Πρωτοβουλία της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας για την έκδοση οδηγίας του Συμβουλίου όσον αφορά την υποστήριξη κατά τη διέλευση υπηκόου τρίτου κράτους σε περίπτωση απομάκρυνσης δια της αεροπορικής οδού

(2003/C 4/04)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 63 σημείο 3 στοιχείο β),

την πρωτοβουλία της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας,

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Έχουν εκδοθεί η σύσταση του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 1995, σχετικά με τη συνεννόηση και τη συνεργασία κατά την εκτέλεση των μέτρων απομάκρυνσης(1), και η απόφαση της Εκτελεστικής Επιτροπής του Σένγκεν, της 21ης Απριλίου 1998, σχετικά με τη συνεργασία μεταξύ των κρατών της σύμβασης κατά την απομάκρυνση δια της αεροπορικής οδού υπηκόων τρίτων κρατών.

(2) Κοινός στόχος της αμοιβαίας συνδρομής μεταξύ των κρατών μελών κατά την απομάκρυνση είναι ο τερματισμός της παράνομης διαμονής των υποχρεούμενων σε αναχώρηση υπηκόων τρίτων κρατών. Η ύπαρξη κανόνων δεσμευτικών για όλα τα κράτη μέλη συμβάλλει επίσης στη νομική ασφάλεια και στην απλούστευση των διαδικασιών.

(3) Για τον τερματισμό της διαμονής υπηκόων τρίτων χωρών, η απομάκρυνση δια της αεροπορικής οδού αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία. Παρά τις προσπάθειες των κρατών μελών να χρησιμοποιούν κυρίως απευθείας αεροπορικές συνδέσεις, ενδέχεται από οικονομική άποψη να απαιτηθεί, π.χ. ένεκα ανεπαρκούς προσφοράς απευθείας συνδέσεων, η χρησιμοποίηση αεροπορικών συνδέσεων οι οποίες εκτελούν το δρομολόγιο μέσω αερολιμένων διέλευσης.

(4) Δεν θίγονται τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών μελών, ιδίως όσον αφορά τη χρήση άμεσου καταναγκασμού κατά αλλοδαπών που αντιστέκονται κατά την απομάκρυνση.

(5) Δεν θίγονται οι διατάξεις της σύμβασης, της 14ης Σεπτεμβρίου 1963, περί παραβάσεων και άλλων τινών πράξεων τελουμένων περί αεροσκαφών (σύμβαση του Τόκυο), και ιδίως οι σχετικές με την επί του αεροσκάφους εξουσία του κυβερνήτη του αεροσκάφους.

(6) Προκειμένου για την ενημέρωση των αεροπορικών εταιρειών σχετικά με την πραγματοποίηση απομακρύνσεων, μετά ή άνευ συνοδείας, λαμβάνονται υπόψη οι διατάξεις του παραρτήματος 9 της σύμβασης για τη διεθνή πολιτική αεροπορία (σύμβαση ΙCAO) που υπεγράφη στις 7 Δεκεμβρίου 1944.

(7) Τα κράτη μέλη εφαρμόζουν την παρούσα οδηγία τηρουμένων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών.

(8) Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου για τη θέση της Δανίας το οποίο έχει προσαρτηθεί στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Δανία δεν συμμετέχει στη θέσπιση της παρούσας οδηγίας και, συνεπώς, δεν δεσμεύεται από αυτήν, ούτε υπόκειται στην εφαρμογή της. Δεδομένου ότι η παρούσα οδηγία αποσκοπεί στην ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν κατ' εφαρμογή των διατάξεων του τίτλου IV της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Δανία, σύμφωνα με το άρθρο 5 του προαναφερόμενου πρωτοκόλλου, θα αποφασίσει, μέσα σε προθεσμία έξι μηνών από την έκδοση της παρούσας οδηγίας από το Συμβούλιο, αν θα τη μεταφέρει, ή όχι, στο εθνικό της δίκαιο.

(9) Όσον αφορά τη Δημοκρατία της Ισλανδίας και το Βασίλειο της Νορβηγίας, η παρούσα οδηγία αποτελεί ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν, κατά την έννοια της συμφωνίας η οποία συνήφθη στις 18 Μαΐου 1999 ανάμεσα στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τα δύο αυτά κράτη. Μετά το πέρας των διαδικασιών που προβλέπονται από τη συμφωνία, τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις που απορρέουν από την παρούσα οδηγία θα ισχύουν και στα δύο αυτά κράτη, καθώς και στις σχέσεις μεταξύ των δύο αυτών κρατών και των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, στα οποία απευθύνεται η παρούσα οδηγία,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

1. Αντικείμενο της παρούσας οδηγίας είναι τα μέτρα για παροχή συνδρομής στις απομακρύνσεις μετά ή άνευ συνοδείας μέσω των αρμοδίων αρχών των αερολιμένων διέλευσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

2. Όταν αποτυγχάνει η απομάκρυνση προς κράτος διέλευσης ή προς το κράτος προορισμού, τα κράτη μέλη από τα οποία ζητείται η διέλευση θα πρέπει, στα πλαίσια της παρούσας οδηγίας, να συντρέχουν ωσαύτως στην επανεισδοχή του υπηκόου τρίτου κράτους στο αιτούν κράτος μέλος.

