Αριθ. C 332/94 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 31.12.90 
3.16.2. Η ΟΚΕ επισημαίνει ότι η προστασία του κατανα­
λωτή εξυπηρείται καλύτερα όταν υπάρχουν αρχές περί ορθής 
παρασκευαστικής πρακτικής, και η παραγωγή βασίζεται σε 
δειγματοληπτικές αναλύσεις κρίσιμων σημείων ελέγχου. Με 
μια τέτοια προσέγγιση, είναι απαραίτητο να υπάρχουν 
μικροβιολογικά κριτήρια ώστε να επιβεβαιώνεται η εφαρ­
μογή των αρχών της ορθής παρασκευαστικής πρακτικής. 
3.16.3. Τα μοναδικά αριθμητικά στοιχεία που αποτελούν 
πραγματικές προδιαγραφές υγείας και που θα πρέπει να παρα­
κολουθούνται αυστηρά είναι τα αφορώντα τα παθογόνα 
μικρόβια και τα περιττωματικά κολοβακτηρίδια (44°C). Η 
διάκριση αυτή θα πρέπει να γίνει σαφέστερη μέσα στην 
πρόταση όπου και θα αναφέρεται ότι υπ'αυτό το πρίσμα θα 
πρέπει να ερμηνεύεται ο πίνακας. 
3.16.4. Χώρια απ'αυτό, στον πίνακα χρειάζεται να γίνουν 
κι άλλες αλλαγές: — Τα παθογόνα μικρόβια δεν αφορούν όλα, όλα τα προϊόντα 
η λιστέρια η μονοκυτογόνος για παράδειγμα, δεν αφορά 
το γάλα σε σκόνη, 
— Η διατύπωση «άλλα παθογόνα στοιχεία» είναι 
ασαφέστατη και χρήζει διαχωρισμών ανάλογα με το 
προϊόν και τον τύπο του παθογόνου μικροοργανισμού. Η 
yersinia enterocolitica για παράδειγμα, αφορά το παστεριω­
μένο γάλα όχι όμως και το γάλα που έχει υποστεί επεξερ­
γασία (UHT). 
3.17. Κεφάλαιο IV, σημείο Ι, περίπτωση β 
3.17.1. Οι οργανοληπτικοί έλεγχοι εντάσσονται στις ποιο­
τικές προδιαγραφές, όχι στις προδιαγραφές υγείας. 
3.18. Κεφάλαιο V 
3.18.1. Δεν αφορά το ελληνικό κείμενο. 
Βρυξέλλες, 19 Σεπτεμβρίου 1990. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE 
Γνωμοδότηση για την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου περί θεσπίσεως των υγειονομικών κανόνων 
που διέπουν την παραγωγή και τη διάθεση στην αγορά προϊόντων με βάση το κρέας (!) 
(90/C 332/28) 
Στις 21 Φεβρουαρίου 1990, και βάσει του άρθρου 198 της συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής 
Οικονομικής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και 
Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω πρόταση. 
Το τμήμα γεωργίας και αλιείας στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, 
υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 12 Ιουλίου 1990, με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Gardner. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή κατά τη 279η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 19ης 
Σεπτεμβρίου 1990) υιοθέτησε με 68 ψήφους υπέρ, καμία ψήφο κατά και 2 αποχές, την ακόλουθη 
γνωμοδότηση. 
1. Εισαγωγή 
1.1. Η παρούσα πρόταση ασχολείται με τους υγειονο­
μικούς κανόνες που αφορούν το κρέας που έχει υποστεί 
επεξεργασία, και περιλαμβάνει προϊόντα όπως το χοιρομέρι, 
τα αλλαντικά εν γένει είδη, το αλατισμένο βόειο κρέας, κλπ. 
(') ΕΕ αριθ. C 84 της 2. 4. 1990, σ. 89. 1.2. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει κατ'αρχήν την πρόταση αυτή, 
αλλά επιθυμεί να επέλθουν οι αλλαγές που περιγράφονται 
παρακάτω. 
2. Γενικές παρατηρήσεις 
2.1. Πρόκειται για μια ακόμη πρόταση που δεν περιλαμβά­
νει, ούτε στις αιτιολογικές σκέψεις, ούτε στο κείμενο, προ-
31.12.90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 332/95 
σήκουσα αναφορά στη γενική οδηγία περί υγιεινής που 
καταρτίζεται από άλλη υπηρεσία της Επιτροπής, μολονότι το 
άρθρο 1, παράγραφος 2 του εγγράφου COM(89) 492 τελικό 
(Πρόταση που θεσπίζει υγειονομικούς κανόνες για ορισμένα 
προϊόντα ζωικής προέλευσης), ορίζει σαφώς ότι «οι διατάξεις 
του παρόντος κανονισμού εφαρμόζονται με την επιφύλαξη 
μελλοντικής οριζόντιας νομοθεσίας σε θέματα υγιεινής των 
ζωοτροφών». 
2.2. Είναι απαραίτητο να συμμορφωθεί η πρόταση αυτή, 
όπου χρειάζεται, με την εν λόγω οδηγία. Αυτό έχει ιδιαίτερη 
σημασία για τις εγκαταστάσεις που εξαιρούνται από τους υπό 
εξέταση κανόνες. Ενώ η εξαίρεση από ορισμένους κανόνες 
είναι λογική, οι εν λόγω εγκαταστάσεις ενδέχεται να μην 
υπάγονται σε κανέναν εναλλακτικό κοινοτικό κανόνα και θα 
μπορούσαν, με τον τρόπο αυτό, να αποτελούν κίνδυνο για το 
κοινό. 
2.3. Η δημόσια υγεία είναι αδιαίρετη και οι μικρές εγκα­
ταστάσεις θέτουν απλώς σε κίνδυνο λιγότερους ανθρώπους. 
Συνεπώς, όλες οι εγκαταστάσεις πρέπει να καλύπτονται από 
κατάλληλους υγειονομικούς κανόνες, οι λεπτομέρειες των 
οποίων θα πρέπει να προσαρμοσθούν στο είδος και στο μέγε­
θος της εγκατάστασης. 
