C 95/54 EL 23.4.2003 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Γνωµοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονοµικής και Κοινωνικής Επιτροπής µε θέµα «Στρατηγική της
Λισσαβώνας και βιώσιµη ανάπτυξη »
(2003/C 95/14)
Στις 24 Οκτωβρίου 2002 και σύµφωνα µε τα άρθρα 19 (1) και29 (2)του Εσωτερικού Κανονισµού της, η
Ευρωπαϊκή Οικονοµική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε να καταρτίσει γνωµοδότηση πρωτοβουλίας µε το
ανωτέρω θέµα.
Η υποεπιτροπή «Βιώσιµη ανάπτυξη »,στην οποία ανατέθηκε η προετοιµασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε
τη γνωµοδότησή της στις 5 Φεβρουαρίου 2003 µε εισηγητή τον κ. Ehnmark καισυνει σηγητή τον κ. Ribbe.
Κατά την 397η σύνοδο ολοµέλειάς της (συνεδρίαση της 27ης Φεβρουαρίου 2003 ),η Ευρωπαϊκή Οικονοµική
και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε µε 98 ψήφους υπέρ, 2 κατά και 4 αποχές την ακόλουθη γνωµοδότηση.
1.Σύνοψη
1.1. Η βιώσιµη ανάπτυξη θεωρήθηκε πρωταρχική προτεραιό-
τητα για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Κατά τα τελευταία έτη, η βιώσιµη
ανάπτυξη κατέστη µία όλο και πιο επείγουσα πολιτική προσέγγιση
για τη διατήρηση ενός ισόρροπου σχήµατος οικονοµικής ανάπτυ-
ξης, ευηµερίας, κοινωνικής δικαιοσύνης και περιβαλλοντικής
γνώσης. Αυτός ο επείγων χαρακτήρας θα πρέπεινα αντι κατοπτρί-ζεται σαφώς στις αποφάσεις της Ένωσης. Επί του παρόντος,
εντούτοις, αυτό δεν συµβαίνει. Η βιώσιµη ανάπτυξη εξακολουθεί
να αποτελεί µία περισσότερο γενική έννοια παρά ένα ολοκλη-
ρωµένο εργαλείο εργασίας.
1.2. Ο γύρω µας κόσµος µας εκπλήσσειµε ταχύτερες αλλαγές
από τις προβλεπόµενες. Η αλλαγή του κλίµατος, οι ανησυχίες για
τον µακροπρόθεσµο ενεργειακό εφοδιασµό και τα µέσα µεταφοράς,
οι προκλήσεις που απορρέουν από τον κοινωνικό αποκλεισµό, ταµη βιώσιµα πρότυπα παραγωγής και κατανάλωσης είναι µία
σειρά παραγόντων που θέτουν προκλήσεις για τη διατήρηση της
µελλοντικής ευηµερίας της ίδιας της ΕΕ. Επιβάλλουν τη λήψη
αποφάσεων που να υποστηρίζονταιαπό τους πολίτες καινα
εφαρµόζονται από εµπνευσµένη πολιτική ηγεσία.
1.3. Η βιώσιµη ανάπτυξη, που καθιερώθηκε στην ευρωπαϊκή
σύνοδο κορυφής του Γκέτεµποργκ τον Ιούνιο του 2001, µέχρι
σήµερα δεν αποτελούσε αρκετά ορατό κατευθυντήριο στόχο
για τις θεωρήσεις πολιτικής της ΕΕ. Αντί να προωθηθεί µε
ενεργητικότητα —όπως αποφασίσθηκε στη σύνοδο κορυφής του
Γκέτεµποργκ —η βιώσιµη ανάπτυξη πολύ συχνά θεωρείται
περιβαλλοντικό κυρίως ζήτηµα και δεν συµπεριλαµβάνεται σε
ένα συνολικό µείγµα πολιτικής οικονοµικών, κοινωνικών καιπεριβαλλοντικών θεµάτων. Η βιώσιµη ανάπτυξη πρωτοαναπτύχ-
θηκε ως µία νέα προσέγγιση της χάραξης των πολιτικών. Από την
άποψη αυτή, πρέπειακόµη να γίνουν πολλά.
1.4. Η ΕΟΚΕ θεωρεί λυπηρό το γεγονός ότι η βιώσιµη ανάπτυξη
δεν έχει ακόµη συµπεριληφθεί πλήρως στη στρατηγική τηςΛισσαβώνας και δεν έχει αναγνωρισθεί ως µία από τις σηµαντικότε-
ρες και ευρύτερες προκλήσεις της ΕΕ, η οποία θα επιβάλει την
πραγµατοποίηση δύσκολων επιλογών.1.5. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ ζητεί, κατά την εαρινή σύνοδο
κορυφής του Μαρτίου 2003, να ορισθεί εκ νέου και ρητώς ότι ηβιώσιµη ανάπτυξη αποτελεί πρωταρχικό στόχο για την Ευρωπαϊκή
Ένωση. Η ΕΟΚΕ ζητεί από τη σύνοδο να δώσειτην απαι τούµενη
ώθηση για την πλήρη συµπερίληψη της βιώσιµης ανάπτυξης στη
στρατηγική της Λισσαβώνας. Η ΕΟΚΕ καλεί την ελληνική και την
ιταλική προεδρία της Ένωσης να ξεκινήσουν σε επιχειρησιακόεπίπεδο αυτή την ενσωµάτωση της βιώσιµης ανάπτυξης.
1.6. Ήρθε η ώρα για τη διασαφήνιση του οράµατος της
βιώσιµης ανάπτυξης ως µείζονος στόχου για την Ευρωπαϊκή
Ένωση. Αυτό προϋποθέτεισυναίνεση γι α το τιθα µπορούσε να
θεωρηθεί ως βιώσιµη ανάπτυξη και για τις πολιτικές ενέργειες που
θα πρέπει να αναληφθούν. Οι πολιτικές για τη βιώσιµη ανάπτυξηθα έχουν συνέπειες για την καθηµερινή ζωή των πολιτών. Γι' αυτό,
είναι ακόµη πιο σηµαντικό να υπάρχει συνεχής διάλογος µεταξύ
των ευρωπαίων πολιτών και της πολιτικής ηγεσίας τους.
1.7. Επί του παρόντος, έφθασε επίσης η ώρα να καταστεί σαφές
ότι η βιώσιµη ανάπτυξη πρέπει να τοποθετηθεί στο κέντρο της
συζήτησης για το µέλλον της Ευρώπης. Το εν λόγω όραµα πρέπεινα αναφέρεταιρητώς στη νέα Συνθήκη.
1.8. Η στρατηγική της Λισσαβώνας αντιµετωπίζει δυσχέρειες,
εξαιτίας της ανεπαρκούς απόδοσης όσον αφορά τους τολµηρούς
στόχους καιδράσει ς που καθορίστηκαν το 2000. Η εν λόγω
στρατηγική πρέπει να αναζωογονηθεί. Η ΕΟΚΕ προτείνει να
καταβληθεί ιδιαίτερη προσπάθεια για την αναθεώρηση της στρα-τηγικής κατά το 2003, προκειµένου να δηµιουργηθεί µία βάση
για τη λήψη αποφάσεων κατά την εαρινή σύνοδο κορυφής τον
Μάρτιο του 2004. Η ΕΟΚΕ είναι διαθέσιµη να συµβάλει στην
αναθεώρηση αυτή.
1.9. Η ΕΟΚΕ θα επιθυµούσε να εκθέσει ενδεικτικά τα θέµατα
της στρατηγικής της Λισσαβώνας, στα οποία θα µπορούσαν ναενσωµατωθούν θεωρήσεις για τη βιώσιµη ανάπτυξη και µε τα οποία
συνδέονται, αντί να αποσυνδέονται, οικονοµικές, κοινωνικές και
περιβαλλοντικές θεωρήσεις.
23.4.2003 EL C 95/55 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
1.10. Η ΕΟΚΕ επισηµαίνει ιδιαίτερα τρία τέτοια θέµατα: ενερ-
γητικότερη υποστήριξη των ιδιωτικών και των δηµόσιων επεν-δύσεων στις νέες και «καθαρές »τεχνολογίες καιεξοπλι σµό, νέες
προσπάθειες για τη βελτίωση της ποιότητας στην εργασία και µία
νέα ευρεία διαβούλευση για την κοστολόγηση της χρήσης των
φυσικών πόρων.
1.11. Ορισµένα από τα καίρια θέµατα για τη βιώσιµη ανάπτυξη
εκπηγάζουν από τη χρήση µη ανανεώσιµων πόρων, όπως είναι τα
ορυκτά καύσιµα, για την παραγωγή ενέργειας και για τις µεταφο-
ρές. Αν και έχουν αποφασισθεί ορισµένες προσεγγίσεις σε αυτούςτους τοµείς, η ΕΟΚΕ συνιστά στην εαρινή σύνοδο κορυφής να
σηµατοδοτήσει την αρχή µίας συνεκτικής δράσης για τον περιο-
ρισµό της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιµα.
1.12. Η βιώσιµη ανάπτυξη αποτελεί ένα όραµα µε σαφείς
συνέπειες για τη διακυβέρνηση, την πολιτική ηγεσία και τη συνοχή
των πολιτικών τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο ΕΕ. Ο
διάλογος µε τους πολίτες δεν µπορεί να αποτελέσει µία εφάπαξ
προσπάθεια, αλλά απαιτεί συνεχή µόχθο. Η πρόσφατη συµφωνίαγια τη δηµόσια συµµετοχή στη διαµόρφωση των περιβαλλοντικών
πολιτικών αποτελεί θετική εξέλιξη. Η καθιέρωση συνοχής των
πολιτικών θα αποτελέσει πρόκληση για τα όργανα της ΕΕ και γιατις εθνικές κυβερνήσεις. Τόσο η Επιτροπή όσο και το Ευρωπαϊκό
Κοινοβούλιο θα πρέπει να αναλάβουν περαιτέρω δράση µε σκοπό
τη διασφάλιση της συνοχής των πολιτικών.
1.13. Τα νέα κράτη µέλη της ΕΕ θα καταστούν αυτοµάτως
εταίροι στη στρατηγική της Λισσαβώνας και στη στρατηγική γιατη βιώσιµη ανάπτυξη. Τα θέµατα αυτά δεν συµπεριελήφθησαν στις
ενταξιακές διαπραγµατεύσεις, επειδή δεν αποτελούν µέρος του
κοινοτικού κεκτηµένου. Θα καταστεί ουσιώδης η δυνατότηταπροσφοράς στα νέα κράτη µέλη κατάλληλης βοήθειας, ιδίως για
την εφαρµογή της στρατηγικής για τη βιώσιµη ανάπτυξη.
1.14. Η προσέγγιση που προσυπογράφηκε από την ΕΕ στην
παγκόσµια διάσκεψη κορυφής του Γιοχάνεσµπουργκ το 2002
προσφέρει στην ΕΕ µία µοναδική και ιστορικής σηµασίας ευκαιρίανα αποτελέσει παράδειγµα και να αναλάβει την παγκόσµια ηγεσία
για τη σφυρηλάτηση πρακτικών πολιτικών µε σκοπό την εφαρµογή
της βιώσιµης ανάπτυξης. Εκτός από την ενεργητική προώθηση τηςδικής της στρατηγικής για τη βιώσιµη ανάπτυξη, η ΕΕ θα πρέπει
να ενεργήσει αποφασιστικά για να εξασφαλίσει ότι θα την
ακολουθήσουν καιάλλες χώρες καιπερι οχές, µεταξύ άλλων καιµε
τη σύναψη εταιρικών σχέσεων.
1.15. Με την κατάρτιση µίας σειράς γνωµοδοτήσεων και µε τη
διοργάνωση διαβουλεύσεων µε τους ενδιαφερόµενους, η ΕΟΚΕ
έχει αναλάβει ιδιαίτερα ενεργό ρόλο στην ανάπτυξη της στρατηγι-
κής για τη βιώσιµη ανάπτυξη. Η ΕΟΚΕ σκοπεύει να συνεχίσει αυτότο έργο.
1.16. Στην παρούσα οικονοµική και πολιτική κατάσταση, είναι
ακόµη πιο σηµαντικό να εκπέµψει η ΕΕ ένα σαφές µήνυµα για τησηµασία της προόδου στον τοµέα της βιώσιµης ανάπτυξης. Το
όραµα αυτό, εντούτοις, δεν αποτελεί την απάντηση σε όλα τα
προβλήµατα. Ούτε διαθέτει, µέχρι στιγµής, ένα απόλυτα σαφέςπλαίσιο πολιτικής. Αποτελεί, όµως, ένα κατευθυντήριο όραµα µε
έντονη ελκυστικότητα, που καθορίζει τις βασικές πτυχές της κοινήςµελλοντικής ποιότητας της ζωής µας από οικονοµικής, κοινωνικής
και περιβαλλοντικής απόψεως. Η βιώσιµη ανάπτυξη δεν πρέπει να
θεωρείται περιοριστική για την οικονοµική ανάπτυξη και το
περιβάλλον, αλλά µάλλον ελκυστική επενδυτική στρατηγική για
ευηµερία, ευµάρεια και κοινωνική δικαιοσύνη.
2.Μία στρατηγική µε δυσχέρειες
2.1. Η στρατηγική της Λισσαβώνας για την οικονοµική, κοινω-
νική και περιβαλλοντική ανανέωση αποτελεί ένα από τα πλέον
φιλόδοξα σχέδια που ανέλαβε ποτη Ευρωπαϊκή Ένωση. Ωστόσο,
τρία χρόνια µετά την εγκαινίασή της, η εν λόγω στρατηγικήαντιµετωπίζει δυσχέρειες. Ο στόχος να καταστεί η ΕΕ η αντα-
γωνιστικότερη και δυναµικότερη οικονοµία της γνώσης στον
κόσµο, ικανή για βιώσιµη οικονοµική ανάπτυξη µε περισσότερες
και καλύτερες θέσεις απασχόλησης και µεγαλύτερη κοινωνική
συνοχή, εξακολουθεί να έχειυψηλή προτεραι ότητα, αλλά ησυγκεκριµένη υλοποίηση και εφαρµογή του παρουσιάζουν
σηµαντική καθυστέρηση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην έκθεσή της
του 2003 προς την εαρινή σύνοδο κορυφής εξέθεσε τις ανεπάρ-
κειες στην εφαρµογή της στρατηγικής της Λισσαβώνας.
2.2. Είναι ιδιαίτερα λυπηρό το γεγονός ότι, επειδή η στρατηγική
της Λισσαβώνας αντιµετωπίζει δυσχέρειες, η έννοια της βιώσιµης
ανάπτυξης παρουσιάζει επίσης καθυστέρηση στον προγραµµα-
τισµό και την υλοποίησή της. Η εαρινή έκθεση δεν παρέχει µία
συνεκτική παρουσίαση της προόδου που σηµειώθηκε στον τοµέατης βιώσιµης ανάπτυξης και ιδιαίτερα σε εκείνες τις πτυχές
που ορίσθηκαν ως θέµατα προτεραιότητας από το Ευρωπαϊκό
Συµβούλιο του Γκέτεµποργκ. Η εαρινή έκθεση αναφέρεται σταθέµατα της βιώσιµης ανάπτυξης µόνο εν παρόδω. Η Επιτροπή
επαναλαµβάνει το κοινό σφάλµα του ορισµού της βιώσιµης
ανάπτυξης ως ενός κατ' εξοχήν περιβαλλοντικού θέµατος. Η ΕΟΚΕ
θα προτιµούσε µία περισσότερο εµπεριστατωµένη ανάλυση της
προόδου καιτων ελλείψεων όσον αφορά την εφαρµογή τηςβιώσιµης ανάπτυξης ως υπέρτατης προτεραιότητας.
2.3. Στη σύνοδο κορυφής του Γκέτεµποργκ, τον Ιούνιο του
2001, συµφωνήθηκε µία στρατηγική για τη βιώσιµη ανάπτυξη, η
οποία προσέθετε µία τρίτη, περιβαλλοντική διάσταση στη στρα-τηγική της Λισσαβώνας, αποδίδοντας στα περιβαλλοντικά θέµατα
τον ίδιο βαθµό πολιτικής προτεραιότητας µε τα οικονοµικά και τα
κοινωνικά. Η πραγµατική σηµασία της απόφασης αυτής ήταν ηκαθιέρωση µίας νέας προσέγγισης της χάραξης των πολιτικών της
ΕΕ, που όριζε ότι οι οικονοµικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές
συνέπειες όλων των πολιτικών πρέπει να εξετάζονται µε συντο-
νισµένο τρόπο και να λαµβάνονται υπόψη στη λήψη αποφάσεων.
Αυτό προϋποθέτειότιόλες οιδράσει ς της ΕΕ θα αποτελούναντικείµενο µίας εκτίµησης του αντίκτυπου τους επί της βιωσιµότη-
τας, η οποία θα καλύπτει τις πιθανές οικονοµικές, κοινωνικές και
περιβαλλοντικές τους συνέπειες.
C 95/56 EL 23.4.2003 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
2.4. Η απουσία της βιώσιµης ανάπτυξης από τα θέµατα που θα
εξεταστούν στη Συνέλευση για το µέλλον της Ευρώπης καταδεικ-νύει περαιτέρω ότι η έννοια της βιώσιµης ανάπτυξης δεν έχει
ακόµη συµπεριληφθεί στην κυρίαρχη πολιτική συλλογιστική και
λήψη αποφάσεων.
2.5. Η βιώσιµη ανάπτυξη δεν διαδραµάτισε σηµαντικό ρόλο σε
κανένα από τα 31 κεφάλαια που αποτέλεσαν τη βάση των
διαπραγµατεύσεων µε τα νέα κράτη µέλη. Θα έχει µεγάλη σηµασία
η υποστήριξη των νέων κρατών µελών για την προσαρµογή καιενσωµάτωση της στρατηγικής της ΕΕ για τη βιώσιµη ανάπτυξη,
προκειµένου να αποφευχθούν οι µη βιώσιµες εξελίξεις. Παράδειγµα
αποτελεί η εξέλιξη του τοµέα των µεταφορών, την οποία έχει
επισηµάνει ήδη επανειληµµένα η ΕΟΚΕ. Η ΕΟΚΕ θα ανέµενε από
την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ξεκινήσει, στην εαρινή έκθεσή της, µιασυζήτηση για τον τρόπο εισαγωγής κριτηρίων βιωσιµότητας στη
χορήγηση της χρηµατοδοτικής βοήθειας της ΕΕ στη διευρυµένη
Ένωση.
2.6. Η ΕΕ διαδραµάτισε πρωταγωνιστικό ρόλο στην παγκόσµια
διάσκεψη κορυφής για τη βιώσιµη ανάπτυξη στο Γιοχάνεσµπουργκ
το 2002, πιέζοντας για πιο φιλόδοξες δεσµεύσεις και δράσεις µε
σκοπό την υλοποίηση της βιώσιµης ανάπτυξης. Η ΕΕ δεν πρέπει ναχάσει την ευκαιρία να καταστεί παγκόσµιος ηγέτης για τα εν λόγω
θέµατα. ΘΑ πρέπει να ενεργήσει µε αποφασιστικότητα για να
εξασφαλίσειότιθα την ακολουθήσουν καιάλλες χώρες καιπεριοχές, µεταξύ άλλων και µε τη σύναψη εταιρικών σχέσεων.
3.Οι προκλήσεις για την πολιτική του οράµατος του
Γκέτεµποργκ
3.1. Η σηµασία των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Συµβουλίου
του Γκέτεµποργκ δεν συνίσταται στις λεπτοµέρειές τους, αλλά
στην καθιέρωση µίας νέας σφαιρικής προσέγγισης της χάραξης
των πολιτικών: η βιώσιµη ανάπτυξη κατέστη ο παράγονταςεκτίµησης του αντίκτυπου βάσειτου οποίου πρέπεινα εξετάζονται
όλες οι σηµαίνουσες προτάσεις πολιτικής. Η εφαρµογή αυτής της
απόφασης αποδείχθηκε δυσχερής. Μέχρι στιγµής, µόνο περιορισµέ-
νος αριθµός προτάσεων έχει υποβληθεί στην εν λόγω εκτίµηση του
αντίκτυπου. Η δέσµη των κριτηρίων που χρησιµοποιούνται πρέπεινα αναπτυχθεί περαιτέρω, ιδίως όσον αφορά το περιβάλλον. Στους
νέους δείκτες προς χρήση θα µπορούσαν να συµπεριληφθούν οι
περιορισµοί στη χρήση µη πολεοδοµηµένου εδάφους µε σκοπό
την κατοίκηση, οι περιβαλλοντικές δεσµεύσεις για την αστι-
κοποίηση, τα ποσοστά αναλογίας προστατευόµενων φυσικώνπεριοχών και η εφαρµογή πολιτικών προστασίας.
3.2. Κατά την προετοιµασία της συνόδου κορυφής του
Γκέτεµποργκ, η Επιτροπή προέβη σε µία σύντοµη διαδικασία
διαβούλευσης για τη βιώσιµη ανάπτυξη, συµπεριλαµβανοµένης
µίας ακρόασης που διοργανώθηκε από κοινού µε την ΕΟΚΕ, µεσκοπό τη συµµετοχή του κοινού στη διαδικασία λήψης πολιτικών
αποφάσεων. Έκτοτε, διοργανώθηκαν, από κοινού µε την ΕΟΚΕ,
δύο φόρουµ ενδιαφεροµένων.3.3. Στο φόρουµ ενδιαφεροµένων του Σεπτεµβρίου 2002
εξετάσθηκαν η πρόοδος και οι µελλοντικές προτεραιότητες τηςστρατηγικής της ΕΕ για τη βιώσιµη ανάπτυξη και διατυπώθηκαν
ρητώς τρεις υπερισχύουσες ανησυχίες:
— Η έννοια της βιώσιµης ανάπτυξης χρειάζεται να αναπτυχθεί
περαιτέρω, ιδίως από µακροπρόθεσµη οπτική. Εξακολουθούν
να υφίστανται αντικρουόµενες απόψεις για την έννοια της
βιώσιµης ανάπτυξης, τόσο εντός όσο και εκτός της ΕΕ.
— Η βιώσιµη ανάπτυξη πρέπει να οριστεί µε συγκεκριµένους
όρους, οιοποίοινα επι τρέπουν τη µετάδοση στους πολίτεςτης έννοιας και της σηµασίας της για την παρούσα και τις
µελλοντικές γενιές.
— ∆εν υπάρχει πολιτική ηγεσία για το θέµα και η βιώσιµη
ανάπτυξη δεν έχειακόµη ενσωµατωθεί σε µία συνεκτι κή
προσέγγιση της χάραξης των πολιτικών στο επίπεδο της ΕΕ.
Πρέπει να δηµιουργηθούν συνδέσεις µεταξύ των οικονοµι-
κών, των κοινωνικών και των περιβαλλοντικών θεωρήσεων,
οικοδοµηµένες σε καταστάσεις αµοιβαίου οφέλους στο πλαί-σιο της στρατηγικής για τη βιώσιµη ανάπτυξη και όχι
σύµφωνα µε µία πολυδιασπασµένη προσέγγιση. Η στρατηγική
αυτή θα µπορούσε να παράσχειστην ΕΕ µία µοναδι κήευκαιρία να αναπτύξει µία νέα προσέγγιση για την οικονοµική
ανάπτυξή της, βάσει πιο βιώσιµων προτύπων παραγωγής
καικατανάλωσης καιµε τη συµπερίληψη νέων προτύπων
καινοτοµίας για την τεχνολογική ανάπτυξη. Η βιώσιµη
ανάπτυξη πρέπει να µετατραπεί σε µία ελκυστική επενδυτικήστρατηγική για το περιβάλλον και την ευηµερία, βασισµένη
στην ανταγωνιστικότητα, την απασχόληση και την καταπο-
λέµηση του κοινωνικού αποκλεισµού.
4.Συµφωνία για κοινό ορισµό της βιώσιµης ανάπτυξης
4.1. Η βιώσιµη ανάπτυξη, ως κορυφαίο όραµα και προτεραιό-
τητα για την Ένωση, πάσχει από µία εµφανή αδυναµία: δεν
πραγµατοποιήθηκαν ποτέ ευρείες και συστηµατικές σχετικές δια-βουλεύσεις µε τις κυβερνήσεις των κρατών µελών και των
υποψήφιων χωρών ή µε την οργανωµένη κοινωνία των πολιτών.
Αυτό είχε ως αποτέλεσµα, σε ορισµένες περιπτώσεις, η έννοια να
εξακολουθεί να είναιδυσνόητη.
4.2. Το περιεχόµενο της εαρινής έκθεσης του 2003 και το
αποτέλεσµα των συζητήσεων στο φόρουµ των ενδιαφεροµένων
οδηγούν στο συµπέρασµα ότιδεν έχειακόµη επι τευχθεί ευρείασυµφωνία για το νόηµα του όρου «βιώσιµη ανάπτυξη »,για τις
απαιτούµενες αλλαγές και για τα µέσα και τους τρόπους υλοποίη-
σής τους. Στα λόγια είναι σχετικά εύκολο να επιτευχθεί συµφωνίαγια την αναγκαιότητα της βιώσιµης ανάπτυξης. Η θέσπιση και
εφαρµογή συγκεκριµένων µέτρων σ' αυτόν τον τοµέα, τα οποία, σε
ορισµένες περιπτώσεις, ενδέχεται να έχουν σοβαρό αντίκτυπο
στον τρόπο διαβίωσης της σηµερινής κοινωνίας, είναι ιδιαίτερα
δύσκολες, ιδίως τη στιγµή που δεν έχει καθοριστεί ένας συνεκτικόςστόχος. Οι πολιτικές συζητήσεις των τελευταίων µηνών για θέµατα
όπως η πολιτική αλιείας ή η µεταρρύθµιση της κοινής γεωργικής
πολιτικής αποτελούν ένα σαφές σχετικό παράδειγµα.
23.4.2003 EL C 95/57 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
4.3. Καθίσταται, εποµένως, όλο και πιο σαφές ότι δεν υπάρχει
ακόµη γενική κατανόηση της βιώσιµης ανάπτυξης. Αν δεν µπο-ρέσουν προηγουµένως να ευθυγραµµιστούν οι µερικές φορές
διαµετρικά αντίθετες απόψεις, δεν είναι δυνατόν να ληφθούν
περαιτέρω µέτρα µε οποιονδήποτε βαθµό ικανοποίησης.
4.4. Η βιώσιµη ανάπτυξη στηρίζεται στην αρχή των τριών
πυλώνων. Ορισµένοι το ερµηνεύουν αυτό σαν παράλληλη και
ισότιµη αντιµετώπιση της οικονοµικής, της κοινωνικής και τηςοικολογικής πτυχής. Άλλοι προβάλλουν, αντιθέτως, την άποψη
ότι δεν πρόκειται για ισότιµη αντιµετώπιση, αλλά για «ισόρροπη
συνεκτίµηση »της οικονοµικής, της κοινωνικής και της οικολογικής
πτυχής και ότι, κατά συνέπεια, οι µεταθέσεις της έµφασης µεταξύ
των πυλώνων είναιαπόλυτα δυνατές. Αµφότερες οιαπόψει ςσυνεπάγονται τη λήψη δύσκολων πολιτικών αποφάσεων.
4.5. Ευρείς κύκλοι της κοινωνίας δεν συνειδητοποιούν τις
µελλοντικές συνέπειες των σηµερινών µη βιώσιµων τάσεων. Άλλοιέχουν επίγνωση αυτών των συνεπειών, αλλά ανησυχούν περισσό-
τερο για τις βραχυπρόθεσµες και τις µεσοπρόθεσµες συνέπειες
µίας αναδιοργάνωσης παρά για τις µακροπρόθεσµες συνέπειες του
σηµερινού µη βιώσιµου συστήµατος (τις οποίες δεν θα ζήσουν για
να δουν ).Οι απαιτούµενες πολιτικές αποφάσεις για την ανατροπή
όλων των µη βιώσιµων τάσεων στις βιοµηχανικές χώρες δεν έχουν
ληφθεί ακόµη καιη κατάσταση είναιακόµη χει ρότερη όσον αφορά
τη διάθεσή µας να αναλάβουµε την ευθύνη για τις επιπτώσεις τηςβιοµηχανικής ανάπτυξης σε άλλες περιοχές του κόσµου.
4.6. ∆εν υπάρχει αµφιβολία ότι πρέπει γενικά να διατηρηθεί η
ανταγωνιστικότητα της οικονοµίας και ότι οποιαδήποτε αναδιορ-γάνωση πρέπει να πραγµατοποιηθεί µε προσεκτικά βήµατα. Σήµερα
υπάρχουν οικονοµικοί τοµείς, οι οποίοι είναι µεν βιώσιµοι, αλλά
δεν είναι ανταγωνιστικοί (π.χ. οι ανανεώσιµες πηγές ενέργειας ),ενώ
µη βιώσιµοι τοµείς στηρίζουν την οικονοµία λόγω των γενικών
συνθηκών που επικρατούν. Από αυτούς είναι που πρέπει να αρχίσειη αναδιοργάνωση.
4.7. Πρέπει, λοιπόν, να αναπροσδιοριστούν οι γενικές συνθή-
κες, υπό τις οποίες θα αναπτυχθούν νέες αγορές και νέες
θέσεις απασχόλησης. Είναι αναγκαία µια έντονη ώθηση της
ανταγωνιστικότητας, µε στόχο την επίτευξη µίας ανταγωνιστικής,
κοινωνικά δίκαιης και βιώσιµης οικονοµίας. Ο στόχος αυτόςαναπόφευκτα θέτει υπό αµφισβήτηση ορισµένες από τις σηµερινές
πρακτικές και καθιστά απαραίτητη µία ευρεία δηµόσια σχετική
συζήτηση. Οι ενδιαφερόµενες οµάδες χρειάζονται ένα φόρουµ γιατη διευθέτηση των διαφορών τους, προκειµένου να µπορούν να
συµβουλεύσουν τους παράγοντες λήψης πολιτικών αποφάσεων
σχετικά µε τη λήψη δύσκολων αποφάσεων, οι οποίες είναι
αναγκαίες για την ευηµερία της ανθρωπότητας και των µελλοντι-
κών γενεών, έτσιώστε να µην είναιδυνατό τα βραχυπρόθεσµασυµφέροντα ορισµένων να αντιτίθενται στα συµφέροντα των
οµάδων καιολόκληρων περι οχών.
4.8. Βάσειαυτών των σκέψεων, η ΕΟΚΕ προτείνειτην προσέγ-
γιση της βιώσιµης ανάπτυξης από τρεις οπτικές γωνίες:
— Η Επιτροπή οφείλει να συµβάλει στην επίτευξη συναίνεσης
σχετικά µε τη συγκεκριµένη έννοια του όρου «βιώσιµη
ανάπτυξη ».— Βραχυπρόθεσµα καιµέχριτο 2010, πρέπεινα προωθηθεί
ο σχεδιασµός συγκεκριµένων δράσεων, σε συνέχεια τωναποφάσεων του Ευρωπαϊκού Συµβουλίου του Γκέτεµποργκ,
µεταξύ άλλων σχετικά µε τις προτεραιότητες για την αλλαγή
του κλίµατος, τη διασφάλιση της βιωσιµότητας στον τοµέα
των µεταφορών, τα µέτρα εναντίον των απειλών για τη
δηµόσια υγεία, την υπεύθυνη εκµετάλλευση των φυσικώνπόρων και τη συνεκτίµηση του περιβάλλοντος στις κοινοτικές
πολιτικές, καθώς και την ενσωµάτωση της έννοιας της
βιώσιµης ανάπτυξης στη στρατηγική της Λισσαβώνας.
— Μακροπρόθεσµα, δηλαδή κατά τα επόµενα 25 -30χρόνια,
πρέπει να δοθεί βαρύτητα στον προσδιορισµό των προβλη-
µάτων που επιβάλλεται να αντιµετωπιστούν, έτσι ώστε η γενιά
µας να αφήσει στις επόµενες γενιές αρκετό περιθώριο για τη
διατήρηση υψηλού επιπέδου διαβίωσης και για την περαιτέρωβελτίωσή του. Τα σηµαντικότερα θέµατα από την άποψη αυτή
πρέπει να είναι η αποσύνδεση της οικονοµικής ανάπτυξης από
τη χρήση των πόρων καιη µείωση της εξάρτησης από ταορυκτά καύσιµα.
5.Η ενσωµάτωση της στρατηγικής της Λισσαβώνας στο
όραµα της βιώσιµης ανάπτυξης
5.1. Υπάρχει συµφωνία ότι η βιώσιµη ανάπτυξη αποτελεί
αναπόσπαστο τµήµα της στρατηγικής της Λισσαβώνας. Με αυτήτην προσθήκη, η στρατηγική αυτή θα πρέπει να συµπεριλαµβάνει
τις οικονοµικές, τις κοινωνικές και τις περιβαλλοντικές πτυχές σε
όλες τις αποφάσεις. Έτσι, η στρατηγική της Λισσαβώνας αποτελείευκαιρία για την πρακτική εφαρµογή της βιώσιµης ανάπτυξης σε
βραχυπρόθεσµο καιµεσοπρόθεσµο επίπεδο. Εντούτοι ς, η εν λόγω
ευκαιρία, µέχρι στιγµής, δεν φαίνεται να έχει αξιοποιηθεί ορατά. Η
εαρινή έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής του 2003 είναι βελτιω-
µένη σε σύγκριση µε την περυσινή, αλλά εξακολουθεί να µηνανταποκρίνεται στις προσδοκίες που είναι, σε τελική ανάλυση,
εγγενείς στις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συµβουλίου του
Γκέτεµποργκ.
5.2. Πρέπει, εντούτοις, να τονισθεί ότι, από µακροπρόθεσµη
οπτική, η βιώσιµη ανάπτυξη πρέπει να αναπτυχθεί περαιτέρω ωςυπέρτατη προτεραιότητα για τη χάραξη όλων των πολιτικών της
ΕΕ. Από πολιτικής απόψεως, αυτό σηµαίνει ότι η στρατηγική της
Λισσαβώνας πρέπει να ενσωµατωθεί στο όραµα της βιώσιµης
ανάπτυξης και ότι οι δράσεις που λαµβάνονται στο πλαίσιο της
στρατηγικής της Λισσαβώνας, καθώς και άλλων προγραµµάτωνκαι δράσεων της ΕΕ, πρέπει να αποτελούν αντικείµενο εκτιµήσεων
του αντίκτυπου επί της βιωσιµότητας, όπως αποφασίσθηκε από το
Ευρωπαϊκό Συµβούλιο του Γκέτεµποργκ.
5.3. Η στρατηγική της Λισσαβώνας αποδείχθηκε δύσκολο να
εφαρµοστεί στην πράξη και να καταστεί συνεκτική µε τη βιώσιµη
ανάπτυξη σε ορισµένες περιπτώσεις. Σε µία σειρά γνωµοδοτήσεωνγια το θέµα αυτό, η ΕΟΚΕ ζήτησε να καταστούν οι στόχοι
της στρατηγικής της Λισσαβώνας πιο συγκεκριµένοι, ώστε να
καταδειχθεί ο τρόπος µε τον οποίο είναι δυνατόν να συγχωνευθούν
η στρατηγική και οι στόχοι για τη βιώσιµη ανάπτυξη. Κατά τη
γνώµη της ΕΟΚΕ, είναι ζωτικής σηµασίας η µετατροπή των θεωριώνγια τη βιώσιµη ανάπτυξη σε πρακτικές πολιτικές για τους πολίτες.
∆ιαφορετικά, η βιώσιµη ανάπτυξη θα παραµείνει ένα ακαθόριστο
µακροπρόθεσµο όραµα.
C 95/58 EL 23.4.2003 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
5.4. Η ΕΟΚΕ επιθυµεί να επισηµάνει ορισµένα παραδείγµατα
θεµάτων για τα οποία µία συνεκτική και ολοκληρωµένη προσέγγισηείναι ουσιώδους σηµασίας. Ένα τέτοιο θέµα είναι η ανάγκη
προαγωγής καιυποστήρι ξης των επενδύσεων σε νέα και «καθαρή »
τεχνολογία και εξοπλισµό, πράγµα που θα ενίσχυε την ανταγωνιστι-
κότητα της ΕΕ πιο µακροπρόθεσµα. Ένα άλλο θέµα είναι η
ποιότητα της εργασίας, για την οποία εξακολουθεί να απουσιάζειη ανάληψη πρακτικής δράσης. Ένα τρίτο είναι η ανάγκη έναρξης
µίας ευρείας δηµόσιας διαβούλευσης για τα µη βιώσιµα πρότυπα
παραγωγής καικατανάλωσης.
5.5. Η ΕΟΚΕ περιορίζεται σε αυτά τα τρία παραδείγµατα. Μαζί
µε ορισµένα άλλα, πρέπει να αποτελέσουν µέρος µίας µείζονοςαναθεώρησης της στρατηγικής της Λισσαβώνας, τρία χρόνια µετά
την έναρξή της. Η στρατηγική σχεδιάστηκε εντός ενός ιδιαιτέρου
κλίµατος, αλλά οι µεταγενέστερες εξελίξεις µετέβαλαν το πλαίσιο.
Η ΕΟΚΕ προτείνει την αναθεώρηση της στρατηγικής της Λισσα-
βώνας κατά το 2003, προκειµένου να καταστεί δυνατή η λήψητων απαραίτητων αποφάσεων για την περαιτέρω εφαρµογή της
στρατηγικής από το εαρινό Ευρωπαϊκό Συµβούλιο του 2004.
6.Συνεκτική χάραξη πολιτικής για τη βιώσιµη ανάπτυξη
6.1. Η επιλογή των δεικτών που θα επιτρέπουν την εκτίµηση
της βιωσιµότητας των νέων δράσεων και προγραµµάτων της ΕΕ
είναι θεµελιώδους σηµασίας για την ύπαρξη συνοχής µεταξύ τωνδιάφορων πολιτικών και για τη δηµιουργία αµοιβαίως επωφελών
καταστάσεων. Επί του παρόντος, οιπερι σσότεροιδείκτες αναφέ-
ρονται στη µία ή την άλλη από τις τρεις διαστάσεις αντί ναεκτιµούν συστηµατικά τις αλληλεπιδράσεις και την πρόοδο προς
την επίτευξη συνολικά βιώσιµης ανάπτυξης. Η ΕΟΚΕ συνιστά την
περαιτέρω επεξεργασία των δεικτών που επιλέγησαν για την εαρινή
έκθεση του 2003, ενόψειτης εαρι νής ευρωπαϊκής συνόδου
κορυφής του 2004.
6.2. Οι κατάλληλες θεσµικές διευθετήσεις αποτελούν καίριο
παράγοντα για την επίτευξη συνοχής στη βιώσιµη ανάπτυξη. Η
ΕΟΚΕ έχει τονίσει επανειληµµένα ότι είναι ουσιώδες να λάβουν τα
όργανα της ΕΕ και ειδικότερα η Επιτροπή µέτρα για την καθιέρωση
µηχανισµών για τον αποτελεσµατικό εσωτερικό συντονισµό και τησυνοχή των πολιτικών για τη βιώσιµη ανάπτυξη. Ο Πρόεδρος της
Επιτροπής πρέπει να αναλάβει ακόµη πιο έντονο ηγετικό ρόλο σε
σχέση µε τη βιώσιµη ανάπτυξη, διασφαλίζοντας την ευθυγράµµισητων κατακερµατισµένων και ανταγωνιστικών στόχων των διάφορων
πολιτικών.
6.3. Το Ευρωπαϊκό Συµβούλιο του Γκέτεµποργκ παραχώρησε
στο Συµβούλιο Γενικών Υποθέσεων τη γενική ευθύνη για τον
συντονισµό της οριζόντιας προετοιµασίας της στρατηγικής για τηβιώσιµη ανάπτυξη. Μία από τις πρωτοβουλίες που ανέλαβε το
Συµβούλιο Γενικών Υποθέσεων ήταν να ζητήσει από όλα τα άλλα
Συµβούλια να συντάξουν έκθεση, µέχρι τα τέλη του 2002, για τηνπρόοδο που σηµειώθηκε στον τοµέα της βιώσιµης ανάπτυξης. Αν
και οι εκθέσεις, σε πολλές περιπτώσεις, ήταν στοιχειώδεις,συνιστούν εντούτοις σηµαντικό βήµα προς την κατεύθυνση της
συνοχής των πολιτικών. Η ΕΟΚΕ, επικροτώντας αυτή την πρωτο-
βουλία, προτείνει να συνεχίσει το Συµβούλιο Γενικών Υποθέσεων
αυτή τη διαδικασίας σύνταξης εκθέσεων, προσθέτοντας περαιτέρω
ειδικές ερωτήσεις ενόψει των προετοιµασιών για το εαρινό Ευρω-παϊκό Συµβούλιο του 2004.
6.4. Η συνοχή των πολιτικών για τη βιώσιµη ανάπτυξη δεν θα
αποτελέσει πρόκληση µόνο για τις εθνικές κυβερνήσεις, αλλά και
για τα όργανα της ΕΕ. Τόσο η Επιτροπή όσο και το Κοινοβούλιο
πρέπει να αναλάβουν περαιτέρω δράση για τη διασφάλιση τηςεσωτερικής συνοχής των πολιτικών.
6.5. Ορισµένα κράτη µέλη έχουν υποβάλει εθνικά σχέδια για
τη βιώσιµη ανάπτυξη στο πλαίσιο των ΗΕ και έχουν καταρτίσει
εθνικές στρατηγικές για τη βιώσιµη ανάπτυξη σε συνέχεια της
απόφασης του Ευρωπαϊκού Συµβουλίου του Γκέτεµποργκ για το
θέµα αυτό. Η ΕΟΚΕ συνιστά στο Ευρωπαϊκό Συµβούλιο να ζητήσει
από τα κράτη µέλη να συντάσσουν έκθεση ετησίως σχετικά µετις στρατηγικές τους για τη βιώσιµη ανάπτυξη ως µέρος της
προετοιµασίας του εαρινού Ευρωπαϊκού Συµβουλίου.
6.6. ∆εδοµένης της απόφασης του Ευρωπαϊκού Συµβουλίου
του Γκέτεµποργκ να προστεθεί µία περιβαλλοντική διάσταση στη
στρατηγική της Λισσαβώνας, η ΕΟΚΕ φρονεί ότι, εκτός από τηνέκθεση για τις κατευθυντήριες γραµµές της οικονοµικής πολιτικής
και τις κατευθυντήριες γραµµές για την απασχόληση, οι οποίες
πρέπει να αναφέρονται και στην ενσωµάτωση της βιώσιµης ανάπτυ-
ξης, πρέπει να ετοιµάζεται και µία ετήσια έκθεση για τη βιώσιµη
ανάπτυξη ενόψειτου εαρι νού Ευρωπαϊκού Συµβουλίου.
7.Ο ρόλος της ΕΟΚΕ
7.1. Η ΕΟΚΕ έχειαποδώσειπολύ υψηλή προτεραι ότητα στην
εξασφάλιση του απαραίτητου εξέχοντα ρόλου της βιώσιµης
ανάπτυξης, προπαντός λόγω των ριζικών συνεπειών που θα έχουν
τα µέτρα στον τοµέα αυτό επί της καθηµερινής ζωής της
ευρωπαϊκής κοινωνίας. Μία σειρά γνωµοδοτήσεων και ένα φάσµαδιάφορων ειδών συναντήσεων των ενδιαφεροµένων έχουν καταδεί-
ξει τη σηµασία που αποδίδει η ΕΟΚΕ στις συζητήσεις για το θέµα
αυτό.
7.2. Η ΕΟΚΕ είναιπρόθυµη να συµβάλειστη µελλοντι κή
ανάπτυξη της στρατηγικής της ΕΕ για τη βιώσιµη ανάπτυξη. Είναιδιατεθειµένη να αναλάβει περαιτέρω καθήκοντα για την ανάπτυξη
αυτή, προκειµένου να διασφαλισθεί η πλήρης ενσωµάτωση της
βιώσιµης ανάπτυξης στη στρατηγική της Λισσαβώνας.
23.4.2003 EL C 95/59 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
7.3. Η ΕΟΚΕ ζητεί από την Επιτροπή να συντάσσει έναν ετήσιο
ή διετή πίνακα επιδόσεων για την πρόοδο στον τοµέα της βιώσιµηςανάπτυξης, σε συνδυασµό µε το ετήσιο ή διετές φόρουµ των
Βρυξέλλες, 27 Φεβρουαρίου 2003.
Ο Πρόεδρος
της Ευρωπαϊκής Οικονοµικής και Κοινωνικής
Επιτροπής
Roger BRIESCH
Ψήφισµα της Ευρωπαϊκής Οικονοµικής και Κοινωνικής Επιτροπής προς «το Εαρινό Ευρωπαϊκό
Συµβούλιο της 21ης Μαρτίου 2003 »
(2003/C 95/15)
Κατά την 397η σύνοδο ολοµέλειάς της (συνεδρίαση της 27ης Φεβρουαρίου 2003 ),η Ευρωπαϊκή Οικονοµική
και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε το ακόλουθο ψήφισµα µε 126 ψήφους υπέρ και µία αποχή. Η στρατηγική
της Λισαβόνας αντιµετωπίζει δυσκολίες.
Στην Έκθεση της Επιτροπής σχετικά µε τη στρατηγική της
Λισαβόνας για την οικονοµική, κοινωνική και περιβαλλοντική
ανανέωση που υποβλήθηκε στο εαρινό Ευρωπαϊκό Συµβούλιοκαταδεικνύεται ότι, παρότι έχει σηµειωθεί κάποια πρόοδος, η
εφαρµογή της στρατηγικής εµφανίζει σοβαρή καθυστέρηση έναντι
του προβλεπόµενου χρονοδιαγράµµατος. Από τη στιγµή που ηστρατηγική της Λισαβόνας και, κατ' επέκταση, ο στόχος που
τέθηκε —δηλαδή, να αποβεί η ΕΕ η πλέον ανταγωνιστική και
δυναµική, βασισµένη στη γνώση, οικονοµία σε διεθνή κλίµακα,
ικανή για βιώσιµη οικονοµική ανάπτυξη µε περισσότερες και
καλύτερες θέσεις απασχόλησης και µεγαλύτερη κοινωνική συνοχή—αντιµετωπίζουν δυσκολίες, επιβραδύνεται αναπόφευκτα και η
στρατηγική της ΕΕ για την αειφόρο ανάπτυξη η οποία βασίζεται
στην αλληλοεξάρτηση των οικονοµικών, κοινωνικών και περιβαλ-
λοντικών παραγόντων. Στην Έκθεση επισηµαίνονται ολοένα και
περισσότερες διαφορές µεταξύ των κρατών µελών στην εφαρµογήτης εν λόγω στρατηγικής στο σύνολό της.
Η ΕΟΚΕ ζητεί να καταβληθούν προσπάθειες ανάλογες µε αυτές
που καταβλήθηκαν προκειµένου να υλοποιηθεί η ενιαία αγορά καιτο ενιαίο νόµισµα, προκειµένου να τεθεί σε εφαρµογή η στρατηγική
της Λισαβόνας (όπως αυτή ολοκληρώθηκε από το Ευρωπαϊκό
Συµβούλιο του Göteborg). Καλεί τα κράτη µέλη, αλλά καιτα
ευρωπαϊκά όργανα, τις περιφέρειες, τους κοινωνικούς εταίρους και
την κοινωνία των πολιτών εν γένει, να αναλάβουν πολύ µεγαλύτερηδέσµευση έναντι της επιδίωξης των στόχων της Λισαβόνας,
περιλαµβανοµένης της υποβολής λεπτοµερών εκθέσεων προόδου.
Η ΕΟΚΕ είναι απόλυτα πεπεισµένη ότι οι στόχοι της Λισαβόνας
παραµένουν σηµαντικοί. Απαιτείται να καταβληθούν προσπάθειες
µε στόχο την ανάκτηση της εµπιστοσύνης των ευρωπαίων πολιτών
και τη διαµόρφωση ενός θετικού οράµατος για το µέλλον, που ναενδιαφερόµενων παραγόντων, η διοργάνωση του οποίου σχεδιάζε-
ταιµε τη συνεργασία της Επι τροπής καιτης ΕΟΚΕ.
βασίζεται στη συµµετοχή των πολιτών και να διασφαλίζει πιο
ισόρροπη κατανοµή του παραγόµενου πλούτου και του πλεο-
νάσµατος που δηµιουργεί η σύγχρονη τεχνολογία.
Στη Σύνοδο Κορυφής του Göteborg καθιερώθηκε µία νέα προσέγ-
γιση ως προς την χάραξη πολιτικής και συµφωνήθηκε ότι οι
οικονοµικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιδράσεις όλων των
πολιτικών θα εξετάζονται κατά τρόπο συντονισµένο και θα
συνεκτιµώνται στη διαδικασία λήψεως αποφάσεων. Η ενσωµάτωση
της αειφόρου ανάπτυξης στη στρατηγική της Λισαβόνας αποτελείιδιαίτερη πρόκληση στην οποία δεν έχουν ακόµη ανταποκριθεί
ούτε τα ευρωπαϊκά όργανα ούτε τα κράτη µέλη.
Η ΕΟΚΕ εκτιµά ότι, υπό τις παρούσες πολιτικές και οικονοµικές
συνθήκες, έχειακόµη µεγαλύτερη σηµασία να στείλειη ΕΕ ένα πι ο
ισχυρό µήνυµα σχετικά µε τη σηµασία της προαγωγής των στόχων
της στρατηγικής της Λισαβόνας και της αειφόρου ανάπτυξης.
Τα νέα κράτη µέλη θα καταστούν αυτοµάτως εταίροιτόσο της
στρατηγικής της Λισαβόνας όσο και της στρατηγικής της ΕΕ για
την αειφόρο ανάπτυξη, παρότι καµία από τις δύο στρατηγικές δεν
είχε συµπεριληφθεί στις συζητήσεις περί κοινοτικού κεκτηµένου.Η ΕΟΚΕ θεωρεί ουσιώδες να ενθαρρυνθούν οι προσπάθειες των
υπό ένταξη χωρών για την επιτάχυνση της εφαρµογής της εν λόγω
στρατηγικής.