Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών σχετικά με την «Ανακοίνωση της Επιτροπής με θέμα "Για μία Ευρώπη της γνώσης"»

(98/C 180/09)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με θέμα «Για μία Ευρώπη της γνώσης» () 7

έχοντας υπόψη την απόφαση που έλαβε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 13 Ιανουαρίου 1998 σύμφωνα με το άρθρο 198 Γ, πρώτη παράγραφος της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών επί του θέματος αυτού 7

έχοντας υπόψη την απόφαση που έλαβε η ΕΤΠ στις 15 Ιανουαρίου 1998 να αναθέσει την προετοιμασία των σχετικών εργασιών στην επιτροπή 6 «Εκπαίδευση και Κατάρτιση» 7

έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησης (CdR 432/97 rιv.) που υιοθέτησε η Επιτροπή 6 στις 16 Ιανουαρίου 1998 (εισηγητής: ο κ. K. Bodfish) 7

εκτιμώντας ότι το Σχέδιο της Συνθήκης του Άμστερνταμ εκφράζει τη δέσμευση των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης να «προωθήσουν την ανάπτυξη του υψηλότερου δυνατού επιπέδου γνώσεων για τους πολίτες της, μέσω της ευρείας πρόσβασης και της διαρκούς ενημέρωσης των γνώσεων» 7

εκτιμώντας ότι η ΕΤΠ, στη γνωμοδότησή της για το Λευκό Βιβλίο για την Εκπαίδευση και την Κατάρτιση () σημειώνει ότι αυξάνεται ολοένα και περισσότερο το αίτημα της δια βίου εκπαίδευσης η οποία πρέπει να καταστεί διαθέσιμη για όλους τους πολίτες και παρατηρεί ότι η επένδυση στη γνώση και στις ικανότητες έχει ζωτική σημασία για την αντιμετώπιση της απασχόλησης, την προώθηση της ανταγωνιστικότητας και την καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού 7

εκτιμώντας ότι η ΕΤΠ στη γνωμοδότησή της για την πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που τροποποιούν την απόφαση 819/95 ΕΚ περί εφαρμογής του κοινοτικού προγράμματος δράσης Socrates () τονίζει ότι περισσότερες επενδύσεις στα εκπαιδευτικά προγράμματα δεν θα συμβάλουν μόνο στην ενδυνάμωση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής στην ΕΕ αλλά θα βοηθήσουν επίσης και τη δημιουργία μιας αληθινής «Ευρώπης των πολιτών» με την ενίσχυση της κατανόησης των πολιτιστικών διαφορών και της αλληλεγγύης στην ΕΕ 7

υιοθέτησε κατά την 22η σύνοδο ολομελείας της 12ης και 13ης Μαρτίου 1998 συνεδρίαση της 13ης Μαρτίου την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η ανακοίνωση «Για μία Ευρώπη της γνώσης» εκθέτει τις κατευθυντήριες γραμμές των μελλοντικών κοινοτικών ενεργειών στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεότητας κατά την περίοδο 2000-2006. Τα τρέχοντα προγράμματα Socrates, Leonardo και Νεολαία για την Ευρώπη θα έχουν ολοκληρωθεί έως τα τέλη του 1999 και θα πρέπει συνεπώς να ληφθούν αποφάσεις σχετικά με τα νέα κοινοτικά προγράμματα στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεότητας, ούτως ώστε τα νέα νομικά κείμενα να τεθούν σε ισχύ από 1ης Ιανουαρίου 2000.

1.2. Η Επιτροπή σημειώνει ότι η κλίμακα των προκλήσεων που θα πρέπει να αντιμετωπισθούν δείχνει ότι είναι απαραίτητη πολύ μεγαλύτερη συγχώνευση των τομέων της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεότητας. Η ανακοίνωση τονίζει επίσης ότι είναι ανάγκη να υπάρξει συγκέντρωση σε περιορισμένο αριθμό στόχων: καλύτερη πρόσβαση των πολιτών της Ευρώπης στην πλήρη κλίμακα των ευρωπαϊκών εκπαιδευτικών πόρων, ανανέωση των πόρων και ευρύτατη διάδοση της καλής πρακτικής στον τομέα της εκπαίδευσης.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Η ΕΤΠ επικροτεί τη δέσμευση της Επιτροπής ως προς την «κοινωνία της γνώσης» και συμφωνεί μαζί της ότι η κοινωνία της γνώσης δε θα πρέπει να καταστεί μία νέα πηγή κοινωνικού αποκλεισμού. Ενστερνίζεται τη δέσμευσή της να προωθήσει την υψηλότατου επιπέδου γνώση για τους πολίτες της Ευρώπης ανεξαρτήτως ηλικίας και κοινωνικών δεδομένων. Η ΕΤΠ σημειώνει ότι αυτό είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τη βελτίωση της οικονομικής ανταγωνιστικότητας και υποστηρίζει τις προτεραιότητες της Συνθήκης του Άμστερνταμ και τις νέες κοινοτικές πρωτοβουλίες για τη μείωση της μακρόχρονης ανεργίας, και ειδικότερα της ανεργίας των νέων. Μολαταύτα, η ΕΤΠ τονίζει ότι η εκπαίδευση αποτελεί δικαίωμα όλων των πολιτών της Ευρώπης, η ισχύς και η εγκυρότητα του οποίου υπερβαίνει κάθε άλλο επαγγελματικό και οικονομικό μέλημα.

2.2. Η ΕΤΠ ζητεί από την Επιτροπή να συνεχίσει το έργο της με βάση τη φιλοσοφία και τις στρατηγικές που ανέπτυξε στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού έτους της δια βίου εκπαίδευσης του 1996 και να εκμεταλλευθεί καταλλήλως τα όσα επετεύχθησαν κατ' αυτό το έτος. Για το λόγο αυτό η ΕΤΠ ζητεί ο όρος «δια βίου εκπαίδευση» να παραμείνει στο κέντρο των συζητήσεων για τη μελλοντική εκπαιδευτική πολιτική.

