Πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση της οδηγίας 2000/13/ΕΚ όσον αφορά την αναγραφή των συστατικών των τροφίμων

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

(1) Στο Λευκό Βιβλίο για την ασφάλεια των τροφίμων, η Επιτροπή διατύπωσε την πρόθεσή της να προτείνει τροποποίηση της οδηγίας 2000/13/ΕΚ σχετικά με την επισήμανση των τροφίμων, ιδίως σε ό,τι αφορά την υφιστάμενη δυνατότητα να μην αναφέρονται τα συστατικά των σύνθετων συστατικών τα οποία αποτελούν λιγότερο από το 25% του τελικού προϊόντος.

(2) Η οδηγία 2000/13/ΕΚ της 20ής Μαρτίου 2000 (ΕΕ L 109, 6.5.2000) κωδικοποίησε την οδηγία 79/112/ΕΟΚ και τις πολυάριθμες τροποποιήσεις της. Το άρθρο 3 ορίζει ότι η επισήμανση των τροφίμων πρέπει να περιλαμβάνει κατάλογο των συστατικών, ενώ το άρθρο 6 διευκρινίζει τους όρους αναγραφής των συστατικών, προβλέποντας και ορισμένες παρεκκλίσεις ή τη δυνατότητα για απλουστευμένη μνεία.

(3) Το άρθρο 6, παράγραφος 8, δέχεται ότι ένα σύνθετο συστατικό είναι δυνατό να αναγράφεται στον κατάλογο των συστατικών με την ονομασία του, υπό την προϋπόθεση ότι η αναφορά αυτή ακολουθείται αμέσως από απαρίθμηση των δικών του συστατικών. ωστόσο η απαρίθμηση αυτή δεν είναι υποχρεωτική, όταν ένα σύνθετο συστατικό υπεισέρχεται σε ποσοστό μικρότερο του 25% στο τελικό προϊόν (ο "κανόνας του 25%"), εξαιρουμένων των προσθέτων.

(4) Το ζήτημα των προσθέτων ρυθμίζεται από το άρθρο 6, παράγραφος 4, που διευκρινίζει τις περιπτώσεις στις οποίες τα πρόσθετα πρέπει να θεωρούνται συστατικά και συνεπώς να περιέχονται στον κατάλογο. Από αυτό προκύπτει ότι τα πρόσθετα που χρησιμοποιούνται ως υποβοηθητικά της τεχνολογίας και τα πρόσθετα που περιέχονται σε ένα συστατικό ενός τροφίμου, αλλά δεν εξυπηρετούν κανένα τεχνολογικό σκοπό στο τελικό προϊόν, δεν αναγράφονται στην επισήμανση του τροφίμου.

(5) Σε ό,τι αφορά τις ρυθμίσεις για την απλοποίηση, είναι δυνατόν, δυνάμει του άρθρου 6, παράγραφος 6, να μην αναφέρεται ένα συστατικό που είναι ενσωματωμένο σε κάποιο τρόφιμο παρά μόνο με το όνομα της κατηγορίας στην οποία αυτό ανήκει (π.χ. "έλαιο" ακολουθούμενο από τον προσδιορισμό "φυτικό" ή "ζωικό", ανάλογα με την περίπτωση."ζαχαρωμένα φρούτα", "ψάρι (-α)" κλπ).

(6) Όλες οι ανωτέρω ρυθμίσεις έχουν συχνά ως συνέπεια την ελλιπή ενημέρωση του καταναλωτή σχετικά με την ακριβή σύνθεση των τροφίμων που αγοράζει.

(7) Η Επιτροπή εκτιμά ότι πρέπει να δίνονται περισσότερες πληροφορίες για τη σύνθεση των τροφίμων και να καταργηθεί ο "κανόνας του 25%" που εφαρμόζεται στα σύνθετα συστατικά.

(8) Ο κανόνας αυτός που εισήχθη στην κοινοτική νομοθεσία πριν από είκοσι και πλέον χρόνια με το σκεπτικό να μην επιμηκύνεται ασκόπως ο κατάλογος των συστατικών, βασίζεται στην αρχή σύμφωνα με την οποία ο καταναλωτής γνωρίζει τη σύνθεση των σύνθετων συστατικών και μπορεί συνεπώς να συμπεράνει, π.χ. ότι η μαρμελάδα που προστίθεται στα μπισκότα έχει παρασκευασθεί από φρούτα και ζάχαρη.

(9) Ωστόσο η παραγωγή τροφίμων γίνεται όλο και πιο περίπλοκη και η κατανάλωση παρασκευασμένων τροφίμων έχει αυξηθεί σημαντικά. Στη διάρκεια των τελευταίων ετών οι καταναλωτές έχουν εκφράσει επανειλημμένως την επιθυμία τους για καλύτερη ενημέρωση σχετικά με τα τρόφιμα που αγοράζουν, ιδίως σε ό,τι αφορά τη σύνθεσή τους, ακόμα και αν η πλήρης απαρίθμηση των συστατικών στην επισήμανση επιμηκύνει αναπόφευκτα τους καταλόγους. Εξάλλου οι πολυάριθμες πρόσφατες κρίσεις στον τομέα της διατροφής ενίσχυσαν αυτή την ανάγκη για ενημέρωση.

