Αριθ. C 330/24 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 20. 12. 85 
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας 
Ψήφοι κατά: η μεγάλη πλειοψηφία. 
Β. Τα ακολούθα κείμενα της γνωμοδότησης αντικαταστάθηκαν απο τροπολογίες που εγκρίθηκαν κατά τις 
συζητήσεις 
8.4. Το τμήμα υπογραμμίζει ότι, αν οι γεωργοί μερικές φορές ήταν αναγκασμένοι να εντατικοποιήσουν την 
παραγωγή τους, να αυξήσουν τη χρησιμοποίηση λιπασμάτων, ειδών δασοκομικής κλπ. με τις επακόλουθες 
αρνητικές συνέπειες οι οποίες προέκυψαν από αυτά, αυτό που τους ενδιέφερε κατά κύριο λόγο ήταν να 
εξασφαλίσουν την επιβίωση τους και την επιβίωση της οικογένειας τους και της επιχείρησης τους, καθώς 
και να διατηρήσουν την ανταγωνιστικόττα τους έναντι εισαγόμενων ταυτόσημων προϊόντων και υποκατάστα­
των. Για το λόγο αυτό, ο γεωργικός τομέας, εφόσον θεσπισθούν ανάλογες διατάξεις και μέτρα αντιστάθμισης 
και επιστροφών και προβλεφθούν ανάλογα οικονομικά μέσα επιπλέον εκείνων του Ευρωπαϊκού Γεωργικού 
Ταμείου Προσανατολισμού και Εγγυήσεων θα ήταν πρόθυμος: 
α) να εφαρμόσει σε μεγαλύτερη έκταση μέτρα τα οποία θα επιτρέψουν μια καλύτερη προστασία του περιβάλ­
λοντος, των υδάτων και του ατμοσφαιρικού αέρα (βελτιστοποίηση της χρησιμοποίησης λιπασμάτων, 
φυτοκομικών μέσων κλπ.)· 
β) να συμβάλει περαιτέρω στη διατήρηση του τοπίου, να λάβει μέτρα για την αναδάσωση, να προβλέψει 
ζώνες για τη διατήρηση των ειδών κλπ. 
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 64, ψήφοι κατά: 33, αποχές: 12. 
12.8. Το τμήμα πιστεύει ότι για να μπορέσει η περιφερειακή πολιτική να επιτελέσει ικανοποιητικά όλες 
αυτές τις λειτουργίες, θα πρέπει να διαθέτει περισσότερους πόρους. 
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: ομοφωνία. 
Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για τις κατευθύνσεις για την ισχυ­
ροποίηση των σχέσεων ανάμεσα στην Κοινότητα και τη Λατινική Αμερική 
(85/C 330/06) 
Η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, με επιστολή της στις 12 Απριλίου 1984, ζήτησε 
από την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή να γνωμοδοτήσει για τις κατευθύνσεις για την 
ισχυροποίηση των σχέσεων ανάμεσα στην Κοινότητα και τη Λατινική Αμερική. 
Το τμήμα εξωτερικών σχέσεων, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών 
υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 10 Σεπτεμβρίου 1985 με βάση την έκθεση της εισηγήτριας, 
κας Μπρεδήμα. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, κατά τη συνεδρίαση της 31ης Οκτωβρίου 1985 στα 
πλαίσια της 230ής συνοδού ολομέλειας, υιοθέτησε κατά πλειοψηφία και με 8 ψήφους κατά και 
7 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
1. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εκφράζει 
την ικανοποίηση της επειδή οι περισσότερες χώρες της 
Λατινικής Αμερικής έχουν σημειώσει μεγάλες προόδους 
προς την εγκαθίδρυση δημοκρατικού καθεστώτος και 
εύχεται να σημειωθούν γρήγορα οι ίδιες εξελίξεις και στις 
χώρες που εξακολουθούν να έχουν αυταρχικά καθεστώτα. 