2.3. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι η αυξανόμενη χρησιμοποίηση του όρου αυτού συνεπάγεται την ανάπτυξη μιας «κοινωνίας της μάθησης» στην οποία η εκπαίδευση ακολουθεί την ατομική ζωή σε όλα τα στάδιά της και συμπεριλαμβάνει τόσο την εκπαίδευση που προέρχεται από επίσημα όργανα όσο και την ανεπίσημη. Πρόκειται για όρο εξαιρετικά συμπεριληπτικό, ο οποίος επικεντρώνεται στη διεύρυνση της συμμετοχής στην εκπαίδευση ούτως ώστε να μπορεί κάθε άτομο να αναπτύσσει πλήρως τις δυνατότητές του απέναντι στις προκλήσεις ενός ταχύτατα μεταβαλλόμενου κόσμου, ανεξαρτήτως ηλικίας, εθνικότητας, φύλου ή οικονομικών δεδομένων. Η κοινοτική δράση θα πρέπει να αποβλέπει στη μόνιμη απόκτηση γνώσεων για κάθε άτομο και στην ανάπτυξη στρατηγικών προς ενθάρρυνση του τεράστιου αριθμού ευρωπαίων πολιτών που επί πολλά χρόνια δεν έχουν ασχοληθεί με την εκπαίδευση και την κατάρτιση. Το εγχείρημα πρέπει να αποβλέψει στη διεύρυνση της συμμετοχής στην κοινωνία της εκπαίδευσης των ομάδων εκείνων που δεν επωφελούνται σήμερα από τις εκπαιδευτικές ευκαιρίες που προσφέρονται. Παράλληλα χρειάζεται επίσης να αναπτυχθεί και μία στρατηγική για τη δημιουργία ζήτησης και επιθυμίας για εκπαίδευση και κατάρτιση.

2.4. Η ΕΤΠ επικροτεί τις αξίες που εκφράζονται στο έγγραφο αυτό που συμπεριλαμβάνει την ενεργό συμμετοχή του πολίτη και τις ίσες ευκαιρίες. Η «κοινωνία της μάθησης» θα πρέπει να βασισθεί στις έννοιες της δικαιοσύνης και της δυνατότητας προσβάσεως ούτως ώστε η πλειοψηφία των πολιτών της Ευρώπης να συμμετέχουν δια βίου σε αυτή. Μολονότι αναγνωρίζεται ότι ένας εκπαιδευμένος πληθυσμός αποτελεί πόρο στα πλαίσια ενός ολοένα και περισσότερο ανταγωνιστικού οικονομικού κόσμου, η ΕΤΠ υποστηρίζει επίσης ότι η πρόσβαση στην «κοινωνία της μάθησης» αποτελεί σημαντική πτυχή για όλους τους πολίτες της Ευρώπης για οικονομικούς, κοινωνικούς και προσωπικούς λόγους. Επιπρόσθετα, η γήρανση του ευρωπαϊκού πληθυσμού σημαίνει ότι η Κοινότητα πρέπει να λάβει υπόψη τις ανάγκες των ενηλίκων και των γηραιών ατόμων που θα είναι όλο και περισσότεροι στο μέλλον.

2.5. Η ΕΤΠ επικροτεί την οικοδόμηση ενός ανοικτού και δυναμικού ευρωπαϊκού εκπαιδευτικού χώρου στον τομέα της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεότητας. Επικροτεί επίσης το μεγαλύτερο βαθμό ολοκλήρωσης μεταξύ των τομέων αυτών προκειμένου να υιοθετηθεί μία συνολικότερη προσέγγιση για να μεγιστοποιηθεί η επίδραση των πρωτοβουλιών σε ευρωπαϊκή κλίμακα.

2.6. Η ΕΤΠ εκφράζει επίσης τον ενθουσιασμό της για το γεγονός ότι η Επιτροπή ενθαρρύνει τη μεγαλύτερη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και για την υποστήριξη που παρέχει στις δράσεις τους. Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές πρόθυμα θα συμβάλουν ενεργώς στις προσπάθειες αυτές.

2.7. Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές της ΕΕ έχουν από μακρού διαδραματίσει ιστορικό ρόλο ως εισηγητές και πρωτεργάτες για την παροχή εκπαίδευσης. Σε όλα τα κράτη μέλη ο καθοδηγητικός ρόλος τοπικών και περιφερειακών αρχών αποτελεί μεγάλη παράδοση συνυφασμένη με την ιδιαίτερη μορφή τους ως αρχών κοντά στους πολίτες. Οι νέες περιστάσεις και προοπτικές όσον αφορά το ρόλο των τοπικών και εθνικών κρατικών θεσμών σημαίνουν ότι η αναπτυξιακή λειτουργία των φορέων αυτών δεν θα ακολουθήσει αναγκαστικά τα πρότυπα του παρελθόντος. Εντούτοις, οι τοπικές και περιφερειακές αρχές θα εξακολουθήσουν να αποτελούν καίριους φορείς και να αντιμετωπίζουν αισιόδοξα τη θετική συμβολή που μπορούν να έχουν στη σύμπραξη και τη συνεργασία με τους άλλους κοινωνικούς, οικονομικούς και εκπαιδευτικούς εταίρους.

3. Ειδικές παρατηρήσεις

3.1. Κεφάλαιο Ι: Η οικοδόμηση της Ευρώπης της γνώσης

3.1.1. Η ΕΤΠ ενστερνίζεται πλήρως τη βαθμιαία δημιουργία ενός ανοικτού και δυναμικού ευρωπαϊκού εκπαιδευτικού χώρου, με βάση την έννοια της δια βίου εκπαίδευσης και συμφωνεί με την Επιτροπή ότι η απόκτηση γνώσεων αποτελεί δυναμική διαδικασία για την οποία απαιτούνται ευκαιρίες εκπαίδευσης σε όλα τα στάδια της ζωής του πολίτη.

3.1.2. Η ΕΤΠ συμφωνεί ότι πρέπει να ενθαρρυνθεί η ενίσχυση της ιδιότητας του πολίτη και ότι η προαγωγή της ιδέας του ενεργού πολίτη αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους τρόπους για την αντιμετώπιση του κοινωνικού αποκλεισμού. Συνεπώς, πρέπει να επικροτηθούν οι πρωτοβουλίες που ενθαρρύνουν τη συμμετοχή στην κοινωνική και πολιτιστική ζωή και τη στράτευση στις πολιτικές διεργασίες.

3.1.3. Η ενίσχυση της ιδιότητας του πολίτη αποτελεί σημαντική συνιστώσα, και για τούτο οι τοπικές και περιφερειακές αρχές, οι οποίες είναι ριζωμένες στις τοπικές και περιφερειακές κοινότητες, υποστηρίζουν την ανάπτυξη του αισθήματος ότι ανήκουμε σε μία κοινή κοινωνική και πολιτιστική περιοχή. Αυτό επιβεβαιώνεται από την ισχυρή πεποίθηση ότι η δύναμη της Ευρώπης βασίζεται στην αναγνώριση των πολιτιστικών και γλωσσολογικών διαφορών που αποτελούν και τον πλούτο της ευρωπαϊκής κληρονομιάς.

3.1.4. Η έμφαση στη διαπολιτιστική εκπαίδευση και στη φυσική/εικονική κινητικότητα θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο για την ανάπτυξη συνεκτικών αξιών σε όλα τα κράτη μέλη εξασφαλίζοντας έτσι μεγαλύτερη αλληλεγγύη προς τους πολίτες της Ευρώπης και επιτείνοντας τη συνείδηση ότι ανήκουν στην Ευρώπη. Η ανάληψη μιας παρόμοιας πρωτοβουλίας θα βοηθήσει στον περιορισμό του ρατσισμού, της ξενοφοβίας και της μισαλλοδοξίας, εξασφαλίζοντας έτσι μεγαλύτερη κοινωνική συνοχή σε όλη την Ευρώπη, όπως εκτίθεται ειδικότερα στη γνωμοδότηση της ΕΤΠ σχετικά με τη διαπολιτιστική εκπαίδευση ().

3.1.5. Η σφαιρική οικονομία, οι μεταβολές στην εργασία, τα πρότυπα οργανώσεώς της και η τεχνολογική επανάσταση καθιστούν απαραίτητη την ανάπτυξη της ικανότητας προς απασχόληση των πολιτών της Ευρώπης. Η ικανότητα προς απασχόληση πρέπει να αποτελέσει το βασικό θεμέλιο της Ευρώπης της γνώσεως αλλά θα πρέπει να είναι χρονικά περιορισμένη και να συνδέεται με ειδικούς οικονομικούς στόχους. Για το λόγο αυτό η ΕΤΠ συμφωνεί ότι η παιδαγωγική βάση της δια βίου εκπαίδευσης πρέπει να είναι η προαγωγή ευρύτατων αρμοδιοτήτων που θα στηρίζουν την ικανότητα προς απασχόληση και την ιδιότητα του πολίτη.

3.1.6. Με την έμφαση στην ικανότητα προς απασχόληση αναγνωρίζεται η πολιτική προτεραιότητα που έχει η καταπολέμηση της ανεργίας στο εσωτερικό της ΕΕ, και ειδικότερα μεταξύ των νέων. Η προαγωγή καίριων προσόντων, ομαδικής εργασίας, επιλύσεως των προβλημάτων, προσόντων διαχείρισης και επόπτευσης έχουν ουσιαστική σημασία για την ανάπτυξη και τη διατήρηση της ικανότητας προς απασχόληση. Η έμφαση σε μία σταθερή και ευρεία εκπαίδευση που θα συμπεριλαμβάνει την εκμάθηση γλωσσών, το επιχειρησιακό πνεύμα και την κατανόηση των πολιτιστικών διαφορών πρέπει να επικροτηθεί. Η ΕΤΠ τονίζει επίσης ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές είναι οι ενδεδειγμένοι φορείς για την υποστήριξη πρωτοβουλιών στον τομέα αυτό, διότι αποτελούν κατά κανόνα τους σημαντικότερους εργοδότες στις τοπικές τους κοινότητες και έχουν τη δυνατότητα να αναπτύσσουν παραδειγματικές πρακτικές όσον αφορά την ανάπτυξη σχεδίων εργοδοσίας με σημαντική συμβολή στη δια βίου εκπαίδευση. Είναι επίσης και οι ενδεδειγμένοι φορείς για τη διοχέτευση των ενεργειών όλων των μερών σε ολοκληρωμένα προγράμματα, για την ανάληψη πρωτοβουλιών στον τομέα της απασχόλησης των νέων. Οι πολιτικές για τη νεότητα πρέπει να επικεντρωθούν στην ανάγκη εφαρμογής προγραμμάτων σε περιοχές υψηλής ανεργίας και να παράσχουν επαγγελματική καθοδήγηση, εργασιακές πρακτικές και κατάρτιση με ειδικότερη ενίσχυση στους τομείς των καίριων προσόντων.

3.1.7. Η ΕΤΠ ατενίζει επίσης με αισιοδοξία τις ευκαιρίες που παρέχει η φυσική και εικονική κινητικότητα για την αύξηση των δυνατοτήτων χρησιμοποίησης των προσόντων των πολιτών σε μία ευρύτερη ευρωπαϊκή αγορά. Αυτό θα βοηθήσει επίσης και την ανάπτυξη της κοινωνικής συνοχής στην ΕΕ.

3.1.8. Η μεγαλύτερη ολοκλήρωση μεταξύ των τομέων της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της πολιτικής για τη νεότητα έχει εξαιρετική σημασία. Η υιοθέτηση μιας σφαιρικότερης προσέγγισης θα συμβάλει πολύ περισσότερο στην καταπολέμηση του κοινωνικού και οικονομικού αποκλεισμού.

3.2. Περιορισμένος αριθμός στόχων

3.2.1. Η ΕΤΠ επικροτεί την έμφαση που δίδει η Επιτροπή στον περιορισμένο αριθμό στόχων. Με τον τρόπο αυτό οι στόχοι των διαφόρων πολιτικών συγκεκριμενοποιούνται καλύτερα ενώ οι πόροι χρησιμοποιούνται αποτελεσματικότερα.

3.2.2. Η αυξημένη πρόσβαση των πολιτών της Ευρώπης έχει θεμελιώδη σημασία για την ΕΤΠ ενώ η προσωπική οικονομική κατάσταση, το φύλο, η εθνικότης, η ηλικία και η πολιτιστική παράδοση ενός ατόμου δε θα πρέπει να αποτελεί εμπόδιο για την επίτευξη των προσωπικών και κοινωνικών στόχων που επιτυγχάνονται διαμέσου της δια βίου μάθησης. Ο εντοπισμός και η άρση των εμποδίων που θα επιτρέψουν τη συμμετοχή των μειονεκτικών ατόμων θα πρέπει να είναι κεντρικός άξονας οιουδήποτε προγράμματος για να αποφευχθεί η κυριαρχία προνομιούχων οργάνων, ατόμων και τοπικών κοινοτήτων.

3.2.3. Το ζήτημα της προσβάσεως συνδέεται κατά τρόπο θεμελιώδη με γενικότερα μελήματα όσον αφορά τη συμμετοχή και τον κοινωνικό αποκλεισμό. Η ΕΤΠ ανησυχεί μήπως οι τρέχουσες ανισότητες σχετικά με την πρόσβαση και τη συμμετοχή στην εκπαίδευση και την κατάρτιση επαναληφθούν σε ό,τι αφορά την πρόσβαση στους ευρωπαϊκούς πόρους και μήπως οξυνθεί ακόμη περισσότερο η κατάσταση με τη δημιουργία ενός νέου στρώματος κοινωνικού αποκλεισμού. Εκφράζονται επίσης και ανησυχίες σχετικά με την πρόσβαση στην τεχνολογία της πληροφόρησης. Η προαγωγή ίσων ευκαιριών στον τομέα αυτό έχει καίρια σημασία, ειδικότερα σε σχέση με την ηλικία, λόγω των ταχύτατων ρυθμών της τεχνολογικής προόδου.

