Γλωσσ άριο όρων και συντομογραφιών

Διευθυντές και εμπειρογνώμονες για τη βελτίωση της νομοθεσίας (Directors and Experts for Better Regulation, DEBR) : Ομάδα εμπειρογνωμόνων απαρτιζόμενη από υπαλλήλους αρμόδιους για τη βελτίωση της νομοθεσίας στα κράτη μέλη της ΕΕ και στις λοιπές ευρωπαϊκές χώρες. Η εν λόγω ομάδα συνέρχεται δύο φορές ετησίως υπό την προεδρία της αντιπροσωπείας της χώρας που θα έχει την επερχόμενη προεδρία του Συμβουλίου. Αποστολή της ομάδας είναι η ανταλλαγή απόψεων και η περαιτέρω ανάπτυξη των υφιστάμενων πρωτοβουλιών της ΕΕ και των κρατών μελών της που σκοπό έχουν τη μείωση της γραφειοκρατίας και τη βελτίωση της νομοθεσίας.

Διοικητική επιβάρυνση : Τα διοικητικά και λοιπά έξοδα παροχής πληροφοριών στα οποία υποβάλλονται οι επιχειρήσεις προκειμένου να συμμορφώνονται με τις νομικές υποχρεώσεις τους.

ΕΑ : Eκτίμηση αντικτύπου.

Εισηγητής : Όρος ο οποίος χρησιμοποιείται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και αναφέρεται στο(στα) ΜΕΚ που είναι υπεύθυνο(-α) για συγκεκριμένη πρόταση ή έκθεση. Τα ΜΕΚ τα οποία είναι υπεύθυνα για μια πρόταση και ανήκουν σε πολιτικές ομάδες διαφορετικές από την ομάδα του επίσημου εισηγητή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ο οποίος φέρει την ευθύνη για την ίδια πρόταση, καλούνται σκιώδεις εισηγητές.

Επιτροπή εκτίμησης αντικτύπου (ΕΕΑ) : Υπηρεσία υπαγόμενη στη Γενική Γραμματεία της Επιτροπής η οποία αξιολογεί την ποιότητα των εκθέσεων εκτίμησης αντικτύπου και δημοσιεύει σχετική γνώμη. Απαρτίζεται από τέσσερις διευθυντές διαφορετικών ΓΔ και τον αναπληρωτή Γενικό Γραμματέα της Επιτροπής.

Επιτροπολογία : Σύστημα επιτροπών για την εποπτεία των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων τις οποίες εκτελεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Οι επιτροπές συγκροτούνται από εκπροσώπους των κρατών μελών. Αποστολή τους είναι η ρύθμιση, κατόπιν εξουσιοδότησης, ορισμένων ζητημάτων στο πλαίσιο του παράγωγου δικαίου το οποίο θεσπίζει το Συμβούλιο και, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες εφαρμόζεται η διαδικασία συναπόφασης, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η Επιτροπή προΐσταται αυτών των συνεδριάσεων και παρέχει τη γραμματειακή υποστήριξη.

Ετήσια στρατηγική πολιτικής (ΕΣΠ) : Η ετήσια στρατηγική πολιτικής της Επιτροπής καθορίζει, στις αρχές του έτους ν-1, τις πολιτικές προτεραιότητες και τις σημαντικότερες πρωτοβουλίες για το έτος ν, ορίζοντας συγχρόνως τους διατιθέμενους για αυτές τις πρωτοβουλίες προτεραιότητας οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους. Συνιστά τη βάση για την πολιτική ανταλλαγή απόψεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με το πρόγραμμα της Επιτροπής.

ΜΕΚ : Μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Μεταφορά στο εθνικό δίκαιο : Στο πλαίσιο του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διαδικασία με την οποία ένα κράτος μέλος θέτει σε ισχύ μια οδηγία της ΕΕ στο πλαίσιο της εθνικής έννομης τάξης με τη θέσπιση των κατάλληλων εκτελεστικών νόμων.

Ομάδα εργασίας (ΟΕ) του Συμβουλίου : Ομάδα εργασίας η οποία ειδικεύεται σε συγκεκριμένο τομέα πολιτικής σε επίπεδο Συμβουλίου Υπουργών και απαρτίζεται από εκπροσώπους όλων των κρατών μελών. Προετοιμάζει τις νομοθετικές πράξεις οι οποίες υποβάλλονται προς έγκριση στο αρμόδιο Συμβούλιο Υπουργών.

Ομάδα Mandelkern : Υψηλού επιπέδου συμβουλευτική ομάδα αποτελούμενη από εμπειρογνώμονες επί ρυθμιστικών θεμάτων από τα κράτη μέλη και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η εν λόγω ομάδα δημιουργήθηκε από τους Υπουργούς Δημόσιας Διοίκησης των κρατών μελών τον Νοέμβριο του 2000 υπό την προεδρία του Γάλλου Dieudonné Mandelkern, πρώην μέλους του Conseil d'État (Συμβούλιο Επικρατείας της Γαλλίας). Μεταξύ άλλων προτάσεων, το 2001 η ομάδα συνέστησε στην Επιτροπή να αναπτύξει ένα εργαλείο για την εκτίμηση των κοινωνικών, οικονομικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεων της προτεινόμενης νομοθεσίας.

Ομάδα υψηλού επιπέδου ανεξάρτητων ενδιαφερόμενων μερών σχετικά με τη διοικητική επιβάρυνση ("Ομάδα Stoiber") : Η εν λόγω ομάδα παρέχει συμβουλές στην Επιτροπή όσον αφορά το πρόγραμμα δράσης για τη μείωση της διοικητικής επιβάρυνσης. Πρόεδρος της ομάδας είναι ο δρ Edmund Stoiber, πρώην πρωθυπουργός της Βαυαρίας. Τα υπόλοιπα μέλη της εκπροσωπούν σημαντικές οργανώσεις ενδιαφερομένων. Η εντολή της λήγει το 2010.

Παρεμβατική λογική : Πρόκειται για την εννοιολογική σχέση μεταξύ των εισροών μιας παρέμβασης και των παραγόμενων υλοποιήσεών της και, κατά συνέπεια, του αντικτύπου της από άποψη αποτελεσμάτων και επακολούθων.

Πρόγραμμα νομοθετικών εργασιών (ΠΝΕ) της Επιτροπής : Στο έγγραφο αυτό, το οποίο δημοσιεύεται κάθε Νοέμβριο, η Επιτροπή παρουσιάζει τις προβλεπόμενες νομοθετικές και λοιπές πρωτοβουλίες της για το επόμενο έτος. Το ΠΝΕ δεν περιέχει όλες τις πρωτοβουλίες οι οποίες προβλέπεται να προταθούν κατά τη διάρκεια του έτους, αλλά αναφέρει τις μείζονος σημασίας πρωτοβουλίες πολιτικής. Κατ’ αυτό τον τρόπο, τίθενται σε πρακτική εφαρμογή οι πολιτικές προτεραιότητες και πρωτοβουλίες οι οποίες καθορίζονται στην ΕΣΠ.

Συναπόφαση : Στο πλαίσιο της διαδικασίας συναπόφασης, το Συμβούλιο επιμερίζεται τη νομοθετική εξουσία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ωστόσο, και τα δύο όργανα ενεργούν μόνο μετά από πρόταση της Επιτροπής (η οποία διαθέτει το αποκλειστικό δικαίωμα πρωτοβουλίας).

Τυποποιημένο μοντέλο κόστους (Standard Cost Model) (ΤΜΚ) : Μέθοδος εκτίμησης των εξόδων τα οποία πραγματοποιούνται για την τήρηση των υποχρεώσεων παροχής πληροφοριών που επιβάλλει η νομοθεσία. Το μοντέλο αυτό υπολογίζει τα έξοδα βάσει της μέσης τιμής μονάδας της επιβαλλόμενης διοικητικής δραστηριότητας επί την οποία πολλαπλασιάζεται ο συνολικός αριθμός των δραστηριοτήτων οι οποίες εκτελούνται ετησίως.

Χάρτης πορείας : Συνοπτικό έγγραφο το οποίο παρέχει αρχική περιγραφή μιας σχεδιαζόμενης πρωτοβουλίας της Επιτροπής, συμπεριλαμβανομένων αναφοράς των σημαντικότερων τομέων που θα αποτελέσουν αντικείμενο της ΕΑ και σχεδιασμού των εργασιών που θα λάβουν χώρα στο πλαίσιο αυτής. Η χρησιμότητα των εν λόγω χαρτών πορείας είναι διττή: παρουσιάζουν το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα της πρότασης και καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο θα πραγματοποιηθεί η εκτίμηση αντικτύπου. Οι χάρτες πορείας δημοσιεύονται όταν εγκριθεί το πρόγραμμα νομοθετικών εργασιών (ΠΝΕ) της Επιτροπής.

Σύνοψη

I. Η εκτίμηση αντικτύπου αποτελεί έναν από τους ακρογωνιαίους λίθους της πολιτικής της Επιτροπής, η οποία αφορά τη βελτίωση της νομοθεσίας και έχει ως στόχο τη βελτίωση και την απλούστευση τόσο της νέας όσο και της ήδη υπάρχουσας. Σκοπός της εκτίμησης αντικτύπου είναι να συμβάλλει στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων με τη συστηματική συλλογή και ανάλυση πληροφοριών σχετικά με σχεδιαζόμενες παρεμβάσεις, καθώς και με την εκτίμηση του πιθανού αντικτύπου των. Κατ’ αυτό τον τρόπο, οι φορείς που μετέχουν στη λήψη νομοθετικών αποφάσεων διαθέτουν μια βάση επί της οποίας να μπορούν να αποφασίζουν ποιος είναι ο καταλληλότερος τρόπος για την αντιμετώπιση ενός συγκεκριμένου προβλήματος.

II. Με τον έλεγχο διερευνήθηκε κατά πόσον οι εκτιμήσεις αντικτύπου διευκόλυναν τη λήψη αποφάσεων από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ. Συγκεκριμένα, εξετάστηκε κατά πόσον:

- αφενός, η Επιτροπή πραγματοποιούσε εκτιμήσεις αντικτύπου όταν διατύπωνε τις προτάσεις της και, αφετέρου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο τις λάμβαναν υπόψη κατά τη νομοθετική διαδικασία·

- οι διαδικασίες της Επιτροπής σχετικά με τις εκτιμήσεις αντικτύπου της παρείχαν την κατάλληλη υποστήριξη για την ανάπτυξη των πρωτοβουλιών της· και

- το περιεχόμενο των εκθέσεων εκτίμησης αντικτύπου της Επιτροπής ήταν το κατάλληλο και η παρουσίαση των σχετικών διαπιστώσεων διευκόλυνε τη συνεκτίμησή τους κατά τη λήψη των αντίστοιχων αποφάσεων.

III. Η περίοδος αναφοράς του ελέγχου ήταν το διάστημα 2003-2008 και ο έλεγχος περιλάμβανε, μεταξύ άλλων, σύγκριση συστημάτων εκτίμησης αντικτύπου που εφαρμόζονται διεθνώς, ανάλυση δείγματος εκτιμήσεων αντικτύπου της Επιτροπής, συνεντεύξεις και έρευνες με ανθρώπους που συμμετέχουν στην εκτέλεση, επανεξέταση και χρησιμοποίηση των εκτιμήσεων αντικτύπου της Επιτροπής, τόσο εντός όσο και εκτός αυτής. Οι διαπιστώσεις αναλύθηκαν σε συνάρτηση με τις σχετικές διοργανικές συμφωνίες, τις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής, καθώς και με ένα σύνολο ορθών πρακτικών οι οποίες σταχυολογήθηκαν από έγγραφα πολιτικής και έχουν καθιερωθεί από τον ΟΟΣΑ. Καθ' όλη τη διάρκεια του ελέγχου, ομάδες εμπειρογνωμόνων παρείχαν συμβουλές και υποστήριξη στο ελεγκτικό έργο.

IV. Η βελτίωση της νομοθεσίας αποτελεί ευθύνη όλων των θεσμικών οργάνων της ΕΕ που συμμετέχουν στη νομοθετική διαδικασία. Συνολικά, από τον έλεγχο διαπιστώθηκε ότι, ιδίως τα τελευταία χρόνια, η ΕΑ έχει αποδειχτεί αποτελεσματική στην υποστήριξη της διαδικασίας λήψης αποφάσεων εντός των θεσμικών οργάνων της ΕΕ. Συγκεκριμένα, διαπιστώθηκε ότι, από το 2002, η Επιτροπή έχει δημιουργήσει ένα ολοκληρωμένο σύστημα εκτίμησης αντικτύπου. Η εκτίμηση αντικτύπου έχει καταστεί αναπόσπαστο μέρος της διαδικασίας ανάπτυξης πολιτικών εκ μέρους της Επιτροπής, η οποία την χρησιμοποιεί προκειμένου να σχεδιάζει καλύτερα τις πρωτοβουλίες της. Οι εκτιμήσεις αντικτύπου της Επιτροπής διαβιβάζονται συστηματικά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο προς υποστήριξη της διαδικασίας λήψης νομοθετικών αποφάσεων και οι χρήστες τους, και στα δύο όργανα, τις θεωρούν χρήσιμες για την ανάλυση των προτάσεων της Επιτροπής. Ωστόσο, οι εκτιμήσεις αντικτύπου της Επιτροπής δεν επικαιροποιούνταν ακολουθώντας την εξέλιξη της νομοθετικής διαδικασίας, ενώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σπανίως προέβαιναν σε εκτιμήσεις αντικτύπου για δικές τους τροποποιήσεις.

V. Με τη βοήθεια του ελέγχου προσδιορίστηκαν οι τομείς που επιδέχονται βελτίωση και αφορούν, αφενός, τις διαδικασίες εκτίμησης αντικτύπου που εφαρμόζει η Επιτροπή και, αφετέρου, το περιεχόμενο και την παρουσίαση των εκθέσεων εκτίμησης αντικτύπου:

(i) Η Επιτροπή δεν δημοσίευε συνολική επισκόπηση των νομοθετικών πρωτοβουλιών, οι οποίες δεν περιλαμβάνονταν στο πρόγραμμα νομοθετικών εργασιών της (ΠΝΕ) και επιλέγονταν για να αποτελέσουν αντικείμενο εκτίμησης αντικτύπου, ούτε διευκρίνιζε γιατί ορισμένες από αυτές επιλέγονταν και άλλες όχι. Η διαβούλευση με τους ενδιαφερομένους χρησιμοποιούνταν ευρέως ως αρχική συμβολή στη διαδικασία, αλλά δεν χρησιμοποιούνταν στις περιπτώσεις των σχεδίων εκθέσεων ΕΑ. Πρόσφατα έχει σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά τον εσωτερικό έλεγχο, εκ μέρους της Επιτροπής, της ποιότητας των εργασιών που εκτελούνται στο πλαίσιο της εκτίμησης αντικτύπου, ωστόσο θα μπορούσε να υπάρξει περαιτέρω βελτίωση όσον αφορά το έγκαιρο της παρέμβασης της επιτροπής εκτίμησης αντικτύπου (ΕΕΑ).

(ii) Γενικά, οι εκθέσεις εκτίμησης αντικτύπου της Επιτροπής παρείχαν ορθή περιγραφή του συγκεκριμένου προβλήματος και καθόριζαν τους επιδιωκόμενους στόχους. Διαπιστώθηκε ότι τόσο αυτά όσο και άλλα υποχρεωτικά τμήματα των εκθέσεων εκτίμησης αντικτύπου συμμορφώνονταν προς τις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής. Εντούτοις, τα βασικά αποτελέσματα και μηνύματα των εκθέσεων ΕΑ δεν συνάγονται πάντοτε εύκολα και η σύγκριση των αντικτύπων των διαφόρων επιλογών πολιτικής που παρουσιάζονται σε μια ΕΑ είναι μερικές φορές δύσκολη. Τα προβλήματα που αφορούν τον ποσοτικό προσδιορισμό και την οικονομική αποτίμηση των διαφόρων αντικτύπων μπορούν να αποδοθούν στη διαθεσιμότητα των στοιχείων. Τέλος, τα έξοδα εφαρμογής και επιβολής καθώς και η πιθανή διοικητική επιβάρυνση στο πλαίσιο της προτεινόμενης νομοθεσίας δεν αναλύονταν επαρκώς ούτε προσδιορίζονταν πάντοτε ποσοτικά.

VI. Το Συνέδριο φρονεί ότι η Επιτροπή πρέπει να λάβει δεόντως υπόψη τις αρχές της σαφήνειας των στόχων, της απλούστευσης, της μη απομάκρυνσης από την πραγματικότητα, της διαφάνειας και της υποχρέωσης λογοδοσίας όταν σχεδιάζει νέες ή όταν αναθεωρεί υπάρχουσες παρεμβάσεις. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και η Επιτροπή θα μπορούσαν να λάβουν υπόψη τις διαπιστώσεις και συστάσεις που διατυπώνονται στην παρούσα έκθεση κατά την αναθεώρηση των διοργανικών συμφωνιών σχετικά με τη "βελτίωση της νομοθεσίας" και την "κοινή προσέγγιση για την εκτίμηση αντικτύπου".

Εισαγωγη

"Βελτίωση της νομοθεσίας" στο πλαίσιο της ΕΕ

1. Η πολιτική της Επιτροπής για τη "βελτίωση της νομοθεσίας" αποσκοπεί στον καλύτερο σχεδιασμό της νέας νομοθεσίας και στην απλούστευση της ήδη υπάρχουσας [1]. Η πρωτοβουλία για τη "βελτίωση της νομοθεσίας" ήταν η απάντηση στην ανάγκη που διατυπώθηκε το 2001 στο πλαίσιο των Ευρωπαϊκών Συμβουλίων του Γκέτεμποργκ και του Λάκεν για:

- απλούστευση και βελτίωση του κανονιστικού περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης· και

- ανάλυση των επιπτώσεων των προτάσεων από οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική άποψη.

2. Έκτοτε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εισαγάγει διάφορα μέτρα, στα οποία συγκαταλέγεται η εκτίμηση αντικτύπου (ΕΑ), με σκοπό τη βελτίωση του τρόπου με τον οποίο σχεδιάζει τις διάφορες παρεμβάσεις της (βλέπε πλαίσιο 1).

Πλαίσιο 1

Μέσα πολιτικής για τη βελτίωση της νομοθεσίας

απλούστευση της υπάρχουσας νομοθεσίας·

εμπεριστατωμένη εξέταση και, κατά περίπτωση, απόσυρση εκκρεμών προτάσεων·

παρακολούθηση και μείωση των "διοικητικών επιβαρύνσεων"·

διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη [2]· και

εκτίμηση αντικτύπου (ΕΑ).

Η εκτίμηση αντικτύπου ως μέσο για τη βελτίωση της νομοθεσίας

Πεδίο εφαρμογής του συστήματος εκτίμησης αντικτύπου της Επιτροπής

3. Οι ΕΑ πραγματοποιούνται στο πλαίσιο νομοθετικών προτάσεων και άλλων πρωτοβουλιών της Επιτροπής. ΕΑ πρέπει να πραγματοποιείται για όλες τις μείζονος σημασίας νομοθετικές και δημοσιονομικές πρωτοβουλίες, καθώς και για αυτές που αποσκοπούν στη χάραξη πολιτικής. Ως μείζονος σημασίας πολιτικές πρωτοβουλίες ορίζονται όλες όσες παρουσιάζονται στην ετήσια στρατηγική πολιτικής ή, σε μεταγενέστερο στάδιο, στο πρόγραμμα νομοθετικών εργασιών (ΠΝΕ) της Επιτροπής, με ορισμένες σαφώς καθοριζόμενες εξαιρέσεις. Επιπλέον, στο πεδίο εφαρμογής των ΕΑ μπορούν να ενταχθούν, κατά περίπτωση, και άλλες σημαντικές πρωτοβουλίες [3].

4. Το σύστημα ΕΑ της Επιτροπής εφαρμόζεται επίσης στην υπάρχουσα νομοθεσία της ΕΕ, σε περίπτωση αναθεώρησης ή επικαιροποίησης του "κοινοτικού κεκτημένου", παραδείγματος χάριν στο πλαίσιο του "κυλιόμενου προγράμματος απλούστευσης". Τέλος, το 2009, το πεδίο εφαρμογής του συστήματος ΕΑ της Επιτροπής διευρύνθηκε περιλαμβάνοντας πλέον και τους κανόνες εφαρμογής (ή τις αποφάσεις "επιτροπολογίας"). Αυτά τα εκτελεστικά μέτρα αποτελούν σημαντική νομοθετική πηγή της ΕΕ, δεδομένου ότι οι περίπου 250 επιτροπές επιτροπολογίας εγκρίνουν ετησίως περί τα 2600 τέτοιου είδους μέτρα. Από αυτά 1000 περίπου βασίζονται σε νομοθεσία η οποία εγκρίνεται με τη διαδικασία της συναπόφασης [4].

Το πεδίο εφαρμογής του συστήματος εκτίμησης αντικτύπου της Επιτροπής είναι ευρύτερο από εκείνο ανάλογων εθνικών συστημάτων

5. Πλήρως λειτουργικά συστήματα ΕΑ υπάρχουν μόνο σε ορισμένα κράτη μέλη [5]. Επιπλέον, το πεδίο εφαρμογής του συστήματος ΕΑ της Επιτροπής είναι διαφορετικό και, ώς ένα βαθμό, ευρύτερο σε σχέση με άλλα συστήματα σε χώρες του ΟΟΣΑ (βλέπε παράρτημα I):

- Πρώτον, άλλα συστήματα ΕΑ (όπως εκείνο των ΗΠΑ) αφορούν μόνον εκτελεστικούς κανόνες (ήτοι, κανονιστικά μέτρα τα οποία συγκεκριμενοποιούν περαιτέρω νομοθεσία η οποία έχει ήδη λάβει την έγκριση του Κογκρέσου· στο πλαίσιο της ΕΕ, αυτού του είδους τα μέτρα είναι ανάλογα με τις "αποφάσεις επιτροπολογίας").

- Δεύτερον, ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες (όπως οι Κάτω Χώρες και η Γερμανία) θέτουν στο επίκεντρο της ανάλυσης επικείμενων κανονιστικών ρυθμίσεων την εκτίμηση των διοικητικών επιβαρύνσεων. Στην περίπτωση της Επιτροπής, αυτό αποτελεί μόνον ένα από τα θέματα που αναλύονται στο πλαίσιο μιας ΕΑ.

Περιεχόμενο των εκθέσεων εκτίμησης αντικτύπου της Επιτροπής

6. Οι εκθέσεις οι οποίες προκύπτουν από αυτές τις ΕΑ αποσκοπούν στον προσδιορισμό και στην εκτίμηση του διακυβεύματος και των επιδιωκόμενων στόχων, στην ανάπτυξη των κύριων επιλογών για την επίτευξη του σχετικού στόχου πολιτικής και στην ανάλυση του πιθανού οικονομικού, περιβαλλοντικού και κοινωνικού αντικτύπου των. Επίσης, πρέπει να περιέχουν ανάλυση των πιθανών διοικητικών επιβαρύνσεων οι οποίες απορρέουν από τις προτεινόμενες επιλογές, να προβαίνουν σε εκτίμηση των πιθανών προβλημάτων εφαρμογής και επιβολής και να καθορίζουν τους κατάλληλους μηχανισμούς παρακολούθησης και αξιολόγησης της προτεινόμενης παρέμβασης ή του προτεινόμενου προγράμματος [6].

Οργανωτική ευθύνη, διαδικαστικά θέματα και κόστος του συστήματος εκτίμησης αντικτύπου της Επιτροπής

7. Εντός Επιτροπής, κάθε γενική διεύθυνση (ΓΔ) είναι αρμόδια για την εκπόνηση των ΕΑ που την αφορούν σύμφωνα με τις σχετικές κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής. Μετά την πρώτη έκδοσή του το 2002, το καθοδηγητικό αυτό υλικό γνώρισε τρεις ακόμη επικαιροποιήσεις με τελευταία εκείνη του Ιανουαρίου του 2009 [7]. Οι ΕΑ πραγματοποιούνται από τους υπαλλήλους που είναι υπεύθυνοι για τη σχετική πρωτοβουλία πολιτικής, με τη βοήθεια ειδικών "μονάδων υποστήριξης ΕΑ". Από το 2007, μια επιτροπή εκτίμησης αντικτύπου (ΕΕΑ) παρέχει υποστήριξη ως προς την ποιότητα και προβαίνει σε σχετικό έλεγχο για όλες τις ΕΑ οι οποίες πραγματοποιούνται εντός Επιτροπής [8].

8. Ένα προσχέδιο έκθεσης ΕΑ πρέπει να συνοδεύει κάθε πρόταση η οποία υποβάλλεται σε διυπηρεσιακή διαβούλευση. Ένα τελικό σχέδιο έκθεσης ΕΑ συνοδεύει τη νομοθετική πρόταση όταν αυτή διαβιβάζεται για τελική έγκριση στο Σώμα των Επιτρόπων. Η τελική έκθεση ΕΑ διαβιβάζεται επίσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο μαζί με την οριστική πρόταση και συγχρόνως δημοσιεύεται στον ιστότοπο "Εuropa" [9].

Διοργανικές συμφωνίες μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής

9. Στη διοργανική συμφωνία του 2003 για τη βελτίωση της νομοθεσίας, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και η Επιτροπή συμφώνησαν "... ότι οι αξιολογήσεις του αντικτύπου συμβάλλουν στη βελτίωση της ποιότητας της κοινοτικής νομοθεσίας, όσον αφορά τόσο το πεδίο εφαρμογής όσο και το περιεχόμενό της" [10]. Το 2005, υπεγράφη περαιτέρω διοργανική συμφωνία μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής για μια "κοινή προσέγγιση για την ΕΑ" [11].

10. Το 2005, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και η Επιτροπή συμφώνησαν ότι η διοργανική συμφωνία θα έπρεπε να επανεξεταστεί στο τέλος του 2007 [12]. Η εν λόγω επανεξέταση δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη. Ως προπαρασκευαστική ενέργεια, το 2008, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και η Επιτροπή συνέταξαν "εκθέσεις απολογισμού", στις οποίες παραθέτουν τις απόψεις τους περί μιας "κοινής προσέγγισης για την ΕΑ" από το 2005 [13].

11. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει επανειλημμένως εγκρίνει ψηφίσματα σχετικά με τη βελτίωση της νομοθεσίας και τη χρήση ΕΑ, τα οποία, κατά κανόνα, θεωρούν τις ΕΑ χρήσιμες για ην παροχή πληροφοριών απαραίτητων για τη λήψη αποφάσεων στο πλαίσιο της ΕΕ [14]. Ομοίως, το Συμβούλιο, στα πρόσφατα συμπεράσματά του για τη βελτίωση της νομοθεσίας, δεσμεύθηκε να εξακολουθήσει να χρησιμοποιεί τις εκθέσεις ΕΑ της Επιτροπής, καθώς και τις συνοδευτικές γνώμες της επιτροπής εκτίμησης αντικτύπου καθ’ όλη τη διαδικασία διαπραγμάτευσης [15]. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο κοινοποίησαν στο Συνέδριο τις απόψεις τους σχετικά με τα ζητήματα που καλύπτει η παρούσα έκθεση (οι επιστολές των Προέδρων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου επισυνάπτονται στην παρούσα έκθεση).

12. Στο γράφημα 1 παρουσιάζεται μια επισκόπηση του ρόλου της εκτίμησης αντικτύπου στην ανάπτυξη των πρωτοβουλιών και των νομοθετικών προτάσεων της Επιτροπής, καθώς και στη λήψη των σχετικών αποφάσεων.

Γράφημα 1

Ο ρόλος της εκτίμησης αντικτύπου στην ανάπτυξη των πρωτοβουλιών και των νομοθετικών προτάσεων της Επιτροπής, καθώς και στη λήψη των σχετικών αποφάσεων

+++++ TIFF +++++

Εμβελεια και τροποσ προσεγγισησ του ελεγχου

13. Με τον έλεγχο αξιολογήθηκε κατά πόσον οι ΕΑ της Επιτροπής διευκόλυναν τη λήψη αποφάσεων από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ. Συγκεκριμένα, εξετάστηκε κατά πόσον:

- αφενός, η Επιτροπή πραγματοποιούσε ΕΑ όταν διατύπωνε τις προτάσεις της και, αφετέρου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο τις λάμβαναν υπόψη κατά τη νομοθετική διαδικασία·

- οι διαδικασίες της Επιτροπής σχετικά με τις ΕΑ της παρείχαν την κατάλληλη υποστήριξη για την ανάπτυξη των πρωτοβουλιών της· και

- το περιεχόμενο των εκθέσεων ΕΑ της Επιτροπής ήταν το κατάλληλο και η παρουσίαση των διαπιστώσεων διευκόλυνε τη συνεκτίμησή τους κατά τη λήψη των σχετικών αποφάσεων.

14. Η περίοδος αναφοράς του ελέγχου ήταν το διάστημα 2003-2008. Ο έλεγχος περιλάμβανε, μεταξύ άλλων:

- σύγκριση συγκεκριμένων στοιχείων του συστήματος της Επιτροπής με άλλα συστήματα ΕΑ·

- ανάλυση των στατιστικών στοιχείων παραγωγής ΕΑ, καθώς και ενός δείγματος εκθέσεων ΕΑ (ανάλυση με τη μορφή βαθμολογικού πίνακα για πέντε ΓΔ οι οποίες κάλυπταν περίπου το ένα τέταρτο του συνόλου των ΕΑ που πραγματοποιήθηκαν κατά την περίοδο αναφοράς του ελέγχου)· και

- έρευνες και αναλύσεις σε επίπεδο όσων πραγματοποιούν, επανεξετάζουν ή χρησιμοποιούν τις ΕΑ της Επιτροπής, τόσο εντός όσο και εκτός αυτής.

Το παράρτημα II περιέχει λεπτομερέστερη περιγραφή της μεθοδολογίας που χρησιμοποιήθηκε για τον έλεγχο.

15. Οι διαπιστώσεις αναλύθηκαν σε συνάρτηση με τις σχετικές διοργανικές συμφωνίες [16], τις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής [17], καθώς και με ένα σύνολο ορθών πρακτικών οι οποίες σταχυολογήθηκαν από έγγραφα πολιτικής [18] και έχουν καθιερωθεί από τον ΟΟΣΑ [19]. Ομάδες εμπειρογνωμόνων, δραστηριοποιούμενων στον τομέα των ΕΑ και της βελτίωσης της νομοθεσίας, κλήθηκαν από το Συνέδριο να παράσχουν υποστήριξη και συμβουλές καθ’ όλη τη διαδικασία του ελέγχου.

16. Ο έλεγχος δεν κάλυψε την ανάλυση της ποιότητας των επιμέρους νομοθετικών κειμένων ούτε την καθ’ εαυτήν νομοθετική διαδικασία.

Παρατηρησεισ

Χρήση των εκτιμήσεων αντικτύπου για τη λήψη αποφάσεων στην Επιτροπή, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο

17. Οι ΕΑ συμβάλλουν στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων με τη συστηματική συλλογή και ανάλυση πληροφοριών που αφορούν σχεδιαζόμενες παρεμβάσεις και με την εκτίμηση του πιθανού αντικτύπου τους [20]. Οι σχετικές διοργανικές συμφωνίες μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής ορίζουν ότι οι ΕΑ πρέπει, κατ’ αρχάς, να διευκολύνουν την Επιτροπή να αναπτύσσει τις πρωτοβουλίες πολιτικής και τις νομοθετικές προτάσεις της. Κατά συνέπεια, κατά τη νομοθετική διαδικασία, οι υποβαλλόμενες από την Επιτροπή ΕΑ και, κατά περίπτωση, εκείνες που έχουν εκπονηθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο πρέπει να παρέχουν τις πληροφορίες εκείνες βάσει των οποίων οι νομοθέτες να μπορούν να αποφασίζουν ποιος είναι ο καταλληλότερος τρόπος αντιμετώπισης ενός συγκεκριμένου προβλήματος.

18. Ως εκ τούτου, κατά τον έλεγχο εξετάστηκε:

- μέχρι ποιο βαθμό η Επιτροπή έχει προβεί σε ΕΑ για τις νομοθετικές προτάσεις και τις λοιπές πρωτοβουλίες της, καθώς και εάν οι ΕΑ χρησιμοποιούνται συστηματικά από την Επιτροπή στο πλαίσιο της χάραξης των πολιτικών της και της προπαρασκευής των νομοθετικών προτάσεών της·

- κατά πόσον οι χρήστες των ΕΑ της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο θεωρούσαν ότι αυτές διευκόλυναν τη διαδικασία λήψης νομοθετικών αποφάσεων, καθώς και κατά πόσον οι ΕΑ επηρέαζαν τον τρόπο με τον οποίο διεξάγονταν οι συζητήσεις επί των νομοθετικών προτάσεων στους κόλπους των αρμόδιων επιτροπών και ομάδων εργασίας· και

- κατά πόσον οι νομοθέτες προέβαιναν σε ΕΑ των δικών τους ουσιωδών τροποποιήσεων ή ζητούσαν από την Επιτροπή να παρουσιάσει επικαιροποίηση των δικών της ΕΑ υπό το φως τέτοιου είδους τροποποιήσεων, καθώς και εάν οι εθνικές υπηρεσίες παρείχαν συμπληρωματικά πληροφοριακά στοιχεία προς ενημέρωση των υπευθύνων για τη λήψη αποφάσεων σε επίπεδο ΕΕ.

Η εκτίμηση αντικτύπου διευκολύνει την Επιτροπή στη διατύπωση των προτάσεών τησ

Σημαντική αύξηση του αριθμού των εκτιμήσεων αντικτύπου μετά το 2003

19. Κατά την εξετασθείσα περίοδο οι ΕΑ είχαν ενεργό θεσμική υποστήριξη και χρησιμοποιούνταν διαρκώς περισσότερο για την άντληση στοιχείων στο πλαίσιο της εκπόνησης των πρωτοβουλιών πολιτικής και των νομοθετικών προτάσεων της Επιτροπής [21]. Συνολικά, κατά την περίοδο αναφοράς του ελέγχου, η Επιτροπή δημοσίευσε 404 εκθέσεις ΕΑ. Από το 2003, ο αριθμός των ΕΑ που πραγματοποιούνταν ετησίως έχει αυξηθεί φθάνοντας τις 121 εκθέσεις το 2008 (βλέπε γράφημα 2).

Γράφημα 2

Αριθμός των εκτιμήσεων αντικτύπου κατά έτος

+++++ TIFF +++++

Πηγή: Eυρωπαϊκή Επιτροπή.

Το επιδιωκόμενο στο ΠΝΕ της Επιτροπής ποσοστό επιτεύχθηκε…

20. Η επιλογή των πρωτοβουλιών οι οποίες θα υποβληθούν σε ΕΑ συνιστά σημαντική απόφαση από άποψη πολιτικών συνεπειών και απαιτούμενων πόρων. Κατά την περίοδο αναφοράς του ελέγχου, η κύρια προϋπόθεση για την επιλογή μιας πρωτοβουλίας ήταν αυτή να περιλαμβάνεται στο ΠΝΕ της Επιτροπής, το οποίο περιέχει τις σημαντικότερες πρωτοβουλίες πολιτικής της Επιτροπής, όπως αυτές καθορίζονται στην ετήσια στρατηγική πολιτικής (ΕΣΠ· βλέπε πλαίσιο 2).

21. Μεταξύ 2003 και 2008, αντικείμενο ΕΑ αποτέλεσε το 69 % του συνόλου των πρωτοβουλιών που περιλαμβάνονταν στο ΠΝΕ της Επιτροπής. Από το 2005 και σύμφωνα με τα κριτήρια που είχε ορίσει τότε η Επιτροπή, ΕΑ πραγματοποιούνταν για όλα τα σχετικά σημεία του ΠΝΕ της, ήτοι για όλες τις πρωτοβουλίες οι οποίες εθεωρείτο ότι θα είχαν σημαντικό αντίκτυπο.

Πλαίσιο 2

Σύνολο προϋποθέσεων για την επιλογή των πρωτοβουλιών οι οποίες θα αποτελέσουν αντικείμενο ΕΑ

Το 2003, πρώτο έτος εφαρμογής του συστήματος των ΕΑ, η Επιτροπή αποφάσισε να επιλέξει προκειμένου να υποβάλει σε ΕΑ συγκεκριμένο αριθμό πρωτοβουλιών. Βάση της επιλογής της ήταν η σπουδαιότητα των επιλεγόμενων πρωτοβουλιών σε σχέση με τις πολιτικές προτεραιότητες, η δυνατότητα των υπηρεσιών της να υλοποιήσουν αυτές τις εκτιμήσεις βραχυπρόθεσμα, καθώς και η ανάγκη διατήρησης μιας ισορροπίας μεταξύ των διαφορετικών ειδών προτάσεων και της συμμετοχής ευρέος φάσματος υπηρεσιών. Το 2004 ήταν το πρώτο έτος πλήρους ενσωμάτωσης της διαδικασίας των ΕΑ στον κύκλο προγραμματισμού και η χρήση των ΕΑ επεκτάθηκε περαιτέρω για να καλύψει ένα σύνολο προτάσεων, περιλαμβανόμενων στο ΠΝΕ της Επιτροπής οι οποίες εθεωρείτο ότι θα είχαν σημαντικό αντίκτυπο [22]. Από το 2005, ΕΑ απαιτούνται για όλες τις πρωτοβουλίες που περιλαμβάνονται στο ΠΝΕ [23], με εξαίρεση ορισμένες μορφές [24].

... ενώ διαπιστώνεται διαρκώς εντονότερη τάση για διενέργεια εκτιμήσεων αντικτύπου και για πρωτοβουλίες εκτός ΠΝΕ

22. Σύμφωνα με τους κανόνες της και κρίνοντας κατά περίπτωση, η Επιτροπή πραγματοποίησε ΕΑ και για πρωτοβουλίες που δεν περιλαμβάνονταν στο ΠΝΕ της [25]. Το 2008, τέτοιου είδους ΕΑ αποτέλεσαν την πλειονότητα των ΕΑ του έτους αυτού (βλέπε γράφημα 3).

Με την πάροδο του χρόνου η διενέργεια εκτιμήσεων αντικτύπου καθίσταται συνήθης πρακτική στο πλαίσιο της ανάπτυξης των πολιτικών της Επιτροπής

23. Η ΕΑ καθίσταται διαρκώς περισσότερο μέρος της διαδικασίας ανάπτυξης πολιτικών σε επίπεδο Επιτροπής. Τα τελευταία χρόνια η Επιτροπή διοργάνωσε κύκλους εκτενούς επιμόρφωσης στη μεθοδολογία της ΕΑ. Ο τρόπος με τον οποίο πραγματοποιούνται οι ΕΑ καθορίζεται στις σχετικές κατευθυντήριες γραμμές της, οι οποίες εκδίδονται από τη Γενική Γραμματεία και ισχύουν για όλα τα τμήματα και τις υπηρεσίες. Από το 2002, το υλικό αυτό έχει επικαιροποιηθεί τρεις φορές με τελευταία εκείνη του Ιανουαρίου του 2009 [26].

Γράφημα 3

Κατανομή των εκτιμήσεων αντικτύπου μεταξύ 2005 και 2008 — εντός ΠΝΕ έναντι των εκτός ΠΝΕ

+++++ TIFF +++++

Πηγή: Ανάλυση από το Συνέδριο των στοιχείων της Επιτροπής (2009).

24. Από το 2007, μια επιτροπή εκτίμησης αντικτύπου, υποστηριζόμενη από τη Γενική Γραμματεία της Επιτροπής, εξετάζει την ποιότητα των ΕΑ οι οποίες πραγματοποιούνται από τις γενικές διευθύνσεις. Επιπλέον, στις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις ΕΑ διευκρινίστηκε πρόσφατα ότι οι γενικοί διευθυντές οφείλουν να αναλαμβάνουν την ευθύνη για τη μεθοδολογική ορθότητα των εγγράφων των ΕΑ υπογράφοντας το σχέδιο έκθεσης ΕΑ, το οποίο υποβάλλεται για έλεγχο ποιότητας στην επιτροπή εκτίμησης αντικτύπου [27]. Οι κατευθυντήριες γραμμές επιβάλλουν επίσης τη χρήση διευθυνουσών ομάδων ΕΑ, σκοπός των οποίων είναι η εξασφάλιση της συνέπειας μεταξύ των τομέων πολιτικής στο πλαίσιο μιας ΕΑ.

Οι εκτιμήσεις αντικτύπου συμβάλλουν πρωτίστως στη διαμόρφωση των προτάσεων της Επιτροπής

25. Από τον έλεγχο διαπιστώθηκε ότι η Επιτροπή δεν χρησιμοποιούσε τις ΕΑ προκειμένου να αποφασίζει εάν θα προχωρούσε περαιτέρω ή όχι με τη διαδικασία εκπόνησης μιας πρότασης. Η απόφαση προώθησης μιας πρωτοβουλίας λαμβάνεται συνήθως πριν από την ολοκλήρωση της έκθεσης εκτίμησης αντικτύπου. Η Επιτροπή χρησιμοποιεί τις ΕΑ μάλλον για τη συγκέντρωση και ανάλυση αποδεικτικών στοιχείων τα οποία, κατά τη διαδικασία ανάπτυξης της σχετικής πολιτικής, χρησιμοποιούνται για τη βελτίωση της προτεινόμενης πρωτοβουλίας (βλέπε σχετικό παράδειγμα στο πλαίσιο 3).

Πλαίσιο 3

Η εκτίμηση αντικτύπου συμβάλλει στη βελτίωση της προτεινόμενης πρωτοβουλίας: "Περιαγωγή I"

Στην περίπτωση "Περιαγωγή I" [28], διατηρήθηκε η απόφαση να υπάρξει νομοθετική ρύθμιση με τη μορφή κανονισμού [29] (αντί αυτή να λάβει τη μορφή οδηγίας ή να μην υπάρξει καμία νομοθετική ρύθμιση), η νομοθετική πρόταση, ωστόσο, αναπροσαρμοζόταν καθ' όλη τη διαδικασία ΕΑ. Η Επιτροπή, κατά το δεύτερο στάδιο της διαβούλευσης, είχε προτείνει μια ρυθμιστική προσέγγιση, γνωστή ως "αρχή της τιμολόγησης προέλευσης" (home pricing principle), ως πιθανό τρόπο αντιμετώπισης των προβλημάτων στην αγορά περιαγωγής. Στην ΕΑ, η οποία ακολούθησε τη δημόσια διαβούλευση, η Επιτροπή υιοθέτησε την άποψη της πλειονότητας των ερωτηθέντων, προτείνοντας τελικά μια εναλλακτική προσέγγιση (την "προσέγγιση της ευρωπαϊκής εγχώριας αγοράς"), η οποία αποτελούσε καλύτερη λύση στα προβλήματα της αγοράς περιαγωγής.

26. Ο έλεγχος κατέδειξε επίσης ότι, ιδίως τα τελευταία χρόνια, η ΕΑ διευρύνεται διαρκώς περισσότερο, με την έννοια ότι αυξάνεται ο αριθμός των αναλυόμενων εναλλακτικών επιλογών, και ότι οι πόροι διατίθενται για την εκτίμηση πρωτοβουλιών ανάλογα με τη σημασία τους:

- ανάλυση ενός διαρκώς ευρύτερου φάσματος εναλλακτικών πολιτικών: Οι υπάλληλοι της Επιτροπής που είναι αρμόδιοι για την εκπόνηση νομοθετικών προτάσεων και των σχετικών ΕΑ ανέφεραν ότι η διαδικασία των ΕΑ τους υποχρέωνε, κατά την προετοιμασία μιας πρωτοβουλίας πολιτικής, να εξετάζουν περισσότερες εναλλακτικές λύσεις από ό,τι παλαιότερα. Διαπιστώθηκε ότι, καθ’ όλη την περίοδο αναφοράς του ελέγχου, ο αριθμός των εναλλακτικών επιλογών που παρουσιάζονταν στις εκθέσεις ΕΑ είχε αυξηθεί. Ιδίως για τις ΕΑ οι οποίες πραγματοποιήθηκαν το 2007 και το 2008, από την ανάλυση του Συνεδρίου απεδείχθη ότι η Επιτροπή, στο πλαίσιο των ΕΑ της, ανέλυε όλο και περισσότερο διαφορετικές πιθανές ρυθμιστικές επιλογές· και

- διάθεση κατά προτεραιότητα των πόρων στις νομοθετικές προτάσεις και στις πρωτοβουλίες στο πλαίσιο του ΠΝΕ της Επιτροπής: Η Επιτροπή θεωρεί ότι πρέπει να διατίθενται περισσότεροι πόροι για την ανάλυση των μείζονος σημασίας πρωτοβουλιών από ό,τι για την ανάλυση των λιγότερο σημαντικών. Στις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής, η αντίληψη αυτή αναφέρεται ως αρχή της αναλογικής ανάλυσης [30]. Βάσει των εκτιμήσεων της Επιτροπής, μπορεί να αποδειχθεί ότι διατίθεται περισσότερος χρόνος στις ΕΑ οι οποίες πραγματοποιούνται στο πλαίσιο νομοθετικών προτάσεων (σε σύγκριση με εκείνες των μη νομοθετικών προτάσεων) και περιλαμβάνονται στο ΠΝΕ της Επιτροπής (σε σύγκριση με αυτές που δεν περιλαμβάνονται) (βλέπε γράφημα 4). Αυτό υποδηλώνει ότι η Επιτροπή διαθέτει τους πόρους της σύμφωνα με τις προκαθορισμένες πρωτοβουλίες.

Γράφημα 4

Μέσος όρος των ανθρώπινων πόρων που χρησιμοποιήθηκαν για την εκπόνηση εκθέσεων εκτίμησης αντικτύπου

+++++ TIFF +++++

Σημ: 52 εκθέσεις ΕΑ.

Πηγή: Ανάλυση από το Συνέδριο των στοιχείων της Επιτροπής (2009).

Οι εκτιμήσεις αντικτύπου χρησιμοποιούνται ενεργά για τη λήψη αποφάσεων σε επίπεδο Σώματος των Επιτρόπων

27. Στην Επιτροπή, οι πρωτοβουλίες σχεδιάζονται και οι εκτιμήσεις αντικτύπου εκπονούνται εντός των γενικών διευθύνσεων υπό την εποπτεία του επιτρόπου ο οποίος είναι αρμόδιος για τον συγκεκριμένο τομέα πολιτικής. Εν συνεχεία, οι προτάσεις της Επιτροπής εγκρίνονται από το Σώμα των Επιτρόπων, οι αποφάσεις των οποίων προετοιμάζονται συνήθως από το προσωπικό των ιδιαίτερων γραφείων τους κατά τις εβδομαδιαίες συνεδριάσεις τους. Σύμφωνα με τους υπαλλήλους των ιδιαίτερων γραφείων που ερωτήθηκαν, για έναν επίτροπο οι εκθέσεις ΕΑ συνιστούν ανεκτίμητη πηγή πληροφοριών σχετικά με τις προτάσεις που παρουσιάζονται από άλλους επιτρόπους και οι ΕΑ (καθώς και οι σχετικές γνώμες της ΕΕΑ) συζητώνται τακτικά στις εβδομαδιαίες προπαρασκευαστικές συνεδριάσεις.

Οι περισσότεροι χρήστεσ των εκθέσεων εκτίμησησ αντικτύπου τησ Επιτροπήσ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο τισ θεωρούν ωσ πηγή χρήσιμων πληροφοριών στο πλαίσιο τησ διαδικασίασ λήψησ νομοθετικών αποφάσεων

Οι εκθέσεις εκτίμησης αντικτύπου της Επιτροπής διαβιβάζονται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο μαζί με την αντίστοιχη πρωτοβουλία πολιτικής

28. Οι εκθέσεις ΕΑ πρέπει να διατίθενται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο "πλήρως και ελεύθερα", ούτως ώστε οι νομοθέτες να μπορούν να σχηματίζουν ολοκληρωμένη εικόνα των στοιχείων επί των οποίων βασίστηκε η έκθεση ΕΑ [31]. Όσον αφορά την περίοδο αναφοράς του ελέγχου, όλες οι εκθέσεις ΕΑ που συνόδευαν νομοθετικές προτάσεις είχαν διαβιβαστεί και στα δύο όργανα.

Πλαίσιο 4

Παράδειγμα "ορθής πρακτικής" μιας εκτίμησης αντικτύπου η οποία παρουσιάστηκε και συζητήθηκε σε ομάδα εργασίας επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Στους κόλπους της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών μία συνεδρίαση ομάδας εργασίας διατέθηκε για την παρουσίαση και τη συζήτηση της ΕΑ που αφορούσε την προτεινόμενη οδηγία για τα δικαιώματα των καταναλωτών [32]. Μετά από σύντομη παρουσίαση της ΕΑ από εκπρόσωπο της Επιτροπής, πολλά ΜΕΚ διατύπωσαν σχόλια επί της ουσίας της έκθεσης ΕΑ και προτάσεις σχετικά με ποια ζητήματα έχρηζαν περαιτέρω προσοχής από την Επιτροπή. Το παράδειγμα αυτό καταδεικνύει ότι οι ΕΑ μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην ενημέρωση των νομοθετών και ότι η συζήτηση των εκθέσεων ΕΑ με τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου μπορεί να ανατροφοδοτεί την Επιτροπή με χρήσιμες παρατηρήσεις σχετικά με τη νομοθετική πρόταση.

Οι εκτιμήσεις αντικτύπου της Επιτροπής σπάνια συζητώνται κατά τις συνεδριάσεις των επιτροπών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και των ομάδων εργασίας του Συμβουλίου

29. Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο συνιστάται ως πρακτική η ΕΑ της Επιτροπής να εξετάζεται κάθε φορά που υποβάλλεται μια πρόταση [33]. Ωστόσο, η πρακτική που παρατηρείται να εφαρμόζεται, επί του παρόντος, τόσο στο Κοινοβούλιο όσο και στο Συμβούλιο κάθε άλλο παρά ακολουθεί αυτή την προτεινόμενη προσέγγιση:

- Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι εκθέσεις ΕΑ της Επιτροπής δεν αποτελούν αντικείμενο συστηματικής παρουσίασης και συζήτησης στις συνεδριάσεις των επιτροπών. Από τον έλεγχο διαπιστώθηκε ότι μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις η Επιτροπή καλούνταν να παρουσιάσει τις ΕΑ της (βλέπε παράδειγμα "ορθής πρακτικής" στο πλαίσιο 4). Από ανάλυση άνω των 12000 δημόσιων εγγράφων των επιτροπών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την κοινοβουλευτική περίοδο 2004-2009 διαπιστώθηκε ότι μόνο σε ένα έγγραφο υπήρχε ρητή αναφορά σε ΕΑ της Επιτροπής [34].

- Οι εσωτερικές οδηγίες του Συμβουλίου προτείνουν οι ΕΑ της Επιτροπής να συζητώνται σε επίπεδο ομάδας εργασίας [35]. Σύμφωνα με τις συνεντεύξεις που πραγματοποιήθηκαν με υπαλλήλους του Συμβουλίου, μια τυπική συζήτηση επί μιας ΕΑ και, εφόσον κρίνεται αναγκαίο, η παρουσίασή της από την Επιτροπή αποφασίζονται κατά περίπτωση (βλέπε παράδειγμα "ορθής πρακτικής" στο πλαίσιο 5). Από ανάλυση του δημόσιου μητρώου εγγράφων του Συμβουλίου για την περίοδο 2004-2009 διαπιστώθηκε ότι μόνο σε τέσσερα έγγραφα γινόταν ρητή αναφορά σε ΕΑ της Επιτροπής.

Πλαίσιο 5

Παραδειγματα "ορθησ πρακτικησ" εκτιμησεων αντικτυπου οι οποιεσ συζητηθηκαν σε ομαδα εργασιασ του Συμβουλιου

Κατά την περίοδο αναφοράς του ελέγχου, στη σχετική ομάδα εργασίας του Συμβουλίου παρουσιάστηκαν δύο ΕΑ στον τομέα της ενεργειακής πολιτικής: το νομοθετικό πακέτο για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου [36] και το πακέτο των μέτρων εφαρμογής των στόχων της ΕΕ σχετικά με την κλιματική αλλαγή και την ανανεώσιμη ενέργεια για το 2020 [37]. Και στις δύο περιπτώσεις η συζήτηση, η οποία πραγματοποιήθηκε μετά από πρόταση της Επιτροπής, δεν περιορίστηκε σε μία μόνο ομάδα εργασίας, αλλά αποτέλεσε πηγή πληροφοριών για όλες τις συζητήσεις στους κόλπους του Συμβουλίου, καθ' όλη τη διαδικασία λήψης της σχετικής νομοθετικής απόφασης.

Οι εκτιμήσεις αντικτύπου της Επιτροπής παρέχουν χρήσιμη και ενημερωτική τεκμηρίωση προς υποστήριξη των προτάσεων που υποβάλλονται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο

30. Μολονότι, σε όλες σχεδόν τις περιπτώσεις, στα επίσημα έγγραφα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου δεν γίνεται τυπική αναφορά στις ΕΑ της Επιτροπής, οι χρήστες των εκθέσεων ΕΑ της Επιτροπής και στα δύο όργανα δήλωσαν ότι οι εκθέσεις θεωρούνται ότι παρέχουν χρήσιμες πρόσθετες πληροφορίες προς υποστήριξη της πρότασης της Επιτροπής (βλέπε γράφημα 5).

Γράφημα 5

Έρευνα σε επίπεδο ομάδων εργασίας του Συμβουλίου: Ο ρόλος των εκτιμήσεων αντικτύπου της Επιτροπής όσον αφορά την ενημέρωση στο πλαίσιο της διαδικασίας λήψης αποφάσεων στο Συμβούλιο

Πηγή: Έρευνα του Συνεδρίου σε επίπεδο ομάδων εργασίας του Συμβουλίου (2009).

| Συμφωνώ | Διαφωνώ | Δεν γνωρίζω |

Η ΕΑ της Επιτροπής διαδραματίζει σημαντικό ενημερωτικό ρόλο στο πλαίσιο της λήψης αποφάσεων εντός του Συμβουλίου | 53 % | 35 % | 12 % |

| Πάντα/Τις περισσότερες φορές/Συχνά | Σπανίως/Ποτέ | Δεν γνωρίζω |

Η ΕΑ στηρίζει πληροφοριακά τις αποφάσεις ή τις θέσεις που λαμβάνει η αντιπροσωπεία | 50 % | 42 % | 8 % |

Οι αντιπροσωπείες διατυπώνουν τις παρατηρήσεις τους επί της ουσίας της ΕΑ κατά τις συνεδριάσεις των ΟΕ | 38 % | 55 % | 7 % |

Οι αντιπροσωπείες ζητούν από την Επιτροπή περαιτέρω λεπτομέρειες σχετικά με την εκτίμησή της της | 35 % | 57 % | 8 % |

Οι χρήστες θεωρούν ότι οι εκτιμήσεις αντικτύπου επηρέασαν θετικά την ποιότητα της νομοθεσίας της ΕΕ

31. Κατά τον έλεγχο, οι χρήστες που ερωτήθηκαν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο εξέφρασαν γενικά την υποστήριξή τους προς τις ΕΑ. Η μεγάλη πλειονότητα των ερωτηθέντων στο πλαίσιο της έρευνας σε επίπεδο ομάδων εργασίας του Συμβουλίου (68 %) είχαν την αίσθηση ότι οι εκθέσεις ΕΑ που είχαν εξετάσει είχαν επηρεάσει θετικά την ποιότητα της τελικής νομοθετικής πράξης. Αυτή η θετική γνώμη σχετικά με το σύστημα ΕΑ της Επιτροπής ενισχύθηκε επίσης από τους εθνικούς εμπειρογνώμονες για τη βελτίωση της νομοθεσίας, οι οποίοι ερωτήθηκαν κατά τη συνεδρίαση της ομάδας των διευθυντών και των εμπειρογνωμόνων για τη βελτίωση της νομοθεσίας τον Ιούνιο του 2009. Περισσότεροι από 8 από τους 10 ερωτηθέντες (85 %) απάντησαν ότι, κατά την άποψή τους, οι ΕΑ συμβάλλουν στην επίτευξη του πολιτικού στόχου της ΕΕ για βελτίωση της νομοθεσίας (βλέπε γράφημα 6).

Γράφημα 6

Έρευνες: Συμβολή των εκτιμήσεων αντικτύπου στη βελτίωση της νομοθεσίας

+++++ TIFF +++++

Σημ.: 26/90 απαντήσεις.

Πηγή: Έρευνα του Συνεδρίου σε επίπεδο ομάδων εργασίας του Συμβουλίου/Έρευνα σε επίπεδο διευθυντών και εμπειρογνωμόνων για τη "βελτίωση της νομοθεσίας" (2009).

Οι ομάδες συμφερόντων και οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών λαμβάνουν υπόψη τις εκτιμήσεις αντικτύπου όταν συμμετέχουν στη συζήτηση των νομοθετικών προτάσεων

32. Ο δημόσιος έλεγχος των νομοθετικών προτάσεων αποτελεί εξόχως σημαντικό παράγοντα στο πλαίσιο του πολιτικού στόχου για βελτίωση της νομοθεσίας. Οι τελικές εκθέσεις ΕΑ της Επιτροπής συνιστούν δημόσια έγγραφα τα οποία είναι διαθέσιμα σε ηλεκτρονική μορφή σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, μόλις προταθεί η σχετική πρωτοβουλία πολιτικής. Αυτό αποτελεί διεθνή ορθή πρακτική (βλέπε παράρτημα I).

33. Οι συνεντεύξεις με οργανώσεις ενδιαφερομένων, οι οποίες εκπροσωπούσαν ομάδες συμφερόντων και την κοινωνία των πολιτών [38], κατέδειξαν ότι οι εκπρόσωποί τους λάμβαναν συστηματικά υπόψη τις ΕΑ. Εντούτοις, ορισμένοι από αυτούς ανέφεραν ότι θεωρούσαν τις εκθέσεις ΕΑ περισσότερο ως μια πολιτική αιτιολόγηση της πρότασης της Επιτροπής και λιγότερο ως μια ανεξάρτητη εκτίμηση των πιθανών επιπτώσεών της. Οι επικρίσεις αυτές ήταν εντονότερες αναφορικά με τις ΕΑ που είχαν πραγματοποιηθεί τα πρώτα χρόνια της εφαρμογής του συστήματος, ενώ για τις μετέπειτα ο προβληματισμός ήταν μικρότερος.

Οι τροποποιήσεισ τησ αρχικήσ πρότασησ τησ Επιτροπήσ δεν αποτελούν αντικείμενο συμπληρωματικήσ εκτίμησησ του πιθανού αντικτύπου

Το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο πραγματοποίησαν οκτώ εκτιμήσεις αντικτύπου για τροποποιήσεις πρότασης της Επιτροπής

34. Εξαιτίας του θεσμικού πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η διαδικασία λήψης των νομοθετικών αποφάσεων διαφέρει από την αντίστοιχη των περισσότερων κρατών μελών. Σύμφωνα με τη Συνθήκη, ενώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενεργούν ως νομοθέτες, η Επιτροπή έχει το αποκλειστικό δικαίωμα πρωτοβουλίας. Δυνάμει της συνθήκης της Λισσαβώνας, η διαδικασία συναπόφασης διευρύνθηκε και καλύπτει πλέον περισσότερους τομείς πολιτικής.

35. Στην πράξη, σχεδόν όλες οι προτάσεις της Επιτροπής υφίστανται τροποποιήσεις (ενίοτε εκτενείς) από τον νομοθέτη κατά τη νομοθετική διαδικασία. Ως εκ τούτου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο συμφώνησαν ότι, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες εφαρμόζεται η διαδικασία συναπόφασης, μπορούν, βάσει κοινώς καθοριζόμενων κριτηρίων και διαδικασιών, να ζητούν την πραγματοποίηση ΕΑ πριν από την έγκριση οποιασδήποτε σημαντικής τροποποίησης, είτε κατά την πρώτη ανάγνωση είτε κατά το στάδιο της συνδιαλλαγής [39]. Η δέσμευση αυτή επανεπιβεβαιώθηκε με τη διοργανική συμφωνία του 2005 για μια "κοινή προσέγγιση για την εκτίμηση αντικτύπου" [40].

36. Ωστόσο, αυτή η πτυχή της διοργανικής συμφωνίας μόνο μερικώς εφαρμόζεται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Μεταξύ 2005 και 2008, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε 377 πράξεις παράγωγου δικαίου ενώ το Συμβούλιο 1946 [41]. Από τον έλεγχο διαπιστώθηκε ότι κατά το εν λόγω διάστημα:

- το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πραγματοποίησε ΕΑ για τροποποιήσεις επτά προτάσεων [42], και

- το Συμβούλιο πραγματοποίησε μία ΕΑ [43].

37. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο [44] και το Συμβούλιο [45] επανεπιβεβαίωσαν πρόσφατα τη δέσμευσή τους να πραγματοποιούν ΕΑ για τις δικές τους ουσιαστικές τροποποιήσεις. Ωστόσο, ενώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει δημιουργήσει τις προϋποθέσεις που είναι απαραίτητες για την εκπόνηση των δικών του μελετών ΕΑ, καθιερώνοντας σύμβαση-πλαίσιο για τις σχετικές διαδικασίες, το Συμβούλιο δεν έχει ακόμη προβεί σε ανάλογη ενέργεια [46].

Οι εκτιμήσεις αντικτύπου που εκδίδει η Επιτροπή δεν επικαιροποιούνται κατά τη νομοθετική διαδικασία

38. Πέραν των ΕΑ οι οποίες πραγματοποιούνται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο, οι διοργανικές συμφωνίες προβλέπουν ότι οι νομοθέτες μπορούν να καλέσουν την Επιτροπή να επικαιροποιήσει την αρχική ΕΑ της υπό το φως των τροποποιήσεων που εγκρίνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο [47].

39. Η επικαιροποίηση μιας έκθεσης ΕΑ της Επιτροπής θα ήταν εξαιρετικά χρήσιμη για σημαντικές νομοθετικές πράξεις ή για τις περιπτώσεις εκείνες κατά τις οποίες προτείνονται προς έγκριση ουσιαστικές τροποποιήσεις στην αρχική πρόταση της Επιτροπής (λόγου χάριν, όσον αφορά την παρεμβατική λογική ή τα χρησιμοποιούμενα μέσα) [48].

40. Ωστόσο, από τον έλεγχο διαπιστώθηκε ότι οι ΕΑ που είχε πραγματοποιήσει η Επιτροπή δεν είχαν υποβληθεί σε επικαιροποίηση κατά την περίοδο αναφοράς του ελέγχου. Αυτό δεν συνέβη ούτε στην περίπτωση της "οδηγίας σχετικά με τις υπηρεσίες", η οποία υπέστη ουσιαστικές τροποποιήσεις κατά τη νομοθετική διαδικασία (βλέπε πλαίσιο 6).

Πλαίσιο 6

Παράδειγμα των προτάσεων της Επιτροπής για μια "οδηγία σχετικά με τις υπηρεσίες στην εσωτερική αγορά"

Με τη νομοθετική της πρόταση η Επιτροπή αποσκοπούσε στον περιορισμό των εμποδίων στο διασυνοριακό εμπόριο υπηρεσιών εντός της ΕΕ. Η αρχική πρότασή της παρουσιάστηκε τον Μάρτιο του 2004 [49], ενώ η σχετική έκθεση ΕΑ τον Ιανουάριο του 2004 [50]. Στις 22 Μαρτίου 2005, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έκρινε ότι η Επιτροπή έπρεπε να προβεί σε εκ βάθρων αναθεώρηση της αρχικής της πρότασης με σκοπό την καλύτερη προστασία του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου. Στις 5 Απριλίου 2006, η Επιτροπή υπέβαλε τροποποιημένη πρόταση στο Συμβούλιο, η οποία περιλάμβανε τις περισσότερες τροποποιήσεις που είχε ψηφίσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε πρώτη ανάγνωση, στο πλαίσιο της διαδικασίας συναπόφασης. Στις 29 Μαΐου 2006, το Συμβούλιο ενέκρινε το τροποποιημένο κείμενο [51]. Εντούτοις, δεν υπεβλήθη αναθεωρημένη ΕΑ η οποία να απηχεί τις επιπτώσεις των τροποποιήσεων της αρχικής πρότασης. Η αναθεωρημένη πρόταση εγκρίθηκε τελικά στις 12 Δεκεμβρίου 2006 από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ως οδηγία 2006/123/ΕΚ.

Χρήση των εθνικών εκτιμήσεων αντικτύπου από τα κράτη μέλη κατά τη νομοθετική διαδικασία: η "ορθή πρακτική" που εφαρμόζεται στο Ηνωμένο Βασίλειο

41. Επιπλέον, σε ΕΑ των προτάσεων της Επιτροπής θα μπορούσαν να προβούν και οι εθνικές διοικητικές υπηρεσίες, με σκοπό να ενισχύσουν τη διαπραγματευτική θέση της κυβέρνησής τους στο Συμβούλιο. Εντούτοις, από τον έλεγχο διαπιστώθηκε ότι, στην πράξη, μόνο το Ηνωμένο Βασίλειο επιδιώκει συστηματικά να χρησιμοποιεί το εθνικό του σύστημα ΕΑ για το σκοπό αυτό (βλέπε πλαίσιο 7).

Πλαίσιο 7

Εθνικές εκτιμήσεις αντικτύπου για προτάσεις τις Επιτροπής — διεθνής "ορθή πρακτική"

Το Ηνωμένο Βασίλειο προβαίνει σε εθνικές ΕΑ για σημαντικές πρωτοβουλίες της Επιτροπής προς ενίσχυση της διαπραγματευτικής θέσης της μόνιμης αντιπροσωπείας της χώρας [52]. Για τις ΕΑ του χρησιμοποιεί συνήθως στοιχεία που αφορούν το Ηνωμένο Βασίλειο και, κατ’ αυτό τον τρόπο, μπορεί να θέτει εν αμφιβόλω την ανάλυση που περιέχει η ΕΑ της Επιτροπής. Στη Γερμανία, η Bundestag (Ομοσπονδιακή Βουλή) έχει εισαγάγει την υποχρέωση εκτίμησης των επιπτώσεων της προτεινόμενης από την ΕΕ νομοθεσίας, στην πράξη, ωστόσο, αυτό δεν εφαρμόζεται ακόμη [53]. Στην Πολωνία, επίσης, οι αρχές έχουν εντολή να προβαίνουν σε εθνική ΕΑ σε περίπτωση σημαντικής νομοθετικής πρότασης, η διαδικασία αυτή, ωστόσο, δεν έχει καταλήξει ακόμη σε επίσημη ΕΑ.

Διαδικασίεσ που εφαρμόζει η Επιτροπή για την εκπόνηση των εκτιμήσεων αντικτύπου

42. Οι διαδικασίες της Επιτροπής όσον αφορά τις ΕΑ καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο οι ΕΑ παρέχουν υποστήριξη στην εσωτερική διαδικασία λήψης αποφάσεων της Επιτροπής. Για το σκοπό αυτό, κατά τον έλεγχο επιχειρήθηκε να εξακριβωθεί κατά πόσον η προσέγγιση της Επιτροπής εξασφάλιζε:

- την επιλογή, προκειμένου να υποβληθούν σε ΕΑ, των πρωτοβουλιών εκείνων που συνεπιφέρουν το σημαντικότερο αντίκτυπο ή είναι οι πλέον ευαίσθητες από πολιτική άποψη·

- τη διαβούλευση με τους ενδιαφερόμενους φορείς για τα σημαντικότερα στάδια της διαδικασίας ΕΑ· και

- τον έλεγχο της ποιότητας των εργασιών της στο πλαίσιο των ΕΑ.

Ανάγκη περισσότερησ διαφάνειασ κατά τη διαδικασία επιλογήσ και τον καθορισμό των στόχων των εργασιών στο πλαίσιο τησ εκτίμησησ αντικτύπου

43. Στο καθοδηγητικό υλικό της, η Επιτροπή ορίζει τα κριτήρια σύμφωνα με τα οποία οι υπηρεσίες της (από κοινού με τη Γενική Γραμματεία) πρέπει να καθορίζουν τις πρωτοβουλίες για τις οποίες απαιτείται ΕΑ. Συγκεκριμένα, οι ΕΑ πρέπει να επικεντρώνονται στις πρωτοβουλίες εκείνες που έχουν τις σημαντικότερες επιπτώσεις για τους πολίτες, τις επιχειρήσεις και τις διοικητικές αρχές, ή οι οποίες είναι ευαίσθητες από πολιτική άποψη.

Η επιλογή, εκ μέρους της Επιτροπής, των πρωτοβουλιών οι οποίες υποβάλλονται σε εκτίμηση αντικτύπου βασίζεται σε ανάλυση κατά περίπτωση

44. Η απόφαση για τη διενέργεια ΕΑ βασίζεται σε ανάλυση κατά περίπτωση. Η Επιτροπή δεν χρησιμοποιεί ποσοτικώς προσδιορίσιμους δείκτες (όπως, λόγου χάριν, τον εκτιμώμενο οικονομικό αντίκτυπο) προκειμένου να καθορίσει όρια πέραν των οποίων επιβάλλεται η εκπόνηση ΕΑ. Μια προσέγγιση που προβλέπει τη χρήση τέτοιων ορίων εφαρμόζεται σε ορισμένες χώρες του ΟΟΣΑ (βλέπε παράρτημα I). Για τις ΕΑ που αφορούν νομοθετικές προτάσεις εκτός ΠΝΕ της Επιτροπής, οι λόγοι της επιλογής των πρωτοβουλιών που θα αποτελέσουν αντικείμενο ανάλυσης δεν δημοσιοποιούνται.

Οι μηνιαίες εκθέσεις της Επιτροπής σχετικά με τις νομοθετικές δραστηριότητες δεν αναφέρουν τις προβλεπόμενες εργασίες εκτίμησης αντικτύπου

45. Κάθε μήνα η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο επισκόπηση όλων των υπό εξέλιξη νομοθετικών προτάσεών της (έκθεση προγραμματισμού) η οποία δημοσιεύεται στον ιστότοπο "Europa". Η εν λόγω μηνιαία έκθεση, ωστόσο, δεν αναφέρει για ποιες πρωτοβουλίες προβλέπεται εκπόνηση ΕΑ. Αυτή η κατάσταση διαφοροποιείται από το σύστημα που εφαρμόζεται στις ΗΠΑ, όπου τέτοιου είδους πρωτοβουλίες επισημαίνονται σαφώς στην γενική κατάσταση των επικείμενων ρυθμιστικών δραστηριοτήτων [54]. Παρομοίως, στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι κρατικές υπηρεσίες υποχρεούνται να δημοσιεύουν κατάσταση όλων των προβλεπόμενων κανονιστικών προτάσεων για τα επόμενα τρία έτη, η οποία να συνοδεύεται από ΕΑ (βλέπε παράρτημα I).

46. Κατά την περίοδο αναφοράς του ελέγχου, οι χάρτες πορείας που επισυνάπτονταν στο ΠΝΕ της Επιτροπής ήταν τα μόνα έγγραφα που παρείχαν μια ένδειξη σχετικά με τις πρωτοβουλίες για τις οποίες επρόκειτο να πραγματοποιηθούν ΕΑ. Οι ΕΑ που δεν σχετίζονταν με πρωτοβουλίες που περιλαμβάνονταν στο ΠΝΕ (ήτοι η πλειονότητα των ΕΑ το 2008) δεν ήταν γνωστές εκ των προτέρων εκτός Επιτροπής.

Η διαβούλευση χρησιμοποιείται ευρέωσ ωσ πηγή άντλησησ στοιχείων για τισ εκτιμήσεισ αντικτύπου, όχι όμωσ και για τα σχέδια εκθέσεων

47. Η διαδικασία ΕΑ πρέπει να είναι διαφανής και να βασίζεται στην εμπειρογνωμοσύνη και στις απόψεις των άλλων. Ο δημόσιος έλεγχος αποτελεί αποτελεσματικό μηχανισμό επαλήθευσης προκειμένου να εξασφαλίζεται ότι οι ΕΑ πραγματεύονται τα πλέον σημαντικά ζητήματα, περιλαμβάνουν όλες τις εφικτές επιλογές πολιτικής και παρουσιάζουν μια εξισορροπημένη εικόνα της κατάστασης. Οι διαβουλεύσεις παρέχουν στην Επιτροπή τη δυνατότητα να συγκεντρώνει τη γνώμη των ενδιαφερόμενων μερών και να λαμβάνει υπόψη διάφορες απόψεις. Οι εν λόγω διαβουλεύσεις πρέπει να πραγματοποιούνται σύμφωνα με τα πρότυπα που έχει καθορίσει η Επιτροπή σχετικά [55].

48. Οι διαβουλεύσεις με τους ενδιαφερομένους χρησιμοποιούνται ευρέως από την Επιτροπή και οι υποβαλλόμενες συμβολές τους δημοσιοποιούνται διαρκώς περισσότερο στον ιστότοπο "Europa". Από τον έλεγχο διαπιστώθηκε ότι, σε γενικές γραμμές, τηρούνταν οι ελάχιστες προθεσμίες διαβούλευσης.

49. Η διαβούλευση για σχέδια εκθέσεων ΕΑ είναι χρήσιμη καθώς εξασφαλίζει την πληρότητα, τη συνέπεια και την ακρίβεια της ανάλυσης. Συγκεκριμένα, παρέχει τη βάση για τον εντοπισμό και ποσοτικό προσδιορισμό των πιθανών εξόδων και οφελών, των διοικητικών επιβαρύνσεων και των προβλημάτων στην εφαρμογή και επιβολή. Ωστόσο, η ανάλυση του Συνεδρίου κατέδειξε ότι η Επιτροπή δεν έχει ποτέ προβεί σε διαβουλεύσεις σχετικά με σχέδια εκθέσεων ΕΑ. Μολονότι, μερικές φορές, οι διαβουλεύσεις χρησιμοποιούνταν προκειμένου να εντοπιστούν πιθανές επιλογές πολιτικής σε πρώιμο στάδιο στο πλαίσιο της διαδικασίας (21 % των περιπτώσεων ΕΑ που εξετάστηκαν), στην ουσία ποτέ δεν αφορούσαν την προκαταρκτική εκτίμηση των εναλλακτικών επιλογών πολιτικής εκ μέρους της Επιτροπής. Στην έρευνα σε επίπεδο ομάδων εργασίας του Συμβουλίου, το 72 % των ερωτηθέντων ανέφεραν ότι θα έπρεπε να υπάρχει διαθέσιμο ενδιάμεσο σχέδιο έκθεσης ορισμένο χρονικό διάστημα προτού δημοσιευθεί η πρόταση της Επιτροπής (βλέπε γράφημα 7).

50. Το Συνέδριο επισημαίνει ότι σε ορισμένες χώρες του ΟΟΣΑ, όπως η Αυστραλία [56], οι ΗΠΑ [57] και το Ηνωμένο Βασίλειο [58], τα σχέδια εκθέσεων ΕΑ δημοσιεύονται συστηματικά προς ενημέρωση και διατύπωση σχετικών παρατηρήσεων ή το σχέδιο κειμένου της προτεινόμενης νομοθετικής πράξης συζητείται με οργανώσεις των ενδιαφερόμενων μερών (βλέπε παράρτημα I).

Γράφημα 7

Έρευνα σε επίπεδο ομάδων εργασίας του Συμβουλίου: Ενδιάμεση έκθεση εκτίμησης αντικτύπου πρέπει να διατίθεται ορισμένο χρονικό διάστημα πριν από την πρόταση

+++++ TIFF +++++

Σημ.: 91 απαντήσεις.

Πηγή: Έρευνα του Συνεδρίου σε επίπεδο ομάδων εργασίας του Συμβουλίου (2009).

Πρόσφατεσ βελτιώσεισ στον έλεγχο, εκ μέρουσ τησ Επιτροπήσ, τησ ποιότητασ των εκθέσεων εκτίμησησ αντικτύπου

H επιτροπή εκτίμησης αντικτύπου ελέγχει την ποιότητα των εκτιμήσεων αντικτύπου που πραγματοποιούνται εντός της Επιτροπής

51. Από το 2008, η ΕΕΑ έχει εξετάσει σχεδόν όλα τα σχέδια εκθέσεων ΕΑ. Αυτός ο έλεγχος ποιότητας καλύπτει όλες τις πτυχές που αποτελούν αντικείμενο μιας ΕΑ και όλα τα στάδια της διαδικασίας, αρχίζοντας από την προκαταρκτική εξέταση του χάρτη πορείας. Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες η ΕΕΑ θεωρεί ότι η ποιότητα της έκθεσης ΕΑ είναι ανεπαρκής, μπορεί να ζητήσει την εκ νέου υποβολή της. Το 2008 αυτό συνέβη σε 43 από 135 περιπτώσεις. Τέσσερις από αυτές τις 43 εκ νέου υποβληθείσες εκθέσεις χρειάστηκε να αναθεωρηθούν και να υποβληθούν για τρίτη φορά.

52. Σύμφωνα με το προσωπικό της Επιτροπής που ερωτήθηκε σχετικά με τις διεξοδικές μελέτες περιπτώσεων, η δημιουργία της ΕΕΑ ως εσωτερικής υπηρεσίας ελέγχου της ποιότητας ασκεί πίεση στις ΓΔ να υποβάλλουν ποιοτικά σχέδια εκθέσεων. Επίσης, καθιστά το σύστημα περισσότερο διαφανές, καθώς όλες οι γνωμοδοτήσεις της ΕΕΑ δημοσιεύονται στον ιστότοπο "Europa".

Η αποτελεσματικότητα του ελέγχου της ποιότητας εξαρτάται από την έγκαιρη διαθεσιμότητα της γνώμης της ΕΕΑ

53. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρωτοβουλία της Επιτροπής πρέπει να διέλθει από διυπηρεσιακή διαβούλευση, λήψη απόφασης από τα μέλη της Επιτροπής και μετάφραση, η γνώμη της ΕΕΑ μπορεί να έχει ουσιαστική επίδραση στο τελικό κείμενο της υποκείμενης πρωτοβουλίας μόνον εφόσον ο έλεγχος της ΕΕΑ πραγματοποιηθεί αρκετά έγκαιρα στο πλαίσιο της διαδικασίας. Οι συστάσεις της ΕΕΑ είναι σε πολλές περιπτώσεις θεμελιώδεις και, εάν ακολουθηθούν, σημαίνουν σημαντικό πρόσθετο έργο ΕΑ και πιθανές τροποποιήσεις της πρωτοβουλίας. Το 2007 και το 2008, το έργο αυτό αποδείχθηκε πραγματική πρόκληση, καθώς στο ένα τρίτο των περιπτώσεων που εξετάστηκαν το διάστημα μεταξύ της έκδοσης της τελικής γνώμης της ΕΕΑ και της έγκρισης της πρότασης ήταν μικρότερο των 6 εβδομάδων. Παρ’ όλα αυτά, όπως αναφέρεται στις εκθέσεις της ΕΕΑ που εξετάστηκαν, οι συστάσεις της επιτροπής ελήφθησαν υπόψη, τουλάχιστον έως έναν βαθμό, στην τελική έκθεση ΕΑ.

Η ΕΕΑ δεν έχει εντολή να απαιτεί την εκπόνηση ΕΑ, παρέχει ωστόσο συμβουλές στη Γενική Γραμματεία και στις Γενικές Διευθύνσεις κατά την επιλογή των πρωτοβουλιών που θα αποτελέσουν αντικείμενο εκτίμησης αντικτύπου

54. Η ΕΕΑ δεν έχει εντολή να απαιτεί από τις ΓΔ να προβαίνουν σε εργασίες ΕΑ για κάποια συγκεκριμένη πρόταση (βλέπε παράρτημα Ι). Παρ’ όλα αυτά, η ΕΕΑ παρέχει συμβουλές στη Γενική Γραμαμτεία και στις ΓΔ για τον καθορισμό των πρωτοβουλιών που πρέπει να υποβληθούν σε ΕΑ [59]. Βάσει των ανωτέρω, το 2008, η Γενική Γραμματεία έκρινε αρχικώς ότι ήταν αναγκαίο να πραγματοποιηθούν 55 επιπλέον ΕΑ. Μετά από διαβουλεύσεις με τις ΓΔ, η Γενική Γραμματεία συμφώνησε ότι ΕΑ ήταν απαραίτητη σε 21 από αυτές τις περιπτώσεις.

55. Επιπλέον, η ΕΕΑ δεν μπορεί να αναστείλει την έκθεση ΕΑ (και τη σχετική νομοθετική πρόταση): αντιθέτως, η Γενική Γραμματεία έχει τη δυνατότητα παρέμβασης και για τα δύο έγγραφα κατά το στάδιο των διυπηρεσιακών διαβουλεύσεων. Ωστόσο, κατά την περίοδο αναφοράς του ελέγχου δεν διαπιστώθηκε καμία παρέμβαση η οποία να αφορούσε ειδικά την τελική έκθεση ΕΑ.

Περιεχόμενο και παρουσίαση των εκθέσεων εκτίμησησ αντικτύπου τησ Επιτροπήσ

56. Τα αποτελέσματα της διαδικασίας ΕΑ συνοψίζονται στις εκθέσεις ΕΑ, οι οποίες πρέπει να παρέχουν πληροφορίες βάσει των οποίων οι νομοθέτες να μπορούν να αποφασίζουν ποιος είναι ο καταλληλότερος τρόπος αντιμετώπισης του εντοπιζόμενου προβλήματος. Επομένως, οι εκθέσεις ΕΑ της Επιτροπής θα έπρεπε να παρέχουν συνολική και συγκριτική αξιολόγηση των διαφόρων πιθανών επιλογών πολιτικής. Με τον έλεγχο εξετάστηκε κατά πόσον:

- οι εκθέσεις ΕΑ περιέγραφαν τα προς αντιμετώπιση ζητήματα και διευκρίνιζαν τον τρόπο με τον οποίο θα επιτυγχάνονταν τα οφέλη μιας συγκεκριμένης παρέμβασης·

- οι πληροφορίες που παρείχαν οι εκθέσεις ΕΑ παρουσιάζονταν με φιλικό προς το χρήστη τρόπο και καθιστούσαν δυνατή τη σύγκριση των αναλυόμενων εναλλακτικών επιλογών· και

- το περιεχόμενο των ΕΑ είναι χρήσιμο για τους αρμοδίους για τη χάραξη πολιτικής (όπως, για παράδειγμα, πληροφορίες για πιθανά προβλήματα εφαρμογής, ζητήματα επιβολής και την ενδεχόμενη διοικητική επιβάρυνση).

Στο πλαίσιο αυτό, το Συνέδριο αναγνωρίζει ότι οποιαδήποτε ανάλυση πιθανών μελλοντικών αντίκτυπων είναι κατ’ ανάγκη αβέβαιη, ελλιπής και απλουστευμένη.

Ανάγκη περαιτέρω βελτίωσησ τησ παρουσίασησ του τρόπου με τον οποίο η προτεινόμενη παρέμβαση θα επιτύχει καλύτερα τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα

57. Οι εκθέσεις ΕΑ πρέπει να περιέχουν περιγραφή του σχετικού διακυβεύματος, να καθορίζουν τους αντίστοιχους στόχους πολιτικής και να παραθέτουν σειρά κατάλληλων επιλογών για την αντιμετώπιση του διαπιστωθέντος προβλήματος. Επιπλέον, πρέπει να επεξηγούν τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να επιτευχθούν τα επιδιωκόμενα επακόλουθα και αποτελέσματα με τον προτεινόμενο μηχανισμό υλοποίησης.

Οι εκθέσεις εκτίμησης αντικτύπου παρέχουν ακριβή περιγραφή του προβλήματος και καθορίζουν στόχους πολιτικής

58. Από το 2003, οι κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής απαιτούν οι ΕΑ να προσδιορίζουν το προς αντιμετώπιση πρόβλημα και να καθορίζουν στόχους πολιτικής οι οποίοι να απαντούν τόσο σε αυτό όσο και στα αίτιά του. Όλες οι εκθέσεις ΕΑ που εξετάστηκαν στην ανάλυση του Συνεδρίου περιείχαν τμήματα που αφορούσαν τον προσδιορισμό των προβλημάτων και τους στόχους πολιτικής. Όσον αφορά τις περιπτώσεις για τις οποίες είχε πραγματοποιηθεί διεξοδική ανάλυση, τα εν λόγω τμήματα παρείχαν ικανοποιητική επισκόπηση του προβλήματος και καθόριζαν ένα σύνολο εύλογων στόχων πολιτικής.

59. Η άποψη αυτή ενισχύεται από τις έρευνες, σε επίπεδο χρηστών, των εκθέσεων ΕΑ στα άλλα θεσμικά όργανα, στα κράτη μέλη και σε επίπεδο ενδιαφερόμενων φορέων. Οι χρήστες αυτοί ανέφεραν ότι τα εν λόγω τμήματα των εκθέσεων ΕΑ συχνά τους επέτρεπαν να κατανοήσουν καλύτερα τους λόγους που είχαν οδηγήσει την Επιτροπή στην υποβολή πρότασης. Σύμφωνα με τους ερωτηθέντες, τα εν λόγω τμήματα ήταν αυτά που διαβάζονταν περισσότερο στις εκθέσεις ΕΑ. Επίσης, το 84 % των ερωτηθέντων στην έρευνα σε επίπεδο ΟΕ του Συμβουλίου "συμφώνησαν" ή "συμφώνησαν απολύτως" ότι η περιγραφή του προβλήματος τους παρείχε τη δυνατότητα να κατανοήσουν καλύτερα τη λογική επί της οποίας βασιζόταν η πρόταση.

Η παρεμβατική λογική δεν χρησιμοποιείται για να καταδείξει τον τρόπο με τον οποίο θα επιτευχθούν τα αναμενόμενα οφέλη

60. Σε καμία από τις περιπτώσεις που εξέτασε το Συνέδριο στο πλαίσιο της ανάλυσης που διενήργησε η ΕΑ δεν περιείχε σαφή παρουσίαση της παρεμβατικής λογικής που οδήγησε στην πρωτοβουλία. Ως εκ τούτου, οι εκθέσεις ΕΑ δεν περιέχουν τυποποιημένη παρουσίαση του τρόπου με τον οποίο μπορούν να επιτευχθούν οι στόχοι και τα αναμενόμενα αποτελέσματα της προτεινόμενης παρέμβασης μέσω των προτεινόμενων μηχανισμών υλοποίησης και, όσον αφορά τα προγράμματα δαπανών, με τον προβλεπόμενο προϋπολογισμό [60].

Η ανάλυση των διαφόρων ειδών αντικτύπου και η παρουσίασή τουσ επιδέχονται περαιτέρω βελτίωση

61. Οι ΕΑ πρέπει να είναι εύκολα προσβάσιμες και κατανοητές από αναγνώστες μη ειδικούς στο θέμα, προκειμένου να χρησιμοποιούνται στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Πρέπει να βοηθούν στον καθορισμό της κατάλληλης πολιτικής επιλογής και των μηχανισμών υλοποίησής της, μέσω των οποίων αντιμετωπίζεται καλύτερα το πρόβλημα, παρέχοντας μια συγκριτική ανάλυση των επιλογών. Αυτό διευκολύνεται συχνά από την παροχή πληροφοριών τόσο σε ποσοτικό όσο και σε χρηματοοικονομικό επίπεδο. Οι ΕΑ πρέπει, επομένως, να καθορίζουν το κόστος και τα οφέλη των προτάσεων, τον τρόπο με τον οποίο αυτές θα εφαρμόζονται, καθώς και ποιον θα επηρεάζουν. Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής, κάθε αντίκτυπος πρέπει να προσδιορίζεται ποσοτικά και να εκτιμάται οικονομικά, όπου αυτό είναι εφικτό και ενδεδειγμένο, βάσει ευσταθών μεθόδων και αξιόπιστων στοιχείων [61].

Τα κύρια αποτελέσματα και μηνύματα των εκθέσεων εκτίμησης αντικτύπου δεν συνάγονται πάντοτε εύκολα

62. Παρόλο που η παρουσίαση των εκθέσεων ΕΑ ακολουθεί μια κοινή δομή η οποία καθορίζεται στις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις ΕΑ, τα κύρια αποτελέσματα και μηνύματα δεν συνάγονται πάντοτε εύκολα. Σύμφωνα με την έρευνα που διενεργήθηκε στο πλαίσιο του ελέγχου, αυτό οφείλεται κυρίως στο μέγεθός τους, στην τεχνική φύση τους, στην περιπλοκότητα της χρησιμοποιούμενης γλώσσας (βλέπε γράφημα 8), καθώς και σε άλλες αδυναμίες που περιγράφονται κατωτέρω.

Γράφημα 8

Έρευνα σε επίπεδο ΟΕ του Συμβουλίου: Κύρια εμπόδια για την αποτελεσματική χρήση των εκτιμήσεων αντικτύπου της Επιτροπής

+++++ TIFF +++++

Σημ.: 93 απαντήσεις.

Πηγή: Έρευνα του Συνεδρίου σε επίπεδο ομάδων εργασίας του Συμβουλίου (2009).

Η ανάλυση όλων των οικονομικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών αντικτύπων αποτελεί πρόκληση

63. Η αυτοεπιβαλλόμενη υποχρέωση της Επιτροπής για εκτίμηση όλων των σημαντικών οικονομικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών αντικτύπων (οι "τρεις πυλώνες") αποτελεί φιλόδοξο στόχο. Από συγκρίσεις σε διεθνές επίπεδο δεν εντοπίστηκε άλλο σύστημα το οποίο να ακολουθεί παρόμοια συνολική προσέγγιση (βλέπε παράρτημα I).

64. Η ανάλυση του Συνεδρίου κατέδειξε ότι, στην πράξη, το έργο ΕΑ της Επιτροπής ήταν ασύμμετρο τόσο μεταξύ των τριών πυλώνων όσο και μεταξύ κόστους και οφελών (βλέπε γράφημα 9). Αυτό αντανακλά το γεγονός ότι τα είδη αντικτύπων δεν έχουν όλα την ίδια σημασία για κάθε συγκεκριμένη πρωτοβουλία. Σύμφωνα με την έρευνα σε επίπεδο ΟΕ του Συμβουλίου, η πλειονότητα των ερωτηθέντων θεωρούσε ότι υπήρχε η κατάλληλη ισορροπία μεταξύ των οικονομικών, περιβαλλοντικών και κοινωνικών επιπτώσεων των διαφόρων επιλογών πολιτικής (βλέπε γράφημα 10).

Δύσκολη ενίοτε η άμεση σύγκριση μεταξύ εναλλακτικών επιλογών

65. Η ΕΑ αποτελεί μια βάση σύγκρισης των εναλλακτικών επιλογών μεταξύ τους. Από την ανάλυση του Συνεδρίου διαπιστώθηκε ότι αυτό ίσχυε για τα δύο τρίτα των εκθέσεων ΕΑ που εξετάστηκαν. Στις υπόλοιπες εκθέσεις ΕΑ η σύγκριση μεταξύ των διαφόρων εναλλακτικών επιλογών ήταν δύσκολη λόγω έλλειψης ποσοτικοποιημένης ανάλυσης του αντικτύπου, ανεπαρκούς χρήσης μεθόδων σύγκρισης και παρουσίασης αποδεικτικών στοιχείων ως προς την ποιότητα καθώς και λόγω του άνισου βαθμού διεξοδικότητας της ανάλυσης των διαφορετικών επιλογών.

66. Κατ’αρχάς, συχνά οι αντίκτυποι δεν προσδιορίζονται ποσοτικά και δεν αποτιμώνται από οικονομική άποψη ούτως ώστε να διευκολύνεται η σύγκριση των επιλογών (βλέπε γράφημα 11). Αυτό ανέφεραν και οι ερωτηθέντες κατά την έρευνα: σχεδόν οι μισοί (48 %) "διαφώνησαν" ή "διαφώνησαν απολύτως" ότι είχε επιτευχθεί επαρκής ποσοτικοποίηση και οικονομική αποτίμηση του κόστους και των οφελών των αντικτύπων των διαφόρων επιλογών πολιτικής (βλέπε γράφημα 12). Ορισμένες χώρες του ΟΟΣΑ επιβάλλουν αυστηρότερες υποχρεώσεις όσον αφορά την ποσοτικοποίηση του κόστους και των οφελών (βλέπε παράρτημα I), μολονότι οι ποσοτικοποιήσεις δεν επιτυγχάνονται πάντοτε (για παράδειγμα, στο Ηνωμένο Βασίλειο [62]).

Γράφημα 9

Ποιοι αντίκτυποι εκτιμώντο — οικονομικοί, περιβαλλοντικοί Ή κοινωνικοί (επιλεγείσες ΓΔ, περίοδος 2003-2008);

+++++ TIFF +++++

Πηγή: Ανάλυση του Συνεδρίου με τη μορφή βαθμολογικού πίνακα (2003-2008).

Γράφημα 10

Έρευνα σε επίπεδο ομάδων εργασίας του Συμβουλίου: Στις εκθέσεις εκτίμησης αντικτύπου της Επιτροπής, επιτυγχάνεται η κατάλληλη ισορροπία μεταξύ των οικονομικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών αντικτύπων

+++++ TIFF +++++

Σημ.: 74 απαντήσεις.

Πηγή: Έρευνα του Συνεδρίου σε επίπεδο ομάδων εργασίας του Συμβουλίου (2009).

Γράφημα 11

Ποιοι αντίκτυποι προσδιορίστηκαν ποσοτικά Ή αποτιμήθηκαν οικονομικά (επιλεγείσες ΓΔ, περίοδος 2003-2008);

+++++ TIFF +++++

Πηγή: Ανάλυση του Συνεδρίου με τη μορφή βαθμολογικού πίνακα (2003-2008).

Γράφημα 12

Έρευνα σε επίπεδο ομάδων εργασίας του Συμβουλίου: Στις εκθέσεις εκτίμησης αντικτύπου της Επιτροπής η ποσοτικοποίηση και η οικονομική αποτίμηση του κόστους και των οφελών είναι επαρκείς

+++++ TIFF +++++

Σημ.: 71 απαντήσεις.

Πηγή: Έρευνα του Συνεδρίου σε επίπεδο ομάδων εργασίας του Συμβουλίου (2009).

67. Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες ο ποσοτικός προσδιορισμός και η οικονομική αποτίμηση είναι δυσχερείς, μια αξιόπιστη ανάλυση των πτυχών που αφορούν την ποιότητα μπορεί να συμβάλλει στη σύγκριση των εναλλακτικών επιλογών. Μια σύγκριση των διαφορετικών επιλογών από άποψη ποιότητας περιλαμβάνεται σε όλες τις εκτιμήσεις αντικτύπου. Ωστόσο, από την άποψη των χρησιμοποιούμενων μεθόδων, η ανάλυση του Συνεδρίου κατέδειξε ότι, στο 44 % των εκθέσεων ΕΑ, χρησιμοποιήθηκε "πολυκριτηριακή ανάλυση", στο 12 % "ανάλυση ευαισθησίας" και στο 11 % "ανάλυση κινδύνου". Και οι τρεις αυτές μέθοδοι παρουσιάζονται στις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την ΕΑ ως μέθοδοι σύγκρισης αντικτύπων [63].

68. Τέλος, η συνέπεια στη διεξοδικότητα της ανάλυσης διευκολύνει τη σύγκριση μεταξύ των διαφορετικών επιλογών. Εντούτοις, από την ανάλυση του Συνεδρίου διαπιστώθηκε ότι, περίπου στο ήμισυ των περιτπώσεων που εξετάστηκαν, η διεξοδικότητα της ανάλυσης των διαφόρων επιλογών δεν ήταν ισόρροπη. Υπήρχε πάντοτε μια υποομάδα επιλογών για την οποία παρουσιάζονταν σημαντικά περισσότερες πληροφορίες και συχνά αυτή ήταν η συγκεκριμένη επιλογή η οποία αργότερα θα αποτελούσε και την πρόταση της Επιτροπής.

Η διαθεσιμότητα των στοιχείων όσον αφορά τις εκτιμήσεις αντικτύπου παραμένει πρόβλημα

69. Πολλές από τις δυσκολίες που παρουσιάζει η ανάλυση αντικτύπων μπορούν να αποδοθούν στο πρόβλημα της διαθεσιμότητας των στοιχείων. Σύμφωνα με τις συνεντεύξεις με υπαλλήλους της Επιτροπής, η έγκαιρη συλλογή τυποποιημένων και συγκρίσιμων στοιχείων αποτελεί ιδιαίτερο πρόβλημα. Οι διαφορές στη διαθεσιμότητα και στην αξιοπιστία των στοιχείων από το ένα κράτος μέλος στο άλλο επιτείνουν την κατάσταση αυτή, όπως φαίνεται στο παράδειγμα που ακολουθεί (βλέπε πλαίσιο 10).

Πλαίσιο 8

Παράδειγμα προβλημάτων με την ποιότητα και τη διαθεσιμότητα των στοιχείων

Στην περίπτωση των "Ίσων ευκαιριών", η έκθεση ΕΑ αναγνωρίζει "έλλειψη αξιόπιστων στοιχείων σχετικά με τις διακρίσεις" και επισημαίνει το γεγονός ότι "η συλλογή στοιχείων για ορισμένους λόγους των διακρίσεων […] δεν πραγματοποιείται συστηματικά από τα κράτη μέλη" [64]. Προς εξομάλυνση αυτών των προβλημάτων, η Επιτροπή συμπλήρωσε τα υπάρχοντα στοιχεία με έρευνες της κοινής γνώμης και την υπάρχουσα εμπειρία στον τομέα των διακρίσεων.

70. Κατά την περίοδο αναφοράς του ελέγχου, χρησιμοποιούνταν ολοένα και περισσότερες εξωτερικές μελέτες για τη συγκέντρωση στοιχείων, πρακτική η οποία ενθαρρύνεται περαιτέρω στις αναθεωρημένες κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής το 2009 [65]. Από την άλλη πλευρά, από τον έλεγχο διαπιστώθηκε ότι εσωτερικές πηγές, όπως το Κοινό Κέντρο Ερευνών (ΚΚΕρ) της Επιτροπής ή η Eurostat (η στατιστική υπηρεσία της Επιτροπής) δεν αξιοποιούνται ενεργά για τη διαπίστωση της διαθεσιμότητας συγκεκριμένων στοιχείων που αφορούν τα κράτη μέλη και μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τους σκοπούς της ΕΑ, ούτε για την άντληση τέτοιων στοιχείων (για παράδειγμα σε συνεργασία με εθνικές στατιστικές υπηρεσίες). Ομοίως, ούτε το δίκτυο υπηρεσιών, όπως η Επιτροπή των Περιφερειών, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ή η ομάδα υψηλού επιπέδου για τη βελτίωση της νομοθεσίας, χρησιμοποιείται προς αυτό τον σκοπό.

71. Στα πρόσφατα συμπεράσματά του για τη βελτίωση της νομοθεσίας, το Συμβούλιο "Ανταγωνιστικότητα" κάλεσε την Επιτροπή να συνεργάζεται με τα κράτη μέλη σε πρώιμο στάδιο κατά τη συλλογή στοιχείων για την κατάρτιση των ΕΑ, προκειμένου να λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαιτερότητες των κρατών μελών στο μεταγενέστερο προπαρασκευαστικό της έργο [66].

Η παροχή πληροφοριών σχετικά με διάφορα ζητήματα εφαρμογήσ, το κόστοσ επιβολήσ και τη διοικητική επιβάρυνση μπορεί να βελτιωθεί περαιτέρω

72. Η αποτελεσματικότητα μιας παρέμβασης και το κόστος της επηρεάζονται από τον τρόπο με τον οποίο αυτή εφαρμόζεται και επιβάλλεται από την Επιτροπή και, τελικά, από τα κράτη μέλη. Οι ελλιπείς πληροφορίες σχετικά με ζητήματα υλοποίησης που διαπιστώνονται όσον αφορά την ισχύουσα νομοθεσία αποτελούν πρόβλημα, καθώς η γνώση αυτών των πτυχών είναι χρήσιμη, προκειμένου να προλαμβάνονται παρόμοια προβλήματα σε περίπτωση επανεξέτασης. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο, σε μια ΕΑ, πρέπει να αναλύονται οι όροι εφαρμογής και να συλλέγονται πληροφορίες σχετικά με τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο και την εφαρμογή ισχυόντων κανονιστικών μέτρων. Οι εν λόγω πληροφορίες μπορούν να αναζητούνται, μεταξύ άλλων, στις εκ των υστέρων αξιολογήσεις ισχυουσών πολιτικών και προγραμμάτων.

Οι όροι εφαρμογής δεν αναλύονται πάντοτε επαρκώς στις εκτιμήσεις αντικτύπου

73. Μολονότι οι ΕΑ της Επιτροπής πραγματεύονται ζητήματα εφαρμογής, από τον έλεγχο διαπιστώθηκε ότι δεν δίνουν πάντοτε αρκετή έμφαση στις λεπτομέρειές της. Από την ανάλυση του Συνεδρίου συνάγεται ότι, από τις εκθέσεις που εξετάστηκαν, αυτές στις οποίες υπήρχε τουλάχιστον αναφορά σε σχέδιο εφαρμογής δεν υπερέβαιναν σχεδόν τις μισές. Εντοπίστηκαν αρκετές περιπτώσεις κατά τις οποίες σημαντικές πτυχές της εφαρμογής δεν είχαν αναλυθεί επαρκώς στις εκθέσεις ΕΑ. Μόλις η νομοθετική πρόταση υποβληθεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο, λεπτομερέστερη εκτίμηση αυτών των ζητημάτων παρουσιάζεται συνοπτικά σε συγκεκριμένα σχέδια εφαρμογής. Επιπλέον, η Επιτροπή χρησιμοποιεί πίνακες αντιστοιχίας προκειμένου να παρακολουθεί τις νομοθετικές πράξεις μέσω των οποίων μεταφέρονται στην εθνική νομοθεσία συγκεκριμένες διατάξεις της ΕΕ.

74. Έρευνες που πραγματοποιήθηκαν σε επίπεδο χρηστών εκθέσεων ΕΑ εκτός Επιτροπής (ΜΕΚ, εκπρόσωποι κρατών μελών και υπάλληλοι του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου) κατέδειξαν ότι οι συνέπειες της μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο και της εφαρμογής ήταν άκρως σημαντικές στο πλαίσιο της διαδικασίας λήψης νομοθετικών αποφάσεων. Αυτό επιβεβαιώνεται επίσης και από το έργο των εθνικών οργάνων ελέγχου στα κράτη μέλη [67]. Το παράδειγμα στο πλαίσιο 9 παρουσιάζει τις πιθανές συνέπειες της ανεπαρκούς ανάλυσης των όρων εφαρμογής κατά τη διαδικασία λήψης νομοθετικών αποφάσεων.

Πλαίσιο 9

Αξιολόγηση των όρων εφαρμογής: εκτιμήσεις αντικτύπου όσον αφορά τα "Δικαιώματα των καταναλωτών"

Η ΕΑ σχετικά με τα "Δικαιώματα των καταναλωτών" [68] δεν περιείχε εμπεριστατωμένη ανάλυση του αντικτύπου της ευρωπαϊκής εναρμόνισης που θα επέφερε στα διάφορα κράτη μέλη η προτεινόμενη οδηγία [69]. Συγκεκριμένα, η ΕΑ δεν περιείχε ανάλυση των διαφορών μεταξύ της ισχύουσας εθνικής νομοθεσίας και των νέων προτεινόμενων εναρμονισμένων κανόνων σχετικά με τα δικαιώματα των καταναλωτών. Αυτή ήταν η παρατήρηση της "ομάδας εργασίας για την προστασία των καταναλωτών", απαρτιζόμενης από ΜΕΚ της "Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς" του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου [70]. Κατά συνέπεια, η αρχική πρόταση της Επιτροπής αναμένεται να τροποποιηθεί σημαντικά κατά τη νομοθετική διαδικασία, ώστε να ληφθεί καλύτερα υπόψη η κατάσταση που επικρατεί σε κάθε κράτος μέλος.

75. Οι υπάλληλοι της Επιτροπής που είναι επιφορτισμένοι με τις ΕΑ ανέφεραν τις δυσκολίες που αναφύονται κατά την εκτίμηση τέτοιων συγκεκριμένων ζητημάτων που αφορούν μια Ευρωπαϊκή Ένωση στην οποία η νομοθεσία ενσωματώνεται σε 27 νομικά συστήματα και εφαρμόζεται και επιβάλλεται από ακόμα μεγαλύτερο αριθμό εθνικών και περιφερειακών φορέων. Επισήμαναν επίσης την έλλειψη εθνικών ΕΑ για τις πρωτοβουλίες της ΕΕ, οι οποίες θα μπορούσαν να αποτελέσουν πολύτιμη πηγή, αφενός, πληροφοριών σχετικά με πιθανά εμπόδια στην αποτελεσματική εφαρμογή, ως απόρροια συγκεκριμένου εθνικού πλαισίου, και, αφετέρου, αξιόπιστων εκτιμήσεων του πιθανού κόστους επιβολής μιας νομοθετικής πρότασης (βλέπε σημείο 41).

Εκ των υστέρων αξιολογήσεις ισχυουσών πολιτικών και προγραμμάτων δεν πραγματοποιούνται συστηματικά σε όλους τους τομείς νομοθετικής δραστηριότητας

76. Κάθε δημόσια παρέμβαση (και ο πραγματικός της αντίκτυπος) πρέπει να εκτιμάται μέσω διαρκούς παρακολούθησης και εκ των υστέρων αξιολόγησης, ούτως ώστε να βελτιώνεται η ανάπτυξη περαιτέρω παρεμβάσεων. Προκειμένου να διευκολύνεται η άντληση διδαγμάτων και η ανατροφοδότηση με πληροφορίες προς αξιοποίηση σε μελλοντικές πρωτοβουλίες, οι εκ των υστέρων αξιολογήσεις πρέπει να περιλαμβάνουν τη συλλογή κατάλληλων πληροφοριών όσον αφορά τη συμμόρφωση με τη νομοθεσία και την αποτελεσματικότητα των κανόνων σε σύγκριση με τα αποτελέσματα που προέβλεπε αρχικά η ΕΑ [71].

77. Ένα σημαντικό στοιχείο το οποίο πρέπει να εξετάζει η Επιτροπή κάθε φορά που υποβάλλει προτάσεις για αναθεώρηση νομοθεσίας είναι ο βαθμός, αφενός, της αποτελεσματικότητας της μεταφοράς της νομοθεσίας της ΕΕ στο εθνικό δίκαιο και, αφετέρου, της εφαρμογή της. Ο έλεγχος, ωστόσο, κατέδειξε ότι, κατά την περίοδο αναφοράς του ελέγχου, το επίκεντρο της θεματολογίας των εκ των υστέρων αξιολογήσεων της Επιτροπής διέφερε σημαντικά από εκείνο των ΕΑ. Αναλύοντας την επισκόπηση, εκ μέρους της Επιτροπής, των αξιολογήσεών της για το 2007 [72] προκύπτει ότι μόνο το 24 % των εκ των υστέρων αξιολογήσεων αφορούσαν ζητήματα σχετικά με την επανεξέταση ισχύουσας νομοθεσίας (τομεακής ή οριζόντιας). Το γεγονός αυτό επισημάνθηκε και σε πρόσφατη μελέτη [73].

Το κόστος επιβολής και η διοικητική επιβάρυνση δεν προσδιορίζονται επαρκώς ποσοτικά

Κόστος επιβολής

78. Η εκπόνηση νομοθεσίας εύκολης στην επιβολή της αποτελεί τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο αποφυγής του υπερβολικού κόστους επιβολής [74]. Η Επιτροπή, στις εκθέσεις ΕΑ, προβαίνει σε ποσοτικό προσδιορισμό του κόστους επιβολής στις περιπτώσεις κατά τις οποίες αυτό κρίνεται χρήσιμο και σημαντικό. Το Συνέδριο παρατήρησε ότι, στην πράξη, μολονότι το κόστος επιβολής αναφέρεται σε πολλές εκθέσεις ΕΑ, ποσοτικοποιημένες εκτιμήσεις του αναλύονταν πλήρως μόνο σε λιγοστές περιπτώσεις. Για τα προγράμματα δαπανών της ΕΕ, το εν λόγω κόστος είτε βαρύνει την ίδια την Επιτροπή (στις περιπτώσεις άμεσης διαχείρισης) είτε επιμερίζεται μεταξύ αυτής και των κρατών μελών (στις περιπτώσεις επιμερισμένης ή αποκεντρωμένης διαχείρισης). Από τη διεξοδική εξέταση των ΕΑ που σχετίζονται με δύο μείζονα προγράμματα δαπανών της ΕΕ (ήτοι των ΕΑ για τη Συνοχή και για το 7ο πρόγραμμα-πλαίσιο ΕΤΑ (ΠΠ7) [75]) διαπιστώθηκε ότι στις εν λόγω περιπτώσεις το κόστος επιβολής δεν είχε προσδιοριστεί ποσοτικά λεπτομερώς.

Διοικητική επιβάρυνση από την ισχύουσα νομοθεσία: πρόγραμμα δράσης για τη μείωσή της

79. Τον Μάρτιο του 2007, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας της ΕΕ για τη βελτίωση της νομοθεσίας, η Επιτροπή και οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων όλων των κρατών μελών συμφώνησαν να μειώσουν κατά 25 % έως το 2012 τη διοικητική επιβάρυνση που απορρέει από την ισχύουσα νομοθεσία της ΕΕ. Κατόπιν αυτού, η Επιτροπή άρχισε τον συστηματικό υπολογισμό του κόστους παροχής πληροφοριών που βαρύνει τις επιχειρήσεις, ως αποτέλεσμα της νομοθεσίας της ΕΕ [76] (βλέπε πλαίσιο 10). Τον Αύγουστο του 2007, συστήθηκε η "ομάδα υψηλού επιπέδου ανεξάρτητων ενδιαφερόμενων μερών σχετικά με τη διοικητική επιβάρυνση", προκειμένου να παρέχει συμβουλές στην Επιτροπή για το εν λόγω ζήτημα.

Το ΤΜΚ σπάνια χρησιμοποιείται για τον ποσοτικό προσδιορισμό της πιθανής διοικητικής επιβάρυνσης από τη νέα νομοθεσία

80. Στο πλαίσιο μιας ΕΑ για νέα νομοθεσία, οι κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής επιβάλλουν τη χρήση του τυποποιημένου μοντέλου κόστους (ΤΜΚ) για τον ποσοτικό προσδιορισμό της διοικητικής επιβάρυνσης, η οποία αναμένεται να είναι σημαντική [77]. Το ΤΚΜ αποτελεί μια σχετικά απλή και τυποποιημένη μεθοδολογία που εφαρμόζεται σε πολλές χώρες (βλέπε παράρτημα I), η εκτίμηση του εν λόγω κόστους είναι λιγότερο περίπλοκη σε σύγκριση με τον καθορισμό όλων των οικονομικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών αντικτύπων.

81. Από τις 39 εκθέσεις ΕΑ του 2008 τις οποίες εξέτασε το Συνέδριο, η Επιτροπή προέβη σε εκτίμηση της διοικητικής επιβάρυνσης σε 35 περιπτώσεις. Σε 14 από αυτές υπήρξε επίσης ποσοτικός προσδιορισμός της. Ωστόσο, το ΤΜΚ χρησιμοποιήθηκε μόνο σε τέσσερις από αυτές.

Πλαίσιο 10

Πρόγραμμα δράσης της Επιτροπής για τον περιορισμό της γραφειοκρατίας

Τον Οκτώβριο του 2009, η Επιτροπή ολοκλήρωσε τον υπολογισμό της διοικητικής επιβάρυνσης [78] που υφίστανται οι επιχειρήσεις στην ΕΕ προκειμένου να ανταποκρίνονται στις νομικές υποχρεώσεις τους για παροχή πληροφοριών σχετικά με τα προϊόντα ή τις δραστηριότητές τους, είτε στις δημόσιες αρχές είτε σε ιδιωτικούς φορείς [79]. Βάσει της μελέτης αυτής, για το 2005, το κόστος που προέκυψε από τις 72 δράσεις που καλύπτει το πρόγραμμα δράσης και τους 13 τομείς προτεραιότητας ανερχόταν σε 123,8 δισεκατομμύρια ευρώ [80]. Η Επιτροπή έχει εντοπίσει συνολικά 486 υποχρεώσεις για παροχή πληροφοριών, εκπορευόμενες από τη νομοθεσία της ΕΕ, και άνω των 10000 εθνικών υποχρεώσεων με τις οποίες μεταφέρονται στο εθνικό δίκαιο ή εκτελούνται οι εν λόγω υποχρεώσεις της ΕΕ (εκ των οποίων άνω των 700 βρίσκονται πέραν των νομικών υποχρεώσεών της). Βάσει αυτής της ανάλυσης και επιπλέον των μέτρων που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά της, η Επιτροπή άρχισε να προωθεί μια σειρά νομοθετικών προτάσεων για την απάλειψη ή τη μείωση της διοικητικής επιβάρυνσης: έως τώρα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έχουν εγκρίνει 33 πράξεις (η μείωση υπολογίζεται στα 5,7 δισεκατομμύρια ευρώ) οι οποίες έχουν προταθεί από την Επιτροπή. Εκκρεμούν 18 περαιτέρω μέτρα, τα οποία θα μπορούσαν να επιφέρουν μείωση υπολογιζόμενη σε 30,7 δισεκατομμύρια ευρώ.

Συμπερασματα και συστασεισ

Χρήση της εκτίμησης αντικτύπου στο πλαίσιο της διαδικασίας λήψης αποφάσεων στην Επιτροπή, ΣΤΟ Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και ΣΤΟ Συμβούλιο

82. Από το 2002, η Επιτροπή έχει θεσπίσει ένα ολοκληρωμένο σύστημα εκτίμησης αντικτύπου, το οποίο, για πολλές από τις πτυχές που εξέτασε το Συνέδριο, μπορεί να θεωρηθεί ως ορθή πρακτική εντός της ΕΕ. Το Συνέδριο διαπίστωσε επίσης ότι, κατά την περίοδο αναφοράς του ελέγχου, είχαν σημειωθεί βελτιώσεις στις εκτιμήσεις αντικτύπου της Επιτροπής. Συγκεκριμένα, κατά τα τελευταία έτη, οι εκτιμήσεις αντικτύπου συνέβαλαν στη βελτίωση της ικανότητας της Επιτροπής να διατυπώνει τις προτάσεις της. Από τον έλεγχο διαπιστώθηκε η ύπαρξη στοιχείων τα οποία απεδείκνυαν ότι οι διαδικασίες ΕΑ έχουν καταστεί αναπόσπαστο μέρος της διαδικασίας ανάπτυξης πολιτικών και ότι οι εκθέσεις ΕΑ χρησιμοποιούνται ενεργά από τους υπευθύνους για τη λήψη αποφάσεων εντός της Επιτροπής.

83. Η ποιότητα των ρυθμίσεων αποτελεί ευθύνη και των τριών θεσμικών οργάνων της ΕΕ που συμμετέχουν στη νομοθετική διαδικασία. Οι ΕΑ της Επιτροπής προωθούνται συστηματικά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο και οι χρήστες και των δύο οργάνων τις θεωρούν χρήσιμες όταν επεξεργάζονται τις νομοθετικές προτάσεις της Επιτροπής. Ωστόσο, οι ΕΑ δεν επικαιροποιούνται κατά τη διάρκεια της νομοθετικής διαδικασίας, καθώς προτείνονται τροποποιήσεις. Από τη στιγμή που η αρχική πρόταση της Επιτροπής τροποποιηθεί, ούτε η Επιτροπή ούτε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο προβαίνουν σε συστηματική ανάλυση του αντικτύπου αυτών των τροποποιήσεων. Συνεπώς, εάν υπάρξουν ουσιαστικές τροποποιήσεις, οι εκτιμώμενοι αντίκτυποι της τελικής νομοθετικής πράξης δεν είναι γνωστοί.

Οι διαδικασίες της Επιτροπής για την προετοιμασία των εκτιμήσεων αντικτύπου

84. Η διαφάνεια προσδίδει αξιοπιστία και η προσέγγιση της Επιτροπής όσον αφορά την εκτίμηση αντικτύπου εδραιώνεται περισσότερο με την ύπαρξη της εν λόγω διαφάνειας. Σχετικά παραδείγματα αποτελούν η δημοσίευση του ΠΝΕ της Επιτροπής, χαρτών πορείας, του πλήρους κειμένου της τελικής έκθεσης ΕΑ και, από το 2007, των γνωμών της ΕΕΑ. Ωστόσο, στην παρούσα έκθεση εντοπίζονται οι ακόλουθες αδυναμίες όσον αφορά τις διαδικασίες που εφαρμόζει η Επιτροπή για την επιλογή των πρωτοβουλιών που θα αποτελέσουν αντικείμενο ΕΑ, για τη διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη και για τον έλεγχο της ποιότητας των σχεδίων εκθέσεων ΕΑ:

- Η Επιτροπή δεν ανέφερε εκ των προτέρων όλες τις πρωτοβουλίες οι οποίες θα αποτελούσαν αντικείμενο ΕΑ και, όσον αφορά τις ΕΑ για νομοθετικές προτάσεις εκτός ΠΝΕ της, οι λόγοι που οδηγούσαν στην επιλογή των πρωτοβουλιών που θα υποβάλλονταν σε ανάλυση δεν καθίσταντο γνωστοί.

- Δεν πραγματοποιήθηκαν διαβουλεύσεις με τους ενδιαφερομένους σχετικά με τα ενδιάμεσα σχέδια εκθέσεων ΕΑ. Ως εκ τούτου, τα πιθανά οφέλη του δημόσιου ελέγχου, πριν από την οριστικοποίηση της πρότασης (ήτοι συγκέντρωση των απόψεων όλων των ενδιαφερόμενων μερών σε πρώιμο στάδιο και αυξημένη αποδοχή της νομοθετικής πρότασης που θα προκύψει από αυτή τη διαδικασία), δεν έχουν υλοποιηθεί πλήρως.

- Η ΕΑΕ διαπιστώθηκε ότι συμβάλλει στην ποιότητα των ΕΑ. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, ο έλεγχος της ποιότητας πραγματοποιήθηκε με υπερβολική καθυστέρηση στο πλαίσιο της διαδικασίας.

Σύσταση 1

Η Επιτροπή πρέπει να ενισχύσει τη διαδικασία εκτίμησης αντικτύπου:

- παρέχοντας επισκόπηση όλων των νομοθετικών πρωτοβουλιών (συμπεριλαμβανομένης της αναθεώρησης ισχύουσας νομοθεσίας) για τις οποίες σκοπεύει να πραγματοποιήσει ΕΑ. Σε περίπτωση μη πραγματοποίησης ΕΑ, αυτό πρέπει να αιτιολογείται δεόντως·

- δημοσιεύοντας, προς ενημέρωση και διατύπωση σχετικών παρατηρήσεων, ενδιάμεσα έγγραφα (λόγου χάριν, χάρτες πορείας και σχέδιο της έκθεσης ΕΑ)· και

- εξασφαλίζοντας ότι ο έλεγχος της ποιότητας των εργασιών ΕΑ εκ μέρους της ΕΕΑ πραγματοποιείται εγκαίρως.

Περιεχόμενο και παρουσίαση των εκθέσεων εκτίμησης αντικτύπου της Επιτροπής

85. Η Επιτροπή έχει υιοθετήσει φιλόδοξη προσέγγιση ως προς τις ΕΑ, η οποία συνίσταται στην ανάλυση όλων των σημαντικών οικονομικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε μία μόνον εκτίμηση. Οι εκθέσεις ΕΑ πρέπει να περιέχουν περιγραφή του σχετικού προβλήματος, να αναλύουν όλες τις εφικτές επιλογές πολιτικής από άποψη κόστους και οφελών και να παρέχουν εκτίμηση των ζητημάτων εφαρμογής και επιβολής καθώς και υπολογισμό της διοικητικής επιβάρυνσης που απορρέει από την προτεινόμενη νομοθεσία. Εκτός αυτού, η Επιτροπή έχει καθορίσει ένα πλαίσιο το οποίο προβλέπει τη μεταγενέστερη παρακολούθηση και αξιολόγηση. Αυτή η ολοκληρωμένη εκτίμηση κρίνεται θετική συγκρινόμενη με άλλα συστήματα ΕΑ.

86. Γενικά, οι εκθέσεις ΕΑ διαπιστώθηκε ότι συμμορφώνονταν με τις απαιτήσεις που καθορίζονταν στις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής. Ωστόσο, από τον έλεγχο εντοπίστηκαν ορισμένες αδυναμίες όσον αφορά το περιεχόμενο και την παρουσίαση των εκθέσεων ΕΑ:

- Τα βασικά αποτελέσματα και μηνύματα των εκθέσεων ΕΑ δεν συνάγονται πάντοτε με ευκολία, συμπεριλαμβανομένου του τρόπου με τον οποίο μια παρέμβαση αναμένεται να επιτύχει τους στόχους της. Η σύγκριση των αντικτύπων των διαφόρων επιλογών πολιτικής που παρουσιάζονται σε μια ΕΑ μερικές φορές αποδεικνύεται δύσκολη.

- Οι δυσκολίες στον ποσοτικό προσδιορισμό και στην οικονομική αποτίμηση των αντικτύπων μπορούν να αποδοθούν στη μη διαθεσιμότητα στοιχείων. Πρόκειται για έναν τομέα στο πλαίσιο του οποίου η Επιτροπή δεν έχει ακόμη αξιοποιήσει πλήρως τις εσωτερικές της δυνατότητες ούτε εκείνες των κρατών μελών.

- Οι όροι εφαρμογής δεν αναλύονται πάντοτε επαρκώς στις εκτιμήσεις αντικτύπου. Συχνά, για νομοθετικά μέτρα δεν υπάρχουν εκ των υστέρων αξιολογήσεις οι οποίες να παρέχουν κατάλληλες πληροφορίες σχετικά με ισχύουσες πολιτικές και προγράμματα που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν στο πλαίσιο μιας ΕΑ.

- Το πιθανό κόστος επιβολής και η διοικητική επιβάρυνση που απορρέει από την ευρωπαϊκή νομοθεσία δεν προσδιορίζονται πάντοτε επαρκώς από ποσοτική άποψη. Το ΤΜΚ σπάνια χρησιμοποιείται για τον ποσοτικό προσδιορισμό της πιθανής διοικητικής επιβάρυνσης.

Σύσταση 2

Η Επιτροπή πρέπει να ενισχύσει την παρουσίαση και το περιεχόμενο των εκθέσεων εκτίμησης αντικτύπου:

- καταρτίζοντας εκθέσεις ΕΑ κατά τρόπο ο οποίος να διευκολύνει τη σύγκριση του εκτιμώμενου αντικτύπου των εναλλακτικών επιλογών, με τη βελτίωση του ποσοτικού προσδιορισμού και της οικονομικής αποτίμησης του αντικτύπου καθώς και την παρουσίαση ποιοτικής ανάλυσης·

- αναπτύσσοντας στρατηγική για τη βελτίωση των στοιχείων που διατίθενται για τις ΕΑ η οποία θα λαμβάνει υπόψη την κατάσταση που επικρατεί στα επιμέρους κράτη μέλη·

- δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση σε ζητήματα εφαρμογής και χρησιμοποιώντας περισσότερο τις εκ των υστέρων αξιολογήσεις της εφαρμογής της νομοθεσίας της ΕΕ ως πηγή άντλησης στοιχείων για τη διαδικασία των ΕΑ· και

- αναλύοντας διεξοδικότερα το κόστος επιβολής των νομοθετικών προτάσεών της και, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες η διοικητική επιβάρυνση προσδιορίζεται ποσοτικά, χρησιμοποιώντας με συνέπεια το "τυποποιημένο μοντέλο κόστους".

Η εκτίμηση αντικτύπου στα θεσμικά όργανα της ΕΕ: αποτελεσματική υποστήριξη των υπευθύνων για τη λήψη αποφάσεων

87. Το Συνέδριο φρονεί ότι η Επιτροπή πρέπει να λάβει δεόντως υπόψη τις αρχές της σαφήνειας των στόχων, της απλούστευσης, της μη απομάκρυνσης από την πραγματικότητα, της διαφάνειας και της υποχρέωσης λογοδοσίας όταν σχεδιάζει νέες ή όταν αναθεωρεί υπάρχουσες παρεμβάσεις [81]. Συνολικά, από τον έλεγχο διαπιστώθηκε ότι, ιδίως τα τελευταία χρόνια, η ΕΑ έχει αποδειχθεί αποτελεσματικό μέσο υποστήριξης της διαδικασίας λήψης αποφάσεων εντός των θεσμικών οργάνων της ΕΕ. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και η Επιτροπή θα μπορούσαν να λάβουν υπόψη τις διαπιστώσεις και συστάσεις που διατυπώνονται στην παρούσα έκθεση κατά την αναθεώρηση των διοργανικών συμφωνιών σχετικά με τη "βελτίωση της νομοθεσίας" και την "κοινή προσέγγιση για την εκτίμηση αντικτύπου". Αυτό θα αποτελέσει επίσης ευκαιρία να ληφθούν υπόψη οι αλλαγές που προκύπτουν από τη συνθήκη της Λισσαβώνας η οποία τέθηκε σε ισχύ την 1η Δεκεμβρίου 2009 (γενικευμένο δικαίωμα πρωτοβουλίας από ομάδα κρατών μελών και τον ρόλο των εθνικών κοινοβουλίων στη διαδικασία λήψης αποφάσεων της ΕΕ).

Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο στο Λουξεμβούργο, κατά τη συνεδρίαση του της 19ης Μαΐου 2010.

Για το Ελεγκτικό Συνέδριο

+++++ TIFF +++++

Vítor Manuel da Silva Caldeira

Πρόεδρος

[1] Ευρωπαϊκή Επιτροπή, "Λευκή Βίβλος για την ευρωπαϊκή διακυβέρνηση", COM(2001) 428 τελικό.

[2] Ανακοίνωση της Επιτροπής, Γενικές αρχές και ελάχιστες προδιαγραφές για τη διαβούλευση των ενδιαφερομένων μερών από την Επιτροπή, COM(2002) 704 (εφεξής "ελάχιστες προδιαγραφές").

[3] Ευρωπαϊκή Επιτροπή, "Impact assessment guidelines" ("Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εκτίμηση αντικτύπου"), SEC(2005) 791, σ. 6.

[4] Βλέπε Ευρωπαϊκή Επιτροπή, έκθεση της Επιτροπής σχετικά με τις εργασίες των επιτροπών κατά τη διάρκεια του 2006, COM(2007) 842, 2007· Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ομάδα εργασίας για την κοινοβουλευτική μεταρρύθμιση, δεύτερη ενδιάμεση έκθεση σχετικά με τις νομοθετικές δραστηριότητες και τις διοργανικές σχέσεις, 15 Μαΐου 2008, PE 406.309/CPG/GT (εσωτερικό έγγραφο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου), μέρος B, κεφάλαιο 4, σ. 41.

[5] OECD, "Indicators of regulatory management systems", Regulatory Policy Committee, έκθεση για το 2009· Evaluating integrated IAs (EVIA), τελική έκθεση, Μάρτιος 2008.

[6] Ευρωπαϊκή Επιτροπή, "Impact assessment guidelines" ("Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εκτίμηση αντικτύπου"), SEC(2005) 791.

[7] Ευρωπαϊκή Επιτροπή, "Impact assessment guidelines" ("Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εκτίμηση αντικτύπου"), SEC(2005) 791 της 15ης Ιουνίου 2005, όπως τροποποιήθηκαν στις 15 Μαρτίου 2006 Ευρωπαϊκή Επιτροπή, "Impact assessment guidelines" ("Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εκτίμηση αντικτύπου"), SEC(2009) 92 της 15ης Ιανουαρίου 2009.

[8] Information note from the President to the Commission, Enhancing quality support and control for Commission IAs, The IA Board (Ενημερωτικό σημείωμα του Προέδρου προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Βελτίωση της υποστήριξης και του ελέγχου της ποιότητας για τις ΕΑ της Επιτροπής, επιτροπή εκτίμησης αντικτύπου), 14 Νοεμβρίου 2006.

[9] http://ec.europa.eu/governance/impact/ia_carried_out/ia_carried_out_en.htm

[10] Διοργανική συμφωνία για τη βελτίωση της νομοθεσίας (ΕΕ C 321 της 31.12.2003), παράγραφος 28.

[11] Interinstitutional agreement on a common approach to IA (Διοργανική συμφωνία για μια κοινή προσέγγιση για την ΕΑ) (14901/05 JUR, εγκριθείσα στις 29 Νοεμβρίου 2005).

[12] Interinstitutional agreement on a common approach to IA (Διοργανική κοινή προσέγγιση για την ΕΑ) (14901/05 JUR, εγκριθείσα στις 29 Νοεμβρίου 2005), σημείο 19.

[13] ΕΚ: Διάσκεψη των Προέδρων των Επιτροπών, IA: The European Parliament’s experience, A stock-taking report of the common approach to IA. Συμβούλιο: Σημείωμα του Διευθυντή της Γενικής Διεύθυνσης Γενικής Γραμματείας, Διεύθυνση I, Review of the interinstitutional common approach to IA — State of play of the handling of IA in the Council, Βρυξέλλες, 3 Νοεμβρίου 2008. Επιτροπή: Review of the interinstitutional common approach to IA (IA) — Implementation of the common approach by the Commission. Έγγραφο εργασίας της Γενικής Γραμματείας SG.C.2 D(2008) 9524.

[14] Ψήφισμα της 24ης Μαρτίου 2004 σχετικά με την αξιολόγηση των επιπτώσεων της κοινοτικής νομοθεσίας και των διαδικασιών διαβούλευσης (2003/2079(INI))· ψήφισμα της 10ης Ιουλίου 2005 σχετικά με την μείωση στο ελάχιστο του διοικητικού κόστους που επιβάλλει η νομοθεσία (2005/2140(INI))· ψήφισμα της 16ης Μαΐου 2006 σχετικά με την εφαρμογή, τις συνέπειες και τον αντίκτυπο της ισχύουσας νομοθεσίας περί εσωτερικής αγοράς (2004/2224(INI))· ψήφισμα της 16ης Μαΐου 2006 σχετικά με τη βελτίωση της νομοθεσίας για το 2004: εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας — 12η ετήσια έκθεση (2005/2055(INI))· ψήφισμα της 4ης Σεπτεμβρίου 2007 σχετικά με τη βελτίωση της νομοθεσίας για το 2005: εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας και της αναλογικότητας — 13η ετήσια έκθεση (2006/2279(INI))· ψήφισμα της 4ης Σεπτεμβρίου 2007 σχετικά με την επανεξέταση της ενιαίας αγοράς (2007/2024(INI))· ψήφισμα της 4ης Σεπτεμβρίου 2007 σχετικά με τη βελτίωση της νομοθεσίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (2007/2095(INI))· ψήφισμα της 21ης Οκτωβρίου 2008 σχετικά με τη βελτίωση της νομοθεσίας για το 2006: εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας και της αρχής της αναλογικότητας — 14η ετήσια έκθεση (2008/2045(INI))· Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Επιτροπή Νομικών Θεμάτων, "Έκθεση σχετικά με τη βελτίωση της νομοθεσίας στην ΕΕ" (2007/2095(INI))· A6-0273/2007 τελικό, 2 Ιουλίου 2007: βλέπε επεξηγηματική δήλωση και σημεία 5 έως 15, 21, 26, 30, 42 έως 43.

[15] Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμπεράσματα του Συμβουλίου "Ανταγωνιστικότητα" σχετικά με τη "βελτίωση της νομοθεσίας", 17076/09, 4 Δεκεμβρίου 2009, σημείο 6.

[16] Διοργανική συμφωνία για τη βελτίωση της νομοθεσίας· Interinstitutional common approach to IA (Διοργανική κοινή προσέγγιση για την ΕΑ), 2005.

[17] Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ανακοίνωση σχετικά με την αξιολόγηση του αντικτύπου, COM(2002) 276 τελικό· Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ανακοίνωση με τίτλο "Προς ενίσχυση της διαβούλευσης και του διαλόγου — Γενικές αρχές και ελάχιστες προδιαγραφές για τη διαβούλευση των ενδιαφερομένων μερών από την Επιτροπή", COM(2002) 704 τελικό· Ενημερωτικό σημείωμα του Προέδρου προς την Επιτροπή, Βελτίωση της υποστήριξης και του ελέγχου της ποιότητας όσον αφορά τις ΕΑ της Επιτροπής, επιτροπή εκτίμησης αντικτύπου, 14 Νοεμβρίου 2006· Ευρωπαϊκή Επιτροπή, "Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εκτίμηση αντικτύπου" 2005-2006, SEC(2005) 791.

[18] Ομάδα Mandelkern για τη βελτίωση της νομοθεσίας, τελική έκθεση, 13 Νοεμβρίου 2001.

[19] ΟΟΣΑ, Regulatory impact analysis — Best practices in OECD countries (Κανονιστική ανάλυση αντικτύπου: Ορθή πρακτική στις χώρες του ΟΟΣΑ), 1997· ΟΟΣΑ, APEC–OECD integrated checklist on regulatory reform: Final draft (Ολοκλημένο ερωτηματολόγιο ελέγχου σχετικά με την κανονιστική μεταρρύθμιση του APEC–ΟΟΣΑ), 2005· ΟΟΣΑ, Indicators of regulatory management systems (Δείκτες των συστημάτων κανονιστικής διαχείρισης), 2009.

[20] Ευρωπαϊκή Επιτροπή, "Ανακοίνωση σχετικά με την αξιολόγηση του αντικτύπου", COM(2002) 276 τελικό της 2ας Ιουνίου 2002, σημείο 1.2: "Η αξιολόγηση του αντικτύπου είναι η διαδικασία συστηματικής ανάλυσης του ενδεχόμενου αντικτύπου της παρέμβασης των δημόσιων αρχών."

[21] José Manuel Barroso — Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής: Απάντηση στο πρόγραμμα της βρετανικής προεδρίας, Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο — Σύνοδος της ολομέλειας, Βρυξέλλες, 23 Ιουνίου 2005· "Uniting in peace: the role of Law in the European Union", Jean Monnet lecture, Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Φλωρεντίας, 31 Μαρτίου 2006· "Qualité de la législation européenne : le temps des résultats", Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Στρασβούργο, 4 Απριλίου 2006· Παρουσίαση του προγράμματος εργασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2007, Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Στρασβούργο, 14 Νοεμβρίου 2006· "Alive and kicking: the renewed Lisbon strategy is starting to pay off", Βρυξέλλες, 5 Μαρτίου 2007· "We are all new Europeans now", Λιθουανικό Κοινοβούλιο (Seimas), Vilnius, 29 Μαρτίου 2007. Günther Verheugen, "Βελτίωση της νομοθεσίας", διάσκεψη της σλοβενικής προεδρίας, Λιουμπλιάνα, 17 Απριλίου 2008.

[22] Βλέπε ΕΣΠ για το 2005· COM(2004) 133 τελικό, 25 Φεβρουαρίου 2004, ΠΝΕ της Επιτροπής για το 2004, COM(2003) 645 τελικό, παράρτημα 2: οι πρωτοβουλίες αυτές περιλάμβαναν σημαντικότατες προτάσεις για τον καθορισμό πολιτικής, προ-νομοθετικού και νομοθετικού χαρακτήρα.

[23] Ευρωπαϊκή Επιτροπή, "Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εκτίμηση αντικτύπου", SEC(2005) 791 της 15ης Ιουνίου 2005, όπως τροποποιήθηκε στις 15 Μαρτίου 2006, Διαδικαστικοί κανόνες (II.1).

[24] Εξαιρούνται οι "πράσινες βίβλοι", οι προτάσεις για διαβούλευση με τους "κοινωνικούς εταίρους", οι περιοδικές αποφάσεις και εκθέσεις της Επιτροπής, οι προτάσεις που εκπορεύονται από διεθνείς υποχρεώσεις και τα μέτρα της Επιτροπής που απορρέουν από την εξουσία της να εποπτεύει την ορθή εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας, καθώς και οι εκτελεστικές αποφάσεις.

[25] Οι πρωτοβουλίες αυτές (οι οποίες μπορεί να έχουν σημαντικό αντίκτυπο, να αφορούν καινοτόμα ή ευαίσθητα θέματα ή να έχουν ιδιαίτερες επιπτώσεις για τους ενδιαφερομένους και, ως εκ τούτου, να δικαιολογείται η διενέργεια σχετικής ΕΑ) καθορίζονται, μετά από ειδική διαδικασία επιλογής, από τη Γενική Γραμματεία με την υποστήριξη της επιτροπής εκτίμησης αντικτύπου.

[26] Ευρωπαϊκή Επιτροπή, "Impact assessment guidelines" ("Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εκτίμηση αντικτύπου"), SEC(2005) 791 της 15ης Ιουνίου 2005, όπως τροποποιήθηκαν στις 15 Μαρτίου 2006 Ευρωπαϊκή Επιτροπή, "Impact assessment guidelines" ("Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εκτίμηση αντικτύπου"), SEC(2009) 92 της 15ης Ιανουαρίου 2009.

[27] Ευρωπαϊκή Επιτροπή, "Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εκτίμηση αντικτύπου", SEC(2009) 92.

[28] COM(2006) 382.

[29] Ομιλία της επιτρόπου κας Reding ενώπιον της ομάδας ευρωπαϊκών ρυθμιστικών αρχών, στις 8 Φεβρουαρίου 2006.

[30] Ευρωπαϊκή Επιτροπή, "Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εκτίμηση αντικτύπου για το 2009", SEC(2009) 92, κεφάλαιο 3, σ. 12-16.

[31] Διοργανική συμφωνία για τη βελτίωση της νομοθεσίας: ιδίως σημεία 25 και 29· Διοργανική συμφωνία για μια κοινή προσέγγιση για την εκτίμηση αντικτύπου (14901/05 JUR που εγκρίθηκε στις 29 Νοεμβρίου 2005): ιδίως σημεία 5, 6 και 13.

[32] COM(2008) 614.

[33] Διάσκεψη των προέδρων των επιτροπών του ΕΚ, "IA handbook" ("Εγχειρίδιο εκτίμησης αντικτύπου"), 17 Ιουλίου 2008· Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Γενική Γραμματεία, "Handling IAs in Council: — Indicative guidance for working party chairs" ("Αξιοποίηση των ΕΑ στο Συμβούλιο: Ενδεικτικές οδηγίες για τους προέδρους των ομάδων εργασίας"), Λουξεμβούργο, 2007.

[34] Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας, ITRE(2008)0123_1 της 23ης Ιανουαρίου 2008, συνεδρίαση 17:00–18:00· Επιστολή του επιτρόπου κ. Piebalgs σχετικά με την ΕΑ της Επιτροπής, Συνέχεια της ανταλλαγής απόψεων για το ενεργειακό πακέτο για την ηλεκτρική ενέργεια και το φυσικό αέριο.

[35] Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Γενική Γραμματεία, "Handling IAs in Council — Indicative guidance for working party chairs" ("Αξιοποίηση των ΕΑ στο Συμβούλιο: Ενδεικτικές οδηγίες για τους προέδρους των ομάδων εργασίας"), 2007.

[36] COM(2007) 528, COM(2007) 529, COM(2007) 530, COM(2007) 531 και COM(2007) 532.

[37] COM(2008) 16, COM(2008) 17 και COM(2008) 19.

[38] Business Europe (Ένωση Συνομοσπονδιών Βιομηχανίας και Εργοδοτών της Ευρώπης), Eurochambers (Μόνιμη Ευρωπαϊκή Διάσκεψη Εμπορικών και Βιομηχανικών Επιμελητηρίων), European Consumers’ Organisation (Ευρωπαϊκό Γραφείο των Ενώσεων Καταναλωτών), European Environmental Bureau (Ευρωπαϊκό Γραφείο Περιβάλλοντος), European Federations for Transport and Environment (Ευρωπαϊκές Ομοσπονδίες Μεταφορών και Περιβάλλοντος), European Trade Union Federation (Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Συνδικαλιστικών Οργανώσεων), Social Forum (Κοινωνικό Φόρουμ), World Wide Fund for Nature (Παγκόσμιο Ταμείο για τη Φύση — WWF).

[39] Διοργανική συμφωνία για τη βελτίωση της νομοθεσίας (2003/C 321/01, άρθρο 30).

[40] Διοργανική συμφωνία για μια κοινή προσέγγιση για την εκτίμηση αντικτύπου (14901/05 JUR που εγκρίθηκε στις 29 Νοεμβρίου 2005).

[41] Βλέπε τον ιστότοπο http://eur-lex.europa.eu/ RECH_menu.do?ihmlang=en, τελευταία επίσκεψη 15 Ιουνίου 2009.

[42] ΕΑ: "The European Parliament’s experience — A stocktaking report of the common approach to IA", The Conference of Committee Chairs (Η εμπειρία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου — Έκθεση απολογισμού όσον αφορά την κοινή προσέγγιση για τις ΕΑ, Διάσκεψη των Προέδρων των Επιτροπών), Δεκέμβριος 2008 (ΕΑ σχετικά με τροποποιήσεις: 1) Ουσίες προτεραιότητας στα ύδατα (Φεβρουάριος 2008)· 2) Ορισμένες πτυχές της οδηγίας περί οργάνωσης του χρόνου εργασίας (Ιούλιος 2007)· 3) Η "Διαλειτουργικότητα του κοινοτικού σιδηροδρομικού συστήματος II" (Απρίλιος 2007)· 4) Πρόταση οδηγίας για την ποιότητα του αέρα (Σεπτέμβριος 2006)· 5) Ονομαστικές ποσότητες για προσυσκευασμένα προϊόντα (Νοέμβριος 2005)· 6) ΕΑ για τους στόχους της ανακύκλωσης στην οδηγία-πλαίσιο για τα απόβλητα (Μάιος 2008)· 7) Οδηγία 2006/66/ΕΚ σχετικά με τις ηλεκτρικές στήλες και τους συσσωρευτές και τα απόβλητα ηλεκτρικών στηλών και συσσωρευτών και με την κατάργηση της οδηγίας 91/157/ΕΟΚ (Νοέμβριος 2005).

[43] Οδηγία 2006/66/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 6ης Σεπτεμβρίου 2006 σχετικά με τις ηλεκτρικές στήλες και τους συσσωρευτές και τα απόβλητα ηλεκτρικών στηλών και συσσωρευτών και με την κατάργηση της οδηγίας 91/157/ΕΟΚ (ΕΕ L 266 της 26.9.2006, σ. 1).

[44] Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Επιτροπή Νομικών Θεμάτων, εισηγητής Katalin Lévai, έκθεση σχετικά με τη βελτίωση της νομοθεσίας στην ΕΕ (2007/2095(INI))· A6-0280/2007 τελικό της 2ας Ιουλίου 2007: βλέπε, ιδίως, την επεξηγηματική δήλωση καθώς και τα σημεία 5-15, 21, 26, 30, 42 έως 43· Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Ομάδα Εργασίας για την κοινοβουλευτική μεταρρύθμιση, δεύτερη ενδιάμεση έκθεση σχετικά με τις νομοθετικές δραστηριότητες και τις διοργανικές σχέσεις, 21 Μαΐου 2008, PE 406.309/CPG/GT (εσωτερικό έγγραφο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου), μέρος A, σημείο 1.3, σ. 13-14).

[45] Συμβούλιο, Γενική Γραμματεία, συμπεράσματα του Συμβουλίου "Ανταγωνιστικότητα" σχετικά με τη βελτίωση της νομοθεσίας, 9663/09 COMPET 264 της 13ης Μαΐου 2009, σημείο 13.

[46] Σημείωμα του Διευθυντή της Γενικής Γραμματείας, Γενική Διεύθυνση Γ, Διεύθυνση I, Review of the interinstitutional common approach to IA — State of play of the handling of IA in the Council, Βρυξέλλες, 3 Νοεμβρίου 2008.

[47] Διοργανική συμφωνία για μια κοινή προσέγγιση για την εκτίμηση αντικτύπου (14901/05 JUR που εγκρίθηκε στις 29 Νοεμβρίου 2005), σημείο 12.

[48] Διοργανική συμφωνία για τη βελτίωση της νομοθεσίας (2003/C 321/01): ιδίως σημείο 30.

[49] Ευρωπαϊκή Επιτροπή, πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις υπηρεσίες στην εσωτερική αγορά, COM(2004) 2 τελικό/3 της 5ης Μαρτίου 2004.

[50] SEC(2004) 21.

[51] Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 16ης Φεβρουαρίου 2006, κοινή θέση του Συμβουλίου της 24ης Ιουλίου 2006 (ΕΕ C 270 E της 7.11.2006, σ. 1) και θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 15ης Νοεμβρίου 2006. Απόφαση της 11ης Δεκεμβρίου 2006.

[52] UK Better Regulation Executive, IA guidance, http://www.berr.gov.uk/files/file44544.pdf.

[53] Vereinbarung zwischen dem Deutschen Bundestag und der Bundesregierung über die Zusammenarbeit in Angelegenheiten der Europäischen Union in Ausführung des § 6 des Gesetzes über die Zusammenarbeit von Bundesregierung und Deutschem Bundestag in Angelegenheiten der Europäischen Union (Συμφωνία μεταξύ της Γερμανικής Ομοσπονδιακής Βουλής και της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης όσον αφορά τη συνεργασία για ζητήματα που σχετίζονται με την ΕΕ, κατ’ εφαρμογή της παραγράφου 6 του νόμου περί συνεργασίας μεταξύ της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης και της Γερμανικής Ομοσπονδιακής Βουλής για ζητήματα που σχετίζονται με την ΕΕ)· σημείο I.5.· Bundesgesetzblatt 2006 μέρος I αριθ. 44, Βόννη, 30 Σεπτεμβρίου 2006.

[54] Προγραμματισμός και παρακολούθηση της ρυθμιστικής δραστηριότητας στις ΗΠΑ: κάθε έξι μήνες το "Office for Information and Regulatory Affairs, OIRA" (Υπηρεσία πληροφοριών και ρυθμιστικών υποθέσεων) του "Office for Management and Budget, OMB" (Γραφείο διαχείρισης και προϋπολογισμού) του Προέδρου καταρτίζει "Regulatory agenda and plan" (ρυθμιστικό πρόγραμμα και σχέδιο), συγκεντρώνοντας πληροφορίες σχετικά με τις επικείμενες ρυθμιστικές δραστηριότητες από όλες τις ομοσπονδιακές υπηρεσίες καθώς και τον αναμενόμενο γενικό αντίκτυπό τους από άποψη κόστους και/ή