ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ για τη διακυβερνητική διάσκεψη σχετικά με την τροποποίηση των θεσμικών οργάνων

Θέμα : Εσωτερική οργάνωση της Επιτροπής

1. Στη γνώμη της Επιτροπής της 26ης Ιανουαρίου 2000 σχετικά με τις θεσμικές τροποποιήσεις για την προετοιμασία της Ένωσης και των θεσμικών της οργάνων για τη διεύρυνση [1], η Επιτροπή πρότεινε να επανεξετάσει τη σύνθεση της Επιτροπής, είτε περιορίζοντας σε είκοσι τον αριθμό των μελών της Επιτροπής, με ένα ισότιμο σύστημα ανάληψης καθηκόντων εκ περιτροπής που θα προβλέπεται στη συνθήκη, είτε προβλέποντας ότι το Σώμα θα συνίσταται μονίμως από έναν υπήκοο από κάθε κράτος μέλος, με σημαντική αναδιοργάνωση της Επιτροπής.

[1] COM (2000) 34 - Προσαρμογή των οργάνων για την επιτυχία της διεύρυνσης (26 janvier 2000)

Ανεξάρτητα από την απόφαση που θα ληφθεί τελικά σχετικά με τη σύνθεση της Επιτροπής, είτε η Επιτροπή θα συνίσταται μονίμως από έναν υπήκοο από κάθε κράτος μέλος είτε θα εφαρμοστεί βραχυπρόθεσμα ή μεσοπρόθεσμα ένα ισότιμο σύστημα εκ περιτροπής, και η Επιτροπή καλείται συχνά να εκθέσει τα μέτρα που προβλέπονται στη γνώμη της για τη διατήρηση μετά τη διεύρυνση της ικανότητας λήψης αποφάσεων του θεσμικού οργάνου και τη διαφύλαξη της συλλογικότητάς του. Η παρούσα ανακοίνωση περιγράφει τις τροποποιήσεις που θα επέλθουν στις συνθήκες και προτείνει σε γενικές γραμμές όσα θα μπορούσαν να αποτελέσουν ορισμένες αυτόνομες προσαρμογές της λειτουργίας της Επιτροπής.

2. Τα ζητήματα που εξετάσθηκαν εδώ, σχετικά με τη διάρθρωση και την οργάνωση των εργασιών του Σώματος, πρέπει να διαχωριστούν από την εσωτερική τροποποίηση που ξεκίνησε από την ανάληψη των καθηκόντων της σημερινής Επιτροπής. Η τροποποίηση αυτή αφορά τον εκσυγχρονισμό και τη βελτίωση της λειτουργίας της διοίκησης και θα πρέπει να διεξαχθεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο ανεξαρτήτως των μελών του Σώματος.

3. Από πολλές απόψεις, επιβάλλεται επίσης να ξεκινήσει ένας προβληματισμός σχετικά με την δομή και την οργάνωση των εργασιών του Σώματος ανεξαρτήτως του αριθμού των μελών του.

Οι εργασίες που πραγματοποιούνται από την Επιτροπή πράγματι εξελίχθηκαν σε μεγάλο βαθμό από την έναρξη της ευρωπαϊκής οικοδόμησης. Αρχικά, η Επιτροπή αφιέρωνε το μεγαλύτερο τμήμα των μέσων της στην εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου και στην σύλληψη των διαφόρων ευρωπαϊκών πολιτικών, για την προετοιμασία της άσκησης του δικαιώματός της για ανάληψη πρωτοβουλιών. Στη βασική αυτή αποστολή προστίθεται η διαχείριση των κοινοτικών πολιτικών, η εκτέλεση του προϋπολογισμού και των κοινοτικών προγραμμάτων, που απαιτούν τώρα πολύ μεγαλύτερους πόρους. Επιπλέον, οι αποστολές της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι σήμερα περισσότερες ποικίλες και πολύπλοκες. Το βάρος των διαφόρων εργασιών εξελίχθηκε και η αλλαγή αυτή πρέπει να ληφθεί υπόψη όταν πρόκειται για την οργάνωση των εργασιών των μελών του Σώματος.

Στην ίδια την εκτέλεση των εργασιών διαχείρισης, η Επιτροπή πρέπει να αποδείξει τη μέγιστη δυνατή ταχύτητα και αποτελεσματικότητα που επιτρέπουν σήμερα τα μέσα ενημέρωσης και επικοινωνίας. Αναμένεται από την Επιτροπή να αναλάβει δράση και μάλιστα το συντομότερο δυνατό.

Άλλος παράγοντας εξέλιξης , η διεύρυνση, που θα διευρύνει αισθητά την επικράτεια της Ένωσης. Θα πρέπει να ληφθούν υπόψη, για την οργάνωση των εργασιών του Σώματος, οι επιβεβλημένες δυσχέρειες από την ανάγκη διατήρησης συνεχών επαφών με τα αρμόδια κράτη μέλη που θα γίνουν πολύ περισσότερα.

4. Στο πλαίσιο της οργάνωσης που θα πρέπει να δημιουργηθεί για τη διατήρηση της ικανότητας δράσης της Επιτροπής στο νέο αυτό περιβάλλον, θα πρέπει σε κάθε περίπτωση να τηρηθεί η αρχή της συλλογικότητας. Η αρχή αυτή συνεπάγεται ότι κάθε μέλος της Επιτροπής συμμετέχει ίσοις όροις ανεξαρτήτως του κράτους μέλους του οποίου έχει την ιθαγένεια, στη λήψη αποφάσεων και οι αποφάσεις αυτές δεσμεύουν συλλογικά όλα τα μέλη του Σώματος.

Έτσι, η Επιτροπή είχε τονίσει στην προαναφερθείσα γνώμη την βαθιά διαφορά μεταξύ του ρόλου και της λειτουργίας του Σώματος και των μελών μιας εθνικής κυβέρνησης, η συνοχή των οποίων βασίζεται στο ότι ανήκουν στην ίδια πολιτική τάση ή έχουν κοινά συμφέροντα συνεργασίας και στηρίζεται σε μια κοινοβουλευτική πλειοψηφία για την υλοποίηση του πολιτικού της προγράμματος. Αυτό εξηγεί το ότι οι εθνικές κυβερνήσεις μπορούν να έχουν μεγάλο αριθμό υπουργών χωρίς να αποδυναμώνουν την ικανότητα δράσης τους. Το θεσμικό σύστημα της Ένωσης αποκλείει προφανώς μια τέτοια κατάσταση στην παρούσα φάση της εξέλιξής του. Είναι η διαδικασία διορισμού της Επιτροπής, αλλά επίσης η συλλογική της λειτουργία, που διασφαλίζουν συγχρόνως τη νομιμότητα και τη συνοχή της. Θα ήταν νοητές και άλλες ισορροπίες, παραδείγματος χάρη βασισμένες σε έναν άλλο τρόπο διορισμού του Προέδρου της Επιτροπής. Αυτό θα συνεπαγόταν βασικές εξελίξεις στο θεσμικό πλαίσιο.

5. Προτού αναφέρουμε σε γενικές γραμμές τις προβλεπόμενες τροποποιήσεις, θεωρούμε χρήσιμο να υπενθυμίσουμε με ποιο τρόπο η αρχή της συλλογικότητας ερμηνεύεται αυτή τη στιγμή στην οργάνωση των εργασιών του Σώματος.

- Ο Πρόεδρος αναθέτει σε κάθε μέλος της Επιτροπής τους τομείς δραστηριότητας για τους οποίους έχει αρμοδιότητα, από την προετοιμασία των εργασιών της Επιτροπής μέχρι την εκτέλεση των αποφάσεών της. Πάντως, οι αποφάσεις εκδίδονται, όχι από το αρμόδιο μέλος, αλλά από το σύνολο του Σώματος.

- Οι αποφάσεις εκδίδονται στο πλαίσιο των συνεδριάσεων των μελών της Επιτροπής, που κατ'αρχήν είναι εβδομαδιαίες, στις οποίες συμμετέχουν όλα τα μέλη της Επιτροπής. Η Επιτροπή αποφασίζει επί προτάσεως ενός από τα μέλη της, κατά γενικό κανόνα εκείνου που έχει αρμοδιότητα στον συγκεκριμένο τομέα, αλλά όχι απαραιτήτως. Οι αποφάσεις πολύ συχνά είναι συναινετικές. Ενδεχομένως, η απόφαση λαμβάνεται με ψηφοφορία. Η απόφαση στην περίπτωση αυτή λαμβάνεται με απλή πλειοψηφία του Σώματος.

- Για ορισμένα θέματα ή τομείς, ο Πρόεδρος μπορεί να συστήσει μεταξύ των μελών της Επιτροπής ομάδες εργασίας των οποίων διορίζει τον Πρόεδρο. Οι ομάδες αυτές δεν έχουν εξουσία λήψης αποφάσεων, αλλά προετοιμάζουν τις μεταγενέστερες συζητήσεις του Σώματος.

- Οι συνεδριάσεις του Σώματος προετοιμάζονται από τις συνεδριάσεις των προϊσταμένων των γραφείων του Σώματος, που τους επιτρέπει να συμμετέχουν στις συζητήσεις των μελών της Επιτροπής πλήρως ενημερωμένοι για τους φακέλους που εμπίπτουν στους τομείς στους οποίους έχουν άμεση αρμοδιότητα. Η λήψη της απόφασης στην περίπτωση αυτή είναι πραγματικά συλλογική.

- Για την ολοκλήρωση των συνεδριάσεων της Επιτροπής, θεσπίστηκε η λήψη απόφασης μέσω γραπτής διαδικασίας. Το κείμενο του σχεδίου απόφασης κοινοποιείται σε όλα τα μέλη της Επιτροπής. Η απόφαση θεωρείται εκδοθείσα μετά από την παρέλευση της συμφωνηθείσας προθεσμίας, εκτός εάν ένα μέλος ζητήσει εντός της προθεσμίας να αποτελέσει το σχέδιο απόφασης αντικείμενο συζήτησης.

- Τέλος, η Επιτροπή μπορεί να εξουσιοδοτήσει ένα από τα μέλη της να λάβει, εξ ονόματος της Επιτροπής, μέτρα διαχείρισης ή διοίκησης σαφώς καθορισθέντα. Η αρχή της συλλογικότητας τηρείται, εφόσον η εξουσιοδότηση δεν μπορεί να ασκηθεί παρά εντός αυστηρά καθορισμένων όρων από τα μέλη της Επιτροπής και αφορά αποκλειστικά αποφάσεις χωρίς σημαντικό περιθώριο διακριτικής ευχέρειας ή προπαρασκευαστικές πράξεις. Οι αποφάσεις που λαμβάνονται μέσω εξουσιοδότησης κοινοποιούνται σε όλα τα μέλη της Επιτροπής.

6. Οι τροποποιήσεις της δομής και της οργάνωσης των εργασιών των μελών της Επιτροπής εμπίπτουν εν μέρει στις διατάξεις των συνθηκών [2] και εν μέρει αποτελούν αυτόνομες προσαρμογές που θα προβλεφθούν π.χ. στον εσωτερικό κανονισμό της Επιτροπής.

[2] Η παρούσα ανακοίνωση δεν αναφέρεται παρά στη συνθήκη ΕΚ, αλλά θα πρέπει να γίνουν απαραίτητες προσαρμογές και στις συνθήκες ΕΚΑΧ και Ευρατόμ.

Οι διατάξεις των συνθηκών σχετικά με τη δομή της Επιτροπής πρέπει να περιοριστούν σε ένα απαραίτητο ελάχιστο όριο. Από το καθορίσει τις λεπτομέρειες της εσωτερικής της οργάνωσης, η διακυβερνητική διάσκεψη θα πρέπει λοιπόν να αναθέσει στον Πρόεδρο την εξουσία να λάβει, σύμφωνα με τις ανάγκες, τα απαραίτητα μέτρα οργάνωσης για την άρτια λειτουργία του Σώματος. Αυτή είναι η έννοια των τροποποιήσεων της συνθήκης που προτάθηκε από την Επιτροπή στην προαναφερθείσα γνώμη της 26ης Ιανουαρίου. Χωρίς να επηρεασθεί η αυτονομία του θεσμικού οργάνου, οι τροποποιήσεις αυτές επιβεβαιώνουν το ρόλο του Προέδρου για τη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας της δράσης της Επιτροπής.

I. Τροποποιήσεις που πρέπει να επέλθουν στις συνθήκες

7. Σήμερα, οι συνθήκες δεν περιλαμβάνουν παρά περιορισμένο αριθμό διατάξεων σχετικά με την εσωτερική οργάνωση της Επιτροπής:

- η Επιτροπή εργάζεται υπό την πολιτική καθοδήγηση του Προέδρου της (άρθρο 219, πρώτο εδάφιο, ΕΚ).

- η Επιτροπή αποφασίζει με την πλειοψηφία του αριθμού των μελών της (άρθρο 219, εδάφιο 2 ΕΚ). η Επιτροπή συνεδριάζει εγκύρως όταν είναι παρόντα όσα μέλη απαιτούνται από τον κανονισμό της (άρθρο 219, εδάφιο 3 ΕΚ) [3].

[3] Ο εσωτερικός κανονισμός καθορίζει ότι ο αριθμός των παρόντων μελών που απαιτείται προκειμένου να επιτευχθεί απαρτία στην Επιτροπή είναι ίσος προς την πλειοψηφία του αριθμού μελών που προβλέπεται από τη συνθήκη, αλλά τα μέλη της Επιτροπής υποχρεούνται να παρίστανται σε όλες τις συνεδριάσεις (άρθρα 7 και 5 του εσωτερικού κανονισμού της Επιτροπής, ΕΕ 1999, L 252, σ. 41)

- η Επιτροπή δύναται να διορίσει ένα ή δύο αντιπροέδρους μεταξύ των μελών της (άρθρο 217 ΕΚ).

- η Επιτροπή θεσπίζει τον εσωτερικό κανονισμό προς εξασφάλιση της λειτουργίας της και της λειτουργίας των υπηρεσιών της (άρθρο 218, παράγραφος 2).

8. Κατά συνέπεια, τα βασικά στοιχεία της εσωτερικής οργάνωσης της Επιτροπής, όπως περιγράφονται παραπάνω στο σημείο 5, απορρέουν από τον εσωτερικό κανονισμό της. Για την ενίσχυση της αρμοδιότητας του Προέδρου να οργανώνει τις εργασίες της Επιτροπής ως σώμα και να της αναθέτει νέες εξουσίες για το σκοπό αυτό, είναι απαραίτητο να επέλθουν τροποποιήσεις στις συνθήκες. Εκτός από το ρόλο του στη σύσταση της Επιτροπής, το μόνο ειδικό δικαίωμα το οποίο διαθέτει σήμερα ο Πρόεδρος δυνάμει της συνθήκης είναι πράγματι εκείνο που απορρέει από το άρθρο 219, πρώτο εδάφιο, που αναφ έρει ότι η Επιτροπή εργάζεται υπό την πολιτική καθοδήγηση του Προέδρου της.

9. Κατόπιν αυτών, η Επιτροπή πρότεινε στην προαναφερθείσα γνώμη της 26ης Ιανουαρίου, ορισμένες τροποποιήσεις των συνθηκών [4]. Ήδη από τώρα χρήσιμες, λαμβανομένων υπόψη των παραγόντων εξέλιξης που περιγράφονται παραπάνω στο σημείο 3, οι τροποποιήσεις στο εξής επιβάλλονται a fortiori για την ενίσχυση του ρόλου του προέδρου εάν ο ισχύων αριθμός των μελών της Επιτροπής θα έπρεπε να αυξηθεί.

[4] Βλ. στο παράρτημα υπόμνηση των προτάσεων τροποποιήσεων της συνθήκης, που στο εξής αναφέρονται με πλάγιους τυπογραφικούς χαρακτήρες

(1) Η γνώμη της Επιτροπής συνιστά: "σημαντική ενίσχυση των εξουσιών του Προέδρου προκειμένου να αναθέτει χαρτοφυλάκια και υπηρεσίες στα μέλη της Επιτροπής. Από αυτό απορρέει ότι ορισμένοι Επίτροποι μπορεί να μην έχουν καθήκοντα ή να τους ανατίθενται έκτακτα καθήκοντα. Το δικαίωμα επιλογής θα ανήκει στον Πρόεδρο".

Ο εσωτερικός κανονισμός της Επιτροπής προβλέπει μια αντίστοιχη διάταξη [5]. Το να ενταχθεί στη συνθήκη θα επέτρεπε στον Πρόεδρο να έχει το απαραίτητο περιθώριο πολιτικών ελιγμών για την καλύτερη οργάνωση των αρμοδιοτήτων. Από το να διαιρεθούν τεχνητά οι διοικητικές δομές, θα ήταν ασφαλώς προτιμότερο, εάν ο ισχύων αριθμός των μελών της Επιτροπής θα έπρεπε να αυξηθεί, να ανατεθούν σε ορισμένα από τα μέλη της ειδικές αρμοδιότητες που δεν απαιτούν οπωσδήποτε την υποστήριξη μιας ολόκληρης γενικής διεύθυνσης [6].

[5] Το άρθρο 3 του εσωτερικού κανονισμού προβλέπει: "Ο Πρόεδρος μπορεί να αναθέσει στα μέλη της Επιτροπής ιδιαίτερους τομείς δραστηριότητας, για τους οποίους είναι ειδικά υπεύθυνα όσον αφορά την προετοιμασία των εργασιών της Επιτροπής καθώς και για την εκτέλεση των αποφάσεών της. Μπορεί επίσης, ανά πάσα στιγμή, να τροποποιήσει τις κατ' αυτό τον τρόπο ανατεθείσες αρμοδιότητες". Αυτή η προσαρμογή του εσωτερικού κανονισμού (που προηγουμένως προέβλεπε ότι η Επιτροπή ανέθετε τους τομείς δραστηριότητας) πραγματοποιήθηκε για να δοθεί συνέχεια στη δήλωση (αριθ. 32) της διάσκεψης που ολοκλήρωσε τη διαπραγμάτευση της συνθήκης του Άμστερνταμ ("Ο πρόεδρος της Επιτροπής πρέπει να διαθέτει ευρεία διακριτική ευχέρεια στην ανάθεση εργασιών στο πλαίσιο της Επιτροπής, ως Σώμα, καθώς και σε οποιοδήποτε επαναπροσδιορισμό των εργασιών αυτών κατά τη διάρκεια της εντολής").

[6] Η συμμετοχή στις εργασίες της διακυβερνητικής διάσκεψης αποτελεί καλό παράδειγμα αποστολής που δεν απαιτεί σημαντική διοικητική υποστήριξη.

Κατά συνέπεια, η Επιτροπή προτείνει το νέο άρθρο 217, τρίτο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ, να έχει ως εξής: "Ο Πρόεδρος μπορεί να αναθέσει στα μέλη της Επιτροπής, για το σύνολο ή τμήμα της εντολής τους, ειδικές εργασίες ή αποστολές, με την ενδεχόμενη υποστήριξη διοικητικών υπηρεσιών".

(2) Η γνώμη της Επιτροπής συνιστά το να ενταχθεί στη συνθήκη: "Η δυνατότητα για ορισμένους Επιτρόπους να συντονίζουν και να κατευθύνουν τις ενέργειες των άλλων συναδέλφων τους, των οποίων θα προΐστανται. Λογικότερο θα ήταν να παραχωρηθούν από τη συνθήκη ειδικές προς το σκοπό αυτό εξουσίες στους αντιπροέδρους, ο αριθμός των οποίων θα μπορούσε να είναι μεγαλύτερος από ότι προβλέπεται σήμερα από τη συνθήκη".

Από τη συνθήκη του Μάαστριχ, η Επιτροπή δύναται να διορίσει μεταξύ των μελών της έναν ή δύο αντιπροέδρους [7]. Κατά τη διάρκεια της τρέχουσας διάσκεψης, τέθηκε το ζήτημα της ενδεχόμενης αύξησης του αριθμού αυτού. Όμως, ο αριθμός των αντιπροέδρων εξαρτάται, όπως είναι φυσικό, από τις αρμοδιότητες τις οποίες θα ήθελε ο Πρόεδρος να τους αναθέσει και από τη δομή που προτίθεται να θεσπίσει. Συνεπώς, θα έπρεπε, οι διατάξεις της συνθήκης να επιτρέπουν στον πρόεδρο να καθορίζει τον αριθμό των αντιπροέδρων που θα μπορούσαν να τον επικουρούν για τη διασφάλιση συνοχής της δράσης της Επιτροπής σε ορισμένους τομείς.

[7] Αρχικά, οι αντιπρόεδροι διορίζονταν από τα κράτη μέλη. Υπήρχαν διακυμάνσεις στον αριθμό των αντιπροέδρων. Από το 1958 έως το 1972, τρεις αντιπρόεδροι επί 9 μελών (με εξαίρεση την περίοδο μεταξύ 1967-1970, που υπήρχαν 4 αντιπρόεδροι επί 14 μελών κατά τη διάρκεια τριετούς περιόδου που ακολούθησε την συνένωση των εκτελεστικών οργάνων των τριών κοινοτήτων). Από το 1973 έως το 1985, 5 αντιπρόεδροι επί 13 μελών (από το 1982 14 μέλη). Από το 1985 έως το 1992, 6 αντιπρόεδροι επί 17 μελών.

Σήμερα, αρμοδιότητα για τον διορισμό των αντιπροέδρων έχει η Επιτροπή. Πάντως, η πολιτική πραγματικότητα είναι ότι η κατανομή χαρτοφυλακίων, αλλά επίσης ο διορισμός των αντιπροέδρων, γίνονται πριν από την ψήφο εμπιστοσύνης του Σώματος εκ μέρους του Κοινοβουλίου και τον διορισμό εκ μέρους των κυβερνήσεων των κρατών μελών. Συνεπώς, θα ήταν ενδεδειγμένο να προσαρμοστεί το κείμενο της συνθήκης ώστε να απονεμηθεί αυτή η εξουσία διορισμού στον Πρόεδρο.

Η Επιτροπή προτείνει κατόπιν αυτών ότι το άρθρο 217 να έχει ως εξής: "Ο Πρόεδρος δύναται να διορίσει μεταξύ των μελών της Επιτροπής αντιπροέδρους, με αρμοδιότητα την συντονισμό και την διεύθυνση της δράσης της Επιτροπής σε έναν συγκεκριμένο τομέα".

(3) Η γνώμη της Επιτροπής συνιστά να χορηγηθεί: "Εκτεταμένη εξουσία πολιτικής κατεύθυνσης για τον Πρόεδρο, ο οποίος θα έχει συνεπώς επικρατέστερη ψήφο στις διαβουλεύσεις της Επιτροπής και την εξουσία να αντιτίθεται στις εισηγήσεις που δεν κρίνει κατάλληλες, καθώς και τη δυνατότητα να ανακαλεί τον διορισμό των μελών της Επιτροπής".

Σύμφωνα με την πολύ μεγάλη πλειοψηφία των αντιπροσωπειών στη διακυβερνητική διάσκεψη, η ενίσχυση των εξουσιών του Προέδρου δεν περιορίζεται στην οργάνωση του Σώματος, αλλά οδηγεί επίσης στην επέκταση των εξουσιών του που αφορούν αρμοδιότητες πολιτικής κατεύθυνσης.

Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή προτείνει να διατυπωθεί στο κείμενο της συνθήκης η πολιτική δέσμευση των μελών της ισχύουσας Επιτροπής να υποβάλουν παραίτηση εάν ο πρόεδρος τους ζητεί. ´Έτσι, ο Πρόεδρος θα μπορούσε να ζητήσει την παραίτηση ενός μέλους της Επιτροπής, η συμπεριφορά του οποίου θα ήταν αντίθετη προς τις πολιτικές κατευθύνσεις τις οποίες θα είχε καθορίσει. Θα ήταν επίσης νοητό το ίδιο το Σώμα, με πρωτοβουλία του Προέδρου, να αποφαίνεται σχετικά με την παραίτηση ενός από τα μέλη του, ενώ αυτό το τελευταίο δεν θα συμμετέχει στην ψηφοφορία.

Τέλος, η χορήγηση στον Πρόεδρο επικρατέστερης ψήφου στις διαβουλεύσεις της Επιτροπής θα επέτρεπε την επιβεβαίωση της εξουσίας του για τον καθορισμό πολιτικών κατευθύνσεων. Είναι αυτονόητο ότι η τροποποίηση αυτή δεν θα είχε ουσιαστικό αποτέλεσμα παρά μόνο εάν η Επιτροπή είχε ζυγό αριθμό μελών.

Κατά συνέπεια, η Επιτροπή προτείνει την αντικατάσταση του ισχύοντος άρθρου 219, πρώτο εδάφιο από ένα νέο πρώτο εδάφιο του άρθρου 217 που θα έχει ως εξής: "ο πρόεδρος καθορίζει τις πολιτικές κατευθύνσεις της Επιτροπής" . Το άρθρο 215 θα έπρεπε να συμπληρωθεί ως εξής: "ένα μέλος της Επιτροπής υποβάλλει την παραίτησή του στον Πρόεδρο εφόσον εκείνος το ζητεί". Τέλος, θα έπρεπε να προστεθεί η μνεία που απορρέει από το άρθρο 219, δεύτερο εδάφιο : "στην περίπτωση ισοψηφίας, ο Πρόεδρος, έχει επικρατέστερη ψήφο".

(4) Η γνώμη της Επιτροπής πρότεινε να προβλεφθούν: "νέοι κανόνες που θα επιτρέπουν στους Επιτρόπους να λαμβάνουν, εξ ονόματος της Επιτροπής ή με δική τους ευθύνη, αποφάσεις τρέχουσας διαχείρισης".

Επιβεβαιώνεται ότι όλες οι αντιπροσωπείες στη διάσκεψη αποκλείουν εξελίξεις που θα αποδυνάμωναν την αρχή της συλλογικότητας - πράγμα που θα συνέβαινε εάν τα μέλη της Επιτροπής λάμβαναν αποφάσεις εξ ονόματός τους, ανοίγοντας έτσι το δρόμο στην ατομική τους ευθύνη ενώπιον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Κατά συνέπεια, θα έπρεπε ιδίως να επιβεβαιωθεί η πρακτική των διαδικασιών εξουσιοδότησης, που ασκούνται σήμερα κατ' εφαρμογή του εσωτερικού κανονισμού της Επιτροπής. Η ασφάλεια του δικαίου θα ενισχυόταν εάν η συνθήκη ανέφερε ρητά τη διαδικασία αυτή. Η Επιτροπή προτείνει, συνεπώς, να προστεθεί στο άρθρο 219, ένα εδάφιο που θα έχει ως εξής: "η Επιτροπή δύναται να εξουσιοδοτεί ένα ή περισσότερα από τα μέλη της να λαμβάνει αποφάσεις εξ ονόματος της Επιτροπής σε συγκεκριμένους τομείς, σύμφωνα με τους όρους και τα όρια που καθορίζει στον εσωτερικό της κανονισμό".

Έτσι, το πεδίο των αποφάσεων μέσω εξουσιοδότησης θα μπορεί να επεκταθεί - παραδείγματος χάρη στον τομέα της διαχείρισης των κοινοτικών πολιτικών και της εκτέλεσης του προϋπολογισμού στο εσωτερικό ενός δεδομένου κανονιστικού και δημοσιονομικού πλαισίου. Όπως και σήμερα, κάθε μέλος του Σώματος θα πρέπει να καθορίζει εάν, για λόγους πολιτικής εκτίμησης ή λόγω της σημασίας του φακέλου, επιθυμεί να συμβουλευτεί τον Πρόεδρο και/ή να υποβάλλει την απόφαση στο Σώμα.

II. Αυτόνομες προσαρμογές της λειτουργίας της Επιτροπής

10. Πέραν των τροποποιήσεων των συνθηκών που παρουσιάστηκαν παραπάνω, το Σώμα θα πρέπει να προσαρμόσει τις μεθόδους εργασίας του για να διατηρήσει τη συνοχή και την αποτελεσματικότητα της δράσης του.

Το ετήσιο πρόγραμμα εργασίας πρέπει να επιβληθεί, περισσότερο απ' ό,τι στο παρελθόν, ως μέσο συνοχής και αποτελεσματικότητας για τη διασφάλιση ιδίως της τήρησης των πολιτικών κατευθυντήριων γραμμών που καθορίζονται από τον πρόεδρο. Η Επιτροπή, κατά τον τρόπο αυτό, αποφάσισε να εντάξει τη δράση της σε μία όλο και πιο ολοκληρωμένη διαδικασία στρατηγικού σχεδιασμού, προγραμματισμού και εγγραφής στον προϋπολογισμό ανά δραστηριότητα. Οι κύκλοι στρατηγικού σχεδιασμού και προγραμματισμού θα επιτρέψουν τη θέσπιση των πολιτικών προτεραιοτήτων και των βασικών δραστηριοτήτων της Επιτροπής και τον καθορισμό μεσοπρόθεσμων στόχων που θα αποτελέσουν το πρόγραμμα εργασίας. Ο βελτιωμένος σχεδιασμός των εργασιών θα επιτρέψει να επικεντρωθούν οι συνεδριάσεις του Σώματος στους φακέλους που υπάγονται στον ίδιο τομέα.

11. Πέραν οποιασδήποτε αναδιοργάνωσης των εργασιών του Σώματος θα έπρεπε ιδίως να ληφθούν υπόψη οι ακόλουθες παράμετροι :

- Η προετοιμασία των συνεδριάσεων του Σώματος, παραδείγματος χάρη από τις συνεδριάσεις του Προέδρου με τους αντιπροέδρους.

- Η συχνότητα των συνεδριάσεων του Σώματος.

- Ο ρόλος των ομάδων Επιτρόπων.

- Ο ρόλος των αντιπροέδρων, συμπληρωματικά από εκείνον που θα έπρεπε να προβλέψει η Συνθήκη. Θα μπορούσε να προβλεφθεί το να τους ανατεθεί η Προεδρία ομάδων εργασίας τις οποίες θα συνιστά ο Πρόεδρος κατ´ εφαρμογή του εσωτερικού κανονισμού της Επιτροπής.

12. Οι κατευθυντήριες αυτές γραμμές δίνονται εδώ με αποκλειστικά ενδεικτικό χαρακτήρα. Ασφαλώς δεν τίθεται θέμα προδίκασης των αποφάσεων που θα μπορούσε να λάβει η Επιτροπή - ισχύουσα ή μελλοντική. Εξάλλου, πρέπει να υπογραμμίσουμε ότι οποιαδήποτε προσαρμογή των διαδικασιών λειτουργίας του Σώματος εμπίπτει αποκλειστικά στην αρμοδιότητα της Επιτροπής.

Αποσπάσματα της γνώμης της 26ης Ιανουαρίου 2000

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>