Άρθρο 2

Κατά την έννοια της παρούσας οδηγίας νοείται ως:

α) "υπήκοος τρίτου κράτους" το πρόσωπο που δεν είναι υπήκοος κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Δημοκρατίας της Ισλανδίας και του Βασιλείου της Νορβηγίας·

β) "συνοδοί" τα πρόσωπα του αιτούντος κράτους μέλους που είναι υπεύθυνα για τη συνοδεία του υπηκόου τρίτου κράτους, συμπεριλαμβανομένων των επιφορτισμένων με την ιατρική περίθαλψη και των διερμηνέων·

γ) "διαμεταγωγή" η αναγκαία για την αεροπορική απομάκρυνση παραμονή του υπηκόου τρίτου κράτους και, εφόσον είναι απαραίτητο, των συνοδών του στη ζώνη ενός αεροδρομίου κράτους μέλους από το οποίο ζητείται η διέλευση·

δ) "αιτούν κράτος μέλος" το κράτος μέλος το οποίο εκτελεί απόφαση περί απομάκρυνσης κατά υπηκόου τρίτου κράτους και το οποίο ζητεί τη διαμεταγωγή μέσω του αερολιμένος διέλευσης άλλου κράτους μέλους·

ε) "κράτος μέλος από το οποίο ζητείται η διέλευση" το κράτος δια των αερολιμένων διέλευσης του οποίου θα πρέπει να πραγματοποιηθεί η διαμεταγωγή.

Άρθρο 3

1. Το κράτος μέλος από το οποίο ζητείται η διέλευση απομακρυνόμενων υπηκόων τρίτων κρατών συντρέχει στη διαμεταγωγή σύμφωνα με την παρούσα οδηγία.

2. Το αιτούν κράτος μέλος εξετάζει προ παντός εάν η απομάκρυνση προς το κράτος προορισμού είναι δυνατή με απευθείας πτήση. Η διαμεταγωγή δεν θα πρέπει καταρχήν να ζητείται όταν η απομάκρυνση ενδέχεται να απαιτεί αλλαγή αερολιμένος εντός της επικράτειας άλλου κράτους μέλους.

3. Αιτήσεις για διαμεταγωγή δεν υποβάλλονται ή μπορούν να απορρίπτονται εάν στη χώρα προορισμού ή σε άλλη χώρα διέλευσης ο απομακρυνόμενος υπήκοος τρίτου κράτους αντιμετωπίζει τον κίνδυνο απάνθρωπης ή ταπεινωτικής μεταχείρισης, βασανιστηρίων ή τη θανατική ποινή, ή εάν η ζωή του ή η ελευθερία του ενδέχεται να περιέλθει σε κίνδυνο λόγω της φυλής, της θρησκείας, της εθνικότητας, της κοινωνικής ομάδας ή των πολιτικών του πεποιθήσεων.

4. Η διαμεταγωγή είναι επίσης δυνατόν να μην γίνει αποδεκτή εάν:

α) πρόκειται να ασκηθεί ποινική δίωξη κατά του υπηκόου τρίτου κράτους στο κράτος μέλος από το οποίο ζητείται η διέλευση·

β) δεν εξασφαλίζεται η διαμεταγωγή μέσω άλλων χωρών διέλευσης ή η αποδοχή από το κράτος προορισμού· ή

γ) σε εξαιρετικές περιπτώσεις, δεν είναι δυνατό να παρασχεθεί η ζητούμενη συνδρομή εντός ορισμένης προθεσμίας για λόγους οργανωτικούς.

5. Στην περίπτωση περί της οποίας η παράγραφος 4 στοιχείο γ), το κράτος μέλος από το οποίο ζητείται η διέλευση ορίζει αμέσως στο αιτούν κράτος μέλος προθεσμία κατά την οποία μπορεί να παρασχεθεί συνδρομή σε διαμεταγωγή, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις.

6. Το κράτος μέλος από το οποίο ζητείται η διέλευση μπορεί να ανακαλεί τις άδειες διέλευσης που μόλις έχει δώσει, εφόσον καθίστανται γνωστά εκ των υστέρων περιστατικά κατά την έννοια των παραγράφων 3 και 4, τα οποία δικαιολογούν την άρνηση.

