Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030 — Επαναφορά της φύσης στη ζωή μας»

[COM(2020) 380 final]

(2020/C 429/33)

Εισηγητής: ο κ. Antonello PEZZINI (IT-I) Συνεισηγητής: ο κ. Lutz RIBBE (DE-III)

Αίτηση γνωμοδότησης Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 17.6.2020 Νομική βάση Άρθρο 304 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης Απόφαση του Προεδρείου 21.1.2020 Αρμόδιο τμήμα Γεωργία, αγροτική ανάπτυξη, περιβάλλον Υιοθετήθηκε από το τμήμα 31.8.2020 Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια 18.9.2020 Σύνοδος ολομέλειας αριθ. 554 Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας (υπέρ/κατά/αποχές) 209/5/4

1. Συμπεράσματα και συστάσεις

1.1. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για τις προσπάθειες που καταβάλλει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή όσον αφορά την ανάπτυξη στρατηγικής για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030, στο πλαίσιο της πορείας προς την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και το παγκόσμιο πλαίσιο για τη βιοποικιλότητα που προτείνεται στη Σύμβαση για τη βιολογική ποικιλότητα (CBD).

1.1.1. Ταυτόχρονα, επισημαίνει ότι, δυστυχώς, δεν έχουν ληφθεί υπόψη οι συνεχιζόμενες συστάσεις του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου για την πιο έγκαιρη εφαρμογή της πολιτικής για τη βιοποικιλότητα.

1.2. Σύμφωνα με την ΕΟΚΕ, η στρατηγική για τη βιοποικιλότητα είναι ο δρόμος προς τα εμπρός, για να τεθεί η ευρωπαϊκή βιοποικιλότητα στο επίκεντρο της ανάκαμψης μετά την COVID-19, προς όφελος των ανθρώπων, του κλίματος και του πλανήτη.

1.3. Πρέπει να καταβληθεί πιο σύντονη προσπάθεια στην ΕΕ για την προστασία των υφιστάμενων φυσικών πόρων με μέτρα συνεχούς ευαισθητοποίησης και επικοινωνίας με την κοινωνία και ειδικότερα τους νέους, με έμφαση στις θετικές πτυχές των δραστηριοτήτων προστασίας.

1.4. Για τον σκοπό αυτό, η ΕΟΚΕ θεωρεί απαραίτητο, σε συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, να επεκταθούν οι προστατευόμενες περιοχές, ιδίως εκείνες που προστατεύονται αυστηρά, με τον περιορισμό —στο μέτρο του δυνατού— του αντικτύπου στη γεωργία και στη δασοκομία, μολονότι κάτι τέτοιο σε καμία περίπτωση δεν αρκεί για να σταματήσει η συρρίκνωση της βιοποικιλότητας.

1.5. Για τον λόγο αυτό, σύμφωνα με την ΕΟΚΕ, πρέπει να ενταθούν σημαντικά οι προσπάθειες αποκατάστασης των φυσικών οικοτόπων και καταπολέμησης της μείωσης των ειδών, κυρίως λόγω της ανεπαρκούς εφαρμογής του νομικού πλαισίου και της ελλιπούς χρηματοδότησης των απαραίτητων μέτρων.

1.6. Η ΕΟΚΕ κρίνει αναγκαίο να υπογραμμιστεί η σημασία της οικολογικής συνδεσιμότητας. Υπό αυτό το πρίσμα, πρέπει να δημιουργηθεί ένα διευρωπαϊκό δίκτυο προστασίας της φύσης, το οποίο θα διορθώνει μια μεθοδολογική ανεπάρκεια της οδηγίας για τους οικοτόπους.

1.7. Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι η υλοποίηση των στόχων αποκατάστασης απαιτεί νέους και νομικά δεσμευτικούς στόχους και επαρκή και ανεξάρτητη χρηματοδότηση. Ωστόσο, τα μέτρα που λαμβάνονται οικειοθελώς πρέπει επίσης να ενθαρρυνθούν.

1.8. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι, δυστυχώς, δεν υπάρχει ένδειξη πλήρους, αποτελεσματικής και άρτιας ενσωμάτωσης της βιοποικιλότητας στο νέο δημοσιονομικό πλαίσιο της περιόδου 2021-2027. Πιστεύει δε ότι αυτό είναι ένα ανησυχητικό σημάδι, καθότι υπάρχουν και πάλι σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ λόγων και πράξεων. Αυτό είναι φανερό και στις διάφορες εκθέσεις που δημοσίευσε κατά τα τελευταία δύο έτη το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο με θέμα τη συμβατότητα των πολιτικών για τη γεωργία, το κλίμα και τη βιοποικιλότητα.

1.9. Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι η προστασία της βιοποικιλότητας δεν μπορεί να επιβαρύνει οικονομικά τους γεωργούς και οι ιδιοκτήτες δασικών εκτάσεων. Μάλιστα, η παροχή αυτού του «δημόσιου αγαθού και αξίας» θα πρέπει να αποτελεί μάλλον μια ενδιαφέρουσα ευκαιρία εισοδήματος για τους ίδιους τους γεωργούς. Θεωρεί δε ότι είναι δυνατόν να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στο εν λόγω ζήτημα μέσω του νέου σχεδίου για την ανάκαμψη της οικονομίας, με τη βοήθεια επενδύσεων στην προστασία της βιοποικιλότητας, του προσωπικού και των μέσων, βάσει της στρατηγικής.

1.10. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι είναι απαραίτητο ορισμένα μέρη των προστατευόμενων περιοχών να υπόκεινται σε αυστηρή προστασία (με μη παρεμβατική διαχείριση). Μόνο με αυτόν τον τρόπο μπορούν να προστατευθούν αποτελεσματικά οι αγνές (και όχι «διαχειριζόμενες) φυσικές διεργασίες.

1.11. Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι ο στόχος του 10 % των πεδίων προτεραιότητας στον γεωργικό τομέα δεν αντικατοπτρίζεται στην υπό συζήτηση πρόταση μεταρρύθμισης της κοινής γεωργικής πολιτικής (ΚΓΠ), στην οποία αναφέρεται μόνο ένα «ελάχιστο ποσοστό», χωρίς να αναφέρεται συγκεκριμένος αριθμός. Συνιστά δε κάθε στόχος που θα αποφασιστεί να είναι ρεαλιστικός και κοινός.

