Γνωμοδότηση για την πρόταση Κανονισμού (ΕΚ) του Συμβουλίου για την κοινή οργάνωση αγοράς στον τομέα των οπωροκηπευτικών

(96/C 82/06)

Στις 17 Νοεμβρίου 1995, και σύμφωνα με τα άρθρα 43 και 198 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω πρόταση.

Το τμήμα γεωργίας και αλιείας, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 30 Νοεμβρίου 1995 (εισηγητής: ο κ. Bento Gonηalves).

Κατά την 331η σύνοδο ολομέλειας της 20ής και 21ης Δεκεμβρίου 1995 (συνεδρίαση της 20ής Δεκεμβρίου), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 89 ψήφους υπέρ, 58 κατά και 16 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η ΟΚΕ διαπιστώνει με λύπη ότι η Επιτροπή δεν έχει συμπεριλάβει στην πρότασή της, τις απόψεις που διατύπωσε στη γνωμοδότησή της, της 26ης Ιανουαρίου 1995 (), σχετικά με την «Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την εξέλιξη και το μέλλον της κοινοτικής πολιτικής στον τομέα των νωπών οπωροκηπευτικών» (), απόψεις που εξακολουθούν να είναι απόλυτα έγκυρες και επίκαιρες.

1.2. Φρονεί επίσης ότι δε δόθηκε επαρκής δημοσιότητα στην πρόταση της Επιτροπής και έτσι το τμήμα γεωργίας και αλιείας έπρεπε να εργασθεί χωρίς τη μετάφραση της πρότασης σε όλες τις γλώσσες και σε πολύ περιορισμένο χρονικό διάστημα σε σύγκριση με τη σημασία του θέματος.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Αναληφθείσες υποχρεώσεις

2.1.1. Η εξεταζόμενη πρόταση ακολουθεί γενικά τις κατευθυντήριες γραμμές που παρουσίασε η Επιτροπή στην Ανακοίνωσή της χωρίς να λαμβάνει υπόψη, εν μέρει, τις γνωμοδοτήσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, και των αντιπροσωπευτικών οργανώσεων του τομέα.

2.1.2. Η υπό εξέταση πρόταση της Επιτροπής μόνον μερικώς ακολουθεί τις τρεις βασικές αρχές της ΚΓΠ:

- την ενιαία αγορά,

- τη χρηματοδοτική αλληλεγγύη,

- την κοινοτική προτίμηση,

ούτε συμβαδίζει με τις υποχρεώσεις που ανελήφθησαν στο Κοινό Συμβούλιο που συνεδρίασε το Σεπτέμβριο του 1993 (όπου συναντήθηκαν οι υπουργοί εξωτερικών, εμπορίου και γεωργίας των 12) και το οποίο ενέκρινε την ακόλουθη δήλωση:

«Για τα προϊόντα των οποίων δεν έχουν ακόμη μεταρρυθμιστεί οι Κοινές Οργανώσεις Αγοράς (ΚΟΑ), το Συμβούλιο και η Επιτροπή αναλαμβάνουν την υποχρέωση να υιοθετήσουν τις διατάξεις που είναι αναγκαίες για τη διασφάλιση των γεωργικών εισοδημάτων και της Κοινοτικής Προτίμησης. Θα ληφθούν υπόψη οι όροι και οι αρχές της γεωργίας και της οικονομίας που εφαρμόσθηκαν στους άλλους τομείς.»

2.1.2.1. Η δήλωση αυτή προέκυψε από τους προσανατολισμούς και τις συμφωνίες που υιοθετήθηκαν κατά τη μακρά πορεία των συζητήσεων για τη μεταρρύθμιση της ΚΓΠ, με τις οποίες καταβλήθηκε προσπάθεια να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα των πλεονασμάτων της γεωργικής παραγωγής, που βασίζονταν στην στήριξη των τιμών εγγύησης, με υψηλές δαπάνες εις βάρος του προϋπολογισμού και σοβαρές στρεβλώσεις, είτε στην ανταγωνιστικότητα των γεωργοδιατροφικών βιομηχανιών, είτε στο διεθνές εμπόριο. Επετεύχθη πολιτική συναίνεση στην κορυφή ότι τα προϊόντα που δεν παρουσίαζαν τις δυσαρμονίες αυτές (περί το 30 % της γεωργικής παραγωγής της ΕΕ), θα υπόκεινταν σε μεταρρύθμιση μετά την υπογραφή των συμφωνιών του Παγκοσμίου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ), και με βάση αρχές σύμφωνες με εκείνες της Μεταρρύθμισης του 1992.

2.1.3. Η πρόταση, εκτός των προαναφερθέντων, προβαίνει επίσης σε διακρίσεις μεταξύ προϊόντων, μεταξύ περιοχών και μεταξύ κρατών μελών, πλήττοντας σφόδρα τους ασθενέστερους οικονομικά πληθυσμούς, χωρίς να δίνει εναλλακτικές λύσεις στο πρόβλημα της μείωσης των εισοδημάτων τους. Η Επιτροπή θα έπρεπε να προτείνει μέτρα άμεσης ενίσχυσης των εισοδημάτων των παραγωγών σ`εκείνες τις περιοχές, ώστε να αντισταθμιστεί η μείωση των τιμών που προκύπτει από την πρότασή της, κυρίως για τα προϊόντα που έχουν μεγάλη στρατηγική σημασία σε τοπικό επίπεδο.

2.1.4. Κόστος της ΚΟΑ

2.1.4.1. Το κόστος της παρούσας ΚΟΑ ανέρχεται σε ποσοστό που μόλις προσεγγίζει το 4 % του προϋπολογισμού του ΕΓΤΠΕ.

2.1.4.2. Η πρόταση δεν αντισταθμίζει τις κοινωνικές, οικονομικές και δημογραφικές συνέπειες που θα προκαλέσει σε ευρείες περιφέρειες της Ευρώπης, και ιδιαίτερα στις μεσογειακές χώρες.

2.1.4.3. Οι δαπάνες για τον τομέα αυτόν στον κοινοτικό προϋπολογισμό, όσον αφορά την ΚΓΠ, είναι τόσο ασήμαντη, ώστε παροπλίζει τα επιχειρήματα σχετικά με τις δαπάνες, όταν λησμονείται η ύπαρξη 1,8 εκατομμυρίου εκμεταλλεύσεων, εκ των οποίων μόλις το 2,5 % είναι μεγαλύτερες από 1,3 εκτάρια και όπου ζουν και εργάζονται εκατομμύρια οικογένειες, με κύριο εισόδημα που βασίζεται στις παραγωγές της ΚΟΑ.

2.1.4.4. Στα ανωτέρω προστίθενται επιπλέον οι επιπτώσεις της εγκατάλειψης μεγάλων περιοχών της ΕΕ και των συνεπόμενων αναγκαστικών μετακινήσεων προς τα μεγάλα πληθυσμιακά, και ήδη κορεσμένα, κέντρα, σε αναζήτηση διεξόδου που έπαψαν να προσφέρουν οι περιφέρειες.

2.1.4.5. Ο αρνητικός προβλεπόμενος αντίκτυπος της ερήμωσης αυτής του εδάφους, στη διαχείριση του περιβάλλοντος και στη διατήρηση των φυσικών πόρων, καταδείχθηκε επαρκώς στη γνωμοδότηση της ΟΚΕ της 26ης Ιανουαρίου 1995 (βλ. σημεία 2.4 έως 2.4.3) και επομένως και η ΟΚΕ θεωρεί αναγκαία τη θέσπιση οικονομικών αντισταθμίσεων, για τη διατήρηση των δραστηριοτήτων που συνδέονται με το περιβάλλον και για τη στήριξη της αγροτικής απασχόλησης.

2.1.4.6. Το κόστος των τροποποιήσεων που προτείνει η παρούσα γνωμοδότηση δεν πρέπει να υπερβαίνει το ποσόν που ορίζει ο κοινοτικός προϋπολογισμός.

2.1.5. Σημειώνεται επίσης η ανάγκη να συνεκτιμηθούν οι αναληφθείσες υποχρεώσεις κατά τις διαπραγματεύσεις του ΠΟΕ, και κυρίως η προοδευτική μείωση της Κοινοτικής Προτίμησης. Εντούτοις, η μείωση αυτή δεν μπορεί να επιτρέψει πτώση της παραγωγής του τομέα στην Ευρωπαϊκή Ένωση γενικά σε τιμές μικρότερες του 40 % της κατανάλωσης, το ποσοστό της οποίας αποτελεί το όριο της στρατηγικής παραγωγής της Ευρωπαϊκής Ένωσης (βλ. σημεία 2.5 και 2.6 της γνωμοδότησης της ΟΚΕ της 26ης Ιανουαρίου 1995) ().

3. Ειδικές παρατηρήσεις

3.1. Τίτλος Ι - Ταξινόμηση των προϊόντων (άρθρα 2 έως 10)

3.1.1. Η ΟΚΕ επικροτεί, γενικά, τις προδιαγραφές ποιότητας που ορίζονται στην πρόταση της Επιτροπής, άρθρα 2 έως 10, με εξαίρεση τις αναφερόμενες στο εδάφιο α) του σημείου 1 του άρθρου 3 που θα πρέπει να διαγραφεί για να μην προκληθούν στρεβλώσεις στην αγορά.

3.1.2. Οι προδιαγραφές αυτές θα χρησιμεύσουν ώστε να υπάρχει μεγαλύτερη διαφάνεια στην αγορά και καλύτερη και σοβαρότερη ενημέρωση των καταναλωτών όσον αφορά την υγιεινή και τις μεθόδους συντήρησης των προϊόντων.

3.1.3. Από πλευράς των καταναλωτών, είναι ανάγκη να πληρούνται οι κανόνες για την επισήμανση και να εφαρμόζονται, κυρίως, σε ό,τι αφορά τη θρεπτική αξία, τη χώρα προέλευσης και ορισμένες άλλες παράκτιες πληροφορίες σχετικές με τα προϊόντα.

3.2. Τίτλος ΙΙ - Οργανώσεις παραγωγών (άρθρα 11 έως 18)

3.2.1. Η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να λάβει υπόψη τις απόψεις που περιέχονται στο σημείο 3.1 της γνωμοδότησής της της 26ης Ιανουαρίου 1995, και να διασφαλίσει μέσω των ΟΠ τον κανονικό ανεφοδιασμό της μεταποιητικής βιομηχανίας.

3.2.1.1. Αξίζει να συμφωνήσουμε με την πρόταση της Επιτροπής, διότι κρίνεται αναγκαία η ενίσχυση του ρόλου των οργανώσεων παραγωγών (ΟΠ) σε μία αγορά με αυξανόμενο ανταγωνισμό και αυξημένη προσφορά, καίτοι γεννώνται ορισμένες αμφιβολίες για το κατά πόσον ο στόχος αυτός μπορεί να επιτευχθεί με την οργανωτική, δημοσιονομική και νομική δομή που αναφέρεται στην πρόταση.