(10) Ήδη από το 1997, όταν δημοσιεύθηκε το Πράσινο Βιβλίο για τις γενικές αρχές της νομοθεσίας τροφίμων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τα κράτη μέλη συμφωνούσαν ομόφωνα στο ζήτημα αυτό. Όλα τα κράτη μέλη επιθυμούσαν να γίνει τροποποίηση του ισχύοντος κανόνα. Πρέπει να σημειωθεί ότι, πριν από την ένταξή τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ορισμένα κράτη μέλη δεν είχαν θεσπίσει τον κανόνα του 25% στη νομοθεσία τους χωρίς αυτό να θέτει ιδιαίτερα προβλήματα σε ό,τι αφορά το εύληπτο του καταλόγου των συστατικών που αναγράφονται στις ετικέτες των προϊόντων διατροφής που αγοράζουν οι καταναλωτές.

(11) Το ζήτημα του κανόνα του 25% πρέπει να εξεταστεί όχι μόνο στο πλαίσιο της καλύτερης ενημέρωσης του συνόλου των καταναλωτών, αλλά και στο πλαίσιο των αλλεργιών, που εμπίπτει στον τομέα της ασφάλειας των τροφίμων και της υγείας.

(12) Πράγματι φαίνεται ότι αυξάνουν συνεχώς τα άτομα που υποφέρουν από ανεπιθύμητες αντιδράσεις ύστερα από τη λήψη ορισμένων τροφίμων. Οι αντιδράσεις αυτές μπορούν να λάβουν διάφορες μορφές, από αντιδράσεις που προκαλούν ασθένειες ή επιφέρουν μείωση της ποιότητας της ζωής, μέχρι αλλεργικές αντιδράσεις που αποβαίνουν μοιραίες. Η δόση των αλλεργιογόνων τροφών που αρκεί για να προκαλέσει ανοσολογική αντίδραση ποικίλλει, αλλά, σε πολλές περιπτώσεις, μπορεί να είναι εξαιρετικά μικρή, ιδίως όταν πρόκειται για θανατηφόρες αλλεργίες. Συνήθως η μοναδική θεραπεία συνίσταται στο να αποφεύγεται κυρίως η αλλεργιογόνος τροφή κατά συνέπεια, ενδείκνυται να εξασφαλισθεί ότι η νομοθεσία επιτρέπει στα εν λόγω άτομα να αποκτούν τις κατάλληλες πληροφορίες.

(13) Για ορισμένους καταναλωτές που υποφέρουν από αλλεργίες ή δεν ανέχονται ορισμένες ουσίες, αυτή η έλλειψη λεπτομερών πληροφοριών αποτελεί ένα μειονέκτημα στο μέτρο που δεν είναι ποτέ σίγουροι για το αν το προϊόν που αγοράζουν περιέχει ένα αλλεργιογόνο συστατικό το οποίο δεν πρέπει να καταναλώσουν.

(14) Στην έκθεσή της για τις αρνητικές αντιδράσεις σε τρόφιμα και συστατικά τροφίμων, της 22ας Σεπτεμβρίου 1995, η επιστημονική επιτροπή τροφίμων, υπογράμμισε ότι η συχνότητα εμφάνισης τροφικών αλλεργιών είναι τέτοια που αυτές επηρεάζουν τη ζωή πολλών ανθρώπων προκαλώντας ασθένειες, από τις οποίες μερικές είναι καλοήθεις, ενώ άλλες μπορούν ενδεχομένως να προκαλέσουν το θάνατο. Η επιστημονική επιτροπή τροφίμων αναγνωρίζει ότι μεταξύ των πλέον συνηθισμένων αλλεργιογόνων τροφών περιλαμβάνονται το αγελαδινό γάλα, τα φρούτα, τα οσπριοειδή, (ιδίως οι αραχίδες και η σόγια), τα αυγά, τα καρκινοειδή, τα καρύδια, τα ψάρια, τα λαχανικά (το σέλινο και άλλα τρόφιμα της οικογένειας των σκιαδοφόρων), το σιτάρι και άλλα δημητριακά. ότι τα πρόσθετα τροφίμων μπορούν επίσης να προκαλέσουν ανεπιθύμητες αντιδράσεις και ότι είναι συχνά δύσκολο να αποφεύγονται τα πρόσθετα τροφίμων εκ του γεγονότος ότι δεν αναφέρονται στις ετικέτες των προϊόντων.

(15) Εξάλλου, η μελέτη για τους διατροφικούς παράγοντες που υπεισέρχονται στις αλλεργίες και τις τροφικές δυσανεξίες, που πραγματοποιήθηκε το 1997 στο πλαίσιο του προγράμματος έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης στους τομείς της γεωργίας και της βιομηχανίας γεωργικών ειδών διατροφής υπογραμμίζει σαφώς ότι "οι πλέον συνήθεις αλλεργιογόνοι τροφές όπως το γάλα, τα αυγά, η σόγια και το σιτάρι υπεισέρχονται στη σύνθεση πολλών παρασκευασμένων τροφίμων και, στις περισσότερες περιπτώσεις, η επισήμανση των προϊόντων αυτών είναι ελλιπής και συχνά παραπλανητική. Αυτό μπορεί να έχει καταστροφικές συνέπειες για ένα άτομο που υποφέρει από τροφική αλλεργία. Στην πραγματικότητα όλα τα άτομα που βρήκαν το θάνατο ως συνέπεια τροφικής αναφυλαξίας παρουσίαζαν αλλεργικές αντιδράσεις στην αλλεργιογόνο τροφή που ευθυνόταν για το θάνατό τους, αλλά αγνοούσαν ότι αυτό το αλλεργιογόνο συστατικό ήταν παρόν στα τρόφιμα που κατανάλωσαν. Συνεπώς είναι επιτακτική ανάγκη όλα τα παρασκευασμένα τρόφιμα που κυκλοφορούν στο εμπόριο στις χώρες της Ευρωπαϊκής Κοινότητας να διαθέτουν σαφή και πλήρη επισήμανση με τον κατάλογο των συστατικών τους και των προϊόντων από τα οποία προήλθαν". (Κεφάλαιο 10, καθηγ. C. Ortolani, διευθυντής του τμήματος πρόληψης, διάγνωσης και θεραπείας αλλεργικών νόσων, Νοσοκομείο Niguarda, Μιλάνο και καθηγ. E.A. Pastorello, καθηγητής αλλεργιολογίας και κλινικής ανοσολογίας, Πανεπιστήμιο του Μιλάνου-Πολυκλινική).

(16) Στην ίδια μελέτη διαπιστώνεται ότι, από τη στιγμή που η επιστημονική και τεχνολογική πρόοδος δεν επιτρέπει τη μείωση της ενδεχόμενης αλλεργιογόνου δράσης των τροφίμων, "η καλύτερη πολιτική για την Ευρωπαϊκή Ένωση συνίσταται στο να μεριμνά κατά τρόπο ώστε ο καταναλωτής να λαμβάνει ορθές και λεπτομερείς πληροφορίες για κάθε είδος τροφίμου και κάθε συστατικό που υπεισέρχεται στη σύνθεση του τελικού προϊόντος, καθώς και να μεριμνά για την τήρηση των απαιτήσεων αυτών από τους κατασκευαστές".

(17) Η Επιτροπή εκτιμά ότι πρέπει να βοηθήσει όσο το δυνατό περισσότερο τους καταναλωτές που υποφέρουν από τροφικές αλλεργίες ή δυσανεξίες διαθέτοντάς τους τις πληρέστερες δυνατές πληροφορίες για τη σύνθεση των προϊόντων. Αυτό θα ήταν πραγματικά εγγύηση για την καλύτερη ενημέρωση των καταναλωτών, γενικά, σε ό,τι αφορά τη σύνθεση ενός προϊόντος διατροφής, αλλά θα παρείχε επίσης και εγγυήσεις για την αναγκαία ενημέρωση των καταναλωτών οι οποίοι, για λόγους ηθικής ή υγιεινής, οφείλουν ή επιθυμούν να αποφεύγουν ορισμένα τροφικά συστατικά.

(18) Η κατάργηση και μόνο του κανόνα του 25% θα έχει ως συνέπεια να αναγράφονται όλα τα συστατικά στην επισήμανση, αλλά ορισμένα συστατικά θα μπορούσαν να συνεχίσουν να αποτελούν αντικείμενο παρέκκλισης από την οδηγία 2000/13/ΕΚ. Ειδικότερα η δυνατότητα να αναγράφονται τα συστατικά με το όνομα της κατηγορίας στην οποία ανήκουν (άρθρο 6, παράγραφος 6) ή οι παρεκκλίσεις που προβλέπονται για την αναγραφή των προσθέτων θα εξακολουθήσουν να ισχύουν και είναι επίσης απαραίτητο να προβλεφθούν διατάξεις για την αποφυγή υπερβολικά πολύπλοκης επισήμανσης.

(19) Για να εξασφαλισθεί πλήρως η συνάφεια των εν λόγω διατάξεων με τους επιδιωκόμενους στόχους, όπως τους περιγράψαμε παραπάνω, είναι ανάγκη να καταργηθεί, για ορισμένες κατηγορίες συστατικών που μπορεί να έχουν αλλεργιογόνους συνέπειες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων των οποίων η ταυτοποίηση δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, η δυνατότητα χρήσης μόνο του ονόματος της κατηγορίας. αυτή είναι η περίπτωση των φρούτων και των λαχανικών. Για τις κατηγορίες που μπορεί να περιέχουν σαφώς περιορισμένες αλλεργιογόνους ουσίες, η χρήση μόνο του ονόματος της κατηγορίας δεν είναι δυνατό να επιτραπεί παρά μόνο εάν η εν λόγω αλλεργιογόνος ουσία, η οποία θα αναγράφεται σε προσαρτημένο κατάλογο, δεν είναι παρούσα. Τέλος, μια πρόσθετη ουσία, η οποία συμπεριλαμβάνεται στον προσαρτημένο κατάλογο, πρέπει να αναγράφεται χωρίς δυνατή παρέκκλιση.

(20) Ο κατάλογος που προσαρτάται στην παρούσα πρόταση περιλαμβάνει συνεπώς αλλεργιογόνα συστατικά ή αλλεργιογόνους ουσίες οι οποίες θα πρέπει να αναφέρονται με το ειδικό τους όνομα στον κατάλογο των συστατικών που αναγράφονται στην ετικέτα και δεν μπορούν με κανένα τρόπο να αναγράφονται με το όνομα της κατηγορίας του προϊόντος στην οποία ανήκουν. Αυτός ο κατάλογος περιλαμβάνει επίσης ένα πρόσθετο το οποίο θα πρέπει να αναφέρεται πάντα χωρίς τη δυνατότητα της παρέκκλισης που προβλέπεται για τα πρόσθετα από την οδηγία 2000/13/ΕΚ. Εξάλλου ο κατάλογος αυτός πρέπει να ενημερώνεται ταχύτατα, μόλις αυτό καταστεί αναγκαίο για το λόγο αυτό περιλαμβάνεται πρόταση για μια διαδικασία τροποποίησης από την Επιτροπή κατόπιν γνωμοδότησης της μόνιμης επιτροπής τροφίμων. Τέλος η επιστημονική επιτροπή τροφίμων θα συγκληθεί προκειμένου να επικαιροποιήσει την έκθεσή της του 1995 που προαναφέρθηκε, ιδίως σε ότι αφορά τα νέα αλλεργιογόνα, τα πρόσθετα, τα τεχνολογικά βοηθήματα, τους διαλύτες και τους φορείς προσθέτων.

(21) Τέλος, δεν θα ήταν σκόπιμο, προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος υψηλού επιπέδου προστασίας της υγείας μέσω της καλύτερης πληροφόρησης για τη σύνθεση των τροφίμων, να αποκλεισθούν τα αλκοολούχα ποτά από την υποχρέωση αναφοράς της παρουσίας ενός συστατικού που έχει αναγνωρισθεί ότι είναι αλλεργιογόνο. H υποχρέωση αυτή περιλαμβάνεται συνεπώς στην πρόταση οδηγίας, υπό την επιφύλαξη του προσδιορισμού των κανόνων επισήμανσης των συστατικών αυτών των ποτών, ζήτημα που αποτελεί αντικείμενο μιας ξεχωριστής πρότασης η οποία έχει ήδη υποβληθεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

(22) Προτείνεται συνεπώς να τροποποιηθεί η οδηγία 2000/13/ΕΚ κατά τρόπο ώστε να καταργηθεί ο "κανόνας του 25%", να καταρτισθεί ένας κατάλογος αλλεργιογόνων ουσιών που οφείλουν να αναγράφονται υποχρεωτικά στην επισήμανση των τροφίμων, καθώς και να καταργηθεί η δυνατότητα χρήσης του ονόματος της κατηγορίας για ορισμένα συστατικά.

2001/0199 (COD)

Πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την τροποποίηση της οδηγίας 2000/13/ΕΚ όσον αφορά την αναγραφή των συστατικών των τροφίμων

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 95,

την πρόταση της Επιτροπής [1],

[1] EE C

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής [2],

[2] EE C

αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 251 της Συνθήκης [3],

[3] EE C

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Προκειμένου να επιτευχθεί υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας των καταναλωτών και να εξασφαλισθεί το δικαίωμά τους στην ενημέρωση, πρέπει να εξασφαλισθεί, στον τομέα των ειδών διατροφής, η κατάλληλη ενημέρωση για τους καταναλωτές με την αναφορά συγκεκριμένα όλων των συστατικών στην επισήμανση.

(2) Δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 6 της οδηγίας 2000/13/ΕΚ, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Μαρτίου, 2000 για προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με την επισήμανση, την παρουσίαση και την διαφήμιση των τροφίμων [4], ορισμένες ουσίες μπορούν να μην αναγράφονται στον κατάλογο των συστατικών.

[4] ΕΕ L 109, 6.5.2000, σ. 29.

(3) Ορισμένα συστατικά που υπεισέρχονται στη σύνθεση των τροφίμων προκαλούν αλλεργίες ή δυσανεξίες στους καταναλωτές της Κοινότητας και ορισμένες από αυτές τις αλλεργίες ή δυσανεξίες αντιπροσωπεύουν κινδύνους για την υγεία των ατόμων που πάσχουν από αυτές.

(4) Η επιστημονική επιτροπή τροφίμων δήλωσε ότι η συχνότητα εμφάνισης των τροφικών αλλεργιών είναι τέτοια που αυτές επηρεάζουν τη ζωή πολλών ανθρώπων, προκαλώντας ασθένειες από τις οποίες ορισμένες είναι καλοήθεις, ενώ άλλες μπορούν να επιφέρουν το θάνατο.

(5) Η επιστημονική επιτροπή τροφίμων αναγνωρίζει ότι μεταξύ των πιο συνηθισμένων αλλεργιογόνων τροφών περιλαμβάνονται το αγελαδινό γάλα, τα φρούτα, τα οσπριοειδή (ιδίως οι αραχίδες και η σόγια), τα αυγά, τα καρκινοειδή, τα καρύδια, τα ψάρια, τα λαχανικά (το σέλινο και άλλα τρόφιμα της οικογένειας των σκιαδοφόρων), το σιτάρι και άλλα δημητριακά. ότι τα πρόσθετα τροφίμων μπορούν επίσης να προκαλέσουν ανεπιθύμητες αντιδράσεις και ότι είναι συχνά δύσκολο να αποφεύγονται τα πρόσθετα τροφίμων εκ του γεγονότος ότι δεν αναγράφονται πάντα στην επισήμανση.

(6) Οι πιο συνηθισμένες αλλεργιογόνοι τροφές υπεισέρχονται στη σύνθεση πολλών παρασκευασμένων τροφίμων.

(7) Παρ' όλο που η επισήμανση, η οποία απευθύνεται στο σύνολο των καταναλωτών δεν πρέπει να θεωρείται ως το μόνο εργαλείο ενημέρωσης που αντικαθιστά το ρόλο του ιατρικού κόσμου, είναι ωστόσο ενδεδειγμένο να παρέχεται η μεγαλύτερη δυνατή βοήθεια στους καταναλωτές που πάσχουν από αλλεργίες ή δυσανεξίες, με το να τίθεται στη διάθεσή τους πληρέστερη ενημέρωση για τη σύνθεση των προϊόντων.

(8) Ο κατάλογος με τις αλλεργιογόνους ουσίες περιλαμβάνει τρόφιμα και συστατικά που έχει αναγνωρισθεί ότι προκαλούν υπερευαισθησία και μπορούν να τύχουν της παρέκκλισης που προβλέπεται από την οδηγία 2000/13/ΕΚ. Προκειμένου να παρακολουθείται η εξέλιξη των επιστημονικών προϊόντων έχει σημασία να μπορεί να αναθεωρείται ταχύτατα ο κατάλογος αυτός, μόλις αυτό καταστεί αναγκαίο. Οι αναθεωρήσεις αυτές πρέπει να παίρνουν τη μορφή μέτρων εφαρμογής τεχνικής φύσης, των οποίων η έγκριση πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή για την απλούστευση και την επιτάχυνση της διαδικασίας.

(9) Για την καλύτερη πληροφόρηση του συνόλου των καταναλωτών και την προστασία της υγείας ορισμένων από αυτούς, πρέπει να καταστεί υποχρεωτική η συμπερίληψη, στον κατάλογο των συστατικών, όλων των συστατικών που είναι παρόντα στο τρόφιμο και, για τα συστατικά που έχουν αναγνωρισθεί ως αλλεργιογόνα, να καταστεί υποχρεωτική η αναγραφή τους με το ειδικό τους όνομα σε όλες τις περιπτώσεις, συμπεριλαμβανομένων των αλκοολούχων ποτών, χωρίς τη δυνατότητα χρήσης του ονόματος της κατηγορίας στην οποία αυτά ανήκουν ή, εφόσον πρόκειται για πρόσθετα, της εξαίρεσης αναγραφής από τον κατάλογο των συστατικών.

(10) Για την πρόληψη του κινδύνου μιας υπερβολικά πολύπλοκης και δυσανάγνωστης επισήμανσης, είναι σκόπιμο να προβλεφθούν διατάξεις που να επιτρέπουν να αποφεύγεται η υπερβολική επιμήκυνση του καταλόγου συστατικών εφόσον δεν επηρεάζεται η υλοποίηση των προαναφερόμενων στόχων. Επίσης είναι αναγκαίο, προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι τεχνικοί καταναγκασμοί που συνδέονται με την παραγωγή των τροφίμων, να επιτραπεί μεγαλύτερη ελαστικότητα όσον αφορά την επισήμανση των συστατικών που χρησιμοποιούνται σε μικρή ποσότητα.

(11) Η οδηγία 2000/13/ΕΚ πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

Η οδηγία 2000/13/ΕΚ τροποποιείται ως εξής:

(1) Το άρθρο 6 τροποποιείται ως εξής :

(α) Προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος 3 α: "3α Υπό την επιφύλαξη των κανόνων που θα προσδιορισθούν κατ' εφαρμογή της παραγράφου 3, η παρουσία σε ποτό από τα αναφερόμενα στην παράγραφο 3 ενός ή περισσοτέρων συστατικών, που παρατίθενται στο παράρτημα IIIα πρέπει να αναφέρεται εκτός εάν το εν λόγω συστατικό ή συστατικά αναγράφονται με το ειδικό τους όνομα στην ονομασία πωλήσεως του ποτού. Η αναφορά αυτή πρέπει να περιλαμβάνει τον όρο "περιέχει" και να έπεται το όνομα του οικείου συστατικού ή των συστατικών.

Eφόσον χρειάζεται, μπορούν να θεσπιστούν λεπτομερείς κανόνες εφαρμογής του πρώτου εδαφίου σύμφωνα με τις ακόλουθες διαδικασίες:

α) όσον αφορά τα προϊόντα που αναφέρονται στο άρθρο 1, παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1493/1999 του Συμβουλίου(*), σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 75 του εν λόγω κανονισμού.

β) όσον αφορά τα προϊόντα που αναφέρονται στο άρθρο 2, παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1601/91 του Συμβουλίου(**), σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 13 του εν λόγω κανονισμού.

γ) όσον αφορά τα προϊόντα που αναφέρονται στο άρθρο 1, παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1576/89 του Συμβουλίου(***) σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 14 του εν λόγω κανονισμού.

δ) όσον αφορά τα άλλα προϊόντα, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 20, παράγραφος 2, της παρούσας οδηγίας.

_________________________

(*) EE L 179, 14.7.1999, σ. 1.

(**) EE L 149, 14.6.1991, σ. 1.

(***) EE L 160, 12.6.1989, σ. 1."

(β) Η παράγραφος 5, δεύτερο εδάφιο, τροποποιείται ως εξής

i) Η τέταρτη περίπτωση αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

"- εφόσον φρούτα ή λαχανικά, από τα οποία κανένα δεν υπερτερεί σημαντικά σε βάρος, χρησιμοποιούνται σε μείγμα ως συστατικά σε τρόφιμο, μπορούν να κατατάσσονται σε ομάδες στον κατάλογο των συστατικών με την ένδειξη "φρούτα" ή "λαχανικά", ακολουθούμενη αμέσως από την απαρίθμηση των φρούτων ή λαχανικών που έχουν χρησιμοποιηθεί, καθώς και από ένδειξη όπως "σε διάφορες αναλογίες" σε τέτοια περίπτωση, το μείγμα αναφέρεται στον κατάλογο των συστατικών σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο, ανάλογα με το βάρος του συνόλου των φρούτων ή των λαχανικών που έχουν χρησιμοποιηθεί"

ii) Προστίθενται οι ακόλουθες έκτη και έβδομη περίπτωση:

" - τα συστατικά που χρησιμοποιούνται σε ποσοστό μικρότερο από 5% στο τελικό προϊόν μπορούν να απαριθμούνται με διαφορετική σειρά μετά από τα άλλα συστατικά,

- εφόσον συστατικά όμοια και υποκατάστατα μεταξύ τους μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην παρασκευή ή την προετοιμασία ενός τροφίμου χωρίς να μεταβάλλεται η σύνθεσή του, και εφόσον χρησιμοποιούνται σε ποσοστό μικρότερο από 5% στο τελικό προϊόν, η αναγραφή τους στον κατάλογο συστατικών μπορεί να γίνεται με χρήση της ένδειξης "περιέχει...και/ή ..." στην περίπτωση κατά την οποία το ένα τουλάχιστον, μεταξύ το πολύ δύο συστατικών, περιέχεται στο τελικό προϊόν, ή με την ένδειξη "περιέχει τουλάχιστον ένα από τα ακόλουθα συστατικά:..." στην περίπτωση κατά την οποία το ένα τουλάχιστον, μεταξύ τριών συστατικών το πολύ, περιέχεται στο τελικό προϊόν."

(γ) Η παράγραφος 8 τροποποιείται ως εξής :

i) Στο πρώτο εδάφιο προστίθεται η ακόλουθη φράση:

"Εντούτοις, εφόσον συστατικά του σύνθετου συστατικού αναφέρονται ήδη ως απλά συστατικά στον κατάλογο των συστατικών, η επανάληψή τους δεν είναι υποχρεωτική, εφόσον επεξηγηματικό σημείωμα, το οποίο τίθεται κοντά στον κατάλογο των συστατικών, πληροφορεί σαφώς τον αγοραστή για την παρουσία τους στο τρόφιμο ως απλών συστατικών και ως συστατικών του σύνθετου συστατικού."

ii) Το δεύτερο εδάφιο αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

"Η απαρίθμηση που προβλέπεται στο πρώτο εδάφιο δεν είναι υποχρεωτική:

α) εφόσον η σύνθεση του σύνθετου συστατικού καθορίζεται στο πλαίσιο ισχύουσας κοινοτικής ρύθμισης και εφόσον το σύνθετο συστατικό περιέχεται σε ποσοστό μικρότερο από 5% στο τελικό προϊόν. εντούτοις αυτή η διάταξη δεν εφαρμόζεται στα πρόσθετα, με την επιφύλαξη της παραγράφου 4, στοιχείο γ).

β) για τα σύνθετα συστατικά που απαριθμούνται κατωτέρω με εξαίρεση τα πρόσθετα υπό την επιφύλαξη της παραγράφου 4, στοιχείο γ):

i) παρασκευάσματα σάλτσας και μουστάρδας που περιέχονται σε ποσοστό μικρότερο από 5% στο τελικό προϊόν,

ii) μίγματα μπαχαρικών ή αρωματικών φυτών που περιέχονται σε ποσοστό μικρότερο από 2% στο τελικό προϊόν.

γ) εφόσον το σύνθετο συστατικό είναι είδος για το οποίο ο κατάλογος των συστατικών δεν απαιτείται από την κοινοτική ρύθμιση."

(δ) Προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος 10: " 10. Οι διατάξεις της παραγράφου 4, στοιχείο γ), περιπτώσεις ii) και iii), της παραγράφου 6, δεύτερο εδάφιο, πρώτη περίπτωση, και της παραγράφου 8, δεύτερο εδάφιο, δεν εφαρμόζονται στα συστατικά που απαριθμούνται στο παράρτημα III α."

Το παράρτημα III α μπορεί να τροποποιηθεί σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 20, παράγραφος 2."

(2) Στο παράρτημα I, καταργούνται οι ενδείξεις "ζαχαρωμένα φρούτα" και "λαχανικά", καθώς και οι αντίστοιχοι ορισμοί.

(3) Παρεμβάλλεται το παράρτημα IIIα του οποίου το κείμενο περιλαμβάνεται στο παράρτημα της παρούσας οδηγίας.

Άρθρο 2

Τα κράτη μέλη θεσπίζουν το αργότερο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2003 τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις προκειμένου:

- να επιτραπεί το εμπόριο προϊόντων που συμμορφώνονται με την παρούσα οδηγία από την 1η Ιανουαρίου 2004,

- να απαγορευθούν τα προϊόντα που δεν σύμφωνα με την παρούσα οδηγία από την 1η Ιανουρίου 2005, ενώ τα προϊόντα που έχουν εισαχθεί στην αγορά ή έχουν επισημανθεί πριν από την εν λόγω ημερομηνία και δεν είναι σύμφωνα με την παρούσα οδηγία μπορούν ωστόσο να κυκλοφορούν στο εμπόριο μέχρι την εξάντληση των αποθεμάτων.

Ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή σχετικά.

Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις εν λόγω διατάξεις, οι τελευταίες αυτές περιέχουν παραπομπή στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από τέτοια παραπομπή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της παραπομπής καθορίζεται από τα κράτη μέλη.

Άρθρο 3

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα μετά τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 4

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο

Η Πρόεδρος Ο Πρόεδρος

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

"ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IIIα

Συστατικά που προβλέπονται στο άρθρο 6 παράγραφοι 3α και 10

Δημητριακά που περιέχουν γλουτένη και προϊόντα με βάση δημητριακά που περιέχουν γλουτένη

Καρκινοειδή και προϊόντα με βάση τα καρκινοειδή

Αυγά και προϊόντα με βάση τα αυγά

Ψάρια και προϊόντα με βάση τα ψάρια

Αραχίδες και προϊόντα με βάση τις αραχίδες

Σόγια και προϊόντα με βάση τη σόγια

Γάλα και προϊόντα με βάση το γάλα (συμπεριλαμβανομένης της λακτόζης)

Καρποί με κέλυφος και παράγωγα προϊόντα

Σπόροι σησαμιού και προϊόντα με βάση τους σπόρους σησαμιού

Θειώδη σε συγκεντρώσεις τουλάχιστον 10mg/kg

ΔΕΛΤΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΣΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΣΤΙΣ ΜΙΚΡΕΣ ΚΑΙ ΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ (ΜΜΕ)

Τίτλος της πρότασης:

Οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί τροποποίησης της οδηγίας 2000/13/ΕΚ σε ό,τι αφορά την αναγραφή των συστατικών των τροφίμων

Αριθμός αναφοράς του εγγράφου:

SANCO/2389/2/2000

Η πρόταση

1. Η πρόταση αποβλέπει να καταστήσει υποχρεωτική την αναγραφή όλων των συστατικών που υπάρχουν στα τρόφιμα, έτσι ώστε να εξασφαλίζεται πλήρης ενημέρωση του καταναλωτή και να επιτρέπεται στα άτομα που πάσχουν από αλλεργίες να διαπιστώνουν την ενδεχόμενη παρουσία ενός αλλεργογόνου συστατικού στο προϊόν.

Αντίκτυπος στις επιχειρήσεις

2. Ποιος επηρεάζεται από την πρόταση;

- Ο αγροτοβιομηχανικός τομέας.

- Περίπου 25.000 επιχειρήσεις , οι περισσότερες με πάνω από 20 μισθωτούς.

- Επιχειρήσεις κατανεμημένες σε όλα τα κράτη μέλη.

3. Ποια μέτρα πρέπει να λάβουν οι επιχειρήσεις για να συμμορφωθούν με την πρόταση;

Να αναγράφουν στην επισήμανση των προϊόντων τους, όλα τα συστατικά που χρησιμοποιούνται για το παρασκεύασμά τους.

4. Ποια οικονομικά αποτελέσματα μπορεί να έχει η πρόταση;

- Στην απασχόληση: κανένα.

- Στις επενδύσεις και στη δημιουργία νέων επιχειρήσεων: κανένα.

- Στην ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων:

Για τα τρόφιμα που δεν περιέχουν σύνθετο συστατικό που να αντιπροσωπεύει ποσοστό μεγαλύτερο του 25% του τελειωμένου προϊόντος ή για εκείνα των οποίων οι παρασκευαστές αναφέρουν ήδη το σύνολο των συστατικών, η επισήμανση δεν πρέπει να τροποποιηθεί.

Μόνον η επισήμανση των σύνθετων προϊόντων, που περιλαμβάνουν ένα ή περισσότερα σύνθετα συστατικά, πρέπει να τροποποιηθεί για να είναι σύμφωνη προς την προτεινόμενη νομοθεσία.

Γι' αυτά τα προϊόντα, ο κατάλογος των συστατικών θα είναι επομένως κατ' ανάγκη μακρύτερος, χωρίς να είναι δυνατόν να προβλεφθεί με ακρίβεια το ποσοστό κατά το οποίο θα έπρεπε να αυξηθεί η επιφάνεια της επισήμανσης.

Εντούτοις, στις περισσότερες περιπτώσεις, αυτή η αύξηση δεν θα πρέπει να είναι σημαντική καθόσον:

- Τα πρόσθετα τα οποία δεν απαιτείται να επισημαίνονται κατ' εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας δεν θα πρέπει να επισημαίνονται παρά μόνον εφόσον παρασκευάζονται με προϊόντα που μπορούν να προκαλέσουν αλλεργίες ή ενοχλήσεις.

- Είναι δυνατόν να αποφεύγονται οι επαναλήψεις ένδειξης του ίδιου συστατικού.

Κατ' αυτόν τον τρόπο, σύμφωνα με παράδειγμα που παρασχέθηκε στην Επιτροπή από έναν παρασκευαστή, η επισήμανση ενός σύνθετου μαγειρευμένου γεύματος που περιέχει περισσότερα του ενός σύνθετα συστατικά θα απαιτούσε όχι απλώς κατάλογο των 31 συστατικών, κατ' εφαρμογή των διατάξεων που ισχύουν σήμερα, αλλά κατάλογο των 34 συστατικών, σύμφωνα με την προτεινόμενη νομοθεσία, αναμιγνύοντας τις ουσίες που περιέχονται στα σύνθετα συστατικά έτσι ώστε να αποφεύγονται οι επαναλήψεις.

Το κόστος της επισήμανσης των σύνθετων τροφίμων θα έπρεπε επομένως να επηρεασθεί ελάχιστα από το μέτρο αυτό στην πλειονότητα των περιπτώσεων.

Εξακολουθεί να ισχύει ότι, έστω και αν οι τροποποιήσεις είναι πολύ λίγες, η επισήμανση πρέπει να τροποποιηθεί για ορισμένα προϊόντα, πράγμα το οποίο θα συνεπάγεται κόστος για τις συγκεκριμένες επιχειρήσεις.

Το κόστος αυτό μπορεί πολύ δύσκολα να προσδιοριστεί ποσοτικά, καθόσον εξαρτάται από τον αριθμό των προϊόντων των οποίων η επισήμανση θα έπρεπε να τροποποιηθεί, έχοντας υπόψη ότι το κόστος της κατασκευής μιας μακέτας επισήμανσης ποικίλλει από 1000 έως 2000 ευρώ.

Η Επιτροπή κρίνει εντούτοις ότι μπορούμε λογικά να αναμένουμε ότι το κόστος αυτό δεν θα έχει παρά εντελώς περιθωριακή επίπτωση, σχεδόν μηδενική, στην ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων καθόσον:

Η υποχρέωση επιπλέον επισήμανσης θα τεθεί σε ισχύ μόνον κατόπιν μιας μεταβατικής περιόδου (προθεσμία μεταφοράς) και τα προϊόντα που διατίθενται στο εμπόριο ή επισημαίνονται πριν από την ημερομηνία θέσης σε εφαρμογή του μέτρου αυτού θα μπορούν να πωληθούν μέχρις εξαντλήσεως των αποθεμάτων έστω και εάν η επισήμανσή τους δεν είναι σύμφωνη με την οδηγία.

Αυτή η μεταβατική περίοδος θα επιτρέψει για παράδειγμα στις επιχειρήσεις να πραγματοποιήσουν επισήμανση σύμφωνη με τις νέες διατάξεις με την ευκαιρία μιας τροποποίησης των επισημάνσεων που ήδη έχει προβλεφθεί για άλλους λόγους. Είναι πράγματι σύνηθες να τροποποιούνται οι επισημάνσεις ανεξάρτητα από τις αλλαγές της νομοθεσίας.

Μια επισήμανση που εξασφαλίζει πλήρη διαφάνεια, αναγράφοντας όλα τα συστατικά, θα έχει ασφαλώς αποτέλεσμα την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που υποφέρουν από αλλεργίες και οι οποίοι προληπτικά απέχουν να αγοράζουν ορισμένα προϊόντα για τα οποία δεν είναι σίγουροι ως προς τα συστατικά τα οποία περιέχουν.

Η αναγραφή στην επισήμανση του συνόλου των συστατικών, όπως ισχύει σε άλλες χώρες όπως για παράδειγμα οι Ηνωμένες Πολιτείες, μπορεί επομένως να αποτελέσει επίσης θετικό στοιχείο στο εμπορικό πεδίο.

Προβλέπονται τεχνικές διευθετήσεις έτσι ώστε να επιτραπεί ευκαμψία όσον αφορά την αναγραφή στην επισήμανση υλικών που χρησιμοποιούνται σε μικρές ποσότητες.

5) Δεν υπάρχει ανάγκη ούτε αιτιολογία ειδικών διατάξεων για τις μικρές ή μεσαίες επιχειρήσεις.

Διαβούλευση

- Συνομοσπονδία βιομηχανιών γεωργικών προϊόντων διατροφής (CIAA): συμφωνία.

- Ένωση βιομηχανιών μηλίτη και κρασιών από φρούτα: συμφωνία.

- Ευρωπαϊκή συνομοσπονδία παραγωγών οινοπνευματωδών ποτών: καμία παρατήρηση.

- EUROCOMMERCE : συμφωνία.