[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 29.9.2009

COM(2009) 511 τελικό

2009/0139 (CNS)

Πρόταση

ΟΔΗΓIΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛIΟΥ

για την τροποποίηση της οδηγίας 2006/112/EΚ όσον αφορά την προαιρετική και προσωρινή εφαρμογή του μηχανισμού αντιστροφής της επιβάρυνσης για τις παραδόσεις ορισμένων αγαθών και την παροχή υπηρεσιών που είναι πιθανό να αποτελέσουν αντικείμενο απάτης

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Πλαίσιο της πρότασης

- Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης

Στόχος της παρούσας πρότασης οδηγίας για την τροποποίηση της οδηγίας 2006/112/ΕΚ του Συμβουλίου της 28ης Νοεμβρίου 2006 σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας[1] (εφεξής η «οδηγία ΦΠΑ») είναι να επιτραπεί η προσωρινή εφαρμογή του μηχανισμού αντιστροφής της επιβάρυνσης προκειμένου να καταπολεμηθούν οι απάτες σχετικά με το εμπόριο πιστοποιητικών εκπομπών και τις συναλλαγές που αφορούν ορισμένα ευαίσθητα στην απάτη εμπορεύματα. Ωστόσο, η εφαρμογή ενός μηχανισμού αντιστροφής της επιβάρυνσης με συγκεκριμένους στόχους δεν πρέπει να θίγει τις θεμελιώδεις αρχές του συστήματος ΦΠΑ, όπως η τμηματική καταβολή, και θα πρέπει συνεπώς να περιορίζεται σε έναν προκαθορισμένο κατάλογο αγαθών και υπηρεσιών.

- Γενικό πλαίσιο

Η Επιτροπή εξέδωσε, τον Μάιο του 2006, ανακοίνωση[2] με σκοπό δώσει έναυσμα σε μια συνολική συζήτηση σε επίπεδο ΕΕ σχετικά με την ανάγκη για συντονισμένη προσέγγιση στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής στην εσωτερική αγορά. Μετά την ανακοίνωση της Επιτροπής της 23ης Νοεμβρίου 2007[3] που συμβάλλει στη χάραξη στρατηγικής για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής στο πλαίσιο της ΕΕ και την έκθεση σχετικά με την κατάσταση στο πλαίσιο της ομάδας εμπειρογνωμόνων της στρατηγικής για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής (ATFS)[4], η Επιτροπή υπέβαλε ανακοίνωση στην οποία παρουσιάζει αναλυτικά πιο εκτεταμένα μέτρα για την αλλαγή του συστήματος ΦΠΑ με στόχο την καταπολέμηση της απάτης[5].

Ένα από τα μέτρα που αναλύθηκαν στο πλαίσιο αυτό ήταν η θέσπιση γενικού συστήματος αντιστροφής της επιβάρυνσης. Η Επιτροπή δήλωσε επίσης ότι είναι πρόθυμη να προτείνει, υπό ορισμένους όρους, ένα πιλοτικό σχέδιο προκειμένου να καθοριστεί εάν ένα είδος γενικευμένου συστήματος αντιστροφής της επιβάρυνσης θα μπορούσε να αποτελέσει κατάλληλη απάντηση για την αντιμετώπιση της απάτης στον τομέα τους ΦΠΑ. Το Συμβούλιο ECOFIN, ωστόσο, δεν μπόρεσε να συμφωνήσει όσον αφορά τα συμπεράσματα σχετικά με τα θέματα που εξετάζονται σε αυτή την ανακοίνωση. Ελλείψει πολιτικής συμφωνίας σχετικά με αυτά τα «πιο μακρόπνοα» μέτρα, η Επιτροπή επικέντρωσε τις προσπάθειές της αποκλειστικά στα λεγόμενα «συμβατικά» μέτρα για να ενισχύσει τις παραδοσιακές μεθόδους καταπολέμησης της φοροδιαφυγής. Ως προς αυτό, πρέπει να αναφερθεί συγκεκριμένα η ανακοίνωση της Επιτροπής του Δεκεμβρίου 2008 σχετικά με μια συντονισμένη στρατηγική για τη βελτίωση της καταπολέμησης της απάτης στον τομέα του ΦΠΑ στην Ευρωπαϊκή Ένωση[6].

Εντούτοις, η παρούσα πρωτοβουλία είναι διαφορετική από την ανωτέρω ιδέα για πιλοτικό σχέδιο.

Δεδομένου ότι η απάτη αποτελεί μείζον πρόβλημα για την ορθή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς καθώς και απειλή για τα φορολογικά έσοδα των κρατών μελών, ορισμένα κράτη μέλη ζήτησαν να μπορούν, με παρέκκλιση που θα τους χορηγήσει το Συμβούλιο βάσει του άρθρου 395 της οδηγίας ΦΠΑ, να καταπολεμούν τους μηχανισμούς απάτης μέσω ενός συστήματος αντιστροφής της επιβάρυνσης που θα έχει ως στόχο ορισμένους ευαίσθητους στην απάτη τομείς και ορισμένα αγαθά.

Στο πλαίσιο αυτό, η πλέον κοινή μορφή φοροδιαφυγής είναι η τιμολόγηση παραδόσεων από προμηθευτή εγγεγραμμένο στα μητρώα ΦΠΑ ο οποίος εξαφανίζεται χωρίς να καταβάλει αυτόν τον ΦΠΑ αλλά παραδίδει στον πελάτη (επίσης υποκείμενο στον φόρο) έγκυρο τιμολόγιο προς έκπτωση του ΦΠΑ. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μην εισπράττει το δημόσιο ταμείο τον οφειλόμενο επί της παράδοσης ΦΠΑ, αλλά να πρέπει να χορηγήσει στον επόμενο έμπορο της αλυσίδας πίστωση προκαταβληθέντος ΦΠΑ. Σε ορισμένες περιπτώσεις η πρακτική αυτή εξελίχθηκε σε «ενδοκοινοτική απάτη αφανούς εμπόρου» (ΕΑΑΕ), η οποία αποτελεί οργανωμένη επίθεση κατά του συστήματος ΦΠΑ και εκμεταλλεύεται το γεγονός ότι ο προμηθευτής τυγχάνει πίστωσης του προκαταβληθέντος ΦΠΑ, υπό μορφή επιστροφής του ΦΠΑ, εφόσον απαλλάσσεται η μετέπειτα παράδοση σε υποκείμενο στο φόρο σε άλλο κράτος μέλος. Επιπλέον, αυτού του είδους οι απάτες συνίστανται συχνά σε μια σειρά παραδόσεων στο πλαίσιο των οποίων τα ίδια προϊόντα ενδέχεται να κυκλοφορούν επανειλημμένα μεταξύ των κρατών μελών (απάτη τύπου carousel), οπότε το δημόσιο ταμείο μπορεί να χάνει επανειλημμένα το ποσό του φόρου για το ίδιο πάντα προϊόν. Πρέπει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με πληροφορίες που προέρχονται από διάφορα κράτη μέλη, αυτού του είδους η απάτη επεκτείνεται και σε υπηρεσίες.

Ο μηχανισμός αντιστροφής της επιβάρυνσης έχει ως αποτέλεσμα ο προμηθευτής να μην χρεώνει με τον ΦΠΑ τους υποκείμενους στον φόρο πελάτες οι οποίοι, διαδοχικά, καθίστανται υπεύθυνοι για την πληρωμή του ΦΠΑ. Στην πράξη, οι πελάτες (εφόσον πρόκειται για κανονικά υποκείμενους στο φόρο με πλήρες δικαίωμα έκπτωσης) δηλώνουν και εκπίπτουν ταυτόχρονα τον ΦΠΑ χωρίς πραγματική καταβολή του στο δημόσιο ταμείο. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, εκλείπει η θεωρητική δυνατότητα να διαπραχθεί απάτη.

Σκοπός της Επιτροπής είναι να παράσχει, με την παρούσα πρόταση, τη δυνατότητα στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη να εφαρμόσουν, με βάση έναν προκαθορισμένο κατάλογο, αυτόν τον στοχοθετημένο μηχανισμό αντιστροφής της επιβάρυνσης σε αγαθά και υπηρεσίες, τα οποία τα κράτη μέλη θεωρούν ότι είναι ευαίσθητα στην απάτη. Η παρούσα πρόταση που θα επιτρέψει την εφαρμογή στοχοθετημένης αντιστροφής της επιβάρυνσης αφορά τους ακόλουθους τομείς:

Πρώτον, η Επιτροπή διαθέτει ορισμένα στοιχεία σχετικά με περιπτώσεις απάτης που αναφέρθηκαν στον τομέα της εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου. Οποιαδήποτε καταγγελία απάτης, είτε στην αγορά του άνθρακα είτε αλλού, είναι οπωσδήποτε ανησυχητική και απαιτεί κατάλληλα μέτρα. Οι διαφορές που παρατηρούνται στα μέτρα των κρατών μελών ώθησαν την Επιτροπή να συντάξει την παρούσα πρόταση. Αν και πρέπει ακόμη να εξετασθούν πιο αναλυτικά οι ακριβείς περιστάσεις και οι πραγματικές διαστάσεις του προβλήματος της απάτης, οι πληροφορίες που έχουν ήδη παράσχει πολλά κράτη μέλη υπαγορεύουν την ταχεία λήψη μέτρων και την αναφορά τους στην παρούσα πρόταση, η οποία αποτελεί, σε πρώτη φάση, προσωρινό μόνο μέτρο.

