ΚΟΙΝΗ ΘΕΣΗ (ΕΚ) αριθ. 34/97 η οποία καθορίσθηκε από το Συμβούλιο στις 22 Ιουλίου 1997 για την έκδοση της οδηγίας 97/. . ./ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της . . ., για τροποποίηση της οδηγίας 89/398/ΕΟΚ για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τα τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή (97/C 297/01)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη,

τη συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 100 Α,

την πρόταση της Επιτροπής (1),

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (2),

αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 189 Β της συνθήκης (3),

Εκτιμώντας:

ότι το άρθρο 4 της οδηγίας 89/398/ΕΟΚ (4) προβλέπει τη θέσπιση ειδικών διατάξεων, μέσω ειδικών οδηγιών, για τις ομάδες τροφίμων που περιλαμβάνονται στο παράρτημα I της παρούσας οδηγίας 7

ότι, μέχρι στιγμής, έχουν θεσπισθεί ειδικές οδηγίες σχετικά με τα παρασκευάσματα για βρέφη και τα παρασκευάσματα δεύτερης βρεφικής ηλικίας (5), για τις μεταποιημένες τροφές με βάση τα δημητριακά και τις παιδικές τροφές για βρέφη και μικρά παιδιά (6) και για τα τρόφιμα που προορίζονται να χρησιμοποιηθούν σε δίαιτες μειωμένων θερμίδων για απώλεια βάρους (7) 7 ότι υπάρχουν λόγοι δημόσιας υγείας για τη θέσπιση ειδικών διατάξεων, σύμφωνα με το άρθρο 4 της οδηγίας 89/398/ΕΟΚ, για τα διαιτητικά τρόφιμα ειδικών ιατρικών χρήσεων και τα τρόφιμα που προορίζονται για την αντιμετώπιση της καταβολής έντονης μυικής προσπάθειας, ιδίως για αθλητές, που προβλέπει το παράρτημα I της εν λόγω οδηγίας 7

ότι, στην περίπτωση των ομάδων τροφίμων με μικρή περιεκτικότητα σε νάτριο, συμπεριλαμβανομένων και των διαιτητικών υποκαταστάτων του άλατος με μικρή περιεκτικότητα σε νάτριο ή χωρίς νάτριο, και των τροφίμων χωρίς γλουτένη, τα προϊόντα αυτά μπορούν να διατίθενται καταλλήλως στο εμπόριο και να υφίστανται αποτελεσματική επίσημη παρακολούθηση βάσει των γενικών διατάξεων της οδηγίας 89/398/ΕΟΚ, εφόσον καθορισθούν οι προϋποθέσεις για τη χρήση ορισμένων όρων που δηλώνουν τις ιδιαίτερες θρεπτικές ιδιότητες των προϊόντων 7

ότι η διαγραφή των κατηγοριών αυτών από το παράρτημα I της οδηγίας 89/398/ΕΟΚ συμβαδίζει με τις προσπάθειες αποφυγής υπερβολικά λεπτομερών νομοθετικών διατάξεων 7

ότι δεν είναι σαφές κατά πόσον υπάρχει κατάλληλη βάση για τη θέσπιση ειδικών διατάξεων σχετικά με την ομάδα που αναφέρεται στο σημείο 9 του παραρτήματος I της οδηγίας 89/398/ΕΟΚ, δηλαδή την ομάδα τροφίμων που προορίζονται για άτομα που πάσχουν από διαταραχές του μεταβολισμού των σακχάρων (διαβητικοί) 7

ότι, συνεπώς, πρέπει να ζητηθεί, μεταξύ άλλων, η γνώμη της επιστημονικής επιτροπής τροφίμων προτού ληφθεί οριστική απόφαση για το ζήτημα αυτό 7

ότι παραμένει δυνατή η εναρμόνιση, σε κοινοτικό επίπεδο, των κανόνων για άλλες ομάδες τροφίμων προοριζομένων για ειδική διατροφή, προς το συμφέρον της προστασίας των καταναλωτών και της ελεύθερης κυκλοφορίας των τροφίμων αυτών,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

Η οδηγία 89/398/ΕΟΚ τροποποιείται ως εξής:

1. Προστίθενται τα ακόλουθα άρθρα:

«Άρθρο 4α

Οι κανόνες σχετικά με τη χρησιμοποίηση όρων οι οποίοι αφορούν

- τη μειωμένη ή μηδενική περιεκτικότητα σε νάτριο ή αλάτι (χλωριούχο νάτριο, επιτραπέζιο αλάτι),

- τη μηδενική περιεκτικότητα σε γλουτένη,

και οι οποίοι μπορούν να χρησιμοποιούνται για την περιγραφή των προϊόντων που αναφέρονται στο άρθρο 1, θεσπίζονται σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 13.

Άρθρο 4β

. . . το αργότερο (*), η Επιτροπή, αφού συμβουλευθεί την επιστημονική επιτροπή τροφίμων, υποβάλλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, όσον αφορά τη σκοπιμότητα της θέσπισης ειδικών διατάξεων για τροφές προοριζόμενες για τους πάσχοντες από διαταραχές του μεταβολισμού σακχάρων (διαβητικοί).

Βάσει των συμπερασμάτων της εν λόγω έκθεσης, η Επιτροπή είτε προβαίνει, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 13, στην προετοιμασία των εν λόγω ειδικών διατάξεων, είτε υποβάλλει σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 100 Α της συνθήκης, κατάλληλες προτάσεις για την τροποποίηση της παρούσας οδηγίας.

(*) Τρία έτη από τη δημοσίευση της παρούσας οδηγίας στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.»

2. Το άρθρο 9 σημείο 5 αντικαθίσταται από το εξής κείμενο:

«5. . . . το αργότερο (*), και εν συνεχεία ανά τριετία, η Επιτροπή διαβιβάζει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έκθεση για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου.

(*) Τρία έτη από τη δημοσίευση της παρούσας οδηγίας στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.»

3. Το παράρτημα I αντικαθίσταται από το εξής κείμενο:

«ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

- Ομάδες τροφίμων ειδικής διατροφής για τις οποίες θα θεσπισθούν ειδικές διατάξεις μέσω ειδικών οδηγιών (1):

1. Παρασκευάσματα για βρέφη και παρασκευάσματα δεύτερης βρεφικής ηλικίας.

2. Μεταποιημένες τροφές με βάση τα δημητριακά και παιδικές τροφές για βρέφη και μικρά παιδιά.

3. Τρόφιμα που προορίζονται να χρησιμοποιηθούν σε δίαιτες μειωμένων θερμίδων για απώλεια βάρους.

4. Διαιτητικά τρόφιμα ειδικών ιατρικών χρήσεων.

5. Τρόφιμα που προορίζονται για την αντιμετώπιση της καταβολής έντονης μυικής προσπάθειας, ιδίως για αθλητές.

- Ομάδες τροφίμων για ειδική διατροφή, για τις οποίες θα καταρτισθούν ειδικές διατάξεις στο πλαίσιο ειδικής οδηγίας, βάσει των αποτελεσμάτων της διαδικασίας που περιγράφεται στο άρθρο 4β (1):

6. Τρόφιμα για άτομα που πάσχουν από διαταραχές του μεταβολισμού των σακχάρων (διαβήτης).

(1) Εννοείται ότι η οδηγία δεν ισχύει για τα προϊόντα που ήδη κυκλοφορούν στο εμπόριο κατά την έκδοσή της.»

Άρθρο 2

Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που είναι αναγκαίες για να συμμορφωθούν προς την παρούσα οδηγία το αργότερο . . . (8**) και ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή σχετικά.

Τα οικεία μέτρα εφαρμόζονται κατά τρόπον ώστε:

- να επιτρέπεται το εμπόριο των προϊόντων που είναι σύμφωνα προς την παρούσα οδηγία . . . (9**),

- να απαγορεύεται το εμπόριο των προϊόντων που δεν είναι σύμφωνα προς την παρούσα οδηγία . . . (10***).

Τα μέτρα αυτά, όταν λαμβάνονται από τα κράτη μέλη, περιέχουν παραπομπή στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από παρόμοια παραπομπή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Οι λεπτομέρειες της παραπομπής αυτής ορίζονται από τα κράτη μέλη.

Άρθρο 3

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την ημέρα δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 4

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες, . . .

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Ο Πρόεδρος

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

(1) ΕΕ C 108 της 16. 4. 1994, σ. 17 και ΕΕ C 35 της 8. 2. 1996, σ. 17.

(2) ΕΕ C 388 της 31. 12. 1994, σ. 1.

(3) Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 11ης Οκτωβρίου 1995 (ΕΕ C 287 της 30. 10. 1995, σ. 108), κοινή θέση του Συμβουλίου της 22ας Ιουλίου 1997 και απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της . . . (δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα).

(4) ΕΕ L 186 της 30. 6. 1989, σ. 27 7 οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 96/84/ΕΚ (ΕΕ L 48 της 19. 2. 1997, σ. 20).

(5) Οδηγία 91/321/ΕΟΚ της Επιτροπής, της 14ης Μαΐου 1991, σχετικά με τα παρασκευάσματα για βρέφη και τα παρασκευάσματα δεύτερης βρεφικής ηλικίας (ΕΕ L 175 της 4. 7. 1991, σ. 35) όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 96/4/ΕΚ (ΕΕ L 49 της 28. 2. 1996, σ. 12).