3.2.4. Εκφράζεται επίσης και η ανησυχία για το λόγο ότι δεν φαίνεται να υπάρχει το κατάλληλο στρατηγικό πλαίσιο για την υποστήριξη των βασικών στόχων της Επιτροπής. Θα μπορούσε να λεχθεί ότι οι πρωτοβουλίες που επισημαίνονται πρέπει να εδράζονται σε ένα συνεκτικό πλαίσιο που να παρέχει συγκεκριμένη κατεύθυνση. Έχει για όλους σημασία να αντιμετωπίζουν τη συμβολή τους σε σχέση με το συγκεκριμένο πλαίσιο και την ανάπτυξη της Ευρώπης της γνώσεως. Χρειάζεται να υπάρξει μία στρατηγική άποψη που θα αποτελεί τη γέφυρα μεταξύ της διατύπωσης των στόχων, των επικεντρωμένων ενεργειών και των εμπλεκόμενων μερών που τις θέτουν σε εφαρμογή. Αναγνωρίζεται ότι αυτό αποτελεί μία δύσκολη διεργασία όταν ληφθεί υπόψη η αυξημένη κλίμακα της ΕΕ, εντούτοις όμως θα ήταν ενθαρρυντικό εάν η Επιτροπή επιβεβαίωνε την επιτακτική ανάγκη να εξασφαλισθεί ένα πλαίσιο για τη λήψη αποφάσεων σε κεντρικότερο επίπεδο. Χρήσιμη θα ήταν η υιοθέτηση μιας ελεγκτικής προσέγγισης που θα χαρτογραφούσε την ύπαρξη της σημερινής προσφοράς, θα εντόπιζε τις επιτυχείς πρωτοβουλίες και θα παρείχε στην Επιτροπή ένα σύνολο προτεραιοτήτων για την καθοδήγηση των περιφερειακών δραστηριοτήτων. Η δημιουργική χρήση των νέων τεχνολογιών θα μπορούσε να στηρίξει και να ενθαρρύνει την ενέργεια αυτή. Η επόπτευση και η ανάλυση της εκπαίδευσης και της κατάρτισης θα μπορούσε να αποτελέσει την κινητήρια δύναμη για την εφαρμογή νέων πρωτοβουλιών. Η συνοχή, η συνέπεια και μία ευρύτατα συμφωνημένη στρατηγική έχουν κεντρική σημασία για την ανάπτυξη της Ευρώπης της γνώσεως.

3.3. Μεγαλύτερη συγκέντρωση των ενεργειών

Η ΕΤΠ επικροτεί τις προτάσεις της Επιτροπής σχετικά με τα έξι κύρια είδη μέτρων.

3.3.1. Πραγματική κινητικότητα

3.3.1.1. Οι πρωτοβουλίες αυτές έτυχαν καλής υποδοχής κατά το παρελθόν και στέφθηκαν με ιδιαίτερη επιτυχία. Η οικοδόμηση επί της προηγούμενης καλής πρακτικής στον τομέα αυτό θεωρήθηκε ανέκαθεν πολύτιμη απ' όλους τους ενδιαφερομένους. Σήμερα φαίνεται να υπάρχει ολοένα και μεγαλύτερο ενδιαφέρον καθώς τα θετικά οφέλη έχουν αρχίσει να διαδίδονται. Η ΕΤΠ θέλει να τονίσει ότι έχει επιτακτική σημασία να συνεχισθεί η εξασφάλιση των ίσων ευκαιριών κατά την πρόσβαση στα προγράμματα.

3.3.1.2. Η ΕΤΠ υπενθυμίζει ότι επεκρότησε την πρόταση για ένα πρόγραμμα σχετικά με την Ευρωπαϊκή Εθελούσια Υπηρεσία για τους Νέους θεωρώντας ότι παρέχει ευκαιρίες ως εκπαιδευτικό εργαλείο στους νέους οι οποίοι ένεκα πολιτιστικών, κοινωνικών, οικονομικών και γεωγραφικών λόγων αντιμετωπίζουν δυσκολίες σε ό,τι αφορά τη συμμετοχή τους στα υπάρχοντα προγράμματα, όπως τονίζει και στη σχετική της γνωμοδότηση για την Ευρωπαϊκή Εθελούσια Υπηρεσία για τους Νέους ().

3.3.1.3. Η ΕΤΠ υποστηρίζει τα μέτρα που λαμβάνονται για την επέκταση των τρόπων αμοιβαίας αναγνώρισης και για την άρση των εμποδίων που υφίστανται στην κινητικότητα όπως σημείωνε και στη γνωμοδότησή της για το Πράσινο Βιβλίο σχετικά με την Εκπαίδευση - Κατάρτιση - Έρευνα: τα εμπόδια στη διακρατική κινητικότητα () που αποτελούνε τον ακρογωνιαίο λίθο για τη δημιουργία ενός ανοικτού και δυναμικού ευρωπαϊκού εκπαιδευτικού χώρου.

3.3.2. Εικονική κινητικότητα

3.3.2.1. Το πρόγραμμα δράσης για τη «Μάθηση στην κοινωνία της πληροφόρησης» του 1996 επισημαίνει την προτεραιότητα που πρέπει να δοθεί σ'αυτή την πτυχή της εργασίας, η οποία είχε υποστηριχθεί από την ΕΤΠ στη σχετική της γνωμοδότηση (). Η ΕΤΠ επικροτεί το στόχο της Επιτροπής να προωθήσει την καθολική πρόσβαση σε όλα τα νέα εκπαιδευτικά μέσα και επιβεβαιώνει την άποψη ότι οι πόροι πρέπει να καταστούν διαθέσιμοι σε όλους τους πολίτες της Ευρώπης όλων των ομάδων ηλικίας και κοινωνικοοικονομικών δεδομένων για την υλοποίηση μιας αυθεντικής «κοινωνίας της μάθησης».

3.3.2.2. Θετική είναι και η στάση απέναντι στην παραγωγή και διάδοση των ευρωπαϊκών πολυμέσων και οπτικοακουστικών προϊόντων και υπηρεσιών. Αυτό θα επιτρέψει τη δημιουργία διεθνών δικτύων, θα στηρίξει την εκμάθηση και διδασκαλία ξένων γλωσσών και θα συμβάλει στην προαγωγή της πολιτιστικής συνειδήσεως σε όλα τα επίπεδα.

3.3.2.3. Οι πρωτοβουλίες αυτές θα επιτρέψουν στον τομέα της εκπαίδευσης να στηριχθεί πάνω στα έργα υποδομής που υλοποιούνται σήμερα και θα καταστήσει δυνατή τη στοχοθετημένη χρήση τους. Η ΕΤΠ εντούτοις εκφράζει ορισμένες ανησυχίες σχετικά με τη χρήση των νέων τεχνολογιών για άλλες ομάδες ηλικίας και κοινότητες. Αυτά αποτελούν ζητήματα που πρέπει να εξετασθούν με μεγάλη προσοχή στις κοινωνίες που αναπτύσσουν την ιδέα της δια βίου εκπαίδευσης. Χρειάζεται να βρεθούν πιο δημιουργικοί τρόποι για να ενθαρρυνθεί μεγαλύτερη συμμετοχή στην ανάπτυξη των ικανοτήτων που συνδέονται με τις τεχνολογίες της πληροφόρησης. Πρέπει να ληφθούν μέτρα για την ανάπτυξη προγραμμάτων για όλους εκείνους που δεν έχουν σήμερα επίσημη εκπαίδευση και η απασχόληση των οποίων δεν δικαιολογεί την κατάρτιση στον τομέα της τεχνολογίας της πληροφόρησης. Πάρα πολλοί πολίτες της Ευρώπης αποκλείονται σήμερα από τις δυνατότητες που παρέχουν οι τεχνολογίες πληροφόρησης. Πρέπει να αποφευχθούν οι κίνδυνοι του αναλφαβητισμού όσον αφορά τις τεχνολογίες της πληροφόρησης μέσω καινοτόμων προσεγγίσεων για να καταστούν πιο προσιτές οι τεχνολογίες της πληροφόρησης σε όσους δεν συμμετέχουν σήμερα.

3.3.3. Δίκτυα συνεργασίας

3.3.3.1. Η ΕΤΠ επικροτεί ιδιαιτέρως τη δημιουργία δικτύων συνεργασίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Καθίσταται έτσι δυνατή η εξασφάλιση συνοχής με τη στρατηγική της Επιτροπής και τους στόχους της. Επίσης θα επιτραπεί η ανάπτυξη διευρωπαϊκών σχεδίων που μπορούν να δώσουν ενδιαφέροντα συγκριτικά αποτελέσματα. Τα δίκτυα θα επιτρέψουν τον εντοπισμό των ευρωπαϊκών διαπρεπών κέντρων και την ταχύτερη δημιουργία αυθεντικής ευρωπαϊκής εμπειρογνωμοσύνης. Η δημιουργία τέτοιων ευκαιριών μεταξύ των κρατών μελών είναι συναρπαστική και συμβάλει σε σημαντικό βαθμό στην προστιθέμενη αξία της Επιτροπής.

3.3.3.2. Η ΕΤΠ τονίζει επίσης την αξία που έχει η ανάπτυξη στρατηγικών δικτύων σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Πρόκειται για μία πρωτοβουλία που θα βοηθήσει την Επιτροπή να εφαρμόσει το στρατηγικό της πλαίσιο για την υλοποίηση του οράματός της. Οι θετικές ενέργειες που θα πρέπει να αναληφθούν στο επίπεδο αυτό είναι οι εξής:

- χαρτογράφηση 7

- προγραμματισμός και στόχοι σε ευθυγράμμιση με το στρατηγικό πλαίσιο της Επιτροπής 7

- εντοπισμός των κενών 7

- ανάληψη κοινών πρωτοβουλιών σε διοργανικό επίπεδο 7

- έλεγχος και αξιολόγηση των αποτελεσμάτων εν σχέσει προς τις προτεραιότητες 7

- διάδοση των καλών πρακτικών 7

- αναφορά στα διευρωπαϊκά δίκτυα.

3.3.3.3. Η γνωμοδότηση της ΕΤΠ σχετικά με το «ρόλο των τοπικών και περιφερειακών αρχών για τη διασύνδεση των ιδρυμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης με τις επιχειρήσεις» () δίδει έμφαση στο γεγονός ότι οι τοπικές και περιφερειακές συμπράξεις αποτελούν συχνά μείζονα διαφορά σε ειδικές περιοχές ένεκα αυτής της συντονισμένης και συνεκτικής προσεγγίσεως. Πρόκειται για άποψη την οποία η ΕΤΠ επιθυμεί να επαναλάβει.

3.3.3.4. Η ΕΤΠ διαβεβαιώνει ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές έχουν καίριο ρόλο να διαδραματίσουν στα πλαίσια των δικτύων αυτών λόγω της δυνατότητάς τους να εξασφαλίζουν την εφαρμογή περιεκτικών πρωτοβουλιών εκεί που δεν υπάρχουν παρά μόνο αποσπασματικές προσεγγίσεις. Είναι γεγονός ότι πολλά θεσμικά όργανα ή καταβάλλουν δραστήριες προσπάθειες για την αντιμετώπιση των αναγκών συγκεκριμένων ομάδων ή ενεργούν απομονωμένα επί συγκεκριμένων δραστηριοτήτων. Πολλές από τις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες του παρελθόντος ασκούν δραστηριότητες σε γεωγραφικές περιοχές στις οποίες και άλλοι φορείς με τη χρησιμοποίηση άλλων χρηματοδοτικών πόρων ασχολούνται με τα ίδια θέματα. Επειδή οι τοπικές και περιφερειακές αρχές είναι οι ενδεδειγμένοι φορείς για την εξασφάλιση συνοχής, μπορούν να εξασφαλίσουν τη σύζευξη των στόχων αυτών με τις προτεραιότητες της Επιτροπής.

3.3.3.5. Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές μπορούν να διαδραματίσουν καθοδηγητικό ρόλο για την ανάπτυξη συμπράξεων που θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην ανάπτυξη των στόχων της Επιτροπής. Ας σημειωθεί ότι συμπεριεκτικές συμπράξεις (συμπεριλαμβανομένων σχολείων, εργοδοτών, επιχειρήσεων, πανεπιστημίων, υπηρεσιών επαγγελματικού προσανατολισμού και τοπικών αρχών) υφίστανται ήδη ή αρχίζουν να εμφανίζονται σε περιοχές που αναγνωρίζεται ότι η τοπική συνεργασία μπορεί να αναπτύξει πραγματικές συνέργιες.

3.3.4. Γλωσσικά προσόντα και πολιτιστική συνείδηση

3.3.4.1. Η ΕΤΠ υποστηρίζει με ενθουσιασμό τη διατήρηση των πρωτοβουλιών αυτών και την υποστήριξη που μπορούν να παράσχουν για την ανάληψη άλλων πρωτοβουλιών. Αναγνωρίζεται επίσης ότι τα ζητήματα αυτά βοηθούν στην προώθηση και στην επίταση της κινητικότητας της απασχόλησης.

3.3.5. Ανάπτυξη της καινοτομίας

3.3.5.1. Επικροτείται η ανάπτυξη διακρατικών πειραματικών προγραμμάτων. Εντούτοις, πρέπει να αναγνωρισθεί ότι υφίσταται ένας ορισμένος αριθμός προγραμμάτων που είτε βρίσκονται στο στάδιο της εφαρμογής είτε έχουν ήδη ολοκληρωθεί. Η ΕΤΠ επαναλαμβάνει ότι πρέπει να γίνει εκμετάλλευση της υπάρχουσας πείρας 7 η πείρα αυτή πρέπει να αξιολογηθεί και να χρησιμοποιηθεί ως βάση κατά τρόπο συστηματικό και στρατηγικό για να αποφευχθεί η σπατάλη των πόρων.

