ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ (1999) Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα για την Ανασυγκρότηση και την Ανάπτυξη στη Νότιο Αφρική (Κανονισμός του Συμβουλίου 2259/96)

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

1. ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΠΑΑ

2. ΤΟ ΕΠΑΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ

3. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΠΑΑ

4. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΕΠΑΑ ΚΑΤΑ ΤΟ 1999

5. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

6. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ

7. ΟΙ ΕΤΑΙΡΟΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ

8. ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΜΕ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ

9. ΑΛΛΑ ΘΕΜΑΤΑ

10. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

Παράρτημα Ι

Παράρτημα II

Παράρτημα III

Παράρτημα IV

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Με τον κανονισμό του Συμβουλίου αριθ. 2259/96 της 22ας Νοεμβρίου 1996, θεσπίσθηκε η νομική βάση της αναπτυξιακής συνεργασίας με τη Νότιο Αφρική. Το πρόγραμμα της εν λόγω συνεργασίας ονομάζεται Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα για την Ανασυγκρότηση και την Ανάπτυξη στη Νότιο Αφρική (ΕΠΑΑ). Στο άρθρο 9 του κανονισμού ορίζεται ότι η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο ετήσια έκθεση σχετικά με την εφαρμογή αυτού του κανονισμού .

Η παρούσα έκθεση είναι η τρίτη στη σειρά, η οποία καλύπτει το οικονομικό έτος 1999, ήτοι, το τελευταίο έτος ισχύος της νομικής βάσης δεδομένου ότι ο εν λόγω κανονισμός λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 1999.

Οι εγγεγραμμένες πιστώσεις στον προϋπολογισμό του έτους 1999 για το ΕΠΑΑ ανέρχονταν σε 127,5 εκατομμύρια ευρώ όσον αφορά τις αναλήψεις υποχρεώσεων και σε 80 εκατομμύρια ευρώ όσον αφορά τις πληρωμές.

1. ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΠΑΑ

Από το οικονομικό έτος 1986, η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή δημιούργησε ένα κονδύλιο (B7-5070) για τη στήριξη αναπτυξιακών δράσεων στη Νότιο Αφρική. Οι πιστώσεις αυτού του έτους καθώς και των επομένων ετών, χρηματοδότησαν το Ειδικό Πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για τη Νότιο Αφρική.

Το πρόγραμμα απευθύνθηκε κυρίως στην κοινωνία των πολιτών (η ΕΚ δεν διατηρούσε σχέσεις με την κυβέρνηση της Νοτίου Αφρικής πριν από τις δημοκρατικές εκλογές του 1994). Αρχικά εστίαζε τις δράσεις του στον αγώνα κατά του απαρτχάιντ, αλλά σταδιακά άρχισε να δίνει αυξανόμενη προσοχή σε αναπτυξιακά θέματα. Στο πλαίσιο του Ειδικού Προγράμματος, χρηματοδοτήθηκαν 744 έργα συνολικού ύψους 443 εκατομμυρίων ευρώ.

Μετά τη διεξαγωγή των δημοκρατικών εκλογών, τον Απρίλιο του 1994, η συνεργασία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη Νότιο Αφρική έλαβε τη μορφή μίας περισσότερο παραδοσιακής "αναπτυξιακής προσέγγισης", ενώ η κυβέρνηση άρχισε να συμμετέχει ολοένα και πιο δραστήρια στο Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα για την Ανασυγκρότηση και την Ανάπτυξη στη Νότιο Αφρική (ΕΠΑΑ) που διαδέχθηκε, το 1995, το Ειδικό Πρόγραμμα.

Ήδη, τον Απρίλιο του 1994, το Συμβούλιο εξέφρασε την υποστήριξή του για την προώθηση της συνεργασίας με τη Νότιο Αφρική, επικεντρώνοντας την κοινοτική βοήθεια σε τομείς δραστηριοτήτων που είναι δυνατόν να συμβάλουν στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης του πληθυσμού και, ειδικότερα, των ενδεέστερων στρωμάτων του πληθυσμού.

Η προσέγγιση αυτή ήταν σύμφωνη με το αναπτυξιακό πρόγραμμα που υπεβλήθη από τη νέα κυβέρνηση (το Πρόγραμμα για την Ανασυγκρότηση και την Ανάπτυξη - ΠΑΑ). Το κυβερνητικό αυτό αναπτυξιακό πρόγραμμα (το οποίο βρίσκεται ακόμη στο στάδιο της εκτέλεσης) αντιμετώπισε προβλήματα εφαρμογής και, από το 1996, εκτελείται από κοινού με ευρύτερη μακροοικονομική πολιτική που υιοθετήθηκε από την κυβέρνηση και είναι γνωστή ως πολιτική για την ανάπτυξη, την απασχόληση και την ανακατανομή (GEAR). Η πολιτική GEAR εστιάζεται περισσότερο στην ανάπτυξη και στο ρόλο του ιδιωτικού τομέα.

Στο πλαίσιο των προαναφερθέντων αλλαγών πολιτικής, από το 1996 οι αναπτυξιακές δραστηριότητες στη Νότιο Αφρική έχουν αναδιαρθρωθεί και αναδιοργανωθεί και έχει ενισχυθεί ο προγραμματισμός (βλέπε κεφάλαιο 3).

Μετά την προσχώρηση της Νοτίου Αφρικής στη σύμβαση της Λομέ, παρά την υπό όρους προσχώρηση στην τέταρτη αναθεωρημένη σύμβαση της Λομέ, το 1997, οι εταιρείες της Νοτίου Αφρικής μπορούν να συμμετέχουν στις διακηρύξεις διαγωνισμών για τα έργα που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του 8ου Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης. Η Νότιος Αφρική συμμετείχε ως πλήρες μέλος στις διαπραγματεύσεις για τη θέσπιση των συμφωνιών που θα διαδεχθούν την τέταρτη σύμβαση της Λομέ της οποίας η ισχύς έληξε το Φεβρουάριο του 2000 και προσχώρησε, αν και ακόμη με ειδικό καθεστώς, στη συμφωνία του Κοτονού, η οποία υπεγράφη τον Ιούνιο του 2000 (Πρωτόκολλο αριθ. 3 της συμφωνίας).

Κατά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Βερολίνου, το Μάρτιο του 1999, οι αρχηγοί των κρατών και των κυβερνήσεων ενέκριναν τα αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων για σύναψη διμερούς συμφωνίας Εμπορίου, Ανάπτυξης και Συνεργασίας (ΣΕΑΣ) η οποία παρέχει το συμβατικό πλαίσιο για την περαιτέρω προώθηση του εμπορίου και της αναπτυξιακής συνεργασίας μεταξύ της ΕΕ και της Νοτίου Αφρικής. Σε συνέχεια τεχνικών συνεδριάσεων, η συμφωνία υπεγράφη στις 22 Οκτωβρίου στην Πραιτόρια, και εν τέλει άρχισε να εφαρμόζεται προσωρινά, σε τομείς αρμοδιότητας της Κοινότητας, την 1η Ιανουαρίου 2000.

Η Νότιος Αφρική, ως χώρα της Αφρικής με την οποία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διατηρεί το σημαντικότερο πρόγραμμα συνεργασίας, είναι υποχρεωμένη να παραμείνει ένας από τους βασικούς αναπτυξιακούς εταίρους της ΕΕ, κυρίως στο πλαίσιο της Αφρικής και της Νοτίου Αφρικής. Η υπογραφή της ΣΕΑΣ δημιούργησε νέο πλαίσιο αναπτυξιακών σχέσεων, περιλαμβανομένης της πτυχής της ενσωμάτωσης της Νοτίου Αφρικής στην περιφερειακή οικονομία, κυρίως ενόψει των επιπτώσεών της στους άμεσους γείτονες της Νοτίου Αφρικής. Ωστόσο, ο διττός χαρακτήρας της οικονομίας και της κοινωνίας της Νοτίου Αφρικής (που περιλαμβάνει πολύ προηγμένους τομείς και υποτομείς) και η προοδευτική εδραίωση της κοινωνικοοικονομικής μετάβασης την οποία εγκαινίασε η πρώτη μετά το απαρτχάιντ κυβέρνηση, καθιστούν τη Νότιο Αφρική έναν ιδιαίτερο και διαφορετικό εταίρο, με εντελώς ξεχωριστά χαρακτηριστικά σε σχέση με τις λοιπές χώρες ΑΚΕ.

