ΚΟΙΝΗ ΘΕΣΗ (ΕΚ) αριθ. 3/94 η οποία καθορίστηκε από το Συμβούλιο της 14ης Ιανουαρίου 1994 για τη θέσπιση της απόφασης 94/. . ./ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της . . . περί του τέταρτου προγράμματος-πλαισίου επί των δράσεων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στον τομέα της έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης (1994-1998) (94/C 101/03)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για των ίδφυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 130 Θ παράγραφος 1,

την πρόταση της Επιτροπής (1),

Αποφασίζοντας με τη διαδικασία του άρθρου 189 Β της συνθήκης,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (2),

Εκτιμώντας:

ότι το άρθρο 130 ΣΤ της συνθήκης ορίζει ότι οι στόχοι της Κοινότητας στον τομέα της έρευνας και της τεχνολογικής ανάπτυξης είναι η ενίσχυση των επιστημονικών και τεχνολογικών βάσεων της βιομηχανίας της Κοινότητας και η διευκόλυνση της ανάπτυξης της διεθνούς ανταγωνιστικότητάς της, καθώς και η προώθηση των ερευνητικών δράσεων που κρίνονται αναγκαίες για την εφαρμογή άλλων κοινοτικών πολιτικών 7

ότι είναι σημαντικό για την Κοινότητα και τα κράτη μέλη να συντονίζουν τις δραστηριότητες τους έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης προκειμένου να διασφαλίζουν την αμοιβαία συνοχή μεταξύ των εθνικών πολιτικών και της κοινοτικής πολιτικής 7

ότι, σύμφωνα με τα άρθρα 130 ΣΤ παράγραφος 3 και 130 Θ παράγραφος 1 της συνθήκης, πρέπει να εγκριθεί ένα πολυετές πρόγραμμα-πλαίσιο στο οποίο θα περιέχεται το σύνολο των κοινοτικών δραστηριοτήτων στον τομέα της έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης, συμπεριλαμβανομένων των σχεδίων επίδειξης (εφεξής ΕΤΑΕ) 7

ότι, με την απόφαση 90/221/Ευρατόμ, ΕΟΚ (3), το Συμβούλιο ενέκρινε τρίτο πρόγραμμα πλαίσιο για την περίοδο 1990-1994, το οποίο βρίσκεται στο στάδιο της εφαρμογής 7 ότι η Επιτροπή υπέβαλε, στις 9 Απριλίου 1992, εκτίμηση σχετικά με την πρόοδο της υλοποίησης του τρίτου προγράμματος-πλαισίου 7 ότι, με την απόφαση 93/167/Ευρατόμ, ΕΟΚ, προβλέπεται συμπληρωματική χρηματοδότηση η οποία καλύπτει τα δύο τελευταία έτη εκτέλεσης του τρίτου προγράμματος-πλαισίου 7

ότι η Επιτροπή παρουσίασε, στις 18 Νοεμβρίου 1992, έγγραφο σχετικά με το μέλλον της συνθήκης ΕΚΑΧ και των χρηματοδοτικών δραστηριοτήτων της μέχρι το 2002, έτος κατά το οποίο λήγει η ισχύς της 7

ότι οι κοινοτικές δράσεις ΕΤΑΕ πρέπει να συνεχίσουν να επικεντρώνονται στη γενική και προανταγωνιστική έρευνα πολυτομεακής εφαρμογής 7 ότι πρέπει να αναζητηθεί περισσότερη συνέργεια μεταξύ αυτών των δράσεων και εκείνων που αναλαμβάνονται στα πλαίσια του Eureka 7

ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 12ης Δεκεμβρίου 1992 στο Εδιμβούργο δήλωσε ότι η ανάπτυξη των δαπανών για την Ε& Α θα πρέπει να είναι συνεπής προς τη συνολική ανάπτυξη των δαπανών για τις εσωτερικές πολιτικές της κατηγορίας 3 των δημοσιονομικών προοπτικών, και να κυμαίνεται μεταξύ του ημίσεος και των δύο τρίτων του συνολικού ποσού 7

ότι οι δράσεις ΕΤΑΕ της Κοινότητας πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους επιχειρήματα ηθικής φύσεως 7

ότι η Κοινότητα υποστηρίζει μόνον υψηλής ποιότητας δράσεις ΕΤΑΕ 7

ότι ο σκοπός της κοινοτικής ΕΤΑΕ, σύμφωνα με τους στόχους που ορίζονται στη συνθήκη, πρέπει να είναι να δημιουργηθεί μια ευημερούσα Κοινότητα βασισμένη στη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα, την ποιότητα της ζωής και την αειφόρο ανάπτυξη 7 ότι είναι επίσης επιθυμητό να συμβάλει στην υποστήριξη της οικονομικής ανάπτυξης και στην επίτευξη υψηλού βαθμού απασχόλησης 7

ότι οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις είναι σε θέση να συμβάλουν σημαντικά στη διαδικασία εισαγωγής καινοτομιών και ότι αναμένεται να διαδραματίσουν βασικό ρόλο στην εφαρμογή των κοινοτικών δράσεων ΕΤΑΕ 7 ότι, επομένως, είναι σκόπιμο να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις ειδικές ανάγκες των εν λόγω επιχειρήσεων προκειμένου να διευκολυνθεί η πρόσβασή τους στην πληροφόρηση, να ενθαρρυνθεί η συμμετοχή τους στα κοινοτικά προγράμματα και να αυξηθεί η ικανότητα τους να αξιοποιούν τα αποτελέσματα τους, όπου αυτό είναι σκόπιμο 7

ότι, κατά τη διαμόρφωση και την εφαρμογή πολιτικών και δράσεων της Κοινότητας, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι στόχοι οι σχετικοί με την οικονομική και κοινωνική συνοχή 7 ότι το κοινοτικό πρόγραμμα-πλαίσιο θα πρέπει, μαζί με τα άλλα κοινοτικά μέσα, να συμβάλει στην ενίσχυση της ικανότητας και του δυναμικού στον τομέα της επιστήμης και της τεχνολογίας, σε όλα τα μέρη της Κοινότητας 7

ότι, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, η Κοινότητα δρα μόνον εάν και στο βαθμό που οι στόχοι της προβλεπόμενης δράσης είναι αδύνατον να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και δύνανται, λόγω των διαστάσεων ή των αποτελεσμάτων της προβλεπόμενης δράσης, να επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο 7

ότι, επιπλέον, η κοινοτική προσπάθεια ΕΤΑΕ Θα πρέπει να συγκεντρωθεί σε δραστηριότητες προσεκτικά επιλεγμένες σύμφωνα με σαφώς καθορισμένα κριτήρια 7

ότι το άρθρο 130 Ζ της συνθήκης ορίζει τέσσερις δράσεις που αναλαμβάνει η Κοινότητα για την επιδίωξη των στόχων που καθορίζονται στο άρθρο 130 ΣΤ 7

ότι η πρώτη δράση, η οποία αφορά την εφαρμογή προγραμμάτων ΕΤΑΕ, πρέπει να αποτελέσει το κύριο συστατικό του προγράμματος-πλαισίου 7

ότι η δεύτερη, η τρίτη και η τέταρτη δράση καλύπτουν αντιστοίχως τη διεθνή συνεργασία, τη διάδοση και αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της ΕΤΑΕ, και την τόνωση της κατάρτισης και της κινητικότητας των ερευνητών 7 ότι μπορεί να υπάρχουν παρόμοιες δραστηριότητες σε καθένα από τα ειδικά προγράμματα που υπάγονται στην πρώτη δράση, με τον τρόπο που προσφέρεται και στο βαθμό που απαιτείται για την ορθή εκτέλεσή τους 7

ότι το Κοινό Κέντρο Ερευνών (ΚΚΕρ) συμβάλλει στην εφαρμογή του προγράμματος-πλαισίου, ιδίως στους τομείς εκείνους στους οποίους έχει την κατάλληλη αρμοδιότητα για να προσφέρει αμερόληπτη και ανεξάρτητη εμπειρογνωμοσύνη προς όφελος των κοινοτικών πολιτικών 7 ότι το ΚΚΕρ θα διεκδικεί επίσης προοδευτικά πόρους που διατίθενται από έμμεση δράση, καθώς και για δραστηριότητες επιστημονικής και τεχνικής υποστήριξης που είναι κατάλληλες για ανταγωνιστική προσέγγιση 7

ότι οι κανόνες συμμετοχής επιχειρήσεων, ερευνητικών κέντρων και πανεπιστημίων καθώς και οι κανόνες που διέπουν τη διάδοση των αποτελεσμάτων θα οριστούν σε ξεχωριστή απόφαση του Συμβουλίου, σύμφωνα με το άρθρο 130 Ι της συνθήκης 7

ότι, σύμφωνα με το άρθρο 130 Θ παράγραφος 3 της συνθήκης, το πρόγραμμα-πλαίσιο εκτελείται μέσω ειδικών προγραμμάτων 7 ότι το πρόγραμμα-πλαίσιο μπορεί επίσης να εκτελεσθεί διά των μέσων των προβλεπομένων στα άρθρα 130 Ι έως 130 Ν της συνθήκης 7

ότι ο διεπιστημονικός χαρακτήρας των δραστηριοτήτων που αναλαμβάνονται στα πλαίσια αυτού του προγράμματος-πλαισίου απαιτεί στενό συντονισμό μεταξύ των ερευνητικών προγραμμάτων των διαφόρων τομέων της επιστήμης 7

ότι οι πράξεις αξιολόγησης και παρακολούθησης πρέπει να ενταθούν και να διευρυνθούν ωστε να μεγιστοποιηθεί η αποτελεσματικότητα της πολιτικής ΕΤΑΕ 7

ότι θα πρέπει να παρακολουθείται διαρκώς και συστηματικά η πρόοδος του τέταρτου προγράμματος-πλαισίου 7 ότι η Επιτροπή παρέχει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο στοιχεία όσον αφορά την εκτέλεση του προγράμματος-πλαισίου στις αρχές εκάστου έτους, σύμφωνα με το άρθρο 130 Ο της συνθήκης 7 ότι θα πρέπει επίσης να διεξαχθεί ανεξάρτητη αξιολόγηση της διαχείρισης του προγράμματος και της προόδου των αναληφθεισών δράσεων, προτού η Επιτροπή υποβάλει την πρότασή της για το πέμπτο πρόγραμμα-πλαίσιο 7

ότι θα πρέπει επίσης να υπάρχει τεχνολογική αξιολόγηση για την παρακολούθηση των πιθανών κινδύνων, πλεονεκτημάτων και μειονεκτημάτων των νέων τεχνολογιών που αναπτύσσονται σ'αυτό το πρόγραμμα-πλαίσιο 7

ότι, σύμφωνα με το άρθρο 130 Θ παράγραφος 1 της συνθήκης, απαιτείται να καθοριστούν το μέγιστο συνολικό ποσό και οι ακριβείς κανόνες της χρηματοδοτικής συμμετοχής της Κοινότητας στο πρόγραμμα-πλαίσιο, καθώς και τα ποσά που αντιστοιχούν σε κάθε προβλεπόμενη δράση 7

ότι, προκειμένου να εξασφαλισθεί η συνοχή μεταξύ των κοινοτικών ΕΤΑΕ και των δράσεων που αναλαμβάνονται δυνάμει της συνθήκης ΕΚΑΕ, η απόφαση η σχετική με το πρόγραμμα-πλαίσιο κοινοτικών δραστηριοτήτων έρευνας και εκπαίδευσης στον πυρηνικό τομέα θα πρέπει να εκδοθεί ταυτόχρονα με το παρόν πρόγραμμα-πλαίσιο και για την αυτή περίοδο 7

ότι ζητήθηκε η γνώμη της Επιτροπής Επιστημονικής και Τεχνικής Έρευνας (CREST),

ΑΠΟΦΑΣΙΖΟΥΝ:

Άρθρο 1

1. Εγκρίνεται, για την περίοδο 1994-1998, πολυετές πρόγραμμα-πλαίσιο για τις κοινοτικές δράσεις έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης, εφεξής καλούμενο «τέταρτο πρόγαρμμα-πλαίσιο».

2. Το τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο περιλαμβάνει το σύνολο των δράσεων της Κοινότητας στον τομέα της έρευνας και της τεχνολογικής ανάπτυξης, συμπεριλαμβανομένων των σχεδίων επίδειξης. Ο ορισμός των σχεδίων επίδειξης διατυπώνεται στο παράρτημα ΙΙΙ.

3. Το μέγιστο συνολικό ποσό για τη χρηματοδοτική συμμετοχή της Κοινότητας στο τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο ανέρχεται σε 10 746 εκατομμύρια Ecu, εκ των οπίων 5 283 εκατομμύρια Ecu για την περίοδο 1994 έως 1996 και 5 463 εκατομμύρια Ecu για την περιόδο 1997-1998. Όχι αργότερα από τις 30 Ιουνίου 1996, βάσει της εκτίμησης της σχέσης κόστους/ωφελείας όσον αφορά την πορεία της εφαρμογής του προγράμματος-πλαισίου, την επικρατούσα οικονομική κατάσταση στην Ένωση καθώς και τη δημοσιονομική κατάσταση της Κοινότητας και λαμβάνοντας υπόψη τη συμβολή της επιστήμης και της τεχνολογίας στην ανταγωνιστική θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, ενεργώντας σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται στο άρθρο 130 Θ παράγραφος 1 της συνθήκης, θα αναθεωρήσει το μέγιστο συνολικό ποσό, με δυνατότηα αύξησής του σε 11 641 εκατομμύρια Ecu.

Το παράρτημα Ι καθορίζει τα αντίστοιχα ποσά για κάθε προβλεπόμενη δράση και προβαίνει σε ενδεικτική κατανομή μεταξύ των θεμάτων της πρώτης δράσης.

4. Τα κριτήρια επιλογής που πρέπει να χρησιμοποιούνται κατά την εφαρμογή του τέταρτου προγράμματος-πλαισίου καθορίζονται στο παράρτημα ΙΙ.

5. Το παράρτημα ΙΙΙ κατονομάζει τους επιστημονικούς και τεχνολογικούς στόχους που θα πρέπει να επιτύχουν οι εν λόγω δραστηριότητες, συναρτήσει των προαναφερόμενων κριτηρίων, καθορίζει τις ανάλογες προτεραιότητες και υποδεικνύει το περίγραμμα των δραστηριοτήτων αύτων.

Άρθρο 2

1. Το τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο εφαρμόζεται μέσω ειδικών προγραμμάτων εκπονουμένων στα πλαίσια καθεμίας δράσης, καθένα από τα οποία προσδιορίζει τους συγκεκριμένους στόχους του μέσα στο πνεύμα των επιστημονικών και τεχνολογικών στόχων του παραρτήματος ΙΙΙ, ορίζει τους λεπτομερείς κανόνες εκτέλεσής του, καθορίζει τη διάρκειά του και προβλέπει τα κρινόμενα ως αναγκαία μέσα.

2. Η εφαρμογή του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου ενδέχεται, εάν παραστεί ανάγκη, να οδηγήσει σε συμπληρωματικά προγράμματα, κατά την έννοια του άρθρου 130 Κ, σε κοινοτική συμμετοχή σε προγράμματα ΕΤΑΕ που αναλαμβάνουν περισσότερα του ενός κράτη μέλη κατά την έννοια του άρθρου 130 Θ ή, σε σύσταση κοινών επιχειρήσεων ή οιωνδήποτε άλλων δομών κατά την έννοια του άρθρου 130 Ν. Ενδέχεται επίσης να οδηγήσει σε συμφωνίες συνεργασίας με τρίτες χώρες ή διεθνείς οργανισμούς, κατά την έννοια του δεύτερου εδαφίου του άρθρου 130 Μ.

Άρθρο 3

Οι ακριβείς κανόνες της χρηματοδοτικής συμμετοχής της Κοινότητας στο τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο είναι εκείνοι που προβλέπονται στις ειδικές διατάξεις περί πιστώσεων ΕΤΑΕ οι οποίες περιέχονται στο δημοσιονομικό κανονισμό που εφαρμόζεται επί του γενικού προϋπολογισμού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, όπως συμπληρώνονται με το παράρτημα IV της παρούσας απόφασης.

Άρθρο 4

1. Η Επιτροπή παρακολουθεί διαρκώς και συστηματικά την πρόοδο του τέταρτου προγράμματος-πλαισίου σε σχέση με τα κριτήρια που περιέχονται στο παράρτημα ΙΙ, στα οποία περιλαμβάνεται και το κριτήριο της συμβολής στην οικονομική και κοινωνική συνοχή της Κοινότητας, καθώς και τους επιστημονικούς και τεχνολογικούς στόχους που περιγράφονται στο παράρτημα ΙΙΙ. Εξετάζει, ιδίως, κατά πόσον οι στόχοι, οι προτεραιότητες και οι χρηματοδοτικοί πόροι εξακολουθούν να ανταποκρίνονται στην εξέλιξη της κατάστασης. Υποβάλλει, κατά περίπτωση, προτάσεις για την προσαρμογή ή τη συμπλήρωση του προγράμματος-πλαισίου σύμφωνα με τα αποτελέσματα της αξιολόγησης αυτής.

Στις αρχές εκάστου έτους, η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο με στοιχεία όσον αφορά τις δραστηριότητες ΕΤΑΕ και τη διάδοση των αποτελεσμάτων κατά τη διάρκεια του παρελθόντος έτους, καθώς και με το πρόγραμμα εργασίας του τρέχοντος έτους.

2. Η Επιτροπή προβαίνει στην εξωτερική αξιολόγηση, από ανεξάρτητους ειδικευμένους εμπειρογνώμονες, της διαχείρισης και της προόδου των κοινοτικών δραστηριοτήτων που έχουν διεξαχθεί κατά τα πέντε έτη πριν από την αξιολόγηση αυτή. Η Επιτροπή κοινοποιεί την αξιολόγηση αυτή και τα σχετικά συμπεράσματα, συνοδευόμενη από τις παρατηρήσεις της, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο και στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, προτού υποβάλει την πρότασή της για το πέμπτο πρόγραμμα-πλαίσιο.

3. Για να εξασφαλισθεί, μεταξύ άλλων, η σύμφορη εφαρμογή του προγράμματος-πλαισίου, σε κάθε ειδικό πρόγραμμα προβλέπεται συστηματική παρακολούθηση, μετά δε την ολοκλήρωσή του, ανεξάρτητη αξιολόγηση με μέτρο τους συγκεκριμένους στόχους που αναφέρονται στο αρθρο 2. Ο ακριβής τρόπος αυτής της αξιολόγησης θα ορίζεται σε κάθε ειδικό πρόγραμμα.

. . ., . . .

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Ο Πρόεδρος

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

(1) ΕΕ αριθ. C 230 της 26. 8. 1993, σ. 4.

(2) Γνώμη που διατυπώθηκε στις 25. 11. 1993 (δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα).

(3) ΕΕ αριθ. L 117 της 8. 5. 1990, σ. 28. Απόφαση όπως τροποποιήθηκε από την απόφαση 93/167/Ευρατόμ/ΕΟΚ (ΕΕ αριθ. L 69 της 20. 3. 1993, σ. 43).

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι

ΤΕΤΑΡΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΛΑΙΣΙΟ (1994-1998): ΠΟΣΑ ΚΑΙ ΚΑΤΑΝΟΜΗ

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

Ενδεικτή κατανομή μεταξύ των θεμάτων και των αντικειμένων της πρώτης δράσης Εκατομμύρια ECU (τρέχουσες τιμές)

Α. Τεχνολογίες των πληροφοριών και των επικοινωνιών 3 384 1. Τηλεματική 822 2. Τεχνολογίες των επικοινωνιών 630 3. Τεχνολογίες των πληροφοριών 1 932 Β. Βιομηχανικές τεχνολογίες 1 920 4. Βιομηχανικές τεχνολογίες και τεχνολογίες υλικών 1 632 5. Μετρήσεις και δοκιμές 288 Γ. Περιβάλλον 1 080 (1) 6. Περιβάλλον και κλίμα 852 7. Θαλάσσια έρευνα και τεχνολογίες 228 Δ. Βιοεπιστήμες και βιοτεχνολογία 1 572 8. Βιοτεχνολογία 552 9. Βιοϊατρική και υγεία 336 10. Γεωργία και αλιεία (συμπεριλαμβανομένων των γεωργικών βιομηχανιών, της τεχνόλογίας τροφίμων, της δασοπονίας, της υδατοκαλλιέργειας και της ανάπτυξης της υπαίθρου) 684 Ε. 11. Μη πυρηνική ενέργεια 984 ΣΤ. 12. Μεταφορές 240 Ζ. 13. Στοχοθετημένη κοινωνικοοικονομική έρευνα 102 9 282 (2) (3) (1) Εκ των οποίων 575 εκατομμύρια Ecu για τον επιχειρησιακό προϋπολογισμό του ΚΚΕρ.

(2) Εκ των οποίων 91 εκατομμύρια Ecu για προγραμματισμένες δραστηριότητες επιστημονικής και τεχνικής υποστήριξης που είναι κατάλληλες για ανταγωνιστική προσέγγιση.

(3) Εκτός των κεφαλαίων που είναι διαθέσιμα για την τρίτη δράση, θα διατεθεί κατά μέσον όρο 1 % του συνολικού προϋπολογισμού του τέταρτου προγράμματος-πλαισίου για τη διάδοση και βελτιστοποίηση των αποτελεσμάτων στα πλαίσια της πρώτης δραστηριότητας.

(4) Εκ των οποίων 37 εκατομμύρια Ecu για ad hoc επιστημονική και τεχνική υποστήριξη άλλων κοινοτικών πολιτικών που θα χορηγηθούν επί ανταγωνιστικής βάσεως.

(5) Εγκρίνεται παράλληλα με το παρόν πρόγραμμα, ένα πρόγραμμα-πλαίσιο (1994-1998) για τις δράσεις έρευνας και εκπαίδευσης για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας, με ποσό 1 254 εκατομμυρίων Ecu 7 το ποσό για το σύνολο των κοινοτικών δράσεων ΕΤΑΕ ανέρχεται σε 12 000 εκατομμύρια Ecu.

(6) Με τη δυνατότητα αύξησης σε 11 641 εκατομμύρια Ecu, σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 3.

(7) Προγράμματα έρευνας σχετικά με το περιβάλλον διεξάγονται επίσης στα πλαίσια ορισμένων άλλων γραμμών της πρώτης δράσης, ιδίως στους τομείς βιομηχανικής τεχνολογίας, ενέργειας και μεταφορών.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ

Οι κοινοτικές δραστηρίστητες έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης πρέπει να συμπληρώνουν τις δραστηριότητες που αναλαμβάνουν τα κράτη μέλη και να επικεντρώνονται σε σαφώς καθορισμένους στόχους. Τα σχέδια θα επιλέγονται με βάση την επιστημονική και τεχνική αρτιότητά τους. Οι δραστηριότητες θα πρέπει:

- να ενισχύουν την τεχνολογική βάση της κοινοτικής βιομηχανίας προκειμένου να καταστεί ανταγωνιστικότερη σε διεθνές επίπεδο, προσφέροντάς της τις γνώσεις και την τεχνογνωσία που απαιτούνται,

- να συμβάλλουν στην εφαρμογή άλλων κοινοτικών πολιτικών.

Η Κοινότητα δρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, μόνον εάν και στο βαθμό που οι στόχοι της προβλεπόμενης δράσης είναι αδύνατον να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και δύνανται, συνεπώς, λόγω των διαστάσεων ή των αποτελεσμάτων της προβλεπόμενης δράσης, να επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο.

Οι τυχόν δράσεις της Κοινότητας δεν υπερβαίνουν τα αναγκαία για την υλοποίηση των στόχων της συνθήκης.

Οι δραστηριότητες θα πρέπει να συμβάλλουν στην επίτευξη των γενικών στόχων της Κοινότητας, όπως η προώθηση της αειφόρου ανάπτυξης και η βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών της Κοινότητας. Οι δραστηριότητες θα πρέπει να επιλέγονται βάσει ενδελεχούς προηγούμενης αξιολόγησης. Θα πρέπει επίσης, να εξασφαλίζουν βραχυ-, μεσο- και μακροπρόθεσμα πλεονεκτήματα (προστιθέμενη αξία) και να συμβάλλουν στην επίτευξη της καλύτερης δυνατής σχέσης κόστους-αποτελέσματος, δεδομένου ότι τα μέσα είναι ανάλογα με τους επιδιωκόμενους στόχους.

Οι δραστηριότητες έρευνας θα πρέπει να εξακολουθήσουν να επικεντρώνονται στη γενική και προανταγωνιστική έρευνα πολυτομεακής εφαρμογής.

Τα παρακάτω κριτήρια δικαιολογούν, ιδίως, την κοινοτική δράση:

- έρευνα σε πολύ μεγάλη κλίμακα για την οποία τα κράτη μέλη αδυνατούν ή μπορούν, μόνο μετά δυσκολίας, να παράσχουν τη χρηματοδότηση και το προσωπικού που απαιτούνται,

- έρευνα της οποίας η κοινή διεξαγωγή θα προσέφερε σαφή οφέλη, ακόμη και αφού ληφθούν υπόψη οι επιπλέον δαπάνες που είναι εγγενείς σε κάθε διεθνή συνεργασία,

- έρευνα η οποία, λόγω της συμπληρωματικότητας της εργασίας που γίνεται σε εθνικό επίπεδο σε τμήμα δεδομένου κλάδου, επιτρέπει την επίτευξη σημαντικών αποτελεσμάτων συνολικά για την Κοινότητα, στην περίπτωση προβλημάτων των οποίων η επίλυση απαιτεί έρευνα σε ευρεία κλίμακα, ιδίως γεωγραφική,

- έρευνα που συμβάλλει στην ολοκλήρωςη της εσωτερικής αγοράς και έρευνα που οδηγεί, εφόσον υπάρχει ανάγκη, στην καθιέρωση ενιαίων κανόνων και προτύπων,

- έρευνα που συμβάλλει στην ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής της Κοινότητας και στην προαγωγή της αρμονικής συνολικής ανάπτυξής της, στα πλαίσια της επιδίωξης επιστημονικής και τεχνικής ποιότητας,

- ερευνητικές δράσεις που συμβάλλουν στην κινητοποίηση ή τη βελτίωση του ευρωπαϊκού επιστημονικού και τεχνικού δυναμικού και δράσεις για τη βελτίωση του συντονισμού ανάμεσα στα εθνικά προγράμματα ΕΤΑΕ, ανάμεσα στα εθνικά και τα κοινοτικά προγράμματα ΕΤΑΕ και ανάμεσα στα κοινοτικά προγράμματα και τις εργασίες σε άλλα διεθνή πλαίσια.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Το παρόν παράρτημα περιγράφει τους επιστημονικούς και τεχνολογικούς στόχους, συμπεριλαμβανομένων των μηχανισμών για την εφαρμογή τους.

Οι δραστηριότητες που καλύπτονται από το πρόγραμμα-πλαίσιο συμπεριλαμβάνουν το σύνολο της κοινοτικής προσπάθειας ΕΤΑΕ. Αποσκοπούν στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και της ποιότητας ζωής και προορίζονται να παράσχουν τις επιστημονικές και τεχνολογικές βάσεις που απαιτούνται για τη στήριξη της αεφόρου ανάπτυξης, της προστασίας του περιβάλλοντος και άλλων κοινών πολιτικών.

Με γνώμονα την κοινοτική βιομηχανική πολιτική και προκειμένου να υπάρξει ανταπόκριση στις αυξανόμενες ανάγκες της κοινωνίας, οι δραστηριότητες αυτές πρέπει να συμβάλλουν συγκεκριμένα σε ορισμένους ειδικότερους στόχους:

- αποτελεσματικές και ασφαλείς υποδομές, για παράδειγμα όσον αφορά την πληροφόρηση και τις επικοινωνίες, καθώς και υποδομής που να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της κοινοτικής πολιτικής μεταφορών και ενέργειας,

- αποδοτική, καθαρή, ασφαλής και φιλική προς το περιβάλλον παραγωγή, βάσει σύγχρονης οργάνωσης της παραγωγής, που λαμβάνει υπόψη τους ανθρώπινους παράγοντες,

- πρώθηση της προστασίας του περιβάλλοντος ως ευκαιρίας για τη βιομηχανία να αυξήσει την ανταγωνιστικότητά της,

- προώθηση της ποιότητας ζωής, δίδοντας έμφαση στην υγεία και την υγιεινή,

- εξασφάλιση της τεχνολογικής και βιομηχανικής ολοκλήρωσης εντός της εσωτερικής αγοράς (κυρίως με την ενίσχυση του συντονισμού μεταξύ της πολιτικής ΕΤΑΕ και της πολιτικής τυποποίησης),

- πρόβλεψη των τεχνολογικών και βιομηχανικών μεταβολών ώστε να λαμβάνονται καλύτερα υπόψη οι ανάγκες της αγοράς και της κοινωνίας, όπως, π.χ. υψηλό επίπεδο απασχόλησης,

- αύξηση των συνεργειών μεταξύ της διεθνούς συνεργασίας στην επιστήμη και την τεχνολογία και των εξωτερικών δράσεων της Κοινότητας,

- εξασφάλιση αποτελεσματικής διάδοσης των επιστημονικών και τεχνολογικών επιτευγμάτων σε ολόκληρο τον οικονομικό και κοινωνικό ιστό, και κυρίως στις μικρομεσαίες περιπτώσεις,

- ενθάρρυνση της πλήρους εκμάθησης των νέων τεχνολογιών.

Για την επίτευξη των στόχων αυτών, η Κοινότητα αναλαμβάνει τέσσερις δράσεις:

- η πρώτη δράση καλύπτει τα προγράμματα έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης,

- η δεύτερη δράση αποσκοπεί στην προώθηση της συνεργασίας στον τομέα της κοινοτικής ΕΤΑΕ με τις τρίτες χώρες και τους διεθνείς οργανισμούς,

- η τρίτη δράση αφορά τις δραστηριότητες διάδοσης και βελτιστοποίησης των αποτελεσμάτων των δραστηριοτήτων στον τομέα της κοινοτικής ΕΤΑΕ,

- η τέταρτη δράση περιλαμβάνει τις δραστηριότητες τόνωσης της κατάρτισης και της κινητικότητας των ερευνητών της Κοινότητας.

Η επιλογή των δραστηριοτήτων ΕΤΑΕ στα πλαίσια αυτών των δράσεων πρέπει να λαμβάνει υπόψη την ανάγκη για μεγαλύτερη εστίαση προκειμένου να αυξηθεί η προστιθέμενη αξία της προσπάθειας της κοινοτικής ΕΤΑΕ.

Η Κοινότητα οφείλει να στοχεύει σε αρμονική ανάπτυξη των επιστημονικών και τεχνολογικών πόρων της. Ο καθορισμός των προτεραιοτήτων έρευνας στην πρώτη δράση πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα συμφέροντα και τις δυνατότητες όλων των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων των λιγότερο προηγμένων. Η τρίτη και η τέταρτη δράση θα έχουν αυξανόμενο αντίκτυπο στις λιγότερο αναπτυγμένες περιφέρειες και χώρες.

Η κοινοτική υποστήριξη των δραστηριοτήτων ΕΤΑΕ, που καλύπτει η πρώτη δράση, θα συνεχίσει να επικεντρώνεται στη γενική και προανταγωνιστική έρευνα που θα εφαρμόζεται σε πολλούς τομείς. Η δράση αυτή περιλαμβάνει, επίσης, τις δραστηριότητες έρευνας και υποστήριξης του ΚΚΕρ οι οποίες έχουν θεσμικό χαρακτήρα, καθώς και δράσεις υποστήριξης επιστημονικού και τεχνικού χαρακτήρα οι οποίες αρμόζουν σε ανταγωνιστική προσέγγιση. Επιπλέον, οι κοινοτικές δράσεις θα στραφούν προς ορισμένα μεγάλα θέματα προκειμένου η ευρωπαϊκή έρευνα να μπορέσει να συμβάλει, κατά τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο, στην επίλυση των προβλημάτων τα οποία καλούνται να αντιμετωπίσουν η βιομηχανία και η κοινωνία. Δεν θα υπάρξει χρηματοδότηση της ανάπτυξης προϊόντων ή διαδικασιών παραγωγής.

Αυτό που χρειάζεται είναι να αναπτυχθεί μια λειτουργική προσέγγιση ώστε να δημιουργηθεί μια αποδοτική διασύνδεση μεταξύ διεπιστημονικών ερευνητικών προγραμμάτων και αναγκών της βιομηχανίας. Προς τούτο, η Επιτροπή θα προβεί σε διαβουλεύσεις με τους αντιπροσώπους της βιομηχανίας, τους ερευνητικούς φορείς και τους χρήστες. Επίσης, η Επιτροπή θα συντονίζει τις δράσεις που εντάσσονται στα διάφορα διεπιστημονικά ερευνητικά προγράμματα.

Το Eureka θα παραμείνει ο κύριος φορέας υποστήριξης των δραστηριοτήτων ΕΤΑΕ που είναι εγγύτερες προς την αγορά. Θα βελτιωθεί η συνέργεια μεταξύ των κοινοτικών δραστηριοτήτων και του Eureka. Προς τούτο, και χωρίς να αλλοιώνονται τα ειδικά χαρακτηριστικά κάθε πλαισίου, θα επιδιωχθούν οι ακόλουθοι στόχοι: ευέλικτη και δραστήρια συνεργασία μεταξύ των αντιπροσώπων των σχεδίων Eureka και των κοινοτικών σχεδίων μέσω τακτικών ανταλλαγών πληροφοριών, καθοδήγησης των προτεινομένων σχεδίων Ε& Α προς το πλέον κατάλληλο πλαίσιο, και βελτιωμένης αλληλεπίδρασης μεταξύ των κοινοτικών πολιτικών και των σχεδίων Eureka, ιδίως με μεγαλύτερη κοινοτική συμμετοχή στα εν λόγω σχέδια, τηρουμένων πάντοτε των κοινοτικών διαδικασιών.

Οι δυνατότητες έρευνας, ανάπτυξης και καινοτομίας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, των ανωτάτων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και των ερευνητικών κέντρων θα αποτελέσουν το αντικείμενο ιδιαίτερης προσοχής και θα ενθαρρυνθεί η σύμπραξη μεταξύ των.

Θα ευνοηθεί ιδιαιτέρως η πρόσβαση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στα κοινοτικά προγράμματα, γενικεύοντας την προσέγγιση που επιτρέπει ταχεία ανταπόκριση στις αυθόρμητες προτάσεις τους (τεχνολογική τόνωση) με βάση την εμπειρία από τη δράση Craft και τις επιχορηγήσεις για μελέτες σκοπιμότητας του προγράμματος Brite-Euram.

Όσον αφορά τα σχέδια επίδειξης, ο στόχος είναι να αποδεικνύεται τη τεχνική βιωσιμιότητα μια νέας τεχνολογίας καθώς και, όπου αρμόζει, τα πιθανά οικονομικά της οφέλη. Τα σχέδια θα είναι προανταγωνιστικά και πρέπει, συνεπώς, να επικεντρώνονται στην εφαρμογή νέων τεχνολογιών και να υπάρχει συμμετοχή τόσο των παραγωγών όσο και των χρηστών.

Στις διάφορες δράσεις, θα δοθεί επίσης προσοχή στη βασική έρευνα, όπου παραστεί ανάγκη.

Δόθηκε ιδιαίτερη προσοχή, για κάθε ερευνητικό πεδίο, στις προοπτικές συνεργασίας και συντονισμού, μεταξύ των εθνικών, των κοινοτικών και, κατά περίπτωση, ευρωπαϊκών δράσεων. Πέραν των δράσεων με επιμερισμό του κόστους που επικεντρώνονται σε επιλεγμένες έρευνες, η συχνότερη εφαρμογή συντονισμένων δράσεων θα επιτρέψει να προαχθεί αυτή η συνεργασία γύρω από μεγαλύτερη ποικιλία πεδίων, τηρουμένων πάντοτε των κριτηρίων του παραρτήματος ΙΙ. Παρόμοια προσοχή πρέπει να δοθεί στην εξασφάλιση της συμπληρωματικότητας μεταξύ των δραστηριοτήτων του ΚΚΕρ και των δραστηριοτήτων με επιμερισμό του κόστους.

