ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ Στρατηγική της ΕΕ έναντι της Κίνας: εφαρμογή της ανακοίνωσης του 1998 και μελλοντικές ενέργειες για μια αποτελεσματικότερη πολιτική της ΕΕ

1. Περίληψη

2. Εισαγωγή

3. Η ανακοίνωση του 1998

4. Το νέο σκηνικό για τις σχέσεις ΕΕ-Κίνας

5. Καθορισμός των σημείων δράσης για μια αποτελεσματικότερη πολιτική της ΕΕ

5.1 Στόχος 1. Περαιτέρω δέσμευση της Κίνας στη διεθνή κοινότητα

Πλαίσιο

Πρόσφατες εξελίξεις

Σημεία δράσης

5.2 Στόχος 2. Στήριξη της μετάβασης της Κίνας προς μια ανοιχτή κοινωνία

Το πλαίσιο

Πρόσφατες εξελίξεις των σχέσεων ΕΕ-Κίνας

Σημεία δράσης

5.3 Στόχος 3. Περαιτέρω ένταξη της Κίνας στην παγκόσμια οικονομία

Το πλαίσιο

Πρόσφατες εξελίξεις

Σημεία δράσης

5.4 Στόχος 4. Καλύτερη χρήση των υφιστάμενων ευρωπαϊκών πόρων

Το πλαίσιο

Πρόσφατες εξελίξεις

Σημεία δράσης

5.5 Στόχος 5. Προώθηση της προβολής της ΕΕ στην Κίνα

Το πλαίσιο

Πρόσφατες εξελίξεις

Σημεία δράσης

6. Συμπέρασμα

1. περιληψη

Η παρούσα ανακοίνωση :

- υπενθυμίζει τους μακροπρόθεσμους στόχους της πολιτικής της ΕΕ, όπως καθορίστηκαν το 1998,

- παρουσιάζει τις εξελίξεις των τελευταίων ετών στην ΕΕ, στην Κίνα καθώς και το νέο σκηνικό για τις σχέσεις ΕΕ-Κίνας,

- αναφέρεται στα της εφαρμογής της πολιτικής του 1998,

- προτίθεται να συμβάλει στην πραγματοποίηση πλήρους επανεξέτασης, στρεφόμενη στις μελλοντικές προοπτικές, από την Ένωση, όσον αφορά τους βραχυπρόθεσμους και μεσοπρόθεσμους στόχους της και τους ισχύοντες μηχανισμούς διαλόγου και συνεργασίας για την εφαρμογή της πολιτικής της ΕΕ έναντι της Κίνας, για τον προσδιορισμό των ζητημάτων και την υποβολή σχετικών προτάσεων, επί των οποίων θα μπορούσε εποικοδομητικά να προσαρμοστεί η πολιτική της ΕΕ και/ή να ευθυγραμμιστεί ή να προστεθούν ενδεχομένως νέα στοιχεία.

Η ανακοίνωση υποδεικνύει τρόπους για την ανάπτυξη των σχέσεων ΕΕ-Κίνας, καθορίζοντας συγκεκριμένα και πρακτικά σημεία βραχυπρόθεσμης και μεσοπρόθεσμης δράσης, ώστε η πολιτική της ΕΕ να εξελιχθεί αποτελεσματικότερα για την εκπλήρωση των μακροπρόθεσμων στόχων, που καθορίστηκαν το 1998.

Προσδοκάται ότι τα σημεία δράσης θα είναι κατά το δυνατόν λειτουργικότερα. Θα συμβάλλουν στην κατάρτιση του προγράμματος των σχέσεων ΕΕ-Κίνας και θα διασφαλίζουν εστιασμένες αλληλεπιδράσεις μεταξύ της ΕΕ και της Κίνας.

Μεταξύ των βασικών υποδείξεων αναφέρονται οι εξής :

* Περαιτέρω δεσμεύσεις της Κίνας έναντι της διεθνούς κοινότητας, μέσω της συνεχούς ενίσχυσης του πολιτικού διαλόγου, η οποία επιτυγχάνεται με τα εξής :

- διασφάλιση μεγαλύτερης συνοχής και συνέχειας κατά τον προγραμματισμό των συμφωνηθεισών συνομιλιών σε όλα τα επίπεδα,

- στοχοθετημένη ενίσχυση του διαλόγου επί ειδικών ζητημάτων ειδικού ενδιαφέροντος σε επίπεδο πραγματογνωμόνων,

- δέσμευση για τη διασφάλιση καλύτερης προετοιμασίας και συνδέσμου μεταξύ του διαλόγου σε όλα τα επίπεδα,

- καλύτερη ενσωμάτωση των αλληλένδετων συνολικών ζητημάτων και η εξέταση της δυνατότητας σύνταξης περιστασιακών κοινών κειμένων ΕΕ-Κίνας, επί ζητημάτων κοινού ενδιαφέροντος με την ευκαιρία των συνόδων κορυφής,

- κωδικοποίηση του πλαισίου για τον πολιτικό διάλογο ΕΕ-Κίνας.

* Στήριξη της μετάβασης της Κίνας προς μία ανοικτή κοινωνία μέσω:

- ενός διαλόγου περισσότερο εστιασμένου επί των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και προσανατολιζόμενου στην απόδοση αποτελεσμάτων, λαμβάνοντας πλήρως υπόψη τα συμπεράσματα της συνόδου του συμβουλίου γενικών υποθέσεων, του Ιανουαρίου 2001.

- της συνεργασίας με την Κίνα προς στήριξη των υπό εξέλιξη σχετικών μεταρρυθμίσεων.

- της εκτέλεσης και προετοιμασίας προγραμμάτων για την παροχή βοήθειας όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα, με στόχο την ενίσχυση : του κράτους δικαίου και των νομικών μεταρρυθμίσεων, των οικονομικών, κοινωνικών, πολιτιστικών, αστικών και πολιτικών δικαιωμάτων και της δημοκρατίας.

- του προγραμματισμού και του προσδιορισμού νέων τομέων για την παροχή κοινοτικής βοήθειας, όπως η πρόληψη των βασανιστηρίων.

* Περαιτέρω ένταξη της Κίνας στην παγκόσμια οικονομία μέσω :

- της πλήρους ένταξης της Κίνας στον ΠΟΕ,

- της στενής παρακολούθησης της ορθής εφαρμογής των δεσμεύσεων της Κίνας στο πλαίσιο του ΠΟΕ,

- της εκτέλεσης κοινοτικών προγραμμάτων βοήθειας για την επιτυχή ένταξή της στον ΠΟΕ,

- της ενίσχυσης υφιστάμενων τομεακών διαλόγων και συμφωνιών σε βασικούς τομείς (κοινωνία των πληροφοριών, περιβάλλον, ενέργεια, επιστήμη και τεχνολογία) και για την ανάπτυξη νέων (πολιτική στον τομέα των επιχειρήσεων, βιομηχανικά πρότυπα και πιστοποίηση, τελωνεία, θαλάσσιες μεταφορές, εγγυήσεις και πολιτική ανταγωνισμού),

- της ενίσχυσης του διαλόγου μεταξύ επιχειρήσεων της ΕΕ και της Κίνας,

- της ενίσχυσης των προσπαθειών για τον χειρισμό διμερών εμπορικών διαφορών.

* Καλύτερη χρήση των κοινοτικών προγραμμάτων συνεργασίας με την Κίνα, με :

- τον ενισχυμένο μακροπρόθεσμο προγραμματισμό,

- την επίτευξη συμφωνίας για ένα έγγραφο στρατηγικής για τη συγκεκριμένη χώρα,

- την εστίαση των δραστηριοτήτων παροχής κοινοτικής βοήθειας σε τρεις κύριους τομείς: την προώθηση της αειφόρου ανάπτυξης, την ενθάρρυνση των πρωτοβουλιών που αφορούν τη χρηστή διακυβέρνηση και την προώθηση του κράτους δικαίου, και την υποστήριξη της οικονομικής και κοινωνικής μεταρρύθμισης με στόχο τη στήριξη των προσπαθειών της Κίνας προς την περιφερειακή και την κοινωνική συνοχή, την καταπολέμηση της φτώχειας και την προώθηση της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών.

* Βελτίωση της προβολής της ΕΕ στην Κίνα μέσω της ενίσχυσης της κοινοτικής πολιτικής στον τομέα των πληροφοριών έναντι της Κίνας, για όλα τα θέματα.

Δεν είναι περιοριστική η απαρίθμηση των προτεινόμενων σημείων δράσης. Αυτά επισημαίνουν τις δράσεις που θα μπορούσαν να αναλυθούν και να ολοκληρωθούν κατά τα επόμενα έτη, με βάση τα μέχρι σήμερα επιτεύγματα.

2. εισαγωγη

Η παρούσα ανακοίνωση βασίζεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής του 1998 "δημιουργία πλήρους εταιρικής σχέσης με την Κίνα" [1] και τα επακόλουθα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 29ης Ιουνίου 1998, στα οποία τονίζεται το ουσιαστικό συμφέρον της Ένωσης για την ενίσχυση των σχέσεών της με την Κίνα.

[1] COM (1998) 181

Κατά τις συζητήσεις στο Συμβούλιο, τον χειμώνα του 2000/2001, υπήρξε συναίνεση σχετικά με το ότι παραμένουν απόλυτα σε ισχύ οι συνολικοί και μακροπρόθεσμοι στόχοι της ΕΕ σε ότι αφορά τις σχέσεις με την Κίνα, όπως καθορίστηκαν το 1998. Συγχρόνως, υπήρξε συναίνεση σε ότι αφορά το γεγονός ότι υπάρχει η δυνατότητα να καταστεί αποτελεσματικότερη η πολιτική της ΕΕ, με τη διεύρυνση του διαλόγου και τη συνεργασία και τελειοποίηση των υφιστάμενων μέσων, λαμβάνοντας υπόψη της εξελίξεις και τις αλλαγές που επήλθαν από το 1998 και εντεύθεν.

3. η ανακοινωση του 1998

Στην ανακοίνωση της Επιτροπής του 1998 και στα συμπεράσματα του Συμβουλίου, ετέθησαν οι ακόλουθοι στόχοι για τη σχέση της ΕΕ με την Κίνα:

(i) Περαιτέρω δέσμευση της Κίνας έναντι της διεθνούς κοινότητας, μέσω ενός αναβαθμισμένου πολιτικού διαλόγου.

(ii) Στήριξη της μετάβασης της Κίνας προς μια ανοικτή κοινωνία, βασιζόμενη στο κράτος δικαίου και στο σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

(iii) Περαιτέρω ενσωμάτωση της Κίνας στην παγκόσμια οικονομία, με την πληρέστερη ένταξή της στο παγκόσμιο εμπορικό σύστημα και στήριξη της υπό εξέλιξη διαδικασίας οικονομικής και κοινωνικής μεταρρύθμισης στη χώρα αυτή στο πλαίσιο μιας αειφόρου ανάπτυξης.

(iv) Καλύτερη χρήση των υφιστάμενων ευρωπαϊκών πόρων.

(v) Προώθηση της προβολής της ΕΕ στην Κίνα.

Στο πλαίσιο έκθεσης προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, της 8ης Σεπτεμβρίου 2000 [2] σχετικά με την εφαρμογή της ανακοίνωσης του 1998, η Επιτροπή προέβη σε μία πρώτη αξιολόγηση της πολιτικής της ΕΕ.

[2] COM (2000) 552

Στην έκθεση σημειώνεται ότι οι σχέσεις ΕΕ-Κίνας ενισχύθηκαν σημαντικά όπως εξάλλου επιδιωκόταν. Επεκτάθηκε ο πολιτικός διάλογος, κυρίως με τις πρώτες διασκέψεις κορυφής ΕΕ-Κίνας το 1998 και 1999. Στις 19 Μαΐου 2000, υπεγράφη διμερής συμφωνία ΕΕ-Κίνας σχετικά με την είσοδο της Κίνας στον ΠΟΕ, που άνοιξε τον δρόμο για την προσχώρηση της Κίνας στον παγκόσμιο οργανισμό εμπορίου και επρόκειτο να ξεκινήσει ένα πρόγραμμα παροχής τεχνικής βοήθειας προς στήριξη της προσχώρησης στον ΠΟΕ. Ενισχύθηκαν περαιτέρω οι σχέσεις στον τομέα του εμπορίου και των επενδύσεων, υπεγράφη συμφωνία επιστημονικής και τεχνολογικής συνεργασίας, ενισχύθηκε η στήριξη της ΕΕ στις προσπάθειες που κατέβαλε η Κίνα για την προστασία του περιβάλλοντος και άλλες σημαντικές προσπάθειες οικονομικής και κοινωνικής μεταρρύθμισης. Επανεστιάστηκαν τα κοινοτικά προγράμματα παροχής βοήθειας, ώστε να ευθυγραμμιστούν με τους στόχους πολιτικής του 1998 και αναπτύχθηκαν σημαντικά έργα σε κύριους τομείς ενδιαφέροντος, όπως πρόγραμμα νομικής και δικαστικής συνεργασίας ΕΕ-Κίνας, πρόγραμμα κατάρτισης για τη διακυβέρνηση των χωρίων, το σχέδιο για τις υποτροφίες 2000 ΕΕ-Κίνας, το πρόγραμμα νεαρών στελεχών διαχείρισης επιχειρήσεων και το πρόγραμμα επαγγελματικής κατάρτισης ΕΕ-Κίνας. Επιπλέον, εγκαινιάστηκε νέος πανεπιστημιακός χώρος για τη διεθνή σχολή επιχειρήσεων Κίνας-Ευρώπης (CEIBS).

Η έκθεση καταλήγει ότι, αν και οι σχέσεις ΕΕ-Κίνας αναπτύχθηκαν σημαντικά, υπάρχει ωστόσο πεδίο για την περαιτέρω επέκτασή τους. Η επέκταση αυτή συνεχίστηκε κατά το 2000. Το τμήμα IV περιλαμβάνει ανασκόπηση των εξελίξεων στο πλαίσιο των συνολικών στόχων.

4. το νεο σκηνικο για τισ σχεσεισ εε-κινασ

Μετά τις συζητήσεις για την Κίνα που πραγματοποιήθηκαν στα πλαίσια του Συμβουλίου στις αρχές του τρέχοντος έτους, διαπιστώθηκε συναίνεση σε ό,τι αφορά το γεγονός ότι παραμένει κατά βάση η υφιστάμενη πολιτική έναντι της Κίνας καθώς και οι περισσότερο μακροπρόθεσμοι στόχοι της ΕΕ σε ό,τι αφορά τις σχέσεις της με την Κίνα, όπως καθορίζονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής και στα επακόλουθα συμπεράσματα του Συμβουλίου του 1998. ωστόσο θα πρέπει και είναι δυνατόν να τελειοποιηθούν οι στόχοι και τα μέσα και οι επιχειρησιακοί στόχοι βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα, μπορούν να επιτευχθούν με τον προσδιορισμό σημείων δράσης, ώστε να καταστεί αποτελεσματικότερη η πολιτική της ΕΕ.

Πολλές εξελίξεις των τελευταίων ετών αποκαλύπτουν την ανάγκη τελειοποίησης της πολιτικής που ακολουθεί η ΕΕ έναντι της Κίνας, το 2001.

Πρώτον, από το 1998 παρατηρούνται σημαντικές εξελίξεις στην ΕΕ οι οποίες ποικιλοτρόπως και σε αυξανόμενο βαθμό ενδέχεται να επηρεάσουν και πράγματι επηρεάζουν τις σχέσεις με την Κίνα, όπως, μεταξύ άλλων η επικύρωση και εφαρμογή της συνθήκης του Άμστερνταμ, η υπογραφή της συνθήκης της Νίκαιας και η θέσπιση του χάρτη θεμελιωδών δικαιωμάτων της ΕΕ, το Δεκέμβριο του 2000. Με αυτά ενισχύθηκε η κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας της ΕΕ (ΚΕΠΠΑ) και η ευρωπαϊκή πολιτική ασφάλειας και άμυνας (ΕΠΑΑ) καθώς και η πολιτική στο χώρο της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων (ΔΕΥ) και άλλοι τομείς πολιτικής. Η σταθεροποίηση της ολοκλήρωσης της ΕΕ δίνει περισσότερες δυνατότητες στην Ένωση να δεσμεύει την Κίνα σε ολοένα μεγαλύτερο αριθμό θεμάτων.

Δεύτερον, παρατηρούνται σημαντικές εξελίξεις στην Κίνα οι οποίες πρέπει να ληφθούν υπόψη για την επανεστίαση της κοινοτικής πολιτικής έναντι της Κίνας, όπως μεταξύ άλλων, ο όλο και πιο θετικός διεθνής ρόλος της Κίνας και το αυξανόμενο πολιτικό και οικονομικό της κύρος. Η Κίνα κατατάσσεται ήδη στην έβδομη θέση όσον αφορά τις διεθνείς συναλλαγές, στη δεύτερη θέση σε ότι αφορά τις άμεσες επενδύσεις στο εξωτερικό και διαδραματίζει σημαντικό ρόλο σε ορισμένους βασικούς οικονομικούς τομείς (τηλεπικοινωνίες και κοινωνία των πληροφοριών, ενέργεια και άλλοι). Επιπλέον, η συνεχιζόμενη και μακρόπνοη διαδικασία μεταρρύθμισης της Κίνας επηρεάζει ευρέα στρώματα της κινεζικής κοινωνίας. Κύρια θέματα μέριμνας συνιστούν η διαφθορά και οι αυξανόμενες ανισότητες όσον αφορά την περιφερειακή ανάπτυξη και τα εισοδήματα. Με την προσδοκώμενη προσχώρηση στον ΠΟΕ προωθείται περαιτέρω ο ρυθμός των οικονομικών και κοινωνικών μεταρρυθμίσεων. Ωστόσο, αυτό θα μπορούσε ενδεχομένως να οδηγήσει, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα, σε μια συνεχή αύξηση της ανεργίας στις πόλεις και στην ύπαιθρο, προκαλώντας ενδεχομένως πιέσεις στο κινεζικό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης καθώς και κοινωνικές τριβές, ενώ η αυξημένη εσωτερική και εξωτερική μετανάστευση των τελευταίων ετών αποκαλύπτει τις υφιστάμενες προκλήσεις. Η γενική πολιτική κατάσταση στην Κίνα επηρεάζεται από τις επερχόμενες αλλαγές ηγεσίας (16ο συνέδριο του κομουνιστικού κόμματος το Φθινόπωρο του 2002) και τις συνεχιζόμενες εντάσεις σχετικά με το ζήτημα της Ταϊβάν.

Τρίτον, παρατηρούνται σημαντικές εξελίξεις στις σχέσεις ΕΕ-Κίνας οι οποίες αξίζει να επανεξεταστούν σύντομα, όπως μεταξύ άλλων ο ενισχυμένος πολιτικός διάλογος, η έναρξη διαλόγου για την παράνομη μετανάστευση και το δουλεμπόριο, η επανεστίαση της κοινοτικής βοήθειας για συνεργασία με την Κίνα με το νέο έγγραφο στρατηγικής για τη συγκεκριμένη χώρα, η ενίσχυση σημαντικών τομεακών διαλόγων καθώς και η αυξανόμενη σημασία της Κίνας ως εταίρου της ΕΕ σε ότι αφορά το εμπόριο και τις επενδύσεις.

Όλες αυτές οι εξελίξεις μαρτυρούν το πεδίο και την ανάγκη για περαιτέρω ενίσχυση των δεσμών μας με την Κίνα. Το άνοιγμα της Κίνας κατά την τελευταία εικοσαετία οδήγησε σε σημαντική οικονομική μεγέθυνση, εξαιτίας της οποίας βελτιώθηκε η ευημερία σημαντικού μέρους του πληθυσμού, συγχρόνως δε δημιουργήθηκαν ευκαιρίες για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Η επιδίωξη εξασφάλισης μιας βιώσιμης οικονομικής μεγέθυνσης και ανάπτυξης προώθησε εν γένει τις μεταρρυθμίσεις. Το άνοιγμα της Κίνας και η συμμετοχή της στη διεθνή κοινότητα πάντοτε προσέκρουαν σε δυσκολίες πράγμα που πιθανόν να συνεχιστεί επί πολλά έτη. Τίποτα δεν μπορεί να θεωρηθεί ως δεδομένο. Η διαδικασία μεταρρύθμισης δεν γίνεται διαρκώς με αυτόματο πιλότο. Η ΕΕ έχει οικονομικό και πολιτικό συμφέρον να υποστηρίξει μια ανοικτή Κίνα, τη συνέχιση μιας ομαλής μεταρρυθμιστικής διαδικασίας και τη θετική και εποικοδομητική διεθνή δέσμευση της Κίνας.

Η Κίνα δεν είναι πάντα ένας από τους εύκολους εταίρους της ΕΕ. Το πολιτικό της σύστημα διαφέρει από αυτό των περισσότερων άλλων κυρίων τρίτων χωρών, με τις οποίες η ΕΕ διατηρεί σημαντικές και διευρυνόμενες σχέσεις, ενώ η μέριμνα της ΕΕ σε ότι αφορά σημαντικά ζητήματα όπως τα ανθρώπινα δικαιώματα, ενίοτε επηρεάζει και προκαλεί ένταση στις μεταξύ τους σχέσεις. Όμως, παρά τις προκύπτουσες δυσκολίες, είναι προς το συμφέρον της Κοινότητας να δεσμεύσει περαιτέρω την Κίνα. Παγκοσμιοποίηση σημαίνει, μεταξύ πολλών άλλων, ότι μια χώρα του μεγέθους της Κίνας είναι ταυτόχρονα μέρος του προβλήματος και η λύση του, σε ότι αφορά όλα τα σημαντικά ζητήματα διεθνούς και περιφερειακού ενδιαφέροντος. Δέσμευση σημαίνει ανάπτυξη πλήρων σχέσεων χάρη στις οποίες είναι δυνατή η συνεργασία για την κοινή κατανόηση όλων των ζητημάτων ενδιαφέροντος, που συμβάλει σε μία πολυμερή επίλυση των προβλημάτων, εφόσον τούτο ισχύει σε διεθνή και περιφερειακά ζητήματα.

Για την ανάπτυξη των σχέσεων της ΕΕ και της Κίνας είναι αναγκαία μία δέσμευση της Κίνας σε όλα τα επίπεδα. Στην πρόσφατη διάσκεψη κορυφής ΕΕ-Κίνας διατυπώθηκε σαφώς η δέσμευση σε ανώτατο πολιτικό επίπεδο. Είναι αναγκαία η δέσμευση αυτή, ενώ σε ό,τι αφορά τα θέματα του προγράμματος συνεργασίας ΕΕ-Κίνας, είτε πρόκειται για την παράνομη μετανάστευση ή για τη διεύρυνση των τομεακών διαλόγων, είναι αναγκαία η πλήρης στήριξη των κινεζικών αρχών σε κατώτερο επίπεδο, όπως μεταξύ άλλων, στις περιφέρειες, καθώς και η βελτιωμένη εσωτερική συνεργασία στην Κίνα μεταξύ των διαφόρων εμπλεκόμενων φορέων.

