EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 141/11

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών για τις «νέες δεξιότητες για νέες θέσεις εργασίας — πρόβλεψη και κάλυψη των αναγκών της αγοράς εργασίας και των αναγκών σε δεξιότητες»

2010/C 141/03

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΔΙΑΤΥΠΩΝΕΙ ΤΙΣ ΑΚΟΛΟΥΘΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ:

— επισημαίνει ότι οι κρατικοί, περιφερειακοί και τοπικοί πολιτικοί παράγοντες οφείλουν να ασκήσουν την επιρροή τους και να φροντίσουν ώστε να αντιμετωπισθούν οι επιπτώσεις της κρίσης και να δώσουν απόλυτη προτεραιότητα στις ευκαιρίες που παρουσιάζονται στο πλαίσιο μιας οικονομίας με μειωμένες εκπομπές άνθρακα και να προωθήσουν μια ολοκληρωμένη και βιώσιμη πολιτική για την εφαρμογή της ανανεωμένης Στρατηγικής της Λισσαβώνας·

— διαπιστώνει ότι, λόγω της συνεχιζόμενης οικονομικής κρίσης, χιλιάδες εργαζόμενοι στα κράτη μέλη έχουν ήδη χάσει τη δουλειά τους. Η τάση αυτή θα επιδεινωθεί λόγω της ανάδειξης νέων αγορών και της μετεγκατάστασης επιχειρήσεων σε χώρες με χαμηλότερο κόστος παραγωγής. Είναι συνεπώς απαραίτητο να αναβαθμιστούν τα επίπεδα δεξιοτήτων όλων των εργαζομένων και να προσαρμοστούν καλύτερα στις ανάγκες της αγοράς εργασίας·

— είναι της γνώμης ότι μια αρχική κατάρτιση υψηλής ποιότητας αποτελεί τη βάση για την απόκτηση δεξιοτήτων και αυξάνει την έφεση για δια βίου μάθηση. Οι κοινωνίες - ιδιαίτερα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης - εξελίσσονται ολοένα και περισσότερο προς μια κοινωνία της γνώσης, όπου θα υπάρχει μεγαλύτερη ζήτηση για προσωπικό υψηλής ειδίκευσης και οι περισσότερες θέσεις εργασίας θα βρίσκονται στον τομέα των υπηρεσιών·

— εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι η κλιματική αλλαγή αναδεικνύει την ανάγκη μεταβολών προς μια οικονομία με μειωμένες εκπομπές άνθρακα, συνεχή τεχνολογική ανάπτυξη, κυρίως στον τομέα των τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών (ΤΠΕ), και απαιτεί, ως ένα βαθμό, αναδιάρθρωση σε βάθος διαφόρων τομέων. Οι μεταβολές αυτές αφορούν την αγορά εργασίας αλλά, παράλληλα, ενέχουν μεγάλο δυναμικό δημιουργίας νέων επαγγελμάτων («πράσινα επαγγέλματα») τα οποία έχουν συχνά πολυκλαδικό χαρακτήρα και απαιτούν γνώσεις σε διάφορους τομείς.

Εισηγήτρια : η κ. Marianne Fügl (AT/PES), Αντιδήμαρχος του Traisen

Έγγραφο αναφοράς

Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο, στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών - Νέες δεξιότητες για νέες θέσεις εργασίας - Πρόβλεψη και κάλυψη των αναγκών της αγοράς εργασίας και των αναγκών σε δεξιότητες.

