12. 3. 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 62/17 
της Συνθήκης με τη θέσπιση μιας υγιούς πολιτικής του 
ανταγωνισμού στα πλαίσια της κοινής αγοράς. 
4.2. Σχετικά η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να λάβει 
υπόψη και εφαρμόσει τις συγκεκριμένες υποδείξεις και 
προτάσεις της γνωμοδότησης του. 
4.3. Συνεπώς, έχει σημασία να ζητήσει η Επιτροπή 
από το Συμβούλιο εξουσιοδότηση για να εξοπλισθεί με 
τα απαραίτητα μέσα ώστε οι υπηρεσίες της να είναι σε 
θέση, τόσο σε επίπεδο προσωπικού όσο και σε επίπεδο οργάνωσης των εργασιών, να πραγματοποιήσουν αυτόν 
το στόχο. 
4.4. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι μια σοβαρή προσπάθεια 
πρέπει να αναληφθεί για να ενισχυθεί η πολιτική 
ανταγωνισμού ενός της ΕΟΚ με τέτοιο τρόπο ώστε τόσο 
στο εσωτερικό της Κοινότητας όσο και έναντι τρίτων 
χωρών να υιοθετηθεί μια κοινοτική θέση που θα 
συμβάλει την ευημερία όλων. Η επιτυχία στην κοινοτι­
κή πολιτική ανταγωνισμού θα εξαρτηθεί, σε ορισμένο 
βαθμό, από την ανάπτυξη της ευημερίας της Κοινότη­
τας και όλων των πολιτών της. 
Βρυξέλλες, 19 Δεκεμβρίου 1989 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE 
Γνωμοδότηση για την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο σχετικό με την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς και την προσέγγιση των 
έμμεσων φορολογιών 
(90/C 62/02) 
Η Επιτροπή αποφάσισε στις 23 Οκτωβρίου 1989 να ζητήσει, σύμφωνα με τις διατάξεις του 
άρθρου 198 της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, τη 
γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανακοίνωση της 
Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την ολοκλήρωση 
της εσωτερικής αγοράς και την προσέγγιση των έμμεσων φορολογιών 
Το τμήμα οικονομικών, δημοσιονομικών και νομισματικών υποθέσεων, στο οποίο ανατέθηκε 
η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 5 Δεκεμβρίου 
1989 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Delia Croce. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε κατά τη 272η σύνοδο ολομέλειας της, 
συνεδρίαση της 19ης Δεκεμβρίου 1989, με μεγάλη πλειοψηφία υπέρ, 3 ψήφους κατά και 11 
αποχές, την ακόλουθη γνωμοδότηση: 
1. Εισαγωγή 
1.1. Στόχος της Επιτροπής είναι η τροποποίηση της 
ανακοίνωσης της 4ης Αυγούστου 1 987 και των προτά­
σεων οδηγίας που την συνοδεύουν [COM(87) 320-328) 
αναφορικά με την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς 
μέσω της προσέγγισης των συντελεστών των εμμέσων 
φόρων και της εναρμόνισης της διάρθρωσης τους. 
Πράγματι, οι προτάσεις του 1987 είχαν δημιουργήσει 
πολλές αμφιβολίες και αμηχανία στο Συμβούλιο, τα 
κράτη μέλη και σε διάφορες ειδικευμένες ομάδες 
εργασίας. 
1.2. Είναι σκόπιμο να υπενθυμισθούν σχετικά οι 
οκτώ γνωμοδοτήσεις που υιοθέτησε η ΟΚΕ στις 7 
Ιουλίου 1988 (') οι οποίες στο σύνολο τους συμφωνού­
σαν με την πρόταση της εναρμόνισης των συντελεστών 
των εμμέσων φόρων, επεσήμαναν όμως τις ελλείψεις 
των προτάσεων και εξέφραζαν την ανάγκη σημαντικής 
τροποποίησης τους. 
(') ΕΕ αριθ. C 237 της 12. 9. 1« Η Επιτροπή στην παρούσα ανακοίνωση φαίνεται ότι 
λαμβάνει υπόψη τις γνωμοδοτήσεις της ΟΚΕ, τις 
οποίες όμως δεν αναφέρει ρητώς. 
1.3. Πρέπει ακόμη να διαπιστωθεί ότι η ΟΚΕ στη 
γνωμοδότηση της 739/88 για τη γενική ανακοίνωση της 
Επιτροπής σχετικά με το συμπλήρωμα της εσωτερικής 
αγοράς υιοθέτησε «πλήρως το στόχο της κατάργησης 
όλων των συνόρων και όλων των ελέγχων στα συνορια­
κά φυλάκια πριν την 1η Ιανουαρίου 1993». 
