Πρόταση ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την ανάθεση συμβάσεων παραχώρησης /* COM/2011/0897 τελικό - 2011/0437 (COD) */





ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 1. ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ Η Επιτροπή ανήγγειλε την πρόθεσή της να θεσπίσει νομοθετική πρωτοβουλία σχετικά με τις παραχωρήσεις στην ανακοίνωσή της με τίτλο «Η Πράξη για την Ενιαία αγορά - Δώδεκα δράσεις για την τόνωση της ανάπτυξης και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης», της 13ης Απριλίου 2011. Η ανάθεση συμβάσεων παραχώρησης έργων υπόκειται επί του παρόντος σε περιορισμένο αριθμό διατάξεων του παραγώγου δικαίου, ενώ οι συμβάσεις παραχώρησης υπηρεσιών καλύπτονται μόνο από τις γενικές αρχές της ΣΛΕΕ. Αυτό το κενό δημιουργεί σοβαρές στρεβλώσεις στην εσωτερική αγορά, κυρίως περιορισμένη πρόσβαση των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, και ιδίως των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, στις οικονομικές ευκαιρίες που παρέχονται με τις συμβάσεις παραχώρησης. Η έλλειψη ασφάλειας δικαίου προκαλεί επίσης ανεπάρκειες. Η παρούσα πρωτοβουλία αποσκοπεί στη μείωση της αβεβαιότητας που περιβάλλει την ανάθεση συμβάσεων παραχώρησης, προς όφελος των δημοσίων αρχών και των οικονομικών παραγόντων. Το δίκαιο της ΕΕ δεν περιορίζει την ελευθερία αναθέτουσας αρχής ή αναθέτοντος φορέα να διεκπεραιώνει καθήκοντα δημοσίου συμφέροντος που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά τους με χρήση των ιδίων πόρων, αλλά όταν αναθέτουσα αρχή αποφασίζει να προσφύγει σε εξωτερικό φορέα για τη διεκπεραίωση των καθηκόντων αυτών πρέπει να παρέχεται πραγματική πρόσβαση στην αγορά σε όλους τους οικονομικούς παράγοντες της ΕΕ. Στο πλαίσιο των αυστηρών δημοσιονομικών περιορισμών και οικονομικών δυσκολιών σε πολλά κράτη μέλη της ΕΕ, ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί η αποτελεσματική κατανομή δημόσιων πόρων. Η ύπαρξη ενός κατάλληλου νομικού πλαισίου για την ανάθεση συμβάσεων παραχώρησης θα ευνοήσει τις δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις σε υποδομές και στρατηγικές υπηρεσίες με τον πλέον οικονομικά συμφέροντα τρόπο. Η προοπτική μιας νομοθετικής πρωτοβουλίας σχετικά με τις συμβάσεις παραχώρησης για τη δημιουργία ενός υποστηρικτικού πλαισίου της ΕΕ για τις συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ) τονίστηκε στην ανακοίνωση της Επιτροπής του 2009 με τίτλο Κινητοποίηση ιδιωτικών και δημόσιων επενδύσεων για την ανάκαμψη και τη μακροπρόθεσμη διαρθρωτική αλλαγή: ανάπτυξη συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Το παρόν σχέδιο υποβάλλεται από κοινού με την αναθεώρηση των οδηγιών για τις δημόσιες συμβάσεις[1]. Θα καταλήξει στην έκδοση χωριστής νομικής πράξης που θα ρυθμίζει την ανάθεση των συμβάσεων παραχώρησης, η οποία, ομού με τις δύο προτάσεις για την αναθεώρηση των οδηγιών για τις δημόσιες συμβάσεις (2004/17/ΕΚ και 2004/18/ΕΚ), αποσκοπεί στη δημιουργία ενός σύγχρονου νομοθετικού πλαισίου δημοσίων συμβάσεων. 2. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ Από τις 12 Μαΐου έως τις 9 Ιουλίου 2010, η Επιτροπή διεξήγαγε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση ανοιχτή στο ευρύ κοινό. Από τις 5 Αυγούστου έως τις 30 Σεπτεμβρίου διεξήχθη μια άλλη διαβούλευση με στόχο την επιχειρηματική κοινότητα, τους κοινωνικούς εταίρους και τις αναθέτουσες οντότητες. Οι διαβουλεύσεις επιβεβαίωσαν την έλλειψη ασφάλειας δικαίου και κατέδειξαν την ύπαρξη εμποδίων τα οποία αντιμετωπίζουν επιχειρήσεις σε σχέση με την πρόσβασή τους στην αγορά. Κατέδειξαν επίσης την ανάγκη λήψης κατάλληλων μέτρων από την ΕΕ. Τα αποτελέσματα είναι διαθέσιμα στη διεύθυνση http://ec.europa.eu/internal_market/consultations/2010/concessions_en.htm Τα συμπεράσματα αυτά ενισχύθηκαν επίσης από ορισμένες διμερείς συναντήσεις με τους εκπροσώπους των κρατών μελών, με αρχές της τοπικής αυτοδιοίκησης, με εκπροσώπους επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στους εν λόγω τομείς και με ενώσεις του κλάδου. Τα στοιχεία που συνελέγησαν κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων συμπεριελήφθησαν στην έκθεση εκτίμησης των επιπτώσεων, η οποία εξετάστηκε και εγκρίθηκε από την επιτροπή εκτίμησης των επιπτώσεων στις 21 Μαρτίου 2011. Οι συστάσεις της επιτροπής εκτίμησης των επιπτώσεων αφορούσαν ιδίως πρόσθετα στοιχεία για την κλίμακα των προβλημάτων, τις συνέπειες των διαπιστωθεισών στρεβλώσεων, τη διαφορετική αντιμετώπιση των δημοσίων συμβάσεων και των παραχωρήσεων και την ενίσχυση της εκτίμησης των επιπτώσεων και της σύγκρισης των επιλογών. Οι συστάσεις αυτές λήφθηκαν υπόψη στην εκ νέου υποβληθείσα εκδοχή της εκτίμησης των επιπτώσεων. Οι γνώμες της επιτροπής εκτίμησης των επιπτώσεων επί της έκθεσης δημοσιεύθηκαν μαζί με την παρούσα πρόταση, την τελική έκθεση εκτίμησης επιπτώσεων και τη συνοπτική περίληψή της έκθεσης. Η έκθεση επιβεβαίωσε την ανάγκη νέας νομοθεσίας. Σύμφωνα με τα πορίσματά της, οι οικονομικοί παράγοντες αντιμετωπίζουν άνισους όρους ανταγωνισμού, οι οποίοι συχνά μεταφράζονται σε απώλεια επιχειρηματικών ευκαιριών. Η κατάσταση αυτή οδηγεί σε αύξηση του κόστους και είναι επιζήμια για τους ανταγωνιστές που εδρεύουν σε άλλα κράτη μέλη, τις αναθέτουσες αρχές και τους αναθέτοντες φορείς και τους καταναλωτές. Επιπλέον, ο ορισμός των παραχωρήσεων καθώς και το ακριβές περιεχόμενο των υποχρεώσεων διαφάνειας και απουσίας διακρίσεων που απορρέουν από τη Συνθήκη παραμένει ασαφής. Η επακόλουθη έλλειψη ασφάλειας δικαίου αυξάνει τον κίνδυνο ακύρωσης ή πρόωρης λύσης συμβάσεων που έχουν ανατεθεί παρανόμως και τελικά αποθαρρύνει τη χρήση των συμβάσεων παραχώρησης από τις αρχές σε περιπτώσεις που αυτός ο τύπος συμβάσεων μπορεί να αποτελέσει μια καλή λύση. Ακόμα και εάν τα κράτη μέλη επρόκειτο να θεσπίσουν νομικό πλαίσιο βασιζόμενο στις αρχές της Συνθήκης θα εξακολουθούσαν να υφίστανται έλλειψη ασφάλειας δικαίου ως προς την ερμηνεία των αρχών αυτών από τους εθνικούς νομοθέτες και μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ των νομοθεσιών στα διάφορα κράτη μέλη. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η παντελής απουσία εθνικής νομοθεσίας επισημάνθηκε ως αιτία απευθείας αναθέσεων με τους παρεπόμενους κινδύνους εσφαλμένων πρακτικών ή ακόμα και διαφθοράς. Ως βέλτιστη λύση κρίθηκε η νομοθεσία βάσει των κείμενων διατάξεων για τις συμβάσεις παραχώρησης δημοσίων έργων, δεόντως προσαρμοσμένη και συμπληρωμένη με ορισμένες ειδικές διατάξεις. Μια πιο περιοριστική προσέγγιση θα ήταν να επεκταθούν στις συμβάσεις παραχώρησης οι διατάξεις που εφαρμόζονται στις δημόσιες συμβάσεις. Η προσέγγιση αυτή θεωρήθηκε αντιπαραγωγική επειδή μπορεί δυνητικά να αποθαρρύνει τις αναθέτουσες αρχές από τη χρήση των παραχωρήσεων. 3. ΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ · Νομική βάση Η πρόταση βασίζεται στο άρθρο 53 παράγραφος 1 και στα άρθρα 62 και 114 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ). · Αρχή της επικουρικότητας Η αρχή της επικουρικότητας εφαρμόζεται στο βαθμό που η πρόταση δεν εμπίπτει στην αποκλειστική αρμοδιότητα της ΕΕ. Οι στόχοι της πρότασης δεν είναι δυνατόν να επιτευχθούν επαρκώς με τις ενέργειες των κρατών μελών, για τον ακόλουθο λόγο: Ο συντονισμός των διαδικασιών για τις δημόσιες συμβάσεις που υπερβαίνουν ορισμένα κατώφλια αποτελεί σημαντικό εργαλείο για την υλοποίηση της Εσωτερικής Αγοράς στον κλάδο των κρατικών προμηθειών διασφαλίζοντας την ουσιαστική και ισότιμη πρόσβαση στις συμβάσεις παραχώρησης όλων των οικονομικών παραγόντων στην Ενιαία