ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλκς, 20()VI<)% 
COM(96) 109 τελικό 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ 

ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ 
Πίνακας πεοιεγομένων 
Σελίδα 
Ι. Ανάλυση και απολογισμός της επίπτωσης των διαρθρωτικών 3 
παρεμβάσεων στην απασχόληση 
Α. Η δράση των Διαρθρωτικών Ταμείων είναι απαραίτητη 
προϋπόθεση για τη δημιουργία σταθερών θέσεων απασχόλησης 3 
Β. Επίπτωση στην απασχόληση διαφοροποιούμενη ανάλογα 
με τους στόχους 9 
Γ. Ποσοτικός προσδιορισμός της επίπτωσης 16 
Π. Πιθανές προσαρμογές: εντονότερες ποσοτικές και ποιοτικές 18 
προσπάθειες για την απασχόληση στο πλαίσιο 
του υφισταμένου προγραμματισμού 
Α. Εξασφάλιση των μακροπρόθεσμων συνθηκών για βιώσιμη 
οικονομική ανάπτυξη 18 
Β. Ανάπτυξη με μεγαλύτερη ένταση απασχόλησης 21 
Γ. Προώθηση μιας περισσότερο ενεργητικής προσέγγισης 
όσον αφορά την οικονομική και κοινωνική αλληλεγγύη, 
συμπεριλαμβανομένης της ισότητας τ<»ν ευκαιρκυν 29 
Δ. Αξιοποίηση και διεύρυνση της εταιρικής σχέσης στο πλαίσιο 
των διαρθρωτικών παρεμβάσεων 32 
Συμπεράσματα 36 
Παραρτήματα 
ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ 
Ι ΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 
Ι! σοβαρότητα της κατάστασης στον τομέα της απασχόλησης αποτελεί βασικό θέμα που 
απασχολεί την Ευρωπαϊκή Ένωση, που αριθμεί σήμερα περίπου 18 εκατομμύρια ανέργους. Η 
καταπολέμηση της ανεργίας και η δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης αντιπροσωπεύει, 
συνεπώς, προτεραιότητα ουσιώδους σημασίας για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη. 
Σύμφωνα με τις κατευθύνσεις του Λευκού Βιβλίου για την "Ανάπτυξη, Ανταγωνιστικότητα, 
Απασχόληση", το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Έσσεν αποφάσισε να εφαρμόσει μεσοπρόθεσμα 
μέτρα στον τομέα αυτό μέσω πολυετών προγραμμάτων που εκπονούνται από τα κράτη μέλη. 
Στην ανακοίνωση της προς το Συμβούλιο για τη συνέχιση των αποφάσεων του Έσσεν1, η 
Επιτροπή υπογράμμισε ότι πρέπει να εξασφαλισθεί η συνοχή μεταξύ της πολιτικής που 
αποφασίστηκε στο Έσσεν και της χρησιμοποίησης των Διαρθρωτικών Ταμείων. Επίσης, στην 
πρόσφατη ανακοίνωση της σχετικά με τις τάσεις και την εξέλιξη των συστημάτων απασχόλησης 
στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την ευρωπαϊκή στρατηγική για την απασχόληση2, η Επιτροπή 
παρουσίασε τις προτεραιότητες της προκειμένου να συνυπολογίζονται, στο πλαίσιο των 
Διαρθρωτικών Ταμείων, οι τελευταίες εξελίξεις και προοπτικές όσον αφορά την πολιτική για 
την απασχόληση. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Μαδρίτης υποδέχθηκε ευνοϊκά την έκθεση 
αυτή, και τόνισε ειδικότερα "τα αμοιβαίως επωφελή αποτελέσματα που συνεπάγεται ο 
ενισχυμένος συντονισμός μεταξύ των οικονομικών και διαρθρωτικών πολιτικών της Ένωσης". 
Πράγματι, με προϋπολογισμό 170 δισ. ECU σε τιμές 1995 (συμπεριλαμβανομένου του Ταμείου 
Συνοχής) για την περίοδο 1994-1999, τα Διαρθρωτικά Ταμεία διαδραματίζουν, στο πλαίσιο της 
οικονομικής και κοινωνικής συνοχής, θεμελιώδη ρόλο στην προώθηση της απασχόλησης, ιδίως 
στα κράτη μέλη και στις περιφέρειες στις οποίες επικεντρώνονται βάσει του προγραμματισμού 
που καταρτίζεται ουσιαστικά από τα κράτη μέλη. Τα Διαρθρωτικά Ταμεία στηρίζουν τη 
δημιουργία θέσεων απασχόλησης, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, με τη βελτίωση αφενός 
της προσαρμογής του υλικού και του ανθρώπινου κεφαλαίου και, αφετέρου, της λειτουργίας 
της αγοράς εργασίας. Βραχυπρόθεσμα, τα Διαρθρωτικά Ταμεία συμβάλλουν στην αύξηση της 
(χπασχόλησης μέσω της δημιουργίας συμπληρωματικής ζήτησης για αγαθά και υπηρεσίες. 
Για να μειωθούν, στο πλαίσια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι περιφερειακές ανισότητες που 
εξακολουθούν να υπάρχουν και σε σχέση με την απασχόληση, οι διαρθρωτικές πολιτικές 
ευνοούν την ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη των περιφερειών προτεραιότητας. Οι ανισότητες ως 
προς την απασχόληση τείνουν επίσης να δημιουργήσουν μεγάλες εντάσεις στο πλαίσιο της 
Ένωσης - τα ποσοστά ανεργίας διαφέρουν ανάλογα με τις περιφέρειες από 3,4% έως 34,7% -
δηλαδή σχέση 1 προς 10 (βλ. παράρτημα αριθ. 1). 
COM(95) 74 τελικό της 8ης Μαρτίου 1995 
COM(95) 465 τελικό της 11ης Οκτωβρίου 1995 
2 
Οι στατιστικές για την ανεργία πρέπει, εξάλλου, να συμπληρωθούν μι ενδείξεις που απορούν 
το ποσοστό απασχόλησης, στο οποίο λαμβάνεται υπόψη το ποσοστό συμμέτοχης (σχέση μεταξύ 
του ενεργού πληθυσμού και εκείνου από 15 μέχρι 64 ετών σε ηλικία να εργαστεί) 
αντικατοπτρίζοντας έτσι την κατάσταση της υποαπασχόλησης. Και, στον τομέα αυτά, οι 
ανισότητες είναι έντονες: τα ποσοστά συμμετοχής κυμαίνονται από 51% εως 86,5% (βλ. 
παράρτημα αριθ. 2), ενώ τα χαμηλότερα ποσοστά εμφανίζονται κυρίως στο νότο της Ένωσης 
(Βόρειος Ελλάδα, Ισπανία, Νότιος Ιταλία). 
Στις λοιπές περιοχές, οι διαρθρωτικές πολιτικές συμβάλλουν στην εφαρμογή ενεργητικών 
πολιτικών για την αγορά εργασίας, οι οποίες αφορούν αφενός την ένταξη των νέων, των 
μακροχρόνια ανέργων και των ατόμων που απειλούνται με αποκλεισμό και, αφετέρου, την 
προσαρμογή του εργατικού δυναμικού στις βιομηχανικές μεταλλαγές. 
Με τη συμβολή τους στην προώθηση της απασχόλησης, οι διαρθρωτικές πολιτικές μπορούν 
επιπλέον να συμβάλουν στην ισότητα των ευκαιριών, την οποία τα Ευρωπαϊκά Συμβούλια 
έχουν χαρακτηρίσει πρωταρχικό μέλημα της Ένωσης και των κρατών μελών της. 
Ι. ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΗΣ ΤΩΝ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΩΝ 
ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ 
Α. Η δράση των ΛιαρΟρωτικών Ταμείων είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τη 
δημιουργία σταθερών θέσεων απασχόλησης 
1 ) Γενικά, οι διαρθρωτικές παρεμβάσεις ασκούν διττή δράση: 
(χ) Άιιεση, από πλευράς προσφοράς: οι συγχρηματοδοτούμενες από τα 
Διαρθρωτικά Ταμεία επενδύσεις συμβάλλουν στη βελτίωση των 
οικονομικών επιδόσεων του παραγωγικού ιστού μέσω της μεγέθυνσης 
και της προσαρμογής των χορηγήσεων σε υλικό και ανθρώπινο 
κεφάλαιο, πράγμα που επιτρέπει μακροπρόθεσμα την αύξηση της 
απασχόλησης. 
β) Έμμεση, από πλευράς ζήτησης: οι διαρθρωτικές παρεμβάσεις έχουν 
άμεσες επιπτώσεις στο εισόδημα και στην απασχόληση καθώς και 
σημαντικές έμμεσες και απορρέουσες επιπτώσεις που συνδέονται με την 
αύξηση της τελικής ζήτησης- έχουν επίσης αντίκτυπο εκτός των 
ενισχυομένων περιοχών (leakage effects) από τον οποίο ωφελούνται 
κυρίως οι περισσότερο ανεπτυγμένες περιοχές. 
Γενικά, οι διαρθρωτικές πολιτικές μπορούν να θεωρηθούν ως ένα στοιχείο των 
εθνικών οικονομικών πολιτικών τις οποίες συγχρηματοδοτούν. 
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι "το κοινό καθήκον" στη Γερμανία, εθνικό 
σύστημα ενισχύσεων για περιφερειακούς σκοπούς. 
Maxoooixovofctixéc επιπτώαε^ 
Χνμμντοχή onç rjti'Wiwmç JTOV ηραγμαΊΜοιηΟηκην am1) ne οικνίνς 
περιοχές 
Όσον αφορά τις ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου, το μερίδιο της 
κοινοτικής (τυνδρομής που διατεθεί στις επενδύσεις (ιδίως δυνάμει του 
ΕΤΠΑ) αντιπροσωπεύει γρίπου 12% όλ<ον των δημοσίων και ιδιωτικών 
επενδύσεων στην Ελλάδα, μεταξύ $ και 9% στην Ιρλανδία και στην 
Πορτογαλία αντίστοιχα, και ?% στις δικαιούχες ισπανικές περιοχές. Τα 
μερίδια αυτά, στα 4Wtoia δεν συνυπολογίζεται η συνδρομή του Ταμείου 
Συνοχής, επιτρέπουν να εικαστεί ο οικονομικός αντίκτυπος των ταμεία)ν. 
Πράγματι, πρόκειται για ποσοστά που υπολογίζονται σε σχέση με τις 
συνολικές επενδύσεις, ιδιωτικές και δημόσιες. Σε σχέση μόνο με τις 
δημόσιες επενδύσεις, τα ποσοστά αυτά εμφανίζονται σημαντικά και μπορεί 
να αντιπροσωπεύουν μέχρι το 50% αυτών των επενδύσεων. 
Εζΐιπχώσευζ ϋΐι\ν αναιίΐυξτι %ων δικαιούχων κρατών 
Οι πρώτες εκτιμήσεις όσον αφορά τα εγκριθέντα ΚΠΣ επιτρέπουν να 
oiaq-ανούν οι σημαντικές επιππίχτεις που θα έχουν στην ανάπτυξη και, 
συνεπ(ί>ς, στηναπααχόληση. Για την Πορτογαλία και την Ελλάδα, η 
πρόσθετη ανάπτυξη του ΑΕγχΠ χάρη στην κοινοτική ενίσχυση 
υπολογίζεται σε (3,5% ετησίως (πάνω.από 1% εάν ληφθεί υπόψη η εθνική 
συμμετοχή). Έτσι, το ΑΕγχΠ της Πορτογαλίας και της Ελλάδας αναμένεται 
να φθάσει το 1999 ένα επίπεδο κατά 3% υψηλότερο από εκείνο που θα είχε 
επιτευχθεί χωρίς την κοινοτική συνδρομή. 
Τα πρώτα αποτελέσματα των εκτιμήσεων για την Ισπανία και την Ιρλανδία 
δείχνουν πρόσθετη ανάπτυξη του ΑΕγχΠ στις σχετικές περιοχές κατά 0,4% 
ετησίως (0,7% λαμβάνοντας υπόψη την εθνική συμμετοχή), δηλαδή ΑΕγχΠ 
κατά 2% υψηλότερο το 1999 σε σύγκριση με εκείνο που θα είχε επιτευχθεί 
χωρίς την παρεχόμενη βοήθεια. 
Είναι σαφές ότι οι πραγματικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη θα εξαρτηθούν 
σε μεγάλο βαθμό από το γενικό οικονομικό πλαίσιο, το οποίο εξαρτάται 
ταυτόχρονα από τα επιτεύγματα των μακροοικονομικών πολιτικών και 
από την εξέλιξη της διεθνούς οικονομίας. 
Οι διαρθρωτικές παρεμβάσεις χρησιμοποιούν ένα φάσμα μέσων, που εστιάζονται σε 
τρεις τύπους ενεργειών: στήριξη του τομέα των υποδομών, στήριξη του παραγωγικού 
τομέα και ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού. 
α) Ο τομέας των υποδομών ενθαρρύνει την ανάπτυξη και, συνεπώς, την 
απασχόληση: 
(i) η ανάπτυξη των υποδομών δημιουργεί θετικές εξωτερικές οικονομίες 
για το ιδιωτικό κεφάλαιο (αύξηση της παραγωγικότητας και μείωση του 
κόστους παραγωγής). Το φαινόμενο αυτό είναι ιδιαίτερα αισθητό στις 
λιγότερο ε-ξοπλισμένες περιοχές του στόχου 1 • 
(ii) οι επιπτώσεις στην απασχόληση είναι γενικά θετικές και συνίστανται 
στις: 
άμεσες επιπτοΉτεις που συνδέονται κυρίοις με τις 
δραστηριότητες του κατασκευαστικού τομέα-πρόκειται (ΐ)στό(Το 
για προσωρινές κ(χι εν μέρει εξωγενείς θέσεις εργασίας-
έμμεσες επιπτώσεις που συνδέονται με τις εξωτερικές 
οικονομίες που απορρέουν από την υλοποίηση των υποδομούν 
και τη χρησιμοποίηση τους·η πυκνότητα σε θέσεις απασχόλησης 
διαφέρει ανάλογα με την περίπτωση. 
Υποδομές 
Τα μεγάλα προγράμματα σιδηροδρομικών υποδομών που στηρίζονται από το 
ΕΤΠ.Α στην Ιταλία και στην Ελλάδα θα συμβάλουν άμεσα στη δημιουργία ή στη 
διατήρηση 37,000 και Π.600 θέσεων εργασίας αντίστοιχα. Ο έμμεσος 
αντίκτυπος εκτιμήθηκε σε 57,000 θέσεις απασχόλησης στην περίπτωση της 
Ιταλίας και σε 7.100 στην περίπτωση της Ελλάδας, Το πρόγραμμα κατασκευής 
και εξοπλισμού 15 νοσοκομειακών κέντρων στην Ισπανική περιφέρεια Castilla 
Leon θα συμβάλει στη δημιουργία 445 άμεσων θέσεων απασχόλησης. Τέλος, μια 
πρώτη εκτίμηση, ενδεχομένως συγκρατημένη, των επιπτώσεων τα>ν υποδομών 
που χρτρατοδοτήθηκαν από το Ταμείο Συνοχής το 1993 καταλήγει σε συνολικά 
40.000 ανθρωποέτη στα οποία προστίθενται 7.500 ανθρωποέτη που συνδέονται 
με τη λειτουργία των υποδομών. 
β) Στήριξη του παραγωγικού τομέα 
θα πρέπει να γίνει διάκριση μεταξύ των καθεστώτων ενισχύσεων για τις 
επιχειρήσεις και των έμμεσων παρεμβάσεων στην προσφορά υπηρεσιών: 
(i) άμεσες ενισχύσεις: παρουσιάζουν αντιτιθέμενες επιπτώσεις από 
πλευράς απασχόλησης, διότι η σχέση τους με αυτήν εξαρτάται από τη 
φύση της επένδυσης (παραγωγικότητα, δυναμικότητα, απορρύπανση, 
διαφοροποίηση), τον τύπο του τομέα (συντελεστής κεφαλαίου-εργασίας) 
και τον προσανατολισμό τους που επηρεάζει λιγότερο ή περισσότερο 
την απασχόληση. Πρέπει επίσης να υπογραμμισθεί ο βασικός 
περιορισμός των άμεσων ενισχύσεων: ο συχνά αυτόματος χαρακτήρας 
τους δεν επιτρέπει πάντοτε να συνεκτιμάται ο παράγοντας απασχόληση 
στις αποφάσεις χρηματοδότησης. Οι κανονισμοί των Διαρθρωτικών 
Ταμείων επιβάλλουν, σε όλες τις περιπτώσεις, τον προσανατολισμό των 
καθεστώτων ενισχύσεων στη δημιουργία ή στη διατήρηση σταθερών 
θέσεων απασχόλησης, πράγμα που πρέπει να επαληθεύεται συστηματικά 
από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη. Εξάλλου, ορισμένες άμεσες 
ενισχύσεις δεν είναι επαρκώς στραμμένες προς τους αναπτυσσόμενους 
τομείς, ενώ γενικά οι μεγάλες επιχειρήσεις επωφελούνται περισσότερο 
από αυτές σε σχέση με τις MME, οι οποίες είναι συχνά πηγή 
δημιουργίας τεχνολογικών καινοτομιών και νέων θέσεων εργασίας. 
Ταυτόχρονα, οι άμεσες ενισχύσεις επικεντρώνονται πιο συχνά στις 
υλικές επενδύσεις παρά στις επενδύσεις σε άυλα στοιχεία. 
Επενδυτικά mva^mvc 
Στην Ισπανέ, to θέμα αυτό mtûxuœi αντικείμενο ρυθμιστικών 
διατάξεων, και στην Γερμανία και to Ηνωμένο Βασίλειο οι θετικές 
επιπτίόσεις στην απασχόληση είναι βασικό κριτήριο των επενδυτικ<ί*ν 
ενισχύσείον. Τα καθεστώτα επενδυτικών ενισχύσεων ott|v Πορτογαλία 
και, σε μικρότερο βαθμό, στην Ιταλία, έχουν, αντιθέτως, ώς στόχο την 
ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεατν και, έτσι* το αποτέλεσμα αυτών 
ως προς τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης εμφανίζεται μόνο 
μεσοπρόθεσμα. 
(ii) Υπηρεσίες στις επιχειρήσεις: τα μέτρα αυτά που έχουν άυλο χαρακτήρα 
αποτελούν σημαντικό στοιχείο της στήριξης που παρέχεται στον 
παραγωγικό τομέα. 
Οι επιπτώσεις τους στην απασχόληση είναι διάσπαρτες: ενισχύουν 
την αύξηση του άυλου κεφαλαίου και επιτρέπουν να αυξηθεί η 
αποτελεσματικότητα των τοπικών επιχειρήσεων και της εξωτερικής 
τους ανταγωνιστικότητας. Μπορούν δε να διακριθούν σε: 
συμβουλευτικές και συνοδευτικές υπηρεσίες, 
συμπεριλαμβανομένων των χρηματοοικονομικών τεχνικώνϋ 
υπηρεσίες στήριξης της καινοτομίας, της ποιότητας και της ΕΤΑ, 
οι οποίες εμq)αvίζovται ιδιαίτερα σημαντικές για τις απόκεντρες 
και λιγότερο κατοικημένες περιοχές. Οι υπηρεσίες αυτές 
προϋποθέτουν τη λήψη μέτρων στους τομείς της πληροφόρησης 
και διάδοσης-
Παρόλο που οι άμεσες επιπτώσεις τους στην απασχόληση 
παραμένουν σχετικά περιορισμένες στο επίπεδο της κάθε 
οικονομικής δραστηριότητας, πρόκειται όμως συχνά για εξαιρετικά 
ειδικευμένες θέσεις εργασίας, με μεγάλη προστιθέμενη αξία και οι 
οποίες ενέχουν σημαντικό συνολικό δυναμικό, ιδίως όσον αφορά τη 
δημιουργία επιχειρήσεων, την προώθηση νέων τεχνολογιών και τη 
στενότερη συνεργασία μεταξύ των ερευνητικών κέντρων και των 
επιχειρήσεων. 
**> Ymwaizc cmc επινειούσεια 
Το υποπρόγραμμα για τη βιομηχανία τον πορτογαλικοί ΚΠΣ 
προβάλλει ιδιαίτερα τους στόχους το*ί, σχετικά με την ( παροχή 
ολοκληρωμένου φάσματος νέων ΐΒεηοεοιών οτις επιχειρήσεις. 
Ta ΕΕΪ1 του στόχου 2 στο Ηνωμένο Βασίλειο περιλαμβάνουν ειδικά 
μέτρα για τη στήριξη της δημιουργίας στρατηγικών κέντρων MME 
στους <ιημαντικότερους τομείς σε περιφερειακό επίπεδο: έμφαση 
δίνεται στην ανάπτυξη μικρών επιχειρήσεων σε τοπικό επίπεδο.Ο 
προβληματισμός σχετικά με τη στηρ^η της καινοτομίας και της ET Α 
κρίθηκε ιδιαίτερα σημαντικός στο πλαίσια του στόχου 6< 
Έτσι, η Φινλανδία θα χορηγήσει στις περιοχές (λυτές περίπου το 35% 
των πόρων του προγραμματισμού της για το θέμα αυτό. Ομοίως, η 
εισαγωγή τηλεπικοινωνιών στις αγροτικές περιοχές επέτρεψε σε 
ορισμένες δραστηριότητες να εγκατασταθούν σε απομονωμένες 
περιοχές χαι να έχουν πρόσβαση σε ορισμένες υπηρεσίες και σε 
κατάρτιση απόκτησης προσόντων (περίπτωση των "telceottages" στο 
Ηνωμένο Βασίλειο), 
Τέλος, υπενθυμίζεται για παράδειγμα ότι το κοινοτικό πρόγραμμα 
των ΚΕΚ που παρέχουν ολοκληρωμένες συνοδευτικές υπηρεσίες στις 
νέες MME συνέβαλε από το 1984 που άρχισε η εφαρμογή του στην 
εδραίωση περίπου 5.600 επιχειρήσεων, οι οποίες δημιούργησαν 27.000 
άμεσες θέσεις εργασίας στις χώρες της Ένωσης. 
γ) Ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού 
Η ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού έχει πολλαπλές επιπτώσεις στην 
ανταγωνιστικότητα, την ανάπτυξη και την απασχόληση. 
Οι επιπτώσεις αυτές στρέφονται γύρω από δύο ξεχωριστά στοιχεία: 
(ί) τις επενδύσεις σε ανθρώπινο κεφάλαιο, με την καταβολή προσπαθειών 
στους τομείς της εκπαίδευσης και της κατάρτισης, στο βαθμό που το 
παραγωγικό σύστημα είναι σε θέση να απορροφήσει το εργατικό 
δυναμικό που διαθέτει τη συγκεκριμένη κατάρτιση. Οι τομείς αυτοί 
αυξάνουν το παραγωγικό δυναμικό του ανθρώπινου παράγοντα, α 
οποίος αναλαμβάνει σημαντικότερο ρόλο στις προσπάθειες για 
οικονομική ανάκαμψη και την θέση σε κίνηση της αναπτυξιακής 
διαδικασίας. Η ύπαρξη ικανού εργατικού δυναμικού επιτρέπει την 
πραγματοποίηση επενδύσεων σε υλικά στοιχεία μεγαλύτερης 
παραγωγικότητας και διευκολύνει τη διάδοση νέων γνώσεων και 
τεχνικών, οι οποίες μπορούν, με τη σειρά τους, να βελτιώσουν την 
αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων και την ανταγωνιστικότητα το)ν 
οικονομιών στο σύνολο τους. 
Στον τομέα αυτό, η προσέγγιση που έχει υιοθετηθεί από τα Διαρθρωτικά 
Ταμεία συνίσταται στην ανάπτυξη ειδικοτήτων, προσαρμοσμένων στην 
απασχόληση, μέσω του εκσυγχρονισμού του εκπαιδευτικού συστήματος 
και της αρχικής κατάρτισης, καθώς και της ενίσχυσης των μηχανισμών 
κατάρτισης καθόλη τη διάρκεια της ενεργού ζωής. 
Επίσης, τα Διαρθρωτικά Ταμεία συμβάλλουν στην ανάπτυξη του 
ανθρώπινου δυναμικού στους τομείς της έρευνας, της επιστήμης και της 
τεχνολογίας, ειδικότερα μέσω των μεταπτυχιακών σπουδών και της 
επιμόρφωσης διαχειριστών και τεχνικών ερευνητικών κέντρων. 
Μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, το δυναμικό αυτό συμβάλλει στη 
δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης και στην εδραίωση των θέσεων 
εργασίας που αντιμετωπίζουν το διεθνή ανταγωνισμό. 
(ϋ) Τα ενεργητικά μέτρα για την αγορά εργασίας. Ύα μέτρα αυτά επιδρούν 
τόσο στην προσφορά εργασίας, με τα μέτρα παροχής κατάρτισης, άσο 
και στη ζήτηση, με τα μέτρα χορήγησης ενισχύσεων για την απασχόληση. 
Οι ενέργειες στον τομέα αυτό συμβάλλουν στην άμβλυνση της ακαμψίας 
της αγοράς εργασίας, παρέχοντας έτσι σημαντική υποστήριξη στα μέτρα 
τ<ον μακροοικονομικών πολιτικών για την ενίσχυση της αναπτυξιακής 
διαδικασίας. Επηρεάζουν επίσης, με άμεσο τρόπο, το επίπεδο της 
ανεργίας, μέσω της βελτίωσης των δυνατοτήτων απασχόλησης των 
λιγότερο ειδικευμένων κατηγοριών πληθυσμού. Από την άποψη αυτή, ο 
συνδυασμός των μέτρων επιδότησης χαμηλών ημερομισθίου και η 
βελτίωση των επαγγελματικών προσόντων επιτρέπουν την αξιοποίηση 
του διαθέσιμου εργατικού δυναμικού και την ενίσχυση της κοινωνικής 
συνοχής. 
Ανθρώπινο δυναμικό 
* Το ΚϊϊΣ για την Ελλάδα αφιερώνει σημαντικούς οικονομικούς 
πύρους στην ανάπτυξη και στον εκσυγχρονισμό Tow συστημάτων 
εκπαίδευσης και αρχικής κατάρτισης. Η στρατηγική που εφαρμόζεται 
περιλαμβάνει τα εξής βασικά στοιχεία: 
» στο επίπεδο της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, δόθηκε έμφαση στην 
προσαρμογή του προγράμματος σπουδών^ στην προώθηση των 
τεχνικών και επιστημονικών μαθημάτων, καθώς και στην εισαγωγή 
της πληροφορικής* 
- η αναβάθμιση της επαγγελματικής ^παίδευσης και μαθητείας έχει 
προτεραιότητα στο πλαίσιο του συστήματος αρχικής κατάρτισης* 
* στο επίπεδο της ανώτατης εκπαίδευσης, οι προσπάθειες εστιάζονται 
στον εκσυγχρονισμό της διαχείρισης των πανεπιστημίων και στην 
ενίσχυση των δεσμών με τον οικονομικό κόσμο. 
* £τον τομέα της αξιοποίησης του ανθρώπινου δυναμικού μέσω της 
κατάρτισης» τα προγράμματα "Βάσεις γνώσεων" και "Επαγγελματική 
κατάρτιση και απασχόλησηΜ θα επιτρέψουν στην Πορτογαλία την 
κατάρτιση 3L200 μισθωτών από τους οποίους 4.700 απασχολούνται 
στον τομέα της έρευνας. Οι ενέργειες αυτού του τύπου έχουν επίσης 
θεμελιώδη σημασία στις περιοχές του στόχου 2 που πλήττονται από 
τις βιομηχανικές μεταλλαγές, 
Στον τομέα των ενισχύσεων για ένταξη, η αστική πολιτική που 
ακολουθείται σε πολλά κράτη μέλη δίνει ιδιαίτερη προσοχή στα θέμα 
της κατάρτισης. Έτσι, οι διαρθρωτικές παρεμβάσεις στις γαλλικές 
περιοχές του στόχου 2 στηρίζουν τα κέντρα κατάρτισης και 
απασχόλησης τα οποία αποσκοπούν στη συγκέντρωση των 
υπηρεσιών παροχής πληροφοριών για την απασχόληση και των 
δραστηριοτήτων κατάρτισης και προσανατολισμού των ανέργων. 
Η επαγγελματική κατάρτιση απορρόφησε περίπου το 11% των 
συνολικών χρηματοδοτήσεων στο πλαίσιο του στόχου 5 β κατά την 
περίοδο 1989-93, και την επόμενη περίοδο προβλέπεται να 
απορροφήσει το 15% των χρηματοδοτήσεων, γεγονός που θα 
επιτρέψει να βελτιωθεί η επαγγελματική ειδίκευση και η προσαρμογή 
του ενεργού αγροτικού πληθυσμού σε θέσεις απασχόλησης σε νέους 
για ορισμένες περιοχές τομείς, όπως ο τουρισμός και το περιβάλλον. 
Β. Επίπτωση στην απασχόληση διαφοροποιούμενη ανάλογα με τους στόχους 
Η επίπτωση στην απασχόληση εξαρτάται από την ένταση και το συνδυασμό των 
παρεμβάσεων, οι οποίες ποικίλλουν ανάλογα με την αρχική κατάσταση, τους στόχους 
των Ταμείων και τα κράτη μέλη. 
1 ) Για τις πεοιογές του στόγου 1, τις οποίες αφορά το 70% των παρεμβάσεων των 
Διαρθρωτικών Ταμείων, η προτεραιότητα δημιουργίας θέσεων απασχόλησης 
επιδιώκεται κυρίως μέσω της προώθησης της ανάπτυξης, που αποσκοπεί στη 
μείωση των διαφορών όσον αφορά- το κατά κεφαλήν ΑΕΠ. Αυτό εξηγεί τις 
μεγάλες προσπάθειες που καταβάλλονται αφενός για το συνολικό 
εκσυγχρονισμό και την αναβάθμιση του παραγωγικού τομέα με προοπτική την 
ανταγωνιστικότητα και, αφετέρου, για την εξασ<|>άλιση βασικών υποδομών. 
Όσον αφορά την απασχόληση, η βασική υπόθεση αυτής της προσέγγισης είναι 
να συγκροτηθεί η αναγκαία οικονομική βάση για τη βιώσιμη ανάπτυξη, μέσω της 
ενίσχυσης της εκπαίδευσης, της κατάρτισης, της έρευνας και των τεχνολογικών 
καινοτομιών, η οποία εξασφαλίζει τη μακροπρόθεσμη δημιουργία θέσεων 
απασχόλησης. 
Βραχυπρόθεσμα, η προσέγγιση αυτή έχει περιορισμένο αντίκτυπο στην 
απασχόληση, εφόσον καταλήγει στη δημιουργία προσωρινών θέσεων εργασίας 
που συνδέονται με τις κατασκευές, αλλά και στην κατάργηση θέσεων εργασίας 
λόγω του εκσυγχρονισμού και της αναδιάρθρωσης της οικονομίας (γεωργία και 
παραδοσιακοί τομείς). Όσον αφορά το θέμα αυτό, πρέπει να σημειωθεί επίσης η 
συμβολή των ενεργητικών πολιτικών για την αγορά εργασίας, οι οποίες 
αποσκοπούν στη βελτίωση των δυνατοτήτων απασχόλησης του εργατικού 
δυναμικού. 
Το ΚΠΧ για τι$ν Ιρλανδία στηρίζει την αναπτυξιακή του στρατηγική στην 
ενίσχυση τί&ν απειλούμενων από τον ανταγωνισμό τομέων της οικονομίας. 
Μακροπρόθεσμα, η ενίσχυση τους θα βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα και 
την παρ^ίγωνίκή τους ικανότητα και, συνεπώς, την απασχόληση. Οι 
παρεμβάσεις υπέρ του τομέα πον τροφίμων, κυριότερου εργοδότη της χώρας* 
(αποβλέπουν στη διατήρηση της απασχόλησης και στη βελτίαχτη της 
παραγωγικότητας στο στάδιο της παραγωγής όπως >tai στη δημιουργία θέσεων 
εργασίας σε μεταγενέστερο στάδιο της παραγωγικής δραστηριότητας δηλ. 
στους τομείς της μεταποίησης και της εμπορίας. 
Στην περίπτωση της Πορτογαλίας, η οικονομική εξέλιξη θα οδηγήσει σε 
μ,είίυση του ενεργού αγροτικού πληθυσμού από 16,7% της συνολικής 
απασχόλησης το Î991 σε, κατά πάσα πιθανότητα, λιγότερο από 10% το 1999. 
Τα προγράμματα που συγχρηματοδοτούνται από τα Οιαρθρα)τικά ταμεία 
έχουν, μεταξύ άλλων, ως στόχο τη μείωση των αρνητικά επιπτώσεων της 
διαρθρωτικής αυτής προσαρμογής επί της απασχόλησης. Στο ίδιο πνεύμα, αν 
και δημιουργήθηκαν 80.000 θέσεις απασχόλησης, σύμφωνα με το Υπουργείο 
Προγραμματισμού, μεταξύ 1989 και 1993 χάρη στον άμεσο αντίκτυπο του 
Κ.ΠΣ, η συνολική απασχόληση π<:·ρέμεινε σταθερή στο τέλος αυτής της 
περιόδου, πράγμα που σημαίνει ότι καταργήθηκε αντίστοιχος αριθμός θέσεων 
εργασίας στους αναδιαρθρωμένους τομείς. 
2) Για τις πεοιογές του στόγου 2, υ καθορισμός των οποίων βασίζεται σε κριτήρια 
που συνδέονται κυρύος με την απασχόληση, δίνεται προτεραιότητα στη 
διαφοροποίηση και αναζωογόνηση του βιομηχανικού ιστού που βρίσκεται σε 
παρακμή, επιδιώκοντας τα πλέον άμεσα αποτελέσματα στην απασχόληση. Στις 
περιοχές αυτές, πρέπει να προστεθούν οι βιομηχανικές και περιορισμένης 
έκτασης περιοχές του στόχου Ι στο ΓΙνωμένο Βασίλειο (Mcrscysidc), στο Βέλγιο 
(Hainaut) και στη Γαλλία (Nord-Pas-de-Calais), οι οποίες παρουσιάζουν 
παρεμφερή χαρακτηριστικά. 
Τα χρησιμοποιούμενα μέσα επικεντρώνονται συνεπώς στη στήριξη του 
παραγωγικού τομέα και στην αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού 
επιδιώκοντας τις αμεσότερες δυνατές συνέπειες στην απασχόληση. 
Όσον αφορά τη στήριξη του παραγωγικού τομέα, τά περισσότερα ΕΕΠ ευνοούν 
την ενδογενή ανάπτυξη με τη σύσταση επιχειρήσεων, και τη στήριξη των 
επενδύσεων που δημιουργούν θέσεις απασχόλησης στις υπάρχουσες 
επιχειρήσεις. Η εξέλιξη αυτή διευρύνει επίσης το μερίδιο των έμμεσων 
ενισχύσεων, που αποσκοπούν στη βελτίωση του επιχειρηματικού 
περιβάλλοντος, σε σχέση με τις άμεσες επενδυτικές ενισχύσεις. 
10 
Στόγοςΐ 
Η τάση επαναπροσανατολισμού τα)ν ενισχύσεων που χορηγούνται στον 
παραγωγικό τομέα είναι ιδιαίτερα εμφανής στα προγράμματα του 
Ηνωμένου Βασιλείου, στα οποία το μερίδιο που αφιερίόνεται στη στήριξη 
των MME αυξήθηκε από 10% σε 30% του συνόλου των παρεμβάσεων 
μεταξύ της προηγούμενης και της τρέχουσας περιόδου προγραμματισμού. 
Η προσπάθεια αυτή συνοδεύθηκε επίσης από την αυξημένη 
συγχρηματοδότηση από τον ιδιωτικό τομέα. Παρεμφερής τάση, αν και 
μικρότερης έντασης, παρατηρείται επίσης στη Γερμανία (κυρίως στα ΕΕΠ 
για τις περιοχές Χάαρλαντ και Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία) και στη Γαλλία 
(ΕΕΠ της περιοχής Λορραίνης όπου στα περισσότερα ΕΕΠ δίνεται έμφαση 
στη στήριξη της καινοτομίας και των ενεργειών υπέρ των φυτ(ορίων 
επιχειρήσεων)* 
Όσον αφορά την αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού, οι ενέργειες 
(χποσκοπούν ειδικότερα στη βελτίωση της παραγωγικής βάσης και της 
διαχείρισης στο πλαίσιο των επιχειρήσεων και κυρίως των MME. Η προσέγγιση 
αυτή πρέπει να στηρίξει τη διαφοροποίηση της περιφερειακής οικονομίας και 
να επιτρέψει την προσαρμογή του εργατικού δυναμικού στις παραγωγικές 
ανάγκες που προκύπτουν από την εφαρμογή νέων τεχνολογιών. 
Γενικότερα, και εφόσον το θέμα αυτό συνδέεται με το προηγούμενο, πρέπει να 
τονιστεί η σημαντική μείωση των χρηματοδοτήσεων για τις υποδομές 
(συμπεριλαμβανομένων εκείνων που συνδέονται με τον παραγωγικό τομέα) σε 
σύγκριση με την προηγούμενη περίοδο προγραμματισμού. Όσον αφορά την 
απασχόληση, η σχέση κόστους/αποτελεσματικότητας αυτών των προγραμμάτων 
έχει χωρίς καμία αμφιβολία βελτιωθεί. 
3) Όσον αφορά τους στόγους 5 και 6, ο προβληματισμός φαίνεται ότι εστιάζεται 
ουσιαστικά στη διατήρηση των δραστηριοτήτων, της απασχόλησης και του 
πληθυσμού στις αγροτικές περιοχές, που συχνά περιλαμβάνουν και ζώνες με 
χαμηλή πυκνότητα πληθυσμού στις οποίες υπάρχει ανάγκη οικονομικής 
διαφοροποίησης, καθώς και στον τομέα της αλιείας. 
Σγετικά με το στόγο 5α που αποσκοπεί στον εκσυγχρονισμό των 
γεωργικών διαρθρώσεων, πρέπει να υπενθυμιστεί ότι οι κανονισμοί που 
τον διέπουν εφαρμόζονται χωρίς διαφοροποίηση στην Ευρωπαϊκή 
Ένωση. Η προσαρμογή τους σύμφωνα με τη νέα ρύθμιση των 
Διαρθρωτικών Ταμείων πραγματοποιήθηκε τελευταία. Επέτρεψε δε την 
καλύτερη ενσωμάτωση αυτού του στόχου με τους κατά περιοχές στόχους 
(ιδίως ενσωμάτωση στον στόχο 1) και τη συνεκτίμηση νέων παραγόντων 
όπως το περιβάλλον και η διαφοροποίηση των δραστηριοτήτων στον 
γεωργικό τομέα. 
Οι παρεμβάσεις που υλοποιήθηκαν στο πλαίσιο αυτό συμβάλλουν 
ετησίως στην εγκατάσταση 15.000 περίπου νέων γεωργών στους οποίους 
χορηγούνται επιδοτήσεις για επενδύσεις στη γεωργική τους 
εκμετάλλευση. Επίσης, κάθε χρόνο 33.000 γεωργικές εκμεταλλεύσεις 
βελτιώνουν και εκσυγχρονίζουν τις συνθήκες παραγοιγής και εργασίας 
τους, εξασφαλίζοντας με τον τρόπο αυτό την καλύτερη απασχόληση του 
οικογενειακού εργατικού δυναμικού, τη δημιουργία νέων θέσεων 
απασχόλησης και την παροχή κινήτρων στους νέους ώστε να 
παραμείνουν στην περιοχή τους. 
11 
Οι αντισταθμιστικές αποζημιώσεις είναι επίσης σημαντικό στοιχείο 
δεδομένου ότι αποτελούν για περίπου 1 εκατ. γεωργικές εκμεταλλεύσεις 
στο 56% του εδάφους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ένα μέσο για την 
εξασφάλιση ικανοποιητικού εισοδήματος, συμβάλλοντας έτσι στη 
διατήρηση μέρους Ton πληθυσμού στις αγροτικές περιοχές. 
Νιο πολύ από το γεωργικά τομέα, ο τομέας των γεωργικών προϊόντων 
διατροφής εξασφαλίζει σημαντικό αριθμό θέσεων απασχόλησης, ο 
οποίος επαυξάνεται σε ορισμένους τομείς χάρη στις επενδύσεις για τη 
βελτίωση και τη μεταποίηση γεωργικών και δασοκομικών προϊόντίον, 
κυρίως στους τομείς που συνδέονται με τις νέες αγορές και τα νέα 
καταναλωτικά προϊόντα. 
Όσον αφορά το στόχο 5α-αλιεία, αποστολή του Χ ΜΠΑ είναι από τη μια 
πλευρά η μείωση των αλιευτικών προσπαθειών έναντι της 
υπερεκμετάλλευσης των φυσικών πόρων και, από την άλλη πλευρά, η 
ενίσχυση του τομέα αυτού που πλήττεται από σοβαρή διαρθρωτική 
κρίση. 