(6) Οδηγία 96/5/ΕΚ της Επιτροπής, της 16ης Φεβρουαρίου 1996, για τις μεταποιημένες τροφές με βάση τα δημητριακά και τις παιδικές τροφές για βρέφη και μικρά παιδιά (ΕΕ L 49 της 28. 2. 1996, σ. 17).

(7) Οδηγία 96/8/ΕΚ της Επιτροπής, της 26ης Φεβρουαρίου 1996, για τα τρόφιμα που προορίζονται να χρησιμοποιηθούν σε δίαιτες μειωμένων θερμίδων για απώλεια βάρους (ΕΕ L 55 της 6. 3. 1996, σ. 22).

(8**) Δώδεκα μήνες μετά τη δημοσίευση της παρούσας οδηγίας στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

(9***) 18 μήνες μετά τη δημοσίευση της οδηγίας στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

ΣΚΕΠΤΙΚΟ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Στις 6 Απριλίου 1994 (1), η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση οδηγίας που βασίζεται στο άρθρο 100 Α της συνθήκης ΕΚ, για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τα τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή.

2. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή διατύπωσαν τη γνώμη τους στις 11 Οκτωβρίου 1995 (2) και 6 Ιουλίου 1994 (3), αντίστοιχα.

3. Στις 29 Ιανουαρίου 1996 (4), η Επιτροπή διαβίβασε στο Συμβούλιο την τροποποιημένη πρότασή της.

4. Στις 22 Ιουνίου 1997, το Συμβούλιο καθόρισε την κοινή του θέση σύμφωνα με το άρθρο 189 Β της συνθήκης.

II. ΣΤΟΧΟΣ

Λαμβάνοντας υπόψη τα συμπεράσματα της προεδρίας ύστερα από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Εδιμβούργου, της 11ης και 12ης Δεκεμβρίου 1992, σχετικά με την απλούστευση ορισμένων οδηγιών που θεωρούνται υπερβολικά λεπτομερείς, καθώς και την πείρα που αποκτήθηκε μετά τη θέσπιση της οδηγίας, η Επιτροπή, στην τροποποιημένη πρότασή της, πρότεινε ουσιαστικά να περιοριστεί σε πέντε ο αριθμός των κατηγοριών για τις οποίες πρέπει να εκδοθούν ειδικές οδηγίες όσον αφορά τα τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή 7 προβλέπει επίσης τις προϋποθέσεις για τη χρήση όρων που δηλώνουν τις ιδιαίτερες θρεπτικές ιδιότητες.

III. ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΘΕΣΗΣ

1. Το Συμβούλιο εξετάζει την πρόταση αυτή εδώ και τρία χρόνια και, σε γενικό επίπεδο, το κείμενο έχει υποστεί αρκετές τροποποιήσεις στη διάρκεια των εργασιών.

Το Συμβούλιο, παρεκκλίνοντας από τη θέση της Επιτροπής, κατέληξε στην κοινή του θέση, λαμβάνοντας υπόψη σε πολλά σημεία τις προτάσεις και ανησυχίες που διατυπώθηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

2. Για παράδειγμα, το Συμβούλιο δέχθηκε την τροπολογία αριθ. 4 (νέα αιτιολογική παράγραφος), η οποία ορίζει ότι ο στόχος της εναρμόνισης των εθνικών διατάξεων είναι, αφενός, η προστασία του καταναλωτή, αφετέρου δε, ο σεβασμός της ελεύθερης κυκλοφορίας (η τροπολογία αυτή έχει γίνει δεκτή επίσης από την Επιτροπή).

3. Όσον αφορά τις τροπολογίες 15 και 16 (παράρτημα I), το Συμβούλιο περιέλαβε μόνο τέσσερεις κατηγορίες τροφίμων, και συγκεκριμένα:

- παρασκευάσματα για βρέφη και παρασκευάσματα δεύτερης βρεφικής ηλικίας,

- τρόφιμα με βάση σιτηρά και βρεφικές τροφές,

- τρόφιμα που προορίζονται για τον έλεγχο του βάρους,

- διαιτητικά τρόφιμα ιατρικής χρήσης.

4. Συνεπώς, το Συμβούλιο δεν δέχθηκε την τροπολογία αριθ. 18 (την οποία δέχτηκε εν μέρει η Επιτροπή) και την τροπολογία χωρίς αριθμό (την οποία δεν δέχτηκε η Επιτροπή) σχετικά με τις δύο εξής κατηγορίες τροφίμων:

- τρόφιμα για άτομα που πάσχουν από διαταραχές του μεταβολισμού των σακχάρων (διαβητικούς),

- τρόφιμα χωρίς γλουτένη.

Όσον αφορά την κατηγορία των τροφίμων που προορίζονται για διαβητικούς (την οποία δέχτηκε η Επιτροπή), το Συμβούλιο έλαβε σε σημαντικό βαθμό υπόψη την ανησυχία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, καλώντας την Επιτροπή να υποβάλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο και αφού διαβουλευθεί με την επιστημονική επιτροπή για την ανθρώπινη διατροφή, έκθεση σχετικά με τη σκοπιμότητα να προβλεφθούν ειδικές διατάξεις για τα τρόφιμα που προορίζονται για τους διαβητικούς.

Υπό το φως των συμπερασμάτων της εν λόγω έκθεσης, η Επιτροπή θα μπορούσε είτε να προτείνει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο την κατάργηση αυτής της κατηγορίας που περιλαμβάνεται στο παράρτημα, είτε να εκδόσει μια ειδική οδηγία σύμφωνα με ρυθμιστική διαδικασία.

Όσον αφορά την κατηγορία των τροφίμων χωρίς γλουτένη, το Συμβούλιο, λαμβάνοντας υπόψη το στόχο της απλοποίησης της κοινοτικής νομοθεσίας, δεν περιέλαβε την κατηγορία αυτή (το μέρος αυτό δεν έγινε δεκτό από την Επιτροπή). Ωστόσο, το Συμβούλιο έλαβε υπόψη ένα μέρος των επιθυμιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, προβλέποντας ειδικές διατάξεις για την επισήμανση (άρθρο 4α) των τροφίμων που δεν περιέχουν γλουτένη και των τροφίμων με χαμηλή περιεκτικότητα σε νάτριο (τροπολογία 17, έγινε καταρχήν δεκτή από την Επιτροπή και εν μέρει δεκτή, καταρχήν, από το Συμβούλιο).

5. Ωστόσο, το Συμβούλιο, λαμβάνοντας υπόψη την προστασία των καταναλωτών, πρόσθεσε μια κατηγορία σχετικά με τα τρόφιμα προσαρμοσμένα στην καταβολή μυϊκής προσπάθειας, ιδίως για τους αθλητές.

6. Το Συμβούλιο δέχθηκε, καταρχήν, το περιεχόμενο των τροπολογιών σχετικά με τα τρόφιμα που προορίζονται για τα παιδιά μικρής ηλικίας και δεν εισάγουν βλαβερές ουσίες (τροπολογίες 9, 10 και 15/16 εν μέρει). Δεδομένου ότι τα κατάλοιπα των παρασιτοκτόνων καθορίζονται ήδη σε ειδικές διατάξεις, το Συμβούλιο δεν θεώρησε σκόπιμο να ενταχθούν οι αναφορές αυτές σ' αυτή την οδηγία (οι τροπολογίες αυτές δεν έγιναν δεκτές από την Επιτροπή).

7. Το Συμβούλιο, παρόλο που δέχτηκε, καταρχήν, την τροπολογία που αναφέρεται στο «modus vivendi» για τα μέτρα εφαρμογής πράξεων που εκδίδονται με τη διαδικασία του άρθρου 189 Β της συνθήκης (τροπολογία 1), έκρινε περιττό να ενσωματώσει αυτή την τροπολογία στο κείμενο (η Επιτροπή δέχτηκε αυτή την τροπολογία).

8. Όσον αφορά το νέο άρθρο 4, το οποίο προβλέπει ότι νέες κατηγορίες τροφίμων που προορίζονται για ειδική διατροφή μπορούν να προστεθούν στο παράρτημα I (τροπολογία 5), το Συμβούλιο θεωρεί αυτή την τροπολογία ακατάλληλη, γιατί η Επιτροπή έχει ήδη αυτή τη δυνατότητα. Σημειωτέον εξάλλου ότι η προσθήκη νέων κατηγοριών δεν θα συμβάδιζε με την πρόθεση που εξέφρασε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να απλοποιηθεί η νομοθεσία σ' αυτό τον τομέα (η Επιτροπή δεν δέχθηκε αυτή την τροπολογία).

9. Όσον αφορά την προσθήκη νέου παραρτήματος Iα σχετικά με τις επιτρεπόμενες ενδείξεις (τροπολογία 6), το Συμβούλιο θεωρεί ότι μια τέτοια διάταξη πρέπει, ενδεχομένως, να ενσωματωθεί σε πιο κατάλληλη νομοθεσία (η τροπολογία δεν έγινε δεκτή από την Επιτροπή).

10. Συνολικά, αφού περιέλαβε πολλές τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και έλαβε υπόψη άλλες ανησυχίες του, το Συμβούλιο θεωρεί ότι κατέληξε σε ισόρροπη λύση.

(1) ΕΕ C 108 της 16. 4. 1994, σ. 17.

(2) ΕΕ C 287 της 30. 10. 1995, σ. 104.

(3) ΕΕ C 388 της 31. 12. 1994, σ. 1.

(4) ΕΕ C 35 της 8.2. 1996, σ. 17.