Ειδική έκθεση Συστήματα αξιολόγησης 
και προσανατολισμένης 
στα αποτελέσματα 
παρακολούθησης 
της EuropeAidEL 2014  αριθ.  18
ΕΥΡΩΠΑÏK Ο
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ
ΣΥΝΕ∆ΡΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙO  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luxembourg  
LUXEMBOURG
Τηλ +352 4398-1
E-mail: eca-info@eca.europa.eu  
Internet: http://eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA  
YouTube: EUAuditorsECA
Περισσότερες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχονται από το διαδίκτυο ( http://europa.eu ).
Λουξεμβούργο: Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 2014
ISBN 978-92-872-1878-0
doi: 10.2865/44807
© Ευρωπαϊκή Ένωση, 2014
Επιτρέπεται η αναπαραγωγή με αναφορά της πηγής.
Printed in Luxembourg
Συστήματα αξιολόγησης 
και προσανατολισμένης 
στα αποτελέσματα 
παρακολούθησης 
της EuropeAid
(υποβαλλόμενη δυνάμει του άρθρου 287, παράγραφος 4, 
δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ)Ειδική έκθεσηEL 2014  αριθ.  18
02
 Περιεχόμενα
Σημεία
 Γλωσσάριο και συντομογραφίες
I–VII Σύνοψη
1–10 Εισαγωγή
2–5 Πλαίσιο αξιολόγησης της Επιτροπής
6–10 Συστήματα αξιολόγησης και παρακολούθησης βάσει αποτελεσμάτων (ROM) της EuropeAid
11–13 Εμβέλεια και τρόπος προσέγγισης του ελέγχου
14–64 Παρατηρήσεις
14–22 Συνολικά, οι λειτουργίες αξιολόγησης και ROM είναι καλά οργανωμένες, ωστόσο η EuropeAid 
θα μπορούσε να δώσει μεγαλύτερη προσοχή στην αποδοτική χρήση των πόρων
15–17 Υπάρχει ορθή κατανομή αρμοδιοτήτων, αλλά ανεπαρκής επίβλεψη των αξιολογήσεων των προγραμμάτων
18–22 Η EuropeAid δεν λαμβάνει επαρκώς υπόψη την αποτελεσματική χρήση των πόρων
23–52 Τα συστήματα αξιολόγησης και ROM της EuropeAid δεν διασφαλίζουν επαρκώς συναφείς και 
αξιόπιστες διαπιστώσεις
24–31 Υπάρχουν ορισμένες αδυναμίες στην επιλογή των αξιολογήσεων των προγραμμάτων, καθώς και 
στην έγκαιρη ολοκλήρωσή τους
32–38 Οι διαδικασίες για τη διασφάλιση της ποιότητας των αξιολογήσεων των προγραμμάτων και των ROM 
δεν εφαρμόζονται με συνέπεια
39–52 Τα συστήματα αξιολόγησης και ROM δεν παρέχουν επαρκείς πληροφορίες σχετικά με τα επιτευχθέντα 
αποτελέσματα
53–64 Τα συστήματα αξιολόγησης και ROM της EuropeAid δεν διασφαλίζουν τη μέγιστη αξιοποίηση 
των  διαπιστώσεων που διατυπώνονται
54–58 Δεν υφίστανται κατάλληλοι μηχανισμοί παρακολούθησης της συνέχειας που δίνεται στις διαπιστώσεις
59–64 Οι διαπιστώσεις των αξιολογήσεων και των ROM διαδίδονται ευρέως, με εξαίρεση τις αξιολογήσεις 
προγραμμάτων
65–70 Συμπεράσματα και συστάσεις
03 Περιεχόμενα
 Παράρτημα I  — Σύστημα βαθμολόγησης ROM
 Παράρτημα ΙΙ  — Κατάσταση των εγγράφων προγραμματισμού που εξετάστηκαν
 Παράρτημα III  — Κατάσταση των συμφωνιών χρηματοδότησης που εξετάστηκαν
 Παράρτημα IV  — Κατάσταση των αξιολογήσεων που εξετάστηκαν
 Παράρτημα V  — Κατάσταση των ROM που εξετάστηκαν
 Παράρτημα VI  — Κατάσταση των αντιπροσωπειών που απάντησαν στην έρευνα
 Απαντήσεις της Επιτροπής
04
 Γλωσσάριο και 
συντομογραφίες
Αντιπροσωπείες της ΕΕ : Η ΕΕ εκπροσωπείται από 139 αντιπροσωπείες και γραφεία της EE ανά τον κόσμο, τα 
οποία παρουσιάζουν, διευκρινίζουν και υλοποιούν τις πολιτικές της (π.χ. την πολιτική αναπτυξιακής συνεργασίας), 
αναλύουν και υποβάλλουν εκθέσεις σχετικά με τις πολιτικές και τις εξελίξεις στις χώρες στις οποίες είναι 
διαπιστευμένα, και διεξάγουν διαπραγματεύσεις στο πλαίσιο της εντολής τους.
Αποτέλεσμα : Ο εν λόγω όρος καλύπτει:
— τις υλοποιήσεις, οι οποίες προκύπτουν ή επιτυγχάνονται με τους πόρους που διατίθενται σε μια παρέμβαση (π.χ. 
επιχορηγήσεις σε γεωργούς, μαθήματα επιμόρφωσης σε ανέργους, κατασκευή οδικού δικτύου),
— τα επακόλουθα, ήτοι τις άμεσες μεταβολές που επιφέρει η παρέμβαση (π.χ. βελτιωμένη προσβασιμότητα σε 
κάποια περιοχή χάρις στην κατασκευή δρόμου, ασκούμενοι οι οποίοι βρήκαν απασχόληση), και
— τον αντίκτυπο, ήτοι τις περισσότερο μακροπρόθεσμες κοινωνικοοικονομικές συνέπειες, άμεσες ή έμμεσες, 
θετικές ή αρνητικές, οι οποίες είναι δυνατό να παρατηρηθούν έπειτα από κάποιο χρονικό διάστημα μετά την 
ολοκλήρωση της παρέμβασης.
Δημοσιονομικές προοπτικές : Πολυετές πλαίσιο δημοσιονομικού σχεδιασμού το οποίο θέτει τα όρια για τις 
δαπάνες της ΕΕ. Οι προτεραιότητες που έχουν καθοριστεί για τις πολιτικές της ΕΕ τίθενται υπό δημοσιονομικούς 
όρους, αποτελώντας παράλληλα ένα μέσο δημοσιονομικής πειθαρχίας και σχεδιασμού. Οι τρέχουσες 
δημοσιονομικές προοπτικές καλύπτουν την περίοδο από το 2014 έως το 2020, ενώ οι προηγούμενες αφορούσαν την 
περίοδο από το 2007 έως το 2013.
Δημοσιονομική στήριξη : Η εν λόγω μέθοδος παροχής βοήθειας περιλαμβάνει τη μεταφορά κονδυλίων από 
εξωτερικό οργανισμό χρηματοδότησης στο δημόσιο ταμείο της χώρας‑εταίρου. Η διαχείριση των κονδυλίων που 
μεταφέρονται κατ’ αυτό τον τρόπο πραγματοποιείται σύμφωνα με τις διαδικασίες προϋπολογισμού του αποδέκτη. 
Τα προγράμματα δημοσιονομικής στήριξης περιλαμβάνουν, συνήθως, μέτρα δημιουργίας ικανοτήτων προκειμένου 
να ενισχυθεί η χάραξη πολιτικής και η διαχείριση στις χώρες‑εταίρους, καθώς και να προωθηθεί ο διάλογος σχετικά 
με τον σχεδιασμό, την εφαρμογή και τα αποτελέσματα των εθνικών και τομεακών πολιτικών.
Διαπιστώσεις της αξιολόγησης : Γ ια τους σκοπούς της παρούσας έκθεσης, ο εν λόγω όρος καλύπτει τα 
συμπεράσματα, τις συστάσεις και τα διδάγματα που αντλούνται από την αξιολόγηση.
Έκθεση αξιολόγησης δυνάμει του άρθρου 318 : Σύμφωνα με το άρθρο 318 της Συνθήκης για τη λειτουργία της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Επιτροπή οφείλει να «υποβάλλει επίσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο 
έκθεση αξιολόγησης των οικονομικών της Ένωσης βασιζόμενη στα αποτελέσματα που έχουν επιτευχθεί.» Η έκθεση 
είναι διαθέσιμη στη διεύθυνση: http://ec.europa.eu/smart‑regulation/evaluation/documents_el.htm
Έκθεση για τη διαχείριση της εξωτερικής βοήθειας : Το κύριο έγγραφο αναφοράς των αντιπροσωπειών της ΕΕ 
προς την EuropeAid, με την υποχρέωση να κοινοποιείται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.
Ετήσια Έκθεση Δραστηριοτήτων (ΕΕΔ) : Στην εν λόγω έκθεση παρουσιάζονται τα αποτελέσματα που 
επιτεύχθηκαν και οι πόροι που χρησιμοποιήθηκαν από τη Γ ενική Διεύθυνση. Πρόκειται για τον «καθρέπτη» του 
ετήσιου προγράμματος εργασίας. Επίσης, είναι μια έκθεση διαχείρισης του γενικού διευθυντή προς την Επιτροπή 
σχετικά με τις επιδόσεις κατά την άσκηση των καθηκόντων του ως κύριου διατάκτη όσον αφορά τη διαχείριση του 
προϋπολογισμού της ΕΕ. Η έκθεση κοινοποιείται επίσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Η έκθεση 
είναι διαθέσιμη στη διεύθυνση: http://ec.europa.eu/atwork/key‑documents/index_el.htm
05 Γλωσσάριο και συντομογραφίες
Ετήσια έκθεση σχετικά με τις πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ανάπτυξη και την εξωτερική 
βοήθεια και την εφαρμογή τους : Η εν λόγω έκθεση πρέπει να καταρτίζεται βάσει των κανονισμών για τη 
θέσπιση των χρηματοδοτικών μέσων που αφορούν την εξωτερική βοήθεια της ΕΕ και υποβάλλεται στο Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών. 
Πρόκειται για έκθεση που αφορά την επίτευξη των στόχων του εκάστοτε χρηματοδοτικού μέσου, με βάση δείκτες 
και μετρήσεις των παραγόμενων αποτελεσμάτων και της αποδοτικότητας των αντίστοιχων μέσων. Η έκθεση είναι 
διαθέσιμη στη διεύθυνση: http://ec.europa.eu/europeaid/node/44395_en?language=el
Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) : Η τράπεζα της ΕΕ. Ανήκει στα κράτη μέλη της ΕΕ και εκπροσωπεί 
τα συμφέροντά τους. Συνεργάζεται στενά με άλλα θεσμικά όργανα της ΕΕ για την εφαρμογή της πολιτικής 
της. Πρόκειται για τον μεγαλύτερο πολυμερή δανειολήπτη και δανειστή παγκοσμίως. Πλέον του 90 % των 
δραστηριοτήτων της επικεντρώνεται στην Ευρώπη, ενώ παράλληλα υποστηρίζει τις εξωτερικές και αναπτυξιακές 
πολιτικές της ΕΕ.
Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ) : Η ΕΥΕΔ κατέστη λειτουργική τον Δεκέμβριο του 2010 βάσει 
της Συνθήκης της Λισαβόνας. Στις δραστηριότητές της περιλαμβάνεται η προετοιμασία, από κοινού με τις αρμόδιες 
υπηρεσίες της Επιτροπής, των αποφάσεων που αφορούν τις ενισχύσεις που χορηγούνται σε κάθε χώρα και κάθε 
περιφέρεια, στο πλαίσιο του κύκλου προγραμματισμού για τα περισσότερα μέσα εξωτερικής δράσης.
Ευρωπαϊκά Ταμεία Ανάπτυξης (ΕΤΑ) : Τα ΕΤΑ αποτελούν το κύριο μέσο της ΕΕ για την παροχή βοήθειας για την 
αναπτυξιακή συνεργασία στα κράτη της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (κράτη ΑΚΕ), καθώς και στις 
υπερπόντιες χώρες και εδάφη (ΥΧΕ). Η συμφωνία εταιρικής σχέσης, η οποία υπεγράφη στην Κοτονού στις 23 Ιουνίου 
2000 με εικοσαετή διάρκεια ισχύος, συνιστά το τρέχον πλαίσιο των σχέσεων της ΕΕ με τα κράτη ΑΚΕ και τις ΥΧΕ. 
Κύριος στόχος της είναι η μείωση και, μακροπρόθεσμα, η εξάλειψη της φτώχειας. Τα ΕΤΑ χρηματοδοτούνται από τα 
κράτη μέλη της ΕΕ και διέπονται από δικούς τους δημοσιονομικούς κανονισμούς, ενώ η διαχείρισή τους ασκείται 
από την Επιτροπή, εκτός του πλαισίου του γενικού προϋπολογισμού της ΕΕ.
Κλιμάκιο εσωτερικού λογιστικού ελέγχου : Μονάδα μιας γενικής διεύθυνσης της Επιτροπής, η οποία αναφέρεται 
απευθείας στον γενικό διευθυντή. Καθήκον της είναι η παροχή ανεξάρτητης διασφάλισης σχετικά με την 
αποτελεσματικότητα του συστήματος εσωτερικού ελέγχου με στόχο τη βελτίωση των λειτουργιών της γενικής 
διεύθυνσης.
ΟΟΣΑ/ΕΑΒ : Επιτροπή Αναπτυξιακής Βοήθειας — Επιτροπή στο πλαίσιο του ΟΟΣΑ (Οργανισμός Οικονομικής 
Συνεργασίας και Ανάπτυξης) η οποία ασχολείται συγκεκριμένα με την αναπτυξιακή βοήθεια.
Χρηματοδοτικά μέσα : Κανονισμοί που συνήθως εκδίδονται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. 
Παρέχουν την αναγκαία χρηματοδότηση για τη στήριξη της πολιτικής της ΕΕ. Η αναπτυξιακή πολιτική της ΕΕ 
στηρίζεται από διάφορα χρηματοδοτικά μέσα.
EuropeAid : Εντός της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Γ ενική Διεύθυνση Ανάπτυξης και Συνεργασίας — EuropeAid είναι 
αρμόδια για τα ακόλουθα:
— χάραξη της αναπτυξιακής πολιτικής της ΕΕ και καθορισμός των τομεακών πολιτικών στον τομέα της εξωτερικής 
βοήθειας,
— κατάρτιση του πολυετούς προγραμματισμού των μέσων εξωτερικής βοήθειας, από κοινού με την Ευρωπαϊκή 
Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ),
— ενίσχυση του συντονισμού μεταξύ της ΕΕ και των κρατών μελών όσον αφορά την αναπτυξιακή συνεργασία και 
την εξωτερική εκπροσώπηση της ΕΕ στον λόγω τομέα.
06
 Σύνοψη
I
Εντός του αποκεντρωμένου οργανωτικού πλαισίου 
της Επιτροπής, η Γ ενική Διεύθυνση Ανάπτυξης και 
Συνεργασίας — EuropeAid (EuropeAid) καθιέρωσε 
το δικό της πλαίσιο λογοδοσίας αποτελεσμάτων, το 
οποίο συνίσταται στην παρακολούθηση, την αξιολό ‑
γηση και την αναφορά σχετικά με τις δραστηριότητές 
της. Η παρούσα έκθεση εξετάζει δύο από τα βασικά 
στοιχεία του εν λόγω πλαισίου, τις αξιολογήσεις και την 
παρακολούθηση βάσει αποτελεσμάτων (ROM). Η αξιο ‑
λόγηση είναι η συστηματική και αντικειμενική εκτί ‑
μηση εν εξελίξει ή ολοκληρωμένων προγραμμάτων 
ή πολιτικών, του σχεδιασμού, της υλοποίησης και των 
αποτελεσμάτων τους. Η ROM είναι μια τυποποιημένη 
εξωτερική ανάλυση, με ειδικό αντικείμενο την εξωτε ‑
ρική βοήθεια, σχεδιασμένη έτσι ώστε να διερευνά τις 
επιδόσεις των προγραμμάτων. Ο κύριος σκοπός των εν 
λόγω τμημάτων του πλαισίου λογοδοσίας είναι η βελ ‑
τίωση της υλοποίησης των εν εξελίξει προγραμμάτων 
και ο σχεδιασμός μελλοντικών προγραμμάτων και 
πολιτικών μέσω της ανατροφοδότησης και των διδαγ ‑
μάτων, καθώς και η παροχή βάσης για λογοδοσία.
II
Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι τα συστήματα αξιολό ‑
γησης και ROM της EuropeAid δεν είναι επαρκώς 
αξιόπιστα.
III
Συνολικά, οι λειτουργίες αξιολόγησης και ROM της 
EuropeAid είναι καλά οργανωμένες, ωστόσο σημειώ ‑
νεται έλλειψη συνολικής επίβλεψης των δραστηριοτή ‑
των αξιολόγησης των προγραμμάτων. Επιπρόσθετα, 
δεν δίνεται επαρκής προσοχή στην αποδοτική χρήση 
των πόρων που διατίθενται για τις αξιολογήσεις και τις 
ROM.
IV
Τα συστήματα αξιολόγησης και ROM δεν διασφαλί ‑
ζουν επαρκώς τη διατύπωση συναφών και αξιόπιστων 
διαπιστώσεων. Τα σχέδια αξιολόγησης των προγραμ ‑
μάτων βασίζονται σε ανεπαρκώς σαφή κριτήρια 
προτεραιότητας. Δεν υφίσταται σύστημα παρακο ‑
λούθησης για τον εντοπισμό και την αντιμετώπιση 
συχνών αποκλίσεων από αυτά τα σχέδια αξιολόγησης. 
Οι διαδικασίες ελέγχου ποιότητας δεν υλοποιούνται με 
συνέπεια όσον αφορά τη ROM και τις αξιολογήσεις των 
προγραμμάτων.V
Τα συστήματα αξιολόγησης και ROM δεν διασφαλίζουν 
τη μέγιστη αξιοποίηση των διαπιστώσεων, δεδομένου 
ότι δεν υφίστανται κατάλληλοι μηχανισμοί παρακο ‑
λούθησης της συνέχειας που δίνεται σ’ αυτές, καθώς 
και της διάδοσής τους.
VI
Τα συστήματα αξιολόγησης και ROM δεν παρέχουν 
επαρκείς πληροφορίες σχετικά με τα επιτευχθέντα 
αποτελέσματα εξαιτίας της έλλειψης σαφώς προσδιο ‑
ρισμένων στόχων και δεικτών, της περιορισμένης ανα ‑
λογίας εκ των υστέρων αξιολογήσεων και ROM και των 
εγγενών περιορισμών στη μεθοδολογία αξιολόγησης 
της δημοσιονομικής στήριξης. Οι παράγοντες αυτοί 
περιορίζουν σημαντικά την ικανότητα της EuropeAid 
να παρέχει στοιχεία για τα πραγματικά αποτελέσματα 
που έχουν επιτευχθεί.
VII
Το Συνέδριο διατυπώνει συστάσεις σχετικά με την 
αποδοτική χρήση των πόρων που αφορούν την 
αξιολόγηση και τη ROM, την ιεράρχηση των προτεραι ‑
οτήτων και την παρακολούθηση των αξιολογήσεων, 
την εφαρμογή διαδικασιών ελέγχου ποιότητας, την 
επίδειξη των επιτευχθέντων αποτελεσμάτων, την 
παρακολούθηση της συνέχειας που δίνεται στις διαπι ‑
στώσεις των αξιολογήσεων και της ROM, καθώς και τη 
διάδοσή τους.
07
 Εισαγωγή
01 
Στο πλαίσιο της τρέχουσας οικονομι ‑
κής και πολιτικής συγκυρίας, είναι ακό ‑
μη περισσότερο αναγκαίο η Επιτροπή 
να διασφαλίζει και να επιδεικνύει ότι 
τα κονδύλια της ΕΕ χρησιμοποιούνται 
με οικονομικό, αποδοτικό και αποτελε ‑
σματικό τρόπο. Το Ευρωπαϊκό Κοινο ‑
βούλιο και το Συμβούλιο κατέδειξαν 
την ανάγκη ύπαρξης σαφέστερης εικό ‑
νας των αποτελεσμάτων που επιτυγ ‑
χάνονται1 όσον αφορά τους κύριους 
στόχους της ΕΕ. Οι πληροφορίες για τα 
επιτευχθέντα αποτελέσματα μπορούν 
να αποκτηθούν αποκλειστικά στο 
πλαίσιο λογοδοσίας αποτελεσμάτων το 
οποίο περιλαμβάνει τρία στοιχεία: την 
παρακολούθηση, την αξιολόγηση και 
την αναφορά.
Πλαίσιο αξιολόγησης 
της Επιτροπής
02 
Η αξιολόγηση είναι η συστηματική 
και αντικειμενική εκτίμηση εν εξελίξει 
ή ολοκληρωμένων προγραμμάτων 
ή πολιτικών, του σχεδιασμού, της υλο ‑
ποίησης και των αποτελεσμάτων τους. 
Κύριος σκοπός είναι να εξακριβωθεί 
κατά πόσον επιτεύχθηκαν οι στόχοι και 
να διατυπωθούν συστάσεις για τη βελ ‑
τίωση των μελλοντικών παρεμβάσεων 
προκειμένου να παρέχεται υποστήριξη 
στη λήψη αποφάσεων της Επιτροπής, 
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του 
Συμβουλίου.03 
Η αξιολόγηση είναι απαραίτητη για 
τον προγραμματισμό, τον σχεδιασμό 
και την εφαρμογή των πολιτικών και 
των παρεμβάσεων της ΕΕ, καθώς 
και για την ενίσχυση της διαφάνειας 
και της δημοκρατικής λογοδοσίας. 
Αυτό υπογραμμίζεται στο άρθρο 318 
της Συνθήκης για τη λειτουργία της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο ορίζει 
ότι η Επιτροπή οφείλει να υποβάλλει 
ετησίως έκθεση αξιολόγησης προς 
το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, 
σχετικά με τα οικονομικά της Ένωσης 
βάσει των αποτελεσμάτων που έχουν 
επιτευχθεί (έκθεση αξιολόγησης βάσει 
του άρθρου 318). Όσον αφορά τις 
τρεις πρώτες εκθέσεις που κατάρτισε 
η Επιτροπή, τον Φεβρουάριο του 2014, 
το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο2 επισήμανε 
ότι δεν παρείχαν σαφή εικόνα προς την 
αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή 
σχετικά με τον πραγματικό βαθμό 
στον οποίο επιτεύχθηκαν οι βασικοί 
στόχοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
04 
Το πλαίσιο αξιολόγησης της Επιτροπής 
ορίζεται σε σειρά εγγράφων πολιτικής 
και κανονιστικών εγγράφων:
α) τους δημοσιονομικούς κανονι ‑
σμούς που εφαρμόζονται στον 
προϋπολογισμό της ΕΕ3·
β) την ανακοίνωση σχετικά με την 
ενίσχυση της αξιοποίησης της 
αξιολόγησης4·
γ) την ανακοίνωση σχετικά με τη 
στρατηγική αξιολόγηση5· και
δ) την ανακοίνωση σχετικά με την 
ενίσχυση των βάσεων της έξυ ‑
πνης νομοθεσίας — βελτίωση της 
αξιολόγησης6.1 Για παράδειγμα, οι συστάσεις 
του Συμβουλίου προς την 
Επιτροπή στο πλαίσιο της 
χορήγησης απαλλαγής για το 
2011 σχετικά με την «επίτευξη 
αποτελεσμάτων» (έγγραφο 
5752/13, ADD1, σ. 31). 
