Δεύτερη ετήσια έκθεση

για την εφαρμογή της κοινής δράσης της ΕΕ, της 12ης Ιουλίου 2002 σχετικά με τη συμβολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην καταπολέμηση της αποσταθεροποιητικής συσσώρευσης και διάδοσης φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού (2002/589/ΚΕΠΠΑ) και για την κατάργηση της κοινής δράσης 1999/34/ΚΕΠΠΑ και του προγράμματος της ΕΕ για την παράνομη εμπορία συμβατικών όπλων, του Ιουνίου 1997

(2002/C 330/01)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Στις 26 Ιουνίου 1997, το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης θέσπισε το Πρόγραμμα της ΕΕ για την πρόληψη και την καταπολέμηση της παράνομης εμπορίας συμβατικών όπλων και, στις 12 Ιουλίου 2002, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θέσπισε κοινή δράση σχετικά με τη συμβολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην καταπολέμηση της αποσταθεροποιητικής συσσώρευσης και της ανεξέλεγκτης διάδοσης φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού και για την κατάργηση της κοινής δράσης 1999/34/ΚΕΠΠΑ.

2. Οι συνδεδεμένες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και η Κύπρος και οι χώρες ΕΖΕΣ μέλη του ΕΟΧ έχουν ευθυγραμμισθεί με το εν λόγω Πρόγραμμα και την κοινή δράση.

3. Για την υλοποίηση των στόχων της κοινής δράσης, η ΕΕ ενέτεινε τις προσπάθειές της ώστε να υπάρξει συναίνεση σε περιφερειακά και διεθνή φόρουμ, καθώς και μεταξύ των πληττομένων κρατών. Η ΕΕ διαδραμάτισε ενεργό ρόλο στη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών σχετικά με την παράνομη εμπορία φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού σε όλες τις πτυχές της (Νέα Υόρκη, 9-20 Ιουλίου 2001), η οποία περατώθηκε με την έγκριση προγράμματος δράσης των ΗΕ, καθώς και στις διαπραγματεύσεις του πρωτοκόλλου για την καταπολέμηση της λαθραίας κατασκευής και διακίνησης πυροβόλων όπλων, πυρομαχικών και άλλων σχετικών υλικών, το οποίο συμπληρώνει τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για την καταπολέμηση του διακρατικού οργανωμένου εγκλήματος, που εγκρίθηκε στις 31 Μαΐου 2001 από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών. Η ΕΕ συνέβαλε επίσης με όλες τις δυνάμεις στη διαδικασία έγκρισης του εγγράφου του ΟΑΣΕ περί φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού στο Υπουργικό Συμβούλιο στις 27-28 Νοεμβρίου 2000. Η ΕΕ προέβη επίσης σε πολλές διμερείς επαφές στο πλαίσιο του πολιτικού διαλόγου, επιδιώκοντας να διαμορφώσει διεθνή συναίνεση για τους στόχους τόσο της κοινής δράσης της ΕΕ, όσο και των προαναφερθέντων εγγράφων των ΗΕ και του ΟΑΣΕ.

4. Η παρούσα έκθεση αποτελείται από τρία μέρη. Το μέρος Ι καλύπτει τις εθνικές προσπάθειες αντιμετώπισης των προβλημάτων σχετικά με τα φορητά όπλα στα κράτη μέλη, όπως τη συνεργασία μεταξύ υπηρεσιών, τη νεοεκδοθείσα νομοθεσία και την υποστήριξη της σχετικής έρευνας. Το μέρος ΙΙ ασχολείται με διεθνή μέτρα, όπως την παροχή υποστήριξης σε σχέδια που διεξάγονται από διεθνείς ή περιφερειακούς οργανισμούς ή μη κυβερνητικές οργανώσεις, την παροχή βοηθείας σε πληττόμενα κράτη και τη διοργάνωση διεθνών διασκέψεων. Στο μέρος ΙΙ περιλαμβάνεται επίσης η συνεργασία της ΕΕ με άλλα κράτη. Τέλος, στο μέρος ΙΙΙ εξετάζονται οι προτεραιότητες για μια συστηματικότερη προσέγγιση της βοήθειας της ΕΕ στον τομέα των φορητών όπλων και του ελαφρού οπλισμού (SALW), καθώς και τα διδάγματα της εμπειρίας που έχουν αποκτήσει η ΕΕ και τα κράτη μέλη της σε αυτόν τον τομέα.

5. Η έκθεση καλύπτει τόσο την κοινή δράση όσο και το Πρόγραμμα. Το πεδίο της περιορίζεται, κατ' αρχήν, στο έτος 2001. Πληροφορίες σχετικά με προηγούμενες δραστηριότητες της ΕΕ κατ' εφαρμογή της κοινής δράσης και του Προγράμματος της ΕΕ περιλαμβάνονται στην πρώτη ετήσια έκθεση, καθώς και στη δημοσίευση της Επιτροπής της ΕΕ "Φορητά όπλα και ελαφρύς οπλισμός: Η απάντηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης".

6. Τα σχέδια που σχετίζονται με τα SALW στο πλαίσιο της κοινής δράσης του Συμβουλίου χρηματοδοτούνται μέσω του προϋπολογισμού ΚΕΠΠΑ βάσει συγκεκριμένου άρθρου περί "αφοπλισμού και μη διάδοσης". Η υλοποίηση των σχεδίων ΚΕΠΠΑ εκτελείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Οι πιθανοί ενδιαφερόμενοι κ.λπ. πρέπει να απευθυνθούν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για οδηγίες ή άλλες πληροφορίες σχετικά με τις διαδικασίες για τα σχέδια που σχετίζονται με τα SALW μέσω του προϋπολογισμού ΚΕΠΠΑ ή να απευθυνθούν στα εθνικά σημεία επαφής. Εφιστάται η προσοχή των ενδιαφερομένων στο συνημμένο παράρτημα, το οποίο περιλαμβάνει τα σημεία επαφής SALW εντός της ΕΕ.

ΜΕΡΟΣ Ι

ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΑ ΦΟΡΗΤΑ ΟΠΛΑ

Ι.Α. Συνεργασία, συντονισμός και ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ διοικητικών υπηρεσιών και υπηρεσιών επιβολής του νόμου κ.λπ.

7. Στην Ιταλία, η ad hoc Ομάδα Φορητών Όπλων και Ελαφρού Οπλισμού, η οποία δημιουργήθηκε τον Ιούνιο του 2000, λειτουργεί υπό το συντονισμό του Υπουργείου Εξωτερικών και περιλαμβάνει εκπροσώπους όλων των αρμόδιων υπουργείων και υπηρεσιών επιβολής του νόμου, καθώς και εκπρόσωπο του ενδιαφερόμενου Εθνικού Βιομηχανικού Συνδέσμου, συνεδρίασε τέσσερις φορές στη διάρκεια του έτους δίνοντας ιδιαίτερο βάρος στις προπαρασκευαστικές εργασίες της Διάσκεψης των ΗΕ αλλά και στις επακόλουθες. Εν προκειμένω, έγινε μια πρώτη εξέταση του θέματος των μεσαζόντων (πρακτόρων) στο εμπόριο όπλων - το οποίο δεν έχει ακόμα ρυθμιστεί νομοθετικά - αλλά και των απαιτήσεων για την κύρωση του πρωτοκόλλου των Ηνωμένων Εθνών για τα πυροβόλα όπλα.

8. Έχοντας επίγνωση της αποσταθεροποίησης που προκαλεί η υπερβολική συσσώρευση SALW στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, οι ελληνικές διοικητικές υπηρεσίες και υπηρεσίες επιβολής του νόμου ενσωμάτωσαν νέες μορφές και μεθόδους αμοιβαίας συνεργασίας, με θετικά αποτελέσματα για τη διεξαγωγή των συνοριακών ελέγχων. Επίσης, το Υπουργείο Δημοσίας Τάξεως συνέστησε μια εθνική κεντρική αρχή για την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με όλες τις συναλλαγές για SALW. Η αρχή αυτή βρίσκεται στο στάδιο της ανάπτυξης ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων η οποία θα διευκολύνει την ανταλλαγή πληροφοριών για τα SALW με τις άλλες αρμόδιες αρχές στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Ι.Β. Πρόσφατη νομοθεσία, επανεξετάσεις της πρακτικής λειτουργίας της υφισταμένης νομοθεσίας

9. Τα κράτη μέλη υπέβαλαν τις ακόλουθες πληροφορίες:

10. Η εθνική νομοθεσία της Αυστρίας σχετικά με τις εισαγωγές, τις εξαγωγές και τη διαμετακόμιση πολεμικού υλικού τροποποιήθηκε προκειμένου να περιλάβει την πρακτόρευση πολεμικού υλικού και τις λειτουργικές διατάξεις του Κώδικα Συμπεριφοράς της ΕΕ όσον αφορά την εξαγωγή όπλων της 8ης Ιουνίου 1998 (Gesetzblatt Ι. αριθ. 57 της 10ης Ιουνίου 2001).

11. Η διαμετακόμιση εμπορευμάτων δια μέσου των Κάτω Χωρών καλύπτεται από το Νόμο περί εισαγωγών και εξαγωγών και από το Νόμο περί όπλων και πυρομαχικών. Και οι δύο νόμοι τροποποιήθηκαν το 2001 προκειμένου να βελτιωθεί ο έλεγχος της διαμετακόμισης στρατιωτικού υλικού. Ο Νόμος περί εισαγωγών και εξαγωγών είναι εφαρμοστέος και στη διαμετακόμιση "στρατιωτικού υλικού" σε χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο τροποποιημένος Νόμος περί όπλων και πυρομαχικών ρυθμίζει τη διαμετακόμιση "όπλων και πυρομαχικών" στα κράτη μέλη της ΕΕ. Το νέο σύστημα χορήγησης αδειών για τη διαμετακόμιση του υλικού αυτού τέθηκε σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2002.

12. Δυνάμει του τροποποιημένου Νόμου περί εισαγωγών και εξαγωγών και της λειτουργικής παράγωγης νομοθεσίας του είναι υποχρεωτική η ειδοποίηση των ολλανδικών αρχών σε περίπτωση που η διαμετακόμιση αφορά πυροβόλα όπλα και ελαφρύ οπλισμό ορισμένων τύπων στρατιωτικού σχεδιασμού, όπως οι όλμοι ή οι εκτοξευτές πυραύλων. Ο κατάλογος όπλων για τον οποίο ισχύει η εν λόγω υποχρέωση ειδοποίησης είναι παρόμοιος με τον κατάλογο που επισυνάπτεται στην κοινή δράση της ΕΕ.

13. Ο τροποποιημένος Νόμος περί όπλων και πυρομαχικών κατέστη εφαρμοστέος στην εξαγωγή ή τη διαμετακόμιση "όπλων και πυρομαχικών" στα κράτη μέλη της ΕΕ και συνεχίζει να ισχύει και για την εισαγωγή αυτού του υλικού. Για κάθε τέτοια εξαγωγή, διαμετακόμιση ή εισαγωγή απαιτείται άδεια. Σε περίπτωση εξαγωγής ή διαμετακόμισης, δεν χορηγείται άδεια εάν ο υποψήφιος αδυνατεί να αποδείξει ότι οι αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους της ΕΕ για το οποίο προορίζονται τα όπλα ή τα πυρομαχικά δεν έχουν αντίρρηση για την παρουσία του υλικού αυτού στο έδαφός τους.

14. Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου κατέθεσε τις 26 Ιουνίου στο Κοινοβούλιο νομοσχέδιο περί ελέγχου των εξαγωγών, το οποίο παρέχει νέο νομοθετικό πλαίσιο για τον έλεγχο των εξαγωγών. Αυτό ακολούθησε τη δημοσίευση προσχεδίου νόμου στις 29 Μαρτίου για δημόσια διαβούλευση. Το νομοσχέδιο θα ενισχύσει το υφιστάμενο καθεστώς ελέγχου των εξαγωγών και μεταξύ των μέτρων που εισάγει περιλαμβάνονται νέες εξουσίες όσον αφορά τον έλεγχο της παράνομης εμπορίας και της πρακτόρευσης. Η κοινοβουλευτική εξέταση των προτάσεων της κυβέρνησης θα ολοκληρωθεί εντός του 2002.

15. Οι βρετανικές τελωνειακές υπηρεσίες αναθεώρησαν τους ελέγχους που διενεργούν στους ανεγνωρισμένους οπλεμπόρους με στόχο να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος διαρροής στην παράνομη αγορά.

16. Το 2001, οι ισπανικές αρχές συνέταξαν νέο κανονισμό σχετικά με το εξωτερικό εμπόριο αμυντικού εξοπλισμού και αγαθών διπλής χρήσης, ο οποίος αναμένεται να τεθεί σε ισχύ το 2002. Ο κανονισμός αυτός καθιστά απαραίτητη για όλες τις εξαγωγές αμυντικού εξοπλισμού και αγαθών διπλής χρήσης τη χορήγηση αδείας από τον αρμόδιο κρατικό οργανισμό, μεταξύ άλλων στις εξής περιπτώσεις:

- όταν τα προς εξαγωγή αγαθά έχουν ως προορισμό, ή αγοραστή, χώρα υποκείμενη σε απαγόρευση αποστολής όπλων επιβεβλημένη από το Συμβούλιο της ΕΕ, τον ΟΑΣΕ ή δεσμευτικό ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας των ΗΕ. Το αυτό ισχύει και για τα αγαθά που δεν συγκαταλέγονται στον επίσημο κατάλογο αμυντικού εξοπλισμού, όταν η εξαγωγή τους ενδέχεται να παραβιάσει τις αρχές της εν λόγω απαγόρευσης αποστολής όπλων.

- όταν οι αρμόδιες αρχές πιστεύουν ότι τα προς εξαγωγή αγαθά προορίζονται ή ενδέχεται να προορίζονται για τελική στρατιωτική χρήση, εν συνόλω ή εν μέρει.

- όταν οι αρμόδιες αρχές πιστεύουν ότι τα προς εξαγωγή αγαθά θα χρησιμοποιηθούν ή ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν, συνολικά ή μερικά, ως εξαρτήματα ή συστατικά μέρη αμυντικού εξοπλισμού που περιλαμβάνεται στον επίσημο κατάλογο αμυντικού εξοπλισμού.

17. Οι κανόνες αυτοί συνιστούν περισυλλεκτική ρήτρα.

18. Δυνάμει του νέου κανονισμού, οι αρμόδιες αρχές θα αρνούνται τη χορήγηση αδείας για συναλλαγές αστυνομικού εξοπλισμού και εξοπλισμού ασφαλείας όταν υπάρχουν λόγοι να πιστεύεται ότι θα χρησιμοποιηθεί για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων ή κατ' οποιοδήποτε τρόπο αντίθετο προς την εγγενή αξιοπρέπεια του ανθρώπου.

19. Ο νέος κανονισμός υποχρεώνει τους επιχειρηματίες που είναι υπεύθυνοι για τις συναλλαγές αυτές να εγγραφούν στο "μητρώο ειδικών συναλλασσομένων".

20. Επιπλέον, ο νέος κανονισμός ισχύει όχι μόνο για τις εξαγωγές από το ισπανικό έδαφος αλλά για όλες τις δραστηριότητες που διεξάγονται στο ισπανικό έδαφος, συμπεριλαμβανομένης της πρακτόρευσης, της διαμετακόμισης, της μεταφοράς, της βοήθειας στη διαπραγμάτευση των εν λόγω συναλλαγών ή κάθε άλλης βοήθειας οιασδήποτε μορφής προς αυτές τις συναλλαγές.

21. Στο Βέλγιο, νομοσχέδιο τροποποίησης του Νόμου της 5ης Αυγούστου 1991 περί εισαγωγής, εξαγωγής και διαμετακόμισης όπλων, πυρομαχικών και εξοπλισμού ειδικά για στρατιωτική χρήση και σχετικής τεχνολογίας κατατέθηκε το 2000 και συζητήθηκε εκτενώς στη Βουλή των Αντιπροσώπων και στη Γερουσία κατά το 2001 (εγκρίθηκε από τη βελγική Γερουσία στις 16 Μαΐου 2002). Το πεδίο αυτού του νέου νόμου διευρύνθηκε προκειμένου να περιλάβει διατάξεις σχετικά με τη πρακτόρευση. Το άρθρο 10 ορίζει: "Ουδείς Βέλγος ή αλλοδαπός που διαμένει ή ασκεί εμπόριο στο Βέλγιο δύναται, επ' ανταλλάγματι ή δωρεάν, ανεξαρτήτως προέλευσης ή προορισμού των εμπορευμάτων και εισόδου τους ή όχι στο βελγικό έδαφος, να εμπορεύεται, να εξάγει ή να παραδίδει στο εξωτερικό ή να έχει στην κατοχή του για τέτοιο σκοπό, όπλα, πυρομαχικά ή εξοπλισμό ειδικά για στρατιωτική χρήση ή σχετική τεχνολογία, ούτε να ενεργεί ως μεσάζων σε τέτοιες δραστηριότητες χωρίς σχετική αδεία εκδοθείσα από το Υπουργείο Δικαιοσύνης."