3.3.6. Τα κοινοτικά σημεία αναφοράς

3.3.6.1. Αναγνωρίζεται η σπουδαιότητα της συνεχούς βελτίωσης της ανάπτυξης των κοινοτικών σημείων αναφοράς για τους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεότητας. Οι πολιτικές αυτές, τα βασικά αριθμητικά στοιχεία, οι τράπεζες δεδομένων και η ποιοτική πληροφόρηση εξασφαλίζει την αναλυτική επεξεργασία του ακατέργαστου υλικού. Όλα αυτά θα αποτελέσουν ανεκτίμητα εργαλεία για διεθνείς συγκριτικές αναλύσεις και ενδεχομένως για να αρχίσει η αξιολόγηση της επίδοσης συγκεκριμένων διεργασιών. Και το σημαντικότερο είναι ότι όλες αυτές οι πηγές υπάρχουν ήδη και συνεπώς δεν θα απαιτηθούν περαιτέρω δαπάνες.

3.3.6.2. Η ΕΤΠ επιθυμεί επίσης να τονίσει ότι είναι απαραίτητο να χρησιμοποιηθεί πλήρως η συμβολή του CEDEFOP στον τομέα αυτό και συγκεκριμένα για την πιστοποίηση των προσόντων.

3.4. Τα εμπλεκόμενα μέρη

3.4.1. Η ΕΤΠ υποστηρίζει την κεντρική ιδέα της αναπτύξεως ενός πλαισίου κοινών αρμοδιοτήτων μεταξύ των κρατών μελών και της ΕΕ, τονίζει εντούτοις τη σημασία που έχει η διασύνδεση των αρμοδιοτήτων αυτών με ένα στρατηγικό πλαίσιο που να ενσωματώνει τους βασικούς στόχους της Επιτροπής.

3.4.2. Η ΕΤΠ σημειώνει με ενθουσιασμό ότι η ενίσχυση της περιφερειακής και τοπικής διαστάσεως θα αποτελέσει ένα από τα χαρακτηριστικά του μέλλοντος. Επισημαίνει όμως με δυσαρέσκεια ότι δεν γίνεται ρητή αναφορά στις τοπικές και περιφερειακές αρχές.

3.4.3. Η ΕΤΠ επιθυμεί να επισύρει την προσοχή στο σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν οι τοπικές και περιφερειακές αρχές στην εκπαιδευτική και κοινωνική πολιτική καθώς επίσης και στην ερμηνεία της εθνικής πολιτικής στο περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Σε πολλά κράτη μέλη οι τοπικές και περιφερειακές αρχές διαθέτουν σημαντικές αρμοδιότητες στον τομέα της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεότητας. Ας σημειωθεί ότι ο σημαντικός αυτός ρόλος έχει αναγνωριστεί από την ΕΕ στη Συνθήκη του Άμστερνταμ στην οποία η κατάρτιση από κοινού με τις ισχύουσες διατάξεις για την εκπαίδευση και τη νεότητα αποτελούν πλέον τομέα υποχρεωτικής γνωμοδότησης της ΕΤΠ.

3.4.4. Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές έχουν επίσης να διαδραματίσουν καίριο ρόλο στην παροχή εκπαιδευτικών υπηρεσιών που εξασφαλίζουν μία δομή δια βίου εκπαίδευσης μέσω των προσχολικών, σχολικών και εκπαιδευτικών υπηρεσιών που παρέχονται από την Κοινότητα στους νέους και τους ηλικιωμένους. Ας σημειωθεί επίσης ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές έχουν τη δυνατότητα να αναπτύσσουν μία προσέγγιση για τη δια βίου εκπαίδευση διαμέσου όλων των υπηρεσιών που παρέχουν, όπως η στέγαση, οι κοινωνικές υπηρεσίες, οι τέχνες και ο ελεύθερος χρόνος. Για το λόγο αυτό οι τοπικές και περιφερειακές αρχές είναι και οι πλέον ενδεδειγμένες να αναλάβουν καθοδηγητικό ρόλο για την ανάπτυξη ολοκληρωμένων προγραμμάτων. Βρίσκονται δε ιδιαιτέρως κοντά στις δραστηριότητες για τους νέους με σχέδια που υποστηρίζονται από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα για τη νεότητα. Επιπλέον, η ΕΤΠ υπογραμμίζει το σημαντικό ρόλο των τοπικών και περιφερειακών αρχών όσον αφορά τη δημιουργία ευκαιριών για την προώθηση της αυτόνομης ανάπτυξης και τη συμμετοχή στην κοινωνία των πολιτών μέσω κοινωνικών και πολιτισμικών εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων.

3.4.5. Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές ενστερνίζονται βεβαίως τις αρχές και τις αξίες που θέλει να προαγάγει η Επιτροπή και συνεπώς είναι κοινό το ενδιαφέρον τους για την τοπική και περιφερειακή ανάπτυξη, την οικονομική αύξηση και την ανταγωνιστικότητα, την ενεργό συμμετοχή του πολίτη, την καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού και την προαγωγή ίσων ευκαιριών. Πρέπει να τονισθεί επίσης ότι πρόκειται για δημοκρατικές οργανώσεις που ασκούν τις δραστηριότητές τους σε στενή επαφή με τον τοπικό πληθυσμό.

3.4.6. Άλλο σημαντικότατο χαρακτηριστικό των τοπικών και περιφερειακών αρχών είναι συχνά και το γεγονός ότι αποτελούν σημαντικούς εργοδότες στις περιοχές τους. Έχουν τη δυνατότητα να αναπτύσσουν πρωτοβουλίες, να προωθούν σε περιφερειακό επίπεδο την καλή πρακτική και να κινητοποιούν τον τομέα του εμπορίου. Διαθέτουν μοναδική θέση σε ό,τι αφορά την εκπαίδευση, την κατάρτιση, τη νεότητα και την απασχόληση που τις θέτουν στο κέντρο των πρωτοβουλιών για την ανάπτυξη της Ευρώπης της γνώσης. Για το λόγο αυτό έχουν την ικανότητα να ενεργούν εν είδει μεσάζοντος εξασφαλίζοντας συμπράξεις για τις διάφορες ανόμοιες οργανώσεις που επικεντρώνονται γύρω από δημιουργικές προσεγγίσεις καταρτίσεως, να προωθούν την υλοποίηση προγραμμάτων για την διευκόλυνση της πρόσβασης στις νέες τεχνολογίες και να δημιουργούν θετικές συνθήκες για την οικονομική ανάπτυξη στην περιοχή τους.

3.5. Επικεντρωμένη διεθνής συνεργασία

3.5.1. Η ΕΤΠ, όπως επισημαίνει σε προγενέστερες γνωμοδοτήσεις, ειδικότερα για το πρόγραμμα Tempus II (), επικροτεί τη σταδιακή επέκταση των κοινοτικών προγραμμάτων για την εκπαίδευση, την κατάρτιση και νεότητα στις υποψήφιες χώρες, στο πλαίσιο της στρατηγικής που εφαρμόζεται στη φάση που προηγείται της προσχώρησης και υποστηρίζει το πρόγραμμα Tempus που προετοιμάζει τις χώρες αυτές να συμμετάσχουν στα λοιπά προγράμματα. Η ΕΤΠ επαναλαμβάνει ότι η αυξημένη συνεργασία στους τομείς αυτούς ειδικότερα σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο αποτελεί σημαντικότατη συμβολή για την ενδυνάμωση των οικονομικών, κοινωνικών και δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων που επιτελούνται στις χώρες αυτές.

Μερος ΙΙ: Ένα πιο ολοκληρωμένο σύστημα

3.6. Τα νομικά μέσα

3.6.1. Επικροτούνται οι προτάσεις της Επιτροπής σχετικά με τον καθορισμό ειδικού πλαισίου και κοινών άρθρων για την ανάληψη δραστηριοτήτων στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεότητας διότι έτσι θα υπάρξει μεγαλύτερη συνέπεια όσον αφορά την επίτευξη των βασικών στόχων της Επιτροπής.

3.7. Δημοσιονομικοί πόροι

3.7.1. Η ΕΤΠ συμφωνεί ότι είναι ανάγκη να προβλεφθούν δημοσιονομικοί πόροι που θα συμβαδίζουν με τους στόχους όπως τονίζεται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η δημιουργία μιας Ευρώπης της γνώσης αποτελεί ένα μακρόπνοο πρόγραμμα δράσης με σημαντικότατες συνέπειες για τους πολίτες της Ευρώπης σε μία συγκεκριμένη στιγμή της παγκόσμιας και ευρωπαϊκής ανάπτυξης. Πολλά από τα θέματα που αντιμετωπίζονται αφορούν προβλήματα που έως σήμερα έχουν σταθεί δυσεπίλυτα. Αναγνωρίζεται ότι η εκπαίδευση και η κατάρτιση αποτελούν καίριο σημείο για την αντιμετώπιση ορισμένων από τα ζητήματα αυτά και των προκλήσεων του 21ου αιώνα. Δίχως σημαντικούς δημοσιονομικούς πόρους για τα κοινοτικά προγράμματα δεν θα είναι δυνατόν να αντιμετωπισθούν οι στόχοι προτεραιότητας. Διότι πρόκειται για στόχους εξαιρετικά φιλόδοξους για την επίτευξη των οποίων απαιτούνται οι κατάλληλοι πόροι.

3.7.2. Επιπλέον, όπως επισημαίνει σε προγενέστερες γνωμοδοτήσεις της, η ΕΤΠ εμμένει στην άποψη ότι η επιπρόσθετη χρηματοδότηση έχει ουσιαστική σημασία προκειμένου να υποστηριχθεί η συμμετοχή των συνδεδεμένων χωρών Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και της Κύπρου στα προγράμματα εκπαίδευσης, κατάρτισης και νεότητας.

3.7.3. Η ΕΤΠ επικροτεί την προσπάθεια αποφυγής των κινδύνων αλληλοεπικάλυψης όσον αφορά τη χρηματοδότηση. Η έλλειψη συνοχής και η επικάλυψη μεταξύ σχεδίων έχει συχνά προκαλέσει σπατάλη των πόρων. Και γι' αυτό επικροτείται κάθε προσπάθεια αποφυγής τέτοιων φαινομένων.

3.7.4. Η ΕΤΠ ζητεί εντούτοις να ενθαρρυνθούν τρόποι ζεύξεως με άλλες ευρωπαϊκές πηγές χρηματοδότησης όπου υπάρχει συμπληρωματικότητα ενεργειών προκειμένου οι περιορισμένοι πόροι να χρησιμοποιηθούν όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματικά.

3.7.5. Η ΕΤΠ ζητεί επίσης να προσεχθεί η δυσανάλογη χρηματοδότηση δεδομένου ότι τα μεγαλύτερα και επίσημα όργανα δεν είναι πάντοτε πιο ενδεδειγμένα να αναλάβουν τις δημιουργικές πρωτοβουλίες που απαιτούνται για την ευρύτερη συμμετοχή και την καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού. Επικροτείται κάθε χρηματοδοτικός μηχανισμός που επιτρέπει δικαιότερη κατανομή πόρων σε σχέση με την αποτελεσματικότητα της συμβολής και ενθάρρυνση των πιο καινοτόμων δοκιμαστικών προγραμμάτων.

3.8. Απλουστευμένη εφαρμογή

Βελτιωμένες και απλοποιημένες διαδικασίες

3.8.1. Πρέπει να ενθαρρυνθεί κάθε προσπάθεια απλουστεύσεως των διαδικασιών. Είναι γνωστό ότι πάμπολλες από τις μικρότερες οργανώσεις δεν έχουν τη δυνατότητα ενεργού δράσεως διότι η πρόσβαση στα σχετικά χαμηλά ποσά χρηματοδότησης απαιτεί περίπλοκες και εμπεριστατωμένες διαδικασίες τεκμηρίωσης και γραφειοκρατίας. Η ειρωνεία του πράγματος όμως είναι ότι αυτές συχνά οι μικρές οργανώσεις που είναι πιο κοντά στους τοπικούς πληθυσμούς είναι και οι πιο ενδεδειγμένες για την ανάπτυξη δημιουργικών προγραμμάτων που ανταποκρίνονται στις ανάγκες τους. Θετικές επιδράσεις θα έχει η απλουστευμένη και φιλικότερη πρόσβαση στις κοινοτικές ενισχύσεις καθώς και ένα βελτιωμένο επίπεδο υποστήριξης εκ μέρους των εθνικών υπηρεσιών για την παροχή συμβουλών στους υποψηφίους. Η αποκέντρωση της λήψεως αποφάσεων προς το τοπικό επίπεδο θα βοηθήσει επίσης τη συνοχή και τη συνέπεια της προσέγγισης με καλύτερη αποτίμηση των τοπικών συνθηκών.

3.8.2. Η καθιέρωση μεγαλύτερης ευελιξίας αποτελεί ένα άλλο θετικό στοιχείο των μεταβολών. Η πολυετής χρηματοδότηση και η χρηματοδότηση κατά στάδια θα συμβάλει στη συνοχή των σχετικών υπηρεσιών και θα βοηθήσει στην ανάληψη νέων πρωτοβουλιών.

3.9. Συμπράξεις

3.9.1. Η ΕΤΠ υποστηρίζει την προσέγγιση που προβλέπει μεγαλύτερη συνεργασία και βελτιωμένη διαβούλευση. Η σχέση μεταξύ των τριών συντελεστών που προβλέπονται (πολιτικές αρχές, εκπαιδευτικοί, κοινωνικοί, οικονομικοί και εθελούσιοι οργανισμοί και φορείς που εμπλέκονται στην εφαρμογή) έχουν καίρια σημασία για να εξασφαλισθεί η επιτυχία των στόχων της Επιτροπής.

3.9.2. Οι πολιτικές αρχές σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο στα κράτη μέλη έχουν διαδραματίσει ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο όσον αφορά την ανάπτυξη βιώσιμων πρωτοβουλιών. Έχουν εκφραστεί ανησυχίες κατά το παρελθόν σχετικά με το γεγονός ότι μόλις παύει η κοινοτική ενίσχυση, οι πρωτοβουλίες συχνά σταματούν διότι δεν εμπίπτουν μεταξύ των προτεραιοτήτων των εθνικών κυβερνήσεων. Οι κοινοτικές προτεραιότητες καθώς και οι προτεραιότητες των κρατών μελών πρέπει να έχουν μία ορισμένη συνάφεια προκειμένου οι πρωτοβουλίες να καταστούν βιώσιμες και να ενταχθούν στις βασικές δραστηριότητες.

3.9.3. Πρέπει να ενθαρρυνθούν οι μηχανισμοί για την ενίσχυση του τρίτου παράγοντα δεδομένου ότι πολλές απ' αυτές θεωρούν ότι έχει θυσιαστεί η ανάπτυξη λόγω της διαφοράς μεγέθους και βαρύτητας των εταίρων.

3.9.4. Η ΕΤΠ τονίζει τη στρατηγική σχέση που υπάρχει μεταξύ των τριών αυτών παραγόντων και ο τρόπος αρθρώσεως και διαχειρίσεώς τους από την Επιτροπή θα αποτελέσει καίριο στοιχείο προκειμένου να υλοποιηθεί το όραμα που έχει η Επιτροπή για την Ευρώπη.

4. Παρακολούθηση και αξιολόγηση

4.1. Μολονότι η ΕΤΠ υποστηρίζει τις νέες ρυθμίσεις για την πρόοδο της παρακολούθησης των προγραμμάτων που έχουν ολοκληρωθεί, υπάρχει εδώ ένα ακόμη ζήτημα που συνδέεται και πάλι με το επιθυμούμενο στρατηγικό πλαίσιο που πρέπει να καταρτίσει η Επιτροπή για την κοινοτική δραστηριότητα. Η ΕΤΠ ζητεί να γίνουν οι κατάλληλες ρυθμίσεις προκειμένου η Επιτροπή να είναι σε θέση να παρακολουθεί περιοδικώς τις ίδιες τις επιδόσεις της όσον αφορά τους στρατηγικούς στόχους που έχει θέσει για την περίοδο 2000 έως 2006 έτσι ώστε να αξιολογεί συνεχώς την αποτελεσματικότητά της ενόψει της υλοποιήσεως της στρατηγικής της.

5. Συμπεράσματα

5.1. Η ΕΤΠ επικροτεί το έγγραφο «Για μία Ευρώπη της Γνώσης» και η στάση της είναι θετικότατη απέναντι στη δημιουργία ενός πιο ανοικτού και δυναμικού ευρωπαϊκού εκπαιδευτικού χώρου. Η ΕΤΠ ενστερνίζεται πλήρως την ιδέα ότι πρέπει να γίνει σωστή εκμετάλλευση των σημαντικότατων πόρων που διαθέτει η Ευρώπη για την ανύψωση της ζωής των πολιτών της κατά τον 21ο αιώνα. Η πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση με τη διασύνδεση, εκπαίδευση, κατάρτιση και νεότητα ανταποκρίνεται μέχρις ενός βαθμού στις απαιτήσεις των προβλημάτων που αντιμετωπίζουμε. Η ΕΤΠ ζητεί όμως οι πολιτικές αυτές να αναπτυχθούν βάσει ενός πλαισίου δια βίου μάθησης και με στόχο τη δημιουργία μιας πραγματικά εμπεριεκτικής εκπαιδευτικής πολιτικής για όλους τους πολίτες της Ευρώπης σε όλα τα στάδια της ζωής τους. Οι σημαντικές οικονομικές, κοινωνικές, επιστημονικές και τεχνολογικές αλλαγές που επηρεάζουν τους τρόπους ζωής και εργασίας των πολιτών απαιτούν την ευρύτερη δυνατή πρόσβαση στη μάθηση ολοένα και περισσότερων ατόμων.

5.2. Η ΕΤΠ θα ήθελε επίσης να προσδιορισθεί ένα στρατηγικότερο πλαίσιο το οποίο θα συνδέει τη διατύπωση των στόχων, τις επικεντρωμένες δραστηριότητες και τους εμπλεκόμενους φορείς. Η πρόταση για ένα περιορισμένο αριθμό στόχων για τα προγράμματα που να ανταποκρίνονται στις πολιτικές προτεραιότητες που έχουν προσδιορισθεί από την ΕΕ πρέπει να οδηγήσουν σε μεγαλύτερη συνοχή και αποτελεσματικότερη επίδραση. Η απλουστευμένη διαχείριση και η απλοποίηση των διαδικασιών αποτελεί μία επί πλέον θετική εξέλιξη.

5.3. Η ΕΤΠ επικροτεί επίσης και τις προσπάθειες που καταβάλλονται για την ανάπτυξη συμπράξεων βασισμένων στη συνεργασία. Ας σημειωθεί ότι οι περισσότερες από τις προτάσεις επιδρούν στις τοπικές και περιφερειακές αρχές και γι' αυτό θα πρέπει να ενθαρρυνθεί η πλήρης συμμετοχή στις προτάσεις αυτές. Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές έχουν να διαδραματίσουν καίριο ρόλο στην προαγωγή της δια βίου εκπαίδευσης και θα υποστηρίξουν με ενθουσιασμό την προσπάθεια για μία Ευρώπη της γνώσης.

5.4. Τέλος, η στρατηγική υποστήριξης και η εφαρμογή αποτελούν συνάρτηση του σχετικού κονδυλίου του προϋπολογισμού το οποίο χρειάζεται να είναι ισόμετρο προς τους σκοπούς που εκτίθενται από την Επιτροπή. Οι προτάσεις διαμορφώνουν ένα πλαίσιο γεμάτο προκλήσεις και κίνητρα για την ανάπτυξη σημαντικότατων στρατηγικών που θα οδηγήσουν την Ευρώπη στον 21ο αιώνα. Και αυτό πρέπει να αναγνωρισθεί με τη μορφή μιας ρεαλιστικής χρηματοδότησης για την επίτευξη των συγκεκριμένων στόχων.

Βρυξέλλες, 13 Μαρτίου 1998.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Manfred DAMMEYER

() COM(97) 563 τελικό.

() ΕΕ C 182 της 24.6.1996, σ. 15.

() ΕΕ C 379 της 15.12.1997, σ. 17.

() ΕΕ C 215 της 16.7.1997, σ. 21.

() ΕΕ C 244 της 11.8.1997, σ. 47.

() ΕΕ C 215 της 16.7.1997, σ. 1.

() ΕΕ C 116 της 14.4.1997, σ. 89.

() ΕΕ C 116 της 14.4.1997, σ. 98.

() ΕΕ C 34 της 3.2.1997, σ. 49.