ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο της συνθήκης EK σχετικά με την Κοινή θέση που υιοθέτησε το Συμβούλιο ως προς την έκδοση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την παρακολούθηση των ζωονόσων και των ζωονοσογόνων παραγόντων, που τροποποιεί την απόφαση 90/424/ΕΟΚ και καταργεί την οδηγία 92/117/ΕΟΚ του Συμβουλίου και την Κοινή θέση που υιοθέτησε το Συμβούλιο ως προς την έκδοση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την παρακολούθηση της σαλμονέλας και άλλων τροφιμογενών ζωονοσογόνων παραγόντων, καθώς και για την τροποποίηση των οδηγιών 64/432/EΟΚ, 72/462/EΟΚ και 90/539/ΕΟΚ του Συμβουλίου

2001/0176 (COD) 2001/0177 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο της συνθήκης EK σχετικά με την Κοινή θέση που υιοθέτησε το Συμβούλιο ως προς την έκδοση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την παρακολούθηση των ζωονόσων και των ζωονοσογόνων παραγόντων, που τροποποιεί την απόφαση 90/424/ΕΟΚ και καταργεί την οδηγία 92/117/ΕΟΚ του Συμβουλίου και την Κοινή θέση που υιοθέτησε το Συμβούλιο ως προς την έκδοση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την παρακολούθηση της σαλμονέλας και άλλων τροφιμογενών ζωονοσογόνων παραγόντων, καθώς και για την τροποποίηση των οδηγιών 64/432/EΟΚ, 72/462/EΟΚ και 90/539/ΕΟΚ του Συμβουλίου

1. πλαισιο

Ημερομηνία διαβίβασης των προτάσεων στο ΕΚ και στο Συμβούλιο (έγγραφο COM([2001])[452 ] - [ 2001]/[0176](COD) και 2001/0177 (COD)): // 01.08.2001.

Ημερομηνία της γνωμοδότησης της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (έγγραφο CES 191/2002) [1]: // 22.02.2002.

[1] Η Επιτροπή των Περιφερειών αποφάσισε να μην εκδώσει γνωμοδότηση.

Ημερομηνία γνωμοδότησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, πρώτη ανάγνωση: // 15.05.2002.

Ημερομηνία διαβίβασης των τροποποιημένων προτάσεων (COM(2002)684 τελικό): // 27.11.2002.

Ημερομηνία της πολιτικής συμφωνίας (ειδική πλειοψηφία)

Ημερομηνία έκδοσης της κοινής θέσης: // 28.11.2002.

20.02.2003.

2. ΣΤΟΧΟΙ ΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

2.1 Στόχοι της οδηγίας για την παρακολούθηση των ζωονόσων και των ζωονοσογόνων παραγόντων

Οι στόχοι της προτεινόμενης οδηγίας είναι να εξασφαλίσει:

- τη βελτίωση της παρακολούθησης των ζωονόσων και των ζωονοσογόνων παραγόντων, τη συλλογή συγκρίσιμων δεδομένων.

- την παρακολούθηση της σχετικής μικροβιακής αντοχής.

- την επιδημιολογική έρευνα των τροφιμογενών εστιών. και

- τη βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με τις ζωονόσους και τους ζωονοσογόνους παράγοντες.

2.2 Στόχοι του κανονισμού για την παρακολούθηση της σαλμονέλας και άλλων τροφιμογενών ζωονοσογόνων παραγόντων

Στόχος του προτεινόμενου κανονισμού είναι να εξασφαλίσει αποτελεσματικά μέτρα τα οποία θα εφαρμοστούν σταδιακά για την παρακολούθηση συγκεκριμένων τροφιμογενών ζωονοσογόνων παραγόντων, κυρίως σε συγκεκριμένους ζωικούς πληθυσμούς αλλά ενδεχομένως και σε άλλες φάσεις της τροφικής αλυσίδας όπου χρειάζεται, προκειμένου να μειωθεί ο κίνδυνος που οι παράγοντες αυτοί προκαλούν στη δημόσια υγεία. Κύριος στόχος είναι ο έλεγχος της σαλμονέλας όπου αυτή έχει επιπτώσεις στη δημόσια υγεία σε κρίσιμες κατηγορίες ζώων. Οι στόχοι του κανονισμού είναι:

- να δημιουργήσει ένα πλαίσιο για την εφαρμογή μιας πολιτικής για τη μείωση των παθογόνων, μέσω του προοδευτικού καθορισμού κοινοτικών στόχων για τη μείωση του επιπολασμού των συγκεκριμένων ζωονοσογόνων παραγόντων και για την εφαρμογή σχετικών εθνικών προγραμμάτων ελέγχου

- να εξασφαλίσει μια διαδικασία μέσω της οποίας η εφαρμογή συγκεκριμένων μέτρων ελέγχου θα μπορεί να υπόκειται σε συγκεκριμένες απαιτήσεις ή περιορισμούς

- να εξασφαλίσει κανόνες για το εμπόριο και την εισαγωγή ζώντων ζώων και αυγών προς επώαση.

- να καθορίσει συγκεκριμένες απαιτήσεις σχετικά με τους ζωικούς πληθυσμούς που καλύπτονται από τα μέτρα ελέγχου και, όπου χρειάζεται, μετά από την εκπνοή των μεταβατικών περιόδων.

3. ΣΧΟΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΗ ΘΕΣΗ

3.1 Σχόλια για την κοινή θέση που υιοθέτησε το Συμβούλιο ως προς την έκδοση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την παρακολούθηση των ζωονόσων και των ζωονοσογόνων παραγόντων (βλ. επίσης σημείο 3.3 κατωτέρω)

3.1.1 Γενικές παρατηρήσεις

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έκανε δεκτό το σύνολο των τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατά την πρώτη ανάγνωση και αναθεώρησε αντιστοίχως την πρότασή της. Το σύνολο σχεδόν των τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που περιλήφθηκαν στην πρόταση της Επιτροπής έχει ληφθεί υπόψη στην κοινή θέση. Η κοινή θέση δεν περιλαμβάνει τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τις οποίες είχε απορρίψει η Επιτροπή. Επιπρόσθετες αλλαγές έχουν περιληφθεί στην κοινή θέση ως αποτέλεσμα των συζητήσεων στο Συμβούλιο ύστερα από την πρώτη ανάγνωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Επικρατούν όμοιες απόψεις μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις αρχές και τις περισσότερες διατάξεις της οδηγίας.

Όσον αφορά τις αιτιολογικές σκέψεις της οδηγίας, οι τροπολογίες 1-4 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, οι οποίες είχαν ενσωματωθεί στην πρόταση της Επιτροπής, έχουν περιληφθεί στην κοινή θέση. Τα σχόλια που ακολουθούν δεν καλύπτουν συγκεκριμένα τις άλλες τροπολογίες που έχουν εισαχθεί στις αιτιολογικές σκέψεις της κοινής θέσης δεδομένου ότι αποσκοπούν στο να εξασφαλίσουν συνοχή με το διατακτικό του νομικού κειμένου.

Ημερομηνία θέσης σε εφαρμογή της οδηγίας: το Συμβούλιο σημείωσε ότι η ημερομηνία που αναφέρεται στην πρόταση της Επιτροπής (δηλ. η 1η Ιανουαρίου 2003) δεν είναι εφικτή δεδομένης της διαδικασίας που πρέπει να ακολουθηθεί και για το λόγο αυτό καθόρισε μια σχετική ημερομηνία, ζητώντας να εφαρμοστεί η οδηγία μέσα σε 6 μήνες από τη θέση σε ισχύ αυτής. Η Επιτροπή το αναγνωρίζει.

3.1.2 Πεδίο της παρακολούθησης των ζωονόσων και των ζωονοσογόνων παραγόντων (άρθρα 1, 4-6 και παράρτημα Ι της κοινής θέσης)

Τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που έχουν ληφθεί υπόψη στην πρόταση και στην κοινή θέση της Επιτροπής: 5, 6, 12 (σχετικό τμήμα), 13-14, 16 (βλ. 3.1.8 κατωτέρω), 19, 24-25

Στην κοινή θέση, ορισμένα στοιχεία του άρθρου 1 έχουν μεταφερθεί στο άρθρο 4. Όσον αφορά την τροπολογία 5, η αναφορά στην "αποτελεσματική αξιολόγηση των κινδύνων" στην τελευταία πρόταση του άρθρου 1.1, η οποία περιλαμβάνεται και στην πρόταση της Επιτροπής, απουσιάζει από την κοινή θέση, αλλά η αναφορά στα στοιχεία της αξιολόγησης των κινδύνων υπάρχει στο άρθρο 4.1. Το υπόλοιπο της τελευταίας πρότασης του άρθρου 1.1 διαγράφηκε στην κοινή θέση λόγω των διοργανικών κατευθυντηρίων γραμμών για την ποιότητα της νομικής διατύπωσης σύμφωνα με τις οποίες στο διατακτικό των κειμένων δεν πρέπει να περιλαμβάνονται πολιτικές δηλώσεις. Η Επιτροπή συμφωνεί σχετικά με αυτές τις διατάξεις.

Επιπλέον τροποποιήσεις που έχουν ενσωματωθεί στην κοινή θέση:

- Η παρακολούθηση ορισμένων ζωονοσογόνων παραγόντων δεν είναι σκόπιμη σε όλα τα στάδια της τροφικής αλυσίδας. Για το λόγο αυτό το Συμβούλιο εισήγαγε το στοιχείο της ευελιξίας στην επιπρόσθετη παράγραφο 2 του άρθρου 4, γεγονός που συνάδει με την πρόταση της Επιτροπής.

- Η κοινή θέση περιλαμβάνει επίσης δύο επιπλέον διατάξεις στο άρθρο 4.5 και 4.6 για να διευκρινίσει ότι η εναρμονισμένη παρακολούθηση θα καθόριζε ελάχιστες απαιτήσεις και για να καλέσει την Επιτροπή να δώσει προτεραιότητα κατά τον καθορισμό εναρμονισμένων κανόνων στους παράγοντες η παρακολούθηση των οποίων θα ήταν υποχρεωτική. Η Επιτροπή συμφωνεί με αυτούς τους βελτιωμένους κανόνες και έκανε δήλωση για τα πρακτικά του Συμβουλίου η οποία αναφέρει ότι θα προταθεί εναρμόνιση της παρακολούθησης ρουτίνας στο βαθμό που χρειάζεται για να εξασφαλισθεί η συγκρισιμότητα των δεδομένων (βλ. δηλώσεις στο παράρτημα αυτής της ανακοίνωσης).

- Η κοινή θέση διευκρινίζει επίσης στο άρθρο 5 ότι τα συντονισμένα προγράμματα παρακολούθησης θα καθοριστούν μόνο εάν τα στοιχεία που συλλέγονται μέσω της συνήθους παρακολούθησης που πραγματοποιείται σύμφωνα με το άρθρο 4 δεν είναι επαρκή. Η Επιτροπή δεν έχει αντίρρηση για αυτήν την διάταξη.

- Όσον αφορά το άρθρο 6 σχετικά για τα καθήκοντα των επιχειρηματιών τροφίμων, η κοινή θέση θα απαιτούσε από τους επιχειρηματίες να φροντίσουν για τη διατήρηση οποιουδήποτε σχετικού απομονωθέντος μικροβίου και θα εξασφάλιζε τον καθορισμό λεπτομερών κανόνων. Η Επιτροπή υποστηρίζει αυτήν την περαιτέρω αποσαφήνιση των καθηκόντων των επιχειρηματιών τροφίμων.

- Το άρθρο 1.3 της κοινής θέσης διευκρινίζει ότι η οδηγία ισχύει με την επιφύλαξη περισσότερων συγκεκριμένων διατάξεων σε διάφορους τομείς της κοινοτικής νομοθεσίας (συμπεριλαμβανομένων των κανόνων για τις μεταδοτικές σπογγώδεις εγκεφαλοπάθειες). Η Επιτροπή συμφωνεί με αυτούς τους κανόνες.

- Στο παράρτημα Ι, το σημείο "η κρυπτοσποριδίωση και οι παράγοντές της" μεταφέρθηκε από το μέρος Α στο μέρος Β όπου ζητείται παρακολούθηση ανάλογα με την επιδημιολογική κατάσταση σε κάθε κράτος μέλος, αντί της υποχρεωτικής παρακολούθησης. Η Επιτροπή μπορεί να συμφωνήσει, επειδή η σημασία της τροφιμογενούς μετάδοσης και οι αναλυτικές μέθοδοι για τα κρυπτοσπορίδια δεν έχουν ακόμη καθοριστεί απολύτως, έτσι ώστε θα ήταν ίσως καλύτερα να μην απαιτείται υποχρεωτική παρακολούθηση έως ότου αποσαφηνιστεί περισσότερο η επιδημιολογική κατάσταση.

3.1.3 Γενικές υποχρεώσεις (άρθρο 3)

Τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που έχουν περιληφθεί στην πρόταση της Επιτροπής και έχουν ληφθεί υπόψη στην κοινή θέση: 8-11.

Όσον αφορά στην τροπολογία 11, η αναδιατύπωση της κοινής θέσης συνάδει με την τροπολογία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Επιπλέον τροποποιήσεις που έχουν ενσωματωθεί στην κοινή θέση:

Η κοινή θέση επιτρέπει σε ένα κράτος μέλος να διορίζει περισσότερες από μια αρμόδιες αρχές για τους σκοπούς της οδηγίας, εφόσον υπάρχει συνεργασία μεταξύ των αρχών και έχει καθοριστεί ένα μοναδικό σημείο επαφής για την Επιτροπή. Η Επιτροπή δεν έχει αντίρρηση για αυτήν την τροπολογία, η οποία συνάδει με την αντίστοιχη τροπολογία 9 που ζήτησε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τον κανονισμό, και την οποία η Επιτροπή ενσωμάτωσε στην πρότασή της.

3.1.4 Παρακολούθηση της μικροβιακής αντοχής (άρθρο 7 και παράρτημα ΙΙ της κοινής θέσης)

Τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που έχουν ληφθεί υπόψη στην πρόταση και στην κοινή θέση της Επιτροπής: 26-27

Η τροπολογία 27, η οποία απαιτεί την υποβολή εκθέσεων για τα συστήματα παραγωγής από τα οποία συνελέγησαν τα στοιχεία, έχει περιληφθεί στην πρόταση της Επιτροπής. Η κοινή θέση αντίθετα περιέλαβε αυτήν την απαίτηση στο παράρτημα IV, έτσι ώστε ισχύει για όλες τις εκθέσεις, όχι μόνο γι' αυτές που αφορούν την μικροβιακή αντοχή. Η Επιτροπή συμφωνεί με την άποψη αυτή.

Τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που λαμβάνονται υπόψη εν μέρει στην πρόταση της Επιτροπής και στην κοινή θέση: 28, 30, 31 και 33.

Μέσω αυτών των τροπολογιών, το Κοινοβούλιο ζήτησε να εξασφαλισθεί η δυνατότητα παρακολούθησης της μικροβιακής αντοχής στους ζωονοσογόνους παράγοντες "και σε άλλους βακτηριολογικούς παράγοντες". Οι τροπολογίες 28 και 31 καλύπτουν το άρθρο 7 και οι τροπολογίες 30 και 33 καλύπτουν το παράρτημα ΙΙ. Η Επιτροπή είχε δεχτεί τις τροπολογίες αυτές, με την επιφύλαξη συντακτικών αλλαγών. Όσον αφορά τις τροπολογίες 28 και 31, οι οποίες καλύπτουν το άρθρο 7, η διατύπωση που χρησιμοποιεί τόσο η πρόταση της Επιτροπής όσο και η κοινή θέση κάνει λόγο για ζωονοσογόνους παράγοντες "και, εφόσον αποτελούν απειλή για τη δημόσια υγεία, άλλους παράγοντες". Η διατύπωση αυτή διευκρινίζει ότι χρειάζεται να συλλέγονται δεδομένα σε περίπτωση απειλής στη δημόσια υγεία. Η αντίστοιχη πρόταση στο παράρτημα ΙΙ έχει διαγραφεί από την κοινή θέση επειδή οι αντίστοιχες διατάξεις περιλαμβάνονται ήδη στο άρθρο 7. Η Επιτροπή αποδέχεται αυτήν την προσέγγιση.

Επιπλέον τροποποιήσεις που έχουν ενσωματωθεί στην κοινή θέση:

Το παράρτημα ΙΙ θα απαιτούσε συλλογή πληροφοριών από απομονωθέντα μικρόβια όχι μόνον από ορισμένα ζώα αλλά και από τρόφιμα που προέρχονται από αυτά. Η Επιτροπή συμφωνεί με αυτούς τους επιπλέον κανόνες.

3.1.5 Τροφιμογενείς εστίες (άρθρο 8)

Τροπολογία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που έχει περιληφθεί στην πρόταση της Επιτροπής και έχει ληφθεί υπόψη στην κοινή θέση: 17

Όσον αφορά στην τροπολογία 17 σχετικά με απαιτήσεις από τους υπεύθυνους επιχειρήσεων τροφίμων, η κοινή θέση συνάδει με το πρώτο μέρος της τροπολογίας κάνοντας αναφορά στο άρθρο 19 παράγραφος (3) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 178/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 28ης Ιανουαρίου 2002 για τον καθορισμό των γενικών αρχών και απαιτήσεων της νομοθεσίας για τα τρόφιμα, για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων και τον καθορισμό διαδικασιών σε θέματα ασφάλειας των τροφίμων [2]. Το δεύτερο τμήμα της τροπολογίας δεν έχει περιληφθεί στην κοινή θέση. Εντούτοις η Επιτροπή θεωρεί ότι το γεγονός αυτό δεν θα έχει συνέπειες στην πράξη διότι η διατύπωση κάνει λόγο για τα σχετικά τρόφιμα ή κατάλληλο δείγμα αυτών. Ένα δείγμα μπορεί να περιλαμβάνει αρκετές μονάδες δείγματος.

[2] ΕΕ L 31, 1.2.2002, σελ. 1.

Η Επιτροπή μπορεί να δεχτεί ορισμένες περαιτέρω συντακτικές τροποποιήσεις οι οποίες έχουν περιληφθεί επίσης στην κοινή θέση.

3.1.6 Ανταλλαγή των πληροφοριών (άρθρο 9)

Τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που έχουν περιληφθεί στην πρόταση της Επιτροπής και έχουν ληφθεί υπόψη στην κοινή θέση: 29 και 32

Μέρος τροπολογίας που έχει περιληφθεί στην πρόταση της Επιτροπής αλλά όχι στην κοινή θέση: 20

Όσον αφορά αυτήν την τροπολογία, η αναφορά στη δημοσιοποίηση των εγγράφων "χωρίς καθυστέρηση" δεν υπάρχει στο άρθρο 9.1 της κοινής θέσης. Εντούτοις αυτή η αναφορά περιλαμβάνεται στην αιτιολογική σκέψη 21 της κοινής θέσης και στο άρθρου 3.1 που καθορίζει τις γενικές υποχρεώσεις. Υπάρχει ελαφρά διαφορά μεταξύ της πρότασης της Επιτροπής, η οποία αντανακλά το μέρος της τροπολογίας που ζητά τη δημοσιοποίηση των εθνικών εκθέσεων και των συνόψεων αυτών και της κοινής θέσης, η οποία απαιτεί τη δημοσιοποίηση είτε των εθνικών εκθέσεων είτε των συνόψεων αυτών. Η Επιτροπή μπορεί να δεχτεί αυτές τις διατάξεις.

3.1.7 Επιτροπολογία

Τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που έχουν περιληφθεί στην πρόταση της Επιτροπής και έχουν ληφθεί υπόψη στην κοινή θέση: 13, 25-26, 28 (σχετικό μέρος) και 31 (σχετικό μέρος).

Ένα ιδιαίτερο αποτέλεσμα είναι το γεγονός ότι, ενώ οι τροποποιήσεις των διατάξεων που περιέχονται στα παραρτήματα θα γίνουν μέσω της επιτροπολογίας, ορισμένα κριτήρια που ρυθμίζουν τις τροποποιήσεις αυτές θα εμφανίζονται τώρα στο διατακτικό και όχι στα παραρτήματα.

Τροπολογία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που έχει περιληφθεί εν μέρει στην πρόταση της Επιτροπής και στην κοινή θέση: 23.

Η κοινή θέση, όπως ακριβώς και η πρόταση της Επιτροπής, λαμβάνει υπόψη την τροπολογία 23 η οποία αποσκοπεί σε διαβούλευση, όπου απαιτείται, με την επιτροπή που δημιουργήθηκε βάσει του άρθρου 7 της απόφασης 2119/98/EK του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Σεπτεμβρίου 1998 με την οποία δημιουργείται ένα δίκτυο επιδημιολογικής παρακολούθησης και ελέγχου των μεταδοτικών ασθενειών στην Κοινότητα [3]. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρότεινε να γίνει διαβούλευση και με τις δύο επιτροπές για την ίδια πρόταση, κάτι το οποίο δεν είναι ωστόσο νομικά δυνατό.

[3] ΕΕ L 268, 3.10.1998, σελ. 1.

3.1.8 Διαβούλευση με την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (ΕΑΑΤ)

Τροπολογία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που έχει περιληφθεί στην πρόταση της Επιτροπής και έχει ληφθεί υπόψη στην κοινή θέση: 16, η οποία αφορά τη διαβούλευση με την ΕΑΑΤ πριν από την υποβολή πρότασης για τη θέσπιση συντονισμένων προγραμμάτων παρακολούθησης.

Τροπολογία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που έχει περιληφθεί εν μέρει στην πρόταση της Επιτροπής και στην κοινή θέση: 22.

Η Επιτροπή απέρριψε την τροπολογία 22 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου η οποία θα καθιστούσε υποχρεωτικές τις συστηματικές διαβουλεύσεις με την ΕΑΑΤ πριν από την τροποποίηση των παραρτημάτων ή πριν από τη θέσπιση μεταβατικών μέτρων. Ο λόγος για την απόρριψη της τροπολογίας είναι ότι ορισμένες "διοικητικές" δραστηριότητες δεν απαιτούν επιστημονική εξειδίκευση. Αντίθετα, η πρόταση της Επιτροπής θα καθιστούσε υποχρεωτική τη διαβούλευση με την ΕΑΑΤ για οποιοδήποτε ζήτημα θα μπορούσε να έχει σημαντικό αντίκτυπο στη δημόσια υγεία (επιπλέον της ανωτέρω παραγράφου). Η κοινή θέση στηρίζεται στην πρόταση της Επιτροπής για να προτείνει συγκεκριμένα επιπλέον διαβούλευση τουλάχιστον πριν από την υποβολή οποιασδήποτε τροποποίησης στα παραρτήματα Ι ή ΙΙ. Η Επιτροπή αποδέχεται τη διατύπωση της κοινής θέσης.

3.1.9 Ορισμοί (άρθρο 2):

Τροπολογία που έχει περιληφθεί στην πρόταση της Επιτροπής αλλά όχι στην κοινή θέση:7.

Αφορά αναδιατύπωση στον ορισμό της μικροβιακής αντοχής. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η αλλαγή αυτή δεν θα έχει συνέπειες στην πράξη.

Τα ακόλουθα σχόλια αφορούν τα ζητήματα που δεν έθιξε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατά την πρώτη ανάγνωσή του. Καθώς ο ορισμός των "μεταδοτικών νόσων" δεν ήταν ουσιώδης και μπορούσε μάλιστα να δημιουργήσει σύγχυση, διαγράφηκε στην κοινή θέση. Η Επιτροπή συμφωνεί με αυτήν την αλλαγή. Για λόγους συνέπειας, ορισμένοι από τους ορισμούς που περιλαμβάνονται ήδη στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 178/2002 έχουν αφαιρεθεί στην τροποποιημένη πρόταση καθώς και στην κοινή θέση ενώ έχει προστεθεί διασταυρούμενη αναφορά στους ορισμούς σε αυτόν τον κανονισμό. Έτσι ισχύει ιδίως, ο ευρύς ορισμός "των τροφίμων" που περιλαμβάνεται στον εν λόγω κανονισμό

3.2 Σχόλια στην κοινή θέση που υιοθέτησε το Συμβούλιο ως προς την έκδοση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τον έλεγχο της σαλμονέλας και άλλων τροφιμογενών ζωονοσογόνων παραγόντων (βλ. επίσης το σημείο 3.3 κατωτέρω)

3.2.1 Γενικές παρατηρήσεις

Κατά την πρώτη ανάγνωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η Επιτροπή δήλωσε ότι θα μπορούσε μεν να δεχτεί ορισμένα μέρη των τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αλλά ότι είχε απορρίψει άλλα μέρη. Η τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής διατυπώθηκε αντιστοίχως. Η κοινή θέση δεν ενσωματώνει εκείνες τις τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τις οποίες είχε απορρίψει η Επιτροπή.

Σημαντικός αριθμός επιπλέον τροποποιήσεων έχει περιληφθεί στην κοινή θέση ως απόρροια των συζητήσεων στο Συμβούλιο μετά από την πρώτη ανάγνωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Αφορούν ιδίως το πεδίο των κοινοτικών στόχων, το χρονοδιάγραμμα για την εφαρμογή του κανονισμού και τις χρηματοοικονομικές πτυχές.

Όσον αφορά τις αιτιολογικές σκέψεις του κανονισμού, οι τροπολογίες 4-6 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, οι οποίες ενσωματώθηκαν στην πρόταση της Επιτροπής, έχουν ληφθεί υπόψη στην κοινή θέση. Τα παρακάτω σχόλια δεν καλύπτουν συγκεκριμένα τις άλλες τροποποιήσεις που έχουν εισαχθεί στις αιτιολογικές σκέψεις της κοινής θέσης δεδομένου ότι αποσκοπούν στο να εξασφαλίσουν τη συνοχή με το διατακτικό του νομικού κειμένου.

Ημερομηνία εφαρμογής του κανονισμού: το Συμβούλιο σημείωσε ότι η ημερομηνία που αναφέρεται στην πρόταση της Επιτροπής (δηλ. η 1η Ιανουαρίου 2003) δεν ήταν εφικτή δεδομένης της διαδικασίας και καθόρισε επομένως μια σχετική ημερομηνία, η οποία απαιτεί την εφαρμογή μέσα σε 3 μήνες από τη θέση σε ισχύ. Η Επιτροπή το αναγνωρίζει.

3.2.2 Πεδίο εφαρμογής (άρθρο 1 και αναφορές στις ζωοτροφές)

Τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που έχουν περιληφθεί στην πρόταση της Επιτροπής και έχουν ληφθεί υπόψη στην κοινή θέση: 8 (εξαίρεση της πρωτογενούς παραγωγής προς ιδία χρήση από το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού) 11, 15, μέρος 17 (σχετικό μέρος), 18-20 (διευκρίνιση ότι ο κανονισμός οφείλει να ισχύει για τις ζωοτροφές).

Η διατύπωση του άρθρου 1.2 ενισχύει περαιτέρω την αρχή ότι ο κανονισμός οφείλει να ισχύει για το σύνολο της τροφικής αλυσίδας, συμπεριλαμβανομένων των ζωοτροφών. Επιπλέον αναφορές στις ζωοτροφές προστίθενται και σε άλλα άρθρα του κανονισμού σύμφωνα με τις τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 11, 15, 17 (το σχετικό μέρος), 18-20 οι οποίες είχαν επίσης περιληφθεί στην πρόταση της Επιτροπής.

Επιπλέον τροποποιήσεις που έχουν ενσωματωθεί στην κοινή θέση:

- για να εξασφαλισθεί η συνοχή με την αρχή της επικουρικότητας και με τη συμφωνία που επιτεύχθηκε με την προτεινόμενη κοινοτική νομοθεσία για την υγιεινή των τροφίμων (COM(2000) 438 τελικό), η κοινή θέση επαφίει τον έλεγχο των ζωονόσων σε επίπεδο πρωτογενούς παραγωγής στην εθνική νομοθεσία όταν η παραγωγή αυτή γίνεται σε πολύ μικρή κλίμακα (άρθρο 1.3 (β)). Εντούτοις, η εθνική νομοθεσία θα έπρεπε να επιτύχει τους στόχους του κανονισμού (άρθρο 1.4). Η Επιτροπή δέχεται αυτήν την προσέγγιση.

Όσον αφορά τη στοχοθέτηση για στάδια της τροφικής αλυσίδας μετά την πρωτογενή παραγωγή, η Επιτροπή εξέδωσε δήλωση με την οποία αναφέρει ότι τα στάδια αυτά θα καθοριστούν γενικά μέσω της επιτροπολογίας σύμφωνα με το άρθρο 4 του προτεινόμενου κανονισμού για την υγιεινή των τροφίμων (βλ. δηλώσεις στο παράρτημα αυτής της ανακοίνωσης).

3.2.3 Ορισμοί (άρθρο 2) και αρμόδιες αρχές (άρθρο 3)

Τροπολογία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που έχει περιληφθεί στην πρόταση της Επιτροπής και έχει ληφθεί υπόψη στην κοινή θέση: 9.

Η αναθεωρημένη διατύπωση του άρθρου 3.1 της κοινής θέσης συνάδει με την τροπολογία και απηχεί τη διατύπωση που χρησιμοποιείται σε αντίστοιχες διατάξεις στο άρθρο 3.2 της προαναφερθείσας οδηγίας για την παρακολούθηση.

Τα ακόλουθα σχόλια σχετικά με τροποποιήσεις στο άρθρο 2 (ορισμοί) αφορούν ζητήματα που δεν έθιξε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατά την πρώτη ανάγνωσή του. Όπως και στην οδηγία, η πρόταση της Επιτροπής και η κοινή θέση εξασφαλίζουν τη συνοχή με τους ορισμούς του κανονισμού αριθ. 178/2002. Ούτε και οι ορισμοί που περιλαμβάνονται ήδη στην οδηγία για την παρακολούθηση των ζωονοσογόνων παραγόντων επαναλαμβάνονται εδώ. Αυτό συνάδει με την πρόταση της Επιτροπής όπως τροποποιήθηκε για τυπικά νομικούς λόγους. Επιπλέον, ο ορισμός "του επιπολασμού" που περιλαμβάνεται στην πρόταση της Επιτροπής απουσιάζει από την κοινή θέση, επειδή δεν χρησιμοποιήθηκε στις διατάξεις προς εφαρμογή. Οι τροποποιήσεις αυτές δεν δημιουργούν πρόβλημα στην Επιτροπή.

3.2.4 Κοινοτικοί στόχοι: γενικές πτυχές (άρθρο 4)

Τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που έχουν περιληφθεί στην πρόταση της Επιτροπής και έχουν ληφθεί υπόψη στην κοινή θέση: 12-13 και 30-31 (μεταφορά από το παράρτημα Ι στο άρθρο 4 λεπτομερών κανόνων σχετικά με ορισμένα κριτήρια για τον καθορισμό στόχων και συστατικών στοιχείων των στόχων).

Επιπλέον τροποποιήσεις που έχουν ενσωματωθεί στην κοινή θέση:

- Πρώτον, η κοινή θέση αναφέρεται εκτενέστερα στις τροπολογίες 13 και 31. Το άρθρο 4.2 (ε) προσθέτει στον κατάλογο των συστατικών στοιχείων των στόχων τον ορισμό των υποτύπων ζωονοσογόνων παραγόντων που καλύπτονται και εισάγει ένα νέο παράρτημα ΙΙΙ (καθώς και σχετική διαδικασία για την έγκρισή του στο άρθρο 4.7) το οποίο ορίζει συγκεκριμένα κριτήρια για τον καθορισμό των προτύπων της σαλμονέλας που έχουν επιπτώσεις στη δημόσια υγεία. Παρόλο που διατηρεί την αναφορά στα γενικά κριτήρια για την στοχοθέτηση μέσω του άρθρου 4.6 (γ), διευκρινίζει τα συγκεκριμένα κριτήρια για τον καθορισμό στόχων για τη σαλμονέλα ανοίγοντας έτσι το δρόμο για τον καθορισμό στόχων για τους ζωονοσογόνους παράγοντες εκτός σαλμονέλας. Η Επιτροπή δέχεται αυτές τις διατάξεις.

- Δεύτερον, μια πρόσθετη παράγραφος (άρθρο 4.4) απαιτεί από την Επιτροπή να πραγματοποιήσει αναλύσεις κόστους / οφέλους πριν από την υποβολή προτάσεων για κοινοτικούς στόχους και απαιτεί από τα κράτη μέλη να παράσχουν όλη τη βοήθεια που χρειάζεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την πραγματοποίηση αυτών των αναλύσεων. Η Επιτροπή καλείται επίσης να διαβουλευθεί με τα κράτη μέλη για το αποτέλεσμα της ανάλυσης και να προτείνει στόχους υπό το φως νέας ευνοϊκής ανάλυσης κόστους / οφέλους και της διαβούλευσης με τα κράτη μέλη. Παρόλο που η πραγματοποίηση τέτοιων αναλύσεων είναι εξαιρετικά δύσκολη, η Επιτροπή δέχεται να αναλάβει αυτή τη δικαιολογημένη προσπάθεια.