22. Ο όρος "μεσάζων" ορίζεται ως εξής: "Μεσάζων είναι οποιοσδήποτε, επ' ανταλλάγματι ή δωρεάν, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για τη σύναψη σύμβασης αντικείμενο της οποίας είναι η εμπορία, εξαγωγή ή παράδοση στο εξωτερικό ή κατοχή για τέτοιο σκοπό, όπλων, πυρομαχικών ή εξοπλισμού ειδικά για στρατιωτική χρήση ή σχετικής τεχνολογίας, ανεξαρτήτως προέλευσης ή προορισμού των εμπορευμάτων και εισόδου τους ή όχι στο βελγικό έδαφος, ή οποιοσδήποτε συνάπτει τέτοια σύμβαση όπου η μεταφορά πραγματοποιείται από τρίτον."

23. Στη Γαλλία επίκειται η υλοποίηση του στόχου της μεταρρύθμισης του εσωτερικού δικαίου για την πρακτόρευση και τις διαμεσολαβητικές δραστηριότητες.

24. Το κύριο μέτρο που θεσπίστηκε στο εσωτερικό δίκαιο συνίσταται στη μεταρρύθμιση του καθεστώτος που εφαρμόζεται στους πράκτορες και άλλους μεσάζοντες που ενέχονται στο εμπόριο όπλων και πολεμικού υλικού.

25. Μόλις τέθηκε σε ισχύ το διάταγμα σχετικά με τους κανόνες αδειοδότησης για τις δραστηριότητες πρακτόρευσης, καταρτίστηκαν τα κείμενα εφαρμογής για την αποτελεσματική υλοποίηση του νέου καθεστώτος.

26. Το νομοσχέδιο περί κανόνων αδειοδότησης (ή χορήγησης αδείας) των δραστηριοτήτων πρακτόρευσης έχει κατατεθεί στο Κοινοβούλιο και πρόκειται να συζητηθεί κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2002. Δύο τύποι αδειών προβλέπονται: μια γενική άδεια που καλύπτει διάφορες δραστηριότητες με σταθερές προϋποθέσεις και μια μεμονωμένη άδεια που καλύπτει μόνο μία δραστηριότητα διαμεσολάβησης ή πρακτόρευσης. Ο νόμος εκτείνεται πέρα από τα SALW αφού καλύπτει όλα τα όπλα και το στρατιωτικό υλικό που προσδιορίζονται από τους εθνικούς κανόνες.

27. Κατά την ιταλική νομοθεσία, η κατηγορία των SALW διαιρείται σε δύο υποκατηγορίες: κοινά πυροβόλα όπλα και όπλα για στρατιωτική χρήση. Αυτά διέπονται από διαφορετικούς νόμους η εφαρμογή των οποίων εμπίπτει, αντιστοίχως, στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Εσωτερικών και του Υπουργείου Αμύνης. Οι διαδικασίες για την έκδοση άδειας εισαγωγής, εξαγωγής και διαμετακόμισης στρατιωτικού οπλισμού εμπίπτουν στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Εξωτερικών σε συμφωνία με το Υπουργείο Αμύνης. Ο ιταλικός Νόμος περί εξαγωγής όπλων (Νόμος 185/1990) περιείχε ήδη τα κριτήρια που περιλαμβάνονται στον Κώδικα Συμπεριφοράς της ΕΕ της 8 Ιουνίου 1998.

28. Ο Κώδικας Συμπεριφοράς της ΕΕ σχετικά με τις εξαγωγές όπλων αποτελεί τη βάση της αξιολόγησης των αιτήσεων αδειών για την εξαγωγή SALW. Το ίδιο και για τις κατηγορίες πυροβόλων όπλων - των περιλαμβανόμενων στον κοινό κατάλογο της ΕΕ - τα οποία υπόκεινται στον έλεγχο του Υπουργείου Εσωτερικών.

29. Το 2001 δεν θεσπίστηκε νέα νομοθεσία σχετικά με τα SALW. Ωστόσο, μετά το κάλεσμα της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής τον Οκτώβριο του 2000 "... να ενισχύσει, και σε εθνικό επίπεδο, τα μέτρα που αποσκοπούν στην εντατικοποίηση ή τον καλύτερο συντονισμό των προσπαθειών για την καταπολέμηση του εμπορίου φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού ...", ο έλεγχος των διαδικασιών εισαγωγής και εξαγωγής SALW, ειδικά των πυροβόλων όπλων, ενισχύθηκε με τη σύσταση μηχανισμών στενότερης συνεργασίας μεταξύ των ενδιαφερόμενων υπουργείων (Εξωτερικών, Εσωτερικών και Αμύνης).

30. Πρόταση τροποποίησης του Νόμου περί εξαγωγής και διαμετακόμισης αμυντικού υλικού προκειμένου να συμπεριλάβει τη πρακτόρευση όπλων προετοιμάζεται στη Φινλανδία.

31. Η Δανία δεν θέσπισε νέα νομοθεσία για τα φορητά όπλα κατά το 2001. Ωστόσο, συστάθηκε διυπουργική επιτροπή υπό την αιγίδα του Υπουργείου Δικαιοσύνης με σκοπό την εξέταση της νομοθεσίας περί όπλων και εκρηκτικών υλών με ιδιαίτερη εστίαση στις εξαγωγές όπλων. Η Επιτροπή θα εξετάσει επίσης πιθανά μέτρα για τον έλεγχο της πρακτόρευσης όπλων.

32. Η Σουηδία δεν θέσπισε νέα νομοθεσία κατά το 2001.

33. Η Ιρλανδία δεν παράγει φορητά όπλα. Για την εισαγωγή και εξαγωγή φορητών όπλων σε χώρες της ΕΕ απαιτείται άδεια σύμφωνα με τη νομοθεσία περί πυροβόλων όπλων του 1925 και του 1964 και τους κανονισμούς ΕΚ περί (απόκτησης και κατοχής) όπλωv και πυρoμαχικώv του 1993. Οι εξαγωγές σε όλες τις χώρες υπάγονται επίσης στο Νόμο του 1983 περί ελέγχου των εξαγωγών και τα βάσει αυτού διατάγματα, καθώς και στις διεθνείς υποχρεώσεις και ευθύνες που προκύπτουν από τη συμμετοχή στα ΗΕ, την ΕΕ, τον ΟΑΣΕ και άλλους οργανισμούς που συνεπάγονται ρύθμιση των εξαγωγών.

34. Η Ελλάδα δεν έχει τροποποιήσει τη νομοθεσία της περί όπλων (Νόμος 2168/1993) που προβλέπει αυστηρά μέτρα και σύστημα χορήγησης αδειών για όλες τις συναλλαγές επί όπλων (εισαγωγή, εξαγωγή, διαμετακόμιση και μεταφόρτωση). Τα αρμόδια υπουργεία διεξάγουν διαβουλεύσεις για την τροποποίηση του νόμου σύμφωνα με τις ληφθείσες αποφάσεις στα πλαίσια των ΗΕ, της ΕΕ, του ΟΑΣΕ και του Διακανονισμού Wassenaar. Επιπλέον, σύμφωνα με το νέο Νόμο 2928/2001 "για την προστασία του πολίτη από αξιόποινες πράξεις εγκληματικών οργανώσεων", η παράνομη κατασκευή ή κατοχή SALW και πυρομαχικών τιμωρείται με κάθειρξη μέχρι δέκα ετών.

Ι.Γ. Κατάρτιση των διοικητικών υπηρεσιών και των υπηρεσιών επιβολής του νόμου

35. Οι ισπανικές υπηρεσίες επιβολής του νόμου διοργανώνουν για τους υπαλλήλους τους ετήσιους κύκλους μαθημάτων σχετικά με την εγκληματική χρήση των πυροβόλων όπλων και των εκρηκτικών υλών. Πρόκειται για τακτικά σεμινάρια για την επικαιροποίηση των πληροφοριών και την ενημέρωση των υπαλλήλων σχετικά με το θέμα αυτό, καθώς και σχετικά με πληροφορίες όσον αφορά την τεχνολογία που εφαρμόζεται στα όπλα και τις εκρηκτικές ύλες.

Ι.Δ. Άλλες πρωτοβουλίες ή δραστηριότητες, π.χ. υποστήριξη της σχετικής έρευνας και μέτρα εσωτερικής ασφάλειας και διαφάνειας

36. Τα κράτη μέλη ανέφεραν επίσης άλλες πρωτοβουλίες και δραστηριότητες για την καταπολέμηση της συσσώρευσης και της ανεξέλεγκτης διάδοσης και για την πρόληψη της παράνομης εμπορίας φορητών όπλων, όπως λόγου χάρη την υποστήριξη ερευνητικών προγραμμάτων ή τα μέτρα εσωτερικής ασφάλειας σχετικά με τον έλεγχο των SALW ή τα μέτρα διαφάνειας που απευθύνονται στο ευρύ κοινό.

Μέτρα εσωτερικής ασφάλειας σχετικά με τα SALW

37. Οι ισπανικές αρμόδιες αρχές, με συντονισμό της Κεντρικής Επιθεώρησης Όπλων και Εκρηκτικών Υλών της Guardia Civil, κατέσχεσαν 42739 παράνομα πυροβόλα όπλα εντός το 2001. Από αυτά, 17978 καταστράφηκαν, ενώ 24761 δημοπρατήθηκαν ή αξιοποιήθηκαν για άλλη, νόμιμη χρήση.

38. Στη διάρκεια του 2001, οι ισπανικές αρχές πραγματοποίησαν 10.846 επιθεωρήσεις σε εγκαταστάσεις παραγωγής ή αποθήκευσης πυροβόλων όπλων (μεταξύ των οποίων εργοστάσια, εμπορικές επιχειρήσεις, σκοπευτήρια, επιχειρήσεις ιδιωτικής προστασίας κ.λπ.). Το 2001 επιθεωρήθηκαν 19664 εγκαταστάσεις παραγωγής ή αποθήκευσης εκρηκτικών υλών.

39. Κατά την περίοδο 2001/02, η τελωνειακή υπηρεσία πραγματοποίησε μια σειρά επισκέψεων ευαισθητοποίησης στο ελεγκτικό προσωπικό των λιμανιών και αερολιμένων με στόχο τη αμείωτη συνέχιση των προσπαθειών υψηλής προτεραιότητας για την καταστολή του λαθρεμπορίου και τον έλεγχο, οι οποίες καταβάλλονται σε σχέση με τις εξαγωγές όπλων.

40. Το 2001, τα εξής SALW που βρίσκονταν στην κατοχή του κράτους και προσδιορίστηκαν ως πλεονασματικά ή/και κατασχεθέντα καταστράφηκαν από τον ιταλικό στρατό με τη μέθοδο της τήξης: 377 περίστροφα και επαναληπτικά πιστόλια (Beretta m51), 2070 τουφέκια και καραμπίνες (1070 mab + 1000 Garand t2), 329 φορητοί εκτοξευτές αντιαρματικών βλημάτων και πυραύλων (μπαζούκας 88 mm).

41. Το ποσοστό της συνολικής αξίας των αδειών εξαγωγής που χορηγήθηκαν από τη Γερμανία για SALW ως τμήμα της συνολικής αξίας των αδειών για εξαγωγές όπλων ήταν πολύ χαμηλό, αφορούσε δε κυρίως την ΕΕ, το ΝΑΤΟ και ανάλογες χώρες. Οι εθνικοί περιορισμοί αξιοποιήθηκαν για την εκπόνηση οικολογικών και οικονομικών μεθόδων μαζικής καταστροφής των SALW.

Υποστήριξη της σχετικής έρευνας

42. Το 2001, η Σουηδία υποστήριξε τα ακόλουθα σχέδια στο Διεθνές Ινστιτούτο Ερευνών Ειρήνης της Στοκχόλμης (SIPRI):

- "Στοιχεία Στρατιωτικών Δαπανών για τις χώρες της Αφρικής", 1 εκατομμύριο κορώνες. Το σχέδιο άρχισε το 1999 και περατώθηκε τον Ιούλιο του 2001.

- "Συγκρούσεις και κινήσεις φορητών όπλων", 480000 κορώνες. Σκοπός του σχεδίου αυτού είναι η συγκέντρωση πληροφοριών για τις ροές όπλων σε περιοχές συγκρούσεων, σε συνεργασία με την "Επιθεώρηση Φορητών Όπλων" που έχει έδρα την Ελβετία. Το σχέδιο άρχισε το 2000 και συνεχίζεται ακόμα.

- "Βάση δεδομένων του Διαδικτύου σχετικά με τους ευρωπαϊκούς ελέγχους εξαγωγών συμβατικών όπλων", 1,5 εκατομμ. κορώνες. Στόχος του σχεδίου είναι η πληροφόρηση και η επαλήθευση του Κώδικα Συμπεριφοράς της ΕΕ σχετικά με τις εξαγωγές όπλων, με επίκεντρο την Ανατολική και την Κεντρική Ευρώπη. Το σχέδιο άρχισε το Μάρτιο 1998 και συνεχίζεται ακόμα.

Διεξαγόμενα μέτρα διαφάνειας που απευθύνονται στο ευρύ κοινό

43. Τον Ιούλιο του 2001, το Ηνωμένο Βασίλειο δημοσίευσε την τέταρτη Ετήσια Έκθεσή του σχετικά με τους Ελέγχους Στρατηγικών Εξαγωγών, που καλύπτει το ημερολογιακό έτος 2000. Περιλάμβανε δε ακόμα μεγαλύτερη εξειδίκευση και λεπτομέρειες απ' ό,τι στο παρελθόν σχετικά με τη βρετανική πολιτική για τα φορητά όπλα και για τις εξαγωγές συμβατικών όπλων εν γένει.

44. Το Υπουργείο Αμύνης της Γαλλίας δημοσίευσε έκθεση προς το Κοινοβούλιο σχετικά με τις γαλλικές εξαγωγές (δημοσιεύθηκε το Φεβρουάριο 2002). Στην έκθεση σκιαγραφείται το νομικό πλαίσιο που συνέστησε η Γαλλία για τον ακριβή έλεγχο των γαλλικών εξαγωγών όπλων και, γενικότερα, την προσέγγιση που ακολουθεί όσον αφορά τις εξαγωγές, τηρώντας παράλληλα τις ευρωπαϊκές και διεθνείς υποχρεώσεις της (κοινή δράση, κώδικας συμπεριφοράς, διακανονισμός Wassenaar κ.λπ.). Η έκθεση περιγράφει επίσης τους μηχανισμούς διαβουλεύσεων, τις εγγυήσεις διαφάνειας και τις ρυθμίσεις για την εφαρμογή των εμπάργκο που κηρύσσουν τα ΗΕ ή η Ευρωπαϊκή Ένωση. Η έκθεση προς το Κοινοβούλιο αξιολογεί επίσης τη δράση της γαλλικής κυβέρνησης όσον αφορά τον έλεγχο των εξαγωγών. Παρέχει ποσοτικές συνόψεις και στατιστικές για αιτήσεις εξαγωγών, προγενέστερες εγκρίσεις, απορρίψεις και χορήγηση αδειών για την εξαγωγή στρατιωτικού υλικού. Παρέχει επίσης λεπτομερή ταξινόμηση των γαλλικών εξαγωγών όπλων κατά το 2000, καθώς και χωριστό κεφάλαιο για τα φορητά όπλα και τον ελαφρύ οπλισμό.

45. Η έκθεση διατίθεται στο Διαδίκτυο: http://www.defense.gouv.fr http://www.defense.gouv.fr, στο σημείο "Actualités" και εν συνεχεία "Tous les dossiers en ligne".

46. Φυλλάδιο με τίτλο "Φορητά όπλα και ελαφρύς οπλισμός: Η δράση της Γαλλίας: αποτροπή - έλεγχος - καταστροφή" δημοσιεύθηκε το 2001. Το φυλλάδιο, που δημοσιεύθηκε επ' ευκαιρία της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών στα γαλλικά και στα αγγλικά και διανεμήθηκε ευρέως, ενημερώνει ένα πλατύ κοινό για τη δράση της Γαλλίας στον συγκεκριμένο τομέα.

47. Ο διάλογος με τις ιταλικές ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται σε αυτόν τον τομέα προχώρησε κι άλλο εντός του 2001. Το Υπουργείο Εξωτερικών υποστήριξε τη διεξαγωγή μελέτης σχετικά με την ιταλική παραγωγή και εξαγωγή φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού, η οποία ολοκληρώθηκε στο τέλος του έτους και δημοσιεύθηκε στις αρχές του 2002.

ΜΕΡΟΣ ΙΙ

ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΑ ΦΟΡΗΤΑ ΟΠΛΑ

48. Σε διεθνές επίπεδο, αναλαμβάνουν δράσεις τόσο η ΕΕ όσο και τα μεμονωμένα κράτη μέλη. Παρασχέθηκαν, σχετικά, οι ακόλουθες πληροφορίες.

