EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 55/33

P7_TA(2013)0203

Χάρτης της ΕΕ: πρότυπες ρυθμίσεις για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης σε ολόκληρη την ΕΕ

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 21ης Μαΐου 2013 σχετικά με τον Χάρτη της ΕΕ: πρότυπες ρυθμίσεις για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης σε ολόκληρη την ΕΕ (2011/2246(INI))

(2016/C 055/05)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

— έχοντας υπόψη το άρθρο 19 της Οικουμενικής Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, το άρθρο 19 του Διεθνούς Συμφώνου για τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα και τη σύμβαση της UNESCO για την προστασία και την προώθηση της πολυμορφίας της πολιτιστικής έκφρασης,

— έχοντας υπόψη το άρθρο 10 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, τις δηλώσεις, τις συστάσεις και τα ψηφίσματα της Επιτροπής Υπουργών και της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης, και τα έγγραφα της Επιτροπής της Βενετίας και του Επιτρόπου του Συμβουλίου της Ευρώπης που είναι αρμόδιος για τα ανθρώπινα δικαιώματα σχετικά με την ελευθερία της έκφρασης, της πληροφόρησης και των μέσων ενημέρωσης,

— έχοντας υπόψη το άρθρο 11 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, τα άρθρα 2, 7 και 9 έως 12 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, τα άρθρα της Συνθήκης που σχετίζονται με την ελευθερία εγκατάστασης, την ελευθερία παροχής υπηρεσιών, την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων και των αγαθών, τον ανταγωνισμό και τις κρατικές ενισχύσεις, και το άρθρο 167 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (πολιτισμός),

— έχοντας υπόψη το Πρωτόκολλο για το σύστημα δημόσιας ραδιοτηλεόρασης στα κράτη μέλη το οποίο προσαρτάται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, γνωστό ως Πρωτόκολλο του Άμστερνταμ,

— έχοντας υπόψη την οδηγία 2010/13/ΕE του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 10ης Μαρτίου 2010, για τον συντονισμό ορισμένων νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την παροχή υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων (οδηγία για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων) (1),

— έχοντας υπόψη το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής σχετικά με την πολυφωνία στα μέσα ενημέρωσης των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (SEC(2007)0032),

— έχοντας υπόψη τον Ευρωπαϊκό Χάρτη για την ελευθερία του Τύπου (2),

— έχοντας υπόψη τη σύσταση από την Επιτροπή μιας ομάδας υψηλού επιπέδου για την ελευθερία και την πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης,

— έχοντας υπόψη τα ψηφίσματά του της 20ής Νοεμβρίου 2002 σχετικά με τη συγκέντρωση των μέσων ενημέρωσης (3), της 4ης Σεπτεμβρίου 2003 σχετικά με την κατάσταση των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση (2002) (4), της 4ης Σεπτεμβρίου 2003 σχετικά με την «Τηλεόραση χωρίς σύνορα» (5), της 6ης Σεπτεμβρίου 2005 σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 4 και 5 της οδηγίας 89/552/ΕΟΚ «Τηλεόραση χωρίς σύνορα», όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 97/36/ΕΚ, για την περίοδο 2001-2002 (6), της 22ας Απριλίου 2004 σχετικά με τους κινδύνους παραβίασης, στην ΕΕ και ιδιαίτερα στην Ιταλία, των δικαιωμάτων της ελευθερίας έκφρασης και πληροφόρησης (άρθρο 11, παράγραφος 2 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων) (7), της 25ης Σεπτεμβρίου 2008 σχετικά με τη συγκέντρωση και την πολυφωνία στα μέσα ενημέρωσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση (8), της 25ης Νοεμβρίου 2010 σχετικά με τα κρατικά ραδιοτηλεοπτικά μέσα στην ψηφιακή εποχή: το μέλλον του διττού συστήματος (9), και της 10ης Μαρτίου 2011 σχετικά με τον νόμο της Ουγγαρίας για τα μέσα ενημέρωσης (10),

— έχοντας υπόψη την τρέχουσα Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την πολυφωνία στα μέσα ενημέρωσης (11), η οποία έχει καταχωρηθεί από την Επιτροπή και η οποία αποσκοπεί στην προστασία της πολυφωνίας των μέσων ενημέρωσης μέσω της μερικής εναρμόνισης των εθνικών κανόνων για την ιδιοκτησία των μέσων ενημέρωσης και τη διαφάνεια, τις συγκρούσεις συμφερόντων σε σχέση με πολιτικά αξιώματα και την ανεξαρτησία των αρχών εποπτείας των μέσων ενημέρωσης,

— έχοντας υπόψη τις αιτιολογικές σκέψεις 8 και 94 της οδηγίας για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων, με τις οποίες επισημαίνεται ότι τα κράτη μέλη πρέπει να αποτρέπουν οποιεσδήποτε πράξεις προωθούν τη δημιουργία δεσποζουσών θέσεων ή περιορίζουν την πολυφωνία, και να εξασφαλίζουν ότι οι ανεξάρτητοι ρυθμιστικοί φορείς είναι σε θέση να εκτελούν το έργο τους με διαφάνεια και αμεροληψία,

— έχοντας υπόψη το έργο του ΟΑΣΕ σχετικά με την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, και ιδίως του εκπροσώπου του για θέματα ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης, τις σχετικές εκθέσεις και την ομιλία που παρουσιάστηκε μέσω βίντεο στην ακρόαση της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων σχετικά με την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, στις 6 Νοεμβρίου 2012,

— έχοντας υπόψη τις εκθέσεις που δημοσιεύτηκαν από ΜΚΟ σχετικά με τα μέσα ενημέρωσης, όπως αυτές των Δημοσιογράφων Χωρίς Σύνορα (δείκτες ελευθερίας του Τύπου) και της οργάνωσης Freedom House (εκθέσεις για την ελευθερία του Τύπου),

— έχοντας υπόψη τις μελέτες για θέματα σχετικά με τα μέσα ενημέρωσης που δημοσίευσε το Κοινοβούλιο (12) και το κέντρο για την πολυφωνία και την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου (13),

— έχοντας υπόψη την ανεξάρτητη μελέτη με τίτλο «Οι δείκτες πολυφωνίας των μέσων ενημέρωσης στα κράτη μέλη — προς μια προσέγγιση στη βάση των κινδύνων», που εκπονήθηκε μετά από αίτημα της Επιτροπής το 2007 και δημοσιεύτηκε το 2009 (14) και όπου σκιαγραφείται ένα «εργαλείο παρακολούθησης των μέσων ενημέρωσης» με δείκτες για τον εντοπισμό των κινδύνων για την πολυφωνία στα μέσα ενημέρωσης,

— έχοντας υπόψη το άρθρο 48 του Κανονισμού του,

— έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Πολιτισμού και Παιδείας (A7-0117/2013),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα μέσα ενημέρωσης διαδραματίζουν θεμελιώδη ρόλο «δημοσίου ελεγκτή» στη δημοκρατία, καθώς παρέχουν τη δυνατότητα στους πολίτες να ασκούν το δικαίωμά τους να ενημερώνονται, να ελέγχουν και να κρίνουν τις ενέργειες και τις αποφάσεις εκείνων που ασκούν ή κατέχουν εξουσία ή επιρροή, ιδίως στην περίπτωση εκλογικών διαδικασιών· λαμβάνοντας επίσης υπόψη ότι τα μέσα ενημέρωσης έχουν σε ένα βαθμό τη δυνατότητα να καθορίζουν τη δημόσια ατζέντα, χρησιμοποιώντας την εξουσία τους ως φύλακες της πληροφορίας και ως εκ τούτου έχουν τη δυνατότητα να διαμορφώνουν την κοινή γνώμη·

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ελευθερία έκφρασης στη δημόσια σφαίρα έχει αποδειχθεί ότι συμβάλλει στην εδραίωση της δημοκρατίας και του ίδιου του κράτους δικαίου και είναι αλληλένδετη με την ύπαρξη και την επιβίωσή του· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα ελεύθερα και ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης και η ελεύθερη ανταλλαγή πληροφοριών διαδραματίζουν αποφασιστικό ρόλο στον δημοκρατικό μετασχηματισμό που συντελείται σε μη δημοκρατικά καθεστώτα, η Επιτροπή καλείται να παρακολουθεί στενά την ελευθερία και την πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης στις υπό ένταξη χώρες και να αποδίδει επαρκή προσοχή στον ρόλο των ελεύθερων μέσων για την προώθηση της δημοκρατίας ανά τον κόσμο·

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ελευθερία των μέσων ενημέρωσης αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο των αξιών που κατοχυρώνονται από τις Συνθήκες, όπως η δημοκρατία, η πολυφωνία και ο σεβασμός των δικαιωμάτων των μειονοτήτων· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ελευθερία του Τύπου έχει αποτελέσει ιστορικά συστατικό στοιχείο για την πρόοδο των δημοκρατικών ιδεών και την ανάπτυξη του ευρωπαϊκού ιδεώδους·

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, η πολυφωνία και η ανεξάρτητη δημοσιογραφία αποτελούν ουσιώδη στοιχεία για την ίδια την παροχή των υπηρεσιών των μέσων ενημέρωσης σε ολόκληρη την Ένωση, και ιδίως στην ενιαία αγορά· εκτιμώντας, συνεπώς, ότι κάθε περιορισμός της ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης, της πολυφωνίας και της ανεξαρτησίας της δημοσιογραφίας αποτελεί περιορισμό της ελευθερίας της γνώμης και της οικονομικής ελευθερίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι δημοσιογράφοι δεν θα πρέπει να δέχονται την πίεση ιδιοκτητών, διευθυντών και κυβερνήσεων, ούτε και οικονομικής φύσης απειλές·

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι μια αυτόνομη και ισχυρή δημόσια σφαίρα, βασισμένη σε ανεξάρτητα και πολυφωνικά μέσα ενημέρωσης, αποτελεί το βασικό περιβάλλον εντός του οποίου μπορούν να αναπτυχθούν οι συλλογικές ελευθερίες της κοινωνίας πολιτών, όπως το δικαίωμα του συνέρχεσθαι και του συνεταιρίζεσθαι, καθώς και οι ατομικές ελευθερίες, όπως το δικαίωμα της ελευθερίας της έκφρασης και το δικαίωμα πρόσβασης στην πληροφόρηση·

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών για ελευθερία έκφρασης και ενημέρωσης μπορούν να διασφαλισθούν μόνο μέσω της ελευθερίας και της πολυφωνίας των μέσων ενημέρωσης, βάσει των οποίων οι δημοσιογράφοι και τα μέσα ενημέρωσης μπορούν να ασκούν το δικαίωμα και την υποχρέωσή τους να ενημερώνουν τους πολίτες με δίκαιο και ουδέτερο τρόπο για γεγονότα και αποφάσεις δημοσίου συμφέροντος· εκτιμώντας ότι όλα τα μέλη μιας κοινωνίας έχουν το δικαίωμα να εκφράζουν τις απόψεις τους με δημοκρατικό και ειρηνικό τρόπο·

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έχει ορίσει ότι υπάρχει θετική υποχρέωση των κρατών μελών να εξασφαλίζουν την πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης σύμφωνα με το άρθρο 10 της σύμβασης για την προάσπιση των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών, η οποία περιλαμβάνει παρόμοιες διατάξεις με αυτές που εμπεριέχονται στο άρθρο 11 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος αποτελεί μέρος του κοινοτικού κεκτημένου·

Η. λαμβάνοντας υπόψη οι πληροφορίες, λόγω της φύσης τους και ιδίως χάρη στις τεχνολογικές εξελίξεις των τελευταίων δεκαετιών, υπερβαίνουν τα γεωγραφικά όρια και διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στην ενημέρωση των εθνικών κοινοτήτων που ζουν στο εξωτερικό και παρέχουν εργαλεία που επιτρέπουν την αμοιβαία γνώση και κατανόηση πέρα από σύνορα και κράτη· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα διαδικτυακά, μεταξύ άλλων, μέσα ενημέρωσης έχουν αποκτήσει παγκόσμιο χαρακτήρα από τον οποίο εξαρτώνται πλέον οι προσδοκίες και οι ανάγκες του κοινού, και ιδίως των καταναλωτών πληροφοριών· λαμβάνοντας επίσης υπόψη ότι οι μεταβολές στο περιβάλλον των μέσων ενημέρωσης και στις τεχνολογίες επικοινωνίας έχουν επαναπροσδιορίσει το πεδίο της ανταλλαγής πληροφοριών και τον τρόπο ενημέρωσης των ανθρώπων και διαμόρφωσης της κοινής γνώμης·

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι μια πανευρωπαϊκή δημόσια σφαίρα η οποία θα βασίζεται στον συνεχή και αδιάλειπτο σεβασμό στην ελευθερία και την πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης αποτελεί ζωτικό στοιχείο για τη διαδικασία ολοκλήρωσης της Ένωσης, σύμφωνα με τις αξίες που κατοχυρώνονται από τις Συνθήκες, καθώς και για τη λογοδοσία των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής δημοκρατίας, για παράδειγμα όσον αφορά τις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο· λαμβάνοντας υπόψη ότι ένα δυναμικό, ανταγωνιστικό και πολυφωνικό τοπίο οπτικοακουστικών και έντυπων μέσων ενημέρωσης ενισχύει τη συμμετοχή των πολιτών στον δημόσιο διάλογο, ο οποίος είναι απαραίτητος για την εύρυθμη λειτουργία του δημοκρατικού συστήματος·

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι ΜΚΟ, ενώσεις παρακολούθησης της ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης, το Συμβούλιο της Ευρώπης και ο ΟΑΣΕ, καθώς και μελέτες και ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έχουν καταγγείλει και προειδοποιήσει σχετικά με τις απειλές σε βάρος των ελεύθερων και ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης εκ μέρους κυβερνήσεων, ακόμα και εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης (15)·

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το Συμβούλιο της Ευρώπης και ο ΟΑΣΕ έχουν εξετάσει την ανθρώπινη και τη δημοκρατική διάσταση της επικοινωνίας με λεπτομερείς δηλώσεις, ψηφίσματα, συστάσεις, γνωμοδοτήσεις και εκθέσεις για την ελευθερία, την πολυφωνία και τη συγκέντρωση των μέσων ενημέρωσης, δημιουργώντας ένα σημαντικό σώμα πανευρωπαϊκών ελάχιστων προτύπων στον τομέα αυτόν·

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δεσμευθεί για την προστασία και την προώθηση της πολυφωνίας των μέσων ενημέρωσης ως σημαντικού στηρίγματος του δικαιώματος στην ενημέρωση και την ελευθερία της έκφρασης, τα οποία αποτελούν απαραίτητες προϋποθέσεις για την ενεργή συμμετοχή του πολίτη στα κοινά και τη συμμετοχική δημοκρατία, όπως ορίζεται στο άρθρο 11 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων·

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ελευθερία των μέσων ενημέρωσης αποτελεί κριτήριο επιλεξιμότητας για την προσχώρηση των υποψήφιων χωρών στην ΕΕ βάσει των κριτηρίων της Κοπεγχάγης και είναι μία από τις αρχές που προωθεί η ΕΕ στην εξωτερική της πολιτική· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ και τα κράτη μέλη της θα πρέπει κατά συνέπεια να ηγούνται διά του παραδείγματος στο εσωτερικό, εξασφαλίζοντας με αυτόν τον τρόπο αξιοπιστία και συνοχή·

ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το Κοινοβούλιο έχει επανειλημμένως εκφράσει ανησυχίες σχετικά με την ελευθερία, την πολυφωνία και τη συγκέντρωση των μέσων ενημέρωσης και έχει ζητήσει από την Επιτροπή, ως θεματοφύλακα των Συνθηκών, να λάβει τα κατάλληλα μέτρα, υποβάλλοντας μεταξύ άλλων πρόταση για σχετική νομοθετική πρωτοβουλία·

ΙΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι στις 16 Ιανουαρίου 2007 η Επιτροπή παρουσίασε μια «προσέγγιση τριών σταδίων», η οποία περιλάμβανε ένα έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής για την πολυφωνία στα μέσα ενημέρωσης, μια ανεξάρτητη μελέτη σχετικά με την πολυφωνία στα μέσα ενημέρωσης στα κράτη μέλη της ΕΕ, με δείκτες για την αξιολόγηση της πολυφωνίας των μέσων ενημέρωσης στα κράτη μέλη της ΕΕ (το 2007), και μια ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τους δείκτες πολυφωνίας των μέσων ενημέρωσης στα κράτη μέλη της ΕΕ (το 2008), συνοδευόμενη από δημόσια διαβούλευση (16)· λαμβάνοντας υπόψη ότι το εργαλείο για την αξιολόγηση της πολυφωνίας των μέσων ενημέρωσης που περιγράφηκε στην ανεξάρτητη μελέτη δεν έχει εφαρμοστεί ακόμη·

ΙΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η προσέγγιση αυτή διεκόπη δυστυχώς από την Επιτροπή, καθώς ούτε η ανακοίνωση ούτε η δημόσια διαβούλευση πραγματοποιήθηκαν ποτέ·

ΙΖ. λαμβάνοντας υπόψη ότι με τη θέση της Συνθήκης της Λισαβόνας σε ισχύ, ο Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων έχει καταστεί δεσμευτικός· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Χάρτης αποτελεί το πρώτο διεθνές έγγραφο το οποίο αναφέρει ρητώς ότι «η ελευθερία των μέσων μαζικής ενημέρωσης και η πολυφωνία τους είναι σεβαστές» (άρθρο 11 παράγραφος 2)· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι Συνθήκες παρέχουν στην ΕΕ την εντολή και την εξουσία να διασφαλίζει ότι όλα τα θεμελιώδη δικαιώματα προστατεύονται εντός της Ένωσης, ιδίως βάσει των άρθρων 2 και 7 ΣΕΕ·

ΙΗ. λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι καθήκον των κρατών μελών να προωθούν και να προστατεύουν συνεχώς την ελευθερία της γνώμης, της έκφρασης, της ενημέρωσης και των μέσων ενημέρωσης, καθώς οι αρχές αυτές διασφαλίζονται επίσης στο πλαίσιο των συνταγμάτων και των νομοθεσιών τους, και να παρέχουν στους πολίτες δίκαιη και ισότιμη πρόσβαση σε διαφορετικές πηγές πληροφόρησης και, κατά συνέπεια, σε διαφορετικές απόψεις και γνώμες· λαμβάνοντας υπόψη ότι επιπλέον είναι καθήκον τους να σέβονται και να προστατεύουν την ιδιωτική και οικογενειακή ζωή, την κατοικία και τις επικοινωνίες, καθώς και τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα των πολιτών, σύμφωνα με τα άρθρα 7 και 8 του Χάρτη· λαμβάνοντας υπόψη ότι εάν οι ελευθερίες αυτές τεθούν σε σοβαρό κίνδυνο ή παραβιασθούν από ένα κράτος μέλος, τότε η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να παρέμβει έγκαιρα και αποτελεσματικά βάσει των αρμοδιοτήτων της που κατοχυρώνονται από τις Συνθήκες και τον Χάρτη, ώστε να προστατεύσει την ευρωπαϊκή δημοκρατική και πολυφωνική τάξη και τα θεμελιώδη δικαιώματα·

ΙΘ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ διαθέτει αρμοδιότητες σε τομείς που σχετίζονται με τα μέσα ενημέρωσης, όπως η εσωτερική αγορά, η οπτικοακουστική πολιτική, ο ανταγωνισμός (συμπεριλαμβανομένων των κρατικών ενισχύσεων), οι τηλεπικοινωνίες και τα θεμελιώδη δικαιώματα· λαμβάνοντας υπόψη ότι το Κοινοβούλιο έχει δηλώσει πως, σε αυτή τη βάση, πρέπει να οριστούν ελάχιστα απαραίτητα πρότυπα προκειμένου να διασφαλίσουν, να εγγυηθούν και να προαγάγουν την ελευθερία της πληροφόρησης και ένα ικανοποιητικό επίπεδο πολυφωνίας και ανεξάρτητης διακυβέρνησης των μέσων ενημέρωσης (17)· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή έχει αναθέσει στο Κέντρο για την ελευθερία και την πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου να διεξαγάγει μία ανάλυση σχετικά με το πεδίο εφαρμογής των αρμοδιοτήτων της ΕΕ στον τομέα της ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης·

Κ. λαμβάνοντας υπόψη τις ανησυχίες που προκύπτουν σε σχέση με τις προκλήσεις και τις πιέσεις που αντιμετωπίζουν τα μέσα ενημέρωσης, ιδίως οι δημόσιοι ραδιοτηλεοπτικοί οργανισμοί, όσον αφορά την ανεξαρτησία των συντακτών, την πρόσληψη προσωπικού, την επισφαλή απασχόληση, την αυτολογοκρισία, την πολυφωνία, την ουδετερότητα και την ποιότητα της πληροφόρησης, την πρόσβαση και τη χρηματοδότηση, και οι οποίες οφείλονται σε αθέμιτες πολιτικές και οικονομικές παρεμβάσεις, καθώς και στην οικονομική κρίση·

ΚΑ. λαμβάνοντας υπόψη τις ανησυχίες που προκύπτουν σε σχέση με το υψηλό ποσοστό ανεργίας των δημοσιογράφων στην Ευρώπη, καθώς και σε σχέση με το γεγονός ότι σε μεγάλο βαθμό εργάζονται ως ελεύθεροι επαγγελματίες, με περιορισμένη σταθερότητα απασχόλησης και υποστήριξη, και σε κλίμα μεγάλης αβεβαιότητας·

ΚΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα ιδιωτικά μέσα ενημέρωσης αντιμετωπίζουν αυξανόμενη εγχώρια, αλλά και διασυνοριακή συγκέντρωση, καθώς όμιλοι μέσων ενημέρωσης διανέμουν τα προϊόντα τους σε διάφορες χώρες, αυξάνονται οι ενδοενωσιακές επενδύσεις στα μέσα ενημέρωσης και οι μη Ευρωπαίοι επενδυτές και μέσα ενημέρωσης ασκούν ολοένα και μεγαλύτερη επιρροή στην Ευρώπη, γεγονός που οδηγεί στη μονοπώληση της πληροφόρησης και υπονομεύει την πολυφωνία απόψεων· λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχουν κάποιες ανησυχίες σχετικά με τις πηγές χρηματοδότησης ορισμένων ιδιωτικών μέσων ενημέρωσης, μεταξύ άλλων και μερικών εντός της ΕΕ·

ΚΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ευρωπαϊκή κοινή γνώμη έχει εκφράσει, μέσω πολυάριθμων μελετών, ερευνών κοινής γνώμης και δημόσιων πρωτοβουλιών, τις ανησυχίες της για την επιδείνωση της κατάστασης όσον αφορά την ελευθερία και την πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης, και έχει ζητήσει επανειλημμένα τη δράση της ΕΕ για τη διατήρηση της ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης και την ανάπτυξη ενός ισχυρού, ανεξάρτητου και πολυφωνικού τοπίου μέσων ενημέρωσης·

ΚΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η επιτάχυνση του κύκλου ειδήσεων έχει οδηγήσει σε σοβαρές ανεπάρκειες στο δημοσιογραφικό έργο, όπως η παράλειψη του ελέγχου και της επαλήθευσης των δημοσιογραφικών πηγών·

ΚΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανάπτυξη ψηφιακού περιβάλλοντος μπορεί να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο για την πρόσβαση των Ευρωπαίων πολιτών στη διαδικτυακή ενημέρωση·

ΚΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το περιβάλλον των μέσων μαζικής ενημέρωσης υφίσταται θεμελιώδεις αλλαγές· λαμβάνοντας υπόψη ότι, ειδικότερα στη σημερινή εποχή οικονομικής κρίσης, ένα όλο και μεγαλύτερο ποσοστό των δημοσιογράφων αναγκάζεται να εργάζεται υπό επισφαλείς συνθήκες απασχόλησης αντιμετωπίζοντας την έλλειψη κοινωνικής ασφάλισης σε σύγκριση με τα πρότυπα της αγοράς εργασίας, καθώς και συναφείς προκλήσεις που σχετίζονται με το μέλλον της δημοσιογραφίας·

ΚΖ. λαμβάνοντας υπόψη ότι έχουν αποσταλεί αναφορές στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο που απηχούν κοινές ανησυχίες και αιτήματα των πολιτών, γεγονός που καταδεικνύει μια απαίτηση για δράση από την πλευρά των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων, και συγκεκριμένα του Κοινοβουλίου·

ΚΗ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι τεχνολογικές αλλαγές που έχουν επιφέρει το διαδίκτυο, οι προσωπικοί υπολογιστές και, πιο πρόσφατα, οι φορητοί υπολογιστές, έχουν αλλάξει ριζικά την πληροφοριακή υποδομή με τρόπους που επηρεάζουν το επιχειρηματικό μοντέλο των πιο παραδοσιακών μέσων ενημέρωσης, ιδίως όσον αφορά την εξάρτησή του από τη διαφημιστική αγορά, απειλώντας με αυτόν τον τρόπο την επιβίωση οργανισμών μέσων ενημέρωσης που επιτελούν σημαντικό πολιτικό και δημοκρατικό ρόλο· λαμβάνοντας υπόψη ότι, κατά συνέπεια, οι δημόσιες αρχές, σε επίπεδο κρατών μελών και σε επίπεδο Ένωσης, έχουν την υποχρέωση να δημιουργήσουν μια δέσμη μέτρων τα οποία θα είναι διαθέσιμα κατά τη διάρκεια αυτής της μεταβατικής περιόδου και θα συμβάλουν στην επιβίωση των αξιών και των καθηκόντων των ανεξάρτητων μέσων, ανεξάρτητα από την τεχνολογική πλατφόρμα που επιλέγουν να χρησιμοποιήσουν τώρα ή στο μέλλον· στο πλαίσιο αυτό, ζητεί από την Επιτροπή να εκπονήσει μελέτη σχετικά με τις επιπτώσεις των τεχνολογικών αλλαγών στο επιχειρηματικό μοντέλο των μέσων ενημέρωσης, καθώς και στην ελευθερία και την πολυφωνία τους·

ΚΘ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρόσφατη οικονομική κρίση έχει εντείνει τις δυσκολίες για τους οργανισμούς μέσων ενημέρωσης και έχει καταστήσει το τοπίο των μέσων ενημέρωσης, μέσω της αυξανόμενης επισφάλειας του δημοσιογραφικού ρόλου, πιο ευάλωτο σε οικονομικές ή πολιτικές πιέσεις και πιο ασταθές καθαυτό· εκτιμώντας ότι τα φαινόμενα αυτά έχουν ιδιαίτερες συνέπειες στα πιο δαπανηρά και χρονοβόρα είδη δημοσιογραφίας, όπως η ερευνητική δημοσιογραφία, το ρεπορτάζ και η αποστολή διεθνών και ευρωπαϊκών ανταποκριτών· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα εν λόγω είδη δημοσιογραφίας είναι ουσιώδη για την εξασφάλιση της υπευθυνότητας και λογοδοσίας των δημόσιων και πολιτικών αρχών, για την αποτροπή των καταχρήσεων οικονομικής και θεσμικής εξουσίας, και για την εξασφάλιση της αποκάλυψης και δίωξης εγκληματικών δραστηριοτήτων στον κοινωνικό, περιβαλλοντικό ή ανθρωπιστικό τομέα· ζητεί από την Επιτροπή να εκπονήσει μελέτη σχετικά με τις επιπτώσεις της κρίσης και της επισφαλούς απασχόλησης στη δημοσιογραφική κοινότητα, με σκοπό να αναλύσει και να προσπαθήσει να αντιμετωπίσει τις συνέπειες των φαινομένων αυτών στην ελευθερία και την πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης·

Λ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η τεχνολογική εξέλιξη, η ύπαρξη ενός ποικιλόμορφου συνόλου ανεξάρτητων επαγγελματιών δημοσιογράφων και η απόκτηση των ποικίλων δεξιοτήτων που απαιτούνται για τη συγκέντρωση και την παραγωγή ποιότητας σήμερα δημιουργούν επίσης ευκαιρίες για τη δημιουργία νέων, ανεξάρτητων πλατφόρμας και διεθνικών δημοσιογραφικών επιχειρήσεων οι οποίες μπορούν να στηριχθούν τόσο από δημόσιες πολιτικές όσο και από πολιτικές που βασίζονται στην αγορά·

1. ζητεί από τα κράτη μέλη και την Ευρωπαϊκή Ένωση να σέβονται, να εγγυώνται, να προστατεύουν και να προάγουν το θεμελιώδες δικαίωμα της ελευθερίας της έκφρασης και της ενημέρωσης, καθώς και την ελευθερία και την πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης και, ως εκ τούτου, να μην θέτουν — και να αναπτύξουν μηχανισμούς με σκοπό να αποτρέψουν — κινδύνους για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, όπως η προσπάθεια αθέμιτης πολιτικής επιρροής και επιβολής κομματικού ελέγχου και λογοκρισίας στα μέσα ενημέρωσης ή παρεμπόδισης ή αθέμιτου περιορισμού της ελευθερίας και ανεξαρτησίας των μέσων μαζικής ενημέρωσης με στόχο την εξυπηρέτηση ιδιωτικών ή κομματικών συμφερόντων, ή η οικονομικής φύσης απειλή εναντίον δημόσιων ραδιοτηλεοπτικών φορέων·

2. ζητεί από τα κράτη μέλη και την ΕΕ να εξασφαλίσουν τη δημιουργία νομικά δεσμευτικών διαδικασιών και μηχανισμών για την επιλογή και τον διορισμό των επικεφαλής των μέσων ενημέρωσης, των διοικητικών συμβουλίων, συμβουλίων των μέσων ενημέρωσης και ρυθμιστικών φορέων που να είναι διαφανείς, να βασίζονται στην αξία και την αδιαμφισβήτητη εμπειρία των προσώπων και να διασφαλίζουν τον επαγγελματισμό, την ακεραιότητα, την ανεξαρτησία, τη μέγιστη συναίνεση σε όλο το πολιτικό και κοινωνικό φάσμα και τη νομική ασφάλεια και συνέχεια, αντί να βασίζονται σε πολιτικά και κομματικά κριτήρια στο πλαίσιο ενός ευνοιοκρατικού συστήματος που συνδέεται με τα αποτελέσματα των εκλογών ή τη βούληση των εκάστοτε κυβερνώντων· επισημαίνει ότι κάθε κράτος μέλος θα πρέπει να καταρτίσει έναν κατάλογο κριτηρίων για τον διορισμό των επικεφαλής ή των συμβουλίων των κρατικών μέσων ενημέρωσης, σύμφωνα με τις αρχές της ανεξαρτησίας και της ακεραιότητας, την εμπειρία και τον επαγγελματισμό τους· ζητεί από τα κράτη μέλη να καθιερώσουν εγγυήσεις για την εξασφάλιση της ανεξαρτησίας των συμβουλίων και των ρυθμιστικών φορέων των μέσων ενημέρωσης από την πολιτική επιρροή της κυβέρνησης, της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας ή κάποιας άλλης κοινωνικής ομάδας·

3. τονίζει ότι η πολυφωνία και η δημοσιογραφική και συντακτική ανεξαρτησία αποτελούν στηρίγματα για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης — όσον αφορά τη διασφάλιση της ποικιλομορφίας των μέσων –, διασφαλίζει την πρόσβαση για ποικίλους κοινωνικούς και πολιτικούς παράγοντες, γνώμες και απόψεις (συμπεριλαμβανομένων ΜΚΟ, ενώσεων πολιτών, μειονοτήτων, κ.λπ.) και προσφέρει ένα ευρύ φάσμα απόψεων·

4. ζητεί από τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν ότι οι πολιτισμικές κοινότητες που μοιράζονται σε επικράτειες περισσότερων περιφερειακών οντοτήτων ή κρατών μελών μπορούν να έχουν πρόσβαση σε μέσα ενημέρωσης στη γλώσσα τους και ότι δεν λαμβάνεται καμία πολιτική απόφαση που θα περιορίζει την πρόσβαση αυτή·

5. υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, τα κράτη μέλη του πρέπει να εγγυώνται την πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης σύμφωνα με το άρθρο 10 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου· σημειώνει ότι το άρθρο 10 της Σύμβασης αυτής περιλαμβάνει διατάξεις παρόμοιες με εκείνες του άρθρου 11 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος αποτελεί κεκτημένο της ΕΕ·

6. τονίζει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να μεριμνά, ώστε τα κράτη μέλη να διασφαλίζουν στην επικράτειά τους την πραγματική εφαρμογή του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, η οποία εκδηλώνεται με την πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης, την ισότιμη πρόσβαση στην ενημέρωση και τον σεβασμό προς την ανεξαρτησία του Τύπου·

7. επισημαίνει ότι, με βάση τα κριτήρια της Κοπεγχάγης, οι χώρες που επιθυμούν να ενταχθούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να συμμορφώνονται με το κοινοτικό κεκτημένο, το οποίο περιλαμβάνει τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και, ειδικότερα, το άρθρο 11, το οποίο απαιτεί σεβασμό στην ελευθερία και την πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης· αντίθετα επισημαίνει ότι, παρότι τα υπάρχοντα κράτη μέλη επιβάλλεται επίσης να συμμορφώνονται με τον Χάρτη, δεν υφίσταται μηχανισμός που εξασφαλίζει ότι το πράττουν·

8. τονίζει τον θεμελιώδη ρόλο που διαδραματίζει ένα πραγματικά ισορροπημένο ευρωπαϊκό διττό σύστημα, στο οποίο τα ιδιωτικά και κρατικά μέσα ενημέρωσης έχουν τους αντίστοιχους ρόλους τους και το οποίο πρέπει να διατηρηθεί, όπως έχουν ζητήσει το Κοινοβούλιο, η Επιτροπή και το Συμβούλιο της Ευρώπης· επισημαίνει ότι σε μια κοινωνία πολυμέσων, όπου ο αριθμός των εμπορικών φορέων της παγκόσμιας αγοράς έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, η ύπαρξη κρατικών μέσων ενημέρωσης έχει καίρια σημασία· υπενθυμίζει τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν τα δημόσια μέσα ενημέρωσης, τα οποία χρηματοδοτούνται από τους πολίτες μέσω του κράτους, καθώς και το θεσμικό τους καθήκον να παρέχουν υψηλής ποιότητας, ακριβή και αξιόπιστη ενημέρωση που να απευθύνεται σε διάφορα κοινά, να είναι ανεξάρτητα από εξωτερικές πιέσεις και από πολιτικά ή οικονομικά συμφέροντα και να παρέχουν χώρο σε θέματα ειδικού ενδιαφέροντος τα οποία ενδέχεται να μην είναι κερδοφόρα για τα ιδιωτικά μέσα· τονίζει ότι τα ιδιωτικά μέσα έχουν παρόμοια καθήκοντα όσον αφορά την ενημέρωση, ιδίως την ενημέρωση θεσμικής και πολιτικής φύσης, όπως στο πλαίσιο εκλογών, δημοψηφισμάτων κ.λπ.· υπογραμμίζει ότι είναι αναγκαίο να εξασφαλιστεί η επαγγελματική ανεξαρτησία των εθνικών ειδησεογραφικών πρακτορείων και να αποτραπεί η δημιουργία ειδησεογραφικών μονοπωλίων·

9. αναγνωρίζει ότι η συνεχής αυτορρύθμιση και οι μη νομοθετικές πρωτοβουλίες, εφόσον είναι ανεξάρτητες, αμερόληπτες και διαφανείς, μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο για την εξασφάλιση της ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης· ζητεί από την Επιτροπή να λάβει μέτρα για τη στήριξη της ανεξαρτησίας των μέσων ενημέρωσης και των αντίστοιχων ρυθμιστικών φορέων, τόσο από το κράτος (μεταξύ άλλων σε ευρωπαϊκό επίπεδο) όσο και από ισχυρά εμπορικά συμφέροντα·

10. υπενθυμίζει τον ειδικό και διακριτό ρόλο των κρατικών μέσων ενημέρωσης, όπως δηλώνεται στο Πρωτόκολλο του Άμστερνταμ σχετικά με το σύστημα της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης στα κράτη μέλη·

11. υπενθυμίζει ότι το πρωτόκολλο 29 που συνάπτεται στις Συνθήκες αναγνωρίζει ότι το σύστημα της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης στα κράτη μέλη είναι άμεσα συνδεδεμένο με τις δημοκρατικές, κοινωνικές και πολιτιστικές ανάγκες κάθε κοινωνίας, καθώς και με την ανάγκη να διασφαλίζεται η πολυφωνία στα μέσα ενημέρωσης· κατά συνέπεια προβλέπει ότι τα κράτη μέλη μπορούν να χρηματοδοτούν τη δημόσια ραδιοτηλεοπτική υπηρεσία, εφόσον η χρηματοδότηση αυτή παρέχεται για την εκπλήρωση του στόχου της δημόσιας υπηρεσίας και δεν επηρεάζει τις συνθήκες του εμπορίου και τον ανταγωνισμό εντός της Ένωσης σε βαθμό που θα ερχόταν σε αντίθεση με κοινό συμφέρον·

12. τονίζει τη σημασία της κατάλληλης, αναλογικής και σταθερής χρηματοδότησης στα κρατικά μέσα ενημέρωσης προκειμένου να εξασφαλίζεται η πολιτική και οικονομική ανεξαρτησία τους, ώστε να είναι σε θέση να εκπληρώνουν πλήρως την αποστολή τους, συμπεριλαμβανομένου του κοινωνικού, εκπαιδευτικού, πολιτιστικού και δημοκρατικού τους ρόλου, να προσαρμόζονται στις ψηφιακές μεταβολές και να συμβάλλουν σε μια κοινωνία πληροφορίας και γνώσης χωρίς αποκλεισμούς, με αντιπροσωπευτικά μέσα ενημέρωσης υψηλής ποιότητας, που θα είναι διαθέσιμα σε όλους· εκφράζει την ανησυχία του για την τρέχουσα τάση σε ορισμένα κράτη μέλη να εφαρμόζουν περικοπές στον προϋπολογισμό των κρατικών μέσων ενημέρωσης ή να περιορίζουν τις δραστηριότητές τους, με αποτέλεσμα να περιορίζεται και η ικανότητά τους να εκπληρώσουν την αποστολή τους· ζητεί από τα κράτη μέλη να αντιστρέψουν την τάση αυτή και να εξασφαλίσουν επαρκή, βιώσιμη κατάλληλη και προβλέψιμη χρηματοδότηση για τα κρατικά μέσα ενημέρωσης·

13. επισημαίνει ότι δεν θα πρέπει να γίνεται κατάχρηση των μέτρων για τη ρύθμιση της πρόσβασης των μέσων ενημέρωσης στην αγορά μέσω διαδικασιών αδειοδότησης και χορήγησης εγκρίσεων μετάδοσης, κανόνων σχετικά με την προστασία του κράτους, της εθνικής και στρατιωτικής ασφάλειας και της δημόσιας τάξης και κανόνων σχετικά με την προστασία της ηθικής και των παιδιών, για να ασκείται πολιτικός ή κομματικός έλεγχος και λογοκρισία στα μέσα ενημέρωσης και να παρεμποδίζεται το θεμελιώδες δικαίωμα των πολιτών να ενημερώνονται σχετικά με θέματα δημοσίου συμφέροντος και δημόσιας σημασίας· επισημαίνει ότι θα πρέπει στο πλαίσιο αυτό να εξασφαλιστεί η κατάλληλη ισορροπία· προειδοποιεί ότι τα μέσα ενημέρωσης δεν θα πρέπει να απειλούνται από την επιρροή ομάδων συμφερόντων και ομάδων πίεσης, οικονομικών παραγόντων ή θρησκευτικών ομάδων·

14. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν τους κανόνες για τον ανταγωνισμό και για τα μέσα ενημέρωσης, να εξασφαλίσουν τον ανταγωνισμό ώστε να αντιμετωπιστεί και να προληφθεί ο κίνδυνος απόκτησης δεσπόζουσας θέσης, ίσως με τον ορισμό χαμηλότερων ορίων ανταγωνισμού στη βιομηχανία των μέσων ενημέρωσης από ό,τι σε άλλες αγορές, να εξασφαλίσουν την είσοδο νέων παραγόντων στην αγορά, να παρεμβαίνουν όταν διαπιστώνεται υπερβολικά μεγάλη συγκέντρωση στην αγορά των μέσων ενημέρωσης και όταν η πολυφωνία, η ανεξαρτησία και η ελευθερία τους βρίσκεται σε κίνδυνο, ώστε να εξασφαλίσουν ότι όλοι οι πολίτες της ΕΕ έχουν πρόσβαση σε ελεύθερα και ποικίλα μέσα ενημέρωσης σε όλα τα κράτη μέλη, καθώς και να συνιστούν βελτιώσεις, όταν αυτό είναι αναγκαίο τονίζει ότι η ύπαρξη εκδοτικών ομίλων που ανήκουν σε επιχειρήσεις οι οποίες μπορούν να αναθέτουν δημόσιες συμβάσεις αποτελεί απειλή για την ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης· ζητεί από την Επιτροπή να αξιολογήσει κατά πόσο οι υφιστάμενοι κανόνες ανταγωνισμού σχετίζονται με την αυξανόμενη συγκέντρωση των ιδιωτικών μέσων ενημέρωσης στα κράτη μέλη· καλεί την Επιτροπή να προτείνει συγκεκριμένα μέτρα για την εξασφάλιση της πολυφωνίας και την αποτροπή της υπερβολικής συγκέντρωσης στα μέσα ενημέρωσης·

15. τονίζει ότι πρέπει να δοθεί προσοχή στο επίπεδο συγκέντρωσης της ιδιοκτησίας μέσων ενημέρωσης στα κράτη μέλη και υπογραμμίζει ότι η έννοια της πολυφωνίας των μέσων ενημέρωσης καλύπτει ένα ευρύτερο πεδίο θεμάτων όπως την απαγόρευση της λογοκρισίας, την προστασία των πηγών και των πληροφοριοδοτών, θέματα που αφορούν πιέσεις από πολιτικούς παράγοντες και δυνάμεις της αγοράς, τη διαφάνεια, τις συνθήκες εργασίας των δημοσιογράφων, τις αρχές ελέγχου των μέσων ενημέρωσης, την πολιτιστική ποικιλομορφία, την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών, την απεριόριστη πρόσβαση σε πληροφορίες και επικοινωνίες, την αλογόκριτη πρόσβαση στο διαδίκτυο, καθώς και το ψηφιακό χάσμα· πιστεύει ότι η ιδιοκτησία και η διαχείριση των μέσων ενημέρωσης πρέπει να είναι διαφανής και να μην είναι συγκεντρωμένη· τονίζει ότι η συγκέντρωση της ιδιοκτησίας μέσων ενημέρωσης θέτει σε κίνδυνο την πολυφωνία και την πολιτιστική ποικιλομορφία και οδηγεί στην ομοιομορφία του περιεχομένου τους·

16. ζητεί κανόνες για να διασφαλισθεί η ορθή αντιμετώπιση και επίλυση συγκρούσεων συμφερόντων, όπως αυτών που προκύπτουν από τη συγκέντρωση πολιτικών αξιωμάτων και τον έλεγχο των μέσων ενημέρωσης, ιδίως επιβάλλοντας τη δημοσιοποίηση των ονομάτων των ιδιοκτητών ομίλων μέσων ενημέρωσης· ζητεί την αποτελεσματική εφαρμογή σαφών κανόνων για την εξασφάλιση διαφανών και δίκαιων διαδικασιών για τη χρηματοδότηση των μέσων ενημέρωσης και την κατανομή της κρατικής διαφημιστικής δαπάνης και χορηγίας, ώστε να διασφαλίζεται ότι η διαφήμιση και η χορηγία δεν δημιουργούν προσκόμματα στην ελευθερία πληροφόρησης και έκφρασης ή στην πολυμορφία, ούτε παρεμβαίνουν στην εκδοτική γραμμή των μέσων ενημέρωσης, και καλεί την Επιτροπή να εποπτεύει την εφαρμογή των κανόνων αυτών·

17. επισημαίνει ότι, παρά την εφαρμογή πολιτικής ανταγωνισμού μέσω του κανονισμού της ΕΕ περί συγχωνεύσεων, και ιδίως μέσω του άρθρου 21 (18) του κανονισμού αυτού, έχουν εκφραστεί ανησυχίες ότι τα μέσα αυτά δεν συμβάλλουν επαρκώς στον έλεγχο της συγκέντρωσης των μέσων ενημέρωσης λόγω προβλημάτων όσον αφορά την οριοθέτηση της αγοράς, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις μεγάλες συγχωνεύσεις μέσων ενημέρωσης διαφορετικών τύπων βρίσκονται κάτω από τα όρια κύκλου εργασιών που ορίζονται στην πολιτική ανταγωνισμού της ΕΕ·

18. επισημαίνει ότι η ισχύς στην αγορά του κλάδου των μέσων ενημέρωσης δεν προκύπτει μόνο από τη μονοπωλιακή δύναμη τιμολόγησης, αλλά και από πολιτική επιρροή που οδηγεί σε άλωση των ρυθμιστικών αρχών, κάτι που δυσχεραίνει την άρση μιας δεσπόζουσας θέσης αφότου αυτή εδραιωθεί· ζητεί τον καθορισμό χαμηλότερων ορίων όσον αφορά τη στρέβλωση του ανταγωνισμού στον κλάδο των μέσων ενημέρωσης από ό,τι σε άλλες αγορές·

19. υπενθυμίζει στην Επιτροπή ότι σε αρκετές περιπτώσεις στο παρελθόν έχει ερωτηθεί σχετικά με το ενδεχόμενο θέσπισης νομικού πλαισίου για την αποτροπή της συγκέντρωσης ιδιοκτησίας και της κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης· ζητεί από την Επιτροπή να προτείνει συγκεκριμένα μέτρα για την εξασφάλιση της πολυφωνίας των μέσων ενημέρωσης, συμπεριλαμβανομένου νομοθετικού πλαισίου σχετικά με τους κανόνες ιδιοκτησίας μέσων ενημέρωσης το οποίο θα καθιερώνει ελάχιστα πρότυπα για τα κράτη μέλη·

20. υπογραμμίζει τη σημασία που έχει η διασφάλιση της ανεξαρτησίας των δημοσιογράφων, τόσο από εσωτερικές πιέσεις των εκδοτών ή των ιδιοκτητών όσο και εξωτερικά, από ομάδες πολιτικών ή οικονομικών συμφερόντων ή άλλες ομάδες πίεσης, και τονίζει τη σημασία των συντακτικών χαρτών ή κωδίκων δεοντολογίας για τη συντακτική ανεξαρτησία, για την αποτροπή της παρέμβασης ιδιοκτητών, κυβερνήσεων ή εξωτερικών φορέων στο ειδησεογραφικό περιεχόμενο· τονίζει τη σημασία της άσκησης του δικαιώματος στην ελευθερία του λόγου χωρίς διακρίσεις οποιουδήποτε είδους και στη βάση της ισότητας και της ίσης μεταχείρισης· υπογραμμίζει το γεγονός ότι το δικαίωμα πρόσβασης σε δημόσια έγγραφα και πληροφορίες είναι θεμελιώδες για τους δημοσιογράφους και τους πολίτες και ζητεί από τα κράτη μέλη να θεσπίσουν ένα στέρεο και εκτεταμένο νομικό πλαίσιο όσον αφορά την ελευθερία των κυβερνητικών πληροφοριών και της πρόσβασης σε έγγραφα δημοσίου ενδιαφέροντος· απευθύνει έκκληση στα κράτη μέλη να παράσχουν νομικές εγγυήσεις όσον αφορά την πλήρη προστασία της αρχής του απορρήτου των πηγών και ζητεί την αυστηρή εφαρμογή της νομολογίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στον τομέα αυτόν, συμπεριλαμβανομένης εκείνης σχετικά με τους εσωτερικούς πληροφοριοδότες·

21. ζητεί την προστασία των δημοσιογράφων από πιέσεις, εκφοβισμούς, παρενόχληση, απειλές και βία, υπενθυμίζοντας ότι οι ασκούντες ερευνητική δημοσιογραφία αντιμετωπίζουν συχνά απειλές, σωματική βία και έως απόπειρες δολοφονίας ως αποτέλεσμα των δραστηριοτήτων τους· τονίζει τη σημασία που έχει να εξασφαλιστεί η απονομή δικαιοσύνης και η καταπολέμηση της ατιμωρησίας για τέτοιες πράξεις, σημειώνοντας και την άσχημη επίδρασή τους στην ελεύθερη έκφραση, που οδηγεί στην αυτολογοκρισία των μέσων ενημέρωσης· τονίζει ότι η ερευνητική δημοσιογραφία βοηθά στην εποπτεία της δημοκρατίας και της χρηστής διακυβέρνησης, καθώς και στην αποκάλυψη παρατυπιών και ποινικών αδικημάτων, υποστηρίζοντας με τον τρόπο αυτόν τις διωκτικές αρχές· προτρέπει τα κράτη μέλη και την ΕΕ να στηρίξουν και να προωθήσουν την ερευνητική δημοσιογραφία και να προαγάγουν τη δεοντολογική δημοσιογραφία στα μέσα ενημέρωσης μέσω της δημιουργίας επαγγελματικών προτύπων και κατάλληλων διαδικασιών προσφυγής, ιδίως μέσω της επαγγελματικής εκπαίδευσης και της χρήσης κωδίκων δεοντολογίας διατυπωμένων από τις ενώσεις και τα συνδικάτα των μέσων ενημέρωσης·

22. ζητεί από τα κράτη μέλη να θεσπίσουν νομοθεσία που θα αποτρέπει τη διείσδυση στελεχών υπηρεσιών πληροφοριών στις αίθουσες σύνταξης, καθώς οι πρακτικές αυτές θέτουν σε μεγάλο κίνδυνο την ελευθερία έκφρασης, εφόσον καθιστούν δυνατή την παρακολούθηση των αιθουσών σύνταξης και δημιουργούν κλίμα δυσπιστίας, παρεμποδίζουν τη συλλογή πληροφοριών και απειλούν την εμπιστευτικότητα των πηγών, οδηγώντας τελικά σε προσπάθειες παραπληροφόρησης και χειραγώγησης του κοινού και πλήττοντας την αξιοπιστία των μέσων ενημέρωσης·

23. τονίζει ότι αυξανόμενος αριθμός δημοσιογράφων απασχολείται υπό επισφαλείς συνθήκες, χωρίς τις κοινωνικές εγγυήσεις που υπάρχουν στη συνήθη αγορά εργασίας, και ζητεί τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας των επαγγελματιών των μέσων ενημέρωσης· τονίζει ότι τα κράτη μέλη πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι συνθήκες εργασίας των δημοσιογράφων συμβιβάζονται με τις διατάξεις του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Χάρτη· υπογραμμίζει τη σημασία των συλλογικών συμβάσεων για τους δημοσιογράφους και της εκπροσώπησης των δημοσιογραφικών συλλόγων σε συνδικαλιστικές οργανώσεις, στην οποία πρέπει να έχουν πρόσβαση όλοι οι εργαζόμενοι, ακόμα και εάν είναι μέλη μικρής ομάδας, εργάζονται σε μικρές επιχειρήσεις ή έχουν συμβάσεις μη παραδοσιακής μορφής, όπως συμβάσεις ορισμένου χρόνου ή προσωρινής απασχόλησης, εφόσον η ασφάλεια απασχόλησης τους παρέχει τη δυνατότητα να εκφράζονται και να αναλαμβάνουν δράση από κοινού και να υπερασπίζονται ευκολότερα και αποτελεσματικότερα τα επαγγελματικά τους πρότυπα·

24. τονίζει την ανάγκη προώθησης της δεοντολογικής δημοσιογραφίας στα μέσα ενημέρωσης· ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προτείνει μια πράξη (π.χ. μέσω σύστασης όπως αυτή της 20ής Δεκεμβρίου 2006 για την προστασία των ανηλίκων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και για το δικαίωμα απάντησης σε σχέση με την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας οπτικοακουστικών υπηρεσιών και επιγραμμικών υπηρεσιών πληροφόρησης), προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι τα κράτη μέλη θα καλέσουν τον κλάδο των μέσων ενημέρωσης να αναπτύξει επαγγελματικά πρότυπα και κώδικες δεοντολογίας που θα περιλαμβάνουν την υποχρέωση να επισημαίνεται η διαφορά μεταξύ γεγονότων και απόψεων στην ειδησεογραφία, την αναγκαιότητα ακρίβειας, αμεροληψίας και σεβασμού της ιδιωτικής ζωής, την υποχρέωση διόρθωσης τυχόν εσφαλμένης πληροφόρησης και το δικαίωμα απάντησης· το πλαίσιο αυτό θα πρέπει να προβλέπει τη θέσπιση από την πλευρά του κλάδου των μέσων ενημέρωσης μιας ανεξάρτητης ρυθμιστικής αρχής –η οποία θα λειτουργεί ανεξάρτητα από πολιτικές ή άλλες εξωτερικές επιρροές– με την αρμοδιότητα να διαχειρίζεται καταγγελίες σχετικά με τον Τύπο βάσει επαγγελματικών προτύπων και κωδίκων δεοντολογίας, και την εξουσία να επιβάλλει κατάλληλες κυρώσεις·

25. καλεί τα κράτη μέλη στα οποία η δυσφήμιση αποτελεί ποινικό αδίκημα να την αποποινικοποιήσουν το συντομότερο δυνατό· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι, σε πολλά κράτη μέλη, δημοσιογράφοι και μέσα ενημέρωσης υφίστανται παρενόχληση και βιαιοπραγίες, μεταξύ άλλων και όταν καλύπτουν διαδηλώσεις και δημόσιες εκδηλώσεις, πράγμα που έχει προκαλέσει ανησυχία σε διάφορες ευρωπαϊκές και διεθνείς οργανώσεις, στην επιστημονική κοινότητα και στην κοινωνία των πολιτών· τονίζει τη σημασία που έχει να ξεκινήσει ένας διάλογος με τις αρχές, ώστε να εξασφαλιστεί ότι δεν απειλείται η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης, ότι δεν αποσιωπούνται οι επικριτικές απόψεις και ότι οι δυνάμεις επιβολής του νόμου σέβονται τον ρόλο των μέσων ενημέρωσης και τους επιτρέπουν να τον επιτελούν με ελευθερία και ασφάλεια·

26. υπογραμμίζει τη σημασία που έχει να συγκροτηθούν φορείς αυτορρύθμισης των μέσων ενημέρωσης, όπως επιτροπές αναφορών και διαμεσολαβητές, και υποστηρίζει τις πρακτικές προσπάθειες από τα κάτω που έχουν ξεκινήσει από τους Ευρωπαίους δημοσιογράφους για την υπεράσπιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων τους με τη δημιουργία ενός κέντρου υποστήριξης για την καταγραφή καταγγελλόμενων παραβιάσεων των δικαιωμάτων αυτών, και ιδίως του δικαιώματος ελεύθερης έκφρασης, (σύμφωνα με το πιλοτικό πρόγραμμα το οποίο εγκρίθηκε από την ολομέλεια στο πλαίσιο της θέσης του Κοινοβουλίου σχετικά με τον προϋπολογισμό του 2013, στις 23 Οκτωβρίου 2012)·

27. υπογραμμίζει την ανάγκη κανόνων σχετικά με την πολιτική ενημέρωση σε ολόκληρο τον κλάδο των οπτικοακουστικών μέσων ενημέρωσης, προκειμένου να διασφαλισθεί η δίκαιη πρόσβαση στους διαφορετικούς πολιτικούς σχηματισμούς, πολιτικές γνώμες και απόψεις, ιδίως στην περίπτωση εκλογών και δημοψηφισμάτων, ώστε να διασφαλίζεται ότι οι πολίτες μπορούν να διαμορφώνουν την άποψή τους χωρίς αθέμιτη επιρροή από μία δεσπόζουσα δύναμη η οποία διαμορφώνει την κοινή γνώμη· σημειώνει ότι οι κανόνες αυτοί πρέπει να εφαρμόζονται κατάλληλα από τους ρυθμιστικούς φορείς·

28. τονίζει ότι τα θεμελιώδη δικαιώματα της ελευθερίας της έκφρασης και της ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης δεν περιορίζονται μόνο στα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης, αλλά καλύπτουν επίσης τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και άλλες μορφές νέων μέσων ενημέρωσης· δηλώνει την πλήρη αντίθεσή του σε κάθε προσπάθεια των αρχών να επιβάλουν απαιτήσεις καταχώρησης ή αδειοδότησης ή να παρεμποδίσουν περιεχόμενο που διατείνονται ότι είναι επιβλαβές· αναγνωρίζει ότι η παροχή διαδικτυακών υπηρεσιών από τα δημόσια μέσα ενημέρωσης συμβάλλει στην αποστολή τους να εξασφαλίζουν ότι οι πολίτες μπορούν να έχουν πρόσβαση στις πληροφορίες και να σχηματίζουν δική τους γνώμη από μια ποικιλία πηγών·

29. τονίζει την αυξανόμενη σημασία των συναθροιστών ειδήσεων, των μηχανών αναζήτησης και άλλων διαμεσολαβητών στη διάδοση και την πρόσβαση σε πληροφορίες και ειδησεογραφικό περιεχόμενο στο διαδίκτυο· ζητεί από την Επιτροπή να συμπεριλάβει αυτούς τους συντελεστές του διαδικτύου στο κανονιστικό πλαίσιο της ΕΕ κατά την αναθεώρηση της οδηγίας για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων, προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα της διάκρισης του περιεχομένου και της στρέβλωσης στην επιλογή πηγών·

30. παροτρύνει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη, στο πλαίσιο της πολιτικής της Επιτροπής για την εξοικείωση με τα μέσα ενημέρωσης, να αποδίδουν επαρκή προσοχή στη σημασία της εκπαίδευσης όσον αφορά τα μέσα ενημέρωσης, η οποία πρέπει να παρέχει στους πολίτες δεξιότητες κριτικής θεώρησης και επιλογής ανάμεσα στον διαρκώς αυξανόμενο όγκο πληροφοριών.

31. ζητεί από την Επιτροπή να ελέγχει εάν τα κράτη μέλη παραχωρούν τις ραδιοτηλεοπτικές άδειες βάσει αντικειμενικών, διαφανών, μη μεροληπτικών και αναλογικών κριτηρίων·

32. υπογραμμίζει τη σημασία και τον επείγοντα χαρακτήρα της ετήσιας παρακολούθησης της ελευθερίας και της πολυφωνίας των μέσων ενημέρωσης σε όλα τα κράτη μέλη και της υποβολής εκθέσεων σε ετήσια βάση για το θέμα αυτό, βάσει λεπτομερών προτύπων που θα αναπτύξει το Συμβούλιο της Ευρώπης και ο ΟΑΣΕ και μιας αναλυτικής προσέγγισης που θα βασίζεται στους κινδύνους, καθώς και βάσει των δεικτών που αναπτύχθηκαν από την ανεξάρτητη μελέτη η οποία εκπονήθηκε για την Επιτροπή, σε συνεργασία με ΜΚΟ, ενδιαφερόμενους φορείς και εμπειρογνώμονες, μεταξύ άλλων με την παρακολούθηση και επίβλεψη των αλλαγών της σχετικής νομοθεσίας που εγκρίνεται στα κράτη μέλη και επηρεάζει την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, ιδίως όσον αφορά κρατικές παρεμβάσεις, καθώς και των βέλτιστων πρακτικών για τον προσδιορισμό των προτύπων για τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας τόσο για δημόσια όσο και για ιδιωτικά δίκτυα· υπογραμμίζει ότι είναι σημαντικό να καταστούν αυτά τα κοινά ευρωπαϊκά πρότυπα γνωστά στο ευρύτερο κοινό· πιστεύει ότι η Επιτροπή, ο Οργανισμός Θεμελιωδών Δικαιωμάτων ή/και το Κέντρο για την ελευθερία και την πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης του ΕΠΙ, πρέπει να επιτελέσουν αυτό το έργο και να δημοσιεύουν μια έκθεση σε ετήσια βάση σχετικά με τα αποτελέσματα του ελέγχου· πιστεύει ότι η Επιτροπή πρέπει να υποβάλλει την έκθεση αυτή στο Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο και να προτείνει ενέργειες και μέτρα που θα προκύπτουν από τα συμπεράσματά της·

33. πιστεύει ότι η ΕΕ έχει αρμοδιότητες για τη λήψη νομοθετικών μέτρων που θα εγγυώνται, θα προστατεύουν και θα προωθούν την ελευθερία έκφρασης και πληροφόρησης, καθώς και την ελευθερία και την πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης, τουλάχιστον στον ίδιο βαθμό που έχει αρμοδιότητες στους τομείς της προστασίας των ανηλίκων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της πολιτιστικής διαφορετικότητας, της πρόσβασης των πολιτών στην ενημέρωση και/ή στην κάλυψη σημαντικών γεγονότων, της προώθησης των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία, της προστασίας των καταναλωτών σε σχέση με τις εμπορικές επικοινωνίες, και του δικαιώματος απάντησης, τα οποία είναι γενικά συμφέροντα που καλύπτονται από την οδηγία για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων· παράλληλα, πιστεύει ότι οποιαδήποτε ρύθμιση θα πρέπει να πραγματοποιηθεί βάσει λεπτομερούς και προσεκτικής ανάλυσης της κατάστασης στην ΕΕ και τα κράτη μέλη, των προβλημάτων προς επίλυση και των βέλτιστων τρόπων για την αντιμετώπισή τους· πιστεύει ότι είναι προτιμότερες, σύμφωνα και με τα περισσότερα ενδιαφερόμενα μέρη, ορισμένες μη νομοθετικές πρωτοβουλίες, όπως η παρακολούθηση, η αυτορρύθμιση, οι κώδικες δεοντολογίας, καθώς και η ενεργοποίηση του άρθρου 7 της ΣΕΕ, όπου αυτό είναι απαραίτητο, δεδομένου ότι ορισμένες από τις μεγαλύτερες απειλές για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης σε ορισμένα κράτη μέλη προκύπτουν από νομοθεσία που θεσπίστηκε πρόσφατα·

34. ζητεί εκ νέου από την Επιτροπή να αναθεωρήσει και να τροποποιήσει την οδηγία για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων και να επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής της, ώστε να περιλαμβάνει ελάχιστα πρότυπα για τον σεβασμό, την προστασία και την προώθηση του θεμελιώδους δικαιώματος της ελευθερίας της έκφρασης και της ενημέρωσης, καθώς και της ελευθερίας και της πολυφωνίας των μέσων ενημέρωσης, και να εξασφαλίζει την πλήρη εφαρμογή του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, των αποφάσεων του ΕΔΑΔ και της σχετικής νομολογίας όσον αφορά τις θετικές υποχρεώσεις στο πεδίο των μέσων ενημέρωσης, δεδομένου ότι στόχος της οδηγίας είναι η δημιουργία ενός χώρου χωρίς εσωτερικά σύνορα για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων με ταυτόχρονη εξασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας για τους στόχους γενικού συμφέροντος, όπως η θέσπιση κατάλληλου νομοθετικού και διοικητικού πλαισίου για την εξασφάλιση ουσιαστικής πολυφωνίας (19)· κατά συνέπεια, καλεί την Επιτροπή να αναθεωρήσει και να τροποποιήσει της οδηγία για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων ώστε να εξασφαλίσει — όπως συμβαίνει και με τις ρυθμιστικές αρχές στο πεδίο των ηλεκτρονικών επικοινωνιών — ότι οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές είναι απολύτως ανεξάρτητες, αμερόληπτες και διαφανείς όσον αφορά τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων, την άσκηση των καθηκόντων και των εξουσιών τους και τη διαδικασία ελέγχου, ότι χρηματοδοτούνται κατάλληλα για την εκτέλεση των καθηκόντων τους και διαθέτουν επαρκείς εξουσίες για την επιβολή κυρώσεων ώστε να διασφαλίζεται η εφαρμογή των αποφάσεών τους·

35. καλεί την Επιτροπή να συμπεριλάβει στην αξιολόγηση και αναθεώρηση της ΟΥΟΑΜ διατάξεις σχετικά με τη διαφάνεια της ιδιοκτησίας των μέσων ενημέρωσης, τη συγκέντρωση των μέσων ενημέρωσης, τους κανόνες περί σύγκρουσης συμφερόντων για την αποτροπή της αθέμιτης επιρροής στα μέσα ενημέρωσης από πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα, καθώς και σχετικά με την ανεξαρτησία των εποπτικών αρχών των μέσων ενημέρωσης· ζητεί από την Επιτροπή να συντάξει ανακοίνωση σχετικά με τους δείκτες για την πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης στα κράτη μέλη της ΕΕ, ένα θέμα το οποίο έχει ήδη αναπτυχθεί στην ανεξάρτητη μελέτη «Δείκτες για την πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης στα κράτη μέλη — προς μία προσέγγιση με βάση τους κινδύνους», σύμφωνα με την προτεινόμενη «προσέγγιση τριών σταδίων» που διατυπώθηκε τον Ιανουάριο του 2007· στη συνέχεια θα πρέπει να διεξαχθεί ευρεία δημόσια διαβούλευση με όλους τους ενδιαφερόμενους παράγοντες, μεταξύ άλλων σε συνέχεια της έκθεσης της ομάδας υψηλού επιπέδου για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, ιδίως με την κατάρτιση πρότασης για μια ομάδα κατευθυντήριων γραμμών της ΕΕ για την ελευθερία και την πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης·

36. ζητεί από τα κράτη μέλη να προχωρήσουν άμεσα σε μεταρρυθμίσεις για την επίτευξη των στόχων αυτών· ζητεί από την Επιτροπή να καθορίσει με σαφήνεια το πλαίσιο των αρμοδιοτήτων των ρυθμιστικών αρχών των μέσων ενημέρωσης, ιδίως όσον αφορά τη ρύθμιση και τον έλεγχο και να επιβλέπει τη συμμόρφωσή τους με τις απαιτήσεις αναγκαιότητας και αναλογικότητας κατά την επιβολή κυρώσεων· υπενθυμίζει ότι είναι σημαντικό να προσαρμόζεται το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού στις ιδιαιτερότητες κάθε μέσου ενημέρωσης·

37. ζητεί τη συνεργασία και τον συντονισμό των εθνικών ρυθμιστικών αρχών σε επίπεδο ΕΕ όσον αφορά τα μέσα ενημέρωσης, για παράδειγμα με τη σύσταση ένωσης ευρωπαϊκών ρυθμιστικών φορέων για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων, την εναρμόνιση του καθεστώτος των εθνικών ρυθμιστικών αρχών όπως προβλέπεται στα άρθρα 29 και 30 της οδηγίας για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων, διασφαλίζοντας την ανεξαρτησία, την αμεροληψία και τη διαφάνειά τους, τόσο όσον αφορά τη διαδικασία λήψης αποφάσεων και την άσκηση των εξουσιών τους, όσο και σε σχέση με τη διαδικασία ελέγχου τους, καθώς και την εξασφάλιση επαρκών εξουσιών για την επιβολή κυρώσεων ώστε να διασφαλίζεται η εφαρμογή των αποφάσεών τους·

38. ζητεί από την Επιτροπή, το Συμβούλιο και τα κράτη μέλη να λάβουν κατάλληλα, έγκαιρα, αναλογικά και προοδευτικά μέτρα όπου εγείρονται ανησυχίες σχετικά με την ελευθερία της έκφρασης, της ενημέρωσης, την ελευθερία και την πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης στην ΕΕ και στα κράτη μέλη·

39. πιστεύει ότι σε περίπτωση περαιτέρω προσχωρήσεων στην ΕΕ, θα πρέπει να δίνεται περισσότερη έμφαση στην προστασία των ελευθεριών και στην ελευθερία λόγου, που θεωρούνται ευρέως στοιχεία των ρητρών περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων και δημοκρατίας στο πλαίσιο των κριτηρίων της Κοπεγχάγης· ζητεί από την Επιτροπή να συνεχίσει να παρακολουθεί τις επιδόσεις και την πρόοδο των υποψήφιων για προσχώρηση στην ΕΕ χωρών όσον αφορά την προστασία των ελευθεριών των μέσων ενημέρωσης·

40. ζητεί από την Επιτροπή να εξασφαλίσει τη συμπερίληψη κριτηρίων που βασίζονται στην πολυφωνία και την ιδιοκτησία των μέσων ενημέρωσης σε κάθε εκτίμηση επιπτώσεων που πραγματοποιείται για νέες πρωτοβουλίες σχετικά με νομοθετικές προτάσεις·

41. εκφράζει την ανησυχία του για την έλλειψη διαφάνειας όσον αφορά την ιδιοκτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ευρώπη και, κατά συνέπεια, ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν τη διαφάνεια στην ιδιοκτησία και τη διαχείριση των μέσων ενημέρωσης και να αναλάβουν πρωτοβουλίες στο πεδίο αυτό, ιδίως απαιτώντας από τα ραδιοτηλεοπτικά, τα έντυπα και άλλα παρόμοια μέσα ενημέρωσης να υποβάλλουν στις αρμόδιες εθνικές αρχές εταιρικά μητρώα και να δημοσιοποιούν επαρκείς και επικαιροποιημένες πληροφορίες σχετικά με το ιδιοκτησιακό καθεστώς τους, ώστε να είναι δυνατός ο προσδιορισμός των δικαιούχων και τελικών ιδιοκτητών των επιχειρήσεων Τύπου, του βιογραφικού τους και των πηγών χρηματοδότησής τους, για παράδειγμα μέσω της περαιτέρω ανάπτυξης της βάσης δεδομένων MAVISE ώστε να εξελιχθεί σε ένα ενιαίο ευρωπαϊκό μητρώο χάρη στο οποίο θα εντοπίζονται οι περιπτώσεις υπερβολικής συγκέντρωσης μέσων ενημέρωσης, θα εμποδίζονται οι επιχειρήσεις μέσων ενημέρωσης να αποκρύπτουν ιδιαίτερα συμφέροντα και θα επιτρέπεται στους πολίτες να ελέγχουν ποια συμφέρονται βρίσκονται πίσω από τα μέσα ενημέρωσής τους·· ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εξετάζουν και να παρακολουθούν κατά πόσο οι δημόσιοι πόροι που προορίζονται από τα κράτη μέλη για τα κρατικά μέσα ενημέρωσης χρησιμοποιούνται με διαφάνεια και σε αυστηρή συμφωνία με το πρωτόκολλο 29 των Συνθηκών· πιστεύει ότι η διαφάνεια όσον αφορά την ιδιοκτησία αποτελεί ουσιώδες στοιχείο της πολυφωνίας των μέσων ενημέρωσης· ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παρακολουθεί και να στηρίζει την πρόοδο προς την κατεύθυνση της ενισχυμένης ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με την ιδιοκτησία των μέσων ενημέρωσης·

42. υπογραμμίζει ότι η ελευθερία των μέσων ενημέρωσης θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνει την ελευθερία πρόσβασης σε μέσα ενημέρωσης, μέσω της εξασφάλισης αποτελεσματικής παροχής και πρόσβασης σε υπηρεσίες ευρυζωνικού διαδικτύου για όλους τους Ευρωπαίους πολίτες, σε εύλογο χρόνο και με εύλογο τίμημα, μέσω της περαιτέρω ανάπτυξης των ασύρματων τεχνολογιών, συμπεριλαμβανομένων των δορυφορικών τεχνολογιών που καθιστούν δυνατή τη σύνδεση με το διαδίκτυο·

43. τονίζει ότι σύμφωνα με τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, οι αρχές έχουν θετικές υποχρεώσεις σύμφωνα με το άρθρο 10 της ΕΣΑΔ όσον αφορά την προστασία της ελευθερίας της έκφρασης ως μίας από τις προϋποθέσεις μιας λειτουργικής δημοκρατίας, καθώς «η πραγματικά αποτελεσματική άσκηση ορισμένων ελευθεριών δεν εξαρτάται μόνο από την υποχρέωση του κράτους να μην παρεμβαίνει, αλλά ενδέχεται να απαιτεί θετικά μέτρα προστασίας»·

44. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών, στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, στον ΟΑΣΕ, στην Επιτροπή Υπουργών και την Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης, την Επιτροπή της Βενετίας και τον Επίτροπο αρμόδιο για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

(1) ΕΕ L 95 της 15.4.2010, σ. 1.

(2) http://www.pressfreedom.eu/en/index.php

(3) ΕΕ C 25 Ε της 29.1.2004, σ. 205.

(4) ΕΕ C 76 Ε της 25.3.2004, σ. 412.

(5) ΕΕ C 76 E της 25.3.2004, σ. 453.

(6) ΕΕ C 193 Ε της 17.8.2006, σ. 117.

(7) ΕΕ C 104 Ε της 30.4.2004, σ. 1026.

(8) ΕΕ C 8 Ε της 14.1.2010, σ. 75.

(9) ΕΕ C 99 Ε της 3.4.2012, σ. 50.

(10) ΕΕ C 199 Ε της 7.7.2012, σ 154.

(11) www.mediainitiative.eu

(12) «The Citizen’s Right to Information: Law and Policy in the EU and its Member States», Ιούνιος 2012, διαθέσιμο στο http://www.europarl.europa.eu/committees/fr/studiesdownload.html?languageDocument=EN&file=75131

(13) http://cmpf.eui.eu/Home.aspx

(14) Εκπονήθηκε από το Καθολικό Πανεπιστήμιο της Λουβένης — ICRI, τη Διεθνή Σχολή Διοίκησης Επιχειρήσεων του Jönköping — MMTC, το Πανεπιστήμιο Κεντρικής Ευρώπης — CMCS και την εταιρεία παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών Ernst & Young του Βελγίου.

(15) Αυτές περιλαμβάνουν την άσκηση άμεσου ή έμμεσου κομματικού πολιτικού ελέγχου και επιρροής στα μέσα ενημέρωσης ή στους φορείς ελέγχου των μέσων ενημέρωσης, τον αποκλεισμό ή περιορισμό της πρόσβασης ορισμένων επιχειρήσεων του Τύπου στην αγορά μέσω διαδικασιών αδειοδότησης και έγκρισης μετάδοσης, την κατάχρηση και παραποίηση των κανόνων σχετικά με την εθνική ή στρατιωτική ασφάλεια και δημόσια τάξη ή της δεοντολογίας για την επιβολή λογοκρισίας και παρακώλυση της πρόσβασης σε έγγραφα και πληροφορίες, την παραβίαση της αρχής της εμπιστευτικότητας των πηγών, την απουσία νομοθεσίας για τη συγκέντρωση των μέσων ενημέρωσης και τη σύγκρουση συμφερόντων καθώς και τη χρήση διαφημίσεων για την άσκηση επιρροής στην εκδοτική γραμμή.

(16) http://europa.eu/rapid/pressReleasesAction.do?reference=IP/07/52

(17) Βλέπε παράγραφο 6 του ψηφίσματος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 10ης Μαρτίου 2011 σχετικά με τον νόμο της Ουγγαρίας για τα μέσα ενημέρωσης.

(18) Το άρθρο 21 ορίζει ότι οι εθνικές αρχές μπορούν να προστατεύουν «έννομα συμφέροντα», θεσπίζοντας εθνική νομοθεσία για τη διατήρηση της πολυφωνίας των μέσων ενημέρωσης.

(19) ECHR, Centro Europa 7, 7 Ιουνίου 2012, παράγραφος 134.