C 220/106

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για επαρκείς κατώτατους μισθούς στην Ευρωπαϊκή Ένωση»

[COM (2020) 682 final — 2020/310 (COD)]

(2021/C 220/16)

Εισηγήτριες: η κ. Milena ANGELOVA και η κ. Cinzia DEL RIO

Αιτήσεις γνωμοδότησης Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 11.11.2020 Συμβούλιο, 10.11.2020 Νομική βάση Άρθρο 153 παράγραφος 2 και άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης Αρμόδιο όργανο Απασχόληση, κοινωνικές υποθέσεις, δικαιώματα του πολίτη Έγκριση από το τμήμα 11.3.2021 Έγκριση από την ολομέλεια 25.3.2021 Σύνοδος ολομέλειας αριθ. 559 Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας (υπέρ/κατά/αποχές) 155/100/20

1. Συμπεράσματα και συστάσεις

1.1. Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) στηρίζει ένθερμα τον στόχο που επιδιώκει η Ευρώπη να δείξει τον δρόμο για να μεταβούμε από την αβεβαιότητα σε μια νέα σιγουριά δημιουργώντας ευκαιρίες και ευημερία, προωθώντας την καινοτομία, την ανάπτυξη και τον θεμιτό ανταγωνισμό ( 1 ) , προκειμένου να ενθαρρυνθεί η ανοδική οικονομική και κοινωνική σύγκλιση. Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με τους γενικούς στόχους της επίτευξης επαρκών κατώτατων μισθών και της ενίσχυσης των συστημάτων συλλογικής διαπραγμάτευσης στην ΕΕ, της ικανοποιητικής ανταμοιβής της εργασίας, της καταπολέμησης της φτώχειας και της ενίσχυσης του ρόλου των κοινωνικών εταίρων και του κοινωνικού διαλόγου, σύμφωνα με τα εθνικά συστήματα εργασιακών σχέσεων.

1.2. Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι η προτεινόμενη οδηγία θα συμβάλει στην επίτευξη των στόχων της Ένωσης και, συγκεκριμένα, στην προώθηση της ευημερίας των λαών της, την ανάπτυξη μιας κοινωνικής οικονομίας της αγοράς με υψηλό βαθμό ανταγωνιστικότητας (άρθρο 3 της ΣΕΕ) και τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και εργασίας (άρθρο 151 της ΣΛΕΕ). Ασχολείται επίσης με τα δικαιώματα που κατοχυρώνονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, όπως το δικαίωμα των εργαζομένων σε δίκαιες και πρόσφορες συνθήκες εργασίας (άρθρο 31), και συνάδει με την αρχή 6 του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων (ΕΠΚΔ). Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι στην οδηγία δεν περιλαμβάνονται μέτρα με άμεσο αντίκτυπο στο επίπεδο των αμοιβών και, ως εκ τούτου, τηρούνται πλήρως οι διατάξεις του άρθρου 153 παράγραφος 5 της ΣΛΕΕ.

1.3. Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με τους συνολικούς στόχους της υπό εξέταση πρότασης και ευελπιστεί ότι η οδηγία έχει σχεδιαστεί προσεκτικά κατά τρόπο ώστε να γίνονται σεβαστές οι εθνικές παραδόσεις, οι νόμοι και οι αντίστοιχες πρακτικές, καθώς και ότι, όσον αφορά τις υποχρεώσεις που επιβάλλονται, παρέχει διακριτική ευχέρεια προσαρμογής στο εκάστοτε εγχώριο πλαίσιο. Στην ΕΟΚΕ υπάρχουν αποκλίνουσες απόψεις σχετικά με ορισμένα στοιχεία της νομικής βάσης της πρότασης. Παρά αυτές τις αποκλίνουσες απόψεις, η ΕΟΚΕ διατυπώνει τη θέση της σχετικά με ορισμένα ζητήματα που περιλαμβάνονται στην πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

1.4. Ο ρόλος του κράτους στη δημιουργία «πρόσφορων όρων» —αφενός πολιτικών και αφετέρου νομικών— μέσω της στήριξης και του σεβασμού του ρόλου του κοινωνικού διαλόγου και των συλλογικών διαπραγματεύσεων με τις συνδικαλιστικές οργανώσεις και τις οργανώσεις των εργοδοτών αναγνωρίζεται από πολλούς διεθνείς οργανισμούς και υπενθυμίζεται επίσης σε διάφορες γνωμοδοτήσεις της ΕΟΚΕ. Οι κοινωνικοί εταίροι θα πρέπει να είναι αυτόνομοι και οι οργανώσεις των εργοδοτών και οι συνδικαλιστικές οργανώσεις πρέπει να προστατεύονται από οποιαδήποτε μορφή περιορισμού του δικαιώματός τους να οργανώνουν, να εκπροσωπούν ή να αναλαμβάνουν συλλογική δράση. Συγχρόνως, η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει τη σημασία των κοινών δράσεων και των προγραμμάτων ανάπτυξης ικανοτήτων σε ευρωπαϊκό και σε εθνικό επίπεδο, τα οποία θα διαχειρίζονται απευθείας οι Ευρωπαίοι και οι εθνικοί κοινωνικοί εταίροι.

1.5. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τον στόχο της αύξησης της κάλυψης από συλλογικές διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με τους εθνικούς νόμους και τις εθνικές πρακτικές, και με πλήρη σεβασμό και συμμόρφωση προς την κατανομή αρμοδιοτήτων και την αυτονομία των κοινωνικών εταίρων. Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με τον προτεινόμενο στόχο του 70 % και πιστεύει ότι τα εθνικά σχέδια δράσης (άρθρο 4) μπορούν να διαδραματίσουν καίριο ρόλο στην ανοδική σύγκλιση των μισθών και στη θέσπιση των πλέον κατάλληλων μέτρων και των ενδεδειγμένων μηχανισμών για τον καθορισμό των μισθών και την αύξηση της κάλυψης σε εθνικό επίπεδο, επίσης προκειμένου να εξαλειφθεί το μισθολογικό χάσμα μεταξύ των φύλων και μεταξύ των ηλικιών και να μειωθούν οι ανισότητες και να καταπολεμηθούν οι διακρίσεις, αποδίδοντας ιδιαίτερη προσοχή στους νέους εργαζόμενους. Η ΕΟΚΕ συνιστά οποιαδήποτε εθνικό σχέδιο δράσης να σχεδιάζεται από τους κοινωνικούς εταίρους και να συμφωνείται στο πλαίσιο τριμερούς διαδικασίας.