Η πρώτη κατηγορία των παρεμβάσεων ενέχει από τη φύση της 
αναπόφευκτες αρνητικές επιπτώσεις στην απασχόληση, οι οποίες 
μπορούν να αμβλυνθούν με συνοδευτικά μέτρα που θεσπίσθηκαν από 
την Ευρωπαϊκή Ένωση: ενισχύσεις για τα εθνικά καθεστώτα πρόωρης 
συνταξιοδότησης και ατομικές κατ'αποκοπήν πριμοδοτήσεις προς τους 
νεότερους σε ηλικία αλιείς για αποχώρηση από το επάγγελμα. Αντίθετα, 
στο πλαίσιο της δεύτερης δέσμης μέτρων, αναμένονται θετικές 
επιπτ<ί>σεις στην απασχόληση, έχοντας ωστόσο υπόψη ότι πρωταρχικός 
τους στόχος είναι η ενίσχυση της ανταγοννιστικότητας της ευρωπαϊκής 
αλιευτικής βιομηχανίας. 
Sfroyoc 5α ( αλιείαΐ 
Στον τομέα της μεταποίησης πραϊόνττον της αλιείας» ο ΧΜΠΑ μπορεί, για 
παράδειγμα, να συμβάλει στΐ$ δημιουργία, μέχρι το 1999,75 Ù νέων θέσεων 
απασχόλησης στην Ιταλία και 1.100 στη Γερμανία, και προπαντός στη 
διατήρηση των σημερινών θέσεων απασχόλησης που απειλούνται από την 
κρίση του τομέα* 
Ανάλογες εκτιμήσεις ισχύουν και για την υδατοκαλλιέργεια (προβλέπεται 
η δημιουργία 1,300 θέσεων απασχόλησης στην Ιρλανδία) καθώς και για 
τις επενδύσεις που αποσκοπούν στον^ εκσυγχρονισμό των αλιευτικών 
στόλων και των λιμενικών εξοπλισμών. 
12 
2ε όλες τις περιπτώσεις* η διατήρηση και η δημιουργία θέσεων 
απασχόλησης συνδέονται με τη στήριξη του παραγαχγικού τομέα. Η 
κοινοτική πρωτοβουλία PESCA ευνοεί, αντίθετα, την απασχόληση και το 
ανθρώπινο δυναμικό στις παραλιακές ζώνες* επειδή είναι δυνατό να 
συμβάλει στη διατήρηση T<UV δραστηριοτήτων στις ζώνες αυτές, στον 
τομέα της αλιείας και σε άλλους τομείς: από τη μια πλευρά, μπορεί να 
χρηματοδοτήσει ενέργειες διαφοροποίηίτης των επιχειρήσεων και 
επαγγελματικού αναπροσανατολισμού των αλιέων προς άλλες 
δραστηριότητες, όπως ο τουρισμός και η υδατοκαλλιέργεια- από την άλλη 
πλευρά, η PESCA μπορεί να χρηματοδοτήσει την παροχή κατάρτισης που 
αποσκοπεί στη βελτίακπι είτε των επαγγελματικοί προσόντα^ είτε της 
γενικής κατάρτισης των αλιέων. 
Στο πλαίσιο του στόχου 5β, οι παρεμβάσεις στον τομέα της απασχόλησης 
επικεντρώθηκαν κυρίως στη διαφοροποίηση των δραστηριοτήτων. Εάν για την 
καθευατήν γεωργική παραγωγή η διαφοροποίηση αυτή αποσκοπεί στη 
διατήρηση των θέσεων απασχόλησης, ιδίως με τη μεγαλύτερη επιτόπου 
αξιοποίηση των προϊόντων, αντίθετα άλλες δραστηριότητες και τομείς όπως ο 
τουρισμός, οι MME, οι υπηρεσίες και πρόσφατα το περιβάλλον συγκέντρωσαν 
το μεγαλύτερο ποσοστό δημιουργίας νέων θέσεων απασχόλησης. Από αυτήν την 
άποψη, σημαντική θέση κατέχει συχνά ο αγροτικός τουρισμός του οποίου η 
ταχεία εξέλιξη οδήγησε στην ανάπτυξη διαφόρων συναφών δραστηριοτήτων. 
Στόχος &i 
• Οι παρεμβάσεις στον τομέα του περιβάλλοντος αφορούν κυρίως τη μεύοση 
της ρύπανσης που προκαλείται από τους τομείς της γεωργίας και των 
γεωργικών προϊόντων διατριβής (εγκαταστάσεις καθαρισμού λυμάτων στο 
Trente της Ιταλίας), τον .καθαρισμό νερού σε περίπου 100 δήμους στο 
Limousin (Γαλλία), την ανάπτυξη της βιολογικής γεωργίας στη Βρετάνη 
(Γαλλία), και τη διευθέτηση δασικών ζίονων στα Καντάβρια (Ισπανία). 
£την προστασία του περιβάλλοντος προστίθεται τώρα η προϊούσα 
οικονομική αξιοποίηση του προστατευμένου περιβάλλοντος. Από την 
αξιολόγηση που πραγματοποιήθηκε σε 20 περίπου περιοχές, σημειχί^θηκαν 
1.270 πρωτοβουλίες που συνδέονται με το περιβάλλον και οι οποίες 
επέτρεψαν τη διριουργία σημαντικού αριθμού θέσεων απασχόλησης, 
• Η ανάπλαση και η ανάπτυξη οικισμών αποτελούν επίσης την αφετηρία 
πολλών επενδύσεων οι οποίες είχαν, μέχρι σήμερα, σημαντικά 
πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα, ιδίως στον κατασκευαστικό τομέα όπως 
στη Γερμανία στην περίπτωση των νέων Lander. Όπως επιβεβαιώθηκε και 
από το γαλλικό παράδειγμα* η στήριξη του τουριστικού τομέα αποτελεί 
στοιχείο ουσιώδους σημασίας για τη διαφοροποίηση στις περιοχές του 
στόχου 5β. Μεταξύ των επιτευγμάτων στον τουριστικό τομέα που 
χρηματοδοτήθηκαν από τα Διαρθρωτικά Ταμεία, πρέπει να αναφερθεί 
επίσης η ταχεία ανάπτυξη του "(φυσικού" τουρισμού (περίπατος στην 
αμμουδιά του Mont-St-Michel) και του τουρισμού με σκοπό την πεζοπορία 
και την ανακάλυψη (Chemin de Stevenson). 
13 
Στο πλαίσιο του στόχου 6 και με την επιφύλαξη του πολύ πρόσφατου 
χαρακτήρα αυτών των προγραμμάτων, διατυπώνονται οι ίδιες παρατηρήσεις. 
Δεδομένου ότι οι περιοχές αυτές είναι πιο αραιοκατοικημένες από εκείνες του 
στόχου 5β, οι δαπάνες που συνδέονται με την ΕΤΑ και τις ΝΤΠΕ είναι 
σημαντικό στοιχείο για τη διαφοροποίηση της οικονομίας. 
4) Τέλος, οι ενέργειες στο πλαίσιο των στόχων 3 και 4 που είναι περισσότερο 
προσανατολισμένες προς την αγορά εργασίας είναι, από τη φύση τους, άμεσα 
συνδεδεμένες με την απασχόληση, δεδομένου ότι αποσκοπούν καταρχάς στη 
διευκόλυνση της αντιστοίχισης της ζήτησης προς την προσφορά, και συνεπώς στην 
κάλυψη των διαθέσιμων θέσεων απασχόλησης. Πρόκειται για παρεμβάσεις που 
διεξάγονται στο σύνολο της Ένωσης. 
Μέχρι σήμερα, περίπου 8% των ενεργειών των Ταμείων εντάσσονται στον στόχο 3. Οι 
δράσεις αυτές αποσκοπούν στην ένταξη των νέων (36%), των μακροχρόνια ανέργων 
(40%), των ατόμων που απειλούνται με αποκλεισμό (16%), καθώς και σε ειδικά μέτρα 
υπέρ της ισότητας ευκαιριών για άνδρες και γυναίκες (5%). 
£TOVOC3 
Οι ενέργειες δυνάμει του στόχου 3 αποσκοπούν στην ανάπτυξη&δραίωση τα>ν 
εθνικών πολιτικών για την απασχόληση, λαμβάνοντας υπόψη τις υπάρχουσες 
ανάγκες σε περιφερειακό και τοπικά επίπεδο» Έτσι στα γερμανικά Lander, οι 
διαρθρωτικές παρεμβάσεις συμπληρώνουν τις πρωτοβουλίες που αναλήφθηκαν 
στο πλαίσιο του "Νόμου για τη στήριξη της απασχόλησης", Οι δικαιούχοι τα>ν 
συγχρηματοδοτούμενων μέτρων υπολογίζονται m 4(HKÔÔ0 άτομα. 
Στην Ισπανία, λαμβανομένου υπόψη του πολύ υψηλού ποσοστού ανεργίας τίον 
νέίαν, οι διαρθρωτικές παρεμ#άαεις εστιάζονται στην κοίναχηκο-
επαγγελματική ένταξη αυτής της κατηγορίας του πληθυσμού. Η κοινοτική 
στήριξη ενισχύει τις εθνικές προσπάθειες, στόχος των οποίων είναι να 
βελτιώσουν το ποσοστό φοίτησης των νέων ηλικίας 1&48 ετών, σύμφωνα με 
τους στόχους της κοινοτικής πρωτοβουλίας Youthstart 
Εξάλλου, περίπου 2% των ενεργειών των Διαρθρωτικών Ταμείων εντάσσονται στο 
στόχο 4 που αποβλέπει στη διευκόλυνση της προσαρμογής των εργαζομένων στις 
βιομηχανικές μεταλλαγές. 
14 
Στόχος 4 
Στη Γαλλία, βασικοί δικαιούχοι των παρεμβάσεων δυνάμει του στόχου 4 είναι οι 
λιγότεροι ειδικευμένοι μισθωτοί που πλήττονται περισσότερο από τις μεταλλαγές της 
βιομηχανίας. Στο πλαίσιο των προληπτικών ενεργειών στηρίζονται επίσης οι 
διευρευνητικές κλαδικές μελέτες, οι ενισχύσεις για συμβουλευτικές και διαγνωστικές 
υπηρεσίες στις επιχειρήσεις, και ορισμένες εργασίες των Περιφερειακών Κέντρων 
Απασχόλησης και Κατάρτισης, Βπίσης, προβλέπεται ότι τουλάχιστον το 70% των 
εργαζομένων που καλύπτονται από τις ενέργειες, δυνάμει του στόχου 4, πρέπει να 
προέρχονται από επιχειρήσεις που απασχολούν λιγότερα από 500 άτομα, δίνοντας 
ιδιαίτερη προσοχή σε εκείνες που απασχολούν κάτω από 250 εργαζόμενους* 
Στην περίπτωση της Δανίας, βασικός στόχος είναι να βελτιωθεί η πρόσβαση στη 
συνεχή κατάρτιση των εργαζομένων των MME ώστε να ενισχυθούν τα μέτρα 
εναλλαγής των θέσεων εργασίας. 
Ο αντίκτυπος στην απασχόληση των ενεργειών που αναλήφθηκαν δυνάμει των στόχων 
3 και 4 μπορεί να εκτιμηθεί μόνο κατά περίπτωση, και με τη βοήθεια κατάλληλων 
μεθοδολογιών. Εκτιμάται πάντως, ότι 11 εκατομμύρια άτομα περίπου θα επωφεληθούν 
από τις συγχρηματοδοτούμενες ενέργειες κατά την περίοδο 1994-1999. 
Οι παρεμβάσεις των Διαρθρωτικών Ταμείων δυνάμει των στόχων 3 και 4 διεξάγονται 
γΐ'νικά σε δυσμενείς συνθήκες που απορρέουν από την αθρόα και μακροχρόνια ανεργία 
όπως και από την επιτάχυνση της οικονομικής αναδιάρθρωσης, από την οποία 
πλήττονται κυρίως τα λιγότερο ανταγωνιστικά άτομα της αγοράς εργασίας. Σε αυτή τη 
δύσκολη συγκυρία, οι διαρθρωτικές ενέργειες αποδεικνύονται ιδιαίτερα χρήσιμες. Τα 
συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα, σχεδιασμένα με βραχυπρόθεσμη και 
μεσοπρόθεσμη προοπτική ταυτόχρονα, συμβάλλουν πράγματι στην ενίσχυση των 
δεσμών μεταξύ ανάπτυξης και δημιουργίας θέσεων εργασίας, μετριάζοντας έτσι τις 
πιέσεις επί των μειονεκτουσών ομάδων. Παρά τους περιορισμένους πύρους, οι 
παρεμβάσεις αυτές έχουν επίσης πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα στις εθνικές 
πολιτικές. Έτσι, ενισχύονται οι ενεργητικές πολιτικές σε σχέση με τις παθητικές 
πολιτικές εγγύησης των εισοδημάτων και προωθείται η διάδοση των ορθών πρακτικών 
μέσα) των συμπράξεων και των δικτύων που δημιουργούνται χάρη στις παρεμβάσεις 
αυτές. 
Οι συνοπτικοί πίνακες του παραρτήματος αριθ. 3 παρουσιάζουν αυτές τις εξελίξεις, 
διευκρινίζοντας για κάθε κράτος μέλος και για όλους τους στόχους τα ποσά που 
διατέθηκαν σε κάθε μεγάλη κατηγορία των διαρθρωτικών παρεμβάσεων. 
15 
Ποσοτικός προσδιορισμός της επίπτωσης 
Ο προγραμματισμός των διαρθρωτικών ενεργειών για την περίοδο 1994-1999, που 
εκπονήθηκε στο πλαίσιο εταιρικής σχέσης, αντικατοπτρίζει το πρωταρχικό μέλημα που 
αποτελεί η προώθηση της απασχόλησης σε ολόκληρη την Ένωση. Αποκαλύπτει επίσης, 
λόγιο των διάχυτων και μάλλον έμμεσων επιπτώσεων τους, τις εγγενείς δυσκολίες που 
συνδέονται με τη σταθερή δέσμευση σε ποσοτικούς στόχους για την απασχόληση. 
Ι) Τα προγράμματα περιλαμβάνουν συχνά πολλά στοιχεία όσον αφορά την 
απασχόληση τα οποία δείχνουν, ιδιαίτερα στις ενισχυόμενες περιοχές, το 
μέγεθος του προβληματισμού των υπευθύνονν σε εθνικό και περιφερειακό 
επίπεδο για το θέμα αυτό. 
Ωστόσο, οι διαθέσιμες πληροφορίες αναφέρονται περισσότερο στις δυσκολίες 
που συνδέονται με τον καθορισμό στόχων για τη διατήρηση της απασχόλησης 
και την αξιολόγηση των επιπτώσεων στην απασχόληση παρά στο συνολικό 
αναμενόμενο αντίκτυπο. Η κατάσταση αυτή απορρέει από την έλλειψη 
συναίνεσης, είτε σε μεθοδολογικό είτε σε λειτουργικό επίπεδο, σχετικά με τον 
τρόπο υπολογισμού των αποτελεσμάτων που έχουν οι παρεμβάσεις στην 
απασχόληση. Έτσι, για παράδειγμα, στην περιοχή Α, το εκτιμώμενο αποτέλεσμα 
ενός μέτρου που αποβλέπει στην αποκατάσταση βιομηχανικών χώρων μπορεί 
να είναι η δημιουργία 30 θέσεων εργασίας ανά επενδυόμενο εκατομμύριο, ενώ 
στην περιοχή Β, το ίδιο μέτρο θα εκτιμηθεί σε 300 θέσεις εργασίας/επενδυόμενο 
εκατομμύριο ECU. 
Il δκκρορά αυτή δεν εξαρτάται απαραίτητα από τη σχετική αποτελεσματικότητα 
του κάθε προγράμματος, αλλά κυρίως από τον τύπο της απασχόλησης που 
λήφθηκε υπόψη. Για παράδειγμα, στη μια περίπποση λαμβάνονται υπόψη μόνο 
οι θέσεις απασχόλησης που συνδέονται με τις εργασίες στο συγκεκριμένο χο>ρο, 
ενώ στην άλλη περίπτωση δεν λαμβάνεται υπόψη η δημιουργία προσωρινών 
θέσεων εργασίας, αλλά ύλες οι θέσεις απασχόλησης που δημιουργήθηκαν απύ 
τις επιχειρήσεις που εγκαταστάθηκαν στην αποκαταστημένη ζώνη. 
Καθίσταται, επομένως, αναγκαίο να εκτιμηθούν οι διάφοροι μηχανισμοί με 
τους οποίους αφενύς μπορούν να δημιουργηθούν θέσεις απασχύλησης απύ τα 
Διαρθρωτικά Ταμεία και, αφετέρου, μπορεί να υποτιμηθεί ή να υπερεκτιμηθεί ο 
συνολικός αντίκτυπος (για το θέμα αυτό, θα πρέπει μελλοντικά να καταβληθούν 
προσπάθειες ώστε να αναπτυχθούν μεθοδολογίες πρόβλεψης νέων θέσεων 
απασχόλησης). Αν χρησιμοποιηθεί το προαναφερόμενο παράδειγμα, μπορούν 
να δημιουργηθούν θέσεις απασχύλησης: 
- σε άμεση σχέση με τα έργα κατασκευής: έργα αποκατάστασης, συναφείς 
οδικές εργασίες, προγράμματα συνοδευτικής κατάρτισης κλπ· 
- σε άμεση σχέση με το αποτέλεσμα των κατασκευών: νέο προσαχπικό υπεύθυνο 
για τη λειτουργία του εξοπλισμού που συγχρηματοδοτήθηκε από τη 
διαρθρωτική παρέμβαση, θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν στην 
τοποθεσία στην περίπτίοση τουριστικών αξιοθέατα)ν κλπ· 
- με έμμεσο τρόπο: θέσεις απασχόλησης που δημιουργήθηκαν χάρη στην 
αύξηση της αγοραστικής δύναμης που απορρέει απύ τη διαρθρωτική 
παρέμβαση, δημιουργία επιχειρήσεων χάρη στη βελτίωση του παραγωγικού 
περιβάλλοντος και της ειδίκευσης του ανθρώπινου δυναμικού κλπ. 
Η εκτίμηση των έμμεσων επιπτώσεων είναι ιδιαίτερα δύσκολη εφόσον 
προϋποθέτει τον ακριβή προσδιορισμό των επιπτώσεων που έχουν στην 
απασχόληση ορισμένοι παράγοντες που δεν συνδέονται άμεσα με τα 
Διαρθρωτικά Ταμεία. 
16 
Για όλους (χυτούς τους λύγους, και ιδίως λύγω της έλλειψης κοινής 
μεθοδολογίας, οι πληροφορίες που παρέχονται είναι αρκετά ανομοιογενείς και 
δεν ενδείκνυνται, συνεπώς, για τη διεξαγωγή συνθετικής ανάλυσης. 
Τα ΕΕΠ των στόχων 2 και 5β περιλαμβάνουν εκτιμήσεις της τάξης των 
650.000 και 518,000 θέσεων απασχόλησης αντίστοιχα για τη σχετική 
περίοδο, αλλά τα ίϊτοιχεία αυτά πρέπει να εξεταστούν με πολλή προσοχή 
λύγω της σχετικής σημασίας των φαινομένων μετατόπισης ή, αντίθετα, 
αδράνειας στις σχετικές περιοχές. 
2) Για την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων, η Επιτροπή εκπονεί σειρά 
μελετών (άστε σύντομα να κατανοηθούν και να καταγραχρούν κχχλύτερα οι 
επιπτώσεις των παρεμβάσεων στην απασχόληση. 
Η σημαντική μακροοικονομική διάσταση την οποίχχ ενέχουν οι διαρθρωτικές 
παρεμβάσεις της Ένωσης, ιδιαίτερα στα κράτη μέλη που καλύπτονται ευρέως 
απύ το στύχο 1 (Ε, EL, 1,1RL, Ρ), έχει άμεσο αντίκτυπο στην απασχόληση. Όταν 
ο στόχος 1 καλύπτει ολόκληρο το έδαφος ενός κράτους μέλους ή τουλάχιστον 
ορισμένες μεγάλες περιοχές του, μπορούν να πραγματοποιηθούν αναλύσεις του 
τύπου εκ των άνω προς τα κάτω που στηρίζονται σε μακροοικονομικές σχέσεις. 
Παρύλο που οι αναλύσεις αυτές υπύκεινται σε ορισμένους περιορισμούς, 
κυρίως λύγω του στατικού χαρακτήρα των ακολουθιών στις οποίες 
στηρίζονται, οι τεχνικές αυτές επιτρέπουν την παροχή συνολικών αλλά 
χονδρικών εκτιμήσεων του αντίκτυπου των διαρθραπικών παρεμβάσεχον στο 
εισόδημα κχχι στην απασχόληση. 
