ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ Επιλογές για την προώθηση στην ΕΕ των καλλιεργειών με φυτικές πρωτεΐνες

Εισαγωγή

Στην ειδική σύνοδό του της 4ης Δεκεμβρίου 2000, ασχολούμενο με τις τελευταίες εξελίξεις σχετικά με τη ΣΕΒ, το Συμβούλιο ζήτησε από την Επιτροπή να προβεί σε λεπτομερέστερη ανάλυση της προσφοράς και της ζήτησης φυτών πλούσιων σε πρωτεΐνες και να διαγράψει τις σχετικές συνέπειες για την ακολουθούμενη στον τομέα αυτό πολιτική καθώς και για την προσωρινή παύση καλλιέργειας. Στη σύνοδό του της 26ής Φεβρουαρίου 2001 το Συμβούλιο ζήτησε να του προσκομιστεί ανάλυση του είδους αυτού για τη σύνοδό του του μηνός Μαρτίου.

Η παρούσα ανακοίνωση εστιάζεται σε περιορισμένο πλήθος βασικών δυνατοτήτων επιλογής οι οποίες έχουν επανειλημμένα θιγεί σε επίπεδο πολιτικών συζητήσεων για την προώθηση στην ΕΕ των καλλιεργειών με φυτικές πρωτεΐνες. Οι επιλογές εξετάζονται με βάση την ανάλυση που πραγματοποιείται στο έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής με τίτλο «Προσφορά και ζήτηση καλλιεργειών πλούσιων σε πρωτεΐνες στην ΕΕ μετά την κρίση της ΣΕΒ».

Όλοι οι υπολογισμοί και οι εκτιμήσεις έχουν πραγματοποιηθεί με μεσοπρόθεσμη προοπτική και αναφέρονται στις πλέον πρόσφατες μεσοπρόθεσμες προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής.

1. Ελαιούχοι σπόροι

Θεμελιώδες στοιχείο στις αποφάσεις του προγράμματος Agenda 2000 ήταν η ευθυγράμμιση της ενίσχυσης των ελαιούχων σπόρων προς την ενίσχυση για τα σιτηρά από 1ης Ιουλίου 2002, δηλαδή τα 63 EUR/τόνο. Με τον τρόπο αυτό στο μέλλον η ενίσχυση θα είναι σταθερή και δεν θα υπόκειται σε μειώσεις όπως στο πλαίσιο των δεσμεύσεων Blair House σε περίπτωση υπέρβασης της συνολικής έκτασης των 4,93 εκατ. εκταρίων. Οποιαδήποτε μεταβολή στις αποφάσεις του προγράμματος Agenda 2000 η οποία θα ήταν δυνατόν να αποδώσει κάποια βραχυπρόθεσμα οφέλη πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο των μειονεκτημάτων που ενδέχεται παρουσιάσει μακροπρόθεσμα.

Κατόπιν των ανωτέρω, δυνατή λύση για την αύξηση της παραγωγής φυτικών πρωτεϊνών βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα (επόμενα 2-5 έτη) θα μπορούσε να αποτελέσει η διατήρηση του καθεστώτος ενίσχυσης είδους καλλιέργειας για τους ελαιούχους σπόρους και ο καθορισμός της ενίσχυσης σε επίπεδο επαρκώς ελκυστικό ώστε να αυξηθεί η έκταση η καλλιεργούμενη με ελαιούχους σπόρους. Όμως η λύση αυτή θα ήταν σχετικά δαπανηρή και, φυσικά, με τη συμφωνία Blair House η έκταση ελαιούχων σπόρων θα περιοριζόταν σε 4,93 περίπου εκατ. εκτάρια, δηλαδή περίπου 375 000 εκτάρια περισσότερα από τα αναμενόμενα με βάση τις τελευταίες μεσοπρόθεσμες προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής. Επιπλέον, η λύση αυτή θα εξουδετέρωνε de facto ένα θεμελιώδες στοιχείο της μεταρρύθμισης στο πλαίσιο του προγράμματος Agenda 2000 που είναι η μεγαλύτερη στροφή προς την αγορά. Το όριο Blair House θα ήταν δυνατόν ταχέως να αποβεί περιοριστικός παράγοντας σε περίπτωση αύξησης των τιμών ελαιούχων σπόρων στην αγορά, μακροπρόθεσμα, ως επακόλουθο αυξήσεων ζήτησης.

Σύμφωνα με προσομοιώσεις των υπηρεσιών της Επιτροπής με βάση τις τελευταίες μεσοπρόθεσμες προβλέψεις, ειδική ενίσχυση για ελαιούχους σπόρους ύψους 75 EUR/τ που θα μπορούσε πιθανότατα να έχει ως αποτέλεσμα, βραχυπρόθεσμα έως μεσοπρόθεσμα, την επάνοδο της έκτασης της καλλιεργούμενης με ελαιούχους σπόρους (για διατροφικούς σκοπούς) στην ΕΕ στο επίπεδο της συμφωνίας Blair House, εφόσον θα διετηρείτο η δυνατότητα εφαρμογής απόδοσης είδους καλλιέργειας για ελαιούχους σπόρους και εφόσον η εξέλιξη των τιμών σιτηρών και ελαιούχων σπόρων δεν αποκλίνει σημαντικά από εκείνη των μεσοπρόθεσμων υποθέσεων. Το συμπληρωματικό κόστος (δαπάνη) εισαγωγής της ενίσχυσης αυτής θα μπορούσε να ανέλθει σε 474 περίπου εκατ. ευρώ ετησίως. Το ποσό αυτό έχει εκτιμηθεί υποθέτοντας στο ακέραιο εφαρμογή της μεταρρύθμισης στο πλαίσιο του προγράμματος Agenda 2000, δηλ. με ενίσχυση των αροτραίων ανεξάρτητη είδους καλλιέργειας ύψους 63 EUR/τ. Δεν λαμβάνει υπόψη μεταβολές δαπανών για παρέμβαση και εξαγωγικές επιστροφές (σιτηρά). Πάντως οι μεταβολές αυτές θα ήσαν ελάσσονες.

Η παραγωγή ελαιούχων σπόρων στα επιπλέον 375 000 εκτάρια θα μπορούσε να αντιστοιχεί σε 370 000 περίπου τόνους ισοδύναμο σε πλακούντα σόγιας (για συμπληρωματικές ανάγκες περίπου 1-1,5 εκατ. τόνων). Αν συσχετίσει κανείς την επιπρόσθετη δαπάνη προς τις επιπλέον ποσότητες παραγωγής ισοδύναμου σε πλακούντα σόγιας, το κόστος ευκαιρίας θα ήταν περίπου 1 270 EUR ανά επιπλέον τόνο ισοδύναμου σε πλακούντα σόγιας. Ο αριθμός αυτός είναι συγκρίσιμος προς τιμή εισαγωγής 220-230 EUR/τ περίπου για εισαγόμενο πλακούντα σόγιας.

Με ευρεία διαφορά, το μεγαλύτερο μέρος της επιπλέον δαπάνης θα απέβαινε προς όφελος των 4,56 εκατ. εκταρίων τα οποία επίσης θα σπειρόντουσαν με βάση τους όρους του προγράμματος Agenda 2000 με ενίσχυση ανεξάρτητη είδους καλλιέργειας ύψους 63 EUR/τ. Κατόπιν τούτου, θεωρητικά αποδοτικότερη επιλογή θα μπορούσε να είναι ο περιορισμός της συμπληρωματικής πληρωμής για ελαιούχους σπόρους μόνον σε επιπρόσθετη έκταση ελαιούχων σπόρων. Όμως ο ορισμός και η υλοποίηση της εννοίας «συμπληρωματική έκταση» θα μπορούσε να προκαλέσει πλήθος σοβαρών πολιτικών, νομικών και διοικητικών προβλημάτων.

2. Πρωτεϊνούχες καλλιέργειες.