Επιπλέον, το ΚΚΕρ θα υποβάλει σταδιακά υποψηφιότητα για τα κεφάλαια που είναι διαθέσιμα στα πλαίσια των δράσεων του προγράμματος-πλαισίου, εκτός των άμεσων δράσεων συμπεριλαμβανομένων των δράσεων στήριξης οι οποίες αρμόζουν σε ανταγωνιστική προσέγγιση. Στα πλαίσια του διεθνικού χαρακτήρα της κοινοτικής έρευνας, τα ιδρύματα του ΚΚΕρ μπορούν να συνεργάζονται με έναν ή περισσότερους εταίρους εγκατεστημένους σε οποιοδήποτε κράτος μέλος.

Θα ενισχυθεί η διαβούλευση με τους αντιπροσωπευτικούς επιστημονικούς, τεχνικούς και βιομηχανικούς φορείς της Κοινότητας, κυρίως για τις δραστηριότητες που στοχεύουν στον καθορισμό των επιλογών για την επιστημονική και τεχνολογική πολιτική σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Πέραν του ειδικού θέματος της στοχοθετημένης κοινωνικοοικονομικής έρευνας, που προβλέπεται στην πρώτη δράση, έρευνες στις ανθρωπιστικές και κοινωνικές επιστήμες, στο πλαίσιο κάθε θέματος της πρώτης δράσης, καθώς και στο πλαίσιο της δεύτερης, τρίτης και τέταρτης δράσης, θα συνδυαστούν με τις έρευνες στις θετικές και φυσικές επιστήμες και στις τεχνικές επιστήμες, ιδίως για να διερευνηθούν το κοινωνικοοικονομικό πλαίσιο των προβλεπομένων δραστηριοτήτων και οι ενδεχόμενες συνέπειές τους.

Οι ερευνητικές δραστηρίοτητες οι οποίες μπορεί επίσης να ενδιαφέρουν τις βιομηχανίες άνθρακα και χάλυβα θα ενσωματωθούν στα αντιστοιχα θέματα της πρώτης δράσης, υπό τον όρο ότι συμβιβάζονται με τα κριτήρια επιλεξιμότητας του προγράμματος-πλαισίου, ειδικότερα όσον αφορά τον προανταγωνιστικό τους χαρακτήρα και το γεγονός ότι αναφέρονται σε διάφορους τομείς.

Η επιστημονική και τεχνολογική συνεργασία για θέματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς θα αναπτυχθεί εν μέρει συγκεντρωτικά (δεύτερη δράση) και, εν μέρει, στο πλαίσιο των θεμάτων της πρώτης δράσης, εφόσον επιτρέπουν την επίτευξη των επιδιωκομένων στόχων των θεμάτων αυτών. Η διεθνής επιστημονική και τεχνολογική συνεργασία μπορεί να αποτελεί έναν παράγοντα οικονομικής αποδοτικότητας των κοινοτικών δράσεων ΕΤΑΕ. Πρέπει να επιζητηθεί συνοχή στον εν λόγω τομέα μεταξύ των εθνικών και των κοινοτικών πολιτικών.

Το Συμβούλιο καθορίζει τις λεπτομέρειες της διάδοσης της τεχνογνωσίας που αποκομίζεται από τα ειδικά προγράμματα, καθώς και της άλλες λεπτομέρειες εφαρμογής του προγράμματος-πλαισίου. Εντός αυτού του νομικού πλαισίου, οι δραστηριότητες διάδοσης εκτελούνται με συνοχή και συντονισμό.

Αυτό προϋποθέτει όχι μόνο κεντρική διαχείριση (τρίτη δράση) αλλά και λεπτομερείς κανόνες για τη διάδοση μέσα στα πλαίσια των ειδικών προγραμμάτων της τρίτης δράσης.

Στις δραστηριότητες διάδοσης συμπεριλαμβάνονται επίσης, μέτρα για να διευκολυνθεί η πρόσβαση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και των ιδιωτικών και δημοσίων ερευνητικών εργαστηρίων στην πληροφόρηση σχετικά με τα κοινοτικά προγράμματα και δράσεις. Για το σκοπό αυτό, θα ενθαρρυνθούν, στο πλαίσιο της τρίτης δράσης, η δημιουργία ή η επέκταση των δραστηριοτήτων κέντρων που λειτουργούν, σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο, ως κέντρα αναμετάδοσης για τη διάδοση και τη βελτιστοποίηση των αποτελεσμάτων.

Ως προς την εν λόγω δραστηριότητα αξιοποίησης των αποτελεσμάτων, αν και είναι σαφές ότι υπάγεται, καταρχήν, στην αρμοδιότητα των επιχειρήσεων και των εργαστηρίων, απαιτείται, σε ορισμένες περιπτώσεις, συντονισμένη δράση της Κοινότητας με τους ενδιαφερόμενους, καθώς και με τους αρμόδιους δημόσιους ή ιδιωτικούς οργανισμούς, ιδιαίτερα σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο (μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται, κυρίως, τα προαναφερθέντα κέντρα αναμετάδοσης), με σκοπό να προστατευθούν ορισμένα αποτελέσματα, να διευκολυνθεί η απορρόφηση των τεχνολογιών και να εξασφαλισθεί με τον καλύτερο τρόπο η μεταφορά καινοτομίας. Η τρίτη δράση καλύπτει, επίσης, τις ad hoc επιστημονικές υπηρεσίες σε ανταγωνιστική βάση υπέρ άλλων υπηρεσιών της Επιτροπής, προκειμένου να υποστηρισθούν οι κοινοτικές πολιτικές οι οποίες δεν καλύπτονται από την πρώτη δράση.

Θα αναπτυχθούν δραστηριότητες επιμόρφωσης και κινητικότητας των ερευνητών στο πλαίσιο κάθε θέματος της πρώτης δράσης, προκειμένου να παρασχεθούν στους χρήστες, στους τομείς προτεραιότητος για την Κοινότητα, όχι μόνον τα αποτελέσματα της ΕΤΑΕ που χρειάζονται, αλλά και οι ανθρώπινοι πόροι που είναι ικανοί να τα χρησιμοποιήσουν. Οι εν λόγω δραστηριότητες θα επιτρέψουν να πολλαπλασιασθούν οι θετικές οικονομικές επιπτώσεις των εργασιών στους υπόψη τομείς προτεραιότητος.

Ωστόσο, πρέπει να χρησιμοποιηθεί και η ευρωπαϊκή διάσταση για την ανάπτυξη, σε γενικότερο επίπεδο, των ανθρωπίνων πόρων που θα επιτρέψουν την έγκαιρη απόκριση στις επιστημονικές και τεχνολογικές εξελίξεις στους ανακύπτοντες τομείς. Η τέταρτη δράση, που αποσκοπεί στην προηγμένη επιμόρφωση και την κινητικότητα των ερευνητών σε εργαστήρια σε ολόκληρη την Κοινότητα, θα διατηρήσει, επομένως, ανοικτό χαρακτήρα και θα δώσει, επίσης, έμφαση στη σύμπραξη πανεπιστημίων, ερευνητικών ιδρυμάτων και βιομηχανίας.

Για την εκτέλεση των ερευνών που υποστηρίζει η Κοινότητα, θα χρησιμοποιηθούν, κυρίως, δύο μέθοδοι: αφενός, η επικέντρωση των δημοσιονομικών μέσων σε περιορισμένο αριθμό θεμάτων, τα οποία θα επιλεγούν με βάση τα κριτήρια που αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙ (δράσεις με επιμερισμό του κόστους), και, αφετέρου, με τη βελτίωση του συντονισμού μεταξύ εθνικών προγραμμάτων ΕΤΑΕ και μεταξύ εθνικών και κοινοτικών προγραμμάτων ΕΤΑΕ με τα κατάλληλα μέσα.

Συγκεκριμένα, παράλληλα προς τα παραδοσιακά δίκτυα που συγκροτούνται έως σήμερα από τις κοινοτικές δράσεις, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν μέσα, όπως:

- θεματικά δίκτυα που θα συγκεντρώνουν, γύρω από ένα συγκεκριμένο τεχνολογικό ή βιομηχανικό στόχο, κατασκευστές, χρήστες, πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα. Τα δίκτυα αυτά θα πρέπει να διευκολύνουν την ολοκλήρωση και τη μεταφορά γνώσεων και τεχνολογιών και να εξασφαλίζουν μια καλύτερη θεώρηση των αναγκών αγοράς. Τα δίκτυα αυτά θα οργανωθούν με τη στήριξη της Κοινότητας, σύμφωνα με ήδη δοκιμασμένο πρότυπο κατά την εφαρμογή του τρίτου προγράμματος-πλαισίου σε τομείς όπως τα μικροσυστήματα, η γλωσσολογία και η ευέλικτη βιομηχανική παραγωγή. Ο σχεδιασμός και η διαχείρισή τους θα πρέπει να εναπόκειται στην πρωτοβουλία των ερευνητών,

- δίκτυα συντονισμού που θα οργανώνονται με την υποστήριξη της Επιτροπής σύμφωνα με αυτά που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί στο παρελθόν, για παράδειγμα στα βιοϊατρικά προγράμματα,

- όμιλοι ολοκληρωμένων σχεδίων, σύμφωνα με τα προηγούμενα προγράμματα-πλαίσια, για το πρόγραμμα «Σύντηξη». Τα κράτη μέλη θα βοηθούν την Επιτροπή στον προσδιορισμό των εργαστηρίων ή ιδρυμάτων τα οποία θα συνδέονται σε ολοκληρωμένο σχέδιο υποστηριζόμενο μέσω συγκέντρωσης δημοσιονομικών πόρων εντός της Κοινότητας. Στους ως άνω ομίλους ενδέχεται να κληθούν να συμμετάσχουν σημαντικοί ευρωπαϊκοί οργανισμοί έρευνας, όπως οι CERN, ESA και EMBL, υπό τον όρο ότι δεν θα υπάρξει καταρχήν μεταφορά κεφαλαίων από την Κοινότητα.

Το ΚΚΕρ μπορεί να συμβάλει στην πραγμάτωση αυτης της νέας προσέγγισης. Δεδομένου ότι το κέντρο αυτό αποτελεί σημαντικό ερευνητικό παράγοντα, στενά συνδεδεμένο με τη διαμόρφωση και την εκτέλεση των κοινοτικών πολιτικών, θα μπορούσε να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο, στους επιστημονικούς και τεχνολογικούς τομείς της αρμοδιότητάς του, στην οργάνωση δικτύων ή ομίλων στους οποίους θα συμμετέχουν δημόσια και ιδιωτικά εργαστήρια στα κράτη μέλη.

Στις παραγράφους που ακολουθούν, αναφέρονται το επιστημονικό και τεχνολογικό περιεχόμενο των προς εκτέλεση δράσεων και οι λόγοι που αιτιολογούν την υπαγωγή τους στο πρόγραμμα-πλαίσιο 1994-1998.

ΠΡΩΤΗ ΔΡΑΣΗ (1α)

Εφαρμογή προγραμμάτων έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης με την προώθηση της συνεργασίας μεταξύ των επιχειρήσεων, των ερευνητικών κέντρων και των πανεπιστημίων.

Η δράση αυτή καλύπτει μεγάλο μέρος των κοινοτικών δραστηριοτήτων στον τομέα της έρευνας και της τεχνολογικής ανάπτυξης. Βασίζεται στη συμμετοχή υπερεθνικών ομάδων, οργανισμών, ερευνητικών κέντρων - μεταξύ των οποίων το Κοινό Κέντρο Ερευνών - πανεπιστημίων και επιχειρήσεων. Η δράση αυτή θα αναπτυχθεί στο τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο γύρω από τους ακόλουθους άξονες.

ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ: Το τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο έχει τρεις κυρίους στόχους: την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών βιομηχανιών, την συμβολή της επιστήμης και της τεχνολογίας στην ικανοποίηση των κοινωνικών αναγκών και την ενίσχυση των διαφόρων κοινών πολιτικών. Για την επίτευξη αυτών των στόχων, θα επιζητηθεί ο κατάλληλος συνδυασμός της συνέχειας και της καινοτομίας. Το πρόγραμμα-πλαίσιο θα συγκεντρώσει επίσης τις ερευνητικές δραστηριότητες που σήμερα διεξάγονται ασυντόνιστα είτε στο πλαίσιο των κοινών πολιτικών ή στο πλαίσιο δραστηριοτήτων που δεν εντάσσονται στο πρόγραμμα-πλαίσιο.

1. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ (ΤΠΕ)

Ο οριζόντιος ρόλος των τεχνολογιών της πληροφορίας και των επικοινωνιών (ΤΠΕ) σε όλες τις βιομηχανικές και κοινωνικές δραστηριότητες αποτελεί, πλέον, παράγοντα μεγάλης σημασίας για την πολιτική ΕΤΑΕ. Η συνεχής διεύρυνση της χρήσης των ΤΠΕ σε όλους τους κλάδους υπηρεσιών και παραγωγής διαβρώνει με σταθερό ρυθμό τα όρια μεταξυ των ΤΠΕ και άλλων βιομηχανικών κλάδων, μεταξύ προμηθευτών και χρήστων, και μεταξύ επαγγελματικών και καταναλωτικών αγορών. Μία καινούρια «ψηφιακή βιομηχανία» εμφανίζεται. Στο επίπεδο της κοινωνικής διάστασης, για τις δημόσιες διοικήσεις, την υγεία, την παιδεία, τις μεταφορές, το περιβάλλον και τη ψυχαγωγία, το χώρο εργασίας και την κατοικία, όλα εξαρτώνται σε συνεχώς μεγαλύτερο βαθμό από τις ΤΠΕ. Όσον αφορά τις βιομηχανίες των ΤΠΕ, ο ρυθμός της τεχνολογικής προόδου απαιτεί όλο και μεγαλύτερες προσπάθειες από τους προμηθευτές για να παραμείνουν ανταγωνιστικοί 7 ωστόσο, το κόστος της ΕΤΑΕ κλιμακώνεται συνεχώς και καθίσταται απαγορευτικό ακόμη και για τις μεταλύτερες εταιρείες. Οι αλλαγές αυτές απορρέουν από τη δημιουργία της νέας υποδομής πληροφορίας και επικοινωνιών, η οποία ενοποιεί το περιεχόμενο της πληροφορίας, την αποθήκευσή της, το δυναμικό υπολογισμών, τις επικοινωνίες, τις υπηρεσίες και τις εφαρμογές.

Ο ευρύς διττός στόχος της κοινοτικής ΕΤΑΕ στις ΤΠΕ κατά τη δεκαετία 1990-2000 είναι η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας όλης της βιομηχανίας στο ευνοϊκό περιβάλλον που δημιουργεί η εσωτερική αγορά και η ικανοποίηση των κοινωνικών αναγκών για μια καλύτερη ποιότητα ζωής. Για την επίτευξη του στόχου αυτού, και συνεχίζοντας την πολιτική της δεκαετίας 1980-1990 η οποία χαράχθηκε με κριτήρια την τεχνολογία και την ανάπτυξη του κλάδου των ΤΠΕ, θα δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στους χρήστες και την αγορά με στόχο την ανάπτυξη της νέας υποδομής. Παράλληλα, θα αξιοποιηθούν τα αποτελέσματα του δεύτερου και τρίτου προγράμματος-πλαισίου, τα οποία, μέσω προγραμμάτων όπως το ESPRIT (τεχνολογία της πληροφορίας), RACE (επικοινωνίες) και DRIVE, AIM και DELTA και άλλων τηλεματικών εφαρμογών, έχουν διαμορφώσει μια σταθερή επιστημονική και εννοιολογική βάση για την ενσωμάτωση των τεχνολογιών της πληροφορίας και των επικοινωνιών στην κοινωνία και για την οικοδόμηση της νέας υποδομής. Οι δραστηριότητες θα συνεχίσουν να είναι προανταγωνιστικού χαρακτήρα με έμφαση στην επίδειξη, τον έλεγχο καταλληλότητας και την ενοποίηση των τεχνολογιών, των προδιαγραφών και των προτύπων. Ενισχυτικό στοιχείο θα αποτελέσει η προσπάθεια μακροπρόθεσμης προηγμένης έρευνας, ιδίως πολυθεματικής έρευνας για ζητήματα διαφόρων βιομηχανικών τομέων.

Ο νέος προσανατολισμός της ΕΤΑΕ στις γενετικές τεχνολογίες και εφαρμογές που είναι ουσιαστικές για τη πανευρωπαϊκή υποδομή της πληροφορίας, μαζί με τον προσεκτικό συντονισμό των εθνικών πρωτοβουλιών, τηρεί την αρχή της επικουρικότητας.

Επιπλέον, η ανάπτυξη και διάδοση της υποδομής ενισχύει την οικονομική και κοινωνική συνοχή, θέτοντας στη διάθεση επιχειρήσεων και πολιτών απομακρυσμένων περιοχών, πληροφορίες, υπηρεσίες και προηγμένες επικοινωνίες, παρέχοντας παράλληλα δυνατότητες πλήρους αξιοποίησης του δυναμικού των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Οι απαιτήσεις της υποδομής αποτελούν μέτρο αξιολόγησης των προτεραιοτήτων Ε& Α διασφαλίζοντας τοιουτοτρόπως την αποτελεσματική χρήση των πόρων.