Για την περίοδο 1994*1999, ανεξάρτητες αναλύσεις εκτιμούν ότι η 
υλοποίηση των ΚΠΣ θα κινητοποιήσει 1,2 εκατομμύρια θέσεις 
απασχόλησης περίπου στο σύνολο των περιοχών του στόχου 1, δηλαδή 
4,1% του ενεργού πληθυσμού. Για παράδειγμα, στην περίπτωση της 
Πορτογαλίας, ο αντίστοιχος αριθμός ανέρχεται σε 190,000 θέσεις 
απασχόλησης, της Ισπανίας σε 220,000, της Ελλάδας σε 260.000 και των 
νέων Lander σε 160.000. Ωστόσο, οι εν λόγω θέσεις απασχόλησης είναι εν 
μέρει νέες θέσεις εργασίας, γεγονός που μπορεί να τις διακρίνει από τις 
προβλέψεις που διατύπωσαν τα κράτη μέλη, Έχουν όμως το πλεονέκτημα 
να προσφέρουν ομοιογενή και συγκρίσιμη εκτίμηση των επιπτώσεων που 
έχουν οι κοινοτικές παρεμβάσεις στις δυνάμεις της ^ααίας που 
κινητοποιήθηκαν στα εν λόγω κράτη μέλη. 
Με βάση την εξέταση του τρέχοντος προγραμματισμού, μπορούν vxx προταθούν 
βελτιώσεις, ιδίως, στις επιτροπές παρακολούθησης και σύμφωνα με την 
ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την ευρωπαϊκή στρατηγική για την 
απασχόληση. Οι βελτιώσεις αυτές αφορούν την προσαρμογή τόσο του 
περιεχομένου όσο και του τρόπου υλοποίησης των παρεμβάσεων σύμφωνα με 
τις προσυμφωνημένες κατευθύνσεις. Για το σκοπό αυτό, θα χρησιμοποιηθούν 
όλα τα διαθέσιμα μέσα (επίπτωση του "αποπληθχυριστή", 
επαναπροσανατολισμύς προγραμμάτων στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της 
επιτροπής παρακολούθησης κλπ.) και θα ενισχυθεί η αντιστοιχία μεταξύ των 
μακροοικονομικών επιπτώσεων των βελτιώσεων και της πραγματικής 
γεωγραφικής τους βάσης. 
17 
II. ΠΙΘΑΝΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ: ΕΝΤΟΝΟΤΕΡΕΣ ΠΟΣΟΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ 
ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΠΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΟΥ 
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ 
Αποστολή τχον Διαρθρχοτικχυν Ταμείχον είναι να υποστηρίξουν την οικχ)νχ>μική κχχι 
κοινωνική συνοχή στην Ένωση, θα πρέπει λοιπχ'νν vxx εξχχσφχχλιστχνύν κχχτχχρχάς οι 
συνθήκες για μια δυναμική και βιώσιμη ανάπτυξη που λαμβάνει υπόψη της την 
εντατικοποίηση του διεθνούς ανταγωνισμού όπιος και την επιτάχυνση τιον 
τεχνολογικών χχλλχχγών. Εντούτοις, παρύλχ) που η ανάπτυξη χχυτή είναι χχπαραίτητη, δεν 
επχχρκεί απύ μύνη της για την επίλυση τχνυ προβλήμχιτος της απασχόλησης. ΙΙχιράλληλα, 
θχχ πρέπει να επιδιωχθεί η μεγέθυνση του όγκου της απασχύλησης που συνδέεται με την 
ανάπτυξη. Η σημερινή τάση, ύσον αφορά την κατανομή της εργασίας, η οποία 
χαρακτηρίζεται απύ χαμηλά ποσοστά απασχύλησης και υψηλά ποσοστά χχνεργίας είναι 
χχπαράδεκτη κχχι πρέπει να αντιστραφεί με πρακτικές που εξασφαλίζουν την πλήρη 
κινητχ)πχ)ίηχτη του εργατικού χΥυναμικού και του (δυναμικού της οικονομίας. Η 
πρχκτέγγιση χχυτή συνεπάγεται επίσης την προώθηση της οικχννομικής και κοινχονικής 
αλληλεγγύης και τχον ενεργητικχύν πολιτικών στον τομέα της απασχύλησης. 
Πρέπει λοιπύν, στο πλαίσιο του υφιστάμενου προγραμματισμού, να πραγματοποιηθούν 
προσαρμογές που μπορχτύν να αυξήσουν τις επιπτχυσεις στην χχνάπτυξη κχχι χπχ) 
δυναμικά έντασης της απασχύλησης που αυτή ενέχει. Στο πλαίσιο χχυτύ, πρέπει να 
χρηχτιμχ)πχ)ΐτ|θχ)ύν κατά προτεραιύτητα τα περιθώρια ελιγμχυν και ευελιξίας χχτχ> πλχχίσιχ) 
του υφιχπάμενου προγραμματισμού σύμφχϋνα με τις εξής κατευθύνχτεις: 
Α. Εξασφάλιση των μακροπροθέσμων συνθηκών για βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη 
1 ) Αρχικχ'χ, θα πρέπει νχχ χ^οθεί η όέουχχχ χτημασίχχ χττις άυλες επενόύχτεις, χ>ι οπχύες 
έχουν εξελιχθεί σε σημαντική κινητήριχχ δύνχχμη της οικχ)νχ>μικής χχνάπτυξης. Η 
έμφαση πχ>υ δίνεται απύ τα Διαρθρχυτικά Ταμεία στην προχΰθηση της έρευνας, 
στην ανάπτυξη και οργάνωση των επιχειρήσεων, ιδίως των MME, που δεν 
αδρανούν έναντι των καινοτομιών, καθώς και στη συνεχή αναβάθμιση του 
ανθρώπινου κεφαλαίου μέσω της εκπαίδευσης και της κατάρτισης, είναι 
χχναγκαία προκειμένου να στηριχθεί η ανάπτυξη και διάδοση νέων τεχνολογιών 
κχχι προτύπχχ)ν παραγχυγής. 
χχ) Απύ αυτή την άπχ)ψη, οι επενχ^ύχτεις σε ανθρώπινο κεq)άλαιo 
χχντιπροσωπεύουν σημαντικά στοιχείο των άυλων επενχνύσεων και 
πρέπει να ενθαρρυνθούν κατά προτεραιύτητα3. Στη σημερινή 
κατάσταση, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στους εξής στύχους 
προτεραιύτητας: 
να αυξηθεί η πρχ)(κρχ>ρχ'χ έτσι ώχπε νχχ εξχχσχραλισθεί για όλους τχνυς 
νέους η πρόσβαση στην εκπχχίόευση κχχι στην χχρχική κχχτχ'χρτιση. Τχχ 
Διχχρθρωτικχ'χ Τχχμείχχ θχχ πρέπει νχχ όιχχόρχχμχχτίχτχχυν χτημχχντικύ ρχ')λχ) 
XXTX)V τομέα χχυτύ, ιδίως χττις λιγύτερο ευνοημένες περιχ>χές της 
Ένχοσης· 
να προωθηθεί ένα ολοκληρωμένο σύστημα εκπαίδευσης και 
κατάρτισης καθύλη τη διάρκεια της ενεργού ζωής· 
Η προσέγγιση χχυτή επιβεβαιώνεται συνεχχός στχχ λευκά βιβλία της Επιτροπής για "Ανάπτυξη, 
χχντχιγωνιστικότητχχ κχχι χχπχχσχοληση", "Κοινωνική πχ>λιτική" κχχι "Κοινχονία της κχχτχχρτισης". 
18 
να προσαρμοσθούν οι δομές και το περιεχόμενο ι ης 
εκπαίόευχτης/κχχτχ'χρτισης στις ανχχγκες που δημιουργούνται από τις 
οικονομικές κχχι τεχνικές αλλχχγές. Λυτό προϋποθέτει την 
προσαρμογή των προγραμμάταχν σπουδατν, τη δημιουργία 
μηχανισμχυν συνεργασίας μεταξύ του εκπαιδευτικού κχχι του 
επιχειρηματικού κύσμου (μαθητεία, ενθάρρυνση της χχνάπτυξης 
επιχειρηματικού πνεύματος, ...), καθχός και την ενθάρρυνση της 
επαγγελματικής επιμάρφωσης που οργανχυνεται χχπύ τις 
επιχειρήσεις· 
vxx ενθαρρυνθούν οι δημύσιες και ιδιωτικές επενδύσεις στον τομέα 
της εκπαίδευσης/κατάρτισης και να δημιουργηθούν οι κατάλληλες 
δομές που θα εξασφαλίσουν την αποδοτικύτητα των επενχ'ηισεανν. 
β) Ενύψει αυτών τχυν εξελίξεων, κρίνεται επίσης επιθυμητή η ενίσγυση τχον 
υπηρεσιών υποστηρίξτε των επιγειρήσεων, και ιδίως των MME. Στο 
πλαίσιο αυτύ, τα εθνικά και περιφερειακά καθεστχυτχχ ενισχύσεχον που 
συγχρημχχτχ)όχ>τχ)ύνται χχπύ τις διχχρθρχυτικές πχχρεμ,βχίχτεις μπχ>ρούν νχχ 
πρχκιανατολκτθούν σαφέστερχχ στη στήριξη της ζήτησης ποιοτικχ'χ 
χχν(ί)τερ(ον υπηρεχιιών προς (κμ:λος των MME, οι χ>πχ>ίες διχχθέτουν 
ιδκχίτερη ευελιξίχι ύσον χχφορά την οργάν(ο<τη της πχχρχχγ(ογής τους. Νιο 
καθοριχπική είναι Ϊ| ανάγκη κχχτχχβολής πρχχιπχχθειών ολοκλήρ(οσης στην 
χιτήριξη της προσφοράς πυιχ>τικχυν υπηρεσιών. 
Πράγματι, παρύλο που έχουν αναπτυχθεί πολυάριθμες δομές παροχής 
υπηρεσιών στις MME σε περιφερειακά επίπεδο, ιδίχυς κατά την 
τελευταία δεκαετία, με αποτέλεσμα να αφθονούν επιτύπου οι σχετικά 
ειδικευμένοι και συχνά ανταγωνιζύμενοι μεταξύ τους οργανισμοί, οι 
επιχειρηματίες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν μεγάλες δυσκολίες 
ύσον αφορά την εξασφάλιση γενικών συμβουλευτικών υπηρεσιχόν που 
θα τους προσανατολίζουν στη συνέχεια, ανάλογα με την εκτίμηση των 
αναγκών τους, προς πιο ειδικευμένες υπηρεσίες. Για το λύγο αυτύ, η 
Επιτροπή άρχισε την εφαρμογή πολλών πρύτυπων πειραματικών 
σχεδίων προκειμένου να στηριχθεί σε περιφερειακύ επίπεδο η 
διαμύρφχοση μιας στρατηγικής στήριξης της καινοτομίας και της 
τεχνολχ>γίχχς χττο πλχχίσιχ) τχυν MME (περιφερειχικές χττρατηγικές 
καινοτομίας: ΝΣΚ). Η στρχχτηγική χχυτή συνίστχχται στην ανάλυση της 
προσφοράς υπηρεσιών, στη σύγκριση κχχι την προσαρμογή της χιύμφωνχχ 
με τις χχνάγκες των MME, προχοθώντας τχχυτύχρονχχ ένχχ κοινύ σημείο 
πρύοβασης (οργανισμοί ανχ'χπτυξης, επιμελητήρια, ευρωπαϊκά κέντρχχ 
επιχειρήσεων και καινοτομίας (ΚΕΚ), κέντρα τεχνολογίας κλπ.) ή ένα 
σημείο διάδοσης πληροφοριών (Ευρχοπχχϊκά Κέντρχχ Πληρχχροριχόν) για 
τις υπηρεσίες χχυτές πχνυ χτυγκεντρχονονται και οργχινχόνχ>νται με τη 
μορφή περιφερειακού δικτύου. 
Επιπλέον, η συμβουλευτική συνιστώσα αυτών των υπηρεσιών δεν είναι 
συντονισμένη με την οικονομική συνιστώσα, γεγονύς που μειώνει κατά 
πολύ την αποτελεσματικάτητά τους. Πράγματι, η ανεπάρκεια κεφαλαίχον 
των MME αποτελεί κρίσιμο στοιχείο απύ το οποίο απορρέουν τα 
περισσύτερα προβλήματα τους που συνόέχτνται με τη βιχυσιμύτητα, την 
χχνάπτυξη και τη διεθνχ>ποίηση. 
19 
Η Επιτροπή συνιχττά, συνεπώς, τη συστηματική ενσωμάτωση των 
χρηματοοικονομικών υπηρεσιών (κεχράλαιο εκκίνησης, επιχειρηματικό 
κεφάλαιο και άλλα μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής) στις 
συμβουλευτικές και συνοδευτικές υπηρεσίες προς τις MME. Το 
μάρκετινγκ πχ>υ προσανχχτολίζεται προς το εξωτερικό εμπόριο χχποτελεί 
επίσης σημαντικό στοιχείο για την ανάπτυξη των MME. 
2) 11 συνοδευτική στήριξη των τεννολχ)γικών καινχνιομιών πρέπει επίσης να τύχει 
ιόκχίτερης προσχ>χής. Στην προοπτική χχυτή εφχχρμχ)ζετχχι σειρχ'χ κοινοτικών 
προγραμμάτων και άρχισε συζήτση στο πλαίσιο του Πράσινου Βιβλίου για την 
καινοτομία που ενέκρινε η Επιτροπή στις 20.12.1995. 
Στχ)ν τομέα αυτύ, πρέπει να αντιμετωπισθεί δυναμικά η πρύκληση που τίθεται 
απύ την κοινωνία των πληροφοριών. Πράγματι, πρέπει να προβλεφθούν, με 
κατάλληλες δραστηριύτητες σε τοπικύ επίπεχ^ο, οι τεχνολογικές εξελίξεις χύστε 
νχχ κχχταστεί δυνατή η υιοθέτηχτή τους. 
Οι υπηρεσίες κχχι οι εχ(>αρμχ)γές της τηλεματικής πρχχκρέρουν πλέον την τεχνική 
δυνατότητα ταχείας ανταπόκρισης χττη ζήτηχτη εξχχτομικευμένων, ποιοτικά 
χχνώτερχυν κχχι χρθηνότερχυν υπηρεσιών τχ'χιο γιχχ τχχ άτχ)μχχ, (τηλεϊατρική, 
εκπχχίόευση-κχχτάρτιχιη, εμπόριο, κρατήσεις κλπ) όσο και γιχχ τους εργχχζύμενυυς 
(τηλεργασία), τις επιχειρήσεις και τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης. 
Ο αντίκτυπος των νέων τεχνολογιών στην απασχύληση είναι σίγουρα 
περιορισμένος, δεδομένου ύτι αποσκοπούν στην ορθολογική οργάνχοση και στην 
(χυτχ)μχχτχ>πχ>ίηση τχον χχνθρχόπινων εργχχχιιχόν. Εν πάχιη περιπτχόχτει, κχχι εχρχ>χτχ)ν η 
ειχιαγωγή νέχον τεχνολογια')ν είνχχι χχναπύφευκτη, θχχ πρέπει νχχ χ>ργχχνωθούν 
εγκαίρχος τα σχετικά συνοδευτικά μέτρα. Εάν η συνοδευτική χττήριξη είνχχι 
επιτυχής, τύτε οι νέες τεχνολογίες προσφέρουν νέες χΥυνατύτητες ύσον αφορά: 
το άνοιγμα και τη διεύρυνση των αγορών και των ικανοτήτων τχον 
λιγύτερο ανεπτυγμένων περιοχών (στύχοι 1 και 5β) κχχθώς και των 
χχπύκεντρων περιοχών (στύχος 6): σημαντικύ δυναμικύ που 
δημιουργείται για παράδειγμα με την τηλεργασία, την ποιοτική βελτίχοση 
που εξχχχτφαλίζεται με την ιατρική τηλεδιάγνχοση· 
την εξχχτχ)μίκευση κχχι την πρύχιβχχχτη στην κχχτχ'χρτιση, ιόίχος γιχχ τους 
στχ')χους 2, 3 κχχι 4: η συνεχής ενημέρωση των γνο')σε(ον και η 
προσχχρμογή των πρχ>γρχχμμάτχυν χττη ζήτηση χχπχπελούν χτημχχντικά 
πλεονεκτήματα σε ένχχν κύσμο που αλλάζει με ταχύ ρυθμύ· 
γενικά, τη μείωση του υποχρεωτικού χρύνου εργασίας: η αύξηση της 
παραγχογικύτητας που συνδέεται με τις νέες τεχνολογίες οδηγεί, 
μχχκροπρχ')θεχιμχχ, χττη μείακτη του χρύνχ>υ εργασίας, η χ>ποία δεν μπορεί 
παρά να έχει θετικά χχποτελέσματα στις νέες πηγές απασχύληχτης τχ>υ 
τομέα των υπηρεσιών. 
Αυτύ είνχχι λοιπύν το νύημα τχον συνοχ^ευτικών πρύτυπων κοινχ>τικών ενεργειχόν 
της κοινιονίας τα>ν πληροφοριχόν που εγκαινιάσθηκαν πρύσφατα στο πλαίσιο 
της πρωτοβουλίας IRIS και των πρύτυπων έργων του άρθρου 10 του ΕΤΠΑ και 
του άρθρου 6 του ΕΚΤ. 
20 
TeyvoXoviec των πληροφχΗ>ιχχ;ν 
Στο σημείο αυτό αξίζει να σημειωθούν ορισμένες εμπειρίες και 
κατευθύνσεις που περιλαμβάνονται στους προγραμματισμούς: ανάπτυξη 
χ^υαστηρίοτήτχυν τηλεγραμματείας στο Limousin και χίτην Aquitaine 
(Γαλλία) και, σε μεγαλύτερη %ktyuam, εισαγωγή νέων μεθόδων εργασίας, 
κατάρτισης και εκπαίδευσης που στηρίζονται από τις διαρθρωτικές 
παρεμβάσεις στη Σουηδία και στη Φινλανδία. 
Τα βρετανικά προγράμματα τα οποία στηρίζονται στις "knawledge^based 
industries" κχχι στην ενοποίηση τχον τομέων του τουρισμού* του πολιτισμού 
και της βιομηχανίας των μέσων ενι^ιέρωσης, όπτυς και η στήριξη ΕΤΑ που 
παρέχεται στη Γαλλία για τις MM Β δείχνουν το δρόμο που πρέπει να 
ακολουθηθεί έτσι ώστε να επιτευχθεί "η περιφερειακή υπεροχή*1. 
Κ. Ανάπτυξη με μεγαλύτερη ένταση απασχόλησης 
Στο πλαίσιο χχυτύ, πρέπει να επανακτηθούν τα περιθώρια ελιγμών στη χτχέση 
ανάπτυξης και απασχύλησης, τα οποία σήμερα έχουν εξαντληθεί εξαιτίας τχον 
απαιτήσεων της μεσοπρύθεσμης ανταγχονιστικύτητας. Για το σκοπύ αυτύ, πρέπει να 
δοθεί ιδιαίτερη προσοχή: 
1) Στον παοάνοντα απασ/ύληση κατά τη γρηματοδύτηση των υποδομχόν και τατν 
παραγωγικών επενδύσεων- το κριτήριο αυτύ πρέπει, εννοείται, να εφαρμοσθεί 
κυρίχος στην περίπτχυση τχυν περισσύτερο ανεπτυγμένων περιοχών. 
α) Γενικά: 
στο επίπεδο της υλοποίησης, οι μεθοδολογίες κχχι τχχ κριτήρια 
επιλογής τχον σχεδίχυν δεν είνχχι πάντα ικανοποιητικά, επιτρέπχνντχχς 
να διεξαχθούν αδιαφοροποίητες παρεμβάσεις που αποσκοπούν στη 
μείχυση του χιυνολικού κύχπους της επένδυσης. Παρύλο πχ>υ γενικά 
οι παρεμβάσεις έχουν βελτιωθεί σε σχέση με την πρχ>ηγούμενη 
περίοχ^ο, θα μπορούσαν να είναι πιο επιλεκτικές και να ευνοούν 
περισσύτερο τις ενέργειες που συμβάλλουν στη δημιουργία θέσεχυν 
απασχύλησης. 
θα ήτχχν εξάλλου σκύπιμο νχχ απλουστευθούν κχχι νχχ επιταχυνθούν 
οι διαδικασίες χορήγησης των ενισχύσεων αυτών, ιδίχυς για τις 
MME. 
21 
Κριτήρια επιλονύχ: των οκεδίων 
To "scoring system" που χρησιμοποιείται στο Ηνωμένο Βασίλειο αποτελεί 
ένα από πολλά παραχ^ίγματα μεθόδου για την υποβοήθηση της ποιοτικής 
εκτίμησης των ενισχύσει. Το σύστημα αυτό βασίζεται σε δύο βασικά 
χίτοίχεία: πρώτχτν, τα σχέδια πρέπει να χχνταποκρίνονται σε χρισμένα 
βασικά κριτήριχι- κχχι δεύτερον, υπάρχχτυν ειδικά κριτήρια, τχχ οποία 
επιτρέπουν νχχ εκτιμηθεί η ποιάτητχι του χ*χεδίχ>υ σε σχέση με το 
αντίστοιχο μέτρο. II απχισχόληχτη είναι ένα από τχχ βχχσικά κριτήρια, 
πράγμα που χτημχχίνει ότι. εάν ένχχ χτχέδίο δεν χ%ημΐχ>υργεί κχχθχΐρές θέσεις 
απασχόλησης, έχει ελάχκττες ελπίδες να επιλεγεί. Στχ> επίπεδο του μέτρου, 
τα κριτήρια στηρίζονται χϊε δείκτες μοναδιαίου κόστους 
προσαρμοχϊμένους στον τύπο της σχετικής παρέμβασης, όπχας το κόστος 
ανά νέα θέση απασχόλησης. Μόνο τα σχέδια που παρουσιάζουν την 
καλύτερη χτχέαη κόστους ανά νέα θέση απασχόλησης, θα μπορούν να 
συγχρηματοδοτηθούν στο πλαίσιο του καθεστώτος ενισχύσεων. 
Στο ίδιο πνεύμα, ορισμένες επιτροπές παρακολούθησης στις περιοχές του 
στόχου 5β, όπως στη γαλλική περιοχή Provfcrtcfc-Aïpes-Côte d'Azur, έχουν 
συμπεριλάβει στα κριτήρια επιλογής των σχεδίων τους τη δημιουργία 
νέων θέσεων εργασίας. 
στχ) επίπεδο της (χξιολχ)γηχτης, είνχχι χχνχχγκχχίχ) νχχ υιοθετηθούν 
κχχτχχλληλότερες μέθοΟχ>ι πχνυ θχχ πρχχιχχρμχχιθούν χχνχ'χλογχχ με τις 
περιχ>χές, κχχι οι οπχ)ίες θχχ επιτρέψχνυν νχχ ληχρθχνύν κχχλύτερχχ υπόψη 
οι πχχτχπικοί στόχοι X'XJOV χχχρορά τη δημιουργίχχ και τη όιχχτήρηχτη 
θέσεων χχπχχχτχύλησης. Στο πλχχίσιο της λειτχνυργικής 
π(χρχχκχ)λχ)ύθηχτης, μπορούν νχχ κχχτχχρτιχιθχών πίνχχκες ελέγχου γκχ 
τον εντοπισμύ "κχχθ' οδύν" τχον ενδιάμεσχυν επιπτχυσεχυν, ιδίχος γιχχ 
τις ενέργειες που συμβάλλουν περισσύτερο στη δημιουργία θέσεχον 
απασχύλησης. 
β) Επιβάλλεται η ενίσχυση της συνοδευτικής στήριξης των έργων υποδομής 
και των ενιχτχύσεων για τις επενδύσεις έτσι ώστε να μεγιστοποιηθούν οι 
επιπτώσεις τους ύσον χχφχ>ρά την χχπασχόληση χϊε τχ>πικύ επίπεδχ). Οι 
θέχϊεις χχπχχσχύλησης που δημιχνυργχώντχχι χχπύ τα μεγάλα έργχχ υπχ)δχ>μής 
χχχρχχκτηρίζονται πράγμχχτι χχπύ δύο περιχ>ρισμούς: είνχχι χχπύ τη qu'uni 
τους προσωρινές και σε μεγάλο βαθμύ εξωγενείς. 
Το πρύβλημα αυτύ πρέπει να αντιμετωπισθεί με τη λήψη μέτριον, η 
οποία προϋποθέτει τη συνεργασία μεταξύ κυρίων και αναδύχων τχον 
μεγάλχον έργων, χύστε να μεγιστοποιηθούν χ>ι επιπτχυσεις τχυν έργχον σε 
τοπικύ επίπεδο. Η διαδικασία αυτή πρχ>φχχνώς θχχ έπεται της ανάθεχτης 
των συμβχ'χσεων, γιχχ νχχ μην επηρεάζοντχχι χ)ΐ όροι ανάθεσης (βλ. 
πλχχίσιο). Η ίδιχχ προχτέγγιση μπχ>ρεί νχχ εχρχχρμοσθεί χττις τοπικές 
επιχειρήσεις με προοπτική να αναλάβουν την υπεργολχχβίχχ τχον 
διαφόρων τμημάτχον της σύμβασης πχ>υ συνδέονται με τχ> έργο, πράγμα 
που συμφωνεί με τις κατευθύνσεις της Επιτροπής σχετικά με την 
καλύτερη πρόσβαση των MME στις δημόσιες συμβάσεις. 
22 
Εξάλλου, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις δυνατύτητες 
διατήρησης τχυν νέων θέσεων απασχύλησης και τχυν αγορχον που 
δημιουργήθηκαν σε τχητικύ επίπεδο (βλ. πλαίσιχ)). 
Οι ίδιες κατευθύνσεις (στοχοθετημένη κατάρτιση τχον εργαζομένων κχχι 
προσαρμχ>γή τχον τοπικχόν MME) θα μπορούσαν να εφχχρμοσθχ)ύν χττις 
μεγάλες πχχρχχγχογικές επενδύσεις. 
Συνοδευτική στήριξη των υποδομών 
Οι θέσεις απασχόλησης πχ>υ (δημιουργούνται από τις υποδομές έχουν 
προσωρινό χαρακτήρα δεδομένοι ότι (ΐυνδέχ)νται με τα έργα κατασκευής 
κχχι ότι, γενικά, δεν καταβάλλεται καμίχχ σργχχνχυμένη πρχχχπχχθεια για τη 
διατήρηση ορισμένχον θέσεχον απασχόλησης μετά την ολυκλήρχυχϊη του 
έργου (βλ. π.χ. χαρακτηριστικό παράδειγμα η περιοχή της Ανδαλουσίας 
και η έκθεση Expo 92 στη Σεβίλλη). Η εκτίμηση που πραγματοποιήθηκε για 
τα μεγάλα κατασκευαστικά έργα του στόχου i δείχνει ότι ένα ποσοστό 
που μπορεί να χρθάσει τα 50 και 80% τών εργασιών εξασφαλίζεται από 
επιχειρήσεις (και απασχολούμενους) που προέρχονται από άλλη περιοχή 
ή άλλο κράτος μέλος. Η εκτίμηση αυτή αυξομοιώνεται φυσικά ανάλογα με 
τις απαιτούμενες ειδικότητες και την πυκνότητα τοίί πληθυσμού στην 
περιοχή του έργου. 
Για να βελτιωθεί ο αντίκτυπος αυτών των έργων σε τοπικό επίπεδο, 
μπορούν να αναληχρθούν οι εξής ενέργειες, μετά την ανάθεση των 
χΐυμβάσεων σύμφωνα με τις κοινοτικές οδτ^ίες που τις διέπουν: 
- εκ των προτέρων καταγραίρή σε κάθε τοποθεσία των προβλεπομένων 
αναγκών χ& εργατικό δυναμικό (κατά επαγγέλματα) του ανχϊδόχου-
23 
* σύγκριση αυτών TODV αναγκών με το δυναμικά της αγοράς εργασίας σε 
τοπικό ή περιφερειακό επίπεχ%>· 
* προσαρμογή της τοπικής προσφοράς στις ανάγκες που àtv έχουν 
καλυφθεί από τα εντατικά προγράμματα κατάρτιχίης 
(χτυγχρηματοδοτχ>ύμενα χχπό το ΕΚΤ). 
Για τη διατήρηση των θέσεων απασχόλΐί|σης, μπορεί να αναληχρθεί η εξής 
("ίράση: 
- -είτε χ?ε ενδχ)γενές πλαίσιο: δραστηριότητες αυντήρηχίης, 
επιδιόρθωσης, διατήρησης και λειτουργικής χ^αχείρισης της υποδομής 
και των συναφών με αυτήν υπηρεσιών (προμήθεια αναλώσιμαιν, 
εστίαση κλπ;) οι οποίες υπολογίζεται ότι αντιπροσωπεύουν ένα 
(δυναμικό 100,000 θέσεων απασχόλησης ετησίως σε τοπικό επίπε<χ>, 
που μπορεί να αυξηθεί περαιτέρω με τη συστηματική ανάληψη χ^ράσης 
όσον αχρορά τις θέσεις απασχόλησης εκ του σύνεγγυς υπηρεσιχί>ν ιδίχος 
χττχ>ν τχιμέα τχ>υ περιβάλλχ>ντος> 
* -είτε σε εξωγενές πλαίσιο: συγκρότηση κέντρων ικχχνχ>τήτων ή 
εμπειρογνχυμοσύνης για ένα ή περισσότερα επαγγέλματα πχ>υ 
συμμετείχαν στην υλοποίηση του έργου και μπορούν να 
χρησιμχ)παιηθούν σε παρεμχρερή έργα πέραν της συγκεκριμένης 
περιοχής, 
Όσον α<ρορά τα συνοδευτικά μέτρα των παραγωγικών επενδύσεων, το 
γερμανικό ΚΠΣ για τα νέα Lender ανοίγει προοπτικές προς την 
κατεύθυνχτη αυτή \w τη σημασία που δίνει στο πρόβλημα της ανακύκλαχτης 
τχον βιομηχανικών υλικών και με την προαγωγή, Υ*« το θέμα αυτό, μιας 
διεπιχειρησιακής στρατηγικής υπέρ των νέων ΜΜΒ> 
2) Στην αντιστάθμιση, παντού όπου κρίνεται αναγκαίο, της προσπάθειας 
εκσυννοονισμού του παοανχονικού τομέα, προκειμένου είτε να αμβλυνθούν οι 
κλαδικές επιπτχυσεις του (για παράδειγμχχ αλιεία) είτε στον αστικά χώρο ή vxx 
συγκρατηθεί η έξοδος του χχγροτικού πληθυσμού απύ τις λοιπές περιχ>χές, η 
οποίχχ επιδεινχόνει τα αχττικά προβλήμχχτχχ. Γιχχ τχ) χτκοπύ χχυτύ, θχχ πρέπει νχχ 
ενισχυθεί κχχι νχχ γενικευθεί η στήριξη που παρέχουν x)i παρεμβάσεις στις 
ολχ)κληρχομένες προσεγγίσεις τχ)πικής ανχ'χπτυξης, οι χχποίες χχπχχτκοπχών χιτην 
αξιοποίηση των προϊοντχυν και τχον τομέων που δεν έχουν εκτεθεί ή έχουν 
εκτεθεί ελάχιστα στον διεθνή ανταγχυνισμύ: 
χχ) Πρχυτον, πρέπει νχχ ενθχχρρυνθεί μιχχ χιτρχχτηγική συχττημχχτικής 
αξιοποίησης τ<ον περιχ()ερειχχκ(ί)ν οικονχψ,ικών πλεονεκτημχ'χτων. II 
στρχχτηγική χχυτή θχχ στηρίζετχιι σε συγκεκριμένχνυς τομείς ή τμήμχχτχχ της 
χχγοράς που θχχ χχξιοποιχνύν την πχχρχ'χόχχιη κχχι ττ|ν ποιύτητχχ κχχι θχχ 
επιτρέπουν τη Οιχχφοροπχ)ίηση τχον πύρχον τχον παραγχογικών τομέχον: 
στο πλχχίσιχ) αυτύ, τχχ τοπικά προϊόντα κχχι οι τοπικές υπηρεσίες 
διαδραματίζουν ουσιώδη ρύλο. Επίσης, η εν λύγω στρατηγική θα 
μπορούσε να στηριχθεί στην προσφορά υπηρεσιών, σε πάλεις μεσαίου 
μεγέθους που έχουν αναβαθμισθεί και μπορούν να διαδραματίσουν τον 
οργανωτικύ αυτύ ρύλο. 
24 
Η στρατηγική αυτή προϋποθέτει, σε κάθε περίπτωση: 
τη στενή συνεργασία μεταξύ MME, και μεταξύ MME και μεγάλων 
επιχειρήσειυν, η χ>ποία θα προσχχνατολίζεται στη συγκρύτηση 
"δεξχχμενχόν κχχινοτομίας", νέ(ον μορχρχόν βιομηχχχνικχυν περιχτ/χόνΟ 
ικανοποιητικύ κχχι ποιοτικά (χνχχβ(χθμ.ισμ,ένο επίπεδχ) 
συμβουλευτικών και συνοδευτικών υπηρεσιών που είνχχι 
θεμελιώδους σημασίας για τη δημιουργία κχχι την χχνχχπτυξη τχον 
MME (βλ. ΙΙ/Α/1), λχχμβχχνχψένου υπόψη τχ>υ ρύλο υ τους χος 
δυνχχμικής πηγής απασχύλησης4. 
β) Δεύτερον, πρέπει vxx δοθεί ιδιαίτερη προσοχή, ύπχος τονίζεται κχχι στην 
χχνχχκοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο5, χττην αξιοποίηση τχον 
"νέων πηγών απχχσχύλησης" σε ορισμένους τομείς τοπικχΰν 
πρωτοβουλιών για την κάλυψη νέων αναγκών που συνδέονται κυρίχος με 
την ποιύτητα ζωής (υπηρεσίες παροχής βοήθειχχς σε άτομα, ιδίχος της 
τρίτης ηλικίας, πολιτιστικά θέμχχτα, τουρισμύς, εκ του χτύνεγγυς 
υπηρεσίες) κχχι με τη διχχχείριχτη τχον σπάνιχον πύρχον (πχ)λιτιχττική 
κληρονομιά, διαχείριση και προστασία του περιβάλλοντος: βλ. ΙΙ/Β/4, 
εναλλακτικές μορφές ενέργειας, ιδίως βιομάζα). Αυτύ χτημαίνει τη 
δημιουργία νέων δρχχστηριοτήτχυν μεγάλης εντάσεχος εργχχσίχχς, οι χ>ποίες 
χιυνδέχ)ντχχι με τις νέες χχνάγκες πχ>υ χχπορρέουν χχπύ τη δημχ)γρχχχρική κχχι 
κοινχονική εξέλιξη της ευρχοπχχϊκής κχ>ινχονίχχς: κύριχχ στχ>ιχεί(χ της 
εξέλιξης χχυτής είνχχι η γήρανχιη του πλη()υχτμχ)ύ (ένχχς ενήλικχ>ς χττους 
τρεις χττην Ευρχοπχχϊκή Ένχοχιη έχει ηλικίχχ χ'χνχο τχον 60 ετχόν), η μ.είχοχιη 
του "χρύνου εργχχσίχχς" κχχι η ενίσχυση της διχχχείριχιης τχον χιπχχνκον 
πύρχον. 
Βασική υπύθεση αποτελεί η ύπαρξη πραγματικής ζήτησης στους τομείς 
αυτούς, η οποία πρέπει μεν να ικανοποιηθεί και νχχ ενθαρρυνθεί με 
δημύσιες παρεμβάσεις, ιδίχος μέσω της κινητοποίησης των πύρχυν που 
χρησιμοποιούνται για την παθητική χχποζημίωση της ανεργίας - αλλά 
μχχκρχ>πρύθεσμχχ θα πρέπει φυσικά νχχ βρει τη θέχτη της στον εμπορικά 
κύσμο. 
βλ. την έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρχοπαϊ'κό Συμβούλιο της Μχχδρίτης (CSE(95)2087) 
σχετικά με "τον ρόλο τχον MME χος πηγής χχπασχόλησης, ανάπτυξης και ανταγχονιστικότητας 
στην Ευρχοπχχϊκή Ένχοση". 
COM(95) 273 της 13ης Ιουνίου 1995 χ^χετικά με τη στρχχτηγική ενθάρρυνσης τχον τοπικχόν 
πρχοτοβουλιχόν στους τομείς της ανάπτυξης και της χχπασχόληχίης. 
25 
Νέες mrvéc απασχόλησης 
Οι χίτρχχτηγικές αξιοποίησης τχον περιφερειακών πλεονεκτημάτχον πρέπει 
νχχ αποσκοπούν στην ενεργοποίηση των vétuv πηγχόν απασχόλησης, που 
σχετίζονται με την παράδοχϊη, είτε πρόκειτχχι για: 
- "μονχχδικά" τοπικά προϊόντα, πχ>υ κυκλοφορούν ελάχιστα ή έχουν 
εξαχρχχνιστεί από την αγορά αλλά παραμένουν ακ<>μα στη χτυλλογική 
μνήμη: τεχνογνωσία και επαγγέλματα, ιδίως στον βιοτεχνικό τομέα* 
χχχρακτηριστικά βιοτεχνικά ή παραδοσιακά προϊόντα τχχ οποία 
διχχθέτουν, παρόλο που δεν παράγονται αποκλειστικά σε μια περιοχή, 
σημχχντικά χινταγωνιστικά πλεονεκτήματα κχχι απαιτούν 
πρχ>σαρμοσμένες χττρχχτηγικές εμπορίας. 
Προς την κατεύθυνση χχυτή προσανατολίζεται για παράδειγμα τχ) 
ιρλανδικό ΚΠΣ, τχ>υ οποίου to πρόγραμμα υποστήριξης της τοπικής 
χχνάπτυξης υλοποιείται μέχίχυ «συνολικών επιχορηγήσουν κχχι στηρίζεται 
στην πρακτική της "κοινοτικής ανάπτυξης". 
Παρομοίως, το πρόγραμμα προώθησης του <νυναμικού περιφερειχχκής 
ανάπτυξης της Πορτογαλίας επαναπροσανατολίχιτηκε πρόσχρατα (Ιούλιος 
1995) προς την κατεύθυνση αυτή, και δόθηκε έμφαση στην ανάπτυξη τχον 
μικρών επιχείρησε* ον. 
Τέλος, υπάρχουν άφθονα παραδείγματα ορθών πρακτικών στο πλαίσιο 
της κοινοτικής πρωτοβουλίας LEADER, όπχ>υ οι περισσότερες τοπικές 
ομάδες δράσης στηρίζουν σχέδια που αφορούν τη βελτίωση της 
κατασκευής και πώλησης χαρακτηριστικών τοπικών προϊόντων. 
Στο πλαίσιο του στόχου 2, ένα βασικό πρόβλημα συνίσταται στη 
χρηματοδότηση των MME, ιδίως όσον αφορά το κεφάλαιο εκκίνησης των 
νέων ΜΜΒ> Το πρόβλημα αυτό συνδέεται με εκείνο της συνοδευτικής 
στήριξης των νέων επιχειρηματιών με ολοκληρωμένες ποιοτικές 
υπηρεσίες» η οπχ>ίχχ στηρίζεται στη συνεργασία όλων όσοι παρέχουν 
υπηρεσίες στη σχετική περιοχή. Τα ΕΕΠ τ<υν νέων κρατών μελών, και 
ιδίχος της Σουηδίας, δίνουν ιδιαίτερη οημαχτία στα θέματα αυτά. 
Εξάλλου, πρέπει νχχ αυξηθεί η χπήριξη που παρέχεται στις νέες πηγές 
απασχόλησης. Σε σχέση με αυτά, τα υφιστόμενχχ ελληνικά προγράμματα 
μπορούν να (χνχχ,μορφχυθούν ή να διατεθούν οι πόροι του 
"χχπχ>πληθχοριστήΜ ώστε να στηριχθεί ένα σύστημα κουπονιών εργασίας 
που θα προετοιμαστεί από τις εθνικές αρχές στο πνεύμα των γαλλικών 
"choque-service", 
Πιοσυγκεκριμένχχ, το ΕΕΠ για την περιοχή Merseyside (ΗΒ) δίνει έμφαση 
στις δυνατότητες που παρέχουν οι εκ του σύνεγγυς θέσεις απχχσχόλησης 
στο πλαίσιο 38 προσδιορισμένων "pathways" πχ*υ στηρίζονται σε 
στρατηγικές τοπικές πρωτοβουλίες. 
26 
3) Στην ενθάρρυνση της δυναμικής χχνχχδιχ)ργάν(οσης της εργχχχτίχχς κχχι του γρύνου 
ερνασίχχς εφύχτον συνχ)δεύετχχι με χχύξηχτη της απχχσγύλησης. 
Η τχχχείχχ διάδοχτη νέχον τεχνικχί)ν κχχι χτυνεπχός νέχον τύπχον πχχρχχγχογής καΟιχττχ'χ 
χχνχχγκχχίχχ την υιοθέτηχτη νέχον μορφχόν χ)ργχ'χνχοοης της εργχχοίχχς. Οι 
κχχθυχπερήχτεις χττον τομέχχ χχυτύ μπορούν νχχ επιβρχχδύνουν την χχνχ'χπτυξη της 
παρχχγχογικύτητας κχχθχός κχχι τχον δυνητικών πλεονεκτημάτχον γιχχ την 
χχπχχχΐχόληχτη που πρχ>κύπτουν χχπύ τχχ ευέλικτα συστήματχχ όαον χχφορά τχ> χρόνο 
εργχχσίας. 
