ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  
Βρυξέλλες , 15.12.2011 
SEC(2011) 1566 τελικό  
  
ΕΓΓΡΑΦΟ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ  ΤΩΝ  ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
ΣΥΝΟΨΗ  ΤΗΣ  ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ  ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ  
που συνοδεύει  το έγγραφο  
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  ΣΤΟ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ  ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ , ΤΟ 
ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ , ΤΗΝ  ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ  ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ  ΚΑΙ  ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  
ΚΑΙ  ΤΗΝ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ  ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ  
Ενεργειακός  χάρτης  πορείας  για το 2050 
{COM(2011) 885 τελικό } 
{SEC(2011) 1565 τελικό } 
{SEC(2011) 1569 τελικό }  
 
EL 2   EL 1. ΟΡΙΣΜΟΣ  ΤΟΥ  ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ  
Η ευηµερία των πολιτών  µας, η βιοµηχανία  και η οικονο µία µας εξαρτώνται  από την ασφαλή , 
βιώσι µη και οικονο µική ενέργεια . Η ενέργεια  αποτελεί  καθη µερινή  ανάγκη  σε έναν σύγχρονο  
κόσµο και θεωρείται  κυρίως  δεδοµένη στην  Ευρώπη . Το ενεργειακό  σύστη µα και η 
οργάνωσή  του έχουν  εξελιχθεί  εδώ και αιώνες , εάν όχι χιλιετίες , µε τη χρήση  διαφόρων  
καυσί µων και συστη µάτων  διανο µής. Το σηµερινό  ενεργειακό  σύστη µα και οι τρόποι  
παραγωγής , µετατροπής  και κατανάλωσης  της ενέργειας  φαίνονται  µη βιώσι µοι στο µέλλον  
λόγω  των εξής: των υψηλών  εκπο µπών αερίων  του θερµοκηπίου , κινδύνων  για την ασφάλεια  
του εφοδιασ µού και κινδύνων  ανταγωνιστικότητας  που σχετίζονται  µε το υψηλό  κόστος  της 
ενέργειας  και τις ανεπαρκείς  επενδύσεις . 
Απαιτούνται  δεκαετίες  για να µπορέσου µε να οδηγήσου µε τα ενεργειακά  µας συστή µατα σε 
έναν πιο ασφαλές  και βιώσι µο δρόµο. Η κατάσταση  αυτή  δεν µπορεί  να αλλάξει  µονοµιάς. 
∆εν υπάρχει  πηγή  ενέργειας  που να είναι  σε αφθονία  και να µην έχει µειονεκτή µατα όσον  
αφορά  τη βιωσι µότητά  της, την ασφάλεια  εφοδιασ µού και την ανταγωνιστικότητα  (τιµή). Για 
τον λόγο  αυτό , η λύση  θα απαιτήσει  συµβιβασ µούς και η αγορά  από µόνη της, βάσει  του 
υφιστά µενου κανονιστικού  περιβάλλοντος , ενδέχεται  να µην τα καταφέρει . Ωστόσο , θα 
απαιτηθούν  σηµαντικές  επενδύσεις  στο εγγύς  µέλλον  για να αντικατασταθούν  ενεργειακά  
περιουσιακά  στοιχεία  ώστε  να διασφαλιστεί  αντίστοιχο  επίπεδο  άνεσης  για τους πολίτες  σε 
οικονο µικές τιµές, να εξασφαλιστούν  ανταγωνιστικές  και ασφαλείς  πηγές  ενεργειακού  
εφοδιασ µού για τις επιχειρήσεις  και να ληφθεί  υπόψη  το περιβάλλον .  
Η στήριξη  σε περισσότερο  διαφοροποιη µένες πηγές  ενέργειας , εγχώριες  (εντός  της ΕΕ) πηγές  
ή πηγές  χαµηλού  επιπέδου  ανθρακούχων  εκπο µπών, οι οποίες  παράγονται  και 
καταναλώνονται  κατά  τρόπο  αποδοτικό , µπορεί  να αποφέρει  σηµαντικά  οφέλη  όχι µόνο για 
το περιβάλλον , την ανταγωνιστικότητα  και την ασφάλεια  του ενεργειακού  εφοδιασ µού, αλλά  
και όσον  αφορά  την οικονο µική ανάπτυξη , την απασχόληση , την περιφερειακή  ανάπτυξη  και 
την καινοτο µία. Ποια  είναι  τα εµπόδια ; Γιατί  δεν συµβαίνει  ή συµβαίνει  µε πολύ  αργούς  
ρυθµούς η στροφή  προς  πηγές  χαµηλού  επιπέδου  ανθρακούχων  εκπο µπών, περισσότερο  
ανταγωνιστικές  και πιο διαφοροποιη µένες µε τη χρήση  του ενεργειακού  συστή µατος; 
Υπάρχουν  αρκετοί  παράγοντες  που εµποδίζουν  τη στροφή  αυτή :  
1) Οι τιµές αγοράς  ενέργειας  δεν αντανακλούν  πλήρως  όλο το κόστος  για την κοινωνία  όσον  
αφορά  τη ρύπανση , τις εκπο µπές αερίων  θερµοκηπίου , την εξάντληση  των πόρων , τα 
απόβλητα , τις χρήσεις  γης, την ποιότητα  του αέρα  και τη γεωπολιτική  εξάρτηση .  