Συστάσεις του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου στο πλαίσιο της 
χορήγησης απαλλαγής για το 
2011, βλέπε συστάσεις 248 για 
την ΕΥΕΔ και την EuropeAid 
και 308 και 309 για την 
Επιτροπή συνολικά (έγγραφο 
P7_TA‑PROV(2013)0122).
2 Ψήφισμα της 26ης 
Φεβρουαρίου 2014 σχετικά με 
την αξιολόγηση των 
οικονομικών της Ένωσης 
βασιζόμενη στα 
αποτελέσματα που έχουν 
επιτευχθεί: χρήσιμο εργαλείο 
για την βελτιωμένη διαδικασία 
απαλλαγής της Ευρωπαϊκής 
Επιτροπής. Έγγραφο P7_TA 
(2014) 0134.
3 Άρθρο 30, παράγραφος 4, του 
κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 
αριθ. 966/2012 του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου, της 25ης 
Οκτωβρίου 2012, σχετικά με 
τους δημοσιονομικούς 
κανόνες που εφαρμόζονται 
στον γενικό προϋπολογισμό 
της Ένωσης (ΕΕ L 298 της 
26.10.2012, σ. 1).
4 SEC(2007) 213 της 21ης 
Φεβρουαρίου 2007: 
ανακοίνωση της κυρίας 
Grybauskaité προς την 
Επιτροπή, σε συμφωνία με τον 
Πρόεδρο: «Αντιμετώπιση των 
στρατηγικών αναγκών: 
Ενίσχυση της προσφυγής στην 
αξιολόγηση».
5 C(2001) 3661 της 12ης 
Νοεμβρίου 2001: ανακοίνωση 
του Προέδρου «Εφαρμογή της 
αξιολόγησης εντός της 
Επιτροπής».
6 COM(2013) 686 τελικό της 2ας 
Οκτωβρίου 2013 «Ενίσχυση 
των βάσεων της έξυπνης 
νομοθεσίας — βελτίωση της 
αξιολόγησης».
08 Εισαγωγή
05 
Οι επιμέρους γενικές διευθύνσεις είναι 
αρμόδιες για την αξιολόγηση των 
δραστηριοτήτων τους και μπορούν να 
διαρθρώσουν τα συστήματα αξιολό ‑
γησής τους με τέτοιον τρόπο ώστε να 
ανταποκρίνονται στις ανάγκες και τις 
απαιτήσεις τους, σύμφωνα με τα κα ‑
θορισμένα από την Επιτροπή πρότυπα 
για την οργάνωση, την επιλογή, τον 
σχεδιασμό και τη χρήση των διαπιστώ ‑
σεων της αξιολόγησης. 
Συστήματα αξιολόγησης 
και παρακολούθησης 
βάσει αποτελεσμάτων 
(ROM) της EuropeAid
06 
Τα συστήματα αξιολόγησης και 
παρακολούθησης βάσει αποτελεσμά ‑
των (ROM) της EuropeAid αποτελούν 
τμήμα του πλαισίου λογοδοσίας των 
αποτελεσμάτων της, βάσει των εγγρά ‑
φων πολιτικής και των κανονιστικών 
εγγράφων που απαριθμούνται στο 
σημείο 4, καθώς και εγγράφων πολι ‑
τικής και κανονιστικών εγγράφων με 
ειδικό ενδιαφέρον για την αναπτυξιακή 
βοήθεια της ΕΕ:
α) τον δημοσιονομικό κανονισμό που 
εφαρμόζεται στα ΕΤΑ7 και άλλα 
χρηματοδοτικά μέσα που στηρί ‑
ζουν την αναπτυξιακή πολιτική της 
ΕΕ·
β) τη Δήλωση του Παρισιού, το πρό ‑
γραμμα δράσης της Άκρα8 και τη 
συμφωνία εταιρικής σχέσης του 
Μπουσάν9·
γ) την ευρωπαϊκή κοινή αντίληψη για 
την ανάπτυξη10·
δ) την ανακοίνωση σχετικά με το 
«Πρόγραμμα δράσης για αλλαγή»11.07 
Η EuropeAid διαχειρίζεται δύο είδη 
αξιολογήσεων, οι οποίες διενεργούνται 
από εξωτερικούς συμβαλλόμενους:
α) στρατηγικές αξιολογήσεις, οι οποί ‑
ες περιλαμβάνουν τις γεωγραφικές 
αξιολογήσεις (που καλύπτουν μια 
χώρα ή μια περιφέρεια) και θεματι ‑
κές αξιολογήσεις, οι οποίες καλύ ‑
πτουν έναν τομέα (π.χ. εκπαίδευση, 
επισιτιστική ασφάλεια) ή μια μέθο ‑
δο παροχής βοήθειας (π.χ. δημο ‑
σιονομική στήριξη, συνεργασία με 
τράπεζες ανάπτυξης)· και
β) αξιολογήσεις προγραμμάτων12, οι 
οποίες μπορούν να διενεργηθούν 
κατά την υλοποίηση (ενδιάμεση 
αξιολόγηση), κατά την ολοκλή ‑
ρωση (τελική αξιολόγηση) ή μετά 
την ολοκλήρωση (εκ των υστέρων 
αξιολόγηση) μιας παρέμβασης.
08 
Οι αξιολογήσεις αυτές εκτιμούν τις 
επιδόσεις έναντι πέντε κριτηρίων 
που έθεσε η Επιτροπή Αναπτυξιακής 
Βοήθειας του Οργανισμού Οικονομικής 
Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ/
ΕΑΒ), σε συνεργασία με τη διεθνή κοι ‑
νότητα χορηγών βοήθειας13: συνάφεια, 
αποτελεσματικότητα, αποδοτικότητα, 
βιωσιμότητα και αντίκτυπος. Επιπρο ‑
σθέτως, οι αξιολογήσεις πρέπει να 
εκτιμούν το συγκριτικό πλεονέκτημα 
της ΕΕ και τη συνοχή με άλλες πολιτι ‑
κές και προγράμματά της, τις δράσεις 
των άλλων χορηγών βοήθειας και τις 
πολιτικές των χωρών‑εταίρων.7 Δέκατο ΕΤΑ: Άρθρα 12 και 27 
του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 
215/2008 του Συμβουλίου, της 
18ης Φεβρουαρίου 2008, για 
τον δημοσιονομικό κανονισμό 
που εφαρμόζεται στο 10ο 
Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης 
(ΕΕ L 78 της 19.3.2008, σ. 1).
 Ενδέκατο ΕΤΑ: Απόφαση αριθ. 
1/2013 του Συμβουλίου 
Υπουργών ΑΚΕ‑ΕΕ της 7ης 
Ιουνίου 2013 για τη θέσπιση 
πρωτοκόλλου σχετικά με το 
πολυετές δημοσιονομικό 
πλαίσιο για την περίοδο 
2014 ‑2020 βάσει της συμφωνί ‑
ας εταιρικής σχέσης μεταξύ 
των μελών της ομάδας των 
κρατών της Αφρικής, της 
Καραϊβικής και του Ειρηνικού, 
αφενός, και της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας και των μελών της, 
αφετέρου (ΕΕ L 173 της 
26.6.2013, σ. 67).
8 Δήλωση του Παρισιού σχετικά 
με την αποτελεσματικότητα της 
ενίσχυσης, 2005 και πρόγραμ ‑
μα δράσης της Άκρα, 2008: 
http://www.oecd.org/dac/
effectiveness/parisdeclarationa
ndaccraagendaforaction.htm .
9 Συμφωνία εταιρικής σχέσης 
του Μπουσάν για την 
αποτελεσματική αναπτυξιακή 
συνεργασία, 2011: http://www.
oecd.org/dac/effectiveness/fou
rthhighlevelforumonaideffecti
veness.htm .
10 Κοινή δήλωση του Συμβουλίου 
και των αντιπροσώπων των 
κυβερνήσεων των κρατών 
μελών συνερχομένων στο 
πλαίσιο του Συμβουλίου, του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
της Επιτροπής σχετικά με την 
αναπτυξιακή πολιτική της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης: «Η 
ευρωπαϊκή κοινή αντίληψη» 
(ΕΕ C 46, 24.2.2006, σ. 1).
11 COM(2011) 638 τελικό της 13ης 
Οκτωβρίου 2011, «Αύξηση του 
αντικτύπου της αναπτυξιακής 
πολιτικής της ΕΕ: ένα 
πρόγραμμα δράσης για 
αλλαγή».
12 Ο όρος προγράμματα  που 
χρησιμοποιείται στην παρούσα 
έκθεση αναφέρεται στα έργα , 
που είναι παρεμβάσεις μικρής 
κλίμακας, και στα προγράμμα -
τα, που είναι παρεμβάσεις 
μεγάλης κλίμακας.
13 http://www.oecd.org/dac/
evaluation/daccriteriaforevalua
tingdevelopmentassistance.
htm
09 Εισαγωγή
09 
Το σύστημα ROM χρησιμοποιείται από 
την EuropeAid για την επιτόπου παρα ‑
κολούθηση της ποιότητας των προ ‑
γραμμάτων της. Βασίζεται σε σύντομες 
επιτόπιες επισκέψεις στα προγράμματα 
από εξωτερικούς εμπειρογνώμονες, οι 
οποίοι βαθμολογούν τις επιδόσεις του 
προγράμματος (βλέπε παράρτημα Ι ) 
σε σχέση με τα προαναφερθέντα πέντε 
κριτήρια αξιολόγησης του ΟΟΣΑ/ΕΑΒ 
(βλέπε σημείο 8). Σκοπός της βαθμο ‑
λόγησης είναι η σύγκριση μεταξύ των 
διαφόρων προγραμμάτων και η συγκέ ‑
ντρωση δεδομένων για τις συνολικές 
επιδόσεις του χαρτοφυλακίου του προ ‑
γράμματος. Σε σύγκριση με τις αξιολο ‑
γήσεις, η ROM αποτελεί συντομότερο 
εργαλείο, το οποίο παρέχει συνοπτική 
εικόνα των επιδόσεων των προγραμ ‑
μάτων. Όπως και οι αξιολογήσεις των 
προγραμμάτων, μπορεί να διενεργηθεί 
κατά τη διάρκεια ή μετά την υλοποίη ‑
ση των προγραμμάτων.10 
Η EuropeAid καταρτίζει τις ακόλουθες 
βασικές εκθέσεις:
α) την εξαμηνιαία έκθεση διαχείρισης 
της εξωτερικής βοήθειας (EAMR) 
— κύριο έγγραφο αναφοράς των 
αντιπροσωπειών της ΕΕ14·
β) τις εκθέσεις των διευθυντών της 
EuropeAid σχετικά με τη διαχεί ‑
ριση των κονδυλίων που τους 
ανατίθενται·
γ) την ετήσια έκθεση δραστηριο ‑
τήτων που υποβάλλει ο γενικός 
διευθυντής της EuropeAid στον 
αρμόδιο επίτροπο, καθώς και στο 
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το 
Συμβούλιο·
δ) την ετήσια έκθεση σχετικά με τις 
πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
για την ανάπτυξη και την εξωτερι ‑
κή βοήθεια που υποβάλλει η Επι ‑
τροπή στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 
και το Συμβούλιο· και
ε) συμμετέχει στην έκθεση αξιο ‑
λόγησης βάσει του άρθρου 318 
που υποβάλλει η Επιτροπή στο 
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το 
Συμβούλιο.14 Από το 2014 υπάρχει 
η υποχρέωση ετήσιας 
υποβολής των εκθέσεων 
διαχείρισης της εξωτερικής 
βοήθειας.
10
 Εμβέλεια και τρόπος 
προσέγγισης του ελέγχου
11 
Το Συνέδριο εξέτασε εάν η EuropeAid 
διαθέτει αξιόπιστα συστήματα αξιολό ‑
γησης και ROM. Ο έλεγχος επικεντρώ ‑
θηκε σε τρία κύρια ερωτήματα:
α) Είναι οι λειτουργίες αξιολόγησης 
και ROM της EuropeAid κατάλληλα 
οργανωμένες και διαθέτουν τους 
κατάλληλους πόρους;
β) Διασφαλίζουν τα συστήματα αξιο ‑
λόγησης και ROM της EuropeAid τη 
διατύπωση συναφών και αξιόπι ‑
στων διαπιστώσεων;
γ) Διασφαλίζουν τα συστήματα 
αξιολόγησης και ROM τη μέγιστη 
αξιοποίηση των διαπιστώσεων που 
διατυπώνονται;
12 
Ο έλεγχος κάλυψε τα συστήματα 
αξιολόγησης και ROM της περιόδου 
2007 έως 2013. Στις περιπτώσεις για 
τις οποίες υπήρχαν διαθέσιμες επαρ ‑
κείς πληροφορίες που ήταν δυνατό να 
ελεγχθούν από το Συνέδριο, ο έλεγχος 
έλαβε υπόψη τις αλλαγές που εγκρί ‑
θηκαν ή προγραμματίστηκαν από την 
EuropeAid για την περίοδο από το 
2014 έως το 2020.13 
Ο έλεγχος διενεργήθηκε στο διάστημα 
μεταξύ Νοεμβρίου 2013 και Μαρτίου 
2014 και περιλάμβανε:
α) εξέταση των κατευθυντήριων 
οδηγιών της EuropeAid σχετικά 
με την αξιολόγηση και τη ROM και 
των κύριων εγγράφων και διαδι ‑
κασιών κατά τη διαχείριση των 
αξιολογήσεων·
β) συνεντεύξεις με υπαλλήλους οκτώ 
μονάδων της EuropeAid15·
γ) επισκέψεις στις αντιπροσωπείες 
της ΕΕ στο Μπενίν και στην Ινδία, 
οι οποίες περιλάμβαναν συνεντεύ ‑
ξεις με υπαλλήλους των αντιπρο ‑
σωπειών και εξέταση των σχετικών 
εγγράφων·
δ) εξέταση των εγγράφων προγραμ ‑
ματισμού (βλέπε  παράρτημα ΙΙ ), 
των συμφωνιών χρηματοδότησης 
των προγραμμάτων (βλέπε παράρ -
τημα III ), των στρατηγικών αξιολο ‑
γήσεων και των αξιολογήσεων των 
προγραμμάτων (βλέπε παράρτη -
μα IV ), καθώς και των αναλύσεων 
ROM (βλέπε παράρτημα V )· και
ε) έρευνα η οποία εστάλη σε 50 αντι ‑
προσωπείες της ΕΕ, σχετικά με την 
οποία ελήφθησαν 41 απαντήσεις 
(βλέπε παράρτημα VI ).15 Αξιολόγηση — Ποιότητα και 
Αποτελέσματα — 
Προγραμματισμός ΑΚΕ και 
Οριζόντιος Συντονισμός — 
Γεωγραφικός Συντονισμός 
Ασίας και Ειρηνικού — 
Εκπαίδευση, Υγεία, Έρευνα και 
Πολιτισμός — Αγροτική 
Ανάπτυξη — Επισιτιστική 
Ασφάλεια, Διατροφή — 
Εταιρική Σχέση Αφρικής–ΕΕ, 
Μέσο στήριξης της Ειρήνης — 
Περιφερειακά Προγράμματα 
Γειτονίας Νότου.
11
 Παρατηρήσεις
16 Συνολικά υπάρχουν πέντε 
συντονιστές ROM: ένας ανά 
περιφέρεια για τα γεωγραφικά 
προγράμματα (Αφρική — 
Καραϊβική — Ειρηνικός, Ασία, 
Λατινική Αμερική, Γειτονία) και 
ένας για τα θεματικά 
προγράμματα.Συνολικά, οι λειτουργίες 
αξιολόγησης και ROM 
είναι καλά οργανωμένες, 
ωστόσο η EuropeAid θα 
μπορούσε να δώσει 
μεγαλύτερη προσοχή 
στην αποδοτική χρήση 
των πόρων
14 
Το Συνέδριο εξέτασε κατά πόσον τα 
συστήματα αξιολόγησης και ROM 
παρέχουν τη βάση για την ορθή κα ‑
τανομή των αρμοδιοτήτων και δια ‑
σφαλίζουν την αποδοτική χρήση των 
χρηματοοικονομικών και ανθρώπινων 
πόρων.
Υπάρχει ορθή κατανομή 
αρμοδιοτήτων, αλλά 
ανεπαρκής επίβλεψη 
των αξιολογήσεων 
των προγραμμάτων
15 
Η οργάνωση της EuropeAid συνδυάζει 
επιτυχώς κεντρικές και αποκεντρω ‑
μένες αρμοδιότητες. Όσον αφορά τις 
αρμοδιότητες των οποίων η διαχείριση 
πραγματοποιείται σε κεντρικό επίπεδο:
α) η μονάδα Αξιολόγησης διαχειρίζε ‑
ται τις στρατηγικές αξιολογήσεις, 
στοιχείο που απαιτεί την ύπαρξη 
ολοκληρωμένης εικόνας σχετι ‑
κά με τις δραστηριότητες της 
EuropeAid. Η εν λόγω μονάδα είναι 
αρμόδια για την ανάπτυξη της 
μεθοδολογίας αξιολόγησης, καθώς 
και για τον συντονισμό και την 
παρακολούθηση των δραστηριο ‑
τήτων αξιολόγησης της EuropeAid. 
Επίσης, διαδραματίζει ουσιαστικό 
ρόλο στην αναφορά των διαπιστώ ‑
σεων των στρατηγικών αξιολογή ‑
σεων στην ετήσια έκθεση δραστη ‑
ριοτήτων και στην ετήσια έκθεση, 
καθώς και στη συμβολή στην 
έκθεση αξιολόγησης της Επιτροπής 
βάσει του άρθρου 318·β) η μονάδα Ποιότητας και Αποτε ‑
λεσμάτων επιβλέπει το σύστημα 
ROM, συμπεριλαμβανομένης 
της συνολικής διασφάλισης της 
ποιότητας, που είναι κοινή για όλη 
τη γενική διεύθυνση, τη συνέπεια 
μεταξύ των ROM και των αξιολο ‑
γήσεων των προγραμμάτων, και 
συνεισφέρει στην ανάλυση των 
δεδομένων από τη ROM και την 
αξιολόγηση των προγραμμάτων. 
Παρέχει τη συνολική βαθμολογία 
επιδόσεων στο πλαίσιο της ROM 
για την ετήσια έκθεση δραστηριο ‑
τήτων και την ετήσια έκθεση·
γ) οι συντονιστές της ROM στην 
EuropeAid16 επιβλέπουν το σύστη ‑
μα ROM στους τομείς παρέμβασής 
τους. Εντός των επιχειρησιακών 
μονάδων της EuropeAid και των 
αντιπροσωπειών της ΕΕ, τα συ ‑
ντονιστικά κέντρα ROM παρέχουν 
υποστήριξη στους εμπειρογνώμο ‑
νες για την οργάνωση των επιτό ‑
πιων επισκέψεων.
16 
Η μονάδα Αξιολόγησης και η μονάδα 
Ποιότητας και Αποτελεσμάτων λογο ‑
δοτούν απευθείας στον αναπληρωτή 
γενικό διευθυντή, ο οποίος κατέχει 
αρκετά ανώτερη θέση προκειμένου να 
διασφαλίζεται ότι οι εν λόγω μονάδες 
λαμβάνουν τη στήριξη της διοίκησης 
σε ανώτερο επίπεδο για την εκπλήρω ‑
ση των καθηκόντων τους.
12 Παρατηρήσεις
17 
Η διαχείριση των αξιολογήσεων των 
προγραμμάτων είναι αποκεντρωμένη 
και πραγματοποιείται στις επιχειρησια ‑
κές μονάδες της EuropeAid και τις αντι ‑
προσωπείες της ΕΕ. Αυτό συνεπάγεται 
δυνητικά οφέλη, καθώς διασφαλίζεται 
καλύτερα ότι θα ληφθούν υπόψη 
τα αποτελέσματα της αξιολόγησης. 
Ωστόσο, οι υπεύθυνοι διαχείρισης των 
προγραμμάτων διαθέτουν σημαντική 
αυτονομία στη διαχείριση των αξιο ‑
λογήσεων των προγραμμάτων, δεδο ‑
μένου ότι είναι αρμόδιοι για όλα τα 
στάδια της διαδικασίας, από την έναρ ‑
ξη των αξιολογήσεων έως την παρα ‑
κολούθηση της συνέχειας που δίνεται 
στα αποτελέσματα. Ελλείψει συνολικού 
συντονισμού και παρακολούθησης της 
εν λόγω δραστηριότητας, η EuropeAid 
δεν έχει συνολική εικόνα και υπάρχει 
μειωμένη επίβλεψη από την ανώτερη 
διοίκηση.
Η EuropeAid δεν λαμβάνει 
επαρκώς υπόψη την 
αποδοτική χρήση των πόρων
18 
Τα πρότυπα αξιολόγησης της Επιτρο ‑
πής απαιτούν να διατίθενται οι κα ‑
τάλληλοι πόροι στις δραστηριότητες 
αξιολόγησης ώστε να εκπληρώνεται 
ο σκοπός τους. Συγκεκριμένα, κάθε 
γενική διεύθυνση οφείλει να διασφα ‑
λίζει ότι οι ανθρώπινοι και χρηματοοι ‑
κονομικοί πόροι είναι σαφώς προσδι ‑
ορισμένοι και ανάλογα κατανεμημένοι 
για τη διενέργεια των δραστηριοτήτων 
αξιολόγησης.19 
Η EuropeAid διαθέτει ανεπαρκή πλη ‑
ροφόρηση σχετικά με τους πόρους 
που χρησιμοποιούνται στα συστήματα 
αξιολόγησης και ROM. Είναι διαθέσιμες 
πληροφορίες που αφορούν το ετήσιο 
κόστος των στρατηγικών αξιολογήσε ‑
ων, το οποίο κυμαίνεται μεταξύ 5 και 
6 εκατομμυρίων ευρώ, και της ROM, το 
οποίο ανήλθε σε 17 εκατομμύρια ευρώ 
την περίοδο 2007 ‑201317. Σύμφωνα με 
εκτιμήσεις του 2010 και του 2013 από 
την EuropeAid, το ετήσιο κόστος των 
αξιολογήσεων των προγραμμάτων 
κυμαίνεται μεταξύ 12 και 15 εκατομμυ ‑
ρίων ευρώ. Κατά συνέπεια, το συνολικό 
ετήσιο κόστος των αξιολογήσεων και 
της ROM ανέρχεται σε 34 ‑38 εκατομ ‑
μύρια ευρώ. Ωστόσο, επειδή, αφενός, 
η EuropeAid δεν διαθέτει αξιόπιστη 
πληροφόρηση σχετικά με τον αριθμό 
των αξιολογήσεων των προγραμμάτων 
και, αφετέρου, το κόστος τους δεν είναι 
δυνατό να προσδιοριστεί με σαφήνεια 
στο σύστημα πληροφοριών διαχείρι ‑
σης ΤΠ18, το Συνέδριο δεν δύναται να 
επιβεβαιώσει την ακρίβεια των εν λόγω 
εκτιμήσεων.