Η πορεία των χωρών αυτών προς την πολιτική και οικονο­
μική δημοκρατία και η περιφερειακή αντιμετώπιση των 
οικονομικών τους προβλημάτων αποτελούν τους λόγους 
για τους οποίους η ΟΚΕ ανταποκρίνεται θετικά στην 
έκκληση της Επιτροπής για την ενίσχυση των δεσμών 
τους με την Κοινότητα. Η ένταξη της Πορτογαλίας και 
Ισπανίας τονίζει τη σημασία αυτής της ενίσχυσης των 
δεσμών. 2. Η ΟΚΕ συμφωνεί με την ανακοίνωση της Επιτροπής 
ως προς το ότι οι σχέσεις ΕΟΚ και Λατινικής Αμερικής 
θα πρέπει να ενταχθούν σε ένα γενικό πλαίσιο, διαρθρω­
μένο σε τρία επίπεδα: το περιφερειακό, το υποπεριφε-
ρειακό και το διμερές· εκφράζει επίσης την ικανοποίηση 
της για τις συμφωνίες που υπογράφηκαν ή βρίσκονται στο 
στάδιο των διαπραγματεύσεων προς την κατεύθυνση αυτή. 
Εντούτοις, η ΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός 
ότι οι συμφωνίες, που υπογράφηκαν με το Μεξικό, τη 
Βραζιλία και τις Χώρες του Συμφώνου των Άνδεων επέφε­
ραν πενιχρά αποτελέσματα όσον αφορά την ανάπτυξη των 
χωρών αυτών και εύχεται να εφαρμοσθούν πραγματικά. 
Εύχεται επίσης να αρχίσουν διαπραγματεύσεις (ή να συνε­
χισθούν αν έχουν ήδη αρχίσει) και με άλλα κράτη στα 
οποία έχει προωθηθεί η δημοκρατία και ιδιαίτερα με την 
Αργεντινή. 
20.12.85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 330/25 
3. Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίηση της για την 
πρόσφατη σύναψη της συμφωνίας ΕΟΚ-Κεντρικής 
Αμερικής. Με τη συμφωνία αυτή καλύπτεται μόνο κατά 
ένα μέρος η έλλειψη κατανόησης της Ευρώπης στον τομέα 
αυτό. Αυτή η έλλειψη κατανόησης, μεταξύ άλλων, συνέ­
βαλε στην απομόνωση χωρών όπως η Νικαράγουα (μέλος 
της παραπάνω συμφωνίας) πράγμα στο οποίο οφείλονται 
τα μέτρα που ελήφθησαν τελευταία από την κυβέρνηση 
της. Η ΟΚΕ καταδικάζει απόλυτα τα μέτρα αυτά, που 
αφορούν την κατάργηση του δικαιώματος απεργίας και 
της ελευθερίας του τύπου και τον περιορισμό της κυκλο­
φορίας των προσώπων, όπως πρέπει να καταδικάζονται 
και να καταπολεμώνται όλες οι καταστάσεις καταπίεσης 
των ανθρώπινων δικαιωμάτων, που υπάρχουν ωστόσο 
στην Κεντρική Αμερική. 
4. Κάθε πολιτική που ακολουθείται έναντι των χωρών 
της Λατινικής Αμερικής θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη 
αφενός τη μεγάλη ποικιλία των πολιτικών, κοινωνικών και 
οικονομικών καταστάσεων που χαρακτηρίζει την ήπειρο 
αυτή και, αφετέρου, τη διαφορά στα επίπεδα ανάπτυξης 
δεδομένου ότι ορισμένες λατινοαμερικανικές χώρες προ­
σεγγίζουν όσον αφορά την οικονομική ανάπτυξη τις βιο­
μηχανοποιημένες χώρες. Θα ήταν λοιπόν σκόπιμο η προ­
σέγγιση να προσλάβει περισσότερο εξειδικευμένο ή περι­
φερειακό παρά γενικό χαρακτήρα. 
5. Οπωσδήποτε η Λατινική Αμερική αποτελεί στο 
σύνολο της, για την Κοινότητα, μια εξαιρετικά σημαντική 
αγορά, της οποίας οι δυναμικές προοπτικές δικαιολογούν 
το έντονο ενδιαφέρον που εκδηλώνεται και από τις δύο 
πλευρές του Ατλαντικού. Κατά συνέπεια, πρέπει να ενθαρ­
ρυνθεί κάθε μέτρο που αποσκοπεί στην προώθηση των 
συναλλαγών. 
6. Η εξέλιξη των εμπορευματικών συναλλαγών, αλλά 
επίσης και οι αμοιβαίες επενδύσεις, καθώς και οι πολιτι­
στικές ανταλλαγές ανάμεσα στις δύο ομάδες χωρών, θα 
συμβάλουν σε μια οικονομική ανάπτυξη, η οποία, μολο­
νότι θα διαφέρει από τη μία χώρα στην άλλη, θα καταστή­
σει δυνατό να σημειωθεί πραγματική πρόοδος όσον αφορά 
την ευημερία όλων. 
7. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αντιλαμβά­
νεται ότι, παρά το γεγονός ότι η κατάσταση του χρέους των 
χωρών της Λατινικής Αμερικής έχει σημειώσει ελαφρά 
βελτίωση κατά τους τελευταίους μήνες, εξακολουθεί να 
αποτελεί διαρθρωτικό εμπόδιο και σοβαρό ανασταλτικό 
παράγοντα για την ανάπτυξη των χωρών αυτών. Το φαινό­
μενο αυτό, το οποίο ευνοήθηκε από διεθνείς χρηματοδοτή­
σεις που δεν υπήρξαν πάντοτε συνετές, και χειροτέρεψε 
από τις τεράστιες διαρροές κεφαλαίων που οδήγησαν στην 
εγκατάλειψη του φθηνού ωστόσο δυναμικού, επιδεινώ­
θηκε από απρόβλεπτες περιστάσεις όπως η διεθνής οικο­
νομική κρίση, ένα υπερτιμημένο δολάριο που η αξία του 
διπλασιάστηκε εδώ και πέντε χρόνια σε σχέση με τα 
σταθερά ευρωπαϊκά νομίσματα και τα υπερβολικά επίπεδα 
των επιτοκίων. 
7.1. Το χρέος έφθασε σε τέτοια επίπεδα που η κατά­
σταση πρέπει να αντιμετωπιστεί με σοβαρότητα για να μην καταλήξουν οι χώρες της Λατινικής Αμερικής σε 
οικονομική ασφυξία. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει ότι πολλοί είναι 
υπεύθυνοι για το θέμα αυτό και οπωσδήποτε οι φορολογού­
μενοι των πιστωτικών χωρών δεν πρέπει και δεν μπορούν 
να πληρώσουν την έλλειψη σωφροσύνης των χρηματο­
δοτών και αυτών που υποστηρίζουν την υποτίμηση των 
εθνικών νομισμάτων στην αγορά συναλλάγματος, σε 
επίπεδο υψηλότερο από το ρυθμό του εσωτερικού πλη­
θωρισμού. 
7.2. Για να εξυγιανθεί κατά τρόπο μόνιμο η κατάσταση 
στις χώρες αυτές, η ΟΚΕ υποστηρίζει, ότι πρέπει να 
αναληφθούν πιο εκτεταμένες δράσεις, υπό την αιγίδα του 
ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας, για μια μεγαλύτερη 
ανακλιμάκωση των χρεών ώστε να μπορέσουν οι οικονο­
μίες να συνεχίσουν την ανάκαμψη τους και να παράγουν 
τα κεφάλαια που είναι απαραίτητα για την εξυπηρέτηση 
του χρέους. Τα προγράμματα αναπροσαρμογής θα πρέπει 
να παρακολουθούνται από ένα σύστημα πολυμερούς 
εποπτείας, ώστε η πολιτική μείωσης των πραγματικών 
μισθών και προσαρμογής των εμπορικών ισοζυγίων να 
μην προκαλέσει επιπλέον εξασθένιση της παραγωγικής 
δομής των χωρών αυτών καθώς και ανησυχητικό περιο­
ρισμό της εσωτερικής ζήτησης σε βάρος των φτωχότερων 
ομάδων του πληθυσμού. 
7.3. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειασθεί να 
ληφθούν μέτρα και να γίνουν ειδικές παρεμβάσεις που να 
φθάνουν μέχρι τη χαριστική παραγραφή των χρεών για 
τις πιο φτωχές χώρες με στόχο να βοηθηθούν οι υπεύθυνοι 
των νέων δημοκρατιών που κληρονόμησαν από τους προ­
κατόχους τους δυσβάστακτα χρέη. Γι'αυτό επιβάλλεται να 
γίνει διεξοδική ανάλυση, χώρα προς χώρα και περίπτωση 
προς περίπτωση, όσον αφορά την προέλευση του χρέους 
από πλευράς πιστωτών, χρεωστών και των αντικειμένων 
των χρηματοδοτήσεων, ώστε να αναζητηθούν οι κατάλλη­
λες δυνατότητες λύσεων στις οποίες θα λαμβάνονται 
υπόψη οι ευθύνες που έχουν αναληφθεί και οι οικονομικές 
και κοινωνικές προοπτικές των σχεδίων. 
7.4. Η ΟΚΕ επισημαίνει τις καταστροφικές συνέπειες 
που αναπόφευκτα θα είχε για τις χρεωμένες χώρες η 
απειλή μιας μονομερούς διακοπής της εξυπηρέτησης του 
χρέους. 
8. Η ΟΚΕ κρίνει ότι στο εμπορικό επίπεδο, ενδέχεται να 
είναι δύσκολο για την Κοινότητα να κάνει νέες εμπορικές 
παραχωρήσεις είτε πρόκειται για βιομηχανικά είτε για 
γεωργικά προϊόντα. Ωστόσο, δεν πρέπει να αρκεσθεί σε 
μια πλεονασματική κατάσταση των συναλλαγών των 
χωρών αυτών με την Κοινότητα. Για τα γεωργικά προϊόντα 
θα πρέπει να προβλεφθούν σταθεροποιητικοί μηχανισμοί 
με βάση τις διεθνείς πολυμερείς εμπορικές συμφωνίες σχε­
τικά με τις τιμές και τα μερίδια της αγοράς ώστε να 
αυξηθούν τα προερχόμενα από τις εξαγωγές έσοδα και να 
αυξηθεί η παραγωγή στις ελλειμματικές χώρες. 
8.1. Η εξυπηρέτηση του χρέους, όπως και κάθε προσπά­
θεια οικονομικής ανάπτυξης και δημιουργίας θέσεων 
απασχόλησης στις χώρες αυτές, απαιτούν, από την πλευρά 
Αριθ. C 330/26 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 20. 12. 85 
τους, την κατάκτηση νέων αγορών. Μια ισότιμη σχέση 
μεταξύ της εξυπηρέτησης του χρέους, από τη μία πλευρά, 
και των εσόδων από τις εξαγωγές, από την άλλη πλευρά, 
θα πρέπει να επιτρέψει στις χώρες αυτές να συνεχίσουν 
τις αναπτυξιακές τους προσπάθειες. 
8.2. Κατά συνέπεια, πρέπει να δοθεί νέα ώθηση στις 
εμπορικές σχέσεις ανάμεσα στην Κοινότητα και τις χώρες 
της Λατινικής Αμερικής. Αυτό αναμφίβολα μπορεί να 
επιτευχθεί με τη δημιουργία κλίματος ελευθέρωσης των 
συναλλαγών, στα πλαίσια του οποίου οι χώρες αυτές θα 
είναι διατεθειμένες να υιοθετήσουν μια πιο φιλελεύθερη 
στάση που θα χαρακτηρίζεται κυρίως από: 
— ευρύτερη αμοιβαιότητα στα τελωνειακά καθεστώτα, 
κυρίως εκ μέρους ορισμένων από τις χώρες αυτές που 
έχουν εκβιομηχανισθεί πρόσφατα, 
— την κατάργηση εμποδίων στην ελεύθερη παροχή 
υπηρεσιών (ασφάλειες, θαλάσσιες μεταφορές, κλπ.), 
— προσπάθειες ανάπτυξης νέων αγορών για τα προϊόντα 
τους σε τρίτες χώρες. 
8.3. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι η προσφυγή στο ECU ως νο­
μισματικής μονάδας για τις συμβατικές υποχρεώσεις με τις 
χώρες της Λατινικής Αμερικής θα προσέδιδε μεγαλύτερη 
σταθερότητα σε αυτές τις υποχρεώσεις. 
8.4. Οπωσδήποτε, η περιφερειακή ολοκλήρωση των 
λατινοαμερικανικών χωρών, που η Κοινότητα θα πρέπει 
να ευνοήσει, δεν μπορεί να αποτελέσει πρόσχημα για 
αύξηση των εμποδίων στις συναλλαγές με τις άλλες χώρες. 
8.5. Εξάλλου, ο ισχυρισμός που προβάλλουν οι χώρες 
της Λατινικής Αμερικής ότι γίνονται διακρίσεις σε βάρος 
τους σε σύγκριση με τις χώρες ΑΚΕ αληθεύει μόνο για 
ένα περιορισμένο αριθμό προϊόντων (για παράδειγμα, τη 
ζάχαρη). Πράγματι, τα προϊόντα που εξάγουν οι χώρες 
ΑΚΕ δεν είναι τα ίδια με τα προϊόντα που εξάγουν οι χώρες 
της Λατινικής Αμερικής και, εξάλλου, οι δασμολογικές 
προτιμήσεις (όταν αυτές υπάρχουν) δεν είναι τόσο ση­
μαντικές ώστε να επηρεάσουν τις ροές των συναλλαγών. 
Παρόλα αυτά η ΟΚΕ επισημαίνει ότι ορισμένες χώρες 
δεν οφελούνται από τις ποσοστώσεις που τους έχουν ήδη 
παραχωρηθεί από το σύστημα γενικευμένων δασμολογι­
κών προτιμήσεων. 
9. Όσον αφορά τη συνεργασία για την ανάπτυξη, 
επειδή τα κεφάλαια που διατίθενται για τα κοινοτικά 
προγράμματα που έχουν σχέση με τις «μη συνδεδεμένες 
χώρες» είναι αναγκαστικά πολύ περιορισμένα, το τμήμα 
θεωρεί ότι δεν πρέπει να δημιουργηθούν ψευδείς ελπίδες 
αλλά να ταχθεί ως μακρόπνοος στόχος μια πολιτική συ­
νεργασίας και όχι μια πολιτική βοήθειας. Η συνεργασία 
αυτή θα πρέπει να έχει σαν άξονα τη βελτίωση και την 
αύξηση των επενδύσεων, με στόχο τη δημιουργία θέσεων 
απασχόλησης, και την εκπαίδευση μεγαλύτερου αριθμού 
ατόμων, με τη χρησιμοποίηση, ενδεχομένως, των κατευ­
θυντήριων γραμμών πόυ έχουν χαραχθεί για τις χώρες 
ΑΚΕ. 
9.1. Η ΟΚΕ είναι της γνώμης ότι οι χώρες της Λατινικής 
Αμερικής θα πρέπει να καταβάλουν προσπάθειες για τη βελτίωση του καθεστώτος των επενδύσεων και υπενθυμίζει 
σχετικά το άρθρο 42 της τελικής πράξης της Bogota ί1), το 
οποίο τονίζει ότι είναι σκόπιμο να βελτιωθεί το επενδυτικό 
κλίμα στη Λατινική Αμερική, προκειμένου να παρα­
σχεθούν περισσότερες εγγυήσεις στους επενδυτές της Κοι­
νότητας, να προωθηθούν οι κοινές επιχειρήσεις, να διευ­
κολυνθεί η κίνηση κεφαλαίων και υπηρεσιών προς όφελος 
των κοινοτικών επιχειρήσεων. 
9.2. Πράγματι, ορισμένες από τις συνθήκες που 
επικρατούν στις χώρες αυτές είναι απαράδεκτες, όπως ο 
δείκτης πληθωρισμού (που ορισμένες φορές είναι τρι­
ψήφιος) και οι συνέπειες των περιοριστικών νομισματικών 
πολιτικών (έλεγχος συναλλάγματος, απαγόρευση εξαγω­
γής των μερισμάτων) που οφείλονται στη χρέωση των 
χωρών αυτών. Το ίδιο συμβαίνει σε ορισμένες χώρες λόγω 
της εξαιρετικά περίπλοκης γραφειοκρατίας και των 
ανωμαλιών που παρατηρούνται στις εθνικές διοικήσεις. 
Τα φαινόμενα αυτά ζημιώνουν σοβαρά όχι μόνο το επενδυ­
τικό κλίμα αλλά και τις συναλλαγές και την ανάπτυξη 
των χωρών αυτών. 
9.3. Όσον αφορά τους κινδύνους που είναι εγγενείς στις 
επενδύσεις, η Κοινότητα θα πρέπει να συμβάλει, μαζί 
με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής στη θέσπιση ενός 
διεθνούς θεσμικού πλαισίου κατά των μη εμπορικών κινδύ­
νων και να περιλάβει στις διμερείς συμφωνίες διατάξεις 
για την ελεύθερη κίνηση των κεφαλαίων, προκειμένου να 
αποφευχθούν οι δυσκολίες που δημιουργούνται ορισμένες 
φορές για τον κανονικό επαναπατρισμό των κεφαλαίων 
αυτών. 
9.4. Η Κοινότητα θα πρέπει να καταβάλει προσπάθειες 
να συνάψει συμφωνίες συνεργασίας με όλες τις χώρες 
ή ομάδες χωρών της Λατινικής Αμερικής που θα ήταν 
διατεθειμένες να προκαθορίσουν ένα νομικό πλαίσιο για 
τις επενδύσεις ώστε να παρέχουν επαρκή πολιτική ασφά­
λεια στους επενδυτές της Κοινότητας. 
9.5. Η ΟΚΕ συμφωνεί γενικά με τις αρχές που διέπουν 
την προσέγγιση της Επιτροπής σχετικά με τη χρηματο­
δοτική αναπτυξιακή βοήθεια στην περιοχή αυτή (σημείο 
14.1). Πάντως πιστεύει ότι τα χρηματοδοτικά προβλήματα 
της περιοχής μπορούν να μετριαστούν σημαντικά με την 
εισροή ιδιωτικών επιχειρηματικών κεφαλαίων. Η Κοινό­
τητα μπορεί να ενθαρρύνει αυτή την εισροή μέσω της 
θεσμοθέτησης του κατάλληλου πλαισίου όσον αφορά την 
ελεύθερη κυκλοφορία των κεφαλαίων (π.χ. ελεύθερος 
επαναπατρισμός του κεφαλαίου) στα πλαίσια των μελ­
λοντικών συμφωνιών οικονομικής συνεργασίας με τις 
χώρες της Λατινικής Αμερικής. 
10. Η ΟΚΕ θεωρεί εξάλλου ότι, στο πλαίσιο της βιομη­
χανικής συνεργασίας με τις χώρες της Λατινικής Αμερι­
κής, η Κοινότητα θα πρέπει να θέσει ως στόχο την κατάρ­
γηση των θεσμικών εμποδίων όσον αφορά τις «κοινές 
επιχειρήσεις», όπως π.χ. την προϋπόθεση σύμφωνα με 
(*) Πέμπτη Διακοινοβουλευκή Συνδιάσκεψη ΕΟΚ - Λατινικής 
Αμερικής που πραγμαιοποιήθηκε στη Bogota απο 25 ως 28 
Ιανουαρίου 1981. 
20. 12. 85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 330/27 
την οποία οι ξένοι μέτοχοι δεν μπορούν να έχουν την 
πλειοψηφία των μετοχών, ή πρέπει να εκχωρούν, μετά 
από ορισμένο χρονικό διάστημα, το μεγαλύτερο μέρος των 
μετοχών τους. 
11. Επειδή οι δυνατότητες των χωρών της Λατινικής 
Αμερικής να εξάγουν τα γεωργικά τους προϊόντα στην 
Κοινότητα είναι περιορισμένες, η ΟΚΕ κρίνει ότι θα ήταν 
επιθυμητό, να γίνουν ενέργειες στα πλαίσια της περιφε­
ρειακής συνεργασίας, ώστε χάρη σε μια βελτιωμένη οργά­
νωση της γεωργικής παραγωγής που θα βασίζεται στη 
συμπληρωματικότητα των οικονομιών, η γεωργική παρα­
γωγή ορισμένων χωρών της Λατινικής Αμερικής να μπο­
ρεί να καλύψει τα τρωτά σημεία του εφοδιασμού σε τρό­
φιμα των γειτονικών χωρών. 
11.1. Η Κοινότητα θα μπορούσε να παράσχει την ειδική 
τεχνογνωσία που απαιτείται για την επίτευξη του στόχου 
αυτού, διαμέσου κοινών επιχειρήσεων και δραστηριοτή­
των συνεργασίας για την ανάπτυξη των αγροτικών περιο­
χών. 
11.2. Οι παρατηρήσεις αυτές ισχύουν επίσης και για 
τον τομέα της αλιείας, για τον πρόσθετο λόγο ότι στα 
ύδατα των χωρών της Λατινικής Αμερικής υπάρχουν 
άφθονοι αλιευτικοί πόροι. 
11.3. Η Κοινότητα θα μπορούσε να προωθήσει την εκ­
βιομηχάνιση στις χώρες της Λατινικής Αμερικής και την 
κατανομή της εργασίας μεταξύ των χωρών αυτών, ενδεχο­
μένως σε περιφερειακή βάση, για παράδειγμα, με τη διά­
λυση των παλαιών σκαφών σε παλαιοσίδερα, που θα είναι 
δυνατό να χρησιμοποιούνται για προγράμματα στις χώρες 
της Λατινικής Αμερικής. Αυτό θα συνέβαλε επίσης στη 
διάλυση των σκαφών που δεν πληρούν τις προδιαγραφές 
ασφάλειας, και στη βελτίωση της ασφάλειας των θαλάσ­
σιων μεταφορών. Στα πλαίσια αυτής της δράσης θα 
μπορούσαν να συνδεθούν κοινές επιχειρήσεις ανάμεσα 
στους ευρωπαίους και λατινοαμερικάνους πλοιοκτήτες. 
12. Η ΟΚΕ προτρέπει τις κυβερνήσεις της Λατινικής 
Αμερικής που πλήττονται επανειλημμένα από αφόρητες 
καταστάσεις πείνας να ακολουθήσουν πιο αποτελεσμα­
τικές γεωργικές πολιτικές και εν αναμονή να απευθύνουν 
έκκληση προς τη διεθνή κοινότητα για επισιτιστική βοή­
θεια. Μια τέτοια βοήθεια θα μπορούσε να προστατέψει 
τους φτωχότερους λαούς της Λατινικής Αμερικής από τις 
υψηλές τιμές των ειδών διατροφής που οφείλονται στην 
ανεπαρκή εθνική προσφορά. 
13. Η Κοινότητα θα μπορούσε να θέσει στην υπηρεσία 
των χωρών της Λατινικής Αμερικής - ενδεχομένως διαμέ­
σου της ΟΚΕ- την εμπειρία της όσον αφορά τη συμμε­
τοχή των κοινωνικών εταίρων και των επαγγελματικών 
οργανώσεων στην οικονομική ζωή. 
14. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι τουλάχιστον τρεις παράγοντες 
συνηγορούν υπέρ μιας εμπεριστατωμένης εξέτασης των 
προοπτικών για μια πολιτιστική συνεργασία (με την 
ευρεία έννοια του όρου) ανάμεσα στην Κοινότητα και 
τις χώρες της Λατινικής Αμερικής, εκτός από τις ήδη 
υπάρχουσες πολιτιστικές ανταλλαγές (με την κυριο­λεκτική σημασία της λέξης). Καταρχήν η ΟΚΕ εκφράζει 
την ικανοποίηση της για το γεγονός ότι η διακοινοβουλευ­
τική διάσκεψη επικύρωσε, τον Ιούνιο 1985, την απόφαση 
για τη δημιουργία ενός ευρωλατινοαμερικανικού ιδρύ­
ματος που θα λειτουργεί ως όργανο για τη συνεργασία των 
δύο περιοχών στον πολιτιστικό, πολιτικό, οικονομικό, 
επιστημονικό και τεχνολογικό τομέα. Επιπλέον, με την 
ένταξη της Πορτογαλίας και της Ισπανίας η Κοινότητα θα 
αποκομίσει το όφελος που απορρέει από τις μακροχρόνιες 
σχέσεις ανάμεσα στις δύο αυτές χώρες και όλες τις χώρες 
της ηπείρου της Νότιας Αμερικής. Τέλος, η πλειοψηφία 
των λαών των χωρών της Λατινικής Αμερικής έλκουν 
την καταγωγή τους από τις χώρες της Μεσογείου και 
ενστερνίζονται ορισμένες ευρωπαϊκές πολιτιστικές ιδέες. 
15. Η ΟΚΕ κρίνει ότι η ένταξη της Ισπανίας και της 
Πορτογαλίας στην Κοινότητα θα επιτρέψει να δοθεί νέα 
ώθηση στις εμπορικές, οικονομικές και πολιτικές σχέσεις 
και στη συνεργασία με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής, 
και να χαραχθεί ένα πληρέστερο θεσμικό πλαίσιο που 
να καταστήσει εφικτή τη συνέχιόη των παραδοσιακών 
εξαγωγών από τις χώρες αυτές στην Κοινότητα των 
Δώδεκα και την υλοποίηση μιας στενής και δυναμικής 
συνεργασίας στον οικονομικό και χρηματοπιστωτικό 
τομέα. 
16. Η ΟΚΕ τονίζει ότι η πολιτική αστάθεια στις χώρες 
της Λατινικής Αμερικής συμβαδίζει συχνά με μια κακή 
οικονομική και κοινωνική κατάσταση. Συνεπώς, στις συμ­
φωνίες της με τις χώρες αυτές η Κοινότητα θα πρέπει 
να προσπαθήσει να συμπεριλάβει ρήτρες για ελάχιστα 
κοινωνικά πρότυπα εργασίας και για τα ανθρώπινα δι­
καιώματα. Αυτό θα συμβάλει στην επικύρωση και την 
εφαρμογή των συμβάσεων της ζ10£που έχουν υπογραφεί 
από αρκετές χώρες της Λατινικής Αμερικής. Οπωσδήποτε, 
η Κοινότητα θα πρέπει να τηρήσει σταθερή στάση όσον 
αφορά τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων και συνδικαλιστι­
κών δικαιωμάτων (προπαντός περιορίζοντας τις οικονομι­
κές της σχέσεις με τις χώρες που παραβιάζουν ανοιχτά 
και συστηματικά τα δικαιώματα αυτά). 
17. Η ΟΚΕ έχει τη γνώμη ότι τακτικές επαφές ανάμεσα 
στους οικονομικούς και κοινωνικούς κύκλους της Κοινό­
τητας από τη μια μεριά και τις χώρες της Λατινικής 
Αμερικής (σε επίπεδο ηπείρων ή περιφερειακό επίπεδο) 
από την άλλη θα συνέβαλαν καθοριστικά στη βελτίωση 
των σχέσεων ανάμεσα στους εταίρους. Η Οικονομική και 
Κοινωνική Επιτροπή θα μπορούσε να αποτελέσει τον ενδε­
δειγμένο χώρο για την οργάνωση παρόμοιων επαφών. Σχε­
τικά θα έπρεπε να καθιερωθεί μια συνεργασία ανάμεσα 
στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και το Ευρωλα-
τινοαμερικανικό ίδρυμα, ώστε να καταστεί δυνατή η διορ­
γάνωση μεταξύ των κοινοτικών και λατινοαμερικανικών 
εταίρων, σεμιναρίων και συναντήσεων για τα πολιτιστικά, 
οικονομικά, τεχνολογικά, κοινωνικά και συνδικαλιστικά 
προβλήματα. 
18. Στα πλαίσια της συνεργασίας της με τις χώρες της 
Λατινικής Αμερικής, η Κοινότητα θα πρέπει να λάβει 
Αριθ. C 330/28 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 20. 12. 85 
υπόψη της τις συνθήκες που επικρατούν στις χώρες αυτές. 
Θα πρέπει να συμβάλει στην επίλυση των κοινωνικοοικο­
νομικών προβλημάτων τους — συμπεριλαμβανομένων, 
πάνω απ'όλα και των προβλημάτων της Κεντρικής Αμερι­
κής — και να βοηθήσει τις χώρες αυτές να μειώσουν την 
εξάρτηση τους από τις Ηνωμένες Πολιτείες και από άλλες 
τρίτες χώρες. Η ΟΚΕ κρίνει ότι η ισχυροποίηση των 
σχέσεων ανάμεσα στην Κοινότητα και τις χώρες της Λατι­
νικής Αμερικής προϋποθέτει ότι η Κοινότητα θα αναλάβει μια πολιτική δέσμευση προς την κατεύθυνση αυτή. Εκφρά­
ζει την ελπίδα ότι μια τέτοια πολιτική δέσμευση μπορεί 
σύντομα να λάβει συγκεκριμένη μορφή με κατάλληλες 
δράσεις. Η Κοινότητα θα πρέπει επίσης να συμβάλει, σε 
διεθνές επίπεδο, στην όσο το δυνατό αποτελεσματικότερη 
αντιμετώπιση των σοβαρών οικονομικών και κοινωνικών 
δυσχερειών των χωρών αυτών, και προπαντός στην κατα­
πολέμηση της ανεργίας. 
Βρυξέλλες, 31 Οκτωβρίου 1985. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
GERD MUHR 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Τροπολογία που απορρίφθηκε 
Η παρακάτω τροπολογία που διατυπώθηκε με βάση τη γνωμοδότηση του τμήματος και υποβλήθηκε σύμφωνα 
με τον εσωτερικό κανονισμό, απορρίφθηκε από την ΟΚΕ κατά τη διάρκεια των συζητήσεων: 
Να διαγραφεί το σημείο 7.4 
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 31, ψήφοι κατά: 38, αποχές: 13.