Είναι δυνατό να θεωρηθεί ότι η υποδομή των πληροφοριών και των επικοινωνιών συνίσταται από τέσσερις βασικούς τομείς: τις εφαρμογές, τα ενοποιημένα συστήματα, τις επικοινωνίες, και τις θεμελιώδεις τεχνολογίες της πληροφορίας. Οι γενικοί τομείς των τεχνολογιών της πληροφορίας και των επικοινωνιών περιλαμβάνουν τις τεχνολογίες οι οποίες ευρίσκονται στην καρδιά της υποδομής, και αφορούν τα δομικά μέρη, τους υπολογιστές, το λογισμικό, τις τράπεζες στοιχείων, τις αρτηρίες στοιχείων, και τις οθόνες και οι οποίες είναι, επίσης, ουσιαστικές για τις τεχνολογίες της ψηφιακής τηλεόρασης, και ειδικότερα της τηλεόρασης υψηλής ευκρίνειας. Παρέχουν επίσης τα δομικά στοιχεία για τα πολύπλοκα ενοποιημένα συστήματα με συνδυασμό των τεχνολογιών όπως μηχανοτεχνίας των γλωσσών, της επεξεργασίας στοιχείων υψηλών επιδόσεων και των διασυνδέσεων πολλαπλών μέσων. Αυτά, με τη σειρά τους, αποτελούν τη βάση για την υλοποίηση των εφαρμογών σε τομείς όπως η υγεία, οι μεταφορές, η ανοικτή μάθηση, η στατιστική, οι βιβλιοθήκες και η οργάνωση επιχειρήσεων.

Η αυξανόμενη σύγκλιση πληροφορικής τεχνολογίας και επικοινωνιών στην υποδομή της πληροφορικής οδηγεί σε πλέον σύνθετο χαρακτήρα συστημάτων ο οποίος με τη σειρά του βασίζεται στην ύπαρξη τεχνολογιών για την ενοποίηση συστημάτων.

Οι αναπόφευκτες στενές σχέσεις μεταξύ των δραστηριοτήτων ΕΤΑΕ των διαφόρων τομέων, αντανακλούν την όλο και μεγαλύτερη αλληλεξάρτηση των ΤΠΕ. Περαιτέρω, η ευρεία διάδοση των ΤΠΕ συνεπάγεται δεσμούς με πολλά άλλα θέματα του προγράμματος-πλαισίου.

Θα δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στα σχέδια που συνεπάγονται συνεργασίες φορέων παροχής-χρήστων. Αυτό, σε συνδυασμό με απλοποιημένες διαδικασίες για τα μικρά έργα, θα διευκολύνει, ιδίως, τη συμμετοχή των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

Προκειμένου να ενισχυθούν οι βιομηχανικές και κοινωνικές επιπτώσεις των αποτελεσμάτων της ΕΤΑ, οι σχετικές δραστηριότητες θα ενσωματωθούν σε σύνολο συνεκτικών δραστηριοτήτων βιομηχανικής πολιτικής. Συνεπώς, θα πρέπει να προσδιορίζονται συστηματικά τα συνοδευτικά μέτρα, ιδίως με τη συνεχή ανάλυση των εξελίξεων της αγοράς, της βιομηχανίας και της τεχνολογίας. Οι αναλύσεις αυτές θα παράσχουν τους κατευθυντήριους άξονες των μελλοντικών ενεργειών και θα προλειάνουν το έδαφος για την εφαρμογή των κατάλληλων μέτρων βιομηχανικής πολιτικής.

Οι δραστηριότητες ΕΤΑΕ στους τομείς της πληροφορίας και των επικοινωνιών θα οργανωθούν σε τρεις τομείς.

Α. Τηλεματικές εφαρμογές κοινού ενδιαφέροντος

Ο τομέας αυτός καλύπτει την ΕΤΑ σχετικά με εφαρμογές των τεχνολογιών της πληροφορίας και των επικοινωνιών που θα συμβάλουν, αφενός, στην ικανοποίηση των αναγκών που προκύπτουν από τις υπάρχουσες κοινοτικές πολιτικές και των βασικών αναγκών των σύγχρονων κοινωνιών σε τομείς όπως η υγειονομική περίθαλψη, οι μεταφορές, η εκπαίδευση και, αφετέρου, στον προσανατολισμό του ενδιαφέροντος της ευρωπαϊκής βιομηχανίας προς τις νέες αγορές οι οποίες προκύπτουν βάσει των αποτελεσμάτων των ερευνητικών δραστηριοτήτων. Ο γενικός στόχος είναι η βελτίωση της αποτελεσματικότητας της τεχνολογίας των τηλεματικών εφαρμογών και η διασφάλιση της διαλειτουργικότητας των συστημάτων και των τηλεματικών δικτύων, μέσω προτυποποιητικής έρευνας και αναπτυξιακών δραστηριοτήτων και δοκιμών για τον έλεγχο της τεχνικής καταλληλότητας. Η εργασία βασίζεται στην κτηθείσα πείρα από το τρίτο πρόγραμμα-πλαίσιο, με αλλαγή της έμφασης από την τηλεματική στοιχείων στην τηλεματική πολλαπλών μέσων. Οι δραστηριότητες θα επικεντρωθουν σε επτά θέματα και θα συντονιστούν στενά με άλλες σχετικές κοινοτικές δραστηριότητες. Η ΕΤΑ στις τηλεματικές εφαρμογές θα διεξαχθεί σε στενή επαφή με τους εν δυνάμει χρήστες και θα αποβλέπει επίσης στη μεγιστοποίηση του γενικού περιεχομένου κάθε σχεδίου και στα κοινά σημεία των εφαρμογών που ανήκουν σε διαφορετικούς τομείς, ενώ θα λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες που απορρέουν από δραστηριότητες οι οποίες διεξάγονται στα πλαίσια του οικείου προγράμματος (π.χ. μεταφορές) και θα διατηρείται ο δέων συντονισμός με τα εν λόγω προγράμματα για να διευκολύνεται η μεταφορά των αποτελεσμάτων.

Οι σκοποί των δραστηριοτήτων εντός του πεδίου της γλωσσικής και πληροφοριακής μηχανοτεχνίας είναι να αναπτυχθούν τεχνολογίες για την επεξεργασία της προφορικής και γραπτής γλώσσας εντός των συστημάτων πληροφορίας και επικοινωνίας και να καταδειχθεί η δυνατότητα εισαγωγής των ανωτέρω σε μια ποικιλία πεδίων εφαρμογής. Η εργασία καλύπτει επίσης πηγές ηλεκτρονικής γλώσσας, συμπεριλαμβανομένων των λεξικών και πανδεκτών, καθώς επίσης τη γενική γλωσσική έρευνα. Η πληροφοριακή μηχανοτεχνία θα καλύπτει προηγμένα ηλεκτρονικά εκδοτικά συστήματα, νέες δομές βάσεων δεδομένων προς διευκόλυνση της πληροφοριακής πρόσβασης, βελτιώσεις στη χρήση και διαχείριση των πληροφοριών, συνεργατικά δίκτυα ΕΤΑ και τη συνήθη εργασία.

Ανάπτυξη και αναβάθμιση των διευρωπαϊκών τηλεματικών εφαρμογών. Σήμερα, για να είναι περισσότερο αποδοτική, η ευρωπαϊκή έρευνα χρειάζεται προηγμένα διευρωπαϊκά δίκτυα και υπηρεσίες. Επιπλέον, η εσωτερική αγορά δημιουργεί σημαντικές απαιτήσεις στον τομέα των υπηρεσιών και των ανταλλαγών πληροφοριών μεταξύ των δημοσίων διοικήσεων. Οι ανάγκες για προηγμένες τηλεματικές υπηρεσίες θα αντιμετωπισθούν μέσω δραστηριοτήτων ΕΤΑ που θα αποσκοπούν στην ανάπτυξη και την επικύρωση αποδοτικών λύσεων με βάση το συνεχώς εξελισσόμενο σύνολο νέων τεχνολογιών και την αναβάθμιση των ευρωπαϊκών τηλεπικοινωνιακών δικτύων. Οι εργασίες θα επικεντρωθούν κυρίως σε εφαρμογές που ενοποιούν τις κατανεμημένες υπηρεσίες ανταλλαγής πληροφοριών και εικονοδιασκέψεων. Τα αποτελέσματα των εργασιών ΕΤΑ στον τομέα αυτόν, αποκλειστικά για τις διευρωπαϊκές εφαρμογές, είναι δυνατό να χρησιμοποιηθούν και σε άλλους τομείς εφαρμογών της τηλεματικής.

Οι εφαρμογές στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης αποσκοπούν στην ενίσχυση των τηλεματικών τεχνολογιών παροχής ιατρικών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων της ιατρικής διαγνωστικής και χειρουργικής ασχέτως τόπου με επίκεντρο την πρόσβαση στις πληροφορίες, ανταλλαγή και διαχείριση των δεδομένων, την τηλεϊατρική, καθώς και θέματα ασφάλειας και ιδιωτικού απορρήτου, ενώ οι εργασίες με εφαρμογές για ηλικιωμένα άτομα και άτομα με ειδικές ανάγκες θα αναπτύξουν και θα επικυρώσουν συστήματα και υπηρεσίες που θα επιτρέπουν την κοινωνικής ένταξη των ηλικιωμένων και αναπήρων ατόμων.

Οι εργασίες στον τομέα της ευέλικτης μάθησης, της τηλεμάθησης, της τηλεκπαίδευσης και της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ βιβλιοθηκών, θα συμβάλουν στην παροχή αποτελεσματικών υπηρεσιών εκπαίδευσης και κατάρτισης που θα είναι στη διάθεση όλων και θα μπορούν να ικανοποιήσουν ανάγκες ατόμων, βιομηχανίας και ερευνητών 7 οι δραστηριότητες θα συνδυάσουν την ανάπτυξη τεχνολογιών και συστημάτων για τη μελέτη και την παροχή προϊόντων και υπηρεσιών μάθησης και την ενσωμάτωσή τους σε πειραματικά δίκτυα. Οι εργασίες θα καλύψουν, επίσης, την τεχνολογική ανάπτυξη και τη δημιουργία γενικής επιστημονικής και τεχνολογικής βάσης όσον αφορά τους πόρους των ευρωπαϊκών βιβλιοθηκών καθώς και την συνδεδεμένη σε δίκτυο υποδομή βιβλιοθηκών.

Η ΕΤΑ για τις τηλεματικές εφαρμογές μεταφορών θα αναπτύξει και θα επικυρώσει κοινές λειτουργικές προδιαγραφές, πρακτικές και κατευθυντήριους άξονες για τηλεματικά συστήματα και υπηρεσίες για όλα τα μέσα μεταφορών περιλαμβανομένων και των συνδυασμένων μεταφορών. Θα δοθεί ιδαίτερη προσοχή σε τηλεματικά συστήματα για την κυκλοφοριακή διαχείριση των σιδηροδρόμων, της ναυσιπλοΐας και της οδικής κίνησης περιλαμβανομένης της υπεραστικής και ενδοαστικής κυκλοφορίας και των συνδυασμένων μεταφορών, καθώς και για τη δημιουργία εναρμονισμένου και τελικά ενοποιημένου συστήματος ευρωπαϊκής διαχείρισης της εναερίου κυκλοφορίας. Η υλοποίηση αυτών των εφαρμογών συνεπάγεται την ανάπτυξη συστημάτων γεωγραφικών πληροφοριών (GIS) με εφαρμογή στις μεταφορές.

Οι εφαρμογές για αστικές και αγροτικές περιοχές θα επικυρώσουν λύσεις, όπως η τηλεεργασία και οι τηλεϋπηρεσίες, οι οποίες θα δημιουργήσουν θέσεις απασχόλησης και θα μειώσουν τις περιττές μετακινήσεις. Θα καταπολεμήσουν, επίσης, την φυγή εταιρειών και πολιτών από αγροτικές περιοχές και θα βελτιώσουν τις συνθήκες διαβίωσης. Θα δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στη διευκόλυνση της χρήσης των εν λόγω τηλεματικών υπηρεσιών από πολίτες και από μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Τέλος, θα αναληφθούν ερευνητικές δραστηριότητες πρικειμένου να εκτιμηθεί το δυναμικό των τηλεματικών λύσεων σε νέους τομείς όπως το περιβάλλον (παρακολούθηση της ρύπανσης, επιτήρηση και έλεγχος, συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης για σοβαρές φυσικές καταστροφές, διαχείριση των περιβαλλοντικών κινδύνων και ανίχνευση επικίνδυνων υλικών) καθώς και για την αντιμετώπιση άλλων αναγκών για τηλεματικές υπηρεσίες που ενδεχομένως να αναπτυχθούν κατά τη διάρκεια του τέταρτου προγράμματος-πλαισίου.

Β. Τεχνολογίες προηγμένων επικοινωνιακών υπηρεσιών

Τα τηλεπικοινωνιακά δίκτυα αποτελούν απαραίτητο μέρος της πληροφοριακής υποδομής. Ο βασικός στόχος του τομέα αυτού είναι η ανάπτυξη προηγμένων επικοινωνιακών συστημάτων και υπηρεσιών με καλύτερη σχέση κόστους/αποτελεσματικότητας για την εδραίωση της εσωτερικής αγοράς, την οικονομικής ανάπτυξη και την κοινωνικής συνοχή στην Ευρώπη, λαμβάνοντας υπόψη την ταχεία αναπτυξη της τεχνολογίας, τη μεταβαλλόμενη νομοθεσία και τις ευκαιρίες ανάπτυξηε των προηγμένων διευρωπαϊκών δικτύων και υπηρεσίων. Θα θεσπιστεί αποτελεσματικό πλαίσιο για καινοτόμες χρήσεις και την ευρεία διάδοση της ευρωπαϊκής τεχνολογίας και τεχνογνωσίας. Οι δραστηριότητες θα επικεντρωθούν σε πέντε θέματα.

Η εργασία σχετικά με τις ψηφιακές υπηρεσίες πολλαπλών μέσων σκοπό έχει να ενθαρρύνει προηγμένες τεχνολογίες και ανταλλαγή προτύπων οχημάτων για την ανάκτηση και διάδοση ηλεκτρονικών πληροφοριών πολλαπλών μέσων (κειμένου, φωνής, εικόνας, οπτικοακουστικής). Η εργασία θα περιλαμβάνει την τεχνολογική ανάπτυξη για τις επίγειες ραδιομεταδόσεις, τις μεταδόσεις μέσω δορυφόρων και ινών των διαλογικών ψηφιακών υπηρεσιών βίντεο. Θα καλύψει επίσης τις εξελίξεις όσον αφορά τη μεταγωγή, την επεξεργασία και την εγγραφή, για φορείς παροχής υπηρεσιών, φορείς εκμετάλλευσης και χρήστες δικτύων, περιλαμβανομένων των νέων τεχνολογικών εξελίξεων στη συμπιέση των εικόνων, της κωδικοποίησης μεταβλητού ρυθμού δυαδικών ψηφίων, των ασύρματων δικτύων, των διεπαφών δικτύου, και των εγγραφών, Η εργασία για την ψηφιακή οπτικοακουστική θα καλύπτει την ανάπτυξη τεχνολογιών σχετικά με το όλο φάσμα επεξεργασίας και μεταδόσεως του σήματος. Στόχος της εργασίας, σχετικά με τις φωτονικές τεχνολογίες, είναι η ενίσχυση και η επιτάχυνση των ευρωπαϊκών εξελίξεων των ολοκληρωμένων φωτονικών συστημάτων 7 η εργασία περιλαμβάνει την ανάπτυξη ολοκληρωμένων υποσυστημάτων, τεχνικές συσκευασίας και μαζικής παραγωγής, οπτικές διασυνδέσεις, καθώς και βασικές τεχνολογίες του 21ου αιώνα: τρισδιάστατες ολογραφικές οθόνες, αναγνώριση ζωντανών εικόνων και νέες τεχνικές συμπίεσης σημάτων. Οι δραστηριότητες στον τομέα κινητών επικοινωνιών προσανατολίζονται προς τη διασφάλιση της κινητικότητας στα σταθερά δίκτυα και τη χρήση προηγμένων ραδιο- και δορυφορικών συστημάτων στην Ευρώπη. Η εργασία αφορά τεχνολογικές εξελίξεις στην κωδικοποίηση σημάτων 7 συστήματα πρόσβασης, διαχείριση διαύλων, δικτύων και υπηρεσιών 7 της ανάπτυξη νέων πρωτοκόλλων σηματοδότησης και την ανάπτυξη συστημάτων για τη διασφάλιση της συμβατότητας και διαλειτουργικότητας των δικτύων μέσω πρωτοκόλλων διαφανούς διαλειτουργίας δικτύων. Οι στόχοι της εργασίας σχετικά με την ευφυία δικτύων και την τεχνολογία υπηρεσιών είναι η ανάπτυξη τεχνολογίας για την ευέλικτη και σε πραγματικό χρόνο διαχείριση του εξοπλισμού επικοινωνίας, η επίτευξη του στόχου της ταχείας και ευέλικτης εισαγωγής νέων υπηρεσιών σε προηγμένα δίκτυα και η αποτελεσματική διαχείριση δικτύου και παροχή υπηρεσιών σε ποικίλα και ανταγωνιστικά περιβάλλοντα επικοινωνιών. Η εργασία θα επικεντρωθεί στην ανάπτυξη εργαλείων για την ενοποίηση των υπηρεσιών και θα στηρίξει την ανάπτυξη πρωτοκόλλων και προτύπων. Θα καλύψει, επίσης, την ανάπτυξη, αναβάθμιση και τυποποίηση των περιβαλλόντων δημιουργίας υπηρεσιών και την ανάπτυξη προηγμένων «λειτουργικών συστημάτων» για υπηρεσίες επικοινωνιών.

Οι εργασίες στον τομέα της ασφάλειας συστημάτων πληροφοριών καλύπτει την ανάπτυξη και επίδειξη τεχνολογιών για την ακεραιότητα, εμπιστευτικότητα και διαθεσιμότητα των πληροφοριών σε ολοκληρωμένα συστήματα. Η εργασία θα περιλαμβάνει έρευνα σχετικά με νέες τεχνολογικές ευκαιρίες όσον αφορά την ασφάλεια, την ανάπτυξη λογισμικού, πρωτόκολλα και δομικά μέρη και την ενσωμάτωσή τους σε ασφαλή συστήματα και υπηρεσίες, με διενέργεια ελέγχου καταλληλότητας και δοκιμών στο πλαίσιο ολοκληρωμένων συστημάτων. Θα δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις απαιτήσεις των συστημάτων ηλεκτρονικών πληρωμών, υγειονομικής περίθαλψης και τηλεργασίας.

Γ. Τεχνολογίες πληροφοριών

Η εργασία στην υπογραμμή συτή επικεντρώνεται στις τεχνολογίες που αποτελούν θεμέλιο της πληροφοριακής υποδομής, επιλέγοντας τις πλέον ουσιαστικές δραστηριότητες και δημιουργώντας προστιθέμενη αξία σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Υπάρχει στενή σχέση με τους άλλους τρεις τομείς των ΤΠΕ: οι δραστηριότητες στον τομέα των πληροφοριακών τεχνολογιών παρέχουν σημαντικά στοιχεία για τους άλλους τομείς, και, αντίστροφα, καθορίζονται από τις απαιτήσεις των άλλων τομέων. Η εργασία διαιρείται σε έξι θέματα.

Στόχος του θέματος τεχνολογίες ημιαγωγών, περιλαμβανομένων των ολοκληρωμένων κυκλωμάτων ειδικά για τις εφαρμογές (ASIC) είναι η παροχή ουσιαστικών μικροηλεκτρονικών δομικών μερών που κρίνονται βασικά για την ανταγωνιστικότητα όλων των κλάδων υψηλής τεχνολογίας. Η εργασία θα επικεντρωθεί στις τεχνολογίες αυτές, ιδίως των CMOS, οι οποίες είναι πολύ πιθανό να χρησιμοποιούνται σε μεγάλο βαθμό προς το τέλος της δεκαετίας. Σε αυτές περιλαμβάνονται τα ψηφιακά κυκλώματα CMOS καθώς και τα αναλογικά και τα αναλογικά/ψηφιακά κυκλώματα, τα ενφυή κυκλώματα ισχύος και οι αισθητήρες που βασίζονται στην τεχνολογία CMOS, καθώς και οι τεχνολογίες που βασίζονται στα υλικά ΙΙΙ-V, όπως το GaAs, ενόψει της χρησιμοποίησής τους στα μελλοντικά συστήματα ΤΠΕ. Η εργασία θα αφορά επίσης τα δομικά στοιχεία που περιέχουν και τα δομικά στοιχεία που δεν περιέχουν πηγή ενέργειας, ώστε να συμβάλλει ταυτόχρονα στον προσδιορισμό των χαρακτηριστικών αυτών των στοιχείων. Η δράση θα επικεντρωθεί στη μείωση του μεγέθους, στην ενσωμάτωση των δομικών στοιχείων, στη βελτίωση της απόδοσής τους και στη μείωση του κόστους. Πρόκειται να στηριχθούν όλες οι πλευρές της διαδικασίας, περιλαμβανομένης της μελέτης και της παραγωγής. Βασικό σημείο στο οποίο θα δοθεί έμφαση είναι η ενσωμάτωση των προηγμένων δομικών μερών στα ASIC. Η πρωτοβουλία ανοικτών συστημάτων μικροεπεξεργαστών σκοπεύει να δημιουργήσει στην Ευρώπη την τεχνογνωσία στον τομέα των συστημάτων μικροεπεξεργαστών, και να προάγει την ευρεία αποδοχή τους στα συστήματα εφαρμογών παγκοσμίως. Η εργασία περιλαμβάνει την παροχή ανοικτής βιβλιοθήκης δομικών στοιχείων υλικού τα οποία μπορούν να ενσωματωθούν σε συστήματα μικροπλακετών για ευρύ φάσμα εφαρμογών, λογισμικό ανοικτών συστημάτων, και εργαλεία ολοκλήρωσης και για υλικό και για λογισμικό. Στόχοι του θέματος ολοκληρωμένα συστήματα είναι η παροχή τεχνολογιών για τον διαφαινόμενο τομέα μικροσυστημάτων, στα οποία η μικροηλεκτρονική συνδυάζεται με άλλες μικροτεχνολογίες όπως η μικρομηχανική και η μικροοπτική. Η εργασία θα επικεντρωθεί στην πολυθεματική μελέτη, την παραγωγή πολυτεχνολογικών συστημάτων, και τις μεθόδους ολοκλήρωσης και συσκευασίας. Θα επιδιωχιθεί η δυνατότητα εφαρμογής σε μικροσυστήματα για επιλεγμένες εφαρμογές.

Οι δραστηριότητες στο πλαίσιο των προηγμένων περιφερειακών τεχνολογιών επικεντρώνονται στις τεχνολογίες που χρειάζονται για τα χαμηλού κόστους, υψηλής ευκρίνειας, λεπτής οθόνης δομικά μέρη και τα υποσυστήματα μνήμης που απαιτούνται για υπολογιστές, τηλεοράσεις, και ευφυή συστήματα σε τομείς όπως ο ηλεκτρονικός εξοπλισμός αεροσκαφών, τα αυτοκίνητα, οι τηλεπικοινωνιές, η παραγωγή και οι λιανικές πωλήσεις. Η εργασία σχετικά με τις οθόνες επικεντρώνεται στην ποιότητα της εικόνας, στο μέγεθος της οθόνης και το επίπεδο σχήμα της, με έμφαση στην τεχνολογία LCD. Η ανάπτυξη υποσυστήματος μνήμης αφορά την αύξηση του δυναμικού, το μικρό όγκο και τις επιδόσεις ανάγνωσης/εγγραφής. Στόχος του θέματος βέλτιστη πρακτική στον τομέα του λογισμικού είναι η βελτίωση της παραγωγικότητας και της αξιοπιστίας στην παραγωγή ευρωπαϊκού λογισμικού, ενισχύοντας τη βέλτιστη χρήση των προηγμένων εργαλείων και τεχνικών λογισμικού, που περιλαμβάνει βοηθήματα για την επαναχρησιμοποίηση και τη φορητότητα σε κατανεμημένο περιβάλλον. Εκτός από την περαιτέρω ανάπτυξη των σημερινών τεχνικών, η εργασία θα καλύψει βιομηχανικά πειράματα, διάδοση αποτελεσμάτων με στόχο τη βελτίωση της ενημέρωσης σχετικά με τη βέλτιστη πρακτική, κατάρτιση για την εισαγωγή της νέας πρακτικής, εντάσσοντας όπως αρμόζει το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Λογισμικού. Οι δραστηριότητες στον τομέα της κατανεμημένης επεξεργασίας πληροφοριών θα επικεντρωθούν στην αντιμετώπιση προκλήσεων που δημιουργεί η σύγκλιση των τεχνολογιών επεξεργασίας της πληροφορίας και των επικοινωνιών, και πρόκειται να έχουν ως εστιακό σημείο τη διαχείριση κατανεμημένων βάσεων στοιχείων, τα κατανεμημένα στατιστικά συστήματα, την ανοικτή κατανεμημένη επεξεργασία και τις προηγμένες αλληλεπιδράσεις ανθρώπου-υπολογιστή.

Στόχο στον τομέα των υπολογιστών υψηλών επιδόσεων και των δικτύων αποτελεί η αξιοποίηση των τεχνολογιών των υπολογιστών υψηλών επιδόσεων και των δικτύων προς όφελος ευρέος φάσματος χρήστων σε τομείς όπως η βιομηχανική παραγωγή, οι επιμέρους κλάδοι μηχανικών και εμπορίου, σε εφαρμογές που ποικίλουν από την μη καταστροφική προσομοίωση συγκρούσεων οχημάτων, τη μελέτη φαρμάκων, και την προηγμένη απεικόνιση για την παρατήρηση της γης, έως την ιατρική διάγνωση, τη χειρουργική επέμβαση και τις βάσεις στοιχείων πολύ υψηλών επιδόσεων. Οι δραστηριότητες περιλαμβάνουν τη μεταφορά των εφαρμογών και την εφαρμογή περιβαλλόντων χρήστων για τη χρήση παράλληλων, κατανεμημένων και ενσωματωμένων συστημάτων, και την ανάπτυξη επιλεγμένων νέων εφαρμογών και τεχνολογιών, όπως η προσομοίωση και η επεξεργασία σε πραγματικό χρόνο.

Η εργασία σχετικά με τα ολοκληρωμένα προσωπικά συστήματα προσανατολίζεταστην ανάπτυξη τεχνολογιών και συστημάτων που υποστηρίζουν την προσωπική πρόσβαση από οποιοδήποτε τόπο σε υπηρεσίες της υποδομής πληροφορίας και επικοινωνιών, και τον τοπικό χειρισμό της πληρογορίας. Η εργασία θα περιλαμβάνει σμικρύνσεις, νέα πολυτροπικά υποδείγματα διεπαφής χρήστων, υψηλά επίπεδα ολοκλήρωσης συστημάτων, ενσωμάτωση της τεχνολογίας έξυπνων καρτών, προσωπικές εφαρμογές, και ασφαλή, ταχεία πρόσβαση σε ψηφιακές υπηρεσίες υπηροφοριών. Η δυνατότητα εφαρμογής θα επιδειχθεί με τη βοήθεια συστημάτων όπως ο προσωπικός ψηφιακός βοηθός και συστήματα προσωπικής και ομαδικής εργασίας.

Η εργασία στον τομέα των συστημάτων πολλαπλών μέσων θα καλύψει εργαλεία παραγωγικότητας υλικού και λογισμική για συγγραφές (authoring) και αναπτυξιακές πλατφόρμες, πληροφοριακούς εξυπηρετητές (servers) πολλαπλών μέσων, παρουσιάσεις hypermedia, διαχείριση εγγράφων, προηγμένους αλγόριθμους συμπίεσης στοιχείων, λογισμικό προστασίας πνευματικών δικαιωμάτων, τεχνικές ιδεατές πραγματικότητες και πρότυπες εφαρμογές ιδίως στον τομέα των επιχειρηματικών διαδικασιών.

Ο ρόλος των ΤΠΕ στον τομέα της ολοκληρωμένης παραγωγής είναι η ανάπτυξη νέων λύσεων ΤΠΕ για την υποστήριξη διαδικασιών παραγωγής και μελέτης προκειμένου να αυξηθεί ανταγωνιστικότητα και να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα, όπως και να επιτεχυθύν περιβαλλοντικά καθαρές και ασφαλείς μέθοδοι που υποστηρίζουν την προσέγγιση της «ισχνής» παραγωγής. Για την υποστήριξη της καινοτομίας θα αναπτυχθούν ειδική υποδομή και προηγμένες τεχνολογίες ΤΠΕ για κατανεμημένες πολυτοπικές λειτουργίες. Οι δραστηριότητες θα επικεντρωθούν στην αξιοποίηοη των οργανωτικών προσεγγίσεων που ενσωματώνουν τις βασικές λειτουργίες μηχανικής λογισμικού, τα ανοικτά συστήματα, την κατάρτιση μοντέλων για τα στοιχεία και το σχεδιασμό βάσεων στοιχείων, τον σχεδιασμό με τη βοήθεια υπολογιστή, την μικροηλεκτρονική, τα μικροσυστήματα και επιλεκτικά τη μηχατρονική.

2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

Η διεθνοποίηση των αγορών, η εμφάνιση νέων πόλων ανταγωνισμού, η διεθνοποίηση των διαδικασιών με τις οποίες αποκτώνται οι νέες τεχνολογίες και οι αναγκαίες βελτιώσεις στην προστασία του περιβάλλοντος αναγκάζουν τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες να προσαρμόσουν τη διάρθρωσή τους και τη στρατηγική τους σε θέματα συνεργασίας και ανταγωνισμού. Στις ανεπτυγμένες χώρες, το μερίδιο του μεταποιητικού τομέα μειώνεται και έχει φθάσει στο 30 % περίπου του ΑΕΠ (συμπεριλαμβανομένου του τομέα των οικοδομών και των κατασκευών). Είναι συνεπώς αναγκαίο να τονωθεί ο τομέας αυτός κατά τρόπο ώστε να γίνει περισσότερο ανταγωνιστικός, ιδίως με τη βελτίωση της συνεργασίας με τις δραστηριότητες που προϋποθέτουν τεχνογνωσία (υπηρεσίες, μηχανική, εκπαίδευση, υγεία και ασφάλεια). Πράγματι, παρά τις προσπάθειες που έχουν καταβληθεί, η θέση της Ευρώπης παραμένει δύσκολη. Οι δαπάνες των επιχειρήσεων στον τομέα της Ε& Α και ο αριθμός των ερευνητών υστερούν σαφώς έναντι αυτών της Ιαπωνίας και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής (1,3 % του ΑΕΠ έναντι 2,2 % και 1,9 % αντίστοιχα), ενώ υπάρχει κίνδυνος, οι αποκλίσεις αυτές να αυξηθούν. Στο πλαίσιο αυτό, η στρατηγική της Κοινότητας πρέπει να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο καταλύτη και να ενισχύσει τις πρωτοβουλίες των βιομηχανιών, να τονώσει την ανάπτυξη καινοτόμων τεχνολογιών και να βοηθήσει στην κατάρτιση ευρωπαϊκών προτύπων.

Η αυξανόμενη σπουδαιότητα που έχει για το βιομηχανικό ανταγωνισμό η πλήρης γνώση και η ικανότητα εφαρμογής ενός ευρέος φάσματος τεχνολογιών αιτιολογεί την εντατικοποίηση των κοινοτικών δράσεων σε αυτόν τον τομέα.

Οι προτεινόμενες δράσεις στον τομέα της έρευνας αποτελούν συνέχεια προηγουμένων δραστηριοτήτων αλλά θα επικεντρωθούν στην ανάπτυξη και τις γενικές εφαρμογές της επιστήμης και τεχνολογίας (όπως των εφηρμοσμένων μαθηματικών και της φυσικής στα βιομηχανικά συστήματα, των νέων μεθόδων θεωρητικού σχεδιασμού και οργάνωσης, της τεχνολογίας υλικών υψηλών επιδόσεων, της ταχείας κατασκευής πρωτοτύπων ή της μοριακής μηχανικής) με τη βοήθεια της διεπιστημονικής και πολυκλαδικής έρευνας. Επίσης, η ανάπτυξη εναρμονισμένων μεθόδων μετρήσεων και δοκιμών και η προκανονιστική έρευνα θα ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας, καθώς και την εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου.

Σύμφωνα με τη νέα βιομηχανική πολιτική της Κοινότητας, η δράση που αφορά την έρευνα για τις βιομηχανικές τεχνολογίες θα επικεντρωθεί στους τομείς των οποίων οι εφαρμογές αναμένεται ότι θα έχουν ταχεία επίδραση σε ένα ευρύ πεδίο βιομηχανικών δραστηριοτήτων. Η έρευνα σχετικά με τις νέες τεχνολογίες, οι οποίες θα επιτρέψουν την εφαρμογή «καθαρών» διεργασιών παραγωγής ή η δημιουργία εργοστασίων «ευέλικτης» παραγωγής αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Οι συνολικές οικονομικές επιπτώσεις των νέων τεχνολογιών είναι σημαντικές. Πολλές επιχειρήσεις μεταξύ των οποίων και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, θα ήταν δυνατό να ωφεληθούν από αυτές τις ερευνητικές δραστηριότητες που επικεντρώνονται σε θέματα στρατηγικής σημασίας και συνενώνουν προμηθευτές, κατασκευαστές, χρήστες, πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα. Οι προτεινόμενες δράσεις και ιδίως αυτές που αφορούν το συντονισμό, θα αποτελέσουν κίνητρο για τη δημιουργία τεχνολογικών δικτύων, τα οποία θα συμβάλουν στη βελτίωση της συνοχής των ερευνητικών έργων, καθώς και της αξιοποίησης και της διάδοσης των αποτελεσμάτων, ιδίως μέσω της κατάρτισης προτύπων ή βιομηχανικών προδιαγραφών. Θα ενισχυθούν επίσης οι ερευνητικές δραστηριότητες που διεξάγονται ή που αφορούν τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, καθώς και η κατάρτιση σε θέματα που αφορούν τη βιομηχανία.

Οι προτεινόμενες δράσεις καλύπτουν τέσσερις τομείς. Οι τρεις πρώτοι ανταποκρίνονται στην ανάγκη ενσωμάτωσης των τεχνολογιών που υπεισέρχονται στον κύκλο ζωής των προϊόντων (συμπεριλαμβανομένων και των εφαρμογών των διαθέσιμων τεχνολογιών του τομέα των πληροφοριών και των τηλεπικοινωνιών) ενώ ο τέταρτος τομέας αφορά ειδικότερα την προκανονιστική έρευνα.

Α. Θεωρητικός και εφαρμοσμένος σχεδιασμός συστήματα παραγωγής και διαχείριση των ανθρώπινων πόρων

Η σημασία του θέματος αυτού είναι μεγάλη και αφορά το σύνολο της βιομηχανίας παραγωγής αγαθών και επεξεργασίας περιλαμβανομένων των παραδοσιακών βιομηχανιών. Ο στόχος είναι η ανάπτυξη και η εφαρμογή, σε ένα πλαίσιο φιλικό προς το περιβάλλον, την ποιότητα ζωής και των συνθηκών εργασίας, νέων μεθόδων, τεχνικών διεργασιών και εργαλείων σε όλες τις αποφασιστικές για τον ανταγωνισμό φάσεις της βιομηχανικής παραγωγής (θεωρητικός και εφαρμοσμένος σχεδιασμός παραγωγή και συντήρηση, ποιότητα των προϊόντων). Οι εν λόγω τεχνολογίες διάδοσης θα ενσωματωθούν και θα εφαρμοστούν σε συστήματα παραγωγής προσαρμοσμένα στις ανάγκες των δικτύων επιχειρήσεων και της διαχείρισης των ανθρωπίνων πόρων στην παραγωγή.

Οι προσπάθειες θα επικεντρωθούν κυρίως στην προσαρμογή και την εφαρμογή λύσεων γενικού χαρακτήρα που είναι διαθέσιμες για τις τεχνολογίες που ενσωματώνουν την χρήση υπολογιστή («CIT»), (περιλαμβανομένης της παραγωγής και του σχεδιασμού εφαρμογής που ενσωματώνουν τη χρήοη υπολογιστή), για τις τεχνολογίες μικροσυστημάτων, τα συστήματα διεπαφής ανθρώπου-μηχανής, για την «ισχνή» και την «just-in-time» παραγωγή, την ανάπτυξη της ταχείας κατασκευής πρωτοτύπων και τις τεχνολογίες για την εφαρμογή καθαρών βιομηχανικών διεργασιών (όπως είναι η βιοεπεξεργασία και άλλες τεχνολογίες που ελαχιστοποιούν την κατανάλωση ενέργειας και φυσικών πόρων) και την ταχεία ανάπτυξη νέων προϊόντων, ιδίως στους τομείς των βιομηχανικών μηχανών, των μεταφορών, των χημικών διεργασιών και της κατοικίας.

Β. Υλικά και τεχνολογίες υλικών (περιλαμβανομένης της επεξεργασίας και της ανακύκλωσης)

Ο στόχος είναι αφενός η βελτίωση των διεργασιών που χρησιμοποιούνται συνήθως στη βιομηχανία που έχει σχέση με τα υλικά (εξόρυξη, μεταλλουργια, χημικές διεργασίες, κατασκευές) και αφετέρου η εξασφάλιση της διαθεσιμότητας των πλέον προηγημένων υλικών για την μεταποιητική βιομηχανία (ηλεκτρομηχανικές κατασκευές, εργαλειομηχανές, μεταφορικά μέσα κ.λπ.) και τις βιομηχανίες αιχμής (όπως είναι η αεροναυπηγική ή η ηλεκτρονική βιομηχανία) και της εφαρμογής των διεργασιών υψηλής τεχνολογίας στα παραδοσιακά υλικά. Προτεραιότητα θα δοθεί στις έρευνες που αφορούν τα υλικά υψηλών επιδόσεων (κατασκευαστικά υλικά και βιοϋλικά, μαγνητικά, οπτικά, και υπεραγώγιμα υλικά) στην έρευνα για την βελτίωση της ποιότητας, της αξιοπιστίας και των επιδόσεων των υλικών και προϊόντων καθώς και στις μακροπρόθεσμες έρευνες, ο διερευνητικός χαρακτήρας, των οποίων θα καταλήξει σύντομα σε συγκεκριμένες εφαρμογές που θα ενισχύσουν το τεχνολογικό προβάδισμα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. Το πρόγραμμα θα καλύπτει φυσικά την ανακύκλωση, την επεξεργασία των αποίλήτων και την ανάκτηση των υλικών μετά το τέλος της ζωής των προϊόντων, καθώς και την αναγκαία εξασφάλιση της ποιότητάς τους. Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στις τεχνολογίες που είναι αναγκαίες για την ορθολογική διαχείριση των πρωτογενών ακατεργάστων υλών και την επαναχρησιμοποίηση των δευτερογενών υλικών και προϊόντων ώστε να προωθηθεί η ανάπτυξη καθαρών διεργασιών και τεχνολογιών. Με την τήρηση των αρχών της καθαρής και ασφαλούς παραγωγής, πρέπει να δοθεί προσοχή στην υποκατάσταση των επικινδύνων υλικών.

Γ. Τεχνολογίες μεταφορικών μέσων

Η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και οι οικονομικές εξελίξεις δημιουργούν αυξημένη ζήτηση για αποτελεσματικά και ευέλικτα μεταφορικά συστήματα τα οποία μελετώνται και κατασκευάζονται από ευρωπαϊκές ανταγωνιστικές επιχειρήσεις για να ανταποκριθούν στις ανάγκες της αυξανόμενης κινητικότητας των προσώπων και της μεταφοράς εμπορευμάτων. Τα μεταφορικά μέσα θα πρέπει να επιτύχουν υψηλούς στόχους σχετικά με την άνεση, την ποιότητα, την ασφάλεια, την οικονομία κατά τη χρήση, την δυναμικότητα, την ταχύτητα και το σεβασμό του περιβάλλοντος στα πλαίσια ευρωπαϊκής πολιτικής στον τομέα των μεταφορών. Οι ερευνητικές εργασίες θα επικεντρωθούν κατά προτεραιότητα στο θεωρητικό σχεδιασμό, τη μελέτη και την παραγωγή νέων προϊόντων.

Η έρευνα θα αφορά την εφαρμογή προηγμένων εξοπλισμών και συστημάτων μέσω της εφαρμογής και της ενσωμάτωσης διαφόρων τεχνολογιών, όπως ο σχεδιασμός, η παραγωγή και η συντήρηση, η κατάρτιση μοντέλων και η προσομοίωση, η εφαρμογή προηγμένων υλικών και η μείωση των επιπτώσεων στο περιβάλλον. Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στα συστήματα προώθησης, αεροδυναμικής, παρακολούθησης και ελέγχου, καθώς και στον εξοπλισμό που εγκαθίσταται επί των μεταφορικών μέσων.

Κατά τη χορήγηση πόρων στον τομέα αυτόν θα αναλαμβάνεται έρευνα για τις βιομηχανίες αυτοκινήτων, σιδηροδρόμων και ναυπηγικής, αλλά θα εξακολουθεί να δίδεται ιδιαίτερη έμφαση στην αεροναυπηγική έρευνα προκειμένου αφενός να διασφαλισθεί η συνέχεια με τις δραστηριότητες που έχουν αναληφθεί βάσει του τρίτου προγράμματος πλαισίου και αφετέρου να προβληθούν περαιτέρω οι βασικές απαιτήσεις προηγμένης τεχνολογίας της βιομηχανίας αυτής και η ικανότητά της για τον έλεγχο σκοπιμότητας των προηγμένων βασικών τεχνολογιών οι οποίες κατόπιν μπορούν να προωθηθούν προς άλλους τομείς των μεταφορών ή της βιομηχανίας.

Δ. Έρευνα στον τομέα της τυποποίησης, των μετρήσεων και των δοκιμών

Ο κεντρικός στόχος είναι η έρευνα που απαιτείται για την ανάπτυξη νέων μεθόδων μέτρησης και δοκιμών και η ταχύτερη κατάρτιση ευρωπαϊκών και προτύπων για την ενίσχυση εσωτερικής αγοράς και ιδίως εκείνων που σχετίζονται με θέματα υγείας, ασφάλειας και προστασίας των καταναλωτών, γεωργικών βιομηχανιών τροφίμων και την υλοποίηση των άλλων κοινοτικών πολιτικών, και ιδίως στον τομέα του περιβάλλοντος. Στον βιομηχανικό τομέα, έμφαση θα δοθεί στη βελτίωση της διασύνδεσης μεταξύ πρότυπων και τεχνικών κανονισμών και θεωρπτικού σχεδιασμού, συναρμολόγησης και ποιότητας των προϊόντων. Η ανάπτυξη διαδικασιών, δοκιμής και αποτελεσματικότερων μεθόδων μέτρησης και ενός καλυτέρου συοτήματος για την αμοιβαία αναγνώριση των πιστοποιητικών πιστότητας, θα διευκολύνει την αναγνώριση των συστημάτων διαπίστευσης και ελέγχου που έχουν αναπτυχθεί στο πλαίσιο των εταιρικών σχέσεων με τη βιομηχανία ή με τις υπεργολαβίες. Θα ενισχυθεί επίσης η οργανωτική υποδομή σε ευρωπαϊκό επίπεδο με την μεγίστη χρήση των υφισταμένων διακανονισμών. Θα ενισχυθεί ο συντονισμός με το έργο που επιτελείται στα πλαίσια της CEN και της CENELEC. Θα αναληφθούν συντονισμένες δράσεις κοινής δαπάνης σε συνεργασία με τα εθνικά δίκτυα εργαστηρίων. Η διεξαγωγή σεμιναρίων και η επιμόρφωση θα επιτρέψουν τη διάδοση των κωδικών ορθής πρακτικής εντός των κρατών μελών.

Όλες αυτές οι δράσεις θα υλοποιηθούν κυρίως με τη βοήθεια συνεργασιών στον τομέα της έρευνας. Βάσει της πείρας που αποκτήθηκε από τις δράσεις του τρίτου προγράμματος-πλαισίου (CRAFT, βραβεία σκοπιμότητας) θα βελτιωθούν και θα ενισχυθούν οι δραστηριότητες που αποβλέπουν στην τόνωση της έρευνας που διεξάγεται από τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις ή ειδικά για αυτές, ιδίως με την εφαρμογή απλουστευμένων διαδικασιών και την υποστήριξη από ένα αποκεντρωμένο δίκτυο υποστήριξης. Η αυξημένη εφαρμογή συντονισμένων δράσεων, στο βαθμό που αυτό το είδος δράσης επιτρέπει την επίτευξη «προστιθέμενης αξίας» σε κοινοτικό επίπεδο, αναμένεται ότι θα διευρύνει τις επιλογές δράσεων κοινής δαπάνης (επικεντρωμένες σε στρατηγικούς τομείς που απαιτούν ελάχιστη κρίσιμη μάζα). Οι διαδικασίες για την υλοποίηση των δράσεων θα καταρτισθούν κατά τρόπο που να εξασφαλίζει την ευελιξία που είναι αναγκαία για την μέγιστη αποτελεσματικότητα των δράσεων και για την ταχεία αντιμετώπιση των νέων αναγκών.

Τα συνοδευτικά μέτρα για την τόνωση των αποτελεσμάτων των κοινοτικών δραστηριοτήτων θα βελτιστοποιηθούν: μελέτες, εκτίμηση επιπτώσεων, κατάρτιση, ενθάρρυνση της διάδοσης και της αξιοποίησης των αποτελεσμάτων, κοινές δράσεις με τα δίκτυα υποστήριξης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, μέτρα για την αποκεντρωμένη διαχείριση και τη συντονισμένη βιομηχανική έρευνα επικεντρωμένη σε κοινούς στόχους ώστε να διευκολύνεται η ενσωμάτωση των τεχνολογιών και η μεταβίβαση των γνώσεων μεταξύ έργων, κλάδων και άλλων ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών όπως το EUREKA.

Το ΚΚΕρ, θα συμβάλει στις προσπάθειες αυτές με τη διεξαγωγή ερευνών στον τομέα των προηγμένων υλικών, των κεραμικών και σύνθετων υλικών (ιδίως για τις εφαρμογές σε υψηλές θερμοκρασίες) και των μη καταστροφικών τεχνικών δοκιμής. Η προκανονιστική έρευνα θα καλύψει τις εργασίες στον τομέα της δομικής μηχανικής και την έρευνα στον τομέα των μετρήσεων και των υλικών αναφοράς. Οι εργασίες αυτές θα καλύψουν επίσης όλες τις δραστηριότητες του ΚΚΕρ για την επιστημονική και τεχνική υποστήριξη της κοινοτικής βιομηχανικής πολιτικής καθώς και της εσωτερικής αγοράς.

3. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Η έρευνα στον τομέα του περιβάλλοντος συντελεί από πολλές απόψεις στην ενίσχυση της εμπορικής ανταγωνιστικότητας και στη βελτίωση των συνθηκών ζωής στην Κοινότητα. Αυτά είναι ουσιαστικά στοιχεία του ορισμού και της εφαρμογής της περιβαλλοντικής πολιτικής της Κοινότητας, καθώς και της προοπτικής μιας οικονομικής ανάκαμψης με βάση την αειφορική ανάπτυξη, κατά την έννοια των στόχων του πέμπτου κοινοτικού προγράμματος δράσης για το περιβάλλον. Το πρόγραμμα αυτό παρέχει μια νέα στρατηγική για τον καθορισμό των δράσεων που επηρεάζουν τους φυσικούς πόρους η πλήττουν το περιβάλλον, με πνεύμα καταμερισμού των ευθυνών. Η στρατηγική αυτή επιδιώκει να αναστρέψει τις επιβλαβείς για το περιβάλλον τάσεις και πρακτικές, ώστε να βελτιωθεί η ποιότητα ζωής και η κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη της σημερινής και των μελλοντικών γενεών, με τη διεύρυνση του φάσματος των μέσων αλλαγής της συμπεριφοράς των διαφόρων παραγόντων που δρουν στον τομέα αυτόν. Πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη οι δεσμεύσεις που ανέλαβε η Κοινότητα κατά τη διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το περιβάλλον και την ανάπτυξη στο Rio de Janeiro.

Η έρευνα για το περιβάλλον και οι οικονομικές και κοινωνικές της επιπτώσεις έχουν αποκτήσει παγκόσμια διάσταση. Ο ολοένα πλέον διεπιστημονικός χαρακτήρας της και το γεγονός ότι απαιτεί μεγάλα οικονομικά και τεχνικά μέσα, επιβάλλουν να καταβληθεί διεθνής προσπάθεια με μεγάλο βαθμό ενοποίησης και συντονισμού, η οποία, σε ορισμένες περιπτώσεις, υπερβαίνει τις δυνατότητες των επιμέρους κρατών μελών. Η ενεργός συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στην προσπάθεια αυτή δικαιολογείται απολύτως από τα πολιτικά και γεωστρατηγικά συμφέροντα που διακυβεύονται σε τομείς όπως οι πλανητικές αλλαγές ή η διαχείριση των φυσικών πόρων.

Με αυτά τα δεδομένα η πρωτοβουλία της Κοινότητας στον τομέα της ΕΤΑ για το περιβάλλον έχει τους ακόλουθους στόχους προτεραιότητας:

α) συνέχιση της διαμόρφωσης μιας επιστημονικής βάσης, που να επιτρέπει τον καθορισμό και την εφαρμογή της κοινοτικής πολιτικής για το περιβάλλον, με ανώτερο σκοπό έναν υψηλό βαθμό προστασίας 7

β) συμβολή στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας με την τόνωση της ανάπτυξης γενικών τεχνολογιών, κατά την οποία οι περιβαλλοντικοί περιορισμοί εντάσσονται στο πλαίσιο της σταθερής ανάπτυξης και τη βελτίωση της δυνατότητας να αντιμετωπισθούν και να προληφθούν τα περιβαλλοντικά προβλήματα 7

γ) συμβολή στην παρατήρηση των χαρακτηριστικών και στην κατανόηση των διεργασιών που λαμβάνουν χώρα στα γήινα συστήματα και εξέταση των επιπτώσεων των ανθρωπίνων δραστηριοτήτων στα εν λόγω χαρακτηριστικά και διεργασίες 7

δ) καθορισμός τεχνολογιών για την αποκατάσταση των μολυσμένων περιοχών 7

ε) συνέχιση της ανάπτυξης της έρευνας και των τεχνολογιών για την περιγραφή, την παρακολούθηση, την πρόβλεψη και την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.

Η φύση και η κλίμακα των θεμάτων αυτών απαιτούν θεματική συγκέντρωση της κοινοτικής προσπάθειας σε ερευνητικούς τομείς προτεραιότητας: το φυσικό περιβάλλον και τις πλανητικές αλλαγές, τις νέες τεχνολογίες για την προστασία του περιβάλλοντος και τις θαλάσσιες επιστήμες και τεχνολογίες.

Τα κύρια μέσα υλοποίησης του προγράμματος θα είναι, όπως και στο τρίτο πρόγραμμα-πλαίσιο, οι συντονισμένες ενέργειες και οι ενέργειες επιμερισμένων δαπανών. Στον τομέα ωστόσο της έρευνας για την ποιότητα του περιβάλλοντος και τις πλανητικές αλλαγές, προκειμένου να εξασφαλιστεί η συγκέντρωση των κοινοτικών προσπαθειών, οι ενέργειες θα ενταχθούν, όπου αρμόζει, σε μεγάλα θεματικά δίκτυα, τα οποία θα συνενώνουν το δυναμικό των εθνικών ερευνητικών ιδρυμάτων. Τα δίκτυα αυτά θα αναπτυχθούν σε σύμπραξη με το ΚΚΕρ και σε στενή συνεργασία με τους διεθνείς οργανισμούς και τα διεθνή προγράμματα εργευνών (FES, IGBP, WCRP και HDP) καθώς και με τους οργανισμούς διαστήματος.

Θα δημιουργηθούν διεπιστημονικά περιφερειακά ερευνητικά δίκτυα για την αντιμετώπιση χαρακτηριστικών προβλημάτων συγκεκριμένων κοινοτικών χερσαίων και υδατίνων περιοχών.

Ταυτόχρονα, θα επιδιωχθεί η κατάλληλη μελέτη των κοινωνικοοικονομικών θεμάτων που ενέχονται στα τρία ερευνητικά πεδία προτεραιότητας και έχουν σχέση με το γενικότερο ζήτημα της αειφόρου ανάπτυξης. Τα θέματα αυτά είναι σημαντικά για την αλλαγή της συμπεριφοράς των διαφόρων παραγόντων που δρουν στον τομέα αυτόν και θα αντιμετωπισθούν συγχρόνως στο πλαίσιο κάθε δράσης και με ειδική πρόνοια για τις μεθοδολογικές και εννοιολογικές εξελίξεις.

Α. Φυσικό περιβάλλον, ποιότητα του περιβάλλοντος και πλανητικές αλλαγές

Στο πεδίο αυτό, η κοινοτική προσπάθεια θα επικεντρωθεί σε προκανονιστικά και προνομοθετικά ζητήματα, ώστε να διευκολυνθεί η εφαρμογή του πέμπτου κοινοτικού προγράμματος πολιτικής και δράσης για το περιβάλλον και την αειφόρο ανάπτυξη.

Η κοινοτική προσπάθεια, μέρος της οποίας αποτελούν οι δραστηριότητες του ΚΚΕρ σχετικά με τους κινδύνους που συνδέονται με τα χημικά προϊόντα (ευρωπαϊκό γραφείο χημικών προϊόντων) και με τον έλεγχο καταλληλότητας των εναλλακτικών μεθόδων δοκιμών (ευρωπαϊκό κέντρο για τον ελεγχο καταλληλότητας των εναλλακτικών μεθόδων δοκιμών), θα εστιαστεί στους ακόλουθους στόχους:

- παροχή επιστημονικής βάσης για την αξιολόγηση της κατάστασης του περιβάλλοντος και την έγκαιρη συνειδητοποίηση των περιβαλλοντικών προβλημάτων, πράγμα που συνεπάγεται την ανάπτυξη περιβαλλοντικών δεικτών δεικτών και παραμέτρων, προηγμένων συστημάτων παρακολούθησης και αξιολόγησης των επιπτώσεων των ανθρωπίνων δραστηριοτήτων και των φυσικών φαινομένων που αποτελούν κίνδυνο για τον άνθρωπο και την κοινωνία,

- καλύτερη κατανόηση των θεμελιωδών μηχανισμών που επενεργούν στο περιβάλλον και των επιπτώσεων των ανθρωπίνων δραστηριοτήτων. Σ'αυτόν τον άξονα δράσης, απαιτείται μακροπόθεσμη στρατηγική έρευνας που θα επιτρέψει στην Κοινότητα να καθορίσει την πολιτική της για τις αλλαγές πλανητικής κλίμακας, λαμβάνοντας υπόψη τα συμπεράσματα της διασκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το περιβάλλον και την ανάπτυξη στο Ρίο καθώς και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Θα δοθεί η δέουσα προσοχή στην προστασία των ευαίσθητων οικοσυστημάτων, στη βιολογική ποικιλομορφία και στην ολοκληρωμένη διαχείριση των απειλούμενων φυσικών πόρων.

Στο πλαίσιο αυτό, μέριμνα των κοινοτικών ενεργειών θα είναι: α) η παρατήρηση των χαρακτηριστικών και η κατανόηση των θεμελιωδών διεργασιών και μεταβολών των φυσικών συστημάτων - χερσαίων, ωκεάνειων, κλιματικών και ατμοσφαιρικών - με έμφαση στην ευρωπαϊκή διάσταση και στις ευρωπαϊκές συνθήκες αλλά με πλανητική προοπτική 7 β) ο προσδιορισμός και η αξιολόγηση των επιπτώσεων των ανθρωπίνων δραστηριοτήτων στα εν λόγω χαρακτηριστικά και διεργασίες και γ) η αξιολόγηση των επιπτώσεων των πιθανών μεταβολών του κλίματος, της βιόσφαιρας ή της ατμύσφαιρας στον άνθρωπο, στο περιβάλλον, στην κοινωνία και στις οικονομικές δραστηριότητες. Οι σχετικές εργασίες θα διεξαχθούν μέσω θεματικών δικτυων τα οποία θα συνίστανται σε συντονισμένες ενέργειες και σύνολα ολοκληρωμένων έργων καθώς και στις δραστηριότητες του ΚΚΕρ. Τα θεματικά δίκτυα θα συντονιστούν μεταξύ τους, ώστε να διασφαλίζεται η συνοχή του συνόλου, ιδίως η διάδοση των αποτελεσμάτων καθώς και η εξέλιξη μοντέλων. Οι ενέργειες αυτές θα συνδεθούν στενά με το ΚΚΕρ και θα αναπτυχθούν περαιτέρω στο πλαίσιο του δικτύου ENRICH (European Network for Research on Global Change/ευρωπαϊκό δίκτυο ερευνών για τις πλανητικές αλλαγές) και σε συνεργασία με το CEO (Centre for Earth Observation/κέντρο παρατήρησης της Γης).

Β. Νέες τεχνολογίες για την προστασία του περιβάλλοντος

Η κοινοτική προσπάθεια πρέπει να επικεντρωθεί σε τρεις άξονες προτεραιότητας: τις τεχνολογίες των οργάνων μετρήσεων, τις τεχνολογίες που αφορούν τις βιομηχανικές διεργασίες και τα βιομηχανικά προϊόντα και τις τεχνολογίες που αφορούν την αποκατάσταση του περιβάλλοντος και την πρόληψη των φυσικών καταστροφών.

Στο πεδίο των τεχνολογιών των οργάνων μετρήσεων, στόχος είναι η συμβολή στην τεχνολογική ανάπτυξη που είναι αναγκαία για την παρατήρηση, την παρακολούθηση και την έρευνα στον τομέα του περιβάλλοντος. Αυτό συνεπάγεται, πιο συγκεκριμένα, τη συμβολή στις τεχνολογίες παρατήρησης της Γης από το διάστημα, συμπεριλαμβανομένων των αισθητήρων, της τεχνολογίας παρατήρησης και παρακολούθησης των διαφόρων χαρακτηριστικών της βιόσφαιρας, της περαιτέρω ανάπτυξης της τεχνολογίας ανάλυσης των στοιχείων του περιβάλλοντος καθώς και της τεχνολογίας για την επεξεργασία, την επικύρωση και τη διάδοση δεδομένων. Θα περιληφθούν επίσης όργανα για την έγκαιρη πρόβλεψη φυσικών καταστροφών και για την παρακολούθηση της ρύπανσης από βιομηχανικές εγκαταστάσεις. Η προσπάθεια αυτή προγραμματίζεται επίσης ως υποστήριξη των υπόλοιπων πολιτικών της Κοινότητας.

Σχετικά με τις τεχνολογίες που αφορούν τις βιομηχανικές διεργασίες και τα βιομηχανικά προϊόντα, λαμβανομένων υπόψη των ειδικών αναγκών των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, επιδιώκεται η συμβολή α) στην ανάπτυξη των τεχνικών, συμπεριλαμβανομένης της εκτίμησης του κινδύνου, που αποσκοπούν στη μείωση και στην πρόληψη των δυσμενών επιπτώσεων στο περιβάλλον των βιομηχανικών, συμπεριλαμβανομένων και των γεωργοβιομηχανικών, διεργασιών και ουσιών 7 β) στην ανάπτυξη μεθοδολογιών για την ανάλυση της διάρκειας ζωής των προϊόντων και για την αξιολόγηση των επιπτώσεων των βιομηχανικών διεργασιών και προϊόντων 7 γ) στην ανάπτυξη τεχνολογιών για την επεξεργασία, την ανακύκλωση και την τελιή διάθεση των αποβλήτων με στόχο την επίτευξη όσο το δυνατόν οικονομίας κλειστού κύκλου 7 δ) στην ανάπτυξη τεχνολογίας για την επεξεργασία των υδάτων με στόχο την προστασία και την αποκατάσταση του περιβάλλοντος και την καταπολέμηση της ρύπανσης 7 ε) στην ανάπτυξη των τεχνολογιών της κατοικίας και των μεταφορών, οι οποίες εμπεριέχουν περιβαλλοντικούς περιορισμούς και βελτιώνουν τις συνθήκες ζωής σε στενό συντονισμό με τις δραστηριότητες άλλων σχετικών τομέων 7 στ) στην ανάπτυξη τεχνικών υψηλής προστιθέμενης αξίας στον τομέα της παρατήρησης της Γης.

Τέλος, όσον αφορά τις τεχνολογίες αποκατάστασης του περιβάλλοντος, θα δοθεί έμφαση στην αποκατάσταση της ποιότητάς του ενώ, στο πεδίο των τεχνολογιών που συνδέονται με τους κινδύνους φυσικών καταστροφών, θα δοθεί έμφαση στην παρακολούθηση και την ανταπόκριση.

Θα ενθαρρυνθεί η δημιουργία δικτύων για την ευρωπαϊκή σεισμολογική έρευνα.

Για την τεχνολογική έρευνα σε τομείς όπου είναι απαραίτητη η οργάνωση του ερευνητικού δυναμικού σε κοινοτικό επίπεδο, θα προτιμηθούν τα δίκτυα συντονισμού και οι κοινοπραξίες για ολοκληρωμένα σχέδια. Θα συμβάλει επίσης το ΚΚΕρ εντός των τομέων αρμοδιότητάς του. Με τις ενέργειες αυτές που είναι δυνατόν να αναληφθούν σε συντονισμό με το Eureka, θα συνδεθούν η βιομηχανία και οι χρήστες προϊόντων. Η προσπάθεια θα επικεντρωθεί στις διεισδυτικές και πολυκλαδικές τεχνικές. Για να βελτιωθεί η μεταφορά των γνώσεων προς τις επιχειρήσεις θα προγραμματιστούν συμπληρωματικές ενέργειες τόνωσης.

Γ. Θαλάσσιες επιστήμες και τεχνολογίες

Ανεξάρτητα από την ανάγκη κατανόησης τόσο της αλληλεπίδρασης του ωκεάνειου συστήματος με άλλα πλανητικά συστήματα κατά τη μελέτη των διαδικασιών κλιματικών μεταβολών, όσο και των συνεπειών της, θα καταβληθούν κοινοτικές προσπάθειες για την περαιτέρω ανάπτυξη και ενίσχυση της ευρωπαϊκής θαλάσσιας κοινότητας μέσω μιας νέας φάσης δραστηριοτήτων του προγράμματος θαλάσσιων επιστημών και τεχνολογιών.

Οι δραστηριότητες αυτές θα επικεντρωθούν στην κατανόηση και την περιγραφή των βιολογικών, χημικών και φυσικών διεργασιών, κυρίως μέσω διεπιστημονικών μελετών σε θέματα με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις θάλασσες τις Ευρώπης. Οι δραστηριότητες αυτές θα καλύπτουν τις παράκτιες περιοχές καθώς και την ανοικτή θάλασσα μέχρι τον Αρκτικό Ωκεανό, για να περιλάβουν και την αλληλεπίδραση μεταξύ θάλασσας και πάγου.

Στους στόχους περιλαμβάνεται η ανάπτυξη μεθοδολογιών και βασικών τενολογιών, ιδίως εκείνων που αφορούν τις δυσμενείς συνθήκες, με σκοπό την περιγραφή, την παρακολούθηση, την πρόβλεψη, την προστασία και τη διαχείριση του θαλάσσιου περιβάλλοντος ως πόρου. Οι δραστηριότητες αυτές θα καλύπτουν τόσο τις παράκτιες ζώνες όσο και την ανοικτή θάλασσα και τις αρκτικές θαλάσσιες περιοχές και θα συνεισφέρουν, σε κοινοτικό επίπεδο, στις διεθνείς δραστηριότητες, όπως π.χ. το Global Ocean Observation System (GOOS). Ειδικά προγράμματα θα ασχοληθούν με τη μελέτη των θαλασσών των ευρωπαϊκών περιφερειών.

Οι δραστηριότητες θα προαγάγουν τη συνεργασία μεταξύ κρατών μελών για τις μεγάλες εγκαταστάσεις (ωκεανογραφικά πλοία, τηλεκατευθυνόμενα οχήματα, υδροδυναμικές σήραγγες κ.λπ.), καθώς και την αποτελεσματικότερη χρήση τους χάρη στο βελτιωμένο συντονισμό μεταξύ εθνικών και κοινοτικών δραστηριοτήτων.

4. ΒΙΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

Οι ειδικές δυσχέρειες που αντιμετωπίζουν η γεωργία και η βιομηχανία της Ευρώπης, οι ανάγκες των κρατών μελών σε υγειονομικές υπηρεσίες, οι τεχνολογικές συνιστώσες της εφαρμογής των κοινοτικών πολιτικών δείχνουν ότι απαιτείται μεγάλη προσπάθεια για να κινητοποιηθεί το ερευνητικό δυναμικό στον τομέα των βιοεπιστημών και της βιοτεχνολογίας, ώστε οι κοινωνικοοικονομικοί εταίροι της Κοινότητας να έχουν ταχύτερη πρόσβαση στο αναμενόμενο τεχνολογικό όφελος. Από την άλλη πλευρά, τα διαθέσιμα μέσα σε κοινοτικό επίπεδο είναι περιορισμένα. Για το λόγο αυτό, έχει μεγάλη σημασία η ακριβής αντιστοίχιση της επιστημονικής και τεχνικής προσφοράς με την οικονομική και κοινωνική ζήτηση, όπως αυτή εκφράζεται στις ενέργειες και στις πολιτικές της Κοινότητας.

Η επιστημονική προσφορά στην Ευρώπη χαρακτηρίζεται σήμερα από υπεροχή της βασικής έρευνας και, ταυτόχρονα, από τον κατακερματισμό των ικανοτήτων σε τεράστιο αριθμό επιστημονικών ειδικοτήτων με συχνά άνιση συνεισφορά. Παράλληλα, η κοινωνική ζήτηση δεν έχει εκφραστεί ποτέ άλλοτε με τόση ένταση και σαφήνεια όπως στην ανάγκη να προστατευθεί και να οργανωθεί το έμβιο περιβάλλον. Σε μια κοινωνία, της οποίας τα δημογραφικά δεδομένα αλλάζουν ριζικά, εκδηλώνονται νέες απαιτήσεις θεραπευτικής, που έχουν σοβαρές οικονομικές συνέπειες και φέρουν τη μελέτη των ασθενειών σε διευρυμένο γεωγραφικό και πολιτιστικό πλαίσιο. Η απελευθέρωση των συναλλαγών και η διεθνοποίηση των προβλημάτων που επηρεάζουν τη βιόσφαιρα τοποθετούν επίσης σε νέα βάση το ζήτημα της ανταγωνιστικότητας των πολυάριθμων βιομηχανικών κλάδων, που στηρίζονται κατά παράδοση στην εκμετάλλευση των βιολογικών πόρων.

Το νέο στοιχείο στο στάδιο αυτό έγκειται στον πολλαπλασιασμό των επιστημονικών προκλήσεων, οι οποίες έγιναν εφικτές ιδίως με τις νέες μεθόδους βιοτεχνολογίας, κατάλληλα ενσωματωμένες στις υπόλοιπες βιομηχανικές τεχνολογίες. Είναι πλέον αναμφισβήτητο ότι οι βιοεπιστήμες και η βιοτεχνολογία μπορούν να διαδραματίσουν κοινωνικό ρόλο και, κατά συνέπεια, έχει σημασία να διαμορφωθεί ακριβέστερη προοπτική των συνθηκών υπό τις οποίες ο άνθρωπος θα διαμορφώσει τον τρόπο της ζωής του προς το κοινό, οικονομικό και κοινωνικό όφελος. Η αποστολή που περιλαμβάνεται στο εν λόγω ερευνητικό θέμα θα μορφοποιηθεί ως υποχρέωση χρήσης των βιοεπιστημών και της βιοτεχνολογίας με τον αρμονικότερο δυνατό τρόπο σε σχέση με όλες τις άλλες ισχύουσες πρακτικές, με σκοπό να καλυφθούν οι θεμελιώδεις ανάγκες της κοινωνίας.

Όπου αυτό είναι δυνατόν τα πειράματα και οι δοκιμές που γίνονται με ζώα πρέπει να αντικατασταθούν από μεθόδους in vitro ή άλλες μεθόδους. Στα πλαίσια αυτού του προγράμματος δεν θα αναληφθεί κανενός είδους έρευνα που τροποποιεί ή επιδιώκει να τροποποιήσει τα γενετικά χαρακτηριστικά του ανθρώπινου οργανισμού με μεταβολή των γενετικών κυττάρων ή που παρεμβάνει σε οποιοδήποτε στάδιο ανάπτυξης του εμβρύου το οποίο μπορεί να καταστήσει αυτές τις μεταβολές κληρονομικές ούτε έρευνα που επιδιώκει να αντικαταστήσει τον πυρήνα κυττάρου του εμβρύου με πυρήνα κυττάρου άλλου προσώπου, εμβρύου ή μεταγενέστερου οντογενετικού σταδίου, η οποία είναι γνωστή ως «κλώνωση» (cloning).

Οι δυναμικότητες των κρατών μελών είναι σήμερα πολύ μεγαλύτερες απ'ό, τι μόλις πριν από μια δεκαετία αλλά η αύξησή τους παρουσιάζει μεγάλες διαφορές. Σε ορισμένα καίρια πεδία, οι δυναμικότητες αυτές είναι τόσο κατακερματισμένες, ώστε δεν επιτυγχάνεται η κρίσιμη μάζα ούτε η σύμφυτη με την ενοποίηση συμπληρωματικών προσεγγίσεων προστιθέμενη αξία, ενώ ένα μέρος των προσπαθειών αντιπροσωπεύουν περιττό πλεονασμό. Η εγκατάσταση επιστημονικών δικτύων απέδειξε μεν την καταλληλότητα αυτού του μέσου, χωρίς όμως να έχει επιτύχει την επαρκή ανάπτυξη του. Στις πρακτικές επιλογές που θα αποφασιστούν στο πλαίσιο αυτού του ερευνητικού θέματος, θα ληφθεί κατά πρώτο λόγο υπόψη η δυνατότητα ενεργοποίησης της συμπληρωματικότητας των εθνικών ενεργειών. Οι επιλογές αυτές θα συγκεκριμενοποιηθούν εντός των ακολούθων τριών πεδίων:

- βιοτεχνολογία,

- βιοϊατρική και υγεία,

- γεωργία και αλιεία (όπου συμπεριλαμβάνονται η γεωργική βιομηχανία, η τεχνολογία τροφίμων, η δασοκομία, η αγροτική ανάπτυξη).

Οι σημαντικότερες από τις δραστηριότητες αυτές θα πρέπει να προαχθούν με σειρά μέτρων για την καλλιέργεια γενικότερα ευνοϊκών συνθηκών για τη έγκαιρη εφαρμογή των βιοεπιστημών και της βιοτεχνολογίας. Θα χρησιμοποιηθούν οι ενέργειες επίδειξης, που μπορούν να αυξήσουν την προβολή και την ελκυστικότητα των τεχνολογικών εναλλακτικών επιλογών. Η επιλογή των έργων επίδειξης πρέπει να είναι ιδιαίτερα αυστηρή, ώστε να εξασφαλιστεί ο αναμενόμενος αντίκτυπος. Θα δημιουργηθούν επίσης σχέσεις με το πρόγραμμα Eureka στις κατάλληλες περιπτώσεις και θα δοθεί προσοχή στις μελέτες και στις συζητήσεις που εντάσσουν την τεχνολογική καινοτομία στη δεοντολογική και κανονιστική θεώρηση. Άλλα μέτρα που θα χρησιμοποιηθούν είναι οι μετεκπαιδευτικές υποτροφίες και τα ειδικά μέσα για τη συμμετοχή των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (π.χ. κατά το πρότυπο της πρωτοβουλίας CRAFT).

Α. Βιοτεχνολογία

Η αδυναμία της Ευρώπης έναντι των αλμάτων της βιοτεχνολογίας έγκειται στη διάσπαση των αρμοδιοτήτων και στην έλλειψη κοινωνικής συναίνεσης σχετικά με την επιλογή των επιστημονικών προορισμών. Η υπερβολική αυτή επιφυλακτικότητα ως προς την καταγραφή και την ανάληψη των ενδεδειγμένων δραστηριοτήτων πρέπει να κατανικηθεί με μια συστηματικότερη εκτίμηση του τεράστιου φάσματος των διαθέσιμων επιστημονικών δυνατοτήτων και με την επικέντρωση του ενδιαφέροντος σ' εκείνες που συνδέονται με ορισμένα μείζονα προβλήματα της βιομηχανίας ή της κοινωνίας.

