ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρι^έλλες, 12.04.1995 
COM(95) 127 τελικό 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 
όσον αφορά υπόμνημα με αντικείμενο τις δραστηριότητες 
της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας τις συνδεόμενες προς τους στόχους των άρθρων III και IV της Συνθήκης 
για τη μη διάδοση πυρηνικών όπλων (ΣΜΔ), το οποίο έχει καταρτισθεί για τη συνδιάσκεψη του 1995 με σκοπό την εξέταση 
και την παράταση της 2M2S. 
Κατά την έκδοση τον Ιούλιο του έτους 1994 της κοινής πράξης σχετικά με την προετοιμασία της Συνδιάσκεψης του 
1995 με σκοπό την εξέταση και την παράταση της Συνθήκης για τη μη διάδοση πυρηνικών όπλων (17 Απριλίου -
12 Μαΐου 1995), το συμβούλιο υπουργών σημειώνει στα πρακτικά του ότι: "προκειμένου να παρασχεθεί 
υποστήριξη στην ενέργεια που αναφέρεται στο άρθρο 2, η Επιτροπή θα συμβάλει με την εμπειρία της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας και τη συμμετοχή της στην ειρηνική χρησιμοποίηση της πυρηνικής ενέργειας". 
Το υπόμνημα που ακολουθεί αποτελεί την ανωτέρω αναφερόμενη συμβολή της Επιτροπής. Η Επιτροπή διαβιβάζει 
το παρόν κείμενο στο Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο για ενημέρωση. Επίσης, το κείμενο διαβιβάζεται προς τη 
Συνδιάσκεψη για την εξέταση και την παράταση της Συνθήκης για τη μη διάδοση πυρηνικών όπλων. 
4α 
Υπόμνημα με αντικείμενο 
Τις δραστηριότητες της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας 
τις συνδεόμενες προς τους στόχους των άρθρον III και IV της Συνθήκης 
για τη μη διάδοση πυρηνικών όπλων. 
Το έγγραφο έχει συνταχθεί από 
την Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
για τη Συνδιάσκεψη του 1995 με αντικείμενο την εξέταση και την παράταση 
της Συνθήκης για τη μη διάδοση πυρηνικών όπλων. 
ι^ 
ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 
Περίληψη 
Ευρατόμ, μη διάδοση: Στόχοι και επιτεύγματα 
Α Σκοποί της Συνθήκης Ευρατόμ 
Β. Κατανομή εξουσιών με βάση τη Συνθήκη 
Γ. Ο Οργανισμός Εφοδιασμού και διατάξεις σχετικά με τον εφοδιασμό και τις εξαγωγές πυρηνικών υλικών 
Δ. Διασφαλίσεις Ευρατόμ 
Ε. Εξουσία επιβολής κυρώσεων για παραβάσεις και ο ρόλος του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
ΣΤ. Συνεργασία σε μη στρατιωτικές χρήσεις πυρηνικής τεχνολογίας 
Ζ. Πυρηνική ασφάλεια και ακτινοπροστασία 
III. ΣΜΔ και Ευρατόμ: υλοποίηση κοινών στόχων 
Α. Αμοιβαία υποστήριξη μεταξύ πυρηνικής συνεργασίας σε περιφερειακό και παγκόσμιο επίπεδο 
Β. 
Γ. Συνεργασία και παροχή υποστήριξης προς το Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας. Συμβατότητα και 
αμοιβαία χρησιμότητα περιφερειακών και παγκόσμιων διασφαλίσεων 
Συνεργασία με χώρες μη μέλη για την ειρηνική εφαρμογή της πυρηνικής ενέργειας 
Παράρτημα Ι. Η υφιστάμενη κατάσταση όσον αφορά την πυρηνική ενέργεια στην Ευρωπαϊκή Ένωση 
Παράρτημα II. Έκθεση προόδου TACIS/PHARE - Πυρηνική ασφάλεια 
ΠΕΡΙΛΗΨΗ 
Το παρόν Υπόμνημα έχει συνταχθεί από την Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για λογαριασμό της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας και περιγράφει, για τη συνδιάσκεψη του 1995 με αντικείμενο την 
αναθεώρηση και επέκταση της ΣΜΔ, τα βασικά χαρακτηριστικά της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας (ΕΚΑΕ ή Ευρατόμ) που υπογράφηκε το 1957, τη σημασία της Συνθήκης αυτής 
για τη μη πυρηνική διάδοση και τις σχετικές δραστηριότητες όσον αφορά τους στόχους των άρθρων III και IV 
της ΣΜΔ. Επίσης το υπόμνημα αποτελεί συμβολή στην κοινή ενέργεια που υιοθετήθηκε τον Ιούλιο του 1994 από 
το Συμβούλιο Υπουργών (με βάση το άρθρο 1.3 τίτλος V της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση σχετικά με την 
κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας) και η Ευρωπαϊκή Ένωση λαμβάνει σε αυτό θέση υπέρ χωρίς 
όρους παράτασης επί αόριστο της ΣΜΔ το 1995. 
Η Ευρατόμ δημιουργήθηκε το 1958. Κατά την έναρξη της κοινής ευρωπαϊκής προσπάθειας, τα θέματα αμοιβαίου 
ενδιαφέροντος για την ασφάλεια ήσαν εξαιρετικά ζωτικής σημασίας και μεταξύ τους περιλαμβανόταν και το θέμα 
των πυρηνικών. Ο κύριος στόχος της Συνθήκης Ευρατόμ ήταν η επιδίωξη δημιουργίας συνθηκών όπου θα ήταν 
δυνατή η ανάπτυξη πυρηνικής/μη στρατιωτικής χρήσης πυρηνικής ενέργειας σε συνδυασμό με την αντίστοιχη ακμαία 
και ανταγωνιστική βιομηχανία. Ως αναγκαίο μέρος της ανάπτυξης αυτής, η Συνθήκη προείδε την ανάγκη ελέγχου 
•"Ιζ ΧΟήοηζ ""15 οποίας θα ήταν δυνατό να τύχει το πυρηνικό υλικό. Η εμπειρία της Ευρατόμ, που καλύπτει δύο 
κράτη με πυρηνικά όπλα και δεκατρία κράτη χωρίς πυρηνικά όπλα επιβεβαιώνει ότι κεντρικός όρος για την 
ανάπτυξη στέρεα εδραζόμενης εμπιστοσύνης μεταξύ γειτονικών κρατών αποτελούν οι σταθερές νομικές δεσμεύσεις 
και η διαφάνεια όσον αφορά τις ειρηνικές πυρηνικές δραστηριότητες. Η ειρηνική πυρηνική συνεργασία, σημαντικός 
πυλώνας της σύγχρονης βιομηχανίας, βασίζεται στην εν λόγω διαφάνεια και συνέπεια συμπεριφοράς στον πυρηνικό 
τομέα. 
Η Ευρατόμ αντιλαμβάνεται τους στόχους αυτούς κατά δύο αλληλοσυνδεόμενους τρόπους. Το πλήθος των ειρηνικών 
πυρηνικών δραστηριοτήτων συνεργασίας, που εκτείνονται από την απλή ιδιοκτησία σχάσιμων υλικών εκ μέρους 
της Κοινότητας μέχρι την ανάπτυξη βιομηχανικών κοινοπραξιών ή σχέσεων με τρίτες χώρες, συντελούν στο κοινό 
όφελος των κρατών μελών ενώ συγχρόνως παρέχουν διαφάνεια όσον αφορά τις πυρηνικές δραστηριότητες μεταξύ 
γειτονικών κρατών. Το σύστημα διασφάλισης, που λειτουργεί σε στενή συνεργασία με το Διεθνή Οργανισμό 
Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), καλύπτει τους μη στρατιωτικούς κύκλους πυρηνικών καυσίμων για όλα τα κράτη 
μέλη. Η σύμπραξη και συνεργασία μεταξύ κρατών μελών, της περιφερειακής τους οργάνωσης (Ευρατόμ) και του 
παγκόσμιου οργανισμού, του ΔΟΑΕ, έχει αποδειχθεί ευέλικτη και προσαρμόσιμη σε μεταβαλλόμενες συνθήκες. 
Η διάρκεια ισχύος της Συνθήκης Ευρατόμ είναι απεριόριστη. Έχοντας αποδεχθεί την ειρηνική συνεργασία και 
διαφάνεια ως δεσμεύσεις σε περιφερειακό επίπεδο, τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν επίσης επεκτείνει 
τις δεσμεύσεις τους κατά τον αυτό τρόπο και στο πλαίσιο του συστήματος μη διάδοσης διεθνώς. Η εμπειρία τους 
στην περιφερειακή συνεργασία επί σαράντα έτη και στις παγκόσμιες προσπάθειες μη διάδοσης επί είκοσι πέντε έτη 
ενισχύει την ομόφωνη επ' αόριστο και χωρίς όρους υιοθέτηση της επέκτασης της ΣΜΔ το 1995. Ως το μοναδικό 
παγκοσμίως διεθνές νομοθετικό μέσο στον τομέα της πυρηνικής μη διάδοσης, εκφράζει το ενδιαφέρον όλων των 
μελών της διεθνούς κοινότητας για την ασφάλεια στο επίπεδο πρόληψης του κίνδυνου εξάπλωσης πυρηνικών 
όπλων και προβλέπει μακροπρόθεσμες βιομηχανικές και τεχνολογικές δεσμεύσεις για την ειρηνική χρήση της 
πυρηνικής ενέργειας. 
II. ΕΥΡΑΤΟΜ. ΜΗ ΔΙΑΔΟΣΗ: ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΕΠΙΤΕΥΓΜΑΤΑ 
Α. Σκοποί τικ Συνθήκης Ευρατόμ 
1. Η Συνθήκη Ευρατόμ υπεγράφη το 1957 από τα έξι αρχικά κράτη μέλη των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Από την 
αρχή, η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση απέβλεπε στην αποτροπή της επανόδου σφοδρών συγκρούσεων στην Ευρώπη και 
στην ενίσχυση της οικονομικής ευημερίας όλων των κρατών μελών. Ο διττός αυτός σκοπός αντικατοπτρίζεται στη 
Συνθήκη Ευρατόμ και της προσδίδει ειδική και χωρίς περιορισμό σημασία όσον αφορά την πυρηνική μη διάδοση. 
2. Παρόλο που η Συνθήκη Ευρατόμ δεν αναφέρεται συγκεκριμένα στη μη διάδοση, είναι οπωσδήποτε βέβαιο ότι 
σήμερα αποτελεί μέσο προώθησης των σκοπών της μη διάδοσης. Επιπλέον, η Συνθήκη προβλέπει συνεργασία με 
τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς με αντικείμενο την ειρηνική ανάπτυξη της ατομικής ενέργειας. 
Ορισμένα κεφάλαια της Συνθήκης περιέχουν διατάξεις οι οποίες έχουν ιδιαίτερη σημασία για την προώθηση της 
μη διάδοσης. Αυτά είναι: το κεφάλαιο VI (εφοδιασμός), το κεφάλαιο VII (διασφαλίσεις) και το κεφάλαιο IX (η 
πυρηνική κοινή αγορά). Άλλα, όπως τα κεφάλαια Ι, V, Χ καθώς και το άρθρο 199 σχετικά με την έρευνα, τα 
κοινά εγχειρήματα και το δικαίωμα της Κοινότητας να συνάπτει διεθνείς συμφωνίες, είναι επίσης σχετικά με τη 
μη διάδοση, στο βαθμό που με αυτά υποστηρίζονται οι δραστηριότητες που διέπονται από τις διατάξεις του 
κεφαλαίου VII, διασφαλίσεις, το οποίο αποτελεί το μέρος της Συνθήκης Ευρατόμ το αμεσότερα εφαπτόμενο στο 
στόχο της μη διάδοσης. 
Β. Κατανομή εξουσιών με βάση τη Συνθήκη 
1. Υπεύθυνο για τον καθορισμό των γενικών πολιτικών κατευθυντήριων γραμμών είναι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. 
Με βάση τη Συνθήκη Ευρατόμ, το Συμβούλιο Υπουργών αποτελεί την προάρχουσα νομοθετική αρχή. Η Επιτροπή 
των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, (αποκαλούμενη στη συνέχεια "η Επιτροπή") έχει το δικαίωμα ανάληψης 
νομοθετικών πρωτοβουλιών και είναι υπεύθυνη για την εξασφάλιση της εφαρμογής της νομοθεσίας κατά τα δέοντα. 
Το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων διασφαλίζει την τήρηση της νομοθεσίας κατά την ερμηνεία και 
εφαρμογή της Συνθήκης. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εμπλέκεται κυρίως στην έγκριση του προϋπολογισμού της 
Κοινότητας Ευρατόμ. Επίσης είναι αποδέκτης εκθέσεων και έχει το δικαίωμα να ζητεί πληροφορίες από την 
Επιτροπή και το Συμβούλιο. 
2. Η Συνθήκη Ευρατόμ δεν καλύπτει θέματα σχετικά με την εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας. Θέματα μη 
διάδοσης που εκφεύγουν του πεδίου εφαρμογής της Συνθήκης Ευρατόμ έχουν αντιμετωπισθεί στο πλαίσιο της 
Ευρωπαϊκής Πολιτικής Συνεργασίας (ΕΠΣ), η οποία προβλέπεται για τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών 
στον τομέα της εξωτετικής πολιτικής. Με τη θέση σε ισχύ της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση το 1993, τα 
θέματα αυτά αντιμετωπίζονται πλέον σαν μέρος της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας η οποία 
έχει πλέον αντικαταστήσει την ΕΠΣ. 
Γ. Ο Οργανισμός εφοδιασμού και διατάξεις σγετικά με τον εφοδιασμό και TIC εξαγωγές πυρηνικών υλικών 
1. Σημαντικός τομέας δραστηριότητας της Κοινότητας στην ειρηνική χρήση της πυρηνικής ενέργειας αποτελεί η ευθύνη 
της Επιτροπής και του Οργανισμού Εφοδιασμού Ευρατόμ (OEE-ESA) για τον εφοδιασμό με πυρηνικά καύσιμα. 
Το άρθρο 2 παράγραφος (δ) της Συνθήκης Ευρατόμ καθορίζει σαν ένα από τους στόχους της Κοινότητας τον 
κανονικό και κατά τον προβλεπόμενο τρόπο εφοδιασμό των χρηστών με πυρηνικά υλικά. 
Το έργο αυτό πραγματοποιείται μέσω κοινής πολιτικής εφοδιασμού με πυρηνικά υλικά βασιζόμενη στην αρχή της 
ίσης πρόσβασης σε πηγές εφοδιασμού. Στο πλαίσιο της πολιτικής αυτής, ο ΟΕΕ έχει δικαίωμα επιλογής όσον 
αφορά τα μεταλλεύματα, τα αρχικά υλικά και τα ειδικά πυρηνικά υλικά τα παραγόμενα στην Κοινότητα και ασκεί 
το αποκλειστικό του δικαίωμα να συνάπτει συμβάσεις, όπως καθορίζεται στο άρθρο 52 της Συνθήκης Ευρατόμ. 
Ο οργανισμός έχει το δικαίωμα να συνάπτει συμβάσεις σχετικά με τον εφοδιασμό με μεταλλεύματα, αρχικά υλικά 
και ειδικά σχάσιμα υλικά προερχόμενα από το εσωτερικό της Κοινότητας ή εκτός Κοινότητας. Η πολιτική της 
Επιτροπής και του ΟΕΕ συνίσταται στην αποφυγή υπερβολικής εξάρτησης από οποιαδήποτε πηγή εφοδιασμού 
(διαφορισμός) και στην εξασφάλιση της διατήρησης βιώσιμης της ευρωπαϊκής πυρηνικής βιομηχανίας στο πλαίσιο 
θεμιτού ανταγωνισμού. Η Επιτροπή έχει τη δυνατότητα να εκδίδει οδηγίες προς τον ΟΕΕ καθώς και δικαίωμα 
αρνησικυρίας επί των αποφάσεων του. 
Προκειμένου να είναι νομικώς ισχυρές οι συμβάσεις που αφορούν τον εφοδιασμό με πυρηνικά υλικά 
(μεταλλεύματα, αρχικά υλικά και ειδικά σχάσιμα υλικά), πρέπει να συνάπτονται από τον ΟΕΕ. Στην πρακτική 
αυτό σημαίνει ότι όλες οι συμβάσεις μεταβίβασης τίτλων για πρώτες ύλες ή του δικαιώματος κατανάλωσης ειδικού 
σχάσιμου υλικού, περιλαμβανόμενων συμβάσεων δανεισμού και ανταλλαγών υλικού, είναι δυνατό να αποτελούν 
αντικείμενο διαπραγματεύσεων μεταξύ προμηθευτή και χρήστη αλλά πρέπει να υποβάλλονται στον ΟΕΕ για 
σύναψη. Για συμβάσεις που αφορούν απλώς τη μεταποίηση υλικού (π.χ. μετατροπή, παραγωγή), ο ΟΕΑ 
ειδοποιείται σύμφωνα με το άρθρο 75 της Συνθήκης Ευρατόμ. 
Ο ΟΕΕ ελέγχει κατά πόσον οι συμβάσεις είναι συμβατές προς τις διατάξεις και τους στόχους της Συνθήκης Ευρατόμ 
και την πολιτική εφοδιασμού της Κοινότητας καθώς επίσης εάν συμφωνούν προς τις διεθνείς υποχρεώσεις των 
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, παραδείγματος χάριν όσον αφορά τις ρήτρες διασφάλισης των συμβάσεων. Η διεύθυνση 
της Επιτροπής η αρμόδια για τις διασφαλίσεις Ευρατόμ ενημερώνεται σχετικά με τη συμβατική παρέμβαση του ΟΕΕ 
(σύναψη σύμβασης ή επιβεβαίωση γνωστοποίησης) και με τον τρόπο αυτό έχει τη δυνατότητα να ελέγχει ότι οι 
μετακινήσεις πυρηνικών υλικών οι οποίες αναφέρονται με εκ των προτέρων γνωστοποίηση εισαγωγών και εξαγωγών 
καλύπτονται από σχετική σύμβαση. 
Από άποψη διασφαλίσεων και μη διάδοσης, οι εν λόγω δραστηριότητες του ΟΕΕ αποτελούν χρήσιμο συμπλήρωμα 
του αποτελεσματικού συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης, δεδομένου ότι οι συμβάσεις κανονικά συνάπτονται 
πολύ πριν από τη φυσική μετακίνηση πυρηνικών υλικών. 
Σύμφωνα με το άρθρο 59 της Συνθήκης Ευρατόμ, εξαγωγές πυρηνικού υλικού παραγόμενου στην Κοινότητα πρέπει 
να καλύπτονται από άδεια με απόφαση της Επιτροπής. Άδεια δεν είναι δυνατό να δοθεί σε περίπτωση που, όσον 
αφορά τους αποδέκτες των εν λόγω υλικών, η Επιτροπή δεν κρίνει "ότι διασφαλίζονται τα γενικότερα συμφέροντα 
της Κοινότητας ή σε περίπτωση που οι όροι και προϋποθέσεις των εν λόγω συμβάσεων αντιτίθενται προς τους 
στόχους" της Συνθήκης Ευρατόμ. 
Διασφαλίσεις Ευοατόμ 
Με βάση το κεφάλαιο VII της Συνθήκης Ευρατόμ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή "οφείλει να βεβαιώνεται ότι στις 
επικράτειες των κρατών μελών: α) τα μεταλλεύματα, τα αρχικά υλικά και τα ειδικά σχάσιμα υλικά δεν 
χρησιμοποιούνται κατά τρόπο διάφορο από αυτόν που έχουν δηλώσει (δηλαδή ειρηνική χρήση) οι καταναλωτές 
τους· και β) τηρούνται οι διατάξεις περί εφοδιασμού και όλες οι ειδικές υποχρεώσεις σχετικά με τον έλεγχο, που 
ανέλαβε η Κοινότητα με συμφωνία που συνήφθη με τρίτο κράτος ή διεθνή οργανισμό". Κατά συνέπεια η Επιτροπή 
έχει αναπτύξει ανεξάρτητο σύστημα διασφαλίσεων με πολύ ευρύ πεδίο εφαρμογής. 
Όλα τα μη στρατιωτικά πυρηνικά υλικά στην επικράτεια των κρατών μελών πρέπει να υπάγονται στις διασφαλίσεις 
Ευρατόμ. 
Το 1994, τα αποθέματα στο πλαίσιο των διασφαλίσεων Ευρατόμ περιλάμβαναν: 
* 242 500 t ουράνιο (φυσικό, χαμηλής ραδιενέργειας, εξαντλημένο) και θόριο και βαρύ ύδωρ 
* 12 t υψηλής ραδιενέργειας εμπλουτισμένο ουράνιο 
* 330 t πλουτώνιο. 
Τα ανωτέρω πυρηνικά υλικά χρησιμοποιούνται, κατέχονται και μεταχειρίζονται ή αποθηκεύονται σε: 
* 380 μεγάλες πυρηνικές εγκαταστάσεις που διαθέτουν πυρηνικούς αντιδραστήρες ηλεκτροπαραγωγής, 
μονάδες εμπλουτισμού, μονάδες παραγωγής, μονάδες επανεπεξεργασίας, μονάδες μετατροπής και 
αποθήκες-
* περισσότερες από 400 εγκαταστάσεις όπου μικρότερες ποσότητες πυρηνικών υλικών χρησιμοποιούνται 
για ειδικές χρήσεις και όπου περιλαμβάνονται επιχειρήσεις μεταφοράς, διαμεσολάβησης, χειρισμού 
αποβλήτων και λοιπές. 
Με εξαίρεση τις εγκαταστάσεις τη λειτουργία των οποίων έχει αναλάβει η Επιτροπή την ευθύνη για τη φυσική 
προστασία των πυρηνικών υλικών φέρει το κάθε κράτος μέλος. Ωστόσο, στον τομέα των διασφαλίσεων τα κράτη 
μέλη είναι υποχρεωμένα να υποβάλλουν τα μη στρατιωτικά πυρηνικά τους υλικά στις διασφαλίσεις της Ευρατόμ. 
Πληροφορίες σχετικά με πυρηνικές δραστηριότητες παρέχονται προς την Ευρατόμ απευθείας από τις επιχειρήσεις 
πυρηνικών εγκαταστάσεων. 
Όπως αναφέρεται ανωτέρω, ο κύριος στόχος των διασφαλίσεων Ευρατόμ είναι να διασφαλισθεί ότι τα 
μεταλλεύματα, τα αρχικά υλικά και τα ειδικά σχάσιμα υλικά δεν παρεκκλίνουν από τον προβλεπόμενο σκοπό τους. 
Δηλαδή, το πεδίο εφαρμογής τους είναι ευρύτερο σε σχέση με τις διασφαλίσεις του ΔΟΑΕ. 
Στα δύο κράτη μέλη που διαθέτουν Π Ε (πυρηνικό εξοπλισμό), οι διασφαλίσεις Ευρατόμ δεν ισχύουν για υλικά ή 
εγκαταστάσεις ή μέρη εγκαταστάσεων που έχουν αμυντικό χαρακτήρα. Όμως, στο πλαίσιο του μη στρατιωτικού 
κύκλου, η εφαρμογή των διασφαλίσεων Ευρατόμ είναι η ίδια, ασχέτως αν το κράτος μέλος διαθέτει ΠΕ ή όχι. 
Για τη διασφάλιση υλικών και εγκαταστάσεων κατά την εντολή του κεφαλαίου VII της Συνθήκης, η Επιτροπή έχει 
από το 1958 συγκροτήσει σώμα επιθεωρητών διασφαλίσεων Ευρατόμ. Τα δικαιώματα πρόσβασης των μελών του 
σώματος αυτού είναι απεριόριστα στό βαθμό που απαιτείται για την εφαρμογή των διασφαλίσεων. Η Ευρατόμ 
μπορεί να λαμβάνει λογιστικού χαρακτήρα πληροφορίες απευθείας από την πυρηνική βιομηχανία, χωρίς 
παρακολούθηση εκ μέρους κυβερνήσεων κρατών μελών καθώς επίσης να απευθύνεται προς τις εν λόγω επιχειρήσεις 
όσον αφορά θέματα διασφαλίσεων. 
Για τις διασφαλίσεις πυρηνικών εγκαταστάσεων (ανθρωποημέρες επιθεώρησης) έχουν διατεθεί τα ακόλουθα μέσα: 
1989 
7417 1990 
7564 1991 
7757 1992 
7916 1993 
8418 1994 
(προσωρινό) 
8778 
Ε. Εξουσία επιβολής κυρώσεων για παραβάσεις και ο ρόλος του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
1. Οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να ενημερώνουν την Επιτροπή σχετικά με τα τεχνικά δεδομένα των μονάδων τους 
και να διατηρούν ισοζύγια απογραφών. Σε περίπτωση που οι έλεγχοι διασφαλίσεων όχι μόνο δεν υποστηρίζονται 
αλλά και παρακωλύονται, η Επιτροπή έχει τη δυνατότητα να λαμβάνει από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο την εξουσία 
να επιβάλλει τη συμμόρφωση. Για τον έλεγχο αυτό και τη σχετική επιβολή, η Επιτροπή έχει τη δυνατότητα να ζητεί 
και να λαμβάνει υποστήριξη από εθνικές υπηρεσίες. Σε άλλες περιπτώσεις, κατά τις οποίες οι υποχρεώσεις όσον 
αφορά τις διασφαλίσεις δεν εκπληρούνται με τρόπο ικανοποιητικό, η Επιτροπή είναι δυνατό να αντιδράσει και 
είτε να προβεί σε προειδοποίηση να ανακαλέσει ορισμένα προνόμια (όπως οικονομική και τεχνική υποστήριξη), 
να αντικαταστήσει ορισμένα πρόσωπα στην εγκατάσταση με πρόσωπα προσλαμβανόμενα από την Επιτροπή και τις 
εθνικές υπηρεσίες είτε να αποσύρει πυρηνικά υλικά. 
Σε περίπτωση που κάποιο κράτος μέλος δεν συνεργάζεται, η Επιτροπή έχει τη δυνατότητα να ενάγει τη 
συγκεκριμένη κυβέρνηση ενώπιον του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. 
2. Το Δικαστήριο έχει και αυτό ευρεία εξουσία ως μέσον εξασφάλισης πλήρους συμμόρφωσης. Το Δικαστήριο μπορεί 
να ερμηνεύει τις διατάξεις της Συνθήκης και να ελέγχει τη συμφωνία των κανονισμών με τη Συνθήκη. Η Επιτροπή 
είναι δυνατό να εναγάγει κράτος μέλος στο Δικαστήριο σε περίπτωση μη τήρησης των υποχρεώσεων του που 
απορρέουν από τη Συνθήκη. Τα κράτη μέλη είναι δυνατό να εναγάγουν την Επιτροπή στο Δικαστήριο σε περίπτωση 
που θεωρήσουν ότι αυτή έχει αμελήσει τις υποχρεώσεις της ή έχει υπερβεί την εξουσία της. Τέλος, φυσικά πρόσωπα 
είναι δυνατό να υποβάλλουν μήνυση σχετικά με αποφάσεις οι οποίες παραβιάζουν τα δικαιώματα τους. 
ΣΤ. Συνεργασία στην έρευνα για μη στρατιωτικές γρήσεις πυρηνικής τεγνολονίας 
1. Η Συνθήκη ενθαρρύνει τη συνεργασία στον τομέα της έρευνας τόσο μεταξύ κρατών μελών όσο και μεταξύ και 
τρίτων χωρών. Η Επιτροπή οφείλει να προωθήσει και να διευκολύνει τις πυρηνικές έρευνες στα κράτη μέλη και 
να τις συμπληρώνει με την εκτέλεση του προγράμματος ερευνών και εκπαίδευσης της Κοινότητας. Οι 
δραστηριότητες πυρηνικής έρευνας καταγράφονται και συντονίζονται ώστε να μην παρατηρείται επικάλυψη 
προσπαθειών. 
Επιπλέον, η Επιτροπή καταρτίζει κατάλογο των τομέων όπου η έρευνα είναι αναγκαία, προκειμένου να 
ενισχύονται οι τεχνολογικές δυνατότητες της Ένωσης στο σύνολο της. Είναι δυνατή η παροχή οικονομικής και 
τεχνικής βοήθειας για ερευνητικά έργα από τον τακτικό προϋπολογισμό της. 
Το κοινό κέντρο ερευνών (ΚΚΕρ) αποτελεί οργανισμό ο οποίος συγκροτείται από τη Συνθήκη και είναι 
επιφορτισμένος με τη διεξαγωγή και την προώθηση προσπαθειών επιστημονικής έρευνας, περιλαμβανόμενης της 
έρευνας στις πυρηνικές επιστήμες. Στο πρόγραμμα πλαίσιο ΕΑ που εγκρίθηκε πρόσφατα (1994-1998), το μισό 
του προϋπολογισμού του ΚΚΕρ για την πυρηνική ενέργεια (254 εκατ. ECU) θα διατεθεί για τις διασφαλίσεις, 
περιλαμβανόμενης της άμεσης υποστήριξης προς τον ΔΟΑΕ. 
Η έρευνα η διεξαγόμενη στο ΚΚΕρ έχει σκοπό την απόκτηση, έγκαιρα, αποτελεσμάτων ή νέων τεχνικών εφαρμογής 
οι οποίες είναι αναγκαίες για τη συμμόρφωση προς τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις διασφαλίσεις τις 
προβλεπόμενες στη Συνθήκη Ευρατόμ και τη ΣΜΔ. Είναι αναγκαία ιδίως η ανάπτυξη νέων τεχνικών για την 
αντιμετώπιση νέων προκλήσεων σχετικών με την ανάπτυξη του κύκλου καυσίμου και την ενίσχυση των συστημάτων 
ελέγχου. 
Το 1994 η Κοινότητα ενέκρινε το 4ο πρόγραμμα πλαίσιο Ε και ΤΑ καθώς και το πρόγραμμα της Ευρατόμ για τη 
χρονική περίοδο 1994-1998. 2,3 δισ. ECU θα διατεθούν για την Ε και ΤΑ στον τομέα της ενέργειας (μη πυρηνική 
ενέργεια, πυρηνική ασφάλεια και σύντηξη). Όσον αφορά τον πυρηνικό τομέα, το 4ο πρόγραμμα για την ΕΚΑΕ 
επιδιώκει τους ακόλουθους στόχους: 
βελτίωση των γνώσεων σε συγκεκριμένους τομείς (ασφάλεια αντιδραστήρων, διαχείριση μακρόβιων 
ραδιονουκλεϊδίων, κίνδυνος διάχυσης σχάσιμων υλικών κλπ.)· 
πρόοδος στο μακροπρόθεσμο στόχο του κοινοτικού προγράμματος θερμοπυρηνικής σύντηξης, δηλαδή 
πραγματοποίηση από κοινού πρωτότυπων αντιδραστήρων ασφαλών και αβλαβών για το περιβάλλον, με 
τελικό στόχο την κατασκευή οικονομικά βιώσιμων πυρηνοηλεκτρικών σταθμών ανταποκρινόμενων στις 
ανάγκες των χρηστών. Για το χρονικό διάστημα 1994-1998, το στόχο με προτεραιότητα αποτελεί η 
κατάρτιση των σχεδίων του πρώτου πειραματικού αντιδραστήρα σύντηξης ITER (Διεθνής 
Θερμοπυρηνικός Πειραματικός Αντιδραστήρας). 
Πυρηνική ασφάλεια και ακτινοπροστασία 
Αν και μη άμεσα συνδεόμενη προς τους στόχους της μη διάδοσης, η πυρηνική ασφάλεια αποτελεί σημαντικό 
παράγοντα για την αύξηση της αξιοπιστίας της ειρηνικής χρήσης πυρηνικής ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και 
σε ευρύτερη βάση, ειδικά μετά τη δυσάρεστη εμπειρία του ατυχήματος στο Τσερνομπίλ. Πλέον πρόσφατα, η 
οικονομική και τεχνική βοήθεια που έχει παρασχεθεί για τη βελτίωση των μέτρων ασφάλειας στους πυρηνικούς 
αντιδραστήρες των χωρών της τέως Σοβιετικής Ένωσης και της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης επιβεβαιώνει 
τη βούληση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στον τομέα αυτό. 
Όλες οι ενέργειες στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας σε κοινοτικό επίπεδο βασίζονται στη Συνθήκη Ευρατόμ και, 
όσον αφορά τις τεχνολογικές παραμέτρους της πυρηνικής ασφάλειας και τη διαχείριση ραδιενεργών αποβλήτων, 
στις αποφάσεις που εξέδωσε το Συμβούλιο το 1975, το 1980 και το 1992. 
Κατ' εφαρμογή του άρθρου 31 της Συνθήκης, έχει εκδοθεί νομοθεσία στον τομέα της ακτινοπροστασίας. Επιπλέον 
προς τη βασική οδηγία για τα πρότυπα ασφάλειας, έχουν εκδοθεί οκτώ νομοθετικά κείμενα στους τομείς της 
αποστολής ραδιενεργών υλικών και αποβλήτων, της μόλυνσης τροφίμων, της ενημέρωσης του κοινού, της 
προστασίας της υγείας ασθενών, της προστασίας της υγείας εργαζόμενων εκτός πυρηνικών εγκαταστάσεων και της 
ταχείας ανταλλαγής πληροφοριών σε περίπτωση κινδύνου λόγω ακτινοβολιών. 
Σύμφωνα με το άρθρο 35, η Επιτροπή ελέγχει τη λειτουργία και την αποτελεσματικότητα εγκαταστάσεων 
παρακολούθησης του περιβάλλοντος, εγκατεστημένων σε κράτη μέλη. Πραγματοποιούνται τρεις-τέσσερις 
επιθεωρήσεις ετησίως. 
Κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής, στις 19 Δεκεμβρίου 1994 το Συμβούλιο εξέδωσε ψήφισμα για μία στρατηγική 
στον τομέα των ραδιενεργών αποβλήτων. Ειδικότερα, η απόφαση βασίζεται στην άποψη ότι κάθε κράτος μέλος 
είναι υπεύθυνο για την ορθή διαχείριση των ραδιενεργών αποβλήτων των παραγόμενων στο έδαφος του ενώ 
παραμένει ανοικτή η δυνατότητα συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών. 
4. Στον τομέα της ασφάλειας πυρηνικών εγκαταστάσεων, με ψήφισμα του 1992, το Συμβούλιο καλεί τα κράτη μέλη 
και την Επιτροπή να καταβάλουν προσπάθεια για την επίτευξη ενός ισοδύναμου και ικανοποιητικού βαθμού 
προστασίας της υγείας και του περιβάλλοντος στην Κοινότητα που ανταποκρίνεται στα υψηλότερα δυνατά επίπεδα 
ασφαλείας και να συμβάλουν στη διεθνή αποδοχή παρεμφερών επιπέδων υψηλής προστασίας. Συνιστά την αύξηση 
της συνεργασίας μεταξύ των υπηρεσιών ασφαλείας της Επιτροπής και τη μεταφορά τεχνογνωσίας και εμπειρίας 
προς τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και την τέως Σοβιετική Ένωση. 
Τό κύριο μέλημα όλων των κρατών μελών αποτελεί η ασφάλεια των πυρηνικών εγκαταστάσεων και η περαιτέρω 
βελτίωση της ασφάλειας με βάση τα τεχνικά κεκτημένα. Φαίνεται ότι οι διαφορετικές εθνικές προσεγγίσεις προς 
τους ίδιους στόχους ασφάλειας αποτελούν πλεονέκτημα για την ανάπτυξη της ασφάλειας, με την προϋπόθεση ότι 
οι εθνικές πρακτικές συγκρίνονται και εντοπίζονται οι αποκκλίσεις τους προκειμένου να αναζητούνται βελτιώσεις. 
III. ΣΜΔ ΚΑΙ ΕΥΡΑΤΟΜ: ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝ ΣΤΟΧΩΝ 
Α. Αμοιβαία υποστήριξη μεταξύ πυρηνικής συνεργασίας σε περιφερειακό και παγκόσμιο επίπεδο 
1. Ενώ η Ευρατόμ δεν ιδρύθηκε σαν οργανισμός για τη μη διάδοση, σήμερα αποτελεί περιφερειακό οργανισμό στόχος 
του οποίου είναι η προώθηση της ειρηνικής πυρηνικής συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών και η διευκόλυνση των 
κρατών μελών στην εκπλήρωση των στόχων και των υποχρεώσεων τους όσον αφορά τη μη διάδοση. Η στενή 
διασύνδεση μεταξύ ενός περιφερειακού οργανισμού και του παγκόσμιου συστήματος αναγνωρίζεται στο κείμενο 
της ΣΜΔ: 
Στο άρθρο III παράγραφος 4 αναγνωρίζεται το δικαίωμα των κρατών μελών να συνεργάζονται μεταξύ τους για τη 
σύναψη και, ακολούθως, την εφαρμογή συμφωνιών διασφαλίσεων με το ΔΟΑΕ, όπως έπραξαν τα κράτη μέλη της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης που δεν διαθέτουν πυρηνικά όπλα στη συμφωνία διασφαλίσεων INFCIRC/193. 
2. Η Ευρατόμ αποτελεί τον περιφερειακό οργανισμό με τη μεγαλύτερη εμπειρία, του οποίου οι δραστηριότητες 
συνδέονται στενά με το γράμμα και το πνεύμα της ΣΜΔ, ειδικότερα κατά την επεξεργασία του συσχετισμού μεταξύ 
περιφερειακού και παγκόσμιου συστήματος διασφαλίσεων και της σύνδεσης μεταξύ περιφερειακής και παγκόσμιας 
συνεργασίας στις ειρηνικές χρήσεις πυρηνικής ενέργειας. 
Β. Συνεργασία και παρογή υποστήριξης προς το Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας. Συμβατότητα και 
αμοιβαία γρησιμότητα περιφερειακών και παγκόσμιων διασφαλίσεων 
1. Η σχέση μεταξύ της Ευρατόμ και του ΔΟΑΕ βασίζεται στα ακόλουθα νομοθετικά κείμενα: 
πλαίσιο συμφωνίας συνεργασίας του 1975 μεταξύ Ευρατόμ και του ΔΟΑΕ· 
συμφωνία διασφαλίσεων μεταξύ του ΔΟΑΕ, της Ευρατόμ και των κρατών μελών χωρίς πυρηνικά όπλα. 
Η συμφωνία αυτή, INFCIRC/193, διαμορφώνεται σύμφωνα με την INFCIRC/153, την πρότυπη 
συμφωνία διασφαλίσεων της ΣΜΔ· 
συμφωνία διασφαλίσεων μεταξύ της Ευρατόμ του ΗΒ και του ΔΟΑΕ· INFCIRC/263· 
συμφωνία διασφαλίσεων μεταξύ της Ευρατόμ, της Γαλλίας και του ΔΟΑΕ· INFCIRC/290. 
Η INFCIRC/193 είναι η συμφωνία μεταξύ του ΔΟΑΕ και της Ευρατόμ με την οποία παρέχεται στο ΔΟΑΕ η 
δυνατότητα εφαρμογής διασφαλίσεων στα κράτη της Ευρατόμ χωρίς πυρηνικά όπλα και η οποία ρυθμίζει τη σχέση 
μεταξύ των δύο αρμόδιων για διασφαλίσεις αρχών. Υπογράφηκε το 1973 και τέθηκε σε ισχύ το 1977. Προβλέπει 
ότι ο Οργανισμός λαμβάνει δεόντως υπόψη την αποτελεσματικότητα του κοινοτικού συστήματος διασφαλίσεων ενώ 
το πρωτόκολλο της καθορίζει τους όρους και τα μέσα της συνεργασίας μεταξύ της Ευρατόμ και του ΔΟΑΕ. 
2. Προκειμένου να ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ της Ευρατόμ και του ΔΟΑΕ και να εξευρεθούν αποτελεσματικότεροι 
και οικονομικότεροι τρόποι εκπλήρωσης των αντίστοιχων ευθυνών, τον Απρίλιο του 1992 αποφασίστηκε Νέα 
Προσέγγιση Εταιρικής Σχέσης (ΝΠΕΣ) μεταξύ του ΔΟΑΕ και της Επιτροπής. Με την ΝΠΕΣ αναμένεται ότι θα 
επιτευχθούν: 
να καταστεί δυνατή η επανερμηνεία ορισμένων διατάξεων της INFCIRC/193. Το σημείο αυτό αφορά 
κυρίως την αρχή της παρατήρησης, το δικαίωμα κάθε οργανισμού να αποφασίζει σχετικά με τις ενέργειες 
που θεωρεί αναγκαίες για την επίτευξη των στόχων του όσον αφορά τις διασφαλίσεις και το διαχωρισμό 
του έργου της Ευρατόμ και του ΔΟΑΕ· και, 
να παρασχεθεί η δυνατότητα στο ΔΟΑΕ, εφόσον εφαρμοσθεί η ΝΠΕΣ, να περιορίσει το έργο της 
επιθεώρησης στα κράτη της ΕΕ που δεν διαθέτουν πυρηνικά όπλα. 
Η εφαρμογή της ΝΠΕΣ άρχισε το 1992 για τους αντιδραστήρες ελαφρού ύδατος και τα εργοστάσια παραγωγής 
(LEU). Αναμένεται ότι η ΝΠΕΣ θα τεθεί πλήρως σε εφαρμογή από το τέλος του 1995. 
Η δομή της συνεργασίας στον τομέα των διασφαλίσεων με το ΔΟΑΕ είναι δυνατό να συνοψισθεί ως ακολούθως: 
συμμετοχή του ΔΟΑΕ στις επιθεωρήσεις Ευρατόμ. Αυτό αποτελεί καθημερινό επιχειρησιακό έργο. Στο 
50% περίπου του συνόλου των επιθεωρήσεων Ευρατόμ συμμετέχουν επιθεωρητές του ΔΟΑΕ· 
αναφορά μετακινήσεων πυρηνικού υλικού και απογραφές με βάση τις διατάξεις των Συμφωνιών Ελέγχου 
και υποστήριξη προς το σύστημα του ΔΟΑΕ για τη λογιστική παρακολούθηση παγκοσμίως της διακίνησης 
πυρηνικών υλικών· 
συνεδριάσεις της Επιτροπής Σύνδεσης τουλάχιστον δύο φορές το έτος· 
διαπραγματεύσεις εγγράφων τεχνικού/νομικού χαρακτήρα που ονομάζονται τεύχη εγκατάστασης ή τεύχη 
μονάδας· 
πολυάριθμες επαφές και ομάδες εργασίας, συμμετοχή σε σεμινάρια, κοινές ενέργειες κατάρτισης· 
συνεργασία με το ΔΟΕΑ στην ανάπτυξη, τις δοκιμές και την εφαρμογή οργάνων, μεθόδων και τεχνικών. 
μελέτη και εφαρμογή συστημάτων διασφαλίσεων. Σε ορισμένους τομείς, όπως οι μεγάλες μονάδες 
επεξεργασίας πλουτωνίου, η εμπειρία της Ευρατόμ στη μελέτη και εφαρμογή συστήματος διασφαλίσεων 
είναι μοναδική-
4. Με πρωτοβουλία της ΕΚ και των κρατών μελών της, το διοικητικό συμβούλιο του ΔΟΑΕ, κατά τη 
συνεδρίαση του το Φεβρουάριο του 1993, εξουσιοδότησε τη γραμματεία να εφαρμόσει τις προτάσεις του 
σε σχετικά με σύστημα αναφοράς σε παγκόσμιο επίπεδο για τις εξαγωγές, τις εισαγωγές και την 
παραγωγή πυρηνικού υλικού, εξειδικευμένου τεχνικού εξοπλισμού και μη πυρηνικών υλικών που 
χρησιμοποιούνται συνήθως στο σύστημα διασφαλίσεων του οργανισμού. Στο πλαίσιο του προγράμματος 
αυτού, τα κράτη που εξάγουν και εισάγουν καλούνται να αναφέρουν, σε βάση εθελοντική, όλες τις 
μετακινήσεις των εν λόγω ειδών. Μέχρι τώρα σχετικές πληροφορίες ήσαν διαθέσιμες στο ΔΟΑΕ μόνον 
όσον αφορά μετακινήσεις από μέρη της ΣΜΔ προς χώρες μη μέλη, χωρίς πυρηνικά όπλα. Η νέα 
συνολική ροή σκόπευε στην ενίσχυση του επιπέδου γνώσεων του ΔΟΑΕ και την παροχή σ* αυτόν 
βοήθειας ώστε να μπορεί να καθορίζει πότε πρέπει να ζητεί την εφαρμογή διασφαλίσεων σε κράτη 
αποδέκτες χωρίς πυρηνικά όπλα μέρη της ΣΜΔ. Τα κράτη μέλη της ΕΕ συμμετέχουν στο σύστημα 
αναφοράς σε παγκόσμιο επίπεδο και οι αναφορές τους για τα πυρηνικά υλικά πραγματοποιούνται μέσω 
της Ευρατόμ (ενώ οι αναφορές σχετικά με τον τεχνικό εξοπλισμό πραγματοποιούνται απευθείας από τα 
κράτη μέλη). 
Επίσημο πρόγραμμα αμοιβαίας βοήθειας μεταξύ του ΔΟΑΕ και της Επιτροπής εξ ονόματος της Ευρατόμ 
καθορίστηκε κατά την ανταλλαγή επιστολών που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου 1981. Ο βασικός στόχος αυτής της 
συνεργασίας/υποστήριξης είναι η ανταλλαγή με το ΔΟΑΕ της τεχνικής εμπειρίας της Επιτροπής που έχει 
αναπτυχθεί κατά τη διάρκεια πολλών ετών, κυρίως στον τομέα της Ε και Α και της πρακτικής εφαρμογής της από 
επιθεωρητές σε ευρωπαϊκές πυρηνικές εγκαταστάσεις. Γενικά, η εν λόγω ανταλλαγή εμπειρίας έχει σαν 
αποτέλεσμα: 
την παροχή τεχνικής βοήθειας σε τομείς όπως οι αναλυτικές μέθοδοι που εφαρμόζονται στις διασφαλίσεις 
για μονάδες αναπαραγωγής, η περιβαλλοντική δειγματοληψία και ανάλυση, οι τεχνικές σφράγισης 
περιβλημάτων εξαντλημένου καυσίμου, οι προηγμένες τεχνικές επιτήρησης, η λογιστική παρακολούθηση 
πυρηνικού υλικού και η αναφορά σε παγκόσμιο επίπεδο-
την εναρμόνιση διαδικασιών και τεχνικών που ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν στην εφαρμογή 
διασφαλίσεων, ειδικότερα για μη καταστρεπτικές δοκιμές, την προμήθεια υλικών αναφοράς και την 
εφαρμογή τεχνικών εγκιβωτισμού και επιτήρησης· 
την κατάρτιση επιθεωρητών στον τομέα των μη καταστρεπτικώνδοκιμών, των τεχνικών μέτρησης όγκου 
και των ελέγχων φυσικής απογραφής. 
Επιπλέον, το Συμβούλιο Υπουργών ζήτησε από το ΚΚΕρ να προχωρήσει στην εκπόνηση μελέτης νέων τεχνικών 
ενίσχυσης των διεθνών ελέγχων που εκτελούνται από τον Οργανισμό, περιλαμβανόμενης της ανάπτυξης 
υπερευαίσθητης ανάλυσης δειγμάτων λαμβανόμενων από το περιβάλλον. 
Συνεργασία με γώρες μη μέλη για την ειρηνική εφαρμογή της πυρηνικής ενέργειας 
Συμφωνίες εξωτερικών σγέσεων 
Μεταξύ των αρμοδιοτήτων που του έχουν ανατεθεί από τη Συνθήκη Ευρατόμ, ο ΔΟΑΕ έχει ως αποστολή την 
ανάπτυξη με άλλες χώρες και διεθνείς οργανισμούς σχέσεων με τις οποίες είναι δυνατή η επιτάχυνση της προόδου 
σε ειρηνικές εφαρμογές πυρηνικής ενέργειας. Προς το σκοπό αυτό, η Ευρατόμ έχει τη δυνατότητα να συνάπτει 
συμφωνίες και συμβάσεις με τρίτες χώρες, διεθνείς οργανισμούς ή πρόσωπα τρίτων χωρών εντός των ορίων των 
εξουσιών της και της δικαιοδοσίας της. Θέματα μη διάδοσης, διασφαλίσεις, έρευνα, ακτινοπροστασία, ασφάλεια και 
εφοδιασμός πυρηνικού τεχνικού εξοπλισμού και υλικών αποτελούν τα κύρια θέματα των εν λόγω συμφωνιών, οι 
οποίες συνάπτονται στο πλαίσιο πυρηνικής συνεργασίας με τρίτες χώρες. 
Η υφιστάμενη συμφωνία πυρηνικής συνεργασίας Ευρατόμ/ΗΠΑ, η οποία τέθηκε σε ισχύ το 1960, απετέλεσε 
ικανοποητική βάση εντατικής πυρηνικής συνεργασίας. Δεδομένου ότι η συμφωνία λήγει στις 31 Δεκεμβρίου του 
1995, τόσον η ΕΕ όσο και η ΗΠΑ επιθυμούν την ανανέωση της διατλαντικής εταιρικής σχέσης. Όπως προβλέπεται, 
η νέα συμφωνία, για την οποία ήδη διεξάγονται διαπραγματεύσεις, θα καλύπτει τους πολιτικούς όρους και τους 
όρους όσον αφορά τη μη διάδοση, τις πυρηνικές εμπορικές συναλλαγές, τη βιομηχανική και εμπορική συνεργασία, 
την πυρηνική έρευνα και ανάπτυξη και την πυρηνική ασφάλεια και σχετικά θέματα. 
Η Ευρατόμ έχει συνάψει συμφωνία συνεργασίας με την Αυστραλία το 1981 και με τον Καναδά το 1959 (με την 
επιφύλαξη τροποποιήσεων που επήλθαν) ενώ εξακολουθούν κανονικά οι επαφές με σκοπό την ενίσχυση της 
συνεργασίας. 
Η Ευρατόμ συμμετέχει στη συμφωνία συνεργασίας που έχει συναφθεί μεταξύ των Κοινοτήτων και της ΕΣΣΔ το 
1989. Μέχρι τη σύναψη της συνολικής ειδικής ρύθμισης, οι εμπορικές συναλλαγές πυρηνικού υλικού μεταξύ της ΕΕ 
και της Ρωσίας πραγματοποιούνται σήμερα με βάση τις διατάξεις της συμφωνίας συνεργασίας του 1989. Μετά την 
επικύρωση και θέση σε ισχύ της συμφωνίας εταιρικής σχέσης και συνεργασίας (που υπογράφηκε στην Κέρκυρα τον 
Ιούνιο του 1994), οι διατάξεις της, οι οποίες σε κάποιο βαθμό αναφέρονται στη συμφωνία συνεργασίας του 1989, 
θα ισχύουν για τις εμπορικές συναλλαγές πυρηνικών υλικών με τη Ρωσία. Επίσης η Ευρατόμ έχει διαπραγματευθεί 
με τη Ρωσική Ομοσπονδία συμφωνία συνεργασίας στους τομείς της πυρηνικής ασφάλειας και της θερμοπυρηνικής 
σύντηξης. 
Το ενδιαφέρον που επιδεικνύεται όσον αφορά τη συνεργασία με άλλες χώρες της τέως Σοβιετικής Ένωσης 
αντικατοπτρίζεται στις προτάσεις που υπέβαλε η Επιτροπή προς το Συμβούλιο όσον αφορά τη διαπραγμάτευση 
συμφωνιών πυρηνικών εμπορικών συναλλαγών με το Καζακστάν, το Κιργιζιστάν, το Τατζικιστάν, την Ουκρανία 
και το Ουζμπεκιστάν. Επιπλέον, προβλέπεται συνεργασία στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας με την Ουκρανία 
και το Καζακστάν καθώς και στον τομέα της θερμοπυρηνικής σύντηξης. 
10 
Αλλες σημαντικές περιπτώσεις διεθνούς συνεργασίας διαγράφονται στους ακόλουθους τομείς: 
θερμοπυρηνική σύντηξη: συμφωνίες ITER Ευρατόμ/ΗΠΑ/Ρωσίας/Ιαπωνίας· 
συμφωνία έρευνας στον τομέα των διασφαλίσεων με το Υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ. 
PHARE και TACIS: δύο σημαντικές προσπάθειες τεννικής βοήθειας της ΕΚ στη δεκαετία του '90 
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει δρομολογήσει προγράμματα, δηλαδή το PHARE (για τις χώρες της Κεντρικής και 
Ανατολικής Ευρώπης) και το TACIS (για τα ΝΑΚ), με τα οποία παρέχονται σημαντικά μέσα για την ανάσχεση της 
περαιτέρω υποβάθμισης και τη βελτίωση της πυρηνικής ασφάλειας των ανατολικών πυρηνικών εγκαταστάσεων και 
τη συμβολή ώστε τα πρότυπα ασφάλειας τους να φθάσουν σε επίπεδο ισοδύναμο προς τα δυτικά πρότυπα. Στο 
πλαίσιο του TACIS, η πυρηνική ασφάλεια αποτελεί ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο. Έχει δρομολογηθεί πρόγραμμα 
σε συνεργασία με τις τοπικές υπηρεσίες τις αρμόδιες για τις πυρηνικές εγκαταστάσεις. Κατά την παρελθούσα 
τριετία, στο πλαίσιο του TACIS διατέθηκαν περισσότερα από 300 εκατ. ECU για την προσπάθεια αυτή. 
Στο παράρτημα II του παρόντος εγγράφου επισυνάπτεται έκθεση προόδου σχετικά με την πυρηνική ασφάλεια στα 
προγράμματα TACIS και PHARE. 
Το Διεθνές Κέντρο για την Επιστήμη και την Τεχνολογία στη Μόσχα έχει δημιουργηθεί με σκοπό να παράσχει 
ευκαιρίες απασχόλησης στον ειρηνικό τομέα σε επιστήμονες και μηχανικούς των Νέων Ανεξάρτητων Κρατών οι 
οποίοι παλαιότερα απασχολούνταν σε όπλα μαζικής καταστροφής. Το Κέντρο, το οποίο άρχισε να λειτουργεί το 
Μάρτιο του 1994, ιδρύθηκε από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα, την Ιαπωνία, τη Ρωσική Ομοσπονδία και τις ΗΠΑ. Η 
ΕΕ συνεισφέρει περίπου 25 εκατ. $ ΗΠΑ για την υποστήριξη του κέντρου. Από το Σεπτέμβριο του 1994, έχουν 
εγκριθεί 76 προτάσεις έργων, για συνολική ανάληψη υποχρεώσεων 40,8 εκατ. $ ΗΠΑ. Τα εν λόγω έργα (εκ των 
οποίων το εν τρίτο αφορά θέματα πυρηνικής ενέργειας) θα καλύψουν τις δαπάνες για περισσότερους από 4.000 
επιστήμονες επί χρονικό διάστημα τριών περίπου ετών. 
Συνεργασία ιιε τα ΝΑΚ στον τοιιέα των διασφαλίσεων 
Το 1992, κράτη μέλη της ΕΕ, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμφώνησαν ότι ήταν 
αναγκαία η ανάληψη περαιτέρω και άμεσων ενεργειών συνεργασίας με τις δημοκρατίες των ΝΑΚ και, ανάλογα με 
την περίπτωση, με άλλες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης στον τομέα των διασφαλίσεων. Για τη συνεργασία αυτή 
και τις σχετικές ενέργειες υποστήριξης οι γενικοί στόχοι περιλαμβάνουν: 
συμβολή στη βελτίωση του συστήματος λογιστικής παρακολούθησης και ελέγχου στις δημοκρατίες των 
ΝΑΚ ώστε να επιτευχθούν τα πρότυπα λογιστικής παρακολούθησης πυρηνικού υλικού και ελέγχου που 
ακολουθούνται σε άλλες χώρες, όπως παραδείγματος χάριν στην ΕΕ, με σημαντικά πυρηνικά 
προγράμματα· 
προώθηση της συμφωνίας των συστημάτων αυτών με τις απαιτήσεις διασφαλίσεων του ΔΟΑΕ και 
κατόπιν των ανωτέρω, συμβολή στη μη διάδοση πυρηνικών υλικών και την ελαχιστοποίηση κινδύνων που 
συνεπάγεται για το κοινό η παράνομη διακίνηση πυρηνικών υλικών. 
Η συνεργασία άρχισε το 1992 και ήδη είναι δυνατό να αναφερθούν τα ακόλουθα επιτεύγματα: 
ανάπτυξη αρχών συνεργασίας με τα ΝΑΚ. Η συνεργασία με αρμόδιες υπηρεσίες και χειριστές ξεκίνησε 
και ήδη έχει λάβει πολύ συγκεκριμένη μορφή· 
έχουν πραγματοποιηθεί σεμινάρια με ευρεία συμμετοχή από ΝΑΚ, χειριστές της Κοινότητος και 
υπηρεσίες της Επιτροπής. Εμπειρογνώμονες/επιθεωρητές από τα ΝΑΚ έλαβαν μέρος και θα 
εξακολουθήσουν να συμμετέχουν σε επιθεωρήσεις της Ευρατόμ· 
με τις αρμόδιες υπηρεσίες των ΝΑΚ συμφωνήθηκαν ο τρόπος διοργάνωσης καθώς και τα προγράμματα 
εργασίας για διάφορα έργα· 
οι εργασίες σε πρακτικό επίπεδο, εκτός από εργασίες προγραμματισμού, θα εξακολουθήσουν με στόχο 
τη συμβολή στη μελέτη, τη δοκιμή και την εφαρμογή υψηλής ποιότητας συστημάτων λογιστικής 
παρακολούθησης πυρηνικών υλικών. 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I 
Η ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ 
ΤΗΝ ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ~ΕΝΩΣΗ 
Σήμερα η πυρηνική βιομηχανία στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει φθάσει στην ωριμότητα της. Διαθέτει ίδια τεχνολογία, 
καλύπτει το σύνολο του κύκλου του καυσίμου και εξασφαλίζει περίπου το ένα τρίτο της ηλεκτροπαραγωγής δώδεκα 
κρατών μελών (το 1994). 
Την 1η Ιανουαρίου 1994, στο έδαφος της ΕΕ λειτουργούσαν 131 πυρηνικοί αντιδραστήρες συνολικής 
εγκατεστημένης ισχύος 108 Gwe ενώ βρίσκονταν υπό κατασκευή πέντε μονάδες συνολικής εγκατεστημένης ισχύος 
7Gwe. 
Εντός της ΕΕ οι συνθήκες παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές. Τα μισά από τα κράτη μέλη παράγουν ηλεκτρισμό 
από πυρηνική ενέργεια ενώ τα υπόλοιπα όχι. 
Πέντε κράτη δεν έχουν ποτέ αναπτύξει πυρηνικό πρόγραμμα ηλεκτροπαραγωγής (Δανία, Ελλάδα, Ιρλανδία, 
Λουξεμβούργο, Πορτογαλία). Η Ιταλία, αφού ξεκίνησε κάποιο πρόγραμμα, το σταμάτησε κατά τα τελευταία έτη 
αλλά συνεχίζει την πολιτική έρευνας. 
Το 1994, η συμμετοχή της πυρηνικής ενέργειας στην ηλεκτροπαραγωγή είχε ως εξής: 
Γαλλία 75,3% 
Βέλγιο 55,8% 
Ισπανία 35% 
Γερμανία 29,3% 
Ηνωμένο Βασίλειο 25,8% 
Κάτω Χώρες 4,9% 
(Πηγές EUROSTAT) 
Φινλανδία 31% 
Σουηδία 51% 
Όσον αφορά τον κύκλο του καυσίμου, η ευρωπαϊκή πυρηνική βιομηχανία καλύπτει σημαντικό μέρος της 
παγκόσμιας αγοράς σε όλες τις φάσεις του κύκλου. Ειδικότερα, καταλαμβάνει ηγετική θέση στον τομέα της 
επανεπεξεργασίας, όπου εφαρμόζει προηγμένες τεχνικές ανάκτησης ανακυκλώσιμων υλών και χειρισμού των 
πυρηνικών αποβλήτων. 
Η πυρηνική έρευνα στην ΕΕ τίθεται σε πρώτη θέση και η Ευρωπαϊκή Κοινότητα τη χρηματοδοτεί εν μέρει όσον 
αφορά τόσο τις βιομηχανικές διαδικασίες που εφαρμόζονται σήμερα (ασφάλεια αντιδραστήρων, διαχείριση 
ραδιενεργών αποβλήτων, ακτινοπροστασία) όσο και τη μελλοντική τεχνολογία (θερμοπυρηνική σύντηξη). 
Όσον αφορά την απασχόληση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το σύνολο του πυρηνικού τομέα αντιπροσώπευε το 1994 
πλέον των 400.000 θέσεων εργασίας. 
Τα πολιτικά προβλήματα που θέτει η χρησιμοποίηση της πυρηνικής ενέργειας περιορίζουν σήμερα από ποσοτική 
άποψη το μέρος που η ενέργεια αυτή καταλαμβάνει στην ικανοποίηση των αναγκών της ΕΕ στο ένα τρίτο περίπου 
της συνολικής ηλεκτροπαραγωγής (η πρόσφατη διεύρυνση της ΕΕ δεν μεταβάλλει αισθητά την κατάσταση αυτή). 
Η εξέλιξη της προσφυγής στην πυρηνική ενέργεια συνδέεται πλέον με την εξέλιξη της ευαισθησίας της κοινής 
γνώμης σε κάθε κράτος μέλος. Κατόπιν τούτου, οι πολιτικοί ιθύνοντες τίθενται ενώπιον προβλήματος που είναι 
κατά κύριο λόγο ποιοτικού χαρακτήρα. 
Η κατάσταση της Ευρώπης, ευνοϊκή σε συνάρτηση από τις περισσότερες περιφέρειες του κόσμου, δεν πρέπει να 
αφήνει να διαφεύγουν τα σημαντικά ενεργειακά και περιβαλλοντικά προβλήματα τα οποία ο κόσμος τα 
αντιμετωπίζει όλο και περισσότερο στο μέλλον. Η πυρηνική ενέργεια, που έχει αναπτυχθεί σε σταθερό και 
υπεύθυνο πολιτικό πλαίσιο, δίδει τη δυνατότητα ηλεκτροπαραγωγής σε ευρεία κλίμακα, κατά τρόπο οικονομικό, 
χωρίς εξάντληση των πολύτιμων πόρων του πλανήτη σε υδρογονάνθρακες. Όμως απαιτεί να εξακολουθήσει η 
χαλιναγώγηση των συναφών περιβαλλοντικών εμποδίων. 
Τα ανωτέρω αποτελούν τις διαπιστώσεις της Επιτροπής, η οποία πάντως αναγνωρίζει το γεγονός ότι πολιτικοί 
λόγοι έχουν οδηγήσει ορισμένα κράτη μέλη στην αποχή για το προβλεπτό μέλλον από την παραγωγή πυρηνικής 
ενέργειας στις επικράτειες τους. 
12 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ρ 
ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ TACIS/PHARE - ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ 
Ι. ΓΕΝΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ 
Οι γενικοί στόχοι του προγράμματος συνίστανται στη βελτίωση της ασφάλειας λειτουργίας πυρηνικών μονάδων 
και άλλων μη στρατιωτικών εγκαταστάσεων επεξεργασίας πυρηνικού καυσίμου και αποβλήτων, την ενίσχυση των 
κανονιστικών συστημάτων και την προώθηση της περιφερειακής συνεργασίας για την πυρηνική ασφάλεια μεταξύ 
χωρών στις οποίες λειτουργούν πυρηνικές εγκαταστάσεις σοβιετικής κατασκευής. 
Επίσης η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αναλάβει την ευθύνη του συντονιστικού μηχανισμού των 24 χωρών για την 
παροχή βοήθειας στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη και την τέως 
ΈΤΤΑ ΣΤΟ έργο αυτό εμπλέκονται 22 χώρες χρηματοδότριες και 17 χώρες δικαιούχοι ενώ η συνολική βοήθεια 
ανέρχεται σε 728 εκατ. ECU για 659 έργα. 
II. TACIS - Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟ ΑΠΟΨΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ 
Πρόγραμμα 1991 53 εκατ. ECU 
Πρόγραμμα 1992 80 εκατ. ECU (εκ των οποίων 20 εκατ. ECU για το ISTC) 
Πρόγραμμα 1993 103 εκατ. ECU (εκ των οποίων 15 εκατ. ECU για ΑΠΑ ( Λογαριασμός 
Πυρηνικής Ασφάλειας ) 
Πρόγραμμα 1994 91 εκατ. ECU (περιλαμβανόμενου σχεδίου δράσης) 
Μελέτες νια την ασφάλεια σνεδιασιιού 
Το πρόγραμμα TACIS 1991 (53εκατ. ECU) περιλαμβάνει 35 έργα τα οποία συνίστανται κυρίως σε γενικές μελέτες 
ασφάλειας (που καλύπτουν ειδικούς τύπους αντιδραστήρων) ή σε έργα κατάρτισης. Τα πορίσματα των γενικών 
μελετών είναι δυνατό να παρεκταθούν σε παρόμοιους τύπους αντιδραστήρων. 
Στο πλαίσιο των προγραμμάτων της χρονικής περιόδου 1992-1994, θα εξακολουθήσει η προκήρυξη διαγωνισμών 
ή η ανάθεση συμβάσεων έργων με αντικείμενο την ασφάλεια σχεδιασμού. Τα έργα αυτά επιδιώκεται να συνεχισθούν 
ή να επεκταθούν κυρίως για χρήσιμα έργα του προγράμματος TACIS 1991. Συμπληρωματικές μελέτες ασχολούνται 
ειδικότερα με τους αντιδραστήρες VVER 213 και 1000, RBMK και τους ταχείς αναπαραγωγικούς αντιδραστήρες. 
Τα παραδείγματα περιλαμβάνουν ανάλυση πυρήνα αντιδραστήρα WER 1000 και παροχή βοήθειας για τη 
δημιουργία κέντρου συντήρησης. 
Επιτόπου βοήθεια 
Τα προγράμματα TACIS 1992-1994 στρέφονται σε μεγάλο βαθμό στην επιτόπου παροχή βοήθειας, η οποία θεωρείται 
ως ο καταλληλότερος τρόπος παροχής βοήθειας για τη βελτίωση της ασφάλειας, όπως συνέστησαν οι Επτά. 
Για την παροχή αυτού του είδους βοήθειας επιλέγησαν οι ακόλουθες εννέα θέσεις: 
Στη Ρωσία: Σμολένσκ, Σόσνοβι Μπορ, Κόλα, Καλίνιν, Μπελάκοβο και Μπελογιαρσκ. 
Στην Ουκρανία: Ρόβνο, Νότιος Ουκρανία και Ζαπορόζγιε (προστέθηκε στο πρόγραμμα του 1993). 
Παοονή βοήθειας προς τις υπηρεσίες ασφάλειας 
Οι υπηρεσίες ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης παρέχουν τη βοήθεια αυτή και συνεργάζονται με τις ρωσικές και 
ουκρανικές υπηρεσίες στο πλαίσιο δύο μεγάλων προγραμμάτων που εκτελούνται από το Δεκέμβριο του 1993. Έχει 
καταρτισθεί λεπτομερές πρόγραμμα για την καθοδήγηση της βοήθειας προς την ανάπτυξη ισχυρής νομικής και 
τεχνικής βάσης για τους εθνικούς νομοθέτες σε τομείς όπως η παροχή άδειας, η κατάρτιση, οι επιθεωρήσεις κλπ. 
Επιπλέον, έχει προχωρήσει η προμήθεια και η εγκατάσταση μηχανογραφικού εξοπλισμού προς τους δικαιούχους 
ώστε να βελτιωθεί η υποδομή τους, περιλαμβανόμενων του υλικού γραφείου και συνδέσεων μεταξύ επιτελείων και 
περιφερειακών γραφείων. Η μηχανοργάνωση της υποδομής και η τεχνολογία τηλεπικοινωνιών επεκτείνονται προς 
τα περιφερειακά κέντρα, τα κέντρα επιθεώρησης και τις πυρηνικές μονάδες. 
Σνέδιο δοάσης Επτά/ΕΕ για την Ουκρανία 
Μετά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κέρκυρας, για την υλοποίηση του σχεδίου δράσης Επτά/ΕΕ για την Ουκρανία 
διατέθηκαν 25 εκατ. ECU από το πρόγραμμα TACIS, με σκοπό να κλείσει ταχέως το συγκρότημα Τσερνομπίλ και 
να ολοκληρωθούν οι τρεις νέοι αντιδραστήρες VVER 1000 που βρίσκονται υπό κατασκευή καθώς επίσης να 
προχωρήσουν μεταρρυθμίσεις στον ενεργειακό τομέα. (Κατά το χρονικό 1994-1996, η ΕΕ θα διαθέσει από κεφάλαια 
TACIS ύψους 100 εκατ. ECU.) 
III. ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟ ΑΠΟΨΗ ΠΡΟΟΔΟΥ - PHARE 
Το πρόγραμμα PHARE για την πυρηνική ασφάλεια άρχισε κατά τα οικονομικά έτη 1990/91, με τους ίδιους στόχους 
των προγραμμάτων TACIS. Κατά τη χρονική περίοδο 1990-1994, διατέθηκαν συνολικά 100 εκατ. ECU για το σκοπό 
αυτό. Από τον προϋπολογισμό PHARE για το έτος 1993 διατέθηκαν 5 εκατ. ECU για τους ΕΟΑ επιπλέον. 
13 
Phare 1990: Έργα σχετικά με την πυρηνική ασφάλεια περιέχονται σε δύο εθνικά προγράμματα: το εθνικό πρόγραμμα 
της Τσεχοσλοβακίας και το εθνικό πρόγραμμα της Πολωνίας. 
Phare 1991: συνεχίσθηκε με το εθνικό πρόγραμμα της Τσεχοσλοβακίας, περιλαμβανόμενων τριών έργων για τον ΠΗΣ 
Μποχουνίτσε. Για τη Βουλγαρία, από το κεφάλαιο ενέργεια διατέθηκαν 1,2 εκατ. ECU για μελέτη σχετικά με τη 
διαχείριση αποβλήτων. Δεδομένου ότι ο ΠΗΣ Κοσλοντόι αποτελεί σοβαρή πηγή ανησυχίας για τη διεθνή κοινότητα 
όπως επιβεβαιώθηκε από την ομάδα επιθεώρησης του ΔΟΑΕ το 1991, καταρτίσθηκε ευρύ πρόγραμμα βοήθειας, 
περιλαμβανόμενης της επιτόπου βοήθειας, υποστήριξης του νομοθετικού φορέα και διεξαγωγής σημαντικής σειράς 
μελετών ασφάλειας με την ονομασία "πρόγραμμα των έξι μηνών". 
Phare 1992: συνεχίσθηκε η βοήθεια προς το ΠΗΣ Κοσλοντόι ενώ χρηματοδοτήθηκαν οι υπηρεσίες οι αρμόδιες για 
την πυρηνική ασφάλεια της Βουλγαρίας, Σλοβακίας και Λιθουανίας. Ήδη προχωρούν έργα στον τομέα της 
διαχείρισης αποβλήτων και του κύκλου του καυσίμου, περιλαμβανόμενης σημαντικής περιφερειακής μελέτης με 
αντικείμενο τα προβλήματα αυτά. 
Phare 1993: συνεχίσθηκε η παροχή υποστήριξης προς τις νομοθετικές αρχές, για την επίλυση προβλημάτων του 
κύκλου καυσίμου και αποβλήτων καθώς και τη βελτίωση σε ευρεία κλίμακα της λειτουργικής ασφάλειας και της 
ασφάλειας σχεδιασμού των μονάδων VVER 400 - 213 (Δουκοβάνι, Πάξ, Μποχουνίτσε V2). Το εθνικό πρόγραμμα 
της Βουλγαρίας για το έτος 1993 περιλαμβάνει επιτόπου παροχή βοήθειας και υποστήριξης προς τις υπηρεσίες τις 
αρμόδιες για την ασφάλεια. Το εθνικό πρόγραμμα της Λιθουανίας για το 1993 περιλαμβάνει επέκταση του πεδίου 
εφαρμογής προσομοιωτή για το Ιγκναλίνα. Για το ταμείο πυρηνικής ασφάλειας διατέθηκαν 5 εκατ. ECU. 
Phare 1994: το περιφερειακό πρόγραμμα πυρηνικής ασφάλειας προβλέπει 20 εκατ. ECU. Το εθνικό πρόγραμμα για 
τη Βουλγαρία προβλέπει 5 εκατ. ECU. 
IV. ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ 
Στις 9 Δεκεμβρίου 1992, η Επιτροπή εξέδωσε "πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για την τροποποίηση της 
απόφασης 77/270/Ευρατόμ, προκειμένου να εξουσιοδοτηθεί η Επιτροπή στη σύναψη δανείων Ευρατόμ για τη 
συμβολή στη χρηματοδότηση της βελτίωσης του βαθμού ασφαλείας και απόδοσης του πυρηνικού δυναμικού 
ορισμένων τρίτων χωρών". Η πρόταση εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 20 Ιανουαρίου 1994 και 
εκδόθηκε οριστικά από το Συμβούλιο στις 21 Μαρτίου 1994. 
Με βάση την απόφαση του Συμβουλίου, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να συνάπτει δάνεια των οποίων το προϊόν 
διατίθεται για τη χρηματοδότηση έργων με προορισμό την ενίσχυση της ασφάλειας και της απόδοσης 
πυρηνοηλεκτρικών σταθμών των ανατολικών χωρών (ΧΚΑΕ και ΚΑΚ). Προκειμένου να είναι επιλέξιμα τα έργα 
πρέπει: 
είτε να αφορούν πυρηνοηλεκτρικούς σταθμούς ισχύος ή εγκαταστάσεις κύκλου καυσίμου, εν λειτουργία 
ή υπό κατασκευή, είτε να σκοπεύουν στην αποξήλωση εγκαταστάσεων των οποίων η αναβάθμιση δεν 
δικαιολογείται για λόγους τεχνικούς ή οικονομικούς· 
να έχουν λάβει όλες τις απαιτούμενες εγκρίσεις σε επίπεδο εθνικό και, μεταξύ άλλων, τη συμφωνία των 
υπηρεσιών των αρμόδιων για την ασφάλεια-
va έχουν αποτελέσει το αντικείμενο θετικής γνωμοδότησης της Επιτροπής σε επίπεδο τεχνικό και 
οικονομικό. 
To "CONCERT' (εναρμόνιση ευρωπαϊκών κανονιστικών εργασιών) δημιουργήθηκε το 1991 από την Επιτροπή με 
σκοπό την ανάπτυξη της συνεργασίας μεταξύ της Κοινότητας και αρμόδιων για θέματα ασφάλειας υπηρεσιών της 
Ανατολικής Ευρώπης. Τομείς που προτάθηκαν για κοινές ενέργειες ήσαν η ανταλλαγή πληροφοριών για 
κανονιστικές βάσεις και διαδικασίες, κανονιστικά θέματα για τεχνικά και λειτουργικά προβλήματα καθώς και 
κανονιστική βοήθεια σχετική με τους στόχους και τις ρυθμίσεις για τη συγκρότηση εθνικού κανονιστικού 
συστήματος πυρηνικής ασφάλειας. Στις αρχές του 1992, η Επιτροπή συγκρότησε την "Ομάδα διαχείρισης 
κανονιστικής βοήθειας" (RAMG), με σκοπό την υποστήριξη της δομής CONCERT, συγκροτούμενη από τις υπηρεσίες 
όσες αρμόδιες για θέματα ασφάλειας που επιθυμούν να θέσουν την υποστήριξη τους στη διάθεση των ομολόγων 
τους της Ανατολικής Ευρώπης ως μέρος προγραμμάτων τεχνικής βοήθειας χρηματοδοτούμενο από την Κοινότητα 
(PHARE και TACIS). 
V. ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 
Για την ασφάλεια πυρηνικών εγκαταστάσεων θα δοθεί προτεραιότητα σε ενέργειες υποστήριξης τεχνικής βοήθειας 
και κανονιστικής βοήθειας. Οι εξελισσόμενες εργασίες οτον τομέα της τεχνικής εναρμόνισης θα συνεχισθούν με 
έμφαση στη μεταφορά τεχνολογίας προς γειτονικές χώρες. 
Όσον αφορά το συντονισμό των Είκοσι τεσσάρων, αναμένεται ότι το πολυετές πρόγραμμα δράσης των Επτά θα 
επεκταθεί ώστε να περιλάβει την αποθήκευση εξαντληθέντος καυσίμουσ στις θέσεις των αντιδραστήρων. Η 
συνεργασία με το ΔΟΑΕ, την ΝΕΑ/τον ΟΟΣΑ και την ΕΤΑΑ θα εντατικοποιηθεί. 
14 
ISSN 0254-1483 
COM(95) 127 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 12 11 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-95-164-GR-C 
ISBN 92-77-87960-2 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουζεμβούργο