Άρίβ. C 252/6 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 27. 9. 82 
Γνωμοδότηση γιά τήν ανακοίνωση της Επιτροπής στό Συμβούλιο σχετικά με τίς «επενδύσεις 
στον τομέα της ορθολογικής χρήσεως τής ενεργείας» 
Τό κείμενο πού αποτελεί αντικείμενο τής γνωμοδοτήσεως αυτής δημοσιεύεται στην 'Επίσημη 
Εφημερίδα τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αριθ. C 107 τής 28ης 'Απριλίου 1982, σελίδα 4. 
Α. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΩΣ 
Τό Συμβούλιο αποφάσισε στίς 19 Φεβρουαρίου 1982 νά ζητήσει, σύμφωνα μέ τίς διατάξεις τοϋ 
άρθρου 198 τής συνθήκης περί ιδρύσεως τής Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, τή 
γνωμοδότηση τής Οικονομικής καί Κοινωνικής Επιτροπής γιά τήν ανωτέρω ανακοίνωση. 
Β. ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Ή Οικονομική καί Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε τή γνωμοδότηση της γιά τό ανωτέρω θέμα 
κατά τήν 199η σύνοδο τής ολομελείας της, πού πραγματοποιήθηκε στίς Βρυξέλλες, στίς 
30 'Ιουνίου καί 1 Ιουλίου 1982. 
Τό κείμενο τής γνωμοδοτήσεως αυτής είναι τό ακόλουθο: 
Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ, 
"Εχοντας υπόψη: 
τή συνθήκη περί ιδρύσεως τής Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
Κοινότητας, καί ιδίως τό άρθρο 198, 
τήν αίτηση γνωμοδοτήσεως τοΰ Συμβουλίου των Ευρω­
παϊκών Κοινοτήτων τής 19ης Φεβρουαρίου 1982 γιά τήν 
ανακοίνωση τής Επιτροπής στό Συμβούλιο σχετικά μέ 
τίς επενδύσεις στον τομέα τής ορθολογικής χρήσεως τής 
ενεργείας καί τή σύσταση τής Επιτροπής στό Συμβούλιο 
γιά τήν ενθάρρυνση τών επενδύσεων στον τομέα τής 
ορθολογικής χρήσεως τής ενεργείας, 
τήν απόφαση τοϋ Προεδρείου της τής 23ης Μαρτίου 1982 
νά αναθέσει στό τμήμα ενεργείας καί πυρηνικών θεμάτων 
τήν επεξεργασία σχετικής γνωμοδοτήσεως, 
τή γνωμοδότηση πού υιοθέτησε τό τμήμα αυτό κατά τήν 
72η συνεδρίαση του τής 4ης 'Ιουνίου 1982, 
τήν προφορική εισήγηση τοΰ κ. Delourme, εισηγητή, 
τίς συζητήσεις της κατά τήν 199η σύνοδο ολομελείας τής 
30ής 'Ιουνίου καί 1ης 'Ιουλίου 1982, 
ΥΙΟΘΕΤΗΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ 
μέ 110 ψήφους υπέρ καί 1 αποχή: 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Ή ΟΚΕ επιδοκιμάζει τίς προσπάθειες πού καταβάλλο­
νται γιά τήν ορθολογική χρήση τής ενεργείας, μέ τόν 
τρόπο πού περιγράφεται από τήν Επιτροπή. Αυτό μαρ­
τυρεί μιά θετική εξέλιξη τών προθέσεων τής Επιτροπής, 
γιά τήν οποία τό τμήμα χαίρει ιδιαίτερα. Ό ορισμός τής 
ορθολογικής χρήσεως τής ενεργείας, όπως αναφέρεται 
στό έγγραφο COM(82) 24 τελικό, σελίδα 1 (3), είναι 
δυνατόν νά οδηγήσει σέ σύγχυση μεταξύ τής πολιτικής 
υποκαταστάσεως τών διαφόρων μορφών ενεργείας καί 
τής πολιτικής αναπτύξεως τής ορθολογικής χρήσεως τής 
ενεργείας. 
Ή ΟΚΕ υπενθυμίζει όμως ότι θά μπορούσε νά γίνει χρήση 
ενός περισσότερο φιλόδοξου όρισμοΰ τής ορθολογικής 
χρήσεως τής ενεργείας. Στό έγγραφο «Ή ΕΟΚ καί τό ενεργειακό πρόβλημα» 
γίνονται ορισμένες ενδιαφέρουσες διευκρινίσεις οι όποιες 
συνεπάγονται: κατάργηση τής σπατάλης, μείωση τής 
απώλειας καί αποδοτική βελτίωση τής μετατροπής καί 
χρήσεως τής ενεργείας. Ή ορθολογική χρήση τής ενερ­
γείας μπορεί νά συνεπάγεται, επίσης, τόν περιορισμό τής 
περιεκτικότητας κάθε προϊόντος σέ ενέργεια καί ένταξη 
τής έννοιας τής εξοικονομήσεως ενεργείας στή χωροτα­
ξία. 
Ό ορισμός τών επενδύσεων στον τομέα τής ορθολογικής 
χρήσεως τής ενεργείας, πού δχει υιοθετηθεί στην ανακοί­
νωση, περιορίζεται μόνο στίς επενδύσεις πού διενεργού­
νται αυτόνομα από τόν επενδυτή. 
Βασικά, πρόκειται περισσότερο γιά μιά προσπάθεια βελ­
τιώσεως καί ενισχύσεως τών επενδύσεων σ' ένα μέρος τοΰ 
βιομηχανικού τομέα, παρά γιά τή δημιουργία ευνοϊκών 
προϋποθέσεων γιά μία πολιτική εξοικονομήσεως ενεργεί­
ας στά πλαίσια τής ενεργειακής πολιτικής. 
Ή ΟΚΕ εκφράζει τήν επιθυμία όπως διευρυνθεί ακόμη 
περισσότερο τό πεδίο τών κοινοτικών πρωτοβουλιών. 
Ι 
Ο ΚΑΘΟΡΙΣΉΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ 
ΣΤΗΝ ΟΡθΟΛΟΠΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΟ 
ΠΛΑΙΣΙΟ ΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ 
ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ 
Ή ΟΚΕ κρίνει ότι είναι απαραίτητο νά ενισχυθούν τά 
σχέδια καί προγράμματα πού αποβλέπουν σέ μία περισσό­
τερο ορθολογική χρήση τής ενεργείας, όπως ορίζεται πιό 
πάνω. 
'Εξάλλου, φαίνεται ότι γιά τήν περίοδο 1981-1990, τό 
80% (400 δισεκατομμύρια ECU) τών εθνικών προγραμ­
μάτων θά προορίζεται γιά τήν παραγωγή ενεργείας καί τό 
20% (100 δισεκατομμύρια ECU) θά είναι αφιερωμένο στά 
μέτρα πού αποβλέπουν στην καλύτερη δυνατή χρήση τής 
ενεργείας (έδώ συμπεριλαμβάνονται καί οι επενδύσεις 
υποκαταστάσεως). 
Ή ΟΚΕ παρατηρεί ότι ή αναγκαία υποκατάσταση τοΰ 
πετρελαίου, απαραίτητο στοιχείο τής ενεργειακής πολιτι-
27. 9. 82 Επίσημη 'Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 252/7 
κής, δεν σημαίνει δτι καθίστα λιγότερο αναγκαία μιά 
πολιτική γιά τήν ορθολογική χρήση της ενεργείας. 
'Εκτός από τό πρωταρχικό ενδιαφέρον μιας πολιτικής γιά 
τήν ορθολογική χρήση της ενεργείας στό πλαίσιο της 
ενεργειακής πολιτικής, πρέπει νά σημειωθεί δτι ή ορθολο­
γική χρήση της ενεργείας έχει θετικά αποτελέσματα έπί 
τοϋ συνόλου της οικονομίας καί ιδιαίτερα στον τομέα της 
απασχολήσεως. Ή 'Επιτροπή υπογραμμίζει δτι οί προ­
σπάθειες πού αναπτύχθηκαν σχετικά πρέπει νά επιτρέ­
ψουν τή δημιουργία 300 000 έως 500 000 θέσεων απασχο­
λήσεως στην Κοινότητα άπό τώρα έως τό 1985. Καί 
μάλιστα θά πρέπει νά θεωρηθεί αυτή ή εκτίμηση ώς 
μετριοπαθής! 
Ή ΟΚΕ αναγνωρίζει ότι είναι πολύ δύσκολο νά γίνουν 
εκτιμήσεις σ' αυτό τόν τομέα. 
Ή ΟΚΕ διαπιστώνει δτι ή 'Επιτροπή δεν είναι σέ θέση νά 
συγκρίνει μέ τόν ίδιο τρόπο τίς κοινωνικο-οικονομικές 
επιπτώσεις τών επενδύσεων στους τομείς της ορθολογι­
κής χρήσεως της ενεργείας αφενός καί της παραγωγής 
ηλεκτρισμού αφετέρου. 
Ή ΟΚΕ ελπίζει δτι ή 'Επιτροπή θά μπορέσει νά βελτιώσει 
αυτές τίς εκτιμήσεις καί συγκρίσεις στό μέλλον. 
Γιά νά πραγματοποιηθεί μία άλλη μορφή αναπτύξεως 
δπου νά επιτυγχάνεται μεγαλύτερη οικονομία στην ενέρ­
γεια, είναι απαραίτητο, σέ μία περίοδο κατά τήν οποία τά 
χρηματοδοτικά μέσα είναι περιορισμένα, νά γίνει μέ 
σύνεση ή εκλογή καί ό προσανατολισμός τών επενδύσε­
ων. 
Πρέπει νά τεθεί τό ερώτημα αν οί επενδύσεις στον τομέα 
της ορθολογικής χρήσεως της ενεργείας είναι ανταγωνι­
στικές τής προσφοράς καί άν πρέπει νά αντικαταστήσουν 
άλλες επενδυτικές επιλογές της. 
II 
Η ΠΟΛΙΉΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΤΡΑ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΠΑΡΕΙ ΤΑ 
ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ 
Σχεδόν δέκα χρόνια μετά τήν πρώτη ενεργειακή κρίση, ή 
ανακοίνωση υπογραμμίζει δτι στή βιομηχανία, καί ιδιαί­
τερα στίς βιομηχανίες δπου γίνεται μεγάλη κατανάλωση 
ενεργείας, είναι δυνατό νά τεθεί σ' εφαρμογή μεγάλος 
αριθμός προγραμμάτων μέ βραχυπρόθεσμη απόδοση. 
Ό συνδυασμός σχετικά απλών μέτρων όπως ή κατάρτιση 
«στελεχών γιά θέματα ενεργείας», οί άνευ περιπλοκών 
τεχνικές βελτιώσεις, καθώς καί ένας αυστηρότερος προ­
γραμματισμός τής χρήσεως τής ενεργείας, ιδιαίτερα στίς 
μικρομεσαίες επιχειρήσεις, θά οδηγούσε στην εξοικονό­
μηση 20% έως 30% τής σημερινής καταναλώσεως πολ­
λών επιχειρήσεων. 
Καί όμως, πρέπει νά σημειωθεί, όπως υπογραμμίζεται 
καί στην ανακοίνωση «δτι υπάρχει σαφής προτίμηση γιά 
γενικά μέτρα πού αποσκοπούν στην επιτάχυνση τών 
επενδύσεων στή βιομηχανία παρά γιά ειδικά μέτρα γιά τίς 
επενδύσεις στον τομέα τής ορθολογικής χρήσεως τής 
ενεργείας». 
Ή ανάγκη επενδύσεως σέ έργα υποδομής στον ενεργεια­
κό τομέα γίνεται αισθητή διαφορετικά ανάλογα μέ τά 
Κράτη. Όρισμένες χώρες προβλέπουν σχετικά μεγάλες 
επενδύσεις σέ λιμενικές εγκαταστάσεις γιά τόν άνθρα­
κα. 
Τά έργα υποδομής πού υπάρχουν θά πρέπει νά προσαρ­
μοσθούν καί νά αναπτυχθούν μέ σκοπό τήν καλύτερη δυνατή χρησιμοποίηση τής κινητικής ενεργείας. Πρέπει 
επίσης νά εξασφαλισθούν πραγματικές δυνατότητες 
μεταφοράς καί αποθηκεύσεως τοϋ άνθρακα προτού πραγ­
ματοποιηθούν νέες μεγάλες επενδύσεις. 
Στον τομέα τών οικοδομών υπάρχει σχετικά μεγάλη 
δυνατότητα εξοικονομήσεως ενεργείας. Ή ανακοίνωση 
ανεβάζει τή σημερινή κατανάλωση στον τομέα αυτό σέ 
ποσοστό περίπου 25 μέ 30% (χ). Πράγματι, πρέπει νά 
σημειωθεί δτι ή ανακαίνιση τών κτιρίων, ώστε νά επιτευ­
χθεί μία ορθολογική χρήση τής ενεργείας, είναι αποκλει­
στικά συνάρτηση τής φύσεως καί τοϋ ύψους τής χρηματο­
δοτικής καί τεχνικής ενισχύσεως τοϋ δημόσιου τομέα. Γιά 
τό σκοπό αυτό χρειάζεται ένα προσαρμοσμένο καί πλή­
ρες μέσο ενεργείας. 
Ή ΟΚΕ υπενθυμίζει τή γνωμοδότηση της τοϋ 'Ιουλίου τοΰ 
1981 (2), γιά τήν κατάσταση πού επικρατεί στον τομέα 
τών κατασκευών, καί ιδιαίτερα τήν έμφαση πού δίνεται 
στην προοδευτική εναρμόνιση τών κανόνων πού άφοροϋν 
τίς ίδιες τίς κατασκευές (λ.χ. εξοικονόμηση ενεργείας), 
στην ανάγκη χρησιμοποιήσεως τών καταλληλότερων γιά 
τήν εξοικονόμηση καί τήν αποταμίευση ενεργείας υλικών 
τής ευρωπαϊκής αγοράς καί στην επιβαλλόμενη προτεραι­
ότητα τών ερευνών σ' αυτόν τόν τομέα. 
Ή ΟΚΕ υπογραμμίζει τή μεγάλη σπουδαιότητα τοΰ 
οικοδομικού τομέα ή οποία δέν τονίζεται αρκετά καί ζητά 
διευκρινίσεις όσον άφορα τίς αιτίες πού εμποδίζουν τήν 
ανακαίνιση τών κατοικιών - ιδίως σχετικά μέ τό σύστη­
μα μισθώσεων -, τίς τεχνικές πλευρές τοϋ προβλήματος, 
καθώς καί τίς κρατικές οικονομικές ενισχύσεις. Τό 
πρόγραμμα μονώσεως δέν είναι δυνατόν νά επιτύχει 
απόλυτα παρά μόνο μέ τή σημαντική υποστήριξη τοϋ 
δημοσίου. Ή έκθεση St Geours II πρότεινε νά διατεθεί τό 
50 % τών επενδύσεων γιά τήν ορθολογική χρήση τής 
ενεργείας στον τομέα τών κατοικιών καί στον τριτογενή 
τομέα. 
Οί διαφορές μεταξύ τών αποτελεσμάτων καί τών στόχων 
τών Κρατών μελών καθιστοΰν αναγκαία μία διεξοδική 
έρευνα γιά τήν εξαγωγή συμπερασμάτων σέ κοινοτικό 
επίπεδο. 
Ό συντονισμός τής ενεργειακής πολιτικής, κυρίως όσον 
άφορα τήν αλληλεπίδραση μεταξύ τών Κρατών μελών 
στον τομέα τής ορθολογικής χρήσεως ενεργείας, θά 
μπορούσε νά διαδραματίσει έναν καθοριστικό ρόλο, 
όπως υπογραμμίζει ή έκθεση St Geours, ιδιαίτερα σέ 
σχέση μέ τή δημιουργία θέσεων απασχολήσεως. 
Παρατηρείται ότι στον τομέα τών μεταφορών πού κατα­
ναλώνει τό 25 % τών προϊόντων πετρελαίου τής Κοινότη­
τας καί πού εξαρτάται κατά τό 97 % άπό αυτά τά 
προϊόντα, δέν έχει γίνει προς τό παρόν, παρά μόνο σέ 
περιορισμένη κλίμακα, εκμετάλλευση τών δυνατοτήτων 
πού προσφέρει ή ορθολογική χρήση τής ενεργείας. 
Δέν αναπτύσσεται επαρκώς ή σημασία τών μέσων μαζι­
κής συγκοινωνίας σέ συνδυασμό μέ τή μεγαλύτερη ενερ­
γειακή αποτελεσματικότητα τήν οποία συνεπάγεται. 
Λαμβάνοντας υπόψη τίς πολλές ακόμη πλευρές τοΰ 
θέματος, τό τμήμα εκφράζει τήν επιθυμία νά καταρτισθεί 
σχετικά μιά μελέτη, τήν οποία θά ήθελε νά εξετάσει. 
(') ΕΕ αριθ. C 107 τής 28. 4. 1982, σ. 4. 
(2) Ή κατάσταση στον τομέα τών κατασκευών (ΕΕ αριθ. C 230 
τής 10. 9. 1981). 
Αριθ. C 252/8 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 27. 9. 82 
Ή ορθολογική χρήση της ενεργείας στή γεωργία θά 
έπρεπε νά αντιμετωπισθεί σάν ένας βασικός τομέας 
άμεσης καί έμμεσης ζητήσεως ενεργειακών πόρων. 
Ή επίδραση τών χωροταξικών προγραμμάτων γιά τήν 
έξοικονόμιση ενεργείας καί ή σημασία της προτεραιότη­
τας πού πρέπει νά δοθεί στην "Ερευνα καί Ανάπτυξη δπως 
προτείνεται στην έκθεση St. Geours II πρέπει νά τύχουν 
μεγαλύτερης προσοχής. 
Ή ΟΚΕ υπενθυμίζει στην Επιτροπή τίς πέντε συστάσεις 
τοΰ Συμβουλίου τοϋ Μαρτίου τοΰ 1976, στίς όποιες 
προτείνονταν συγκεκριμένα μέτρα γιά τή ορθολογική 
χρήση της ενεργείας. Δύο άπό αυτά ήταν: 
— ή προώθηση τών μέσων μαζικής συγκοινωνίας, 
— ή λειτουργία τών ηλεκτρικών οικιακών συσκευών. 
Θά ήταν επιθυμητό νά ενταχθούν οί συστάσεις αυτές στό 
πρόγραμμα δράσεως καί στή σύσταση. 
III 
ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΔΙΑ 
1. Δυσκολίες καί εμπόδια πού προέρχονται άπό τό γενικό 
πλαίσιο στό όποιο λαμβάνονται οί αποφάσεις γιά 
επενδύσεις στον τομέα της ορθολογικής χρήσεως της 
ενεργείας 
Οί επενδύσεις συχνά καθοδηγούνται άπό τή βραχυπρό­
θεσμη απόδοση, ενώ τά κίνητρα γιά τήν ορθολογική 
χρήση της ενεργείας εξακολουθούν νά παραμένουν σέ 
μεγάλο βαθμό ανεπαρκή. 
Ή εφαρμογή μιας μεθόδου επιλογής, δσον άφορα τίς 
επενδυτικές προσπάθειες στον τομέα της ορθολογικής 
χρήσεως της ενεργείας, κρίνεται απαραίτητη ώστε νά μή 
δοθεί ένας ιδιαίτερα αποκλειστικός χαρακτήρας στην 
υποκατάσταση τοΰ πετρελαίου μέ άλλες πηγές ενερ­
γείας. 
Ή τιμή τοϋ πετρελαίου, πού επιφέρει μία γενική αύξηση 
στή συνολική τιμή της ενεργείας, δέν προκάλεσε τά 
αποτελέσματα πού αναμένονταν γιά τήν προώθηση της 
ορθολογικής χρήσεως της ενεργείας. 
Θά πρέπει νά εξετασθεί άν τά αίτια μιας τέτοιας καθυ­
στερήσεως δέν οφείλονται επίσης καί στην οργάνωση τών 
αγορών. 
Χρειάζεται νά βελτιωθούν τά χρηματοδοτικά κυκλώματα 
προκειμένου νά αντιμετωπισθούν οί ανάγκες τών κατα­
ναλωτών. Δηλαδή, οί τράπεζες καί τά άλλα χρηματοδο­
τικά όργανα θά μπορούσαν νά ενθαρρυνθούν μέ σκοπό νά 
αντιμετωπίζουν ευνοϊκότερα τις αιτήσεις δανειοδοτήσεως 
καί οικονομικής ενισχύσεως γιά νά εφαρμοσθούν τά 
μέτρα εξοικονομήσεως ενεργείας. Μιά πολιτική δέσμευ­
ση στον τομέα αυτό θά μπορούσε νά βελτιώσει πολλά 
μέτρα πού σήμερα δέν είναι αποτελεσματικά. 
Ή ανακοίνωση, εξάλλου, επισείει τήν προσοχή στην 
«έλλειψη σαφούς κατανοήσεως τών δυνάμεων πού επηρε­
άζουν τή διαμόρφωση καί εξέλιξη τών ενεργειακών τιμών, 
μέ συνέπεια νά οπισθοχωρεί οποιαδήποτε πρωτοβουλία 
γιά επενδύσεις στον τομέα της ενεργείας». 
Ή κατάρτιση καί ενημέρωση ορισμένων οικονομικών 
παραγόντων είναι σέ μεγάλο βαθμό ανεπαρκής. 
Ή πρακτική γνώση τών δυνατοτήτων τής ορθολογικής 
χρήσεως τής ενεργείας είναι απαραίτητη γιά νά συνοδεύ­σει τήν άμεση ενίσχυση, τεχνική καί χρηματοδοτική. ΟΙ 
δημόσιες αρχές θά μπορούσαν νά διαδραματίσουν έναν 
παροτρυντικό ρόλο στην οργάνωση τής ορθολογικής 
χρήσεως τής ενεργείας. 
Ό ρόλος τών εταιρειών αερίου καί ηλεκτρισμού, όπως 
προτείνεται στό έγγραφο, δέν είναι αποκλειστικός γιατί 
εκπροσωπούν μέρος μόνο τών παραγόντων στον τομέα 
τής κατανομής τής ενεργείας, πού υπόκεινται σέ έντονο 
ανταγωνισμό κάτω άπό διαφορετικά νομικά καθεστώ­
τα. 
Δέν αποτελεί νέα διαπίστωση τό γεγονός δτι ή εμφάνιση 
στην αγορά νέων προϊόντων ή εξοπλισμών συνοδεύεται 
άπό τήν ανάπτυξη εμποδίων τόσο τεχνικών όσο καί 
οικονομικών. 
