Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την «Πρόταση Κανονισμού (ΕΚ) του Συμβουλίου για τους γενικούς κανόνες εφαρμογής που αφορούν τις ενέργειες βελτίωσης της παραγωγής και της εμπορίας του μελιού» () (97/C 206/12)

Στις 27 Ιανουαρίου 1997, και σύμφωνα με τα άρθρα 43 και 198 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα γεωργίας και αλιείας, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 3 Απριλίου 1997, με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Ζαρκινού.

Κατά την 345η σύνοδο ολομέλειας της 23ης και 24ης Απριλίου 1997 (συνεδρίαση της 23ης Απριλίου 1997), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 71 ψήφους υπέρ, 17 κατά και 11 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η πρόταση της Επιτροπής αποτελεί συνέχεια ανακοίνωσης του 1994 (COM(94) 256 τελικό) σχετικά με την ευρωπαϊκή μελισσοκομία. Στόχος της πρότασης είναι η προώθηση - μέσω κοινοτικών ενισχύσεων ύψους 15 εκατ. Ecu ετησίως - των εθνικών προγραμμάτων που θα περιλαμβάνουν τεχνική υποστήριξη, ανάλυσης σε εργαστήρια και καταπολέμησης των ασθενειών που πλήττουν τις μέλισσες και των εθνικών μελετών σχετικά με τη διάρθρωση του τομέα τόσο σε επίπεδο παραγωγής όσο και σε επίπεδο εμπορίας.

Κατά την άποψη της ΟΚΕ η πρόταση της Επιτροπής είναι θετική, κινείται στη σωστή κατεύθυνση και υποστηρίζεται, γιατί θα συμβάλει στην ανάπτυξη της ευρωπαϊκής μελισσοκομίας.

1.2. Οι δράσεις προτεραιότητας της πρότασης αποσκοπούν κυρίως στα εξής:

- βελτίωση των συνθηκών παραγωγής και συλλογής του μελιού με την παροχή τεχνικής υποστήριξης στους μελισσοκόμους και στις οργανώσεις των παραγωγών 7

- εξορθολογισμό της διακείμανσης (εποχιακή μετακίνηση των μελισσών) 7

- καταπολέμηση της βαρροϊκής ακαριάσεως και άλλων συναφών ασθενειών των μελισσών καθώς και βελτίωση των συνθηκών εκμετάλλευσης των μελισσών όσο και συλλογής, αποθήκευσης και συσκευασίας του μελιού 7

- μέτρα στήριξης των εθνικών εργαστηρίων ανάλυσης των φυσικών και χημικών χαρακτηριστικών του μελιού 7

- ποιοτική βελτίωση του μελιού μέσω της συνεργασίας με τους εξειδικευμένους οργανισμούς για την υλοποίηση προγραμμάτων εφαρμοσμένης έρευνας.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Η μελισσοκομία είναι μια δραστηριότητα άρρηκτα συνδεδεμένη με την αγροτική παραγωγή (κλάδος της ζωϊκής παραγωγής), της οποίας οι κύριες λειτουργίες είναι, η οικονομική δραστηριότητα και αγροτική ανάπτυξη, η παραγωγή μελιού και άλλων προϊόντων της μέλισσας καθώς επίσης και η συμβολή στην οικολογική ισορροπία, την ποιότητα του φυσικού περιβάλλοντος και των αγροτικών οικοσυστημάτων.

