Ανακοίνωση της Επιτροπής C(2003) 4582 της 1ης Δεκεμβρίου 2003 σχετικά με το επαγγελματικό απόρρητο στις απόφασεις για τις κρατικές ενισχύσεις

(2003/C 297/03)

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

(1) Η παρούσα ανακοίνωση εκθέτει τον τρόπο με τον οποίο προτίθεται να χειριστεί η Επιτροπή τα αιτήματα που υποβάλλουν τα κράτη μέλη, ως παραλήπτες αποφάσεων σχετικών με τις κρατικές ενισχύσεις, να θεωρείται ότι ορισμένα μέρη των αποφάσεων καλύπτονται από το επαγγελματικό απόρρητο και δεν πρέπει να περιλαμβάνονται στο δημοσιευόμενο κείμενο της απόφασης.

(2) Πρέπει να διευκρινιστούν δύο σημεία σχετικά:

α) ο χαρακτήρας των στοιχείων που μπορούν να καλύπτονται από το επαγγελματικό απόρρητο και

β) η διαδικασία που πρέπει να ακολουθείται κατά το χειρισμό των σχετικών αιτημάτων.

2. ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

(3) Το άρθρο 287 της Συνθήκης αναφέρει ότι: "τα μέλη των οργάνων της Κοινότητας, τα μέλη των επιτροπών καθώς και οι υπάλληλοι και το λοιπό προσωπικό της Κοινότητας οφείλουν, και μετά τη λήξη της υπηρεσιακής τους σχέσεως, να μη μεταδίδουν πληροφορίες που αποτελούν εκ φύσεως επαγγελματικά απόρρητα, ιδίως πληροφορίες σχετικές με επιχειρήσεις που αφορούν τις εμπορικές τους σχέσεις και τα κοστολογικά τους στοιχεία".

(4) Τούτο αναφέρεται επίσης στα άρθρα 24 και 25 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου, της 22ας Μαρτίου 1999, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του άρθρου 93 της συνθήκης ΕΚ(1).

(5) Στο άρθρο 253 της Συνθήκης αναφέρεται ότι: "οι κανονισμοί, οι οδηγίες και οι αποφάσεις που εκδίδονται από κοινού από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, καθώς και οι κανονισμοί, οι οδηγίες και οι αποφάσεις του Συμβουλίου ή της Επιτροπής, πρέπει να αιτιολογούνται και να αναφέρονται στις προτάσεις ή γνώμες που απαιτούνται κατά την παρούσα Συνθήκη".

(6) Το άρθρο 6, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 ορίζει περαιτέρω, όσον αφορά τις αποφάσεις για την κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας, ότι: "στην απόφαση για κίνηση επίσημης διαδικασίας έρευνας, η Επιτροπή αναφέρει συνοπτικά τα σημαντικότερα πραγματικά και νομικά ζητήματα, προβαίνει σε προσωρινή εκτίμηση σχετικά με το χαρακτήρα του σχεδιαζόμενου μέτρου ως ενίσχυσης και εκθέτει τις αμφιβολίες της για το συμβατό του μέτρου με την κοινή αγορά. [...]"

3. ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΚΑΛΥΠΤΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ

(7) Το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων έχει αποφανθεί ότι παρά το γεγονός ότι το άρθρο 287 της Συνθήκης αναφέρεται κατά κύριο λόγο σε στοιχεία που συλλέγονται από επιχειρήσεις, η έκφραση "ιδίως" φανερώνει ότι πρόκειται για γενική αρχή που εφαρμόζεται και σε άλλα στοιχεία εμπιστευτικού χαρακτήρα(2).

(8) Συνάγεται επομένως ότι το επαγγελματικό απόρρητο καλύπτει το επιχειρηματικό απόρρητο καθώς και άλλα στοιχεία εμπιστευτικού χαρακτήρα.

(9) Δεν υπάρχει λόγος να δοθεί διαφορετική ερμηνεία στις έννοιες του επιχειρηματικού απορρήτου και άλλων στοιχείων εμπιστευτικού χαρακτήρα από τη σημασία που προσδίδεται στους όρους αυτούς στο πλαίσιο των διαδικασιών αντιμετώπισης των συμπράξεων και των διαδικασιών στον τομέα των συγκεντρώσεων. Το γεγονός ότι οι παραλήπτες των αποφάσεων που λαμβάνει η Επιτροπή στο πλαίσιο των παραπάνω διαδικασιών είναι επιχειρήσεις, ενώ οι αποφάσεις που συνδέονται με τις διαδικασίες στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων απευθύνονται στα κράτη μέλη, δεν αποτελεί εμπόδιο για μια ενιαία προσέγγιση όσον αφορά τον προσδιορισμό των πληροφοριών που μπορούν να συνιστούν επιχειρηματικά απόρρητα ή άλλα στοιχεία εμπιστευτικού χαρακτήρα.

3.1. Επιχειρηματικό απόρρητο

(10) Το επιχειρηματικό απόρρητο μπορεί να αφορά μόνο πληροφορίες σχετικές με δραστηριότητα που έχει πραγματική ή δυνητική οικονομική αξία, η αποκάλυψη ή η χρησιμοποίηση των οποίων θα απέφερε ενδεχομένως οικονομικά οφέλη σε άλλες επιχειρήσεις. Αντιπροσωπευτικά παραδείγματα είναι οι μέθοδοι αποτίμησης του κόστους κατασκευής και διανομής, τα μυστικά παραγωγής (ήτοι, μυστικό σχέδιο, φόρμουλα, διεργασία ή εξοπλισμός με εμπορική αξία, που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή, την προπαρασκευή, τη σύνθεση ή την επεξεργασία προϊόντων και μπορεί να θεωρηθούν το τελικό προϊόν καινοτομίας ή αξιοσημείωτων προσπαθειών), και οι διεργασίες κατασκευής, οι πηγές ανεφοδιασμού, οι παραγόμενες και πωλούμενες ποσότητες, τα μερίδια αγοράς, οι κατάλογοι πελατών και διανομέων, οι εμπορικές στρατηγικές, η διάρθρωση της τιμής κόστους, η πολιτική πωλήσεων, καθώς και πληροφορίες σχετικές με την εσωτερική οργάνωση της επιχείρησης.

(11) Καταρχήν το επιχειρηματικό απόρρητο μπορεί να σχετίζεται μόνο με τον αποδέκτη της ενίσχυσης (ή με άλλο τρίτο μέρος) και μπορεί να αφορά μόνο πληροφορίες που υποβάλλει το κράτος μέλος (ή τρίτο μέρος). Κατά συνέπεια, οι δηλώσεις της ίδιας της Επιτροπής (στις οποίες εκφράζονται, παραδείγματος χάρη, αμφιβολίες όσον αφορά τη σκοπιμότητα ενός σχεδίου αναδιάρθρωσης) δεν μπορούν να καλύπτονται από το επαγγελματικό απόρρητο.

(12) Το γεγονός και μόνο ότι η μετάδοση πληροφοριών μπορεί να ζημιώσει μία επιχείρηση δεν συνιστά αφεαυτού επαρκή αιτιολογία για να χαρακτηριστούν οι πληροφορίες αυτές επαγγελματικό απόρρητο. Έτσι, μία απόφαση της Επιτροπής για κίνηση επίσημης διαδικασίας έρευνας στην περίπτωση ενίσχυσης αναδιάρθρωσης ενδέχεται να εμπεριέχει αμφιβολίες επί ορισμένων πτυχών του σχεδίου αναδιάρθρωσης βάσει πληροφοριών που έχει λάβει η Επιτροπή. Ανάλογη απόφαση μπορεί (ακόμη) να επηρεάσει την πιστωτική θέση της επιχείρησης. Τούτο δεν οδηγεί, ωστόσο, αναγκαστικά στο συμπέρασμα ότι οι πληροφορίες στις οποίες βασίζεται η απόφαση πρέπει να θεωρηθούν επιχειρηματικά απόρρητα.

(13) Σε γενικές γραμμές, η Επιτροπή θα εφαρμόζει τον παρακάτω μη εξαντλητικό κατάλογο κριτηρίων για να αποφαίνεται κατά πόσο μπορεί να θεωρηθεί ότι τα στοιχεία συνιστούν επιχειρηματικό απόρρητο:

- την έκταση στην οποία τα στοιχεία είναι γνωστά εκτός της εταιρείας

- την έκταση στην οποία έχουν ληφθεί μέτρα για την προστασία των στοιχείων εντός της εταιρείας, παραδείγματος χάρη, με ρήτρες μη άσκησης ανταγωνισμού ή με συμφωνίες μη κοινολόγησης που επιβάλλονται σε εργαζόμενους ή αντιπροσώπους, κ.λη.

- την αξία των στοιχείων για την εταιρεία και τους ανταγωνιστές της

- τις προσπάθειες που καταβλήθηκαν ή τις επενδύσεις που διατέθηκαν από την επιχείρηση για την απόκτηση των στοιχείων

- τις προσπάθειες που θα πρέπει να καταβάλουν άλλοι για να αποκτήσουν ή να αντιγράψουν τα στοιχεία

- το βαθμό προστασίας που παρέχεται σε παρόμοια στοιχεία βάσει της νομοθεσίας του εκάστοτε κράτους μέλους.

(14) Καταρχήν, η Επιτροπή εκτιμά ότι τα ακόλουθα στοιχεία δεν καλύπτονται συνήθως από το επαγγελματικό απόρρητο:

α) στοιχεία διαθέσιμα στο κοινό, περιλαμβανομένων εκείνων που αποκτώνται μόνον επί πληρωμή μέσω ειδικευμένων υπηρεσιών πληροφοριών ή εκείνων που αποτελούν κοινό κτήμα των ειδικών ενός τομέα (παραδείγματος χάρη οι πληροφορίες που κατέχουν οι μηχανικοί ή οι γιατροί). Ομοίως, ο κύκλος εργασιών δεν θεωρείται κατά κανόνα επιχειρηματικό απόρρητο, δεδομένου ότι πρόκειται για αριθμητικό στοιχείο που δημοσιεύεται στους ετήσιους λογαριασμούς ή γίνεται με άλλο τρόπο γνωστό στην αγορά. Πρέπει να αναφέρονται οι λόγοι της υποβολής αιτήσεων τήρησης απορρήτου για στοιχεία κύκλου εργασιών που δεν δημοσιοποιούνται, ενώ οι αιτήσεις πρέπει να αξιολογούνται κατά περίπτωση. Το γεγονός ότι κάποιες πληροφορίες δεν διατίθενται στο κοινό δεν σημαίνει κατ' ανάγκη ότι μπορεί να θεωρηθούν επαγγελματικό απόρρητο,

β) ιστορικά στοιχεία, ιδίως όταν έχει παρέλθει τουλάχιστον μία πενταετία,

γ) στατιστικά ή σωρευτικά στοιχεία,

δ) ονόματα των δικαιούχων της ενίσχυσης, τομέας δραστηριότητας, στόχος και ποσό της ενίσχυσης, κ.λπ.

(15) Εμπεριστατωμένη αιτιολόγηση θα πρέπει να συνοδεύει κάθε αίτημα παρέκκλισης από τις παραπάνω αρχές λόγω εξαιρετικών περιστάσεων.

3.2. Άλλα στοιχεία εμπιστευτικού χαρακτήρα

(16) Στις υποθέσεις συμπράξεων και συγκεντρώσεων, στα στοιχεία εμπιστευτικού χαρακτήρα περιλαμβάνονται ορισμένα είδη στοιχείων που κοινοποιούνται στην Επιτροπή υπό τον όρο τήρησης του απορρήτου (π.χ. μελέτη αγοράς που έχει ανατεθεί από επιχείρηση που συμμετέχει στη διαδικασία και η οποία ανήκει στα περιουσιακά της στοιχεία). Η προσέγγιση αυτή μπορεί να επαναληφθεί και στις αποφάσεις για τις κρατικές ενισχύσεις.

(17) Στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων ενδέχεται, ωστόσο, να υπάρχουν ορισμένα στοιχεία εμπιστευτικού χαρακτήρα, τα οποία δεν εμφανίζονται κατ' ανάγκη στις διαδικασίες συμπράξεων και συγκεντρώσεων, και αναφέρονται συγκεκριμένα σε κρατικά μυστικά ή σε άλλα στοιχεία εμπιστευτικού χαρακτήρα που αφορούν την οργανωτική τους δραστηριότητα. Σε γενικές γραμμές, λόγω της υποχρέωσης της Επιτροπής να αιτιολογεί τις αποφάσεις της και λόγω του αιτήματος για διαφάνεια, παρόμοια στοιχεία μπορούν μόνο σε πολύ εξαιρετικές περιστάσεις να καλύπτονται από το επαγγελματικό απόρρητο. Παραδείγματος χάρη, στοιχεία που αφορούν την οργάνωση και το κόστος των δημόσιων υπηρεσιών δεν θα θεωρούνται κατά κανόνα "άλλα στοιχεία εμπιστευτικού χαρακτήρα" (παρά το γεγονός ότι ενδέχεται να συνιστούν επιχειρηματικό απόρρητο, εφόσον πληρούνται τα κριτήρια που θεσπίζονται στο τμήμα 3.1 ανωτέρω).

4. ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΑ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

4.1. Γενικές αρχές

(18) Πρωταρχικό καθήκον της Επιτροπής είναι να συμφιλιώνει δύο αντικρουόμενες υποχρεώσεις, ήτοι την απαίτηση να αιτιολογεί τις αποφάσεις της βάσει του άρθρου 253 της Συνθήκης και ως εκ τούτου να εξασφαλίζει ότι οι αποφάσεις της περιλαμβάνουν όλα τα ουσιώδη στοιχεία επί των οποίων βασίζονται, καθώς και την υποχρέωση διαφύλαξης του επαγγελματικού απορρήτου. Πέραν της βασικής της υποχρέωσης να αιτιολογεί τις αποφάσεις της, η Επιτροπή οφείλει να λαμβάνει υπόψη την ανάγκη αποτελεσματικής εφαρμογής των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις (παρέχοντας, μεταξύ άλλων, στα κράτη μέλη, στους δικαιούχους και στα ενδιαφερόμενα μέρη τη δυνατότητα να σχολιάζουν ή να αμφισβητούν τις αποφάσεις της) και εξασφάλισης της διαφάνειας της πολιτικής της. Αποτελεί επομένως ύψιστο συμφέρον η δημοσιοποίηση του πλήρους κειμένου των αποφάσεων της.

(19) Σε γενικές γραμμές, τα αιτήματα εμπιστευτικής μεταχείρισης μπορούν να ικανοποιηθούν μόνον εφόσον κριθούν απολύτως αναγκαία για την προστασία του επιχειρηματικού απορρήτου ή άλλων στοιχείων εμπιστευτικού χαρακτήρα που χρήζουν ανάλογης προστασίας.

(20) Τα επιχειρηματικά απόρρητα και άλλα στοιχεία εμπιστευτικού χαρακτήρα δεν χαίρουν πλήρους προστασίας: τούτο σημαίνει π.χ. ότι μπορεί να δημοσιοποιηθούν όταν κριθούν ουσιώδη για την αιτιολόγηση των αποφάσεων της Επιτροπής. Τούτο σημαίνει ότι τα στοιχεία που απαιτούνται για τον προσδιορισμό ενός μέτρου ενίσχυσης και του δικαιούχου του δεν καλύπτονται κατά κανόνα από το επαγγελματικό απόρρητο. Ομοίως, τα στοιχεία που απαιτούνται για να καταδειχθεί ότι πληρούνται οι όροι του άρθρου 87, παράγραφος 1 της Συνθήκης δεν καλύπτονται κατά κανόνα από το επαγγελματικό απόρρητο. Η Επιτροπή θα πρέπει, ωστόσο, να εξετάσει με προσοχή, αφού λάβει υπόψη τις ειδικές περιστάσεις, εάν η ανάγκη δημοσίευσης είναι σημαντικότερη από τη ζημία που ενδέχεται να προκληθεί στο ενεχόμενο κράτος μέλος ή στην ενεχόμενη επιχείρηση.

(21) Στο δημοσιευόμενο κείμενο της απόφασης της Επιτροπής είναι δυνατό, για λόγους επαγγελματικού απορρήτου, να υπάρχουν παραλείψεις σε σχέση με το εγκριθέν κείμενο, οπότε σημειώνονται δεόντως τα εδάφια που έχουν παραλειφθεί. Δεν μπορούν να μετακινηθούν παράγραφοι, ούτε να προστεθούν ή να τροποποιηθούν προτάσεις. Εφόσον η Επιτροπή κρίνει ότι ορισμένα στοιχεία δεν μπορούν να δημοσιοποιηθούν, μπορεί να προστεθεί υποσημείωση, στην οποία παραφράζονται τα μη δημοσιοποιούμενα στοιχεία ή γίνεται αναφορά σε κλίμακα μεγέθους, εάν αυτό κριθεί αναγκαίο για να εξασφαλιστεί η δυνατότητα κατανόησης και η συνοχή της απόφασης.

(22) Δεν μπορούν να γίνουν δεκτά αιτήματα μη δημοσιοποίησης του πλήρους κειμένου ή σημαντικού μέρους μιας απόφασης στο μέτρο που υπονομεύεται η κατανόηση της αιτιολόγησης της Επιτροπής.

(23) Εφόσον υπάρχει μηνυτής, η Επιτροπή θα λάβει υπόψη τα συμφέροντά του εξακριβώνοντας τους λόγους για τους οποίους προέβη στην έκδοση συγκεκριμένης απόφασης, χωρίς να χρειάζεται να κινήσει διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου(3). Συνεπώς αιτήματα των κρατών μελών στα οποία ζητείται να καλύπτονται από το επαγγελματικό απόρρητο μέρη της απόφασης που αφορούν ανησυχίες των καταγγελλόντων θα πρέπει να είναι δεόντως αιτιολογημένα και πειστικά. Εξάλλου, η Επιτροπή δεν έχει κατά κανόνα την τάση να αποκαλύπτει στοιχεία τα οποία θεωρείται ότι καλύπτονται από επαγγελματικό απόρρητο, εφόσον υπάρχει υπόνοια ότι η υποβολή της καταγγελίας αποσκοπεί κυρίως στην πρόσβαση στα εν λόγω στοιχεία.

(24) Τα κράτη μέλη δεν μπορούν να επικαλούνται το επαγγελματικό απόρρητο και να αρνούνται να προσκομίζουν στοιχεία τα οποία η Επιτροπή θεωρεί αναγκαία για την εξέταση των ενισχύσεων. Προς τούτο, γίνεται παραπομπή στη διαδικασία που θεσπίζεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 659/1999 (ιδίως τα άρθρα 2, παράγραφος 2, 5 και 16).

4.2. Διαδικασία

(25) Η Επιτροπή κοινοποιεί πλέον χωρίς καθυστέρηση τις αποφάσεις της στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος και του παρέχει τη δυνατότητα να υποδείξει, κατά κανόνα εντός 15 εργάσιμων ημερών, τα στοιχεία που θεωρεί ότι πρέπει να καλυφθούν από την υποχρέωση επαγγελματικού απορρήτου. Μπορεί να χορηγηθεί παράταση της προθεσμίας κατόπιν συμφωνίας της Επιτροπής με το κράτος μέλος.

(26) Εάν το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος δεν υποδείξει, εντός της οριζόμενης από την Επιτροπή προθεσμίας, τα στοιχεία τα οποία πρέπει, κατά τη γνώμη του, να καλύπτονται από το επαγγελματικό απόρρητο, δημοσιεύεται κατά κανόνα ολόκληρο το κείμενο της απόφασης.

(27) Εάν το κράτος μέλος επιθυμεί να καλύπτονται ορισμένα στοιχεία από επαγγελματικό απόρρητο, πρέπει να υποδείξει τα επίμαχα σημεία και να αναφέρει συγκεκριμένα τους λόγους για τους οποίους ζητεί τη μη δημοσιοποίηση κάθε επιμέρους σημείου.

(28) Στη συνέχεια η Επιτροπή θα εξετάσει το αίτημα του κράτους μέλους. Εάν η Επιτροπή δεν αποδέχεται ότι ορισμένα μέρη της απόφασης καλύπτονται από την υποχρέωση επαγγελματικού απορρήτου, παραθέτει τους λόγους για τους οποίους τα μέρη αυτά δεν μπορούν, κατά τη γνώμη της, να παραλειφθούν από το δημοσιευόμενο κείμενο της απόφασης. Εάν το κράτος μέλος δεν αιτιολογήσει ικανοποιητικά το αίτημά του (π.χ. η αιτιολογία δεν έχει καμία σχέση με το θέμα ή είναι εσφαλμένη), η Επιτροπή δεν χρειάζεται να διευκρινίσει περαιτέρω τους λόγους για τους οποίους δεν μπορούν τα μέρη αυτά να παραλειφθούν από το προς δημοσίευση κείμενο της απόφασης και αρκείται να αναφέρει την απουσία επαρκούς αιτιολόγησης.

(29) Εάν η Επιτροπή αποδεχθεί ότι ορισμένα μέρη καλύπτονται από επαγγελματικό απόρρητο χωρίς να συμφωνεί πλήρως με το αίτημα του κράτους μέλους, του κοινοποιεί την απόφασή της και παρουσιάζει το νέο σχέδιο, αναφέροντας τα μέρη τα οποία έχουν παραλειφθεί. Εάν η Επιτροπή αποδεχθεί ότι τα υποδειχθέντα από το κράτος μέλος μέρη καλύπτονται από επαγγελματικό απόρρητο, το κείμενο της απόφασης θα δημοσιευθεί σύμφωνα με το άρθρο 26 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999, με παράλειψη των μερών που καλύπτονται από επαγγελματικό απόρρητο. Οι παραλείψεις αυτές σημειώνονται στο κείμενο(4).

(30) Μετά την παραλαβή της απόφασης της Επιτροπής στην οποία αναφέρονται οι λόγοι της άρνησής της να δεχθεί τη μη δημοσιοποίηση ορισμένων τμημάτων της απόφασης, το κράτος μέλος έχει στη διάθεσή του 15 εργάσιμες ημέρες για να απαντήσει και να προσκομίσει συμπληρωματικά στοιχεία για τη στήριξη του αιτήματός του.

(31) Εάν το κράτος μέλος δεν αντιδράσει εντός της οριζόμενης από την Επιτροπή προθεσμίας, η Επιτροπή δημοσιεύει την απόφαση, όπως αναφέρεται στην απάντησή της στο αρχικό αίτημα του κράτους μέλους.

(32) Εάν το κράτος μέλος υποβάλει τυχόν συμπληρωματικά στοιχεία εντός της οριζόμενης προθεσμίας, τα εν λόγω στοιχεία εξετάζονται πάραυτα από την Επιτροπή. Εάν η Επιτροπή δεχθεί ότι τα μέρη που υπέδειξε το κράτος μέλος καλύπτονται από επαγγελματικό απόρρητο, το κείμενο της απόφασης θα δημοσιευθεί όπως αναφέρεται στην παράγραφο (29).

(33) Εφόσον δεν είναι δυνατή η επίτευξη συμφωνίας, η Επιτροπή προβαίνει αμέσως στη δημοσίευση της απόφασης για κίνηση επίσημης διαδικασίας έρευνας. Ανάλογες αποφάσεις πρέπει να αναφέρουν συνοπτικά τα σημαντικότερα πραγματικά και νομικά περιστατικά, να περιλαμβάνουν προσωρινή εκτίμηση του χαρακτήρα του σχεδιαζόμενου μέτρου ως ενίσχυσης και να εκθέτουν τις αμφιβολίες όσον αφορά το συμβιβάσιμο του μέτρου με την κοινή αγορά. Σαφώς, πρέπει να περιλαμβάνονται ορισμένα ουσιώδη στοιχεία ώστε να παρέχεται σε τρίτους ενδιαφερόμενους και στα άλλα κράτη μέλη η δυνατότητα να υποβάλλουν επωφελώς τις παρατηρήσεις τους. Το χρέος της Επιτροπής να παρέχει αυτά τα ουσιώδη στοιχεία υπερισχύει κάθε αιτήματος προστασίας του επιχειρηματικού απορρήτου ή άλλων στοιχείων εμπιστευτικού χαρακτήρα. Εξάλλου, είναι προς το συμφέρον του δικαιούχου καθώς και των ενδιαφερόμενων μερών να έχουν την ταχύτερη δυνατή πρόσβαση στη σχετική απόφαση. Κάθε καθυστέρηση θέτει σε κίνδυνο τη διαδικασία ελέγχου των κρατικών ενισχύσεων.

(34) Σε περίπτωση που δεν καταστεί δυνατή η επίτευξη συμφωνίας όσον αφορά αιτήματα στα οποία ζητείται να καλύπτονται από το επαγγελματικό απόρρητο ορισμένα στοιχεία που περιλαμβάνονται σε αποφάσεις για τη μη διατύπωση αντιρρήσεων και αποφάσεις για περάτωση της επίσημης διαδικασίας έρευνας, η Επιτροπή θα κοινοποιεί στο κράτος μέλος την τελική της απόφαση μαζί με το κείμενο που πρόκειται να δημοσιεύσει, παρέχοντάς του επιπλέον προθεσμία 15 εργάσιμων ημερών για να απαντήσει. Εάν δεν κρίνει ικανοποιητική την απάντηση, η Επιτροπή προβαίνει σε δημοσίευση του κειμένου της απόφασης.

(35) Η Επιτροπή βρίσκεται επί του παρόντος στο στάδιο αναθεώρησης των εντύπων κοινοποίησης των κρατικών ενισχύσεων. Για την αποφυγή περιττής αλληλογραφίας με τα κράτη μέλη και καθυστέρησης όσον αφορά τη δημοσίευση των αποφάσεων, σκοπεύει στο μέλλον να περιλάβει στα έντυπα ερώτηση στην οποία θα ζητείται να απαντηθεί εάν η κοινοποίηση περιλαμβάνει στοιχεία που δεν πρέπει να δημοσιευθούν, καθώς και σχετική αιτιολόγηση. Μόνον εάν η απάντηση είναι θετική, η Επιτροπή θα τηρεί αλληλογραφία με το κράτος μέλος για ειδικές περιπτώσεις. Επίσης, εάν η Επιτροπή ζητήσει συμπληρωματικά στοιχεία, το κράτος μέλος θα πρέπει, κατά το χρόνο υποβολής των ζητηθέντων στοιχείων να υποδείξει εάν τα στοιχεία αυτά δεν πρέπει να δημοσιευθούν, καθώς και τους λόγους για τη μη δημοσιοποίησή τους. Εάν η Επιτροπή χρησιμοποιήσει στην απόφασή της τα στοιχεία που έχουν επισημανθεί από το κράτος μέλος, θα κοινοποιήσει την εκδοθείσα απόφαση στο κράτος μέλος, διασαφηνίζοντας τους λόγους για τους οποίους, κατά την άποψή της, δεν μπορούν τα στοιχεία αυτά να παραλειφθούν από το κείμενο της απόφασης που προορίζεται για το κοινό, όπως αναφέρεται στην παράγραφο (28).

(36) Άπαξ και καταλήξει η Επιτροπή στο κείμενο που πρόκειται να δημοσιεύσει και κοινοποιήσει την τελική της απόφαση στο κράτος μέλος, εναπόκειται στο κράτος μέλος να αποφασίσει εάν θα προσφύγει στις δικαστικές διαδικασίες που έχει στη διάθεσή του, περιλαμβανομένης της λήψης προσωρινών μέτρων, εντός της προθεσμίας που προβλέπεται στο άρθρο 230 της συνθήκης ΕΚ.

4.3. Τρίτα μέρη

(37) Οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές εφαρμόζονται, τηρουμένων των αναλογιών, σε περίπτωση που τρίτα μέρη πέραν του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους (π.χ. μηνυτές, άλλα κράτη μέλη ή ο δικαιούχος) υποβάλουν στοιχεία στο πλαίσιο των διαδικασιών χορήγησης κρατικής ενίσχυσης.

4.4. Άμεση εφαρμογή

(38) Οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές δεν μπορούν και δεν πρέπει να θεσπίζουν δεσμευτικούς νομικούς κανόνες. Απλώς προκαθορίζουν, προς όφελος των υγιών διοικητικών διαδικασιών, τους τρόπους με τους οποίους πρέπει να χειρίζεται η Επιτροπή το θέμα του απορρήτου στις διαδικασίες που σχετίζονται με τις κρατικές ενισχύσεις. Γενικός κανόνας είναι ότι εάν δεν μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία, η απόφαση δημοσίευσης μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο ειδικής δικαστικής διαδικασίας, Δεδομένου ότι οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές αναφέρονται σε διαδικαστικά ζητήματα (και σε μεγάλο βαθμό παραθέτουν υφιστάμενες πρακτικές), τυγχάνουν άμεσης εφαρμογής εκ μέρους της Επιτροπής, περιλαμβανομένων των αποφάσεων για τη μη διατύπωσή αντιρρήσεων(5), οι οποίες εκδόθηκαν πριν από την έναρξη ισχύος του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999, στις οποίες επιθυμούν να έχουν πρόσβαση τρίτα μέρη.

(1) ΕΕ L 83 της 27.3.1999, σ. 1.

(2) Υπόθεση 145/83 Adams κατά Επιτροπής [1985] Συλ. 3539, παράγραφος 34, και υπόθεση T-353/94 Postbank κατά Επιτροπής [1996] Συλ. II-921, παράγραφος 86.

(3) Υπόθεση C-367/95 P Επιτροπή κατά Sytraval [Συλ.] 1998 I-1719, παράγραφος 64.

(4) χρησιμοποιώντας αγκύλες [...] και υποσημείωση στην οποία αναγράφεται: "στοιχεία που καλύπτονται από το επαγγελματικό απόρρητο".

(5) Αποφάσεις για κίνηση επίσημης διαδικασίας έρευνας και τελικές αποφάσεις που εκδίδονται πριν από την ημερομηνία αυτή είχαν ήδη δημοσιευθεί πλήρεις στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Προ της δημοσίευσης τα κράτη μέλη μπορούσαν να αναφέρουν εάν κάποια στοιχεία καλύπτονταν από το επαγγελματικό απόρρητο.