[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 26.8.2008

COM(2008) 525 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

Η κατάσταση της γεωργίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση – Έκθεση 2006

{SEC(2008) 2382}

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

Η κατάσταση της γεωργίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση – Έκθεση 2006

Εισαγωγή

1. Η έκθεση της Επιτροπής του 2006 για την κατάσταση της γεωργίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση ολοκληρώθηκε το 2007 και δημοσιεύεται μαζί με τη Γενική Έκθεση για τις δραστηριότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

1. Η κατασταση της οικονομίας και το γεωργικό εισοδημα

2. Η παραγωγή των γεωργικών εκμεταλλεύσεων ήταν κατά το 2006 μικρότερη από το 2005. Στον τομέα των καλλιεργειών η παραγωγή μειώθηκε κατά 4% ενώ στον τομέα της ζωικής παραγωγής υποχώρησε κατά 1%.

3. Τόσο στον τομέα των καλλιεργειών, όσο και στον τομέα της ζωικής παραγωγής οι αγρότες εισέπραξαν χαμηλότερες τιμές για τα προϊόντα τους. Οι πραγματικές τιμές μειώθηκαν κατά μέσον όρο κατά 2%.

4. Ο αριθμός των γεωργών εξακολούθησε να μειώνεται (κατά 2% λιγότερο το 2006, σε σύγκριση με το 2005).

5. Τα εισοδήματα των αγροτών αυξήθηκαν κατά μέσο όρο κατά 3%, μολονότι οι αποκλίσεις μεταξύ των κρατών μελών ήταν σημαντικές, με αποτέλεσμα τα εισοδήματα να αυξάνονται ουσιαστικά σε μερικά κράτη και να εμφανίζουν έντονη πτώση σε άλλα.

6. Κατά το 2006, η ΕΕ συνέχισε να είναι συνολικά καθαρός εξαγωγέας γεωργικών προϊόντων.

2. Εξελίξεις πολιτικής και νομοθετικές πρωτοβουλίεσ το 2006

Η μεταρρύθμιση της ΚΓΠ

7. Η μεταρρύθμιση της ΚΓΠ συνεχίστηκε το 2006. Το Μάιο, η Επιτροπή δημοσίευσε έγγραφο διαβουλεύσεων σχετικά με τη μεταρρύθμιση του τομέα των οπωροκηπευτικών. Τον Ιούνιο ζήτησε τη συνολική μεταρρύθμιση του αμπελοοινικού κλάδου. Το Σεπτέμβριο, η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση για τη μεταρρύθμιση του τομέα της μπανάνας (που υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο το Δεκέμβριο.)

8. Οι προπαρασκευαστικές εργασίες άρχισαν, με ορισμένες ρήτρες επανεξέτασης που είχαν συμπεριληφθεί στις μεταρρυθμίσεις του 2003 και του 2004 να υπάγονται στον ενιαίο όρο «διαγνωστικός έλεγχος υγείας».

9. Το 2006, η Επιτροπή προώθησε το πρόγραμμά της για την απλούστευση της ΚΓΠ με την παρουσίαση ενός προγράμματος δράσης (που περιλαμβάνει 24 προτάσεις για νομοθετικές αλλαγές) και την έγκριση πρότασης για την καθιέρωση ενιαίας κοινής οργάνωσης αγοράς.

Πολιτική ποιότητας

10. Το Συμβούλιο ενέκρινε το Μάρτιο τον κανονισμό για την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων και των ονομασιών προέλευσης των γεωργικών προϊόντων και των τροφίμων. Εξέδωσε επίσης κανονισμό για τα γεωργικά προϊόντα και τα τρόφιμα υπό τη μορφή των εγγυημένων παραδοσιακών ιδιότυπων προϊόντων

Βιολογική γεωργία

11. Το Συμβούλιο κατέληξε το Δεκέμβριο σε συμφωνία επί της «γενικής προσέγγισης» στο θέμα της πρότασης κανονισμού του Συμβουλίου για την παραγωγή και επισήμανση των βιολογικών προϊόντων. Ο νέος κανονισμός συνιστά ακρογωνιαίο λίθο του κοινοτικού προγράμματος δράσης για τα βιολογικά τρόφιμα και τη βιολογική γεωργία και αποτελεί σημαντικό βήμα στην πορεία για την περαιτέρω ανάπτυξη της βιολογικής γεωργίας στην ΕΕ.

Κρατικές ενισχύσεις

12. Η Επιτροπή έλαβε 319 κοινοποιήσεις σχεδιαζόμενων μέτρων κρατικών ενισχύσεων για τον γεωργικό και τον γεωργοβιομηχανικό τομέα. Κίνησε την εξέταση 27 μέτρων κρατικών ενισχύσεων, τα οποία δεν είχαν προηγουμένως κοινοποιηθεί βάσει του άρθρου 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ.

Ενίσχυση στους απόρους

13. Η Ευρωπαϊκή Ένωση συνέχισε να διανέμει κατά το 2006 τρόφιμα από τα αποθέματα παρέμβασης στους απόρους.

Εξόχως απόκεντρες περιοχές – μεταρρύθμιση του καθεστώτος POSEI

14. Η μεταρρύθμιση των διατάξεων για τα POSEI (προγράμματα ειδικών μέτρων για τις εξόχως απόκεντρες περιοχές) οριστικοποιήθηκε στις αρχές του έτους, με την υιοθέτηση του κανονισμού του Συμβουλίου περί καθορισμού των ειδικών μέτρων για τη γεωργία στις εξόχως απόκεντρες περιοχές της Ένωσης

3. Γεωργικές αγορές

Φυτικά προϊόντα

15. Η παγκόσμια παραγωγή σιτηρών κατά την περίοδο εμπορίας 2006/07 ήταν μικρότερη από το προηγούμενο έτος – ανήλθε σε 1.567 εκατομμύρια τόνους, σε σύγκριση με τη σοδειά του προηγούμενου έτους που έφτασε τα 1.602 εκατομμύρια τόνους.

16. Η συγκομιδή στην ΕΕ ήταν επίσης χαμηλότερη - κατά 6%. Η αιτία για αυτό ήταν ότι οι αγρότες καλλιέργησαν μικρότερη περιοχή με σιτηρά, με συνέπεια οι αποδόσεις να είναι χαμηλότερες.

Zωϊκά προϊόντα

17. Σε ό,τι αφορά το γάλα, η παραγωγή των γεωργών της ΕΕ υποχώρησε κατά το 2006 σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος (μειώθηκε κατά 1%). Αυτό οφείλεται στο ότι μειώθηκε ο αριθμός των παραγωγών γαλακτοκομικών προϊόντων. Οι υπόλοιποι παραγωγοί γαλακτοκομικών προϊόντων αύξησαν το μέσο μέγεθος της αγέλης τους και την απόδοση ανά αγελάδα, αλλά οι αυξήσεις αυτές δεν αποδείχθηκαν επαρκείς για να αντισταθμισθεί η μείωση του αριθμού των παραγωγών γαλακτοκομικών προϊόντων. Για πρώτη φορά, ορισμένα κράτη μέλη παρήγαγαν μικρότερη ποσότητα γάλακτος από την επιτρεπόμενη βάσει του καθεστώτος των ποσοστώσεων παραγωγής.

18. Όσον αφορά το βόειο και το μοσχαρίσιο κρέας, σημειώθηκε μικρή αύξηση της παραγωγής κατά 0,4%. Αυτό ανάγεται πρώτιστα στην αύξηση του αριθμού των αγελάδων που θανατώθηκαν στο ΗΒ συνεπεία της επαναδιοχέτευσης ζώων ηλικίας άνω των τριάντα μηνών στην εμπορική αγορά.

