Γνωμοδότηση για το σχέδιο ανακοίνωσης προς τα κράτη μέλη για μια πρωτοβουλία στο πλαίσιο του ειδικού προγράμματος στήριξης της ειρήνης και της συνδιαλλαγής στη Βόρεια Ιρλανδία και στις παραμεθόριες κομητείες της Ιρλανδίας (95/C 236/08)

Στις 21 Φεβρουαρίου 1995, η Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για το σχέδιο ανακοίνωσης προς τα κράτη μέλη για μια πρωτοβουλία στο πλαίσιο του ειδικού προγράμματος στήριξης της ειρήνης και της συνδιαλλαγής στη Βόρεια Ιρλανδία και στις παραμεθόριες κομητείες της Ιρλανδίας.

Το τμήμα περιφερειακής ανάπτυξης, χωροταξίας και πολεοδομίας, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, πραγματοποίησε επίσκεψη εργασίας στη Βόρεια Ιρλανδία στις 20 και 21 Απριλίου 1995. Eισηγητής ήταν ο κ. Frerichs.

Κατά την 325η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 27ης Απριλίου 1995), η ΟΚΕ υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Κυριότερες συστάσεις της ΟΚΕ

1.1. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εκφράζει, σε γενικές γραμμές, την ικανοποίησή της για το ποσό των 300 εκατ. Ecu που περιλαμβάνει προς το παρόν η ευρεία κοινοτική πρωτοβουλία υπέρ της Βορείου Ιρλανδίας και των παραμεθορίων κομητειών της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας.

1.2. Η ΟΚΕ είναι της άποψης ότι η κοινοτική πρωτοβουλία αποτελεί σημαντική συμβολή στην οικονομική και κοινωνική σταθεροποίηση της ειρηνευτικής διαδικασίας και μπορεί να ενισχύσει τη συμφιλίωση και την ανεκτικότητα μεταξύ των κοινοτήτων και, ακόμη, να έχει σημαντική επίδραση στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

1.3. Η ΟΚΕ θεωρεί ιδιαίτερα σημαντικό το πρόγραμμα για την εφαρμογή της κοινοτικής πρωτοβουλίας να είναι ισοσταθμισμένο. Θα πρέπει να αποτελείται τόσο από βραχυπρόθεσμα, σαφώς εμφανή μέτρα όσο και από ευρύτερα μέτρα που, μακροπρόθεσμα, να συμβάλλουν σε διαρθρωτική βελτίωση της κατάστασης. Πρέπει να αποφευχθεί μια πολύ περιορισμένη διασπορά των δραστηριοτήτων.

1.4. Κατά την άποψη της ΟΚΕ, ένας ουσιαστικός καθορισμός των στόχων έχει μεγάλη σημασία. Αφενός, πρέπει να ενισχυθούν οι παραγωγικές επενδύσεις προκειμένου να δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας και να διανοιχθούν νέες δυνατότητες για τον πληθυσμό. Αφετέρου, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερο βάρος στον τομέα της κοινωνικής ενσωμάτωσης, δεδομένου ότι στη Βόρεια Ιρλανδία και στις παραμεθόριες κομητείες οι ανάγκες είναι οξείες και κάθε άλλο παρά καλύπτονται επαρκώς.

1.5. Στον τομέα της κοινωνικής ενσωμάτωσης, η ΟΚΕ θεωρεί σημαντικό να ληφθούν κατά προτίμηση μέτρα για την ενσωμάτωση των μακροχρόνια ανέργων, τα οποία πρέπει να περιλαμβάνουν ειδικότερα, τόσο κοινωνικά μέτρα απασχόλησης σε επίπεδο κοινοτήτων, με τα οποία να επιδιώκεται η επανένταξη στην αγορά εργασίας όσο και προγράμματα επαναπροσανατολισμού και επαγγελματικής κατάρτισης. Επιπλέον, πρέπει να ληφθούν μέτρα για τους νέους, οι οποίοι συχνά αποτελούν περισσότερο από το ήμισυ του πληθυσμού. Είναι σημαντικό να δοθούν στη νέα γενεά καλύτερες δυνατότητες για ένα ξεκίνημα προκειμένου να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη της για το μέλλον. Τέτοια μέτρα θα πρέπει να εφαρμοστούν ήδη για τη στήριξη παιδιών προσχολικής ηλικίας και την παροχή βοήθειας στους γονείς.

1.6. Προηγούμενες εμπειρίες τονίζουν το σημαντικό και χρήσιμο ρόλο που διαδραματίζουν οι τοπικές οικονομικές και κοινωνικές ομάδες συμφερόντων σε ζητήματα πολιτικής έντασης και φανατισμού. Ειδικότερα οι συνδικαλιστικές οργανώσεις κατέχουν προέχουσα θέση. Συνεπώς, η ΟΚΕ θεωρεί ότι όλες αυτές οι ομάδες οικονομικών και κοινωνικών συμφερόντων πρέπει, βάσει της εταιρικής σχέσης και της συνεργασίας, να συμμετέχουν στις διαβουλεύσεις και να κατέχουν ενεργό ρόλο στον καθορισμό και στη θέση σε εφαρμογή των συγκεκριμένων πτυχών της πρωτοβουλίας. Κατά την εφαρμογή της κοινοτικής πρωτοβουλίας, πρέπει απαραιτήτως να τηρηθεί αυστηρότατη ουδετερότητα.

1.7. Για τρεις τομείς, η ΟΚΕ θεωρεί ιδιαίτερα σημαντική την ευελιξία κατά την χορήγηση πιστώσεων : τομείς προτεραιότητας, επιλογή του καταλληλότερου επιπέδου εφαρμογής για κάθε μέτρο και διασυνοριακά μέτρα. Πρέπει να αποφευχθεί ένας εξαιρετικά λεπτομερής καθορισμός των συγκεκριμένων μέτρων κατά τη θέσπιση του προγράμματος 7 οι προδιαγραφές πρέπει να είναι μάλλον ενδεικτικές.

1.8. Τα μέτρα για την αστική και αγροτική αναζωογόνηση πρέπει να θεωρηθούν και να εφαρμοστούν ως ιδιαίτερο πρόγραμμα δράσης, δεδομένου ότι τα προβλήματα των αντίστοιχων περιοχών, από τη φύση τους, είναι κατά βάση διαφορετικά. Ένας ισχυρός γεωργικός τομέας - ιδίως όσον αφορά τα γαλακτοκομικά προϊόντα και το κρέας - έχει ζωτική σημασία τόσο για την αγροτική οικονομία της Ιρλανδίας όσο και για την απασχόληση στις εν λόγω περιοχές. Συνεπώς, τα μέτρα που λαμβάνονται βάσει της ΚΓΠ πρέπει να ανταποκρίνονται στις σχετικές αναπτυξιακές ανάγκες.

1.9. Ειδικότερα μετά την ακρόαση των υπευθύνων του προγράμματος, η ΟΚΕ θεωρεί ιδιαίτερα σημαντικό να διασφαλίσει η Επιτροπή, ότι κατά την εφαρμογή της πρωτοβουλίας, οι δύο κυβερνήσεις θα τηρήσουν αυστηρά την αρχή της προσθετικότητας (matching funds) και ότι το συνολικό ύψος των χορηγούμενων πιστώσεων θα απορροφάται πράγματι.

1.10. Η ΟΚΕ έχει εντυπωσιασθεί από την ποιότητα και τη ζωτικότητα ορισμένων μη κυβερνητικών οργανώσεων του εθελοντικού, δημόσιου και ιδιωτικού τομέα που επιθυμούν όλες να συμβάλουν στην υλοποίηση της κοινοτικής πρωτοβουλίας. Η ΟΚΕ εκφράζει την ελπίδα ότι τα μέτρα που θα συμφωνηθούν στα πλαίσια της Πρωτοβουλίας αυτής θα παράσχουν στις οργανώσεις αυτές ευκαιρίες για να προωθήσουν ιδέες, να αναπτύξουν σχέσεις συνεργασίας και να αναπτύξουν δράση σε ομάδες (ενδεχομένως οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης θα δώσουν το έναυσμα για τις δράσεις αυτές και θα τις συντονίσουν) για να συγκεντρώσουν κεφάλαια με μία διαδικασία συνολικών χορηγήσεων.

Κατά την 326η σύνοδο ολομέλειας, 31η Μαΐου και 1η Ιουνίου 1995 (συνεδρίαση της 31ης Μαΐου 1995), η ΟΚΕ υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη πρόσθετη γνωμοδότηση που καταρτίσθηκε από το τμήμα περιφερειακής ανάπτυξης, χωροταξίας και πολεοδομίας.

2. Εισαγωγή

2.1. Μετά τα ιστορικά προηγούμενα και τα 25 έτη βιαίων συρράξεων, η ειρηνευτική διαδικασία που έχει αρχίσει, προσφέρει ουσιαστικά νέες δυνατότητες ώστε να συμφιλιωθούν οι κοινότητες, να υπερβληθούν οι κοινωνικές πληγές της σύρραξης και να βελτιωθεί η οικονομική και κοινωνική κατάσταση στη Βόρεια Ιρλανδία και τις παραμεθόρειες κομητείες Donegal, Leitrim, Sligo, Cavan, Monaghan και Louth της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας, (οι οποίες στη συνέχεια αναφέρονται ως « παραμεθόριες κομητείες »).

2.2. Στο σημείο αυτό, πρέπει να αναφερθεί το έγγραφο για ένα κοινό πλαίσιο σχετικά με την ειρήνευση, το οποίο δόθηκε στη δημοσιότητα στις 22 Φεβρουαρίου 1995 από τον Βρετανό Πρωθυπουργό John Major και τον Ιρλανδό ομόλογό του John Bruton. Το έγγραφο ενδέχεται να προωθήσει τις συζητήσεις σχετικά με μια μελλοντική, βιώσιμη και δημοκρατική διευθέτηση του ζητήματος της Βόρειας Ιρλανδίας, η οποία θα σέβεται το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης και την προστασία των μειονοτήτων και θα χρησιμεύσει ως βάση για δημοκρατικές, ειρηνικές συνομιλίες μεταξύ όλων των ενδιαφερομένων μερών και, ακόμη, θα διασφαλίζει την ισότητα ευκαιριών για όλες τις κοινότητες. Για τη διασφάλιση της ειρηνευτικής διαδικασίας ιδιαίτερα σημαντική επίσης είναι η πρωτοβουλία του ΙΑΣ και των υπόλοιπων παραστρατιωτικών οργανώσεων που από το Φθινόπωρο 1994, απαρνήθηκαν ρητώς τη βία. Την πρωτοβουλία αυτή χαιρέτησε και η Ευρωπαϊκή Ένωση.

2.3. Τα δεδομένα αυτά αποτελούν ιστορική ευκαιρία για την εξεύρεση, μέσω της δημοκρατικής οδού, μιας βιώσιμης και ειρηνικής λύσης για τη Βόρεια Ιρλανδία προκειμένου να επιτευχθεί η συμφιλίωση αντιπαρατιθέμενων για δεκαετίες κοινοτήτων, κυρίως, για λόγους θρησκευτικού δόγματος και παράδοσης και να υπερβληθούν η μισαλλοδοξία, οι προκαταλήψεις, και τα οικονομικά και κοινωνικά μειονεκτήματα.

2.4. Η μακροχρόνια, έντονη σύρραξη άφησε σημαντικά κοινωνικά και οικονομικά κατάλοιπα. Τούτα γίνονται αισθητά μεταξύ άλλων στη στάση του πληθυσμού έναντι του μέλλοντος, στο φυσικό αστικό και αγροτικό τοπίο, στην κοινωνική ανάπτυξη καθώς και στην υπανάπτυξη ορισμένων κοινωνικών θεσμών. Συνεπώς, έχει σημασία σήμερα να απαλειφθούν τα σημάδια αυτά όσο το δυνατόν συντομότερα, να δημιουργηθούν νέες δυνατότητες και προοπτικές ως ενδείξεις ελπίδας για τον πληθυσμό και να προσφερθούν καλύτερες δυνατότητες διεξόδου για την επόμενη νέα γενεά.

3. Οικονομικοί και κοινωνικοί δείκτες για τη Βόρεια Ιρλανδία και τις παραμεθόριες κομητείες

3.1. Η Βόρεια Ιρλανδία είχε το 1991 πληθυσμό περίπου 1,6 εκατομμύρια κατοίκων και η πληθυσμιακή πυκνότητα ήταν σαφώς μικρότερη από τον κοινοτικό μέσο όρο. Ο δείκτης γεννητικότητας είναι ο υψηλότερος όλων των άλλων περιφερειών της ΕΕ : 16,5 % σε σύγκριση με το 11,9 % που αποτελεί τον κοινοτικό μέσο όρο. Η αύξηση του πληθυσμού είναι υψηλότερη από την προσφορά εργασίας και για το λόγο αυτό σημειώνεται στη Βόρεια Ιρλανδία καθαρή μεταναστευτική ροή (0,4% του πληθυσμού στα τέλη της δεκαετίας του `80). Στην πλειοψηφία τους, πρόκειται για νέους με επαγγελματικά προσόντα.

3.2. Το 1991, το κατά κεφαλήν εισόδημα στη Βόρεια Ιρλανδία ανήρχετο στο 72% του κοινοτικού μέσου όρου, αν και για την περίοδο 1989-1992, ο δείκτης οικονομικής ανάπτυξης (0,9%) ήταν υψηλότερος από εκείνον του Ηνωμένου Βασιλείου στο σύνολό του (κατά την ίδια περίοδο το ΑΕΠ μειώθηκε κατά 1,1%).

3.3. Στη Βόρεια Ιρλανδία, ο βιομηχανικός τομέας συμβάλλει κατά 21% στη δημιουργία προστιθέμενης αξίας (έναντι του 30% στα περισσότερα κράτη μέλη). Η παραγωγικότητα είναι χαμηλότερη από ό,τι στα άλλα κράτη μέλη, γεγονός που αντικατοπτρίζει τη δομή της κατασκευαστικής βιομηχανίας, στην οποία συμβάλλουν κατά 25% οι παραδοσιακοί τομείς όπως η κλωστοϋφαντουργία, η κατεργασία δέρματος, η ένδυση και η υπόδηση. Ο τομέας των υπηρεσιών συμβάλλει κατά 66,7% στο σχηματισμό του ΑΕΠ, ποσοστό υψηλότερο από τον κοινοτικό μέσο όρο (62,5%). Η αναλογία που αντιστοιχεί στην έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη ανέρχεται στο 0,44% του ΑΕΠ και είναι χαμηλότερη τόσο από εκείνη του Ηνωμένου Βασιλείου στο σύνολό του (1,09%) όσο και από εκείνη της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας (0,55%).

3.4. Στη Βόρεια Ιρλανδία, η γεωργία συμβάλλει στο ΑΕΠ μόνο κατά 4% και απασχολεί το 7% του πολιτικού ενεργού πληθυσμού. Το 70% περίπου του εδάφους χαρακτηρίζεται ως μη εύφορο και ο γεωργικός τομέας εξαρτάται περισσότερο από την κτηνοτροφία (η οποία συμβάλλει κατά 90% στη γεωργική παραγωγή). Το μέγεθος των γεωργικών μονάδων είναι μικρότερο από το μέσο όρο του Ηνωμένου Βασιλείου και οι περισσότερες παρέχουν δευτερεύουσα απασχόληση. Η αλιεία και η βιομηχανία μεταποίησης αλιευτικών προϊόντων προσφέρουν 2.500 θέσεις εργασίας. Η ανάπτυξη της γεωργίας στη Βόρεια Ιρλανδία και στις παραμεθόριες περιοχές της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας μπορεί να βελτιωθεί μόνο με την αύξηση της παραγωγής γάλακτος και κρέατος. Προκειμένου να βελτιωθεί η κατάσταση στις γεωργικές περιοχές προτείνεται να εξετασθεί η δυνατότητα παροχής αυξημένων ποσοστώσεων για την παραγωγή γάλακτος και την κτηνοτροφία με σκοπό την προσαρμογή του τομέα με συγκεκριμένο και ρεαλιστικό τρόπο.

3.5. Ο ενεργός πληθυσμός ανήρχετο στη Βόρεια Ιρλανδία σε 634 000 το 1991 άτομα, γεγονός που αποτελεί σχετικά χαμηλό ποσοστό δραστηριότητας. Ο τομέας των υπηρεσιών προσέφερε το 70% περίπου των θέσεων απασχόλησης στον πολιτικό τομέα ενώ η βιομηχανία και ο εφοδιασμός προσέφεραν το 25% (κοινοτικός μέσος όρο : 32%). Το σύνολο της απασχόλησης στη Βόρεια Ιρλανδία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το δημόσιο τομέα, του οποίου το ποσοστό στην πολιτική απασχόληση ανήρχετο το 1992 στο 33% των θέσεων απασχόλησης).

3.6. Το ύψος της ανεργίας στη Βόρεια Ιρλανδία είναι ένα από τα υψηλότερα στην ΕΕ. Το 1992, ανήρχετο σε 15%, ήταν δηλαδή κατά 50% υψηλότερο από τον κοινοτικό μέσο όρο (στοιχεία Eurostat). Ιδιαίτερα πρέπει να σημειωθεί το υψηλό ποσοστό μακροχρόνιας ανεργίας, άνω του 50% (άνεργοι για διάστημα μεγαλύτερο του ενός έτους) εκ των οποίων, το 30% είναι άνεργοι για περισσότερα από τρία έτη ενώ 19% είναι άνεργοι για περισσότερα από πέντε έτη. Επιπλέον, η ανεργία των νέων είναι ιδιαίτερα υψηλή.

3.7. Στο σημείο αυτό, πρέπει ωστόσο να τονισθεί ότι τα στοιχεία αυτά αποτελούν απλώς το μέσο όρο. Σε τοπικό επίπεδο, ορισμένες περιοχές πλήττονται από κοινωνικά προβλήματα σε πολύ οξύτερο βαθμό. Σε ορισμένες περιοχές, το ύψος της ανεργίας ανέρχεται για τους άνδρες σε περισσότερο από 30%. Σε γενικές γραμμές, η ανεργία είναι υψηλότερη στους καθολικούς από ό,τι στους διαμαρτυρομένους. Εν μέρει, πρόκειται ήδη για την τρίτη γενεά που πλήττεται από την ανεργία.

3.8. Πράγματι, οι απόφοιτοι γυμνασίων και πανεπιστημίων της Βόρειας Ιρλανδίας είναι μεταξύ των αριστούχων στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ωστόσο, σημειώνονται ελλείψεις στο εκπαιδευτικό σύστημα, οι οποίες δείχνουν ότι το 59% των εγγεγραμμένων ανέργων και το 37% των απασχολουμένων δεν διαθέτουν καμία επίσημη κατάρτιση. Ιδιαίτερα κρίσιμος είναι ο υψηλός αριθμός νέων που εγκαταλείπει το σχολείο χωρίς να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους. Για το θέμα αυτό, είναι απαραίτητο να εντοπιστούν οι μαθητές αυτοί, να τύχουν ιδιαίτερης φροντίδας και να συνεχίσουν τις σπουδές τους.

3.9. Η βελτίωση της προετοιμασίας για την επαγγελματική δραστηριότητα έχει απόλυτη προτεραιότητα για τους νέους αυτούς. Η ΟΚΕ έλαβε γνώση των προτάσεων που υποβλήθηκαν για τη βελτίωση των δυνατοτήτων εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης σε ορισμένες από τις πιο μειονεκτικές περιοχές. Μέτρα που προσανατολίζονται προς τις ανάγκες των νέων στις περιοχές αυτές και προσφέρουν νέες δυνατότητες εκπαίδευσης και κατάρτισης πρέπει να υποστηριχθούν με έμφαση τόσο για οικονομικούς όσο και για κοινωνικούς λόγους αλλά και επειδή ενδέχεται να συμβάλουν στην συμφιλίωση και στην εξάλειψη του κοινωνικού αποκλεισμού.

3.10. Συχνά, οι δυσκολίες αρχίζουν, ήδη από τη βασική εκπαίδευση ή από την προσχολική ηλικία. Λόγω των πολλών μαθητών των σχολικών τάξεων στη βασική εκπαίδευση, δεν μπορεί να υπάρξει επαρκής φροντίδα για όσους βρίσκονται στις δύο άκρες του φάσματος απόδοσης. Ειδικότερα στην προσχολική ηλικία, θα πρέπει να ληφθούν μέτρα προκειμένου οι μαθητές να ακολουθούν από νωρίς ορθή πορεία. Τούτο πρέπει να συμπεριλάβει την παροχή φροντίδας στους γονείς οικογενειών με κοινωνικά προβλήματα, προκειμένου να προσφέρουν στα παιδιά τους το απαραίτητο κλίμα για την προετοιμασία των σχολικών αντικειμένων.

3.11. Υφίσταται ασυμφωνία μεταξύ των επαγγελματικών προσόντων που ζητούν οι επιχειρήσεις και εκείνων που πραγματικά διαθέτουν οι άνεργοι. Το « Job Training Programme » και το « Youth Training Programme », τα οποία αντικαταστάθηκαν πρόσφατα από το « Jobskills Programme » αποτελούν ειδικά προγράμματα για την κατάρτιση ανέργων και για την ανανέωση των γνώσεων τους. Ωστόσο, η ΟΚΕ κρίνει ότι είναι αναγκαίο να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων αυτών και ότι γι`αυτό ίσως χρειασθεί να δημιουργηθούν περισσότερες θέσεις και να διευρυνθεί το φάσμα του προγράμματος, ώστε να προσφέρονται περισσότερες και πιο επίκαιρες δυνατότητες επιλογής.

3.12. Μεταξύ των σημαντικότερων παραγόντων που πρέπει να αναφερθούν είναι η γεωγραφική θέση της Βόρειας Ιρλανδίας, η οποία εκτός από τα κοινά χερσαία σύνορα με τη Δημοκρατία της Ιρλαδίας, θεωρείται περιφερειακή σε σύγκριση με τα υπόλοιπα κράτη μέλη και εξαρτάται από τις ακτοπλοϊκές συνδέσεις και τις σχετικά περιορισμένες πηγές φυσικών πόρων.

3.13. Το οδικό δίκτυο της Βόρειας Ιρλανδίας είναι, ως προς την ποιότητα του οδοστρώματος, γενικά, σε σχετικά αποδεκτή κατάσταση παρά το χαμηλό ύψος (0,2%) ακαθαρίστων επενδύσεων για την οδοποιΐα, το οποίο είναι χαμηλότερο από τον κοινοτικό μέσο όρο (0,74%). Ωστόσο, υφίστανται συγκεκριμένες ελλείψεις, οι οποίες οφείλονται στις επιπτώσεις των βίαιων συρράξεων. Συνεπώς, ορισμένες οδοί διέλευσης πλησίον των συνόρων με τη Δημοκρατία της Ιρλανδίας βρίσκονται σε εξαιρετικά κακή κατάσταση, δεδομένου ότι κατά τα τελευταία 25 έτη, ήταν εντελώς αποκλεισμένοι για λόγους ασφαλείας κατά τη διάβαση των συνόρων.

3.14. Σήμερα ωστόσο, ακριβώς αυτοί οι οδοί αποτελούν σημαντικές αρτηρίες για την αναζωογόνηση των περιοχών που επλήγησαν έντονα από τη σύρραξη. Εξάλλου, είναι απαραίτητο η αρτηρία που ενώνει το Μπέλφαστ με το Δουβλίνο να αποκτήσει επειγόντως δύο λωρίδες κυκλοφορίας προκειμένου να μην αποτελεί εμπόδιο στην συνεχώς αυξανόμενη κυκλοφορία μεταξύ Βορρά και Νότου αλλά να την ενισχύσει περαιτέρω. Ακόμη, πρέπει να βελτιωθεί ο άξονας Ανατολής-Δύσης προκειμένου να επιτρέψει την εξάπλωση της βιομηχανίας κατά μήκος του.

3.15. Η Βόρεια Ιρλανδία εξαρτάται από την εξόρυξη πετρελαίου (70%) και λιθάνθρακα, δεδομένου ότι δεν διαθέτει καμία σύνδεση με δίκτυο φυσικού αερίου και η ενεργειακή αγορά της είναι απομονωμένη από τα κύρια δίκτυα της Μεγάλης Βρετανίας και της Ηπειρωτικής Ευρώπης. Ακόμη και μετά την προετοιμασία του δικτύου φυσικού αερίου οι οικονομικές ρυθμίσεις αποκλείουν μείωση των τιμών ρεύματος για αρκετά χρόνια. Οι τιμές της ενέργειας είναι από τις υψηλότερες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, γεγονός που αποτελεί σοβαρό αρνητικό παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα της Βόρειας Ιρλανδίας.

Παραμεθόριες κομητείες της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας

3.16. Δεν υφίστανται ιδιαίτερα δεδομένα για τις παραμεθόριες κομητείες διότι η Δημοκρατία της Ιρλανδίας (συνολικά 3,5 εκατομμύρια κάτοικοι το 1991) δημοσιεύει μόνο εθνικές οικονομικές στατιστικές. Κατά την εξέταση των δεδομένων που αναφέρονται στη συνέχεια και αφορούν τη Δημοκρατία της Ιρλανδίας στο σύνολό της, πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι το ένα τρίτο του πληθυσμού της καθώς και μεγάλο τμήμα της οικονομικής δραστηριότητας είναι συγκεντρωμένα στην πρωτεύουσα, το Δουβλίνο. Αντίθετα, οι παραμεθόριες κομητείες είναι πολύ αραιοκατοικημένες.

3.17. Το 1993, το κατά κεφαλήν εισόδημα στη Δημοκρατία της Ιρλανδίας ανήρχετο στο 70% του κοινοτικού μέσου όρου. Δεδομένου ότι η αύξηση του πληθυσμού είναι μεγαλύτερη από την αύξηση της εγχώριας απασχόλησης, στα τέλη της δεκαετίας του `80 σημειώνεται καθαρή μεταναστευτική ροή, με ετήσιο ποσοστό 0,9% του πληθυσμού. Η Ιρλανδία κατέχει το υψηλότερο ποσοστό ανεργίας στην ΕΕ : 18% στα τέλη του 1993, με ιδιαίτερα υψηλή αναλογία μακροχρόνιας ανεργίας (44%) και ανεργίας των νέων (25% περίπου).

3.18. Η μεταποιητική βιομηχανία της Ιρλανδίας που χαρακτηρίζεται από υψηλή αναλογία ξένων επιχειρήσεων, παρέχει το 45% των θέσεων απασχόλησης στον τομέα αυτό και συμβάλλει κατά 68% στην καθαρή βιομηχανική παραγωγή. Η γεωργία συμβάλλει κατά 9% στο σχηματισμό του ΑΕΠ της χώρας και παρέχει το 13% των θέσεων απασχόλησης. Στη Δημοκρατία της Ιρλανδίας το ποσοστό επενδύσεων είναι εξαιρετικά χαμηλό ανά εργαζόμενο, είναι 20% και παραπάνω μικρότερο από τον κοινοτικό μέσο όρο.

4. Κύρια σημεία της κοινοτικής πρωτοβουλίας για τη Βόρεια Ιρλανδία και τις παραμεθόριες κομητείες

4.1. Λόγω της παρούσας οικονομικής και πολιτικής κατάστασης και με την ελπίδα ότι, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα παρασχεθεί ισχυρή υποστήριξη για την παγίωση της ειρήνης και της συμφιλίωσης στη Βόρεια Ιρλανδία, η Επιτροπή - βασιζόμενη στις υποδείξεις της ειδικής Ομάδας Σχεδιασμού - πρότεινε το ειδικό πρόγραμμα στήριξης της ειρήνης και της συνδιαλλαγής στη Βόρεια Ιρλανδία και στις παραμεθόριες κομητείες της Ιρλανδίας, το οποίο επιδοκίμασε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Essen τον Δεκέμβριο 1994.

4.2. Στο πλαίσιο της περιφερειακής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Κοινότητας αποφασίστηκε η ανάληψη μιας νέας μορφής κοινοτικής πρωτοβουλίας αντί της απλής αύξησης των πόρων που θα χορηγούντο κανονικά στη Βόρεια Ιρλανδία και την Δημοκρατία της Ιρλανδίας. Τούτο συνεπάγεται μεγαλύτερη πολιτική διαφάνεια για την χορήγηση της κοινοτικής βοήθειας. Εξάλλου, το γεγονός αυτό αναμένεται να αποτελέσει ένα σαφές μήνυμα για τον πληθυσμό της Βόρειας Ιρλανδίας και των παραμεθορίων κομητείων, να δημιουργήσει νέα ελπίδα και εμπιστοσύνη και να ενισχύσει το κλίμα για ανεκτικότητα.

4.3. Το ειδικό πρόγραμμα θα καλύψει την περίοδο 1995-1999 και θα διαθέτει αρχικές πιστώσεις ύψους 300 εκατομμυρίων Ecu για την πρώτη τριετία. Για τα υπόλοιπα δύο έτη θα διατεθούν πρόσθετες πιστώσεις ύστερα από μια αξιολόγηση και κατάρτιση ενδιάμεσης έκθεσης από την Επιτροπή.

4.4. Ενδεικτικά, οι πιστώσεις στις ενδιαφερόμενες περιοχές κατανέμονται ως εξής : 80% για δραστηριότητες στη Βόρεια Ιρλανδία και όχι λιγότερο από το 20% στις παραμεθόριες κομητείες, εκ του οποίου τουλάχιστον το 15% θα πρέπει να διατεθεί σε διασυνοριακές δραστηριότητες. Τα μέτρα που θα ληφθούν στο πλαίσιο της κοινοτικής πρωτοβουλίας, θα χρηματοδοτούνται από κοινού από την Κοινότητα και τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη. Η Κοινότητα θα καλύπτει ποσοστό έως και 75% των δαπανών.

4.5. Το ειδικό πρόγραμμα στήριξης και οικονομικής βοήθειας θα αφορά πέντε κύριους τομείς :

i) Απασχόληση

- ενίσχυση της ανάπτυξης τομέων, όπως ο τουρισμός,

- επαναπροσανατολισμός του πλεονάζοντος εργατικού δυναμικού (τομείς της ασφάλειας και της κατασκευής),

- επανένταξη των μακροχρόνια ανέργων και των νέων καθώς και μεγαλύτερη συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας 7

ii) αστική και αγροτική αναζωογόνηση

- βελτίωση του κοινωνικού και του αστικού περιβάλλοντος των αστικών περιοχών 7

iii) διασυνοριακή ανάπτυξη

- πλήρης εκμετάλλευση των δυνατοτήτων για διενέργεια οικονομικών και κοινωνικών διασυνοριακών δραστηριοτήτων 7

iv) κοινωνική ένταξη

- μέτρα υπέρ των ιδιαίτερα ευπαθών κοινωνικών ομάδων, όπως θύματα βιαιοτήτων και πρώην κατάδικοι 7

- μέτρα για την προώθηση της πλήρους ένταξης παιδιών και νέων, συμπεριλαμβανομένης της παροχής προσχολικής εκπαίδευσης 7

- διακοινοτικές δραστηριότητες 7

v) παραγωγικές επενδύσεις και βιομηχανική ανάπτυξη

- ενίσχυση των υφιστάμενων μέτρων για την προώθηση της ανταγωνιστικότητας, ιδίως όσον αφορά την ανάπτυξη των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ) 7

- κίνητρα για την έρευνα που στρέφεται προς το μέλλον και για την τεχνολογική ανάπτυξη 7

- προώθηση των παραγωγικών επενδύσεων μέσω δανείων με επιδοτούμενο επιτόκιο.

4.6. Ειδικότερα τα μέτρα για την κοινωνική ένταξη (σημείο iv) πρέπει να ενισχυθούν μέσω μιας ελαστικής διάθεσης των πιστώσεων, η οποία μπορεί να έχει τη μορφή συνολικών επιδοτήσεων που έχουν ήδη δοκιμασθεί στα πλαίσια άλλων κοινοτικών προγραμμάτων σημαντικών παραγόντων σε τοπικό επίπεδο (κέντρα νεότητας, μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ), ομάδες γυναικών, τοπικές αρχές). Κατάλληλοι υποψήφιοι μπορούν να επιλεγούν από τις 2500 περίπου χιλιάδες ΜΚΟ και ιδιαίτερα από οργανώσεις που συνεργάζονται σε τοπικό επίπεδο με διάφορες κατηγορίες του πληθυσμού. Η Επιτροπή δεν πρέπει να διστάσει να υποστηρίξει και προτάσεις που έχουν πρωτότυπο και πειραματικό χαρακτήρα, με την προϋπόθεση ότι επιδιώκουν σαφώς την προώθηση της ειρήνης και της συμφιλίωσης.

5. Γενικές παρατηρήσεις

5.1. Κατά την άποψη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, η κοινοτική πρωτοβουλία συμβάλλει ώστε να γίνει αισθητή μια σαφής και ταχεία οικονομική βελτίωση της οικονομικής κατάστασης του πληθυσμού στη Βόρεια Ιρλανδία και στις παραμεθόριες κομητείες. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι κατά την εφαρμογή των ειδικού προγράμματος είναι απαραίτητη η τήρηση αυστηρότατης ουδετερότητας προκειμένου να αποφευχθούν πιθανές συγκρούσεις μεταξύ των διαφόρων κοινοτήτων. Ακόμη θα πρέπει να διασφαλιστεί, σε μόνιμη βάση, η ίση μεταχείριση όσον αφορά την ισότητα ευκαιριών στον οικονομικό και κοινωνικό τομέα για τα μέλη των κοινοτήτων.

5.2. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή θεωρεί ότι το ειδικό πρόγραμμα για τη Βόρεια Ιρλανδία και τις παραμεθόριες κομητείες στο πλαίσιο της κοινοτικής πρωτοβουλίας επιβάλλεται να ενσωματωθεί σε άλλα μέτρα και προγράμματα υπέρ της Βόρειας Ιρλανδίας. Ειδικότερα, πρέπει να εξετασθεί ο ενιαίος χαρακτήρας και η συμπληρωματικότητα αυτής της κοινοτικής πρωτοβουλίας με τα υφιστάμενα κοινοτικά προγράμματα στήριξης (στον τομέα της περιφερειακής πολιτικής κυρίως ο « Ενιαίος Προγραμματισμός », έγγραφο « Βόρεια Ιρλανδία » και το « Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης για την Ιρλανδία » καθώς και υφιστάμενες κοινοτικές πρωτοβουλίες) και, επιπλέον, να συντονιστεί αποτελεσματικά με ενέργειες άλλων οργανισμών όπως το « Διεθνές Ταμείο για την Ιρλανδία ».

5.3. Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της διότι επιλέχθηκε η μορφή μιας κοινοτικής πρωτοβουλίας για το ειδικό πρόγραμμα υπέρ της Βόρειας Ιρλανδίας και των παραμεθορίων κομητειών. Ελπίζει ότι θα καταστεί δυνατόν να διαβιβαστεί το επιδιωκόμενο μήνυμα στις ενδιαφερόμενες κοινότητες, το οποίο αντιπροσωπεύει την ελπίδα, την αλληλεγγύη και την εποικοδομητική βοήθεια εκ μέρους των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

5.4. Η ΟΚΕ αποδέχεται σε γενικές γραμμές τους πέντε τομείς που προτείνει η Επιτροπή στην ανακοίνωση. Σε αυτούς μπορούν να βασιστούν μέτρα προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα ιδιαίτερα προβλήματα της Βόρειας Ιρλανδίας και των παραμεθορίων κομητειών στο πλαίσιο της διαδικασίας ειρήνευσης και συμφιλίωσης. Ωστόσο, η ΟΚΕ κατανοεί ότι στην πράξη, είναι απαραίτητη η θέσπιση προτεραιοτήτων.

5.5. Το όφελος που απορρέει από την κοινοτική πρωτοβουλία, και το οποίο πρέπει να αυξηθεί, έγκειται στο γεγονός ότι η επεξεργασία και η υλοποίηση των προγραμμάτων πραγματοποιείται με τη συνεργασία οργανώσεων και μεμονωμένων ατόμων που εργάζονται σε τοπικό επίπεδο και από τα οποία επωφελούνται συγκεκριμένες περιοχές. Ενώ για τους δύο τομείς προτεραιότητας που αφορούν θέματα απασχόλησης και επενδύσεων χρειάζεται εν μέρει μια γενική εποπτεία στρατηγικής σημασίας σε περιφερειακό επίπεδο, στους άλλους τομείς είναι δυνατό να μεταφερθούν ορισμένα καθήκοντα στο τοπικό επίπεδο. Η ΟΚΕ θεωρεί γι`αυτό σκόπιμο να ανατεθεί η υλοποίηση μέτρων που αφορούν τομείς όπως την αστική και αγροτική αναζωογόνηση, τη διασυνοριακή ανάπτυξη καθώς και την κοινωνική ολοκλήρωση από τις κεντρικές κυβερνήσεις σε μεγάλο βαθμό σε αρχές τοπικού επιπέδου ή σε άλλες αρχές συντονισμού οι οποίες μπορούν μέσω κατάλληλων εταιρικών σχέσεων να αναπτύξουν προγράμματα για την εφαρμογή μέτρων τοπικού επιπέδου τα οποία θα εγκρίνονται από την αρχή που διαχειρίζεται στη συνολική επιδότηση.

5.6. Η ΟΚΕ εξέτασε τις δυνατότητες συντονισμού των αναγκών που υφίστανται όσον αφορά την καινοτομία, τις δραστηριότητες στα πλαίσια εταιρικών σχέσεων, την ανάθεση καθηκόντων και τον απολογισμό. Καλεί την Επιτροπή να προτείνει στις εθνικές αρχές την ανάπτυξη ενός συστήματος με το οποίο θα χρησιμοποιείται ορισμένος αριθμός συνολικών επιδοτήσεων, ενώ η έγκριση της συνολικής επιδότησης θα πρέπει να στηρίζεται σε μέτρα που καταρτίζονται σε τοπικό επίπεδο και τα οποία εγκρίνονται από την αρμόδια για τη διαχείριση της συνολικής επιδότησης αρχή. Τα κριτήρια που θα εφαρμόζονται σε αυτό το στάδιο πρέπει να βασίζονται στην οδηγία πλαίσιο.

5.7. Η ΟΚΕ έχει εντυπωσιασθεί από την ποιότητα και την πολυμορφία των συμμετοχών που πραγματοποιήθηκαν μέσω του ειδικού ταμείου. Επίσης εντυπωσιάσθηκε από τη ζωτικότητα των διαφόρων οργανισμών (εθελοντικές οργανώσεις, δημόσιος και ιδιωτικός τομέας), οι οποίες προσφέρουν τη δική τους συμμετοχή. Σ`αυτό το πλαίσιο είναι αναγκαίο να διασφαλισθεί ότι τα συμφωνηθέντα μέτρα θα διαμορφώνονται κατά τέτοιο τρόπο ώστε να επωφελούνται όσο το δυνατό περισσότερο τα μειονεκτούντα άτομα που ζουν στην Βόρεια Ιρλανδία και στις παραμεθόριες κομητείες. Πολλές από τις περισσότερο από 2500 χιλιάδες ΜΚΟ επιθυμούν να συνεργαστούν κατά την υλοποίηση των μέτρων. Παρόμοιες οργανώσεις είναι οι οργανώσεις νέων, οι οργανώσεις γυναικών, κοινωνικές οργανώσεις, κοινοτικοί σύλλογοι, υπηρεσίες και οργανισμοί που λειτουργούν στις επιχειρήσεις, και οι οποίες προσφέρουν κοινωνικές υπηρεσίες. Η ΟΚΕ ελπίζει ότι τα μέτρα προώθησης θα αντικατοπτρίζουν την πολυμορφία, θα κατανέμονται με δίκαιο τρόπο στις διάφορες κατηγορίες του πληθυσμού και δεν θα κατακερματίζονται υπερβολικά. Τόσο κατά τη διαχείριση των συνολικών επιδοτήσεων όσο κατά την εκπλήρωση των καθηκόντων που έχουν ανατεθεί με τη μορφή της εταιρικής σχέσης στις τοπικές αρχές, θα πρέπει να λαμβάνονται κατάλληλα υπόψη τα συμφέροντα των ενδιαφερομένων.

5.8. Το ύψος της χρηματοδότησης του ειδικού προγράμματος για την πρώτη τριετία ανέρχεται σε 300 εκατομμύρια Ecu, και κατά την άποψη της ΟΚΕ, αρκεί ως πρώτο βήμα. Ωστόσο, πρέπει να προβλεφθεί η ενίσχυσή της σε περίπτωση σημαντικής προόδου της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης. Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για την ενδεικτική κατανομή των πιστώσεων στη Βόρεια Ιρλανδία και στις παραμεθόριες κομητείες και διότι τουλάχιστον το 15% των πιστώσεων του ειδικού προγράμματος προορίζεται για διασυνοριακές δραστηριότητες.

5.9. Η ΟΚΕ είναι της άποψης ότι η ευελίξία κατά τη χρήση των πιστώσεων είναι απολύτως απαραίτητη για την ουσιαστική εφαρμογή του ειδικού προγράμματος. Συνεπώς θεωρεί ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό να υπάρχει η δυνατότητα σχετικής αυξομοίωσης κατά τη διαχείριση της προτεινόμενης κατανομής 80 προς 20 για τη Βόρεια Ιρλανδία και τις παραμεθόριες κομητείες για την ουσιαστική κατανομή των πιστώσεων σε κάθε κατάλληλο σχέδιο. Ειδικότερα, πρέπει να δοθεί η χωρίς προβλήματα δυνατότητα υπέρβασης του ορίου του 15% για διασυνοριακά μέτρα.

5.10. Πρέπει, επίσης, να αποφευχθεί μια πολύ αυστηρή διαχείριση αυτών των μεριδίων, προκειμένου το μέρος της Κοινότητας, όχι μέτρο προς μέτρο αλλά συνολικά, να καλύψει το 75% των πραγματοποιούμενων δράσεων. Η προαναφερθείσα ευέλικτη διαχείριση δεν σημαίνει παραμέληση των συνήθων δημοσιονομικών ελέγχων για την ορθή διαχείριση των κοινοτικών πόρων.

5.11. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή επικροτεί τη σχεδιαζόμενη προώθηση των παραγωγικών επενδύσεων στους τομείς της βιομηχανίας, της βιοτεχνίας και των υπηρεσιών. Θεωρεί ιδιαίτερα σημαντική την χορήγηση δανείων με ευνοϊκά επιτόκια. Ειδικότερα, είναι ιδιαίτερα ικανοποιημένη διότι προβλέπεται κατά προτεραιότητα η ενίσχυση των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, οι οποίες διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο για τη δημιουργία απασχόλησης. Επίσης συμφωνεί ότι πρέπει να ενισχυθούν και οι επενδυτικές προσπάθειες άλλων επιχειρήσεων, οι οποίες μπορούν να συμβάλουν στην βελτίωση της προσφοράς θέσεων απασχόλησης. Η ΟΚΕ, επισημαίνει επίσης ότι προέχει να μειωθεί το χρονικό διάστημα μεταξύ της απόφασης πραγματοποίησης των επενδύσεων και της ουσιαστικής υλοποίησής τους.

5.12. Ιδιαίτερα σε αυτόν τον τομέα προτεραιότητας, η ΟΚΕ, με βάση την επιτόπια εμπειρία της, θεωρεί ότι δίνεται πολύ στενή ερμηνεία στον περιορισμό της εφαρμογής των διασυνοριακών μέτρων μόνο στις έξι παραμεθόριες κομητείες της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας, δεδομένου ότι έχει αποδειχθεί ότι οι επενδύσεις οικονομικών οργανισμών δεν μπορούν να διατηρηθούν σε ένα τόσο αυθαίρετο, γραφειοκρατικό πλαίσιο. Πρέπει να δοθεί μια πιο διασταλτική ερμηνεία όσον αφορά την έννοια « διασυνοριακό ».

5.13. Επίσης, η ΟΚΕ θεωρεί σημαντική την ενίσχυση της έρευνας και της ανάπτυξης για την μακροπρόθεσμη διασφάλιση της προσφοράς θέσεων απασχόλησης, με την έντονη προώθηση της ανταλλαγής απόφοιτων πανεπιστημίων μεταξύ των ακαδημαϊκών ιδρυμάτων της Βόρειας Ιρλανδίας και της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας καθώς και της Μεγάλης Βρετανίας. Το σημερινό πρόγραμμα ανταλλαγών μαθητών μεταξύ Β. Ιρλανδίας και Δημοκρατίας της Ιρλανδίας πρέπει να διευρυνθεί. Επιβάλλεται ομοίως η παροχή υποστήριξης για την ενθάρρυνση πολιτιστικών και αθλητικών ανταλλαγών μεταξύ αθλητικών συλλόγων και πολιτιστικών οργανώσεων και στις δύο χώρες ώστε να ενισχυθεί η αμοιβαία εμπιστοσύνη.

Ειδικές παρατηρήσεις

5.14. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή θεωρεί ιδιαίτερα σημαντικό, κατά την εφαρμογή του ειδικού προγράμματος, να ελέγχεται από την Επιτροπή η πραγματική προσθετικότητα της χρηματοδότησης του προγράμματος και ότι οι δύο κυβερνήσεις χορηγούν όντως τις συμμετοχές στη χρηματοδότηση, τις οποίες είχαν υποσχεθεί.

5.15. Προκειμένου να καλυφθούν οι προαναφερθέντες τομείς, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή θεωρεί απαραίτητο να διενεργεί η Επιτροπή μόνιμη εποπτεία και έλεγχο, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι κοινοτικές ενισχύσεις χρησιμοποιούνται κατά τρόπο αποτελεσματικό και ότι τηρείται η ισορροπία κατά την χορήγησή τους στις διάφορες περιφέρειες και κοινότητες. Λαμβανομένης υπόψη της σχετικά ασταθούς κατάστασης που επικρατεί στη Βόρεια Ιρλανδία, η ΟΚΕ κρίνει ότι η σύνταξη της έκθεσης αξιολόγησης που προβλέπεται μετά την πάροδο τριετίας θα γίνεται πολύ καθυστερημένα και θεωρεί απαραίτητη την σύνταξη ενδιάμεσης έκθεσης μετά την πάροδο ενός και δύο ετών.