COM(2008) 868 τελικό

I. ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

1. εκφράζει την ικανοποίησή της για τη δέσμευση της Επιτροπής όσον αφορά την ανακοίνωση «Νέες δεξιότητες για νέες θέσεις εργασίας»·

2. διαπιστώνει, ότι η σοβαρότερη, εδώ και πολλές δεκαετίες, χρηματοπιστωτική και οικονομική κρίση έχει ήδη προκαλέσει κρίση στην απασχόληση αλλά και κοινωνική κρίση, κατάσταση που θα επιδεινωθεί στο μέλλον, γι' αυτό και οι επιπτώσεις της πρέπει να προβλεφθούν και να περιοριστούν (1)·

3. επισημαίνει ότι οι κρατικοί, περιφερειακοί και τοπικοί πολιτικοί παράγοντες οφείλουν να ασκήσουν την επιρροή τους και να φροντίσουν ώστε να περιοριστούν οι επιπτώσεις της κρίσης, να δώσουν απόλυτη προτεραιότητα στις ευκαιρίες που παρουσιάζονται στο πλαίσιο μιας οικονομίας με μειωμένες εκπομπές άνθρακα και να προωθήσουν μια ολοκληρωμένη και βιώσιμη πολιτική για την εφαρμογή της ανανεωμένης Στρατηγικής της Λισσαβώνας·

4. διαπιστώνει ότι για να επιτευχθεί αυτό, πρέπει να αναλυθεί η εξέλιξη της αγοράς εργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση τα επόμενα έτη·

Μελλοντικές προκλήσεις

5. θεωρεί ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα 27 κράτη μέλη της θα αντιμετωπίσουν πολυάριθμες σημαντικές προκλήσεις τα επόμενα έτη· δεδομένου ότι οι παραδοσιακές διαρθρώσεις και η νοοτροπία εργασίας και επιχειρηματικότητας της βιομηχανικής κοινωνίας της πληροφόρησης θα προσαρμόζονται αδιάλειπτα στις νέες πρακτικές της κοινωνίας της γνώσης και της καινοτομίας, στην οποία η ταχύτητα των προβλέψεων αποτελεί παράγοντα καθοριστικής σημασίας·

6. διαπιστώνει ότι, λόγω της συνεχιζόμενης οικονομικής κρίσης, χιλιάδες εργαζόμενοι στα κράτη μέλη έχουν ήδη χάσει τη δουλειά τους. Η τάση αυτή θα επιδεινωθεί λόγω της ανάδειξης νέων αγορών και της μετεγκατάστασης επιχειρήσεων σε χώρες με χαμηλότερο κόστος παραγωγής. Είναι, συνεπώς, απαραίτητο να αναβαθμιστούν τα επίπεδα δεξιοτήτων όλων των εργαζομένων και να προσαρμοστούν καλύτερα στις ανάγκες της αγοράς εργασίας·

7. είναι της γνώμης ότι μια αρχική κατάρτιση υψηλής ποιότητας αποτελεί τη βάση για την απόκτηση δεξιοτήτων και αυξάνει την έφεση για δια βίου μάθηση. Οι κοινωνίες - ιδιαίτερα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης - εξελίσσονται ολοένα και περισσότερο προς μια κοινωνία της γνώσης, όπου θα υπάρχει μεγαλύτερη ζήτηση για προσωπικό υψηλής ειδίκευσης και οι περισσότερες θέσεις εργασίας θα βρίσκονται στον τομέα των υπηρεσιών·

8. πιστεύει ότι πρέπει να ληφθούν περισσότερο υπόψη οι δημογραφικές εξελίξεις και η γήρανση του πληθυσμού·

9. εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι η κλιματική αλλαγή αναδεικνύει την ανάγκη μεταβολών προς μια οικονομία με μειωμένες εκπομπές άνθρακα, συνεχή τεχνολογική ανάπτυξη, κυρίως στον τομέα των τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών (ΤΠΕ), και απαιτεί, ως ένα βαθμό, αναδιάρθρωση σε βάθος διαφόρων τομέων. Οι μεταβολές αυτές αφορούν την αγορά εργασίας αλλά, παράλληλα, ενέχουν μεγάλο δυναμικό δημιουργίας νέων επαγγελμάτων («πράσινα επαγγέλματα») τα οποία έχουν συχνά πολυκλαδικό χαρακτήρα και απαιτούν γνώσεις σε διάφορους τομείς·

10. επισημαίνει ότι όλες αυτές οι μεταβολές έχουν αντίκτυπο στις επιχειρήσεις, στην αγορά εργασίας και στους εργαζόμενους·

11. προτείνει, επομένως, να θεσπιστούν συγκεκριμένα μακροσκοπικά μέτρα, που θα εστιάζονται σε ριζοσπαστικές και στενά συντονισμένες ερευνητικές, εκπαιδευτικές και καινοτόμες δραστηριότητες (τρίγωνο της γνώσης), και θα συμβάλουν στην ανταλλαγή εμπειριών στα πλαίσια της συνεργασίας και στην εξεύρεση κατάλληλων λύσεων σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης·

Ρόλος των δήμων και των περιφερειών

12. θεωρεί ότι οι δήμοι και οι περιφέρειες ενέχουν σημαντικό ρόλο στην επίτευξη των στόχων που ορίζονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής·

13. εκφράζει την ικανοποίησή της διότι αναγνωρίζεται σαφώς στην ανακοίνωση η περιφερειακή πολυμορφία όσον αφορά τις ανάγκες δεξιοτήτων και τις αγορές εργασίας. Ο κύριος πάροχος πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης είναι οι δήμοι και οι περιφέρειες, ενώ μέσω της αρχικής κατάρτισης παρέχεται η βάση για την ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων. Οι απαραίτητες συνθήκες για την κινητικότητα και τη συνεχή επαγγελματική κατάρτιση, όπως συγκοινωνιακές συνδέσεις, κέντρα παιδικής μέριμνας και εκπαιδευτικά ιδρύματα, εμπίπτουν πολύ συχνά στον τομέα αρμοδιοτήτων των τοπικών και των περιφερειακών αρχών·

14. πιστεύει ότι η επαγγελματική κινητικότητα, ακόμη και εκτός συνόρων, αποτελεί προϋπόθεση για να υπάρχει μεγαλύτερη ελευθερία επιλογής και για να μπορούν περισσότερα άτομα να βρίσκουν νέες και καλύτερες θέσεις εργασίας·

15. σημειώνει ότι απαιτείται, πρώτον, πιο εντατική συμμετοχή των δήμων και των περιφερειών μέσω της ενίσχυσης της περιφερειακής συνεργασίας όλων των ομάδων συμφερόντων, δεύτερον, ανάλυση όλων των περιφερειακών αγορών εργασίας και, τρίτον, αξιολόγηση των μελλοντικών ποιοτικών αναγκών στις μειονεκτούσες αγροτικές ζώνες που εγκαταλείπονται από τον πληθυσμό τους και στις εξόχως απόκεντρες περιφέρειες. Για τη διαμόρφωση της απόκρισης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις προκλήσεις, πρέπει να ληφθούν υπόψη οι γνώσεις και οι εμπειρίες των τοπικών και των περιφερειακών αρχών·

16. τάσσεται υπέρ της αποτελεσματικότερης χρήσης των χρηματοδοτικών μέσων του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (ΕΚΤ) που προορίζονται για τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές. Με τον τρόπο αυτό, θα εξασφαλισθεί η γρήγορη και άμεση χορήγηση των απαραίτητων κονδυλίων στις κατά τόπους αρχές και θα καταστεί δυνατός ο καλύτερος συντονισμός της χρήσης τους·

Μεταβολές στην αγορά εργασίας

17. τονίζει ότι η αγορά εργασίας, τόσο στα κράτη μέλη όσο και στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι αντιμέτωπη με διάφορες εξελίξεις·

18. θεωρεί ότι σπανίζουν πλέον οι περιπτώσεις που ένας εργαζόμενος διανύει όλο τον ενεργό βίο του σε μία και μόνη θέση εργασίας. Μια μελέτη του 2006 δείχνει ότι οι εργαζόμενοι, κατά τη διάρκεια του μέχρι σήμερα ενεργού βίου τους, έχουν ήδη απασχοληθεί, κατά μέσο όρο, σε τέσσερις διαφορετικές θέσεις εργασίας (2). Πολλοί πλήττονται από τη συνεχή αλλαγή απασχόλησης, την ανεργία ή την επισφαλή απασχόληση. Ζητά γι' αυτό να επιτευχθεί μια ευνοϊκή για τον εργαζόμενο ισορροπία μεταξύ της βασικής ανάγκης για κοινωνική ασφάλιση και της απαιτούμενης ευελιξίας στην αγορά εργασίας (κατά την έννοια της ευελιξίας με ασφάλεια)·

19. είναι της γνώμης ότι η επαγγελματική κινητικότητα διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στον επαγγελματικό βίο σήμερα που κυρίως νέοι εργαζόμενοι με υψηλή ειδίκευση είναι έτοιμοι να αναλάβουν νέες επαγγελματικές προκλήσεις. Από τους εργαζόμενους αναμένεται ευελιξία τόσο ως προς το επάγγελμα όσο και ως προς τον τόπο εγκατάστασης, προσαρμογή σε νέες καταστάσεις και απόκτηση νέων δεξιοτήτων·

20. επισημαίνει ότι η γήρανση του πληθυσμού προχωρεί με γοργούς ρυθμούς και τούτο μπορεί να οδηγήσει στη μείωση του εργατικού δυναμικού στην Ευρωπαϊκή Ένωση έως το 2030 κατά 20 περίπου εκατομμύρια άτομα (3). Συνεπώς, οι εργαζόμενοι πρέπει να διαθέτουν επαρκείς δεξιότητες, προκειμένου να μπορέσουν να παραμείνουν στο μέλλον στην αγορά εργασίας. Χρειάζεται να διασφαλιστεί η πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση. Παράλληλα απαιτούνται ευφυή συστήματα για τη διαχείριση της μετανάστευσης, τα οποία θα λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες των εργαζομένων, των χωρών υποδοχής και των χωρών προέλευσης·

21. εφιστά την προσοχή στο ότι αναμένεται αυξημένη ζήτηση εργατικού δυναμικού με υψηλά προσόντα, ευελιξία και με πολυάριθμες δεξιότητες (όχι μόνο τεχνικές, κοινωνικές και πολιτισμικές αλλά π.χ. επικοινωνιακές, επίλυσης διαφορών κτλ). Παρατηρείται ολοένα και μεγαλύτερη προσέγγιση μεταξύ των απαιτήσεων που πρέπει να πληρούν οι εργαζόμενοι για θέσεις εργασίας «χαμηλού» και «μέσου» επιπέδου δεξιοτήτων. Συνολικά απαιτείται για τις δραστηριότητες αυτές όλο και υψηλότερο επίπεδο δεξιοτήτων, ενώ η ζήτηση για δραστηριότητες που απαιτούν λιγότερες δεξιότητες μειώνεται. Παράλληλα, αυξάνεται το επίπεδο των αμοιβών για τις εργασίες υψηλής ειδίκευσης και μειώνεται το επίπεδο των αμοιβών για τις εργασίες χαμηλής ειδίκευσης. Αυτή η πόλωση των επαγγελμάτων πρέπει να οδηγήσει σε μια πολιτική μισθών που να προσανατολίζεται στην παραγωγικότητα και τούτο για να αποφευχθεί η ύπαρξη τομέων με χαμηλές αμοιβές. Χρειάζεται να καταβληθούν προσπάθειες για να δοθούν πραγματικές ευκαιρίες κινητικότητας στους εργαζόμενους μέσω κατάλληλων μέτρων απόκτησης επαγγελματικών προσόντων·

Πρόβλεψη των δεξιοτήτων που θα χρειάζονται στο μέλλον

22. ενθαρρύνει την ανάπτυξη, από τα κράτη μέλη, διαφανών μέσων πρόγνωσης και πρόβλεψης, που θα τους επιτρέπουν τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, θα απαιτούν σημαντικές γνώσεις και την ανάπτυξη προγραμμάτων κατάρτισης ανάλογα με τις δεξιότητες που χρειάζονται στις αγορές εργασίας·

