Κοινή θέση (ΕΚ) αριθ. 26/2001

που καθορίστηκε από το Συμβούλιο στις 25 Ιουνίου 2001

για την έκδοση της οδηγίας 2001/.../ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της ..., περί των ελαχίστων προδιαγραφών υγείας και ασφαλείας όσον αφορά την έκθεση των εργαζομένων σε κινδύνους προερχόμενους από φυσικούς παράγοντες (κραδασμοί) (δέκατη έκτη ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ)

(2001/C 301/01)

TO ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 137 παράγραφος 2,

την πρόταση της Επιτροπής(1), που υποβλήθηκε μετά από διαβουλεύσεις με τη συμβουλευτική επιτροπή για την ασφάλεια, την υγιεινή και την προστασία της υγείας στο χώρο εργασίας,

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής(2),

Αφού ζητήθηκε η γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών,

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 251 της συνθήκης(3),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Σύμφωνα με την συνθήκη, το Συμβούλιο μπορεί να θεσπίζει, με οδηγίες, ελάχιστες προδιαγραφές για την προώθηση βελτιώσεων, ιδίως στο χώρο εργασίας, που διασφαλίζουν καλύτερο επίπεδο προστασίας της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων. Θα πρέπει να αποφεύγεται η επιβολή, με τις οδηγίες αυτές, διοικητικών, οικονομικών και νομισματικών εξαναγκασμών που ενδέχεται να εμποδίσουν τη δημιουργία και την ανάπτυξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

(2) Η ανακοίνωση της Επιτροπής για το πρόγραμμα δράσης της σχετικά με την εφαρμογή του κοινοτικού χάρτη των θεμελιωδών κοινωνικών δικαιωμάτων των εργαζομένων προβλέπει τη θέσπιση ελάχιστων προδιαγραφών υγείας και ασφάλειας που αφορούν την έκθεση των εργαζομένων σε κινδύνους οφειλόμενους σε φυσικούς παράγοντες. Τον Σεπτέμβριο του 1990, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε ψήφισμα σχετικά με αυτό το πρόγραμμα δράσης(4), με το οποίο καλεί ιδίως την Επιτροπή να καταρτίσει ειδική οδηγία για τον τομέα των κινδύνων που συνδέονται με το θόρυβο και τους κραδασμούς, καθώς και με κάθε άλλο φυσικό παράγοντα στο χώρο εργασίας.

(3) Ως πρώτο βήμα, κρίνεται σκόπιμο να θεσπιστούν μέτρα για την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που οφείλονται στους κραδασμούς λόγω των συνεπειών τους στην υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων, ιδίως τις διαταραχές του μυϊκού συστήματος και του σκελετού καθώς και τις νευρολογικές και αγγειακές διαταραχές. Αυτά τα μέτρα αποσκοπούν όχι μόνο στη διασφάλιση της υγείας και της ασφάλειας κάθε εργαζόμενου ξεχωριστά αλλά και στη δημιουργία, για όλους τους εργαζόμενους της Κοινότητας, ενός ελαχίστου επιπέδου προστασίας, προκειμένου να εμποδίζονται ενδεχόμενες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού.

(4) Η παρούσα οδηγία καθορίζει ελάχιστες προδιαγραφές, γεγονός που παρέχει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να διατηρήσουν ή να θεσπίσουν ευνοϊκότερες διατάξεις για την προστασία των εργαζομένων, και συγκεκριμένα να καθορίσουν κατώτερες τιμές για την ημερήσια έκθεση που συνεπάγεται ανάληψη δράσης ή για την οριακή τιμή ημερήσιας έκθεσης στους κραδασμούς. Η εφαρμογή της παρούσας οδηγίας δεν μπορεί να δικαιολογήσει υποχώρηση σε σχέση με την κατάσταση που υφίσταται σε κάθε κράτος μέλος.

(5) Ένα σύστημα προστασίας κατά των κραδασμών πρέπει να περιορίζεται στον ορισμό, χωρίς περιττές λεπτομέρειες, των επιδιωκόμενων στόχων, των αρχών που πρέπει να τηρούνται και των βασικών μεγεθών που πρέπει να χρησιμοποιούνται ώστε να μπορούν τα κράτη μέλη να εφαρμόζουν τις ελάχιστες προδιαγραφές με ισοδύναμο τρόπο.

(6) Η μείωση της έκθεσης στους κραδασμούς επιτυγχάνεται αποτελεσματικότερα με την εφαρμογή προληπτικών μέτρων ήδη από το στάδιο του σχεδιασμού των θέσεων και χώρων εργασίας καθώς και με την επιλογή εξοπλισμού, διαδικασιών και μεθόδων εργασίας, προκειμένου να μειώνονται οι κίνδυνοι κατά προτεραιότητα στην πηγή. Οι διατάξεις που αφορούν τον εξοπλισμό και τις μεθόδους εργασίας συμβάλλουν, ως εκ τούτου, στην προστασία των εργαζομένων που τα χρησιμοποιούν.

(7) Οι εργοδότες θα πρέπει να προσαρμόζονται στην τεχνική πρόοδο και στις επιστημονικές γνώσεις που αφορούν το θέμα των κινδύνων που συνδέονται με την έκθεση σε κραδασμούς, με σκοπό τη βελτίωση της προστασίας της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων.

(8) Στους τομείς της ναυτιλίας και της αεροπορίας, το παρόν στάδιο της τεχνολογικής προόδου δεν επιτρέπει, σε όλες τις περιπτώσεις, την τήρηση των τιμών έκθεσης στους κραδασμούς που μεταδίδονται στο σύνολο του σώματος. Συνεπώς, θα πρέπει να προβλεφθούν δεόντως αιτιολογημένες παρεκκλίσεις.

(9) Επειδή η παρούσα οδηγία είναι ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 12ης Ιουνίου 1989, σχετικά με την εφαρμογή μέτρων για την προώθηση της βελτίωσης της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων κατά την εργασία(5), η εν λόγω οδηγία εφαρμόζεται στον τομέα της έκθεσης των εργαζομένων σε κραδασμούς, με την επιφύλαξη των αυστηρότερων ή/και ειδικότερων διατάξεων που περιέχονται στην παρούσα οδηγία.

(10) Η παρούσα οδηγία αποτελεί συγκεκριμένο βήμα προς επίτευξη της κοινωνικής διάστασης της εσωτερικής αγοράς.

(11) Τα μέτρα που απαιτούνται για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας θεσπίζονται σύμφωνα με την απόφαση 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1999, για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή(6),

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

ΤΜΗΜΑ Ι

ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 1

Σκοπός και πεδίο εφαρμογής

1. Η παρούσα οδηγία, η οποία αποτελεί την δέκατη έκτη ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ, καθορίζει τις ελάχιστες προδιαγραφές όσον αφορά την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους για την ασφάλεια και την υγεία τους, οι οποίοι προκύπτουν ή ενδέχεται να προκύψουν λόγω της έκθεσης σε μηχανικούς κραδασμούς.

2. Οι προδιαγραφές της παρούσας οδηγίας εφαρμόζονται σε δραστηριότητες κατά τις οποίες οι εργαζόμενοι εκτίθενται ή ενδέχεται να εκτεθούν, κατά τη διάρκεια της εργασίας τους, σε κινδύνους από μηχανικούς κραδασμούς.

3. Η οδηγία 89/391/ΕΟΚ εφαρμόζεται πλήρως στο σύνολο του αναφερόμενου στην παράγραφο 1 τομέα, με την επιφύλαξη αυστηρότερων ή/και ειδικότερων διατάξεων που περιέχονται στην παρούσα οδηγία.

Άρθρο 2

Ορισμοί

Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας νοούνται ως:

α) "κραδασμός μεταδιδόμενος μέσω του συστήματος χεριού-βραχίονα": ο μηχανικός κραδασμός ο οποίος, όταν μεταδίδεται στο σύστημα χεριού-βραχίονα του ανθρώπου, συνεπάγεται κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων, ιδίως διαταραχές αγγειακές, οστών ή αρθρώσεων, νευρολογικές ή μυϊκές·

β) "κραδασμός σε ολόκληρο το σώμα": ο μηχανικός κραδασμός ο οποίος, όταν μεταδίδεται σε ολόκληρο το σώμα, συνεπάγεται κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων, ιδίως οσφυαλγία και τραυματισμό της σπονδυλικής στήλης.

Άρθρο 3

Οριακές τιμές έκθεσης και τιμές έκθεσης για την ανάληψη δράσης

1. Για κραδασμούς μεταδιδόμενους μέσω του συστήματος χεριού-βραχίονα:

α) η ημερήσια οριακή τιμή έκθεσης, ανηγμένη σε περίοδο αναφοράς οκτώ ωρών, καθορίζεται σε 5 m/s2·

β) η ημερήσια τιμή έκθεσης, ανηγμένη σε περίοδο αναφοράς οκτώ ωρών, καθορίζεται σε 2,5 m/s2.

Η έκθεση των εργαζομένων στους κραδασμούς μέσω του συστήματος χεριού-βραχίονα υπολογίζεται ή μετράται βάσει των διατάξεων του παραρτήματος μέρος Α σημείο 1.

2. Για κραδασμούς σ' ολόκληρο το σώμα:

α) η ημερήσια οριακή τιμή έκθεσης, ανηγμένη σε περίοδο αναφοράς οκτώ ωρών, καθορίζεται σε 1,15 m/s2 ή, κατ' επιλογήν του κράτους μέλους, σε τιμή δόσης κραδασμών 21 m/s1,75·

β) η ημερήσια τιμή έκθεσης, ανηγμένη σε περίοδο αναφοράς οκτώ ωρών, για την ανάληψη δράσης, καθορίζεται σε 0,6 m/s2 ή, κατ' επιλογήν του κράτους μέλους, σε τιμή δόσης κραδασμών 11 m/s1,75.

Η έκθεση των εργαζομένων στους κραδασμούς σε ολόκληρο το σώμα υπολογίζεται ή μετράται βάσει των διατάξεων του παραρτήματος του μέρους Β σημείο 1.

ΤΜΗΜΑ ΙΙ

ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΡΓΟΔΟΤΩΝ

Άρθρο 4

Προσδιορισμός και εκτίμηση των κινδύνων

1. Ο εργοδότης, ανταποκρινόμενος στις υποχρεώσεις που καθορίζονται στο άρθρο 6 παράγραφος 3 και στο άρθρο 9 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ, εκτιμά και, εάν είναι απαραίτητο, μετρά τα επίπεδα των μηχανικών κραδασμών στους οποίους εκτίθενται οι εργαζόμενοι. H μέτρηση διενεργείται σύμφωνα με το παράρτημα μέρος Α σημείο 2 ή μέρος Β σημείο 2 της παρούσας οδηγίας, ανάλογα με την περίπτωση.

2. Το επίπεδο έκθεσης σε μηχανικούς κραδασμούς μπορεί να εκτιμηθεί με παρατήρηση των συγκεκριμένων εργασιακών πρακτικών και με αναφορά σε κατάλληλες πληροφορίες σχετικά με το πιθανό μέγεθος των κραδασμών για τον εξοπλισμό ή για το είδος του εξοπλισμού υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες χρήσης, συμπεριλαμβανομένων και των πληροφοριών που προέρχονται από τον κατασκευαστή του εξοπλισμού. Το εγχείρημα αυτό πρέπει να διακρίνεται από τη μέτρηση, η οποία απαιτεί τη χρησιμοποίηση συγκεκριμένων συσκευών και κατάλληλη μεθοδολογία.

3. Η εκτίμηση και η μέτρηση που αναφέρονται στην παράγραφο 1 σχεδιάζονται και εκτελούνται από αρμόδιες υπηρεσίες ανά κατάλληλα χρονικά διαστήματα, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη το άρθρο 7 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ σχετικά με τις αναγκαίες αρμόδιες υπηρεσίες ή άτομα. Τα στοιχεία που προκύπτουν από την εκτίμηση ή/και τη μέτρηση του επιπέδου έκθεσης σε μηχανικούς κραδασμούς φυλάσσονται υπό κατάλληλη μορφή ώστε να είναι δυνατό να τα συμβουλευθεί κανείς σε μεταγενέστερο στάδιο.

4. Σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 3 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ, ο εργοδότης αποδίδει ιδιαίτερη προσοχή, κατά τη διενέργεια της εκτίμησης των κινδύνων, στα εξής:

α) στο επίπεδο, τύπο και διάρκεια της έκθεσης, συμπεριλαμβανομένης κάθε έκθεσης σε μη συνεχείς κραδασμούς ή σε επαναλαμβανόμενες κρούσεις·

β) στις οριακές τιμές έκθεσης και τις τιμές έκθεσης για την ανάληψη δράσης που ορίζονται στο άρθρο 3 της παρούσας οδηγίας·

γ) σε οποιεσδήποτε επιπτώσεις αφορούν την υγεία και την ασφάλεια των ιδιαίτερα ευαίσθητων εργαζομένων κινδύνου·

δ) σε οποιεσδήποτε έμμεσες επιπτώσεις στην ασφάλεια των εργαζομένων οι οποίες προκύπτουν από τις αλληλεπιδράσεις μηχανικών κραδασμών και χώρου εργασίας ή άλλου εξοπλισμού·

ε) στις πληροφορίες που παρέχουν οι κατασκευαστές εξοπλισμού εργασίας σύμφωνα με τις συναφείς κοινοτικές οδηγίες·

στ) στην ύπαρξη υποκατάστατων εξοπλισμών σχεδιασμένων για να μειώνουν τα επίπεδα έκθεσης σε μηχανικούς κραδασμούς·

ζ) στην επέκταση της έκθεσης σε κραδασμούς που μεταδίδονται σε ολόκληρο το σώμα πέραν του ωραρίου εργασίας με ευθύνη του εργοδότη·

η) σε τυχόν ειδικές συνθήκες εργασίας, όπως η εργασία σε χαμηλές θερμοκρασίες·

θ) ει δυνατόν, κατάλληλες πληροφορίες που συγκεντρώνονται από την επίβλεψη της υγείας. Στις πληροφορίες αυτές περιλαμβάνονται και οι σχετικές δημοσιεύσεις.

