31. 12. 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 332/131 
Γνωμοδότηση για την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με τις ενισχύσεις στις ναυπηγικές 
εργασίες (') 
(90/C 332 36) 
Στις 7 Αυγούστου 1990, και σύμφωνα με το άρθρο 92, παράγραφος 3, εδάφιο δ), και το άρθρο 113 της 
συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να 
ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω πρόταση. 
Το τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των 
σχετικών εργασιών, διατύπωσε τη γνωμοδότηση του με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Arena, 
στις 5 Σεπτεμβρίου 1990. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή κατά τη 279η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 19ης 
Σεπτεμβρίου 1990) υιοθέτησε κατά πλειοψηφία, 7 ψήφους κατά και 8 αποχές την ακόλουθη γνωμοδό­
τηση. 
1. Εισαγωγή 2. Γενικές παρατηρήσεις 
1.1. Η ΟΚΕ συμφωνεί με την Επιτροπή ότι οι κυριότεροι 
στόχοι της έκτης οδηγίας έχουν επιτευχθεί κατά μεγάλο 
ποσοστό. Στο σύνολο του, ο κοινοτικός τομέας εμπορικών 
ναυπηγικών εργασιών μπόρεσε να παγιώσει τη θέση του, που 
τόσο σοβαρά είχε απειληθεί στα μέσα της δεκαετίας του '80 
(πράγματι, το ποσοστό νέων παραγγελιών ανήλθε στο 20-
22% του παγκόσμιου συνόλου, ενώ κατά το παρελθόν είχε 
μειωθεί έως και στο 15%). 
1.2. Πολύ θετική υπήρξε για την εφαρμογή της οδηγίας η 
διατήρηση, στην πράξη, του μέγιστου επιπέδου των εθνικών 
ενισχύσεων στο αρχικό επίπεδο, για μια τριετία, και η μείωση 
του κατά 30% περίπου, το 1990, ως μονομερής ένδειξη καλής 
θελήσεως στα πλαίσια των υπό εξέλιξη προσπαθειών για την 
εξυγίανση της αγοράς. 
1.3. Αισθητές υπήρξαν, ωστόσο, οι θυσίες στο επίπεδο της 
απασχόλησης: την τριετία 1986 1989. ο αριθμός των εργαζο­
μένων μειώθηκε περίπου κατά είκοσι χιλιάδες θέσεις απασχό­
λησης (-22%) και περίπου κατά τριάντα χιλιάδες αν συνυπο­
λογισθεί ο τομέας των ναυπηγικών επισκευών. Η μη έγκριση 
του προγράμματος για τα κοινωνικά μέτρα — που μαζί με το 
πρόγραμμα Renaval, θα έπρεπε να είχε συνοδέψει τη διαδι­
κασία αναδιάρθρωσης — συνέβαλε, οπωσδήποτε, στην 
επιδείνωση του προβλήματος. Θα πρέπει να υπενθυμισθεί ότι 
το δυναμικό του κοινοτικού ναυπηγικού τομέα μόλις και 
πλησιάζει σήμερα το 40% του αντίστοιχου στα μέσα της 
δεκαετίας του 70 (η εργατική δύναμη έχει μειωθεί σε ακόμα 
μεγαλύτερο βαθμό) και η διάσταση που έχει προκύψει κρί­
νεται σήμερα ζωτική από τους κοινωνικούς εταίρους, τόσο 
από την άποψη της οικονομικής διαχείρισης του τομέα, 
συμπεριλαμβανομένων των εξαρτώμενων απ'αυτόν τον τομέα 
εργασιών, όσο και σε συνάρτηση με τις απαιτήσεις του τρο­
φοδοτούμενου από την Κοινότητα θαλάσσιου εμπορίου. 
(') ΕΕ αριθ. C 223 της 7. 9. 1990. σ. 4 2.1. Η έκτη οδηγία λειτούργησε ως αποτρεπτικό μέσο 
έναντι του αθέμιτου ανταγωνισμού των άλλων σημαντικών 
παγκόσμιων παραγωγών και αναγνωρίζεται στην Επιτροπή 
ότι προώθησε — και σαυτό υποστηρίχθηκε από τον κλάδο 
— το διάλογο με την Ιαπωνία και τη Νότιο Κορέα, προκειμέ­
νου να αποκατασταθούν φυσιολογικές συνθήκες αντα­
γωνισμού, έστω και με περιορισμένα έως σήμερα αποτε­
λέσματα. 
Οι δυσκολίες που συναντήθηκαν δεν θα πρέπει να οδηγήσουν 
στην εγκατάλειψη του στόχου σε μια φάση του τομέα κατά 
την οποία αν από τη μια πλευρά επιβεβαιώνεται η ανάκαμψη 
της ζήτησης που άρχισε το 1989 (οι τιμές όμως βρίσκονται 
ακόμη στα επίπεδα των αρχών της δεκαετίας του '80) από την 
άλλη δημιουργούνται ανησυχίες ως προς τις ενδεχόμενες 
εξελίξεις της προσφοράς. 
2.2. Η αποκατάσταση της ισορροπίας της αγοράς, που δεν 
προβλέπεται εξάλλουν πριν από τα μέσα της δεκαετίας '90, 
μπορεί πράγματι να τεθεί σε κίνδυνο ή και να μετατοπισθεί 
χρονικά αν προστεθούν νέες παραγωγικές ικανότητες: αναφε­
ρόμαστε ειδικότερα: α) σε επαναχρησιμοποίηση εγκα­
ταστάσεων από τη πλευρά της ιαπωνικής ναυπηγικής βιομη­
χανίας (η οποία το 1989, χάρις στην υποτίμηση του γιεν, 
απορρόφησε εκ νέου το 45% περίπου των παγκόσμιων παραγ­
γελιών), β) στις αλλαγές που συντελούνται σήμερα σε 
ορισμένα ναυπηγεία της Ανατολικής Ευρώπης και γ) στην 
πιθανή μεταστροφή εγκαταστάσεων, που τόσο στην Ανατολή 
όσο και στη Δύση ασχολούνταν με τις στρατιωτικές ναυπη­
γικές εργασίες, προς την κατασκευή εμπορικών πλοίων. 
2.3. Σ'αυτό το πλήρες αβεβαιοτήτων πανόραμα, η νέα 
οδηγία πρέπει να διατηρήσει αυτή την «αποτρεπτική» λει­
τουργία έναντι της επιθετικής πολιτικής των ασιατικών παρα­
γωγών, λειτουργώντας ως ο μόνος εξωτερικός φραγμός που 
αντικαθιστά οποιοδήποτε τελωνειακό τέλος ή ποσόστωση 
εισαγωγής. 
3. Για τους λόγους που αναφέρθηκαν, η ΟΚΕ δεν μπορεί 
να συμφωνήσει με την ενίσχυση της αρχής της φθίνουσας 
πορείας των ενισχύσεων: η μείωση της δημόσιας υποστή-
Αριθ. C 332/132 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 31.12.90 
ριξης είναι στόχος που πρέπει να επιδιωχθεί σε συνάρτηση 
με την εξέλιξη της αγοράς, στις διάφορες πτυχές της, και με 
την προσαρμογή του κλάδου με τρόπο ώστε να αποφευχθούν 
απότομες οικονομικοκοινωνικές επιπτώσεις. 
3.1. Η ενίσχυση του φθίνοντος χαράκτη ρα που επιδιώκεται 
αντιθέτως από την Επιτροπή προκύπτει επίσης από το αίτημα 
μείωσης των ενισχύσεων στις ναυπηγικές εργασίες, η 
ολοκλήρωση της οποίας πρέπει να συντελεσθεί τρία έτη μετά 
την υπογραφή της σύμβασης. Πέρα από τις θεωρήσεις τεχνι­
κού χαρακτήρα (η ώθηση προς πιο εξελιγμένα τεχνολογικώς 
πλοία προήλθε από την ίδια την Επιτροπή) αυτό το στοιχείο 
θα αποτελέσει ένα πρόσθετο μειονέκτημα για τα ευρωπαϊκά 
ναυπηγεία. 
4. Ακόμη και η διάρκεια της νέας οδηγίας (που έχει καθορι­
σθεί σε δύο μόνο έτη) συνδέεται λογικά με την αγορά — που 
είναι αβέβαιη ακόμη ως προς τις εξελίξεις και απέχει πολύ 
από το να είναι «αποδοτική» — και πρέπει να ληφθεί επίσης 
υπόψη ότι απευθύνεται σε έναν κλάδο μακροχρόνιου κύκλου 
που βρίσκεται ακόμη στη φάση της αναδιάρθρωσης. Τέλος, 
δεν πρέπει επίσης να παραγνωρισθούν οι προβλεπτέες βιομη­
χανικές επιπτώσεις των γνωστών πολιτικών συμβάντων. Ο 
χειρισμός επί του «ορίου» φαίνεται, εξάλλου, επαρκής για να 
ρυθμισθεί στην πράξη ακόμη και η χρονική εμβέλεια της 
οδηγίας. 
5. Ειδικές παρατηρήσεις 
Η ΟΚΕ είναι της γνώμης ότι πρέπει: 
— να αντικατασταθούν οι δύο παράγραφοι του σημείου 3, 
του άρθρου 4, με το σημείο 3, άρθρο 4 της έκτης οδηγίας, 
ως εξής: 
«Το όριο επανεξετάζεται κάθε δώδεκα μήνες ή και σε 
μικρότερο χρονικό διάστημα όταν το επιβάλλουν 
Βρυξέλλες, 19 Σεπτεμβρίου 1990. έκτακτες περιστάσεις, με στόχο την προοδευτική μείωση 
του ορίου. Κατά ...» (το υπόλοιπο κείμενο αμετάβλητο). 
— να παραταθεί σε τέσσερα χρόνια η διάρκεια της οδηγίας. 
5.1. Τέλος, η ΟΚΕ υποδεικνύει: 
— ότι στις διεθνείς διαπραγματεύσεις για την κατάργηση 
των ενισχύσεων στο ναυπηγικό κλάδο, όπως αυτές που 
βρίσκονται υπό εξέλιξη στον Οργανισμό Οικονομικής 
Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), η ΕΟΚ πρέπει να 
παραμείνει σταθερά προσηλωμένη στην στρατηγική της. 
Ο στόχος της εξάλειψης των εμποδίων στις φυσιολογικές 
συνθήκες ανταγωνισμού πρέπει να συνεπάγεται την πραγ­
ματική εξισορρόπηση των υποχρεώσεων όλων των ενδια­
φερόμενων χωρών, με την εγγύηση πλήρους διαφάνειας 
των εθνικών καθεστώτων άμεσων και έμμεσων ενισχύσεων 
όπως επίσης πρέπει να αναγνωρισθεί η κατάλληλη χρο­
νική περίοδος που είναι αναγκαία για την προσαρμογή 
στους νέους κανόνες, 
— την απλοποίηση των τρόπων εφαρμογής της νέας οδηγίας, 
με συνεκτίμηση των αντικειμενικών και γενικευμένων 
δυσκολιών που συναντώνται κατά την παρακολούθηση 
της έκτης οδηγίας, 
— την επανεξέταση και την ταχεία υιοθέτηση του προγράμ­
ματος κοινωνικών μέτρων (που υπέβαλε η Επιτροπή το 
1986) που όχι μόνο θα επιτρέψει την εξισορρόπηση της 
απώλειας των θέσεων εργασίας αλλά, μεταξύ άλλων θα 
συμβάλει στην ένταξη του εργατικού δυναμικού στη διαδι­
κασία εκσυγχρονισμού του τομέα των ναυπηγικών εργα­
σιών, τόσο της κατασκευής όσο και των επισκευών, 
— τον καθορισμό σε σύντομο χρονικό διάστημα αποτε­
λεσματικών παρεμβάσεων για την υποστήριξη της διαχεί­
ρισης των κοινοτικών στόλων, από τους οποίους εξαρτώ­
νται οι τύχες του κοινοτικού ναυπηγικού κλάδου. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE