Αριθ. C 56/10 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 6. 3. 89 
Γνωμοδότηση για την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με ένα κοινοτικό πρόγραμμα στον 
τομέα της στρατηγικής ανάλυσης, πρόβλεψης και αξιολόγησης θεμάτων έρευνας και τεχνολογίας (1988-
1992) MONITOR 
(89/C 56/05) 
Στις 19 Αυγούστου 1988, το Συμβούλιο αποφάσισε, σύμφωνα με το άρθρο 130 Ο, παράγραφος 2 της 
Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, να ζητήσει από την Οικονομική 
και Κοινωνική Επιτροπή να γνωμοδοτήσει για την παραπάνω πρόταση. 
Το τμήμα ενέργειας, πυρηνικών θεμάτων και έρευνας, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των 
σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 2 Δεκεμβρίου 1988, με βάση την 
εισηγητική έκθεση του κ. De Normann. 
Η ΟΚΕ, κατά τη 261η σύνοδο ολομέλειας της (συνεδρίαση της 14ης Δεκεμβρίου 1988), υιοθέτησε 
ομόφωνα τη γνωμοδότηση που ακολουθεί. 
1. Εισαγωγή 2. Γενικές παρατηρήσεις 
1.1. Η ΟΚΕ υποστηρίζει ότι είναι αναγκαίες και οι τρεις 
ενέργειες που καλύπτει η παρούσα πρόταση: 
FAST — Πρόβλεψη και αξιολόγηση στον τομέα της επιστή­
μης και της τεχνολογίας (Ε + Τ), που είναι στην ουσία 
ένας μηχανισμός (κοινώς γνωστός ως «think-tank» — ομάδα 
ειδημόνων) για την εκτίμηση της συμβολής που η επιστήμη 
και η τεχνολογία μπρούν να έχουν στην προώθηση των οικο­
νομικών και κοινωνικών στόχων της Κοινότητας. 
SAST — Στρατηγική ανάλυση στον τομέα της επιστήμης και 
της τεχνολογίας, η οποία θεωρείται ως μηχανισμός (think-
tank — ομάδα ειδημόνων) για τη μακροπρόθεσμη μελέτη 
τεχνολογικών θεμάτων και για τη διενέργεια διερευνητικών 
αναλύσεων σε νέους αλλά συγκεκριμένους τομείς (π.χ. 
μικροηλεκτρονική). 
SPEAR — Πρόγραμμα ενίσχυσης για την ευρωπαϊκή αξιολό­
γηση της έρευνας, που περιλαμβάνει: 
— την προετοιμασία τεσσάρων έως πέντε οριζόντιων αξιολο­
γήσεων κοινών δραστηριοτήτων της κοινοτικής, εθνικής 
ή διεθνούς έρευνας, με στόχο την ανάλυση της επίδρασης 
τους και τον εντοπισμό των μέσων για τη βελτίωση της 
αποτελεσματικότητας τους σε κοινοτικό επίπεδο, 
— ερευνητικές δραστηριότητες πάνω σε μεθοδολογίες αξιο­
λόγησης προγραμμάτων επιστήμης και ανάπτυξης 
(Ε + Α) με στόχο την αύξηση της χρησιμότητας τους 
και της εμπιστοσύνης που εμπνέουν στους χρήστες. 
1.2. Στη συνδυασμένη πρόταση για το πρόγραμμα 
MONITOR, αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του μηχανισμού 
διαμόρφωσης και αξιολόγησης μιας ολοκληρωμένης πολιτι­
κής στον τομέα της επιστήμης και της τεχνολογίας που 
οδηγεί στο πρόγραμμα-πλαίσιο για κοινοτικές δραστηριότη­
τες έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης. 2.1. ' Η πρόταση για το πρόγραμμα MONITOR τροποποιεί 
και αντικαθιστά την πρόταση για το πρόγραμμα FASTi1), 
που συνδύαζε τις τρεις ενέργειες: 
— την πρόβλεψη, 
— την αξιολόγηση, 
— τον έλεγχο. 
2.2. Η Επιτροπή θεωρεί την πρόταση ως λογικό επακό­
λουθο της Ενιαίας Ευρωπαϊκής Πράξης, η οποία ζητεί την 
ολοκλήρωση και εξισορρόπηση μιας πολιτικής στον τομέα 
της επιστήμης και της τεχνολογίας με τις οικονομικές και 
κοινωνικές απαιτήσεις για: 
— την υγεία, την ασφάλεια, την ευημερία και την ποιότητα 
ζωής των ανθρώπων, 
— τις στρατηγικές απαιτήσεις που επιβάλλονται από έναν 
εξαιρετικά ανταγωνιστικό κόσμο, 
— την ανάγκη να αποδίδουν οι δαπάνες διαμέσου της αποτε­
λεσματικής διαχείρισης των πόρων. 
Η ΟΚΕ υποστηρίζει όλα αυτά και τονίζει ότι η επιστήμη 
είναι για τους ανθρώπους. 
2.3. Η ΟΚΕ θεωρεί την πρόταση αυτή ως ένα βήμα προό­
δου προς την κατεύθυνση της διαμόρφωσης μιας ολοκλη­
ρωμένης πολιτικής στον τομέα της επιστήμης και της τεχνο­
λογίας, που δεν είναι ωστόσο το τελευταίο. 
2.3.1. Σημειώνει ότι οι τρεις αυτές προτάσεις υποβάλλο­
νται ως προγράμματα έρευνας που υπάγονται στο πρόγραμμα-
πλαίσιο μάλλον παρά ως βασικές διαρκείς ενέργειες. Ζητεί 
από την Επιτροπή να συνεχίσει το έργο της ανάπτυξης και 
αποσαφήνισης των διαδικασιών της για την ανάπτυξη μιας 
πολιτικής Ε + Τ και του προγράμματος-πλαίσιο που απαιτεί­
ται για να εφαρμοστεί μια τέτοια πολιτική. 
2.4. Η ΟΚΕ εκφράζει την επιθυμία να επιδεικνύει η Επι­
τροπή αδιάπτωτο ενδιαφέρον για τη βελτίωση των τεχνικών 
συντονισμού όλων των δραστηριοτήτων της στον τομέα της 
Ε + Τ. 
1.3. Η υποστήριξη της άποψης αυτής συνοδεύεται ωστόσο 
από τις παρατηρήσεις που ακολουθούν. (') ΕΕ αριθ. C 38 της 11.2. 1988, σ. 5. 
6. 3. 89 , Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 56/11 
2.4.1. Αυτό αφορά όχι μόνο τον επιστημονικό και γραφειο­
κρατικό συντονισμό, αλλά και το συντονισμό με τα κράτη 
μέλη και μεταξύ των κρατών μελών στην Κοινότητα. 
2.5. Χρηματοδότηση 
2.5.1. Το πρόγραμμα προτείνεται για μια πενταετή περίοδο: 
από την 1η Ιανουαρίου 1988 έως τη 31η Δεκεμβρίου 1992. 
Η προτεινόμενη χρηματοδότηση ανέρχεται σε 22 εκατομμύ­
ρια ECU. 
Ανάλυση: εκατομμύρια ECU 
FAST (Πρόβλεψη) 10,45 
SAST (Στρατηγική ανάλυση και ανάλυση των 
επιδράσεων) 6,55 
SPEAR (Ενίσχυση για την αξιολόγηση 
προγραμμάτων Ε + Α) 5 
22,00 
2.5.2. Το υφιστάμενο πρόγραμμα-πλαίσιο, το οποίο διαρ­
κεί από το 1987 έως το 1991, προβλέπει στη γραμμή 8.3 τη 
χορήγηση 23 εκατομμυρίων ECU για την κάλυψη «μέτρων 
πρόβλεψης και εκτίμησης καθώς και άλλων βοηθητικών 
μέτρων (συμπεριλαμβανομένων και των στατιστικών)». 
2.5.3— Για να καλυφθούν οι ανάγκες της παρούσας πρό­
τασης για το πρόγραμμα MONITOR διατέθηκαν 3 εκατομμύ­
ρια ECU από τη γραμμή 8.1 «Τόνωση, ενίσχυση και χρησιμο­
ποίηση ανθρώπινων πόρων». 
2.5.4. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι το πρόγραμμα FAST που πρετεί-
νεται τώρα έχει μια δέσμευση χρηματοδότησης 8,75 εκατομ­
μυρίων ECU έναντι 14 εκατομμύρια ECU που προβλέπονταν 
για το παλαιό πρόγραμμα FAST μέχρι το τέλος του 1991. 
2.6. Οικονομικές και κοινωνικές παρατηρήσεις 
2.6.1. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι η επιστήμη και η τεχνολογία 
μπορούν να διαδραματίσουν ζωτικό ρόλο στην υλοποίηση 
των οικονομικών και κοινωνικών στοχών της Κοινότητας 
από την άποψη: 
— της υγείας, της ασφάλειας και της ευημερίας των λαών 
της Κοινότητας, 
— της ποιότητας ζωής, 
— του οικονομικού κλίματος, 
— της προστασίας του περιβάλλοντος, 
— της διαφύλαξης των πόρων που σπανίζουν. 
2.6.2. Η ΟΚΕ υποστηρίζει την άποψη της Επιτροπής ότι 
«είναι απαραίτητο να ενισχυθεί ο ιδιάζων χαρακτήρας και η 
χρησιμότητα των δραστηριοτήτων πρόβλεψης με την 
ανάπτυξη «σφαιρικών» αναλύσεων και μελετών για τα κοινά 
σημεία επιστήμης/τεχνολογίας/οικονομίας/κοινωνίας, με 
ιδιαίτερη αναφορά στους δύο σημαντικούς στόχους της Κοι­
νότητας για τη δεκαετία του '90: την ολοκλήρωση της εσωτε­
ρικής αγοράς και την ενίσχυση της οικονομικής και κοινω­
νικής συνοχής στην Κοινότητα». 2.6.3. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι το νέο πρόγραμμα FAST, όπως 
αυτό ορίζεται στην παρούσα πρόταση και ανεξάρτητα από 
τους άλλους προηγούμενους στόχους του, αποτελεί βασικό 
παράγοντα για την εκτίμηση της συμβολής που θα μπορούσε 
να έχει η επιστήμη και η τεχνολογία στην επίτευξη των 
παραπάνω στόχων και για τον προσδιορισμό της συμβολής 
αυτής από επιστημονική άποψη. 
2.6.4. Για να υλοποιηθούν οι στόχοι, η επιστήμη και η 
τεχνολογία και οι κοινωνικοί εταίροι πρέπει να προχωρήσουν 
μαζί διεξάγοντας έναν οργανωμένο διάλογο. 
2.6.5. Η ΟΚΕ σημειώνει ότι η πρόταση της Επιτροπής 
για το πρόγραμμα FAST αποσκοπεί «στην προώθηση της 
συμμετοχής των ενδιαφερόμενων κοινωνικο-οικονομικών 
φορέων στο πρόγραμμα FAST». Αυτό υποστηρίζει στη γνω­
μοδότηση της η Συμβουλευτική Επιτροπή Διαχείρισης και 
Συντονισμού του Προγράμματος FAST, και αυτό δέχθηκε η 
Επιτροπή ως ένα βασικό πόρισμα σχετικά με την αρχική 
πρόταση για το πρόγραμμα FAST. 
2.6.6. Στην αιτιολογική έκθεση της παρούσας πρότασης 
τονίζεται η αυξανόμενη επίδραση της επιστήμης και της 
τεχνολογίας στην οικονομική και κοινωνική ζωή. 
2.6.7. Η ΟΚΕ παρατηρεί ότι η πρόταση για το πρόγραμμα 
FAST προβλέπει την κατάρτιση, κάθε δύο χρόνια, μιας έκθε­
σης για τις οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις των τεχνο­
λογικών μεταβολών, ιδιαίτερα στην Ευρώπη. Υποθέτει ότι θα 
προταθεί ένας μηχανισμός διαμέσου του οποίου η Οικονο­
μική και Κοινωνική Επιτροπή θα συμμετέχει στις εργασίες 
αυτές μάλλον παρά θα ενημερώνεται απλώς μετά την περά­
τωση τους. 
2.6.8. Η ΟΚΕ θα πρέπει να ενεργήσει εν αναμονή μιας 
παρόμοιας πρότασης εξετάζοντας τρόπους και μέσα για τη 
δημιουργία ενός μηχανισμού συνεχούς διαλόγου μεταξύ της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής και της Επιτροπής 
που να συνδυάζεται με την πρόταση για το πρόγραμμα FAST 
όσον αφορά την εξέταση της σχέσης των νέων τεχνολογιών 
με τη συνολική οικονομική και κοινωνική δραστηριότητα 
της Κοινότητας. 
2.7. FAST—παλαιό και νέο πρόγραμμα 
2.7.1. Η ΟΚΕ κατήρτισε γνωμοδότηση για την πρόταση 
απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με την κοινοτική δράση 
στον τομέα της πρόβλεψης και αξιολόγησης της επιστήμης 
και της τεχνολογίας (FAST)(')(2)· Τάχθηκε ανεπιφύλακτα 
υπέρ της συνέχισης των δραστηριοτήτων του προγράμματος 
FAST, εφόσον αυτό αποτελεί πρόγραμμα έρευνας για τη 
μακροπρόθεσμη πρόβλεψη μεταβολών στον τομέα της 
επιστήμης και της τεχνολογίας και για την εκτίμηση των 
επιπτώσεων τους και των συνεπειών τους στη μελλοντική 
ανάπτυξη των κρατών μελών. 
(!) ΕΕ αριθ. C 39 της 11.2. 1988, σ. 5. 
(2) ΕΕ αριθ. C 80 της 28. 3. 1988, σ. 11. 
Αριθ. C 56/12 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 6. 3. 89 
2.7.2. Στο πρόγραμμα προτείνονται τρεις βασικές ενέρ­
γειες: 
— Πρόβλεψη — να συγκεντρωθεί το ενδιαφέρον σε τομείς 
βασικών γενικών προβλημάτων και να εξεταστούν οι 
μακροπρόθεσμες συνέπειες τους. 
— Αξιολόγηση — να αναλυθούν ορισμένα θέματα όπως οι 
προοπτικές μιας τεχνολογίας, οι οικονομικές και κοινω­
νικές συνέπειες πιθανών εξελίξεων σε επιλεγείσες τεχνο­
λογίες και η διεθνής ανταγωνιστική θέση της Κοινότητας. 
— Έλεγχος — να εξετασθούν θέματα όπως οι μέθοδοι πρό­
γνωσης μέσω υποθετικών εναλλακτικών λύσεων και τεχ­
νολογικών δεικτών. 
2.7.3. Στη γνωμοδότηση τονίζονται τα εξής: 
— Οι δραστηριότητες του προγράμματος FAST θα πρέπει 
να επεκταθούν πέραν των αιτημάτων της Επιτροπής και 
των κρατών μελών ώστε να περιληφθούν τα αιτήματα της 
ΟΚΕ και των θεσμικών οργάνων της Κοινότητας. 
— Βάση της στρατηγικής αξιολόγησης της έρευνας και της 
τεχνολογίας θα πρέπει να είναι η συμμετοχή στη διαδι­
κασία αξιολόγησης όλων των ενδιαφερόμενων που 
επηρεάζονται από την επιστήμη και την τεχνολογία. 
— Είναι λυπηρό το πόσο λίγο είναι γνωστή η ύπαρξη του 
προγράμματος FAST στα κράτη μέλη· μια προτεραιότητα 
για το 1988 θα πρέπει να είναι να επιδειχθεί ενδιαφέρον 
για τη διάδοση και την ανάπτυξη των αποτελεσμάτων του 
προγράμματος FAST. 
— Η χρηματοδότηση του νέου προγράμματος FAST που 
προβλέπεται από το πρόγραμμα-πλαίσιο είναι περιο­
ρισμένη σε σχέση με τους στόχους του. 
2.7.4. Η ΟΚΕ κάνει ακόμη τις εξής συστάσεις: 
— Το πρόγραμμα FAST πρέπει να ενσωματωθεί κατάλληλα 
στη διαδικασία λήψης αποφάσεων της Κοινότητας, στην 
κοινοτική πολιτική στον τομέα της επιστήμης και της 
τεχνολογίας και στο απορρέον πρόγραμμα-πλαίσιο 
Ε + Α. Αυτό συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση ενός μηχα­
νισμού για να διασφαλιστεί η συνεργασία όλων των Διευ­
θύνσεων της Επιτροπής και η πλήρης χρήση των οργάνων 
του Κοινού Κέντρου Ερευνών (ΚΚΕρ). 
— Το πρόγραμμα FAST πρέπει να είναι ελαστικό και να 
ανταποκρίνεται στις διαρκώς μεταβαλλόμενες απαιτήσεις 
της Κοινότητας και των κρατών μελών. Συνεπώς, πρέπει 
να επινοηθεί ένας διαρκής μηχανισμός ενσωμάτωσης των 
απαιτήσεων αυτών στο πρόγραμμα FAST. 
— Το πρόγραμμα FAST πρέπει να λάβει πλήρως υπόψη τις 
ενέργειες των κρατών μελών για την άριστη χρησιμο­
ποίηση των πόρων του. Σ'αυτές περιλαμβάνονται τόσο οι 
δραστηριότητες πρόγνωσης και η πολιτική στον τομέα 
της επιστήμης και της τεχνολογίας, όσο και τα αποτε­
λέσματα από την εφαρμογή των προγραμμάτων Ε + Α 
τόσο στα πλαίσια του προγράμματος-πλαίσιο όσο και στα 
κράτη μέλη. Το τμήμα σημειώνει το «δίκτυο 12+1 που 
προτάθηκε σχετικά». — Όσον αφορά συγκεκριμένα την ανταγωνιστικότητα της 
βιομηχανίας, το πρόγραμμα FAST πρέπει να λάβει υπόψη 
το διεθνή ανταγωνισμό και όχι μόνο το ενδοκοινοτικό 
εμπόριο. 
— Όσον αφορά συγκεκριμένα τις αναπτυσσόμενες χώρες, 
το πρόγραμμα FAST πρέπει να λάβει υπόψη τις συγκεκρι­
μένες ανάγκες τους για νέες τεχνολογίες και τις 
επιπτώσεις των νέων τεχνολογιών στις χώρες αυτές. 
2.7.5. Η ΟΚΕ φρονεί ότι έχει ύψιστη σημασία να έχει το 
πρόγραμμα FAST άμεση συμβολή στη συνοχή της Κοινό­
τητας και ότι θα πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην εξέταση 
των συνεπειών που θα έχουν οι νέες κοινοτικές πολιτικές 
στην οικονομική και κοινωνική συνοχή, στην κοινωνική και 
περιφερειακή επίδραση των προγραμμάτων και σχεδίων 
Ε + Α, και στα εμπόδια που παρεμβάλλονται στη διάδοση 
των πορισμάτων. 
2.7.6. Η πρόταση για το πρόγραμμα MONITOR εντάσσει 
τώρα το πρόγραμμα FAST στο γενικό μηχανισμό χάραξης 
πολιτικών και προγραμματισμού, ως βασική ενέργεια στα 
πλαίσια ενός διαρκούς ολοκληρωμένου μηχανισμού. 
2.7.7. Η ΟΚΕ σημειώνει με ικανοποίηση ότι πρόκειται να 
συσταθεί μια ειδική διυπηρεσιακή ομάδα, στην οποία θα 
συμμετέχουν οι ενδιαφερόμενες Γενικές Διευθύνσεις της 
Επιτροπής, με στόχο το συντονισμό του FAST και την 
έκγριση του ετήσιου προγράμματος του. Θεωρεί ότι αυτό 
επιβεβαιώνει την οριζόντια λειτουργία του προγράμματος 
FAST. 
2.7.8. Ωστόσο, η ΟΚΕ ζητά από την Επιτροπή να είναι 
περισσότερο σαφής όσον αφορά: 
— τη θέση της ομάδας FAST στην οργάνωση του προγραμ­
ματισμού της Ε + Α, 
— το μηχανισμό καθοδήγησης των μελετών του προγράμμα­
τος FAST, 
— την ενσωμάτωση των αποτελεσμάτων του προγράμματος 
FAST στη χάραξη από την Επιτροπή πολιτικής στον 
τομέα της επιστήμης και της τεχνολογίας, 
— την ενσωμάτωση των αποτελεσμάτων του προγράμματος 
FAST στο σχεδιασμό του προγράμματος-πλαίσιο, 
— τα μέσα που θα υιοθετήσει το πρόγραμμα FAST για να 
καθιερώσει λειτουργικές σχέσεις και συγκεκριμένη σύν­
δεση με τα κράτη μέλη. 
2.8. SAST 
2.8.1. Η ΟΚΕ θεωρεί το πρόγραμμα SAST ως μια ενέργεια 
ομάδας ειδημόνων η οποία, όταν χρειαστεί, αναλύει διεξοδικά 
τομείς της επιστήμης και της τεχνολογίας, ιδιαίτερα υπό το 
φως του ανταγωνιστικού επιπέδου ανάπτυξης της τεχνο­
λογίας, ως μια συμβολή στο σχεδιασμό του προγράμματος-
πλαίσιο. 
2.8.2. Η ΟΚΕ θεωρεί την ενέργεια αυτή σημαντική σε 
συνδυασμό ιδίως με τις διεθνείς εξελίξεις στον τομέα των 
νέων τεχνολογιών. 
2.8.3. Επομένως, η ΟΚΕ ζητά από την Επιτροπή να είναι 
εξίσου σαφής στις απαντήσεις που θα δώσει στα ερωτήματα 
6. 3. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 56/13 
τα οποία τέθηκαν παραπάνω σε σχέση με τη νέα πρόταση για 
το πρόγραμμα SAST. 
2.9. Πληροφορίες για την έρευνα 
2.9.1. Η ΟΚΕ συνιστά στην Επιτροπή να χρησιμοποιήσει 
τα γραφεία της στα κράτη μέλη της Κοινότητας και στις 
τεχνολογικά προηγμένες χώρες ως κέντρα τεχνολογικού συν­
δέσμου. Στα γραφεία αυτά θα μπορούσε να τοποθετηθεί ένα 
μέλος του επιστημονικού προσωπικού της Επιτροπής που θα 
είχαι υπεύθυνο για την οργάνωση τόσο της συγκέντρωσης 
όσο και της διάδοσης των τεχνολογικών πληροφοριών και 
ευκαιριών. 
2.9.2. Το απαιτούμενο προσωπικό θα μπορούσε να προέλ­
θει από το ΚΚΕρ. 
2.10. Αξιολόγηση — πρόταση για το πρόγραμμα SPEAR 
2.10.1. Η πρόταση αυτή επεκτείνει την ενέργεια ελέγχου 
που καλυπτόταν προηγουμένως από το παλαιό πρόγραμμα 
FAST, τη συγκεκριμενοποιεί και την αποσαφηνίζει ως ενέρ­
γεια αξιολόγησης. 
2.10.2. Η πρόταση αυτή αποτελεί συνέχεια της ανακοίνω­
σης της Επιτροπής προς το Συμβούλιο σχετικά με ένα κοινο­
τικό πρόγραμμα δράσης όσον αφορά την αξιολόγηση των 
κοινοτικών δραστηριοτήτων στον τομέα της έρευνας και της 
ανάπτυξης για την περίοδο 1987-1991 (') και του ψηφίσματος 
που υιοθέτησε το Συμβούλιο στις 9 Δεκεμβρίου 1986(2). Δεν 
ζητήθηκε από την ΟΚΕ να γνωμοδοτήσει για την ανακοίνωση 
αυτή. 
2.10.3. Η ΟΚΕ υποστηρίζει αυτό το πρόγραμμα δράσης 
που αφορά την αξιολόγηση της έρευνας ως βασικού στοιχείου 
της διαχείρισης της έρευνας και ανάπτυξης και, συνεπώς, ως 
βασικού μέρους της εφαρμογής του προγράμματος-πλαίσιο. 
2.10.4. Η ΟΚΕ κρίνει ότι η ενέργεια αξιολόγησης θα πρέ­
πει να πληροί τα ακόλουθα βασικά κριτήρια: 
— κάθε πρόγραμμα έρευνας και ανάπτυξης θα πρέπει να 
σχεδιάζεται και να διαμορφώνεται με τρόπο ώστε να μπο­
ρεί πράγματι να αξιολογηθεί κατά κατάλληλα διαστήματα 
και με σαφή διαχωρισμό μεταξύ της αξιολόγησης στον 
πραγματικό χρόνο (έλεγχος) και της οριακής (τελικής) 
αξιολόγησης, 
— τα αποτελέσματα της αξιολόγησης αυτής θα πρέπει να 
αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του προγράμματος διαχεί­
ρισης της έρευνας και ανάπτυξης και να τροφοδοτούν με 
τη σειρά τους τη διαχείριση αυτή, σχηματίζοντας έτσι 
ένα κλειστό κύκλωμα πληροφόρησης, 
— η αξιολόγηση θα πρέπει να διενεργείται ανεξάρτητα από 
τη λειτουργική διαχείριση και το προσωπικό της Επιτρο­
πής, από άτομα που θα έχουν την εκτίμηση των διαχειρι­
στών του προγράμματος, ώστε να είναι — και να αναγνω­
ρίζεται ότι είναι — αμερόληπτη και, επομένως αποδεκτή, — θα πρέπει να επανεξετάζεται διαρκώς η ισορροπία μεταξύ 
της υποτίμησης και της υπερεκτίμησης, ώστε η αξιολό­
γηση να παραμένει ένα εύχρηστο εργαλείο διαχείρισης 
και να μην γίνεται κατασταλτικός παράγοντας, 
— θα πρέπει να επιδιώκεται συνεχώς η βελτίωση της μεθοδο­
λογίας, 
— θα πρέπει να εισάγονται στη διαδικασία αξιολόγησης 
στοιχεία βιομηχανικής και εμπορικής εμπειρίας καθώς 
και κοινωνικών και καταναλωτικών συμφερόντων. 
2.10.5. Το πρόγραμμα SPEAR έχει σχετικά περιορισμένα 
περιθώρια ως προς τον καθορισμό των κριτηρίων αυτών. Η 
ΟΚΕ θα επιθυμούσε να ενισχυθεί η πρόταση με την παράθεση 
των κυριότερων αρχών αξιολόγησης και με την ανάληψη από 
την Επιτροπή της δέσμευσης να τις μετατρέψει σε πράξη. 
2.10.6. Η πρόταση αυτή εισάγει ένα νέο στοιχείο 
οριζόντιας αξιολόγησης ορισμένων ερευνητικών δραστηριο­
τήτων που διεξάγονται τόσο σε κοινοτικό, όσο και σε εθνικό 
ή διεθνές επίπεδο. Η ΟΚΕ προτείνει να συγκεκριμενοποιηθεί 
η εργασία αυτή με μια σαφή οριοθέτηση των στόχων της, αν 
και η ΟΚΕ θεωρεί ως δεδομένο ότι η Επιτροπή θα δώσει 
προτεραιότητα στις οριζόντιες αξιολογήσεις της συνοχής, 
της εκπαίδευσης και των προβλημάτων των μικρομεσαίων 
επιχειρήσεων (ΜΜΕ). 
2.10.7. Η ΟΚΕ κρίνει ότι το πρόγραμμα SPEAR θα πρέπει 
να έχει άμεση συμβολή στη συνοχή της Κοινότητας διαμέσου 
των ερευνών του όσον αφορά τις μεθόδους αξιολόγησης 
προγραμμάτων Ε + Α με την ανάπτυξη ποσοτικών δεικτών, 
τη βελτίωση των μεθόδων αξιολόγησης και τη χάραξη κατευ­
θυντηρίων γραμμών για την αξιολόγηση. Η ΟΚΕ κρίνει ότι 
αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τα κράτη μέλη που 
μπορούν να διαθέσουν περιορισμένους μόνο πόρους για την 
Ε + Α. 
2.10.8. Η ΟΚΕ δεν κρίνει ότι είναι η κατάλληλη στιγμή 
για να εισαχθεί οποιοδήποτε στοιχείο αξιολόγησης από τα 
προγράμματα έρευνας και ανάπτυξης των κρατών μελών, 
εκτός από τα στοιχεία που αφορούν τη μεθοδολογία αξιολό­
γησης. 
2.11. Διαβούλευση 
2.11.1. Η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να προσδιορίσει 
επίσης στην πρόταση της τη φύση των ομάδων των οποίων 
προτίθεται να χρησιμοποιήσει τις συμβουλευτικές υπηρεσίες 
όσον αφορά τα τρία υποπρογράμματα του MONITOR. Η 
ΟΚΕ κρίνει ότι πρέπει να συμπεριληφθούν επίσης η Επι­
τροπή για την επιστημονική και τεχνική έρευνα (Crest) και 
η Επιτροπή για την ανάπτυξη της επιστήμης και της τεχνο­
λογίας στην Ευρώπη (Codest). 
2.11.2. Η ΟΚΕ εφιστά την προσοχή στο σημαντικό ρόλο 
της Συμβουλευτικής Επιτροπής Βιομηχανικής Έρευνας και 
Ανάπτυξης όσον αφορά τη διασφάλιση ενός διαλόγου με τους 
κοινωνικούς εταίρους. 
2.12. Διαχείριση 
(') ΕΕαριθ. C 14 της 20. 1. 1987, σ. 5. 
(2) ΕΕ αριθ. C 2 της 6. 1. 1987, σ. 1. 2.12.1. Η ΟΚΕ σημειώνει ότι η Επιτροπή θα συνεργασθεί 
κατά την εφαρμογή του προγράμματος αυτού με μία Συμβου-
Αριθ. C 56/14 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 6. 3. 89 
λευτική Επιτροπή Διαχείρισης και Συντονισμού η οποία θα 
συσταθεί ειδικά γι' αυτό το σκοπό. 
2.12.2. Η ΟΚΕ ζητά να διατυπωθούν οι κανόνες που καθο­
ρίζουν τη διάρθρωση και τη λειτουργία της επιτροπής αυτής 
με τρόπο ώστε να επιτρέπουν τη διαφοροποίηση της σύνθε­
σης της ανάλογα με τα θέματα που την απασχολούν και τα 
οποία μπορεί να διαφέρουν τόσο μεταξύ τους όσο η πρόγνωση 
και η αξιολόγηση. 
2.12.3. Η ΟΚΕ θεωρεί ως δεδομένο ότι θα παύσει να λει­
τουργεί η Συμβουλευτική Επιτροπή Διαχείρισης του προ­
γράμματος FAST II. 
Βρυξέλλες, 14 Δεκεμβρίου 1988. 
1. Εισαγωγή 
1.1. Η ΟΚΕ εγκρίνει την πρόταση σύμφωνα με την οποία 
η Επιτροπή θα πρέπει να καταβάλει 439,5 εκατομμύρια ECU 
κατά την τετραετία 1989-1992 για την προώθηση της τεχνο­
λογικής έρευνας που συνεπάγεται συνεργασία και την 
ενίσχυση της προανταγωνιστικής θέσης των μεταποιητικών 
βιομηχανιών της Κοινότητας και συγκεκριμένα των μικρο­
μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ). 
(') ΕΕ αριθ. C 228 της 3. 9. 1988, σ. 3. 2.13. Πληροφόρηση της ΟΚΕ για την εφαρμογή του προ­
γράμματος 
2.13.1. Ζητείται να τροποποιηθεί το άρθρο 4 της πρότασης 
της Επιτροπής ώστε να προβλεφθεί η διαβίβαση στην Οικο­
νομική και Κοινωνική Επιτροπή των αποτελεσμάτων της 
επανεξέτασης του προγράμματος, των προτάσεων τροποποίη­
σης ή παράτασης, της αξιολόγησης των αποτελεσμάτων και 
της τακτικής πληροφόρησης σχετικά με την πορεία των 
δραστηριοτήτων της Επιτροπής. 
2.13.2. Από την στιγμή που η απόφαση του Συμβουλίου θα 
λάβει υπόψη τη γνωμοδότηση της ΟΚΕ, θα πρέπει να ζητηθεί 
επίσης η γνώμη της ΟΚΕ και για το πρόγραμμα ανάπτυξης. 
2.13.3. Συνεπώς, η ΟΚΕ καλεί το Συμβούλιο να ζητήσει 
από την Επιτροπή να επιφέρει τις κατάλληλες τροποποιήσεις. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE 
1.2. Οι τέσσερις τομείς εργασίας οι οποίοι θα επιλεχτούν 
από τους κλάδους των τεχνολογιών της μεταποιητικής βιομη­
χανίας και των εφαρμογών προηγμένων υλικών, είναι βασικής 
σημασίας για πολλές βιομηχανίες και κοινοί για αρκετές 
απ'αυτές. 
1.3. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει ότι κύριος στόχος του προγράμ­
ματος αυτού της Ευρωπαϊκής Κοινότητας είναι να 
συγκεντρωθεί στην Κοινότητα, διαμέσου της συνεργασίας 
των χωρών, η συμπληρωματική έρευνα που πραγματοποιείται Γνωμοδότηση για την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για τη θέσπιση ειδικού προγράμματος έρευνας 
και τεχνολογικής ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας στους τομείς των τεχνολογιών 
της μεταποιητικής βιομηχανίας και των εφαρμογών προηγμένων υλικών (BRITE/EURAM) 
(1989-1992) (!) 
(89/C 56/06) 
Στις 19 Αυγούστου 1988, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 
130 Ο (2) της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, τη γνωμοδότηση 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω πρόταση. 
Το τμήμα ενέργειας, πυρηνικών θεμάτων και έρευνας, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των 
σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 2 Δεκεμβρίου 1988 με βάση την εισηγητική 
έκθεση του κ. De Normann. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε κατά την 261η σύνοδο ολομέλειας της (συνεδρίαση 
της 14ης Δεκεμβρίου 1988), ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση.