ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡ ΩΠΑΪΚ ΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
Βρυξέλλες , 23.10.2001
COM(2001) 582 τελικό
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜ Β ΟΥΛΙΟ , ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ
ΚΟΙΝΟΒ ΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΟΙ ΚΟΝΟ ΜΙ ΚΗ Κ ΑΙ Κ ΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Προς µία εσωτερική αγορά χωρίς
φορολογικά εµπόδια
Στρατηγικ ή για τ ην πρ όβλε ψ η ε νο πο ιηµ ένης φο ρο λογικ ής
βάσης για τις δ ραστηρι ότη τες των εται ρε ιών σ ε επί πε δο Ε Ε
2ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ
1. Εισαγωγ ή ................................................................................................................3
2. Η ανάγκη προσαρµογής της φορολογίας των εταιρειών στην ΕΕ σε ένα
µεταβαλλόµενο περιβάλλον ....................................................................................4
3. Η επίπτωση τω ν διαφο ρών στο πραγµατικό επίπεδο φο ρολόγησης των
επιχειρήσεω ν για τα επενδυτικά κ ίνητρα µέσα στην εσωτερική αγορά ...............6
4. Άρση των φορολογι κών εµποδίων στις διασυνοριακές ο ικονοµικές
δραστηριότητες στην εσωτ ερική αγορά ..............................................................12
5. Πρόβλεψη ενοποιηµ έν ης φορολογι κής βάσης για τ ις δραστηριότητες των
εταιρειών σε επίπεδο ΕΕ ......................................................................................18
6. Στρατηγική για το µέλλον κ αι συµπεράσµατα ....................................................23
Παράρτηµα : Σύν οψη της µελέτης των υπηρεσιών της Επιτροπής για τη " Φ ορ ολογία
επιχειρήσεων στην εσωτερική αγορά " SEC(2001)1681
31. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Η µεταρρύθµισ η
της φορολο γίας
των εταιρειών
στην Ε Ε είναι
απαραίτητη για
την επίτευξη των
στόχων της
Λισσαβόνας .Η Ευρωπαϊκή Ένωση έθεσε τ ο ν στρατηγικό στόχο "… να γίνει η πιο
ανταγωνιστική και δυναµική , βασισµένη στ η γνώ ση ο ικονοµία στον κό σµο
…". Ο στ όχ ος α υτό ς τέθηκε για πρώτη φ ορά στ ο Ευρωπαϊκό Σ υµβο ύλιο
της Λισσαβόνας τ ον Μάρτιο τ ο υ 2000 και επικυρώθηκε από τ ο
Ευρωπαϊκό Συ µβούλι ο της Στ οκχόλµης τ ον Μάρτιο τ ου 2001. Γενικά, το
Συµβούλιο της Λισσαβό νας είχε ζητήσει επίσης τη δηµιο υργία εν ός
γενικού πλαισίου στήριξης για την οικο ν οµική δραστηριότητα στην Ε Ε .
Η φ ορ ολογία τω ν εταιρειών µπ ορεί να διαδραµατίσει σηµαντικό ρ όλοστην επίτευξη αυτού τ ου στ όχο υ και στην εξασφάλιση για τις εταιρείες
της ισότητας τω ν όρω ν ανταγω νισµο ύ στην Ε Ε
. Ωστ όσ ο, αν και
σηµειώθηκε σηµαντική πρό οδ ος σε άλλ ους τ οµείς , διαπιστώνεται πολύ
περιορισµένη πρ ό οδ ος στ ον τ οµέα αυτ ό , ε νώ τα κράτη µέλη συνεχίζ ου ν ,
ουσιαστικά , να εφαρµ όζ ου ν τα ίδια φ ορ ολ ογικά συστήµατα για τις
εταιρείες που εφάρµ ο ζαν και πριν τη σύσταση της Ε σωτερικής Αγοράς .
Τώρα πρέπει να αντιµετωπιστεί η καθυστέρηση σ΄αυτό τ ον τ οµέα , και
αυτό καθίσταται πολύ περισσότερ ο επείγ ον λόγω της επικείµενης
διεύρυνσης της Ε Ε .
Οι υπηρεσί ες τηςΕπιτροπής
συνέταξαν µία
εµπεριστατωµένη
µελέτη για το
θέµα αυτό
.Η ανακοίνωση τ ου Μαΐου 2001 “ Φορ ολ ογική Πολιτική στην Ε υρωπαϊκή
Ένωση” [COM(2001)260] εντ όπιζε αφεν ός γενικού ς στ όχ ους , αφετέρ ο υ
ορισµένες ειδικές πρ οτεραιότητες στ ον τ ο µέα της άµεσης και έµµεσης
φορ ολ ογίας . Η παρο ύσα ανακ οίνωση πρ οχωρεί ακό µη περισσ ότερ ο αυτή
τη διαδικασία θίγοντας λεπτο µερέστερα τ ο θέ µα της άµεση ς φ ορ ολ ογίας
των εταιρειών στην Ευρωπαϊκή Ένωση .
Η µελέτη " Φ ορ ολ ογία των Εταιρειών στην Εσωτερική Αγορά ", της
οπ οίας η σύ ν οψη είναι πρ οσαρτηµένη στην παρ ούσα ανακ οίνωση ,
εξετάζει κατά πόσο ν η φ ορ ολ ογία των εταιρειών πο υ εφαρµ όζεταισήµερα στην εσωτερική αγ ορά δηµιουργεί α νεπάρκειες και εµποδίζει
τους επιχειρηµατίες να εκµεταλλευθού ν όλα τα πλε ονεκτήµατα αυτής της
αγοράς
. Αυτό θα σήµαινε απώλεια ευηµερίας της ΕΕ , θα υπ ον όµ ευε την
αv ταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών ε πιχειρήσεω ν και εποµένως θα
εµπόδιζε την επίτευξη των στ όχων της Λισσαβόνας .
Σύµφωνα µεειδική εντο λή του
Συµβουλίου
, η
Επιτροπή εκθέτ ει
τη στρατη γική της
στον τοµέα τ ης
φορολογίας των
εταιρειών σ την
ΕΕ για τα
επόµενα έτη .Η παρούσα ανακοίνω ση βασίζεται σ ΄αυτή τη µελέτη την οπ οία καισυµπληρώνει
. Εκθέτει την άπ οψη της Επιτροπής σχετικά µε τις ε νέργειες
που είναι απαραίτητο και ρεαλιστι κό να πραγµατοπ οιηθο ύν στο ν τ οµέα
της φ ορ ολογίας τω ν εταιρειών στην Ε Ε κατά τα επό µε να έτη
προκειµέν ου να προσαρµοστεί η φορο λογία των εταιρειών στην ΕΕ
στο νέο οικονοµικό πλ αίσιο και να ενισχυθεί η αποτελεσµατικότητα
της εσωτ ερικής αγοράς µε την κατάργηση των εσωτ ερικών
φορο λογικών εµποδίων . Για τον σκ οπό αυτ ό , στ ο τέλ ος της παρ ούσας
ανακοίνωσης παρ ουσιάζ ονται ορισµένε ς συγκεκριµένες πρωτ οβο υλίες .
Τα δύ ο αυτά έγγραφα µαζί αποτελ ού ν την απάντηση της Επιτροπής στη νεντολή π ου είχε λάβει από τ ο Συµβο ύλιο Υπ ουργών τ ο ν Ι ούλιο τ ου
1999
να διερευνήσει τις επιπτώσεις των διαφ ορών στ ο πραγµατικό επίπεδοφορ ολ ογίας των επιχειρήσεων στα κράτη µέλη
, στην επιλογή τ ου τ όπ ου
άσκησης οικ ον οµικών δραστηριοτήτων και επενδύσε ων , καθώς και των
4φορ ολ ογικών διατάξεων που απ οτελού ν ε µπό διο στις διασυν οριακές
οικο ν οµικές δ ραστηριότητες µέσα στην ε νιαία αγορά , και τα µέτρα για
την αντιµετώπισή του ς .
Ανασκόπηση των πρωτ οβ ουλιών στον τοµέα της φορολογίας τ ων εταιρειών σε επί πεδο ΕΕ
Μετά την ίδρυ ση τ ων Ευ ρωπαϊκ ών Κοινοτήτων , δόθηκε ιδιαίτ ερη προσοχή στη φορολ ογία των ε ταιρει ών ω ς
σηµ αντικού σ τοιχείου για τη θέσπιση και , στη σ υνέχεια , την ολοκλήρωση τη ς ε σωτ ερική ς α γοράς .
Πραγ µατοποιήθηκαν διάφορες µ ελέτ ες όπως η έκθ εσ η Neumark- του1962 και η έκθε ση Tempel του1970, και
αναλήφθηκαν ορισµ ένε ς πρ ωτοβουλίες για τ ην επίτε υξη κάποιας εναρ µόνισης του συ στή µατος φορολ ογίας τ ων
εταιρει ών , όσον αφορά τ η βά ση κ αι τους σ υντ ελε στές . Η Επιτροπή είχ ε υποβάλει σχ ετικές π ροτάσει ς οδη γιών το
1975 και το1984 και1985 προτάσ εις που επικ εντρ ώνονταν π ερισ σότερο σ την αντι στάθ µιση τη ς ζη µίας , οι
οπ οίες αρ γότερα αποσύρθηκα ν . Ένα σ χέδιο πρότασης του 1988 για την ε ναρ µόνιση τ ης φορολ ογικής βάσ ης τω ν
επιχειρή σ εων δεν υποβλήθηκε ποτέλόγω τ ων επιφυλά ξε ων που διατύπ ω σαν τα π ερισ σότερα κρά τη µ έ λη .
Αναγν ωρίζοντας τ ην αποτυχία στη ν προώθη ση τ ων α νωτ έρ ω π ρωτοβουλιών , η Ανακοίνω ση της Επιτροπής για
τη φορολογία των εταιρ ειών του 1990 [SEC(90)601] πρότεινε, µ ε την επιφύλα ξη τη ς αρ χή ς της
επικουρικότητας , όλες οι πρω τοβουλίες να εντά σ σονται στο πλαίσιο συ µβουλευτικής δια δικασία ς µε τα κρά τη
µέλη. Σ΄αυτή τη βάσ η , και µ ετά από προτάσει ς τ ης Επιτροπής που αν άγονται χρονολ ογικά στο τ έλος τη ς
δεκα ετίας του ΄ 60, τρία µέτ ρα - δ ύο οδηγίε ς και µία σύ µβαση - εκ δόθηκαν τ ελικά τον Ιούλιο του 1990 [ η οδηγία
περί συ γκεν τρώ σε ων 90/434/E ΟΚ, η οδηγία για τις σ χέσει ς µ η τρικών - θ υγ ατρικώ ν εταιρ ειών 90/435/E0 Κ και η
σύ µβαση διαιτη σία ς 90/436/E0 Κ]. Μία πρότα ση για την αντισ τάθ µιση τ ων διασ υνοριακών ζηµι ών εκκρ εµ εί
ακόµη σ το Συµβούλιο [COM(90)595]. Το1994, η Επιτροπή απ έσ υρε µία πρ ώτη πρότασ η που αποσκοπούσε
στην κατά ργη ση τη ς πα ρακράτ ηση ς φόρου στην πη γή που γίνε ται για τους διασ υνοριακούς τόκους και τα
δικαιώµ ατα που καταβάλλονται µετ αξύ ε ταιρει ών διαφόρων κρατ ών µ ελών . Ω στόσο, το1998 υποβλήθηκε ν έα
πρόταση[COM(1998)67].
Η προσέγγισ η του 1990 αναπ τύχ θηκε πε ραιτέρ ω το 1996/1997 σε µία Ανακοίνωσ η τ ης Επιτροπής
[COM(97)495]. Η' δέσ µη φορολογικών µ έ τρ ων ', και ιδί ως ο κώ δικας δ εοντολ ογίας για τ η φορολογία των
επιχειρή σ εων έδω σαν νέα διάστ αση σ τη συζή τησ η . Η προσέγ γιση µε βάση τ η δ υνα µική της Ενιαίας Αγοράς
συ µπληρώθ ηκε µ ε στόχους στ αθεροποίησης των εσόδων τ ων κρατ ών µ ελών και π ροώθηση ς της απα σχόληση ς
οι οπ οί οι τώρα πε ριλαµβάνονται κ αι επ ανεκ τιµ ώνται στ ην προαναφ ερθεί σα π ρόσφατη ανακοίνωση για τις
προτεραιότητες τη ς φορολογικής πολιτικής τη ς ΕΕ .
Το1999/2000, το Συµβούλιο , προκειµένου να συ µπληρ ωθούν οι τρ έχουσ ες ερ γα σίε ς για την ' δέσµ η
φορο λ ογικών µέτρω ν ' που εί χε ε γκριθεί από τους υπουργούς Οικονοµικών τη ς ΕΕ τον ∆ εκέµβριο του 1977,
ζήτησε από τη ν Επιτροπή να κατα ρτίσ ει µία ε µπερι στατ ωµ ένη µελέ τη για τη φορολ ογία των επι χειρή σε ων .
2. Η ΑΝΑΓ ΚΗ ΠΡΟΣΑΡΜ ΟΓΗΣ ΤΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΤΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝΣΤΗΝ ΕΕ ΣΕ ΕΝΑ ΜΕΤΑΒΑΛΛΟ ΜΕΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Η έκθε ση
Ruding
είχε µικρή
επίπτωση.Η τελευταία εµπεριστατωµένη µελέτη για τη φ ορ ολογία τω νεπιχειρήσεων στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα ήταν η
" έκθεση της επιτροπής
ανεξάρτητων εµπειρογνω µ όνω ν για τη φ ορ ολ ογία των εταιρειών " του
1992, πιο γνωστή ως έκθεση Ruding. Σύµφωνα µε τ ο αίτηµα της
Επιτροπής , η έκθεση αυτή εξέταζε τη σχέση µεταξύ των καθεστώτων
φορ ολ ογίας των εταιρειών και της λειτουργίας της επερχό µενης
εσωτερικής αγοράς . Ωστ όσ ο, τα λεπτο µερή και αξιόλογα συµπεράσµατα
και οι συστάσεις της είχαν περιορισµένη απήχηση και εποµένως δε ν
επέτρεψαν να επιτευχθεί σηµαντική πρό οδ ο ς .
Η Εσωτερικ ή
Αγορά και η
παγκοσµιοποίηση
µετέβαλαν το
πλαίσιο τηςΣήµερα, οι γενικές εξελίξεις απαιτούν να αξιολ ογηθεί εκ νέ ο υ η
στρατηγική της ΕΕ στ ον τ οµέα της φ ορ ολ ογίας των επιχειρήσεων . Το
γενικό οικονοµικό πλαίσιο ά λλαξε από τις αρχές της δεκαετίας τ ου ΄ 90:
• Η ΕΕ αντιµετώπισε ένα κύ µα διεθνώ ν σ υγκεντρώσεων και εξαγοράς
επιχειρήσεων .
5φορολογίας των
εταιρειών σ την
ΕΕ.• Η εµφάνιση τ ου ηλεκτρονικ ού ε µπο ρίου και η αυξηµένη
κινητικότητα των οικο ν οµικών παραγό ντων καθιστού ν δυσχερέστερ ο
τον καθο ρισµό και τη διασφάλιση της βάσης φ ορ ολ ογίας των
εταιρειών .
• Συνεχίζεται η οικ ον οµική ολ οκλήρωση στ ο πλαίσιο της εσωτερικής
αγοράς και της Οικ ον οµικής και Ν οµισµατικής Ένωσης , καθώς και η
κατάργηση των µη φ ορ ολ ογικών οικ ον οµικών , τεχν ολ ογικών και
θεσµικών εµπ οδίων τ ου διασυν οριακού εµπ ορίο υ .
• Οι µεγάλες εταιρείες της ΕΕ θεωρ ού ν πλέ ον ολόκληρη την Ε Ε ω ς
" εγχώρια αγορά " και προσπαθού ν να δη µιουργήσ ου ν
αποτελεσµατικές πανευρωπαϊκές µ ορφές διάρθρωσης επιχειρήσεων .
Αυτό έχει ως απ οτέλεσµα την αναδι οργάνωση και συγκέντρ ωση τωνλειτουργιών των επιχειρήσεων στο εσωτερικό οµίλ ου εταιρειών σε
κλίµακα ΕΕ
.
• Σήµερα δίνεται µεγαλύτερη πρ οσ οχή στην ανησυχία των
φορ ολ ογ ουµέ νων , είτε πρ όκειται για εταιρείες είτε για ιδιώτες .
• Χάρη στον κώδικα δε ο ντ ολ ογίας για τη φ ορ ολ ογία των
επιχειρήσεων , σε παρό µ οιες δράσεις π ου έχ ουν αναληφθεί σε επίπεδ ο
ΟΟΣΑ, καθώς και χάρη στην ενίσχυση των καν όνω ν της Ε Ε για τις
κρατικές ενισχύσεις , υπάρχει πραγµατική προοπτική για την
κατάργηση των επιβλα βών φ ορ ολογικών καθεστώτων στα πλαίσια
της εσωτερικής αγοράς .
Όλα τα στοιχ είατων καθεστώτων
φορολογίας των
εταιρειών σ την
ΕΕ κα θίστανται
σηµαντικότερα
.∆εδο µένων αυτών των εξελίξεων , η σηµασία ό λων των βασικών
στοιχείων των καθεστώτ ων φορολογίας των εταιρε ιών αυξάνεται
σχεδό ν αυτ όµατα . Αυτό συµβαίνει διότι τα κράτη µέλη ανταγωνίζ ονται
µεταξύ το υς µε όλα τα στ οιχεία , ειδικά και διαρθρωτικά , των
φορ ολ ογικών σ υστηµάτων τ ου ς , να πρ οσελκύσ ου ν στ ο έδαφ ός τ ους τις
επενδύσεις και την οικον οµική δραστηριότητα .
Η διεύρυνση θαεντείνει αυτ ές τις
εξελίξεις
.Πολλές απ ό αυτές τις εξελίξεις , οι οποίες δηµι ουργ ού ν νέα πρ οβλήµατα
και επιδεινώνου ν τα υ φιστάµενα µε τη φ ορ ολ όγηση των επιχειρήσεων
και των δραστηριοτήτων τ ους στα πλαίσια της ΕΕ , θα επιταχυνθού ν µε
τη διεύρυνση . Συνεπώ ς, είναι απαραίτητο να πρ οσαρµ οστεί η φ ο ρ ολογία
των επιχειρήσεων στην ΕΕ µε βάση τ ο µεταβαλλόµεν ο αυτό περιβάλλον .
∆ιάφορα κριτήριαπου καθορίζουν
την
αποτελεσµατικότη
τα του
συστήµατος
φορολογίας τωνεταιρειών σ την
ΕΕ και την
ανταγω νιστικότητα
των επιχειρήσ εωνΓια να αξιολ ογηθο ύν η γενική σηµασία αυτών των πρ οβληµάτων και οι
ενδεχ όµενες λύσεις , πρέπει να ληφθεί υπ όψη η ο ικονοµική
αποτελεσµατικότητα . Από οικο ν οµική άποψη , για να είναι
αποτελεσµατική και επωφελής για την ανταγωνιστικότητα των
επιχειρήσεων της ΕΕ , η φ ορ ολογία τω ν εταιρειών στην εσωτερική αγορά
πρέπει:
• να συνεισφέρει στ ο ν διεθνή ανταγωνισµ ό των επιχειρήσεων της Ε Ε
σύµφωνα µε τ ον στρατηγικό στ όχ ο πο υ καθ ορίσθει απο τ ο
Ευρωπαικό Συ µβούλι ο της Λισσαβόνας .
• να εξασφαλίσει ότι οι φ ορ ολ ογικοί παράγο ντες στρεβλών ου ν όσ ο τ ο
δυνατ όν λιγότερ ο τις οικον ο µικές αποφάσεις τω ν παραγ όντων ·
6της ΕΕ.
Ωστόσο η
συνολική
επίπτωση στην
ευηµερία µπορεί
να εκτιµηθε ί µόνο
στο πλαίσ ιο µιας
ευρύτερης
οικονοµικής
αξιολόγησης .• να αποφ ύγει τ ο περιττό και αδικαιολόγητα υψηλ ό κ όστ ος
συµµ όρφωσης και να καταργήσει τα φ ορ ολογικά εµπ όδια για τη
διασυν οριακή οικο ν οµική δραστηριότητα ·
• να µην αποκλείσει τη δυ νατ ότητα θεµιτο ύ φ ορ ολ ογικού
ανταγωνισµού και συγχρ όνως να αντιµετωπίσει όλες τις επιζήµιες και
οικο ν οµικά ανεπιθύµητες µ ορ φές φ ορ ολ ογικο ύ ανταγω νισµο ύ .
Ένα σύστηµα φ ορ ολ ογίας των εταιρειών π ου επιτυγχάνει αυτο ύς τ ου ςστόχ ους
ap r i o r i θα αυξήσει την ευηµερία . Ωστ όσ ο, για να εκτιµηθεί τ ο
γενικό επίπεδο ευηµερίας , πρέπει να ληφθ ούν υπ όψη και η
χρηµατοδ ότηση και η παρ οχή δηµ όσιων αγαθών και υπηρεσιών , οι
πολύπλοκες σχέσεις τ ους µε τα φ ορ ολ ογικά έσ οδα και η
αποτελεσµατικότητα της δη µ όσιας δι οίκησης .
Εξάλλου, όπως τ ο νίστηκε στην πρ οαναφερθείσα Ανακοίνωση για την
“ Φορολ ογική Π ολιτική στην Ευρωπαϊκή Ένωση ” [COM(01)260], σε
κοιν οτικό πλαίσιο , η φ ορ ολογική π ολιτική πρέπει να υποστηρίξει και να
ενισχύσει του ς άλλο υς στ όχ ου ς των π ολιτικών της Ε Ε . Αυτό ισχύει και
για την πολιτική στον τ οµέα της φ ορ ολ ογίας των εταιρειών .
3. Η ΕΠΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ∆ΙΑΦΟΡΩΝ ΣΤΟ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕ∆Ο
ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗ Σ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΕΝ∆ ΥΤΙΚΑ ΚΙΝΗΤΡΑ
ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΑΓΟΡΑ
Σκοπός της ανάλυση ς
Παρουσίαση των
οριακών και
µέσων
πραγµατικών
συντελε στών
φορολογίας των
εταιρειών .Η µελέτη των υπηρεσιών της Επιτροπής για τη φ ορ ολ ογία των
επιχειρήσεων παρουσιάζει εκτιµήσεις των πραγµατικών συντελεστών
φορ ολ ογίας των εταιρειών ( οριακών και µέσω ν ) πο υ εφαρ µ ό ζ ονται στις
εγχώριες και διεθνικές επενδύσεις στις δεκαπέντε χώρε ς της ΕΕ ( καθώς
και στις ΗΠΑ κα ι στον Καναδά σε ορισµένες περιπτώσεις ), οι οπ οίες
λαµβάνουν υπ όψη διάφ ορες µ ορφές επενδύ σεων στο ν κατασκευαστικό
τοµέα, καθώς και διάφορες πηγές χρηµατ οδ ότησης .
7Μέθοδος υπολογισ µού των πραγµατικών φορολ ογικ ών συντε λε στών
Οι πλέον χρη σιµοποιούµενοι δείκτε ς για την ανάλ υση τη ς επίπτω ση ς της φορολ ογίας στην επ ενδ υτική
συ µπεριφορά βα σίζονται σε µακρόχρονες προσε γγί σει ς έννοιας και προϋποθέτουν τον υπολογισµό και τη
σύ γκριση του πρ αγ µατικού φορολογικ ού βάρους για τ α υποθετικά µελλοντικά επ ενδ υτικά σ χέδια ή ,
εναλλακτικά , του π ραγ µατικού φορολογικ ού βάρους για ένα υποθετικό µ ελλοντικό µοντέλο συµπ εριφοράς τω ν
επιχειρή σ εων , µ ε βά ση τα νοµικά χαρακτ ηριστικά τ ων φορολ ογικών καθ εστ ώτ ων .
Οι προσεγ γίσ εις αυτ ές επι τρέπουν συ γκρί σεις σ ε διεθν ή κλίµα κα κ αι είναι ειδικά σχ εδια σµ έν ες για να παρ έχουν
µία γενική εικόνα των επεν δυτικ ών κιν ήτρ ων που αποδίδονται στις διάφορε ς εθνικές φορολογικέ ς νοµοθεσίε ς ,
καθώς και στη λειτουρ γία του διεθ νούς φορολογικ ού καθεσ τώ τος .
Άλλες µεθοδολογικές προσε γ γίσει ς που βα σίζονται σ ε ι στορικά δ εδοµέν α µπορούν επίσ ης να χρ ησι µοποιηθ ούν
για τον υπολογισµό των πρα γµ ατικών φορολ ογικών επιβαρύν σε ων των επιχειρ ήσ εων . Χ ρησι µοποι ούνται δε για
την α ντιµ ετ ώπιση θε µάτ ων διαφορετικ ών από α υτά που ε ξε τάζονται στ ην πα ρούσα µ ελέτη και εν δέ χετ αι να
οδηγήσουν σε διαφορετικά αποτελέσ µατα .
Στη µ ελέτη των υπη ρε σιών τη ς Επιτροπής , ο κύ ριος κορµός του υπολογισµού βασίζετ αι σ ε µ εθοδολ ογία που
συνίσ ταται στον υπολογισµό του πρα γµα τικού φορολ ογικού βάρους για υποθετικά µ ελλοντικά επεν δυτικά
σχ έδια στον κα τασκ ευα στικό τοµέ α . Σε τε χνικούς όρους , η ανάλυ ση βασίζε ται σε αναθ εω ρη µένη και
διευρ υµ ένη µ εθοδολογία της αποκαλούµενης προσέ γγι σης King & Fullerton, η οποία ορίστηκε από τους
Devereux καιGriffith (1998). Ο υπολογισµός αυτός συ µπληρ ών εται µ ε δ εδοµ ένα που προέρχονται από την
εφαρ µογή του µοντέλου "European Tax Analyser" ( Ευρ ωπαϊκό Μοντέλο Ανάλυση ς τη ς Φορολ ογίας ), το οποί ο
χρησι µοποιεί την προσ έγ γιση υποδει γµα τικής επι χείρη ση ς η οποία καθορίστηκε από το Παν επισ τήµιο του
Mannheim.
Οι πραγ µατικοί φορολ ογικοί συντελε στ ές υπολογίστηκαν για µία λε γόµενη " οριακή" ε π ένδ υσ η ( όπου το µ ετά
φόρων ποσοστό απόδοσης είναι ακριβώ ς ί σο µ ε το επιτόκιο της εναλλακτικής επέν δυ σης σ την αγορά ) ή για ένα
" µη οριακό " η" µέσ ο" επ ενδ υτικό σ χέδιο ( δ ηλαδή που αποκοµίζει πρόσθετο κέρδος ).
Πρέπει να ση µει ωθεί ότι τα αριθµ ητικά αποτελέσ µατ α εξαρ τών ται σε µε γάλο βαθµό από τις υποθέσ εις που
χρησι µοποι ούνται αφενός για την υποθετική επ ένδ υσ η και τη µ ελλοντική σ υµπ εριφορά τη ς επιχ είρησ ης ,
αφετέρου για το οικον οµικό πλαίσιο . Οι διαφορές µ ετα ξύ των υποθέ σε ων στι ς οποίες βασίζε ται η υποθετική
επέν δυσ η και το οικον οµικό πλαίσιο µπορεί να οδηγ ήσ ει σε κάπω ς διαφορετικά αριθµ ητικά αποτελέσ µατ α .
Επίση ς, οι προσεγ γίσ εις αυτ ές δ εν επιτρ έπουν να λα µβάνε ται υπόψη ο υπολογισµός όλων τ ων σχ ετικ ών
στοιχείων τ ων φορολογικών σ υστ ηµά των . Εν τούτοις , πε ριλαµβάνονται τα ση µαντικότερ α στοιχεία των
φορο λ ογικών καθ εσ τώ των , όπω ς οι σ υντ ελε στές , τα σηµ αντικά στοιχεία τ ων φορολογητέων βάσ εω ν και τ ων
φορο λ ογικών καθ εσ τώ των .
Η οικονοµική
µεθοδολογία
επιτρέπει να
συναχθούν
πολύτιµα γενικά
συµπεράσµατα ,
αλλά είναιαπαραίτητη
κάποια
επιφύλαξη
.T ο µεγάλ ο φάσµα δε δ οµένω ν π ου υπ ολογίζ ο νται δεν έχει στ όχο να
παρουσιάσει " κοινά απ οδεκτές έγκυρες αξίες " για το πραγµατικό
φορ ολ ογικό βάρος στις διάφορες χώρες , αλλά να παράσχει δεί κτες , ήν α
παρουσιάσει αλ ληλεξαρτήσεις σε ένα σύνολο συναφών καταστάσεων .
Πράγµατι , οι πραγµατικοί φ ορ ολ ογικοί σ υντελεστές σε ένα συγκεκριµέν ο
κράτος µέλ ος εξαρτώνται από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστ ικά του
συγκεκριµένου επενδ υτικού σχεδί ου και της ε φαρµ οζ όµε νης
µεθο δ ολογίας .
Εντ ούτ οις , είναι δυ νατό ν να διατυπωθ ούν βάσει των απ οτελεσµάτων
ορισµένα γενικά συµπεράσµατα . Με βάση αυτά τα σ υµπεράσµατα είναι
δυνατ όν να δ οθ ού ν εξηγήσεις σχετικά µε τ ους τρ όπο υς µε τ ου ς οπ οίο υς
τα φορ ολ ογικά καθεστώτα των κρατών µελώ ν δηµιου ργο ύν κίνητρα για
την κατανο µή των π όρων . Εντυπωσιακό στ οιχείο της ποσ οτικής
ανάλυσης είναι ότι τα σχετικά συµπεράσµατα και ο ι ερµηνείες
παραµένουν σχετικά σταθερά για το σύ ν ολο των διαφ ορετικών
καταστάσεων .
Λαµβανοµέν ου υπ όψη ότι τα π οσ οτικά αποτελέσµατα εξαρτώνται σε
8µεγάλο βαθµ ό απ ό τις βασικές υποθέσεις και ότι οι εφαρ µ ο ζ όµενες
µεθο δ ολογίες δεν επιτρέπου ν να ληφθ ούν υπ όψη όλα τα σχετικά στ οιχεία
φορ ολ όγησης , τα αριθµητικά αποτελέσµατα πρέπει να θεωρηθεί ότι
παρουσιάζουν συνοπτικά και προσδιορ ίζουν ποσοτικ ά τα βασ ικά
στοιχεία του φορο λογικού συστήµατος , όπως σ υµβαίνει για
οπ οιο νδήπ οτε υπ ολ ογισµ ό π ου βασίζεται σε µεθ όδο υς µακρ όχρ ονης
προ οπτικής .
Η φορολογ ίααποτελεί µόνον
έναν από τους
παράγοντες οι
οποίοι
επηρεάζουν
καθοριστικά τις
αποφάσεις για
επενδύσεις και
χρηµατοδότηση
.Ως έχει, η ανάλυση δε ν παρέχει εµπειρικές αποδείξεις για την επίπτωση
της φ ορ ολογίας στις πραγµατικές οικ ον οµικές απ οφάσεις . Αν και
διάφο ρες εµπειρικές µελέτες δείχνουν ότι υπάρχει συσχέτισηανάµεσα στη φορολογία κα ι την επιλογή του τόπου εγκατάστασης
των επιχειρήσε ων
, λόγω των αδυ ναµιών τω ν υφιστάµενων
µεθο δ ολογιών και λόγω έλλειψης δεδ οµέ νων , καµία από τις υ φιστάµενες
µεθο δ ολογίες δεν θα µπορ ο ύσε πρακτικά να υι οθετηθεί στην µελέτη των
υπηρεσιών της Επιτρ οπής χωρίς να επεκταθεί σηµαντικά το πεδίο της
εργασίας.
Η φ ορ ολογία είναι , ασφαλώς, έν α ς µόνο ν α π ό το υ ς παράγ οντε ς οι οπ οίοι
επηρεάζουν καθ οριστικά τις αποφάσεις για επενδύσ εις και
χρηµατοδ ότηση . Μία σειρά από άλλες διαρθρωτικές και οικο ν οµικές
παραµέτρους αποτελεί τ ους καθοριστικο ύς παράγο ντες της επεν δυτικής
συµπεριφοράς . Π οι οι παράγοντες έχ ουν σχετικά µεγαλύτερη σηµασία
εξαρτάται σε µεγάλο βαθµό απ ό τ ον τύπ ο της κάθε επιµέρο υς επέ νδυσης .
Ουδετερότητα και αποτελέσµ ατα στρ έβλωσης
Είναι µεγάλ ες οι
διαφορές των
πραγµατικών
φορολογικών
συντελε στών σ την
ΕΕ.Ακόµη και αν ληφθο ύν υπ όψη οι παραπάνω εκτιµήσεις , τα απ οτελέσµατα
της ποσ οτικής ανάλυσης για το 1999 είναι π ολύ κατατοπιστικά . Υπάρχει
µεγάλη διακύµανση του πραγµατικού φορολογ ικού βάρους πο υ
αντιµετωπίζουν οι επενδ υτές π ου είναι εγκατεστηµένοι σε διάφ ορα κράτη
µέλη της Ε Ε , καθώς και ως προ ς τ ον τρ όπ ο µε τ ον ο π οίο κάθε χώρα
αντιµετωπίζει τις επενδύσεις σε ή από άλλες χώρες ( βλέπε πίνακες στ ο
τέλος της παρο ύσας ανακ οίνωσης ).
Το εύρ ος των διαφ ορών ανάµεσα στο υς εθνικ ούς πραγµατικούς
συντελεστές φ ορ ολ ογίας επιχειρήσεων είναι περίπου 37 εκατοστιαίες
µο νάδες στην περίπτωση της οριακής επέν δυσης ( µεταξύ-4,1% και
33,2%) και περίπου 30 µ ονά δες στη ν περίπτωση περισσότερ ο
κερδοφ ό ρων επενδύσε ων ( µεταξύ10,5% και39,7%).
Στη διεθνή ανάλυση , τ ο ε ύρ ος τω ν διακυµάνσεων των πραγµατικών
φορ ολ ογικών σ υντελεστών των θυγατρικών οι οπ οίες είναι
εγκατεστηµένες σε διάφορες χώρες υπ οδ οχής είναι δυνατ όν να υπερβεί
επίσης τις 30 εκατοστιαίες µ ονά δες . Οµ οίως, τ ο εύρ ο ς διακύµανσης των
πραγµατικών φορ ολ ογικών συ ντελεστών για τις θυ γατρικές που
λειτουργο ύν σε µία δεδ οµέ νη χώρα µπορεί να υπερβεί τις 30
εκατοστιαίες µο νάδες ανάλογα µε τ ο ν τ όπ ο εγκατάστασης της µητρικήςτους εταιρείας
.