7. Το κράτος μέλος από το οποίο ζητείται η διέλευση πρέπει να ενημερώνει χωρίς καθυστέρηση το αιτούν κράτος για τους λόγους απόρριψης της αίτησης ή ανάκλησης της διέλευσης σύμφωνα με τις παραγράφους 3, 4 ή 6, καθώς και για άλλο λόγο που καθιστά αδύνατη τη διέλευση.

Άρθρο 4

1. Το κράτος μέλος το οποίο ζητεί τη διέλευση υποχρεούται να δεχθεί την επανεισδοχή χωρίς καθυστέρηση του υπηκόου τρίτου κράτους, εάν:

α) απορρίφθηκε η αίτηση ή ανακλήθηκε η άδεια διαμεταγωγής σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφοι 3, 4 ή 6·

β) κατά τη διάρκεια της διαμεταγωγής ο υπήκοος τρίτου κράτους εισήλθε παρανόμως στο κράτος μέλος από το οποίο ζητείται η διέλευση·

γ) η απομάκρυνση του υπηκόου τρίτου κράτους σε άλλο κράτος διέλευσης ή στο κράτος προορισμού απέτυχε· ή

δ) η διαμεταγωγή είναι αδύνατη για άλλους λόγους.

2. Το κράτος μέλος από το οποίο ζητείται η διέλευση εξασφαλίζει τη παράδοση του υπηκόου τρίτου κράτους στο αιτούν κράτος μέλος στις περιπτώσεις της παραγράφου 1. Οι απαιτούμενες δαπάνες επιστροφής του υπηκόου τρίτου κράτους βαρύνουν το κράτος μέλος που ζήτησε τη διέλευση.

Άρθρο 5

1. Το κράτος από το οποίο ζητείται η διέλευση λαμβάνει όλα τα μέτρα συνδρομής, τα οποία απαιτούνται από την προσγείωση και το άνοιγμα της θύρας του αεροσκάφους έως την εξασφάλιση της εξόδου του υπηκόου τρίτου κράτους. Πρόκειται ειδικότερα για τα ακόλουθα μέτρα συνδρομής:

α) την παραλαβή του υπηκόου τρίτου κράτους και της συνοδείας του από το αεροσκάφος και τη μεταφορά του εντός του αεροδρομίου διέλευσης, ιδίως προκειμένου να επιβιβασθεί στην πτήση ανταπόκρισης·

β) τη μεταφορά και παραμονή του υπηκόου τρίτου κράτους σε χώρο κράτησης χάριν της δημόσιας τάξης ή ασφάλειας·

γ) τη χρήση νόμιμης βίας προκειμένου να προληφθεί ή να τερματισθεί τυχόν αντίσταση του υπηκόου τρίτου κράτους·

δ) την παροχή επείγουσας ιατρικής περίθαλψης στον υπήκοο τρίτου κράτους και ενδεχομένως στα μέλη της συνοδείας·

ε) τη διατροφή του υπηκόου τρίτου κράτους και ενδεχομένως των μελών της συνοδείας·

στ) την παραλαβή, φύλαξη και διαβίβαση ταξιδιωτικών εγγράφων, ιδίως στην περίπτωση απομακρύνσεων άνευ συνοδείας· καθώς και

ζ) την ενημέρωση του αιτούντος κράτους μέλους όσον αφορά τον τόπο και τον χρόνο της εξόδου του ασυνόδευτου υπηκόου τρίτου κράτους από το έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

2. Οι αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους από το οποίο ζητείται η διέλευση, οι οποίες και φέρουν την ευθύνη των λαμβανομένων μέτρων, αποφασίζουν σχετικά με τη φύση και το βαθμό της παρεχόμενης κατά την παράγραφο 1 συνδρομής.

3. Οι συνοδοί δεν διαθέτουν κυριαρχικές εξουσίες στην επικράτεια του κράτους μέλους από το οποίο ζητείται η διέλευση. Τα τυχόν μέτρα στα πλαίσια των εν γένει δικαιωμάτων νόμιμης άμυνας και άμεσης επέμβασης σύμφωνα με την έννομο τάξη του κράτους μέλους από το οποίο ζητείται η διέλευση παραμένουν άθικτα. Οι συνοδοί δεν φέρουν όπλα κατά τη διάρκεια της διαμεταγωγής και οσάκις τους ζητείται επιδεικνύουν τα υπηρεσιακά τους διαβατήρια.

4. Οι δαπάνες που προκύπτουν από την παροχή των υπηρεσιών της παραγράφου 1, στοιχεία δ) και ε) βαρύνουν το αιτούν κράτος μέλος. Οι λοιπές δαπάνες βαρύνουν το κράτος μέλος από το οποίο ζητείται η διέλευση.

