Γνωμοδότηση για την πρόταση κανονισμού (ΕΚ) του Συμβουλίου, περί καθορισμού των στόχων και των στρατηγικών διαχείρισης για ορισμένες ομάδες ιχθυαποθεμάτων για την περίοδο 1994-1997 () (94/C 393/28)

Στις 10 Μαρτίου 1994, και σύμφωνα με τα άρθρα 43 και 198 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα γεωργίας και αλιείας στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 12 Ιουλίου 1994 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Silva.

Κατά την 318η σύνοδο ολομέλειας της 14ης και 15ης Σεπτεμβρίου 1994 (συνεδρίαση της 14ης Σεπτεμβρίου 1994) η ΟΚΕ υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Γενικές παρατηρήσεις

1.1. Η ΟΚΕ, μολονότι συμμερίζεται τις ανησυχίες από τις οποίες πηγάζει η πρόταση κανονισμού που σχετίζονται κυρίως με την επιδείνωση της κατάστασης ορισμένων ιχθυαποθεμάτων και την ανάγκη να εμποδισθεί η επιδείνωση άλλων, υπενθυμίζει ότι άλλοι παράγοντες, όπως η μετεωρολογία ή το περιβάλλον και ιδιαίτερα ορισμένες μορφές μόλυνσης, επηρεάζουν εξίσου την θνησιμότητα των ειδών.

1.2. Η ΟΚΕ επαναλαμβάνει την άποψη, η οποία έχει επανειλημμένως διατυπωθεί σε προηγούμενες γνωμοδοτήσεις, ότι η διατήρηση και η ανάπτυξη του τομέα της αλιείας πρέπει να στηριχθούν σε μία ορθή και δυναμική πολιτική διατήρησης και ολοκληρωμένης διαχείρισης των αλιευτικών πόρων, γεγονός που προϋποθέτει μεταξύ άλλων, την ύπαρξη μιας αναπτυγμένης κοινοτικής επιστημονικής βάσης που καθιστά δυνατή τη μεγαλύτερη και πιο ενδελεχή γνώση της αλιευτικής πραγματικότητας και της κατάστασης των ιχθυαποθεμάτων, πράγμα που δεν συμβαίνει τώρα, καθώς και την πλήρη και αποτελεσματική αντιμετώπιση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων που θα έχουν οι προτεινόμενοι στόχοι. Οι προϋποθέσεις αυτές διατυπώνονται ρητά στον κανονισμό 3760/92.

1.3. Υπενθυμίζει εξάλλου ότι ο καθορισμός από το Συμβούλιο, μετά από πρόταση της Επιτροπής, στόχων διαχείρισης και στρατηγικών σε πολυετή βάση που να αποκαθιστούν την ισορροπία των αλιευτικών πόρων μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση και αποτελεσματικότητα των μέτρων διατήρησης.

1.4. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει ότι η εξισορρόπηση των αλιευτικών πόρων αποτελεί μακροπρόθεσμο στόχο, ο οποίος θα είναι αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης διαφόρων παραγόντων και του συνδυασμού διαφορετικών πολιτικών. Στην προοπτική αυτή, τα μέσα διαχείρισης που διαθέτει η κοινή πολιτική αλιείας - και τα οποία συνίστανται από ένα σύστημα περιορισμού της αλιείας (με TAC και ποσοστώσεις) και από τον έλεγχο της ανάπτυξης της αλιευτικής ικανότητας (με ΠΠΠ) - παραμένουν αποτελεσματικά.

1.5. Εν πάση περιπτώσει, στην πρόταση κανονισμού περιέχονται πολύ υψηλοί στόχοι και φαίνεται να υποδηλώνεται ότι οι υπάρχουσες γνώσεις σχετικά με την κατάσταση στην οποία βρίσκονται τα διάφορα είδη ιχθυαποθεμάτων είναι άνισες. Η πρόταση, ωστόσο, διατυπώνει προβλέψεις για αρκετά χρόνια (1994-1997), ενώ οι επιστήμονες του CIEM και της CCTEA ισχυρίζονται ότι δεν είναι δυνατόν να γίνουν προβλέψεις για διάστημα μεγαλύτερο του ενός χρόνου.

1.5.1. Σε σχέση με ορισμένα είδη, η πρόταση απομακρύνεται από τις συστάσεις των επιστημόνων του CIEM, ενός οργανισμού του οποίου οι εργασίες αποτελούν τη βάση των γνωμοδοτήσεων της CCTEP.

Η πρόταση φαίνεται, εξάλλου, εξαιρετικά αρνητική, κυρίως αφού η ίδια η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι υφίστανται ιχθυαποθέματα σε καλή κατάσταση.

1.6. Είναι σκόπιμο να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην έννοια του πολυετούς TAC, το οποίο - όπως αναφέρεται στον κανονισμό 3760/92 - θα μπορούσε αναμφισβήτητα να αποδειχθεί αποτελεσματικό μέσο διαχείρισης, αρκεί να γίνει δυνατό να αποφευχθούν οι ενδεχόμενες αρνητικές επιπτώσεις, ιδιαίτερα εκείνες που θεωρούνται ως υπερβολικές υπερβάσεις των ποσοστώσεων από τον ένα στον άλλο χρόνο.

1.7. Το κύριο μέρος της πρότασης κανονισμού στηρίζεται στην προστασία των « αυγωμένων » ψαριών. Συνεπώς επιβάλλεται να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις περιόδους αναπαραγωγής. Η ιδέα όπως διακόπτεται η αλιεία προσωρινά κατά τη διάρκεια αυτών των περιόδων θα έπρεπε να είχε ληφθεί υπόψη στο Παράρτημα ΙΙ ως σημαντικός παράγοντας για την ορθολογική διαχείριση των πόρων της θάλασσας.

1.8. Η ΟΚΕ επιμένει ότι είναι απαραίτητο να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στις επιπτώσεις, είτε τις άμεσες, είτε τις έμμεσες, της βιομηχανικής αλίευσης στην ανισορροπία που παρατηρείται σήμερα. Δεν φαίνεται πολύ λογικό να αναγγέλλεται ότι είναι απαραίτητο να προστατευθούν τα νεαρά ψάρια (γόνοι), όταν είναι γνωστό ότι αυτός ο τύπος αλίευσης, λόγω του εξοπλισμού που χρησιμοποιείται, είναι ιδιαίτερα ανελαστικός κατά την αλίευση ιχθύων.

1.9. Η εφαρμογή των προτεινόμενων μειώσεων ή περιορισμών φαίνεται δύσκολη, ιδιαίτερα όσον αφορά τα διεθνικά είδη.

1.10. Η προοπτική αποφυγής πρόσθετων διαταραχών στον τομέα, μία ανησυχία την οποία διαμοιράζεται και η ίδια η Επιτροπή, θα έπρεπε να είχε ως συνέπεια τα μέτρα που προτείνει η Επιτροπή για την συγκεκριμένη περίοδο να είναι αληθινά προοδευτικά, πολύ δε περισσότερο αφού τα Πολυετή Προγράμματα Προσανατολισμού προβλέπουν ήδη μεγάλη μείωση της αλιευματικής ικανοτήτας ().

1.11. Εξάλλου, όπως έχει υπογραμμίσει η ΟΚΕ σε προηγούμενες γνωμοδοτήσεις (), η χρηματοδοτική ενίσχυση που προβλέπεται στα πλαίσια του IFOP είναι πραγματικά ανεπαρκής για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων που αναμένεται να προκύψουν από τις προσαρμογές της ΚΠΑ.

1.12. Η ΟΚΕ προσθέτει ότι δεν προβλέπεται κανένα κοινωνικό συνοδευτικό μέτρο για τη στήριξη των αλιέων που παύουν να ασκούν το επάγγελμά τους.

1.13. Υπό τις συνθήκες αυτές, ζητεί από την Επιτροπή να επανεξετάσει την παρούσα πρόταση κανονισμού.

2. Ειδικές παρατηρήσεις

2.1.

Παράρτημα Ι

2.1.1. Από την πρόταση κανονισμού προκύπτει ότι τα επιστημονικά δεδομένα που χρησιμεύσαν κατά τον προσδιορισμό των στόχων διαχείρισης που περιέχονται στο Παράρτημα Ι ήταν, ως φαίνεται, αρκετά για τον υπολογισμό - όσον αφορά τα είδη που βρίσκονται σε άσχημη κατάσταση - της βιομάζας των αποθεμάτων των « αυγωμένων ψαριών » που πρέπει να αναδημιουργηθεί, πράγμα που σημαίνει ότι τα σχετικά είδη είναι εξαιρετικά καλά γνωστά. Όσο για τα είδη που, κατά τη γνώμη της Επιτροπής, βρίσκονται σε καλύτερη κατάσταση, τα στοιχεία φαίνεται να είναι ελλιπή αφού η διατύπωση που επιλέχθηκε είναι « να μην αυξηθεί η αλιευτική προσπάθεια ».

2.1.2.

Παράγραφος 1.1, στόχος β)

Το CIEM δεν διατυπώνει καμία σύσταση για τον μαύρο μπακαλιάρο.

2.1.3.

Παράγραφος 1.2, στόχος β)

Το CIEM συνιστά μόνον ένα προληπτικό TAC 15 000 τόνων για το Skagerrak.

2.1.4.

Παράγραφος 1.3, στόχος β)

Ο στόχος που τίθεται είναι εξαιρετικά φιλόδοξος αφού προβλέπει ποσότητες 2 με 2.5 φορές μεγαλύτερες των υφιστάμενων αποθεμάτων « αυγωμένων » ιχθύων.

2.1.5.

Παράγραφος 1.5

Το CIEM συνιστά μόνον ένα προληπτικό TAC.

2.1.6.

Παράγραφος 1.6

Για την ευρωπαϊκή χωματίδα, το CIEM συνιστά βιομάζα του αποθέματος « αυγωμένων » ιχθύων 300 000 τόνων.

2.1.7. Στις παραγράφους 1.7 και 1.8 όπου αναφέρονται οι στόχοι ως προς τις ποσότητες, πρέπει να αναφερθούν τα είδη για τα οποία γίνεται λόγος.

2.1.8.

Παράγραφος 3.1, στόχος β)

Ο στόχος αυτός είναι υπερβολικά φιλόδοξος και πρακτικά ανέφικτος, θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα το οριστικό κλείσιμο των ιχθυαποθεμάτων.

2.2.

Παράρτημα ΙΙ

2.2.1.

Σημείο 1.3

Σύμφωνα με τους όρους του κανονισμού 3760/92, οι ποσοστώσεις κατανέμονται στα κράτη μέλη και όχι στα σκάφη.

2.2.2.

Σημείο 1.4

Η Επιτροπή έπρεπε να αναφέρει ποιά είναι τα κριτήρια επιλογής που συγκρατεί.

2.2.3.

Σημείο V.2

Ποιά είναι η έννοια της κατανομής ποσοστώσεων « λιγότερο του 10 % » στη βιομηχανική αλίευση από τις ποσοστώσεις των προστατευόμενων ειδών;

2.2.4. Τα ποσοστά 10 % δεν πρέπει να υπολογίζονται σύμφωνα με το βάρος, αλλά κατά τα τεμάχια.

2.2.5.

Σημείο V

Τί συμβαίνει με τα νεαρά ψάρια (γόνοι) στη βιομηχανική αλίευση;

Βρυξέλλες, 14 Σεπτεμβρίου 1994.

Η Πρόεδρος της

Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Susanne TIEMANN

() ΕΕ αριθ. C 17 της 20. 1. 1994, σ. 11.

() Εκτιμάται σε 20 % περίπου για το ΠΠΠ 93-97.

() ΕΕ αριθ. C 34 της 2. 2. 1994.