20 
Η μονάδα Αξιολόγησης διαθέτει 16 
υπαλλήλους και η μονάδα Ποιότη ‑
τας και Αποτελεσμάτων διαθέτει το 
ισοδύναμο ενός υπαλλήλου πλήρους 
απασχόλησης για τη ROM. Ωστόσο, δεν 
διατίθενται πληροφορίες διαχείρισης 
όσον αφορά τους ανθρώπινους πόρους 
που ασχολούνται με τις αξιολογήσεις 
των προγραμμάτων και τις αναλύσεις 
ROM σε επίπεδο υπευθύνων διαχείρι ‑
σης των προγραμμάτων, συντονιστικών 
κέντρων ROM και συντονιστών ROM. 
Βάσει της έρευνάς του, το Συνέδριο 
εκτιμά ότι στις αντιπροσωπείες της ΕΕ 
ασχολείται με τη ROM και με τις αξιολο ‑
γήσεις των προγραμμάτων κατά προ ‑
σέγγιση το ισοδύναμο 60 υπαλλήλων 
πλήρους απασχόλησης. Ως εκ τούτου, 
ο συνολικός αριθμός του ισοδύναμου 
υπαλλήλων πλήρους απασχόλησης που 
ασχολούνται με τις αξιολογήσεις και τη 
ROM είναι πιθανόν να υπερβαίνει κατά 
πολύ τους 80 υπαλλήλους.17 Η EuropeAid εκτιμά ότι το εν 
λόγω ετήσιο κόστος θα 
αυξηθεί σε 
25,5 εκατομμύρια ευρώ κατά 
προσέγγιση, εξαιτίας 
ειδικότερα των επιτόπιων 
επισκέψεων μεγαλύτερης 
διάρκειας (από δύο ημέρες 
κατά μέσο όρο σε οκτώ 
ημέρες) και τη χρήση 
εμπειρογνωμόνων ανώτερης 
θέσης.
18 Κοινό Σύστημα 
Πληροφόρησης RELEX.
13 Παρατηρήσεις
21 
Εξαιτίας της έλλειψης αξιόπιστης πλη ‑
ροφόρησης, η EuropeAid δεν είναι σε 
θέση να διασφαλίσει ότι οι ανθρώπινοι 
και χρηματοοικονομικοί πόροι είναι 
κατάλληλοι και ανάλογα κατανεμη ‑
μένοι στις διάφορες δραστηριότητες 
αξιολόγησης και ROM.
22 
Το Συνέδριο διαπίστωσε ανεπαρκή 
συντονισμό μεταξύ των αξιολογήσε ‑
ων των προγραμμάτων και της ROM, 
στοιχείο που είναι πιθανό να οδηγεί 
σε αναποτελεσματικότητα. Οι αξιολο ‑
γήσεις των προγραμμάτων και η ROM 
πραγματοποιούνται βάσει εξ ολοκλή ‑
ρου διαφορετικών κριτηρίων και προ ‑
σεγγίσεων προγραμματισμού19 (βλέπε 
σημεία 26 και 30). Ενδέχεται να υπάρ ‑
χει υπερεκτίμηση ή υποεκτίμηση των 
προγραμμάτων, εξαιτίας ακατάλληλου 
συνδυασμού ROM και αξιολογήσεων, 
ή ορισμένες φορές να μην πραγ ‑
ματοποιείται καμία εκτίμηση, όπως 
συμβαίνει συχνά στο στάδιο μετά την 
ολοκλήρωση (βλέπε σημεία 43 έως 
46). Τα ανωτέρω επιβεβαιώνονται από 
την έρευνα του Συνεδρίου: μόνο το 
ήμισυ των απαντήσεων θεωρούν ότι 
οι αξιολογήσεις των προγραμμάτων 
και η ROM αλληλοσυμπληρώνονται 
κατάλληλα.
Τα συστήματα 
αξιολόγησης και ROM 
της EuropeAid δεν 
διασφαλίζουν επαρκώς 
συναφείς και αξιόπιστες 
διαπιστώσεις
23 
Το Συνέδριο εξέτασε κατά πόσον οι 
αξιολογήσεις και η ROM επιλέχθηκαν με 
βάση κατάλληλα κριτήρια και διενερ ‑
γήθηκαν εγκαίρως. Επιπροσθέτως, 
εξέτασε κατά πόσον διενεργήθηκαν 
από επαρκώς εξειδικευμένους εμπειρο ‑
γνώμονες, κατά πόσον εφαρμόστηκαν 
αποτελεσματικά οι διαδικασίες ελέγχου ποιότητας και κατά πόσον παρείχαν 
επαρκείς αποδείξεις σχετικά με τα απο ‑
τελέσματα που επιτεύχθηκαν από τις 
παρεμβάσεις της EuropeAid.
Υπάρχουν ορισμένες 
αδυναμίες στην επιλογή 
των αξιολογήσεων 
των προγραμμάτων, 
καθώς και στην έγκαιρη 
ολοκλήρωσή τους
Τα πολυετή προγράμματα των 
στρατηγικών αξιολογήσεων 
βασίζονται σε κατάλληλα 
κριτήρια
24 
Το ενδεικτικό πολυετές πρόγραμμα 
αξιολόγησης για την περίοδο 2007 ‑
2013 στόχευε στην επίτευξη πλήρους 
γεωγραφικής κάλυψης, προκειμένου να 
αντληθούν διδάγματα για την επερχό ‑
μενη διαδικασία προγραμματισμού. Οι 
θεματικές αξιολογήσεις επελέγησαν 
με βάση τη σημαντικότητα των διανε ‑
μηθέντων πόρων και τη σημασία των 
τομέων σε επίπεδο χώρας και περιφε ‑
ρειακών στρατηγικών συνεργασίας της 
ΕΕ. Επίσης, το πρόγραμμα στόχευε στην 
αύξηση του αριθμού των αξιολογήσεων 
των μεθόδων παροχής βοήθειας (π.χ. 
δημοσιονομική στήριξη, συνεργασία 
με την ΕΤΕπ, αναπτυξιακές τράπεζες, 
συνεργασία με οργανισμούς των Ηνω ‑
μένων Εθνών).19 Ο μοναδικός κανόνας είναι να 
μην πραγματοποιείται ROM το 
ίδιο έτος κατά το οποίο 
πραγματοποιείται αξιολόγηση 
του προγράμματος.
14 Παρατηρήσεις
25 
Γ ια το τρέχον πρόγραμμα εργασί ‑
ας 2014 ‑2018 τα κριτήρια επιλογής 
αποσαφηνίστηκαν περαιτέρω. Στόχος 
ήταν η παροχή επαρκούς υλικού για 
την έκθεση το 2017 προς το Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, σχετικά 
με τα αποτελέσματα και τον αντίκτυ ‑
πο των χρηματοδοτικών μέσων, όπως 
προβλέπουν οι κοινοί κανόνες και 
διαδικασίες σχετικά με την εφαρμογή 
των μέσων της Ένωσης για τη χρημα ‑
τοδότηση της εξωτερικής δράσης20. Οι 
θεματικές αξιολογήσεις επελέγησαν 
βάσει των θεματικών προτεραιοτήτων 
του προγράμματος «Δράσης για αλ ‑
λαγή»21 και ο στόχος ήταν να διασφα ‑
λίζεται αναλογική ισορροπία μεταξύ 
των περιφερειών (Αφρική, Λατινική 
Αμερική και Ασία) και των ειδών των 
χωρών (χώρες μεσαίου εισοδήματος, 
ευαίσθητα κράτη και χώρες με σημα ‑
ντικά προγράμματα δημοσιονομικής 
στήριξης).
Τα κριτήρια για την επιλογή 
των αξιολογήσεων των 
προγραμμάτων είναι ασαφή
26 
Ο κύριος λόγος για τη διενέργεια μιας 
αξιολόγησης προγράμματος είναι ότι 
αποτελεί υποχρέωση ή δυνατότητα, 
η οποία ορίζεται στη συμφωνία χρη ‑
ματοδότησης που υπεγράφη με τον 
δικαιούχο ή τον εταίρο υλοποίησης. Οι 
προβλέψεις για αξιολογήσεις στις εν 
λόγω συμφωνίες αποφασίζονται κατά 
περίπτωση στο στάδιο του σχεδιασμού 
του προγράμματος, χωρίς ωστόσο να 
παρέχονται κατευθυντήριες οδηγίες 
σχετικά με τον τρόπο λήψης της εν 
λόγω απόφασης. Κατά την εξέταση 
20 πρόσφατων προγραμμάτων από 
το Συνέδριο (βλέπε παράρτημα III ) 
εντοπίστηκαν σημαντικές και μη 
αιτιολογημένες διαφοροποιήσεις στην 
προσέγγισή τους:α) οι ενδιάμεσες αξιολογήσεις προ ‑
βλέπονταν σε όλα τα προγράμμα ‑
τα, αλλά ήταν υποχρεωτικές μόνον 
στο ήμισυ εξ αυτών·
β) οι εκ των υστέρων αξιολογήσεις 
προβλέπονταν μόνον στα δύο 
τρίτα των προγραμμάτων και ήταν 
υποχρεωτικές μόνον σε ένα εξ 
αυτών.
Συχνά οι αξιολογήσεις δεν 
πραγματοποιούνται σύμφωνα 
με τα προβλεπόμενα
27 
Η EuropeAid δεν έχει δημιουργήσει 
κατάλληλο σύστημα παρακολούθησης 
του προγράμματος στρατηγικών αξιο ‑
λογήσεων και αξιολογήσεων των προ ‑
γραμμάτων, ανάλυσης των λόγων των 
αποκλίσεων και αντιμετώπισης των 
συστηματικών αιτιών καθυστέρησης.
28 
Οι στρατηγικές αξιολογήσεις είχαν 
συχνά πολύ μεγαλύτερη διάρκεια από 
την προβλεπόμενη22. Αυτό συνέβαλε 
στην πλημμελή εκτέλεση του ενδεικτι ‑
κού πολυετούς προγράμματος αξιο ‑
λόγησης για την περίοδο 2007 ‑2013· 
ολοκληρώθηκε μόνον το 70 % των 
αξιολογήσεων που επελέγησαν. Σύμ ‑
φωνα με την EuropeAid, αυτό οφείλε ‑
ται ειδικότερα στους περιορισμούς σε 
ανθρώπινους πόρους που αντιμετωπί ‑
ζει η μονάδα Αξιολόγησης.20 Άρθρο 17 του κανονισμού (ΕΕ) 
αριθ. 236/2014 του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου, της 11ης 
Μαρτίου 2014, για τον 
καθορισμό κοινών κανόνων 
και διαδικασιών για την 
εφαρμογή των μηχανισμών 
χρηματοδότησης της 
εξωτερικής δράσης της 
Ένωσης (ΕΕ L 77 της 15.3.2014, 
σ. 95).
21 Οι βασικές προτεραιότητες 
πολιτικής είναι οι εξής:
•  Ανθρώπινα δικαιώματα, 
δημοκρατία, διακυβέρνηση 
(συμπεριλαμβανομένου του 
κράτους δικαίου, της 
ισότητας των φύλων και της 
χειραφέτησης των γυναικών, 
της διαχείρισης του 
δημόσιου τομέα, της 
φορολογικής πολιτικής και 
διοίκησης, της διαφθοράς, 
της κοινωνίας των πολιτών 
και των τοπικών αρχών, των 
φυσικών πόρων και της 
ανάπτυξης‑ασφάλειας).
•  Βιώσιμη και χωρίς 
αποκλεισμούς ανάπτυξη 
(κοινωνική προστασία, 
υγεία, εκπαίδευση και θέσεις 
εργασίας, επιχειρηματικό 
περιβάλλον, περιφερειακή 
ολοκλήρωση και 
παγκόσμιες αγορές, βιώσιμη 
γεωργία και ενέργεια).
22 Οι αξιολογήσεις ανά χώρα 
διήρκησαν κατά μέσο όρο 18 
μήνες αντί των 
προγραμματισμένων 12 
μηνών.
15 Παρατηρήσεις
29 
Παρότι οι αξιολογήσεις των προγραμ ‑
μάτων πραγματοποιούνται συνήθως 
σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμά 
τους, στην έρευνα του Συνεδρίου 
διαπιστώθηκε ότι, κατά την περίοδο 
2010 ‑2013, υπήρξε μεγάλη διαφορά 
μεταξύ των προβλεπόμενων και των 
πραγματοποιηθεισών αξιολογήσεων23. 
Οι προβλέψεις που περιλαμβάνονταν 
στις συμφωνίες χρηματοδότησης δεν 
εφαρμόστηκαν συστηματικά κατά την 
υλοποίηση των προγραμμάτων, δεδο ‑
μένου ότι σε ορισμένες περιπτώσεις οι 
αξιολογήσεις αναβλήθηκαν ή ακυρώ ‑
θηκαν. Η έρευνα του Συνεδρίου κατα ‑
δεικνύει ότι οι αντιπροσωπείες της ΕΕ 
λαμβάνουν τέτοιου είδους αποφάσεις 
βάσει παραγόντων όπως η έλλειψη 
προσωπικού24, οι ανάγκες των χρη ‑
στών των αξιολογήσεων και η προβλη ‑
ματική υλοποίηση του προγράμματος. 
Οι λόγοι για τη μη πραγματοποίηση 
των προβλεπόμενων αξιολογήσεων 
δεν τεκμηριώθηκαν. Αυτό αυξάνει τον 
κίνδυνο η απόφαση για τη μη πραγ ‑
ματοποίηση μιας αξιολόγησης να έχει 
ληφθεί χωρίς βάσιμο λόγο ή σε ακα ‑
τάλληλο επίπεδο.
Η μεθοδολογία επιλογής 
ROM μειώνει τη χρησιμότητα 
της ROM
30 
Η επιλογή των αναλύσεων ROM βασί ‑
ζεται σε σαφώς προσδιορισμένα πρό ‑
τυπα κριτήρια25 και πραγματοποιείται 
κατόπιν διαβούλευσης μεταξύ των 
συμβαλλόμενων ROM και των υπευθύ ‑
νων διαχείρισης των προγραμμάτων. 
Οι αναλύσεις ROM διενεργούνται 
συνήθως σύμφωνα με τα προβλεπόμε ‑
να και παραδίδονται χωρίς σημαντικές 
καθυστερήσεις.31 
Ωστόσο, στην ειδική έκθεσή του 
αριθ. 1/201126, το Συνέδριο επισήμανε 
τους βασικούς περιορισμούς οι οποίοι 
ελαττώνουν τη χρησιμότητα της ROM 
ως δείκτη για το συνολικό χαρτοφυ ‑
λάκιο της βοήθειας, και ιδίως τη μη 
επιλογή του δείγματος των έργων βά ‑
σει στατιστικών στοιχείων αλλά βάσει 
κρίσης. Το 2011 το κλιμάκιο εσωτερι ‑
κού λογιστικού ελέγχου της EuropeAid 
διαπίστωσε επίσης ότι, επειδή η επιλο ‑
γή δεν πραγματοποιείται βάσει κινδύ ‑
νου, οι αναλύσεις ROM δεν παρέχουν 
ανατροφοδότηση στους υπευθύνους 
διαχείρισης των προγραμμάτων για τις 
περιπτώσεις εκείνες που είναι περισσό ‑
τερο αναγκαία η βελτίωση της υλοποί ‑
ησης των προγραμμάτων.
Οι διαδικασίες για τη 
διασφάλιση της ποιότητας 
των αξιολογήσεων 
των προγραμμάτων και 
των ROM δεν εφαρμόζονται 
με συνέπεια
Οι διαδικασίες σύναψης 
συμβάσεων διασφαλίζουν 
την πρόσληψη 
επαρκώς ειδικευμένων 
εμπειρογνωμόνων
32 
Οι αξιολογήσεις πραγματοποιούνται 
από εξωτερικούς συμβούλους με τους 
οποίους η EuropeAid συνάπτει συμ ‑
βάσεις μέσω διαδικασιών σύναψης 
δημοσίων συμβάσεων. Οι προτάσεις 
που υποβάλλονται από εταιρείες 
συμβούλων βαθμολογούνται έναντι 
ειδικών απαιτήσεων27, ειδικότερα όσον 
αφορά τα επαγγελματικά προσόντα 
των εμπειρογνωμόνων. Οι συντονιστές 
και οι εμπειρογνώμονες ανώτερης 
θέσης συνήθως διαθέτουν επαγγελμα ‑
τική πείρα 10 έως 15 ετών στο αντικεί ‑
μενο της παρέμβασης, συν πενταετή 
πείρα στην αξιολόγηση σε επίπεδο 
συντονιστών.23 Κατά μέσο όρο, οι 
αντιπροσωπείες της ΕΕ 
προγραμμάτισαν 3,5 ετήσιες 
αξιολογήσεις και 
πραγματοποίησαν 2,9 ετήσιες 
αξιολογήσεις.
24 Αναφέρεται ως ο κύριος λόγος 
μη πραγματοποίησης μιας 
προβλεπόμενης αξιολόγησης.
25 Οι κύριοι λόγοι απόκλισης από 
τα πρότυπα κριτήρια είναι i) 
η αποφυγή της μη αναγκαίας 
παρακολούθησης καλά 
διαχειριζόμενων 
προγραμμάτων 
ή προγραμμάτων που 
αξιολογήθηκαν πρόσφατα, ii) 
η κάλυψη προβληματικών 
προγραμμάτων με ύψος 
χρηματοδότησης χαμηλότερο 
από το ελάχιστο όριο και iii) 
η ενίσχυση των προσπαθειών 
παρακολούθησης 
προγραμμάτων με ανεπαρκή 
εσωτερική παρακολούθηση.
26 Ειδική έκθεση αριθ. 1/2011 
«Βελτίωσε την παροχή της 
βοήθειας η αποκέντρωση της 
διαχείρισης της εξωτερικής 
βοήθειας της Επιτροπής από 
τις κεντρικές υπηρεσίες στις 
αντιπροσωπείες της;», σημείο 
25 (http://eca.europa.eu ).
27 Όροι αναφοράς ή τεχνικές 
προδιαγραφές.
16 Παρατηρήσεις
33 
Οι αναλύσεις ROM διενεργούνται επίσης 
από εταιρείες εξωτερικών συμβού ‑
λων (συμβαλλόμενοι ROM), οι οποίες 
επιλέγονται μέσω διαδικασιών σύναψης 
δημοσίων συμβάσεων28. Η απαιτούμενη 
πείρα στην αναπτυξιακή συνεργασία 
στη δεδομένη περιφέρεια είναι δέκα έτη 
για τους εμπειρογνώμονες ανώτερης θέ ‑
σης, πέντε έως δέκα έτη για τους εμπει ‑
ρογνώμονες μέσου επιπέδου και έως 
πέντε έτη για τους νέους εμπειρογνώμο ‑
νες. Όσον αφορά τις συμβάσεις που θα 
υπογραφούν το 2014, η EuropeAid ζήτη ‑
σε από τους συμβαλλόμενους ROM την 
πρόσληψη εξειδικευμένων εμπειρογνω ‑
μόνων σε μακροπρόθεσμες αναθέσεις, 
προκειμένου να ενισχυθεί περαιτέρω το 
επίπεδο εμπειρογνωσίας.
Οι διαδικασίες ελέγχου της 
ποιότητας για τις αξιολογήσεις 
των προγραμμάτων και τις ROM 
δεν εφαρμόζονται συστηματικά
34 
Τα πρότυπα αξιολογήσεων της Επιτρο ‑
πής ορίζουν ότι, με εξαίρεση δεόντως 
αιτιολογημένες περιπτώσεις, πρέπει να 
ορίζεται ομάδα αναφοράς29 για κάθε 
αξιολόγηση, προκειμένου να παρέχει 
συμβουλές σχετικά με τους όρους ανα ‑
φοράς, να υποστηρίζει τις εργασίες αξι ‑
ολόγησης και να συμμετέχει στην εκτί ‑
μηση της ποιότητας της αξιολόγησης 
σύμφωνα με την ενδεδειγμένη κανονι ‑
κότητα. Οι κατευθυντήριες οδηγίες της 
EuropeAid για την αξιολόγηση τονίζουν 
ότι η διασφάλιση της ποιότητας σε κάθε 
βήμα της διαδικασίας αποτελεί βασικό 
καθήκον του υπευθύνου διαχείρισης της 
αξιολόγησης, από κοινού με την ομάδα 
αναφοράς, στην οποία πρέπει να περι ‑
λαμβάνονται εκπρόσωποι των κύριων 
ενδιαφερομένων30.
35 
Οι ομάδες αναφοράς δημιουργούνται σε 
συστηματική βάση για τις στρατηγικές 
αξιολογήσεις. Συνεδριάζουν σε τακτική βάση και οι εργασίες τους, συμπεριλαμ ‑
βανομένης της εξέτασης της ποιότητας 
σε όλα τα στάδια, τεκμηριώνονται σε 
πρακτικά των συνεδριάσεων.
36 
Αυτό δεν συνέβη στις αξιολογήσεις των 
προγραμμάτων. Σύμφωνα με την έρευνα 
του Συνεδρίου, μόνον το 39 % των 
αντιπροσωπειών της ΕΕ δημιούργησαν 
ομάδα αναφοράς σε κάθε περίπτωση 
ή στις περισσότερες περιπτώσεις31, ενώ 
η δημιουργία ομάδας αναφοράς στις 
επιχειρησιακές μονάδες της EuropeAid 
και στις αντιπροσωπείες της ΕΕ όπου 
πραγματοποίησε επίσκεψη το Συνέδριο 
ήταν σπάνια. Ορισμένες διαβουλεύ ‑
σεις ενδεχομένως πραγματοποιούνται 
μεταξύ του υπευθύνου διαχείρισης του 
προγράμματος και άλλων ενδιαφερό ‑
μενων φορέων σε διάφορα στάδια της 
διαδικασίας αξιολόγησης (π.χ. για την 
κατάρτιση των όρων αναφοράς ή την 
αναθεώρηση του σχεδίου της έκθεσης 
αξιολόγησης). Ωστόσο, ελλείψει κα ‑
τάλληλης τεκμηρίωσης, δεν κατέστη 
δυνατό για το Συνέδριο να αξιολογήσει 
εάν επρόκειτο για συνήθη πρακτική.
37 
Οι κατευθυντήριες οδηγίες για τις αξι ‑
ολογήσεις της EuropeAid προβλέπουν 
ότι η ποιότητα των σχεδίων εκθέσεων 
και των τελικών εκθέσεων αξιολόγησης 
πρέπει να εκτιμάται έναντι εννέα σαφώς 
καθορισμένων κριτηρίων32. Γ ια τον 
σκοπό αυτό, πρέπει να συμπληρώνεται 
ένας πίνακας ποιότητας από δύο άτομα 
κατόπιν εξέτασης των εννέα κριτηρί ‑
ων. Στην περίπτωση των στρατηγικών 
αξιολογήσεων, ο πίνακας αξιολόγησης 
συμπληρώνεται συστηματικά και δη ‑
μοσιεύεται μαζί με την έκθεση αξιολό ‑
γησης στον ιστότοπο της EuropeAid33. 