1.12. Η ΕΟΚΕ επικροτεί θερμά την ενίσχυση των πράσινων υποδομών και ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αναπτύξουν και να εφαρμόσουν μια άρτια στρατηγική στο θέμα αυτό.

1.13. Η ΕΕ πρέπει να καταστήσει τα διευρωπαϊκά οικολογικά δίκτυα (ΔΕΔ-Ο) επενδυτική προτεραιότητα και να τους παράσχει επαρκή χρηματοδότηση.

1.14. Η ΕΟΚΕ προτρέπει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να χαράξει μια δραστική και άρτια στρατηγική για τα δάση και τον δασικό τομέα.

2. Εισαγωγή

2.1. Η στρατηγική της βιοποικιλότητας, νοούμενης ως ποικιλομορφία της ζωής στη Γη —συμπεριλαμβανομένων των οικοσυστημάτων, των κοινοτήτων, των ειδών και των γενετικών πόρων—, αποτελεί προϋπόθεση για τη βιώσιμη και την ανθρώπινη ευημερία. Αποτελεί πόρο από μόνη της και παρέχει στην κοινωνία ένα ευρύ φάσμα βασικών υπηρεσιών οικοσυστήματος, από την παροχή τροφής και νερού έως την επικονίαση και την πρόληψη των πλημμυρών. Εκτός από αμιγώς υλικούς λόγους, υπάρχουν επίσης ηθικοί και δεοντολογικοί λόγοι για την προστασία της βιοποικιλότητας.

2.2. Η δράση της ΕΕ στον τομέα της βιοποικιλότητας βασίζεται σε διάφορα άρθρα της ΣΛΕΕ: — το Άρθρο 4 παράγραφος 2 στοιχείο ε) που καθορίζει τη συντρέχουσα αρμοδιότητα της ΕΕ στον τομέα του περιβάλλοντος· — το Άρθρο 11 που ενσωματώνει τις απαιτήσεις της περιβαλλοντικής προστασίας· — το Άρθρο 191 που διέπει την περιβαλλοντική δράση της ΕΕ. Επιπλέον, η ΕΕ είναι συμβαλλόμενο μέρος της Σύμβασης του ΟΗΕ για τη βιολογική ποικιλότητα, η οποία υπογράφηκε στο Ρίο ντε Τζανέιρο το 1992 (1).

2.3. Όσον αφορά το παράγωγο δίκαιο, η ΕΕ έχει θεσπίσει διάφορες νομικές πράξεις που αποσκοπούν στην προστασία και τη βιώσιμη διαχείριση των φυσικών οικοτόπων και των απειλούμενων ειδών, καθώς και στην ενσωμάτωση της βιοποικιλότητας στις ενωσιακές πολιτικές και δράσεις.

2.4. Natura 2000 —ένα σύστημα ζωνών προστασίας σε ολόκληρη την ΕΕ, το οποίο δημιουργήθηκε με την οδηγία για τους οικοτόπους ζωνών ειδικής προστασίας (ΖΕΠ) που θεσπίστηκαν με την οδηγία για τα πτηνά οδηγία-πλαίσιο για τη θαλάσσια στρατηγική κανονισμός για τα χωροκατακτητικά ξένα είδη ( 5 ). Ιδιαίτερη σημασία έχουν το δίκτυο—ένα σύστημα ζωνών προστασίας σε ολόκληρη την ΕΕ, το οποίο δημιουργήθηκε με την ( 2 ) , συμπεριλαμβανομένων των(ΖΕΠ) που θεσπίστηκαν με την ( 3 ) —, η ( 4 ) και ο

2.5. Ωστόσο, παρά τα υφιστάμενα νομικά μέσα και τις πολλές πολιτικές υποσχέσεις περί ανάσχεσης της απώλειας βιοποικιλότητας, αυτή απειλείται ακόμη σοβαρά: — Ήδη από το 1998 είχε παρουσιαστεί στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα και οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ ανέλαβαν, το 2001, ως μέρος της στρατηγικής του Γκέτεμποργκ, να έχουν σταματήσει την απώλεια βιοποικιλότητας —η οποία είχε ήδη επιταχυνθεί δραστικά στην Ευρώπη— έως το 2010 και να έχουν αποκαταστήσει, εντός της ίδιας προθεσμίας, τους οικοτόπους και τα φυσικά συστήματα. — Το 2006 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε σχέδιο δράσης για τη βιοποικιλότητα (6), που περιλάμβανε 160 μέτρα για την επίτευξη του στόχου που είχε τεθεί ενόψει του 2010. Ωστόσο, ο στόχος αυτός δεν έχει επιτευχθεί και αυτό οφειλόταν και οφείλεται στην προφανή διάσταση μεταξύ των φιλοδοξιών και της πραγματικότητας, την οποία η ΕΟΚΕ έχει επικρίνει επανειλημμένα σε πολλές γνωμοδοτήσεις της· — Τον Μάιο του 2011, μετά τη σύμβαση για τη βιοποικιλότητα —όπου υπογραμμίζεται η ανάγκη να ευαισθητοποιηθεί περαιτέρω η κοινή γνώμη όσον αφορά τα πλεονεκτήματα του σεβασμού της βιοποικιλότητας (άρθρο 13)—, η ΕΕ παρουσίασε μια άλλη στρατηγική για τη βιοποικιλότητα, η οποία περιλάμβανε μέτρα παρόμοια με αυτά προηγούμενων στρατηγιών και άλλων προγραμμάτων περιβαλλοντικής δράσης της ΕΕ που είχαν στο μεταξύ εγκριθεί. Αυτή η στρατηγική αναμενόταν να τερματίσει την απώλεια της βιοποικιλότητας και την υποβάθμιση των υπηρεσιών οικοσυστήματος στην ΕΕ έως τη νέα προθεσμία του 2020. — Το 2017 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε σχέδιο δράσης συνδρομής των κρατών μελών στη διατήρηση των ειδών και των οικοτόπων και το οποίο συνίστατο σε 15 δράσεις που θα έπρεπε να πραγματοποιηθούν έως το 2019 για την εφαρμογή των οδηγιών περί προστασίας της φύσης.