Οι πρωτεϊνούχες καλλιέργειες (πίσα, φασόλια, γλυκά λούπινα) γενικά σπείρονται την άνοιξη. Λαμβάνουν ενίσχυση είδους καλλιέργειας η οποία έχει μειωθεί λόγω της μεταρρύθμισης στο πλαίσιο του προγράμματος Agenda 2000 αλλά θα ήταν δυνατόν να αυξηθεί και πάλι κατά 6 EUR/τ σε 78,49 EUR/τ. Οποιαδήποτε αύξηση πέραν του ύψους αυτού θα ήταν δυνατόν να θέσει την ενίσχυση αυτή εκτός της προστασίας που παρέχει η ρήτρα ειρήνης.

Σύμφωνα με προσομοιώσεις που πραγματοποίησαν οι υπηρεσίες της Επιτροπής με βάση τις πλέον πρόσφατες μεσοπρόθεσμες προβλέψεις αγοράς, η επίπτωση αυτής της αύξησης παραγωγής λόγω ενίσχυσης θα ήταν δυνατόν να αποδειχθεί εξαιρετικά περιορισμένη, περίπου 10 000 - 20 000 ha. Σύμφωνα με τις προσομοιώσεις, ακόμη και αύξηση σε 100 EUR/τ, όπως ζητήθηκε από ορισμένους επαγγελματικούς οργανισμούς, θα μπορούσε απλώς να προσθέσει 30 000 έως 50 000 εκτάρια περίπου. Το χαμηλό μέγεθος της αύξησης εξηγείται κυρίως λόγω (αναμενόμενων) ευνοϊκών εξελίξεων τιμών σιτηρών και, κατά τον τρόπο αυτό, της ώθησης στην καλλιέργεια σιτηρών. Πάντως πρέπει να σημειωθεί ότι το μοντέλο προβλέπει έκταση καλλιεργειών με πρωτεΐνες η οποία, μετά την υλοποίηση του προγράμματος Agenda 2000 στο ακέραιο (και χωρίς συμπληρωματική ενίσχυση), θα ήταν δυνατόν να ανέλθει σε 1,3 περίπου εκατ. εκτάρια, κατά 200 000 εκτάρια περίπου άνω του σημερινού επιπέδου. Η συμπληρωματική δαπάνη θα μπορούσε να ανέλθει σε 47 περίπου εκατ. EUR σε περίπτωση αύξησης της ενίσχυσης κατά 6 EUR/τ και σε πλέον των 220 εκατ. EUR στην περίπτωση αύξησης κατά 27,5 EUR/τ ώστε το επίπεδο ενίσχυσης να φθάσει τα 100 EUR/τ.

Αν με αύξηση της ενίσχυσης κατά 6 EUR/τ εισέλθουν στην παραγωγή 20 000 επιπλέον εκτάρια, η επί πλέον παραγωγή θα αντιστοιχούσε σε 50 000 τόνους ισοδύναμου σε πλακούντα σόγιας. Η συνολική προς καταβολή τιμή υπό τύπο επί πλέον δαπάνης για ενισχύσεις θα ανερχόταν σε 990 περίπου EUR για κάθε συμπληρωματικό τόνο ισοδύναμου σε πλακούντα σόγιας.

Με επιπλέον δαπάνη 27,5 EUR/τ και 50 000 επιπλέον εκτάρια, η επιπρόσθετη παραγωγή θα αντιστοιχούσε σε 120 000 περίπου τόνους ισοδύναμου σε πλακούντα σόγιας. Η συνολική προς πληρωμή τιμή υπό τύπον επιπρόσθετης δαπάνης για ενισχύσεις θα ανερχόταν σε 1 840 περίπου ευρώ για κάθε επιπλέον τόνο.

Το κύριο μειονέκτημα της αύξησης στην ενίσχυση για πρωτεϊνούχες καλλιέργειες είναι η εξαιρετικά περιορισμένη απόδοσή του (σχετικά υψηλό κόστος, πολύ χαμηλή αύξηση προσφοράς πρωτεϊνών). Πρέπει όμως να σημειωθεί ότι η χαμηλή αυτή απόδοση έχει υπολογισθεί με βάση τα αποτελέσματα μοντέλου. Οι συνθήκες στη μοντελοποίηση για πρωτεϊνούχες καλλιέργειες που λήφθηκαν από τις υπηρεσίες της Επιτροπής είναι περισσότερο περιοριστικές σε σχέση με άλλες αροτραίες καλλιέργειες.

Αν υποτεθεί, για να διευκρινισθεί το σημείο αυτό καλύτερα, ότι αύξηση της ενίσχυσης στην καλλιέργεια πρωτεϊνούχων καλλιεργειών μέχρι τα 100 EUR/τ θα οδηγούσε σε καλλιέργεια επιπλέον έκτασης 150 000 εκταρίων, δηλαδή στο τριπλάσιο ή το πενταπλάσιο του αποτελέσματος του μοντέλου προσομοίωσης, το συνολικό αποτέλεσμα σε σύγκριση με τη βασική γραμμή του προγράμματος Agenda 2000 θα βελτιωνόταν αλλά τα τελικά συμπεράσματα θα παρέμεναν βασικά τα ίδια:

-αύξηση παραγωγής ισοδυνάμου σε πλακούντα σόγιας: + 360 000 τόνοι,

-επί πλέον δαπάνη: 242 εκατ. EUR,

-κόστος ευκαιρίας ανά τόνο επιπλέον ισοδυνάμου σε πλακούντα σόγιας: 675 EUR (προς σύγκριση με 220-230 EUR/τ για εισαγόμενο πλακούντα σόγιας).

Όπως στην περίπτωση των ελαιούχων σπόρων, το μεγαλύτερο μέρος της επιπρόσθετης ενίσχυσης θα μπορούσε να έχει ευεργετικά αποτελέσματα για την έκταση, η οποία επίσης θα σπειρόταν στο πλαίσιο των όρων του προγράμματος Agenda 2000. Δηλαδή θα ήταν δυνατόν να προκύψει συμπληρωματικό οικονομικό όφελος για τους παραγωγούς πρωτεϊνούχων καλλιεργειών για ό,τι αυτοί ήδη παράγουν.

Η παραγωγή πρωτεϊνούχων μάλλον θα οδηγήσει σε αυξημένη διήθηση νιτρικών από τους καλλιεργούμενους αγρούς με συνακόλουθη ρύπανση των υδάτων, εκτός αν ληφθούν ιδιαίτερες προφυλάξεις. Τούτο θα αποτελούσε ένα επιπλέον εμπόδιο για την προώθηση των καλλιεργειών αυτών.

3. Πλούσιες σε πρωτεΐνη καλλιέργειες επί εκτάσεων σε προσωρινή παύση καλλιέργειας

Η επιλογή να δοθεί άδεια καλλιέργειας πρωτεϊνούχων καλλιεργειών ή άλλων καλλιεργειών χορτονομής πλούσιων σε πρωτεΐνη επί εκτάσεων σε προσωρινή παύση καλλιέργειας φαίνεται από πρώτη άποψη ελκυστική, δεδομένου ότι δεν θα υπήρχε άμεσο δημοσιονομικό κόστος και οπωσδήποτε θα έδιδε ισχυρό κίνητρο για την παραγωγή περισσότερων φυτών πλούσιων σε πρωτεΐνη. Όμως και η λύση αυτή θέτει ορισμένα προβλήματα.

Πρώτα από όλα εμφανίζονται δύο θέματα αρχής:

-Η (υποχρεωτική) προσωρινή παύση καλλιέργειας έχει εισαχθεί ως μέσο ρύθμισης της αγοράς (ρύθμιση της αγοράς μέσω περιορισμού παραγωγής, κυρίως για σιτηρά). Είχε προβλεφθεί ο περιορισμός του σε περίπτωση που η αγορά θα παρουσίαζε πολύ χαμηλή προσφορά. Η χρησιμοποίηση εκτάσεων σε προσωρινή παύση καλλιέργειας για άλλες καλλιέργειες μειώνει την ευελιξία την απαιτούμενη για τη χρησιμοποίησή της ως μέσο ρύθμισης της αγοράς. Ορισμένοι εμπειρογνώμονες αναμένουν ότι κατά τα προσεχή έτη η αγορά σιτηρών θα γνωρίσει και πάλι απότομη αύξηση έτσι ώστε είναι δυνατόν να χρειαστεί αυτή η ευελιξία.

-Η προσωρινή παύση καλλιέργειας αποτελεί μέτρο του καθεστώτος της ΕΕ για τις αροτραίες καλλιέργειες, που παίζει σημαντικό ρόλο ως μέσον περιορισμού παραγωγής. Με την ανάπτυξη επί εκτάσεως σε προσωρινή παύση καλλιέργειας είδους το οποίο ανταγωνίζεται στην αγορά τα σιτηρά και τους ελαιούχους σπόρους η ΕΕ θα μείωνε κατά κάποιον τρόπο την αποτελεσματικότητά της από την άποψη αυτή. Λόγω της σημασίας που η ΕΕ αποδίδει στο Μπλε κουτί ως συμβολή στη διαδικασία της γεωργικής μεταρρύθμισης, δεν θα επρόκειτο για μέτρο που θα μπορούσε να ληφθεί χωρίς περίσκεψη. Βασική απαίτηση των πληρωμών του Μπλε κουτιού αποτελεί το ότι χορηγούνται στο πλαίσιο προγραμμάτων περιορισμού της παραγωγής.

Εκτός από τα ανωτέρω θέματα αρχής, αξίζει να εξεταστούν και άλλα επιχειρήματα:

-Σε περίπτωση που η καλλιέργεια πρωτεϊνούχων ειδών, η οποία ήδη λαμβάνει την ενίσχυση αροτραίας καλλιέργειας πλέον 9,5 EUR/τόνο (πίσα, φασόλια, γλυκά λούπινα), επιτρεπόταν επί εκτάσεων σε προσωρινή παύση καλλιέργειας, υπάρχει κίνδυνος να μειώσουν οι κάτοχοι γεωργικών εκμεταλλεύσεων την κανονική παραγωγή των καλλιεργειών αυτών (και αντί γι'αυτά να καλλιεργούν πλέον κερδοφόρα σιτηρά), αντικαθιστώντας την με παραγωγή επί εκτάσεων σε προσωρινή παύση καλλιέργειας (προκειμένου να συνεχίσουν να έχουν τα αγρονομικά οφέλη των καλλιεργειών αυτών στην κυκλική εναλλαγή καλλιεργειών).

-Αν η ΕΕ επέτρεπε την ανάπτυξη αυτών των πλούσιων σε πρωτεΐνη κτηνοτροφικών καλλιεργειών επί εκτάσεων σε προσωρινή παύση καλλιέργειας η οποία είναι επιλέξιμη και για την ενίσχυση ανά τόνο αποξηραμένης χορτονομής, θα υπήρχε ο κίνδυνος οι παραγωγοί να επωφελούνται και των δύο ενισχύσεων. Φυσικά, αυτό θα μπορούσε να αποκλεισθεί στα νομοθετικά κείμενα.

-Εάν η καλλιέργεια πλούσιων σε πρωτεΐνη κτηνοτροφικών καλλιεργειών χορτονομής επιτρεπόταν επί εκτάσεων που έχουν τεθεί και υποχρεωτικά και προαιρετικά σε προσωρινή παύση καλλιέργειας (ή μόνο επί εκτάσεων που έχουν τεθεί προαιρετικά σε προσωρινή παύση καλλιέργειας), τα ευρέα περιθώρια που έχουν οι γεωργοί προκειμένου να εισέλθουν σε εθελούσια προσωρινή παύση καλλιέργειας θα οδηγούσαν σε de facto εισαγωγή των καλλιεργειών αυτών στο καθεστώς των αροτραίων καλλιεργειών.

Λαμβανομένων υπόψη των διάφορων αυτών επιχειρημάτων, μέχρι τώρα η Επιτροπή -προκειμένου να ενθαρρυνθεί η βιολογική καλλιέργεια- έχει προτείνει να επιτραπούν οι κτηνοτροφικές καλλιέργειες που δεσμεύουν το άζωτο, όπως το τριφύλλι, επί εκτάσεων σε προσωρινή παύση καλλιέργειας μόνο για οικολογικούς γεωργούς, οι οποίοι εξαρτώνται περισσότερο από άλλους από καλώς μελετημένες κυκλικές εναλλαγές καλλιεργειών και, σε πολλές περιπτώσεις, διαθέτουν μεικτές γεωργικές επιχειρήσεις, οπότε έχουν τη δυνατότητα να επωφελούνται από τις κτηνοτροφικές καλλιέργειες άμεσα χρησιμοποιώντας τις στην ίδια την επιχείρηση.

4. Αποξηραμένη χορτονομή

Η αποξηραμένη χορτονομή παρέχεται ως τροφή κυρίως σε μηρυκαστικά για τα οποία οι ζωικής προέλευσης πλακούντες έχουν ήδη απαγορευθεί εδώ και μερικά έτη. Πάντως ορισμένοι αντιτείνουν ότι εφόσον τα μηρυκαστικά καταναλίσκουν περισσότερη αποξηραμένη χορτονομή, είναι πιθανόν ότι καταναλίσκουν λιγότερες λοιπές πρωτεΐνες, οι οποίες στην περίπτωση αυτή είναι διαθέσιμες για άλλα ζώα. Επίσης γίνεται συζήτηση όσον αφορά την περιβαλλοντική φιλικότητα της παραγωγής αποξηραμένων χορτονομών. Στα νότια κράτη μέλη, οι εκτάσεις συχνά αρδεύονται ενώ σε όλα τα κράτη μέλη η διαδικασία αφύγρανσης απαιτεί ενέργεια (συνήθως καύσιμο) με εξαίρεση τη χορτονομή που αποξηραίνεται με τον ήλιο, η παραγωγή της οποίας όμως μειώνεται.

Σχετικά απλή επιλογή θα ήταν η αύξηση του ανώτατου ορίου εγγυημένης ποσότητας, παραδείγματος χάρη κατά 10%, δηλαδή περίπου 440 000 τόνους και η ελαφρά μείωση της ενίσχυσης, παραδείγματος χάρη κατά 5%. Αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα επιπρόσθετες δαπάνες 13,7 εκατ. EUR.

Αν πραγματικά παραγόταν συμπληρωματική ποσότητα 440 000 τόνων αποξηραμένης χορτονομής, θα αντιστοιχούσε σε 150 000 περίπου τόνους ισοδύναμου σε πλακούντα σόγιας. Η συνολική προς καταβολή τιμή από άποψη επιπρόσθετης δαπάνης για ενίσχυση θα ανερχόταν σε 93 EUR περίπου για κάθε επιπλέον τόνο ισοδύναμου σε πλακούντα σόγιας. Εντούτοις, πρέπει κανείς να είναι ενήμερος ότι η παραγωγή αποξηραμένης χορτονομής ήδη υπερακοντίζει τη μέγιστη εγγυημένη ποσότητα κατά 200 000 περίπου τόνους στην περίοδο 1999/2000 με εκτίμηση για 600 000 τόνους για την περίοδο 2000/01. Κατόπιν των ανωτέρω, δεν είναι βέβαιο ότι η αύξηση της μέγιστης εγγυημένης ποσότητας θα οδηγήσει πραγματικά στην ίδια αύξηση παραγωγής. Στην πραγματικότητα θα μπορούσε μάλλον να χρησιμοποιηθεί απλώς για την κάλυψη των ήδη υπερβαλλουσών ποσοτήτων.

Τελικές παρατηρήσεις

1. Δεδομένου ότι η χρησιμοποίηση ζωικής προέλευσης πλακούντων για μηρυκαστικά έχει ήδη απαγορευθεί επί αρκετά έτη στην ΕΕ, ο περιορισμός που αποφασίστηκε από το Συμβούλιο τον Δεκέμβριο αφορά κατά κύριο λόγο την παραγωγή κρέατος χοίρων και πουλερικών.

Επιπλέον, μετά την κρίση της ΣΕΒ, η ζήτηση για την παραγωγή κρέατος χοίρων και πουλερικών αναμένεται ότι θα αυξηθεί. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση των αναγκών σε πρωτεϊνούχες ζωοτροφές στους δύο αυτούς τομείς, επιπλέον των αναγκών για την αντικατάσταση περίπου 2 εκατ. τόνων ζωικής προέλευσης πλακούντων.

2. Δεν υφίστανται σημαντικά προβλήματα όσον αφορά την αντικατάσταση της πρωτεΐνης από πλακούντες ζωικής προέλευσης με πρωτεΐνες προερχόμενες από φυτά. Η καλύτερη πηγή φυτικών πρωτεϊνών από την άποψη αυτή είναι η σόγια.

Πάντως, για τον τρέχοντα συσχετισμό μεταξύ σιτηρών και σόγιας (καθώς και άλλων ελαιούχων τροφών), η βιομηχανία ζωοτροφών και οι κάτοχοι εκμεταλλεύσεων δεν θα αντιδράσουν χρησιμοποιώντας απλώς περισσότερους πλακούντες σόγιας. Η αντίδρασή τους θα είναι τρισκελής:

-Η παροχή διατροφής με συστατικά πλούσια σε πρωτεΐνες θα μειωθεί στο ελάχιστο από ζωοτεχνική άποψη. Αυτό αναμένεται ότι θα οδηγήσει σε ελαφρά συνολική μείωση της χρησιμοποίησης ακατέργαστης πρωτεΐνης στις ζωοτροφές σε σύγκριση με τα έτη 1998 και 1999, οπότε οι τιμές πλακούντων σόγιας ήσαν εξαιρετικά χαμηλές.

-Η συμμετοχή των σιτηρών στις ζωοτροφές θα αυξηθεί. Φυσικά, τα σιτηρά παρέχουν κύριο λόγο ενέργεια και λιγότερη πρωτεΐνη. Αλλά με μέση περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη 10-12%, προσδοκώμενη επιπρόσθετη κατανάλωση 5 εκατ. τόνων το 2001 (ημερολογιακό έτος) θα μπορούσε επίσης να οδηγήσει σε πρόβλεψη για 0,5-0,6 εκατ. τόνους ανεπεξέργαστης πρωτεΐνης.

-Ελλείμματα που τυχόν θα παραμείνουν θα καλυφθούν κυρίως με επιπλέον εισαγωγές πλακούντων ζωοτροφών σόγιας. Λαμβανομένης υπόψη της ελαφράς μείωσης στη χρησιμοποίηση ανεπεξέργαστης πρωτεΐνης και της επιπλέον πρωτεΐνης που λαμβάνεται από σιτηρά, οι απαιτούμενες επιπλέον ποσότητες πλακούντων σόγιας, φαίνεται ότι θα παραμείνουν μάλλον περιορισμένες (1-1,5 εκατ. τόνοι).

3. Δεν υφίσταται πρόβλημα διαθεσιμότητας ζωοτροφών σόγιας στην παγκόσμια αγορά. Αντίθετα, είναι ευχερής η εισαγωγή των επιπλέον ποσοτήτων που απαιτούνται. Οι εισαγωγές αυτές θα επέφεραν στις υφιστάμενες εισαγωγές αύξηση κατά 5% περίπου.

4. Οι εναλλακτικές λύσεις που παρουσιάζονται στην παρούσα ανακοίνωση θα οδηγούσαν σε αύξηση των παραγόμενων φυτικών πρωτεϊνών στο εσωτερικό της Κοινότητας. Εντούτοις, κάθε μία από αυτές θα μπορούσε να καλύψει τις επιπλέον ανάγκες μόνο σε περιορισμένο βαθμό και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μόνο κατά τρόπο έμμεσο, δεδομένου ότι κατά κύριο λόγο θα είχαν ως στόχο τα μηρυκαστικά και όχι τους χοίρους και την πτηνοτροφία. Ορισμένες από τις επιλογές θα ήταν δυνατόν να έχουν ως αποτέλεσμα επιπλέον δαπάνες ενώ το κόστος ευκαιρίας ανά επιπρόσθετο τόνο ισοδύναμου σε πλακούντα σόγιας θα ήταν σχετικά υψηλό. Σε άλλες περιπτώσεις πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή σε ενδεχόμένες επιπλοκές σε επίπεδο ΠΟΕ.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>