5. καθορισμοσ των σημειων δρασησ για μια αποτελεσματικοτερη πολιτικη τησ εε

5.1. Στόχος 1: Περαιτέρω δεσμεύσεις της Κίνας με τη διεθνή κοινότητα

Το πλαίσιο

Η ενσωμάτωση της Κίνας στη διεθνή κοινότητα και η ενθάρρυνση της Κίνας να εργαστεί από κοινού με την ΕΕ για την αντιμετώπιση των διεθνών, περιφερειακών και υπερεθνικών προκλήσεων παραμένει προτεραιότητα για την Ένωση. Πολλές από τις πρωτοβουλίες που προτάθηκαν το 1998 έχουν αναληφθεί προς το σκοπό αυτό. Έχει ενισχυθεί ο πολιτικός διάλογος. Οι σύνοδοι των διασκέψεων κορυφής πραγματοποιούνται σε ετήσια βάση, οι υπουργοί εξωτερικών συνέρχονται τακτικά καθώς και οι πρέσβεις και οι ανώτεροι αξιωματούχοι στις Βρυξέλλες, στο Πεκίνο, στη Νέα Υόρκη και στη Γενεύη. Υπάρχει επίσης καταρχήν συμφωνία για την διεξαγωγή τακτικών συνομιλιών σε επίπεδο πραγματογνωμόνων σχετικά με επιλεγμένα ζητήματα (ομάδα εργασίας ΚΕΠΠΑ, τρόικα). Ο πολιτικός διάλογος μεταξύ της ΕΕ και της Κίνας ενισχύθηκε, παρά τις συχνές δυσκολίες, αντανακλώντας την αμοιβαία αποδοχή της ανάγκης επίλυσης των διαφορών και προσδιορισμού των τρόπων για να σημειωθεί πρόοδος σε όλα τα βασικά ζητήματα ενδιαφέροντος.

Η σημασία της σταθερής και πλήρους δέσμευσης της Κίνας σε όλα τα ζητήματα διεθνούς ενδιαφέροντος καταδεικνύει ότι η Κίνα, ως μέλος του συμβουλίου ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και ως ανερχόμενη οικονομική και πολιτική δύναμη μπορεί να ασκεί σημαντική επιρροή στα περισσότερα σημαντικά παγκόσμια ζητήματα, είτε πρόκειται για τη διάδοση των όπλων, την παράνομη μετανάστευση και τη δουλεμπορία, το οργανωμένο έγκλημα, τη νομιμοποίηση προσόδων από παράνομες δραστηριότητες είτε για την υποβάθμιση του περιβάλλοντος. Η συνεργασία με την Κίνα, διμερώς και στο πλαίσιο πολυμερών δομών όπως τα Ηνωμένα Έθνη, είναι θεμελιώδης για να εξασφαλισθεί πρόοδος σ'αυτά τα σημαντικά ζητήματα σε διεθνές επίπεδο.

Ενώ ο πολιτικός διάλογος και ο διάλογος σε παγκόσμια ζητήματα έχουν ιδιαίτερη σημασία για να δεσμευτεί περαιτέρω η Κίνα έναντι της διεθνούς κοινότητας, στον κύριο αυτό στόχο συμβάλλουν επίσης και άλλοι διάλογοι που αναφέρονται σε άλλα σημεία της παρούσας ανακοίνωσης.

Πρόσφατες εξελίξεις των σχέσεων ΕΕ-Κίνας

Κατά το τελευταίο έτος, αναλήφθηκαν περαιτέρω ενέργειες για την ανάπτυξη του πολιτικού διαλόγου ΕΕ-Κίνας. Η τρίτη διάσκεψη κορυφής ΕΕ-Κίνας, που πραγματοποιήθηκε στις 23 Οκτωβρίου 2000, ήταν επιτυχής και επιβεβαίωσε το αμοιβαίο ενδιαφέρον για την περαιτέρω ενίσχυση των δεσμών. Περαιτέρω ώθηση δόθηκε με την πρώτη συνάντηση των της τρόικας των πολιτικών διευθυντών της ΕΕ με την Κίνα στις 30 Νοεμβρίου στο Πεκίνο, κατά την οποία συζητήθηκαν διεθνή και περιφερειακά ζητήματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος. Όσον αφορά την παράνομη μετανάστευση και τη δουλεμπορία, πραγματοποιήθηκαν, τον Οκτώβριο 2000 στις Βρυξέλλες και το Φεβρουάριο 2001 στο Πεκίνο, οι πρώτες υψηλού επιπέδου διαβουλεύσεις μεταξύ αξιωματούχων της ΕΕ και της Κίνας, προβλέποντας την ανταλλαγή επιστολών μεταξύ του προέδρου Prodi και του πρωθυπουργού Zhu σχετικά με την ανάγκη ενίσχυσης της συνεργασίας στο χώρο αυτό, ιδίως μετά την τραγωδία στο Ντόβερ τον Ιούνιο 2000, κατά την οποία έχασαν τη ζωή τους 58 παράνομοι κινέζοι μετανάστες.

Η αυξανόμενη διεθνής σημασία της Κίνας και της ΕΕ καθιστούν ιδιαίτερα αξιόλογο τόσο τον πολιτικό διάλογο όσο και τον διάλογο επί συνολικών ζητημάτων εν γένει. Πολλές περαιτέρω βελτιώσεις μπορούν να επέλθουν κατά τα επόμενα έτη με βάση τα μέχρι σήμερα επιτεύγματα, ο δε διάλογος μπορεί να γίνει αποτελεσματικότερος.

Σημεία δράσης

Διεύρυνση του πολιτικού διαλόγου

* Συνέχιση του πρόσφατα καθιερωθέντος πολιτικού διαλόγου στο επίπεδο πολιτικών διευθυντών σε εξαμηνιαία βάση.

* Προγραμματισμός εξαμηνιαίων συναντήσεων πραγματογνωμόνων για το διάλογο της τρόικας με την Κίνα, σε τομείς όπου ήδη υπάρχει καταρχήν συμφωνία για τακτικό διάλογο, όπως τα ασιατικά ζητήματα, η μη διάδοση των όπλων, οι εξαγωγές συμβατικών όπλων, ο αφοπλισμός και εξέταση του ενδεχομένου να προστεθούν στις συζητήσεις των πραγματογνωμόνων, που πραγματοποιούνται ανά εξάμηνο, ζητήματα σχετικά με τα Ηνωμένα Έθνη.

* Καθιέρωση τακτικού διαλόγου, εφόσον είναι αναγκαίο, των πολιτικών συμβούλων της τρόικας στο Πεκίνο με το υπουργείο εξωτερικών της Κίνας σχετικά με επιλεγμένα περιφερειακά και διεθνή ζητήματα.

* Διασφάλιση βελτιωμένης προετοιμασίας και παρακολούθησης όλων των συνεδριάσεων πολιτικού διαλόγου, ιδίως των συνεδριάσεων των διασκέψεων κορυφής, καθώς και καλύτερη σύνδεση μεταξύ των διαλόγων σε διαφορετικά επίπεδα.

* Εξέταση της περίπτωσης που αφορά την κατά περίσταση έκδοση συμφωνηθέντων κειμένων (υπομνήματα ή πρακτικά) μετά τις συνεδριάσεις διασκέψεων κορυφής, εφόσον κρίνεται χρήσιμο, σε ότι αφορά ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος.

* Τακτική αξιολόγηση, στην επιτροπή πολιτικών θεμάτων και ασφαλείας, κατά τα επόμενα έτη, της έκβασης και της αποτελεσματικότητας του πολιτικού διαλόγου ΕΕ-Κίνας, σε όλα τα επίπεδα, ώστε να επέλθουν οι κατάλληλες προσαρμογές.

* Εξέταση, κατά τα επόμενα έτη και υπό το φως των αξιολογήσεων, της περίπτωσης πιθανής επέκτασης του διαλόγου σε επίπεδο πραγματογνωμόνων, ώστε να καλυφθούν και άλλα ζητήματα (π.χ. τρομοκρατία, περιφερειακά ζητήματα πέραν της Ασίας, κ.λπ.).

* Εξέταση της περίπτωσης για μια κωδικοποίηση του πλαισίου σχετικά με τον ενισχυμένο πολιτικό διάλογο ΕΕ-Κίνας.

Θέματα του πολιτικού διαλόγου

* Ο πολιτικός διάλογος θα εστιάζεται κατά προτεραιότητα στα εξής :

- συνεχιζόμενη μέριμνα της Ένωσης για τα ανθρώπινα δικαιώματα,

- προσδιορισμός πρακτικών τρόπων για την επιτάχυνση της συνεργασίας με σκοπό την περαιτέρω προώθηση της συμφιλίωσης μεταξύ των δύο κορεατικών κρατών,

- προσδιορισμός πρακτικών τρόπων συνεργασίας για την Βιρμανία/Μυανμάρ προς στήριξη των προσπαθειών που καταβάλλουν τα Ηνωμένα Έθνη για την προώθηση της εθνικής συμφιλίωσης και για να μην αποτελέσει η περιοχή αυτή πηγή περιφερειακής ανασφάλειας, καθώς και για την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου ναρκωτικών,

- συνεργασία για να εξευρεθούν τρόποι λύσης εδαφικών απαιτήσεων στη θάλασσα της Νότια Κίνας, μέσω διαπραγματεύσεων, καθώς και στήριξη της συνέχισης των εργασιών για τη σύνταξη κώδικα συμπεριφοράς,

- να καταστεί σαφές το μεγάλο ενδιαφέρον της ΕΕ για την ειρηνική επίλυση του ζητήματος της Ταϊβάν, μέσω διαλόγου,

- στήριξη των πολυμερών προσπαθειών για τον περιορισμό της διάδοσης και εξαγωγής όπλων και για τον αφοπλισμό (κώδικας συμπεριφοράς ΜTCR-καθεστώς ελέγχου τεχνολογίας πυραύλων, διασφαλίσεις, έγκαιρη έναρξη ισχύος της συνθήκης για την πλήρη απαγόρευση των πυρηνικών δοκιμών, άμεση έναρξη των διαπραγματεύσεων όσον αφορά τη συνθήκη για την περικοπή των σχάσιμων υλικών, κώδικας συμπεριφοράς της ΕΕ όσον αφορά την εξαγωγή όπλων, διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών του Ιουλίου 2001 για το παράνομο εμπόριο μικρών όπλων και ελαφρού οπλισμού και παρακολούθηση, στήριξη της διαδικασίας της Οτάβας για τις νάρκες ξηράς),

- προσδιορισμός τρόπων για την προώθηση της δέσμευσης σε πολυμερείς διαλόγους επί θεμάτων ασφαλείας σχετικά με την πρόληψη των συγκρούσεων για περιφερειακά και διεθνή ζητήματα και τη μέγιστη προς το σκοπό αυτό χρήση υφιστάμενων πλαισίων (ASEM-ευρωασιατική συνάντηση, ARF-περιφερειακό φόρουμ για την Ασία, Ηνωμένα Έθνη),

- εξέταση τρόπων για την περαιτέρω στήριξη των επιχειρήσεων των Ηνωμένων Εθνών για την αποκατάσταση της ειρήνης,

- προώθηση του διαλόγου ΕΕ-Κίνας όσον αφορά την παράνομη μετανάστευση και τη δουλεμπορία,

- ενίσχυση της συνεργασίας για την επίτευξη των στόχων που υιοθετούνται στα πλαίσια σημαντικών διεθνών διασκέψεων, οι οποίες διοργανώνονται υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών,

- διασφάλιση μεγαλύτερης ευαισθητοποίησης κατά το σχεδιασμό και την προετοιμασία συναντήσεων πολιτικού διαλόγου, για το γεγονός ότι όλοι οι τομείς πολιτικής συνδέονται όλο και περισσότερο, μεταξύ άλλων, τα περιφερειακά ζητήματα και η πολιτική ασφαλείας, τα ζητήματα που αφορούν τους διεθνείς οργανισμούς με την πολιτική ασφαλείας και τα περιφερειακά ζητήματα.

Ειδικές διοικητικές περιφέρειες (ΕΔΠ)

* Συνεχίζεται η στενή παρακολούθηση των εξελίξεων στο Χονγκ Κονγκ και στο Μακάο και η σύνταξη ετήσιων εκθέσεων για κάθε ειδική διοικητική περιφέρεια, ενώ εφιστάται η προσοχή στη διατήρηση του κράτους δικαίου, των θεμελιωδών ελευθεριών και της αυτονομίας σε κάθε περιφέρεια, σύμφωνα με τη σχετική βασική νομοθεσία τους.

Θέματα παγκόσμιου ενδιαφέροντος

* Συνέχιση και εμβάθυνση του πρόσφατα καθιερωθέντος διαλόγου σχετικά με την καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης και της δουλεμπορίας, με επίκεντρο τους πρακτικούς τρόπους για την προώθηση της συνεργασίας και με κύριο στόχο τη διευκόλυνση της επιστροφής παράνομων κινέζων μεταναστών στα κράτη μέλη της ΕΕ, κάνοντας χρήση των "καλύτερων πρακτικών" που καθιέρωσε η Κίνα για το θέμα αυτό σε συνεργασία με τρίτες χώρες, λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τις πτυχές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τη πιθανή σύναψη συμφωνίας επανεισδοχής.

* Προώθηση άλλων πρακτικών τρόπων για την ενίσχυση της συνεργασίας όσον αφορά την παράνομη μετανάστευση, όπως εντατικές συνομιλίες για την αναζήτηση πλαστών εγγράφων και την παράνομη χρήση γνήσιων εγγράφων, πιθανές εκστρατείες ενημέρωσης, επισκέψεις υψηλού επιπέδου από κινέζους αξιωματούχους της κεντρικής και περιφερειακής διοίκησης, στην ΕΕ και στα κράτη μέλη της ΕΕ και εργαστήρια/σεμινάρια σχετικά με άλλα θέματα τα οποία θεωρούνται σημαντικά για την ενίσχυση της συνεργασίας κατά της παράνομης μετανάστευσης και της εμπορίας ανθρώπων.

* Εξέταση τρόπων συνεργασίας με στόχο την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος.

* Ένταση των προσπαθειών για τον καλύτερο συντονισμό των πολιτικών της ΕΕ σχετικά με θέματα παγκοσμίου ενδιαφέροντος, όχι μόνο μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών αλλά και σε θέματα σχετικά με τα οποία θα μπορούσε να επιτευχθεί μια συνεκτικότερη και πληρέστερη πολιτική, στα οποία περιλαμβάνεται η διάδοση των όπλων, το λαθρεμπόριο ναρκωτικών, η παράνομη μετανάστευση και η εμπορία ανθρώπων, το οργανωμένο έγκλημα, η νομιμοποίηση προσόδων από παράνομες δραστηριότητες και η υποβάθμιση του περιβάλλοντος.

5.2. Στόχος 2: Στήριξη της μετάβασης της Κίνας προς μια ανοικτή κοινωνία

Το πλαίσιο

Η στήριξη της μετάβασης της Κίνας προς μια ανοικτή κοινωνία, βασισμένη στο κράτος δικαίου και στο σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συνιστά θεμελιώδη πρόκληση για τις σχέσεις ΕΕ-Κίνας, τώρα και στο μέλλον. Πολλές είναι οι ενέργειες που πρέπει να αναληφθούν.

Οι συνθήκες διαβίωσης για την πλειονότητα του κινεζικού πληθυσμού έχουν βελτιωθεί κατά την τελευταία εικοσαετία. Με την οικονομική μεταρρύθμιση και την ελευθέρωση έχει επιτευχθεί ένας αυξημένος βαθμός ελευθεριών και αυτονομίας του ατόμου στον οικονομικό και κοινωνικό χώρο.

Υπάρχουν επίσης ορισμένες ενδείξεις για τη δημιουργία στην Κίνα ενός περισσότερο ανοικτού νομικού συστήματος. Η σημασία του κράτους δικαίου στη διαδικασία εκσυγχρονισμού της Κίνας και, ενόψει της περαιτέρω ένταξης της χώρας στη διεθνή οικονομία, τυγχάνει της αναγνώρισης των κινεζικών αρχών και των κινεζικών μέσων ενημέρωσης. Σημειώνεται πρόοδος στον τομέα των οικονομικών και των κοινωνικών δικαιωμάτων. Σχετικές διατάξεις έχουν προστεθεί στο Σύνταγμα το 1999. Σε ό,τι αφορά τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα, εξακολουθεί να υπάρχει μεγάλο χάσμα μεταξύ των γενικώς αποδεδειγμένων προτύπων και της επιτόπου κατάστασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η ΕΕ και η Κίνα έχουν ξεκινήσει διάλογο για τα ανθρώπινα δικαιώματα, στόχος του οποίου είναι η βελτίωση της κατάστασης που επικρατεί στη χώρα σε ό,τι αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα, ενθαρρύνοντας την Κίνα να σέβεται και να προωθεί τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες και να συνεργάζεται με τους διεθνείς μηχανισμούς για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Από το 1997 έχουν πραγματοποιηθεί 10 επίσημοι γύροι του διαλόγου.

Τέλος, έχουν αναληφθεί μικρές αλλά σημαντικές ενέργειες για την ενίσχυση του εκδημοκρατισμού σε τοπικό επίπεδο (άμεσες εκλογές στα χωριά) οι οποίες θα μπορούσαν να αναληφθούν και σε ανώτερο επίπεδο.

Πρόσφατες εξελίξεις στις σχέσεις ΕΕ-Κίνας

Κατά το προηγούμενο έτος πραγματοποιήθηκαν δύο σύνοδοι του ευρω-κινεζικού διαλόγου για τα ανθρώπινα δικαιώματα, το Σεπτέμβριο 2000, στο Πεκίνο και, το Φεβρουάριο 2001 στη Στοκχόλμη. Επιπλέον πραγματοποιήθηκαν δύο σεμινάρια στο Παρίσι, το Δεκέμβριο 2000, σχετικά με τα συνδικαλιστικά δικαιώματα και τα εγκλήματα ανηλίκων, και στο Πεκίνο, το Μάιο 2001, σχετικά με τη θανατική ποινή και το δικαίωμα στην εκπαίδευση, καθιστώντας δυνατή τη διεξαγωγή λεπτομερών συζητήσεων μεταξύ αξιωματούχων και πραγματογνωμόνων και διασαφηνίζοντας απόψεις και θέσεις, με στόχο την εξεύρεση τρόπων για τη διευθέτηση των βασικών μελημάτων της ΕΕ.

Όπως σημειώνεται στα συμπεράσματα του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων της 22ας Ιανουαρίου 2001, οι συναντήσεις στο πλαίσιο του διαλόγου διεξάγονται εν γένει με ανοικτό πνεύμα, διευκολύνοντας την ειλικρινή ανταλλαγή απόψεων επί θεμάτων που ενδιαφέρουν ιδιαίτερα την ΕΕ, όπως, η περιφρόνηση των θεμελιωδών ελευθεριών, η αυθαίρετη κράτηση και αποκατάσταση μέσω της εργασίας, τα βασανιστήρια, η καταστολή των αγωνιζόμενων για τη δημοκρατία, η κατάσταση των μειονοτήτων και η θανατική ποινή.

Πιο πρόσφατα, η ΕΕ δέχτηκε με ικανοποίηση την απόφαση της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, στις 28 Φεβρουαρίου, για την επικύρωση του Διεθνούς Συμφώνου για τα Οικονομικά, Κοινωνικά και Μορφωτικά Δικαιώματα (ICESCR), που παρέχει προοπτικές για μεγαλύτερο σεβασμό των οικονομικών, κοινωνικών και μορφωτικών δικαιωμάτων στην Κίνα. Ωστόσο, η ΕΕ εξακολουθεί να εκφράζει την ανησυχία της για την προτεινόμενη δήλωση της Κίνας σχετικά με το άρθρο 8 παράγραφος 1 στοιχείο α) του συμφώνου, υπό την έννοια ότι η κινεζική νομοθεσία υπερισχύει του άρθρου του συμφώνου, το οποίο εγγυάται το δικαίωμα σύστασης και συμμετοχής σε συνδικάτο της επιλογής του ατόμου.

Γενικά, η Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθεί να ανησυχεί ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κίνα και, όπως αναφέρεται σαφώς στα συμπεράσματα του ΣΓΥ του Ιανουαρίου και Μαρτίου, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση δίδει ιδιαίτερη προτίμηση στο διάλογο για τα ανθρώπινα δικαιώματα μεταξύ ΕΕ-Κίνας για τη βελτίωση της κατάστασης που επικρατεί σε διάφορους τομείς ενδιαφέροντος, είναι σαφές ότι ο διάλογος αποτελεί μία αποδεκτή επιλογή, μόνον εφόσον επιτυγχάνεται πρόοδος επιτόπου. Κατά συνέπεια είναι σημαντικό να συνεργαστούν η ΕΕ και η Κίνα για την αναζήτηση τρόπων προώθησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κίνα, προσπάθεια η οποία όχι μόνο θα συμβάλει στην ενσωμάτωση της Κίνας στη διεθνή κοινότητα, αλλά και θα επιταχύνει την οικονομική μεταρρύθμιση και την ανάπτυξη στη χώρα αυτή.

Η ΕΕ, για την υποστήριξη του διαλόγου για τα ανθρώπινα δικαιώματα, χρηματοδοτεί μια σειρά προγραμμάτων βοήθειας που αφορούν τα ανθρώπινα δικαιώματα, σε συνεργασία με την Κίνα. Κατά το τελευταίο χρόνο έχει προχωρήσει η εκτέλεση των σχεδίων αυτών και η προετοιμασία νέων τα οποία θα συνεχίσουν να αποτελούν σημαντικό μέρος των προσπαθειών της ΕΕ για τη βελτίωση της κατάστασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κίνα.

Σημεία δράσης

* Επιδίωξη των συμπερασμάτων του ΣΓΥ σχετικά με το διάλογο ΕΕ-Κίνας για τα ανθρώπινα δικαιώματα, της 22ας Ιανουαρίου 2001, μεγαλύτερη εστίαση στο διάλογο για τα ανθρώπινα δικαιώματα, συνεχής αξιολόγηση του διαλόγου, και αναζήτηση τρόπων ώστε να καταστεί αποτελεσματικότερος και να προσανατολίζεται στην παραγωγή αποτελεσμάτων, ιδίως στα κύρια ζητήματα ενδιαφέροντος που προσδιορίζονται στα συμπεράσματα του ΣΓΥ, μεταξύ άλλων, συνεργασία με τους μηχανισμούς για τα ανθρώπινα δικαιώματα. διασφαλίσεις για την προστασία αυτών που διώκονται για έγκλημα για το οποίο θα μπορούσε να επιβληθεί η θανατική ποινή και περιορισμός των περιπτώσεων στις οποίες μπορεί να επιβληθεί η θανατική ποινή. μεταρρύθμιση της διοικητικής κράτησης. σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων όλων των κρατουμένων. απεριόριστη άσκηση της ελευθερίας σκέψης, συνείδησης και θρησκεύματος, της ελευθερίας έκφρασης και της ελευθερίας του συνέρχεσθαι και του συνεταιρίζεσθαι. Να προσδιοριστούν οι τρόποι στήριξης της Κίνας για την εκτέλεση του πρόσφατα επικυρωθέντος συμφώνου των Ηνωμένων Εθνών για τα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώματα, να ενθαρρυνθεί η Κίνα να συνεκτιμήσει τις διατάξεις του συμφώνου για την ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι και να παρακινηθεί να τηρήσει τα διεθνώς αναγνωρισμένα βασικά εργασιακά πρότυπα, όπως ορίζονται στις αντίστοιχες συμβάσεις της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας.

* Συνεχής ενθάρρυνση της Κίνας να επικυρώσει το σύμφωνο των Ηνωμένων Εθνών για τα πολιτικά και ατομικά δικαιώματα.

* Συνεργασία με την Κίνα για την προώθηση προσωρινών ενεργειών με στόχο τη μεταρρύθμιση όσον αφορά την κράτηση, το δικαστικό σύστημα και τις διάφορες ποινικές κυρώσεις καθώς και τις πρώτες μεταρρυθμίσεις του ποινικού κώδικα και του κώδικα ποινικής δικονομίας.

* Συνέχιση της εκτέλεσης και προετοιμασίας κοινοτικών προγραμμάτων βοήθειας συναφών με τα ανθρώπινα δικαιώματα τα οποία αφορούν το κράτος δικαίου και τη δικαστική μεταρρύθμιση (πρόγραμμα νομικής και δικαστικής συνεργασίας ΕΕ-Κίνας), τα οικονομικά, κοινωνικά, πολιτιστικά, ατομικά και πολιτικά δικαιώματα (δίκτυο ΕΕ/Κίνας για την κύρωση και εκτέλεση των συμφώνων των Ηνωμένων Εθνών, του προγράμματος στήριξης των οικονομικών, κοινωνικών και πολιτιστικών δικαιωμάτων στην επαρχία του Yunnan, κινεζική ομοσπονδία ατόμων με ειδικές ανάγκες, διευκόλυνση έργων μικρής κλίμακας ΕΕ-Κίνας για τα ανθρώπινα δικαιώματα, υποτροφίες για πτυχιούχους νομικής στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων του πανεπιστημίου του Χονγκ Κονγκ) και τη δημοκρατία (πρόγραμμα κατάρτισης ΕΕ-Κίνας στη διοίκηση χωρίων).

* Προσδιορισμός μεσοπρόθεσμης και μακροπρόθεσμης στρατηγικής και προγραμματισμός της τεχνικής βοήθειας και της συνεργασίας, καθώς και προσδιορισμός των κατάλληλων προτεραιοτήτων στο πλαίσιο της προετοιμασίας του εγγράφου εθνικής στρατηγικής για τη συνεργασία με την Κίνα και στη συνέχεια, προσδιορισμός ενδεχομένως νέων έργων συναφών με τα ανθρώπινα δικαιώματα όπως για παράδειγμα, σε ό,τι αφορά την πρόληψη των βασανιστηρίων.

5.3. Στόχος 3: Περαιτέρω ένταξη της Κίνας στην παγκόσμια οικονομία

Το πλαίσιο

Η αξιοσημείωτη οικονομική ανάπτυξη που παρατηρείται τα τελευταία 20 και πλέον χρόνια έχει επιφέρει βαθιές αλλαγές στην κινεζική οικονομία. Η Κίνα καταλαμβάνει σήμερα παγκοσμίως την 7η θέση σε θέματα εμπορίου, αυξάνοντας το μερίδιό της στις παγκόσμιες συναλλαγές σε 3,9% το 2000. Το σύνολο του εξωτερικού εμπορίου αυξήθηκε κατά 31,5% φθάνοντας τα 474 δισ. δολάρια ΗΠΑ. Γενικά, η κινεζική οικονομία, με βάση την αγοραστική δύναμη, βρίσκεται στην ίδια θέση με την ιαπωνική οικονομία, μετά την αμερικανική οικονομία. Με αξιοσημείωτο ρυθμό προσελκύει άμεσες ξένες επενδύσεις (ΑΞΕ) και σήμερα είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος αποδέκτης ΑΞΕ μετά τις ΗΠΑ, αφού ξεπέρασε το Ηνωμένο Βασίλειο το 2000. Το σύνολο των ΑΞΕ το 2000 ανήλθε περίπου σε 348,6 δισ. δολάρια ΗΠΑ, και το σύνολο των εταιριών στις οποίες πραγματοποιήθηκαν ξένες επενδύσεις έφθασε τις 364.345, ενώ οι ΑΞΕ για τις οποίες συνάφθηκαν συμβάσεις ανέρχονται σε 676,7 δισ. δολάρια ΗΠΑ. Επίσης η Κίνα καθίσταται ή ήδη είναι εταίρος και αγορά παγκόσμιας σημασίας σε τομείς όπως οι τηλεπικοινωνίες, οι μεταφορές, η ενέργεια και το περιβάλλον.

Το εμπόριο ΕΕ-Κίνας αυξήθηκε σημαντικά από το 1978, όταν η Κίνα άρχισε να εφαρμόζει ανοικτή πολιτική. Ωστόσο, το μικρό εμπορικό πλεόνασμα της ΕΕ στη δεκαετία του 1980, μεταβλήθηκε σε έλλειμμα στη δεκαετία του 1990, φθάνοντας σε επίπεδο ρεκόρ το 2000, δηλαδή 44,4 δισ. ευρώ αυξάνοντας κατά σχεδόν 50% το έλλειμμα ρεκόρ του 1999. Το 2000, η ΕΕ ήταν ο μεγαλύτερος άμεσος ξένος επενδυτής στην Κίνα, με εξαίρεση το Χονγκ Κονγκ, και οι ροές επενδύσεων για τις οποίες συνάφθηκαν συμβάσεις και οι οποίες πραγματοποιήθηκαν υπερέβησαν τα 8,8 δισ. δολάρια ΗΠΑ και περίπου τα 4,5 δισ. δολάρια ΗΠΑ, αντιστοίχως. Ωστόσο, παρά τις εν λόγω πρόσφατες θετικές τάσεις, το μερίδιο των ΑΞΕ της ΕΕ στην Κίνα παραμένει σχετικά χαμηλό, σε σύγκριση με το μερίδιό της σε άλλες αναδυόμενες αγορές.

Η ένταξη της Κίνας στην παγκόσμια οικονομία, με όλα τα επακόλουθά της σε ό,τι αφορά το συνεχές άνοιγμα και τη μεταρρύθμιση, θα είναι κρίσιμη για τη δημιουργία δεσμών συνεργασίας, εμβαθύνοντας τις σχέσεις ΕΕ-Κίνας και διευρύνοντας τα αμοιβαία εμπορικά συμφέροντα της ΕΕ και της Κίνας. Η ΕΕ και η Κίνα έχουν ένα κοινό και θεμελιώδες συμφέρον να ενισχύσουν το πολυμερές εμπορικό σύστημα βάσει κανόνων. Σχετικά με αυτό, δεν μπορεί να τονιστεί υπερβολικά η σημασία της προσχώρησης της Κίνας στον ΠΟΕ. Αυτή θα συμβάλει σε ένα μεγαλύτερο άνοιγμα της αγοράς και θα διασφαλίσει τη δραστήρια συμμετοχή της Κίνας σε μια περίοδο κατά την οποία το παγκόσμιο σύστημα συναλλαγών κατευθύνεται προς την περαιτέρω ελευθέρωση των συναλλαγών με τον επόμενο νέο γύρο διαπραγματεύσεων. Αναμένεται ότι με την προσχώρηση θα ενισχυθεί η εμπιστοσύνη, θα πραγματοποιηθούν εγχώριες και ξένες επενδύσεις και εν γένει θα τονωθεί η οικονομική μεγέθυνση.

Η Κίνα παραμένει σταθερή στις δεσμεύσεις της για τη συνέχιση του προγράμματος οικονομικής και κοινωνικής μεταρρύθμισης. Μεταξύ των προκλήσεων που αντιμετωπίζει σήμερα, περιλαμβάνονται η δυσχερής και πολιτικώς ευαίσθητη μεταρρύθμιση του τομέα, των κρατικών επιχειρήσεων, του χρηματοπιστωτικού συστήματος, ιδίως του τραπεζικού τομέα ο οποίος αντιμετωπίζει τα τεράστια επισφαλή χρέη των κρατικών επιχειρήσεων, καθώς και του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης.

Η ανεργία εξακολουθεί να επιδεινώνεται εξαιτίας της μεταρρυθμιστικής διαδικασίας, δεδομένου ότι οι κρατικές επιχειρήσεις που έχουν υποστεί μεταρρύθμιση συνεχίζουν με αυξανόμενο ρυθμό τις απολύσεις, οξύνοντας το πρόβλημα της αστυφιλίας, εφόσον μεγάλος αριθμός ανειδίκευτων ή ημιειδικευμένων εργατών μετακινούνται προς τις κύριες πόλεις. Η Κίνα θα πρέπει επίσης να αντιμετωπίσει τις αυξανόμενες κοινωνικές και περιφερειακές ανισότητες.

Η Κίνα, σε παγκόσμιο επίπεδο, καταλαμβάνει τη δεύτερη θέση σε ό,τι αφορά την κατανάλωση ενέργειας και την τρίτη θέση σε ό,τι αφορά την παραγωγή ενέργειας. Λόγω του μεγέθους του ενεργειακού της τομέα, η ενεργειακή της πολιτική και ο πιθανός αντίκτυπος σε διεθνές επίπεδο αποκτούν μεγάλη διεθνή σημασία, ιδίως σε ό,τι αφορά τη ρύπανση της ατμόσφαιρας και τις κλιματικές μεταβολές.

Έχοντας υπόψη την ανάγκη φροντίδας του φυσικού περιβάλλοντος, για να διασφαλιστεί μια συνεχής ευημερία, και υπογραμμίζοντας μία πολιτική αειφόρου ανάπτυξης στα πλαίσια του 10ου πενταετούς προγράμματος (2001-2005), η Κίνα αποδίδει σήμερα κύρια προτεραιότητα στη συμφιλίωση της ταχείας οικονομικής ανάπτυξης, των κοινωνικών αλλαγών και εξελίξεων και της διατήρησης του περιβάλλοντος. Η μεταφορά περιβαλλοντικών γνώσεων, ικανοτήτων και τεχνολογιών της ΕΕ στην Κίνα καθίσταται περισσότερο απαραίτητη για να είναι σε θέση η Κίνα να επιτύχει αειφόρα σχήματα παραγωγής και κατανάλωσης, ενεργειακή ισορροπία και άλλους κύριους στόχους, ώστε να βελτιστοποιήσει τη μελλοντική οικονομική εξέλιξη. Με τη βοήθεια της ΕΕ, η Κίνα θα είναι σε θέση να επιτύχει καλύτερες περιβαλλοντικές επιδόσεις, κυρίως όταν υπάρχουν παγκόσμιες συνέπειες και/ή κοινά συμφέροντα, όπως οι κλιματικές μεταβολές. Με την πραγματογνωμοσύνη της ΕΕ η Κίνα θα μπορέσει να επιτύχει το στόχο της. Πρώτον, πρέπει να είναι σε θέση να ελέγξει τις αιτίες υποβάθμισης του περιβάλλοντος. στη συνέχεια, μεσοπρόθεσμα ως και μακροπρόθεσμα, να ανατρέψει τις φθορές και να επιφέρει περιβαλλοντικές βελτιώσεις. Η Κίνα διαθέτει ήδη πολλά εθνικά πρότυπα προστασίας του περιβάλλοντος και περιβαλλοντικές ρυθμίσεις, ωστόσο η εφαρμογή τους είναι περιορισμένη. Η Κίνα διαθέτει σήμερα το 0,93% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος για την προστασία του περιβάλλοντος, με στόχο το ποσοστό αυτό να αυξηθεί στο 1,2% μέχρι το 2005 και στο 1,7% μέχρι το 2010.

Όταν οι κινεζικές αρχές θα διαθέτουν αξιόπιστα στατιστικά στοιχεία σχετικά με το εξωτερικό εμπόριο και την απασχόληση, που θα πηγάζουν από την τρέχουσα στατιστική συνεργασία με την ΕΕ, θα υπάρχει μελλοντικά μία βάση για αποτελεσματική παρακολούθηση και χάραξη πολιτικής.

Πρόσφατες εξελίξεις στις σχέσεις ΕΕ-Κίνας

Οι διμερείς συμφωνίες της Κίνας με τις τρίτες χώρες όσον αφορά την πρόσβαση στην αγορά, μεταξύ άλλων με τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Νοέμβριο 1999 και με την ΕΕ, το Μάιο 2000, προετοίμασαν το δρόμο για την προσχώρηση της Κίνας στον ΠΟΕ. Όλες οι διμερείς συμφωνίες, εκτός από μία, έχουν συναφθεί, συνεπώς είναι λίγα τα προς επίλυση εναπομένοντα ζητήματα. Οι συζητήσεις που πραγματοποιήθηκαν με την ευκαιρία της διάσκεψης κορυφής της 23ης Οκτωβρίου κατέληξαν στη διευθέτηση ορισμένων εκκρεμών διμερών ζητημάτων ΕΕ-Κίνας, ενώ με τις συναντήσεις της ομάδας εργασίας στη Γενεύη σχετικά με την προσχώρηση της Κίνας, το Νοέμβριο και Δεκέμβριο 2000 και τον Ιανουάριο 2001, σημειώθηκαν επιτυχίες σε διάφορους τομείς. Τον Ιανουάριο 2001, η ΕΕ υπέβαλε πλήρη συμβιβαστική πρόταση, με σκοπό την επίλυση όλων των εκκρεμών ζητημάτων. Τα μέλη του ΠΟΕ καταβάλλουν σήμερα από κοινού προσπάθειες με την Κίνα για να υπερβούν τα τελευταία εναπομένοντα εμπόδια.

Η συνάντηση της μεικτής επιτροπής ΕΕ-Κίνας, η οποία πραγματοποιήθηκε παράλληλα με τη διάσκεψη κορυφής του Οκτωβρίου 2000, κατέστησε δυνατή την εις βάθος συζήτηση βασικών διμερών ζητημάτων συναφών με το εμπόριο και τη συνεργασία. Καταρχήν επετεύχθη συμφωνία για την έναρξη διαλόγου σχετικά με την επιχειρηματική πολιτική και την εισαγωγή ρυθμίσεων. Η Κίνα συμφώνησε με πρόταση της Επιτροπής να διευρυνθεί το πεδίο της υφιστάμενης ομάδας εργασίας για τις τηλεπικοινωνίες και να μετατραπεί σε μια ομάδα εργασίας για την κοινωνία των πληροφοριών που να καλύπτει και το κανονιστικό πλαίσιο του τομέα καθώς και νέους τομείς.

Τον Νοέμβριο 2000, πραγματοποιήθηκαν στο Πεκίνο διερευνητικές συνομιλίες σχετικά με μια πιθανή συμφωνία Κίνας-Euratom για τη χρήση της πυρηνικής ενέργειας για ειρηνικούς σκοπούς, επιβεβαιώνοντας το αμοιβαίο ενδιαφέρον για την έναρξη της προετοιμασίας των επίσημων διαπραγματεύσεων. Η συνάντηση υψηλού επιπέδου, που πραγματοποιήθηκε το Νοέμβριο 2000, κατέληξε σε συμφωνία για την από κοινού προετοιμασία από αμφότερα τα μέρη διαπραγματεύσεων για τη σύναψη συμφωνίας συνεργασίας και αμοιβαίας συνδρομής σε τελωνειακά ζητήματα. Τον Μάρτιο 2001, πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες συνάντηση της ομάδας εργασίας για την ενέργεια. Η Επιτροπή πρότεινε τη διεύρυνση του διαλόγου για το περιβάλλον, ώστε να συμπεριλάβει θέματα πολιτικής.

Σημεία δράσης

ΠΟΕ, συναλλαγές και επενδύσεις

* Περάτωση της προσχώρησης της Κίνας στον ΠΟΕ το ταχύτερο δυνατόν.

* Στενή παρακολούθηση της εκτέλεσης των δεσμεύσεων της Κίνας έναντι του ΠΟΕ. Σε μια πρώτη φάση, να παρακινηθεί η Κίνα να ευθυγραμμίσει τη νομοθεσία της, τις ρυθμίσεις και τις διοικητικές δομές, τις μεθόδους και τις διαδικασίες εργασίας με τις απαιτήσεις που ΠΟΕ, κατά την προσχώρησή της.

* Μετά την προσχώρηση, συνέχιση ειδικών διαλόγων και μέσων για την παρακολούθηση της εφαρμογής των ρυθμίσεων του ΠΟΕ από τις κινεζικές αρχές.

* Συνέχιση της εκτέλεσης των τρεχόντων σχεδίων συνεργασίας, που συνδέονται με τον ΠΟΕ, ύψους 22 εκατ. EUR: πρώτο στάδιο στήριξη του ΠΟΕ, μεταρρύθμιση και αναδιάρθρωση στον τομέα των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, προετοιμασία και συγκέντρωση στατιστικών στοιχείων, διαφάνεια των δημοσίων συμβάσεων και ανάπτυξη αποτελεσματικού συστήματος προστασίας των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας.

* Με την προσχώρηση της Κίνας, η ΕΕ είναι έτοιμη να καταβάλει επιπρόσθετες προσπάθειες για να βοηθήσει την Κίνα να εκπληρώσει τις δεσμεύσεις της έναντι του ΠΟΕ, συνεχίζοντας την υπάρχουσα δέσμη σχεδίων.

* Η ΕΕ και η Κίνα θα πρέπει να επιδιώξουν να συνεργαστούν στενά για την ανάπτυξη και την ελευθέρωση των διεθνών συναλλαγών, ιδίως στην περίπτωση που ξεκινήσει νέος γύρος διαπραγματεύσεων κατά την υπουργική σύνοδο του ΠΟΕ στο Κατάρ.

* Συνέχιση της συνεργασίας και της στήριξης στο εμπορικό επιμελητήριο της ΕΕ στην Κίνα, το οποίο ιδρύθηκε πρόσφατα, τα 200 μέλη του οποίου αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα μέσα παρακολούθησης της συμμόρφωσης προς τις απαιτήσεις του ΠΟΕ.

* Στήριξη της πρωτοβουλίας των κοινοτικών και κινεζικών επιχειρήσεων για επιχειρηματικό διάλογο ΕΕ-Κίνας. Ο εν λόγω διάλογος, μετά από δύο αρχικές συνόδους το 1998 και 2000, προς το παρόν επανεξετάζεται για να προσδιοριστεί ο ρόλος του, ενόψει της επερχόμενης προσχώρησης της Κίνας στον ΠΟΕ.

Οικονομική και κοινωνική μεταρρύθμιση

* Συνέχιση της ενθάρρυνσης της υπό εξέλιξη διαδικασίας μεταρρύθμισης μέσω επαφών, διαλόγου σε όλα τα επίπεδα, και συνεργασίας.

* Προσδιορισμός των καλύτερων μέσων για να μπορέσει η Κίνα να αναπτύξει ένα αποτελεσματικό δίκτυο κοινωνικής ασφάλισης μέσω των κατάλληλων δραστηριοτήτων συνεργασίας.

* Προώθηση διαλόγου επί της πολιτικής, μεταξύ ΕΕ-Κίνας, σχετικά με την εκπαίδευση και την ανάπτυξη των ανθρώπινων πόρων. Ανάπτυξη και εφαρμογή προγραμμάτων για την ανάπτυξη των ανθρώπινων πόρων που στοχεύουν συγκεκριμένες ομάδες στο πλαίσιο της μεταρρυθμιστικής διαδικασίας της Κίνας, όπως ακαδημαϊκούς σε επιχειρήσεις, νομικά, πολιτική, οικονομικά, επιστήμη και τεχνολογία, δημοσίους υπαλλήλους, νέους επαγγελματίες, ανώτερους επαγγελματίες και νομοθέτες, κύριους διαμορφωτές της κοινής γνώμης στα μέσα ενημέρωσης κ.λπ., μέσω της συνέχισης και της επέκτασης δραστηριοτήτων, όπως το πρόγραμμα νεαρών στελεχών διαχείρισης επιχειρήσεων ΕΕ-Κίνας και το σχέδιο για την ανωτάτη εκπαίδευση.

* Καθιέρωση ανταλλαγής εμπειριών μεταξύ των αρχών αμφοτέρων των πλευρών, που είναι αρμόδιες για την περιφερειακή πολιτική, με στόχο να ενθαρρυνθεί η καθιέρωση πολιτικής για τον περιορισμό των περιφερειακών διαφορών στην Κίνα.

Νέοι τομεακοί διάλογοι

* Συνέχιση συγκεκριμένων πρωτοβουλιών για την καθιέρωση διαλόγων με την Κίνα σχετικά με την πολιτική και της ρυθμίσεις για τις επιχειρήσεις, τα βιομηχανικά πρότυπα και την πιστοποίηση, τις αγορές κινητών αξιών και την πολιτική ανταγωνισμού.

Τηλεπικοινωνίες/κοινωνία των πληροφοριών

* Μετατροπή του υπάρχοντος διαλόγου για τις τηλεπικοινωνίες σε ένα ευρύτερο και βαθύτερο πλαίσιο για έναν διαρκή και τακτικό διάλογο σχετικά με την κοινωνία των πληροφοριών, ο οποίος καλύπτει, εκτός από την έρευνα και τη συνεργασία, το κανονιστικό πλαίσιο για ολόκληρο τον τομέα, καθώς και για νέους τομείς.

* Εγκαινίαση βιομηχανικού διαλόγου για τα πρότυπα.

* Διοργάνωση ενός φόρουμ συνεργασίας ΕΕ-Κίνας για την κοινωνία των πληροφοριών, τον Απρίλιο 2002, το οποίο θα περιλαμβάνει έκθεση για την ευρωπαϊκή τεχνογνωσία στην τεχνολογία και τις υπηρεσίες που συνδέονται με την κοινωνία των πληροφοριών, διάσκεψη μεταξύ ΕΕ και Κίνας για τις προκλήσεις της κοινωνίας των πληροφοριών και σειρά επιχειρηματικών συναντήσεων, καθώς και άλλες εκδηλώσεις, εφόσον χρειάζεται.

Μεταφορές

* Διοργάνωση ενημερωτικού σεμιναρίου για το πρόγραμμα GALILEO για την παγκόσμια δορυφορική ναυσιπλοΐα, τον εντοπισμό στίγματος και τον χρονοπρογραμματισμό κατά τη διάρκεια του 2001 και διερεύνηση δυνατοτήτων συνεργασίας στο χώρο αυτό.

* Έναρξη διερευνητικών συνομιλιών με τους Κινέζους τον Μάιο 2001, για την έναρξη διαπραγματεύσεων σχετικά με διμερή ναυτιλιακή συμφωνία, σύμφωνα με την εντολή του Συμβουλίου το 1998, για τη βελτίωση των κανονιστικών όρων υπό τους οποίους εκτελούνται οι ενέργειες θαλάσσιων μεταφορών προς και από την Κίνα και προς και από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Στόχος είναι η θέσπιση διατάξεων σχετικά με την ελευθερία παροχής υπηρεσιών διεθνών ναυτιλιακών μεταφορών και η ελευθερία πρόσβασης στην αγορά, η εθνική μεταχείριση των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων που εγκαθίστανται στην Κίνα, το απεριόριστο των εμβασμάτων και επενδύσεων και η προώθηση της ναυτιλιακής συνεργασίας.

Τελωνειακή συνεργασία

* Συνέχιση των προκαταρκτικών συνομιλιών με την κινεζική πλευρά και έναρξη διαπραγματεύσεων για τη σύναψη συμφωνίας συνεργασίας και αμοιβαίας συνδρομής σε τελωνειακά θέματα.

Περιβάλλον

* Επανεξέταση των εργασιών για το περιβάλλον της διμερούς ομάδας εργασίας για το περιβάλλον και δρομολόγηση ουσιαστικού και χωριστού διαλόγου επί της πολιτικής για περιβαλλοντικά ζητήματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος με την κρατική διοίκηση προστασίας του περιβάλλοντος (ΚΔΠΠ) σε ό,τι αφορά τους εθνικούς και διεθνείς τομείς, με στόχο την ανταλλαγή πληροφοριών για την προώθηση της ανάπτυξης και της εφαρμογής εθνικής πολιτικής, τη διερεύνηση του βαθμού στον οποίο η ΕΕ μπορεί να βοηθήσει την Κίνα για την ενσωμάτωση περιβαλλοντικών πτυχών σε άλλους τομείς πολιτικής, και τη δημιουργία αποδοτικών εταιρικών σχέσεων για την προώθηση κοινών συμφερόντων στο πλαίσιο πολυμερών συμφωνιών για το περιβάλλον, εφόσον είναι δυνατόν.

* Παροχή στήριξης στην Κίνα για να αναπτύξει κατάλληλες πολιτικές και στρατηγικές, όσον αφορά την αειφόρο διαχείριση των δασών, την αειφόρο χρήση της γης, το χωροταξικό σχεδιασμό και διαχείριση, τη διαχείριση των υδάτινων πόρων, τη βιώσιμη παραγωγή και εμπορία ενέργειας, την ατμοσφαιρική ρύπανση, καθώς και μέτρα για την καταπολέμηση των κλιματικών μεταβολών.

* Ανάπτυξη σχεδίων συνεργασίας, τα οποία εστιάζονται στα εξής: καθαρότερες μέθοδοι παραγωγής, ελαχιστοποίηση και διαχείριση αποβλήτων, κατάρτιση σε ειδικότητες που αφορούν το περιβάλλον, ανάπτυξη και εφαρμογή περιβαλλοντικών προτύπων, αναβάθμιση των ικανοτήτων περιβαλλοντικής διαχείρισης, μεταφορά περιβαλλοντικής πραγματογνωμοσύνης και μεταφορά τεχνολογιών, ευαισθητοποίηση για το περιβάλλον.

Ενέργεια

* Καθιέρωση διαλόγου επί ρυθμιστικών θεμάτων και πολιτικής. Περαιτέρω ανάπτυξη καταλλήλων σχεδίων συνεργασίας, κυρίως για να ενθαρρυνθεί η μεταφορά τεχνογνωσίας, μεταξύ άλλων, σχέδιο με το οποίο παρέχεται υποστήριξη στην Κίνα για να περιορίσει τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο της παραγωγής και της κατανάλωσης ενέργειας.

* Διοργάνωση της 4ης διάσκεψης ΕΕ-Κίνας για την ενεργειακή συνεργασία στο Πεκίνο, στις 18 Ιουνίου 2001, καθώς και άλλων σχετικών εκδηλώσεων, εφόσον χρειάζεται.

* Ανάπτυξη συνεργασίας για τη χρήση της πυρηνικής ενέργειας για ειρηνικούς σκοπούς, και με τον τρόπο αυτό προώθηση της μη διάδοσης των πυρηνικών όπλων παγκοσμίως. Κατάρτιση οδηγιών διαπραγμάτευσης για τη σύναψη συμφωνίας συνεργασίας σε πυρηνικά θέματα. Αναμένεται ότι οι διαπραγματεύσεις θα αρχίσουν στα τέλη του 2001 αρχές 2002.

Επιστήμη και τεχνολογία

* Ανάληψη των αναγκαίων ενεργειών την αποτελεσματικότερη εκτέλεση της συμφωνίας επιστήμης και τεχνολογίας, η οποία ισχύει από το Δεκέμβριο 1999, καθώς και για τη μεγαλύτερη συμμετοχή επιστημόνων στα προγράμματα έρευνας και ανάπτυξης της άλλης πλευράς. Στο πλαίσιο αυτό, εφαρμόστηκε νέο σύστημα υποτροφιών, δυνάμει του 5ου προγράμματος πλαισίου, το οποίο παρέχει τη δυνατότητα σε επιστήμονες από τις αναπτυσσόμενες χώρες, περιλαμβανομένης και της Κίνας, να συμμετέχουν πιο ενεργά σε επιλεγμένα έργα. η Επιτροπή προτείνει την επέκταση αυτού του συστήματος σε μεγάλο βαθμό με το νέο πρόγραμμα πλαίσιο της ΕΕ.

* Αναζήτηση τρόπων για μεγαλύτερη κινεζική συμμετοχή σε έργα τα οποία εγκρίνονται δυνάμει των προγραμμάτων επιστήμης και τεχνολογίας της ΕΕ, με στόχο την προώθηση της συνεργασίας Κίνας-Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα της επιστήμης και της τεχνολογίας. Η παροχή πληροφοριών και βοήθειας με εφαρμογές, μεταξύ άλλων, με την ίδρυση, κατά τη διάρκεια του 2001, κοινής υπηρεσίας ΕΕ-Κίνας για την προώθηση της συνεργασίας στον τομέα της έρευνας, θα είναι κρίσιμη στο πλαίσιο αυτό. Ενθάρρυνση βαθύτερης συνεργασίας μεταξύ κινέζων και ευρωπαίων ερευνητών στο πλαίσιο της ευρωασιατικής συνάντησης (ΑSEM).

* Διοργάνωση διάσκεψης ΕΕ-Κίνας για την επιστήμη και την τεχνολογία, το 2002.

* Εκτίμηση της πιθανής συμβολής στη διοργάνωση διεθνούς διάσκεψης για τη γεωργική έρευνα και ανάπτυξη, το 2001/αρχές 2002, λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία που έχει η ανάπτυξη του γεωργικού τομέα για την οικονομία και κοινωνική σταθερότητα στην Κίνα.

Στατιστικά στοιχεία

* Να ενθαρρυνθεί η συμμετοχή των κινεζικών στατιστικών αρχών σε διάλογο για την περαιτέρω ανάπτυξη της στατιστικής συνεργασίας. Ιδιαίτερα, ο διάλογος αυτός έχει στόχο την ενίσχυση του κινεζικού εθνικού στατιστικού συστήματος και της ικανότητάς του να παρέχει αξιόπιστα, ακριβή και έγκαιρα στοιχεία στο νέο οικονομικό και κοινωνικό χώρο, οι οποίοι αναπτύσσονται ταχέως.

5.4. Στόχος 4: Καλύτερη χρήση των υφιστάμενων ευρωπαϊκών πόρων

Το πλαίσιο

Στόχος του προγράμματος συνεργασίας της ΕΕ είναι να υποστηρίξει τους κύριους σφαιρικούς στόχους της Ένωσης, που αφορούν τις σχέσεις της με την Κίνα. Τομείς προτεραιότητας είναι οι εξής: στήριξη στην οικονομική και κοινωνική μεταρρύθμιση, προώθηση της αειφόρου ανάπτυξης και της προστασίας του περιβάλλοντος, της χρηστής διακυβέρνησης και του κράτους δικαίου. Η ανάπτυξη των ανθρώπινων πόρων χρησιμοποιείται ως κύριο μέσο για την επίτευξη των σφαιρικών στόχων της πολιτικής συνεργασίας της ΕΕ. Παράλληλα, οι δραστηριότητες συνεργασίας ενσωματώνουν τους γενικούς στόχους αναπτυξιακής συνεργασίας της ΕΕ, συμπεριλαμβάνοντας τη μείωση της φτώχειας, την περιφερειακή και κοινωνική συνοχή στην Κίνα, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τα ζητήματα των δύο φύλων. Ο προϋπολογισμός του προγράμματος συνεργασίας ΕΕ-Κίνας για το 2001-2005 ανέρχεται περίπου σε 250 εκατ. EUR.

Η πείρα έχει αποδείξει ότι χρειάζεται σαφώς να βελτιωθεί η εκτέλεση των σχεδίων. Πρώτα βήματα προς την κατεύθυνση αυτή συνιστούν η συγκέντρωση σε λιγότερα και μεγαλύτερα σχέδια, η μεγαλύτερη ευελιξία και η δημιουργία της διευκόλυνσης σχεδίων μικρής κλίμακας για την ταχύτερη και αποτελεσματικότερη διαχείριση των σχεδίων αυτών. Η σύσταση της υπηρεσίας συνεργασίας EUROPAID και η προγραμματιζόμενη ανάθεση της διαχείρισης του κύκλου του έργου στην αντιπροσωπεία στο Πεκίνο, συνιστούν σημαντικές μεταρρυθμίσεις στις οποίες προβαίνει η Επιτροπή για την καλύτερη παράδοση των έργων και το συντονισμό των χορηγών και για την καλύτερη χρήση των πόρων της, συγκεντρώνοντας τις προσπάθειες στο επίπεδο πολιτικής.

Πρόσφατες εξελίξεις στις σχέσεις ΕΕ-Κίνας

Στην ετήσια συνάντηση της μεικτής επιτροπής ΕΕ-Κίνας, που πραγματοποιήθηκε το 2000, συμφωνήθηκε ότι, μεταξύ των προτεραιοτήτων συνεργασίας για το προσεχές μέλλον (2001-2003) περιλαμβάνεται η βοήθεια για την υποστήριξη της προσχώρησης στον ΠΟΕ, η καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης και της παράνομης εμπορίας ανθρώπων, η μεταρρύθμιση του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης, οι τηλεπικοινωνίες/κοινωνία των πληροφοριών, το περιβάλλον, η ενέργεια και η ανάπτυξη των ανθρώπινων πόρων. Επίσης, συμφωνήθηκε ότι οι δυτικές επαρχίες της Κίνας θα πρέπει να επωφεληθούν περισσότερο της κοινοτικής βοήθειας και ότι η Κίνα θα πρέπει να συμμετέχει περισσότερο στο μελλοντικό σχεδιασμό και προγραμματισμό.

Τον Ιανουάριο του 2001, η ευθύνη για τη διαχείριση των υφισταμένων έργων συνεργασίας καθώς και των έργων για τα οποία αναλήφθηκαν δεσμεύσεις το 2001, μεταβιβάστηκε από τη ΓΔ Εξωτερικών Σχέσεων, στην υπηρεσία συνεργασίας EUROPAID. Με τη μεταρρύθμιση αυτή, καθώς και με την ανάθεση της διαχείρισης των έργων στις αντιπροσωπείες, μεταξύ άλλων, στο Πεκίνο, και με την παράλληλη ενίσχυση του προσωπικού των αντιπροσωπειών, επιδιώκεται να διασφαλιστεί ένας καλύτερος συντονισμός με τα προγράμματα συνεργασίας άλλων χορηγών καθώς και να βελτιωθεί και να επιταχυνθεί η παράδοση των έργων ΕΕ-Κίνας.

Επί του παρόντος, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συντάσσει το έγγραφο εθνικής στρατηγικής (ΕΕΣ). Σ'αυτό καθορίζονται οι σφαιρικοί στόχοι και το πλαίσιο καθώς και οι κύριοι τομείς παρέμβασης και οι μηχανισμοί συνεργασίας με τη δικαιούχο χώρα και άλλους χορηγούς. Έτσι, θα υπάρχει ένα σαφές έγγραφο αναφοράς και μια σαφής αποστολή σε ό,τι αφορά τη συνεργασία ΕΕ-Κίνας για την παροχή βοήθειας για τα επόμενα έτη. Με το ΕΕΣ δίδεται η κατεύθυνση και τονίζεται η διαφάνεια της κοινοτικής βοήθειας στην Κίνα.

Σημεία δράσης

* Ολοκλήρωση του ΕΕΣ, εξασφαλίζοντας στενή σύνδεση μεταξύ των προγραμμάτων συνεργασίας που χρηματοδοτεί η ΕΕ και των ευρύτερων πολιτικών της ΕΕ για την Κίνα, ιδιαίτερα την αναπτυξιακή πολιτική, όπως παρουσιάστηκε από την Επιτροπή τον Μάιο του 2000, την εμπορική πολιτική, την καταπολέμηση των παγκόσμιων προκλήσεων και την πολιτική για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

* Με βάση το ΕΕΣ, ανάπτυξη των δραστηριοτήτων συνεργασίας σε τρία κυρίως θέματα :

- στήριξη της διαδικασίας οικονομικής και κοινωνικής μεταρρύθμισης, ιδίως με τη θεσμική ενίσχυση και τη δημιουργία ικανότητας, την ανάπτυξη των ανθρώπινων πόρων, την προώθηση υγιούς επιχειρηματικού ρυθμιστικού πλαισίου και τη μεταφορά τεχνογνωσίας και τεχνολογίας.

- προώθηση αειφόρου ανάπτυξης με στόχο τη βέλτιστη ισορροπία μεταξύ περιβαλλοντικής προστασίας, κοινωνικής ανάπτυξης και οικονομικής μεγέθυνσης.

- Ενθάρρυνση των πρωτοβουλιών για τη χρηστή διακυβέρνηση και προώθηση του κράτους δικαίου.

* Ενίσχυση του συντονισμού με τις κινεζικές αρχές.

* Ενίσχυση του συντονισμού και διερεύνηση δυνατοτήτων για συγκεκριμένη συνεργασία με άλλους χορηγούς σε ό,τι αφορά τα έργα, ιδίως με τα κράτη μέλη της ΕΕ, τα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και τα ειδικευμένα όργανα των Ηνωμένων Εθνών.

* Συνέχιση της εστίασης σε μεγάλα αλλά ευέλικτα έργα, σε τομείς όπου η ΕΕ διαθέτει συγκριτικό πλεονέκτημα ως χορηγός, με τρόπο ώστε να στοχοθετείται και να λαμβάνεται υπόψη η ταχεία ανάπτυξη και οι μεταβαλλόμενες προτεραιότητες της Κίνας.

* Βελτίωση της ευελιξίας του σχεδιασμού των έργων, ώστε να είναι δυνατές οι ετήσιες προσαρμογές των δραστηριοτήτων που αναλαμβάνονται και των προβλεπόμενων προϋπολογισμών, για να επιτυγχάνονται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο οι γενικοί στόχοι των έργων.

* Εφαρμογή της αποσυγκέντρωσης της διαχείρισης του κύκλου του έργου στην αντιπροσωπεία του Πεκίνου, σύμφωνα με τον προγραμματισμό.

5.5. Στόχος 5: Προώθηση της προβολής της ΕΕ στην Κίνα

Το πλαίσιο

Η βελτίωση της προβολής της ΕΕ στην Κίνα εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική πρόκληση, λόγω του μεγέθους της χώρας και της ανάγκης να φθάσει σε όλα τα άτομα σε περιφερειακό, δημοτικό και τοπικό επίπεδο, επειδή η Κίνα εξακολουθεί να αποκεντρώνει εξουσίες στον οικονομικό και κοινωνικό τομέα, από το κέντρο στο Πεκίνο προς την περιφέρεια. Εξακολουθούν να είναι περιορισμένοι οι πόροι που διατίθενται για δραστηριότητες προώθησης της προβολής της ΕΕ, ωστόσο, με τη συνετή χρήση της σύγχρονης τεχνολογίας, το κοινό που στοχεύει μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερο σε σχέση με το παρελθόν. Πριν από 5 χρόνια, πολύ λίγοι Κινέζοι διέθεταν τηλεφωνική σύνδεση και δεν είχαν απευθείας πρόσβαση στη σύνδεση με άλλες χώρες. Το 2001, αναμένεται ότι ο αριθμός χρηστών του Internet θα ανέλθει σε 40 εκατ. και, μέχρι το 2005, σε 300 εκατ. (σε σύγκριση με τα εκτιμώμενα 200 εκατ. στις ΗΠΑ).

Η διευρυνόμενη σχέση ΕΕ-Κίνας απαιτεί καλύτερη αμοιβαία κατανόηση. Επειδή το αμοιβαίο άνοιγμα αυξάνει συνεχώς καθώς και τα κοινά συμφέροντα, απαιτούνται μεγαλύτερες ανταλλαγές πληροφοριών. Επιπλέον, επειδή η Κίνα εξακολουθεί να ανοίγεται προς τον έξω κόσμο και η ΕΕ διευρύνει τα σύνορά της, αυξάνεται η ανάγκη ύπαρξης καλύτερων και ταχύτερων τρόπων διάδοσης των πληροφοριών. Η ΕΕ θα χρειαστεί μια δραστήρια πολιτική πληροφόρησης, κάνοντας ορθή χρήση των νέων τεχνολογιών, πέρα από τις παραδοσιακές επαφές μεταξύ ατόμων και τις δραστηριότητες συνεργασίας, για να διατηρήσει την εικόνα της στους διάφορους κύκλους συμφερόντων.

Οι εκτενείς δραστηριότητες της ΕΕ στην Κίνα παραμένουν σχεδόν απαρατήρητες στην Ευρώπη, παρά το γεγονός ότι αυξάνεται ο αριθμός των μεικτών ερευνητικών και εμπορικών οργανώσεων Ευρώπης-Κίνας, οι οποίες δημιουργούνται στις Βρυξέλλες και αλλού με στόχο να επωφεληθούν του αυξανόμενου ενδιαφέροντος για την Κίνα. Θα είναι σημαντικό για τη σχέση ΕΕ-Κίνας, να μεταδίδονται εντός της Ευρώπης, καθώς και στην Κίνα, τα σωστά μηνύματα σχετικά με τις δραστηριότητες της ΕΕ στην Κίνα, ιδίως ενόψει της προσεχούς διεύρυνσης της ΕΕ.

Πρόσφατες εξελίξεις στις σχέσεις ΕΕ-Κίνας

* Τους τελευταίους εννέα μήνες, οι δικτυακοί τόποι της Επιτροπής για τις εξωτερικές υποθέσεις έχουν βελτιωθεί και ο αριθμός των διαθέσιμων εγγράφων αυξήθηκε από 4000 σε περίπου 9000. Κατά την ίδια περίοδο, η μηνιαία αύξηση πέρασε από 700.000 σε 1,8 εκατ.. Έτσι, διαπιστώνεται ότι οι δικτυακοί τόποι συνιστούν αποτελεσματική μέθοδο για τη διάδοση και την προώθηση των πολιτικών και των προγραμμάτων της ΕΕ.

* Το πρόγραμμα επισκεπτών της ΕΕ απεδείχθη αξιοσημείωτος τρόπος για τη βελτίωση των επαφών μεταξύ ατόμων και για τις ανταλλαγές επισκεπτών, στα πλαίσια του οποίου σημαντικοί κινέζοι αξιωματούχοι επιλέγονται προσεκτικά και επισκέπτονται την Επιτροπή και τα κράτη μέλη, ώστε να ενημερωθούν περισσότερο σχετικά με τις πολιτικές και τα προγράμματα της ΕΕ, σε διάφορους τομείς.

* Το 2000, 20 οικονομικοί εκδότες και ανταποκριτές από την Κίνα, το Χονγκ Κονγκ και το Μακάο συμμετείχαν σε ένα εβδομαδιαίο σεμινάριο στις Βρυξέλλες. Το σεμινάριο το οποίο αφορούσε κυρίως το ευρώ, παρείχε εξηγήσεις στους δημοσιογράφους αυτούς, που έχουν μεγάλη επιρροή, σχετικά με τους ρόλους και τη λειτουργία των οργάνων της ΕΕ. Ως εκ τούτου, οι δημοσιογράφοι δημοσίευσαν στις εφημερίδες τους πολυάριθμα άρθρα για την ΕΕ.

Σημεία δράσης

* Βελτίωση της γνώσης και της συνειδητοποίησης σε ό,τι αφορά την Ευρωπαϊκή Ένωση στην Κίνα μέσω της παροχής συστηματικής και ενημερωμένης πληροφόρησης για τις πολιτικές και τις δραστηριότητες της ΕΕ, και της διάδοσης νέου επίκαιρου ενημερωτικού υλικού για την ΕΕ, με στόχο τα μέσα ενημέρωσης, τους διαμορφωτές της κοινής γνώμης και τους κύριους αρμόδιους λήψεως αποφάσεων στην Κίνα, καθώς και τα σχολεία, τα κολέγια και τα πανεπιστήμια.

* Πλήρης ενημέρωση των δικτυακών τόπων της Επιτροπής, καθώς και του δικτυακού τόπου της αντιπροσωπείας του Πεκίνου, διασφάλιση ότι η πρόσβαση και τα συστήματα πλοήγησης είναι όσο το δυνατόν περισσότερο εναρμονισμένα και εύχρηστα, αύξηση του αριθμού των συνδέσεων με συναφείς τόπους.

* Συνέχισης της δημιουργικής χρήσης του προγράμματος επισκεπτών της ΕΕ, με στόχο να μεταβούν σημαντικοί φορείς λήψεως αποφάσεων στις Βρυξέλλες και τα κράτη μέλη για να ενημερωθούν σχετικά με την ΕΕ και τα επιμέρους κράτη μέλη.

* Ενθάρρυνση και υποστήριξη των αποφοίτων των προγραμμάτων συνεργασίας της ΕΕ, όπως το ακαδημαϊκό δίκτυο ΕΕ-Κίνας, το πρόγραμμα ΕΕ-Κίνας για τα νεαρά στελέχη διαχείρισης επιχειρήσεων και το έργο υποτροφίες 2000 ΕΕ-Κίνας, για τη δημιουργία ενώσεων και δικτύων αποφοίτων στην Κίνα, στην Ασία και στην Ευρώπη.

* Καλύτερη συνειδητοποίηση στην Ευρώπη της συνεργασίας της ΕΕ με την Κίνα, παραδείγματος χάρη, στους ευρωπαϊκούς επιχειρηματικούς και ακαδημαϊκούς κύκλους, προς υποστήριξη της δραστηριότητας που παρατηρείται στην Κίνα μέσω διαφόρων προγραμμάτων συνεργασίας (π.χ. πρόγραμμα νεαρών στελεχών διαχείρισης επιχειρήσεων).

* Ενθάρρυνση του ευρύτερου συντονισμού και της συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών και της αντιπροσωπείας της Επιτροπής στο Πεκίνο κατά τη διοργάνωση μεμονωμένων ή κοινών πολιτιστικών εκδηλώσεων.

* Εξασφάλιση της συμμετοχής σε σεμινάρια, εργαστήρια, συναντήσεις, πανεπιστημιακές δραστηριότητες, παρουσιάσεις ΜΚΟ, κ.λπ., για την ευρύτερη ενημέρωση των συμμετεχόντων σχετικά με τις πολιτικές και τις δράσεις ΕΕ-Κίνας.

6. συμπερασμα

Οι σχέσεις με την Κίνα θα αποτελούν σημαντική ευκαιρία και πρόκληση για την ΕΕ, τα επόμενα έτη. Εξακολουθούν να ισχύουν οι μακροπρόθεσμοι στόχοι, όπως καθορίστηκαν το 1998. Η παρούσα ανακοίνωση υποδεικνύει τρόπους για να καταστεί αποτελεσματικότερη η πολιτική της ΕΕ, προσδιορίζοντας βραχυπρόθεσμους και μεσοπρόθεσμους στόχους και σημεία δράσης, που αποσκοπούν στο να τονίσουν τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ της ΕΕ και της Κίνας λαμβάνοντας υπόψη τους μακροπρόθεσμους στόχους της Ένωσης όσον αφορά τις σχέσεις της με την Κίνα.

Τελικά, μια επιτυχής σχέση βασίζεται σε δύο εταίρους οι οποίοι εμπνέονται από πνεύμα συνεργασίας και αναλαμβάνουν δεσμεύσεις. Συνεπώς, για τη δημιουργία μιας πλήρους εταιρικής σχέσης ΕΕ-Κίνας απαιτείται η δέσμευση και η ανάληψη υποχρεώσεων εκ μέρους και των δύο πλευρών. Μέχρι σήμερα έχει επιτευχθεί σημαντική πρόοδος, η οποία ωστόσο πρέπει να συνεχιστεί για την ανάπτυξη όλου του δυναμικού της σχέσης.

Η πρόκληση για την ΕΕ συνίσταται στην πλήρη και συνεκτική δέσμευση της Κίνας σχετικά με όλα τα βασικά ζητήματα που προσδιορίστηκαν το 1998 και αναπτύσσονται στην παρούσα ανακοίνωση, ιδίως την πολιτική και οικονομική ένταξη της Κίνας στη διεθνή κοινότητα και το άνοιγμα της Κίνας, με πλήρη σεβασμό των διεθνώς αναγνωρισμένων προτύπων που αφορούν τα ανθρώπινα δικαιώματα και του κράτους δικαίου.

Η πλήρης εταιρική σχέση μεταξύ της ΕΕ και της Κίνας, σε διμερές καθώς και σε παγκόσμιο επίπεδο, θα εξυπηρετήσει τα συμφέροντα αμφοτέρων των πλευρών, πολιτικά και οικονομικά, και θα συμβάλει στη βελτίωση της ζωής των πολιτών στην Ευρώπη και την Κίνα.

Η ΕΕ έχει την ευκαιρία να προωθήσει τα βασικά της συμφέροντα δεσμεύοντας την Κίνα, ως ανερχόμενη δύναμη, να παράσχει τη συμβολή της στις διεθνείς υποθέσεις, αναζητώντας εποικοδομητικές λύσεις σε σημαντικά παγκόσμια προβλήματα, συμβάλλοντας στη βελτίωση της κατάστασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κίνα και υποστηρίζοντας αμοιβαία εμπορικά συμφέροντα.