5. Ο εργοδότης πρέπει να έχει στη διάθεσή του μια εκτίμηση των κινδύνων σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 1 στοιχείο α) της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ, και να επισημαίνει τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν σύμφωνα με τα άρθρα 5 και 6 της παρούσας οδηγίας. Η εκτίμηση των κινδύνων πρέπει να τεκμηριώνεται επί καταλλήλου υποθέματος, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία και πρακτική, και μπορεί να περιλαμβάνει αιτιολόγηση εκ μέρους του εργοδότη του ότι η φύση και η έκταση των κινδύνων που σχετίζονται με μηχανικούς κραδασμούς καθιστούν μη αναγκαία μια περαιτέρω λεπτομερή εκτίμηση των κινδύνων. Η εκτίμηση των κινδύνων τροφοδοτείται τακτικά με ενημερωμένα στοιχεία, ιδίως όταν έχουν επέλθει σημαντικές μεταβολές που μπορεί να την καθιστούν ξεπερασμένη, ή όταν φαίνεται να το επιβάλλουν τα αποτελέσματα της επίβλεψης της υγείας.

Άρθρο 5

Διατάξεις που αποσκοπούν στην αποφυγή ή τη μείωση της έκθεσης

1. Λαμβάνοντας υπόψη την τεχνική πρόοδο και τα διαθέσιμα μέτρα ελέγχου των κραδασμών στην πηγή προέλευσης, οι κίνδυνοι που προκύπτουν από την έκθεση στους μηχανικούς κραδασμούς πρέπει να εξαλείφονται στην πηγή προέλευσής τους ή να περιορίζονται στο ελάχιστο.

Η μείωση αυτών των κινδύνων γίνεται βάσει των γενικών αρχών πρόληψης που καθορίζονται στο άρθρο 6 παράγραφος 2 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ.

2. Με βάση την εκτίμηση των κινδύνων η οποία αναφέρεται στο άρθρο 4, εάν η έκθεση υπερβεί τις τιμές έκθεσης που καθορίζονται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο β) και παράγραφος 2 στοιχείο β), ο εργοδότης καταρτίζει και εφαρμόζει πρόγραμμα το οποίο συνίσταται σε τεχνικά και οργανωτικά μέτρα, με σκοπό την μείωση της έκθεσης σε μηχανικούς κραδασμούς και των συνεπαγομένων κινδύνων στο ελάχιστο, λαμβάνοντας υπόψη ιδίως:

α) άλλες μεθόδους εργασίας που συνεπάγονται μικρότερη έκθεση σε μηχανικούς κραδασμούς·

β) την επιλογή κατάλληλου εξοπλισμού εργασίας, ο οποίος είναι ορθά σχεδιασμένος από εργονομική άποψη και παράγει, λαμβάνοντας υπόψη την πραγματοποιούμενη εργασία, τους ελάχιστους δυνατούς κραδασμούς·

γ) την παροχή βοηθητικού εξοπλισμού που περιορίζει τους κινδύνους βλαβών που οφείλονται στους κραδασμούς, όπως π.χ. καθίσματα που μειώνουν αποτελεσματικά τους κραδασμούς που μεταδίδονται σε ολόκληρο το σώμα·

δ) κατάλληλα προγράμματα συντήρησης του εξοπλισμού εργασίας, του χώρου εργασίας και των συστημάτων στο χώρο εργασίας·

ε) σχεδιασμό και διαμόρφωση των χώρων και θέσεων εργασίας·

στ) επαρκή ενημέρωση και κατάρτιση ώστε οι εργαζόμενοι να χρησιμοποιούν ορθά και με ασφαλή τρόπο τον εξοπλισμό εργασίας για να περιορίζουν στο ελάχιστο την έκθεσή τους σε μηχανικούς κραδασμούς·

ζ) τον περιορισμό της διάρκειας και της έντασης της έκθεσης·

η) την κατάλληλη οργάνωση του ωραρίου εργασίας προβλέποντας επαρκείς περιόδους ανάπαυσης·

θ) την παροχή στους εκτιθέμενους εργαζόμενους ρούχων προστασίας από το κρύο και την υγρασία.

3. Σε καμία περίπτωση οι εργαζόμενοι δεν πρέπει να είναι εκτεθειμένοι σε τιμές έκθεσης άνω των οριακών.

Εάν, παρά τα μέτρα που έλαβε ο εργοδότης κατ' εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, έχει γίνει υπέρβαση των οριακών τιμών έκθεσης, ο εργοδότης λαμβάνει αμέσως τα κατάλληλα μέτρα για να μειωθεί η έκθεση σε επίπεδα κάτω από την οριακή τιμή έκθεσης. Εντοπίζει τους λόγους της υπέρβασης των οριακών τιμών έκθεσης και προσαρμόζει αναλόγως τα μέτρα προστασίας και πρόληψης ώστε να αποφευχθεί η επανεμφάνιση της υπέρβασης.

4. Κατ' εφαρμογή του άρθρου 15 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ, ο εργοδότης προσαρμόζει τα μέτρα που προβλέπονται στο παρόν άρθρο προς τις απαιτήσεις των ιδιαίτερα ευαίσθητων εργαζομένων κινδύνου.

Άρθρο 6

Ενημέρωση και κατάρτιση των εργαζομένων

Με την επιφύλαξη των άρθρων 10 και 12 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ, ο εργοδότης διασφαλίζει ότι στους εργαζόμενους οι οποίοι εκτίθενται σε κινδύνους από μηχανικούς κραδασμούς κατά την εργασία, ή/και στους εκπροσώπους τους, παρέχεται ενημέρωση και κατάρτιση σε σχέση με το αποτέλεσμα της εκτίμησης των κινδύνων που προβλέπεται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 της παρούσας οδηγίας και ιδίως σχετικά με:

α) τα μέτρα που λαμβάνονται κατ' εφαρμογή της παρούσας οδηγίας για την εξάλειψη ή τη μείωση των κινδύνων που προκύπτουν από τους μηχανικούς κραδασμούς·

β) τις οριακές τιμές έκθεσης και τις τιμές έκθεσης για την ανάληψη δράσης·

γ) τα αποτελέσματα των εκτιμήσεων και των μηχανικών μετρήσεων που πραγματοποιούνται κατ' εφαρμογή του άρθρου 4 της παρούσας οδηγίας και τις συνακόλουθες δυνητικές κακώσεις από το χρησιμοποιούμενο εξοπλισμό εργασίας·

δ) τη χρησιμότητα και τις μεθόδους εντοπισμού και επισήμανσης των συμπτωμάτων των κακώσεων·

ε) τις συνθήκες υπό τις οποίες οι εργαζόμενοι έχουν δικαίωμα επίβλεψης της υγείας τους·

στ) τις εργασιακές πρακτικές που εξασφαλίζουν την ελαχιστοποίηση της έκθεσης στους μηχανικούς κραδασμούς.

Άρθρο 7

Διαβουλεύσεις και συμμετοχή των εργαζομένων

Οι διαβουλεύσεις και η συμμετοχή των εργαζομένων ή/και των εκπροσώπων τους πραγματοποιούνται σύμφωνα με το άρθρο 11 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ όσον αφορά τα θέματα που καλύπτει η παρούσα οδηγία.

ΤΜΗΜΑ ΙΙΙ

ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 8

Επίβλεψη της υγείας

1. Με την επιφύλαξη του άρθρου 14 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ, τα κράτη μέλη θεσπίζουν διατάξεις για την εξασφάλιση της επίβλεψης της υγείας των εργαζομένων σε σχέση με το αποτέλεσμα της εκτίμησης των κινδύνων που προβλέπεται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 της παρούσας οδηγίας όταν αυτό δείχνει ότι υπάρχει κίνδυνος για την υγεία. Οι διατάξεις αυτές, συμπεριλαμβανομένων των απαιτήσεων που καθορίζονται για τους ιατρικούς φακέλους και τη δυνατότητα πρόσβασης σε αυτούς, εισάγονται σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία ή/και πρακτική.