Σε όλα τα κράτη µέλη , τα φ ορ ολ ογικά συστήµατα έχο υν την τάση να
9ευν ο ούν τις επεν δύσεις σε άυλα στ οιχεία ενεργητικού και σε
µηχανολ ογικό εξοπλισµ ό και η δανειοληψία αποτελεί σαφώς την
αποτελεσµατικότερη από άπ οψη φ ορ ολ ογίας πηγή χρηµατο δ ότησης .
Σε όλ ο τ ο φάσµα εγχώριων και διασυν οριακών δεικτών υπάρχεισηµαντική συνέπεια όσ ο ν αφ ορά τη σχετική θέση των κρατών µελώ ν
,
κυρίως στις ανώτερες και τις κατώτερες βαθµίδες της κατάταξης .
Όταν ενηµερώ νεται η εγχώρια ανάλυση για να ληφθ ού ν υπόψη τα
φορ ολ ογικά καθεστώτα το υ 2001, η γενική εικόνα παραµένει εν γένει
αµετάβλητη σε σύγκριση µε το 1999. Ωστ όσ ο, λ όγω της γενικής τάσης
µείωσης των επίσηµων φ ορ ολ ογικών συ ντελεστών ( αν και η µείωση
είναι σχετικά µικρή , µε εξαίρεση τη Γερµανία ), οι περισσότερ ο
κερδοφ ό ρες επεν δύσεις έτ υχαν µειώσεων των πραγµατικών φ ορ ολ ογικών
συντελεστών σε ορισµένες χώρες . Κατόπιν τ ούτ ου , τ ο εύρ ος των
διαφορών µεταξύ τω ν εγχώριων πραγµατικών φ ορολ ογικών συντελεστώ ν
στην περίπτωση περισσότερ ο κερ δ οφ όρας επέν δυσης µειώθηκε από 30
εκατοστιαίες µο νάδες σε 26.
Οι µεγάλες αυτές διαφ ορές µπ ορ ούν να επηρεάσουν τη διεθνή
ανταγωνιστικότητα των εταιρειών της ΕΕ κα ι είναι εγκατεστηµένες
στα διάφορα κράτη µέλη και να απ οτελέσ ουν κίνητρα για τ ις
επιχειρήσεις να επιλέξουν τους ευνοϊκότερους από φορο λογική
άποψη τόπους για τις επενδύσεις τους , οι οπ οίοι ε νδέχεται να µην είναι
οι πλέ ον απ οτελεσµατικοί απ ό οικ ον οµικής πλευράς α ν εξαιρέσο υµε τ ου ς
φόρ ου ς. Σ΄αυτή την περίπτωση , οι διαφ ορές στ ο πραγµατικό επίπεδο
φορ ολ όγησης τω ν επιχειρήσεων είναι δυ νατ ό να επιφέρο υν µη
αποτελεσµατική κατανοµή τω ν π όρων και , επ οµένω ς , απώλεια
ευηµερίας . Η µελέτη δεν πρ οσπάθησε να προσ διορίσει π οσ οτικά το
µέγεθος οπ οιασδήποτε απώλειας αποτελεσµατικότητας ή ευηµε ρίας πο υ
θα ήταν δ υνατ όν να σ υνδέεται µε τις υφιστάµενε ς διαφ ορές στ ους
πραγµατικούς συντελεστές φ ορ ολ ογίας επιχειρήσεων στην Ευρωπαϊκή
Ένωση. Ωστ όσ ο, πρέπει να δοθεί η δέουσα προσοχή στο µέγεθος
αυτής της δια φοράς του συντελεστή φορολόγησης και στις
αποκλίσεις , λαµβανοµ έν ου υπ όψη ότι ορισµένες εξωγενείς επιδράσεις
καθώς και οι διάφορ οι θε µιτοί στ όχ οι της φ ο ρ ολογικής π ολιτικής µπορεί
να δικαιολ ογ ούν κάποια απ όκλιση σε σχέση µε τον στ όχ ο ουδετερ ότητας
της φ ορ ολογίας .
Ο συνολικόςεθνικός
ονοµαστικός
φορολογικός
συντελε στής
αποτελεί τον
σηµαντικότερο
φορολογικό
παράγοντα που
επηρεάζει τ ην
ανταγω νιστικότητα ,Οι σηµαντικές αποκλίσεις σε επίπεδο Ε Ε δεν είναι δυ νατό ν νααποδ οθ ού ν απ οκλειστικά στον παράγ οντα τ ο υ εθνικ ού φ ορ ολ ογικού
καθεστώτος
. Ε ντ ούτ οις , η ανάλυση τω ν γε νικών καθεστώτων δείχνει ότι ,
µε εξαίρεση τα προτιµησιακά φο ρ ολογικά καθεστώτα , οι περισσ ότερες
από τις διαφορές ανάµεσα στο υς πραγµατικο ύς σ υντελεστές φ ορ ολ ογίας
επιχειρήσεων των διαφ όρων χωρών , τ όσ ο στο πλαίσιο της εγχώριας όσ ο
και της διεθνικής ανάλυσης , είναι δυ νατό ν να οφείλο νται στο υς
διαφορετικο ύς εθ νικού ς ον ο µαστικούς συντελεστές φ ορ ολ ογίας
( θεσµ οθετηµέν οι φ ορ ολ ογικοί σ υντελεστές , επιβαρύνσεις και τοπικοί
φόρ οι). Η δια φοροπο ίηση των φορολογι κών συντελεστών
αντισταθµίζει µε το παραπάνω τις δια φορές ανάµεσα στις
10τα κίνητρα για τον
προσδιορισµό του
τόπου και τις
αποφάσεις
χρηµατοδότησης .φορο λογητέες βάσεις . Αυτά τα συµπεράσµατα πρέπει να λαµβάνονται
υπόψη όταν συζητώ νται τα αντισταθµιστικά αποτελέσµατα που µπορεί
να έχει στ ο πραγµατικό φ ορ ολογικ ό βάρ ος µία ε υρεία φ ορ ολογητέα βάση
σε σύγκριση µε έ να χαµηλό φ ορ ολ ογικό συντελεστή . Τ ο σχετικό βάρος
των συ ντελεστών για τ ον καθο ρισµό τ ου πραγµατικού φ ορ ολ ογικο ύ
βάρους τω ν επιχειρήσεων αυξάνεται όταν αυξάνεται και η κερ δ ο φ ορία
της επένδυσης . Κατά συνέπεια , κ άθε αντισταθµιστικό αποτέλεσµα
µιας χαµηλότερης φορο λογητέας βάσης στους πραγµατικούςσυντελεστές φορολόγησης τείνει να εξαφανίζεται µε την αύξηση της
κερδοφορ ίας
.
Στον βαθµό που ηφορολογία ευνοεί
,
η εισα γωγήκοινού
φορολογικού
συντελε στή στην
ΕΕ
, θα συνέβαλ ε
πιθανώς, κατά
κάποιο τρόπο , στο
να µειωθούν τα
προβλήµατα που
συνδέονται µε τ ην
επιλογή του τόπο υ
εγκατάστασης .Η προσ οµ οίωση της επίπτωσης µιας υπ οθετικής εναρµ ό νισης ειδικώνστοιχείων των φ ορ ολ ογικών καθεστώτων µεµ ον ωµένα δείχνει ότι
:
• Η εφαρµογή ενός κοινού θεσµοθετηµένου φορολογικού
συντελεστή στ ην ΕΕ θα είχε σηµαντική επίπτωσ η µειώ νοντας τη
διαφο ρά - τ όσ ο µεταξύ µητρικών όσ ο και µεταξύ θυγατρικών
εταιρειών - των οριακών και µέσων πραγµατικών φ ορ ολ ογικών
συντελεστών στις χώρες της Ε Ε . Κανένα άλλο σε νάριο φ ορ ολ ογικής
πολιτικής δεν έχει τ όσ ο σηµαντική επίπτωση στη διαφορά των
πραγµατικών φορ ολ ογικών συ ντελεστών .
• Τα σενάρια που βασίζοντα ι στην εφαρµογή κο ινής φορο λογικής
βάσης ή ενός συστή µατος που συνίσταται στην εφαρµογή του
ορισµού της φορολογι κής βάσης της χώρας εγκατάστασης στα
κέρδη µιας π ολυεθνικής σε κλίµακα ΕΕ τείνει να αυξήσει την
απόκλιση ανάµεσα στους πραγµατικούς φορο λογικούς
συντελεστές εάν διατηρηθούν οι συν ολικοί ο ν οµαστικοί φ ορ ολ ογικοί
συντελεστές σε σταθερά επίπεδα .
Πρέπει ωστόσ ο να σηµειωθεί ότι τα συ µπεράσµατα αυτά είναι τ οαποτέλεσµα στατικής µελέτης
. Επ οµένως δε ν λαµβάν ου ν υπ όψη τα
δυναµικά αποτελέσµατα και τις ε νδεχ όµενε ς αντιδράσεις π ου πρ οκαλεί η
εναρµό νιση µ όν ο των ειδικών χαρακτηριστικών της φ ορ ολ ογίας . Σε έ να
δυναµικό πλαίσιο , η διαφάνεια σε σ υν δυασµ ό µε την εναρµ ό νιση της
φορ ολ ογητέας βάσης ε νδέχεται να ο δηγήσει σε σύγκλιση των
θεσµοθετηµέ νων συντελεστώ ν φ ορ ολ ογίας επιχειρήσεων πο υ ο δηγεί σε
µείωση των διαφορώ ν τω ν πραγµατικών φ ορ ολ ογικών συ ντελεστών .
11Εναπόκειται στα
κράτη µέλη να
καθορίσουν το
επίπεδο
φορολόγη σης .Η ποσ οτική ανάλυση της µελέτης τω ν υπηρεσιών της Επιτροπής έ δωσε
µία εικόνα τω ν διαφ ορώ ν των συ ντελεστών φ ορ ολο γίας επιχειρήσεων
στα πλαίσια της ΕΕ και των λόγω ν στ ου ς οπ οίο υς ο φ είλονται οι διαφορές
αυτές µε βάση έ να στέρε ο και διεθνώς γ νωστ ό θεωρητικ ό πλαίσιο . Η
Επιτροπή επιθυµεί να επιστήσει την πρ οσ οχή στα κυριότερα
αποτελέσµατα αυτής της ανάλυσης : οι διαφορέ ς των πραγµατικών
φορ ολ ογικών σ υντελεστών είναι µεγάλες στην ΕΕ και ο συ ν ολικός
εθνικός φ ορ ολογικ ός συντελεστής απ οτελεί τ ον βασικό φ ορ ολ ογικό
παράγοντα στ ον οπ οίο οφείλο νται αυτές οι διαφ ορές . Εάν τα επιζήµια
προτιµησιακά φορ ολ ογικά καθεστώτα καταργηθούν στην ΕΕ , οι
διαφορές των ον οµαστικών φ ο ρ ολογικών συντελεστών θα σ υνεχίσο υν να
παρέχουν άλλες δυ νατότητες διαιτησίας . Η εξέταση αυτών των
προβληµάτων θα µπ ορ ο ύσε να γίνει στ ο πλαίσιο της επικείµενης
διεύρυνσης .
Η µελέτη των υπηρεσιών της Επιτροπής δεν ανέλυσε την εξέλιξη τωνπραγµατικών φορ ολ ογικών συ ντελεστών µέσα στ ον χρ όν ο ούτε τα
αποτελέσµατα το υ φ ορ ολ ογικο ύ ανταγω νισµο ύ
. Επίσης, όπω ς
αναφέρθηκε προηγ ουµέ νως , η µελέτη της Επιτροπής δεν αξιολ όγησε τ ο
µέγεθος της ε νδεχ όµε νης απώλειας ευηµερίας π ου ο φείλεται στις
υφιστάµενες διαφ ορές των πραγµατικών συντελεστών φ ορ ολ ογίας
επιχειρήσεων στα κράτη µέλη της Ε Ε . Ω ς ε κ τού το υ , στ ο παρ όν στάδι ο , η
Επιτροπή δε ν διαθέτει πειστικ ά στοιχεία ώστε να σ υστήσει ειδικές
ενέργειες για την πρ οσέγγιση των εθνικών σ υντελεστών φ ορ ολ ογίας
επιχειρήσεων ή για τον καθορισµ ό εν ός ελάχιστου σ υντελεστή
φορ ολ ογίας επιχειρήσεων .
Εξάλλου, ο στ όχ ος φ ορ ολ ογικής ουδετερ ότητας προ φα νώς δεν αποτελεί
το µ όν ο θεµιτό στ όχ ο της φ ορ ολογικής π ολιτικής , και η φ ορ ολ ογία είναι ,
σε τελική ανάλυση , αποτέλεσµα πολιτικής επιλογής και µία
εξισορρόπηση α νάµεσα στην καθαρή οικον ο µική αποτελεσµατικότητα
και σε άλλους θεµιτού ς στ όχ ους π ολιτικής . Ο βαθµό ς στ ον οπ οίο
µπορ ού ν να είναι απο δεκτές οι ε νδεχ όµενε ς αδ υναµίες της εσωτερικής
αγοράς π ου οφείλο νται στις διαφ ορές τω ν εθ νικών πρακτικών στ ον τ οµέα
της φ ορ ολογίας τω ν επιχειρήσεων απ οτελεί , σε τελική ανάλυση , θέµα
πολιτικής επιλογής .
Σε αυτό τ ο πλαίσιο , είναι σκόπιµ ο να υπε νθυµιστεί ότι :" Σύµφωνα µε τ ην
αρχή της Επικουρικότητας , εναπόκειται στα κράτη µέλη να καθορίσουν
το επίπεδο φορολόγησης σε αυτό τον τοµέα ",ó πως αναφέρεται στην
πρόσφατη ανακ οίνωση για την φ ορ ολ ογική πολιτική στην Ε υρωπαϊκή
Ένωση[COM(2001)260].
Εντ ο ύτοις , η Επιτροπή θα παρακολ ουθεί πρ οσεκτικά την εξέλιξη των
πραγµατικών επιπέδων φο ρ ολογίας τω ν επιχειρήσεων στα κράτη µέλη
της ΕΕ, πρ οκειµέν ου να κατανοήσει τα δυ ναµικά αποτελέσµατα των
πραγµατοποι ούµε νων µεταρρυθµίσεων .
124. ΑΡΣΗ ΤΩΝ ΦΟΡΟΛΟΓΙ ΚΩΝ Ε ΜΠΟ∆ΙΩΝ ΣΤΙΣ ∆ΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΕΣ
ΟΙΚΟΝΟ ΜΙΚΕΣ ∆ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗ ΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΑΓΟΡΑ
Αντιµετώπιση των εµποδίων
Οι διασυνοριακές
οικονοµικές
δραστηριότητες
στην ε σωτερική
αγορά
εξακολουθούν να
αντιµετωπίζουν
σηµαντικά
εµπόδια στον
τοµέα της
φορολογίας των
επιχειρήσ εων .Η µελέτη των υπηρεσιών της Επιτροπής εντ όπισε ο ρισµέν ους τ οµείςστους οπ οίου ς τα καθεστώτα φ ορ ολογίας τω ν εταιρειών περιλαµβάνου ν
ή ο δηγ ούν σε εµπόδια για τις διασυν οριακές εµπ ορικές συ ναλλαγές
, την
εγκατάσταση επιχε ιρήσεων και τις διασυνοριακές επε νδύσεις ή
αναχαιτίζουν τις διασυν οριακές οικον ο µικές δραστηριότητες στην
εσωτερική αγορά . Τα πρ όσθετα φ ο ρ ολογικά βάρη ή τ ο ειδικ ό κ όστ ος
συµµ όρφωσης πο υ συ νδέεται µε την άσκηση επιχειρηµατικών
δραστηριοτήτων σε περισσότερα τ ου ε ν ός κράτη µέλη π ου πρ οκαλο ύν
αυτά τα εµπό δια υπονοµεύουν τη διεθνή ανταγωνι στικότητα των
ευρωπαϊκών επιχειρήσε ων και κατασπαταλούν πόρους . Τα διάφ ορα
εµπόδια αναλύ ο νται λεπτοµερώς στη µελέτη , και η συ νηµµένη σύν οψη
περιέχει µία επισ κόπηση των βασικών θεµάτω ν . Συγκεκριµένα :
• Τα κέρδη πρέπει να κατανέµ ονται σε πραγµατική βάση µε την
τήρηση χωριστών λογιστικών καταστάσεων , δηλαδή για κάθε
συναλλαγή χωριστά . Αυτό πρ οκαλεί , µεταξύ άλλων , π ολλά
προβλήµατα όσ ο ν αφ ορά τη φ ορ ολ ογική µεταχείριση των τιµώ ν
µεταβίβασης εντός τ ου οµίλο υ , κυρίως υπ ό µ ορφή υψηλού κόστ ο υς
συµµ όρφωσης και ενδεχ όµε νης διπλής φορ ολ ογίας .
• Οι δ ιασυνοριακές ροές εσόδων µεταξύ συν δεδε µένων
επιχειρήσεων υπόκεινται συχνά σε πρόσθετ ο φ όρ ο . Συγκεκριµένα , η
παρακράτηση φόρο υ στη πηγή για εντ ός τ ου οµίλου καλόπι στες
καταβολές µερισµάτων , τ όκο υς και δικαιώµατα περικλείουν τ ον
κίνδυν ο διπλής φ ορ ολόγησης και δεν είναι σύµφων α µε την ιδέα της
εσωτερικής αγοράς . Εξάλλο υ, τ ο πεδί ο εφαρµ ογής της ο δηγίας περί
µητρικών - θ υγατρικών εταιρειών (90/435) είναι πολύ περιορισµέν ο
και η εφαρµογή της στα κράτη µέλη διαφέρει πολύ , µε απ οτέλεσµα
να περιορίζεται η απ οτελεσµατικότητά της .
• Οι υπάρχοντες σηµαντικοί περι ορισµ οί για τις διασυνορι ακές
ελαφρύνσεις για ζηµίες είναι δ υνατ όν να ο δηγήσο υν σε
( οικ ον οµική ) διπλή φορ ολ ογία . Γενικά, οι απώλειες θυγατρικών δεν
επηρεάζουν τη φ ορ ολ ογία στ ο επίπεδ ο τω ν µητρικών εταιρειών της
ΕΕ, οι δε ζηµίες των µ όνιµων εγκαταστάσεων µπ ορ ού ν να
αντισταθµίζονται από τα κέρδη της έ δρας µόνο σ ε ειδικές
περιστάσεις .
• Οι δ ιασυνοριακές αναδιαρθρώσεις πρ οκαλο ύν σηµαντικές
φορ ολ ογικές επιβαρύνσεις . Η οδηγία περί συγκεντρώσεω ν (90/434)
περιέχει διάτα ξη περί αναβολής της φ ορ ολ ογίας των επιχειρήσεωνγια τέτοιες ενέργειες αναδιάρθρωσης
, αλλά το πεδίο εφαρµ ογής της
είναι πολύ περιο ρισµέν ο και η εφαρµ ογή της στα κράτη µέλη
διαφέρει πολύ , οπ ότε περιορίζεται η απ οτελεσµατικότητά της . Οι
φόρ οι κεφαλαιουχικών κερδών και οι φ όρ οι µεταβίβασης για τις
διασυν οριακές αναδιαρθρώσεις είναι συχνά απαγ ορευτικά υψηλοί ,
13Η συνύπαρξη 15
φορολογικών
δικαιοδοσιών
στην ε σωτερική
αγορά αποτελεί τη
βάση των
εµποδίων .οπ ότε οι επιχειρήσεις αναγκάζονται να διατηρο ύν ως έχ ο υν τιςοικο ν οµικά λιγότερ ο απ οδ οτικές διαρθρώσεις
.
• Λόγω σ υγκρο υ όµενω ν δικαιωµάτων φο ρ ολόγησης , υπάρχει µεγάλη
πιθανότητα διπλής φ ορ ολ ογίας . Αυτό ισχύει για όλα τα στ οιχεία πο υ
χαρακτηρίστ ηκαν προηγ ουµέν ως ω ς εµπ όδια . Τα ειδικά προβλήµατα
που συν δέ ονται µε τις συµβάσεις περί διπλής φορ ολογίας στην Ε Ε
εντείνο υν αυτέ ς τις δυσχέρειες .
• Ορισµένα φ ορ ολογικά καθεστώτα διακρίν ονται από µεροληψία προς
τις εγχώριες επενδύσ εις . Αυτό σ υµβαίνει , για παράδειγµα , στην
περίπτωση των συστηµάτων υπολ ογισµ ού πο υ παρέχ ουν ειδικές
πιστώσεις φόρ ου µ όν ο στ ους εγκατεστηµέν ους µετόχ ο υς , τα οπ οία
εξακολουθ ο ύν να εφαρ µ ό ζ ουν ορισµένα κράτη µέλη .
• Τα περισσότερα από αυτά τα πρ οβλήµατα οφείλ ονται στ ο γε γονό ς ό τ ι
οι επιχειρήσεις της ΕΕ πρέπει να σ υµµ ορφώ ν ονται µε δ εκαπέντ ε
διαφο ρετικά σύνολα κ ανόνων . Λαµβανοµέν ου υπ όψη ότι οι
επιχειρήσε ις αυτές τείνο υν όλο και περισσότερ ο να θεωρ ο ύν την ΕΕ
ως µία αγ ορά , η κατάσταση αυτή έρχεται σε σύγκρ ουση µε την
οικο ν οµική αποτελεσµατικότητα τω ν επιχειρηµατικών σχεδίων και
διαρθρώσεων . Η πληθώρα ν οµ ο θεσιών , συµβάσεων και πρακτικών
στον τ οµέα της φ ορ ολ ογίας συνεπάγεται µεγάλο κό στ ος
συµµ όρφωσης και αποτελεί εµπ όδι ο για τις διασυνο ριακές
οικο ν οµικές δ ραστηριότητες .
Για να
αντιµετωπιστούν
αυτά τα εµπόδια
χρειάζονται
εξειδικευµένες
και συνολικές
λύσεις.Υπάρχουν δύ ο είδη λύσεω ν για την άρση των φ ορο λ ογικών εµπ οδίωντων επιχειρήσεων στην εσωτερική αγ ορά
, αυτές πο υ στ οχεύ ου ν τα ειδικά
εµπόδια και αυτές οι οποίες αντιµετωπίζου ν σ υν ολικά όλα ή τα
περισσότερα από τα εµπ όδια " µε ένα µ όν ο χτύπηµα ". Και οι δύ ο
περιπτώσεις αποσκοπ ούν στην εξάλειψη του κινδ ύν ου διπλής φ ορ ολ ογίας
και των φ ορ ολ ογικών επιβαρύνσεων για τη διασυνο ριακή αναδιάρθρωση ,
καθώς και στη µείωση τ ου ειδικ ού κ όστ ο υς σ υµµ όρφωσης και τηςνο µικής αβεβαιότητας
. Και οι δύ ο έχο υν πλε ονεκτήµατα και
µειονεκτήµατα π ου τις χαρακτηρίζουν .
Η Επιτροπή είναι της γνώµης ότι µ όν ο µία στρατηγική σε δύο επίπεδα
παρέχει ρεαλιστ ικές προ οπτικές να αρθ ού ν τα εµπό δια και εποµέ νως να
εξασφαλιστε ί ότι όλ ο τ ο δυ ναµικό της εσωτερικής αγ οράς θα υλ οποιηθεί
και οι στ όχ οι της Λισσαβόνας θα επιτευχθο ύν .
• Τα εξειδικευµένα µέτρα θα συµβάλο υν στη βραχυπρόθεσ µη και
µεσοπρ όθεσµη αντιµετώπιση των πλέ ον επειγόντων πρ οβληµάτων .
• Μία συνολική λύση , σύµφω να µε την οπ οία οι επιχειρήσεις θα
υπόκεινται σε µία µόνο εν οποιηµένη φ ορ ολ ογική βάση για τις
δραστηριότητές τ ους σε επίπεδο Ε Ε , θα αποτελέσει σ υστηµατική και
µακροπρ όθεσµη λύση .
Σε πρώτο στάδιοείναι απαραίτητες
εξειδικευµένες
ενέργειες σεΗ συν ολική λύση θα δώσει µια καλύτερη και πιο οριστική απάντηση στα
σηµερινά προβλήµατα αλλά ακόµη πρ ο υποθέτει επιπλέο ν τεχνική
δο υλειά πριν κάν ουµε συγκεκριµένες πρ οτάσεις
. Τα εξειδικευµένα
διορθωτικά µέτρα είναι ούτω ς ή άλλως απαραίτητα βραχυπρόθεσµα για
14ειδικούς τοµείς . να βελτιωθεί η υφιστάµενη ν οµ οθεσία της Ε Ε στ ον τ οµέα της
φορ ολ ογίας επιχειρήσεων και για να εξασφαλιστεί η οµ οι όµ ορφη
εφαρµογή µέσω τω ν κατάλληλων πρωτ οβουλιών µη υπ οχρεωτικών
κανόν ων (soft l αw) και της συνεργασίας µε όλ ου ς τ ους εν διαφερο µένο υς .
Ορισµένα εξειδικευµένα µέτρα όπως οι πρωτ οβουλίες για τη ρύθµισητων πρ οβληµάτων π ου δηµιο υργ ούνται απ ό τις σ υµβάσεις σχετικά µε τη
διπλή φορ ολ ογία µπ ορεί να απ οτελ ούν ταυτ όχρ ονα προπαρασκευαστι κά
µέτρα για ένα πλήρες σύστηµα
, αλλά θα εξακολ ουθ ού ν να χρειάζο νται
και άλλα µέτρα ( π. χ. για την αντιµετώπιση των διασυν οριακών
αναδιαρθρώσεων ). Στ ο άµεσ ο µέλλ ον , επ οµένω ς , πρέπει να δ ο θεί
προτεραιότητα στη βελτίωση των ισχυό ντων καν όνω ν και της εφαρµ ογής
τους.
Εξειδικευµένα µ έτρα
Η Επιτροπή , σε
συνεννόηση µ ε τα
κράτη µέλη , θα
διατυπώσει
κατευθυντήριες
γραµµές για την
επίπτωση της
νοµολογίας του
Ε∆.Η µελέτη διαπιστώνει την ανάγκη να αναπτυχθεί µία γενικότερη
κατανόηση της επίπτωσης τω ν σηµαντικ ότερων αποφάσεω ν τ ου
Ευρωπαϊκού ∆ικαστηρίου (E ∆) στις διατάξεις για τη φορ ολ ογία των
εταιρειών και τις συµβάσεις περί διπλής φορ ολ ογίας των κρατών µελώ ν .
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η δηµ οσίευση κατευθυντήριων γραµ µών σ΄αυτότον τ οµέα θα είναι χρήσιµη όχι µόνο γ ι α τ α κράτη µέλη αλλά και για τις
επιχειρήσε ις και τα εθνικά δικαστήρια
. Οι κατευθυντήριες αυτές γραµµές
θα διευκολύ ν ουν τη σ υµµ όρφωση µε τη συνθήκη και θα σ υµβάλου ν
σηµαντικά στην άρση των φ ορ ολ ογικών εµπ οδίων στην εσωτερική
αγορά. Θα πρέπει δε να συ µµετάσχει , στ ο µέγιστο δυ νατό βαθµό , το
Ευρωπαϊκό Κοιν οβ ούλιο µέσω των υφιστάµενων µηχανισµών για τη
διαβούλευση τ ου Κοιν οβουλί ου .
→ Η Επιτροπή πρ οτείνει να διατυπωθ ούν κατευθυντήριες γραµµές
σχετικά µε τις σηµαντικές αποφ άσεις του Ε∆ και να συντ ο νιστεί
η εφαρµ ογή τ ους , µε τις κατάλληλες Ανακοινώσεις από την
Επιτροπή . Σ υνεπώς, πρ οτίθεται να συνεχίσει και να επεκτείνει τ ο
πρόγραµµα σ υνεδριάσεων µε τα κράτη µέλη τ ο οποί ο άρχισε τ ο
2001.
Η Επιτροπή θα
προτείνει να
επεκταθούν και
να βελτιωθούν οι
υφιστάµενες
οδηγίες για την
άµεση φορο λογία .
Η Επιτροπή θαδηµοσιεύσει
κατευθυντήριες
γραµµές για τα
σηµαντικότερα
θέµαταΑναγνωρίζεται γενικά ότι η ο δηγία περί µητρικών
- θυγατρικών εταιρειών
και η οδηγία περί συγχωνε ύσεων διαδραµάτισαν σηµαντικ ό ρ όλ ο στην
άρση των φ ορ ολ ογικών ε µπο δίων για τ ους οµίλ ους εταιρειών στα
πλαίσ ια της ΕΕ . Η Επιτροπή έχει ή δη υπ οβάλει προτάσεις τρ οπ οπ οίησης
αυτών των οδηγιών τ ο 1993 [COM(93)293]. Η µελέτη δείχνει ότι
υπάρχουν διάφ ορ οι τρ όπ οι επέκτασης και βελτίωσης αυτών των οδηγιών ,
ώστε να καλύπτ ουν ένα ε υρύτερ ο φάσµα εταιρειών , φ όρων και
συναλλαγών . Συγκεκριµένα , τ ο πε δίο εφαρµ ογής τω ν ο δηγιών πρέπει να
καλύπτει όλου ς τ ους οργανισµ ούς π ου υπόκεινται στη φ ορ ολ ογία των
εταιρειών και ειδικά τις εταιρε ίες που µελλο ντικά θα διέπο νται από το
Καθεστώς Ευρωπαϊκής Εταιρείας (Societas Europeae - SE).
Η ο δηγία περί µητρικών - θυγατρικών εταιρειών πρέπει να τρ οπ οπ οιηθεί
για να καλύπτει τόσ ο τις άµε σες όσ ο και τις έµµεσες συµ µετοχές . Η άλλη
λύση που θα έχει παρ όµ οι ο δι ορθωτικ ό απ οτέλεσµα θα ήταν η εισαγωγή
ενό ς κατώτερ ου ο ρίου συµ µετοχής στ ο κεφάλαιο της εταιρείας . Όπ ου
15εφαρµογής . εφαρµό ζεται η οδηγία περί συγχωνεύσε ων , θα πρέπει να περιληφθούν
στην οδηγία περί φ όρ ου εισφοράς [69/335/E ΟΚ και85/303/E ΟΚ] οι
ειδικοί φ όρ οι µεταβίβασης που πλήττο υν τις πράξεις διασυν οριακών
αναδιαρθρώσεων ( κ υρίως για την ακίνητη περιο υσία ). Επίσης, πρέπει να
διευκρινιστούν περισσότερ ο τ ο πεδί ο ε φαρµ ογής και ορισµένες
ισχύουσες σηµαντικές διατάξεις αυτών τω ν ο δηγιών .
→ Η Επιτροπή θα δώσει πρ οτεραιότητα στη ν παρ ουσίαση , το2003,
των απαραίτητων τροποποιήσεω ν των υφιστάµενων πρ οτάσεων
για την επέκταση της οδηγίας περί συγχωνεύσεων και της
οδηγίας περί µητρικών - θυγατρικών εταιρειών , µ ετά από
τεχνικές διαβουλεύσεις µε τα κράτη µέλη κατά τη διάρκεια τ ου
2002.
→ Συγχρόνω ς , η Επιτρ οπή θα δηµ οσιεύσει λεπτοµερείς
κατευθυντήριες γραµµές για τον τρ όπ ο µε τ ον οποί ο κρίνει ότι
πρέπει να εφαρµ οστ ούν αυτές οι διατάξεις , ιδίως όσες αφο ρ ούν τη
φορ ο διαφυγή και κατάχρηση .
Πρέπει να βρ εθεί
µία καινοτόµος
λύση για την
αντιστάθµιση
ζηµιών σε
διασυνοριακό
επίπεδο.
Εν πάσηπεριπτώσει
, η
Επιτροπή θα
αποσύρει την
πρόταση οδηγίας
που είχε υποβάλει
σ΄ αυτό τον τοµέα .T ο πρ όβληµα της αντιστάθµισης ζηµιών σε διασυνο ριακό επίπεδ ο
αποτελεί συγχρό νως ένα απ ό τα σηµαντικότερα προ βλήµατα για τις
επιχειρήσε ις και µάλιστα το δυσκ ολ ότερ ο να αντιµετωπιστεί µε ειδικά
µέτρα. Η µελέτη εξέτασε δύ ο µάλλο ν διαφορετικά εξειδικευµένα µέτρα
που θα οδηγ ούσα ν στα επ όµε να εναλλακτικά αποτελέσµατα .
• Μία τροποπ οιηµένη µ ο ρφή της πρότασης της Επιτροπής
[COM(90)595] π ου έχει υποβληθεί σε αυτ ό τ ον τοµ έα . Αυτό θα
επέτρεπε στις µητρικές εταιρείες να συν υπολ ογίζ ουν τις ζη µίες π ου
υφίστανται τόσ ο οι µ όνιµες εγκαταστάσεις όσ ο και οι θυγατρικές
τους σε κάπ οιο άλλο κράτος µέλ ος .
• Ένα πληρέστερο σύστηµα για την εν οπ οίηση των εσ όδ ων σε επίπεδ ο
οµίλ ου σ ύµφωνα µε τ ο καθεστώς κοινής φορολογί ας της ∆ανίας ,
το οπ οί ο σε ορισµένες περιπτώσεις επιτρέπει στις δανικές µητρικές
εταιρείες να φο ρ ολογ ού νται από κοιν ο ύ στη ∆ανία µαζί µε τα
υποκαταστήµατά το υς και τις ξένες θυγατρικές τ ους παρέχο ντας
κατ ΄αυτό το ν τρ όπ ο στη µητρική εταιρεία τη δυνατ ότητα να
συνυπ ολογίζει τις ζηµίες π ου υφίστανται οι ξένες θ υγατρικές ( και τα
υποκαταστήµατα ). Η διάταξη αυτή θα εξασφάλιζε µεγαλύτερη
συµµετρία ανάµεσα στη φ ορ ολογία κερδ ών και στην αντιστάθµιση
ζηµιών.
