ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, επί των τροπολογίών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην κοινή θέση του Συμβουλίου σχετικά με την πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την καθολική υπηρεσία και τα δικαιώματα των χρηστών όσον αφορά δίκτυα και υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών ΠΕΡΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ

2000/0183(COD)

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, επί των τροπολογίών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην κοινή θέση του Συμβουλίου σχετικά με την πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την καθολική υπηρεσία και τα δικαιώματα των χρηστών όσον αφορά δίκτυα και υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών ΠΕΡΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ

1. Εισαγωγή

Το άρθρο 251 παράγραφος 2 τρίτο εδάφιο, σημείο γ) της Συνθήκης ΕΚ προβλέπει ότι η Επιτροπή γνωμοδοτεί σχετικά με τις τροπολογίες που προτείνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε δεύτερη ανάγνωση. Η Επιτροπή παραθέτει κατωτέρω τη γνώμη της σχετικά με τις 25 τροπολογίες που πρότεινε το Κοινοβούλιο.

2. Ιστορικό

Ανταποκρινόμενη στα συμπεράσματα του έκτακτου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Λισαβόνας, της 23ης-24ης Μαρτίου 2000, και βασιζόμενη στην ανακοίνωση για τα αποτελέσματα της δημόσιας διαβούλευσης σχετικά με την ανασκόπηση των επικοινωνιών για το 1999 και τις κατευθύνσεις για το νέο πλαίσιο κανονιστικών ρυθμίσεων (COM(2000)239), η Επιτροπή πρότεινε μια δέσμη πέντε οδηγιών που θα συναποτελέσουν το νέο κανονιστικό πλαίσιο. Το νέο κανονιστικό πλαίσιο επιδιώκει να ανταποκριθεί στη σύγκλιση μεταξύ των τομέων των τηλεπικοινωνιών, των ρ/τ εκπομπών και των τεχνολογιών των πληροφοριών. Στοχεύει στην ενίσχυση του ανταγωνισμού σε όλα τα τμήματα της αγοράς, διασφαλίζοντας παράλληλα την συνέχιση της προστασίας των βασικών δικαιωμάτων των καταναλωτών. Το πλαίσιο αυτό προορίζεται να ανταποκριθεί σε νέες, δυναμικές και σε μεγάλο βαθμό απρόβλεπτες, ως προς την εξέλιξή τους, αγορές, όπου θα δρουν πολύ περισσότεροι συντελεστές από ό,τι σήμερα.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποφάνθηκε σε πρώτη ανάγνωση την 1η Μαρτίου 2001. Το Συμβούλιο ενέκρινε την κοινή του θέση στις 17 Σεπτεμβρίου 2001. Οι τροπολογίες που ψηφίστηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε δεύτερη ανάγνωση αποτελούν μέρος συμβιβαστικής δέσμης τροπολογιών σε τέσσερις οδηγίες, συμπεριλαμβανομένης.της παρούσας, καθώς και σε απόφαση σχετικά με το ραδιοφάσμα, που υποβλήθηκαν ως σύνολο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο από την προεδρία του Συμβουλίου. Η δέσμη έγινε αποδεκτή στο σύνολό της από την ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις 12 Δεκεμβρίου. Καθώς οι τροπολογίες είναι αποδεκτές από το Συμβούλιο δεν πρόκειται να κινηθεί διαδικασία συνδιαλλαγής. Η τελική έγκριση από το Συμβούλιο προβλέπεται για τις αρχές του 2002, έπειτα από αναθεώρηση των κειμένων από την αρμόδια ομάδα της Νομικής Υπηρεσίας.