Ή βιομηχανία τής εξοικονομήσεως ενεργείας δέν τό 
απέφυγε. Αυτό αντιτίθεται σέ μεγάλο βαθμό στίς οικονο­
μίες κλίμακας πού θά μπορούσαν νά πραγματοποιηθούν 
άπό τό άνοιγμα τής κοινοτικής αγοράς σέ εξοπλισμούς 
κατασκευασμένους σύμφωνα μέ ευρωπαϊκές προδιαγρα­
φές. 
Είναι επιθυμητό νά πάρουν μέρος στίς διαπραγματεύσεις, 
πού οργανώνονται στό πλαίσιο τής προτεινόμενης προ­
σπάθειας, οί ενδιαφερόμενες κοινωνικο-οικονομικές 
ομάδες καί νά επιτευχθεί μία μεγαλύτερη αποκέντρωση 
στή λήψη τών αποφάσεων. 
2. Ειδικά προβλήματα ορισμένων τομέων χρήσεως τής 
ενεργείας 
Οί ένεργοβόρες βιομηχανίες αντιμετώπισαν επιδείνωση 
τής καταστάσεως τους κυρίως λόγω τής αυξήσεως τής 
τιμής τής ενεργείας καί, σέ ορισμένες περιπτώσεις, λόγω 
ελλείψεως επενδύσεων στον τομέα τής ορθολογικής χρή­
σεως τής ενεργείας. "Οσον άφορα τά έργα υποδομής γιά 
τήν ενέργεια, πρέπει νά σημειωθεί δτι ή απόδοση δέν 
μπορεί νά εξασφαλισθεί παρά μόνο μακροπρόθεσμα καί 
σέ ορισμένες περιπτώσεις είναι αβέβαιη. 
Παρά τίς δυνατότητες πού προσφέρουν γιά οικονομίες 
ενεργείας καί άλλα ευεργετικά κοινωνικο-οικονομικά 
αποτελέσματα, ή βιομηχανική συμπαραγωγή καί ή γεωρ­
γία δέν έτυχαν τής απαραίτητης προσοχής. Αυτό θά 
μπορούσε νά εξηγηθεί άπό τόν ανταγωνισμό μεταξύ 
ορισμένων μέτρων υποκαταστάσεως τής ενεργειακής 
προσφοράς καί τής άρθολογικής χρήσεως τής ενεργεί­
ας. 
Πρέπει ακόμη νά καταβληθεί ιδιαίτερη προσπάθεια γιά 
τήν ορθολογική χρήση τής ενεργείας στον τομέα τών 
κτιρίων τοΰ δημοσίου. 
Είναι λυπηρό επίσης τό γεγονός δτι δέν δίνεται μεγαλύ­
τερη προσοχή στην οικιακή κατανάλωση καί ειδικότερα 
στίς ηλεκτρικές οικιακές συσκευές. 
IV 
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΝΕΡΓΕΙΩΝ ΠΡΟΣ ΤΟΝΩΣΗ ΤΩΝ 
ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗΣ 
ΧΡΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 
Άπό τήν περιγραφή καί τίς εκτιμήσεις πού προηγήθηκαν, 
μπορούμε νά συμπεράνουμε δτι στό πλαίσιο μιας αυξημέ­
νης θελήσεως γιά μεταστροφή προς τήν ορθολογική 
27. 9. 82 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 'Αριθ. C 252/9 
χρήση της ενεργείας, τό σύνολο των μέτρων πού προορί­
ζονται νά υποστηρίξουν μία τέτοια προσπάθεια μπορεί νά 
ενταχθεί σέ δύο κατευθύνσεις: 
— γενικά μέτρα με σκοπό τήν προώθηση τών επενδύσεων 
στον τομέα της ορθολογικής χρήσεως τής ενερ­
γείας, 
— ειδικά μέτρα γιά ορισμένους τομείς δραστηριό­
τητας. 
Επιδιώκεται νά διαθέτουν οι οικονομικοί φορείς όσο τό 
δυνατόν πιστότερες ενδείξεις γιά τίς τάσεις τών τιμών καί 
τήν εξέλιξη τής αγοράς ενεργείας. 
Ώς προς αυτό, ή ΟΚΕ είναι τής γνώμης ότι είναι απαραί­
τητο νά αποφεύγονται κατ' αρχήν οί κατακερματισμένες 
καί ασυντόνιστες προσπάθειες μεταξύ τών διαφόρων 
τομέων: δημόσιος καί ιδιωτικός, βιομηχανικός καί οικο­
νομικός, αφενός, καί τών διαφόρων μέτρων πού έχουν 
ληφθεί, αφετέρου. Σχετικά, ή ΟΚΕ κρίνει ότι τά μέτρα πού 
προβλέπονται θά έπρεπε νά αποτελέσουν αντικείμενο 
σαφούς καί αβίαστου προγραμματισμού. Δυστυχώς, 
όμως, τά αυξημένα επιτόκια πού ισχύουν τώρα θέτουν σέ 
μειονεκτική θέση τά προγράμματα μέ μακροπρόθεσμη ή 
αβέβαιη απόδοση. 
1. Βελτίωση τοϋ γενικού πλαισίου λήψεως αποφάσεων 
γιά επενδύσεις στην ορθολογική χρήση τής ενερ­
γείας 
α) Είναι απαραίτητο νά καταβληθούν προσπάθειες γιά 
νά εξασφαλιστούν εγγυήσεις γιά τόν εφοδιασμό σέ 
άνθρακα άπό τίς χώρες πού εξάγουν άνθρακα. 
β) Ή ΟΚΕ εφιστά καί πάλι τήν προσοχή στή σημασία 
τών δεσμεύσεων σχετικά μέ τήν τιμολογιακή πολιτική 
τών εταιρειών φωταερίου καί ηλεκτρισμού ώς προς τή 
βιομηχανία άλλα καί προς τους ιδιώτες. Ή δέσμευση 
αυτή θά μπορούσε νά αποτελέσει κίνητρο γιά τή 
συμπαραγωγή. Γενικά, στίς προσπάθειες πού κατα­
βάλλονται γιά τήν ορθολογική χρήση τής ενεργείας, 
είναι επιθυμητό νά υπάρχει ισορροπία μεταξύ τών 
διαφόρων τομέων μετατροπής τής ενεργείας καί τής 
τελικής χρήσεως της. 
γ) Ή πληροφορική (informatique) καί γενικότερα ή 
ανάπτυξη νέων μέσων επικοινωνίας πρέπει νά συντε­
λέσουν στή βελτίωση τής καταρτίσεως καί ενημερώ­
σεως ορισμένων παραγόντων. 
δ) Όρισμένα χρηματοδοτικά κυκλώματα καί ορισμένοι 
τύποι χρηματοδοτήσεως πρέπει νά βελτιωθούν. 
Οί δημόσιες αρχές οφείλουν νά είναι σέ θέση, μαζί μέ 
τόν ιδιωτικό πιστωτικό τομέα, νά εφαρμόσουν μορφές 
χορηγήσεων πού θά είναι καλύτερα προσαρμοσμένες 
στή συγκεκριμένη περίπτωση τών επενδύσεων γιά τήν 
προώθηση τής ορθολογικής χρήσεως τής ενεργείας. 
"Ομως, οί όροι τής χρηματοδοτήσεως πού προτείνο­
νται πρέπει νά συμβιβάζονται μέ τίς ισχύουσες φορο­
λογικές ρυθμίσεις. 
ε) Ή εμφάνιση νέων τεχνολογιών παρέχει τήν ευκαιρία 
νά θεσπισθεί τό ταχύτερο δυνατό μία κοινοτική νομο­
θεσία σ' αυτόν τόν τομέα, τόσο σέ επίπεδο συλλήψεως 
ιδεών όσο καί παραγωγής προϊόντων. ζ) Ή γνώση τών τοπικών παραγόντων (κλίμα, πλουτο­
παραγωγικοί πόροι, πλαίσιο τής οικονομικής ζωής) 
θά διευκολύνει τή συγκέντρωση ειδικών πληροφοριών 
πού θά προωθήσουν τήν ανάπτυξη τής ορθολογικής 
χρήσεως τής ενεργείας. 
2. 'Αντιμετώπιση ειδικών προβλημάτων ορισμένων οικο­
νομικών τομέων 
Προβλήματα ορισμένων βιομηχανικών τομέων 
α) Βιομηχανίες εντάσεως ενεργείας 
Πρέπει νά αναληφθούν πρωτοβουλίες, ταυτόχρονα τεχνι­
κές καί οικονομικές, πού θά διευκολύνουν τήν ορθολογι­
κή χρήση τής ενεργείας, ιδιαίτερα όσον άφορα τή 
συνδυασμένη παραγωγή (ήλεκτρισμός/θερμότητα) καί 
νά θεσπιστούν επίσης ειδικά τιμολόγια πού θά ενθαρρύ­
νουν αυτό τόν τύπο παραγωγής. 
Οί δημόσιες αρχές θά είχαν συμφέρον νά προωθήσουν 
σημαντικά επενδυτικά προγράμματα στον τομέα τής 
όρθλογικής χρήσεως ενεργείας καί τής μετατροπής τής 
πρωτογενούς ενεργείας, διεξάγοντας συμβατικές δια­
πραγματεύσεις μέ τίς βιομηχανίες εντάσεως ενεργείας, 
στίς όποιες θά συμμετέχουν οί ενδιαφερόμενοι κοινωνι-
κο-οικονομικοί κύκλοι. 
β) ΜΜΕ καί τοπική αυτοδιοίκηση 
Οί δύο αυτοί τύποι οικονομικών φορέων πρέπει νά 
ενθαρρυνθούν, μέ κατάλληλη τεχνική βοήθεια, γιά νά 
αναπτύξουν δραστηριότητες στον τομέα τής ορθολογικής 
χρήσεως τής ενεργείας. 
γ) Ανακαίνιση τών κτιρίων 
Ό τομέας τών κατοικιών αποτελεί εξίσου σημαντικό 
άξονα μιας πολιτικής γιά τήν ορθολογική χρήση τής 
ενεργείας. 
Ή ανάπτυξη τής ορθολογικής χρήσεως τής ενεργείας στά 
νοικοκυριά θά επηρεαστεί σέ μεγάλο βαθμό άπό τίς 
χρηματοδοτικές καί τεχνικές ενισχύσεις τόσο προς τους 
ενοικιαστές όσο καί προς τους ιδιοκτήτες. Οί ενισχύσεις 
αυτές πρέπει νά συνδέονται μέ τήν αγοραστική δύναμη 
τοϋ πληθυσμού. Ή ορθολογική χρήση τής ενεργείας 
αποτελεί μία σημαντική διέξοδο γιά τή βιομηχανία. Σέ 
ορισμένες περιπτώσεις είναι απαραίτητο νά τεθεί μιά 
νομική βάση γιά τό ρόλο πού ενδεχομένως θά διαδραμα­
τίσουν οί εταιρείες ηλεκτρισμού. Κατά προτεραιότητα ό 
τομέας τών νέων κατασκευών (καί κατά προτίμηση τών 
ομαδικών) αποτελεί μία ιδιαίτερα ευνοϊκή διέξοδο γιά νά 
εφαρμοστεί μιά πολιτική γιά τήν ορθολογική χρήση τής 
ενεργείας, κυρίως σέ μία χρονική στιγμή κατά τήν οποία 
στίς περισσότερες ευρωπαϊκές πόλεις υπάρχει τό πρόβλη­
μα ελλείψεως κατοικιών προσαρμοσμένων στην εξέλιξη 
τών αναγκών. 
δ) Προγράμματα επιδείξεως 
Ό τομέας τών νέων τεχνολογιών σέ σχέση μέ τήν 
ορθολογική χρήση τής ενεργείας απαιτεί - όπως καί σέ 
όλους τους άλλους τομείς εξάλλου - μία «πιστοποίηση 
τής αποδόσεως». 
'Αριθ. C 252/10 'Επίσημη 'Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 27. 9. 82 
Αύτη ή πιστοποίηση της αποδόσεως είναι ή μόνη πού θά 
επιτρέψει νά εισαχθούν στό εμπόριο οί νέες τεχνολο­
γίες. 
Γιά τό λόγο αυτό τά προγράμματα επιδείξεως είναι 
ιδιαίτερα χρήσιμα καί επιτρέπουν επίσης νά συνδεθεί ή 
βιομηχανική μέ τήν ενεργειακή πολιτική. 
Ή έκθεση St Geours είχε υπογραμμίσει τή σημασία της 
"Ερευνας καί 'Αναπτύξεως καί ή ΟΚΕ είχε αναφέρει στή 
γνωμοδότηση της της 26ης Φεβρουαρίου 1982 (ι) ότι ή 
"Ερευνα καί Ανάπτυξη στον τομέα της ορθολογικής 
χρήσεως της ενεργείας θά έπρεπε νά βρίσκεται στον 
κατάλογο των ενεργειακών επενδύσεων. 
ε) Ή θέσπιση μιας πολιτικής γιά τήν ορθολογική χρήση 
της ενεργείας πρέπει νά συνοδεύεται από έλεγχο τών 
σχετικών επιτεύξεων πού, έχοντας ολοκληρωθεί, δέν 
πρέπει μόνο νά επιτρέπουν τή μέτρηση της προσπάθειας 
πού καταβλήθηκε άλλα καί τόν αναπροσανατολισμό τών 
αποφάσεων πού έχουν ληφθεί, αν αυτό κριθεί απαραίτη­
το. 
3. Χρηματοδοτικά κίνητρα γιά ορισμένες επενδύσεις 
Ή 'Επιτροπή κρίνει ότι πρέπει νά δοθεί προτεραιότητα σέ 
ορισμένες επενδύσεις πού έχουν αναφερθεί στην έκθεση 
αυτή. 
3.1. 'Επενδύσεις πού αφορούν τή συμπαραγωγή θερμότη­
τας καί ηλεκτρισμού και τήν οργάνωση της κεντρικής 
θερμάνσεως μέ βάση τά βιομηχανικά θερμικά από­
βλητα καθώς καί τά στερεά καύσιμα ή τά κατάλοιπα 
καυσίμων 
Οί επενδύσεις πού αποσκοπούν στην αξιοποίηση των 
καταλοίπων θερμότητας παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέ­
ρον. 
Θά πρέπει, όμως, νά ληφθούν υπόψη οί τοπικές συνθήκες 
ώστε νά εξασφαλισθεί ή προστασία τοΰ περιβάλλοντος 
καί της κοινωνικής διαβιώσεως. 
3.2. Επενδύσεις πού αφορούν τήν ενεργειακή αξιοποίηση 
ορισμένων οικιακών, γεωργικών καί βιομηχανικών 
αποβλήτων 
3.3. Επενδύσεις πού αφορούν τή μετατροπή τών λεβήτων 
πετρελαίου πού χρησιμοποιούνται στή βιομηχανία σέ 
λέβητες άνθρακα 
Λαμβάνοντας υπόψη τίς συνθήκες διατηρήσεως τοΰ περι­
βάλλοντος, πρέπει επίσης νά σημειωθεί ότι αυτές οί 
μετατροπές συνεπάγονται μία πραγματική εξοικονόμηση 
ενεργείας. 
3.4. Επενδύσεις πού αφορούν τίς ενέργειες προπαρα­
σκευής τοΰ εισαγομένου άνθρακα 
Ή εγκατάσταση μεγάλων λιμενικών μονάδων αποθηκεύ­
σεως καί προπαρασκευής τοΰ άνθρακα πρέπει νά εξετα­
σθεί μέ σύνεση λόγω τής αβεβαιότητας πού εξακολουθεί 
νά χαρακτηρίζει τίς εγγυήσεις τοΰ ενεργειακού εφοδια­
σμού. 
(') ΕΕ αριθ. C 138 τής 9. 6. 1981, σ. 33. "Οσον άφορα τήν ενίσχυση γιά τίς επενδύσεις, πρέπει νά 
αναζητηθεί μία ισορροπία μεταξύ τών διαφόρων τομέων 
ορθολογικής χρήσεως τής ενεργείας. 
3.5. Ή Κοινότητα θά μποροΰσε, επίσης, νά ενθαρρύνει 
τή θέσπιση μέτρων γιά τήν προώθηση τής αναπτύξεως 
κοινοτικών ενεργειακών πηγών. 
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 
Ή ΟΚΕ επιδοκιμάζει τήν ανάλυση πού έγινε στην ανακοί­
νωση καί ή οποία πραγματοποιήθηκε χάρη στην αξιόλογη 
εργασία τών ομάδων εμπειρογνωμόνων, ύπό τήν προε­
δρία τοΰ κ. St Geours, πού συγκροτήθηκαν μέ πρωτοβου­
λία τής 'Επιτροπής. 
Ή ΟΚΕ έχει διαπιστώσει ότι οί εκθέσεις αυτές βοήθησαν 
στή θετική εξέλιξη τών προθέσεων τής 'Επιτροπής, γεγο­
νός πού μαρτυρεί άλλωστε καί ή εξεταζόμενη ανακοί­
νωση. 
Ή ΟΚΕ διατυπώνει τήν ελπίδα ότι ή ανακοίνωση αυτή θά 
οδηγήσει σύντομα στή θέσπιση οδηγιών πού θά καλύ­
πτουν τό σύνολο τών δυνατοτήτων πού προσφέρονται καί 
συγχρόνως θά λαμβάνουν υπόψη τήν απαραίτητη εσωτε­
ρική ισορροπία στον τομέα τής ορθολογικής χρήσεως τής 
ενεργείας, καθώς καί τήν ισορροπία στή σύνθεση τής 
(ενεργειακής) προσφοράς, δεδομένου μάλιστα ότι έχουν 
περάσει ήδη 9 χρόνια από τήν ενεργειακή κρίση. 
ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΕΩΣ 
Ή ΟΚΕ σημειώνει ότι τό πρόγραμμα δράσεως πού 
αναφέρεται στό παράρτημα θά μποροΰσε νά αντικατο­
πτρίσει καλύτερα τήν ισορροπία πού μελετάται στην 
ανάλυση, ιδιαίτερα όσον άφορα τήν οικιακή κατανάλω­
ση, τίς μεταφορές καί τίς κοινωνικές επιπτώσεις. 
"Οσον άφορα τά δεδομένα, όπου δίνεται ή εικόνα τών 
πραγματικών δυνατοτήτων, θά μποροΰσαν νά προστε­
θούν ακόμη μερικά στοιχεία αξιολογήσεως. 
Κατά τήν εκμετάλλευση τής ορθολογικής χρήσεως τής 
ενεργείας, είναι καλό νά υπάρχει πολιτική βούληση 
αντίστοιχη μέ αυτή πού επιδεικνύεται στην προσφορά. 
Ή ορθολογική χρήση τής ενεργείας θά μποροΰσε, επίσης, 
νά θεωρηθεί ως στοιχείο μιας βιομηχανικής πολιτικής 
καί πολιτικής απασχολήσεως πού θά μποροΰσε νά συνει­
σφέρει σέ μιά νέα ανάπτυξη. 
Η ΣΥΣΤΑΣΗ 
Ή ΟΚΕ θά ήθελε πρώτα άπό όλα νά δηλώσει ότί αντί γιά 
σύσταση θά προτιμούσε μιά οδηγία. 
Είναι βέβαιο ότι ή υπερβολική συγκέντρωση τών μηχανι­
σμών λήψεως αποφάσεων καί ενημερώσεως εμποδίζει σέ 
μεγάλο βαθμό τήν ανάπτυξη μιας πολιτικής γιά τήν 
ορθολογική χρήση τής ενεργείας. 
1. Ή αύξηση τών επενδύσεων στον τομέα τής ορθολο­
γικής χρήσεως ενεργείας κρίνεται επιθυμητή. Πρέπει 
όμως νά καθορισθεί ή προέλευση αυτών τών επενδύ­
σεων. 
27. 9. 82 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 'Αριθ. C 252/11 
2. Είναι απαραίτητο νά υπάρχει ισορροπία μεταξύ 
προσφοράς καί ζητήσεως ενεργείας, δηλαδή νά γίνεται 
ορθολογική χρήση της ενεργείας γιά νά επιτευχθούν 
δυνητικές οικονομίες κατά 50%. Επιβάλλεται επίσης νά 
υπάρχει εσωτερική ισορροπία στον τομέα της ορθολογι­
κής χρήσεως της ενεργείας. 
3. Ή έρευνα γιά τήν αλήθεια των τιμών, τή διαφάνεια 
καί τή συνοχή της αγοράς, αποτελούν βέβαια στόχους της 
ενεργειακής πολιτικής, δυστυχώς δμως διαπιστώνεται ότι 
ή τελευταία «παραπατάει» εδώ καί αρκετά χρόνια. 
Έξαλλου, οι αυξημένες τιμές της ενεργείας ενθάρρυναν 
περισσότερο τήν υποκατάσταση της καί όχι τή θέσπιση 
μιας πολιτικής ορθολογικής χρήσεως της. 
Έγινε στίς Βρυξέλλες, στίς 30 'Ιουνίου 1982. Ή ενθάρρυνση μιας τιμολογιακής πολιτικής γιά τό αέριο 
καί τόν ηλεκτρισμό δέν πρέπει νά ωφελεί μόνο τή βιομη­
χανία άλλα τό σύνολο των καταναλωτών. 
Ή καλύτερη προσαρμογή τών χρηματοδοτικών κυκλω­
μάτων, μέ σκοπό νά ευνοηθούν οί επενδύσεις στον τομέα 
της ορθολογικής χρήσεως της ενεργείας, δέν πρέπει νά 
οδηγεί σέ απώλειες εσόδων άπό φόρους καί πρέπει νά 
δικαιολογείται, όχι μόνο στό οικονομικό αλλά καί στό 
ενεργειακό επίπεδο, άπό προδιαγραφές πού θά πρέπει νά 
χαραχθούν μέ βάση τά στοιχεία μιας πολιτικής απασχο­
λήσεως. 
Ό Πρόεδρος 
της Οικονομικής καί Κοινωνικής 
Επιτροπής 
Tomas ROSEINGRAVE 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
στη γνωμοδότηση της Οικονομικής καί Κοινωνικής Επιτροπής 
Τροπολογία πού απορρίφθηκε 
Ή ακόλουθη τροπολογία πού υποβλήθηκε σύμφωνα μέ τόν εσωτερικό κανονισμό απορρίφθηκε κατά τή 
διάρκεια τών συζητήσεων: 
Σελίδα 10, τό σημείο 3.3 νά συμπληρωθεί μέ τά ακόλουθα: 
«Ή μετατροπή τών σταθμών ενεργείας καύσεως πετρελαίου σέ καύσεως άνθρακα μπορεί νά θεωρηθεί 
θετική άπό τήν άποψη της διαφοροποιήσεως. 
Άπό πλευράς εξοικονομήσεως ενέργειας θά ήταν προτιμότερο νά αντικατασταθούν οί μεγάλοι σταθμοί 
παραγωγής ενέργειας μέ μικρές μονάδες παραγωγής πού θά κατανέμονται στό έδαφος της χώρας.» 
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 38, κατά: 52, αποχές: 11.