1.6. Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι στις χώρες όπου υπάρχει αυτορρυθμιζόμενο σύστημα συλλογικών διαπραγματεύσεων, το οποίο εξασφαλίζει δίκαια και επαρκή κατώτατα μισθολογικά όρια, μαζί με άλλους συμφωνηθέντες όρους εργασίας, οποιαδήποτε κρατική παρέμβαση θα πρέπει να αποφεύγεται, ώστε να διασφαλίζεται/να διατηρείται ένα λειτουργικό σύστημα εργασιακών σχέσεων, ικανό να διασφαλίζει από μόνο του την επίτευξη των στόχων που ορίζει η προτεινομένη οδηγία.

1.7. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η αντιπροσωπευτικότητα των κοινωνικών εταίρων συνιστά σημαντικό παράγοντα, καθώς διασφαλίζει τη δημοκρατική εντολή τους. Υπάρχουν διάφορα κριτήρια που θα μπορούσαν να αντιπροσωπεύουν την ορθή πρακτική στη χάραξη των σχεδίων δράσης, σύμφωνα με τους εθνικούς νόμους και τις αντίστοιχες πρακτικές. Υπάρχει μια σειρά περίπλοκων παραγόντων/κριτηρίων που θα μπορούσαν να συνεκτιμηθούν στην αξιολόγηση της αντιπροσωπευτικότητας των κοινωνικών εταίρων σε εθνικό επίπεδο, λαμβανομένου υπόψη ότι διαφέρουν από το ένα κράτος μέλος στο άλλο.

1.8. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τα άρτια αναπτυγμένα συστήματα καθορισμού μισθών και τα λειτουργικά συστήματα κοινωνικής προστασίας, που παρέχουν ένα δίχτυ ασφαλείας σε όσους έχουν ανάγκη, καθώς και άλλα μέτρα για την πρόληψη της φτώχειας των εργαζομένων. Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι η προτεινόμενη οδηγία θεσπίζει μόνο τη γενική αρχή της επάρκειας των μισθών —με βάση μη δεσμευτικές τιμές αναφοράς που εκτιμώνται για τους διάμεσους ή τους μέσους ακαθάριστους ή καθαρούς μισθούς— και δεν περιλαμβάνει συγκεκριμένα μέτρα ή διατάξεις για το πώς θα πρέπει να καθορίζονται οι μισθοί σε εθνικό επίπεδο, καθώς αυτό παραμένει αποκλειστική αρμοδιότητα των κρατών μελών. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τη θέσπιση δεσμευτικών δεικτών για την καθοδήγηση των κρατών μελών και των κοινωνικών εταίρων στην αξιολόγηση της επάρκειας των νόμιμων κατώτατων μισθών και στον προσδιορισμό και την εισαγωγή σχετικών μέτρων στα εθνικά σχέδια δράσης.

1.9. Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι το άρθρο 9 της οδηγίας περιλαμβάνει διατάξεις για τους εργαζομένους που απασχολούνται σε δημόσιες συμβάσεις και σε υπεργολαβίες, καλώντας τα κράτη μέλη να τηρούν τους κατώτατους μισθούς σε όλα τα έργα δημοσίων συμβάσεων. Η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει το αίτημά της οι δημόσιες συμβάσεις να τηρούν πλήρως τις συλλογικές συμβάσεις και να αναστέλλονται οι εμπορικές συμφωνίες σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με τις θεμελιώδεις και επικαιροποιημένες συμβάσεις της ΔΟΕ.

1.10. Η ΕΟΚΕ συνιστά οι εκθέσεις που υποβάλλονται από τα κράτη μέλη να εξετάζονται και να αξιολογούνται με τη δέουσα συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων στην Επιτροπή Απασχόλησης (EMCO), ενώ θα μπορούσε να δημιουργηθεί και μια ειδική υποομάδα για αυτόν τον σκοπό —αποτελούμενη από εκπροσώπους εθνικών κυβερνήσεων, εθνικών και ευρωπαϊκών συνδικαλιστικών και εργοδοτικών οργανώσεων, και εμπειρογνώμονες που ορίζονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με τους γενικούς στόχους της επίτευξης επαρκών κατώτατων μισθών και της ενίσχυσης των συστημάτων συλλογικής διαπραγμάτευσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, της ικανοποιητικής ανταμοιβής της εργασίας, της καταπολέμησης της φτώχειας και της ενίσχυσης του ρόλου των κοινωνικών εταίρων και του κοινωνικού διαλόγου, σύμφωνα με τα εθνικά συστήματα εργασιακών σχέσεων. Ένα κατάλληλα προσαρμοσμένο κατώτατο επίπεδο μισθών συμβάλλει στην τόνωση της εγχώριας ζήτησης και της οικονομικής ανάπτυξης, και στην ανάπτυξη μιας κοινωνικής οικονομίας της αγοράς με υψηλό βαθμό ανταγωνιστικότητας. Υπάρχουν διάφορα μέσα διακυβέρνησης μέσω των οποίων η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη συνεργάζονται για να επιτύχουν αυτούς τους στόχους, μεταξύ αυτών και το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο. Η πλήρως διαρθρωμένη και αποτελεσματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών σε ολόκληρη τη διαδικασία του Εξαμήνου, σε ευρωπαϊκό και σε εθνικό επίπεδο, είναι καίριας σημασίας για την εφαρμογή οικονομικών και κοινωνικών πολιτικών.

2.2. Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι η προτεινόμενη οδηγία θα συμβάλει στην επίτευξη των στόχων της Ένωσης, συγκεκριμένα, στην προώθηση της ευημερίας των λαών της, την ανάπτυξη κοινωνικής οικονομίας της αγοράς με υψηλό βαθμό ανταγωνιστικότητας (άρθρο 3 της ΣΕΕ) και τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και εργασίας (άρθρο 151 της ΣΛΕΕ). Ασχολείται επίσης με τα δικαιώματα που κατοχυρώνονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, όπως το δικαίωμα των εργαζομένων σε δίκαιες και πρόσφορες συνθήκες εργασίας (άρθρο 31), και συνάδει με την αρχή 6 του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων (ΕΠΚΔ). Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι στην οδηγία δεν περιλαμβάνονται μέτρα με άμεσο αντίκτυπο στο επίπεδο των αμοιβών και, ως εκ τούτου, τηρούνται πλήρως οι διατάξεις του άρθρου 153 παράγραφος 5 της ΣΛΕΕ.