2) Αδράνεια  του φυσικού  συστή µατος 
Η πλειονότητα  των επενδύσεων  στο ενεργειακό  σύστη µα είναι  µακροπρόθεσ µα περιουσιακά  
στοιχεία  που οδηγούν  σε σηµαντικούς  περιορισ µούς, και οποιαδήποτε  µεταβολή  στο 
σύστη µα υλοποιείται  µόνο σταδιακά .  
3) Αντιλήψεις  του κοινού  και νοοτροπία  των χρηστών  
Η αντίληψη  των κινδύνων  που σχετίζονται  µε την κατασκευή  νέων  µονάδων  
ηλεκτροπαραγωγής  και υποδο µών από το ευρύ  κοινό  µπορεί  να είναι  πιο αρνητική  σε 
σύγκριση  µε τις απόψεις  των εµπειρογνω µόνων . Επίσης  µπορεί  να απαιτούνται  µακρύ  
χρονικό  διάστη µα και κατάλληλα  κίνητρα  ή ρυθµίσεις  για να πειστούν  οι άνθρωποι  να 
αλλάξουν  τον τρόπο  µε τον οποίο  θερµαίνουν  τα σπίτια  τους, χρησι µοποιούν  µεταφορικά  
µέσα, κλπ. 
4) Αβεβαιότητα  σχετικά  µε τις εξελίξεις  στην  τεχνολογία , τη ζήτηση , τις τιµές και το 
σχεδιασ µό της αγοράς  
 
EL 3   EL Το ενεργειακό  σύστη µα χαρακτηρίζεται  από µεγάλο  ποσοστό  µακροπρόθεσ µων σταθερών  
δαπανών  που θα πρέπει  να ανακτηθούν  κατά  τη διάρκεια  αρκετών  δεκαετιών . Η αβεβαιότητα  
µπορεί  να αυξήσει  σηµαντικά  τους κινδύνους  και τα έξοδα  των επενδυτών , και καθιστά  τις 
επιχειρήσεις  και τους καταναλωτές  απρόθυ µους να επενδύσουν .  
5) Ατελείς  αγορές  
Ο ανταγωνισ µός δεν είναι  ισχυρός  σε ορισµένα κράτη  µέλη όπου  στις αγορές  εξακολουθούν  
και δεσπόζουν  κατεστη µένοι φορείς  εκµετάλλευσης . Ένας  άλλος  παράγοντας  είναι  η µυωπία  
των αγορών , δηλαδή  το γεγονός  ότι οι παράγοντες  της αγοράς  δεν επιδιώκουν  απαραιτήτως  
µακροπρόθεσ µες επενδύσεις  αλλά  στρέφονται  γενικά  προς  πιο βραχυπρόθεσ µα κέρδη . Οι 
αναπτυσσό µενες αγορές  υπηρεσιών  ενεργειακής  απόδοσης  και αποκεντρω µένων  ΑΠΕ  
αντιµετωπίζουν  το πρόβλη µα του µικρού  αριθµού παραγόντων  της αγοράς  και της έλλειψης  
κατάλληλου  κανονιστικού  πλαισίου . 
2. ΑΝΑΛΥΣΗ  ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑΣ  ΚΑΙ  ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ  ΑΞΙΑΣ  ΓΙΑ ΤΗΝ  ΕΕ 
Η αρµοδιότητα  της ΕΕ στον  τοµέα της ενέργειας  καθορίζεται  στο άρθρο  194 της συνθήκης  
για τη λειτουργία  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης1. Οι αρµοδιότητες  της ΕΕ σχετικά  µε την 
αντιµετώπιση  της κλιµατικής  αλλαγής , συµπεριλα µβανο µένης της µείωσης  των εκπο µπών 
αερίων  θερµοκηπίου  στην  ενέργεια  και σε άλλους  τοµείς, καθορίζονται  στα άρθρα  191 έως 
193. Από οικονο µική άποψη , πολλές  εξελίξεις  στο ενεργειακό  σύστη µα δύνανται  να 
επιτευχθούν  µε τον καλύτερο  τρόπο  σε επίπεδο  ΕΕ, περιλα µβάνοντας  δράσεις  από την ΕΕ και 
τα κράτη  µέλη, µε σεβασ µό πάντα  στις αντίστοιχες  αρµοδιότητές  τους.  
3. ΣΤΟΧΟΙ  ΤΗΣ  ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ  ΤΗΣ  ΕΕ 
Γενικός  στόχος  είναι  να διαµορφωθεί  ένα όραµα και µια στρατηγική  για τον τρόπο  µε τον 
οποίο  το ενεργειακό  σύστη µα της ΕΕ δύναται  να απαλλαγεί  από τις ανθρακούχες  εκπο µπές 
έως το 2050, λαµβάνοντας  υπόψη  τους στόχους  για την ασφάλεια  του εφοδιασ µού και την 
ανταγωνιστικότητα . 
