ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑ 1999 .

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

2. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ - ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ

3. ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗΣ ΒΟΗΘΕΙΑΣ

3.1. ΑΦΡΙΚΗ

3.2. ΕΥΡΩΠΗ

3.3. ΑΣΙΑ, ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ/ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ ΚΑΙ ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ

4. ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ - DIPECHO

5. ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΕΤΑΙΡΟΥΣ - FPA

6. ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗ ΜΗ ΕΠΙΣΤΡΕΠΤΕΑΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ- NOHA

7. ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ / ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ

8. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ, ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ

9. Παραρτήματα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αποφάσεις χρηματοδότησης για ανθρωπιστική βοήθεια κατά περιοχή (1998,1999)

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 Ανθρωπιστική βοήθεια - Συμβάσεις ανά δημοσιονομικό έτος (1997, 1998, 1999)

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3 Επισκόπηση των αποφάσεων χρηματοδότησης της ΕΚ και ανθρωπιστική βοήθεια ανά πηγή χρηματοδότησης (1993-99) / Αποφάσεις χρηματοδότησης της ΕΚ για ανθρωπιστική βοήθεια (1994-99)

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 4 Ποσό συμβάσεων που υπεγράφησαν το 1997, 1998 και 1999

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 5 Αποφάσεις χρηματοδότησης για ανθρωπιστική βοήθεια ανά περιοχή το 1997, 1998 και 1999

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 6 Συμβάσεις της ΕΚ για ανθρωπιστική βοήθεια το 1997, 1998 και 1999

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 7 Κατάλογος έργων που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο της χρηματοδοτικής διευκόλυνσης της ECHO

1. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Το 1999 ήταν έτος πλήρους αναδιάρθρωσης της Υπηρεσίας Ανθρωπιστικής Βοήθειας της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (ECHO), και σε επίπεδο προσωπικού και όσον αφορά τον τρόπο λειτουργίας της ECHO.

Ο κ. Poul Nielson αντικατέστησε την κ. Emma Bonino, η οποία ήταν η αρμόδια Επίτροπος για την ECHO από το 1995. Ο κ. Alberto Navarro, που υπήρξε για περισσότερο από δυόμισι χρόνια διευθυντής της ECHO, αντικαταστάθηκε από την κ. Constanza Adinolfi τον Μάρτιο του 2000.

Στις αρχές του έτους εγκρίθηκε νέα Συμφωνία-Πλαίσιο Εταιρικής Σχέσης, με στόχο να βελτιωθεί ο τρόπος συνεργασίας της ECHO με κυβερνητικούς και μη κυβερνητικούς φορείς.

Όσον αφορά τις επιχειρήσεις ανθρωπιστικής βοήθειας, η κρίση στο Κόσοβο επηρέασε ριζικά τις προτεραιότητες της ECHO για το 1999 και τα κεφάλαια που διαχειρίστηκε: για πρώτη φορά, η ECHO χορήγησε [1] ποσό άνω των 800 εκατ. ευρώ για τη στήριξη ανθρωπιστικών ενεργειών, εκ των οποίων το ήμισυ περίπου διατέθηκε για την κρίση στο Κόσοβο. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή εξέδωσε για πρώτη φορά απόφαση μιας ενιαίας χρηματοδότησης αυτού του μεγέθους (196 εκατ. ευρώ) στο πλαίσιο της ανθρωπιστικής βοήθειας. Παρόλα` αυτά, αυτό δεν επηρέασε τα κεφάλαια που χορηγούνται σε άλλους τομείς προτεραιότητας από τον προϋπολογισμό της ECHO (κυρίως για την Αφρική), αλλά χρησιμοποιήθηκε το αποθεματικό για επείγουσες καταστάσεις από τον προϋπολογισμό της ΕΚ.

[1] Αν και σε όλο το κείμενο υπάρχουν πολλές αναφορές στην ECHO για πρακτικούς λόγους, πρέπει να επισημανθεί ότι οι αποφάσεις για τη χορήγηση ανθρωπιστικής βοήθειας λαμβάνονται από την Επιτροπή, η οποία έχει και την τελική ευθύνη για τις δραστηριότητες της Υπηρεσίας Ανθρωπιστικής Βοήθειας.

Το 1999 η ECHO χρηματοδότησε έργα σε 70 χώρες και ήταν παρούσα επιτόπου με 65 εμπειρογνώμονες. Το 20% περίπου των χρηματοδοτήσεων της ECHO διατέθηκε μέσω οργανώσεων του ΟΗΕ (το 13,7% διατέθηκε στην UNHCR και το 5,1% στο ΠΕΠ), το 15% περίπου μέσω του Ερυθρού Σταυρού και το υπόλοιπο 65% διατέθηκε για τη χρηματοδότηση έργων που υλοποιούνται από ΜΚΟ.

Το εξεταζόμενο έτος υπήρξαν επίσης ορισμένες περιπτώσεις επιτυχούς ολοκλήρωσης παλαιών προγραμμάτων της ECHO, η οποία επέτρεψε την υλοποίηση αναπτυξιακών προγραμμάτων: για τον Νίγηρα και το Μαλί, την παρατεινόμενη κατάσταση στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη και για το Κόσοβο, όπου η Επιτροπή δημιούργησε για πρώτη φορά μία ειδική ομάδα δράσης (προάγγελο της δημιουργίας ενός οργανισμού ανασυγκρότησης), που συνέβαλε στη διασφάλιση της ομαλής μετάβασης από το καθεστώς της επείγουσας βοήθειας στη διαδικασία ανασυγκρότησης.

Όσον αφορά την προσέγγιση της ECHO σχετικά με την παροχή της ανθρωπιστικής βοήθειας, η αξιολόγηση που διενεργείται βάσει του άρθρου 20 του κανονισμού ο οποίος διέπει τη χορήγηση ανθρωπιστικής βοήθειας αποτέλεσε, αναμφίβολα, το σημαντικότερο στοιχείο του έτους. Οι αξιολογητές επαίνεσαν γενικά το έργο της ECHO, αλλά επεσήμαναν ορισμένα στοιχεία που πρέπει να βελτιωθούν: από τον τρόπο εσωτερικής διαχείρισης της ECHO μέχρι τις σχέσεις με τους εταίρους και την επιλογή και παρακολούθηση των έργων. Η Επιτροπή υιοθέτησε τις περισσότερες από τις συστάσεις αυτές, με ανακοίνωση που υπέβαλε στο Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο.

Το σημαντικότερο μήνυμα που αναδεικνύεται από την ανακοίνωση αυτή είναι ότι πρέπει να δοθεί έμφαση στην παραγωγή αποτελεσμάτων. Για να τεθούν σε εφαρμογή οι συστάσεις που περιέχει η ανακοίνωση της Επιτροπής, έχει καταρτισθεί σχέδιο δράσης για τη μεταρρύθμιση της ECHO κατά τα επόμενα έτη.

Η εφαρμογή αυτού του σχεδίου θα αποτελέσει και τη σημαντικότερη πρόκληση για την ECHO το έτος 2000 και στη συνέχεια.

2. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ-ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 20

Το άρθρο 20 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1257/96 για την ανθρωπιστική βοήθεια ορίζει ότι η Επιτροπή οφείλει να υποβάλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο, τρία έτη μετά την έναρξη της ισχύος του κανονισμού, γενική αξιολόγηση των επιχειρήσεων ανθρωπιστικής βοήθειας που χρηματοδοτήθηκαν, συνοδευόμενη από προτάσεις για τη μελλοντική εφαρμογή του κανονισμού και, εάν χρειαστεί, προτάσεις για τροποποιήσεις.

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή συνέταξε όρους αναφοράς για ανεξάρτητη αξιολόγηση, η οποία διήρκησε περίπου ένα έτος και περιελάμβανε εκτενείς μελέτες εγγράφων και επιτόπου έρευνες. Οι σύμβουλοι υπέβαλαν τα πορίσματά τους στην Επιτροπή τον Απρίλιο 1999.

Συνολικά, ο απολογισμός των αξιολογητών για τη δράση της ECHO είναι θετικός. Κατά την άποψή τους, «η ECHO χρηματοδοτεί την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας τουλάχιστον εξίσου καλά με οποιοδήποτε άλλο οργανισμό, και ενδεχομένως καλύτερα και με καλύτερη σχέση κόστους-ωφέλειας από οποιοδήποτε άλλο συγκρίσιμο διεθνή οργανισμό».

Επεσήμαναν ότι η μετάβαση στα Γενικά Σχέδια (δηλαδή γενικές στρατηγικές για ειδικές χώρες/περιοχές) υπήρξε θετική εξέλιξη στον σχεδιασμό, διαπίστωσαν ότι τα ποσοστά εκτέλεσης του προϋπολογισμού ήταν ικανοποιητικά βάσει των διεθνών προτύπων. εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για τα μέτρα που έχουν ήδη ληφθεί για την απλούστευση της Συμφωνίας-Πλαισίου Συνεργασίας. επαίνεσαν τη σημαντική χρηματοδοτική συνεισφορά της ECHO για την επίτευξη σταθερότητας, μέσω της χρηματοδότησης διεθνών οργανισμών και ΜΚΟ. διαπίστωσαν ότι η σχέση κόστους-ωφέλειας των έργων ήταν συνολικά ικανοποιητική και εξέφρασαν θετικά σχόλια για τις επιτυχίες της ECHO στους τομείς της αξιολόγησης και του λογιστικού ελέγχου.

Παρόλα` αυτά, οι αξιολογητές επεσήμαναν επίσης ότι οι συνεργαζόμενοι φορείς δεν διέθεταν πάντοτε την απαιτούμενη ικανότητα και εμπειρία. ότι η ECHO διαχειριζόταν ολοένα και περισσότερο έργα τα οποία εντάσσονται στην αποκαλούμενη «γκρίζα ζώνη» ανάμεσα στην αρωγή και την ανάπτυξη, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο μη εξασφάλισης της βιωσιμότητας των ανθρωπιστικών ενεργειών. ότι θα μπορούσε να υπάρξει καλύτερη στόχευση των παρεμβάσεων στους τομείς της υγείας και του επισιτισμού, εφόσον αυτές δεν πληρούσαν όλες τις απαιτήσεις της επίτευξης βιωσιμότητας και δημιουργίας ικανοτήτων. ότι δεν λαμβανόταν υπόψη το ζήτημα της ίσης μεταχείρισης και προστασίας των δύο φύλων. εξέφρασαν επιφυλάξεις σχετικά με την προσέγγιση της Συμφωνίας-Πλαισίου Εταιρικής Σχέσης (ΣΠΕΣ) που βασίζεται σε κάθε έργο, όταν αυτή αφορά σημαντικούς συνεργάτες όπως ο Ερυθρός Σταυρός και ο ΟΗΕ. διαπίστωσαν επίσης ότι η ECHO δεν ήταν πάντοτε ικανή να αντιδράσει αμέσως, ακόμα και σε επείγουσες καταστάσεις, και ότι τα Γενικά Σχέδια θα ήταν καλύτερα εάν υπήρχαν ευρύτερες διαβουλεύσεις, κυρίως με τον ΟΗΕ. Θεωρούν ότι υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης της σχέσης κόστους-ωφέλειας, μέσω της χρησιμοποίησης τοπικών πόρων, καθώς και βελτίωσης του συντονισμού με τις άλλες υπηρεσίες της Επιτροπής και τα κράτη μέλη. Τέλος, τόνισαν ότι η ECHO θα μπορούσε να καταβάλει περισσότερες προσπάθειες, ώστε να μην υπονομεύεται η διακυβέρνηση σε τοπικό επίπεδο.

Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή υπέβαλε ανακοίνωση στο Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο στις 26 Οκτωβρίου [2], η οποία συμφωνεί με τα συμπεράσματα και προτείνει μέτρα για την εφαρμογή πολλών από τις ανωτέρω συστάσεις. Τα μέτρα αυτά έχουν περιληφθεί σε στρατηγικό σχέδιο εργασίας το οποίο θα εφαρμοσθεί κατά την επόμενη διετία.

[2] COM (1999) 468 τελικό.

Η βασική φιλοσοφία της ανακοίνωσης έγκειται στο ότι πρέπει να δοθεί έμφαση στα πρότυπα επιδόσεων, τα οποία θα συνταχθούν και θα υπόκεινται σε ανοικτή παρακολούθηση. Η επιλογή εταίρων έχει καθοριστική σημασία για την τελική ποιότητα της ανθρωπιστικής βοήθειας της ECHO. Πρέπει να ενισχυθεί σε όλα τα επίπεδα η αρχή της συνεργασίας την οποία πάντοτε εφάρμοζε η ECHO. Ειδικότερα, η Επιτροπή συμφώνησε ότι έπρεπε να επανεξετασθεί το σύστημα της ΣΠΕΣ, ειδικά για τον Ερυθρό Σταυρό και τους οργανισμούς του ΟΗΕ, με βασικό στόχο να δημιουργηθούν δυνατότητες προγραμματισμένης υποστήριξης αυτών των διεθνών οργανισμών. Στους ειδικούς στόχους περιλαμβάνονται: η ανάπτυξη συνεπούς και αποτελεσματικής στρατηγικής όσον αφορά το δίλημμα της «γκρίζας ζώνης». ο μεγαλύτερος συντονισμός με τα κράτη μέλη. η ενίσχυση της παρουσίας της ECHO στις «πρωτεύουσες ανθρωπιστικής βοήθειας» (Νέα Υόρκη, Γενεύη, Ρώμη). η βελτίωση της διαχείρισης του κύκλου των έργων. ο έλεγχος των αποτελεσμάτων, παράλληλα με τον υπολογισμό των εισροών, η βελτίωση της συνεργασίας με το επιτόπου προσωπικό. η ενίσχυση της διαχειριστικής ικανότητας στην έδρα της Υπηρεσίας και η βελτίωση των ικανοτήτων του προσωπικού τόσο στην Κεντρική Υπηρεσία όσο και στους τόπους δράσης.

Στο πλαίσιο των γενικών διαπραγματεύσεων ΟΗΕ-ΕΚ, που παρήγαγαν τη Συμφωνία-Πλαίσιο Εταιρικής Σχέσης ΕΚ/ΟΗΕ τον Αύγουστο, ο νέος Επίτροπος κ. Poul Nielson υποστήριξε να συνεχιστεί και να αυξηθεί η χρηματοδότηση που χορηγεί η ECHO στις ανθρωπιστικής ενέργειες του ΟΗΕ και ότι πρέπει να δοθεί έμφαση στις βασικές ικανότητές της και στα συγκριτικά της πλεονεκτήματα. Προηγουμένως, είχε συζητήσεις για τα θέματα αυτά με την κ. Sadako Ogata (Ύπατη Αρμοστή του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες), τον κ. Sergio Vieira de Mello (Συντονιστή επείγουσας βοήθειας του ΟΗΕ) και την κ. Carol Bellamy (Διευθύντρια της UNICEF), κατά τις πρώτες «συναντήσεις γνωριμίας» που πραγματοποιήθηκαν στις Βρυξέλλες τον Οκτώβριο και Νοέμβριο. Την άνοιξη του 2000 θα πραγματοποιηθούν διεξοδικότερες συζητήσεις μεταξύ της ECHO και των οργανισμών του ΟΗΕ για το μέλλον της συνεργασίας τους.

Μετά την ανακοίνωση της Επιτροπής, που υποβλήθηκε βάσει του άρθρου 20, η ΓΔ ΑΝΑΠΤΥΞΗ και η ECHO ξεκίνησαν διάλογο με στόχο να βελτιωθεί η υφιστάμενη πολιτική Αρωγής, Αποκατάστασης και Ανάπτυξης (ΑΑΑ), με στόχο να διασαφηνιστούν οι αρμοδιότητες στην «γκρίζα ζώνη» και να αναπτυχθεί διάλογος σχετικά με την υιοθέτηση μιας νέας συνολικής στάσης απέναντι στους οργανισμούς του ΟΗΕ.

Βάσει του άρθρου 20, η ECHO υιοθέτησε το 1999 νέα στρατηγική, με στόχο να δώσει έμφαση στη διάσταση της προστασίας του έργου της. Έγγραφο προβληματισμού, με τίτλο «Προς μία προσέγγιση της ανθρωπιστικής βοήθειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με βάση τα ανθρώπινα δικαιώματα», υπήρξε ο προάγγελος της νέας προσέγγισης, η οποία εφαρμόστηκε στην πράξη με την απόφαση για τη χρηματοδότηση έργων στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Κόσοβο.

Καθόλη τη διάρκεια του 1999, η Επιτροπή Ανθρωπιστικής Βοήθειας (ΕΑΒ), η οποία συστάθηκε το 1996 βάσει του κανονισμού αριθ. 1257/96, εκτιμούσε τις προτάσεις της ECHO και συνέβαλε στον συντονισμό της δράσης της ΕΕ σε θέματα ανθρωπιστικής βοήθειας.

Στην άτυπη συνεδρίασή της, που πραγματοποιήθηκε στις 15-16 Ιανουαρίου στη Φραγκφούρτη, στο πλαίσιο της γερμανικής προεδρίας, όπως ορίζεται στον κανονισμό, η επιτροπή συζήτησε τις γενικές κατευθύνσεις της ανθρωπιστικής δράσης της ΕΚ το 1999.

Η ΕΑΒ πραγματοποίησε επτά συνεδριάσεις το 1999 και μία έκτακτη συνεδρίαση στις 9 Απριλίου, για να συζητήσει την κατάσταση στο Κόσοβο. Συνολικά, οι προτάσεις τις οποίες υπέβαλε η Επιτροπή, στο πλαίσιο της προφορικής ή της γραπτής διαδικασίας, εκτιμήθηκαν θετικά από την ΕΑΒ.

Τον Ιούνιο, η ΕΑΒ πραγματοποίησε για δεύτερη φορά επιτόπου αποστολή στην Κεντρική Αμερική. Τα αποτελέσματα της επίσκεψης ήταν πολύ θετικά και δόθηκε στα μέλη της επιτροπής η δυνατότητα να εξοικειωθούν με θέματα εφαρμογής της ανθρωπιστικής βοήθειας της ΕΚ και με τις συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Η επιτροπή συζήτησε επίσης θέματα οριζόντιου χαρακτήρα στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας, συμβάλλοντας με τον τρόπο αυτό στην ανάπτυξη του διαλόγου ανάμεσα στην ECHO και τα κράτη μέλη της ΕΚ σε θέματα κοινού ενδιαφέροντος. Τα βασικά ζητήματα που συζητήθηκαν το 1999 αφορούν την τεχνική βοήθεια και τις επιχειρήσεις ανθρωπιστικής βοήθειας της ECHO, τους τρόπους με τους οποίους η ανθρωπιστική βοήθεια μπορεί να προαγάγει τα ανθρώπινα δικαιώματα και, κατά κύριο λόγο, την ανακοίνωση αξιολόγησης βάσει του άρθρου 20. Το 1999, συνεχίστηκαν οι διμερείς επαφές με τις ΗΠΑ, που είναι ο βασικός χρηματοδοτικός εταίρος της ECHO εκτός της ΕΕ. Ο Επίτροπος κ. Nielson επισκέφθηκε την Ουάσιγκτον στις 27-28 Σεπτεμβρίου και είχε συζητήσεις με εκπροσώπους των ΗΠΑ και πολυμερών οργανισμών (USAID, Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ, Διεθνή Τράπεζα και Αμερικανική Τράπεζα Ανάπτυξης) σχετικά με τις αναπτυξιακές πολιτικές και τις πολιτικές ανθρωπιστικής βοήθειας.

3. ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗΣ ΒΟΗΘΕΙΑΣ [3]

[3] Βλέπε πλαίσιο στην σελ. 25.

3.1. ΑΦΡΙΚΗ

Δυτική Αφρική

Το 1999 ήταν το τελευταίο έτος παρουσίας της ECHO στο Βόρειο Μαλί και στον Βόρειο Νίγηρα, μετά την εξέγερση των Τουαρέγκ. Η μέχρι τώρα βασική αρχή της λογικής συνέχειας ανάμεσα στις ενέργειες αρωγής, αποκατάστασης και ανάπτυξης, η οποία χαρακτήριζε τη δράση της ECHO, θα αντικατασταθεί από τη λογική των αναπτυξιακών προγραμμάτων, τα οποία υλοποιούνται από τη ΓΔ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ή από τα κράτη μέλη. Τον Δεκέμβριο του 1999 ολοκληρώθηκε η υλοποίηση των χρηματοδοτούμενων από την ECHO προγραμμάτων, τα οποία είχαν στόχο να σταθεροποιήσουν την κοινωνικοοικονομική επανένταξη των ατόμων που επέστρεφαν στις εστίες τους, με άξονα τους τομείς προτεραιότητας της ύδρευσης, της υγείας και της επισιτιστικής ασφάλειας. Τη θέση τους θα λάβουν μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα προγράμματα, που αποσκοπούν στη βιώσιμη ανάπτυξη. Και στις δύο χώρες, η δράση της ECHO, που ξεκίνησε το 1996 στο Μαλί και το 1997 στο Νίγηρα, αναγνωρίστηκε θετικά ως σημαντική συμβολή στην κοινωνική σταθερότητα και την ειρήνη. Συνολικά, η χρηματοδοτική συνεισφορά της ECHO κατά την εξεταζόμενη περίοδο θα ανέλθει σε 14,7 εκατ. ευρώ για το Βόρειο Μαλί και 5,1 εκατ. ευρώ για τον Βόρειο Νίγηρα.

Το 1999 παρατηρήθηκε στη Γουινέα-Μπισσάου μια αβέβαιη διαδικασία αποκατάστασης της ειρήνης. Επειδή δεν άρχισε εκ νέου η εφαρμογή αναπτυξιακών προγραμμάτων, οι βασικές δημόσιες επιχειρήσεις δεν λειτουργούσαν ακόμη ικανοποιητικά. Οι περίπου 100.000 αναγκαστικώς μετακινηθέντες που επέστρεψαν στη χώρα μετά τις μάχες έπρεπε να επιδιορθώσουν τις κατοικίες τους πριν να αρχίσει η περίοδος των βροχοπτώσεων, ώστε να εξασφαλιστούν οι στοιχειώδεις συνθήκες διαβίωσης και υγιεινής. Άλλες επείγουσες ανάγκες αφορούσαν τη δυνατότητα πρόσβασης σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, δεδομένης της ανυπαρξίας ενός λειτουργικού συστήματος υγείας και του εξαιρετικά υψηλού κινδύνου εκδήλωσης επιδημιών. Υπό αυτές τις συνθήκες, ελήφθη απόφαση για τη χορήγηση ποσού 2,9 εκατ. ευρώ για την αντιμετώπιση καταστάσεων επείγουσας ανάγκης, μέχρι να επαναληφθεί η εφαρμογή αναπτυξιακών προγραμμάτων.

Στη Σιέρα Λεόνε, η κατάσταση των συνθηκών διαβίωσης στις αρχές του 1999 ήταν απελπιστική, μετά από οκταετή περίοδο εμφυλίου πολέμου, και όλοι οι δείκτες (υποσιτισμού, θνησιμότητας) ήταν ανησυχητικοί. Παρά την ειρηνευτική συμφωνία, η κατάσταση δεν παρουσίασε καμία απολύτως βελτίωση. Το προσωπικό των οργανώσεων ανθρωπιστικής βοήθειας, που απετέλεσε στόχο των εμπολέμων στις αρχές του 1999 (λεηλασίες, αρπαγή εξοπλισμού, συλλήψεις τοπικού προσωπικού κλπ) αντιμετώπισε δυσκολίες να εξασφαλίσει εγγυήσεις από τις δυνάμεις των ανταρτών για την ασφάλεια και την ελεύθερη πρόσβασή του στους πληθυσμούς που είχαν άμεση ανάγκη βοήθειας.

Εκτιμάται ότι 500.000 πρόσφυγες από τη Σιέρα Λεόνε ζουν σε κατασκηνώσεις που έχουν δημιουργηθεί στη γειτονική Γουϊνέα και τη Λιβερία και άλλα 200.000 άτομα έχουν εξαναγκασθεί να μετακινηθούν στο εσωτερικό της χώρας. Υπό αυτές τις συνθήκες, η παρέμβαση της ECHO επικεντρώθηκε στην επείγουσα χορήγηση βασικής ανθρωπιστικής βοήθειας, κυρίως στη Σιέρα Λεόνε, αλλά και για τους κατοίκους της Σιέρα Λεόνε που διέφυγαν στη Γουϊνέα και τη Λιβερία. Η συνεισφορά της ECHO προσανατολίστηκε σε προγράμματα ιατρικής περίθαλψης και επισιτισμού, σε παρεμβάσεις επισιτιστικής ασφάλειας, ύδρευσης και αποχέτευσης και υποδομών μεταφορών. Η ECHO χρηματοδότησε επίσης προγράμματα ψυχολογικής και κοινωνικής υποστήριξης, που είχαν ως βασικό στόχο την παροχή βοήθειας σε παιδιά θύματα του πολέμου (παιδιά που στρατολογήθηκαν βίαια και στη συνέχεια αφοπλίστηκαν και ανήλικοι χωρίς κηδεμόνα). Το 1999 χορηγήθηκαν συνολικά 14 εκατ. ευρώ για τη στήριξη των θυμάτων των συγκρούσεων στη Σιέρα Λεόνε.

Κρίση στην Κεντρική Αφρική / περιοχή Μεγάλων Λιμνών

Η ECHO κατάρτισε Γενικό Σχέδιο που κάλυψε κατά το δεύτερο εξάμηνο του 1999 την περιοχή των Μεγάλων Λιμνών, συνολικού κόστους 53,3 εκατ. ευρώ, το οποίο περιλαμβάνει τις ακόλουθες δραστηριότητες [4]:

[4] Ποσό 5 εκατ. ευρώ που περιλαμβάνεται στο Γενικό Σχέδιο των δραστηριοτήτων του ΠΕΠ στην περιοχή αυτή δεν είχε αναληφθεί μέχρι τα τέλη του 1999, αλλά εξακολουθεί να περιλαμβάνεται στο προβλεφθέν ποσό των 53,3 εκατ. ευρώ.

Λόγω της συνέχισης των συγκρούσεων στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, περίπου 800.000 άτομα εξαναγκάστηκαν να μετακινηθούν στο εσωτερικό της χώρας και 160.000 κάτοικοι του Κονγκό κατέφυγαν στην Τανζανία, τη Ζάμπια και τη Ρουάντα. Από την πλευρά της, η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (ΛΔΚ) φιλοξένησε περισσότερους από 230.000 πρόσφυγες από γειτονικές χώρες.

Αν και η κατάσταση βελτιώθηκε λίγο, μετά τη συμφωνία του Ιουλίου στη Λουζάκα, εξακολούθησε να υπάρχει σοβαρό πρόβλημα πρόσβασης και ασφάλειας για το προσωπικό των οργανώσεων ανθρωπιστικής βοήθειας στη ΛΔΚ. Η ECHO έθεσε και πάλι σε λειτουργία το γραφείο της στη Γκόμα τον Σεπτέμβριο (ενώ παράλληλα διατήρησε και το γραφείο της στην Κινσάσα) και ενθάρρυνε τους οργανισμούς παροχής βοήθειας να αναπτύξουν μια συνεπή στρατηγική.

Κατά τη διάρκεια του 1999, η Επιτροπή έλαβε αποφάσεις για τη χορήγηση ανθρωπιστικής βοήθειας στη ΛΔΚ συνολικής αξίας 13,3 εκατ. ευρώ. Το ποσό αυτό χρησιμοποιήθηκε για την παροχή υγειονομικής περίθαλψης σε βασικές περιοχές της χώρας και για τη διανομή τροφίμων και άλλων ειδών στις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, περιλαμβανομένων των προσφύγων και των αναγκαστικά μετακινηθέντων ατόμων στο εσωτερικό της χώρας.

Λόγω του πολέμου που ξέσπασε τον Δεκέμβριο 1998, ποσοστό άνω του 20% του πληθυσμού του Κονγκό-Μπραζαβίλ εξαναγκάστηκε να μετακινηθεί το 1999, ενώ από τον Ιούλιο άρχισε και η σταδιακή επάνοδος προσφύγων σε ορισμένες περιοχές. Οι πόλεις Μπραζαβίλ και Pointe Noire ήταν τα βασικά σημεία υποδοχής των αναγκαστικώς μετακινηθέντων ατόμων, με αποτέλεσμα να αυξηθεί η δημογραφική πίεση. Το γεγονός αυτό έθεσε σε κίνδυνο την επισιτιστική ασφάλεια και την ποιότητα της διατροφής των πληθυσμών, κυρίως στη Μπραζαβίλ. Η παρέμβαση της ECHO, συνολικού ύψους 6,94 εκατ. ευρώ, αντιμετώπισε με επιτυχία πολλά από τα σημαντικά ανθρωπιστικά προβλήματα, τα οποία δημιούργησε κατ` αρχήν η αναγκαστική μετακίνηση πληθυσμών λόγω του πολέμου του Δεκεμβρίου 1998 και στη συνέχεια η μαζική επάνοδός τους. Η ECHO χρηματοδότησε κυρίως την προμήθεια μεταφορικών μέσων και προγράμματα επισιτιστικής βοήθειας.

Στο Μπουρούντι, οι συγκρούσεις ανάμεσα σε διάφορες ομάδες ανταρτών και στον στρατό εντάθηκαν το δεύτερο εξάμηνο του 1999. Η οικονομία αποδυναμώθηκε ακόμη περισσότερο και επιδεινώθηκαν οι ήδη υποβαθμισμένες συνθήκες διαβίωσης, ενώ η κυβέρνηση δεν ήταν συχνά σε θέση να εξασφαλίσει την παροχή βασικών υπηρεσιών. Η απόφαση για τη βίαιη μετακίνηση μεγάλων τμημάτων του πληθυσμού της Bujumbura είχε ως αποτέλεσμα να συνωστισθούν περισσότερα από 300.000 άτομα σε 53 καταυλισμούς που δεν πληρούσαν τους όρους υγιεινής και σε πολλούς από τους οποίους δεν υπήρχε δυνατότητα πρόσβασης. Έτσι, ο συνολικός αριθμός των αναγκαστικά μετακινηθέντων ατόμων υπερέβη τις 800.000 ή το 12% του πληθυσμού της χώρας.

Ο Οκτώβριος σημαδεύτηκε από την άγρια δολοφονία δύο μελών της αποστολής του ΟΗΕ και επτά πολιτών του Μπουρούντι κατά τη διάρκεια επίσκεψης σε καταυλισμό προσφύγων στην επαρχία Rutana. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να αποσύρουν ο ΟΗΕ και οι ΜΚΟ το περισσότερο προσωπικό τους από τις αγροτικές περιοχές και να διακόψουν προσωρινά πολλές ζωτικής σημασίας δραστηριότητές τους, οι οποίες επαναλήφθηκαν μετά τη λήψη αποτελεσματικότερων μέτρων προστασίας.

Η ECHO χορήγησε βοήθεια αξίας 10,3 εκατ. ευρώ στον πληθυσμό του Μπουρούντι που επλήγη από τον πόλεμο, στους τομείς του επισιτισμού, της αποχέτευσης και της βελτίωσης των γενικών συνθηκών υγιεινής στα στρατόπεδα προσφύγων.

Όπως και κατά τα προηγούμενα έτη, κύριο χαρακτηριστικό της ανθρωπιστικής κατάστασης στην Τανζανία το 1999 υπήρξε η παρουσία περισσότερων από 370.000 προσφύγων κατά μήκος των δυτικών συνόρων της χώρας με τη Ρουάντα, το Μπουρούντι και τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. Ενώ η είσοδος προσφύγων από την ΛΔΚ περιορίστηκε στο ελάχιστο μέχρι τον Σεπτέμβριο, η αναζωπύρωση των συγκρούσεων ανάμεσα στους αντάρτες και τα κυβερνητικά στρατεύματα στο Μπουρούντι και η δολοφονία προσωπικού του ΟΗΕ στην επαρχία Rutana προκάλεσε τη μαζική συρροή προσφύγων από το Μπουρούντι με αποτέλεσμα να ληφθούν μέτρα επείγουσας παρέμβασης.

Οι πρόσφυγες δεν έχουν τη δυνατότητα να εξασφαλίσουν τα προς το ζην και είναι εξ ολοκλήρου εξαρτημένοι από την εξωτερική βοήθεια. Η ECHO χρηματοδότησε τεράστιο πρόγραμμα για τη φροντίδα και τη διαβίωση προσφύγων, το οποίο περιλαμβάνει επισιτιστική βοήθεια, μέτρα προστασίας, παροχή υπηρεσιών στους τομείς της ύδρευσης και υγιεινής της ιατρικής φροντίδας και της διατροφής, της παιδείας και των κοινωφελών υπηρεσιών. Επιπλέον, η ECHO ανταποκρίθηκε στις αιτήσεις της κυβέρνησης της Τανζανίας να χορηγήσει μεγαλύτερη χρηματοδότηση για τα φτωχότερα τμήματα του πληθυσμού της, επικεντρώνοντας την προσπάθειά της σε θέματα επίβλεψης, έγκαιρης προειδοποίησης και άμεσης παροχής επισιτιστικής και υγειονομικής βοήθειας. Η αξία της ανθρωπιστικής βοήθειας που χορήγησε η ECHO στην Τανζανία κατά τη διάρκεια του έτους ανήλθε σε 16,9 εκατ. ευρώ.

Μέχρι τα τέλη 1999 δεν υπήρξαν επείγουσες ανάγκες ανθρωπιστικής παρέμβασης στη Ρουάντα. Η κατάσταση επισιτιστικής ασφάλειας βελτιώθηκε σημαντικά κατά τη διάρκεια του έτους και μειώθηκαν σημαντικά και τα ποσοστά υποσιτισμού. Οι ανάγκες για ανθρωπιστική βοήθεια στο βορειοδυτικό τμήμα της χώρας αντιμετωπίστηκαν συνολικά. Η UNHCR και οι συνεργαζόμενοι φορείς ολοκλήρωσαν τη διανομή της χρηματοδοτούμενης από την ECHO βοήθειας σε εγκαταστάσεις προσφύγων στο νομό Gisenyi, ενώ η πολιτική «umudugudu» της κυβέρνησης (συγκεντρώσεις προσφύγων σε χωριά) προκάλεσε αντικρουόμενες απόψεις κατά τις συζητήσεις με τους βασικούς ξένους χρηματοδότες. Η βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης στο βορειοδυτικό τμήμα της χώρας και η υποβάθμισή τους στο Βόρειο Kivu είχε σαν αποτέλεσμα να επιστρέψουν στις εστίες τους 20.000 περίπου πρόσφυγες στη Ρουάντα. Περισσότεροι από 30.000 πρόσφυγες, κυρίως από τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, εξακολούθησαν να παραμένουν στους νομούς Kibuye και Byumba. Χορηγήθηκε συνολική ανθρωπιστική βοήθεια ύψους 955.000 ευρώ στη Ρουάντα.

Από το συνολικό ποσό των 53,3 εκατ. ευρώ του Γενικού Σχεδίου, ελήφθη χωριστή απόφαση χρηματοδότησης του ΠΕΠ με ποσό 5 εκατ. ευρώ για τη χορήγηση επισιτιστικής βοήθειας σε πρόσφυγες στα στρατόπεδα προσφύγων της Τανζανίας.

Τέλος, από τον Μάρτιο 1999, περίπου 25.000 πρόσφυγες από τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (ΛΔΚ) εγκατέλειψαν τη χώρα τους λόγω των συγκρούσεων και αναζήτησαν προστασία και βοήθεια στη βόρεια επαρχία Kaputa της Ζάμπιας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεισέφερε στην ανθρωπιστική δράση υπέρ των 25.000 Κογκολέζων προσφύγων που εγκαταστάθηκαν στη βόρεια Ζάμπια, χορηγώντας χρηματοδότηση 1,5 εκατ. ευρώ (εκτός του Γενικού Σχεδίου). Τα κεφάλαια διατέθηκαν μέσω της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες, η οποία ασκούσε τον συντονισμό της δράσης και διασφάλιζε την προστασία των δικαιωμάτων των προσφύγων βάσει του διεθνούς δικαίου. Το ποσό της βοήθειας κάλυπτε ανάγκες διαχείρισης των καταυλισμών, ανάγκες στέγασης, την παροχή βασικής υγειονομικής περίθαλψης, τροφίμων και νερού και υπηρεσιών υγιεινής.

Κέρας της Αφρικής

Οι εσωτερικές εντάσεις και συγκρούσεις συνεχίστηκαν σε όλη την κεντρική και νότια Σομαλία, περιορίζοντας σημαντικά το πεδίο ανθρωπιστικής παρέμβασης που είναι απόλυτα αναγκαίο για να μπορέσει η διεθνής κοινότητα να παράσχει βοήθεια στις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού. Ορισμένοι διεθνείς οργανισμοί παροχής βοήθειας αναγκάστηκαν να ανακαλέσουν προσωρινά το προσωπικό που είχαν αποστείλει. Αντίθετα, στο βόρειο τμήμα της Σομαλίας υπήρχε σχετική σταθερότητα, η οποία επέτρεψε την έναρξη της εφαρμογής μέτρων αποκατάστασης.

Οι προσπάθειες της ECHO (με χορήγηση ποσού 3,3 εκατ. ευρώ) επικεντρώθηκαν στην παροχή ιατρικής και επισιτιστικής βοήθειας στο Mogadishu και τη Νότια Σομαλία.

Η σύγκρουση ανάμεσα στην Αιθιοπία και την Ερυθραία, που υπέβοσκε από τον Ιούνιο του 1998, έλαβε τη μορφή ανοιχτών πολεμικών συγκρούσεων τον Φεβρουάριο του 1999. Αν και οι πολεμικές επιχειρήσεις προκάλεσαν λίγα μόνο θύματα στον άμαχο πληθυσμό, αρκετές εκατοντάδες χιλιάδες άτομα είτε αναγκάστηκαν να μετακινηθούν στο εσωτερικό της χώρας είτε εκτοπίστηκαν από την περιοχή τους.

Το 1999, η Επιτροπή έλαβε αποφάσεις χορήγησης ανθρωπιστικής βοήθειας αξίας 10,2 εκατ. ευρώ σε θύματα των συγκρούσεων. Το μεγαλύτερο μέρος αυτού του ποσού (6,7 εκατ. ευρώ) διατέθηκε για τη χρηματοδότηση ανθρωπιστικών ενεργειών στην Ερυθραία, όπου παρέμενε το μεγαλύτερο μέρος των προσφύγων σε 30 καταυλισμούς υπό δυσμενείς συνθήκες (οι περισσότεροι Αιθίοπες που εγκατέλειψαν βιαίως τις οικίες τους εντάχθηκαν στους ήδη υπάρχοντες καταυλισμούς προσφύγων). Το μεγαλύτερο μέρος των κεφαλαίων χρησιμοποιήθηκε για την παροχή τροφίμων, ενώ το υπόλοιπο διατέθηκε για την παροχή πόσιμου ύδατος, στέγης, υγειονομικής φροντίδας και άλλων ειδών εκτός των τροφίμων.

Το 1999, βελτιώθηκε σημαντικά η ανθρωπιστική κατάσταση στο Σουδάν, σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος που σημαδεύτηκε από τη χειρότερη πείνα της δεκαετίας. Παρόλα` αυτά, η χώρα εισέρχεται στο δέκατο έβδομο έτος εμφύλιου πολέμου, χωρίς να διαγράφεται η λήξη του στον ορίζοντα. Οι ειρηνευτικές συνομιλίες συνεχίστηκαν σε διάφορα επίπεδα, αλλά καμία από τις αντιμαχόμενες πλευρές δεν ήταν έτοιμη για πραγματικό συμβιβασμό. Οι περισσότερο ανασφαλείς περιοχές το 1999 εξακολούθησαν να είναι το βόρειο Bahr el Gazal και η περιοχή στα δυτικά του Άνω Νείλου, γύρω από τις πετρελαιοπηγές, όπου η κυβέρνηση του Σουδάν συνέχισε κατά καιρούς τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς σε όλη τη νότια χώρα.

Η ECHO χρηματοδότησε έργα αξίας 13,5 εκατ. ευρώ, κυρίως στους τομείς της ιατρικής περίθαλψης, της ύδρευσης/αποχέτευσης, της επισιτιστικής ασφάλειας και των υποδομών μεταφορών. Οι επιχειρήσεις ανθρωπιστικής βοήθειας πραγματοποιήθηκαν κατά κανόνα ομαλά, αν και η δυνατότητα πρόσβασης των ανθρωπιστικών οργανώσεων στο Σουδάν γίνεται ολοένα και δυσκολότερη. Η ECHO συνέχισε να αντιτίθεται κατηγορηματικά στο προταθέν μνημόνιο συμφωνίας ανάμεσα σε ΜΚΟ και το SRRA (τμήμα ανθρωπιστικής βοήθειας του SPLA), το οποίο θα περιόριζε ακόμη περισσότερο τις επιχειρήσεις ανθρωπιστικής βοήθειας στις περιοχές που κατέχονται από τους αντάρτες.

Αγκόλα

Το 1999, οι συνέπειες του εμφύλιου πολέμου στην Αγκόλα υπερέβησαν όλες τις προβλέψεις των αναγκών σε ανθρωπιστική βοήθεια και σχετικά με το μέγεθος της δυστυχίας. Η αναζωπύρωση των συγκρούσεων, που επεκτάθηκαν σε όλες σχεδόν τις μεγάλες πόλεις, εκμηδένισε κάθε ελπίδα για ειρήνευση. Η ανθρωπιστική κατάσταση επιδεινώθηκε κατά τη διάρκεια του έτους. Όλο και μεγαλύτερα τμήματα του πληθυσμού εξαναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την ύπαιθρο και να διαφύγουν στις επαρχιακές πόλεις. Ο αριθμός των βιαίως μετακινηθέντων ατόμων στο εσωτερικό της χώρας από τα μέσα του 1998 ανήλθε περίπου σε ένα εκατομμύριο. Τα γραφεία της UNHCR στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, τη Ζάμπια και (σε μικρότερο βαθμό) στη Ναμίμπια, επιβεβαίωσαν τη συρροή προσφύγων από την Αγκόλα. Η επισφαλής κατάσταση και η περιορισμένη δυνατότητα πρόσβασης κατέστησαν εξαιρετικά δύσκολες τις συνθήκες εργασίας των ανθρωπιστικών οργανώσεων στις επαρχίες που πλήττονται περισσότερο από τον πόλεμο. Δεν πραγματοποιήθηκε καμία επιχείρηση ανθρωπιστικής βοήθειας μετά τον Μάρτιο στις περιοχές που ελέγχονται από την UNITA.

Το 1999, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε να αντιμετωπισθεί η κατάσταση με τη χορήγηση ανθρωπιστικής βοήθειας αξίας 10 εκατ. ευρώ. Η βοήθεια διανεμήθηκε στους δικαιούχους μέσω περισσότερων από 20 ΜΚΟ. Η απόφαση είχε στόχο να περιοριστούν τα ποσοστά θνησιμότητας στα περισσότερο ευάλωτα τμήματα του άμαχου πληθυσμού και να εξασφαλιστεί η παροχή στέγης και άλλων βασικών ειδών, πλην των τροφίμων, σε όσο το δυνατόν περισσότερους πρόσφυγες.

Επιχείρηση ECHO-Flight

Το 1999, συνεχίστηκε η επιχείρηση ECHO-Flight στο Κέρας της Αφρικής και στη Δυτική Αφρική. Έξι αεροσκάφη με έδρα το Ναϊρόμπι, το Τζιμπουτί, τη Μαντέρα και το Lokichoggio χρησιμοποιήθηκαν για την υποστήριξη ανθρωπιστικών επιχειρήσεων στη Σομαλία, την Κένυα και το Νότιο Σουδάν.

Επειδή βελτιώθηκε η γενική κατάσταση στην περιοχή και αποκαταστάθηκαν οι εμπορικές πτήσεις, διακόπηκε η υπηρεσία που παρείχετο μέσω ενός αεροσκάφους με έδρα το Μπαμάκο, το οποίο μετέφερε ανθρωπιστική βοήθεια στο Μαλί, τον Νίγηρα, τη Σενεγάλη και τη Γουϊνέα-Μπισσάου.

3.2. ΕΥΡΩΠΗ

Δυτικά Βαλκάνια

Το 1999 επαναλήφθηκαν οι πολεμικές συγκρούσεις στην περιοχή της πρώην Γιουγκοσλαβίας, με αποτέλεσμα να βυθιστεί το νότιο τμήμα της χώρας σε μια τεράστια ανθρωπιστική τραγωδία. Ενώ οι προσπάθειες της ECHO στην περιοχή τα τελευταία χρόνια επικεντρώνονταν στην επάνοδο και αποκατάσταση των προσφύγων, η σύγκρουση επανέφερε τις οργανώσεις ανθρωπιστικής βοήθειας στο καθήκον να βοηθήσουν εκατοντάδες χιλιάδες προσφύγων και βιαίως μετακινηθέντων ατόμων να επιβιώσουν από τις άμεσες συνέπειες των βίαιων συγκρούσεων και της ξαφνικής και μαζικής βίαιης μετακίνησής τους.

Η κρίση στο Κοσσυφοπέδιο είχε ως αποτέλεσμα να περιπλακεί ακόμη περισσότερο η κρίση στην πρώην Γιουγκοσλαβία, εφόσον νέα κύματα μαζικής αναγκαστικής μετακίνησης ατόμων επιδείνωσαν την κατάσταση που είχε δημιουργηθεί από τις προηγούμενες βίαιες μετακινήσεις πληθυσμών.

Η ECHO κινητοποιήθηκε μαζικά κατά τα διάφορα στάδια της κρίσης του Κοσσυφοπεδίου και αποφάσισε να χορηγήσει συνολικό ποσό 378 εκατ. ευρώ για την άμεση αντιμετώπιση των γεγονότων του 1999. Το ποσό αυτό αποτελεί σημαντικότατη αύξηση σε σχέση με το 1998, κατά το οποίο η ECHO χορήγησε ποσό 21,6 εκατ. ευρώ υπέρ των θυμάτων της πρώτης κλιμάκωσης των εντάσεων και της βίας στο Κοσσυφοπέδιο.

Οι αρχικές προσπάθειες κατά το διάστημα Μαρτίου-Ιουνίου επικεντρώθηκαν στην υποδοχή και στέγαση μεγάλων πληθυσμών προσφύγων και ατόμων που εγκατέλειπαν το Κοσσυφοπέδιο και συνέρεαν στην πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, στην Αλβανία, το Μαυροβούνιο και τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη.

Από τα τέλη Μαρτίου μέχρι τον Ιούνιο του 1999, η Επιτροπή χορήγησε για τον σκοπό αυτό ποσό 182 εκατ. ευρώ, παρέχοντας επείγουσα επισιτιστική βοήθεια για την αντιμετώπιση των αναγκών σε τρόφιμα, σε είδη υγιεινής και στέγασης (καταυλισμοί προσφύγων, συλλογική στέγαση, οικογένειες υποδοχής), υγειονομικής περίθαλψης, ψυχολογικής και κοινωνικής υποστήριξης, προστασίας και παροχής κοινωφελών υπηρεσιών. Η ECHO ήταν ο μεγαλύτερος χρηματοδότης της επιχείρησης της UNHCR για την αντιμετώπιση της κρίσης του Κοσσυφοπεδίου.

Η βοήθεια επεκτάθηκε, ώστε να καλυφθούν και τα περισσότερο ευάλωτα τμήματα του τοπικού πληθυσμού στην Αλβανία, την πΓΔΜ και το Μαυροβούνιο.

Η έκδοση του ψηφίσματος αριθ. 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών στις 10 Ιουνίου και η συνακόλουθη ανάπτυξη της KFOR στο Κοσσυφοπέδιο, είχαν ως αποτέλεσμα την ταχύτερη και μαζικότερη επιστροφή προσφύγων και βιαίως μετακινηθέντων ατόμων από ό,τι είχε αρχικά προβλεφθεί.

Το υπόλοιπο διάστημα του έτους, οι προσπάθειες της ECHO εστιάστηκαν στη χορήγηση επείγουσας ανθρωπιστικής βοήθειας στο Κοσσυφοπέδιο, όπου η μαζική καταστροφή κατοικιών και υποδομών και οι εκτεταμένες λεηλασίες επέβαλαν την εφαρμογή ενός συνολικού προγράμματος μέτρων για τη στήριξη των ατόμων που επανήλθαν στις εστίες τους, έτσι ώστε να εξασφαλιστούν οι στοιχειώδεις συνθήκες διαβίωσης κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Η Επιτροπή έλαβε στις 16 Ιουλίου νέα απόφαση για τη χορήγηση ποσού 196 εκατ. ευρώ για την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας στα θύματα της κρίσης στην περιοχή.

Η ECHO και η UNHCR είχαν καταρτίσει μέχρι τον Μάιο Γενικό Σχέδιο συμβολής στην επάνοδο των προσφύγων στο Κοσσυφοπέδιο, το οποίο στη συνέχεια αποτέλεσε τη ραχοκοκαλιά της διεθνούς επιχείρησης ανθρωπιστικής βοήθειας στο Κοσσυφοπέδιο. Χρηματοδοτούμενες από την ECHO ΜΚΟ, άλλοι χρηματοδότες και η UNHCR, εξασφάλισαν από κοινού την προσφορά περισσότερων από 65.000 καταλυμάτων και απαραίτητου εξοπλισμού για τον χειμώνα, παρέχοντας στους πρόσφυγες που επέστρεφαν στις εστίες τους τη δυνατότητα να ανακαινίσουν τις κατοικίες που είχαν υποστεί καταστροφές και να εξασφαλίσουν ένα θερμαινόμενο δωμάτιο για τον χειμώνα. Το πρόγραμμα αυτό συμπληρώθηκε με ορισμένα έργα γεωργικών καλλιεργειών μικρής κλίμακας καθώς και από την εκκαθάριση ναρκών κατά προσωπικού και πολεμικού υλικού που δεν είχε εκραγεί.

Η ταχεία εγκατάσταση της ομάδας δράσης της Επιτροπής για την ανοικοδόμηση του Κοσσυφοπεδίου (TAFKO) συνέβαλε στον έγκαιρο σχεδιασμό της μετάβασης από την επείγουσα ανθρωπιστική βοήθεια στη βοήθεια για την αποκατάσταση και την ανοικοδόμηση.

Τα προγράμματα παροχής βοήθειας στις γειτονικές δημοκρατίες (Μαυροβούνιο, Αλβανία, πΓΔΜ) συνεχίστηκαν για όσο καιρό ήταν αναγκαία, ενώ η στήριξη ευάλωτων ομάδων των πληθυσμών αυτών των χωρών συνεχίστηκε το 2000, ώστε να αντιμετωπιστούν οι αρνητικές επιπτώσεις που είχε η κρίση στις συνθήκες διαβίωσης των φτωχών ομάδων του πληθυσμού.

Στην Αλβανία, υπήρξε αναπροσανατολισμός των προγραμμάτων βοήθειας που δεν ήταν πλέον αναγκαία μετά την επάνοδο των προσφύγων στις εστίες τους, για να αντιμετωπισθούν οι πιεστικότερες ανάγκες του τοπικού πληθυσμού, κυρίως στους τομείς της υγείας, της ύδρευσης και των συνθηκών υγιεινής. Το πρόγραμμα αυτό αποτέλεσε τη συνέχεια του προηγούμενου προγράμματος της ECHO στην Αλβανία, μετά την εξέγερση και τις καταστροφές του 1997.

Ενώ οι προοπτικές για το Κοσσυφοπέδιο ήταν καλές για το δεύτερο εξάμηνο του 1999, η κατάσταση στη Σερβία παρουσίασε απότομη επιδείνωση, με αποτέλεσμα να κλιμακώσει η ECHO τη βοήθειά της, η οποία υπερεξαπλασιάστηκε σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη. Προγράμματα επισιτιστικής βοήθειας και βελτίωσης των συνθηκών υγιεινής για τους πρώην πρόσφυγες από τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη και από την Κροατία επεκτάθηκαν γρήγορα, ώστε να καλυφθούν περισσότεροι από 800.000 πρόσφυγες, αναγκαστικά μετακινηθέντες και τα ευάλωτα στρώματα του τοπικού πληθυσμού.

Για τη στέγαση των ατόμων από το Κοσσυφοπέδιο που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους, απαιτούνταν μεγάλες προσπάθειες για την επείγουσα αποκατάσταση κέντρων συλλογικής στέγασης και ιδιωτικών κατοικιών. Δόθηκε προσοχή στην κατάσταση των κοινωνικών και υγειονομικών ιδρυμάτων, τα οποία έλαβαν ενίσχυση για έργα περιορισμένης ανακαίνισης, για την απόκτηση εξοπλισμού και καυσίμων θέρμανσης.

Πριν από την κρίση του Κοσσυφοπεδίου, η Επιτροπή είχε χορηγήσει ποσό 69 εκατ. ευρώ για τη συνέχιση του προγράμματος που τέθηκε σε εφαρμογή μετά το Dayton στην Κροατία, Βοσνία και Ερζεγοβίνη και την πΓΔΜ. Ενώ η κατάσταση στη Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας επιδεινώθηκε ταχύτατα, διατηρήθηκαν τα αρχικά σχέδια για τη σταδιακή αποκλιμάκωση της βοήθειας της ECHO στην Κροατία και τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, εφόσον η ανθρωπιστική κατάσταση στις χώρες αυτές εξακολούθησε να βελτιώνεται και περιορίστηκαν οι ανάγκες για παραδοσιακά προγράμματα ενίσχυσης μετά τη γενική βελτίωση των οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών.

Συνεχίστηκε το 1999 η στήριξη της διαδικασίας επανόδου των προσφύγων στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη και στην Κροατία, ενώ επιταχύνθηκαν οι προσπάθειες για να εξασφαλιστεί η ομαλή μετάβαση σε μακροπρόθεσμα προγράμματα βοήθειας που χρηματοδοτούνται από την Επιτροπή για τη στήριξη της επανόδου προσφύγων σε αυτές τις δύο χώρες.

ΚΑΚ και υπόλοιπη Ευρώπη

Η βοήθεια της Επιτροπής στην ΚΑΚ ανήλθε συνολικά σε 63,8 εκατ. ευρώ το 1999 [5]. Τα προγράμματα βοήθειας που σχετίζονταν άμεσα με τις διάφορες συγκρούσεις εθνοτήτων, οι οποίες έπληξαν την περιοχή κατά την τελευταία δεκαετία, διατηρήθηκαν είτε στο ίδιο επίπεδο με αυτό των προηγούμενων ετών (16 εκατ. ευρώ στο Τατζικιστάν) ή μειώθηκαν σταδιακά στο πλαίσιο της διαδικασίας σταδιακής μετάβασης από την ανθρωπιστική βοήθεια σε άλλες μορφές βοήθειας.

[5] Μέχρι τα τέλη 1999 δεν είχε αναλωθεί ποσό 5 εκατ. ευρώ, το οποίο μεταφέρθηκε στον γενικό προϋπολογισμό της ECHO. Έτσι εξηγείται η εμφανής διαφορά με τα αριθμητικά στοιχεία του παραρτήματος 5.

Παρόλα` αυτά, η σοβαρή επίπτωση που είχε η δημοσιονομική κρίση της Ρωσίας (Αύγουστος 1998) στην οικονομική κατάσταση όλων των κρατών της ΚΑΚ και στις γενικές συνθήκες διαβίωσης των τοπικών πληθυσμών, οδήγησαν την Ευρωπαϊκή Κοινότητα να ζητήσει από την ECHO να καταβάλει ειδικές προσπάθειες για να προσαρμόσει όσο το δυνατόν περισσότερο τα μέσα ανθρωπιστικής βοήθειας στις συγκεκριμένες περιστάσεις, ώστε να ανακουφισθούν τα περισσότερο ευάλωτα τμήματα του πληθυσμού. Στην περίπτωση της Ρωσίας, τον Δεκέμβριο 1998 είχε ήδη χορηγηθεί ποσό 5,4 εκατ. ευρώ για τον σκοπό αυτό και διατέθηκε επιπλέον ποσό 5,6 εκατ. ευρώ από τον προϋπολογισμό του 1999. Οι χρηματοδοτούμενες δραστηριότητες εστιάζονταν κυρίως σε προγράμματα καταπολέμησης της φυματίωσης, ενίσχυσης επιλεγμένων ιατρικών και κοινωνικών ιδρυμάτων που βρίσκονταν σε δυσχερή θέση, στη βοήθεια ατόμων που εξαναγκάστηκαν βιαίως να εγκαταλείψουν τις εστίες τους, στη δημιουργία τοπικών ικανοτήτων και στην ενίσχυση της παροχής κατ` οίκον νοσηλευτικών υπηρεσιών σε επιλεγμένες περιοχές.

Ποσό 20 εκατ. ευρώ μεταφέρθηκε από το κονδύλιο του προϋπολογισμού για το πρόγραμμα TACIS στον προϋπολογισμό της ECHO για τη χρηματοδότηση ενός ειδικού προγράμματος βοήθειας σε οκτώ χώρες της ΚΑΚ που επλήγησαν ιδιαίτερα από την οικονομική κρίση της Ρωσίας.

Δυστυχώς, οι συνθήκες εργασίας των ανθρωπιστικών οργανώσεων, ιδίως των ΜΚΟ, εξακολούθησαν να είναι δυσχερείς στην περιοχή (προβλήματα με τις τοπικές αρχές, τη φορολογία και τα τελωνεία). Σε μια προσπάθεια να διευκολυνθεί ο προγραμματισμός και η παρακολούθηση των έργων της ECHO, αλλά και για να υποστηριχθούν οι εταίροι που υλοποιούν τα έργα, όσο το δυνατό περισσότερο κατά τις συναλλαγές τους με τις τοπικές αρχές, η ECHO άνοιξε νέο γραφείο στη Μόσχα τον Σεπτέμβριο του 1999.

Η περιοχή του Βόρειου Καυκάσου αποδείχθηκε ότι αποτελεί ειδική περίπτωση. Όπως και το προηγούμενο έτος, οι συνθήκες ασφαλείας εξακολούθησαν να είναι εξαιρετικά δυσμενείς και δεν επέτρεψαν να επαναληφθεί η χορήγηση σημαντικής διεθνούς βοήθειας. Το γεγονός αυτό ήταν ακόμη πιο δυσάρεστο, αν λάβουμε υπόψη ότι η επανάληψη των βίαιων συγκρούσεων στην περιοχή (Νταγκεστάν και Τσετσενία) επιδείνωσαν τις ήδη υπάρχουσες ανάγκες. Η νέα στρατιωτική επέμβαση της Ρωσίας στην Τσετσενία εξανάγκασε περισσότερους από 200.000 κατοίκους της Τσετσενίας να εγκαταλείψουν τις εστίες τους και, παρά τις προσπάθειες της διεθνούς κοινότητας να διευκολύνει την πολιτική επίλυση της σύγκρουσης, οι προοπτικές μιας συμβιβαστικής λύσης ήταν ακόμη πολύ λίγες τη στιγμή που συντάχθηκε η παρούσα έκθεση. Το πρόβλημα της ασφάλειας κατέστησε αδύνατη την πραγματοποίηση επιχειρήσεων ανθρωπιστικής βοήθειας στην ίδια την Τσετσενία. Ακόμα και στη γειτονική Ινγκουσετία, όπου έχουν συγκεντρωθεί οι περισσότεροι πρόσφυγες, οι ανθρωπιστικές οργανώσεις αντιμετωπίζουν πολλές δυσκολίες.

Η Επιτροπή διέθεσε τον Οκτώβριο ποσό 1,2 εκατ. ευρώ σε πρόγραμμα αρωγής το οποίο διαχειρίζεται κυρίως η UNHCR. Τον Δεκέμβριο, χορήγησε επιπλέον ποσό 1 εκατ. ευρώ για τις δραστηριότητες της Διεθνούς Επιτροπής του Ερυθρού Σταυρού στην περιοχή. Επειδή δεν έχουν ακόμη επιλυθεί τα προβλήματα ασφάλειας, ο έλεγχος της εφαρμογής και των δύο προγραμμάτων ασκείται εξ αποστάσεως (χωρίς μόνιμο επιτόπου προσωπικό). Η ECHO δεν είναι υπέρ αυτής της προσέγγισης, η οποία δεν είχε παρουσιάσει ικανοποιητικά αποτελέσματα στο παρελθόν, αλλά λόγω αυτών των έκτακτων περιστάσεων κρίθηκε ότι αυτή ήταν η μόνη δυνατότητα να παρασχεθεί τουλάχιστον κάποιας περιορισμένης κλίμακας αρωγή στα θύματα της σύγκρουσης.

Μέχρι το τέλος του έτους, ορισμένοι άλλοι φορείς ανθρωπιστικής βοήθειας (περιλαμβανομένων ορισμένων ΜΚΟ που διέθεταν ήδη προηγούμενη εμπειρία στην περιοχή) προσπαθούσαν να εντοπίσουν δυνατότητες λειτουργίας στην περιοχή του Βορείου Καυκάσου.

Στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, δεν υπήρξε ανάγκη σημαντικών παρεμβάσεων το 1999. Ως εκ τούτου, η ECHO συνέχισε την εφαρμογή ορισμένων έργων του 1998 (παροχή ιατρικού εξοπλισμού στη Βουλγαρία). Μόνο λίγες νέες παρεμβάσεις πραγματοποιήθηκαν σε συγκεκριμένες χώρες.

Στις 17 Αυγούστου, ένας μεγάλος σεισμός μεγέθους 7,5 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ, έπληξε τη βορειοδυτική Τουρκία. Τέσσερις επαρχίες, η Γιάλοβα, το Κότσαλι, η Σαγγάρεια και το Μπολού, μαζί με ορισμένα περίχωρα της Κωνσταντινούπολης, υπέστησαν σοβαρές καταστροφές. Περίπου 18.000 άτομα σκοτώθηκαν και 40.000 άτομα τραυματίστηκαν. Σοβαρές καταστροφές υπέστησαν επίσης και σημαντικές υποδομές. Η Επιτροπή αντέδρασε αμέσως στην καταστροφή. Στις 19 Αυγούστου έλαβε απόφαση χορήγησης ποσού 2 εκατ. ευρώ και δύο εβδομάδες αργότερα, στις 25 Αυγούστου, έλαβε δεύτερη απόφαση για τη χορήγηση επιπλέον ποσού 2 εκατ. ευρώ. Συνεργαζόμενες ΜΚΟ έθεσαν σε εφαρμογή προγράμματα που εστιάζονταν στην προμήθεια ειδών επείγουσας ανάγκης, όπως είδη προσωρινής στέγης, είδη υγιεινής, φάρμακα και χειμερινά ενδύματα. Στις 12 Νοεμβρίου έγινε δεύτερος μεγάλος σεισμός. το επίκεντρό του ήταν στην πόλη Duzce στην επαρχία Μπολού. Η Επιτροπή έλαβε απόφαση χρηματοδότησης 3 εκατ. ευρώ, στις 23 Νοεμβρίου. Λόγω του μεγέθους της καταστροφής και των τεράστιων αναγκών, η Επιτροπή έλαβε στις 20 Δεκεμβρίου απόφαση για τη χορήγηση ποσού 23 εκατ. ευρώ. Έτσι, το συνολικό ποσό που διατέθηκε για τη στήριξη των θυμάτων του σεισμού στην Τουρκία ανήλθε σε 30 εκατ. ευρώ. Εκτός από τους προαναφερθέντες τομείς, παρασχέθηκε βοήθεια και στον τομέα παροχής μετατραυματικής ψυχολογικής υποστήριξης και για την ανάληψη πρωτοβουλιών ετοιμότητας στην αντιμετώπιση καταστροφών.

3.3. ΑΣΙΑ, ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ / ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ ΚΑΙ ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ

Κεντρική Αμερική, Μεξικό και Καραϊβική

Στα τέλη του 1998, ο τυφώνας Mitch έπληξε σοβαρά την περιοχή της Κεντρικής Αμερικής. Από τον Νοέμβριο του 1998, η ECHO ήταν διαρκώς παρούσα στην περιοχή, με στόχο να βοηθήσει τον πληγέντα πληθυσμό. Τον Οκτώβριο 1999, η Επιτροπή ενέκρινε Γενικό Σχέδιο κόστους 16 εκατ. ευρώ για τη χρηματοδότηση δραστηριοτήτων σε τέσσερις χώρες: Ονδούρα, Νικαράγουα, Γουατεμάλα και Ελ Σαλβαντόρ. Αυτό το Γενικό Σχέδιο είχε συμπληρωματικό χαρακτήρα προς τις δύο προηγούμενες αποφάσεις για την αρωγή των θυμάτων του τυφώνα, παρέχοντας περαιτέρω βοήθεια στους τομείς της ύδρευσης και των συνθηκών υγιεινής, της υγείας και της αποκατάστασης ιδιωτικών κατοικιών.

Πέρυσι τον Μάιο, η Επιτροπή χορήγησε ανθρωπιστική βοήθεια 2 εκατ. ευρώ για τα θύματα των συγκρούσεων στη Γουατεμάλα. Ο γενικός στόχος του προγράμματος ήταν να βοηθήσει την επάνοδο των οικογενειών που είχαν εγκαταλείψει τις εστίες τους από τις κοινότητες Sierra και Peten (Comunidades de Poblacion en Resistencia) και από την CPT (Comitιs pro Tierra) του νομού Quichι. Η απόφαση αυτή ελήφθη στο πλαίσιο της βοήθειας που χορηγεί η ECHO για την εφαρμογή των ειρηνευτικών συμφωνιών, η οποία άρχισε το 1996.

Το πρόγραμμα θα συμβάλει κυρίως στο να εξασφαλιστεί η συνεχής διαδικασία επανόδου στις εστίες τους των ατόμων που είχαν αναγκασθεί να τις εγκαταλείψουν (παροχή βασικών καταλυμάτων, πόσιμου νερού, ιατρικής και υγειονομικής βοήθειας).

Τον Αύγουστο του 1999, η Επιτροπή ενέκρινε τη χορήγηση ποσού 500.000 ευρώ για την ανακούφιση των κατοίκων που επλήγησαν από δύο σεισμούς και τη συνακόλουθη έκρηξη του ηφαιστείου Cerro Negro στον νομό Leσn της Νικαράγουας, όπου σημειώθηκαν οι σεισμοί. Η βοήθεια συνίστατο στη διανομή ειδών βασικής ανάγκης, την παροχή ιατρικής φροντίδας και στη δημιουργία και λειτουργία καταλυμάτων.

Η Κούβα έλαβε το 1999 βοήθεια 9 εκατ. ευρώ που διατέθηκε για την παροχή τροφίμων, φαρμάκων και τη βραχυπρόθεσμη αποκατάσταση νοσοκομείων. Τον Οκτώβριο, χορηγήθηκε συμπληρωματική επείγουσα βοήθεια 2 εκατ. ευρώ για την αντιμετώπιση των αναγκών που δημιουργήθηκαν από τον τυφώνα Irene. Τέλος, χορηγήθηκε ποσό 410.000 ευρώ για την υλοποίηση έργων πρόληψης φυσικών καταστροφών. Στην Κούβα, κάθε συνεργαζόμενη με την ECHO ΜΚΟ είναι υπεύθυνη για την αγορά και διεθνή μεταφορά ενός αγαθού (φαρμάκων, ιατρικών εργαλείων, τροφίμων, ειδών υγιεινής...), αλλά παρακολουθεί και τη διανομή όλων των ειδών ανθρωπιστικής βοήθειας (από το Υπουργείο Υγείας της Κούβας) σε μία ή δύο επαρχίες. Επιτόπου σύμβουλοι της ECHO ελέγχουν την παραλαβή και αποθήκευση της βοήθειας. Στο Μεξικό, η Επιτροπή χορήγησε ποσό 1 εκατ. ευρώ για την αρωγή των θυμάτων των πλημμύρων στις πολιτείες Puebla και Veracruz και επιπλέον ποσό 500.000 ευρώ για την αρωγή των ατόμων που εγκατέλειψαν τις εστίες τους στην επαρχία Chiapas.

Νότια Αμερική

Η εσωτερική σύγκρουση στην Κολομβία επιδεινώθηκε το 1999. Εκτιμάται ότι περισσότερα από 500.000 άτομα αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους κατά την τελευταία πενταετία. Το 1999, η Επιτροπή ενέκρινε ένα τρίτο Γενικό Σχέδιο αρωγής των ατόμων που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους στην Κολομβία, με συνολικό ποσό 6,5 εκατ. ευρώ.

Μετά τον σεισμό της 25ης Ιανουαρίου 1999, χορηγήθηκε στα θύματα συνολική επείγουσα βοήθεια 3,4 εκατ. ευρώ.

Μετά τις καταστροφικές πλημμύρες που έπληξαν τη Βενεζουέλα τον Δεκέμβριο, η Επιτροπή αποφάσισε αμέσως να χορηγήσει στους πληγέντες, μέσω της ECHO, επείγουσα βοήθεια ύψους 400.000 ευρώ.

Στον Ισημερινό η Κοινότητα χορήγησε βοήθεια 290.000 ευρώ υπέρ των ατόμων που αναγκάστηκαν να μετακινηθούν λόγω της έκρηξης του ηφαιστείου Tungurahua.

Η Παραγουάη έλαβε ανθρωπιστική βοήθεια αξίας 334.000 ευρώ υπέρ των ατόμων τα οποία επλήγησαν από την ξηρασία που προκλήθηκε από το κλιματολογικό φαινόμενο «La Niρa». Για το Περού και τη Βολιβία, χορηγήθηκε ποσό 1,6 εκατ. ευρώ για την παροχή επείγουσας επισιτιστικής βοήθειας, ώστε να αντιμετωπισθούν οι ανάγκες ύδρευσης και υγιεινής και να αποκατασταθούν οι γεωργικές καλλιέργειες καθώς και να στηριχθούν οι πλέον ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού που επλήγησαν από τις πλημμύρες και τις πυρκαγιές που προκάλεσε το φαινόμενο «La Niρa».

Μέση Ανατολή / Μεσόγειος

Τον Ιούλιο εγκρίθηκε συνολικό σχέδιο χορήγησης ποσού 11 εκατ. ευρώ στη Μέση Ανατολή. Το σχέδιο περιλαμβάνει τη χορήγηση βοήθειας στον παλαιστινιακό πληθυσμό των Κατεχόμενων Εδαφών, στους Παλαιστίνιους πρόσφυγες στον Λίβανο, τη Συρία και την Ιορδανία και την παροχή ειδικής βοήθειας για την αρωγή του φτωχού πληθυσμού σε αυτές τις χώρες.

Λαμβάνοντας υπόψη το χρονοδιάγραμμα που πρότεινε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ στις 13 Μαΐου (το οποίο προέβλεπε την έναρξη της επανόδου των προσφύγων τον Μάρτιο του 2000 και την πραγματοποίηση δημοψηφίσματος τον Ιούλιο του 2000), η ECHO ενέκρινε πρόγραμμα χορήγησης βοήθειας ύψους 7,5 εκατ. ευρώ για τη Δυτική Σαχάρα. Είχε στόχο να καλύψει τις ανάγκες από την αναμενόμενη επάνοδο του πληθυσμού στην περιοχή, τη συνέχιση της χορήγησης τροφίμων και, γενικά, της διατήρησης αποδεκτών συνθηκών διαβίωσης για όλους τους πρόσφυγες.

Στις 25 Φεβρουαρίου η Επιτροπή έλαβε απόφαση να χορηγήσει ποσό 500.000 ευρώ για την ενίσχυση της επιχειρησιακής ικανότητας της Αλγερινής Ερυθράς Ημισελήνου, για τη χρηματοδότηση προγραμμάτων συνεργασίας ανάμεσα σε δίκτυα ψυχολογικής-κοινωνικής υποστήριξης της Αλγερίας και της Ευρώπης και για τη δημιουργία μηχανισμών ψυχολογικής υποστήριξης ορφανών και με ψυχολογικά τραύματα παιδιών.

Η Επιτροπή έλαβε στις 10 Σεπτεμβρίου απόφαση να χορηγήσει 500.000 ευρώ για την παροχή βοήθειας σε άτομα που αντιμετωπίζουν δυσκολία να επανενταχθούν στην κοινωνία της Υεμένης, για τον επαναπατρισμό ατόμων, για άτομα με ειδικές ανάγκες και για εκστρατεία εμβολιασμού κατά τις ιλαράς. Επιπλέον, στις 6 Μαΐου ελήφθη απόφαση για τη χορήγηση ποσού 800.000 ευρώ για τη χρηματοδότηση δύο ενεργειών καταπολέμησης της ελονοσίας, που είναι μία από τις προτεραιότητες της Υεμένης στον τομέα της υγείας.

Όσον αφορά το Ιράκ, στις 2 Ιουνίου ελήφθη απόφαση χορήγησης ποσού 2 εκατ. ευρώ για την παροχή ιατρικού υλικού, την αποκατάσταση δικτύων αποχέτευσης, για τη στήριξη θεσμικών φορέων που βοηθούν παιδιά με ειδικές ανάγκες και εγκαταλελειμμένα παιδιά, καθώς και για την παροχή βοήθειας σε άτομα που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους.

Ασία

Το 1999, η ECHO χορήγησε ποσό 5 εκατ. ευρώ για την αρωγή αναγκαστικώς μετακινηθέντων ατόμων, σε ορισμένες περιοχές του Αφγανιστάν, κυρίως τις Hazarajat, Panshir, το βόρειο τμήμα της χώρας και την Καμπούλ.

Στην περιοχή Hazarajat, η ECHO χρηματοδότησε ενέργειες επισιτιστικής βοήθειας υπό μορφή αμοιβής της εργασίας, ενώ στην περιοχή Panshir και στο βόρειο τμήμα της χώρας, η ECHO χρηματοδότησε έργα για την αρωγή αναγκαστικώς μετακινηθέντων ατόμων.

Η συρροή στην Καμπούλ 50.000 ατόμων που εγκατέλειψαν τις εστίες τους επιδείνωσε ακόμη περισσότερο την ανθρωπιστική κατάσταση, που ήταν ήδη δύσκολη λόγω της χρόνιας ανεργίας και των πρόσφατων οικονομικών κυρώσεων κατά του καθεστώτος των Ταλιμπάν. Για να αντιμετωπισθεί η κατάσταση επείγουσας ανάγκης στην Καμπούλ, η ECHO χρηματοδότησε ενέργειες αποκατάστασης στο πλαίσιο των προγραμμάτων παροχής ιατρικών ειδών και τροφίμων καθώς και ειδικές ενέργειες αμοιβής της εργασίας με τρόφιμα, υπέρ των ατόμων που εγκατέλειψαν τις εστίες τους και των ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού.

Τέλος, η ECHO χορήγησε ποσό 750.000 ευρώ για την αρωγή θυμάτων του σεισμού ο οποίος έπληξε την περιοχή νοτίως της πρωτεύουσας Καμπούλ τον Φεβρουάριο.

Η ECHO χορήγησε συμπληρωματικό ποσό 2 εκατ. ευρώ για να στηρίξει τα θύματα των πλημμύρων που έπληξαν το Μπαγκλαντές το 1998, που ήταν οι χειρότερες πλημμύρες στην ιστορία της χώρας. Τα έργα που χρηματοδότησε η ECHO είχαν στόχο να μειώσουν τον βαθμό εξάρτησης του πληθυσμού από την επείγουσα αρωγή, μέσω ενεργειών στους τομείς της στέγης, της ύδρευσης και των συνθηκών υγιεινής και της επισιτιστικής ασφάλειας. Μετά τις θερινές πλημμύρες, η ECHO χρηματοδότησε τρία έργα συνολικού κόστους 1,075 εκατ. ευρώ στους τομείς της επισιτιστικής βοήθειας, της παροχής ιατρικών εφοδίων και της αποκατάστασης κατοικιών.

Τον Φεβρουάριο, χορηγήθηκε ποσό 1 εκατ. ευρώ στην Καμπότζη, για να διευκολυνθεί η επάνοδος και η επανένταξη 46.000 προσφύγων που είχαν επιστρέψει από την Ταϊλάνδη. Η επανεγκατάσταση όμως ήταν δύσκολη, κυρίως στο βορειοδυτικό τμήμα της χώρας, όπου οι νάρκες εδάφους και η έλλειψη οδικού δικτύου ήταν μόνιμο εμπόδιο. Το 1999, η ECHO έθεσε επίσης σε εφαρμογή Συνολικό Σχέδιο κόστους 5,5 εκατ. ευρώ με ειδικούς αποδέκτες τα άτομα που αναγκάστηκαν να μετακινηθούν στο εσωτερικό της χώρας, τους επαναπατρισθέντες και άλλα φτωχά τμήματα του πληθυσμού που ζουν στις ζώνες των συγκρούσεων, τις οποίες είχαν προηγουμένως υπό την κατοχή τους οι Ερυθροί Κμέρ. Η προσπάθεια εστιάστηκε σε τέσσερις βασικούς τομείς ανθρωπιστικής δράσης: στην παροχή πρωτοβάθμιας υγείας, στην παροχή βασικών ειδών ανάγκης, στην παροχή βοήθειας σε πρόσφυγες και επαναπατρισθέντες και στην εκκαθάριση ναρκοπεδίων.

Εκτός από το Γενικό Σχέδιο, τον Αύγουστο χορηγήθηκε ποσό 545.000 ευρώ για τα θύματα των πλημμύρων και ποσό 310.000 ευρώ τον Δεκέμβριο.

Στην Κίνα, η ECHO χορήγησε ποσό 1 εκατ. ευρώ για την αρωγή θυμάτων των πλημμύρων στην περιοχή του Γιαγκ-Τσε, για να αντιμετωπισθούν κυρίως οι ανάγκες του πληγέντος πληθυσμού σε τρόφιμα και νερό. Χορηγήθηκε επίσης βοήθεια 500.000 ευρώ στην περιοχή του Θιβέτ με τη μορφή καταλυμάτων, επισιτιστικής βοήθειας και ιατρικής βοήθειας.

Στη Βόρεια Κορέα, η δράση της ECHO αφορούσε την υλοποίηση ενός Γενικού Σχεδίου κόστους 4 εκατ. ευρώ στους τομείς της υγείας και των συνθηκών υγιεινής για τα παιδιά, της παροχής φαρμάκων στα νοσοκομεία και για την αποκατάσταση δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης. Η απόφαση για τη χορήγηση συμπληρωματικού ποσού 800.000 εκατ. ευρώ επέτρεψε στην ECHO να δώσει χειμερινά ενδύματα για παιδιά και άνθρακα, ώστε να καλυφθούν οι ανάγκες θέρμανσης σχολείων, ορφανοτροφείων και νοσοκομείων.

Η Επιτροπή αποφάσισε τον Φεβρουάριο να χορηγήσει ποσό 1 εκατ. ευρώ για ανθρωπιστική βοήθεια νομαδικών πληθυσμών στη βορειοδυτική Ινδία, μετά τις καταστροφικές χιονοθύελλες που έπληξαν αυτή την περιοχή και το Θιβέτ. Το πρόγραμμα αυτό, που περιλάμβανε την παροχή επισιτιστικής βοήθειας, ιατρικών ειδών και άλλων ειδών πρώτης ανάγκης, βοήθησε πληθυσμό περίπου 30.000 οικογενειών σε διάστημα εννέα μηνών. Τον Οκτώβριο, ένας εξαιρετικά ισχυρός κυκλώνας έπληξε την ανατολική ακτή, κυρίως την πολιτεία Orissa, πλήττοντας άμεσα περισσότερα από 15 εκατομμύρια άτομα. Η Επιτροπή έλαβε απόφαση να χορηγήσει επείγουσα βοήθεια 2 εκατ. ευρώ και στη συνέχεια συμπληρωματική βοήθεια 5,2 εκατ. ευρώ.

Όσον αφορά το Ανατολικό Τιμόρ, το 1999 υπεγράφησαν τρεις αποφάσεις παροχής ανθρωπιστικής βοήθειας (2 εκατ. ευρώ τον Ιούλιο πριν από την κρίση, 3 εκατ. ευρώ τον Σεπτέμβριο για επείγουσες ενέργειες και 10 εκατ. ευρώ τον Νοέμβριο). Οι βασικοί τομείς παρέμβασης της ECHO είναι οι τομείς της υγείας, της διανομής τροφίμων και άλλων ειδών, της μεταφοράς των επαναπατριζόμενων, της ύδρευσης και των συνθηκών υγιεινής, της εξασφάλισης καταλυμάτων, της προστασίας και ασφάλειας των ατόμων που εγκατέλειψαν τις εστίες τους.

Όσον αφορά την Ινδονησία, τον Μάρτιο του 1999 ελήφθη μια πρώτη απόφαση για τη χορήγηση επείγουσας βοήθειας 1 εκατ. ευρώ για τα άτομα που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους στα νησιά Maluku, για την παροχή ιατρικού εξοπλισμού και τη διανομή τροφίμων. Τον Δεκέμβριο του 1999, υπεγράφη νέα απόφαση να χορηγηθεί ποσό 3 εκατ. ευρώ για την παροχή βοήθειας στα θύματα των συγκρούσεων στις περιοχές Aceh, Δυτικό Τιμόρ (πρόσφυγες από το Ανατολικό Τιμόρ) και στα νησιά Maluku.

Χορηγήθηκε ποσό 450.000 ευρώ για την αρωγή των θυμάτων του κυκλώνα στο Πακιστάν, κυρίως για την ανακούφιση της κοινότητας των αλιέων και για την καταπολέμηση της ελονοσίας.

Η δράση της ECHO στις Φιλιππίνες επικεντρώθηκε στην αντιμετώπιση των φυσικών καταστροφών και σε έργα ετοιμότητας για την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών (DIPECHO). Τον Σεπτέμβριο, η Επιτροπή χορήγησε ποσό 1,16 εκατ. ευρώ σε έργα αρωγής θυμάτων πλημμύρων, παρέχοντας επειγόντως αναγκαίο ιατρικό υλικό, τρόφιμα και άλλα είδη ανάγκης. Με το ποσό αυτό χρηματοδοτήθηκαν, επίσης, και έργα αρωγής ατόμων που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους στις περιοχές Μπαζίλαν και Κεντρικού Μιντανάο, όπου δρούσαν προηγουμένως αντάρτες του MNLA. Ικανοποιήθηκαν ανάγκες σε νερό, είδη υγιεινής και στον τομέα της παιδείας και χορηγήθηκε συμπληρωματική επισιτιστική βοήθεια.

Στη Σρι Λάνκα, η επανάληψη των συγκρούσεων στο βόρειο τμήμα της χώρας προκάλεσε νέα αναγκαστική εσωτερική μετακίνηση πληθυσμών. Συνεχίζονται οι προσπάθειες που καταβάλλει η κυβέρνηση για την επάνοδο των μετακινηθέντων, κυρίως στην περιοχή Jaffna. Υπό αυτές τις συνθήκες, η Επιτροπή χορήγησε ποσό 1,36 εκατ. ευρώ για τρία έργα που εστιάζονται στην παροχή καταλυμάτων, στην αποκατάσταση φρεάτων και αποχετευτικού δικτύου και στην παροχή γεωργικών εισροών σε επαναπατρισθέντες.

Τον Μάιο, η Επιτροπή ενέκρινε συνολικό σχέδιο επισιτιστικής βοήθειας κόστους 4,5 εκατ. ευρώ για την αρωγή προσφύγων από τη Βιρμανία σε καταυλισμούς κατά μήκος των συνόρων με την Ταϊλάνδη. Από το σχέδιο αυτό ωφελήθηκαν 120.000 πρόσφυγες, που έλαβαν ιατρική βοήθεια και τρόφιμα για διάστημα δέκα μηνών.

Το Βιετνάμ περιλήφθηκε στους δικαιούχους του ποσού των 2 εκατ. ευρώ που χορηγήθηκε για την αντιμετώπιση των πλημμύρων οι οποίες έπληξαν τη Νοτιοανατολική Ασία τον Ιούλιο/ Αύγουστο 1999. Τον Δεκέμβριο, χορηγήθηκε ποσό 700.000 ευρώ υπέρ των θυμάτων των πλημμύρων του Νοεμβρίου.

4. ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ -DIPECHO

Το 1999 η ECHO συνέχισε, ενίσχυσε και διεύρυνε τη δράση της στον τομέα της ετοιμότητας πρόληψης φυσικών καταστροφών, μέσω του προγράμματος DIPECHO.

Κατά την εφαρμογή της πρώτης σειράς των σχεδίων δράσης του DIPECHO καθόλη τη διάρκεια του έτους, η ECHO αξιολογούσε τα αποτελέσματα του κάθε σχεδίου.

Μετά την ολοκλήρωση της υλοποίησης του Πρώτου Σχεδίου Δράσης (DIPECHO για την Καραϊβική), η αξιολόγηση κατέδειξε την ανάγκη να συνεχιστεί η προσέγγιση του προγράμματος DIPECHO ταυτόχρονα και στους τρεις άξονες που είχαν προηγουμένως εντοπισθεί: στην περιοχή της Καραϊβικής, στις εθνικές δομές και στις τοπικές κοινότητες. Για την επίτευξη αυτών των στόχων, εγκρίθηκε τον Δεκέμβριο 1999, το δεύτερο σχέδιο δράσης DIPECHO για την Καραϊβική, κόστους 1,675 εκατ. ευρώ.

Πραγματοποιήθηκαν δύο αξιολογήσεις της δράσης του DIPECHO στις χώρες της Κεντρικής Αμερικής και της Νοτιοανατολικής Ασίας. Και από τις δύο αξιολογήσεις προέκυψε ότι έπρεπε να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στα δύο βασικά επίπεδα παρέμβασης, εθνικό και περιφερειακό, και προσδιορίστηκαν οι κατευθυντήριες γραμμές των έργων του μελλοντικού σχεδίου δράσης.

Η εφαρμογή του προγράμματος DIPECHO επεκτάθηκε και σε δύο νέες περιοχές: στην Κοινότητα των Άνδεων και στη Νότια Ασία. Η ECHO προέβη σε εκτίμηση των αναγκών κάθε περιοχής, για να εντοπίσει τους κινδύνους και να αναλύσει τον βαθμό κοινωνικής και οικονομικής ευπάθειας του πληθυσμού και τους υφιστάμενους μηχανισμούς παρέμβασης:

*Για την Κοινότητα των Άνδεων, η εκτίμηση συνέστησε να δοθεί το κύριο βάρος στην προετοιμασία των κοινοτήτων που κινδυνεύουν περισσότερο από πλημμύρες, κατολισθήσεις και σεισμούς και στην ενίσχυση των μηχανισμών πρόληψης φυσικών καταστροφών σε περιφερειακό, εθνικό, επαρχιακό και τοπικό επίπεδο. Τον Δεκέμβριο του 1999 εγκρίθηκε το πρώτο σχέδιο δράσης DIPECHO που αποτελείται από 17 έργα, για το οποίο θα χορηγηθεί συνολικό ποσό 5.330.000 ευρώ.

*Η εκτίμηση για τη Νότια Ασία επεσήμανε τρία επίπεδα παρέμβασης στο πλαίσιο του μελλοντικού σχεδίου δράσης DIPECHO που θα εγκριθεί το 2000: σε τοπικό και κοινοτικό επίπεδο. σε επίπεδο κεντρικής διοίκησης και επαρχιακών αρχών για τη στήριξη της δημιουργίας ικανοτήτων διαχείρισης φυσικών καταστροφών και, σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, για την περαιτέρω ενίσχυση των υφισταμένων θεσμικών φορέων και των πρωτοβουλιών για την προώθηση της πληροφόρησης και των τεχνικών ανταλλαγών.

Το 1999, χορηγήθηκε ποσό 395.000 ευρώ για έργα «εκτός του πεδίου εφαρμογής του προγράμματος DIPECHO» (Μαρόκο: 40.000 ευρώ και Κιργιζιστάν/Ουζμπεκιστάν: 120.000 ευρώ), καθώς και για την προώθηση της συνεργασίας στον τομέα των δραστηριοτήτων πρόληψης στην Καραϊβική.

5. ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΕΤΑΙΡΟΥΣ - ΣΠΕΣ

Η συνεργασία ανάμεσα στην ECHO και τους εταίρους της διέπεται από τη Συμφωνία-Πλαίσιο Εταιρικής Σχέσης (ΣΠΕΣ). Το μέσο αυτό αναθεωρήθηκε με βάση την προηγούμενη εμπειρία και η νέα διατύπωση της σύμβασης τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1999. Το μέσο αυτό είναι αποτέλεσμα διεξοδικού προβληματισμού και συνολικής εσωτερικής εκτίμησης των επιχειρησιακών αναγκών καθώς και εκτενούς διαλόγου με τους εταίρους της ECHO. Παρέχει στην ECHO τη δυνατότητα να υλοποιεί έργα με ταχύτητα, μέσω γνωστών και συγκεκριμένων συνεργαζόμενων φορέων, με βάση την επαγγελματική τους εμπειρία και την πείρα τους σε θέματα ανθρωπιστικής βοήθειας. 163 εταίροι έχουν υπογράψει τη Συμφωνία-Πλαίσιο Εταιρικής Σχέσης. Από τότε που τέθηκε σε ισχύ η νέα ΣΠΕΣ, μία ομάδα εργασίας της ECHO πραγματοποίησε συνεδριάσεις ενημέρωσης και κατάρτισης για το θέμα αυτό σε όλες τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες με αποδέκτες τις ΜΚΟ.

Προβλέφθηκε η δυνατότητα τροποποίησης της ΣΠΕΣ όσον αφορά τη Διεθνή Ομοσπονδία Ερυθρού Σταυρού και τη Διεθνή Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού, ώστε να ληφθούν υπόψη τα ειδικά καθήκοντα αυτών των οργανισμών.

Επιπλέον, μετά την υπογραφή της Συμφωνίας-Πλαίσιο μεταξύ της Επιτροπής και των Ηνωμένων Εθνών, στις 9 Αυγούστου, η ECHO ανέλαβε την ευθύνη να προσαρμόσει τις διατάξεις της ΣΠΕΣ στον τρόπο λειτουργίας των χρηματοδοτούμενων από την ECHO οργανισμών των Ηνωμένων Εθνών. Συνεχίζονται οι εργασίες στο εσωτερικό της ECHO, αλλά και με τους συνεργαζόμενους φορείς, για την αξιολόγηση, την επαναδιατύπωση και την ερμηνεία της ΣΠΕΣ, σύμφωνα με την ανακοίνωση βάσει του άρθρου 20 (βλέπε επίσης σημείο 2).

Στις 10 Δεκεμβρίου, η ECHO οργάνωσε την ετήσια σύνοδό της με τις συνεργαζόμενες ΜΚΟ, όπου συζητήθηκαν διάφορα θέματα κοινού ενδιαφέροντος. Ο Επίτροπος κ. Nielson απευθύνθηκε σε όλους τους εταίρους της ECHO στο Παρίσι και υποσχέθηκε την ενίσχυση και βελτίωση της μεταξύ τους συνεργασίας, προς όφελος του κοινού ανθρωπιστικού καθήκοντος.

Επίσης, εξασφαλίστηκε η ενεργός εκπροσώπηση της ECHO στη διυπηρεσιακή ομάδα εργασίας της Επιτροπής, με στόχο τον καθορισμό ενός νέου πλαισίου συνεργασίας με τις ΜΚΟ. Με την ευκαιρία αυτή, εκτιμήθηκε ότι η ΣΠΕΣ αποτελεί αποτελεσματικό μέσο συνεργασίας.

Στο πλαίσιο της πολιτικής στον τομέα συνεργασίας της με τις ΜΚΟ, η ECHO χρηματοδότησε δραστηριότητες που αποσκοπούν στην ενίσχυση της εταιρικής σχέσης, μέσω της συνένωσης της εμπειρίας και της τεχνογνωσίας των εταίρων της.

6. ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΗ ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗ - NOHA

Η χρηματοδοτική διευκόλυνση θεσπίστηκε για τη χορήγηση μικρών μη επιστρεπτέων ενισχύσεων, χωρίς δυνατότητα ανανέωσης, υπέρ ενεργειών κατάρτισης, μελετών και της δημιουργίας δικτύων στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας, βάσει των προτεραιοτήτων τις οποίες καθορίζει η ECHO σε ετήσια βάση. Έτσι, αυτή η χρηματοδοτική διευκόλυνση έχει στόχο να αναπτυχθούν οι γνώσεις και η πραγματογνωμοσύνη των ανθρωπιστικών οργανισμών και του προσωπικού το οποίο απασχολούν σε επαγγελματική βάση. Επιπλέον, η ECHO συμβάλλει, μέσω της χρηματοδοτικής διευκόλυνσης, στην κατανόηση των ανθρωπιστικών θεμάτων και στην ανάπτυξη της κατάλληλης πολιτικής ανταπόκρισης. Τέλος, η χρηματοδοτική διευκόλυνση παρέχει στην ECHO τη δυνατότητα να διατηρεί διαύλους επικοινωνίας με τους βασικούς συντελεστές του διεθνούς διαλόγου για ανθρωπιστικά θέματα.

Οι τομείς προτεραιότητας που καθορίστηκαν το 1999 είναι:

*Η ασφάλεια του προσωπικού ανθρωπιστικών οργανώσεων.

*Η συνεργασία στρατιωτικών-πολιτών για ανθρωπιστικές ενέργειες (με ιδιαίτερη αναφορά στην πιθανή συνεισφορά της WEU).

*Η συνεκτίμηση του προβληματισμού για τα ανθρώπινα δικαιώματα κατά την υλοποίηση επιχειρήσεων ανθρωπιστικής βοήθειας, περιλαμβανομένης της προώθησης διεθνούς νομοθεσίας στον ανθρωπιστικό τομέα.

*Η διενέργεια περιπτωσιολογικών μελετών που αποσκοπούν στην ανάπτυξη και τη δοκιμασία μεθοδολογιών για την εκτίμηση της ευρύτερης πολιτικής, κοινωνικής και οικονομικής επίπτωσης της ανθρωπιστικής βοήθειας, η οποία παρέχεται σε τοπικές κοινότητες ή σε χώρες που αντιμετωπίζουν κρίση.

Βάσει της χρηματοδοτικής διευκόλυνσης του 1999, θα μπορούσαν επίσης να χρηματοδοτηθούν έργα που αποσκοπούν στη δημιουργία ικανοτήτων και την ανάπτυξη δεξιοτήτων των ανθρωπιστικών ΜΚΟ και έργα για τη δημιουργία δικτύων και άλλων μηχανισμών που αποσκοπούν στη βελτίωση του συντονισμού και της ποιότητας των ενεργειών ανθρωπιστικής βοήθειας.

Η πρόσκληση υποβολής προτάσεων για τη χρηματοδοτική διευκόλυνση δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα της ECHO το πρώτο τρίμηνο του 1999. Υποβλήθηκαν περίπου 40 αιτήσεις, χορηγήθηκε χρηματοδοτική βοήθεια για οκτώ έργα το 1999 συνολικού ύψους 484.350 ευρώ (βλέπε παράρτημα 7).

7. ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ / ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ

Το 1999, η επικοινωνιακή στρατηγική της ECHO αφορούσε τέσσερις τομείς: τα μαζικά μέσα επικοινωνίας, τις εκδόσεις, τις οπτικοακουστικές εκπομπές, τις δραστηριότητες που διοργανώνονται από κοινού με διεθνείς και με μη κυβερνητικές οργανώσεις καθώς και τα προγράμματα για την προβολή της δράσης της γερμανικής και φινλανδικής προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Εκδόθηκαν ανακοινωθέντα τύπου, σε στενή συνεργασία με την Υπηρεσία του εκπροσώπου Τύπου, τα οποία ανακοίνωναν τις σημαντικές αποφάσεις χρηματοδότησης και άλλες σημαντικές δραστηριότητες. Άλλες αποφάσεις δημοσιεύτηκαν με τη μορφή φυλλαδίων «Σύντομες Ειδήσεις». Δημιουργήθηκε ιστοσελίδα της ECHO στα αγγλικά και τα γαλλικά, η οποία βελτιώθηκε κατά τη διάρκεια του έτους. Η ECHO συνεργάστηκε επίσης στενά με το Alertnet του Ρώυτερ, παρέχοντας τη δυνατότητα σε ένα ευρύτερο κοινό να ενημερώνεται σχετικά με τις δραστηριότητες της ECHO.

Η ECHO συνέχισε να συνεργάζεται στενά με τις χώρες που ασκούν εκ περιτροπής την προεδρία του Συμβουλίου και, σε αυτό το πλαίσιο, συνεργάστηκε με τη γερμανική και φινλανδική προεδρία για τη διοργάνωση ενημερωτικών εκδηλώσεων (σε αυτές περιλαμβάνονται διασκέψεις που πραγματοποιήθηκαν στο Λονδίνο και το Ελσίνκι, με θέμα τη στρατολόγηση παιδιών και ηλικιωμένων αντίστοιχα).

8. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ, ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ

Το 1999, οι χρηματοδοτικοί πόροι (από τον προϋπολογισμό της ΕΚ και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης) που διατέθηκαν για ανθρωπιστική βοήθεια και των οποίων η διαχείριση ασκήθηκε από την ECHO, ανήλθαν σε 812,9 εκατ. ευρώ. Το ποσό αυτό ήταν κατά πολύ ανώτερο από τα κεφάλαια τα οποία διαχειριζόταν η ECHO κατά τα προηγούμενα έτη. Αρχικά, το ποσό που διατέθηκε στον προϋπολογισμό 1999 της ΕΚ για ανθρωπιστική βοήθεια ήταν 330,9 εκατ. ευρώ. Όμως, λόγω της κρίσης στο Κοσσυφοπέδιο, των αναγκών στη Ρωσία και της κατάστασης που δημιουργήθηκε από τους σεισμούς στην Τουρκία, προστέθηκε ποσό 396 εκατ. ευρώ στο αρχικά προβλεφθέν ποσό. Λόγω της πίεσης που ασκήθηκε στον προϋπολογισμό της ΕΚ, οι περισσότερες ενέργειες ανθρωπιστικής βοήθειας υπέρ των χωρών ΑΚΕ χρηματοδοτήθηκαν με πόρους του ΕΤΑ (83 εκατ. ευρώ).

Το 1999, η μονάδα αξιολόγησης της ECHO επανεξέτασε δύο σημαντικές αξιολογήσεις όλων των επιχειρήσεων ανθρωπιστικής βοήθειας, που χρηματοδοτήθηκαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση κατά την τελευταία οκταετία.

Η πρώτη αξιολόγηση ζητήθηκε από το Συμβούλιο Υπουργών Ανάπτυξης και καλύπτει την περίοδο Ιανουαρίου 1991 - Ιουλίου 1996. Η αξιολόγηση αυτή επιβεβαίωσε την αποτελεσματικότητα της χορηγηθείσας ενίσχυσης, παρά τις τεράστιες δυσκολίες που αντιμετωπίστηκαν, και τις απαιτούμενες βελτιώσεις.

Η δεύτερη αξιολόγηση πραγματοποιήθηκε βάσει του άρθρου 20 του κανονισμού του Συμβουλίου σχετικά με την ανθρωπιστική βοήθεια και κάλυψε όλες τις ενέργειες οι οποίες χρηματοδοτήθηκαν βάσει αυτού του κανονισμού από τότε που τέθηκε σε ισχύ, τον Ιούλιο του 1996. Αυτή η αξιολόγηση επιβεβαίωσε τα πορίσματα της πρώτης, όσον αφορά την επάρκεια της δράσης και της αποτελεσματικότητας των δραστηριοτήτων της ECHO, αλλά επεσήμανε την ανάγκη βελτιώσεων. Όπως προβλέπει ο κανονισμός, τα αποτελέσματα της αξιολόγησης αυτής περιελήφθησαν σε ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (βλέπε σημείο 2).

Επιπλέον, η ECHO προέβη σε αξιολόγηση των Συνολικών Σχεδίων ανθρωπιστικής βοήθειας τα οποία τέθηκαν σε εφαρμογή το 1998 και το 1999 στην Τανζανία και τη Ρουάντα. Οι χρηματοδοτικές δραστηριότητες της ECHO στη Ρουάντα το 1998 απαιτούσαν τη μετάβαση από το καθεστώς της καθαρά επείγουσας ανθρωπιστικής βοήθειας στη χρηματοδότηση μεγάλων έργων αποκατάστασης και επανεγκατάστασης προσφύγων, στην πολιτικά ευαίσθητη «γκρίζα ζώνη» ανάμεσα στην αρωγή και την ανάπτυξη στη Ρουάντα. Σε σύγκριση με προηγούμενες αποφάσεις, το Συνολικό Σχέδιο του 1998 απετέλεσε την πρώτη πραγματική ευκαιρία για τους τοπικούς αντιπροσώπους της ECHO να συμβάλουν σημαντικά (από ποιοτική και ποσοτική άποψη) στη διαμόρφωση του περιεχομένου και της όλης λογικής της δράσης της. Η απόφαση αυτή δημιούργησε ευνοϊκές συνθήκες για τη δεύτερη απόφαση χρηματοδότησης αυτού του έτους, με την οποία χρηματοδοτήθηκαν πολλά άλλα ανθρωπιστικά προγράμματα και έργα στην εξεταζόμενη περιοχή.

Οι χρηματοδοτικές συνεισφορές της ECHO στο πλαίσιο των Γενικών Σχεδίων του 1998 και 1999 στην Τανζανία, συνέβαλαν στη διεκπεραίωση ζωτικά αναγκαίας βοήθειας, δεδομένων των δυσκολιών που υπάρχουν σε αυτή τη χώρα. Η εκτίμηση αυτών των δύο Γενικών Σχεδίων αναδεικνύει αυτά τα ικανοποιητικά αποτελέσματα. Για πρώτη φορά τέθηκαν προϋποθέσεις σχεδιασμού, γεγονός που επέτρεψε την προσαρμογή στις αλλαγές και την επιλογή δράσεων βάσει προτεραιοτήτων. Επελέγη, τελικά, η μορφή ενός συνοπτικού και εύχρηστου εγγράφου.

Το 1999 δημοσιεύθηκε επίσης «Εγχειρίδιο για την αξιολόγηση της ανθρωπιστικής βοήθειας», που αποτελεί αναθεωρημένη διατύπωση του εγγράφου του 1996. Το νέο εγχειρίδιο, που σχεδιάστηκε κατά τρόπο ώστε να αποτελέσει πρακτικό εργαλείο για όλους όσοι εργάζονται στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας, διανεμήθηκε σε ευρεία κλίμακα.

Τέλος, έγινε ανάλυση των αξιολογήσεων οι οποίες πραγματοποιήθηκαν από το 1996 και μετά. Ο επιδιωκόμενος στόχος ήταν η καλύτερη διάδοση των συμπερασμάτων των αξιολογήσεων και ο συσχετισμός των αξιολογήσεων με τις επιχειρησιακές αποφάσεις της ECHO.

Στον τομέα του δημοσιονομικού ελέγχου, η ECHO πραγματοποίησε το 1999 συνολικά 22 δημοσιονομικούς ελέγχους. Οι έλεγχοι αυτοί αφορούσαν συνεργαζόμενους φορείς, οι οποίοι έλαβαν το 82% περίπου των χρηματοδοτήσεων της ECHO. Το 1999, υπάλληλοι της μονάδας προϋπολογισμού της ECHO πραγματοποίησαν 22 δημοσιονομικούς ελέγχους. Οι έλεγχοι πραγματοποιήθηκαν και σε συνεργαζόμενους φορείς της ECHO και σε ΜΚΟ που υπέβαλαν αίτηση συνεργασίας με την ECHO.

Οι έλεγχοι αυτοί λειτουργούν ως μέσο αμφίδρομης επικοινωνίας, η οποία βοηθάει την ECHO να διαμορφώνει άποψη για τον τρόπο δημοσιονομικής λειτουργίας των τωρινών και εν δυνάμει μελλοντικών συνεργατών της. Οι ΜΚΟ στις οποίες ασκείται ο δημοσιονομικός έλεγχος λαμβάνουν κατευθυντήριες γραμμές σε σχέση με τη λειτουργία της ECHO.

Μέχρι τα τέλη του 1999, η ECHO διενήργησε δημοσιονομικούς ελέγχους στους εταίρους της, οι οποίοι έχουν λάβει ποσοστό άνω του 82% των χρηματοδοτήσεων της ECHO. Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο διατύπωσε ευνοϊκά σχόλια για τον δημοσιονομικό έλεγχο που πραγματοποίησε η ECHO, αλλά ζήτησε να αυξηθεί σημαντικά ο αριθμός των δημοσιονομικών ελέγχων που διενεργεί η ECHO. Το ζήτημα αυτό επανεξετάζεται.

Τα αριθμητικά στοιχεία των παραρτημάτων, ιδίως του παραρτήματος 5, είναι τα στοιχεία που αφορούν αποφάσεις ανά χώρα. Όμως, πολλές από τις χρηματοδοτήσεις της ECHO έχουν ως αποδέκτες περισσότερες από μία χώρες, γεγονός που εξηγεί τις πιθανές αποκλίσεις ανάμεσα σε αυτούς τους αριθμούς και στα αριθμητικά στοιχεία τα οποία παρέχονται στο κείμενο της έκθεσης.

Για το συνολικό ποσό χρηματοδότησης της ECHO σε κάθε μία χώρα (περιλαμ- βανομένων των αποφάσεων χρηματοδότησης οι οποίες αφορούν περισσότερες από μία χώρες), μπορείτε να ανατρέξετε στο κείμενο της έκθεσης.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1A

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1B

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΓΙΑ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΗΣ ΕΚ ΑΝΑ ΠΗΓΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ 1993-1999 Έως 31/12/99

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

(1) Η πρώτη πενταετής χορήγηση βάσει της Σύμβασης Λομέ IV (1991-95) ήταν 250.000.000. Η δεύτερη χορήγηση (1996-2000) ήταν 143.000.000 ECU το 1999, μόνο άρθρο 254/F8.

(2) Το 1995, το κεφάλαιο του προϋπολογισμού που αντιστοιχεί στην ECHO μετατράπηκε σε B7-200 αντί B7-500.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 4

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 5

ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΓΙΑ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΑΝΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟ 1998 ΚΑΙ 1999

Έως 31/12/99

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

(1) Κοινοπολιτεία Ανεξάρτητων Κρατών

(2) Πλην του Ιράκ και της πρώην ΕΣΣΔ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 6

ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΚ ΓΙΑ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟ 1997 - 1998 - 1999 (έτος υπογραφής)

Έως 31/12/99

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

(1) ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΡΥΘΡΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ

(2) ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΕΤΑΙΡΩΝ ΤΗΣ ECHO ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΤΑΙ ΣΤΙΣ ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΕΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ECHO

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 7

Κατάλογος έργων που λαμβάνουν χρηματοδοτική βοήθεια από την Χρηματοδοτική Διευκόλυνση της ECHO

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>