5.16. Η ΟΚΕ διαπιστώνει με ικανοποίηση ότι η κοινοτική πρωτοβουλία θα επιδράσει κυρίως σε τοπικό επίπεδο και σε ιδιαίτερα μειονεκτικές περιοχές. Τούτο συνεπάγεται ότι πολλά καθήκοντα θα πρέπει να ανατεθούν από υψηλότερα σε χαμηλότερα επίπεδα και ότι οι συνολικές επιδοτήσεις θα διαδραματίζουν σοβαρό ρόλο. Αυτό δε σημαίνει βέβαια ότι η Επιτροπή θα πρέπει να παραιτηθεί από την δίκαιη ευχή της να αναλάβουν οι εθνικές αρχές πλήρως την ευθύνη για τη διοίκηση και την αποτελεσματικότητα των μέτρων που εφαρμόζονται σε τοπικό επίπεδο. Ακόμη και αν τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την εποπτεία των προγραμμάτων είναι ενδεχομένως πιο περίπλοκα, δεν είναι δυνατό να μειωθούν τα κριτήρια της εποπτείας.

5.17. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή θεωρεί ότι μεταξύ των εν λόγω μη κυβερνητικών οργανώσεων, πρέπει να επιλεγούν οργανώσεις εθνικού επιπέδου (umbrella organisations) καθώς και ορισμένες ΜΚΟ που δρουν σε διασυνοριακό επίπεδο, διότι έτσι μπορεί να προωθηθεί καλύτερα η συμφιλίωση μεταξύ των κοινοτήτων και να επιτευχθεί η διατήρηση μιας καλής γειτονίας στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

5.18. Ωστόσο, η ΟΚΕ θεωρεί σημαντικό να επωφεληθούν από τα νέα κοινωνικά και οικονομικά μέτρα, στο πλαίσιο των νέων δυνατοτήτων χρηματοδότησης που προσφέρονται λόγω της ειρηνευτικής διαδικασίας, όχι μόνο οι μη κυβερνητικές οργανώσεις που δρουν στον κοινωνικό τομέα και άλλοι οργανισμοί αλλά και διάφορες οικονομικές και κοινωνικές οργανώσεις όπως βιομηχανικά, εμπορικά και βιοτεχνικά επιμελητήρια, συνδικαλιστικές οργανώσεις, ενώσεις εργοδοτών καθώς και οι σημαντικότερες στον τομέα αυτό φιλανθρωπικές οργανώσεις, οργανώσεις καταναλωτών και αθλητικοί σύνδεσμοι.

5.19. Η ΟΚΕ επικροτεί τη χορήγηση, εάν συντρέχει λόγος, τεχνικής βοήθειας στις επιλεγείσες οργανώσεις, αρχές και οικονομικές και κοινωνικές ομάδες προκειμένου να εξασφαλισθεί ότι η χρήση της κοινοτικής βοήθειας είναι σύμφωνη με τους στόχους του ειδικού προγράμματος.

5.20. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή προτείνει να περιλαμβάνουν τα προγράμματα εφαρμογής που θα υποβάλουν τα δύο ενδιαφερόμενα κράτη μέλη, μεταξύ άλλων, και μια ενδεικτική κατανομή των πόρων που διατίθενται συνολικά στους πέντε τομείς προτεραιότητας, καθώς και μια ενδεικτική κατανομή των πόρων που διατίθενται σε εθνικό επίπεδο καθώς και για τις αντίστοιχες περιοχές. Είναι, βέβαια, αυτονόητο ότι οι προτεραιότητες μπορούν να διαφέρουν από περιοχή σε περιοχή. Η δημοσίευση της κατανομής των πιστώσεων θα μπορούσε να συμβάλει στην υλοποίηση του αιτήματος για μεγαλύτερη διαφάνεια και σαφήνεια, που αποτελούν ουσιαστική προϋπόθεση για την επιτυχία αυτής της κοινοτικής πρωτοβουλίας.

6. Σύνοψη

6.1. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή χαιρετίζει κατ`αρχήν το προτεινόμενο ειδικό πρόγραμμα της Επιτροπής για τη στήριξη της ειρήνης και της συνδιαλλαγής στη Βόρεια Ιρλανδία και στις παραμεθόριες κομητείες της Ιρλανδίας. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι το σημαντικό έργο της ειρήνευσης, της ενίσχυσης της ευημερίας και της οικονομικής ασφάλειας έχει ουσιαστική σημασία για την οικοδόμηση μιας βιώσιμης ειρήνης σε δημοκρατικά θεμέλια, η οποία εκτός από τα δύο ενδιαφερόμενα κράτη μέλη, θα έχει σημαντική προστιθέμενη αξία για τη συμβίωση των λαών στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

6.2. Δεδομένου ότι η Βόρεια Ιρλανδία εισπράττει - κατά κεφαλήν - σαφώς χαμηλότερες πιστώσεις από τα διαρθρωτικά ταμεία σε σύγκριση με την Ιρλανδία, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ζητεί από την Επιτροπή να εξετάσει, εάν μπορούν να αυξηθούν οι διαρθρωτικές πιστώσεις για τη Βόρεια Ιρλανδία.

6.3. Ακόμη, η ΟΚΕ ζητεί από την Επιτροπή να καταστήσει σαφές έως ποιο βαθμό προβλέπει να ανατεθεί η εφαρμογή των μέτρων του ειδικού προγράμματος σε τοπικές αρχές και μη κυβερνητικές οργανώσεις, τόσο εθελοντικές όσο και οργανώσεις των διαφόρων κοινοτήτων (βλ. σημείο 5.16) με τη μορφή συνολικών πιστώσεων.

6.4. Η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να συμπεριλάβει σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερο βαθμό τις τοπικές οικονομικές και κοινωνικές ομάδες κατά την επιλογή των σχεδίων, στο πλαίσιο του ειδικού προγράμματος για τη Βόρεια Ιρλανδία και τις παραμεθόριες κομητείες. Εκφράζει την ευχή να ενημερώνεται σχετικά με την ουσιαστική χορήγηση πιστώσεων για τα σχέδια, τα μέτρα και τους παραλήπτες των συνολικών πιστώσεων τόσο πριν από την εκτέλεσή τους όσο και στο πλαίσιο της ετήσιας ενδιάμεσης έκθεσης (βλ. σημείο 5.13).

6.5. Η ΟΚΕ είναι της άποψης ότι η κοινοτική πρωτοβουλία υπέρ της Βόρειας Ιρλανδίας και των παραμεθορίων κομητειών της Ιρλανδίας μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην οικονομική και κοινωνική σταθεροποίηση της ειρηνευτικής διαδικασίας, της συμφιλίωσης και της ανεκτικότητας μεταξύ των κοινοτήτων και, επιπλέον, να έχει και θετική επίδραση στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Βρυξέλλες, 31 Μαΐου 1995.

Ο Πρόεδρος της

Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Carlos FERRER