Στην περίπτωση των αξιολογήσεων 
των προγραμμάτων, σύμφωνα με την 
έρευνα του Συνεδρίου, μόνον το 71 % 
των αντιπροσωπειών της ΕΕ προβαίνουν 
σε εκτίμηση της ποιότητας της έκθεσης 
αξιολόγησης και μόνον το 37 % συμπλη ‑
ρώνουν τον πίνακα αξιολόγησης34.28 Συνολικά υπάρχουν πέντε 
συμβαλλόμενοι ROM: ένας 
ανά περιφέρεια για τα 
γεωγραφικά προγράμματα 
(Αφρική — Καραϊβική 
— Ειρηνικός, Ασία, Λατινική 
Αμερική, Γειτονία) και ένας για 
τα θεματικά προγράμματα.
29 Αναφέρεται επίσης ως «ομάδα 
καθοδήγησης» από την 
Επιτροπή.
30 Ανάλογα με το είδος και τον 
τόπο της αξιολόγησης, οι 
ομάδες αναφοράς ενδέχεται 
να περιλαμβάνουν 
εκπροσώπους της EuropeAid, 
της ΕΥΕΔ, άλλων τμημάτων 
της Επιτροπής, των αρχών της 
χώρας‑εταίρου, οργανώσεων 
της κοινωνίας των πολιτών, 
άλλων φορέων χορηγών, 
ή άλλους εμπειρογνώμονες.
31 Δεν δημιουργήθηκαν 
επίσημες ομάδες αναφοράς 
στις αντιπροσωπείες και τις 
επιχειρησιακές μονάδες στις 
οποίες πραγματοποιήθηκε 
επίσκεψη κατά τη διάρκεια 
του ελέγχου, με εξαίρεση την 
περίπτωση των αξιολογήσεων 
προγραμμάτων παρόμοιων με 
στρατηγικές αξιολογήσεις.
32 Τα εννέα κριτήρια είναι: 1) 
κάλυψη των αναγκών, 2) 
σχετική εμβέλεια, 3) 
τεκμηριωμένος σχεδιασμός, 4) 
αξιόπιστα δεδομένα, 5) ορθή 
ανάλυση, 6) αξιόπιστες 
διαπιστώσεις, 7) έγκυρα 
συμπεράσματα, 8) χρήσιμες 
συστάσεις, 9) σαφής αναφορά. 
Για τις αξιολογήσεις των 
προγραμμάτων τα κριτήρια 2 
και 3 συνδυάζονται σε ένα: 
κατάλληλος σχεδιασμός. Κάθε 
κριτήριο μπορεί να λάβει μία 
από τις εξής πέντε 
βαθμολογίες: άριστα, πολύ 
καλά, καλά, άσχημα και μη 
αποδεκτά ( http://ec.europa.
eu/europeaid/evaluation/
methodology/guidelines/
gui_qal_flr_en.htm#03 ).
33 http://ec.europa.eu/
europeaid/
evaluation‑reports_en
34 Ο εν λόγω πίνακας 
συμπληρώθηκε για μία μόνον 
από τις δέκα αξιολογήσεις 
προγραμμάτων που εξέτασε 
το Συνέδριο, ήτοι την 
αξιολόγηση του μέσου 
στήριξης της ειρήνης στην 
Αφρική.
17 Παρατηρήσεις
38 
Οι υπεύθυνοι διαχείρισης των προ ‑
γραμμάτων υποχρεούνται να προβαί ‑
νουν σε αξιολόγηση της ποιότητας 
των εκθέσεων ROM, συμπληρώνοντας 
υποχρεωτικά ένα φύλλο απαντήσεων. 
Αυτό πραγματοποιήθηκε σε ποσοστό 
κατώτερο του 60 % των εκθέσεων 
ROM που παραδόθηκαν την περίοδο 
2011 έως 2013.
Τα συστήματα αξιολόγησης 
και ROM δεν παρέχουν 
επαρκείς πληροφορίες 
σχετικά με τα επιτευχθέντα 
αποτελέσματα
Οι στόχοι των προγραμμάτων 
και οι δείκτες δεν είναι σαφώς 
καθορισμένοι
39 
Προκειμένου να είναι δυνατή η πραγ ‑
ματοποίηση τεκμηριωμένης εκτίμησης 
των επιτευγμάτων, πρέπει να υπάρχουν 
ειδικοί, μετρήσιμοι και χρονικά προσδι ‑
ορισμένοι στόχοι για τα προγράμματα, 
με αντικειμενικά επαληθεύσιμους δεί ‑
κτες. Οι στόχοι που αναφέρονται στα 
έγγραφα πολιτικής υψηλού επιπέδου 
και στα νομικά κείμενα που αφορούν 
τη σύσταση των χρηματοδοτικών 
μέσων καταρτίζονται σε πολιτικό πλαί ‑
σιο και, ενώ θα έπρεπε να αποτελούν 
τη βάση, συνήθως δεν είναι αρκετά 
σαφείς ώστε να χρησιμεύουν στο επί ‑
πεδο της υλοποίησης. Επομένως, είναι 
αναγκαίο να μετατρέπονται σε ειδικό ‑
τερους επιχειρησιακούς στόχους κατά 
τον προγραμματισμό της βοήθειας 
προς μια χώρα, μια περιφέρεια ή έναν 
τομέα, και να σχεδιάζονται μεμονωμέ ‑
νες παρεμβάσεις.40 
Από τα 15 θεματικά, περιφερειακά 
και σε επίπεδο χώρας έγγραφα προ ‑
γραμματισμού που εξέτασε το Συνέ ‑
δριο (βλέπε παράρτημα II ), πέντε35 
περιλάμβαναν σαφή περιγραφή των 
στόχων και των δεικτών, χωρίς ωστό ‑
σο να θέτουν τη βάση ή τους ειδικούς 
στόχους έναντι των οποίων θα μπο ‑
ρούσαν να αξιολογηθούν οι επιδόσεις. 
Στα υπόλοιπα δέκα, οι στόχοι δεν ήταν 
σαφείς και συχνά υπήρχε έλλειψη δει ‑
κτών (βλέπε πλαίσιο 1 ).
41 
Όσον αφορά μεμονωμένα προγράμμα ‑
τα, σε αρκετές εκθέσεις του Συνεδρί ‑
ου36 υπογραμμίζεται ότι οι στόχοι δεν 
είναι επαρκώς σαφείς ούτε καθορίζο ‑
νται μετρήσιμοι δείκτες. Μεταξύ των 
δέκα εκθέσεων αξιολόγησης προ ‑
γραμμάτων που εξέτασε το Συνέδριο, 
οι τέσσερις ανέφεραν ότι αποτελούν 
σημαντικές αδυναμίες οι ασαφείς 
στόχοι και δείκτες, σε συνδυασμό με 
την έλλειψη βάσεων και τη μη διαθεσι ‑
μότητα δεδομένων παρακολούθησης37 
(βλέπε πλαίσιο 2 ). Μόνο δύο αξιολογή ‑
σεις περιέχουν θετικά σχόλια ως προς 
το εν λόγω ζήτημα38.
42 
Ελλείψει σαφώς καθορισμένων στό ‑
χων και δεικτών, δεν είναι δυνατό μια 
αξιολόγηση να παράσχει αποδεικτικά 
στοιχεία βάσει των εκτιμήσεων των 
επιδόσεων. Το ζήτημα αυτό αναφέρθη ‑
κε επίσης σε μελέτη του 2011 η οποία 
εκπονήθηκε για λογαριασμό της 
EuropeAid39.35 Επισιτιστική ασφάλεια, 
Μπενίν, Τσαντ, Ουρουγουάη 
και Ζάμπια.
36 Π.χ. ειδική έκθεση αριθ. 1/2012 
«Αποτελεσματικότητα της 
αναπτυξιακής βοήθειας που 
παρέχει η Ευρωπαϊκή Ένωση 
για την επισιτιστική ασφάλεια 
στην υποσαχάρια Αφρική», 
σημείο 51 και ειδική έκθεση 
αριθ. 13/2013 «Αναπτυξιακή 
βοήθεια της ΕΕ στην Κεντρική 
Ασία», σημείο 52 ( http://eca.
europa.eu ).
37 Παρόμοια σχόλια διατύπωσαν 
δύο συμβαλλόμενοι ROM, 
ένας ο οποίος είναι υπεύθυνος 
για τη ROM στον Ευρωπαϊκό 
Μηχανισμό Γειτονίας και 
Εταιρικής Σχέσης και ο άλλος 
ο οποίος είναι υπεύθυνος για 
τη ROM στα θεματικά 
προγράμματα υπό κεντρική 
διαχείριση, στις ετήσιες 
εκθέσεις τους για το 2011, το 
2012 και το 2013.
38 Μπενίν: PACTE — programme 
d’appui aux collectivités 
territoriales (πρόγραμμα 
στήριξης στις τοπικές και 
περιφερειακές αρχές), Food 
Facility programmes 
implemented with the African 
Union — Interafrican Bureau 
for Animal Resources 
(AU‑IBAR): Livestock 
Emergency Intervention to 
mitigate Food Crisis in Somalia 
(LEISOM) and Vaccines for the 
Control of Neglected Animal 
Diseases in Africa (VACNADA) 
(Προγράμματα επισιτιστικής 
διευκόλυνσης που 
υλοποιούνται με την 
Αφρικανική Ένωση — 
Διαφρικανικό Γ ραφείο για τους 
Ζωϊκούς Πόρους: Επείγουσα 
Παρέμβαση στον τομέα της 
Κτηνοτροφίας για τον 
μετριασμό της Επισιτιστικής 
Κρίσης στη Σομαλία και 
Εμβόλια για τον Έλεγχο των 
Παραμελημένων Ζωονόσων 
στην Αφρική).
39 Μελέτη σχετικά με τα νομικά 
μέσα και την αξιοποίηση των 
διδαγμάτων από τις 
αξιολογήσεις που διαχειρίζεται 
η κοινή μονάδα αξιολογήσεων, 
Ιούλιος 2011, σημείο 26, σ. ix 
(δεν καλύπτει το ΕΤΑ). http://
ec.europa.eu/europeaid/
evaluation‑reports_en , υπό 
την ενότητα «per instrument / 
channel»
18 Παρατηρήσεις
Παραδείγματα ασαφών στόχων στα έγγραφα πολυετούς προγραμματισμού
Επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό: Ενδιάμεση αξιολόγηση του εγγράφου στρατηγικής του θεματικού 
προγράμματος (2007-2013) και του πολυετούς ενδεικτικού προγραμματισμού 2011-2013
Όσον αφορά την ενίσχυση των συστημάτων υγείας και την καθολική πρόσβαση στη βασική υγειονομική 
περίθαλψη:
«όσον αφορά την παροχή βοήθειας, η θεματική δράση πρέπει να εστιάζεται στην υποστήριξη δραστηριοτή ‑
των οι οποίες:
 οτονώνουν την αποτελεσματική μόχλευση πόρων για την ενίσχυση ενός συστήματος υγείας χωρίς αποκλει ‑
σμούς και την καθολική κάλυψη παροχής υπηρεσιών υγείας·
 οπροωθούν και υποστηρίζουν την εφαρμογή καινοτομιών και ορθών πρακτικών για την αντιμετώπιση των 
αδυναμιών στην παροχή υπηρεσιών υγείας και για τη βελτίωση της ποιότητας της φροντίδας υγείας·
 οστηρίζουν τον ρόλο της κοινωνίας των πολιτών, τις επαγγελματικές ενώσεις και άλλους ενδιαφερόμενους 
υπέρ αυτών, την παρακολούθηση της πολιτικής και τον συμβουλευτικό ρόλο στον τομέα της υγείας·
 οστηρίζουν τα βήματα πολιτικού διαλόγου και ανταλλαγής ορθών πρακτικών σε διάφορες πτυχές του τομέα 
υγείας σε περιφερειακό και παγκόσμιο επίπεδο·
 ουποστηρίζουν τις χώρες‑εταίρους στη διαδικασία της εκπλήρωσης των νομικών δεσμεύσεων στον τομέα 
της υγείας».
ΕΣΧ/ΕΕΠ για τη Βολιβία 2007-2013
«Ενίσχυση του παραγωγικού τομέα των μικρών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων και βελτίωση του θεσμικού 
πλαισίου για την αύξηση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητάς τους, η οποία οδηγεί σε βελτιωμέ -
νη πρόσβαση στην αγορά και ενσωμάτωση με σκοπό τη δημιουργία αξιοπρεπούς και βιώσιμης απασχόλησης.»
Παραδείγματα ασαφών στόχων στα προγράμματα
EuroMed Μετανάστευση III 2008-2011
«Ενίσχυση της συνεργασίας στη διαχείριση της μετανάστευσης με σκοπό τη δημιουργία ικανοτήτων μεταξύ 
των εταίρων του προγράμματος MEDA ώστε να βρουν αποτελεσματική, στοχευμένη και διεξοδική λύση στις 
διάφορες μορφές μετανάστευσης.»
Μέσο στήριξης της ειρήνης στην Αφρική 2003-2013
«Υποστήριξη της λειτουργικοποίησης του προγράμματος African Peace and Security Architecture (Αφρικανική 
αρχιτεκτονική ειρήνης και ασφάλειας — APSA) και ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της Αφρικανικής Ένω -
σης και των περιφερειακών αφρικανικών οργανώσεων στη διεξαγωγή δραστηριοτήτων στήριξης της ειρήνης 
στην Αφρική.»Πλαίσιο 1 Πλαίσιο 2
19 Παρατηρήσεις
Οι αξιολογήσεις και οι ROM 
εστιάζουν περισσότερο στην 
υλοποίηση των προγραμμάτων 
παρά στα επιτευχθέντα 
αποτελέσματα
43 
Οι κατευθυντήριες οδηγίες για τις 
αξιολογήσεις της EuropeAid ορίζουν 
τα εξής:
α) οι ενδιάμεσες και οι τελικές αξιολο ‑
γήσεις έχουν ως στόχο την άντλη ‑
ση διδαγμάτων από τα πρώτα έτη 
υλοποίησης της παρέμβασης, την 
προσαρμογή της εν εξελίξει παρέμ ‑
βασης όπου κρίνεται απαραίτητο 
και την παροχή ανάλυσης για τα 
πρώτα αποτελέσματα και τον αντί ‑
κτυπο που επιτεύχθηκε·
β) οι εκ των υστέρων αξιολογήσεις 
αφορούν κυρίως τον έλεγχο του 
επιτευχθέντος αντικτύπου και 
την εκτίμηση της βιωσιμότητας 
των οφελών της παρέμβασης, την 
αναφορά προς τα θεσμικά όργανα 
τα οποία διέθεσαν τους πόρους 
και την υποστήριξη της μετάδοσης 
της αποκτηθείσας πείρας σε άλλες 
χώρες ή τομείς.
44 
Οι εκ των υστέρων αξιολογήσεις των 
προγραμμάτων διενεργούνται σπάνια. 
Στην περίπτωση των δύο αντιπροσω ‑
πειών της ΕΕ στις οποίες πραγματο ‑
ποιήθηκε επίσκεψη, μόνο τρεις από τις 
17 αξιολογήσεις που διενεργήθηκαν 
την περίοδο 2010 ‑2013 ήταν εκ των 
υστέρων αξιολογήσεις. Οι συμφωνίες 
χρηματοδότησης σπανίως θέτουν την 
υποχρέωση διενέργειας αξιολογήσεων 
αυτού του είδους (βλέπε σημείο 26 β)). 
Ένας άλλος λόγος για την έλλειψη εκ 
των υστέρων αξιολογήσεων είναι ότι 
οι αξιολογήσεις των προγραμμάτων 
χρηματοδοτούνται από τον προϋπο ‑
λογισμό του ίδιου του προγράμματος 
και, συνεπώς, περιορίζονται χρονικά 
έως την ημερομηνία ολοκλήρωσης των 
προγραμμάτων.45 
Σύμφωνα με την EuropeAid, πρόσθετοι 
παράγοντες που συμβάλλουν ως προς 
τα ανωτέρω είναι η μη διαθεσιμότητα 
δεδομένων παρακολούθησης μετά την 
ολοκλήρωση του προγράμματος και 
οι πιθανές εξελίξεις στη χώρα‑εταίρο, 
οι οποίες ενδεχομένως επηρεάζουν 
την αποτελεσματικότητα του προ ‑
γράμματος. Το Συνέδριο δεν θεωρεί τα 
επιχειρήματα αυτά έγκυρα: το σύστη ‑
μα παρακολούθησης είναι δυνατό να 
σχεδιαστεί έτσι ώστε να εξακολουθή ‑
σει να συλλέγει τα απαραίτητα δεδομέ ‑
να στη διάρκεια ορισμένου χρονικού 
διαστήματος μετά την ολοκλήρωση 
του προγράμματος (βλέπε σημείο 47), 
και σκοπός της αξιολόγησης είναι, 
μεταξύ άλλων, ο εντοπισμός και η εκτί ‑
μηση του αντικτύπου απρόσμενων 
παραγόντων.
46 
Οι κατευθυντήριες οδηγίες της ROM40 
ορίζουν ότι οι εκ των υστέρων ROM 
επιτρέπουν τη συλλογή έγκυρων 
πληροφοριών σχετικά με τον σχε ‑
διασμό ενός έργου, τον πραγματικό 
αντίκτυπό του και τη βιωσιμότητά 
του, τα οποία μπορούν να εκτιμηθούν 
πλήρως μόνο μετά την ολοκλήρωση 
του έργου. Ωστόσο, οι εκ των υστέρων 
ROM αντιστοιχούν κατά μέσο όρο 
μόνο στο 11 % του συνόλου των ROM 
που πραγματοποιήθηκαν την περίοδο 
2008 ‑2012. Η EuropeAid αποφάσισε 
να σταματήσει τη διενέργειά τους από 
το 2014 και εξής. Θεώρησε ότι η με ‑
θοδολογία της εκ των υστέρων ROM 
ήταν ακατάλληλη για την εκτίμηση του 
αντικτύπου και ότι το αναθεωρημένο 
σύστημα ROM αποσκοπεί μόνο στην 
υποστήριξη της διαχείρισης και της 
υλοποίησης του προγράμματος.40 Βλέπε Εγχειρίδιο ROM 2012, 
σ. 57.
20 Παρατηρήσεις
47 
Σε αντίθεση με το χαμηλό ποσοστό 
των εκ των υστέρων αξιολογήσεων και 
ROM, το πλαίσιο μέτρησης των αποτε ‑
λεσμάτων (ReM) που εφαρμόζει η ΕΤΕπ 
από το 2012 περιλαμβάνει εκ των 
υστέρων παρακολούθηση έως τρία έτη 
μετά την ολοκλήρωση του προγράμ ‑
ματος, και η ΕΤΕπ σκοπεύει να αξιοποι ‑
ήσει τα δεδομένα που συλλέχθηκαν 
με τον τρόπο αυτό για εκ των υστέρων 
αξιολογήσεις.
Η μεθοδολογία για 
την αξιολόγηση της 
δημοσιονομικής στήριξης 
ενέχει εγγενείς περιορισμούς
48 
Υπό την καθοδήγηση της μονάδας 
Αξιολόγησης της EuropeAid, το δίκτυο 
αξιολόγησης της ανάπτυξης του 
ΟΟΣΑ/ΕΑΒ δημοσίευσε το 2012 ένα 
έγγραφο με τίτλο «Αξιολόγηση της 
δημοσιονομικής στήριξης — Μεθοδο ‑
λογική προσέγγιση»41. Πρόκειται για 
κοινό πλαίσιο αξιολόγησης που αφορά 
την αξιολόγηση των ενεργειών όσον 
αφορά τη δημοσιονομική στήριξη, το 
οποίο παρέχει κατευθυντήριες οδηγίες 
για τον τρόπο οργάνωσης και διε ‑
νέργειας των εν λόγω αξιολογήσεων. 
Στο έγγραφο αναγνωρίζεται ότι, στις 
περισσότερες περιπτώσεις, θα είναι 
δύσκολο να προσδιοριστεί ποσοτικώς 
η συμβολή της δημοσιονομικής στήρι ‑
ξης, η οποία θα πρέπει να αξιολογηθεί 
βάσει ποιοτικών κριτηρίων.
49 
Μολονότι οι ποιοτικές εκτιμήσεις 
λαμβάνονται υπόψη σε όλες τις 
αξιολογήσεις, η δυσκολία καθιέρω ‑
σης σαφών και λογικών συνδέσεων 
αιτιών‑αποτελεσμάτων μεταξύ των 
παρατηρούμενων αποτελεσμάτων και 
των προγραμμάτων δημοσιονομικής 
στήριξης εξασθενεί την αξιοπιστία των 
αποδεικτικών στοιχείων που παρέχουν 
οι αξιολογήσεις. Ο εν λόγω εγγενής περιορισμός δεν αναφέρεται σε καμία 
από τις εκθέσεις αξιολόγησης της δη ‑
μοσιονομικής στήριξης42 ή τις εκθέσεις 
της EuropeAid43.
Οι αναφορές δεν παρέχουν 
αρκετά αποδεικτικά στοιχεία 
σχετικά με τα επιτευχθέντα 
αποτελέσματα
50 
Η ικανότητα της EuropeAid να αξιολο ‑
γεί και να αναφέρει τα επιτευχθέντα 
αποτελέσματα περιορίζεται σημαντικά 
εξαιτίας των ασαφών στόχων και δει ‑
κτών των επιχειρησιακών προγραμμά ‑
των, καθώς και εξαιτίας της επικέντρω ‑
σης στις αξιολογήσεις και στη ROM 
κατά τη διάρκεια της υλοποίησης των 
προγραμμάτων.
51 
Όπως αναφέρει το Συνέδριο σε αρκε ‑
τές εκθέσεις του44, οι εκθέσεις διαχεί ‑
ρισης της εξωτερικής βοήθειας των 
αντιπροσωπειών της ΕΕ και οι δύο βα ‑
σικές ετήσιες εκθέσεις της EuropeAid, 
οι οποίες τείνουν να επικεντρώνονται 
περισσότερο στις υλοποιηθείσες 
δραστηριότητες, δεν περιέχουν πολλές 
πληροφορίες σχετικά με τα πραγματι ‑
κά αποτελέσματα της βοήθειας.
52 
Το ίδιο ισχύει στην περίπτωση της συμ ‑
μετοχής της EuropeAid στις εκθέσεις 
αξιολόγησης της Επιτροπής βάσει του 
άρθρου 318. Στην ετήσια έκθεσή του 
το 201245, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι, 
μολονότι υπήρξαν ορισμένες θετικές 
εξελίξεις, οι εν λόγω εκθέσεις δεν 
παρείχαν επαρκή, συναφή και αξιόπι ‑
στα αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με 
τα επιτεύγματα των πολιτικών της ΕΕ 
και, κατά συνέπεια, δεν ήταν κατάλ ‑
ληλες για την προβλεπόμενη χρήση 
τους κατά τη διαδικασία χορήγησης 
απαλλαγής.41 http://www.oecd.org/dac/
evaluation/dcdndep/
Methodological%20approach  
%20BS%20evaluations%20
Sept%202012%20_with%20
cover%20Thi.pdf
42 Η EuropeAid διαχειρίστηκε τις 
εξής τέσσερις αξιολογήσεις 
δημοσιονομικής στήριξης: 
Μάλι και Τυνησία (2011), 
Τανζανία και Νότια Αφρική 
(2013).
