κοινη θεση (ΕΚ) αριθ. 23/2000

που καθορίστηκε από το Συμβούλιο στις 28 Φεβρουαρίου 2000

για την έκδοση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. .../2000 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της ..., για την αναπτυξιακή συνεργασία με τη Νότιο Αφρική

(2000/C 128/03)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 179,

την πρόταση της Επιτροπής(1),

Αποφασίζοντας με τη διαδικασία του άρθρου 251 της συνθήκης(2),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Μετά τις εκλογές του Απριλίου του 1994 και την εγκαθίδρυση δημοκρατικής κυβέρνησης, η Κοινότητα στράφηκε σε μια στρατηγική στήριξη των πολιτικών και των μεταρρυθμίσεων που διεξάγουν οι αρχές της Νοτίου Αφρικής.

(2) Το Συμβούλιο εξέδωσε τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2259/96, της 22ας Νοεμβρίου 1996, σχετικά με την αναπτυξιακή συνεργασία με τη Νότιο Αφρική(3), η ισχύς του οποίου έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 1999.

(3) Η συμφωνία για το εμπόριο, την ανάπτυξη και τη συνεργασία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Δημοκρατίας της Νοτίου Αφρικής ορίζει στο κεφάλαιο VII ότι η χρηματοδοτική συνδρομή υπό τη μορφή μη επιστρεπτέων ενισχύσεων καλύπτεται από ένα ειδικό χρηματοδοτικό μέσο που θεσπίζεται στο πλαίσιο του κοινοτικού προϋπολογισμού, ότι η Κοινότητα δηλώνει την επιθυμία της να διατηρήσει τη χρηματοδοτική συνεργασία της με τη Νότιο Αφρική σε σημαντικό επίπεδο και ότι θα λάβει τις αναγκαίες αποφάσεις προς την κατεύθυνση αυτή με βάση πρόταση της Επιτροπής.

(4) Η προαναφερόμενη συμφωνία περιέχει στο κεφάλαιο V διατάξεις για τους στόχους, τις προτεραιότητες, τις μεθόδους και την εφαρμογή της αναπτυξιακής συνεργασίας με τη Νότιο Αφρική.

(5) Υπό το πρίσμα της εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2259/96 του Συμβουλίου και της ειδικής έκθεσης αριθ. 7/98 του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με το πρόγραμμα αναπτυξιακής βοήθειας της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για τη Νότιο Αφρική (1986-1996), η αναπτυξιακή συνεργασία με τη Νότιο Αφρική θα πρέπει να συνεχισθεί, ειδικότερα όσον αφορά την απλούστευση των διαδικασιών, τη μεγαλύτερη εστίαση σε τομεακές προτεραιότητες και την αποκέντρωση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων.

(6) Η βοήθεια που παρέχεται στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να υλοποιηθεί κατά τρόπο ώστε να υπάρχει συνοχή με τις ενέργειες άλλων δωρητών, συμπεριλαμβανομένων των πολυμερών φορέων.

(7) Τα απαιτούμενα μέτρα για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να θεσπιστούν σύμφωνα με την απόφαση 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1999, για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή(4).

(8) Ο παρών κανονισμός καθορίζει, για όλη τη διάρκεια του προγράμματος, χρηματοδοτικό πλαίσιο το οποίο αποτελεί προνομιακή αναφορά, κατά την έννοια του σημείου 33 της διοργανικής συμφωνίας, της 6ης Μαΐου 1999, μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής, για τη δημοσιονομική πειθαρχία και τη βελτίωση της διαδικασίας του προϋπολογισμού(5), για την αρμόδια δημοσιονομική αρχή κατά την ετήσια διαδικασία του προϋπολογισμού.

(9) Ο κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/95 του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 1995, για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων(6) καθιερώνει κοινό νομικό πλαίσιο για όλους τους τομείς των ιδίων πόρων και των δαπανών των Κοινοτήτων.

(10) Ο κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2185/96 του Συμβουλίου, της 11ης Νοεμβρίου 1996, σχετικά με τους ελέγχους και εξακριβώσεις που διεξάγει επιτοπίως η Επιτροπή με σκοπό την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων από απάτες και λοιπές παρατυπίες(7) ισχύει σε όλους τους τομείς δραστηριότητας των Κοινοτήτων, με την επιφύλαξη των διατάξεων των κοινοτικών κανόνων που αφορούν ειδικά τους διάφορους τομείς πολιτικής,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Στόχοι

Η Κοινότητα υλοποιεί χρηματοδοτική και τεχνική συνεργασία με τη Νότιο Αφρική για την υποστήριξη των πολιτικών και των μεταρρυθμίσεων που αναλαμβάνουν οι αρχές της Νοτίου Αφρικής στο πλαίσιο μιας πολιτικής διαλόγου και εταιρικής σχέσης.

Το πρόγραμμα της κοινοτικής συνεργασίας, με τίτλο "Ευρωπαϊκό πρόγραμμα για την ανασυγκρότηση και την ανάπτυξη στη Νότιο Αφρική (ΕΠΑΑ)", έχει ως στόχο να συμβάλει στην αρμονική και βιώσιμη οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της Νοτίου Αφρικής, μέσω προγραμμάτων και μέτρων που έχουν ως στόχο τη μείωση της φτώχειας και την ενθάρρυνση της οικονομικής ανάπτυξης προς όφελος των φτωχών, τη συνεχή ενσωμάτωσή της στην παγκόσμια οικονομία, καθώς και τη σταθεροποίηση των θεμελίων που έχουν τεθεί για μια δημοκρατική κοινωνία και ένα κράτος δικαίου το οποίο σέβεται πλήρως τα δικαιώματα του ανθρώπου και τις θεμελιώδεις ελευθερίες.

Τούτο θα πραγματοποιηθεί με την υποστήριξη των διεθνών στόχων και πολιτικών για τη βιώσιμη ανάπτυξη με βάση τις συμβάσεις και τα ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών, συμβάλλοντας, με τον τρόπο αυτό, στην επίτευξη του στόχου να μειωθεί τουλάχιστον κατά το ήμισυ το ποσοστό των ανθρώπων που ζουν σε έσχατη ένδεια, έως το 2015.

Άρθρο 2

Τομείς συνεργασίας

1. Τα προγράμματα επικεντρώνονται στην καταπολέμηση της φτώχειας, λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες των μέχρι τώρα μειονεκτουσών κοινοτήτων και ενσωματώνουν τις διαστάσεις της ανάπτυξης που σχετίζονται με την ισότητα των φύλων και το περιβάλλον. Σε όλα αυτά τα προγράμματα, δίδεται ιδιαίτερη προσοχή στην ενίσχυση των θεσμικών δυνατοτήτων.

2. Η αναπτυξιακή συνεργασία που υλοποιείται στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού, εστιάζεται κυρίως στους ακόλουθους τομείς:

α) στήριξη των πολιτικών, των μέσων και των προγραμμάτων που στοχεύουν στη συνεχή ενσωμάτωση της οικονομίας της Νοτίου Αφρικής στην παγκόσμια οικονομία και στο παγκόσμιο εμπόριο, στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης, στην ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα, στην περιφερειακή συνεργασία και ολοκλήρωση. Στο τελευταίο αυτό πλαίσιο, ιδιαίτερη προσοχή δίδεται στην παροχή στήριξης των προσπαθειών προσαρμογής που καταβάλλονται στην περιοχή με την εγκαθίδρυση της ζώνης ελευθέρων συναλλαγών στο πλαίσιο της συμφωνίας εμπορίου, ανάπτυξης και συνεργασίας, ειδικότερα στο πλαίσιο της τελωνειακής ένωσης Μεσημβρινής Αφρικής (SACU). Επίσης, είναι δυνατόν να ληφθεί υπόψη η προαγωγή της αμοιβαίας συνεργασίας στον τομέα των γενικών συμφερόντων μεταξύ των επιχειρήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Νοτίου Αφρικής·

β) βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και της παροχής βασικών κοινωνικών υπηρεσιών·

γ) στήριξη του εκδημοκρατισμού, της προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου, της χρηστής διαχείρισης των κρατικών υποθέσεων, της ενίσχυσης της τοπικής διοίκησης και της συμμετοχής της κοινωνίας των πολιτών στη διαδικασία ανάπτυξης.

3. Θα προωθηθεί ο διάλογος και η εταιρική σχέση μεταξύ κρατικών αρχών και μη κυβερνητικών αναπτυξιακών εταίρων και φορέων.

Άρθρο 3

Επιλεξιμότητα των εταίρων συνεργασίας

Οι συνεργαζόμενοι εταίροι που δύνανται να επιλεγούν για την παροχή χρηματοδοτικής βοήθειας στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού, είναι εθνικές, επαρχιακές και τοπικές αρχές και δημόσιοι φορείς, μη κυβερνητικές οργανώσεις και οργανώσεις που λειτουργούν στο πλαίσιο κοινοτήτων, περιφερειακοί και διεθνείς οργανισμοί, θεσμικά όργανα και δημόσιοι ή ιδιωτικοί παράγοντες. Μπορεί να επιλεγεί και οποιοσδήποτε άλλος φορέας, εφόσον οριστεί και από τα δύο μέρη.

Άρθρο 4

Μέσα, δαπάνες, ενημέρωση για το πρόγραμμα και συντονισμός

1. Τα μέσα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τις δραστηριότητες συνεργασίας που αναφέρονται στο άρθρο 2, περιλαμβάνουν ειδικότερα μελέτες, τεχνική βοήθεια, κατάρτιση ή άλλες υπηρεσίες, προμήθειες και εργασίες, καθώς και λογιστικούς ελέγχους και αποστολές αξιολόγησης και παρακολούθησης.