∆εδο µέν ου ότι τα κράτη µέλη ήταν απρόθ υµα να εξετάσου ν οπ οιαδήπ οτεπρωτοβο υλία της Ε Ε σ΄αυτό τ ον τ οµέα
, πρ οτ ού µπο ρέσει λ ογικά να
προβλεφθεί οπ οιαδήπ οτε ενέργεια πρέπει να πραγµατοπ οιηθεί µία νέα
σειρά τεχνικών προπαρασκευαστικών συνεδριάσεων . Κατά τις
συζητήσεις θα πρέπει να ληφθεί υπ όψη τ ο γεγο ν ός ότι το θέµα της
αντιστάθµισης της ζηµίας και της εν δεχ όµενης εν οπ οίησης οµίλων
συνδέεται στενά µε τις συν ολικές λύσεις π ου εξετάζ ονται παρακάτω .
16→ Η Επιτροπή θα αποσύρει την παλα ιά πρόταση οδηγίας για την
αντιστάθµιση ζηµιών σε διασυν οριακό επίπεδ ο και , από τ ο2002,
θα συγκαλέσει συµβουλευτικές σ υνε δριάσεις µε τα κράτη µέλη για
να εκτιµηθού ν οι τεχνικές δυ νατότητες πρ οώθησης τ ου θέµατ ος
αυτού. Παράλληλα µε την πρ όοδο γ ι α σ υν ολικότερες λύσεις , θα
εξετάσει το µ ο ντέλο της ∆ανίας και θα υποβάλει έκθεση σχετικά µε
τις ν οµ οθετικές πρ οθέσεις της σ΄αυτό το ν τ οµέα πριν τ ο τέλ ος τ ου
2002.
Υπάρχουν
αποτελεσµατικά
µέσα για την
αποφυγή ή την
εξάλειψη της
διπλής
φορολογίας που
απορρέει από τις
τιµές
µεταβίβασης .
Πρέπει ναενθαρρυνθούν οι
συµφωνίες
προκαθορισµένων
τιµών και ο
συντονισµός
µεταξύ κρατών
µελών και µ εταξύ
κρατών µελών
και επιχειρή σεων
Η Σύµβαση
∆ιαιτησίας πρέπει
να βελτιωθε ί και
να καταστεί µέσο
του κοινοτικού
δικαίου
.T α εµπ όδια και τα πρ οβλήµατα που εντ οπίστηκαν σχετικά µε τη
φορ ολ ογία των συναλλαγών ε ντ ός τ ο υ οµίλ ου ( τιµές µεταβίβασης ) είναι
διαφόρων ειδών , αλλά αυξάν ο νται ολ οένα και περισσότερ ο και απαιτού ν
επείγουσα δράση . Η Επιτροπή κρίνει ότι πρέπει να λάβει υπ όψη την
εύλογη ανησ υχία των φ ορ ολ ογικών διοικήσεων και των επιχειρήσεων
και να αναπτύξει κοινά αποδεκτές πρακτ ικές σε αυτ ό τ ον τ οµέα . Αυτό
θα επιτευχθεί µε διά λογο σε επίπεδο ΕΕ .
Η Επιτροπή επιθυµεί , π.χ., να ενθαρρ ύνει τα κράτη µέλη να εισαγάγου ν ή
να επεκτείνου ν τα διµερή ή π ολυµε ρή πρ ογράµµατα για συµφωνίες
προκαθορισµένων τιµώ ν . Επίσης πρ οτείνει να βελτιωθεί ο συντονισµός
µεταξύ κρατών µελών τω ν απαιτήσεω ν τεκµηρίωσ ης και της
εφαρµογής των δια φόρων µεθόδων . Ο συντ ονισµό ς αυτ ός θα πρέπει να
βασίζεται κα ι να έχει συµπληρωµατικό χαρακτήρα στις δραστηριότητες
του ΟΟΣΑ σ ΄αυτό τ ον τ ο µέα . Κατ ΄αυτό τ ον τρ όπο θα µπ ορ ού σαν να
περιοριστού ν τ ο ειδικό κ όστ ος συµ µ όρφωσης και η αβεβαιότητα σχετικά
µε τις τιµές µεταβίβασης .
Άλ λοι το µείς απαιτούν πιο παραδ οσιακή προσέγγιση . Η Σύµβαση
∆ιαιτησ ίας ( η παράταση της οπ οίας δεν έχει ακόµη κυρωθεί απ ό όλα τα
κράτη µέλη ) ισχύει από π ολλά έτη , αλλά η εφαρµ ογή της εξακολ ουθεί να
δηµιουργεί π ολλά πρ οβλήµατα . Λόγω της σηµασίας αυτώ ν τω ν
προβληµάτων και το υ µ ο ναδικο ύ χαρακτήρα της Σύµβασης ∆ιαιτησίας ,
η Επιτροπή θεωρεί τη βελτίωσή της θέµα πρ οτεραιότητας . Οι ατέλειες
της Σύµβασης πρέπει να διορθωθ ο ύν και οι διατάξεις της να
ερµηνευθ ούν απ ό τ ο ∆ικαστήριο , κατά πρ οτίµηση καθιστώντας την µέσ ο
του κοιν οτικ ού δικαίου . Επίσης, µε τη ν επιφύλαξη µέτρων διασφάλισης
για την αποτρ οπή επιθετικής φο ρ ολογίας , θα έπρεπε να καταρτισθεί ένα
πλαίσ ιο για την επίτευξη συµ φωνίας µεταξύ των εµπλεκ όµε νων
φορ ολ ογικών υπηρεσιών ή τ ουλάχιστο ν να γίν ουν διαβουλεύσεις πρ οτο ύ
τροπ οποιήσ ου ν οι φ ορ ολ ογικές υπηρεσίες τις τιµές µεταβίβασης .
17→T ο πρώτ ο εξάµην ο τ ου 2002, η Επιτρ οπή θα συγκαλέσει ένα
µό νιµο ' Κο ινό φόρουµ για τον καθορ ισµό των τιµών
µεταβίβασης ' µε τα κράτη µέλη και αντιπροσώπου ς τω ν
επιχειρήσεων προκειµένο υ να
- εξετάσουν τα θέµατα π ου πρέπει να αντιµετωπιστού ν χωρίς
νο µ οθετικές πρωτοβ ουλίες , π.χ. την κατάρτιση και ανταλλαγ ή
καλύτερων πρακτικών για τις συµφωνίες προκαθ ορισµένω ν
τιµών και τις απαιτήσεις τεκµηρίωσης ,
- εξετάσουν κατά πόσ ο ν είναι δ υνατ ό να βελτιωθούν και να
καταστούν ο µ οιόµ ορ φες οι µέθ οδ οι καθ ορισµ ού τω ν τιµών
µεταβίβ ασης στα πλαίσια των κατευθυντήριων γραµµών τ ου
ΟΟΣΑ,
- εξετάσουν τις βελτιώσεις που πρέπει να επέλθο υν στη Σύµβαση
∆ιαιτησ ίας , ώστε να µπορεί να υπ οβληθεί µία τυπική πρόταση
οδηγίας τ ο 2003, και κατ ΄αυτό τ ον τρ όπο να καταστεί µέσ ο της
κοιν οτικής ν οµ οθεσίας .
→ Η Επιτροπή θα καθορίσει τη φ ύση των περαιτέρω πρωτ οβουλιών
µε βάση τις συζητήσεις τ ου φ όρ ου µ , λαµβάνοντας υπ όψη µεταξύ
άλλων τη λήξη της παρ ούσας Σύ µβασης ∆ιαιτησίας το 2005.
Μία κοινή
προσέγγι ση των
θεµάτων που
δηµιουργούν οι
συµβάσεις περ ί
διπλής
φορολογίας θα
συµβάλει στην
αντιµετώπιση των
σηµερινών
δυσχερειών .
Η Επιτροπήπιστεύει στην
προοπτική να
διατυπωθεί µε
βάση την
πραγµατικότητα
της ΕΕ η πρότυπη
σύµβαση του
ΟΟΣΑ
.Αν και είναι προφανές ότι τα ε νδιαφερ όµενα κράτη µέλη πρέπει νασυµπληρώσου ν τα δίκτυα συµβάσεων περί διπλής φ ορ ολ ογίας µε τα
άλλα κράτη µέλη
, καµία άλλη ειδική ενέργεια δεν πρ οσφέρεται από µ ό νη
της ως " πρ οφανής λύση " για τα πολύπλ οκα πρ οβλήµατα που
δηµιουργ ο ύν οι συµβάσεις περί διπλής φ ορ ολ ογίας στην ΕΕ . Η Επιτροπή
θεωρεί, ωστ όσ ο, ότι οι ισχύ ουσες φ ορ ολ ογικές διατάξεις των κρατών
µελών πρέπει να βελτιωθού ν για να συµ µ ορφωθ ούν µε τις αρχές της
εσωτερικής αγοράς π ου πρ οβλέπονται στη Συ νθήκη της ΕΕ και ότι είναι
απαραίτη τος ο καλ ύτερος συντονισµός της π ολιτικής έναντι των τρίτων
χωρών. Επίσης, είναι απ όλυτα απαραίτητο να υπάρχει δεσµευτική
διαδικασία διαιτ ησίας σε περίπτωση διαφορών µεταξύ συ µβαλλοµένω ν
µερών όσ ο ν αφ ορά την ερµη νεία και εφαρµογή µιας σύµβασης , η οπ οία
συνεπάγεται ενδεχ οµένω ς διπλή φ ορ ολ ογία ή µη φο ρ ολ ογία .
Κατ ά τη γνώµη της Επιτροπής , ο περισσότερα υποσχ ό µεν ος τρ όπο ς για
την επίτευξη αυτών τω ν στ όχων µε συνεπή τρ όπ ο είναι , µακρ οπρ όθεσµα ,
η επίτευξη µιας συµφωνίας για τη δ ιατύπωση µε βάση την
πραγµατικότητα της ΕΕ της πρότυπης σύµβαση ς του ΟΟΣΑ κα ι των
ερµην ευτικών σχολίων ( ή συγκεκριµένων άρθρων ), έτσι ώστε να
πληρούνται οι ειδικές απαιτήσεις λόγω της συµµετο χής στην ΕΕ . Το
ισχύον διµερές σύστηµα θα παρέµενε άθικτο κατ΄αυτό το ν τρ όπ ο . Είναι
σαφές ότι µία τέτ οια εργασία πρέπει να προετ οιµαστεί πρ οσεκτικά στο
πλαίσ ιο τεχνικών ε ργασιών σε σ υνεν ν όηση µε τα κράτη µέλη .
18→ Μετά τις τεχνικές συζητήσεις µε τα κράτη µέλη , η Επιτροπή
προτίθεται να υπ οβάλει το 2004 µία ανακο ίνωση σχετικά µε την
ανάγκη προσαρµ ογής ο ρισµένων διατάξεων των συµβάσεων π ερί
διπλής φο ρολογίας µε βάση τ ο υπ όδειγµα τ ου ΟΟΣΑ ,
προκειµέν ου να σ υµµ ορφωθ ο ύν µε τις α ρχές της Συνθήκης . Αυτό
θα αποτελέσει ένα πρώτ ο βήµα για την ε νδεχ όµενη κατάρτιση ενό ς
υποδείγµατ ος φ ορ ολ ογικής σύµβασης της ΕΕ .
Προφανώ ς , η Κοιν ότητα και τα κράτη µέλη της πρέπει συγχρ ό νως να
συνεχίσου ν να υπ οστηρίζ ουν τις εργασίες τ ου ΟΟΣΑ στον τ οµέα τω ν
τιµών µεταβίβασης και των συµβάσεων περί διπλής φ ορ ολ ογίας .
Οι µικροµεσαίεςεπιχειρήσ εις
πρέπει να
ληφθούν υπόψη
.Σηµειωτέον ότι καµία απ ό τις ε νδεχ όµε νες αυτές λύσεις δεν λαµβάνειειδικά υπόψη τις µεγαλύτερες ή τις µικρ οµεσαίες επιχειρήσεις
. Ωστόσ ο,
λόγω της φύσης των προβληµάτων και των απ οτελεσµάτων τ ο υς είναισαφές ότι οι µικροµεσαίες επιχειρήσεις µε διεθνείς δραστηριότητες θα
επωφεληθούν επίση ς από την άρση των φ ορ ολ ογικών εµπ οδίω ν
. Γενικά,
υπάρχουν βάσιµοι λ όγ οι να χ ορηγηθ ού ν στις µικροµεσαίες επιχειρήσεις
ανάλογες ρ υθµίσεις απλούστε υσης και τυπ οπ οίησης για τη µείωση τ ου
κόστ ους συµµ όρ φωσής τ ου ς στ ο ν φ ορ ολ ογικό τ οµέα . Ανάλογα µε το
είδος των µέτρων , τέτ οι ου είδ ο υς πρωτ οβ ουλίες πρέπει να α ναληφθού ν
µάλλον σε εθνικ ό επίπεδ ο ή , όπως συµβαίνει σήµερα στ ον τ οµέα τ ο υ
ΦΠΑ, να υπ οστηριχθο ύν ρητά σε επίπεδ ο ΕΕ .
5. ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚ ΗΣ ΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ
∆ΡΑΣΤΗΡ ΙΟΤΗΤ ΕΣ ΤΩΝ ΕΤΑΙ ΡΕΙΩ Ν ΣΕ ΕΠΙΠΕ∆Ο ΕΕ
Ηανάγκη γι α σφαι ρική προσέγγιση
Μόνο µία
ενοποιηµένη
φορολογική βάση
για τις
δραστηριότητες
των επιχειρήσ εων
στην Ε Ε
ανταποκρίνεται
τελικά σ τις
προκλήσεις των
καθεστώτων
φορολογίας
εταιρειών σ την
ΕΕ σήµερα .Οι προαναφερθείσες εξειδικευµένε ς λύσεις θα επέτρεπαν κατά κάποι οτρόπ ο την άρση τω ν φ ορ ολ ογικών ε µπο δίων
. Ωστό σ ο, ακόµη και αν
εφαρµοστ ού ν όλες , δεν θα αντιµετωπίσο υν τ ο βασικό πρ όβληµα της
συνύπαρξης δεκαπέντε διαφορ ετικών φ ορ ολ ογικών καθεστώτων . Μό νο
µε την παρ οχή στις πολυεθνικές εταιρε ίες µιας ενοποιηµένης
φορο λογικής βάσης για τις δραστηρι ότητές τ ους σε επίπεδ ο ΕΕ θα
αντιµετωπιστούν πράγµατι συστηµατικά , µε ένα ενια ίο πλα ίσιο
φορο λογίας εται ρειών , τα περισσ ότερα φ ορ ολ ογικά εµπό δια της
διασυν οριακής οικ ον οµικής δραστηριότητας στην ενιαία αγορά . Οι
επιχειρήσε ις µε διασυν οριακές και διεθνείς δραστηριότητες στ ο πλαίσιο
της ΕΕ θα µπ ορ ο ύν µελλο ντικά
• να υπ ολογίζ ου ν τ ο εισό δηµα ολ όκληρο υ τ ου οµίλου µε βάση ένα
ενιαίο σύ ν ολο καν όνω ν και
• να καταρτίζου ν εν οπ οιηµένη λογιστική για φορ ολο γικο ύς σκ οπ ούς
( εξαλείφοντας κατ΄αυτό το ν τρ όπ ο τις εν δεχό µενες φ ορ ολ ογικές
επιπτώσεις των καθαρά εσωτερικών συναλλαγών στα πλαίσια του
οµίλ ου).
19Πρέπει να σηµειωθεί ότι η προ σέγγιση αυτή δε ν προ σβάλλει την
κυριαρχία των κρατών µελών όσ ον αφ ορά τ ον καθορισµ ό των
συντελεστών φ ο ρ ολογίας επιχειρήσεων . Τα κράτη µέλη ε φαρµ όζ ου ν τ ον
εθνικό τ ου ς συ ντελεστή φ ορ ολ ογίας στ ο ειδικ ό µερίδι ό τ ο υς της
συν ολικής φ ορ ολογικής βάσης π ου υπ ολογίστηκε µε ένα απ ό κοιν ο ύ
εγκεκριµένο µηχανισµ ό κατανο µής .
Μία ε νοποιηµένη βάση φορολ ογίας επιχειρήσεων για τι ς δραστηριότητες των επιχειρή σεων στην ΕΕ
αποτελεί το µόνο µέσο που θα επιτρέπει
• να µειω θεί ση µαντικά το κόστος συ µµόρφω ση ς που απορρ έει από τη συν ύπαρ ξη 15 φορολογικών
καθεσ τώτ ων µ έσ α στην Ε σ ωτε ρική Α γορά ·
• να λυθούν , στο πλαίσιο της ΕΕ , τ α προβλήµα τα των τι µών µεταβίβα σης ·
• την α ντιστ άθµι ση κ αι συνολική ενοποίηση τ ων κερ δών και ζηµι ών σε όλη την Ε Ε ·
• την απλούσ τευ ση πολλών πρά ξε ων διεθνούς ανα διάρθρ ωσ ης ·
• τη µεί ωση , χ ωρίς την επ έκτα ση στο καθ ε στώ ς φορολογίας ατοµικού ει σοδήµατος , ορισ µέν ων προβληµάτ ων
που δηµιουργούντ αι από τη σ υνύπ αρξη , στ η διεθνή φορολ ογία , τ ης κλασική ς προσ έγ γιση ς κ αι τη ς
προσέγ γιση ς απ αλλαγή ς ·
• την αποφυγ ή πολλών π εριπτ ώσ εων διπλή ς φορολογίας και
• την εξάλ ειψη πολλών διακρίσ εων και π εριορισµ ών .
Μία ενοποιηµένη
βάση φορο λογίας
επιχειρήσ εων θα
βελτιώσ ει τ ην
οικονοµική
απόδοση των
συστηµάτων
φορολογίας των
επιχειρήσ εων
στην Ε Ε.Μία ενοπ οιηµένη βάση φ ορ ολ ογίας επιχειρήσεων για τις δραστηριότητες
των επιχειρήσεων στην ΕΕ θα συ µβάλει στη µεγαλύτερη ε πάρκεια ,
αποτελεσµατικότητα , απλούστευση και δ ια φάνεια των καθεστώτων
φορ ολ ογίας εταιρειών και στην εξάλειψη των κενώ ν µεταξύ των εθνικών
συστηµάτων π ου παρέχου ν γ όνιµ ο έδαφ ος για φ ορο διαφυγή και
κατάχρηση . Θα µειώσει το ειδικό κ όστ ος συµ µ όρφωσης και η ΕΕ θα
µπορεί να αποκ οµίσει πλήρως τα ο φέλη της εσωτερικής αγ οράς , και
κατ ΄αυτό το ν τρ όπ ο να αυξήσει την ανταγωνιστικότητα των
επιχειρήσεων της ΕΕ και να θέσει τα θε µέλια για την επίτευξη των
στόχων π ου έθεσε τ ο Ευρωπαϊκό Συµβ ούλιο της Λισσαβόνας .
Συνεπώς, η Επιτρ οπή πιστεύει ότι είναι απ όλυτα λο γικό να
προσανατολίσει την πολιτ ική της στον τοµέα της φορολογίας των
εταιρειών προς την αναζήτηση µιας συνολικής λύσης στα υφιστάµενα
διασυν οριακά φορ ολ ογικά εµπ όδια στην εσωτερική αγορά . Οι
µελλοντικές εργασίες θα πρέπει να αποβλέπ ουν στο πώς θα επιτευχθεί ο
στόχ ος µιας εν οπ οιηµένης βάσης φ ορ ολογίας τω ν επιχειρήσεων µε την
αντιστάθµιση των ζηµιών απ ό διασυν οριακές δραστηρι ότητες , και πως
θα σχεδιαστεί κατά τον καλύτερο τρ όπ ο ο απαραίτητος µηχανισµ ός
κατανοµής π ο υ θα είναι απ οδεκτ ός από όλο υς .
20→ Η Επιτροπή πιστεύει ότι ε ίναι απαρ αίτητο
- να προβλευθεί για τ ις εταιρε ίες µία ενοποιηµένη βάση
φορο λογίας εται ρειών για τ ις δραστηριότητές τους σε
κλίµακα ΕΕ ·
- να δηµιουργηθεί ένας κατάλληλος µηχανισµός επιµερισµού
που µπο ρεί να εγκριθεί από όλ ους το υς µετέχο ντες ·
- τέλος, τα κράτη µέλη να καθορίσουν τους εφα ρµοστέους
εθνικούς συντελεστές φορολογίας εταιρειών .
Ενδεχόµενες σφα ιρικές προσ εγγίσ εις και τεχνικές δι ευκρινίσεις
Υπάρχουν
διάφορα τεχνικά
µέσα για την
επίτευξη µιας
ενοποιηµένης
βάσης
φορολογίας
εταιρειών .Η µελέτη των υπηρεσιών της Επιτροπής διατύπωσε δ ιάφο ρες τεχνικές
δυνατότητες ώστε να καθορισθεί για τις επιχειρήσεις η απαραίτητη
ενοπ οιηµένη φ ορ ολ ογική βάση για τις δραστηριότητές τ ους σε κλίµακα
ΕΕ(" Φ ορ ολ ογία το υ κράτ ους εγκατάστασης "" κοινή( εν οπ οιηµένη )
φορ ολ ογική βάση "· " ευρωπαϊκός φ όρ ο ς εισ οδήµατο ς εταιρειών "·
" εναρµονισµέ νη ενιαία φ ορ ολ ογική βάση στην Ε Ε "). Οι προσεγγίσεις
αυτές διαφέρ ουν κυρίως ω ς πρ ος τ ο µεγαλύτερ ο ή µικρότερ ο βαθµ ό
εναρµό νισης της φ ορ ολογικής βάσης στην Ε Ε , τ ο µ έγεθ ος τω ν
απαιτούµενων αλλαγών για την εφαρµ ογή τ ους και τις πολιτικές
περιστάσεις της ενδεχ όµενης εισαγωγής τ ους . Οι πρ οσεγγίσεις αυτές
περιγράφονται συν οπτικά στη συ νηµµένη σύν οψη , και όλες
• έχουν ιδιαίτερα πλεονεκτήµατα και µειο νεκτήµατα ·
• θα µπορ ο ύσαν να δώσ ουν λύση στ ο ζήτηµα της φ ορ ολ ογίας για το
Καθεστώς Ευρωπαϊκής Εταιρείας (Societas Europeae - SE)·
• παρουσιάζ ουν ακό µη τεχνικές δυσκ ολίες , ιδίως όσο ν αφ ορά την
εφαρµογή τω ν σ υµβάσεων περί διπλής φορ ολ ογίας ·
• θα απαιτήσουν την ανάπτυξη εν ό ς εγκεκριµέν ου µηχανισµο ύ για την
κατανοµή της εν οπ οιηµένης βάσης φ ορ ολογίας εταιρειών στα
διάφορα κράτη µέλη ·
• εν ολίγοις ,: απαιτού ν περαιτέρω ανά λυση . Όπως δ είχνει η µελέτη ,
δεν είναι ακ όµη δυνατ ό ν να υπ οβληθεί και να εφαρµ οστεί µία
συγκεκριµένη τεχνική λύση .
Το βασικόστοιχείο είναι η
ενοποίηση σε
επίπεδο Ε Ε
.
Τα κράτη µέληαποφασίζουν τους
εφαρµοστέουςΕξ ορισµ ού
, καθο ριστικό στ οιχείο όλω ν των λύσεων είναι να υπάρχει
οµαδική ε ν οποίηση σε επίπεδο Ε Ε . Πρ ος τ ο παρό ν , η αρχή αυτή δεν
εφαρµό ζεται από όλα τα κράτη µέλη , ακ όµη και σε εσωτερικό επίπεδο ,
ενώ εφαρµ ό ζεται µό ν ο απ ό δύ ο κράτη µέλη , υπό σχετικά περιοριστικούς
όρ ου ς, σε διεθνές επίπεδ ο . Βάσει όλω ν τω ν πρ οσεγγίσεων , τα κράτη µέλη
θα διατηρήσου ν τ ο δικαίωµα καθορισµ ού των σ υντελεστών φ ορ ολ ογίας
επιχειρήσεων οι οποί οι , όπως έ δειξε η πο σ οτική ανάλυση , απ οτελο ύν το ν
σηµαντικότερ ο παράγο ντα καθ ορισµ ού τ ου πραγµατικού φ ορ ολογικ ού
συντελεστή . Αυτός ο βασικός τ οµέας εθνικής αρµο δι ότητας στ ο ν τ οµέα
21ενιαίους
φορολογικούς
συντελε στές .της φ ορ ολογίας επιχειρήσεων θα διατηρηθεί σκόπιµα ως έχει , τα δε
κράτη µέλη θα διαθέτ ουν αυτονοµία π ου θα τ ου ς επιτρέπει να
προσαρµ όζ ου ν τ ο σηµαντικότερ ο στ οιχείο απ ό πλευράς φ ορ ολ ογικών
εσό δων. Η εισαγωγή µιας ε νιαίας ή κοινής φ ορ ολ ογικής βάσης θα
µπορ ούσε να οδηγήσει ορισµένα κράτη µέλη να πρ οσαρµ όσ ου ν τ ους
φορ ολ ογικού ς συ ντελεστές τ ου ς ώστε να λαµβάν ου ν υπ όψη τις αλλαγές
στη φο ρ ολογική βάση , αλλά κάθε κράτ ος µέλος θα ήταν ελεύθερ ο να
αποφασίσει σχετικά .
Ka λές προοπτικές για πρακτική πρόοδο
Εάν αυξηθεί η
συνεργασία µπορείνα σηµειωθείπρόοδος
.Θεωρητικά , όλες οι σφαιρικές προσεγγίσεις θα µπο ρ ούσα ν να
σχεδιαστούν κατά τρ όπο ώστε να µη ν είναι υπ οχρεωτική η συµ µετοχή
όλων των κρατών µελώ ν . Πρέπει να σηµειωθεί ότι η σ υνθήκη της
Νίκαι ας τόνισε τη δ υνατ ότητα αυξηµένης σ υνεργασίας απ ό µία · οµά δα
κρατών µελών , όταν δε ν είναι δ υνατ όν να επιτευχθεί συµφω νία και από
τους15, αν και τα ο φέλη π ου αναµέ ν ονται απ ό µία σφαιρική προσέγγιση
θα µπορ ο ύν να υλ οπ οιηθο ύν όλα µ όν ο ν εάν συµ µετέχο υν όλα τα κράτη
µέλη. Ε ντ ούτ οις , αυτό εν δέχεται να ισχύει κατ΄ε ξοχήν όσ ον αφ ορά τη
φορ ολ ογία της χώρας εγκατάστασης , η οπ οία πρ οϋπ οθέτει τη συµ µετ οχή
αποκλειστικά κρατών µελών π ου ε φαρµ όζ ου ν παρό µ οια φ ορ ολ ογική
βάση. Εντ ούτ οις , µία οµάδα κ ρατών µελών θα µπορ ούσε επίσης να
επωφεληθεί από αυτ ό τ ο µηχανισµ ό π ου παρέχει η συνθήκη για να
εφαρµόσει οπ οιαδήπ οτε απ ό τις υπ όλ οιπες σφαιρικές προ σεγγίσεις . Εν
πάση περιπτώσει , σύµφωνα µε τις αρχές π ου συµ φωνήθηκαν στ ο
Ευρωπαϊκό Συ µβούλι ο της Νίκαιας , η χρησιµοπ οίηση αυτ ού το υ
µηχανισµού δεν πρέπει , µεταξύ άλλων , να υπ ον ο µεύσει την εσωτερική
αγορά, να απ οτελέσει εµπ όδι ο ή διάκριση κατά τις εµπορικές
συναλλαγές , να στρεβλώσει του ς όρ ου ς ανταγωνισµ ού ή να θίξει τις
αρµο διότητες , τα δικαιώµατα και τις υποχρεώσεις των µη µετεχ ό ντων
κρατών µελών .
Οι φορολο γικέςυπηρεσίες θα
αποκοµίσουν
επίσης σ ηµαντικά
οφέλη
.Πρέπει να σηµειωθεί ότι απ ό τ ο υπερβολικ ό ειδικό κ όστ ος σ υµµ όρφωση ς
δεν υπο φέρ ουν µ όν ο ν οι επιχειρήσεις , υψηλό κ όστο ς υ φίστανται επίσης
οι φ ορ ολ ογικές υπηρεσίες , ιδίως στ ον τ οµέα τω ν τιµών µεταβίβασης .
Επιπλέον , η ταυτ όχρ ονη ύπαρξη 15 καθεστώτων φο ρ ολ ογίας εταιρειών
σε µία εσωτερική αγορά αφήνει σηµαντικά περιθώρια για φορ ο διαφυγή
και φορ οαπο φυγή . Συνεπώς, οπ οιαδήποτε δι ορθωτικά µέτρα µπ ορ ού ν , σε
κάποιο βαθµ ό , να συµβάλουν στην επάρκεια και αποτελεσµατικότητα
των φορολογικών υπηρεσιών . Καθώς όλα τα δι ορθωτικά µέτρα ,
εξειδικευµένα ή συν ολικά , απαιτού ν περισσ ότερη αµ οιβαία συνδρ οµή
και διοικητική συνεργασία µεταξύ κρατών µελών , διασφαλίζεται ότι οι
φορ ολ ογικοί έλεγχ οι θα σ υνεχιστού ν και µάλιστα θα καταστο ύν
αποτελεσµατικότερ οι . Αυτό θα β οηθήσει επίσης να εξασφαλιστεί ότι
κανένα από τα εξεταζ όµενα δι ορθωτικά µέτρα δε ν θα έχει ως απ οτέλεσµα
τη φορ ο διαφυγή .
Έως κάποιοβαθµό
, τα ∆ΛΠ
µπορούν να
χρησιµεύσουν ωςΕπίσης, πρέπει να τ ο νιστεί ότι , µετά την έκδ οση ( πρ ος τ ο παρό ν
εκκρεµούσα ) σχετικής πρότασης καν ονισµ ού τ ου Ε υρωπαϊκού
Κοινοβο υλίου και το υ Συµβ ουλί ου π ου υπέβαλε η Επιτρ οπή
[COM(2001)80], οι εισηγµένες σε χρηµατιστηριακή αγορά επιχειρήσεις
22σηµείο εκκίνησης
για την κατάρτισ η
µιας κοινής
φορολογικής
βάσης.της ΕΕ θα πρέπει να καταρτίζουν τ ους εν οπ οιηµένο υς λ ογαριασµού ς τ ους
σύµφωνα µε τα ∆ιεθνή Λογιστικά Πρότ υπα . Η αυξανό µενη ολ οκλήρωση
των χρηµατ οπιστωτικών αγορών και η δηµι ουργία πανευρωπαϊκών
χρηµατιστηρίων αναµένεται να επιταχύνει ακόµη περισσ ότερ ο τη
λογιστική εναρµό νιση . Αν και δε ν συ νδέ ο νται άµεσα µε τη φ ορ ολ ογία ,
αυτές οι εξελίξεις µπορεί γενικά να βοηθήσ ου ν τη µ ελλοντική κατάρτισηµιας κοινής βάσης φ ορ ολ ογίας επιχειρήσεων και
, σε ορισµέν ο βαθµό , τα
∆ΛΠ µπορ ού ν να χρησιµεύσ ουν ως σηµείο αναφ οράς .
Το Καθ εστώς Ευρωπαϊκής Εταιρείας (Societas Europeae - SE)
H ύπαρξη µιας
ενοποιηµένης
βάσης
φορολογίας
εταιρειών θα
αποτελούσε
σηµαντική
πρόοδο για το
Καθεστώς
Ευρωπαϊκής
Εταιρείας .Η συµφω νία που επήλθε σχετικά µε τ ο Καθεστώς Ε υρωπαϊκής Εταιρείαςστο Ευρωπαϊκό Συµβ ούλιο της Νίκαιας
, τ ον ∆εκέµβριο τ ου 2000, τ ονίζει
ότι η κατάσταση είναι επείγουσα . Μετά την τ υπική έκδοση των σχετικών
νο µ οθετικών πράξεων ( τρ οποπ οιηµένες πρ οτάσεις καν ονισµ ού (E ΟΚ)
του Συµβ ουλίου για τ ο Καθεστώς Ευρωπαϊκής Εταιρείας [COM(91)174]
και οδηγίας π ου συµπληρώνει τ ο Καθεστώς Ε υρωπαϊκής Εταιρείας όσ ο ν
αφορά τη συµµετ οχή τω ν εργαζ ο µένων [COM(91)174] η νέα αυτή
νο µική µ ορφή θα µπορεί να επιλέγεται από τις επιχειρήσεις από τ ο 2004.
Έως τ ότε , οι σηµερινές και µελλο ντικές διατάξεις της ΕΕ στ ον τ οµέα της
φορ ολ ογίας των εταιρειών , όπως οι οδηγίες " µητρικές- θυγατρικές " και
" συγχωνεύσεις " πρέπει να µπ ορ ούν να ε φαρµ οστ ούν από τις επιχειρήσεις
που επιλέγουν τη νέα αυτή ν ο µική µο ρφή .
Ωστόσ ο, ίσως αυτ ό δε ν είναι αρκετό για να καταστήσει τ ο ε ν λ όγω
καθεστώς ελκυστικό µέσ ο εταιρικού δικαίου . Τα πλήρη πλεονεκτήµατα
από τη σ ύσταση µιας ευρωπαϊκής εταιρείας (SE) θα επιτευχθού ν µόνο
εάν οι υφιστάµενες επιχειρήσεις µπορ ούν να αποτελέσ ου ν τέτ οιο
οργανισµ ό χωρίς να υποστ ο ύν πρόσθετα φ ορ ολ ογικά βάρη , και να
αποφύγ ου ν ορισµένα από τα σηµερινά φ ο ρ ολογικά εµπ όδια για
δραστηριότητες σε περισσότερα τ ο υ ε ν ός κράτη µέλη . Ως έχο υν τα
πράγµατα , δεν υπάρχει καµία από αυτές τις πρ οϋπο θέσεις και επ οµένως η
επιτυχία του καθεστώτο ς είναι αµφίβολη . Η έ νν οια τ ου Καθεστώτος
Ευρωπαϊκής Εταιρείας συνδέεται στενά µε την έ ννο ια εν ός κ οιν ού
συστήµατος φ ορ ολ ογίας εταιρειών . Οι εργασίες για τη ρύθ µιση των
τεχνικών θεµάτων π ου απαιτούνται για να καθοριστεί µία εν οπ οιηµένη
βάση φορ ολ ογίας εταιρειών για τις δραστηριότητές τ ους σε επίπεδ ο ΕΕ
θα είναι εποµέ νως ιδιαίτερα επωφελείς για τις µελλο ντικές S Ε και θα
ήταν σκόπιµ ο να εφαρµ οστεί έ να σχετικό ‘ πιλοτικό πρόγραµµα ’
γι ΄αυτές τις επιχε ιρήσεις .