43 Ετήσια έκθεση 
δραστηριοτήτων για το 2011, 
ετήσια έκθεση 
δραστηριοτήτων για το 2013 
και ετήσια έκθεση για το 2012.
44 Ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού 
Συνεδρίου σχετικά με την 
εκτέλεση του 
προϋπολογισμού για το 
οικονομικό έτος 2011, σημείο 
10.12 (ΕΕ C 344 της 12.11.2012), 
ειδική έκθεση αριθ. 1/2011, 
σημείο 59, ειδική έκθεση αριθ. 
13/2013, σημεία 78 έως 80 
(http://eca.europa.eu ).
45 Ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού 
Συνεδρίου σχετικά με την 
εκτέλεση του 
προϋπολογισμού για το 
οικονομικό έτος 2011, σημεία 
10.21 και 10.22 (ΕΕ C 331 της 
14.11. 2013).
21 Παρατηρήσεις
Τα συστήματα 
αξιολόγησης και ROM 
της EuropeAid δεν 
διασφαλίζουν τη μέγιστη 
αξιοποίηση 
των διαπιστώσεων 
που διατυπώνονται
53 
Το Συνέδριο εξέτασε κατά πόσον τα 
συστήματα αξιολόγησης και ROM της 
EuropeAid διασφαλίζουν ότι παρα ‑
κολουθείται δεόντως η συνέχεια που 
δίνεται στις διαπιστώσεις που διατυ ‑
πώνονται, καθώς και ότι αυτές διαδίδο ‑
νται σε όλους τους ενδιαφερόμενους 
χρήστες.
Δεν υφίστανται κατάλληλοι 
μηχανισμοί παρακολούθησης 
της συνέχειας που δίνεται 
στις διαπιστώσεις
Η παρακολούθηση της 
συνέχειας που δίνεται στις 
διαπιστώσεις των στρατηγικών 
αξιολογήσεων παρουσιάζει 
αδυναμίες
54 
Οι δράσεις που πρέπει να αναληφθούν 
έπειτα από μια στρατηγική αξιολόγηση 
περιγράφονται στο έγγραφο46 που δη ‑
μοσιεύεται μαζί με την έκθεση αξιολό ‑
γησης στον ιστότοπο της EuropeAid. 
Παρότι αυτό αποτελεί ορθή πρακτική, 
τα περισσότερα από τα έγγραφα αυτά 
που εξέτασε το Συνέδριο δεν παρείχαν 
επαρκώς αναλυτικές πληροφορίες 
σχετικά με τις προγραμματισμένες 
δράσεις, το χρονοδιάγραμμά τους και 
την κατανομή των αρμοδιοτήτων.55 
Η παρακολούθηση από τη μονάδα 
Αξιολόγησης της συνέχειας που δίνεται 
στο σχέδιο δράσης περιορίζεται στο 
ένα έτος μετά τη δημοσίευση της 
έκθεσης αξιολόγησης. Το διάστημα 
αυτό είναι συχνά πολύ σύντομο για 
την υλοποίηση των σχεδίων δράσης 
που περιλαμβάνουν τροποποιήσεις σε 
τομεακές πολιτικές και στρατηγικές 
συνεργασίας της ΕΕ σε επίπεδο χώρας 
ή περιφέρειας47.
56 
Το 2012, στο πλαίσιο αξιολόγησης από 
ομοτίμους του ΟΟΣΑ/ΕΑΒ48, διαπιστώ ‑
θηκε, επίσης, ότι η μονάδα Αξιολόγη ‑
σης της EuropeAid δεν είχε σαφή συνο ‑
λική εικόνα του βαθμού στον οποίο οι 
συστάσεις που διατυπώθηκαν σχετικά 
με την ενίσχυση των στρατηγικών 
αξιολογήσεων έγιναν δεκτές και χρησι ‑
μοποιήθηκαν για την ενημέρωση νέων 
πολιτικών και προγραμμάτων. Το 2014, 
σε μελέτη για λογαριασμό της μονάδας 
Αξιολόγησης σχετικά με την υιοθέτηση 
των αποτελεσμάτων των στρατηγι ‑
κών αξιολογήσεων, διαπιστώθηκε ότι 
οι συστάσεις δεν χρησιμοποιήθηκαν 
αποτελεσματικά.46 Αποκαλούμενο «fiche 
contradictoire».
47 Για παράδειγμα, η θεματική 
αξιολόγηση της υποστήριξης 
της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για 
τον σεβασμό των ανθρωπίνων 
δικαιωμάτων και των 
θεμελιωδών ελευθεριών 
δημοσιεύτηκε το 2011. Πολλές 
δράσεις θα ολοκληρώνονταν 
μετά το 2012. Το ίδιο ίσχυε για 
τις περισσότερες αξιολογήσεις 
που ολοκληρώθηκαν το 2012 
και το 2013, οι συστάσεις των 
οποίων πρέπει να 
υλοποιηθούν ως επί το 
πλείστον κατά τη διάρκεια της 
περιόδου προγραμματισμού 
2014 ‑2020.
48 Ευρωπαϊκή Ένωση (2012), 
Αξιολόγηση από ομοτίμους 
της ΕΑΒ: Κύριες διαπιστώσεις 
και συστάσεις, http://www.
oecd.org/dac/peer_reviews/
europeanunion2012dacpeerre
viewmainfindingsandrecomm
endations.htm .
22 Παρατηρήσεις
Διαπιστώνεται έλλειψη 
τεκμηρίωσης στην 
παρακολούθηση της συνέχειας 
που δίνεται στις διαπιστώσεις 
των αξιολογήσεων των 
προγραμμάτων και των ROM
57 
Οι διαπιστώσεις των αξιολογήσεων 
των προγραμμάτων και των ROM 
αποτελούν συνήθως αντικείμενο 
διαβούλευσης εντός των επιχειρησια ‑
κών μονάδων ή των αντιπροσωπειών 
της ΕΕ και οι υπεύθυνοι διαχείρισης 
των προγραμμάτων είναι αρμόδιοι να 
διασφαλίζουν ότι αναλαμβάνονται οι 
κατάλληλες δράσεις. Αντίθετα με την 
περίπτωση των στρατηγικών αξιολογή ‑
σεων, και σύμφωνα με όσα διαπίστωσε 
το Συνέδριο στις δύο αντιπροσωπείες 
της ΕΕ όπου πραγματοποίησε επίσκε ‑
ψη, δεν καταρτίζονται ούτε παρακο ‑
λουθούνται σε συστηματική βάση τεκ ‑
μηριωμένα σχέδια δράσης. Σύμφωνα 
με την έρευνα του Συνεδρίου, μόνον 
το 44 % των αντιπροσωπειών της ΕΕ 
καταρτίζουν, κατά κανόνα, σχέδια δρά ‑
σης. Όσον αφορά τις αναλύσεις ROM, 
τα φύλλα απαντήσεων που εξέτασε το 
Συνέδριο περιλάμβαναν περιγραφή 
των δράσεων που έπρεπε να αναλη ‑
φθούν. Ωστόσο, τα φύλλα απαντήσεων 
συμπληρώθηκαν σε ποσοστό 60 % των 
αναλύσεων ROM που πραγματοποιή ‑
θηκαν την περίοδο 2011 έως 2013.
58 
Σε περισσότερες από το ήμισυ των 
περιπτώσεων που εξετάστηκαν49, 
το Συνέδριο διαπίστωσε αποδεικτι ‑
κά στοιχεία αξιοποίησης ορισμένων 
διαπιστώσεων των αξιολογήσεων 
των προγραμμάτων και των ROM. 
Ελλείψει κατάλληλου συστήματος 
παρακολούθησης της συνέχειας που 
δίνεται, η EuropeAid δεν δύναται να 
διασφαλίσει ότι οι διαπιστώσεις και 
οι συστάσεις που διατυπώνονται στις 
αξιολογήσεις των προγραμμάτων και 
στις αναλύσεις ROM χρησιμοποιούνται 
αποτελεσματικά.Οι διαπιστώσεις των 
αξιολογήσεων και των ROM 
διαδίδονται ευρέως, με 
εξαίρεση τις αξιολογήσεις 
προγραμμάτων
Η διάδοση των διαπιστώσεων 
πραγματοποιείται με τον 
ενδεδειγμένο τρόπο στην 
περίπτωση των στρατηγικών 
αξιολογήσεων και των ROM
59 
Όλες οι μονάδες της EuropeAid και οι 
αντιπροσωπείες της ΕΕ έχουν εύκολα 
πρόσβαση στις στρατηγικές αξιολογή ‑
σεις και τις εκθέσεις ROM. Οι εκθέσεις 
των στρατηγικών αξιολογήσεων είναι 
επίσης διαθέσιμες στους εξωτερικούς 
ενδιαφερόμενους φορείς. Δημοσιεύο ‑
νται στους ιστότοπους της EuropeAid 
και του ΟΟΣΑ και αποστέλλονται στο 
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο 
και τα κράτη μέλη της ΕΕ. Οι εκθέσεις 
και τα διδάγματα που αντλούνται δια ‑
δίδονται επίσης με διάφορους τρόπους 
(π.χ. σε συνεδριάσεις, εργαστήρια και 
σεμινάρια) εφόσον προσαρμοστούν 
στο κοινό‑στόχο (π.χ. τα τμήματα της 
Επιτροπής, η ΕΥΕΔ, οι αντιπροσω ‑
πείες της ΕΕ, τα ευρωπαϊκά θεσμικά 
όργανα, εξωτερικοί εταίροι και δίκτυα 
εμπειρογνωμόνων).
60 
Η EuropeAid παρουσιάζει συγκεφα ‑
λαιωτική έκθεση των αποτελεσμάτων 
των στρατηγικών αξιολογήσεων και 
των βασικών διδαγμάτων, καθώς και 
τα συνολικά δεδομένα επιδόσεων της 
ROM, στις ετήσιες εκθέσεις δραστηρι ‑
οτήτων50 και τις ετήσιες εκθέσεις51 της. 
Επίσης, συμμετέχει στην κατάρτιση της 
έκθεσης αξιολόγησης της Επιτροπής 
βάσει του άρθρου 318, η οποία περι ‑
έχει συνόψεις των διαπιστώσεων των 
στρατηγικών αξιολογήσεων52.49 Για έξι από τις δέκα 
αξιολογήσεις προγραμμάτων 
και έξι από τις οκτώ αναλύσεις 
ROM που εξετάστηκαν.
50 Ετήσια έκθεση 
δραστηριοτήτων για το 2013, 
σ. 117 έως 119 και 150 έως 162, 
καθώς και παράρτημα 9.
51 Ετήσια έκθεση σχετικά με τις 
πολιτικές της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης για την ανάπτυξη και 
την εξωτερική βοήθεια και την 
εφαρμογή τους το 2012, σ. 166 
έως 173.
52 COM(2013) 461 τελικό της 26ης 
Ιουνίου 2013, Έκθεση της 
Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο 
για την αξιολόγηση των 
οικονομικών της Ένωσης 
βασιζόμενη στα 
αποτελέσματα που έχουν 
επιτευχθεί, σ. 22 έως 23.
23 Παρατηρήσεις
Η διάδοση των αξιολογήσεων 
των προγραμμάτων είναι 
ανεπαρκής
61 
Οι εκθέσεις αξιολόγησης των προγραμ ‑
μάτων κατά γενικό κανόνα διανέμονται 
από τους υπευθύνους διαχείρισης των 
προγραμμάτων και αποτελούν αντι ‑
κείμενο συζήτησης μεταξύ αυτών και 
των άμεσα ενδιαφερόμενων φορέων, 
δηλαδή ως επί το πλείστον στις γεω ‑
γραφικές και θεματικές μονάδες της 
EuropeAid και τους εταίρους υλοποίη ‑
σης. Σπανίως διανέμονται στους δικαι ‑
ούχους και άλλους χορηγούς βοήθειας.
62 
Οι αντιπροσωπείες υποχρεούνται να 
αναφέρουν τα διδάγματα που αντλή ‑
θηκαν από τις αξιολογήσεις των προ ‑
γραμμάτων στις εξαμηνιαίες εκθέσεις 
διαχείρισης της εξωτερικής βοήθειας 
προς την EuropeAid. Οι εκθέσεις 
διαχείρισης της εξωτερικής βοήθειας 
που εξέτασε το Συνέδριο περιείχαν είτε 
ελάχιστες είτε καμία πληροφορία σχε ‑
τικά με τα ανωτέρω. Όσον αφορά τις 
αξιολογήσεις των προγραμμάτων τις 
οποίες διαχειρίζονται οι επιχειρησιακές 
μονάδες της EuropeAid, δεν υπήρχε 
ανάλογη υποχρέωση αναφοράς έως 
το 2012. Στην ετήσια έκθεση δραστη ‑
ριοτήτων της EuropeAid για το 201353 
περιλαμβάνεται σύνοψη για 15 αξιολο ‑
γήσεις προγραμμάτων, χωρίς, ωστό ‑
σο, να προσδιορίζεται σε τι ποσοστό 
αντιστοιχούν σε σχέση με το σύνολο 
των αξιολογήσεων που ολοκληρώθη ‑
καν το 2013.
63 
Όπως έχει επισημάνει το Συνέδριο54, οι 
εκθέσεις αξιολογήσεων των προγραμ ‑
μάτων δεν μπορούν να χρησιμοποιη ‑
θούν συστηματικά, δεδομένου ότι δεν 
υφίσταται κεντρική βάση δεδομένων 
για την καταχώριση των εν λόγω αξιο ‑
λογήσεων. Αυτό περιορίζει σημαντικά 
την ικανότητα της EuropeAid, αφενός, για ανάλυση και διάδοση των εν λόγω 
πληροφοριών τόσο σε εσωτερικό 
επίπεδο όσο και σε εξωτερικούς ενδι ‑
αφερόμενους και, αφετέρου, για την 
παροχή μιας βάσης λογοδοσίας.
64 
Η EuropeAid έχει δηλώσει την πρόθε ‑
σή της για τη δημιουργία ενός νέου 
εργαλείου ΤΠ για τη διαχείριση, την 
αποθήκευση και την ανάλυση των 
ROM και των αξιολογήσεων των προ ‑
γραμμάτων, το οποίο θα χρησιμεύει ως 
κεντρικό σημείο αποθήκευσης όλων 
των εκθέσεων και θα επιτρέπει στους 
χρήστες να πραγματοποιούν σύνθε ‑
τες αναζητήσεις και αναλύσεις. Κατά 
τον χρόνο διενέργειας του ελέγχου 
του Συνεδρίου δεν είχε ληφθεί ακόμη 
η απόφαση ανάπτυξης του τμήματος 
εφαρμογής για την αξιολόγηση των 
προγραμμάτων, μολονότι η προσβα ‑
σιμότητα στις εκθέσεις αποτελούσε το 
πλέον κρίσιμο ζήτημα για τις αξιολογή ‑
σεις των προγραμμάτων.53 Ετήσια έκθεση 
δραστηριοτήτων για το 2013, 
παράρτημα 9: Πληροφορίες 
σχετικά με τις επιδόσεις οι 
οποίες περιλαμβάνονται στις 
αξιολογήσεις.
54 Ειδική έκθεση, αριθ. 1/2011, 
σημείο 60.
24
 Συμπεράσματα  
και συστάσεις
65 
Το Συνέδριο καταλήγει στο συμπέρα ‑
σμα ότι τα συστήματα αξιολόγησης και 
ROM της EuropeAid δεν είναι επαρκώς 
αξιόπιστα.
66 
Συνολικά, οι λειτουργίες αξιολόγησης 
και ROM είναι καλά οργανωμένες, με 
επαρκώς συνδυασμένες κεντρικές και 
αποκεντρωμένες αρμοδιότητες, με σκο ‑
πό να προωθήσουν τη νοοτροπία της 
αξιολόγησης και να προσδώσουν στην 
αξιολόγηση εξέχοντα ρόλο στο πλαίσιο 
της διαδικασίας διαχείρισης της βοήθει ‑
ας. Ωστόσο, η συνολική επίβλεψη των 
αξιολογήσεων των προγραμμάτων από 
την ανώτερη διοίκηση είναι ανεπαρκής. 
Ελλείψει των κατάλληλων πληροφοριών 
διαχείρισης σχετικά με τους ανθρώπι ‑
νους και τους χρηματοοικονομικούς 
πόρους που χρησιμοποιήθηκαν για 
τις αξιολογήσεις των προγραμμάτων, 
η EuropeAid δεν δύναται να διασφαλίσει 
ότι οι εν λόγω πόροι είναι οι ενδεδειγμέ ‑
νοι και ότι κατανέμονται αποδοτικά στις 
διάφορες δραστηριότητες αξιολόγησης.
67 
Τα συστήματα αξιολόγησης και ROM 
δεν διασφαλίζουν επαρκώς την πραγ ‑
ματοποίηση συναφών και αξιόπιστων 
αξιολογήσεων και διαπιστώσεων ROM. 
Τα σχέδια αξιολόγησης, τα οποία κα ‑
ταρτίζονται βάσει ανεπαρκώς σαφών 
κριτηρίων, δεν εγγυώνται την απόδοση 
προτεραιότητας στις πλέον χρήσιμες 
για τη λήψη αποφάσεων αξιολογήσεις. 
Επιπροσθέτως, η έλλειψη παρακολού ‑
θησης δεν επιτρέπει στην EuropeAid να 
εντοπίζει και να αντιμετωπίζει τις αιτίες 
συχνών αποκλίσεων από τα εν λόγω 
σχέδια. Οι διαδικασίες σύναψης δημοσί ‑
ων συμβάσεων επιτρέπουν την επιλογή 
εξωτερικών εμπειρογνωμόνων με τις 
απαιτούμενες δεξιότητες και γνώσεις. Οι 
διαδικασίες ελέγχου ποιότητας για τις 
ROM και τις αξιολογήσεις των προγραμ ‑
μάτων δεν εφαρμόζονται με συνέπεια 
στους κόλπους της EuropeAid.68 
Οι διαπιστώσεις των αξιολογήσεων 
και των ROM δεν αξιοποιούνται στον 
μέγιστο βαθμό. Δεν υφίστανται κατάλ ‑
ληλοι μηχανισμοί παρακολούθησης 
της συνέχειας που δίνεται, ώστε να 
διασφαλίζεται η κατάλληλη αξιοποίη ‑
ση των διαπιστώσεων των αξιολογήσε ‑
ων και των ROM. Οι διαπιστώσεις των 
στρατηγικών αξιολογήσεων και των 
ROM διαδίδονται ευρέως μέσω δια ‑
φόρων διαύλων επικοινωνίας σε ευρύ 
φάσμα εσωτερικών και εξωτερικών 
ενδιαφερόμενων φορέων. Ωστόσο, 
η έλλειψη πρόσβασης στις αξιολογή ‑
σεις των προγραμμάτων και η έλλειψη 
εργαλείων έρευνας συνιστούν εμπόδια 
για την ορθή ανταλλαγή γνώσεων.
69 
Τα συστήματα αξιολόγησης και ROM 
δεν παρέχουν επαρκείς πληροφορίες 
σχετικά με τα επιτευχθέντα αποτελέ ‑
σματα, εξαιτίας της έλλειψης σαφώς 
προσδιορισμένων στόχων και δεικτών, 
της περιορισμένης αναλογίας εκ των 
υστέρων αξιολογήσεων και ROM και 
των εγγενών περιορισμών της μεθο ‑
δολογίας αξιολόγησης που αφορά τη 
δημοσιονομική στήριξη. Ως εκ τού ‑
του, η ικανότητα της EuropeAid να 
λογοδοτεί για τις δραστηριότητές της 
είναι περιορισμένη και οι αναφορές 
της παρέχουν ελάχιστες ενδείξεις των 
πραγματικών αποτελεσμάτων που 
έχουν επιτευχθεί.
70 
Η Επιτροπή και η EuropeAid δρομο ‑
λόγησαν πρόσφατα πρωτοβουλίες για 
τη βελτίωση της ικανότητάς τους όσον 
αφορά την εκτίμηση και την αναφορά 
επιτευγμάτων πολιτικής. Οι πρωτοβου ‑
λίες αυτές βρίσκονταν σε πολύ πρώιμο 
στάδιο για να μπορέσει το Συνέδριο να 
εκτιμήσει κατά πόσον αντιμετωπίζο ‑
νται αποτελεσματικά τα ζητήματα τα 
οποία παρουσιάζονται στην παρούσα 
έκθεση.
25 Συμπεράσματα και συστάσεις 
Σύσταση 1  
Αποδοτική χρήση 
των πόρων για 
τα συστήματα αξιολόγησης 
και ROM
Η EuropeAid πρέπει να διατηρεί επαρ ‑
κείς πληροφορίες διαχείρισης και να 
διενεργεί εκτιμήσεις αναγκών σε τακτι ‑
κή βάση, προκειμένου να διασφαλίζει 
ότι η κατανομή των χρηματοοικονο ‑
μικών και ανθρώπινων πόρων μεταξύ 
των αξιολογήσεων των προγραμμάτων 
και των ROM πραγματοποιείται κατό ‑
πιν ενημέρωσης.
Σύσταση 2  
Κατάλληλη ιεράρχηση 
προτεραιοτήτων 
των  αξιολογήσεων 
των προγραμμάτων 
και παρακολούθηση 
των δραστηριοτήτων 
αξιολόγησης
Προκειμένου να διασφαλίσει ότι οι 
αξιολογήσεις που διενεργούνται αντι ‑
κατοπτρίζουν τις προτεραιότητές της, 
η EuropeAid πρέπει:
— να προσδιορίσει σαφή κριτήρια 
επιλογής για την ιεράρχηση των 
προτεραιοτήτων σχετικά με τις αξι ‑
ολογήσεις των προγραμμάτων και 
να τεκμηριώσει τον τρόπο εφαρμο ‑
γής τους κατά την κατάρτιση των 
σχεδίων αξιολογήσεων, λαμβάνο ‑
ντας υπόψη τη συμπληρωματικό ‑
τητα με τη ROM·
— να ενισχύσει σημαντικά το σύ ‑
στημά της που αφορά την παρα ‑
κολούθηση και την αναφορά της 
υλοποίησης των σχεδίων αξιολο ‑
γήσεων, συμπεριλαμβανομένης 
της ανάλυσης των λόγων για τις 
καθυστερήσεις και της περιγραφής 
των μέτρων που εγκρίνονται για 
την αντιμετώπισή τους·
— να ενισχύσει τη συνολική επίβλεψη 
των δραστηριοτήτων της αξιολό ‑
γησης των προγραμμάτων.Σύσταση 3  
Έλεγχος ποιότητας
Προκειμένου να διασφαλίσει την 
ποιότητα των αξιολογήσεων των προ ‑
γραμμάτων και των ROM, η EuropeAid 
πρέπει:
— να επιμείνει ώστε οι επιχειρησιακές 
μονάδες και οι αντιπροσωπείες 
να εφαρμόζουν τις απαιτήσεις 
ελέγχου ποιότητας, συμπεριλαμ ‑
βανομένων, για τις αξιολογήσεις 
των προγραμμάτων, της χρήσης 
ομάδας αναφοράς και της τεκμηρί ‑
ωσης των διενεργούμενων ελέγ ‑
χων ποιότητας·
— να ελέγχει σε τακτική βάση την 
εφαρμογή των εν λόγω ελέγχων.
Σύσταση 4  
Επίδειξη των επιτευχθέντων 
αποτελεσμάτων
Προκειμένου να ενισχύσει την ικανό ‑
τητα του συστήματος αξιολόγησης 
να παρέχει κατάλληλη πληροφόρηση 
σχετικά με τα επιτευχθέντα αποτελέ ‑
σματα, η EuropeAid πρέπει:
— να εφαρμόζει με μεγαλύτερη 
αυστηρότητα τις κανονιστικές 
διατάξεις που ορίζουν τη χρήση 
στόχων SMART και επαληθεύσιμων 
δεικτών·
— να τροποποιήσει το σύστημα 
παρακολούθησης προκειμένου να 
εξακολουθήσει να παρέχει πληρο ‑
φορίες σχετικά με τα προγράμματα 
κατ’ ελάχιστο έως τρία έτη μετά 
την ολοκλήρωσή τους· και
— να αυξήσει σημαντικά τα ποσοστά 
των εκ των υστέρων αξιολογήσεων 
των προγραμμάτων.
26 Συμπεράσματα και συστάσεις 
Σύσταση 5  
Παρακολούθηση της 
συνέχειας που δίνεται και 
διάδοση των διαπιστώσεων 
των αξιολογήσεων και 
των  ROM
Προκειμένου να διασφαλίσει τη 
μέγιστη αξιοποίηση των διαπιστώσε ‑
ων των αξιολογήσεων και των ROM, 
η EuropeAid οφείλει:
— να επεκτείνει την περίοδο πα ‑
ρακολούθησης της συνέχειας 
που δίνεται για τις στρατηγικές 
αξιολογήσεις·
— να δημιουργήσει κεντρική βάση 
δεδομένων για τις αξιολογήσεις 
των προγραμμάτων προκειμένου 
να καταχωρίζονται οι εκθέσεις 
αξιολογήσεων, τα σχέδια δράσης 
και η παρακολούθηση της συνέ ‑
χειας που δίνεται, με λειτουργίες 
αναζήτησης που διευκολύνουν την 
ανάλυση.
Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Τμήμα ΙΙI, του οποίου προεδρεύει ο κύριος 
Karel PINXTEN, Μέλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στο Λουξεμβούργο, κατά τη 
συνεδρίασή του της 21ης Οκτωβρίου 2014.
 Γ ια το Ελεγκτικό Συνέδριο
 Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA  
 Πρόεδρος

27
 Παραρτήματα
Σύστημα βαθμολόγησης ROM
Η ROM αξιολογεί τις επιδόσεις ενός προγράμματος όσον αφορά πέντε κριτήρια αξιολόγησης (συνάφεια, αποδο ‑
τικότητα, αποτελεσματικότητα, προοπτικές αντικτύπου και δυνητική βιωσιμότητα) σύμφωνα με το ακόλουθο 
σύστημα βαθμολόγησης:
Βαθμολόγηση Αριθμητική Ποιοτική Επεξήγηση βαθμού
A 4 Πολύ καλήΗ κατάσταση θεωρείται πολύ ικανοποιητική, υπερβαίνει κατά πολύ τον μέσο όρο και 
ενδεχομένως να αποτελέσει σημείο αναφοράς ορθής πρακτικής. Οι συστάσεις εστιά -
ζουν στην ανάγκη υιοθέτησης των εν λόγω ορθών πρακτικών και σε άλλες ενέργειες.
B 3 ΚαλήΗ κατάσταση θεωρείται ικανοποιητική, αλλά υπάρχει περιθώριο βελτιώσεων. Οι συστά -
σεις είναι χρήσιμες αλλά όχι αποφασιστικής σημασίας για την ενέργεια.
C 2 ΠροβλήματαΥπάρχουν ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν, διαφορετικά οι συνολικές επιδό -
σεις της ενέργειας μπορεί να επηρεαστούν αρνητικά. Ωστόσο, οι αναγκαίες βελτιώσεις 
δεν απαιτούν σημαντική αναθεώρηση της στρατηγικής των ενεργειών.
D 1 Σοβαρές αδυναμίεςΥπάρχουν αδυναμίες οι οποίες είναι τόσο σοβαρές ώστε εάν δεν αντιμετωπιστούν μπο -
ρούν να οδηγήσουν σε αποτυχία της ενέργειας. Είναι αναγκαίες σημαντικές προσαρμο -
γές και αναθεώρηση της στρατηγικής.
Στη συνέχεια, κάθε πρόγραμμα ταξινομείται, σύμφωνα με τον αριθμό των Α, Β, Γ και Δ που έλαβε. Υπάρχουν 
τέσσερις κατηγορίες στις οποίες μπορεί να ανήκει ένα πρόγραμμα. Η κατηγορία «I» αντιστοιχεί στις πολύ καλές 
επιδόσεις, η κατηγορία «II» στις καλές επιδόσεις, η κατηγορία «III» υποδεικνύει ότι οι επιδόσεις του προγράμμα ‑
τος παρουσιάζουν προβλήματα και η κατηγορία «IV» υποδεικνύει ότι ένα πρόγραμμα δεν λειτουργεί ομαλά είτε 
ότι αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες.
Στη συνέχεια, η EuropeAid καθορίζει το ποσοστό των προγραμμάτων στο χαρτοφυλάκιο ROM που ανήκουν σε 
κάθε κατηγορία. Η διαδικασία αυτή πραγματοποιείται για το σύνολο του χαρτοφυλακίου, ανά περιφέρεια και ανά 
τομέα εντός της περιφέρειας. Τα ανωτέρω αποτελούν τη βάση για την αναφορά της σχετικά με τις επιδόσεις του 
χαρτοφυλακίου.Παράρτημα  I
28 Παραρτήματα Παράρτημα  IIΚατάσταση των εγγράφων προγραμματισμού που εξετάστηκαν
Ανά αντικείμενο
 ο Θεματικό πρόγραμμα για το περιβάλλον και τους φυσικούς πόρους (ENTRP): έγγραφο στρατηγικής και πολυετές 
ενδεικτικό πρόγραμμα (ΠΕΠ) 2011‑2013
 ο Θεματικό πρόγραμμα για την επισιτιστική ασφάλεια, έγγραφο στρατηγικής και ΠΕΠ 2011‑2013
 ο Επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό: Ενδιάμεση αξιολόγηση του εγγράφου στρατηγικής του θεματικού προγράμ ‑
ματος 2007‑2013 και του ΠΕΠ 2011‑2013
Ανά περιφέρεια
 ο Έγγραφο περιφερειακής στρατηγικής για την Κεντρική Ασία 2007‑2013
 ο Περιφερειακό ενδεικτικό πρόγραμμα για τη Λατινική Αμερική 2007‑2013
 ο Πολυετές ενδεικτικό πρόγραμμα για την Ασία 2007‑2010
 ο Συνεργασία μεταξύ των χωρών ΑΚΕ στο πλαίσιο του δέκατου ΕΤΑ, ΠΕΠ 2008‑2013
Ανά χώρα
 ο Έγγραφο στρατηγικής ανά χώρα (ΕΣΧ) για το Λάος 2007‑2013
 ο ΕΣΧ για το Μπαγκλαντές 2007‑2013
 ο ΕΣΧ για την Ινδία 2007‑2013
 ο ΕΣΧ/Εθνικό ενδεικτικό πρόγραμμα (ΕΕΠ) για το Μπενίν 2008‑2013
 ο ΕΣΧ/ΕΕΠ για το Τσαντ 2008‑2013
 ο ΕΣΧ/ΕΕΠ για τη Ζάμπια 2008‑2013
 ο ΕΣΧ/ΕΕΠ για την Ουρουγουάη 2007‑2013
 ο ΕΣΧ/ΕΕΠ για τη Βολιβία 2007‑2013
29 Παραρτήματα Παράρτημα  IIIΚατάσταση των συμφωνιών χρηματοδότησης που εξετάστηκαν
(ευρώ )
Χώρα Αριθμός απόφασης Τίτλος Συνεισφορά ΕΕ
Αφρική
Μαδαγασκάρη FED/2012/023-503 (EC)Amélioration de la Sécurité Alimentaire et Augmentation des Revenus Agricoles (ASARA) (Βελτίω -
ση της επισιτιστικής ασφάλειας και αύξηση των γεωργικών εισοδημάτων)40 000  000
Ουγκάντα FED/2013/023-513 (EG)Small and Medium Agribusiness Development Fund – A Public Private Partnership (Ταμείο ανά -
πτυξης μικρών και μεσαίων αγροτικών επιχειρήσεων — Σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα)15 000  000
Αιθιοπία FED/2011/023-531 (CA)Capacity development and governance support for scaling up renewable energy services in rural 
and peri-urban areas of Ethiopia — CfP 129364 Prop 353 (Οικοδόμηση ικανοτήτων και στήριξη 
της διακυβέρνησης για την αξιοποίηση των υπηρεσιών ανανεώσιμης ενέργειας στις αγροτικές και 
περιαστικές περιοχές στην Αιθιοπία)1 176 000
Σομαλία FED/2012/023-536 (EC) Support to Democratisation (Στήριξη για τον εκδημοκρατισμό) 14 000  000
Παπουασία-Νέα 
ΓουινέαFED/2012/023-538 (EG)Non State Actors (NSAs) Support Programme in Papua New Guinea (Πρόγραμμα στήριξης μη 
κρατικών φορέων στην Παπουασία-Νέα Γουινέα)4 538 000
Νιγηρία FED/2013/023-551 (EG)Energising Access to Sustainable Energy in Nigeria (EASE) (Ενίσχυση της πρόσβασης στη βιώσιμη 
ενέργεια στη Νιγηρία)27 000  000
Κένυα FED/2012/023-566 (EC)Standards for Market Access Programme (SMAP) (Πρόγραμμα προτύπων για την πρόσβαση στην 
αγορά)12 100  000
Λιβερία FED/2012/023-568 (EC)Support to trade facilitation in the customs sector (Στήριξη για τη διευκόλυνση του εμπορίου στον 
τομέα των  τελωνείων)3 000  000
8 συμφωνίες χρηματοδότησης  ΣΥΝΟΛΟ 116 814 000
Λατινική Αμερική
Ονδούρα DCI-ALA/2013/023-720 (EC)Promoting fair and accessible justice in Honduras (EuroJusticia) (Προώθηση δίκαιης και προσβάσι -
μης δικαιοσύνης στην Ονδούρα)27 500  000
Κόστα Ρίκα DCI-ALA/2010/021-501 (EC)Comprehensive Strategy to reduce school drop-out rates in public secondary education (Ολο -
κληρωμένη στρατηγική για τη μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου όσον αφορά τη 
δημόσια δευτεροβάθμια εκπαίδευση)8 500  000
Δομινικανή 
ΔημοκρατίαBAN/2012/024-100 (EC)Banana accompanying measure (BAM) Dominican Republic (Συνοδευτικό μέτρο στον τομέα της 
μπανάνας στη Δομινικανή Δημοκρατία)16 340 000
Ουρουγουάη DCI-ALA/2011/022-498 (EC)Support for the reform of the Uruguayan penal justice and penitentiary systems for the improvement 
of the quality of life and social and labour reintegration of prison inmates (Στήριξη για τη μεταρρύθ -
μιση του συστήματος ποινικής δικαιοσύνης και του σωφρονιστικού συστήματος στην Ουρουγουάη για 
τη βελτίωση της ποιότητας ζωής και την κοινωνική και εργασιακή επανένταξη των κρατουμένων)5 000  000
4 συμφωνίες χρηματοδότησης  ΣΥΝΟΛΟ 57 340 000
Γειτονία
Αίγυπτος ENPI/2012/024-080 (EC) Emergency Employment Investment Project (Επείγον επενδυτικό έργο για την απασχόληση) 70 000  000
Μαρόκο ENPI/2012/024-196 (EC)Programme d'appui à l'Initiative Nationale de Développement Humain (INDH) — phase II (Πρό -
γραμμα στήριξης προς την εθνική πρωτοβουλία για την ανθρώπινη ανάπτυξη — στάδιο ΙΙ)25 000  000
Τυνησία ENPI/2011/022-772 (EC) Programme de Modernisation des services (Πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των υπηρεσιών) 20 000  000
Δυτική όχθη και 
Λωρίδα της ΓάζαςENPI/2010/022-476 (EC) PEGASE : Private Sector Development (Ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα) 11 000  000
4 συμφωνίες χρηματοδότησης  ΣΥΝΟΛΟ 126 000  000
Ασία και Ειρηνικός
Αφγανιστάν DCI-ASIE/2013/024-844 (EG) Support to credible and transparent elections (Στήριξη για αξιόπιστες και διαφανείς εκλογές) 15 000  000
Τόνγκα FED/2013/024-766 (EG)Technical Cooperation Facility, Good Governance and NSA programme II (Διευκόλυνση τεχνικής 
συνεργασίας, δεύτερο πρόγραμμα για τη καλή διακυβέρνηση και τους ΜΚΦ)472 000
Βιετνάμ DCI-ASIE/2013/024-370 (EG)EU-HSPSP 2 — EU Health Sector Policy Support Programme phase 2: Towards Equity and Quality 
of Health Services in Vietnam (Δεύτερο στάδιο του προγράμματος στήριξης της ΕΕ για την πολιτική 
στον τομέα της υγείας: προς την ισότητα και την ποιότητα των υπηρεσιών υγείας στο Βιετνάμ)114 000  000
Μπανγκλαντές DCI-ASIE/2012/022-446 (EC)Poverty Reduction Through Inclusive and Sustainable Markets (PRISM) (Μείωση της φτώχειας 
μέσω βιώσιμων αγορών χωρίς αποκλεισμούς)30 000  000
4 συμφωνίες χρηματοδότησης  ΣΥΝΟΛΟ 159 472 000
20 συμφωνίες χρηματοδότησης  ΣΥΝΟΛΟ 459 626 000
30 Παραρτήματα
Κατάσταση των αξιολογήσεων που εξετάστηκαν
(ευρώ )
Έτος1Αξιολόγηση 
προγράμ -
ματος ή 
Στρατηγική 
αξιολόγησηΕίδος 
αξιολόγησηςΠρόγραμμα / Θέμα / Χώρα αξιολόγησης Χρηματοδοτικό μέσοΣυνεισφορά 
της ΕΕΚόστος 
αξιολόγησης
2012 Στρατηγική ΧώραΣυνεργασία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με το 
Νεπάλ — αξιολόγηση σε επίπεδο χώρας 
(καλυφθείσα περίοδος 2002-2010)γεωγραφικό και θεματι -
κό πρόγραμμα του ΜΑΣ 
και ΕΜΔΔΑ 58 000  000 201 711
2011 Στρατηγική θεματικήΣτήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στον το -
μέα της εκπαίδευσης (καλυφθείσα περίοδος 
2000-2007)γεωγραφικό και θεματι -
κό πρόγραμμα του ΜΑΣ, 
ΕΤΑ, ΕΜΓΕΣ1 900  000  000 457 265
2012 Πρόγραμμα τελικήΕπισιτιστική διευκόλυνση — έργα AU-IBAR  
(LEISOM και VACNADA)Επισιτιστική 
διευκόλυνση2 507 860 131 870
2013Πρόγραμμα, 
αλλά παρόμοιο 
με στρατηγικήτελικήΤελική αξιολόγηση του συνόλου της επισιτι -
στικής διευκόλυνσης (2009-2012)Επισιτιστική 
διευκόλυνση1 000  000  000 399 720
2013Πρόγραμμα, 
αλλά παρόμοιο 
με στρατηγικήτελικήΤριετές πρόγραμμα δράσης για το Μέσο 
στήριξης της ειρήνης στην Αφρική για την 
περίοδο 2011-2013κυρίως ΕΤΑ 549 345 726 478 022
2012 Πρόγραμμα ενδιάμεση Πρόγραμμα «Invest in MED» ΕΜΓΕΣ Νότος 9 000  000 119 778
2013 Πρόγραμμαεκ των 
υστέρων«Euromed Μετανάστευση II» ΕΜΓΕΣ Νότος 4 994 000 148 580
2011 Πρόγραμμα τελικήΣτήριξη για την περιοδική συντήρηση του 
χαρακτηρισμένου οδικού δικτύουΕΤΑ 36 709 425 72 848
2012 Πρόγραμμα τελικήΠρόγραμμα στήριξης για την αποκέντρωση 
στο Μπενίν ΕΤΑ 13 785  026 47 120
2010 Πρόγραμμα τελικήErasmus Mundus, Παράθυρο εξωτερικής 
συνεργασίας για την Ινδίαγεωγραφικό πρόγραμμα 
του ΜΑΣ28 600  000 147 745
2014 Πρόγραμμα τελικήΠρόγραμμα περιφερειακής εταιρικής σχέσης 
στις περιοχές Chhattisgarh και Rajasthan 
με τη βοήθεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής 
(δημοσιονομική στήριξη)2γεωγραφικό πρόγραμμα 
του ΜΑΣ158 590 819 1 934 700
2011 Πρόγραμμα τελική20 έργα επιλέχθηκαν μεταξύ 100 περιβαλλο -
ντικών έργων στην Ινδία που χρηματοδοτή -
θηκαν από την ΕΕγεωγραφικό πρόγραμμα 
του ΜΑΣ340 000  000 118 008
1 Έτος δημοσίευσης της αξιολόγησης.
2 Η σύμβαση περιλαμβάνει περισσότερα στοιχεία από μία αξιολόγηση.Παράρτημα  IV
31 Παραρτήματα
Κατάσταση των ROM που εξετάστηκαν
(ευρώ )
Τίτλος προγράμματοςΧώρα / περιφέρεια / 
τομέαςΣυνεισφορά της ΕΕ Είδος αξιολόγησης Ημερομηνία αναφοράς
Food Facility - AU-IBAR projects (LEISOM 
and VACNADA) (Επισιτιστική διευκόλυνση - 
έργα AU-IBAR (LEISOM και VACNADA) Καταπολέμηση της 
πείνας2 507 860Κατά τη διάρκεια του 
προγράμματοςΙούνιος 2011
FOOD FACILITY (ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗ 
ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗ)Καταπολέμηση της 
πείνας1 000 000 000Κατά τη διάρκεια του 
προγράμματοςΜάιος 2011
Public Administration Capacity Building 
Facility Libya (Διευκόλυνση για την Οικοδό -
μηση Ικανοτήτων στον τομέα της Δημόσιας 
Διοίκησης στη Λιβύη)Λιβύη 4 500 000Κατά τη διάρκεια του 
προγράμματοςΟκτώβριος 2013
PROJECT «Euromed Migration II» (ΕΡΓΟ 
«Euromed Μετανάστευση ΙΙ»)Γειτονία Νότος 4 994 000Κατά τη διάρκεια του 
προγράμματοςΟκτώβριος 2010
Appui à l'Entretien Périodique du Réseau 
Routier Classé (Στήριξη για την περιοδική 
συντήρηση του χαρακτηρισμένου οδικού 
δικτύου)  Μπενίν 36 709 425Κατά τη διάρκεια του 
προγράμματοςΝοέμβριος 2008
Programme d'appui à la  décentralisation 
au Bénin (Πρόγραμμα στήριξης για την 
αποκέντρωση στο Μπενίν)Μπενίν 13 785 026Κατά τη διάρκεια του 
προγράμματοςΦεβρουάριος 2012
Programme Société Civile et Culture 
(Πρόγραμμα Κοινωνία των Πολιτών και 
Πολιτισμός)Μπενίν 14 400 000Κατά τη διάρκεια του 
προγράμματοςΜάιος 2013
Sustainable Textiles for Sustainable 
Development (Βιώσιμες Υφαντικές Ύλες για 
Βιώσιμη Ανάπτυξη)Ινδία 1 672 945Κατά τη διάρκεια του 
προγράμματοςΙούλιος 2012
European Business and Technology Centre 
in India (EBTC) (Ευρωπαϊκό Κέντρο Επιχει -
ρήσεων και Τεχνολογίας στην Ινδία)Ινδία 6 586 578Κατά τη διάρκεια του 
προγράμματοςΙούλιος 2012Παράρτημα  V
32 Παραρτήματα Παράρτημα  VIΚατάσταση των αντιπροσωπειών που απάντησαν στην έρευνα
Χώρα/Αντιπροσωπεία
ΑΦΡΙΚΗ, ΚΑΡΑΪΒΙΚΗ και ΕΙΡΗΝΙΚΟΣ ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ
Ανγκόλα Βολιβία
Μποτσουάνα Χιλή
Μπουρκίνα Φάσο Ελ Σαλβαδόρ
Μπουρούντι Ονδούρα
Πράσινο Ακρωτήριο Νικαράγουα
Κονγκό Παραγουάη
Τζιμπουτί Ουρουγουάη
Αιθιοπία ΓΕΙΤΟΝΙΑ
Μαδαγασκάρη Αλγερία
Νιγηρία Αρμενία
Ρουάντα Αζερμπαϊτζάν
Τόγκο Λευκορωσία
Δομινικανή Δημοκρατία Γεωργία
Γουιά να Ισραήλ
Νήσοι Σολομώντος (Αντιπρ. Παπουασία-Νέα Γουινέα) Ιορδανία
ΑΣΙΑ Λίβανος
Μπανγκλαντές Μαρόκο
Καμπότζη Τυνησία
Ινδία Ουκρανία
Λάος, Ταϋλάνδη
Νεπάλ
Πακιστάν
Φιλιππίνες
Βιετνάμ
33
Στις εκθέσεις για τη διαχείριση της εξωτερικής βοήθειας 
(EAMR) υπάρχει ήδη σύστημα για την παρακολούθηση 
της εφαρμογής των σχεδίων αξιολόγησης των προγραμ ‑
μάτων και η πρόοδος στις στρατηγικές αξιολογήσεις 
αναφέρεται στους επιτρόπους.
Το σύστημα παρακολούθησης των αξιολογήσεων των 
προγραμμάτων θα βελτιωθεί και θα δοθεί μεγαλύτερη 
έμφαση σε ζητήματα ποιοτικού ελέγχου για τις αξιολο ‑
γήσεις των προγραμμάτων. Πρέπει επίσης να παρέχεται 
στους διαχειριστές των σχεδίων καλύτερη καθοδήγηση 
και βοήθεια μέσω του συστήματος διαχείρισης των 
πληροφοριών για τις αξιολογήσεις των προγραμμάτων 
το οποίο βρίσκεται σε στάδιο ανάπτυξης.
Όσον αφορά τις ROM, η Επιτροπή έχει ξεκινήσει μεταρ ‑
ρυθμίσεις που αναμένεται να βελτιώσουν σημαντικά 
την ποιότητα του συστήματος, και ιδίως της εξωτερικής 
διασφάλισης της ποιότητας.
V
Υπάρχουν ήδη μηχανισμοί για την παρακολούθηση και 
τη διάδοση. Γ ια τις ROM, ο υφιστάμενος μηχανισμός 
βελτιώνεται. Έχει επισημοποιηθεί και δημοσιευτεί 
η παρακολούθηση των στρατηγικών αξιολογήσεων.