Για να επιτευχθεί  ο γενικός  στόχος , προτείνονται  περισσότερο  συγκεκρι µένοι στόχοι : 
i) Να παρασχεθεί  µεγαλύτερη  βεβαιότητα  στους  επενδυτές  όσον  αφορά  τους πιθανούς  
µελλοντικούς  προσανατολισ µούς πολιτικής  σε επίπεδο  ΕΕ δείχνοντας  διαφορετικές  οδούς  
απαλλαγής  από τις ανθρακούχες  εκπο µπές το 2050, καθώς  και τις κύριες  οικονο µικές, 
κοινωνικές  και περιβαλλοντικές  επιπτώσεις  τους. 
ii) Να παρουσιαστούν  οι συµβιβασ µοί µεταξύ  των στόχων  πολιτικής  καθώς  και µεταξύ  των 
διαφορετικών  οδών  απαλλαγής  από τις ανθρακούχες  εκπο µπές και να αντιµετωπιστούν  κοινά  
στοιχεία  σε όλες τις οδούς  απαλλαγής  από τις ανθρακούχες  εκπο µπές. 
iii) Να τεθούν  ορόση µα µετά το 2020 ώστε  να κινητοποιηθούν  οι εµπλεκό µενοι παράγοντες  
και να αποκτηθεί  µεγαλύτερη  βεβαιότητα  για την περίοδο  µετά το 2020. 
                                                 
1 Άρθρο  194: 
1. Στο πλαίσιο  της εγκαθίδρυσης  ή της λειτουργίας  της εσωτερικής  αγοράς  και λαµβανο µένης 
υπόψη  της απαίτησης  να προστατευθεί  και να βελτιωθεί  το περιβάλλον , η πολιτική  της Ένωσης  στον  
τοµέα της ενέργειας , σε πνεύµα αλληλεγγύης  µεταξύ  κρατών  µελών , έχει ως στόχο : 
α) τη διασφάλιση  της λειτουργίας  της αγοράς  ενέργειας · 
β) τη διασφάλιση  του ενεργειακού  εφοδιασ µού της Ένωσης · 
γ) την προώθηση  της ενεργειακής  αποδοτικότητας  και της εξοικονό µησης  ενέργειας , καθώς  και της 
ανάπτυξης  νέων  και ανανεώσι µων πηγών  ενέργειας · 
δ) την προώθηση  της διασύνδεσης  των ενεργειακών  δικτύων . 
 
EL 4   EL Ο χάρτης  πορείας  για το 2050 θα πρέπει  να βασίζεται  στους  τρέχοντες  στόχους  της 
ενεργειακής  πολιτικής  της ΕΕ: τη βιωσι µότητα , την ασφάλεια  του εφοδιασ µού και την 
ανταγωνιστικότητα .  
4. ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ  ΕΠΙΛΟΓΕΣ  ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ  
Η παρούσα  εκτίµηση επιπτώσεων  δεν είναι  µια κλασσική  εκτίµηση στην  οποία  
απαριθ µούνται  εναλλακτικές  επιλογές  πολιτικής  για την εκπλήρωση  ορισµένων  στόχων  
πολιτικής  και αξιολογούνται  εν συνεχεία  οι επιπτώσεις  αυτών  των επιλογών  πολιτικής  για να 
προσδιοριστεί  η προτι µότερη . Αντίθετα , εξετάζει  ένα σύνολο  πιθανών  µελλοντικών  
εξελίξεων  για τη λήψη  περισσότερο  αξιόπιστων  πληροφοριών  για το πώς το ενεργειακό  
σύστη µα θα µπορεί  να επιτύχει  µείωση  85% στις σχετικές  µε την ενέργεια  εκπο µπές 
διοξειδίου  του άνθρακα  σε σύγκριση  µε το 1990 (ποσοστό  που αντιστοιχεί  σε 80% µείωση  
των εκπο µπών ΑΘ έως το 2050) και να βελτιώσει  την ασφάλεια  του εφοδιασ µού και την 
ανταγωνιστικότητα , χωρίς  να επιλέγει  κάποια  από αυτές .  
Θα µπορούσαν  να προταθούν  διάφορα  χρήσι µα σενάρια  για την ανάλυση  της απαλλαγής  του 
ενεργειακού  συστή µατος από τις ανθρακούχες  εκπο µπές. Ο σχεδιασ µός των σεναρίων  
συζητήθηκε  διεξοδικά  µε διάφορα  ενδιαφερό µενα µέρη. Τα ενδιαφερό µενα µέρη και η 
Ευρωπαϊκή  Επιτροπή  προσδιόρισαν  τέσσερις  βασικές  πορείες  για την απαλλαγή  του 
ενεργειακού  τοµέα από τις ανθρακούχες  εκπο µπές – ενεργειακή  απόδοση , που επηρεάζει  
κυρίως  την πλευρά  της ζήτησης , και ΑΠΕ , πυρηνική  ενέργεια  και τεχνολογία  ∆ΑΑ , που 
επηρεάζουν  κυρίως  από την πλευρά  της προσφοράς  (χαµηλώνοντας  την ένταση  ανθρακούχων  
εκπο µπών του εφοδιασ µού). Οι προτεινό µενες εναλλακτικές  επιλογές  πολιτικής  (σενάρια ) 
διερευνούν  5 διαφορετικούς  συνδυασ µούς των τεσσάρων  εναλλακτικών  επιλογών  απαλλαγής  
από τις ανθρακούχες  εκπο µπές. Τα σενάρια  απαλλαγής  από τις ανθρακούχες  εκπο µπές δεν 
µελετώνται  ποτέ αποµονωµένα καθώς  η αλληλεπίδραση  των διαφόρων  στοιχείων  θα 
περιλα µβάνεται  απαραίτητα  σε οποιοδήποτε  σενάριο  που αξιολογεί  ολόκληρο  το ενεργειακό  
σύστη µα. Όλα τα σενάρια  απαλλαγής  από τις ανθρακούχες  εκπο µπές επιτυγχάνουν  µείωση  
85% των σχετικών  µε την ενέργεια  εκπο µπών διοξειδίου  του άνθρακα  έως το 2050 και θα 
αξιολογηθεί  προσεκτικά  εάν κάθε  επιλογή  πολιτικής  βελτιώνει  επίσης  την ασφάλεια  του 
εφοδιασ µού και την ανταγωνιστικότητα  του ενεργειακού  τοµέα, καθώς  και εάν οδηγεί  σε 
οικονο µικά ανεκτό  ενεργειακό  κόστος . 
 Εναλλακτικές  επιλογές  πολιτικής  
1 Συνέχιση  της υφιστά µενης κατάστασης  (κοινό  σενάριο  αναφοράς2) 
 
1β Σενάριο  τρεχουσών  πρωτοβουλιών  πολιτικής  (ΤΠΠ ) (επικαιροποιη µένο σενάριο  
αναφοράς ) 
2 Σενάριο  υψηλής  ενεργειακής  απόδοσης  
3 Σενάριο  τεχνολογιών  διαφοροποιη µένων  πηγών  εφοδιασ µού3 
 
4 Σενάριο  υψηλού  µεριδίου  ΑΠΕ  
5 Σενάριο  καθυστερη µένης ∆ΑΑ  
6 Σενάριο  χαµηλού  µεριδίου  πυρηνικής  ενέργειας  
                                                 
2 Χρησι µοποιείται  επίσης  στο χάρτη  πορείας  για µια οικονο µία χαµηλού  επιπέδου  ανθρακούχων  
εκπο µπών και στη Λευκή  Βίβλο  για τις µεταφορές .  
3 Το σενάριο  3 αναπαράγει  το σενάριο  «αποτελεσ µατικών  και ευρέως  αποδεκτών  τεχνολογιών » που 
χρησι µοποιείται  στο χάρτη  πορείας  για µια οικονο µία χαµηλού  επιπέδου  ανθρακούχων  εκπο µπών και 
στη Λευκή  Βίβλο  για τις µεταφορές  βάσει  του σεναρίου  1β.  
 
EL 5   EL 5. ΕΚΤΙΜΗΣΗ  ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ  ΚΑΙ  ΣΥΓΚΡΙΣΗ  ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ  ΕΠΙΛΟΓΩΝ  
Περιβαλλοντικές  επιπτώσεις  
Όσον  αφορά  τις περιβαλλοντικές  επιπτώσεις , όλες οι εναλλακτικές  επιλογές  πολιτικής  
µειώνουν  σηµαντικά  την κατανάλωση  ενέργειας , ενώ η µεγαλύτερη  µείωση  λαµβάνει  χώρα  
στο σενάριο  υψηλής  ενεργειακής  απόδοσης . Η σύσταση  του ενεργειακού  µείγµατος θα 
διαφέρει  επίσης  σηµαντικά  σε ένα σύστη µα απαλλαγ µένο από τις ανθρακούχες  εκπο µπές µε 
µεγάλη  αύξηση  στις ΑΠΕ  σε όλα τα σενάρια . Οι πυρηνικές  εξελίξεις  εξαρτώνται  από τις 
πραγ µατοποιού µενες υποθέσεις  πολιτικής  και η αναλογία  τους κυµαίνεται  από το 2% έως το 
18% της κατανάλωσης  πρωτογενούς  ενέργειας . Το µερίδιο  του φυσικού  αερίου  είναι  το 
µεγαλύτερο  στο σενάριο  χαµηλού  µεριδίου  πυρηνικής  ενέργειας  µε σηµαντική  διείσδυση  της 
τεχνολογίας  ∆ΑΑ . Η αναλογία  του πετρελαίου  και των ορυκτών  καυσί µων µειώνεται . Το 
µερίδιο  της ηλεκτρικής  ενέργειας  στην  τελική  κατανάλωση  ενέργειας  διπλασιάζεται  σε σχέση  
µε τα τρέχοντα  επίπεδα  και η ηλεκτρική  ενέργεια  καθίσταται  η σηµαντικότερη  τελική  πηγή  
ενέργειας . Όλα τα σενάρια  απαλλαγής  από τις ανθρακούχες  εκπο µπές επιτυγχάνουν  µείωση  
80% των εκπο µπών αερίων  του θερµοκηπίου  και 85% µείωση  των συνδεδε µένων  µε την 
ενέργεια  εκπο µπών διοξειδίου  του άνθρακα  το 2050 σε σύγκριση  µε το 1990, καθώς  και ίσες 
σωρευτικές  εκπο µπές κατά  τη διάρκεια  της περιόδου  πρόβλεψης . Το 2030, οι σχετικές  µε την 
ενέργεια  εκπο µπές διοξειδίου  του άνθρακα  θα είναι  χαµηλότερες  κατά  38-41%, ενώ οι 
συνολικές  εκπο µπές αερίων  του θερµοκηπίου  θα είναι  χαµηλότερες  κατά  40-41%.  
Οικονο µικές επιπτώσεις  
Οι διάφορες  αναλύσεις  των πολιτικών  για τις ανθρακούχες  εκπο µπές και την ενέργεια  
δείχνουν  ότι οι επιπτώσεις  στο ΑΕΠ  είναι  αρκετά  περιορισ µένες. Ανάλογα  µε το σενάριο  
απαλλαγής  από τις ανθρακούχες  εκπο µπές, δεν υπάρχουν  µέσα ετήσια  επιπρόσθετα  έξοδα  για 
το ενεργειακό  σύστη µα λόγω  της επιδίωξης  αυτής  της σηµαντικής  απαλλαγής  από τις 
ανθρακούχες  εκπο µπές στο πλαίσιο  µιας συνολικής  προσπάθειας  σε σύγκριση  µε τα σενάρια  
αναφοράς  και ΤΠΠ  ή τα έξοδα  αυτά  είναι  µικρά. Όσον  αφορά  τις τιµές της ηλεκτρικής  
ενέργειας , ορισµένες εναλλακτικές  επιλογές  πολιτικής  παρουσιάζουν  µικρή µείωση  των 
τιµών ηλεκτρικής  ενέργειας  σε σύγκριση  µε τα σενάρια  αναφοράς  και ΤΠΠ  (ενεργειακή  
απόδοση  και τεχνολογίες  διαφοροποιη µένων  πηγών  εφοδιασ µού) ενώ άλλες  παρουσιάζουν  
αυξήσεις  (υψηλό  µερίδιο  ΑΠΕ  και, σε µικρότερο  βαθµό, χαµηλό µερίδιο  πυρηνικής  
ενέργειας ). Οι τιµές των ανθρακούχων  εκπο µπών στο πλαίσιο  του συστή µατος εµπορίας  
δικαιω µάτων  εκπο µπών είναι  σηµαντικά  υψηλότερες  από ότι στα σενάρια  αναφοράς  και 
ΤΠΠ , ενώ οι τιµές των καυσί µων είναι  χαµηλότερες . Σε όλες τις εναλλακτικές  επιλογές  
πολιτικής  απαιτούνται  όλο και περισσότερο  προηγ µένες ενεργειακές  υποδο µές (ηλεκτρικές  
γραµµές, ευφυή  δίκτυα  και αποθήκευση ), ενώ οι µεγαλύτερες  απαιτήσεις  προβλέπονται  στο 
σενάριο  υψηλού  µεριδίου  ΑΠΕ .  
Κοινωνικές  επιπτώσεις  
Η κοινωνική  διάσταση  των χαρτών  πορείας  για την απαλλαγή  από τις ανθρακούχες  εκπο µπές 
είναι  ζωτικής  σηµασίας , καθώς  η µετάβαση  σε µια οικονο µία χαµηλού  επιπέδου  
ανθρακούχων  εκπο µπών θα απαιτήσει  επίσης  εις βάθος  αλλαγή  σε διάφορους  παράγοντες  
που επηρεάζουν  τις εταιρείες , την απασχόληση  και τις εργασιακές  συνθήκες . Το ζήτηµα της 
εκπαίδευσης  και της κατάρτισης  θα πρέπει  να αντιµετωπιστεί  σε πρώι µο στάδιο  ώστε  να 
αποφευχθεί  η ανεργία  σε ορισµένους  τοµείς και οι εργασιακές  ελλείψεις  σε άλλους .  
Οι επιπτώσεις  των πολιτικών  απαλλαγής  από τις ανθρακούχες  εκπο µπές στην  απασχόληση  
δεν είναι  ουσιαστικές  έως το 2020, όπως  δείχνουν  αρκετές  µελέτες , αλλά  οι επενδύσεις  σε 
νέες τεχνολογίες  δύναται  να πυροδοτήσουν  τη ζήτηση  για θέσεις  εργασίας  υψηλότερης  
εξειδίκευσης . Η ασφάλεια  του ενεργειακού  εφοδιασ µού αξιολογείται  καθώς  η εξάρτηση  από 
τις εισαγωγές  βελτιώνεται  σε όλες τις εναλλακτικές  επιλογές  πολιτικής  έως το 2050, ενώ οι 
µεγαλύτερες  βελτιώσεις  σηµειώνονται  στο σενάριο  υψηλού  µεριδίου  ΑΠΕ . Όσον  αφορά  τη 
 
EL 6   EL δυνατότητα  κάλυψης  των ενεργειακών  εξόδων  από τα νοικοκυριά , όλες οι επιλογές  πολιτικής  
παρουσιάζουν  σηµαντική  εξοικονό µηση καυσί µων αλλά  και υψηλότερες  κεφαλαιακές  
δαπάνες  και δαπάνες  για επενδύσεις  ενεργειακής  απόδοσης . Το σύνολο  των ενεργειακών  
δαπανών  από τα νοικοκυριά  είναι  υψηλότερο  σε όλες τις εναλλακτικές  επιλογές  πολιτικής , 
ενώ η µεγαλύτερη  αύξηση  προβλέπεται  στα σενάρια  που δείχνουν  ισχυρές  πολιτικές  
ενεργειακής  απόδοσης  και διείσδυση  των ΑΠΕ .  
Οι εναλλακτικές  επιλογές  συγκρίθηκαν  βάσει  της αποτελεσ µατικότητας , της 
αποδοτικότητας  και της συνοχής  τους .  
Όσον  αφορά  την αποτελεσ µατικότητα , εξετάστηκαν  οι 3 στόχοι  της ενεργειακής  πολιτικής : η 
βιωσι µότητα , η ασφάλεια  του εφοδιασ µού και η ανταγωνιστικότητα .. Όλες  οι εναλλακτικές  
επιλογές  πολιτικής  σχεδιάστηκαν  ώστε  να επιτύχουν  µείωση  85% των σχετικών  µε την 
ενέργεια  εκπο µπών διοξειδίου  του άνθρακα  το 2050, εποµένως  είναι  όλες αποτελεσ µατικές . 
Θα πρέπει  να σηµειωθεί  ότι ορισµένες εναλλακτικές  επιλογές  εξαρτώνται  ιδιαίτερα  από την 
επιτυχία  νέων  τεχνολογιών  που δεν έχουν  αποδειχθεί  ακόµα εµπορικά . Όσον  αφορά  την 
ασφάλεια  του εφοδιασ µού, όλες οι επιλογές  πολιτικής  µειώνουν  την εξάρτηση  από τις 
εισαγωγές . Ωστόσο , σε έναν κόσµο µεγαλύτερης  ηλεκτρικής  ενέργειας , η σταθερότητα  του 
δικτύου  ενδέχεται  να αποτελεί  µεγαλύτερο  ζήτηµα. Όσον  αφορά  την ανταγωνιστικότητα , 
ορισµένες επιλογές  πολιτικής  παρουσιάζουν  µικρή µείωση  στις τιµές ηλεκτρικής  ενέργειας  σε 
σύγκριση  µε τα σενάρια  αναφοράς  και ΤΠΠ , ενώ άλλες  παρουσιάζουν  αυξήσεις . Οι τιµές του 
συστή µατος εµπορίας  δικαιω µάτων  εκπο µπών είναι  σηµαντικά  υψηλότερες  από ότι στα 
σενάρια  αναφοράς  και ΤΠΠ , ενώ οι τιµές των καυσί µων είναι  χαµηλότερες . Το µοντέλο  
πυροδοτεί  επαρκείς  επενδύσεις  που εξαρτώνται  από συγκεκρι µένες πολιτικές  ή από τις τιµές 
των ανθρακούχων  εκπο µπών και οι επενδυτικές  αποφάσεις  βασίζονται  σε υποθέσεις  
δυνατότητας  τέλειας  πρόβλεψης . 
Όσον  αφορά  την αποδοτικότητα , η ανάλυση  καταδεικνύει  ότι το κόστος  της απαλλαγής  του 
ενεργειακού  συστή µατος από τις ανθρακούχες  εκπο µπές είναι  παρό µοιο σε όλα τα σενάρια  
και ότι τα περισσότερα  σενάρια  απαλλαγής  από τις ανθρακούχες  εκπο µπές παρουσιάζουν  
ακόµα και εξοικονό µηση κόστους  σε σύγκριση  µε το σενάριο  αναφοράς . Τα λιγότερα  
δαπανηρά  σενάρια  είναι  τα σενάρια  καθυστερη µένης ∆∆Α  και τεχνολογιών  
διαφοροποιη µένων  πηγών  εφοδιασ µού µε σηµαντική  διείσδυση  της πυρηνικής  ενέργειας .  
Όλα τα σενάρια  πολιτικής  συµφωνούν  µε τους άλλους  µακροπρόθεσ µους στόχους  της ΕΕ 
(για το κλίµα, τις µεταφορές , κ.λπ.). ∆εν υπάρχει  κάποια  επιλογή  που να υπερισχύει  σαφώς  
µεταξύ  των επιλογών  πολιτικών  µε τα καλύτερα  αποτελέσ µατα σε όλα τα κριτήρια  και θα 
πρέπει  να ληφθούν  υπόψη  αρκετοί  απαιτού µενοι συµβιβασ µοί.  
6. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ  
Οι τρέχουσες  προβλέψεις  για τις τάσεις  δείχνουν  µόνο τις µισές από τις απαιτού µενες 
µειώσεις  στις εκπο µπές αερίων  του θερµοκηπίου , αυξη µένη εξάρτηση  από τις εισαγωγές , 
ιδίως  όσον  αφορά  το φυσικό  αέριο , και αυξανό µενες τιµές ηλεκτρικής  ενέργειας  και κόστος  
ενέργειας . Η ανάλυση  βάσει  των µοντέλων  έχει δείξει  ότι είναι  εφικτή  η απαλλαγή  του 
ενεργειακού  συστή µατος από τις ανθρακούχες  εκπο µπές, ότι δύναται  να επιτευχθεί  µέσω 
διαφόρων  συνδυασ µών πολιτικών  για την ενεργειακή  απόδοση , τις ΑΠΕ , την πυρηνική  
ενέργεια  και τη ∆ΑΑ  και ότι το κόστος  είναι  ανεκτό .  
Κοινά  στοιχεία  στην  ανάλυση  σεναρίων  
– Απαιτείται  ολοκληρω µένη προσέγγιση .  
 
EL 7   EL – Η ηλεκτρική  ενέργεια  αποτελεί  σηµαντικό  µέρος των σεναρίων  απαλλαγής  από τις 
ανθρακούχες  εκπο µπές και το µερίδιό  της ανέρχεται  σε ποσοστό  36-39% το 2050. 
– Σηµαντικές  βελτιώσεις  στην  ενεργειακή  απόδοση  λαµβάνουν  χώρα  σε όλα τα 
σενάρια  απαλλαγής  από τις ανθρακούχες  εκπο µπές.  
– Το µερίδιο  των ανανεώσι µων πηγών  ενέργειας  αυξάνεται  σηµαντικά  σε όλα τα 
σενάρια  και αντιστοιχεί  σε ποσοστό  τουλάχιστον  55% της ακαθάριστης  τελικής  
κατανάλωσης  ενέργειας  το 2050. 
– Η αυξη µένη χρήση  ανανεώσι µων πηγών  ενέργειας  καθώς  και οι βελτιώσεις  
ενεργειακής  απόδοσης  απαιτούν  σύγχρονες , αξιόπιστες  και ευφυείς  υποδο µές, 
συµπεριλα µβανο µένων  υποδο µών για την αποθήκευση  ηλεκτρικής  ενέργειας .  
– Η πυρηνική  ενέργεια  έχει σηµαντικό  ρόλο  στην  απαλλαγή  από τις ανθρακούχες  
εκπο µπές και παρουσιάζει  τη µεγαλύτερη  διείσδυση  στο σενάριο  της 
καθυστερη µένης τεχνολογίας  ∆ΑΑ .  
– Η τεχνολογία  ∆ΑΑ  συµβάλλει  σηµαντικά  στην  απαλλαγή  από τις ανθρακούχες  
εκπο µπές στα περισσότερα  σενάρια , ενώ η µεγαλύτερη  διείσδυση  παρατηρείται  στην  
περίπτωση  όπου  υπάρχουν  περιορισ µοί για την πυρηνική  ενέργεια .  
– Όλα τα σενάρια  παρουσιάζουν  µετάβαση  από τις υψηλές  δαπάνες  για καύσι µα/ 
λειτουργικές  δαπάνες  σε υψηλές  κεφαλαιακές  δαπάνες .  
– Οι ουσιαστικές  αλλαγές  στην  περίοδο  έως το 2030 θα είναι  κρίσι µης σηµασίας  για 
µια οικονο µικά αποδοτική  µακροπρόθεσ µη µετάβαση  σε έναν κόσµο απαλλαγ µένο 
από τις ανθρακούχες  εκπο µπές, ενώ το οικονο µικό κόστος  θα είναι  διαχειρίσι µο, εάν 
η δράση  ξεκινήσει  εγκαίρως  έτσι ώστε  η αναδιάρθρωση  του ενεργειακού  
συστή µατος να προχωρήσει  παράλληλα  µε κύκλους  επενδύσεων . 
– Το κόστος  της εν λόγω  βαθιάς  απαλλαγής  από τις ανθρακούχες  εκπο µπές είναι  
χαµηλό σε όλα τα σενάρια  δεδοµένου του χαµηλότερου  κόστους  προµήθειας  
καυσί µων, ενώ εξοικονό µηση κόστους  επιτυγχάνεται  κυρίως  στα σενάρια  που 
βασίζονται  και στις τέσσερις  βασικές  επιλογές  απαλλαγής  από τις ανθρακούχες  
εκπο µπές. 
– Οι δαπάνες  δεν είναι  ισοδύνα µα κατανε µηµένες σε όλους  τους τοµείς, καθώς  τα 
νοικοκυριά  αναλα µβάνουν  τη µεγαλύτερη  αύξηση  στο κόστος  λόγω  των 
µεγαλύτερων  εξόδων  για άµεσες επενδύσεις  ενεργειακής  απόδοσης  σε συσκευές , 
οχήµατα και µόνωση .  
– Ο εξωτερικός  λογαριασ µός ενέργειας  της ΕΕ για την εισαγωγή  πετρελαίου , φυσικού  
αερίου  και γαιάνθρακα  θα είναι  σηµαντικά  χαµηλότερος , όταν θα επιτευχθεί  
απαλλαγή  από τις ανθρακούχες  εκπο µπές λόγω  της ουσιαστικής  µείωσης  στις 
ποσότητες  και τις τιµές εισαγωγής . 
Ορισ µένα συµπεράσ µατα σχετικά  µε τις πολιτικές  δύναται  να εξαχθούν  βάσει  τόσο  των 
αποτελεσ µάτων  της ανάλυσης  σεναρίων  όσο και της σύγκρισης  των ιδανικών  συνθηκών  
αγοράς  και τεχνολογίας  που απαιτούνται  για τους σκοπούς  διαµόρφωσης  των µοντέλων  και 
αυτών  που διαπιστώνονται  στην  πολύ  πιο πολύπλοκη  πραγ µατικότητα .  
Επιπτώσεις  για τη µελλοντική  διαµόρφωση  πολιτικής  
– Είναι  δυνατή  η επιτυχη µένη απαλλαγή  από τις ανθρακούχες  εκπο µπές, ενώ 
παράλληλα  διατηρείται  η ανταγωνιστικότητα  της οικονο µίας της ΕΕ. Εάν δεν 
υπήρχε  παγκόσ µια δράση  για το κλίµα, η διαρροή  άνθρακα  θα µπορούσε  να 
αποτελέσει  ζήτηµα και θα απαιτούνταν  κατάλληλα  µέσα για τη διατήρηση  της 
ανταγωνιστικότητας  των έντασης  ενέργειας  βιοµηχανιών .  