19. Το 2006, οι γεωργοί παρήγαγαν 7,9 εκατομμύρια τόνους βοείου και μοσχαρίσιου κρέατος, ενώ οι πολίτες της ΕΕ κατανάλωσαν 8,2 εκατομμύρια τόνους.

20. Στο σκέλος του εξωτερικού εμπορίου, η ΕΕ εξήγαγε περίπου 239.000 τόνους βοείου κρέατος κυρίως στη Ρωσία, την Ελβετία, την Κροατία και την Αγκόλα. Η ΕΕ εισήγαγε από την άλλη πλευρά 510.000 τόνους βοείου κρέατος περίπου. Πάνω από το 90% των εισαγωγών προερχόταν από τη Βραζιλία, την Αργεντινή και την Ουρουγουάη.

21. Χαρακτηριστικό για τη συνολική κατάσταση στην αγορά αιγείου και προβείου κρέατος της ΕΕ κατά το 2006 ήταν το μειωμένο μέγεθος της αγέλης τους. Σημειώθηκε έξαρση στις εστίες καταρροϊκού πυρετού των προβάτων - σε μια τοποθεσία βορειότερα από οποιαδήποτε άλλη εστία που είχε προηγουμένως εκδηλωθεί στο έδαφος της Γαλλίας, της Γερμανίας και των χωρών της Mπενελούξ.

22. Όσον αφορά το χοιρινό κρέας, οι τιμές για το 2006 διαμορφώθηκαν σε σχετικά θετικά επίπεδα, αλλά μετά το καλοκαίρι σημειώθηκε αλματώδης αύξηση στο κόστος των ζωοτροφών.

23. Όσον αφορά το κρέας των πουλερικών, τόσο η παραγωγή, όσο και η κατανάλωση μειώθηκαν μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2006, λόγω της προβολής από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης των κρουσμάτων εμφάνισης της γρίππης των πτηνών. Εντούτοις, προς το τέλος του έτους, η παραγωγή και η κατανάλωση ανέκαμψαν.

4. Εφαρμογή της μεταρρύθμισης του 2003

24. Το 2005, δέκα κράτη μέλη είχαν αρχίσει να εφαρμόζουν το καθεστώς ενιαίας στρεμματικής ενίσχυσης (ΚΕΣΕ), με την καταβολή άμεσων ενισχύσεων. Το 2006, προσχώρησαν πέντε επιπλέον.

25. Η Γαλλία, η Ισπανία, οι Κάτω Χώρες και η Ελλάδα επέλεξαν το ιστορικό πρότυπο, ενώ η Φινλανδία επέλεξε το περιφερειακό πρότυπο.

5. Αγροτική ανάπτυξη

26. Όσον αφορά την περίοδο 2000 - 2006, υπήρξαν 68 προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης, 69 περιφερειακά προγράμματα στόχου 1 και 20 περιφερειακά προγράμματα στόχου 2. Στα προγράμματα στόχου 1 και στόχου 2 ενσωματώθηκαν διάφορα μέτρα αγροτικής ανάπτυξης.

27. Κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου, ο αριθμός των προγραμμάτων Leader + ήταν εξαιρετικά σημαντικός (περίπου 28.000). Πολλές τοπικές ομάδες δράσης πήραν μέρος στη διεθνική συνεργασία.

28. Το 2006, οι δαπάνες αγροτικής ανάπτυξης ανήλθαν σε 9.199,2 εκατομμύρια ευρώ. Από το ποσό αυτό αυτό, το ΕΓΤΠΕ, τμήμα Εγγυήσεων, χορήγησε 5.610,2 εκατομμύρια ευρώ (για τα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης και τα προγράμματα στόχου 2). Το ΕΓΤΠΕ, τμήμα Προσανατολισμού, κατέβαλε 3.589 εκατομμύρια ευρώ (για τα προγράμματα στόχου 1).