Γ ια τις αξιολογήσεις των προγραμμάτων, η Επιτροπή 
αναγνωρίζει ότι υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης όσον 
αφορά την παρακολούθηση, την εποπτεία και τον 
έλεγχο, λειτουργίες που θα καλυφθούν από το σύστημα 
διαχείρισης πληροφοριών που αναπτύσσεται επί του 
παρόντος, το οποίο θα παρέχει παράλληλα κατάλληλη 
πρόσβαση στις αξιολογήσεις του προγράμματος και θα 
διασφαλίζει τη βελτίωση της διάδοσης.
VI
Οι στόχοι SMART και οι επαληθεύσιμοι δείκτες καθορί ‑
ζονται στο επίπεδο των εγγράφων πολυετούς προγραμ ‑
ματισμού και σχεδίων.
Η απόφαση για το κατά πόσο θα διεξαχθεί εκ των υστέ ‑
ρων αξιολόγηση συνδέεται με κριτήρια αποδοτικότητας 
και καταλληλότητας. Ο αριθμός των εκ των υστέρων 
αξιολογήσεων, αυτός καθαυτόν, δεν έχει σημασία.Σύνοψη
II
Η Επιτροπή θεωρεί ότι τα συστήματα για τις στρατηγι ‑
κές αξιολογήσεις είναι γενικά αξιόπιστα, ακόμη και αν 
επιδέχονται βελτίωση. Γ ια τις αξιολογήσεις προγραμ ‑
μάτων και την παρακολούθηση βάσει αποτελεσμάτων 
(ROM), υπάρχουν συστήματα αλλά σε ορισμένες περιο ‑
χές δεν λειτουργούν σωστά.
III
Υπάρχουν συστήματα για την επίβλεψη των αξιολογή ‑
σεων προγραμμάτων, και λαμβάνονται μέτρα για να 
γίνουν πιο αποτελεσματικά.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η διαχείριση των χρηματοδο ‑
τήσεων για στρατηγικές αξιολογήσεις και τη ROM είναι 
καλή και ότι υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης για αξιολο ‑
γήσεις προγραμμάτων.
Η διαχείριση των ανθρώπινων πόρων για την αξιολό ‑
γηση και τη ROM θα πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο 
της συνολικής διαχείρισης των ανθρώπινων πόρων 
για την εξωτερική βοήθεια την οποία διαχειρίζεται 
η EuropeAid.
IV
Τα πορίσματα των αξιολογήσεων της Επιτροπής βασίζο ‑
νται σε διεθνώς αναγνωρισμένη μεθοδολογία που έχει 
συμφωνηθεί στο πλαίσιο του ΟΟΣΑ. Τα σχέδια αξιολό ‑
γησης της EuropeAid καταρτίζονται για να ανταποκρι ‑
θούν στους στόχους της μάθησης και της λογοδοσίας, 
υλοποιούνται σύμφωνα με κοινές αρχές αξιολόγησης 
και παρακολουθούνται μέσω τακτικών εσωτερικών 
εκθέσεων.
Θα δοθεί καθοδήγηση στο προσωπικό για την κατάρ ‑
τιση σχεδίων για τις αξιολογήσεις των προγραμμάτων 
και τις δραστηριότητες παρακολούθησης, ώστε να δια ‑
σφαλιστεί η μεταξύ τους συμπληρωματικότητα. Από τον 
Ιανουάριο του 2015, κατά την επιλογή των σχεδίων που 
πρόκειται να αποτελέσουν αντικείμενο ROM, θα λαμβά ‑
νεται καλύτερα υπόψη η πρόβλεψη ή όχι αξιολόγησης.Απαντήσεις  
της Επιτροπής
Απαντήσεις της Επιτροπής 34
συστηματικά εκθέσεις στις κεντρικές υπηρεσίες τους για 
την εφαρμογή των σχεδίων αξιολόγησης στις εκθέσεις 
για τη διαχείριση της εξωτερικής βοήθειας  (ΕΔΕΒ). 
Επί του παρόντος, εκπονούνται οδηγίες και κατευθύν ‑
σεις προς το προσωπικό για την προετοιμασία και την 
εφαρμογή των μελλοντικών σχεδίων παρακολούθησης 
και αξιολόγησης και για τη συνέχεια που πρέπει να δοθεί 
στα συμπεράσματα και τις συστάσεις των αξιολογήσεων. 
Επιπλέον, αναπτύσσεται σύστημα διαχείρισης πληροφο ‑
ριών που θα διευκολύνει τη διαχείριση και την παρα ‑
κολούθηση των αξιολογήσεων των προγραμμάτων. Το 
δίκτυο ανταποκριτών αξιολόγησης σε αντιπροσωπείες 
και λειτουργικές μονάδες, που συγκροτήθηκε το 2013, θα 
παρέχει πρόσθετη ανατροφοδότηση.
Η διαχείριση των ανθρώπινων πόρων για την αξιολό -
γηση και τη ROM θα πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο 
της συνολικής διαχείρισης των ανθρώπινων πόρων 
για την εξωτερική βοήθεια την οποία διαχειρίζεται 
η EuropeAid.
19
Το σύστημα διαχείρισης πληροφοριών που είναι υπό 
κατασκευή θα παρέχει πιο ακριβείς πληροφορίες σχε ‑
τικά με τον αριθμό των αξιολογήσεων των προγραμμά ‑
των και το κόστος τους.
20
Η παρακολούθηση, η υποβολή εκθέσεων, η ενδιάμεση 
αξιολόγηση και, γενικότερα, οι δραστηριότητες δια ‑
χείρισης των σχεδίων συνδέονται τόσο στενά μεταξύ 
τους που οποιοσδήποτε επιμερισμός της κατανομής 
των πόρων μεταξύ τους δεν μπορεί παρά να αποτελεί 
εκτίμηση. Αυτό ισχύει ακόμη περισσότερο όσον αφορά 
τη νέα ROM που θα αποτελέσει εργαλείο για τη στήριξη 
της συνολικής παρακολούθησης των προγραμμάτων.
21
Η διαχείριση των ανθρώπινων πόρων για την αξιολό ‑
γηση και τη ROM θα πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο 
της συνολικής διαχείρισης των ανθρώπινων πόρων 
για την εξωτερική βοήθεια την οποία διαχειρίζεται 
η EuropeAid.
22
Ακόμη και πριν από τη μεταρρύθμιση των συστημάτων 
παρακολούθησης και αξιολόγησης που συντελείται επί 
του παρόντος (όπως αναφέρθηκε και από το Συνέδριο), 
υπήρχε η αρχή ότι πρέπει να αποφεύγονται οι ROM όταν Η Επιτροπή διέκοψε την εκ των υστέρων ROM στο 
πλαίσιο του αναθεωρημένου συστήματος ROM, καθώς 
δεν είναι εργαλείο παρακολούθησης και, επιπλέον, δεν 
θεωρείται κατάλληλο εργαλείο για την αξιολόγηση του 
αντικτύπου.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν υπάρχουν εγγενείς περιο ‑
ρισμοί στη μεθοδολογία αξιολόγησης για την παροχή 
δημοσιονομικής στήριξης.
Εισαγωγή
03
Η τελευταία (τέταρτη) έκθεση δυνάμει του άρθρου 318 
εγκρίθηκε στις 26 Ιουνίου 2014. Βασίζεται στην πείρα 
που αποκτήθηκε από τις προηγούμενες εκδόσεις της 
έκθεσης και λαμβάνει δεόντως υπόψη τις συστάσεις του 
Ελεγκτικού Συνεδρίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβου ‑
λίου, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που διατυπώθη ‑
καν στο ψήφισμα του ΕΚ της 26ης Φεβρουαρίου 2014.
09
Το βασικό σύστημα που χρησιμοποιείται από την 
EuropeAid για την παρακολούθηση της υλοποίησης του 
προγράμματος επιτόπου είναι η εσωτερική παρακο ‑
λούθηση από τις υπηρεσίες της Επιτροπής και από τις 
αντιπροσωπίες της ΕΕ σύμφωνα με τις κατευθυντήριες 
γραμμές του 2007 σχετικά με την εσωτερική παρακο ‑
λούθηση και τις κατευθυντήριες γραμμές για τη δημο ‑
σιονομική στήριξη του 2012. Η ROM είναι επομένως ένα 
πρόσθετο σύστημα παρακολούθησης των επιδόσεων 
των προγραμμάτων που εφαρμόζεται από εξωτερικούς 
συμβούλους όσον αφορά προγράμματα που υλοποιού ‑
νται βάσει των λεπτομερειών των σχεδίων.
Παρατηρήσεις
Η διαχείριση των ανθρώπινων πόρων για την αξι -
ολόγηση και την ROM θα πρέπει να εξεταστεί στο 
πλαίσιο της συνολικής διαχείρισης των ανθρώπινων 
πόρων για την εξωτερική βοήθεια την οποία διαχει -
ρίζεται η EuropeAid.
17
Οι αντιπροσωπείες και οι επιχειρησιακές μονάδες 
υποβάλλουν ήδη εκθέσεις στη διοίκηση της EuropeAid 
μέσω του ετήσιου σχεδίου αξιολόγησης που εντάσ ‑
σεται στο ετήσιο σχέδιο διαχείρισης, και υποβάλλουν 
Απαντήσεις της Επιτροπής 35
ό,τι είχε προγραμματιστεί λόγω της πολιτικής κατάστα ‑
σης σε διάφορες χώρες, της αυξανόμενης πολυπλο ‑
κότητας των αξιολογήσεων (ιδίως των αξιολογήσεων 
που διενεργούνται από κοινού με εταίρους και άλλους 
χορηγούς βοήθειας), καθώς και λόγω των αλλαγών του 
συμβατικού πλαισίου για τις εν λόγω αξιολογήσεις.
29
Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι το ποσοστό εκτέλεσης είναι 
πάνω από 80 %, που αποτελεί την τιμή αναφοράς της 
EuropeAid (ΒΔΕ 19 της ΕΔΕΒ).
Οι ΕΔΕΒ θα πρέπει να παρέχουν καλύτερη τεκμηρί ‑
ωση για τη μη υλοποίηση του προγραμματισμού των 
αξιολογήσεων προγραμμάτων που θα καθορίζεται από 
τις αντιπροσωπείες και τις επιχειρησιακές μονάδες στις 
κεντρικές υπηρεσίες στα προσεχή προγράμματα παρα ‑
κολούθησης και αξιολόγησης.
31
Το νέο αναθεωρημένο σύστημα ROM που θεσπίστηκε 
τον Μάιο του 2014 ως μέρος μιας ευρύτερης μεταρρύθ ‑
μισης της παρακολούθησης και της υποβολής εκθέσεων 
έχει ως πρωταρχικό στόχο τη βελτίωση της επίδοσης και 
των αποτελεσμάτων της εσωτερικής παρακολούθησης 
και της υποβολής εκθέσεων από τις αντιπροσωπείες και 
τις επιχειρησιακές μονάδες και τη μείωση της υπερβο ‑
λικά μεγάλης εξάρτησης από εξωτερικές ROM, σύμφωνα 
με την ειδική έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου αριθ. 
1/2011 σχετικά με την αποκέντρωση. Ο κύριος στόχος 
του νέου συστήματος ROM είναι να στηρίζει την εσωτε ‑
ρική παρακολούθηση και υποβολή εκθέσεων. Η μεθοδο ‑
λογία επιλογής αντανακλά τις προτεραιότητες αυτές:
— Γ ια τους σκοπούς της εσωτερικής παρακολούθη ‑
σης, η επιλογή της μεθοδολογίας για τις αξιολο ‑
γήσεις ROM επικεντρώνεται κυρίως σε σχέδια και 
προγράμματα για τα οποία οι αντιπροσωπείες 
και οι επιχειρησιακές μονάδες επισημαίνουν ότι 
(1) αντιμετωπίζουν προβλήματα, (2) στερούνται 
τομεακής εμπειρογνωμοσύνης και (3) δεν θα μπο ‑
ρούσε να πραγματοποιηθεί επίσκεψη σ’ αυτά.
— Γ ια την υποβολή εκθέσεων σχετικά με τα απο ‑
τελέσματα, το σύστημα προβλέπει τη στήριξη 
της υποβολής εκθέσεων αποτελεσμάτων μετά 
την ολοκλήρωση των σχεδίων, καλύπτοντας 
όλα τα σχέδια και προγράμματα ύψους άνω των 
750 000 ευρώ που ολοκληρώνονται σε ένα δεδο ‑
μένο έτος, καθώς και τη συνδρομή αντιπροσω ‑
πειών και επιχειρησιακών μονάδων στην υποβολή πρόκειται να διενεργηθεί αξιολόγηση Αυτή η μεταρ ‑
ρύθμιση περιλαμβάνει επίσης τη θέσπιση κριτηρίων 
για την επιλογή και τον σχεδιασμό των αξιολογήσεων 
των προγραμμάτων. Επιπλέον, οι αντιπροσωπείες και 
οι επιχειρησιακές μονάδες θα έχουν τη νέα υποχρέωση 
να καταρτίζουν ετήσιο σχέδιο παρακολούθησης και 
αξιολόγησης, διασφαλίζοντας τη συμπληρωματικότητα 
μεταξύ των επανεξετάσεων ROM και των ενδιάμεσων 
αξιολογήσεων των προγραμμάτων.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι αξιολογήσεις και τα συστήματα 
ROM της EuropeAid παρέχουν χρήσιμα και αξιόπιστα 
συμπεράσματα, έστω και αν απαιτούνται βελτιώσεις.
26
Οι οδηγίες και η καθοδήγηση στο προσωπικό όσον 
αφορά τα κριτήρια επιλογής για τις αξιολογήσεις των 
προγραμμάτων και τον σχεδιασμό των αξιολογήσεων 
στο πλαίσιο της προετοιμασίας των σχεδίων παρακο ‑
λούθησης και αξιολόγησης θα αποτελέσουν μέρος των 
συνολικών οδηγιών και της καθοδήγησης όσον αφορά 
τις μεταρρυθμίσεις της παρακολούθησης, της υποβο ‑
λής εκθέσεων και της αξιολόγησης. Αυτό το έγγραφο 
καθοδήγησης θα εκδοθεί πριν από τα τέλη του 2014. Τα 
κριτήρια επιλογής πρέπει να αντικατοπτρίζονται στις 
συμφωνίες χρηματοδότησης.
26 α)
Οι ενδιάμεσες αξιολογήσεις καθίστανται υποχρεωτικές 
κατά περίπτωση στο στάδιο του σχεδιασμού του προ ‑
γράμματος λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητές του.
26 β)
Οι εκ των υστέρων αξιολογήσεις καθίστανται υποχρε ‑
ωτικές κατά περίπτωση στο στάδιο του σχεδιασμού 
του προγράμματος λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερό ‑
τητές του.
Οι αξιολογήσεις παραδίδονται σύμφωνα με τον προ -
γραμματισμό στην πλειονότητα των περιπτώσεων.
27
Έχουν θεσπιστεί συστήματα, αλλά η Επιτροπή αναγνω ‑
ρίζει την ανάγκη βελτίωσής τους.
28
Εκτός από τις ελλείψεις σε ανθρώπινο δυναμικό, ολο ‑
κληρώθηκαν λιγότερες στρατηγικές αξιολογήσεις απ’ 
Απαντήσεις της Επιτροπής 36
Θα δοθεί μεγαλύτερη έμφαση σε ζητήματα ποιοτικού 
ελέγχου για το πρόγραμμα αξιολογήσεων.
38
Μια σειρά μέτρων που θα ληφθούν στο πλαίσιο του 
αναθεωρημένου συστήματος ROM αναμένεται να 
αντιμετωπίσουν τις αδυναμίες που χαρακτηρίζουν την 
παρούσα κατάσταση: η βελτίωση της ποιότητας των 
εκθέσεων ROM, οι βελτιωμένοι όροι για τη διενέργεια 
κατάλληλων εσωτερικών ελέγχων ποιότητας από συμ ‑
βαλλόμενους ROM, η θέσπιση εξωτερικής διασφάλισης 
της ποιότητας, η απόδοση σημασίας στον προσδιορι ‑
σμό της παρακολούθησης και η βελτιωμένη συνολική 
παρακολούθηση της εφαρμογής του αναθεωρημένου 
συστήματος ROM. Η κωδικοποίηση της παρακολούθη ‑
σης που προβλέπεται να πραγματοποιηθεί στη νέα ενό ‑
τητα διαχείρισης πληροφοριών ROM αποτελεί ένα άλλο 
μέτρο που αναμένεται να συμβάλει στον ίδιο στόχο.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι αξιολογήσεις και τα συστή -
ματα ROM παρέχουν επαρκή πληροφόρηση για τα 
επιτευχθέντα αποτελέσματα, έστω και αν απαιτού -
νται βελτιώσεις.
Για τη νέα περίοδο προγραμματισμού 2014-2020, 
η Επιτροπή έχει εντείνει τις προσπάθειές της για στόχους 
SMART και επαληθεύσιμους δείκτες. Τα νέα έγγραφα 
προγραμματισμού έχουν επανεξεταστεί υπό την έννοια 
αυτή και έχει ξεκινήσει η θέση σε εφαρμογή αυτών των 
προσπαθειών σε επίπεδο σχεδίου.
40
Οι στόχοι και δείκτες για περιφερειακά και παγκόσμια 
θεματικά προγράμματα πρέπει να είναι γενικοί ώστε να 
καλύπτουν ευρύ φάσμα καταστάσεων. Βλέπε απάντηση 
στο πλαίσιο 1.
Πλαίσιο 1
Η επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό αποτελεί παγκό ‑
σμιο θεματικό πρόγραμμα που καλύπτει όλες τις ανα ‑
πτυσσόμενες χώρες. Αυτό σημαίνει ότι οι στόχοι σε πολ ‑
λές περιπτώσεις είναι αρκετά υψηλού επιπέδου ακριβώς 
για να καλυφθούν πολλές διαφορετικές καταστάσεις.
Ο στόχος που αναφέρεται όσον αφορά το έγγραφο 
προγραμματισμού 2007 ‑2013 για τη Βολιβία αντιπροσω ‑
πεύει μάλλον έναν συνολικό (ή γενικό) στόχο παρά μια 
σειρά συγκεκριμένων στόχων.εκθέσεων για τα αποτελέσματα, μεταξύ άλλων και 
για τα συγκεντρωτικά αποτελέσματα, βάσει του 
μελλοντικού πλαισίου αποτελεσμάτων ανάπτυξης 
και συνεργασίας της ΕΕ.
Η Επιτροπή θεωρεί συνεπώς ότι το νέο σύστημα, 
ενσωματώνοντας την επιλογή βάσει κινδύνου για 
προγράμματα που βρίσκονται σε εξέλιξη και τερματί ‑
ζοντας παράλληλα τη χρήση της ROM ως δείκτη για τη 
συνολική μέτρηση των επιδόσεων του χαρτοφυλακίου 
της, θα ενισχύσει τη χρησιμότητα της ROM, σύμφωνα με 
τον κύριο στόχο. Ενώ η ROM δεν έχει σχεδιαστεί για τη 
μέτρηση των συνολικών επιδόσεων του χαρτοφυλακίου 
βοήθειας της Επιτροπής, η ενίσχυση της εσωτερικής 
παρακολούθησης και της υποβολής εκθέσεων σχετικά 
με τις επιδόσεις και τα αποτελέσματα και η προγραμμα ‑
τισμένη υποβολή εκθέσεων για τα συγκεντρωτικά απο ‑
τελέσματα βάσει του μελλοντικού πλαισίου αποτελεσμά ‑
των ανάπτυξης και συνεργασίας της ΕΕ προβλέπεται ότι 
θα συμπεριληφθούν στα εργαλεία που θα επιτρέψουν 
στην Επιτροπή να πραγματοποιήσει καλύτερες μετρή ‑
σεις των συνολικών επιδόσεων του χαρτοφυλακίου της.
33
Σύμφωνα με τις νέες συμβάσεις ROM που θα υπογρα ‑
φούν το 2014, όλες οι εκθέσεις και οι λοιπές αποστολές 
στήριξης προβλέπεται να πραγματοποιηθούν από 
εμπειρογνώμονες ανώτερης θέσης οι οποίοι θα πρέπει 
επιπλέον να είναι εμπειρογνώμονες του κλάδου. Εξάλ ‑
λου, σημαντικός αριθμός εκθέσεων θα πρέπει πράγματι 
να πραγματοποιηθεί από βασικούς εμπειρογνώμονες 
με πλήρη απασχόληση, ενώ για τις λοιπές εκθέσεις οι 
εμπειρογνώμονες θα προσληφθούν σε ad hoc βάση.
36
Η EuropeAid έχει υπογραμμίσει στην πρόσφατη 
αξιολόγηση πολιτικής τη σημασία που έχει να ακο ‑
λουθηθούν οι υφιστάμενες κατευθυντήριες γραμμές 
σχετικά με τη συγκρότηση ομάδων αναφοράς. (Βλ. για 
υφιστάμενες κατευθυντήριες γραμμές: http://ec.europa.
eu/europeaid/evaluation/methodology/guidelines/
gba_det_en.htm#01_03  and http://ec.europa.eu/
europeaid/evaluation/methodology/examples/131011 ‑
tor‑project‑evaluations‑guidance_en.pdf .)
37
Η δημιουργία δικτύου ανταποκριτών αξιολόγησης το 
2013 έχει στόχο να ενισχύσει σημαντικά τη λειτουργία 
αξιολόγησης σε ολόκληρο το σύστημα, μεταξύ άλλων 
και στις αντιπροσωπείες.
Απαντήσεις της Επιτροπής 37
με τη φύση των βασιζόμενων σε δάνεια πράξεων που 
διαχειρίζεται η ΕΤΕπ. Δεν μπορεί να γίνει σύγκριση με 
την περίπτωση ενός χορηγού επιχορηγήσεων όπως 
η ΕΕ για τη χρηματοδότηση βάσει επιχορηγήσεων των 
προγραμμάτων.
Η υπό εξέλιξη κατάρτιση του πλαισίου αποτελεσμάτων 
ανάπτυξης και συνεργασίας της ΕΕ, μέσω του οποίου 
η Επιτροπή στοχεύει να υλοποιήσει μια πρώτη υποβολή 
έκθεσης το 2015, δεν οδηγεί σε μια τέτοια προσέγγιση.
Η μεθοδολογία για την αξιολόγηση της δημοσιονομικής 
στήριξης έχει να παρουσιάσει ισχυρά αποτελέσματα και 
έχει αναγνωριστεί σε διεθνές επίπεδο.
48
Το έγγραφο που καθορίζει τη μεθοδολογική προσέγ ‑
γιση για την αξιολόγηση της δημοσιονομικής στήριξης 
το οποίο εκπονήθηκε υπό την καθοδήγηση του ΟΟΣΑ/
ΕΑΒ παρέχει μια αξιόπιστη προσέγγιση για την αντι ‑
μετώπιση της περιπλοκότητας της αξιολόγησης της 
δημοσιονομικής στήριξης.
