 Επιτροπή παρακολούθησης: Ιρλανδία 
Μια προκαταρκτική συνεδρίαση της επιτροπής παρακολούθησης 
πραγματοποιήθηκε στο Δουβλίνο στις 2 Φεβρουαρίου 1993. 
Η Επιτροπή εκπροσωπήθηκε από τη Διεύθυνση Ταμείου Συνοχής της Γενικής 
Γραμματείας. Πρόεδρος ήταν ο υφυπουργός του Υπουργείου Οικονομικών και 
εκπροσωπούνταν τα εξής υπουργεία της ιρλανδικής διοίκησης: Υπουργείο 
Περιβάλλοντος, Υπουργείο Μεταφορών, Ενεργείας και Επικοινωνιών, 
Υπουργείο Ναυτιλίας και Υπουργείο Δημοσίων Εργων. 
Πριν από τη συνεδρίαση η Επιτροπή και το Υπουργείο Οικονομικών είχαν 
έλθει σε επαφή, για να καθορίσουν τον κανονισμό λειτουργίας της 
Επιτροπής. Ο κανονισμός εγκρίθηκε επίσημα κατά τη συνεδρίαση. 
Δεν παρασχέθηκαν έγγραφα στην επιτροπή παρακολούθησης, αλλά υπήρξαν 
προφορικές εκθέσεις εκ μέρους καθενός των υπουργείων σχετικά με την 
πρόοδο των έργων που ανήκουν στην αρμοδιότητα τους. Οι αρμόδιες υπηρεσίες 
για την υλοποίηση των έργων θεώρησαν ότι η πρόοδος μέχρι τη στιγμή 
εκείνη ήταν ικανοποιητική. 
Ο υπόλοιπος χρόνος της συνεδρίασης διατέθηκε κυρίως στη συζήτηση των 
απαιτήσεων πληροφόρησης, ειδικότερα της τεκμηρίωσης που θα απαιτείται 
συνήθως για τις μελλοντικές συνεδριάσεις της Επιτροπής καθώς και 
διαδικαστικών ζητημάτων, ιδίως των διαδικασιών τροποποίησης έργων που 
είχαν εγκριθεί προηγουμένως. 
Συμφωνήθηκε ότι οι ιρλανδικές αρχές θα προετοίμαζαν χρηματοδοτικούς 
πίνακες και εκθέσεις σχετικά με την πρόοδο των έργων, οι οποίες θα 
κάλυπταν τις δαπάνες έως το τέλος του 1993, το ταχύτερο δυνατόν και ότι αυτά 
τα έγγραφα θα προσέφεραν τη βάση για την πρώτη πλήρη συνεδρίαση της 
επιτροπής. 
Η επόμενη συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε στις 21 Ιουνίου. Η ιρλανδική 
κυβέρνηση εκπροσωπήθηκε από τα ίδια υπουργεία όπως και στις 2 
Φεβρουαρίου. Η Επιτροπή εκπροσωπήθηκε από τη Γενική Γραμματεία, τη ΓΔ 
VII και ΓΔ XI. Η ETE είχε προσκληθεί να συμμετάσχει σε όλες τις 
συνεδριάσεις της επιτροπής παρακολούθησης, αλλά δεν παρέστη στη 
συγκεκριμένη περίπτωση. 
Στην επιτροπή διατέθηκαν εκθέσεις, οι οποίες όμως δεν περιείχαν όλα τα 
στοιχεία που χρειάζονταν για την παρακολούθηση, ιδίως τους φυσικούς 
δείκτες που εμφάνιζαν την πρόοδο των έργων. Συμφωνήθηκε ότι η Ευρωπαϊκή 
Επιτροπή και το Υπουργείο Οικονομικών θα είχαν συνάντηση σε σύντομο 
διάστημα μετά τη συνεδρίαση για να συντάξουν οριστικό κατάλογο εγγράφων 
που θα χρησιμοποιείται σε όλες τις μελλοντικές συνεδριάσεις της 
επιτροπής. 
Η επιτροπή παρακολούθησε την ανάπτυξη εκθέσεων από όλα τα υπουργεία 
σχετικά με την πρόοδο των έργων. Διεφάνη ότι η πρόοδος ήταν εν γένει 
ικανοποιητική, αν και ήταν προφανές ότι απαιτούνταν τροποποιήσεις των 
σχεδίων χρηματοδότησης μεγάλου αριθμού έργων, κατά μέγα μέρος διότι τα 
έργα είχαν αρχίσει το 1993 αργότερα από ότι προβλεπόταν αρχικά. Δεν 
ορίστηκε ημερομηνία για την επόμενη συνεδρίαση, δεδομένου ότι αυτό θα 
εξαρτάτο από την επίτευξη συμφωνίας για τυποποιημένους πίνακες 
παρακολούθησης. 
·!\ 
5.5 Αποστολές που πραγματοποιήθηκαν από τις υπηρεσίες της Επιτροπής στο 
πλαίσιο me δημοσιονομικής διαχείρισης^των εγκεκριμένων έργων. 
Δυνάμει του άρθρου 9 παράγραφοι 3 και 9 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 792/93 
του Συμβουλίου, η Επιτροπή έλαβε σειρά μέτρων, με σκοπό αφενός την 
επαλήθευση του βάσιμου των δηλώσεων των κρατών μελών για τη στήριξη των 
οικείων αιτήσεων συνδρομής, και αφετέρου της ύπαρξης των διοικητικών 
εγγράφων και των λογιστικών στοιχείων που αφορούσαν τα έργα που 
ελάμβαναν χρηματοδοτική συνδρομή από το χρηματοδοτικό μέσο συνοχής. 
Λόγω της προτεραιότητας που είχε δοθεί στην ταχεία εφαρμογή του 
κανονισμού με την έκδοση αποφάσεων χορήγησης ενίσχυσης για τα έργα που 
υποβάλλονταν από τα δικαιούχα κράτη μέλη, οι πρώτες αποστολές ελέγχου 
κατέστη δυνατόν να διοργανωθούν μόλις στην αρχή του οικονομικού έτους 
1994. 
Οι αποστολές ελέγχου που πραγματοποιήθηκαν από τις υπηρεσίες της 
Επιτροπής στο πλαίσιο της παρακολούθησης της διαχείρισης και της καλής 
εκτέλεσης των εγκεκριμένων έργων, αναφέρονται παρακάτω: 
α) Αποστολές της διεύθυνσης ΓΓ/Η και έργα που ελέγχθηκαν: 
Αποστολή στην Ισπανία από 16 έως 19/5/1994 για τον έλεγχο των έργων: 
93/11/65/010,93/11/65/010, 
Αποστολή στην Πορτογαλία από 18 έως 20/7/1994 για τον έλεγχο των έργων: 
93/10/65/006, 
93/10/61/006, 93/10/61/014, 93/10/61/014, 93/10/61/015, 93/10/61/018, 93/10/61/019, 
Αποστολή στην Ιρλανδία από 20 έως 21/6/1994 για τον έλεγχο των έργων: 
93/07/65/007, 93/07/65/008 
93/07/61/031,93/07/61/038, 
Αποστολές στην Ελλάδα: 
-από 18 έως 21/4/1994 για τον έλεγχο των έργων: 
93/09/65/001, 93/09/65/009 
-από 13 έως 16/6/1994 για τον έλεγχο των έργων: 
93/09/61/001, 93/09/61/002, 93/09/61/003, 93/09/61/004, 93/09/61/005, 93/09/61/006, 
93/09/61/007, 93/09/61/008, 93/09/61/012, 93/09/61/013, 93/09/61/014. 
β) Αποστολές τεχνικού ελέγχου, που πραγματοποιήθηκαν με τη βοήθεια 
επιστημονικών συμβούλων. 
Ειδικές αποστολές για την τεχνική αξιολόγηση των έργων ή/και της προόδου 
των εργασιών μπορούν να ανατίθενται επίσης σε συμβούλους που 
επιλέγονται για το σκοπό αυτό μέσω του σκέλους της τεχνικής βοήθειας, 
βλέπε την παράγραφο 2.4 και το παράρτημα αριθ. 12. 
Μέχρι στιγμής η Επιτροπή ελάχιστα προσέφυγε στη δυνατότητα αυτή. 
5.6 Ρόλος της ETE 
Ο ρόλος της ETE στο θέμα της παρακολούθησης του χρηματοδοτικού μέσου 
συνοχής ή του Ταμείου Συνοχής προβλέπεται ρητά από τον κανονισμό του 
Συμβουλίου, ο οποίος ορίζει ότι η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων 
εκπροσωπείται στις επιτροπές παρακολούθησης που έχουν συσταθεί σε κάθε 
δικαιούχο κράτος μέλος. 
Η συμμετοχή της ETE στης εν λόγω επιτροπές υπήρξε ενεργός. 
Εξάλλου, η Τράπεζα καλείται να συμμετάσχει στις επιτροπές 
παρακολούθησης ad hoc που έχουν συσταθεί ή πρόκειται να συσταθούν για την 
παρακολούθηση μεγάλων έργων. Η συμμετοχή αυτή είναι ιδιαίτερα 
απαραίτητη στην περίπτωση μεγάλων έργων, στα οποία παρεμβαίνει με μορφή 
δανειοδότησης. 
Ως συμπλήρωμα της συνεργασίας αυτής που προβλέπεται από τον κανονισμό, η 
ETE, η οποία διαθέτει δικές της διαδικασίες παρακολούθησης των έργων 
που χρηματοδοτεί, παρέχει στην Επιτροπή τεχνική στήριξη στην περίπτωση 
έργων, τα οποία η ίδια χρηματοδοτεί εν μέρει και για τα οποία το κράτος 
μέλος ζητεί, εκτός του δανείου, επιχορήγηση από το χρηματοδοτικό μέσο 
συνοχής ή από το Ταμείο Συνοχής. 
5.7 Απάτες 
Καμία περίπτωση απάτης ή/και παρατυπίας δεν επισημάνθηκε στην Επιτροπή 
για τα έργα που εγκρίθηκαν βάσει του κανονισμού (ΕΟΚ) α,ριθ. 792/93 του 
Συμβουλίου. 
5.8 Εκκρεμείς δικαστικές διαδικασίες 
Η Επιτροπή δεν γνωρίζει καμμία εκκρεμή δικαστική διαδικασία για τα 
έργα που εγκρίθηκαν βάσει του κανονισμού ^ΕΟΚ) αριθ. 792/93 του 
Συμβουλίου. 
πρβλ. παράρτημα 12 
Κατάλογος των μελετών και τεχνικών μέτρων υποστήριξης 1993/1994 (ΧΜΣ) 
3 ν, 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 — Μέτρα ενημέρωσης και δημοσιότητας 
6.1 Ετήσια έκθεση 
Η παρούσα ετήσια έκθεση συνιστά το κύριο μέσο τακτικής και κατά το 
δυνατό πλήρους πληροφόρησης σχετικά με τη λειτουργία του χρηματοδοτικού 
μέσου συνοχής και τα ενισχυόμενα έργα. 
Ο πρώτος της στόχος είναι, όπως προβλέπει ο κανονισμός, η πληροφόρηση των 
κοινοτικών οργάνων. 
Αλλά, πέραν αυτής της αποστολής η Επιτροπή θεωρεί ότι πρέπει να 
εξασφαλισθεί ευρύτατη διάδοση της παρούσας έκθεσης, για να μπορέσει να 
χρησιμοποιηθεί από τους διάφορους εταίρους στα κράτη μέλη, είτε 
πρόκειται για οργανισμούς περιφερειακής και τοπικής αυτοδιοίκησης είτε 
για κοινωνικοοικονομικούς φορείς που συμμετέχουν άμεσα ή έμμεσα στην 
υλοποίηση των έργων επί τόπου. 
6.2 Ενημέρωση των κρατών μελών 
Ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 792/93 του Συμβουλίου της 30ής Μαρτίου 1993 για τη 
θέσπιση του χρηματοδοτικού μέσου συνοχής προβλέπει στο άρθρο 10 
παράγραφος 2 την υποβολή ετήσιας έκθεσης. Με βάση πολιτικές δεσμεύσεις 
που ανέλαβε η Επιτροπή διοργανώθηκαν εξαμηνιαίες ενημερωτικές 
συναντήσεις με τα κράτη μέλη. 
Στο πλαίσιο αυτό, το Ταμείο Συνοχής διοργάνωσε μέχρι στιγμής τρεις 
συναντήσεις, αντίστοιχα στις 22/10/93, στις 6/5/94 και στις 14/11/94, κατά τη 
διάρκεια των οποίων τα κράτη μέλη ενημερώθηκαν για τα πραγματικά 
δεδομένα, όπως προβλέπεται σχετικά. 
6.3 Ενηιιέρωση^τω ν κοινω νικ<ρ ν εταίρω ν 
Τρεις συναντήσεις διοργανώθηκαν επίσης μέχρι στιγμής για τους 
κοινωνικούς εταίρους (ΟΚΕ, ΕΚΒΕ και UNICEF), αντίστοιχα στις 11/10/93, 4/2/94 
και 16/9/94, δίνοντας τους τη δυνατότητα να παρακολουθούν τις ενέργειες του 
Ταμείου Συνοχής, τα έργα που επιλέχθηκαν και την κλίμακα κατανομής στους 
τομείς των μεταφορών και του περιβάλλοντος. 
6.4 Ενημερωτικές συναντήσεις με τους ενδιαφερόμενους φορείς 
Πρέπει να γίνει διάκριση μεταξύ δύο ειδών ενεργειών: των ενεργειών που 
διοργανώνονται με πρωτοβουλία του Ταμείου Συνοχής με τη συνδρομή των 
αντιπροσωπειών και των γραφείων τύπου και πληροφόρησης της Επιτροπής και 
των ενεργειών που διοργανώνονται με πρωτοβουλία διαφόρων οργανισμών. Ο 
τρόπος διοργάνωσης αυτών των συναντήσεων είναι κατά βάση ο ίδιος, δηλαδή: 
δύο ώρες παρουσίασης και εξήγησης με τη βοήθεια διαφόρων 
οπτικοακουστικών μέσων, τις οποίες ακολουθεί ή των οποίων προηγείται 
συνέντευξη τύπου. Στη διάθεση των συμμετεχόντων τίθεται τεκμηρίωση για 
το Ταμείο Συνοχής, το λόγο δημιουργίας του, τη λειτουργία του και τα έργα 
που χρηματοδοτεί. Οι συναντήσεις παρουσιάζονται παρακάτω με χρονολογική 
σειρά: 
Λισαβώνα 26/10/93. Ενημερωτική συνάντηση για το Ταμείο Συνοχής που 
διοργανώθηκε με τη συνδρομή του γραφείου τύπου και πληροφόρησης της 
Επιτροπής στη Λισαβώνα και του Υπουργείου Σχεδιασμού. Συμμετέσχαν 
περίπου 200 άτομα. 
Παρίσι 15/12/93. Ενημερωτική συνάντηση για το Ταμείο Συνοχής που 
διοργανώθηκε με τη συμμετοχή του γραφείου τύπου και πληροφόρησης της 
Επιτροπής στο Παρίσι, των Ευρωπαϊκών Πηγών^οιίΓΟββ d' Europe) και του 
Γαλλικού Κέντρου Εξωτερικού Εμπορίου για τους 300 περίπου διευθυντές 
γαλλικών επιχειρήσεων που επιθυμούσαν να ενημερωθούν για τις 
δυνατότητες που προσφέρει το Ταμείο. 
Λονδίνο 22/4/94. Συνδιάσκεψη που οργανώθηκε από το Ταμείο Συνοχής στους 
χώρους του γραφείου τύπου και πληροφόρησης της Επιτροπής σχετικά με τις 
δυνατότητες άμεσων και έμμεσων επενδύσεων που δημιουργούνται από το 
Ταμείο. Παρευρέθηκε περιορισμένο κοινό 40 περίπου ατόμων, εκπροσώπων 
βιομηχανιών, συμβούλων, τραπεζών, του διπλωματικού σώματος, 
πανεπιστημίων και υπουργείων. 
Μαδρίτη 17/5/94. Ενημερωτικό σεμινάριο για τό Ταμείο Συνοχής που 
διοργανώθηκε με πρωτοβουλία της ισπανικής συνομοσπονδίας οργανώσεων 
επιχειρηματιών (CEOE). Το κοινό που προσκλήθηκε να παραστεί 
εκπροσωπούσε περιφερειακές, επαρχιακές και κλαδικές οργανώσεις, καθώς 
και οργανώσεις εργοδοτών και μέλη της CEOE. Επεδιώκετο να παραστούν 
ιδίως οι .οικονομικοί παράγοντες του τραπεζικού τομέα, του τομέα της 
υποδομής μεταφορών και περιβάλλοντος και όλως ιδιαιτέρως οι εργοδοτικές 
οργανώσεις της ηλεκτροπαραγωγής και του κατασκευαστικού κλάδου. Στο 
σεμινάριο συμμετέσχαν περίπου 80 άτομα. 
Βόννη 24/6/94. Ενημερωτικό σεμινάριο για το Ταμείο Συνοχής που 
διοργανώθηκε με πρωτοβουλία του Deutsche Industrie und Handelstag σε 
συνεργασία με το γραφείο τύπου και πληροφόρησης της Επιτροπής στη Βόννη, 
προς χάρη των γερμανικών επιχειρήσεων και παρουσία του Επιτρόπου 
Schmidhuber. Η παρουσίαση πρόβαλε τη δυνατότητα που έχουν οι επιχειρήσεις 
όλης της Κοινότητας να ανταποκριθούν σε προσκλήσεις υποβολής προσφορών 
για δημόσιες συμβάσεις, γεγονός που τους επιτρέπει να συμμετάσχουν στη 
9tf 
δράση του Ταμείου στα δικαιούχα κράτη μέλη. Στη συνάντηση παρέστησαν 
σχεδόν 90 άτομα. 
©\ 
•} 
Κοπεγχάγη και Aarhus, 29 και 30/8/94. Ενημερωτικό σεμινάριο για τις 
δραστηριότητες του Ταμείου Συνοχής που διοργανώθηκε με πρωτοβουλία του 
Υπουργείου Εξωτερικών της Δανίας στο πλαίσιο μιας σειράς ενημερωτικών 
συνδιασκέψεων προς χάρη των δανικών επιχειρήσεων. Σκοπός του σεμιναρίου 
ήταν να τις ενημερώσει για τις επενδυτικές δυνατότητες στα έργα που 
συγχρηματοδοτούνται από το Ταμείο Συνοχής. Οι εν λόγω διασκέψεις, στις 
οποίες συμμετέσχαν συνολικά 170 άτομα, επέτρεψαν να υπογραμιστεί η 
σημασία της ενίσχυσης που χορηγείται στα δικαούχα κράτη μέλη και ο 
έμμεσος αντίκτυπος των εν λόγω κοινοτικών ενισχύσεων στις άλλες χώρες της 
Κοινότητας. 
Λονδίνο 13/9/94. Αυτό το ενημερωτικό σεμινάριο προς χάρη της αγγλικής 
επιχειρηματικής .κοινότητας διοργανώθηκε από το London School of Economics 
με τη συμμετοχή του Υπουργείου Εμπορίου και Βιομηχανίας. Η κάλυψη του 
σεμιναρίου αυτού από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης έγινε με συνέντευξη των 
Financial Times και με τηλεοπτική εκπομπή, πριν από το σεμινάριο, καθώς και 
με συμμετοχή σε ραδιοφωνική εκπομπή την ημέρα της εκδήλωσης. Τη 
συνάντηση παρακολούθησαν 125 άτομα. 
Βρυξέλλες 22/9/94. Ενα ενημερωτικό σεμινάριο για το Ταμείο Συνοχής 
διοργανώθηκε από το Βελγικό Γραφείο Εξωτερικού Εμπορίου για τις 
βελγικές επιχειρήσεις. Η Επιτροπή κλήθηκε να συμμετάσχει, προκειμένου 
να διευκρινίσει τις αρχές και τον τρόπο λειτουργίας του Ταμείου Συνοχής. 
Εξάλλου, επ'ευκαιρία της εκδήλωσης αυτής απονεμήθηκε το βραβείο 
εξωτερικού εμπορίου, το οποίο αμείβει τις πανεπιστημιακές εργασίες που 
εκπονούν οι φοιτητές σχετικά με τις νέες ευκαιρίες για σύναψη συμβάσεων 
που δημιουργούνται από το νέο αυτό κοινοτικό όργανο. 
Δουβλίνο 13/10/94. Επ'ευκαιρία της επίσκεψης του Επιτρόπου Schmidhuber, 
διοργανώθηκε ενημερωτική συνάντηση με τη συνδρομή του γραφείου τύπου 
και πληροφόρησης στο Δουβλίνο προς χάρη των ενδιαφερομένων για τα 
εκτελούμενα έργα που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Συνοχής. Παρόντα 
ήσαν 40 περίπου άτομα που εκπροσωπούσαν τα Υπουργεία Περιβάλλοντος, 
Οικονομικών και άλλους τομείς της διοίκησης, την Τράπεζα της Ιρλανδίας 
και οργανώσεις γεωργών. 
6.5 Σεμινάρια σχετικά με τη δημοσιονομική διαχείριση 
Στο πλαίσιο της προσπάθειας ενημέρωσης που έχει αναλάβει η Επιτροπή, 
πραγματοποιήθηκαν ενέργειες κατάρτισης πρώτα στην Ελλάδα και έπειτα 
στην Πορτογαλία. Ο στόχος που επιδιώκετο ήταν να ευαισθητοποιηθούν και 
να γνωρίσουν οι διαχειριστές εθνικών και περιφερειακών φακέλων την 
εφαρμογή του κανονισμού για το ΧΜΣ, όσον αφορά τα έγγραφα που πρέπει να 
συνοδεύουν τις αιτήσεις συνδρομής και πληρωμής αλλά και όσον αφορά τη 
δημοσιονομική διαχείριση της συνδρομής που χορηγείται: προκαταβολές, 
ενδιάμεσες πληρωμές, φυσικοί δείκτες, υπολογισμοί και πιστοποιήσεις. 
Ο υψηλός αριθμός συμμετεχόντων μαρτυρεί το ενδιαφέρον που προσελκύει η 
κατάρτιση και επιβεβαιώνει την αναγκαιότητα τους. Τα αναμενόμενα 
αποτελέσματα δεν άργησαν να εκδηλωθούν με τη μορφή της βελτίωσης της 
ποιότητας των αιτήσεων που υποβάλλονται. 
6.6 Μέσα δημοσιότητας με πρωτοβουλία της Επιτροπής 
α) Δημοσίευση των αποφάσεων 
Ολες οι αποφάσεις που εκδίδονται δημοσιεύονται στην Επίσημη 
Εφημερίδα, όπως προβλέπεται στον κανονισμό. Ενα δελτίο που 
περιέχει τα στοιχεία της δημοσίευσης προσαρτάται στην 
παρούσα έκθεση. 
β) Φυλλάδιο 
Ενα δίπτυχο που εξηγεί την προέλευση, την έκταση και τα έργα 
που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Συνοχής, με φωτογραφίες, 
για χρήση από το ευρύ κοινό βρίσκεται υπό έκδοση στις 9 
κοινοτικές γλώσσες. Η έκδοση για τις πρώτες γλώσσες 
προβλέπεται να γίνει κατά τη διάρκεια του μηνός Δεκεμβρίου 
1994. 
γ) Αφίσες 
Μια αφίσα σχετική με τη συγχρηματοδοτηση έργων μεταφοράς 
και περιβάλλοντος στα δικαιούχα κράτη μέλη του Ταμείου 
Συνοχής, η οποία προβάλλει την έννοια της . ευρωπαϊκής 
"αλληλεγγύης", τυπώθηκε στις 9 κοινοτικές γλώσσες. Η διανομή 
στα δικαιούχα κράτη μέλη γίνεται από τα γραφεία τύπου και 
πληροφόρησης της Επιτροπής και από τα Υπουργεία που είναι 
αρμόδια για το Ταμείο· στα άλλα κράτη μέλη, από τα γραφεία 
και τις αντιπροσωπείες. Η ΓΔ Χ και η διεύθυνση του Ταμείου 
Συνοχής εξασφαλίζουν επίσης τη διάδοση της. 
δ) Οπτικοακουστικά μέσα 
Επίσης, μια γενική παρουσίαση του Ταμείου Συνοχής μέσω 
εικόνων και στατιστικών για τα χρηματοδοτούμενα έργα έχει 
ετοιμασθεί σε ηλεκτρονικό υπολογιστή και υπάρχει επί του 
παρόντος σε έξι γλώσσες. Η παρουσίαση αυτή, η οποία 
προβάλλεται με τη βοήθεια ενός φορητού υπολογιστή και ενός 
επιδιασκοπίου χρησιμοποιείται ως βοήθημα για την 
παρουσίαση του Ταμείου Συνοχής, κατά τα ενημερωτικά 
σεμινάρια. 
3 3> 
ε) Ταινίες 
Μια ταινία διάρκειας 5' για το Ταμείο Συνοχής,τις 
δραστηριότητες του και την έκταση του στα τέσσερα δικαιούχα 
κράτη μέλη, με συνεντεύξεις των αρμοδίων του Ταμείου, 
ετοιμάσθηκε από την Financial Times TV για την εκπομπή της για 
την Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Ετοιμάσθηκε επίσης μια παραλλαγή 
διάρκειας 20' λεπτών. Η ταινία αυτή, η οποία προσεχώς θα είναι 
διαθέσιμη σε γαλλική έκδοση, χρησιμοποιείται ιδίως ως 
βοήθημα για την παροχή στοιχείων κατά τις ενημερωτικές 
συναντήσεις για το Ταμείο. Το ντοκυμαντέρ αυτό γίνεται δεκτό 
με ζωηρό ενδιαφέρον και δίνει τη δυνατότητα στο κοινό να 
έχει συγκεκριμένες εικόνες των ενεργειών που 
χρηματοδοτούνται από το Ταμείο, ενώ ταυτόχρονα αποκτά 
καλλίτερη γνώση των κοινοτικών ενισχύσεων εν γένει. 
Ενας φάκελλος με video 60' με εικόνες, φυσικό ήχο και 
συνεντεύξεις των υπευθύνων της διαχείρισης του Ταμείου 
Συνοχής στα τέσσερα δικαιούχα κράτη μέλη, ετοιμάσθηκε σε 
συνεργασία με την ΓΔ Χ για την τηλεόραση και τους 
δημοσιογράφους. Αυτή η "βάση δεδομένων σε εικόνες" 
χρησιμοποιείται από τους παραγωγούς της τηλεόρασης για την 
ετοιμασία ενημερωτικών εκπομπών και τηλεοπτικών 
προγραμμάτων. Οι εικόνες αυτές χρησιμοποιούνται επίσης επί 
του παρόντος για την ετοιμασία άλλων, ειδικότερων 
ντοκυμαντέρ για κάθε δικαιούχο κράτος μέλος, τα οποία 
βρίσκονται υπό εκτέλεση από το Ταμείο Συνοχής και την ΓΔ Χ. 
στ) Video 
Κατά τις ενημερωτικές συναντήσεις, προβλήθηκαν επίσης 
διάφορες κασέτες video, που έχουν ετοιμασθεί από τα κράτη μέλη 
που είναι δικαιούχοι του Ταμείου και παρουσιάζουν εικόνες 
από τα έργα που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Συνοχής: 
προχωρεί η δημιουργία ενός αποθέματος ντοκυμαντέρ για το 
Ταμείο Συνοχής, το οποίο θα δώσει τη δυνατότητα να 
διατηρείται μια οπτική μνήμη της δράσης του και της εξέλιξης 
του. 
ζ) Διάφορα 
Εκτός από τα στοιχεία που περιγράφηκαν παραπάνω και σε 
συμφωνία με την πολιτική διαφάνειας που εγκρίθηκε κατά τη 
σύνοδο κορυφής του Εδιμβούργου το 1992, δημοσιεύονται 
τακτικά ανακοινωθέντα τύπου με τα οποία αναγγέλλεται η 
χορήγηση της συνδρομής του Ταμείου Συνοχής, βασικά άρθρα και 
συνεντεύξεις των υπευθύνων, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο 
εξωτερικό της Επιτροπής, συμβάλλοντας στο μέτρο του δυνατού 
στο επιδιωκόμενο πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα. Στο μέτρο του 
δυνατού προσπαθούμε επίσης να δημιουργήσουμε μια γραπτή 
μνήμη των ενεργειών αυτών. 
6.7 Μέτρα που λαμβάνονται από τα κράτη μέλη 1 ο ο 
α) γενικά 
Οι διατάξεις σχετικά με τη δημοσιότητα, οι οποίες ορίζονται στο άρθρο 10 
παράγραφος Ι του κανονισμού για τη θέσπιση του χρηματοδοτικού μέσου 
συνοχής, προβλέπουν ιδίως ότι τα κράτη μέλη ενημερώνουν την κοινή γνώμη 
δίνοντας την κατάλληλη δημοσιότητα στο ρόλο που διαδραματίζει η 
Κοινότητα στην υλοποίηση των έργων. 
Τα μέτρα δημοσιότητας συνοδεύουν τα έργα κατά τα διάφορα στάδια της 
υλοποίησης τους και λαμβάνουν ποικίλες μορφές. 
Κατά την υποβολή μιας αίτησης χρηματοδότησης έργου, το κράτος μέλος 
αναφέρει το μέτρο δημοσιότητας που θα ληφθεί. Κατά τη διάρκεια της 
εκτέλεσης, τα διάφορα μέτρα που λαμβάνονται ανήκουν στην αρμοδιότητα της 
επιτροπής παρακολούθησης του κράτους μέλους. 
β) οι μορφές δημοσιότητας 
— Η πινακίδα αποτελεί τον κύριο τρόπο δημοσιότητας. Ολες οι 
δικαιούχες χώρες την έχουν χρησιμοποιήσει και έχουν συνεννοηθεί 
προηγουμένως με το Ταμείο Συνοχής σχετικά με το σχήμα και την εμφάνιση 
της. 
Οι διαφημιστικές πινακίδες που τοποθετούνται στην είσοδο των εργοταξίων 
κατά τη διάρκεια των εργασιών, αναγράφουν διάφορα στοιχεία, ιδίως την 
περιγραφή του χρηματοδοτούμενου έργου, μνεία του Ταμείου Συνοχής, με την 
ιδιότητα του ως επενδυτή, το σήμα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, το συνολικό 
κόστος του έργου και το ποσό της συνδρομής που χορηγήθηκε. 
— οι διάφορες ενέργειες 
Η Πορτογαλία και η Ισπανία έχουν ήδη γνωστοποιήσει τα λεπτομερή μέτρα 
δημοσιότητας που λαμβάνονται στις χώρες τους, συγκεκριμένα: 
— από τις πορτογαλικές αρχές, 
— δημοσίευση άρθρων, σε τριμηναίο ενημερωτικό δελτίο μεγάλης 
κυκλοφρίας που προορίζεται για τη διοίκηση, περιφερειακές ενώσεις, 
πανεπιστήμια, συνδικάτα, επιχειρήσεις, τράπεζες· 
— ενημερωτική συνάντηση γενικά για το Ταμείο Συνοχής που 
προορίζεται για τους πιθανούς επενδυτές, τους εκπροσώπους των 
συνδικαλιστικών και εργοδοτικών συνομοσπονδιών, τους μηχανικούς, τους 
εκπροσώπους των τοπικών αρχών και οργανώσεων προστασίας του 
περιβάλλοντος 
— συνδιάσκεψη που προορίζεται για τις αρχές που είναι αρμόδιες για 
έργα που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο 
Ί 
— απο τις ισπανικές αρχές, 
'— εκτός από τη δημοσιότητα που δίδεται μέσω τριάντα περίπου 
πινακίδων, έχουν διοργανωθεί στην Ισπανία πολυάριθμα σεμινάρια 
ενημέρωσης, ιδίως στους πανεπιστημιακούς κύκλους, αλλά επίσης από τις 
επαρχιακές αρχές. 
Η Ιρλανδία και η Ελλάδα θα γνωστοποιήσουν σύντομα τα μέτρα που 
λαμβάνονται στη χώρα τους. 
Οι υποχρεώσεις αυτές για ενημέρωση και δημοσιότητα είναι ουσιώδεις για 
την εξασφάλιση της διαφάνειας των παρεμβάσεων του Ταμείου και για την 
προώθηση της γνωριμίας των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ενωσης με το θέμα. 
Η σημασία που πρέπει να δίνεται σ'αυτό το είδος μέτρων έχει άλλωστε 
ενισχυθεί στον κανονισμό, ιδίως κατ'αίτηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, 
κατά τη διαπραγμάτευση για την ίδρυση του Ταμείου Συνοχής. 
4ο Ζ. 
ISSN 0254-1483 
COM(95)001 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 13 οι 
Αρι*. καταλόγου : CB-CO-95-003-GR-C 
ISBN 92-77-84776-Χ 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
Lr2985 Luxembourg