ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Κ0Μ(93) 282 τελικό 
Βρυξέλλες, 16 Ιουνίου 1993 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Το μέλλον των Κοινοτικών Πρωτοβουλιών 
στο πλαίσιο των Διαρθρωτικών Ταμείων 
Τσ^μέλλον των Ko ινοτικών Πρωτοβουλιών 
στο πλαίσιο των Διαρθρωτικών Ταμείων 
Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
1. Χάρη σε μία σημαντική καινοτομία που εισήχθη με τη μεταρρύθμιση των 
διαρθρωτικών ταμείων το 1988 η Επιτροπή δύναται, με πρωτοβουλία 
της, «να προτείνει στα κράτη μέλη να υποβάλουν αιτήσεις συνδρομής 
για ενέργειες που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την 
Κοινότητα» και δεν καλύπτονται από τα αναπτυξιακά σχέδια των κρατών 
μελών^1). Οι ενέργειες που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για 
την Κοινότητα προσδιορίστηκαν επακριβώς στον κανονισμό για το 
Περιφεριακό Ταμείο^2) ο οποίος υπαγορεύει τις πρωτοβουλίες της 
Επιτροπής στο πλαίσιο του ΕΤΠΑ σε σχέση με προβλήματα που 
συνδέονται με την εφαρμογή άλλων κοινοτικών πολιτικών, την εφαρμογή 
κοινοτικών πολιτικών σε περιφερειακό επίπεδο και προβλήματα που 
είναι κοινά για ορισμένες κατηγορίες περιφερειών. 
2. Το ποσό των πόρων που θα μπορούσε να αφιερωθεί στις κοινοτικές 
πρωτοβουλίες δεν καθορίστηκε, αλλά ήταν σαφές, τουλάχιστον για το 
ΕΤΠΑ, ότι δεν μπορούσε να υπερβαίνει το 15% του συνόλου^3) και ότι 
το μεγαλίτερο μέρος των πόρων των ταμείων θα κατανέμονταν μέσω των 
Κοινοτικών Πλαισίων Στήριξης βάσει των σχεδίων των κρατών μελών. 
3. Τα διαρθρωτικά ταμεία αποτελούν το κυριότερο μέσο με το οποίο η 
Κοινότητα εκφράζει την αλληλεγγύη της με τις ασθενέστερες 
κοινωνικές ομάδες και περιφέρειες καθώς και με αυτές που χρήζουν 
ιδιαίτερης βοήθειας. Το ρόλο αυτό τον εκπληρώνουν με μεγαλύτερη 
αποτελεσματικότητα όταν τα χρηματοδοτούμενα μέτρα ανταποκρίνονται 
σε ανάγκες που προσδιορίζονται σε τοπικό επίπεδο και παίρνουν τη 
μορφή συμπληρωματικών μέτρων με απτά αποτελέσματα, ενισχύοντας έτσι 
τους δεσμούς της Κοινότητας με τους πολίτες της. Ενώ αυτό το είδος 
δράσης δεν αποτελεί αποκλειστικό τομέα των κοινοτικών πρωτοβουλιών, 
η προσπάθεια της Κοινότητας για συνοχή εκτιμάται περισσότερο και 
γίνεται πιο κατανοητή, στο πλαίσιο της αποκέντρωσης, χάρη, κυρίως, 
σε αυτές τις πρωτοβουλίες. Με το να επιτρέπουν στην Κοινότητα να 
αντιμετωπίζει με απτό και συγκεκριμένο τρόπο τα προβλήματα που 
απειλούν το βιοτικό επίπεδο των πολιτών της ή τους παρεμποδίζουν 
να αποκομίσουν τα οφέλη της αυξανόμενης ευημερίας που προσφέρει η 
εσωτερική αγορά, οι κοινοτικές πρωτοβουλίες προσδίδουν στην 
Κοινότητα πραγματική υπόσταση και της επιτρέπουν να έχει ουσιαστική 
επαφή σε τοπικό επίπεδο. 
4. Ειδικότερα, με τις κοινοτικές πρωτοβουλίες επιτυγχάνεται ευελιξία 
και προφέρονται ειδικές δυνατότητες για συνεργασία και καινοτομίες: 
πρώτον, στις κοινοτικές πρωτοβουλίες, μπορούν να συμπεριληφθούν 
μέτρα που υπερβαίνουν τα εθνικά σύνορα. Τα ΚΠΣ περιορίζονται, 
κατά κανόνα, σε ενέργειες στο πλαίσιο ενός μεμονωμένου κράτους 
μέλους ή μιας περιφέρειας. Οι κοινοτικές πρωτοβουλίες παρέχουν 
επομένως το πλαίσιο για την προώθηση της διακρατικής 
συνεργασίας και τη συγκέντρωση της τεχνογνωσίας σε τομείς 
κοινού ενδιαφέροντος· 
(1) Άρθρο 11 του κανονισμού 4253/88 (Συντονισμός) 
(2) Άρθρο 3 παράγραφος 2 του κανονισμού 4252/88 (ΕΤΠΑ) 
(3) idem 
Α Λ, 
- 2 -
δεύτερον, οι κοινοτικές πρωτοβουλίες αποτελούν ένα ουσιαστικό 
στοιχείο των διαρθρωτικών πολιτικών με μία πραγματικά κοινοτική 
διάσταση, αντίθετα από τα κοινοτικά χρηματοδοτικά μέσα που 
στηρίζουν απλώς τις εθνικές πολιτικές. Αποτελούν ένα ειδικό 
μέσο με το οποίο τα κοινοτικά ενδιαφέροντα και οι 
προτεραιότητες μπορούν να αντανακλώνται στη χορήγηση των 
κοινοτικών πόρων συμπληρώνοντας τις προτεραιότητες τις οποίες 
εισηγούνται κυρίως τα κράτη μέλη στα Κοινοτικά Πλαίσια Στήριξης 
και δίδοντας πρόσθετη έμφαση στην επιδίωξη των κοινοτικών 
στόχων. 
τρίτον, στο πλαίσιο του νέου συστήματος πολυετούς 
προγραμματισμού και κατάρτισης του προϋπολογισμού, κατά τη 
διάρκεια της προγραμματισθείσας περιόδου προκύπτουν ανάγκες οι 
οποίες δεν είναι δυνατόν να προβλεφθούν στο στάδιο του 
σχεδιασμού και οι οποίες απαιτούν να καταβάλει η Κοινότητα 
ιδιαίτερες προσπάθειες. Οι προσπαθείς αυτές πρέπει να έχουν 
σαφείς στόχους και να υλοποιούνται σχετικά γρήγορα. Είναι 
ιδιαίτερα σημαντικές διότι χάρη σ' αυτές παρέχεται πρόσθετη 
βοήθεια σε περιοχές και εργαζομένους που πλήττονται σοβαρά από 
τη βιομηχανική αλλαγή· 
τέταρτον, με την υιοθέτηση νέων προσεγγίσεων, οι κοινοτικές 
πρωτοβουλίες μπορούν να οδηγήσουν σε καινοτομίες. Εάν οι 
προσεγγίσεις αυτές αποβούν επιτυχείς, θα μπορούσαν να 
αποτελέσουν στο μέλλον μέρος της κύριας χρηματοδότησης των ΚΠΣ. 
5. 0 τρόπος με τον οποίο η Επιτροπή και τα κράτη μέλη εφάρμοσαν τις 
κοινοτικές πρωτοβουλίες κατά την περίοδο σχεδιασμού 1989-93 
περιγράφεται και αναλύεται στο μέρος II του παρόντος εγγράφου. 
Υπάρχει μία κοινή συναίνεση μεταξύ των θεσμικών οργάνων (βλ. μέρος 
III) για το ότι οι κοινοτικές πρωτοβουλίες θα πρέπει να συνεχίσουν 
να αποτελούν μέρος των παρεμβάσεων των διαρθρωτικών ταμείων κατά 
την περίοδο 1994-1999 η οποία καλύπτεται από τη νέα δημοσιονομική 
προοπτική που συμφωνήθηκε στο Εδιμβούργο. 
6. Ένα από τα διδάγματα της πρώτης περιόδου ήταν η ανάγκη να 
γνωρίζουν τα κράτη μέλη σε πρωιμότερο στάδιο τα θέματα και τις 
προτεραιότητες που προτίθεται να καλύψει η Επιτροπή στο πλαίσιο των 
κοινοτικών πρωτοβουλιών. Η Επιτροπή ανταποκρίθηκε στο αίτημα αυτό 
αναγγέλλοντας, την εποχή που υπέβαλε τις προτάσεις της για την 
τροποποίηση των κανονισμών που διέπουν τα διαρθρωτικά ταμεία, την 
πρόθεση της να δημοσιεύσει ένα Πράσινο Βιβλίο ή ένα έγγραφο 
συμβουλευτικού χαρακτήρα για το μέλλον των κοινοτικών πρωτοβουλιών. 
7. Σκοπός του παρόντος Πράσινου Βιβλίου είναι να συμβάλει σε μία 
ευρεία συζήτηση για τις προτεραιότητες που πρέπει να καλυφθούν από 
τις κοινοτικές πρωτοβουλίες κατά την προσεχή περίοδο. Στο εν λόγω 
Πράσινο Βιβλίο προτείνονται ορισμένες επιλογές και προτεραιότητες 
ως συμβολή της Επιτροπής στη συζήτηση. Εντούτοις, όπως καθίσταται 
σαφές από το κείμενο που ακολουθεί, η ίδια η Επιτροπή βρίσκεται 
ακόμη σε προκαταρκτικό στάδιο όσον αφορά την προσέγγιση που 
πρόκειται να υιοθετήσει. 
Η συζήτηση θα πρέπει να βασιστεί στα διδάγματα της πείρας ιτου 
αποκτήθηκε κατά την πρώτη φάση, ενώ συγχρόνως θα πρέπει να ληφθούν 
υπόψη οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η Κοινότητα. Οι 
περιστάσεις είναι προφανώς πολύ διαφορετικές απ' ό,τι ήταν το i90ô: 
- 3 -
οι διαδικασίες εγκαθίδρυσης της εσωτερικής αγοράς έχουν πλέον 
ολοκληρωθεί. Ωστόσο, θα πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες για 
να εξασφαλισθεί ότι ο τομέας της βιομηχανίας θα μπορέσει να 
επωφεληθεί από τα πλεονεκτήματα που προσφέρει η εσωτερική 
αγορά· 
υπάρχει σήμερα σοβαρή οικονομική ύφεση με 17 εκατ. ανέργους που 
συνδυάζεται με επιδείνωση των δημοσίων οικονομικών η οποία 
περιορίζει, ιδίως, τις δημόσιες επενδύσεις· 
η πίεση του ανταγωνισμού καθώς και των οικονομικών και 
κοινωνικών αλλαγών δεν γίνεται πλέον αισθητή μόνον στις 
ασθενέστερες περιφέρειες και τους παραδοσιακούς τομείς, αλλά 
και οι ισχυρότερες περιφέρειες και η καρδιά της κοινοτικής 
βιομηχανίας γίνονται όλο και πιο ευάλωτες· 
το πολιτικό τοπίο της Ευρώπης έχει αλλάξει ριζικά λόγω των 
εξελίξεων στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη και λόγω της 
προετοιμαζόμενης ένταξης νέων μελών στην Κοινότητα. 
Συνεπώς, οι ανάγκες είναι ακόμη μεγαλύτερες και ποικίλες απ' ό,τι 
προηγουμένως. Προφανώς, οι κοινοτικές πρωτοβουλίες δεν μπορούν να 
τις καλύψουν όλες. θα πρέπει να γίνουν επιλογές ούτως ώστε οι 
κοινοτικές πρωτοβουλίες να είναι επαρκώς συγκεντρωμένες και να 
έχουν πραγματική προστιθέμενη αξία όσον αφορά τις επιπτώσεις τους 
στην ανάπτυξη. Εάν δεν επιτευχθεί ένας ορισμένος βαθμός συναίνεσης 
όσον αφορά αυτές τις επιλογές και τους λόγους που τις υπαγορεύουν, 
υπάρχει ο κίνδυνος να καταστούν αναποτελεσματικές οι μελλοντικές 
ενέργειες λόγω του κατακερματισμού τους. 
Δεδομένου ότι η Επιτροπή επιθυμεί να πραγματοποιηθεί μια ευρεία 
συζήτηση, καλεί να συμμετάσχουν σε αυτή όχι μόνο τα κράτη μέλη, το 
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, αλλά 
και οι τοπικές και περιφερειακές αρχές, οι αναπτυξιακοί φορείς, οι 
οικονομικοί και κοινωνικοί εταίροι και άλλοι ενδιαφερόμενοι φορείς. 
Ως εκ τούτου, η Επιτροπή επιθυμεί να κυκλοφορήσει ευρέως το παρόν 
Πράσινο Βιβλίο. Η Επιτροπή θα δεχθεί πρόθυμα την υποβολή 
παρατηρήσεων για το Πράσινο Βιβλίο ποιν τα τέλη Σεπτεμβρίου 1993. 
Ελπίζεται ότι έτσι θα έχει το χρόνο να εκφράσει τη γνώμη της και η 
Επιτροπή των Περιφερειών. Στη συνέχεια, η Επιτροπή θα αξιολογήσει 
τα συμπεράσματα των διαβουλεύσεων και θα προτείνει εγκαίρως κάποιες 
αρχικές κατευθυντήριες γραμμές για τις Κοινοτικές Πρωτοβουλίες, 
ούτως ώστε οι προτάσεις αυτές να ληφθούν υπόψη κατά τον καθορισμό 
των Κοινοτικών Πλαισίων Στήριξης που θα υπαγορεύουν τις 
διαρθρωτικές παρεμβάσεις της Κοινότητας για το χρονικό διάστημα από 
το 1994 και μετέπειτα. 
- 4 
Μ. ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ 1989-93 : ΜΙΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ 
AoYiKéc YonuaToôoTiKéc απουάσειο 
9. Η πρώτη απόφαση της Επιτροπής σχετικά με την ανάληψη συγκεκριμένων 
κοινοτικών πρωτοβουλιών ελήφθη στις 22 Νοεμβρίου 1989, δηλαδή μετά 
από την έγκριση όλων των κοινοτικών πλαισίων στήριξης (ΚΠΣ) του 
στόχου 1, εκτός του ΚΠΣ για την Ελλάδα. Κατά τη λήψη προγενέστερης 
απόφασης σχετικά με τους διαθέσιμους πόρους για τις 
διαπραγματεύσεις σχετικά με τα ΚΠΣ, είχε καταστεί απαραίτητος ο 
καθορισμός του συνολικού ποσού που θα έπρεπε να διατεθεί για 
κοινοτικές πρωτοβουλίες. 
10. Η Επιτροπή ήταν της άποψης ότι το ποσό του 1.7 δισεκατ. ECU που 
διατίθετο ήδη για κοινοτικά προγράμματα και συγκεκριμένα για το 
πρόγραμμα STAR (τηλεπικοινωνίες), το VAL0REN (ανανεώσιμες μορφές 
ενέργειας), το RESIDER (μετατροπή περιοχών παραγωγής σιδήρου και 
χάλυβα) και το RENAVAL (μετατροπή περιοχών ναυπηγείων), θα έπρεπε 
να θεωρηθεί ως μέρος του διαθέσιμου ποσού για κοινοτικές 
πρωτοβουλίες. Η Επιτροπή αποφάσισε να διαθέσει επιπλέον ποσό ύψους 
3.8 δισεκατ. ECU για νέες κοινοτικές πρωτοβουλίες, ποσό που 
μεταγενέστερα αυξήθηκε κατά 0.3 δισεκατ.εκατ. ECU. Το σύνολο των 
5.8 δισεκατ. ECU αντιπροσώπευε περίπου το 10% του συνολικού ποσού 
των 60.3 δισεκατ. ECU που διατέθηκαν για τα Ταμεία (σε τιμές του 
1989). 
Αποφάοεΐ€ επί Tnc aoync νια την ανάληΦη πρωτοβουλιών 
11. Οι αποφάσεις αρχής για το σύνολο των κοινοτικών πρωτοβουλιών 
ελήφθησαν από την Επιτροπή με βάση δύο δέσμες. 