49
Η αξιοπιστία της προσέγγισης αναγνωρίζεται από τη 
διεθνή κοινότητα αξιολόγησης και έχει δημοσιευθεί 
στον δικτυακό τόπο του ΟΟΣΑ.
Κατά συνέπεια, η Επιτροπή δεν βλέπει τον λόγο να ανα ‑
φέρει τυχόν περιορισμούς όσον αφορά τη μεθοδολογία 
της. Μέχρι στιγμής, έχουν ολοκληρωθεί επτά αξιολο ‑
γήσεις δημοσιονομικής στήριξης, χάρη στις οποίες 
κατέστη δυνατή η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της 
δημοσιονομικής στήριξης και η διατύπωση συστάσεων 
για βελτίωση.
Οι αξιολογήσεις αποτελούν εργαλείο για την αξιολόγηση 
της συνολικής αλυσίδας αποτελεσμάτων, αλλά, όσον 
αφορά τις υλοποιήσεις και τα άμεσα αποτελέσματα, 
η εσωτερική παρακολούθηση παρέχει βασικές πλη -
ροφορίες και χρησιμοποιείται για να εξασφαλίσει την 
υποβολή εκθέσεων σχετικά με τα αποτελέσματα σε 
ολόκληρο το χαρτοφυλάκιο.
50
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η ROM δεν αποτελεί το κατάλ ‑
ληλο μέσο για την παροχή πληροφοριών σχετικά με τη 
βιωσιμότητα και τις επιπτώσεις και ότι οι εκ των υστέ ‑
ρων αξιολογήσεις θα πρέπει να αποφασίζονται μόνο 
κατά περίπτωση.41
Στα προγράμματα που καλύπτουν πολλές χώρες και 
περιφέρειες, οι στόχοι του προγράμματος καταδεικνύ ‑
ουν τις βασικές προτεραιότητες· οι ειδικοί στόχοι για 
κάθε υποπρόγραμμα είναι πιο ακριβείς και οι δείκτες 
πρέπει να είναι μετρήσιμοι.
Πλαίσιο 2
Η Επιτροπή επιθυμεί να τονίσει ότι τα παραδείγματα 
αυτά αφορούν γενικούς στόχους.
Όσον αφορά το πρόγραμμα EuroMed για τη μετανά ‑
στευση, οι στόχοι του έχουν αναφερθεί εν μέρει μόνο 
από το Συνέδριο. Οι πλήρεις στόχοι είναι διαθέσιμοι 
στην ακόλουθη διεύθυνση: http://www.enpi‑info.eu/
mainmed.php?id_type=10&id=9
42
Στόχος της μελέτης στην οποία αναφέρεται το Συνέδριο 
είναι η εξέταση των αξιολογήσεων που σχετίζονται 
με τα νομικά μέσα της προηγούμενης περιόδου προ ‑
γραμματισμού (2007 ‑2013). Τα πορίσματα της μελέτης 
λήφθηκαν υπόψη στην προετοιμασία των μέσων που 
καλύπτουν το ΠΔΠ 2014 ‑2020.
Οι στρατηγικές αξιολογήσεις εστιάζονται στην αλυσίδα 
των επιτευχθέντων αποτελεσμάτων και όχι στην εφαρ -
μογή των προγραμμάτων.
Κοινή απάντηση της Επιτροπής 
στα σημεία 43 έως 45
Η απόφαση για τη διενέργεια εκ των υστέρων αξιολόγη ‑
σης προγράμματος είναι ζήτημα αποτελεσματικότητας 
και συνάφειας. Η απόφαση δεν πρέπει να λαμβάνεται 
μεμονωμένα αλλά σε συνάρτηση με το οικονομικό 
βάρος και τη στρατηγική σημασία του προγράμματος 
που πρόκειται να αξιολογηθεί.
46
Στο πλαίσιο του αναθεωρημένου συστήματος ROM, 
η Επιτροπή διέκοψε την εκ των υστέρων ROM, καθώς 
δεν αποτελεί εργαλείο παρακολούθησης και δεν 
θεωρείται κατάλληλο εργαλείο για την αξιολόγηση των 
επιπτώσεων.
47
Η προσέγγιση της ΕΤΕπ που αναφέρεται από το Συνέ ‑
δριο είναι ειδική και πρέπει να εξεταστεί σε συνάρτηση 
Απαντήσεις της Επιτροπής 38
Η Επιτροπή θα λάβει πρόσθετα μέτρα για να βελτιώσει 
την τεκμηρίωση της παρακολούθησης των αξιολογή -
σεων προγραμμάτων και των ROM.
57
Όταν κρίνεται σκόπιμο, η παρακολούθηση των αξιο ‑
λογήσεων των προγραμμάτων περιλαμβάνεται στο 
τμήμα «Αντληθέντα διδάγματα» των νέων προτάσεων 
σχεδίων (στάδια προσδιορισμού και διαμόρφωσης νέων 
σχεδίων).
Στο καθοδηγητικό σημείωμα που συνοδεύει το έντυπο 
της συγγραφής υποχρεώσεων για τις αξιολογήσεις 
προγραμμάτων που ενημερώθηκε το 2013, τονίστηκε 
η ανάγκη τεκμηρίωσης της αντίδρασης των διαχειρι ‑
στών. Γ ια τη ROM, το αναθεωρημένο σύστημα προ ‑
βλέπεται να περιλαμβάνει κατάλληλα μέτρα ώστε να 
εξασφαλίζεται ο προσδιορισμός κατάλληλου σχεδίου 
παρακολούθησης σε επανεξέταση ROM και η σχετική 
παρακολούθηση του εν λόγω σχεδίου.
Όσον αφορά τις αξιολογήσεις προγραμμάτων, το σημείο 
αυτό θα ληφθεί υπόψη στην επικείμενη καθοδήγηση, 
καθώς και στο υπό ανάπτυξη σύστημα διαχείρισης 
πληροφοριών.
58
Γ ια τη ROM, όπως αναφέρεται στην απάντηση στο 
σημείο 59, το αναθεωρημένο σύστημα προβλέπεται να 
περιλαμβάνει κατάλληλα μέτρα ώστε να εξασφαλίζεται 
ο προσδιορισμός κατάλληλου σχεδίου παρακολούθη ‑
σης σε επανεξέταση ROM και η σχετική παρακολού ‑
θηση του εν λόγω σχεδίου.
Η Επιτροπή βρίσκεται σε διαδικασία ανάπτυξης ενός 
συστήματος διαχείρισης πληροφοριών που είναι απα -
ραίτητο για τη βελτίωση της διάδοσης των αξιολογή -
σεων προγραμμάτων.
60
Θα σταματήσει η συγκέντρωση των δεδομένων επιδό ‑
σεων των ROM, στις ΕΕΔ και τις ΕΕ υπό την προηγού ‑
μενη μορφή της.52
Κατά την προετοιμασία της τελευταίας (τέταρτης) έκδο ‑
σης της έκθεσης αξιολόγησης δυνάμει του άρθρου 318, 
που εγκρίθηκε στις 26 Ιουνίου 2014, η Επιτροπή έλαβε 
δεόντως υπόψη τις παρατηρήσεις που διατύπωσε το 
Ελεγκτικό Συνέδριο στην ετήσια έκθεσή του για το 2012.
Η Επιτροπή παραπέμπει επίσης στις απαντήσεις της 
στις παρατηρήσεις του Συνεδρίου στο κεφάλαιο 10 της 
ετήσιας έκθεσης του ΕΕΣ για το 2012, όπου καθορίζει τη 
θέση της σχετικά με τις πληροφορίες για τις επιδόσεις 
στην τρίτη και στις μελλοντικές εκδόσεις της έκθεσης 
αξιολόγησης δυνάμει του άρθ. 318.
Υφίστανται μηχανισμοί παρακολούθησης, παρότι θα 
μπορούσαν να βελτιωθούν.
54
Δεδομένης της πολυπλοκότητας των στρατηγικών αξι ‑
ολογήσεων, είναι δύσκολο να υπάρξουν σαφείς δεσμεύ ‑
σεις συνδεόμενες με συστάσεις σε υψηλό επίπεδο. Το 
2013 η μονάδα Αξιολόγησης διενήργησε μελέτη για 
την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων των στρατηγικών 
αξιολογήσεων. Σ’ αυτή τη βάση, τελεί υπό αναθεώρηση 
το σύστημα αντίδρασης των διαχειριστών. Σε κάθε 
περίπτωση, την ευθύνη φέρουν σαφώς οι γεωγραφικές 
ή θεματικές υπηρεσίες που είναι υπεύθυνες για την 
εφαρμογή των προγραμμάτων ή των πολιτικών.
55
Η αναθεώρηση του συστήματος αντίδρασης των 
διαχειριστών θα λαμβάνει υπόψη όχι μόνο το ζήτημα 
της διάρκειας της περιόδου παρακολούθησης αλλά και 
άλλα ζητήματα όπως η διαμεσολάβηση όσον αφορά τα 
αποτελέσματα της αξιολόγησης και η συμμετοχή των 
διαχειριστών.
56
Η μονάδα Αξιολόγησης γνωρίζει ποιες συστάσεις έχουν 
γίνει δεκτές. Τα συμπληρωθέντα «fiches contradictoires» 
αναφέρουν σαφώς κατά πόσον μια δεδομένη σύσταση 
γίνεται δεκτή, εν μέρει δεκτή ή δεν γίνεται δεκτή. Με 
βάση τη μελέτη που αναφέρει το Συνέδριο, η Επιτροπή 
εξέδωσε σχέδιο δράσης για να βελτιωθεί η αξιοποίηση 
των αποτελεσμάτων των στρατηγικών αξιολογήσεων.
Απαντήσεις της Επιτροπής 39
Συμπεράσματα και συστάσεις
65
Η Επιτροπή θεωρεί ότι τα συστήματα για τις στρατηγι ‑
κές αξιολογήσεις είναι γενικά αξιόπιστα, ακόμη και αν 
επιδέχονται βελτίωση. Γ ια τις αξιολογήσεις προγραμ ‑
μάτων και την παρακολούθηση βάσει αποτελεσμάτων 
(ROM), υπάρχουν συστήματα, αλλά σε ορισμένες περιο ‑
χές δεν λειτουργούν σωστά.
66
Υπάρχουν συστήματα για την επίβλεψη και χρησιμοποί ‑
ηση των αξιολογήσεων προγραμμάτων, και λαμβάνο ‑
νται μέτρα για να γίνουν πιο αποτελεσματικά.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η διαχείριση των χρηματοδο ‑
τήσεων για στρατηγικές αξιολογήσεις και τη ROM είναι 
καλή και ότι υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης για αξιολο ‑
γήσεις προγραμμάτων.
Η διαχείριση των ανθρώπινων πόρων για την αξιολό ‑
γηση και τη ROM θα πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο 
της συνολικής διαχείρισης των ανθρώπινων πόρων 
για την εξωτερική βοήθεια την οποία διαχειρίζεται 
η EuropeAid.
67
Τα πορίσματα των αξιολογήσεων της Επιτροπής βασίζο ‑
νται σε διεθνώς αναγνωρισμένη μεθοδολογία που έχει 
συμφωνηθεί στο πλαίσιο του ΟΟΣΑ. Θα δοθεί καθοδή ‑
γηση στο προσωπικό για την κατάρτιση σχεδίων για τις 
αξιολογήσεις των προγραμμάτων και τις δραστηριότη ‑
τες παρακολούθησης, διασφαλίζοντας τη συμπληρωμα ‑
τικότητα μεταξύ τους.
Στις ΕΔΕΒ υπάρχει ήδη σύστημα για την παρακολού ‑
θηση της εφαρμογής των σχεδίων αξιολόγησης των 
προγραμμάτων και η πρόοδος στις στρατηγικές αξιολο ‑
γήσεις αναφέρεται στους επιτρόπους.
Όσον αφορά τις ROM, η Επιτροπή έχει ξεκινήσει μεταρ ‑
ρυθμίσεις που αναμένεται να βελτιώσουν σημαντικά 
την ποιότητα του συστήματος, και ιδίως της εξωτερικής 
διασφάλισης της ποιότητας.Η Επιτροπή βρίσκεται σε διαδικασία ανάπτυξης ενός 
συστήματος διαχείρισης σχετικών πληροφοριών που 
είναι απαραίτητο για τη βελτίωση της εν λόγω διάδοσης.
61
Η διάδοση των αξιολογήσεων προγραμμάτων θα 
βελτιωθεί:
— πρώτον, με τη βελτίωση της πρόσβασης σε τέτοιες 
αξιολογήσεις, μέσω της σύστασης ενός συστήμα ‑
τος διαχείρισης πληροφοριών·
— δεύτερον, επί της βάσης αυτής, με τη βελτίωση 
της ανάλυσης των εν λόγω αξιολογήσεων από 
θεματικές μονάδες· και
— τέλος, με τη βελτίωση των επαφών μεταξύ των 
αντιπροσωπειών και των ενδιαφερόμενων φορέ ‑
ων στο εσωτερικό της χώρας.
Το δίκτυο των ανταποκριτών αξιολόγησης μπορεί εν 
προκειμένω να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο.
62
Το σύστημα διαχείρισης πληροφοριών που προβλέπεται 
να περιλαμβάνει τη βάση δεδομένων για τις αξιολο ‑
γήσεις των προγραμμάτων θα περιλαμβάνει επίσης τα 
αντληθέντα διδάγματα.
63
Η Επιτροπή βρίσκεται σε διαδικασία ανάπτυξης του 
συστήματος διαχείρισης σχετικών πληροφοριών που 
είναι απαραίτητο για τη βελτίωση της εν λόγω διάδοσης.
64
Το εργαλείο ΤΠ, που καλύπτει τις αξιολογήσεις τόσο των 
ROM όσο και των προγραμμάτων, ήταν ήδη υπό κατα ‑
σκευή κατά τη διενέργεια του ελέγχου.
Κατά το 2014 σημειώθηκε καθυστέρηση στην εξέλιξη 
αυτή λόγω της συνολικής αναθεώρησης της κατεύ ‑
θυνσης που πρέπει να ακολουθηθεί όσον αφορά το 
νέο λειτουργικό σύστημα διαχείρισης πληροφοριών 
της EuropeAid που πρόκειται να αναπτυχθεί. Τούτο, 
ωστόσο, δεν θέτει υπό αμφισβήτηση την ανάγκη ανά ‑
πτυξης ενός τέτοιου συστήματος.
Απαντήσεις της Επιτροπής 40
Σύσταση 1
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση.
Η διαχείριση των ανθρώπινων πόρων για την αξιολό ‑
γηση και τη ROM θα πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο 
της συνολικής διαχείρισης των ανθρώπινων πόρων 
για την εξωτερική βοήθεια την οποία διαχειρίζεται 
η EuropeAid.
Σύσταση 2
— Η Επιτροπή αποδέχεται τη συγκεκριμένη σύστα ‑
ση. Θα δοθεί καθοδήγηση στο προσωπικό για την 
κατάρτιση σχεδίων για τις αξιολογήσεις των προ ‑
γραμμάτων και τις δραστηριότητες παρακολού ‑
θησης, διασφαλίζοντας τη συμπληρωματικότητα 
μεταξύ τους. Από τον Ιανουάριο του 2015, κατά 
την επιλογή των σχεδίων που πρόκειται να αποτε ‑
λέσουν αντικείμενο ROM, θα λαμβάνεται καλύτε ‑
ρα υπόψη εάν προβλέπεται ή όχι αξιολόγηση.
— Η Επιτροπή αποδέχεται τη συγκεκριμένη σύστα ‑
ση. Γ ια τα σχέδια αξιολόγησης προγραμμάτων, 
τούτο θα γίνεται με βάση τις ΕΔΕΒ.
— Η Επιτροπή αποδέχεται τη συγκεκριμένη 
σύσταση.
Σύσταση 3
— Η Επιτροπή αποδέχεται τη συγκεκριμένη σύστα ‑
ση. Θα δοθεί μεγαλύτερη έμφαση σε ζητήματα 
ποιοτικού ελέγχου για το πρόγραμμα αξιολογή ‑
σεων. Πρέπει επίσης να παρέχεται στους διαχει ‑
ριστές των σχεδίων καλύτερη καθοδήγηση και 
βοήθεια μέσω του συστήματος διαχείρισης των 
πληροφοριών για τις αξιολογήσεις των προγραμ ‑
μάτων το οποίο βρίσκεται σε στάδιο ανάπτυξης.
— Η Επιτροπή αποδέχεται τη συγκεκριμένη σύστα ‑
ση. Το σύστημα παρακολούθησης για την αξιολό ‑
γηση των προγραμμάτων θα βελτιωθεί.68
Υπάρχουν ήδη μηχανισμοί για την παρακολούθηση και 
τη διάδοση. Γ ια τις ROM, ο υφιστάμενος μηχανισμός 
βελτιώνεται. Έχει επισημοποιηθεί και δημοσιευτεί 
η παρακολούθηση των στρατηγικών αξιολογήσεων.
Γ ια τις αξιολογήσεις των προγραμμάτων, η Επιτροπή 
αναγνωρίζει ότι υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης όσον 
αφορά την παρακολούθηση, την εποπτεία και τον 
έλεγχο, λειτουργίες που θα καλυφθούν από το σύστημα 
διαχείρισης πληροφοριών που αναπτύσσεται επί του 
παρόντος, το οποίο θα παρέχει παράλληλα κατάλληλη 
πρόσβαση στις αξιολογήσεις του προγράμματος και θα 
διασφαλίζει τη βελτίωση της διάδοσης.
69
Οι στόχοι SMART και οι επαληθεύσιμοι δείκτες καθορί ‑
ζονται στο επίπεδο των εγγράφων πολυετούς προγραμ ‑
ματισμού και σχεδίων.
Η απόφαση για το κατά πόσο θα διεξαχθεί εκ των υστέ ‑
ρων αξιολόγηση συνδέεται με κριτήρια αποδοτικότητας 
και καταλληλότητας. Ο αριθμός των εκ των υστέρων 
αξιολογήσεων, αυτός καθαυτόν, δεν έχει σημασία.
Η Επιτροπή διέκοψε την εκ των υστέρων ROM στο 
πλαίσιο του αναθεωρημένου συστήματος ROM, καθώς 
δεν είναι εργαλείο παρακολούθησης και, επιπλέον, δεν 
θεωρείται κατάλληλο εργαλείο για την αξιολόγηση του 
αντικτύπου.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν υπάρχουν εγγενείς περιο ‑
ρισμοί στη μεθοδολογία αξιολόγησης για την παροχή 
δημοσιονομικής στήριξης.
70
Η μεταρρύθμιση της αναθεωρημένης ROM που εγκρί ‑
θηκε από την EuropeAid τον Μάιο του 2014 έχει ως 
στόχο όχι μόνο να διασαφηνίσει τις διαφορές μεταξύ 
ROM και αξιολόγησης, αλλά και να καταστήσει το 
σύστημα πιο αποτελεσματικό· η μεταρρύθμιση αυτή θα 
καταστεί λειτουργική μέσω των λεπτομερών οδηγιών 
που θα σταλούν στο προσωπικό έως το τέλος του 
2014. Μετά τη δημοσίευση του εγγράφου αξιολόγη ‑
σης πολιτικής «Evaluation matters» («Η αξιολόγηση 
είναι σημαντική»), γεγονός που αντικατοπτρίζει μια 
σημαντική διαδικασία διαβουλεύσεων και συζητήσεων 
μεταξύ Οκτωβρίου 2013 και Μαρτίου 2014, οι οδηγίες 
προς το προσωπικό για τις αρχές, τις αρμοδιότητες και 
τις διαδικασίες όσον αφορά τις αξιολογήσεις θα επικαι ‑
ροποιηθούν και θα ενισχυθούν.
Απαντήσεις της Επιτροπής 41
Σύσταση 4
— Η Επιτροπή αποδέχεται τη συγκεκριμένη σύσταση 
και προωθεί τη χρήση στόχων SMART και επαλη ‑
θεύσιμων δεικτών.
— Η Επιτροπή δεν αποδέχεται την εν λόγω σύστα ‑
ση, καθώς δεν αποδεικνύεται η σχέση κόστους/
οφέλους.
— Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση αυτή, εάν 
προκύψει από περαιτέρω αναλύσεις ότι η αύξηση 
των εκ των υστέρων αξιολογήσεων είναι αποτελε ‑
σματική και χρήσιμη.
Σύσταση 5
— Η Επιτροπή αποδέχεται τη συγκεκριμένη σύ ‑
σταση. Η παράταση της περιόδου παρακολού ‑
θησης είναι μία από τις εξεταζόμενες επιλογές 
σε περίπτωση επανεξέτασης του συστήματος 
παρακολούθησης.
— Η Επιτροπή αποδέχεται τη συγκεκριμένη σύ ‑
σταση. Η εν λόγω βάση δεδομένων είναι υπό 
κατασκευή.

ΠΩΣ ΘΑ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΙΤΕ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕ
Δωρεάν εκδόσεις:
•  ένα αντίτυπο: 
από το EU Bookshop ( http://bookshop.europa.eu)·
•  περισσότερα από ένα αντίτυπα ή αφίσες/χάρτες: 
από τις αντιπροσωπείες της Ευρωπαϊκής Ένωσης( http://ec.europa.eu/represent_el.htm),  
από τα γραφεία εκπροσώπησης στις εκτός ΕΕ χώρες ( http://eeas.europa.eu/delegations/index_el.htm),  
επικοινωνώντας με την υπηρεσία Άμεση Ευρώπη ( http://europa.eu/europedirect/index_el.htm) ή 
καλώντας τον αριθμό 00 800 6 7 8 9 10 11 (δωρεάν τηλεφωνικός αριθμός από όλη την Ένωση) (*).
(*)  Οι πληροφορίες παρέχονται δωρεάν, και οι κλήσεις είναι γενικώς δωρεάν (ενδέχεται όμως κάποιες κλήσεις που  πραγματοποιούνται μέσω 
ορισμένων τηλεπικοινωνιακών φορέων ή από τηλεφωνικούς θαλάμους ή ξενοδοχεία να χρεώνονται). 
Εκδόσεις επί πληρωμή:
• από το EU Bookshop ( http://bookshop.europa.eu).
Συνδρομές επί πληρωμή:•  μέσω των εμπορικών αντιπροσώπων της Υπηρεσίας Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
(http://publications.europa.eu/others/agents/index_el.htm).
QJ‑AB‑14‑018‑EL‑N ISSN 1977 ‑5660
Η αξιολόγηση και η παρακολούθηση βάσει 
αποτελεσμάτων (ROM) αποτελούν τμήμα του 
πλαισίου λογοδοσίας αποτελεσμάτων της 
EuropeAid. Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι τα 
συστήματα αξιολόγησης και ROM της EuropeAid 
δεν είναι αρκετά αξιόπιστα. Στο σύνολό τους, οι 
λειτουργίες αξιολόγησης και ROM είναι καλά 
οργανωμένες. Ωστόσο, ορισμένες αδυναμίες 
στον σχεδιασμό και την εφαρμογή των 
συστημάτων μειώνουν την ικανότητα 
αξιολόγησης και αναφοράς της EuropeAid 
σχετικά με τα επιτεύγματα πολιτικής της ΕΕ.
ΕΥΡΩΠΑÏK Ο
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ
ΣΥΝΕ∆ΡΙΟ