Η παρούσα πρόταση βασίζεται σε ένα υφιστάμενο κεντρικό σύστημα συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών, το οποίο απαιτεί κοινή αρχιτεκτονική και κοινούς κανόνες λειτουργίας. Επιπλέον, θεσπίζει κανόνες για τους συνοριακούς ελέγχους στα εξωτερικά σύνορα και την πρόσβαση στο σύστημα, μεταξύ άλλων και για σκοπούς επιβολής του νόμου, οι οποίοι είναι ενιαίοι για όλα τα κράτη μέλη. Ως εκ τούτου, η μόνη δυνατή επιλογή νομικού μέσου είναι ο κανονισμός.

·Θεμελιώδη δικαιώματα

Ο προτεινόμενος κανονισμός έχει αντίκτυπο στα θεμελιώδη δικαιώματα, ιδίως στο δικαίωμα στην αξιοπρέπεια (άρθρο 1 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης), στο δικαίωμα στην ελευθερία και την ασφάλεια (άρθρο 6 του Χάρτη), στο δικαίωμα του σεβασμού της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής (άρθρο 7 του Χάρτη), στην προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα (άρθρο 8 του Χάρτη), στο δικαίωμα στο άσυλο και στην προστασία της αρχής της μη επαναπροώθησης (άρθρα 18 και 19 του Χάρτη) και στην προστασία σε περίπτωση απομάκρυνσης, απέλασης και έκδοσης (άρθρο 19 του Χάρτη), στο δικαίωμα στη μη διακριτική μεταχείριση (άρθρο 21 του Χάρτη), στα δικαιώματα του παιδιού (άρθρο 24 του Χάρτη) και στο δικαίωμα πραγματικής προσφυγής (άρθρο 47 του Χάρτη).

Ο κανονισμός VIS του 2008 θεσπίζει αυστηρούς κανόνες για την πρόσβαση στο VIS και τις αναγκαίες διασφαλίσεις. Προβλέπει επίσης για τους ενδιαφερομένους δικαιώματα πρόσβασης, διόρθωσης, διαγραφής και προσφυγής (δηλαδή, διόρθωση, διαγραφή και προσφυγή βάσει του Γενικού Κανονισμού για την Προστασία Δεδομένων), ιδίως το δικαίωμα προσφυγής ενώπιον δικαστηρίου και την επίβλεψη των πράξεων επεξεργασίας δεδομένων από δημόσιες ανεξάρτητες αρχές. Με την παρούσα πρόταση θεσπίζονται πρόσθετες διασφαλίσεις για την κάλυψη των συγκεκριμένων αναγκών των νέων κατηγοριών δεδομένων, της επεξεργασίας δεδομένων και των υποκειμένων των δεδομένων που θα καλύπτονται από το VIS. Ως εκ τούτου, η πρόταση συνάδει πλήρως με τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως όσον αφορά το δικαίωμα προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, και είναι επίσης σύμφωνη με το άρθρο 16 της ΣΛΕΕ, το οποίο εγγυάται σε όλους το δικαίωμα προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που τους αφορούν.

4.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

Σε συνέχεια της τεχνικής μελέτης που εκπονήθηκε από τον eu-LISA το 2016 σχετικά με την τεχνική τροποποίηση του VIS που προκύπτει από τη διαδικασία REFIT και της εκτίμησης επιπτώσεων, η παρούσα πρόταση ακολουθεί την επιλογή της επέκτασης του VIS ώστε να περιλαμβάνει δεδομένα σχετικά με θεωρήσεις μακράς διάρκειας και άδειες διαμονής, της διενέργειας αυτοματοποιημένων ελέγχων σε βάσεις δεδομένων της ΕΕ και της Interpol για την ασφάλεια και, κατά περίπτωση, ελέγχων παράτυπης μετανάστευσης, καθώς και της μείωσης της ηλικίας συλλογής δακτυλικών αποτυπωμάτων για τα παιδιά και της αποθήκευσης στο VIS αντιγράφου της σελίδας του ταξιδιωτικού εγγράφου των αιτούντων όπου αναγράφονται τα προσωπικά στοιχεία. Σύμφωνα με τη μελέτη, για την υλοποίηση των ανωτέρω θα απαιτηθούν 182 εκατ. EUR. Η φάση ανάπτυξης αναμένεται μεταξύ 2021 και 2023· συνεπώς τα αναγκαία κεφάλαια θα καλυφθούν από το ποσό που θα χορηγηθεί στο πλαίσιο του επόμενου προϋπολογισμού της ΕΕ. Εάν η πρόταση εγκριθεί πριν από το επόμενο δημοσιονομικό πλαίσιο, οι αναγκαίοι πόροι (το ύψος των οποίων εκτιμάται σε 1,5 εκατ. EUR) θα χρηματοδοτηθούν από τη γραμμή προϋπολογισμού του ΤΕΑ-Σύνορα και Θεωρήσεις και τα ποσά θα αφαιρεθούν από τα χρήματα που προβλέπονται για την περίοδο 2021-2023. Το ποσό των 1,5 εκατ. EUR θα χρησιμοποιηθεί για τη δρομολόγηση των προπαρασκευαστικών εργασιών που θα οδηγήσουν στην εφαρμογή των μέτρων που καθορίζονται στην παρούσα πρόταση, όπως τα μέτρα που αφορούν την κατάρτιση των εκτελεστικών πράξεων και τη σύναψη δημόσιων συμβάσεων. Εάν επιτευχθεί πολιτική συμφωνία σχετικά με την παρούσα πρόταση έως τον Μάρτιο του 2019 (δηλαδή εντός της τρέχουσας κοινοβουλευτικής περιόδου), ο στόχος είναι να υλοποιηθεί η πρόταση έως τα τέλη του 2021.

Οι πόροι που απαιτούνται για την παρούσα πρόταση (τόσο για το ταμείο διαχείρισης συνόρων όσο και για κάθε σχετικό οργανισμό) είναι συμβατοί με την πρόταση της Επιτροπής, της 2ας Μαΐου 2018, για το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο της περιόδου 2021-2027. Οι δαπάνες που συνδέονται με την υλοποίηση της παρούσας πρότασης κατανέμονται ως εξής:

–105 εκατ. EUR στον eu-LISA (έμμεση διαχείριση)·

–45 εκατ. EUR στα κράτη μέλη, ποσό που προβλέπεται στα εθνικά τους προγράμματα (επιμερισμένη διαχείριση)·

–2 εκατ. EUR στον Οργανισμό Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής (έμμεση διαχείριση)·

–30 εκατ. EUR στην Ευρωπόλ (έμμεση διαχείριση).

Το μοντέλο κόστους που εφαρμόζεται εξηγείται στο παράρτημα 3 – «Ποιος επηρεάζεται και με ποιον τρόπο», τμήμα 2 «Σύνοψη κόστους και οφελών» και στο παράρτημα 4 «REFIT» της εκτίμησης επιπτώσεων και αναλύεται διεξοδικότερα στις μελέτες «Feasibility and Implications of Lowering the Fingerprinting age for Children» (Σκοπιμότητα και επιπτώσεις της μείωσης της ηλικίας συλλογής δακτυλικών αποτυπωμάτων για τα παιδιά), «Storing a scanned copy of the visa applicants' travel document in the Visa Information System» (Αποθήκευση σαρωμένου αντιγράφου του ταξιδιωτικού εγγράφου των αιτούντων θεώρηση στο Σύστημα Πληροφοριών για τις Θεωρήσεις), «Feasibility study to include in a repository documents for Long-Stay visas, Residence and Local Border Traffic Permits» (Μελέτη σκοπιμότητας για τη συμπερίληψη σε αποθετήριο εγγράφων σχετικά με θεωρήσεις μακράς διάρκειας, άδειες διαμονής και άδειες τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας) και «Legal Analysis on the Necessity and Proportionality of Extending the Scope of the Visa Information System (VIS) to Include Data on Long Stay Visas and Residence Documents» (Νομική ανάλυση της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας επέκτασης του πεδίου εφαρμογής του Συστήματος Πληροφοριών για τις Θεωρήσεις (VIS) ώστε να περιλαμβάνει δεδομένα σχετικά με θεωρήσεις μακράς διάρκειας και έγγραφα διαμονής), μελέτες οι οποίες υποστηρίζουν την εκτίμηση επιπτώσεων.

5.ΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

·Σχέδια εφαρμογής και ρυθμίσεις παρακολούθησης, αξιολόγησης και υποβολής εκθέσεων

Η Επιτροπή θα διασφαλίσει την παρακολούθηση της λειτουργίας του VIS και θα αξιολογεί τους βασικούς του στόχους πολιτικής. Τέσσερα έτη μετά την έναρξη εφαρμογής του αναθεωρημένου κανονισμού VIS, και κάθε τέσσερα έτη στο εξής, η Επιτροπή θα υποβάλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο. Στην έκθεση θα παρουσιάζεται συνολική αξιολόγηση της λειτουργίας του συστήματος, συμπεριλαμβανομένων των άμεσων και έμμεσων επιπτώσεών του και της πρακτικής εφαρμογής στα θεμελιώδη δικαιώματα. Θα πρέπει να εξετάζονται τα αποτελέσματα που έχουν επιτευχθεί σε σχέση με τους καθορισμένους στόχους, να αξιολογείται η πρόοδος που έχει σημειωθεί ως προς τους τέσσερις βασικούς τομείς προβλημάτων, το κατά πόσον το σκεπτικό το οποίο διέπει τη λειτουργία του συστήματος εξακολουθεί να ισχύει, καθώς και οι τυχόν συνέπειες μελλοντικών ενεργειών. Η εφαρμογή του VIS αξιολογείται επίσης μέσω του μηχανισμού αξιολόγησης του Σένγκεν σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1053/2013 του Συμβουλίου, με την επιφύλαξη του ρόλου της Επιτροπής ως θεματοφύλακα των Συνθηκών (άρθρο 17 παράγραφος 1 της ΣΕΕ).

·Μεταβλητή γεωμετρία

Η παρούσα πρόταση βασίζεται και αναπτύσσει το κεκτημένο του Σένγκεν σχετικά με τα εξωτερικά σύνορα και τις θεωρήσεις όσον αφορά τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων και τη χορήγηση θεωρήσεων βραχείας διάρκειας.

Αυτό έχει τις ακόλουθες επιπτώσεις όσον αφορά τα πρωτόκολλα της Συνθήκης και τις συμφωνίες που αφορούν τη σύνδεση με την ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν:

Δανία: Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου (αριθ. 22) για τη θέση της Δανίας, το οποίο έχει προσαρτηθεί στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ) και τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), η Δανία δεν συμμετέχει στη θέσπιση από το Συμβούλιο μέτρων βάσει του τίτλου V του τρίτου μέρους της ΣΛΕΕ.

Δεδομένου ότι ο παρών κανονισμός αναπτύσσει το κεκτημένο του Σένγκεν, η Δανία πρέπει να αποφασίσει, σύμφωνα με το άρθρο 4 του εν λόγω πρωτοκόλλου, εντός έξι μηνών αφότου το Συμβούλιο αποφασίσει σχετικά με τον παρόντα κανονισμό, αν θα τον εφαρμόσει στο εθνικό της δίκαιο.