ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, τρίτο εδάφιο, στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, επί των τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην κοινή θέση του Συμβουλίου σχετικά με την πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ Όσον αφορά τις ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας σχετικά με την έκθεση των εργαζομένων σε κινδύνους οφειλόμενους σε φυσικούς παράγοντες (ηλεκτρομαγνητικά πεδία) (πολλοστή ειδική οδηγία βάσει του άρθρου 16 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ) ΠΕΡΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ

1992/0449 (COD)

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, τρίτο εδάφιο, στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, επί των τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην κοινή θέση του Συμβουλίου σχετικά με την πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ Όσον αφορά τις ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας σχετικά με την έκθεση των εργαζομένων σε κινδύνους οφειλόμενους σε φυσικούς παράγοντες (ηλεκτρομαγνητικά πεδία) (πολλοστή ειδική οδηγία βάσει του άρθρου 16 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ)

1. ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΟΥ ΦΑΚΕΛΟΥ

Η Επιτροπή διαβίβασε την προαναφερθείσα πρόταση οδηγίας, που στηρίζεται στο άρθρο 118Α της Συνθήκης (το νέο άρθρο 137), στο Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο στις 8 Φεβρουαρίου 1993 (COM(1992) 560 τελικό - 1992/0449 (COD)).

Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε τη γνώμη της στις 30 Ιουνίου 1993. Η Επιτροπή των Περιφερειών ανέφερε σε επιστολή της με ημερομηνία 13 Ιανουαρίου 2000, ότι δεν θα εξέδιδε γνώμη.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε γνώμη σε πρώτη ανάγνωση στις 20 Απριλίου 1994.

Η Επιτροπή αποδέχθηκε τις 31 τροπολογίες που προτάθηκαν από το Κοινοβούλιο. Τέσσερις από αυτές έγιναν δεκτές μόνο εν μέρει. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαβίβασε την τροποποιημένη της πρόταση στις 8 Ιουλίου 1994.

Το Συμβούλιο καθόρισε την κοινή του θέση ομόφωνα στις 18 Δεκεμβρίου 2003. Η Επιτροπή συντάχθηκε με την κοινή γνώμη διατυπώνοντας συγχρόνως μια επιφύλαξη ως προς το άρθρο 8 της κοινής θέσης, σχετικά με την επίβλεψη της υγείας. Η Επιτροπή ανέφερε ότι εκτιμούσε ότι η κοινή θέση είχε αποδυναμώσει την πρόταση της Επιτροπής στον τομέα της επίβλεψης της υγείας αφαιρώντας τον προληπτικό της χαρακτήρα και μη παραχωρώντας στους εργαζομένους δικαίωμα σε ιατρική εξέταση σε περίπτωση υπερβολικής έκθεσης.

Στις 30 Μαρτίου 2004, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε σε δεύτερη ανάγνωση, πέντε τροπολογίες με την κοινή θέση του Συμβουλίου.

Η παρούσα γνώμη εκθέτει τη θέση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σύμφωνα με το άρθρο 251 παράγραφος 2 τρίτο εδάφιο στοιχείο γ) της Συνθήκης.

2. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Η αρχική πρόταση, η οποία στηρίζεται στο άρθρο 118A της Συνθήκης (το νέο άρθρο 137), λαμβάνει τη μορφή ειδικής οδηγίας με την έννοια του άρθρου 16 παράγραφος 1 της οδηγίας-πλαισίου 89/391/ΕΟΚ.

Η παρούσα πρόταση αποσκοπεί στην προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων από κινδύνους που οφείλονται στην έκθεση σε φυσικούς παράγοντες. Αυτή εφαρμόζεται σε τέσσερις ειδικούς παράγοντες: το θόρυβο (κίνδυνοι για την ακοή), τους κραδασμούς (κίνδυνοι για τους βραχίονες, τα χέρια, ολόκληρο το σώμα), τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία και τις οπτικές ακτινοβολίες (κίνδυνοι για την υγεία οφειλόμενοι σε ρεύματα επαγόμενα στο σώμα, κρούση, εγκαύματα, καθώς και από απορρόφηση θερμικής ενέργειας).

Οι διατάξεις που αφορούν τους κραδασμούς, τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία και τις οπτικές ακτινοβολίες είναι νέες, ενώ οι διατάξεις που αφορούν το θόρυβο υπήρχαν ήδη στην οδηγία 86/188/ΕΟΚ του Συμβουλίου.

Σε γενικές γραμμές, το Συμβούλιο επέλεξε να επικεντρώνεται σε έναν παράγοντα κάθε φορά και ξεκίνησε με τους κραδασμούς.

Όλες οι αντιπροσωπείες, όπως και η Επιτροπή, έκαναν δεκτή την προσέγγιση αυτή η οποία συνίσταται στη διαπραγμάτευση μιας μόνο πτυχής της πρότασης της Επιτροπής κάθε φορά, χωρίς εντούτοις να εγκαταλείπονται οι λοιπές πτυχές οι οποίες παραμένουν στο τραπέζι του Συμβουλίου ενόψει μελλοντικών συζητήσεων.

Για τους δύο πρώτους φυσικούς παράγοντες, τους κραδασμούς και το θόρυβο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εξέδωσαν δύο οδηγίες, ήτοι τις 2002/44/EΚ και 2003/10/EΚ. Η παρούσα πρόταση αποτελεί την τρίτη πτυχή της γενικής προσέγγισης που υιοθέτησε το Συμβούλιο για την αντιμετώπιση κάθε φυσικού παράγοντα σε μια ξεχωριστή ειδική οδηγία [1].

[1] Βλ. δήλωση του Συμβουλίου στα πρακτικά της 25ης Ιουνίου 2001.

3. ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

3.1. Περίληψη της θέσης της Επιτροπής

Η Επιτροπή είναι σε θέση να αποδεχτεί τις πέντε τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (1, 2, 3, 4 και 5) στο σύνολό τους. Πιστεύει ότι οι τροπολογίες αυτές είναι τέτοιας φύσης ώστε να συμπληρώνουν και να βελτιώνουν το κείμενο της κοινής θέσης και να ενισχύουν τις διατάξεις της κοινής θέσης σχετικά με την επίβλεψη της υγείας (άρθρο 8), ανταποκρινόμενες έτσι κατά τρόπο ικανοποιητικό στις ανησυχίες που εκφράστηκαν από την Επιτροπή.

3.2. Τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε δεύτερη ανάγνωση:

3.2.1. Αποδεκτές τροπολογίες

3.2.1.1. Τροπολογία 1 ("παραπομπή στη διαβούλευση και τη συμμετοχή των εργαζομένων που προβλέπεται το άρθρο 11 της οδηγίας 89/391") (Άρθρο 4 παράγραφος 4 )

Η τροπολογία αυτή διευκρινίζει και εμπλουτίζει τη διαδικασία αξιολόγησης, μέτρησης ή/και υπολογισμού των επιπέδων των ηλεκτρομαγνητικών πεδίων στα οποία εκτίθενται οι εργαζόμενοι προσθέτοντας ότι αυτή η διαδικασία θα πρέπει να πραγματοποιείται λαμβάνοντας υπόψη επίσης τις διατάξεις του άρθρου 11 της οδηγίας 89/391 σχετικά με τη διαβούλευση και τη συμμετοχή των εργαζομένων. Η Επιτροπή αποδέχεται ως εκ τούτου την τροπολογία αυτή.

3.2.1.2. Τροπολογία 2 ("περιεχόμενο της πληροφόρησης και της κατάρτισης που ο εργαζόμενος ή/και ο εκπρόσωπός του θα πρέπει να λαμβάνουν") (Άρθρο 6 στοιχείο δ))

Η Επιτροπή αποδέχεται αυτήν την τροπολογία η οποία προβλέπει ότι ο εργαζόμενος ή/και ο εκπρόσωπός λαμβάνουν πληροφορίες ή κατάρτιση σχετικά με τον τρόπο ανίχνευσης των αρνητικών επιπτώσεων μιας έκθεσης για την υγεία και να τις επισημάνει, καθόσον βελτιώνει το κείμενο της κοινής θέσης, διευκρινίζοντας και εξηγώντας περαιτέρω το περιεχόμενο αυτής της πληροφόρησης και της κατάρτισης.