Άρθρο 6

1. Η αίτηση διέλευσης μετά ή άνευ συνοδείας και της σχετικής συνδρομής κατά το άρθρο 5 παράγραφος 1 υποβάλλεται γραπτώς από το αιτούν κράτος μέλος και διαβιβάζεται στο κράτος μέλος από το οποίο ζητείται η διέλευση το συντομότερο δυνατό, οπωσδήποτε όμως τουλάχιστον δύο εργάσιμες ημέρες πριν από τη διαμεταγωγή.

2. Το χρονικό όριο περί του οποίου η παράγραφος 1 μπορεί να μειώνεται στις απομακρύνσεις άνευ συνοδείας, για τις οποίες δεν απαιτείται η δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 1 συνδρομή, σε ιδιαίτερα επείγουσες και επαρκώς αιτιολογημένες περιπτώσεις.

3. Το κράτος μέλος από το οποίο ζητείται η διέλευση ανακοινώνει αμέσως την απόφασή του στο αιτούν κράτος μέλος. Μια διαμεταγωγή δεν επιτρέπεται να αρχίσει χωρίς τη συγκατάθεση του κράτους μέλους από το οποίο ζητείται η διέλευση.

4. Κάθε κράτος μέλος ορίζει μία κεντρική αρχή αρμόδια για την παραλαβή των κατά την παράγραφο 1 αιτήσεων.

5. Χάριν διεκπεραίωσης της κατά την παράγραφο 1 αίτησης, πρέπει να διαβιβάζονται στο κράτος μέλος από το οποίο ζητείται η διέλευση τα στοιχεία του εντύπου που θα χρησιμοποιείται για την υποβολή αίτησης και την έγκριση της διαμεταγωγής, κατά τα προβλεπόμενα στο παράρτημα.

6. Στις περιπτώσεις απομακρύνσεων άνευ συνοδείας, το αιτούν κράτος μέλος διαβιβάζει στο κράτος μέλος από το οποίο ζητείται η διέλευση τα στοιχεία ταυτότητας, τα στοιχεία που αφορούν το ταξιδιωτικό έγγραφο, καθώς και στοιχεία που αφορούν την πτήση του υπηκόου τρίτου κράτους, κατά τα προβλεπόμενα στο παράρτημα. Εάν το κράτος μέλος από το οποίο ζητείται η διέλευση προβεί στη συνδρομή περί της οποίας το άρθρο 5 παράγραφος 1, το αιτούν κράτος μέλος διαβιβάζει προς τούτοις τον αριθμό της θέσης του υπηκόου τρίτου κράτους ως έχει στον κατάλογο επιβατών.

7. Η έγκριση της διαμεταγωγής συνεπάγεται και απαλλαγή από την υποχρεωτική θεώρηση.

8. Οι κεντρικές υπηρεσίες των κρατών μελών γνωστοποιούν αμοιβαία τους αριθμούς τηλεφώνων των αρμοδίων υπαλλήλων στις υπηρεσίες συνόρων των αερολιμένων, με τους οποίους είναι δυνατή η επαφή καθ' όλη τη διάρκεια της διέλευσης.

Άρθρο 7

Η παρούσα οδηγία δεν θίγει τις υποχρεώσεις της Σύμβασης της Γενεύης, της 28ης Ιουλίου 1951, σχετικά με το καθεστώς των προσφύγων, ως έχουν στο Πρωτόκολλο της Νέας Υόρκης, της 31ης Ιανουαρίου 1967, της σύμβασης περί καθορισμού του κράτους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αιτήσεως παροχής ασύλου, η οποία υποβάλλεται σε ένα από τα κράτη μέλη των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και της διεθνούς σύμβασης για την έκδοση.

Άρθρο 8

1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις προκειμένου να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία έως τις .... Ενημερώνουν χωρίς καθυστέρηση την Επιτροπή.

Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι διατάξεις που θεσπίζουν σχετικά να περιέχουν ή να συνοδεύονται κατά την επίσημη δημοσίευσή τους από παραπομπή στην παρούσα οδηγία. Ο τρόπος παραπομπής αποφασίζεται από τα κράτη μέλη.

2. Τα κράτη μέλη γνωστοποιούν στην Επιτροπή τα κείμενα των σημαντικότερων διατάξεων εσωτερικού δικαίου που θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία.

Άρθρο 9

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει 30 ημέρες από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 10

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη σύμφωνα με τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

...

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

...

(1) ΕΕ L 5 της 10.1.1996, σ. 3.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

>PIC FILE= "C_2003004EL.000702.TIF">

>PIC FILE= "C_2003004EL.000801.TIF">