Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για το «Σχέδιο κανονισμού (ΕΚ) του Συμβουλίου σχετικά με τις στατιστικές για τις οδικές μεταφορές εμπορευμάτων» () (98/C 95/09)

Στις 2 Οκτωβρίου 1997, και σύμφωνα με το άρθρο 198 της Συνθήκης περί ιδρύσεως των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για το ανωτέρω σχέδιο κανονισμού.

Το τμήμα μεταφορών και επικοινωνιών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 16 Δεκεμβρίου 1997 με βάση εισηγητική έκθεση του κ. De Norre.

Κατά τη 351η σύνοδο ολομέλειάς της, της 28ης και 29ης Ιανουαρίου 1998 (συνεδρίαση της 28ης Ιανουαρίου 1998), η ΟΚΕ υιοθέτησε με 82 ψήφους υπέρ και 2 ψήφους κατά την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Περιεχόμενο και πεδίο εφαρμογής του σχεδίου

1.1. Το παρόν σχέδιο κανονισμού αποτελεί κατάληξη εξαετών συζητήσεων στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Στατιστικής Υπηρεσίας της ΕΕ (μιας ειδικής της μονάδας, που δημιουργήθηκε με πρωτοβουλία της Επιτροπής Συντονισμού των Στατιστικών Μεταφορών) και, στη συνέχεια, διαβουλεύσεων με ορισμένους ενδιαφερόμενους επαγγελματικούς κύκλους.

1.2. Κατά την Επιτροπή, το σχέδιο αναμένεται να συμβάλει στην παραγωγή εναρμονισμένων, σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, στατιστικών στον τομέα της οδικής μεταφοράς εμπορευμάτων, «προκειμένου να εξασφαλισθεί η λήψη των πληροφοριών που απαιτούνται για τη χάραξη, την παρακολούθηση, τον έλεγχο και την αξιολόγηση της κοινής πολιτικής» στον τομέα των μεταφορών.

1.3.1. Προς τούτο, το σχέδιο επιβάλλει στις εθνικές στατιστικές υπηρεσίες των κρατών μελών να διαβιβάζουν στη Στατιστική Υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εντός προκαθορισμένων προθεσμιών, τα αποτελέσματα ορισμένων στατιστικών ερευνών. Οι έρευνες αυτές θα πραγματοποιούνται με δειγματοληψίες στις επιχειρήσεις που εκμεταλλεύονται οχήματα επαγγελματικής χρήσης τουλάχιστον 6 τόνων μέγιστου επιτρεπόμενου μεικτού βάρους ή 3,5 τόνων ωφέλιμου φορτίου, καθώς τα πιο μικρά οχήματα «δεν έχουν ιδιαίτερη σημασία για την κοινή πολιτική μεταφορών».

1.3.2. Το σχέδιο αφορά, επομένως, τις σχέσεις των εθνικών στατιστικών υπηρεσιών με τη Στατιστική Υπηρεσία της ΕΕ.

1.3.3. Ωστόσο, οι υποχρεώσεις που επιβάλλει θα έχουν, επίσης, αντίκτυπο στο περιεχόμενο των στατιστικών πληροφοριών που ζητούνται από τις καλυπτόμενες επιχειρήσεις.

1.3.4. Παρόλα αυτά, η Επιτροπή ενδιαφέρεται να αποφύγει την αύξηση του διοικητικού φόρτου που ενδέχεται να συνεπάγονται αυτές οι νέες ρυθμίσεις για τις εν λόγω επιχειρήσεις.

1.4.1. Εξάλλου, αναφέρει σε διάφορα σημεία του σχεδίου ότι οι ισχύουσες οδηγίες που διέπουν τη συλλογή στατιστικών στοιχείων για τις οδικές μεταφορές εμπορευμάτων (η οδηγία 78/546/ΕΟΚ () που τροποποιήθηκε από την 89/462/ΕΟΚ () δεν επιτρέπουν τη συλλογή ορισμένων απαραίτητων πληροφοριών για την ποσοτικοποίηση της παροχής ορισμένων υπηρεσιών, και συγκεκριμένα των πληροφοριών που αφορούν:

- το βαθμό χρήσης των οχημάτων που εκτελούν τις μεταφορές 7

- τις εθνικές μεταφορές που εκτελούνται από μη μόνιμους κατοίκους (ενδομεταφορές), οι οποίες δεν επιτρέπονταν την εποχή της θέσης σε ισχύ των ανωτέρω οδηγιών, και οι οποίες θα ελευθερωθούν πλήρως από 1ης Ιουλίου 1998 7

και διακρίνουν μεταξύ στοιχείων που αφορούν τις εθνικές και στοιχείων που αφορούν τις διεθνείς μεταφορές.

1.4.2. Η Επιτροπή εμμένει, επίσης, στην ανάγκη διάθεσης αξιόπιστων στατιστικών στοιχείων για:

- τις μεταφορές μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών 7

- τις ενδοπεριφερειακές μεταφορές στο εσωτερικό της ΕΕ 7

- τις διαδρομές που εκτελούν τα οχήματα οδικών μεταφορών 7

- τους τύπους οχημάτων που χρησιμοποιούνται για τις εν λόγω μεταφορές 7

- τη φύση και τους τύπους των κινδύνων που προξενούνται από τη μεταφορά εμπορευμάτων που υπόκεινται στη Συμφωνία για τη Διεθνή Οδική Μεταφορά Επικινδύνων Εμπορευμάτων (ADR).

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1.1. Οι οικονομικοί φορείς, οι επιστημονικοί κύκλοι, και οι δημόσιες αρχές έχουν διαρκή ανάγκη αξιόπιστων και χωρικά και χρονικά συγκρίσιμων στατιστικών πληροφοριών, οι οποίες επιτρέπουν τη μέτρηση της εξέλιξης των μεταφορών και των ροών εμπορευμάτων.

2.1.2. Για να ικανοποιηθεί αυτή η ανάγκη, πρέπει να ληφθούν υπόψη:

- η διεθνής διάσταση των σκοπούμενων αγορών, οι οποίες δεν είναι πλέον κατατεμαχισμένες σε παράλληλες εθνικές αγορές 7

- η ανάγκη περιορισμού του διοικητικού φόρτου και του διοικητικού κόστους συλλογής και επεξεργασίας των δεδομένων, με την επιδίωξη μιας βέλτιστης σχέσης «κόστους/οφέλους».

2.1.3. Εξίσου σημαντικές είναι και οι ακόλουθες πτυχές:

- η ποσοτικοποίηση των μεταφορών που πραγματοποιούνται στην επικράτεια της ΕΕ από οχήματα εγγεγραμμένα σε τρίτες χώρες, πράγμα το οποίο συνεπάγεται ανταλλαγή στατιστικών στοιχείων μεταξύ των κρατών μελών αναφορικά με δραστηριότητες μεταφοράς από οχήματα τα οποία διέρχονται την επικράτειά τους. Για το λόγο αυτό, η ΟΚΕ κρίνει ότι πρέπει να θεσπιστούν διατάξεις σχετικά με την ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ των στατιστικών υπηρεσιών βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 322/97 () 7

- η χρησιμοποίηση, κατά την επεξεργασία των διαθέσιμων στατιστικών δεδομένων, παράλληλα με τον χιλιομετρικό τόνο, και άλλων παραμέτρων οι οποίες επιτρέπουν την εκτίμηση της συμφόρησης των φορτώσεων, την πυκνότητα των μεταφορόμενων φορτίων, και την αξία τους.

2.1.4. Η ΟΚΕ επικροτεί την επιλογή της Επιτροπής η οποία έγκειται στην αντικατάσταση όλων των υφιστάμενων οδηγιών με έναν κανονισμό ο οποίος εφαρμόζεται άμεσα σε όλα τα κράτη μέλη και δεν επιτρέπεται καμία απόκλιση όσον αφορά την ερμηνεία.

2.2.1. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μοιάζει να ενδιαφέρεται προπάντων για τη θέσπιση ενός στατιστικού εργαλείου στην υπηρεσία της κοινής πολιτικής μεταφορών το οποίο θα διευκολύνει λογικά την παρατήρηση των αγορών, των οδικών μεταφορών και του επιπέδου δραστηριότητας στον τομέα των μεταφορών για λογαριασμό τρίτων. Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για την απόφαση της Επιτροπής να δημιουργήσει, στους κόλπους της Στατιστικής Υπηρεσίας της ΕΕ, ειδική μονάδα για την επεξεργασία των στατιστικών των μεταφορών.

2.2.2. Κατά την ΟΚΕ, είναι σημαντικό τα στατιστικά δεδομένα που συγκεντρώνονται να μπορούν να χρησιμοποιούνται το συντομότερο δυνατόν και, για το λόγο αυτό, θεωρεί ότι οι προθεσμίες των 5 και 8 μηνών που αναφέρονται στο άρθρο 7, παράγραφος 3, αποτελούν, λαμβανομένων υπόψη των διαθέσιμων τροπολογιών, ανώτατα όρια.

2.2.3. Εξάλλου, κατά την άποψη της ΟΚΕ, η προσέγγιση που θα επιλεγεί πρέπει να αντιστοιχεί όσο το δυνατόν περισσότερο στην πραγματικότητα, η οποία εξελίσσεται προς τις συνδυασμένες («διατροπικές») μεταφορές και την ολοκληρωμένη οργανωτική διαχείριση των ροών των εμπορευμάτων. Οι εξελίξεις αυτές απαιτούν μια «λειτουργική» προσέγγιση της δραστηριότητας μεταφοράς, ως φορέα των συναλλαγών σε μια παγκοσμιοποιημένη οικονομία.

Πρέπει, επίσης, να γίνει διάκριση ανάμεσα στις οδικές μεταφορές για τρίτους και για ίδιο λογαριασμό διαμέσου, κυρίως, των βιβλίων καταχώρησης του αριθμού των οχημάτων.

3. Ειδικές παρατηρήσεις

3.1. Όσον αφορά την επιλογή που γίνεται στο άρθρο 1, να θεσπισθούν κοινοτικές στατιστικές με βάση τα αυτοκίνητα οχήματα, η ΟΚΕ υπενθυμίζει την παρατήρησή της στο σημείο 2.1.1 σχετικά με την τροποποίηση της οδηγίας 78/546/ΕΟΚ (), ότι αυτή η επιλογή ενδέχεται να έχει το σημαντικό μειονέκτημα ότι δεν λαμβάνει υπόψη τις παροχές υπηρεσιών συνδυασμένων μεταφορών κατά τις οποίες το κινητήριο όχημα δεν συνοδεύει το όχημα μεταφοράς των εμπορευμάτων στο μη οδικό τμήμα της διαδρομής.

3.2. Στο άρθρο 2, όπως και το παράρτημα Α1 του σχεδίου, παρέχονται ορισμοί για στατιστικούς σκοπούς των διάφορων τεχνικών εννοιών και τύπων οχημάτων που λαμβάνονται υπόψη για την εφαρμογή του. Η ΟΚΕ ζητεί από την Επιτροπή να φροντίσει για την ευθυγράμμιση αυτών των ορισμών με τους ήδη εφαρμοζόμενους, και ιδιαίτερα με τους ορισμούς των οδηγιών για την εναρμόνιση των μαζών και των διαστάσεων των οχημάτων.

3.3. Το ίδιο άρθρο 2 προβλέπει, στο εδάφιο 2), υποχρεωτικές ή προαιρετικές εξαιρέσεις ορισμένων κατηγοριών οχημάτων ανάλογα με τα τεχνικά χαρακτηριστικά ή με τη χρήση τους.

3.3.1. Όσον αφορά τα οχήματα των οποίων το βάρος ή οι διαστάσεις υπερβαίνουν τα «όρια που γίνονται δεκτά», με άλλα λόγια τους συρμούς εξαιρετικού τύπου, η ΟΚΕ παρατηρεί ότι οι σχετικές μεταφορές αποτελούν, από πλευράς εμπορίου, μία μη αμελητέα αξία για την οικονομία της ΕΕ.

3.3.1.1. Η εξαίρεσή τους είναι επομένως λυπηρή, στο βαθμό που είναι απαραίτητο να μετρηθεί και να εντοπισθεί χωρικά η εξέλιξη της ζήτησης αυτής της δραστηριότητας, η οποία είναι αρκετά παραγνωρισμένη από τις αρχές και την κοινή γνώμη. Η εξέλιξη αυτή καθορίζει, στην πραγματικότητα, τις ανάγκες διευθέτησης των οδικών δρομολογίων.

3.3.2. Δεν υπάρχουν επαρκή αίτια ούτε για την εξαίρεση των οχημάτων που χρησιμοποιούνται για «δημόσιες υπηρεσίες». Οι μεταφορές που εκτελούνται από αυτά τα οχήματα συμμετέχουν στη γενική οικονομική δραστηριότητα των κρατών μελών της ΕΕ. Παράγουν ροές και συναλλαγές εμπορευμάτων που μπορούν να ανταγωνισθούν τις μεταφορές που υπόκεινται στο σχέδιο κανονισμού.

3.3.3. Αντίθετα, η ΟΚΕ εγκρίνει τη δυνατότητα εξαίρεσης των οχημάτων με ωφέλιμο φορτίο μικρότερο των 3,5 τόνων ή επιτρεπόμενο μεικτό βάρος μικρότερο των 6 τόνων.

3.3.3.1. Θα μπορούσε κανείς να διερωτηθεί, ωστόσο, μήπως το όριο θα έπρεπε να είναι 3,5 τόνοι μεικτού βάρους σε κατάσταση φορτώσεως, για να αντιστοιχεί στο όριο που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο Υπουργών Μεταφορών της 9ης Οκτωβρίου 1997 στην κοινή θέση σχετικά με τη νέα οδηγία για την πρόσβαση στο επάγγελμα του οδικού μεταφορέα (), καθώς και με εκείνο που οριοθετεί τη χρήση της άδειας οδήγησης κατηγορίας Γ. Η επιλογή αυτή θα έπρεπε να γίνει βάσει μιας αξιολόγησης «κόστους/οφέλους», λαμβανομένου υπόψη του πρόσθετου διοικητικού φόρτου που θα συνεπαγόταν για τις καλυπτόμενες επιχειρήσεις.

3.4. Το άρθρο 10 του κανονισμού προβλέπει χρηματοδοτική συμμετοχή της Κοινότητας στις δαπάνες των κρατών μελών. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή διερωτάται κατά πόσο ο κοινοτικός προϋπολογισμός πρέπει να επιβαρύνεται με τις διοικητικές δαπάνες των κρατών μελών.

3.5. Η ΟΚΕ επιθυμεί οι ενδιαφερόμενοι κοινωνικοοικονομικοί κύκλοι κάθε κράτους μέλους να συνδεθούν στενά με τη διαδικασία διαβούλευσης σχετικά με τις λεπτομέρειες εφαρμογής του κανονισμού.

4. Συμπεράσματα

Λαμβάνοντας υπόψη τις ανωτέρω παρατηρήσεις, η ΟΚΕ συνιστά:

- στόχος του κανονισμού να είναι η καλύτερη χωρική και χρονική αξιοπιστία των συλλεγόμενων δεδομένων, καθώς και η καλύτερη συγκρισιμότητα αυτών των δεδομένων με τα στοιχεία που συλλέγονται για τους άλλους τρόπους μεταφοράς 7

- ο στόχος αυτός να επιδιωχθεί με βάση μία «λειτουργική» και διατροπική, και όχι πλέον τομεακή, προσέγγιση της δραστηριότητας των μεταφορών εμπορευμάτων 7

- να διοργανωθεί διαβούλευση με τους κοινωνικοοικονομικούς κύκλους στα κράτη μέλη σχετικά με τις λεπτομέρειες εφαρμογής του κανονισμού 7

- τα δεδομένα τα οποία ζητούνται από τις επιχειρήσεις που εκτελούν οδικές εμπορευματικές μεταφοράς πρέπει να περιορισθούν στα στοιχεία που είναι απαραίτητα προκειμένου να επιτευχθεί ο επιδιωκόμενος στόχος, δηλαδή η διασφάλιση των πληροφοριών που απαιτούνται για το σχεδιασμό, την παρακολούθηση, τον έλεγχο και την αξιολόγηση της κοινοτικής πολιτικής στον τομέα των μεταφορών.

Βρυξέλλες, 28 Ιανουαρίου 1998.

Ο Πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Tom JENKINS

() ΕΕ C 341 της 11.11.1997, σ. 9.

() Οδηγία του Συμβουλίου της 12ης Ιουνίου 1978 περί των στατιστικών καταστάσεων για τις οδικές μεταφορές εμπορευμάτων στο πλαίσιο περιφερειακής στατιστικής - ΕΕ L 181 της 26.6.1978, σ. 29. Γνωμοδότηση ΟΚΕ: ΕΕ C 168 της 31.7.1978, σ. 27.

() Οδηγία του Συμβουλίου της 18ης Ιουλίου 1989 που τροποποιεί την οδηγία 78/546/ΕΟΚ περί των στατιστικών καταστάσεων για τις οδικές μεταφορές εμπορευμάτων στο πλαίσιο περιφερειακής στατιστικής - ΕΕ L 226 της 3.8.1989, σ. 8. Γνωμοδότηση ΟΚΕ: ΕΕ C 134 της 24.5.1988, σ. 7.

() Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 322/97 του Συμβουλίου, της 17ης Φεβρουαρίου 1997, σχετικά με τις κοινοτικές στατιστικές.

() Γνωμοδότηση ΟΚΕ: ΕΕ C 134 της 24.5.1988, σ. 7.

() Γνωμοδότηση ΟΚΕ: ΕΕ C 287 της 22.9.1997, σ. 21.