2. Η κοινοτική χρηματοδότηση σε τοπικό νόμισμα ή συνάλλαγμα, ανάλογα με τις ανάγκες και τη φύση της ενέργειας, μπορεί να καλύπτει:

α) δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού για τη στήριξη μεταρρυθμίσεων και την υλοποίηση πολιτικών στους τομείς προτεραιότητας που προσδιορίζονται μέσω διαλόγου για τις πολιτικές, χρησιμοποιώντας τα πλέον κατάλληλα μέσα, μεταξύ άλλων, τη μορφή των άμεσων στοχοθετημένων δημοσιονομικών ενισχύσεων σε συγκεκριμένους τομείς όπου πληρούνται οι αρμόζουσες συνθήκες (π.χ. εγκυρότητα και διαφάνεια του κρατικού προϋπολογισμού, χρηστές διαδικασίες ανάθεσης συμβάσεων)·

β) επενδύσεις και εξοπλισμό·

γ) σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, και ειδικότερα όταν εφαρμόζεται πρόγραμμα από μη κυβερνητικό εταίρο, περιοδικές δαπάνες (συμπεριλαμβανομένων των διοικητικών δαπανών και των δαπανών συντήρησης και λειτουργίας), λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι το πρόγραμμα πρέπει να στοχεύει στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό σε μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα.

Τμήμα της χρηματοδότησης μπορεί να διοχετεύεται προς σαφώς επιλεγμένους τελικούς δικαιούχους (π.χ. νεοεισερχόμενοι στην αγορά επιχειρηματίες), μέσω ειδικευμένων χρηματοδοτικών οργανισμών, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ), υπό τη μορφή επιχειρηματικών κεφαλαίων ή άλλων μέσων. Οι πόροι που διατίθενται δυνάμει του παρόντος κανονισμού δεν χρησιμοποιούνται κατά τρόπο που επιτρέπει τον αθέμιτο ανταγωνισμό.

3. Για κάθε ενέργεια συνεργασίας, απαιτείται, καταρχήν, χρηματοδοτική συνεισφορά των εταίρων που αναφέρονται στο άρθρο 3. Η απαιτούμενη συνεισφορά είναι ανάλογη των δυνατοτήτων των εκάστοτε εταίρων και εξαρτάται από τη φύση κάθε ενέργειας. Η συνεισφορά επιδιώκεται ιδίως σε περίπτωση προγράμματος που έχει σχεδιασθεί ως η φάση εκκίνησης δραστηριότητας χωρίς ημερομηνία λήξεως, προκειμένου να εξασφαλίζεται η δυνατότητα συνέχισης του προγράμματος αυτού και μετά τη λήξη της κοινοτικής χρηματοδότησης. Η συνεισφορά μπορεί να είναι σε είδος. Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, όταν ο εταίρος είναι είτε μη κυβερνητική οργάνωση είτε οργάνωση που λειτουργεί στο πλαίσιο κοινότητας, είναι δυνατό να μην απαιτείται η συνεισφορά.

4. Η Επιτροπή μπορεί να λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα για να εξασφαλίζει ότι γίνεται γνωστός ο κοινοτικός χαρακτήρας της βοήθειας που παρέχεται δυνάμει του παρόντος κανονισμού.

5. Μπορούν να αναζητηθούν ευκαιρίες ενδεχόμενης συγχρηματοδότησης και παράλληλης χρηματοδότησης με άλλους δωρητές, ειδικότερα τα κράτη μέλη.

6. Για να επιτευχθούν οι στόχοι της συνοχής και της συμπληρωματικότητας που αναφέρονται στη συνθήκη και για να εξασφαλιστεί η βέλτιστη αποτελεσματικότητα της βοήθειας, η Επιτροπή λαμβάνει κάθε αναγκαίο μέτρο συντονισμού, κυρίως:

α) την καθιέρωση συστήματος για τη συστηματική ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με ενέργειες που χρηματοδοτούνται ή σχεδιάζεται να χρηματοδοτηθούν από την Κοινότητα, τα κράτη μέλη και την ΕΤΕπ·

β) τον επιτόπιο συντονισμό των ενεργειών αυτών μέσω τακτικών συνεδριάσεων και ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των αντιπροσώπων της Επιτροπής και των κρατών μελών στη δικαιούχο χώρα.

7. Η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, προσπαθεί να αναλάβει κάθε αναγκαίο μέτρο για να εξασφαλιστεί ο ικανοποιητικός συντονισμός με άλλους δωρητές και να ενθαρρύνει τον ολοένα και περισσότερο ενεργό ρόλο της δικαιούχου χώρας στη διαδικασία συντονισμού της βοήθειας.

Άρθρο 5

Μορφή της χρηματοδοτικής στήριξης

Η χρηματοδοτική στήριξη που παρέχεται δυνάμει του παρόντος κανονισμού, λαμβάνει τη μορφή μη επιστρεπτέων ενισχύσεων.

Άρθρο 6

Προγραμματισμός

1. Στο πλαίσιο στενών επαφών με την κυβέρνηση της Νοτίου Αφρικής και λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα του συντονισμού που αναφέρεται στο άρθρο 4 παράγραφοι 6 και 7, πραγματοποιείται τριετής ενδεικτικός προγραμματισμός. Η διαδικασία του ενδεικτικού προγραμματισμού τηρεί πλήρως την αρχή ότι ο προγραμματισμός διευθύνεται από τον αποδέκτη.

2. Για να προετοιμαστεί κάθε ενέργεια προγραμματισμού, στο πλαίσιο του αυξημένου συντονισμού με τα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένου του επιτόπιου συντονισμού, η Επιτροπή καταρτίζει έγγραφο στρατηγικής ανά χώρα κατόπιν διαλόγου με την κυβέρνηση της Νοτίου Αφρικής. Το εν λόγω έγγραφο στρατηγικής ανά χώρα λαμβάνει υπόψη τα αποτελέσματα των πλέον πρόσφατων συνολικών αξιολογήσεων των ενεργειών που χρηματοδοτούνται δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2259/96 και του παρόντος κανονισμού, καθώς και άλλων τακτικών αξιολογήσεων ενεργειών. Το έγγραφο στρατηγικής ανά χώρα συνδέεται με ανάλυση των επιμέρους προβλημάτων και περιλαμβάνει διατομεακά θέματα, όπως είναι η μείωση της φτώχειας, η ισότητα των φύλων, το περιβάλλον και η βιώσιμη ανάπτυξη. Στο έγγραφο στρατηγικής ανά χώρα προσαρτάται σχέδιο του τριετούς ενδεικτικού προγράμματος. Επιλέγεται περιορισμένος αριθμός τομέων συνεργασίας βασιζόμενος στους τομείς που εντοπίζονται στο άρθρο 2 του παρόντος κανονισμού. Για τους τομείς αυτούς, καθορίζονται λεπτομέρειες εφαρμογής και συνοδευτικά μέτρα. Στο μέτρο του δυνατού, αναπτύσσονται δείκτες επιδόσεων προκειμένου να διευκολύνουν την υλοποίηση των στόχων και την αξιολόγηση των επιπτώσεων.

Το έγγραφο στρατηγικής ανά χώρα και το σχέδιο τριετούς ενδεικτικού προγράμματος, εξετάζονται από την επιτροπή που αναφέρεται στο άρθρο 8 παράγραφος 1, εφεξής καλούμενη "επιτροπή".

Η επιτροπή διατυπώνει τη γνώμη της με τη διαδικασία του άρθρου 8 παράγραφος 2.

3. Η Επιτροπή και η κυβέρνηση της Νοτίου Αφρικής διαπραγματεύονται και υπογράφουν το τριετές ενδεικτικό πρόγραμμα. Τα τελικά αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων αποστέλλονται στην επιτροπή προς ενημέρωση. Η επιτροπή προβαίνει σε συζητήσεις σχετικά με το έγγραφο αυτό εφόσον το ζητήσουν ένα ή περισσότερα μέλη της.

4. Μία φορά κατ' έτος, η επιτροπή προβαίνει σε ανασκόπηση της λειτουργίας, των αποτελεσμάτων και του συνεχιζόμενου ενδιαφέροντος του εγγράφου στρατηγικής ανά χώρα και του τριετούς ενδεικτικού προγράμματος. Εφόσον ενδείκνυται από τις αξιολογήσεις ή άλλες συναφείς εξελίξεις, η επιτροπή μπορεί να καλέσει την Επιτροπή να διαπραγματευθεί με την κυβέρνηση της Νοτίου Αφρικής τροποποιήσεις του τριετούς ενδεικτικού προγράμματος.

5. Μία φορά κατ' έτος, η επιτροπή συζητά, με βάση παρουσίαση εκ μέρους της Επιτροπής, τις γενικές κατευθυντήριες γραμμές για τις ενέργειες που θα υλοποιηθούν το επόμενο έτος.

Άρθρο 7

Διαδικασίες

1. Η Επιτροπή είναι αρμόδια για την εκτίμηση, τη λήψη αποφάσεων και τη διαχείριση ενεργειών που υλοποιούνται δυνάμει του παρόντος κανονισμού, σύμφωνα με τις δημοσιονομικές και άλλες ισχύουσες διαδικασίες, κυρίως αυτές που ορίζονται στο δημοσιονομικό κανονισμό που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

2. Στη συγκεκριμένη περίπτωση συνεισφοράς από το ΕΠΑΑ, σε περιφερειακά προγράμματα στην περιοχή της Κοινότητας για την ανάπτυξη της Μεσημβρινής Αφρικής, τα οποία χρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης, η συνεισφορά αυτή μπορεί να χρησιμοποιείται σύμφωνα με τους όρους της σύμβασης της Λομέ, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι διατάξεις του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

3. Για να εξασφαλιστεί η διαφάνεια και η υλοποίηση των στόχων που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 6, η Επιτροπή διαβιβάζει στα κράτη μέλη και στους επιτόπιους αντιπροσώπους τους ενημερωτικά δελτία για όλα τα σχέδια αμέσως μόλις ληφθεί απόφαση για την εκτίμησή τους. Στη συνέχεια, η Επιτροπή προσαρμόζει τα ενημερωτικά δελτία των σχεδίων στα τελευταία δεδομένα και τα διαβιβάζει στα κράτη μέλη.

4. Όλες οι χρηματοδοτικές συμφωνίες ή συμβάσεις που συνάπτονται δυνάμει του παρόντος κανονισμού προβλέπουν ότι η Επιτροπή και το Ελεγκτικό Συνέδριο προβαίνουν σε επιτόπιους ελέγχους σύμφωνα με τις συνήθεις ρυθμίσεις που καθορίζει η Επιτροπή στο πλαίσιο των ισχυόντων κανόνων, και ιδίως των διατάξεων του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τα μέτρα που λαμβάνει η Επιτροπή, με τη διαδικασία του άρθρου 8, προβλέπουν την επαρκή προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/95.

5. Όταν, στο πλαίσιο αναλαμβανόμενων ενεργειών, προκύπτουν χρηματοδοτικές συμφωνίες μεταξύ της Κοινότητας και της Νοτίου Αφρικής, οι συμφωνίες αυτές ορίζουν ρητά ότι οι φόροι, δασμοί και τέλη δεν βαρύνουν την Κοινότητα.

6. Δικαίωμα συμμετοχής επί ίσοις όροις στις προσκλήσεις προσφορών και στις συμβάσεις έχουν όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα των κρατών μελών, της Νοτίου Αφρικής και των άλλων κρατών ΑΚΕ. Το δικαίωμα συμμετοχής μπορεί να επεκταθεί προκειμένου να συμπεριλάβει άλλες χώρες, σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, και για να εξασφαλιστεί η καλύτερη δυνατή σχέση κόστους-αποτελέσματος.

7. Οι προμήθειες προέρχονται από τα κράτη μέλη, τη Νότιο Αφρική ή τα άλλα κράτη ΑΚΕ. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, δεόντως αιτιολογημένες, μπορούν να προέρχονται από άλλες χώρες.

8. Εκτός αν ορίζεται άλλως στον παρόντα κανονισμό, οι συμβάσεις υπογράφονται από την κυβέρνηση της Νοτίου Αφρικής. Εξάλλου, σε περίπτωση που μια σύμβαση δεν καλύπτεται από χρηματοδοτική συμφωνία, η σύμβαση αυτή συνάπτεται από την Επιτροπή.

Άρθρο 8

Επιτροπή

1. Η Επιτροπή επικουρείται, όπως ενδείκνυται, από την αρμόδια για την ανάπτυξη επιτροπή, η οποία ορίζεται με γεωγραφικά κριτήρια.

2. Στις περιπτώσεις που γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζονται τα άρθρα 4 και 7 της απόφασης 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου, τηρουμένων των διατάξεων του άρθρου 8 της ίδιας απόφασης.

Η περίοδος που αναφέρεται στο άρθρο 4 παράγραφος 3 της απόφασης 1999/468/ΕΚ, ορίζεται σε ένα μήνα.

3. Η επιτροπή θεσπίζει τον εσωτερικό της κανονισμό.

4. Στην περίπτωση προγραμμάτων που εγκρίνονται από την επιτροπή και χρηματοδοτούνται μέσω δόσεων που αναφέρονται σε περισσότερα από ένα δημοσιονομικά έτη, η Επιτροπή λαμβάνει ετήσιες αποφάσεις χρηματοδότησης εκ των υστέρων, μη υπερβαίνοντας το προκαθορισμένο ανώτατο ποσό δαπανών για το εγκεκριμένο πρόγραμμα και εντός των ορίων των χρηματοδοτικών πόρων που διατίθενται από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή, χωρίς περαιτέρω ανακοίνωση προς την επιτροπή.

5. Η διαδικασία που ορίζεται στο παρόν άρθρο εφαρμόζεται στις αποφάσεις χρηματοδότησης που προτίθεται να λάβει η Επιτροπή όσον αφορά σχέδια και προγράμματα αξίας άνω των τριών εκατομμυρίων ευρώ. Εφαρμόζεται επίσης σε κάθε αναπροσαρμογή τέτοιας ενέργειας που συνεπάγεται αύξηση άνω του 20 % του ποσού που συμφωνήθηκε αρχικά, καθώς και σε τυχόν προτάσεις για ουσιαστικές τροποποιήσεις της εκτέλεσης σχεδίου για το οποίο έχει ήδη αναληφθεί υποχρέωση.

6. Η Επιτροπή ενημερώνει εν συντομία την επιτροπή για τις χρηματοδοτικές αποφάσεις που προτίθεται να λάβει όσον αφορά σχέδια και προγράμματα αξίας μέχρι τρία εκατομμύρια ευρώ. Οι πληροφορίες αυτές διαβιβάζονται τουλάχιστον μία εβδομάδα πριν από τη λήψη της απόφασης.

Άρθρο 9

Παρακολούθηση και αξιολόγηση

1. Μετά τη λήξη κάθε οικονομικού έτους, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο ετήσια έκθεση για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού. Η έκθεση παρουσιάζει τα αποτελέσματα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού όσον αφορά τις αναλήψεις υποχρεώσεων και τις πληρωμές και τα έργα και προγράμματα που χρηματοδοτήθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους. Περιέχει στατιστικά στοιχεία για τις συμβάσεις που ανατέθηκαν για την υλοποίηση έργων και προγραμμάτων.

Επιπλέον, η Επιτροπή παρακολουθεί την πρόοδο όσον αφορά την απόδοση και τα αποτελέσματα, σε σχέση με τους στόχους κάθε ενέργειας, χρησιμοποιώντας αντικειμενικά επαληθεύσιμους δείκτες.

2. Η Επιτροπή αξιολογεί τακτικά τις ενέργειες που χρηματοδοτούνται από την Κοινότητα ώστε να προσδιορίσει κατά πόσον επιτεύχθηκαν οι στόχοι των ενεργειών και να χαράξει κατευθυντήριες γραμμές για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των μελλοντικών ενεργειών. Η Επιτροπή διαβιβάζει περίληψη των αξιολογήσεων που διενεργεί στην επιτροπή του άρθρου 8 παράγραφος 1. Οι εκθέσεις αξιολόγησης είναι στη διάθεση οιουδήποτε κράτους μέλους, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και των άλλων ενδιαφερομένων μερών.

3. Η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο ενδιάμεση επισκόπηση μέχρι τις 31 Οκτωβρίου 2003 το αργότερο, καθώς και συνολική αξιολόγηση του προγράμματος πριν από τη λήξη ισχύος του παρόντος κανονισμού.

Η ενδιάμεση επισκόπηση αφορά τα αποτελέσματα του πρώτου τριετούς προγράμματος (2000-2002) που υλοποιείται δυνάμει του παρόντος κανονισμού. Εάν χρειασθεί, η Επιτροπή προτείνει τροποποιήσεις του παρόντος κανονισμού, λαμβάνοντας υπόψη τις επιπτώσεις των νέων συμφωνιών ΑΚΕ-ΕΕ για τη Νότιο Αφρική.

Στην ολική αξιολόγηση, υποβάλλεται εισήγηση για τη συνέχιση της αναπτυξιακής συνεργασίας με τη Νότιο Αφρική.

Άρθρο 10

Ποσό δημοσιονομικής αναφοράς

1. Το δημοσιονομικό πλαίσιο για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού κατά την περίοδο από το 2000 έως το 2006, ανέρχεται σε 787,5 εκατομμύρια ευρώ.

Οι ετήσιες πιστώσεις εγκρίνονται από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή εντός των ορίων των δημοσιονομικών προοπτικών.

2. Κάθε έτος, καθορίζεται στον προϋπολογισμό ανώτατο όριο εντός των ετήσιων πιστώσεων για συμβάσεις τεχνικής βοήθειας που συνάπτονται από την Επιτροπή για τη διεξαγωγή κοινών ενεργειών προς αμοιβαίο συμφέρον της Κοινότητας και του δικαιούχου.

Άρθρο 11

Διάρκεια

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την τρίτη ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2006.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

...,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Η Πρόεδρος

...

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

...

(1) EE C ...

(2) Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 5ης Μαΐου 1999 (EE C 279 της 1.10.1999, σ. 192)·, κοινή θέση του Συμβουλίου της 28ης Φεβρουαρίου 2000 και απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της ... (δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα).

(3) EE L 306 της 28.11.1996, σ. 5.

(4) EE L 184 της 17.7.1999, σ. 23.

(5) EE C 172 της 18.6.1999, σ. 1.

(6) EE L 312 της 23.12.1995, σ. 1.

(7) EE L 292 της 15.11.1996, σ. 2.

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Στις 15 Μαρτίου 1999, η Επιτροπή υπέβαλε στο Συμβούλιο πρόταση κανονισμού η οποία βασίζεται στο άρθρο 179 της συνθήκης ΕΚ (πρώην άρθρο 130 Χ), το οποίο θεσπίζει τους στόχους και τις διαδικασίες για τις δραστηριότητες βάσει του κονδυλίου του παρόντος προϋπολογισμού B7-32 00 "Ευρωπαϊκό πρόγραμμα για την ανασυγκρότηση και την ανάπτυξη (ΕΠΑΑ)".

2. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έδωσε τη γνώμη του σε πρώτη ανάγνωση στις 5 Μαΐου 1999.

3. Στις 14 Ιουλίου 1999, η Επιτροπή διαβίβασε τροποποιημένη πρόταση στο Συμβούλιο [COM (1999) 335 τελικό].

4. Με βάση τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και τη θέση της Επιτροπής για το θέμα αυτό, η ομάδα του Συμβουλίου συμφώνησε ως προς ένα σχέδιο κοινής θέσης, λαμβάνοντας υπόψη ορισμένες αλλαγές μετά την έναρξη ισχύος της συνθήκης του Άμστερνταμ.

5. Στις 28 Φεβρουαρίου 2000, το Συμβούλιο υιοθέτησε την κοινή θέση του σύμφωνα με το άρθρο 251 της συνθήκης ΕΚ.

II. ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Ο στόχος της πρότασης αυτής είναι να εξασφαλιστεί η συνέχεια των χρηματοδοτικών δραστηριοτήτων όπως προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2259/96 του Συμβουλίου του Νοεμβρίου 1996, μετά τη λήξη ισχύος του στις 31 Δεκεμβρίου 1999. Η γραμμή του προϋπολογισμού του ευρωπαϊκού προγράμματος για την ανασυγκρότηση και την ανάπτυξη στην Νότιο Αφρική αποσκοπεί στη χρηματοδότηση προγραμμάτων που έχουν στόχο να συμβάλουν στη βιώσιμη ανάπτυξη, στη σταθεροποίηση των θεμελίων που έχουν τεθεί για μια δημοκρατική κοινωνία και ένα κράτος δικαίου, καθώς και στη βελτίωση της κατάστασης των πλέον μειονεκτουσών ομάδων στην νοτιοαφρικανική κοινωνία. Επιπλέον, καθορίζει τους στόχους και τους τομείς μελλοντικής παρέμβασης βάσει της συμφωνίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση για το εμπόριο, την ανάπτυξη και τη συνεργασία (TDCA), η οποία υπογράφηκε τον Ιούλιο του 1999.

III. ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΘΕΣΗΣ

1. Γενικές παρατηρήσεις

1.1. Αν και το Συμβούλιο ακολούθησε σε μεγάλη κλίμακα την προσέγγιση και τους στόχους της Επιτροπής και υποστήριξε διάφορες τροπολογίες τις οποίες πρότεινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ωστόσο έκρινε αναγκαίο να επιφέρει ορισμένες αλλαγές όσον αφορά τόσο την ουσία όσο και τη διατύπωση ορισμένων άρθρων του προτεινόμενου κανονισμού.

Κατά την κατάρτιση της κοινής θέσης του, το Συμβούλιο προσπάθησε να σεβαστεί τις ακόλουθες αρχές και κατευθυντήριες γραμμές:

- να καταστήσει ακριβέστερη τη διατύπωση του κανονισμού και να βελτιώσει, κατ' αυτό τον τρόπο, τη νομική σαφήνεια του κειμένου (σύμφωνα με τη διοργανική συμφωνία της 22ας Δεκεμβρίου 1998 για τις κοινές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την ποιότητα της διατύπωσης της κοινοτικής νομοθεσίας(1),

- να αποσύρει παραπομπές που αφορούν νομικές πράξεις ή έγγραφα πολιτικής τα οποία θεωρείται ότι πλεονάζουν και ότι ανώφελα αυξάνουν την έκταση του κειμένου (ιδίως όσον αφορά τον δημοσιονομικό κανονισμό),

- να διασαφηνίσει το πεδίο εφαρμογής ορισμένων διατάξεων, ιδιαίτερα εκείνων που σχετίζονται με τον προγραμματισμό (άρθρο 6) και να αποφύγει διατυπώσεις που επαναλαμβάνουν ιδέες οι οποίες εκφράζονται σε άλλα σημεία του κανονισμού,

- να τροποποιήσει διαδικαστικές ή διοικητικές προτάσεις οι οποίες δεν συμφωνούν με τις καθιερωμένες διατυπώσεις και πρακτικές (είτε διοργανικών συμφωνιών είτε παρόμοιων κανονισμών).

1.2. Στην κοινή θέση του το Συμβούλιο ενέκρινε την ουσία και τη διατύπωση της πρότασης της Επιτροπής, με τις εξαιρέσεις που αναφέρονται παρακάτω στο σημείο 2.2 (ειδικές παρατηρήσεις). Στο άρθρο 8 παράγραφοι 4 έως 6 (επιτροπολογία) του σχεδίου κοινής θέσης, το Συμβούλιο έκρινε σκόπιμο, αποβλέποντας σε μεγαλύτερη συνοχή, να αναδιαρθρώσει και να επαναδιατυπώσει ορισμένες από τις παραγράφους της πρότασης της Επιτροπής.

2. Ειδικές παρατηρήσεις

2.1. Νομική βάση

Η νομική βάση την οποία πρότεινε η Επιτροπή στην πρότασή της, συγκεκριμένα το άρθρο 179 της συνθήκης ΕΚ (πρώην άρθρο 130 Χ), θεωρείται από το Συμβουλίου, στην κοινή θέση του, ότι είναι κατάλληλη για το στόχο και το περιεχόμενο της πρότασης.

2.2. Τροποποιήσεις τις οποίες επέφερε το Συμβούλιο στην πρόταση της Επιτροπής

2.2.1. Επιτροπολογία (άρθρο 8)

Το Συμβούλιο αποφάσισε σχετικά με τη διαδικασία της επιτροπής διαχείρισης όπως αυτή εκτίθεται στην απόφαση του Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 1999 με την οποία θεσπίζεται η διαδικασία για την άσκηση των εξουσιών εφαρμογής που παρέχονται στην Επιτροπή. Η αντίστοιχη αιτιολογική σκέψη, η οποία αφορούσε την επιτροπολογία (αιτιολογική σκέψη 10), απαλείφθηκε.

Το Συμβούλιο πιστεύει ότι μια διαδικασία επιτροπής (αντί των δύο διαφορετικών που προβλέπονται στο άρθρο 8 παράγραφοι 2 και 3 της πρότασης της Επιτροπής) θα εξασφαλίσει το μεγαλύτερο δυνατό συντονισμό με τις δραστηριότητες των κρατών μελών και, κατά τον τρόπο αυτό, θα συμβάλει στην αναγκαία συμπληρωματικότητα και στη δημιουργία μιας απλούστερης δομής. Για το σκοπό αυτό, το Συμβούλιο τροποποίησε, όσον αφορά τις χρηματοδοτικές αποφάσεις οι οποίες θα πρέπει να υποβάλλονται στην επιτροπή, το όριο από πέντε σε τρία εκατομμύρια ευρώ. Στόχος του Συμβουλίου είναι να δώσει μεγαλύτερη έμφαση στις συζητήσεις για τα θέματα στρατηγικής και προγραμματισμού απ' ό,τι στα μεμονωμένα προγράμματα και σχέδια.

2.2.2. Συνολική χρηματοδότηση (άρθρο 10)

Σύμφωνα με τη δήλωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής, της 6ης Μαρτίου 1995, σχετικά με την εγγραφή δημοσιονομικών διατάξεων στις νομοθετικές πράξεις(2), οι πράξεις αυτές περιέχουν μια διάταξη στην οποία η νομοθετική αρχή θεσπίζει το δημοσιονομικό πλαίσιο για το πολυετές πρόγραμμα που εγκρίθηκε με βάση τη διαδικασία συναπόφασης. Ως συνέπεια του επταετούς προγράμματος, το ποσό δημοσιονομικής αναφοράς ορίστηκε σε 787,5 εκατομμύρια ευρώ, 10 % λιγότερο από την πρόταση της Επιτροπής, προκειμένου να ληφθεί υπόψη η απόφαση του Συμβουλίου Προϋπολογισμού, του Ιουλίου 1999, για τις δαπάνες της κατηγορίας 4. Ως εκ τούτου, προστέθηκε μια αντίστοιχη παράγραφος αιτιολογική σκέψη 9 (η οποία αντικαθιστά την προηγούμενη αιτιολογική σκέψη 9).

2.3. Τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

2.3.1. Τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τις οποίες υιοθέτησε το Συμβούλιο

Από τις έξι τροπολογίες τις οποίες πρότεινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο ήταν σε θέση να αποδεχθεί τέσσερις είτε εξ ολοκλήρου (τροπολογία αριθ. 2 πρώτο μέρος 3, τροπολογία αριθ. 4 πρώτο μέρος), εν μέρει ή κατ' ουσίαν (τροπολογία αριθ. 2 δεύτερο μέρος και τροπολογία αριθ. 6).

2.3.2. Τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τις οποίες δεν υιοθέτησε το Συμβούλιο

- Το Συμβούλιο, από κοινού με την Επιτροπή, δεν μπόρεσε να αποδεχθεί την τροπολογία αριθ. 1, διότι κρίθηκε ότι μεταβάλλει τις προτεραιότητες και την ισορροπία των δραστηριοτήτων.

- Το δεύτερο τμήμα της τροπολογίας αριθ. 4 δεν έγινε αποδεκτό [άρθρο 4 παράγραφος 6 στοιχείο β)], διότι το Συμβούλιο και η Επιτροπή ήταν της γνώμης ότι ο επιτόπιο συντονισμός δεν δημιούργησε μέχρι τώρα προβλήματα.

- Το Συμβούλιο δεν μπόρεσε να ακολουθήσει την τροπολογία αριθ. 5 (άρθρο 8 νέα παράγραφος 6α), για το λόγο ότι η δημοσιοποίηση κινήτρων και απόψεων θα μπορούσε να είναι επιζήμια για τα ενδιαφερόμενα μέρη και να θέσουν σε κίνδυνο άλλους στόχους.

IV. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Το Συμβούλιο πιστεύει ότι η κοινή θέση του αποτελεί ένα ισόρροπο κείμενο που μπορεί να εξασφαλίσει, μετά τη λήξη ισχύος του κανονισμού, στις 31 Δεκεμβρίου 1999, τη συνέχιση των δραστηριοτήτων για την αναπτυξιακή συνεργασία με τη Νότιο Αφρική, οι οποίες χρηματοδοτούνται βάσει του εν λόγω κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2259/96 του Συμβουλίου, του Νοεμβρίου 1996. Τα προγράμματα που χρηματοδοτούνται από το ΕΠΑΑ ακολουθούν τις προτεραιότητες που καθορίζονται στη συμφωνία-πλαίσιο για το εμπόριο, την ανάπτυξη και τη συνεργασία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Νοτίου Αφρικής.

(1) ΕΕ C 73 της 17.3.1999, σ. 1.

(2) ΕΕ C 102 της 4.4.1996, σ. 4.