3. Λεπτομερείς παρατηρήσεις 
3.1. Προοίμιο 
3.1.1. Από τις γενικές παρατηρήσεις προκύπτει ότι θα πρέ­
πει να προστεθεί και μια ακόμη «αιτιολογική σκέψη»: 
«Ότι η θέσπιση παρεκκλίσεων από τους ειδικούς υγειο­
νομικούς κανόνες της Κοινότητας για ορισμένες εγκα­
ταστάσεις δεν θίγει την απαίτηση συμμόρφωσης προς 
την οδηγία αριθ. .../... της ... σχετικά με την προστασία 
της ανθρώπινης υγείας διαμέσου του ελέγχου της υγιεινής 
κατάστασης των τροφίμων και της τήρησης των βασικών 
αρχών υγιεινής κατά την παραγωγή, την επεξεργασία και 
την πώληση.» 
3.2. Άρθρο Λ παράγραφος Ι 
3.2.1. Το πεδίο αναφοράς της πρότασης πρέπει να ορισθεί 
καθώς εμπίπτει στο άρθρο 43 της συνθήκης. Συνεπώς, θα 
πρέπει να προστεθούν τα ακόλουθα: 
«... προϊόντων με βάση το κρέας, τα οποία υπάγονται στο 
παράρτημα II της συνθήκης, καθώς και τη διάθεση τους 
...» 
3.3. Άρθρο 1, παράγραφος 2 
3.3.1. Για να εξασφαλισθεί η προστασία των καταναλωτών, 
θα πρέπει να καλύπτονται απόλυτα τα εξαιρούμενα αυτά κατα­
στήματα ή χώροι είτε από τη γενική οδηγία περί υγιεινής 
είτε από άλλο ιδιαίτερο θέσπισμα. Επομένως, θα πρέπει να 
προστεθεί η εξής πρόταση: 
«οι διατάξεις του παρόντος κανονισμού, συμπεριλαμβα­
νομένων και των εξαιρέσεων του, θα εφαρμόζονται μόνο εφόσον συμφωνούν με την οδηγία αριθ..../... σχετικά με 
την προστασία της ανθρώπινης υγείας διαμέσου του ελέγ­
χου της υγιεινής κατάστασης των τροφίμων και της τήρη­
σης των βασικών αρχών υγιεινής κατά την παραγωγή, 
την επεξεργασία και την πώληση.» 
3.4. Άρθρο 2, 14η περίπτωση 
3.4.1. Να προστεθούν τα εξής: 
«στην οδηγία αριθ..../... της... (σχετικά με την προστασία 
της ανθρώπινης υγείας διαμέσου του ελέγχου της υγιεινής 
κατάστασης των τροφίμων και της τήρησης των βασικών 
αρχών υγιεινής κατά την παραγωγή, την επεξεργασία και 
την πώληση).» 
3.5. Άρθρο 4, 2η περίπτωση 
3.5.1. Οι απαιτήσεις όσον αφορά τη μεταφορά και την 
αποθήκευση δεν είναι αναγκαστικά οι ίδιες. Κατά συνέπεια, 
θα πρέπει να τροποποιηθεί η διατύπωση ως εξής: 
«... της θερμοκρασίας υπό την οποία πρέπει να αποθη­
κεύεται και της θερμοκρασίας υπό την οποία πρέπει να 
μεταφέρεται το προϊόν καθώς ...» 
3.5.2. Δεν αφορά το ελληνικό κείμενο. 
3.6. Άρθρο 5.1 
3.6.1. Ο κατάλογος των εγκεκριμένων εγκαταστάσεων θα 
πρέπει να δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα ή σε ένα 
άλλο έντυπο στο οποίο να υπάρχει πρόσβαση σε ολόκληρη 
την Κοινότητα. Στη δημοσίευση αυτή θα πρέπει επίσης να 
αναφέρονται οποιεσδήποτε παρεκκλίσεις εφαρμόζονται 
βάσει του άρθρου 7. 
3.7. Άρθρο 5, παράγραφος 2, εδάφιο 2 
3.7.1. Να τροποποιηθεί ως εξής: 
«η αρμόδια αρχή πρέπει να έχει ανά πάσα στιγμή ελεύ­
θερη πρόσβαση σε όλους τους χώρους παραγωγής ...» 
3.7.2. Οι υγειονομικοί κανόνες για γραφεία, εργαστήρια, 
πρότυπες εγκαταστάσεις, κλπ. δεν συμπεριλαμβάνονται στην 
παρούσα πρόταση. 
3.7.3. Να τροποποιηθεί το τέλος του τρίτου εδαφίου ως 
εξής: 
«... να λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα για να εξασφαλίσει 
ότι ο παραγωγός θα επανορθώσει την κατάσταση. Τα 
μέτρα αυτά προβλέπουν μεταξύ άλλων την απαγόρευση 
της χρήσης μη εγκεκριμένου εξοπλισμού.» 
Αριθ. C 332/96 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 31. 12.90 
3.8. Άρθρο 6, παράγραφος 1 
3.8.1. Να προστεθούν τα εξής: 
«... και ενημερώνει τους παραγωγούς για τα αποτελέσματα 
και οποιαδήποτε επανορθωτικά μέτρα απαιτούνται.» 
3.9. Άρθρο 7 
3.9.1. Το άρθρο αυτό φαίνεται να αφορά μόνιμες παρεκκλί­
σεις. Είναι δεκτό μόνο αν υπάρχουν εναλλακτικοί υγειονο­
μικοί κανόνες για τις εγκαταστάσεις αυτές. Αν η προτεινό­
μενη γενική οδηγία περί υγιεινής επαρκεί προς το σκοπό 
αυτό, τότε θα πρέπει να γίνεται σχετική παραπομπή. Αν 
όχι, θα πρέπει να υπάρξει ιδιαίτερο θέσπισμα. Κανόνες που 
πηγάζουν από διάφορες επιτροπές δεν επαρκούν. Προτείνεται 
ένα νέο σημείο: 
3.10. Άρθρο 7.4. (νέο) 
«Οι παρεκκλίσεις αυτές εφαρμόζονται μόνο εφόσον συμ­
βιβάζονται με την οδηγία αριθ. .../..., της ... σχετικά 
με την προστασία της ανθρώπινης υγείας διαμέσου του 
ελέγχου της υγιεινής κατάστασης των τροφίμων και της 
τήρησης των βασικών αρχών υγιεινής κατά την παρα­
γωγή, την επεξεργασία και την πώληση.» 
3.11. Άρθρο 11 
3.11.1. Η ΟΚΕ δεν συμφωνεί να υπαχθούν στη διαδικασία 
επιτροπών σημαντικές παρεκκλίσεις που επηρεάζουν τη 
δημόσια υγεία χωρίς καμμία συμμετοχή του κοινού. Ένας 
δυνατός τρόπος επίλυσης του προβλήματος αυτού θα ήταν να 
ενημερώνεται αμέσως η ΟΚΕ για οποιεσδήποτε προτάσεις 
σημαντικών παρεκκλίσεων, έτσι ώστε να μπορεί να εκδώσει 
σχετική γνωμοδότηση, αν χρειασθεί. 
3.12. Άρθρο 14 
3.12.1. Αόγω των συνήθων καθυστερήσεων που μεσολα­
βούν έως ότου τα κοινοτικά έγγραφα λάβουν την τελική τους 
μορφή, οι προθεσμίες φαίνονται προβληματικές. Ωστόσο, 
η Επιτροπή μας πληροφορεί ότι οι προετοιμασίες για την 
εφαρμογή της πρότασης αυτής θα μπορούσαν να αρχίζουν 
δεκατρείς ημέρες μετά τη δημοσίευση της. 
3.13. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α 
3.13.1. Κεφάλαιο Ι — Γενικοί όροι έγκρισης των εγκα-
ταστάσεων 
3.13.1.1. Σημείο 1, περίπτωση α) 
να προστεθούν τα ακόλουθα: 
«... Οι εν λόγω οχετοί, δικτυωτές σχάρες και σίφωνες, 
καθώς και οποιεσδήποτε σχετικές σωληνώσεις, οι οποίες έχουν άμεση επαφή με τους χώρους παραγωγής, θα πρέπει 
να είναι δυνατό να καθαρίζονται και οι υγειονομικές 
προδιαγραφές τους θα πρέπει να μειώνουν τις πιθανότητες 
μόλυνσης του προϊόντος.» 
Αιτιολογία 
Στόχος είναι να αποφευχθεί το ενδεχόμενο να καταστεί το 
σύστημα αποστράγγισης πηγή μόλυνσης στους χώρους 
επεξεργασίας των προϊόντων. Έχει ανακαλυφθεί ότι οι οχετοί 
περιέχουν συχνά λιστέρια, οπότε η διάταξη αυτή αποκτά 
ιδιαίτερη σημασία στους τομείς παρασκευασμένων τροφίμων. 
3.13.1.2. Σημείο Ι, περίπτωση β) 
να προστεθούν τα εξής: 
«Οι γωνίες και οι αρμοί σε πατώματα και οροφές θα 
πρέπει να στρογγυλεύονται για να αποφεύγεται η συσ­
σώρευση ακαθαρσιών.» 
3.13.1.3. Σημείο 1, περίπτωση ε): 
«Επαρκή εξαερισμό και, εφόσον χρειάζεται, καλό 
σύστημα απορρόφησης υδρατμών για να ελαχιστοποιεί­
ται η συμπύκνωση τους.» 
Αιτιολογία 
Είναι ευρέως γνωστό ότι εργοστάσια με μόνιμη υγρασία ευνο­
ούν την ανάπτυξη βακτηριδίων, όπως τα λιστέρια. 
3.13.1.4. Σημείο 1, περίπτωση ζ) 
να αντικατασταθεί από τα ακόλουθα: 
«—καθαρά και εύκολα να διατηρηθούν καθαρά στέ­
γαστρα, συμπεριλαμβανομένων των οροφών, των μόνιμων 
εγκαταστάσεων και εξοπλισμών, καθώς και οροφή της 
οποίας η εσωτερική επιφάνεια πληροί τις προϋποθέσεις 
αυτές,» 
Αιτιολογία 
Συχνά τα εξαρτήματα της οροφής αποτελούν πηγή μόλυνσης, 
και όχι η ίδια η οροφή. 
3.13.1.5. Σημείο 2, περίπτωση α) 
να τροποποιηθεί στο τέλος ως εξής: 
«Επαρκή αριθμό μέσων για τον καθορισμό και την απολύ­
μανση των χεριών και κατάλληλες ξεχωριστές εγκα­
ταστάσεις για τον καθαρισμό των εργαλείων με ζεστό 
νερό. Για το πλύσιμο των χεριών, οι νιπτήρες αυτοί 
πρέπει να έχουν ζεστό και κρύο νερό ή νερό 
προαναμεμειγμένο σε κατάλληλη θερμοκρασία, προϊόντα 
καθαρισμού και απολύμανσης, τα οποία δεν θα προ­
καλούν επιδείνωση της κατάστασης των χεριών από την 
επανειλημμένη χρήση, καθώς και πετσέτες χεριών μιας 
μόνο χρήσης ή στεγνωτές χεριών με ζεστό αέρα.» 
]1^^0 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών κοινοτήτων Αριθ^^ 
Αιτιολογία 
Οδιαχωρισμός μεταξύ της παύσης των χεριώνκαι των εργα­
λείων είναι απαραίτητος για να διασφαλισθεί ότι οι εγκα^ 
ταστάσειςθαείναιδιαθέσιμεςότανείναιαναγκαίες,Επειδήοι 
χειριστές π^νουνεπανει^ημμένα τα χέρια τους^ χρειάζονται 
κατ^η^α προϊόντα που να ε^ασφα^ί^ουν την εγγυημένη 
προστασία των χεριών από επανει^ημένη χρήση.Ηχρη-
σιμοποίησηστεγνωτών ζεστού αέρα είναι αποτελεσματικός 
τρόπος στεγνώματος των χεριών που καθιστά δυνατή τη δια­
τήρηση των γενικών προδιαγραφών υγιεινής στους χώρους 
πλυσίματος. 
11].1.^. ^^^^^ο^ο^^^^^^τ^ο^^ 
να τροποποιηθεί ως ακο^,ούθως^ 
^διατά^εις για την απολύμανση των εργα^είων^ όπου το 
νερό χρησιμοποιείται ως απολυμαντικό καιηθερμοκρα-
σίατουδενείναιμικρότερηαπό^ΟΟιδιατά^ειςαυτές 
καθαρισμού καιαπο^,ύμανσηςεργα^είωνδενχρειά^ονται 
ότανοκαθαρισμός αυτός πραγματοποιείται ό^.ος από 
συσκευή που βρίσκεται σε χωριστό χώροήμέρος^ 
1Ι1Ρ7 ^^ο^^ο^ 
νααντικατασταθείη^η^πώματα^απότη^η^κα^ύμ 
ματα^. 
1111.^. ^^^^^^^ο^^ 
να τροποποιηθεί ως ε^ής^ 
^Ταμέρη του^υκτικούε^οπ^ισμούπουέρχονταισε 
άμεσηήέμμεση επαφή με προϊόντα θα πρέπει να είναι 
εύκολο να καθορισθούν και να διατηρηθούν καθαρά^ και 
οφείλουν ναπεριέχουν ένα σύστημαυγιεινήςγιατην 
αποστράγγιση του νερού που δημιουργείται από 
συμπύκνωση υδρατμών χωρίς να υπάρχει πιθανότητα 
μόλυνσης του γύρω χώρουήτων κρεάτων^ των κιμάδων^ 
τωνπροϊόντωνμεΙ^άσητοκρέαςήτωνπαρασκευασμάτων 
κρέατος.^ 
1111 ^εφά^ο^^^γιεινήπ^^ωπ^ούκ^π. 
1Ι11Ρ ηοσ^^^Α^^^^σ^^ 
να τροποποιηθεί ως ε^ής^ 
συγκεκριμένα^ τοπροσωπικόθα πρέπει ναφορεί καθαρά 
ενδύματα εργασίας και καλύμματα κεφαλής κα4ενδεχο^ 
μένως^ προστατευτικό κάλυμμα στον αυχένα. Οι πρακτι^ 
κέςεργασίαςκαι η α^αγή ενδυμάτωνθαπρέπει να 
αποσκοπούν στην ελαχιστοποίηση της α^^ομό^υνσης 
μεταξύ νωπών και παρασκευασμένων προϊόντων με ρ^άση 
το κρέας. Τοπροσωπικό που ασχολείται με το χειρισμό 
των νωπών κρεάτων^ τωνκιμάδων^ τωνπροϊόντωνμε 
^άσητοκρέας^τωνπαρασκευασμάτωνήτωνπεριτυ^,ιγμά-
των τους οφείλει πάντα να πλένει και να απο^,υμαίνει τα 
χέρια του μετά το αποχωρητήριο και πο^ς φορές κατά 
τηδιάρκεια της ημέρας εργασίας^καθώς και σε κάθε 
επανά^,η^η της εργασίας. 
ΙΤρόσωπα που έχουν ήδη έρθει σε επαφή με μολυσμένο 
κρέας πρέπει αμέσως να πλένουν προσεκτικά τα χέρια 
και τους βραχίονες τους με ^εστό νερό και έπειτα να τα 
απο^,υμαίνουν.Τοκάπνισμααπογορεύεται στις αίθουσες 
εργασίας και αποθήκευσης.^ Αιτιολογία 
^σωστήπειθαρχίαόσοναφοράτην υγιεινή των χεριών 
καιτης ενδυμασίας είναι απαραίτητη για να αποτραπείη 
μετάδοσηπαθογόνων φορέων των τροφίμων από τανωπά 
κρέατα στα τελικά προϊόντα. 
11111 ηοσ^^^Α^^^σ^^ 
να τροποποιηθεί ως ε^ής^ 
^Ταυ^,ικά και τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται στην 
επεξεργασία των κρεάτων^ των κιμάδων^ των προϊόντων 
με Ι^άση το κρέαςήτων παρασκευασμάτων κρέατος^ πρέ 
πει να πληρούν προδιαγραφές υγιεινής και να διατηρού­
νται καθαρά και σε κα^ή κατάσταση. 
Πρέπει να καθαρίζονται και να απο^υμαίνονται πλήρως 
και όπως ενδείκνυται κατά την περίοδο εργασίας^ ώστε 
να διασφαλίζεται ότι δεν μολύνουν το προϊόν.^α πρέπει 
νακαθαρί^ονταιτου^,άχιστονστοτέ^ος της περιόδου 
εργασίας και πριν επαναχρησιμοποιηθούν σε περίπτωση 
που έχουν λερωθεί και έχουν μείνει αχρησιμοποίητα για 
παρατεταμένο χρονικό διάστημα.^ 
11111 ^^^^^^^^^ο 
να τροποποιηθεί ως ε^ής^ 
^τις περιπτώσεις που τα μηχανήματα λειτουργούν συνε 
χώςήστιςπεριπτώσειςπουμιασυνεχήςδιαδικασίαπραγ-
ματοποιείται ως α^η^ένδετη σειρά επιμέρους ^ειτουρ-
γιών^το καθάρισμα θα πρέπει να γίνεται όταν υπάρχει 
κίνδυνοςμό^υνσηςτουπροϊόντοςαπότιςμηχανέςή 
συσσώρευση στις μηχανές του υλικού που χρησιμοποιεί­
ται στη διαδικασία. Οιμηχανέςαυτέςπρέπεινακαθαρί^ο-
νται κατά το τέ^ος της εργασίαςήσε περίπτωση παρατε­
ταμένης μηχανικής ^ά^ης.^ 
1111^. ^^^^^^^σ^^^σ^^^^ 
να τροποποιηθεί ως ακολούθως 
^Πρέπει να ^αμ^άνεται μέριμνα ώστε να μην υπάρχει 
καμμία επαφή μεταξύ των πρώτων υ^ών και των τελικών 
προϊόντων^καιναμηναποτε^είτοπροσωπικό φορέα 
α^η^,ομό^υνσης μεταξύ των νωπών και των μαγειρευμέ­
νων προϊόντων.^ 
1111^. Τοσ^^^^ 
να τροποποιηθεί ως ε^ής 
^Τααπορρυπαντικά^τααπο^υμαντικά και οι παρεμφερείς 
ουσίες πρέπει ναχρησιμοποιούνται με τρόπο ώστε τα 
εργαλεία καιοεργασιακόςε^οπ^ισμός να διατηρούνται 
καθαρά και να μην επηρεάζονται δυσμενώς ούτε ο 
ε^οπ^ισμός^ ούτε τα κρέατα οι κιμάδες,τα προϊόντα με 
^άση το κρέας και τα παρασκευάσματα κρέατος, ^ετά τη 
χρήση πρέπειναακο^ουθείτέ^ειο^έπ^,υμα των εργα­
λείων καιτου εργασιακού ε^οπ^,ισμού με πόσιμο νερό, 
εκτός και εάν τα απολυμαντικά που χρησιμοποιούνται 
μπορούν να έρθουν α^α^ώς σε επαφή με τα τρόφιμα. Τα 
προϊόντα συντήρησης και καθαρισμού πρέπει να δια 
τηρούνται σε χωριστό κλειστό χώρο ώστε να ελάχιστο 
ποιείταιηπιθανότητα μόλυνσης των τροφίμων.^ 
Αριθ. C 332/98 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 31.12. 90 
Αιτιολογία 
Ορισμένα απολυμαντικά, όπως το οινόπνευμα, προορίζονται 
για τη στεγνή απολύμανση του εξοπλισμού — για να αποτρα­
πεί η ανάπτυξη μικροβίων — ενώ το ξέπλυμα ύστερα από μια 
τέτοια διαδικασία εξουδετερώνει την απολυμαντική επενέρ­
γεια. 
3.13.2.6. Μετά την τελευταία πρόταση του σημείου 8 
να προστεθούν τα εξής: 
«... εκτός εάν αναγνωρίζεται κάποιο άλλο καθεστώς ιατρι­
κού ελέγχου ή διαδικασία ιατρικών εξετάσεων του προ­
σωπικού, το οποίο προσφέρει τις ίδιες εγγυήσεις, σύμ­
φωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 11.» 
3.13.2.7. Το τέλος της πρώτης παραγράφου του σημείου 10 
να τροποποιηθεί ως εξής: 
«... να κλιματίζονται, για να ελέγχεται η θερμοκρασία 
και να ελαχιστοποιείται η συμπύκνωση υδρατμών. Εκτός 
και επικρατούν έκτακτες συνθήκες στους χώρους παραγω­
γής, η ροή του αέρα θα πρέπει να είναι αντίθετη με τη 
ροή του προϊόντος, για να αποφεύγεται η μετάδοση της 
μόλυνσης.» 
Αιτιολογία 
Η ψύχρανση των χώρων παραγωγής θα προκαλεί 
συμπύκνωση των υδρατμών κατά τις περιόδους παραγωγής 
και καθαρισμού παρόμοιες υγρές ή ψυχρές συνθήκες ενθαρ­
ρύνουν την ανάπτυξη παθογόνων φορέων των τροφίμων. 
3.13.3. Κεφάλαιο III — Έλεγχος παραγωγής 
3.13.3.1. Το σημείο 3 
να τροποποιηθεί ως εξής: 
«Τα πορίσματα των διάφορων ελέγχων που διενεργεί ο 
παραγωγός πρέπει να φυλάσσονται για περίοδο μεγαλύ­
τερη της ανώτατης περιόδου αποθήκευσης και χρησιμο­
ποίησης του προς πώληση προϊόντος ώστε να δύνανται 
να παρουσιασθούν όποτε το ζητήσει η αρμόδια αρχή.» 
Αιτιολογία 
Για τα προϊόντα ολιγοήμερου χρόνου διατήρησης, δεν χρειά­
ζεται να τηρούνται αρχεία εγγυημένης ποιότητας για δύο 
χρόνια, ενώ είναι απαραίτητο για τα κονσερβοποιημένα ή 
κατεψυγμένα προϊόντα. Η διάρκεια τήρησης των αρχείων 
αυτών πρέπει να υπερβαίνει το χρόνο διατήρησης του προϊό­
ντος. 
3.13.4. Κεφάλαιο IV — Πρώτη και δεύτερη συσκευασία των 
προϊόντων με βάση το κρέας 
3.13.4.1. Το σημείο 1 
να τροποποιηθεί ως εξής: 
«Η πρώτη και δεύτερη συσκευασία πρέπει να γίνονται 
στους χώρους ή σε καθορισμένα χωριστά μέρη που προ­
βλέπονται για το σκοπό αυτό και υπό ικανοποιητικές 
συνθήκες υγιεινής» Αιτιολογία 
Όταν οι χώροι παραγωγής είναι ανοικτοί, επικρατούν συχνά 
καλύτερες συνθήκες υγιεινής και καθίσταται δυνατή η φυσιο­
λογική ροή του προϊόντος. 
3.13.4.2. Το σημείο 4, περίπτωση α) 
να τροποποιηθεί ως εξής: 
«ο χώρος είναι αρκετά ευρύχωρος και η διαρρύθμιση του 
γίνεται με τρόπο ώστε να αποτρέπεται η αλληλομόλυνση 
και να εξασφαλίζεται η υγιεινή του προσωπικού και των 
λειτουργιών που εκτελούνται σε αυτόν.» 
3.13.4.3. Στο σημείο 4, περίπτωση ε) 
να προστεθούν τα εξής με χονδρά στοιχεία: 
«Οι δεύτερες συσκευασίες εισάγονται στο χώρο υπό 
υγιεινές συνθήκες και χρησιμοποιούνται χωρίς καθυστέ­
ρηση. Δεν επιτρέπεται να τις χειρίζεται το προσωπικό 
που χειρίζεται τα κρέατα, τους κιμάδες και τα προϊόντα 
με βάση το κρέας που δεν φέρουν πρώτη συσκευασία, 
εκτός και αν οι μεσολαβούσες διαδικασίες υγιεινής τους 
αποτρέπουν το ενδεχόμενο αλληλομόλυνσης.» 
Αιτιολογία 
Όπου το διαθέσιμο προσωπικό είναι περιορισμένο, είναι 
ατελέσφορο να περιορίζεται σε συγκεκριμένα καθήκοντα. 
Αυτό που έχει σημασία είναι να μην μεταδίδονται οι παθογό­
νοι οργανισμοί που περιέχουν τα τρόφιμα στο υλικό συσκευα­
σίας. 
3.13.4.4. Νέο σημείο 4, περίπτωση ζ): 
«Οι λειτουργικές και υγειονομικές διαδικασίες θα πρέπει 
να αποσκοπούν στην ελαχιστοποίηση των πιθανοτήτων 
μετάδοσης των παθογόνων οργανισμών που περιέχουν τα 
τρόφιμα από ένα προϊόν ή είδος προϊόντος στο άλλο, στις 
περιπτώσεις που τα προϊόντα τα οποία έχουν υποστεί 
προηγουμένως διαφορετική επεξεργασία, συσκευάζονται 
στον ίδιο χώρο.» 
Αιτιολογία 
Το χοιρομέρι και άλλα παρασκευασμένα προϊόντα με βάση 
το κρέας δεν θα περιέχουν παθογόνες ουσίες όταν πρόκειται 
να τεμαχισθούν, ενώ τα αλλαντικά και τα άλλα νωπά προϊόντα 
μπορεί να περιέχουν τέτοιες ουσίες. Επομένως, είναι σημα­
ντικό να μην επιτρέπουν οι λειτουργικές διαδικασίες την 
αλληλομόλυνση, π.χ. κατά τον τεμαχισμό και την πρώτη 
συσκευασία. 
3.13.4.5. Το υπάρχον σημείο 4, περίπτωση ζ) 
γίνεται σημείο 4, περίπτωση η). 
3.13.5. Κεφάλαιο VI — Αποθήκευση και μεταφορά 
3.13.5.1. Η παράγραφος 2 του σημείου Ι) 
να τροποποιηθεί ως ακολούθως: 
«Εντούτοις, τα προϊόντα με βάση το κρέας τα οποία 
δύναται να διατηρηθούν σε θερμοκρασία περιβάλλοντος, 
31. 12. 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 332/99 
μπορούν να αποθηκευθούν σε χώρους αποθήκευσης 
εγκεκριμένους από την αρμόδια αρχή οι χώροι αυτοί 
πρέπει να καθαρίζονται και να απολυμαίνονται εύκολα, 
να είναι απαλλαγμένοι από μικρόβια και κατάλληλα διαρ­
ρυθμισμένοι και κατασκευασμένοι ώστε να αποτρέπουν 
τη βλάβη και τη φθορά της δεύτερης συσκευασίας των 
προϊόντων.» 
Αιτιολογία 
Οι χώροι αυτοί θα πρέπει να διατηρούν τη συσκευασία σε 
καλή κατάσταση και να μπορούν να εμποδίζουν την είσοδο 
βακτηριδίων, πράγμα που αποτελεί τον πιο σημαντικό παρά­
γοντα που συμβάλλει στην ασφάλεια των προϊόντων. 
3.14. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β 
3.14.1. Κεφάλαιο Ι — Ειδικοί όροι έγκρισης των εγκα­
ταστάσεων κλπ. 
3.14.1.1. Να τροποποιηθεί ως ακολούθως: 
Σημείο 1, περίπτωση β): 
«έναν ή περισσότερους χώρους ή τόπους, αρκετά ευρύχω­
ρους για την παρασκευή και την πρώτη συσκευασία.» 
Σημείο 1, περίπτωση γ): 
«ένα ξεχωριστό χώρο για την αποθήκευση ορισμένων 
συστατικών όπως οι πρόσθετες εδώδιμες ουσίες.» 
Σημείο 1. περίπτωση δ): 
«ένα χώρο ή τόπο για τη δεύτερη συσκευασία, εκτός και 
αν τηρούνται οι όροι που προβλέπονται επ'αυτού στο 
παράρτημα Α, κεφάλαιο IV, σημείο 4 και ένα χώρο για 
την αποστολή.» 
Αιτιολογία 
Ο χώρος αποστολής θα είναι σε άμεση επαφή με τον έξω 
κόσμο κα θα διατηρείται σε χαμηλότερη θερμοκρασία από 
ό,τι ο χώρος της δεύτερης συσκευασίας. 
Σημείο 1, περίπτωση ζ): 
«χώρο ή τόπο με καλό αερισμό για τον καθαρισμό του 
κινητού εξοπλισμού και ένα χώρο που κλειδώνεται ή 
ντουλάπι για την αποθήκευση των προϊόντων καθαρισμού 
και συντήρησης και του εξοπλισμού.» 
Σημείο 2, περίπτωση δ): 
«χώροι ή εάν δεν υπάρχει κίνδυνος μόλυνσης του προϊό­
ντος που έχει υποστεί θερμική επεξεργασία, τόπος για 
την πλήρωση των δοχείων πριν υποστούν θέρμανση.» 
Σημείο 2, περίπτωση ε): 
«χώρο ή τόπο που να περιλαμβάνει εξοπλισμό: 
— ψησίματος (οι συσκευές θερμικής επεξεργασίας πρέπει 
να διαθέτουν θερμόμετρο ή τηλεθερμόμετρο με σύστημα 
καταγραφής), — αποστείρωσης (τα αυτόκλειστα πρέπει να είναι εφοδια­
σμένα με θερμόμετρο), θερμόμετρο ελέγχου αναφοράς με 
απευθείας ανάγνωση τα αυτόκλειστα πρέπει, εξάλλου, να 
διαθέτουν μανόμετρο και μια συσκευή ακριβούς χρονομέ­
τρησης.» 
Στο σημείο 2, περίπτωση ιζ) να προστεθούν τα ακόλουθα: 
«Στις περιπτώσεις που χρησιμοποιούνται πλαστικά 
δοχεία α, πρέπει να υπάρχει τρόπος να διασφαλίζεται ότι 
είναι καθαρά και ακέραια πριν την πλήρωση τους.» 
Σημείο 2, περίπτωση ιη): 
«χώρο ή μέρος ή κατάλληλο εξοπλισμό για την ψύξη 
δοχείων που έχουν υποστεί θερμική επεξεργασία υπό 
υγιεινές συνθήκες.» 
Σημείο 2, περίπτωση ιθ): 
«κατάλληλες διαδικασίες και μέσα συμπεριλαμβανομέ­
νου και ικανού προσωπικού, για τον έλεγχο των μολυσμέ­
νων ή ελλιπώς επεξεργασμένων προϊόντων, π.χ. με την 
επώαση δειγμάτων ή τον έλεγχο των αρχείων σχετικά με 
τις διαδικασίες.» 
Να προστεθεί ένα νέο σημείο 2, περίπτωση κ): 
«Κατάλληλο εξοπλισμό και διαδικασίες ελέγχου και 
παρακολούθηση για να διασφαλισθεί ότι ο παραγωγός 
μπορεί να αποδείξει ότι όλες οι ποσότητες του προϊόντος 
έχουν υποστεί την αποσκοπούμενη θερμική διαδικασία.» 
Να προστεθεί ένα νέο σημείο 2, περίπτωση κα): 
«Τα σημεία ιδ — ιε δεν ισχύουν για τους πλαστικούς 
σάκκους, τα κύπελλα και μεταλλικά δοχεία.» 
Αιτιολογία 
Είναι ζωτικό να γνωρίζει ο παραγωγός ότι η θερμική επεξερ­
γασία υπήρξε ασφαλής — εμπιστοσύνη στη δειγματοληψία/ 
επώαση δεν παρέχει επαρκή ασφάλεια. 
Σελίδα 29, τελευταία παράγραφος 
«Οι εργασίες που εκτελούνται στους χώρους που αναφέ­
ρονται στα σημεία (γ), (δ), (ε), (ζ) είναι δυνατό να πραγμα­
τοποιηθούν στο χώρο που προβλέπεται στο σημείο 1, 
περίπτωση β), εφόσον οι εγκαταστάσεις αποτελούν ένα 
ενιαίο κύκλο συνεχούς παραγωγής ή μία αλληλένδετη 
σειρά επιμέρους λειτουργιών χωρίς την ενδιάμεση αποθή­
κευση εκτός σειράς παραγωγής, και εξασφαλίζουν την 
τήρηση των άλλων απαιτήσεων του κανονισμού και δεν 
υπάρχει κίνδυνος μόλυνσης των κρεάτων, των κιμάδων, 
των παρασκευασμάτων κρέατος και των προϊόντων με 
βάση το κρέας από υλικό σε ένα προηγούμενο στάδιο της 
κατεργασίας.» 
Αιτιολογία 
Η διασαφήνιση του σημείου αυτού είναι σημαντική λόγω της 
αυξανόμενης χρησιμοποίησης αυτοματοποιημένων σειρών 
παραγωγής που λειτουργούν ως ενιαία τμήματα εξοπλισμού 
και δεν μπορούν για το λόγο αυτό να τεθούν σε χωριστούς 
χώρους. 
Αριθ. C 332/100 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 31.12.90 
3.14.2. Κεφάλαιο II — Ειδικές απαιτήσεις για τα ερμητικά 
κλεισμένα δοχεία 
3.14.2.1. Η τελευταία πρόταση τον σημείου /, περίπτωση α) 
να τροποποιηθεί ως εξής: 
«ο εκμεταλλευόμενος την εγκατάσταση, ο ιδιοκτήτης της 
εγκατάστασης ή ο εκπρόσωπος του πρέπει να διασφαλίζει 
μέσω δειγματοληπτικών ελέγχων ή με την τήρηση των 
κατάλληλων αρχείων για τη διαδικασία ότι:» 
Αιτιολογία 
Η τήρηση κατάλληλων αρχείων δίνει μια καλύτερη εικόνα 
της ασφάλειας του προϊόντος από ό.τι ένα χαμηλό επίπεδο 
δειγματοληπτικού ελέγχου. 
3.14.2.2. Το έκτο εδάφιο τον σημείου 1. περίπτωση α) 
να τροποποιηθεί ως εξής: 
«ότι πραγματοποιούνται οι απαραίτητοι έλεγχοι που 
εγγυώνται ότι το νερό της ψύχρανσης περιέχει ένα ποσο­
στό καταλοίπων χλωρίου μετά τη χρήση και ήταν επαρκή 
χρόνο σε επαφή με τη χλωρίνη, ώστε να απολυμανθεί 
πριν τη χρήση» 
3.14.2.3. Να προστεθεί ένα έβδομο εδάφιο: 
«ο παραγωγός πρέπει να διατηρεί κατάλληλα αρχεία για 
να αποδεικνύει ότι κάθε παρτίδα προϊόντος έχει υποστεί 
την ενδεδειγμένη θερμική επεξεργασία.» 
3.14.2.4. Στο σημείο 1. περίπτωση β) 
να προστεθούν τα εξής: 
«Τα προϊόντα που παραμένουν αναλλοίωτα σε θερ­
μοκρασίες ψύξης που περιέχονται σε ερμητικά κλεισμένα 
δοχεία θα πρέπει να ψύχονται ταχέως είτε στη θερμική 
συσκευή είτε σε έναν συγκεκριμένο χώρο. Το υλικό 
συσκευασίας πρέπει να ξηραίνεται με υγιεινές μεθόδους 
και δεν θα πρέπει να έρχεται σε επαφή με χέρια έως ότου 
στεγνώσει. 
Όλοι οι χειρισμοί μετά τη θερμική επεξεργασία των 
προϊόντων θερμοκρασίας δωματίου και των προϊόντων 
που παραμένουν αναλλοίωτα σε θερμοκρασία ψύξης θα 
πρέπει να γίνονται υπό υγιεινές συνθήκες και οι διαδι­
κασίες θα πρέπει να ελαχιστοποιούν την πιθανότητα 
μόλυνσης των δοχείων που περιέχουν μη επεξεργασμένα 
προϊόντα. 
Αιτιολογία 
Διαρκώς αυξανόμενες ποσότητες προϊόντων που παραμένουν 
αναλλοίωτα σε θερμοκρασίες ψύξης παράγονται σε ερμητικά 
κλεισμένα δοχεία είναι για το λόγο αυτό σημαντικό να καλύ­
πτονται από τον κανονισμό. 
3.14.2.5. Στο σημείο 1. περίπτωση γ) 
να προστεθούν τα εξής: 
«Οι παρτίδες κονσερβών που καθοιονδήποτε τρόπο φαί­
νεται να είναι ελαττωματικές θα πρέπει να υφίστανται 
περαιτέρω εξέταση, συμπεριλαμβανομένου και ελέγχου 
των πρακτικών κατεργασίας, πριν διοχετευθούν στην 
αγορά.» 3.14.2.6. Το σημείο Ι, περίπτωση δ) 
να αντικατασταθεί από τα ακόλουθα: 
«Τα θερμόμετρα, τα μανόμετρα και οι συσκευές χρονομέ­
τρησης που χρησιμοποιούνται για ελέγχους πρέπει να 
εξετάζονται τακτικά και συχνά με τη βοήθεια βαθμονομη­
μένων οργάνων αναφοράς.» 
3.14.2.7. Στο σημείο 2 
Τα δοχεία πρέπει: 
Η πρώτη περίπτωση να τροποποιηθεί ως εξής: 
«— να απορρίπτονται αν υπάρχουν αμφιβολίες όσον 
αφορά την ικανότητα τους να μην επιτρέπουν την είσοδο 
βακτηριδίων, τις προδιαγραφές τους ή αν έχουν υποστεί 
βλάβη.» 
Δεύτερη περίπτωση: 
«— Η καθαριότητα του υλικού δεύτερης συσκευασίας ή 
των δοχείων πριν από την πλήρωση πρέπει να διασφα­
λίζεται. Αν αυτό δεν μπορεί να γίνει, τα δοχεία πρέπει να 
καθαρίζονται τελείως αμέσως πριν από την πλήρωση, 
με μέσα ή εξοπλισμό καθαρισμού. Η χρησιμοποίηση 
στάσιμου νερού δεν επιτρέπεται.» 
Πέμπτο εδάφιο: 
«— Να ψύχονται μετά τη θέρμανση, στον αέρα ή σε νερό 
που πληροί τις απαιτήσεις του σημείου 1, περίπτωση α), 
έκτο εδάφιο ή με άλλα μέσα.» 
