3. 2. 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 26/15 
II 
(Προπαρασκευαστικές πράξεις) 
ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
Τροποποιημένη πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με το δικαίωμα διαμονής σπουδαστών (') 
COM(89) 675 τελικό — SYN 199 
(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 149 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΟΚ, στις 
21 Δεκεμβρίου 1989) 
(90/C 26/17) 
(') ΕΕ αριθ. C 191 της 28. 7. 1989, σ. 2. (COM(89) 275 τελικό — SYN 199]. 
ΑΡΧΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
Έχοντας υπόψη: Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 7 παράγραφος 2, τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο παράγραφος 2, 
την πρόταση της Επιτροπής, την πρόταση της Επιτροπής, 
Σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οκονομικής και Κοινωνικής 
Επιτροπής, Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οκονομικής και Κοινωνικής 
Επιτροπής, 
Εκτιμώντας: Εκτιμώντας: 
ότι στο άρθρο 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ορίζεται ότι η 
δράση της Κοινότητας περιλαμβάνει την εξάλειψη, μεταξύ 
των κρατών μελών, των εμποδίων στην ελεύθερη κυκλο­
φορία των προσώπων ότι στο άρθρο 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ορίζεται ότι η 
δράση της Κοινότητας περιλαμβάνει την εξάλειψη, μεταξύ 
των κρατών μελών, των εμποδίων στην ελεύθερη κυκλο­
φορία των προσώπων 
ότι το άρθρο 8Α προβλέπει ότι η εσωτερική αγορά πρέπει να 
εγκαθιδρυθεί το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 1992' ότι η 
εσωτερική αγορά περιλαμβάνει χώρο χωρίς εσωτερικά 
σύνορα στον οποίο εξασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία 
των προσώπων ότι το άρθρο 8Α προβλέπει ότι η εσωτερική αγορά πρέπει να 
εγκαθιδρυθεί το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 1992* ότι η 
εσωτερική αγορά περιλαμβάνει χώρο χωρίς εσωτερικά 
σύνορα στον οποίο εξασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία 
των προσώπων 
ότι, όπως έχει επιβεβαιωθεί και από τη νομολογία του Δικα­
στηρίου, τα άρθρα 128 και 7 της συνθήκης απαγορεύουν 
κάθε διάκριση μεταξύ υπηκόων των κρατών μελών όσον 
αφορά την πρόσβαση στην επαγγελματική εκπαίδευση μέσα 
στην Κοινότητα' ότι, όπως έχει επιβεβαιωθεί και από τη νομολογία του Δικα­
στηρίου, τα άρθρα 128 και 7 της συνθήκης απαγορεύουν 
κάθε διάκριση μεταξύ υπηκόων των κρατών μελών όσον 
αφορά την πρόσβαση στην επαγγελματική εκπαίδευση μέσα 
στην Κοινότητα-
Αριθ. C 26/16 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 3. 2. 90 
ΑΡΧΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ 
ότι οι ίσες ευκαιρίες επαγγελματικής εκπαίδευσης προϋπο­
θέτουν τη δυνατότητα παρουσίας του ενδιαφερομένου στο 
έδαφος του κράτους μέλους στο οποίο παρέχεται η εκπαί­
δευση και, ότι ως εκ τούτου, απαιτείται ο καθορισμός 
κανόνων για να εξασφαλισθεί η ισότητα αυτή' 
ότι οι σπουδαστές επιβαρύνουν μόνον κατ' εξαίρεση την 
κοινωνική βοήθεια- ότι, εντούτοις, οι δαπάνες κοινωνικής 
βοήθειας του κράτους μέλους υποδοχής, η οποία χορηγείται 
σε σπουδαστή που δεν έχει άλλο νομικό σύνδεσμο με το εν 
λόγω κράτος μέλος πέραν που απλού γεγονότος ότι βρί­
