Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την «Πρόταση κανονισμού (ΕΚ) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που τροποποιεί τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2913/92 του Συμβουλίου: περί θεσπίσεως κοινοτικού τελωνειακού κώδικα» ()

(96/C 174/04)

Στις 15 Σεπτεμβρίου 1995, και σύμφωνα με το άρθρο 100 Α της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω πρόταση.

Το τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 8 Μαρτίου 1996, με βάση την εισηγητική έκθεση της κ. Sigmund.

Κατά την 334 σύνοδο ολομέλειάς της (συνεδρίαση της 27ης και 28ης Μαρτίου 1996) η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, υιοθέτησε με 56 ψήφους υπέρ και 3 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Προκαταρκτικές παρατηρήσεις

1.1. Στην πρότασή της η Επιτροπή λαμβάνει, αφενός, υπόψη της τις αποφάσεις του Γύρου της Ουρουγουάης και, αφετέρου, τροποποιεί το περιεχόμενο του τελωνειακού κώδικα λαμβάνοντας υπόψη τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το Γύρο της Ουρουγουάης. Συγχρόνως, προβαίνει στις προσαρμογές που οφείλονται στις μέχρι τούδε πρακτικές εμπειρίες (απλούστευση των διατυπώσεων, μέτρα για την αποτελεσματικότητα εφαρμογής των δασμολογικών μέσων, κ.λπ.).

Στην πρόταση αυτή λαμβάνονται υπόψη τόσο οι πολιτικές απαιτήσεις όσο και οι απαιτήσεις της οικονομίας.

Αντικείμενο της πρότασης τροποποίησης της Επιτροπής είναι ο τελωνειακός κώδικας, ένα σύνολο ρυθμίσεων το οποίο δημιουργήθηκε με σκοπό τη συγκέντρωση των τελωνειακών διατάξεων που περιείχαν πολυάριθμες οδηγίες και κανονισμοί. Μέσω του τελωνειακού κώδικα υλοποιήθηκε η εσωτερική αγορά στον τελωνειακό τομέα. Το ενιαίο δασμολογικό δίκαιο αποτελεί καθοριστικό βήμα προς την υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς.

1.2. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει την πρόταση της Επιτροπής με την επιφύλαξη των παρατηρήσεων που ακολουθούν.

2. Ειδικές παρατηρήσεις

2.1. Άρθρο 1 σημείο 3 (άρθρο 12 του τελωνειακού κώδικα)

2.1.1. Στο άρθρο 12 του τελωνειακού κώδικα εξετάζεται το θέμα των δασμολογικών πληροφοριών, δηλαδή των πληροφοριών που διαθέτουν και παρέχουν οι τελωνειακές αρχές στους οικονομικούς κύκλους σχετικά με τη δασμολογική κατάταξη ενός εμπορεύματος. και οι οποίες είναι δεσμευτικές και για την ίδια τελωνειακή αρχή. Ταυτόχρονα, θα καθιερωθεί η παροχή δεσμευτικών πληροφοριών σχετικά με την ιδιότητα καταγωγής ενός εμπορεύματος. Κατ` αυτόν τον τρόπο εφαρμόζονται οι διατάξεις της συμφωνίας του ΠΟΕ, οι οποίες προβλέπουν τόσο την σε παγκόσμιο επίπεδο εναρμόνιση των κανόνων περί καταγωγής, όσο και τη χορήγηση δεσμευτικών πληροφοριών σχετικά με την καταγωγή (ΔΠΚ). Τόσο το περιεχόμενο, όσο και η διατύπωση της νέας ρύθμισης ανταποκρίνονται σε μεγάλο βαθμό στη συμφωνία (WTO/WCO) ΠΟΕ/ΠΟΤ ().

2.1.2. Οι δεσμευτικές πληροφορίες περί καταγωγής που χορηγούνται από τις τελωνειακές αρχές στους οικονομικούς κύκλους ενός κράτους μέλους πρέπει να γνωστοποιούνται και στα άλλα κράτη μέλη και είναι εξίσου δεσμευτικές για τις εκεί τελωνειακές αρχές σε παρόμοιες περιπτώσεις. Σε περίπτωση αποκλίσεων λαμβάνεται απόφαση σε κοινοτικό επίπεδο.

2.1.3. Με τη ρύθμιση αυτή προσφέρεται στους οικονομικούς κύκλους ορισμένη ασφάλεια, ιδιαιτέρως στο στάδιο του σχεδιασμού μιας πρωτοβουλίας. Από την άλλη πλευρά, ο αιτών αναλαμβάνει και την πλήρη ευθύνη, εφόσον φέρει το βάρος της αποδείξεως, πράγμα που σημαίνει ότι πρέπει να παρέχει με τον ενδεδειγμένο τρόπο στις τελωνειακές αρχές όλα τα απαραίτητα στοιχεία για την αξιολόγηση της ιδιότητας καταγωγής ενός εμπορεύματος.

2.1.4. Κατά την άποψη της ΟΚΕ, η καθιέρωση της χορήγησης δεσμευτικών πληροφοριών περί καταγωγής (ΔΠΚ), κατ` εφαρμογήν της συμφωνίας του ΠΟΕ, αποτελεί ένα πρώτο βήμα στην προσπάθεια βελτίωσης της νομικής κάλυψης των οικονομικών κύκλων.

Σύμφωνα με τη γνώμη της ΟΚΕ, το γεγονός ότι οι δεσμευτικές πληροφορίες που χορηγούνται από τις τελωνειακές αρχές δεν θα αφορούν στο μέλλον μόνο τους δασμούς, αλλά και την καταγωγή των προϊόντων, αποτελεί σημαντικό ρυθμιστικό μέτρο που συμφέρει όλους τους πολίτες.

2.1.5. Η ΟΚΕ εκφράζει την ελπίδα ότι η νομική κάλυψη των επιχειρήσεων θα αυξηθεί ακόμη περισσότερο με την ολοκλήρωση των εργασιών για την παγκόσμια εναρμόνιση των κανόνων περί καταγωγής και ότι, κατ` αυτόν τον τρόπο, θα βελτιωθούν επίσης οι δυνατότητες διευθέτησης διενέξεων σε επίπεδο ΠΟΕ.

2.2. Άρθρο 1 σημείο 4 (άρθρο 18 του τελωνειακού κώδικα)

2.2.1. Με βάση το καθεστώς που ισχύει μέχρι σήμερα για τους τελωνειακούς κανόνες, όλα τα εκπεφρασμένα σε Ecu ποσά (δασμοί, ατέλειες, λοιποί ανώτατοι συντελεστές κ.λπ.) που προβλέπονται από την κοινοτική νομοθεσία πρέπει να μετατρέπονται κάθε χρόνο στο νόμισμα των κρατών μελών. Η πρόταση της Επιτροπής για την τροποποίηση του άρθρου 18 διασπά αυτήν την ενιαία μέθοδο επειδή για τη δασμολόγηση (δηλαδή για τους δασμολογικούς συντελεστές) προβλέπεται προσαρμογή σε μηνιαία βάση και για όλους τους υπόλοιπους τελωνειακούς κανόνες σε ετήσια βάση. Αυτό σημαίνει ότι, στην περίπτωση εμπορευμάτων ο δασμολογικός συντελεστής των οποίων περιλαμβάνεται στο κοινό δασμολόγιο και είναι εκπεφρασμένος σε ένα ποσό σε Ecu ανά μονάδα, ο συντελεστής δασμολόγησης μπορεί να αλλάζει κάθε μήνα.

2.2.2. Ιδιαιτέρως όσον αφορά τα γεωργικά προϊόντα, φαίνεται ότι η πρόθεση είναι να παρεμποδιστεί η μετατόπιση των εμπορευματικών ροών, που θα μπορούσε να είναι αποτέλεσμα συναλλαγματικών διακυμάνσεων κατά τη διάρκεια ενός έτους.

2.2.3. Η ρύθμιση αυτή ενδέχεται να αποτελέσει πρόσθετη γραφειοκρατική επιβάρυνση για τους οικονομικούς κύκλους που πρέπει να προετοιμάζονται για την αντιμετώπιση αλλαγών σε μηνιαία βάση.

2.2.4. Προκειμένου να περιοριστεί η επιβάρυνση των οικονομικών κύκλων, η ΟΚΕ προτείνει να διενεργείται η μηνιαία προσαρμογή της συναλαγματικής ισοτιμίας με βάση την ίδια διαδικασία (με τα ίδια τεχνικά μέσα) που εφαρμόζεται για την προβλεπόμενη μετατροπή των δασμολογικών συντελεστών που είναι εκπεφρασμένοι σε Ecu.

2.3. Άρθρο 1 σημείο 11 (άρθρο 112, παράγρ. 3 του τελωνειακού κώδικα)

2.3.1. Σήμερα, ο υπολογισμός των εισφορών που καταβάλλονται για τα εμπορεύματα τα οποία προσκομίστηκαν για αποθήκευση στο τελωνείο και επιτρέπεται να εγκαταλείψουν την αποθήκη χωρίς εκτελωνισμό, προσδιορίζεται με βάση την στιγμή της προσκόμισής τους στη αποθήκη.

Η νέα ρύθμιση προσφέρει στους οικομομικούς κύκλους τη δυνατότητα να επιλέξουν ως βάση υπολογισμού των εισφορών, είτε τη στιγμή της αποθήκευσης, είτε τη στιγμή κατά την οποία τα εμπορεύματα εξέρχονται από την αποθήκη.

2.3.2. Ο δασμολογικός συντελεστής δεν συμεπεριλαμβάνεται στις δυνατότητες επιλογής, διότι προσδιορίζεται πάντα με βάση τη στιγμή που τα εμπορεύματα εξέρχονται από την αποθήκη.

Για λόγους καθαρά οικονομικούς, η ΟΚΕ επιδοκιμάζει τη ρύθμιση αυτή. Είναι ασφαλώς λογικότερο να υπολογίζονται οι δασμολογικές εισφορές με βάση τη στιγμή κατά την οποία τα εμπορεύματα εισέρχονται στον οικονομικό κύκλο και μπορούν να επηρεάσουν τη λειτουργία του οικονομικού συστήματος (αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τους δασμούς αντιντάμπιγκ).

2.4. Άρθρο 1 σημείο 16 (άρθρο 212 Α του τελωνειακού κώδικα)

2.4.1. Σύμφωνα με τον τελωνειακό κώδικα, σε περίπτωση που ένα εμπόρευμα διατέθηκε αντικανονικά στην αγορά, δεν επιτρέπεται πλέον να χορηγηθέι απαλλαγή δασμών. Το αποτέλεσμα αυτής της αυστηρής ρύθμισης ήταν να χάνει ενδεχομενως ένας πολίτης το δικαίωμα ευνοϊκής μεταχείρισης, επειδή δεν γνωρίζει επαρκώς ή καθόλου τις τελωνειακές διατάξεις (π.χ. σε περίπτωση λανθασμένης δήλωσης αντικειμένων μετακόμισης).

2.4.2. Η Επιτροπή συνεκτίμησε την πτυχή αυτή. Στη νέα ρύθμιση που προτείνει λαμβάνεται υπόψη ποιός μπορεί αντικειμενικά να διεκδικήσει μια δασμολογική απαλλαγή.

Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει το μέτρο αυτό με το οποίο προστατεύονται οι καλόπιστοι πολίτες και τονίζει ότι τα εσκεμμένα λάθη των εμπλεκομένων παραγόντων αντιμετωπίζονται πάντοτε μέσω της επιβολής εθνικών κυρώσεων.

2.5. Άρθρο 1 σημείο 18 (άρθρο 220, παράγρ. 1 του τελωνειακού κώδικα)

2.5.1. Οι τελωνειακές αρχές έχουν για πρώτη φορά τη δυνατότητα να προβλέπουν το λογιστικό υπολογισμό και τη γνωστοποίηση των εισφορών που πρέπει να καταβληθούν. Κατ` αυτόν τον τρόπο, οι τελωνειακές αρχές θα μπορούσαν να αποφύγουν το ενδεχόμενο της παραγραφής των οφειλόμενων δασμών με το αιτιολογικό ότι δεν ολοκληρώθηκαν εντός της ενδεδειγμένης προθεσμίας οι έρευνες για τον ακριβή υπολογισμό του ποσού της οφειλής.

2.5.2. Η ρύθμιση αυτή κρίνεται ότι συμβάλει στην καταπολέμηση της απάτης.

2.5.3. Ωστόσο, από την άποψη των οικονομικών κύκλων κρίνεται απαράδεκτο ότι για την περίπτωση αυτή δεν προβλέπεται μια οριστική προθεσμία παραγραφής της οφειλής. Κατά τη γνώμη της ΟΚΕ ο κίνδυνος της αντιμετώπισης απαιτήσεων εκ των υστέρων πρέπει να είναι χρονικά περιορισμένος.

Σύμφωνα με τη γνώμη της ΟΚΕ, χωρίς χρονικό περιορισμό των απαιτήσεων εκ των υστέρων, ενδεχομένως ακόμη και για εισαγωγές που πραγματοποιήθηκαν κατά το παρελθόν, θα περιοριστεί απαράδεκτα η δραστηριότητα των οικονομικών κύκλων.

2.5.4. Για το λόγο αυτό, η ΟΚΕ προτείνει να περιοριστεί η νομική ισχύς της ανακοίνωσης των κατ` εκτίμηση οφειλόμενων εισφορών σε ένα επίπεδο που είναι υποφερτό για τους οικονομικούς κύκλους.

3. Τελικές παρατηρήσεις

3.1. Η ΟΚΕ παραπέμπει σχετικά στη γνωμοδότηση που εξέδωσε στις 14 Σεπτεμβρίου 1995 () με θέμα τα «Τελωνεία του 2000» και υπογραμμίζει την εξαιρετική σημασία που έχει η ενιαία εφαρμογή του τελωνειακού κώδικα στα κράτη μέλη.

Μόνο με την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει ενιαία ερμηνεία του κώδικα και θα εναρμονισθούν οι διοικητικές διαδικασίες, οι διατάξεις, οι οποίες θεσπίστηκαν για τη μεγαλύτερη ασφάλεια των οικονομικών κύκλων και για την απλούστευση της οικονομικής διεργασίας, θα επιφέρουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα.

Βρυξέλλες, 27 Μαρτίου 1996.

Ο Πρόεδρος της

Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Carlos FERRER

() ΕΕ αριθ. C 260 της 5. 10. 1995, σ. 8.

() ΠΟΕ:Παγκόσμια Οργάνωση Εμπορίου 7 ΠΟΤ:Παγκόσμια Οργάνωση Τελωνείων.

() ΕΕ αριθ. C 301 της 13. 11. 1995.