2. ΤΟ ΕΠΑΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ

Οι στόχοι και οι προτεραιότητες του ΕΠΑΑ καθορίζονται από τη νομική βάση (Κανονισμός αριθ. 2259/96 του Συμβουλίου της 22ας Νοεμβρίου 1996). Στο άρθρο 1 ορίζεται ότι στο πλαίσιο της υλοποίησης, θα υποστηριχθούν οι πολιτικές και οι μεταρρυθμίσεις που εφαρμόζουν οι εθνικές αρχές της Νοτίου Αφρικής με στόχο τη συμβολή στην αρμονική και βιώσιμη οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη και στην εδραίωση των βασικών αρχών που θεσπίζουν μία δημοκρατική κοινωνία και ένα κράτος δικαίου όπου γίνονται σεβαστά τα δικαιώματα του ανθρώπου και οι θεμελιώδεις ελευθερίες. Στο πλαίσιο αυτό πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στα ενδεέστερα στρώματα του πληθυσμού.

Στο άρθρο 2 παρατίθενται οι τομείς που είναι δυνατόν να καλύψει το ΕΠΑΑ (εκδημοκρατισμός και δικαιώματα του ανθρώπου, εκπαίδευση και κατάρτιση, υγεία, ανάπτυξη της υπαίθρου, αστική ανάπτυξη και κοινωνική στέγη, στήριξη του ιδιωτικού τομέα και, ειδικότερα, των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ), θεσμική ενίσχυση, περιφερειακή συνεργασία, προστασία του περιβάλλοντος).

Οι δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του ΕΠΑΑ πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις προτεραιότητες της κυβέρνησης (πολιτικές ΠΑΑ και GEAR ).

3. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΠΑΑ

Στο άρθρο 6 της νομικής βάσης προβλέπεται η κατάρτιση πολυετών ενδεικτικών προγραμμάτων (ΠΕΠ), βασισμένων σε καθορισμένη στρατηγική, με σκοπό τη δημιουργία σαφούς πλαισίου για τις δραστηριότητες συνεργασίας στη Νότιο Αφρική που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ.

Το πρώτο ΕΕΠ υπεγράφη το Μάιο του 1997 και έληξε, σύμφωνα με τη νομική βάση, στις 31 Δεκεμβρίου 1999. Το περιεχόμενό του είναι σύμφωνο με τις διατάξεις της νομικής βάσης από την άποψη του επίκεντρου (παροχή στήριξης στα φτωχότερα στρώματα του πληθυσμού της Νοτίου Αφρικής) και των επιλέξιμων τομέων (που παρατίθενται στο άρθρο 2 της νομικής βάσης).

Οι κυριότεροι τομείς στους οποίους εστιάζονται οι δραστηριότητες του ΕΕΠ είναι:

- οι βασικές κοινωνικές υπηρεσίες (υγεία, εκπαίδευση και επιμόρφωση, υδρεύσεις και αποχετεύσεις) (50-60% του ΕΕΠ)

- η στήριξη του ιδιωτικού τομέα (επικέντρωση στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις) (15-20% του ΕΕΠ)

- η χρηστή διακυβέρνηση και ο εκδημοκρατισμός (15-20% του ΕΕΠ)

- η περιφερειακή συνεργασία (+/- 5% του ΕΕΠ).

Η ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού, τα θέματα που αφορούν το φύλο και η προστασία του περιβάλλοντος έχουν επιλεγεί ως οριζόντια θέματα.

Η μέση ετήσια ενδεικτική χρηματοδότηση ανερχόταν σε 125 εκατομμύρια ευρώ για το χρονικό διάστημα έως το τέλος του 1999.

Η ΕΚ και η κυβέρνηση της Νοτίου Αφρικής έχουν αναγνωρίσει τον καθοριστικό ρόλο που διαδραματίζουν οι εταίροι αποκεντρωμένης συνεργασίας (οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης, οι ΜΚΟ, οι συνδικαλιστικές οργανώσεις, τα πανεπιστήμια, οι ιδιωτικοί φορείς μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, κ.λ.π) στην ανάπτυξη και αποφασίσθηκε να χορηγηθεί το 25% των πόρων του ΕΠΑΑ στους εταίρους αποκεντρωμένης συνεργασίας οι οποίοι θα το χρησιμοποιήσουν άμεσα (βλέπε κεφάλαιο 6).

4. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΕΠΑΑ ΚΑΤΑ ΤΟ 1999

4.1 Αναλήψεις υποχρεώσεων

Το 1999, η Επιτροπή για τη Νότιο Αφρική ενέκρινε 12 προγράμματα (βλέπε κεφάλαιο 7) τα οποία αποτέλεσαν αντικείμενο απόφασης της Επιτροπής. Στον κατωτέρω πίνακα απεικονίζεται η αναλογία των πόρων που χορηγούνται στους διαφόρους βασικούς τομείς και η κατανομή τους μεταξύ των εταίρων εφαρμογής (κυβέρνηση ή αποκεντρωμένοι φορείς).

Πίνακας 1 - το ΕΠΑΑ κατά το 1999

TTTABLE

Η αρχή της επικέντρωσης της χρησιμοποίησης των πόρων του ΕΠΑΑ σε περιορισμένο αριθμό προγραμμάτων με σημαντικές επιπτώσεις εξακολούθησε να εφαρμόζεται δίχως όμως να αποκλείονται μικρά αλλά καθοριστικής σημασίας έργα. Έργα σχετικά μικρού ύψους, τα οποία συνιστούν τη συμβολή της Νοτίου Αφρικής στα περιφερειακά έργα που συγχρηματοδοτούνται από τους πόρους του ΕΤΑ, είναι ιδιαίτερης σημασίας για τον τομέα της περιφερειακής ολοκλήρωσης.

4.2 Πληρωμές

Ο ρυθμός εκταμίευσης, ο οποίος αναγνωρίσθηκε ως πρόβλημα από την αρχή εφαρμογής του ΕΠΑΑ, έφθασε σε επίπεδο που θεωρείται ικανοποιητικό και υπάρχουν ενδείξεις για την περαιτέρω βελτίωσή του κατά τα επόμενα έτη. Αν και εξακολουθούν να υφίστανται πολλά από τα αίτια που είχαν εντοπιστεί στο παρελθόν, τα διορθωτικά μέτρα που έχουν ληφθεί μέχρι σήμερα κατέστησαν δυνατή την αύξηση των πληρωμών στο τριπλάσιο κατά τη διάρκεια των τελευταίων τεσσάρων ετών, από 30 εκατομμύρια ευρώ το 1996 σε 99,9 εκατομμύρια ευρώ το 1999.Το 1999 επιταχύνθηκε ο ρυθμός υλοποίησης των επιλεγμένων τομεακών προγραμμάτων στήριξης, με αποτέλεσμα τον ταχύτερο ρυθμό εκταμιεύσεων και την επίτευξη άμεσων επιπτώσεων. Οι εκταμιεύσεις στο πλαίσιο αυτών των προγραμμάτων στους τομείς υγείας, υδρεύσεων και αποχετεύσεων θα επηρεάσουν τις επιδόσεις από το 2000. Είναι δυνατόν να προβλεφθεί η συνέχιση του τύπου αυτού παρεχόμενης βοήθειας, όταν πληρούνται τα κριτήρια, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες της Νοτίου Αφρικής εκφράζουν μέχρι σήμερα την ικανοποίησή τους για τα αποτελέσματα.

Ωστόσο, όπως και το 1998, κατά τη διάρκεια του έτους κατέστη εμφανής η έλλειψη πιστώσεων πληρωμών και, ως εκ τούτου, χορηγήθηκε πρόσθετο ποσό 20 εκατομμυρίων ευρώ στο πλαίσιο της διαδικασίας μεταφοράς "Notenboom", το Νοέμβριο του 1999. Παρά την πρόσθετη αυτή χορήγηση, ορισμένες πληρωμές μεταφέρθηκαν το 2000. Εκτιμάται ότι ενδεχομένως να ήταν δυνατή η πραγματοποίηση πρόσθετων πληρωμών ύψους 20 εκατομμυρίων ευρώ σε περίπτωση που διετίθεντο οι απαραίτητες πιστώσεις. Αναπόφευκτα, ανέκυψαν ορισμένες δυσκολίες με τους δικαιούχους φορείς, κυρίως αλλά όχι αποκλειστικά στον μη κυβερνητικό τομέα, στο τέλος του 1999 και στις αρχές του 2000, και το πρόβλημα της ανεπάρκειας πιστώσεων πληρωμών μεταφέρθηκε στο 2000.

4.3 Διαχείριση

Υφίστανται ακόμη ορισμένα προβλήματα διαχείρισης, ιδίως εξαιτίας του περιορισμένου ανθρώπινου δυναμικού (Υπηρεσίες της Επιτροπής στις Βρυξέλλες και στην Αντιπροσωπεία της Πραιτόρια). Ο σημαντικός διοικητικός φόρτος εργασίας αποτελεί ένδειξη ότι η περαιτέρω ενίσχυση του προσωπικού εξακολουθεί να είναι άμεση προτεραιότητα, σε συνδυασμό με αλλαγές των διαδικασιών εφαρμογής .

Ο διορισμός από τις αρχές της Νοτίου Αφρικής εθνικού διατάκτη και η βελτίωση ορισμένων από τις εσωτερικές τους διαδικασίες κατέστησαν δυνατή την έγκαιρη υπογραφή των συμφωνιών χρηματοδότησης και την ταχύτερη διάθεση των κονδυλίων στους φορείς υλοποίησης των έργων. Παρά τη διαπιστωθείσα αυτή πρόοδο, η έναρξη της φάσης υλοποίησης εξακολουθεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να αποτελεί πρόβλημα

Στο παράρτημα II παρέχεται κατάλογος των προγραμμάτων / έργων που εγκρίθηκαν το 1999 στο πλαίσιο του ΕΠΑΑ καθώς και των σχετικών αναλήψεων υποχρεώσεων και των πληρωμών.

Στο παράρτημα III παρέχονται στοιχεία σχετικά με τις σφαιρικές αναλήψεις υποχρεώσεων και τα ποσοστά πληρωμών.

Στο παράρτημα IV παρέχονται λεπτομερή στοιχεία σχετικά με τις συμβάσεις που ανετέθησαν στο πλαίσιο των προγραμμάτων του 1999.

5. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

Έχει τεθεί σε εφαρμογή ολοκληρωμένο σύστημα παρακολούθησης και αξιολόγησης. Στις αρχές του έτους διεξήχθησαν ετήσιες διαβουλεύσεις (Απρίλιος 1999), οι οποίες συνέπεσαν με την αρχή του οικονομικού έτους της Νοτίου Αφρικής, με στόχο την εκτίμηση της προόδου των έργων και την αντιμετώπιση των τρεχουσών προβλημάτων, σε συνεργασία με την κυβέρνηση και τους φορείς αποκεντρωμένης συνεργασίας. Οι διαβουλεύσεις αυτές προϋποθέτουν εντατικές προπαρασκευαστικές εργασίες αλλά αποτελούν συγχρόνως το κατάλληλο πλαίσιο για:

* την επανεξέταση και τη συζήτηση των αιτιών των καθυστερήσεων, των δυσκολιών και των προβλημάτων που ανακύπτουν κ.λ.π.,

* τη θέσπιση χρονοδιαγράμματος για τον προγραμματισμό του επομένου έτους,

* τη συζήτηση θεμάτων στρατηγικής, προγραμματισμού και μελλοντικών διαδικασιών.

Καταρτίσθηκαν "εγκεκριμένα πρακτικά " τα οποία υπεγράφησαν από αμφότερα τα μέρη και συνιστούν το επίσημο έγγραφο αναφοράς για την αξιολόγηση της εφαρμογής του ΕΠΑΑ (βλέπε παράρτημα VI). Έξι μήνες αργότερα (το Νοέμβριο του 1999) διενεργήθηκε παρεμφερής διαδικασία ("ενδιάμεση επανεξέταση"), κατά τη διάρκεια της οποίας καταρτίσθηκε το πρώτο σχέδιο του προγράμματος των επομένων ετών.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, στο πλαίσιο των δύο συνεδριάσεων που πραγματοποιήθηκαν το 1999, το επίκεντρο μετακινήθηκε προοδευτικά από μία κατά περίπτωση επανεξέταση όλων των υπό εκτέλεση προγραμμάτων σε μία περισσότερο στοχοθετημένη προσέγγιση με στόχο την εξέταση των βασικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει μικρός αριθμός προγραμμάτων και την εις βάθος συζήτηση θεμάτων στρατηγικής σημασίας. Επίσης, για πρώτη φορά, κράτη μέλη συμμετείχαν σε μία από τις συνόδους εργασίας της συνεδρίασης του Νοεμβρίου, η οποία επικεντρώθηκε σε συζητήσεις σχετικές με τη μελλοντική στρατηγική και το ενδεικτικό πρόγραμμα καθώς και με τη θέσπιση νέας νομικής βάσης.

Αξιολογήσεις των προγραμμάτων (ενδιάμεσες και τελικές) προβλέπονται συνήθως στις συμφωνίες χρηματοδότησης. Κατά τη διάρκεια του 1999, διενεργήθηκε αξιολόγηση ή ενδιάμεση επανεξέταση όσον αφορά τα ακόλουθα προγράμματα και έργα τα οποία άρχισαν να εκτελούνται κατά τα προηγούμενα έτη:

Πρότυπο πειραματικό πρόγραμμα για τη μεταρρύθμιση της έγγειας ιδιοκτησίας (95-03) (τελική) Νοέμβριος 1999

Πρόγραμμα ανάπτυξης του ιδιωτικού τομέα (95-06) (ενδιάμεση επανεξέταση) Σεπτέμβριος 1999

Πρόγραμμα διαχείρισης των δημοσίων υπηρεσιών (96-03) (ενδιάμεση επανεξέταση) Απρίλιος 1999

Παροχή βοήθειας για την αστυνομία της επαρχίας του Ανατολικού Ακρωτηρίου (96-08) (ενδιάμεση επανεξέταση) Νοέμβριος 1999

Πρόγραμμα στήριξης του τομέα της δημόσιας υγείας (97-11) (ενδιάμεση επανεξέταση) Αύγουστος 1999

Λαμβάνονται υπόψη οι εισηγήσεις όλων των εκθέσεων στο πλαίσιο των μεμονωμένων έργων ή προγραμμάτων (ειδικότερα των ενδιάμεσων επανεξετάσεων) και, όταν κρίνεται σκόπιμο, κατά τον σχεδιασμό και την κατάρτιση μελλοντικών δράσεων στο πλαίσιο του σφαιρικού προγράμματος.

6. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ

Κατά τη διάρκεια του 1999, διενεργήθηκε αξιολόγηση της εθνικής στρατηγικής με στόχο τον εντοπισμό των ισχυρών σημείων και των αδυναμιών των προηγούμενων στρατηγικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την κατεύθυνση του προβληματισμού για τη νέα στρατηγική συνεργασίας η οποία θα καθορισθεί κατά τη διάρκεια των τριών επομένων ετών.

Στην αξιολόγηση διαπιστώνεται η σημασία των μέχρι σήμερα βασικών στόχων στρατηγικής της ΕΚ δεδομένου ότι επικεντρώνονται στη στήριξη των εθνικών προτεραιοτήτων και στρατηγικών της κυβέρνησης της Νοτίου Αφρικής. Επισημαίνονται ορισμένες ατέλειες κατά την εφαρμογή του ΠΕΠ που οφείλονται σε αδυναμίες σχεδιασμού των έργων και στη μεγάλη διασπορά τους που καθιστούν δύσκολη την παρακολούθηση καθώς και στην αφιέρωση υπερβολικού χρόνου σε διοικητικές διαδικασίες παρά στα αποτελέσματα και την παρακολούθηση των επιδόσεων σε επίπεδο δικαιούχων. Στο πλαίσιο της αξιολόγησης, επισημάνθηκε επίσης η ανεπαρκής ικανότητα υλοποίησης ορισμένων εταίρων της Νοτίου Αφρικής ( κυβερνητικές οργανώσεις και ΜΚΟ) καθώς και η αδυναμία συντονισμού των χορηγών βοήθειας .

Στο πλαίσιο των βασικών συστάσεων της μελλοντικής στρατηγικής, υπογραμμίσθηκε η ανάγκη επαρκούς προετοιμασίας του προγράμματος βάσει εντατικής διαδικασίας διαβουλεύσεων με τους κυριότερους ενδιαφερόμενους και κατάλληλων τομεακών μελετών. Η επικέντρωση των πόρων της ΕΕ σε βασικούς αναπτυξιακούς στόχους θεωρήθηκε επιτακτική προκειμένου να αυξηθούν οι επιπτώσεις και να βελτιωθεί η διαδικασία παρακολούθησης . Ενθαρρύνθηκε η υλοποίηση προγραμμάτων τομεακής στήριξης με συγκεκριμένη δημοσιονομική στήριξη, υπό την προϋπόθεση ότι οι σχετικές υπηρεσίες θα διέθεταν το απαραίτητο δυναμικό για την εφαρμογή των προγραμμάτων και τον απαραίτητο βαθμό υπευθυνότητας. Δόθηκε έμφαση στην ανάγκη προώθησης της τεχνογνωσίας μέσω της παροχής υψηλού επιπέδου τεχνικής βοήθειας και καινοτόμων έργων καθώς και στην ανάγκη τακτικότερης και έγκαιρης διαδικασίας παρακολούθησης και αξιολόγησης.Σε συνέχεια εις βάθος συζητήσεων τόσο με τους εταίρους της Νοτίου Αφρικής όσο και με τα κράτη μέλη, ελήφθησαν υπόψη όλα τα διδάγματα και οι συστάσεις, κατ' αρχήν, κατά την προετοιμασία του εθνικού εγγράφου στρατηγικής και του πολυετούς ενδεικτικού προγράμματος που θα καλύψει το χρονικό διάστημα από το 2000 έως το 2002 και, όταν είναι δυνατόν, κατά την προετοιμασία των έργων που δεσμεύθηκαν το 1999.

Σε συνέχεια της αξιολόγησης, διενεργήθηκε εις βάθος διαδικασία διαβουλεύσεων στις οποίες συμμετείχαν τόσο οι αρχές της Νοτίου Αφρικής όσο και τα κράτη μέλη της ΕΕ, η οποία επικεντρώθηκε σε βασικούς τομείς στήριξης της ΕΚ: υδρεύσεις και αποχετεύσεις, υγεία, εκπαίδευση και επαγγελματική κατάρτιση, ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα, τοπική ανάπτυξη, δικαιώματα του ανθρώπου και εδραίωση της δημοκρατίας. Για έκαστο αυτών των τομέων, η τρέχουσα κατάσταση και οι μελλοντικές προκλήσεις αποτέλεσαν αντικείμενο συζήτησης και καθορίσθηκαν οι τομείς προτεραιότητας για τις μελλοντικές παρεμβάσεις. Επίσης, καθορίσθηκαν οι δυνατές συνέργειες και οι σχέσεις συμπληρωματικότητας μεταξύ της ΕΚ και των κρατών μελών με στόχο την αύξηση της αποτελεσματικότητας και των επιπτώσεων της μελλοντικής βοήθειας της ΕΕ.

7. ΟΙ ΕΤΑΙΡΟΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ

Όπως προαναφέρθηκε, πέραν της παρεχόμενης στήριξης προς την κυβέρνηση (κεντρική και επαρχιακή), το 25% των προγραμματιζόμενων πόρων διατίθεται για την εκτέλεση έργων μέσω φορέων αποκεντρωμένης συνεργασίας.

Η χρηματοδότηση εξακολουθεί να κατευθύνεται σε ειδικευμένες ΜΚΟ, ικανές να αναλάβουν την εφαρμογή σημαντικών αναπτυξιακών προγραμμάτων στους τομείς επικέντρωσης του ΠΕΠ, σε συντονισμό με τις κυβερνητικές πολιτικές. Το 1999, χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά καινοτόμος προσέγγιση στον τομέα της υγείας, με τη συνεργασία κυβερνητικών και μη κυβερνητικών οργανώσεων στο πλαίσιο ενιαίου προγράμματος. Κάθε οργάνωση ήταν υπεύθυνη για την εκτέλεση δραστηριοτήτων στους ιδιαίτερους τομείς αρμοδιότητάς της, ενώ οι μη κυβερνητικοί φορείς διατηρούσαν την πλήρη ανεξαρτησία τους.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξακολουθεί να ενθαρρύνει ενεργά τη δημιουργία κοινοπραξιών, δικτύων και άλλων μορφών εταιρικών σχέσεων ώστε να αυξηθεί η τομεακή ολοκλήρωση και να διευκολυνθεί ο διάλογος με το δημόσιο τομέα. Το 1999, τέθηκαν σε εφαρμογή νέες πρωτοβουλίες με τα ακόλουθα δίκτυα:

SANTSEP (Νοτιοαφρικανικό δίκτυο παροχής υπηρεσιών αποκατάστασης των ψυχολογικών τραυμάτων),

Δίκτυο του αστικού τομέα (Δίκτυο ΜΚΟ ειδικευμένων στην παροχή υπηρεσιών εμπειρογνωμοσύνης στον τομέα της ανάπτυξης στα φτωχά στρώματα του αστικού πληθυσμού).

Ύστερα από μακροχρόνια προετοιμασία, εγκρίθηκε τελικά πρόγραμμα στήριξης προς την Interfund, οργάνωση που διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στις δραστηριότητες των ΜΚΟ στη Νότιο Αφρική και παρέχει βοήθεια σε μικρές τοπικές ΜΚΟ οι οποίες έχουν αναπτύξει δράση στον τομέα της παροχής βασικών κοινωνικών υπηρεσιών στα ενδεέστερα στρώματα της κοινωνίας.

8. ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΜΕ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ

Στα άρθρα 4.6, 7.2, 7.3, 8 και 9 της νομικής βάσης καθορίζονται διάφορα επίπεδα ανταλλαγής πληροφοριών και συντονισμού με τα κράτη μέλη.

Στην Πραιτόρια, διοργανώνονται τακτικά συνεδριάσεις από την Προεδρία και την αντιπροσωπεία της ΕΕ για την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικών με το ΕΠΑΑ και τις δραστηριότητες που χρηματοδοτούν τα κράτη μέλη. Νέες πρωτοβουλίες στο πλαίσιο του ΕΠΑΑ (μελέτες, σχέδια προτάσεων χρηματοδότησης κ.λ.π.) υποβάλλονται συστηματικά στις τοπικές αντιπροσωπείες των κρατών μελών.

Διοργανώνονται επίσης συνεδριάσεις σε τοπικό επίπεδο για την εξέταση τομεακών θεμάτων προκειμένου να επιτευχθεί ο συντονισμός μεταξύ των τομεακών πολιτικών της ΕΚ και των κρατών μελών. Επιπροσθέτως, η αξιολόγηση των δράσεων που διενεργείται με την ευκαιρία των ετησίων διαβουλεύσεων (βλέπε κεφάλαιο 5) αποτελεί αντικείμενο συζήτησης με τα κράτη μέλη, τα οποία λαμβάνουν αντίγραφο των "συμφωνηθέντων πρακτικών" σύμφωνα με το άρθρο 9.

Σε συνέχεια των τοπικών διαβουλεύσεων, οι προτάσεις χρηματοδότησης διαβιβάζονται στην Επιτροπή της Νοτίου Αφρικής στο πλαίσιο της οποίας τα κράτη μέλη διατυπώνουν τη γνώμη τους. Κατά τη διάρκεια του 1999, η επιτροπή της Νοτίου Αφρικής συνεδρίασε τρεις φορές για την εξέταση και την έγκριση των προγραμμάτων.

Ειδικότερα, ο συντονισμός με τα κράτη μέλη ήταν σημαντικός κατά τη διάρκεια του 1999, στο πλαίσιο της προετοιμασίας του νέου εγγράφου στρατηγικής και του ενδεικτικού προγράμματος. Η αντιπροσωπεία και τα κράτη μέλη ανέλαβαν τη διοργάνωση ειδικών τομεακών συνεδριάσεων αποτέλεσμα των οποίων ήταν η έγκριση, το Δεκέμβριο, από την επιτροπή της Νοτίου Αφρικής του εγγράφου στρατηγικής. Ωστόσο, αναγνωρίζεται ότι oι προσπάθειες προώθησης του συντονισμού είναι μάλλον μονομερείς, δεδομένου ότι ορισμένα κράτη μέλη δεικνύουν ακόμη επιφυλακτικότητα ή βραδύτητα όσον αφορά την υιοθέτηση ενεργούς στρατηγικής συντονισμού της διαδικασίας προγραμματισμού.

9. ΑΛΛΑ ΘΕΜΑΤΑ

Κατά τη διάρκεια του 1999, επισκέφθηκαν την Αντιπροσωπεία διάφοροι εκπρόσωποι των οργάνων της ΕΕ που συμμετέχουν στη συνεργασία και τη διαδικασία ανάπτυξης, συμπεριλαμβανομένων πολλών μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αντιπροσώπων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, κλπ. Πέντε από τις επισκέψεις, συμπεριλαμβανομένης μίας από τον Επίτροπο Nielson ήταν άμεσα συνδεδεμένες με τις διαπραγματεύσεις και την υπογραφή της ΣΕΑΣ.

Καταβάλλονται ιδιαίτερες προσπάθειες για την εξασφάλιση επαρκούς πληροφόρησης όσον αφορά το ΕΠΑΑ και τα αποτελέσματά του, κυρίως στη Νότιο Αφρική καθώς επίσης και στην Ευρώπη. Δύο προγράμματα (Ενημέρωση και επικοινωνία για το ΕΠΑΑ και Ταμείο Διασκέψεων και Συνεδριάσεων Εργασίας), που εγκρίθηκαν στο τέλος του 1997, έχουν τεθεί πλήρως σε εφαρμογή και εξασφαλίζουν την καλύτερη διάδοση των πληροφοριών σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη και το ευρύ κοινό. Το Ταμείο Διασκέψεων αντιμετωπίζει επίσης προβλήματα που αφορούν τη ΣΕΑΣ.

10. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

Οι δραστηριότητες συνεργασίας με τη Νότιο Αφρική διήλθαν περίοδο σημαντικού αναπροσανατολισμού και αναδιάρθρωσης μετά τη συμφωνία για το έγγραφο στρατηγικής και το πολυετές ενδεικτικό πρόγραμμα, το 1997. Τόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή όσο και η κυβέρνηση της Νοτίου Αφρικής διατηρούν τη δέσμευση που έχουν αναλάβει για την ορθολογική οργάνωση (διαδικαστικά θέματα, ένταξη στη σύμβαση της Λομέ) και την παγίωση των αποτελεσμάτων που έχουν επιτευχθεί μέχρι σήμερα.

Το 1999 υπήρξε ένα εξαιρετικά πλούσιο έτος όσον αφορά το πρόγραμμα συνεργασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τη Νότιο Αφρική. Δεδομένου ότι το 1999 ήταν το τελευταίο έτος εφαρμογής του Πολυετούς Ενδεικτικού Προγράμματος (ΠΕΠ) το οποίο υπεγράφη το 1997 με την κυβέρνηση της Νοτίου Αφρικής, θεωρήθηκε η κατάλληλη στιγμή τόσο για τη Νότια Αφρική όσο για την Επιτροπή να αντλήσουν διδάγματα από την εμπειρία του παρελθόντος και να καταρτίσουν από κοινού νέα στρατηγική συνεργασίας για την επόμενη τριετία, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στα ισχυρά σημεία και στις αδυναμίες των προηγουμένων προσεγγίσεων. Τα αποτελέσματα αυτής της διαδικασίας θα αποτελέσουν τη βάση του επόμενου πλαισίου συνεργασίας.

Με τη λήξη ισχύος του κανονισμού του Συμβουλίου στο τέλος του 1999, αφιερώθηκε πολύς χρόνος στη διοργανική συζήτηση για την πρόταση νέου κανονισμού που υπεβλήθη στο Συμβούλιο και στο Κοινοβούλιο το Μάρτιο του 1999. Η πρόταση η οποία έλαβε υπόψη τις επιπτώσεις της συμφωνίας ΣΕΑΣ και στόχευε στην αντιμετώπιση της κατάστασης αμέσως "μετά το 1999", δεν κατέστη δυνατό να εγκριθεί πριν από το τέλος του έτους.

Η οριστικοποίηση της ΣΕΑΣ το Μάρτιο και η υπογραφή της τον Οκτώβριο επιβεβαίωσαν το νέο καθεστώς της Νοτίου Αφρικής και κατέστησαν δυνατή τη λήψη περαιτέρω μέτρων (αποσυγκέντρωση και αποκέντρωση) με στόχο τη βελτίωση των μηχανισμών παροχής βοήθειας και της αποτελεσματικότητας που συνιστά πιεστική ανάγκη δεδομένης της κριτικής που διατυπώθηκε στην Αναθεώρηση της Στρατηγικής της Χώρας και νωρίτερα στην ειδική έκθεση αριθ.7/98 του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Σε συνέχεια πολλών συνεδριάσεων των ομάδων εργασίας στις οποίες συμμετείχαν οι κυρίως αρμόδιες υπηρεσίες (ΓΔ Ανάπτυξης, Εξωτερικών Σχέσεων, Κοινή Υπηρεσία και η Αντιπροσωπεία) οριστικοποιήθηκε η πρόταση για την κατανομή της ευθύνης διαχείρισης του προγράμματος κατά στάδια του κύκλου των έργων (εκτίμηση, πρόταση και απόφαση χρηματοδότησης, προγράμματα εργασίας, συμβάσεις, παρακολούθηση, έλεγχος κλπ.). Η πρόταση αυτή αποτελεί μια κατ' αρχήν απάντηση στο αίτημα που περιέχεται στην έκθεση για το τέλος της θητείας του Κοινοβουλίου του 1997.

Πέραν της υλοποίησης του ΕΠΑΑ, είναι εμφανές ότι κατά τη διάρκεια του 1999, αφιερώθηκε πολύς χρόνος και προσπάθεια στον καθορισμό του πλαισίου της μελλοντικής συνεργασίας με τη Νότιο Αφρική. Ειδικότερα, τελεί υπό συζήτηση σχέδιο κανονισμού για το χρονικό διάστημα 2000 - 2006, καταρτίσθηκε και εγκρίθηκε έγγραφο στρατηγικής, προετοιμάσθηκε σχέδιο ΠΕΠ για το χρονικό διάστημα 2000 - 2002 και ένα πρώτο σχέδιο προγράμματος για αποκεντρωμένη μορφή διαχείρισης του σφαιρικού προγράμματος αναπτυξιακής συνεργασίας βρίσκεται στο στάδιο των διαπραγματεύσεων.

Είναι αναγκαίο να αυξηθούν οι πιστώσεις πληρωμών για το τρέχον έτος (2000) και για το 2001 προκειμένου να καταστεί δυνατή η συνέχιση της προόδου που επιτεύχθηκε κατά τα τελευταία έτη όσον αφορά την εφαρμογή του ΕΠΑΑ. Κατά τη στιγμή της σύνταξης της παρούσας έκθεσης, το πρόβλημα αυτό διευθετήθηκε το 2000, όπως και το 1999, με την υποβολή αίτησης για πρόσθετη παροχή πιστώσεων βάσει της διαδικασίας Notenboom. Για το έτος 2001, το σχέδιο προϋπολογισμού προβλέπει ήδη σημαντική αύξηση των πιστώσεων πληρωμών. Αναμένεται ότι με τη διάθεση των πρόσθετων αυτών πόρων θα αποφευχθούν παρεμφερή προβλήματα στο εγγύς μέλλον.

Παράρτημα Ι

31996R2259 Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2259/96 του Συμβουλίου της 22ας Νοεμβρίου 1996 σχετικά με την αναπτυξιακή συνεργασία με τη Νότιο Αφρική

ΕΠΙΣΗΜΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΑΡΙΘ. L 306 της 28/11/1996 σ. 0005 - 0008

Ημερομηνίες: ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 2259/96 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 22ας Νοεμβρίου 1996 σχετικά με την αναπτυξιακή συνεργασία με τη Νότιο Αφρική

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 130 Χ, την πρόταση της Επιτροπής (1),

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 189 Γ της συνθήκης (2),

Εκτιμώντας:

ότι η πολιτική της Κοινότητας έναντι της Νοτίου Αφρικής χαρακτηρίστηκε κατά το παρελθόν από αρνητικά μέτρα, ήτοι εμπορικό αποκλεισμό και οικονομικές κυρώσεις, έναντι της κυβέρνησης που ευθυνόταν για μια πολιτική απαρτχάιντ, και θετικά μέτρα για την υποστήριξη των πληθυσμών που θίγονται από το σύστημα του απαρτχάιντ, στο πλαίσιο του ειδικού προγράμματος παροχής βοήθειας μέσω των μη κυβερνητικών οργανώσεων (ΜΚΟ).

ότι, μετά τις εκλογές του Απριλίου 1994 και τη σύσταση δημοκρατικής κυβέρνησης, η Κοινότητα προσανατολίστηκε προς μια στρατηγική στήριξης των πολιτικών και των μεταρρυθμίσεων που διεξάγουν οι εθνικές αρχές. ότι το Συμβούλιο, στη δήλωσή του της 25ης Μαΐου 1993, εξέφρασε την υποστήριξή του στη δημιουργία δημοκρατικών δομών. ότι, στη δήλωσή του της 19ης Απριλίου 1994 για τις μελλοντικές σχέσεις μεταξύ της Κοινότητας και της Νοτίου Αφρικής, το Συμβούλιο επανέλαβε ότι υποστηρίζει την ενίσχυση της συνεργασίας με τη Νότιο Αφρική με τη συγκέντρωση της κοινοτικής βοήθειας σε τομείς που είναι πιθανόν να βελτιώσουν τις συνθήκες διαβίωσης του πληθυσμού, και ιδίως των λιγότερο ευνοημένων στρωμάτων. ότι η συμφωνία συνεργασίας μεταξύ της Κοινότητας και της Δημοκρατίας της Νοτίου Αφρικής, που υπεγράφη τον Οκτώβριο 1994 στην Πραιτώρια, έχει ως στόχο την προώθηση αρμονικής και διαρκούς κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης και αποτελεί το πρώτο βήμα για την καθιέρωση μακροπρόθεσμης συνεργασίας μ' αυτή τη χώρα, για την οποία υποβλήθηκε πρόταση διαπραγματευτικών οδηγιών από την Επιτροπή στο Συμβούλιο στις 31 Μαρτίου 1995. ότι η υπεύθυνη για τον προϋπολογισμό αρχή αποφάσισε, στα πλαίσια του προϋπολογισμού του 1986, να δημιουργήσει μια χρηματοδοτική γραμμή προορισμένη να υποστηρίξει τις αναπτυξιακές ενέργειες στη χώρα αυτή. ότι είναι σκόπιμο να καθοριστούν οι τρόποι διαχείρισης των χρηματοδοτικών πόρων που διαθέτει η Κοινότητα για την εφαρμογή αυτής της συνεργασίας. ότι στον παρόντα κανονισμό εγγράφεται ποσό δημοσιονομικής αναφοράς, κατά την έννοια του σημείου 2 της δήλωσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής της 6ης Μαρτίου 1995, για όλη τη διάρκεια του προγράμματος, χωρίς αυτό να θίγει τις καθοριζόμενες στη συνθήκη αρμοδιότητες της αρμόδιας για τον προϋπολογισμό αρχής,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Η Κοινότητα εφαρμόζει χρηματοδοτική και τεχνική συνεργασία με τη Νότιο Αφρική για την υποστήριξη των πολιτικών και των μεταρρυθμίσεων που αναλαμβάνονται από τις εθνικές αρχές αυτής της χώρας. Το πρόγραμμα κοινοτικής συνεργασίας με τίτλο «Ευρωπαϊκό πρόγραμμα για την ανασυγκρότηση και την ανάπτυξη στη Νότιο Αφρική» έχει ως στόχο να συμβάλλει στη διαρκή και αρμονική οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της χώρας αυτής και να σταθεροποιήσει τις βάσεις για μια δημοκρατική κοινωνία και ένα κράτος δικαίου που σέβεται τα δικαιώματα του ανθρώπου και τις θεμελιώδεις ελευθερίες. Σ' αυτό το πλαίσιο, η Κοινότητα υποστηρίζει κατά προτεραιότητα τις ενέργειες υπέρ των λιγότερο ευνοημένων στρωμάτων του πληθυσμού της Νοτίου Αφρικής.

Άρθρο 2

1. Οι ενέργειες συνεργασίας που πρέπει να εφαρμοσθούν δυνάμει του παρόντος κανονισμού αφορούν κυρίως τους ακόλουθους τομείς: - στήριξη του εκδημοκρατισμού και της προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου, - εκπαίδευση και κατάρτιση, - υγεία, - ανάπτυξη της υπαίθρου, - αστική ανάπτυξη και κοινωνική στέγη, - στήριξη και συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα, και ιδίως τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, - θεσμική ενίσχυση και οργάνωση της τοπικής αυτοδιοίκησης, - περιφερειακή συνεργασία και ολοκλήρωση, - προστασία του περιβάλλοντος.

2. Όσον αφορά αυτές τις ενέργειες συνεργασίας, η Κοινότητα λαμβάνει υπόψη τις προτεραιότητες του προγράμματος της Νοτίου Αφρικής για την ανασυγκρότηση και την ανάπτυξή της.

Άρθρο 3

Οι εταίροι της συνεργασίας που μπορούν να τύχουν χρηματοδοτικής ενίσχυσης δυνάμει του παρόντος κανονισμού είναι η δημόσια διοίκηση και οι δημόσιοι οργανισμοί σε εθνικό, επαρχιακό και τοπικό επίπεδο, οι μη κυβερνητικοί οργανισμοί και οι τοπικοί φορείς, οι περιφερειακοί και διεθνείς οργανισμοί, τα δημόσια ή ιδιωτικά ινστιτούτα και φορείς.

Άρθρο 4

1. Τα μέσα που μπορούν να εφαρμοσθούν στο πλαίσιο της συνεργασίας που προβλέπεται στο άρθρο 1 συνίστανται ιδίως σε μελέτες, τεχνική βοήθεια, κατάρτιση ή παροχή άλλων υπηρεσιών, προμήθειες και έργα, καθώς και λογιστικούς ελέγχους και αποστολές αξιολόγησης και ελέγχου.

2. Η κοινοτική χρηματοδότηση, σε συνάλλαγμα ή σε τοπικό νόμισμα, ανάλογα με τις ανάγκες για την εφαρμογή των ενεργειών, μπορεί να καλύπτει: - επενδυτικές δαπάνες, με εξαίρεση την αγορά ακινήτων, - σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσσεις, περιοδικές δαπάνες (που καλύπτουν τις διοικητικές δαπάνες και τις δαπάνες συντήρησης και λειτουργίας), με τρόπο που να εξασφαλίζεται η βέλτιστη χρησιμοποίηση των επενδύσεων που αναφέρονται στην πρώτη περίπτωση, η εκμετάλλευση των οποίων αποτελεί πρόσκαιρα δυσβάστακτο φορτίο για τον εταίρο. Στις περιπτώσεις αυτές, η χρηματοδοτική πρόταση της Κοινότητας πρέπει να συνοδεύεται από σχέδιο που προβλέπει την εκ νέου ανάληψη αυτών των δαπανών από τον εταίρο μετά τη λήξη του σχέδιου.

3. Για κάθε ενέργεια συνεργασίας ζητείται, καταρχήν η χρηματοδοτική συνεισφορά των εταίρων που ορίζονται στο άρθρο 3. Η αίτηση συνεισφοράς λαμβάνει υπόψη τα όρια των δυνατοτήτων των ενδιαφερομένων εταίρων και το είδος της κάθε ενέργειας. Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις και εάν ο εταίρος είναι μη κυβερνητική οργάνωση ή τοπικός φορέας, η συνεισφορά μπορεί να γίνει σε είδος σύμφωνα με τις δυνατότητές του.

4. Είναι δυνατόν να εξετάζονται οι δυνατότητες συγχρηματοδότησης με άλλους χρηματοδότες, και ιδίως με τα κράτη μέλη.

5. Η Επιτροπή μπορεί να λάβει κάθε κατάλληλο μέτρο για να γνωστοποιήσει τον κοινοτικό χαρακτήρα των ενισχύσεων που παρέχονται βάσει του παρόντος κανονισμού.

6. Για να επιτευχθούν οι στόχοι συνοχής και συμπληρωματικότητας που προβλέπονται στη συνθήκη και με σκοπό να εξασφαλισθεί η μεγαλύτερη δυνατή αποτελεσματικότητα της ενίσχυσης, η Επιτροπή μπορεί να λάβει όλα τα απαραίτητα συντονιστικά μέτρα, ιδίως: α) καθιέρωση ενός συστήματος συστηματικής ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με τις χρηματοδοτούμενες ενέργειες και αυτές για τις οποίες προβλέπεται χρηματοδότηση από την Κοινότητα και τα κράτη μέλη. β) συντονισμός του τόπου εφαρμογής των ενεργειών με τακτικές συνεδριάσεις και ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των εκπροσώπων της Επιτροπής και των κρατών μελών στη δικαιούχο χώρα.

7. Η Επιτροπή σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, μπορεί να αναλάβει κάθε αναγκαία πρωτοβουλία για να εξασφαλίσει τον καλό συντονισμό με τους άλλους ενδιαφερόμενους χρηματοδότες.

Άρθρο 5

Η χρηματοδοτική στήριξη δυνάμει του παρόντος κανονισμού λαμβάνει τη μορφή μη επιστρεπτέων ενισχύσεων.

Άρθρο 6

Ο ενδεικτικός πολυετής προγραμματισμός ανά στόχο καθώς και ο καθορισμός και η εφαρμογή των ενεργειών του άρθρου 2 που απορρέουν από αυτόν πραγματοποιούνται στο πλαίσιο στενού διαλόγου με τη νοτιοαφρικανική κυβέρνηση και λαμβανομένων υπόψη των αποτελεσμάτων του συντονισμού που προβλέπεται στο άρθρο 4 παράγραφοι 6 και 7. Προκειμένου να προετοιμασθεί ο προγραμματισμός, η Επιτροπή, στο πλαίσιο ενισχυμένου συντονισμού με τα κράτη μέλη, ο οποίος γίνεται και επί τόπου, καταρτίζει συγκεφαλαιωτικό έγγραφο για τη στρατηγική της συνεργασίας, το οποίο εξετάζεται από την επιτροπή του άρθρου 8, εφεξής καλούμενη «επιτροπή». Η Επιτροπή διαβιβάζει το ενδεικτικό πολυετές πρόγραμμα, που καταρτίζεται βάσει αυτής της εξέτασης στην εν λόγω επιτροπή ώστε να μπορέσει να γίνει ανταλλαγή απόψεων, κατόπιν σχετικού αιτήματος της Επιτροπής ή ενός ή περισσοτέρων μελών της επιτροπής. Στην περίπτωση αυτή, και εφόσον δεν είναι δυνατόν να επιτευχθεί συναίνεση για το συγκεφαλαιωτικό έγγραφο ή το πρόγραμμα, η επιτροπή δίνει τη γνώμη της σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 8. Η ίδια διαδικασία εφαρμόζεται και όταν κρίνονται αναγκαίες τροποποιήσεις του προγράμματος.

Άρθρο 7

1. Η Επιτροπή αναλαμβάνει την εξέταση, τη λήψη σχετικής απόφασης και τη διαχείριση των ενεργειών που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό, σύμφωνα με τις ισχύουσες δημοσιονομικές και άλλες διαδικασίες, και ιδίως αυτές που προβλέπονται στο δημοσιονομικό κανονισμό που ισχύει για το γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

2. Για να εξασφαλισθεί η διαφάνεια και η υλοποίηση των στόχων που καθορίζονται στο άρθρο 4 παράγραφος 6, η Επιτροπή διαβιβάζει στα κράτη μέλη και στους επιτόπιους αντιπροσώπους τους τα δελτία αναγνώρισης των σχεδίων αμέσως μόλις ληφθεί η απόφαση για την εξέτασή τους. Αργότερα, η Επιτροπή ενημερώνει αυτά τα δελτία αναγνώρισης και τα διαβιβάζει στα κράτη μέλη.

3. Οι αποφάσεις σχετικά με τις ενέργειες, η χρηματοδότηση των οποίων δυνάμει του παρόντος κανονισμού υπερβαίνει τα 2 εκατομμύρια Ecu ανά ενέργεια, καθώς και οποιαδήποτε τροποποίηση αυτών των ενεργειών που συνεπάγεται υπέρβαση κατά 20 % του ποσού που έχει συμφωνηθεί αρχικά για την εν λόγω ενέργεια, καθώς και οι προτάσεις θεμελιωδών τροποποιήσεων που πρέπει να προβλεφθούν ως συνέπεια των δυσχερειών που εμφανίζονται στην εκτέλεση σχεδίων που έχουν ήδη αναληφθεί, λαμβάνονται σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 8. Όταν η υπέρβαση που αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο υπερβαίνει τα 4 εκατομμύρια Ecu αλλά είναι κατώτερη από το 20 % της αρχικής πρόβλεψης, ζητείται η γνώμη της επιτροπής σύμφωνα με απλουστευμένες και συνοπτικές διαδικασίες. Η Επιτροπή ενημερώνει συνοπτικά την εν λόγω επιτροπή για τις αποφάσεις χρηματοδότησης που έχει σκοπό να λάβει σχετικά με τα σχέδια και τα προγράμματα αξίας κατώτερης των 2 εκατομμυρίων Ecu. Η ενημέρωση αυτή γίνεται το αργότερο μία εβδομάδα πριν από τη λήψη της απόφασης.

4. Όλες οι συμβάσεις ή συμφωνίες χρηματοδότησης που συνάπτονται δυνάμει του παρόντος κανονισμού προβλέπουν ιδίως ότι η Επιτροπή και το Ελεγκτικό Συνέδριο μπορούν να προβαίνουν σε επιτόπιους ελέγχους με τους συνήθεις τρόπους που έχει καθορίσει η Επιτροπή στο πλαίσιο των ισχυουσών διατάξεων, και ιδίως των διατάξεων του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

5. Στο μέτρο που οι ενέργειες έχουν τη μορφή συμβάσεων χρηματοδότησης μεταξύ της Κοινότητας και της Νότιας Αφρικής, οι εν λόγω συμβάσεις προβλέπουν ότι η Κοινότητα δεν καλύπτει την πληρωμή φόρων, δασμών και επιβαρύνσεων.

6. Δικαίωμα συμμετοχής με ίσους όρους στις προσκλήσεις προσφορών και στις συμβάσεις έχουν όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα των κρατών μελών, της Νότιας Αφρικής και των κρατών ΑΚΕ. Το δικαίωμα αυτό μπορεί να επεκταθεί σε άλλες αναπτυσσόμενες χώρες σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις και με σκοπό την εξασφάλιση της καλύτερης δυνατής σχέσης κόστους/αποτελεσματικότητας.

7. Οι προμήθειες προέρχονται από τα κράτη μέλη, τη Νότια Αφρική ή τα κράτη ΑΚΕ. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις δεόντως αιτιολογημένες, οι προμήθειες μπορούν να προέρχονται από άλλες χώρες.

Άρθρο 8

1. Την Επιτροπή επικουρεί μια επιτροπή, την οποία αποτελούν αντιπρόσωποι των κρατών μελών και της οποίας προεδρεύει ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής.

2. Ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στην εν λόγω επιτροπή σχέδιο των μέτρων που πρόκειται να ληφθούν. Η επιτροπή διατυπώνει τη γνώμη της για το σχέδιο αυτό μέσα σε προθεσμία που μπορεί να ορίσει ο πρόεδρος ανάλογα με τον επείγοντα χαρακτήρα του θέματος. Αποφασίζει με την πλειοψηφία που προβλέπει το άρθρο 148 παράγραφος 2 της συνθήκης, για την έκδοση των αποφάσεων που καλείται να λάβει το Συμβούλιο βάσει πρότασης της Επιτροπής. Κατά την ψηφοφορία στην επιτροπή, οι ψήφοι των αντιπροσώπων των κρατών μελών σταθμίζονται σύμφωνα με το προαναφερόμενο άρθρο. Ο πρόεδρος δεν λαμβάνει μέρος στην ψηφοφορία.

3. α) Η Επιτροπή θεσπίζει τα σχεδιαζόμενα μέτρα όταν είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής. β) όταν τα σχεδιαζόμενα μέτρα δεν είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής, ή ελλείψει γνώμης, η Επιτροπή υποβάλλει, χωρίς καθυστέρηση, στο Συμβούλιο πρόταση σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν. Το Συμβούλιο αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία. Εάν, μετά από παρέλευση ενός μηνός, το Συμβούλιο δεν έχει αποφασίσει, τα προτεινόμενα μέτρα θεσπίζονται από την Επιτροπή.

Άρθρο 9

Μετά τη λήξη κάθε οικονομικού έτους, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο ετήσια έκθεση για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού. Η έκθεση αυτή παρουσιάζει τα αποτελέσματα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού όσον αφορά τις αναλήψεις υποχρεώσεων και τις πληρωμές καθώς και τα σχέδια και προγράμματα που χρηματοδοτήθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους. Περιλαμβάνει επίσης ακριβείς και λεπτομερείς στατιστικές πληροφορίες για τους διαγωνισμούς που πραγματοποιήθηκαν για την εφαρμογή των σχεδίων και προγραμμάτων. Η Επιτροπή αξιολογεί τακτικά τις ενέργειες που χρηματοδοτούνται από την Κοινότητα προκειμένου να κρίνει εάν επετεύχθησαν οι επιδιωκόμενοι στόχοι και να θεσπίσει κατευθυντήριες γραμμές για να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα των μελλοντικών ενεργειών. Οι περιλήψεις των εκθέσεων αξιολόγησης διαβιβάζονται στα κράτη μέλη. Οι πλήρεις εκθέσεις είναι στη διάθεση των κρατών μελών που τις ζητούν.

Άρθρο 10

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την τρίτη ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 1999. Το ποσό δημοσιονομικής αναφοράς για την εκτέλεση του παρόντος κανονισμού, για την περίοδο από 1ης Ιανουαρίου 1996 έως τις 31 Δεκεμβρίου 1999, ανέρχεται σε 500 εκατομμύρια Ecu. Οι ετήσιες πιστώσεις εγκρίνονται από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή εντός του ορίου των δημοσιονομικών προοπτικών.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος. Βρυξέλλες, 22 Νοεμβρίου 1996.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

J. BURTON

(1) ΕΕ αριθ. C 235 της 9. 9. 1995, σ. 5. (2) Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 10ης Οκτωβρίου 1995 (ΕΕ αριθ. C 287 της 30. 10. 1995, σ. 29), κοινή θέση του Συμβουλίου της 19ης Μαρτίου 1996 (ΕΕ αριθ. C 134 της 6. 5. 1996, σ. 12) και απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 18ης Ιουλίου 1996 (ΕΕ αριθ. C 261 της 9ης Σεπτεμβρίου 1996, σ. 144).

Παράρτημα II

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΡΓΩΝ ΠΟΥ ΕΓΚΡΙΘΗΚΑΝ ΤΟ 1999

(Καταγράφονται κατά τομέα επικέντρωσης του ΠΕΠ)

ΕΡΓΑ ΣΥΜΒΑΣΗ Αναλήψεις υποχρεώσεων Πληρωμές ΑΡΙΘ (ευρώ) (ευρώ)

Βασικές κοινωνικές υπηρεσίες

Πρόγραμμα τομεακής στήριξης

για την ύδρευση και την αποχέτευση

των κοινοτήτων 99-73200-017 20.000.000

Πρόγραμμα στήριξης του τομέα

της δημόσιας υγείας για το έτος 2000

99-73200-023 38.000.000

Στήριξη του δικτύου του αστικού

τομέα Φάση II 99-73200-020 4.500.000

Πρόγραμμα στήριξης για την

κοινωνική στέγη (1) 99-73200-026 8.990.000

Χρηστή διακυβέρνηση και εκδημοκρατισμός

Στήριξη του INTERFUND

(Ανάπτυξη του δυναμικού των ΜΚΟ

και των CBO (oργανισμών που λειτουργούν

σε επίπεδο τοπικών κοινοτήτων))

99-73200-004 4.000.000

Ενίσχυση του τομέα Αποκατάστασης

Ψυχολογικών Τραυμάτων στη

Νότια Αφρική 99-73200-022 7.510.000

Ανάπτυξη των ικανοτήτων και θεσμική

ανάπτυξη όσον αφορά τη Νοτιοαφρικανική

Αστυνομία (SAPS) και το υπουργείο Ασφάλειας (DSS)

99-73200-024 18.500.000

2000-2004 Πρόγραμμα έργων

μικρής κλίμακας στην επαρχία του

Ανατολικού Ακρωτηρίου (2) 99-73200-025 8.000.000

Ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα

Στήριξη της πρωτοβουλίας Χωροταξικής

Ανάπτυξης του Wild Coast 99-73200-019 12.800.000

Περιφερειακή συνεργασία

Παρακολούθηση, Έλεγχος και

Εποπτεία των αλιευτικών δραστηριοτήτων

σε περιφερειακό επίπεδο 99-73200-018 1.210.000

Περιφερειακό πρόγραμμα για τον Έλεγχο

Ναρκωτικών της Επιτροπής Ανάπτυξης της

Νοτίου Αφρικής (SADC) 99-73200-027 1.990.000

Eπενδυτικό Πρόγραμμα ΕΕ/ΝΑ (ESIP)

99-73200-021 2.000.000

ΣΥΝΟΛΟ 127.500.000

(1) Έγκριση από την επιτροπή προγράμματος ύψους 20.000.000 EUR. Το υπόλοιπο ποσό ύψους 11.010.000 EUR θα δεσμευθεί το 2000

(2) Έγκριση από την επιτροπή προγράμματος ύψους 20.000.000 EUR. Το υπόλοιπο ποσό ύψους 12.000.000 EUR θα δεσμευθεί το 2001

Παράρτημα III

ΑΝΑΛΗΨΕΙΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΩΜΗΣ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ 1999

Αναλήψεις υποχρεώσεων: 127.500.000,00 ευρώ (12 έργα)

Πληρωμές: 99.999.493,63 ευρώ (174 πληρωμές)

Παράρτημα IV

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΜΕ ΤΙΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΝΑΤΕΘΗΚΑΝ ΤΟ 1999

Έργο: 97-73200-008 Πρόγραμμα ανάπτυξης δεξιοτήτων

της αγοράς εργασίας

Πρόταση χρηματοδότησης: Εταίρος Κυβέρνηση της Νοτίου Αφρικής

Ποσό 46.000.000 ευρώ

Σύμβαση 1: Ανάδοχος GFA-International Management

Consulting

Ποσό 2.868.310 ευρώ

Συνολικές πληρωμές (1999) : Ποσό 570.000 ευρώ

Σύμβαση 2: Ανάδοχος GOPA-FAS-GTZ

Ποσό 3.412.260 ευρώ

Συνολικές πληρωμές (1999): Ποσό 682.452 ευρώ

Σύμβαση 3: Ανάδοχος GOPA-FAS-GTZ

Ποσό 1.090.635 ευρώ

Συνολικές πληρωμές (1999): Ποσό 218.127 ευρώ

Σύμβαση 5: Ανάδοχος GOPA-FAS-GTZ

Ποσό 3.078.625 ευρώ

Συνολικές πληρωμές (1999): Ποσό 615.725 ευρώ

Σύμβαση 6: Ανάδοχος GOPA-FAS-GTZ

Ποσό 2.182.455 ευρώ

Συνολικές πληρωμές (1999): Ποσό 436.491 ευρώ

Έργο: 96-73200-007 Ηλεκτροδότηση εκτός δικτύου των

σχολείων των αγροτικών περιοχών

Συμφωνία χρηματοδότησης: Εταίρος Κυβέρνηση της Νοτίου Αφρικής

Ποσό 15.000.000 ευρώ

Σύμβαση: Ανάδοχος IT Power Ltd.

Ποσό 323.070 ευρώ

Συνολικές πληρωμές (1999): Ποσό 0 ευρώ

Έργο : 97-73200-010 Ενίσχυση της τοπικής αυτοδιοίκησης

στην Mpumalanga

Πρόταση χρηματοδότησης: Ανάδοχος Κυβέρνηση της Νοτίου Αφρικής

Ποσό 17.900.000 ευρώ

Σύμβαση : Ανάδοχος SOGES S.p.A.

Ποσό 2.188.490 ευρώ

Συνολικές πληρωμές (1999): Ποσό 437.698 ευρώ

Έργο: 95-73200-007 Πρόγραμμα τεχνικής βοήθειας για την

παροχή συμβουλών

Συμφωνία χρηματοδότησης: Εταίρος Κυβέρνηση της Νοτίου Αφρικής

Ποσό 5.000.000 ευρώ

Σύμβαση: Ανάδοχος Symonds Group

Ποσό 1.554.350 ευρώ

Συνολικές πληρωμές (1999): Ποσό 0 ευρώ