Αριθ. C 31/20 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 6. 2. 91 
Γνωμοδότηση για την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου χερί θεσπίσεως ειδικού προγράμματος έρευνας 
και τεχνολογικής ανάπτυξης στον τομέα της μη πυρηνικής ενέργειας (1990-1994)(') 
(91/C 31/05) 
Στις 6 Ιουνίου 1990, και σύμφωνα με το άρθρο 130 Ρ εδάφιο 2 της συνθήκης περί ιδρύσεως της 
Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω πρόταση. 
Το τμήμα ενέργειας πυρηνικών θεμάτων και έρευνας στο οποίο ανατέθηκε η επεξεργασία των σχετικών 
εργασιών, επεξεργάσθηκε τη γνωμοδότηση του στις 6 Σεπτεμβρίου 1990 με βάση την εισηγητική 
έκθεση του κ. Flum. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή κατά τη 280ή σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 18ης 
Οκτωβρίου 1990) υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
1. Περιγραφή του προγράμματος έρευνας 2. Γενικές παρατηρήσεις 
1.1. Το προτεινόμενο πρόγραμμα εντάσσεται στο πρόγραμ-
μα-πλαίσιο κοινοτικών δράσεων στον τομέα της ενέργειας 
και τεχνολογικής ανάπτυξης, του οποίου στόχος είναι να 
αναπτυχθούν ασφαλείς και φιλικές προς το περιβάλλον 
τεχνολογίες στον τομέα της ενέργειας. 
1.2. Τα κοινοτικά προγράμματα για την ενέργεια έχουν, 
λόγω της σημερινής διεθνούς πολιτικής κατάστασης με την 
μη προβλεπτή ακόμη επίδραση της στον σταθερό εφοδιασμό 
σε ενέργεια, ιδιαίτερη επικαιρότητα και σημασία. Η ΟΚΕ 
έχει συνεπώς τη γνώμη ότι η Κοινότητα οφείλει να λάβει 
υπόψη αυτή την ιδιαίτερη κατάσταση θεσπίζοντας μια 
ενισχυμένη και συντονισμένη ενεργειακή πολιτική σε όλους 
τους τομείς. 
1.3. Το πρόγραμμα έρευνας στον τομέα της μη πυρηνικής 
ενέργειας αντιπροσωπεύει τον πρώτο τομέα μιας ευρείας 
ευρωπαϊκής σειράς δράσεων. 
1.4. Το νέο αυτό πρόγραμμα συνδέεται επίσης άμεσα με το 
ενεργειακό πρόγραμμα JOULE, δεδομένου ότι προβλέπει τη 
βέβαιη συνέχιση αυτού του προγράμματος. 
1.5. Η ΟΚΕ τάχθηκε καταρχήν υπέρ του προγράμματος 
JOULE στις 23 Νοεμβρίου 1988. Κατέκρινε εντούτοις το 
γεγονός ότι η χρηματοδότηση είχε μειωθεί σε σχέση με το 
προηγούμενο πρόγραμμα. 
1.6. Το νέο πρόγραμμα διαιρείται στα ακόλουθα τέσσερα 
μέρη: 
— Ανάλυση των στρατηγικών και εκπόνηση προσώπων, 
— Παραγωγή ενέργειας από ορυκτές πηγές, 
— Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, 
— Χρησιμοποίηση και εξοικονόμηση της ενέργειας. 
1.7. Για το πρόγραμμα που αφορά τα έτη 1990-1994 προβλέ­
πεται ένα σύνολο δαπάνης ύψους 157 εκατομμυρίων Ecu. 
(·) ΕΕ αριθ. C 174 της 16. 7. 1990. σ. 77. 2.1. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή έχει αναγνω­
ρίσει ανεπιφύλακτα στην ενεργειακή πολιτική που έως τώρα 
ασκεί, την ανάγκη να καταβληθούν ιδιαίτερες προσπάθειες 
στον τομέα της έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης όσον 
αφορά την μη πυρηνική ενέργεια. 
2.2. Για το λόγο αυτό, η ΟΚΕ τάσσεται καταρχήν υπέρ 
του νέου προγράμματος. Είναι όμως της άποψης ότι ο μεγάλος 
αριθμός των σημαντικών προβλημάτων που συνδέονται με 
την έρευνα βρίσκεται σε πλήρη έλλειψη αντιστοιχίας με τα 
διατιθέμενα χρηματοδοτικά μέσα. 
2.3. Η ΟΚΕ κατέβαλε λοιπόν προσπάθεια διαμέσου μιας 
διεξοδικότερης εξέτασης και συμπληρωματικών προτάσεων, 
να παράσχει πρόσθετη βοήθεια στην Επιτροπή, έτσι ώστε η 
τελευταία να μπορέσει να επιτύχει το στόχο της. 
3. Ειδικές παρατηρήσεις για το ερευνητικό πρόγραμμα 
3.1. Ένα τέτοιο ερευνητικό πρόγραμμα θα πρέπει ειδικό­
τερα να καλύπτει τις ελλείψεις που διαπιστώνονται μετά από 
ανάλυση των εθνικών ενεργειακών πολιτικών και των 
προγραμμάτων υποστήριξης και κυρίως να συνδεθεί με τα 
αποτελέσματα του τρέχοντος προγράμματος παραγωγής των 
3.2. Η Επιτροπή θα πρέπει να αναπτύξει μεθόδους, που 
θα εξασφαλίσουν όπως στην περίπτωση των συνεχιζόμενων 
προγραμμάτων έρευνας, ότι τα αποτελέσματα των παλαιότε­
ρων προγραμμάτων λαμβάνονται επαρκώς υπόψη στα νέα 
προγράμματα. 
3.3. Η ΟΚΕ κρίνει ότι στο πρόγραμμα δεν υπάρχει η σαφή­
νεια που διέπει τη διατύπωση του προγράμματος JOULE. 
3.4. Σημειώνει ακόμη ότι στην παρούσα πρόταση δεν φαί­
νεται πώς συνδέεται το πρόγραμμα αυτό με τις ενεργειακές 
στρατηγικές της Επιτροπής. 
6. 2. 91 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 31/21 
3.5. Λόγω των περιορισμένων χρηματοδοτικών μέσων τα 
οποία προτείνεται να διατεθούν γι'αυτό το πρόγραμμα, δεν 
είναι λογικό να λαμβάνονται ως βάση του προγράμματος όλες 
οι διανοητές ενεργειακές στρατηγικές. 
3.6. Η ΟΚΕ προσδοκεί ότι, η προβλεπόμενη στο Άρθρο 
5 επανεξέταση του προγράμματος δεν θα διαβιβάζεται μόνο 
στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αλλά ότι το 
αποτέλεσμα αυτής της επανεξέτασης καθώς και η αξιολόγηση 
κατά τη λήξη του προγράμματος θα ανακοινώνονται επίσης 
και στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή. Εξυπακούε­
ται ότι αυτό το αυτονόητο γεγονός δεν θα πρέπει να υπενθυμί­
ζεται συνεπώς στην Επιτροπή. 
3.7. Η ΟΚΕ σημειώνει επίσης ότι στο πρόγραμμα δεν 
προσδιορίζονται σαφώς οι τομείς εργασίας που είναι προ­
τεραιότητας. Με τις γενικές περιγραφές και την με αδρές 
γραμμές διατύπωση των στόχων του προγράμματος μόνο μια 
σχεδόν τυχαία συσχέτιση σχεδίων έρευνας και ανάπτυξης 
στον τομέα της μη πυρηνικής ενέργειας καθίσταται δυνατή. 
3.8. Κατά την άποψη της Επιτροπής απαιτείται να προσδι­
ορισθεί και εδώ σε ποιους τομείς απαιτείται ακόμη ερευνη­
τικό έργο και σε ποιους τομείς πρόκειται για την ανάπτυξη 
τεχνικών για να είναι δυνατή η διάθεση των αποτελεσμάτων 
στην αγορά. 
3.9. Κατά την άποψη της ΟΚΕ τα ακόλουθα σημεία του 
προγράμματος δεν είναι αρκετά σαφή: 
α) Η κατανομή των διαθέσιμων χρηματοδοτικών μέσων 
μεταξύ των διαφόρων τομέων δεν αντικατοπτρίζει την 
πραγματική σημασία των τεσσάρων πεδίων. Δεδομένης 
της μεγάλης σημασίας των ορυκτών πηγών για την παρα­
γωγή ενέργειας ακόμη και στο διαγραφόμενο μέλλον η 
προτεινόμενη χρηματοδότηση είναι πολύ περιορισμένη. 
β) Στο πρόγραμμα εκτίθενται επαρκώς η σημασία των υδρο­
γονανθράκων και της χρήσης του πετρελαίου και των 
πετρελαϊκών προϊόντων. Δεν γίνεται όμως μια απογραφή 
προτύπων και σχεδίων, που θα επέτρεπαν να διαπιστωθεί, 
ποιες εναλλακτικές μορφές καυσίμων κυρίως στον τομέα 
των μεταφορών μπορεί να είναι σημαντικές στο μέλλον. 
γ) Αποτελεί πολύ μονόπλευρη προσέγγιση το γεγονός ότι η 
ανάλυση της στρατηγικής συγκεντρώνεται στις εκπομπές 
του C02. Σε συνάρτηση με το περιβάλλον αποκτά ιδιαί­
τερη σημασία ο ρόλος και άλλων αερίων που δημιουργού­
νται στα πλαίσια του φαινόμενου του θερμοκηπίου. 
δ) Η ΟΚΕ θα παρατηρεί με ιδιαίτερη προσοχή τις εργασίες 
για την περαιτέρω ανάπτυξη των κινητήρων καύσεως, 
Βρυξέλλες, 18 Οκτωβρίου 1990. δεδομένου ότι θα έχουν σημαντική συμβολή στην επιβά­
ρυνση του περιβάλλοντος και στο μέλλον. Ζητά λοιπόν 
από την Επιτροπή να εξετάσει κατά πόσο υπάρχουν άλλες 
δυνατότητες υποστήριξης γι'αυτό τον ειδικό τομέα. 
ε) Ιδιαίτερη βαρύτητα σ'ένα τέτοιο πρόγραμμα θα είχε η 
ανάλυση των ασθενών σημείων της διάρθρωσης της ενερ­
γειακής προσφοράς και ζήτησης. 
Θα πρέπει να εξετασθούν διεξοδικότερα η προσωρινή 
έλλειψη συνοχής μεταξύ της ενεργειακής προσφοράς 
και ζήτησης και η γεφύρωση της καθώς και η χρήση 
δυνητικών ενεργειακών πόρων (π.χ. η αποβαλλόμενη 
θερμότητα) καθώς και τα σχετικά διαρθρωτικά προβλή­
ματα που χρήζουν επίλυσης (π.χ. προβλήματα αποθήκευ­
σης, φορολογικοί και ρυθμιστικοί μηχανισμοί). Κατά 
την άποψη της ΟΚΕ αυτός είναι ένας τομέας για τον 
οποίο σε περιορισμένο μόνο βαθμό είναι δυνατόν να 
αναμένονται δράσεις ύστερα από πρωτοβουλία των 
προσφερόντων ή ζητούντων ενέργεια. Συνεπώς για τον 
τομέα απαιτείται σε μεγάλο βαθμό να αναληφθεί κοινο­
τική δράση. 
στ) Κατά την άποψη της ΟΚΕ η περιγραφή τεχνολογιών 
που βασίζονται στα στοιχεία στερεού οξειδίου (SOFC) η 
οποία περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα δεν δικαιολογείται 
εκ των πραγμάτων. Η ΟΚΕ κρίνει ότι οι τεχνολογίες 
που βασίζονται στα στοιχεία στερεού οξειδίου (SOFC) 
εξυπηρετούν τη χρήση του μεθανίου, αλλά όχι την παρα­
γωγή του. 
ζ) Η ανάπτυξη τεχνικών καλύτερης απομόνωσης στον 
τομέα των παραθύρων κατά την άποψη της ΟΚΕ αξίζει 
να αποτελέσει αντικείμενο έρευνας μόνο κατά κλάδους 
τομέων. Επιπροσθέτως θα πρέπει να δημιουργηθούν οι 
κατάλληλες προϋποθέσεις για την ευρεία εφαρμογή του 
προγράμματος (π.χ. διαμέσου τεχνικών προτύπων). 
η) Οι προτεινόμενες από την Επιτροπή διαδικασίες για τη 
συμμετοχή στο πρόγραμμα αυτό χωρίζονται σε συνήθη 
και έκτακτη διαδικασία. 
Θα πρέπει εντούτοις να εξετασθεί κατά πόσον αυτή η 
διαδικασία θα μπορούσε να έχει τα καλύτερα δυνατά 
αποτελέσματα. 
Θα πρέπει να εκφρασθεί σαφέστερα ποια κριτήρια 
ισχύουν για τις ασυνήθιστες περιπτώσεις. 
Ακόμη θα πρέπει να αναφερθεί με ποια βάση κατανομής 
δαπανών στις διάφορες περιπτώσεις παρέχονται επιδο­
τήσεις. 
θ) Η προβλεπόμενη για την εφαρμογή του προγράμματος 
επιτροπή η οποία συνίσταται από εκπροσώπους της 
Επιτροπής και των κρατών μελών, θα πρέπει οπωσδήποτε 
να προβλέπει ότι οι εκπρόσωποι της οικονομίας, των 
εργοδοτών και καταναλωτών θα μπορούν να εκφράζουν 
στα πλαίσια της τις σκέψεις και προτάσεις των. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Francois STAEDELIN