Το κοινοτικό πρόγραμμα θα πρέπει να ευνοήσει τις γενικευτικές προσεγγίσεις εις βάρος των περιοριστικών και την ενοποίηση επιστημονικών ειδικοτήτων εις βάρος της υπέρμετρης εξειδίκευσης. Το πρόγραμμα πρέπει να λαμβάνει υπόψη του τις ανάγκες της βιομηχανίας, συνεκτιμώντας παράλληλα τις απόψεις οι οποίες εκφράζονται από διάφορες ομάδες εκπροσώπησης συμφερόντων, συμπεριλαμβανομένων των ενώσεων καταναλωτών, των κανονιστικών οργάνων και των επαγγελματικών οργανώσεων. Στη συνάρτηση αυτή, θα ληφθούν υπόψη τα σχέδια Eureka και τα εθνικά προγράμματα. Είναι σαφές ότι στον τομέα αυτόν οι θεματικές επιλογές πρέπει να περιοριστούν εκεί όπου πληρούνται σε κοινοτικό επίπεδο οι προϋποθέσεις συνεργασίας που προαναφέρθηκαν.

Για να αναχθεί η βιοτεχνολογία στο στοιχείο της εκείνο, κατά το οποίο διαφέρει ουσιαστικά από τις εναλλακτικές τεχνολογίες, το προβάδισμα πρέπει να δοθεί στην κατανόηση των μηχανισμών, με τους οποίους το ζων κύτταρο κατορθώνει να είναι τόσο εφευρετικό και στην εκμάθηση των κυτταρικών διεργασιών από τη βιομηχανία.

Αξιόλογη πρόοδος θα σημειωθεί με τέσσερις ολοκληρωμένες ενέργειες προτεραιότητας που επιτρέπουν τη σύγκλιση των εθνικών και κοινοτικών προσπαθειών και αφορούν:

- την κατανόηση της έννοιας του «κυτταρικού εργοστασίου» και την ανάπτυξή της σε νέες βιομηχανικές βιοδιεργασίες. Αυτό απαιτεί την προαγωγή μιας διεπιστημονικής θεώρησης της βιοχημικής μηχανικής η οποία θα βασίζεται στην έρευνα στον τομέα των επιστημών βιοχημικής μηχανικής,

- την ανάλυση και τον προσδιορισμό της αλληλουχίας μη ανθρώπινων γονιωμάτων, την αξιοποίηση της συγκριτικής προσέγγισης για τη χαρτογράφηση γονιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων του ανθρώπινου γονιώματος, και την ανάπτυξη της κατάλληλης τεχνολογίας και υποδομής,

- την ανάπτυξη της μοριακής και κυτταρικής βιολογίας των φυτών, συμπεριλαμβανομένης της μηχανικής των πρωτεϊνών και της φυσιοπαθολογίας των φυτών και των ζώων, με κύριο στόχο τις γεωργικές και γεωργοβιομηχανικές εφαρμογές,

- έρευνα στο πλαίσιο πολλών επιστημονικών ειδικοτήτων, όπως η φαρμακολογία, η κυτταρική βιολογία, η μοριακή βιολογία και η ιατροχημεία, με σκοπό την κατανόηση των διακυτταρικών και ενδοκυτταρικών φαινομένων, μέσω των οποίων τα νευρικά κύτταρα διαχειρίζονται τις πληροφορίες και με στόχο την προαγωγή των νευροεπιστημών χάρη στη συνδυασμένη υποστήριξη των ειδικοτήτων αυτών.

Τρεις ακόμη στόχοι θα επιδιωχθούν με έργα ΕΤΑΕ ή μέσω δικτύων συντονισμού και υποστήριξης των εθνικών προσπαθειών. Αυτοί είναι:

- η ανάπτυξη της επιστημονικής και τεχνολογικής έρευνας στους τομείς της φυσιολογίας των ζώων, της ανοσολογίας και της δομικής βιολογίας,

- η παροχή συνεκτικού πλαισίου στις προ-τυποποιητικές έρευνες και στις μελέτες για τη βιοποικιλότητα, τη βιοδεοντολογία, λαμβάνοντας υπόψη τις εργασίες για την ευρωπαϊκή σύμβαση βιοδεοντολογίας, και τα περιβαλλοντικά θέματα,

- η εξυπηρέτηση της προαναφερόμενης έρευνας από τους πόρους της πληροφορικής, της τηλεματικής και των συλλογών γενετικού υλικού, ώστε να εξασφαλιστεί ο κατάλληλος συντονισμός των στόχων της πληροφορικής και της βιοτεχνολογίας.

Το σύνολο των δραστηριοτήτων αυτών θα παράγει τις γνώσεις που είναι απαραίτητες για τη βιομηχανική πρόοδο στα συγκεκριμένα πεδία που καλύπτει η κοινοτική παρέμβαση, πράγμα που θα επιτευχθεί με την πολυεπιστημονική μέθοδο εργασίας, η οποία χαρακτηρίζει τη βιοτεχνολογία.

Η επιτυχία τους θα εξαρτηθεί από την προσοχή που θα αποδοθεί στην αλληλουχία των προσπαθειών μεταξύ της γενικής δραστηριότητας, που αναπτύσσεται στο πεδίο αυτό, και των υπολοίπων πεδίων που αφορούν τις βιοϊατρικές ή γεωργοβιομηχανικές εφαρμογές.

Β. Έρευνα βιοϊατρικής και υγείας

Η υγεία, πολυτιμότατο αγαθό για κάθε ευρωπαίο πολίτη, αντιπροσωπεύει και έναν από τους κυριότερους κλάδους της οικονομίας, απορροφώντας ποσοστό 6 έως 8 % του ΑΕΠ και προσφέροντας εργασία σε περισσότερα από 6 εκατομμύρια άτομα. Η έρευνα για την υγεία αντιμετωπίζει την πρόκληση της καταπολέμησης των μεγάλων μαστίγων: το AIDS αποτελεί ένα από τα πιο ανησυχητικά επιδημικά νοσήματα, που απαιτούν ενίσχυση του συντονισμού των ερευνητικών δραστηριοτήτων. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτούν επίσης ο καρκίνος, οι καρδιαγγειακές νόσοι, τα νευρικά και τα ψυχικά νοσήματα, άλλες χρόνιες ασθένειες και τα προβλήματα που συνδέονται με την ηλικία και τις αναπηρίες. Η αύξηση του κόστους της υγείας απασχολεί όλες τις χώρες ενώ οι πολίτες σε όλα τα κράτη μέλη διεκδικούν πάντοτε υψηλό ποιοτικό επίπεδο υγειονομικής περίθαλψης. Οι νέες τεχνολογίες και τα συστήματα υγείας πρέπει να ανταπεξέλθουν σ' αυτά τα κοινά προβλήματα. Μια βασική πρόκληση για την Ευρώπη είναι η εξασφάλιση θετικής σχέσης μεταξύ βασικής και κλινικής έρευνας προς όφελος τόσο της υγείας όσο και της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, συμπεριλαμβανομένης της υγειονομικής περίθαλψης. Θα επιδιωχθούν οι ακόλουοι στόχοι:

- ανάπτυξη των επιστημονικών και τεχνικών βάσεων που απαιτεί η αξιολόγηση νέων φαρμάκων, ειδικότερα για τη θεραπεία νευρολογικών, ψυχικών, ανοσολογικών και ιογενών ασθενειών (στις ενέργειες αυτές θα βασιστούν και οι δραστηριότητες του ευρωπαϊκού οργανισμού φαρμάκων). Θα καλυφθούν νέες δοκιμές in vitro, κυτταρικές σειρές και, εάν χρειαστεί, ζωικά μοντέλα, ο έλεγχος της καταλληλότητάς τους, οι πολυκεντρικές κλινικές μελέτες φαρμάκων και η φαρμακοεπαγρύπνηση. Η έρευνα θα διεξαχθεί με τη σύμπραξη της βιομηχανίας, των ερευνητικών κέντρων, των νοσοκομείων, των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων και των αρχών που είναι αρμόδιες για την εξακρίβωση της αποτελεσματικότητας, της ασφάλειας και της ποιότητας των νέων φαρμάκων,

- ανάπτυξη της βιοϊατρικής τεχνολογίας και μηχανικής, κυρίως μέσω έρευνας με αντικείμενο τα ιατροτεχνικά όργανα για τις ελαφρές χειρουργικές επεμβάσεις, τις τεχνικές απεικόνισης, τους βιοαισθητήρες, τα βιοϋλικά και την κατάρτιση μοντέλων των λειτουργιών του ανθρώπινου σώματος,

- συμμετοχή στη «δεκαετία του εγκεφάλου», με τη χρήση μοριακών, κυτταρικών και κλινικών προσεγγίσεων των ασθενειών του ανθρώπινου εγκεφάλου και του νευρικού συστήματος, και με την ανάπτυξη και τη χρήση μεθοδολογιών, οργάνων μετρήσεων και των πιο προηγμένων τεχνολογιών και υποδομών, που θεωρούνται απαραίτητες για τη μελέτη του νευρικού συστήματος. Η προσέγγιση αυτή θα συνενώνει τη συνεισφορά πολλών επιστημονικών ειδικοτήτων,

- ολοκλήρωση της βασικής και της κλινικής έρευνας με σκοπό τη βελτίωση της πρόληψης, της διάγνωσης και της θεραπείας ασθενειών με σοβαρές κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις (όπως ο καρκίνος, το AIDS, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, οι χρόνιες ασθένειες, οι επαγγελματικές νόσοι (κ.λπ.) καθώς και των οπάνιων («ορφανών») ασθενειών, συμπεριλαμβανομένης της συλλογής και της ανάλυσης στατιστικών και επιδημιολογικών στοιχείων,

- ανάλυση και προσδιορισμός της αλληλουχίας του ανθρώπινου γονιώματος , αξιοποίηση των συγκριτικών προσσεγγίσεων της χαρτογράφησης, ανάπτυξη κατάλληλων τεχνολογιών, και εφαρμογή των γνώσεων και τη βελτίωση της υγείας του ανθρώπου, συμπεριλαμβανομένης της σωματικής γονοθεραπείας 7 από κοινού εκμετάλλευση και εναρμόνιση των τραπεζών στοιχείων για τις γενετικές νόσους, συμπεριλαμβανομένης της κοινοτικής συμμετοχής στη διαχείριση της διεθνούς τράπεζας στοιχείων για το ανθρώπινα γονίωμα.

- έρευνα για τα συστήματα και τις τεχνολογίες υγείας καθώς και για την ενημέρωση και την εκπαίδευση στον τομέα της υγείας. Επίκεντρο των προσπαθειών θα είναι η πρωτοβάθμια περίθαλψη, η εκτίμηση των υγειονομικών αναγκών, οι μετρήσεις αποδοτικότητας των παρεμβάσεων υγειονομικής πολιτικής και η αξιολόγηση των τεχνολογιών που συνδέονται με την υγεία. Θα διερευνηθεί η επίδραση της εσωτερικής αγοράς στην παροχή υγειονομικών υπηρεσιών πέραν των εσωτερικών συνόρων καθώς και τα εξής: νομοθετική ρύθμιση και σταδιακή απελευθέρωση, ισορροπία μεταξύ των συστημάτων υγείας που χρηματοδοτούνται από τον ιδιωτικό και το δημόσιο τομέα, ανάγκη καθορισμού ευρωπαϊκής προσέγγισης για την εισαγωγή νέων τεχνολογιών στα συστήματα υγείας,

- έρευνα για τη βιοϊατρική ηθική, για τον καθορισμό γενικών προτύπων σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και την προστασία του ατόμου στα πλαίσια της βιοϊατρικής έρευνας και της κλινικής εφαρμογής της.

Γ. Γεωργία και αλιεία (συμπεριλαμβανομένων της γεωργικής βιομηχανίας, της τεχνολογίας τροφίμων, της δασοπονίας, της ιχθυοκαλλιέργειας και της αγροτικής ανάπτυξης)

Οι στόχοι και οι προκλήσεις στον τομέα της γεωργίας, της δασοκομίας, της αγροτικής ανάπτυξης, της γεωργικής βιομηχανίας και της αλιείας συνίστανται στην παροχή βάσεων Ε& ΤΑ για μια ανταγωνιστική, αποδοτική και διαρκή πρωτογενή παραγωγή (γεωργία, φυτοκομία, δασοκομία και αλιεία) καθώς και για τη γεωργική βιομηχανία (παραγωγή τροφίμων και άλλων προϊόντων, συμπεριλαμβανομένης της βιοενέργειας και των βιοπλαστικών) 7 στη στήριξη των αναπτυσσόμενων κοινοτικών πολιτικών (της γεωργικής και της αλιευτικής ειδικότερα) 7 στην ικανοποίηση των αναγκών της κοινωνίας για ποικιλία υγιεινών και θρεπτικών τροφίμων και προϊόντων, πλην των τροφίμων συμβατών με το περιβάλλον 7 στη συμβολή σε μια διαρκή ανάπτυξη της υπαίθρου και στη διατήρηση και βελτίωση του περιβάλλοντος της υπαίθρου και των ακτών. Για να επιτευχούν οι διάφοροι στόχοι του προγράμματος, προσδιορίστηκαν οι παρακάτω τέσσερις προτεραιότητε, που θα αποτελέσουν αντικείμενο έργων Ε& ΤΑ, δικτύων συντονισμού και θεματικών δικτύων για τη στήριξη των εθνικών προσπαθειών:

- ολοκληρωμένη παραγωγή και αλυσίδες μεταποίησης, με συγκέντρωση όλων των αναγκαίων ειδικοτήτων και τεχνολογιών σε σχέση με τη χρήση των πρώτων υλών βιολογικής προέλευσης (συμπεριλαμβανομένων των υδατικών) σε ένα συγκεκριμένο κλάδο και με έμφαση στα συστήματα παραγωγής με σημαντική δυνητική αγορά και οικονομική σκοπιμότητα.

- ανάπτυξη και βελτίωση των μεθοδολογιών (π.χ. δομημένα μοντέλα και μέθοδοι προσομοίωσης) που χρησιμοποιούνται για τη μεγέθυση, το σχεδιασμό και τον έλεγχο των μεθόδων των γεωργικών βιομηχανιών,

- γενική επιστήμη των τροφίμων και προηγμένες τεχνολογίες για την ικανοποίηση με τον καλύτερο δυνατό τρόπο των αναγκών των καταναλωτών για ασφαλή και υγιεινή διατροφή. Η έρευνα θα επικεντρωθεί στις γενικές τεχνολογίες μεταποίησης τροφίμων, στις οποίες λαμβάνεται υπόψη η μοριακή βάση της μετατροπής των πρώτων υλών σε επεξεργασμένα τρόφιμα και στις οποίες ενσωματώνονται νέες προηγμένες τεχνολογίες στον τομέα αυτό,

- γεωργική, δασική και αλιευτική παραγωγή και αγροτική ανάπτυξη για τη στήριξη της αναμόρφωσης των κοινών πολιτικών και την εξεύρεση λύσεων στο πρόβλημα των μεταλλαγών του αγροτικού κόσμου. Πρέπει να αναπτυχθούν νέα συστήματα και αλυσίδες παραγωγής, οικονομικά βιώσιμα στις δεδομένες συνθήκες, συμβατά με την προστασία του περιβάλλοντος και ικανά να διατηρήσουν ικανοποιητικό επίπεδο απασχόλησης. Θα επιδιωχθεί επίσης η βελτίωση της οικονομικής κατάστασης της γεωργίας και της αλιείας με τη διαφορποίηση της παραγωγής (τροφίμων και άλλων προϊόντων πληω τροφίμων) και των δραστηριοτήτων καθώς και με τη μείωση των εξόδων, την οποία συνεπάγεται η εισαγωγή νέων τεχνολογιών και αποτελεσματικότερων και καλύτερα χρησιμοποιούμενων εισροών. Οι απαιτήσεις των καταναλωτών και η εγκαθίδρυση της εσωτερικής αγοράς απαιτούν προσπάθειες στον τομέα της υγείας των φυτών και των ζώων καθώς και των καλών συνθηκών διαβίωσης των ζώων. Πρέπει να αναζητηθούν νέες χρήσεις της γης, π.χ. για τις εκτάσεις που αποσύρονται από την καλλιέργεια. Στη δασοκομία πρέπει να αναπτυχθεί η πολυλειτουργική διαχείριση των δασών (παραγωγή, αναψυχή, προστασία). Τέλος, για να υποστηριχθεί η κοινοτική πολιτική για την αγροτική ανάπτυξη, θα αποδοθεί ιδιαίτερη προσοχή σε αυτόν τον τομέα. Το ίδιο ισχύει για την ανάπτυξη των παρακτίων ζωνών.

Ως πρακτική έκφραση των κοινοτικών πολιτικών και για να δοθούν τα μέσα στην πρωτογενή παραγωγή (συμπεριλαμβανομένης της υδατικής) ώστε να είναι σε θέση να ανταποκριθεί στη ζήτηση εκ μέρους των καταναλωτών και της βιομηχανιάς με την παροχή πρώτων υλών ικανοποιητικών και από ποιοτικής και από ποσοτικής πλευράς, και ταυτόχρονα να εξυπηρετεί τα συμφέροντα των παραγωγών και να προάγει την αγροτική οικονομία, θα αναληφθούν ενέργειες συντονισμού/δικτύωσης με προτεραιότητα για τη στήριξη των ουσιαστικών προσπαθειών που έχουν αναλάβει τα κράτη μέλη στο επίπεδο, ιδίως:

- της πρωτογενούς παραγωγής της γεωργίας, της δασοκομίας, της αλιείας και των υδατοκαλλιεργειών, με έμφαση στη δυνατότητα αειφόρου ανάπτυξης, την ποιότητα, την ασφάλεια του εφοδιασμού και την αλληλεπίδραση με το περιβάλλον,

- της ανάπτυξης της υπαίθρου και των παρακτίων πε