Δεύτερον, μια άλλη κατηγορία προϊόντων που περιλαμβάνεται στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας αφορά τα κινητά τηλέφωνα και τα συστήματα ολοκληρωμένων κυκλωμάτων. Τα αγαθά αυτά αποτελούν επί του παρόντος αντικείμενο παρέκκλισης από την αντιστροφή της επιβάρυνσης, η οποία έχει χορηγηθεί στο Ηνωμένο Βασίλειο βάσει του άρθρου 395 της οδηγίας ΦΠΑ και έχει παραταθεί λόγω ειδικών περιστάσεων[7]. Το κείμενο αυτής της πρότασης της Επιτροπής χρησιμεύει επίσης ως βάση για την τρέχουσα πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου. Στην αιτιολογική έκθεση της πρότασης οδηγίας του Συμβουλίου η Επιτροπή εξηγούσε τις εξαιρετικά ειδικές περιστάσεις που δικαιολογούν την κατ’ εξαίρεση χορήγηση αυτής της παρέκκλισης και ανέφερε ήδη την πρόθεσή της να εξετάσει αν είναι δυνατό να επιτρέψει την εφαρμογή στοχοθετημένου μηχανισμού αντιστροφής της επιβάρυνσης από όλα τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη. Σημειωτέον ότι μέχρι τώρα δεν ήταν δυνατόν να καθοριστεί κατά πόσον ο μηχανισμός αντιστροφής της επιβάρυνσης είναι κατάλληλο και αποτελεσματικό μέσο για την αντιμετώπιση της απάτης στον συγκεκριμένο τομέα. Για να καλυφθεί το κενό αυτό, οποιαδήποτε μελλοντική εφαρμογή προϋποθέτει πλήρη αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της. Αρκετά κράτη μέλη που είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον να εφαρμόσουν την αντιστροφή της επιβάρυνσης στον τομέα αυτόν θα μπορούν να το πράξουν βάσει της παρούσας πρότασης.

Τρίτον, η πρόταση περιλαμβάνει και άλλα προϊόντα (αρώματα, πολύτιμα μέταλλα, όπως η πλατίνα), τα οποία επισημάνθηκαν, κατά τις συνεδριάσεις των ομάδων εργασίας στον τομέα της απάτης, από τα κράτη μέλη ως αγαθά στα οποία φαίνεται ότι επεκτάθηκε η απάτη και επομένως είναι σκόπιμο να περιληφθούν επίσης στην παρούσα οδηγία.

Όσον αφορά τις διαδικασίες, τα κράτη μέλη πρέπει κατ’ αρχάς να ενημερώσουν την Επιτροπή σχετικά με την πρόθεσή τους να θεσπίσουν αυτόν τον μηχανισμό. Δεύτερον, η δοκιμαστική εφαρμογή στοχοθετημένης αντιστροφής της επιβάρυνσης θα πρέπει να υπόκειται σε λεπτομερείς όρους ώστε να διασφαλίζεται η ορθή λειτουργία του συστήματος, να αποτρέπονται κατά το δυνατόν οι πιθανές αρνητικές επιπτώσεις και να μπορούν να εκτιμηθούν δεόντως τα αποτελέσματα. Προτού εφαρμοστεί το σύστημα αντιστροφής της επιβάρυνσης, οι υποκείμενοι στον φόρο οι οποίοι θα θιγούν από την εφαρμογή του συστήματος πρέπει, είτε ως προμηθευτές είτε ως πελάτες, να διαθέτουν αριθμό φορολογικού μητρώου ΦΠΑ, σε περίπτωση που δεν διαθέτουν ήδη. Επίσης προβλέπεται ότι τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη πρέπει να θεσπίσουν υποχρεώσεις αναφοράς στοιχείων προκειμένου να διασφαλίζεται επαρκής παρακολούθηση του μέτρου και η βεβαιότητα ότι το μέτρο εφαρμόζεται αποτελεσματικά. Επίσης, για να διασφαλιστεί ότι η αντιστροφή της επιβάρυνσης εξακολουθεί να εφαρμόζεται στοχοθετημένα και κατ’ εξαίρεση σε σχέση με τους συνήθεις κανόνες ΦΠΑ, καταρτίστηκε κατάλογος των αγαθών και υπηρεσιών και κάθε κράτος μέλος δύναται να επιλέξει την εφαρμογή μηχανισμού αντιστροφής της επιβάρυνσης σε τρεις κατηγορίες εκ των οποίων δύο μπορεί να είναι αγαθά.

Τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη πρέπει να εφαρμόσουν αποτελεσματικά μέτρα ελέγχου για να παρακολουθούν και να προλαμβάνουν, κατά το δυνατόν, κάθε μορφή απάτης και ιδίως τις νέες μορφές απάτης οι οποίες θα συνίστανται στην εξάπλωση των μορφών απάτης σε άλλα προϊόντα, στο λιανικό εμπόριο ή σε άλλα κράτη μέλη. Για τη εφαρμογή αυτών των μέτρων, θα ήταν σκόπιμο να ληφθούν υπόψη τα συμπεράσματα όσον αφορά τον μηχανισμό αντιστροφής της επιβάρυνσης, τα οποία περιγράφονται στο έγγραφο της Επιτροπής σχετικά με τα μέτρα τροποποίησης του συστήματος ΦΠΑ για την καταπολέμηση της απάτης[8].

Με βάση την εμπειρία από την προσωρινή εφαρμογή του συστήματος σε ευαίσθητα στην απάτη αγαθά και υπηρεσίες θα καταστεί δυνατόν, σύμφωνα με τη διαδικασία ενημέρωσης και αξιολόγησης που προβλέπεται στην πρόταση, να αξιολογηθεί συνολικά καλύτερα η σκοπιμότητα και αναλογικότητα της στοχοθετημένης εφαρμογής της αντιστροφής της επιβάρυνσης.

2. Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη και εκτίμηση των επιπτώσεων

Δεν υπήρξε ανάγκη προσφυγής σε εξωτερικούς εμπειρογνώμονες. Η δημόσια διαβούλευση σχετικά με τη χρήση της αντιστροφής της επιβάρυνσης για την καταπολέμηση της απάτης, είχε ήδη πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο των προηγούμενων ανακοινώσεων της Επιτροπής σχετικά με την απάτη στον τομέα του ΦΠΑ (βλ. συγκεκριμένα το έγγραφο διαβούλευσης της 13ης Αυγούστου 2007 – Η πιθανή εισαγωγή ενός προαιρετικού μηχανισμού αντιστροφής της επιβάρυνσης για τον ΦΠΑ – Επιπτώσεις στις επιχειρήσεις[9]).

Για να μπορέσει να κατανοηθεί καλύτερα η επίπτωση ενός στοχοθετημένου μηχανισμού αντιστροφής της επιβάρυνσης, η παρούσα οδηγία ορίζει ότι τα κράτη μέλη τα οποία επιθυμούν να εφαρμόσουν το σύστημα πρέπει να καθορίσουν κριτήρια τα οποία θα επιτρέπουν αξιολόγηση της κατάστασης πριν και μετά την περίοδο εφαρμογής. Η παρούσα οδηγία παρέχει τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να εφαρμόσουν έναν στοχοθετημένο μηχανισμό αντιστροφής της επιβάρυνσης υπό ορισμένους όρους, δεν αποτελεί όμως τυχόν υποχρέωση. Δεδομένου ότι οι προτεινόμενοι κανόνες παρέχουν στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να εφαρμόζουν προσωρινά τον μηχανισμό αντιστροφής της επιβάρυνσης σε προσεκτικά επιλεγμένα αγαθά και υπηρεσίες, τα κράτη μέλη είναι αρμόδια να διενεργούν λεπτομερείς αναλύσεις των επιπτώσεων, όπως προβλέπεται στην οδηγία.

3. Νομικά στοιχεία της πρότασης

Η παρούσα οδηγία τροποποιεί την οδηγία ΦΠΑ.

Λόγω της αβεβαιότητας ως προς τα αποτελέσματα του μέτρου και της παρέκκλισής του από τη θεμελιώδη αρχή της τμηματικής καταβολής του φόρου, μια ειδική νομική βάση για την προσωρινή αυτή εφαρμογή της αντιστροφής της επιβάρυνσης για ορισμένα αγαθά και υπηρεσίες αποτελεί τον καλύτερο τρόπο πορείας και είναι σύμφωνη με τις αρχές που αναφέρονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής για τις δυνατότητες θέσπισης μέτρων αλλαγής του συστήματος ΦΠΑ με στόχο την καταπολέμηση της απάτης[10]. Επίσης, το άρθρο 395 της οδηγίας ΦΠΑ δεν μπορεί να θεωρηθεί επαρκής βάση για τη διατήρηση και επέκταση της εφαρμογής σε διάφορα κράτη μέλη ενός στοχοθετημένου μηχανισμού αντιστροφής της επιβάρυνσης σχετικά με ορισμένα αγαθά και υπηρεσίες. Συνεπώς, ο στόχος καταπολέμησης της απάτης μέσω ενός στοχοθετημένου μηχανισμού αντιστροφής της επιβάρυνσης μπορεί να επιτευχθεί καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο με μία οδηγία η οποία παρέχει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να εφαρμόσουν ένα μηχανισμό αντιστροφής της επιβάρυνσης στις εγχώριες παραδόσεις ορισμένων αγαθών και υπηρεσιών. Συνεπώς, η οδηγία αυτή δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη του στόχου.

4. Δημοσιονομικές επιπτώσεις

Η παρούσα πρόταση δεν έχει καμία αρνητική επίπτωση στον κοινοτικό προϋπολογισμό.

5. Συμπληρωματικές πληροφορίες

Η πρόταση περιλαμβάνει ρήτρα λήξης ισχύος.

2009/0139 (CNS)

Πρόταση

ΟΔΗΓIΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛIΟΥ

για την τροποποίηση της οδηγίας 2006/112/EΚ όσον αφορά την προαιρετική και προσωρινή εφαρμογή του μηχανισμού αντιστροφής της επιβάρυνσης για τις παραδόσεις ορισμένων αγαθών και την παροχή υπηρεσιών που είναι πιθανό να αποτελέσουν αντικείμενο απάτης

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 93,

την πρόταση της Επιτροπής,

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου[11],

τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής[12],

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Η οδηγία 2006/112/ΕΚ του Συμβουλίου της 28ης Νοεμβρίου 2006 σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας[13] ορίζει ότι ο φόρος προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) οφείλεται από τον υποκείμενο στον φόρο ο οποίος πραγματοποιεί φορολογητέα παράδοση αγαθών ή παροχή υπηρεσιών. Σε περίπτωση διασυνοριακών συναλλαγών, και για ορισμένους εγχώριους τομείς υψηλού κινδύνου όπως οι κατασκευές και τα απόβλητα, προβλέπεται, ωστόσο, ότι την υποχρέωση καταβολής του ΦΠΑ έχει το πρόσωπο στο οποίο πραγματοποιείται η παράδοση ή η παροχή υπηρεσίας.

(2) Λόγω της σοβαρότητας της απάτης στον τομέα του ΦΠΑ, πρέπει να διερευνηθούν καινοτόμες προσεγγίσεις ώστε το πρόβλημα αυτό να αντιμετωπιστεί με τον αποτελεσματικότερο δυνατό τρόπο. Συνεπώς πρέπει να επιτρέπεται στα κράτη μέλη εφαρμόζουν, σε προσωρινή βάση και για ορισμένες κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών, ένα μηχανισμό στο πλαίσιο του οποίου την υποχρέωση καταβολής του ΦΠΑ έχει το πρόσωπο στο οποίο πραγματοποιείται η υποκείμενη σε φόρο παράδοση αγαθών ή παροχή υπηρεσιών, ακόμη και αν αυτές οι κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών δεν περιλαμβάνονται στον κατάλογο που αναφέρεται στο άρθρο 199 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ ή δεν υπόκεινται σε ειδικές παρεκκλίσεις που παρέχονται στα κράτη μέλη.

(3) Σε αντίθεση με τη γενική εφαρμογή του μηχανισμού, η θέσπιση ενός τέτοιου μηχανισμού, ο οποίος θα αφορά ορισμένες κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών, δεν θα θίγει τις θεμελιώδεις αρχές του συστήματος ΦΠΑ, όπως η τμηματική καταβολή, και θα πρέπει συνεπώς να περιορίζεται σε έναν προκαθορισμένο κατάλογο αγαθών και υπηρεσιών.

(4) Ο προκαθορισμένος κατάλογος, από τον οποίο τα κράτη μέλη θα μπορούν να επιλέγουν, πρέπει να περιορίζεται σε παραδόσεις αγαθών και παροχές υπηρεσιών οι οποίες, βάσει της πρόσφατης εμπειρίας, είναι πολύ πιθανό να αποτελέσουν αντικείμενο απάτης. Προκειμένου να διασφαλισθεί ότι η θέσπιση αυτού του μηχανισμού μπορεί πράγματι να αξιολογηθεί και ότι η επίπτωσή του παρακολουθείται προσεκτικά, τα κράτη μέλη πρέπει να περιορίζονται στην επιλογή τους.

