ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο της συνθήκης EK σχετικά με την την κοινή θέση που καθόρισε το Συμβούλιο ενόψει της έκδοσης κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τα ανώτατα όρια καταλοίπων φυτοφαρμάκων μέσα ή πάνω στα τρόφιμα και τις ζωοτροφές φυτικής και ζωικής προέλευσης και για την τροποποίηση της οδηγίας 91/414/ΕΟΚ του Συμβουλίου

2003/0052 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο της συνθήκης EK σχετικά με την την κοινή θέση που καθόρισε το Συμβούλιο ενόψει της έκδοσης κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τα ανώτατα όρια καταλοίπων φυτοφαρμάκων μέσα ή πάνω στα τρόφιμα και τις ζωοτροφές φυτικής και ζωικής προέλευσης και για την τροποποίηση της οδηγίας 91/414/ΕΟΚ του Συμβουλίου

1- ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Ημερομηνία διαβίβασης της πρότασης στο ΕΚ και στο Συμβούλιο

(έγγραφο COM(2003)117 τελικό - 2003/0052 COD): // 14 Μαρτίου 2003

Ημερομηνία γνωμοδότησης της Ευρωπαϊκής Οικονομικής

και Κοινωνικής Επιτροπής: // 16 Ιουλίου 2003

Ημερομηνία γνωμοδότησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

(πρώτη ανάγνωση) // 20 Απριλίου 2004

Ημερομηνία διαβίβασης της τροποποιημένης πρότασης // 26 Απριλίου 2004*

Ημερομηνία έκδοσης της κοινής θέσης // 19 Ιουλίου 2004.

* Λόγω του περιορισμένου χρόνου, καθώς η πολιτική συμφωνία στο Συμβούλιο επετεύχθη έξι ημέρες μετά την πρώτη ανάγνωση, η Επιτροπή δεν μπόρεσε να εγκρίνει τροποποιημένη πρόταση με βάση την τελική έκδοση της γνώμης του ΕΚ. Η Επιτροπή έκανε δεκτό το κείμενο με το οποίο επετεύχθη η πολιτική συμφωνία και εκφράζει τις απόψεις της για τις τροπολογίες του ΕΚ στην παρούσα ανακοίνωση.

2- Ο ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

1. Ο στόχος του προτεινόμενου σχεδίου κανονισμού είναι να αντικαταστήσει, να κωδικοποιήσει και να απλοποιήσει τις τέσσερις υπάρχουσες οδηγίες του Συμβουλίου σχετικά με τα ανώτατα όρια καταλοίπων (ΑΟΚ) για τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα (οδηγίες 76/895/ΕΟΚ, 86/362/ΕΟΚ, 86/363/ΕΟΚ και 90/642/ΕΟΚ), να εναρμονίσει όλα τα ΑΟΚ σε επίπεδο ΕΕ και να καθορίσει τους ρόλους των κρατών μελών, της Επιτροπής, της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (ΕΑΑΤ) και των άλλων φορέων στη διαδικασία καθορισμού των ΑΟΚ.

2. Ο κανονισμός προβλέπει ότι τα ΑΟΚ εφαρμόζονται και ισχύουν άμεσα στα κράτη μέλη, και βασίζονται σε εκτιμήσεις επικινδυνότητας για τους καταναλωτές οι οποίες δημοσιοποιούνται και για τις οποίες η ΕΑΑΤ έχει τη συνολική ευθύνη. Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες δεν επιτρέπεται η χρήση των φυτοπροστατευτικών προϊόντων στην Κοινότητα ή οι χρήσεις εκτός της Κοινότητας δεν είναι αποδεκτές όσον αφορά την πρόσληψη καταλοίπων από τους καταναλωτές ή όπου τα δεδομένα δεν είναι αρκετά για να πραγματοποιηθεί εκτίμηση επικινδυνότητας εφαρμόζεται η συμβατική τιμή του 0,01 mg/kg.

3. Ο κανονισμός ορίζει τις υποχρεώσεις των κρατών μελών όσον αφορά τον έλεγχο και την επιβολή των ΑΟΚ και τη διαβίβαση στην ΕΑΑΤ στοιχείων σχετικά με τον έλεγχο και την επιβολή, καθώς και τη δημοσιοποίηση των στοιχείων αυτών σε ετήσια έκθεση της ΕΑΑΤ.

3- ΣΧΟΛΙΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΙΝΗ ΘΕΣΗ

3.1. Γενικεσ παρατηρησεισ

Η κοινή θέση που εκδόθηκε ομόφωνα από το Συμβούλιο αποτελεί μια ισορροπημένη περαιτέρω επεξεργασία της πρότασης της Επιτροπής, όπου περιελήφθησαν διάφορες διατάξεις που είχαν ζητηθεί από το Συμβούλιο και στην οποία ελήφθησαν υπόψη πολλές από τις τροπολογίες της πρώτης ανάγνωσης του Κοινοβουλίου. Οι ρόλοι και τα καθήκοντα των κρατών μελών και της ΕΑΑΤ στις διαδικασίες αξιολόγησης πριν από τον καθορισμό των ΑΟΚ από την Επιτροπή, τροποποιήθηκαν στην αναθεωρημένη πρόταση. Η Επιτροπή μπορεί να αποδεχτεί τις αλλαγές επειδή εξακολουθεί να υπάρχει η πιθανότητα, σε μεταγενέστερο στάδιο - ύστερα από έκθεση της Επιτροπής και με τις κατάλληλες περαιτέρω προτάσεις - ο καταμερισμός αυτών των ρόλων και των καθηκόντων να γίνει με βάση την αρχική πρόταση της Επιτροπής. Κατά τη στιγμή επίτευξης της πολιτικής συμφωνίας σχετικά με το κείμενο, η Επιτροπή και το Συμβούλιο έκαναν δηλώσεις (βλ. παράρτημα) για να εξασφαλιστεί ο σεβασμός του ρόλου της ΕΑΑΤ και η αναθεώρηση του συντονισμού των εργασιών σε μεταγενέστερο στάδιο.

Άλλες διατάξεις που περιελήφθησαν κατόπιν αιτήματος του Συμβουλίου ήταν: η δυνατότητα το προκαθορισμένο ΑΟΚ να αντικατασταθεί από το χαμηλότερο όριο προσδιορισμού (ΟΠ) για τις ουσίες για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία, οι παρεκκλίσεις σχετικά με επείγοντα ΑΟΚ και τις επεξεργασίες υποκαπνισμού, η εισαγωγή της ρήτρας για τη διοικητική αναθεώρηση και η μεταβολή της ημερομηνίας υποβολής της τελικής έκθεσης. Η Επιτροπή αμφισβητεί την καταλληλότητα της ρήτρας για τη διοικητική αναθεώρηση και τονίζει ότι δεν θα παρέμβει στην ανεξαρτησία της ΕΑΑΤ όσον αφορά την παροχή επιστημονικών συμβουλών και τεχνικής βοήθειας. Οι υπόλοιπες αλλαγές είναι αποδεκτές από την Επιτροπή. Πολλά άλλα αιτήματα του Συμβουλίου είναι ταυτόσημα με τις τροπολογίες που πρότεινε το ΕΚ και αναλύονται στις επόμενες παραγράφους.

3.2. Ειδική παρατηρηση

Στο άρθρο 14 παράγραφος 1 η φράση «υποβάλλει προς έκδοση» πρέπει να αντικατασταθεί από τη φράση «εκδίδεται» ώστε να αντανακλά τη σωστή διατύπωση της διαδικασίας της επιτροπολογίας.

3.3. Τροπολογίες που εγιναν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στην πρωτη αναγνωση

Τροπολογίες που ενσωματώθηκαν στην κοινή θέση:

Το Συμβούλιο συμπεριέλαβε στην κοινή θέση πολλές τροπολογίες που εγκρίθηκαν στην πρώτη ανάγνωση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και που έγιναν επίσης δεκτές από την Επιτροπή. Οι τροπολογίες αυτές αφορούν τα τέλη που καταβάλλουν οι αιτούντες για τη χρηματοδότηση των δραστηριοτήτων ελέγχου, επιβολής και αξιολόγησης, το χρονοδιάγραμμα για τον καθορισμό των τελικών ΑΟΚ μετά την αξιολόγηση μιας ουσίας σύμφωνα με την οδηγία 91/414/ΕΟΚ, προσθήκες προϊόντων στον κατάλογο, όπως τα φυτικά αφεψήματα, και την παροχή πρόσθετης προστασίας σε ευαίσθητες ομάδες, όπως είναι τα παιδιά.

Τροπολογίες που δεν ενσωματώθηκαν στην κοινή θέση, οι οποίες είχαν γίνει ωστόσο αποδεκτές από την Επιτροπή όπως ήταν ή με ελαφρώς αναδιατυπωμένη μορφή ή όχι στο ίδιο ακριβώς σημείο που ήθελε το ΕΚ.

Οι τροπολογίες αυτές αφορούν τις πληροφορίες σχετικά με τα ονόματα των παραβατών και την απαίτηση η ΕΑΑΤ να ενημερώνει το ευρύ κοινό σχετικά με τους κινδύνους που συνδέονται με τα φυτοφάρμακα. Η Επιτροπή έχει επίσης θετική γνώμη σχετικά με το να λαμβάνεται υπόψη η σωρευτική έκθεση και προτίθεται να ζητήσει από την ΕΑΑΤ να αναπτύξει μεθοδολογία η οποία θα επιτρέπει αυτού του είδους τις εκτιμήσεις. Ορισμένα σημεία έχουν ήδη αντιμετωπιστεί ή πρέπει να αντιμετωπιστούν σε άλλη ειδική νομοθεσία σχετικά με την έγκριση της χρήσης φυτοφαρμάκων (οδηγία 91/414/ΕΟΚ του Συμβουλίου) π.χ. ολοκληρωμένη καταπολέμηση των επιβλαβών οργανισμών, ανοσοτοξικότητα, παράγοντες που διαταράσσουν τις ενδοκρινικές λειτουργίες κ.λπ.

Τροπολογίες που δεν γίνονται δεκτές

Ορισμένες τροπολογίες για την επιβολή περιορισμών στις ανοχές κατά την εισαγωγή δεν γίνονται δεκτές από την Επιτροπή καθώς θα αποτελούσαν ανοικτή πρόκληση προς τον ΠΟΕ επειδή δημιουργούν διάκριση έναντι των εκτός της ΕΕ γεωργών για λόγους που δεν επιτρέπονται από τη συμφωνία ΥΦΠ/ΠΟΕ. Οι όροι για τις ανοχές κατά την εισαγωγή δεν πρέπει να είναι αυστηρότεροι από τους όρους που επιβάλλονται στους γεωργούς της ΕΕ και πρέπει να ακολουθούν τους ειδικούς κανόνες του ΠΟΕ.

4- ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Για τους προαναφερθέντες λόγους, η Επιτροπή υποστηρίζει την κοινή θέση που εξέδωσε το Συμβούλιο.

5- ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Έγιναν οι ακόλουθες δηλώσεις από το Συμβούλιο και την Επιτροπή:

- Δήλωση της Επιτροπής σχετικά με την επέκταση του καταλόγου των προϊόντων για τα οποία καθορίζονται ΑΟΚ.

- Δήλωση της Επιτροπής σχετικά με την πρόθεση να μην περιπλακεί ο καθορισμός ΑΟΚ με το συνδυασμό αντικρουόμενων προτάσεων σε ένα πακέτο.

- Δήλωση της Επιτροπής σχετικά με την πρόθεσή της να συμβουλευτεί τα κράτη μέλη όσον αφορά τους χρηματοοικονομικούς πόρους.

