B4-0757, 0772, 0781 και 0799/97

Ψήφισμα σχετικά με το οικολογικό πρόβλημα της Βαλτικής Θάλασσας

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την Πρωτοβουλία για την περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας, που υποβλήθηκε κατά τη Διάσκεψη των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων του Συμβουλίου των Κρατών της Βαλτικής Θάλασσας στο Visby στις 3-4 Μαΐου 1996 (SEC(96)0608-C4-0362/96) και το σχετικό ψήφισμά του της 12ης Ιουνίου 1997 ((ΣΠ της συνεδρίασης αυτής, μέρος ΙΙ, σημείο 11)),

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής για την τρέχουσα κατάσταση και τις προοπτικές συνεργασίας στην περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας, και το σχετικό ψήφισμά του της 20ής Σεπτεμβρίου 1996 ((ΕΕ C 320 της 28.10.1996, σελ. 248)),

- έχοντας υπόψη τους στόχους της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη (UCΝED), κυρίως όσον αφορά τα ζητήματα της θάλασσας, και ειδικότερα το κεφάλαιο 17 της Ατζέντα 21,

- έχοντας υπόψη τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, μέρη IX και XII,

A. επισημαίνοντας ότι η Βαλτική είναι άκρως ευτροφική θάλασσα, επηρεαζόμενη από μια πολύ μεγάλη περιοχή με 80 περίπου εκατομμύρια κατοίκους, ενώ και άλλες περισσότερο μακρινές περιοχές επιδρούν στην κατάσταση της Βαλτικής Θάλασσας[semigr ] ότι κατά τη διάρκεια των θερμών καλοκαιριών η εκτεταμένη αύξηση των κυανοπράσινων φυκών που παράγουν τοξίνη καλύπτει έως 60.000 τ.χλμ., ήτοι περίπου 1/6 της περιοχής της Βαλτικής Θάλασσας,

B. επισημαίνοντας ότι οι δραστικές τοξίνες που παράγονται από τα φύκη μπορούν να φανούν από τους θανάτους των σκύλων που πίνουν νερό καθώς και από τους θανάτους ζώων βοσκής κατά μήκος της ακτογραμμής[semigr ] ότι, εφέτος το καλοκαίρι, η Βαλτική έφθασε το όριο της περιβαλλοντικής αντοχής της,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα ύδατα της Βαλτικής ανανεώνονται με πολύ αργούς ρυθμούς και είναι, επομένως, πολύ ευεπίφορα στη μόλυνση,

Δ. επισημαίνοντας ότι οι εκπομπές αζώτου και φωσφόρου έχουν αυξήσει την περιεκτικότητα των θαλάσσιων υδάτων σε θρεπτικά συστατικά και έχουν πολλαπλασιάσει την παραγωγή πλαγκτού της Βαλτικής σε σχέση με το επίπεδο της δεκαετίας του 1950[semigr ] ότι η εξέλιξη αυτή έχει υπερβεί την αντοχή του οικοσυστήματος σε πολλές παράκτιες ζώνες[semigr ] ότι τα αβαθή ύδατα κοντά στην ακτή πάσχουν από υψηλή περιεκτικότητα σε θρεπτικά συστατικά, όπως π.χ. οι νότιες λιμνοθάλασσες, ο Κόλπος της Φινλανδίας και ο Κόλπος της Ρίγα,

Ε. επισημαίνοντας ότι η ευτροφικότερη ζώνη της Βαλτικής Θάλασσας είναι ο Κόλπος της Φινλανδίας, ιδίως στο ανατολικό του τμήμα το οποίο επηρεάζεται από την περιοχή της Πετρούπολης (5 εκατ. κάτοικοι) και από τον ποταμό Νέβα[semigr ] ότι στον Κόλπο της Φινλανδίας η μέση βιομάζα φυτοπλαγκτού το καλοκαίρι υπερβαίνει κατά 50 έως 100% την αντίστοιχη μάζα στην κύρια υφαλολεκάνη της Βαλτικής Θάλασσας,

ΣΤ. επισημαίνοντας ότι το κυριότερο οικολογικό πρόβλημα ολόκληρης της Βαλτικής Θάλασσας είναι το αυξημένο τροφικό καθεστώς τόσο των πελαγικών όσο και των παράκτιων υδάτων, το οποίο προκαλείται από την ανθρωπογενή ρύπανση με άζωτο και φώσφορο από τις πόλεις, την κυκλοφορία οχημάτων, τη βιομηχανία και τη γεωργία,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι στη Βαλτική χύνεται τακτικά πετρέλαιο, συχνά χωρίς κανείς να το γνωρίζει, με αποτέλεσμα να προκαλείται σημαντικός περιβαλλοντικός κίνδυνος,

Η. επισημαίνοντας ότι τα μέτρα προστασίας του περιβάλλοντος και τα επενδυτικά προγράμματα πρέπει να καταρτίζονται λαμβάνοντας ως βάση ότι ολόκληρη η περιοχή απορροής της Βαλτικής Θάλασσας αποτελεί ενιαία οντότητα από οικολογική άποψη[semigr ] υπογραμμίζοντας ότι όλα σχεδόν τα μέτρα προστασίας των υδάτων, και μέρος τουλάχιστον των μέτρων προστασίας της ατμόσφαιρας, μπορούν επίσης να θεωρηθούν μέτρα προστασίας της θάλασσας,

1. προκειμένου συνεπώς να τεθεί τέλος στον ευτροφισμό, επιμένει ότι ολόκληρη η περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας χρειάζεται μακροπρόθεσμα μέτρα όπως:

- έγκριση δεσμευτικών ελάχιστων περιβαλλοντικών προδιαγραφών για την Επιτροπή του Ελσίνκι σχετικά με τη Βαλτική Θάλασσα, εκ μέρους της Επιτροπής και των κρατών μελών στην Helcom,

- μείωση όλων των ειδών εκπομπών θρεπτικών συστατικών από διάφορες πηγές (συμπεριλαμβανομένων των εκπομπών από την κυκλοφορία οχημάτων),

- μείωση των γεωργικών εκπομπών τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο, σύμφωνα με τους στόχους και τις συστάσεις που διατυπώθηκαν στο πλαίσιο της HELCOM,

- αποτελεσματικότερος καθαρισμός των αστικών λυμάτων, προκειμένου να μειωθούν οι αζωτούχες εκπομπές στην περιοχή[semigr ]

2. ζητεί όπως η Πρωτοβουλία για την Περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας, όπως υπεβλήθη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στη Διάσκεψη Κορυφής του Visby τον Μάϊο του 1996, ληφθεί ως πλαίσιο για όλες τις δράσεις στην περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας, ιδίως υπό το φως της μελλοντικής διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην περιοχή αυτή[semigr ]

3. χαιρετίζει τις προσπάθειες των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης για εναρμόνιση των περιβαλλοντικών πολιτικών και νομοθεσιών τους με την ΕΕ και τονίζει ότι η πτυχή της περιβαλλοντικής προστασίας και οι αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης πρέπει να διασφαλισθούν στο πλαίσιο της διαδικασίας αυτής[semigr ] επιμένει ότι πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στο περιβαλλοντικό πρόβλημα της Βαλτικής κατά τις προσεχείς διαπραγματεύσεις με τις υποψήφιες προς ένταξη χώρες καθώς και στις εθνικές στρατηγικές προετοιμασίας τους[semigr ]

4. ζητεί να εστιασθεί σαφέστερα η συνεργασία εκ μέρους της ΕΕ στα «θερμά σημεία» του Κοινού Ολοκληρωμένου Προγράμματος Περιβαλλοντικής Δράσης της Επιτροπής του Ελσίνκι, τα οποία αφορούν την επεξεργασία των αστικών και βιομηχανικών λυμάτων, τη βιομηχανία χαρτιού και χαρτοπολτού και τη ρύπανση από την παραγωγή ενέργειας[semigr ]

5. θεωρεί ότι το πρόγραμμα Phare της ΕΕ έχει μεγάλη σπουδαιότητα για τα περιβαλλοντικά σχέδια που ήδη υλοποιούνται, ή θα υλοποιηθούν, στις περισσότερες από τις χώρες που βρέχονται από τη Βαλτική. Είναι εντούτοις της γνώμης ότι το πρόγραμμα Tacis δεν κατόρθωσε να εκπληρώσει τους στόχους του και συνεπώς πιστεύει ότι η χρηματοδοτική βοήθεια που χορηγείται από το πρόγραμμα Tacis πρέπει να επισπευθεί και να στοχοθετηθεί σε συγκεκριμένα σχέδια, δεδομένου μάλιστα ότι τα ρωσικά περιβαλλοντικά προβλήματα έχουν σημαντικό αντίκτυπο στη Βαλτική Θάλασσα[semigr ]

6. καλεί όλες τις λιμενικές αρχές να συμπεριλάβουν στα συνήθη λιμενικά τέλη τη διάθεση των απορριμμάτων και τον καθαρισμό των δεξαμενών αντί να ζητούν διαφορετικά τέλη, ώστε να ελαχιστοποιηθεί ο ευτροφισμός λόγω παράνομης πόντισης[semigr ]

7. καλεί τις γειτνιάζουσες χώρες να καταρτίσουν καταλόγους όλων των κρουσμάτων πόντισης επικίνδυνων αποβλήτων που έχουν σημειωθεί κατά τα τελευταία 50 έτη και να δημοσιοποιήσουν αυτούς τους καταλόγους[semigr ]

8. ζητεί ειδικότερα να υπάρξει καλύτερος συντονισμός των διάφορων ΓΔ της Επιτροπής οι οποίες ασχολούνται με διάφορες πτυχές της προστασίας της Βαλτικής Θάλασσας[semigr ]

9. είναι της γνώμης ότι η γεωργική πολιτική της ΕΕ πρέπει να εστιασθεί αποτελεσματικότερα σε μέτρα που έχουν μεγάλη σπουδαιότητα για την προστασία των υδάτων, όπως π.χ. η ανάσχεση του ευτροφισμού των υδάτων[semigr ]

10. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή και τις κυβερνήσεις των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και της Ρωσίας.