2.6. Σε όλα τα προγράμματα της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα ετίθεντο πάντα πολύ φιλόδοξοι στόχοι, τους οποίους πάντα υποστήριζε η ΕΟΚΕ. Τα αποτελέσματα, ωστόσο, ήταν πολύ μέτρια. Οι δε συνέπειες ήταν σχεδόν ένα τέταρτο των άγριων ζώων και των φυτικών ειδών στην Ευρώπη να κινδυνεύουν σήμερα να εξαφανιστούν, να υπάρχει ραγδαία μείωση στα έντομα και τους λοιπούς επικονιαστές, οι δε συνθήκες των οικοσυστημάτων να έχουν, ως επί το πλείστον, επιδεινωθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε να μην μπορούν πλέον να επιτελούν πλήρως τις πολύτιμες λειτουργίες τους. Αυτές οι καταστάσεις υποβάθμισης μεταφράζονται σε τεράστιες κοινωνικοοικονομικές απώλειες για τις χώρες της ΕΕ.

2.7. Οι πέντε κύριες αιτίες απώλειας βιοποικιλότητας —οι αλλαγές στη χρήση γης και θάλασσας, η υπερεκμετάλλευση των φυσικών πόρων, η ρύπανση, η κλιματική αλλαγή και η εισαγωγή και εξάπλωση χωροκατακτητικών ξένων ειδών— έχουν οξυνθεί περαιτέρω, ακυρώνοντας εν πολλοίς τα μερικά θετικά αποτελέσματα των μέτρων που έχουν ληφθεί για τον περιορισμό του προβλήματος.

2.8. Η ΕΕ φέρει μεγάλη ευθύνη, ιδίως μέσω των πολιτικών της στους τομείς της γεωργίας και της αλιείας, στις οποίες καθορίζει το πλαίσιο πολιτικής και παρέχει δισεκατομμύρια ευρώ. Μολονότι έχει διαρκώς επισημανθεί και αναγνωριστεί για πάνω από 20 χρόνια ότι οι τομείς αυτοί πρέπει να μεταρρυθμιστούν, σχεδόν τίποτα δεν έχει γίνει μέχρι σήμερα. Ως προς τούτο, η ΕΟΚΕ εφιστά την προσοχή στις διάφορες —εν μέρει πολύ πρόσφατες— εκθέσεις του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου ( 7 ) και σημειώνει ότι, δυστυχώς, αγνοούνται σχεδόν παντελώς στα σχετικά έγγραφα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

2.9. Σε μια έκθεση του 2019 της Διακυβερνητικής πλατφόρμας επιστήμης-πολιτικής για τη βιοποικιλότητα και τις υπηρεσίες οικοσυστημάτων (IPBES) ανακοινώθηκε η επιταχυνόμενη εξαφάνιση ειδών και η επιδείνωση της υγείας των οικοσυστημάτων παγκοσμίως. Στην έκθεση καθίσταται επίσης σαφές ότι η απώλεια της βιοποικιλότητας δεν μπορεί να μειωθεί ή να σταματήσει χωρίς θεμελιώδεις και διαρθρωτικές αλλαγές στην κοινωνία. Οι συντάκτες της έκθεσης αναμένουν ότι ο απαραίτητος μετασχηματισμός θα συναντήσει ισχυρή αντίσταση από όσους επωφελούνται από την υπάρχουσα κατάσταση. Ωστόσο, η κατάσταση αυτή μπορεί και πρέπει να ανατραπεί προς το δημόσιο συμφέρον ( 8 ) . Μια έρευνα του Ευρωβαρόμετρου που διεξήχθη στα κράτη μέλη της ΕΕ τον Δεκέμβριο του 2018 (με περισσότερους από 27.000 ερωτηθέντες) κατέδειξε την αυξανόμενη ευαισθητοποίηση των πολιτών της ΕΕ σχετικά με την έννοια και τη σημασία της βιοποικιλότητας.

2.10. Θα ήταν σκόπιμο να συμπεριληφθεί στην «Εδαφική ατζέντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2020» —η οποία αναφέρεται και στο πρόγραμμα της γερμανικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ— εμφατική μνεία στην προστασία της βιοποικιλότητας ( 9 )

3. Στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030

3.1. Η ευρωπαϊκή στρατηγική για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030 επιδιώκει σε μεγάλο βαθμό στόχους που υπάρχουν σε προηγούμενες στρατηγικές.

3.2. Αυτή η στρατηγική βασίζεται σε συστάσεις του Συμβουλίου που η ΕΕ και τα κράτη μέλη της πρέπει να δώσουν το παράδειγμα και να εντείνουν τις προσπάθειές τους για την αντιμετώπιση της απώλειας βιοποικιλότητας και την αποκατάσταση των οικοσυστημάτων. Τον Δεκέμβριο του 2019, το Συμβούλιο παρείχε στρατηγική καθοδήγηση για τη βιοποικιλότητα έως το 2030, σύμφωνα με την Πράσινη Συμφωνία. Το Συμβούλιο τόνισε την επείγουσα ανάγκη να ληφθούν μέτρα σε όλα τα επίπεδα σε παγκόσμια κλίμακα για την ανάσχεση της απώλειας της βιοποικιλότητας και δεσμεύτηκε: — να ενσωματώσει τη βιοποικιλότητα σε όλες τις σχετικές πολιτικές της ΕΕ, πρωτίστως δε στη νέα ΚΓΠ· — να καταργήσει τις επιδοτήσεις που είναι επιβλαβείς για τη βιοποικιλότητα· — να βελτιώσει την επανεξέταση της εφαρμογής και της υποβολής εκθέσεων σχετικά με τις πολιτικές, τις δράσεις και τις δεσμεύσεις για τη φύση και τη βιοποικιλότητα· — να συμβάλει πλήρως στην επίτευξη της αποτελεσματικής και συνεπούς ενσωμάτωσης της βιοποικιλότητας στον σχεδιασμό και στην εφαρμογή του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου της ΕΕ για την περίοδο 2021-2027· — να επιταχύνει τη μετάβαση προς μια αποδοτική ως προς τη χρήση των πόρων, ασφαλή, κυκλική και μη επιβαρυντική για το κλίμα οικονομία που να προστατεύει και να αποκαθιστά τη βιοποικιλότητα και τη λειτουργία των οικοσυστημάτων· — να καταστήσει τις εθνικές και διεθνείς χρηματοοικονομικές ροές —ιδίως στις δημόσιες συμβάσεις— συμβατές με το παγκόσμιο πλαίσιο της βιοποικιλότητας.

3.3. Η ΕΟΚΕ έχει επανειλημμένα εκφράσει τις απόψεις της σχετικά με την πολιτική για τη βιοποικιλότητα ( 10 ) , και για άλλη μια φορά σημειώνει ότι αυτό που λείπει είναι η πολιτική βούληση και όχι η νομική βάση. Πράγματι, αυτό που αποφάσισε το Συμβούλιο τον Δεκέμβριο του 2019, και το οποίο αντικατοπτρίζεται εν μέρει στη στρατηγική, δεν συνιστά νεωτερισμό, όμως για άλλη μια φορά υπάρχει ο κίνδυνος να μην τεθεί σε εφαρμογή.

3.4. Η νέα στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα όχι μόνο στοχεύει στην προστασία και την αποκατάσταση της φύσης στην Ευρώπη, αλλά επίσης αντιμετωπίζει τα ζητήματα των υπηρεσιών οικοσυστήματος με πιο αποφασιστικό τρόπο απ’ ό,τι στις προηγούμενες στρατηγικές. Είναι επίσης πολύ σαφέστερη ως προς τους στόχους της αποκατάστασης των χαμένων οικοτόπων και χαράσσει μια γραμμή για τους στόχους βιοποικιλότητας της ΕΕ για την COP-15, την αποφασιστική διάσκεψη των συμβαλλόμενων μερών για τη βιοποικιλότητα, η οποία αναμένεται να πραγματοποιηθεί το 2021.

3.5. Η στρατηγική για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030 ορίζει τρεις στόχους για να υπάρξει ένα συνεκτικό δίκτυο προστατευόμενων περιοχών: — να προστατεύεται νομικά τουλάχιστον το 30 % της χερσαίας έκτασης της ΕΕ και το 30 % των θαλασσών της και να ενσωματωθούν οι οικολογικοί διάδρομοι σε ένα πραγματικό διευρωπαϊκό φυσικό δίκτυο· — να τεθεί υπό αυστηρή προστασία το ένα τρίτο των προαναφερθεισών περιοχών, δηλαδή το 10 % της χερσαίας έκτασης και το 10 % των θαλασσών της ΕΕ· — να γίνεται αποτελεσματική διαχείριση όλων των προστατευόμενων περιοχών, να καθοριστούν σαφείς στόχοι και μέτρα διατήρησης και να τεθούν οι ζώνες αυτές υπό επαρκή παρακολούθηση.

3.6. Στην προσπάθεια να αποκατασταθούν τα υποβαθμισμένα και τα ευπαθή οικοσυστήματα (για τα οποία δεν έχει τεθεί ακόμη σε ισχύ ένα αποτελεσματικό νομικό πλαίσιο) και να μειωθεί η πίεση στη βιοποικιλότητα, προβλέπεται ένα σύνολο μέτρων, όπως τα εξής: — να εκπονηθεί πρόταση για νέο νομικό πλαίσιο με σκοπό την αποκατάσταση της φύσης· — να αποκατασταθούν, έως το 2030, μεγάλες εκτάσεις υποβαθμισμένων και πλούσιων σε άνθρακα οικοσυστημάτων, να αποφευχθεί η επιδείνωση των σημερινών τάσεων και της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων και των ειδών, καθώς και να ληφθεί μέριμνα ότι τουλάχιστον το 30 % αυτών των οικοτόπων και των ειδών θα συντηρηθεί ικανοποιητικά ή, αν μη τι άλλο, θα παρουσιάζει θετική εικόνα· — να ανασχεθεί και να αντιστραφεί η μείωση των πληθυσμών των πτηνών και των εντόμων —ιδίως των επικονιαστών— στις γεωργικές εκτάσεις· — να ελαττωθούν η χρήση και οι κίνδυνοι των χημικών φυτοφαρμάκων κατά 50 % — ομοίως δε όσον αφορά τη χρήση πιο επικίνδυνων φυτοφαρμάκων· — να διατίθεται τουλάχιστον του 10 % των γεωργικών εκτάσεων σε «περιοχές οικολογικού ενδιαφέροντος», συμπεριλαμβανομένων τοποθεσιών με αυξημένη βιοποικιλότητα· — να αφιερωθεί τουλάχιστον το 25 % της γεωργικής γης στις βιολογικές καλλιέργειες και να διαδοθούν ευρέως οι οικολογικές γεωργικές μέθοδοι· — να φυτευτούν τουλάχιστον 3 δισεκατομμύρια δένδρα, σε πλήρη συμμόρφωση με τις οικολογικές αρχές, και να προστατευτούν τα υφιστάμενα πρωτογενή και αρχαία δάση· — να σημειωθεί σημαντική πρόοδος στην απορρύπανση μολυσμένων εδαφών· — να αποκατασταθεί ο ελεύθερος ρους τουλάχιστον 25 000 χλμ. ποταμών· — να ελαττωθεί κατά 50 % ο αριθμός των ειδών που απειλούνται με εξαφάνιση εξαιτίας των χωροκατακτητικών ξένων ειδών. Επίσης, πρέπει να μειωθούν κατά τουλάχιστον 50 % οι απώλειες θρεπτικών ουσιών στα λιπάσματα και να περιοριστεί κατά τουλάχιστον 20 % η χρήση των λιπασμάτων· — να ληφθεί μέριμνα έτσι ώστε κάθε πόλη με τουλάχιστον 20 000 κατοίκους να διαθέτει ένα φιλόδοξο οικολογικό σχέδιο για το αστικό περιβάλλον· — να εξαλειφθεί η χρήση χημικών φυτοφαρμάκων σε ευαίσθητες περιοχές όπως οι αστικοί χώροι πρασίνου στην ΕΕ· — να μειωθούν σημαντικά οι αρνητικές επιπτώσεις —μεταξύ άλλων της αλιείας και των υποβρύχιων εξορύξεων— στα ευαίσθητα είδη και ενδιαιτήματα, έτσι ώστε να αποκατασταθεί η καλή κατάσταση των οικοσυστημάτων· — να αποφεύγονται τα παρεμπίπτοντα αλιεύματα προστατευόμενων ειδών ή να επιδιωχθεί η μείωσή τους σε επίπεδο που να επιτρέπει την πλήρη αποκατάσταση των πληθυσμών χωρίς να κινδυνεύει η διατήρησή τους.

3.7. Οι στόχοι αυτοί θα επιτευχθούν, μεταξύ άλλων, με την εφαρμογή των ακόλουθων μέτρων: — να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για μια ριζική μεταστροφή με την ενεργοποίηση μιας νέας διεργασίας με σκοπό τη βελτίωση της διαχείρισης της βιοποικιλότητας και με τη διασφάλιση ότι τα κράτη μέλη ενσωματώνουν στις εθνικές τους πολιτικές τις δεσμεύσεις που περιγράφονται στη στρατηγική· — να καταβληθούν πιο σύντονες προσπάθειες για την εφαρμογή και την επιβολή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας της ΕΕ· — να διατίθενται 20 δισ. ευρώ ετησίως υπέρ της βιοποικιλότητας μέσω διαφόρων πηγών, συμπεριλαμβανομένων των κονδυλίων της ΕΕ και της εθνικής και ιδιωτικής χρηματοδότησης, με την ενσωμάτωση των παραμέτρων του φυσικού περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας στα εμπορικά ήθη· — να πρωτοστατήσει η ΕΕ παγκοσμίως στην αντιμετώπιση της παγκόσμιας κρίσης βιοποικιλότητας με την ενεργοποίηση όλων των μέσων εξωτερικής δράσης και των διεθνών συμπράξεων υπέρ ενός νέου φιλόδοξου παγκόσμιου πλαισίου του ΟΗΕ για τη βιοποικιλότητα· — να ενισχυθεί η πολιτική προστασία μέσω της θέσπισης πολιτικής της ΕΕ για τη βελτίωση των δυνατοτήτων άμεσης αντίδρασης σε περίπτωση δασικών πυρκαγιών σε ολόκληρη την Ευρώπη· — να δημιουργηθούν στα κράτη μέλη περιφερειακές ομάδες πυροσβεστών με σκοπό την αύξηση της ευελιξίας στην κατάσβεση των δασικών πυρκαγιών· — να διευκολυνθεί η εκπαίδευση της κοινωνίας πολιτών σε όλα τα κράτη μέλη, με τη χρήση περιφερειακών βάσεων και τη δημιουργία μικρών ομάδων ταχείας αντίδρασης.

3.8. Για να καταστεί δυνατή αυτή η αναγκαία όσο και βαθιά αλλαγή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να δημιουργήσει ένα νέο ενωσιακό πλαίσιο διαχείρισης της βιοποικιλότητας. Για τον σκοπό αυτό, θα θεσπιστεί μηχανισμός εποπτείας και επανεξέτασης βάσει ενός συνόλου σαφών και από κοινού συμφωνηθέντων δεικτών. Η δε ανάγκη να ακολουθηθεί μια νομικά δεσμευτική προσέγγιση του ζητήματος της διαχείρισης θα αξιολογηθεί το 2023.

3.9. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέτει στο επίκεντρο της στρατηγικής της την εφαρμογή και την επιβολή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας της ΕΕ. Προβλέπεται, αφ’ ενός μεν, να ενταθεί η συνεργασία με τα κράτη μέλη και με τα ευρωπαϊκά δίκτυα, τους επιθεωρητές, τις αστυνομικές και τις εισαγγελικές αρχές, αφ’ ετέρου δε να ενισχυθεί ο ρόλος της κοινωνίας πολιτών.

3.10. Εν προκειμένω παρουσιάζεται μεν μια στρατηγική για την ΕΕ, αλλά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τονίζει ότι και σε διμερές και πολυμερές επίπεδο, θα δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στην προστασία της βιοποικιλότητας. Προσθέτει μάλιστα ότι η ΕΕ είναι έτοιμη να αναλάβει καθοδηγητικό ρόλο στη 15η Διάσκεψη των συμβαλλόμενων μερών της Σύμβασης για τη βιολογική ποικιλότητα, σε έναν συνασπισμό μεγάλων φιλοδοξιών για τη βιοποικιλότητα.

3.11. Το σχέδιο δράσης για τη νέα στρατηγική ενόψει του 2030 περιέχει σαράντα περίπου μέτρα που πρέπει να ληφθούν τα επόμενα τέσσερα χρόνια, όπως αναφέρεται στο ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα που επισυνάπτεται στην πρόταση για τη νέα στρατηγική.

4. Γενικές παρατηρήσεις

4.1. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για τις προσπάθειες που καταβάλλει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την ανάπτυξη στρατηγικής για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030 ως μία από τις κατευθύνσεις προς την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και το παγκόσμιο πλαίσιο για τη βιοποικιλότητα που προτείνονται στη Σύμβαση για τη βιολογική ποικιλότητα.

4.2. Η άνευ προηγουμένου απώλεια της βιοποικιλότητας και η εξάπλωση των καταστροφικών πανδημιών στέλνουν ένα σαφές μήνυμα: είναι καιρός να επανεξετάσουμε τη σχέση μας με τη φύση. Σύμφωνα με την ΕΟΚΕ, η στρατηγική για τη βιοποικιλότητα είναι ο δρόμος προς τα εμπρός, για να τεθεί η ευρωπαϊκή βιοποικιλότητα στο επίκεντρο της ανάκαμψης μετά την COVID-19, προς όφελος των ανθρώπων, του κλίματος και του πλανήτη. Η απώλεια βιοποικιλότητας και η κλιματική κρίση αλληλοεξαρτώνται και αλληλοεπηρεάζονται. Η συνεπής προστασία και αποκατάσταση των δασών, των εδαφών και των υγροτόπων και η δημιουργία χώρων πρασίνου στις πόλεις είναι ζητούμενα καθοριστικής σημασίας για την επίτευξη του μετριασμού της κλιματικής αλλαγής έως το 2030.

4.3. Στη στρατηγική για τη βιοποικιλότητα αναγνωρίζεται ο εξής συσχετισμός: στην ΕΕ, πρέπει να ενταθούν σημαντικά οι προσπάθειες για την προστασία των υφιστάμενων φυσικών πόρων και άρα πρέπει α) να επεκταθούν οι προστατευόμενες περιοχές, και ιδίως οι αυστηρά προστατευόμενες. Ωστόσο, αυτό δεν αρκεί σε καμία περίπτωση για να σταματήσει η συρρίκνωση της βιοποικιλότητας (όχι μόνο όσον αφορά τον αριθμό των ειδών, αλλά ιδίως των πληθυσμών τους, όπου καταγράφονται δραματικές μειώσεις, όπως φαίνεται από την υψηλή θνησιμότητα εντόμων σε μεγάλες περιοχές). Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο β) απαιτούνται επίσης σημαντικές προσπάθειες για την αποκατάσταση των οικοτόπων. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει σαφώς και τους δύο στόχους.

4.4. Η ΕΟΚΕ συμμερίζεται την άποψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι η μείωση των προστατευόμενων ειδών και οικοτόπων οφείλεται κυρίως στην ανεπαρκή εφαρμογή του νομικού πλαισίου και στην ελλιπή χρηματοδότηση. Το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο (κυρίως οι οδηγίες για τα πτηνά και τους οικοτόπους) επικεντρώνεται σε απειλούμενα με εξαφάνιση είδη και οικοτόπους, αλλά η προστασία της βιοποικιλότητας υπερβαίνει κατά πολύ τα όρια. Τούτο καταδεικνύεται από το γεγονός ότι οι εν λόγω οδηγίες δεν καλύπτουν τα έντομα ή τους λοιπούς επικονιαστές, όπως δεν διαλαμβάνουν τις λειτουργίες των οικοσυστημάτων ή τις πράσινες υποδομές.

4.5. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την εξέταση της θέσπισης πρόσθετων νομικών μέσων σε περίπτωση που τα κράτη μέλη δεν προχωρήσουν στην ταχεία υλοποίηση των νέων στόχων κατά τα προσεχή έτη. Επίσης τονίζει ότι θα πρέπει να αναγνωρίζεται και να ενθαρρύνεται η ποιότητα της προστασίας και των ορθών πρακτικών σε επίπεδο κρατών μελών, ακριβώς όπως τα εθελοντικά μέτρα προστασίας.

4.6. Εκτός των παραγόντων που έχουν ήδη αναφερθεί, η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι υπάρχουν διάφοροι άλλοι παράγοντες που προκαλούν τη συρρίκνωση της βιοποικιλότητας, συμπεριλαμβανομένης της ανθρώπινης συμπεριφοράς.

4.7. Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την ανάλυση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι η συνεχής δραματική συρρίκνωση της βιοποικιλότητας απαιτεί σημαντική επέκταση του δικτύου προστατευόμενων περιοχών. Ειδικότερα, μέχρι σήμερα δεν έχει δοθεί η απαραίτητη προσοχή στην προστασία των φυσικών διεργασιών. Ο νέος στόχος του 10 % των αυστηρά προστατευόμενων περιοχών θα αλλάξει αυτή την κατάσταση. Τα μέτρα αυτά θα έχουν θετική επίδραση στο κλίμα, στην προστασία των εντόμων και των λοιπών επικονιαστών, καθώς και στη συγκράτηση των υδάτων στα εδάφη. Επιβάλλοντας τη δημιουργία ενός διευρωπαϊκού δικτύου προστασίας της φύσης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει τη διόρθωση μιας μεθοδολογικής ανεπάρκειας της οδηγίας για τους οικοτόπους και υπογραμμίζει ορθώς τη σημασία της οικολογικής συνδεσιμότητας. Πράττοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επανέρχεται στο ζήτημα των πράσινων υποδομών, στο οποίο δυστυχώς, μετά την ανακοίνωση COM (2013) 249 final, δεν δόθηκε συνέχεια όσο αποφασιστικά θα έπρεπε.

4.8. Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι η υλοποίηση των στόχων της αποκατάστασης προϋποθέτει να τεθούν νέοι νομικά δεσμευτικοί στόχοι. Στη στρατηγική για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2020 τίθεται ο στόχος να αποκατασταθεί το 15 % των υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων. Η επίτευξη αυτού του στόχου ήταν εντελώς προβληματική, ιδίως λόγω του μη νομικά δεσμευτικού χαρακτήρα του.

4.9. Η ΕΟΚΕ επικροτεί το γεγονός ότι στη στρατηγική αντιμετωπίζεται το ζήτημα των χρηματοοικονομικών αναγκών με μεγαλύτερη σαφήνεια. Είναι από καιρό γνωστό ότι δεν υπάρχει επαρκής χρηματοδότηση: έως τώρα μόνο το 20 % των αναγκών των περιοχών φυσικής προστασίας, συμπεριλαμβανομένων εκείνων του δικτύου Natura 2000 ( 11 ) , έχουν καλυφθεί, και οι χρηματοοικονομικές εκτιμήσεις της ΕΟΚΕ ήταν πάντα πολύ υψηλότερες από αυτές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

4.10. Η ΕΟΚΕ έχει ταχθεί σαφώς υπέρ της θέσπισης ειδικού κονδυλίου χρηματοδότησης, σε σύγκριση με τον γεωργικό προϋπολογισμό, όπως επισημαίνει και το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.

4.11. Στη γνώμη του, το Ελεγκτικό Συνέδριο σημείωσε ότι το μερίδιο των δαπανών για τη βιοποικιλότητα που περιλαμβάνονται στην ΚΓΠ είναι ασαφές. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το 8 % περίπου του προϋπολογισμού της ΕΕ δαπανήθηκε για την προστασία της βιοποικιλότητας (86 δισ. ευρώ για την περίοδο 2014-2020). Το Ελεγκτικό Συνέδριο επικρίνει το γεγονός ότι, παρά ταύτα, δεν υπάρχουν θετικά αποτελέσματα.

4.12. Αυτό οφείλεται επίσης στο γεγονός ότι τα προγράμματα του δεύτερου πυλώνα, τα οποία είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικά για τη βιοποικιλότητα, όχι μόνο δεν χρηματοδοτούνται επαρκώς, αλλά και δεν διαρθρώνονται με ιδιαίτερα ελκυστικό τρόπο για τους γεωργούς σε πολλά κράτη μέλη. Εδώ και χρόνια, η ΕΟΚΕ έχει επίσης υποστηρίξει λύσεις που, για παράδειγμα, διευκολύνουν τη λήψη μέτρων από τους γεωργούς για την ενίσχυση της βιοποικιλότητας, συμπεριλαμβανομένης της παροχής επαρκών κινήτρων. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι η προστασία της βιοποικιλότητας, η οποία πρέπει να ζητείται και από τους γεωργούς και τους ιδιοκτήτες δασικών εκτάσεων, δεν μπορεί να τους επιβαρύνει οικονομικά· μάλιστα, η παροχή αυτού του «δημόσιου αγαθού» θα πρέπει μάλλον να αποτελεί μια ενδιαφέρουσα ευκαιρία εισοδήματος για τους ίδιους τους γεωργούς.

4.13. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σημειώνει ότι απαιτούνται ετησίως 20 δισ. ευρώ. Η ασάφεια ως προς τον τρόπο α) υπολογισμού του ποσού των 20 δισ. ευρώ και β) συγκέντρωσής του είναι μία από τις ουσιαστικές αδυναμίες της στρατηγικής για τη βιοποικιλότητα.

4.14. Το νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο δεν αντικατοπτρίζει αυτό το ποσό, κάτι που προκαλεί έκπληξη, καθώς τον Δεκέμβριο του 2019 το Συμβούλιο ζήτησε «πλήρη, αποτελεσματική και συνεκτική ενσωμάτωση της βιοποικιλότητας στον σχεδιασμό και στην εφαρμογή του νέου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ) 2021-2027» (βλ. σημείο 3.2). Σε κάθε περίπτωση, η ΕΟΚΕ δεν βρίσκει κανένα ίχνος των ανωτέρω και θεωρεί ότι πρόκειται για ανησυχητική ένδειξη καθότι υπάρχουν και πάλι σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ λόγων και πράξεων.

4.15. Η ΕΟΚΕ επικρίνει το γεγονός ότι, σε αυτήν τη στρατηγική για τη βιοποικιλότητα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παραλείπει για άλλη μια φορά να εφαρμόσει τις συστάσεις του Συμβουλίου του Δεκεμβρίου 2019 ως προς τη χρηματοδοτική στήριξη των μέτρων προστασίας της βιοποικιλότητας, καθώς και ότι δεν προτείνει αποτελεσματικά μέτρα για τον τερματισμό όλων των επιβλαβών για τη βιοποικιλότητα επιδοτήσεων. Επίσης, προκειμένου για το αίτημα του Συμβουλίου να βελτιωθεί η επανεξέταση της εφαρμογής και της υποβολής εκθέσεων όσον αφορά τις πολιτικές, τις δράσεις και τις δεσμεύσεις για την προστασία της φύσης και της βιοποικιλότητας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει ακόμη προτείνει επαρκή μέσα.

4.16. Η ΕΟΚΕ συμμερίζεται την άποψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι οι πρακτικές βιώσιμης διαχείρισης είναι η ενδεδειγμένη λύση για τις περισσότερες προστατευόμενες περιοχές για τη διατήρηση ή την προώθηση υψηλών τιμών βιοποικιλότητας. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ωστόσο ότι είναι απαραίτητο ένα μέρος των προστατευόμενων περιοχών να υπόκειται σε αυστηρή προστασία, κάτι που ισοδυναμεί με μη παρεμβατική διαχείριση. Μόνο με αυτόν τον τρόπο μπορούν να προστατευθούν αποτελεσματικά οι φυσικές διεργασίες.

4.17. Συνεπώς, η ΕΟΚΕ συμφωνεί απολύτως ότι το ποσοστό των αυστηρά προστατευόμενων περιοχών πρέπει να αυξηθεί σημαντικά και τονίζει ότι η προστασία των φυσικών διεργασιών είναι απαραίτητη για την προστασία της βιοποικιλότητας, ιδίως σε περιόδους δραματικής κλιματικής αλλαγής. Εκτιμάται ιδιαίτερα το γεγονός ότι δίνεται μεγάλη σημασία στην αυστηρή προστασία, με μη παρεμβατική διαχείριση, των πρωτογενών και αρχαίων δασών. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι, χωρίς σημαντικό οικονομικό αντιστάθμισμα, θα είναι δύσκολη η αποτελεσματική προστασία κυρίως των πρωτογενών και αρχαίων δασών. Ως προς τούτο, η ΕΟΚΕ τονίζει τόσο την αξιέπαινη δράση των περιβαλλοντικών ΜΚΟ, οι οποίες ενεργούν ως φρουροί του περιβάλλοντος, όσο και τις συνεχείς επεμβάσεις των πυροσβεστών, οι οποίοι φροντίζουν για την προστασία περιφερειών που συχνά έχουν σημαντικές πτυχές βιοποικιλότητας. Η ΕΟΚΕ ευελπιστεί ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προβεί σε σύσταση με θέμα τη διακοπή των δραστηριοτήτων υλοτόμησης σε πρωτογενείς και αρχαίες δημόσιες δασικές εκτάσεις. Οι σημερινές διαμάχες για την προστασία των δασών σε διάφορα κράτη μέλη της ΕΕ δείχνουν ότι υπάρχει επίσης σημαντική οικονομική πίεση ακόμη και σε περιοχές κρατικής ιδιοκτησίας.

4.18. Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι η κοινή γεωργική πολιτική πρέπει να προσαρμοστεί στους στρατηγικούς στόχους της βιοποικιλότητας ( 12 ) , στην ευρωπαϊκή νομοθεσία για το κλίμα, στη στρατηγική «Από τον παραγωγό στον καταναλωτή» και στους στόχους της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας.

4.19. Η ΕΟΚΕ επικρίνει έντονα το γεγονός ότι το τελευταίο προτεινόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο, καθώς και το ευρωπαϊκό σχέδιο ανάκαμψης, δεν περιλαμβάνουν πρόσθετες δαπάνες για την προστασία της βιοποικιλότητας.

4.20. Η ΕΟΚΕ κρίνει σημαντική την ύπαρξη μιας δραστικής και άρτιας στρατηγικής για τα δάση και τον δασικό τομέα. Τούτο είναι ιδιαιτέρως απαραίτητο επειδή η ΕΕ δεν διαθέτει κοινή δασική πολιτική που να βασίζεται στη νομοθεσία.

4.21. Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι ο στόχος του 10 % των πεδίων προτεραιότητας στον γεωργικό τομέα δεν αντικατοπτρίζεται στην υπό συζήτηση πρόταση μεταρρύθμισης του δεύτερου πυλώνα της ΚΓΠ, στην οποία αναφέρεται μόνο ένα «ελάχιστο ποσοστό», χωρίς να αναφέρεται συγκεκριμένος αριθμός. Πρόκειται για ένα εξαιρετικά αρνητικό μήνυμα καθότι η απαίτηση αυτή αναγνωρίζεται μεν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αλλά δεν λαμβάνεται υπόψη κατά την παράλληλη διαδικασία μεταρρύθμισης.

4.22. Η ΕΟΚΕ επικροτεί θερμά την ενίσχυση των πράσινων υποδομών και ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αναπτύξουν και να εφαρμόσουν μια άρτια στρατηγική στο θέμα αυτό. Η ΕΕ πρέπει να καταστήσει τα διευρωπαϊκά οικολογικά δίκτυα (ΔΕΔ-Ο) επενδυτική προτεραιότητα και να τους παράσχει επαρκή χρηματοδότηση.

4.23. Εκτός από τους νομικά δεσμευτικούς στόχους αποκατάστασης, έχει εξαγγελθεί μια νέα ρυθμιστική πρωτοβουλία επέκτασης των προστατευόμενων περιοχών, εφόσον τα κράτη μέλη δεν συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις και τις συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι οι ρυθμιστικές παρεμβάσεις θα είναι απαραίτητες, εάν τα κράτη μέλη δεν προβούν σε ριζικές αλλαγές όσον αφορά την προστασία της βιοποικιλότητας. Επομένως, η νομοθετική πρωτοβουλία που ανακοινώθηκε ενόψει του 2024 θα πρέπει να οδηγήσει στην εκπόνηση εκτεταμένης εμβέλειας οδηγίας με θέμα τη βιοποικιλότητα. Σε αυτήν θα πρέπει να θίγονται και οι άλλες αδυναμίες που αναφέρονται στην παρούσα γνωμοδότηση και θα πρέπει να συνοδεύεται από εκτίμηση αντικτύπου για λόγους καλύτερης εκτίμησης των εμπορικών πτυχών.

Βρυξέλλες, 18 Σεπτεμβρίου 2020. Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής Luca JAHIER

(1) Σύμβαση για τη Βιοποικιλότητα.

(2) Οδηγία 92/43/ΕΚ του Συμβουλίου (ΕΕ L 206 της 22.7.1992, σ. 7).

(3) Οδηγία 79/409/ΕΟΚ του Συμβουλίου (ΕΕ L 103 της 25.4.1979, σ. 1) (οδηγία για τα πτηνά) και οδηγία 2009/147/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 20 της 26.1.2010, σ. 7).

(4) Οδηγία 2008/56/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 164 της 25.6.2008, σ. 19).

(5) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1143/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 317 της 4.11.2014, σ. 35).

(6) COM(2006) 216 final.

(7) Βλ., για παράδειγμα, τη γνώμη αριθ. 7/2018 σχετικά με της Προτάσεις κανονισμών της Επιτροπής που αφορούν την κοινή γεωργική πολιτική για την περίοδο μετά το 2020 (ΕΕ C 41 της 1.2.2019, σ. 1) και την Ειδική έκθεση 13/2020: Βιοποικιλότητα των γεωργικών εκτάσεων: η συμβολή της ΚΓΠ δεν κατάφερε να αναχαιτίσει τη μείωσή της

(8) IPBES, Summary for policymakers of the global assessment report on biodiversity and ecosystem services [Σύνοψη για τους υπευθύνους χάραξης πολιτικής της παγκόσμιας έκθεσης αξιολόγησης για τη βιοποικιλότητα και τις οικοσυστημικές υπηρεσίες], 2018.

(9) Χάρτης της Λειψίας και Αστικό θεματολόγιο της ΕΕ.

(10) ΕΕ C 195 της 18.8.2006, σ. 96· ΕΕ C 97 της 28.4.2007, σ. 6· ΕΕ C 161 της 13.7.2007, σ. 48· ΕΕ C 317 της 23.12.2009, σ. 75· ΕΕ C 306 της 16.12.2009, σ. 42· ΕΕ C 48 της 15.2.2011, σ. 150· ΕΕ C 24 της 28.1.2012, σ. 111· ΕΕ C 67 της 6.3.2014, σ. 153· ΕΕ C 487 της 28.12.2016, σ. 14· ΕΕ C 129 της 11.4.2018, σ. 90· ΕΕ C 62 της 15.2.2019, σ. 226 και ΕΕ C 47 της 11.2.2020, σ. 87.

(11) Βλ. COM(2010) 548 final, σ. 13.

(12) Τον Νοέμβριο του 2018 το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο επέκρινε έντονα τις προτάσεις του τότε Ευρωπαίου επιτρόπου κ. Hogan με θέμα τη γεωργική μεταρρύθμιση μετά το 2020, με το σκεπτικό ότι δεν ήταν συμβατές με τους περιβαλλοντικούς στόχους.