23. προτείνει την εφαρμογή τόσο ποσοτικών όσο και ποιοτικών μέτρων για να μπορέσει να εξασφαλισθεί η αξιοπιστία και η αποτελεσματικότητα αυτών των μέσων πρόγνωσης. Με τα μέτρα αυτά θα καταστεί επομένως δυνατή η διατύπωση αξιόπιστων προβλέψεων όσον αφορά τη μελλοντική ζήτηση εργατικού δυναμικού με συγκεκριμένες δεξιότητες στις αγορές εργασίας·

24. είναι της γνώμης ότι οι εργαζόμενοι - για να είναι ανταγωνιστικοί στην αγορά - οφείλουν κυρίως να είναι ευέλικτοι, να μπορούν να ανταποκρίνονται σε απρόβλεπτες μεταβολές και να διαθέτουν επαρκή επικοινωνιακά προσόντα (4). Παράλληλα, οι συνθήκες θα πρέπει να διαμορφωθούν με τέτοιο τρόπο, ώστε η ευελιξία να μην βαρύνει μονομερώς τους εργαζόμενους. Συγκεκριμένα, οι δημόσιες αρχές των διαφόρων επιπέδων και οι κοινωνικοί εταίροι οφείλουν να αναπτύξουν από κοινού ιδέες σχετικά με την ανάγκη συνδυασμού της κοινωνικής ασφάλειας με τις απαιτήσεις ευελιξίας της αγοράς εργασίας. Θα πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη ότι και εντός της εσωτερικής αγοράς της ΕΕ δεν θα πρέπει να υπάρξει ανταγωνισμός για χαμηλότερα πρότυπα·

25. απευθύνει έκκληση για επίταση της συνεργασίας μεταξύ επιχειρήσεων, ιδρυμάτων εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης, δήμων, περιφερειών και ομάδων προώθησης συμφερόντων στον τομέα αυτό. Κυρίως όμως θα πρέπει να προαχθεί η συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων και ιδρυμάτων εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης, προκειμένου να δημιουργηθούν εταιρικές σχέσεις με σκοπό τη μεσοπρόθεσμη κάλυψη των αναγκών σε δεξιότητες. Ακόμη, θα μπορούσαν να συγκεντρωθούν σημαντικές πληροφορίες μέσω ποιοτικών μελετών για τις προσδοκίες των εργοδοτών από τους σπουδαστές και τους απόφοιτους.·

26. στηρίζει την πρόθεση της Επιτροπής να αναδείξει την παροχή πρόσθετων πληροφοριών για την κατάσταση στα κράτη μέλη της ΕΕ σε απαραίτητη προϋπόθεση για την προώθηση κατάλληλων πολιτικών απαντήσεων στις προκλήσεις·

27. ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συνεχίσει και να ενισχύσει την συνεργασία με το CEDEFOP (Ευρωπαϊκό Κέντρο για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης) και την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων των ερευνών του, προκειμένου να υπάρχει έγκαιρη αναγνώριση και εμπεριστατωμένη πρόβλεψη για τις ανάγκες νέων δεξιοτήτων στην αγορά εργασίας·

28. επισημαίνει ότι κατά τη συλλογή και χρήση πληροφοριών πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι περιφερειακές διαφορές. Μόνο κατ' αυτό τον τρόπο είναι δυνατό να ληφθούν συγκεκριμένα μέτρα προσαρμοσμένα στις μεμονωμένες περιοχές των διαφορετικών κρατών μελών της ΕΕ·

Σημασία της βασικής και περαιτέρω κατάρτισης

29. θεωρεί ότι το εργατικό δυναμικό που θα χρειάζονται οι αγορές εργασίας του μέλλοντος πρέπει να εφοδιαστεί με τις απαιτούμενες δεξιότητες. Επομένως, η βασική εκπαίδευση και η επαγγελματική κατάρτιση και ειδίκευση έχουν καθοριστική σημασία για τους εργαζόμενους. Τα πανεπιστήμια και τα λοιπά ιδρύματα εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης οφείλουν να αναγνωρίσουν ότι οι αναγκαίες δεξιότητες των εργαζομένων και η μετάδοση αυτών συνιστούν καθήκον εξίσου σημαντικό με τη βασική εκπαίδευση των παιδιών και των νέων·

30. επισημαίνει την ανάγκη σχεδιασμού και υλοποίησης στρατηγικών και πολιτικών ικανών να ενισχύσουν την διά βίου μάθηση και να ενισχύσουν την ευελιξία και την ασφάλεια στον τομέα της απασχόλησης·

31. τονίζει ότι οι υφιστάμενες θέσεις εργασίας πρέπει να διατηρηθούν και ότι πρέπει να πραγματοποιηθούν επενδύσεις σε αυτές. Συνεπώς, οι εργοδότες οφείλουν να διευκολύνουν την πρόσβαση των εργαζομένων στην βασική κατάρτιση και επιμόρφωση εντός της επιχείρησης. Η συνεχής κατάρτιση αυξάνει την παραγωγικότητα και την οικονομική ανάπτυξη. Σχετικά, η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη οφείλουν να ακολουθήσουν συντονισμένη προσέγγιση που να παρέχει κίνητρα και στις επιχειρήσεις και να προωθεί την συνεχή επιμόρφωση·

32. είναι της γνώμης ότι με τις διαδικασίες της Μπολόνια και της Κοπεγχάγης έχουν ήδη γίνει σημαντικά βήματα προς τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού χώρου εκπαίδευσης. Εφόσον μελλοντικά θα ζητούνται περισσότερες δεξιότητες στην αγορά εργασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η καλύτερη αναγνώριση των πτυχίων και λοιπών εκπαιδευτικών προσόντων στα κράτη μέλη είναι σημαντική για την επαγγελματική κινητικότητα των εργαζομένων·

33. σημειώνει ότι έως το 2020, το ποσοστό των θέσεων εργασίας που απαιτούν υψηλό μορφωτικό επίπεδο αναμένεται να αυξηθεί από 25,1 % σε 31,3 % του συνόλου (5). Ωστόσο πρέπει να αποφευχθεί ο κίνδυνος υπερπροσφοράς εργαζομένων υψηλών προσόντων. Ως εκ τούτου, παράλληλα με τα απαραίτητα υψηλά προσόντα, πρέπει να αναγνωρισθούν εγκαίρως οι δεξιότητες που απαιτούνται στην αγορά, ώστε να προκύψει επαρκής προσφορά θέσεων εργασίας υψηλής ειδίκευσης, προκειμένου να βρεθεί μια ισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης·

34. είναι της γνώμης ότι εφαρμογή του ευρωπαϊκού πλαισίου προσόντων αναμένεται να αυξήσει τη διαφάνεια των προσόντων και να διευκολύνει την πρόσβαση στην επιμόρφωση, με την προώθηση της ευελιξίας και της κινητικότητας των εργαζομένων. Στην περίπτωση αυτή, ως κινητικότητα δεν θα πρέπει να νοείται μόνο η κινητικότητα μεταξύ διαφόρων επιχειρήσεων αλλά κυρίως στους κόλπους μιας και της ίδιας επιχείρησης·

35. υπενθυμίζει ότι θα πρέπει να εξευρεθούν τρόποι αναγνώρισης της κατάρτισης και των υπηκόων τρίτων χωρών και, συγκεκριμένα, των μεταναστών, προκειμένου να μην μένουν αναξιοποίητες οι δεξιότητες που διαθέτουν. Στο πλαίσιο αυτό, πολύ σημαντική είναι και η συνεργασία σε διεθνές επίπεδο (π.χ. μεταξύ των χωρών καταγωγής των μεταναστών για την καταπολέμηση της διαρροής εγκεφάλων)·

36. ζητά η μετάδοση δεξιοτήτων να αρχίζει στα πρώτα παιδικά χρόνια διότι η προθυμία για δια βίου μάθηση ενισχύεται κατά κύριο λόγο μέσω της αρχικής κατάρτισης. Άλλωστε, σε αυτή την ηλικία, τα παιδιά αποκτούν νέες δεξιότητες με μεγάλη ταχύτητα και ευκολία·

37. πιστεύει ότι με τη συνεργασία επιχειρήσεων και ιδρυμάτων εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης μπορεί να επιτευχθεί καλύτερη αντιστοιχία των απαραίτητων επαγγελματικών προσόντων και δεξιοτήτων με τις διαθέσιμες θέσεις εργασίας. Ό στόχος αυτός θα μπορούσε να επιτευχθεί με την κατάρτιση και την εφαρμογή προγράμματος σε επίπεδο ΕΕ για τον ψηφιακό γραμματισμό, που θα μπορεί να προσαρμόζεται σε περιφερειακό και σε τοπικό επίπεδο για να ανταποκρίνεται στις διάφορες ανάγκες και συνθήκες. Η πρακτική άσκηση και οι ημερίδες ελεύθερης προσέλευσης αποτελούν μέσο μετάδοσης πρόσθετων δεξιοτήτων και παρέχουν μια εικόνα του κόσμου της εργασίας·

38. κρίνει σκόπιμο να εξετασθεί η κατάρτιση ενός Χάρτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την πρακτική άσκηση. Με τον τρόπο αυτό θα ενισχυθούν τα δικαιώματα των νέων ως προς την απόκτηση και αναγνώριση της επαγγελματικής πείρας και θα διευκολυνθεί, επομένως, η έναρξη της επαγγελματικής τους ζωής·

Κοινωνική συνοχή

39. είναι της γνώμης ότι, σε γενικές γραμμές, πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στην ποιότητα της εργασίας και σε επίπεδο ΕΕ. Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να υπενθυμιστεί ότι, από το 2008, η δημιουργία αξιοπρεπών θέσεων εργασίας αποτελεί μέρος των αναπτυξιακών στόχων της χιλιετίας των Ηνωμένων Εθνών·

40. τονίζει ότι η ανάπτυξη και η απασχόληση δεν επαρκούν για να επανακάμψει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρέπει περαιτέρω να υιοθετηθούν επιβοηθητικά μέτρα προς ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής·

41. υπενθυμίζει ότι πρέπει να εξασφαλισθεί, με κατάλληλα μέτρα ενίσχυσης της απασχόλησης και συνοδευτικά μέτρα, η πρόσβαση στην αγορά εργασίας, καθώς και, όπου είναι απαραίτητο, ένα επαρκές εισόδημα ή, - στα κράτη μέλη στα οποία ισχύει ανάλογη ρύθμιση- , ένα κατώτατο εισόδημα για όλους όσοι, λόγω των ενδιαφερόντων καθώς και των σωματικών και πνευματικών δυνατοτήτων τους, δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις ανάγκες μιας αγοράς εργασίας· που απαιτεί υψηλή εξειδίκευση·

42. ζητά να προωθηθεί η ισότιμη συμμετοχή ανδρών και γυναικών στην αγορά εργασίας με την άρση των σχετικών εμποδίων. Ένα σημαντικό στοιχείο επί τούτου αποτελεί η κατάργηση των μισθολογικών διαφορών που εξακολουθούν να υφίστανται μεταξύ των δύο φύλων·

43. υπενθυμίζει ότι η γήρανση του πληθυσμού συνεπάγεται αύξηση της ζήτησης προσωπικού στον τομέα της περίθαλψης και της κοινωνικής μέριμνας. Ως εκ τούτου είναι σημαντικό να ληφθούν μέτρα κατάρτισης και να ενισχυθεί η συνεργασία σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης ούτως ώστε να αντισταθμισθούν πιθανές ανισορροπίες μεταξύ προσφοράς και ζήτησης εντός της ΕΕ·

44. προτείνει να προωθηθούν μορφές εργασίας με ευέλικτο ωράριο, οι οποίες θα προσαρμόζονται στις ικανότητες και την κατάσταση της υγείας των εργαζομένων· με τον τρόπο αυτό θα μπορούν οι εργαζόμενοι μεγαλύτερης ηλικίας να παραμείνουν στην αγορά εργασίας μέχρι τη συνταξιοδότηση·

45. θεωρεί ότι, μέσω της συνεργασίας τοπικών και περιφερειακών αρχών καθώς και επιχειρήσεων και ιδρυμάτων εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης, θα μπορούσαν να αναπτυχθούν επιτυχή πρότυπα για τη δια βίου εκπαίδευση, την αναγνώριση της επαγγελματικής πείρας, τη διεύρυνση των δεξιοτήτων και τις δυνατότητες απασχόλησης. Η εκπόνηση και η δημοσίευση τέτοιων «προτύπων βέλτιστης πρακτικής» θα ήταν αξιέπαινη. Πρέπει εξάλλου, να πραγματοποιηθούν σημαντικές επενδύσεις ούτως ώστε να προκύψουν, από τις βέλτιστες αυτές πρακτικές, έννοιες, περιεχόμενο διδακτικής ύλης, συστήματα και μέθοδοι εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης, χάρη στις οποίες θα μπορέσουν να αναπτυχθούν, με χαμηλό επιπλέον κόστος για τις τοπικές και περιφερειακές αρχές, οι δεξιότητες που είναι απαραίτητες στην αγορά εργασίας (ευρείας κλίμακας χρήση ΤΠΕ προσαρμοσμένη στις περιστάσεις)·

46. διαπιστώνει ότι είναι απαραίτητη η προσαρμογή των υφιστάμενων χρηματοδοτικών πόρων στα σχετικά ταμεία (ΕΚΤ, ΕΤΠΑ) για να αντιμετωπισθούν αποτελεσματικά οι μεταβαλλόμενες συνθήκες στην αγορά εργασίας.

Βρυξέλλες, 3 Δεκεμβρίου 2009. Ο Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών Luc VAN DEN BRANDE

(1) Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 4ης Μαΐου 2009, το 2010 αναμένεται αύξηση του ποσοστού ανεργίας σε 11 %. Τόσο στην ΕΕ όσο και στη ζώνη του ευρώ, η απασχόληση αναμένεται να σημειώσει πτώση κατά περίπου 2,5 % εφέτος και κατά 1,5 % επιπροσθέτως το 2010. Αυτό σημαίνει απώλεια 8,5 περίπου εκατομ. θέσεων εργασίας σε διάστημα δύο ετών. Αντιθέτως, κατά το διάστημα 2006-2008, είχαν δημιουργηθεί σχεδόν 9,5 εκατομ. θέσεις εργασίας. http://europa.eu/rapid/pressReleasesAction.do?reference=IP/09/693&format=HTML&&aged=0&&language=DE&&guiLanguage=en

(2) Ευρωβαρόμετρο 64.1 Έρευνα σχετικά με τη γεωγραφική κινητικότητα και την κινητικότητα της αγοράς εργασίας στην Ευρώπη – Σεπτέμβριος 2005.

(3) Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Κοινή γνωμοδότηση της Επιτροπής Απασχόλησης και της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας για την ενεργό γήρανση, 9269/07, Μάιος 2007.

(4) Origins and Consequences of Changes in Labour Market Skill Needs. Considerations from a European Perspective. Αναλυτική έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που συνέταξε το Ευρωπαϊκό δίκτυο εμπειρογνωμόνων για τα οικονομικά της εκπαίδευσης European Expert Network on Economics of Education (EENEE), www.education-economics.org, σελ. 25.

(5) COM(2008) 868 τελικό, σελ. 9