2.3. Στην ΕΟΚΕ υπάρχουν αποκλίνουσες ανησυχίες και απόψεις σχετικά με τα στοιχεία της νομικής βάσης της πρότασης ( 2 ) , αλλά, παρά τις διαφορές αυτές, στην παρούσα γνωμοδότηση η ΕΟΚΕ εκφράζει τις απόψεις της για ορισμένα θέματα που περιλαμβάνονται στην πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

2.4. Η ΕΟΚΕ ανησυχεί ότι το ποσοστό των ατόμων που εργάζονται αλλά εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν φτώχεια αυξήθηκε από 8,3 % του συνολικού εργατικού δυναμικού της ΕΕ το 2007 σε 9,4 % το 2018, με σημαντικό αντίκτυπο στους νέους (το 28,1 % των εργαζομένων ηλικίας 16-24 ετών αντιμετωπίζει κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού), τις γυναίκες, τα άτομα με μεταναστευτικό υπόβαθρο, τα άτομα με αναπηρία και σε όσους βρίσκονται στο περιθώριο της αγοράς εργασίας. Αυτές οι ομάδες εργάζονται σε περισσότερο επισφαλείς και άτυπες θέσεις εργασίας με χαμηλούς μισθούς και χαμηλότερη κάλυψη κοινωνικής προστασίας, γεγονός που έχει αντίκτυπο στη βιωσιμότητα των συστημάτων πρόνοιας, μεσοπρόθεσμα έως και μακροπρόθεσμα. Απαιτούνται στοχευμένες δράσεις και μεταρρυθμίσεις για να εξασφαλιστεί η επαρκής προστασία των περιθωριοποιημένων ομάδων από τη φτώχεια ( 3 )

2.5. Η ΕΟΚΕ συνιστά να αναληφθεί δράση για να αποτραπεί ο κίνδυνος μη συμμόρφωσης, συμπεριλαμβανομένης μιας ανεπιθύμητης αύξησης του αριθμού των αδήλωτων εργαζομένων, που θα οδηγήσει σε αθέμιτο ανταγωνισμό, και αυτές οι πτυχές να παρακολουθούνται στενά και να εξεταστούν στη φάση υλοποίησης της πρότασης.

3. Ειδικές παρατηρήσεις σχετικά με την πρόταση

3.1. Δίαυλοι και πρόσφορες συνθήκες για την προώθηση των συλλογικών διαπραγματεύσεων σχετικά με τον καθορισμό των μισθών

3.1.1. Η προτεινόμενη οδηγία έχει ως στόχο να διασφαλίσει ότι οι εργαζόμενοι στην Ένωση προστατεύονται από επαρκείς κατώτατους μισθούς, που εξασφαλίζουν ένα αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης, όπου και αν εργάζονται, και να προωθήσει τις συλλογικές διαπραγματεύσεις όσον αφορά τον καθορισμό των μισθών και γενικά τους όρους εργασίας σε όλα τα κράτη μέλη ( 4 ) . Η ΕΟΚΕ αναμένει η πρόταση οδηγίας να είναι προσεκτικά σχεδιασμένη, ώστε να σέβεται τις καθιερωμένες εθνικές παραδόσεις σε αυτόν τον τομέα και να αφήνει περιθώριο προσαρμογής των υποχρεώσεών της στο εγχώριο πλαίσιο.

3.1.2. Οι ευρωπαϊκοί κοινωνικοί εταίροι έχουν ζητήσει αρκετές φορές από τα θεσμικά όργανα να προωθήσουν ή να δημιουργήσουν, όπου είναι αναγκαίο, ευνοϊκές και πρόσφορες συνθήκες, ώστε ο κοινωνικός διάλογος και οι συλλογικές διαπραγματεύσεις να έχουν αποτέλεσμα και να ανταποκρίνονται στις πραγματικές προκλήσεις. Η τετραμερής δήλωση ( 5 ) με τίτλο «Μια νέα αρχή για τον κοινωνικό διάλογο» και τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, της 16ης Ιουνίου 2016, καλούν τα κράτη μέλη να «στηρίξουν τη βελτίωση της λειτουργίας και της αποτελεσματικότητας του κοινωνικού διαλόγου σε εθνικό επίπεδο, που μπορεί να συμβάλει στις συλλογικές διαπραγματεύσεις και να διαμορφώσει επαρκές περιθώριο για τις διαπραγματεύσεις των κοινωνικών εταίρων».

3.1.3. Ο ρόλος του κράτους στη δημιουργία «πρόσφορων συνθηκών» —πολιτικών και νομικών— αναγνωρίζεται από αρκετά διεθνή θεσμικά όργανα. «Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι, για να είναι αποτελεσματικός ο κοινωνικός διάλογος, πρέπει να περιλαμβάνει: αντιπροσωπευτικούς και νόμιμους κοινωνικούς εταίρους οι οποίοι διαθέτουν τις γνώσεις και τις τεχνικές ικανότητες και έχουν έγκαιρη πρόσβαση σε σχετικές πληροφορίες ούτως ώστε να μπορούν να συμμετέχουν· πολιτική βούληση και δέσμευση για τη συμμετοχή στον κοινωνικό διάλογο· σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων, όπως η αυτονομία των κοινωνικών εταίρων, η ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι και των συλλογικών διαπραγματεύσεων, τα οποία παραμένουν στον πυρήνα των εργασιακών σχέσεων και τέλος, ένα ευνοϊκό νομικό και θεσμικό πλαίσιο σε στήριξη των διαδικασιών κοινωνικού διαλόγου με ικανά θεσμικά όργανα» ( 6 ) . Οι μελέτες καταδεικνύουν ότι, στις χώρες όπου ο ρόλος των συλλογικών διαπραγματεύσεων αναγνωρίζεται, υποστηρίζεται και γίνεται απολύτως σεβαστός από το κράτος, τα ποσοστά ανεργίας είναι χαμηλότερα, η παραγωγικότητα είναι υψηλότερη και προωθείται η σύγκλιση των μισθών ( 7 ) . Είναι επίσης σημαντικό οι διαδικασίες κοινωνικού διαλόγου να αποφέρουν απτά αποτελέσματα τόσο για τους εργαζομένους όσο και για τις επιχειρήσεις.

3.1.4. Οι κοινές δράσεις και τα προγράμματα ανάπτυξης ικανοτήτων σε ευρωπαϊκό και σε εθνικό επίπεδο, τα οποία διαχειρίζονται άμεσα οι Ευρωπαίοι και οι εθνικοί κοινωνικοί εταίροι, αποτελούν αποτελεσματικό μέσο για την ενίσχυση των ικανοτήτων στον τομέα του κοινωνικού διαλόγου και των συλλογικών διαπραγματεύσεων για τις συνδικαλιστικές οργανώσεις και τις οργανώσεις των εργοδοτών, όπου αυτό είναι απαραίτητο ( 8 ) . Η ΕΟΚΕ συνιστά να υποστηρίζονται επαρκώς τα προγράμματα και οι δράσεις ανάπτυξης ικανοτήτων και να αξιολογούνται τα αποτελέσματά τους προκειμένου να επιτευχθούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο οι προβλεπόμενοι στόχοι τους.

3.1.5. Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι ορισμένες διατάξεις και έννοιες στην πρόταση ( 9 ) είναι διατυπωμένες με μεγαλύτερη ακρίβεια, ώστε να μην υπάρχει περιθώριο για αβεβαιότητες και για ερμηνεία από το Δικαστήριο της ΕΕ. Το αντικείμενο και το πεδίο εφαρμογής των άρθρων 1 και 2 ισχύουν για όλα τα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένων των χωρών όπου υπάρχει αυτορρυθμιζόμενο σύστημα συλλογικών διαπραγματεύσεων.

3.1.6. Η ΕΟΚΕ συνιστά οποιαδήποτε εθνικό σχέδιο δράσης με στόχο την προώθηση της κάλυψης των συλλογικών διαπραγματεύσεων να σχεδιάζεται από τους κοινωνικούς εταίρους και να συμφωνείται στο πλαίσιο τριμερούς διαδικασίας. Αυτά τα σχέδια θα πρέπει επίσης να καταρτίζονται σε πλήρη συμμόρφωση με τις αναγνωρισμένες αρχές της ελευθερίας του συνεταιρίζεσθαι και του προαιρετικού χαρακτήρα της συλλογικής διαπραγμάτευσης, που κατοχυρώνονται στις συμβάσεις της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ). Η ΕΟΚΕ εκτιμά την ισορροπημένη προσέγγιση που προβλέπεται στα άρθρα 1 και 3 της σύμβασης 131 της ΔΟΕ για τον καθορισμό κατώτατων μισθών ( 10 ) . Η ΕΟΚΕ συνιστά οι διατάξεις της πρότασης οδηγίας να τηρούν τις αρχές των συμβάσεων 87, 98 και 154 της ΔΟΕ, προκειμένου να διασφαλιστεί η αυτονομία των κοινωνικών εταίρων, το δικαίωμά τους να εγγράφουν μέλη, καθώς και τα κίνητρα και οι δυνατότητές τους να διαπραγματεύονται και να συνάπτουν συλλογικές συμβάσεις.

3.1.7. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τον στόχο της αύξησης της κάλυψης από συλλογικές διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με τους εθνικούς νόμους και τις εθνικές πρακτικές, και με πλήρη σεβασμό —και συμμόρφωση— προς την κατανομή αρμοδιοτήτων και την αυτονομία των κοινωνικών εταίρων. Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την προώθηση της ικανότητας των κοινωνικών εταίρων και προωθεί τις κοινές δράσεις τους όσον αφορά τη συμμετοχή σε συλλογικές διαπραγματεύσεις για τον καθορισμό των μισθών, και την ενθάρρυνση εποικοδομητικών, ουσιαστικών και εμπεριστατωμένων διαπραγματεύσεων επί των μισθών ( 11 ) . Το άρθρο 4 προβλέπει απαιτήσεις σχετικά με την κυβερνητική παρέμβαση στην κατάρτιση πλαισίων και σχεδίων δράσης, και η ΕΟΚΕ επιμένει αυτό να υλοποιείται στο πλαίσιο μιας τριμερούς προσέγγισης, κατά τρόπο που να σέβεται την αυτονομία των κοινωνικών εταίρων και σε συνεργασία με αυτούς. Σε ορισμένα κράτη μέλη, η κάλυψη των συλλογικών συμβάσεων αποφασίζεται από τους κοινωνικούς εταίρους, ενώ σε άλλα κράτη μέλη, η νομοθεσία ή η κοινή πρακτική προβλέπουν μηχανισμούς για την επέκταση των συλλογικών συμβάσεων, και αυτές οι διαφορές πρέπει να γίνονται σεβαστές. Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με τον προτεινόμενο στόχο του 70 % και πιστεύει ότι τα εθνικά σχέδια δράσης, που συμφωνούνται και καταρτίζονται μαζί με τους κοινωνικούς εταίρους, μπορούν να διαδραματίσουν καίριο ρόλο στην ανοδική σύγκλιση των μισθών και στη θέσπιση δίκαιων μηχανισμών για τον καθορισμό των μισθών σε εθνικό επίπεδο, μεταξύ άλλων, προκειμένου να εξαλειφθεί το μισθολογικό χάσμα μεταξύ των φύλων και μεταξύ των ηλικιών. Αυτά τα σχέδια δράσης θα επιτρέψουν επίσης να ληφθούν υπόψη οι εθνικές πρακτικές και να βελτιωθούν τα συστήματα, όπου είναι αναγκαίο. Θα πρέπει να εφαρμόζονται, να αξιολογούνται, να επανεξετάζονται και να προσαρμόζονται δεόντως, ώστε βαθμιαία να αυξήσουν την κάλυψη από τις συλλογικές διαπραγματεύσεις μεσοπρόθεσμα. Σε ορισμένες χώρες, εφαρμόζονται μηχανισμοί επέκτασης των συλλογικών συμβάσεων, οι οποίοι αποσκοπούν στην αύξηση της κάλυψης από συλλογικές συμβάσεις. Ωστόσο, η χρήση μηχανισμών επέκτασης είναι μόνο ένας από τους τρόπους με τους οποίους μπορούν να προωθηθούν οι συλλογικές διαπραγματεύσεις και να αυξηθεί η κάλυψη, παράλληλα, για παράδειγμα, με τις κοινές δράσεις και την ανάπτυξη ικανοτήτων, τα μέτρα κατά της διάλυσης των συνδικαλιστικών οργανώσεων, την προστασία των δικαιωμάτων των συνδικαλιστικών και εργοδοτικών οργανώσεων να διαπραγματεύονται συλλογικά, τον ορισμό συμφωνηθέντων κριτηρίων αντιπροσωπευτικότητας και την καταπολέμηση κάθε μορφής διάκρισης. Αυτά τα στοιχεία και οι στοχευμένες προτάσεις θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τα εθνικά σχέδια δράσης, μαζί με άλλες πρωτοβουλίες.

3.1.8. Ωστόσο, στις χώρες όπου υπάρχει αυτορρυθμιζόμενο σύστημα συλλογικών διαπραγματεύσεων, το οποίο εξασφαλίζει δίκαια και επαρκή κατώτατα μισθολογικά όρια, μαζί με άλλους συμφωνηθέντες όρους εργασίας, οποιαδήποτε κρατική παρέμβαση θα πρέπει να αποφεύγεται, ώστε να διασφαλίζεται/να διατηρείται ένα λειτουργικό σύστημα εργασιακών σχέσεων, ικανό να διασφαλίζει από μόνο του την επίτευξη των στόχων που ορίζει η προτεινομένη οδηγία. Σε αυτές τις χώρες, σε περίπτωση που μια κάλυψη συλλογικής διαπραγμάτευσης υποχωρεί κάτω από ένα δεδομένο κατώτατο όριο, τα εθνικά σχέδια δράσης πρέπει να προέρχονται και να συμφωνούνται, πρωτίστως, από τους κοινωνικούς εταίρους.

3.2. Η πρόταση προβλέπει μια διαφοροποιημένη προσέγγιση μεταξύ των κρατών μελών όπου οι κατώτατοι μισθοί καθορίζονται βάσει νόμου και αυτών όπου οι μισθοί καθορίζονται βάσει συλλογικών συμβάσεων. Αυτή η ταξινόμηση, παρότι χρησιμοποιείται ευρέως από τον ΟΟΣΑ, το Eurofound και άλλους ακαδημαϊκούς και ερευνητικούς οργανισμούς, μπορεί να αμφισβητηθεί όταν χρησιμοποιείται για τον σκοπό οποιασδήποτε διαδικασίας σχετικής με τον καθορισμό των μισθών —για διαφορετικούς λόγους, ένας από τους οποίους είναι ότι, σε ορισμένα κράτη μέλη, όπου η κυβερνητική παρέμβαση περιορίζεται στην επισημοποίηση των συμβάσεων που διαπραγματεύονται οι κοινωνικοί εταίροι, ο κατώτατος μισθός δεν είναι θεσμοθετημένος αλλά συμβατικός.

3.3. Συλλογικές διαπραγματεύσεις — Ορισμοί και κάλυψη

3.3.1. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι οι συλλογικές διαπραγματεύσεις είναι το αποτελεσματικότερο εργαλείο για τον καθορισμό επαρκών και κατάλληλα προσαρμοσμένων μισθών, συμπεριλαμβανομένων των κατώτατων μισθών, οι οποίοι αποτελούν βασική συνιστώσα της κοινωνικής οικονομίας της αγοράς. Το άρθρο 3 της πρότασης περιλαμβάνει κάποιους ορισμούς που ισχύουν για τον σκοπό της οδηγίας.

3.3.2. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η αντιπροσωπευτικότητα των κοινωνικών εταίρων συνιστά σημαντικό παράγοντα, καθώς διασφαλίζει τη δημοκρατική εντολή τους. Υπάρχουν διάφορα κριτήρια που θα μπορούσαν να αντιπροσωπεύουν την ορθή πρακτική που πρέπει να εφαρμόζεται σε εθνικό επίπεδο, σύμφωνα με τους εθνικούς νόμους και τις πρακτικές. Υπάρχει μια σειρά περίπλοκων παραγόντων/κριτηρίων που θα μπορούσαν να συνεκτιμώνται στην αξιολόγηση της αντιπροσωπευτικότητας των κοινωνικών εταίρων σε εθνικό επίπεδο, λαμβανομένου υπόψη ότι διαφέρουν ανά κράτος μέλος: ο αριθμός των μελών και η σημασία της παρουσίας τους σε εδαφικό και σε εθνικό επίπεδο· η ικανότητα κινητοποίησης των μελών τους και ανάληψης δράσης· ο αριθμός συλλογικών συμβάσεων που έχουν υπογραφεί στα διάφορα επίπεδα (τομεακό/εταιρικό κ.λπ.)· ο αριθμός των εκλεγμένων εκπροσώπων συνδικαλιστικών ή εργοδοτικών οργανώσεων· η σύνδεση με ευρωπαϊκή οργάνωση κοινωνικών εταίρων (αναγνωρισμένη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή)· η αναγνώριση από την κυβέρνηση και η παρουσία σε εθνικές/τομεακές/διμερείς/τριμερείς δομές ή φορείς βιώσιμης ανάπτυξης κ.λπ. Η ΕΟΚΕ ζητεί ο όρος «οργανώσεις εργαζομένων» να αντικατασταθεί από τον όρο «συνδικαλιστικές οργανώσεις», δεδομένου ότι ο πρώτος επιδέχεται παρερμηνείες και ενδέχεται να οδηγήσει σε έναρξη διαπραγματεύσεων με άλλες μη αναγνωρισμένες μορφές ομάδων συμφερόντων εργαζομένων, ή ακόμα και με οργανώσεις υπό τον έλεγχο των εργοδοτών.

3.3.3. Η ΕΟΚΕ έχει δηλώσει αρκετές φορές ότι ο κοινωνικός διάλογος αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου. Οι κοινωνικοί εταίροι θα πρέπει να είναι αυτόνομοι και οι οργανώσεις εργοδοτών και εργαζομένων θα πρέπει να προστατεύονται από οποιαδήποτε μορφή περιορισμού του δικαιώματός τους να οργανώνουν, να εκπροσωπούν ή να αναλαμβάνουν συλλογική δράση. Αυτό είναι εξίσου σημαντικό για τις εργοδοτικές και τις συνδικαλιστικές οργανώσεις.

3.3.4. Το άρθρο 7 της οδηγίας προβλέπει διατάξεις σχετικά με τη συμμετοχή και τη διαβούλευση των κοινωνικών εταίρων όσον αφορά τον καθορισμό και την επικαιροποίηση των νόμιμων κατώτατων μισθών. Τα τελευταία χρόνια, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, έχουν εκδοθεί αρκετές συστάσεις ανά χώρα που καλούν τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν επαρκή συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων σε αυτή τη διαδικασία. Στο Εξάμηνο 2020-2021, 12 κράτη μέλη έλαβαν ειδικές ανά χώρα συστάσεις στις οποίες επισημαίνεται η ανάγκη να αυξηθεί η συμμετοχή και η ανάληψη ευθύνης των κοινωνικών εταίρων στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων ( 12 )

4. Επάρκεια

4.1. Ως αποτέλεσμα των οικονομικών κρίσεων και της τρέχουσας πανδημίας, τα δεδομένα καταδεικνύουν ότι υπάρχει γενική στασιμότητα των μισθών και, σε ορισμένες χώρες, ακόμα και επιδείνωση τα τελευταία χρόνια. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι οι συλλογικές διαπραγματεύσεις διαδραματίζουν καίριο ρόλο στην παροχή προστασίας με τη μορφή κατώτατου μισθού. Οι χώρες με υψηλή κάλυψη από συλλογικές διαπραγματεύσεις συνήθως εμφανίζουν χαμηλότερο ποσοστό χαμηλόμισθων, υψηλότερους κατώτατους μισθούς σε σύγκριση με τον διάμεσο μισθό, μικρότερη μισθολογική ανισότητα και υψηλότερους μισθούς από άλλες χώρες ( 13 )

4.2. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τα άρτια αναπτυγμένα συστήματα καθορισμού μισθών και τα λειτουργικά συστήματα κοινωνικής προστασίας, που παρέχουν ένα δίχτυ ασφαλείας σε όσους έχουν ανάγκη, καθώς και άλλα μέτρα για την πρόληψη της φτώχειας των εργαζομένων. Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι η προτεινόμενη οδηγία θεσπίζει μόνο τη γενική αρχή της επάρκειας των μισθών —με βάση μη δεσμευτικές τιμές αναφοράς που εκτιμώνται για τους διάμεσους ή τους μέσους ακαθάριστους ή καθαρούς μισθούς— και δεν περιλαμβάνει συγκεκριμένα μέτρα ή διατάξεις για το πώς θα πρέπει να καθορίζονται οι μισθοί σε εθνικό επίπεδο, καθώς αυτό παραμένει αποκλειστική αρμοδιότητα των κρατών μελών. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τη θέσπιση δεσμευτικών δεικτών για την καθοδήγηση των κρατών μελών και των κοινωνικών εταίρων στην αξιολόγηση της επάρκειας των νόμιμων κατώτατων μισθών και στον προσδιορισμό και την εισαγωγή σχετικών μέτρων στα εθνικά σχέδια δράσης. Στην πραγματικότητα, οι μισθοί καθορίζονται από τους εθνικούς νόμους που προβλέπουν νόμιμο κατώτατο μισθό, όπου αυτοί υπάρχουν, ή από τις συλλογικές διαπραγματεύσεις. Συγχρόνως, εάν βγουν περισσότεροι άνθρωποι από τη φτώχεια, θα μειωθούν οι δημόσιες δαπάνες για τα συστήματα κοινωνικής προστασίας. Τα όρια της φτώχειας και οι δείκτες κοινωνικού αποκλεισμού χρησιμοποιούνται σε επίπεδο ΕΕ για αναλύσεις και συλλογή κοινών δεδομένων, αλλά δεν υπάρχει επί του παρόντος συμφωνημένος δείκτης σε επίπεδο ΕΕ για να μετρώνται σε απόλυτους όρους η δικαιοσύνη και η επάρκεια των κατώτατων μισθών, ζήτημα που η πρόταση επαφίει στα κράτη μέλη να επιλύσουν στο πλαίσιο των εθνικών σχεδίων.

4.3. Σημαντικά στοιχεία, όπως η ανταγωνιστικότητα, η παραγωγικότητα, η οικονομική ανάπτυξη ανά τομέα, η διαχείριση των δεξιοτήτων, οι νέες διαδικασίες παραγωγής λόγω της εισαγωγής νέων τεχνολογιών, η ψηφιοποίηση και η διαφορετική και πιο ευέλικτη οργάνωση της εργασίας σε ορισμένους παραγωγικούς τομείς, θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη από τους κοινωνικούς εταίρους κατά τον καθορισμό των μισθών μέσω συλλογικών διαπραγματεύσεων σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο και τις εθνικές πρακτικές. Υπογραμμίζοντας την ανάγκη για ανοδική σύγκλιση των μισθών, η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι οι υψηλότεροι μισθοί σημαίνουν επίσης αύξηση στην κατανάλωση και, ως εκ τούτου, στην εσωτερική ζήτηση, έχοντας θετικό οικονομικό αντίκτυπο, και η αύξηση των μισθών επίσης οδηγεί σε υψηλότερα έσοδα για τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης και φορολογίας Αυτά τα αποτελέσματα πρέπει να αναλυθούν προσεκτικά.

4.4. Η προτεινόμενη οδηγία, ωστόσο, έχει ως στόχο να ορίσει ένα ενδεικτικό κατώτατο όριο σε επίπεδο ΕΕ ως τιμή αναφοράς για τους νόμιμους κατώτατους μισθούς στις χώρες όπου υπάρχουν. Δεδομένου ότι οι μισθοί συνιστούν αμοιβή για εκτελεσθείσα εργασία, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και άλλοι παράγοντες, όπως το όριο της φτώχειας, το ελάχιστο αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης, το κόστος διαβίωσης κάθε χώρας. Αυτά τα στοιχεία αποτελούν βασικούς παράγοντες καίριας σημασίας για τον καθορισμό των νόμιμων και συλλογικά συμφωνηθέντων κατώτατων μισθών στις χώρες της ΕΕ. Θα πρέπει να γίνει σαφής διάκριση μεταξύ καθορισμού κατώτατου μισθού και αυξήσεων μισθών.

4.5. Τα κριτήρια που προτείνονται σχετικά με την επάρκεια των κατώτατων μισθών είναι, με εξαίρεση την αγοραστική δύναμη, κριτήρια που αφορούν την κατανομή των μισθών και την εξέλιξή τους. Αφορούν γενικότερα πτυχές της ανισότητας και όχι την προστασία των πλέον ευάλωτων εργαζομένων. «Οι κατώτατοι μισθοί θα πρέπει να είναι δίκαιοι σε σχέση με την κατανομή μισθών στις διάφορες χώρες, ενώ το επίπεδό τους θα πρέπει επίσης να είναι επαρκές σε όρους πραγματικών τιμών, ώστε να επιτρέπει την εξασφάλιση αξιοπρεπούς επιπέδου διαβίωσης, διασφαλίζοντας παράλληλα τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων που προσφέρουν ποιοτικές θέσεις εργασίας» ( 14 )

5. Δημόσιες συμβάσεις

5.1. Το άρθρο 9 της οδηγίας περιλαμβάνει διατάξεις για τους εργαζομένους που απασχολούνται σε δημόσιες συμβάσεις και σε υπεργολαβίες, καλώντας τα κράτη μέλη να τηρούν τους κατώτατους μισθούς σε όλα τα έργα δημοσίων συμβάσεων. Σύμφωνα με τις οδηγίες 2014/23/ΕΕ ( 15 ) , 2014/24/ΕΕ ( 16 ) και 2014/25/ΕΕ ( 17 ) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, η διάταξη υποχρεώνει όλους τους αναδόχους να τηρούν το ισχύον επίπεδο κατώτατων μισθών, είτε αυτοί είναι νόμιμοι είτε έχουν συμφωνηθεί σε συλλογικές συμβάσεις. Η εν λόγω διάταξη συνάδει επίσης με ορισμένες αποφάσεις του ΔΕΕ και, ειδικότερα, με την απόφαση «Regiopost» του 2015 (υπόθεση C-115/14) ( 18 ) . Τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να απορρίψουν τις προσφορές για δημόσιες συμβάσεις από εργολάβους που δεν αναλαμβάνουν να πληρώσουν στους εργαζομένους τις κατώτατες αποδοχές που έχουν θεσμοθετηθεί σε τοπικό επίπεδο ή έχουν συμφωνηθεί συλλογικά, όπως προβλέπει το άρθρο 70 της οδηγίας 2014/24/ΕΕ και το άρθρο 3 της οδηγίας για τους αποσπασμένους εργαζομένους ( 19 ) . Η ΕΟΚΕ έχει ήδη ζητήσει οι δημόσιες συμβάσεις να τηρούν πλήρως τις συλλογικές συμβάσεις και να αναστέλλονται οι εμπορικές συμφωνίες σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με τις θεμελιώδεις και επικαιροποιημένες συμβάσεις της ΔΟΕ. Η ΕΟΚΕ έχει επίσης ζητήσει να επιβάλλονται κυρώσεις, συμπεριλαμβανομένου του αποκλεισμού από τις δημόσιες συμβάσεις και τη δημόσια χρηματοδότηση, στις επιχειρήσεις που δεν τηρούν τις υποχρεώσεις δέουσας επιμέλειας στο προτεινόμενο μέσο για την υποχρεωτική δέουσα επιμέλεια ( 20 )

6. Παρακολούθηση και συλλογή δεδομένων

6.1. Υπάρχει ήδη σημαντικός αριθμός βάσεων δεδομένων και αναλύσεων σχετικά με τους κατώτατους μισθούς και τις διαδικασίες συλλογικών διαπραγματεύσεων. Η διάθεση αξιόπιστων και επικαιροποιημένων δεδομένων στα θεσμικά όργανα και στους κοινωνικούς εταίρους θα μπορούσε να βοηθήσει στην καλύτερη αξιολόγηση και κατανόηση των τρεχουσών τάσεων, όταν πρόκειται να ληφθούν αποφάσεις σε αυτόν τον τομέα. Συνεπώς, η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να συνδράμει περαιτέρω τα κράτη μέλη, σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους, ώστε να συνεχίσουν να βελτιώνουν τη συλλογή δεδομένων και να παρακολουθούν την εξέλιξη των νόμιμων κατώτατων μισθών ( 21 )

6.2. Σε ορισμένα κράτη μέλη, οι συλλογικές συμβάσεις είναι δημοσιευμένες και διαθέσιμες, και σε ορισμένες περιπτώσεις, δημόσιοι ιστότοποι επιτρέπουν την ελεύθερη πρόσβαση σε αυτές, ενώ σε άλλα κράτη μέλη οι συλλογικές συμβάσεις και τα επίπεδα επάρκειας των μισθών βρίσκονται στην κατοχή και στη διάθεση των κοινωνικών εταίρων και όχι των αρχών, και δεν είναι προσβάσιμα στο κοινό. Παρότι υποστηρίζει την προσεκτική περαιτέρω ανάπτυξη της προσβασιμότητας των δεδομένων (η οποία μπορεί να είναι ευαίσθητη όσον αφορά τον σεβασμό της αυτονομίας των κοινωνικών εταίρων και των συλλογικών διαπραγματεύσεων και συμβάσεων, την προστασία των δεδομένων, τον δίκαιο ανταγωνισμό και άλλους τομείς), η ΕΟΚΕ ανησυχεί για την πιθανή αύξηση του διοικητικού φόρτου, ειδικά για τις ΜΜΕ και για τις μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα επιχειρήσεις κοινωνικής οικονομίας, και ζητεί να επιτευχθεί ισορροπία μεταξύ της προστιθέμενης αξίας που απορρέει από την υποχρέωση λεπτομερέστατης ετήσιας πληροφόρησης και της ανάγκης για όσο το δυνατόν μεγαλύτερη μείωση αυτού του φόρτου —όταν αυτή η διάταξη εφαρμόζεται σε εθνικό επίπεδο, ιδίως όσον αφορά την ανάγκη να παρέχονται πληροφορίες για τους καλυπτόμενους και τους μη καλυπτόμενους εργαζομένους, με ανάλυση ανά φύλο, ηλικία, αναπηρία, μέγεθος εταιρείας και κλάδο. Απαιτείται επίσης μεγαλύτερη σαφήνεια σχετικά με την ανάγκη να παρέχεται κατανομή σε δεκατημόρια των κατώτατων μισθών στις χώρες με συμβατική προσέγγιση.

6.3. Η ΕΟΚΕ συνιστά οι εκθέσεις που υποβάλλονται από τα κράτη μέλη να εξετάζονται και να αξιολογούνται με τη δέουσα συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων στην Επιτροπή Απασχόλησης (EMCO), ενώ θα μπορούσε να δημιουργηθεί και μια ειδική υποομάδα για αυτόν τον σκοπό —αποτελούμενη από εκπροσώπους εθνικών κυβερνήσεων, εθνικών και ευρωπαϊκών συνδικαλιστικών και εργοδοτικών οργανώσεων, και εμπειρογνώμονες διορισμένους από την Επιτροπή.

6.4. Η ΕΟΚΕ σημειώνει την εισαγωγή, στην οδηγία, ισχυρών ρητρών μη οπισθοδρόμησης, και καλεί το Κοινοβούλιο να ενισχύσει περαιτέρω ορισμένα βασικά σημεία σε αυτόν τον τομέα, και συγκεκριμένα: — Καμία πιθανή μελλοντική ερμηνεία της εν λόγω οδηγίας δεν θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί για την υπονόμευση της εύρυθμης λειτουργίας των συστημάτων κατώτατων μισθών ή συλλογικών συμβάσεων, — Καμία διάταξη της οδηγίας δεν θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί σε βάρος της ελευθερίας του συνεταιρίζεσθαι ή της αυτονομίας των κοινωνικών εταίρων, — Δεν θα θεσπιστούν νόμιμοι κατώτατοι μισθοί όπου δεν προβλέπονται, εκτός εάν συμφωνούν οι κοινωνικοί εταίροι, — Οι μηχανισμοί καθορισμού των μισθών αποτελούν εθνικό προνόμιο και καμία απόφαση των θεσμικών οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν θα πρέπει να αποσκοπεί στην άμεση παρέμβαση στους μηχανισμούς καθορισμού των μισθών σε εθνικό και σε εταιρικό επίπεδο, διότι το ζήτημα εξακολουθεί να αποτελεί προνόμιο των κοινωνικών εταίρων. Η ΕΟΚΕ καλεί επίσης το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να υπογραμμίσει περαιτέρω ότι καμία διάταξη της οδηγίας δεν πρέπει να ερμηνευθεί ως περιορίζουσα ή θίγουσα δικαιώματα και αρχές όπως αναγνωρίζονται, στα αντίστοιχα πεδία εφαρμογής τους, από το δίκαιο της Ένωσης ή το διεθνές δίκαιο και από διεθνείς συμφωνίες στις οποίες η Ένωση ή τα κράτη μέλη είναι συμβαλλόμενα μέρη, συμπεριλαμβανομένου του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Χάρτη και των σχετικών συμβάσεων και συστάσεων της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας. Η εν λόγω διάταξη προβλέπει επίσης ότι τα κράτη μέλη και οι κοινωνικοί εταίροι μπορούν να θεσπίζουν νομοθετικές, κανονιστικές ή διοικητικές διατάξεις, ή να εφαρμόζουν συλλογικές συμβάσεις που είναι ευνοϊκότερες για τους εργαζομένους. Η ΕΟΚΕ τονίζει επίσης την ανάγκη να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με τις ισχύουσες συλλογικές συμβάσεις και η αποτελεσματική επιβολή, που είναι ουσιαστικής σημασίας για να εξασφαλίζεται πρόσβαση σε προστασία με τη μορφή κατώτατου μισθού και να αποφεύγεται ο αθέμιτος ανταγωνισμός για τις επιχειρήσεις.

Βρυξέλλες, 25 Μαρτίου 2021. Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής Christa SCHWENG

(1) Ομιλία της προέδρου κ. φον ντερ Λάιεν για την κατάσταση της Ένωσης στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

(2) ΕΕ C 429 της 11.12.2020, σ. 159.

(3) Επαρκείς κατώτατοι μισθοί: ερωτήσεις και απαντήσεις.

(4) Άρθρο 4 της COM(2020) 682 final, σ. 28.

(5) Τετραμερής δήλωση.

(6) ΕΕ C 10 της 11.1.2021, σ. 14, σημείο 1.3. Βλέπε ΟΟΣΑ Job Strategy (Στρατηγική για την απασχόληση)· μελέτη του Eurofound με τίτλο «Capacity building: towards effective social dialogue» (Ανάπτυξη ικανοτήτων για αποτελεσματικό κοινωνικό διάλογο), 2019· ψηφίσματα της ΔΟΕ του 2013 και του 2018 για τη Recurrent Discussion on Social Dialogue (Συνέχεια της συζήτησης σχετικά με τον κοινωνικό διάλογο).

(7) The role of collective bargaining systems for labour market performance (Ο ρόλος των συστημάτων συλλογικών διαπραγματεύσεων για τις επιδόσεις της αγοράς εργασίας).

(8) Οι Ευρωπαϊκοί κοινωνικοί εταίροι δήλωσαν πρόσφατα από κοινού ότι πρέπει να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες στον τομέα της ανάπτυξης ικανοτήτων. Στο κοινό πρόγραμμά τους για την περίοδο 2019-2021, δήλωσαν: «Οι δραστηριότητες ανάπτυξης ικανοτήτων εξακολουθούν να αποτελούν προτεραιότητα για τους Ευρωπαίους κοινωνικούς εταίρους. Αναγνωρίζουν ότι, για να έχει θετικό αντίκτυπο ο ευρωπαϊκός κοινωνικός διάλογος, πρέπει να γίνουν πολλά προκειμένου να ενισχυθεί και να υποστηριχθεί ο κοινωνικός διάλογος σε όλα τα επίπεδα». Βλ. επίσης ΕΕ C 10 της 11.1.2021, σ. 14, σημεία 3.23 και 3.24.

(9) Ειδικά όσον αφορά τον σεβασμό των αρμοδιοτήτων των κοινωνικών εταίρων.

(10) Επικυρωμένη από δέκα κράτη μέλη, τα οποία έχουν όλα θεσπίσει σύστημα νόμιμου κατώτατου μισθού.

(11) ΟΟΣΑ Job strategy 2018 (Στρατηγική για την απασχόληση 2018), σελίδα 143 με θέμα «Achieving higher convergence» (Επίτευξη μεγαλύτερης σύγκλισης)

(12) Βλ. ΕΕ C 10 της 11.1.2021, σ. 14, σημείο 6.13 και την Επισκόπηση των ειδικών ανά χώρα συστάσεων (ΣΑΧ) για την περίοδο 2020-2021 στον κοινωνικό τομέα.

(13) AMECO Online.

(14) ΕΕ C 429 της 11.12.2020, σ. 159, σημείο 1.5.

(15) ΕΕ L 94 της 28.3.2014, σ. 1.

(16) ΕΕ L 94 της 28.3.2014, σ. 65.

(17) ΕΕ L 94 της 28.3.2014, σ. 243.

(18) Υπόθεση C-115/14.

(19) Αναφορά στη σύμβαση 94 της ΔΟΕ και ΕΕ C 429 της 11.12.2020, σ. 197 και ΕΕ C 429 της 11.12.2020, σ. 136.

(20) ΕΕ C 429 της 11.12.2020, σ. 197, σημείο 6.4 και ΕΕ C 429 της 11.12.2020, σ. 136, σημείο 4.10.

(21) ΕΕ C 429 της 11.12.2020, σ. 159, σημείο 6.4.1.