Άνευ αντικειμένου.

•Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη

Ο χάρτης πορείας για την προσχώρηση της ΕΕ στην Πράξη της Γενεύης της Συμφωνίας της Λισαβόνας για τις ονομασίες προέλευσης και τις γεωγραφικές ενδείξεις δημοσιεύτηκε στις 21 Δεκεμβρίου 2017 με προθεσμία για παρατηρήσεις από τα ενδιαφερόμενα μέρη έως τις 18 Ιανουαρίου 2018. Υποβλήθηκαν 8 παρατηρήσεις εντός της προθεσμίας. Όλες εκτός από μία ήταν βασικά θετικές σχετικά με την πρωτοβουλία και υποστήριξαν την προσχώρηση της ΕΕ. Τρεις παρατηρήσεις εξέφρασαν την άποψη ότι η ΕΕ πρέπει να προωθήσει τη συζήτηση για τη αναγνώριση και την προστασία μη γεωργικών γεωγραφικών ενδείξεων. Δύο παρατηρήσεις ήταν αντίθετες με την κατάρτιση καταλόγου προεπιλογής, καθώς όλες οι γεωγραφικές ενδείξεις της Ένωσης πρέπει να είναι επιλέξιμες για προστασία στο πλαίσιο της Πράξης της Γενεύης.

•Συλλογή και χρήση εμπειρογνωσίας

Στη μελέτη που εκπονήθηκε τον Οκτώβριο 2012 από την AND International με τίτλο «Value of production of agricultural products and foodstuffs, wines, aromatised wines and spirits protected by a geographical indication (GI)» (Αξία της προστασίας των γεωργικών προϊόντων και τροφίμων, των οίνων, των αρωματισμένων οίνων και των αλκοολούχων ποτών που προστατεύονται από γεωγραφική ένδειξη) (http://ec.europa.eu/agriculture/external-studies/value-gi_en)

προσδιορίστηκαν τα διάφορα οφέλη που αποφέρει η πολιτική της ΕΕ σχετικά με τις γεωγραφικές ενδείξεις για τους καταναλωτές (διασφάλιση ποιότητας), τους παραγωγούς (σύστημα ανοικτό που παρέχει τη δυνατότητα συμμετοχής σε όλους τους παραγωγούς που συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις ποιότητας, ισότιμοι όροι ανταγωνισμού, υψηλότερες τιμές, αποτελεσματική προστασία), στην κοινωνία εν γένει (σύνδεση πολύτιμων προϊόντων με αγροτικές περιοχές, διατήρηση της παράδοσης, επανασύνδεση παραγωγών και καταναλωτών) και στο περιβάλλον (σύνδεση παραδοσιακών προϊόντων με τοπία και συστήματα γεωργικής παραγωγής). Αξιολογώντας τα οικονομικά δεδομένα για καθεμία από τις 2 768 γεωγραφικές ενδείξεις που έχουν καταχωριστεί στην ΕΕ-27 από το 2005 έως το 2010, η μελέτη έδειξε συγκεκριμένα ότι, κατά μέσο όρο, η τιμή ενός προϊόντος με γεωγραφική ένδειξη είναι 2,23 φορές υψηλότερη από την τιμή ενός συγκρίσιμου προϊόντος χωρίς γεωγραφική ένδειξη. Η αξία των πωλήσεων των προϊόντων με γεωγραφική ένδειξη στην ΕΕ (όλοι οι τομείς) ήταν 54,3 δισ. EUR το 2010 (5,7 % του συνόλου του τομέα τροφίμων και ποτών στην ΕΕ), η εκτιμώμενη αξία των εξαγωγών των προϊόντων με γεωγραφική ένδειξη στην ΕΕ είναι 11,5 δισ. EUR (15 % των εξαγωγών του κλάδου τροφίμων και ποτών στην ΕΕ). .

•Εκτίμηση επιπτώσεων

Οι απαιτήσεις σχετικά με τη βελτίωση της νομοθεσίας όσον αφορά την πρωτοβουλία δεν περιλαμβάνουν την εκπόνηση εκτίμησης επιπτώσεων, την κατάρτιση σχεδίου εφαρμογής ή τη διεξαγωγή δημόσιας διαβούλευσης. Ο χάρτης πορείας για την προσχώρηση της ΕΕ στην Πράξη της Γενεύης της Συμφωνίας της Λισαβόνας για τις ονομασίες προέλευσης και τις γεωγραφικές ενδείξεις δημοσιεύτηκε στις 21 Δεκεμβρίου 2017 με προθεσμία για παρατηρήσεις από τα ενδιαφερόμενα μέρη έως τις 18 Ιανουαρίου 2018. Υποβλήθηκαν 8 παρατηρήσεις.

Στις κατευθυντήριες γραμμές για τη βελτίωση της νομοθεσίας διευκρινίζεται ότι θα πρέπει να πραγματοποιείται εκτίμηση των επιπτώσεων μόνο όταν είναι χρήσιμη, στοιχείο που θα πρέπει να αξιολογείται κατά περίπτωση. Καταρχήν, δεν χρειάζεται εκτίμηση των επιπτώσεων, όταν οι επιλογές που έχει στη διάθεσή της η Επιτροπή είναι λίγες ή ανύπαρκτες. Αυτό ισχύει στην προκειμένη περίπτωση, καθώς η προσχώρηση στην Πράξη της Γενεύης της Συμφωνίας της Λισαβόνας κρίνεται απαραίτητη λαμβανομένης υπόψη της αποκλειστικής αρμοδιότητας της Ένωσης για τα ζητήματα που καλύπτει η Πράξη της Γενεύης, και διότι το εν λόγω βήμα θα αποτελούσε επίσης τη λογική κατάληξη της διαδικασίας αναθεώρησης του συστήματος της Λισαβόνας στην οποία συμμετέχει η ΕΕ.

Η προσχώρηση της ΕΕ παρουσιάζει ορισμένα πλεονεκτήματα. Με την προσχώρηση εξασφαλίζεται ότι οι τρέχουσες και μελλοντικές γεωγραφικές ενδείξεις που έχουν καταχωριστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αλλά δεν έχουν καταχωριστεί από τα 7 κράτη μέλη της ΕΕ στην Ένωση της Λισαβόνας, θα καταστούν επιλέξιμες για προστασία στο σύστημα της Λισαβόνας. Οι γεωγραφικές ενδείξεις της ΕΕ θα μπορούσαν, καταρχήν, να αποκτήσουν γρήγορη, απεριόριστη προστασία υψηλού επιπέδου σε όλα τα τρέχοντα και μελλοντικά συμβαλλόμενα μέρη της Πράξης της Γενεύης. Το πολυμερές μητρώο που έχει καταρτιστεί θα αυξήσει τη φήμη των ευρωπαϊκών γεωγραφικών ενδείξεων χάρη στην ευρείας γεωγραφικής έκτασης προστασία που παρέχει η Πράξη της Γενεύης. Η βελτιωμένη διεθνής προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων που θα προκύψει από την προσχώρηση της ΕΕ αναμένεται να εδραιώσει και ενδεχομένως να επεκτείνει τις θετικές επιπτώσεις της προστασίας των γεωγραφικών ενδείξεων στην ανάπτυξη και απασχόληση χωρίς αποκλεισμούς, στην υψηλή προστιθέμενη αξία της παραγωγής στον γεωργικό τομέα, στις εμπορικές και επενδυτικές ροές, στην ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και ιδίως των ΜΜΕ, καθώς και για τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και του ανταγωνισμού και για την προστασία των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας (ΔΔΙ). Τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας των γεωργών και των παραγωγών τροφίμων όσον αφορά τα προϊόντα τους με προστατευόμενη γεωγραφική ένδειξη είναι ευάλωτα και μπορεί να αποτελέσουν αντικείμενο εκμετάλλευσης ή ακόμη και να χαθούν, ιδιαίτερα στις παγκόσμιες αγορές. Η προσχώρηση της ΕΕ στο σύστημα της Λισαβόνας θα βοηθούσε τα ενδιαφερόμενα μέρη του αγροτικού κόσμου να προστατεύσουν σε παγκόσμιο επίπεδο τα στοιχεία που είναι πολύτιμα σε τοπικό επίπεδο, αντισταθμίζοντας με το τρόπο αυτόν τη συνήθη τάση της παγκοσμιοποίησης για ομοιόμορφα πρότυπα στα εμπορεύματα και για συμπίεση των τιμών των γεωργικών προϊόντων. Σε μια περίοδο πολιτικής και οικονομικής αβεβαιότητες, η προσχώρηση αυτή θα αποτελέσει ορατή απόδειξη για την αγροτική κοινότητα ότι η ΕΕ ενεργεί με γνώμονα την υπεράσπιση και την προστασία των συμφερόντων τους σε ολόκληρο τον κόσμο. Καθώς η Πράξη της Γενεύης είναι σε μεγάλο βαθμό ισοδύναμη με την ευρωπαϊκή νομοθεσία για την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων των γεωργικών προϊόντων, η προσχώρηση της ΕΕ δεν αναμένεται να απαιτήσει σημαντικές προσαρμογές στην ουσία της εν λόγω νομοθεσίας.

Από διοικητικής άποψης, η Πράξη της Γενεύης παρέχει, με ένα σύνολο κανόνων, προστασία σε όλα τα μέλη και, ως εκ τούτου, έναν απλούστερο και πιο αποτελεσματικό μηχανισμό σε σχέση με την τρέχουσα πρακτική της ΕΕ για τη διαχείριση διάφορων τοπικών διαδικασιών με διμερείς συμφωνίες. Από την άποψη της εμπορικής πολιτικής, θα καταδείξει τον υπεύθυνο ηγετικό ρόλο της ΕΕ στην προώθηση της πολυμερούς συνεργασίας. Η προσχώρηση της ΕΕ δεν αναμένεται να δημιουργήσει επιπρόσθετο κόστος ή επιβαρύνσεις στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις ή τα κράτη μέλη της ΕΕ που επιθυμούν να προστατεύσουν τις γεωγραφικές ενδείξεις τους στο σύστημα της Λισαβόνας, σε σχέση με το σημερινό σύστημα. Αντίθετα, αναμένεται να οδηγήσει ακόμα και σε μείωση του επιπέδου του εν λόγω διοικητικού κόστους και των επιβαρύνσεων.

Όσον αφορά τις επιχειρήσεις, η προσχώρηση της ΕΕ δεν συνεπάγεται επιπρόσθετο κόστος προσαρμογής, συμμόρφωσης ή συναλλαγής ή διοικητικές επιβαρύνσεις πέραν των ενδεχόμενων ατομικών τελών εξέτασης τα οποία μπορούν να επιβάλλουν τα συμβαλλόμενα μέρη του συστήματος της Λισαβόνας, τα οποία όμως θα είναι μειωμένα χάρη στις οικονομίες που συνεπάγεται η διεθνής διαδικασία.

Η Πράξη της Γενεύης επιτρέπει την προσχώρηση της ΕΕ μαζί με τα κράτη μέλη της. Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη τον ομοιόμορφο και αποκλειστικό χαρακτήρα του ευρωπαϊκού συστήματος προστασίας των γεωγραφικών ενδείξεων των γεωργικών προϊόντων, οποιεσδήποτε ονομασίες προέλευσης ή γεωγραφικές ενδείξεις υποβάλλονται για προστασία από τα επτά κράτη μέλη της ΕΕ που είναι συμβαλλόμενα μέρη στο σύστημα της Λισαβόνας (περίπου 800 επί του παρόντος) και είναι επιλέξιμες για προστασία βάσει της ευρωπαϊκής νομοθεσίας δεν θα πρέπει να προστατεύονται πλέον βάσει της εθνικής νομοθεσίας, αλλά αποκλειστικά μέσω της ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Το ίδιο ισχύει και σχετικά με την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων που προέρχονται και υποβάλλονται για προστασία από τρίτες χώρες που είναι συμβαλλόμενα μέρη στο σύστημα της Λισαβόνας. Συνεπώς, η προσχώρηση της ΕΕ θα αποφέρει μείωση της διοικητικής επιβάρυνσης που συνεπάγεται η συμμετοχή στο σύστημα της Λισαβόνας για τα κράτη μέλη της ΕΕ.

Ειδικότερα, μετά την προσχώρηση της ΕΕ, θα υπάρχει η δυνατότητα παραπομπής στο μητρώο του συστήματος της Λισαβόνας αντί της διεξαγωγής διεξοδικών διαπραγματεύσεων σχετικά με τη διμερή προστασία γεωγραφικών ενδείξεων. Αυτό συνάδει με την πρακτική σε άλλους τομείς των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας (ΔΔΙ) όπου η ΕΕ απαιτεί από τους εταίρους της τη συμμετοχή και τη συμμόρφωσή τους με διεθνείς συμφωνίες για τα ΔΔΙ, όπως η σύμβαση της Βέρνης για την προστασία των δικαιωμάτων του δημιουργού και το πρωτόκολλο της Μαδρίτης για τα εμπορικά σήματα, και να τηρούν τις συμφωνίες αυτές, αντί να δημιουργεί ένα δίκτυο αποκλινουσών πρωτοβουλιών που μπορεί να δημιουργήσει σύγχυση στα ενδιαφερόμενα μέρη.

Η προσχώρηση της ΕΕ θα αποτελέσει πιθανώς κίνητρο για τη συμμετοχή περισσότερων τρίτων χωρών στο σύστημα της Λισαβόνας, δεδομένου ότι με τον τρόπο αυτόν θα αποκτήσουν πρόσβαση σε προστασία σε ολόκληρη την Ένωση της Λισαβόνας και θα μπορούν να επωφεληθούν από μια αποτελεσματική διαδικασία εξέτασης μεμονωμένων γεωγραφικών ενδείξεων αν το σύστημά τους είναι ισοδύναμο με αυτό της ΕΕ.

Η προσχώρηση της ΕΕ ενδέχεται να έχει θετικές επιπτώσεις για τις αναπτυσσόμενες χώρες που προτίθενται να συμμετάσχουν στην Πράξη της Γενεύης, καθώς οι γεωγραφικές ενδείξεις τους θα τύχουν προστασίας στην ΕΕ μέσω του συστήματος της Λισαβόνας. Το ενδιαφέρον του 17μελούς Αφρικανικού Οργανισμού Διανοητικής Ιδιοκτησίας (OAPI) να συμμετάσχει στο σύστημα της Λισαβόνας είναι ευνοϊκό και αποδεικνύει ότι οι γεωγραφικές ενδείξεις αποτελούν ελκυστικό μέσο για την προστασία των δικαιωμάτων των γεωργών και της παραδοσιακής αξίας των αναπτυσσόμενων χωρών.

Όσον αφορά τα ενδεχόμενα μειονεκτήματα, αυτά αφορούν την έως τώρα περιορισμένη συμμετοχή στο σύστημα της Λισαβόνας, την ανησυχία ότι η πρόοδος όσον αφορά τις γεωγραφικές ενδείξεις στο πλαίσιο του ΠΟΕ ενδέχεται να καταστεί δυσκολότερη, τον σκεπτικισμό ορισμένων κρατών μελών της ΕΕ απέναντι στην προσχώρηση της ΕΕ και την αβεβαιότητα σχετικά με τις δημοσιονομικές επιπτώσεις. Ωστόσο, το εκσυγχρονισμένο σύστημα βάσει της Πράξης της Γενεύης αναμένεται να είναι πιο ελκυστικό για δυνητικά νέα μέλη. Η πρόοδος που σημειώνεται στο πλαίσιο του ΠΟΔΙ ενδέχεται να έχει θετικό αντίκτυπο στις συζητήσεις για τις γεωγραφικές ενδείξεις στον ΠΟΕ δημιουργώντας τις κατάλληλες συνέργειες και φέρνοντας την αναθεωρημένη Συμφωνία της Λισαβόνας πιο κοντά στη διαδικασία του ΠΟΕ. Τα κράτη μέλη της ΕΕ που διατηρούν επιφυλάξεις για το σύστημα της Λισαβόνας δεν θα είναι υποχρεωμένα να συμμετάσχουν σ’ αυτό και τα μέλη της Ένωσης της Λισαβόνας έχουν σημειώσει πρόοδο στην προσπάθειά τους να διασφαλίσουν τη χρηματοοικονομική βιωσιμότητα του συστήματος της Λισαβόνας.

Συνολικά, τα πλεονεκτήματα της προσχώρησης της ΕΕ στην Πράξη της Γενεύης της Συμφωνίας της Λισαβόνας υπερτερούν των μειονεκτημάτων της. Προκειμένου να επιτευχθεί η προσχώρηση της ΕΕ στο σύστημα της Λισαβόνας, η Επιτροπή θα πρέπει να εκπονήσει πρόταση για τις νομικές πράξεις που απαιτούνται για την προσχώρηση της ΕΕ στην Πράξη της Γενεύης της Συμφωνίας της Λισαβόνας και την εφαρμογή της.

•Καταλληλότητα και απλούστευση του κανονιστικού πλαισίου