29. Κατά την περίοδο 1994 – 1999, περατώθηκε η εφαρμογή 45 προγραμμάτων. Στο τέλος του 2006, συνεχιζόταν η εφαρμογή 39 προγραμμάτων (έναντι 402, τον Μάρτιο του 2003).

6. Περιβάλλον και δαση

30. Το Σεπτέμβριο, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με τίτλο «Διαμόρφωση γεωργοπεριβαλλοντικών δεικτών για την παρακολούθηση της ενσωμάτωσης των περιβαλλοντικών προβληματισμών στην κοινή γεωργική πολιτική», στην οποία κατέγραψε την πρόοδο που επιτεύχθηκε ως προς την ανάπτυξη των γεωργοπεριβαλλοντικών δεικτών και προσδιόρισε τις ενέργειες για το μέλλον

31. Η εφαρμογή του «Σχεδίου δράσης υπέρ της βιοποικιλότητας στους τομείς της γεωργίας» συνεχίστηκε. Η Επιτροπή παρουσίασε ανακοίνωση με θέμα «Η ανάσχεση της απώλειας της βιοποικιλότητας έως το 2010 και μετέπειτα - Η υποστήριξη των υπηρεσιών οικοσυστήματος με στόχο την ευημερία του ανθρώπου».

32. Όσον αφορά τις γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες, η Επιτροπή ενέκρινε το Μάρτιο έκθεση που απευθύνεται στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την εμπειρία που αποκτήθηκε στα κράτη μέλη κατά την εφαρμογή των μέτρων για να αντιμετωπισθεί το φαινόμενο της συνύπαρξης των καλλιεργειών.

Η ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με ένα σχέδιο δράσης για τα δάση εγκρίθηκε τον Ιούνιο. Τα συμπεράσματα του Συμβουλίου για το σχέδιο αυτό έγιναν αποδεκτά από το Συμβούλιο Γεωργίας και Αλιείας τον Οκτώβριο.

7. Χρηματοδότηση της ΚΓΠ το 2006

33. Οι δαπάνες της ΚΓΠ χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο των δημοσιονομικών προοπτικών που αποφασίστηκαν κατά τη σύνοδο κορυφής του Βερολίνου το 1999 και οι οποίες προσαρμόστηκαν στη σύνοδο κορυφής της Κοπεγχάγης στο τέλος του 2002, κατά τρόπο ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι δημοσιονομικές επιπτώσεις από τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κατά συνέπεια, κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους 2006 ίσχυσαν νέα ανώτατα όρια για την ΕΕ 25.

8. Διεύρυνση

34. Όσον αφορά τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, τέθηκαν σε εφαρμογή ενισχυμένα μέτρα παρακολούθησης. Έγινε διμερής εξέταση της γεωργικής νομοθεσίας με την Τουρκία και την Κροατία.

9. Διεθνείσ σχεσεισ

35. Στον τομέα των διεθνών γεωργικών σχέσεων, το πρώτο εξάμηνο του έτους αποτέλεσε περίοδο έντονης δραστηριότητας. Η Επιτροπή συμμετείχε ιδιαιτέρως ενεργά στις διαπραγματεύσεις υπό την αιγίδα του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, με στόχο να ελευθερωθούν περαιτέρω οι εμπορικές συναλλαγές σε παγκόσμιο επίπεδο - συμπεριλαμβανομένου του εμπορίου γεωργικών προϊόντων. Εντούτοις, οι διαπραγματεύσεις (που είναι γνωστές ως αναπτυξιακό πρόγραμμα της Ντόχα) δεν κατόρθωσαν να έχουν υψηλό επίπεδο επιτυχίας.

36. Κατά το δεύτερο εξάμηνο του έτους, η ΕΕ άρχισε να εμβαθύνει τις επαφές με τους κύριους εμπορικούς εταίρους της εν όψει της επανάληψης των διαπραγματεύσεων στις αρχές του 2007.