Στην ίδια γνωμοδότηση διαπιστώνονταν ότι η δημοσιο­
νομική σύγκλιση που όπως γίνεται αντιληπτή στη 
γενική της έννοια περιλαμβάνει και την άμεση και την 
παρακρατική φορολογία δεν έπρεπε να θεωρηθεί σαν 
όρος sine qua non για την πραγματοποίηση της εννιαίας 
αγοράς επειδή αποτελεί μόνο ένα από τα στοιχεία της 
γενικής στρατηγικής που στηρίζεται και σε απαραίτη­
τες συνοδευτικές μακροοικονομικές πολιτικές. 
Πρέπει εξάλλου να αναγνωρισθεί ότι οι υπάρχουσες 
διαφορές των συντελεστών του ΦΠΑ είναι σημαντικές 
και ότι, σε μια Κοινότητα χωρίς σύνορα, μπορεί να 
Αριθ. C 62/18 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 12. 3. 90 
προκαλέσουν σοβαρές στρεβλώσεις. Το επιχείρημα 
αυτό εξετάζεται πλέον εμπεριστατωμένα στο σημείο 
3.2. 
1.4. Η παρούσα ανακοίνωση της Επιτροπής, προβλέ­
πει: 
α) μία μεταβατική φάση σύγκλισης έως τα τέλη του 
1992 
β) τον καθορισμό ενός ελαχίστου κανονικού συντελε­
στή ΦΠΑ, αντί για την ψαλίδα συντελεστών 
γ) την καθιέρωση ειδικών καθεστώτων για καθορισμέ­
νες εμπορικές πράξεις· 
δ) ένα μηχανισμό συμψηφισμού των υπολοίπων του 
ΦΠΑ για τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών που 
βασίζεται αποκλειστικά σε ένα μακροοικονομικό 
υπολογισμό απορρέοντα από στατιστικά δεδομένα-
ε) ουσιαστική τροποποίηση των προτάσεων για τους 
ειδικούς φόρους κατανάλωσης με τον καθορισμό 
μόνο μακροπρόθεσμων στόχων 
ζ) τη διατήρηση του μηδενικού συντελεστή σε πολύ 
περιορισμένο αριθμό αγαθών που φορολογούνται με 
μειωμένο συντελεστή υπό τον όρο ότι δεν θα 
υπάρξουν στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό για τα 
άλλα κράτη μέλη και ύστερα από απόφαση του 
Συμβουλίου για το φάσμα των προϊόντων που 
υπόκεινται στον κανονικό συντελεστή και εκείνων 
που υπόκεινται στο μειωμένο συντελεστή. 
2. Γενικές παρατηρήσεις 
2.1. Η νέα πρόταση της Επιτροπής θα πρέπει να 
θεωρηθεί, στο σύνολο της, καλύτερη από την προηγού­
μενη γιατί λαμβάνει περισσότερο υπόψη την σημερινή 
κατάσταση και επίσης δέχεται ορισμένες προτάσεις 
που περιλαμβάνονται στις γνωμοδοτήσεις της ΟΚΕ. 
Λαμβάνει επίσης υπόψη τις ανησυχίες που εξέφρασαν 
ορισμένα κράτη μέλη. 
2.2. Επισημαίνεται ειδικότερα ότι έχει υιοθετηθεί 
μια σημαντική ελαστικότητα. 
2.3. Η συνολική προσέγγιση της Επιτροπής είναι 
αρκετά πραγματιστική αν ληφθούν υπόψη οι δυσκολίες 
που συνάντησαν στο παρελθόν οι διάφορες προτάσεις 
και που κατά πάσα πιθανότητα θα συναντήσουν στο 
μέλλον. Οπωσδήποτε η ανακοίνωση της Επιτροπής 
μπορεί να θεωρηθεί σαν μια δήλωση προθέσεων και ως 
τοιαύτη έχει γενικό χαρακτήρα. Μια ακριβέστερη 
γενική εκτίμηση θα καταστεί δυνατή μόνον όταν γίνουν 
γνωστές οι προτάσεις οδηγιών. 
2.4. Προς το παρόν, μπορεί να παρατηρηθεί ότι ίσως 
δεν υπάρχει πλήρης επίγνωση των προβλημάτων που 
προκύπτουν από την επίτευξη της ενιαίας αγοράς στην 
οποία θα επικρατεί μια οικονομική πολυφωνία η οποία 
θα βασίζεται σε διαφορετικά νομισματικά και φορολο­
γικά συστήματα. 
2.5. Η αναγκαιότητα να ενθαρρυνθεί μεγαλύτερη 
σύγκλιση, να μειωθούν οι περιφερειακές ανισότητες 
και να εξασφαλισθεί ένας πραγματικά ελεύθερος 
ανταγωνισμός σε μια διαδικασία γενικής οικονομικής 
ανάπτυξης, επιβάλλει μια ουσιαστική ουδετερότητα 
των φορολογικών και παραφορολογικών συστημάτων." Για το λόγο αυτό η Κοινότητα πρέπει να παροτρύνει τα 
κράτη μέλη να προχωρήσουν στην οδό των εναρμονί­
σεων και της επίτευξης ισοδύναμων συστημάτων. 
2.6. Η πιο σημαντική μεταβολή που περιλαμβάνεται 
στην ανακοίνωση έναντι της προηγούμενης είναι ο 
καθορισμός, όσον αφορά τον κανονικό συντελεστή του 
ΦΠΑ, ενός ελάχιστου ορίου ενώ όλα τα κράτη θα έχουν 
την ευχέρεια να υπερβαίνουν με τρόπο απεριόριστο το 
όριο αυτό. 
Οπωσδήποτε με τον τρόπο αυτό υπάρχει ο κίνδυνος να 
παραταθεί επ' αόριστον η σημερινή απόκλιση των 
συντελεστών και συνεπώς η αναταραχή, εκτός βέβαια 
αν οι δυνάμεις της αγοράς και του ανταγωνισμού 
αποδειχθούν ισχυρότερες από τις ρυθμίσεις και επιτα­
χύνουν την προσέγγιση. 
2.7. Αναγνωρίζεται ότι η άμβλυνση των αρχικών 
προτάσεων της Επιτροπής επιλύει ορισμένα πρακτικά 
προβλήματα και ότι οι εναλλακτικές λύσεις που έχουν 
διατυπωθεί αξίζουν ιδιαίτερης προσοχής. Είναι ωστό­
σο δικαιολογημένη η ανησυχία ότι η νέα θέση 
ενδέχεται να επιβραδύνει τη σύγκλιση των συντελε­
στών ΦΠΑ και των ειδικών φόρων κατανάλωσης και να 
έχει πιθανώς αρνητικές συνέπειες. 
2.8. Παρατηρείται εξάλλου ότι η Επιτροπή προβλέ­
πει μια μεταβατική φάση από τώρα μέχρι το 1992 για να 
διευκολυνθεί η έναρξη ισχύος της μεταρρύθμισης, ενώ 
θα διατηρείται οπωσδήποτε η υποχρέωση για την 
κατάργηση των ελέγχων στα σύνορα. 
Η υλοποίηση της μεταβατικής αυτής φάσης θα πρέπει 
«να συμβαδίζει με συγκεκριμένες δεσμεύσεις των 
κρατών μελών για την ολοκλήρωση της εσωτερικής 
αγοράς στον τομέα της έμμεσης φορολογίας, γεγονός 
που ειδικότερα θα οδηγεί στην προσέγγιση των 
συντελεστών μέχρι το τέλος του 1992». 
Η γενική αυτή διατύπωση δημιουργεί ορισμένες 
αμφιβολίες, κυρίως όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο 
πρέπει να επιτευχθεί η δέσμευση των κρατών μελών, και 
η προθυμία τους να συμμετάσχουν σε έναν τύπο 
σημαντικής δράσης. 
2.9. Ένα θετικό χαρακτηριστικό της μεταβατικής 
περιόδου συνίσταται στη βαθμιαία και προκαθορισμέ­
νη αύξηση των ατελειών. 
Ειδικές παρατηρήσεις 
3. ΦΠΑ 
3.1. Όσον αφορά το μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ, η 
Επιτροπή δεν ανακοινώνει τροποποιήσεις της προη­
γούμενης πρότασης και για το λόγο αυτό η ΟΚΕ 
αναφέρεται σε όσα διατυπώθηκαν στη γνωμοδότηση 
της 741/88 και ειδικότερα στο σημείο 2.7. 
Είναι πράγματι σκόπιμο και σημαντικό να ταξινομη­
θούν τα αγαθά και οι υπηρεσίες που πρέπει να υπαχθούν 
στο μειωμένο συντελεστή, λαμβανομένης υπόψη και 
της αρχής της φορολογικής ουδετερότητας για τα 
προϊόντα που ανταγωνίζονται το ένα το άλλο. Ο 
προσδιορισμός της ταξινόμησης πρέπει να γίνει μετά 
από εκτεταμένες συνεννοήσεις με τα κράτη μέλη. 
12. 3. 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 62/19 
3.2. Η εγκατάλειψη της προηγούμενης πρότασης για 
την καθιέρωση μιας ψαλίδας ποσοστών για τον 
κανονικό συντελεστή ΦΠΑ, και η πρόβλεψη ενός 
ελάχιστου συντελεστή προκαλεί αντιρρήσεις και 
ανησυχία. 