3.2.1.3. Τροπολογία 3 ("ενισχύει τις διατάξεις σχετικά με την επίβλεψη της υγείας") (Άρθρο 8)

Αυτή η τροπολογία επανεισάγει τον προληπτικό χαρακτήρα στις διατάξεις περί επίβλεψης της υγείας, πράγμα που είναι ουσιώδες για να επιτρέψει την πρώιμη ανίχνευση των υπερβολικών εκθέσεων και τη λήψη των κατάλληλων μέτρων για τον περιορισμό και την εξάλειψη αυτών. Αυτή η τροπολογία προβλέπει πράγματι όχι μόνο ότι ο εργαζόμενος θα πρέπει να αποτελέσει το αντικείμενο ιατρικής εξέτασης όταν πρέπει να πιστεύει κανείς ότι η έκθεση υπερέβη τις οριακές τιμές, αλλά επίσης τους τρόπους ανατροφοδότησης του προληπτικού συστήματος κατόπιν της ανίχνευσης μιας υπερβολικής έκθεσης. Η Επιτροπή δύναται επομένως να αποδεχτεί αυτήν την τροπολογία καθόσον ανταποκρίνεται κατά τρόπο απόλυτα ικανοποιητικό στις επιφυλάξεις που διατυπώθηκαν από την Επιτροπή στη δήλωσή της που έγινε επί του άρθρου 8 της κοινής θέσης.

3.2.1.4. Τροπολογία 4 ("τα κράτη μέλη προβλέπουν τις κατάλληλες κυρώσεις για τις περιπτώσεις παραβίασης της εθνικής νομοθεσίας που εγκρίνεται σύμφωνα με την οδηγία") (Άρθρο 8β (νέο)

Αυτή η τροπολογία αναφέρει ότι τα κράτη μέλη προβλέπουν κατάλληλες κυρώσεις οι οποίες θα πρέπει να είναι αποτελεσματικές, ανάλογες και αποτρεπτικές, σε περίπτωση παραβίασης της κοινοτικής νομοθεσίας που μεταφέρει την οδηγία στο εθνικό δίκαιο.

Η Επιτροπή δύναται να αποδεχτεί αυτήν την τροπολογία καθόσον πρόκειται για μια «τυπική» διάταξη περιλαμβανόμενη σε πολλές οδηγίες ως προς τον κοινωνικό τομέα.

3.2.1.5. Τροπολογία 5 ("Κάθε πέντε έτη η Επιτροπή ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, και την Ευρωπαϊκή και Οικονομική Επιτροπή και τη Συμβουλευτική Επιτροπή, για την ασφάλεια και την υγεία ως προς το περιεχόμενο των εκθέσεων για την πρακτική εφαρμογή καθώς και την αξιολόγηση που γίνεται από αυτήν των σχετικών εξελίξεων στο θέμα και για κάθε πρωτοβουλία που θα μπορούσε να κριθεί δικαιολογημένη, ιδίως όσον αφορά την έκθεση σε στατικά μαγνητικά πεδία") (Άρθρο 11 εδάφιο 2)

Αυτή η τροπολογία εισάγει μια περιοδικότητα στην ενημέρωση που θα πρέπει να παρέχεται από την Επιτροπή προς τα λοιπά θεσμικά όργανα και οργανισμούς επί των εκθέσεων πρακτικής εφαρμογής και προσδιορίζει το περιεχόμενο της πληροφόρησης αυτής, θα πρέπει επίσης να αφορά κάθε πρωτοβουλία, ιδίως αναφορικά με την έκθεση στα στατικά μαγνητικά πεδία, που θα μπορούσε να δικαιολογηθεί ενόψει των νέων επιστημονικών γνώσεων.

Η Επιτροπή αποδέχεται αυτήν την τροπολογία καθόσον η περιοδικότητα αυτή υφίσταται ήδη σε άλλες οδηγίες στον τομέα της υγείας και της ασφάλειας στην εργασίας και η αναφορά στα στατικά μαγνητικά πεδία ευθυγραμμίζεται με αυτό που ανέφερε η Επιτροπή στην απάντησή της στη δήλωση του Συμβουλίου σχετικά με τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία, και που επισυνάπτεται στην κοινή θέση.

3.3. Τροποποιημένη πρόταση

Βάσει του άρθρου 250 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ, η Επιτροπή τροποποιεί τη θέση της σύμφωνα με τα προαναφερθέντα.