A4-0403/98

Ψήφισμα σχετικά με το πρόβλημα της απόρριψης ιχθύων

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 148 του Κανονισμού του,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπή Αλιείας (A4-0403/98),

Α. εκτιμώντας ότι τα αλιευτικά προϊόντα αποτελούν εξαιρετικά πολύτιμη φυσική πηγή διατροφής, σε ολόκληρο τον κόσμο,

Β. εκτιμώντας ότι οι ζώντες θαλάσσιοι πόροι υφίστανται επίμονη υπερεκμετάλλευση, ενώ οι μεταβαλλόμενες προτιμήσεις των καταναλωτών, η αύξηση της αγοραστικής ικανότητας και η αύξηση του πληθυσμού συνεχίζουν να ωθούν προς τα επάνω την παγκόσμια ζήτηση αλιευτικών προϊόντων,

Γ. εκτιμώντας ότι θα πρέπει να επιδιωχθεί η αύξηση του παγκόσμιου εφοδιασμού σε αλιευτικά προϊόντα μέσω μιας καλύτερης διαχείρισης των αποθεμάτων (η οποία προϋποθέτει, μεταξύ των άλλων, πως θα επιτραπεί στα ψάρια να μεγαλώσουν και να αναπαραχθούν πριν συλληφθούν), καθώς και η διασφάλιση της μέγιστης δυνατής χρήσης των αλιευμάτων και ότι, στο μέλλον, η ιχθυοκαλλιέργεια ενδέχεται να αυξήσει τη συμβολή της στα παγκόσμια αποθέματα ιχθύων, χαλαρώνοντας έτσι την πίεση σε μια σειρά αλιευόμενων ειδών,

Δ. εκτιμώντας ότι ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) των Ηνωμένων Εθνών έχει υπολογίσει πως μεταξύ 17,9 και 39,5 εκατ. τόνων ιχθύων, που αντιστοιχούν στο 20 - 40% του συνόλου των αλιευμάτων του παγκόσμιου αλιευτικού στόλου, απορρίπτονται κάθε χρόνο ((Τεχνικό έγγραφο του FAO αριθ. 339, σχετικά με την αλιεία, Ρώμη 1994.)) και ότι οι μελέτες για τους αλιευτικούς στόλους διαφόρων χωρών της ΕΕ κατέληξαν σε παρόμοια ποσοστό απόρριψης,

Ε. εκτιμώντας ότι οι συνέπειες των απορρίψεων στα αλιευτικά αποθέματα διαφέρουν αναλόγως του είδους και του μεγέθους του πληθυσμού τους,

ΣΤ. εκτιμώντας ότι, εν μέρει ως συνέπεια της αλίευσης και της απόρριψης στη θάλασσα ιχθύων μεγέθους μικρότερου του επιτρεπομένου, οι πληθυσμοί ορισμένων ειδών έχουν μειωθεί σε επικίνδυνο βαθμό,

Ζ. εκτιμώντας ότι η υπερβολική αλιευτική προσπάθεια και η ανεπαρκής επιλεκτικότητα των αλιευτικών εργαλείων και πρακτικών, παράλληλα με την ακαμψία των πολιτικών αλιείας και των διαδικασιών λήψεως των σχετικών αποφάσεων, αποτελούν σημαντικές αιτίες του προβλήματος των μη επιθυμητών αλιευμάτων και ότι η επιδίωξη της μείωσης της αλιευτικής προσπάθειας και της αύξησης της επιλεκτικότητας θα πρέπει να εξακολουθήσει και να ενταθεί,

Η. εκτιμώντας ότι η Κοινότητα επιδιώκει μείωση της υπερβάλουσας ικανότητας του κοινοτικού αλιευτικού στόλου μέσω του 4ου Προγράμματος Πολυετούς Προσανατολισμού, προσπαθεί να μειώσει την ποσότητα των αλιευομένων ιχθύων με την εφαρμογή των Συνολικών Επιτρεπομένων Αλιευμάτων (TAC) και των ποσοστώσεων και έχει εγκρίνει ένα νέο κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 850/98 ((ΕΕ L 132 της 23.5.1997, σελ. 1.)) σχετικά με τεχνικά μέτρα για την προστασία των ιχθυδίων ((ΕΕ L 125 της 27.4.1998, σελ. 1.)), ο οποίος θα τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου του 2000 σε αντικατάσταση του ισχύοντος κανονισμού όσον αφορά τα σχετικά μέτρα,

Θ. ότι η εφαρμογή τεχνικών μέτρων και ιδιαίτερα η αύξηση του μεγέθους των ματιών των δικτύων και η υποχρέωση να έχουν τετράγωνο σχήμα οι σάκκοι, ώστε να διασφαλίζεται ότι τα μικρού μεγέθους ψάρια μπορούν να διαφύγουν, η τακτική παρακολούθηση των τεχνολογικών εξελίξεων που οδηγούν στην αύξηση της παραγωγικότητας των αλιευτικών εργαλείων και η τακτική προσαρμογή των τεχνικών μέτρων, θα είχαν ως αποτέλεσμα την κατακόρυφη μείωση της αλίευσης νεαρών ιχθύων,

Ι. ότι η συνεχής ανάπτυξη και τελειοποίηση των οργάνων ενδέχεται να βοηθήσει στη μείωση των απορρίψεων, δεν είναι όμως πιθανόν να αποτελέσει ολοκληρωτική λύση του προβλήματος και, συνεπώς, θα πρέπει να υποστηριχθεί και να συμπληρωθεί με άλλου είδους μέτρα,

ΙΑ. ότι ο περιορισμός των ημερών στη θάλασσα και το εποχιακό κλείσιμο σε ορισμένες αλιευτικές ζώνες θα μπορούσαν επίσης να διαδραματίσουν σοβαρό ρόλο στη συνολική μείωση των αλιεύσεων, ιδιαίτερα των ιχθυδίων και των ιχθύων σε εποχή αναπαραγωγής,

ΙΒ. ότι το κόστος για όλους τους αλιείς, υπό τη μορφή της μείωσης των αποθεμάτων, λόγω της αλίευσης ιχθύων μικρότερων του επιτρεπομένου μεγέθους, δεν μεταφράζεται σε κάποιο συγκεκριμένο και άμεσο κόστος για τον μεμονωμένο αλιέα που συλλαμβάνει τέτοιου είδους αλιεύματα, εφόσον αυτά μπορούν να απορρίπτονται ελεύθερα, ενώ η χρήση επιλεκτικότερων αλιευτικών εργαλείων και πρακτικών μπορεί κάλλιστα να συνδεθεί με διαφόρων ειδών περιορισμούς, όπως χαμηλότερες αποδόσεις και περιπλοκότερη διαχείριση[semigr ] ότι, επιπλέον, η βούληση των αλιέων να αλιεύουν επιλεκτικά περιορίζεται και από το γεγονός ότι αυτοί δεν πιστεύουν πως και οι άλλοι αλιείς είναι έτοιμοι να πράξουν το ίδιο,

ΙΓ. ότι οι κανόνες όσον αφορά το σχεδιασμό και τη χρήση των αλιευτικών εργαλείων μπορούν πολύ συχνά να παρακάμπτονται, είτε νόμιμα είτε παράνομα, χωρίς σοβαρό κίνδυνο επισήμανσης και, συνεπώς, δεν αποτελούν επαρκή απάντηση στα σχετικά προβλήματα,

ΙΔ. ότι, κατά συνέπεια, θα πρέπει να αναζητηθούν νέοι τρόποι για την προσφορά κινήτρων στους αλιείς και για την εκ μέρους τους κατανόηση των λόγων οι οποίοι επέβαλαν την θέσπιση των ισχυουσών διατάξεων, για την προώθηση της μεταξύ τους αμοιβαίας εμπιστοσύνης και για την επιβολή της εφαρμογής των κανονισμών[semigr ] ότι, επιπλέον, είναι ζωτικής σημασίας η καλύτερη κατάρτιση των αλιέων ώστε να βελτιωθεί η κατανόησή τους όσον αφορά την ανάγκη λήψης μιας ποικιλίας μέτρων για την προστασία των αποθεμάτων ιχθύων, ώστε και αυτοί να διαδραματίσουν τον πρωτεύοντα ρόλο που τους αντιστοιχεί στη διαχείριση των αλιευτικών πόρων για τις μελλοντικές γενεές,

ΙΕ. ότι, εφόσον η σύνθεση των αλιευμάτων διαφέρει αναλόγως της εποχής του έτους και/ή της γεωγραφικής περιοχής, αλλά και λόγω του γεγονότος ότι είναι πολύ ευχερέστερο να παρακολουθείται το που και πότε αλιεύουν τα σκάφη, παρά να ελέγχεται ο τρόπος αλιείας και το είδος των αλιευμάτων τους, ίσως θα έπρεπε να εφαρμόζεται το εποχιακό ή μόνιμο κλείσιμο θαλάσσιων περιοχών, ιδιαίτερα για την αποφυγή της άχρηστης αλίευσης πολλών ιχθυδίων,

ΙΣΤ. ότι το άρθρο 16 του ισχύοντος κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 894/97 σχετικά με τεχνικά μέτρα και το άρθρο 45 του νέου κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 850/98 προσφέρουν στα κράτη μέλη την δυνατότητα, υπό αυστηρούς όρους, να λαμβάνουν μέτρα διατήρησης στα χωρικά τους ύδατα, καθώς και ότι, για πρακτικούς και διαδικαστικούς λόγους, μόνον αυτά μπορούν να αντιδράσουν με την αναγκαία ταχύτητα όταν επισημαίνεται η παρουσία μεγάλων συγκεντρώσεων ιχθυδίων στα ύδατά τους, κάτι για το οποίο θα πρέπει να ενθαρρυνθούν,