σκεται σ' αυτό με σκοπό να παρακολουθήσει επαγγελμα­
τική εκπαίδευση, δεν πρέπει να βαρύνουν το κράτος μέλος 
υποδοχής αλλά το κράτος μέλος προέλευσης· 
ότι είναι απαραίτητο να ληφθούν από τα κράτη μέλη διοι­
κητικά μέτρα για να διευκολυνθεί η διαμονή έτσι ώστε να 
μην υπάρχουν διακρίσεις· 
ότι η άσκηση του δικαιώματος διαμονής καθίσταται πράγ­
ματι δυνατή μόνον εφόσον τούτο χορηγείται στο/στη 
σύζυγο και στα συντηρούμενα παιδιά τους· 
ότι φαίνεται ενδεδειγμένο να εξασφαλισθεί στους δικαιού­
χους της παρούσας οδηγίας το ίδιο διοικητικό καθεστώς με 
αυτό που προβλέπεται ιδίως από τον κανονισμό (ΕΟΚ) 
αριθ. 1612/68 ('), την οδηγία 68/360/ΕΟΚ (2) και την οδηγία 
64/221/ΕΟΚ (J) του Συμβουλίου-
ότι η παρούσα οδηγία δεν αφορά τους σπουδαστές που 
έχουν το δικαίωμα διαμονής λόγω του ότι ασκούν ή έχουν 
ασκήσει οικονομική δραστηριότητα ή είναι μέλη της οικο­
γένειας διακινούμενου εργαζόμενου, 
(') ΕΕ αριθ. L 257 της 19. 10. 1968, σ. 2. 
0 ΕΕ αριθ. L 257 της 19. 10. 1968, σ. 13. 
(3) ΕΕ αριθ. 56 της 4. 4. 1964, σ. 850/64. ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ 
ότι οι ίσες ευκαιρίες επαγγελματικής εκπαίδευσης προϋπο­
θέτουν τη δυνατότητα παρουσίας του ενδιαφερομένου στο 
έδαφος του κράτους μέλους στο οποίο παρέχεται η εκπαί­
δευση και, ότι ως εκ τούτου, απαιτείται ο καθορισμός 
κανόνων για να εξασφαλισθεί η ισότητα αυτή · 
εκτιμώντας ότι το δικαίωμα διαμονής των σπουδαστών 
εντάσσεται σε ένα συνεκτικό σύνολο αποφάσεων με τις 
οποίες επιδιώκεται η προαγωγή της επαγγελματικής κατάρ­
τισης και η προετοιμασία της ελεύθερης εγκατάστασης· 
ότι, με ενέργειες στον τομέα της κοινωνικής διάστασης της 
εσωτερικής αγοράς, μπορούν να μειωθούν οι υπάρχουσες 
ανισότητες μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τα μέτρα 
που έχουν σχέση με τους σπουδαστές, αλλά ότι εν τω 
μεταξύ οι ανισότητες αυτές δεν πρέπει να αποτελούν 
εμπόδιο για την ελεύθερη κυκλοφορία και το δικαίωμα δια­
μονής των πολιτών της Κοινότητας-
ότι οι σπουδαστές επιβαρύνουν μόνον κατ' εξαίρεση την 
κοινωνική βοήθεια- ότι, εντούτοις, οι δαπάνες κοινωνικής 
βοήθειας του κράτους μέλους υποδοχής, η οποία χορηγείται 
σε σπουδαστή που δεν έχει άλλο νομικό σύνδεσμο με το εν 
λόγω κράτος μέλος πέραν του απλού γεγονότος ότι βρί­
σκεται σ' αυτό με σκοπό να παρακολουθήσει επαγγελμα­
τική εκπαίδευση, δεν πρέπει να βαρύνουν το κράτος μέλος 
υποδοχής αλλά το κράτος μέλος προέλευσης· 
ότι είναι απαραίτητο να ληφθούν από τα κράτη μέλη διοι­
κητικά μέτρα για να διευκολυνθεί η διαμονή έτσι ώστε να 
μην υπάρχουν διακρίσεις· 
ότι η άσκηση του δικαιώματος διαμονής καθίσταται πράγ­
ματι δυνατή μόνον εφόσον τούτο χορηγείται στο/στη 
σύζυγο και στα συντηρούμενα παιδιά τους· 
ότι φαίνεται ενδεδειγμένο να εξασφαλισθεί στους δικαιού­
χους της παρούσας οδηγίας το ίδιο διοικητικό καθεστώς με 
αυτό που προβλέπεται ιδίως από τον κανονισμό (ΕΟΚ) 
αριθ. 1612/68 (·), την οδηγία 68/360/ΕΟΚ (2) και την οδηγία 
64/221/ΕΟΚ(3) του Συμβουλίου' 
ότι η παρούσα οδηγία δεν αφορά τους σπουδαστές που 
έχουν το δικαίωμα διαμονής λόγω του ότι ασκούν ή έχουν 
ασκήσει οικονομική δραστηριότητα ή είναι μέλη της οικο­
γένειας διακινούμενου εργαζόμενου, 
(') ΕΕ αρι3. L 257 της 19. 10. 1968, σ. 2. 
(2) ΕΕ αριθ. L 257 της 19. 10. 1968, σ. 13. 
(3) ΕΕ αριθ. 56 της 4. 4. 1964, σ. 850/64. 
3. 2. 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αρι«. C 26/17 
ΑΡΧΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ: ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ: 
Άρύ'ρο Ι 
1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα για να 
διευκολύνουν την άσκηση του δικαιώματος διαμονής, προ­
κειμένου να εξασφαλίζεται η πρόσβαση στην επαγγελμα­
τική εκπαίδευση κατά τρόπο που να μην εισάγει διακρίσεις. 
Προς το σκοπό αυτό, αναγνωρίζουν το δικαίωμα διαμονής 
σε κάθε σπουδαστή που είναι υπήκοος κράτους μέλους και 
ο οποίος δεν διαθέτει αυτό το δικαίωμα βάσει άλλης διά­
ταξης κοινοτικού δικαίου, καθώς επίσης στο/στη σύζυγο 
του και στα συντηρούμενα τέκνα του, εφόσον αυτός μεν 
είναι εγγεγραμμένος σε εκπαιδευτικό ίδρυμα για να παρα­
κολουθήσει επαγγελματική εκπαίδευση, όλοι δε καλύ­
πτονται από ασφάλιση ασθένειας. Άρ&ρο Ι 
1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν να απαραίτητα μέτρα για 
να διευκολύνουν την άσκηση του δικαιώματος διαμονής, 
προκειμένου να εξασφαλίζεται η πρόσβαση στην επαγγελ­
ματική εκπαίδευση κατά τρόπο που να μην εισάγει διακρί­
σεις. Προς το σκοπό αυτό, αναγνωρίζουν το δικαίωμα δια­
μονής σε κάθε σπουδαστή που είναι υπήκοος κράτους 
μέλους και ο οποίος δεν διαθέτει αυτό το δικαίωμα βάσει 
άλλης διάταξης κοινοτικού δικαίου, καθώς επίσης στο/στη 
σύζυγο του και στα συντηρούμενα τέκνα του, εφόσον αυτός 
μεν είναι εγγεγραμμένος σε εκπαιδευτικό ίδρυμα για να 
παρακολουθήσει επαγγελματική εκπαίδευση, όλοι δε καλύ­
πτονται από ασφάλιση ασθένειας. 
2. Οι υπήκοοι των κρατών μελών που προτίθενται να 
παρακολουθήσουν επαγγελματική εκπαίδευση, καθώς και 
τα μέλη της οικογένειας τους, έχουν το δικαίωμα να υπα­
χθούν στο καθεστώς ασφάλισης ασθένειας της χώρας υπο­
δοχής με τους ίδιους όρους που ισχύουν για τους υπηκόους 
του κράτους αυτού. 2. Οι υπήκοοι των κρατών μελών που προτίθενται να 
παρακολουθήσουν επαγγελματική εκπαίδευση, καθώς και 
τα μέλη της οικογένειας τους, έχουν το δικαίωμα να υπα­
χθούν στο καθεστώς ασφάλισης ασθένειας της χώρας υπο­
δοχής με τους ίδιους όρους που ισχύουν για τους υπηκόους 
του κράτους αυτού. 
3. Αν ένας σπουδαστής που αναφέρεται στην παράγραφο 
1, επιβαρύνει την κοινωνική βοήθεια του κράτους μέλους 
υποδοχής, το εν λόγω κράτος χορηγεί αυτή σύμφωνα με τη 
νομοθεσία του. Κατ' αίτηση του κράτους μέλους υποδοχής, 
το κράτος μέλος προέλευσης επιστρέφει το ποσό της χορη­
γηθείσας βοήθειας. Για την εφαρμογή της παρούσας οδη­
γίας, νοείται ως «κράτος μέλος προέλευσης» το κράτος στο 
οποίο ο σπουδαστής είχε την κύρια κατοικία του προτού 
διεκδικήσει το δικαίωμα διαμονής σε κράτος βάσει της 
παρούσας οδηγίας. 3. Αν ένας σπουδαστής που αναφέρεται στην παράγραφο 
1, επιβαρύνει την κοινωνική βοήθεια του κράτους μέλους 
υποδοχής, το εν λόγω κράτος χορηγεί αυτή σύμφωνα με τη 
νομοθεσία του. Κατ' αίτηση του κράτους μέλους υποδοχής, 
το κράτος μέλος προέλευσης επιστρέφει το ποσό της χορη­
γηθείσας βοήθειας. Για την εφαρμογή της παρούσας οδη­
γίας, νοείται ως «κράτος μέλος προέλευσης» το κράτος στο 
οποίο ο σπουδαστής είχε την κύρια κατοικία του προτού 
διεκδικήσει το δικαίωμα διαμονής σε κράτος βάσει της 
παρούσας οδηγία. 
ΆρΦρο 2 
1. Το δικαίωμα διαμονής διαπιστώνεται με την έκδοση 
εγγράφου επονομαζόμενου «κάρτα διαμονής των Ευρω­
παϊκών Κοινοτήτων», του οποίου η ισχύς περιορίζεται στο 
διάστημα που διαρκεί η επαγγελματική εκπαίδευση. Η 
κάρτα διαμονής ανανεώνεται κάθε χρόνο, με την επιφύλαξη 
της εφαρμογής του τρίτου εδαφίου. Στην περίπτωση που ένα 
μέλος της οικογένειας δεν έχει την ιθαγένεια κράτους 
μέλους, εκδίδεται έγγραφο διαμονής που έχει την ίδια ισχύ 
με αυτό που εκδίδεται για τον υπήκοο από τον οποίο εξαρ­
τάται. Άρΰρο 2 
1. Το δικαίωμα διαμονής διαπιστώνεται με την έκδοση 
εγγράφου επονομαζόμενου «κάρτα διαμονής των Ευρω­
παϊκών Κοινοτήτων», του οποίου η ισχύς περιορίζεται στο 
διάστημα που πραγματικά διαρκεί η επαγγελματική εκπαί­
δευση. Η κάρτα διαμονής ανανεώνεται κάθε χρόνο, με την 
επιφύλαξη της εφαρμογής του τρίτου εδαφίου. Στην περί­
πτωση που ένα μέλος της οικογένειας δεν έχει την ιθαγένεια 
κράτους μέλους, εκδίδεται έγγραφο διαμονής που έχει την 
ίδια ισχύ με αυτό που εκδίδεται για τον υπήκοο από τον 
οποίο εξαρτάται. 
Για την έκδοση της κάρτας ή του εγγράφου διαμονής, το 
κράτος μέλος μπορεί να ζητήσει από τον αιτούντα μόνον 
την προσκόμιση ενός εγγράφου ταυτότητας καθώς και της 
απόδειξης ότι πληροί τις προϋποθέσεις που προβλέπονται 
στο άρθρο 1 παράγραφος 1. Για την έκδοση της κάρτας ή του εγγράφου διαμονής, το 
κράτος μέλος μπορεί να ζητήσει από τον αιτούντα μόνον 
την προσκόμιση ενός εγγράφου ταυτότητας καθώς και της 
απόδειξης ότι πληροί τις προϋποθέσεις που προβλέπονται 
στο άρθρο 1 παράγραφος 1. 
Αριθ. C 26/18 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 3. 2.90 
ΑΡΧΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ 
Αν ένα κράτος μέλος έχει ζητήσει την επιστροφή των 
δαπανών κοινωνικής βοήθειας δυνάμει του άρθρου 1 παρά­
γραφος 3, η ανανέωση της κάρτας διαμονής μπορεί να γίνει 
μόνον με την προηγούμενη συναίνεση του κράτους μέλους 
προέλευσης. 
2. Τα άρθρα 2, 3, 9 και 10 της οδηγίας 68/360/ΕΟΚ, το 
άρθρο 11 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1612/68 και τα 
άρθρα 2 έως 9 της οδηγίας 64/221/ΕΟΚ εφαρμόζονται 
στους δικαιούχους της παρούσας οδηγίας. 
Αρθρο 3 
Τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις απαραίτητες νομοθετικές 
κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφω­
θούν με την παρούσα οδηγία το αργότερο στις 31 Δεκεμ­
βρίου 1990. Ανακοινώνουν αμέσως τις εν λόγω διατάξεις 
στην Επιτροπή. 
Οι διατάξεις που θεσπίζονται δυνάμει του πρώτου εδαφίου 
παραπέμπουν ρητά στην παρούσα οδηγία. 
Αρθρο 4 
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη. ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ 
Αν ένα κράτος μέλος έχει ζητήσει την επιστροφή των 
δαπανών κοινωνικής βοήθειας δυνάμει του άρθρου 1 παρά­
γραφος 3, η ανανέωση της κάρτας διαμονής μπορεί να γίνει 
μόνον με την προηγούμενη συναίνεη του κράτους μέλους 
προέλευσης. 
2. Τα άρθρα 2, 3, 9 και 10 της οδηγίας 68/360/ΕΟΚ, το 
άρθρο 11 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1612/68 και τα 
άρθρα 2 έως 9 της οδηγίας 64/221/ΕΟΚ εφαρμόζονται 
στους δικαιούχους της παρούσας οδηγίας. 
Τα άτομα που επωφελούνται από την παρούσα οόψία 
έχουν όλα τα δικαιώματα πον απορρέουν από τον κανο­
νισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1612/68, τις οδηγίες 68/360/ΕΟΚ και 
64/221/ΕΟΚ και τις νομοθετικές διατάξεις που τις τροπο­
ποιούν. 
Αρθρο 3 
Πριν από το τέλος το δεύτερου έτους από τη θέση σε ισχύ 
της παρούσας οδηγίας και εν συνεχεία ανά τριετία, η Επι­
τροπή εκπονεί έκθεση με θέμα την εφαρμογή της παρούσας 
οδηγίας την οποία υποβάλλει στο Συμβούλιο και το Ευρω­
παϊκό Κοινοβούλιο. 
Άρθρο 4 
Τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις απαραίτητες νομοθετικές, 
κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφω­
θούν με την παρούσα οδηγία το αργότερο στις 31 Δεκεμ­
βρίου 1990. Ανακοινώνουν αμέσως τις εν λόγω διατάξεις 
στην Επιτροπή. 
Οι διατάξεις που θεσπίζονται δυνάμει του πρώτου εδαφίου 
παραπέμπουν ρητά στην παρούσα οδηγία. 
Αρθρο 5 
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.