→ Η Επιτροπή πρ οτίθεται να εξασφαλίσει ότι η τρέχο υσα ν οµ οθεσία
της ΕΕ στ ον τ οµέα της φ ορ ολ ογίας επιχειρήσεων θα µπ ορεί να
εφαρµό ζεται πλήρως στις επιχειρήσεις που θα επιλέγουν τ ο
Καθεστώς Ευρωπαϊκής Εταιρείας απ ό τ ο2004. Ταυτ όχρ ο να , και
παράλληλ α µε άλλες εργασίες σε αυτ ό τ ο ν τ οµέα , θα µελετήσει τις
δυνατ ότητες εφαρµ ογής στις SE ε ν ός γε νικού καθεστώτο ς
φορ ολ ογίας εταιρειών και µιας εν οπ οιηµένης βάσης φ ορ ολογίας
εταιρειών που θα καλύπτου ν τις δραστηριότητές το υ ς σε επίπεδο
ΕΕ.
23Ενθάρρυνση ευρείας συζήτησης
Mó νο εάν τύχ ει
µεγάλης
υποστήριξης η
ενοποιηµένη βάσ η
φορολογίας
εταιρειών θα
σηµειώσ ει τ ην
επιτυχία που είναι
απαραίτητη για
την επίτευξη των
στόχων της
Λισσαβόνας .Το γεγ ον ός ότι η Επιτροπή επικύρωσε τη βασική ιδέα εν ός καθεστώτ ος
κοινής φ ο ρ ολογίας τω ν εταιρειών µε τη µ ορφή µιας εν οπ οιηµένης βάσης
φορ ολ ογίας των εταιρειών στην εσ ωτερική αγορά ω ς π ολλά
υποσχ όµεν ο υ τρ όπ ου για την αύξηση της αποτελεσµατικότητας και της
ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων απ οτελεί σηµαντική εξέλιξη .
Παρά τις δυνατ ότητες π ου παρέχει µία αυξηµένη συ νεργασία ή / και η
εισαγωγή της φορ ολ ογίας τ ου κράτο υς εγκατάστασης απ ό µία οµά δα
κρατών µελών , µία τέτ οια αλλαγή αποτελεί µεγάλο εγχείρηµα . Απαιτε ί
υψηλό βαθµ ό υπ οστήριξης από ευρ ύ φάσµα ενδιαφερ όµε νων µερών , εν ώ
οι επιχειρησιακές αποφάσεις σχετικά µε τη σκ οπιµότητα εφαρµ ογής µιας
σφαιρικής προσέγγισης µπορ ο ύν να αξιολ ογηθ ού ν µόνο µ ε βάση τις
αντιδράσεις των κρατών µελών στην παρ ούσα ανακοίν ωση .
Η Επιτροπή πιστεύει , επ οµέ νως , ότι τ ο πρώτ ο βήµα θα έπρεπε να είναι
ένας δι αρθρωµένος διάλογος στον οποίο θα µετέχουν όλοι ο ι
ενδιαφερόµενοι : κρ άτη µέλη και υποψήφιες χώρες , αντιπρόσωποι
των επιχειρήσε ων και οικονοµικο ί παρ άγοντες , ανώτεροι
φοροτεχνικοί κα ι πανεπιστηµιακοί , καθώς κα ι οι κοινωνικοί εταίρο ι .
Οι συζητήσεις θα πραγµατοπ οιηθ ούν στ ο Συµβ ούλι ο , τ ο Ευρωπαϊκό
Κοινοβο ύλιο και την Οικον ο µική και Κοινωνική Επιτροπή , καθώς δε η
Επιτροπή αναγνωρίζει ότι πρέπει να διευρυν θεί ο θεσµικ ός διάλογ ος ,
επιθυµεί να συµπεριλάβει και άλλους ειδι κούς φορείς . Ο στόχ ος είναι
διττός. Πρώτ ον, να παρ ουσιάσει την παρ ούσα α νακοίνωση και να
ευαισθητοποιήσει στ ο γεγ ον ό ς ότι , χωρίς πρωτ οβουλία για τα καθεστώτα
φορ ολ ογίας των εταιρειών , η εσωτερική αγορά δεν θα πρ οσφέρει όλα τα
οικο ν οµικά οφέλη π ου θα µπ ορ ούσε και ότι η Κοινότητα και οι π ολίτες
της ενδέχεται κατά συνέπεια να παραιτηθούν από τις δ υνατ ότητες
ανάπτυξης , απασχόλησης και ευηµερίας . ∆εύτερ ον , να εξασφαλίσει την
υποστήριξη για την απαραίτητη περαιτέρω ανάλυση και ανάπτυξη µιας ή
περισσοτέρων απ ό τις περιγραφείσες προσεγγίσεις , ώστε να µπ ορεί να
προταθεί τυπικά η εφαρµ ογή τ ους .
24→ Η Επιτροπή θα δι οργανώσει , επ οµέ νως , τ ο πρώτο εξάµην ο τ ο υ
2002, την Ευρ ωπαική ∆ιάσκεψ η Φορ ολ ογίας Επιχειρήσεων σε
συνεργασία µε την Πρ οεδρία , µε την συµ µετ οχή υψηλο ύ επιπέδ ου
κυβερνητικών αντιπροσώπων απο τα κράτη µέλη της Ε Ε και τις
υποψήφιες χώρες , ηγεσίες επιχειρήσεων , οικ ον οµικ ούς παράγοντε ς ,
ανώτερο υς φ ορ ολ ογικο ύς ε µπειρογνώ µ ονες , κ οινωνικ ούς εταίρου ς
και πανεπιστηµι ακούς , σχετικά µε τ ο µέλλο ν της φ ορ ολ ογίας των
επιχειρήσεων στην Εσωτερική Αγορά . Οι αντικειµενικοί στ όχ οι θά
ειναι:
- να δηµι ουργηθεί ένας χώρ ος για την παρ ουσίαση των διαφ όρων
σφαιρικών προσεγγίσεων ,
- να διευκ ολυνθεί η συζήτηση µεταξύ των ενδιαφερό µε νων
µερών,
- να µπ ορέσει η Επιτροπή να καθορίσει π οιό ς είναι ο καλύτερ ος
τρόπ ος για την πρ οώθηση τ ου σχεδί ου .
Μετά τη διάσκεψη και την ευρύτερη συ ζήτηση που θα
επακολουθήσει στη ν ΕΕ , η Επιτροπή θα καταρτίσει , το2003 µία
έκθεση σχετικά µε τα συµπεράσµατά της όσ ον αφο ρά την π ολιτική
που πρέπει να ακολ ου θήσει .
6. ΑΚΟΛΟΥΘ ΗΤΕΑ Ο∆ΟΣ ΚΑΙ ΣΥ ΜΠΕΡΑΣΜΑ
Η Επιτροπή
προτείνει µία
στρατηγική
δράσης για την
επίτευξη µιας
ενοποιηµένης
βάσης
φορολογίας των
εταιρειών γ ια τις
δραστηριότητες
των επιχειρήσ εων
σε επ ίπεδο ΕΕ .Στην παρούσα ανακ οίνωση καθ ορίστηκαν ορισµένα ειδικά και γενικάµέτρα στο ν τ οµέα της φ ορ ολ ογίας τω ν εταιρειών
, και η Επιτροπή
προτείνει µία στρατηγική σε δύο επίπεδα :
• Για άµεσες ενέργειες υπό µ ορφή εξειδικευµένων µέτρων
• Κα ι, ταυτόχρ ονα , την έναρξη ευ ρύτερης σ υζήτησης για γενικ ότερα
συν ολικά µέτρα .
µε στόχο
• να πρ οβλέπεται για τις επι χειρήσεις της ΕΕ µία ε νοπ οιηµένη βάση
φορ ολ ογίας των εταιρειών πο υ θα καλύπτει τις δραστηριότητές τ ου ς
στην Ε Ε.
25Η Επιτροπή :
– θα παράσχει κατευθυντήριες γραµµές και θα συ ντονίσει , µέσω ενδε δειγµένων
Ανακ οινώσεων από την Επιτρ οπή , την εφαρµογή της νοµολ ογίας τ ου Ευρωπαϊκού
∆ικαστηρίου ·
– θα εντείνει τις προσπάθε ιές της για την παρακολ ούθηση της εφαρµογής από τα κράτη µέλη
της φορολ ο γικής νοµ οθεσίας της ΕΕ και θα συ νεργαστεί µε τα κράτη µέλη για κοινές
κατευθυντήριες γραµµές σ΄αυτ ό τ ον τ οµέα ·
– θα τροπ οπ οιήσει τι ς παρούσες προ τάσεις της για επέκ ταση των οδηγιών " συγχωνεύσεις " και
" µητρικές- θυγατρικέ ς " πρ οκειµέν ου να διευρυ νθεί το πεδίο εφαρµογής και η κάλυψη των
διαφόρων φόρων και ειδών συναλλαγών ·
– θα αποσύρει την παλαιά πρόταση οδηγίας για την αντιστάθµιση ζηµιών σε διασυ νοριακ ό
επίπεδ ο, προκειµέν ου να αντικατασταθεί , µετά από τεχνικές συζητήσεις µε τα κράτη µέλη
και τους άλλ ους ενδιαφεροµένους ·
– θα υποβάλει πρ όταση οδηγίας µε σκοπ ό την ανανέωση και βελτίωση της Σύµβασ ης
∆ιαιτησίας ·
– θα συστήσει ένα ' Κοινό φόρ ουµ της ΕΕ για τις τιµές µεταβίβασης '·
– θα καταρτίσει µία ανακοίνωση σχετικά µε το θέµα των συ µβάσεων διπλής φορολ ογ ίας των
κρατών µελών προκειµένου να συνα φθεί ενδεχοµένως µία πολυµερής σ ύµβαση ή ένα
εγκεκριµέν ο µοντέλ ο της ΕΕ ·
– θα επιµείνει ώστε η ισχύουσα νοµοθεσία για τη φορολο γ ία των εταιρει ών της ΕΕ να
εφαρµόζεται πλήρως , από τ ο2004, στις επιχειρήσε ις που θα έχουν συσταθεί βάσει του
Καθεστώτ ος Ευρωπαϊκής Εταιρε ίας . Τα υτόχρ ονα , και παράλληλα µε τις άλλες εργασίες
σ ΄αυτ ό τ ον τοµέα , θα αξιολογήσε ι τη δυνατότητα εφαρµογής στις SE ενός γενικ ού
καθεστώτ ος φορ ολ ογία ς των εταιρειών και µιας ενοπ οιηµένης φορο λ ογικής βάσης που θα
καλύπτει τις δραστηρι ότητ ες των επιχε ιρήσεων σε επίπεδο ΕΕ ·
– θα αρχίσει ευρεία συζήτηση για το µέλλον της φορ ολ ογία ς των εταιρειών στην εσωτερική
αγορά και για την ανάγκη ριζικής µεταρρύθµισης προκειµένου να επιτευχθ ούν οι στ όχ οι της
ΕΕ που συµ φωνήθηκαν στο Ευρωπαϊκό Συµβούλι ο της Λισσαβόνας τ ον Ιούνι ο τ ου 1999,
δηλαδή να καταστεί η ΕΕ η πλέον ανταγωνιστική και δυναµική στον κόσµο ο ικ ονοµία της
γνώσης. Σ΄αυτ ό τ ο πλαίσι ο , η Επιτροπή θα αναλάβει να διοργανώσει µία E υρ ωπαϊκή
∆ιάσκ εψη για τη Φο ρολο γία τω ν Εταιρ ειών σε συ νδυασ µό µε την προεδρία στην οποία
θα µετάσχουν υψηλούεπιπέδου αντιπρόσωπ οι τ ων κυβερνήσεων των κρατών µελών της ΕΕ
και των υποψήφιων χωρών , διευθυντές επιχειρήσεων , οικον οµικ οί παράγ οντες , ανώτερ οι
φορο τεχνικ ο ί , κοινωνικ οί εταίρ ο ι και πανεπιστηµιακ οί µε θέµα το µέλλον της φορολ ογ ίας
των εταιρειών στην εσωτερική αγορά . Οι στόχ ο ι θα είναι οι εξής :
- να δη µιουργηθεί ένας χώρος για την παρουσίαση των διαφόρων σφαιρικών προσεγγίσεων ,
- να διευκολυνθεί η σ υζήτηση µεταξύτων ενδιαφερόµενων µερών ,
- να µπορέσει η Επιτροπή να καθορίσει πο ι ός είναι ο καλύτερ ος τρ όπ ος για την προώθηση
του σχεδί ου .
Μετά τη διάσκεψη και την ευρύτερη συζήτηση που θα επακολ ουθήσει στην ΕΕ , η Επιτροπή
θα καταρτίσει , το2003 µία έκθεση σχετικά µε τα συ µπεράσµατά της όσον αφορά την
πολ ιτική π ου πρέπει να ακολ ουθήσει .
26Πίνακας1 Κόστος κεφαλαίου και πραγµατικός οριακ ός φ ο ρ ολογικ ός σ υντελεστής ανά
χώρα, έτη1999 και2001
Πίνακας2 Μέσος πραγµατικός φ ορ ολ ογικός συντελεστής ανά χώρα , έτη1999 και2001
Πίνακας3 Μέσος πραγµατικός φ ορ ολ ογικός συντελεστής όταν η θυγατρική
χρηµατοδ οτείται µε αδιανέµητα κέρ δη , έ τος1999
Πίνακας4 Μέσος πραγµατικός φ ορ ολ ογικός συντελεστής όταν η θυγατρική
χρηµατοδ οτείται µε νέε ς µετ οχές , έτ ος1999
Πίνακας5 Μέσος πραγµατικός φ ορ ολ ογικός συντελεστής όταν η θυγατρική
χρηµατοδ οτείται µε δα νειοληψία , έτ ος1999
27Πίνακας 1 Κόστος κεφα λαίου κα ι πραγµατικός ο ρια κός φορολογ ικός συντελεστής ανά χώρα , έτη1999 και2001
- ως προς τα στοιχεία ενεργητικού , τ ις πηγές χρη µατοδότησ ης και συνολ ικά
- µόνο φόρο ι επιχειρήσεων
2001 1999 ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Υ
1999ΠΟΦΣ
1999
Χώ ρα
Συντελεστές
φορολογίας
επιχειρήσεω
ν(1)
Κόστος
κεφαλαίου
ΠΟ ΦΣ
Συντελεστές
φορολογίας
επιχειρήσεω
ν(1)
Κόστος
κεφαλαίου
ΠΟΦΣ
Άυλα
στοιχεία
Κτίρια
Μηχανές
Οικονοµικά
στοιχεία
ενεργητικού
Απογραφές
Αδιανέµητα
κέρδη
Νέες
µετοχές
∆ανειοληψί
α
Αδιανέµητα
κέρδη
Nέες
µετοχές
∆ανειοληψί
α
A υστρία 34.00 5.7 12.6 34.00 6.3 20.9 5.9 6.1 5.9 7.3 6.3 7.5 7.5 4.0 33.3 33.3 -25.0
B έ λ γιο 40.17 6.4 22.4 40.17 6.4 22.4 5.2 7.0 5.3 8.0 6.7 8.0 8.0 3.5 37.5 37.5 -42.9
Γερµανία 39.35 6.8 26.1 52.35 7.3 31.0 5.4 7.2 5.8 10.0 7.9 9.7 7.6 3.2 48.4 35.5 -56.2
∆ανία 30.00 6.4 21.6 32.00 6.4 21.9 4.2 8.1 5.4 7.1 7.1 7.5 7.5 4.4 33.3 33.3 -13.6
Κάτω Χώρες 35.00 6.5 22.7 35.00 6.5 22.6 5.1 6.9 5.9 7.4 6.9 7.7 7.7 4.1 35.1 35.1 -21.9
Ελλάδα 37.50 6.0 16.9 40.00 6.1 18.2 6.8 5.1 6.1 5.1 7.4 7.6 7.6 3.4 34.2 34.2 -47.1
Γαλλία 36.43 7.3 31.8 40.00 7.5 33.2 5.2 8.5 8.4 8.0 7.4 9.0 9.0 4.6 44.4 44.4 -8.7
Φινλανδία 29.00 6.4 21.3 28.00 6.2 19.9 6.1 6.1 5.6 6.8 6.8 7.2 7.2 4.5 30.5 30.5 -11.1
I ταλία 40.25 (2) 4.3 -15.9 41.25 (2) 4.8 -4.1 2.9 4.6 3.8 7.7 5.0 5.5 5.5 3.6 10.0 10.0 -38.9
Ιρλανδία 10.00 5.7 11.7 10.00 5.7 11.7 5.3 6.8 5.2 5.5 5.5 5.9 5.9 5.2 15.2 15.2 3.8
Λουξεµβούργο 37.45 6.3 20.7 37.45 6.3 20.7 5.2 6.8 5.3 7.7 6.5 7.7 7.7 3.7 35.1 35.1 -35.1
Ισπανία 35.00 6.5 22.8 35.00 6.5 22.8 6.5 6.7 5.4 7.4 6.4 7.7 7.7 4.1 35.1 35.1 -21.9
Πορτ ογα λία 35.20 6.3 21.0 37.40 6.5 22.5 6.7 6.2 5.2 7.7 6.5 7.9 7.9 3.9 36.7 36.7 -28.2
Σουηδία 28.00 5.8 14.3 28.00 5.8 14.3 5.0 6.0 5.0 6.6 6.6 6.7 6.7 4.3 25.4 25.4 -39.5
Ηνωµ. Βασίλειο 30.00 6.7 24.8 30.00 6.6 24.7 5.5 8.2 5.6 6.9 6.9 7.7 7.7 4.8 35.1 35.1 -25.0
Σηµεί ωση : Κάθ ε στ ήλη στοιχείων ενερ γητικού αντιπροσωπ εύ ει έ να µ έσο όρο των τριών ειδών χρη µατοδότηση ς , µ ε στ άθµι ση 55% για τα αδιαν έ µητα κέρ δη ,1 0 % για τις νέ ες µε τοχές και
35% για τη δαν ειοληψία . Κάθε σ τήλη " χρη µα τοδότηση " αν τιπροσωπε ύει ένα µη στα θµι σµ ένο µ έσο όρο των 5 κατη γοριών στοιχείω ν ενε ργη τικού . Ο σ υνολικός µέσος όρος αποτελεί µέ σο όρο
και τω ν15 ειδών επεν δύσ ε ων µε τι ς ίδι ες σ ταθµί σει ς .
(1) Συ µπεριλα µβανοµέ νων τ ων επιβαρύν σ εων και των τοπικών φόρω ν .
(2) Βάσει του ιταλικού “ διπλού σ υστ ήµα τος εσόδων ”, ο θε σµοθε τηµ ένος συν τελε στή ς φορολ ογίας τ ων επιχ ειρήσ εω ν ύψους 36% το2001 και37% το1999( χ ωρίς επιβαρ ύνσ εις και τοπικούς
φόρους) µει ώνε ται σε 19% σε ορισµέ νε ς π εριπτ ώσ εις . Στην παρ απάνω οριακή π ερίπτω ση εφα ρµόζεται αυτός ο µ ειω µένος συ ντελ εστ ής , εκτός από τη δανειοληψία όπου εφαρ µόζεται ο
υψηλότερος σ υντ ελεσ τής .
28Πίνακας 2 Μέσος πραγµατικός φορο λογικός συντελεστής ανά χώρα , έτη1999 και2001
- ως προς τα στοιχεία ενεργητικού , τις πηγές χρη µατοδότη σης και συνολικ ά
- µόνο φό ροι επιχειρήσεων
ΜΕΣΟΙ ΠΡΑΓΜ ΑΤΙΚΟΙ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΙ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤ ΕΣ
1999 1999 Χώ ρα
Συντελεστέςφορολογίας
επιχειρήσεων(1)2001
Γενικόςµέσοςόρος
2001
Συντελεστέςφορολογίας
επιχειρήσεων(1)1999
Γενικόςµέσοςόρος
1999
Άυλα
στοιχεία
Κτίρια
Μηχανές
Οικονοµικά
στοιχεία
ενεργητικού
Απογραφές
Αδιανέµητα
κέρδη
Νέεςµετοχές
∆ανειοληψί
α
A υστρία 34.00 27.9 34.00 29.8 28.6 29.2 28.4 33.2 29.9 33.9 33.9 22.3
B έ λ γιο 40.17 34.5 40.17 34.5 30.7 36.1 31.0 39.2 35.3 39.1 39.1 25.8
Γερµανία 39.35 34.9 52.35 39.1 33.9 39.0 34.9 46.8 40.8 46.1 40.1 27.7
∆ανία 30.00 27.3 32.00 28.8 21.3 34.7 25.3 31.2 31.2 32.3 32.3 22.1
Κάτω Χώρες 35.00 31.0 35.00 31.0 26.7 32.4 29.2 34.2 32.5 35.1 35.1 23.3
Ελλάδα 37.50 28.0 40.00 29.6 35.5 30.4 33.4 11.6 37.1 34.4 34.4 20.8
Γαλλία 36.43 34.7 40.00 37.5 30.6 40.6 40.1 39.0 37.1 42.1 42.1 28.8
Φινλανδία 29.00 26.6 28.00 25.5 24.8 24.8 23.1 27.3 27.3 28.8 28.8 19.3
I ταλία 40.25 27.6 41.25 29.8 24.9 29.8 27.4 36.1 31.1 31.8 31.8 26.1
Ιρλανδία 10.00 10.5 10.00 10.5 8.9 15.8 8.2 9.8 9.8 11.7 11.7 8.2
Λουξεµβούργο 37.45 32.2 37.45 32.2 28.6 33.7 29.2 36.6 32.9 36.6 36.6 24.0
Ισπανία 35.00 31.0 35.00 31.0 31.1 31.8 27.4 34.2 30.7 35.2 35.2 23.3
Πορτ ογα λία 35.20 37.0 37.40 32.6 33.2 31.8 28.6 36.5 32.8 37.0 37.0 24.5
Σουηδία 28.00 22.9 28.00 22.9 19.6 23.4 19.7 25.7 25.7 26.0 26.0 17.1
Ην. Βασίλει ο 30.00 28.3 30.00 28.2 24.2 33.7 24.7 29.3 29.3 31.8 31.8 21.6
Σηµεί ωση : Κάθ ε στ ήλη στοιχείων ενερ γητικού αντιπροσωπ εύ ει έ να µ έσο όρο των τριώ ν ειδώ ν χρη µατοδότηση ς , µ ε στ άθµι ση
55% για τα αδιαν έµη τα κ έρ δη ,1 0 % για τιςνέ εςµ ετοχέ ς κ αι 35% για τη δαν ειοληψία . Κάθε σ τήλη " χρη µατοδότηση "
αντιπροσωπε ύει ένα µη σταθ µισ µ ένο µ έσο όρο των 5 κατη γοριών στοιχείω ν ενε ργη τικού . Ο σ υνολικόςµέσος όροςαποτελεί
µέ σο όρο και των 15 ειδ ών επ ενδ ύσ εων µε τιςίδιε ςσταθ µίσ εις .
(1) Συ µπεριλα µβανοµέ νων τ ων επιβαρύν σ εων και των τοπικών φόρω ν .
29Πίνακας 3 Μέσος πραγµατικός φορο λογικός συντελεστής όταν η θυγατρική χ ρηµατοδοτείται µε αδ ιανέµητα κέρδη , έτος1999
- µόνο φό ροι επιχειρήσεων · σταθµισµένος µ έσος όρος της χρηµατοδότ ησης από τη µητρική
ΜΠΦ Σ
%σε
Aυστρία
Bέλγιο
∆ανία
Φινλανδία
Γαλλία
Γερµανία
Ελλάδα
Iρλανδία
Iταλία
Λουξεµβούργο
ΚάτωΧώρες
Πορτογαλία
Ισπανία
Σουηδία
Ηνωµένο
Βασίλειο
Mέσοςόρος
από
A υστρία (33.9) * 39.1 32.3 28.8 42.1 46.1 34.4 11.7 31.8 36.6 35.1 37.0 35.2 26.0 31.8 33.4
B έ λ γιο 29.9 (39.1) 28.7 25.0 38.1 42.1 30.4 8.1 28.0 32.6 31.2 33.0 31.2 22.2 27.9 29.2
Γερµανία 20.1 26.4 18.8 14.3 29.8 (46.1) 25.4 -5.7 17.9 23.4 21.6 23.8 21.7 11.0 17.7 19.0
∆ανία 30.1 35.4 (32.3) 25.0 38.4 42.4 30.6 7.8 28.1 32.8 31.3 33.2 31.4 22.2 28.0 29.8
Ισπανία 29.7 35.1 28.4 24.6 38.1 42.1 30.2 7.4 27.8 32.5 31.0 32.9 (35.2) 21.8 27.6 29.2
Ελλάδα 32.9 34.5 32.9 31.8 37.5 41.5 (34.4) 27.9 27.5 33.4 33.5 33.9 33.5 30.3 33.2 33.2
Γαλλία 29.5 34.8 28.3 24.5 (42.1) 41.8 30.0 7.5 27.6 32.3 30.8 32.7 30.8 21.7 27.5 28.6
Φινλανδία 30.6 35.9 29.2 (28.8) 38.9 42.9 31.0 8.3 28.6 33.3 31.8 33.7 31.9 22.7 28.5 30.5
I ταλία 30.3 35.5 29.0 25.3 38.4 42.4 30.7 8.4 (31.8) 32.9 31.5 33.3 31.5 22.5 28.2 30.0
I ρλανδία 32.7 38.0 31.2 27.6 41.0 45.0 33.2 (11.7) 30.7 35.4 34.0 35.8 34.0 24.8 30.6 33.8
Λουξεµβούργ ο 29.4 34.8 28.2 24.4 37.8 41.8 29.9 7.1 27.5 (36.6) 30.7 32.6 30.7 21.6 27.3 28.8
Κάτω Χώρες 33.9 39.1 32.3 28.8 42.1 46.1 34.4 11.7 31.8 36.6 (35.1) 37.0 35.2 26.0 31.8 33.3
Πορτ ογα λία 30.2 35.5 29.0 25.2 38.4 42.3 30.7 8.3 28.3 32.9 31.4 (37.0) 31.5 22.5 28.2 29.6
Σουηδία 30.8 36.1 29.4 25.7 39.1 43.1 31.2 8.5 28.8 33.5 32.0 33.9 32.1 (26.0) 28.7 30.9
Ηνωµ. Βασίλειο 30.3 35.6 29.0 26.5 38.6 42.7 32.9 22.1 28.3 33.1 31.6 33.5 31.6 24.8 (31.8) 31.5
Καναδάς 40.1 44.5 32.3 33.4 43.8 50.4 34.4 11.7 38.3 38.5 37.1 48.4 41.2 28.4 31.8 37.0
ΗΠΑ 31.8 36.9 30.3 29.1 39.7 43.5 33.0 25.0 29.9 34.4 33.0 38.6 35.0 27.6 30.7 33.2
Μέσος όρ ος 30.0 35.4 29.0 25.5 38.4 43.0 31.1 9.9 28.0 32.9 31.2 33.3 31.6 22.9 28.4 30.1
* Οι αριθµ οί σε παρενθέσεις αντιπροσωπεύ ο υν τ ου ς αντίστ οιχο υς εγχώρι ους µέσ ους πραγµατικούς φο ρ ολ ογικούς συντελεστές
30Πίνακας 4 Μέσος πραγµατικός φορο λογικός συντελεστής όταν η θυγατρική χ ρηµατοδοτείται µε νέες µετοχές , έτος1999
- µόνο φό ροι επιχειρήσεων · σταθµισµένος µ έσος όρος της χρηµατοδότ ησης από τη µητρική
ΜΠΦ Σ
%σε
Aυστρία
Bέλγιο
∆ανία
Φινλανδία
Γαλλία
Γερµανία
Ελλάδα
Iρλανδία
Iταλία
Λουξεµβούργο
ΚάτωΧώρες
Πορτογαλία
Ισπανία
Σουηδία
Ηνωµένο
Βασίλειο
Μέσοςόρος
από
A υστ ρ ία (33.9)** 39.1 32.3 28.8 42.1 40.1 34.4 11.7 31.8 36.6 35.1 37.0 35.2 26.0 31.8 33.0
B έλ γ ιο 30.6 (39.1) 29.3 25.6 38.8 36.9 31.1 8.8 28.7 33.3 31.9 33.7 31.9 22.9 28.6 29.4
Γε ρµ ανία 21.0 27.2 19.6 15.1 30.7 (40.1) 29.2 -4.8 18.7 24.2 22.4 24.7 22.5 11.9 18.6 20.1
∆ανία 30.1 35.4 (32.3) 25.0 38.4 36.4 30.6 7.8 28.1 32.8 31.3 33.2 31.4 22.2 28.0 29.3
Ισπανία 29.7 35.1 28.4 24.6 38.1 36.1 30.2 7.4 27.8 32.5 31.0 32.9 (35.2) 21.8 27.6 28.8
Ελλάδα 36.0 34.5 36.6 37.4 37.5 35.5 (34.4) 39.5 27.8 34.8 36.1 35.3 36.1 36.6 38.0 35.8
Γαλλία 29.9 35.2 28.6 24.9 (42.1) 36.2 30.4 7.8 27.9 32.6 31.1 33.0 31.2 22.1 27.8 28.5
Φινλανδία 30.6 35.9 29.2 (28.8) 38.9 36.9 31.0 8.3 28.6 33.3 31.8 33.7 31.9 22.7 28.5 30.1
I ταλία 30.9 36.1 29.6 25.9 39.0 37.1 31.4 9.0 (31.8) 33.6 32.1 34.0 32.2 23.1 28.8 30.2
I ρ λανδία 32.7 38.0 31.2 27.6 41.0 39.0 33.2 (11.7) 30.7 35.4 34.0 35.8 34.0 24.8 30.6 33.4
Λου ξ ε µβ ού ργ ο33.9 39.1 32.3 28.8 42.1 40.1 34.4 11.7 31.8 (36.6) 35.1 37.0 35.2 26.0 31.8 32.8
Κάτω Χώ ρ ε ς 33.9 39.1 32.3 28.8 42.1 40.1 34.4 11.7 31.8 36.6 (35.1) 37.0 35.2 26.0 31.8 32.9
Πο ρ το γ α λία 30.8 36.1 29.6 25.9 39.0 37.1 31.3 9.0 28.9 33.5 32.1 (37.0) 32.1 23.1 28.8 29.8
Σου η δία 30.8 36.1 29.4 25.7 39.1 37.1 31.2 8.5 28.8 33.5 32.0 33.9 32.1 (26.0) 28.7 30.5
Ηνω µ. Βασίλειο 30.3 35.6 29.0 27.5 38.6 36.7 34.1 29.8 28.3 33.1 31.6 33.5 31.6 26.5 (31.8) 31.9
Καναδά ς 45.2 49.5 32.3 36.8 45.4 50.3 34.4 11.7 43.3 40.2 38.8 58.4 46.2 30.1 31.8 39.6
ΗΠΑ 33.5 38.5 31.7 32.4 41.4 39.5 34.6 34.7 31.6 36.1 34.7 43.6 38.4 31.5 33.1 35.7
M έσο ς ό ρ ο ς 30.8 35.9 29.8 26.5 39.0 37.5 31.9 11.9 28.6 33.3 32.0 33.9 32.3 24.0 29.2 30.4
* Ο ι αριθµοί σε παρενθέσεις αντιπρ οσωπεύ ου ν τ ους αντίστ οιχους εγχώριο υς µέσ ο υς πραγµατικο ύς φο ρ ολ ογικο ύς σ υντελεστές
31Πίνακας 5 Μέσος πραγµατικός φορο λογικός συντελεστής όταν η θυγατρική χ ρηµατοδοτείται µε δανειοληψία , έτος1999
- µόνο φό ροι επιχειρήσεων · σταθµισµένος µ έσος όρος της χρηµατοδότ ησης από τη µητρική
ΜΠΦ Σ
%σε
Aυστρία
Bέλγιο
∆ανία
Φινλανδία
Γαλλία
Γερµανία
Ελλάδα
Iρλανδία
Iταλία
Λουξεµβούργο
ΚάτωΧώρες
Πορτογαλία
Ισπανία
Σουηδία
Ηνωµένο
Βασίλειο
Mέσοςόρος
από
A υστρία (22.3) * 33.1 29.2 26.8 36.2 35.0 28.3 15.9 33.5 31.4 30.8 31.9 30.8 24.5 29.1 29.7
B έ λ γιο 32.3 (25.8) 31.5 29.3 38.4 37.3 30.7 18.6 35.8 33.8 33.2 34.2 33.2 27.0 31.5 31.9
Γερµανία 27.8 31.5 26.7 24.3 35.0 (27.7) 31.9 11.7 31.9 29.6 28.9 30.1 28.9 21.6 26.9 27.6
∆ανία 29.4 32.7 (22.1) 26.4 35.7 34.6 27.9 15.4 33.1 31.0 30.3 31.4 30.4 24.1 28.7 29.4
Ισπανία 30.1 33.3 29.4 27.0 36.4 35.2 28.5 16.1 33.7 31.6 31.0 32.1 (23.3) 24.7 29.3 29.9
Ελλάδα 36.0 34.4 36.6 37.4 37.5 36.3 (20.8) 39.5 35.2 34.8 36.1 35.3 36.1 36.6 38.0 36.4
Γαλλία 31.7 34.9 31.0 28.7 (28.8) 36.8 30.2 17.9 35.3 33.2 32.6 33.7 32.7 26.4 31.0 31.1
Φινλανδία 28.5 31.8 27.9 (19.3) 34.9 33.7 27.0 14.5 32.2 30.1 29.4 30.6 29.5 23.2 27.8 28.7
I ταλία 31.5 34.7 30.8 28.5 37.7 36.5 30.0 17.8 (26.1) 33.0 32.4 33.4 32.4 26.3 30.8 31.1
I ρλανδία 24.5 29.6 24.2 21.5 31.0 29.9 26.4 (8.2) 28.3 26.2 25.5 28.3 25.5 19.3 23.8 26.0
Λουξεµβούργ ο 30.6 33.9 29.9 27.6 36.9 35.7 29.1 16.7 34.2 (24.0) 31.5 32.6 31.6 25.3 29.9 30.4
Κάτω Χώρες 30.1 33.3 29.4 27.0 36.4 35.2 28.5 16.1 33.7 31.6 (23.3) 32.1 31.0 24.7 29.3 29.9
Πορτ ογα λία 31.6 34.8 30.9 28.6 37.8 36.6 30.1 17.9 35.1 33.1 32.5 (24.5) 32.5 26.4 30.9 31.3
Σουηδία 28.2 31.5 27.6 25.1 34.5 33.4 26.6 14.2 31.8 29.8 29.1 30.2 29.1 (17.1) 27.4 28.5
Ηνωµ. Βασίλειο 29.0 32.3 28.3 27.5 35.3 34.1 30.0 29.8 32.6 30.6 29.9 31.0 29.9 26.5 (21.6) 30.5
Καναδάς 40.1 42.8 31.4 34.7 40.8 44.4 30.6 18.3 43.1 36.3 35.7 49.3 40.9 29.7 31.4 36.6
ΗΠΑ 32.7 35.8 31.7 32.4 38.7 37.6 31.9 34.7 36.2 34.2 33.6 39.7 36.2 31.5 33.1 34.7
M έσος όρ ος 30.1 33.0 29.5 27.5 36.0 35.0 28.9 18.7 33.3 31.4 30.9 31.9 31.0 25.5 29.6 30.2
* Οι α ρ ιθ µ οί σε πα ρ ενθέσει ς αντιπ ρ οσωπεύ ουν τ ου ς αντίστοι χ ου ς ε γχ ώ ρ ιου ςµ έ σου ς π ρ α γµ ατικού ςφ ο ρ ολ ο γ ικο ύ ς σ υντελεστέ ς
32Παράρτηµα
Σύν ο ψη της µελέτη ς της Επιτρ οπής γι α τη
ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΠ Ι ΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΤ ΗΝ ΕΣ ΩΤ ΕΡΙΚΗ ΑΓΟΡΑ SEC(2001)1681
Εισαγωγ ή
(1) Το Συµβ ούλιο Υπ ουργών ECOFIN, τ ου ∆εκεµβρίου 1998, ζήτησε στα συµπεράσµατά
του από την Επιτροπή να διενεργήσει α ναλυτική µελέτη για τη φορ ολ ογία των
επιχειρήσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση . Η µελέτη έπρεπε να καταδείξει τις διαφορές στ ο
πραγµατικό επίπεδο φ ο ρ ολογίας των επιχειρήσεω ν και να ε ντ οπίσει τις βασικές
φορ ολ ογικές διατάξεις που εν δέχεται να απ οτελο ύν εµπό διο στη διασυν οριακή
οικο ν οµική δραστηριότητα ε ντ ός της ενιαίας αγορά ς . Βάσει της µελέτης αυτής , θα
έπρεπε να γίνει εκτίµηση των επιπτώσεων στην επιλογή το υ τ όπ ου άσκησης
οικο ν οµικών δραστηριοτήτων και επενδύσεω ν . Τ ον Ι ούλιο το υ 1999, η Επιτροπή
Μονίµων Αντιπροσώπων (COREPER) επανα διατύπωσε το αίτηµα αυτ ό σε επίσηµη
εντολή πρ ος την Επιτροπή , ζητώ ντας τεκµηριωµένη α νάλυση και εκτίµηση πολιτικής
σχετικά µε τη φ ορ ολογία επιχειρήσεων στην ΕΕ .