3.14.2.8. Το σημείο 4 
να τροποποιηθεί ως ακολούθως: 
«Τα κράτη μέλη δύνανται να επιτρέψουν τη χρησιμο­
ποίηση ανακυκλωμένου νερού για την ψύξη των δοχείων 
που υπέστησαν θερμική επεξεργασία. Το νερό αυτό πρέ­
πει να διηθείται για να εξαλείφονται οι αιωρούμενες 
στερεές ουσίες, και να έχει απολυμανθεί αποτελεσματικά 
με χλώριο ή να υφίσταται κάποια άλλη επεξεργασία που 
να διασφαλίζει τη μικροβιολογική του ασφάλεια και η 
οποία είναι εγκεκριμένη σύμφωνα με τη διαδικασία που 
προβλέπεται στο άρθρο 11.» 
Η παράγραφος 2 να διατυπωθεί ως εξής: 
«Το ανακυκλωμένο νερό πρέπει να κυκλοφορεί σε 
κλειστό κύκλωμα χωρίς να υπάρχει άμεση πρόσβαση 
στην παροχή πόσιμου ύδατος, με τρόπο ώστε να μην είναι 
δυνατό να χρησιμοποιηθεί για άλλους σκοπούς. Πρέπει 
να λαμβάνονται κατάλληλα μέτρα υγιεινής για να διασφα­
λίζεται ότι το κλειστό αυτό κύκλωμα δεν αποτελεί εστία 
μόλυνσης.» 
3.14.3. Κεφάλαιο III — Ειδικές απαιτήσεις για την παρα­
σκευή μαγειρεμένων φαγητών 
3.14.3.1. Σημείο 1, περίπτωση α) 
Η αναφορά στο κεφάλαιο 1. σημείο 1, περίπτωση γ) φαίνεται 
να είναι λανθασμένη. Να αντικατασταθεί από τα εξής: 
«Αν η παρασκευή μαγειρεμένων φαγητών δεν μπορεί να 
γίνει σε κατάλληλους χώρους ή μέρη που ορίζονται στο 
σχέδιο που αναφέρεται στο παράρτημα Β, κεφάλαιο 1, η 
εγκατάσταση πρέπει να διαθέτει χωριστό χώρο μεταποίη-
31. 12. 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 332/101 
σης για την παρασκευή μαγειρεμένων φαγητών. Ο χώρος 
αυτός θα πρέπει να είναι σχεδιασμένος έτσι ώστε να 
ελαχιστοποιείται ο κίνδυνος μόλυνσης του τελικού προϊ­
όντος από τη μεταποιητική διαδικασία.» 
3.14.3.2. Το σημείο Ζ περίπτωση α) 
να τροποποιηθεί ως εξής: 
«Ο εκμεταλλευόμενος την επιχείρηση, ο ιδιοκτήτης της 
εγκατάστασης, ή ο εκπρόσωπος του υποχρεούνται να 
εντοπίζουν και να επιθεωρούν τα κρίσιμα σημεία ελέγχου 
στη λειτουργία μεταποίησης. Θα διεξάγει αρκετά συχ­
νούς ελέγχους για να διασφαλισθεί η ύπαρξη ενδεδειγμέ­
νου ελέγχου. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στις 
προϋποθέσεις γενικής υγιεινής της παραγωγής στην 
εγκατάσταση, ιδιαίτερα με μικροβιολογικές και οπτικές 
επιθεωρήσεις καθώς και επιθεωρήσεις των μητρώων της 
διαδικασίας. 
Οι έλεγχοι αυτοί πρέπει να καλύπτουν τα εργαλεία, τις 
εγκαταστάσεις, τον εξοπλισμό, τις πρώτες ύλες και τα 
προϊόντα που συγκεντρώνονται στα στάδια που έχουν 
ζωτική σημασία για τη μικροβιολογική ασφάλεια.» 
3.14.3.3. Το σημείο 3 
να τροποποιηθεί ως εξής: 
«Εξάλλου, τα μαγειρεμένα φαγητά που περιέχουν μόνο 
πλήρως μαγειρεμένα υλικά (μαγειρεμένα με τρόπο ώστε 
Βρυξέλλες, 19 Σεπτεμβρίου 1990. να εξαλείφονται από τα υλικά οι μολυσματικές παθογόνες 
ουσίες) πρέπει : 
— είτε να συσκευάζονται σε πρώτη συσκευασία πριν από 
το ψήσιμο, ή να παρασκευάζονται από μαγειρεμένα υλικά 
που έχουν υποστεί ψύξη, έχουν συγκεντρωθεί, και έχουν 
συσκευασθεί σε πρώτη και δεύτερη συσκευασία υπό συν­
θήκες που αποτρέπουν την εκ νέου μόλυνση από παθογό­
νες ουσίες που φέρουν τα τρόφιμα, 
— να ψύχονται με ταχύτητα που να επαρκεί για να στα­
ματήσει η ανάπτυξη οποιουδήποτε οργανισμού που θα 
επιζήσει από τη θερμική επεξεργασία ή οποιωνδήποτε 
μολυσματικών ουσιών παρουσιασθούν μετά τη διαδι­
κασία αυτή η εσωτερική θερμοκρασία του φαγητού δεν 
θα πρέπει να υπερβαίνει τους 10°C πάνω από τέσσερις 
ώρες μετά το τέλος του ψησίματος, και ο χρόνος που 
μεσολαβεί μεταξύ των 15° και 55°C θα πρέπει να είναι 
όσο το δυνατό μικρότερος, 
— όπου ενδείκνυται, να καταψύχονται ή να υποβάλλο­
νται σε βαθειά κατάψυξη όσο το δυνατό πιο σύντομα μετά 
την ψύξη. 
— να έχουν δεύτερη συσκευασία η οποία να αποτρέπει 
τη μικροβιολογική μόλυνση του προϊόντος, 
— στις περιπτώσεις που τα προϊόντα αυτά χρειάζονται 
αποθήκευση σε ψυχρό χώρο για μικροβιολογική ασφά­
λεια, ο εκμεταλλευόμενος την επιχείρηση ή ο ιδιοκτήτης 
της εγκατάστασης θα πρέπει να διασφαλίζει ότι η αποθή­
κευση, ο χειρισμός και η διανομή θα γίνονται σε θερ­
μοκρασίες που διασφαλίζουν τη μικροβιολογική ασφά­
λεια του προϊόντος.» 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE