Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών σχετικά με την "Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη διαλειτουργικότητα του συμβατικού διευρωπαϊκού σιδηροδρομικού συστήματος"

(2000/C 317/07)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την ολοκλήρωση των συμβατικών σιδηροδρομικών συστημάτων και την Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη διαλειτουργικότητα του συμβατικού διευρωπαϊκού σιδηροδρομικού συστήματος COM(1999) 617 τελικό - 1999/0252 (COD)(1)·

έχοντας υπόψη την απόφαση του Συμβουλίου της 17ης Φεβρουαρίου 2000 να ζητήσει τη γνωμοδότηση της ΕΤΠ για το θέμα αυτό σύμφωνα με τα άρθρα 265 παράγραφος 1 και 156 της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας·

έχοντας υπόψη την απόφαση του Προέδρου της Επιτροπής των Περιφερειών της 17ης Φεβρουαρίου 2000 να ανατεθεί στην επιτροπή 3 "Διευρωπαϊκά δίκτυα, μεταφορές, κοινωνία των πληροφοριών" η επεξεργασία της σχετικής γνωμοδότησης·

έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών του Μαρτίου 1998 με θέμα "Διευρωπαϊκές σιδηροδρομικές αρτηρίες για τη μεταφορά εμπορευμάτων" (CdR 346/97 fin)(2)·

έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών του Μαρτίου 1999 με θέμα "Διατροπικότητα και διατροπικές εμπορευματικές μεταφορές στην Ευρωπαϊκή Ένωση" (CdR 398/98 fin)(3)·

έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών του Μαρτίου 1999 με θέμα "Αναπτύσσοντας το δίκτυο των πολιτών: Γιατί οι καλές τοπικές και περιφερειακές επιβατικές μεταφορές είναι σημαντικές και πώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμβάλλει στην επίτευξή τους" (CdR 436/98 fin)(4)·

έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησης (CdR 94/2000 rev.) που υιοθέτησε η επιτροπή 3 στις 4 Μαΐου 2000 (εισηγητής: ο κ. Panettoni, Πρόεδρος της Ενώσεως Ιταλικών Επαρχιών· Ι/ΕΣΚ)·

εκτιμώντας ότι η οδηγία 91/440/ΕΟΚ, για πρώτη φορά εισάγει στο κοινοτικό δίκαιο το "δικαίωμα πρόσβασης στις σιδηροδρομικές υποδομές" της Κοινότητας·

εκτιμώντας ότι οι οδηγίες 95/18/ΕΚ και 95/19/ΕΚ ορίζουν σαφώς τις απαιτήσεις για τις εταιρείες που επιθυμούν να λάβουν άδεια, να εισπράξουν δικαιώματα και να αναλάβουν την εκτέλεση δρομολογίων·

έχοντας υπόψη την οδηγία 96/48/ΕΚ για τη διαλειτουργικότητα του σιδηροδρομικού συστήματος υψηλής ταχύτητας·

εκτιμώντας ότι η πρόταση τριών οδηγιών (δέσμη για τους σιδηροδρόμους - COM(1998) 480 τελικό) συμπληρώνει το κοινοτικό νομικό πλαίσιο για το θέμα αυτό και καθιστά δυνατή την αποτελεσματικότερη χρήση των σιδηροδρομικών υποδομών·

εκτιμώντας ότι το πρόβλημα των οδικών μεταφορών εμπορευμάτων στο εσωτερικό της Ένωσης έχει για τις τοπικές και περιφερειακές αρχές σοβαρές συνέπειες όπως κυκλοφοριακή συμφόρηση, μόλυνση και ατυχήματα·

υιοθέτησε στις 14 Ιουνίου 2000, κατά τη διάρκεια της 34ης συνόδου ολομέλειας της 14ης και 15ης Ιουνίου 2000 την ακόλουθη γνωμοδότηση.

Η Επιτροπή των Περιφερειών,

1. Εκτιμά ότι πρέπει να τηρείται αυστηρά η αρχή της επικουρικότητας.

2. Θεωρεί ότι τα μέτρα και οι δράσεις που προτείνονται ανταποκρίνονται τόσο από πλευράς ποιότητας όσο και από πλευράς ποσότητας στις απαιτήσεις των πολιτών και των τοπικών επιχειρήσεων.

3. Θεωρεί ότι ο ελεύθερος ανταγωνισμός που διασφαλίζεται στο έδαφος της ΕΕ, και ο οποίος δεν υπάρχει σε αυτόν τον τομέα των μεταφορών, πρέπει να ανταποκριθεί στη σταθερή αύξηση των εμπορευματικών μεταφορών που για λόγους κοινωνικοοικονομικής και περιβαλλοντικής αειφορίας δεν πρέπει να βασίζονται μόνο στις οδικές μεταφορές, αλλά σε μια αποτελεσματική και ισόρροπη χρήση των υφιστάμενων δυνατοτήτων ολόκληρου του ευρωπαϊκού συστήματος μεταφορών, με την ενίσχυση της χρήσης όλων των δυνατών μέσων συνδυασμένων μεταφορών.

4. Θεωρεί ότι τα μέτρα που περιλαμβάνονται στην πρόταση οδηγίας και οι δράσεις που αναφέρονται στο πρόγραμμα πρέπει να συμβαδίζουν με τη γενική πολιτική της ΕΕ (Λευκή Βίβλος 1998) που επιδιώκει να προκαθορίσει ένα πιο ισορροπημένο πλαίσιο μεταξύ των διαφόρων μέσων μεταφοράς με παρεμβάσεις που θα δίνουν προτεραιότητα στη χρήση μέσων συμβατών με το περιβάλλον, με μικρότερη κατανάλωση και μικρότερες εξωγενείς επιδράσεις.

5. Αναγνωρίζει το στρατηγικό ρόλο της διαλειτουργικότητας του σιδηροδρομικού συστήματος για την αναπροσαρμογή του ποσοστού κατανομής των οδικών μεταφορών·

6. Εγκρίνει, κατά συνέπεια, την ανακοίνωση της Επιτροπής και την πρόταση οδηγίας που αποτελούν περαιτέρω βήμα προς τα εμπρός στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας.

7. Αναγνωρίζει την ορθότητα των τριών στόχων της ανακοίνωσης και της πρότασης οδηγίας:

a) βελτίωση της οργάνωσης των διεθνών δρομολογίων και ιδιαίτερα όσων αφορούν τα εμπορεύματα

b) προώθηση της διαλειτουργικότητας, δηλαδή, της συνεχούς διαμεθοριακής διακίνησης σε συμβατικά δίκτυα

c) δημιουργία ενιαίας αγοράς σιδηροδρομικού εξοπλισμού·

8. Υπογραμμίζει τη σημασία των σιδηροδρομικών μεταφορών γενικά αλλά και των εμπορευμάτων ως θεμελιώδη παράγοντα για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, για την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη των περιφερειών, ιδιαίτερα των παραμεθόριων, για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής και του περιβάλλοντος.

9. Συμμερίζεται πλήρως την προσπάθεια για άμεση βελτίωση των δρομολογίων και της οργάνωσής τους και θεωρεί ότι πρόκειται για καθοριστικής σημασίας στοιχείο για την ενίσχυση των υποδομών.

10. Θεωρεί ότι τα προτεινόμενα μέτρα μπορούν πολύ σύντομα να βελτιώσουν την ποιότητα των δρομολογίων και την ανταγωνιστικότητα και ότι αποτελούν πηγή περιφερειακής ανάπτυξης.

11. Διαπιστώνει ότι το συμβατικό διευρωπαϊκό σιδηροδρομικό σύστημα επεκτείνεται και σε μη κράτη μέλη και υποστηρίζει ότι η συνεργασία με τα κράτη αυτά επιβάλλεται να διατηρηθεί ή να αναπτυχθεί περαιτέρω.

12. Θεωρεί αποτελεσματικές, τουλάχιστον για τους σημερινούς στόχους, τις δράσεις που προβλέπονται για την εναρμόνιση, μεταξύ των διαφόρων σιδηροδρομικών συστημάτων, των τεχνολογικών και τηλεματικών λύσεων τον τομέα της πληροφορίας.

13. Θεωρεί εξάλλου ότι τα αυτά τα συστήματα πληροφόρησης πρέπει παράλληλα να αφορούν και άλλα μέσα μεταφοράς για να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα και η διατροπικότητα.

14. Συμφωνεί με την Επιτροπή για την ανάγκη αξιολόγησης με προληπτικές αναλύσεις κόστους-οφέλους των μεμονωμένων μέτρων, για τη βαθμιαία επίλυση των προβλημάτων, σε σχέση με τη σημαντικότατη οικονομική δέσμευση που απαιτείται για την επίτευξη του τελικού στόχου.

15. Θεωρεί ότι η Επιτροπή, στο πλαίσιο των δράσεων για την ανάπτυξη της ανταγωνιστικότητας μεταξύ των μέσων μεταφοράς, οφείλει να προβαίνει στην ανάλυση κόστους-οφέλους του εσωεπιχειρησιακού καταλογισμού του κοινωνικού κόστους και να προχωρεί σε ενδεχόμενες προσαρμογές.

16. Προβάλλει το σημαντικό ρόλο των τοπικών και των περιφερειακών αρχών όσον αφορά τον προγραμματισμό και την υλοποίηση των δράσεων, που είναι συναφείς με την επίτευξη των στόχων και σχετικές με τον αντίκτυπο της πολιτικής του κλάδου αυτού στην ολοκληρωμένη περιφερειακή ανάπτυξη.

17. Θεωρεί ότι απαιτείται, συν τω χρόνω, έλεγχος των πλεονεκτημάτων μεταξύ των διαφόρων περιφερειών για τη μείωση των διαφορών μεταξύ των διαφόρων επιπέδων ανάπτυξής τους.

18. Θεωρεί ότι η επιδίωξη των στόχων θα συμβάλει, έστω και μακροπρόθεσμα, στη μείωση των ανησυχιών για τις αρνητικές συνέπειες των μεταφορών που πρέπει να θεωρούνται όχι μόνο παράγοντας υποβάθμισης αλλά κυρίως θεμελιώδες στοιχείο ανάπτυξης.

19. Συνιστά στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή να λάβουν υπόψη τους αυτές τις παρατηρήσεις.

Βρυξέλλες, 14 Ιουνίου 2000.

Ο Πρόεδρος

της Επιτροπής των Περιφερειών

Jos Chabert

(1) EE C 89 της 28.3.2000 σ. 11.

(2) ΕΕ C 180 της 11.6.1998, σ. 17.

(3) ΕΕ C 198 της 14.7.1999 σ. 21.

(4) ΕΕ C 198 της 14.7.1999 σ. 8.