ΙΙ.Α. Δράση της ΕΕ

49. Η ΕΕ αναπτύσσει δραστηριότητα όσον αφορά την παροχή βοηθείας καθώς και τη συνεργασία με κράτη και διεθνείς και περιφερειακές οργανώσεις.

ΙΙ.Α.1. Σχέδια που υποστηρίζονται από την ΕΕ

50. Από το 1999, το Συμβούλιο εξέδωσε 8 εκτελεστικές αποφάσεις για την εφαρμογή της κοινής δράσης μέσω της χρηματοδότησης σχεδίων που σχετίζονται με τα SALW: τριών το 1999, δύο το 2000 και τριών το 2001. Τα σχέδια αυτά χρηματοδοτούνται μέσω του προϋπολογισμού ΚΕΠΠΑ βάσει συγκεκριμένου άρθρου περί "αφοπλισμού και μη διάδοσης" και η υλοποίησή τους εκτελείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το συνολικό ποσό που αναλήφθηκε για αυτές τις δράσεις είναι 5553200 ευρώ.

51. Τα τρία σχέδια που έλαβαν κεφάλαια ΚΕΠΠΑ της ΕΕ κατά τη διάρκεια του 2001 είναι τα ακόλουθα:

- Στις 15 Νοεμβρίου 2001, το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση 2001/796/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου για τη συνέχιση της συμβολής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην καταπολέμηση της αποσταθεροποιητικής συσσώρευσης και διάδοσης φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού στην Καμπότζη. Η εν λόγω απόφαση παρέχει περαιτέρω ενωσιακή χρηματοδότηση 1768200 ευρώ για τη συνέχιση και την επέκταση του συγκεκριμένου εν εξελίξει σχεδίου, με ολοκληρωτικό σχεδιασμό και διαχείριση της ΕΕ, και το οποίο άρχισε το 1999 με αρχικό προϋπολογισμό για το έτος εκείνο 500000 ευρώ. Το 2001, το σχέδιο αξιολογήθηκε και ελέγχθηκε από εξωτερικό ελεγκτή, τον δόκτωρα Owen Greene, ο οποίος το χαρακτήρισε "ιδιαίτερα επιτυχές". Το 2001, το Συμβούλιο αποφάσισε να διορίσει διαχειριστή σχεδίου τον κ. David De Beer ως διάδοχο του Ταξιάρχου Henny van der Graaf, μετά τη συνταξιοδότηση του τελευταίου, ο οποίος διαχειρίστηκε το σχέδιο από την έναρξή του το Μάρτιο του 2000.

- Στις 12 Μαρτίου 2001, το Συμβούλιο ενέκρινε τη συμβολή της ΕΕ στην καταπολέμηση του προβλήματος των φορητών όπλων στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική μέσω των σχεδίων του Περιφερειακού Κέντρου των Ηνωμένων Εθνών για την Ειρήνη, τον Αφοπλισμό και την Ανάπτυξη στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική, που εδρεύει στη Λίμα (Περού). Η συνδρομή αυτή αποσκοπεί στο να βοηθήσει το Κέντρο στις δραστηριότητές του για κατάρτιση τελωνειακών και αστυνομικών υπαλλήλων μέσω κατάλληλης εκπαίδευσης, καθώς και στο σχέδιο για την παροχή εξοπλισμού με σκοπό τη συγκρότηση βάσεων δεδομένων σχετικά με την συσσώρευση και τη μεταφορά φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού στην περιοχή. Το σχέδιο συμβάλλει στην εφαρμογή της διαμερικανικής σύμβασης για την καταπολέμηση της παράνομης κατασκευής και διακίνησης πυροβόλων όπλων, πυρομαχικών, εκρηκτικών υλών και άλλων σχετικών υλικών του Οργανισμού Αμερικανικών Κρατών (OAK). Η συμβολή της ΕΕ ανέρχεται σε 345000 ευρώ (απόφαση 2001/200/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου).

- Στις 29 Νοεμβρίου 2001, το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση 2001/850/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, της 29ης Νοεμβρίου 2001, σχετικά με τη συνέχιση της συμβολής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην καταπολέμηση της αποσταθεροποιητικής συσσώρευσης και διάδοσης φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού στην Αλβανία. Με την απόφαση αυτή χορηγήθηκαν 550.000 ευρώ στην επιχείρηση του ΠΑΗΕ "Σχέδιο ελέγχου των φορητών όπλων και του ελαφρού οπλισμού (SALWC) στην Αλβανία" και προορίζονται για δύο εγχώριους και έναν διεθνή εμπειρογνώμονα για ένα έτος, καθώς και για 11 οχήματα που χρειάζονται για την εκτέλεση της επιχείρησής τους.

ΙΙ.Α.2. Συνεργασία της ΕΕ με άλλα κράτη

52. Κατά τη Διάσκεψη Κορυφής ΕΕ-ΗΠΑ της 17ης Δεκεμβρίου 1999, αποφασίσθηκε να συσταθεί ομάδα για τα SALW για τη διεξαγωγή τακτικών ανταλλαγών σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων με στόχο τη μεγαλύτερη συνεργασία και ανταλλαγή πληροφοριών και την αξιολόγηση της προόδου που σημειώνουν η ΕΕ και οι ΗΠΑ σε θέματα φορητών όπλων. Η ομάδα πραγματοποιεί τουλάχιστον μια συνεδρίαση ανά Προεδρία της ΕΕ. Στη συνεδρίαση του Ιουνίου 2001 επικεντρώθηκε στις προετοιμασίες για τη Διάσκεψη των ΗΕ κατά το 2001. Στα πλαίσια των προετοιμασιών για τη Διάσκεψη αυτή, η Τρόικα της ΕΕ προέβη επίσης σε αριθμό ανεπίσημων συνεδριάσεων με τις ΗΠΑ. Στη συνεδρίαση του Δεκεμβρίου 2001, η ομάδα εστίασε την προσοχή της στην αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της Διάσκεψης των ΗΕ, και στην εξέταση τρόπων επίτευξης προόδου στη συνεργασία για την εφαρμογή του Προγράμματος Δράσης. Συζητήθηκε επίσης το θέμα της προσαρμογής της κοινής δήλωσης ΕΕ-ΗΠΑ σχετικά με τα SALW και του κοινού σχεδίου δράσης για τα SALW στα σημερινά δεδομένα.

53. Εν συνεχεία της δήλωσης της Διάσκεψης Κορυφής ΕΕ-Καναδά για τη σύσταση κοινής ομάδας εργασίας για τα φορητά όπλα, στις 16 Δεκεμβρίου 1999, η ομάδα συνεδριάζει κάθε εξάμηνο. Το 2001, η ομάδα συνεδρίασε δύο φορές, το Μάιο και το Νοέμβριο. Πραγματοποιήθηκαν επίσης ανεπίσημες συνεδριάσεις με τον Καναδά. Στις 15-16 Μαΐου 2001, πραγματοποιήθηκε στην Οτάβα εργαστήριο ΕΕ-Καναδά με τίτλο "Καταστροφή φορητών όπλων και ελαφρού εξοπλισμού στο πλαίσιο επιχειρήσεων στήριξης της ειρήνης".

54. Το 1998, η ΕΕ και η Αναπτυξιακή Κοινότητα της Μεσημβρινής Αφρικής (SADC) ενέκριναν το περιφερειακό Πρόγραμμα Δράσης σχετικά με τον ελαφρό οπλισμό και την παράνομη εμπορία, που παρέχει ένα πλαίσιο δράσης όσον αφορά, μεταξύ άλλων, την παράνομη εμπορία, την ενίσχυση των νομικών ελέγχων στις μεταφορές όπλων, τη συλλογή και απομάκρυνση των όπλων από την κοινωνία και την ενίσχυση της διαφάνειας. Το 1999, δημιουργήθηκε ομάδα ΕΕ-SADC για τα φορητά όπλα, η οποία συνεδρίασε για πρώτη φορά τον Ιούνιο του 2000. Κατά τη δεύτερη συνεδρίασή της τον Απρίλιο του 2001, η ομάδα συζήτησε τομείς συγκεκριμένης συνεργασίας καθώς και τις προετοιμασίες για τη Διάσκεψη των ΗΕ το 2001.

ΙΙ.Α.3. Συνεργασία εντός της ΕΕ

55. Στις αρχές του 2001, η τότε σουηδική προεδρία της ομάδας εργασίας "Αστυνομική Συνεργασία" (PCWP) παρουσίασε έγγραφο (ENFOPOL 16) προτείνοντας τρεις τομείς όπου η βελτίωση της συνεργασίας και της ανταλλαγής μυστικών πληροφοριών μεταξύ των διαφόρων αστυνομικών υπηρεσιών εντός της ΕΕ θα μπορούσαν να βοηθήσουν στη μείωση ή την αποτροπή της εγκληματικής χρήσης των πυροβόλων όπλων. Το σχέδιο εγκρίθηκε από την ομάδα. Επικεφαλής του σχεδίου είναι η εθνική σουηδική αστυνομία και το Εργαστήριο Εγκληματολογίας (SKL). Άλλα συμμετέχοντα κράτη είναι η Αυστρία, το Βέλγιο, η Δανία, η Γερμανία, οι Κάτω Χώρες, η Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ και άλλα. κράτη μέλη εξετάζουν το ενδεχόμενο συμμετοχής στην ομάδα.

ΙΙ.Β. Δράση κρατών μελών

56. Τα κράτη μέλη της ΕΕ παρέχουν χρηματοδοτική, τεχνική και άλλης μορφής βοήθεια σε σχέδια που πραγματοποιούνται από τα ΗΕ, άλλες διεθνείς ή περιφερειακές οργανώσεις και από ΜΚΟ. Επί πλέον, τα κράτη μέλη παρέχουν άμεση υποστήριξη σε πληττόμενα κράτη.

ΙΙ.Β.1. Χρηματοδοτική, τεχνική και άλλης μορφής βοήθεια προς σχετικά προγράμματα και σχέδια που πραγματοποιούνται από τα ΗΕ

57. Τα κράτη μέλη παρέχουν υποστήριξη στα ακόλουθα σχέδια υπό την αιγίδα των ΗΕ.

58. Στη διάρκεια του 2001, οι ισπανικές ένοπλες δυνάμεις και η Guardia Civil συμμετείχαν στις ακόλουθες προσπάθειες διεθνούς συνεργασίας σε σχέση με τα SALW και τον αποτελεσματικό έλεγχό τους, σε συνεργασία ή υπό την αιγίδα των ΗΕ:

- Νικαράγουα: η Guardia Civil βοηθά τη νικαραγουανή αστυνομία, υπό την αιγίδα του ΠΑΗΕ, σε δύο σχέδια σχετικά με την ασφάλεια των πολιτών και την αστυνομική παρουσία στις αγροτικές περιοχές, καθώς και τον έλεγχο και την κατάσχεση όπλων που κατέχονται παράνομα.

- Μοζαμβίκη: η Guardia Civil συμμετέχει σε σχέδιο δημιουργίας τοπικής υποδομής που συγχρηματοδοτείται από τον AECI, τον ισπανικό φορέα συνεργασίας, και το ΠΑΗΕ για τις υπηρεσίες επιβολής του νόμου της Μοζαμβίκης.

- Ανατολικό Τιμόρ: Η Ισπανία συμμετέχει στην UNCTAET. Ένα από τα έργα που έχουν ανατεθεί στην ισπανική αποστολή στο Ανατολικό Τιμόρ είναι ο έλεγχος και η κατάσχεση όπλων που κατέχονται παράνομα.

- Ιράκ: ένας εμπειρογνώμονας της Guardia Civil τοποθετήθηκε στο γραφείο των ΗΕ στη Νέα Υόρκη και επιφορτίσθηκε με τον έλεγχο της εφαρμογής της απαγόρευσης αποστολής όπλων στο Ιράκ.

- Βοσνία-Ερζεγοβίνη: σώμα της Guardia Civil έχει τοποθετηθεί στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη ως παρατηρητές της αστυνομίας.

- Κοσσυφοπέδιο: Η Ισπανία έχει συνεισφέρει με την αποστολή ειδικής αστυνομικής μονάδας ερευνών, έργο της οποίας είναι να διεξάγει έρευνες οικιών και οχημάτων για την κατάσχεση όπλων που κατέχονται παράνομα, κατ' αποκλειστικότητα και με καθεστώς πλήρους απασχόλησης. Τη μονάδα απαρτίζουν 113 μέλη της Guardia Civil.

59. Το 2001, η Δανία συνεισέφερε 60000 ευρώ στο πιλοτικό σχέδιο του ΠΑΗΕ για τη συλλογή παράνομων όπλων και την υποστήριξη της βιώσιμης ανάπτυξης της διοικητικής περιφέρειας N' Guigmi του Νίγηρα. Η Δανία σκέφτεται να παράσχει πρόσθετη χρηματοδότηση για το σχέδιο εντός του 2002. Συνεισφορά παρέσχε και η Γερμανία.

60. Η Δανία υποστήριξε με 5000 ευρώ έντυπο του τμήματος υποθέσεων αφοπλισμού των Ηνωμένων Εθνών σχετικά με "Πρακτικά μέτρα αφοπλισμού", μεταξύ άλλων και για τα SALW. Το έντυπο αποτελεί συνέχεια της απόφασης της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών σχετικά με την "Εδραίωση της ειρήνης μέσω έμπρακτων μέτρων αφοπλισμού", την οποία προσυπέγραψε η Δανία κατά τα τελευταία χρόνια. Το έντυπο αποσκοπεί στην παροχή επισκόπησης των διαδικασιών και των προτύπων προγραμμάτων και περιλαμβάνει ένα δείγμα σχεδίου για τη διατύπωση προτάσεων προγραμμάτων. Κατ' αυτόν τον τρόπο θα διευκολύνει και θα ενισχύσει τις δυνατότητες των πληττόμενων χωρών να προσελκύσουν ιδιωτικά κεφάλαια για τη συλλογή και την καταστροφή των SALW.

61. Το Ηνωμένο Βασίλειο παρέχει υποστήριξη (7,5 εκατομμύρια λίρες σε διάστημα 3 ετών μέχρι τον Απρίλιο του 2004) στο ΠΑΗΕ για δραστηριότητες όπως η συλλογή, η διαχείριση και η καταστροφή οπλισμού· ανταλλαγή όπλων που βρίσκονται στα χέρια του κοινού με μέτρα ανάπτυξης· κατάρτιση και δημιουργία υποδομής όσον αφορά τη διαχείριση και διάθεση οπλισμού απευθυνόμενη προς υπαλλήλους της αστυνομίας, των τελωνείων, των υπηρεσιών επιβολής του νόμου και στρατιωτικούς· κατάλογο εμπειρογνωμόνων προς αξιοποίηση από τις υπηρεσίες και τις περιφερειακές οργανώσεις του ΟΗΕ· υποστήριξη των οργανώσεων πολιτών σε προγράμματα εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης σχετικά με τα όπλα. Εν εξελίξει προγράμματα περιλαμβάνουν την Αλβανία, το Νίγηρα, το Κογκό Μπραζαβίλ, τη Σομαλία, τα Βαλκάνια και την περιοχή των Μεγάλων Λιμνών.

62. Το ΗΒ παρέχει υποστήριξη στο περιφερειακό κέντρο των Ηνωμένων Εθνών για την ειρήνη, τον αφοπλισμό και την ανάπτυξη στη Λατινική Αμερική: 68000 λίρες για μια σύνοδο Λατινικής Αμερικής και Καραϊβικής με στόχο την αναθεώρηση του Προγράμματος Δράσης των ΗΕ και σχετικών πρωτοβουλιών και την αξιολόγηση των προτεραιοτήτων εφαρμογής (Νοέμβριος 2001) και 500000 λίρες (σε διάστημα 3 ετών μέχρι τον Νοέμβριο του 2004) για την κατάρτιση υπαλλήλων της αστυνομίας και υπηρεσιών επιβολής του νόμου σχετικά με τις περιφερειακές και διεθνείς συμφωνίες για την εμπορία όπλων· δημιουργία πανηπειρωτικής βάσης δεδομένων σχετικά με την ανταλλαγή πληροφοριών για τις κατασχέσεις παράνομου οπλισμού.

63. Η Γαλλία υλοποίησε δύο μέτρα χρηματοδοτικής βοήθειας παρέχοντας αρχικά την καταβολή 457347 ευρώ στο PCASD (Πρόγραμμα Συντονισμού και Βοήθειας για την Ασφάλεια και την Ανάπτυξη, που υλοποιείται από το ΠΑΗΕ και υπό τον έλεγχο του UNOPS) και, κατά δεύτερον, 381122 ευρώ σε διάστημα 5 ετών για το Περιφερειακό Κέντρο των Ηνωμένων Εθνών στο Λομέ. Για το 2001, εθελοντική συνεισφορά 77000 ευρώ μεταβιβάστηκε στο Περιφερειακό Κέντρο των ΗΕ για την ειρήνη και τον αφοπλισμό στην Αφρική (Λομέ). Το ποσό της συνεισφοράς προοριζόταν ειδικά για την καταπολέμηση της εμπορίας SALW.

