ARCHIVES HISTORIQUES
DELACOMMISSION
COLLECTION RELIEEDES
DOCUMENTS "COM"
COM(82)649
Vol.1982/0202

Disclaimer
Conformément aurèglement (CEE,Euratom) n°354/83duConseildu1erfévrier1983
concernant l'ouverture aupublicdesarchiveshistoriques delaCommunauté économique
européenne etdelaCommunauté européenne del'énergieatomique (JOL43du15.2.1983,
p.1),telquemodifiéparlerèglement (CE,Euratom) n°1700/2003 du22septembre 2003
(JOL243du27.9.2003, p.1),cedossierestouvertaupublic.Lecaséchéant,lesdocuments
classifiés présentsdanscedossierontétédéclassifiés conformément àl'article5dudit
règlement.
Inaccordance withCouncilRegulation (EEC,Euratom) No354/83of1February 1983
concerning theopeningtothepublicofthehistoricalarchivesoftheEuropean Economic
Community andtheEuropean AtomicEnergyCommunity (OJL43,15.2.1983, p.1),as
amended byRegulation (EC,Euratom) No1700/2003 of22September 2003(OJL243,
27.9.2003, p.1),thisfileisopentothepublic.Wherenecessary, classified documents inthis
filehavebeendeclassified inconformity withArticle5oftheaforementioned regulation.
InÜbereinstimmung mitderVerordnung (EWG,Euratom) Nr.354/83desRatesvom1.
Februar 1983überdieFreigabe derhistorischen Archive derEuropäischen
Wirtschaftsgemeinschaft undderEuropäischen Atomgemeinschaft (ABI.L43vom15.2.1983,
S.1),geändertdurchdieVerordnung (EG,Euratom) Nr.1700/2003 vom22.September 2003
(ABI.L243vom27.9.2003, S.1),istdieseDateiderÖffentlichkeit zugänglich. Soweit
erforderlich, wurdendieVerschlusssachen indieserDateiinÜbereinstimmung mitArtikel5
dergenannten Verordnung freigegeben.

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
CΟΜ(82)649 τελικό
Βουξέλλες 4Μοευβίου 1982
/<0J /; y\ifvJ ••Il
v\ :/#
Εκθεσησχετικά
μέτήνέξάρυξηλιγνίτη καίτηβιομηχανία
τύρφηςστήνΕυρωπαϊκη Κοινότητα
("Ανακοίνωση της"Επιτροπής πρόςτόΣυμβούλιο )
ΟΟΜ(92 )649τελικό

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ
Σελίδα
ΚεφάλαιοI ΕισαγωγΛ
ΚεφάλαιοII*0λιγνίτηςστηνΚοινότητα
ΚεφαλαίοIII ΗτύρφηστηνΚοινδτητα13
ΚεφαλαίοIV*Ηδραστηριότητα τηςΚοινότητας στάν
τομέατουλιγνίτηκαίτηςτύρφης19
Κεφαλαίο V Συμπεράσματα21
ΠΙΝΑΚΕΣ
Παράρτημα ΑΓενικάστοιχεΤασχετικάμέτηνπαραγωγή
καίτήχρησιμοποίηση τοΰλιγνίτη μ,Η
Παράρτημα ΒΓενικά
καίτήστοιχείασχετικά μ!τηνπαραγωγή
χρησιμοποίηση τηςτύρφης31

ΚΕΦΑΛΑΙΟ I
Εισαγογη
Κατάτην787ησυνεδρίαση τουΣυμβουλίου στίς13"Ιουλίου1982(θέματαενερ­
γείας)καίστάπλαίσιατηςσυζητήσεως σχετικάμέτ<5ρόλοτουάνθρακαστην
ένεργειακή στρατηγική τηςΚοινότητας ,τονίσθηκε δτιστάσχετικόπροβλημα­
τισμόπρέπεινάπεριληφθούν καίταυπόλοιπα στερεόκαύσιμα,καίσυγκεκρι­
μένα4λιγνίτηςκαίήτύρφη."Η"Επιτροπή δήλωσετότεδτιείναιπρόθυμη
νάυποβάλει στόΣυμβούλιο εκθεσησχετικόμέτόνλιγνίτηκαίτηντύρφη.*Η
εκθεσηαστήπεριέχεται στηνπαρούσαάνακοίνωση.
Σέσύγκριση μέτούςλιθάνθρακες ,ησπουδαιότητα τουλιγνίτηκαίτηςτύρφης
γιάτήνέγχώριαπαραγωγήενέργειας καίιδίωςγιατησυνολική ένεργειακη κατα–
ι
νάλωσηστηνΚοινότητα εΤναιδυσανάλογα μικρή.*Ηπαραγωγήτωνδύοαΰτων
καυσίμων Ανήλθετό1981σέ32,2έκ.ΤΙΠ."Απότηνποσότητα αυτή31,2έκ.
ΤΙΠησανλιγνίτης.Τόποσοστότουλιγνίτηπρόςτήσυνολική παραγωγή πρω­
τογενούςένέργειας τηςΚοινότητας (Ευρώπητων10)ησαν6,4%καίτηςτύρ-
φης0,2%.
"Ωςπρόςτήνκατανάλωση πρωτογενούς ένέργειας στήνΚοινότητα ,τάποσοστά
ησαν3,4%καί0,1%.Στίςένδοκοινοτικέςσυναλλαγές ,δλιγνίτηςκαίητύρ­
φηδέσυμμετέχουν .Χ.σ.:θ!λιθάνθρακας συμμετέχουν στηνένεργειακη κα­
τανάλωσητηςΕ.Κ.κατά20,4%καίστηνέγχώριαπαραγωγήένέργειας κατά31,2%
(1981).
ΤάΑνωτέρω,καθώςκαίτόγεγονός,δτικανέναΑπότάΙδρυτικά Κράτημέλητης
Ευρωπαϊκής Κοινότητας "ΑνθρακακαίΧάλυβαδέδιαθέτει Αποθέματα τύρφης,έζη–
γουνγιατίτόπαράρτημα Iτηςσυνθήκης ΕΚΑΧπεριορίζει τήδραστηριότητα της
"Ανώτατης "Αρχήςστούςλιθάνθρακες καίτάπροϊόντα λιθανθράκων ."Εκτόςαύτου,
δλιγνίτηςκαίήτύφρηδένέχουνκαμιάτεχνο-ο ικονομικήσχέσημέτήνπαραγωγή
σιδήρουκαίχάλυβα.*Ηδραστηριότητα της"Ανωτάτης "Αρχήςέπεκτείνεται καί
στάπλίνθδματα λιγνίτημδνον&πειδήεΤναιανταγωνιστικά πρδςτούςλιθάνθρακες
στηνΑγοράκαυσίμων οΤκιακης θερμάνσεως ,ένωδΑκατέργαστος λιγνίτηςγιάτήν
ηλεκτροπαραγωγή έμπίπτει,σύμφωναμέτήνπαράγραφο 3τουπαραρτήματος I,στή
δικαιοδοσία τηςΕΚΑΧ,έφόσονοΐπροκαλούμενες Απόαυτόν"αισθητές διαταραχές
τηςΑγοράςκαυσίμωντόκαθιστούν ΑναγκαΤο".Μέχριστιγμήςαυτόδέσυνέβη.
Σέαπλέςγραμμέςδιαπιστώνεται συνεπώς,δτιδλιγνίτηςκαίήτύρφηυπόκεινται
στήσυνθήκηπερίιδρύσεωςτηςΕυρωπαϊκής Οίκονομικής Κοινότητας ,καίκατα.-
λαμβάνουν τήνΤδιαθέση,δπωςκαίδλοιο'δλλοιβιομηχανικοί τομεΤς

-2-
(^)"Ησχετικήσύτήσημασίατουλιγνίτηκαίτηςτύρφηςγι(5τήνένεργειακή οικο­
νομίατηςΚοινότητας δένπρέπεινάδημιουργήσει τήλανθασμένη έντύπωση,δτι
ο?δύοαύτοίοικονομικοί κλάδοιείναιδυνατόνάθεωρηθούν ως"ςι&η+ίΐβΒ
>Λ&ίΤΐίσΘ3.ΐι1β3 Γιάτήνένεργειακη οϊκονομία τωνΚρατώνμελών,ήσπου­
δαιότητατωνδύοαύτωνκαυσίμωνεΤναισημαντική .*Ηέξέλιξητωντιμώνένερ-
γείαςκαίήαύξησητωνκινδύνων τουέιροδιασμου σέπετρέλαιο Αδηγουνσήμερα
στήναύξησητουένδιαψέροντος πούπαρουσιάζουν σήμερα Αλιγνίτης καίήτύρφη
γιατόνένεργειακό έφοδιασμό -λόγωτηςφθηνήςέξορύξεως καίτωνμεγάλων
Αποθεμάτων τωνδύοαύτωνενεργειακών φορέων."Εφόσονλοιπόνήσπουδαιότητα
τωνδύοαύτωνκλάδωνγι<5τίςενδιαφερόμενες χώρεςκαίγιάτήνπεριφερειακή
Ανάπτυξηείναιμεγάλη,δένπρέπεινάυποτιμάται ήσημασίατουςστάπλαίσια
τουσυνόλουτηςΚοινότητας .
(5)ΤόΑκόλουθοκείμενοπαρέχειπληροφορίες -Αναλυτικά κατάΚράτοςμέλος-
σχετικάμέτήνπαραγωγήκαίτήχρησιμοποίηση τουλιγνίτηIIκαίτηςτύρ-
φηςIIIστήνΚοινότητα .Στόκεφάλαιο IVπαρατίθενται στοιχεία σχετικά
μέτόϋψοςτηςμέχριστιγμήςσυμμετοχής τηςΚοινότητας στήνΑνάπτυξη των
δύοκλάδων.Τόκεφάλαιο Vπεριέχει τάσυμπεράσματα ."Ακολουθούν ο!
πίνακες1–7δπουπαρατίθενται στοιχεΤα σχετικάμέτάυπάρχοντα Αποθέ­
ματαλιγνίτηκαίτύρφηςκαθώςκαίσχετικάμέτήνπαραγωγή καίτήνκατανά­
λωση.Ιτάπαραρτήματα ΑκαίΒπαρέχονται πληροφορίες σχετικάμέτόείδος
τουλιγνίτηκαίτηςτύρφης,τίςμεθόδους έξορΰξεως καίτήνκατανάλωση .

ΚΕΦΑΛΑΙΟ II
ΟΛΙΓΝΙΤΗΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ
Τάαποθέματα λιγνίτη στην Κοινότητα
Κοιτάσματα λιγνίτη υπάρχουν σέεζιΚράτη μέλη τηςΚοινάτητας (βλ.πίνακα 1
ατάπαράρτημα ).
Γι(5τ^Δανία καίτην "Ολλανδία ,δένπαρέχονται οτοιχεΤα γιατί καίστίς δύο
αίττές χώρες ,ήέξάρυξη λιγνίτη εχει άττάπολλών έτων άνασταλεΤ ,λάγω της
μικρής Αποδοτικότητας τωνκοιτασμάτων .
Τάγεωλογικά Αποθέματα λιγνίτη στάαλλα τέσσερα Κράτη μέλη (ϋ,β,Ρ,ΐ)
Ανέρχονται συνολικά σέπερίπου 60δισ. ,ΑπδτάΑποΤα 40δισ.1;θεωρού­
νται δτιεϊναι οικονομικά Εκμεταλλεύσιμα .ΤάΑποθέματα ευρίσκονται κατά
90%στήν "Ομοσπονδιακή Δημοκρατία τηςΓερμανίας ,ήάποία διαθέτει στή
λεκάνη τηςΡηνανίας (ΚβνϊβΓ Η'πβίπΐ&ηά .)τάμεγαλύτερα υπάγε ιακοιτάσματα
λιγνίτη στην Ευρώπη .
*ΗΕκμετάλλευση τωνκοιτασμάτων λιγνίτη στι^ν Κοινάτητα
"Ησυνολική έξάρυξη λιγνίτη στην Κοινάτητα υπερέβη τά19Θ1 τοΰς 163έκ.τάν–
νους καίπαρουσίασε τήνέξης κατανομή κατά χώρα :
(&k.t,t=t)
1980 1981
Ομοσπ .Δημ .τηςΓερμανίας 129,9
2,6
24,2
1,9130,6
3,0
30,2
2,0Γαλλία
"Ελλάς
'Ιταλία
Σύνολο 158,6 165,8

_A-
"ΗεξόρυξηλιγνίτηστήνΚοινότητα ηταντό1981περΓπου 31έκ.ΤΙΠ(=45έκ.ΐ
ΤΙΑ),ποσότητα πούΑντιστοιχεί σέ6,4%τηςσυνολικής παραγωγής πρωτογενούς
ένέργειας τηςΚοινότητας .
*Ησυμμετοχή τουλιγνίτηστησυνολική παραγωγή πρωτογενούς ένέργειας της
Κοινότητας τ<51981ήταν3,4%.
8.Στήσυνέχεια έκτΓθενται Αναλυτικό ήκατάσταση καίοϊπροοπτικές τηςβιομη­
χανίαςέξορύξεως λιγνίτηκατόχωρα.
α)ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣΓΕΡΜΑΝΙΑΣ
9.0λιγνίτης παράγεται στήνΟΔΓσΙτέσσερεις ανθρακοφόρες λεκάνες
(ΣτοιχεΤα γιότό1981):
"Ανθρακοφόρα Παραγωγή "Αριθμός 'Αποδοτικό-
λεκάνη £*· ΤΠκατ4Παραγωγή
(έκ.ΐ,1;=ΐ)
ΣύνολοΑριθμός
Απασχο­
λουμένων
130.6 21.380Αποδοτ ικό-
τητακατό
βάρδια
81,5Λόγος
Ε/Α(1)
Ρηνανίας 119,5 16.907 98,6 3,5 1
Helmstedt 4,2 2.332 24,2 3,01
"Εσσης 2,5 1.298 15,9 2,51
Βαυαρίας 4,5 843 50,4 0,5 1
3,4:1
*Ησυνολική παραγωγή τό1981Αντιστοιχούσε τό1981σέισοδύναμο ενέργειας
26,8έκ.ΤΙΠκαίσέποσοστό21%τηςσυνολικής παραγωγής πρωτογενούς ένερ-
γείαςτης'Ομοσπ.Δημ.τηςΓερμανίας Γβλ.πίνακα2στόπαράρτημα).
ΗμέσηΑποδοτικότητα κατόβάρδιαστήνΟΔΓυψους81,5τόννωνΑντίστοιχε"
σέ23,9ΤΙΑκαίείναιέξαπλάσια Απόδτιστόντομέατηςέξορύξεως λιθανθράκων .
(1)*0λόγοςΕ/ΑέκφράζειτηνΑναλογία τωνεκχωματώσεων πρόςτόνανθρακα
(βλ,παράρτημα Ασ.2σημεΤο5).

-5-
10.Τάγερμανικά δρυχεΤα λιγνίτη είναι αύτοτελεΤς έπιχειρήσει ς,οίδποΤες δμως
συνδέονται τίςπερισσότερες φορές μέμεγάλες έταιρΓες ηλεκτρισμού μέσω της
κτήσεως τηςπλειοψηφίας των μέτοχων ημέσω συμβάσεων έξαρτησεως ."Ησύν­
δεση μέτηνέλέγχουσα έταιρία παρέχει στίς έπ ιχειρήσεις έζορύξεως πλεονε­
κτήματα οΙκανό μικηςφύσεως ,π.χ.κατά τήνέξεύρεση τονΑναγκαίων έπενδυ -
τικων πάρων ,τηνέναρμόνιση τηςπαραγωγής πράς τήχρησιμοποίηση γιάτην
παραγωγή ηλεκτρισμού ,κλπ .
11.Στήγερμανική βιομηχανία έξορύξεως λιγνίτη έπενδύθηκαν τά1981 περίπου
1,1δισ.ϋΜ (438έκ.ΕΟΐΐ).Στάμέλλον Αναμένεται ,δτιδδγκος τωνέπεν–
δύσεων Βάπρέπει νάαύξηθεΤ κατά 20-30% σέπραγματικές τιμές ,προκειμένου
νάδιατηρηθεί τόΰψος τηςπαραγωγής .
12."Οσον άφορα τηνοIκονομ ικάτητα ,Απότίςέκθέσεις έπίτωνέργασιων προκύπτει
δτιήΑποδοτ ικάτητα είναι γενικά καλή .Τάκάστος έξορύξεως άνάτάννο δέ
δημοσιεύεται ,Αλλά στάδημοσιεύματα Αναφέρεται δτισέδρισμένες Ανθρακο -
φόρες περιοχές κεΤνται σέέπίπεδα κατά πολύ χαμηλότερα ΑπότίςΑντίστοιχες
τιμές τουπετρελαίου ητωνεισαγομένων λιθανθράκων .
13.Γιάτημελλοντική έξέλιξη τηςγερμανικής παραγωγής λιγνίτη ,πρέπει νά
ληφθεΤ ώςδεδομένο ,δτιστίς διάφορες Ανθρακοφόρες περιοχές οϊπροοπτικές
εΤναι διαφορετικές .
ΤάΑποθέματα στή βαυαρική λεκάνη τείνουν νάέξαντληθουν ."Οπως καΓστό
παρελθόν ,ήπαραγωγή προβλέπεται νάέξακολουθήσε ινάμειώνεται καίνάπαύσει
έντελως τό1982 .Στη λεκάνη της "Εσσης προβλέπεται δτι ήέξόρυξη λιγνίτη
δέθάαίιξηθεΤ λόγω τηςμειώσεως τωνΑποθεμάτων ανθρακα .Στηλεκάνη του
ΗβΙίτίΒΐβάΙ ;θάπραγματοποιηθεί έπένδυση ΰψους 850 έκ.ϋΜωστε νάΑρχίσει
ηΕκμετάλλευση ένός νέου κοιτάσματος ανθρακα ,τόδποΤο υπολογίζεται "σέ
περίπου 40έκ.ΐ.Κατ *αυτό τόντρόπο θάδιατηρηθεί τόΰψος τηςπαρα­
γωγής .
(1)Στίς Ανθρακοφόρες λεκάνες ,έκτδς Απότίςμεγάλες έταιρίες Ασχολούνται καί
δλλες μικρές έπιχειρήσε ιςμέτήνέξόρυξη λιγνίτη .'Ησυμμετοχή τουςστήνσυνολική παραγωγή είναι κατώτερη άπό1%.

-6-
Οκλάδοςτηςεξορύξεως λιγνίτηστηΡηνανίαπρόκειται νάΑναδιαρθρωθεί καί
συγκεκριμένα ,προβλέπεται νάμειωθούν ωςτά1995σέ3ο!σημερινές 5μονά­
δεςΕπιφανειακής έξορύξεως .
Μέτάμέτρααυτάέξασφαλίζεται δτιηπαραγωγή στηΡηνανίαθάπροέρχεται
μετάτό1995μάνοΑπότίςέξηςμονάδεςέπιφανειακης έξορύξεως (έτήσια
έξάρυξησέέκ.%,)
Hambach
Garzweiler
Inden
Σύνολο 110-Η5
14."ΗέξάρυξηστηνΡηνανίαδένεΤναιδυνατάνάΰπερβεΤ τίςτιμέςπού
αναφέρονται έδω,λάγωτηςΑναμενόμενης έπιβαρύνσεως τουπεριβάλλοντος Από
νέαδρυχεΤακαίνέουςσταθμούς Ηλεκτροπαραγωγής .
15."Οσονάφορατήχρησιμοποίηση τουγερμανικού λιγνίτη,τάΑριθμητικά δεδομένα
τουπίνακα2τουπαραρτήματος δείχνουν,οτιτά198111%τηςσυνολικής παρα­
γωγήςπρωτογενούς ένέργειας καλύπτονται Απότάλιγνίτη.Τάμεγαλύτερο μέρος
τηςκαταναλώσεως λιγνίτη (86%)χρησιμοποιεΤταιωςκαύσιμοστούςσταθμούς
ηλεκτροπαραγωγής ,Εξασφαλίζοντας τά26%περίπουτηςσυνολικής παραγωγής
ηλεκτρισμού στήΓερμανία (1981).
16.*Πςπρώτηΰληγιάτηνπαραγωγή Εξευγενισμένων στερεώνκαυσίμων χρησιμοποιού­
νται13%τηςσυνολικής καταναλώσεως .Τάπροϊόντα τουέξευγεν ισμου,πλίνθοι
(ΒΓϊΙίβΐΒ),Ανθρακόσκονη (δΐ&ιΛαηά),ξηρόςανθρακας (ΤΓοσΙζβηΙοΛΙθ )(1)
καθώςκαίΑπτάνθρακας (ΒΓ&απΙεοΙιΙβη^οΙζβ )χρησιμοποιούνται στίςκατοικίες
καίστηβιομηχανία ηέξάγονται Γβλ.πίνακα2στόπαράρτημα).
(1)"Ηάνθρακόσκονη καίδξηράςανθρακαςείναιδιαθέσιμα σέμικρέςποσότητες ,
γιατίηδυναμικότητα παραγωγής είναιΑνεπαρκής .45-55
45-55
20-25

-7-
17.Ετ<5σημεΤοαυτόπρέπει ν<5τονισθεί ,δτιηβιομηχανία λιγνίτηστήνΟμοσπον­
διακήΓερμανία-καίσυγκεκριμένα μόνοστηλεκδνητηςΡηνανίας-είναι6
μοναδικός παραγωγός προϊόντων έξευγενισμου τουλιγνίτηστηνΚοινότητα (2),
Οίπροοπτικές τηςΑγοράςπούΑναφέρονται ατόπαρδρτημα Α(βλ.σελίδες6
καί7)καθδςκαίοΐερευνεςγιδτηβελτίωσητηςποιότητας τωνπροϊόντων
Τσχύουνμόνογιάτηβιομηχανία λιγνίτητηςΡηνανίας.ΤόαίττόΙσχύεικαί
γιατίςερευνεςσχετικόμέτηνέξαέρωσηκαίτήνύγροποίηση τουλιγνίτη.
18.Γενικόοιπροοπτικές γιότήγερμανική βιομηχανία λιγνίτηπρέπεινδθεωρηθούν
ευνοϊκές,λόγωτηςο'κονομ ικότηταςτηςέζορύξεως καίλόγωτωνπολλαπλών δυνα­
τοτήτωνχρησιμοποιήσεως τουλιγνίτη.Προβλήματα προσαρμογής στήνΑγορόδέν
πρέπεινόΑναμένονται γιατίο"έκόστοτεμητρικέςέταιρίες έχουντηδυνατό­
τητανόσυντονίζουν συνεχώςτηνπαραγωγήκαίτήνκατανδλωση ,γιατίείναιο!
Υδιεςκαίκαταναλωτές καίπαραγωγοί .
β)ΓΑΛΛΙΑ
19.Οπωςφαίνεται απότ<5στοιχεΤα τουπίνακα3τουπαραρτήματος ,ησημασίατου
λιγνίτηγιότόνένεργειακό τομέατηςΓαλλίαςεΤναιμικρή.Τόποσοστότου
λιγνίτηστήσυνολική παραγωγή πρωτογενούς ένέργειας ηταν1,7%(1981),
στήσυνολική κατανόλωση πρωτογενούς ένέργειας 0,5%καίστήσυνολική πα­
ραγωγήήλεκτρισμου περίπου 1%.
20.Λιγνίτης παρδγεται στήΓαλλίασέδύοανθρακοφόρες λεκόνες :
(1.000t,t=t)
1980 1981
Ar.juzanx (Acjuitaine ) 1.005 1.354
Meyreuil (Provence) I.58O 1.591
Σύνολο 2.585 2.945
(2)Παραγωγή πλίνθων Απόλιγνίτηΰπόρχεισέμικρήκλίμακαστήν"Ελλδδα.

-θ-
21.Στηλεκάνη ΑΓ.ϊνιζ&πχ παράγεται νεώτερος λιγνίτης μέεπιφανειακή έξάρυξη .
Τάέπιφανειακά αποθέματα δπολογΓζονται σέ40-50 έκ.χ.*Ηθερμαντική Αξία
τους Ανέρχεται σέ8.000 Κ,τ/Κ£καΓήπεριεκτικδτφ-τα σέθε"α σέ0,4%
"Απόδημοσιεύσεις προκύπτει ,ί5τιηΑποδοτικότητα τηςέπιχειρήσεως εΤναι καλή
καίδτιτδκόστος έξορύξεως Ανέρχεται σέπερίπου 50%τουκόστους έξορύξεως
πετρελαίου .
22.Στη λεκάνη Μβ.-γτβυίΐ παράγεται Αρχαιότερος λιγνίτης μέυπάγε ιαέξάρυξη .
Μέτήνέκβάνθυνση δύοδρυχείων (ΐ)εγινε δυνατή ηέκμετάλλευση 27έκ.·£
μέΑποτέλεσμα νάέξασφαλισθεΤ ηπαραγωγή γιάτάέπάμενα15-20 ετη."Η
Αποδοτικότητα τηςέπιχειρήσεως ηταν μέχρι τδ1980 Ανεπαρκής .Γιάτηνκά­
λυψη τωνζημιών ηταν Αναγκαία ήχρησιμοποίηση κρατικών ένισχύσεων .Τά
19Θ1 εγινε πάλι δυνατή ήπραγματοποίηση κερδών .
23.ΑπάτάΑνωτέρω σχετικά μέτίςδύογαλλικές λιγνιτοφδρες λεκάνες προκύπτει
δτιήπαραγωγή εϊναι δυνατά νάσυνεχισθεί μελλοντικά υπόΙκανοποιητικές
συνθήκες .Δένπρέπει δμως νάΑναμένεται αύξηση τηςέξορύξεως λιγνίτη .
γ)ΕΛΛΑΣ
24.Στήν "Ελλάδα δλιγνίτης παράγεται σέ3λεκάνες μέέπιφανειακή έξδρυξη
(ΣτοιχεΤα 1981 ):
Παραγωγή "Απασχολούμενοι "Αποδοτικότητα Λίγος
1.000 t(t=t) KOTApfipôia E/A(l)
t(t=t)
ΠτολεμαΤδα 18.813 4.000 17 5:1
Αλιβέρι 690 500
Μεγαλόπολη 7.620 . 1.000 26 2:1
Σύνολο 27.123 5.500
(ΐ)"0λίγος Ε/Αέκφράζει τήνΑναλογία τωνπροσμίξεων πρδς τήνποσίτητα ανθρακα .
(1)"ΕναΑπάτάδυοδρυχεΤα θάφθάσει σέμέγιστο βάθος 1.150 ηκα^ είναι τά
βαθύτερο δρυχεΤο λιγνίτη στδν κάσμο .

-9-
25.Τόενεργειακό ισοδύναμο τηςσυνολικής παραγωγής τό19Θ1ηταν3,2ΤΙΠ
(βλ.πίνακας4ατόπαράρτημα )καίεϊναισυνεπώςσχετικόχαμηλό,λόγω
τηςμικρήςθερμαντικής Αξίαςτουλιγνίτηπούπαράγεται στηνλεκάνητης
Μεγάλοπόλεως.
ΠτολεμαΤδα " Μεγαλόπολη
θεμαντική άξία 6.300-7.500Ή/Κ(ς 4.200Τΰ/Κβ
Têtppa 8-10% 12-15%
0ε'° 0,5-0,5% Ο,θ-0,9%
ι
Τόποσοστότηςπαραγωγής λιγνίτηστόσύνολοτηςέλληνικης πρωτογενούς παρα­
γωγήςένέργειας ήταντό198190%καίδείχνειδτιδλιγνίτηςμαζίμέμικρές
ποσότητες πετρελαίου καίυδραυλικής ένέργειαςεϊναιδμοναδικός ένεργειακδς
φορέαςτδνδποΤοή'ΕλλάδαεΤναισέθέσηνδπαράγεισέμεγάλεςποσάτηττες λδγω
τωνίιπαρχδντων Αποθεμάτων .
26.0*έπιχειρήσειςείναιαίιτόνομες άλλάείναιένσωματωμένες ,δσονάφορατό
κεφδλαιότους,στηνκρατικήΔημόσια "Επιχείρηση "Ηλεκτρισμού (ΔΕΗ)."Ετσι,
δσυντονισμός τηςπαραγωγήςλιγνίτηκαίτηςκαταναλώσεως εϊναιεξασφαλι-
σμένος.*ΗΔΕΗΑπασχολούσε ωςτότέλητου198127.000έργαζόμενους ,
άττότοΰςδποίους5.500στίςέπιχειρήσειςέξορύξεως .'ΕκτόςΑπότηΔΕΗ,
διάφορες μικρέςέπιχειρησεις παράγουν συνολικά περίτούς300.000ιλιγνίτη
Ανδέτος.
27."ΗΑποδοτικότητα τηςέπιχειρησεως παρουσιάζει διακυμάνσεις πούδφείλονται
στήνπολιτική τιμώνηλεκτρικής ένέργειας τηςΔΕΗ)ίιπόκειται σέκυβερνητικό
έλεγχο.Οίέγκρίσεις γιάαύξησητουτιμολογίου ήλεκτρικης ένέργειας χορη­
γούνταιδιστακτικά ,έτσιωστεήπροσαρμογή τωνέσόδωνστίςαίιξήσεις τοΟ
κόστουςδένέπιτυγχάνετά ικάθεχρόνο,άλλάμόνοκατάτδνμακροπρόθεσμο
μέσοόρο.
ΠρέπεινδτονισθεΤ8τιδλιγνίτης παρέχειμεγδλαπλεονεκτήματα στήνέλλη-
νικήοικονομία,γιατίτόκόστοςπαραγωγής,τόδποΤοδέδημοσιεύεται ,εϊναι
κατδπολύχαμηλότερο απότίςΑντίστοιχες τιμέςγιδτόπετρέλαιο καίτούς
εισαγόμενους λιθδνθρακες .

-10-
28.Ηεπιχείρηση δένεχει τηνυποχρέωση νδκαταστήσει έκνέου καλλιεργήσιμες
τίςπεριοχές έπιφανειακης έξορΰξεως .*Ηέλληνική κυβέρνηση έπεξεργδζεται
έπΓτουπαρόντος τήσχετική νομοθεσία .
29.Λόγω τωνπλεονεκτημάτων τουλιγνίτη
καίλόγω τωνσημαντικών άποθεμδτων ,
στήν παραγωγή καίστήν κατανάλωση ,
τό1981 ωςτό1990 .γιδτήνεθνική οϊκονομία της'Ελλδδας
σχεδ ιδζεται νδδοθεΤ μεγδλη αύξηση
"Ηπαραγωγή θ<5ύπερδι πλασι ασθεΤ άπό
Προβλεπόμενη εξέλιξη τηςπαραγωγής λιγνίτη στήν 'Ελλδδα
EK.t,t=t
Ανθρακοφόρες λεκδνες 1981 1985 1990
ΠτολεμαΤδα 18,8 35,5 40,5
Αλιβέρι 0,7 0,5 (1) –
Μεγαλόπολη 7,6 7,8 12,5
'Αμύντεο 0,6 (2) 8,2
Κόμνηνα 4,3
Σύνολο 27,1 44,4 65,5
(1)Παύση τηςπαραγωγής τό1986 .(2)"Εναρξη παραγωγής 1981
30. 'Υπάρχουν οίκονομικδ προβλήματα ,ταάποΤα Αφορούν ,δχιμόνο τίςεπιχειρήσεις
έξορύξεως ,άλλδ καίτήΔΕΗσυνολικό .*0δγκος τωνέπενδύσεων κατό τήν
περίοδο 1981/90θδεΤναι περίπου 360δισ.δραχμές (ΐ)(β5,8δισ.ΕΟΙΐ)
25°/οπροέρχονται άπόΥδιους πόρους καί75%πρέπει νδκαλυφθούν &πό ξένα
κεφδλαια .
31.Οσον άφορα τήχρησιμοποίηση τουλιγνίτη ,απότόνπίνακα 4τουπαραρτήματος
προκύπτει οτιπερίπου 94% τηςπαραγωγής χρησιμοποιούνται γιδτήνπαραγωγή
ηλεκτρισμού ,έξασφαλίζοντας τό53%περίπου τηςσυνολικής παραγωγής ήλεκτρικης
ένέργειας *5%τηςπαραγωγής χρησιμοποιούνται &πδτήνβιομηχανία καί1%γιδ
τήνκατασκευή πλίνθων .
(1)Ιέτρέχουσες τιμές

-11-
32.Γιδτήνμελλοντική εξέλιξητηςκαταναλώσεως αναμένεται ,οτιηχρησιμοποίηση
ταυλιγνίτηστουςσταθμούς ηλεκτροπαραγωγής θδυπερδιπλασιασθεί Απότδ1981
ωςτό1990."Επίτουπαρόντος δένσχεδιδζεται έπέκτασητηςπαραγωγής πλίνθων,
επειδήδένΑναμένεται νδΑναπτυχθεί ησχετικήάγορδ.'Ηβδσητηςηλεκτρο­
παραγωγής στην'ΕλλδδαθδμεταβληθεΤ σημαντικδ μέτήχρησιμοποίηση του
λιγνίτη,γιατίένωτδποσοστότηςυδραυλικής ένέργειας θδπαραμείνει σταθερό
κατδτηνπερίοδο1980-1990 σέ17-18%,τδποσοστδτουλιγνίτηθδαύξηθεΤάπδ
46%σέ82°/οε'ςβάροςτουπετρελαίου ,τουΑποΓουτδποσοστδθδμειωθεΤάπδ
37%σέ0%(1).
δ")ΙΤΑΛΙΑ
33.Ιτήν*Ιταλίαλιθδνθρακας παρδγεται σέδύολεκδνες
100t.t=t
1980 1981
CastelnuovodeiSabbioni
('E^apx^a Arezzo) 1.447 1.340
Pietrafitta 463 630
("ΕπαρχίαΡείΜ^ϊδ)
Σύνολο 1.310 1.970
Τδένεργειακδ ισοδύναμο τηςσυνολικής παραγωγής Ανέρχεται σέ0,3έκ.ΤΙΠκαί
ωςέκτούτουσέ1,7-1,8% τηςσυνολικής παραγωγής πρωτογενούς ένέργειας στην
"Ιταλία(βλ.πίνακα5στδπαρδρτημα).'Ωςπρδςτήσυνολική κατανδλωση
πρωτογενούς ένέργειας ,Αλιγνίτηςκαλύπτει 0,2%καίωςπρδςτήσυνολική
παραγωγή ηλεκτρικής ένέργειας σέ1%.
'Ιδιοκτήτης τωνέπιχειρήσεωνέξορύξεως είναιήιταλικήκρατικήέταιρίαηλεκ­
τρισμού (ΕΝΕΙ_),ήΑττοίαδιαθέτει σχεδδντδ100%τηςπαραγωγής στούςδύο
σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής της53.ΠΪ&Β&ΓΉ3Γ3 .("Επαρχία ΑΓΘΖΖΟ)καί
ρϊβΊΓ&Γΐΐΐδΐ("ΕπαρχίαΡθπΐ£ί&).*ΗΑνταγωνιστικότητα τωνΙταλικώνέπι-
χειρήσεωνέξορύξεως λιγνίτηείναιΙκανοποιητική ανληφθούν ίιπδψηο?τιμές
τηςεισαγόμενης ένέργειας .
(1)"Ωςτδ1990δένπροβλέπεται ήθέσησέλειτουργία πυρηνικών σταθμών η
σταθμών πούχρησιμοποιούν λιθδνθρακες .

-12-
34.Στηνεπαρχία ΑΓΘΖΖΟπαρδγεται λιγνίτης μέεπιφανειακή έξόρυξηάπότηνέπι-
χείρησηέξορύξεως στόΟ&βΐβΐηαονο έκ.±)καίάπότόνέοκοίτασμα
στόΑΙΙΟΓΪ(0,1έκ.±)."0λόγοςΕ/Αε!ναισήμεραπερίπου7:1."Απα­
σχολούνται 600έργαζόμενοι ."Ηθερμαντική άξίατουλιγνίτηεΤναι8.000Κ.Τ/Κ&.
35.*0λιγνίτηςστήνέπαρχία Ρβπΐ£Ϊ&παρδγεται μέέπιφανειακήέξόρυξηκαίδ
λίγοςΕ/Αείναι3:1.Τόπροσωπικό δποτελεΤται άπό180έργαζομένους .
Όλιγνίτηςεχεισχετικδμικρήθερμαντική άξία4-5·000
36.Καίγι<5τίςδύολεκδνεςΙσχύειδτιτ<5έπκρανειακδ αποθέματα έπαρκουνγι<5
νδέξασψαλίσουν μιδμακροπρόθεσμα σταθερήπαραγωγή.Τδέξαντλημένα έπκρα-
νειακδδρυχεΤακαθίστανται έκνέουκαλλιεργήσιμες έκτδσεις.
37.'Εκτόςάπότίςδνωτέρωδύοάνθρακοφόρες λεκδνες,ή"Ιταλίαδιαθέτει άποθέ-
ματαανθρακα στ<5Βιιΐοΐβ (Σαρδηνία).'ΥπδρχεισχέδιονδάναληφθεΤ έκνέου
ηέξδρυξηκαίήέξαέρωσητουανθρακα (ΐ).Οίσχετικέςέργασίεςέχουνηδη
δρχίσεικαίσυνεχίζονται .Παρδτήχαμηλήθερμαντική άξία,δένπρόκειται
γιαλιγνίτηάλλδγιδλιθδνθρακςς πολύκακήςποιότητας μέμεγδληπεριεκτι­
κότητασέθε~ο(ίο»Γ&πΐζΒα^ϋϊΐιιιηΐηοιίδ οο&ΐ).
(1)Στόσχεδιασμό θεωρείται δυνατήήέτήσιαπαραγωγή 3έκ.±.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ III
ΗΤΥΡΦΗΣΤΗΝΚΟΙΝΟΤΗΤΑ
Τάκοιτάσματα τύρφηςστήνΚοινότητα
39.ΜέΕξαίρεσητδΒέλγιοκαΓτόΛουξεμβούργο ,κοιτάσματα τύρφηςδπάρχουν σέδλα
τάΚρδτημέλητηςΚοινότητας .'ΩςπρδςτδμέγεθδςτουςδμωςκαΓτήνοίκονομι-
κήτουςσττουδαιότητα,ο?διαφορέςμεταξύτουςεΤναιμεγάλες,"θπΓνακας6του
παραρτήματος περιλαμβάνει γενικάστοιχεία κατάχδρακαΓΕνμέρειάναλυτικότε­
ρακατάπεριφέρεια,χωρίςδμωςΑναφοράστΓςτοπικέςσυνθήκες.Χάρινσυγκρίσεως
αναφέρεται δτισέπαγκδσμια κλΓμακα,τάμεγαλύτερα κοιτάσματα τύρφηςύπάρχουν
στδνΚαναδά(170Ικ.)ΐ3,),τήνΕΣΣΔ(150έκ.ίι&)τΓςΗΠΑ(40Ικ.>13.).
40.Γενικάκατάτδνπροσδιορισμό τωναποθεμάτων τύρφηςδένΑναφέρεται ήποσδτητα
αλλάήΕκτασητηςΕπιφανείας τουκοιτάσματος σέέκτάρια.ΤάστοιχεΤασχετικά
μέτήνΕκτασητωνκοιτασμάτων εΤναιΕνμέρειΕκτιμήσεις ,γιατίδένεχειγίνει
τοπογραφική καταμέτρηση δλωντωνκοιτασμάτων τύρφης."Οσονάφορατήνπροβλη­
ματικήτωνστοιχείων πούΕκφράζουν ποσδτητες-δπωςδίδονται συχνάστήνβιβλι­
ογραφία-πρέπερνάτονισθεΤτδέξης:Τδπάχοςτουστρώματοςτηςτύρφηςείναι
δυνατόνάκυμαίνεται μεταξύ3–10πι,μέΑποτέλεσμα νάμηνεΤναιδυνατόςδ
ακριβήςΑπολογισμός .Στήν"Ελλάδαδπάρχουν κοιτάσματα τύρφηςπάχους100πι
καίανω.ΣύμφωναμέΕκτιμήσεις ,τάκοιτάσματα τύρφηςτηςΜ.Βρετανίας (ΐ,6έκ.
ΐΐ3,)αντιστοιχούν σέπερίπου400Εκ.ΤΙΠκαίτης*Ιρλανδίας (ΐ,2έκ.ϊι&)
σέπερίπου300έκ.ΤΙΠ.
41.ΓιάτδσύνολοτηςΚοινότητας ,τάΑποθέματα τύρφηςδένΑποτελούν παράμία
ΙσχνήΕνεργειακή βάση,συγκρινόμενα μέάλλουςδρυκτούς φορεΤςΕνεργείας .*Η
οίκονομική τουςσημασίαγιάδρισμένες χώρεςηπεριφέρειες δένπρέπεινάδπο-
τιμαται,δπωςθάφανεΤΑπδτδκείμενοπούΑκολουθεΤ .
*Ηχρησιμοποίηση τωνκοιτασμάτων τύρφηςστήνΚοινότητα
42.θ!βιομηχανίες τύρφηςπαρουσιάζουν διαφορετικό βαθμόαναπτύξεως ατίςδιάφο­
ρεςχώρεςτηςΚοινότητας .
ΤάσχετικάμικράΑποθέματα τύρφηςστήΔανία,τήν*Ιταλία,τήΓαλλίακαίτήν
"Ολλανδία –στόβαθμόπούώπάρχειβιομηχανία τύρφηςστίςχώρεςαίττές–χρη­
σιμοποιούνται γιάτήνπαραγωγήτύρφηςγιάγεωργικές χρήσεις (ΐ)
Τ !
(1)Βλ.οτοιχεΤασχετικάμέτδδψοςτηςπαραγωγής στήνύποσημείωση 1στήνσελί­
δα3τουπαραρτήματος Β.

14-
ΜδνοστηνΓαλλίαπαρήχθησαν τδ198050.0001 ;καύσιμης τύρφης.
'Ημικρήσπουδαιδτητα τηςβιομηχανίας τύρφηςστίςχώρεςα&τέςγιδτδν
Ειροδιασμδ σέΕνέργειαδένπρόκειται ούτεατδμέλλοννδμεταβληθεί .
Στήν"Ομοσπονδιακή Γερμανία παράγεται-παρδτδσημαντικά κοιτάσματα
τύρφης-μδνοτύρφηγιδγεωργικές χρήσεις (ΐ).Τδ1980ήπαραγωγή
τύρφηςηταν250.000ΐκαΓχρησιμοποιήθηκε κυρίωςγιδτήνπαραγωγή
Οπτάνθρακα καίΕνεργούανθρακα.ΓιδτδΕνεργείακδΙσοζύγιοτης"Ομο­
σπονδιακής Γερμανίας ,ήποσδτητα αίπ*ήδένδχεισημασίακαΓπρέπεινά
ΒεωρηθεΓβέβαιο,ΕΓΠΉπαραγωγήτύρφηςδένεΤναιδυνοττδ'νάα&ξηθε7
γιδλδγουςπροστασίας τουπεριβάλλοντος .
43.Στήσυνέχεια απομένουν συνεπώςνάΕξετασθούν τρεΤςχώρες,στίς&πο7-
εςεϊτευπάρχειηδησημαντική βιομηχανίατύρφης,είτεοΐ&πο7εςδια­
θέτουνσημαντικδαποθέματα τύρφηςκαΓθδμπορούσαν νδίχναπτύξουν ατδ
μέλλονΒΙομηχανίατύρφης(Μ.Βρετανία,"Ελλάς).
α)ΙΡΛΑΝΔΙΑ
44.*Ηπαραγωγή τύρφηςστήν"Ιρλανδία ευρίσκεται κατάκύριολδγοοτάχέρια
μιαςμεγάληςΕπιχειρήσεως ϊΒΟΓ4Η&ΜΟΠΗ.(ΒηΜ).
"ΗΒηΜΙδρύθηκεδιάνδμουτδ1946(2)δςήμικρατικήΕπιχείρηση καί
χρηματοδοτήθηκε μέκρατικδδάνεια."ΗΙρλανδική κυβέρνηση εχειδρισμένη
Επιρροήστήνοίκονομική δραστηριδτητατηςΕπιχειρήσεως .*ΗΕπιχείρηση
δστασχολεΤ 6.500μδνιμους Εργαζδμενους καί1.000Εποχιακούς .Διαθέτει
πεΓραδεκαετιών στήνπαραγωγή καίτήχρησιμοποίηση τηςτύρφης."Ηπείρα
αίττήεΤναιδυνοττδνδχρησιμοποιηθεί γιδτήνΑνάπτυξητηςβιομηχανίας
τύρφηςστίςδύοάλλεςχώρεςτηςΚοινδτητας .
(1)Βλ.ατοιχεΤασχετικάμέτδΒψοςτηςπαραγωγής στήνύποσημείωση 1
στήνσελίδα3τουπαραρτήματος Β
(2)Turfdevelopment Actof1946
•A

-15-
45.'ΗάνάπτυξητουΒηΜευνοήθηκε ιδιαίτερα μετάτδ1973/74λόγωτης
αυξήσεως τωντιμώντουπετρελαίου .*ΗΕξόρυξητηςτδρφηςατήν"Ιρλαν­
δίαεΤναικατά50%περίπουφθηνότερη άπδτίςτιμέςπετρελαίου .
Περίπου60%τουσυνολικού κόστουςπαραγωγής εΤναικόστοςΕργασίας.
46."Ηπαραγωγή τδρφηςστήν"Ιρλανδία άνηλθετδ1981σέπερίπου 1έκ.ΤΙΠ
(βλ.πίνακα7στδπαράρτημα),ποδάντιστοιχεΤ σέπερίπου4έκ.ΐτδρφης
απότοδςδποίους3,0έκ.%ησανκονιοποιημένη τδρφη(περίπου50%περι­
εκτικότητα σένερδ)καίΟ,θέκ.1;τδρφησέπλίνθους (περίπου35%περι­
εκτικότητα σένερό).*Ηπαραγωγήτδρφηςκαλδπτει ανωτου40%τηςσυνολι­
κήςπαραγωγής πρωτογενούς Ενεργείας καί10%τηςπρωτογενούς καταναλώσεως
Ενεργείας της"Ιρλανδίας .
47."Ηδυναμικότητα παραγωγής τηςΒπΜσημείωσε συνεχήαδξησηκατάτδπροη–
γοδμενα2τη,γεγονόςποδσυνεπάγεται αύξησητωνάναγκωνσέΕπενδυτικοδς
πόρους.ΛόγωτωνίιψηλωνΕπιτοκίων (21%),ήχρηματοδότηση τωνΕπιχειρήσεων
παρουσιάζει μεγάλεςδυσκολίες ."Ηχρηματοδότηση βασίζεται κατάκύριολόγο
ατήσυμμετοχή ξένουκεφαλαίου ,γιατίήχρηματοδότηση απόΙδίουςπόρους
εΤναιπεριορισμένη λόγωτουχαμηλούκέρδουςποδΕπιτυγχάνει ήΒηΜ.
'ΗοίκονομικδτητατηςΕπιχειρήσεως εΤναιΕπαρκής.'ΗΙρλανδική κυβέρνηση
ΕξασκεΤΑνασταλτική ΕπιρροήδσονάφορατήνΕξέλιξητωντιμώντηςτύρφης
καίτωνπροϊόντων τδρφης,δστενάμήνΕπιταχυνθεί δγενικόςπληθωρισμός
στήν"Ιρλανδία.
48."Οσονάφορατδπροβλήματα περιβδλλοντος ποδδημιουργούνται άπδτήνπαρα­
γωγήτδρφης,?)ΒΤΜπροσπαθεί νδαποτρέψειτίςδυσμενείς Επιπτώσεις ποδ
προκαλούνται στήχλωρίδακαίτήνπανίδα.Πραγματοποι ουνταιάναδασώσεις
τωνΕκτάσεων δπου£χειπαδσειήΕξόρυξητδρφηςκαίδιεξάγονται πειραμα­
τικάπρογράμματα γιάτήνπαραγωγή βιομάζας .
49.Περίπου70%τηςτδρφηςποδπαράγεται άπδτήνΒηΜπωλήθηκαν ΕΙβοίΓίοϊ+ν
5πρρ1γΒο&Γά(Ε5Β)γιάνάχρησιμοποιηθούν γιάτήνπαραγωγήΗλεκτρισμού
(βερίττου2,8έκ.±).'ΗΕ5ΒεΤχετό1980ίιπδτδνδλεγχδτης7σταθμοδς
Ηλεκτροπαραγωγής ,βασιζόμενους στήντδρφη,μέΕγκατεστημένη Ισχδ430ΜΜ,
καλύπτοντας περίπουτό22%τηςσυνολικής παραγωγής Ηλεκτρισμού της"Ιρλαν­
δίας.0?Επ'ιμέρουςμονάδεςΗλεκτροπαραγωγής ει"ναισχετικάμικρές(κατά
μέσον8ρο40-60Μ\Λ/),γιατίείναιΕγκατεστημένες –προκειμένου νάάποφευχ–
θουντάέξοδαμεταφοράς-δσοτόδυνατόνπλησιέστερα στίςπεριοχές παρα­
γωγήςτηςτδρφης.

•16-
Περίπου20%τηςσυνολικής ποσδτητας τηςτύρφηςχρησιμοποιήθηκε γιδτήν
παραγωγή 340.000-1 πλίνθωνπούδιατέθηκαν σχεδδνάπσκλειστικδ γιδοΙ-
κιακήχρήση.*Ηθερμαντική αξίατωνπλΓνθωντύρφηςεΤναιπερΓπου
18.000Κό/."Ηίιπδλοιπηποσότητατηςτύρφηςχρησιμοποιήθηκε απευ­
θείαςγιαβιομηχανικές ηοΐκιακέςχρήσεις.
50."Οσονίχφορατδμέλλοντηςβιομηχανίας τύρφης,ίιπδρχουνσχέδιαγιαση­
μαντικήέπέκταση.Προβλέπεται νδαΕ/ξηθεΤήπαραγωγήτύρφηςτηςΒηΜ
?ιπ6περίπου 1έκ.ΤΙΠσήμερασέπερίπου1,6έκ.ΤΙΠ&ςτδ1985καίσέ
περίπου1,7έκ.ΤΙΠ&ςτδ1990.Σέπραγματικές ποσότητες αίιτδσημαίνει
8τιτδ1990θδπαρδγονται 6–7έκ.Χτύρφης."Ετσιτδμερίδιοτηςπαρα­
γωγέςτύρφηςατήσυνολική παραγωγή πρωτογενούς Ενεργείας της*Ιρλανδίας
θδα&ζηθέΤδατδ3%(ΐ98ΐ)σέπερίπου50%(1990)."Ωςπρδςτήσυνολική
κατανδλωση πρωτογενούς ένεργείας τδμερίδιοτηςτύρφηςθδα&ξηθεΤ&πδ
10%σέ11*-12%.
5:1.*Ηπρδσθετη παραγωγή τύρφηςθδχρησιμοποιείται &ςκαύσιμοστούςνέους
σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής .Στούςδύοσταθμούς των40Μ1Νπούεδρίσκονται
Λπδκατασκευή καθώςκαίμέτήντροφοδοσία τωνΥφισταμένων σταθμώνηλεκτρο­
παραγωγής θδει"ναισύντομαδυνατήήχρησιμοποίηση 1έκ.±τύρφης&νδδτος.
52."Ωςτδ1980θδδημιουργηθοΠν πρδσθετες έγκαταστδσει ςγιδτήνπαραγωγή
πλίνθώντύρφης.Ιχεδιδζεται ήκατασκευή δύονέωνέγκσταστδσεων (έτησίας
δυναμικδτΓγτας130.000ΐκαί260.000ΐ),£τσιδστε?|συνολικήδυναμικό­
τηταπαραγωγής πλίνθωντύρφηςτδ1990νδίινέλθεισέ750.000ΐπερίπου.
Μέτδντρδποαίττδλαμβδνεται ίιπδψηαχιμδνονήέξέλιξητωνδναγκωντου
οίκιστικου τομέακαίτηςβιομηχανίας ,άλλδκαλύπτεται καίήσημερινήέλλει­
ψηπλίνθωντύρφης,πούεΤχεώςδπστέλεσμα τήνείσαγωγήποσοτήτων πλίνθων
λιγνίτη δστδτήν"Ομοσπονδιακή Γερμανία .
Συγκεκριμένα σχέδιαγιδτήνέξαέρωσηκαίτήνώγροποίηση τηςτύρφηςδέν
ίιπδρχουνέπίτοΠπαρδντος.

17-
53.Τάανωτέρωαναφερθέντα μέτραγιδτήναύξησητηςπαραγωγής τύρφηςκαΓ
τήνΕπέκτασητωνΑγορώνδένείναιδυνατόνδπραγματοποιηθούν χωρΓςνδ
ανακύψουν οίκονομικές δυσκολίες .ΣέπολλούςτομεΤςπρέπεισυνεπώςνδ
διεξαχθεΤ πρόσθετη Επιστημονική καΓτεχνολογική ερευνάκαΓ–λδγωτων
ώψηλωνΕπενδύσεων –πρέπεινδληφθεΤμέριμνανδκαλυφθοΰν οΐπιστωτικές
&νδγκεςάπότήΒηΜκαθώςκαΓ&πδτήνΕ5Β.
β)Μ.ΒΡΕΤΑΝΙΑ
54.Τδβρετανικδ Αποθέματατύρφηςείναισχετικάμεγάλα(περίπου1,6Εκ.
(Ό,βλ.πίνακα6στδπαράρτημα)."ΩστόσοδένΕχειμέχρισήμεραΑναπτυχ-
Θε7ήβιομηχανία πούθάΕπέτρεπετήνΕκμετάλλευση τηςΕνεργειακής αίττης
πηγης.'Ακδμηκαίστημεγαλύτερη ΑπότΓςτέσσερεις περιοχές μέαποθέματα
τύρφηςτης.Βρετανίας (στήΣκοτία)δένδπδρχειοδτεάγορδούτεαξιόλογη
βιομηχανία .®Ηβρετανική βιομηχανία τύρφηςΑποτελείται Απόπολλέςμικρές
Επιχειρήσεις ποΰπαρδγουν συνολικδ0,5Εκ.■&τύρφηςΑνδδτος,ήδποία
χρησιμοποιείται σέγεωργικές χρήσεις (2).Μικρέςμδνονποσότητες χρησι­
μοποιούνται γιδτήνΑπόσταξητουοίιΤσκυ.
55.'ΗΑξιοποίηση τωνΕνεργειακών Αποθεμάτων πούπεριέχονται στδβρετανικδ
κοιτδσματα τύρφηςεΤναιΕναμελλοντικό πρδβλημα,πούΑφορακυρίωςτή
Σκωτία.*ΗΑξιοποίηση αυτήδέθδΕπέφερεβελτίωση μδνοστδνΕνεργειακό
Εφοδιασμό ,Αλλδκαίστήπεριφερειακή οίκονομική διδρθρωση τηςΣκωτίας.
ΓιδτδσκοπδαίιτόΕργδζονται περισσότερες τοπικέςαρχές(3):
–T6Highland ReerionalCouncil (HRC)
–?lScottishPeatandLandDevelopment Association (SPALDA)
–t6HitlandaadIslandsDe-'elopment Board(HIDB)
–t6MacanlyIistitut forSoilResearch .
(ΐ)*Εκφρασμένα σέποσότητες ,τδαποθέματα τύρφηςτηςΜ.Βρετανίας δπολο-
γίζονται σέ2,5δισ.1:
(2)Βλ.Υποσημείωση 1,στήσ.3,παράρτημα Β
(3)ΜόνοοίτοπικέςΑρχέςΑσχολούνται μέτάπροβλήματα ποΰΑφορούντήν
τύρφη.ΣτόβρετανικόΕνεργειακό πρόγραμμα ,ήτύρφηδένπαίζεικανέναρόλο,γιατίήβρετανική κυβέρνηση είναιτηςγνώμης,8τιήτύρφηδέν
είναιδυνατόνάσυμβάλει αίσθητδστήνΕπίλυσητωνΕνεργειακών προ­
βλημάτωντηςχώρας.

-18-
Ηαρχήσχεδιάζεται νδγίνειμέτήναξιοποίηση τωνδποθεμδτων τύρφηςστδ
Ο&ΐ+,ΗηβΒΒ καίτ65-αΊ:.ι'0Γΐ3.ηοΙ.ΤδΙνστιτούτο Μ&ο&ηΐγύπολογίζει 8τιδπδ
τδκοιτδσματα στδΟ&ϋΗηββδ είναιδυνατδνδέξορυχθουν 100έκ.ΐπερίπου.
ΤδΗΣϋΒί^ετδζειτίςδυνατότητες διαθέσεως τηςτύρφηςσέ3ίιγορές:
-Κατοικίες καίβιομηχανία (θέρμανσηχδρων)
-"Οπτδνθρακες τύρφηςγιδμεταλλουργι κέςχρήσεις
-Τύρφηγιδγεωργικές χρήσεις.
ΤδΗΠΟδατοφδσισε νδμετατρέψει γιδπειραματικούς σκοπούςτδνκαυστήρα
τουδημοτικού σχολείου στδΗ&ΙΙςϊ.τΐεσέκαυστήρα τύρφης."Αντδπρδγραμμα
αίττδέπιτύχει,σχεδιδζεται ήδιεξαγωγή Ινδςνέουμεγδλουπρσγρδμματος
καίήκατασκευή Ιγκαταστδσεων συλλογικής θερμδνσεως .
Τδ5ΡΑ1.0Απροτίθεται νδκατασκευάσει δνανσταθμδΗλεκτροπαραγωγής τύρφης
στήνησοίβνίϊΒ.
56."Ολατδδναφερθέντα προγρδμματα δείχνουν 8τιστήΣκοτίαδιαφαίνεται ή
προοπτική μιαςΙξέλιξης πούε&ρίσκεται άκδμηστίςαπαρχέςτης,δλλδπού
στδμέλλονΕνδέχεται νδδδηγήσει σένέαδιδρθρωση τηςβιομηχανίας ,γιατί,
δσον&φορατδδποθέματα τύρφης,ήδυνατότητα αυτήίιπδρχει.Συγκεκριμένες
σκέψεις,σχετικδμέτδανείναιδυνατήήαύξησητηςπαραγωγής τύρφηςστή
Σκωτία,δστεδδγκοςτηςνδφθδσειτήντδξητων&κ.τδννων,δένδπδρχουν .
Πλήθοςπροβλημδτων είιρίσκονται δκδμηδπδέξέταση.
γ)ΕΛΛΑΣ
57.Παρδλοπούτδέλληνικδδποθέματα είναισημαντικδ(βλ.πίνακα6,παρδρτημα),
δέν2χειδκδμηδρχίσει ήΙνεργειακή τους£κμετδλλευση .'ΗΙξδρυξητύρφης
καί?)παραγωγή Ηλεκτρισμού σέσταθμούς ηλεκτροπαραγωγής τύρφηςθδπραγμα­
τοποιηθεί δπδτήΔΕΗ.
*ΗΔΕΗδιεξδγειδιαπραγματεύσεις μέτούςγεωκτήμονες ,ήέκβασητωνδποίων
είναιδβέβαια,λδγωτδνδψηλδναπαιτήσεων .
*ΕφδσονΙπέλθεισυμφωνία ,σχεδιδζεται νδδρχίσει ήπαραγωγή τύρφηςτδ19Θ5,
δστεδπδτδ1991νδεΤναιδυνατήήπαραγωγήτηςμέγιστηςΙτήσιαςποσότητας
πούθδδνέρχεται σέ66κ.περίπου.Γιδτήχρησιμοποίηση τηςτύρφηςείναι
δναγκαϊονδκατασκευασθούν 3μονδδεςηλεκτροπαραγωγής Ισχύος200ΜΛδνδ
μονδδα.

-19-
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV
ΟΪδραστηριότητες τηςΚοινότητας στόντομέα
τουλιγνίτη καΓτηςτύρφης
58."Οπωςδείχνουνταδσααναφέρονται στδκεφδλαιαIIκαίIII,οίβιομηχανίες
λιγνίτηκαίτΰρφηςαντιμετωπίζουν 1διαίτεραπροβλήματα ,τδ&πο7αδδήγησαν
τήν'Επιτροπήνδλδβεικατδτ6παρελθόν &ρισμένα μέτρα,γιδνδδιευκολύ­
νεικαίνδΕπιταχύνει τήνΕξέλιξη.
59.Λαμβάνονται ύτιΛμητδμέσα,τδ4πο7αδιαθέτει ή"Επιτροπήοτδπλαίσια
τί^ςσυνθήκης ΕΟΚκαίΕνόψειτωνπροβλημδτων ποΰπρέπεινδΕπιλυθούν ατούς
δύοαίττούςβιομηχανικούς κλδδους,τδμέτραέστιδσθηκαν στούςακόλουθους
τομεΤςϊ
Λιγνίτης
–Γιδτήνϊχξιοποίηση νέωνάποθεμδτων στήνλεκδνηΜβττβιιϊΐ ατήΓαλ­
λίακαθδςκαίγιδτήνκοττασκευή ΕνόςνέουσταθμοΟΡιλεκτροπαραγωγης ,
χορηγήθηκε τδ1981Επενδυτικό δδνειομέκοινωνικό Επιτόκιο Βψους350Εκ.
ρ56έκ.ΕΟυ).
Λ
–Γιδτή·χρηματοδότηση Επενδύσεων στίςΕλληνικές Επιχειρήσεις λιγνίτη,
χορηγήθηκε δδνειοδψους125έκ.ΕΟΙ)μέκανόνικδΕπιτόκιο .
–Γιδέρευνεςστήν*0μοσπονδι ακήΓερμανία μέσκοπδτήνβελτίωση τωνμε-
θδδωνπαραγωγής πλίνθωνλιγνίτηκαίτήναύξησητηςποιότηταςτου
ίηττδνθρακα ,ή"Επιτροπή χορήγησε κοττδτδ£τη1976/81Ενισχύσεις υψους
1έκ.ΕΟΙπερίπου.
Τδμέτρατης"Επιτροπής γιδτήντύρφηαφορούνμέχρισήμερααποκλειστικό
τήν"Ιρλανδία .
–Γιδτήχρηματοδότηση τωνΕπενδύσεων στδντομέατηςπαραγωγής τΰρφης
χορηγήθηκαν κατδτήνπερίοδο 1976/80δδνειαΒψους22,2έκ.ΕΟ.Ι,μέ
μείωσητωντδκωνκατδ2,9Εκ.ΕΟΙ).
./.

-20-
-Γι6τήνανδπτυξη νέωνσταθμώνηλεκτροπαραγωγής τύρφηςχορηγήθηκαν
κατδτήνπερίοδο1976/80δδνειαδψους11,7&κ.Ε(ΧΙ,μέμεΓωσητων
τδκωνκατδ2,5έκ.ΕΟυ.
–Γι6τδπειραματικδ προγρδμμοττα παραγωγής βιομδζας στήν*Ιρλανδία ,
χορήγησε ή"Επιτροπήκατδτήνπερίοδο1975/79ένισχύσεις δψους0,3έκ.
ΕΟυ.Γιδτίςδπδλοιπες Ιρλανδικές Εργασίεςστδντομέααίττδν,προβλέ­
πεταινδχορηγηθούν γιδτηνπερίοδο1979/83Ενισχύσεις δψους0,5έκ.
ΕΟυ."Η"Επιτροπή προβλέπει Επίσηςτήχορήγηση Ενισχύσεων δψους
0,4έκΕΟυγιδτήντεχνολογική βελτίωση τωνφυτευτικων καίθεριστικων
μηχανών .
Τδαναφερθέντα μέτραδείχνουν,δχιτδμέτρατης"Επιτροπής δκροροΐίνδλα
τδΚρδτημέληστδ2>πο7απρέπεινδΕπιλυθούν ηνδαμβλυνθούν προβλήματα
χρηματοδοτήσεως καί(Ερευναςπούίκρορουντδλιγνίτη ητήντύρφη.0Ϊ
τδσειςτηςμελλοντικής Εξελίξεως τωνδύοβιομηχανιών κλδδωνδείχνουν
δτιήδραστηριδτητατης"Επιτροπής θδκαλύπτεικαίστδμέλλοντίςδύο
αίιτέςδέσμεςπροβλημδτων .

-21-
ΚΕΦΑΛΑΙΟ V
Τελικάδυμπερδσματα
61.*Απδτδπροηγούμενα προκύπτει ,δτι&λιγνίτης καΓήτύρφηαποτελούν
&σφαλε7ς καΓο!κονομικές πηγέςΕνεργείας γιδτίςχώρεςπαραγωγής »ο?
δποΤεςπαΓζουνβασικδρδλοκυρίωςστήντροφοδοσία μέπρωτογενή Ενέργεια
τωνσταθμώνηλεκτροπαραγωγής .'Αλλδκαίστήνάγορδκαυσίμωνγιδτήνπαρα­
γωγήθερμδτητας γιδβιομηχανικές καίοικιακέςχρήσειςΑντιπροσωπεύονται
καίτδδύοαύτδκαύσιμα.Στην'Ελλδδακαίτήν"Ιρλανδία ,ήσημασίατους
πρδκειται νδαί>ξηθε7."Αντίθετα,τδθέματηςάξιοποιήσεωςτωνΑποθεμάτων
τηςΣκωτίαςπαραμένει &κδμηανοικτδ.ΤδΑποθέματα εΤναιΕνγένεισημαντικδ
καίΕπιτρέπει τήμακροχρδνια ΕξδρυξητωνδύοαίττωνΕνεργειακών φορέων
στδΑναφερθέντα Κρδτημέλη.
62.01μέθοδοιΕξορύξεως ευρίσκονται σέΔψηλδτεχνολογικδ Επίττεδο Αττδτήν
άποψητηςΑποδόσεως ,ΕνωοίΕργασίεςγιδτήβελτίωσήτουςσυνεχίζονται .
'Ηπαραγωγικδτφ-ατηςΕργασίαςεΤναιυψηλή.ΤδΕσοδακαλύπτουν πλήρωςτδ
κδστοςκαίΕξασφαλίζουν τήναποδατικδττγτατουΕπενδεδυμένου κεφαλαίου .
Δυσχέρειες διαθέσεως δένδπδρχουνγιατίο!διδφορες μορφέςίιπδτίςδποΤες
διοπ"ίθενται τδστερεδαύτδκαύσιμα-Ακατέργαστος λιγνίτηςπλίνθοςΟπτάν-
θρακαςλιγνίτη ,κονιοποιημένος καίξηρδςλιγνίτης ,ΜΡΓ&8+.^Γ ·Γ",
"Μ&Ξοηϊιε^ΐ-ΐΓί *«·καίπλίνθοιτύρφης–εΤναιπλήρωςανταγωνιστικές στίς
ΑγορέςτουςκαίΕνμέρειήζήτησήτουςα&ξδνεται .'Εξδλλου ,ήπαραγωγή
καίκατανδλωση λιγνίτηκαίτύρφηςείναιδυνατδνδσυντονίζονται Απδτίς
μητρικέςΕταιρίες (Εταιρίεςηλεκτροπαραγωγής ).Συνεπώςδιαπιστώνεται 8τι
καίστίςδύοπεριπτώσεις πρδκειται γιδοίκονομικδ δγιεΤςβιομηχανικούς
κλδδους.
63."ΕπειδήτδσύνολοσχεδδντηςΕξορύξεως λιγνίτηκαίτύρφηςγίνεταισέ
Επιφάνειακδ6ρυχε7α,καίκαλύπτει μεγάλεςΕκτδσεις,Απατελε7τερδστια
Επέμβαση στδφυσικδπεριβδλλον ."ΑπδπολύΕνωρίςέχουνθεσπισθεΤ ΕκτενεΤς
νομοθετικές διατδξεις γιδτήνΑποκατδσταση τηςκαλλιεργησιμδτιταςτων
Εδαφών.Στήν'ΕλλδδαΕτοιμάζεται τήστιγμήαίιτήμίαπαρδμοιανομοθεσία .
ΤάΑποτελέσματα πούίχουνΕπιτευχθεί (στήΡηνανία)αποτελούν παράδειγμα
γιδπολλέςάλλεςχώρες,Ενωδοκιμδζονται μέθοδοιπούύπδσχονται μεγαλύτε­
ρηΕπιτυχία ("Ιρλανδία).ΘδητανδυνατδνδλεχθεΤ,δτιήΑποκατδσταση
τηςκαλλιεργησιμδτητας£χειΟδηγήσει στήναύξησητηςποιδτηταςτωνΑντι­
στοίχωνΕδιίιφωνητδδχειγιδπρώτηφορδκαταστήσει καλλιεργήσιμα .Τδ
πλεονεκτήματα κδστουςκαίτωνδύοκαυσίμωνείναιΕξάλλουτδσομεγδλα,
δστε?ιΕπιβδρυνσηπούσυνεπδγεται γιδτίςΕπιχειρήσεις ί]Αποκατδσταση
τωνΕδαφώννδμήδημιουργέ"οίκονομικδ προβλήματα .
Ά

-22-
64.ΕκτδςαπδτδΑναμφισβήτητο πλεονέκτημα πούπροκύπτει Απότήδιαθεσι­
μότηταΕνόςΕγχωρίουΕνεργειακού φορέαγι6τήνΑσφάλειατουΕφοδιασμού
τηςχδρας,υπάρχεικαΓτδπρδσθετοοίκονομικδ πλεονέκτημα τηςβελτιώσεως
τοΟΙσοζυγίου πληρωμωντωνΚρατώνμελώνπούπαρουσιάζουν τήμικρβτερη
βιομηχανική ΑνάπτυξηκαίπούεΤναιίιπαχρεωμένα νακαλύπτουντίςΕνεργει­
ακέςτουςΑνάγκεςκατδκδριολδγοΑπδτΓςείσαγωγές .
65.'ΗΕξδρυξητύρφηςκαίλιγνίτησυμβάλλει ΕπίσηςστηβελτίωσητηςΑπασχο­
λήσεως,Ιδίωςστήν"Ελλάδακαίτήν'ΐρλαδνία ,δπουήΕξόρυξηγίνεταισέ
Αραιοκατοικημένες περιοχές.*Ηπαραγωγή τύρφηςείναιμιδκατ*Εξοχήν
παραγωγή Εντάσεως Εργασίας.ΑίιτδΑδήγησεστήνΑνάσχεσητηςαποδημίας
καίήΕγκατάσταση Επιχειρήσεων παροχήςΑγαθώνκαίώπηρεσιων καθδςκαί
λιανικού Εμπορίου δημιούργησε πρδσθετες θέσειςΑπασχολήσεως .
66.ΤδΕνδιαφέρον αίπτωντωνΚρατώνμελώνγιδτήνπαραγωγήτύρφηςκαίλιγνίτη
είναιφανερδ.Πρέπεισυνεπώςνδθεωρηθεί 2>ςδεδομένο δτιο?Αρχέςθά
δώσουνστίςΕπιχειρήσεις κάθεΕλευθερία δσονΑφορατήνπολιτική τιμώνκαί
διαθέσεως καί0άΑποφύγουντίςΕπεμβάσεις πούθάΑδηγουσαν σέδιαταραχή
των5ρωνπροσφοράς καίζητήσεως."Ιδιαίτερα σέχώρεςμέΑψηλόπληθωρισμό
πρέπεινάδπάρχει ήδυνατότητα συνεχους Αναπροσαρμογής τωντιμών,ωστε
νάδιασφαλίζεται ήχρηματοδότηση τωνΑναγκαίων Επενδύσεων ."Οπωςκαί
στίςάλλεςΕνεργειακές βιομηχανίες ,ΑχρόνοςπούΑπαιτεΤται γιάνάΑρχί­
σουννάΑποδίδουν ο?Επενδύσεις εΤναιπολύμεγάλοςμέΑποτέλεσμα νά
δημιουργούνται προβλήματα χρηματοδοτήσεως (Ιδίωςσέπεριόδους μέΕξαι­
ρετικάίιψηλδΕπιτόκια).*ΗΙρλανδική βιομηχανία τύρφηςΕξάλλουπρέπειλόγω
τδνκλιματολογ ικ3ν«υνθηκδνν4διβτηρεΤβημαντικί Αποθέματα .
67.ΤδΕνδιαφέρον τηςΚοινδτητας γιάτήδιατήρηση μιαςΑγιουςβιομηχανίας
τύρφηςκαίλιγνίτηδέχρειάζεται δλλεςΕξηγήσεις (ΐ).
(ΐ)*Η"ΕπιτροπήΕφιστάτήνπροσοχήστδπλαίσιοαΑτδστήνδκθεσητοΟΕίιρω-
παΤκουΚοινοβουλίου σχετικδμέτήντύρφη(Συντάκτης :ή )
της1.12.1980 (δγγραφοΑριθ.1-572/8θ)

-23-
ΗΚοινότητα πρέπεινδεξακολουθήσει νδχρησιμοποιεί τδχρηματοδοτικό της
μέσα(δάνειαΕΙΒ,πιστώσεις ΝΙΟ),δστενδίιπάρχουνδιαθέσιμα έπαρκηΙπενδυ–
τικδμέσαίιπδτούςκαλύτερους δυνατούς δρους.
'Η"ΕπιτροπήεΤναιέξαλλουτηςγνώμης,οτιτδσχέδιακανονισμών πούέχουν
ύποβληθεΤ στόΣυμβούλιο σχετικάμέπειραματικδ προγρδμματα ατούςτομείςτης
έξαερώσεως/ΰγροποιήσεωςτωνστερεώνκαυσΓμων θδδδηγήσουν στήνΕπίσπευση
τηςμετατροπής τονΕγκαταστάσων πούλειτουργούν μέπετρέλαιο καΓδτιτό
πρόγραμμα Ε&ίΓερευνάςτδδποΤοεχειανακοινώσει ή"Επιτροπήσχετικδμέ
τήντεχνολογία καύσεωςστερεώνκαυσΓμων Βδδιανοίξει νέεςδυνατδτητες γιδ
τηχρησιμοποίηση τηςτύρφηςκαίτουλιγνίτη.*Η"Επιτροπήπιστεύει δτιή
Κοινότητα Ιχειτήγενικήυποχρέωση νδΕνισχύσει τδοίκονομικό λιγότερο
δνεπτυγμένα Κρδτημέληστίςπρο&π&θέιές τουςνδχρησιμοποιήσουν τίςύπάρχου-
σεςΕνεργειακές .πηγές.

-24-
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α
I.ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕΤΗΝΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙΤΗΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥΛΙΓΝΙΤΗ
1.Εντοπισμός τουλιγνίτη
1.'Ολιγνίτηςείναιεναςδρυκτόςστερεόςενεργειακός φορέας,δδποΤοςευρίσκεται
στηγεωλογική τουεξέλιξημεταξύτηςτύρφηςκαίτωνλιθανθράκων .*Ηδιαδι­
κασίαένανθρακώσεως εχειπροχωρήσει περισσότερα άπόο,τιστηντύρφη(γεωλο­
γικήηλικία10-12.000ετη),χωρίςδμωςν<5εχειπροχωρήσει τόσοδσοστούςλι-
θάνθρακες (γεωλογική ηλικίαπερίπου300έκ.ετη).
Τάγνωστάκοιτάσματα λιγνίτηστόνκόσμοέχουνηλικία30-70έκ.έτωνκαίευρί­
σκονταισέγεωγραφικές ζώνες,στίςδποΤεςεπικρατούσαν καλέςκλιματολογικές
καίτοπογραφικές συνθήκες γιάτηδημιουργία τυρφώνων καίΰγρωνδασών.
®Ηένανθάκωση τωντυρφώνωνκαίτωνδασώνδδηγησεμέμείωσητηςπεριεκτικότητας
σένερόκαθώςκαίσέσκλήρυνση καίαΰξησητηςπεριεκτικότητας σέανθρακατων
υπολειμμάτων πούγενικάχαρακτηρίζονται ώςλιγνίτης.Τόχρώματουλιγνίτη
κυμαίνεται άπόσκούροωςανοικτόκαφέκαίηδνομασίατου δφείλεται στι*,λιγνί­
τηπούπεριέχεται στάενανθρακωμένα ξυλα.
2.0"διαφορετικές βιοχημικές καίθερμικέςδιαδικασίες έχουνώςάποτέλεσμα τη
διαφορετική ένανθράκωση καίσυνεπώςδιαφορετικά εϊδηλιγνίτη :
-παλαιότερος λιγνίτης
-σκληρόςλιγνίτης
-νεώτερος λιγνίτης .
3.'Ηδριοθέτηση μεταξύλιγνίτηκαίλιθάνθρακα είναιδύσκολη,γιατίλόγωτουδια­
φορετικού βαθμούένανθρακώσεως δημιουργήθηκαν διαφορετικά δρυκτάπούδένείναι
δυνατόνάταξινομηθούν άκριβως."Επειδήδμως?|δριοθέτηση ητανγιάπολλούς
πρακτικούς λόγουςαναγκαία ,εγινεσυμβατικά χρησιμοποιώντας ώςκριτήριο τόσο
τηνπεριεκτικότητα σέανθρακα δσοκαίτηθερμαντική άξία.Σύμφωναμέτην
δριοθέτηση αύτηισχύειώςανώτατοδριογιάτόλιγνίτη ηπεριεκτικότητα σέ
ανθρακα 75%κατάβάροςκαίγιάτηθερμαντική άξίαώςάνώτατοδριοτά
23.860Κΐ/Κν(ι)(γιάλιγνίτηάπηλαγμένου ύδατοςκαίτέφρας),θ!ανθρακες
μέυψηλότερη περιεκτικότητα σέανθρακακαίυψηλότερη θερμαντική άξίαπεριλαμ­
βάνονται ατούςλιθάνθρακες .
M».IIII» ••/•••
(1)'Ισοδυναμούν πρός5.700Κ.ϊ/Κ£

-25-ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α
Τεχνικές εξορύξεως τουλιγνίτη
ΣτηνΚοινότητα ηέξόρυξητουλιγνίτηγίνεταισεέπιφανειακά ΑρυχεΤα.Μόνο
στηΓαλλία (στηνΠροβηγκία )καίστήν'Ομοσπ.Γερμανία (στην"Εσση)ΰπάρ-
χουνΑρυχεΤαστάΑποΤαηέξόρυξητουλιγνίτηγίνεταιυπογείως.Οιέπιχειρή­
σειςαυτέςείναιδυνατόνάσυγκριθούν μέτίςέπιχειρήσειςυπόγειας εξορύ­
ξεωςλιθανθράκων .Στάπλαίσιατηςερευνάςαύτηςδέθάεξετασθούν λεπτομε­
ρέστεραο'τεχνικές υπόγειας έξορύξεως .
Ιτίςέπιχειρήσειςέπιφανειακης έξορύξεως έξαρταται γενικότόείδοςτηςέξο-
ρύξεωςΑπότόΰψοςκαίτήφύσητωνυπερκειμένων στ'ρωμάτων ,Απότόπάχος
τουΑνθρακοφόρου στρώματος ,Απότηφύσητουανθρακακαίτάυδρολογικά προ­
βλήματα πούπρέπεινάέπιλυθουν .Μετάτήνέξάντληση τωνκοιτασμάτων λαμβά­
νονταισυνήθωςμέτραγιάτηνκάλυψητωνκενώνπούδημιούργησε ήέξόρυξηκαί
τήναποκατάσταση τουτοπίου.
Τόσημαντικότερο τεχνικόκαίοικονομικό πρόβλημα ,τόΑποΤοπρέπεινάέπιλυθεΤ
κατάτήνΑπομάκρυνση τωνυπερκειμένων στρωμάτων καίτήνέξόρυξητουλιγνίτη
είναιοίμεγάλεςχωματουργικές έργασίες (1).Γιάτόσκοπόαυτόδημιουρ­
γούνται δσοτόδυνατόμεγαλύτερες παραγωγικές μονάδες-μέΑντίστοιχη
έκταση-καίχρησιμοποιούνται έσκαφεΤςμέμεγάλουψοςέσκαφής (6ά£%ϊη£
ΙιβϊβΐΊΐ;)καίμεγάληΑποδοτικότητα ,ωστενάδιατηρηθεί τόκόστοςχαμηλό.Στά
γερμανικά ΑρυχεΤαλιγνίτηχρησιμοποιούνται έσκαφεΤς μέπεριστρεφόμενα πτύα
(Ταιαοίεβ-ί;κϊιββΐβχο&ν&ΐοΓ )μ£ημερήσια Απόδοση240.000πι 3.Ο'μεγάλεςμηχα-
νέςτουείδουςαύτουέχουνσχεδιασθεί μέβάσητήνπείραδεκαετιών καίή
Αποδοτικότητάτουςείναιτέτοια,ωστεεΤναιτεχνικάκαίοικονομικά σχεδόν
Αδύνατονάβελτιωθεί περισσότερο .
(1)*ΗέξόρυξηλιγνίτηείναιΑβιομηχανικός κλάδοςμέτήμεγαλύτερη μετακίνηση
χωμάτων.Σέχωματουργικές έργασίες 444έκ.ιη^μετακινήθηκαν τό1980περί
τοΰς930έκ.+χωμάτων.

-26-ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α
Ηαποδοτικότητα τωνμεγάλων μηχανώνεπιτρέπει σήμερατηνέκχωμάτωση υπερκει­
μένωνστρωμάτων πάχους350-400η,υπότηνπροϋπόθεση δμωςδτιτόέδαφος
εΤναικατάλληλο (χαλίκι·α,άμμος,άργιλος).01έργασίες έκχωματώσεως εΤναι
πολυδάπανες καΓπρέπεινάθεωρούνται ωςμίαπροκαταρκτική έπένδυση πρίνΑρ­
χίσει?|κατεξοχήν έξόρυξητουλιγνίτη.*Ηδιαμόρφωση τοΰκόστουςκαίήοι­
κονομική Αποδοτικότητα τηςέξορύξεως λιγνίτηέξαρταται κατάκύριολόγοΑπό
τόλόγο(1)τωνέκχωματώσεων πρόςτόέκμρταλλεύσιμο Ανθρακοφόρο στρώμα,τό
δποΤοείναιδυνατόνάεχειπάχος10-20πιΑλλάκαί150-200 πι.'Ολόγος
αυτόςατάέπιφανειακά ΑρυχεΤαεΤναιπερίπου3:1μέτάσηνάαυξάνεται .Στη
λακάνη Η&πΛ&οΙίστήν'Ομοσπ.Γερμανία πούπρόκειται νάΑρχίσεινάΑξιοποι­
είται,δλόγοςΕ/ΑεΤναιπερίπου6,9:1.
"Ιδιαίτερα κατάτηνέκμετάλλευση Ανθρακοφόρων στρωμάτων σέμεγάλοβάθοςΑντι­
μετωπίζεται τόπρόβλημα τωνυπογείων υδάτωνπούδιαρρέουν τάύπερκείμενα
στρώματα ."Ηστάθμητωνυπογείων υδάτωνπρέπειΑφενόςνάκατέλθει σέδλη
τηνέκτασητηςεπιφανειακής έξορύξεως τόσο,ωστενάεΤναιδυνατήήέξόρυξη
τωνκατωτέρων στρωμάτων τουΑνθρακοφόρου στρώματος χωρίςδυσκολίες καί
Αφετέρου ,ήέπιφανειακή έξόρυξη πρέπεινάπροστατεύεται ,έπΓδεκαετίες λει­
τουργίας ,ΑπότάυπόγειαΰδαταπούτείνουννάεΙσέλθουν Απότάπλευρά.Τά
μέτραπούπρέπεινάληφθούνγιάτόνσκοπόαυτόείναισέκάθεπερίπτωση δια­
φορετικά ,γιατίπρέπεινάπροσαρμόζονται στίςέκάστοτε συνθήκεςκαίένδέ-
χεταινάΑποτελέσουν σημαντική οικονομική έπιβάρυνση γιάτίςέπιχειρήσεις.
ϋΐδιατάΓ,εις πούΑφορούντήδιατήρηση τουπεριβάλλοντος οΐόποΤεςδένείναι
ένιαΤεςσέολεςτίςχώρεςτηςΚοινότητας ,δρίζουνΒτιοΐέκτββΕίς Απότίς
δποΤες£χειγίνειέξόρυξηανθρακαπρέπεινίκαλλιεργούνται έκνέου(2).Οί
έκτισειςαίιτές-μετ^τήντοποθέτηση στρώματος γόνιμηςγης-ε'ίτεαναδασώ-
νονταιεϊτεχρησιμοποιούνται γιάγεωργικούς σκοπούς.ΤάΑνοίγματα πού^ο–
μένουνστόέδαφοςμετάτήνέξόρυξηανθρακαγεμίζουν μένερό,ετσιωστε
-π.χστηΡηνανία(Δ.Γερμανία )-νβδημιουργβΤται ηεριοχήμΐ66νηκαίλίμνες,
πράγματόέποϊοεχειέκτιμηθεΐ Ιδιαίτερα απότόκοινό.
••/•*•
(1)*0λόγοςαυτόςείναιέκχωματωσει ς/ανθρακας
(2)Στήν"Ελλάδαδένυπάρχουν παρόμοιες διατάξεις .*Ηέλληνική κυβέρνηση
Ασχολείται μέτήνπαρασκευή σχετικών νομοθετικών διατάξεων .

-27-ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α
3.Τ<5προϊόνκαίηχρησιμοποίηση του
8."ΟπωςΑναφέρθηκε ,δδιαφορετικός βαθμόςένανθρακωσεως Λδηγησεσέδιαφορετικά
εϊδηλιγνίτη.
-Παλαιότεροι λιγνίτες .ΣτηνΚοινότητα παράγονται μόνοστηΓαλλία,στην
Προβηγκία καίστην'Ομοσπ.Γερμανία,στην"Εσσημέυπόγειαέζόρυξη.*Η
θερμαντική &ξίαάνέρχεται σέ19.000θ/Κ&>Ππεριεκτικότητα σένερόσέ
20-25%καίσέτέφρα9-13%.'Ηπαραγωγήτό1981ήταν1,6έκ.ΐστηΓαλ­
λίακαί0,5έκ.ΐστην*0μοσπ.Γερμανία καλύπτοντας τό1%τηςσυνολικής
έξορύζεως λιγνίτηστηνΚοινότητα .*0παλαιότερος λιγνίτηςεχειστηνΚοι­
νότηταμόνοτοπικήσημασία.
-Σκληροίλιγνίτες.Δένπαράγονται στηνΚοινότητα ,&λλάεισάγονται στη
Ν.Γερμανία-γιάτήντροφοδοσία σταθμώνηλεκτροπαραγωγής -άπότηνΤσε­
χοσλοβακία (1981:2,4έκ.±).Τάένεργειακά χαρακτηριστικά είναι:
Περιεκτικότητασένερό 25–40%
Περιεκτικότητα σέτέφρα 8-14%
θερμαντική άξία 13.400-16.700
0Τσκληροίλιγνίτες έχουνστηνΚοινότητα τοπικήμόνοσημασία.
-Νεότεροι ,λιγνίτες.Καλύπτουν τό99%περίπουτηςσυνολικής παραγωγής λιγ­
νίτηστηνΚοινότητα :καίάποτελουντίάντικείμενο τουκεφαλαίουIIαύτηςτης
έκθέσεως.
9."Ανάλογαμέτήφύσητους,ο!νεότεροιλιγνίτες χρησιμοποιούνται γιάτουςέξης
σκοπούς :
-ώςανθρακας &τμοπαραγωγης καίγιάτηνπαραγωγή ηλεκτρισμού ,
-ώςπρώτηί5ληγιάτηνπαραγωγή πλίνθων,
-γιάτηνπαραγωγή δπτάνθρακα ,
-γιάτήνπαραγωγή άνθρακόσκονης καίζηρουανθρακα.
••/•••

-20-ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α
Γιατηχρησιμοποίηση τουνεότερουλιγνίτη ώςανθρακαάτμοπαραγωγης σημα­
σίαέχουντάέξηςένεργειακά χαρακτηριστικά :
-Περιεκτικότητα σένερό 40-70°/ο
-Περιεκτικότητα σέτέφρα 2–8%
-ΒεΤο 0,3-0,6%
-θερμαντική Αξία 6.600-8.500Iϋ/κ,σ
Τάστοιχεία αυτάείναιμέσεςτιμές,άπδτίςώποΤεςο?πραγματικές τιμέςένδέ-
χεταινάαποκλίνουν στίςέπιμέρους περιπτώσεις .Γι(5τήνέμττορίατουνεώτερου
λιγνίτη δυοείναιτάουσιαστικά χαρακτηριστικά :ηχαμηλήθερμαντική &ξία
καίηώψηλήπεριεκτικότητα σένερδ(ΐ).
10.Παρόλο πούολιγνίτης άποτελεΤ σημαντικό ένεργειακδ φορέαγιδτηνΚοινότητα ,
μέχαμηλόκόστοςπαραγωγής καίάσφάλεια έφοδιασμου ,οίδύοαυτέςτουιδιότητες
συνεπάγονται περιορισμό τουπεδίουχρησιμοποίησης του.Γιάλόγουςοικονο­
μικούς(2),&λιγνίτηςδένεΤναιδυνατόνάμεταφερθεί σέμακρινέςάποστάσεις .
Τό1981χρησιμοποιήθηκαν 87%τηςσυνολικής παραγωγής λιγνίτη ωςκαύσιμο σέ
σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής πούεΤναιέγκατεστημένο ισχεδόνπλάϊστίςμονάδες
έξορύξεως ,καίδπουηέξόρυξηλιγνίτηκαίηπαραγωγή Ηλεκτρισμοί !άνήκουνστήν
Τδιαεπιχείρηση .Τάστενάδριατηςμεταφοράς λιγνίτηκαίήκαθετοποίηση της
παραγωγής καίτηςκαταναλώσεως στήνΤδιαέπιχείρηση σημαίνουν δτιγιάτό
λιγνίτηδένδπάρχειτιμήάγορδς,άλλδλογιστική τιμή,πούκαθρρίζεται μεταξύ
μητρικηςκαίθυγατρικής έταιρίας.
Σχεδόν 10°/οτηςπαραγωγής λιγνίτηδιατέθηκαν γιάτήνπαραγωγή πλίνθων,δπταν–
θράκωνήυπέστησαν έξευγενισμδ καίμόνο1-2%διατέθηκαν στίςκατοικίες καί
τήβιομηχανία .
11.*Ημοναδική δυνατότητα γιάνάδημιουργηθούν έκτενέστερες άγορέςείναι6έξευ–
γενισμδς τουλιγνίτη(3).Κατάτόνέξευγενισμδ μειώνεται ήπεριεκτικότητα
σένερόκαίαυξάνεται ήθερμαντική άξία.Τάσπουδα ιδτεραπροϊόντα τουέξευ-
~τγενισμου είναι:
••/••a
(1)Χάρινσυγκρίσεως :*0λιθάνθρακας εχειθερμαντική αξία25.000-35000Κΐ/Κ.%καίπεριεκτικότητα σένερό6-8%.
(2)Ιτήθέση1άργουπετρελαίου πρέπεινάμεταφερθούν 5-4;λιγνίτημέδγκο
7μ|τήνΤδιαπεριεκτικότητα σέένέργεια. §
(3)"Υποτίθεται δτιτόπροϊόντουέξευγενισμου εΤναιστερεόκαύσιμο.Καίη
χρησιμοποίηση τουλιγνίτηγιάτήνπαραγωγή ηλεκτρισμού άποτελεΤ έξευγε-
νισμδκαίδημίουργεΤ ςμμεσα,μέσωτηςμεταφοράς τουηλεκτρισμού μιά
γεωγραφικά έκτεταμένη άγορά.

-29–ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α
-πλίνθος λιγνίτη (θερμαντική Αξίαπερίπου 20.000Κο/κ%)
-Απτδνθρακες λιγνίτη (θερμαντική Αξίαπερίπου 30.000 Κ,ΐ/Κ^)
-Ανθρακδσκονη καίξηρδς ανθρακας (θερμαντική Αξίαπερίπου 21.000 Κΐ/Κξ)
Γι<5τδπροϊδντα αυτί τουέξευγενισμου ύπδρχουν Αγορές τόσο στδέσωτερικδ
δσοκαίστδέξωτερικδ .0?πλίνθοι διατίθενται κυρίως στίς κατοικίες καίτή
βιομηχανία ,ΑΑπτδνθρακας ευρίσκει πολλαπλές χρήσεις στη μεταλλουργία καί
ωςΑπτδνθρακας γιδτήδιύλιση τουνερού ,ήάνθρακδσκονη καίδξηρδς ανθρακας
χρησιμοποιούνται δλοκαίπερισσδτερο στήβιομηχανία Ασβέστη καίτσιμέντου
ώςΰποκατδστατο τουλαδιού .
12."Οσον άφορα τδμέλλον τηςχρησιμοποιήσεως λιγνίτη στήν Κοινδτητα ,πρέπει γε­
νικά νάσημειωθούν τδΑκδλουθα :
-'Ανδλογα μέτήδιαθεσιμδτητα ,ήχρησιμοποίηση τουλιγνίτη ωςπρωτογενούς
ένέργειας γιδτήνπαραγωγή ηλεκτρισμοί !θδέξακολουθήσει καίθδένταθεΤ
(ίδίως στήν 'Ελλδδα ).
-"Ηπαραγωγή πλίνθων λιγνίτη θδέξαρτηθεΤ Απδτήνέξέλιξη τηςΑγοράς ,δηλ.
άπδτή ·ζήτηση τουτομέα τωνκατοικιών πούγενικδ θεωρείται στατική Αλλδ
ύπδρχουν ένδεχομένως διαφορές Απδχώρα σέχώρα . "Ορισμένες δυνατδτητες
Αναπτύξεως ύπδρχουν Ακδμη γιδτους πλίνθους στή βιομηχανία χδλυβα γιδ
τήνπαραγωγή σπογγώδους σιδήρου (3ροη§γ ΪΓΟΠ).
-"0Απτδνθρακας λιγνίτη προβλέπεται νδχρησιμοποιηθεί σέαδξανδμενη κλίμακα
στήβιομηχανία ,γιατί ήερευνά Αδήγησε στή διεύρυνση τωνδυνατοτήτων
χρησι μοπο ιήσεώς -του ."Ησχετική ερευνά συγκεντρώνεται στήν Ανάκτηση τωνπαρα– ·
προΊ'δντων ,τήνπαραγωγή λεπτδκοκκου Απτδνθρακα ,τήβελτίωση τηςποιδτητας
καίτήχρησιμοποίηση τουΑπτδνθρακα ώςΑπορροφητικού μέσου .
-Γιδτήνάνθρακδσκονη καίτδνξηρδ ανθρακα ύπδρχουν δυνατδτητες νδαύξηθεΤ
ήχρησ ιμοποίησή τους στή βιομηχανία .

-30-ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α
-Οσονάφορατίςνέεςχρήσειςτουλιγνίτη,πρέπεινάτονισθεί ηδυνατότητα
έξαερώσεως καΓδγροποιήσεως πούΑποτελούν πεδίαέντατικης ερευνάς.*Η
ερευνάσυγκεντρώνεται στάέξηςσημεΤα:
-Παραγωγή μεθαλόνης -Αερίουσυνθέσεως μέτημέθοδοΰψηληςθερμοκρα­
σίαςσέκύκλων ικήκάμινο (ο,γοίοη ΓΤΙΓΠ&ΟΘ).
-Πραγωγητεχνητού φυσικουΑερίουμέτημέθοδοέζαερώσεως υγροποιημένης
στιβάδας καίυδρογόνο ωςμέσοέζαερδσεως .
-Περαιτέρω Ανάπτυξη τηςΰγροποιήσεως δι'υδρογονώσεις .
ΣτόχοςδλωναύτωντωνμέτρωνείναινάτεθούνοίβάσειςγιατηλήψηΑποφάσεων ,
Ανάλογαμέτηνκατάσταση άπ<5άποψηένεργειακης πολιτικής ησύμφωναμέοικονο­
μικάκριτήρια ,σχετικάμέτηβελτίωση χρησιμοποίησης τουλιγνίτη.Στίςδια­
δικασίες μετατροπής έπιτυγχάνοντα ιβαθμοίΑποδόσεως 50-60°/ο.*Ηοίκονομικό-
τητατωνδιαδικασιών –μέΕξαίρεσητηνπαραγωγή ΰδρογονούχου Αερίουσυνθέ­
σεως-δένεχειΑκόμηέπιτευχθεΤ .
–Πρέπειτελικάνάτονισθεί,δτιστην"Ομοσπονδιακή Γερμανία,(στά «ΤΐΠίοΙι)
άρχισενάλειτουργεί μίαπειραματική έγκατάσταση μεγάληςκλίμακας,γιά
τήνπαραγωγή μεθανίου Απάλιγνίτημέτήβοήθειατηςθερμότητας λειτουρ­
γίαςένόςπυρηνικού σταθμού.

-31-
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3
I.ΓΕΝΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΉΣΕΩΣ ΤΗΣ ΤΥΡΦΗ !
1. ."Εντοπισμός τηςτύρφης
1.*Ητύρφη Αποτελείται άττ<5υλικά διαφορετικής Αργανικης συνθέσεως πούπροέρχο­
νται Απόφυτικά κατάλοιπα .Πρόκειται γιάτόπρώτο στάδιο τηςένανθρακώσεως
πούσυντελείται Απουσία Αέρος σέπολύ υγρές περιοχές .'Ηδημιουργούμενη χα­
λαρή καΓινώδης ΰληείναι δυνατό νάθεωρηθεί φςτ6μεταβατικό ατ&διο μεταξύ
τηςφυσικής φατικής ΰλης καίτουλιγνίτη .*Ητύρφη εχει χρώμα -Ανάλογα μέ ■'
τδβαθμό ένανθρακόσεος –κιτρινώδες ωςσκούρο καφέ .
Ο'κλιματολογικά καίτοπογραφικά ευνοϊκές περιοχές γιάτόσχηματισμό τυρφώ -
νωνπεριλαμβάνονται στίς εύκρατες ζώνες μεταξύ του35καίτου70παραλλήλου
τουβορείου καίτουνοτίου Ημισφαιρίου .*Ηδιαδικασία ένανΒρακώσεως είναι
σχετικά αργή στίς περιοχές αυτές . 'Ωςτ6σχηματισμό άδενδρων υπερυψωμένων
τυρφώνων (ΗοοίιπιοοΓβη )πάχους 5-θ^παρέρχονται 10.000 ως12.000 χρόνια .
2. 0*τεχνικές μέθοδοι έξορύξεως τηςτύρφης
0*τυρφωνες Αποτελούνται εως95%Απόνερβ .Μέτήνυψηλή αύτή περιεκτικότητα
σένερό ,ητύρφη δένείναι δυνατό νάχρησι μοπο ιηθεΤ .Πρίν Απότηνκατ *
έξοχήν έξόρυξη τηςτύρφης πρέπει νάΑποξηρανθούν οίτυρφωνες καίνάγίνουν
βατοί .*ΗΑποξήρανση γίνεται μέτήδιάνοιξη Αποχετευτικών διωρύγων μέτη
βοήθεια τωνΑποίων ήπεριεκτικότητα σένερό τηςτύρφης μειώνεται Από95%
σέ85-88%.ΓιάτήνΑποξήρανση καίτίςδιάφορες άλλες προκαταρκτικές έρ–
γασίες Απαιτείται χρονικό διάστημα 5-6 έττων καίμεγάλη οικονομική έπιβά –
ρυνση πούπρέπει νάθεωρηθεί ωςΙναείδος προκαταρκτικής έπενδύσεως πρίν
Αρχίσει ήκατ *έξοχήν παραγωγή τύρφης ."Ηπροχρηματοδότηση τωνέπενδύσεων
αίττων Αποτελεί πρόβλημα γιάτήβιομηχανία τύρφης .
••/•••

-32 -ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β
3.*Ηέξόρυξη τύρφης μετά άπότίςπροκαταρκτι κέςέργασίες είναι δυνατό νάγίνει
χειρονακτικά (1)ημέμηχανικά μέσα .
Γιάτηνπαραγωγή μέμηχανικά μέσα υπάρχουν δύομέθοδοι :
-*Ητύρφη παράγεται υπόμορφή σβόλων πούΕκτίθενται στην Επιφάνεια του
τυρφωνα ηστόέδαφος άπ'δπου εχει έξορυχθεΤ ητύρφη .'Ηξήρανση στόν
άέρα μειώνει τηνπεριεκτικότητα σένερά τωνσβόλων σέ35°/ο.
-Τάάνώτερο στρώμα τύρφης (περΓπου 5οπι )άργώνεται μέφρέζες (άλεσμένη
τύρφη )καΓστη συνέχεια σβαρνίζεται ,ωστε νάέπιταχυνθεΤ ηξήρανση ."Οταν
ηπεριεκτικότητα σένερά φθάσει τό45-55% ,ήτύρφη συλλέγεται καΓαπο­
θηκεύεται γιάτημετέπειτα χρησιμοποίηση της .*Ηδιαδικασία αύτη Επανα­
λαμβάνεται πολλές φορές τόκαλοκαίρι ,δταν 4καιρός εΤναι καλός (2)."Οταν
τόπάχος τουΑνθρακοφόρου στρώματος εΤναι μεγαλύτερο ,ήέξόρυξη συνεχί­
ζεται έπίπολλές δεκαετίες ,μέχρι νάέξορυχθεΤ ολη ήτύρφη έκτός άπόενα
ύπόλοιπο πάχους 0,5 π».
4.0*μηχανές πούχρησ ιμοπο ιουντα ικατά τήνπαραγωγή τύρφης εΤναι ε'δικά μηχα-
νήματα πούπολλές φορές έχουν σχεδιασθεί άπότίςέπ ιχειρήσεις παραγωγής
τύρφης . 'Ιδίως οιβιομηχανίες τύρφης τηςΦινλανδίας ,τϊ^ςΡωσίας καίτης
'Ιρλανδίας έχουν καταβάλει πολλές προσπάθειες ατόν τομέα τηςτεχνολογικής
ερευνάς .Στόν τεχνικό σχεδιασμό τωνΕξορυκτικών μηχανημάτων εχει έπιτευ -
χθεΤ μεγάλη πρόοδος ,άλλά Εξακολουθούν νάυπάρχουν προβλήματα πούάφορα υν
τηβέλτιστη προσαρμογή τωνμηχανημάτων στίς έκάστοτε διαφορετικές συνθήκες
τηςέξορύξεως -Ιδίως στην περίπτωση άρεινων τυρφδνων .
5.Μετά τηνέξόρυξη τηςτύρφης ,τόέδαφος Αποκαθίσταται ωστε νάεΤναι δυνατή
ήγεωργική καίδασική τουχρησιμοποίηση .Τόέδαφος δργδνεται βαθειά ,ωστε
τόυπόστρωμα νάάναμιχθεΤ μέτάκατάλοιπα τύρφης .Γιάνάβελτιωθεί ,προστί­
θενται άσβέστης καίόρυκτά υλικά .Τόέδαφος πού εχει άποκατασταθεΤ μέτόν
τρόπο αυτό είναι δυνατό νάχρησιμοποιηθεί ωςβοσκότοπος ,γιάτηνκαλλιέρ­
γεια δημητριακών ηγιά'τή δασοκαλλι έργε ια.Στήν περίπτωση τηςδασοκαλλιέρ -
••/•••
(1)Λόγω τηςμικρής σπουδαιότητας τηςχειρονακτικής έξορύξεως ήμέθοδος
αύτή δέθάέξεταστεΤ στή συνέχεια .
(2)*Ηέξάρτηση τηςπαραγωγής τηςτύρφης άπότίςκαιρικές συνθήκες δημιουργεί
σοβαρά προβλήματα Αποθηκεύσεως καίσυνεχους τροφοδοτήσεως τωνσταθμών
ηλεκτροπαραγωγής .

–33– ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3
γειαςυπάρχει ηδυνατότητα νδκαλλιεργηθούν έναλλακτικοΓ <ρορε7ςενεργείας .
*Ηφύτευσηδένδρωνταχείαςάναπτΰξεως θδήτανδυνατόνδαποτελέσει τηΒάση
γιδτηνπαραγωγήβιομάζας.θ!ερευνεςστήν"Ιρλανδίαγιδτηνπραγματοποίηση
ένδςπαρομοίου προγράμματος συνεχίζονται .
*Ηκαλλιέργεια τωνέδαφωνάπ'οπούεχειέξορυχθεΤ ήτύρφηδέσημαίνειδτι
τδπροβλήματα περιβάλλοντος έχουνλυθεΤ.*Ημετατροπή τωντυρφώνων σέκαλ­
λιεργήσιμες γεωργικές ηδασικέςέκτδσεις σημαίνειδτιχδνονται ύγρδτοττοι ,
μέΑποτέλεσμα νδκαταστρέφονται ο!προϋποθέσεις γιδτήδιατήρηση σπδνιων
φυτών."Επίσηςοΐπιθανότητες γιδτήνέπιβίωσητηςπανίδαςπούέξαρταται
άπότούςύγρότοπους μειώνονται σημαντικδ .Σέδρισμένους τυρφωνες τηςΚοινό­
τητας,ήέξδρυξητηςτύρφηςάπαγορεύεται έντελωςγιδλδγουςπροστασίας του
περιβάλλοντος ,"ένωσέάλλεςπεριοχέςγίνονταιπειρδματα νδξαναγίνουν ΰγρό–
τοποιτδάποξηραμένα έδδφη,ώστενδκαταστεί δυνατήήέπδνοδοςτηςτυπικής
βλαστήσεως τωνάδενδρων τυρφώνων.
Τόπροϊόνκαίήχρησιμοποίηση του
'Ητύρφηπούπαρδγεται σέβιομηχανική κλίμακαείναιδυνατόννδδιοχετευθεί
σέδιαφορετικές χρήσεις,&πδτίςδποΤεςοΐδύοσπουδαιότερες είναιοίέξης:
–'Ημήένεργειακή χρησιμοποίηση γιδγεωργικούς καίκηπευτικούς σκοπούς.
ΠολλέςμικρέςκαίμεσαΤεςέπιχειρήσειςτηςβιομηχανίας τύρφηςβασίζονται
οικονομικό στήνπαραγωγή λιπασμδτων άπότύρφη,πού,μάλισταπωλεΤται στή
διεθνήάγορδ(1).
(1)'Οτομέαςαδτδςτηςβιομηχανίας τύρφηςδέθδεξεταστεί στήνπαρούσα
έκθεση.Πληροφοριακό ,παρατίθενται ποσότητες τύρφηςγιδγεωργικές χρή­
σειςπού.παρήχθησαν στήνΚοινότητα τδ1980(σέ1.000ΐ)
Μ.Βρετανία 500
"Ιρλανδία 380
"Ομοσπ.Γερμανία 2.000
Δανία 110
Γαλλία 100

-34-
-*Ηενεργειακή χρήση,καίσυγκεκριμένα ,ειτεήκαύσηειτεδέξευγενισμδς
(δηλ.ηπαραγωγή πλίνθωνκαΓάπτανθρδκων ).
ΓιδτηνΕνεργειακή χρησιμοποίηση τηςτύρφηςώςκαυσίμουσημαντικό εϊναι
τδέξηςκριτήρια :
Σβόλοιτύρφης Αλεσμένη τύρφη
-θερμαντική αξία 14.000Κ,ΐ/Κ^ Β.000Κ,ΐ/Κ,»
-τέφρα 2-4°/ο 2-4%
-θεΤο 0,5% 0,4°/ο
-νερό 30-35% 45-55%
ΤδστοιχεΤα αυτάείναιμέσεςτιμέςαπότίςΑττοΤεςοίπραγματικές τιμέςένδέ-
χεταινδΑποκλίνουν στίςΕπιμέρους περιπτώσεις ."Οσονάφορατήφιλικήπρδς
τ<5περιβδλλον χρησιμοποίηση τηςτύρφηςπρέπεινδυπογραμμισθεί Ιδιαίτερα ή
μικρήτηςπεριεκτικότητα σέΘεΤο.
Μέτδνεξευγενισμό τηςτύρφηςσέπλίνθους ήΑπτάνθρακα μειώνεται ήπεριέκτι-
κδτητασένερδκαίαυξάνεται σημαντικδ ηθερμαντική Αξία.
θερμαντική Αξία Περιεκτικδτητασένερδ
Πλίνθοιτύρφης περίπου16-18.000 Κ«ΐ/ 10–11%
'Οπτδνθρακας περίπου31.000Κ.ΐ/Κ^ 6-7°/ο
0"πλίνθοιτύρφηςχρησιμοποιούνται γιδτήθέρμανση χώρων,ένω4όπτόνθρακας
τύρφηςείναιεναςπολύτιμος φορέαςΕνέργειας γιδτήμεταλλουργία ,γιατίή
ταχύτηταχημικηςΑντιδράσεως εΤναισημαντικδ μεγαλύτερη Απδτήνταχύτητα
Αντιδρδσεως τουότττδνθρακα λιθανθρδκων .
Καίτδδύοαύτδπροϊόντα τουΕξευγενισμου παρδγονται γιδτδΕμπόριο,δηλ.-
ύπδρχουν Αγορέςπούδμωςέχουντοπικήμόνοσημασία.
Γτδπλαίσιατουέξευγενισμου τηςτύρφης,γίνονται στήν'ΐρλανδία ,έδωκαί
λίγοκαιρό,πειρδματα γιδτήνπαραγωγή σφαιριδίων ,πούθδέχουνπαρόμοιες
ιδιότητες μέτουςπλίνθους ,πούθδείναι,δπωςκαίοΐπλίνθοικατδλληλα ώς
βιομηχανικό καύσιμακαίκαύσιμαγιδμεγδλεςθερμαντικές Εγκαταστδσε ις,ωστε
νδκερδίσει ήτύρφημιδνέακαίΕνδιαφέρουσα Αγορδ.

-35–ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 9
10.Γι(5τηνΕνεργειακή χρησιμοποίηση τηςτύρφης ωςκαυσίμου απομένει βασικά
ηχρησιμοποίηση τηςσέσταθμούς ηλεκτροπαραγωγής .'Ητύρφη είναι ,γιάλόγους
οικονομικούς ,δυνατό νάμεταφερθεΤ σέμικρές μόνον Αποστάσεις ."Ηκατανά­
λωση πρέπει νάγίνεται σέσχετικά μικρούς σταθμούς κοντά στόν τάπο παραγωγής ,
δπου δπαραγωγός τύρφης καί4σταθμός ηλεκτροπαραγωγής συντονίζουν κατ *αυτόν
τόντρόπο τίςδραστηριότητές τους ,ωστε νάσυμφωνεί ηπαραγωγή μέτήνκατα­
νάλωση .
11.Γιάτηνκαύση τηςτύρφης στούς σταθμούς Ηλεκτροπαραγωγής υπάρχουν ε!δικές '
διατάξεις . "Ωστόσο οίτεχνολογικές δυνατότητες δένέχουν Εξαντληθεί .Βελ­
τιώσεις είναι δυνατό νάΕπιτευχθούν μέ :
-μιάειδική ξήρανση τηςτύρφης ,μέτήβοήθεια τηςΑποίας ηπεριεκτικότητα
σένερό νάμειωνόταν Από 50°/οσέ20% ,
-μέτηνκαύση σέκύκλων ικήκάμινο ,
-τήνκαύση σέυγροποιημένη στιβάδα
Πειραματι κέςΕγκαταστάσεις πούκατασκευάσθηκαν γιάνάχρησι μοπο ιηουν αυτές
ο*Εγκαταστάσεις καύσεως έχουν δώσει Ενθαρρυντικά Αποτελέσματα .
12."Εκτός ΑπότηνΑνάπτυξη τηςχρησιμοποιήσεως τηςτύρφης σέσταθμούς ηλεκτροπα­
ραγωγής ,γίνονται σκέψεις νάχρησιμοποιηθεί ήτύρφη στη βιομηχανία καθώς καί
σέμεγάλες θερμαντικές Εγκαταστάσεις .Αυτό συνεπάγεται οτιδένπρέπει νά
υπερνικηθούν μόνο τεχνικά προβλήματα ,Αλλά καίπροβλήματα μεταφορών καίδπο-
δομης καίΕπίτουπαρόντος δένεΤναι δυνατό νάπροβλεφθεί ποίά θάείναι τά
οικονομικά Αποτελέσματα .
13."Εκτός Απότήδυνατότητα τηςμελλοντικής θερμικής χρησιμοποιήσεως τηςτύρφης
καίτουΕξευγενισμοί !της ,θάηταν δυνατή Επίσης ήΕξαέρωση καίήυγροποίηση
τηςτύρφης .Ιτή δυνατότητα αυτή Αποδίδεται Ιδιαίτερη προσοχή στή Φινλανδία ,
τήΣουηδία ,τίςΗΠΑκαίτόνΚαναδά .Οΐερευνες ευρίσκονται Ακόμη στόΕργα­
στηριακό στάδιο .*Ηοΐκονομ ικότητα Εγκαταστάσεων σέβιομηχανική κλίμακα θά
Επιτευχθεί μόνο στόΑπώτατο μέλλον .

-36-
ΕπισκόπησητωνάποΒευάτωνλ,γνίτηστήνΚο,ν&τηταΠίνακας 1
1.Ομοσττονδ ιακήΓερμανΓα
Ρηνανία (Κό'1π/Α&οΙιβπ)
"Εσση(κ&ο3Θΐ)
Bauapfa(Schwandorf )
Helmstedt (Braunschwei £•)
Σύνολοσέεκ.ΐ(ΐ^)
γεωλογικά άποθέυατα οικονομικά &κυε-
TaÀÀEUpina 6no8g-
Mcrra
55.000
-55.00035.000
100-120
ίϋήμβντος
200-250
-35.000
2.Ελλάς
Δ.Μακεδονία
6κτωνδποίων:
ΠτολεμαΤδα
'Αμΰντεο
Σέρβια–Κοζάνη
Κομνηνά
Προάατιο
Λοιπά
Σύνολο
Πελοπόννησος
Μεγαλόπολη
Λοιπά
Σύνολο *Ελλάδας
3.Ιταλία
4.TaÀÀfa
5."Ολλανδία
6.AavfaΣύνολο2.0Θ0
4Θ3
50Θ
150
400
150
3.770
540
30
+570-5.000
80
190
2)
*2)1.450
1)
••
280
1)
■•
1)
•■
1)
-2.000
470
1)
-2.700
41
-70-00
2)
•m
2)
ΐ)ΔδνέχουνάκδμημετρηθεΤ
2)Δένεϊναιδ,αθ£σιμα

-37-
Πίνακας 2
Λιγνίτης στηνΟμοσπονδιακή Γερμανία
Α)'ΐσολογισμδς λιγνίτη
1.000ΐΤΙΠ
19Β0 1981
'Εξώρυξηλιγνίτη 26.509 26.825
Είσαγωγίς (σκληρόςλιγνίτης Τσεχοσλοβακίας ) 730 891
Μεταβολή ίιποθεμάτων 1 8
Κατανάλωση 27.238 27.708
"Εμμεσηκατανάλωση (μετατροπή )
-γιδτήνπαραγωγή ηλεκτρισμού
–γιατήνπαραγωγή πλίνθων-Ytóτήνπαραγωγή κονιοποιημδνουκαίζηρουάνθρακα
–γιδτήνπαραγωγή Οπτάνθρακα23.129
2.443
1.150
8Θ23.786
2.155
1.272
84
Σύνολοεμμεσηςκαταναλώσεως 26.810 27.307
"Αμεσηκατανδλωση
"ίδιακατανάλωση 32 32
Βιομηχανία 392 365
Λοιπά 5 4
Σύνολοάμεσηςκαταναλώσεως 429 401
θ)'Εξευγενισμός τουλιγνίτη
Παραγωγή πλίνθωνλιγνίτη 1.000 +· 4.446 4.169
Είσαγωγή 1.000t 1.061 1.265
Σύνολο 1.000t 5.507 5.434
Κατανάλωση πλίνθων
Κατοικίες 1.000t
Σταθμός ηλεκτροπαραγωγής "
Βιομηχανία "
'Εζαγωγίς "
Λοιπά "3.658
910
260
582
1473.324
958
422
578
142
Παραγωγή κονιοποιημένου καίξηρούάνθρακα 1;000t 1.934 2.247
Γ)ΣπουδαιδτητατουλιγνίτηστήνΕνεργείακήο*κονομία
Ποσοστότουλιγνίτηστήνπαραγωγή
πρωτογενούς Ενεργείας 21.9% 21,1%
Ποσοστότηςκαταναλώσεως λιγνίτηστήσυνολική
κατανδλωση πρωτογενουί Ενεργείας 10,1% 10,7%
Ποσοστότηςπαραγωγής ηλεκτρισμού &πδλιγνίτη
στή1συνολική παραγωγήηλεκτρισμού 26% 26%

Λιγνίτης ;Γαλλία
Α)'ΐσολογισμδς λιγνίτηΠίνακας 3
*.000tun
1980 1981
Εξδρυξηλιγνίτη 841 906
"Αποθέματα ,Είσαγωγδς ,*Εξαγωγές +11 –107
Κατανάλωση 852 799
Χρησιμοποίηση γιατηνπαραγωγή Ηλεκτρισμού 733 700
"Αμεσηκατανάλωση
Βιομηχανία 74 61
Κατοικίες ,λοιπά 29 27
β)ΣπουδαιδτητατουλιγνίτηστήνΙνεργειακή οικονομία
ΠοσοατδτηςΙζορΰζεως λιγνίτηστήσυνολική
παραγωγή πρωτογενούς Ενεργείας 1,9% 1,7%
Ποσοστδτηςκαταναλδσεως λιγνίτηστήσυνολική
κατανάλωση πρωτογενούς Ενεργείας 0,5% 0,5%
Ποσοστδτηςπαραγωγής ηλεκτρισμού απδλιγνίτη
στήσυνολική παραγωγή Λλεκτρισμοΰ 1% 1%

–39–
Πίνακας 4
ΛιγνΓτης :'Ελλδς
Α)'ΐσολογισμδς λιγνίτη
1.000tΤΙΠ
1980 1581
*Εξδρυξηλιγνίτη 3.031 3.200
Μεταβολή ¿Ηϊοθεμδτων - 66 •f52
Κατανάλωση 2.965 3.252
"Εμμεσηκατανδλαση (μετατροπή )
-γιδτήνπαραγωγή ήλετρισμου 2.703 3.022
-γιδτηνπαραγωγή πλίνθων 84 51
Σύνολο 2.787 3.073
"Αμεσηκατανδλωση στηνβιομηχανία 171 179
θ)'Εξευγενισμός τουλιγνίτη
Παραγωγή πλίνθωνλιγνίτη 1.000t 246 205
Κατανάλωση πλίνθων
Βιομηχανία 1.000t 149 125
Κατοικίες 1.000t 97 80
■sassssssstsssaaasaaassssss ssaSSS8SS& :====- ··==»=
Γ)ΣπουδαιδτητατουλιγνίτηστηνΕνεργειακή oíκονομία
ΠοσοστότηςΙ^ορύξεως λιγνίτηστηνπαραγωγή
91,8% 83,9% πρωτογενούς Ενεργείας
Ποσοστδτηςκαταναλώσεως λιγνίτηστησυνολική
κατανάλωση Ενεργείας 19,4% 22,4%
Ποσοστδτηςπαραγωγής Ηλεκτρισμού άπδλιγνίτη
45% 53% στδσύνολοτηςπαραγωγής ήλεκτρισμου

-40-
Πίνακας 5
Λιγνίτης :'Ιταλία
Α)*Ισολογισμδς λιγνίτη
1.0001;ΤΤΠ
1980 1981
Εξδρυξηλιγνίτη 312 304
"Αποθέματα λιγνίτη -15.·.-16
Κοτταν&λβ«ΐΓ^^>;···'''.'.'' ^' 320
Χρησιμοποίηση για.τηνπαραγωγή Ηλεκτρισμού 322 305
"Αμεσηχρησιμοποίηση στήβιομηχανία 5 15
Β)ΣπουδαιδτητατουλιγνίτηστήνΕνεργειακή οίκονομία
ΠοσοστδτηςέξορΟξεως λιγνίτηστήνπαραγωγή
πρωτογενούς Ενεργείας 1,8% 1,7%
Ποσοστδτηςκαταναλώσεως λιγνίτηατήσυνολική
κατανάλωση Ενεργείας 0,2% 0,2%
Ποσοστδτηςπαραγωγής ηλεκτρισμού απδλιγνίτη
στ6σύνολοτηςπαραγωγής Ηλεκτρισμού 1% 1%

-41-
Πίνακας 6
1.Μ.ΒρετανίαΕττισκΒττι-ρπτ5ναποθεμάτωντύρφηςοτήνΚοιν&τητα
(γεωλογικά αποθέματα)
ΓκατΓα
Β.'Αγγλία
Β.'ΐρλανδΓα
Ο&αλία
Σύνολο
2.Ιρλανδία
Σύνολο
άπδτάδιτοΓαΙκμεταλλεΰσι μα:600.000 >ι&820.000 ha
360.000ha
240.000ha
160.000ha
1.580*000ha
1.200.000 ha
3.'Ελλάς
Πελοπδννήσος[Κορώνη]
Δ.Μακεδονία ίνΑγρας)
Α.Μακεδονία (Φίλιπποι)
Σύνολο
4.Ομοσπονδι ακήΓερμανΓα
Β.Γερμανία
Ν.Γερμανία
an6TfiirroTaHochmoorΣύνολο
350.000
5.Δανία
6.'ΐταλία
7.Γαλλία(θρετάνη)
θ."Ολλανδία12έκ.πι
50έκ.πι
4.300έκ«η)
4.362έκ.πι
550.000 ha
250.000 ha
800.000 ha
120.000 ha
120.000 ha
100.000 ha
50.000ha

–42–
Πίνακας 7
Τΰρφη:Ιρλανδία
Α)
i.oootTin
Εξδρυξητΰρφης
Μεταβολή ίιποθεμότων +
Κατανάλωση
"Εμμεσηκατανάλωση (μετατροπή )
-γιδτήνπαραγωγή Ηλεκτρισμού
–γιδτήνπαραγωγή πλίνθων
Σύνολοεμμεσηςκατανδλωσης
"Αμεσηκστανδλωση
Βιομηχανία
Κατοικίες
Στατιστική διαιρορδΣύνολοάμεσηςκαταναλώσεως1980
θθθ
70
95Θ
606
164
770
1
212
213
-25
Β)'Εξευγενισμδςτΰρφης1981
945
132
813
585
167
752
4
88
92
-31
Παραγωγή πλίνθωντύρφης
ΔιδΒεσηστίςκατοικίες1.000t
1.000t338
342340
330
Γ)ΣπουδαιδτΓΤτατηςτύρφηςοτήνΕνεργειακή οίκονομία
Ποσοστδτηςεξορύξεως τΰρφηςστήνπαραγωγή
πρωτογενούς Ενεργείας 45% 43%
Ποσοστδτηςκαταναλώσεως τύρφηςατήσυνολική
κατανδλωση πρωτογενούς Ενεργείας 11% 10%
Ποσοστδτηςπαραγωγής ήλεκτρισμουάπδτύρφη
στ6σύνολοτηςπαραγωγής ήλεκτρισμου 22% 22%