Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για τη θέσπιση ειδικού προγράμματος έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης στον τομέα «Εδραίωση του διεθνούς ρόλου της κοινοτικής έρευνας» (1998-2002) (98/C 260/05) (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) COM(98) 305 τελικό - 98/0181(CNS)

(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 10 Ιουνίου 1998)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 130 Θ παράγραφος 4,

την πρόταση της Επιτροπής,

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής,

Εκτιμώντας:

ότι, με την απόφαση αριθ. . . ./98/ΕΚ (1), το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενέκριναν το πέμπτο πρόγραμμα-πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (καλούμενο στο εξής «πέμπτο πρόγραμμα-πλαίσιο») για τις δράσεις έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης (καλούμενες στο εξής «δράσεις ΕΤΑ») για την περίοδο 1998-2002, στο οποίο καθορίζονται, μεταξύ άλλων, οι δραστηριότητες που θα πρέπει να αναληφθούν στον πλαίσιο του διεθνούς ρόλου της κοινοτικής έρευνας 7

ότι το άρθρο 130 Θ παράγραφος 3 της συνθήκης ορίζει ότι το πρόγραμμα, πλαίσιο τίθεται σε εφαρμογή μέσω ειδικών προγραμμάτων εκπονούμενων στο πλαίσιο κάθε δράσης, ότι σε κάθε ειδικό πρόγραμμα διευκρινίζονται οι λεπτομέρειες της υλοποίησής του, καθορίζεται η διάρκειά του και προβλέπονται τα μέσα που κρίνονται απαραίτητα 7

ότι, σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 2 της απόφασης αριθ. 1110/94/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Απριλίου 1994, σχετικά με το τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο δράσεων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στον τομέα της έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης (1994-1998) (2) και σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 2 των αποφάσεων του Συμβουλίου σχετικά με τα ειδικά προγράμματα για την εφαρμογή του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου, η Επιτροπή ανέθεσε εξωτερική αξιολόγηση, την οποία διαβίβασε με τα συμπεράσματα και τις παρατηρήσεις της στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών 7

ότι ζητήθηκε η γνώμη της επιτροπής επιστημονικής και τεχνικής έρευνας σχετικά με το τεχνολογικό και επιστημονικό περιεχόμενο των ειδικών προγραμμάτων, το οποίο περιγράφεται στο έγγραφο εργασίας που ενέκρινε η Επιτροπή στις 5 Νοεμβρίου 1997 (3) 7

ότι, σύμφωνα με το άρθρο 130 Ι της συνθήκης, η απόφαση 98/. . ./ΕΚ του Συμβουλίου, της . . ., σχετικά με τους κανόνες συμμετοχής των επιχειρήσεων, των κέντρων ερευνών και των πανεπιστημίων καθώς και τους κανόνες διάδοσης των αποτελεσμάτων της έρευνας (4) (καλούμενοι στο εξής «κανόνες συμμετοχής και διάδοσης») ισχύει για το παρόν πρόγραμμα-πλαίσιο και επιτρέπει τη συμμετοχή του Κοινού Κέντρου Ερευνών στις έμμεσες δράσεις που καλύπτονται από το παρόν πρόγραμμα 7

ότι, κατά την εφαρμογή του παρόντος προγράμματος, εκτός από τη συνεργασία που καλύπτει η συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Χώρο ή κάποια συμφωνία σύνδεσης, ενδέχεται να κριθεί σκόπιμη η ανάπτυξη δραστηριοτήτων διεθνούς συνεργασίας με τρίτες χώρες ή διεθνείς οργανισμούς βάσει του άρθρου 130 Μ της συνθήκης 7

ότι η εφαρμογή του παρόντος προγράμματος συνεπάγεται επίσης δραστηριότητες και μηχανισμούς με στόχο την τόνωση, τη διάδοση και την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της ΕΤΑ, ιδίως όσον αφορά τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, καθώς και δραστηριότητες τόνωσης της κινητικότητας και της κατάρτισης των ερευνητών 7

ότι, σύμφωνα με τους στόχους του πρώτου σχεδίου δράσης για την καινοτομία, οι ερευνητικές δραστηριότητες του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου πρέπει να είναι ακριβέστερα προσανατολισμένες στην καινοτομία 7

ότι κρίνεται σκόπιμο, αφενός, να εξετάζεται η πρόοδος της εκτέλεσης του παρόντος προγράμματος για την ενδεχόμενη προσαρμογή του στις επιστημονικές και τεχνολογικές εξελίξεις 7 ότι κρίνεται σκόπιμο, αφετέρου, να αξιολογηθούν σε εύθετο χρόνο από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες τα επιτεύγματα του προγράμματος,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 1 του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου, θεσπίζεται ειδικό πρόγραμμα στο θεματικό πεδίο εδραίωση του διεθνούς ρόλου της κοινοτικής έρευνας (καλούμενο στο εξής «ειδικό πρόγραμμα») για την περίοδο από [ημερομηνία έγκρισης του παρόντος προγράμματος] έως 31 Δεκεμβρίου 2002.

Άρθρο 2

1. Σύμφωνα με το παράρτημα III του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου, το ποσό που κρίνεται απαραίτητο για την εκτέλεση του ειδικού προγράμματος (καλούμενο στο εξής «ποσό») ανέρχεται σε 491 εκατομμύρια Ecu, από τα οποία το 9,50 % κατ' ανώτατο όριο για τις διοικητικές δαπάνες της Επιτροπής.

2. Από το ποσό αυτό,

- 70 εκατομμύρια Ecu αφορούν την περίοδο 1998-1999,

- 421 εκατομμύρια Ecu αφορούν την περίοδο 2000-2002.

Εφόσον συντρέχουν λόγοι, το τελευταίο ανωτέρω ποσό αναπροσαρμόζεται με τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στο άρθρο 3 παράγραφος 3 του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου.3. Η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή καθορίζει, μεριμνώντας για την τήρηση των επιστημονικών και τεχνολογικών στόχων και των προτεραιοτήτων που καθορίζονται στην παρούσα απόφαση, τις πιστώσεις για κάθε οικονομικό έτος, λαμβάνοντας υπόψη τους διαθέσιμους πόρους που έχουν εγκριθεί στο πλαίσιο των πολυετών δημοσιονομικών προοπτικών.

Άρθρο 3

1. Οι κύριοι άξονες, οι επιστημονικοί και τεχνολογικοί στόχοι του ειδικού προγράμματος καθώς και οι αντίστοιχες προτεραιότητες παρατίθενται στο παράρτημα II. Καθορίζονται σύμφωνα με τις βασικές αρχές και τις τρεις κατηγορίες κριτηρίων επιλογής που αναφέρονται στο παράρτημα I του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου.

2. Σύμφωνα με τις ως άνω αρχές και τα ως άνω κριτήρια, στην επιλογή δράσεων ΕΤΑ που θα αναληφθούν έχουν εφαρμογή τα κριτήρια επιλογής που αναφέρονται στο άρθρο 10 των κανόνων συμμετοχής διάδοσης.

Εφαρμόζεται επίσης ένα ειδικό για το παρόν πρόγραμμα κριτήριο: η συμμετοχή των οντοτήτων βιομηχανικού χαρακτήρα στις δράσεις επιμερισμένης δαπάνης θα πρέπει να είναι η ενδεδειγμένη για το είδος της εκάστοτε δραστηριότητας.

Κατά την εφαρμογή του προγράμματος, καθώς και στο πρόγραμμα εργασίας που ορίζεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1, τηρούνται όλα αυτά τα κριτήρια, μολονότι είναι δυνατόν να διαφέρει η στάθμισή τους.

3. Στο ειδικό πρόγραμμα έχουν εφαρμογή οι κανόνες συμμετοχής και διάδοσης.

4. Οι λεπτομέρειες της χρηματοδοτικής συμμετοχής της Κοινότητας στο ειδικό πρόγραμμα ορίζονται στο άρθρο 4 του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου.

5. Οι έμμεσες δράσεις ΕΤΑ του ειδικού προγράμματος ορίζονται στα παραρτήματα II και IV του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου.

Οι πρακτικές διαδικασίες εκτέλεσης για το παρόν ειδικό πρόγραμμα προσδιορίζονται στο παράρτημα III.

Άρθρο 4

Βάσει των κριτηρίων που καθορίζονται στο άρθρο 3, των επιστημονικών και τεχνολογικών στόχων καθώς και των προτεραιοτήτων που αναφέρονται στο παράρτημα II, η Επιτροπή:

α) εξετάζει την πρόοδο της εκτέλεσης του ειδικού προγράμματος και υποβάλλει, κατά περίπτωση, προτάσεις προσαρμογής, σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 1 του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου,

β) αναθέτει την εξωτερική αξιολόγηση που προβλέπεται στο άρθρο 5 παράγραφος 2 του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου, όσον αφορά στις δράσεις που υλοποιούνται τα πεδία που καλύπτει το ειδικό πρόγραμμα.

Άρθρο 5

1. Η Επιτροπή εκπονεί πρόγραμμα εργασίας προσδιορίζοντας:

α) το περιεχόμενο του παραρτήματος II 7

β) το ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα εκτέλεσης του ειδικού προγράμματος 7

γ) τις διαδικασίες συντονισμού που υποδεικνύονται στο παράρτημα III 7

δ) και, εάν παραστεί ανάγκη, τα κριτήρια επιλογής καθώς και τον τρόπο εφαρμογής τους για κάθε έμμεση δράση ΕΤΑ.

Το πρόγραμμα εργασίας ενημερώνεται κατά περίπτωση.

2. Για την υλοποίηση των έμμεσων δράσεων ΕΤΑ, η Επιτροπή κινεί, βάσει του προγράμματος εργασίας, τις διαδικασίες που αναφέρονται στους κανόνες συμμετοχής και διάδοσης, πρωτίστως μέσω προσκλήσεων υποβολής προτάσεων.

Άρθρο 6

1. Η Επιτροπή επιφορτίζεται με την εκτέλεση του παρόντος ειδικού προγράμματος.

2. Η Επιτροπή επικουρείται από την επιτροπή του προγράμματος, την οποία αποτελούν αντιπρόσωποι των κρατών μελών και της οποίας προεδρεύει ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής.

3. Ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλει στην επιτροπή του προγράμματος τα σχέδια μέτρων σχετικά με:

- την εκπόνηση και την ενημέρωση του προγράμματος εργασίας που αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1,

- την εντολή για την εξωτερική αξιολόγηση που προβλέπεται στο άρθρο 5 παράγραφος 2 του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου,

- οιαδήποτε αναπροσαρμογή της ενδεικτικής κατανομής του ποσού που παρατίθεται στο παράρτημα I.

Άρθρο 7

1. Η επιτροπή του προγράμματος διατυπώνει τη γνώμη της σχετικά με τα σχέδια μέτρων που αναφέρονται στο άρθρο 6 παράγραφος 3, εντός προθεσμίας που μπορεί να ορίσει ο πρόεδρος εφόσον το θέμα επείγει. Αποφασίζει με την πλειοψηφία που προβλέπεται στο άρθρο 148 παράγραφος 2 της συνθήκης για την έκδοση των αποφάσεων που καλείται να λάβει το Συμβούλιο βάσει πρότασης της Επιτροπής. Κατά την ψηφοφορία στην επιτροπή, οι ψήφοι των αντιπροσώπων των κρατών μελών σταθμίζονται σύμφωνα με το προαναφερόμενο άρθρο. Ο πρόεδρος δεν λαμβάνει μέρος στην ψηφοφορία.

Η Επιτροπή θεσπίζει τα σχεδιαζόμενα μέτρα εφόσον είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής.

Εάν τα σχεδιαζόμενα μέτρα δεν είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής ή ελλείψει γνώμης, η Επιτροπή υποβάλλει χωρίς καθυστέρηση στο Συμβούλιο πρόταση σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν. Το Συμβούλιο αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία.

Εάν το Συμβούλιο δεν αποφασίσει εντός προθεσμίας έξι εβδομάδων από την ημερομηνία υποβολής της πρότασης τα προτεινόμενα μέτρα θεσπίζονται από την Επιτροπή.

2. Η Επιτροπή ενημερώνει τακτικά την επιτροπή του προγράμματος σχετικά με την πορεία εκτέλεσης του ειδικού προγράμματος, και ιδίως για τα αποτελέσματα της αξιολόγησης και της επιλογής των έμμεσων δράσεων ΕΤΑ.

Άρθρο 8

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.

(1) Κοινή θέση αριθ. 31/98 που θεσπίστηκε από το Συμβούλιο στις 23 Μαρτίου 1998 (ΕΕ C 178 της 10.6.1998, σ. 49).

(2) ΕΕ L 126 της 18.5.1994, σ. 1 7 απόφαση όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την απόφαση αριθ. 2535/97/ΕΚ (ΕΕ L 347 της 18.12.1997, σ. 1).

(3) COM(97) 553 τελικό.

(4) COM(97) 587 τελικό (ΕΕ C 40 της 7.2.1998, σ. 14).

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ, ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Το οριζόντιο αυτό θέμα αποσκοπεί πρωταρχικά να προωθήσει τη διεθνή συνεργασία στον χώρο της επιστήμης και τεχνολογίας, να ενισχύσει τις δυνατότητες της Κοινότητας στον χώρο της επιστήμης και τεχνολογίας, να υποστηρίζει γενικώς την επιστημονική αριστεία σε ευρύτερο διεθνές πλαίσιο και να συμβάλει στην εφαρμογή της εξωτερικής πολιτικής της Κοινότητας, με την προοπτική κυρίως και της προσχώρησης νέων μελών.

Στρατηγικοί στόχοι και προσέγγιση του προγράμματος

- να προωθηθεί η επιστημονική και τεχνολογική συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων, φορέων και ερευνητών από τρίτες χώρες και από την Κοινότητα, συνεργασία υποσχόμενη την παραγωγή ουσιαστικού, αμοιβαίου και ισόρροπου οφέλους, με συνεκτίμηση των διαφορετικών αναγκών και συνθηκών στις διάφορες ομάδες χωρών και περιφερειών και με παράλληλη προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας 7

- να διευκόλυνθεί η πρόσβαση ερευνητικών κέντρων και επιχειρήσεων εγκατεστημένων στην Κοινότητα στην επιστημονική και τεχνολογική γνώση που είναι διαθέσιμη εκτός Κοινότητας και επωφελής για τα κοινοτικά συμφέροντα 7

- να ενισχυθεί η θέση και ο ρόλος της κοινοτικής έρευνας στο διεθνή στίβο της επιστήμης και της τεχνολογίας και να προωθηθεί η ανάπτυξη μιας ευρωπαϊκής κουλτούρας επιστήμης και τεχνολογίας 7

- να προετοιμαστεί το έδαφος για την προσχώρηση νέων κρατών μελών, π.χ. με ενθάρρυνση της πλήρους σύνδεσης αυτών με το πρόγραμμα πλαίσιο 7 να σταθεροποιηθεί το δυναμικό ΕΤΑ των ΧΚΑΕ και των νέων ανεξάρτητων κρατών (ΝΑΚ) της τέως Σοβιετικής Ένωσης, να υποστηριχθεί και να αναπτυχθεί η ευρωμεσογειακή συνεργασία και να υποστηριχθεί η αειφόρος οικονομική, κοινωνική και επιστημονική ανάπτυξη των αναπτυσσόμενων χωρών 7

- να βοηθούνται όσοι συμμετέχουν στην ευρωπαϊκή έρευνα ώστε να ενημερώνονται σχετικά με το δυναμικό, τις δραστηριότητες και τις προτεραιότητες τρίτων βιομηχανικών χωρών και χωρών αναδυόμενης οικονομίας επί θεμάτων έρευνας, ώστε η κοινοτική βιομηχανία να γίνει ανταγωνιστικότερη και να ενισχύσει την παρουσία της στις νέες αγορές.

Με το πέμπτο πρόγραμμα πλαίσιο, η διεθνής συνεργασία ΕΤΑ θα συνεχιστεί με δύο μορφές 7 πρώτον μέσω αυτού του προγράμματος διεθνούς συνεργασίας και δεύτερον μέσω των λοιπών ειδικών προγραμμάτων.

- Οι ειδικές δράσεις που προβλέπονται σ' αυτό το πρόγραμμα έχουν ως εξής:

- Να αναληφθούν δραστηριότητες στρατηγικού χαρακτήρα που να αφορούν τις υποψήφιες για προσχώρηση χώρες, άλλες ΧΚΑΕ, τα ΝΑΚ της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, τις συνεργαζόμενες μεσογειακές χώρες και τις αναπτυσσόμενες χώρες. Για να αξιοποιηθούν πλήρως οι ευκαιρίες συνεργασίας και να βελτιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το εν λόγω πρόγραμμα θα διευκολύνει επίσης τη συνεργασία με ορισμένες βιομηχανικές χώρες και χώρες αναδυόμενης οικονομίας.

- Να αυξηθούν οι ευκαιρίες κατάρτισης ερευνητών.

- Να εξασφαλιστεί ο συντονισμός με άλλα προγράμματα του προγράμματος πλαισίου, με άλλες κοινοτικές πρωτοβουλίες και πολιτικές, και κυρίως την εξωτερική πολιτική, καθώς και με πολιτικές και προγράμματα των κρατών μελών, διεθνών οργανισμών και πλαισίων συνεργασίας όπως Cost και Eureka.

- Η δεύτερη μορφή διεθνούς συνεργασίας που θα επιδιωχθεί θα είναι η συμμετοχή εταίρων που δεν θα προέρχονται από την Ένωση (χωρίς χρηματοδότηση από το πρόγραμμα διεθνούς συνεργασίας) σε έργα των άλλων προγραμμάτων, σύμφωνα με τους κανόνες συμμετοχής και διάδοσης.

1. ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Το πρόγραμμα αυτό θα χρηματοδοτήσει μόνο ειδικές δραστηριότητες ΕΤΑ που αφορούν ορισμένες τρίτες χώρες ή περιφέρειες οι οποίες δεν υπάγονται σε άλλα τμήματα του προγράμματος πλαισίου. Οι προτεραιότητες της έρευνας θα καθοριστούν κατόπιν σοβαρού διαλόγου με τις ενδιαφερόμενες περιφέρειες, με συνεκτίμηση των διαφόρων οικονομικών και κοινωνικοπολιτιστικών καταστάσεων. Η υποστήριξη θα περιστραφεί γύρω από τη συνεργασία στον χώρο της έρευνας και της τεχνολογικής ανάπτυξης μάλλον παρά στην τεχνική βοήθεια ή τη μεταφορά τεχνολογίας που μπορούν καλλίτερα να επιτευχθούν μέσω των κοινοτικών προγραμμάτων εξωτερικών σχέσεων. Κατά την εφαρμογή του προγράμματος θα ληφθούν υπόψη τα προβλήματα της βιομηχανίας, και ιδιαιτέρως των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων.

Α. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΟΡΙΣΜΕΝΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ

Α.1. Χώρες στο προενταξιακό στάδιο (1)

Αιτιολόγηση και στόχοι

Το χρονικό διάστημα που καλύπτεται από το πέμπτο πρόγραμμα πλαίσιο θα συμπέσει με την προετοιμασία της ένταξης των χωρών που είναι υποψήφιες για προσχώρηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στο πλαίσιο της Agenda 2000, στόχος του προγράμματος είναι λοιπόν να συμβάλει στην επίσπευση της αναδιάρθρωσης των επιστημονικών τους δομών, με παράλληλη περιφρούρηση των υψηλής ειδίκευσης ανθρώπινων πόρων και εδραίωση της επιστημονικής τους υποδομής. Αυτό θα επιδιωχθεί με την ενθάρρυνση των εν λόγω χωρών να συνδεθούν με τα ειδικά προγράμματα και να συμμετάσχουν σε έργα υπό όρους παρεμφερείς εκείνων που ισχύουν για τα κράτη μέλη. Με την προοπτική ενίσχυσης της στρατηγικής στο στάδιο πριν την προσχώρηση, που προτείνεται στην Agenda 2000, η σύνδεση με το πρόγραμμα πλαίσιο μπορεί να διευκολυνθεί με μια μειωμένη χρηματοδοτική συμμετοχή -σταδιακά όμως αυξανόμενη- που θα ζητείται από τις χώρες αυτές, και μέσω του Phare, στο πλαίσιο των εταιρικών σχέσεων συνεργασίας για την προσχώρηση.

Δραστηριότητες

- Θα αναληφθούν ειδικές δραστηριότητες για την προώθηση των Κέντρων αριστείας που ήδη υπάρχουν στις ΧΚΑΕ ώστε να τεθούν οι ερευνητικές τους δυνατότητες στην υπηρεσία των οικονομικών και κοινωνικών αναγκών της περιοχής τους και της Ένωσης ως συνόλου. Τα κέντρα που θα λάβουν υποστήριξη θα πρέπει να συνδυάσουν τη θεωρητική με την εφαρμοσμένη έρευνα, συμπεριλαμβανομένης της έρευνας στις φυσικές, κοινωνικές και οικονομικές επιστήμες, με πολυεπιστημονική προσέγγιση όταν αυτό είναι δυνατόν. Θα πρέπει να συνδέσουν την τοπική τεχνογνωσία με τη διεθνή αριστεία καθώς και να χρησιμεύσουν ως επιμορφωτικά κέντρα για νέους ερευνητές. Υποστήριξης θα τύχουν σχήματα απαρτιζόμενα από μέτρα όπως είναι η δημιουργία δικτύων, η οργάνωση συνεδρίων και εργαστηρίων και η υποδοχή επιστημόνων επισκεπτών. Θα καταστεί έτσι δυνατή η επί τόπου συνεργασία με επιστήμονες από τις δυτικές χώρες και η καθιέρωση προγραμμάτων και συναντήσεων μέσω των οποίων θα τονίζεται η «υπερπεριφερειακή» σημασία των κέντρων αυτών, τα οποία θα προσελκύουν έτσι ολοένα και περισσότερο το ενδιαφέρον των γειτονικών χωρών.

- Επιπλέον, θα αναπτυχθούν συνοδευτικά μέτρα για να ενισχυθεί η συμμετοχή των εν λόγω χωρών σε άλλα προγράμματα του προγράμματος πλαισίου (π.χ. διάδοση πληροφοριών σχετικά με τις ευκαιρίες που προσφέρονται από το πρόγραμμα πλαίσιο), με αξιοποίηση και των δικτύων συνεργασίας.

Α.2. ΝΑΚ και ΧΚΑΕ που δεν βρίσκονται σε προενταξιακό στάδιο

Αιτιολόγηση και στόχοι

Οι στενότερες σχέσεις μεταξύ των χωρών αυτών και της Ένωσης στον χώρο της επιστήμης και της τεχνολογίας θα συμβάλουν στη διατήρηση και τόνωση της οικονομικής τους ανάπτυξης. Αρκετές από τις χώρες αυτές έχουν καταβάλει σημαντικές προσπάθειες για να εδραιώσουν το υπάρχον επιστημονικό δυναμικό και για να δημιουργήσουν νέες διοικητικές δομές προσφορότερες για τις ανάγκες της έρευνας. Οι στόχοι της Ένωσης στο πλαίσιο της επιστημονικής συνεργασίας με τις χώρες αυτές είναι να υποστηριχθούν οι προσπάθειες για ανάπτυξη ενός πολυδύναμου επιστημονικού και τεχνολογικού συστήματος (συμπεριλαμβανομένης της βασικής επιστημονικής υποδομής) και για διατήρηση και ανάπτυξη της ερευνητικής αριστείας αυτών βάσει της υπάρχουσας τεχνογνωσίας ώστε να βοηθηθούν να επιλύσουν μερικά από τα σοβαρότερα οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν.

Δραστηριότητες

Στο πλαίσιο του προγράμματος θα αναληφθούν κοινά ερευνητικά έργα και συντονισμένες δράσεις σε πεδία που δεν καλύπτονται από τα άλλα ειδικά προγράμματα:

- Θα εντοπιστούν σε περιφερειακό επίπεδο τα διαρθρωτικά προβλήματα της μετάβασης. Μεταξύ των προβλημάτων αυτών περιλαμβάνονται κυρίως προβλήματα συνδεόμενα με το περιβάλλον και την υγεία όπως η απερήμωση, η αποκατάσταση μεσόγειων θαλάσσιων περιοχών και μεγάλων λιμνών, οι συνέπειες παλαιότερων τρόπων προσέγγισης ζητημάτων που άπτονται της παραγωγής και κατανάλωσης ενέργειας, η διαχείριση του περιβάλλοντος της Αρκτικής, η έκθεση των ανθρώπων σε περιβαλλοντικούς παράγοντες, η ρύπανση του ατμοσφαιρικού αέρα και η ποιότητα του νερού, η πρόληψη και ο έλεγχος νόσων που κάνουν εκ νέου την εμφάνισή τους, η αναδιάρθρωση του συστήματος των υπηρεσιών υγείας.

Το ερευνητικό δυναμικό των χωρών αυτών πρέπει να εδραιωθεί και να προωθηθούν οι αλληλεπιδράσεις με την ευρωπαϊκή επιστημονική κοινότητα σε πεδία εγνωσμένης αριστείας των χωρών αυτών και πολύτιμου δυναμικού συνεργασίας: φυσική, μαθηματικά, βιολογία, χημεία, κλάδοι της γεωλογίας, κλάδοι της γεωπονίας, βιοϊατρική, υλικά, λέιζερ και τεχνολογίες της κοινωνίας των πληροφοριών, τεχνολογίας του διαστήματος, μεταφορές και ανθρωπιστικές επιστήμες. Αυτό θα επιτευχθεί με βάση την πείρα που έχει αποκτηθεί στο πλαίσιο συνεργασίας μέσα σε προηγούμενα σχήματα, όπως Copernicus, Cost, Eureka, Phare και Tacis (και μάλιστα στο πλαίσιο του ISTC/Διεθνές Κέντρο Επιστήμης και Τεχνολογίας και STCU) καθώς και μέσω της INTAS/Διεθνής Ένωση για την προαγωγή και συνεργασία με τους επιστήμονες των νέων ανεξάρτητων κρατών (υπό τον όρο ότι τα μέλη της θα ανανεώσουν τη συμφωνία για συνέχισή της).

Α.3. Συνεργαζόμενες χώρες της Μεσογείου

Αιτιολόγηση και στόχοι

Επιπλέον της συμμετοχής τους στα άλλα ειδικά προγράμματα και στην ειδική δράση «Έρευνα στην υπηρεσία της ανάπτυξης» του εν λόγω προγράμματος, θα αναληφθούν και ορισμένες ειδικές δράσεις με τις συνεργαζόμενες χώρες της Μεσογείου ώστε να ενισχυθεί η ερευνητική και τεχνολογική διάσταση της ευρωμεσογειακής συνεργασίας και να βελτιωθούν έτσι οι δυνατότητες των χωρών αυτών για ανάπτυξη έρευνας και τεχνολογίας, άλλα και για να προωθηθεί η καινοτομία.

Δραστηριότητες

Υπό τον όρο ότι θα προηγηθεί διάλογος με τις χώρες αυτές, θα αναληφθούν ειδικές δραστηριότητες που θα αφορούν περιφερειακές πτυχές ορισμένων από τα εξής θέματα: ολοκληρωμένη διαχείριση παράκτιων ζωνών της Μεσογείου (συμπεριλαμβάνονται και οι περιβαλλοντικές πτυχές) 7 διαχείριση του νερού (συμπεριλαμβάνονται οι αλληλεπιδράσεις νερού/ενέργειας) 7 διαχείριση των φυσικών πόρων στο πλαίσιο της αειφόρου ανάπτυξης του τουρισμού 7 διατήρηση και αποκατάσταση της πολιτιστικής κληρονομιάς 7 ανάπτυξη στο πλαίσιο του κοινωνικοοικονομικού εκσυγχρονισμού (συμπεριλαμβάνονται η καινοτομία, η αστική διάσταση, ο μεταφορές και υποστήριξη για τη δημιουργία της ευρωμεσογειακής κοινωνίας των πληροφοριών).

Α.4. Η έρευνα στην υπηρεσία της ανάπτυξης

Αιτιολόγηση και στόχοι

Το μέρος αυτό του προγράμματος φιλοδοξεί να αντιμετωπίσει, από κοινού με τους επιστήμονες των αναπτυσσόμενων χωρών, προβλήματα της έρευνας που συνδέονται άμεσα με τις προκλήσεις της ανάπτυξης, σε μια προοπτική μακροπρόθεσμου αμοιβαίου συμφέροντος. Η επιλογή των προς κάλυψη θεμάτων θα βασιστεί στον διάλογο με ομάδες χωρών και περιφερειών, διάλογο που θα έχει ως αντικείμενο τις ανάγκες σε ΕΤΑ, τις προτεραιότητες και τα ειδικά κοινωνικοοικονομικά αιτήματα αυτών 7 καθίσταται έτσι δυνατή η στοχοθέτηση των θεμάτων.

Δραστηριότητες

Θα αναληφθούν ειδικές δραστηριότητες με τα παρακάτω αντικείμενα:

- Κοινωνικοοικονομικοί και πολιτικοί μηχανισμοί και συνθήκες με στόχο την αειφόρο ανάπτυξη:

- Ανάλυση των παραγόντων που επιτρέπουν την υιοθέτηση καινοτομιών που ήδη υπάρχουν. Συμπληρωματικά προς τα κυριότερα αντικείμενα που απαριθμούνται στη συνέχεια, θα καλυφθούν τομεακά και διατομεακά αντικείμενα όπως είναι η παγκόσμια κοινωνία της πληροφορίας, η ενέργεια, οι μεταφορές, το δημογραφικό πρόβλημα, ζητήματα φύλου και η αστικοποίηση.

- Αειφόρος διαχείριση και εκμετάλλευση των φυσικών πόρων:

- Προώθηση μιας αειφόρου σχέσης μεταξύ δημογραφικών πιέσεων, επισιτιστικής ασφάλειας, εκμετάλλευσης και διαχείρισης των οικοσυστημάτων 7 βελτίωση της παραγωγικότητας και βελτιωμένη πρόληψη της υποβάθμισης των ανανεώσιμων φυσικών πόρων.

- Ανάλυση της εξελικτικής πορείας της ζήτησης γεωργικών προϊόντων στις υπόψη χώρες και έρευνα σχετικά με τα μέσα που απαιτούνται για ικανοποιητική ανταπόκριση προς την εξέλιξη αυτή 7 βελτίωση της αποδοτικότητας των αλυσίδων παραγωγής γεωργικών προϊόντων, με ιδιαίτερη έμφαση σε ζητήματα ποιότητας και υγείας.

- Βελτίωση της υγείας:

Έρευνες με αντικείμενο την ανάπτυξη δίκαιων και αποτελεσματικών συστημάτων υγείας, την επίδραση διαρθρωτικών και πολιτικών πτυχών, την κάλυψη ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού, την ποιότητα της μέριμνας, το βαθμό αποδοχής και τη δυνατότητα πρόσβασης στις υπηρεσίες των συστημάτων υγείας, την κατανόηση των σημαντικότερων προβλημάτων υγείας που απαντούν στις υπόψη χώρες και την ανάπτυξη μέσων πρόληψης και αντιμετώπισης των ασθενειών που επικρατούν σ' αυτές.

Α.5. Χώρες αναδυόμενης οικονομίας και βιομηχανικές χώρες

Αιτιολόγηση και στόχοι

Οι χώρες αυτές είναι ταυτοχρόνως ανταγωνιστές και εταίροι της Ένωσης στην παγκόσμια αγορά. Το μέρος αυτό του προγράμματος θα προωθήσει:

- το διμερή αλλά και πολυμερή (π.χ. G-7, ΟΟΣΑ) πολιτικό διάλογο επί θεμάτων έρευνας, για τη διευκόλυνση και παρακολούθηση της συνεργασίας καθώς και για τον εντοπισμό προτεραιοτήτων αμοιβαίου ενδιαφέροντος 7

- την πρόσβαση σε τεχνογνωσία της έρευνας και σε ευκαιρίες που παρουσιάζονται στις χώρες αυτές, ως συμβολή στη βελτίωση των επιδόσεων της ευρωπαϊκής έρευνας και της ανταγωνιστικότητας της Ένωσης στο πλαίσιο της παγκόσμιας οικονομίας 7

- τον επιμερισμό κόστους και οφέλους από τις δράσεις παγκόσμιας εμβέλειας (π.χ. ανθρώπινο γονιδίωμα, κοινωνία της πληροφορίας και άλλες δράσεις που καλύπτονται από τη συμφωνία για τα ευφυή συστήματα παραγωγής/IMS) 7

- τη συνεργασία που αποσκοπεί στην επίλυση παγκόσμιων προβλημάτων (π.χ. αλλαγή του κλίματος).

Δραστηριότητες

Προς διευκόλυνση και ενίσχυση της πρόσβασης στο ερευνητικό δυναμικό που υπάρχει εκτός Ένωσης, και προς όφελος των κεντρικών δράσεων και πολλαπλής εφαρμογής δραστηριοτήτων των ειδικών προγραμμάτων, το εν λόγω πρόγραμμα θα συνάψει συμφωνίες επιστημονικής και τεχνολογικής συνεργασίας σε ορισμένα πεδία με ορισμένες βιομηχανικές χώρες που δεν ανήκουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το ίδιο μέσο θα μπορούσε επίσης να επεκταθεί και στη συνεργασία, επίσης σε ορισμένα πεδία, με κάποιες από τις σημαντικότερες χώρες αναδυόμενης οικονομίας, δηλαδή αναπτυσσόμενες χώρες που αποτελούν σημαντικές αγορές και οι οποίες σε συγκεκριμένα επιστημονικά και τεχνολογικά πεδία έχουν αναπτυχθεί σε βαθμό ώστε να είναι ισότιμες με τις βιομηχανικές χώρες.

Β. ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΕΡΕΥΝΗΤΩΝ

Θα δημιουργηθεί ένα σύστημα υποτροφιών που θα δώσει τη δυνατότητα σε νέους ερευνητές διδακτορικού επιπέδου από αναπτυσσόμενες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των Μεσογειακών χωρών και χωρών αναδυόμενης οικονομίας, να εργαστούν σε ευρωπαϊκά εργαστήρια στο πλαίσιο έργων του προγράμματος πλαισίου. Αυτό θα συμβάλει περαιτέρω στην ενίσχυση του επιστημονικού δυναμικού των χωρών αυτών, ενώ παράλληλα θα ωφεληθεί και η κοινοτική έρευνα από την τεχνογνωσία τους.

Θα δημιουργηθεί ένα ακόμη σύστημα υποτροφιών που θα δώσει τη δυνατότητα σε περιορισμένο αριθμό νέων ερευνητών από την Κοινότητα να εργαστούν στα καλύτερα εργαστήρια βιομηχανικών κατευθύνσεων τρίτων χωρών, με αντικείμενο θεματικές περιοχές ιδιαίτερου ενδιαφέροντος για την Κοινότητα. Στο πλαίσιο αυτών των υποτροφιών θα λαμβάνονται υπόψη τα κοινοτικά κριτήρια ίσων ευκαιριών.

Γ. ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ

Συντονισμός δραστηριοτήτων που υπάγονται στο πρόγραμμα πλαίσιο καθώς και με άλλα κοινοτικά προγράμματα

Για τη χάραξη και εφαρμογή μιας διεθνούς πολιτικής για συνεργασία στο χώρο της έρευνας, στο πλαίσιο του εν λόγω προγράμματος θα ληφθούν υπόψη η τακτική, τα μέσα, οι πρωτοβουλίες, τα ενδιαφέροντα και οι δυνατότητες άλλων συντελεστών του υπόψη πεδίου. Ένας κεντρικός στόχος είναι κατά συνέπεια να εξασφαλιστεί ο συντονισμός με τα άλλα ειδικά προγράμματα και με άλλες κοινοτικές πολιτικές και μέσα.

- Ο συντονισμός με τα άλλα ειδικά προγράμματα θα επικεντρωθεί στην επιδίωξη συνεκτικότητας σε ό,τι αφορά τη συμμετοχή των εκτός Ένωσης εταίρων, στην παρακολούθηση και ανάλυση (ως προς το αμοιβαίο όφελος και τη χρησιμότητα) της συμμετοχής φορέων που δεν ανήκουν στην Ένωση ή διεθνών οργανισμών, τέλος δε στη μελέτη των τάσεων συμμετοχής ανά χώρα και πρόγραμμα.

Επιπλέον, εκεί όπου υπάρχουν ευκαιρίες για αμοιβαίου συμφέροντος διεθνή συνεργασία στον χώρο της έρευνας, το πρόγραμμα θα συμβάλει ώστε να υπάρξει ουσιαστική συνεργασία με τα άλλα προγράμματα, συνεργασία η οποία θα συμπεριλαμβάνει και τη διοργάνωση ενημερωτικών συναντήσεων σχετικά με τους κανόνες και την τακτική της κοινοτικής ΕΤΑ εν γένει, και ειδικότερα τους κανόνες συμμετοχής φορέων τρίτων χωρών και διεθνών οργανισμών.

- Ο συντονισμός με τα κοινοτικά προγράμματα τεχνικής αρωγής προς εξωκοινοτικές χώρες, όπως Phare, Tacis, Meda, Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης και τα προγράμματα για την Ασία και τη Λατινική Αμερική, θα αυξήσει τη συνεργία μεταξύ των δράσεων που υπάγονται στα προγράμματα και του έργου που επιτελείται στο πλαίσιο της πολιτικής για την έρευνα. Μπορεί έτσι να προκύψει ουσιαστική υποστήριξη για την επιστήμη και την τεχνολογία της εκάστοτε χώρας.

Συντονισμός με Cost, Eureka και διεθνείς οργανισμούς

- Cost: Η συνεργασία Cost, η οποία υπερβαίνει κατά πολύ τα σύνορα της Ένωσης, είναι ένα χρήσιμο μέσο ενθάρρυνσης της συνεργασίας και τόνωσης του αμοιβαίου συντονισμού εθνικών και διεθνών δραστηριοτήτων σε ευρύτατη κλίμακα, τόσο θεματική όσο και γεωγραφική, καθώς και τόνωσης της ένταξης ερευνητών από τις ΧΚΑΕ σε πανευρωπαϊκές δραστηριότητες. Η ευελιξία του μέσου αυτού θα εξακολουθήσει αξιοποιούμενη, ώστε να ενταθεί η αναζήτηση νέων ιδεών και επιστημονικών και τεχνολογικών πεδίων. Θα αναπτυχθούν βελτιωμένες μέθοδοι που θα εξασφαλίζουν τη συμπληρωματικότητα μεταξύ Cost και δραστηριοτήτων του προγράμματος πλαισίου, ώστε να γίνεται ορθότερη εκμετάλλευση της συμπληρωματικότητας των δύο μέσων, σε ό,τι κυρίως αφορά την εφαρμογή των κεντρικών δράσεων και των πολλαπλής εφαρμογής δραστηριοτήτων του προγράμματος πλαισίου. Το πρόγραμμα θα υποστηρίξει τη διοικητική διαχείριση της συνεργασίας Cost.

- Eureka: Οι δραστηριότητες του προγράμματος πλαισίου και οι δραστηριότητες Eureka είναι σε πολύ μεγάλο βαθμό συμπληρωματικές. Σκοπός είναι να μεγιστοποιηθεί η συντονισμένη χρήση των δύο μέσων, γύρω από περιρισμένο αριθμό θεμάτων προτεραιότητας κοινού ενδιαφέροντος. Θα ανταπτυχθούν απλοί και αποτελεσματικοί τρόποι σύνδεσης του πέμπτου προγράμματος πλαισίου και του Eureka, οι οποίοι και θα εφαρμοστούν κατά πρώτο λόγο σε έργα μεγάλης κλίμακας υπαγόμενα στις κεντρικές δράσεις των θεματικών προγραμμάτων. Οι μηχανισμοί ενημέρωσης και συντονισμού θα ενισχυθούν, ώστε να ενθαρρυνθεί η ανάπτυξη αυτών των έργων προς θετική κατεύθυνση, ενώ θα διατηρούνται οι διακριτοί ρόλοι του Eureka και του προγράμματος πλαισίου καθώς και οι ιδιαιτερότητες του καθενός και τα χρηματοδοτικά μέσα.

- ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ: Η στενότερη συνεργασία μεταξύ της Κοινότητας και των διεθνών οργανισμών που συμμετέχουν σε ερευνητικές δραστηριότητες και στην ανάπτυξη επιστήμης και τεχνολογίας, και η συμμετοχή τους σε όλες τις δραστηριότητες του πέμπτου προγράμματος πλαισίου θα ενισχύσουν τη συνάφεια της έρευνας στην Ευρώπη και θα βελτιστοποιήσουν τη χρησιμοποίηση και εκμετάλλευση της ευρωπαϊκής επιστημονικής υποδομής. Η Επιτροπή θα εντείνει τη συμμετοχή της στους οργανισμούς αυτούς και θα ενθαρρύνει το συντονισμό μεταξύ των χωρών της Ένωσης που είναι μέλη αυτών.

Συντονισμός με τα κράτη μέλη

Οι διεθνείς δραστηριότητες συνεργασίας της Κοινότητας και των κρατών μελών στον χώρο της έρευνας συχνά αφορούν παρεμφερή ή συναφή θέματα. Στο πλαίσιο πλήρους τήρησης της αρχής της επικουρικότητας, υπάρχουν τόσο η δυνατότητα όσο και η ανάγκη πληρέστερου συντονισμού σε ορισμένες θεματικές περιοχές, ώστε οι μεμονωμένες προσπάθειες να υπερβούν την κρίσιμη μάζα και να ενισχυθούν έτσι η αποτελεσματικότητα, ευελιξία και εμβέλεια των κοινοτικών δραστηριοτήτων και των δραστηριοτήτων των κρατών μελών. Με βάση την πείρα από πρωτοβουλίες όπως η «ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για τη γεωπονική έρευνα στην υπηρεσία της ανάπτυξης», το πρόγραμμα θα εντοπίσει αντικείμενα δημόσιας έρευνας ή έρευνας της βιομηχανίας, τα οποία να προσφέρονται για νέες συντονισμένες δράσεις, και θα εγκαινιάσει τις κατάλληλες δραστηριότητες συντονισμού.

2. ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΛΟΙΠΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΛΑΙΣΙΟΥ

Η δεύτερη μορφή διεθνούς συνεργασίας ΕΤΑ για την οποία γίνεται λόγος στην εισαγωγή αφορά τη συμμετοχή φορέων από τρίτες χώρες και διεθνών οργανισμών στα άλλα ειδικά προγράμματα του προγράμματος πλαισίου. Οι διατάξεις που διέπουν τη συμμετοχή αυτή εκτίθενται στην απόφαση που πρόκειται να εκδοθεί δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 130 Ι της συνθήκης. Το υπόψη πρόγραμμα θα δώσει τη δυνατότητα να παρακολουθούνται η εν λόγω συμμετοχή και το όφελος για την Κοινότητα, καθώς και η συμμόρφωση προς την εξωτερική πολιτική της Κοινότητας. Θα κρίνει επίσης κατά πόσον μια τέτοια συμμετοχή θα πρέπει να υπαχθεί σε μια διεθνή συμφωνία, ώστε να εξασφαλιστεί η πρόσβαση ερευνητών από την Κοινότητα σε υψηλής ποιότητας προγράμματα ΕΤΑ τρίτων χωρών ή/και να εξασφαλιστούν κατάλληλες ρυθμίσεις για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας.

(1) Οι δέκα χώρες της κεντροανατολικής Ευρώπης και η Κύπρος 7 για την τελευταία, δεν έχει εφαρμογή το πρόγραμμα Phare.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

ΕΙΔΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Το ειδικό πρόγραμμα υλοποιείται με τις έμμεσες δράσεις ΕΤΑ, που καθορίζονται στα παραρτήματα II και IV του πέμπτου προγράμματος πλαισίου. Επιπλέον, έχουν εφαρμογή οι ακόλουθες ρυθμίσεις, που αφορούν αποκλειστικά το συγκεκριμένο ειδικό πρόγραμμα.

1. Συνοδευτικά μέτρα

Τα συνοδευτικά μέτρα συνίστανται κυρίως σε:

- Μελέτες υποστήριξης του ειδικού προγράμματος, όπου συμπεριλαμβάνεται και η εκπόνηση μελλοντικών δραστηριοτήτων.

- Ανταλλαγή πληροφοριών, διασκέψεις, σεμινάρια, εργαστήρια, επιστημονικές και τεχνικές συναντήσεις.

- Προσφυγή σε έξωθεν τεχνογνωσία, όπου συμπεριλαμβάνονται η πρόσβαση σε βάσεις επιστημονικών δεδομένων, ώστε να είναι δυνατή η εξέταση του ειδικού προγράμματος η προβλεπόμενη στο άρθρο 5 παράγραφος 1 του πέμπτου προγράμματος πλαισίου, η αξιολόγηση από εξωτερικούς εμπειρογνώμονες η προβλεπόμενη στο άρθρο 5 παράγραφος 1 του πέμπτου προγράμματος πλαισίου, η αξιολόγηση των έμμεσων δράσεων ΕΤΑ και η παρακολούθηση της υλοποίησής τους.

- Δραστηριότητες διάδοσης, πληροφόρησης και επικοινωνίας, όπου συμπεριλαμβάνονται επιστημονικές δημοσιεύσεις και δραστηριότητες εκμετάλλευσης των αποτελεσμάτων.

- Επιμορφωτικές δράσεις συνδεόμενες με τις δραστηριότητες ΕΤΑ που υπάγονται στο ειδικό πρόγραμμα.

- Υποστήριξη δράσεων ευαισθητοποίησης των συντελεστών της έρευνας και παροχής βοήθειας προς αυτούς, μεταξύ των οποίων οι ΜΜΕ.

- Υποστήριξη πρωτοβουλιών προώθησης των κέντρων αριστείας.

2. Παρεκκλίσεις από τα προβλεπόμενα ποσοστά χρηματοδοτικής συμμετοχής

Για νομικά πρόσωπα εγκατεστημένα σε μη συνδεδεμένες ΧΚΑΕ, στα ΝΑΚ και σε αναπτυσσόμενες χώρες:

- Το ποσοστό συμμετοχής του πέμπτου προγράμματος πλαισίου στη χρηματοδότηση έργων ΕΤΑ μπορεί να υπερβαίνει το 50 % του συνόλου των επιλέξιμων δαπανών, ώστε να εξασφαλίζεται η ποιότητα του υλικού και του εξοπλισμού της έρευνας.

- Όταν τα εν λόγω νομικά πρόσωπα συμμετέχουν στα έργα ΕΤΑ βάσει των επιπλέον επιλέξιμων δαπανών, οι δαπάνες προσωπικού και εξοπλισμού, οι προβλεπόμενες στον κανονισμό περί των ρυθμίσεων εφαρμογής των κανόνων συμμετοχής και διάδοσης, θα μπορούν να καλύπτουν ευρύτερες δαπάνες,

Εννοείται ότι τα παραπάνω ισχύουν στο πλαίσιο τήρησης των στόχων του ειδικού προγράμματος.

3. Ρυθμίσεις συντονισμού

Η Επιτροπή μεριμνά για τη συμπληρωματικότητα μεταξύ των έμμεσων δράσεων ΕΤΑ μέσα στο ίδιο το πρόγραμμα, κυρίως με ομαδοποίησή τους γύρω από ένα κοινό στόχο 7 μεριμνά επίσης για την αποτροπή επικαλύψεων, ώστε να προστατεύονται τα νόμιμα συμφέροντα όσων προτείνουν έμμεσες δράσεις ΕΤΑ.

Εξασφαλίζεται επίσης συντονισμός μεταξύ των δράσεων του ειδικού προγράμματος και δράσεων που υπάγονται:

- σε άλλα ειδικά προγράμματα εφαρμογής του πέμπτου προγράμματος πλαισίου,

- σε ερευνητικά και εκπαιδευτικά προγράμματα εφαρμογής της απόφασης . . ./. . ./Ευρατόμ του Συμβουλίου, της . . ., σχετικά με το πέμπτο πρόγραμμα πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας (Ευρατόμ) για δραστηριότητες έρευνας και εκπαίδευσης (1998-2002),

- σε άλλα ευρωπαϊκά πλαίσια έρευνας, όπως Eureka και Cost, και μέσω των διεθνών οργανισμών,

- σε άλλα κοινοτικά μέσα που έχουν σχέση με την έρευνα, όπως Phare, Tacis, Meda, Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης, τα προγράμματα για την Ασία και τη Λατινική Αμερική, Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων, Διαρθρωτικά Ταμεία και Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.

Ο συντονισμός συνίσταται:

i) στον εντοπισμό κοινών θεμάτων και προτεραιοτήτων που να οδηγούν κυρίως:

- στην ανταλλαγή πληροφοριών,

- στην υλοποίηση εργασιών που συναποφασίζονται, και οι οποίες προϋποθέτουν την κοινή εφαρμογή μιας από τις διαδικασίες που προβλέπονται στο άρθρο 9 των κανόνων συμμετοχής και διάδοσης 7

ii) σε νέα κατανομή των προτάσεων έμμεσων δράσεων ΕΤΑ μεταξύ των ειδικών προγραμμάτων ή μεταξύ του υπόψη ειδικού προγράμματος και του προγράμματος έρευνας και εκπαίδευσης 7

iii) σε υποστήριξη της γραμματείας Eureka και των δραστηριοτήτων και της γραμματείας Cost (1).

(1) Λόγω της φύσεως της συνεργασίας Cost, οι δαπάνες που υπάγονται στη γραμματεία (μη μόνιμο προσωπικό, αποστολές, συνεδριάσεις, ενημέρωση κ.λπ.) θα θεωρούνται ως δαπάνες παρέμβασης.