- Τρίτον, όσον αφορά τον καθορισμό των πρώτων κοινοτικών στόχων, δηλ. για διάφορες κατηγορίες πουλερικών, η κοινή θέση προβλέπει μεταβατικές περιόδους. Κατά συνέπεια, κάθε στόχος για τα πουλερικά θα εφαρμόζεται κατά τα πρώτα τρία χρόνια μόνον στους πλέον διαδεδομένους οροτύπους σαλμονέλας (πέντε για τις όρνιθες αναπαραγωγής και δύο για άλλα πουλερικά). Ο λόγος είναι ότι αφενός, δεν είναι πιθανό να υπάρχουν αναλύσεις κόστους / οφέλους πριν περάσουν αρκετά χρόνια και, αφ' ετέρου, μπορεί να αποφευχθεί έτσι η υπερβολική επιβάρυνση για τους πρωτογενείς παραγωγούς κατά τα πρώτα έτη εφαρμογής του κανονισμού. Ωστόσο, εφόσον τα αποτελέσματα των αναλύσεων είναι διαθέσιμα εν τω μεταξύ, θα ήταν δυνατόν οι απαιτήσεις να επεκταθούν για να καλύπτουν τους πέντε πιο διαδεδομένους οροτύπους κατά τη μεταβατική περίοδο. Παρόλο που οι μεταβατικές περίοδοι θα καλύψουν περιορισμένο αριθμό οροτύπων, θα δοθεί έμφαση στα απομονωθέντα μικρόβια που είναι υπεύθυνα για τη μεγάλη πλειονότητα των κρουσμάτων σαλμονέλωσης στον άνθρωπο. Η Επιτροπή μπορεί να υποστηρίξει την προοδευτική προσέγγιση.

3.2.5 Πεδίο εφαρμογής και χρονοδιάγραμμα των κοινοτικών στόχων: πίνακας στο παράρτημα Ι

Τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που έχουν ληφθεί υπόψη στην πρόταση και στην κοινή θέση της Επιτροπής: 29 (το σχετικό μέρος για τις ωοτόκες όρνιθες), 36 και 38.

Έτσι, οι ορότυποι σαλμονέλας που έχουν ιδιαίτερη σημασία για τη δημόσια υγεία καλύπτονται κατ' αρχήν για τις ωοτόκες όρνιθες ενώ στόχοι για τους χοίρους προς σφαγή θα καθορισθούν επιπλέον των στόχων για τους χοίρους αναπαραγωγής.

Όσον αφορά το χρονοδιάγραμμα για τη στοχοθέτηση για τους χοίρους αναπαραγωγής και τους χοίρους προς σφαγή αντίστοιχα, η Επιτροπή είχε κάνει δεκτές τις τροπολογίες 36 και 38, με την επιφύλαξη του ενδεχόμενου καθορισμού διαφορετικού χρονοδιαγράμματος για τους χοίρους αναπαραγωγής και για τους χοίρους προς σφαγή. Η πρόταση της Επιτροπής, η κοινή θέση και οι τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου συμφωνούν μόνον εν μέρει. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζήτησε να καθορισθούν και οι δύο στόχοι ταυτόχρονα με τους στόχους για τις γαλοπούλες. Στην πρόταση της Επιτροπής μπορούν να καθορισθούν στόχοι συγχρόνως ή αργότερα, αλλά ο πρώτος στόχος θα καθορισθεί την ίδια ημερομηνία με τους στόχους για τις γαλοπούλες. Η κοινή θέση κάνει λόγο για καθορισμό του πρώτου στόχου για τους χοίρους προς σφαγή ταυτόχρονα με τους στόχους για τις γαλοπούλες, και ένα χρόνο αργότερα για τους χοίρους αναπαραγωγής. Εντούτοις η Επιτροπή υπέβαλε δήλωση για τα πρακτικά του Συμβουλίου σύμφωνα με την οποία η σειρά μπορεί να αντιστραφεί εάν η αξιολόγηση των διαθέσιμων στοιχείων καταδείξει ότι κάτι τέτοιο θα ήταν καταλληλότερο (βλ. δηλώσεις στο παράρτημα αυτής της ανακοίνωσης). Η Επιτροπή πρότεινε να υπάρχει αυτή η ευελιξία επειδή η προσέγγιση για τους χοίρους είναι νέα στην Κοινότητα και θα απαιτούσε διαβούλευση με την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων πριν καθορισθούν τα πλέον κατάλληλα μέτρα. Υπάρχει ανάγκη ευελιξίας για τα συστήματα ελάχιστης δειγματοληψίας που καθορίζονται στο παράρτημα ΙΙ. Α (βλ. κεφάλαιο 3.2.6 κατωτέρω). Η Επιτροπή αποδέχεται την προσέγγιση που καθορίζεται στην κοινή θέση, θέση η οποία μπορεί να τροποποιηθεί περαιτέρω μετά από διαβουλεύσεις με την επιστημονική κοινότητα.

Πρόσθετες τροπολογίες που έχουν ενσωματωθεί στην κοινή θέση:

Όσον αφορά το χρονοδιάγραμμα, ενώ η Επιτροπή δεν είχε τροποποιήσει τις ημερομηνίες που αναφερόντουσαν ρητά στις στήλες 4 και 5 του παραρτήματος Ι, εκτός από τον καθορισμό επιπλέον στόχου για τους χοίρους προς σφαγή, η κοινή θέση καθορίζει σχετικές ημερομηνίες που συνδέονται με τη θέση σε ισχύ του κανονισμού. Οι σχετικές ημερομηνίες για τη στοχοθέτηση (στήλη 4 του πίνακα) αντιστοιχούν στις περιόδους στην πρόταση της Επιτροπής η οποία περιλαμβάνει τη θέση σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2003. Με τις νέες σχετικές ημερομηνίες, καθυστερήσεις στην έγκριση της πρότασης θα έχουν ως συνέπεια καθυστερήσεις στη στοχοθέτηση. Επιπλέον οι περίοδοι που καθορίζονται στη στήλη 5 προκειμένου να θέσουν σε εφαρμογή τα κράτη μέλη τα εγκεκριμένα εθνικά προγράμματα ελέγχων έχουν παραταθεί από 12 μήνες (πρόταση της Επιτροπής) σε 18 μήνες ενώ έχει προστεθεί ο όρος να είναι διαθέσιμα στοιχεία για τον επιπολασμό τουλάχιστον 6 μήνες πριν από τον καθορισμό κάθε στόχου. Η Επιτροπή δέχεται αυτήν την προσέγγιση η οποία παρέχει κάπως περισσότερα χρονικά περιθώρια στα κράτη μέλη και την Επιτροπή για την εκπόνηση των σχεδίων προγραμμάτων, την έγκρισή τους και τη θέσπιση εθνικής νομοθεσίας για την εφαρμογή τους.

3.2.6 Ειδικές απαιτήσεις για τους ελέγχους: Παράρτημα ΙΙ

Τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που έχουν ληφθεί υπόψη στην πρόταση της Επιτροπής και στην κοινή θέση: 32 (σχετικό μέρος για τις ωοτόκες όρνιθες) και 34.

Έτσι, όλα τα μέτρα για τις ωοτόκες όρνιθες καλύπτουν κατ' αρχήν τους οροτύπους σαλμονέλας που έχουν ιδιαίτερη σημασία για τη δημόσια υγεία και η δειγματοληψία πραγματοποιείται στις ενήλικες όρνιθες κάθε 15 εβδομάδες αντί για κάθε 9 εβδομάδες.

Επιπρόσθετες τροποποιήσεις που έχουν ενσωματωθεί στην κοινή θέση:

Εκτός από ορισμένες αναδιατυπώσεις, έχουν εισαχθεί στην κοινή θέση ορισμένες ουσιαστικές επιπλέον τροποποιήσεις. Αυτές σχολιάζονται στη συνέχεια.

Στο παράρτημα ΙΙ οι παράγραφοι 1.8 και 1.9 καθίστανται λεπτομερέστερες ενώ προστέθηκε μια νέα παράγραφος, η 1.10, η οποία αφορά την οικονομική ενίσχυση προς τους επιχειρηματίες. Η Επιτροπή υποστηρίζει αυτές τις διατάξεις.

Στο παράρτημα II.B.1:

- διαγράφηκε η απαίτηση να διαθέτουν οι επιχειρηματίες, με δική τους επιβάρυνση, δείγματα που έχουν ληφθεί για ανάλυση. Για το λόγο αυτό, τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίσουν τη χορήγηση οικονομικής βοήθειας εφόσον δεν παραβιάζεται η κοινοτική νομοθεσία (η νέα παράγραφος 1.10 εξασφαλίζει την ενημέρωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής).

- επιπλέον στην κοινή θέση καθώς και στην πρόταση της Επιτροπής έχει απαλειφθεί η στήλη "δεδομένα" από τον πίνακα, διότι θεωρήθηκε περιττή και ασαφής και οι δειγματοληψίες περιλήφθηκαν στην τελευταία στήλη του πίνακα. Αναφορά στην επιθεώρηση προ της σφαγής διατηρήθηκε ως υποσημείωση κάτω από τον πίνακα.

- η κοινή θέση, η πρόταση της Επιτροπής και η τροπολογία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου συμφωνούν εν μέρει σχετικά με τις απαιτήσεις για τις δειγματοληψίες στους χοίρους. Με την τροπολογία 32 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζήτησε να γίνονται λεπτομερείς δειγματοληψίες ιδίως στους χοίρους προς σφαγή. Η Επιτροπή αποδέχτηκε την αρχή των δειγματοληψιών στους χοίρους, με την επιφύλαξη ενδεχόμενης αναθεώρησης του τόπου διενέργειας της δειγματοληψίας. Η πρόταση της Επιτροπής αναφέρει ότι οι λεπτομέρειες θα καθορισθούν μετά τον καθορισμό του στόχου, δηλ. μετά από διαβούλευση με την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων. Η κοινή θέση κάνει λόγο για δοκιμές προ της σφαγής ή για δειγματοληψία στα σφάγια στα σφαγεία. Η Επιτροπή αποδέχεται την κοινή θέση αλλά μπορεί να την επανεξετάσει στο πλαίσιο των επιστημονικών διαβουλεύσεων.

Οι συγκεκριμένες απαιτήσεις για τα σμήνη αναπαραγωγής (παράρτημα ΙΙ. Γ) της κοινής θέσης είναι σύμφωνες με την πρόταση της Επιτροπής παρόλο που η διατύπωση έχει αναθεωρηθεί. Επιπλέον μια παράγραφος καθορίζει τους όρους υπό τους οποίους λαμβάνονται τέτοια μέτρα εξαιτίας της παρουσίας (σχετικής) σαλμονέλας, μετά από τον αρχικό εντοπισμό ή την επιβεβαίωση της παρουσίας αυτής. Η Επιτροπή αποδέχεται αυτήν την προσέγγιση.

Όσον αφορά τη συγκεκριμένη απαίτηση για τις ωοτόκες όρνιθες (παράρτημα ΙΙ. Δ), η ημερομηνία που καθορίστηκε για την εφαρμογή των μέτρων είναι σχετική όπως και άλλες ημερομηνίες στον κανονισμό (βλ. ανωτέρω). Ενώ στην πρόταση της Επιτροπής η μεταβατική περίοδος από την έναρξη της εφαρμογής του αντίστοιχου εθνικού προγράμματος ελέγχου έως την εφαρμογή υποχρεωτικών συγκεκριμένων απαιτήσεων ήταν 24 μήνες, στην κοινή θέση η περίοδος αυτή ορίστηκε σε 30 μήνες. Πραγματοποιήθηκαν και άλλες συντακτικές τροποποιήσεις. Παρόλο που η Επιτροπή μπορεί να δεχτεί τις νέες διατάξεις, αναμένει ότι τα κράτη μέλη θα είναι διατεθειμένα να εφαρμόσουν τις διατάξεις ταχύτερα, μόλις έχουν τεθεί σε εφαρμογή τα προγράμματα ελέγχου.

Όσον αφορά τη συγκεκριμένη απαίτηση σχετικά με το νωπό κρέας (παράρτημα ΙΙ. Ε), η συγκεκριμένη ημερομηνία στην πρόταση της Επιτροπής αντικαταστάθηκε σχετική ημερομηνία, παρατείνοντας επίσης από 24 σε 30 μήνες τη μεταβατική περίοδο όπως έγινε και τις ωοτόκες όρνιθες. Επιπλέον, ένα έτος πριν ισχύσει το κριτήριο θα καθοριστούν λεπτομερείς κανόνες για την εφαρμογή του. Η Επιτροπή αποδέχεται αυτές τις διατάξεις.

3.2.7 Προγράμματα και μέθοδοι ελέγχου: Άρθρα 5-8

Τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που έχουν περιληφθεί στην πρόταση της Επιτροπής και έχουν ληφθεί υπόψη στην κοινή θέση: 14-15 και 17-20.

Πρόσθετες τροποποιήσεις που έχουν ενσωματωθεί στην κοινή θέση:

- Πρώτον, όσον αφορά τη διαδικασία για την έγκριση των εθνικών προγραμμάτων ελέγχου, προστέθηκαν περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τις προθεσμίες. Η διαδικασία είναι απολύτως ανάλογη με αυτήν που ακολουθείται για την έγκριση των προγραμμάτων ελέγχου / εκρίζωσης των ζωονόσων σύμφωνα με την απόφαση 90/424/EOK του Συμβουλίου και για το λόγο αυτό η Επιτροπή μπορεί να τη δεχτεί.

- Δεύτερον, το άρθρο 7 σχετικά με τα προγράμματα ελέγχου των επιχειρήσεων τροφίμων έχει επαναδιατυπωθεί, έτσι ώστε ιδίως οι αρμόδιες αρχές "μπορούν" να εγκρίνουν (αντί για "εγκρίνουν") τα προγράμματα: έτσι η αρμόδια αρχή μπορεί να οργανώσει ένα σύστημα για να εξασφαλίσει ότι τα βιομηχανικά προγράμματα είναι επαρκώς αντιπροσωπευτικά. Αυτή η τροποποίηση έχει εισαχθεί και στην πρόταση της Επιτροπής και η Επιτροπή μπορεί να αποδεχτεί τις άλλες συντακτικές τροποποιήσεις.

3.2.8 Εμπόριο: Άρθρο 9-10

Τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που έχουν περιληφθεί στην πρόταση της Επιτροπής και έχουν ληφθεί υπόψη στην κοινή θέση: 23, 25 (σχετικό μέρος που αφορά τη συμμετοχή του ΓΤΚΘ).

Πρόσθετες τροποποιήσεις που έχουν ενσωματωθεί στην κοινή θέση:

- όσον αφορά το άρθρο 9 για το ενδοκοινοτικό εμπόριο, η κοινή θέση περιέχει περαιτέρω τροποποιήσεις σε σχέση με τις πρόσθετες εγγυήσεις. Διευκρινίζει ότι, πρώτον, επιπρόσθετες εγγυήσεις για τα ζώα και τα αυγά επώασης θα ισχύσουν μόνο για τη σαλμονέλα (αναδιατύπωση του άρθρου 9.2). Δεύτερον, με την προσθήκη του άρθρου 9.3 θα εξακολουθούν να ισχύουν οι σχετικές επιπλέον εγγυήσεις που ισχύουν σήμερα για τη Σουηδία και τη Φινλανδία όμως οι εγγυήσεις αυτές μπορούν να ενημερωθούν σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται ο κανονισμός. Η Επιτροπή υποστηρίζει αυτές τις διατάξεις και έκανε μια δήλωση για τα πρακτικά του Συμβουλίου σύμφωνα με την οποία δεν θα προτείνει κανένα μέτρο που θα μείωνε τις εγγυήσεις που είχαν δοθεί σε αυτές τις δύο χώρες κατά την προσχώρησή τους στην Κοινότητα (βλ. δηλώσεις στο παράρτημα αυτής της ανακοίνωσης).

- όσον αφορά το άρθρο 10 για την εισαγωγή από τρίτες χώρες, η κοινή θέση περιέχει περαιτέρω τροποποιήσεις. Η παράγραφος 1 αναδιατυπώθηκε ελαφρά για να διευκρινίσει ότι χρειάζεται η έγκριση των προγραμμάτων. Επιπλέον, η παράγραφος 4 περιλαμβάνει μια νέα πρόταση η οποία θα επέτρεπε την αντιμετώπιση ορισμένων "εξωτικών" οροτύπων σαλμονέλας (ή άλλων υποτύπων άλλων ζωονοσογόνων παραγόντων) που είναι διαδεδομένοι σε τρίτες χώρες, εφόσον έχουν ιδιαίτερη σημασία για την Κοινότητα. Η παράγραφος 5 αναδιατυπώθηκε για να αντανακλά τη διατύπωση του άρθρου 9. Η Επιτροπή αποδέχεται αυτές τις διατάξεις.

3.2.9 Διαβούλευση με την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (ΕΑΑΤ)

Τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που έχουν περιληφθεί στην πρόταση της Επιτροπής και έχουν ληφθεί υπόψη στην κοινή θέση: 21, σχετικά με τη διαβούλευση με την ΕΑΑΤ πριν από τη λήψη απόφασης για τις συγκεκριμένες μεθόδους ελέγχου.

Τροπολογία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που έχει περιληφθεί εν μέρει στην πρόταση της Επιτροπής και στην κοινή θέση: 27.

Η Επιτροπή απέρριψε την τροπολογία 27 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου η οποία θα είχε καταστήσει υποχρεωτική τη συστηματική διαβούλευση με την ΕΑΑΤ πριν από την τροποποίηση των παραρτημάτων ή πριν από τη λήψη μεταβατικών ή εφαρμοστικών μέτρων, για τον ίδιο λόγο που συνέβη με την οδηγία (βλ. 3.1.8 ανωτέρω). Η προσέγγιση που ακολουθεί η πρόταση της Επιτροπής αντανακλά την προσέγγιση της οδηγίας. Η κοινή θέση στηρίζεται στην πρόταση της Επιτροπής για να διευκρινίσει ότι θα γίνεται επιπλέον διαβούλευση τουλάχιστον πριν από την υποβολή προτάσεων για κοινοτικούς στόχους ή για συγκεκριμένες μεθόδους ελέγχου. Η Επιτροπή αποδέχεται τη διατύπωση της κοινής θέσης.

3.2.10 Άλλα σημεία

Όσον αφορά τα εργαστήρια (άρθρα 11 και 12), το σχετικό μέρος της τροπολογίας 26 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η οποία κάνει μια γενική αναφορά στο πρότυπο EN/ISO για την εξασφάλιση της ποιότητας έγινε δεκτή από την Επιτροπή και περιλήφθηκε στην πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής καθώς και στην κοινή θέση. Πραγματοποιήθηκαν ορισμένες επιπλέον συντακτικές τροποποιήσεις στην κοινή θέση προκειμένου να καταστεί σχετική (και όχι οριστική) η ημερομηνία έως την οποία τα εργαστήρια πρέπει να συμμορφωθούν με αυτό το πρότυπο καθώς και για να διευκρινιστούν ορισμένα στοιχεία των διατάξεων. Η Επιτροπή αποδέχεται τις τροποποιήσεις αυτές.

Όσον αφορά τους κοινοτικούς ελέγχους, η τροπολογία 28 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενσωματώθηκε στην πρόταση της Επιτροπής καθώς επίσης και στην κοινή θέση.

Όσον αφορά τα άρθρα 16-18, τα οποία περιλαμβανόντουσαν στην αρχική πρόταση της Επιτροπής και στην κοινή θέση, έχουν διαγραφεί από την αναθεωρημένη πρόταση της Επιτροπής, για τυπικούς νομικούς λόγους: αυτές οι τροπολογίες των οδηγιών 64/432/EOK [4], 72/462/EOK [5] και 90/539/EOK [6] θεωρήθηκαν περιττές υπό το φως των άρθρων 9 και 10. Η νομική υπηρεσία του Συμβουλίου φάνηκε να συμφωνεί με τη διαγραφή αυτών των άρθρων για την ολοκλήρωση της κοινής θέσης.

[4] ΕΕ 121, 29.7.1964, οδηγία σελ. 1977, όπως τελευταία φορά τροποποιείται από την οδηγία 2000/20/EK (ΕΕ L 163, 4.7.2000, σελ. 35).

[5] ΕΕ L 302, 31.12.1972, σελ. 28, οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία φορά με την οδηγία 97/79/EK (ΕΕ L 24, 30.1.1998, σελ. 31).

[6] ΕΕ L 303, 31.10.1990, οδηγία σελ. 6. όπως τελευταία φορά τροποποιείται με την απόφαση 2000/505/EK της Επιτροπής (ΕΕ L 201, 9.8.2000, σελ. 8).

3.3 Χρηματοοικονομικά ζητήματα

Κατά την πρώτη του ανάγνωση το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν ζήτησε την τροποποίηση των διατάξεων περί χρηματοδότησης που υπήρχαν στις αρχικές προτάσεις της Επιτροπής. Εντούτοις η επεξηγηματική δήλωση που συνοδεύει την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το περιβάλλον, τη δημόσια υγεία και την πολιτική των καταναλωτών σχετικά με τον κανονισμό περιλάμβανε μια παράγραφο για τις οικονομικές πτυχές. Ανέφερε συγκεκριμένα ότι "πρέπει επομένως να εξεταστεί ίσως η δυνατότητα να μετακινηθεί μεγαλύτερος μέρος του κόστους που σχετίζεται με αυτό τον κανονισμό εκεί όπου θα γίνουν αισθητά τα "κέρδη" δηλ. προς τους φορολογούμενους, στο κατάλληλο επίπεδο."

Στις προτάσεις της Επιτροπής, οι διατάξεις για τις οικονομικές πτυχές καθορίζονται στο άρθρο 15 της προτεινόμενης οδηγίας για την παρακολούθηση των ζωονόσων και των ζωονοσογόνων παραγόντων (άρθρο 16 στην κοινή θέση). Τροποποιούν ορισμένες διατάξεις του κεφαλαίου περί "ελέγχων που αποσκοπούν στην πρόληψη των ζωονόσων" της απόφασης 90/424/EOK του Συμβουλίου (τίτλος ΙΙΙ, κεφάλαιο 2). Οι διατάξεις αυτές καλύπτουν τόσο μέτρα παρακολούθησης όπως προβλέπει η οδηγία όσο και μέτρα ελέγχου όπως προβλέπει ο κανονισμός. Κοινοτικές δαπάνες προβλέπονται για:

- τις δραστηριότητες των κοινοτικών εργαστηρίων αναφοράς που θα καθοριστούν

- τη χρηματοδότηση των κοινοτικών συντονισμένων προγραμμάτων παρακολούθησης

- τη συγχρηματοδότηση ορισμένων συγκεκριμένων μέτρων ελέγχου.

Όσον αφορά στα συγκεκριμένα μέτρα ελέγχου, η πρόταση προβλέπει τη συνέχιση της συγχρηματοδότησης των τεχνικών μέτρων που συγχρηματοδοτούνται ήδη στο πλαίσιο της ισχύουσας νομοθεσίας (οδηγία 92/117/EOK), δηλ. τη διάθεση των σμηνών πουλερικών αναπαραγωγής στα οποία εντοπίζεται σαλμονέλα enteritidis και σαλμονέλα typhimurium. Ο λόγος για την πρόταση αυτή είναι ιδίως η ανάγκη αναθεώρησης του υφισταμένου συστήματος κοινοτικής συγχρηματοδότησης προγραμμάτων για τον έλεγχο των ασθενειών. Στην έκθεση που συνόδευε τις αρχικές της προτάσεις (COM(2001) 452 τελικό), η Επιτροπή είχε υπογραμμίσει ότι "δεδομένου του πολύ υψηλού οικονομικού κόστους που προκαλούν οι ζωονόσοι, όχι μόνον για τους εμπλεκόμενους φορείς αλλά και για την ευρύτερη κοινωνία, δικαιολογείται η δημόσια χρηματοδότηση των μέτρων για τη μείωση ή την εξάλειψη των νόσων / λοιμώξεων αυτών... Είναι επίσης σαφής η ανάγκη για κοινοτική διάσταση της οικονομικής υποστήριξης... Συγχρόνως, το ζήτημα της αποτελεσματικότερης αξιοποίησης των περιορισμένων κοινοτικών κονδυλίων δεν είναι καθόλου απλό". Αναφέρθηκε επιπλέον ότι τέτοιες δυνατότητες απαιτούν περαιτέρω μελέτη και συζήτηση με όλους τους ενδιαφερομένους. Έως ότου γίνει γνωστό το αποτέλεσμα των διαβουλεύσεων που θα δρομολογήσει η Επιτροπή, προτάθηκε να συνεχιστεί η κοινοτική χρηματοδότηση βάσει των ισχυόντων κανόνων.

Σοβαρές δυσκολίες τέθηκαν κατά τις συζητήσεις στο Συμβούλιο, ιδίως σχετικά με την κοινοτική υποστήριξη προς τα νέα μέτρα ελέγχου των ζωονόσων που προβλέπονται στον κανονισμό. Η πλειονότητα των κρατών μελών απαιτεί σαφείς δεσμεύσεις όσον αφορά την κοινοτική υποστήριξη για αυτά τα νέα μέτρα.

Στην κοινή θέση για την πρόταση κανονισμού έχουν εισαχθεί ορισμένα στοιχεία που αφορούν χρηματοοικονομικά ζητήματα: η απαίτηση για αναλύσεις κόστους / οφέλους (βλ. 3.2.4 ανωτέρω) και η τροποποίηση που έγινε στο άρθρο 5 (στη βάση της τροπολογίας 14 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η οποία είχε ενσωματωθεί στην πρόταση της Επιτροπής) για να λαμβάνονται υπόψη οι δημοσιονομικές συνέπειες στους επιχειρηματίες από τη θέσπιση αποτελεσματικών ελέγχων.

Επιπλέον, δύο σημαντικές τροποποιήσεις έχουν εισαχθεί στην κοινή θέση, συγκεκριμένα σε σχέση με την κοινοτική συγχρηματοδότηση. Πρώτον, στο νέο άρθρο 16 του κανονισμού προβλέπεται ότι η Επιτροπή θα υποβάλει εκθέσεις για ζητήματα χρηματοδότησης και, εφόσον χρειάζεται, θα υποβάλει προτάσεις, εντός τριών ετών από τη θέση σε ισχύ του κανονισμού (δηλ. όταν αρχίσει η διάθεση των δαπανών στο πλαίσιο των νέων υποχρεωτικών μέτρων ελέγχου). Δεύτερον, η κοινή θέση για την οδηγία περιλαμβάνει τροποποίηση των διατάξεων του άρθρου 15, έτσι ώστε να καταστούν επιλέξιμες για κοινοτική συγχρηματοδότηση (έως το 50%), σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 24, παράγραφοι 3-11, της απόφασης 90/424/EOK, του Συμβουλίου, οι δαπάνες που προκαλούνται από την εφαρμογή των υποχρεωτικών μέτρων ελέγχου. Με τον τρόπο αυτό δεν θα παρεχόταν μόνον κοινοτική συγχρηματοδότηση για τα προαναφερθέντα υφιστάμενα μέτρα για τη διάθεση των σμηνών πουλερικών αναπαραγωγής αλλά και για τα νέα μέτρα. Εντούτοις θα επέτρεπε να εξετασθεί υπό το φως της έκθεσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής η απόφαση για το ύψος των κονδυλίων που θα διατεθούν για την κοινοτική συγχρηματοδότηση.

Η Επιτροπή συμφώνησε με τις ανωτέρω διατάξεις οι οποίες συνάδουν με τους στόχους που τονίζονται στην προαναφερθείσα έκθεση που συνοδεύει τις αρχικές προτάσεις, υπογράμμισε όμως τους δημοσιονομικούς περιορισμούς και τις περιορισμένες αρμοδιότητες που διαθέτει όσον αφορά τους δημοσιονομικούς πόρους. Η Επιτροπή μαζί με το Συμβούλιο, υπέβαλαν κοινή δήλωση για τα πρακτικά του Συμβουλίου (βλ. δηλώσεις στο παράρτημα αυτής της δήλωσης) αναφέροντας ότι "το Συμβούλιο και η Επιτροπή θεωρούν ότι οι διαθέσιμοι πόροι πρέπει να είναι επαρκείς για να καλύψουν τη συγχρηματοδότηση των μέτρων για τον έλεγχο των ζωονόσων. Συμφωνούν ότι η απόφαση για το ύψος των κονδυλίων που θα διατεθούν για κοινοτική συγχρηματοδότηση πρέπει να λαμβάνεται υπό το φως της έκθεσης της Επιτροπής που προβλέπεται στο άρθρο 16 του κανονισμού. Η παρούσα απόφαση πρέπει να είναι δημοσιονομικά ουδέτερη, δηλ. πρέπει να εφαρμόζεται εντός του δεδομένου χρηματοδοτικού πλαισίου του κεφαλαίου 1."

4. ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Οι δηλώσεις της Επιτροπής για τα πρακτικά του Συμβουλίου και κοινή δήλωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Συμβουλίου για τα χρηματοδοτικά ζητήματα επισυνάπτονται στο παράρτημα αυτής της ανακοίνωσης.

5. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Υπό το φως των ανωτέρω σχολίων, η Επιτροπή υποστηρίζει και τις δύο θέσεις που υιοθέτησε το Συμβούλιο ως προς την έκδοση:

- οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την παρακολούθηση των ζωονόσων και των ζωονοσογόνων παραγόντων, η οποία τροποποιεί την απόφαση 90/424/ΕΟΚ και καταργεί την οδηγία 92/117/ΕΟΚ του Συμβουλίου. και

- κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τον έλεγχο της σαλμονέλας και άλλων τροφιμογενών ζωονοσογόνων παραγόντων, ο οποίος τροποποιεί τις οδηγίες 64/432/EΟΚ, 72/462/EΟΚ και 90/539/ΕΟΚ του Συμβουλίου

Η παρούσα ανακοίνωση θα υποβληθεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΟΔΗΓΙΑ

Για το άρθρο 4, παράγραφος 5 - Εναρμόνιση της συνήθους παρακολούθησης

Η Επιτροπή θα προτείνει την εναρμόνιση της συνήθους παρακολούθησης των ζωονόσων και των ζωονοσογόνων παραγόντων, συμπεριλαμβανομένης της εναρμόνισης των εργαστηριακών μεθόδων που χρησιμοποιούνται στις δοκιμές, εάν και στο βαθμό που χρειάζεται για να εξασφαλισθεί η συγκρισιμότητα των δεδομένων. Με την πρόταση αυτή θα λάβει δεόντως υπόψη τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, καθώς και την ανάγκη να αποφευχθεί το περιττό οικονομικό ή διοικητικό βάρος για τις αρμόδιες αρχές.

Για το άρθρο 5 - Συντονισμένη παρακολούθηση

Η Επιτροπή θα προτείνει μέτρα σύμφωνα με την ισχύουσα κοινοτική νομοθεσία προκειμένου να επιτρέπεται η συλλογή των δεδομένων που απαιτούνται για την έγκριση των πρώτων στόχων για τους ελέγχους που προβλέπει ο κανονισμός πριν τεθεί σε ισχύ η οδηγία.

Για το άρθρο 16, παράγραφος 1 - Τροποποίηση της απόφασης 90/424/EK

Η Επιτροπή μαζί με το Συμβούλιο, υπέβαλαν κοινή δήλωση για τα πρακτικά του Συμβουλίου (βλ. δηλώσεις στο παράρτημα αυτής της δήλωσης) αναφέροντας ότι "το Συμβούλιο και η Επιτροπή θεωρούν ότι οι διαθέσιμοι πόροι πρέπει να είναι επαρκείς για να καλύψουν τη συγχρηματοδότηση των μέτρων για τον έλεγχο των ζωονόσων. Συμφωνούν ότι η απόφαση για το ύψος των κονδυλίων που θα διατεθούν για κοινοτική συγχρηματοδότηση πρέπει να λαμβάνεται υπό το φως της έκθεσης της Επιτροπής που προβλέπεται στο άρθρο 16 του κανονισμού. Η παρούσα απόφαση πρέπει να είναι δημοσιονομικά ουδέτερη, δηλ. πρέπει να εφαρμόζεται εντός του δεδομένου χρηματοδοτικού πλαισίου του κεφαλαίου 1."

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ

Για το άρθρο 9, παράγραφος 3 - Πρόσθετες εγγυήσεις

Η Επιτροπή δεν θα προτείνει κανένα μέτρο που θα μείωνε τις εγγυήσεις που χορηγήθηκαν στη Φινλανδία και τη Σουηδία κατά την ένταξή τους στην Κοινότητα.

Για το παράρτημα Ι και το παράρτημα ΙΙ, μέρος Β - Στόχοι για τα στάδια μετά από την πρωτογενή παραγωγή

Η Επιτροπή δηλώνει ότι οι στόχοι για τα στάδια της τροφικής αλυσίδας μετά από την πρωτογενή παραγωγή θα καθορίζονται γενικά μέσω της επιτροπολογίας όπως προβλέπει το άρθρο 4 του προτεινόμενου κανονισμού για την υγιεινή των τροφίμων. Αυτοί οι στόχοι θα συμπληρώνουν τους στόχους για τα επιτραπέζια αυγά και για το κρέας πουλερικών που περιλαμβάνονται στον προτεινόμενο κανονισμό για τον έλεγχο των ζωονόσων (οι οποίοι μπορεί να τροποποιούνται ή να συμπληρώνονται οι ίδιοι μέσω της επιτροπολογίας).

Για το παράρτημα Ι και το παράρτημα ΙΙ - Στόχοι για τους χοίρους

Η Επιτροπή δηλώνει ότι η προτεινόμενη σειρά των κοινοτικών στόχων για τους χοίρους μπορεί να αντιστραφεί εάν η αξιολόγηση των διαθέσιμων στοιχείων καταδείξει ότι μια τέτοια αντιστροφή θα ήταν περισσότερο σκόπιμη.