Η πρώτη δέσμη αποφασίστηκε στις 22 Νοεμβρίου 1969 και 
περι ελάμβανε : 
Σε εκατ. ECU 
(σε τιμές του 1989) 
ENVI REG 500 προστασ ί α του περι βάλλοντος στ ι ς περι φέρε ι ες 
INTERREG 700 διασυνοριακή συνεργασία 
RECHAR 300 διαφοροποίηση περιοχών ανθρακορυχείων 
REGIS 200 εξαιρετικά απομακρυσμένες περιφέρειες 
STRIDE 400 έρευνα και ανάπτυξη σε ττεριφέρευακή κλίμακα 
2.100 
- β -
Η δεύτερη δέσμη αποφασίστηκε στις 2 Μαΐου 1990 
Σε εκατ. ECU 
(σε τιμές του 1989) 
REGEN 300 
TELEMATIQUE 200 
PRISMA 100 
INTERREG 100 
EUROFORM 300 
NOW 120 
HORIZON 180 
LEADER 400 ενεργειακά δίκτυα 
προηγμένες υπηρεσίες σχετικά με τις 
τηλεπικοινωνίες 
υπηρεσίες προς τις επιχειρήσεις στο πλαίσιο της 
ενιαίας αγοράς 
διασυνοριακή συνεργασία 
νέες επαγγελματικές ειδικεύσεις 
ίσες ευκαιρίες για γυναίκες στην αγορά εργασίας 
πρόσβαση ατόμων με ειδικές ανάγκες και 
μειονεκτουσών ομάδων στην αγορά εργασίας 
αγροτική ανάπτυξη 
1.700 
Το επιπλέον διαθέσιμο για κοινοτικές πρωτοβουλίες ποσό ύψους 0.3 
δισεκατ. ECU διατέθηκε για τα προγράμματα RETEX και K0NVER, καθώς 
και για την αύξηση του ποσού για τις πρωτοβουλίες στο πλαίσιο των 
προγραμμάτων NOW και HORIZON. 
Μετά από τις εν λόγω αρχικές αποφάσεις, κατά την έγκριση των 
προγραμμάτων που υποβλήθηκαν από τα κράτη μέλη πραγματοποιήθηκαν 
ορισμένες προσαρμογές των ανωτέρων ποσών. Τα στοιχεία που 
παρατίθενται στο παράρτημα εκφράζουν τις εν λόγω προσαρμογές σε 
σημερινές τιμές. 
Μέθοδος ανάληψης πρωτοβουλιών 
12. Μετά από τη λήψη απόφασης επί της αρχής, ακολούθησε σε κάθε 
περίπτωση η έγκριση των αρχικών προσανατολισμών από την Επιτροπή. 
Οι εν λόγω προσανατολισμοί αποτέλεσαν το αντικείμενο διαβούλευσης 
που περιελάμβανε τη διατύπωση γνώμης από τις σχετικές 
συμβουλευτικές επιτροπές των εκπροσώπων των κρατών μελών, οι οποίες 
συνεστηθησαν βάσει των κανονισμών και τη διατύπωση γνώμης από το 
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καθώς και από την Οικονομική και Κοινωνική 
Επιτροπή. Η Επιτροπή ενέκρινε στη συνέχεια τους οριστικούς 
προσανατολισμούς και τους δημοσίευσε στην Επίσημη Εφημερίδα. Η 
περίοδος μεταξύ της απόφασης επί της αρχής και της δημοσίευσης στην 
Επίσημη Εφημερίδα κυμάνθηκε μεταξύ 6 και 10 μηνών. Τα κράτη μέλη 
εκλήθησαν να υποβάλουν προγράμματα εντός 6 μηνών από τη δημοσίευση 
στην Επίσημη Εφημερίδα. Τα προγράμματα εγκρίθηκαν από την Επιτροπή 
κατά μέσο όρο 6 μήνες μετά από την προαναφερθείσα προθεσμία. 
Περιγραφή των υφισταμένων πρωτοβουλιών 
13. Στο παράρτημα του παρόντος εγγράφου παρατίθεται συνοπτική περιγραφή 
κάθε πρωτοβουλίας. Στο εγγύς μέλλον υπάρχει πρόθεση να δημοσιευθεί 
ένα συμπλήρωμα με τα κυριότερα χαρακτηριστικά των χρηματοδοτούμενων 
ενεργειών για κάθε πρωτοβουλία. 
- 6 -
Θετικά γααακτηριοτικά που πρέπει να εδραιωθούν στην επόμενη φάση 
14. Τα προγράμματα στα πλαίσια των περισσοτέρων πρωτοβουλιών τέθηκαν σε 
λειτουργία μόλις κατά τα μέσα της προγραμματισθεί σας περιόδου και 
είναι πολύ ενωρίς για να εξαχθούν σαφή συμπεράσματα από 
μεταγενέστερες αξιολογήσεις των επιπτώσεων τους. Η αξιολόγηση 
πραγματοποιείται επί του παρόντος και τα αποτελέσματα θα συμβάλουν 
στην εκπόνηση μελλοντικών προγραμμάτων. Εντούτοις, δύνανται ήδη να 
εξαχθούν ορισμένα συμπεράσματα. 
15. Παρά τη μικρή κλίμακα πολλών προγραμμάτων εφαρμογής των κοινοτικών 
πρωτοβουλιών, τα εν λόγω προγράμματα έτειναν ωστόσο να αποτελέσουν 
ένα από τα πλέον ικανοποιητικά, σε τοπική κλίμακα, στοιχεία των 
διαρθρωτικών παρεμβάσεων της Κοινότητας. Τούτο συνέβη ιδίως στην 
περίπτωση των προγραμμάτων INTERREG, LEADER, NOW και HORIZON. Οι 
κοινοτικές πρωτοβουλίες προκάλεσαν ενδιαφέρον, δημιούργησαν ιδέες 
και το πλαίσιο για συνεργασία, σε βαθμό απολύτως δυσανάλογο με τους 
διατεθέντες πόρους. Τούτο συνέβη λόγω του συνδυασμού διαφόρων 
παραγόντων : του καινοτόμου χαρακτήρα της πρωτοβουλίας (INTERREG, 
PRISMA), του ενδιαφέροντος που εξεδήλωσε ο πληθυσμός σε ιδιαίτερα 
περιορισμένη, για παράδειγμα, τοπική κλίμακα (LEADER), του 
γεγονότος ότι στόχευε συγκεκριμένες ομάδες (NOW, HORIZON), των 
σχέσεων με άλλες ενέργειες και πολιτικές (ENVI REG, STRIDE) και 
άλλων. Το ενδιαφέρον εντάθηκε επίσης λόγω του γεγονότος ότι οι 
κοινοτικές πρωτοβουλίες δημιουργούν προγράμματα τα οποία σαφώς 
προστίθενται στις προσπάθειες των κρατών μελών. 
16. Είναι ιδιαίτερα σημαντικός ο τρόπος με τον οποίο εκλαμβάνονται οι 
διαρθρωτικές πολιτικές της Κοινότητας : στις κυριότερες δικαιούχες 
περιφέρειες οι εν λόγω πολιτικές αποτελούν την εξωτερική προβολή 
της κοινοτικής δέσμευσης για την επίτευξη συνοχής. Σε άλλες 
περιπτώσεις τα Ταμεία συμβάλουν στην εκδήλωση του κοινοτικού 
ενδιαφέροντος για τα συγκεκριμένα προβλήματα ανάπτυξης και 
αναδιάρθρωσης τα οποία επίσης δύνανται να προκύψουν. Η εφαρμογή 
της αρχής της εταιρικής σχέσης σημαίνει άμεση ανάμιξη περιφερειακών 
και τοπικών συμφερόντων και φέρνει την Κοινότητα πλησιέστερα στους 
πολίτες της. 
17. Κατά κανόνα, έχει ήδη διασφαλιστεί η προσθετικότητα των κοινοτικών 
πρωτοβουλιών, παρά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν ορισμένα κράτη 
μέλη για να εξασφαλίσουν τη χρηματοδοτική συμμετοχή τους σε εθνική 
κλίμακα. Επιπλέον, οι πρωτοβουλίες δημιούργησαν μια ευκαιρία για 
να δοκιμαστούν καινοτόμες μέθοδοι. Συγκεκριμένα παραδείγματα είναι 
τα καινοτόμα προγράμματα στον τομέα της επαγγελματικής εκπαίδευσης 
(EUROFORM) και των υπηρεσιών προς τις επιχειρήσεις σχετικά με τα 
βιομηχανικά ποιοτικά πρότυπα (PRISMA). 
18. Η συγκεκριμένη εμπειρία της διακρατικής συνεργασίας που 
χαρακτηρίζει αρκετές κοινοτικές πρωτοβουλίες, έχει ιδιαίτερη αξία 
για την ενίσχυση της ανταλλαγής εμπειριών και τεχνογνωσίας, από την 
οποία έχουν σαφώς επωφεληθεί ιδιαίτερα οι λιγότερο αναπτυγμένες 
περιφέρειες. Επιπλέον, η δημιουργία δικτύων διεθνούς συνεργασίας 
στα πλαίσια των προγραμμάτων LEADER, INTERREG, EUROFORM, NOW, 
HORIZON, ήταν ιδιαίτερα αποδοτική παρά τις δυσχέρειες που 
παρατηρήθηκαν κατά την ενίσχυση του εν λόγω είδους συνεργασίας στα 
πλαίσια των διαρθρωτικών ταμείων. Ενθαρρύνοντας τη συνεργασία και 
την ανταλλαγή τεχνογνωσίας μεταξύ εκείνων που αντιμετωπίζουν τα 
ίδια προβλήματα, στα διάφορα κράτη μέλη, επιτυγχάνεται η 
αποτελεσματικότερη μέθοδος χάραξης πολιτικής. Η 
- 7 -
εν λόγω μέθοδος δημιουργίας δικτύων και επίτευξης διακρατικής 
συνεργασίας, η οποία αποτελεί μία από τις κύριες μορφές 
προστιθεμένης αξίας των κοινοτικών πρωτοβουλιών, αποτελεί, για 
αρκετά από τα ζητήματα που θίγονται κατωτέρω στο παρόν έγγραφο, ένα 
πιθανό πλαίσιο για μελλοντικές πρωτοβουλίες. 
19. Ένας από τους κύριους στόχους ορισμένων πρωτοβουλιών που 
εφαρμόζονται στην παρούσα φάση, όπως π.χ. του προγράμματος PRISMA, 
είναι σαφώς η ενδυνάμωση της ενιαίας αγοράς. Η ενίσχυση των μέτρων 
για την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς θα πρέπει να εξακολουθήσει 
να αποτελεί έναν από τους στόχους των μελλοντικών πρωτοβουλιών. 
Ιδιαίτερα στην περίπτωση αυτή θα πρέπει να εντάσσονται οι 
πρωτοβουλίες από τις οποίες επωφελούνται περιφέρειες του στόχου 1. 
20. Στις περιπτώσεις που τα αποτελέσματα μιας υφιστάμενης πρωτοβουλίας 
οφείλονται κυρίως στην καινοτόμο φύση των ενισχυόμενων μέτρων, θα 
είναι ίσως απαραίτητο, να εξεταστεί εάν, δεδομένης της κτηθείσας 
πείρας κατά την παρούσα περίοδο, είναι χρήσιμο σε όλες τις 
περιπτώσεις να εξακολουθήσουν οι εν λόγω ενέργειες στο πλαίσιο 
κοινοτικών πρωτοβουλιών. Ορισμένες από τις ενέργειες αυτές θα 
μπορούσαν να ενταχθούν σε Κοινοτικά Πλαίσια Στήριξης, δεδομένου ότι 
η πρακτική εφαρμογή τους καθίσταται απλούστερη (παραδείγματα 
STAR, TELEMATIQUE, ENVI REG). Άλλες περισσότερο πολύπλοκες 
ενέργειες και ειδικότερα εκείνες που προϋποθέτουν διαπεριφερειακή ή 
διακρατική συνεργασία απαιτούν πιθανόν συνεχείς προσπάθειες 
ειδικότερα στις περιφέρειες του στόχου 1. Οι καινοτόμες ενέργειες 
θα εξακολουθήσουν φυσικά να αποτελούν ένα βασικό χαρακτηριστικό των 
κοινοτικών πρωτοβουλιών. 
Παοάνοντεο που θα πρέπει να ληφθούν υπόΦη στην επόυενη φάση 
21. Η εμπειρία από την εφαρμογή κοινοτικών πρωτοβουλιών κατά την 
περίοδο 1989-1993 αποκάλυψε ορισμένα προβλήματα τα οποία μειώνουν 
την αποτελεσματικότητα των εν λόγω πρωτοβουλιών. Ειδικότερα, η 
Επιτροπή αναγνώρισε στις προτάσεις της για τη χρηματοδότηση των 
διαρθρωτικών ταμείων μετά το 1993, (C0M(92) 2000) καθώς και στην 
ενδιάμεση επισκόπηση (COM(92) 84) το γεγονός ότι κατά την περίοδο 
1989-93 υπήρχε υπερβολικά μεγάλος αριθμός μεμονωμένων κοινοτικών 
πρωτοβουλιών, λαμβάνοντας υπόψη τους διαθέσιμους πόρους, και τούτο 
είχε ως αποτέλεσμα να προκύψει ένας ανεπιθύμητα μεγάλος αριθμός 
λειτουργικών προγραμμάτων ιδιαίτερα μικρής κλίμακας. Τα εν λόγω 
προγράμματα προυπέθεταν προσπάθειες διοικητικής φύσης που ήταν 
δυσανάλογες σε σχέση με το μέγεθος της αναληφθείσας δράσης. Κατά 
συνέπεια, η Επιτροπή έχει ήδη αναλάβει την υποχρέωση να προτείνει 
μικρότερο αριθμό πρωτοβουλιών σε σχέση με το παρελθόν. 
22. Όπως αναφέρθηκε στην εισαγωγή, ένα πρόβλημα που προέκυψε για τα 
κράτη μέλη ήταν ότι οι κοινοτικές πρωτοβουλίες ανελήφθησαν αφού τα 
κράτη μέλη είχαν ήδη ολοκληρώσει τις δικές τους διαδικασίες 
προγραμματισμού. Η επακόλουθη προσθήκη προγραμμάτων στο πλαίσιο 
κοινοτικών πρωτοβουλιών θεωρήθηκε από ορισμένα κράτη μέλη ότι 
αλλοίωνε τις υφιστάμενες προτεραιότητες. Η Επιτροπή πιστεύει ότι η 
ρύθμιση των προτεραιοτήτων είναι θεμιτή ή ακόμα και απαραίτητη, 
ιδίως εφόσον αλλάζουν οι περιστάσεις ή όταν δίδεται διαφορετική 
έμφαση σε μια συγκεκριμένη προτεραιότητα σε εθνικό και κοινοτικό 
επίπεδο. Έχει ωστόσο γίνει αποδεκτό το γεγονός ότι η συνεπής 
διαδικασία σχεδιασμού και προγραμματισμού απαιτεί να καθορίζονται 
οι προτεραιότητες για την ανάληψη κοινοτικών πρωτοβουλιών και η 
γενική κατανομή των πόρων, παράλληλα με τη διαδικασία για τα 
- 8 -
Κοινοτικά Πλαίσια Στήριξης. Εξ αυτού προκύπτει η δημοσίευση του 
παρόντος Πράσινου Βιβλίου και το χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση 
των σχετικών διαβουλεύσεων, το οποίο καθορίζεται στην εισαγωγή. 
23. Η πρακτική εφαρμογή των κοινοτικών πρωτοβουλιών άρχισε ουσιαστικά 
κατά τα μέσα της τρέχουσας περιόδου προγραμματισμού. Τούτο 
αιτιολογείται κατ'αρχήν από το γεγονός ότι οι αποφάσεις επί της 
αρχής ελήφθησαν αργότερα σε σχέση με τις αποφάσεις για τα Κοινοτικά 
Πλαίσια Στήριξης, ενώ στη συνέχεια προέκυψαν περαιτέρω 
καθυστερήσεις όταν καταρτίστηκαν τα προγράμματα. 
Η καθυστερημένη εκκίνηση οδήγησε στον περιορισμό της περιόδου 
εφαρμογής, που ήταν 2 έως 3 έτη, γεγονός που απαιτούσε προφανώς 
ιδιαίτερες προσπάθειες, ιδίως για καινοτόμες ενέργειες. Κατά 
συνέπεια, είναι ιδιαίτερα επωφελής η ανάληψη των περισσοτέρων 
πρωτοβουλιών ήδη από την έναρξη της επομένης περιόδου 
προγραμματισμού που αρχίζει κατά το 1994. 
24. Η κατανομή των πόρων για κοινοτικές πρωτοβουλίες κατά το 1990 είχε 
ως συνέπεια τα ιδιαίτερα περιορισμένα περιθώρια για την 
αντιμετώπιση προβλημάτων που προέκυψαν σε μεταγενέστερο στάδιο και 
συγκεκριμένα του προβλήματος που συνεπάγονται οι αυξημένες 
ανταγωνιστικές πιέσεις για την κοινοτική βιομηχανία 
κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και ειδών ενδύσεως και της ευχάριστης 
αλλά και απρόσμενης μείωσης των δαπανών για την άμυνα λόγω των 
γεγονότων στην Ανατολική Ευρώπη και τη Σοβιετική Ένωση. Τα εν λόγω 
προβλήματα ήταν δυνατόν να αντιμετωπιστούν περιορισμένα μόνο κατά 
το 1993. Η εμπειρία αυτή υποδεικνύει ότι θα πρέπει να προβλέπονται 
ορισμένα αποθέματα πόρων για κοινοτικές πρωτοβουλίες. 
25. Η δυνατότητα της Κοινότητας να παράσχει συνδρομή μέσω των 
διαρθρωτικών ταμείων περιορίζεται από τους κανόνες που διέπουν την 
επιλεξιμότητα σε γεωγραφικό επίπεδο. Για παράδειγμα, πολλές από 
τις περιοχές που εξαρτώνται άμεσα από τη βιομηχανία προϊόντων 
σχετικών με την άμυνα ή από στρατιωτικές εγκαταστάσεις, δεν 
εντάσσονται στις περιφέρειες που είναι επιλέξιμες για τη χορήγηση 
ενίσχυσης στο πλαίσιο των στόχων 1, 2 και 5β. Σύμφωνα με τους 
ισχύοντες κανόνες, οι ενέργειες του Ευρωπαϊκού Ταμείου 
Περιφερειακής Ανάπτυξης αποκλείουν, σχεδόν πλήρως τις δαπάνες εκτός 
των επιλέξιμων περιοχών, ενώ οι ενέργειες του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού 
Ταμείου οι οποίες εφαρμόζονται εκτός των ενισχυόμενων περιφερειών 
περιορίζονται σε εκείνες που ενισχύουν τους νέους που εισέρχονται 
στην αγορά εργασίας και τους μακροχρόνια άνεργους ή εκείνους που 
απειλούνται από τη μακροχρόνια ανεργία. Οι εν λόγω κανόνες 
καθιστούν επίσης δυσχερή την κατάρτιση εξισορροπημένων προγραμμάτων 
διασυνοριακής συνεργασίας στο πλαίσιο του INTERREG δεδομένου ότι 
ορισμένες από τις σχετικές παραμεθόριες περιοχές ήταν επιλέξιμες 
και ορισμένες άλλες γειτονικές περιοχές δεν ήταν. 
Παρά το γεγονός ότι η αρχή της συγκέντρωσης έχει επιβεβαιωθεί σε 
όλα τα επίπεδα, συμπεριλαμβανομένου και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου 
του Εδιμβούργου, δικαιολογείται μεγαλύτερος βαθμός ευκαμψίας. Για 
το λόγο αυτό η Επιτροπή έχει προτείνει στους τροποποιημένους 
κανονισμούς για τα Ταμεία ότι εκτός από τις δυνατότητες που θα 
παρασχεθούν στο πλαίσιο των στόχων 3 και 4, θα πρέπει να καταστεί 
δυνατό να δαπανηθεί εκτός των επιλέξιμων περιοχών ένα περιορισμένο 
ποσό για κοινοτικές πρωτοβουλίες. 
- 9 
III. ΑΡΧΕΣ 01 ΟΠΟΙΕΣ ΔΙΕΠΟΥΝ ΤΙΣ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ 
Πολιτικό lAqtoiQ 
26. Τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Εδιμβούργου 
περιλαμβάνουν τις παρακάτω κατευθυντήριες γραμμές για την 
μελλοντική πολιτική σχετικά με τις κοινοτικές πρωτοβουλίες: 
"Τα κονδύλια για κοινοτικές πρωτοβουλίες θα πρέπει να κυμαίνονται 
μεταξύ 5 και 10% των συνολικών πόρων που διατίθενται από τα 
Διαρθρωτικά Ταμεία, θα πρέπει κυρίως να προάγουν τη διασυνοριακή, 
διακρατική και διαπεριφερειακή συνεργασία και βοήθεια για τις 
εξαιρετικά απομακρυσμένες περιφέρειες, σύμφωνα με την αρχή της 
επικουρικότητας." 
Οι συνολικοί πόροι των Ταμείων για το 1994-99, όπως καθορίστηκαν 
στο Εδιμβούργο, ανέρχονται σε 141 δισεκατομμύρια ECU (τιμές 1992), 
γεγονός το οποίο σημαίνει κονδύλια για κοινοτικές πρωτοβουλίες 
μεταξύ 7 και 14 δισεκατομμυρίων ECU. Στον συνολικό προϋπολογισμό 
των εν λόγω Ταμείων, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Εδιμβούργου 
προσδιόρισε επίσης ένα ποσό για τις περιφέρειες του Στόχου 1, ως 
συνόλου, συμπεριλαμβανομένου ενός ποσού για τους τέσσερις 
δικαιούχους του Ταμείου Συνοχής. Όρισε επίσης ότι οι αναλήψεις 
υποχρεώσεων βάσει των στόχων 2, 3/4 και 5β θα πρέπει κατά κανόνα να 
διατηρήσουν τις σημερινές αναλογίες μεταξύ τους. Για την υλοποίηση 
των μελλοντικών κοινοτικών πρωτοβουλιών θα χρειαστεί να ληφθούν 
υπόψη οι εν λόγω χρηματοδοτικές παράμετροι. 
27. Στο πλαίσιο των προτάσεων της για την τροποποίηση των κανονισμών 
των Διαρθρωτικών Ταμείων, η Επιτροπή έχει πλέον προτείνει επίσημα 
να διατεθεί το 10% του συνόλου των πόρων των Διαρθρωτικών Ταμείων 
για Κοινοτικές Πρωτοβουλίες και επιβεβαίωσε την επιθυμία της να 
εισαγάγει μια περιορισμένη γεωγραφική ευελιξία για τις πρωτοβουλίες 
αυτές κατά την επόμενη φάση. 
28. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέφρασε επίσης πρόσφατα τις απόψεις του 
σχετικά με τις κοινοτικές πρωτοβουλίες στη συζήτηση του σχετικά με 
την Ενδιάμεση Επισκόπηση. Με βάση την έκθεση David, το Κοινοβούλιο 
εξέδωσε ψήφισμα στις 22 Ιανουαρίου 1993^, στο οποίο καθόρισε τις 
ακόλουθες κατευθυντήριες γραμμές για το μέλλον: 
σύνδεση με τα νέα προβλήματα τα οποία προέκυψαν από τις 
διεθνείς εξελίξεις, ιδιαίτερα στην Κεντρική και Ανατολική 
Ευρώπη· 
προτεραιότητα στην ανάπτυξη των ανθρώπινων πόρων και στην 
καταπολέμηση της ανεργίας και του κοινωνικού αποκλεισμού· 
αναγνώριση της ανάγκης πρόβλεψης της διαδικασίας της 
βιομηχανικής αλλαγής και της εξέλιξης των συστημάτων παραγωγής· 
αλληλεγγύη προς τα νησιά και τις υπερβολικά απομακρυσμένες 
περιφέρειες* 
(1) ΕΕ αριθ. C 42, σ. 211 της 15 Ιανουαρίου 1993. 
- 10 -
προσπάθεια για να ληφθούν υπόψη τα περιβαλλοντικά προβλήματα, 
προκειμένου να επιτευχθεί μία διαρκής οικονομική ανάπτυξη· 
επέκταση της διαπεριφερειακής συνεργασίας. 
Στο υπ. αριθ. 11/93 ψήφισμα του της 10ης Μαρτίου σχετικά με το 
Προσχέδιο προϋπολογισμού για το 1994, το Κοινοβούλιο εξέφρασε την 
άποψη ότι το 10% των πόρων του Ταμείου για κοινοτικές πρωτοβουλίες 
αποτελούσε ένα "απόλυτα ελάχιστο όριο". 
^viKéc gpYéc 
29. Έχοντας υπόψη το αιτιολογικό για την ανάληψη κοινοτικών 
πρωτοβουλιών το οποίο αναφέρεται στην εισαγωγή και υπό το φως της 
μέχρι σήμερα αποκτηθείσας εμπειρίας, οι ακόλουθες γενικές αρχές θα 
πρέπει να επηρεάζουν την κατάρτιση των κοινοτικών πρωτοβουλιών: 
(α) είναι προφανές ότι οι κατευθυντήριες γραμμές, στις οποίες 
βασίζονται οι διαρθρωτικές πολιτικές (συγκέντρωση, 
προγραμματισμός, προσθετικότητα και εταιρική σχέση), οι οποίες 
επιβεβαιώθηκαν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Εδιμβούργου, ισχύουν 
για τις κοινοτικές πρωτοβουλίες· 
(β) οι κοινοτικές πρωτοβουλίες θα πρέπει να είναι συνεπείς με τις 
άλλες κοινοτικές πολιτικές. Οι ενισχύσεις από το Διαρθρωτικό 
Ταμείο θα πρέπει να βοηθήσουν τις επιλέξιμες περιφέρειες να 
επωφεληθούν από την Ενιαία Αγορά· 
(γ) προκειμένου να εξασφαλισθεί η μεγαλύτερη συνοχή της 
σχεδιαζόμενης διαδικασίας, θα πρέπει να καταρτίζονται οι 
βασικές προτεραιότητες και οι απαιτούμενες κοινοτικές 
πρωτοβουλίες για την εφαρμογή των εν λόγω προτεραιοτήτων θα 
πρέπει να αποφασίζονται, καταρχήν, μαζί με ενδεικτικά 
δημοσιονομικά κονδύλια τα οποία ανέρχονται ενδεχομένως στα τρία 
τέταρτα των συνολικών διαθέσιμων πόρων, πριν από την έγκριση 
οποιωνδήποτε ΚΠΣ· 
(δ) το εναπομένον ποσό θα πρέπει να διατηρείται ως απόθεμα για 
επακόλουθη διάθεση κονδυλίων με σκοπό την αντιμετώπιση 
απρόβλεπτων προβλημάτων ή αυξημένων αναγκών· 
(ε) λόγω των περιορισμένων πόρων, οι κοινοτικές πρωτοβουλίες, όπως 
και οι Διαρθρωτικές Πολιτικές γενικά, θα πρέπει να 
επικεντρώνονται σε ένα περιορισμένο αριθμό προτεραιοτήτων. 
Είναι σημαντικό να εκφραστούν οι προτεραιότητες με ένα 
συνεκτικό πλαίσιο στο οποίο ο περιορισμένος αριθμός των τομέων 
δράσης θα αντιστοιχεί στις συνολικές κοινοτικές προτεραιότητες 
και στους στόχους των Διαρθρωτικών Ταμείων. Οι δραστηριότητες 
θα πρέπει να διαπιστώνεται ότι προσφέρουν προστιθέμενη αξία, 
εάν διεξάγονται σε κοινοτικό επίπεδο, σύμφωνα με την αρχή της 
επικουρικότητας· 
(στ) ορισμένες υφιστάμενες πρωτοβουλίες, εφόσον εντάσσονται στους 
προσδιορι μένους τομείς δράσεως και για να περιοριστεί ο 
διοικητικός φόρτος στο ελάχιστο θα πρέπει να επεκταθούν 
μολονότι δεν θα πρέπει να γίνεται αυτό σε όλες τις περιπτώσεις 
και για ολόκληρη την εξαετή περίοδο. Επιπλέον, θα πρέπει να 
αναζητηθεί μια απλουστευμένη μέθοδος για τη διαχείριση των 
πρωτοβουλιών· 
- 11 -
(ζ) οι αναληφθείσες πρωτοβουλίες από την Επιτροπή και οι 
λεπτομερείς κατευθυντήριες γραμμές που διέπουν την υλοποίηση 
τους, θα πρέπει να συνεχίσουν να αποτελούν αντικείμενο 
γνωμοδοτήσεων των σχετικών Συμβουλευτικών Επιτροπών 
Αντιπροσώπων των κρατών μελών, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής και της Επιτροπής των 
Περιφερειών. Οι διαδικασίες όμως θα πρέπει να επιτρέπουν την 
ταχεία έγκριση και εφαρμογή· 
(η) όπου είναι αναγκαίο, θα πρέπει να επιδιωχθεί μία ολοκληρωμένη 
προσέγγιση που να περιλαμβάνει τη δράση διαφόρων Διαρθρωτικών 
Ταμείων. Επιπλέον, σε περίπτωση που οι κοινοτικές πρωτοβουλίες 
έχουν συμπληρωματικούς στόχους, το γεγονός αυτό θα πρέπει να 
εκφράζεται με μία συνεκτική προσέγγιση· 
(θ) η διακρατική και διαπεριφερειακή συνεργασία αποτελεί μία μέθοδο 
εργασίας η οποία θα πρέπει να αποτελεί χαρακτηριστικό πολλών 
από τις πρωτοβουλίες της επόμενης φάσης. 
- 12 -
IV. Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΝΟΣ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΓΙΑ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ 
30. Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, υπάρχουν πολλά προβλήματα και 
προτεραιότητες, που θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν τη χορήγηση 
ενίσχυσης στο πλαίσιο κοινοτικών πρωτοβουλιών, είναι όμως αναγκαίο 
να γίνουν επιλογές και να υιοθετηθεί μια συγκεκριμένη προσέγγιση. 
Χωρίς να επιθυμεί να προκαταλάβει τη συζήτηση σχετικά με το 
κατάλληλο πλαίσιο, η Επιτροπή επιθυμεί να θέσει τις βάσεις για την 
εν λόγω συζήτηση προτείνοντας την παρακάτω διάρθρωση, η οποία 
συγκεντρώνει έναν αριθμό εύκολα αναγνωρίσιμων προτεραιοτήτων. Τα 
παρακάτω θέματα θα μπορούσαν, ως εκ τούτου, να αποτελέσουν ένα 
πλαίσιο για τις διάφορες πρωτοβουλίες: 
i. διασυνοριακή, διακρατική και διαπεριφερειακή συνεργασία και 
δίκτυα· 
Μ. αγροτική ανάπτυξη· 
iii. εξαιρετικά απομακρυσμένες περιφέρειες* 
iv. απασχόληση και ανάπτυξη των ανθρώπινων πόρων· 
ν. διαχείριση της βιομηχανικής αλλαγής. 
ι. Διασυνοριακή, $ια.κ,ρατικπ και $ιαπερι<κρ$ισ.κή wvspYqqiq και 
δίκτυα 
31. Η συνέχιση του τύπου των δραστηριοτήτων που επιδιώκονται βάσει του 
προγράμματος INTERREG αποτελεί θέμα ευρείας συναίνεσης. Επί 
υπερβολικά μακρύ χρόνο, πολλές παραμεθόριες περιοχές στην Κοινότητα 
αγνοούσαν η μία την άλλη και είχαν χαμηλό ρυθμό οικονομικής και 
κοινωνικής ολοκλήρωσης. Η πρώτη πρωτοβουλία στο πλαίσιο του 
INTERREG βοήθησε την κατάρτιση κοινών προσεγγίσεων για την ανάπτυξη 
μεταξύ παραμεθόριων περιοχών. Αυτό είναι τώρα το σημαντικότερο 
στοιχείο στο πλαίσιο της ολοκλήρωσης της Ενιαίας Αγοράς και της 
πλήρους Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης. Το INTERREG δεν θα 
φέρει μόνο του την πλήρη ολοκλήρωση. Οι διαφορές στα φορολογικά 
και νομικά συστήματα και στην κοινωνική πρόνοια θα συνεχίσουν να 
επηρεάζουν τις σχέσεις μεταξύ των παραμεθόριων περιοχών. Όμως, 
το INTERREG μπορεί να βοηθήσει στη μεγαλύτερη προσέγγιση των 
περιφερειών και των κατοίκων τους. Η πρωτοβουλία INTERREG 
εξασφαλίζει επίσης έναν υψηλό βαθμό προσθετικότητας των κοινοτικών 
και εθνικών δαπανών. 