3. Στόχος τησ πρότασης

Η παρούσα οδηγία στοχεύει να εξασφαλίσει παροχή καθολικής υπηρεσίας για τις δημόσιες υπηρεσίες τηλεφωνίας σε ένα περιβάλλον μεγαλύτερης συνολικής ανταγωνιστικότητας με διατάξεις για τη χρηματοδότηση του κόστους παροχής καθολικής υπηρεσίας με τον πιο ανταγωνιστικά ουδέτερο τρόπο και για τη διασφάλιση μέγιστης διαφάνειας πληροφοριών. Καθιερώνει επίσης τα δικαιώματα των χρηστών και των καταναλωτών υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών, με τις αντίστοιχες υποχρεώσεις για τις επιχειρήσεις. Στοχεύει να εξασφαλίσει διαλειτουργικότητα του ψηφιακού τηλεοπτικού εξοπλισμού ευρείας κατανάλωσης και να εξασφαλίσει την παροχή ορισμένων υποχρεωτικών υπηρεσιών, όπως η παροχή μισθωμένων γραμμών. Τέλος, καθορίζει εναρμονισμένους κανόνες για την επιβολή υποχρεώσεων «μεταφοράς σήματος» από τα κράτη μέλη στους φορείς εκμετάλλευσης δικτύων.

4. Γνώμη της Επιτροπής για τις τροπολογιεσ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Το Κοινοβούλιο ενέκρινε 25 τροπολογίες της οδηγίας για την καθολική υπηρεσία στις 12 Δεκεμβρίου 2001. Η Επιτροπή μπορεί να κάνει πλήρως δεκτές όλες τις τροπολογίες.

4.1. «Μεταφορά σήματος» (τροπολογία 4)

Η τροπολογία 4, που σχετίζεται με την αιτιολογική σκέψη 43, αναγνωρίζει τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να περιλάβουν συγκεκριμένα μέτρα διευκόλυνσης της πρόσβασης των μειονεκτούντων ατόμων (ατόμων με ειδικές ανάγκες) στο πλαίσιο των υποχρεώσεων «μεταφοράς σήματος» που επιβάλλει η οδηγία. Με την τροπολογία καθίσταται σαφές ότι τα κράτη μέλη μπορούν να επιβάλουν, στο πλαίσιο των υποχρεώσεων «μεταφοράς σήματος», απαιτήσεις στους φορείς εκμετάλλευσης δικτύων να μεταδίδουν ορισμένες υπηρεσίες για να εξασφαλιστεί πρόσβαση από τα μειονεκτούντα άτομα, θέση την οποία η Επιτροπή υποστηρίζει πλήρως.

4.2. Πρότυπα για την ψηφιακή τηλεόραση (τροπολογία 2)

Στη δεύτερη ανάγνωση, το Κοινοβούλιο επανήλθε στις διατάξεις για τη διαλειτουργικότητα, και ιδίως στην εφαρμογή του προτύπου MHP (Multimedia Home Platform - Οικιακή Πλατφόρμα Πολυμέσων) που εφαρμόζεται στις διαλογικές υπηρεσίες της ψηφιακής τηλεόρασης. Η τροπολογία του ΕΚ αποφεύγει να επιβάλει την εφαρμογή του προτύπου MHP και υιοθετεί την προσέγγιση σύμφωνα με την οποία η τυποποίηση πρέπει να κατευθύνεται από τη βιομηχανία και να έχει εθελοντικό χαρακτήρα. Με τον συμβιβασμό που προβλέπεται στην τροπολογία 2 που αφορά την αιτιολογική σκέψη 33 επιτυγχάνεται ικανοποιητική ισορροπία μεταξύ των δύο θέσεων. Επαφίεται στη βιομηχανία το καθήκον της επίτευξης συμφωνίας για κοινό πρότυπο επίδειξης και παρουσίασης των ψηφιακών διαλογικών τηλεοπτικών υπηρεσιών μέσω μηχανισμού προσανατολισμένου στην αγορά, θέση την οποία η Επιτροπή υποστηρίζει πλήρως.

4.3. Δικαιώματα των μειονεκτούντων χρηστών και πρότυπα ποιότητας υπηρεσιών (τροπολογίες 1, 8, 10, 19 και 20)

Πολλές τροπολογίες που ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε δεύτερη ανάγνωση επεκτείνουν συγκεκριμένες διατάξεις, στην αιτιολογική σκέψη 13 και στα άρθρα 6, 11 και 33, σχετικά με τα πρότυπα ποιότητας των υπηρεσιών, τα πρότυπα απόδοσης και τις σχετικές παραμέτρους ώστε να καλύψουν την ποιότητα υπηρεσιών για τους χρήστες με ειδικές ανάγκες. Πρόκειται για σημαντικές προσθήκες στην οδηγία. Οι τροπολογίες 1 και 10 προβλέπουν την ανάπτυξη νέων παραμέτρων, για την αξιολόγηση της ποιότητας των υπηρεσιών για τους μειονεκτούντες χρήστες, ενώ η τροπολογία 8 εξασφαλίζει ότι λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες των χρηστών με ειδικές ανάγκες κατά την παροχή κοινόχρηστων τηλεφώνων. Η τροπολογία 19 εξασφαλίζει ότι οι απόψεις των μειονεκτούντων χρηστών πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά τη διάρκεια των δημόσιων διαβουλεύσεων που διενεργούν τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της οδηγίας, ενώ η τροπολογία 20 ενθαρρύνει τα ενδιαφερόμενα μέρη να αναπτύξουν κώδικες δεοντολογίας και πρότυπα λειτουργίας προκειμένου να βελτιωθεί η γενική ποιότητα της παροχής υπηρεσιών. Η Επιτροπή μπορεί να κάνει πλήρως δεκτές όλες τις τροπολογίες.

4.4. Προστασία των καταναλωτών, ρύθμιση λιανικών τιμών και διαφάνεια τιμών και πληροφοριών (τροπολογίες 9, 11, 12, 14, 18, 22, 23, 24 και 25)

Σε δεύτερη ανάγνωση, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε πολλές τροπολογίες σχετικά με την προστασία των καταναλωτών, τη ρύθμιση των λιανικών τιμών και τη διαφάνεια τιμών και πληροφοριών, που αφορούν τα άρθρα 17, 20, 21 και 34, καθώς και το Παράρτημα Ι και το παράρτημα ΙΙ.

Στον ευαίσθητο τομέα της ρύθμισης των λιανικών τιμών, με την τροπολογία 11 του ΕΚ επιτυγχάνεται ικανοποιητική ισορροπία μεταξύ των θέσεων του Κοινοβουλίου και των θέσεων του Συμβουλίου. Με την τροπολογία του ΕΚ δεν απαιτείται πλέον από τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές να εκδίδουν αιτιολογημένη γνώμη πριν καταλήξουν στο συμπέρασμα ότι η ρύθμιση σε θέματα χονδρικών τιμών δεν θα επέλυε το πρόβλημα ανταγωνισμού στη σχετική αγορά. Η τροπολογία του ΕΚ ενίσχυσε εν τούτοις το κείμενο της κοινής θέσης στο βαθμό που απαιτούνταν από τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές μόνο να «εκτιμήσουν» ότι η ρύθμιση των χονδρικών τιμών θα ήταν ανεπαρκής πριν να επιβάλουν ρύθμιση των λιανικών τιμών. Η τροπολογία που ενέκρινε το Κοινοβούλιο σε δεύτερη ανάγνωση εισάγει μεγαλύτερη αυστηρότητα στη ρυθμιστική αξιολόγηση από τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές, στοιχείο αποδεκτό και από το Συμβούλιο και από την Επιτροπή. Η τροπολογία 12 βελτιώνει τη διατύπωση και διευκρινίζει το πεδίο των υποχρεώσεων σχετικά με την εφαρμογή ενδεδειγμένων συστημάτων λογιστικής καταγραφής κόστους. Η τροπολογία 14 διευκρινίζει ότι στις συμβάσεις των συνδρομητών πρέπει να περιλαμβάνονται «οι λεπτομέρειες των τιμών και των τιμολογίων». Η περαιτέρω τροποποίηση των όρων των συμβάσεων καλύπτεται από μια άλλη διάταξη της οδηγίας με την οποία οι συνδρομητές μπορούν να καταγγέλλουν τις συμβάσεις τους χωρίς κυρώσεις, όταν τους προτείνεται τροποποίηση των όρων των συμβάσεων αυτών.

Η τροπολογία 18 ενθαρρύνει τις εθνικές κανονιστικές αρχές να διευκολύνουν την παροχή πληροφοριών για τις τιμές και την ανάπτυξη αλληλεπιδραστικών (διαλογικών) οδηγών. Η αρχική διατύπωση της τροπολογίας σε πρώτη ανάγνωση προέβλεπε την υποχρέωση των εθνικών ρυθμιστικών αρχών να εξασφαλίσουν την ανάπτυξη διαλογικών οδηγών σε απευθείας σύνδεση. Το κείμενο της παρούσας τροπολογίας αναδιατυπώθηκε κατά τη δεύτερη ανάγνωση με σκοπό να βελτιωθεί η διατύπωσή του. Η τροπολογία 25 επιβάλλει τη δημοσίευση περισσότερων πληροφοριών σχετικά με ορισμένες ευκολίες και υπηρεσίες που διατίθενται στο πλαίσιο της καθολικής υπηρεσίας, όπως είναι τα μέτρα που επιτρέπουν τον έλεγχο των δαπανών.

Η Επιτροπή υποστηρίζει πλήρως όλες αυτές τις τροπολογίες.

4.5. Χρήση της από κοινού ρύθμισης (τροπολογία 6)

H τροπολογία 6 επικυρώνει την προβλεπόμενη στην αιτιολογική σκέψη 48 αρχή της από κοινού ρύθμισης για την επίτευξη ποιοτικών προτύπων και βελτιωμένης απόδοσης, αλλά ορίζει ότι τα μέτρα από κοινού ρύθμισης πρέπει να καθοδηγούνται από τις ίδιες αρχές με αυτές της επίσημης ρύθμισης. Η αρχική διατύπωση της τροπολογίας 6 ήταν πιο δεσμευτική. Στην παρούσα ηπιέστερη έκδοση, η Επιτροπή μπορεί να δεχτεί την τροπολογία πλήρως.

4.6. Επέκταση του κανονισμού στις ΜΜΕ (τροπολογίες 5, 7, 13, 15, 16, 17 και 21)

Οι τροπολογίες 5, 7, 13, 15, 16, 17 και 21 επιτρέπουν στα κράτη μέλη να υπερβούν την επιβαλλόμενη ελάχιστη εναρμόνιση ώστε να επεκταθούν ορισμένες υποχρεώσεις της οδηγίας που αφορούν όλους τους καταναλωτές, για να καλύπτουν και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Η Επιτροπή υποστηρίζει πλήρως αυτές τις τροπολογίες.

4.7. Αριθμός κλήσης έκτακτης ανάγκης 112 (τροπολογία 3)

Η τροπολογία 3 αναγνωρίζει ότι η υποχρέωση για τους φορείς εκμετάλλευσης δικτύων να παρέχουν στις εθνικές αρχές αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης πληροφορίες για τον εντοπισμό του καλούντος περιορίζεται στο τεχνικώς εφικτό με βάση τις δυνατότητες του εξοπλισμού. Η τροπολογία 3 αναφέρει επιπροσθέτως ότι κάθε παρόμοια πληροφορία πρέπει να λαμβάνεται και να χρησιμοποιείται σύμφωνα με όσα προβλέπονται στην οδηγία για την προστασία των δεδομένων. Η Επιτροπή υποστηρίζει πλήρως αυτές τις διατάξεις.

5. Συμπέρασμα

Σύμφωνα με το άρθρο 250 παράγραφος 2 της Συνθήκης ΕΚ, η Επιτροπή τροποποιεί την πρότασή της όπως αναφέρεται ανωτέρω.