3.2.1.2. Εκατομμύρια αγροτικών οικογενειών σε όλη την Ένωση θα αρχίσουν να εξαρτώνται οικονομικά εξ ολοκλήρου σχεδόν από την καλή λειτουργία των ΟΠ, για τούτο και θα πρέπει να προβλεφθούν και να διασαφηνισθούν ορισμένες πτυχές της οργανωτικής τους δομής και για την αναγνώρισή τους, κυρίως, καθώς και η παρακολούθηση και αρωγή, ο έλεγχος, η διαφάνεια, το επαγγελματικό πνεύμα και η κατάρτιση, η ταχύτητα και η εξασφάλιση της διαθεσιμότητας των δημοσιονομικών πόρων καθώς και η διασφάλιση ότι δεν θα ζημιωθούν τα μέλη των ΟΠ λόγω μη τήρησης ενδεχομένως των υποχρεώσεων οιουδήποτε από τους εταίρους που τις αποτελούν (δημόσιος και ιδιωτικός τομέας).

Συνεπώς θα πρέπει να ορισθεί:

α) το νομικό πλαίσιο των ΟΠ έναντι των άλλων οικονομικών παραγόντων 7

β) οι υποχρεωτικοί κανόνες για τη λογιστική απεικόνιση και η δημοσιότητα των λογαριασμών τους 7

γ) η ανάγκη να επαληθεύονται ή να ελέγχονται οι λογαριασμοί από ορκωτό λογιστή 7

δ) ότι οι δαπάνες αυτές θα χρηματοδοτούνται κατά τα πρώτα έξι μεταβατικά έτη από χρηματοδοτικές ενισχύσεις κατά το 100 % και ότι, κατόπιν, θα υπάρχει συγχρηματοδότηση, μέσω του ταμείου λειτουργίας.

3.2.1.3. Η οργανωτική δομή που περιγράφεται στην πρόταση είναι άκρως περιοριστική, εκτός του ότι βλάπτει ιδιαίτερα τους παραγωγούς και είναι περίπλοκη στην εφαρμογή της, κυρίως για τις ΟΠ που αποτελούνται από μικροκαλλιεργητές σε περιοχές όπου δεν υπάρχει στην ουσία επιχειρησιακή παράδοση.

3.2.1.3.1. Για την επίλυση των προβλημάτων αυτών θα ήταν σκόπιμο τα ταμεία λειτουργίας για τις νέες οργανώσεις παραγωγών να χρηματοδοτούνται κατά 100 % από το ΕΓΤΠΕ κατά την περίοδο που προβλέπεται στο 3.2.1.5 και στη συνέχεια, η συμμετοχή των οργανώσεων στα ταμεία αυτά να αυξηθεί σταδιακά στο 50 %.

3.2.1.3.2. Επίσης, θα ήταν σκόπιμο να χρησιμοποιούνται οι ενισχύσεις του ΕΓΤΠΕ για την κάλυψη των δαπανών διαχείρισης των νεοσύστατων οργανώσεων παραγωγών καθώς και των υφισταμένων ενώσεων παραγωγών στις περιφέρειες στις οποίες καλύπτουν μόνο ένα μικρό τμήμα της παραγωγής.

3.2.1.4. Προγράμματα εφαρμογής (άρθρα 12 έως 14)

3.2.1.4.1. Σύμφωνα με τα όσα υποστηρίζει η ΟΚΕ στη γνωμοδότησή της της 26ης Ιανουαρίου 1995 (), θα πρέπει να συσταθεί ένας ειδικός χρηματοδοτικός μηχανισμός που να στηρίζεται κατά 100 % από το ΕΓΤΠΕ, για να πραγματοποιήσει τις απαιτούμενες αλλαγές μέσω των προγραμμάτων προσαρμογής κατά το μεταβατικό στάδιο:

- το μεταβατικό στάδιο πρέπει να διαρκέσει μία πενταετία τουλάχιστον, σύμφωνα με την πρόταση της Επιτροπής κατά την οποία θα προβλέπονται, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα μέτρα:

διόρθωση των διαρθρωτικών ελλείψεων στο πλαίσιο των περιφερειών 7

βελτίωση της οργανωτικής δομής και εμπορίας των ΟΠ 7

στήριξη των συνεταιρισμών μεταξύ ΟΠ και/ή συγχώνευσή τους 7

μετατροπή των εγκαταστάσεων που δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες της αγοράς και εκμετάλλευση των επιτευγμάτων της έρευνας στον τομέα 7

στήριξη της ειδικής παραγωγής ορισμένων μικρο-περιοχών 7

βελτίωση της συλλογής και επεξεργασίας στατιστικών στοιχείων του τομέα.

3.2.1.5. Ταμείο λειτουργίας (άρθρο 15)

3.2.1.5.1. Η μεταβατική περίοδος θα πρέπει να διαρκέσει μία εξαετία.

3.2.1.5.2. Όλες οι αποσύρσεις θα πληρώνονται από το ΕΓΤΠΕ κατά 100 %.

3.2.1.5.3. Το περιεχόμενο της πρότασης θα πρέπει να τροποποιηθεί, ώστε το ταμείο να χωρισθεί σε δύο τμήματα:

1. Τμήμα Α, από το οποίο θα πληρώνονται όλες οι αποσύρσεις.

2. Τμήμα Β, από το οποίο θα χρηματοδοτούνται τα λειτουργικά προγράμματα που περιγράφονται στο σημείο 4 του άρθρου 15 και σύμφωνα με τους προς εφαρμογή κανόνες που περιέχονται στα υπόλοιπα άρθρα και ιδιαίτερα στα 16, 17 και 18 και θα περιλαμβάνει την επιδότηση της κατώτερης τιμής στον παραγωγό, όχι μόνον για τα εσπεριδοειδή αλλά και για τα άλλα προϊόντα που προορίζονται για μεταποίηση σύμφωνα με το εδάφιο γ) του σημείου 3 του άρθρου 15.

3.2.1.5.4. Όσον αφορά τις αποσύρσεις, οι τελευταίες θα περιορισθούν στα ακόλουθα ποσοστά:

- κατά το πρώτο έτος, στο 50 % του συνόλου που διέθεσαν στο εμπόριο οι ΟΠ, που θα μειώνεται κατά 5 % για κάθε ένα από τα ακόλουθα έξη έτη, μέχρι επίτευξης ποσοστού 20 % που θα εφαρμοσθεί από το έβδομο έτος, που θα είναι και το πρώτο έτος κανονικής εκμετάλλευσης.

3.2.1.5.5. Η ΟΚΕ επαναλαμβάνει τη σύστασή της για συγχρηματοδότηση, στο πλαίσιο των μεταρρυθμίσεων της ΚΟΑ, της προστασίας των παραγωγών από τις φυσικές καταστροφές, και ειδικότερα μέσω της χορήγησης χρηματικών ενισχύσεων για την καταβολή ασφάλιστρων () για ζημίες λόγω χαλάζης, παγετού και άλλων και για οικονομική συμμετοχή στην εγκατάσταση προστατευτικών συστημάτων (πλεγμάτων) κατά της χαλάζης και προστατευτικών συστημάτων κατά του παγετού.

3.2.1.6. Ειδικά προϊόντα (άρθρο 17)

3.2.1.6.1. Η ΟΚΕ φρονεί ότι είναι ανάγκη να πραγματοποιηθούν ειδικά προγράμματα που να επιτυγχάνουν εξισορρόπηση του εισοδήματος των γεωργών επί μονίμου βάσεως και να δίνουν τη δυνατότητα βελτίωσης και εκσυγχρονισμού της παραγωγής και εμπορίας σε συγκεκριμένες περιοχές της ΕΕ μέσω ενισχύσεων στη μεταποίηση και το εισόδημα των γεωργών.

3.3. Τίτλος ΙΙΙ - Διεπαγγελματικές οργανώσεις και συμφωνίες (άρθρα 19 έως 21)

3.3.1. Η ΟΚΕ συμφωνεί με την πρόταση της Επιτροπής αλλά συνιστά επαγρύπνηση προκειμένου να τηρούνται οι κανόνες της αγοράς και να λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαιτερότητες των διαφόρων κρατών μελών και να καταστεί προαιρετική η εφαρμογή τους από αυτά.

3.4. Τίτλος ΙV - Καθεστώς παρεμβάσεων (άρθρα 22 έως 29)

3.4.1. Η ΟΚΕ επαναλαμβάνει, όσον αφορά το καθεστώς των παρεμβάσεων, τη γνώμη του Τίτλου ΙΙ, σημείο 3.2.1 της παρούσας γνωμοδότησης, με την οποία προτείνει τις ακόλουθες τροποποιήσεις:

α) σημείο 3 του άρθρου 22

Αύξηση του προτεινόμενου ορίου των προς απόσυρση ποσοτήτων στο 20 % της παραγωγής που μπορεί να τεθεί σε εμπορία, από τις αντίστοιχες οργανώσεις παραγωγών.

β) σημείο 4 του άρθρου 22

Επιμήκυνση της μεταβατικής περιόδου στα έξι έτη, με έναρξη του οριστικού καθεστώτος κανονικής εκμετάλλευσης από την έβδομη περίοδο εμπορίας, συμπεριλαμβανομένης.

γ) άρθρο 25

Ο υπολογισμός για τον καθορισμό της κοινοτικής αποζημίωσης απόσυρσης, ανά προϊόν, θα πρέπει να βασίζεται στο σταθμισμένο μέσο όρο των μέσων τιμών μηνιαίας απόσυρσης, που θα εφαρμοσθεί κατά την περίοδο εμπορίας 1995/96, ενώ θα πρέπει να διαγραφεί η 2η παράγραφος του σημείου 1 του άρθρου 25 της πρότασης.

δ) Θα πρέπει να προσαρμοσθεί ο κατάλογος των προϊόντων του Παραρτήματος ΙΙ, διότι εξακολουθούν να παραμένουν ουσιαστικά τα ίδια, από την εποχή που η ΕΕ αριθμούσε μόνο 9 κράτη μέλη.

ε) Όλα τα άλλα άρθρα του Τίτλου αυτού πρέπει να προσαρμοσθούν σύμφωνα με τις τροποποιήσεις που προτείνονται για τον Τίτλο ΙΙ.

3.4.2. Η μεγαλύτερη κατανάλωση οπωροκηπευτικών συμβάλλει στην καλύτερη και υγιέστερη διατροφή του πληθυσμού. Θα ήταν, επομένως, σκόπιμο, να φροντίσει η Επιτροπή για την ευρύτατη πληροφόρηση της κοινής γνώμης σχετικά με τα θρεπτικά και ψυχολογικά οφέλη της αυξημένης κατανάλωσης οπωροκηπευτικών, ώστε να σημειωθεί αύξηση της κατανάλωσης των προϊόντων αυτών και να καταστεί περιττή η παρέμβαση.

3.5. Τίτλος V - Καθεστώς συναλλαγών με τις τρίτες χώρες (άρθρα 30 έως 36)

3.5.1. Η ΟΚΕ εκφράζει την ανησυχία της για την εφαρμογή των συμφωνιών του ΠΟΕ όσον αφορά την αποτελεσματικότητα του συστήματος τιμών εισόδου, και ιδίως διότι δεν είναι γνωστή η έκταση και το περιεχόμενο των προτιμησιακών συμφωνιών με τις τρίτες χώρες, που περιλαμβάνουν παροχές ευνοϊκότερες από τις συμφωνηθείσες στο πλαίσιο του ΠΟΕ, για τούτο και η Επιτροπή πρέπει να ενθαρρύνει την πληροφόρηση σχετικά με τις προτιμησιακές συμφωνίες που έγιναν στον τομέα αυτόν και την επέκτασή τους σε άλλες χώρες, με εφαρμογή της ρήτρας του μάλλον ευνοουμένου κράτους.

3.5.2. Κρίνεται θεμελιώδης, για την επιτυχία οιασδήποτε μεταρρύθμισης, η ύπαρξη σαφούς και σταθερού πλαισίου για τις συναλλαγές με τις τρίτες χώρες και υπενθυμίζεται η θέση της ΟΚΕ για τη διατήρηση της κοινοτικής προτίμησης, με βάση τους σαφείς όρους των συμφωνηθέντων στο πλαίσιο του ΠΟΕ.

3.5.3. Η χρηματοδοτική αλληλεγγύη μεταξύ των τομέων της οικονομίας, που προβλέπει η Συνθήκη της Ένωσης, επιβάλλει στην Επιτροπή να αποζημιώνει τους τομείς που θίγονται από πλεονεκτήματα που παρέχονται σε άλλους, είτε οικονομικής, είτε άλλης φύσεως. Ο τομέας των νωπών οπωροκηπευτικών είναι ένας από εκείνους που μπορεί να ζημιωθούν υπερβολικά, και επιβάλλεται η σύσταση ενός μηχανισμού στήριξης του εισοδήματος των παραγωγών, όπως προβλέπεται στο σημείο 2.1.3 της παρούσας γνωμοδότησης.

3.5.4. Η πιθανή πρακτική του κοινωνικού, υγειονομικού και περιβαλλοντικού ντάμπινγκ από πλευράς ορισμένων τρίτων χωρών, ενδέχεται να προκαλέσει στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό που να θίγουν τους ευρωπαίους παραγωγούς και να έχουν σοβαρές επιπτώσεις στους καταναλωτές της ΕΕ καθώς και να εντείνει την ανεργία των αγροτικών πληθυσμών που δεν έχουν πολλές δυνατότητες για επαγγελματικό επαναπροσανατολισμό. Συνεπώς, για να αποφευχθούν οι συνέπειες αυτές θα πρέπει να μελετηθεί η καθιέρωση:

α) αποτελεσματικού και διαφανούς ελέγχου της τιμής εισόδου 7

β) το αυτό και για την ποιότητα και την πληροφόρηση σχετικά με τις μεθόδους παραγωγής και συντήρησης που χρησιμοποιούνται 7

γ) επισήμανσης των προϊόντων με τις ίδιες απαιτήσεις στις οποίες θα υπόκεινται τα συναφή προϊόντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

3.6. Τίτλος VΙ - Εθνικοί και κοινοτικοί έελεγχοι (άρθρα 37 έως 40)

3.6.1. Η ΟΚΕ συμφωνεί με την ένταση των εθνικών και κοινοτικών ελέγχων και θεωρεί θετική την ίδρυση σώματος ελεγκτών.

3.7. Τίτλος VΙΙ - Γενικές διατάξεις

3.7.1. Η ΟΚΕ συμφωνεί δικαίως με το περιεχόμενο του Τίτλου αυτού, εκτός των αναφερομένων στην κατάργηση μέρους του Κανονισμού 1035/72, σχετικά με τα ειδικά μέτρα για τους ξηρούς καρπούς με κέλυφος και τα χαρούπια.

Βρυξέλλες, 20 Δεκεμβρίου 1995.

Ο Πρόεδρος της

Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Carlos FERRER

() ΕΕ αριθ. C 102 της 24. 4. 1995.

() Έγγρ. COM(94) 360 τελικό.

() ΕΕ αριθ. C 313 της 30. 11. 1992.

() ΕΕ αριθ. C 303, της 14. 11. 1995, κεφάλαιο 2.

() ΕΕ αριθ. C 303, της 14. 11. 1995, σ. 60, 2.4 (β).

() «Η κατάσταση της γεωργίας στην ΕΕ», έκθεση για το 1994.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Οι ακόλουθες τροπολογίες απορρίφθηκαν κατά τη συζήτηση:

Σημείο 1

Να διαγραφούν τα σημεία 1 έως 2.1.1 και να αντικατασταθούν με το ακόλουθο κείμενο:

«1. Εισαγωγή

1.1. Η ΟΚΕ επικροτεί, σε γενικές γραμμές, την πρόταση.

1.2. Το υφιστάμενο σήμερα καθεστώς για τα οπωροκηπευτικά έχει ενθαρρύνει την πλεονασματική παραγωγή και οδηγεί στην καταστροφή τροφίμων, γεγονός που καθίσταται ολοένα και πιο απαράδεκτο.

1.3. Καταστροφές αυτού του είδους δεν θα πρέπει να γίνονται πλέον.

1.4. Τα προγράμματα στήριξης θα πρέπει να αποσυνδεθούν από τη στήριξη ειδικών προϊόντων.

1.5. Οι παραγωγοί των περιφερειών με ειδικές ανάγκες πρέπει να λαμβάνουν ενίσχυση από το περιφερειακό ταμείο 7 η ενίσχυση αυτή χρειάζεται να αποσκοπεί στην προστασία του περιβάλλοντος.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Όλες οι κατωτέρω παρατηρήσεις της ΟΚΕ υπόκεινται στη γενική επιφύλαξη που διατυπώνεται στο τμήμα 1 ανωτέρω.»

Αιτιολογία

Με το σημερινό καθεστώς επιδοτούνται μόνο 14 είδη από το σύνολο των οπωροκηπευτικών (επιδοτείται π.χ. το κουνουπίδι, αλλά όχι το λάχανο, επιδοτούνται τα ροδάκινα, αλλά όχι τα κεράσια). Το καθεστώς είναι σπάταλο, από την άποψη ότι στηρίζεται στην εκούσια καταστροφή τροφίμων (τη λεγόμενη «απόσυρση»). Τα χρήματα για τις επιδοτήσεις και για την καταστροφή προϊόντων διοχετεύονται στους δικαιούχους μέσω των οργανώσεων των παραγωγών. Όπως έδειξε προσφάτως για μία ακόμη φορά το Ελεγκτικό Συνέδριο (), οι εθνικές αρχές σε πολλά κράτη μέλη είναι εντελώς ανίκανες να ελέγξουν το περίπλοκο αυτό σύστημα. Το Ελεγκτικό Συνέδριο σημειώνει επίσης ότι, παρόλο που επιτρέπονται και άλλες μέθοδοι απόσυρσης, «στην πράξη τα περισσότερα προϊόντα καταστρέφονται» (). Η κλίμακα της απόσυρσης παρέχεται από την Επιτροπή () και δείχνει ότι το 1994 αποσύρθηκε π.χ. το 16 % του συνόλου των βερύκοκκων και το 6 % των πορτοκαλιών.

Με την αποσύνδεση της στήριξης των παραγωγών από τις επιδοτήσεις των προϊόντων, αυτά τα 14 προϊόντα θα μπορούσαν να επιστρέψουν στην κανονική αγορά που λειτουργεί για όλα τα άλλα οπωροκηπευτικά. Οι γεωργοί και το περιβάλλον θα λαμβάνουν άμεσες ενισχύσεις αν είναι απαραίτητο και έτσι θα αποσοβηθεί μεγάλο μέρος της σπατάλης.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

Ψήφοι υπέρ: 57, ψήφοι κατά: 64, αποχές: 10.

Σημείο 2.1.3

Να διαγραφεί.

Αιτιολογία

Στην πρόταση δεν γίνεται διάκριση μεταξύ προϊόντων και μεταξύ περιφερειών και κρατών μελών. Σύμφωνα με την πρόταση, θα διατίθενται πιστώσεις για όλα τα προϊόντα και για όλες τις περιφέρειες των κρατών μελών.

Δεν υπάρχει λόγος να αναμένεται ότι η πρόταση θα οδηγήσει σε γενική πτώση των τιμών και, κατά συνέπεια, δεν υπάρχει ανάγκη χορήγησης αντισταθμίσεων με τη μορφή άμεσων εισοδηματικών ενισχύσεων.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

Ψήφοι υπέρ: 50, ψήφοι κατά: 70, αποχές: 16.

Σημείο 2.1.4

Να διαγραφούν η 4η και 5η παράγραφος.

Αιτιολογία

Δεν θα πρέπει να αναμένεται ότι θα εγκαταλειφθούν τεράστιες εκτάσεις και ότι θα προκύψει κύμα αναγκαστικής μετανάστευσης. Επίσης, τίποτα δεν οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η πρόταση θα οδηγήσει στη μείωση της παραγωγής και των εξαγωγών και σε απώλεια θέσεων απασχόλησης.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

Ψήφοι υπέρ: 54, ψήφοι κατά: 63, αποχές: 17.

Σημείο 3.2.1.1

Να προστεθεί το ακόλουθο κείμενο στο τέλος της παραγράφου:

«Ιδιαίτερα δε, οι γεωργοί δεν θα πρέπει να υποχρεούνται να διαθέτουν τα προϊόντα τους υπό την επίβλεψη των οργανώσεων των παραγωγών, αλλά θα πρέπει να είναι ελεύθεροι να ανταποκρίνονται στη ζήτηση.»

Αιτιολογία

Η πρόταση της Επιτροπής, στην οποία ορίζεται ότι οι γεωργοί υποχρεούνται να διαθέτουν 90-100 % της παραγωγής τους σύμφωνα με τους κανόνες των οργανώσεων των παραγωγών, είναι αδικαιολόγητα περιοριστική.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

Ψήφοι υπέρ: 53, ψήφοι κατά: 66, αποχές: 10.

Να προστεθεί το ακόλουθο νέο σημείο 3.2.1.3.1

«Δεν δικαιολογείται να υποχρεούνται οι παραγωγοί να διαθέτουν το σύνολο της παραγωγής τους - που μπορεί να αποτελείται από διάφορα προϊόντα - σε μία συγκεκριμένη οργάνωση παραγωγών. Άλλοι καθιερωμένοι στην αγορά έμποροι θα πρέπει επίσης να έχουν πρόσβαση στο ταμείο λειτουργίας.»

Αιτιολογία

Σύμφωνα με την πρόταση κανονισμού, οι οργανώσεις των παραγωγών θα καταλάβουν μία ουσιαστικά μονοπωλιακή θέση και αυτό παρά το γεγονός ότι η ίδια η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι έχουν ελλείψεις. Η ΟΚΕ διακατέχεται από ανησυχίες που οφείλονται στα όσα αναφέρονται για τις οργανώσεις των παραγωγών στις προηγούμενες παραγράφους.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

Ψήφοι υπέρ: 58, ψήφοι κατά: 69, αποχές: 3.

Σημείο 3.2.1.5.1

Να αντικατασταθεί η «εξαετία» με «τετραετία».

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

Ψήφοι υπέρ: 62, ψήφοι κατά: 70, αποχές: 4.

Σημείο 3.2.1.5.2

Να διαγραφεί το σημείο αυτό και να αντικατασταθεί με το ακόλουθο:

«Η ΟΚΕ αντιτίθεται στην πρόταση σύμφωνα με την οποία τα κράτη μέλη θα μπορούν κατά βούληση να αναλάβουν ένα τμήμα της χρηματοδότησης της απόσυρσης προϊόντων, επειδή αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε στρέβλωση του ανταγωνισμού.»

Αιτιολογία

Η χρηματοδότηση κατά 100 % από το ΕΓΤΠΕ θα παραμείνει περιορισμένη στα 14 προϊόντα παρέμβασης που αναφέρονται στο παράρτημα 2.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

Ψήφοι υπέρ: 68, ψήφοι κατά: 75, αποχές: 5.

Σημείο 3.2.1.5.2

Το κείμενο του σημείου αυτού να αντικατασταθεί από τα εξής:

«Η ΟΚΕ συνιστά ένα χρηματοδοτικό σύστημα σύμφωνα με το οποίο το 20 % θα είναι κρατική ενίσχυση.»

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

Ψήφοι υπέρ: 60, ψήφοι κατά: 78, αποχές: 10.

Σημείο 3.2.1.5.3

Να διαγραφεί.

Αιτιολογία

Ο διαχωρισμός του ταμείου λειτουργίας σε ένα τμήμα για τις αποσύρσεις και σε ένα άλλο για τις λοιπές δραστηριότητες παρεμποδίζει άσκοπα την ευελιξία που είναι απαραίτητη για την αξιοποίησή του.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

Ψήφοι υπέρ: 56, ψήφοι κατά: 74, αποχές: 11.

Σημείο 3.4.1

α) Άρθρο 22, παράγραφος 3

Αντί «20 %», να αναγραφεί «10 %».

Αιτιολογία

Το ποσοστό της συνολικής παραγωγής που είναι επιλέξιμο για απόσυρση θα πρέπει σταδιακά να μειωθεί.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

Ψήφοι υπέρ: 66, ψήφοι κατά: 70, αποχές: 2.

Σημείο 3.4.1

Να διαγραφεί το εδάφιο δ).

Αιτιολογία

Η διεύρυνση του παρόντος καταλόγου εκ 14 προϊόντων που επιδέχονται παρέμβαση δεν είναι επιθυμητή.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

Ψήφοι υπέρ: 65, ψήφοι κατά: 74, αποχές: 6.

Σημείο 3.4.2

Να προστεθεί νέο σημείο 3.4.2 με το εξής περιεχόμενο:

«3.4.2. Άρθρο 29

Το άρθρο αυτό πρέπει να τροποποιηθεί, έτσι ώστε να μην επιτρέπονται οι επιδοτήσεις για καταστροφή προϊόντων. Θα πρέπει, ωστόσο, να προβλεφθεί για τούτο μια π.χ. τετραετής περίοδος προσαρμογής.»

Αιτιολογία

Η καταβολή επιδοτήσεων για την καταστροφή τροφίμων είναι πλέον απαράδεκτη για τους πολίτες της ΕΕ. Ωστόσο, επειδή αυτή η επιλογή αποτελεί σήμερα πολύ μεγάλο μέρος των «αποσύρσεων», πρέπει να δοθεί κάποιος χρόνος για προσαρμογή.

Το άρθρο 29 προβλέπει διάφορους εναλλακτικούς τύπους απόσυρσης.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

Ψήφοι υπέρ: 69, ψήφοι κατά: 80, αποχές: 4.

Σημείο 3.5.3

Διαγράφεται.

Αιτιολογία

Οποιαδήποτε περιφερειακά μειονεκτήματα επιβάλλεται να αντιμετωπισθούν με περισσότερο ενεργό υποστήριξη των κεφαλαίων λειτουργίας των παραγωγικών οργανώσεων.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

Ψήφοι υπέρ: 67, ψήφοι κατά: 73, αποχές: 8.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Οι ακόλουθοι σύμβουλοι, παρόντες ή εκπροσωπούμενοι υπερψήφισαν τη γνωμοδότηση της ΟΚΕ:

ABEJON RESA, d'AGOSTINO, ATAIDE FERREIRA, BAEZA SANJUΐN, BAGLIANO, BARROS VALE, BASTIAN, BELABED, BENTO GONΗALVES, BERNABEI, BERNARD, BETELU BAZO, BIES PERE, BLESER, ΜΠΡΕΔΗΜΑ-ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΥ, BRIESCH, BURANI, CAL, CARROLL, CASSINA, CEBALLO HERRERO, CHAGAS, CHEVALIER, COLOMBO, CONNELLAN, DANTIN, DECAILLON, DELAPINA, DRILLEAUD, DUNKEL, EWERT, FARNLEITNER, FERNANDEZ, ΦΩΛΙΑΣ, FORGAS I CABRERA, GAFO FERNANDEZ, KALLIO, ΚΑΖΑΖΗΣ, KIELMAN, KIENLE, KONITZER, ΚΟΡΦΙΑΤΗΣ, ΚΟΡΥΦΙΔΗΣ, LAUR, ΛΕΡΙΟΣ, ΛΙΟΛΙΟΣ, LIVERANI, MALOSSE, ΜΑΝΤΖΟΥΡΑΝΗΣ, MARGALEF MASIA, MASUCCI, MAYAYO BELLO, MEGHEN, MENGOZZI, MERCΘ JUSTE, MERIANO, MOLINA VALLEJO, MUΡΝZ GUARDADO, NIELSEN L., NILSSON, NOORDWAL, OLSSON, OSENAT, PANERO FL REZ, ΠΑΠΑΜΙΧΑΗΛ, PASOTTI, de PAUL de BARCHIFONTAINE, PE, PELLARINI, PELLETIER R., PEZZINI, PRICOLO, QUEVEDO ROJO, RODRIGUEZ de AZERO, RODRIGUEZ GARCIA CARO, SANTIAGO, SANTILLΑN CABEZA, SEQUEIRA, ΣΚΛΑΒΟΥΝΟΣ, STΦLLNBERGER, STRASSER, TIXIER, ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ, VEVER, VINAY, VOGLER, WILMS, ΖΑΡΚΙΝΟΣ, ZUFIAUR NARVAIZA.

Οι ακόλουθοι σύμβουλοι, παρόντες ή εκπροσωπούμενοι καταψήφισαν τη γνωμοδότηση της ΟΚΕ:

ANDREWS, ASPINALL, BARROW, BEALE, BOISSEREE, BROOKES, DAVISON, VAN DIJK, DRIJFHOUT-ZWEIJTZER, ELSTNER, ENGELEN-KEFER, ETTL, FRERICHS, FUCHS, GARDNER, GEUENICH, GIESECKE, GUILLAUME, HAAZE, HAGEN, JANSSEN, JASCHICK, JOHANSEN, KANNISTO, KARGAARD, de KNEGT, KOOPMAN, KRITZ, KUBENZ, LEMMETTY, LEVITT, LINDMARK, LITTLE, LΦNNBERG, LΦW, LYONS, MADDOCKS, MOBBS, MORELAND, MORGAN, NILSEN B., NYBERG, OLAUSSON, PETERSEN, PIETTE, REGNELL, SANDERSON, SARALEHTO, SCHMITZ, SIMPSON, SIRKEINEN, STOKKERS, STRAUSS, STRΦM, WALKER, WESTERLUND, WHITWORTH, WRIGHT.

Οι ακόλουθοι σύμβουλοι, παρόντες ή εκπροσωπούμενοι απείχαν της ψηφοφορίας:

BUNDGAARD, van den BURG, BURKHARD, DE NORRE, ETTY, EULEN, GAUDER, GREEN, HAMRO-DROTZ, HERNΓNDEZ BATALLER, KONTIO, MAIER, PARDON, TάCHLER, VERHAEGHE, ZΦHRER.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3 στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Η άποψη της κατηγορίας των καταναλωτών

Η κατηγορία των καταναλωτών:

- υποστηρίζει τις προτάσεις για τη μείωση των τιμών απόσυρσης και την τελική εξάλειψη των αποσύρσεων 7

- αποδέχεται τη διαβάθμιση οπώρων και κηπευτικών αλλά όχι την απομάκρυνση, π.χ., μικρών, φθηνών προϊόντων από την αγορά. Τα προϊόντα αυτά είναι ίσως εκείνα που καταναλωτές με μικρό εισόδημα μπορούν να αγοράζουν 7

- απορρίπτει την προτεινόμενη υποχρέωση των παραγωγών να διαθέτουν 9-100 % της παραγωγής τους μέσω παραγωγικών οργανώσεων, και την πρόταση να επιτραπεί στους τελευταίους να αποσύρουν προϊόντα που δεν περιλαμβάνονται ήδη στο καθεστώς καθώς και πρόσθετες ποσότητες μικρών στο μέγεθος προτάσεων. Αντίθετα οι καλλιεργητές πρέπει να διαθέτουν εμπορική ελευθερία για να ανταποκρίνονται στις προτιμήσεις των καταναλωτών 7

- αποδέχεται την περιβαλλοντική ενίσχυση προς τους καλλιεργητές και τις άμεσες εισοδηματικές ενισχύσεις για μικροκαλλιεργητές σε περιοχές που υποφέρουν από ιδιαίτερα προβλήματα.