ΙΖ. ότι, για διάφορους λόγους, τα παρεμπίπτοντα αλιεύματα θα συνεχίσουν να είναι σημαντικά ακόμη και εάν αποδειχθούν αποτελεσματικά τα μέτρα για τη μείωσή τους, καθώς και ότι η διαρκώς μειούμενη ανοχή απέναντι στην κακή χρήση των πόρων που αντιπροσωπεύουν οι απορρίψεις ώθησε μια σειρά κρατών του Βορείου Ατλαντικού σε περαιτέρω παρεμβάσεις κατά της πρακτικής αυτής, με πρώτο παράδειγμα τη Νορβηγία η οποία απαγόρευσε τις απορρίψεις για ένδεκα είδη,

ΙΗ. ότι είναι πραγματικά δυσχερής η διασφάλιση της συμμόρφωσης με την απαγόρευση των απορρίψεων και, συνεπώς, είναι αναγκαία η αντικατάσταση των απαγορεύσεων αυτών με αποτελεσματικά μέτρα, ώστε να διασφαλιστεί ότι η υποχρέωση να διατηρούνται στο σκάφος όλα τα αλιεύματα, περιλαμβανομένων και των ιχθύων μεγέθους μικρότερου από το επιτρεπόμενο, δεν χρησιμοποιείται ως κάλυψη για τη σκόπιμη αλίευση τέτοιου είδους ιχθύων με στόχο την εμπορική εκμετάλλευσή τους,

1. πιστεύει ότι, για να συνεχίσει να είναι βιώσιμη η ευρωπαϊκή αλιευτική βιομηχανία και μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, θα πρέπει να αναληφθεί δράση για την αποκατάσταση και ανάπτυξη των φθινόντων αλιευτικών αποθεμάτων[semigr ]

2. υπογραμμίζει ότι οι απορρίψεις βρίσκονται σήμερα σε απαράδεκτα υψηλό επίπεδο και ότι το επίπεδο αυτό μπορεί να αρχίσει να μειώνεται μόνο με τη λήψη των κατάλληλων τεχνικών μέτρων και την αύξηση των ελέγχων[semigr ]

3. συνιστά την ανάληψη έρευνας σε ευρωπαϊκό επίπεδο, για την επισήμανση των ειδών που τίθενται σε μεγαλύτερο κίνδυνο από τις απορρίψεις, καθώς και για τον προσδιορισμό της συμπεριφοράς των ιχθύων, ώστε να αναπτυχθούν αλιευτικά εργαλεία με τη μέγιστη δυνατή επιλεκτικότητα[semigr ]

4. επισημαίνει ότι τα αποθέματα ορισμένων ειδών θα πρέπει να προστατευθούν με την κατάλληλη διαχείριση των θαλάσσιων πόρων και με ρυθμίσεις στις οποίες να περιλαμβάνεται, εφόσον είναι απαραίτητη, η υποχρέωση αλλαγής περιοχής αλιείας εφόσον ποσοστό μεγαλύτερο του 15% των ψαριών σε οποιαδήποτε μεμονωμένη αλίευση είναι μικρότερα του επιτρεπομένου μεγέθους[semigr ] αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει στο εποχιακό κλείσιμο των συγκεκριμένων αλιευτικών περιοχών[semigr ]

5. χαιρετίζει την απαγόρευση που επέβαλε η Ευρωπαϊκή Ένωση στα αφρόδιχτα, ως μέτρο που θα συμβάλλει σημαντικά στη μείωση των υπερβολικών παράπλευρων αλιευμάτων αλλά εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει προβεί σε μια καταγραφή, για τον προσδιορισμό του βαθμού επιλεκτικότητας των διαφόρων αλιευτικών εργαλείων, ώστε να απαγορευθούν εκείνα τα οποία παρουσιάζουν υπερβολικά ποσοστά παράπλευρων αλιευμάτων[semigr ]

6. συνιστά στην Ευρωπαϊκή Ένωση να συνεχίσει να βελτιώνει τα τεχνικά μέτρα για τη μείωση της αλίευσης μικρότερων του επιτρεπομένου ή νεαρών ιχθύων, ιδιαίτερα δε την διεύρυνση της χρήσης σάκων με τετράγωνα μάτια που επιτρέπουν τη διαφυγή των ιχθύων αυτών, καθώς και άλλων επιλεκτικών αλιευτικών εργαλείων[semigr ]

7. προτρέπει την Επιτροπή να εξετάσει, στο πλαίσιο των ανωτέρω μέτρων, το ενδεχόμενο απαγόρευσης των απορρίψεων ορισμένων καίριας σημασίας ειδών, κατά το παράδειγμα της Νορβηγίας προβαίνοντας, υπό τη μορφή προτύπου προγράμματος, στην απαγόρευση των απορρίψεων ενός ή δύο ειδών[semigr ]

8. πιστεύει ότι, στο πλαίσιο της μη απόρριψης συγκεκριμένων ειδών, η εφαρμογή των ποσοστώσεων θα πρέπει να είναι ελαστική, ώστε οι αλιείς να έχουν τη δυνατότητα να πωλήσουν στην αγορά αλιεύματα καλής ποιότητας μέχρι ποσοστού 10% πέραν της ποσόστωσής τους, εις βάρος της ποσόστωσης του επόμενου έτους, εφόσον δεν πραγματοποιήθηκε σκόπιμη υπεραλίευση και πιστεύει ότι θα πρέπει να αρχίσει αμέσως η εφαρμογή των TAC που αφορούν περισσότερα του ενός έτη και είδη, όπως ήδη προβλέπει η κοινοτική αλιευτική νομοθεσία[semigr ]

9. συνιστά να χρησιμοποιούνται τα αλιεύματα που δεν θεωρούνται κατάλληλα για ανθρώπινη κατανάλωση, εφόσον κάτι τέτοιο είναι εφικτό, για την παραγωγή ιχθυαλεύρων και ιχθυελαίων, ώστε να μειωθεί η σχετική εξάρτηση από τη βιομηχανική αλιεία που αποτελεί παράγοντα μείωσης των πληθυσμών ιχθύων κατάλληλων για ανθρώπινη κατανάλωση[semigr ]

10. συνιστά την εκφόρτωση προκαθορισμένων ειδών μόνο σε προκαθορισμένους λιμένες με κατάλληλες εγκαταστάσεις επιθεώρησης, ώστε να περιορισθεί η ποσότητα παράνομων ιχθύων που, καθ' υπέρβαση της ποσόστωσης, φθάνουν στις αγορές[semigr ]

11. προτρέπει την Επιτροπή να επισημάνει στις κυβερνήσεις των κρατών μελών τις ευθύνες τους όσον αφορά την ουσιαστική και αποτελεσματική διασφάλιση των επιθεωρήσεων επί των σκαφών και των ελέγχων στους λιμένες, για την πραγματική λειτουργία των μέτρων διατήρησης, καθώς και να επιβάλλει τις κατάλληλες κυρώσεις για κάθε παράβαση των κανονισμών[semigr ]

12. προτρέπει τα κράτη μέλη να δεσμευθούν στο κλείσιμο των αλιευτικών περιοχών που βρίσκονται στα χωρικά τους ύδατα ή στα ύδατα της δικαιοδοσίας τους, όταν υπάρχει σαφής λόγος σχετικός με τη διατήρηση των αποθεμάτων, αλλά και να αποφεύγουν την κατάχρηση του δικαιώματός τους να λαμβάνουν τέτοια μέτρα[semigr ]

13. ζητεί την υποστήριξη της έρευνας για τη διεύρυνση του πεδίου της ιχθυοκαλλιέργειας, ως περαιτέρω μέτρου για τη χαλάρωση της πίεσης στα εμπορικότερα και ευρισκόμενα σε κίνδυνο είδη αλιευομένων ιχθύων, αλλά και ως εναλλακτική πηγή θέσεων εργασίας σε περιοχές με μεγάλη αλιευτική δραστηριότητα[semigr ]

14. ζητεί τη βελτίωση της κατάρτισης των αλιέων και ιδιαίτερα την επιμόρφωσή τους όσον αφορά την ανάγκη της διατήρησης και τους λόγους που επιβάλλουν τη λήψη των διαφόρων μέτρων διατήρησης, ως μέσο για την βελτιστοποίηση της συμμετοχής τους και την εκ μέρους τους κατανόηση των μέτρων αυτών[semigr ]

15. ζητεί τη λήψη βελτιωμένων μέτρων υποστήριξης, μέσω των διαρθρωτικών ταμείων και την προσφορά ειδικών επιχορηγήσεων που θα κατανέμονται δικαίως στο σύνολο των παράκτιων περιοχών, για τη μείωση της εξάρτησης από την αλιεία σε περιοχές όπου αυτή αποτελεί εξέχουσα δραστηριότητα, καθώς και την υποστήριξη των μεμονωμένων αλιέων και των αλιευτικών επιχειρήσεων ώστε να επενδύσουν στον αναγκαίο εξοπλισμό και να συμμορφωθούν με τους περαιτέρω περιορισμούς της αλιείας, όταν κάτι τέτοιο κριθεί αναγκαίο[semigr ]

16. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και την Επιτροπή.