- Δήλωση του Συμβουλίου σχετικά με τα επείγοντα μέτρα για τα ΑΟΚ που λαμβάνονται από τα κράτη μέλη.

- Δηλώσεις της Επιτροπής και του Συμβουλίου σχετικά με το ρόλο της ΕΑΑΤ και των κρατών μελών στις αξιολογήσεις των ΑΟΚ.

Οι δηλώσεις αυτές επισυνάπτονται στην παρούσα ανακοίνωση.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Όσον αφορά το άρθρο 4: Δήλωση της Επιτροπής

«Η Επιτροπή θα καταβάλει προσπάθεια προκειμένου η εγγραφή νέων προϊόντων στο Παράρτημα I να προγραμματιστεί κατά τρόπο που να ελαχιστοποιούνται οι διαταραχές στο εμπόριο ή στην κτηνοτροφία.»

Όσον αφορά το άρθρο 14: Δήλωση της Επιτροπής

«Η Επιτροπή θα διατηρήσει τη σημερινή της πρακτική, σύμφωνα με την οποία σε μια πρόταση περιλαμβάνονται περισσότερες της μιας δραστικές ουσίες μόνον όταν αυτό είναι απίθανο να καθυστερήσει την έγκριση της πρότασης.»

Όσον αφορά το άρθρο 18: Δήλωση του Συμβουλίου

«Το Συμβούλιο υπενθυμίζει την υποχρέωση των κρατών μελών να ελέγχουν τη χρησιμοποίηση φυτοπροστατευτικών προϊόντων δυνάμει του άρθρου 8 παρ. 4 της οδηγίας 91/414/ΕΟΚ και να μεριμνούν για αποτελεσματικούς επίσημους ελέγχους δυνάμει του Κεφαλαίου V του παρόντος κανονισμού. Οι έλεγχοι αυτοί θα πρέπει ιδίως να εφαρμόζονται στα προϊόντα που διατίθενται στην αγορά δυνάμει του άρθρου άρθρο 18 παρ. 4, με σκοπό να διασφαλίζεται ότι τα εν λόγω προϊόντα διατίθενται στην αγορά μόνον εφόσον συμμορφούνται με τις διατάξεις της παραγράφου αυτής.»

Όσον αφορά το άρθρο 37: Δήλωση της Επιτροπής

«Η Επιτροπή θα διατηρήσει την τρέχουσα πρακτική της διαβούλευσης με τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της Μόνιμης Επιτροπής προκειμένου για τα μέτρα που αναφέρονται στο άρθρο 36 παρ. 1.»

Όσον αφορά τη μεθοδολογία της αξιολόγησης και το ρόλο της ΕΑΑΤ: Δήλωση του Συμβουλίου και της Επιτροπής

«Το Συμβούλιο θεωρεί ότι οι ρυθμίσεις αξιολόγησης που παρέχει ο κανονισμός αντανακλούν την ανάγκη να διασφαλιστεί ομαλή μετάβαση στη νέα πλήρως εναρμονισμένη διαδικασία για τον καθορισμό των ανώτατων ορίων καταλοίπων (MRL) με σεβασμό προς τις τρέχουσες ρυθμίσεις όσον αφορά τις εθνικές άδειες για τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα.

Το Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή να υποβάλει έκθεση μαζί με τυχόν κατάλληλη πρόταση σχετικά με τις βελτιώσεις που θα αποβούν αναγκαίες με βάση την πείρα από την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού.»

«Η Επιτροπή σημειώνει ότι το Συμβούλιο κατέληξε σε ομόφωνη συμφωνία σχετικά με το θέμα αυτό. Ωστόσο, η Επιτροπή επιθυμεί κατά τη μελλοντική εξέταση της πρότασης αυτής να δοθεί περισσότερο βάρος στη βελτίωση του συντονισμού μεταξύ της ΕΑΑΤ και των εθνικών αρχών των κρατών μελών, ώστε να γίνει αποτελεσματικότερη η επεξεργασία των αιτήσεων έγκρισης.».