P6_TA(2005)0008

Χρέος των υπό ανάπτυξη χωρών

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την ελάφρυνση του χρέους των αναπτυσσομένων χωρών

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη τη συνάντηση της "Λέσχης των Παρισίων", ομάδας 19 πιστωτριών χωρών, εκ των οποίων 12 κράτη μέλη της ΕΕ, από 17 έως 21 Νοεμβρίου 2004,

- έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του, της 25ης Απριλίου 2002, σχετικά με την ελάφρυνση του χρέους των Υπερχρεωμένων Πτωχών Χωρών (HIPC) [1], και της 18ης Μαΐου 2000, σχετικά με το εξωτερικό χρέος των πτωχών χωρών [2],

- έχοντας υπόψη τους Αναπτυξιακούς Στόχους της Χιλιετηρίδας που προσυπέγραψαν όλα τα μέλη του ΟΗΕ το 2000,

- έχοντας υπόψη την Νέα Πρωτοβουλία Εταιρικής Σχέσης για την Ανάπτυξη της Αφρικής (NEPAD) που ενεκρίθη τον Οκτώβριο του 2001 στην Abuja (Νιγηρία) και στη συνέχεια αναγνωρίστηκε από την Αφρικανική Ένωση ως τμήμα του προγράμματος κοινωνικο-οικονομικής ανάπτυξης,

- έχοντας υπόψη το σχέδιο δράσης που ενέκρινε η ομάδα G8 των βιομηχανικών χωρών στο Kananaskis στις 27 Ιουνίου 2002 και τα συμπεράσματα στα οποία κατέληξε η Προεδρία της G8 στο Εβιάν, στις 3 Ιουνίου 2003,

- έχοντας υπόψη το ψήφισμα 2001/27 της επιτροπής των δικαιωμάτων του ανθρώπου των Ηνωμένων Εθνών σχετικά με τις επιπτώσεις των πολιτικών διαρθρωτικής προσαρμογής και του εξωτερικού χρέους στην πλήρη απόλαυση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ιδίως των οικονομικών, κοινωνικών και πολιτισμικών δικαιωμάτων,

- έχοντας υπόψη την αναφορά "Ιωβηλαίο 2000" που υπέγραψαν 24 εκατομμύρια άτομα που ζητούν τη διαγραφή του χρέους των αναπτυσσομένων χωρών,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 103, παράγραφος 4, του Κανονισμού του,

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι η πλειοψηφία των υπερχρεωμένων φτωχών χωρών (ΥΦΧ) βρίσκεται στην υποσαχάρια Αφρική,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι το άχθος του χρέους της Αφρικής υπολογίζεται σε περίπου 230 δισεκατομμύρια USD, και ότι, σύμφωνα με εκτιμήσεις, οι αφρικανικές χώρες με χαμηλό εισόδημα καταβάλλουν περίπου 39 δισεκατομμύρια USD ετησίως για την εξυπηρέτηση του χρέους τους,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η διαγραφή του χρέους αυτού θα απελευθερώσει πόρους για άλλους σκοπούς, δεδομένου ότι τα αποδεσμευθέντα ποσά θα αποτελέσουν τμήμα του κυβερνητικού προϋπολογισμού και επομένως θα είναι απευθείας διαθέσιμα για την ανακούφιση της φτώχειας,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ελάφρυνση του χρέους αποτελεί έναν από τους στόχους του Αναπτυξιακού Στόχου 8 της Χιλιετηρίδας που αποσκοπεί ειδικά στο να αντιμετωπίσει συνολικά με τις αναπτυσσόμενες χώρες τα προβλήματα του χρέους με μέτρα σε εθνικό και διεθνές επίπεδο προκειμένου να καταστεί το χρέος ανεκτό μακροπρόθεσμα,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ελάφρυνση του χρέους αυτή καθεαυτή δεν αποτελεί πανάκεια ούτε συμβάλλει στη δημιουργία πόρων, τη μείωση της φτώχειας ή την προώθηση της ανάπτυξης· λαμβάνοντας υπόψη ότι την πρωταρχική ευθύνη για το μέλλον της Αφρικής έχει η ίδια η Αφρική και τούτο εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη δέσμευση των αφρικανικών εθνών για χρηστή διακυβέρνηση, να επενδύσουν στους λαούς τους,

ΣΤ. εκτιμώντας ότι το 1996 η Παγκόσμια Τράπεζα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, το G7 και η Λέσχη των Παρισίων ανέλαβαν την πρωτοβουλία της ελάφρυνσης του χρέους προς όφελος των ΥΦΧ,

Ζ. εκτιμώντας ότι σύμφωνα με την έκθεση της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη του 2002 και μετά από δύο δεκαετίες του προγράμματος διαρθρωτικής προσαρμογής, η φτώχεια συνεχίζει να διευρύνεται,

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι στο πλαίσιο της Λέσχης των Παρισίων συμφωνήθηκε στις 21 Νοεμβρίου 2004 η περικοπή των χρεών του Ιράκ κατά 80 % προκειμένου να βοηθηθεί η ανασυγκρότηση της χώρας και ότι τα χρέη θα μειωθούν σε 3 φάσεις και συγκεκριμένα 30 % άμεσα, 30% το 2005 και 20 % το 2008,

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το τραγικό παλιρροϊκό κύμα στην Ασία είχε ως αποτέλεσμα διάφορες εκκλήσεις προκειμένου να ανασταλούν τα χρέη των χωρών που επλήγησαν εις τρόπον ώστε να βοηθηθεί η διαδικασία ανοικοδόμησης και ανασυγκρότησης,

1. κατανοεί την περικοπή των χρεών του Ιράκ κατά 80 %, τονίζει όμως ότι όλοι οι πιστωτές και ιδιαίτερα τα διεθνή θεσμικά όργανα και οι εθνικές κυβερνήσεις πρέπει να συμφωνήσουν στην πλήρη διαγραφή του χρέους των αναπτυσσομένων χωρών αποδίδοντας προτεραιότητα στις ελάχιστα ανεπτυγμένες χώρες (ΕΑΧ)·

2. ζητεί όπως η Επιτροπή και τα κράτη μέλη ακολουθήσουν μια ενεργό και εναρμονισμένη πολιτική, στους κόλπους των πολυμερών οργάνων και σε διμερές επίπεδο για την πλήρη διαγραφή του εξωτερικού χρέους των αναπτυσσομένων χωρών και ζητεί όπως επίσης επιτευχθεί το ταχύτερο ο στόχος του 0,7% του ΑΕΠ για τη βοήθεια στην ανάπτυξη προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι της Χιλιετηρίδας·

3. χαιρετίζει τις εκκλήσεις να ανασταλούν τα χρέη των χωρών που επλήγησαν από το παλιρροϊκό κύμα, ζητεί όμως να ληφθούν παρόμοια μέτρα και για τις λοιπές φτωχές χώρες δεδομένου ότι η διεθνής αλληλεγγύη δεν θα έπρεπε να εξαρτάται από τραγικά συμβάντα·

4. υπογραμμίζει ότι η ελάφρυνση του χρέους θα έπρεπε να αφορά κατά προτεραιότητα τις ΕΑΧ και ότι θα έπρεπε να λαμβάνει χώρα μόνον υπό την προϋπόθεση ότι τα κέρδη των κυβερνήσεων από την ελάφρυνση αυτή θα διοχετεύονται για να βοηθηθούν τα φτωχότερα στρώματα των κοινοτήτων τους·

5. θεωρεί ότι η διαδικασία ελάφρυνσης του δημοσίου χρέους πρέπει να επιταχυνθεί και να εμβαθυνθεί στις χώρες των οποίων οι κυβερνήσεις σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις αρχές της χρηστής διαχείρισης και να δοθεί προτεραιότητα στην εκρίζωση της φτώχειας·

6. θεωρεί ότι οι προηγούμενες πρωτοβουλίες, μεταξύ των οποίων και η ενισχυμένη πρωτοβουλία ΥΦΧ, παραμένουν ανεπαρκείς στο τρέχον πλαίσιο οικονομικής παγκοσμιοποίησης, όπως επίσης και ότι η εν λόγω πρωτοβουλία πρέπει να θεωρηθεί ως ένα βήμα για τη σταδιακή διαγραφή όλων των χρεών·

7. τονίζει, στο πλαίσιο αυτό, την ανάγκη να προσαρμοστεί η ισχύουσα πρωτοβουλία ΥΦΧ προκειμένου να ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις των επιλέξιμων χωρών που δεν έφτασαν ακόμη στο σημείο λήψης αποφάσεων λόγω εξαιρετικής πολιτικής αστάθειας και να παρασχεθεί επίσης περισσότερη ελαστικότητα σε άλλα επίπεδα όπως η διάρκεια της "περιόδου καταγεγραμμένων αποτελεσμάτων", το περιεχόμενο τόσο των "καταγεγραμμένων αποτελεσμάτων" όσο και των ενδιάμεσων Στρατηγικών Εγγράφων Μείωσης της Φτώχειας, και την κατανομή της ελάφρυνσης του χρέους κατά τη διάρκεια της ενδιάμεσης περιόδου·

8. χαιρετίζει στο πλαίσιο αυτό την αναβολή της προθεσμίας που επέβαλε η ρήτρα λήξης ισχύος της πρωτοβουλίας ΥΦΧ στα τέλη του 2006, γεγονός που παρέχει την ευκαιρία σε ορισμένες χώρες που κατέστησαν επιλέξιμες μετά τη λήξη του πολέμου να καταγράψουν τα αναγκαία στοιχεία προκειμένου να προσχωρήσουν στην πρωτοβουλία αυτή· ζητεί η πρόσθετη ελάφρυνση του χρέους για τις χώρες αυτές να επικεντρωθεί στη διαδικασία συμφιλίωσης και την αποκατάσταση των υποδομών, προκειμένου να μειωθούν οι πιθανότητες άλλων συγκρούσεων·

9. θεωρεί ότι όσοι πρόσθετοι πόροι προκύψουν για τις κυβερνήσεις με την ελάφρυνση του χρέους θα έπρεπε να διατεθούν σε κοινωνικά προγράμματα μέσω σχεδίων συμπεφωνημένων με τους δωρητές και την κοινωνία των πολιτών εις τρόπον ώστε να αυξηθούν οι κοινωνικές δαπάνες σε τομείς όπως η βασική εκπαίδευση και η πρωτογενής υγειονομική περίθαλψη και το AIDS·

10. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν ότι — με αποτελεσματικό συντονισμό στο πλαίσιο της ομάδας G8, της Διεθνούς Τραπέζης και του ΔΝΤ — καμία χώρα που έχει πράγματι δεσμευτεί για τη μείωση της φτώχειας, τη χρηστή διακυβέρνηση και τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις δεν θα στερηθεί την ευκαιρίανα επιτύχει τους Αναπτυξιακούς Στόχους της Χιλιετηρίδας λόγω έλλειψης χρηματοδότησης·

11. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Επιτροπή, στο Συμβούλιο ΑΚΕ-ΕΕ, στην Αφρικανική Ένωση, στα Ηνωμένα Έθνη, στο ΔΝΤ στη Διεθνή Τράπεζα και στις κυβερνήσεις και στα κοινοβούλια των κρατών μελών.

[1] ΕΕ C 131 E της 5.6.2003, σ. 167.

[2] ΕΕ C 59 της 23.2.2001, σ. 239.

--------------------------------------------------