Πράγματι η ΟΚΕ στη γνωμοδότηση της 741/88 
θεωρούσε αναγκαία μια σύγκλιση μεγαλύτερη από 
εκείνη που προτείνει η Επιτροπή με την ψαλίδα 
14-20 %, επειδή επίστευε ότι «για να εξασφαλισθεί η 
αντικειμενικότητα σε ό,τι αφορά το φόρο προστιθέμε­
νης αξίας προϊόντων και υπηρεσιών σε μια εσωτερική 
αγορά χωρίς φορολογικά σύνορα, η μείωση της 
διαφοράς του συντελεστή και κατά τρεις εκατοστιαίες 
μονάδες περίπου, στην περίπτωση του κανονικού 
συντελεστή, θα καταστούσε ενδεχόμενα αποδεκτές τις 
στρεβλώσεις του ανταγωνισμού που απορρέουν από τη 
φορολογία». 
Η ίδια η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι το εύρος της 
ψαλίδας που είχε προταθεί προηγουμένως θεωρήθηκε 
« υπερβολικό σε βαθμό που να αλλοιώνει τους όρους του 
ανταγωνισμού». 
Επειδή ο καθορισμός του μοναδικού ελάχιστου συντε­
λεστή αφήνει, τουλάχιστον θεωρητικά, τη δυνατότητα 
μεγαλύτερης απόκλισης από εκείνη της ψαλίδας θα 
πρέπει να αρθεί η ανακολουθία. 
Θα πρέπει εξάλλου να αναγνωρισθεί ότι οι δυσχέρειες 
που παρουσιάζει η προηγούμενη πρόταση είναι πραγ­
ματικές και δικαιολογούν μία μεταβολή της θέσης της 
Επιτροπής. 
Ο καθορισμός ενός μοναδικού ελάχιστου συντελεστή 
θα έδινε πολλές δυνατότητες στα κράτη μέλη να 
καθορίσουν μεγαλύτερους συντελεστές, και είναι 
λογική η πρόβλεψη ότι θα υπάρξει μια τάση προσέγγι­
σης του ελάχιστου συντελεστή για να αποφευχθούν 
δυσμενείς όροι ανταγωνισμού. 
3.3. Η υπόθεση ότι τα γειτονικά κράτη θα ρυθμίσουν 
τα προβλήματα που ενδέχεται να ανακύψουν στις 
συνοριακές περιοχές με διμερείς συμφωνίες πρέπει να 
θεωρηθεί ότι έρχεται σε αντίθεση με την κοινοτική 
λογική. Εξάλλου εμφανίζεται μάλλον αντί ρεαλιστική, 
αν ληφθούν υπόψη οι μεγάλες αντιθέσεις που διαπιστώ­
νονται μεταξύ γειτονικών χωρών με αξιοσημείωτες 
διαφορές μεταξύ των συντελεστών ΦΠΑ. 
3.4. Όσον αφορά το αμφιλεγόμενο πρόβλημα του 
μηδενικού συντελεστή, η πρόταση είναι δυνατό να γίνει 
δεκτή αλλά μόνο υπό τον όρο ότι οι παρεκκλίσεις 
μπορεί να ισχύσουν σε όλες τις κοινοτικές χώρες. Δεν 
επιτρέπεται όμως να γίνει δεκτή η διατήρηση της 
παρούσας κατάστασης, αλλά να επιτραπούν παρεκκλί­
σεις σε όλα τα κράτη μέλη για πολύ περιορισμένο 
αριθμό αγαθών και για μια μεταβατική περίοδο. 
4. Μηχανισμός συμψηφισμού 
4.1. Η παλαιά πρόταση σχετικά με το μηχανισμό 
συμψηφισμού για τις εμπορικές συναλλαγές μεταξύ 
κρατών μελών τροποποιείται ριζικά και καθιερώνονται 
ειδικά καθεστώτα για ορισμένες πράξεις (πωλήσεις δι' 
αλληλογραφίας, πωλήσεις αυτοκινήτων τουρισμού, 
πωλήσεις σε ιδρύματα μη υποκείμενα σε φόρο και σε 
υποκείμενα που υποβάλλονται σε φόρο αλλά απαλλάσ­
σονται, πράξεις που πραγματοποιούνται από επιχειρή­σεις συνδεόμενες μεταξύ τους) ενώ η αντιστάθμιση των 
άλλων πράξεων υποκειμένων με τρόπο παθητικό σε 
φόρο αφήνεται σε έναν υπολογισμό που βασίζεται στις 
στατιστικές του εξωτερικού εμπορίου. Με τον τρόπο 
αυτό θα υπάρξει μια μακροοικονομική αντιμετώπιση 
του συμψηφισμού. 
4.2. Η νέα πρόταση είναι βέβαια απλούστερη και 
συνεπώς πιο εύκολα αποδεκτή, πολλές όμως από τις 
επιφυλάξεις που εκφράστηκαν παλαιότερα παραμένουν 
βάσιμες (βλ. σημεία 3.7, 3.8, 3.11, 3.13 της γνωμοδότη­
σης CES 742/88). 
4.3. Η ΟΚΕ επιθυμεί εξάλλου να τονίσει ένα πολύ 
μεγάλο ελάττωμα του συστήματος, που εγείρει αμφιβο­
λίες ως προς την εγκυρότητα του: 
Για τις διασυνοριακές πράξεις ο ΦΠΑ θα καταβάλλεται 
σε μια χώρα μέλος και θα επανεισπράττεται, εφόσον 
υπάρχει περίπτωση, σε μια άλλη. Αυτό εγείρει δύο 
κινδύνους: 
— η επαλήθευση πράξεων που αποκαλούνται «ταξί», 
όπου πλαστά τιμολόγια που περιέχουν ΦΠΑ θα 
εκδίδονται σε μια χώρα, και θα επιτρέπουν την 
επανείσπραξη του ΦΠΑ σε μια άλλη. 
Οι πράξεις αυτές μπορούν να περιορισθούν αρκετά 
γρήγορα, όταν συμβαίνουν σε μία και την αυτή χώρα 
και αφορούν διαδικαστικά μία μόνο φορολογική 
διοίκηση. Υπάρχει κίνδυνος να συνεχισθούν και να 
διευρυνθούν σε μεγάλο βαθμό, εάν δεν είναι δυνατό να 
αποκαλυφθούν παρά με τη συνδυασμένη ενέργεια δύο 
φορολογικών διοικήσεων και εφόσον δεν θα υπάρχει 
μια κοινοτική φορολογική «υπερδιοίκηση». 
— Τα προϊόντα που παράγονται λαθραία σε μια χώρα 
και πωλούνται σε μιαν άλλη δεν επέτρεπαν ως τώρα 
επανείσπραξη ΦΠΑ που δεν κατεβάλλετο στη 
δεύτερη χώρα. Με το σύστημα της Επιτροπής θα 
μπορούν να τιμολογούνται με επανεισπράξιμο (όχι 
όμως καταβαλλόμενο) ΦΠΑ, πράγμα που θα επιτρέ­
ψει στους ευνοούμενους να μειώσουν τις τιμές 
πώλησης λόγω μη καταβολής φόρου και έτσι να 
ενθαρρυνθεί σημαντικά το εμπόριο στους ευνοούμε­
νους των προϊόντων αυτών. 
4.4. Θα πρέπει, επίσης, να τονισθεί εκ νέου η 
αναγκαιότητα της καθιέρωσης κατάλληλου στατιστι­
κού συστήματος και ως προς αυτό υπενθυμίζεται η 
γνωμοδότηση CES 552/89 — SYN 181 (Εισηγητής: ο κ. 
Giacomelli) ('). 
4.5. Επίσης, είναι σημαντικό να υπογραμμισθεί η 
απόλυτη αναγκαιότητα της εφαρμογής κατάλληλων 
συστημάτων για την πρόληψη και καταστολή απατών. 
4.6. Πράγματι, στις σήμερα σημειούμενες απάτες, 
που στο σύνολο τους, είναι ήδη σημαντικές, θα 
μπορούσαν να προστεθούν και άλλες, μετά την ευκαιρία 
που προσφέρεται από την κατάργηση των συνόρων. 
Υπάρχει φόβος ότι ορισμένοι επιχειρηματίες θα 
αμελούν να δηλώνουν τις πωλήσεις τους σε άλλες χώρες 
μέλη. Η φορολογική τους υπεύθυνη αρχή θα έχει κάθε 
συμφέρον να μη διορθώσει τα λάθη αυτά, διότι αυτό θα 
(') ΕΕ αριθ. C 159 της 26. 6. 1989, σ. 16. 
Αριθ. C 62/20 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 12. 3. 90 
τον υποχρέωνε να καταβάλει περισσότερα στο Ταμείο 
συμψηφισμού. 
Η βάση οπωσδήποτε του συστήματος συμψηφισμού 
είναι πολύ αβέβαιη και η φορολογική χρησιμοποίηση 
των εμπορικών στατιστικών που θα γίνει υπάρχει 
επίσης κίνδυνος να ζημιώσει τον έλεγχο τους και 
συνεπώς την αξιοπιστία τους. Η ΟΚΕ εύχεται όπως η 
Επιτροπή συμπληρώσει τις προτάσεις της σχετικά με 
την πρόληψη και την καταστολή των απατών ώστε να 
είναι πραγματικά αποτελεσματική. 
5. Ειδικά καθεστώτα 
5.1. Πωλήσεις δι' αλληλογραφίας. Η Επιτροπή 
δηλώνει ότι είναι διατεθειμένη να προτείνει φορολογία 
σύμφωνα με τις διατάξεις που ισχύουν στην χώρα 
προορισμού των εμπορευμάτων. Προσθέτει ότι η 
φορολογία θα επιβαρύνει τους ειδικευμένους επιχειρη­
ματίες, δεν είναι όμως κατανοητό πως θα οργανωθούν οι 
εμπορικές συναλλαγές. 
Το σύστημα χρειάζεται συνεπώς να σχεδιασθεί με 
τρόπο ώστε να μη προβλέπει συνθήκες επαχθέστερες 
από εκείνες που ισχύουν για τις πωλήσεις τρίτων 
χωρών. 
Εκφράζεται επίσης ορισμένη ανησυχία για τα πρόσθετα 
διοικητικά βάρη στα οποία θα υποβληθεί ο τομέας 
πωλήσεων δι' αλληλογραφίας. 
Επιπλέον, είναι σωστό να διευκρινισθεί ότι το πρόβλη­
μα υφίσταται για όλες τις πωλήσεις «εξ αποστάσεως» 
γιατί ενδέχεται να δημιουργηθούν δομείς πώλησης σε 
πελάτες των διαφόρων κοινοτικών χωρών με μεταφορά 
των εμπορευμάτων στο όνομα τους. 
Για το λόγο αυτό, είναι σκόπιμο τα φυσικά πρόσωπα να 
έχουν τη δυνατότητα να επωφελούνται από τον ΦΠΑ 
της χώρας πώλησης μόνο υπό την προϋπόθεση ότι θα 
μεταφέρουν οι ίδιοι τα εμπορεύματα. Όμως και σ' αυτήν 
την περίπτωση οι έλεγχοι θα είναι πολύ δύσκολοι. 
5.2. Οχήματα τουρισμού. Για τα οχήματα αυτά η 
λύση που προτείνεται από την Επιτροπή, και η οποία 
έγκειται στη μετάθεση της είσπραξης του φόρου από 
τον τόπο πώλησης στον τόπο έκδοσης της άδειας 
κυκλοφορίας, φαίνεται ικανοποιητική. Είναι απαραί­
τητο, ωστόσο, να εξειδικευθεί τι νοείται με τον όρο 
«οχήματα τουρισμού». 
Επειδή εξάλλου οι ρυθμίσεις σχετικά με τις άδειες 
κυκλοφορίας είναι διαφορετικές από χώρα σε χώρα, 
είναι αναγκαία η επεξεργασία μιας κατάλληλης ρύθμι­
σης, τόσο για τον ΦΠΑ όσο και τους άλλους φόρους, 
ώστε να αποφευχθούν άνισες συνθήκες και ευκαιρίες 
για τη διάπραξη απάτης. Αυτό ισχύει και για τις άδειες 
κυκλοφορίας που ακολουθούν την πρώτη παραλαβή. 
5.3. Πωλήσεις σε οργανισμούς μη υποκείμενους σε 
φόρο και σε πρόσωπα υποκείμενα σε φόρο που 
απαλλάσσονται. Για τις πωλήσεις αυτές η Επιτροπή 
προτείνει ορισμένες λύσεις όπως, π.χ., μια διαδικασία 
εκχώρησης στους ίδιους ή την καθιέρωση φορολογίας 
επί της διαφοράς του ΦΠΑ. Εάν δεν γίνουν πιο σαφή, αυτά τα παραδείγματα δεν 
επιδέχονται εύκολα οποιαδήποτε ερμηνεία. Και σ' αυτό 
το πεδίο, όμως, οι έλεγχοι εμφανίζονται ιδιαίτερα 
δύσκολοι. 
5.4. Πράξεις επιχειρήσεων που συνδέονται. Για τις 
πράξεις εκχώρησης μεταξύ συνδεδεμένων επιχειρή­
σεων η Επιτροπή προτείνει την αναβολή της καταβο­
λής του φόρου έως την πώληση σε τρίτους εκτός των 
επιχειρήσεων. 
Η περίπτωση μπορεί να είναι πραγματοποιήσιμη υπό 
τον όρο, ωστόσο, να υπάρξουν σαφείς κανόνες και 
συγκεκριμένοι έλεγχοι. 
Η ευχέρεια που παρέχεται στα επιμέρους κράτη μέλη να 
εγκρίνουν αυτό το καθεστώς, ανάλογα με την περίπτω­
ση, ενδέχεται να δημιουργήσει δυσκολίες και διακρί­
σεις. 
Η ΟΚΕ οφείλει εντούτοις να δηλώσει: 
— ότι το προτεινόμενο σύστημα περιέχει διακρίσεις 
μεταξύ επιχειρήσεων (ιδίως όσον αφορά τα ταμειακά 
αποθέματα), ιδίως εις βάρος των μικρών και μεσαίων 
επιχειρήσεων, 
— ότι ο ορισμός των κατηγοριών επιχειρήσεων διαφέ­
ρει ανάλογα με τη χώρα και ότι υπάρχει κίνδυνος να 
προκύψουν σοβαρές δυσχέρειες. 
6. Ειδικοί φόροι κατανάλωσης 
6.1. Η Επιτροπή προτείνει για τους ειδικούς φόρους 
κατανάλωσης μια προοδευτική προσέγγιση προς τιμές 
αναφοράς που αποβλέπουν σε μακροπρόθεσμους στό­
χους με τη θέσπιση ελάχιστων τιμών για μια μεταβατική 
περίοδο. 
6.2. Η προοδευτική προσέγγιση που προτείνεται, 
μπορεί να γίνει δεκτή εάν ληφθεί υπόψη η ακραία 
διαφορά των τοπικών καταστάσεων που οφείλεται και 
σε αντικειμενικές παραδοσιακές συνθήκες και σε 
διάφορες συνήθειες και ήθη των διαφόρων χωρών. 
Θα ήταν όμως απαραίτητο να καθορισθεί η ημερομηνία 
του οριστικού τερματισμού και να προκαθορισθεί η 
διαδικασία προσέγγισης. 
Όσον αφορά τις αξίες, ωστόσο, εξακολουθεί να ισχύει 
το σύνολο των παρατηρήσεων που περιλαμβάνονται 
στις γνωμοδοτήσεις που καταρτίσθηκαν από την ΟΚΕ 
το 1988 (CES 744/88, 745/88, 746/88). 
Η ευελιξία θα πρέπει να συνίσταται στην καθιέρωση 
ψαλίδας συντελεστών με προσεγγίζοντα σκέλη αντί για 
ελάχιστες τιμές και τιμές αναφοράς. 
6.3. Πρέπει, επίσης να σημειωθεί ότι με την ευκαιρία 
αυτή η Επιτροπή δεν διατυπώνει συγκεκριμένες προτά­
σεις και τούτο εμποδίζει μια ακριβή εκτίμηση. 
7. Συμπεράσματα 
7.1. Επαναλαμβάνεται ότι ο πολύ γενικός χαρακτή­
ρας της Ανακοίνωσης δεν επιτρέπει στην ΟΚΕ να 
εκφράσει ακριβή γνώμη αλλά μόνο να εγείρει ερώτημα-
12. 3.. 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 62/21 
τα και να διατυπώσει τις επιφυλάξεις που προαναφέρθη­
καν. 
7.2. Η ΟΚΕ επίσης δεν μπορεί να αγνοήσει την 
έγκριση των συζητήσεων στην Κοινότητα και ιδίως τα 
αποτελέσματα του Συμβουλίου Υπουργών Οικονομι­
κών της 9ης Οκτωβρίου και 13ης Νοεμβρίου 1889. 
7.3. Είναι σκόπιμο προς τούτο να τονισθεί ότι η 
στενότητα διαθέσιμου χρόνου δεν θα είναι δυνατό να 
επιτρέψει μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 1992 την εγκαθί­
δρυση ενός συστήματος φορολογίας στην χώρα προέ­
λευσης. Ωστόσο θα είναι σκόπιμο να καθιερωθεί από 
1ης Ιανουαρίου 1993 μεταβατικό σύστημα για όσο το 
δυνατό βραχύτερο διάστημα, μέσω του οποίου οι 
πράξεις που θα διενεργούν οι ενδιαφερόμενοι θα 
φορολογούνται στη χώρα προορισμού. 
Βρυξέλλες, 19 Δεκεμβρίου 1989 
Γενικές παρατηρήσεις 
1. Η ΟΚΕ εγκρίνει γενικότερα την πρόταση της 
Επιτροπής και ειδικότερα την αύξηση των πόρων που 
θα χορηγηθούν για το πρόγραμμα EHLASS. 
2. Η ΟΚΕ υπενθυμίζει ότι το αρχικό σχέδιο επιδεί­
ξεως που απετέλεσε αργότερα το πρόγραμμα EHLASS 
είχε ως αφετηρία του τη συλλογή στατιστικών πληρο­
φοριών για τα ατυχήματα. Στόχος του ήταν η παροχή 
πληροφοριών και αναλύσεων των ατυχημάτων και 
παράλληλα η αξιολόγηση δια της μεθόδου της δοκιμής 
και της πλάνης, των ελλείψεων και των επιτυχιών του 
συστήματος. 
2.1. Η νέα πρόταση προβλέπει την επέκταση της 
συλλογής νοσοκομειακών δεδομένων και τη διενέργεια 
«συμπληρωματικών μελετών» των δεδομένων που 
προέρχονται από άλλες πηγές πληροφοριών. 7.4. Επιβάλλεται να ληφθεί υπόψει και η ανάγκη 
μείωσης στο ελάχιστο των διοικητικών βαρών για να 
αποφευχθούν αδικαιολόγητες επιβαρύνσεις για τις 
επιχειρήσεις και συνεπόμενες επιπτώσεις για τους 
καταναλωτές. 
7.5. Η νέα ρύθμιση χρειάζεται εντούτοις να προβλέ­
πει την κατάργηση των μεθοριακών ελέγχων. Οι 
φορολογικοί έλεγχοι θα πραγματοποιούνται στο εσωτε­
ρικό κάθε κράτους διαμέσου ικανοποιητικών μορφών 
συνεργασίας και ανταλλαγής δεδομένων μεταξύ των 
φορολογικών διοικήσεων. 
7.6. Θα πρέπει επίσης να διασφαλισθεί η ελευθερία 
διακίνησης και αγοράς για τους ιδιώτες, με κατάργηση 
των περιορισμών στις ατέλειες. Για τον σκοπό αυτό 
καλό θα ήταν να γίνει σημαντική προσέγγιση των 
συντελεστών, προκειμένου να αποτραπούν οι κίνδυνοι 
σημαντικών στρεβλώσεων του ανταγωνισμού. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE 
3. Η ΟΚΕ παραπέμπει στη γνωμοδότηση (2) της για 
την αρχική πρόταση που υιοθετήθηκε με την απόφαση 
του Συμβουλίου 86/138/ΕΟΚ της 22ας Απριλίου 
1986 (3) και η οποία θεσπίζει το σχέδιο EHLASS. 
4. Η ΟΚΕ εφιστά και πάλι την προσοχή στο γεγονός 
ότι το πρόγραμμα EHLASS πρέπει να ενσωματωθεί στα 
υπόλοιπα κοινοτικά προγράμματα (τα οποία αναφέρο­
νται στο σημείο 1.7.3. της αρχικής της γνωμοδότησης), 
όπως το ESPRIT, το πρόγραμμα έρευνας και τεχνολογι­
κής ανάπτυξης και τη νέα «προσέγγιση» για την 
εναρμόνιση των τεχνικών προτύπων. 
4.1. Ως επακόλουθο της επέκτασης της εννοίας αυτής 
η ΟΚΕ επιθυμεί να ολοκληρωθεί το πρόγραμμα 
EHLASS κατά τρόπο πληρέστερο στις διάφορες 
δράσεις για την ενημέρωση των καταναλωτών που είτε 
έχουν πρόσφατα υιοθετηθεί είτε βρίσκονται στο στάδιο 
εξέτασης, όπως το σύστημα ταχείας ανταλλαγής 
δεδομένων για τα καταναλωτικά προϊόντα, τη γενική Γνωμοδότηση για την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για τροποποίηση της απόφασης 
86/138/ΕΟΚ σχετικά με ένα σχέδιο επίδειξης για δημιουργία κοινοτικού συστήματος 
πληροφόρησης για ατυχήματα στα οποία ενέχονται καταναλωτικά προϊόντα και σχετικά 
με τη χρηματοδότηση για τα δύο τελευταία έτη λειτουργίας του (!) 
(90/C 62/09) 
Στις 9 Νοεμβρου 1989, και σύμφωνα με το άρθρο 198 στης Συνθήκης περί ιδρύσεως της 
Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότη­
ση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω πρόταση απόφασης. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε να αναθέσει στην κ. Williams, ως γενική 
εισηγήτρια, την προετοιμασία των σχετικών εργασιών του τμήματος προστασίας του 
περιβάλλοντος, δημόσιας υγείας και κατανάλωσης. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή κατά τη 272η σύνοδο ολομέλειας της, συνεδρίαση 
της 20ής Δεκεμβρίου 1989, υιοθέτησε ομόφωνα, την ακόλουθη γνωμοδότηση: 
(') ΕΕ αριθ. C 300 της 29. 11. 1989, σ. 7. (2) ΕΕ αριθ. C 188 της 29. 7. 1985. 
(3) ΕΕ αριθ. L 109 της 26. 4. 1989.