(5) Προτού να είναι δυνατή η εφαρμογή του μηχανισμού, είναι απαραίτητο οι υποκείμενοι στον φόρο οι οποίοι παραδίδουν ή παραλαμβάνουν αγαθά ή υπηρεσίες που περιλαμβάνονται στον προκαθορισμένο κατάλογο να διαθέτουν πάντοτε αριθμό φορολογικού μητρώου ΦΠΑ. Επιπλέον, τα κράτη μέλη που επιλέγουν να εφαρμόσουν το μηχανισμό πρέπει να θεσπίσουν ειδικά μέτρα ελέγχου και υποχρεώσεις αναφοράς στοιχείων όσον αφορά τόσο τον προμηθευτή όσο και τον πελάτη, προκειμένου να εξασφαλίζεται η αποτελεσματική λειτουργία και παρακολούθηση της εφαρμογής αυτού του μηχανισμού και να εντοπίζονται και προλαμβάνονται όλες οι νέες μορφές φοροδιαφυγής.

(6) Τα κράτη μέλη πρέπει να υποβάλλουν έκθεση αξιολόγησης σχετικά με την εφαρμογή του μηχανισμού πριν από το τέλος της περιόδου εφαρμογής, ούτως ώστε να είναι δυνατή σε εύθετο χρόνο η εκτίμηση της αποτελεσματικότητάς του.

(7) Για να εκτιμηθεί με διαφάνεια η αποτελεσματικότητα της εφαρμογής του μηχανισμού στις δόλιες δραστηριότητες, οι εκθέσεις αξιολόγησης των κρατών μελών πρέπει να βασίζονται σε προκαθορισμένα από τα κράτη μέλη κριτήρια. Στις εκθέσεις αξιολόγησης πρέπει να εκτιμώνται σαφώς το επίπεδο απάτης πριν και μετά την εφαρμογή του μηχανισμού και η μεταβολή των τάσεων σχετικά με τις δόλιες δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένων των παραδόσεων άλλων αγαθών και υπηρεσιών, των παραδόσεων στο λιανικό εμπόριο και των παραδόσεων σε άλλα κράτη μέλη.

(8) Η έκθεση πρέπει να αξιολογεί επίσης το κόστος συμμόρφωσης για τους υποκείμενους στον φόρο και το κόστος εφαρμογής για τα κράτη μέλη, καθώς και το κόστος που συνεπάγονται τα μέτρα ελέγχου και λογιστικού ελέγχου.

(9) Προκειμένου να δοθεί σε όλα τα κράτη μέλη η δυνατότητα εφαρμογής ενός τέτοιου μηχανισμού, ενδείκνυται ειδική τροποποίηση της οδηγίας 2006/112/ΕΚ.

(10) Ο στόχος της προτεινόμενης ενέργειας μπορεί να επιτευχθεί μόνο σε κοινοτικό επίπεδο, δεδομένου ότι η απάτη στον τομέα του ΦΠΑ θα αντιμετωπιστεί με προσωρινά μέτρα τα οποία παρεκκλίνουν από τους ισχύοντες κοινοτικούς κανόνες. Συνεπώς, η θέσπιση κοινοτικού μέτρου είναι σύμφωνη με την αρχή της επικουρικότητας, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 της συνθήκης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας του ίδιου άρθρου, η παρούσα οδηγία δεν υπερβαίνει τα αναγκαία για την επίτευξη των στόχων αυτών.

(11) Η οδηγία 2006/112/ΕΚ θα πρέπει, συνεπώς, να τροποποιηθεί αναλόγως,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

Η οδηγία 2006/112/ΕΚ τροποποιείται ως ακολούθως:

(1) Παρεμβάλλεται το ακόλουθο άρθρο 199α:

«Άρθρο 199a

1. Έως τις 31 Δεκεμβρίου 2014 και για ελάχιστη περίοδο δύο ετών, τα κράτη μέλη δύνανται να θεσπίσουν και να εφαρμόσουν μηχανισμό βάσει του οποίου ο ΦΠΑ που οφείλεται για την παράδοση αγαθών ή την παροχή υπηρεσιών που περιλαμβάνονται στο κατάλογο του παραρτήματος VI A καταβάλλεται από το πρόσωπο στο οποίο παραδίδονται τα αγαθά ή παρέχονται οι υπηρεσίες.

Για την επιλογή των αγαθών και υπηρεσιών που θα υπόκεινται στο μηχανισμό αυτόν, τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν τρεις από τις κατηγορίες που απαριθμούνται στο παράρτημα VI A, εκ των οποίων μέχρι δύο κατηγορίες αγαθών.

2. Τα κράτη μέλη που επιλέγουν να θεσπίσουν το μηχανισμό που προβλέπεται στην παράγραφο 1:

α) διασφαλίζουν ότι κάθε υποκείμενος στον φόρο ο οποίος παραδίδει ή παραλαμβάνει αγαθά ή υπηρεσίες που υπόκεινται στο μηχανισμό αποκτά ατομικό αριθμό φορολογικού μητρώου, σε περίπτωση που δεν διαθέτει ήδη σύμφωνα με το άρθρο 214 παράγραφος 1·

β) θεσπίζουν τις δέουσες και αποτελεσματικές υποχρεώσεις αναφοράς στοιχείων για κάθε υποκείμενο στον φόρο ο οποίος πραγματοποιεί παράδοση αγαθών ή παροχή υπηρεσιών που υπόκεινται στο μηχανισμό, προκειμένου να είναι δυνατή, σε κάθε πράξη, η ταυτοποίηση του εν λόγω υποκείμενου στον φόρο καθώς και του υποκείμενου στον φόρο αποδέκτη των αγαθών και υπηρεσιών, του τύπου των σχετικών αγαθών και υπηρεσιών, της φορολογικής περιόδου και της αξίας της σχετικής πράξης·

γ) προβλέπουν, για κάθε υποκείμενο στον φόρο στον οποίο παραδίδονται αγαθά ή υπηρεσίες που υπόκεινται στο μηχανισμό, υποχρεώσεις αναφοράς στοιχείων για κάθε εμπορική πράξη ή συνολικά, με σκοπό τη διασταύρωσή τους με τις πληροφορίες που υποβάλλει ο προμηθευτής·

δ) θεσπίζουν κατάλληλα και αποτελεσματικά μέτρα ελέγχου για την παρακολούθηση και τον περιορισμό των σημερινών μορφών απάτης, καθώς και για την πρόληψη δόλιων δραστηριοτήτων όσον αφορά άλλα αγαθά και υπηρεσίες, στο επίπεδο του λιανικού εμπορίου ή σε άλλα κράτη μέλη.

3. Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή σχετικά με την εφαρμογή του μηχανισμού που αναφέρεται στην παράγραφο 1 πριν από τη θέσπισή του και υποβάλλουν στην Επιτροπή τις ακόλουθες πληροφορίες:

α) δήλωση σχετικά με το πεδίο εφαρμογής του μέτρου για την εφαρμογή του μηχανισμού και λεπτομερή περιγραφή των συνοδευτικών μέτρων, καθώς και των υποχρεώσεων αναφοράς στοιχείων όσον αφορά τους υποκείμενους στον φόρο και τα μέτρα ελέγχου·

β) τα κριτήρια αξιολόγησης που επιτρέπουν τη σύγκριση μεταξύ των δόλιων δραστηριοτήτων όσον αφορά τα αγαθά και τις υπηρεσίες που περιλαμβάνονται στο παράρτημα VI A, πριν και μετά την εφαρμογή του μηχανισμού, των δόλιων δραστηριοτήτων όσον αφορά άλλα αγαθά και υπηρεσίες και σε άλλα κράτη μέλη πριν και μετά την εφαρμογή του μηχανισμού, καθώς και της αύξησης των άλλων τύπων δόλιων δραστηριοτήτων, πριν και μετά την εφαρμογή του μηχανισμού, ιδίως στο λιανικό εμπόριο·

γ) ημερομηνία έναρξης ισχύος του μέτρου για την εφαρμογή του μηχανισμού και χρονική περίοδος που καλύπτει το μέτρο αυτό.

4. Τα κράτη μέλη που εφαρμόζουν το μηχανισμό που προβλέπεται στην παράγραφο 1 υποβάλλουν, με βάση τα κριτήρια αξιολόγησης που καθορίζονται στην παράγραφο 3 στοιχείο β), έκθεση στην Επιτροπή το αργότερο ένα έτος πριν από τη λήξη του μέτρου για την εφαρμογή του μηχανισμού. Η έκθεση αναφέρει σαφώς τις πληροφορίες εμπιστευτικού χαρακτήρα και τις πληροφορίες που μπορούν να δημοσιευθούν.

Η έκθεση περιέχει λεπτομερή εκτίμηση της συνολικής αποτελεσματικότητας του μέτρου ιδίως όσον αφορά:

α) την επίπτωση στις δόλιες δραστηριότητες σχετικά με τις παραδόσεις αγαθών και τις παροχές υπηρεσιών που καλύπτει το μέτρο·

β) την πιθανή μετατόπιση των δόλιων δραστηριοτήτων σε άλλα αγαθά ή υπηρεσίες·

γ) την πιθανή μετατόπιση των δόλιων δραστηριοτήτων σε άλλα κράτη μέλη·

δ) την πιθανή μετατόπιση των δόλιων δραστηριοτήτων στο λιανικό εμπόριο·

ε) το κόστος συμμόρφωσης που απορρέει από το μέτρο για τους υποκείμενους στον φόρο·

στ) το κόστος εφαρμογής του μέτρου για τα κράτη μέλη, καθώς και το κόστος των μέτρων ελέγχου και λογιστικού ελέγχου·»

(2) Το παράρτημα της παρούσας οδηγίας προστίθεται ως παράρτημα VI A.

Άρθρο 2

Τα κράτη μέλη που επιλέγουν να εφαρμόσουν το μηχανισμό που προβλέπεται στο άρθρο 1 σημείο 1) κοινοποιούν στην Επιτροπή τις διατάξεις του μέτρου για την εφαρμογή του μηχανισμού πριν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της εφαρμογής της.

Άρθρο 3

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από την δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης .

Άρθρο 4

Η οδηγία εφαρμόζεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2014.

Άρθρο 5

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

«Παράρτημα VI A

Κατάλογος αγαθών και υπηρεσιών που αναφέρονται στο άρθρο 199α

Μέρος A – Αγαθά

(1) Κινητά τηλέφωνα, ήτοι συσκευές που έχουν κατασκευαστεί ή προσαρμοστεί για χρήση σε αναγνωρισμένο δίκτυο και λειτουργούν σε συγκεκριμένες συχνότητες, ανεξαρτήτως του αν χρησιμοποιούνται για άλλους σκοπούς·

(2) συστήματα ολοκληρωμένων κυκλωμάτων, όπως μικροεπεξεργαστών και κεντρικών μονάδων επεξεργασίας πριν από την ενσωμάτωσή τους σε προϊόντα προοριζόμενα για τον τελικό χρήστη·

(3) αρώματα·

(4) πολύτιμα μέταλλα εφόσον δεν καλύπτονται από το ειδικό καθεστώς που εφαρμόζεται στα μεταχειρισμένα αγαθά και στα αντικείμενα καλλιτεχνικής, συλλεκτικής ή αρχαιολογικής αξίας, σύμφωνα με τα άρθρα 311 έως 343, ή από το ειδικό καθεστώς για τον επενδυτικό χρυσό σύμφωνα με τα άρθρα 344 έως 356.

Μέρος B – Υπηρεσίες

Δικαιώματα εκπομπής αερίων θερμοκηπίου όπως ορίζονται στο άρθρο 3 της οδηγίας 2003/87/EC(*), τα οποία μεταβιβάζονται σύμφωνα με το άρθρο 12 της οδηγίας αυτής, καθώς και άλλες μονάδες δικαιωμάτων εκπομπής που μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τους φορείς εκμετάλλευσης προκειμένου να συμμορφωθούν με την εν λόγω οδηγία.

(*) ΕΕ J 275 της 25.10.2003, σ. 32.»

[1] ΕΕ L 347 της 11.12.2006, σ. 1.

[2] COM (2006) 254 τελικό της 31.5.2006

[3] COM (2007) 758 τελικό της 23.11.2007

[4] SEC(2007) 1584 της 23.11.2007

[5] COM(2008) 109 τελικό της 22.2.2008 και SEC(2008) 249 της 22.2.2008

[6] COM (2008) 807 τελικό της 01.12.2008

[7] Απόφαση του Συμβουλίου της 5ης Μαΐου 2009 με την οποία επιτρέπεται στο Ηνωμένο Βασίλειο να θεσπίσει ειδικό μέτρο παρέκκλισης από το άρθρο 193 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας, ΕΕ L 148 της 11.6.2009, σ. 14.

[8] SEC(2008) 249, της 22.2.2008

[9] http://ec.europa.eu/taxation_customs/common/consultations/tax/article_4209_en.htm

[10] COM (2008) 109 τελικό της 22.02.2008

[11] ΕΕ C της …, σ. .

[12] ΕΕ C της …, σ. .

[13] ΕΕ L 347 της 11.12.2006, σ. 1.