32. Αναφορικά με τη συνεργασία στα εσωτερικά σύνορα, η Επιτροπή είναι 
της άποψης ότι η συνεργασία αυτή δεν εξυπηρετείται από μία σειρά 
σχεδίων ασύνδετων μεταξύ τους στην μία ή στην άλλη πλευρά των 
συνόρων και ότι θα πρέπει να συνεχιστεί να δίνεται σημασία σε μέτρα 
τα οποία δημιουργούν και αναπτύσσουν διαρκή πλαίσια συνεργατικής 
δράσης για την ενίσχυση της οικονομικής ανάπτυξης. Η συμμετοχή των 
περιφερειακών και τοπικών αρχών και άλλων τοπικών εταίρων, 
συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που εκπροσωπούν τις MME, στην 
επινόηση και εφαρμογή τέτοιων μέτρων είναι σαφώς πολύ σημαντική για 
την επιτυχία τους. 
33. Στο πλαίσιο του INTERREG, θα μπορούσε να καλυφθεί ένα ευρύ φάσμα 
επενδυτικών στόχων, συμπεριλαμβανομένης της υποδομής και άλλων 
ειδών μέτρων για την προώθηση της συνεργασίας. Η Επιτροπή 
ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για την προώθηση της συνεργασίας. Η 
διασυνοριακή υποδομή παραμένει, ωστόσο, μία υψηλή προτεραιότητα. 
Οι υποδομές μεταφορών θα ενισχυθούν από το Ταμείο Συνοχής (για τα 
τέσσερα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη), από το ειδικό κονδύλιο του 
προϋπολογισμού για διευρωπαϊκά δίκτυα και από τον Χρηματοδοτικό 
Μηχανισμό ΕΖΕΣ, χωρίς να χρειάζεται να αναφερθούν τα Διαρθρωτικά 
Ταμεία, μέσω των ΚΠΣ. Αποτελούν επίσης προτεραιότητα για την 
Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, μετά από την απόφαση που ελήφθη στο 
Εδιμβούργο στο πλαίσιο της αναπτυξιακής πρωτοβουλίας. Υπάρχουν, 
εντούτοις, διασυνοριακές μεταφορικές συνδέσεις, όπως είναι οι 
ελλείπουσες συνδέσεις ή οι προβληματικές συνδέσεις, που είναι 
σημαντικές για την ανάπτυξη των εν λόγω παραμεθόριων περιοχών. Οι 
συνδέσεις αυτές θα πρέπει να είναι επιλέξιμες για ενίσχυση από το 
INTERREG. 
Παρομοίως, οι υποδομές τηλεπικοινωνιών, τηλεματικής και ενέργειας 
πρέπει να είναι καταρχήν επιλέξιμες. Οι διασυνοριακές επικοινωνίες 
και η συνεργασία είναι σημαντικά θέματα για την αποτελεσματική 
λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και για το άνοιγμα προς την 
υπόλοιπη Κοινότητα των νησιωτικών και απομονωμένων περιφερειών. 
Τέλος, τίθεται το πρόβλημα της παροχής βοήθειας για τον 
επαγγελματικό αναπροσανατολισμό στις περιοχές που οι οικονομικές 
δραστηριότητες σχετίζονται με την ύπαρξη συνόρων, ιδίως στον τομέα 
των τελωνείων, στο πλαίσιο της διαφοροποίησης των συνοριακών 
δραστηριοτήτων κατόπιν της υλοποίησης της εσωτερικής αγοράς. Στο 
πλαίσιο της πρώτης πρωτοβουλίας INTERREG, δεν δόθηκε δυστυχώς 
προτεραιότητα στα προβλήματα των τελωνειακών υπαλλήλων και 
γραφείων, παρά την ενθάρρυνση της Επιτροπής προς τα κράτη μέλη να 
συμπεριλάβουν ανάλογα μέτρα στα προγράμματα τους. Λόγω του 
γεγονότος ότι τα εν λόγω προβλήματα εξακολουθούν να υφίστανται, θα 
ήταν σκόπιμο να υποστηριχθούν τέτοιες δράσεις. 
34. Η ενίσχυση στον τομέα των επενδύσεων για έργα υποδομών μπορεί να 
παρεμποδιστεί από τους περιορισμούς της επιλεξιμότητας, που 
καθορίζονται είτε με βάση τους στόχους των Ταμείων, είτε από τους 
συγκεντρωμένους στόχους του INTERREG, ή προσδιορίζονται από τα 
εξωτερικά σύνορα της Κοινότητας. Η Κοινότητα έχει ανάγκη να 
διατηρήσει την αναγκαία ευελιξία χωρίς την γενικευμένη επέκταση των 
επιλέξιμων περιοχών και χωρίς να στρεβλώσει την δίκαιη συνολική 
κατανομή των πόρων, έτσι ώστε να αποφευχθούν τα τεχνητά εμπόδια 
σχετικά με την χρηματοδότηση. 
35. Αναφορικά με τον προσδιορισμό των περιοχών που είναι επιλέξιμες για 
προγράμματα συνεργασίας στα εσωτερικά σύνορα, βάσει του INTERREG, 
όπως ήδη αναφέρθηκε, η Επιτροπή θεωρεί ότι θα πρέπει να περιλάβει 
όλες τις παραμεθόριες περιοχές, άσχετα εάν οι εν λόγω περιοχές (που 
εξετάζονται σε επίπεδο NUTS III) είναι επιλέξιμες βάσει των στόχων 
1, 2 ή 5β. Η Επιτροπή έχει ενσωματώσει το αναγκαίο στοιχείο 
ευελιξίας στις αλλαγές που έχει προτείνει στο άρθρο 11 του 
Κανονισμού σχετικά με τον συντονισμό των Ταμείων^1), ο οποίος 
βρίσκεται επί του παρόντος υπό συζήτηση στο Κοινοβούλιο και στο 
Συμβούλιο. 
(1) Κανονισμός 4253/88 
- 14 -
36. Έχει επίσης προταθεί η επέκταση της επιλεξιμότητας για το 
INTERREG με σκοπό να καλυφθούν περιοχές εσωτερικών συνόρων που 
ορίζονται από θάλασσα. Μέχρι σήμερα, αυτό έχει γίνει μόνο στην 
περίπτωση συνεργασίας μεταξύ του Kent και του Nord-Pas de Calais 
και μεταξύ Κορσικής και Σαρδηνίας. Υπάρχουν σαφείς δυσκολίες για 
να αποτελέσουν οι εξαιρέσεις αυτές τον γενικό κανόνα, θα ήταν 
δύσκολο να θεσπιστούν σαφή κριτήρια για να αποφασισθεί ποιες 
περιπτώσεις θα πρέπει να συμπεριλαμβάνονται και ποιες όχι. Η 
έγκριση της επιλεξιμότητας υπερβολικά μεγάλου αριθμού περιοχών θα 
οδηγούσε αναπόφευκτα σε κατακερματισμό της προσπάθειας. Η Επιτροπή 
θα προτιμούσε να διατηρήσει τον γενικό κανόνα ότι τα θαλάσσια 
σύνορα δεν είναι επιλέξιμα, ενώ είναι έτοιμη να εξετάσει ειδικές 
περιπτώσεις, ιδιαίτερα στην περίπτωση που αυτό θα ήταν προς όφελος 
των περιφερειών του στόχου 1, για να προσδιορίσει εάν υπάρχουν 
γνήσιες δυνατότητες διασυνοριακής συνεργασίας. 
37. Στα εξωτερικά σύνορα, προκύπτουν ιδιαίτερα προβλήματα στην 
περίπτωση που οι επιλέξιμες περιοχές είναι νησιά, γεγονός το οποίο 
συμβαίνει ιδιαίτερα στη θάλασσα του Αιγαίου. Οι περιοχές αυτές θα 
πρέπει να συνεχίσουν να λαμβάνουν βοήθεια από το INTERREG, ενώ θα 
πρέπει να δοθεί προσοχή στις ιδιαίτερες δυσκολίες που 
αντιμετωπίζουν τα νησιά, οι οποίες έχουν αναγνωρισθεί από την 
Επιτροπή στην έκθεση της τον Δεκέμβριο 1992 σχετικά με τα νησιά του 
Αιγαίου^1). 
Επίσης, στα εξωτερικά σύνορα, υπάρχουν νομικές δυσχέρειες στις 
δαπάνες των Διαρθρωτικών Ταμείων εκτός του κοινοτικού εδάφους, 
ακόμη και στην περίπτωση που θα μπορούσε να προκύψει άμεσο 
οικονομικό όφελος για την όμορη κοινοτική περιφέρεια. 0 
συντονισμός μεταξύ του INTERREG και εξωτερικών χρηματοδοτικών 
μέσων, όπως είναι το PHARE, όπου υπάρχει αμοιβαίο ενδιαφέρον για 
την επίτευξη διασυνοριακής συνεργασίας θα παράσχει λύση στο 
πρόβλημα αυτό, παρόλο ότι ήταν δύσκολο να επιτευχθεί αυτό μέχρι 
σήμερα. Το Κοινοβούλιο ενέκρινε 15 εκατ. ECU από τα κεφάλαια του 
PHARE για τέτοια προγράμματα το 1993. Ελπίζεται ότι θα προκύψουν 
από αυτά ορισμένα θετικά συμπεράσματα. Υπάρχουν εντούτοις σαφείς 
ενδείξεις ότι, χωρίς περαιτέρω βελτιώσεις στον συντονισμό του 
INTERREG με τα εξωτερικά χρηματοδοτικά μέσα όπως ο PHARE, θα 
παρεμποδιστεί η αποτελεσματικότητα της διασυνοριακής συνεργασίας 
στα εξωτερικά σύνορα της Κοινότητας. Η συνεργασία στα εξωτερικά 
σύνορα, όπου υφίσταται, δεν θα πρέπει βεβαίως να περιοριστεί 
αποκλειστικά σε συνδέσεις υποδομής. 
38. Σύμφωνα με υποβληθείσα πρόταση το πεδίο δράσης του INTERREG θα 
μπορούσε να επεκταθεί καλύπτοντας τη γενικότερη διαπεριφερειακή 
συνεργασία μεταξύ περιοχών που δεν είναι όμορες. Πράγματι, η ίδια 
η Επιτροπή έθεσε το θέμα αυτό στη συνδιάσκεψη που οργάνωσε σχετικά 
με τη διαπεριφερειακή συνεργασία, το Δεκέμβριο του 1992, ενώ ο όρος 
"διαπεριφερειακή συνεργασία" αναφέρεται σαφώς στα συμπεράσματα του 
Εδιμβούργου. Η Επιτροπή υποστηρίζει θερμά τη συνεργασία μεταξύ των 
περιφερειών οι οποίες έχουν κοινά προβλήματα ή κοινά συμφέροντα, ή 
οι οποίες έχουν άλλους λόγους για να καταβάλουν από κοινού 
προσπάθειες και να ανταλλάξουν εμπειρίες. Η Επιτροπή παρέχει 
χρηματοδοτική υποστήριξη για συνεργασία του είδους αυτού σύμφωνα με 
το άρθρο 10 του κανονισμού του ΕΤΠΑ^2). 
39. Παρά το γεγονός ότι η Επιτροπή κατά κανόνα υποστηρίζει τη 
διαπεριφερειακή συνεργασία μεταξύ των περιφερειακών και τοπικών 
αρχών, απομένει να πεισθεί πλήρως ότι η εν λόγω συνεργασία θα 
αποτελέσει προτεραιότητα για το INTERREG. Η συνεργασία αυτή σπάνια 
(1) C0M(92) 569 τελικό της 23ης Δεκεμβρίου 1992 
(2) Κανονισμός 4254/88 
αφορά τεχνικά έργα. Αφορά κυρίως τη μεταφορά ιδεών και εμπειριών. 
Τα χρηματοδοτικά ποσά που απαιτούνται δεν είναι μεγάλα σε σύγκριση 
με την συγχρηματοδότηση σχεδίων σε υλικά αγαθά. 
Είναι δύσκολο να καθιερωθούν ενιαία κριτήρια για την επιλογή των 
δικτύων συνεργασίας και για την κατανομή των πόρων, θα πρέπει να 
δοθεί προτεραιότητα στη δικτύωση των φτωχότερων περιφερειών με τις 
περισσότερο ευημερούσες μέσα στην Κοινότητα καθώς επίσης και στη 
δικτύωση των κοινοτικών περιφερειών με περιφέρειες εκτός της 
Κοινότητας, επί παραδείγματι με συνεχιζόμενη χρηματοδότηση των 
δικτύων OUVERTURE και ECOS, για τη συνεργασία με περιφερειακούς 
και τοπικούς εταίρους στην κεντρική και ανατολική Ευρώπη. 
Για τη διευκόλυνση της πλήρους ενσωμάτωσης των επιχειρήσεων, και 
ιδιαίτερα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, στην Ενιαία Αγορά, θα 
μπορούσε να χορηγηθεί ενίσχυση για την προώθηση της συνεργασίας 
μεταξύ ενδιάμεσων οργανισμών που αντιπροσωπεύουν MME των 
παρεμεθόριων περιοχών, καθώς επίσης και της συνεργασίας των 
φτωχότερων με τις περισσότερο ευημερούσες περιφέρειες που 
επιθυμούν να αναπτύξουν μία στρατηγική μέσω της μεταφοράς 
τεχνογνωσίας ή δικτύων, όπως οι Ευρωπαϊκοί Όμιλοι Οικονομικών 
Συμφερόντων (EEIG), επί παραδείγματι στους τομείς της εμπορίας, της 
παραγωγής, της υπεργολαβίας, της έρευνας και τεχνολογικής 
ανάπτυξης, καθώς και των τηλεπικοινωνιών. 
40. Η υπάρχουσα πρωτοβουλία REGEN αποτελεί μία άλλη πτυχή της 
διασυνοριακής συνεργασίας, με την ενίσχυση της δημιουργίας 
ενεργειακών συνδέσεων. Οι δεσμοί αυτοί διαδραματίζουν σημαντικό 
ρόλο στην ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς ενέργειας και στην 
διαφοροποίηση της παροχής ενέργειας στις περιφέρειες του στόχου 1. 
Η διατήρηση της πρωτοβουλίας REGEN θα επέτρεπε την ολοκλήρωση των 
ήδη επιλεγέντων σχεδίων, από τα οποία θα ήταν παράλογο να αποσυρθεί 
η χρηματοδότηση πριν ακόμη περατωθούν. Αναφορικά με άλλα σχέδια 
που αφορούν την ενέργεια, αυτό θα έπρεπε να εξεταστεί λαμβάνοντας 
υπόψη τις επιπλέον δυνατότητες των ΚΠΣ και των πόρων σχετικά με τα 
διευρωπαϊκά δίκτυα. 
i i . Αγροτική ανάπτυξη 
41. Πρέπει καταρχή να υπογραμμιστεί το γεγονός ότι μία κοινοτική 
πρωτοβουλία που προορίζεται ειδικά για την αγροτική ανάπτυξη είναι 
σήμερα ιδιαίτερα αναγκαία. Η πρακτική εφαρμογή της αναθεώρησης της 
κοινής γεωργικής πολιτικής, που αποφασίστηκε το 1992 αλλά θα 
αρχίσει να υλοποιείται κατά το τρέχον έτος, και το γεγονός ότι 
εξακολουθούν να υφίστανται τα προβλήματα των ευάλωτων αγροτικών 
ζωνών της Κοινότητας, συνηγορούν πράγματι υπέρ μιας νέας παρέμβασης 
στον τομέα αυτόν. 
42. Οι αρμόδιοι σε θεσμικά πλαίσια και οι φορείς αγροτικής ανάπτυξης 
είναι σύμφωνοι ως προς το γεγονός ότι ο αγροτικός κόσμος βρίσκεται 
σε μία σημαντική μεταλλαγή και ότι θα πρέπει να αναζητήσει νέους 
προσανατολισμούς, νέες μορφές ανάπτυξης, νέες δράσεις, οι οποίες να 
συνδέουν τους διάφορους ενδιαφερόμενους εταίρους. Πιστεύεται 
επίσης ότι οι νέες αυτές κατευθύνσεις δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί 
καλά και ότι μία ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα αυτό θα αποτελούσε 
έναν ισχυρό μοχλό για τη δημιουργία προσανατολισμών και τη διάδοση 
των εμπειριών σε όλη την Κοινότητα. 
Στο πλαίσιο αυτό, υπάρχουν ενδείξεις ότι έχουν προτεραιότητα οι 
ακόλουθοι τομείς δράσης: 
- 16 -
η καινοτομία για την αντιμετώπιση προβλημάτων αγροτικής 
ανάπτυξης· 
η κατάρτιση σχεδίων διακρατικής συνεργασίας που προέρχονται από 
αγροτικές ζώνες και εκφράζουν πρακτικά την αλληλεγγύη τους· 
η συμμετοχή σε σχέδια και η ανταλλαγή εμπειριών και γνώσεων 
μεταξύ όλων των ενδιαφερομένων μερών στην Κοινότητα, στο 
πλαίσιο ενός ευρωπαϊκού δικτύου αγροτικής ανάπτυξης. 
43. Το πρόγραμμα LEADER έχει ήδη επιτρέψει την ένταξη στο πλαίσιο των 
εν λόγω κατευθύνσεων. Ωστόσο, η εμπειρία έδειξε ότι οι δράσεις που 
στηρίζονται στο πλαίσιο του προγράμματος αυτού θα μπορούσαν να 
βελτιωθούν και πολλές από αυτές θα καθίσταντο αποτελεσματικότερες 
εάν η διαχείριση τους γινόταν κατά αποκεντρωμένο τρόπο. Οι δράσεις 
αυτές θα έπρεπε να αφορούν την ενίσχυση της τεχνικής υποστήριξης, 
με βάση την εδαφική προσέγγιση, προγράμματα επενδύσεων τα οποία 
έχουν καινοτόμο και επιδεικτικό χαρακτήρα, και στα οποία έχουν 
πρόσβαση όχι μόνο οι φορείς τοπικής ανάπτυξης αλλά και άλλοι 
συλλογικοί φορείς της υπαίθρου, και τέλος τα σχέδια διακρατικής 
συνεργασίας στον αγροτικό τομέα. 
44. Το πρόγραμμα LEADER έχει αποδείξει τη μεγάλη αξία ενός ευρωπαϊκού 
δικτύου φορέων αγροτικής ανάπτυξης, γύρω από το οποίο μπορούν να 
οργανωθούν όλα τα μέτρα. Το ήδη υπάρχον δίκτυο θα ωφεληθεί από τη 
διεύρυνση του με όλους εκείνους που συμμετέχουν στην αγροτική 
ανάπτυξη: κυβέρνηση, περιφερειακές και τοπικές αρχές, φορείς 
τοπικής ανάπτυξης, κοινωνικο-οικονομικοί εταίροι, κ.τ.λ.. 0 βασικός 
ρόλος του θα ήταν η ανταλλαγή εμπειριών και τεχνογνωσίας, ιδιαίτερα 
αυτών που προκύπτουν από χρηματοδοτηθέντα σχέδια επενδύσεων. Οι 
σημερινές δραστηριότητες του θα μπορούσαν να προωθηθούν 
περισσότερο, ιδιαίτερα με την σύσταση ενός ευρωπαϊκού 
παρατηρητηρίου αγροτικής καινοτομίας. 
45. Το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότησης στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας 
αυτής θα διατεθεί στις περιφέρειες του στόχου 1 και στις περιοχές 
του στόχου 5β. Εντούτοις, ένα περιορισμένο μέρος των διαθέσιμων 
κεφαλαίων θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί εκτός των περιοχών αυτών, 
με όρους και συνθήκες που θα καθορισθούν. Συγκεκριμένα, το 
ευρωπαϊκό δίκτυο θα μπορούσε να υποστηρίξει την ανταλλαγή εμπειριών 
και τη μεταφορά τεχνογνωσίας σχετικά με την αγροτική ανάπτυξη σε 
όλη την Κοινότητα, λόγω του γεγονότος ότι η ανάγκη για καινοτομίες 
είναι αισθητή παντού. 
46. Χρειάζεται να συζητηθούν και άλλες πτυχές, ιδιαίτερα οι μέθοδοι 
εφαρμογής (υπό τον όρο ότι θα αποκεντρωθεί η λήψη των περισσότερων 
λειτουργικών αποφάσεων και των αποφάσεων επιλογής σχεδίων), και τα 
χαρακτηριστικά των φορέων τοπικής ανάπτυξης οι οποίοι θα μπορούσαν 
να υποστηρι χθούν. 
i i i . Εξαιρετικά αττοιιακουσυένεο πεοιοϊέο 
47. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Εδιμβούργου και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 
έχουν ήδη ορίσει τις εξαιρετικά απομακρυσμένες περιφέρειες ως 
προτεραιότητα για μία μελλοντική κοινοτική πρωτοβουλία. Η Επιτροπή 
συμφωνεί με την άποψη αυτή. 0 απομακρυσμένος χαρακτήρας τους, το 
μικρό μέγεθος τους και τα κατατετμημένο έδαφος τους, καθώς επίσης 
(στην περίπτωση των νήσων της Καραϊβικής) η σχετικά ασθενής και 
ανεπαρκώς διαφοροποιημένη κατάσταση της οικονομίας των γύρω 
περιοχών, δικαιολογούν ιδιαίτερες προσπάθειες αλληλεγγύης εκ μέρους 
της 
- 17 
Κοινότητας. Η Επιτροπή θεωρεί ότι εξακολουθεί να έχει 
προτεραιότητα ο τομέας δραστηριότητας που προσδιορίστηκε στο 
σημερινό πρόγραμμα REGIS, δηλαδή η έρευνα για προϊόντα και 
υπηρεσίες που προσφέρουν εμπορικές ευκαιρίες οι οποίες μπορούν να 
παραμείνουν βιώσιμες μεσοπρόθεσμα. Είναι απαραίτητο όχι μόνο να 
ενισχυθεί η εγχώρια οικονομική βάση των εν λόγω περιφερειών αλλά 
επίσης και να βελτιωθούν οι επικοινωνίες τους με την ευρωπαϊκή 
ενδοχώρα, εάν θα πρέπει να επιδιωχθεί επιτυχώς η μακροπρόθεσμη 
ενσωμάτωση τους στην Ενιαία Αγορά. Ταυτόχρονα, θα πρέπει να 
αξιοποιηθεί κάθε ευκαιρία για οικονομική συνεργασία με τις γύρω 
περιοχές. Η κοινοτική πρωτοβουλία, η οποία είναι συμπληρωματική ως 
προς το Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης, παρέχει μία ευκαιρία δοκιμής 
νέων προσεγγίσεων αυτοβοήθειας, που αποσκοπούν στην αποφυγή των 
παραδοσιακών προτύπων εξάρτησης. 
iv. ΑπαοΥόληοη και ανάπτυΕη των ανθρώπινων πόοων 
48. Η διατήρηση και η δημιουργία θέσεων εργασίας είναι μεταξύ των 
μεγαλύτερων προκλήσεων που αντιμετωπίζει η Κοινότητα καθώς κινείται 
σε ένα όλο και περισσότερο ανταγωνιστικό διεθνές περιβάλλον προς 
τον 21ο αιώνα. Οι ανθρώπινοι πόροι αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο 
κεφάλαιο της Ευρώπης στην αντιμετώπιση της πρόκλησης αυτής, η οποία 
παρουσιάζεται με δύο μορφές: αφενός, υπάρχει επείγουσα ανάγκη για 
την ανάπτυξη και διατήρηση της κοινοτικής ανταγωνιστικότητας και 
ταυτόχρονα για την αποφυγή της επιδείνωσης του προβλήματος της 
ανεργίας μέσω της εξασφάλισης της δυνατότητας του υπάρχοντος 
εργατικού δυναμικού να προσαρμόζεται στα συνεχές εξελισσόμενα 
πρότυπα παραγωγής μέσω της εκπαίδευσης και της συνεχούς 
επιμόρφωσης. Αφετέρου, υπάρχει η απαίτηση για την αντιμετώπιση του 
προβλήματος της ανεργίας με τη δημιουργία νέων ευκαιριών εργασίας, 
ιδιαίτερα μέσω προσεκτικά επιλεγμένων μέτρων επιμόρφωσης και 
ενισχύσεων στην απασχόληση. Στο πλαίσιο αυτό, θα χρειαστεί να 
δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην ενθάρρυνση της ικανοποιητικότερης 
ενσωμάτωσης των γυναικών στο εργατικό δυναμικό, θα απαιτηθεί 
επίσης ιδιαίτερη προσπάθεια για να βοηθηθούν εκείνοι οι οποίοι 
είναι εκτεθειμένοι στον αποκλεισμό από την αγορά εργασίας ώστε να 
επιτύχουν σταθερή και ασφαλή απασχόληση, θα πρέπει επίσης να 
ενθαρρυνθεί η προώθηση της μεταφοράς καινοτομίας και η ανάπτυξη της 
εφαρμοσμένης έρευνας. 
49. Η πρόκληση που αντιμετωπίζει η Κοινότητα σχετικά με την απασχόληση 
θα πρέπει να αντιμετωπισθεί με μία ευρύτερη κλίμακα μέτρων. Η 
πρωταρχική ευθύνη βαρύνει τα ίδια τα κράτη μέλη. Οι βασικές δράσεις 
του Κοινωνικού Ταμείου θα διαδραματίσουν έναν πρωταρχικό ρόλο, 
συμπεριλαμβανομένων των προληπτικών μέτρων που προβλέπονται στον 
Στόχο 4. 
50. Πρόσφατα, η Επιτροπή έθεσε σε εφαρμογή ένα κοινοτικό πλαίσιο 
απασχόλησης, το οποίο βασίζεται στην αρχή ότι μόνη η ανάπτυξη δεν 
θα δημιουργήσει τις θέσεις εργασίας που χρειάζονται για τη μείωση 
της ανεργίας κατά την επόμενη δεκαετία. Καθώς η Κοινότητα προχωρεί 
προς μία συστηματική ανάλυση των διαρθρωτικών προβλημάτων που έχουν 
ως αποτέλεσμα να δημιουργούνται στην Ευρώπη λιγότερες θέσεις 
απασχόλησης ανά εκατοστιαία μονάδα ανάπτυξης, σε σχέση με τους 
κυριότερους ανταγωνιστές μας, μία κοινοτική πρωτοβουλία μπορεί να 
διαδραματίσει έναν ζωτικής σημασίας ρόλο στην ενίσχυση της 
διαδικασίας πειραματισμού και καινοτομίας που απαιτείται για τη 
δοκιμή των προκυπτουσών προτεραιοτήτων πολιτικής. 
- 18 -
51. Η ιδιαίτερη προστιθέμενη αξία που μπορεί να δημιουργήσει μία 
κοινοτική πρωτοβουλία στον τομέα αυτό είναι σημαντική και ευρέως 
αποδεκτή. Αυτό είναι σαφές από την πρόοδο που σημειώθηκε στο 
πλαίσιο της πρώτης δέσμης κοινοτικών πρωτοβουλιών με τα προγράμματα 
EUROFORM, NOW και HORIZON. Η κοινοτική προστιθέμενη αξία θα 
δημιουργηθεί εν μέρει από το διεθνικό συγκριτικό στοιχείο, σε 
συνδυασμό με τη σαφή αναζήτηση διδαγμάτων πολιτικής που πρέπει να 
εξαχθούν και τους μηχανισμούς που απαιτούνται για την εξασφάλιση 
όχι μόνον της διάδοσης τους αλλά επίσης και της βασικής εφαρμογής 
τους. Όπως και για τις λοιπές πρωτοβουλίες, η προστιθέμενη αξία 
της προτεινόμενης πρωτοβουλίας θα προέλθει από το γεγονός ότι 
αποσκοπεί στην ενθάρρυνση της καινοτομίας, από την ικανότητα της 
να εξασφαλίσει τη συμμετοχή τοπικού πληθυσμού, και από το γεγονός 
ότι προορίζεται για συγκεκριμένες ομάδες, θα πρέπει τώρα να 
αξιοποιηθεί η εμπειρία από τις υφιστάμενες πρωτοβουλίες σχετικά με 
τους ανθρώπινους πόρους και με βάση την εν λόγω κτηθείσα πείρα 
να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες, κατά περισσότερο ολοκληρωμένο 
και οργανωμένο τρόπο προκειμένου να διασφαλιστεί η πλήρης 
εκμετάλλευση του καινοτόμου και διεθνικού χαρακτήρα των κοινοτικών 
πρωτοβουλιών. 
52. Η ανάληψη πρωτοβουλίας σχετικά με τους ανθρώπινους πόρους σε ενιαίο 
πλαίσιο θα συμβάλλει σημαντικά στην αντιμετώπιση των προκλήσεων που 
αντιμετωπίζει η Κοινότητα, θα παράσχει ένα πλαίσιο για τη 
στήριξη καινοτομιών και τη διεύρυνση νέων λύσεων, σε κοινοτική 
κλίμακα, δεδομένης της ποικιλίας των πρακτικών που 
χρησιμοποιούνται στα κράτη μέλη. Η πρωτοβουλία θα περιέχει πέντε 
ευδιάκριτους αλλά σαφώς συνδεόμενους στόχους: 
ενίσχυση των καινοτόμων προσεγγίσεων για την αύξηση της 
ικανότητας της ανάπτυξης να παράγει θέσεις απασχόλησης 
(συμπεριλαμβανομένης π. χ. της ανάπτυξης δράσεων για την 
καταπολέμηση της ανεργίας σε τοπικό επίπεδο, με ιδιαίτερη 
αναφορά στις MME)· 
διευκόλυνση και προσαρμογή του υπάρχοντος εργατικού δυναμικού 
στη βιομηχανική και τεχνολογική αλλαγή με ιδιαίτερη αναφορά 
στον νέο Στόχο 4· 
προώθηση (σων ευκαιριών για άνδρες και γυναίκες στην αγορά 
εργασίας· 
υποστήριξη εκείνων οι οποίοι για τον έναν ή για τον άλλο λόγο 
είναι εκτεθειμένοι σε αποκλεισμό από την αγορά εργασίας 
(ενέργεια που εκφράζει την νέα προτεραιότητα που προσδιορίζεται 
ιδιαίτερα στο νέο στόχο 3)· και 
προώθηση της μεταφοράς καινοτομίας και της ανάπτυξης της 
εφαρμοσμένης έρευνας, ιδιαίτερα στις περιφέρειες του στόχου 1, 
συμπεριλαμβανομένης, μεταξύ των άλλων, της ανάπτυξης νέων 
επαγγελματικών προσόντων και ικανοτήτων. 
- 19 -
53. Το πλεονέκτημα του συνδυασμού αυτών των πέντε ευδιάκριτων στόχων σε 
μία ενιαία πρωτοβουλία συνίσταται κυρίως στην εξασφάλιση ότι η 
επίτευξη των στόχων, οι οποίοι έχουν πολλά κοινά σημεία, μπορεί να 
διευκολυνθεί από μία δραστήρια ανταλλαγή ιδεών και εμπειριών. Μια 
τέτοια προσέγγιση θα διευκολύνει επίσης τη βασική διαχείριση στον 
τομέα των ανθρώπινων πόρων σε όλα τα επίπεδα, συμπεριλαμβανομένης 
μιας ορθολογικότερης χρήσης των διευρωπαϊκών δικτύων, θα 
εξασφαλίσει επίσης μία καλύτερη, κατανεμημένη χρήση των κοινών 
μέσων τεχνικής βοήθειας, μειώνοντας το συνολικό κόστος. Τέλος, θα 
επιτρέψει μία συνεκτική και συντονισμένη προσέγγιση σχετικά με την 
παρακολούθηση, την αξιολόγηση και τη διάδοση των αποτελεσμάτων. 
54. 0 βασικός σκοπός θα ήταν η ενθάρρυνση των διευρωπαϊκών καινοτόμων 
δράσεων διαμέσου όλων των προαναφερθέντων στόχων, με βάση την 
εμπειρία όχι μόνον από προηγούμενες πρωτοβουλίες που αφορούν 
ανθρώπινους πόρους αλλά επίσης με βάση τα κοινοτικά προγράμματα 
εκπαίδευσης και επιμόρφωσης, τις σχετικές με τους ανθρώπινους 
πόρους πτυχές των προγραμμάτων πλαισίων έρευνας και ανάπτυξης, τα 
κοινοτικά προγράμματα κοινωνικής δράσης και την αναπτυσσόμενη 
συμμετοχική ανάλυση της πολιτικής που προκύπτει από το κοινοτικής 
κλίμακας πλαίσιο για την απασχόληση. 
55. Ένα βασικό χαρακτηριστικό θα ήταν η ανάγκη σύνδεσης των προτύπων 
δράσεων που χρηματοδοτούνται από την πρωτοβουλία και της 
επικρατούσας τάσης των πολιτικών των κρατών μελών και της 
Κοινότητας όσον αφορά τους ανθρώπινους πόρους. Αυτό είναι 
ιδιαίτερα σημαντικό σε σχέση με την πρόσφατα εκδοθείσα σύσταση του 
Συμβουλίου σχετικά με την πρόσβαση στην επιμόρφωση σε επιχειρήσεις. 
Η συμμετοχή της βιομηχανίας, των εταίρων τοπικής απασχόλησης, των 
σωματείων, των επιμορφωτών και των διαφόρων εθελοντικών ομάδων που 
δρουν ήδη στον τομέα αυτό θα είναι αποφασιστικής σημασίας, θα ήταν 
σημαντικό να επωφεληθούμε από τη συνεργασία που αναπτύχθηκε από 
τους κοινωνικούς εταίρους, μέσω των κοινών απόψεων τους, που 
διατυπώνονται στο πλαίσιο του κοινωνικού διαλόγου. Η πρωτοβουλία 
θα χρησίμευε επίσης ως μέσο για την ανάπτυξη μιας προσέγγισης από 
τα κάτω προς τα επάνω και για να αξιοποιηθούν δεόντως οι εμπειρίες, 
καθώς και ο ζήλος και η διορατικότητα που παρατηρούνται σε τοπικό 
και σε περιφερειακό επίπεδο. 
56. Η προσέγγιση θα έχει οριζόντιο και όχι γεωγραφικό χαρακτήρα, παρόλο 
που είναι σαφές, λόγω των οικονομικών παραμέτρων για τις κοινοτικές 
πρωτοβουλίες, ότι θα δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στις ανάγκες των 
λιγότερο ευημερουσών περιφερειών. Είναι επίσης σαφές ότι πολλές 
χρηματοδοτούμενες πρότυπες δραστηριότητες έχουν στην πράξη τοπικό ή 
περιφερειακό περιεχόμενο ή στόχο. 
57. Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, μία από τις προτεραιότητες θα είναι 
η προώθηση της καλύτερης ενσωμάτωσης των γυναικών στο ενεργό 
εργατικό δυναμικό. Η Επιτροπή, ωστόσο, δεν αποκλείει το ενδεχόμενο 
ανάληψης μιας χωριστής και ιδιαίτερης πρωτοβουλίας για την 
αντιμετώπιση της προτεραιότητας αυτής, αλλά θεωρεί ότι τα εν λόγω 
προβλήματα μπορούν να επιλυθούν αποτελεσματικότερα, μέσω ενός 
ανεξάρτητου στόχου, στα πλαίσια μιας συνεκτικής προσέγγισης που 
αφορά τους ανθρώπινους πόρους και την αγορά εργασίας, παρά ως θέμα 
χωριστό από τη γενική πολιτική απασχόλησης. 
- 20 -
V. Η διαγείαιση Tnc Βιουηνανικής αλλαγής 
58. Η κατάσταση της κοινοτικής Βιομηχανίας εξακολουθεί να 
χαρακτηρίζεται από την σχετικά ισχυρή παρουσία παραδοσιακών κλάδων, 
οι οποίοι έχουν υποστεί μερική αναδιάρθρωση, αλλά ενδέχεται να 
απωλέσουν ακόμη μεγάλο αριθμό θέσεων εργασίας στην πορεία της 
περαιτέρω αναδιάρθρωσης. Οι βιομηχανίες αυτές τείνουν να 
συγκεντρώνονται σε ορισμένες περιφέρειες. Αλλά και πιο σύγχρονοι 
κλάδοι, στους οποίους είναι ζωτικό για την Κοινότητα να διατηρήσει 
την ανταγωνιστικότητα της και κατά συνέπεια το μερίδιο της στις 
παγκόσμιες αγορές, αντιμετωπίζουν την ανάγκη προσαρμογής 
ευρισκόμενοι ενώπιον ανταγωνιστικών πιέσεων σε μια οικονομία που 
χαρακτηρίζεται από αυξανόμενη παγκόσμια αλληλεξάρτηση. Η 
τεχνολογική αλλαγή, η οποία επηρεάζει τα προϊόντα τους, τις 
μεθόδους τους και την οργάνωση της εργασίας τους, επιταχύνεται· και 
η ανάγκη να ανταποκριθούν στα περιβαλλοντικά προβλήματα επιβάλλει 
επιπρόσθετες απαιτήσεις. 
59. Οι διαρθρωτικές πολιτικές της Κοινότητας είναι ανάγκη να στηρίξουν 
την διαφοροποίηση περιφερειών, οι οποίες εξαρτώνται έντονα από 
κλάδους που αντιμετωπίζουν βαρείες απώλειες θέσεων εργασίας, και να 
υποβοηθήσουν τη διαδικασία της βιομηχανικής προσαρμογής, ιδιαίτερα 
την προσαρμογή του εργατικού δυναμικού. Τα έργα αυτά ταυτίζονται 
κυρίως με τους στόχους 2 και 4 των διαρθρωτικών ταμείων και τις 
ενέργειες που αντιστοιχούν στους στόχους αυτούς στις περιφέρειες 
του στόχου 1. Στις περιπτώσεις αυτές μπορούν να διαδραματίσουν 
κάποιο ρόλο οι κοινοτικές πρωτοβουλίες. Μια πρωτοβουλία σχετική με 
το ανθρώπινο δυναμικό (βλέπε τμήμα IV ανωτέρω) θα μπορούσε να έχει 
σαφώς σημαντική συμβολή. 
60. Η κοινοτική δράση για την αντιμετώπιση των οικονομικών και 
κοινωνικών συνεπειών των τομεακών κρίσεων σε παραδοσιακούς 
βιομηχανικούς κλάδους (κατά το παρελθόν χάλυβας, ναυπηγεία, 
άνθρακας, υφαντουργία) ήταν μέρος μιας γενικής δέσμης μέτρων και 
πολιτικών; στις οποίες η Κοινότητα συμμετέχει βάσει των 
αρμοδιοτήτων της σύμφωνα με τις Συνθήκες. Στους τομείς του άνθρακα 
και του χάλυβα, οι οποίοι διέπονται ακόμη από τη Συνθήκη EKAX, οι 
αρμοδιότητες της Κοινότητας είναι ακόμη ευρύτερες. Η αναφορά σε 
«προβλήματα που συνδέονται άμεσα με την πραγματοποίηση άλλων 
πολιτικών της Κοινότητας και επηρεάζουν την κοινωνικοοικονομική 
κατάσταση ... περιφερειών», στο άρθρο 3 παράγραφος 2 του κανονισμού 
του ΕΤΠΑ, αφορούσε ενέργειες παρόμοιες με το RESIDER και RENAVAL, 
οι οποίες προϋπήρχαν της μεταρρύθμισης. Τον Μάρτιο του τρέχοντος 
έτους, η ανάγκη για μια ειδική προσπάθεια υπέρ των περιφερειών που 
πλήττονται από την κρίση στη χαλυβουργία τέθηκε στο Συμβούλιο 
Υπουργών Βιομηχανίας και η Επιτροπή έχει ήδη εκδηλώσει την προθυμία 
της να προτείνει ένα νέο πρόγραμμα RESIDER. 
61. Με βάση τα ανωτέρω, θα μπορούσαν να αιτιολογηθούν προγράμματα υπέρ 
των περιφερειών, που εξαρτώνται ή/και αντιμετωπίζουν απώλειες 
•έσεων εργασίας στους τομείς του άνθρακα, του χάλυβα, της 
υφαντουργίας και της άμυνας. Στο στάδιο αυτό, αιτιολογούνται 
προγράμματα που θα διαδεχθούν το RECHAR και το RESIDER, χωρίς να 
καλύπτουν κατ'ανάγκη ολόκληρη την επόμενη χρηματοδοτική περίοδο. Το 
RETEX προγραμματίζεται ήδη να συνεχιστεί έως το 1997. Κατά την 
έναρξη του K0NVER, το Κοινοβούλιο κατέστησε σαφές ότι επεδίωκε να 
καταστεί το πρόγραμμα αυτό πολυετής κοινοτική πρωτοβουλία, η οποία 
θα μπορούσε αρχικώς να καλύψει την περίοδο έως το τέλος του 1997. Η 
προσοχή μας δεν πρέπει κατ'ανάγκη να εστιάζεται αποκλειστικά σε 
προβλήματα που προκύπτουν από κρίσεις σε βιουηΥανικούο τομείς. Η 
αναδιάρθρωση ιδίως του τομέα της αλιείας, ο οποίος αντιμετωπίζει 
δυσχέρειες, θα μπορούσε επίσης να 
- 21 -
δημιουργήσει προβλήματα, τα οποία θα απαιτούσαν ενδεχομένως τη λήψη 
συγκεκριμένων μέτρων αναδιάρθρωσης σε περιφερειακή κλίμακα, 
επιπλέον της συνδρομής που θα χορηγείται ήδη μέσω των ΚΠΣ. 
62. Τα γεγονότα που επηρεάζουν τον τομέα της άμυνας, τα οποία οδήγησαν 
στην πρωτοβουλία KONVER, υπογραμμίζουν την ανάγκη ευελιξίας ως προς 
το γεωγραφικό εύρος των περιφερειακών προγραμμάτων που 
αποκρίνονται στις κλαδικές κρίσεις. Οι σκέψεις αυτές ήταν εν μέρει 
η αιτία για την πρόταση της Επιτροπής να τροποποιηθεί το άρθρο 11 
του συντονιστικού κανονισμού^1) προς την κατεύθυνση αυτή. Ένα 
πρόσθετο επιχείρημα για τη διατήρηση των κοινοτικών πρωτοβουλιών 
του είδους αυτού είναι, ότι είναι επιθυμητός ο περιορισμός της 
γεωγραφικής ευελιξίας και η αποφυγή της απεριόριστης διεύρυνσης της 
επιλεξιμότητας για συνδρομή από τα ΚΠΣ. 
63. Οι προηγούμενες παράγραφοι θίγουν προβλήματα που έχουν ήδη 
εμφανιστεί. Είναι προτιμότερο, εφόσον είναι δυνατόν, να 
προλαμβάνονται τα προβλήματα, πριν εμφανιστούν, και να υπάρχει η 
δυνατότητα να αναλαμβάνεται δράση για τη διευκόλυνση της 
βιομηχανικής αλλαγής, κατά τρόπο που να περιορίζει, στο μέτρο του 
δυνατού, τον περιφερειακό και κοινωνικό αντίκτυπο, καθώς και να 
αξιοποιούνται οι ευκαιρίες που παρέχει η ολοκλήρωση της ενιαίας 
αγοράς. Η προσέγγιση αυτή προβλεπόταν στο COM 2000 και θα έπρεπε να 
είναι βασικό στοιχείο της εξέτασης του θέματος της διαχείρισης της 
βιομηχανικής αλλαγής. 
64. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να συνοδεύονται ενέργειες κατάρτισης και 
μετεκπαίδευσης, οι οποίες συνδέονται με τη βιομηχανική αλλαγή, σε 
σύγχρονους τομείς υψηλής απόδοσης. Αυτό θα μπορούσε να γίνει π.χ., 
με την εισαγωγή νέων ρυθμίσεων για την ενθάρρυνση της συνεργασίας 
μεταξύ μεγάλων εταιριών και των υπεργολάβων τους. θα μπορούσε 
επίσης να γίνει μέσω μιας συμπληρωματικής προσπάθειας με στόχο την 
επιτάχυνση της διαφοροποίησης της τοπικής οικονομίας σε περιοχές, 
στις οποίες φαίνεται να υπάρχει κίνδυνος σημαντικών απωλειών θέσεων 
εργασίας. Η βοήθεια αυτή δεν είναι ανάγκη να περιορίζεται στις 
επιλέξιμες περιοχές, αλλά μπορεί να εφαρμοστεί η περιορισμένη 
γεωγραφική ευελιξία, για να υποβοηθηθεί η διαδικασία αυτή στις μη 
επιλέξιμες περιοχές. Και πάλι, η Επιτροπή θα υποδεχόταν ιδιαίτερα 
ευνοϊκά τις απόψεις των οικονομικών και κοινωνικών εταίρων ως προς 
το είδος των ενεργειών, τις οποίες θα ήταν χρήσιμο να στηρίξει, και 
ως προς τα κριτήρια, βάσει των οποίων θα μπορούσαν να 
προσδιοριστούν οι περιοχές που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη αυτής της 
συμπληρωματικής στήριξης. 
65. Στις περιφέρειες του στόχου αριθ. 1, και μάλιστα των τεσσάρων 
λιγότερο ευημερούντων κρατών μελών, ενδείκνυται ενδεχομένως να 
συμπληρωθεί η στήριξη που δίδεται μέσω των ΚΠΣ και της πρωτοβουλίας 
για το ανθρώπινο δυναμικό, τη χορήγηση συνδρομής στο πλαίσιο 
πρωτοβουλίας, με στόχο να βοηθηθεί η βιομηχανία να αντιμετωπίσει 
τις προκλήσεις που συνδέονται με τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς. 
Οι εταιρίες στις εν λόγω περιφέρειες στερούνται συχνά της 
ικανότητας να δημιουργήσουν μόνες τους αγορές και ενδέχεται να μην 
έχουν στη διάθεση τους επί τόπου υπηρεσίες ποιότητας συγκρίσιμης 
προς τις υπηρεσίες στις περισσότερο ανεπτυγμένες περιοχές, θα 
πρέπει να εξεταστεί η δυνατότητα παροχής βοήθειας, για να βελτιωθεί 
π.χ. η ποιότητα και ο σχεδιασμός των προϊόντων, να διευκολυνθεί η 
μεταφορά τεχνολογίας και να αναπτυχθούν χρηματοπιστωτικές 
υπηρεσίες. Πολλά από τα μέτρα που σήμερα χρηματοδοτούνται βάσει των 
προγραμμάτων STRIDE, PRISMA και TELEMATIQUE μπορούν να ενταχθούν 
στην προσέγγιση αυτή. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό μιας τέτοιας 
ενέργειας θα ήταν να βοηθηθούν οι εν λόγω περιφέρειες να αντλήσουν 
(1) Κανονισμός 4253/88 
- 22 
από την εμπειρία των περισσότερο ανεπτυγμένων περιφερειών μέσω 
δικτύων συνεργασίας. Ιδιαίτερη προσοχή θα μπορούσε να δοθεί στα 
προβλήματα των MME και των οργανώσεων που τους προσφέρουν 
επιχειρηματικές υπηρεσίες. 
Ενέονειεο που υποοούν να υεταωεοθούν στα KQtVQTIKà Πλαίοΐα ΣτήΡίΕης 
κατά τπν 6π6μ?νπ περίοδο 
66. Σημειώνεται ότι το ανώτερο πλαίσιο δεν θα μπορούσε να περιλαμβάνει 
την ανανέωση αυτούσιων των κοινοτικών πρωτοβουλιών στους τομείς που 
σήμερα καλύπτονται από τα προγράμματα ENVI REG, STRIDE, PRISMA, 
TELEMATIQUE, αν και, όπως σημειώθηκε παραπάνω, ορισμένα από τα 
μέτρα που σήμερα καλύπτονται από αυτά μπορούν να συνεχισθούν 
υπαγόμενα στους τομείς δράσης για το ανθρώπινο δυναμικό ή τη 
βιομηχανική αλλαγή. 
67. Όσον αφορά το ENVI REG, το Ταμείο Συνοχής θα προσθέσει νέους (και 
πολύ μεγαλύτερους) πόρους στους τομείς της προστασίας και της 
βελτίωσης του περιβάλλοντος. Ενώ μόνο τέσσερα κράτη μέλη είναι 
επιλέξιμα για τη συνδρομή του Ταμείου Συνοχής, τα ίδια κράτη 
υπήρξαν οι κύριοι δικαιούχοι της χρηματοδότησης από το ENVI REG. Οι 
περιοχές των στόχων αριθ. 1, 2 και 5β που δεν καλύπτονται από το 
Ταμείο Συνοχής θα μπορούν να ζητήσουν στήριξη για παρόμοια μέτρα 
μέσω των οικείων ΚΠΣ. Είναι επομένως εύλογο το συμπέρασμα ότι ο 
κύριος όγκος των ενεργειών που χρηματοδοτούνται βάσει του ENVI REG, 
ιδιαίτερα για υποδομές, μπορούν τώρα να χρηματοδοτούνται βάσει των 
ΚΠΣ ή του Ταμείου Συνοχής. Η δημιουργία διακρατικών δικτύων και 
συνεργασίας στον τομέα του περιβάλλοντος μπορούν να συνεχιστούν 
ξεχωριστά. 
68. Όσον αφορά τα προγράμματα PRISMA και TELEMATIQUE είχαν ως 
αποτέλεσμα την ανάληψη πολύτιμων νέων δράσεων στους αντίστοιχους 
τομείς, αλλά τα προγράμματα έτειναν να είναι πολύ μικρά, ιδιαίτερα 
σε σχέση με τα μέτρα του στόχου αριθ. 1 και τώρα που έχουν 
αναληφθεί τα εν λόγω είδη δράσεων, είναι εύλογο να αναμένεται ότι 
τουλάχιστο ένα μέρος από τα μέτρα αυτά θα ενσωματωθεί στον κορμό 
των ΚΠΣ ή θα βοηθείται στο πλαίσιο των ενεργειών για το ανθρώπινο 
δυναμικό ή τη βιομηχανική αλλαγή. Το ίδιο ισχύει πιθανόν για πολλές 
από τις ενέργειες που συνεχίζονται βάσει του προγράμματος STRIDE. 
Εντούτοις, η Επιτροπή αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στην αυξημένη 
προσοχή που δίδεται στην ανάπτυξη της έρευνας και της τεχνολογίας 
στις διαρθρωτικές της ενέργειες στις περιφέρειες του στόχου αριθ. 1 
και δεν θα απέκλειε οριστικά στο στάδιο αυτό την παράταση του 
προγράμματος STRIDE, ως χωριστής πρωτοβουλίας, για ένα τουλάχιστον 
μέρος της νέας περιόδου προγραμματισμού. 
χρηματοδοτικά και ΦτοΎΓΓΡίστικα ζητήνατα 
69. Η Επιτροπή θεωρεί πρόωρο να παράσχει ενδείξεις για την κατανομή των 
πόρων στους διάφορους τομείς και πρωτοβουλίες, πριν ληφθεί απόφαση 
για τη συνολική χρηματοδότηση. Αν υποθέσουμε εντούτοις. ότι η 
συνολική χορήγηση ανέρχεται σε 14 δισεκατ. ECU, θα μπορούσαν να 
διατεθούν 10,5 δισεκατ. ECU (μέχρι το 75%) για τις πρωτοβουλίες 
που περί γράφηκαν σε γενικές γραμμές στο ανωτέρω πλαίσιο και τα 
υπόλοιπα 3,5 - 4 δισεκατ. ECU να αποτελέσουν αποθεματικό που θα 
διατεθεί αργότερα. 
- 23 -
70. Για τους πόρους που θα διατεθούν σε πρωτοβουλίες που παρατείνονται 
ή ανανεώνονται στο πλαίσιο όλων των τομέων δράσης θα έπρεπε να 
ληφθούν υπόψη, ανάλογα με την περίπτωση, οι ανάγκες των νέων 
γερμανικών ομόσπονδων κρατιδίων, τα οποία δεν υπήρξαν μέχρι τώρα 
δικαιούχοι συνδρομής βάσει κοινοτικών πρωτοβουλιών (με εξαίρεση το 
K0NVER το 1993). Η χρηματοδότηση για όλες τις πρωτοβουλίες θα 
πρέπει να αντικατοπτρίζει τη συνολική αύξηση των πόρων των ταμείων 
και η μείωση του αριθμού των πρωτοβουλιών θα πρέπει να έχει ως 
αποτέλεσμα μεγαλύτερες εν γένει πρωτοβουλίες και λιγότερα μικρά 
προγράμματα σε επιχειρησιακό επίπεδο. 
71. Τη στιγμή αυτή διεξάγονται συζητήσεις για την απλούστευση της 
διαδικασίας προγραμματισμού στο πλαίσιο της εξέτασης των κανονισμών 
των ταμείων. Η Επιτροπή υποστηρίζει περαιτέρω μέτρα απλούστευσης 
και αποκέντρωσης, αλλά και την βελτίωση της αξιολόγησης, της 
παρακολούθησης και του οικονομικού ελέγχου. Ως προς το ζήτημα του 
οικονομικού ελέγχου, πρέπει να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι η 
αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή έχει προβλέψει χωριστά κονδύλια 
του προϋπολογισμού για τις κοινοτικές πρωτοβουλίες, γεγονός που 
καθιστά αναγκαίο τον συνεχή χωριστό προγραμματισμό των σχετικών 
κονδυλίων. Στο επίπεδο της διαχείρισης, μπορεί να επιτευχθεί ο 
χειρισμός περισσοτέρων προγραμμάτων απ' ότι σήμερα βάσει των 
κοινοτικών πρωτοβουλιών με την ίδια διάρθρωση επιτροπών που 
υφίσταται για τα προγράμματα που εφαρμόζονται στο πλαίσιο των ΚΠΣ. 
V. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ 
72. Το παρόν Πράσινο Βιβλίο παρουσιάζεται για διαβουλεύσεις και όχι ως 
δέσμη επίσημων προτάσεων. Η Επιτροπή εξέθεσε τις απόψεις της που 
συμφωνούν με τις θέσεις που είχε λάβει προηγουμένως, ιδίως στο 
έγγραφο COM 2000 και στις προτεινόμενες τροποποιήσεις των 
κανονισμών για τα ταμεία· αλλά δεν έχει καταλήξει σε τελικές 
αποφάσεις και θα δεχόταν με ευχαρίστηση τις απόψεις ευρέος φάσματος 
ενδιαφερομένων επί των απόψεων της σχετικά με τις προτεραιότητες 
και το περιεχόμενο των μελλοντικών κοινοτικών πρωτοβουλιών. Η 
επιλογή των πρωτοβουλιών πρέπει να αντανακλά ευρεία συναίνεση για 
τις προτεραιότητες, με δεδομένη μάλιστα την ανάγκη να παράσχουν τα 
κράτη μέλη και οι περιφέρειες αντίστοιχη χρηματοδότηση. 
- 24 -
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΕΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ 
Οι υφιστάμενες κοινοτικές πρωτοβουλίες συνοψίζονται σε επτά κεφάλαια: 
i. Ενσωμάτωση των λιγότερο αναπτυγμένων περιφερειών στην εσωτερική 
αγορά 
Αυτή η ομάδα πρωτοβουλιών αφορούσε, αποκλειστικά ή κατά κύριο 
λόγο, τις περιφέρειες του στόχου 1 και αναζητούσε επιπλέον 
πόρους για να αντιμετωπίσουν οι περιφέρειες αυτές το πρόβλημα 
της έλλειψης τεχνογνωσίας σε συγκεκριμένους τομείς που 
παρεμπόδιζαν την ανάπτυξη. Τα υποστηριχθέντα μέτρα 
αποτέλεσαν, σε πολλές περιπτώσεις, το αντικείμενο μόνο κάποιας 
περιορισμένης υποστήριξης στα πλαίσιο των ΚΠΣ. 
$TRIDE(1) 460 εκατομμύρια ECU από το ΕΤΠΑ και ΕΚΤ (1990-
93)<2) 
0 στόχος του STRIDE είναι η ενίσχυση των δυνατοτήτων 
καινοτομιών και τεχνολογικής ανάπτυξης στις περιφέρειες του 
στόχου 1, όπου σημειώνεται σημαντική έλλειψη υποδομής και 
επενδύσεων σε σύγκριση με τους κοινοτικούς μέσους όρους· και 
για να βελτιωθεί η συμμετοχή των ερευνητικών κέντρων και 
ιδρυμάτων και εταιριών, από τις εν λόγω περιφέρειες, σε 
κοινοτικά και διεθνή προγράμματα και δίκτυα. Με το εν λόγω 
πρόγραμμα ενισχύεται επίσης η ανάπτυξη δεσμών μεταξύ έρευνας 
και βιομηχανίας, τόσο στις περιφέρειες του Στόχου 1 όσο και 
στις περιοχές του Στόχου 2. Το 80% των πόρων του STRIDE 
διατίθεται στις περιφέρειες του στόχου 1. 
«TELEMATIOœ»(3> 233 εκατομμύρια ECU από το ΕΤΠΑ (Î991-93) 
Το πρόγραμμα προωθεί τη χρήση προηγμένων τηλεπικοινωνιακών 
υπηρεσι ων στ ι ς περι φέρε ι ες του στόχου 1, ι δ ί ως μέσω βελτίωσης 
της πρόσβασης στις προηγμένες υπηρεσίες που είναι-,.-'βιαθέσιμες 
σε άλλα τμήματα της Κοινότητας. Ενισχύει τη διαδικασία που 
ξεκίνησε στα πλαίσια του προγράμματος STAR γ*α ενθάρρυνση της 
χρησιμοποίησης των προηγμένων υπηρεσιών τηλεπικοινωνιών από 
τ ι ς μι κρομεσα ί ες επ ι χει ρήσε ι ς και τις βοηβάε ι να δημι ουρ γήσου ν* 
ή να αναπτύξουν και or ί&ιες ανάλογες υπηρεσίες. 
(1) Επίσημη Εφημερίσα C 196 της 4ης Αυγούστου 19®0*, α; 18 
( 2 ) Το ποσό που χορηγέ ί τα ι σε κάθε ι περ ί πτώση είνα* η συνει σφορά των 
Διαρθρωτικών Ταμείων ή, κατά περίπτωση, άλλων μέσων χορήγησης 
κοινοτικών ενισχύσεων, που υπόκεινται στα καθορισμένα ανώτατα όρια 
παρέμβασης. Η ETE και, σε ορισμένες περιπτώσεις, τα δάνεια της 
EKAX μπορεί να συνδυάζονται με ενισχύσεις, εφόσον πρόκειται για 
υλικές επενδύσεις. 
(3) Επίσημη Εφημερίδα C 33 της 8ης Φεβρουαρίου 1991, σ.7 
- 25 -
PRISMA(1) 144 εκατομμύρια ECU από το ΕΤΠΑ (1991-93) 
To PRISMA βοηθάει στη βελτίωση της υποδομής και των υπηρεσιών 
που παρέχονται στις επιχειρήσεις των περιφερειών του στόχου 1, 
ώστε οι επιχειρήσεις στις εν λόγω περιφέρειες να μπορούν να 
συμμετέχουν στην ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς αποκομίζοντας 
συγχρόνως κάποια οφέλη. 
Τα υποστηριζόμενα μέτρα είναι: 
η δημιουργία και η αναβάθμιση των υποδομών βαθμονόμησης και 
μετρολογίας και υπηρεσιών προς τις επιχειρήσεις για την 
υποστήριξη της ποιοτικής πολιτικής των εταιριών, 
παροχή τεχνικής βοήθειας στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις 
τόσο όσον αφορά τις δημόσιες συμβάσεις όσο και για να 
βοηθηθούν στην προετοιμασία τους όσον αφορά τις ρήτρες 
ασφαλείας σύμφωνα με το άρθρο 115 της συνθήκης ΕΟΚ. 
i i. Προστασία του περιβάλλοντος και προώθηση της "αειφόρου 
ανάπτυξης" 
ENVIREG^) 880 εκατομμύρια ECU και από τα τρία Διαρθρωτικά 
Ταμεία (1990-93) 
Στόχος του ENVI REG είναι η βελτίωση και η προστασία του 
περιβάλλοντος και η ενθάρρυνση της οικονομικής ανάπτυξης, 
κυρίως στις περιφέρειες του στόχου 1. Το ενδιαφέρον 
επικεντρώνεται σε παράκτιες περιοχές και κυρίως στα 
περιβαλλοντικά προβλήματα που επηρεάζουν τον τουρισμό, με 
έμφαση στα μέτρα παροχής και βελτίωσης της τεχνογνωσίας. 
Τα επιλέξιμα για συγχρηματοδότηση μέτρα είναι: 
α. μείωση της ρύπανσης στις παράκτιες περιοχές και κυρίως: 
- επεξεργασία και ανακύκλωση των λυμάτων και απορριμμάτων, 
- χρησιμοποίηση λ ιπασματοποιηθέντος υλικού και ιλύος από 
σταθμούς καθαρισμού αστικών αποβλήτων για γεωργικούς 
σκοπούς, 
- επεξεργασία ερμάτων; υγρών εκπλύσεως και λυμάτων κύτους 
που περιέχουν κατάλοιπα υδρογονανθράκων και άλλα 
κατάλοιπα· 
β. σχεδιασμός της χρήσης της γης σε παράκτιες περιοχές 
(προστασία της φυσικής ομορφιάς και των βιοτόπων)· 
γ. καλύτερη διαχείριση των τοξικών και επικίνδυνων 
βιομηχανικών αποβλήτων (υποδομές και μελέτες)· 
δ. ενίσχυση της τεχνογνωσίας και της κατάρτισης σχετικά με τα 
εν λόγω μέτρα. 
Οι παράκτιες περιοχές της Μεσογείου που είναι επιλέξιμες στα 
πλαίσια άλλων στόχων μπορούν επίσης να επωφεληθούν από τα μέτρα 
(α), (β) και (δ). 
(1) Επίσημη Εφημερίδα C 33 της 8ης Φεβρουαρίου 1991, σ.9 
(2) Επίσημη Εφημερίδα C 115 της 9ης Μαΐου 1990,σ.3 
- 26 -
ill. Βοήθεια στις εξαιρετικά απομακρυσμένες περιφέρειες 
REGIS(1) 234 εκατομμύρια ECU από όλα τα Διαρθρωτικά Ταμεία 
(1990-93) 
Ο στόχος της πρωτοβουλίας αυτής είναι η βελτίωση της 
κοινωνικοοικονομικής ολοκλήρωσης των εξαιρετικά απομακρυσμένων 
περιφερειών της Κοινότητας: Γουαδελούπη, Γουιάνα, Μαρτινίκα, 
Ρέουν ιόν, Κανάριοι νήσοι, Αζόρες και Μαδέρα. 
Βοηθάει στη διαφοροποίηση των δραστηριοτήτων τους αναπτύσσοντας 
προϊόντα και υπηρεσίες για την τοπική αγορά, τις αγορές των 
γειτονικών χωρών και την Κοινοτική αγορά. Δίδεται έμφαση στις 
μορφές εκείνες του τουρισμού που δεν θέτουν σε κίνδυνο το 
περιβάλλον. Περιλαμβάνονται μέτρα κατάρτισης, κυρίως όσον 
αφορά τις νέες οικονομικές ευκαιρίες που βασίζονται στο 
δυναμικό κάθε περιφέρειας και προσφέρουν προοπτικές 
μεσοπρόθεσμης βιωσιμότητας. Βοηθάει επίσης τις περιφέρειες 
αυτές να βελτιώσουν τις μεταφορικές τους συνδέσεις κυρίως με 
την Κοινότητα. 
Ι ν. Διασυνοριακή συνεργασία και δίκτυα 
To INTERREG είναι η ευρύτερη των υφιστάμενων πρωτοβουλιών όσον 
αφορά τους πόρους και ενισχύεται επίσης και από συμπληρωματικά 
κονδύλια που λαμβάνονται από κεφάλαια τα οποία είναι διαθέσιμα 
δυνάμει του άρθρου 10 του κανονισμού του ΕΤΠΑ, για την παροχή 
περιορισμένης υποστήριξης για μέτρα σε περιοχές που δεν είναι 
επιλέξιμες στο πλαίσιο των στόχων 1, 2 και 5β αλλά γειτονεύουν 
με διαμεθοριακές περιοχές. Η πρωτοβουλία REGEN έχει έναν πολύ 
συγκεκριμένο στόχο - συνδέσεις ενεργειακής υποδομής - και 
περιλαμβάνει περιορισμένο μόνο'αριθμό σημαντικών έργων που 
έχουν σχεδιαστεί για να συμπληρώσουν το διευρωπαϊκό δίκτυο στον 
εν λόγω τομέα. 
INTERREG*2* 914 εκατομμύρια ECU και από τα τρία Διαρθρωτικά 
Ταμεία (1990-93) και 100 εκατομμύρια δυνάμει 
του άρθρου 10 του ΕΤΠΑ 
Η πρωτοβουλία αυτή σχεδιάστηκε για να βοηθήσει τις παραμεθόριες 
περιφέρειες να προετοιμασθούν για τη μεγάλη ενιαία αγορά, 
κυρίως μέσω ευρύτερης συνεργασίας μεταξύ περιφερειών 
παρακειμένων των εθνικών συνόρων, αλλά, επίσης, και μέσω της 
βοήθειας για την αναζωογόνηση της οικονομίας περιοχών στα 
εξωτερικά σύνορα της Κοινότητας. 
(1) Επίσημη Εφημερίδα C 196 της 4ης Αυγούστου 1990,σ.15 
(2) Επίσημη Εφημερίδα C 215 της 30ης Αυγούστου 1990, σ.4 
- 27 -
Το φάσμα των μέτρων που μπορούν να υποστηριχθούν στο πλαίσιο 
του INTERREG είναι ιδιαίτερα ευρύ. Αυτό που τα διακρίνει είναι 
το κατά πόσον συμβάλλουν στη δημιουργία μόνιμων πλαισίων 
συνεργασίας για δράση σε περιοχές όπου, προηγουμένως, οι 
προσπάθειες κατακερματίζονταν λόγω της ύπαρξης εθνικών συνόρων. 
Η ενεργός συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών 
αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχία του INTERREG. 
Η Επιτροπή ενθαρρύνει την από κοινού υποβολή και εκτέλεση των 
προγραμμάτων. 
REGEN(1> 347 εκατομμύρια ECU από το ΕΤΠΑ (1990-93) 
To REGEN βοηθάει στην ανάπτυξη δικτύων μεταφοράς φυσικού αερίου 
και ηλεκτρικού ρεύματος στις περιφέρειες του στόχου 1 και κατά 
τον τρόπο αυτό ενισχύει τη διεύρυνση της εσωτερικής αγοράς στον 
ενεργειακό τομέα, και διαφοροποιεί τις πηγές ενεργειακού 
εφοδιασμού για τις περιφέρειες τις οποίες αφορά, μειώνοντας, 
επομένως, την εξάρτηση τους από το πετρέλαιο. 
Επιλέξιμα έργα: 
α. κατασκευή δικτύων φυσικού αερίου στην Πορτογαλία και την 
Ελλάδα, 
β. διασύνδεση των δικτύων μεταφοράς φυσικού αερίου της 
Ιρλανδίας και του Ηνωμένου Βασιλείου, 
γ. κατασκευή δικτύου φυσικού αερίου που θα καλύπτει την 
Κορσική και τη Σαρδηνία, 
δ. διασύνδεση των δικτύων φυσικού αερίου της Ισπανίας και της 
Πορτογαλίας, 
ε. διασύνδεση των δικτύων ηλεκττρικού ρεύματος της Ιταλίας και 
της Ελλάδας. 
ν. Διαφοροποίηση της δραστηριότητας στις βιομηχανικές περιοχές που 
εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τομείς που βρίσκονται σε κρίση 
Τα προγράμματα RESIDER και RENAVAL είχαν ήδη εκπονηθεί στα πλαίσια 
των κανονισμών που ίσχυαν πριν από τη μεταρρύθμιση, και αφορούσαν 
τη χορήγηση 565 εκατομμυρίων ECU στις περιοχές που εξαρτώνται από 
τη χαλυβουργία και τα ναυπηγεία. Η Επιτροπή πρόσθεσε σε αυτά τα 
προγράμματα τις πρωτοβουλίες RECHAR και RETEX· η τελευταία 
χρηματοδοτείται μόνο το 1993 και γι' αυτό το λόγο σχεδιάζεται, 
καταρχήν, να εξακολουθήσει να εφαρμόζεται και κατά την επόμενη 
περίοδο (1994-97). Η πρωτοβουλία K0NVER, η οποία έχει σχεδιαστεί 
για να βοηθήσει περιοχές που πλήττονται από την παρακμή της 
αμυντικής βιομηχανίας, μπορεί επίσης να ενταχθεί σε αυτή την 
κατηγορία. 
(1) Επίσημη Εφημερίδα C 326 της 28ης Δεκεμβρίου 1990, σ.7 
- 28 -
RECHAR<1) - 369 εκατομμύρια ECU από το ΕΤΠΑ και το ΕΚΤ (1989-93) 
- μέχρι 120 εκατομμύρια ECU σε επιδοτήσεις επιτοκίων 
από την ΕΚΑΧ 
- 40 εκατομμύρια ECU συμπληρωματική ενίσχυση για τον 
αναπροσανατολισμό το 1990, δυνάμει του άρθρου 56 της 
συνθήκης ΕΚΑΧ 
To RECHAR παρέχει πρόσθετη κοινοτική στήριξη για την οικονομική και 
κοινωνική μετατροπή 28 καθορισμένων περιοχών με ανθρακωρυχεία, 
κυρίως μέσω των προσπαθειών που καταβάλλονται για τη δημιουργία 
νέων οικονομικών δραστηριοτήτων, την ανάπτυξη των ήδη υπαρχουσών, 
την περιβαλλοντική ανασυγκρότηση, την προώθηση του τουρισμού και 
την υποστήριξη της επαγγελματικής κατάρτισης. 
Υπάρχουν επίσης και συμπληρωματικά κοινωνικά μέτρα στα πλαίσια της 
ΕΚΑΧ, τα οποία επεκτείνουν την υποστήριξη σε προγράμματα παροχής 
βοήθειας στους λιγότερο καταρτισμένους για την ανεύρεση εργασίας, 
μεταβατικής ενίσχυσης για εκείνους που αναλαμβάνουν εργασία για 
πρώτη φορά και πρόωρης συνταξιοδότησης. 
RETEX<2> 100 εκατομμύρια ECU από το ΕΤΠΑ και το ΕΚΤ (1993) 
(400 εκατομμύρια ECU πρόβλεψη για το 1994-97) 
Η πρωτοβουλία RETEX έχει ως στόχο την επιτάχυνση της διαφοροποίησης 
των οικονομικών δραστηριοτήτων σε περιοχές που εξαρτώνται σε μεγάλο 
βαθμό από τον τομέα των κλωστοϋφαντουργικών και των ειδών ένδυσης 
και την ενθάρρυνση της προσαρμογής των εμπορικώς βιώσιμων 
επιχειρήσεων σε όλους τους τομείς της βιομηχανίας. 
Στα συγχρηματοδοτούμενα μέτρα περιλαμβάνεται η βελτίωση της 
τεχνογνωσίας και η ενθάρρυνση της καινοτομίας μέσω υπηρεσιών 
παροχής συμβουλών, εξειδικευμένων τεχνικών γνώσεων και προγραμμάτων 
συνεργασίας, επαγγελματικής κατάρτισης, αποκατάστασης της γης και 
των κτιρίων και βελτίωσης της πρόσβασης σε επιχειρηματικά κεφάλαια 
και δάνεια. 
KONVER 130 εκατομμύρια ECU από το ΕΤΠΑ και το ΕΚΤ (1993) 
(το σχόλιο στον προϋπολογισμό του 1993 προβλέπεται ότι θα 
εξακολουθήσει η εφαρμογή του κατά το 1994 και μετέπειτα) 
Η πρωτοβουλία αυτή έχει σχεδιαστεί για να να βοηθήσει περιοχές που 
επηρεάζονται από τον περιορισμό του αριθμού των αμυντικών 
βιομηχανιών και των στρατιωτικών εγκαταστάσεων. Για να 
εξασφαλισθεί η ανάληψη υποχρέωσης για τα κονδύλια που χορηγούνται 
από τον προϋπολογισμό του 1993, η πρωτοβουλία εφαρμόστηκε, κατά το 
εν λόγω έτος, σε ad hoc βάση και τα κράτη μέλη κλήθηκαν να 
υποβάλουν τις προτάσεις τους για προγράμματα. Τα νέα γερμανικά 
κρατίδια (Lander) είναι επιλέξιμα, πράγμα που δεν ισχύει για άλλες 
πρωτοβουλίες. Το φάσμα των μέτρων που καλύπτονται αντικατοπτρίζει 
την κλασική οπτική ταυτόχρονης εφαρμογής μέτρων που αφορούν την 
κατάρτιση, την καινοτομία και την ανασυγκρότηση του περιβάλλοντος, 
μέτρα τα οποία χρησιμοποιούνται συνήθως στα προγράμματα 
αναπροσανατολισμού. 
(1) Επίσημη Εφημερίδα C 20 της 27ης Ιανουαρίου 1990 και C 185 της 26ης 
Ιουλίου 1990 
(2) Επίσημη Εφημερίδα C 142 της 4ης Ιουνίου 1992, σ.5 
- 29 -
vi. Σύνδεση μεταξύ προγραμμάτων για την ανάπτυξη της αγροτικής 
οικονομίας 
LEADER(1) 450 εκατομμύρια ECU και από τα τρία Διαρθρωτικά 
Ταμεία (1990-93) 
Στόχος του LEADER είναι να ενθαρρύνει την προσέγγιση αγροτικής 
ανάπτυξης με βάση προγράμματα που υποστηρίζονται από 
διαρθρώσεις τοπικής ανάπτυξης στις περιφέρειες του στόχου 1 και 
τις περιοχές του στόχου 5β. Η μερική κοινοτική χρηματοδότηση 
λαμβάνει τη μορφή συνολικών επιχορηγήσεων. 
Στο πλαίσιο αυτό, το LEADER υποστηρίζει ολοκληρωμένα 
προγράμματα που καλύπτουν ευρύ φάσμα επιλέξιμων μέτρων: 
προώθηση της αγροτικής ανάπτυξης, επαγγελματική κατάρτιση και 
ενίσχυση για την απασχόληση, αγροτικός τουρισμός, τομέας των 
μικρομεσαίων επιχειρήσεων, βιοτεχνίες και υπηρεσίες, βελτίωση 
της προστιθέμενης αξίας των γεωργικών και δασοκομικών 
προϊόντων, εγκαταστάσεις για τις ομάδες τοπικής ανάπτυξης, 
συμπεριλαμβανομένων των τηλεπικοινωνιών. 
Μία πτυχή του LEADER που έχει ουσιαστική σημασία είναι η 
δημιουργία κοινοτικού δικτύου που συνδέει όλες τις ομάδες 
τοπικής ανάπτυξης που συμμετέχουν στην εν λόγω πρωτοβουλία, για 
την ανταλλαγή εμπειριών και τη μεταφορά τεχνογνωσίας. 
νιι. Προώθηση της κοινοτικής διάστασης στην επαγγελματική κατάρτιση 
και την επαγγελματική ένταξη 
0 βασικός στόχος των κοινοτικών πρωτοβουλιών, EUROFORM, NOW και 
HORIZON, στον τομέα του ανθρώπινου δυναμικού είναι να προσδώσει 
κοινοτική διάσταση στην προώθηση της επαγγελματικής κατάρτισης 
και της απασχόλησης. Κατά τον τρόπο αυτό, οι πρωτοβουλίες 
αποσκοπούν στην ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής 
στην Κοινότητα, στην ενδυνάμωση των ενεργειών που έχουν ήδη 
αναληφθεί στον τομέα της κατάρτισης και της 
κοινωνικοεπαγγελματικής αποκατάστασης και στη συμπλήρωση των 
μέτρων προώθησης της απασχόλησης που χρηματοδοτούνται από τα 
διαρθρωτικά ταμεία και κυρίως από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό 
Ταμείο. Οι πρωτοβουλίες προωθούν την ανάπτυξη κοινής αντίληψης 
και πρακτικής μεταξύ ιδρυμάτων και των επαγγελματιών στον τομέα 
της επαγγελματικής κατάρτισης και της προώθησης της 
απασχόλησης. Διευκολύνοντας την ανταλλαγή εμπειριών στον τομέα 
των καινοτομιών, οι πρωτοβουλίες προάγουν τη μεταφορά 
τεχνογνωσίας στις λιγότερο αναπτυγμένες περιφέρειες της 
Κοινότητας. 
EUROFORM^2) 302 εκατομμύρια ECU από το ΕΚΤ και το ΕΤΠΑ 
(1990-93) 
0 βασικός στόχος του EUROFORM είναι η δημιουργία διακρατικών 
εταιρικών σχέσεων στους τομείς της επαγγελματικής κατάρτισης 
και της δημιουργίας θέσεων απασχόλησης. Αφορά νέες 
επαγγελματικές ειδικεύσεις, νέες ειδικότητες και ευκαιρίες 
απασχόλησης που δημιουργούν οι τεχνολογικές αλλαγές και η 
ολοκλήρωση της Ενιαίας Αγοράς. 
(1) Επίσημη Εφημερίδα C 73 της 19ης Μαρτίου 1991, σ.33 
(2) Επίσημη Εφημερίδα C 327 της 29ης Δεκεμβρίου 1990, σ. 
- 30 -
Η πρωτοβουλία αυτή αποσκοπεί στην ενίσχυση των σχετικών 
κοινοτικών προγραμμάτων τα οποία αφορούν τη διακρατική 
συνεργασία σε θέματα κατάρτισης και απασχόλησης, κυρίως το 
FORCE, το EUROTECNET, το LEDA και το ERGO. 
NOW<1) 153 εκατομμύρια ECU από το ΕΚΤ και ΕΤΠΑ (1990-93) 
Η πρωτοβουλία NOW αποσκοπεί στην προώθηση της αρχής των ίσων 
ευκαιριών για τις γυναίκες στον τομέα της απασχόλησης και της 
επαγγελματικής κατάρτισης. Έχει ως στόχο τη διεύρυνση των 
προοπτικών απασχόλησης των γυναικών, μεταξύ άλλων μέσω της 
επικέντρωσης της προσοχής σε τομείς ενδεχόμενης αύξησης των 
θέσεων εργασίας, προωθώντας τις ενδεδειγμένες ενέργειες 
κατάρτισης και προσανατολισμού για γυναίκες που συστήνουν δικές 
τους επιχειρήσεις και, επίσης, μέσω της δημιουργίας παιδικών 
σταθμών. 
Η πρωτοβουλία NOW αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του Τρίτου 
Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος Δράσης για 'Ισες Ευκαιρίες και 
αποσκοπεί στην ενίσχυση σχετικών κοινοτικών προγραμμάτων και 
δικτύων, κυρίως του IRIS, του LE Ι και του CHILDCARE. 
HORIZON*2> 305 εκατομμύρια ECU από το ΕΚΤ και ΕΤΠΑ (1990-
93) 
Η πρωτοβουλία HORIZON αφορά τα άτομα με ειδικές ανάγκες και τις 
μειονεκτούσες ομάδες και αποσκοπεί στη διευκόλυνση της 
κοινωνικής και οικονομικής ένταξης τους. 
Μέσω της επαγγελματικής κατάρτισης σε νέες τεχνολογίες και της 
προσαρμογής των υποδομών, η πρωτοβουλία HORIZON αποσκοπεί στη 
βελτίωση των συνθηκών πρόσβασης των ατόμων με ειδικές ανάγκες 
στην αγορά εργασίας. Μέσω της προώθησης διακρατικών πρότυπων 
προγραμμάτων, η πρωτοβουλία HORIZON έχει ως στόχο τη βελτίωση 
των γνώσεων σχετικά με τα προβλήματα της ανεργίας μακράς 
διάρκειας και της επιδείνωσης της κοινωνικοοικονομικής 
κατάστασης ορισμένων μειονεκτουσών ομάδων. Επιπλέον, η 
πρωτοβουλία αυτή αποσκοπεί στην προώθηση της 
κοινωνικοοικονομικής ένταξης ατόμων που αντιμετωπίζουν ξαφνικά 
μία νέα κοινωνικοοικονομική κατάσταση. 
Η πρωτοβουλία HORIZON αποσκοπεί στην ενίσχυση των προγραμμάτων 
HELIOS, HANDYNET και POVERTY III. 
(1) Επίσημη Εφημερίδα C 327 της 29ης Δεκεμβρίου 1990, σ.5 
(2) Επίσημη Εφημερίδα C 327 της 29ης Δεκεμβρίου 1990, σ.7 
Β$Ν0254-14θ3 
COM(93)282 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR οι 
Apits. καταλόγου : CB-CO-93-325-GR-C 
ISBN 92-77-57003-2 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Luxembourg