Η επίβλεψη της υγείας, της οποίας τα αποτελέσματα λαμβάνονται υπόψη για την εφαρμογή προληπτικών μέτρων στο συγκεκριμένο χώρο εργασίας, αποσκοπεί στην πρόληψη και ταχεία διάγνωση κάθε πάθησης που συνδέεται με την έκθεση σε μηχανικούς κραδασμούς. Η επίβλεψη αυτή είναι η δέουσα όταν:

- η έκθεση των εργαζομένων σε κραδασμούς είναι τέτοια που να μπορεί να αποδειχθεί η ύπαρξη σχέσης μεταξύ της έκθεσης αυτής και μιας διαγνώσιμης ασθένειας ή βλαβερών επιπτώσεων στην υγεία,

- είναι πιθανόν ότι η ασθένεια ή οι επιπτώσεις σημειώνονται υπό ιδιαίτερες συνθήκες του εργαζομένου, και

- υπάρχουν έγκυρες τεχνικές που επιτρέπουν την αποκάλυψη της ασθένειας ή των βλαβερών επιπτώσεων για την υγεία.

Σε κάθε περίπτωση, ο εργαζόμενος που εκτίθεται σε μηχανικούς κραδασμούς υψηλότερους από τις τιμές που καθορίζονται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο β) και παράγραφος 2 στοιχείο β), έχει πάντα το δικαίωμα να τύχει της κατάλληλης επίβλεψης της υγείας.

2. Τα κράτη μέλη θεσπίζουν διατάξεις προκειμένου να τηρείται και ενημερώνεται ατομικός ιατρικός φάκελος για κάθε εργαζόμενο ο οποίος υπόκειται σε επίβλεψη της υγείας σύμφωνα με την παράγραφο 1. Οι ιατρικοί φάκελοι περιλαμβάνουν περίληψη των αποτελεσμάτων της επίβλεψης της υγείας. Τηρούνται υπό κατάλληλη μορφή έτσι ώστε να είναι δυνατό να τους συμβουλεύεται κανείς αργότερα, χωρίς να θίγεται το ιατρικό απόρρητο.

Αντίγραφα των σχετικών φακέλων παρέχονται στην αρμόδια αρχή εφόσον ζητηθούν. Ο κάθε εργαζόμενος έχει πρόσβαση, εφόσον το ζητήσει, στον ιατρικό φάκελο που τον αφορά προσωπικά.

3. Όταν, από την επίβλεψη της υγείας διαφανεί ότι ένας εργαζόμενος πάσχει από διαγνώσιμη ασθένεια ή έχει υποστεί επιπτώσεις βλαπτικές για την υγεία του οι οποίες, κατά την εκτίμηση ιατρού ή ειδικού στον τομέα της επαγγελματικής υγείας, είναι αποτέλεσμα της έκθεσης σε μηχανικούς κραδασμούς κατά την εργασία,

α) ο εργαζόμενος ενημερώνεται από τον ιατρό ή άλλο πρόσωπο με τα κατάλληλα προσόντα για το αποτέλεσμα που τον αφορά προσωπικά και του παρέχονται πληροφορίες και συμβουλές οι οποίες αφορούν την επίβλεψη της υγείας στην οποία θα πρέπει να υπόκειται, μετά το τέλος της έκθεσης,

β) ο εργοδότης:

- επανεξετάζει την εκτίμηση των κινδύνων η οποία πραγματοποιείται σύμφωνα με το άρθρο 4,

- επανεξετάζει τα μέτρα που προβλέπονται για την εξάλειψη ή τη μείωση των κινδύνων σύμφωνα με το άρθρο 5,

- λαμβάνει υπόψη τη γνώμη του ειδικού στον τομέα της επαγγελματικής υγείας ή κάθε άλλου προσώπου με τα κατάλληλα προσόντα ή της αρμόδιας αρχής για την θέση σε εφαρμογή κάθε μέτρου που κρίνεται αναγκαίο για την εξάλειψη ή τη μείωση των κινδύνων σύμφωνα με το άρθρο 5, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας τοποθέτησης του εργαζομένου σε άλλη θέση εργασίας όπου δεν υπάρχει κίνδυνος έκθεσής του, και

- μεριμνά για τη συνεχή επίβλεψη της υγείας και λαμβάνει μέτρα για την επανεξέταση της κατάστασης της υγείας οποιουδήποτε άλλου εργαζομένου έχει υποστεί παρόμοια έκθεση. Στις περιπτώσεις αυτές, ο αρμόδιος ιατρός ή ο ειδικός στον τομέα της επαγγελματικής υγείας ή η αρμόδια αρχή μπορεί να προτείνει τα άτομα που υφίστανται έκθεση να υποβάλλονται σε ιατρική εξέταση.

Άρθρο 9

Μεταβατικές περίοδοι

Όσον αφορά την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που προβλέπει το άρθρο 5 παράγραφος 3, τα κράτη μέλη δύνανται να κάνουν χρήση μέγιστης μεταβατικής περιόδου έξη ετών από την ...(7) σε περίπτωση χρησιμοποίησης εργασιακών εξοπλισμών οι οποίοι τέθηκαν στη διάθεση των εργαζομένων πριν από ...(8) και οι οποίοι δεν επιτρέπουν την τήρηση των οριακών τιμών έκθεσης, λαμβάνοντας υπόψη τις πλέον πρόσφατες προόδους της τεχνολογίας ή/και την εφαρμογή οργανωτικών μέτρων.

Όσον αφορά τους εξοπλισμούς που χρησιμοποιούνται στον τομέα της γεωργίας και της δασοκομίας, τα κράτη μέλη δύνανται να παρατείνουν την μέγιστη μεταβατική περίοδο το πολύ για τρία χρόνια.

Άρθρο 10

Παρεκκλίσεις

1. Τηρώντας τις γενικές αρχές της προστασίας της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων, τα κράτη μέλη μπορούν, στους τομείς της ναυτιλίας και της αεροπορίας, υπό δεόντως αιτιολογημένες συνθήκες, να παρεκκλίνουν από το άρθρο 5 παράγραφος 3, σε ό,τι αφορά τους κραδασμούς που μεταδίδονται στο σύνολο του σώματος, όταν, λαμβάνοντας υπόψη την πρόοδο της τεχνολογίας και των ειδικών χαρακτηριστικών των χώρων εργασίας, δεν είναι δυνατό να τηρηθεί η οριακή τιμή έκθεσης παρά την εφαρμογή τεχνικών ή/και οργανωτικών μέτρων.

2. Στην περίπτωση όπου η έκθεση εργαζομένου σε μηχανικούς κραδασμούς είναι, κατά γενικό κανόνα, κατώτερη από τις τιμές έκθεσης που καθορίζονται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο β) και παράγραφος 2 στοιχείο β) αλλά κυμαίνεται αισθητά από στιγμή σε στιγμή και ενδέχεται σποραδικώς να υπερβεί την οριακή τιμή έκθεσης, τα κράτη μέλη μπορούν κατ' εξαίρεση να χορηγούν παρεκκλίσεις από το άρθρο 5 παράγραφος 3. Ωστόσο, η μέση τιμή έκθεσης σε κραδασμούς στο διάστημα 40 ωρών πρέπει να είναι μικρότερη της οριακής τιμής έκθεσης και πρέπει να υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία για το ότι οι κίνδυνοι από τη συγκεκριμένη μορφή έκθεσης του εργαζομένου είναι μικρότεροι από τους κινδύνους που οφείλονται σε επίπεδο έκθεσης που αντιστοιχεί στην οριακή τιμή.

3. Οι παρεκκλίσεις που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2 παραχωρούνται από τα κράτη μέλη ύστερα από διαβούλευση, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία και την εθνική πρακτική, με τους κοινωνικούς εταίρους. Οι παρεκκλίσεις αυτές πρέπει να συνοδεύονται από όρους που εγγυώνται, έχοντας υπόψη τις ειδικές περιστάσεις, την ελαχιστοποίηση των κινδύνων που απορρέουν από αυτές και ότι προβλέπεται ενισχυμένη επίβλεψη της υγείας των θιγομένων εργαζομένων. Οι παρεκκλίσεις αυτές επανεξετάζονται ανά τετραετία και καταργούνται μόλις εκλείψουν οι περιστάσεις που τις υπαγόρευσαν.

4. Ανά τετραετία, τα κράτη μέλη διαβιβάζουν στην Επιτροπή κατάλογο των παρεκκλίσεων που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2, σημειώνοντας τις περιστάσεις και τους ακριβείς λόγους που τα οδήγησαν στην παραχώρηση των παρεκκλίσεων αυτών.

Άρθρο 11

Τροποποιήσεις τεχνικού χαρακτήρα

Τυχόν τροποποιήσεις αυστηρά τεχνικού χαρακτήρα του παραρτήματος γίνονται σύμφωνα με τη διαδικασία της κανονιστικής επιτροπής του άρθρου 12 παράγραφος 2, συναρτήσει:

α) της έκδοσης οδηγιών στο πεδίο της τεχνικής εναρμόνισης και τυποποίησης σχετικά με το σχεδιασμό, την ανέγερση, την παραγωγή ή την κατασκευή εξοπλισμού ή/και χώρων εργασίας·

β) της τεχνικής προόδου, της εξέλιξης των εναρμονισμένων ευρωπαϊκών προτύπων ή προδιαγραφών και της προόδου των γνώσεων στον τομέα των μηχανικών κραδασμών.

Άρθρο 12

Επιτροπή

1. Η Επιτροπή επικουρείται από την επιτροπή που αναφέρεται στο άρθρο 17 παράγραφος 2 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ.

2. Στην περίπτωση που γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζονται τα άρθρα 5 και 7 της απόφασης 1999/468/ΕΚ, τηρουμένων των διατάξεων του άρθρου 8 της εν λόγω απόφασης.

Η περίοδος που προβλέπεται στο άρθρο 5, παράγραφος 6 της απόφασης 1999/468/ΕΚ είναι τρείς μήνες.

3. Η επιτροπή θεσπίζει τον εσωτερικό κανονισμό της.

ΤΜΗΜΑ ΙV

ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 13

Εκθέσεις

Τα κράτη μέλη υποβάλλουν στην Επιτροπή, ανά πενταετία, έκθεση σχετικά με την πρακτική εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, αναφέροντας τις απόψεις των κοινωνικών εταίρων.

Βάσει των εκθέσεων αυτών, η Επιτροπή ενημερώνει σχετικά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και τη συμβουλευτική επιτροπή για την ασφάλεια, την υγιεινή και την υγεία στο χώρο εργασίας.

Άρθρο 14

Μεταφορά στο εσωτερικό δίκαιο

1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που είναι αναγκαίες για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία το αργότερο ...(9) Ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή σχετικά.

Οι διατάξεις αυτές, όταν θεσπίζονται από τα κράτη μέλη, αναφέρονται στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από την αναφορά αυτή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Οι λεπτομέρειες της αναφοράς αυτής καθορίζονται από τα κράτη μέλη.

2. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κείμενο των διατάξεων εσωτερικού δικαίου τις οποίες έχουν θεσπίσει ή θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία.

Άρθρο 15

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 16

Παραλήπτες

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

...

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Ο Πρόεδρος

Για το Συμβούλιο

Η Πρόεδρος

(1) ΕΕ C 77 της 18.3.1993, σ. 12 και ΕΕ C 230 της 19.8.1994, σ. 3.

(2) ΕΕ C 249 της 13.9.1993, σ. 28.

(3) Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 20ής Απριλίου 1994 (ΕΕ C 128 της 9.5.1994, σ. 146), που επιβεβαιώθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου 1999 (ΕΕ C 54 της 25.2.2000, σ. 75)· κοινή θέση του Συμβουλίου της 25ης Ιουνίου 2001 και απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της ... (δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα).

(4) ΕΕ C 260 της 15.10.1990, σ. 167.

(5) ΕΕ L 183 της 29.6.1989, σ. 1.

(6) ΕΕ L 184 της 17.7.1999, σ. 23.

(7) Τρία έτη μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας.

(8) Έξι έτη μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας.

(9) Τρία χρόνια μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Α - ΚΡΑΔΑΣΜΟΙ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΧΕΡΙΟΥ-ΒΡΑΧΙΟΝΑ

1. Εκτίμηση της έκθεσης

Η εκτίμηση της στάθμης έκθεσης στους κραδασμούς που μεταδίδονται στο σύστημα χεριού-βραχίονα βασίζεται στην αρχή του υπολογισμού της ημερήσιας έκθεσης Α, ανηγμένης σε περίοδο αναφοράς οκτώ ωρών Α (8), η οποία υπολογίζεται ως η τετραγωνική ρίζα του αθροίσματος των τετραγώνων (συνολική τιμή) των μετρήσιμων τιμών της επιτάχυνσης, σταθμισμένων κατά συχνότητα κατά τις ορθογώνιες συντεταγμένες (ahwx, ahwy, ahwz), όπως ορίζεται στα κεφάλαια 4 και 5 και στο παράρτημα Α του προτύπου ΙSO 5349-1 (2001).

Η εκτίμηση της στάθμης έκθεσης μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσω εκτίμησης βασισμένης σε πληροφορίες που αφορούν τη στάθμη εκπομπής των χρησιμοποιουμένων εξοπλισμών εργασίας, που παρέχονται από τους κατασκευαστές των εξοπλισμών αυτών και μέσω της παρατήρησης των συγκεκριμένων εργασιακών πρακτικών ή με μετρήσεις.

2. Μέτρηση

Όταν χρησιμοποιείται μέτρηση σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 1:

α) οι χρησιμοποιούμενες μέθοδοι μπορεί να περιλαμβάνουν δειγματοληψία, η οποία πρέπει να είναι αντιπροσωπευτική της προσωπικής έκθεσης ενός εργαζομένου στους εξεταζόμενους μηχανικούς κραδασμούς· οι μέθοδοι και συσκευές που χρησιμοποιούνται πρέπει να είναι προσαρμοσμένες στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των προς μέτρηση μηχανικών κραδασμών, τους παράγοντες του περιβάλλοντος και τα χαρακτηριστικά της συσκευής μέτρησης, σύμφωνα με το πρότυπο ΙSO 5349-2 (2001)·

β) σε περίπτωση μηχανισμών που χρειάζεται να κρατούνται και με τα δύο χέρια, πρέπει να γίνονται μετρήσεις σε κάθε χέρι. Η έκθεση προσδιορίζεται με αναφορά στην υψηλότερη από τις δύο τιμές, παρέχονται όμως και πληροφορίες για το άλλο χέρι.

3. Παρενόχληση

Οι διατάξεις του άρθρου 4 παράγραφος 4 στοιχείο δ), εφαρμόζονται ιδίως όταν ο μηχανικός κραδασμός παρενοχλεί τον κατάλληλο χειρισμό των οργάνων ελέγχου ή την ανάγνωση των ενδείξεων.

4. Έμμεσος κίνδυνος

Οι διατάξεις του άρθρου 4 παράγραφος 4 στοιχείο δ), εφαρμόζονται ιδίως όταν οι μηχανικοί κραδασμοί έχουν βλαπτικές συνέπειες στην ευστάθεια των κατασκευών ή την ορθή λειτουργία των οργάνων σύνδεσης.

5. Ατομικά μέσα προστασίας

Τα ατομικά μέσα προστασίας κατά των κραδασμών των μεταδιδόμενων μέσω του συστήματος χεριού/βραχίονα μπορούν να συμβάλουν στο πρόγραμμα μέτρων που αναφέρεται στο άρθρο 5, παράγραφος 2.

Β - ΚΡΑΔΑΣΜΟΙ ΣΕ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΣΩΜΑ

1. Εκτίμηση της έκθεσης

Η εκτίμηση της στάθμης έκθεσης στους κραδασμούς βασίζεται στην αρχή του υπολογισμού της ημερήσιας έκθεσης Α (8), εκφραζόμενη ως η ισοδύναμη συνεχής επιτάχυνση για περίοδο οκτώ ωρών, η οποία υπολογίζεται ως η υψηλότερη των μετρήσιμων τιμών της επιτάχυνσης, ή η υψηλότερη των τιμών της δόσης κραδασμών (VDV), των σταθμισμένων κατά συχνότητα επιταχύνσεων κατά τους τρεις ορθογώνιους άξονες (1,4 awx, 1,4 awy, awz, για εργαζόμενο καθήμενο ή όρθιο), όπως ορίζεται στα κεφάλαια 5, 6 και 7, στο παράρτημα Α και στο παράρτημα Β του προτύπου ΙSO 2631-1 (1997).

Η εκτίμηση της στάθμης έκθεσης μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσω εκτίμησης βασισμένης σε πληροφορίες που αφορούν τη στάθμη εκπομπής των χρησιμοποιουμένων εξοπλισμών εργασίας που παρέχονται από τους κατασκευαστές των εξοπλισμών αυτών και μέσω της παρατήρησης των συγκεκριμένων εργασιακών πρακτικών ή με μετρήσεις.

Τα κράτη μέλη δύνανται, όσον αφορά τη ναυτιλία, να λαμβάνουν υπόψη μόνο τους κραδασμούς συχνότητας άνω του 1 Hz.

2. Μέτρηση

Όταν πραγματοποιείται μέτρηση σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 1, οι χρησιμοποιούμενες μέθοδοι μπορεί να περιλαμβάνουν δειγματοληψία, η οποία πρέπει να είναι αντιπροσωπευτική της έκθεσης του εργαζομένου στους εξεταζόμενους μηχανικούς κραδασμούς. Οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται πρέπει να είναι προσαρμοσμένες στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των προς μέτρηση μηχανικών κραδασμών, τους παράγοντες του περιβάλλοντος και τα χαρακτηριστικά της συσκευής μέτρησης.

3. Παρενόχληση

Οι διατάξεις του άρθρου 4 παράγραφος 4 στοιχείο δ), εφαρμόζονται ιδίως όταν ο μηχανικός κραδασμός παρενοχλεί τον κατάλληλο χειρισμό των οργάνων ελέγχου ή την ανάγνωση των ενδείξεων.

4. Έμμεσος κίνδυνος

Οι διατάξεις του άρθρου 4 παράγραφος 4 στοιχείο δ) εφαρμόζονται ιδίως όταν οι μηχανικοί κραδασμοί έχουν βλαπτικές συνέπειες στην ευστάθεια των κατασκευών ή την ορθή λειτουργία των οργάνων σύνδεσης.

5. Επέκταση της έκθεσης

Οι διατάξεις του άρθρου 4 παράγραφος 4 στοιχείο ζ) εφαρμόζονται ιδίως όταν η φύση της δραστηριότητας επιτρέπει στον εργαζόμενο να επωφελείται από τη χρήση χώρων ανάπαυσης υπό την ευθύνη του εργοδότη· εκτός από περιπτώσεις ανωτέρας βίας, η έκθεση του συνόλου του σώματος στους κραδασμούς σ' αυτούς τους χώρους πρέπει να περιορίζονται σε επίπεδο που να συμβαδίζει με το σκοπό και τις συνθήκες χρήσης τους.

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Στις 8 Φεβρουαρίου 1993, η Επιτροπή υπέβαλε στο Συμβούλιο, πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές υγείας και ασφάλειας αναφορικά με την έκθεση των εργαζομένων σε κινδύνους προερχόμενους από φυσικούς παράγοντες. Η πρόταση βασιζόταν στο άρθρο 118Α της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

Η πρόταση αυτή αποσκοπούσε να συμπληρώσει την οδηγία 89/391/ΕΟΚ, διευκρινίζοντας τον τρόπο εφαρμογής ορισμένων διατάξεών της στην ειδική περίπτωση της έκθεσης σε φυσικούς παράγοντες. Η πρόταση κάλυπτε το σύνολο των δραστηριοτήτων κατά τις οποίες οι εργαζόμενοι μπορούσαν να εκτεθούν σε κινδύνους που συνδέονται με μία τέτοια έκθεση, εξαιρέσει ορισμένων ειδικών καταστάσεων στις δημόσιες υπηρεσίες ή την πολιτική άμυνα.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσαν τη γνώμη τους στις 20 Απριλίου και στις 30 Ιουνίου 1993 αντίστοιχα.

Η Επιτροπή υπέβαλε τροποποιημένη πρόταση στις 8 Ιουλίου 1994.

Μετά την έναρξη ισχύος της συνθήκης του Άμστερνταμ, η νομική βάση τροποποιήθηκε και το πρώην άρθρο 118Α αντικαταστάθηκε από το άρθρο 137 παράγραφος 2, το οποίο προβλέπει συναπόφαση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και διαβούλευση με την Επιτροπή των Περιφερειών.

Η Επιτροπή των Περιφερειών με επιστολή της ημερομηνίας 13 Ιανουαρίου 2000, δήλωσε ότι δεν θα υπέβαλε γνώμη σχετικά με την παρούσα πρόταση οδηγίας.

Κύριο χαρακτηριστικό της πρότασης ήταν η ομαδοποίηση στο ίδιο νομικό μέσο τεσσάρων τύπων φυσικών παραγόντων (θόρυβος, μηχανικοί κραδασμοί, οπτική ακτινοβολία, ηλεκτρομαγνητικά πεδία και κύματα), για καθένα από τους οποίους υπήρχε παράρτημα.

Ωστόσο, η γενική προσέγγιση του Συμβουλίου που έγινε δεκτή από την Επιτροπή, συνίστατο στο να επικεντρώσει την προσοχή του σε πρώτο στάδιο, λόγω των τεχνικών δυσκολιών που αφορούν τους άλλους φυσικούς παράγοντες, σε ένα μόνο στοιχείο (κραδασμοί) για το οποίο ήταν δυνατόν να επιτευχθεί συμφωνία μέσα σε εύλογη προθεσμία, χωρίς ωστόσο να παραιτηθεί από τις άλλες πτυχές, που θα συνεχισθούν να εξετάζονται από το Συμβούλιο. Σχετικά με το σημείο αυτό το Συμβούλιο επιβεβαιώνει σε δήλωση τα πρακτικά τη δέσμευσή του να συνεχίσει την εξέταση της πρότασης της Επιτροπής σχετικά με τους άλλους φυσικούς παράγοντες (θόρυβο, οπτική ακτινοβολία, ηλεκτρομαγνητικά πεδία και κύματα).

Το Συμβούλιο εξέδωσε την κοινή του γνώμη στις 25 Ιουνίου 2001, σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπει το άρθρο 251 της συνθήκης.

II. ΣΤΟΧΟΣ

Η πρόταση οδηγίας, η οποία διαχωρίστηκε από το Συμβούλιο, αποσκοπεί στη βελτίωση της προστασίας και της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων από τους κινδύνους που προέρχονται από έκθεση στους μηχανικούς κραδασμούς.

III. ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΘΕΣΗΣ

1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Το άρθρο 137 παράγραφος 2 της συνθήκης, προβλέπει ότι το Συμβούλιο "μπορεί να θεσπίζει, μέσω οδηγιών, τις ελάχιστες προδιαγραφές οι οποίες εφαρμόζονται σταδιακά, λαμβανομένων υπόψη των συνθηκών και των τεχνικών ρυθμίσεων που υφίστανται σε κάθε κράτος μέλος".

Η κοινή θέση του Συμβουλίου ανταποκρίνεται στον τομέα αυτό, στους στόχους του άρθρου 137 παράγραφος 2 της συνθήκης, δεδομένου ότι αποσκοπεί στην εισαγωγή ελάχιστων προδιαγραφών για την προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων από τους κινδύνους που οφείλονται στην έκθεση στους μηχανικούς κραδασμούς.

Εξάλλου, η κοινή θέση τηρεί τους στόχους τους οποίους έχει προτείνει η Επιτροπή και υποστηρίζει το Κοινοβούλιο, εισάγοντας ταυτόχρονα ορισμένες τροποποιήσεις στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής.

Η κοινή θέση καθορίζει τις οριακές τιμές έκθεσης για τους κραδασμούς που μεταδίδεται στο σύστημα χεριού βραχίονα και στο σύνολο του σώματος, των οποίων απαγορεύεται σε κάθε περίπτωση η υπέρβαση καθώς και τις τιμές έκθεσης για την ανάληψη δράσης, οι οποίες καθορίζουν ποια είναι τα προληπτικά μέτρα που απαιτούνται για τη μείωση των κινδύνων στους οποίους εκτίθενται οι εργαζόμενοι.

Τα προληπτικά μέτρα που θεσπίζονται στην κοινή θέση βασίζονται κατ' αρχήν στην υποχρέωση που επιβάλλεται στον εργοδότη να καθορίζει και να εκτιμά τους κινδύνους, χρησιμοποιώντας διάφορες μεθόδους εκτίμησης του επιπέδου έκθεσης στους μηχανικούς κραδασμούς. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η κοινή θέση αναφέρεται στα πρότυπα ΙSO.

Με βάση την εκτίμηση του κινδύνου, ο εργοδότης οφείλει να καταρτίζει και να εφαρμόζει πρόγραμμα το οποίο συνίσταται σε τεχνικά και οργανωτικά μέτρα με σκοπό την αποφυγή ή τη μείωση της έκθεσης, εφόσον σημειωθεί υπέρβαση των τιμών έκθεσης για την ανάληψη δράσης.

Η κοινή θέση προβλέπει επίσης λεπτομερή μέτρα σχετικά με την ενημέρωση και την κατάρτιση των εργαζομένων οι οποίοι εκτίθενται σε κινδύνους που οφείλεται σε κραδασμούς καθώς και ενισχυμένη επίβλεψη υγείας, που προβλέπει μεταξύ άλλων, ότι όλοι οι εργαζόμενοι έχουν δικαίωμα να απαιτήσουν αντίγραφο του ιατρικού τους φακέλου.

Στο σύνολο, η κοινή θέση του Συμβουλίου ακολουθεί τις γραμμές της πρότασης της Επιτροπής, αν και διαφέρει από αυτήν ως προς την διάρθρωσή της, λόγω της διάσπασης της πρότασης. Συμπεριλαμβάνει τις περισσότερες τροπολογίες που υπεβλήθησαν μετά την πρώτη ανάγνωση από το Κοινοβούλιο και αφορούν το σχετικό μέρος της πρότασης της Επιτροπής.

Οι κυριότερες διαφορές σε σχέση με την πρόταση της Επιτροπής είναι η αύξηση της οριακής τιμής έκθεσης και των τιμών έκθεσης για την ανάληψη δράσης όσον αφορά τους κραδασμούς που μεταδίδεται στο σύνολο του σώματος, η κατάργηση της έννοιας του επιπέδου κατωφλίου, η παροχή ειδικών παρεκκλίσεων για τους τομείς της ναυτιλίας και της αεροπορίας καθώς και για την εποχιακή εργασία και τέλος η θέσπιση μεταβατικών περιόδων για υφιστάμενους εξοπλισμούς εργασίας, καθώς και συμπληρωματικής μεταβατικής περιόδου για τους εξοπλισμούς εργασίας που χρησιμοποιούνται στους τομείς της γεωργίας και της δασοκομίας.

2. ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΣΕ ΠΡΩΤΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ

Οι τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που εφαρμόζονται στους κραδασμούς και οι οποίες εγκρίθηκαν σε πρώτη ανάγνωση έχουν τους ακόλουθους αριθμούς: 1, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 25, 27, 28, 29, 30, 31, 32 και 33.

2.1. Τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τις οποίες υιοθέτησε το Συμβούλιο

Οι τροπολογίες αριθ. 1, 4, 5, 8, 9, 16, 17, 18, 19, 28, 30, 31 και 33 ελήφθησαν υπόψη στο σύνολό τους, αν και όχι κατά γράμμα, τουλάχιστον ωστόσο όσον αφορά το πνεύμα τους, τόσο στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής όσο και στην κοινή θέση του Συμβουλίου.

Εξάλλου, το Συμβούλιο αναδιατύπωσε ελαφρά τις τροπολογίες αριθ. 7, 10, 11, 13 και 20, που είχαν ήδη συμπεριληφθεί στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής χωρίς ωστόσο να αλλοιώσει το νόημά τους.

Οι τροπολογίες αριθ. 21, 27, 29 και 32, που συμπεριλήφθηκαν στην τροποποιημένη πρόταση δεν μεταφέρθηκαν κατά γράμμα στην κοινή θέση. Ωστόσο το Συμβούλιο διατηρεί, ως προς την ουσία, τις διατάξεις της τροποποιημένης πρότασης της Επιτροπής που ανταποκρίνονται στις τροπολογίες αυτές.

Εξάλλου, η τροπολογία αριθ. 12 που δεν συμπεριελήφθη στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής, ενσωματώθηκε στην κοινή θέση του Συμβουλίου υπό ελαφρώς τροποποιημένη μορφή.

Το Συμβούλιο κρίνει ότι στην κοινή του θέση ακολούθησε σε μεγάλο βαθμό τις τροπολογίες που πρότεινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καθώς και την τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής.

2.2. Τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που δεν υιοθέτησε το Συμβούλιο

Το Συμβούλιο δεν έκρινε σκόπιμο να συμπεριλάβει στην κοινή του θέση, όπως εξάλλου και η Επιτροπή στην τροποποιημένη πρότασή της, τις τροπολογίες αριθ. 6, 15 και 25.

Οι λόγοι που οδήγησαν το Συμβούλιο να μην υιοθετήσει τις τροπολογίες αυτές είναι οι ακόλουθοι:

- τα επίπεδα κατωφλίου, για τα οποία στην τροπολογία αριθ. 6 προτείνεται νέος ορισμός, καταργήθηκαν. Το Συμβούλιο έκρινε ότι η κατάργηση αυτή ενισχύει το κείμενο δεδομένου ότι επιβάλλει την εφαρμογή των διατάξεων της οδηγίας καθόσον υφίσταται ο κίνδυνος,

- η υποχρέωση που η τροπολογία αριθ. 15 επιβάλλει υποχρέωση στους εργαζόμενους είναι πολύ δεσμευτική. Για το λόγο αυτό το Συμβούλιο έκρινε ότι η επίβλεψη υγείας θα πρέπει να θεωρείται μάλλον δικαίωμα παρά υποχρέωση για τους εργαζομένους και

- η υποχρέωση της Επιτροπής να υποβάλει έκθεση όπως προβλέπεται στην τροπολογία αριθ. 25, καλύπτεται ήδη από την υποβολή εκ μέρους της Επιτροπής της ετήσιας έκθεσής της σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας.

2.3. Νέες διατάξεις που εισήγαγε το Συμβούλιο

α) Διάρθρωση της οδηγίας

Το Συμβούλιο έκρινε σκόπιμο να διασπάσει την οδηγία για τους φυσικούς παράγοντες σε τέσσερις ειδικές οδηγίες που αφορούν χωριστά τους τέσσερις φυσικούς παράγοντες.

Πράγματι, το Συμβούλιο έκρινε κατ' αρχήν ότι λόγω της διαφορετικής φύσης των παραγόντων, είναι δύσκολο να εννοηθεί πώς αυτοί θα καλύπτονται από ένα κοινό διατακτικό ακόμη και αν αυτό συνοδεύεται από τέσσερα χωριστά παραρτήματα. Εξάλλου, το Συμβούλιο έκρινε ότι, έχοντας υπόψη, αφενός τους πραγματικούς κινδύνους που μπορούν να προκληθούν από την έκθεση σε κραδασμούς και αφετέρου το γεγονός ότι οι γνώσεις όσον αφορά τις επιπτώσεις, ιδίως των οπτικών ακτινοβολιών και των ηλεκτρομαγνητικών πεδίων και κυμάτων είναι λιγότερο ανεπτυγμένες, θα πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην έκδοση οδηγίας για τους κραδασμούς.

Το Συμβούλιο αναγνωρίζει ωστόσο, μέσω δήλωσής του στα πρακτικά, ότι σε ό,τι αφορά τους άλλους φυσικούς παράγοντες, η τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής παραμένει προς εξέταση στο Συμβούλιο και δεσμεύθηκε να συνεχίσει την εξέταση των άλλων πλευρών.

β) Οριακές τιμές έκθεσης και τιμές ανάληψης δράσης για τους κραδασμούς που μεταδίδονται στο σύνολο του σώματος.

Η ημερήσια οριακή τιμή έκθεσης για τους κραδασμούς που μεταδίδονται στο σύνολο του σώματος και η τιμή ανάληψης δράσης που καθορίστηκε στην κοινή θέση αυξήθηκαν σε σχέση με την τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής. Οι δύο αυτές τιμές αυξάνονται αντίστοιχα από 0,7 m/s2 σε 1,15 m/s2 και από 0,5 m/s2 σε 0,6 m/s2.

Το Συμβούλιο έκρινε ότι οι τιμές που ενέκρινε αντιπροσωπεύουν μια ορθή ισορροπία μεταξύ, αφενός της απαίτησης προστασίας της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων και, αφετέρου της ανάγκης να αποφευχθεί η εφαρμογή της οδηγίας να επιφέρει υπέρμετρο φόρτο για τις επιχειρήσεις και μάλιστα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

γ) Κατάργηση των επιπέδων κατωφλίου

Το Συμβούλιο έχει τη γνώμη ότι αυτή η κατάργηση ενισχύει το κείμενο, επιβάλλοντας την εφαρμογή των διατάξεων της οδηγίας καθόσον υπάρχει ο κίνδυνος.

δ) Μεταβατική περίοδος

Το Συμβούλιο έκρινε σκόπιμο να προβλέψει προαιρετική μεταβατική περίοδο για την εφαρμογή των υποχρεώσεων που συνδέονται με την τήρηση της οριακής τιμής, προκειμένου να επιτρέψει προσαρμογή των σημερινών εξοπλισμών εργασίας. Όσον αφορά τους εξοπλισμούς που χρησιμοποιούνται στον τομέα της γεωργίας και της δασοκομίας, το Συμβούλιο έκρινε ότι η μέγιστη μεταβατική περίοδος θα μπορούσε να παραταθεί κατά τρία το πολύ έτη.

Πράγματι, το Συμβούλιο έκρινε ότι η συγκεκριμένη εφαρμογή της οδηγίας, ιδίως για τις ΜΜΕ, θα απαιτούσε προσπάθεια ευαισθητοποίησης και στοχευμένες ενημερωτικές εκστρατείες, την κατάρτιση εκπαιδευτικών ενοτήτων και οργάνωση μαθημάτων καθώς και την απόκτηση νέων εξοπλισμών ή/και εξαρτημάτων για ορισμένους βιομηχανικούς τομείς.

ε) Παρεκκλίσεις για συγκεκριμένους τομείς

Το Συμβούλιο ενσωμάτωσε στην κοινή του θέση νέες παρεκκλίσεις από την οριακή τιμή για τους κραδασμούς που μεταδίδονται στο σύνολο του σώματος για τους τομείς της ναυτιλίας και της αεροπορίας καθώς και παρέκκλιση για την ειδική περίπτωση όπου η έκθεση ποικίλλει αισθητά από στιγμή σε στιγμή.

Το Συμβούλιο πράγματι έκρινε ότι οι τομείς της ναυτιλίας και της αεροπορίας απαιτούν ειδική μεταχείριση και πρόβλεψε ότι η παροχή των παρεκκλίσεων αυτών θα υπόκειται σε αυστηρότατους όρους, περιλαμβάνοντας υποχρέωση να διασφαλισθεί ενισχυμένη επίβλεψη της υγείας των εργαζομένων.

IV. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Το Συμβούλιο έκρινε ότι στο σύνολό του, το κείμενο της κοινής θέσης ανταποκρίνεται στους θεμελιώδεις στόχους της τροποποιημένης πρότασης της Επιτροπής. Κρίνει εξάλλου ότι έλαβε υπόψη το ουσιαστικό μέρος των στόχων που επιζητεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις τροπολογίες που είχε προτείνει.