[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 4.12.2008

COM(2008) 816 τελικό

2008/0246 (COD)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τα δικαιώματα των επιβατών στις θαλάσσιες και εσωτερικές πλωτές μεταφορές και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2006/2004 σχετικά με τη συνεργασία μεταξύ των εθνικών αρχών που είναι αρμόδιες για την επιβολή της νομοθεσίας για την προστασία των καταναλωτών

{SEC(2008) 2950}{SEC(2008) 2951}

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Ιστορικό της πρότασης

1.1. Αιτιολόγηση και στόχοι

Η διαδικασία για το άνοιγμα της αγοράς θαλάσσιων επιβατικών μεταφορών ξεκίνησε το 1986 και σταθεροποιήθηκε το 1992, όταν άνοιξαν οι αγορές θαλάσσιων μεταφορών μεταξύ των κρατών μελών. Ωστόσο, το άνοιγμα της αγοράς δεν είναι πλήρες μέχρις ότου οι καταναλωτές, και όχι μόνο οι εταιρείες, να μπορούν να αποκομίσουν τα μέγιστα οφέλη. Είναι απαραίτητο να υπάρχουν πραγματικά δικαιώματα των καταναλωτών, ώστε να εξασφαλίζεται ότι η απελευθέρωση προσφέρει πραγματικές επιλογές, και να παρέχεται στους καταναλωτές η εμπιστοσύνη να αλλάζουν τρόπο μεταφοράς, εάν το επιθυμούν.

Στη Λευκή Βίβλο με τίτλο «Η ευρωπαϊκή πολιτική μεταφορών με ορίζοντα το έτος 2010: η ώρα των επιλογών»[1], η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προέβλεψε την καθιέρωση δικαιωμάτων των επιβατών σε όλους τους τρόπους μεταφοράς, τοποθετώντας έτσι τους χρήστες στο επίκεντρο της πολιτικής μεταφορών. Η ανάγκη ενεργειών προς αυτή την κατεύθυνση τονίστηκε περαιτέρω στην ανακοίνωση της 16ης Φεβρουαρίου 2005[2] για την ενίσχυση των δικαιωμάτων των επιβατών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στην οποία η Επιτροπή παρουσίαζε μια προσέγγιση πολιτικής για τον τρόπο επέκτασης των μέτρων προστασίας των επιβατών σε όλους τους τρόπους μεταφορών. Στην εν λόγω ανακοίνωση, η Επιτροπή επεσήμαινε ήδη ποια δικαιώματα πρέπει να ενισχυθούν με την κοινοτική δράση, ανεξαρτήτως του μέσου μεταφοράς.

Οι επιβάτες χρειάζονται μια κοινή δέσμη αρχών, η οποία να ισχύει για όλους τους τρόπους μεταφοράς, ούτως ώστε να έχουν αμεσότερη επίγνωση των δικαιωμάτων τους, εάν υπάρξει κάποια «αναποδιά» στο ταξίδι τους, με οποιαδήποτε μορφή μεταφοράς.

Όσον αφορά τις θαλάσσιες μεταφορές, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επεσήμανε τα ακόλουθα δικαιώματα που πρέπει να ενισχυθούν: 1) ειδικά μέτρα υπέρ των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα· 2) αυτόματες και άμεσες λύσεις σε περίπτωση διακοπής του ταξιδίου (μεγάλες καθυστερήσεις, ματαιώσεις ή άρνηση μεταφοράς)· 3) υποχρεώσεις ενημέρωσης των επιβατών· και 4) διεκπεραίωση των καταγγελιών και μέσα αποκατάστασης.

Έχει ήδη υποβληθεί πρόταση της Επιτροπής για κανονισμό σχετικά με την ευθύνη των μεταφορέων στις θαλάσσιες και εσωτερικές πλωτές μεταφορές επιβατών σε περίπτωση ατυχήματος[3].

1.2. Θαλάσσιες μεταφορές

Είκοσι δύο από τα 27 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι παράκτιες χώρες. Τέσσερα από αυτά τα είκοσι δύο κράτη μέλη (Ηνωμένο Βασίλειο, Ιρλανδία, Μάλτα και Κύπρος) είναι νησιά και άλλα οκτώ (Πορτογαλία, Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία, Ελλάδα, Δανία, Σουηδία και Φινλανδία) έχουν αρχιπελάγη ή μεγάλα νησιά με μεγάλο αριθμό κατοίκων. Στα αρχιπελάγη και στις περιφερειακές και άκρως απομακρυσμένες περιοχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου η πυκνή θαλάσσια κυκλοφορία των επιβατών έχει ουσιώδη σημασία για την ενσωμάτωσή τους στον κοινωνικό και οικονομικό ιστό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συχνά δεν υπάρχει εναλλακτικός τρόπος μεταφοράς.

Κατά την τελευταία τριακονταετία σημειώθηκε έξαρση της κινητικότητας στην Ευρώπη. Για εκατομμύρια πολίτες, τα ταξίδια έγιναν πραγματικότητα, και η κινητικότητα είναι αναγκαιότητα. Το φαινόμενο αυτό οφείλεται σε αρκετούς παράγοντες, αλλά πάνω από όλα στην οικονομική ανάπτυξη, την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς, το χαμηλότερο κόστος των ταξιδίων και την πρόοδο προς την επίτευξη ενός ευρωπαϊκού «χώρου χωρίς εσωτερικά σύνορα»[4]. Άμεσο αποτέλεσμα αυτής της εξέλιξης ήταν ότι 398 εκατομμύρια άνθρωποι πέρασαν από τα λιμάνια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το 2006[5].

Η σπουδαιότητα των θαλάσσιων επιβατικών μεταφορών αντικατοπτρίζεται επίσης στον αριθμό των μεταφορέων. Υπάρχουν σχεδόν 300 μεταφορείς στις ευρωπαϊκές αγορές πορθμείων και επιβατηγών οχηματαγωγών πλοίων (ro-ro), και η Ευρώπη έχει περίπου 800 επιβατικούς λιμένες. Οι θαλάσσιες επιβατικές μεταφορές είναι κατανεμημένες εξίσου σε ολόκληρη την Ευρώπη, με αντίστοιχο αριθμό δρομολογίων, όπου μεταφέρονται περισσότερο από ένα εκατομμύριο επιβάτες ετησίως, σε κάθε μια από τις τρεις παράκτιες ζώνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Βαλτική θάλασσα, Βόρειο θάλασσα και Μεσόγειο θάλασσα).

1.3. Ρυθμιζόμενα ζητήματα

Σκοπός της παρούσας πρότασης είναι να καθιερωθούν τα δικαιώματα των επιβατών στις εσωτερικές και διεθνείς θαλάσσιες μεταφορές, συμπεριλαμβανομένων των επιβατών με αναπηρία ή με μειωμένη κινητικότητα, προκειμένου να γίνουν ελκυστικότερες οι θαλάσσιες μεταφορές, να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη σε αυτόν τον τρόπο μεταφοράς, όπως και να εξασφαλιστούν ισότιμοι όροι ανταγωνισμού μεταξύ μεταφορέων από διάφορα κράτη μέλη, καθώς και με άλλους τρόπους μεταφοράς. Κατ’ ουσία, η πρόταση προβλέπει διατάξεις σχετικά με τα εξής:

- προσπελασιμότητα, αποφυγή διακριτικής μεταχείρισης και παροχή συνδρομής σε άτομα με αναπηρία και άτομα με μειωμένη κινητικότητα·

- υποχρεώσεις των μεταφορέων, όταν διακόπτεται το ταξίδι, σε περίπτωση ματαίωσης ή καθυστέρησης·

- υποχρέωση ενημέρωσης των επιβατών στις θαλάσσιες και εσωτερικές πλωτές μεταφορές για τα δικαιώματά τους·

- Διεκπεραίωση παραπόνων·

- Γενικούς κανόνες για τον έλεγχο της εφαρμογής.

2. Πεδίο εφαρμογής

Η παρούσα πρόταση καλύπτει τις εσωτερικές και διεθνείς εμπορικές θαλάσσιες και εσωτερικές πλωτές μεταφορές επιβατών. Σκοπός της είναι να θεσπιστούν ελάχιστοι κανόνες ενημέρωσης όλων των επιβατών αυτών των μεταφορών, πριν και κατά τη διάρκεια του ταξιδίου τους, με τους οποίους να αντιμετωπίζονται ζητήματα διακοπής του ταξιδίου, καθώς και κανόνες που πρέπει να τηρούνται σε περίπτωση καθυστερήσεων, οι οποίοι να ρυθμίζουν τα ζητήματα υποβολής παραπόνων και παροχής συνδρομής σε άτομα με μειωμένη κινητικότητα. Όσον αφορά την επίλυση των διαφορών, η παρούσα πρόταση κανονισμού προβλέπει τη σύσταση ανεξάρτητων φορέων.

Tο ισχύον νομικό πλαίσιο που διέπει τον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών κατανέμεται στις ακόλουθες κατηγορίες: διεθνείς συμβάσεις· ευρωπαϊκή νομοθεσία (και επακόλουθη εφαρμογή στο εθνικό δίκαιο)· εθνική νομοθεσία· και αυτοδεσμευτικές συμφωνίες.

Γενικώς, η διεθνής και ευρωπαϊκή νομοθεσία, που έχει θεσπιστεί, επικεντρώνεται κυρίως σε θέματα ασφαλείας.

Η κυριότερη αναφορά σε κρίσιμα περιστατικά βρίσκεται στην οδηγία για τα οργανωμένα ταξίδια[6]; μολονότι δεν αντικατοπτρίζει πλήρως εναρμονισμένη άποψη: υπάρχουν καταστάσεις άνισης μεταχείρισης διαφόρων επιβατών που εμπλέκονται στο ίδιο είδος περιστατικού και μπορεί να τύχουν διαφορετικής προστασίας.

Η οδηγία 2003/24/ΕΚ, που τροποποιεί την οδηγία 98/18/ΕΚ του Συμβουλίου για τους κανόνες και τα πρότυπα ασφαλείας για τα επιβατικά πλοία τα οποία εκτελούν εσωτερικά δρομολόγια[7], περιλαμβάνει ειδικές απαιτήσεις για άτομα με μειωμένη κινητικότητα, και συγκεκριμένα για την πρόσβαση στο πλοίο, τα σήματα, τα συστήματα αναμετάδοσης μηνυμάτων, τους συναγερμούς, καθώς και συμπληρωματικές απαιτήσεις, μελετημένες για την εξασφάλιση κινητικότητας μέσα στο πλοίο. Το ζήτημα της προσπελασιμότητας σε νέα πλοία διεθνών γραμμών έχει ρυθμιστεί με τη Σύσταση του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού για τον σχεδιασμό και τη λειτουργία των επιβατηγών πλοίων ώστε να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των ηλικιωμένων και των μειονεκτούντων ατόμων[8].

Όσον αφορά την εθνική νομοθεσία, σε ορισμένα κράτη μέλη της ΕΕ, υπάρχουν επίσης ειδικές κανονιστικές ρυθμίσεις σχετικά με τα δικαιώματα των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα στον τομέα των μεταφορών, και ιδίως στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών. Οι κανόνες αυτοί υπάγονται κυρίως στην αρμοδιότητα μιας δημόσιας αρχής και, μέχρις ενός σημείου, καλύπτουν την πρόσβαση των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα στις θαλάσσιες μεταφορές. Δεν είναι βέβαιον σε ποιον βαθμό παρέχουν όντως οι εν λόγω κανονιστικές ρυθμίσεις στα άτομα με μειωμένη κινητικότητα το δικαίωμα να ζητήσουν πρόσβαση στις θαλάσσιες μεταφορές και παροχή συνδρομής, εάν χρειάζεται.

Ωστόσο, άλλες εσωτερικές και διεθνείς θαλάσσιες μεταφορές ρυθμίζονται σε εθνικό επίπεδο μόνον για ορισμένα ζητήματα, όπως την αποφυγή διακριτικής μεταχείρισης, την παροχή συνδρομής, την ενημέρωση και την προσπελασιμότητα στους λιμένες. Οι νόμοι των κρατών μελών προσφέρουν μια ποικιλία λύσεων για τους επιβάτες και διαφορετικά επίπεδα προστασίας. Η συνδρομή που παρέχεται σε άτομα με αναπηρία διαφέρει σε σημαντικό βαθμό από το ένα κράτος μέλος στο άλλο.

Η παρούσα πρόταση ενισχύει τα δικαιώματα των καταναλωτών, με την προώθηση της διαφάνειας των τιμών και την αποφυγή διακρίσεων ως προς τα κόμιστρα, λόγω ιθαγένειας ή τόπου κατοικίας. Καθιερώνει επίσης τη γενική αρχή της απαγόρευσης άρνησης της μεταφοράς ατόμων με μειωμένη κινητικότητα. Αυτή η κατηγορία επιβατών συχνά είναι αδύνατον να ταξιδέψει με πλοίο, επειδή δεν υπάρχει δυνατότητα πρόσβασης σε αυτά τα μέσα μεταφοράς, ούτε προσφέρεται η αναγκαία συνδρομή από τις ναυτιλιακές εταιρείες. Απαγορεύεται κάθε διάκριση, λόγω αναπηρίας ή μειωμένης κινητικότητας, όσον αφορά την κράτηση θέσης ή την επιβίβαση σε πλοίο.

3. Συνοχή με άλλες πολιτικές και στόχους της ΕΕ

Η πρόταση κανονισμού συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων της Συνθήκης, με την εξασφάλιση ενισχυμένης προστασίας των καταναλωτών, την καταπολέμηση των διακρίσεων και του κοινωνικού αποκλεισμού των ατόμων με αναπηρία, και με την παροχή στους ευρωπαίους πολίτες της δυνατότητας να επωφεληθούν πλήρως από τις ευκαιρίες που δημιουργεί η εσωτερική αγορά.

Η καθιέρωση και περαιτέρω ενίσχυση των δικαιωμάτων των επιβατών αντικατοπτρίζει την υψηλή προτεραιότητα που δόθηκε από τη Συνθήκη του Άμστερνταμ στην προστασία των καταναλωτών. Στην ανακοίνωσή της με τίτλο «Στρατηγική της ΕΕ για την πολιτική καταναλωτών 2007-2013: ενδυνάμωση των καταναλωτών, προώθηση της ευημερίας τους και αποτελεσματική προστασία τους»[9], η Επιτροπή δηλώνει ότι μια από τις προτεραιότητες είναι να τεθούν οι καταναλωτές στο επίκεντρο των υπόλοιπων πολιτικών της ΕΕ. Στην ανακοίνωση σημειώνεται ότι έχει συντελεστεί πρόοδος όσον αφορά την ενσωμάτωση των συμφερόντων των καταναλωτών, μεταξύ άλλων στον τομέα των αερομεταφορών. Ο στόχος για το μέλλον είναι να αξιοποιηθούν τα επιτεύγματα αυτά, ώστε να γίνει συστηματικότερη η ενσωμάτωση των συμφερόντων των καταναλωτών στις άλλες πολιτικές. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή επεκτείνει και σε άλλους τρόπους μεταφοράς τα δικαιώματα των επιβατών που διαμορφώθηκαν στον τομέα των αερομεταφορών, ιδιαίτερα όσον αφορά τους επιβάτες με μειωμένη κινητικότητα.

Η πρόταση για τα δικαιώματα των επιβατών ναυτιλιακών γραμμών εναρμονίζεται με τους στόχους της καταπολέμησης του κοινωνικού αποκλεισμού, εφόσον καθιερώνει την αρχή της αποφυγής των διακρίσεων και της παροχής συνδρομής σε άτομα με αναπηρία. Η πρόταση ευθυγραμμίζεται επίσης με το άρθρο 21 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, στο οποίο θεσπίζεται η γενική αρχή της απαγόρευσης κάθε διάκρισης ιδίως λόγω φύλου, φυλής, χρώματος, εθνοτικής καταγωγής ή κοινωνικής προέλευσης, γενετικών χαρακτηριστικών, γλώσσας, θρησκείας ή πεποιθήσεων, πολιτικών φρονημάτων ή κάθε άλλης γνώμης, ιδιότητας μέλους εθνικής μειονότητας, περιουσίας, γέννησης, αναπηρίας, ηλικίας ή γενετήσιου προσανατολισμού. Συνάδει επίσης με το άρθρο 13 της συνθήκης ΕΚ, το οποίο παρέχει στην Κοινότητα τη δυνατότητα να καταπολεμήσει τις διακρίσεις στους τομείς κοινοτικής αρμοδιότητας. Η πρόταση ευθυγραμμίζεται ακόμη με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, που έχει υπογραφεί από όλα τα κράτη μέλη και την Ευρωπαϊκή Κοινότητα.

Το άρθρο 12 της συνθήκης ΕΚ ορίζει ότι απαγορεύεται κάθε διάκριση λόγω ιθαγενείας. Επομένως, και στον ναυτιλιακό τομέα επίσης, και υπό την επιφύλαξη των υποχρεώσεων δημόσιας υπηρεσίας που επιβάλλουν μειωμένα κόμιστρα για κοινωνικούς λόγους, οι όροι σύμβασης και τα κόμιστρα που εφαρμόζονται από τους μεταφορείς ή τα λοιπά εκδοτήρια εισιτηρίων προσφέρονται στο ευρύ κοινό χωρίς καμία διάκριση λόγω της ιθαγένειας ή του τόπου κατοικίας του τελικού πελάτη, ή λόγω του τόπου εγκατάστασης των εκδοτηρίων εισιτηρίων εντός της Κοινότητας.

Η πολιτική της ΕΕ για τους καταναλωτές βρίσκεται στο επίκεντρο της επόμενης φάσης της εσωτερικής αγοράς, όπως περιγράφεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για την επανεξέταση της ενιαίας αγοράς[10]. Από την ενιαία αγορά πηγάζουν οφέλη για τους καταναλωτές, με τη διεύρυνση των επιλογών, τη μείωση των τιμών και την παροχή επαρκούς προστασίας.

Από αυτή την άποψη, η καθιέρωση των δικαιωμάτων των επιβατών στις θαλάσσιες ή εσωτερικές πλωτές μεταφορές θα συμπληρώσει την πρόοδο που έχει επιτευχθεί στον τομέα των μεταφορών, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής ενιαίας αγοράς. Με την παρούσα πρόταση διασφαλίζεται ότι οι εν λόγω επιβάτες θα τυγχάνουν καλύτερης προστασίας, προκειμένου να αξιοποιήσουν πλήρως, και με εμπιστοσύνη, τα πλεονεκτήματα της ενιαίας αγοράς.

4. Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη

4.1. Δημόσιες διαβουλεύσεις

Το 2006, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε δημόσιες διαβουλεύσεις σχετικά με τα δικαιώματα των επιβατών στις θαλάσσιες και εσωτερικές πλωτές μεταφορές, οι οποίες επικεντρώνονταν εν μέρει στην προστασία των δικαιωμάτων των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα στα ταξίδια δια θαλάσσης ή μέσω εσωτερικών πλωτών οδών. Τα αποτελέσματα αυτών των διαβουλεύσεων δημοσιεύτηκαν, στις 6 Δεκεμβρίου 2006, στον δικτυακό τόπο της ΓΔ TREN και συμπληρώθηκαν με τα συμπεράσματα της συνεδρίασης μεταξύ των ενδιαφερομένων μερών και των υπηρεσιών της ΓΔ TREN, που πραγματοποιήθηκε στις 18 Ιανουαρίου 2007.

Από αυτούς που απήντησαν, σχεδόν όλοι ήταν σύμφωνοι με την άποψη ότι πρέπει να υπάρχει κοινό ελάχιστο επίπεδο προστασίας των δικαιωμάτων των επιβατών σε ολόκληρη την ΕΕ, ανεξαρτήτως του τρόπου μεταφοράς ή του κατά πόσον το ταξίδι λαμβάνει χώρα εξ ολοκλήρου σε ένα μόνον κράτος μέλος ή υπάρχει διέλευση εσωτερικών ή εξωτερικών συνόρων. Τονίστηκε ότι οι επιβάτες ναυτιλιακών γραμμών συχνά είναι από τα πιο ευάλωτα μέρη της κοινωνίας, τα οποία δεν είναι συνηθισμένα ή δεν έχουν τα μέσα να υποβάλουν καταγγελία ή να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους.

Από τις παρατηρήσεις που διατυπώθηκαν φάνηκε ότι υπήρχε σαφής διάσταση απόψεων μεταξύ των ναυτιλιακών επιχειρήσεων, και των ενώσεων και ομοσπονδιών τους, αφενός, και των ενώσεων καταναλωτών, αφετέρου, μολονότι όλοι συμφωνούν ότι χρειάζεται ένα ελάχιστο επίπεδο ισότιμων όρων ανταγωνισμού. Εν γένει, οι μεταφορείς διαβλέπουν περιορισμένη μόνον ανάγκη για κανονιστικές ρυθμίσεις σε κοινοτικό επίπεδο, ενώ οι ενώσεις καταναλωτών ζητούν να καθιερωθούν εκτεταμένα δικαιώματα για τους επιβάτες, και ακόμη περισσότερο για τους επιβάτες με μειωμένη κινητικότητα. Στις περισσότερες από τις απαντήσεις που απέστειλαν οι κυβερνήσεις των κρατών μελών εκφραζόταν υποστήριξη για την περαιτέρω ενίσχυση της προστασίας στον εν λόγω τομέα, μέσω παρέμβασης της ΕΕ.

Όσον αφορά τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα, η πλειονότητα εκείνων που απήντησαν, συμπεριλαμβανομένων όλων των κρατών μελών και των τοπικών αρχών που συμμετείχαν στις διαβουλεύσεις, θεωρεί ότι τα δικαιώματα των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα πρέπει να διέπονται από τις ίδιες τέσσερεις αρχές (αποφυγή διακριτικής μεταχείρισης, πρόσβαση, παροχή συνδρομής και κατάλληλη ενημέρωση), ανεξαρτήτως του χρησιμοποιούμενου τρόπου μεταφοράς, ανάλογα με τα ειδικά χαρακτηριστικά κάθε τρόπου μεταφοράς.

Όλοι όσοι απήντησαν στις διαβουλεύσεις συμφωνούν επίσης στο ακόλουθο σημείο: συγκεκριμένα, ότι το επιπρόσθετο κόστος των μέτρων για τη βελτίωση της προσπελασιμότητας και της παροχής συνδρομής στα άτομα με μειωμένη κινητικότητα δεν θα πρέπει να το αναλάβουν μόνο αυτά τα άτομα.

Στη συνεδρίαση μεταξύ των ενδιαφερομένων μερών και των υπηρεσιών της ΓΔ TREN, που πραγματοποιήθηκε στις 18 Ιανουαρίου 2007, κανείς από τους παρισταμένους, όταν ρωτήθηκε ρητά, δεν αμφισβήτησε την ανάγκη για νομοθετικές ρυθμίσεις και εναρμόνιση σε επίπεδο ΕΕ.

Παρ’ όλα ταύτα, οι διάφοροι συμμετέχοντες στις διαβουλεύσεις έχουν διαφορετική αντίληψη ως προς την κλίμακα του προβλήματος, όσον αφορά ορισμένα ζητήματα, όπως την ενημέρωση, την προσπελασιμότητα και τον έλεγχο της εφαρμογής.

4.2. Συγκέντρωση και αξιοποίηση της εμπειρογνωμοσύνης

Τον Οκτώβριο του 2006, η Επιτροπή έλαβε γνωμοδότηση από το «Ευρωπαϊκό Φόρουμ Ενέργειας και Μεταφορών», το οποίο ενεθάρρυνε τις κοινοτικές ενέργειες στο πεδίο των δικαιωμάτων των επιβατών ναυτιλιακών γραμμών.

Η Επιτροπή έλαβε επίσης υπόψη μια ανεξάρτητη μελέτη, που ανατέθηκε από τη ΓΔ TREN, το 2005-2006, με θέμα “Analysis and assessment of the level of protection of passenger rights in the EU maritime transport sector”. Στη μελέτη εξετάζονταν τα δικαιώματα των επιβατών που έρχονται αντιμέτωποι με διακοπή του ταξιδίου, αλλά και η προστασία των δικαιωμάτων των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα.

Η γενική μελέτη κατέληγε τελικά στο συμπέρασμα ότι η προστασία των επιβατών δεν ήταν απολύτως ικανοποιητική, εξαιτίας, μεταξύ άλλων, της έλλειψης ομοιομορφίας όσον αφορά την έκταση και τον βαθμό προστασίας των δικαιωμάτων των επιβατών· της έλλειψης πλαισίου άμεσων και προκαθορισμένων λύσεων σε περιπτώσεις ματαιώσεων και καθυστερήσεων· και της έλλειψης ενημέρωσης των επιβατών σχετικά με τα δικαιώματά τους σε περίπτωση κρίσιμου περιστατικού.

Επιπλέον, όσον αφορά τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα, κατέληγε στο συμπέρασμα ότι υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών ως προς την προστασία των εν λόγω ατόμων και ότι υπάρχει περιθώριο βελτίωσης της κατάστασής τους· μπορούν να γίνουν συγκεκριμένες βελτιώσεις όσον αφορά την δυνατότητα πρόσβασης σε λιμένες και πλοία, την αποφυγή διακρίσεων και την παροχή συνδρομής.

4.3. Εκτίμηση επιπτώσεων

Η εκτίμηση επιπτώσεων, που διενεργήθηκε σύμφωνα με τις καθορισμένες κατευθυντήριες γραμμές, κατά βάση κάλυπτε τα εξής: αρχές αποζημίωσης και παροχής συνδρομής σε περίπτωση ματαιώσεων και καθυστερήσεων· κανόνες προσπελασιμότητας, αποφυγής διακρίσεων και παροχής συνδρομής σε άτομα με αναπηρία και άτομα με μειωμένη κινητικότητα· ποιοτικά πρότυπα και υποχρεώσεις ενημέρωσης· κανόνες για τη διεκπεραίωση παραπόνων και την παρακολούθηση της συμμόρφωσης.

Εξετάστηκαν τέσσερεις επιλογές πολιτικής:

- «Διατήρηση της υφιστάμενης κατάστασης»: καμία ενέργεια από την ΕΕ και διατήρηση της ισχύουσας εθνικής νομοθεσίας·

- Αυτοδεσμευτικές συμφωνίες (ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών), που καταρτίζουν και εγκρίνουν οι ναυτιλιακές επιχειρήσεις για τη βελτίωση της κατάστασης των ατόμων που ταξιδεύουν στις θαλάσσιες και εσωτερικές πλωτές μεταφορές·

- συντονισμός από την ΕΕ και ανάπτυξη της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών για την ενίσχυση της εθνικής νομοθεσίας·

- παρέμβαση του κοινοτικού νομοθέτη (παραδείγματος χάριν, με κανονισμό) για την καθιέρωση ενισχυμένων δικαιωμάτων των ατόμων όταν ταξιδεύουν με πλοίο.

Σύνοψη των αποτελεσμάτων της εκτίμησης επιπτώσεων:

Ως προς την αρχή της αποφυγής διακρίσεων και της παροχής συνδρομής σε άτομα με αναπηρία και άτομα με μειωμένη κινητικότητα, θεωρήθηκε ως βέλτιστη η επιλογή 4: «Κοινοτική νομοθετική παρέμβαση για την καθιέρωση ενισχυμένων δικαιωμάτων των ατόμων όταν ταξιδεύουν με πλοίο».

Η επιλογή «καθιέρωση ολοκληρωμένου συστήματος» φαίνεται να είναι η πλέον αποτελεσματική όσον αφορά τις υποχρεώσεις παροχής συνδρομής και ενημέρωσης σε περίπτωση διακοπής του ταξιδίου. Η ενίσχυση της προστασίας των επιβατών θα οδηγήσει στην προσφορά καλύτερης εξυπηρέτησης.

Το παρόν σχέδιο κανονισμού συνοδεύεται από την έκθεση εκτίμησης επιπτώσεων, μαζί με τα παραρτήματά της.

5. Νομικές πτυχές

5.1. Νομική βάση

Η νομική βάση της πρότασης καθορίζεται στα άρθρα 71 και 80 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, στο πλαίσιο των οποίων εφαρμόζεται η διαδικασία συναπόφασης.

5.2. Επιλογή νομικής πράξης

Ο κύριος στόχος της πρότασης είναι να εξασφαλιστεί ικανοποιητικό επίπεδο προστασίας των επιβατών ναυτιλιακών γραμμών, εν γένει, και των ατόμων με αναπηρία και με μειωμένη κινητικότητα, ειδικότερα. Οι κανόνες που θεσπίζονται με την παρούσα πρόταση πρέπει να εφαρμοστούν με ενιαίο και αποτελεσματικό τρόπο σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, προκειμένου να διασφαλιστεί ικανοποιητικό επίπεδο προστασίας των επιβατών ναυτιλιακών γραμμών και ισότιμοι όροι ανταγωνισμού μεταξύ μεταφορέων. Όπως έχουν συμφωνήσει οι νομοθέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι μηχανισμοί από κοινού ρύθμισης και αυτορρύθμισης «δεν εφαρμόζονται αν διακυβεύονται θεμελιώδη δικαιώματα ή σημαντικές πολιτικές επιλογές ή σε καταστάσεις όπου οι κανόνες πρέπει να εφαρμόζονται ομοιόμορφα σε όλα τα κράτη μέλη»[11]. Ο κανονισμός, ο οποίος ισχύει άμεσα, φαίνεται ότι είναι το πλέον ενδεδειγμένο μέσο προκειμένου να εξασφαλιστεί συνεπής εφαρμογή των κανόνων σε όλα τα κράτη μέλη. Η Κοινότητα έχει ήδη επιλέξει τον κανονισμό ως πλέον ενδεδειγμένη νομική πράξη για την προστασία των δικαιωμάτων των αεροπορικών και σιδηροδρομικών μεταφορών, και επιδιώκει, με τον τρόπο αυτό, να εξασφαλίσει εκτελεστά και ισοδύναμα δικαιώματα στους επιβάτες ναυτιλιακών γραμμών.

5.3. Αρχή της επικουρικότητας

Η προστασία των επιβατών αποτελεί πρόβλημα ευρωπαϊκής κλίμακας, για το οποίο απαιτείται λύση σε κοινοτικό επίπεδο. Η απελευθέρωση της αγοράς και η σημασία που πρέπει να δοθεί στα συμφέροντα των καταναλωτών, ιδίως των ατόμων με αναπηρία και των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα, είναι δύο συμπληρωματικές πλευρές της εσωτερικής αγοράς. Η πρόταση αποσκοπεί, ουσιαστικά, στην εξασφάλιση των ιδίων δικαιωμάτων και του ιδίου επιπέδου προστασίας, για τους επιβάτες ναυτιλιακών γραμμών, σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Λόγω της διεθνούς διάστασης αυτού του τρόπου μεταφοράς, είναι αδύνατον για ένα μεμονωμένο κράτος μέλος ή μια ομάδα κρατών μελών να επιλύσει ικανοποιητικά τα ζητήματα που άπτονται των υπηρεσιών επιβατικών μεταφορών· άρα απαιτείται κοινοτική δράση.

5.4. Αρχή της αναλογικότητας

Η Επιτροπή έχει επίγνωση του κινδύνου υπερβολικών ρυθμίσεων και εξακολουθεί να είναι προσηλωμένη στην απλούστευση του κανονιστικού περιβάλλοντος, θέμα το οποίο τονίστηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβώνας.

Η Επιτροπή έχει περιορίσει την πρότασή της σε πεδία όπου είναι αναγκαίοι συγκεκριμένοι κοινοτικοί κανόνες και έχει αποφύγει θέματα τα οποία καλύτερα να επαφίενται σε αυτορρυθμιστικά μέτρα. Η πρόταση περιορίζεται σε πεδία όπου η ανάγκη για κοινοτικές ενέργειες είναι σαφής και ευρέως αποδεκτή. Επομένως, είναι ανάλογη με τον επιδιωκόμενο στόχο και κατάλληλη για τις περιστάσεις υπό τις οποίες επιδιώκεται. Χωρίς εναρμόνιση, στην καλύτερη περίπτωση, στους επιβάτες θα παρέχονταν διαφορετικά δικαιώματα και, στη χειρότερη, οι επιβάτες δεν θα είχαν καμία νομική προστασία. Εξάλλου, θα τους ήταν δύσκολο να γνωρίζουν τα δικαιώματά τους όπου και να ταξίδευαν στην Ευρώπη, και άρα να επιμείνουν στην τήρησή τους.

5.5. Έλεγχος της εφαρμογής

Οι επιβάτες ναυτιλιακών γραμμών εν γένει και οι επιβάτες ναυτιλιακών γραμμών που είναι άτομα με αναπηρία ή με μειωμένη κινητικότητα βρίσκονται στη θέση του ασθενέστερου μέρους, εάν οι ναυτιλιακές επιχειρήσεις δεν τηρήσουν τις υποχρεώσεις τους. Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία προβλέπει, για τα άτομα που ισχυρίζονται ότι είναι θύματα παράβασης των διατάξεων της Σύμβασης των ΗΕ από συμβαλλόμενο κράτος, τη δυνατότητα να υποβάλουν γνωστοποίηση. Συνεπώς, η θέσπιση περαιτέρω κανονισμού της ΕΕ θα προσφέρει αποτελεσματικότερη ενιαία νομική προστασία σε ολόκληρη την ΕΕ.

Θα χρειαστεί αυστηρή εφαρμογή του προτεινόμενου κανονισμού. Για τον λόγο αυτό, η πρόταση της Επιτροπής περιλαμβάνει ένα άρθρο το οποίο υποχρεώνει τα κράτη μέλη να επιβάλλουν κυρώσεις σε περίπτωση μη συμμόρφωσης και να ορίσουν υπεύθυνους φορείς για τον έλεγχο της εφαρμογής του κανονισμού και για την εξέταση των καταγγελιών των επιβατών. Στις διατάξεις αυτές ακολουθείται η ίδια προσέγγιση όπως στις ακόλουθες νομοθετικές πράξεις: στον κανονισμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Συμβουλίου για τη θέσπιση κοινών κανόνων αποζημίωσης των επιβατών αεροπορικών μεταφορών και παροχής βοήθειας σε αυτούς σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης και ματαίωσης ή μεγάλης καθυστέρησης της πτήσης· στον κανονισμό σχετικά με τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία και των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα όταν ταξιδεύουν αεροπορικώς· και στον κανονισμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των επιβατών σιδηροδρομικών γραμμών.

5.6. Ευρωπαϊκός Οικονομικός Χώρος και Ελβετία

Η πρόταση κανονισμού παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο και πρέπει, άρα, να επεκταθεί σε αυτόν. Η πρόταση παρουσιάζει επίσης ενδιαφέρον για την Ελβετία.

6. Διατάξεις της πρότασης

Κεφάλαιο Ι Γενικές διατάξεις

Στο άρθρο 1 καθορίζεται το αντικείμενο του κανονισμού.

Στο άρθρο 2 καθορίζεται το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού.

Στο άρθρο 3 παρατίθενται οι ορισμοί που θα ισχύουν για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού.

Το άρθρο 4 αφορά τη σύναψη της σύμβασης μεταφοράς, από την οποία γεννώνται τα δικαιώματα που καθιερώνονται στην παρούσα πρόταση, και προβλέπει όρους συμβάσεων χωρίς διακρίσεις.

Το άρθρο 5 αφορά τον αποκλεισμό αποποίησης όσον αφορά τα δικαιώματα που καθιερώνονται με τον παρόντα κανονισμό.

Κεφάλαιο II Δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία και των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα

Στο άρθρο 6 θεσπίζεται η γενική αρχή της απαγόρευσης της άρνησης μεταφοράς ατόμων με μειωμένη κινητικότητα.

Το άρθρο 7 προβλέπει ότι η διάταξη αυτή εφαρμόζεται υπό την επιφύλαξη ορισμένων εξαιρέσεων και παρεκκλίσεων, κυρίως για αιτιολογημένους λόγους ασφαλείας, όπως ορίζει ο νόμος.

Στο άρθρο 8 θεσπίζονται γενικοί κανόνες προσπελασιμότητας των ατόμων με αναπηρία και των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα.

Στο άρθρο 9 καθιερώνεται το δικαίωμα παροχής συνδρομής σε άτομα με αναπηρία και άτομα με μειωμένη κινητικότητα στους λιμένες και ορίζεται ο υπεύθυνος για την παροχή συνδρομής στους λιμένες, καθώς και ο τρόπος χρηματοδότησης αυτής της συνδρομής από τον υπεύθυνο. Η παροχή συνδρομής χωρίς επιπλέον κόστος για το άτομο με μειωμένη κινητικότητα αποτελεί θεμελιώδη αρχή.

Στο άρθρο 10 προβλέπεται το δικαίωμα παροχής συνδρομής σε περίπτωση που δεν υπάρχει λιμένας, με παραπομπή στο άρθρο 9.

Και στο άρθρο 11 επίσης καθιερώνεται η θεμελιώδης αρχή, βάσει της οποίας η συνδρομή παρέχεται χωρίς επιπλέον κόστος για το άτομο με μειωμένη κινητικότητα, όσον αφορά την παροχή συνδρομής στα πλοία.

Στο άρθρο 12 καθορίζονται οι αρχές παροχής συνδρομής στους λιμένες, η οποία περιλαμβάνει την εξασφάλιση καταλύματος για τα ζώα συνοδείας και κανόνες για τη μετεπιβίβαση. Προκειμένου να παρέχεται ποιοτική εξυπηρέτηση των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα ανά πάσα στιγμή, καθορίζονται επίσης χρονικά περιθώρια τα οποία υποχρεούνται να τηρούν τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα, σε περίπτωση προηγούμενης κράτησης.

Το άρθρο 13 αφορά τη διαβίβαση πληροφοριών σε τρίτους. Προκειμένου να παρέχεται ποιοτική εξυπηρέτηση των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα ανά πάσα στιγμή, οι μεταφορείς (ή οι λιμενικές αρχές, εάν οι μεταφορείς αποφασίσουν να αναθέσουν με σύμβαση την παροχή συνδρομής σε αυτές) πρέπει να ειδοποιούνται εγκαίρως για τις ειδικές ανάγκες τους, πριν από το ταξίδι. Στο παρόν άρθρο καθορίζονται κανόνες για τη διαβίβαση αυτών των πληροφοριών, καθώς και οι προθεσμίες που πρέπει να τηρούνται προκειμένου να δημιουργούνται υποχρεώσεις των μεταφορέων δυνάμει του παρόντος κανονισμού.

Το άρθρο 14 πραγματεύεται τα ποιοτικά πρότυπα συνδρομής, τα οποία πρέπει να καθορίσουν οι μεταφορείς.

Στο άρθρο 15 καθορίζεται απαίτηση να εξασφαλίζεται κατάλληλη κατάρτιση του προσωπικού σε θέματα αναπηρίας.

Στο άρθρο 16 καθιερώνεται το δικαίωμα αποζημίωσης σε περίπτωση απώλειας ή ζημίας αναπηρικών αμαξιδίων και λοιπού εξοπλισμού μετακίνησης, κατά τη διεκπεραίωση στους λιμένες ή στα πλοία.

Κεφάλαιο III Υποχρεώσεις των μεταφορέων σε περίπτωση διακοπής του ταξιδίου

Στο άρθρο 17 καθορίζεται η υποχρέωση παροχής πληροφοριών σε περίπτωση διακοπής του ταξιδίου.

Στο άρθρο 18 καθιερώνεται το δικαίωμα παροχής συνδρομής στους επιβάτες σε περίπτωση καθυστέρησης ή ματαίωσης ενός δρομολογίου. Στη συνδρομή αυτή συμπεριλαμβάνεται η εστίαση, η παροχή καταλύματος και η μεταφορά, με ειδική μέριμνα για τα άτομα με αναπηρία και τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα.

Με το άρθρο 19 δημιουργείται υπέρ του επιβάτη δικαίωμα επιστροφής χρημάτων ή μεταφοράς με άλλο δρομολόγιο, σε περίπτωση που η καθυστέρηση υπερβαίνει ορισμένα χρονικά όρια ή ματαιώνεται κάποιο δρομολόγιο.

Στο άρθρο 20 καθορίζεται το δικαίωμα αποζημίωσης σε περίπτωση διακοπής του ταξιδίου. Περαιτέρω, στο άρθρο αυτό καθορίζεται η προθεσμία για την καταβολή της αποζημίωσης, καθώς και ο τρόπος καταβολής της.

Το άρθρο 21 προσφέρει τη δυνατότητα για αξίωση περαιτέρω αποζημίωσης.

Με το άρθρο 22 ενθαρρύνονται οι μεταφορείς να προβαίνουν σε ρυθμίσεις, προκειμένου να ενισχυθούν τα δικαιώματα των επιβατών και να βελτιωθεί η ποιότητα των υπηρεσιών.

Κεφάλαιο ΙV Ενημέρωση των επιβατών και διεκπεραίωση παραπόνων

Με το άρθρο 23 καθιερώνεται γενικό δικαίωμα παροχής ταξιδιωτικών πληροφοριών σε όλους τους επιβάτες.

Βάσει του άρθρου 24, οι μεταφορείς, οι πραγματικοί μεταφορείς και οι διαχειριστικοί φορείς των λιμένων υποχρεούνται να παρέχουν στους επιβάτες πληροφορίες σχετικά με τα δικαιώματα που έχουν δυνάμει του παρόντος κανονισμού.

Στο άρθρο 25 καθορίζονται κανόνες για διαδικασία διεκπεραίωσης παραπόνων.

Κεφάλαιο V Έλεγχος της εφαρμογής και εθνικοί φορείς ελέγχου της εφαρμογής

Στο άρθρο 26 καθορίζονται κανόνες για τον έλεγχο της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού, και συγκεκριμένα υποχρεούνται τα κράτη μέλη να ορίσουν εθνικούς φορείς ελέγχου της εφαρμογής, στους οποίους μπορούν να υποβάλλουν καταγγελίες οι επιβάτες σχετικά με εικαζόμενη παράβαση των δικαιωμάτων που έχουν δυνάμει του παρόντος σχεδίου κανονισμού.

Βάσει του άρθρου 27, οι φορείς ελέγχου της εφαρμογής απαιτείται να δημοσιεύουν ετήσια έκθεση των δραστηριοτήτων τους.

Με το άρθρο 28 καθιερώνεται η αρχή της συνεργασίας μεταξύ των εθνικών φορέων ελέγχου της εφαρμογής.

Βάσει του άρθρου 29, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να θεσπίσουν αποτρεπτικές κυρώσεις για περιπτώσεις όπου δεν γίνονται σεβαστά τα δικαιώματα των επιβατών.

Κεφάλαιο VI Τελικές διατάξεις

Το άρθρο 30 προβλέπει ότι η Επιτροπή πρέπει να υποβάλει στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έκθεση σχετικά με τη λειτουργία του κανονισμού, τρία έτη μετά την έναρξη ισχύος του κανονισμού.

Το άρθρο 31 αφορά την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2006/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη συνεργασία μεταξύ των εθνικών αρχών που είναι αρμόδιες για την επιβολή της νομοθεσίας για την προστασία των καταναλωτών.

Το άρθρο 32 προβλέπει ότι ο κανονισμός θα τεθεί σε ισχύ 20 ημέρες μετά τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ και θα τεθεί σε εφαρμογή ένα έτος μετά την ημερομηνία αυτή.

Στο παράρτημα I καθιερώνεται το δικαίωμα επιστροφής χρημάτων ή μεταφοράς με άλλο δρομολόγιο, σε περίπτωση προηγούμενης κράτησης από άτομο με αναπηρία και άτομο με μειωμένη κινητικότητα, το οποίο δεν έγινε δεκτό προς επιβίβαση λόγω της αναπηρίας του ή της μειωμένης κινητικότητάς του.

Στο παράρτημα II καθορίζεται το περιεχόμενο της συνδρομής που πρέπει να παρέχεται στα άτομα με αναπηρία και στα άτομα με μειωμένη κινητικότητα στους λιμένες.

Στο παράρτημα III καθορίζεται το περιεχόμενο της συνδρομής που πρέπει να παρέχεται στα άτομα με αναπηρία και στα άτομα με μειωμένη κινητικότητα στα πλοία.

Το παράρτημα IV αφορά το περιεχόμενο της κατάρτισης σε θέματα ατόμων με αναπηρία.

2008/0246 (COD)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τα δικαιώματα των επιβατών στις θαλάσσιες και εσωτερικές πλωτές μεταφορές και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2006/2004 σχετικά με τη συνεργασία μεταξύ των εθνικών αρχών που είναι αρμόδιες για την επιβολή της νομοθεσίας για την προστασία των καταναλωτών (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως τα άρθρα 71 παράγραφος 1 και 80 παράγραφος 2,

την πρόταση της Επιτροπής[12],

τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής[13],

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών[14],

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 251 της Συνθήκης[15],

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Η δράση της Κοινότητας στον τομέα των ναυτιλιακών γραμμών πρέπει να αποσκοπεί, μεταξύ άλλων, στην εξασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας των επιβατών, συγκρίσιμου με άλλους τρόπους μεταφοράς. Συν τοις άλλοις, πρέπει να λαμβάνονται πλήρως υπόψη οι απαιτήσεις προστασίας των καταναλωτών εν γένει.

(2) Επειδή ο επιβάτης ναυτιλιακού δρομολογίου είναι το ασθενέστερο μέρος της σύμβασης μεταφοράς, τα δικαιώματα του επιβάτη πρέπει, από την άποψη αυτή, να διασφαλίζονται, ανεξαρτήτως ιθαγένειας ή τόπου κατοικίας του εντός της Κοινότητας.

(3) Η ενιαία αγορά θαλάσσιων και εσωτερικών πλωτών επιβατικών μεταφορών θα πρέπει να λειτουργεί προς όφελος των πολιτών εν γένει. Κατά συνέπεια, τα άτομα με αναπηρία και τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα, ανεξαρτήτως του αν αυτή οφείλεται σε αναπηρία, στην ηλικία ή σε οποιονδήποτε άλλον παράγοντα, θα πρέπει να έχουν δυνατότητες να χρησιμοποιούν τις εμπορικές ναυτιλιακές γραμμές μεταφοράς επιβατών, συγκρίσιμες με τις δυνατότητες των άλλων πολιτών. Τα άτομα με αναπηρία και τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα έχουν το ίδιο δικαίωμα με τους άλλους πολίτες στην ελεύθερη κυκλοφορία, στην ελευθερία επιλογής και στο να μην αποτελούν αντικείμενο διακρίσεων.

(4) Λαμβάνοντας υπόψη το άρθρο 9 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία και προκειμένου να δοθούν στα άτομα με αναπηρία και τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα ευκαιρίες μετακίνησης με θαλάσσιες και εσωτερικές πλωτές μεταφορές συγκρίσιμες με εκείνες των άλλων πολιτών, πρέπει να καθοριστούν κανόνες για την αποφυγή διακρίσεων και την παροχή συνδρομής κατά το ταξίδι τους. Τα άτομα αυτά θα πρέπει, επομένως, να γίνονται δεκτά για μεταφορά, η δε αναπηρία ή η αδυναμία τους αυτή δεν θα πρέπει να αποτελεί λόγο άρνησης της μεταφοράς τους, εξαιρουμένων των δικαιολογημένων λόγων ασφαλείας που ορίζει ο νόμος. Πρέπει να διαθέτουν δικαίωμα παροχής συνδρομής σε λιμένες, σε σημεία επιβίβασης / αποβίβασης όπου δεν υπάρχει λιμένας, καθώς και επί των επιβατηγών πλοίων. Για λόγους κοινωνικής ένταξης, η συνδρομή θα πρέπει να παρέχεται χωρίς χρηματική επιβάρυνση. Οι μεταφορείς πρέπει να καθορίσουν κανόνες προσπελασιμότητας, χρησιμοποιώντας κατά προτίμηση το ευρωπαϊκό σύστημα τυποποίησης.

(5) Όταν αποφασίζουν τον σχεδιασμό νέων λιμένων και τερματικών σταθμών, ενδεχομένως, καθώς και σε περιπτώσεις εκτενών εργασιών ανακαίνισης, οι διαχειριστικοί φορείς των λιμένων και οι μεταφορείς που θα τους χρησιμοποιήσουν θα πρέπει, όπου χρειάζεται, να λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία και των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα. Ομοίως, οι μεταφορείς πρέπει, όπου χρειάζεται, να λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες αυτές, όταν αποφασίζουν τον σχεδιασμό νέων και άλλως ανακαινισμένων πλοίων, σύμφωνα με την οδηγία 98/18/ΕΚ του Συμβουλίου, της 17ης Μαρτίου 1998, για τους κανόνες και τα πρότυπα ασφαλείας για τα επιβατηγά πλοία[16].

(6) Η συνδρομή που παρέχεται σε λιμένες ευρισκόμενους στο έδαφος κράτους μέλους όπου ισχύει η Συνθήκη θα πρέπει, μεταξύ άλλων, να δίνει τη δυνατότητα στα άτομα με αναπηρία και στα άτομα με μειωμένη κινητικότητα να μεταβαίνουν από το καθορισμένο σημείο άφιξης στον λιμένα προς το επιβατηγό πλοίο και από το επιβατηγό πλοίο προς το καθορισμένο σημείο αναχώρησης από τον λιμένα, συμπεριλαμβανομένης της επιβίβασης και της αποβίβασης.

(7) Η συνδρομή θα πρέπει να χρηματοδοτείται κατά τρόπο ώστε η επιβάρυνση να κατανέμεται δίκαια σε όλους τους επιβάτες που χρησιμοποιούν έναν μεταφορέα και να μην αποθαρρύνεται η μεταφορά ατόμων με αναπηρία και ατόμων με μειωμένη κινητικότητα. Ο αποτελεσματικότερος τρόπος χρηματοδότησης φαίνεται να είναι η είσπραξη τέλους, συμπεριλαμβανομένου στη βασική τιμή του εισιτηρίου, από κάθε επιβάτη που χρησιμοποιεί έναν μεταφορέα. Τα τέλη πρέπει να εγκρίνονται και να εφαρμόζονται με πλήρη διαφάνεια.

(8) Για τη διοργάνωση της παροχής συνδρομής σε άτομα με αναπηρία και άτομα με μειωμένη κινητικότητα, καθώς και για την κατάρτιση του προσωπικού τους, οι μεταφορείς πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τη Σύσταση του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού για τον σχεδιασμό και τη λειτουργία των επιβατηγών πλοίων ώστε να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των ηλικιωμένων και των μειονεκτούντων ατόμων[17].

(9) Οι επιβάτες πρέπει να ενημερώνονται δεόντως σε περίπτωση ματαίωσης ή καθυστέρησης ενός δρομολογίου. Οι πληροφορίες αυτές πρέπει να βοηθούν τους επιβάτες να προβαίνουν στις αναγκαίες διευθετήσεις και, εάν χρειάζεται, να λαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με εναλλακτικές ανταποκρίσεις.

(10) Πρέπει να περιοριστεί η ταλαιπωρία την οποία υφίστανται οι επιβάτες, εξαιτίας της ματαίωσης ή της μεγάλης καθυστέρησης του ταξιδίου τους. Για τον σκοπό αυτό, πρέπει να παρέχεται στους επιβάτες κατάλληλη φροντίδα, και οι επιβάτες πρέπει να μπορούν να ακυρώνουν το ταξίδι τους και να τους επιστρέφεται το αντίτιμο του εισιτηρίου ή να τους προσφέρεται μεταφορά με άλλο δρομολόγιο υπό ικανοποιητικές συνθήκες.

(11) Οι μεταφορείς πρέπει να προβλέπουν την καταβολή αποζημίωσης στους επιβάτες, σε περίπτωση καθυστέρησης ή ματαίωσης ενός δρομολογίου, βάσει ποσοστού επί της τιμής του εισιτηρίου, εκτός εάν η καθυστέρηση ή ματαίωση οφείλεται σε εξαιρετικές συνθήκες, οι οποίες δεν θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί ακόμη και αν είχε ληφθεί κάθε εύλογο μέτρο.

(12) Οι μεταφορείς πρέπει να συνεργάζονται προκειμένου να προβαίνουν σε ρυθμίσεις, σε εθνικό ή ευρωπαϊκό επίπεδο, για τη βελτίωση της φροντίδας και της συνδρομής που παρέχονται στους επιβάτες, όποτε διακόπτεται το ταξίδι τους, κυρίως σε περίπτωση μεγάλων καθυστερήσεων.

(13) Ο παρών κανονισμός δεν πρέπει να θίγει τα δικαιώματα των επιβατών που έχουν καθιερωθεί με την οδηγία 90/314/ΕΟΚ για τα οργανωμένα ταξίδια και τις οργανωμένες διακοπές και περιηγήσεις[18]. Ο παρών κανονισμός δεν θα πρέπει να έχει εφαρμογή στις περιπτώσεις όπου ένα οργανωμένο ταξίδι ματαιώνεται για λόγους άλλους από τη ματαίωση του ναυτιλιακού δρομολογίου.

(14) Οι επιβάτες πρέπει να ενημερώνονται πλήρως για τα δικαιώματα που έχουν δυνάμει του παρόντος κανονισμού, ούτως ώστε να μπορούν να τα ασκούν ουσιαστικά. Τα δικαιώματα των επιβατών θαλάσσιων και εσωτερικών πλωτών γραμμών πρέπει να περιλαμβάνουν την πληροφόρησή τους σχετικά με τις παρεχόμενες υπηρεσίες, πριν από το ταξίδι και κατά τη διάρκειά του. Όλες οι βασικές πληροφορίες που παρέχονται στους επιβάτες θαλάσσιων και εσωτερικών πλωτών γραμμών πρέπει επίσης να παρέχονται σε εναλλακτική μορφή, προσιτή σε άτομα με αναπηρία και σε άτομα με μειωμένη κινητικότητα.

(15) Οι επιβάτες πρέπει να μπορούν να ασκούν τα δικαιώματά τους μέσω κατάλληλων διαδικασιών υποβολής παραπόνων, τις οποίες θέτουν σε εφαρμογή οι μεταφορείς ή, ανάλογα με την περίπτωση, με την υποβολή καταγγελιών στον φορέα ή τους φορείς που έχουν οριστεί για τον σκοπό αυτό από το οικείο κράτος μέλος.

(16) Οι καταγγελίες που αφορούν τη συνδρομή σε λιμένα ή σε σημείο επιβίβασης / αποβίβασης πρέπει να απευθύνονται στον εθνικό φορέα ή φορείς που ορίζει το κράτος μέλος, στο οποίο ευρίσκεται ο λιμένας, για τον έλεγχο της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού. Οι καταγγελίες που αφορούν τη συνδρομή από έναν μεταφορέα κατά το ταξίδι θα πρέπει να απευθύνονται στον εθνικό φορέα ή φορείς που ορίζει το κράτος μέλος, το οποίο εξέδωσε την άδεια εκμετάλλευσης του μεταφορέα, για τον έλεγχο της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού. Ο φορέας που ορίζεται για τον έλεγχο της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού πρέπει να διαθέτει την εξουσία και την ικανότητα να διερευνά τις ατομικές καταγγελίες και να διευκολύνει την εξώδικη τακτοποίηση των διαφορών.

(17) Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εποπτεύουν και να εξασφαλίζουν τη συμμόρφωση προς τον παρόντα κανονισμό και να ορίσουν κατάλληλο φορέα για την άσκηση των εκτελεστικών καθηκόντων. Η εν λόγω εποπτεία δεν επηρεάζει τα δικαιώματα των επιβατών να ασκούν ένδικα μέσα σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο.

(18) Τα κράτη μέλη θα πρέπει να θεσπίσουν κυρώσεις, που θα επιβάλλονται σε περίπτωση παράβασης του παρόντος κανονισμού, και να εξασφαλίζουν την εφαρμογή τους. Οι κυρώσεις αυτές, στις οποίες μπορεί να περιλαμβάνεται και η καταβολή αποζημίωσης στον ενδιαφερόμενο, θα πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές.

(19) Δεδομένου ότι οι στόχοι του παρόντος κανονισμού, και συγκεκριμένα η εξασφάλιση υψηλών και ισοδύναμων επιπέδων προστασίας και συνδρομής των επιβατών σε όλα τα κράτη μέλη και η διασφάλιση ότι οι οικονομικοί παράγοντες θα δρουν με εναρμονισμένους όρους στην ενιαία αγορά, είναι αδύνατον να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και δύνανται συνεπώς, λόγω της κλίμακας ή των αποτελεσμάτων της δράσης, να επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο, η Κοινότητα μπορεί να λάβει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας που διατυπώνεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως διατυπώνεται στο εν λόγω άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων αυτών.

(20) Η επιβολή του παρόντος κανονισμού πρέπει να βασίζεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2006/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Οκτωβρίου 2004, σχετικά με τη συνεργασία μεταξύ των εθνικών αρχών που είναι αρμόδιες για την επιβολή της νομοθεσίας για την προστασία των καταναλωτών («κανονισμός για τη συνεργασία όσον αφορά την προστασία των καταναλωτών»)[19]. Πρέπει, επομένως, να τροποποιηθεί αναλόγως ο κανονισμός αυτός.

(21) Η οδηγία 95/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Οκτωβρίου 1995, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών[20], θα πρέπει να εφαρμόζεται αυστηρά, προκειμένου να διασφαλίζεται ο σεβασμός της ιδιωτικής ζωής των επιβατών των θαλάσσιων και εσωτερικών πλωτών μεταφορών και να εξασφαλιστεί ότι οι ζητούμενες πληροφορίες χρησιμεύουν μόνον για την τήρηση των υποχρεώσεων συνδρομής που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό και δεν χρησιμοποιούνται εις βάρος των επιβατών.

(22) Ο παρών κανονισμός σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και τηρεί τις αρχές που αναγνωρίζονται ιδίως στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Κεφάλαιο I Γενικές διατάξεις

Άρθρο 1

Αντικείμενο

Με τον παρόντα κανονισμό θεσπίζονται κανόνες σχετικά με τα εξής:

1. την αποφυγή διακριτικής μεταχείρισης μεταξύ επιβατών, όσον αφορά τους όρους μεταφοράς που προσφέρονται από μεταφορείς·

2. την αποφυγή διακριτικής μεταχείρισης και την υποχρεωτική παροχή συνδρομής σε άτομα με αναπηρία και σε άτομα με μειωμένη κινητικότητα·

3. τις υποχρεώσεις των μεταφορέων έναντι των επιβατών σε περιπτώσεις ματαίωσης ή καθυστέρησης·

4. τις ελάχιστες πληροφορίες που πρέπει να παρέχονται στους επιβάτες·

5. τη διεκπεραίωση των παραπόνων·

6. τον έλεγχο της εφαρμογής των δικαιωμάτων των επιβατών.

Άρθρο 2

Πεδίο εφαρμογής

1. Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται στις εμπορικές θαλάσσιες και εσωτερικές πλωτές μεταφορές επιβατών, συμπεριλαμβανομένων των κρουαζιερών, μεταξύ ή εντός λιμένων ή οιουδήποτε σημείου επιβίβασης / αποβίβασης που ευρίσκονται στο έδαφος κράτους μέλους όπου ισχύει η Συνθήκη.

2. Τα κράτη μέλη δύνανται να εξαιρούν τις γραμμές που καλύπτονται από συμβάσεις δημόσιας υπηρεσίας, εφόσον οι εν λόγω συμβάσεις διασφαλίζουν συγκρίσιμο επίπεδο δικαιωμάτων των επιβατών με το απαιτούμενο στον παρόντα κανονισμό.

Άρθρο 3

Ορισμοί

Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, νοούνται ως:

α) «άτομο με αναπηρία» ή «άτομο με μειωμένη κινητικότητα», οποιοδήποτε άτομο, η κινητικότητα του οποίου είναι μειωμένη κατά τη χρήση των μεταφορικών μέσων, λόγω οποιασδήποτε σωματικής αναπηρίας (αισθητήριας ή κινητικής, μόνιμης ή προσωρινής), διανοητικής ανικανότητας ή αδυναμίας, ή λόγω οποιασδήποτε άλλης αιτίας ανικανότητας, ή λόγω ηλικίας, και η κατάσταση του οποίου απαιτεί κατάλληλη προσοχή και προσαρμογή των προσφερόμενων σε όλους τους επιβάτες υπηρεσιών στις ιδιαίτερες ανάγκες του ατόμου αυτού·

β) «ματαίωση», η μη διενέργεια προηγουμένως προγραμματισθείσας μεταφοράς, για την οποία υπήρχε τουλάχιστον μία κράτηση θέσεως·

γ) «καθυστέρηση», η διαφορά μεταξύ της προγραμματισμένης ώρας αναχώρησης ή άφιξης του επιβάτη, σύμφωνα με τον γνωστοποιημένο πίνακα δρομολογίων, και του πραγματικού ή αναμενόμενου χρόνου αναχώρησης ή άφιξής του·

δ) «μεταφορέας», το πρόσωπο το οποίο ή για λογαριασμό του οποίου έχει συναφθεί μια σύμβαση μεταφοράς ή ο πραγματικός μεταφορέας, είτε η μεταφορά εκτελείται όντως από τον ίδιο ή από πραγματικό μεταφορέα, πλην του ταξιδιωτικού πράκτορα·

ε) «εμπορική ναυτιλιακή γραμμή μεταφοράς επιβατών», η ναυτιλιακή γραμμή μεταφοράς επιβατών, η οποία εξυπηρετείται από μεταφορέα μέσω προγραμματισμένου ή μη δρομολογίου, παρεχόμενη στο ευρύ κοινό έναντι αντιτίμου, είτε μόνη, είτε στο πλαίσιο οργανωμένου ταξιδίου·

στ) «πραγματικός μεταφορέας», το διαφορετικό από τον μεταφορέα και τον ταξιδιωτικό πράκτορα πρόσωπο, το οποίο εκτελεί όντως όλη τη μεταφορά ή μέρος αυτής·

ζ) «λιμένας», η χερσαία και θαλάσσια περιοχή, η οποία αποτελείται από βελτιωτικά έργα και εξοπλισμό που καθιστούν δυνατή, κυρίως, την υποδοχή πλοίων, τη φόρτωση και εκφόρτωσή τους, την αποθήκευση εμπορευμάτων, την παραλαβή και παράδοση των εμπορευμάτων αυτών με εσωτερικές μεταφορές, και την επιβίβαση και αποβίβαση επιβατών·

η) «σημείο επιβίβασης / αποβίβασης», η χερσαία και θαλάσσια περιοχή, πλην του λιμένα, από το οποίο επιβιβάζονται και στο οποίο αποβιβάζονται τακτικά επιβάτες.

θ) «πλοίο», το θαλασσοπλοούν ή ποταμοπλοούν σκάφος, αποκλειομένου του αερολισθαίνοντος σκάφους·

ι) «σύμβαση μεταφοράς», η σύμβαση μεταφοράς μεταξύ του μεταφορέα ή του εξουσιοδοτημένου εκδοτηρίου εισιτηρίων του και του επιβάτη, για την παροχή μιας ή περισσοτέρων υπηρεσιών μεταφοράς·

ια) «εισιτήριο», το έγκυρο έγγραφο που παρέχει δικαίωμα μεταφοράς, ή το ισοδύναμό του σε μη έντυπη, π.χ. ηλεκτρονική μορφή, το οποίο έχει εκδοθεί ή εγκριθεί από τον μεταφορέα ή από το εξουσιοδοτημένο εκδοτήριο εισιτηρίων του·

ιβ) «εκδοτήριο εισιτηρίων», κάθε πωλητής υπηρεσιών ναυτιλιακών δρομολογίων που συνάπτει συμβάσεις μεταφοράς και πωλεί εισιτήρια για λογαριασμό του μεταφορέα ή για ίδιο λογαριασμό·

ιγ) «ταξιδιωτικός πράκτορας», ο διοργανωτής ή ο πωλητής, πλην του μεταφορέα, κατά την έννοια του άρθρου 2 σημεία 2 και 3 της οδηγίας 90/314/EΟΚ·

ιδ) «κράτηση», η έγκριση, έγγραφη ή ηλεκτρονική, που δίνει δικαίωμα μεταφοράς με βάση εκ των προτέρων βεβαιωμένες ad hoc ρυθμίσεις·

ιε) «επιβατηγό πλοίο», το πλοίο το οποίο μεταφέρει περισσοτέρους από 12 επιβάτες·

ιστ) «επιβατηγό οχηματαγωγό πλοίο (ro-ro)», το πλοίο το οποίο μεταφέρει περισσότερους από δώδεκα επιβάτες και διαθέτει χώρους στους οποίους εισέρχονται και εξέρχονται απ’ ευθείας τα μεταφερόμενα οχήματα, ή χώρους ειδικής κατηγορίας, όπως ορίζονται στον κανονισμό ΙΙ-2/3 της Διεθνούς Σύμβασης του 1974 περί ασφαλείας της ανθρωπίνης ζωής εν θαλάσση, όπως έχει τροποποιηθεί·

ιζ) «λιμενική αρχή» ή «διαχειριστικός φορέας του λιμένα», ο φορέας ο οποίος, σε συνδυασμό ή μη με άλλες δραστηριότητες, έχει ως αποστολή, σύμφωνα με εθνική νομοθετική ή κανονιστική ρύθμιση, τη διοίκηση και τη διαχείριση των λιμενικών υποδομών, καθώς και τον συντονισμό και τον έλεγχο των δραστηριοτήτων των διαφόρων παρόχων υπηρεσιών σε έναν λιμένα ή σε σύστημα λιμένων. Ενδέχεται να συνίσταται από διαφορετικούς χωριστούς φορείς ή να είναι υπεύθυνος για περισσότερους του ενός λιμένες·

ιη) «κρουαζιέρα», η επιβατική ναυτιλιακή δραστηριότητα, που συνοδεύεται από κατάλυμα και άλλες διευκολύνσεις, με διαμονή άνω της μιας ημέρας (διανυκτέρευση), η οποία δεν είναι τακτικό ή προγραμματισμένο δρομολόγιο μεταξύ δύο λιμένων, αλλά συνήθως προβλέπει επιστροφή των επιβατών στον λιμένα επιβίβασης.

Άρθρο 4

Σύμβαση μεταφοράς και όροι συμβάσεων χωρίς διακρίσεις

1. Οι μεταφορείς παρέχουν στους επιβάτες απόδειξη της σύναψης της σύμβασης μεταφοράς, εκδίδοντας ένα ή περισσότερα εισιτήρια. Τα εισιτήρια θεωρούνται ως αρχή αποδείξεως της σύναψης της σύμβασης, και άρα παρέχουν τα δικαιώματα που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό.

2. Υπό την επιφύλαξη των υποχρεώσεων δημόσιας υπηρεσίας που επιβάλλουν μειωμένα κόμιστρα για κοινωνικούς λόγους, οι όροι σύμβασης και τα κόμιστρα που εφαρμόζονται από τους μεταφορείς ή τα εκδοτήρια εισιτηρίων προσφέρονται στο ευρύ κοινό χωρίς καμία διάκριση λόγω της ιθαγένειας ή του τόπου κατοικίας του τελικού πελάτη, ή λόγω του τόπου εγκατάστασης των μεταφορέων ή των εκδοτηρίων εισιτηρίων εντός της Κοινότητας.

Άρθρο 5

Αποκλεισμός αποποίησης

1. Δεν επιτρέπεται περιορισμός ή αποποίηση των βάσει του παρόντος κανονισμού υποχρεώσεων, ιδίως με ρήτρα περιορισμού ή παρέκκλισης στη σύμβαση μεταφοράς.

2. Οι μεταφορείς δικαιούνται να προσφέρουν ευνοϊκότερους όρους σύμβασης για τον επιβάτη από τους όρους που θεσπίζονται στον παρόντα κανονισμό.

Κεφάλαιο ΙΙΔικαιώματα των ατόμων με αναπηρία και των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα

Άρθρο 6

Πρόληψη άρνησης μεταφοράς

1. Οι μεταφορείς, τα εκδοτήρια εισιτηρίων ή οι ταξιδιωτικοί πράκτορες δεν αρνούνται, λόγω αναπηρίας ή μειωμένης κινητικότητας του επιβάτη:

α) την αποδοχή κράτησης ή την έκδοση εισιτηρίου για ταξίδι το οποίο καλύπτεται από τον παρόντα κανονισμό·

β) την επιβίβαση ατόμου με αναπηρία ή ατόμου με μειωμένη κινητικότητα σε λιμένα ή σε σημείο επιβίβασης / αποβίβασης, εφόσον ο ενδιαφερόμενος έχει έγκυρο εισιτήριο ή κράτηση.

2. Η κράτηση και η χορήγηση εισιτηρίων σε άτομα με αναπηρία ή άτομα με μειωμένη κινητικότητα πραγματοποιείται χωρίς επιπλέον κόστος.

Άρθρο 7

Παρεκκλίσεις και ειδικοί όροι

1. Παρά τις διατάξεις του άρθρου 6, οι μεταφορείς, τα εκδοτήρια εισιτηρίων ή οι ταξιδιωτικοί πράκτορες μπορούν να αρνούνται, για λόγους αναπηρίας ή μειωμένης κινητικότητας, την αποδοχή κράτησης, την έκδοση εισιτηρίου ή την επιβίβαση ατόμου με αναπηρία ή ατόμου με μειωμένη κινητικότητα μόνον στις εξής περιπτώσεις:

α) για να συμμορφωθούν προς τις ισχύουσες απαιτήσεις ασφαλείας που ορίζει το διεθνές, κοινοτικό ή εθνικό δίκαιο, ή τις απαιτήσεις ασφαλείας που ορίζει η αρχή η οποία εξέδωσε το πιστοποιητικό του μεταφορέα προς τον συγκεκριμένο μεταφορέα·

β) εάν η δομή του επιβατηγού πλοίου καθιστά φυσικώς αδύνατη την επιβίβαση ή τη μεταφορά του ατόμου με αναπηρία ή του ατόμου με μειωμένη κινητικότητα.

Σε περίπτωση άρνησης αποδοχής μιας κράτησης για τους λόγους που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο στοιχεία α) ή β), οι μεταφορείς, τα εκδοτήρια εισιτηρίων ή οι ταξιδιωτικοί πράκτορες καταβάλλουν εύλογες προσπάθειες να προσφέρουν αποδεκτή εναλλακτική λύση στο εν λόγω άτομο.

Σε περίπτωση προηγούμενης κράτησης, το άτομο με αναπηρία ή το άτομο με μειωμένη κινητικότητα, το οποίο δεν έγινε δεκτό προς επιβίβαση λόγω της αναπηρίας του ή της μειωμένης κινητικότητάς του, καθώς και το άτομο που το συνοδεύει, σύμφωνα με την παράγραφο 2, έχει το δικαίωμα να ζητήσει επιστροφή χρημάτων ή μεταφορά με άλλο δρομολόγιο, όπως προβλέπεται στο παράρτημα Ι. Το δικαίωμα της επιλογής δρομολογίου επιστροφής ή μεταφοράς με άλλο δρομολόγιο εξαρτάται από την τήρηση όλων των απαιτήσεων ασφαλείας.

2. Υπό τους ιδίους όρους με αυτούς που αναφέρονται στην παράγραφο 1 στοιχείο α), ο μεταφορέας ή το εκδοτήριο εισιτηρίων ή ο ταξιδιωτικός πράκτορας μπορεί να απαιτήσει να συνοδεύεται το άτομο με αναπηρία ή το άτομο με μειωμένη κινητικότητα από άλλο άτομο το οποίο δύναται να παρέχει τη συνδρομή που χρειάζεται το άτομο με αναπηρία ή το άτομο με μειωμένη κινητικότητα, εάν αυτό είναι απολύτως απαραίτητο.

3. Όταν ο μεταφορέας ή το εκδοτήριο εισιτηρίων ή ο ταξιδιωτικός πράκτορας εφαρμόζει παρέκκλιση βάσει της παραγράφου 1 ή 2, ενημερώνει γραπτώς το ενδιαφερόμενο άτομο με αναπηρία ή άτομο με μειωμένη κινητικότητα για τους σχετικούς λόγους. Κατόπιν αιτήσεως, ο μεταφορέας, το εκδοτήριο εισιτηρίων ή ο ταξιδιωτικός πράκτορας γνωστοποιεί τους λόγους αυτούς γραπτώς στο άτομο με αναπηρία ή με μειωμένη κινητικότητα, εντός πέντε εργασίμων ημερών από την υποβολή του αιτήματος.

Άρθρο 8

Προσπελασιμότητα και πληροφόρηση

1. Οι μεταφορείς, με την ενεργό συμμετοχή αντιπροσώπων των οργανώσεων ατόμων με αναπηρία και ατόμων με μειωμένη κινητικότητα, καθώς και των φορέων ελέγχου της εφαρμογής που αναφέρονται στο άρθρο 26, καθορίζουν κανόνες πρόσβασης που δεν εισάγουν διακρίσεις και οι οποίοι εφαρμόζονται στη μεταφορά ατόμων με αναπηρία και ατόμων με μειωμένη κινητικότητα, καθώς και τυχόν περιορισμούς στη μεταφορά τους ή τη μεταφορά εξοπλισμού μετακίνησης λόγω της δομής των επιβατηγών πλοίων, προκειμένου να πληρούνται οι ισχύουσες απαιτήσεις ασφαλείας. Οι κανόνες αυτοί περιέχουν όλες τις συνθήκες πρόσβασης στην εν λόγω μεταφορά με πλοίο, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας πρόσβασης στα πλοία και στις εγκαταστάσεις τους.

2. Οι κανόνες που προβλέπονται στην παράγραφο 1 γνωστοποιούνται από τους μεταφορείς ή τα εκδοτήρια εισιτηρίων τουλάχιστον κατά τη στιγμή της κράτησης, με κατάλληλους τρόπους και στις ίδιες γλώσσες στις οποίες είναι εν γένει διαθέσιμες οι πληροφορίες στους άλλους επιβάτες. Όταν παρέχονται αυτές οι πληροφορίες, δίδεται ιδιαίτερη προσοχή στις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία και των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα.

3. Εάν ζητηθεί, οι μεταφορείς γνωστοποιούν τις διατάξεις του διεθνούς, κοινοτικού ή εθνικού δικαίου όπου καθορίζονται οι απαιτήσεις ασφαλείας, στις οποίες βασίζονται οι κανόνες πρόσβασης χωρίς διακρίσεις.

4. Οι ταξιδιωτικοί πράκτορες γνωστοποιούν τους κανόνες που προβλέπονται στην παράγραφο 1, οι οποίοι ισχύουν για τις διαδρομές που περιλαμβάνονται στα οργανωμένα ταξίδια, τις οργανωμένες διακοπές και περιηγήσεις, τις οποίες οργανώνουν, πωλούν ή προσφέρουν προς πώληση.

5. Οι μεταφορείς, τα εκδοτήρια εισιτηρίων ή οι ταξιδιωτικοί πράκτορές τους μεριμνούν ώστε όλες οι σχετικές πληροφορίες για τους όρους μεταφοράς, το ταξίδι και την προσπελασιμότητα των υπηρεσιών μεταφοράς να είναι διαθέσιμες, σε κατάλληλη και προσιτή μορφή, για τα άτομα με αναπηρία και τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα, συμπεριλαμβανομένων των κρατήσεων και των πληροφοριών μέσω διαδικτύου.

Άρθρο 9

Δικαίωμα στην παροχή συνδρομής στους λιμένες

1. Κατά την αναχώρηση, μετεπιβίβαση ή άφιξη σε έναν λιμένα, ο μεταφορέας είναι υπεύθυνος για την εξασφάλιση της παροχής της συνδρομής που καθορίζεται στο παράρτημα II στα άτομα με αναπηρία και άτομα με μειωμένη κινητικότητα, χωρίς χρηματική επιβάρυνση, κατά τρόπο ώστε το άτομο αυτό να είναι σε θέση να επιβιβαστεί κατά την αναχώρηση ή να αποβιβαστεί κατά την άφιξη της γραμμής για την οποία αγόρασε εισιτήριο, υπό την επιφύλαξη των κανόνων πρόσβασης που αναφέρονται στο άρθρο 8 παράγραφος 1.

2. Ο μεταφορέας μπορεί να παρέχει τη συνδρομή ο ίδιος ή να αναθέτει με σύμβαση σε έναν ή περισσότερους τρίτους την παροχή της συνδρομής. Ο μεταφορέας μπορεί να συνάπτει την εν λόγω σύμβαση ή συμβάσεις με δική του πρωτοβουλία ή κατόπιν αιτήματος, ακόμη και από τη λιμενική αρχή, και λαμβάνοντας υπόψη τις υπάρχουσες υπηρεσίες στον εν λόγω λιμένα.

Σε περίπτωση που ο μεταφορέας αναθέτει με σύμβαση σε έναν ή περισσότερους τρίτους την παροχή της συνδρομής, ο μεταφορέας παραμένει υπεύθυνος για την παροχή της, και για την εξασφάλιση της συμμόρφωσης με τα πρότυπα ποιότητας που αναφέρονται στο άρθρο 14 παράγραφος 1.

3. Για τη χρηματοδότηση της παροχής συνδρομής στους λιμένες, οι μεταφορείς μπορούν, χωρίς να εισάγουν διακρίσεις, να εισπράττουν ειδικό τέλος από όλους τους επιβάτες. Το ειδικό αυτό τέλος είναι εύλογο, ανάλογο του κόστους και διαφανές.

4. Οι μεταφορείς διαχωρίζουν τους λογαριασμούς των δραστηριοτήτων που αφορούν την παροχή συνδρομής σε άτομα με αναπηρία και σε άτομα με μειωμένη κινητικότητα από τους λογαριασμούς των υπολοίπων δραστηριοτήτων τους, σύμφωνα με την τρέχουσα εμπορική πρακτική.

5. Οι μεταφορείς διαθέτουν στον φορέα ή φορείς ελέγχου της εφαρμογής, που ορίζονται βάσει του άρθρου 26 παράγραφος 1, ελεγμένη ετήσια ανασκόπηση των εισπραχθέντων τελών και των καταβληθέντων εξόδων που αφορούν την παρεχόμενη συνδρομή σε άτομα με αναπηρία και άτομα με μειωμένη κινητικότητα.

Άρθρο 10

Δικαίωμα στην παροχή συνδρομής σε σημεία επιβίβασης / αποβίβασης

Σε περίπτωση που δεν υπάρχει λιμένας για συγκεκριμένο προορισμό ή σκέλος της διαδρομής, η παροχή συνδρομής διοργανώνεται από τον μεταφορέα στο σημείο επιβίβασης / αποβίβασης, σύμφωνα με το άρθρο 9.

Άρθρο 11

Δικαίωμα στην παροχή συνδρομής επί των πλοίων

Οι μεταφορείς παρέχουν τουλάχιστον τη συνδρομή που καθορίζεται στο παράρτημα ΙΙΙ, χωρίς χρηματική επιβάρυνση, στα άτομα με αναπηρία και στα άτομα με μειωμένη κινητικότητα, κατά την αναχώρηση, την άφιξη ή τη διέλευση από έναν λιμένα στον οποίο εφαρμόζεται ο παρών κανονισμός.

Άρθρο 12

Όροι παροχής της συνδρομής

Οι μεταφορείς, οι διαχειριστικοί φορείς των λιμένων, τα εκδοτήρια εισιτηρίων και οι ταξιδιωτικοί πράκτορες συνεργάζονται για την παροχή συνδρομής σε άτομα με αναπηρία και άτομα με μειωμένη κινητικότητα, βάσει των άρθρων 9, 10 και 11, σύμφωνα με τα ακόλουθα στοιχεία:

α) η συνδρομή παρέχεται υπό τον όρο ότι ο μεταφορέας, το εκδοτήριο εισιτηρίων ή ο ταξιδιωτικός πράκτορας, από τον οποίο αγοράστηκε το εισιτήριο, έχει ειδοποιηθεί ότι το άτομο έχει ανάγκη παροχής συνδρομής, τουλάχιστον 48 ώρες πριν από τη στιγμή που απαιτείται η συνδρομή. Όταν το εισιτήριο επιτρέπει πολλαπλά ταξίδια, αρκεί μία κοινοποίηση, εφόσον παρέχονται επαρκείς πληροφορίες για το χρονοδιάγραμμα των επόμενων ταξιδίων·

β) οι μεταφορείς, τα εκδοτήρια εισιτηρίων και οι ταξιδιωτικοί πράκτορες λαμβάνουν κάθε αναγκαίο μέτρο για την παραλαβή ειδοποιήσεων που αποστέλλουν τα άτομα με αναπηρία ή τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα σχετικά με την ανάγκη τους για συνδρομή. Η υποχρέωση αυτή ισχύει για όλα τα σημεία πώλησης, συμπεριλαμβανομένης της πώλησης από τηλεφώνου ή μέσω του διαδικτύου·

γ) εάν δεν υπάρξει σχετική ειδοποίηση, σύμφωνα με το στοιχείο α), οι μεταφορείς, τα εκδοτήρια εισιτηρίων και οι ταξιδιωτικοί πράκτορες καταβάλλουν κάθε εύλογη προσπάθεια να εξασφαλίσουν την παροχή συνδρομής, κατά τρόπο ώστε το άτομο με αναπηρία ή το άτομο με μειωμένη κινητικότητα να είναι σε θέση να επιβιβαστεί κατά την αναχώρηση, να μετεπιβιβαστεί στην ανταπόκριση ή να αποβιβαστεί κατά την άφιξη της γραμμής για την οποία αγόρασε εισιτήριο·

δ) υπό την επιφύλαξη των εξουσιών άλλων οντοτήτων όσον αφορά χώρους εκτός του τερματικού σταθμού, ο διαχειριστικός φορέας του λιμένα ή οιοσδήποτε άλλος αρμόδιος καθορίζει σημεία άφιξης και αναχώρησης, εντός των ορίων του λιμένα, τόσο εντός, όσο και εκτός των κτιρίων του τερματικού σταθμού, αναλόγως με την περίπτωση, όπου τα άτομα με αναπηρία ή τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα μπορούν να δηλώνουν την άφιξή τους και να ζητούν την παροχή συνδρομής· τα σημεία αυτά επισημαίνονται ευκρινώς, παρέχουν δε βασικές πληροφορίες για τον λιμένα και την παρεχόμενη συνδρομή, σε προσιτή μορφή·

ε) συνδρομή παρέχεται εφόσον το άτομο με αναπηρία ή με μειωμένη κινητικότητα παρουσιαστεί στο καθορισμένο σημείο:

- την ώρα που έχει καθοριστεί από τον μεταφορέα, η οποία δεν υπερβαίνει τα 60 λεπτά πριν από τη γνωστοποιημένη ώρα αναχώρησης, ή

- εάν δεν έχει καθοριστεί ώρα, το αργότερο 30 λεπτά πριν από τη γνωστοποιημένη ώρα αναχώρησης.

στ) Η συνδρομή ζώου συνοδείας για τα άτομα με αναπηρία και άτομα με μειωμένη κινητικότητα εξασφαλίζεται, όταν απαιτείται, υπό την προϋπόθεση ότι ο μεταφορέας ή το εκδοτήριο εισιτηρίων ή ο ταξιδιωτικός πράκτορας έχουν ειδοποιηθεί, σύμφωνα με τις εφαρμοστέες εθνικές διατάξεις περί της μεταφοράς ζώων συνοδείας επί των επιβατηγών πλοίων, εφόσον αυτές υπάρχουν.

Άρθρο 13

Διαβίβαση πληροφοριών σε τρίτους

1. Σε περίπτωση που η παροχή συνδρομής έχει ανατεθεί με σύμβαση σε τρίτους, και ο μεταφορέας, το εκδοτήριο εισιτηρίων ή ο ταξιδιωτικός πράκτορας λάβει ειδοποίηση για την ανάγκη συνδρομής τουλάχιστον 48 ώρες πριν από τη γνωστοποιημένη ώρα αναχώρησης, διαβιβάζει τις σχετικές πληροφορίες ούτως ώστε ο υπεργολάβος να τις λάβει τουλάχιστον 36 ώρες πριν από τη γνωστοποιημένη ώρα αναχώρησης.

2. Σε περίπτωση που η παροχή συνδρομής έχει ανατεθεί με σύμβαση σε τρίτους, και ο μεταφορέας ή το εκδοτήριο εισιτηρίων ή ο ταξιδιωτικός πράκτορας δεν λάβει ειδοποίηση για την ανάγκη συνδρομής τουλάχιστον 48 ώρες πριν από τη γνωστοποιημένη ώρα αναχώρησης, ο μεταφορέας ή το εκδοτήριο εισιτηρίων ή ο ταξιδιωτικός πράκτορας διαβιβάζει τις πληροφορίες στον υπεργολάβο το συντομότερο δυνατόν.

Άρθρο 14

Ποιοτικά πρότυπα συνδρομής

1. Οι μεταφορείς καθορίζουν πρότυπα ποιότητας για τη συνδρομή που καθορίζεται στα παραρτήματα ΙΙ και ΙΙΙ και προσδιορίζουν τους απαιτούμενους πόρους για την επίτευξή τους, σε συνεργασία με τις οργανώσεις εκπροσώπησης των επιβατών με αναπηρία και των επιβατών με μειωμένη κινητικότητα.

2. Για τον καθορισμό των προτύπων αυτών, λαμβάνονται πλήρως υπόψη οι πολιτικές και οι κώδικες δεοντολογίας που αναγνωρίζονται διεθνώς σχετικά με τη διευκόλυνση της μεταφοράς ατόμων με αναπηρία ή ατόμων με μειωμένη κινητικότητα, και κυρίως η Σύσταση του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού για τον σχεδιασμό και τη λειτουργία των επιβατηγών πλοίων ώστε να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των ηλικιωμένων και των μειονεκτούντων ατόμων.

3. Οι μεταφορείς δημοσιεύουν τα πρότυπα ποιότητας που έχουν καθορίσει.

Άρθρο 15

Κατάρτιση

Οι μεταφορείς:

α) μεριμνούν ώστε όλα τα μέλη του προσωπικού τους, συμπεριλαμβανομένων των απασχολούμενων από τυχόν υπεργολάβους, τα οποία παρέχουν άμεση συνδρομή στα άτομα με αναπηρία και στα άτομα με μειωμένη κινητικότητα, να γνωρίζουν πώς να ανταποκριθούν στις ανάγκες των ατόμων με διάφορες αναπηρίες ή κινητικούς περιορισμούς·

β) παρέχουν, σε όλα τα μέλη του προσωπικού τους που εργάζονται στον λιμένα και τα οποία έχουν άμεση επαφή με το ταξιδιωτικό κοινό, κατάρτιση για την παροχή συνδρομής σε άτομα με αναπηρία και κατάρτιση για την ευαισθητοποίηση στην αναπηρία, όπως περιγράφεται στο παράρτημα IV·

γ) μεριμνούν ώστε, αμέσως μετά την πρόσληψή τους, όλοι οι νέοι υπάλληλοι να εκπαιδεύονται σε θέματα ατόμων με αναπηρία και το προσωπικό τους να παρακολουθεί επαναληπτικά εκπαιδευτικά μαθήματα, όταν απαιτείται.

Άρθρο 16

Αποζημίωση για αναπηρικά αμαξίδια και εξοπλισμό μετακίνησης

1. Σε περιπτώσεις όπου, κατά τη διεκπεραίωση στον λιμένα ή κατά τη μεταφορά στο πλοίο, προ, κατά τη διάρκεια και κατόπιν του ταξιδίου, χάνονται ή υφίστανται ζημία αναπηρικά αμαξίδια ή λοιπός εξοπλισμός μετακίνησης, ή μέρη τους, στον επιβάτη στον οποίο ανήκει ο εν λόγω εξοπλισμός καταβάλλεται αποζημίωση από τον μεταφορέα ή τον διαχειριστικό φορέα του λιμένα, ανάλογα με το ποιος ήταν υπεύθυνος για τον εξοπλισμό κατά τη στιγμή της απώλειας ή της ζημίας.

Εάν υπάρχει ανάγκη, καταβάλλεται κάθε δυνατή προσπάθεια να παρασχεθεί ταχέως εξοπλισμός αντικατάστασης.

2. Δεν ισχύει κανένα όριο στην οφειλόμενη βάσει του παρόντος άρθρου χρηματική αποζημίωση.

Κεφάλαιο IIIΥποχρεώσεις των μεταφορέων σε περίπτωση διακοπής του ταξιδίου

Άρθρο 17

Ανακοίνωση πληροφοριών

1. Σε περίπτωση καθυστέρησης, ο μεταφορέας ή, ανάλογα με την περίπτωση, ο διαχειριστικός φορέας του λιμένα, ενημερώνουν τους επιβάτες σχετικά με την εκτιμώμενη ώρα αναχώρησης και άφιξης, αμέσως μόλις υπάρξει σχετική πληροφορία, αλλά όχι αργότερα από 30 λεπτά μετά την προγραμματισμένη ώρα αναχώρησης ή μία ώρα πριν από την προγραμματισμένη ώρα άφιξης, αντιστοίχως.

2. Εάν οι επιβάτες χάσουν μια ανταπόκριση λόγω καθυστέρησης, ο πραγματικός μεταφορέας καταβάλλει εύλογες προσπάθειες να ενημερώσει τους ενδιαφερόμενους επιβάτες σχετικά με εναλλακτικές ανταποκρίσεις.

Άρθρο 18

Δικαίωμα στην παροχή συνδρομής

1. Όταν ο μεταφορέας αναμένει ευλόγως καθυστέρηση άνω των 60 λεπτών από την προγραμματισμένη ώρα αναχώρησης ενός ναυτιλιακού δρομολογίου, προσφέρει στους επιβάτες δωρεάν γεύματα και αναψυκτικά ανάλογα του χρόνου αναμονής τους, εάν είναι διαθέσιμα στο πλοίο ή στον λιμένα, ή μπορούν να εξασφαλισθούν ευλόγως.

2. Σε περίπτωση καθυστέρησης που καθιστά αναγκαία τη διανυκτέρευση επί μία ή περισσότερες νύκτες ή την παραμονή επί μεγαλύτερο διάστημα από εκείνο που σχεδίαζε ο επιβάτης, όπου και όταν αυτό είναι υλικά εφικτό, προσφέρεται στους επιβάτες δωρεάν διαμονή σε ξενοδοχείο ή άλλο κατάλυμα, και μεταφορά μεταξύ του λιμένα και του τόπου καταλύματος, επιπλέον των γευμάτων και των αναψυκτικών που προβλέπονται στην παράγραφο 1.

3. Εάν το ναυτιλιακό δρομολόγιο δεν μπορεί πλέον να συνεχιστεί, οι μεταφορείς οργανώνουν, το συντομότερο δυνατόν, εναλλακτικές υπηρεσίες μεταφοράς των επιβατών.

4. Κατά την εφαρμογή των παραγράφων 1, 2 και 3, ο πραγματικός μεταφορέας δίδει ιδιαίτερη προσοχή στις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία και των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα, καθώς και των συνοδών τους.

Άρθρο 19

Μεταφορά με άλλο δρομολόγιο και επιστροφή χρημάτων

1. Όταν ο μεταφορέας αναμένει ευλόγως καθυστέρηση άνω των 120 λεπτών από την προγραμματισμένη ώρα αναχώρησης ενός ναυτιλιακού δρομολογίου, ο επιβάτης δικαιούται αμέσως:

α) προσφορά εναλλακτικών δρομολογίων υπό λογικές συνθήκες ή, εάν αυτό δεν είναι εφικτό, ενημέρωση για κατάλληλα εναλλακτικά δρομολόγια άλλων μεταφορέων·

β) επιστροφή της τιμής του εισιτηρίου, εκτός αν δεχτεί τα εναλλακτικά δρομολόγια που αναφέρονται στο στοιχείο α)·

Η καταβολή του επιστρεφόμενου ποσού, που προβλέπεται στο στοιχείο β), γίνεται υπό τους ιδίους όρους με την καταβολή της αποζημίωσης που προβλέπεται στο άρθρο 20.

2. Το δικαίωμα επιστροφής δυνάμει του παρόντος άρθρου δεν εφαρμόζεται για τους επιβάτες κρουαζιερόπλοιων, εκτός αν το δικαίωμα αυτό γεννάται δυνάμει της οδηγίας 90/314/ΕΟΚ.

Άρθρο 20

Αποζημίωση επί της τιμής του εισιτηρίου

1. Χωρίς απώλεια του δικαιώματος μεταφοράς, ο επιβάτης μπορεί να ζητήσει αποζημίωση από τον μεταφορέα, εάν αντιμετωπίζει καθυστέρηση κατά την άφιξη λόγω ματαίωσης ή καθυστερημένης αναχώρησης. Τα ελάχιστα επίπεδα αποζημίωσης είναι τα εξής:

α) 25 % της τιμής του εισιτηρίου για καθυστέρηση 60 έως 119 λεπτών·

β) 50 % της τιμής του εισιτηρίου για καθυστέρηση 120 λεπτών και άνω·

γ) 100 % της τιμής του εισιτηρίου, εάν ο μεταφορέας δεν προσφέρει εναλλακτικά δρομολόγια ή πληροφορίες, όπως αναφέρεται στο άρθρο 19 στοιχείο α).

2. Το δικαίωμα αποζημίωσης δυνάμει του παρόντος άρθρου δεν εφαρμόζεται για τους επιβάτες κρουαζιερόπλοιων, εκτός αν το δικαίωμα αυτό γεννάται δυνάμει της οδηγίας 90/314/ΕΟΚ.

3. Η αποζημίωση καταβάλλεται εντός ενός μηνός από την υποβολή της αίτησης αποζημίωσης. Η αποζημίωση μπορεί να καταβληθεί σε δελτία (κουπόνια) ή/και άλλες υπηρεσίες, εάν οι όροι παρέχουν ευελιξία, ιδίως όσον αφορά την περίοδο ισχύος και τον προορισμό. Η αποζημίωση καταβάλλεται σε χρήμα κατόπιν αιτήματος του επιβάτη.

4. Το παρόν άρθρο δεν ισχύει στις περιπτώσεις που η καθυστέρηση ή η ματαίωση οφείλεται σε εξαιρετικές συνθήκες, που εμποδίζουν την εκτέλεση του δρομολογίου, οι οποίες δεν θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί ακόμη και αν είχε ληφθεί κάθε εύλογο μέτρο.

Άρθρο 21

Περαιτέρω αξιώσεις

Ουδεμία διάταξη του παρόντος κανονισμού αποκλείει την άσκηση από τους επιβάτες ενδίκων μέσων ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων για καταβολή αποζημίωσης λόγω ματαίωσης ή καθυστέρησης των δρομολογίων.

Άρθρο 22

Επιπρόσθετα μέτρα υπέρ των επιβατών

Οι μεταφορείς συνεργάζονται για την υιοθέτηση ρυθμίσεων, σε εθνικό ή ευρωπαϊκό επίπεδο, με τη σύμπραξη των ενδιαφερομένων, των επαγγελματικών ενώσεων και των σωματείων πελατών, επιβατών και ατόμων με αναπηρία. Τα μέτρα αυτά πρέπει να αποσκοπούν στη βελτίωση της φροντίδας των επιβατών, ιδίως σε περίπτωση μεγάλων καθυστερήσεων και διακοπής ή ματαίωσης του ταξιδίου.

Κεφάλαιο IVΕνημέρωση των επιβατών και διεκπεραίωση παραπόνων

Άρθρο 23

Δικαίωμα σε ταξιδιωτικές πληροφορίες

Οι διαχειριστικοί φορείς των λιμένων και οι μεταφορείς παρέχουν στους επιβάτες επαρκείς πληροφορίες, καθ’ όλη τη διάρκεια του ταξιδίου τους, υπό την πλέον ενδεδειγμένη μορφή. Δίδεται ιδιαίτερη προσοχή στις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία και των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα.

Άρθρο 24

Ενημέρωση για τα δικαιώματα των επιβατών

1. Οι μεταφορείς μεριμνούν ώστε οι επιβάτες να διαθέτουν κατάλληλες και κατανοητές πληροφορίες σχετικά με τα δικαιώματα που έχουν δυνάμει του παρόντος κανονισμού, το αργότερο κατά την αναχώρηση. Εφόσον οι πληροφορίες έχουν γνωστοποιηθεί είτε από τον μεταφορέα, είτε από τον πραγματικό μεταφορέα, ο άλλος δεν υποχρεούται να γνωστοποιήσει τις εν λόγω πληροφορίες. Οι πληροφορίες παρέχονται υπό την πλέον ενδεδειγμένη μορφή. Όταν παρέχονται αυτές οι πληροφορίες, δίδεται ιδιαίτερη προσοχή στις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία και των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα.

2. Οι μεταφορείς και οι διαχειριστικοί φορείς των λιμένων μεριμνούν ώστε οι πληροφορίες σχετικά με τα δικαιώματα που έχουν οι επιβάτες δυνάμει του παρόντος κανονισμού να είναι στη διάθεση του κοινού, τόσο στα πλοία, όσο και στους λιμένες. Οι πληροφορίες αυτές περιλαμβάνουν τα στοιχεία επικοινωνίας του φορέα ελέγχου της εφαρμογής, ο οποίος ορίζεται από κάθε κράτος μέλος σύμφωνα με το άρθρο 26 παράγραφος 1.

Άρθρο 25

Υποβολή παραπόνων

1. Οι μεταφορείς δημιουργούν ένα σύστημα διεκπεραίωσης παραπόνων σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που καλύπτονται από τον παρόντα κανονισμό.

2. Οι επιβάτες μπορούν να υποβάλουν παράπονα σε έναν μεταφορέα εντός ενός μηνός από την ημέρα που παρασχέθηκε, ή θα έπρεπε να είχε παρασχεθεί, η υπηρεσία μεταφοράς. Εντός 20 εργασίμων ημερών, ο αρμόδιος απαντά αιτιολογημένα ή, σε δικαιολογημένες περιπτώσεις, ενημερώνει τον επιβάτη για την ημερομηνία μέχρι την οποία μπορεί να αναμένει την απάντηση. Ο χρόνος απάντησης δεν υπερβαίνει τους δύο μήνες από την ημερομηνία παραλαβής των παραπόνων.

3. Εάν δεν ληφθεί απάντηση εντός των χρονικών ορίων που καθορίζονται στην παράγραφο 2, θεωρείται ότι τα παράπονα έχουν γίνει δεκτά.

Κεφάλαιο VΈλεγχος της εφαρμογής και εθνικοί φορείς ελέγχου της εφαρμογής

Άρθρο 26

Εθνικοί φορείς ελέγχου της εφαρμογής

1. Κάθε κράτος μέλος ορίζει έναν ή περισσότερους φορείς υπεύθυνους για τον έλεγχο της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού. Κάθε φορέας λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίζεται ο σεβασμός των δικαιωμάτων των επιβατών, συμπεριλαμβανομένης της συμμόρφωσης με τους κανόνες προσπελασιμότητας που αναφέρονται στο άρθρο 8. Κάθε φορέας διαθέτει ανεξαρτησία, όσον αφορά τα θέματα οργάνωσής του, χρηματοδότησης, νομικής διάρθρωσης και λήψης των αποφάσεών του, έναντι των μεταφορέων.

2. Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή σχετικά με τον οριζόμενο σύμφωνα με το παρόν άρθρο φορέα ή φορείς και τα αντίστοιχα πεδία ευθύνης τους.

3. Κάθε επιβάτης δύναται να υποβάλει καταγγελία στον αρμόδιο φορέα, που ορίζεται βάσει της παραγράφου 1, ή σε οποιονδήποτε άλλον αρμόδιο φορέα ορίζει κράτος μέλος, λόγω εικαζόμενης παράβασης διατάξεων του παρόντος κανονισμού.

4. Τα κράτη μέλη που επιλέγουν να εξαιρέσουν ορισμένες γραμμές, σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 2, διασφαλίζουν συγκρίσιμο σύστημα ελέγχου της εφαρμογής των δικαιωμάτων των επιβατών.

Άρθρο 27

Έκθεση ελέγχου της εφαρμογής

1. Την 1η Ιουνίου εκάστου έτους, οι φορείς ελέγχου της εφαρμογής, που ορίζονται βάσει του άρθρου 26, δημοσιεύουν έκθεση των δραστηριοτήτων τους κατά το προηγούμενο έτος, η οποία περιέχει, μεταξύ άλλων:

α) περιγραφή των ενεργειών στις οποίες προέβησαν προκειμένου να εφαρμόσουν τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού,

β) αναφορά στην ισχύουσα διαδικασία για την τακτοποίηση των ατομικών καταγγελιών,

γ) σύνοψη των κανόνων προσπελασιμότητας των ατόμων με αναπηρία και των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα, που ισχύουν σε αυτό το κράτος μέλος,

δ) συγκεντρωτικά δεδομένα σχετικά με τις καταγγελίες,

ε) λεπτομερείς πληροφορίες για τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν,

στ) άλλα σημαντικά ζητήματα για τη βελτίωση του ελέγχου της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού.

2. Για να είναι σε θέση να συντάξουν την εν λόγω έκθεση, οι φορείς ελέγχου της εφαρμογής τηρούν στατιστικές των ατομικών καταγγελιών, ανάλογα με το θέμα και τις σχετικές εταιρείες. Τα δεδομένα αυτά διατίθενται στην Επιτροπή, εάν ζητηθούν, ή στις εθνικές διερευνητικές αρχές μέχρι και τρία χρόνια μετά το περιστατικό.

Άρθρο 28

Συνεργασία των φορέων ελέγχου της εφαρμογής

Οι εθνικοί ελεγκτικοί φορείς που ορίζονται βάσει του άρθρου 26 ανταλλάσσουν μεταξύ τους πληροφορίες σχετικά με τις εργασίες τους και σχετικά με τις αρχές και πρακτικές που διέπουν τη λήψη των αποφάσεών τους, για τους σκοπούς της συνεπούς προστασίας των επιβατών σε ολόκληρη την Κοινότητα. Στο έργο τους αυτό, επικουρούνται από την Επιτροπή.

Άρθρο 29

Κυρώσεις

Τα κράτη μέλη θεσπίζουν κανόνες σχετικά με τις κυρώσεις που επιβάλλονται σε περίπτωση παράβασης του παρόντος κανονισμού και λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίζουν την εφαρμογή τους. Οι προβλεπόμενες κυρώσεις πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν τις εν λόγω διατάξεις στην Επιτροπή και της κοινοποιούν αμελλητί κάθε μεταγενέστερη τροποποίηση των διατάξεων αυτών.

Κεφάλαιο VIΤελικές διατάξεις

Άρθρο 30

Έκθεση

Το αργότερο τρία έτη μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο έκθεση σχετικά με τη λειτουργία και τα αποτελέσματα του παρόντος κανονισμού. Η έκθεση συνοδεύεται, εφόσον κριθεί απαραίτητο, από νομοθετικές προτάσεις για τη λεπτομερέστερη εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος κανονισμού ή την τροποποίησή του.

Άρθρο 31

Τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2006/2004

Στο παράρτημα του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2006/2004 προστίθεται το ακόλουθο σημείο [19]:

«19. Κανονισμός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της […] για τα δικαιώματα των επιβατών στις θαλάσσιες και εσωτερικές πλωτές μεταφορές και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2006/2004 σχετικά με τη συνεργασία μεταξύ των εθνικών αρχών που είναι αρμόδιες για την επιβολή της νομοθεσίας για την προστασία των καταναλωτών[21].»

Άρθρο 32

Έναρξη ισχύος

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης .

Εφαρμόζεται από τις [δύο έτη] από τη δημοσίευσή του. Τα άρθρα 6, 7, 25, 26, και 29 εφαρμόζονται από τις [ένα έτος] από τη δημοσίευσή του.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες, […]

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος

[…] […]

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

Δικαίωμα επιστροφής χρημάτων ή μεταφοράς με άλλο δρομολόγιο σε περίπτωση προηγούμενης κράτησης από άτομα με αναπηρία και άτομα με μειωμένη κινητικότητα

1. Όταν γίνεται παραπομπή στο παρόν παράρτημα, παρέχεται στα άτομα με αναπηρία και τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα η δυνατότητα να επιλέξουν μεταξύ των κατωτέρω:

α) - την εντός επτά ημερών επιστροφή, σε ρευστό, με ηλεκτρονικό τραπεζικό έμβασμα, με τραπεζική εντολή ή επιταγή, εφόσον συμφωνήσει ενυπογράφως ο επιβάτης, του πλήρους αντιτίμου του εισιτηρίου, στην τιμή που αγοράστηκε, για το μέρος ή τα μέρη του ταξιδίου που δεν πραγματοποιήθηκαν και για το μέρος ή τα μέρη του ταξιδίου που ήδη πραγματοποιήθηκαν, εφόσον το ταξίδι δεν εξυπηρετεί πλέον κανέναν σκοπό σε σχέση με το αρχικό ταξιδιωτικό σχέδιο του επιβάτη, καθώς επίσης, ανάλογα με την περίπτωση,

- ταξίδι επιστροφής στο αρχικό σημείο αναχώρησης, το νωρίτερο δυνατόν· ή

β) τη μεταφορά με το ενωρίτερο δυνατό δρομολόγιο, υπό συγκρίσιμες συνθήκες μεταφοράς, στον τελικό προορισμό· ή

γ) τη μεταφορά, υπό συγκρίσιμες συνθήκες μεταφοράς, στον τελικό προορισμό άλλη ημέρα που εξυπηρετεί τον επιβάτη, εφόσον υπάρχουν διαθέσιμα εισιτήρια.

2. Η παράγραφος 1 στοιχείο α) εφαρμόζεται και στους επιβάτες των οποίων τα ταξίδια αποτελούν μέρος οργανωμένου ταξιδίου, εκτός όσον αφορά το δικαίωμα επιστροφής χρημάτων, όταν γεννάται δυνάμει της οδηγίας 90/314/ΕΟΚ[22].

3. Σε περίπτωση που μια πόλη ή μια περιοχή εξυπηρετείται από περισσότερους του ενός λιμένες, όταν ο πραγματικός μεταφορέας προσφέρει σε έναν επιβάτη ένα ταξίδι προς άλλο λιμένα από εκείνον για τον οποίο είχε γίνει η κράτηση, ο πραγματικός μεταφορέας αναλαμβάνει το κόστος μεταφοράς του επιβάτη από αυτόν τον άλλο λιμένα είτε ως εκείνον για τον οποίο είχε γίνει η κράτηση, είτε, με τη σύμφωνη γνώμη του επιβάτη, σε άλλο κοντινό προορισμό.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙI

Παροχή συνδρομής στους λιμένες

Συνδρομή και διευθετήσεις ούτως ώστε τα άτομα με αναπηρία και τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα να μπορούν:

- να γνωστοποιούν την άφιξή τους στον λιμένα και να ζητούν συνδρομή,

- να μεταβαίνουν από ένα σημείο εισόδου στη θυρίδα ελέγχου των εισιτηρίων, εάν υπάρχει, ή στο πλοίο,

- να περνούν από τον έλεγχο εισιτηρίων και να παραδίδουν τις αποσκευές τους, εάν χρειάζεται,

- να μεταβαίνουν από τη θυρίδα ελέγχου εισιτηρίων (εάν υπάρχει) στο πλοίο, αφού ολοκληρώσουν τις διαδικασίες εξόδου, τελωνείου και ασφαλείας,

- να επιβιβάζονται στο πλοίο, με ανελκυστήρες, αναπηρικά αμαξίδια ή με άλλη απαιτούμενη βοήθεια, ανάλογα με την περίπτωση,

- να μεταβαίνουν από τη θύρα του πλοίου στο κάθισμά τους ή στον χώρο επιβατών,

- να τακτοποιούν και να ανακτούν τις αποσκευές τους μέσα στο πλοίο,

- να μεταβαίνουν από το κάθισμά τους στην έξοδο του πλοίου,

- να αποβιβάζονται από το πλοίο, με ανελκυστήρες, αναπηρικά αμαξίδια ή με άλλη απαιτούμενη βοήθεια, ανάλογα με την περίπτωση,

- να παραλαμβάνουν τις αποσκευές τους (εάν χρειάζεται) και να ολοκληρώνουν τις διαδικασίες εισόδου και τελωνείου,

- να μεταβαίνουν από τον χώρο παραλαβής αποσκευών ή από το σημείο αποβίβασης σε καθορισμένο σημείο εξόδου,

- να μετακινούνται προς τις τουαλέτες, εφόσον παρίσταται ανάγκη.

Όταν ένα άτομο με αναπηρία ή με μειωμένη κινητικότητα συνεπικουρείται από συνοδό, στον συνοδό αυτό πρέπει, εάν ζητηθεί, να επιτρέπεται να παρέχει την απαραίτητη συνδρομή στον λιμένα και κατά την επιβίβαση και αποβίβαση.

Διαχείριση όλου του απαραίτητου εξοπλισμού μετακίνησης, συμπεριλαμβανομένου εξοπλισμού όπως τα ηλεκτρικά αναπηρικά αμαξίδια.

Προσωρινή αντικατάσταση εξοπλισμού μετακίνησης που υπέστη ζημία ή απωλέσθηκε, αν και όχι απαραιτήτως με όμοιο.

Επίγεια εξυπηρέτηση ζώων συνοδείας, ενδεχομένως.

Ανακοίνωση των απαιτούμενων πληροφοριών επιβίβασης και αποβίβασης, σε προσιτή μορφή.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ

Παροχή συνδρομής επί του πλοίου

Μεταφορά σκύλων συνοδείας στο πλοίο, υπό την επιφύλαξη των εθνικών κανονισμών.

Επιπροσθέτως του ιατρικού εξοπλισμού, μεταφορά έως δύο τεμαχίων εξοπλισμού μετακίνησης ανά άτομο με αναπηρία ή με μειωμένη κινητικότητα, συμπεριλαμβανομένων των ηλεκτρικών αναπηρικών αμαξιδίων.

Ανακοίνωση των βασικών πληροφοριών για το δρομολόγιο, σε προσιτή μορφή.

Καταβολή κάθε εύλογης προσπάθειας για τη ρύθμιση του καθίσματος αναλόγως των αναγκών των συγκεκριμένων ατόμων με αναπηρία ή με μειωμένη κινητικότητα, εφόσον ζητηθεί, υπό την επιφύλαξη των απαιτήσεων ασφαλείας και της διαθεσιμότητας.

Συνδρομή κατά τη μετακίνηση προς τις τουαλέτες, εφόσον παρίσταται ανάγκη.

Όταν άτομο με αναπηρία ή με μειωμένη κινητικότητα συνεπικουρείται από συνοδό, η ναυτιλιακή εταιρεία καταβάλλει κάθε εύλογη προσπάθεια για να δώσει στον συνοδό θέση δίπλα στο άτομο με αναπηρία ή με μειωμένη κινητικότητα.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV

Κατάρτιση σε θέματα ατόμων με αναπηρία

Κατάρτιση για την ευαισθητοποίηση στην αναπηρία

Η κατάρτιση του προσωπικού που έχει άμεση επαφή με το ταξιδιωτικό κοινό περιλαμβάνει:

- ευαισθητοποίηση και κατάλληλη ανταπόκριση σε επιβάτες με σωματικές, αισθητήριες (ακοής και όρασης), μη εμφανείς αναπηρίες ή μαθησιακές δυσκολίες, που συμπεριλαμβάνει τη δυνατότητα διάκρισης των διαφόρων ικανοτήτων των ατόμων που ενδέχεται να έχουν μειωμένη κινητικότητα, αίσθηση προσανατολισμού ή δυνατότητα επικοινωνίας·

- τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα, στα οποία περιλαμβάνονται τα συμπεριφορικά, περιβαλλοντικά/φυσικά και οργανωτικά εμπόδια·

- ζώα συνοδείας, συμπεριλαμβανομένου του ρόλου και των αναγκών του ζώου συνοδείας·

- αντιμετώπιση απρόοπτων περιστατικών·

- διαπροσωπικές ικανότητες και μεθόδους επικοινωνίας με κωφούς και άτομα με προβλήματα ακοής, όρασης, λόγου και άτομα με μαθησιακές δυσκολίες·

- γενική επίγνωση των κατευθυντηρίων γραμμών του ΙΜΟ σχετικά με τη Σύσταση για τον σχεδιασμό και τη λειτουργία των επιβατηγών πλοίων ώστε να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των ηλικιωμένων και των μειονεκτούντων ατόμων·

- τρόπους χειρισμού αναπηρικών αμαξιδίων και λοιπών βοηθητικών μέσων κινητικότητας, ούτως ώστε να αποφεύγονται ζημίες (για όλο το προσωπικό που είναι υπεύθυνο για τη μεταφορά αποσκευών, ενδεχομένως).

Κατάρτιση για την παροχή συνδρομής σε άτομα με αναπηρία

Η κατάρτιση του προσωπικού που παρέχει άμεση συνδρομή σε άτομα με μειωμένη κινητικότητα περιλαμβάνει:

- τρόπους βοήθειας των χρηστών αναπηρικών αμαξιδίων για να καθήσουν στο αναπηρικό αμαξίδιο ή να σηκωθούν από αυτό·

- ικανότητες παροχής συνδρομής σε άτομα με μειωμένη κινητικότητα που ταξιδεύουν με ζώο συνοδείας, συμπεριλαμβανομένου του ρόλου και των αναγκών αυτών των ζώων·

- τεχνικές για τη συνοδεία τυφλών και ατόμων με προβλήματα όρασης, και για τη μεταχείριση και μεταφορά ζώων συνοδείας·

- κατανόηση των ειδών εξοπλισμού που μπορεί να βοηθήσει τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα, και γνώσεις χειρισμού αυτού του εξοπλισμού·

- τη χρήση του χρησιμοποιούμενου βοηθητικού εξοπλισμού επιβίβασης και αποβίβασης, καθώς και γνώση των κατάλληλων διαδικασιών συνδρομής κατά την επιβίβαση και την αποβίβαση, που εγγυώνται την ασφάλεια και την αξιοπρέπεια των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα·

- επαρκή κατανόηση της ανάγκης για αξιόπιστη και επαγγελματική βοήθεια. Επίσης, επίγνωση του ενδεχομένου να αισθανθούν ευάλωτοι ορισμένοι επιβάτες με αναπηρία κατά τη διάρκεια του ταξιδίου, λόγω της εξάρτησής τους από την παρεχόμενη βοήθεια·

- γνώσεις πρώτων βοηθειών.

[1] COM(2001) 370 της 12.09.2001.

[2] COM(2005) 46.

[3] Η Επιτροπή έχει ήδη υποβάλει, το 2005, πρόταση κανονισμού σχετικά με την ευθύνη σε περίπτωση θανάτου και τραυματισμού, η οποία βρίσκεται σήμερα ενώπιον του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου: Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την ευθύνη των μεταφορέων στις θαλάσσιες και εσωτερικές πλωτές μεταφορές επιβατών σε περίπτωση ατυχήματος – COM(2005) 592.

[4] Άρθρο 2 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

[5] Πηγή: Eurostat. Λόγω διπλού συνυπολογισμού, ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί σε περίπου 199 εκατομμύρια επιβατών στις θαλάσσιες μεταφορές.

[6] Οδηγία 90/314/EΟΚ: ρυθμίσεις για τα οργανωμένα ταξίδια, τις οργανωμένες διακοπές και περιηγήσεις (ΕΕ L 158 της 23.6.1990, σ. 59).

[7] Οδηγία 2003/24/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Απριλίου 2003, για την τροποποίηση της οδηγίας 98/18/ΕΚ του Συμβουλίου για τους κανόνες και τα πρότυπα ασφαλείας για τα επιβατηγά πλοία (ΕΕ L 123 της 17.5.2003, σ. 18).

[8] IMO MSC / Εγκύκλ.735.

[9] COM(2007) 99.

[10] Ενιαία αγορά για τους πολίτες – Ενδιάμεση έκθεση προς το Εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο 2007 (Βρυξέλλες) COM(2007) 60 της 21.2.2007.

[11] Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Συμβούλιο και Επιτροπή, Διοργανική συμφωνία για τη βελτίωση της νομοθεσίας (2003/C 321/01), σημείο 17.

[12] ΕΕ C […] της […], σ. […].

[13] ΕΕ C […] της […], σ. […].

[14] ΕΕ C […] της […], σ. […].

[15] ΕΕ C […] της […], σ. […].

[16] ΕΕ L 144 της 15.5.1998, σ. 1.

[17] IMO – Επιτροπή Θαλάσσιας Ασφάλειας, Εγκύκλ. 735, 24 Ιουνίου 1996, κατά τον χρόνο έκδοσης του παρόντος κανονισμού.

[18] ΕΕ L 158 της 23.6.1990, σ. 59.

[19] ΕΕ L 364 της 9.12.2004, σ. 1.

[20] ΕΕ L 281 της 23.11.1995, σ. 31.

[21] ΕΕ C […] της […], σ. […].

[22] ΕΕ L 158 της 23.6.1999, σ. 55.