– Η δυνατότητα  πρόγνωσης  και η σταθερότητα  του πλαισίου  πολιτικής  και του 
κανονιστικού  πλαισίου  δηµιουργούν  ευνοϊκό  περιβάλλον  για επενδύσεις  για 
 
EL 8   EL χαµηλού  επιπέδου  ανθρακούχες  εκπο µπές. Παρόλο  που το πλαίσιο  έως το 2020 είναι  
κυρίως  δεδοµένο, οι συζητήσεις  σχετικά  µε τις πολιτικές  για την περίοδο  2020-2030 
θα πρέπει  να ξεκινήσουν  σήµερα. Ηµεροµηνίες  ορόση µα και στόχοι  µπορούν  να 
βοηθήσουν  να αποφευχθεί  το λανθάνον  κόστος . Η αβεβαιότητα  µπορεί  να οδηγήσει  
σε µια κατάσταση  η οποία  θα υπολείπεται  του τέλειου  και στην  οποία  θα 
πραγ µατοποιούνται  µόνο επενδύσεις  µε χαµηλές αρχικές  κεφαλαιακές  δαπάνες .  
– Η λειτουργία  της εσωτερικής  αγοράς  είναι  απαραίτητη  για την ενθάρρυνση  των 
επενδύσεων  εκεί όπου  είναι  περισσότερο  αποτελεσ µατικές  ως προς  το κόστος .  
– Η ενεργειακή  απόδοση  δείχνει  να έχει καλύτερα  αποτελέσ µατα σε έναν ιδανικό  
κόσµο σε σύγκριση  µε την πραγ µατικότητα . Οι βελτιώσεις  στην  ενεργειακή  
απόδοση  προσκρούουν  συχνά  σε επιµερισµένες πρωτοβουλίες , ταµειακά  
προβλή µατα ορισµένων  οµάδων  καταναλωτών , πληµµελείς  γνώσεις  και δυνατότητες  
πρόγνωσης  που οδηγούν  στο κλείδω µα ορισµένων  απαρχαιω µένων  τεχνολογιών , 
κ.λπ. Για το λόγο  αυτό , υπάρχει  έντονη  ανάγκη  για πολιτικές  στοχευ µένης στήριξης , 
για παράδειγ µα για πιο αποδοτικές  ενεργειακά  επιλογές  για τους καταναλωτές .  
– Μεγάλη  στήριξη  θα πρέπει  να παρέχεται  στην  έρευνα , την ανάπτυξη  και την 
επίδειξη  ώστε  να µειώνεται  το κόστος  των τεχνολογιών  χαµηλού  επιπέδου  
ανθρακούχων  εκπο µπών.  
– Θα πρέπει  να δοθεί  η δέουσα  προσοχή  στην  αποδοχή  από το κοινό  όλων  των 
τεχνολογιών  και των υποδο µών χαµηλού  επιπέδου  ανθρακούχων  εκπο µπών, καθώς  
και στην  προθυ µία των καταναλωτών  να αναλάβουν  τις απαιτού µενες αλλαγές  και 
το υψηλότερο  κόστος .  
– Παράλληλες  κοινωνικές  πολιτικές  θα πρέπει  να µελετηθούν  σε πρώι µο στάδιο  της 
διαδικασίας  δεδοµένου ότι τα νοικοκυριά  αναλα µβάνουν  µεγαλύτερο  µέρος του 
κόστους . Παρόλο  που ένα µέσο νοικοκυριό  δύναται  να µπορεί  να αναλάβει  τα έξοδα  
αυτά , οι ευαίσθητες  οµάδες καταναλωτών  ενδέχεται  να χρειάζονται  ειδική  στήριξη  
για να ανταποκριθούν  στις αυξη µένες δαπάνες .  
– Ευελιξία . Το µέλλον  είναι  αβέβαιο  και κανείς  δεν µπορεί  να το προείπει . Για τον 
λόγο  αυτό , είναι  σηµαντικό  να διατηρηθεί  η ευελιξία  για να επιτευχθεί  µια 
οικονο µικά αποδοτική  προσέγγιση , αλλά  στην  παρούσα  φάση  χρειάζονται  ήδη 
ορισµένες αποφάσεις  ώστε  να ξεκινήσει  η διαδικασία  που χρειάζεται  καινοτο µία και 
επενδύσεις , για τις οποίες  οι επενδυτές  απαιτούν  έναν εύλογο  βαθµό βεβαιότητας  ότι 
οι κίνδυνοι  που απορρέουν  από τις πολιτικές  και το κανονιστικό  πλαίσιο  είναι  
µειωµένοι.  
– Η εξωτερική  διάσταση , ιδίως  οι σχέσεις  µε τους προµηθευτές  ενέργειας , θα πρέπει  
να αντιµετωπιστεί  προδραστικά  και σε πρώι µο στάδιο , λόγω  των επιπτώσεων  που 
έχει στις προσόδους  από την εξαγωγή  ορυκτών  καυσί µων η απαλλαγή  από τις 
ανθρακούχες  εκπο µπές παγκοσ µίως και των αναγκαίων  επενδύσεων  στην  παραγωγή  
και µεταφορά  ενέργειας  στη διάρκεια  της µεταβατικής  φάσης  προς  την απαλλαγή  
από τις ανθρακούχες  εκπο µπές. 
7. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ  ΚΑΙ  ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ  
Ο χάρτης  πορείας  δεν αποτελεί  άσκηση  διεξαγό µενη άπαξ , θα επικαιροποιείται  λοιπόν  
τακτικά  λαµβάνοντας  υπόψη  τις πλέον  πρόσφατες  εξελίξεις . Επιπλέον , η Επιτροπή  θα 
παρακολουθεί  συνεχώς  ένα σύνολο  βασικών  δεικτών  ήδη διαθέσι µων, που χρησι µοποιούνται  
επί του παρόντος .