[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 15.6.2006

COM(2006) 287 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

βάσει του άρθρου 138 παράγραφος 2 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για την ενίσχυση των προτύπων ναυτικής εργασίας

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

βάσει του άρθρου 138 παράγραφος 2 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για την ενίσχυση των προτύπων ναυτικής εργασίας

Η παρούσα ανακοίνωση εκδίδεται στο πλαίσιο της έγκρισης, σχεδόν με ομοφωνία, της σύμβασης της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) για τα πρότυπα ναυτικής εργασίας στις 23 Φεβρουαρίου 2006 στη Γενεύη (στο εξής ενοποιημένη σύμβαση του 2006). Η σύμβαση αυτή συγκεντρώνει σε ένα ενιαίο κείμενο τις συμβάσεις και τις συστάσεις σχετικά με τη ναυτική εργασία που έχει εκδώσει η ΔΟΕ από το 1919 και μετά·το κείμενο αυτό θα αποτελέσει το πρόπλασμα του πρώτου καθολικού κώδικα ναυτικής εργασίας.

Η Επιτροπή υποστήριξε ενεργά τις εργασίες εκπόνησης αυτού του νομοθετήματος από την αρχή ακόμα. Έλαβε άλλωστε οδηγίες διαπραγμάτευσης με απόφαση του Συμβουλίου στις 21 Απριλίου 2005 για να μεριμνήσει, στο πλευρό των κρατών μελών, για τη διαφύλαξη του κοινοτικού κεκτημένου κατά τις διαπραγματεύσεις στη ΔΟΕ.

Αφού εγκρίθηκε η σύμβαση, η Επιτροπή κρίνει απαραίτητο να κινητοποιήσει τα κατάλληλα μέσα ενσωμάτωσης της σύμβασης τόσο στο κοινοτικό όσο και στο εθνικό επίπεδο.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι επιτακτική ανάγκη να εξεταστεί το κοινοτικό νομικό πλαίσιο για τα κοινωνικά πρότυπα που ισχύουν για τους ναυτικούς με σκοπό να αναπτυχθεί η ανταγωνιστικότητα του τομέα της ναυτιλίας, να καταστεί ελκυστικότερο το επάγγελμα του ναυτικού και, μακροπρόθεσμα, να διατηρηθεί η ευρωπαϊκή τεχνογνωσία σε αυτό τον τομέα. Εξήγγειλε άλλωστε στο πρόγραμμα εργασίας της για το 2006[1] την έκδοση ανακοίνωσης για τα ελάχιστα πρότυπα της ναυτικής εργασίας σχετικά ιδίως με τη σκοπιμότητα υποβολής νομοθετικών προτάσεων με σκοπό να βελτιωθεί περαιτέρω η εφαρμογή των διεθνών προτύπων εργασίας για τους ναυτικούς στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενδεχομένως, με τη σύναψη συμφωνίας μεταξύ κοινωνικών εταίρων.

Η παρούσα ανακοίνωση έχει ως στόχο, υπογραμμίζοντας το ενδιαφέρον της ενοποιημένης σύμβασης του 2006, να δρομολογήσει την πρώτη φάση επίσημων διαβουλεύσεων των κοινωνικών εταίρων, βάσει της διαδικασίας που προβλέπεται στο άρθρο 138 παράγραφος 2 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, σχετικά με τη σκοπιμότητα ενσωμάτωσης, ενδεχομένως, των συναφών διατάξεων αυτής της σύμβασης στο κοινοτικό δίκαιο. Αργότερα, η Επιτροπή θα διαβουλευθεί, ενδεχομένως, με τους κοινωνικούς εταίρους σχετικά με το περιεχόμενο κάθε μελετώμενης πρότασης, σύμφωνα με το άρθρο 138 παράγραφος 3 ΣΕΚ.

Ι. ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ

1. Προώθηση ενός καθολικού κώδικα ναυτικής εργασίας και κανοτομικών μεθόδων

Από το 2001 ξεκίνησε το έργο της ενοποίησης στο πλαίσιο της ΔΟΕ με στόχο την εκπόνηση μιας συνολικής και ολοκληρωμένης διεθνούς σύμβασης για τον καθορισμό κοινωνικών προτύπων εργασίας που να χαρακτηρίζονται από σαφήνεια και απλότητα, να είναι επίκαιρα και να ισχύουν καθολικά. Η αναθεώρηση αυτή του ισχύοντος νομικού πλαισίου με στόχο τη βελτίωση της αποτελεσματικότητάς του αναμένεται να αυξήσει το ποσοστό επικύρωσης της σύμβασης από τα κράτη μέλη της ΔΟΕ. Είναι σημαντικό να επικυρώσουν γρήγορα τη σύμβαση τόσο τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και τρίτα κράτη ώστε να παραγάγει πλήρως τα αποτελέσματά της και να οδηγήσει στον καθορισμό πιο ενιαίων κανόνων αναφοράς.

Η ενοποιημένη σύμβαση του 2006, που πρόκειται να αντικαταστήσει σχεδόν όλες τις άλλες ναυτικές συμβάσεις της ΔΟΕ, θα αποκτήσει μεγάλη νομική και πολιτική σημασία από τη στιγμή που θα επικυρωθεί από τα κράτη ιδίως δε από τα ναυτικά κράτη.

Διέπει τα πρότυπα εργασίας που ισχύουν για τα πληρώματα που εργάζονται σε πλοία ολικής χωρητικότητας 500 κόρων και άνω, τα οποία εκτελούν διεθνή δρομολόγια ή δρομολόγια μεταξύ λιμένων του εξωτερικού.

Η σύμβαση συγκεντρώνει ένα σύνολο διατάξεων ανά θεματική ενότητα, κάτω από πέντε διαφορετικούς τίτλους, και αποσκοπεί να εγγυηθεί αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας και διαβίωσης στο πλοίο. Στον τίτλο 1, που περιλαμβάνει την υγεία, την εκπαίδευση, το ελάχιστο όριο ηλικίας, την πρόσληψη, καθορίζει τις ελάχιστες απαιτήσεις για τη ναυτική εργασία. Στον τίτλο 2, οι όροι απασχόλησης ορίζουν το περιεχόμενο της σύμβασης εργασίας, τα ωράρια εργασίας, την προστασία των μισθών, το δικαίωμα άδειας, τον επαναπατρισμό και τις αποζημιώσεις σε περίπτωση απώλειας του σκάφους. Ο τίτλος 3 έχει ως αντικείμενο την ενδιαίτηση στο πλοίο και ο τίτλος 4 την κοινωνική προστασία. Η σύμβαση ορίζει επίσης, στον τίτλο 5, τον τρόπο καταμερισμού των ευθυνών εφαρμογής της σύμβασης, δηλαδή εξασφαλίζει ότι τα κράτη σημαίας θα δημιουργήσουν ένα αξιόπιστο σύστημα εφαρμογής, που θα στηρίζεται σε κάποιο σύστημα πιστοποίησης, και ότι τα κράτη λιμένα και τα κράτη προέλευσης των ναυτικών θα μεριμνήσουν για την τήρηση των προτύπων της σύμβασης διενεργώντας τις ενδεδειγμένες επιθεωρήσεις. Μέσα σε κάθε τίτλο εμφανίζονται κανονισμοί και δύο σειρές προτύπων με ιεράρχηση, στα οποία ο κωδικός Α αντιστοιχεί στο υποχρεωτικό μέρος και ο κωδικός Β στο μη υποχρεωτικό μέρος, περιλαμβάνονται δε διατάξεις που θα βοηθήσουν στην ερμηνεία των υποχρεωτικών κανόνων.

Το ενδιαφέρον της σύμβασης έγκειται επίσης στους καινοτομικούς μηχανισμούς στο πλαίσιο της ΔΟΕ τους οποίους χρησιμοποιεί η ΔΟΕ για να επιτύχει πλήρη αποτελεσματικότητα του κειμένου. Καθιερώνει το πιστοποιητικό ναυτικής εργασίας και τη δήλωση ναυτικής εργασίας που βεβαιώνουν, εκτός αν αποδειχθεί το αντίθετο, την τήρηση των προδιαγραφών της Σύμβασης. Έτσι, χορηγείται στα πλοία ένα πιστοποιητικό από το κράτος του οποίου φέρουν τη σημαία, αφού εξακριβωθεί ότι οι συνθήκες εργασίας στο πλοίο τηρούν τους εθνικούς νόμους και τους κανονισμούς που απορρέουν από τη Σύμβαση. Στο πιστοποιητικό επισυνάπτεται δήλωση στην οποία αναφέρεται συνοπτικά η ισχύουσα εθνική νομοθεσία για έναν προκαθορισμένο κατάλογο τομέων που διέπονται από τη Σύμβαση. Με αυτές τις συνθήκες, το σύστημα πιστοποίησης που εγγυάται την τήρηση της Σύμβασης μπορεί να υπόκειται στον έλεγχο του κράτους λιμένα, το οποίο μπορεί, σε περίπτωση αμφιβολίας, να επιθεωρήσει τα πλοία (και να τα κρατήσει, εάν χρειαστεί) όχι μόνο για να διαπιστώσει εάν υπάρχουν ελλείψεις όσον αφορά την ασφάλεια ή την περιβαλλοντική προστασία αλλά και για λόγους κοινωνικού περιεχομένου.

Για να μην αδικηθούν τα κράτη που επικύρωσαν τη Σύμβαση σε σχέση με εκείνα που δεν την επικύρωσαν, η ρήτρα «της μη ευνοϊκότερης μεταχείρισης» θα εξασφαλίζει ότι τα πλοία με σημαία κράτους που δεν επικύρωσε τη Σύμβαση δεν απολαμβάνουν ευνοϊκότερη μεταχείριση από τα πλοία με σημαία κράτους που την επικύρωσε. Η ρήτρα αυτή αναμένεται ότι θα εμποδίσει τον αθέμιτο ανταγωνισμό και θα ενθαρρύνει την καθολική σχεδόν επικύρωση της Σύμβασης.

Εξάλλου, η Σύμβαση δημιουργεί μια δομή ad hoc, την ειδική τριμερή επιτροπή, αποτελούμενη από εκπροσώπους της κάθε κυβέρνησης κράτους που επικύρωσε τη σύμβαση, από εκπροσώπους των εφοπλιστών και από εκπροσώπους των ναυτικών, με σκοπό να καθορίζει την εξέλιξη του νομοθετήματος λαμβάνοντας υπόψη την εφαρμογή των διατάξεών του.

2. Διαχείριση της παγκοσμιοποίησης και εξασφάλιση δικαιότερων όρων ανταγωνισμού

Η ενοποιημένη σύμβαση του 2006 έρχεται να συμπληρώσει τις τρεις θεμελιώδεις ναυτικές συμβάσεις που εγκρίθηκαν υπό την αιγίδα του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού, τη σύμβαση SOLAS (για την ασφάλεια της ανθρώπινης ζωής στη θάλασσα), τη σύμβαση MARPOL (για την αποφυγή ρύπανσης της θάλασσας από πλοία) και τη σύμβαση STCW για τα τυπικά προσόντα των ναυτικών. Αποτελεί τον τέταρτο πυλώνα του συνόλου διεθνών κανόνων που ρυθμίζουν τον τομέα της ναυτιλίας.

Η ενοποιημένη σύμβαση του 2006 αναμένεται να συμβάλει στη σταθεροποίηση του τομέα των θαλάσσιων μεταφορών, ο οποίος έχει να αντιμετωπίσει τον παγκόσμιο ανταγωνισμό και να μειώσει τη διπλή απόσταση που χωρίζει αφενός τους ευρωπαϊκούς φορείς από τρίτους φορείς και, αφετέρου, τις διάφορες σημαίες, η οποία ευνοεί εκ των πραγμάτων τα ναυτικά έθνη και τους κοινωνικά μειοδοτούντες οικονομικούς φορείς. Ασκείται, ως επακόλουθο, διαρκής πίεση με την απειλή απομάκρυνσης της δραστηριότητας προσλήψεων ναυτικών εις βάρος των ευρωπαϊκών θέσεων απασχόλησης, ακόμη και για τις ενδοκοινοτικές μεταφορές. Θα πρέπει να αναγνωριστεί ότι στις διεθνείς ναυτιλιακές μεταφορές τα οικονομικά ποσά που διακυβεύονται είναι πολύ μεγάλα, δεδομένων των μεγάλων διαφορών στο οικονομικό επίπεδο και στη νομοθεσία οι οποίες αντανακλώνται στο κόστος του εργατικού δυναμικού, δηλαδή στους μισθούς και στις κοινωνικοασφαλιστικές εισφορές.

Εξάλλου, η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι σημαντικό να κατοχυρωθεί η ιδιότητα του ναυτικού στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης για να αποτραπούν αρνητικά φαινόμενα, όπως το κοινωνικό ντάμπινγκ που αδικεί τους ναυτικούς και τους εφοπλιστές που σέβονται τους ισχύοντες κανόνες, και για να καθοριστούν οι αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας, σε συνδυασμό με την ανακοίνωση για την κοινωνική διάσταση της παγκοσμιοποίησης[2] που κάνει ρητή αναφορά στη σύμβαση για τη ναυτική εργασία. Πέρα από αυτό, η υποστήριξη της επικύρωσης και της θέσης σε ισχύ της Σύμβασης αντιπροσωπεύει μάλλον μια σημαντική συμβολή στην υλοποίηση της δέσμευσης της Κοινότητας να προαγάγει την αξιοπρεπή εργασία παγκοσμίως, με τη μορφή που παρουσιάζεται στην πρόσφατη σχετική ανακοίνωσή της.[3] Τέλος, όπως υπογράμμισε η Επιτροπή στην πρόσφατη ανακοίνωσή της στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο[4]: «Η αλληλεξάρτηση που υπάρχει σε παγκόσμιο επίπεδο δημιουργεί νέες ευκαιρίες για την προβολή των ευρωπαϊκών αξιών και συμφερόντων». Επαναβεβαίωσε ακόμη τη σημασία που δίνει η Ένωση στην προώθηση υψηλών προτύπων σε όλο τον κόσμο, μεταξύ άλλων, στον κοινωνικό τομέα.

3. Ενίσχυση της ναυτικής ασφάλειας και της ελκυστικότητας του επαγγέλματος

Η Επιτροπή είχε ήδη θίξει τη σημασία των κοινωνικών προτύπων και της σχέσης τους με τη ναυτική ασφάλεια στην ανακοίνωση που είχε εκδώσει στις 6 Απριλίου 2001[5] στην οποία υπογράμμιζε ότι το 80% των ναυτικών ατυχημάτων οφείλονταν σε ανθρώπινο σφάλμα. Επειδή οι αιτίες πρόκλησης ατυχημάτων είναι πολλαπλές, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι είναι απαραίτητο να υπάρχουν ελάχιστα συνολικά κοινωνικά πρότυπα σε ένα συνεκτικό πλαίσιο το οποίο μέχρι σήμερα λείπει και ότι από τη στιγμή που θα τεθεί σε ισχύ η Σύμβαση θα παρατηρηθούν αξιοσημείωτα θετικά αποτελέσματα για τη ναυτική ασφάλεια.

Εξάλλου, έρευνα του BIMCO[6] αποκαλύπτει ότι στην Ευρωπαϊκή Ένωση των εικοσιπέντε υπάρχει έλειμμα κοινοτικών ναυτικών που φτάνει τα 17.000 άτομα. Η διαπίστωση αυτή απαιτεί να δοθούν οι δέουσες απαντήσεις από την πλευρά των δημόσιων αρχών και των οικονομικών φορέων σε ένα στρατηγικό τομέα όπως οι θαλάσσιες μεταφορές, που διεκπεραιώνει το 90% του παγκόσμιου εμπορίου και το 40% του ενδοκοινοτικού εμπορίου.

Ένα άλλο στοιχείο που συνδέεται με τον ανθρώπινο παράγοντα και θα πρέπει να εξεταστεί είναι η εκπαίδευση. Έχουν καταβληθεί προσπάθειες στον τομέα των τυπικών προσόντων με την αναγνώριση της εκπαίδευσης και με την ενσωμάτωση της σύμβασης STCW στο κοινοτικό δίκαιο. Και ακριβώς, τα τυπικά προσόντα και οι συνθήκες εργασίας λειτουργούν συμπληρωματικά. Πρέπει να προαγάγουμε το επάγγελμα του ναυτικού αναγνωρίζοντας την εκπαίδευση ποιότητας και καθιστώντας το επάγγελμα πιο ελκυστικό χάρη στην εξασφάλιση αξιοπρεπών συνθηκών εργασίας και διαβίωσης. Είναι επιτακτική ανάγκη να καταστήσουμε ελκυστικότερο το επάγγελμα του ναυτικού για να αντιστρέψουμε αυτή την τάση μείωσης των επαγγελματικών δεξιοτήτων, που βλάπτει μακροπρόθεσμα τον τομέα της ναυτιλίας στο σύνολό του, συμπεριλαμβανομένων των δραστηριοτήτων που σχετίζονται με τον έλεγχο από το κράτος του λιμένα.

Γι’ αυτό το λόγο, θα πρέπει να αποτρέψουμε τις καταχρηστικές πρακτικές στα πλοία και να δημιουργήσουμε αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας και διαβίωσης για τους ναυτικούς, ανεξαρτήτως της σημαίας του πλοίου και της ιθαγένειας του πληρώματος. Υπ’ αυτή την έννοια, η Σύμβαση μπορεί να συμβάλει στην εφαρμογή περισσότερο ομοιογενών όρων απασχόλησης προς όφελος των ναυτικών.

ΙΙ. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ

1. Δυναμικός ρόλος κατά τις προπαρασκευαστικές εργασίες

Η Επιτροπή υποστήριξε πλήρως και από την αρχή τις εργασίες της ΔΟΕ, πεπεισμένη για την ορθότητα της προσπάθειας αναχαίτισης του αθέμιτου ανταγωνισμού και εξύψωσης των κοινωνικών προτύπων παγκοσμίως με την καθιέρωση καθολικών ελάχιστων προτύπων. Παρακολούθησε με μεγάλη προσοχή αυτό το μεγαλεπήβολο έργο συντονίζοντας σε τακτική βάση, μαζί με την προεδρία της Ένωσης, τις θέσεις των κρατών μελών σχετικά με τις διατάξεις της Σύμβασης στο πλαίσιο της εντολής της 21ης Απριλίου 2005 που της είχε δώσει το Συμβούλιο. Χορήγησε επίσης έκτακτη οικονομική συνδρομή στη ΔΟΕ και συνέβαλε έτσι στην επιτυχή έκβαση των εργασιών που κατέληξαν στην έγκριση της Σύμβασης με ευνοϊκούς όρους. Ωστόσο, χωρίς τη στράτευση του κάθε κράτους μέλους και χωρίς τον πολύ δραστήριο ρόλο των κοινωνικών εταίρων αυτή η συλλογική επιτυχία δεν θα σημειωθεί.

Η προστιθέμενη αξία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις διαπραγματεύσεις αναγνωρίστηκε στο πλαίσιο της ΔΟΕ από τις τρίτες χώρες και τους κοινωνικούς εταίρους. Αυτό τονίστηκε από το γενικό διευθυντή της ΔΟΕ στις παρεμβάσεις του κατά τη ναυτιλιακή σύνοδο της διεθνούς διάσκεψης εργασίας το Φεβρουάριο του 2006.

Ωστόσο, η Επιτροπή λυπάται που τα κράτη μέλη δεν θέλησαν να προχωρήσουν περισσότερο στο πλαίσιο της εντολής που κάλυπτε επίσης τη διερεύνηση της δυνατότητας υποβολής τροποποιήσεων κατά τις διαπραγματεύσεις για τη Σύμβαση ώστε να αναφερθεί ο ιδιαίτερος ρόλος των οργανώσεων περιφερειακής οικονομικής ολοκλήρωσης.

Στο νομικό επίπεδο, έπρεπε πρώτα να εξασφαλιστεί ότι το κείμενο της Σύμβασης και το κοινοτικό δίκαιο είναι συμβατά ώστε να αποφευχθεί κάθε εμπόδιο για την επικύρωση, ιδίως σε θέματα συντονισμού των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης, ενός τομέα που εμπίπτει στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Κοινότητας. Έτσι, θεσπίστηκε μια ρήτρα διασφάλισης σε θέματα κοινωνικής ασφάλισης για να διαφυλαχθεί η ύπαρξη του κοινοτικού καθεστώτος συντονισμού των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης. Θα πρέπει εξάλλου να εκδοθεί απόφαση του Συμβουλίου η οποία να εξουσιοδοτεί τα κράτη μέλη να επικυρώσουν τη Σύμβαση, όπως έγινε με τη σύμβαση 185, δεδομένης της αρμοδιότητας συντονισμού των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης και ελέγχου από το κράτος του λιμένα για όλα τα θέματα που διέπει η Σύμβαση.

2. Ενθάρρυνση και επίσπευση της επικύρωσης

Η Επιτροπή, συνεχίζοντας τη δράση της, θα προσπαθήσει να ενθαρρύνει τις προσπάθειες επικύρωσης για να εξασφαλίσει τη θέση σε ισχύ της Σύμβασης το ταχύτερο δυνατό.

Με βάση το γεγονός ότι οι προϋποθέσεις που τέθηκαν από την ενοποιημένη σύμβαση του 2006 για τη θέση σε ισχύ είναι η επικύρωση από 30 κράτη που να αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 33% της παγκόσμιας χωρητικότητας και ότι τα 27 κράτη του ΕΟΧ αντιπροσωπεύουν συνολικά το 28% του παγκόσμιου στόλου, η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να αποτελέσει την κινητήρια δύναμη. Γι’ αυτό, η Επιτροπή θα ενθαρρύνει την ταχεία επικύρωση από τα κράτη μέλη. Εξάλλου, σκοπεύει να ευαισθητοποιήσει τα τρίτα κράτη σχετικά με τη σημασία επικύρωσης του πρωτοποριακού αυτού νομοθετήματος.

3. Προώθηση της εξέλιξης των κοινοτικών προτύπων

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί καθοριστική τη συνεκτίμηση του ανθρώπινου παράγοντα από την ενοποιημένη σύμβαση του 2006 η οποία αποκαθιστά μια ισορροπία μεταξύ των υποχρεώσεων αφενός των εφοπλιστών και αφετέρου των κυβερνήσεων ώστε οι ναυτικοί να απολαμβάνουν αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας. Η Επιτροπή εκτιμά ότι εάν οι σχετικές διατάξεις της Σύμβασης ενσωματώνονταν στο κοινοτικό δίκαιο, το κοινοτικό κεκτημένο για τη ναυτική ασφάλεια θα εμπλουτιζόταν με τα κατάλληλα εφόδια για να δημιουργήσει πιο θεμιτούς και πιο δίκαιους όρους ανταγωνισμού προς το συμφέρον όλων των ενδιαφερόμενων μερών.

Στην προκείμενη περίπτωση, η ενοποιημένη σύμβαση του 2006 επιφέρει περίπλοκες συνέπειες, επειδή καλύπτει πολλές πτυχές. Οι πιθανές επιπτώσεις στο κοινοτικό δίκαιο από τη θέση σε ισχύ των προτύπων που προβλέπει η Σύμβαση εξετάζονται στο πλαίσιο μιας μελέτης επιπτώσεων που έχει ήδη δρομολογηθεί από την Επιτροπή. Οι σχετικοί προβληματισμοί που ξεκίνησαν αφορούν τα νομικά, τα θεσμικά και επίσης τα οικονομικά και κοινωνικά ζητήματα σε όρους κόστους και οφελών, που θα αναλυθούν από εξωτερικούς εμπειρογνώμονες. Μεταξύ των κυριότερων ζητημάτων που τίθενται συγκαταλέγονται τα ακόλουθα:

1. Προσαρμογή του κοινοτικού κεκτημένου : Η προσπάθεια αυτή είναι μάλλον απαραίτητη για την επικαιροποίηση των νομοθετημάτων που θίγονται άμεσα από τις διατάξεις της ενοποιημένης σύμβασης του 2006 (π.χ.: οι οδηγίες 1995/21[7] και 1999/95[8]).

2. Θέσπιση συμπληρωματικών νομοθετημάτων : Θα εξεταστεί η σκοπιμότητα θέσπισης νομοθεσίας στους τομείς που διέπει η Σύμβαση οι οποίοι δεν καλύπτονται ή καλύπτονται μόνο εν μέρει από κοινοτική νομοθεσία (π.χ.: οι νομοθετικές ρυθμίσεις για τους πράκτορες επάνδρωσης, η υποχρέωση των απασχολουμένων να έχουν υπογράψει σύμβαση εργασίας).

3. Πέρα από τις διατάξεις της Σύμβασης : Η ενοποιημένη σύμβαση του 2006 καθορίζει μόνο ελάχιστα πρότυπα και δεν αποκλείεται, σε κοινοτικό επίπεδο, τα πρότυπα αυτά να ενισχυθούν, να συμπληρωθούν ή να διευρυνθεί το πεδίο εφαρμογής τους με τη θέσπιση συμπληρωματικών διατάξεων, που δεν προβλέπονται από τη ΔΟΕ.

Θα πρέπει να συζητηθούν επίσης άλλα ζητήματα, όπως:

4. Να γίνει υποχρεωτικό το μέρος Β της Σύμβασης : Στην προέκταση του ζητήματος 3 νομιμοποιούμαστε να θέσουμε το θέμα μιας εναρμονισμένης και νομικά δεσμευτικής ερμηνείας σε κοινοτικό επίπεδο για να εξασφαλίσουμε μια πιο ομοιόμορφη εφαρμογή της Σύμβασης και να μειώσουμε τον κίνδυνο αποκλίσεων μεταξύ των πιθανών ερμηνειών στο πλαίσιο της Ένωσης.

5. Να αντικατοπτρίζεται η τριμερής δομή : Στο θεσμικό επίπεδο, θα πρέπει να εξεταστούν οι συνέπειες της δημιουργίας της επιτροπής παρακολούθησης που προβλέπεται από τη Σύμβαση (άρθρο ΧΙΙΙ). Με δεδομένα την ύπαρξη και το ρόλο αυτού του νέου οργάνου, θα πρέπει μήπως να προβλεφθεί μια ειδική δομή, ανάλογη με εκείνη της σύμβασης της ΔΟΕ, για να αντικατοπτρίζεται ο τριμερής χαρακτήρας στο κοινοτικό επίπεδο στο πλαίσιο ενδεχόμενης ενσωμάτωσης των προτύπων της Σύμβασης;

Η παρούσα διαβούλευση εντάσσεται στο πλαίσιο της διαδικασίας που ορίζεται στο άρθρο 138 της Συνθήκης. Σε αυτό το πλαίσιο, η Επιτροπή, πριν υποβάλει προτάσεις στον τομέα της κοινωνικής πολιτικής, διαβουλεύεται με τους κοινωνικούς εταίρους σχετικά με τον προσανατολισμό που μπορεί να λάβει ενδεχομένως μια κοινοτική δράση. Οι κοινωνικοί εταίροι μπορούν, με την ευκαιρία αυτή, να αποφασίσουν να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις με σκοπό την υπογραφή συμφωνίας και να ζητήσουν από την Επιτροπή να υποβάλει πρόταση για απόφαση του Συμβουλίου που θα τη θέτει σε εφαρμογή. Σε αντίθετη περίπτωση, η Επιτροπή συνεχίζει, ενδεχομένως, τις εργασίες σχετικά με την εν λόγω πρόταση.

Η αναφορά που περιέχει το πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής για το 2006 σχετικά με μια συμφωνία των κοινωνικών εταίρων παραπέμπει στο προηγούμενο που δημιουργήθηκε από την ενσωμάτωση των διατάξεων της σύμβασης 180 της ΔΟΕ για το χρόνο εργασίας με την έκδοση δύο οδηγιών[9]. Η έκδοση δύο οδηγιών ήταν απαραίτητη δεδομένου ότι μια συμφωνία των κοινωνικών εταίρων δεν μπορεί να εφαρμοστεί με απόφαση του Συμβουλίου παρά μόνο για τα θέματα που ορίζουν τα άρθρα 137 και 139 της Συνθήκης. Οι κοινωνικοί εταίροι είναι, φυσικά, ελεύθεροι να καθορίσουν το περιεχόμενο της διαπραγμάτευσής τους και να καταλήξουν ενδεχομένως σε αυτόνομη συμφωνία αλλά η θέση της συμφωνίας σε εφαρμογή με απόφαση του Συμβουλίου πρέπει να λαμβάνει υπόψη της τις προϋποθέσεις που θέτει το άρθρο 139. Η Επιτροπή εκτιμά ότι η παρούσα διαβούλευση μπορεί να οδηγήσει στην εφαρμογή του άρθρου 139 της Συνθήκης, πράγμα που φαίνεται ακόμη πιο δικαιολογημένο λόγω του φιλόδοξου χαρακτήρα της ενοποιημένης σύμβασης του 2006.

III. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Οι κοινωνικοί εταίροι έχουν ήδη ενημερωθεί για όλα αυτά τα ζητήματα κατά τις τακτικές συνεδριάσεις στο πλαίσιο του κοινωνικού διαλόγου στο ναυτιλιακό τομέα.

Η παρούσα ανακοίνωση αποτελεί την πρώτη φάση της διαβούλευσης που προβλέπεται στο άρθρο 138 παράγραφος 2 της Συνθήκης. Οι κοινωνικοί εταίροι καλούνται επομένως να εκφράσουν τη γνώμη τους για τα ακόλουθα δύο ζητήματα:

- Είναι απαραίτητο ή σκόπιμο να αναπτύξουμε το υφιστάμενο κοινοτικό κεκτημένο προσαρμόζοντάς το, ενοποιώντας το ή συμπληρώνοντάς το σύμφωνα με τις κατευθύνσεις που αναφέρονται στο μέρος ΙΙ της παρούσας ανακοίνωσης ή με κάποιο άλλο τρόπο;

- Θα μπορούσαν οι κοινωνικοί εταίροι να εξετάσουν ως ενδεχόμενο τη συμμετοχή τους σε διαπραγματεύσεις με σκοπό να καταλήξουν σε συμφωνία η οποία θα τεθεί σε εφαρμογή με απόφαση του Συμβουλίου, κατά την έννοια του άρθρου 139 της Συνθήκης;

Θα ζητηθεί η γνώμη των κοινωνικών εταίρων, ενδεχομένως, στο πλαίσιο μιας δεύτερης φάσης διαβουλεύσεων επί του περιεχομένου κάθε πρότασης που θα υποβληθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

[1] COM(2005) 531 τελικό της 28ης Μαρτίου 2006: «Απελευθερώνοντας ολόκληρο το δυναμικό της Ευρώπης. Πρόγραμμα νομοθετικών ρυθμίσεων και εργασιών της Επιτροπής για το 2006»

[2] COM(2004) 383 τελικό της 18.5.2004: «Η κοινωνική διάσταση της παγκοσμιοποίησης - Η συμβολή των πολιτικών της ΕΕ για να υπάρξουν οφέλη για όλους»

[3] COM(2006) 249 τελικό της 24.5.2006 : « Προώθηση της αξιοπρεπούς εργασίας για όλους. Η συμβολή της Ένωσης στην εφαρμογή της ατζέντας της αξιοπρεπούς εργασίας στον κόσμο »

[4] COM(2006) 211 τελικό της 10.5.2006: «Ένα πρόγραμμα δράσης με βάση τα αιτήματα των πολιτών, παράγοντας αποτελέσματα για την Ευρώπη»

[5] COM(2001) 188 τελικό της 6.4.2001: «Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την εκπαίδευση και την πρόσληψη ναυτικών».

[6] BIMCO/ISF Manpower 2005 επικαιροποίηση Δεκεμβρίου 2005.

[7] Οδηγία 95/21/ΕΚ του Συμβουλίου, της 19ης Ιουνίου 1995, για την επιβολή, σχετικά με τη ναυσιπλοΐα που συνεπάγεται χρήση κοινοτικών λιμένων ή διέλευση από ύδατα υπό τη δικαιοδοσία κράτους μέλους, των διεθνών προτύπων για την ασφάλεια των πλοίων, την πρόληψη της ρύπανσης και τις συνθήκες διαβίωσης και εργασίας επί των πλοίων (έλεγχος του κράτους του λιμένα)

[8] Οδηγία 1999/95/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Δεκεμβρίου 1999, σχετικά με την επιβολή των διατάξεων περί των ωρών εργασίας των ναυτικών επί των πλοίων που καταπλέουν σε κοινοτικούς λιμένες

[9] 1999/63/ΕΚ του Συμβουλίου, της 21ης Ιουνίου 1999, σχετικά με τη συμφωνία για την οργάνωση του χρόνου εργασίας των ναυτικών και 1999/95/ΕΚ που προαναφέρεται.