Η συνδρομή των Διαρθρωτικών Ταμείων μπορεί να διαχ^ραματίσει ευνοϊκό 
ρύλο χπηρίζυντας, IOÎXJOÇ, με ενισχύσεις για την απασχύληση, το μεταβχχτικύ 
κύχττος πχ>υ χτυνδέεται με την υλχ)πχ>ίηση προσεγγίσεχυν, ύπχος: 
• μηχχχνισμοί πχνυ επιτρέπουν στους εργ(χζχ)μενχ>υς τχχ χττχχ|.ΐ(χτήχτχ)υν 
προχκορινά τη χπχχδιοδρχ)μία τχ>υς γιχχ λύγους κχχτχ'χρτιχτης, με χχντχ'χλλχχγμα 
για πχχράδειγμα την πρύσληψη ενύς ανέργου κατά την περίοχ^ο χχυτή· 
• αναμύρφωση του χρύνου εργασίας καθύλη τη διάρκεια της ενεργού ζχοής 
χοστε να κατανέμονται καλύτερα οι διαθέσιμες θέσεις απασχύλησης. 
Στχ) πλχχίχιιχ) χχυτύ, πρέπει νχχ υπογρχχμμιχίθεί η χτημαχίίχχ πχ)υ έχει η συγκρχντηχπ) 
κχχτχ'χλληλιον χιυοτημχ'χτχον κχχτχ'ιρτισης τχνυ πρχκκοπικχώ τχον MME κχχι 
χηκττημχ'χτχον πχ>υ ευνχ>ούν τη διχχ βίου κατάρτιχτη, κχχθχύς και χ) ρύλος τχον 
κοινχονικοοικονομικών εταίρχον. 
Διανείριση της ερνχχσίας και του χρόνου εργασίας 
Στη Δανΐα μπορούν να χορηγηθούν, βάσει της νομοθεσίας που άρχισε να 
ισχύει το 1994, άδειες για προσωπικούς λόγους διάρκειας 13 μέχρι 52 
εβδομάδων και να χρηματοδοτηθούν στο πλαίσιο της κλίμχχκας των 
επιδομάτων ανεργίας, Μπορεί να παρέχονται άδειες για συνεχή 
κατχχρτιση, γονικές άδειες ή άδειες επιμόρφωσης, Οι κενές θέχτεις 
εργασίας που χνημιουργούνται με τον τρόπο αυτό επιτρέπουν την ένταξη 
των ανέργων και των νέων που αναζητούν εργασία. Η ανακύκλαχιη αυτή 
εξασφαλίζει αυξημένη ευελιξία στην αγορά εργασίας και συμβάλλει <πψ 
επχχνειδίκευση του εργατικού δυναμικού καθόλη τη διάρκεια της ενεργού 
ζχοής. 
4) Στην ποοχόθηση μιας φιλικής προς το περιβάλλον ανχχπτυξης: 
Η προστασία του περιβάλλοντος αποτελεί σημαντική πηγή νέων θέσεαχν 
απασχύλησης. Εκτύς των θέσεχυν εργασίας που συνδέονται με την κατασκευή 
και τη συντήρηση των υποδομών, δίνεται ύλο και μεγαλύτερη σημασία στις 
δυνατύτητες απασχύλησης που προσφέρει ο τομέας δραστηριύτητας που 
συνδέεται με το περιβάλλον, ενίοτε καλούμενος "οικο-τομέας". 
27 
Ο τομέας αυτός δημιουργεί χχγχχθά και υπηρεσίες γιχχ την μέτρηση, την πρόληψη, 
τον περιορισμό ή την χχποκχχτχ'χστχχχτη τχον βλχχβχόν πχ>υ προκαλούνται στα ύδατα,' 
στον ατμοσχραιρικό χχέρχι κχχι στχ> έδαφος περιλχχμβχ'χνει επίσης την ελάττωση κχχι 
Π|V επεξεργασία χχπχιρριμμχπχον καθώς και ΐχ>υ ()χ>ούβχ>υ καθώς επίσης και ιον 
έλεγχο της ενέργειας στο τοπικό επίπεδο. Οι εν λόγω υπηρεσίες καλύπτουν 
επίσης τους περιβαλλοντικούς ελέγχους και συμβουλευτικές υπηρεσίες γιχχ 
όλους τχ>υς άλλους βιομηχανικούς τομείς. Η ανάπτυξη τχον βιομηχανιών που 
συνδέονται με το περιβάλλον, οι οποίες συχνά χρησιμοποιούν τεχνολογία 
υψηλού επιπέδου και είναι βιομηχανίες με αναπτυξιχχκύ και καινοτόμο 
χαρακτήρα (παραγωγή υλικών καταπολέμησης της ρύπανσης, τηλεματικές 
εξελίξεις που συμβάλλουν σε πιο ολοκληρωμένες προσεγγίσεις της 
περιβαλλοντικής διαχείρισης σε τχ>πικό και περιφερειακό επίπεδο, της 
πρόληψης τχον φυσικχόν κινδύνχον ή/και τχον ατυχημάτα>ν που προκαλούνται 
από τον άνθρωπο ή της διαχείρισης τχον χρυσικχον πόρχυν, τεχνικές 
εξοικονόμηχτης ενέργειας ή χχνχχνεχυχτιμες μορφές ενέργειας), ανοίγει νέες 
προοπτικές χττη δημιουργία στχχθερχόν Οέσεχον χχπχχχτχύλησης. 
Ας σημειχοθεί εξάλλου xVri οι υπηρεσίες που συνόέοντχχι με το περιβάλλον, 
χιυμπεριλχχμ.βχχνχ)μένης της θέσης σε λειτουργία κχχι της συντήρηχτης τχον 
χχνχχγκχχίχον υπχ)Οχ>μχυν - ιδιαίτερα σημαντικών γιχχ τις περιοχές του στόχου Ι 
(π.χ. διαχείριση χχπορριμμάτχυν, καταπολέμηση της ρύπανσης, όιχχχείριση τχον 
υδάτανν, διχχτήρηχτη τχον προστχχτευύμενχυν φυχτικχυν περιοχ(ί)ν, 
συμπεριλχχμβανομένατν τχον δραστηριότητος πέρχχν του καθ' αυτόν 
περιβαλλοντικού τομέα, δραστηριότητες που συμβάλλουν με ουσιαστικό τρύπχ) 
χιτη βελτίχοση της ποιύτητας ζωής τχον πολιτών, ύπως η διατήρηση της εθνικής 
κληρονομιάς, η αστική ανάπλαση κλπ.) μπορούν να αποτελέσουν 
δραστηριύτητες υψηλής έντασης εργασίας που συμβάλλουν σημαντικά στον 
αγώνα υπέρ της απασχύλησης. 
Η ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με το μέλλον τχ>υ αγροτικού κύσμχ>υ είχε 
ήδη τονίσει από το 1988 την ανάγκη για ενίσχυση της προστασίας του 
περιβάλλοντος. Στις αγροτικές περιοχές, η αυξανόμενη ζήτηχτη "χρυχτικχόν" 
γεχοργικχόν πρχάοντχυν, "πράχτινου" τουριχητού ή κχχλά διατηρημένων χρυχίΐκχόν 
χχόρχον κχχι τχ>πίχυν (χνοίγει νέες προοπτικές σε περιχ(>ερειχχκύ επίπεδο. Αλλες 
οικονομικές δραστηριότητες που συνδέονται με τχ> "καΟαρ<>" περιβάλλον (π.χ. η 
τεχνολογική έρευνα) μπορούν εξάλλου να συμβάλλουν χτημχχντικά χιτη 
διαφοροποίηση των εισοόημχχτχυν κχχι, χος εκ τούτου, χιτη διατήρηση τχ>υ 
αγροτικού πληθυσμχνύ. 
Περιβάλλον 
Το Ταμείο Συνοχής θα χορηγήσει πάνω από ϊ6 000 εκατ, ECU την 
περίοδο 1993-1999* Κατά τη διάρκεια TXJÎV δύο πρώτων χρόνων της 
λειτουργίας του ( 1993-1994), το μερ&Ηο tew περιβαλλοντικών 
έργων σε σχέση με τα έργα στον τομέα των μεταφορών 
αντιπροσώπευσε περίπου 40/60%- η Επιτροπή πιστεύει <>τι το 
μερίοιο αυτό δεν είναι ικανοποιητικό σε σύγκριση με το στόχο που 
είχε τεθεί για επίτευξη ισορροπίας 50/50-η κατάσταση αυτή πρέπει 
συνεπώς να βελτιωθεί σημαντικά. 
28 
Στο πλαίσιο τχ>υ στόχου 2, το ΕΕΠ της Γερμανίας χορηγεί 7% τχον 
πόρων του στην χχνχχπτυξη "καθχχρών" τεχνολογιών και προϊόντων, 
Το ΕΕΠ του Ηνχομένου Βασιλείου ακολουθεί την ίδιχχ κατεύθυνση. 
Στην Δυτική Σκχυτία, θα διατεθούν 47 εκχχτ. ECU γιχχ τη βελτίωση 
της εικόνας και του περιβάλλοντος της περίχρέρειας χττο πλαίσιο 
της προτεραιότητας "Υποδομή επιχειρήχτεων". Το ΕΤΠΑ 
χρηματοδοτεί έργα, για παράδειγμα εκείνα που επιτρέπουν να 
αυξηθεί το ποσοστό απόδοσης γαιών για νέες χρήσεις και που 
χχποχϊκχτπούν χττην μείωση τχον ηφορών που υχρίστχχνται χ>ι 
τοποθεσίες κχχι τχχ μνημεία ιστορικού ενδιαφέροντος, ή ένχχν 
περιορισμένο αριθμό αχώίων που αποβλέπουν χίτην 
αποκατάσταση ιρυσικχόν ενδιχχιτημάτων στην περιχρέρεια πόλεων. 
Στην περιοχή Πικαρόία (Γαλλία), 17% τχ«ν πόρων τχ>υ ΕΕΠ 
πρχχ>ρίζοντχχι γιχχ πχχρεμφερείς δραστηριότητες κχχι γιχχ ένχχ 
πρότυπο πειραματικό σχέδιο επίδειξης που αποβλέπει χττη 
δημιουργία βιομηχανικχόν μονάοων επεξεργασίας και χίξίοποίηχτης 
χ>ικιακχόν απορριμμάτων. 
Γ. Προώθηση μκχς περισσότερο ενεργητικής προσέγγισης όσον αφορά την οικονομική και 
κοινωνική αλληλεγγύη, συμπεριλαμβανομένης της ισότητας των ευκαιριών 
Η οικονομική και κοινχονική αλληλεγγύη πρέπει χιαφχυς νχχ διαχωρισθεί χχπό την χχντίληψη 
της παροχής βχ)ήθειας. 
Η χχύξηχτη της χχνεργίχχς χχποόυνχ'χμχυχτε μεγάλχχ τμήμχχτχχ τχ)υ πληθυσμχ)ύ αν χ>λχ')κληρη την 
Κοινύτητχχ κχχι χ>δήγηχτε στην επέκτχχχτη τχ)υ χρχχινομένου του χχποκλεισμχ)ύ χχπύ τχ> οπχ)ίχ> 
πλήττοντχχι κυρίχος οι περιχτχτύτερο ευχχίχτθητες κχχτηγορίες της χχγοράς εργχχσίχχς, ύπχος οι 
λιγύτερχ) ευνχνημένχτι νέοι, οι γυναίκες, οι μακροχρύνια άνεργοι κχχι ένα μέρος τχον 
μετχχναστχον. 
Για την καταπολέμηση και την πρύληψη της ανεργίας μακράς διαρκείας και τα)ν κινδύνχον 
κοινωνικής ρήξης, θα πρέπει να προετοιμαστεί η μεταρρύθμιση των πολιτικών της αγοράς 
εργασίας, θχχ ευνοηθούν περισσύτερο οι ενεργητικές πολιτικές σε σχέση με τις πολιτικές 
πχχθητικής αποζημίωσης της ανεργίχχς. Αυτύ θα επιτρέψει να χρησιμχ)πχ)ΐηθχ)ύν με 
πχχρχχγχογικύ τρύπο οι διχχθέχτιμχ)ΐ οικονομικοί πύροι, χχλλχ'χ κυρίχος νχχ κινητοποιηθχών τχχ 
χΊτομχχ που έχχ>υν πληγεί χχπύ την ανεργίχχ κχχι τχ>ν χχποκλειχη,ιχ'). Για τχ) χτκχχττό χχυτύ, η 
πρχκτβχχση χττχχ επιδύμχχτχχ χχνεργίχχς θχχ πρέπει νχχ χτυνδεθεί περιχτχτύτερο με τις ενέργειες 
κχχτχ'χρτιχτης κχχι χχπχ')κτηχτης νέχον προχτύντχον έτσι χίκττε νχχ πρχ)λχχμβχ'χνετχχι κχχλύτερχχ η 
(χνεργίχχ μχχκρχχς δκχρκείχχς κχχι χ) (χποκλειχιμύς. 
Η μετατύπιση τχον χρηματοόοτήσεχυν χχπύ παθητικά σε ενεργητικά μέτρα για την χχγχτρά 
εργασίας - τα οποία, επομένχος, δεν συνεπάγονται μεγαλύτερη επιβάρυνχτη για τχχ δημύσια 
οικονομικά - χχπχχιτεί την προσαρμογή του φάσματος κχχι της ποιότητας τχον υπηρεσιχόν 
απαχτχόληχτης. Οι βελτιχόσεις αυτές είναι χχναγκαίες προκειμένχ>υ να δοθούν 
αποτελεσμχχτικές λύσεις στα ειδικά προβλήματα των χχνέργχον και τχον λιγύτερο ευνοημένων 
ατύμχον, ιδίχος τχον γυναικών, με τη διευκύλυνση τχον δυνατοτήτχον πρύσβασης στην 
οικχτνομική και κοινχονική δραστηριύτητχχ. 
29 
Αυτύ προϋποθέτει την δημιουργία μηχχχνιχιμχίνν χττους οποίους θχχ ενχτχυμχχτχόνοντχχι μέτρα 
πρυσανατολισμού/κατάρτισης/παροχής συμβουλχυν/ενισχύσεχυν για την χχπχχχτχύληση, χόστε 
να διευκολυνθεί η πορεία ένταξης των ενδιαφερομένων. Στο πλαίσιο αυτύ, οι πρχυτχτβχτυλίες 
που αναλαμβχχνονται με στύχο την προχόθηση της ενεργού συμμετοχής ύλων τχυν ατύματν 
στην οικονομική και κοινχονική ζωή πρέπει να δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην ισύτητα τχον 
ευκχχιριχόν γιχχ άνδρες κχχι γυναίκες. 
11 Επιτροπή, χττην χ/.ν<χκχ>ΐνχυχτή της της 21ης Φεβρουαρίου6, πρότεινε τχχ διαρθρωτικά ταμεία 
νχχ λχχμβχ'χνουν χτυχττημχχτικχ'χ υπχνψη χττις πχχρεμβχχχτεις τχ>υς την κχχτχ'χστχχχτη χττην οπχ>ίχχ 
βρίχτκχ>νται οι άνδρες κχχι οι γυνχχίκες χχντίχιτοιχχχ, προκειμένου να χτυμβάλουν κχχτχ'χ τον 
καλύτερο τρόπο χττην ισότητα τχυν ευκαιριών. Πρότεινε επίσης ορισμένους 
προχτχχνατολισμούς για τχ> ρύλο που μπχτρχών να διχχδρχχματίσουν τχχ τχχμεία σε χτχέση με το 
χτυνόυχχσμύ τχον χ)ΐκχ)γενειχχκχΰν κχχι τχον επχχγγελμχχτικχυν υπχτχρεχόχτεχυν κχχι την έντχχξη τχον 
γυναικών πχτυ βρίχτκονται σε μειονεκτική θέση. 
Η προσέγγιση αυτή, που δίνει πρωταρχική προτεραιύτητα στην απασχύληση, μπορεί επίσης 
να συνδυαστεί με την εκμετάλλευση των νέων πηγχόν απασχύλησης. Η ενθάρρυνση τχον 
τοπικχόν πρχοτοβουλιχύν ανάπτυξης και απασχύλησης θα μπορούσε να προέλθει απύ την 
ενεργχ>πχ)ίηχτη ενύς τμήμχχτος τχον πύρχον που χορηγούνται για την παθητική αποζημίχοση της 
χχνεργίχχς, χχλλά κχχι απύ την ενισχυμένη συνεργασία με την χχντχχγχονιχττική οικχ)νχ>μίχχ. 
COM (96) 67 τελικό, της 21ης Φεβρουαρίου: "Ενοχομάτχοαη της ωότητας τχον ευκχχιριχόν μετχχξύ 
τχον γυναικχόν και τχον ανδρχόν ατο σύνολο τχον κοινοτικχόν πολιτικχόν και στόχχυν". 
30 
Αλληλέγγυα οικονομία 
Στη βελγική περιοχή Maintint (στόχος 1), οι Υπηρεσίες Ανάπτυξης Συνοικιών, που 
>υνδέονται με τις κατάλληλες δομές των περι,χρερειχχκχίχν αρχών, έχουν αναλάβει την 
κοινχονική έντχχξη τχον λιγότερο ευνοημένα/ν νέχον μέσω της εχρχχρμογής χιχεδίων γιχχ την 
αναβάθμιση τχον τοπικών δημοσίων χώρων (κατοικίες, σχολεία, ανάπλαση συνοικιών). 
Ιλαισιχομένη χχπύ ένα κοινιονικύ λειτουργό κχχι ένχχ επιστάτη του έργου, η πρότυπη ομάδχχ 
απαρτίζετχχι χχπύ 7 μέχρι 8 μχχθητευχτμένους, οι οποίοι επιδκάκουν μιχχ πρχυτη κχχτάρτιχί?) σε 
μη ειδικευμένες τεχνικές που ατο τέλος θα κατχχλήξουν σε κατάρτιση ειδίκευχτης ή χτε 
πρόσληψη. Το 1994, 2.205 άτομα συμμετείχαν στις ενέργειες αυτές χττην περιοχή Hainaut. Η 
μέση διάρκεια είναι 453 ώρες/εργαζύμενχ> και το μέσο κόστος εργαζομένου/χίίρα χχνέρχεται 
σε 6 ECII 
ΓΚΪ να εξαχ,κραλισθεί η έντχχξη εξχχιρετικά περιθωριοποιημένιον ατόμων, τα χνημό(5ΐα κέντρχχ 
κχ)ΐνχονικής βοήθειας στο Βέλγιο (CPAS) αναλαμβάνουν τον ατομικό προσανατολισμό 
αυτών τχον ατόμων με χττόχχ) αφενός να τους εξασφαλίσουν την παροχή κατάρτισης και, 
αφετέρου, την πρόσβαση στην -κοινωνική ασφάλιση. Η ενέργεια θα διαρκέσει κατά μέσο όρο 
1.350'ώρες xxvx'x άτομο. 
Στο Koiding (Αανία), μιχχ ομάδα νέχον που απειλούντο με αποκλεισμό από την χχγορά 
εργασίας μετέτρεψε ένχχ παλχχιο ρυχκκο υποβρύχιο σε τουριστικό αξιοθέατο. Το σχι'διο 
στηρίχθηκε απάτα. Λήμο με τη .συνδρομή (40%) του ΒΚΤ (στόχος 3) και περιελάμβανε ένα 
τυνδυχχχτμ.ό πρακτικών και θεχορητικών μαθημ.άτων. Μετά από τχχ μχχθήμχχτχχ βασικών 
ννχόχ)Γ.χον (απορία, ξένες γλώσχτες, τι>υριστικχ>ς οδηγίας), οι συμμετέχοντες μπορούσαν να 
επιλέξουν μεταξύ όιχχχ{κ>ρχ.υν μχχθημστχον επαγγελματικής κατάρτισης (πληροφορική 
ηλεκτρχτνική, εμπορία, μετχχλλουργία) κχχι πρχχκτικών εργχχχ,τιχόν (ίνημοσιεύμχχτα, 
επικοινατνία, δημιχ)υργίχχ ενός μουχτείχνυ υπχ>βρυχίων κλπ.). Ο αριθμός τχον χτυμμετεχόντχον 
κατά τα τρία πρώτα έτη ανέρχεται σε 110, από τους οποίους οι 69 βρήκαν εργασία ή 
συμμετέχουν σε μαθήματα κατάρτισης. Το μέσο κόστος εργαζόμενο/ώρα είναι 18 ECU, 
Στη Lelystad (Κάτω Χώρες), η ανακατασκευή ενός πλοίου του 17ου αιώνα επέτρεψε σε μία 
ομάδα περίπου 50 μακροχρόνια ανέργων να συμμετέχει κάθε χρόνο στις εργασίες 
ανακαίνισης που συνοδεύονταν με προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης. Τελικά, το 
έργο αυτύ έγινε τουριστικό αξιοθέατο και μετατράπηκε σε μια κοινωνικοπολιτιστική 
οργάνωση. Οι 224 από τους 350 συμμετέχοντες απασχολούνται σήμερα στον ιδιωτικό 
τομέχχ, ενώ οι υπόλοιποι 70 είνχχι ακόμη χττο στάδιο της κχιτάρτιχτης. 
1ϊ ιστορική ανακαίνιση της αγγλικής εκκλησίας στο Αμβούργο (Γερμανία), μεταξύ 1991-
1994 χ/ναλήφθηκε χχπύ μιχχ ομάδα 10 μακροχρόνια χχνέργων, οι οποίοι συμμετείχαν σε μια 
κατάρτιση ειδίκευσης σε θέματα κατασκευών, αρχιτεκτονικής και τεχνικής ανακαινίσεων, Η 
συμμετοχή Του F.KT στο σχέδιο αυτό ανέρχεται or. 170.000 ECU. 
31 
Α. Αξιοποίηση και διεύρυνση της εταιρικής σχέσης στο πλαίσιο των διαρθρωτικών 
παρεμβάσεων 
Κάθε μία απύ τις προαναφερύμενες κατευθύνσεις αποτελεί δυνητικύ απύθεμα στην υπηρεσία 
της χχπχχσχύλησης το xwroio απαιτεί, για την πλήρη ενεργοποίηση του, την ενίσχυση κχχι την 
χχνχχνέχυχτη της εταιρικής χτχέχτης με χχπύλυτο σεβασμό τχον συγκεκριμένχον όυνχχτχπήτχυν και 
της νχ)μιμότητχχς κάθε ενός χχπύ τχ>υς εταίρους που πρέπει να παρέμβουν χπις διάχρορες 
χράχτεις της διαδικασίας. Πράγματι, περισσότερο χχπύ τχ) οικονομικό περιεχόμενο κχχι (>γκο 
τχον όιαρθρωτικχόν πχχρεμβχχχτεχυν, οι χτημχχντικχ'ντερες δυνχχτχ>τητες ελιγμχυν έγκειντχχι χττους 
τρόπους υλοποίτιχτής τους. 
1) Απύ την άποψη αυτή, επιβάλλεται η μεγαλύτερη συμμετογή των σνετικών φοοέχυν έτσι 
ώστε να επιτευγθεί τριπλή προστιθέμενη αξία: οικονομική, χρηματοδοτική και 
πολιτική. 
Οικονομική, αχρού η ανομοιογενής κατάσταση ύσον χχφχτρά την απασχόληση χττις 
διάχ()ορες περιχ>χές, επιβάλλει, γιχχ λύγχνυς χχπχ)τελεχτμχχτικύτητχχς τη διεξχ)όικχ>τερη 
στοχοθέτηση τχον ενεργειχυν, ευνοχόντας τχτυς δεσμούς με το τχ>πικύ επίπεδο. Εξάλλου, 
η διατήρηση ή δημιουργία δραστηριοτήτων με την αξιοποίηση ύλων τχον πύρχον που 
διαθέτει μια περιοχή καθιστούν αναγκαία τη συλλογική υιοθέτηση της προσέγγιχτης 
αυτής και την επιβράβευση επιχειρηματικών πρωτοβουλιχύν. 
Χρημχχτοδχττική, εφύσον οι χνημύσιοι πύροι εξαρτχίτντχχι απύ τους δημοσιονχ>μικχ)ύς 
περιορισμούς πχ>υ γίνονται ύλο κχχι χχυστηρύτεροι. Η ανάπτυξη των συμπράξεχυν με 
τον ιδιωτικό τομέα γιχχ τις πχχρεμβάσεις που τον αφορούν αμεσότερα, θα επιτρέψει την 
ενίχτχυχτη τχον χχπχπελεσμάτχυν μόχλευσης κχχι των επιπτχυσεχυν τους στην χχπασχύληση. 
ΓΙΧΧ ΤΧ> θέμχχ χχυτχ'), πρέπει νχχ διεξχχχθεί χτυμπληρχυμχχτική χχνάλυχτη προκειμένχχυ νχχ 
επχχληΟευτεί η συνεκτικύτητχχ τχον διχχρθρχυτικχόν πχ>λιτικών με την πχτλιτική τχτυ 
χχνταγιυνισμού. 
Ωστόσο το θέμα αυτό συνδέεται με τη μεγαλύτερη συμμετοχή των φορέων του 
ιδιωτικού τομέα στην προετοιμασία και στην υλοποίηση τατν παρεμβάσεχυν, όπως 
χχποδεικνύεται γιχχ παράδειγμα χχπύ τις συνολικές επιχορηγήσεις που εφχχρμύζυνται σε 
πχ)λλά κράτη μέλη. 
Πολιτική, στο μέτρο που οι κοινοτικές παρεμβάσεις, ιδίως στχτν διαρθρωτικό τομέα, 
πρέπει νχχ γίνουν εμφανέστερες στους πολίτες. Το σημαντικό αυτό στοιχείχ) της 
ευρατπαϊκής οικοδόμησης, που προάγει καταρχάς την οικονομική και κοινχονική 
συνοχή, εκτός τχυν άλλχυν και στχτν τομέχχ της απασχόλησης που παρουσιάζει καθολικό 
ενδιχχχρέρον, πρέπει να χχποτελέσει την ευκαιρία για μεγαλύτερη συμμετοχή της κοινής 
γνώμης χττην Ένωση. 
2) Ωστόσο, η Επιτροπή διχχπιστώνει την ανεπαρκή χχ£ιχ)ποίηση τχον πολιτικχόν. 
οικχτνομικχυν και κοινχονικχον ετχχιρικχόν σ/έσεχον και τχον ποχικτικχόν τους. χχκχ>μη κχχι 
χττχ) επίπεδχ) τχον εθνικχόν διχ)ΐκήχτεχον. Πράγμχχτι, η κινητχ>πχ)ίηχτη τχον εθνικχόν χχρχχόν, 
τχον κχ)ΐνχονικχί)ν ετχχίρχον, τχον ενχί>χτεχον μη κερχ")χ)<τκχ)πικχ)ύ χχχρχχκτήρχχ κχχι τχον 
επιχειρήσεχυν είνχχι συχνά χχνεπαρκής και παραμένει σε επίχτημο επίπεδο, θχχ πρέπει 
λοιπόν να διευρυνθεί, πράγμα που προϋποθέτει: 
32 
α) την ενίσχυση τχον ετχχιρικχόν χτχέχτεχον χτε εδαχμκό επίπεδο: όσον αφορά την 
οργάνχοση, θα πρέπει νχχ ενσχομχχτχοθούν καλύτερχχ οι πχχραχ\ΗΤΐχχκές ετχχιρικές 
σχέσεις, κχχθέτου τύπου μεταξύ τχον εθνικχόν, περιηιερειχχκχόν κχχι τοπικχόν 
χΎημχκτίχον χχρχχυν, με τις υριζχ'τντιχτυ τύπχτυ ετχχιρικές χτχέσεις μετχχξύ δημοσίχον 
κχχι ιδιχοτικχόν φορέων στο κχχταλληλύτερο εδχχχρικύ επίπεδχ). 
Πρέπει καταρχάς, να βελτιχοθεί ο χχντίκτυπος τχον παρεμβχχσεχυν χτε τοπικύ 
επίπεδο. Οι ενέργειες στους τομείς της κχχτάρτισης, της συνοδευτικής χπήριξης 
υπχ)δομχί)ν, της πχχροχής υπηρεχτιχόν υπχκττήριξης χττις MME, κχχι της καλύτερης 
χττοχοθέτηχπις των κχχθεχττχότχον ενιχτχύχτεχυν γιχχ τον πχχρχχγχογικύ τομέχχ 
προϋποθέτουν την χχπχτκεντρχομένη προετοιμχχχτίχχ και υλοποίηχτη τχον μέτρχον. 
Απύ την χ'χποψη χχυτή, χχιτιολογείται πλήρχος η βελτίχοχτη τχον κάθετχον ετχχιρικχόν 
χτχέσεχον μετχχξύ τχυν διχχφύρχον διοικητικών επιπέδχον: το τοπικύ επίπεδο δεν 
εκπροχκυπείτχχι επχχρκχυς, ή και καθόλχ>υ, στις επιτροπές παρακολούθησης. 
β) διεύρυνση τχον οικονομ,ικχόν ετχχιρικχόν χτχέχτεχον: τχχυτύχρχννχχ, δεν πρέπει νχχ 
ληχτμονείται η χχνχχγκχχίχχ οριζι')ντιχχ όιχ'χχττχχχτη τχον ετχχιρικχόν χτχέχτεχον: τχχ μέτρχχ 
χττήριξϊΐς τχτυ ιδιχοτικού τχίμέχχ, οι πχχρεμβχ'χχτεις στχ>ν τομ,έ.οχ της εκπχχίόευχτης, η 
χττήριξη της ET Α δεν μπορχών να χχνχχπτυχΟούν χώτε νχχ εχ()χχρμχ)χτθχ)ύν χχορίς ττ]ν 
ενεργύ συμμετοχή τχον χ)ΐκονχ)μικχυν κχχι κχπνχυνικχόν ετχχίρχον κχχι ιδίχος τχον 
κοινχονικοεπχχγγελμχχτικχόν οργχχνχόχτεχον (ιδίχος MME, βιοτεχνίχχ, κοινχονική 
χ)ΐκονχ>μίχχ). Το ίδιο ιχτχύει κχχι γιχχ τχ>ν ευρύτερο τχτμέχχ τχον ενχόχιεχον μη 
κερδοχτκοπικού χαρχχκτήρχχ ύχτον χχη,ορχχ τχχ μέτρχχ γιχχ την κοινχονικχκ>ικχ)νομική 
χχνχχζχυογύνηση, την κατχχπολέμηση τχτυ αποκλεισμού, τη χττήριξη τχον νέχον 
πηγχόν χχπαχτχύληχτης και την κτύτητα τχον ευκαιριών. 
Στην πράξη, πέραν του πλχχισίου τχον επιτροπχόν παρακολούθησης πρέπει νχχ 
χχναπτυχθούν λιγότερο επίσημα πλαίσια διατύπωσης απύψεχυν και πρυτάσεχον 
που θχχ επιτρέψουν την πιο ισορροπημένη χτυμμετοχή ανδρχυν-γυναικών, την 
κχχτάλληλη χχντχχπχ')κριχιη πληροχροριχόν κχχι την εξέτχχχτη τχον εδχχχμκχόν χτχεδίχον 
που πχχρουχτιχ'χζχ)υν ενόιχχχρέρον γιχχ την χχπχχχτ/όληση. 
Οι διευρυμένες αυτές εταιρικές σχέσεις δεν ΘΧΧ πρέπει χοστύσο να αποτελέσουν 
πηγή σύγχυσης: οι εθνικές αρχές ΘΧΧ εστιάζουν τη δράχτη τους χττη διαιτησία, χττην 
εξέτχχχτη της γενικής συνοχής κχχι στην κχχτάρτιση μέσχον αξιολ(')γησης τχον έργχυν. 
Διαρθρωτικά.Ταμεία και εταιρική .σχέση 
Στον τομέα αυτό, η ανάλυση δείχνει ότι η κατάσταση διαφέρει σημαντικά ανάλογα με 
τους στόχους και τα κράτη μέλη: 
1) Ούχτν αφορά την οργάνχοση τχον επιτροπών παρακολούθησης 
0 Για τον στόχο Ι 
Υπάρχουν ορισμένα παραδείγματα διευρυμένης εταιρικής σχέσης σε 
επίπεδο υποεπιτροπών. Στην Ισπανία, η περιοχή της Ανδαλουσίας έχει γιχχ 
παράδειγμα μια υποεπιτροπή στην οποία συμμετέχουν οι περιφερειακές 
αρχές και οι κοινωνικοί ετχιίροι με σκοπό την χχνχχπτυξη διαλόγου γιχχ τα 
προβλήματα που συνδέονται με την οικονομική ανάπτυξη και τη 
δημιουργία θέσεων απασχόλησης. 
33 
Μια άλλη τεχνική οργάνα)σης των κοινχανικοοικονομικχυν εταιρικχόν 
σχέσεχον χτυνίαταται στον πιστό αντικατοπτρισμό των εόαφικχόν 
όιχχχ'ΜκχϊΧΤίχυν πρχτγραμματισμού και υλχτποίηχτης των παρεμβάχτεχον. Σε 
χτριχτμένα κράτη μέλη (Ι κχχι IRE), το μοντέλο χχυτύ προβλέπει τη συμμετοχή 
των κοινωνικοοικονομικοί ετχχίρχον σε δευτεροβάθμιο επίπεδο, δηλαδή στο 
επίπεδο τχυν επιχειρησιακών προγραμμάτων. Μπορεί να υπάρξει και 
τριτοβάθμιο επίπεδο, όπου οι επιτροπές που συγκροτούνται χχπύ τις 
τοπικές αρχές (Ιρλανδία) καλύπτουν τις περιοχές που τις αφορούν στο 
πλαίσιο μιας διευρυμένης εταιρικής σχέσης. Οι κοινωνικοοικονομικοί 
εταίροι διαδραματίζουν πολύ περιορισμένο ρόλο στις επιτρχ>πές 
παρακολούθησης του Ηνωμένου Βασιλείου. 'Οσον αφορά τις περιοχές 
Mcrseyside, Highlands και Islands, η έλλειψη συμμετοχής του ιόιχ.οτικού 
τομέα αποτελεί αντικείμενο χτυζητήχτεχον. 
Στη Γερμανία* έχει χτημεκυθεί πρόοδος χττη χτυγκρότηση τχον υπχ>επιτροπχόν, 
στις οποίες χτυμμετέ/ουν χ>ι κοινχυνικχκη/κο νομικοί χρορεΐς, στο επίπεδο του 
Land. Οι Πρωθυπουργοί εκδήλωσαν ωστόσο την πρχ'τθεχτή τους να 
περιορίσουν τη συμμετοχή των κοινχυνικοοικονομικχόν ετχχίρχον χττην 
ενημέρωχτη σχετικά με την εκτέλεση τχον προγραμμάτων. 
Ένας άλλος τρόπος γιχχ την ενίχίχυση των ικανοτήτων της επιτροπής 
παρακολούθησης μπορεί να είναι η παροχή της κατάλληλης τεχνικής 
βοήθειας,, Στην Ισπανία, για παράδειγμα, μία πολυκλαδική ομάδα παρέχει 
συμβουλές σχετικά με Ttç παρεμβάσεις του ΕΤΠΑ και του ΕΚΤ και 
χχνχχφέρεται χτε τακτικά χρονικά διαστήματα στην επιτροπή 
παρακολούθησης. 
β) Για τον στόχο 2 
Στις περιοχές του χττόχου 2, οι κοινωνικοοικονομικές εταιρικές σχέσεις 
είναι πολύ πιο ανεπτυγμένες. Π Λχχνίχχ, το Βέλγιο κχχι οι Κάτχο Χώρες 
αποτελούν αξιόλογα παραδείγματα παρόλο που υπάρχχτυν ορισμένες 
διχχχρορές όσον αφορά τη διαδικασία λήψης χχποχράσεχυν. Αντίθετα, στην 
περίπτωση του Ηνχομ,ένου Βασιλείου πρέπει να αναφερθεί η έλλειψη 
συμμετοχής των κοινχονικχόν ετχχίρων κχχι η περιορισμένη εκπροσώπηση 
των τοπικχόν εκλεγμένων εκπροσώπχον, 
Σε χ>ρισμένες περιπτώσεις, η Επιτροπή συμμετέχει ταυτόχρονα στην 
επιλογή των σχεδίων και στην επιτροπή παρακολούθησης, γεγονός που της 
επιτρέπει να εστιάζει εγκαίρως την προσοχή στις επιθυμητές κατευθύνσεις* 
Σε άλλες περιπτχόσεις, η επιτροπή παρακολούθησης απχχρασίζει γιχχ την 
επιλογή τχον σχεδίων βάσει των προτάσεων των τεχνικοί κχχι 
χρηματοδοτικών επιτροπιόν (για παράδειγμα* στο Βέλγιο). 
Η πρχχκτική τχον υποεπιτροπών παρακολούθηχίης χρησιμοποιείται και χττις 
περιοχές του στόχου 2 (για παράδειγμα, στην Ισπανία)» 
Η τεχνική χτυμμετοχής τχον κοινχυνικοοικονομικα'τν χ^ρέχίΤν χτε 
δευτεροβάθμιο επίπεδχ> εφχχρμόζετχχι στη Γαλλία χ'τπου, για παρχχδείγμα, η 
εκπροσώπηση τους εξχχσφχχλίζεται ατα επίπεδχ) των Οικονομικών κχχι 
Κοινχονικχόν Συμβουλίων τχον περιοχχυν, χχλλά αποκλείεται χ,ττο επίπεχκτ 
τχον επιτροπών παρακολούθησης. 
Η περίπτωση του Λουξεμβούργου αποτελεί ενδιαφέρον παράδειγμα - που 
ισχύει επίσης για το στόχο 5β- της διευρυμένης εκπροσώπησης τχον 
κοινωνικοοικονομικών φορέων στις επιτροπές παρακολούθησης χττις 
οποίες χτυμμπέχουν, εκτχ>ς χχπύ τους π<χρχχδχκτιχχκχη>ς εταίρους, τχχ εμπορικά 
κχχι επαγγελματικά επιμελητήρια. 
34 
Εξάλλου, οι επιτροπές παρακολούθησης χπην Ισπανία, στχτ Βέλγιο κχχι 
χττις Κάτω Χώρες στηρίζονται με την παροχή τεχνικής βοήθειας. 
Τέλος, στις ΚΧΧΤΧΟ Χχόρες έχει ίνημιουργηθεί μια ιπι,τροιπή καθοδήγηιϊης με. 
(τκχ>πύ νχχ συντονίχτει τχχ προγράμματα τχον στόχων 2 και 5β και να 
μεγιοτοποιήχτει τα αποτελέσματα τους. 
Στόχοι! και 4 
Δεδομένου ότι πρόκειται για παρεμβάσεις δυνάμει των στόχων 3 και 4, η 
Επιτροπή επέμεινε στη συμμετοχή των οικονομικών και κοινωνικών εταίρων 
κχχτά τη διαπρχχγμάτευχτη τχον Κ.ΠΣ κχχι την επεξεργασίχχ τχιτν εσωτερικχόν 
κχχνονιομχόν τχον επιτροπχόν πχχρακχ)λχ)ύθηχτης. Στο πλχιίχτιο του στχτχου 4, 
κχχτχχβλήθηκχχν χτυστηματικές πρχχτπάθειες γιχχ τη χτυμμετοχή τόσο τχον 
κοινχονικών εταίρων όσο και τχον οικονομικών εταίρων κχχι ιδίως των 
επιμελητηρίων και των MME (Γερμανία, Γαλλία. Κχχτχο Χχόρες). 
2) Ρόλος τχον επιτροπχόν παρακολούθησης 
Ιίαρατηρείται μια γενική τάση που ι υνοεί τη μεγαλύτερη συμμετοχή των 
επιτροπών πχχρχχκολούθηχΤης στη όιχχχείριχτη τχον περιφερειχχκχόν κχχι Τοπικχόν 
προγραμμχχτων μέσα) τχον δικτύχον που έχουν δημιουργηθεί γιχχ τχ> χτκοπό αυτό. 
Στην ϊσπανία και στην Ιρλανδία συζητείται επίχϊης το θέμα τχον ενιαίων τρόπων 
κχχι μεθόδων που είνχχι αναγκαίες για την παροχή στις υπηρεσίες της Επιτροπής 
τχον πληροφορκυν που απαιτούνται όσον χαρορά τον αντίκτυπο τχον 
παρεμβάσεων χττην απασχόληχτη. 
ΓΙΧΧ να ενισχυθεί περχχιτέρχυ α ρόλος τχον χτικονομικίόν κχχι κοινχονικχόν ετχχίρχον, 
είνχχι ίτημχχντικό νχχ εξασς:αλιχττεί η πρχχγματικη τους χτυμμετχ>χή και οι επιτροπές 
παρακολούθησης μπορούν να ενισχύσουν τη χττενύτεοη συνεργασία: σε ορισμένα 
κρχ'χτη μέλη, χ>ι πρχχκτικέζ ενθάρρυνχχης τχον ετχχιρικχόν χτχέχτεχον (ιδίως με τους 
κοινωνικούς κχχι οικοδομικούς εταίρους) δείχνουν το δρόμο που πρέπει νχχ 
ακολουθηθεί για χην επίτευξη καλύτερων αποτελεσμάτχυν, σεβόμενες διάφορες 
διοικητικές αρμοδιότητες. Ορισμένα ανεπίσημα χ|κ>ρουμ (σεμινάρια, τεχνικές 
επιτροπές, συμβουλευτικές κλαδικές επιτροπές, υποεπιτροπές, πάνελ, ομάδες 
εργασίας κλπ.), που συνέρχονται αν. τακτική βάση, επιτρέπουν την χχπύ κοινού 
εξέτχχχτη τχον προοπτικχόν, τχον συμφερόντων κχχι τχον προσπαθειών όλχον των 
ενδιχχχjΐρομένυ>ν q -ορέιον. 
Πρόκειται για συμπληρωματικές δομές των επιτροπχόν παρακολούθησης, χ>ι 
οποίες έχουν αναλάβει και τη διαχείριση τους, που επιτρέπουν την καλύτερη 
διάδοση των πληροχ^οριχ,όν και τχον νέχον κατευθύνσεων, την αποτελεσματικότερη 
συγκέντρωση πληροφοριών γύρω χχπύ τχχ προβλήματα και τις ανησυχίες πον 
διαφόρων φορέων, τη διεύρυνση των αναλύσεχον και των παρατηρήσεων με τη 
συμβολή εμπειρυγνωμόνχον στους διάφορους τομείς και την ενθάρρυνση της 
ανταλλαγής απόψεων σχετικά με τις προσπάθειες που πρέπει να καταβληθούν. 
Το ιταλικό μοντέλο Txtrv "εδαφικών συμφωνιών" πχ>υ στηρίζετχχι χπις τοπικές 
αγορές εργασίας χχντιπροσχοπεύει χωρίς χχμχριβολίχ* την πιο καινοτόμο κχχτ 
ολοκληρωμένη μορφή μιας διευρυμένης και δυναμικής εταιρικής σχέσης. 
35 
Συμπεράσματα7 
1) Οι γρχχιιιιές δράσης που απορρέουν χχπύ τις προαναφερόμενες; κχχτευθύνχτεις χχπχχιτούν 
συντονισηένες προσπάθειες χχπ' όλους τους φοοείχ: που χτυμμετέχχων χττην υλοποίηση των 
διχχρθρχοτικχον πχχρεμβάχτεχον. Η Επιτροπή προτίθεται, χχπύ την πλευρά ττ|ς, χτεβομ.ενη 
απολύτως τους στόχους των διαρθρωτικών τχχμείχυν, νχχ αναλάβει τις πολιτικές 
πρχοτχ)βχ)υλίες που είνχχι αναγκαίες προκειμένου νχχ στηριχθεί, χττχ) επίπεδο τχον διαφχ')ρων 
εταίρων της, η προσέγγιση που υιοθετείται στο παρόν έγγραχρο. 
Στο παρόν στάδιο του προγραμματισμού, δεν υπάρχει θέμχχ επχχνχχδιχχπραγμάτευχτης τχον 
ΚΠΣ/ΕΕΠ. Αυτύ που έχει σημασία είναι αφενύς να αξιοποιηθούν καλύτερα τα περιθώρια 
ευελιξίας τχον προγραμμάτων και, αφετέρου, να προσανατολισθούν τα συστήματα 
παρακολούθησης και αξιολύγησης προς τη σταδιακή εφαρμογή τχον προτεραιοτήτχον που 
διατυπχόνοντχχι στο παρύν έγγραφο. 
Έτσι, λχχμβάνοντας υπύψη την κατάσταση στην κάθε περιοχή, οι υπηρεσίες πχτυ είνχχι 
υπεύθυνες γιχχ τα Διαρθρωτικά Ταμεία πρέπει να ενεργήσουν με συντονισμένο τρύπο, 
προκειμένου να εξχχχτφαλίχτχητν ότι οι επιτροπές παρακολούθησης θα εχρχχρμχ'χτχηνν 
επχχκριβχός τις πρχτχχνχχχρερύμενες πρχττερχχιύτητες. Στχ) πλχχίχτιχ) χχυτύ θχχ δχ)θεί ιδιχ/.ίτερη 
προσοχή χττην προετοιμασία του προγραμματισμού της δεύτερης περιοίκου του στόχου 2 
(1997-1999) ύπχος κχχι χττχτν ενδιάμεσο χχπολχτγισμύ τχον πχχρεμβάχτεχον. Εξχ'χλλου, θχχ πρέπει 
νχχ χχξιχνπχηηθχών χ>ι πχ'τρχτι που θχχ πρχ)κύψχνυν, χττχ) πλχχίχτιχ) τχνυ υηιίχττχ'χμ.ενχνυ 
προγρχχμματισμυύ, είτε χχπύ την ετήχτιχχ εχραρμογή του χχποπληθχοριχττή, είτε χχπύ 
καθυστερήσεις των οικονομικών ετών 1994/1995. 
Στχ) ίδιχ) πνεύμα, πρέπει να προχταρμχκπχνύν τχ> ταχύτερο δυνατύ τα συχττήμχχτα κχχι χ)ΐ 
μεθοδχτλογίες χχξιχ)λόγηχτης χόχττε να ληχρθούν πλήρχος υπχ'νψη χ>ι προχχνχχχρερύμενες χτυχττάχτεις. 
2) Γιχχ τχ) (τκχ)πύ χχυτύ, κχχι χτύμχρχυνχχ με τις πρχκχνχχχρερύμ,ενες χτυχττχ'χχτεις, τι Επιτρχνπή πρχ)τείνει 
τυ χτυνκχτύττιχτη, χττχ) πλχχίχτιχ) τχον διαρθρχυτικχυν πχτλιτικχόν, τχ>πικχόν εταιρικχόν χτγέσεχον γιχχ 
την χχπασγύληση μεταξύ τχον χΥημοσίων κχχι ιδιωτικών φορέων, τχον οποίανν το χχντικείμε·νχ) 
μπορεί νχχ ξεπεράσει τυ πλαίσιο των Διαρθρωτικών Ταμείων. Οι εταιρικές αυτές σχέσεις, 
που θα δημιουργηθούν στο καταλληλύτερχ) επίπεδο, θα μπορούν να αποτελούν μια 
αποκεντρχομένη μορφή των τοπικών στοιχείων που ενδιαφέρουν τα πολυετή προγράμματα 
για την απασχύληση που έχουν εγκριθεί σε συμφωνία με τα κράτη μέλη. 
Το περιεχύμενύ τους κχχι ο τρύπος πρακτικής εφαρμογής τους θχχ αποτελέσουν αντικείμενο 
πχ)λυμερχόν και διεξοδικών συζητήσεχον, χόχττε να ληχρθούν υπύψη οι καταστάσεις κχχι χ>ι 
θεχτμικές πρχχκτικές πχ>υ υπάρχουν χτε κχχθε κράτχτς μέλος. Εκτύς χχπύ τη χτυζήτηχτη πχ>υ έχει 
χχρχίχτει χττο πλχχίχτιο τχον επιτρχνπχόν τχον Διχχρθρχοτικχον Τχχμείχυν, τχ) θέμχχ χχυτύ μπχ>ρεί νχχ 
συζητηθεί κχχι χττχ) πλχχίχτιο τχον μελλχ>ντικχόν Συμβχτυλίχον κχχι τχνυ Ευρχοπχχϊκού 
Κοινχτβχτυλίου. 
Κχχτχ'χ τη συνεδρίχχχϊή της της 13ης Φεβρουαρίου 1996, η Ηπιτρυπ.ή του Ρ,υρχυπαϊκυό Κοινωνικού 
Ί αμείου υυμχρχόνησε με χχΐ'τή την ανχ'χλυχίη κχχι τις γενικές κχχτευΟνχηις. 
36 
Η Επιτροπή πιστεύει πάντως άτι οι εταιρικές σχέσεις για την απασχύληση συνεπάγονται για 
ύλους τους ενδιαφερύμενους εταίρους την κατάρτιση συνολικών εδαφικιόν όιχχγνχόχτεχυν γιχχ 
την χχπχχσχύληση, βάσει τχον οπχ)ίχον θα διαμορφωθούν και θα υλοποιηθούν στρχχτηγικές με 
την προσέγγιση τχον ενόιχχφερομένχυν η>χ)ρέχον - ιδιχχίτερχχ τχον όιοικητικχυν - κχχι με την 
ενθχχρρυνση τχον κχχινοτύμχυν πρχτχτεγγίσεχον, ιδίχος με ττ| συχττημχχτική όιχ'χόχχτη τχον 
επιτυχημένχον εμπειριών. 
Όπχος κχχι οι επιτυχείς εμπειρίες πχ>υ έχχ>υν υλχ)ποιηθεί χττην Ένχυση (Σύμχρχυνο γιχχ την 
χχπχχσχοληχνη χττην Λνδχιλουσίχχ, Χχχρτης γιχχ την χχπχχχτχχ')ληχτη τχον Deux-Sèvres/Poitou-
Charentes, Area Development Management χτττ|ν Ιρλανδία), επιδιχόκετχχι λοιπύν νχχ οργχχνχοθεί 
κχχι νχχ χχνχχπτυχθεί μια πολιτική δυνχχμική. Η τελευταία δεν έχει ως στύχο να συνχχγχονισθεί 
τη δράση των επιτροπών παρακολούθησης των προγραμμάτων, αλλά να τους εξασφαλίσει 
ένχχ πλαίσιχ) προβληματισμού και xxvaq^aç, χόστε νχχ χρησιμοποιηθούν με προτερχχιύτητχχ 
ύλχχ τχχ διχχθέσιμ,χχ περιθχόρια ευελιξίχχς στχ) πλχχίσιο τχ>υ υχριστάμενχτυ πρχ)γρχχμμχχτιχτμ,χ)ύ γιχχ 
ττ|ν στήριξη τχον τοπικχόν πρχυτοβχηιλιχυν γιχχ την χχνάπτυξη κχχι την χχπχχχτχύληχτη. 
37 
Annexe 1 
Unemployment rates, 1994 
Ληηοχο 
Participation rates, 1993 
European Commission I Data tource Eur 12. FlurosUit - Lur "i Ν.Ί'.ιοη,ιΙ Ir.ttilulcs 
Regional Policy and Coher-ion | France ciaLi (or 1992 
DG XVI-A4 
Annexe 3a 
Contribution des Fonds structurels aux dépenses de développement objectif 1 pour la période 1994-1999 
Mécu prix 1 994 
Infrastructures 
Transport 
f Télécommun;es: Z"s 
Energie 
Environnemen: û Ec^ 
Santé 
Ressources humaines 
Education 
Formation 
Recherche £. 
Développemer,: 
Environnement productif 
Industrie et services 
Agric. & Déve'ozzement rur 
Pêche 
Tourisme 
Autres 
TOTAL Belgique 
138 
34 
12 
' 92 
254 
'21 
139 
93 
335 
252 
50 
0 
32 
4 
730 Allemagne 
1106 
1106 
4261 
3648 
613 
7973 
4748 
3141 
83 
** 300 
13640 Grèce 
6408 
4002 
252 
864 
624 
666 
: 3444 
1878 
1236 
330 
3888 
1008 
2040 
150 
690 
.246 
13986 Espagne 
10628 
6100 
418 
624 
3034 
452 
7462 
623 
5974 
865 
8023 
3019 
3422 
1033 
550 
187 
26300 France 
610 
262 
8 
323 
15 
595 
86 
465 
43 
753 
215 
387 
42 
99 
238 
2195 Irlande 
1109 
888 
37 
70 
74 
39 
2470 
1007 
1094 
368 
1845 
559 
853 
78 
355 
211 
5634 Italie 
4420 
1742 
. 418 
312 
1867 
81 
3184 
2209 
975 
7168 
3708 
2341 
257 
862 
88 
14860 Pays-Bas 
36 
31 
5 
40 
28 
' 11 
56 
22 
22 
8 
5 
18 
150 Portugal 
4146 
1872 
-276 
426 
1056 
516 
4110 
1404 
2334 
372 
5006 
2226 
1908 
251 
618 
732 
13994 Royaume 
Uni 
671 
314 
20 
190 
146 
895 
791 
104 
713 
331 
242 
37 
103 
82 
2360 Autriche* 
33 
4 
4 
25 
43 
4 
32 
7 
86 
35 
24 
27 
4 
166 EUR 11 
29304 
15244 
1435 
2495 
8328 
1770 
26713 
5048 
17890 
3775 
35845 
16088 
14405 
1940 
3313 
2104 
94014 % 
3.1,2% 
16,2% 
1,5% 
2,7% 
8,9% 
1,9% 
28,4% 
5,4% 
19,0% 
4,0% 
38,1% 
17,1% 
15,3% 
2,1% 
3,5% 
2,2% 
100,0% 
—r 1 
' Mécu prix 1 3S; 
Ο 
Annexe 3D Contribution des Fonds Structurels aux dépenses de développement de l'Objectif 2 US34-1 à5 6) 
Mécu prix 1994 
____________________________. 
Envlronnemen: proa.ct.f 
Infrastructures es soutien 
Industries et sa~.i:es 
PME 
Tourisme 
Sites Induslriîis. _mén_gement et 
réhabllltotion 
Environnement ; 
Zones urbaines, errà-.sgement et 
rehabilitation 
Protection ce l £~ . -'ronrement, 
infrastructures 
Ressources r,~r-.s.r.es 
Format/en, err.p :'. 
Centres de 'zr^st'z-., équipements 
Recherche _, De.s : oc ement 
TOTAL 
(·) mov. ! S _•_·-? î a- '.'e;_ 1995 Allemagne 
• 245 
48 
. 24 
162 
11 
1 19 
. 65 
13 
62 
293 
213 
79 
11 
733 Belgique 
76 
37 
17 
12 
10 
16 
11 
3 
8 
53 
27 
9 
17 
4 
1Θ0 Danemark 
23 
9 
β 
1 
5 
32 
12 
20 
.1 
56 
I Espagne 
592 
302 
290 
214 
174 
40 
317 
258 
59 
8 
1 130 France -
710 
158 
254 
160 
148 
164 
262 
169 
103 
614 
306 
67 
242 
25 
1765 Italie 
335 
. 36 
49 
191 
68 
77 
,, 57 
9 
48 
204 
137 
5 
63 
11 
684 Luxem­
bourg 
1 
; 
2 
2 
2 
2 
/ 
0 
7 Pays-Bas 
131 
31 
36 
30 
34 
41 
5 
5 
113 
90 
23 
9 
300 Royaurr.e-
~Uni 
1038 
252 
248 
330 
207 
169 Finland 
48 
16 
10 
17 
6 
0 
1331 7 
1 7 
i 
138 0 
755 j 13 
623 j 13 
39 
isa\ 
I 
22 j 1 
2 1 4.2 ) 69 
! Austria" 
24 
8 
10 
2 
3 
0 
0 
0 
0 
15 
11 
2 
2 
1 
40 Sweden* 
42 
2 
13 
18 
8 
0 
0,24 
0,24 
20 
14 
1 
6 
2 
64 TOTAL 
3264 
901 
671 
1203 
489 
599 
762 
3Θ4 
3S9 
2431 
ι ε:β 
123 
699 
95 
7151 % 
45,6% 
12,6% 
9,4% 
16,8% 
6,8% 
8,4% 
10,7% 
5,1% 
5,6% 
34,0% 
22,6% 
1,7% 
9,8% 
1,3% 
100,0% 
ft 
-s: 
Annexe 3C 
' Con'rlbuilon of tha S(ruc^a: Funds to Objective 3 and «expenditure on Human Resources (or tf-.e period 1094-1096/1999 
Cont.ibutlon des Fond, slu-iua'.s QUX dépenses do Ressources Humaine objaclll» 3 et A pour la période ^^J^^· 
Ba'trog der SimMurionds JL cen Auswendunpar, lO.Merwcbtlcha ffosouicen nach Zlel 3 und 4 fur d* Période 1934-1096/1009. 
Annexe 3D 
Contribution des Fonds structurels aux dépenses de développement, de l'objectif 5a-pÔche (hors objectif 1), 1994-99 
Mecus1994 B 
24,5 DK 
139,8 D 
74,6 E 
119,6 F ' •'•'.':.: 
,•••"• 
189,9 Fl . 
•.-. ' _ 
• 23 1 
134,4 L 
1.1 NL I 
46,6 SE 
40 UK 
88,8 TOT 
882,3 
Annexe 3E 
DOCUP de l'Objectif 5b (1994-1999) : Allocation communautaire par axe prioritaire de développement (*) 
MECU prix cour uni 
•: ni'·.·-:'· !•; i ' Axe prioritaire 
Otyei'sificaiion as'.Cv'e e- syivicole ; •; 
Diversification et civeloppeTient déq secteurs nonegricoles cou ι .i<i i • ; · Protection de ΓΓ,.·:--:ΤΙ«Γ.Ι 
Tourisme 
Devèloppemen.i 'z :; e 'elevation cfes'villages 
Ressources hums - es 
Assistance techf)'--: e' evaluation B-
20,3 
22,8 
6,9 
10,2 
3,9 
12,9 
1,1 
total . • j 78,1 DK 
14,7 
12,9 
i * *; 
14,7 
! ' * ! 
1C.6 
1 J 
54,0 DE 
224,2 
3 21,7 
207;7 
86,7 
146,1 
219,6 
23,0 
1229,0 ES 
297,9 
96.2 
67,5 
45.2 
68,6 
88,6 
664,0 FR 
683,8 
508,6 
244,8 
266,0 
205,9 
286,3 
43,9 
2239,4 LU 
3 3 1.5: 0,7 
; 55,3 0.9 
94,6 0,5 
• es s! i.o 
?:•• 2,0 
•::.9: o,8 
'•2,6, 0,2 
s:3 n ι 6,0 Ni 
15,2 
58.1 
35,7 
20,9 
1,1 
17,2 
1,8 
150,0 UK 
64,8 
305.7 
63.9 
174.9 
69.0 
132.1 
10.1 
820,5 total 
1653,2 
1495,2 
721,S 
783, l 
503,6 
889.1 
93,/ 
6144,7 
"••'•" 
ixe prioritaire ! BE 
Diversification a ς r c; -. »: sykicole | 26.0% 
Diversification et z-..t :;:e^em des secteurs.non-agricoles ! 29,2% 
Protection de l'en . τ--e—ent j 8,8% 
Tourisme ' ' 13,1% 
Oéveloppemani '-zzi ?. e^cvowon des villages 4,9% 
Ressources hume:" es . 16,6% 
Assistance techma.· e: évaluation ! 1,4% 
total ; 100,0% o-r 
27,2% 
2 4,0 ••; Ό 
(") 
27,2% 
("1 
19,6% 
2,0% 
100,0% DE 
18,2% 
26,2% 
16,9% 
7,1% 
1 1,9% 
17,9% 
. 1,9% 
100,0% ES 
44,9% 
14,5% 
10.2% 
6.8% 
10,3% 
13,4% 
'100,0% FR 
30.5% 
22.7% 
10,9% 
11,9% 
9,2% 
1 2,8% 
2,0% ιτ , LU 
3c 7Cc .' 11,2% 
: : 5% j 8,8% 
: S 7% ; 1 6,4% 
C.c%| 3 4,1% 
•i3.-%j 12,8% 
: c%j 2,5% 
100,0% ' t ce :% ! 100.0% NL 
10,1% 
3 8,7% 
23.8% 
13,9% 
0.7% 
1 1,4% 
1.2% 
100,0% % iota 
UK total 
7,9% 
3 7,3% 
7.8% 
21,3% 
8,4% 
16,1% 
1,2% 2 6,9% 
24.3% 
11.7% 
12,8% 
8.2% 
-14,5% 
1,5%! 
1 00.0% | 100.0%! 
CI Programmes se. 
C '! les sciions 'ί s ~er habilitation 
'e ce>! exe sont intégrées dans d'autres BXSS prioritaires. 
-3 
' ΐϋΐΊίίΐΙΙΙιιιι ιι 
•il· ' 
'-•:• t 
v'-.i-Annexe 3 F 
Contribution des Fonds Structurels à 
l'Objectif 6 (1995-1999) 
Mecu 1995 
Infrastructures de base 
Secteur productif 
Ressources humaines 
Recherche et développement 
TOTAL Finlande 
O 
347 
104 
114 
565 Suède Total % 
13 
152 
64 
23 
252| 13 
499 
168 
137 
817 1,6 
61,1 
20,5 
16,8 
100,0 
^ 
λ 
Λ 
ISSN 0254-1483 
COM(96) 109 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 13 04 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-96-117-GR-C 
ISBN 92-78-01676-4 
Υπηρεσία Επισήμως Εκδόσεων JUJVΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουζεμβούργο