Αριθ. CI 75/22 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 4. 7. 88 
Γνωμοδότηση για την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου που αφορά την εφαρμογή μέτρων για την 
προώθηση της βελτίωσης της ασφάλειας και υγείας των εργαζομένων στους χώρους εργασίας 
(88/C 175/09) 
Στις 23 Μαρτίου 1988 το Συμβούλιο αποφάσισε, σύμφωνα με το άρθρο 118 Α της Συνθήκης, να ζητήσει 
από την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή να γνωμοδοτήσει για την παραπάνω πρόταση. 
Η ΟΚΕ αποφάσισε να αναθέσει την προετοιμασία των σχετικών εργασιών στον κ. Flum με την ιδιότητα 
του Γενικού Εισηγητή. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε την ακόλουθη γνωμοδότηση κατά τη διάρκεια της 
255ης συνόδου ολομέλειας (συνεδρίαση της 28ης Απριλίου 1988) με 93 ψήφους υπέρ, 49 κατά και 18 
αποχές (ονομαστική ψηφοφορία). 
1. Γενικές παρατηρήσεις 
1.1. Η ΟΚΕ εκφράζει ικανοποίηση για την πρόταση 
οδηγίας της Επιτροπής, την οποία θεωρεί ως μια σημαντική 
πρωτοβουλία προς την κατεύθυνση της εφαρμογής του 
άρθρου 118 Α της Συνθήκης ΕΟΚ, δηλαδή την επιδίωξη της 
προστασίας της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων 
και τη συμβολή στην εναρμόνιση, προς την κατεύθυνση της 
προόδου, των συνθηκών που επικρατούν στα κράτη μέλη, 
όσον αφορά τους χώρους εργασίας. 
1.2. Η ΟΚΕ θεωρεί την οδηγία-πλαίσιο που αφορά τα 
μέτρα που αποβλέπουν στη βελτίωση της ασφάλειας και της 
υγείας των εργαζομένων στους χώρους εργασίας ως ένα σημα­
ντικό μέσο προκειμένου να δοθεί, στα πλαίσια της επίτευξης 
της εσωτερικής αγοράς, μια ισοδύναμη αξία, στην ανθρώπινη 
διαμόρφωση των χώρων εργασίας ως ουσιαστικής κοινω­
νικής συνιστώσας, και στην εναρμόνιση των οικονομικών 
συνθηκών. Ταυτόχρονα, η ΟΚΕ διακρίνει σ'αυτή την πρω­
τοβουλία μία συμβολή στον περιορισμό (μεσοπρόθεσμα και 
μακροπρόθεσμα) του κόστους των κοινωνικών παροχών στην 
Κοινότητα. Επίσης ο εξανθρωπισμός των χώρων εργασίας 
αποτελεί αποφασιστικό προαπαιτούμενο για την αποτελεσμα­
τική προστασία του περιβάλλοντος, γενικότερα. 
1.3. Η ΟΚΕ είναι της γνώμης ότι όλες οι επιχειρήσεις, 
συμπεριλαμβανομένων των μικρομεσαίων, οφείλουν να 
επιδιώξουν ένα ισοδύναμο επίπεδο προστασίας της υγείας 
των εργαζομένων τους. Για το σκοπό αυτό, όσον αφορά την 
υλοποίηση ενός τέτοιου στόχου, τα κράτη μέλη οφείλουν να 
επιδείξουν ευελιξία λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες 
που προκύπτουν από την ανομοιογένεια των διαρθρωτικών 
καταστάσεων των επιχειρήσεων. Ταυτόχρονα, τα κράτη μέλη 
οφείλουν να αναπτύξουν μέσα υποστήριξης, ιδίως για τις 
μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, προκειμένου να βοηθηθούν 
στο έργο τους όσον αφορά τα θέματα της προστασίας της 
υγείας των εργαζομένων. Επίσης πρέπει να μνημονευθεί η 
ανάγκη διαβούλευσης των εργοδοτών με τους εργαζομένους 
ή τους εκπροσώπους τους. Επίσης επιβάλλεται να ενθαρρυν­
θεί η συνεργασία των επιχειρήσεων σε θέματα ασφάλειας 
και υγείας των εργαζομένων στο περιβάλλον εργασίας των 
κρατών μελών. Για το λόγο αυτό, η ΟΚΕ κρίνει αναγκαίο να 
προσδιορισθούν στην οδηγία οι υποχρεώσεις που θα πρέπει 
να αναληφθούν από τα κράτη μέλη ως προς αυτή την κατεύ­
θυνση. Οι εργαζόμενοι θα πρέπει να ενημερώνονται από τα 
κράτη μέλη σχετικά με τους κινδύνους που προκύπτουν για 
την υγεία από τις προόδους της επιστημονικής έρευνας. 1.4. Στα πλαίσια της κοινοτικής νομοθεσίας για τα θέματα 
της προστασίας των εργαζομένων, χρειάζεται να αποδοθεί 
στην οδηγία, πέρα από τη σημερινή προσέγγιση, η λειτουργία 
μιας οδηγίας-πλαισίου απ'την οποία θα προκύψουν όλες οι 
άλλες ειδικές οδηγίες για τα θέματα της προστασίας των 
εργαζομένων. Μόνο μέσω ενός συνεκτικού συνόλου οδηγιών 
που θα βασίζονται σε μια παρόμοια οδηγία-πλαίσιο μπορεί 
να παρεμποδισθεί μια νομική σύγχυση στο επίπεδο της ΕΚ 
ενώ παράλληλα θα εξασφαλισθεί η θέσπιση μιας κοινοτικής 
νομοθεσίας που θα είναι συνολική και εφαρμόσιμη στο πεδίο 
της προστασίας των εργαζομένων. Αυτό όμως, αποτελεί ου­
σιαστική προϋπόθεση για την προοδευτική αντικατάσταση, 
σ'αυτό το πεδίο, των εθνικών νομικών διατάξεων από μια 
κοινοτική νομοθεσία. 
1.5. Συνεπώς, η πρόταση οδηγίας δεν συμβάλλει μόνο στον 
εξανθρωπισμό των χώρων εργασίας. Παρουσιάζεται επίσης 
και ως ένα συναφές μέτρο που αποσκοπεί στη μείωση των 
στρεβλώσεων του ανταγωνισμού, επειδή εμποδίζει την εφαρ­
μογή διαφορετικών κανόνων από πλευράς ασφάλειας και 
υγείας στα κράτη μέλη και επίσης σχετικά με την εξαίρεση 
οποιασδήποτε ιδιαίτερης επιχείρησης και/ή εγκατάστασης. 
1.6. Η οδηγία-πλαίσιο ρυθμίζει τις ελάχιστες προδιαγρα­
φές για την προστασία της εργασίας. Η ΟΚΕ παροτρύνει τα 
κράτη μέλη όχι μόνο να διατηρήσουν πλέον προοδευτικές 
ρυθμίσεις αλλά να διευρύνουν την προστασία της υγείας των 
εργαζομένων. 
1.7. Η ΟΚΕ διαπιστώνει ότι στην αιτιολογική έκθεση της 
πρότασης οδηγίας, η περιγραφή των διάφορων εθνικών ρυθ­
μίσεων σχετικά με την ασφάλεια της εργασίας είναι εν μέρει 
ελλειπής και δεν ανταποκρίνονται πάντοτε στην πραγματική 
κατάσταση. 
2. Παρατηρήσεις στις διάφορες διατάξεις της οδηγίας 
2.1. Άρθρο πρώτο (Αντικείμενο) 
Η δεύτερη πρόταση θα πρέπει να συμπεριλάβει τη συμμετοχή 
των εργαζομένων. Χρειάζεται συνεπώς να τροποποιηθεί ως 
εξής: 
«Περιλαμβάνει γενικές αρχές κυρίως όσον αφορά την 
πρόληψη των επαγγελματικών κινδύνων και την 
προστασία της ασφάλειας και της υγείας, την ενημέ­
ρωση, τη διαβούλευση, τη συμμετοχή και την κατάρ­
τιση των εργαζομένων, και των εκπροσώπων τους, 
επίσης γενικές αρχές για την εφαρμογή τους». 
4. 7. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 175/23 
2.2. Άρθρο 2 (Ορισμοί) 
Η ΟΚΕ θεωρεί ότι είναι αναγκαίο να χρησιμοποιηθεί η ίδια 
ορολογία στο μέτρο του δυνατού σε όλες τις κοινοτικές 
οδηγίες σχετικά με την προστασία των εργαζομένων. Όμως, 
π.χ., ο ορισμός της έννοιας «εργαζόμενος», όπως περιλαμβά­
νεται στην οδηγία-πλαίσιο, απομακρύνεται, τουλάχιστον από 
γλωσσική άποψη, από εκείνης που χρησιμοποιείται στην 
οδηγία για τους χώρους εργασίας (έγγρ. COM(88) 74). 
Όσον αφορά την έννοια του «χώρου εργασίας», συνίσταται 
ο ακόλουθος ορισμός: 
«Όλοι οι χώροι στους οποίους οι εργαζόμενοι πρέπει 
να βρίσκονται ή να μεταβαίνουν λόγω της εργασίας 
τους και οι οποίοι βρίσκονται υπό άμεσο ή έμμεσο 
έλεγχο του εργοδότη.» 
Αυτός ο ορισμός έχει ληφθεί από τη σύμβαση της Διεθνούς 
Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) σχετικά με την ασφάλεια, την 
υγεία των εργαζομένων και τον χώρο εργασίας. 
Όσον αφορά την έννοια «εργαζόμενος», θα ήταν επίσης σκό­
πιμο να επιλεγεί ο ακόλουθος ορισμός της ΔΟΕ: 
«Όλοι οι απασχολούμενοι, συμπεριλαμβανομένων 
των δημόσιων υπηρετών καθώς και των ασκουμένων 
και των μαθητευόμενων.» 
2.3. Άρθρο 3 
Αν ληφθεί υπόψη ο πολύπλοκος χαρακτήρας και οι δυσκολίες 
εκτίμησης, κυρίως όσον αφορά τις τεχνολογικές, τις αναλυ­
τικές και τις τοξικολογικές πτυχές καθώς και εκείνες που 
απορρέουν από την ιατρική και την οργάνωση της εργασίας, 
οι οποίες έχουν αποφασιστική σημασία για την προστασία 
της υγείας των εργαζομένων, το άρθρο 3 δεν μνημονεύει 
επαρκώς τα καθήκοντα που θα πρέπει να επιτελέσουν τα 
κράτη μέλη για την επίτευξη της προστασίας της υγείας 
στους χώρους εργασίας. Επομένως, και αφού ληφθεί υπόψη 
επίσης η υποστήριξη που θα πρέπει να δοθεί κυρίως στις 
μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, προτείνεται η ακόλουθη 
διατύπωση για το άρθρο 3: 
1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα μέτρα που είναι 
αναγκαία για να εξασφαλισθεί η τήρηση από τον 
εργοδότη, τους εργαζόμενους και τους εκπροσώπους 
τους, των διατάξεων της παρούσας οδηγίας καθόσον 
τους αφορά. 
2. Τα κράτη μέλη υποχρεούνται κυρίως: 
— να συγκεκριμενοποιήσουν τις υποχρεώσεις που 
αναλαμβάνονται από τους εργοδότες στα πλαίσια 
της παρούσας οδηγίας με τη μορφή δεσμευτικών 
νομικών διατάξεων, 
— να μεριμνούν για τον έλεγχο του σεβασμού των 
ρυθμίσεων για θέματα ασφάλειας και να διαβου­
λεύονται με τους εργοδότες, και με τους εργαζόμε­
νους και/ή τους εκπροσώπους τους, 
— να δημιουργήσουν τις θεσμικές συνθήκες για την 
εφαρμογή των ρυθμίσεων για θέματα ασφαλείας, 
π.χ. μέσω της σύστασης ειδικευμένων κέντρων 
μέτρησης, ανάλυσης και εκτίμησης των παραγό­
ντων που είναι επικίνδυνοι για την υγεία, 
— να ενθαρρύνουν τη συνεργασία των επιχειρήσεων 
σε θέματα ασφάλειας και υγείας των εργαζομένων 
στο περιβάλλον της εργασίας. 2.4. Άρθρο 5 (Υποχρεώσεις των εργοδοτών) 
2.4.1. Λόγω της θέσης που κατέχει το άρθρο 5 στους κόλ­
πους της οδηγίας επειδή δηλαδή αποτελεί κεντρική διάταξη 
για τα θέματα της προστασίας, πρέπει να παρεμβληθεί το 
ακόλουθο εδάφιο μετά το πρώτο εδάφιο της παραγράφου 3α): 
«Ο εργοδότης πρέπει κυρίως να αξιολογεί τους 
ακόλουθους κινδύνους: 
— κίνδυνοι ατυχήματος, 
— επικίνδυνες ουσίες για την υγεία, 
— επιπτώσεις από τις ακτινοβολίες, 
— κίνδυνοι που συνδέονται με το θόρυβο και τις 
δονήσεις, 
— προβλήματα που συνδέονται με την ζέστη, το 
κρύο, τα ρεύματα αέρος, την υγρασία και τις 
συνθήκες φωτισμού, 
— κίνδυνοι που συνδέονται με τις διαδικασίες που 
σχετίζονται με τη βιοτεχνολογία, συμπεριλαμβα­
νομένης της γενετικής, 
— φυσική, νευρική και ψυχική υπερφόρτιση που 
συνδέεται με τις βαρείες εργασίες, την εργασία 
καθ'ομάδες, την νυκτερινή εργασία, την στάση 
του σώματος που επιβάλλεται από ορισμένα 
καθήκοντα, τις μεθόδους που συνεπάγονται μονό­
τονη εργασία και επιβάλλουν μονομερή κωλύ­
ματα, τις προθεσμίες, τους υψηλούς ρυθμούς, το 
χρόνο εργασίας και την οργάνωση του, 
— πολυάριθμοι εξαναγκασμοί που οφείλονται στη 
συσσώρευση και στο συνδυασμό αυτών των 
επικίνδυνων παραγόντων.» 
Η ανωτέρω διασαφήνιση είναι αναγκαία προκειμένου να 
δοθεί, στα πλαίσια των ειδικών υποχρεώσεων του εργοδότη, 
μια εικόνα των καθοριστικών κινδύνων και να δημιουργηθεί 
έτσι μια βάση για ένα «συνεκτικό σύνολο» σύμφωνα με την 
παράγραφο 2 του άρθρου 5. 
2.4.2. Η παράγραφος 3 ζ) θεσπίζει την «στενή συνεργασία» 
του εργοδότη με τους εργαζομένους κατά τη διάρκεια του 
προγραμματισμού και της καθιέρωσης νέων τεχνολογιών. 
Αυτή η επιδοκιμαζόμενη διάταξη δίνει ωστόσο την εντύπωση 
ότι η στενή συνεργασία δεν απαιτείται όσον αφορά τις «πα­
λαιές τεχνολογίες». Προτείνεται συνεπώς για λόγους νομικής 
μεθοδολογίας, να θεσπισθεί η υποσχρέωση του εργοδότη να 
αποκαταστήσει μια στενή συνεργασία με τους εργαζομένους 
του ή τους εκπροσώπους τους ως γενική αρχή, που θα ενταχθεί 
στο άρθρο 10 της οδηγίας. Με τρόπο ανάλογο, η κατάλληλη 
κατάρτιση που δίνεται στους εργαζομένους στα πλαίσια του 
προγραμματισμού και της εισαγωγής των νέων τεχνολογιών 
πρέπει να εξετασθεί στο άρθρο 11. 
Η παράγραφος 3 στ) είναι ανάγκη συνεπώς να διατυπωθεί ως 
εξής: 
«Στα πλαίσια του προγραμματισμού και της καθιέ­
ρωσης νέων τεχνολογιών, το σύνολο των πτυχών 
που συνδέονται με την ασφάλεια και την προστασία 
της υγείας των εργαζομένων επιβάλλεται να ληφθεί 
υπόψη, ιδιαίτερα όσον αφορά την επιλογή των 
εξοπλισμών, τη διαμόρφωση των συνθηκών εργα­
σίας και την επίδραση του χώρου εργασίας στο 
άτομο, τόσο από τη φυσική όσο και από τη ψηχοκοι-
νωνική σκοπιά.» 
Αριθ. C 175/24 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 4. 7. 88 
2.5. Άρθρο 5 (Υπηρεσίες πρόληψης) 
2.5.1. Πρέπει να προστεθεί η ακόλουθη φράση στην παρά­
γραφο 1: 
«Ο εργοδότης παρέχει στους εργαζομένους του τις 
αρμοδιότητες που είναι αναγκαίες για την επίτευξη 
της αποστολής τους.» 
Αυτή η διευκρίνηση έχει σαν σκοπό να εγγυηθεί ότι δεν 
υπάρχει αντίφαση μεταξύ της αποστολής που πρέπει να 
εκπληρωθεί και των αρμοδιοτήτων εκείνου που είναι επιφορ­
τισμένος με την ορθή εκτέλεση της. Επίσης καθιστά εμφανώς 
ότι οι εργαζόμενοι που έχουν καθορισθεί γι'αυτό το σκοπό 
εκπληρώνουν μια υποχρέωση του εργοδότη. 
2.5.2. Η παράγραφος 5 πρέπει να διατυπωθεί ως εξής: 
«Τα κράτη μέλη καθορίζουν, λαμβάνοντας υπόψη 
τις επικίνδυνες συνθήκες και το μέγεθος των επιχει­
ρήσεων, σε ποιες περιπτώσεις ο εργοδότης, εφόσον 
έχει την ικανότητα, μπορεί να αναλάβει ο ίδιος την 
αρμοδιότητα που προβλέπεται στην παράγραφο 1.» 
Αυτή η διατύπωση αποβλέπει καταρχή να καταστήσει την 
εκτίμηση του κινδύνου καθοριστικό κριτήριο ενός τέτοιου 
ορισμού, και κατά δεύτερο λόγο εξασφαλίζει ότι σε περί­
πτωση ειδικών περιπτώσεων, οι κίνδυνοι ατυχήματος θα 
εκτιμούνται από ειδικούς. Αυτή είναι π.χ. η περίπτωση σε 
περίπλοκες καταστάσεις ή κατά την εκτίμηση τοξικολογικών 
κινδύνων. Σχετικά στα κράτη μέλη εναπόκειται να δημιουρ­
γήσουν τις απαραίτητες ευνοϊκές συνθήκες γι'αυτές τις 
επιχειρήσεις (βλέπε παρατηρήσεις σχετικά με το άρθρο 3). 
2.6. Άρθρο 7 
Η παράγραφος 3 θα πρέπει, λαμβανομένου υπόψη του άρ­
θρου 13 της Σύμβασης ΔΟΕ για την προστασία της εργασίας 
και το περιβάλλον της εργασίας, να συμπληρωθεί ως εξής: 
«Ένας εργαζόμενος ο οποίος αποσύρθηκε από μια 
εργασιακή κατάσταση για την οποία υπήρχε βάσιμη 
υπόνοια ότι παρουσίαζε άμεσο και σοβαρό κίνδυνο 
για τη ζωή του ή την υγεία του πρέπει σύμφωνα 
με τις ενδοκρατικές προϋποθέσεις και συνήθειες να 
προστατευθεί έναντι άδικων επιπτώσεων.» β) κατάρτιση καταλόγου των επαγγελματικών 
ατυχημάτων και ασθενειών που έχουν επιφέρει 
βλάβη στην υγεία των εργαζομένων 
γ) εκπόνηση έκθεσης με αναφορά των αιτιών και 
των θιγόμενων ή των σχετικών μέτρων σε σχέση 
με τα ατυχήματα και τις επαγγελματικές ασθέ­
νειες οι οποίοι έχουν ή θα μπορούσαν να έχουν 
ως συνέπεια τη μείωση των εισοδημάτων (των 
εργαζομένων)· 
δ) καθορισμός των μέτρων προστασίας που θα 
συνοδεύονται από βραχυπρόθεσμες, μεσοπρό­
θεσμες και μακροπρόθεσμες προθεσμίες· 
2.7.2. Η παράγραφος 2 πρέπει να συνταχθεί ως εξής: 
«2. Τα κράτη μέλη προσδιορίζουν, λαμβάνοντας 
υπόψη τις συνθήκες των κινδύνων και το μέγεθος 
της επιχείρησης, τις υποχρεώσεις τις οποίες θα πρέ­
πει να ικανοποιούν οι επιχειρήσεις για τη σύνταξη 
των εγγράφων σύμφωνα με τις διατάξεις που προβλέ­
πονται στην παράγραφο 1.» 
Αυτό θα επιτρέψει στα κράτη μέλη να λαμβάνουν υπόψη τον 
ειδικό χαρακτήρα των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων. 
2.8. Άρθρο 9 (Ενημέρωση των εργαζομένων) 
2.8.1. Η παράγραφος 2 πρέπει να χορηγεί ένα απεριόριστο 
δικαίωμα ενημέρωσης στους εργαζομένους ή στους εκπρο­
σώπους των εργαζομένων που ασχολούνται με την προστασία 
της υγείας και την ασφάλεια των εργαζομένων. Γι'αυτό το 
λόγο πρέπει το εδάφιο 2 να αντικατασταθεί από το ακόλουθο 
κείμενο: 
«Οι εργαζόμενοι ή και οι εκπρόσωποι των εργαζομέ­
νων που ασχολούνται ειδικά με την προστασία της 
ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων έχουν 
πρόσβαση σε όλες τις πληροφορίες που είναι εγγε­
νείς στην αποστολή τους, καθώς και στις πληροφο­
ρίες που προέρχονται από υπηρεσίες επιθεώρησης 
και οργανισμούς αρμόδιους για την ασφάλεια και 
την υγεία.» 
2.9. Άρθρο 18 (Διαβουλεύσεις με τους εργαζομένους) 
2.7. Άρθρο #(Καταγραφή πληροφοριών) 
Σύμφωνα με το περιεχόμενο του το άρθρο αυτό θα πρέπει να 
έχει τον ακόλουθο τίτλο: «Πρόγραμμα της επιχείρησης για 
την προστασία των εργαζομένων». 
2.7.1. Η παράγραφος 1 θα πρέπει να διατυπωθεί ως εξής: 
1. Ο εργοδότης επιβάλλεται να καταρτίσει 
πρόγραμμα της επιχείρησης για την προστασία των 
εργαζομένων που θα περιλαμβάνει τις ακόλουθες 
πτυχές: 
α) κατάλογος των παραγόντων που προκαλούν 
ασθένειες και ατυχήματα, μέτρηση και εκτίμηση 
των κινδύνων· 2.9.1. Ο τίτλος του άρθρου 10 πρέπει να τροποποιηθεί ως 
εξής: «Διαβουλεύσεις με συμμετοχή των εργαζομένων». 
2.9.2. Η ακόλουθη αρχή είναι ανάγκη να τεθεί στην αρχή 
του άρθρου 10: 
«1. Οι εργοδότες οφείλουν να συνεργάζονται 
στενά με τους εργαζόμενους και τους εκπροσώπους 
τους που ασχολούνται ειδικά με την προστασία της 
ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων» 
Η εν λόγω προσθήκη επιτρέπει να γενικευθεί η αρχή μιας 
στενής συνεργασίας όπως επιδιώκεται στο άρθρο 5 ζ). 
2.9.3. Η παράγραφος 1 του άρθρου 10 πρέπει να μετατραπεί 
σε παράγραφο 2. Είναι σκόπιμο επίσης να αναφερθεί στην 
ανώτερη παράγραφο ότι το δικαίωμα για διαβουλεύσεις βασί-
4. 7. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 175/25 
ζεται στο σύνολο των διατάξεων που προβλέπουν τις προ­
ληπτικές υποχρεώσεις του εργοδότη δηλαδή από τα άρθρα 5 
έως 10 όπως επίσης και τα άρθρα 11 και 12. 
2.9.4. Η ΟΚΕ προτείνει το κείμενο του άρθρου 10, παρά­
γραφος 4, της πρότασης της Επιτροπής να διατυπωθεί ως 
εξής: 
Ο εργοδότης πρέπει να φροντίζει ότι στους εκπρο­
σώπους των εργαζομένων που ασχολούνται ειδικά 
με την προστασία της ασφάλειας και της υγείας 
των εργαζομένων δίνεται η απαραίτητη άδεια χωρίς 
απώλεια μισθού ... 
2.10. Άρθρο 11 (Επιμόρφωση των εργαζομένων) 
Η τελευταία πρόταση της παραγράφου 1 χρειάζεται να τρο­
ποποιηθεί ως εξής: 
«Η επιμόρφωση πρέπει να προσαρμόζεται στους 
νέους ή μεταβαλλόμενους κινδύνους.» 
Η πρόταση αποβλέπει να εξασφαλίσει ότι και οι εργαζόμενοι 
των οποίων οι γνώσεις παρουσιάζουν ορισμένες ελλείψεις 
λόγω π.χ. ανικανότητες για εργασία μεγάλης διάρκειας, θα 
μπορούν να επωφεληθούν από τον εκσυγχρονισμό του επιπέ­
δου επιμόρφωσης τους. 
2.10.1. Η πρώτη πρόταση του άρθρου 11 πρέπει να διατυ­
πωθεί ως εξής: 
«Ο εργοδότης έχει υποχρέωση να παρέχει σε κάθε 
εργαζόμενο επαρκή και κατάλληλη εκπαίδευση σε 
θέματα ασφάλειας και υγείας και την απαραίτητη 
επιμόρφωση κατά την» 
2.11. Άρθρο 12 (Υποχρεώσεις των εργαζομένων) 
2.11.1. Η παράγραφος 1 είναι σκόπιμο να συμπληρωθεί ως 
έξης (κυρίως υπογραμμισμένες λέξεις): 
«1. Ο εργαζόμενος υποχρεούται να μεριμνά, σύμ­
φωνα με τις οδηγίες του εργοδότη για την ασφάλεια 
και την υγεία τόσο την δική του όσο και άλλων 
προσώπων τα οποία αφορούν οι πράξεις ή οι παρα­
λείψεις του στους χώρους εργασίας. 
2.11.2. Στην τελευταία περίπτωση της παραγράφου 2, το 
τέλος της φράσης «και να ελέγχουν την αποτελεσματικότητα 
των μέτρων που έχουν ληφθεί για την ενίσχυση της ασφά­
λειας και της υγείας» θα πρέπει να καταργηθεί γιατί στην 
προκειμένη περίπτωση πρόκειται εμφανώς για υποχρέωση 
του εργοδότη. 
Βρυξέλλες, 28 Απριλίου 1988. 2.12. Άρθρο 14 
Η ανωτέρω διάταξη πρέπει να θεσπίζει ότι η συμβουλευτική 
επιτροπή για την ασφάλεια, την υγιεινή και την προστασία 
της υγείας στους τόπους εργασίας συνδέεται με τη διαδικασία 
των διαβουλεύσεων. Επίσης πρέπει να εξασφαλισθεί απαραι­
τήτως η συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων. Εάν η οδηγία 
τροποποιηθεί τόσο η ΟΚΕ όσο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβού­
λιο επιβάλλεται να συμμετάσχουν στη σχετική διαδικασία. 
2.13. Άρθρο 75(Τελικές διατάξεις) 
Στην παράγραφο 3, τόσο η Οικονομική και Κοινωνική Επι­
τροπή όσο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρέπει να 
συμπεριληφθούν στους οργανισμούς που θα ενημερώνονται. 
2.14. Παράρτημα Ι 
2.14.1. Είναι σκόπιμο να επεκταθεί ο κατάλογος του πα­
ραρτήματος Ι στους κυριότερους τομείς που παρουσιάζουν 
κινδύνους. Ο κατάλογος πρέπει κυρίως να συμπεριλάβει τα 
εργοτάξια και τα μεταφορικά μέσα, δεδομένου ότι αυτοί οι 
δύο τομείς αποκλείονται από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 
για τους τόπους εργασίας. 
2.14.2. Δεδομένου ότι η οδηγία θα διαδραματίσει το ρόλο 
πλαισίου για το σύνολο της νομοθεσίας σχετικά με την 
προστασία των εργαζομένων ολόκληρης της Κοινότητας, θα 
ήταν σκόπιμο να προσαρμοστεί επίσης σ'αυτήν την οδηγία-
πλαίσιο, μέσω του παραρτήματος Ι, το σύνολο των κοινο­
τικών διατάξεων που ισχύουν ήδη στα θέματα της προστασίας 
των εργαζομένων. Αυτό ισχύει κυρίως για την οδηγία για τις 
χημικές, φυσικές και βιολογικές ουσίες (80/1107/ΕΟΚ της 
27ης Νοεμβρίου 1980). 
2.14.3. Η ΟΚΕ προτείνει όπως σε μια οδηγία για το χει­
ρισμό βαρέων φορτίων ληφθούν υπόψη όλοι οι κίνδυνοι για 
την υγεία, δηλ. όχι μόνο επικίνδυνες καταστάσεις που προ­
καλούν δισκοπάθειες, αλλά π.χ. ασθένειες των αρθρώσεων. 
Η εν λόγω διεύρυνση είναι αναγκαία για λόγους που σχε­
τίζονται με την ιατρική της εργασίας και με γενικές προληπτι­
κές ενέργειες. 
Οι σκέψεις αυτές είναι απαραίτητο να ληφθούν υπόψη κατά 
την κατάρτιση του αναφερόμενου στο παράρτημα Ι σχεδίου 
οδηγίας. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alfons MARGOT 
Αριθ. C 175/26 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 4. 7. 88 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι 
της γνωμοδότησης της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Οι ακόλουθες τροπολογίες, οι οποίες συγκέντρωσαν αριθμό ευνοϊκών ψήφων που αντιπροσωπεύει το ένα τέταρτο 
των συμβουλών που ψήφισαν, απορρίφθηκαν κατά τη διάρκεια των συζητήσεων: 
Σημείο 1.1. 
Το σημείο αυτό να διατυπωθεί ως εξής: 
«Η ΟΚΕ θεωρεί ότι η πρόταση της Επιτροπής είναι σημαντική ...» 
Αιτιολογία 
Αυτοαιτιολογείται. 
AπoτέL·σμa ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 36, ψήφοι κατά: 87, αποχές: 7. 
Σημείο 2.4.1. 
Να διαγραφεί το τελευταίο τμήμα της 7ης περίπτωσης δηλαδή από τις λέξεις: «τις μεθόδους που συνεπάγονται 
μονότονη εργασία «έως» ... το χρόνο εργασίας και την οργάνωση του». 
Αιτιολογία 
Αυτοαιτιολογείται. 
Αποτέλεσμα ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 44, ψήφοι κατά: 72, αποχές: 9. 
Σημείο 2.4.3. 
Να διαγραφεί όλη η παράγραφος και να αντικατασταθεί από το παρακάτω κείμενο: 
«Η ΟΚΕ δεν συμφωνεί με το κείμενο των παραγράφων 3δ) και 3ε) του άρθρου 5.» 
Αιτιολογία 
Οι παράγραφοι 3δ) και 3ε) αφορούν τις γενικές εργασιακές συνθήκες. Δεν αφορούν ιδιαίτερα την ασφάλεια και την 
υγεία εργαζομένων. 
Αποτέλεσμα ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 50, ψήφοι κατά: 70, αποχές: 10. 
Σημείο 2.5.1. 
Στην αρχή του κειμένου θα έπρεπε να περιληφθεί το εξής κείμενο: «Η παράγραφος 1 του άρθρου 6 πρέπει να 
διατυπωθεί ως εξής: 
«Ο εργοδότης ... για να επιληφθεί των πτυχών εκτέλεσης των δραστηριοτήτων πρόληψης... και/ή της εγκατάστασης.» 
4. 7. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 175/27 
Αιτιολογία 
Ισχύει εκείνη που δόθηκε στη προηγούμενη τροπολογία, η οποία συνδέεται με το υπόλοιπο του κειμένου του σχεδίου 
γνωμοδότησης που πρέπει να αιτιολογηθεί με αυστηρότερο τρόπο και χωρίς αντιφάσεις. 
Αποτέλεσμα ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 42, ψήφοι κατά: 76, αποχές: 10. 
Σημείο 2.7.1. 
Στην παράγραφο 1, εδάφιο γ), να διαγραφούν οι λέξεις «ή θα μπορούσαν να έχουν ως συνέπεια». 
Αιτιολογία 
Η υποχρέωση εκπόνησης έκθεσης πρέπει να περιορίζεται στα πραγματικά γεγονότα. 
Αποτέλεσμα ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 39, ψήφοι κατά: 71, αποχές: 11. 
Σημείο 2.8.1. 
Να διαγραφεί. 
Αιτιολογία 
Το κείμενο του σχεδίου οδηγίας είναι πιο επαρκές, ρεαλιστικό και συνεκτικό με το σύνολο του κειμένου. 
Αποτέλεσμα ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 35, ψήφοι κατά: 69, αποχές: 13. 
Σημείο 2.14.1. 
Να διαγραφεί. 
Αιτιολογία 
Με δεδομένα χαρακτηριστικά της οδηγίας-πλαίσιο φαίνεται να είναι πιο κατάλληλο το παράρτημα που προτείνεται 
από την Επιτροπή που έχει γενικό χαρακτήρα. 
AπoτέL·σμa ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 52, ψήφοι κατά: 75, αποχές: 8. 
Αριθ. 0 175/28 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 4. 7. 88 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 
της γνωμοδότησης της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Ονομαστική ψηφοφορία 
Οι παρακάτω σύμβουλοι, παρόντες η αντιπροσωπευομενοι ψήφισαν υπέρ της γνωμοδότησης 
Αλεξόπουλος, Αΐ3ΐάε, ΒεΓεΙΐ3, Β130Κ, Β1εδ€Γ, Βοάάγ, Βοΐδδετεε, Μπρεγιαννης, Βηςαηίι, ΒιίΓηεΙ, Ιο\>ο-ΒτΆηάζο Κ €&!, 
€3ΐνεΙ-€Ιΐ3ΐηοοη, €3ΓΓθ1Ι, €εν3ζζυΙι, Οε^ΙΙο-ΗεπΐΓο, €Μπδίιε, ΑΙνεδ-ΟοικΙε, Οοηοΐδ, Οιιτίΐδ, νβη ϋ3ΐη, Ντάσης, νοη 
άεΓ ϋεοκεη, ΒεΙΗοιηεηιε, 0ε1ΐ3 ΟΓοαε, Οοδ-δ3ηΐοδ, Οηΐΐεευά, Υεη ΕεκεΠ, ΕΙδΙηεΓ, ΕΐΙγ, Ευΐεη, ΡΙυπι, ΡΟΓ§38, ¥τζηά\, 
θ3γεΙοΙ, ΟευεηιοΗ, ΟΊεδεηεΓ, Οοπιεζ-Μ3Γΐιηεζ, Οοπδ, 0Γεά3ΐ, Η33δ, Η3§εη, Ηειηιηοηά, Ηιΐκεηδ, ΗοιιΐΗυγδ, ΗοΓδκεη, 
]εηκιηδ, Κιτσιος, ΙαΚ3-Μ3Γΐιη, Ιαηάαουηι, ΐ3Γδεη, 1,3υΓ, Ιο]εν/8Κΐ, ΕυεΗεΙΙι, Μ3άάοοκδ, Μ3πίον3ηι, Μ3Γβ3ΐεΓ-
Μ3δΐ3, ΜεγεΓ-ΗθΓη, Μοίδείΐι, ΜουΓβυεδ, ΜΙΙΗΓ, Μυήιζ-Ου3Γ(ΐ3(1ο, Μυφ1ιγ, Νιείδεη Ρ, ΝιεΑευδ, Νιευννεηΐιιιιζε, ΟΓδί, 
Ρτοεηοε, ΡΓΟΠΚ, Ουενεάο Κθ]ο, Ραυτοπουλος, Κ3η§οηι-Μ3ο1ιΐ3νε11ι, Κοδειη§Γ3νε, Κουζιετ, δ3ΐυ, δαίοηιοηε, δαηΐιΐΐαη-
€&οεζ3, δοΗιηιΐζ, δοΗορ§εδ, δεΓΓ3-€3ηοαο1ο, διίνα, δπιιΐΗ Α Κ , διηιΐΐι Ι ] , δριεΓδ, δρ^κετδ, δΐ3άε!ιη, Τιετηεη, ναηάεη 
Βτουοκε, Βασιλαρας, νεΐ3δθθ-Μ3ηοεοο, ΥεΓοεΙΙιηο, νιάπΐ, Υνεπιεβιι, ΖυΓΐ3ΐΐΓ-Ν3Γναιζ3 
Οι παρακάτω σύμβουλοι, παρόντες η αντιπροσωπευομενοι ψήφισαν κατά της γνωμοδότησης 
Αρ3παο ΒΓ3νο, ΑΓεΙδ, Βεπιεδοοηι, Βεπίδ, Μπρεδημα-Σαββοπουλου, ΒΓΟΙΟΗ6Γ, €εγΓ3ο, Οίενεΐ, ΟοΙΙε, €ογ!ε, Οοηοκ, 
Ουηεί, Οΐ3θοηιε11ι, ΟΓεεη, Ηεηοοοκ, Κ33Π8, Καζαζης, Κε11γ, Κεηη3, ΐ3Π03δΐΓε, ίο\ν, Μ3θ1ΐ3(1ο Υοη ΤδοΗιΐδΐ, Μ3Γΐιη-
ΑΙιηεηάΓο, Μ3ΓνιεΓ, Μ3δρΓοηε, ΜοΓεΙαικΙ, ΝεΙο ο*ε δι1ν3, ΝοοΓά\ν3ΐ, άε Νοητΐ3ηη, Ρ&τάοη, Ρε3Γδοη, ΡεΙΙείιεΓ, ΡεΓηη-
ΡεΙΙεΙιεΓ, ΡεΙεΓδεη, ΡοεΙοη, Ρτοαπιεηδ, Κεα, ΚώιεΓε, Κοίδο-Οοηςβίνεδ, Κοιηοΐι, 5ε!ΐ3άε-Ρου1δεη, δίοπε-Ριι§Ιι, δΐΓ3ΐΐδδ, 
Τεπηεδ-€3ΓΓεΓ0, ΤιχιεΓ, Τυκκεη, Υν^ηεΓ, \Υιοκ, \νΐιΐΓ\νοΠΐι 
Οι παρακάτω σύμβουλοι, παρόντες η αντιπροσωπευομενοι, απεσχαν 
ΑΓεη3, Αδριπ3ΐ1, Β3β1ΐ3Π0, €3ΐπροεΙ1, Οε Τ3νεπιιεΓ, Οοάά, ΌΤΆ^Ο, ΟΓουΙιη, Ρκδΐ, 03ΓάηεΓ, Ηον§33Γά Ιβκοοδεη, 
]38θΗιοκ, Μ3ΐηε«ι, Νυ§εγΓε, Κοοιηδοη, δοΐεη, Τ3ΐη1ιη, ννιΙΙιεπίδ 
Γνωμοδότηση για την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές όσον 
αφορά την ασφάλεια και την προστασία της υγείας στους τόπους εργασίας (πρώτη ειδική οδηγία κατά 
την έννοια του άρθρου 13 της οδηγίας €ΟΜ(8Β) 73 τελ.) 
(88/0 175/10) 
Στις 23 Μαρτίου 1988 το Συμβούλιο αποφάσισε, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 118Α της 
Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής 
και Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω πρόταση 
Η ΟΚΕ αποφάσισε να αναθέσει την προετοιμασία των σχετικών εργασιών στον κ ΡΙιΐΓΠ με την ιδιότητα 
του γενικού εισηγητή 
Κατά τη 255η σύνοδο ολομέλειας της (συνεδρίαση της 28ης Απριλίου 1988) η ΟΚΕ υιοθέτησε με 55 
ψήφους υπέρ, 11 ψήφους κατά και 13 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση 
1 Γενικές παρατηρήσεις 
Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου 
σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές όσον αφορά την 
ασφάλεια και την προστασία της υγείας στους τόπους εργα­
σίας (οδηγία για τους χώρους εργασίας) ως μια αναγκαία 
πρωτοβουλία για τη συγκεκριμενοποίηση της οδηγίας-πλαί-
σιο σχετικά με την εφαρμογή μέτρων για τη βελτίωση της 
ασφάλειας και της προστασίας της υγείας των εργαζομένων 
στους χώρους εργασίας 2 Παρατηρήσεις σχετικά με τις επιμέρους διατάξεις της 
οδηγίας. 
2 1 Άρθρο 1 (αντικείμενο) 
Η ΟΚΕ εκφράζει την ελπίδα ότι τα μεταφορικά μέσα και 
τα προσωρινά ή κινητά εργοτάξια θα αποτελέσουν, ως δυο 
σημαντικοί παράγοντες κινδύνων για την ασφάλεια και την 
υγεία των εργαζομένων, αντικείμενο ειδικών οδηγιών, κατά 
την έννοια του παραρτήματος Ι της οδηγίας-πλαίσιο Η Επι­
τροπή καλείται επομένως να υποβάλλει σχετικές προτάσεις