(2) Η Επιτροπή σ υνεπικουρήθηκε απ ό δύ ο οµάδες εµπειρογ νωµ όν ων π ου συστάθηκαν
ειδικά για τον σκ οπ ό αυτ ό , η µία εκ των οπ οίων ασχ ολήθηκε µε τη µέ θοδο υ πο λ ογισµο ύ
των πραγµατικών φ ορ ολ ογικών συ ντελεστών στα κράτη µέλη και η άλλη µε τα άλλα
φορ ολ ογικά εµπ όδια στην ορθή λειτου ργία της ενιαίας αγοράς . Η πρώτη οµάδα
αποτελο ύνταν από ακαδηµαϊκούς πο υ διέθεταν την απαραίτητη πείρα και επιστηµονικό
κύρος στ ο πεδί ο των θεωρητικών εργασιών σε αυτό τ ον τ οµέα . Στη δεύτερη οµά δα
συµµετείχαν εµπειρογ νώµ ονες απ ό την επιχειρηµατικ ή κοιν ότητα και το υς κ οινωνικ ούς
εταίρους σε κ οιν οτικό επίπεδ ο . Τα µέλη της δεύτερης οµάδας δι ορίστηκαν από τις
αντίστοιχες οργανώσεις .
Η έκθεση Ruding κα ι η επίπτωση στη ν εσωτ ερική αγορά
(3) Η παρούσα µελέτη λαµβάνει υπόψη την έκθεση της επιτροπής ανεξάρτητων
εµπειρογνωµ ό νων για τη φ ορ ολ ογία εταιρειών , από τ ους οποί ους είχε ζητήσει η
Επιτροπή , το1990, να εξακριβώσουν α ν οι διαφορές στ ο επίπεδ ο της φ ορ ολ ογίας
εταιρειών και των φ ορ ολογικών επιβαρύνσεων των επιχειρήσεων µεταξύ των κρατών
µελών δηµι ουργ ού σαν σηµα ντικές στρεβλώσεις που έπλητταν τη λειτου ργία της ενιαίας
αγοράς και να διερευνήσ ο υν όλα τα πιθανά δι ορθωτικά µέτρα ( επιτροπή Ruding). Η
ανάλυση στην οπ οία βασίζεται αυτή η προηγ ού µενη µ ελέτη εξακολ ουθεί να είναι
εξαιρετι κά επίκα ιρη . Θα πρέπει , ό σ ον αφ ορά αυτ ό τ ο θέµα , να επισηµάν ουµε ότι έχει
σηµειωθεί ελάχιστη πρόοδ ο ς στ ον τ οµέα της φ ορ ολ ογίας εταιρειών βάσει των
συµπερασµάτων και συστάσεών της . Ε ντ ούτ οις , το πλαίσιο για τη µελέτη της
φορ ολ ογίας εταιρειών στην ΕΕ έχει µεταβληθεί από τ ότε µε διάφορ ου ς τρ όπ ους .
Επιπλέον , τ ο πεδί ο της εντ ολής τη ν οπ οία έδωσε το Συ µβούλι ο στη ν Επιτρ οπή για τη
διενέργεια της παρο ύσας µελέτης είναι ευρύτερ ο απ ό αυτό της ε ντ ολής π ου είχε δώσει
το1990 η Επιτροπή στην επιτροπή εµπειρ ογνωµ ό νων , ε φόσο ν ζητεί ρητά την α νάλυση
των φ ορ ολ ογικών εµπ ο δίων στην εσωτερική αγορά .
33(4) Το γενικ ό οικ ον οµικό πλαίσιο έχει αλλάξει σηµαντικά από τις αρχές της δεκαετίας τ ου
`90. Ένα ά νευ πρ οηγ ουµέ ν ου κύµα διεθνών συγκεντρώσεων και εξαγοράς
επιχειρήσεων , η εµφάνιση τ ου ηλεκτρονικ ού εµπ ορίου και η αυξηµένη κινητικότητα
παραγόντων µε τη ν ανάπτυξη « φορ ολ ογικών παραδείσων » είναι παράγοντες π ου έχ ου ν
µεταβάλει το πλαίσιο εντ ός το υ οπ οί ου τα κράτη µέλη της ΕΕ επιβάλλουν φ όρ ου ς στα
κέρδη των επιχειρήσεων . Αυτές οι γενικές παγκόσµιες εξελίξεις συνεχίζο νται και έχουν
ιδιαίτερη ένταση εντός της εσωτερικής αγ οράς .
(5) Σηµαντικότερο είναι τ ο γεγο ν ός ότι , το1990, η εσωτερική αγορά δε ν είχε ακ όµα
δηµιουργηθεί . Τ ο ίδιο ισχύει για την οικο ν οµική και ν οµισµατική ένωση . Και οι δύ ο
αυτές εξελίξεις έχουν επίπτωση στο ν τρ όπ ο αξιολ όγησης της λειτουργίας τω ν
καθεστώτων φ ορ ολ ογίας εταιρειών στο εσωτερικό της ΕΕ . Όσ ο εξελισσόταν η
οικο ν οµική ολοκλήρωση στη ν εσωτερική αγ ορά , µειών ονταν τα οικο ν οµικά ,
τεχνολ ογικά και θεσµικά εµπό δια το υ διασυ ν οριακού εµπο ρίου . Ταυτ όχρ ονα , ο ρ υθµ ός
της προσαρµ ογής των φ ορ ολ ογικών καθεστώτων σε αυτή τη διαδικασία ήταν πάρα πολύ
αργός. Η εξέλιξη των διεθνών επενδ ύσεων είναι , συ νεπώς, πιθανό να επηρεάζεται
ολ οένα και περισσ ότερ ο απ ό τις διαφορέ ς των κανό νω ν π ου διέπ ουν τη φ ορ ολ ογία
επιχειρήσεων µεταξύ των κρατών µελών , σε συνθήκες πο υ χαρακτηρίζονται πλέ ον από
πλήρη κινητικότητα του κεφαλαίου . Επιπλέον, αν και έχει σηµειωθεί σηµαντική
πρό οδ ος ως πρ ος την άρση τω ν περισσ ότερων εµπο δίων στη δηµι ουργία της ε σωτερικής
αγοράς( περιλαµβανοµένης της πρ όσφατης συµφωνίας για το Καθεστώς Ευρωπαϊκής
Εταιρείας ), τα φ ορ ολ ογικά εµπό δια στις διασυν ο ριακές δραστηριότητες εντ ός της
εσωτερικής αγοράς γίν ο νται ολ οέ να και σηµαντικότερα . Τα στ οιχεία αυτά περιγράφουν
τις σηµαντικές ειδικές διαστάσεις σε επίπεδ ο Ε Ε όσ ο ν αφ ορά τη φ ορ ολ ογία
επιχειρήσεων , τα οπ οία δε ν υπήρχαν µε τ ο ν ίδι ο τρό π ο το 1990.
(6) Οι επιχειρήσε ις της ΕΕ βρίσκονται σήµερα α ντιµέτωπες µε µια ενιαία οικ ον οµική ζώ νη
στην οποία εφαρ µ όζ ονται δεκαπέντε διαφ ορετικά καθεστώτα φορ ολ ογίας εταιρειών .
Αυτό προκαλεί απώλειες οικον οµικής απ οτελεσµατικότητας , επιφέρει ειδικό κ όστ ος
συµµ όρφωσης και προκαλεί έλλειψη διαφάνειας . Επίσης, η εσωτερική αγορά και η
οικο ν οµική και ν οµισµατική ένωση επηρεάζ ου ν σηµαντικά τ ον τρ όπο µε τ ον οπ οί ο οι
εταιρείες της ΕΕ ασκ ού ν τις επιχειρηµατικές τους δραστηρι ότητες στην Κοιν ότητα και
παρέχουν τ ο – επιδιωκόµε ν ο – κίνητρ ο για τη δηµι ουργία αποτελεσµατικών
πανευρωπαϊκών µο ρφών διάρθρωσης επιχειρήσεων . Και τούτ ο δι ότι οι ευρωπαϊκές
εταιρείες ολοέ να και περισσότερ ο δε ν θεωρ ο ύν πλέ ον ως « εγχώρια αγορά » τους έ να
κράτος µέλ ος , αλλά ολ όκληρη την ΕΕ . Οι σ υνακ όλο υθες διαρθρωτικές αλλαγές
επιφέρουν αναδι οργάνωση και συγκέντρω ση των λειτουργιών των επιχειρήσεων στο
εσωτερικό οµίλ ου εταιρειών σε κλίµακα ΕΕ , π ολλές από τις οπ οίες δραστηριοπ οιού νταν
ανέκαθεν σε π ολλά ή ακ όµη και σε όλα τα κράτη µέλη . Η ε ν λ όγωα ναδιοργά νω ση
µπορεί να επιτευχθεί µέσω εσωτερικών αναδιατάξεων , µέ σωσυγκε ντρώσεω ν και
εξαγορών ή µέσωτης δηµιου ργίας θυγατρικών σε ξέ νες χώρες . Οι τάσεις αυτέ ς , µε τη
σειρά τους , έχ ου ν επίπτωση στη φ ορ ολ ογία αυτών των επιχειρήσεων . Οι εταιρείες της
ΕΕ δηλών ου ν ότι ο τρ όπο ς µε τ ον οποί ο α ντιλαµβάνονται την ΕΕ ως « εγχώρια αγορά »
τους συχνά δε ν αντιστ οιχεί στη φ ορ ολογική πραγµατικότητα , σε αντίθεση µε τις ΗΠΑ
όσ ον αφ ορά τις αµε ρικανικές εταιρείες . Έτσι, ο καθορισµ ός µιας ειδικής « διάστασης
ΕΕ» για την ανάλυση των συ στηµάτω ν φ ορ ολ ογίας εταιρειών εξαρτάται από έ να φάσµα
νο µικών και οικον ο µικών παραγό ντων .
34Το πραγµατικό επίπεδο της φορο λογίας επιχειρήσεων στην ΕΕ
(7) Από την άποψη της οικο ν οµικής αποτελεσµατικότητας , θεωρητικά , τα φ ορ ολογικά
καθεστώτα πρέπει να είναι « ουδέτερα » σε όρ ους οικον ο µικών επιλογών . Σε αυτ ό τ ο
πλαίσ ιο ανάλυσης , η επιλ ογή µιας επέν δυσης , η χρηµα τ ο δ ότησή της ή η επιλογή τ ου
τόπ ου για την πραγµατοπ οίησή της πρέπει κατ ` αρχήν να µην επηρεάζ ο νται από
φορ ολ ογικού ς παράγ οντες . Από αυτή την άπ οψη , και σε διεθνές πλαίσιο , παρ όµ οιες
µεταξύ το υς επεν δύσεις δεν πρέπει να υπ όκεινται σε σηµα ντικά διαφορετικά επίπεδα
πραγµατικής φορ ολογίας , αποκλειστικά και µόν ο λ όγωτης χώρας στην οπ οία
πραγµατοποι ούνται . Οι διαφ ορές στ ο πραγµατικό επίπεδ ο φ ορ ολ όγησης των
επιχειρήσεων είναι , πράγµατι, δυνατ ό να επιφέρ ουν απώλεια ευηµερίας , δι ότι η
οικο ν οµική δραστηριότητα ε νδέχεται να µην ασκείται στο ν τ όπ ο εγκατάστασης µε τ ο
κατώτατο ( πρ ο φ όρων ) κ όστ ος παραγωγής από τ ους παραγωγού ς µε τ ο χαµηλ ότερ ο
κόστ ος. Εά ν οι διαφορές ανάµεσα στα φ ορ ολ ογικά καθεστώτα ευν ο ού ν ένα ν τ όπ ο
εγκατάστασης σε βάρος ε ν ός άλλ ου , ή έ ναν παραγωγ ό σε βάρο ς κάποι ου άλλου , τ ότε τα
αγαθά ενδέχεται να παράγο νται µε υψηλ ότερ ο πρ ο φ όρων κ όστ ος παραγωγής . Κατά
συνέπεια, πρέπει να δ οθεί η δέ ουσα πρ οσ οχή στ ο µέγεθ ος αυτής της διαφ οράς τ ου
συντελεστή φ ορ ολ όγησης και στη διασπ ορά .
(8) Εντ ούτ οις , µια πλήρης εκτίµηση της απώλειας ευηµερίας λ όγωτω ν απ οκλίσεω ν στ ους
πραγµατικούς φ ορ ολ ογικούς συ ντελεστές επιχειρήσεων θα απαιτούσε µία ευρύτερη
ανάλυση, η οπ οία θα έπρεπε να λαµβάνει υπ όψη την ύπαρξη και άλλων φό ρων και
άλλων οικ ον οµικών παραµέτρων καθώς και τις εθνικές πρ οτιµήσεις για απόκτηση
συµµετ οχών και την παροχή δηµ όσιων αγαθών . Επιπλέον, στ ο ν βαθµ ό π ου υπάρχ ουν εκ
των πρ οτέρων στρεβλώσεις και / ή ατέλειες στην οικον ο µία της αγ οράς ( α νεπάρκειες της
αγοράς), οι φ όρ οι θα µπ ορ ούσαν να χρησιµοπ οιηθο ύν για τ ο ν εν δ οεταιρικό λ ογισµ ό τ ου
εξωτερικού κ όστ ους πο υ πρ οκαλο ύν οι ίδιες οι επιχειρήσεις ( π. χ. ρύπαν ση), αυξάν οντας
µε τ ον τρόπ ο αυτ ό την οικο ν οµική αποτελεσµατικότητα . Είναι αδύ νατ ο να
προσδι οριστεί ποσ οτικά µε ακρίβεια το µέγεθ ος της διαφ οράς των φ ορ ολογικών
συντελεστών π ου απαιτούνται για τη διόρθωση ή τη µείωση των ανεπαρκειών της
αγοράς. Ε ντ ούτ οις , ό σ ο µεγαλύτερες είναι οι αποκλίσεις ανάµεσα στ ου ς φ ορ ολ ογικο ύς
συντελεστές , τό σ ο µεγαλύτερη είναι η α νεπάρκεια της αγοράς , εκτ ός και αν υπάρχει
απώλεια αποτελεσµατικότητας και ευηµερίας . Πρέπει να επισηµανθεί ότι η παρ ούσα
µελέτη δεν προσπάθησε να πρ οσ διορίσει π οσ οτικά το µέγεθ ος οπ οιασδήπ οτε απώλειας
αποτελεσµατικότητας ή ευηµε ρίας πο υ θα ήταν δ υνατ ό να συ νδέεται µε τις υφιστάµενες
διαφορές στ ους πραγµατικούς σ υντελεστές φ ορ ολογίας επιχειρήσεων στη Ευρωπαϊκή
Ένωση.
(9) Εν πάση περιπτώσει , η φ ορ ολογία είναι , σε τελική ανάλυση , απ οτέλεσµα π ολιτικής
επιλογής και ενδέχεται να σ υνεπάγεται εξισορρ όπηση ανάµεσα στη ν καθαρή
οικο ν οµική αποτελεσµατικότητα και σε άλλ ους θεµιτο ύς στ όχ ου ς και πρ οτιµήσεις
εθνικής πολιτικής . Επιπλέον, στο πλαίσιο της Κοινό τητας , κατά την εκτίµηση των
διαφορών µεταξύ των κρατών µελών ω ς προ ς τ ου ς πραγµατικούς φ ορ ολ ογικούς
συντελεστές , πρέπει να λαµβάνο νται υπ όψη η αρχή της επικουρικότητας και οι
αρµο διότητες των κρατών µελών στ ον τ οµέα της φο ρ ολ ογίας .
(10) Η ανάλυση των διαφ ορών ανάµεσα στα πραγµατικά επίπεδα φορ ολ ογίας των
επιχειρήσεων στην ΕΕ έχει δύ ο στ όχ ους . Πρώτ ον, επιτρέπει να µετρηθεί κατά π όσ ον η
φορ ολ ογική ν οµ οθεσία της κάθε χώρας απ οτελεί κίνητρο ( ή α ντικίνητρο ) για την
35πραγµατοποίηση διαφ όρω ν τύπων επεν δύσεων στο εσωτερικ ό της χώρας ή σε κάπ οιο
άλλο κράτο ς µέλ ος της ΕΕ . ∆εύτερ ο ν , εντ οπίζει τ ους σηµαντικότερ ου ς παράγο ντες της
φορ ολ ογίας π ου επηρεάζ ο υν τις πραγµατικές φορ ολ ογικές επιβαρύνσεις , δηλαδή τη
συµβολή τ ου καθεν ός από τα σηµαντικ ότερα στ οιχεία των φ ορ ολ ογικών καθεστώτων
στο πραγµατικό φ ορ ολ ογικό βάρος .
(11) Η ανάλυση δε ν παρέχει στ οιχεία για την επίπτωση της φορ ολ ογίας στις πραγµατικές
οικο ν οµικές απ οφάσεις . Αν και διάφ ορες εµπειρικές µελέτες δείχν ου ν ότι υπάρχει
συσχέτιση ανάµεσα στη φ ορ ολ ογία και την επιλογή τ ο υ τ όπ ου εγκατάστασης των
επιχειρήσεων , λόγω τω ν α δυναµιών των υφισταµένων µε θ ο δ ολογιών και των ο ρίων
τους, π ου οφείλο νται στην έλλειψη επαρκών δε δ οµένων , έχει θεωρηθεί ότι καµία από
τις υφιστάµενες πρ οσεγγίσεις δε ν θα µπορ ο ύσε ε υλόγως να υι οθετηθεί στην τρέχ ουσα
µελέτη, χωρίς να επεκταθεί σηµαντικά το πε δίο της εργασίας .
(12) Η φ ορ ολογία είναι , ασφαλώς, έν α ς µόνο α πό του ς παράγ οντες οι οποί οι επηρεάζ ου ν
καθοριστικά τις αποφάσεις για επενδ ύσεις και χρηµατο δ ότηση . Η ύπαρξη και η
ποιότητα οικ ον οµικών υπ οδ οµώ ν , η διαθεσιµότητα ειδικευµέν ου εργατικού δυ ναµικού
καθώς και η έλλειψη µεσοπρ όθεσµης προ οπτικής σε διάφ ορες αγ ορές και χώρες , είναι
ορισµέν οι απ ό τ ο υς λ οιπο ύς καθ οριστικούς παράγο ντες της επενδ υτικής συµπεριφοράς .
Η γεωγραφική δυνατ ότητα πρ όσβασης των αγορών , τ ο µεταφ ορικ ό κ όστ ος , τα
περιβαλ λοντικά πρότυπα , τα επίπεδα των µισθών , τα σ υστήµατα κοιν ωνικής ασφάλισης
και η συν ολική κυβερνητική πολιτική έχουν επίσης µεγάλη σηµασία . Τ ο ποι ος από
αυτούς τ ους παράγο ντες έχει σχετικά µεγαλύτερη σηµασία εξαρτάται σε πολύ µεγάλο
βαθµό απ ό τ ο ν τύπ ο της κάθε επιµέρ ους επένδυ σης . Εντ ο ύτ οις , όσ ο πρ οχωρά η
οικο ν οµική ολοκλήρωση στη ν ΕΕ στ ο πλαίσιο της οικ ον οµικής και ν ο µισµατικής
ένωσης και της εσωτερικής αγ οράς , σε συνθήκες πλήρου ς ελευθερίας ως πρ ος την
κυκλοφ ορία των κεφαλαίων , η εξέλιξη των διεθνών επενδ ύσεων είναι δυ νατό να
επηρεάζεται ολοέ να και περισσότερ ο από τις διαφο ρές στα συστήµατα φ ορ ολ ογίας
επιχειρήσεων µεταξύ των κρατών µελών .
(13) Η µελέτη παρο υσιάζει εκτιµήσεις σχετικά µε τους πραγµατικούς συντελεστές
φορ ολ ογίας επιχειρήσεων για τις εγχώριες και διεθνείς επεν δύσεις στις δεκαπέντε χώρες
της ΕΕ( καθώς και στις ΗΠΑ και τον Καναδά σε ορισµένες περιπτώσεις ), µε βάση τα
ισχύοντα φ ορ ολ ογικά καθεστώτα από τ ο 1999. Επιπλέον , παρ ουσιάζει εκτιµήσεις
σχετικά µε του ς πραγµατικούς συντελεστές φ ορ ολο γίας επιχειρήσεων για τις εγχώριες
επενδύσεις για τα κράτη µέλη της Ε Ε τ ο 2001. ∆εδο µέ νης της διάρθρωσης και τ ου
µεγέθου ς της φ ορ ολ ογικής µεταρρύθµισης π ου πραγµατοπ οιήθηκε στη Γερµανία τ ο
2000, αναλύ ονται χωριστά οι επιπτώσεις αυτής της µεταρρύθµισης απ ό την 1η
Ιαν ουαρίου 2001. Οι υπ ολ ογισµοί λαµβάν ου ν πρωτίστως υπόψη τα συστήµατα
φορ ολ ογίας επιχειρήσεων σε κάθε χώρα , αλλά περιλαµβάνουν επίσης και την επίπτωση
της φ ορ ολογίας ατ οµικ ού εισ ο δήµατος απ ό µερίσµατα , τ όκο υς και υπεραξίες .
(14) Οι πλέον χρησιµ οπ οιού µεν οι δείκτες για την ανάλυση της επίπτωσης της φ ορ ολ ογίας
στην επενδ υτική συµπεριφορά βασίζονται σε µακρόχρ ο νης πρ ο οπτικής πρ οσεγγίσεις
που επιτρέπουν συγκρίσεις σε διεθνή κλίµακα και είναι ειδικά σχεδιασµένοι να
παρέχουν µια γενική εικόνα των επενδ υτικών κινήτρων π ου απο δίδ ονται στις διάφορες
εθνικές φ ορ ολ ογικές ν οµ οθεσίες καθώς και τ ους σηµαντικότερ ους φ ορ ολ ογικού ς
παράγοντες π ου επηρεάζ ουν τις πραγµατικές φ ορ ολογικές επιβαρύνσεις . Στην παρ ούσα
µελέτη, ο κύρι ος κορ µ ός τ ο υ υπ ολ ογισµ ού τ ου πραγµατικού φ ορ ολογικ ού βάρους των
36επιχειρήσεων βασίζετα ι στη µεθο δ ολογία υπολ ογισµ ού τ ο υ πραγµατικού φ ορ ολ ογικού
βάρους για έ να υπ οθετικό µελλο ντικό επενδυτικ ό σχέ διο στ ον κατασκευαστικό το µέα .
Σε τεχνικούς όρ ους , η ανάλυση βασίζεται σε αναθεωρηµένη και διευρυµέ νη
µεθο δ ολογία της αποκαλ ούµε νης πρ οσέγγισης King & Fullerton, η οπ οία ορίστηκε από
τουςDevereux κα ιGriffith (1998). Ο υπ ολογισµ ός αυτ ός συµπληρώνεται µε δεδ ο µένα
που προέρχ ο νται από τη ν εφαρµ ογή τ ου µ ο ντέλ ου «European Tax Analyzer»
( ευρωπαϊκό µ ο ντέλο ανάλυσης της φ ορ ολ ογίας ), το οπ οί ο χρησιµ οποιεί την προ σέγγιση
υποδειγµατικής επιχείρησης η οπ οία καθ ορίστηκε από τ ο πανεπιστήµιο τ ου Mannheim
καιZEW (1999). Αν λάβουµε υπ όψη ότι κάθε µεθο δ ολ ογία βασίζεται σε διαφ ορετικές
υποθέσεις και περιορισµ ο ύς , η σύγκριση των απ οτελεσµάτω ν αυτώ ν των πρ οσεγγίσεω ν
επιτρέπει τη δοκιµή και , εν δεχ οµένως , επιβεβαίωση των γενικών τάσεω ν π ου
προκύπτ ουν από τ ους υπ ολογισµ ού ς .
(15) Τα αποτελέσµατα της εφαρµ ογής α υτών των πρ οσεγγίσεω ν εξαρτώνται σε π ολύ µεγάλ ο
βαθµό απ ό τις υποθέσεις στις οπ οίες βασίζο νται τόσ ο ο ορισµ ός της υπο θετικής
επένδυσης σε όρ ου ς στ οιχείων ενεργητικο ύ και χρηµατο δ ότησης όσ ο και της
µελλοντικής συµπεριφ οράς της επιχείρησης σε όρο υς συλλ ογικών ταµειακών εσ όδ ων
και εξόδων , στ οιχείων ε νεργητικού – παθητικού σε διάρκεια χρό ν ου και του
οικο ν οµικο ύ πλαισίου . Όσ ον αφ ορά τ ο οικ ον οµικ ό πλαίσιο , η τιµή τ ου πραγµατικού
επιτοκίου είναι στ οιχείο καθοριστικής σηµασίας . Οι υ φιστάµενες µελέτες π ου
βασίζονται σε αυτές τις πρ οσεγγίσεις περιέχουν διάφ ορες υπο θέσεις σε σχέση µε τ ο
οικο ν οµικό πλαίσιο και το ν ορισµ ό της επέν δυσης . Η παρούσα µελέτη , παραδείγµατ ος
χάρη, όπως και η έκθεση Ruding, υπολ ογίζει τ ους πραγµατικούς φ ορ ολογικ ούς
συντελεστές σε δε δ οµέν ο ποσ οστ ό από δ οσης µετά φ όρων , ενώ άλλες µελέτες1
υπολ ογίζ ουν τ ον πραγµατικό φ ορ ολ ογικό συντελεστή για ένα δε δ οµέν ο π οσ οστ όαπόδ οσης προ φ όρων
. Εάν η υπ οθετική επένδ υση και τ ο οικ ον οµικ ό πλαίσιο βασίζο νται
σε διαφ ορετικές υπ οθέσεις , αυτ ό µπ ορεί να οδηγήσει σε διαφορετικά αριθµητικά
αποτελέσµατα .
(16) Οι προσεγγίσεις αυτές δεν επιτρέπουν , για µεθ ο δ ολογικ ούς λόγ ο υς , να λαµβάνεται
υπόψη ο υπ ολογισµ ός όλων των σχετικών στ οιχείων που συ νδέ ο νται µε την ύπαρξη και
τη λειτουργία διαφ ορετικών φ ορ ολ ογικών συστηµάτων . Παραδείγµατος χάρη , δεν
περιλαµβάνονται οι επιπτώσεις των ε ν οπ οιηµένων κερδών και απωλειών σε ολ όκληρη
την Ε Ε, δι ότι το µ ο ντέλο λαµβάνει ως υπ όθεση ότι όλες οι επεν δύσεις είναι κερ δ ο φ όρες.
Ούτε είναι δυνατ ό να πρ οσ διορισθεί π οσ οτικά ή να περιληφθεί τ ο ειδικ ό κ όστ ος
συµµ όρφωσης . Εντ ούτ οις , περιλαµβάνονται τα σηµαντικ ότερα στ οιχεία των
φορ ολ ογικών καθεστώτων , όπως οι συ ντελεστές , τα σηµαντικά στ οιχεία των
φορ ολ ογητέων βάσεων και των φ ορ ολ ογικών καθεστώτων . Πρέπει, σ υνεπώς, να
θεωρηθεί ότι τα λαµβαν όµε να αποτελέσµατα παρ ουσιάζ ου ν συ ν οπτικά και
προσδι ορίζ ουν π οσ οτικά τα βασικά στοιχεία του φο ρ ολογικ ού καθεστώτ ος .
(17) Οι πραγµατικοί φορ ολ ογικοί συ ντελεστές είναι δ υνατ ό να υπ ολ ογίζ ονται για µια
λεγόµενη « οριακή» επένδυση ( όπ ου τ ο µετά φ όρ ων π οσ οστ ό από δ οσης είναι ακριβώς
ίσο µε τ ο επιτόκι ο της εναλλακτικής επένδυσης στην αγ ορά ) ή για ένα « µη οριακό »
επενδυτικό σχέδι ο ( δηλαδή π ου αποκ οµίζει πρ όσθετ ο κέρ δ ος ). Η παρο ύσα µελέτη έχει
1Π. χ, βλέπ ε: Baker & McKenzie, Survey of the Effective Tax Burden in the EU, Amsterdam· 1999 και
2001
37αναλύσει τόσ ο τ ους ο ριακούς όσ ο και τ ους µη οριακ ούς ( µέσ ου ς) δείκτες φ ορ ολ ογίας
των εταιρειών . Αυτοί α ντανακλού ν τις διάφορε ς υπ οθέσεις πο υ συ νδέ ο νται µε τη βασική
µεθο δ ολογία καθώς και µε την εγχώρια ή διεθνή τοπ οθέτηση της επέν δυσης , την
κερδοφ ο ρία της επένδ υσης ή της εξεταζ όµε νης εταιρείας καθώς και τ ο µέγεθ ος και τη
συµπεριφορά των επιχειρήσεω ν . Οι υπολ ογισµ οί έχ ουν συµπληρωθεί µε « ανάλυση
ευαισθησίας » η οπ οία εξετάζει την επίπτωση των διαφό ρων υπ οθέσεων στα
αποτελέσµατα .
(18) Το µεγάλ ο φάσµα δε δ οµένων π ου υπ ολογίζ ο νται δεν έχει στ όχο να παρου σιάσει « κοινά
αποδεκτές έγκυρε ς αξίες » για το πραγµατικό φ ορ ολογικ ό βάρ ος στις διάφ ορες χώρες ,
αλλά να παράσχει δείκτες ή να παρ ουσιάσει τις µεταξύ τ ους σχέσεις , σε έ να σύ ν ολο
συναφών καταστάσεων . Πράγµατι , οι πραγµατικοί φο ρ ολ ογικ οί συντελεστές σε έ να
συγκεκριµένο κράτος µέλ ος εξαρτώνται από τα ιδιαίτερα χαρακτηρ ιστικά του
συγκεκριµένου επενδ υτικού σχεδί ου και της ε φαρµ οζ όµε νης µε θοδο λ ογίας.
(19) Εντ ούτ οις , είναι δυ νατό να διατυπωθο ύν βάσει των αποτελεσµάτω ν ορισµένα γενικά
συµπεράσµατα , τ όσ ο όσ ο ν αφ ορά τις αποκλίσεις ανάµεσα στις πραγµατικές
φορ ολ ογικές επιβαρύνσεις όσ ο και τ ον πρ οσδι ορισµό των σηµαντικότερω ν
φορ ολ ογικών παραγ όντων π ου επηρεάζ ου ν αυτέ ς τις φ ορ ολ ογικές επιβαρύνσεις . Ως εκ
τούτ ου, είναι δυνατ ό να δ οθ ούν εξηγήσεις σχετικά µε τ ους τρ όπ ου ς µε τ ους οπ οίου ς τα
φορ ολ ογικά καθεστώτα των κρατών µελών δηµι ουργ ού ν κίνητρα για την κατανο µή των
πόρων. Εντυπωσιακό στ οιχείο της π οσ οτικής ανάλυσης είναι ότι τα σχετικά
συµπεράσµατα και οι ερµη νείες παραµέν ου ν σχετικά σταθερά για το σύ ν ολο των
διαφορετικών καταστάσεων .
(20) Όσον αφ ορά τις εγχώριες επε νδύσεις , η ανάλυση για τ ο 1999 δείχνει ότι υπάρχει
σηµαντική διακύµανση τ ου πραγµατικού φ ορ ολ ογικού βάρου ς π ου αντιµετωπίζου ν οι
επενδυτές π ου είναι εγκατεστηµέν οι στα διάφ ορα κράτη µέλη της ΕΕ , ανάλ ογα µε τ ον
τύπο της επέν δυσης και τη χρηµατ οδ ότησή της . Εντ ο ύτοις , οι φ ορ ολ ογικ οί κώδικες των
κρατών µελών τείνο υν να ε υν ο ού ν τις ίδιες µ ορφές επενδύ σεων ως πρ ος τα στ οιχεία
ενεργητικού και ως πρ ος τις πηγές χρηµατο δ ότησης . Τ ο εύρ ος των διαφο ρών ανάµεσα
στους εθνικ ούς πραγµατικούς φ ορ ολογικ ούς συντελεστές , όταν δε ν λαµβάνεται υπόψη η
φορ ολ όγηση ατ όµων , είναι περίπου 37 εκατοστιαίες µ ονά δες στην περίπτωση της
οριακής επένδ υσης ( µεταξύ–4,1% και33,2%) και περίπου 30 µ ονά δες στη ν περίπτωση
περισσότερων κερ δ οφ όρων επεν δύσεων ( µεταξύ10,5% και39,1% όταν εφαρµ όζεται η
µεθο δ ολογία της υπ οθετικής επένδυ σης και µεταξύ 8,3% και39,7% όταν εφαρµ ό ζεται
το µ οντέλ ο «Tax Analyser» – Ανάλυσης Φ όρ ου ). Η εισαγωγή το υ στ οιχείου της
προσωπικής φ ορ ολ όγησης αυξάνει σηµαντικά τις πραγµατικές φ ορ ολ ογικές
επιβαρύνσεις και τις παρατηρούµενες διαφορέ ς . Επιπλέον, απ ό τη ν ανάλυση σ υνάγεται
ότι, σε όλες σχεδ όν τις περιπτώσεις , τα αναλυ όµε να φ ορ ολ ογικά συστήµατα έχ ουν την
τάση να ευ νοού ν τ ι ς επενδ ύσεις σε άϋλα στ οιχεία ενεργητικού και σε µηχανολ ογικό
εξοπλισµό και ότι ο δανεισµ ός αποτελεί την αποτελεσµατικότερη από άποψη
φορ ολ ογίας πηγή χρηµατο δ ότησης .
Πρόσφατη µελέτη των Baker καιMcKenzie, η οπ οία πραγµατοπ οιήθηκε µε βάση
διαφορετικές υπ οθέσεις όσ ο ν αφ ορά τ ο οικο ν οµικό πλαίσιο και τα ισχύο ντα φ ορ ολ ογικά
καθεστώτα , δείχνει ότι στην οικ ον οµική κατάσταση η οπ οία παρου σιάζει τη µεγαλύτερη
οµ οι ότητα µε α υτή π ου εξετάζεται στην παρούσα µελέτη ( π οσ οστ ό από δ οσης πρ ο
φόρων6% ένα ντι ποσ οστ ο ύ απ όδ οσης µετά φ όρ ων 5% π ου λαµβάνεται υπόψη στη
38µελέτη της Επιτροπής ), τ ο εύρ ο ς διακύµανσης είναι 32 εκατ οστιαίες µ ονάδες στην
περίπτωση µιας οριακής επένδυ σης ( απ ό4,9% έως36,8%). Με π οσ οστ ό απ όδ οσης πρ ο
φόρων καθ οριζ όµεν ο στ ο 10% ( βασική υπόθεση στ ο ν υπ ολ ογισµ ό των Baker και
McKenzie), το εύρ ος διακύµανσης είναι 23 εκατοστιαίες µ ο νάδες ( από6,8% έως
30,1%). Η µελέτη αυτή δείχνει επίσης ότι η αποτελεσµατικότερη από φ ορ ολ ογική
άποψη µέθ οδ ο ς χρηµατ οδ ότησης είναι ο δανεισµ ός και ότι τα φ ορ ολ ογικά συστήµατα
ευν ο ούν επενδ ύσεις σε άϋλα στ οιχεία και σε µηχανολ ογικό εξοπλισµ ό .
(21) Οι διαφορές ανάµεσα στ ο πραγµατικό φ ορ ολ ογικό βάρ ος στα κράτη µέλη της Ε Ε
ενδέχεται να είναι σηµαντικές για δ ύ ο λ όγ ους . Πρώτ ο ν, οι διαφ ορές α νάµεσα στ ους
πραγµατικούς φ ορ ολ ογικούς συ ντελεστές στ ους οπ οίου ς υπ όκεινται οι επιχειρήσεις που
είναι εγκατεστηµένες σε διαφ ορετικές χώρες , αλλά ανταγωνίζ ονται µεταξύ τ ο υς στη ν
ίδια αγορά , είναι δυνατ ό να επηρεάσ ουν τη διεθνή ανταγωνιστικότητά τ ου ς : δύ ο
διαφορετικές εταιρείες , π ου ανταγωνίζ ονται στην εσωτερική αγορά , είναι δ υνατ ό να
υπόκεινται σε δύ ο διαφορετικ ούς φ ορ ολ ογικούς συντελεστές . ∆εύτερ ο ν , όταν οι
πολυεθνικές εταιρείες υπ όκεινται µ όν ο στ ον φ ορ ολογικ ό συ ντελεστή της χώρας στην
οπ οία ασκο ύν τις δραστηριότητές τ ους , οι διαφορές ανάµεσα στο υς πραγµατικού ς
φορ ολ ογικού ς συ ντελεστές των διαφόρων χω ρώ ν θα µπορ ο ύσαν επίσης να επηρεάσ ουν
την επιλογή τ ου τ όπο υ άσκησης επιµέρ ους δραστηρι οτήτων τ ου ς . Αυτό µπ ορεί να
οφείλεται είτε στις διατάξεις διεθνών φ ορ ολογικών καθεστώτων , παραδείγµατος χάρη
όταν ο επαναπατρισµός κερδώ ν µέ σωµερισµάτω ν από µια θυγατρική σε µια µητρική
εταιρεία δεν επιφέρει περαιτέρωφορ ολ όγηση λ όγω φ ορ ολ ογικής απαλλαγής του
µερίσµατος , ή ως απ οτέλεσµα φ ορ ολ ογικού σχεδιασµ ού . Μια πολυεθ νική εταιρεία
ενδέχεται , συ νεπώς, να υπόκειται σε διαφορετικο ύς φ ορ ολογικ ούς συντελεστές ,
ανάλογα µε τ ον τόπ ο άσκησης των δραστηριοτήτων της . Όπως έχει ήδη αναφερθεί , αυτή
η οικ ον οµική ανάλυση βασίζεται σε εκτιµήσεις αποκλειστικά φορ ολ ογικο ύ χαρακτήρα
και δεν µπ ορεί , από µ όνη της , να εξηγήσει τη συ µπεριφορά των εταιρειών .
(22) Είναι σαφές ότι οι σηµαντικές απ οκλίσεις σε επίπεδο Ε Ε δεν είναι δυ νατό να απο δ οθ ούν
αποκλειστικά στον παράγ οντα τ ου εθνικ ού φ ορ ολογικ ού καθεστώτ ος . Εντ ούτ οις , η
ανάλυση των γε νικών καθεστώτων δείχνει ότι , µε εξαίρεση τα πρ οτιµησιακά
φορ ολ ογικά καθεστώτα , π ολλές απ ό τις διαφορές ανάµεσα στο υς πραγµατικο ύς
συντελεστές φ ορ ολ ογίας επιχειρήσεων των διαφ όρων χωρών είναι δυνατ ό να οφείλ ονται
στους διαφ ορετικού ς εθ νικούς ον ο µαστικούς συντελεστές φ ορ ολ ογίας των κερδών
( επίσηµοι φ ορ ολ ογικοί συ ντελεστές , επιβαρύνσεις και τοπικοί φ όρ οι ). Αν και τα
φορ ολ ογικά καθεστώτα σχεδιάζο νται στ ο πλαίσιο κατά τ ο µάλλον ή ήττ ον
ολ οκληρωµένων συστηµάτων ( γενικά, οι υψηλοί συ ντελεστές φ ορ ολ όγησης κερ δών
φαίνεται να συν δυάζ ονται µε µικρότερη φ ορ ολ ογητέα βάση και αντιστρόφως ), οι
διαφορές µεταξύ φ ορ ολ ογικών σ υντελεστών τείν ουν να α ντισταθµίζου ν τις διαφορές
ανάµεσα στις φ ορ ολ ογητέες βάσεις . Η π οσ οτική ανάλυση δείχνει επίσης ότι τ ο σχετικό
βάρος των συ ντελεστών για καθ ορισµ ό τ ου πραγµατικού φ ορ ολογικ ού βάρ ους τω ν
επιχειρήσεων αυξάνεται όταν αυξάνεται και η κερδ οφ ορία της επένδ υσης και ότι , κατά
συνέπεια, κάθε αντισταθµιστικό απ οτέλεσµα µιας χαµηλ ότερης φ ορ ολ ογητέας βάσης
στους πραγµατικούς συντελεστές φ ορ ολ όγησης τείνει να εξαφανίζεται µε την αύξηση
της κερδ οφ ορίας . Η µελέτη π ου πραγµατοπ οίησαν ο ι Baker καιMcKenzie κατέλ ηγε στο
συµπέρασµα ότι , γενικά, η σύ νθεση της φ ορ ολ ογικής βάσης δεν έχει µεγάλη επίπτωση
στο πραγµατικό φ ορ ολ ογικό βάρος και ότι τ ο επίπεδο τ ου φ ορ ολογικ ού σ υντελεστή
είναι ο µ όν ος πραγµατικά σηµαντικός παράγο ντας στ ο ν οπ οίο οφείλεται η διαφορά
µεταξύ των φ ορ ολ ογικών βαρών .
39(23) Όσον αφ ορά τις διακρατικές επενδύσεις , τα αποτελέσµατα για τ ο 1999, παρ ουσιάζ ου ν
διαφορές ως προ ς τ ον τρ όπ ο µε τ ον οποί ο κάθε χώρα αντιµετωπίζει τις επενδύσ εις σε ή
από άλλες χώρες . Έτσι, τ ο πραγµατικό φ ορ ολ ογικό βάρος θυγατρικής µιας µητρικής
εταιρείας σε µία µό ν ο χώρα εξαρτάται καθοριστικά από τ ο ν χώρ ο εγκατάστασης της
θυγατρικής . Βάσει των υπ οθέσεω ν π ου ελήφθησαν υπ όψη στην παρο ύσα µελέτη , το
εύρο ς τω ν διακυµάνσεων των πραγµατικών φ ορ ολο γικών βαρών τω ν θυγατρικών οι
οπ οίες είναι εγκατεστηµένες σε διαφ ορετικές χώρες υπ οδ οχής είναι δυνατ ό να υπερβεί
τις30 εκατοστιαίες µ ονά δες , ανεξάρτητα από τη µέ θοδο χρηµατ οδ ότησης της
θυγατρικής . Αυτό παρέχει κίνητρο στις επιχειρήσεις να επιλέξουν τ ου ς ευ ν οϊκότερ ου ς
από φ ορ ολ ογική άποψη τ όπ ους για τις επενδ ύσεις τ ους , οι οπ οί οι εν δέχεται να µην είναι
οι πλέ ον ε υν οϊκ οί τόπ οι αν εξαιρέσου µε τ ου ς φ όρ ου ς . Παρο µ οίως , θυγατρικές πο υ
λειτουργο ύν σε µια δεδ οµέ νη χώρα υπόκεινται σε διαφ ορετικά πραγµατικά φορ ολ ογικά
βάρη ανάλογα µε τ ο ν τ όπ ο εγκατάστασης της µητρικής το υς εταιρείας . Ακόµη και σε
αυτή την περίπτωση , τ ο µέγεθ ος της διακύµανσης είναι δυ νατό να υπερβεί τις 30
εκατοστιαίες µο νάδες .
CorporateTaxRates 1999 –Statutoryand Effective Average at pretaxreturns of20% & 40%
= Συντελεστές φ ορ ολ ογίας εταιρειών 1999 – Θεσµο θετηµέ νες και πραγµατικές µέσες
αποδ όσεις πρ ο φ όρων 20% και40%
EATR= ΠΜΑΠΦ
StatutoryRate = Θεσµ οθετηµέν ο π οσ οστ ό
Ιρλανδία, Φινλανδία , Σ ο υηδία, Ην ωµέν ο Βασίλειο , ∆ανία, Αυστρία, ΚάτωΧώρες , Ισπανία,
Πορτ ογαλία , Λο υξεµβούργ ο , Γαλλία, Ελλάδα, Βέλγιο, Ιταλία, Γερ µανία
(24) Η ανάλυση τ ου πραγµατικο ύ φ ορ ολ ογικο ύ βάρο υς των διεθνών επενδ ύσεω ν παρέχει
επίσης ένδειξη τω ν διανεµητικών αποτελεσµάτων της φ ορ ολογίας των διεθνών
επιχειρηµατ ικών δραστηριοτήτων µέ σω τ ου πρ οσδι ορισµο ύ τ ου βαθµ ού κατά τ ον οποί οCorporate Tax Rate 1999 - StatutoryandEffective Average at pre taxreturns of 20%& 40%
0,00%5,00%10,00%15,00%20,00%25,00%30,00%35,00%40,00%45,00%50,00%
Ι ρ λανδίαΦινλανδί αΣου η δίαΗν. Β. ∆ανίαΑυστ ρ ία
Κάτω Χώ ρεΙσπανία
Πο ρ το γ αλί α
Λου ξ ε µβ ού ργΓαλλία Ελλάδα Βέλ γ ιοΙταλία
Γε ρµ ανίαEATR @ 20%
EATR @ 40%
StatutoryRate
40η φ ορ ολογική µεταχείριση διακρατικών επενδύσεων παρέχει κίνητρα για την
πραγµατοποίηση διεθν ών , σε αντίθεση µε τις εγχώριες , επεν δύσεων . Από τα δε δ οµένα
συνάγεται ότι , κατά µέσ ον όρ ο , στην ΕΕ οι επεν δύσεις στην αλλο δαπή και οι επεν δύσεις
της αλλοδαπής φ ορ ολογ ο ύνται βαρύτερα από τις κατά τα άλλα παν οµ οιότητες εγχώριες
επενδύσεις και , σ υνεπώς, τα πρ όσθετα στοιχεία τ ου διακρατικού καθεστώτο ς επιφέρ ουν
πρόσθετη επιβάρυνση στ ους πραγµατικούς φ ορ ολο γικούς συ ντελεστές των επενδ ύσεων .
(25) Όµως, στ ο ν βαθµ ό π ου οι επιχειρήσεις είναι ελεύθερες να επιλέξου ν την ευν οϊκ ότερη
µορφή χρηµατο δ ότησης , τ ο διεθνές φ ο ρ ολογικ ό καθεστώς λειτ ουργεί κατά τρ όπ ο ώστε
οι ξένες π ολυεθνικές π ου λειτουργ ού ν σε µια χώρα υ π ο δ οχής να υπ όκεινται σε
χαµηλότερο πραγµατικό φ ορ ολ ογικό βάρο ς σε σχέση µε τις εγχώριες εταιρείες . Αυτό
φαίνεται να ισχύει ακόµα και αν η µεταχείριση των π ολυεθνικών συγκριθεί µε την
ευν οϊκότερη εσωτερική µεταχείριση η οπ οία παρέχεται για τις µικρές και µεσαίες
επιχειρήσε ις .
(26) Οι αποκλίσεις που παρατηρ ούνται ανάµεσα στ ους πραγµατικούς σ υντελεστές
φορ ολ ογίας στη διεθνή ανάλυση οφείλονται στις σύ νθετες αλληλεπιδράσεις µεταξύ των
διαφόρων φ ορ ολ ογικών καθεστώτων και δεν είναι δυ νατ ό να απο δ οθ ούν σε ένα µόνο
στοιχείο φ ορ ολογίας . Ε ντ ούτ οις , όπως συ νέβη και για τις εγχώριες επενδύσεις , η
ανάλυση τείνει να καταδείξει ότι η σηµαντικότερη φ ορ ολογική συ νιστώσα πο υ παρέχει
ένα κίνητρο για την εγκατάσταση επιχειρήσεων σε διακρατικό επίπεδ ο και την επιλ ογή
µιας συγκεκριµένης µ ορφής χρηµατο δ ότησης , είναι ο συ ν ολικός ον οµαστικό ς
φορ ολ ογικός συ ντελεστής . Αυτό ς απ οτελεί , γενικά, ση µαντικό φ ορ ολογικ ό παράγ οντα
όταν λαµβάνο νται υπόψη τα φ ορ ολ ογικά κίνητρα για τη χρησιµοποίηση ειδικών πηγών
χρηµατοδ ότησης και για την επιλογή συγκεκριµένων τ όπων εγκατάστασης . Η
φορ ολ ογική βάση έχει , εντ ούτ οις , µεγαλύτερη επίπτωση σε ειδικές καταστάσεις , όταν,
παραδείγµατος χάρη , µια χώρα εφαρµ όζει ιδιαίτερα ευν οϊκά καθεστώτα απόσβεσης .
(27) Αξ ίζει να επισηµάνουµε ότι σε όλ ο τ ο φάσµα εγχώριων και διασυν οριακών δεικτών π ου
παρουσιάζ ουν τ ο πραγµατικό φ ορ ολογικ ό βάρ ος σε επίπεδο εταιρειών , υπάρχει
σηµαντική συνέπεια όσ ο ν αφ ορά τη σχετική θέση των κρατών µελώ ν , κυρίως στις
ανώτερες και τις κατώτερες βαθµίδες της κατάταξης . Γενικά, η Γερµανία και η Γαλλία
παρουσιάζ ουν τα υψηλ ότερα φ ορ ολ ογικά βάρη , ενώ η Ιρλαν δία , η Σο υηδία και η
Φινλανδία βρίσκονται στις κατώτερες θέ σεις της κατάταξης . Μ όν ο η κατάταξη της
Ιταλίας αλλάζει σηµαντικά , όταν αλλάζει η απ οδ οτικ ότητα της επέν δυσης . Χάρη στην
λειτουργία του διπλο ύ σ υστήµατος εσ όδ ων , οι περιφερειακές επενδύσεις
επιχορηγού νται , ενώ οι πλέο ν απ οδ οτικές επε νδύσεις έχο υν πραγµατικό φ ορ ολ ογικό
βάρος, τ ο οπ οίο τ οπ οθετείται στη µεσαία βαθµίδα της κατάταξης .
(28) ΄ Οταν η τοπική ανάλυση ενη µερώνεται για να λάβει υπ όψη τα φ ορ ολ ογικά καθεστώτα
του2001, η γενικ ότερη εικό να παραµένει , σε µεγάλ ο βαθµ ό , αναλλ οίωτη σε σύγκριση
µε τ ο1999. Ωστ όσ ο, λ όγω της γενικότερης τάσης για µείωση τω ν θεσ µ οθετηµένων
φορ ολ ογικών σ υντελεστών ( αν και µε µικρές σχετικά µειώσεις , εκτ ός από την
περίπτωση της Γερµανίας ), υπάρχου ν περισσ ότερες απ οδ οτικές επε νδύσεις πο υ
επωφελούνται απ ό τις µειώσεις στ ους πραγµατικούς φ ορ ολ ογικ ούς συντελεστές σε
ορισµένες χώρες . Κατά συνέπεια , η έκταση των διαφορώ ν των εγχω ρίω ν πραγµατικών
συντελεστών φ ο ρ ολόγησης για µια περισσότερ ο απ οδ οτική επέν δυση έχει µειωθεί απ ό
τα30 στα26 ποσ οστιαία σηµεία .
41(29) Η γερµανική φ ορ ολογική µεταρρύθ µιση , η οπ οία τέθηκε σε ισχύ την 1.1.2001, είναι
σηµαντική και επιφέρει ουσιαστική µείωση του συντελεστή φ ορ ολ όγησης επιχειρήσεων
και του σ υντελεστή φ ορ ολ ογίας εισ οδήµατ ος , π ου χρηµατο δ οτείται εν µέρει απ ό τη
διεύρυνση της φ ορ ολ ογικής βάσης , περιλαµβανοµέ νης της κατάργησης το υ συστήµατ ος
κλιµακούµεν ου συντελεστή και τ ου συστήµατ ος υπολ ογισµ ού . Εντ ούτ οις , παρά τις
αλλαγές αυτές , η γερµα νική φ ορ ολογική µεταρρύθµιση είχε δευτερεύ ο υσες µόνο ν
επιπτώσεις στη σχετική θέση της Γερµανίας στην κατάταξη των χωρών της Ε Ε και τ όσ ο
ο συν ολικό ς εθνικ ός συντελεστής φ ορ ολογίας επιχειρήσεων όσ ο και το πραγµατικό
φορ ολ ογικό βάρος εξακολ ουθ ο ύν να είναι απ ό τα υψηλ ότερα στην Ε Ε .
(30) Η προσ οµ οίωση της επίπτωσης µιας υπ οθετικής εναρµ ό νισης ειδικών στ οιχείων τω ν
φορ ολ ογικών καθεστώτων , α νεξάρτητα από τ ου ς πραγµατικούς φ ορ ολ ογικού ς
συντελεστές , δείχνει ότι :
Η εφαρµ ογή εν ός κ οιν ού θεσµ οθετηµέν ο υ φ ορ ολ ογικού συ ντελεστή στην ΕΕ θα είχεσηµαντική επίπτωση
, µειώνο ντας τη διαφορά - τ όσ ο µεταξύ µητρικών όσ ο και µεταξύ
θυγατρικών εταιρειών - των ο ριακών και µέσων πραγµατικών φ ορ ολογικών
συντελεστών στις χώρες της Ε Ε . Στο ν βαθµ ό π ου η φ ο ρ ολογία ευ ν οεί ένα παρόµ οι ο
σενάριο, θα σ υνέβαλε πιθανώς , κατά κάπ οιο ν τρ όπο , στ ο να µειωθ ού ν τα πρ οβλήµατα
που συν δέ ονται µε την επιλογή το υ τ όπ ου εγκατάστασης στο εσωτερικό της ΕΕ .
Συγκριτικά , κανένα άλλο σε νάριο δεν θα είχε παρό µ οια επίπτωση . Παραδείγµατος χάρη ,
η θέσπιση κοινής φ ορ ολογικής βάσης ή εν ός καθεστώτο ς π ου συνίσταται στην
εφαρµογή τ ο υ ορισµ ού της φ ορ ολ ογικής βάσης της χώρας εγκατάστασης στα κέρδη
µιας πολυεθνικής σε κλίµακα ΕΕ τείνει να αυξήσει την απόκλιση ανάµεσα στ ο υς
πραγµατικούς φ ορ ολ ογικούς συ ντελεστές , εάν διατηρηθούν οι συ ν ολικοί ον οµαστικ οί
φορ ολ ογικοί σ υντελεστές σε σταθερά επίπεδα .
Επιπλέον , οφείλου µε να διατυπώσ ουµε δύ ο παρατηρήσεις όσ ο ν αφ ορά τα αποτελέσµατα
για µια κοινή φ ορ ολ ογική βάση . Πρώτ ον, οι εφαρ µ ο ζ όµενε ς µε θοδο λ ογίες δε ν
επιτρέπουν να λαµβάνο νται υπ όψη όλα τα στ οιχεία των φ ορ ολ ογικών βάσεων .
Εντ ούτ οις , το«Tax Analyser model» ( Μοντέλο Φο ρ ολ ογικής Ανάλυσης ), τα
αποτελέσµατα το υ οπ οί ου είναι παρ όµ οια µε εκείνα πο υ πρ οκύπτ ουν από τις
προσ οµ οιώσεις υπ οθετικών επε νδύσεων , δε ν λαµβάν ουν υπ όψη µεγαλύτερ ο αριθµ ό
στοιχείων των φ ορ ολ ογικών βάσεων . ∆εύτερ ον , τα ο φέλη π ου θα πρ οέκυπταν είτε σε
περίπτωση µιας κοινής ε ν οποιηµένης φ ορ ολ ογικής βάσης ή µιας φ ορ ολ ογικής βάσης της
χώρας εγκατάστασης , όπως η ζηµία σε ε ν οποιηµένη βάση και απλουστευµέ να
συστήµατα καθορισµ ού των τιµών ε νδ οεταιρικών µεταφ ορών , δε ν είναι δ υνατ ό να
αναχθού ν σε υπ όδειγµα µε τη χρησιµ οποίηση των µε θ ο δ ολογιών π ου χρησιµ οπ οιο ύνται
στην παρο ύσα έκθεση .
Θα πρέπει να το νιστεί το γεγ ον ός ότι τα απ οτελέσµατα αυτά στηρίζ ονται σε µία στατικήανάλυση και είναι αδύνατ ο να συλλάβου ν τις δυναµικές επιδράσεις και αντιδράσεις π ου
επιφέρει η εναρµό νιση ειδικών στ οιχείων φ ορ ολ όγησης µεµ ονωµέ να
.
(31) Οι πιθανές στρεβλώσεις στην κατανο µή π όρων , οι ο π οίες α ναφέρ ονται στην α νάλυση
των διακρατικών επενδύ σεων , δ είχνο υν ότι είναι δυνατ ό να υπάρξει κίνητρο για τις
επιχειρήσε ις να µεταβάλουν τη συ µπεριφορά τ ο υς , ώστε να ελαχιστοπ οιήσου ν τ ο
παγκόσµιο φ ορ ολ ογικό βάρ ος τ ο υς . Κατά συνέπεια , η µελέτη έχει λάβει υπόψη
42ορισµένα τυποπ οιηµένα παραδείγµατα στρατηγικών άριστης χρησιµοποίησης των
φορ ολ ογικών καθεστώτων από επιχειρήσεις µε τη χρησιµοπ οίηση µιας ε νδιάµεσης
χρηµατοπιστωτικής εταιρείας , εστιάζοντας την προ σ οχή τ ους στις πιθανές επιπτώσεις
µιας κατάργησης αυτών των χρηµατ οδ οτικών διαρθρώσεων π ου έχ ουν ως αποτέλεσµα
τη µείωση της φ ορ ολ ογικής επιβάρυνσης . Εντ ούτ οις , η άρση αυτών των δυ νατοτήτων
των στρατηγικών βελτιστοποίησης δεν θα συ µβάλει , από µ ό νη της , στην επίλυση τ ου
προβλήµατος της οφειλ όµενης σε φ ορ ολ ογικ ούς παράγ οντες µη βέλτιστης κατανο µής
των π όρων . Εφ όσ ον ο βασικός φ ορ ολ ογικός παράγοντας στ ον οπ οίο οφείλεται η
διαφορ οπ οίηση των πραγµατικών φ ορ ολ ογικών συντελεστών είναι ο συ ν ολικός εθνικ ός
φορ ολ ογικός συ ντελεστής , οι εταιρείες π ου είναι εγκατεστηµένες σε χώρε ς « υψηλής
φορ ολ ογίας » θα είναι σε θέση να αντισταθµίζο υν την εξάλειψη αυτών των
χρηµατοπιστωτικών ενδιάµεσων αξιοπ οιώντας περισσ ότερο τις διαφορές ανάµεσα
στους γενικ ούς φ ορ ολ ογικούς συντελεστές και διαρθρών οντας τις επεν δύσεις τ ους µε
τρόπ ο ώστε να επωφελο ύνται από τ ους χαµηλότερο υ ς φ ορ ολ ογικού ς σ υντελεστές .
Φορολογι κά εµπόδια στ ις δ ιασυνοριακές ο ικονοµικές δρ αστηριότητες στην εσωτ ερικήαγορά
(32) Η εντ ολή τ ου Συµβο υλίου ζητάει επίσης « να προβληθο ύν τα φ ορ ολ ογικά εµπό δια πο υ
εξακολουθ ο ύν να υφίστανται στη διασυν οριακή οικον ο µική δραστηριότητα στην
εσωτερική αγορά » και να εντ οπισθού ν « οι βασικές φ ορ ολ ογικές διατάξεις που
εµποδίζ ο υν ε νδεχ οµέ νως τη διασυν οριακή συ νεργασία στο εσωτερικό της ε νιαίας
αγοράς». Για τ ον σκοπ ό αυτ ό , η παρ ούσα µελέτη εστιάζεται στα πρόσθετα φ ο ρ ολογικά
βάρη ή στο ειδικό κ όστ ος συµ µ όρφωσης πο υ υφίστανται οι επιχειρήσεις λόγω της
άσκησης επιχειρηµατ ικών δραστηριοτήτων σε περισσότερα τ ου ε ν ός κράτη µέλη και τα
οπ οία, συ νεπώς, αντιπροσ ωπεύ ουν εµπ όδι ο για τ ο διακρατικό εµπ όριο , την
εγκατάσταση επιχε ιρήσεων και τις επενδύσεις .
(33) Η αιτία αυτών των πρ όσθετω ν φ ορ ολ ογικών βαρών και επιβαρύνσεων συµ µ όρφωσης
είναι η ύπαρξη 15 χωριστών φ ορ ολ ογικών σ υστηµάτων στη ν εσωτερική αγ ορά .
Πρώτον, τ ο γεγ ον ός ότι κάθε κράτο ς µέλ ος διαθέτει αυτ όν οµη φ ορ ολ ογική δικαιοδ οσία ,
έχει ορισµένες συ νέπειες . Ειδικότερα :
• οι εταιρείες είναι υποχρεωµένες να κατανέµ ο υν τα κέρδη τ ο υς σε κάθε χώρα , σε
πραγµατική βάσ η , τηρώντας χωριστά λ ογιστικά στοιχεία , δηλαδή για κάθε
συναλλαγή χωριστά ·
• τα κράτη µέλη είναι απρόθυµα να παραχωρήσ ουν ελαφρύνσεις για απώλειες που
υφίστανται αλληλοσυνδε όµε νες επιχειρήσεις , τα κέρδη των οπ οίων δε ν εµπίπτο υν
στο πε δίο των δικών τ ο υς φ ο ρ ολογικών δικαιωµάτων ·
• αναδιοργανώσεις σε διακρατικό επίπεδο π ου επιφέρο υν απώλεια φορ ολ ογικών
δικαιωµάτων για ένα κράτος µέλ ος , ε νδέχεται να συ µβάλου ν στην αύξηση της
φορ ολ ογίας υπεραξίας και των άλλων επιβαρύνσεων ·
• είναι δυνατ ό να επιβληθεί διπλή φορ ολογία λ όγω σ υγκρο υ όµενω ν δικαιωµάτων
φορ ολ όγησης .
43(34) Επιπλέον , κάθε κράτο ς µέλ ος διαθέτει τις δικές τ ου καν ονιστικές διατάξεις , και ιδίως
νό µ ους και συµβάσεις για τη χρηµατο οικο ν οµική λ ογιστική , διατάξεις για τον
καθορισµ ό τ ου φ ορ ολ ογητέο υ κέρδ ο υς , ρυθµίσεις για την είσπραξη και διαχείρ ιση
φόρων καθώς και το δικ ό τ ου δίκτυ ο φ ορ ολ ογικών σ υµβάσεω ν . Η ανάγκη
συµµ όρφωσης µε µία πληθώρα διαφορετικών διατάξεων συνεπάγεται σηµαντικό κ όστ ος
συµµ όρφωσης και αντιπροσωπεύει απ ό µ ό νη της σηµαντικό εµπ όδι ο στη διακρατική
οικο ν οµική δραστηριότητα . Τα κό στη και οι κίνδυν οι π ου συ νδέ ονται µε την
προσπάθεια συµµ όρφωσης µε περισσότερα τ ο υ ενό ς συ στήµατα ενδέχεται ιδίως να
αποθαρρύν ου ν τις µικρές και µεσαίες επιχειρήσεις να εµπλέκονται σε διακρατική
επιχειρηµατ ική δραστηριότητα .
(35) Αυτά τα θεµελιώδη προβλήµατα εµπο δίζ ουν τη διακρατική οικο ν οµική δραστηριότητα
στην εσωτερική αγορά και επηρεάζου ν αρ νητικά την ανταγωνιστικότητα των
ευρωπαϊκών επιχειρήσεων . Σε οικο ν οµικού ς όρ ου ς , επιφέρου ν απώλεια δυ νητικής
ευηµερίας της Ε Ε . Η επικείµενη διεύρυ νση της Ε Ε καθιστά ολοέ να και περισσότερ ο
επείγουσα την εξεύρεση των κατάλληλων λύσεων .
(36) Σε κάποιο βαθµό , τα πρ οβλήµατα που α ντιµετωπίζει η ΕΕ αντανακλο ύν τις γενικές
δυσκ ολίες φ ορ ολ όγησης των διεθνώ ν δραστηριοτήτων και η εργασία το υ ΟΟΣΑ και
των πρ οκατόχω ν τ ου δηµι ούργησαν τη βάση για ένα εκτενές δίκτυ ο κυ ρίως διµερώ ν
συµβάσεων για την εξάλειψη της διπλής φ ορ ολ ογίας µεταξύ τω ν κρατών µελών . Ο
ΟΟΣΑ έχε ι επίσης εκδώσει κατευθυντήριες γραµµές για ένα σ ύν ολ ο διεθνών ζητηµάτων
φορ ολ ογίας , ιδίως όσ ον αφ ορά την εφαρµ ογή µεθ όδ ων καθ ορισµο ύ τω ν τιµών
µεταβίβ ασης και σχετικά µε τις απαιτήσε ις τεκµηρίωσης . Επιπλέον, η ίδια η Ε Ε έχει
λάβει ορισµένες πρωτ οβ ουλίες µε στόχ ο την άρση φ ορ ολ ογικών εµπ ορίων για τις
διακρατικές συνεργασίες και δραστηριότητες : ο δηγία 90/434 (« ο δηγία περί
συγκεντρώσεων »), π ου πρ οβλέπει την αναβολή της φ ορ ολ ογίας για πράξεις
διασυν οριακής αναδιοργάν ωσης · οδηγία90/435 (« οδηγία για τις σχέσεις µητρικών -
θυγατρικών επιχειρήσεων »), για την εξάλειψη της διπλής φ ορ ολ ογίας στις διακρατικές
πληρωµές µερισµάτων µεταξύ µητρικών και θυγατρικών επιχειρήσεων και η Σύµβαση
∆ιαιτησ ίας (90/436), η οπ οία προβλέπει διαδικασία επίλυσης διαφορών στ ον το µέα τ ου
καθορισµ ού τιµών µεταβίβασης . Αν και λαµβάνουν ορισµένα µέτρα για την άρση των
εµποδίων στη διασυν οριακή δραστηριότητα , δεν παρέχο υν λύση αντίστ οιχη µε αυτήν
που απαιτεί η αυξανόµενη ολοκλήρωση στην εσωτερική αγ ορά .
(37) Μια βασ ική ανησυχία των εταιρειών που δραστηριοπ οι ού νται εντ ός της εσωτερικής
αγοράς είναι η άρση φ ορ ολ ογικών εµπ οδίων στις ρο ές εσ όδ ων µεταξύ συν δεδε µένων
επιχειρήσεων . Η οδηγία για τις σχέσεις µητρικών - θυγατρικών εταιρειών καταργεί το υς
παρακρατούµεν ους φ όρ ους επί των καταβολών µερισµάτων µεταξύ συν δεδεµέ νωνεπιχειρήσεων διαφόρων κρατών µελώ ν
. Ε ντο ύτ οις , η αποτελεσµατικότητά της
περιορίζεται από τ ο γεγο ν ός ότι δεν καλύπτει όλες τις εταιρείες που υπ όκεινται σε φ όρ ο
εταιρειών και εφαρµόζεται αποκλειστικά στις άµεσες συ µµετ οχές π οσ οστ ού ίσο υ ή
ανώτερο υ τ ου 25%.
(38) Ένα πρ όσθετ ο πρ όβληµα είναι ότι , ανεξάρτητα από την οδηγία , ορισµένα καθεστώτα
φορ ολ ογίας επιχειρήσεων διακρίνο νται από εγγε νή µερ οληψία υπέρ των εγχώριων
επενδύσεων . Παραδείγµατ ος χάρη , βάσει των σ υστηµάτων υπολ ογισµ ού πο υ
εφαρµό ζ ονται σε ορισµέ να κράτη µέλη , παραχωρείται έκπτωση φόρο υ σε
εγκατεστηµένους ( ιδιώτες ή εταιρείες ) µετ όχ ους για το ν φ όρ ο π ου καταβάλλεται σε
44επίπεδο εταιρείας · η έκπτωση αυτή δεν παρέχεται συνήθως σε µετ όχ ου ς π ου δεν είναι
µό νιµοι κάτ οικοι , αλλά ο ύτε και για µερίσµατα ξένων επιχειρήσεων . Από τα διαθέσιµα
στοιχεία συνάγεται ότι τα συστήµατα αυτά απ οτελο ύν σ οβαρό εµπ όδι ο στις
διασυν οριακές συγκεντρώσεις στ ο εσωτερικό της Ε Ε και µπορ ο ύν να επηρεάσ ουν τις
συναφείς επιχειρηµατικές αποφάσεις ( π. χ. τ όπο ς εγκατάστασης µιας εταιρείας ).
(39) Οι καταβολές τόκω ν και δικαιωµάτων µεταξύ σ υνδε δεµέν ων επιχειρήσεων διαφόρω ν
κρατών µελών εξακολ ουθ ού ν συχ νά να υπ όκεινται σε παρακράτηση φόρων π ου
δηµιουργ ο ύν καταστάσεις διπλής φ ορ ολ ογίας . Η Επιτροπή έχει ήδη υπ οβάλει πρόταση
οδηγίας για τ ο θέµα αυτ ό [COM(1998)67] και αναµένεται ότι η πρ όταση αυτή θα
εγκριθεί στο πλαίσιο τ ου « φορ ολ ογικού πακέτου ».
(40) Εκτός από τα εµπ ό δια στις ρ οές ε σ όδων , η αναδιάρθρωση εταιρειών ε νδέχεται επίσης να
επηρεάζεται από άπαξ κόστ ος πο υ σ υνδέεται αµεσό τερα µε την ίδια τη διαδικασία
αναδιάρθρωσης . Τ ο φ ορ ολ ογικό κ όστ ος π ου απο ρρέει από διασυν οριακές
συγκεντρώσεις , εξαγ ορές και εσωτερικές α ναδιοργα νώσεις επιχειρήσεων µε τη µ ορφή
φορ ολ ογίας υπεραξίας και διαφόρων φ όρ ω ν µεταβίβασης είναι συχνά απαγορευτικά
υψηλό και εξαναγκάζει τις επιχειρήσεις να επιλέγουν οικ ον οµικά λιγότερ ο απο δ οτικές
διαρθρώσεις . Τα εµπ όδια αυτά θέτ ου ν τις πρ ο ϋπάρχουσες εταιρείες της ΕΕ σε
µειονεκτική θέση , εφ όσ ον οι νε οεισερχ όµενες εταιρείες από τ ο εξωτερικό θα είναι
γενικά σε ευν οϊκ ότερη θέση να επιλέξου ν την ευν οϊκ ότερη γι αυτές διάρθρωση .
(41) Η ο δηγία περί συγχωνεύσεω ν περιέχει διάταξη περί αναβολής της φ ορ ολ ογίας της
υπεραξίας σε ορισµένε ς περιπτώσεις . Εντ ούτ οις , εξακολ ουθ ού ν να υπάρχ ουν ορισµένα
προβλήµατα :
• Πρώτον, δεν καλύπτονται όλες οι καταστάσεις . Όπως και η ο δηγία περί µητρικών -
θυγατρικών εταιρειών , δε ν περιλαµβάνει όλες τις εταιρείες που υπ όκεινται σε
φορ ολ ογία εταιρειών . ∆εν καλύπτει όλ ους τ ους τύπ ους φ ορ ολ ογικής επιβάρυνσης
( π. χ. φ όρ ους µεταβίβασης ) που θα ήταν δυνατ ό να πρ οκύψ ου ν απ ό µια
αναδιάρθρωση . Επιπλέο ν, δε ν καλύπτει όλ ου ς τ ους τύπ ους πράξεων π ου
συνδέ ο νται µε µια ανα διάρθρωση , π. χ. τη σ υγκέντρωση της παραγωγής ή άλλων
δραστηριοτήτων . Επιπλέο ν, η µετατρ οπή υφισταµένων λειτ ουργιών ( θυγατρικές )
σε τµήµατα δραστηριοτήτων είναι δ υνατ ό να θέσει σε κίνδυ ν ο τη µελλοντικήαπορρ όφηση φ ορ ολ ογικής ζηµίας π ου συσσωρε ύτηκε πριν απ ό τη µετατροπή
.
• ∆εύτερον , η χρησιµότητα της οδηγίας περιο ρίζεται από τ ο γεγο ν ός ότι δεν
υφίσταται σήµερα πλαίσ ιο εταιρικού δικαίου ΕΕ για τις διασυν οριακές
συγκεντρώσεις επιχειρήσεων . Ως εκ τ ούτ ου , οι επιχειρήσεις είναι υποχρεωµέν ες να
καταφεύγουν σε α νταλλαγές µετοχώ ν ή µεταβιβάσεις στοιχείων ενεργητικού . Η
πρόσφατη συ µφωνία για τ ο Καθεστώς Ε υρωπαϊκής Εταιρείας θα µεταβάλει κατά
κάποιον τρ όπ ο την κατάσταση αυτή και θα δώσει τη δυ νατότητα , από τ ο2004 και
µετά, στις εταιρείες να σ υγχωνεύ ο νται σε µία ν ο µική ο ντ ότητα .
• Τρίτον, η εφαρµ ογή της οδηγίας παρ ουσιάζει σηµαντικές διαφ ορές µεταξύ των
κρατών µελών . Ακόµη και αν οι διαφ ορές α υτές είναι , σε κάποι ο βαθµ ό , εγγενείς
του ν οµικ ού µέσ ου π ου αποτελεί µια ο δηγία , η µελέτη ε ντ οπίζει σηµαντικές
διαφορές οι οπ οίες υπ ον οµε ύ ουν την επίτευξη των γενικών στ όχων της οδηγίας .
45Ειδικότερα , τα κράτη µέλη , κατά την εφαρµ ογή της οδηγίας , έχ ουν επιβάλει
διαφορετικο ύς όρ ο υς για την αναβολή της φ ορ ολ ογίας π ου πρ οβλέπει η οδηγία , µε
στόχ ο την απ οτροπή της φ ορ ο διαφυγής , περι ορίζ οντας σηµαντικά , σε ορισµένες
περιπτώσεις , το πε δίο εφαρµ ογής της οδηγίας και αφήν οντας ανεπίλυτες
καταστάσεις διπλής φορ ολογίας .
(42) Η µελέτη εντ οπίζει ειδικότερα δυσκ ολίες π ου αφ ορ ο ύν τη διασυν οριακή αντιστάθµιση
της ζηµίας η οπ οία , απ ό επιχειρηµατική άποψη , αποτελεί έ να από τα σηµαντικ ότερα
εµπόδια της διασυν οριακής οικο ν οµικής δραστηριό τητας . Οι ισχύ ουσες διατάξεις των
κρατών µελών επιτρέπουν , κατά καν όνα , µόνο τ ην αντιστάθµιση ζηµιών των µ όνιµων
εγκαταστάσεων ξένων εταιρειών , αλλά όχι και των ζηµιών θυγατρικών π ου α νήκο υν
στον ίδιο όµιλο , αλλά είναι εγκατεστηµένες σε διαφ ορετικές χώρες της ΕΕ . Στις
περιπτώσεις που εφαρµ όζεται , η αντιστάθµιση της ζηµίας συχνά πραγµατ οπ οιείται µόν ο
στο επίπεδ ο της µητρικής εταιρείας ή αναβάλλεται σε σύγκριση µε τις εγχώριες ζηµίες
( γεγο ν ός π ου αυξάνει σηµαντικά τ ο κ όστ ος για την πληρωµή τ όκων ). Οι υφιστάµενες
διαφορές όσ ον αφ ορά τις εσωτερικές ρ υθµίσεις των κρατών µελώ ν για την
αντιστάθµιση της ζηµίας έχο υν επίσης επίπτωση στις αποφάσεις των επιχειρήσεων .
(43) Οι τρέχουσες ρυθµίσεις για την αντιστάθµιση της ζηµίας ε νέχο υν τ ο ν κίν δυν ο διπλής
φορ ολ ογίας , ότα ν οι απώλειες δε ν είναι δ υνατ ό να απ ορρ οφηθ ούν σε τ οπικό επίπεδ ο . Η
κατάσταση αυτή παρέχει κίνητρο για εγχώριες επενδύσεις και για επεν δύσεις σε
µεγαλύτερα κράτη µέλη .
(44) Στον τ οµέα της τιµής µεταβίβασης , τα φ ορ ολ ογικά προβλήµατα που πλήττου ν τη
διασυν οριακή οικο ν οµική δραστηριότητα στην εσωτερική αγ ορά έχ ου ν αυξηθεί κατά τα
τελευταία έτη και εξακολουθ ού ν να αυξάν ονται . Τα πρ οβλήµατα συνίστανται κυρίως σε
υψηλό ειδικό κ όστ ος σ υµµ όρφωση ς και στην ε νδεχ όµε νη διπλή φ ορ ολ ογία για
συναλλαγές εντ ός τ ο υ οµίλ ου . Μια δυσκ ολία , σύµφ ωνα µε αντιπρ οσώπ ους τ ο υ
επιχειρηµατ ικού κλάδο υ , είναι ότι οι τιµές µεταβίβασης , οι οπ οίες υπ ολογίζ ονται
φορ ολ ογικού ς σκ οπ ούς , σ υχνά δεν εξυπηρετ ού ν καµία εµπ ορική λογική στην εσωτερική
αγορά. Παρατηρείται , ειδικότερα , έντ ο νη τάση των µεγαλυτέρων εταιρειών να
εφαρµό ζ ουν , στις σ υναλλαγές εντ ός τ ου οµίλου στην ΕΕ , σταθερέ ς τιµές µεταβίβασης
σε« ευρώ» για τα ενδιάµεσα προϊ όντα , ανεξάρτητα από την εγκατάσταση παραγωγής
από την οπ οία αγοράζ ο νται τα αγαθά αυτά εντ ός το υ ο µίλου .
(45) Παρατηρείτα ι επίσης τάση µεταξύ των κρατών µελών , τα οπ οία φ οβ ούνται τη
χειραγώγηση των τιµών µεταβίβασης , να επιβάλλουν ολοέ να και επαχθέστερες
απαιτήσε ις τεκµηρίωσης για τον καθορισµ ό των τιµών µεταβίβασης . Επιπλέον, η
εφαρµογή των διαφόρων µεθ όδων για τ ον καθορισµ ό της « ορθής»( δηλαδή µε βάση τις
πραγµατικές τιµές της αγοράς ) τιµής µεταβίβασης για µια συγκεκριµένη συναλλαγή
εντό ς τ ου οµίλου καθίσταται όλο και πιο σύνθετη και δαπανηρή . Οι νέ ες τεχν ολ ογίες
και διαρθρώσεις των εταιρειών ( π ου συνεπάγ ονται , µεταξύ άλλων , µεγαλύτερη έµφαση
στα άϋλα στοιχεία ) πρ οκαλού ν αυξαν όµε νες δυσκο λίες για τ ον εντ οπισµ ό των
συγκρίσιµων ανεξέλεγκτων συναλλαγών π ου απαιτούνται σ υχνά για τ ον καθορισµ ό των
πραγµατικών τιµών της αγ οράς . Επιπλέον, υπάρχου ν ου σιαστικές αποκλίσεις κατά τη
λεπτοµερή εφαρµ ογή τω ν µεθ όδων καθ ορισµ ού των τιµών µεταβίβασης µεταξύ τω ν
κρατών µελών . Τ ο ίδι ο ισχύει για το ν τρ όπ ο µε τ ο ν οπ οίο εφαρµ όζ ο υν τις σχετικές
κατευθυντήριες γραµµές τ ο υ ΟΟΣΑ . Ως εκ το ύτ ου , οι επιχειρήσεις της ΕΕ
αντιµετωπίζουν αβεβαιότητα για το αν θα γίν ου ν απ οδεκτές οι τιµές µεταβίβασής τους
46από τις φ ορ ολ ογικές υπηρεσίες σε περίπτωση ελέγχου . Η µελέτη δείχνει ότι οι
δυσκ ολίες αυτές µπ ορεί να έχ ου ν ως συν δυασµέ νη επίπτωση για τις επιχειρήσεις τη
σηµαντική αύξηση του ειδικού κ όστ ους συµµ όρφωσης για τις διεθνείς δραστηριότητες .
(46) Η διπλή φορ ολ ογία στις τιµές µεταβίβασης υφίσταται όταν η φ ορ ολ ογική δι οίκηση εν ός
κράτους µέλ ους µεταβάλλει µον οµερώς την τιµή πο υ εφαρµ ό ζει µια εταιρεία σε µια
διασυν οριακή συναλλαγή εντό ς τ ου οµίλο υ , χωρίς η µεταβ ολή αυτή να αντισταθµίζεται
από αντίστ οιχη προσαρµ ογή στ ο άλλο εµπλεκό µενο κράτ ος µέλ ος ή κράτη µέλη . Αν και
από έρευ νες π ο υ έχ ουν πραγµατοπ οιήσει οι υπηρεσίες της Επιτροπής µεταξύ των
κρατών µελών συνάγεται ότι ο αριθµ ός των διαφορ ών ως πρ ος τις τιµές µεταβίβασης
µεταξύ των κρατών µελών είναι µάλλο ν περιορισµέ ν ος , έρευ να π ολυεθνικών εταιρειών
που δηµ οσιεύθηκε απ ό την εταιρεία λογιστικών υπηρεσιών Ernst&Young2αναφέρει ότι
υπάρχει σηµαντικός αριθµ ός περιπτώσεων διπλής φ ορ ολ ογίας πο υ απ ορρέει από τις
προσαρµ ογές των τιµώ ν µεταβίβασης . Με αυτ ό συµ φων ο ύν και οι δηλώσεις
εκπροσώπων το υ επιχειρηµατικού κλάδ ου , οι οπ οίοι παραπ ον ού νται ότι τ ο κ όστο ς και ο
χρόν ος π ου απαιτο ύνται για τις τρέχο υσες διαδικασίες επίλυσης διαφορώ ν είναι συχνά
υπερβολικά επαχθή για τις επιχε ιρήσεις , µε αποτέλεσµα να είναι σ υχνά λιγότερ ο
δαπανηρή η απο δ οχή της διπλής φ ορ ολ ογίας . Σε αυτ ό τ ο πλαίσιο , η παρ ούσα µελέτη
καταλήγε ι στο σ υµπέρασµα ότι η Σ ύµβαση ∆ιαιτησί ας 90/436/ ΕΟΚ, στ όχο ς της οποίας
ήταν η πρ όβλεψη µιας δεσµευτικής διαδικασίας επίλυσης των διαφορ ών ,
χρησιµοποιείται σπανίως και ότι ορισµένε ς απ ό τις διατάξεις της µπορ ο ύν να
λειτουργο ύν ως απ οτρεπτικός παράγοντας για τ ους φ ορ ολογ ο υµέν ου ς να κάν ου ν χρήση
της Σύµβασης .
(47) Εν ολίγ οις , η µελέτη καταλήγει στο σ υµπέρασµα ότι , α ν και υπάρχ ουν στ οιχεία ότι
ορισµένες εταιρείες εφαρµ όζ ου ν για επιθετικές τιµές µεταβίβασης , υπάρχου ν και
πραγµατικές ανησυχίες των επιχειρήσεων οι οποίες καταβάλλουν καλόπιστη
προσπάθεια να συ µµ ορφωθ ού ν µε τ ους σύ νθετ ους και συχ νά συγκρ ου όµε ν ους καν όνες
των διαφ όρων χωρών σχετικά µε τ ον καθο ρισµό των τιµών µεταβίβασης . Οι ανησυχίες
αυτές αποτελ ού ν πλέ ον το σηµαντικ ότερο ζήτηµα διεθ ν ούς φ ορ ολ ογίας των
επιχειρήσεων .
(48) Η µελέτη εντ οπίζει επίσης ότι το θέµα των σ υµβάσεων για την εξάλειψη της διπλής
φορ ολ ογίας απ οτελεί εν δυνάµει πηγή εµπ ο δίων και στρεβλώσεων για τις διασυν οριακές
οικο ν οµικές δ ραστηριότητες στ ο εσωτερικό της ΕΕ . Αν και το πλέγµα των συµβάσεων
σχετικά µε τη διπλή φο ρ ολογία εντ ό ς της ΕΕ είναι σε µεγάλο βαθµό πλήρες ,
εξακολουθ ο ύν , ωστ όσ ο, να υπάρχ ουν ορισµένα κενά . Οι περισσ ότερες σ υµβάσεις στ ο
εσωτερικό της ΕΕ ακ ολο υθ ούν τ ο µ ο ντέλο τ ου ΟΟΣΑ , αλλά υπάρχουν σηµαντικές
διαφορές ως προ ς τ ους όρ ους των διαφ όρων συµβάσεων και το ν τρ όπ ο ε ρµηνείας τ ους .
Παρατηρούνται επίσης περιπτώσεις αποκλίσεων ως πρ ος τ ο ν τρ όπ ο µε τ ον οπ οίο τασυµβαλλόµενα µέρη εφαρµ όζ ο υν τις συµβάσεις
, µε απ οτέλεσµα την επιβολή διπλής
φορ ολ ογίας ή τη µη φ ορ ολ όγηση . Εκπρ όσωπ οι των επιχειρήσεων δηλών ου ν επίσης ότι
η περιπλοκότητα των συµβατικών διατάξεων αποτελεί πηγή ειδικού κόστ ο υς
συµµ όρφωσης και αβεβαιότητας . Επιπλέον , η µελέτη καταδεικνύει ότι οι σ υµβατικές
διατάξεις για τη φορ ολ ογία οι οπ οίες βασίζ ονται στ ο µ ο ντέλ ο τ ου ΟΟΣΑ , και ειδικά τα
2Ernst-Young Survey: Transfer pricing 1999 Global Survey: Practices, Perceptions, and Trends for 2000
and beyond
47άρθρα περί µη εφαρµ ογής διακρίσεων , δεν είναι επαρκή για να εξασφαλίσουν
συµµ όρφωση µε την αρχή της ν οµ οθεσίας της ΕΕ περί ίσης µεταχείρισης . Επιπλέο ν, η
έλλειψη συντονισµ ού µεταξύ των κρατών µελών έναντι τρίτων χωρών , παραδείγµατος
χάρη όσ ον αφ ορά τ ο ν περιο ρισµό των συµβατικών ωφελειών , είναι πιθανό να
προκαλέσει στρεβλώσεις και κατακερµατ ισµό της εσωτερικής αγοράς .
(49) Η µελέτη επισηµαίνει επίσης ότι ορισµένα φ ο ρ ολογικά ζητήµατα π ου δεν εντάσσ ο νται
στη φο ρ ολογία επιχειρήσεων εν δέχεται να πρ οκαλού ν σηµα ντικά εµπόδια για τη
διασυν οριακή οικο ν οµική δραστηριότητα στο εσωτερικό της ΕΕ . Αυτό αφ ορά κυρίως τη
φορ ολ ογία πρ όσθετων παροχών σε εργαζ οµέν ου ς πέραν των µισθών και τω ν
δικαιωµάτων αγοράς ιδίων µετ οχών , επικ ουρικών συ ντάξεων καθώς και ΦΠΑ . Έχει
σηµασία να επισηµάνου µε ότι οι δυσκ ολίες αυτές , µαζί µε τα φ ορ ολ ογικά εµπ όδια των
επιχειρήσεων , έχου ν σωρε υτική επίπτωση για τις εταιρείες . Όσον αφ ορά τ ον ΦΠΑ , αυτ ό
ισχύει κατ ` εξοχήν για τις µικρές και µεσαίες επιχειρήσεις οι οποίες αντιµετωπίζου ν
κατά κανόνα ακριβώς τα ίδια εµπό δια στη διασυν οριακή οικο ν οµική δραστηριότητα ,
αλλά πλήττονται δυσανάλ ογα , και ορισµένες φ ορές απαγορευτικά , απ ό υψηλό ειδικό
κόστ ος συµµ όρφωσης για να τα αντιµετω πίσου ν .
Μέτρα για την εξάλειψη των φορο λογικών εµποδίων στην εσ ωτερική αγορά
(50) ∆ύο είναι οι βασικές πρ οσεγγίσεις πο υ είναι δ υνατό να πρ οβλεφθού ν για την
αντιµετώπιση των φ ορ ολογικών εµπ οδίων σε βάρ ος τω ν επιχειρήσεων στην εσωτερική
αγορά:
• Εξειδικευµένες λύσεις για την άρση µε µ ονωµέ νων εµπ οδίων
• Συν ολικότερες λύσεις πο υ επιδιώκο υν την αντιµετώπιση των αιτίων των
εµποδίων .
(51) Μια σφαιρι κή προσέγγιση , π ου παρέχει στις επιχειρήσεις της ΕΕ ενιαία κοινή
ενοπ οιηµένη φ ορ ολ ογική βάση για τις δραστηριότητές τ ους στην ΕΕ , θα αντιµετώπιζε
τα περισσότερα φ ορ ολ ογικά εµπό δια της διασυν οριακής φ ορ ολ ογικής δραστηριότητας
που έχο υν ε ντ οπισθεί . Μια απλή τµηµατική προσέγγιση δεν θα µπ ορ ούσε να έχει
συγκρίσιµα αποτελέσµατα . Θα πρέπει επίσης να επισηµανθεί ότι όλες οι πρ οτάσεις
εγείρουν σαφώς ο ρισµένα τεχνικά θέµατα π ου πρέπει να διερευ νηθ ούν λεπτοµερέ στερα .
(52) Ανεξάρτητ α από τη βασική προσέγγιση όσ ον αφ ορά τα διο ρθωτικά µέτρα , πρέπει να
επισηµάνουµε ότι , λ όγωέλλειψης πολιτικών λύσεω ν , οι φ ορ ολ ογ ούµεν οι έχ ου ν
αναγκασθεί να προσφε ύγ ουν σε ν οµικές διαδικασίες κατά των διατάξεων πο υ συ νιστο ύν
διάκριση και των άλλων εµπο δίων . Κατά συνέπεια , τ ο Ευρωπαϊκό ∆ικαστήριο ( Ε∆) έχει
αναπτύξει ευρεία νοµ ολ ογία σχετικά µε τ ο συµβιβαστό των εθνικών φ ορ ολ ογικών
διατάξεων µε τη Συ νθήκη . Ασκού νται ολοέ να και περισσότερες πρ οσφυγές στα εθνικά
δικαστήρια για να εκδώσου ν απ οφάσεις σε αυτ ό το ν τ οµέα . Ε νώ τ ο Ε∆ έχει συµβάλει
σηµαντικά στην άρση των φ ορ ολ ογικών εµπ οδίων π ου πλήττ ουν τις επιχειρήσεις , η
ερµηνεία της Συνθήκης δε ν είναι αρκετή για την αντιµετώπιση όλων των φ ορ ολογικών
εµποδίων στη διασυν οριακή δραστηριότητα . Επιπλέον, οι απ οφάσεις τ ου Ε∆
περιορίζο νται στη συγκεκριµένη υπ όθεση πο υ εκδικάζει κάθε φ ορά και ενδέχεται να
αφορ ού ν απ οκλειστικά επιµέρους πτυχές ε ν ός γενικότερ ου ζητήµατ ος . Η ε φαρµ ογή των
48αποφάσεων το υ Ε∆ επαφίεται στα κράτη µέλη , τα ο π οία συχνά δε ν συ νάγ ουν τα
γενικότερα συµπεράσµατα π ου απορ ρέ ουν από αυτές . Εκτιµάται , συ νεπώς, ότι είναι
σκόπιµο να δηµι ουργηθεί ένα κοιν οτικ ό πλαίσιο ανταλλαγής απόψεων όσ ο ν αφ ορά τις
επιπτώσεις σηµαντικών αποφάσεων το υ Ε∆ .
(53) Ένα σηµαντικ ό παράδειγµα της πρ οαναφερ θείσας αρχής είναι τ ο πρ όβληµα της
µεροληπτικής µεταχείρισης προς ό φελο ς των εγχώριω ν επε νδύσεων απ ό ορισµέ να
καθεστώτα φορ ολ ογίας επιχειρήσεων , και κυρίως τα σ υστήµατα υπ ολ ογισµού , για τα
οπ οία η ν ο µ ολογία τ ου ∆ικαστηρίου έχει ιδιαίτερη σηµασία . Οι πρόσφατες απο φάσεις ,
όπως για τις υπ οθέσεις Safir, Verkooijen καιSaint-Gobain , αναφέρ ου ν ότι τα
φορ ολ ογικά καθεστώτα πο υ απ οθαρρύν ου ν τη διασυν οριακή δραστηριότητα ή τις
επενδύσεις έρχ ονται ε νδεχ οµέν ως σε αντίθεση µε τις διατάξεις της Συνθήκης περί
θεµελιωδών ελευθεριών . Οι απ οφάσεις αυτές εγείρο υν ση µαντικά θέµατα για το ν
σχεδιασµό των φ ο ρ ολογικών καθεστώτων τω ν κρατών µελών για τα οποία θα ήταν
επιθυµητή η έκδ οση κατευθυντήριων γραµµών σε επίπεδο ΕΕ .
Εξειδικευµένα διορθωτικά µέτρα
(54) Τα διάφ ορα πρ οβλήµατα που συ νδέ ονται µε τις αποκλίσεις κατά την εφαρµ ογή ( τό σο
των υφισταµένω ν όσ ο και των µελλοντικών ) ο δηγιών της ΕΕ περί φ ορ ολ ογίας στα
διάφορα κράτη µέλη θα µπ ορ ούσε να α ντιµετωπισθεί µε την τακτική ανταλλαγή ορθών
πρακτικών και / ή µιας µορφής ισο δύναµης επισκόπησης . Αυτό θα έδινε , εν δεχ οµένως , τη
δυνατ ότητα να διαµ ορφωθεί ένας κ οιν ός τρ όπ ος κατανόησης των σηµαντικών ε νν οιών
της φ ορ ολογίας εταιρειών στη ν Ε Ε , και κυρίως της φ ορ οδιαφυγής . Η εξασφάλιση µιας
περισσότερο ενιαίας εφαρµ ογής της ευρωπαϊκής φο ρ ολ ογικής ν οµ οθεσίας απ οτελεί
σηµαντικό βήµα για να µειωθεί το ειδικό κ όστ ος συ µµ όρφωσης και να αυξηθεί η
αποτελεσµατικότητα το υ καθεστώτ ος φ ορ ολ ογίας εταιρειών της Ε Ε . Ταυτ όχρ ο να , θα
περιορισθεί η ανάγκη επίλυσης διαφο ρών .
(55) Οι ελλείψε ις που έχο υν ε ντ οπισθεί στην οδηγία περί συγκεντρώσε ων και στην ο δηγία
περί των σχέσεων µεταξύ µητρικών - θ υγατρικών εταιρειών επιβάλλουν την τρ οποπ οίηση
αυτών των οδηγιών . Η Επιτροπή έχει ή δη υπ οβάλει προτάσεις τρ οπ οποίησης των ε ν
λόγωο δηγιών π ου προβλέπο υν , κυρίως, την επέκταση το υ πεδί ου εφαρµ ογής τ ου ς ,
προκειµέν ου να καλυφθ ού ν και άλλες ν ο µικές οντό τητες π ου υπ όκεινται στη φ ορ ολ ογίαεταιρειών
[COM(93)293]. Επιπλέον, για να διασαφηνιστεί το πεδίο εφαρµ ογής
ορισµένω ν σηµα ντικών διατάξεων αυτώ ν των οδηγιών , ιδίως όσων αφ ορ ούν τη
φορ ο διαφυγή και κατάχρηση , θα ήταν επωφελείς περαιτέρω τρ οπ οποιήσεις της οδηγίας
και/ ή η έκδοση λεπτοµερέστερων κατευθυ ντήριω ν γραµµώ ν σχετικά µε την εφαρµ ογή
των εν λ όγω διατάξεων .
(56) Όσον αφ ορά την οδηγία περί συγκεντρώσεων , η µελέτη ε ντ οπίζει επίσης και ορισµέν ο υς
άλλους τ οµείς στ ους οποί ους οι περαιτέρωτρ οποπο ιήσεις θα διευκόλυ ναν τη ν
αναδιάρθρωση των διασυν οριακών συ ναλλαγών . Σύ µφωνα µε τ ο πνεύµα της ισχύ ουσας
οδηγίας, θα πρέπει πρώτα να εξετασθεί σε π οιο βαθµό θα µπ ορ ούσα ν να ληφθ ούν
υπόψη οι ειδικοί φ όρ οι µεταβίβασης στις πράξεις διασυνοριακών α ναδιαρθρώσεων
( κυρίως για την ακίνητη περιο υσία ). ∆εύτερ ο ν , θα µπ ορ ούσε να διασαφηνιστεί η οδηγία ,
έτσι ώστε να απ οφεύγ ο νται οι περιπτώσεις διπλής φ ορ ολ ογίας . Εν δεικτικά αναφέρουµε
ότι η υπεραξία από την πώληση µετ οχών οι οπ οίες απ οκτώνται µε ανταλλαγή µετοχώ ν ή
στοιχείων ενεργητικο ύ υπ ολ ογίζεται βάσει της αξίας της αγοράς κατά τη στιγµή της
49ανταλλαγής , επιλύοντας µε τ ον τρ όπ ο αυτ ό τα « κρυφά αποθεµατικά » τα οπ οία
συσσωρεύ ονταν στ ο παρελθ όν χωρίς να υπάρχου ν άµεσε ς φ ορ ολ ογικές επιπτώσεις . Μια
περισσότερο ριζική τρ οποπ οίηση της ο δηγίας θα ήταν η επέκταση το υ πεδί ου
εφαρµογής της για να αναβληθεί η ενεργ οποίηση των φ ορ ολ ογικών επιβαρύνσεω ν σε
περίπτωση µεταφοράς στ οιχείων ενε ργητικού σε κάποι ο άλλ ο κράτ ος µέλο ς µε
διατήρηση των φ ορ ολ ογικών απαιτήσεων των κρατών µελώ ν . Η ο δηγία περί µητρικών -
θυγατρικών εταιρειών θα µπ ορ ούσε να τρ οπ οπ οιηθεί για να καλύψει τόσ ο τις άµεσεςόσ ο και τις έµµεσες συµµετ οχές ή
, εναλλακτικά , να πρ οβλέπει ένα κατώτερο ό ριο
συµµετ οχής στ ο κεφάλαιο της εταιρείας .
(57) Τέλος, επισηµαίνεται ότι η πρ όσφατη συµφ ωνία για το Καθεστώς Ευρωπαϊκής
Εταιρείας θα παρέχει ένα πλαίσιο εταιρικού δικαίου για τις διασυν οριακές
συγκεντρώσεις επιχειρήσεων , η έλλειψη το υ οπ οίου υ π ο ν όµευε µέχρι σήµερα την
αποτελεσµατικότητα της οδηγίας περί συγκε ντρώσεων .
(58) Όσον αφ ορά την αντιστάθµιση ζηµιών σε διασυν οριακ ό επίπεδ ο , η Επιτροπή υπέβαλε
το1990 πρ όταση οδηγίας [(COM(90)595], πο υ επέτρεπε στις µητρικές εταιρείες να
συνυπ ολογίζ ου ν τις ζηµίες π ου υφίσταντ ο µ ό νιµες εγκαταστάσεις και θυγατρικές του ς
σε κάποιο άλλο κράτο ς µέλ ος . Τ ο Συ µβούλι ο δεν ενέκρινε την πρ όταση και δεν δ όθηκε
συνέχεια στη συζήτηση . Η επανεξέταση της πρότασης , π ου έγινε στ ο πλαίσιο της
παρούσας µελέτης , δείχνει ότι θα µπ ορ ούσα ν να επέλθο υν ο ρισµένες τρ οπ οπ οιήσεις
τεχνικού χαρακτήρα στην πρ όταση . Παραδείγµατος χάρη , θα ήταν δυνατ ό να
προβλεφθεί ο υπ ολ ογισµό ς των ζηµιών σύµ φω να µ ε τ ους καν όνε ς π ου ισχύου ν στ ο
κράτος εγκατάστασης της µητρικής εταιρείας και όχι στο κράτο ς εγκατάστασης της
θυγατρικής , όπως πρ οέβλεπε η πρ όταση .
(59) Εναλλακτικά , παρόµ οιο αποτέλεσµα από τη σκ οπιά των επιχειρήσεων θα µπορ ο ύσε να
επιτευχθεί µε την επινόηση καθεστώτο ς παρ όµ οιου µε τ ο καθεστώς της « κοινής
φορ ολ ογίας » της ∆ανίας . Η ο υσία των ρυθµίσεων της ∆ανίας έγκειται στο γεγ ον ός ότι
ένας όµιλο ς εταιρειών µε µια δανική µητρική εταιρεία φορ ολ ογείται ως αν είχε
διάρθρωση υποκαταστήµατ ος , κατά τρ όπο ώστε η ∆ανία να φ ορ ολογεί τα εν οπ οιηµένα
αποτελέσµατα το υ οµίλ ου . Η πρ οσέγγιση αυτή , σε σχέση µε τη ν πρ όταση της
Επιτροπής , έχει το πλεο νέκτηµα ότι εξασφαλίζει µεγαλύτερη συµµετρία ανάµεσα στη
φορ ολ ογία κερδώ ν και στην α ντιστάθµιση ζηµιών .
(60) Υπάρχει ένα φάσµα µέτρων π ου θα µπ ορ ούσαν να σ υµβάλου ν στην επίλυση των
διαφόρων πρ οβληµάτων καθ ορισµο ύ τω ν τιµών µεταβίβασης . Η πρακτική εφαρµογή της
Σύµβασης ∆ιαιτησ ίας θα µπορ ο ύσε ασφαλώς να βελτιωθεί και οι διατάξεις της ναερµηνευθ ούν απ ό τ ο ∆ικαστήριο
. Επιπλέο ν, θα µπο ρ ούσαν τα κράτη µέλη να
ενθαρρυνθ ού ν να εισάγο υν ή να επεκτείν ου ν διµερείς ή π ολυµερείς σ υµφωνίες
προκαθο ρισµένων τιµών (Advance Price Agreement)· τα µέσα αυτά , αν και δαπανηρά ,
είναι αποτελεσµατικά για την αντιµετώπιση της αβεβαιότητας που σ υνδέεται µε τ ονκαθορισµ ό των τιµών µεταβίβασης
. Με την επιφύλαξη µέτρων διασφάλισης για την
αποτρ οπή επιθετικής φορ ολ ογίας , θα µπ ορ ούσε επίσης να εξετασθεί η δυνατ ότητα
καθορισµ ού ε ν ός πλαισίου για την επίτευξη συµφωνίας ή τη διενέργεια διαβουλεύσεων
πριν οι φ ο ρ ολογικές υπηρεσίες επιβάλλουν τρ οπ οποιήσεις των τιµών µεταβίβασης .
(61) Γενικότερα , τ ο ειδικό κ όστ ος σ υµµ όρφωση ς και η αβεβαιότητα θα µπ ορ ούσαν να
περιοριστού ν µέσωτ ου καλύτερου συ ντ ονισµ ού µεταξύ τω ν κρατών µελών τω ν
50απαιτήσεων τεκµηρίωσης και της εφαρµογής των διαφ όρων µεθ όδω ν , παραδείγµατος
χάρη µε την α νάπτυξη ορ θών πρακτικών . Ο συ ντ ονισµ ός αυτ ός θα µπ ορ ούσε να
πραγµατοποιηθεί στ ο πλαίσιο µιας ο µάδας εργασίας σε επίπεδο Ε Ε και θα έπρεπε να
βασίζεται κα ι να έχει συµπληρωµατικό χαρακτήρα στις δραστηριότητες τ ου ΟΟΣΑ σε
αυτό τ ο ν τ οµέα . Θα µπορ ο ύσε ε νδεχ οµέ νως να αναπτυχθεί διαδικασία για την
αντιµετώπιση των προβληµάτων τω ν επιχειρήσεων . Η καθιέρωση από την Επιτροπή
ενό ς κ οιν ού φ όρ ουµ για το ν καθ ορισµ ό των τιµών µεταβίβασης , στο οπ οίο θα
συµµετέχο υν αντιπρόσωπ οι των φ ορ ολ ογικών διοικήσεων και τ ου επιχειρηµατικού
κλάδου, θα µπορ ο ύσε να συµβάλει στ ον συµβιβασµό τω ν αντικρ ου όµε νων απόψεων
των δ ύ ο πλευρών . Ενώ, απ ό τη µία πλευρά , οι φ ορολ ογικές διοικήσεις θεωρ ού ν τ ο ν
τρόπ ο καθ ορισµ ού των τιµώ ν µεταβίβασης ως µέσο για φ ορ οαπάτη ή φ ορ οδιαφυγή εκ
µέρο υς τω ν εταιρειών και ως πηγή αθέµιτ ου φ ορ ολ ογικού ανταγωνισµ ού µεταξύ των
κρατών µελών , οι επιχειρήσεις , από την άλλη πλευρά , θεωρ ούν ότι οι φ ορ ολ ογικές
αρχές επιβάλλουν δυσα νάλογα υψηλό κόστ ο ς συ µµ όρφωσης . Η µελέτη καταλήγει στο
συµπέρασµα ότι και οι δύ ο πλευρές έχ ου ν εύλ ογες ανησυχίες για τις οπ οίες πρέπει να
επιδιωχθεί η εξεύρεση ισορρ οπηµένης λύσης , µέσωδιαλόγ ου σε επίπεδ ο ΕΕ . Μια
περισσότερο οµ οι όµ ορφη πρ οσέγγιση απ ό τα κράτη µέλη της ΕΕ θα µπ ορ ούσε επίσης
να συµβάλει στην ισχυρ οπ οίηση της θέσης το υς έ ναντι τρίτων χωρώ ν .
(62) Θα ήταν χρήσιµο να καλυφθ ού ν τα υφιστάµενα ελάχιστα κενά στ ο ση µεριν ό πλέγµα
των συµβάσεων για την απ οφυγή διπλής φ ορ ολ όγησης στ ο εσ ωτερικό της Ε Ε .
Επιπλέον , οι ισχύο υσες φ ορ ολογικές διατάξεις των κρατών µελών θα ήταν δυνατ ό να
βελτιωθούν για να συµµ ορφ ωθ ούν µε τις αρχές της ε σωτερικής αγοράς , ιδίως όσ ον
αφορά στα οφέλη π ου απ ορρέ ου ν απ ό αυτές τις συµβάσεις . Ο καλύτερ ος συντ ο νισµό ς
της πολιτικής έναντι των τρίτων χωρώ ν θα ήταν επίσης χρήσιµ ος . Επιπλέον, η µελέτη
αναφέρει ότι είναι , ενδεχ οµέ νως , αναγκαίο να υπάρχει δεσµευτική διαδικασία
διαιτησίας σε περίπτωση διαφορών µεταξύ συµβαλλοµέ νων µερών όσ ον αφ ορά την
ερµηνεία και εφαρµογή µιας σύµβασης , η οπ οία συνεπάγεται εν δεχο µένως διπλή
φορ ολ ογία ή µη φ ορ ολ ογία . Η πληρέστερη λύση αυτ ού τ ου πρ οβλήµατος θα ήταν η
σύναψη, βάσει το υ άρθρ ου 293 της Συν θήκης , π ολυµερ ο ύς φ ορ ολ ογικής σύ µβασης
µεταξύ των κρατών µελών , π ου να παραπέµπει στην ερµηνευτική αρµ οδι ότητα τ ου
∆ικαστηρ ίου . Μια άλλη δυνατ ότητα , π ου δεν θα έθιγε τ ο υφιστάµεν ο καθεστώς των
διµερών σ υµβάσεων , θα ήταν να διατυπωθεί µε βάση την πραγµατικότητα της ΕΕ η
πρότυπη σύ µβαση το υ ΟΟΣΑ και τα ερµηνευτικά σχόλια ( ή συγκεκριµένα άρθρα ), έτσι
ώστε να πληρ ούνται οι ειδικές απαιτήσεις λόγωτης συµ µετ οχής στην Ε Ε .
(63) Παρά το γε γονό ς ό τ ι το ειδικό κό στο ς συ µµ όρφωσης πρ ος τις φ ορ ολογικές διατάξεις
µειώνεται ανάλογα µε τ ο µέγεθ ο ς της επιχείρησης , η µελέτη καταλήγει στο συ µπέρασµα
ότι η φ ύση των εµπ οδίω ν είναι ουσιαστικά η ίδια για όλες τις επιχειρήσεις . ∆εν
φαίνεται, συνεπώς, να αιτιολογείται η ανάληψη ειδικών φ ορ ολ ογικών πρωτ οβ ουλιών
για τις µικρές και µεσαίες επιχειρήσε ις . Υπάρχου ν , ωστ όσ ο, εξαιρέσεις από αυτή τη
βασική προσέγγιση , οι οπ οίες θα ήταν σκ όπιµ ο να αντιµετωπισθού ν , κυρίως σε επίπεδο
κρατών µελών . Παραδείγµατο ς χάρη , οι δι οικητικές φορ ολ ογικές διατυπώσεις , οι
απαιτήσε ις σχετικά µε την τήρηση λ ογιστικών βιβλ ίων κλπ . για τις µικρο µεσαίες
επιχειρήσε ις πρέπει να είναι λιγότερο απαιτητικές από ό , τι για τις µεγαλύτερες
επιχειρήσε ις , και όσ ο ν αφ ορά τις διασυν οριακές συ ναλλαγές . Επιπλέο ν, οι δυσκ ολίες
που συν δέ ονται µε την αντιστάθµιση ζηµιών σε διασυν οριακό επίπεδο πλήττουν µε
ιδιαίτερη σφοδρ ότητα τις µικρ οµεσαίες επιχειρήσεις και πρέπει , για τον λ όγ ο αυτό , να
προβλεφθο ύν ειδικά διορθωτικά µέτρα .
51Συνολικές προσεγγίσεις για τη φο ρολογία επιχειρήσεων στη ν ΕΕ
(64) Η µελέτη εξετάζει επίσης γενικότερα διορθ ωτικά µέτρα µε στ όχ ο να περι οριστού ν στ ο
ελάχιστο ή να εξαλειφθ ούν τα εµπ όδια µε ένα γενικότερ ο τρ όπο και αναλύει ορισµένες
σφαιρικές προσεγγίσεις που έχ ουν παρο υσιασθεί στην Επιτρ οπή . Όλες αποσκ οπ ούν
στην αντιµετώπιση των διαφόρω ν φ ορ ολ ογικών ε µπο δίων µέσω της παροχής στις
πολυεθνικές εταιρείες µιας κ οινής ε ν οπ οιηµένης φο ρ ολ ογικής βάσης για τις
δραστηριότητές τ ους σε επίπεδο Ε Ε :
• Σύµφωνα µ ε την προ σέγγιση της αµ οιβαίας αναγνώρισης της « φορ ολ ογίας
του κράτου ς εγκατάστασης », η φ ορ ολ ογική βάση θα υπολ ογίζεται σύµφωνα µε τ ον
φορ ολ ογικό κώδικα τ ου κράτ ους εγκατάστασης της εταιρείας ( δηλαδή, εκεί π ου
έχει την έδρα της ), βασιζόµε νη µε τ ον τρ όπ ο αυτ ό στα ισχύ οντα φ ορ ολ ογικά
καθεστώτα και τη σχετική εµπειρί α και γνώση . Η πρ οσέγγιση αυτή θεωρείται ως το
άριστο καθεστώς για εταιρείες εγκατεστηµένες σε κράτη µέλη τα οπ οία
εφαρµό ζ ουν επαρκώς παρ όµ οια φ ορ ολ ογική βάση .
• Μια άλλη δυνατότητα θα ήταν ο σχε διασµός εξ ` ολ οκλήρ ου νέων
εναρµο νισµένων διατάξεω ν της Ε Ε για τ ον καθορισµ ό µιας ενιαίας φ ορο λ ογικής
βάσης σε ευρωπαϊκή κλίµακα . Κα ι αυτή η δυ νατότητα θα αποτελ ούσε ένα άριστ ο
καθεστώς για τις προϋπάρχ ουσες εταιρείες , ως παράλληλο καθεστώς µε αυτ ό τω ν
ισχυουσών εθνικών διατάξεων . Η πρ οσέγγιση αυτή , π ου είναι γενικά γνωστή ω ς
« κοινή φορ ολ ογική βάση », είναι ιδιαίτερ α αποδεκτή απ ό ορισµέν ο υς εκπρ οσώπ ους
επιχειρήσεων .
• Ένα άλλο µ οντέλ ο πο υ πρ οτείνεται από ορισµέν ους αναλυτές θα ήταν έ νας
« ευρωπαϊ κός φ όρ ος εισ οδήµατ ος εταιρειών ». Και αυτό αν και αρχικά είχε
σχεδιαστεί ως ένα υπ οχρεωτικό σύστηµα για τις µεγάλες π ολυεθνικές εταιρείες , θα
µπορ ούσε επίσης να είναι ένα άριστ ο σ ύστηµα εφαρµ οζ όµε ν ο παράλληλα µε τις
εθνικές διατάξεις . Βάσει αυτού τ ου µ οντέλ ου , ο φό ρ ος θα µπ ορ ούσε να
επιβά λλετα ι σε ευρωπαϊκό επίπεδ ο και ένα τµήµα ή τ ο σύ ν ολ ο των φ ορ ολ ογικών
εσό δων θα µπ ορ ούσε να διατίθεται άµεσα στην ΕΕ .
• Τέλος, η πλέο ν παραδ οσιακή προ σέγγιση θα ήταν η εναρµ όνιση των εθ νικών
διατάξεων για τη φορ ολ ογία των εταιρειών µε καθορισµ ό µιας ενιαίας βάσης
φορ ολ ογίας εταιρειών στην ΕΕ και ένα καθεστώς π ου θα αντικαταστήσει τα
ισχύοντα εθ νικά φ ορ ολογικά καθεστώτα .
(65) Τα σηµαντικότερα θεµελιώδη πλε ονεκτήµατα π ου απ ορρέ ου ν απ ό τ ο ν καθ ορισµ ό µιας
κοινής ε ν οποιηµένη ς φ ορ ολ ογικής βάσης για τις επιχειρήσεις της ΕΕ όσ ον αφ ορά τις
δραστηριότητές τ ους σε επίπεδο Ε Ε , υπ ό οιανδήπ οτε µ ορ φή , είναι τα ακόλ ουθα :
• Θα περιορίσει σηµαντικά το ειδικό κ όστ ος συµ µ όρφωσης πο υ απ ορρέει από την
ανάγκη ικανοποίησης 15 φ ορ ολ ογικών καθεστώτων εντ ός της εσωτερικής
αγοράς.
52• Η εξάλειψη των προβληµάτων καθ ορισµ ού τω ν τιµών µεταβίβασης στο
εσωτερικό τ ου οµίλου εταιρειών , τ ουλάχιστο ν ε ντό ς της Ε Ε .
• Η, κατ` αρχήν, αυτ όµατη ε ν οπ οίηση κερδών και ζηµιών σε επίπεδο Ε Ε .
• Η φ ορ ολογική απλο ύστευση και µείωση τ ου κ όστο υς πολλών πράξεων διεθν ούς
αναδιάρθρωσης .
(66) Οι εκπρόσωποι επιχειρήσεων της οµάδας εµπειρογν ωµ όνω ν π ου συνεπικ ουρεί την
Επιτροπή έδωσα ν έµ φαση σε αυτά τα θεµελιώδ ους σηµασίας σηµεία . Στ ο πλαίσιο µιας
σφαιρικής προσέγγισης , ανεξάρτητα από τ ον βαθµό ακριβούς πρ οσ διορισµ ού της , θα
µειωθεί το ειδικ ό κ όστ ος συµµ όρ φωσης , θα απ οφευχθ ού ν π ολλές καταστάσεις διπλής
φορ ολ ογίας και θα εξαλειφθού ν π ολλές διακρίσεις και περιορισµοί .
(67) Εξ` ορισµ ού, έ να καθ οριστικό στ οιχείο όλων των πρ οτειν όµενων λύσεων είναι ότι θα
πρέπει να υπάρξει ενοπ οίηση σε επίπεδο ΕΕ . Σήµερα, η αρχή αυτή δε ν ε φαρµ όζεται από
όλα τα κράτη µέλη , ακ όµη και σε ε σωτερικό επίπεδ ο , ενώ εφαρµ ό ζεται µό ν ο απ ό δύ ο
κράτη µέλη για τις διεθνείς συ ναλλαγές . Βάσει όλων των πρ οσεγγίσεω ν ( µε πιθανή
εξαίρεση του ευ ρωπαϊκού φ όρ ο υ εισ οδήµατ ος εταιρειών ), τα κράτη µέλη θα
διατηρήσουν τ ο δικαίωµα καθορισµο ύ τω ν συ ντελεστών φ ορ ολογίας επιχειρήσεων .
(68) Σε διαφορετικ ό βαθµ ό , όλες οι σ φαιρικές προσεγγίσεις θα µπ ορ ούσαν να σχεδιαστο ύν
κατά τρόπ ο ώστε να µην είναι υπ οχρεωτική η συ µµετ οχή όλων των κρατών µελώ ν . Σε
αυτό τ ο πλαίσιο , πρέπει να επισηµάνο υµε ότι η Συνθήκη της Νίκαιας επέκτεινε τη
δυνατ ότητα αυξηµένης συνεργασίας απ ό µια ο µάδα κρατών µελών , όταν δε ν είναι
δυνατ ό να επιτευχθεί συµφωνία και από τ ου ς ∆εκαπέντε . Αυτό ε νδέχεται να ισχύει κατ `
εξοχήν όσ ο ν αφ ορά τη φ ορ ολ ογία της χώρας εγκατάστασης , η οπ οία προ ϋπο θέτει τη
συµµετ οχή αποκλειστικά κρατών µελών πο υ εφαρ µ ό ζ ουν συγκλίν ουσα φ ορ ολ ογική
βάση. Εντ ούτ οις , οµάδα κρατών µελών θα µπ ορ ούσε επίσης να επωφεληθεί από αυτ ό
τον µηχανισµ ό για να εφαρµ όσει οπ οιαδήποτε από τις υπ όλ οιπες προ σεγγίσεις .
(69) Ένα άλλο καθ οριστικό στ οιχείο όλων των σφαιρικών πρ οσεγγίσεω ν είναι η ύπαρξη
µηχανισµού για την καταν οµή της κ οινής ε ν οποιηµένης φ ορ ολ ογικής βάσης στα
διάφορα κράτη µέλη . Για τ ον σκ οπό αυτ ό , οι ΗΠΑ και ο Καναδάς χρησιµ οπ οιού ν
µέθο δ ο επιµερισµ ού π ου κατανέµει τη φ ορ ολ ογική βάση σύµφωνα µε κλείδα πο υ
περιλαµβάνε ι συντελεστές όπως οι µισθοί , τα περιο υσιακά στοιχεία και / ή οι πωλήσεις .
Μια άλλη δυνατότητα π ου έχει στη διάθεσή της η Ε Ε θα ήταν ο επιµερισµ ός τηςφορ ολ ογικής βάσης σύµφ ωνα µε την
( πρ οσαρµ οσµέ νη ) βάση φ όρ ου πρ οστιθέµενης
αξίας των εµπλεκόµε νων επιχειρήσεων . Βάσει όλω ν αυτώ ν των στ οιχείων , θα
καταλογισθεί στα κράτη µέλη ένα ειδικό µερίδι ο της συν ολικής φ ορ ολ ογικής βάσης
σύµφωνα µε τις κλείδες επιµερισµού και τα κράτη µέλη θα εφαρ µ ό ζ ουν τ ον δικ ό τ ους
εθνικό φ ο ρ ολογικ ό συ ντελεστή σε αυτ ό τ ο µερίδι ο .
(70) Όλα τα ανωτέρω µ ο ντέλα θα ικαν οποι ούσαν τις ανησυχίες στο ν βαθµ ό π ου αίρεται η
ανάγκη συµµ όρφωσης µε 15 διαφ ορετικά φ ορ ολογικά συστήµατα , εξαλείφονται τα
προβλήµατα καθορισµ ού τιµών µεταβίβασης , τα οπ οία οφείλονται στην τήρηση
χωριστών λογιστικών καταστάσεων , και παρέχεται πραγµατι κή αντιστάθµιση της ζηµίας
από διασυν οριακές δραστηριότητες . Θα παρείχαν επίσης λύση στ ο ζήτηµα φ ορ ολ ογίας
53για το καθεστώς της ευρωπαϊκής εταιρείας . Μια εκτίµηση αυτών των διαφ όρων
µο ντέλων θα πρέπει να λαµβάνει υπ όψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστ ικά του καθεν ός .
(71) Ένα σηµαντικ ό στ οιχείο π ο υ πρέπει να επισηµανθεί είναι ότι η φ ορ ολ ογία τ ου κράτου ς
κατοικίας δεν απαιτεί από τα κράτη µέλη να συµφωνήσ ουν σε µία νέα κ οινή βάση σε
επίπεδο Ε Ε , επειδή βασίζεται στην αρχή της αµ οιβαίας αναγνώρισης απ ό κάθε κράτ ος
µέλος των φ ορ ολ ογικών καθεστώτων τ ο υ καθεν ός . Όλες οι άλλες πρ οσεγγίσεις
απαιτούν την επίτευξη συµφωνίας για έ να εξ ` ολ οκλήρ ου νέ ο φ ορ ολογικ ό καθεστώς .
(72) Σε αντίθεση µε την υπ οχρεωτική εναρµ ονισµέ νη βάση , τα µ οντέλα της φ ορ ολογίας τ ο υ
κράτους εγκατάστασης , της κ οινής ( πάγιας) φ ορ ολο γικής βάσης και του ευρωπαϊκού
φόρ ου εισ οδήµατ ος εταιρειών λειτουργ ούν σε παράλληλη βάση κα ι δεν αντικαθιστού ν
εξ` ολοκλήρ ου τα ισχύο ντα εθ νικά συστήµατα . Εντ ούτ οις , σε ορισµέ νες περιπτώσεις ,
αυτό παρ ουσιάζει τ ο µειο νέκτηµα ότι ανταγωνιστικές επιχειρήσεις σε άλλα κράτη µέληυπόκεινται σε διαφορετικο ύς φ ο ρ ολογικ ούς καν όνες
. Παραδείγµατ ος χάρη , βάσει του
µο ντέλο υ της φ ορ ολογίας τ ο υ κράτ ους εγκατάστασης , τρία ανταγωνιστικά µεταξύ το υς
καταστήµατα λι ανικής πώλησης στη Γερµανία θα έπρεπε να υπ ολ ογίζο υν τη
φορ ολ ογική τ ους βάση σ ύµφωνα µε τις Βελγικές , γαλλικές ή γερµανικές διατάξεις ,
ανάλογα µε τ ο αν η χώρα εγκατάστασης τ ου οµίλου στ ον οπ οίο ανήκ ουν ήταν τ οΒέλγιο
, η Γαλλί α ή η Γερ µανία . Εντ ούτ οις , οι διαφο ρές ενδέχεται να είναι σχετικά
µικρές, εφ όσ ον τ ο µ οντέλ ο της φ ορ ολ ογίας της χώρας εγκατάστασης λαµβάνει ως
υπόθεση ότι τα συµµετέχ οντα κράτη µέλη θα διαθέτου ν παρ όµ οιες φ ορ ολογικές βάσεις .
Με το µ οντέλ ο της κ οινής ( πάγιας) φ ορ ολ ογικής βάσης ή τ ο υ ευρ ωπαϊκού φ όρ ο υ
εισοδήµατ ος εταιρειών , οι ανταγωνιζ όµε νες επιχειρήσεις ενδέχεται να υπ όκεινται σε
τοπικές ή κ οινές διατάξεις της κοινής ( πάγιας) φ ορο λ ογικής βάσης / ευρωπαϊκού φ όρ ου
εισοδήµατ ος εταιρειών , π ου θα µπ ορ ούσαν να είναι τελείως διαφορετικές µεταξύ τ ους .
Θα µπορ ού σε , ωστ όσ ο, να δ οθεί σε τ οπικές εταιρείες η δυνατ ότητα επιλογής το υ
συστήµατος , παραδείγµατ ος χάρη , όταν υφίστανται θέµατα ανταγωνισµ ού .
(73) Επιπλέον , οι λύσεις π ου βασίζονται σε ένα παράλληλο µάλλον παρά σε ε νιαίο
υποχρεωτικό σύστηµα θέτ ο υν ο ρισµένα τεχνικά ζητήµατα π ου απαιτούν περαιτέρω
µελέτη. Τα βασικότερα από αυτά είναι τα ζητήµατα π ου αφ ορ ούν την α ναδιάρθρωση , το
εισόδηµα εξωτερικ ού και τις συ µβάσεις περί διπλής φορ ολ ογίας καθώς και τις
συµµετ οχές µει οψηφίας .
• Πρώτον, όσ ο ν αφ ορά την α ναδιάρθρωση , εφ όσ ο ν στ ο πλαίσιο της φ ο ρ ολογίας τ ου
κράτους εγκατάστασης η φ ορ ολ ογική βάση µιας εταιρείας καθορίζεται σύµφωνα
µε τη ν ο µ οθεσία το υ κράτ ους εγκατάστασης της µητρικής της εταιρείας , κάθε φ ο ρά
που µεταβάλλεται το ιδιοκτησιακό καθεστώς µιας εταιρείας και πωλούνται οι
µετοχές της ε νδέχεται να µεταβάλλεται η µέθο δ ος µε τη ν οπ οία η επιχείρηση
υπολ ογίζει τη φ ορ ολ ογική της βάση . Αυτό, µε την τρέχο υσα ορ ολ ογία , ισ οδυ ναµεί
µε εν δεχό µενη αλλαγή τ ου τ όπ ου εγκατάστασης και θα µπο ρ ούσε να ήταν
ιδιαίτερα δαπανηρή . Παραδείγµατος χάρη , η φ ορ ολ ογική βάση µιας βελγικής
θυγατρικής η οπ οία πωλείται από τη µητρική της γερ µανική , π ου υπόκειται σε
φορ ολ ογία τ ου κράτ ους εγκατάστασης , σε µια γαλλική µητρική , θα µετατραπεί από
γερµανική σε γαλλική φορ ολ ογική βάση και , σε περίπτωση που η Γαλλία δεν
συµµετείχε σε σύστηµα φ ορ ολ ογίας τ ου κράτ ους εγκατάστασης , θα µετατρέπονταν
σε βελγική φορ ολογική βάση . Αντίθετα, εφ όσ ο ν στ ο πλαίσιο µιας κ οινής ( πάγιας)
φορ ολ ογικής βάσης θα υπήρχε µία µ όν ο φ ορ ολ ογική βάση , µια παρόµ οια πώληση
54εταιρείας στο εσωτερικό τ ου χώρο υ π ου καλύπτεται από την κοινή ( πάγια) βάση
δεν θα συνεπαγ όταν παρόµ οια µεταβ ολή · ακ όµη κι α ν µια εταιρεία επωλείτο σε µια
νέα µητρική εν ός κράτου ς τ ο οποί ο δεν συµµετέχει στ ο σύστηµα , θα µπ ορ ούσε
ενδεχ οµένως να διατηρηθεί η ίδια µεταχείριση στο πλαίσιο τ ου συστήµατ ος της
κοινής( πάγιας) φ ορ ολ ογικής βάσης .
• ∆εύτερον , η µεταχείριση εισοδήµατ ος εξωτερικού στ ο πλαίσιο της φ ορ ολογίας τ ο υ
κράτους εγκατάστασης , της κ οινής ( πάγιας) φ ορ ολο γικής βάσης ή τ ου ευρωπαϊκού
φόρ ου εισ οδήµατ ος εταιρειών είναι περίπλοκη λ όγωτης σηµερινής κατάστασης
των διµερώ ν συ µφωνιών σχετικά µε τη διπλή φορο λ ογία , της συ νύπαρξης
συστηµάτων φ ορ ολ ογικής απαλλαγής και έκπτωσης και της ανάγκης ύπαρξης εν ός
συστήµατος κατανο µής . Παραδείγµατος χάρη , µια θυγατρική σε ένα κράτ ος τ ο
οπ οίο εφαρµ όζει τ ο σύστηµα έκπτωσης , η οπ οία διαθέτει υποκατάστηµα σε µία
τρίτη χώρα , µπ ορεί να δικαιούται βάσει της συµφωνίας διπλής φ ορ ολ όγησης
(DTA) της έκπτωση για φ όρ ο π ου κατέβαλε στο εξωτερικό τ ο υπ οκατάστηµά της .
Αυτό θα µπ ορ ούσε να εγείρει απαίτηση βάσει της DTA για την έκπτωση του ξέν ου
φόρ ου, ακ όµη και αν τ ο εισ όδη µα εξωτερικού είχε απαλλαγεί βάσε ι των διατάξεων
του καθεστώτο ς φ ορ ολ ογίας της χώρας εγκατάστασης .
• Τρίτον, οι µέτ οχοι µειοψηφίας θα µπορ ο ύσαν να λαµβάν ουν µερίσµατα βάσει
φορ ολ ογικού καθεστώτ ος τ ο οπ οίο είναι ασυµβίβαστο µε τ ο ισχύο ν τ οπικό
καθεστώς φ ορ ολογίας ατ οµικ ού εισ οδή µατος . Παραδείγµατ ος χάρη , ένα ς µέτ οχ ος
µειοψηφίας θα µπ ορ ούσε να λαµβάνει µερίσµατα π ου καταβάλλονται βάσει
συστήµατος υπ ολ ογισµού της κ οινής ( πάγιας) φ ορο λ ογικής βάσης ή τ ου
ευρωπαϊκού φ όρ ο υ εισ οδήµατ ος εταιρειών , ενώ προ ηγ ουµένως τα µερίσµατα
καταβά λλονταν βάσει τ ου τ οπικο ύ κλασσικού συστήµατ ος . Αυτό είναι δυνατ ό να
αποφευχθεί µ όν ο ν α ν η καταβολή των µερισµάτω ν απ ό θ υγατρικές εταιρείες σε
µετόχ ους µει οψηφίας εξακολ ουθεί να υπ όκειται στο τ οπικό φ ορ ολ ογικό καθεστώς ,
όπως προβλέπει η πρ οσέγγιση της φ ορ ολ ογίας τ ου κράτ ου ς εγκατάστασης . Αυτό
θα συνεπαγ όταν την τήρηση πρ όσθετων λ ογιστικών καταστάσεων .
(74) Τα ζητήµατα αυτά δεν θα εγείρο νταν , αν τα κράτη µέλη κατέληγαν σε συµφωνία να
υιοθετήσ ουν την πι ο παραδ οσιακή λύση ε ν ός ε νιαίου ε ναρµ ονισµέν ο υ καθεστώτ ος
φορ ολ ογίας εταιρειών , δηλαδή µια κ οινή ε ν οποιηµένη βάση µε κ οινά απ οδεκτ ό
σύστηµα κατανο µής και µέθ οδ ο διαν οµής µερισµάτων . Εντ ούτ οις , παρά τις ελλείψεις
τους, οι άλλες ε ναλλακτικές λύσεις ικανοποι ού ν τ ου ς στ όχ ους της άρσης των εµπ οδίων
σε βάρος της διασυν οριακής οικ ον οµικής δραστηριότητας , χωρίς να απαιτούν τ όσ ο
ριζικές αλλαγές . Γενικότερα , όλες οι λύσεις έχ ουν τη δ υνατ ότητα να συµβάλου ν στη
µεγαλύτερη επάρκεια , αποτελεσµατικότητα , απλού στευση και διαφάνεια των
καθεστώτων φ ορ ολ ογίας εταιρειών στην ΕΕ και στην εξάλειψη των κενώ ν µεταξύ τω ν
εθνικών συστηµάτων π ου παρέχ ουν γ όνιµ ο έδαφ ος για φ ορ οδιαφυγή και κατάχρηση .
(75) Από την εκτίµηση των φ ορ ολογικών εµπ οδίων στην εσ ωτερική αγορά σ υνάγεται ότι
πολλοί απ ό τ ο υς παράγ οντες στ ους οποί ους οφείλεται το ειδικό κ όστ ος συµ µ όρφωσης
συµβάλλουν επίσης και στην αύξηση τ ου δι οικητικού κ όστ ους για τις φ ορ ολογικές
υπηρεσίες . Αυτό ισχύει κατ ` εξοχήν όσ ον αφ ορά το ν καθο ρισµό των τιµών
µεταβίβ ασης . Επιπλέον, η ταυτόχρ ο νη ύπαρξη 15 καθεστώτων φ ορ ολ ογίας εταιρειών σε
µία εσωτερική αγορά αφήνει σηµα ντικά περιθώρια φορ οαπάτης και φορ ο διαφυγής . Ως
εκ τούτ ο υ , πολλά είναι τα διορθωτικά µέτρα πο υ θα µπορ ο ύσαν , σε κάπ οιο ν βαθµ ό , να
55συµβάλουν στην επάρκεια και αποτελεσµατικότητα των φ ορ ολ ογικών υπηρεσιών .
Τέλος, όλα σχεδ όν τα δι ορθωτικά µέτρα , εξειδικευµένα ή σ υν ολικά , απαιτούν
περισσότερη αµ οιβαία συνδρ οµή και δι οικητική συνεργασία µεταξύ κρατών µελώ ν , η
οπ οία διασφαλίζει ότι οι φ ορ ολ ογικοί έλεγχ οι θα εξακ ολο υθήσ ουν να διενεργ ού νται µε
τον κατάλληλο τρ όπ ο και ότι κανένα απ ό τα εξεταζό µενα διορθ ωτικά µέτρα δεν θα έχει
σαν αποτέλεσµα την αθέµιτη και / ή παράν οµη φ ορο απάτη .
(76) Συν οπτικά , η έκθεση καταλήγει στο σ υµπέρασµα ό τι η πρ όβλεψη µιας κ οινής
ενοπ οιηµένης φ ορ ολ ογικής βάσης για τις δραστηριότητες των εταιρειών σε επίπεδο Ε Ε ,
στο πλαίσιο µιας αυθεντικής συ ν ολικής λύσης , θα επιφέρει εν δυνά µει σηµαντικά
οφέλη. Ε ντ ούτ οις , τα συµπεράσµατα της έκθεσης βασίζο νται κυρίως στ ο ση µεριν ό
στάδιο ανάπτυξης της έρευ νας και απαιτείται περαι τέρωεργασία προκειµένου να
υλοπ οιηθεί οπ οιαδήποτε από τις σφαιρικές πρ οσεγγίσεις . Οπ οιαδήποτε λύση πρ ος αυτή ν
την κατεύθυνση θα πρέπει , όπως είναι αυτο ν όητ ο , να λαµβάνει επίσης υπόψη της τ ους
κανόνε ς ανταγωνισµ ού π ου αναφέρ ονται στη σ υνθήκη ΕΚ , ιδίως εκείνο υς π ου αφ ορ ού ν
τις κρατικές ενισχύσεις . Επιπλέον, όπως έχει ήδη επισηµανθεί , από τα απ οτελέσµατα
της ποσ οτικής ανάλυσης συνάγεται ότι ο σ υν ολικός εθνικ ός φ ορ ολογικ ός σ υντελεστής
αποτελεί σηµαντικό παράγ οντα για τ ον καθ ορισµό τ ου πραγµατικού φ ορ ολ ογικο ύ
συντελεστή και είναι σαφές ότι θα απ οκτήσει ακόµα µεγαλύτερη βαρύτητα µε τ ο ν
καθορισµ ό µιας ε νιαίας ή κοινής βάσης , χωρίς περαιτέρω πρακτικές προ σαρµ ογές .