2.2. Ο συνολικός αριθμός κυψελών στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι περίπου 7,5 εκατομμύρια, οι οποίες αντιστοιχούν σε 435 000 μελισσοκόμους. Από αυτούς μόνο το 3,1 % δηλαδή περίπου 13 500 άτομα είναι επαγγελματίες μελισσοκόμοι. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των επαγγελματικών οργανώσεων του τομέα οι επαγγελματίες μελισσοκόμοι εκμεταλλεύονται 3,5 εκατομμύρια κυψέλες (42 % του συνόλου) και παράγουν το 45 % της συνολικής παραγωγής μελιού στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

2.3. Η Ευρωπαϊκή Ένωση άν και τρίτη παραγωγός δύναμη σε παγκόσμιο επίπεδο (μετά τις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης και την Ασία) εξακολουθεί να είναι ελλειμματική κατά 50 % στο βασικό προϊόν της μελισσοκομίας, το μέλι. Οι όλο και περισσότερο αυξανόμενες ανάγκες της καλύπτονται με εισαγωγές κυρίως από Κίνα, Αργεντινή, Μεξικό, Ουγγαρία και Αυστραλία.

2.4. Κατά την άποψη της ΟΚΕ η πρόταση της Επιτροπής θα έπρεπε να αναφέρεται και σε θέματα που σχετίζονται με την κυκλοφορία του μελιού στην κοινοτική αγορά. Η μεγαλύτερη πίεση που δέχεται σήμερα η μελισσοκομία στην Ευρωπαϊκή Ένωση προέρχεται από τις αθρόες εισαγωγές μη ελεγχομένων ποιοτήτων μελιού από τρίτες χώρες (κυρίως από την Κίνα). Συνεπώς, για μεγαλύτερη προστασία του καταναλωτή η Επιτροπή πρέπει να θεσπίσει κριτήρια ποιότητας τόσο για το μέλι που παράγεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

2.5. Η ΟΚΕ αναγνωρίζοντας τη συμβολή της μέλισσας στην οικολογική ισορροπία, εκτιμά ότι ο τομέας της μελισσοκομίας χρειάζεται μεγαλύτερη στήριξη και προστασία και μ'αυτή την έννοια οι πόροι που διατίθενται για τον τομέα κρίνονται ανεπαρκείς. Εντούτοις πιστεύουμε ότι η πρόταση της Επιτροπής κινείται στη σωστή κατεύθυνση αν και οι προβλεπόμενες δράσεις θα μπορούσαν να είναι ενδεικτικές και όχι εξαντλητικές. Πάντως είναι θετικό, άν τα μέτρα που προβλέπει η πρόταση είναι μια αρχή για τη στήριξη του τομέα και όχι μια κατάληξη της προσπάθειας.

2.6. Η ΟΚΕ είναι της άποψης ότι η πρόταση έπρεπε να προβλέπει την καθιέρωση μιας συμβολικής ενίσχυσης ανά κυψέλη, η οποία θα χορηγείται τόσο σε επαγγελματίες όσο και σε μη επαγγελματίες μελισσοκόμους. Η ενίσχυση αυτή θα χορηγείται τόσο για λόγους οικολογικούς (διατήρηση επαρκών για την επικονίαση της χλωρίδας μελισσών), όσο και για λόγους οικονομικούς (αυξημένες δαπάνες διατροφής των μελισσών το χειμώνα).

Υπενθυμίζουμε ότι ανάλογη πρόταση υπέβαλε και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με σχετική έκθεσή του τον Δεκέμβριο 1994.

2.7. Με δεδομένο ότι οι μελισσοκόμοι μπορούν να ενταχθούν και σε διάφορους άλλους κανονισμούς, κοινοτικές πρωτοβουλίες και εξειδικευμένα προγράμματα (π.χ. Κ 2328/91, Κ 866/90, Κ 1360/78, Leader, κ.λπ.), το καθεστώς της συγχρηματοδότησης των δράσεων μπορεί να γίνει αποδεκτό, και η ΟΚΕ εκφράζει την ευχή, όλα τα Κράτη μέλη σε συνεργασία και με τις επαγγελματικές οργανώσεις των μελισσοκόμων να ανταποκριθούν θετικά στο κάλεσμα της Επιτροπής.

2.8. Η ΟΚΕ εκτιμά ότι τα προβλεπόμενα στις δράσεις προτεραιοτήτων προγράμματα - που υποβάλλουν τα Κράτη μέλη και εγκρίνει η Επιτροπή - για να είναι αποτελεσματικά και στα πλαίσια της αρχής της επικουρικότητας χρειάζεται να έχουν μεγαλύτερη ευελιξία.

2.9. Για μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση κυρίως των νέων και ενασχόλησής τους με τη μελισσοκομία, η ΟΚΕ κρίνει ότι η πρόταση πρέπει να περιλαμβάνει στους στόχους προτεραιοτήτων και προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης νέων αγροτών.

3. Ειδικές παρατηρήσεις

3.1. Για μεγαλύτερη προστασία του καταναλωτή, η ονοματολογία «φυσικό μέλι» που αναφέρεται στο άρθρο 1 του κανονισμού, χρειάζεται - κατά την άποψη του τμήματος - μεγαλύτερη αποσαφήνιση. Με την έννοια «φυσικό μέλι», όπως αναφέρεται και στο Παράρτημα ΙΙ της Συνθήκης της Ρώμης, εννοούμε μέλι που παράγεται από μέλισσες και όχι οποιαδήποτε άλλα μίγματα.

3.2. Κατά την εκτίμηση της ΟΚΕ, ο περιορισμός της δράσης στο πεδίο της καταπολέμησης των ασθενειών μόνο σε ό,τι αφορά τή βαρροϊκή ακαρίαση και τις συναφείς ασθένειες είναι λαθεμένος. Υπάρχουν και άλλες σοβαρές ασθένειες που προσβάλλουν τις μέλισσες (Σηψιγονία, Ασκόσφαιρα, Νοσεμίαση). Εφόσον από τα πραγματικά γεγονότα επιβάλλεται να προβλέπεται ανάληψη δράσης και εναντίον αυτών των ασθενειών.

Βρυξέλλες, 23 Απριλίου 1997.

Ο Πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Tom JENKINS

() ΕΕ αριθ. C 378 της 13. 12. 1996, σ 20.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Η ακόλουθη τροπολογία, η οποία υποβλήθηκε σύμφωνα με τις διατάξεις του Εσωτερικού Κανονισμού, απορρίφθηκε κατά την διάρκεια των συζητήσεων.

Σημείο 2.4

Να διαγραφούν οι δύο τελευταίες περίοδοι και να αντικατασταθούν από το εξής κείμενο:

«Για τη διασφάλιση των καλύτερων δυνατών κριτηρίων για την προστασία του καταναλωτή, κάθε είδος μελιού πρέπει να συμμορφώνεται με τα κριτήρια ποιότητας που θεσπίζονται στις διάφορες οδηγίες και κανονισμούς της ΕΕ 7 τα κριτήρια αυτά πρέπει να ελέγχονται και να εφαρμόζονται με αυστηρό τρόπο.»

Αιτιολογία

1. Κριτήρια ποιότητας υπάρχουν ήδη και προσαρμόζονται στην επικαιρότητα μέσω του εγγράφου COM (95) σχετικά με το οποίο η ΟΚΕ εξέδωσε πρόσφατα γνωμοδότηση (έγγρ. CES 1259/96).

2. Oι διαδικασίες για τον έλεγχο και την εφαρμογή κριτηρίων ποιότητας καλύπτονται ήδη από τις οδηγίες 89/397/ΕΟΚ και 93/99/ΕΟΚ μόνο αυτές οι δύο είναι απαραίτητο να εφαρμόζονται. Η παρούσα πρόταση προβλέπει, επίσης, την υποστήριξη εργαστηρίων ανάλυσης, στις περιπτώσεις που τούτο κρίνεται απαραίτητο.

3. Τα διαφέροντα μέτρα ελέγχου που προβλέπονται ειδικά κατά των χωρών εισαγωγής είναι παράνομα σύμφωνα με τη ΓΣΔΕ και τον ΠΟΕ.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

Ψήφοι υπέρ: 42, ψήφοι κατά: 31, αποχές: 7