64. Η Γαλλία συνεισέφερε 18400 ευρώ, για το 2001, στο πρόγραμμα για την καταστροφή ελαφρού οπλισμού που ξεκίνησε η αποστολή των Ηνωμένων Εθνών στη Σιέρα Λεόνε (UNAMSIL).

65. Μέσω της δράσης των υπηρεσιών του ΟΗΕ, η Γαλλία παρείχε χρηματική συνεισφορά 126600 ευρώ για την καταπολέμηση της εμπορίας SALW για το 2001.

66. Η Σουηδία συνεισέφερε 10000 δολάρια ΗΠΑ στο Περιφερειακό Κέντρο των Ηνωμένων Εθνών για την ειρήνη, τον αφοπλισμό και την ανάπτυξη στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική, που εδρεύει στη Λίμα του Περού.

67. Οι Κάτω Χώρες (βλέπε παράγραφο 91) υποστήριξαν με ειδικό κονδύλιο το Περιφερειακό Πρόγραμμα UN-LIRIC για τα πυροβόλα όπλα, τα πυρομαχικά και τις εκρηκτικές ύλες στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική (166653 ευρώ). Μέσω της πρεσβείας τους στα Τίρανα, οι Κάτω Χώρες υποστήριξαν την επιχείρηση του ΠΑΗΕ "Σχέδιο ελέγχου των φορητών όπλων και του ελαφρού οπλισμού (SALWC)" στην Αλβανία (384117 ευρώ).

ΙΙ.Β.2. Υποστήριξη των κρατών μελών σε σχέδια υπό την αιγίδα άλλων διεθνών οργανώσεων και ΜΚΟ

68. Όσον αφορά την υποστήριξη σχεδίων υπό την αιγίδα διεθνών οργανώσεων εκτός των ΗΕ, περιφερειακών ρυθμίσεων και ΜΚΟ, τα κράτη μέλη έδωσαν τις ακόλουθες πληροφορίες.

69. Η Δανία υποστήριξε το πρόγραμμα του Graduate Institute of International Studies "Επισκόπηση φορητών όπλων" με περισσότερα από 60000 ευρώ το 2001. Η επισκόπηση περιέχει αμερόληπτα και δημόσια στοιχεία για όλες τις πτυχές της διάδοσης των SALW και αποσκοπεί στην αύξηση των γνώσεων όσον αφορά την κατασκευή, τις μεταβιβάσεις, την δημιουργία αποθεμάτων και τη χρήση φορητών όπλων, καθώς και τις βέλτιστες πρακτικές. Οι πληροφορίες αυτές διευκολύνουν την κατανόηση των αιτίων της διάδοσης των SALW και την ανάπτυξη αποτελεσματικότερων πολιτικών μέτρων για την αντιμετώπιση των συνεπειών. Η επισκόπηση επιχειρεί να αποτελέσει ανεξάρτητο όργανο επιτήρησης διεθνών και εθνικών πολιτικών πρωτοβουλιών και χρησιμεύει ως μηχανισμός καταλογισμού ευθυνών για μεγαλύτερη διαφάνεια και πολυμερείς προσπάθειες για την αντιμετώπιση θεμάτων που αφορούν τα SALW. Η Σουηδία συνεισέφερε 200000 κορώνες. Οι Κάτω Χώρες συνεισέφεραν 227000 ευρώ. Το ΗΒ συνεισφέρει 350000 λίρες για διάστημα 3 ετών μέχρι το Μάρτιο 2004. Το Βέλγιο συνεισέφερε 3 εκατομμύρια φράγκα. Η Γαλλία χρηματοδότησε τη γαλλική έκδοση της επισκόπησης, παρέχοντας 53354 ευρώ.

70. Η Σουηδία συνεισέφερε στο Ινστιτούτο Μελετών για θέματα ασφαλείας στην Αφρική με στόχο την αποτροπή της διάδοση και της χρήσης φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού. Συνολικά, δεσμεύτηκαν για το Ινστιτούτο 2 εκατομμύρια κορώνες.

71. Η Σουηδία συνεισέφερε 200000 κορώνες στο Διεθνές Δίκτυο Δράσης για τα Φορητά Όπλα (IANSA) για δαπάνες σχετικές με τη Διάσκεψη των ΗΕ. Η Σουηδία συνεισέφερε 200000 κορώνες στο πρόγραμμα σεμιναρίων του Saferworld "Καταπολέμηση της διάδοσης φορητών όπλων: ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών και των συνδεδεμένων χωρών" (Φεβρουάριος 1999 - Ιανουάριος 2001). Το ΗΒ συνεισφέρει 1,1 εκατομμύρια λίρες σε διάστημα 3 ετών μέχρι τον Αύγουστο 2004 προς υποστήριξη κεντρικής γραμματείας για τον συντονισμό 340 ΜΚΟ παγκοσμίως, την ανάπτυξη παγκόσμιων εκστρατειών και στρατηγικών ευαισθητοποίησης, καθώς και οκτώ περιφερειακών δικτύων πραγματοποίησης εκστρατειών στην Ευρώπη, την Αφρική, την Ασία και τη Λατινική Αμερική και την ανάπτυξη στρατηγικής παγκόσμιων επικοινωνιών. Το Βέλγιο συνεισέφερε 1500000 φράγκα στην ετήσια διάσκεψη του 2001 του IANSA (Βρυξέλλες, 5-6 Οκτωβρίου 2001). Η συνεισφορά είχε στόχο να καλυφθούν οι δαπάνες προσωπικού, γραμματειακών αναγκών και μεταφράσεων και τα έξοδα ταξιδιού και στέγασης για δέκα συμμετέχοντες από αφρικανικές χώρες.

72. Το Ηνωμένο Βασίλειο χρηματοδότησε το Φόρουμ της Γενεύης (9715 λίρες, Ιούλιος 2001), μια άτυπη σύνοδο κυβερνητικών εμπειρογνωμόνων σε προετοιμασία της Διάσκεψης των ΗΕ.

73. Οι Κάτω Χώρες συνεισέφεραν στο πρόγραμμα "Biting the Bullet" των Saferworld, International Alert και Basic (116000 ευρώ).

74. Στη Διάσκεψη των ΗΕ, ο Ben Bradshaw, τότε Υφυπουργός Εξωτερικών και Κοινοπολιτείας του Ηνωμένου Βασιλείου, εξήγγειλε τη διάθεση 19,5 εκατομμυρίων λιρών για διάστημα τριών ετών σε προγράμματα και σχέδια για τον περιορισμό της άτοπης χρήσης και της διάδοσης των φορητών όπλων σε όλο τον κόσμο. Τα κονδύλια αυτά στηρίζουν το έργο υπηρεσιών του ΟΗΕ, περιφερειακών οργανώσεων, κυβερνήσεων και ΜΚΟ. Τα σχέδια περιλαμβάνουν υποστήριξη προγραμμάτων συλλογής, διαχείρισης και καταστροφής οπλισμού, βοήθεια για τη σύσταση και την εφαρμογή νέων περιφερειακών και ειδικών ανά χώρα συμφωνιών και, τέλος, υποστήριξη των κινήσεων πολιτών και των ΜΚΟ, συμπεριλαμβανομένου του IANSA. Τα κονδύλια θα στηρίξουν επίσης την πολιτική ανάλυση και αξιολόγηση των προβλημάτων σχετικά με τα φορητά όπλα και των συνεπειών τους.

75. Υποστήριξη παρασχέθηκε στις εξής οργανώσεις:

- Saferworld (2460000 λίρες για διάστημα 4 ετών μέχρι το Σεπτέμβριο του 2003) για την εκπόνηση εκθέσεων από πολιτική σκοπιά σχετικά με τη φύση και το μέγεθος του προβλήματος των SALW· την οργάνωση διαβουλεύσεων, σεμιναρίων, εργαστηρίων κατάρτισης και δημιουργίας υποδομής· την ανάπτυξη εθνικών προγραμμάτων δράσης κ.λπ. στην Ευρώπη, την Κεντρική, τη Νότια και τη Νοτιοανατολική Ασία και την ανατολική και Μεσημβρινή Αφρική),

- International Alert (572000 λίρες για διάστημα 3 ετών μέχρι το Νοέμβριο του 2004) για την αξιολόγηση περιφερειακών συμφωνιών· την αξιολόγηση της εθνικής ικανότητας για εφαρμογή των συμφωνιών· τον προσδιορισμό των εθνικών προτεραιοτήτων και των εμποδίων στην εφαρμογή· και την οργάνωση διαβουλεύσεων μεταξύ των χορηγών και των πληττομένων κρατών στην Ευρώπη, τη Λατινική Αμερική και τη Δυτική Αφρική,

- Saferafrica (710000 λίρες για διάστημα 3 ετών μέχρι το Μάρτιο του 2004) για υποστήριξη της εφαρμογής υποπεριφερειακών πρωτοβουλιών στην Αφρική· τη διενέργεια εθνικών αξιολογήσεων· την ανάπτυξη και διαχείριση της εφαρμογής εθνικών προγραμμάτων δράσης στην Αφρική,

- Viva Riο (463891 λίρες για διάστημα 3 ετών μέχρι το Μάρτιο του 2004 στη Βραζιλία, την Αργεντινή, τη Χιλή, την Παραγουάη και την Ουρουγουάη) για συνεργασία με την αστυνομία και τις κινήσεις πολιτών στις παραγκουπόλεις του Ρίο για την ανάπτυξης εμπιστοσύνη και ασφάλειας· συνεργασία με την αστυνομία για τη συλλογή και καταστροφή όπλων· υλοποίηση κοινοτικών προγραμμάτων για την ευαισθητοποίηση σχετικά με τα προβλήματα που δημιουργούν τα φορητά όπλα· συνεργασία με τα ΜΜΕ για την ευρύτερη γνωστοποίηση του θέματος· συνεργασία με την περιφερειακή κυβέρνηση για τη θέσπιση νέας νομοθεσίας ελέγχου των όπλων· συνεργασία με ΜΚΟ σε ολόκληρη τη Βραζιλία για αντιγραφή του μοντέλου του Ρίο· συνεργασία με τις κυβερνήσεις της περιοχής της MERCOSUR για την εναρμόνιση της νομοθεσίας και την αύξηση των ελέγχων στις εξαγωγές και εισαγωγές όπλων,

- τη Γραμματεία του Ναϊρόμπι ("Εφαρμογή των δραστηριοτήτων της Δήλωσης του Ναϊρόμπι" 729030 λίρες για διάστημα 3 ετών μέχρι το Μάρτιο του 2004) για υποστήριξη προς τη Γραμματεία, την οργάνωση συνόδου Υπουργών Εξωτερικών· κατάρτιση και δημιουργία υποδομής για υπαλλήλους υπηρεσιών επιβολής του νόμου· ανάπτυξη περιφερειακής εκστρατείας δημόσιας ευαισθητοποίησης και παροχή κεφαλαίων εκκίνησης για την ανάπτυξη εθνικών πρωτοβουλιών στην Ανατολική Αφρική, τις Μεγάλες Λίμνες και το Κέρας της Αφρικής.

- Security Research and Information Centre (SRIC): Έλεγχος των SALW στην περιοχή των Μεγάλων Λιμνών και το Κέρας της Αφρικής (250000 λίρες για διάστημα 3 ετών μέχρι το Μάρτιο του 2004) για έρευνα και ανάλυση των προβλημάτων σχετικά με τα SALW στην Ανατολική Αφρική· συγκριτικές μελέτες των προβλημάτων που δημιουργούν τα φορητά όπλα στις αγροτικές και αστικές περιοχές· καθοδήγηση εκτέλεσης κοινοτικού προγράμματος αστυνόμευσης στο Ναϊρόμπι· υποστήριξη της εφαρμογής της Δήλωσης του Ναϊρόμπι· συνεργασία με την Κένυα, την Ουγκάντα και την Τανζανία στην ανάπτυξη εθνικών προγραμμάτων δράσης.

ΙΙ.Β.3. Δράσεις τις οποίες ανέλαβαν τα κράτη μέλη προς στήριξη των πληττομένων κρατών

76. Τα κράτη μέλη έδωσαν τις ακόλουθες πληροφορίες όσον αφορά την τεχνική, χρηματοδοτική και άλλη βοήθεια που έδωσαν σε άλλα κράτη, ιδίως δε σε κράτη των πληττομένων περιοχών:

77. Τα ΗΕ διεξάγει δραστηριότητες για την καταπολέμηση της εμπορίας SALW, οι οποίες χρηματοδοτούνται από το συνήθη προϋπολογισμό. Έχοντας υπόψη την υποχρεωτική συνεισφορά της Γαλλίας για το 2001, η γαλλική συνεισφορά σε τέτοιου είδους δαπάνες ανήλθε σε 31200 ευρώ.

78. Η Γαλλία υποστηρίζει το μορατόριουμ που κήρυξαν οι Αρχηγοί Κράτους και Κυβερνήσεως της Αναπτυξιακής Οικονομικής Κοινότητας Δυτικοαφρικανικών Κρατών.

79. Η δράση της Γαλλίας στο θέμα της καταπολέμησης της παράνομης εμπορίας όπλων επικεντρώνεται κατά βάση στη διμερή συνεργασία. Επιχειρούνται πλήθος δράσεις υπέρ διάφορων αφρικανικών κρατών με στόχο την ενίσχυση των επιχειρησιακών ικανοτήτων των αστυνομικών και τελωνειακών υπηρεσιών τους στον αγώνα κατά των μεγάλων διασυνοριακών κυκλωμάτων λαθρεμπορίου, μεταξύ των οποίων και το παράνομο εμπόριο όπλων.

80. Η Γαλλία παρέσχε 3198 ευρώ για μια υποπεριφερειακή αποστολή κατάρτισης με έναν Γάλλο εμπειρογνώμονα στο Αμπιτζάν τον Οκτώβριο του 2001.

81. Η Φινλανδία χρηματοδότησε και οργάνωσε την κατάρτιση δύο αστυνομικών από τη Νικαράγουα και τη Γουατεμάλα στη Φινλανδία. Η κατάρτιση αφορούσε κυρίως τη νομιμοποίηση των όπλων, τη χορήγηση αδειών για τις εξαγωγές όπλων, την καταγραφή οπλισμού και τον έλεγχο των συνόρων.

82. Η Δανία υποστηρίζει την άρση των ναρκοπεδίων και την καταστροφή των ναρκών κατά προσωπικού με περισσότερα από 9 εκατομμύρια ευρώ με την εκτέλεση εξαετούς προγράμματος στη Μοζαμβίκη. Η καταστροφή των SALW και των πυρομαχικών δεν περιλαμβάνεται στους όρους του προγράμματος, αλλά έχει πραγματοποιηθεί κατά περιστάσεις ως παράπλευρη δραστηριότητα.

83. Το Σουηδικό Κολλέγιο Εθνικής Άμυνας συνεισέφερε σε διεθνή μαθήματα για τον "Αφοπλισμό, αποστράτευση και επανένταξη των πρώην μαχητών (DD& R)" στο Νεπάλ, την Κένυα, την Αργεντινή, τον Ισημερινό και τη Σουηδία, με πρόγραμμα μαθημάτων που κατήρτισε σε συνεργασία με τη Νορβηγία και τον Καναδά. Τα μαθήματα έγιναν στη Σουηδία το Ιούνιο του 2001, στους εκπαιδευτικούς χώρους του Διεθνούς Κέντρου των Σουηδικών Ενόπλων Δυνάμεων. Οργανωτής ήταν το Σουηδικό Κολλέγιο Εθνικής Άμυνας, οι δε διδάσκοντες περιλάμβαναν εμπειρογνώμονες από τη Σουηδία, τη Νορβηγία και τον Καναδά. Οι 20 περίπου διεθνείς συμμετέχοντες ήταν αντιπρόσωποι στρατιωτικών και άλλων κρατικών φορέων καθώς και μη κρατικών οργανώσεων. Στόχος των μαθημάτων ήταν να δοθεί μια συνολική άποψη των αποστολών στήριξης της ειρήνης, ώστε να υπάρξει καλύτερη κατανόηση των δραστηριοτήτων και/ή των προγραμμάτων που απαιτούνται για την ειρηνική ανάπτυξη, καθώς και να ανταλλαγούν σχετικές εμπειρίες. Για τη συνέχιση του προγράμματος αυτού ορίστηκαν 3,2 εκατομμύρια κορώνες.

84. Η Σουηδία υποστηρίζει διάφορα σχέδια για την επανένταξη των παιδιών-στρατιωτών στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κογκό, τη Σιέρα Λεόνε, την Ουγκάντα και τη Λιβερία. Συνολικά 31 εκατομμύρια κορώνες ορίστηκαν για αυτά τα προγράμματα.

85. Η Σουηδία συνεισέφερε 5,5 εκατομμύρια κορώνες για την επανένταξη των στρατιωτών και τη συλλογή των SALW στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κογκό.

86. Η Σουηδία συνεισέφερε 10 εκατομμύρια κορώνες σε πρόγραμμα της Παγκόσμιας Τράπεζας στη Γουινέα-Μπισάου με στόχο την αποστράτευση και την επανένταξη 23000 στρατιωτών.

87. Η Σουηδία συνεισέφερε 350000 δολάρια ΗΠΑ για την υλοποίηση του μορατόριουμ της Αναπτυξιακής Οικονομικής Κοινότητας Δυτικοαφρικανικών Κρατών σχετικά με την εισαγωγή, εξαγωγή και κατασκευή φορητών όπλων, μέσω του Προγράμματος Συντονισμού και Βοήθειας για την Ασφάλεια και την Ανάπτυξη (PCASED). Η συνολική συνεισφορά της Σουηδίας στο PCASED ανέρχεται σε 1 εκατομμύριο δολάρια ΗΠΑ, γεγονός που την τοποθετεί μεταξύ των μεγαλύτερων χορηγών του προγράμματος.

88. Η Σουηδία συνεισέφερε 24 εκατομμύρια κορώνες για ένα πρόγραμμα της Παγκόσμιας Τράπεζας για την αποστράτευση στην Καμπότζη.

89. Η Σουηδία συνεισέφερε 4 εκατομμύρια κορώνες για το πρόγραμμα "Σχέδιο ελέγχου των φορητών όπλων και του ελαφρού οπλισμού" στην Αλβανία. Η σουηδική International Development Agency θα υποστηρίξει το πρόγραμμα αυτό με συνολικό ποσό 7 εκατομμυρίων κορωνών κατά το διάστημα 2001-2003. Στόχος του προγράμματος είναι να συμβάλει σε αύξηση των επιπέδων ασφαλείας στην αλβανική κοινωνία μέσω της συλλογής και του ελέγχου των SALW. Η Φινλανδία συνεισέφερε 1 εκατομμύριο ευρώ (2001-2003) και πρόσφερε έναν εθνικό εμπειρογνώμονα για το πρόγραμμα.

90. Το 2001, οι Κάτω Χώρες δημιούργησαν ειδικό ετήσιο κονδύλιο 2,27 εκατομμυρίων ευρώ για προγράμματα σχετικά με SALW. Κατά το πρώτο έτος, το κονδύλιο χρησιμοποιήθηκε για συνεισφορές στις εξής δραστηριότητες και προγράμματα:

- Τα προγράμματα του ΠΑΗΕ για τα φορητά όπλα στην περιοχή των Μεγάλων Λιμνών και την Αλβανία μέσω του καταπιστευματικού ταμείου για τα SALW (1,8 εκατομμύρια ευρώ) όπως:

- Κατασκευή εγκατάστασης καταστροφής SALW στο Κοσσυφοπέδιο (59405 ευρώ).

91. Άλλες δραστηριότητες των Κάτω Χωρών χρηματοδοτήθηκαν από διάφορα άλλα κονδύλια του κρατικού προϋπολογισμού και περιλαμβάνουν:

- Οργάνωση περιφερειακού εργαστηρίου για τα SALW στο Αμμάν της Ιορδανίας (53000 ευρώ) και τη δημοσίευση των αποτελεσμάτων του εργαστηρίου (19000 ευρώ),

- Παραγωγή του εγχειριδίου αναφοράς του DDA για την καταστροφή των SALW (15000 ευρώ),

- Παραγωγή ντοκιμαντέρ σχετικά με τo σχέδιο SALW της ΕΕ για την Καμπότζη, το επιγραφόμενο "Fighting Weapons for development" (89000 ευρώ),

- Δημοσιότητα για την Ημέρα Καταστροφής Φορητών Όπλων στη Διάσκεψη των ΗΕ, ταινία "Tackling Small Arms" (178000 ευρώ),

- Σεμινάριο για εμπειρογνώμονες σχετικά με το ρόλο της κοινωνίας των πολιτών στην υλοποίηση του Προγράμματος Δράσης των ΗΕ (29000 ευρώ),

- Σεμινάριο επαλήθευσης σχετικά με τη συλλογή και καταστροφή SALW στη Γουινέα-Μπισσάου (9000 ευρώ),

- Διμερής υποστήριξη για τo σχέδιο SALW της Καμπότζης (360000 ευρώ),

- Συλλογή και καταστροφή SALW στα πλαίσια της SFOR και της επιχείρησης "Essential Harvest".

92. Η Ιρλανδία δώρισε 57150 ευρώ στο UNIDIR στη Δυτική Αφρική σε σχέση με εργασίες που απορρέουν από το μορατόριουμ του ECOWAS.

93. Η Γερμανία υποστήριξε μια σειρά δραστηριοτήτων σχετικών με τα SALW, όπως:

- το Καταπιστευματικό Ταμείο της Διεθνούς Τράπεζας για το εθνικό πρόγραμμα αποστράτευσης στη Σιέρα Λεόνε, με διάφορα συμπληρωματικά διμερή σχέδια για την επανένταξη των αποστρατευόμενων μαχητών της χώρας αυτής,

- επανένταξη αποστρατευόμενων μαχητών και εκτοπισμένων του εσωτερικού στην Αγκόλα,

- συγχρηματοδότηση του προγράμματος αφοπλισμού, αποστράτευσης και επανένταξης στη Ρουάντα,

- το σχέδιο φορητών όπλων SALIGAD στο Κέρας της Αφρικής,

- τοπική αστυνόμευση και πρόληψη συγκρούσεων στη Νότια Αφρική,

- καταστροφή φορητών όπλων στην Αλβανία, κατάρτιση προσωπικού στην οργάνωση της καταστροφής,

- σχέδιο SALW στην Καμπότζη.

94. Κατά το 2001, η Ισπανία έλαβε μέρος στις ακόλουθες προσπάθειες συνεργασίες που συνδέονται με τα SALW και τον αποτελεσματικό τους έλεγχο, σε περιοχές που αντιμετωπίζουν το πρόβλημα:

- Γουατεμάλα: η Guardia Civil συμμετέχει σ' ένα πρόγραμμα υποστήριξης της Εθνικής Αστυνομίας της Γουατεμάλας προκειμένου να βελτιώσει την "ασφάλεια των πολιτών", όπου συμπεριλαμβάνεται ο έλεγχος και η κατάσχεση των παρανόμως κατεχόμενων όπλων,

- Ονδούρα: η Guardia Civil εκτελεί ένα σχέδιο χρηματοδοτούμενο από τον ισπανικό οργανισμό συνεργασίας AECI, με στόχο τη δημιουργία τοπικού δυναμικού στα σώματα ασφαλείας της χώρας,

- Ρουμανία: η Guardia Civil βοηθεί τους ρουμανικούς φορείς φρούρησης των συνόρων, μεταξύ άλλων για τον έλεγχο των παράνομων κινήσεων όπλων,

- Αλβανία: η Ισπανία βοηθεί την Αλβανία στη δημιουργία τοπικού δυναμικού στα σώματα ασφαλείας της χώρας,

- Κοσσυφοπέδιο: οι ισπανικές ένοπλες δυνάμεις οι τοποθετημένες στην KFOR προέβησαν, μεταξύ των καθηκόντων τους, σε έρευνες σπιτιών και οχημάτων με στόχο την κατάσχεση παρανόμως κατεχόμενων όπλων, καθώς και σε επιθεωρήσεις των συνθηκών ασφάλειας σε εγκαταστάσεις αποθήκευσης όπλων,

- Βοσνία-Ερζεγοβίνη: οι ισπανικές ένοπλες δυνάμεις οι τοποθετημένες στην SFOR προέβησαν, μεταξύ των καθηκόντων τους, σε έρευνες σπιτιών και οχημάτων με στόχο την κατάσχεση παρανόμως κατεχόμενων όπλων, καθώς και σε επιθεωρήσεις των συνθηκών ασφάλειας σε εγκαταστάσεις αποθήκευσης όπλων,

- ΠΓΔ Μακεδονίας: ένας λόχος ισπανικών ενόπλων δυνάμεων έλαβε μέρος στην επιχείρηση "Essential Harvest", με στόχο τον έλεγχο και την κατάσχεση παρανόμως κατεχόμενων όπλων.

95. Το 2001, οι ένοπλες δυνάμεις της Ιταλίας έλαβαν μέρος σε διάφορες εξωτερικές επιχειρήσεις, κατά τις οποίες συλλέχθηκαν/κατασχέθηκαν και καταστράφηκαν τα εξής SALW:

96. Από τη μονάδα ITALFOR του Κοσσυφοπεδίου:

- περίστροφα και αυτογεμή πιστόλια: συλλέχθηκαν/κατασχέθηκαν 107 (τέθηκαν εκτός λειτουργίας/καταστράφηκαν 77),

- τουφέκια και καραμπίνες: συλλέχθηκαν/κατασχέθηκαν 87 (τέθηκαν εκτός λειτουργίας/καταστράφηκαν 54),

- οπλοπολυβόλα:συλλέχθηκαν/κατασχέθηκαν 5 (τέθηκε εκτός λειτουργίας/καταστράφηκε 1),

- όπλα εφόδου: συλλέχθηκαν/κατασχέθηκαν 183 (τέθηκαν εκτός λειτουργίας/καταστράφηκαν 130),

- ελαφρά πολυβόλα: συλλέχθηκαν/κατασχέθηκαν 15 (τέθηκαν εκτός λειτουργίας/καταστράφηκαν 5),

- φορητά αντιαεροπορικά πυροβόλα: συλλέχθηκε/κατασχέθηκε 1 (τέθηκε εκτός λειτουργίας/καταστράφηκε 1),

- φορητά αντιαρματικά: συλλέχθηκαν/κατασχέθηκαν 17 (τέθηκε εκτός λειτουργίας/καταστράφηκε 1),

- όλμοι διαμετρήματος κάτω των 100 mm: συλλέχθηκαν/κατασχέθηκαν 3 (τέθηκε εκτός λειτουργίας/καταστράφηκε 1).

97. Από τη μονάδα ITALFOR της Βοσνίας:

- βαριά πολυβόλα: συλλέχθηκαν/κατασχέθηκαν 480 (τέθηκαν εκτός λειτουργίας/καταστράφηκαν 342),

- όλμοι διαμετρήματος κάτω των 100 mm: συλλέχθηκαν/κατασχέθηκαν 3 (τέθηκαν εκτός λειτουργίας/καταστράφηκαν 3),

- φορητοί εκτοξευτήρες συστημάτων αντιαρματικών πυραύλων: συλλέχθηκαν/κατασχέθηκαν 20 (τέθηκαν εκτός λειτουργίας/καταστράφηκαν 10).

98. Από την πολυεθνική εξειδικευμένη αστυνομική μονάδα (MSU) της SFOR: βλήματα όλμων: συλλέχθηκαν/κατασχέθηκαν 2.

99. Από την πολυεθνική εξειδικευμένη αστυνομική μονάδα (MSU) της KFOR:

- περίστροφα και αυτογεμή πιστόλια: συλλέχθηκαν/κατασχέθηκαν και παραδόθηκαν στην πολυεθνική ταξιαρχία 9,

- τουφέκια και καραμπίνες: συλλέχθηκαν/κατασχέθηκαν και παραδόθηκαν στην πολυεθνική ταξιαρχία 35,

- οπλοπολυβόλα:συλλέχθηκαν/κατασχέθηκαν και παραδόθηκαν στην πολυεθνική ταξιαρχία 5,

- όπλα εφόδου: συλλέχθηκαν/κατασχέθηκαν και παραδόθηκαν στην πολυεθνική ταξιαρχία 33,

- ελαφρά πολυβόλα: συλλέχθηκαν/κατασχέθηκαν και παραδόθηκαν στην πολυεθνική ταξιαρχία 3,

- φορητά αντιαρματικά: συλλέχθηκαν/κατασχέθηκαν και παραδόθηκαν στην πολυεθνική ταξιαρχία 17,

- όλμοι διαμετρήματος κάτω των 100 mm: συλλέχθηκε/κατασχέθηκε και παραδόθηκε στην πολυεθνική ταξιαρχία 1,

- βαριά πολυβόλα: συλλέχθηκε/κατασχέθηκε και παραδόθηκε στην πολυεθνική ταξιαρχία 1.

100. Από την ιταλική μονάδα στην ΠΓΔ Μακεδονίας: (επιχείρηση "Essential Harvest")

- διάφορα SALW:συλλέχθηκαν/κατασχέθηκαν και παραδόθηκαν στη βρετανική μονάδα 681.

101. Με τη συμμετοχή τους στις SFOR και KFOR στη Δυτική Βαλκανική, οι ένοπλες δυνάμεις της Δανίας λαβαν μέρος σε δραστηριότητες που συμπεριλάμβαναν τον επαναπατρισμό, την αποστράτευση και τον αφοπλισμό στρατιωτικών δυνάμεων και την παρακολούθηση και επιθεώρηση χώρων αποθήκευσης όπλων. Δανοί στρατιώτες επιδόθηκαν σε δραστηριότητες που απέβλεπαν στον περιορισμό της συσσώρευσης φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού από τον εκεί πληθυσμό και των ήδη συσσωρευμένων αποθεμάτων. Οι επιχειρήσεις αυτές δεν εντάσσονταν σε σχέδια SALW με τη στενή έννοια, αλλά αποτελούσαν μέρος της καθημερινής προσπάθειας ελέγχου και καταπολέμησης της συσσώρευσης και διάδοσης SALW.

102. Οι δυνάμεις του ΗΒ εξακολούθησαν να παίζουν ηγετικό ρόλο στα προγράμματα συλλογής όπλων και πυρομαχικών που αποτελούν μέρος της Επιχείρησης Leatherman στο Κοσσυφοπέδιο και της Επιχείρησης Harvest στη Βοσνία. Το ΗΒ χρηματοδότησε την προμήθεια εξοπλισμού καταστροφής όπλων βρετανικής κατασκευής στην αστυνομία της Κένυας και την εκπαίδευση στη χρήση του. Βρετανοί τελωνειακοί παρακολούθησαν ένα σεμινάριο περί απαγορεύσεων αποστολής όπλων και κυρώσεων τον Απρίλιο του 2001 στη Βουδαπέστη και παρευρέθηκαν στη συνάντηση εμπειρογνωμόνων περί αδειών και επιβολής της Συμφωνίας του Wassenaar τον Ιούνιο του 2001.

103. Με τις δυνάμεις που συνέφερε στις SFOR και KFOR και στις Επιχειρήσεις Harvest και Amber Fox, η Γερμανία συμμετέσχε στη συλλογή SALW στη ΝΑ Ευρώπη, ενώ στα πλαίσια των ρυθμίσεων του Dayton υποστήριξε την καταστροφή όλμων (των 82 mm) στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Η πρόληψη της διακίνησης όπλων/SALW αποτελεί στοιχείο των συστημάτων ολοκληρωμένης διαχείρισης συνόρων που υποστηρίζει η γερμανική αστυνομική συνεργασία στα πλαίσια του Συμφώνου Σταθερότητας για τη ΝΑ Ευρώπη. Και η Αυστρία υποστηρίζει τις πρωτοβουλίες SALW σ' αυτό το πλαίσιο.

104. Στη συνάρτηση των στρατιωτικών επιχειρήσεων και σε στενή συνεργασία με τους συμμάχους της, η Γαλλία έπαιξε ενεργό ρόλο στη συλλογή όπλων στην πρώην Γιουγκοσλαβία: στη Βοσνία στα πλαίσια της SFOR, στην ΠΓΔ Μακεδονίας ως μέρος της Επιχείρησης "Essential Harvest" χάρη στην οποία συλλέχθηκαν 3875 όπλα και σχεδόν 180000 πυρομαχικά, αλλά και στο Κοσσυφοπέδιο ως μέρος του μόνιμου μέτρου "οπλικής αμνηστίας", χάρη στο οποίο συλλέχθηκαν 459 όπλα και πάνω από 50000 πυρομαχικά.

105. Η Ελλάδα υποστήριξε διάφορα σχέδια SALW στη ΝΑ Ευρώπη, όπως το "Σχέδιο Ελέγχου Παράνομων Φορητών Όπλων" του ΠΑΗΕ στην Πρίστινα, το Περιφερειακό Σχέδιο Υλοποίησης (Φορητά Όπλα και Ελαφρός Οπλισμός) του Συμφώνου Σταθερότητας για τη ΝΑ Ευρώπη, και το πρόγραμμα του ΝΑΤΟ για τα SALW στην ΠΓΔΜ.

106. Η Ελλάδα συμμετέσχε ενεργά σε περιφερειακές προσπάθειες για την αντιμετώπιση των προβλημάτων SALW και παράνομης διακίνησης συμβατικών όπλων, όπως η Πρωτοβουλία για το Κέντρο Καταπολέμησης της Διακίνησης της Αυλώνας, η Πρωτοβουλία Αδριατικής/Ιονίου και η Πρωτοβουλία Συνεργασίας ΝΑ Ευρώπης.

107. Η Ελλάδα παρέσχε οργανωτική και υλικοτεχνική υποστήριξη και οργάνωσε σεμινάρια για την αλβανική αστυνομία, τα οποία περιλάμβαναν μεταξύ άλλων θέματα SALW και ελέγχου εξαγωγών όπλων. Υποστηρίζοντας τις διεθνείς προσπάθειες για την υλοποίηση του αλβανικού προγράμματος συλλογής και καταστροφής παράνομων SALW και πυρομαχικών, η Ελλάδα προσφέρθηκε να στείλει δύο αξιωματικούς του στρατού να προσφέρουν τις γνώσεις τους. Η Ελλάδα αποφάσισε να χρηματοδοτήσει αυτό το πρόγραμμα με ποσό 50000 ευρώ το χρόνο για την περίοδο 2002-2006.

108. Η Ελλάδα διαβουλεύθηκε και συνεργάστηκε με τη Βουλγαρία για θέματα SALW και φρούρησης συνόρων σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στη συμφωνία αστυνομικής συνεργασίας με τη Βουλγαρία. Η Ελλάδα έδωσε επίσης νομική βοήθεια στη διεργασία της διατύπωσης βουλγαρικής νομοθεσίας περί εξαγωγών όπλων και εφαρμογής του Κώδικα Συμπεριφοράς της ΕΕ για τις Εξαγωγές Όπλων.

109. Συμμετέχοντας στο πρόγραμμα του ΝΑΤΟ για τα SALW, οι ελληνικές αρχές κατέστρεψαν 4000 φορητά όπλα.

110. Η Ελλάδα υπέγραψε συμφωνίες αστυνομικής συνεργασίας με τη Ρωσία και την Ουκρανία, που περιλαμβάνουν ρήτρες περί συνόρων και εξαγωγών όπλων, ενώ διαπραγματεύεται ήδη παρόμοιες συμφωνίες με τη Γεωργία και το Καζαχστάν.

II.Β.4. Συντονισμός πρακτικών μέτρων με τα άλλα κράτη μέλη και με την Επιτροπή

111. Η Ισπανία χρησιμοποιεί τακτικά το μηχανισμό διαβουλεύσεων με τα άλλα κράτη μέλη που περιέχεται στον Κώδικα Συμπεριφοράς της ΕΕ για τις εξαγωγές όπλων.

112. Όλες οι αναφορές απώλειας ή κλοπής πυροβόλων όπλων διαβιβάζονται στο Γραφείο Συνδέσμου της Υπηρεσίας Δικαστικής Αστυνομίας, η οποία κοινοποιεί στο Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν όλα τα προσήκοντα στοιχεία.

113. Θέματα SALW συζητήθηκαν το 2001 στις συναντήσεις τρόικας COARM, CODUN και CONOP με τις συνδεδεμένες χώρες, τις χώρες ΕΟΧ-ΕΖΕΣ, τη Ρωσική Ομοσπονδία, την Ουκρανία, τον Καναδά, τις ΗΠΑ, την Κίνα και τη Ν. Κορέα, καθώς και στις Μεικτές Ομάδες SALW ΕΕ-ΗΠΑ/Καναδά.

ΙΙ.Γ. Οργάνωση και συμμετοχή κρατών μελών σε διεθνή σεμινάρια και διασκέψεις

114. Τα κράτη μέλη έδωσαν τις πληροφορίες που ακολουθούν σχετικά με τα διεθνή σεμινάρια και διασκέψεις που οργάνωσαν ή υποστήριξαν. Πέραν τούτου, κράτη μέλη της ΕΕ συμμετέσχαν σε πολυάριθμα σεμινάρια και εργαστήρια για τους ελέγχους των εξαγωγών και τα SALW.

115. Η Ιταλία, η Σουηδία, η Αυστρία, οι Κάτω Χώρες, το ΗΒ και το Βέλγιο συμμετέσχαν στο σεμινάριο ΕΕ-SADC για την προώθηση της δράσης για την αντιμετώπιση της διάδοσης φορητών όπλων στη Νότια Αφρική, που διοργανώθηκε από την οργάνωση Saferworld και το Ινστιτούτο Μελετών Ασφαλείας (Βρυξέλλες, 24-25 Απριλίου 2001).

116. Το Μάρτιο του 2001, η Γαλλία και η Ιταλία συμμετέσχαν σ' ένα σεμινάριο που οργανώθηκε στη Γενεύη στις 12-13 Μαρτίου 2001 από τη Γαλλία και την Ελβετία με θέμα την αναγνωρισιμότητα της προέλευσης, τη σήμανση και την καταγραφή των SALW, καθώς και σ' ένα σεμινάριο περί SALW που οργανώθηκε από τη Γαλλία στη στρατιωτική σχολή της Bourges (Ecole supérieure et d'application du matériel, ESAM) για 15 ξένους αξιωματικούς από χώρες μέλη της εταιρικής σχέσης για την Ειρήνη.

117. Η Γαλλία συμμετέσχε σε δύο σεμινάρια, ένα που οργανώθηκε από την Ουγγαρία και τον Καναδά στη Βουδαπέστη τον Απρίλιο του 2001 σχετικά με τις διεθνείς απαγορεύσεις αποστολής SALW και τις κυρώσεις, και ένα που οργανώθηκε από την International Law Association στη Γενεύη στις 17-19 Μαΐου 2001 σχετικά με τις νομικές πλευρές και τους διεθνείς κανόνες του εμπορίου SALW. H Ιταλία συμμετέχει επίσης στο δεύτερο σεμινάριο.

118. Τον Απρίλιο του 2001, η Ισπανία παρευρέθηκε στη Β Διακοινοβουλευτική Συνάντηση βουλευτών από την Ισπανία, τη Σουηδία και χώρες της Κεντρικής Αμερικής, η οποία αποτελεί μέρος μιας διαδικασίας που αποβλέπει στη βελτίωση της περί όπλων νομοθεσίας των χωρών της Κεντρικής Αμερικής μέσω της ανταλλαγής εμπειριών μεταξύ των βουλευτών. Η προαγωγή της παγκοσμιοποίησης των σχετικών διεθνών συνθηκών αποτελεί επίσης συστατικό μέρος του όλου σχεδίου. Η Γ' Διακοινοβουλευτική Συνάντηση θα λάβει χώρα το φθινόπωρο του 2002 στη Μαδρίτη. Η Σουηδία διέθεσε 970000 κορώνες γι' αυτές τις συναντήσεις.

119. Η Ισπανία παρευρέθηκε σε δύο σεμινάρια με τις συνδεδεμένες χώρες σχετικά με τον έλεγχο των εξαγωγών όπλων, ένα τον Ιανουάριο του 2001 στη Βαρσοβία και ένα τον Ιούνιο στη Λευκωσία.

120. Η Φινλανδία χρηματοδότησε, από κοινού με τον Καναδά, την Κόστα Ρίκα και το Ίδρυμα Arias, ένα σεμινάριο για τις χώρες της Κεντρικής Αμερικής (Σαν Χοσέ, Κόστα Ρίκα, 3-5 Δεκεμβρίου 2001), όπου παρευρέθηκαν η Ιταλία και το Βέλγιο. Η φινλανδική συνεισφορά ανήλθε σε 28500 ευρώ.

121. Η συνολική στρατηγική της Δανίας για την αναπτυξιακή συνεργασία η επιλεγόμενη "Partnership 2000" αποδίδει αυξημένη σπουδαιότητα στις δραστηριότητες πρόληψης συγκρούσεων, ιδίως στην Αφρική. Τον Ιούνιο του 2001, η Δανία φιλοξένησε τη "Διάσκεψη του Μαπούτο σχετικά με την πρόληψη συγκρούσεων και την οικοδόμηση της ειρήνης στην Αφρική", όπου παρευρέθηκαν Υπουργοί Εξωτερικών και Άμυνας, σημαντικοί κρατικοί λειτουργοί, εξέχοντες μελετητές των αφρικανικών θεμάτων και αντιπρόσωποι της διεθνούς κοινότητας και συζήτησαν πώς να αντιμετωπιστεί η πρόληψη συγκρούσεων και η οικοδόμηση της ειρήνης στην Αφρική. Η Διάσκεψη συγκέντρωσε την προσοχή της στο ρόλο των περιφερειακών οργανισμών, στην οικοδόμηση ειρηνευτικών ικανοτήτων, στη μεταρρύθμιση του τομέα της ασφάλειας, στην πρόληψη των συγκρούσεων και τη δημοκρατία, στις συγκρούσεις για φυσικούς πόρους και στα προβλήματα των SALW.

122. Το Βέλγιο συμμετέσχε σε σεμινάριο που οργάνωσε το Ίδρυμα EURISC (Ευρωπαϊκό Ινστιτούτου Κινδύνων, Ασφάλειας και Επικοινωνίας) και η Οργάνωση Saferworld στις 16-17 Ιουνίου 2001 στο Βουκουρέστι, με θέμα "Βελτίωση της ευρωπαϊκής συνεργασίας στον τομέα της επιβολής του νόμου και της ασφάλειας για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, της διαφθοράς και της παράνομης διακίνησης όπλων".

ΙΙ.Δ. Συμμετοχή της ΕΕ και των κρατών μελών στο έργο διεθνών οργανώσεων και περιφερειακών ρυθμίσεων στον τομέα των συμβατικών όπλων, και ιδίως στον τομέα των φορητών όπλων και του ελαφρού οπλισμού, και προσπάθειες διαμόρφωσης γενικής συναίνεσης στα οικεία περιφερειακά και διεθνή φόρουμ βάσει των αρχών της κοινής δράσης

ΙΙ.Δ.1. Ηνωμένα Έθνη (ιδίως, προετοιμασίες για τη Διάσκεψη του ΟΗΕ σχετικά με το παράνομο εμπόριο φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού σε όλες τις πτυχές του)

123. Λόγω της σημασίας που αποδίδει η Ευρωπαϊκή Ένωση στα μέτρα για την καταπολέμηση της ανεξέλεγκτης διάδοσης και της αποσταθεροποιητικής συσσώρευσης φορητών όπλων, έχει ενδιαφερθεί ενεργά για την προετοιμασία της Διάσκεψης του ΟΗΕ σχετικά με το παράνομο εμπόριο φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού σε όλες τις πτυχές του.

124. Η ΕΕ έχει διατυπώσει προτάσεις για θέματα κεφαλαιώδους σημασίας, όπως οι έλεγχοι των εξαγωγών και τα σχετικά κριτήρια, η σήμανση και η δυνατότητα παρακολούθησης εκ των υστέρων, οι μεσάζοντες, η διαχείριση των αποθεμάτων, το πλεονάζον υλικό και η καταστροφή του, ο αφοπλισμός, η αποστράτευση και η επανένταξη των πρώην μαχητών, η βοήθεια για την υλοποίηση συγκεκριμένων μέτρων και οι επακόλουθες εργασίες, στα πλαίσια πολιτικά δεσμευτικού σχεδίου δράσης με πρωτόβουλα μέτρα σε εθνικό, περιφερειακό και παγκόσμιο επίπεδο. Τα κράτη μέλη της ΕΕ έλαβαν ενεργό μέρος στη Διάσκεψη καθώς και στις συνεδριάσεις της Προπαρασκευαστικής Επιτροπής. Υπό την ιδιότητά της ως Προέδρου της Ομάδας των 8, η Ιταλία συγκέντρωσε επίσης την προσοχή της σε θέματα SALW κατά την προετοιμασία της Υπουργικής Συνάντησης της Ομάδας των 8. Ο Ιταλός Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών μετέφερε μήνυμα των Υπουργών Εξωτερικών της Ομάδας των 8 κατά την εναρκτήρια συνεδρίαση της Διάσκεψης του ΟΗΕ.

125. Το Φεβρουάριο, το ΗΒ οργάνωσε στο Λονδίνο, στο Lancaster House, ένα σημαντικό διεθνές σεμινάριο, με στόχο να συμβάλει στη Διάσκεψη του ΟΗΕ διερευνώντας τις δυνατές εκβάσεις της και τον καλύτερο τρόπο υλοποίησής τους από τα κράτη, και όπου την εναρκτήρια αγόρευση έκαμε ο τότε Υπουργός Εξωτερικών και Κοινοπολιτείας κ. Robin Cook.

126. Συνεργαζόμενο στενά με την Προεδρία και τους εταίρους του στην ΕΕ, το ΗΒ παρέσχε την αμέριστη υποστήριξή του στον Sir Michael Weston, βρετανό και ενωσιακό υποψήφιο για την προεδρία της Διάσκεψης του ΟΗΕ.

127. Ορισμένα κράτη μέλη παρέσχαν χρηματοδότηση για τη συμμετοχή εμπειρογνωμόνων απεσταλμένων από αφρικανικές χώρες στην Γ' Προπαρασκευαστική Επιτροπή της Διάσκεψης ή για τη συμμετοχή ενδιαφερομένων σε διασκέψεις για θέματα SALW (Σουηδία, 56000 ευρώ). ΟΙ Κάτω Χώρες διέθεσαν 56000 ευρώ για να διευκολύνουν τη συμμετοχή αντιπροσώπων σε διασκέψεις. Το Βέλγιο συνέβαλε με 1008000 βελγικά φράγκα στην κάλυψη των εξόδων ταξιδιού και καταλύματος των κυβερνητικών εμπειρογνωμόνων από τη Νότια και την Ανατολική Αφρική που παρευρέθηκαν στην Γ' Προπαρασκευαστική Επιτροπή και στη Διάσκεψη. Η Ιρλανδία χρηματοδότησε με 19050 ευρώ τη συμμετοχή τριών εμπειρογνωμόνων της SADC στη Διάσκεψη του ΟΗΕ. Η Γαλλία διέθεσε 32014 ευρώ για να μπορέσουν να ταξιδέψουν και να παρευρεθούν στη Διάσκεψη αντιπρόσωποι ΜΚΟ της γαλλόφωνης Αφρικής με δραστηριότητα στην καταπολέμηση της διακίνησης SALW. Το ΗΒ συνεισέφερε με 70000 λίρες στη συμμετοχή 20 κυβερνητικών εμπειρογνωμόνων από αναπτυσσόμενες χώρες στη Διάσκεψη.

128. Πέραν τούτων, το Βέλγιο, η Φινλανδία, η Γαλλία, η Γερμανία, το ΗΒ και η Σουηδία έλαβαν μέρος στις εργασίες της Ομάδας Κυβερνητικών Εμπειρογνωμόνων στον τομέα των φορητών όπλων, του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, η οποία εκπόνησε δύο εκθέσεις σχετικά με το θέμα αυτό.

129. Το ΗΒ προσδοκά ότι θα συμμετάσχει ενεργά στο νέο πάνελ κυβερνητικών εμπειρογνωμόνων που θα εξετάσει το εφικτό της εκπόνησης διεθνούς μέσου παρακολούθησης των φορητών όπλων. Και πριν από τα γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου απασχολούσε τον ΟΗΕ αυτό το θέμα, το ΗΒ ελπίζει όμως ότι τα γεγονότα αυτά θα δώσουν περαιτέρω ώθηση στις σχετικές εργασίες.

130. Η Γαλλία όρισε έναν αντιπρόσωπο του Υπουργείου Αμύνης για να συμμετάσχει στις 24/12/2001 στις συζητήσεις της Ομάδας Εμπειρογνωμόνων που συγκροτήθηκε με την απόφαση 56/24 V της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών.

131. Σε συνεργασία με την Ελβετία, η Γαλλία παρουσίασε κατά τη Β σύνοδο της Προπαρασκευαστικής Επιτροπής για τη Διάσκεψη του ΟΗΕ μια γαλλοελβετική πρωτοβουλία σχετικά με τη δυνατότητα παρακολούθησης των SALW, για την οποία και διεξήχθη σεμινάριο στις 12-13 Μαρτίου 2001 στη Γενεύη. Η ήδη προωθούμενη πρωτοβουλία συγκρότησης μηχανισμού για την παρακολούθηση των SALW βασίζεται στο κεφάλαιο 2 σημείο 36 του σχεδίου δράσης που ενέκρινε η Διάσκεψη.

132. Τα κράτη μέλη της ΕΕ συνέχισαν να συμμετέχουν ενεργά στις διαπραγματεύσεις του πρωτοκόλλου για την καταπολέμηση της λαθραίας κατασκευής και διακίνησης πυροβόλων όπλων, πυρομαχικών και άλλων σχετικών υλικών, το οποίο συμπληρώνει τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για την καταπολέμηση του διακρατικού οργανωμένου εγκλήματος, που εγκρίθηκε στις 31 Μαΐου 2001 από τη Γενική Συνέλευση των ΗΕ χωρίς ψηφοφορία. Η Ιταλία προέδρευσε της ad hoc επιτροπής για τον καταρτισμό της Σύμβασης. Η Γαλλία ετοιμάζει ήδη την υπογραφή και κύρωση του πρωτοκόλλου. Η Δανία έλαβε μέρος στον καταρτισμό και στη διαπραγμάτευση του πρωτοκόλλου και προσδοκά να το υπογράψει μέσα στο 2002. Η Ιρλανδία περιμένει ότι θα είναι σε θέση να το υπογράψει μέσα στο 2002. Η Ιταλία το υπέγραψε στις 14 Νοεμβρίου 2001 και θέτει ήδη σε κίνηση τις εθνικές διαδικασίες κύρωσης. Η Αυστρία το υπέγραψε στις 12 Νοεμβρίου 2001, ενώ η Ελλάδα σκοπεύει να το υπογράψει μέσα στο 2002.

ΙΙ.Δ.2. Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών

133. Τα κράτη μέλη έλαβαν τις ακόλουθες θέσεις ως προς τις αποφάσεις επί θεμάτων φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού που εγκρίθηκαν κατά την 56η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών:

- "Εδραίωση της ειρήνης μέσω έμπρακτων μέτρων αφοπλισμού" (56/24 P)

- η Γερμανία κατέθεσε, τα κράτη μέλη της Ένωσης προσυπέγραψαν·

- "Διαφάνεια στους εξοπλισμούς" (56/24 Q)

- η Γερμανία και οι Κάτω Χώρες κατέθεσαν, τα κράτη μέλη της Ένωσης προσυπέγραψαν·

- "Παράνομο εμπόριο φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού" (56/24 V)

- τα κράτη μέλη της Ένωσης προσυπέγραψαν·

- "Βοήθεια στα κράτη για την περιστολή του παράνομου εμπορίου φορητών όπλων και τη συλλογή τους" (56/24 U)

- τα κράτη μέλη της Ένωσης προσυπέγραψαν·

- "Σχέση αφοπλισμού και ανάπτυξης" (56/24 E)

- εγκρίθηκε με γενική συναίνεση.

ΙΙ.Δ.3. Οργανισμός για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη

134. Οι αντιπροσωπίες της ΕΕ έλαβαν ενεργό μέρος στον καταρτισμό και την υλοποίηση του εγγράφου του ΟΑΣΕ περί SALW. Το έγγραφο του ΟΑΣΕ, που προέκυψε από διαπραγματεύσεις υπό βρετανικό συντονισμό, αποτελεί περιφερειακή συμβολή στην καταπολέμηση της διάδοσης και της κακής χρήσης των SALW, και συνάμα σημαντικό βήμα οικοδόμησης εμπιστοσύνης στην πορεία προς τη Διάσκεψη του ΟΗΕ. Όπως ορίζεται στο έγγραφο, η Δανία, η Σουηδία, οι Κάτω Χώρες, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιταλία και το Βέλγιο συνεισέφεραν στην πρώτη ανταλλαγή πληροφοριών περί SALW τον Ιούνιο του 2001. Οι πληροφορίες εκάλυπταν τομείς όπως εθνική νομοθεσία και εθνικές διαδικασίες για τον έλεγχο των εξαγωγών (συμπεριλαμβανομένων των πρακτοριακών δραστηριοτήτων), κατασκευή, συστήματα σήμανσης και καταστροφή οπλισμού.

135. Η Φινλανδία χρηματοδότησε και απέσπασε έναν - μέχρι το Δεκέμβριο του 2001 - εθνικό εμπειρογνώμονα ώστε το κέντρο πρόληψης συγκρούσεων του ΙΑΣΕ να ετοιμάσει επισκόπηση της πρώτης ανταλλαγής πληροφοριών ΟΑΣΕ. Η Φινλανδία συνεισέφερε επίσης 50000 ευρώ στο ταμείο εθελούσιων εισφορών του ΟΑΣΕ για τη Μολδαβία, για την καταστροφή φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού, και χρηματοδότησε τη συμμετοχή ενός εθνικού εμπειρογνώμονα στη Μολδαβία για τις συνεδριάσεις σχετικά με το πρόγραμμα καταστροφής (ευρώ 2360). Οι Κάτω Χώρες συνεισέφεραν επίσης στο ταμείο. Από τη συνεισφορά θα χρηματοδοτηθεί η καταστροφή SALW και πυρομαχικών (2,7 εκατ. ευρώ).

136. Η Δανία χορήγησε πάνω από 300000 ευρώ σε ένα ταμείο εθελούσιων εισφορών του ΟΑΣΕ για δραστηριότητες σχετικές με την απομάκρυνση ρωσικού στρατιωτικού εξοπλισμού και πυρομαχικών από τη Μολδαβία, το οποίο κυρίως αποβλέπει στα SALW. Και η Γερμανία συνεισέφερε στο εν λόγω ταμείο, σκοπός του οποίου είναι η υποστήριξη μιας διμερούς συμφωνίας Ρωσίας-Μολδαβίας για την απομάκρυνση και την καταστροφή του ρωσικού στρατιωτικού εξοπλισμού από τη Μολδαβία ως το τέλος του 2001.

137. Μαζί με τον Καναδά και την Ελβετία, οι Κάτω Χώρες χρηματοδότησαν πέντε περιφερειακά σεμινάρια σε κράτη της Κεντρικής Ασίας σχετικά με την υλοποίηση του εγγράφου του ΟΑΣΕ περί SALW. Οι Κάτω Χώρες συνεισέφεραν 20000 δολάρια. Η Γερμανία συμμετέσχε ενεργά. Η Ιταλία συμμετέσχε στο εργαστήριο που οργάνωσαν Ελβετία και Αζερμπαϊτζάν με θέμα "Φορητά όπλα και ελαφρός οπλισμός: Πρακτικές προκλήσεις για την υλοποίηση των ανειλημμένων δεσμεύσεων ΟΑΣΕ και EAPC" (Βακού, 21-22 Ιουνίου 2001).

ΙΙ.Δ.4. Οικονομική Κοινότητα Δυτικοαφρικανικών Κρατών

138. Τον Ιούλιο του 2001, η ΕΕ εξέφρασε την υποστήριξή της για την παράταση του δυτικοαφρικανικού μορατόριουμ φορητών όπλων.

ΙΙ.Δ.5. Διακανονισμός Wassenaar

139. Τα κράτη μέλη της ΕΕ έλαβαν ενεργό μέρος στις εργασίες του Διακανονισμού Wassenaar. Τα κράτη μέλη υποστήριξαν ενεργά τις προτάσεις για τη διεύρυνση του πεδίου κάλυψης των ανταλλαγών πληροφοριών μεταξύ συμμετεχόντων κρατών, ώστε να περιλάβει τα SALW. Εν αναμονή της λήψης αποφάσεων για μέτρα διαφάνειας, η Γαλλία εισηγήθηκε την εξέταση και άλλων μέτρων που να διευκολύνουν τη δυνατότητα παρακολούθησης και τη βελτίωση των εγγυήσεων ως προς την τελική χρήση και τους κινδύνους εκτροπής.

ΙΙ.Δ.6. Αναπτυξιακή Κοινότητα της Μεσημβρινής Αφρικής

140. Σε τακτικές διμερείς επαφές - μεταξύ άλλων σε υπουργικό επίπεδο - με τα κράτη της SADC, το Ηνωμένο Βασίλειο υποστήριξε προσπάθειες τόνωσης της διαδικασίας ΕΕ-SADC και της υλοποίησης του περιφερειακού προγράμματος δράσης ΕΕ-SADC.

ΙΙ.Δ.7. Συμβούλιο Ευρωατλαντικής Εταιρικής Σχέσης (EAPC) και ΝΑΤΟ

141. Τα κράτη μέλη της ΕΕ έλαβαν ενεργό μέρος στις εργασίες της ad hoc Ομάδας EAPC για τις πρωτοβουλίες του ΝΑΤΟ για την αντιμετώπιση του προβλήματος των SALW.

ΜΕΡΟΣ ΙΙΙ

ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΣΥΝΔΡΟΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

ΙΙΙ.Α. Κατευθυντήριες γραμμές για τις προτεραιότητες

142. Η ΕΕ θα προσφέρει σημαντική συμβολή στην εξάλειψη του προβλήματος που συνιστά η αποσταθεροποιητική και ανεξέλεγκτη διάδοση φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού. Όπως δηλώνεται στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα πρόληψης συγκρούσεων που προσυπέγραψε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Γκέτεμποργκ (15-16 Ιουνίου 2001), οι προσπάθειες για την εξάλειψη αυτής της πηγής αστάθειας και συγκρούσεων θα αποτελέσουν πολύτιμη συμβολή στην πρόληψη μελλοντικών συγκρούσεων. Οι ενέργειες που έχει ήδη αναλάβει η ΕΕ αποτελούν σημαντικά βήματα εν προκειμένω και θα πρέπει να ακολουθηθούν από σύντονες προσπάθειες προς αυτή την κατεύθυνση. Η έγκριση, από τη Διάσκεψη του ΟΗΕ σχετικά με το παράνομο εμπόριο φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού σε όλες τις πτυχές του, προγράμματος δράσης για την πρόληψη, καταπολέμηση και εξάλειψη του παράνομου εμπορίου φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού σε όλες τις πτυχές του προσθέτει στις δεσμεύσεις που είχε ήδη αναλάβει η Ένωση με την κοινή της δράση για τα φορητά όπλα. Τις δεσμεύσεις αυτές θα εξυπηρετούσε η εξέταση, σε επίπεδο ΕΕ, της δυνατότητας καθορισμού τακτικής χρηματοδότησης σχεδίων από την ΕΕ για την επιδίωξη των τελικών στόχων του προγράμματος δράσης του ΟΗΕ. Πολιτικά, η ΕΕ θα πρέπει να εξετάσει πώς να ελαχιστοποιήσει τις ενδεχόμενες αρνητικές πολιτικές συνέπειες της αδυναμίας της να ενισχύσει τις διαπραγματευτικές της θέσεις επί πολιτικής και σχεδίων (π.χ. το 2003) με πράξεις που να αντανακλούν συντονισμένη και με απτά αποτελέσματα υλοποίηση του προγράμματος δράσης του ΟΗΕ με αναφορά στην κοινή δράση της Ένωσης.

143. Προκειμένου να βελτιωθεί και να προχωρήσει βαθύτερα η υλοποίηση της κοινής δράσης και του προγράμματος δράσης, τα κράτη μέλη προσδιόρισαν μια σειρά προσανατολισμών επί θεμάτων για τα οποία θα πρέπει να ληφθούν αποφάσεις ή στα οποία θα πρέπει να δοθεί προσοχή στο εγγύς μέλλον. Οι κατευθυντήριες αυτές γραμμές θα υπόκεινται, προφανώς, σε περιοδικές αναθεωρήσεις, με βάση την εμπειρία που αποκτάται στα πλαίσια της διαδικασίας εφαρμογής των σχεδίων της ΕΕ.

ΙΙΙ.Β. Ανάγκη συνολικής προσέγγισης

144. Μολονότι αναγνωρίζεται ευρέως ότι θα πρέπει να αναληφθεί περαιτέρω διεθνής δράση για την αντιμετώπιση του προβλήματος των φορητών όπλων και του ελαφρού οπλισμού, υπάρχουν πολλοί και διάφοροι περίπλοκοι παράγοντες και διεργασίες που πρέπει να ληφθούν υπόψη, όπως η διεθνής και εσωτερική ασφάλεια, το διεθνές εμπόριο, οι πολιτικοστρατιωτικές σχέσεις και ο ρόλος των όπλων στην κοινωνία. Δεν υπάρχει μαγικό φάρμακο που να λύνει δια μιας τα προβλήματα αυτά. Πρέπει να αντιμετωπιστούν με μια συνολική προσέγγιση που να καταπιάνεται με τις διαφορετικές του πλευρές - που μπορεί να διαφέρουν από περιοχή σε περιοχή - οι δε λύσεις πρέπει να επιδιωχθούν μέσω ευρέος φάσματος συμφωνημένων μέτρων. Τα κράτη μέλη συμφώνησαν ότι αυτές οι προσπάθειες θα πρέπει να αποβλέπουν τόσο στον περιορισμό των υπαρχουσών αποσταθεροποιητικών συσσωρεύσεων όσο και στην πρόληψη περαιτέρω ανεξέλεγκτης διάδοσης των όπλων αυτών. Η παροχή βοήθειας μπορεί να συντελέσει στην ενίσχυση των τοπικών ικανοτήτων αντιμετώπισης των προβλημάτων αυτών.

145. Όσον αφορά τη χρηματοδοτική στήριξη των σχεδίων που σχετίζονται με τα SALW, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα έχει ως στόχο να ενισχύσει τις προσπάθειες μείωσης της διαθεσιμότητας και της προσφοράς φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού σε περιοχές συγκρούσεων ή δυνητικών συγκρούσεων, να διευκολύνει την ανάπτυξη φάσματος διεθνών μέτρων για τον περιορισμό της ζήτησης φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού σε τέτοιες περιοχές, και να βοηθήσει τις κυβερνήσεις στην αντιμετώπιση των προβλημάτων που δημιουργούν αυτά τα όπλα. Τέτοια μέτρα θα ληφθούν είτε από την ίδια την Ένωση είτε σε επίπεδο κρατών μελών, καθώς και με ενέργειες μέσω κατάλληλων διεθνών ή περιφερειακών οργανισμών. Οι προσπάθειες των κρατών μελών και της Επιτροπής θα αποβλέπουν σε συμπληρωματικότητα και θα απηχούν τη φιλοδοξία να αντιμετωπιστούν οι διάφορες πτυχές του προβλήματος των φορητών όπλων σε εθνικό, υποπεριφερειακό, περιφερειακό και παγκόσμιο επίπεδο.

146. Τα επιλεκτέα προς ενωσιακή χρηματοδότηση σχέδια θα πρέπει να εξασφαλίζουν απτά και ουσιαστικά οφέλη για τους αποδέκτες τους. Σημαντικό μέρος της χρηματοδότησης θα πρέπει να στοχεύει σε ίδια, προσεκτικά σχεδιασμένα σχέδια υλοποιούμενα από την Ένωση. Είναι επομένως απαραίτητο να έχει προσδιοριστεί ένα σωστό πλαίσιο υλοποίησης και να μπορεί να λειτουργήσει το σχέδιο τόσο τεχνικά όσο και πολιτικά στη σχεδιαζόμενη γενικότερη συνάρτηση. Εφόσον το επιτρέπει ο προϋπολογισμός, θα μπορούσαν να εξεταστούν και χρηματοδοτικά σχέδια από ευρύτερο φάσμα χωρών και περιοχών, με την ανάγκη της βελτιστοποίησης των επιπτώσεων και της βιωσιμότητας των ενωσιακών πρωτοβουλιών υπόψη και με συνεκτίμηση, βάσει συμφωνημένων κριτηρίων, της ανάγκης "προστιθέμενης αξίας" και απτού οφέλους από τα ενωσιακά κεφάλαια.

147. Ειδική προσοχή θα πρέπει επίσης να δοθεί στο στενότερο συντονισμό με τις προσπάθειες που ήδη διεξάγονται σε πολυμερές επίπεδο [δηλαδή στο πρόγραμμα του ΟΗΕ για την ανάπτυξη (ΠΑΗΕ), στα περιφερειακά κέντρα του OHE, στο ΝΑΤΟ, στο Συμβούλιο Ευρωατλαντικής Εταιρικής Σχέσης, και αλλού] καθώς και σε διμερές επίπεδο, προς αναζήτηση συνεργειών.

ΙΙΙ.Γ. Ανάγκη στοχοθετημένης δράσης

148. Οι χώρες όπου επικρατεί έντονο κλίμα ανασφάλειας και βίας δεν μπορούν να αξιοποιήσουν αποτελεσματικά την αναπτυξιακή βοήθεια. Ως εκ τούτου, σε χώρες και περιοχές επιρρεπείς σε συγκρούσεις θα πρέπει να παρέχεται, ως αναπόσπαστο μέρος των προγραμμάτων οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης, βοήθεια για να προάγεται η ασφάλεια, ο αφοπλισμός, η αποστράτευση και κοινωνική επανένταξη των πρώην μαχητών.

149. Στις περιπτώσεις όπου οι κυβερνήσεις ασχολούνται δραστήρια με τον περιορισμό της ροής όπλων στην περιοχή τους και της κυκλοφορίας φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού σ' αυτήν, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να συνεργάζεται μαζί τους σ' αυτό το έργο. Στην πράξη, οι βοηθούμενες κυβερνήσεις μπορεί να μην έχουν την ικανότητα να υλοποιήσουν τα προγράμματα ελέγχου που καταστρώνουν. Ως εκ τούτου, η ΕΕ θα παρέχει πρακτική υποστήριξη σε πρωτοβουλίες όπως δημιουργία και κατάρτιση δυναμικού, συνειδητοποίηση κ.λπ. Προτεραιότητα θα πρέπει να δοθεί σε σχέδια που συντείνουν στην ενίσχυση των εθνικών ικανοτήτων υλοποίησης όσον αφορά τον έλεγχο των ροών όπλων (έλεγχοι εισαγωγών/εξαγωγών, ικανότητα παρακολούθησης) και σε προγράμματα συλλογής και καταστροφής σε μετασυγκρουσιακές καταστάσεις. Δεδομένου του μεγέθους ορισμένων σχεδίων, ιδίως στον τομέα της καταστροφής πυρομαχικών για SALW, θα ήταν ίσως σκόπιμο να ενώσει η ΕΕ τις δυνάμεις της με άλλους εταίρους (π.χ. σχέδια EAPC).

ΙΙΙ.Δ. Διδάγματα

150. Λαμβάνοντας υπόψη τις παλαιότερες ενωσιακές δράσεις περί SALW και αντλώντας από την πείρα προηγούμενων εκτιμήσεων, υλοποιήσεων και αξιολογήσεων σχεδίων SALW, θα πρέπει να έχουμε στο νου τις εξής κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά τον προσδιορισμό των σχεδίων:

1. Η ανά εξάμηνο διεξαγωγή, στα πλαίσια της CODUN, συνεδριάσεων εμπειρογνωμόνων για θέματα και σχέδια SALW αποτελεί χρήσιμη συνήθεια και αξίζει να συνεχιστεί.

2. Τα διαθετέα για το επόμενο έτος κεφάλαια πρέπει να αποφασίζονται το αργότερο κατά τη φθινοπωρινή συνεδρίαση εμπειρογνωμόνων CODUN περί SALW, ώστε να υπάρχει χρόνος για την πρέπουσα προετοιμασία των σχεδίων και να εξασφαλίζεται η βέλτιστη χρήση των μέσων του κοινοτικού προϋπολογισμού. Οι αποφάσεις του Συμβουλίου σχετικά με τα επί μέρους σχέδια θα λαμβάνονται από την αρχή του επόμενου έτους και μετά, εφόσον βεβαίως υπάρχουν πιστώσεις στον προϋπολογισμό.

3. Οι προσπάθειες θα πρέπει να συγκεντρώνονται σε έναν περιορισμένο αριθμό σχεδίων μεγάλης κλίμακας. Η συμμετοχή της ΕΕ χρειάζεται καλύτερη ανάλυση και υλοποίηση. Όταν υποστηρίζονται σχέδια τρίτων, θα πρέπει να εξασφαλίζεται η πρέπουσα προβολή της ενωσιακής συνεισφοράς.

4. Θα πρέπει να ληφθεί υπόψη η έγκαιρη και εμπεριστατωμένη προετοιμασία των "Δηλώσεων Δράσης", στις οποίες πρέπει να περιγράφεται το γενικότερο πλαίσιο και το περιεχόμενο του όλου σχεδίου και τα χρηματοδοτητέα μέρη του.

5. Θα πρέπει να υπάρχει σαφής εικόνα του τρόπου υλοποίησης, που να περιλαμβάνει και εκτίμηση του "υλοποιούντος φορέα/οργανισμού/ΜΚΟ" που πρόκειται να επιλεγεί για τη δράση και της ικανότητάς του να τη φέρει σε πέρας ικανοποιητικά.

6. Η συνεργασία με εθνικούς δωρητές εκτός ΕΕ για συγκεκριμένα σχέδια είναι μεν πολιτικά χρήσιμη, οργανώνεται όμως πολύ δύσκολα στην πράξη λόγω των διαφορών στις πολιτικές προτεραιότητες, τις δημοσιονομικές διαδικασίες, τις μεθόδους εργασίας κ.λπ. Θα πρέπει να δίνεται μεγάλη προσοχή στην πρακτική οργάνωση της συνεργασίας αυτού του είδους.

7. Η συνεργασία μεταξύ των προσπαθειών της Ένωσης και των εθνικών προσπαθειών των κρατών μελών κάθε άλλο παρά άριστη είναι.

8. Θα πρέπει να διοχετευθούν περισσότερες προσπάθειες προς τη σύμπραξη ΜΚΟ καθώς και του ιδιωτικού τομέα.

9. Συμβολή της Επιτροπής βασισμένη στο σχέδιο ΕΕ-ASAC:

- Είναι απαραίτητο να λειτουργεί το σχέδιο σε στενή συνεργασία με κυβέρνηση φιλοξενούσας χώρας όντως αποφασισμένη να περιορίσει την κατοχή και χρήση φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού στην κοινωνία. Ταυτόχρονα, το σχέδιο θα πρέπει να είναι αρκετά αυτόνομο έναντι του κράτους ώστε να μπορεί να επιδιώκει τους στόχους του όπως ορίζονται στην απόφαση του Συμβουλίου.

- Ιδεωδώς, το σχέδιο θα πρέπει να ακολουθεί ολοκληρωμένη και πολυεδρική προσέγγιση ("πρόγραμμα SALW"), όπου η επίπτωση καθεμιάς επί μέρους συνιστώσας του προγράμματος να ενισχύεται από την υλοποίηση των άλλων συνιστωσών, σχηματίζοντας με το συνδυασμό τους ένα δυνατό συνολοκληρωμένο πακέτο. Σ' ένα τέτοιο πρόγραμμα θα μπορούσαν να περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων οι εξής συνιστώσες:

- βοήθεια στον καταρτισμό και τη θέσπιση νόμου περί όπλων,

- καταγραφή και ασφαλής αποθήκευση όπλων,

- συστήματα τύπου "Όπλα έναντι ανάπτυξης", όπου προτρέπεται ο επιχώριος πληθυσμός να παραδώσει στην αστυνομία τα παράνομα όπλα του με αντάλλαγμα σχέδια τοπικής ανάπτυξης,

- καταστροφή όπλων,

- εκστρατείες ευαισθητοποίησης του κοινού.

- Κάθε χώρα χρειάζεται ένα νομικό πλαίσιο που να ρυθμίζει σαφώς τα της κατοχής και χρήσης SALW στην κοινωνία. Αφ' ής στιγμής θεσπιστεί νόμος περί όπλων, είναι σημαντικό να εκπαιδευτούν οι αστυνομικές δυνάμεις στην κατανόηση και την εφαρμογή του και να ενημερωθεί το κοινό για το τί σημαίνει. Η βοήθεια των σχεδίων είναι πολύτιμη και κατά το στάδιο της εκπόνησης του νόμου και κατά το στάδιο της θέσης του σε εφαρμογή.

- Η υποστήριξη της καταγραφής και ασφαλούς αποθήκευσης όπλων βοηθεί τις κυβερνήσεις να μειώσουν την αβεβαιότητα ως προς τον αριθμό, το είδος, τη θέση και την ασφάλεια των όπλων που κατέχουν. Η πείρα έχει καταδείξει ότι άμα έχουν καταγραφεί όλα τα όπλα που υπάρχουν σε μια συγκεκριμένη στρατιωτική περιοχή, είναι δυνατόν να πεισθούν οι στρατιωτικές αρχές ότι έχουν περισσότερα όπλα απ' ό,τι χρειάζονται και μπορεί να καταστραφεί το περίσσευμα. Η δημιουργία εγκαταστάσεων ασφαλούς αποθήκευσης είναι σχετικά φτηνή και ταυτόχρονα πολύ σημαντική για τις φτωχές χώρες με μεγάλες ποσότητες όπλων.

- Τα συστήματα τύπου "Όπλα έναντι ανάπτυξης" είναι πιθανότερο να έχουν επιτυχία όταν συμπεριλαμβάνουν υποστήριξη για τη βελτίωση των επιδόσεων της τοπικής αστυνομίας. Οι χωρικοί δεν παραδίδουν τα όπλα τους όσο αισθάνονται ότι δεν έχουν ασφάλεια. Το μοναδιαίο κόστος ανά παραδιδόμενο όπλο είναι σχετικά υψηλό, αλλά τα συστήματα αυτού του τύπου προσπορίζουν στους τοπικούς πληθυσμούς ένα αίσθημα ασφάλειας που δύσκολα αποτιμάται σε χρήμα.

- Η καταστροφή των παραδιδόμενων παράνομων όπλων καθώς και των πλεονασμάτων του στρατού και της αστυνομίας σε τελετές τύπου "Φλόγες της Ειρήνης" μπορεί να έχει μεγάλη συμβολική αξία και να δίνει την εικόνα προόδου προς μια πιο ειρηνική κοινωνία. Οι μικρότερης κλίμακας τελετές καταστροφής ενδείκνυνται ιδιαίτερα στις περιοχές όπου εκτελούνται σχέδια τύπου "Όπλα έναντι ανάπτυξης", καθότι δημιουργούν εμπιστοσύνη ότι τα όπλα που παραδίδουν οι χωρικοί πράγματι καταστρέφονται και δεν πρόκειται να χρησιμοποιηθούν εναντίον τους.

- Η παράνομη διασυνοριακή διακίνηση SALW παρακωλύει τις προσπάθειες ελέγχου του προβλήματος των SALW σε μια δεδομένη χώρα. Θα έπρεπε να εξεταστεί το ενδεχόμενο να περιληφθεί στη μελλοντική ενωσιακή υποστήριξη η ενίσχυση των συνοριακών ελέγχων.

- Η προβολή της ΕΕ στον τομέα των SALW εξασφαλίζεται με την υλοποίηση καλοσχεδιασμένων αμιγώς ενωσιακών σχεδίων μάλλον παρά με την παροχή μικρών συνεισφορών σε σχέδια άλλων φορέων.

ΙΙΙ.Ε. Κριτήρια καταμερισμού των κεφαλαίων

151. Η ΕΕ αναπτύσσει ήδη μια πιο συστηματική προσέγγιση των δυνητικώς υποστηρικτέων σχεδίων, ιδίως όσον αφορά τον προσδιορισμό και το σχεδιασμό τους. Έχουν εντοπιστεί τα εξής κριτήρια, βάσει των οποίων η ΕΕ θα προβαίνει σε προκαταρκτική αξιολόγηση των αιτήσεων:

1. Η παροχή βοήθειας από μέρους της ΕΕ στον τομέα των φορητών όπλων και του ελαφρού οπλισμού πρέπει να εδράζεται στην ύπαρξη σαφούς πολιτικής βούλησης στην αποδέκτρια χώρα. Πρέπει να υπάρχει σαφής απάντηση στο εξής ερώτημα: "Η προτεινόμενη δράση συνιστά έκφραση σαφούς πολιτικού, θεματικού ή γεωγραφικού οράματος ή στρατηγικής, Ή αποτελεί ηθελημένα και δικαιολογημένα ad hoc ενέργεια που εξυπηρετεί διακριτές σκοπιμότητες;"

2. Τα προτεινόμενα σχέδια πρέπει να ενισχύουν την τοπική, την εθνική ή την περιφερειακή ασφάλεια εντός της αποδέκτριας χώρας/περιοχής (π.χ. συμβολή στον έλεγχο των φορητών όπλων, μέτρα δημιουργίας εμπιστοσύνης, συμφιλίωση, περιφερειακή σταθερότητα). Αυτό προϋποθέτει εκ των προτέρων εκτίμηση της πολιτικής κατάστασης και της πραγματικής επίπτωσης του σχεδίου στο μελετώμενο συνολικό στόχο, όπως πρόληψη συγκρούσεων, δημιουργία ειρηνικού περιβάλλοντος κ.λπ.

3. Η βοήθεια στον τομέα των SALW θα πρέπει να εντάσσεται σε μια γενικότερη στρατηγική ανάπτυξης και ασφάλειας έναντι της αποδέκτριας χώρας. Σε περιπτώσεις που αυτό δεν είναι δυνατόν, η πρόταση σχεδίου θα πρέπει να επισημαίνει με ποιο τρόπο η δραστηριότητα αυτή θα συμβάλει στην ένταξη της πολιτικής στον τομέα των SALW στην ευρύτερη πολιτική για την ασφάλεια και την ανάπτυξη.

4. Πρέπει να εξασφαλίζεται η συνοχή με τις παλαιότερες/παρούσες/μελλοντικές δράσεις στην ίδια χώρα ή περιφέρεια.

5. Τα σχέδια βοήθειας θα βασίζονται σε στενή συνεργασία με τις αρχές της αποδέκτριας χώρας, θα πρέπει δε να προσδιορίζεται ο ρόλος των διάφορων ενεχομένων φορέων.

6. Στα σχέδια που περιλαμβάνουν συνιστώσα συλλογής όπλων, όλα τα συλλεγόμενα όπλα θα πρέπει, κατ' αρχήν, να καταστρέφονται.

7. Για κάθε σχέδιο θα καθορίζονται σαφείς στόχοι καθώς και συγκριτικά αξιολογικά κριτήρια και χρονικές κλίμακες, ώστε να μπορεί να εκτιμηθεί ο αντίκτυπος του σχεδίου. Θα πρέπει να εκτιμώνται οι πρακτικές ανάγκες του τελικού αποδέκτη, να λαμβάνονται δε υπόψη τα αποτελέσματα και τα διδάγματα των παλαιότερων εμπειριών.

8. Στις αιτήσεις βοηθείας θα πρέπει να δηλώνεται σαφώς με ποιο τρόπο το προτεινόμενο σχέδιο θα προωθήσει τους στόχους και τους σκοπούς της κοινής δράσης της ΕΕ.

9. Στις αιτήσεις βοηθείας θα πρέπει να δηλώνεται σαφώς με ποιο τρόπο θα ενισχύσει το προτεινόμενο σχέδιο την ικανότητα της αποδέκτριας χώρας να υλοποιήσει τις υφιστάμενες περιφερειακές ή διεθνείς δεσμεύσεις.

10. Πρέπει να διοχετευθούν περισσότερες προσπάθειες προς την εξασφάλιση της σύμπραξης ΜΚΟ καθώς και του ιδιωτικού τομέα, όπου είναι δυνατόν.

11. Στην εκτίμηση πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η βιωσιμότητα του σχεδίου.

12. Πρέπει να εξασφαλιστεί συνεργασία μεταξύ των προσπαθειών της Ένωσης και των προσπαθειών των επί μέρους κρατών μελών.

Τα κριτήρια βασίζονται κατά το πλείστον στο αποτέλεσμα των αξιολογήσεων που έχει κάνει και της πείρας που έχει αποκομίσει η Επιτροπή κατά την εκτέλεση προϋπολογισμών ΚΕΠΠΑ.

ΙΙΙ.ΣΤ. Ανάγκη διεξοδικής εκτίμησης και αξιολόγησης

152. Τα σχέδια που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ είναι σκόπιμο να υποβάλλονται σε διεξοδική εκτίμηση και αξιολόγηση. Προς τούτο πρέπει μεταξύ άλλων:

- Η υλοποίηση των σχεδίων να προχωρεί σύμφωνα με υγιείς αρχές χρηματοοικονομικής διαχείρισης.

- Στο τέλος του σχεδίου να υποβάλλεται τελική έκθεση, όπου θα συνοψίζονται τα επιτευχθέντα αποτελέσματα.

- Να γίνεται αξιολόγηση για να κριθεί κατά πόσον επιτεύχθηκαν οι στόχοι και αν χρειάζονται επακόλουθες εργασίες. Η αξιολόγηση αυτή θα γίνεται τουλάχιστον στο τέλος του σχεδίου. Τα σχέδια με μακροχρόνια υλοποίηση ή με σημαντική χρηματική συνεισφορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα αξιολογούνται και κατά την περίοδο της υλοποίησης.

- Η Επιτροπή θα μελετήσει το ενδεχόμενο να συγκροτήσει παρόμοια υποδείγματα για την αξιολόγηση υποστηριχθέντων σχεδίων καθώς και για την εκτίμηση νέων προτάσεων σχεδίων.

- Η αξιολόγηση θα διοργανώνεται από την Επιτροπή εντός των αρμοδιοτήτων της για την εκτέλεση του προϋπολογισμού, θα πραγματοποιείται δε από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες. Θα υποβάλλεται στην οικεία ομάδα εργασίας της ΕΕ ή στην Επιτροπή σε στενό συντονισμό με την Προεδρία. Τα διαθετέα για το επόμενο έτος κεφάλαια πρέπει να αποφασίζονται το αργότερο κατά τη φθινοπωρινή συνεδρίαση εμπειρογνωμόνων CODUN περί SALW, θα πρέπει δε να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες για την έγκαιρη και εμπεριστατωμένη προετοιμασία των "Δηλώσεων Δράσης". Η απόφαση για τα διαθετέα ποσά λαμβάνεται με δεδομένο ότι οι αποφάσεις του Συμβουλίου σχετικά με τα επί μέρους σχέδια θα ληφθούν από την αρχή του επόμενου έτους και μετά, και μόνον εφόσον υπάρχουν διαθέσιμες πιστώσεις στον προϋπολογισμό.

- Η τελική έκθεση και η εκτίμηση θα χρησιμοποιούνται και για την άντληση διδαγμάτων για τα μελλοντικά σχέδια. Διατυπώνεται η εισήγηση να παρέχει η Επιτροπή την εκτίμηση βάσει των παραπάνω κριτηρίων.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΕΛΑΦΡΥΣ ΟΠΛΙΣΜΟΣ ΜΙΚΡΟΥ ΔΙΑΜΕΤΡΗΜΑΤΟΣ

Contact points

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>