Αγορά. Οι πανευρωπαϊκές διαδικασίες για τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων παρέχουν διαφάνεια και αντικειμενικότητα στις δημόσιες συμβάσεις, με αποτέλεσμα την επίτευξη σημαντικών οικονομιών και βελτίωση των αποτελεσμάτων των δημοσίων συμβάσεων προς όφελος των αρχών των κρατών μελών και, εντέλει, των ευρωπαίων φορολογουμένων. Ο ανωτέρω στόχος δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί ικανοποιητικά μέσω της δράσης των κρατών μελών, η οποία θα είχε αναπόφευκτα ως αποτέλεσμα αποκλίνουσες απαιτήσεις και ενδεχομένως συγκρουόμενα διαδικαστικά συστήματα που θα αύξαναν την κανονιστική πολυπλοκότητα και θα προκαλούσαν αδικαιολόγητα εμπόδια στις διασυνοριακές δραστηριότητες. Πράγματι, μέχρι σήμερα πολλά κράτη μέλη δεν έχουν ερμηνεύσει, διευκρινίσει ή εφαρμόσει τις σχετικές αρχές της Συνθήκης περί διαφάνειας και ισότιμης μεταχείρισης με τρόπο που να εξασφαλίζει την ορθή ανάθεση συμβάσεων παραχώρησης. Η επακόλουθη έλλειψη ασφάλειας δικαίου και ο αποκλεισμός των αγορών είναι απίθανο να εξαλειφθούν χωρίς παρέμβαση στο κατάλληλο επίπεδο. Η παρέμβαση της ΕΕ είναι συνεπώς αναγκαία προκειμένου να υπερπηδηθούν τα υφιστάμενα εμπόδια στην ενωσιακή αγορά παραχωρήσεων και για να διασφαλιστούν η σύγκλιση και οι ισότιμοι όροι ανταγωνισμού στην ΕΕ, εξασφαλίζοντας τελικά την ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών και υπηρεσιών και στα 27 κράτη μέλη. Συνεπώς, η πρόταση συνάδει με την αρχή της επικουρικότητας. · Αρχή της αναλογικότητας Η πρόταση είναι σύμφωνη με την αρχή της αναλογικότητας, επειδή δεν υπερβαίνει αυτό που είναι αναγκαίο για την επίτευξη των στόχων της εξασφάλισης της εύρυθμης λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς μέσω της θέσπισης περιορισμένων κανόνων όσον αφορά την ανάθεση συμβάσεων παραχώρησης. Η εκτίμηση των επιπτώσεων κατέστησε δυνατό τον προσδιορισμό ενός φάσματος λύσεων. Οι λύσεις αυτές αναλύθηκαν προκειμένου να διαπιστωθεί εάν πληρούν καταλλήλως τους στόχους της νομοθεσίας. Η ανάλυση έδειξε ότι οι στόχοι αυτοί δεν μπορούν να επιτευχθούν μέσω της πολιτικής για την καταστολή των παραβάσεων ή άλλα μη νομοθετικά εργαλεία όπως μη δεσμευτικές διατάξεις. Η πιο βασική δέσμη των διατάξεων που εφαρμόζονται επί του παρόντος στις παραχωρήσεις δημοσίων έργων θεωρήθηκε ακατάλληλη, δεδομένου ότι δεν παρέχει επαρκή ασφάλεια δικαίου και συμμόρφωση με τις αρχές της Συνθήκης. Αφετέρου, η θέσπιση λεπτομερέστερης νομοθεσίας παρόμοιας με τους ισχύοντες κανόνες για την ανάθεση δημοσίων συμβάσεων θεωρήθηκε ότι υπερέβαινε τα αναγκαία για την επίτευξη των στόχων. · Επιλογή νομικών πράξεων Δεδομένου ότι η πρόταση βασίζεται στο άρθρο 53 παράγραφος 1 και στα άρθρα 62 και 114 της ΣΛΕΕ, δεν θα επιτρεπόταν από τη Συνθήκη η χρησιμοποίηση κανονισμού για τη θέσπιση διατάξεων που εφαρμόζονται τόσο στις συμβάσεις για την αγορά αγαθών όσο και σε εκείνες για την αγορά υπηρεσιών. Κατά συνέπεια, το προτεινόμενο μέτρο είναι μια οδηγία. Οι μη νομοθετικές επιλογές απορρίφθηκαν για λόγους που περιγράφονται λεπτομερώς στην εκτίμηση επιπτώσεων. 4. Δημοσιονομικές επιπτώσεις Η πρόταση δεν έχει δημοσιονομικές επιπτώσεις. 5. Πρόσθετες πληροφορίες · Ρήτρα επανεξέτασης/αναθεώρησης/λήξης ισχύος Η πρόταση περιέχει ρήτρα επανεξέτασης όσον αφορά τις οικονομικές επιπτώσεις στην Εσωτερική Αγορά λόγω της εφαρμογής των κατωφλίων που προβλέπονται στο άρθρο 5. · Λεπτομερής επεξήγηση της πρότασης Η προτεινόμενη οδηγία αναμένεται να εγγυάται τη διαφάνεια, τη δίκαιη μεταχείριση κα την ασφάλεια δικαίου στην ανάθεση συμβάσεων παραχώρησης, και ως εκ τούτου να συμβάλει σε βελτιωμένες επενδυτικές ευκαιρίες και εν τέλει σε περισσότερα και καλύτερης ποιότητας έργα και υπηρεσίες. Θα εφαρμόζεται σε παραχωρήσεις που ανατίθενται μετά την έναρξη ισχύος της. Η διάταξη αυτή συνάδει με τις αποφάσεις του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης περί τροποποίησης των συμβάσεων (με την επιφύλαξη των προσωρινών ρυθμίσεων που ενδέχεται να αποδειχθούν απολύτως αναγκαίες προκειμένου να διασφαλιστεί η συνέχεια της παροχής της υπηρεσίας εκκρεμούσης της ανάθεσης της νέας σύμβασης παραχώρησης). Τα προαναφερόμενα οφέλη αναμένεται να επιτευχθούν χάρη σε διαδικαστικές απαιτήσεις και διευκρινίσεις που εφαρμόζονται στις αναθέσεις συμβάσεων παραχώρησης, επιδιώκοντας δύο κύριους στόχους: Την ενίσχυση της ασφάλειας του δικαίου και τη διασφάλιση καλύτερης πρόσβασης στις αγορές παραχωρήσεων για όλες τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Ασφάλεια δικαίου Ο κύριος στόχους της οδηγίας είναι να υπάρξει σαφήνεια στο νομικό πλαίσιο που εφαρμόζεται στην ανάθεση συμβάσεων παραχώρησης, αλλά ένας άλλος στόχος είναι ο σαφής καθορισμός του πεδίου εφαρμογής του εν λόγω πλαισίου. Οι συγκεκριμένες υποχρεώσεις στον τομέα των παραχωρήσεων θα αυξήσουν την ασφάλεια του δικαίου παρέχοντας, αφενός, στις αναθέτουσες αρχές και στους αναθέτοντες φορείς σαφείς κανόνες που ενσωματώνουν τις αρχές της Συνθήκης οι οποίες διέπουν την ανάθεση των παραχωρήσεων και, αφετέρου, προσφέροντας στους οικονομικούς παράγοντες ορισμένες βασικές εγγυήσεις αναφορικά με τη διαδικασία ανάθεσης. Ορισμός: Η παρούσα πρόταση οδηγίας σχετικά με τη ανάθεση συμβάσεων παραχώρησης παρέχει ένα πιο ακριβή ορισμό των συμβάσεων παραχώρησης, με αναφορά στην έννοια του λειτουργικού κινδύνου. Διευκρινίζει ποια είδη κινδύνων πρόκειται να θεωρούνται λειτουργικοί και πως ορίζεται ο σημαντικός κίνδυνος. Παρέχει επίσης αναφορές ως προς τη μέγιστη διάρκεια των παραχωρήσεων. Ενσωμάτωση των υποχρεώσεων της Συνθήκης στο παράγωγο δίκαιο: Η πρόταση επεκτείνει τις περισσότερες από τις υποχρεώσεις που ισχύουν επί του παρόντος για την ανάθεση συμβάσεων παραχώρησης δημοσίων έργων σε όλες τις συμβάσεις παραχώρησης υπηρεσιών. . Θέτει επίσης ορισμένες συγκεκριμένες και πιο σαφείς απαιτήσεις, που εφαρμόζονται σε διαφορετικά στάδια της διαδικασίας ανάθεσης με βάση τις αρχές της Συνθήκης, όπως ερμηνεύονται στη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επιπλέον, επεκτείνει την εφαρμογή του παραγώγου δικαίου στην ανάθεση συμβάσεων παραχώρησης στον τομέα των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, η οποία εξαιρείται επί του παρόντος από την εφαρμογή του εν λόγω δικαίου. Συνεργασία δημόσιου-δημόσιου τομέα: Υπάρχει σημαντική έλλειψη ασφάλειας δικαίου σχετικά με το κατά πόσον η συνεργασία μεταξύ δημόσιων αρχών θα πρέπει να καλύπτεται από τους κανόνες περί δημόσιων συμβάσεων. Η σχετική νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης ερμηνεύεται διαφορετικά στα διάφορα κράτη μέλη και ακόμα και μεταξύ αναθετουσών αρχών. Η παρούσα πρόταση αποσαφηνίζει συνεπώς σε ποιες περιπτώσεις οι συμβάσεις που συνάπτονται μεταξύ αναθετουσών αρχών δεν υπόκεινται στην εφαρμογή των κανόνων περί ανάθεσης συμβάσεων παραχώρησης. Η εν λόγω αποσαφήνιση κατευθύνεται από τις αρχές που προβλέπονται στη σχετική νομολογία του Δικαστηρίου. Τροποποιήσεις: Η τροποποίηση των συμβάσεων παραχώρησης καθόσον διαρκούν είναι ένα ζήτημα που αφορά και προβληματίζει ολοένα και περισσότερο τους ενδιαφερόμενους επαγγελματίες. Ειδική διάταξη σχετικά με την τροποποίηση των συμβάσεων παραχώρησης ενσωματώνει τις βασικές λύσεις που έχουν αναπτυχθεί από τη νομολογία και προσφέρει ρεαλιστική λύση για την αντιμετώπιση απρόβλεπτων περιστάσεων που απαιτούν την τροποποίηση μιας σύμβασης παραχώρησης κατά τη διάρκειά ισχύος της. Καλύτερη πρόσβαση στις αγορές παραχωρήσεων Η πρόταση προβλέπει ουσιαστική βελτίωση της πρόσβασης των οικονομικών παραγόντων στις αγορές παραχωρήσεων. Οι διατάξεις αποβλέπουν κυρίως στην αύξηση της διαφάνειας και της ισοτιμίας στις διαδικασίες ανάθεσης, περιορίζοντας της αυθαιρεσία των αποφάσεων των αναθετουσών αρχών και των αναθετόντων φορέων σε θέματα όπως η εκ των προτέρων και εκ των υστέρων δημοσιότητα, η δικονομική εγγύηση, τα κριτήρια επιλογής και ανάθεσης και οι προθεσμίες που επιβάλλονται στους προσφέροντες. Επιπλέον, παρέχουν καλύτερη πρόσβαση στη δικαιοσύνη ώστε να προλαμβάνεται ή να αντιμετωπίζεται η παραβίαση των εν λόγω διατάξεων. Δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα: Προκειμένου να εξασφαλιστεί η διαφάνεια και η ίση μεταχείριση όλων των οικονομικών παραγόντων, η παρούσα πρόταση προβλέπει την υποχρεωτική δημοσίευση των συμβάσεων παραχώρησης των οποίων η αξία ισούται ή υπερβαίνει τα 5.000.000 ευρώ. Το κατώφλιο αυτό, το οποίο εφαρμόζεται ήδη στις συμβάσεις παραχώρησης έργων, επεκτάθηκε πλέον στις συμβάσεις παραχώρησης υπηρεσιών λαμβάνοντας υπόψη τις δημόσιες διαβουλεύσεις και τις μελέτες που εκπονήθηκαν από την Επιτροπή κατά την κατάρτιση της παρούσας πρότασης. Σκοπός είναι να διατηρηθεί η αναλογικότητα της τυχόν πρόσθετης διοικητικής επιβάρυνσης και του κόστους σε σχέση με την αξία της σύμβασης και να επικεντρώνεται σε συμβάσεις με σαφές διασυνοριακό ενδιαφέρον. Το κατώφλιο εφαρμόζεται στην αξία τέτοιου είδους συμβάσεων που υπολογίζεται βάσει μεθοδολογίας η οποία περιγράφεται στη σύμβαση. Στην περίπτωση των υπηρεσιών, η αξία αυτή αντικατοπτρίζει τη συνολική αξία όλων των υπηρεσιών που πρόκειται να παρασχεθούν από τον ανάδοχο της παραχώρησης καθόλη τη διάρκεια της παραχώρησης. Οι νέοι κανόνες ορίζουν επίσης την ελάχιστη έκταση των πληροφοριών που πρέπει να παρέχονται στους δυνητικούς προσφέροντες. Προθεσμίες: Η παρούσα πρόταση καθορίζει επίσης ελάχιστη προθεσμία 52 ημερών για την εκδήλωση ενδιαφέροντος για κάθε διαδικασία ανάθεσης σύμβασης παραχώρησης, όπως ισχύει επί του παρόντος για τις συμβάσεις παραχώρησης δημόσιων έργων. Αποφασίστηκε να προβλέπεται για τις παραχωρήσεις μεγαλύτερη προθεσμία σε σχέση με τις δημόσιες συμβάσεις, δεδομένου ότι οι συμβάσεις παραχώρησης είναι συνήθως πολυπλοκότερες. Κριτήρια επιλογής και αποκλεισμού: Η πρόταση προβλέπει υποχρεώσεις ως προς τα κριτήρια επιλογής που πρέπει να εφαρμόζονται από τις αναθέτουσες αρχές και τους αναθέτοντες φορείς κατά την ανάθεση συμβάσεων παραχώρησης. Οι κανόνες αυτοί είναι λιγότερο περιοριστικοί σε σχέση με παρόμοιες διατάξεις που ισχύουν επί του παρόντος για τις δημόσιες συμβάσεις. Ωστόσο, περιορίζουν τα κριτήρια επιλογής σε εκείνα που συνδέονται με την οικονομική, χρηματοπιστωτική και τεχνική ικανότητα του προσφέροντος και περιορίζουν το πεδίο εφαρμογής των αποδεκτών κριτηρίων αποκλεισμού. Κριτήρια ανάθεσης: Η πρόταση προβλέπει την υποχρέωση εφαρμογής αντικειμενικών κριτηρίων που συνδέονται με το αντικείμενο της παραχώρησης, εξασφαλίζοντας την τήρηση των αρχών της διαφάνειας, της αποφυγής των διακρίσεων και της ίσης μεταχείρισης και διασφαλίζουν την αξιολόγηση των προσφορών υπό συνθήκες πραγματικού ανταγωνισμού που επιτρέπει τη διαπίστωση ενός συνολικού οικονομικού πλεονεκτήματος για τη αναθέτουσα αρχή ή τον αναθέτοντα φορέα. Τα κριτήρια αυτά πρέπει να αποτρέπουν τις αυθαίρετες αποφάσεις των αναθετουσών αρχών και των αναθετόντων φορέων, να δημοσιεύονται εκ των προτέρων και να αναφέρονται με φθίνουσα σειρά σπουδαιότητας. Τα κράτη μέλη ή οι αναθέτουσες αρχές ή οι αναθέτοντες φορείς που το επιθυμούν μπορούν επίσης να προβλέπουν ή να εφαρμόζουν το κριτήριο της ‘πλέον οικονομικά συμφέρουσας προσφοράς’ για την ανάθεση των παραχωρήσεων. Διαδικαστικές εγγυήσεις: Σε αντίθεση με τις οδηγίες για τις δημόσιες συμβάσεις, οι προτεινόμενοι κανόνες δεν περιλαμβάνουν σταθερό κατάλογο διαδικασιών ανάθεσης. Η λύση αυτή επιτρέπει στις αναθέτουσες αρχές και τους αναθέτοντες φορείς να ακολουθούν πιο ευέλικτες διαδικασίες κατά την ανάθεση συμβάσεων παραχώρησης, αντικατοπτρίζοντας κυρίως εθνικές νομικές παραδόσεις και επιτρέποντας την οργάνωση των διαδικασιών ανάθεσης με τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο. Η πρόταση εισάγει, εν τούτοις, ορισμένες σαφείς διαδικαστικές εγγυήσεις που εφαρμόζονται στην ανάθεση παραχωρήσεων, κυρίως κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων. Οι εγγυήσεις αυτές αποβλέπουν στην εξασφάλιση της δικαιοσύνης και διαφάνειας της διαδικασίας. Προσφυγές: Η παρούσα πρόταση προβλέπει επίσης την επέκταση του πεδίου εφαρμογής των οδηγιών περί προσφυγών (οδηγίες 89/665/ΕΟΚ και 92/13/ΕΚ, όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 2007/66/ΕΚ) σε όλες τις συμβάσεις παραχώρησης άνω του ορίου, προκειμένου να διασφαλιστούν πραγματικά μέσα προσβολής απόφασης ανάθεσης ενώπιον δικαστηρίου και παρέχει ελάχιστα δικονομικά πρότυπα που πρέπει να τηρούνται από τις αναθέτουσες αρχές ή τους αναθέτοντες φορείς. 2011/0437 (COD) Πρόταση ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την ανάθεση συμβάσεων παραχώρησης (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 53 παράγραφος 1, το άρθρο 62 και το άρθρο 114, Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Έπειτα από διαβίβαση του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια, Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής[2], Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών[3], Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία, Εκτιμώντας τα ακόλουθα: (1) Η απουσία σαφών κανόνων σε ενωσιακό επίπεδο που διέπουν την ανάθεση συμβάσεων παραχώρησης προκαλεί έλλειψη ασφάλειας δικαίου, δημιουργεί φραγμούς στην ελεύθερη παροχή υπηρεσιών και οδηγεί σε στρεβλώσεις όσον αφορά τη λειτουργία της Εσωτερικής Αγοράς. Το αποτέλεσμα είναι ότι οι οικονομικοί παράγοντες, ιδίως οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ), στερούνται των δικαιωμάτων τους εντός της Εσωτερικής Αγοράς και χάνουν σημαντικές εμπορικές ευκαιρίες, ενώ οι δημόσιες αρχές ενδέχεται να μην διαχειρίζονται τους δημόσιους πόρους έτσι ώστε οι πολίτες της ΕΕ να επωφελούνται από ποιοτικές υπηρεσίες στις καλύτερες τιμές. Ένα κατάλληλο νομικό πλαίσιο για την ανάθεση συμβάσεων παραχώρησης θα εξασφάλιζε πραγματική και άνευ διακρίσεων πρόσβαση στην αγορά για όλους τους οικονομικούς φορείς της Ένωσης και ασφάλεια δικαίου, που ευνοούν τις δημόσιες επενδύσεις σε υποδομές και στρατηγικές υπηρεσίες προς τους πολίτες. (2) Οι δημόσιες συμβάσεις παίζουν βασικό ρόλο στη στρατηγική «Ευρώπη 2020»[4] ως ένα από τα αγορακεντρικά εργαλεία που πρέπει να χρησιμοποιηθούν για την επίτευξη έξυπνης, διατηρήσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης, διασφαλίζοντας παράλληλα την πλέον αποδοτική χρήση των δημόσιων πόρων. Η ανάθεση συμβάσεων παραχώρησης έργων υπόκειται επί του παρόντος σε βασικούς κανόνες της οδηγίας 2004/18/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 31ης Μαρτίου 2004, περί συντονισμού των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων έργων, προμηθειών και υπηρεσιών, ενώ η ανάθεση συμβάσεων παραχώρησης υπηρεσιών με διασυνοριακό ενδιαφέρον υπόκειται στις αρχές της Συνθήκης, και ειδικότερα στις αρχές της ελεύθερης κυκλοφορίας αγαθών, της ελευθερίας εγκατάστασης και της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών, καθώς και στις αρχές που πηγάζουν εξ αυτής, όπως της ίσης μεταχείρισης, της μη διάκρισης, της αμοιβαίας αναγνώρισης, της αναλογικότητας και της διαφάνειας. Ενυπάρχει ο κίνδυνος της έλλειψης ασφάλειας δικαίου ως προς την ερμηνεία των αρχών της Συνθήκης από τους εθνικούς νομοθέτες και λόγω των μεγάλων διαφορών μεταξύ των νομοθεσιών στα διάφορα κράτη μέλη. Ο κίνδυνος αυτός επιβεβαιώθηκε από την εκτεταμένη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία πραγματεύτηκε εν μέρει μόνο ορισμένες πτυχές της ανάθεσης συμβάσεων παραχώρησης. Συνεπώς, απαιτείται η ομοιόμορφη συγκεκριμενοποίηση των αρχών της Συνθήκης σε όλα τα κράτη μέλη και η εξάλειψη των διαφορών στην κατανόησή τους σε ενωσιακό επίπεδο για την άρση των συνεχιζόμενων στρεβλώσεων στην Εσωτερική Αγορά. (3) Η παρούσα οδηγία δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να επηρεάσει την ελευθερία των κρατών μελών ή των δημόσιων αρχών να αποφασίζουν σχετικά με την απευθείας εκτέλεση έργων ή την παροχή υπηρεσιών προς το κοινό ή την ανάθεσή τους σε τρίτους. Τα κράτη μέλη ή οι δημόσιες αρχές θα πρέπει να παραμένουν ελεύθερες να καθορίζουν τα χαρακτηριστικά των υπηρεσιών που πρόκειται να παρασχεθούν, συμπεριλαμβανομένων τυχόν όρων αναφορικά με την ποιότητα ή την τιμή των υπηρεσιών, στο πλαίσιο της επιδίωξης των στόχων δημόσιας πολιτικής. (4) Για τις συμβάσεις παραχώρησης που υπερβαίνουν ορισμένη αξία, είναι σκόπιμο να προβλέπεται ένας ελάχιστος συντονισμός των εθνικών διαδικασιών για την ανάθεση αυτών των συμβάσεων βάσει των αρχών της Συνθήκης ώστε να διασφαλίζεται το άνοιγμα των συμβάσεων παραχώρησης στον ανταγωνισμό και επαρκής ασφάλεια δικαίου. Οι εν λόγω συντονιστικές διατάξεις δεν πρέπει να υπερβαίνουν τα αναγκαία για την επίτευξη των προαναφερόμενων στόχων. Εντούτοις, τα κράτη μέλη πρέπει να μπορούν να συμπληρώνουν και να αναπτύσσουν περαιτέρω τις διατάξεις αυτές εφόσον το κρίνουν σκόπιμο ιδίως για την καλύτερη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τις ανωτέρω αρχές. (5) Πρέπει επίσης να εισαχθούν ορισμένες ελάχιστες διατάξεις συντονισμού για την ανάθεση συμβάσεων παραχώρησης έργων και υπηρεσιών στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των ταχυδρομικών υπηρεσιών, δεδομένου ότι οι εθνικές αρχές δύνανται να επηρεάσουν τη συμπεριφορά των φορέων που δραστηριοποιούνται στους τομείς αυτούς και λαμβανομένου υπόψη του κλειστού χαρακτήρα των αγορών όπου ασκούν τις δραστηριότητές τους, λόγω της ύπαρξης ειδικών ή αποκλειστικών δικαιωμάτων χορηγούμενων από τα κράτη μέλη όσον αφορά τον εφοδιασμό, την προμήθεια ή την εκμετάλλευση των δικτύων παροχής των συγκεκριμένων υπηρεσιών. (6) Οι παραχωρήσεις αυτές αποτελούν συμβάσεις εξ επαχθούς αιτίας, συναπτόμενες μεταξύ δύο ή περισσοτέρων οικονομικών παραγόντων και μίας ή περισσοτέρων αναθετουσών αρχών ή αναθετόντων φορέων και έχουν ως στόχο την απόκτηση έργων ή υπηρεσιών, το δε αντίτιμο συνίσταται, συνήθως, στο δικαίωμα εκμετάλλευσης των έργων ή των υπηρεσιών που αποτελούν το αντικείμενο των συμβάσεων. Η εκτέλεση αυτών των έργων ή η παροχή των υπηρεσιών υπόκειται σε συγκεκριμένες δεσμευτικές υποχρεώσεις που καθορίζονται από την αναθέτουσα αρχή ή τον αναθέτοντα φορέα και είναι νομικά εκτελεστές. Αντίθετα, ορισμένες πράξεις του δημοσίου όπως εξουσιοδοτήσεις ή αδειοδοτήσεις, στις οποίες το δημόσιο ή μια δημόσια αρχή θέτει τους όρους για την άσκηση μιας οικονομικής δραστηριότητας δεν πρέπει να χαρακτηρίζονται ως παραχωρήσεις Το αυτό ισχύει για συμφωνίες που έχουν ως αντικείμενο το δικαίωμα οικονομικού παράγοντα να εκμεταλλεύεται ορισμένους τομείς ή πόρους του δημοσίου, όπως συμβάσεις έγγειας μίσθωσης στις οποίες το δημόσιο ή η αναθέτουσα αρχή ή ο αναθέτων φορέας θέτει ορισμένους γενικούς όρους για την χρήση τους χωρίς την απόκτηση συγκεκριμένων έργων ή υπηρεσιών. (7) Οι δυσκολίες που σχετίζονται με την ερμηνεία των εννοιών της σύμβασης παραχώρησης και της δημόσιας σύμβασης προκαλούν διαρκή έλλειψη ασφάλειας δικαίου μεταξύ των εμπλεκόμενων παραγόντων και έχουν αποτελέσει τη βάση για διάφορες αποφάσεις του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο συγκεκριμένο θέμα. Για το λόγο αυτό, πρέπει να αποσαφηνιστεί ο ορισμός της παραχώρησης, ειδικότερα ως προς την έννοια του ουσιώδους λειτουργικού κινδύνου. Το κύριο χαρακτηριστικό μιας παραχώρησης, δηλαδή το δικαίωμα εκμετάλλευσης των έργων ή των υπηρεσιών, ενέχει πάντα τη μεταβίβαση στον παραχωρησιούχο ενός οικονομικού κινδύνου ο οποίος εμπεριέχει την πιθανότητα μη απόδοσης της επένδυσης και μη ανάκτησης του κόστους που σχετίζεται με τη λειτουργία των έργων ή την παροχή των υπηρεσιών που του έχουν ανατεθεί. Η εφαρμογή συγκεκριμένων κανόνων που διέπουν την ανάθεση συμβάσεων παραχώρησης δεν θα ήταν αιτιολογημένη εάν η αναθέτουσα αρχή ή ο αναθέτων φορέας είχε απαλλάξει τον ανάδοχο από οιαδήποτε δυνητική ζημιά, με την εξασφάλιση ελάχιστης προσόδου, ίσης ή υψηλότερης από το κόστος που καλείται να αναλάβει ο ανάδοχος σε σχέση με την εκτέλεση της σύμβασης. Συγχρόνως, πρέπει να καταστεί σαφές ότι ορισμένες συμφωνίες που πληρώνονται εξ ολοκλήρου από αναθέτουσα αρχή ή αναθέτοντα φορέα πρέπει να χαρακτηρίζονται ως παραχωρήσεις όταν η ανάκτηση του ποσού της επένδυσης ή του κόστους το οποίο επωμίστηκε ο οικονομικός παράγων για την εκτέλεση του έργου ή την παροχή της υπηρεσίας εξαρτάται από την πραγματική ζήτηση για την υπηρεσία ή το περιουσιακό στοιχείο ή από τη διαθεσιμότητά τους. (8) Όταν η ειδική τομεακή νομοθεσία προβλέπει εγγύηση στον παραχωρησιούχο για την απόσβεση των επενδύσεων ή του κόστους σχετικά με την εκτέλεση της σύμβασης, η σύμβαση αυτή δεν πρέπει να χαρακτηρίζεται ως παραχώρηση κατά την έννοια της παρούσας οδηγίας. (9) Η έννοια των ειδικών ή αποκλειστικών δικαιωμάτων είναι βασική για τον ορισμό του πεδίου της παρούσας οδηγίας, εφόσον φορείς που δεν είναι ούτε αναθέτοντες φορείς κατά την έννοια του άρθρου 4 παράγραφος 1 σημείο 1 ούτε δημόσιες επιχειρήσεις, υπόκεινται στις διατάξεις της μόνον εφόσον ασκούν μία από τις δραστηριότητες που καλύπτεται στη βάση τέτοιων δικαιωμάτων. Είναι συνεπώς σκόπιμο να διευκρινιστεί ότι δικαιώματα τα οποία έχουν χορηγηθεί μέσω μιας διαδικασίας που βασίζεται σε αντικειμενικά κριτήρια, ιδίως σύμφωνα με την ενωσιακή νομοθεσία, και για τα οποία έχει διασφαλιστεί επαρκής δημοσιότητα, δεν συνιστούν ειδικά ή αποκλειστικά δικαιώματα για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας. Η εν λόγω νομοθεσία θα πρέπει να συμπεριλάβει την οδηγία 98/30/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 22ας Ιουνίου 1998 σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά φυσικού αερίου[5], την οδηγία 96/92/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 19ης Δεκεμβρίου 1996 σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας[6], την οδηγία 97/67/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 15ης Δεκεμβρίου 1997 σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς κοινοτικών ταχυδρομικών υπηρεσιών και τη βελτίωση της ποιότητας των παρεχομένων υπηρεσιών[7], την οδηγία 94/22/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 30ής Μαΐου 1994 για τους όρους χορήγησης και χρήσης των αδειών αναζήτησης, εξερεύνησης και παραγωγής υδρογονανθράκων[8] και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1370/2007 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Οκτωβρίου 2007, για τις δημόσιες επιβατικές σιδηροδρομικές και οδικές μεταφορές και την κατάργηση των κανονισμών του Συμβουλίου (ΕΟΚ) αριθ. 1191/69 και (ΕΟΚ) αριθ. 1107/70[9]. Οι ολοένα και πιο αποκλίνουσες μορφές δημόσιας δράσης κατέστησαν αναγκαίο τον σαφέστερο ορισμό της έννοιας των δημόσιων συμβάσεων. Οι ενωσιακοί κανόνες για τις παραχωρήσεις αναφέρονται στην απόκτηση έργων ή υπηρεσιών έναντι ανταλλάγματος το οποίο συνίσταται στην εκμετάλλευση των εν λόγω έργων ή υπηρεσιών. Η έννοια της απόκτησης πρέπει να εκληφθεί ευρύτερα ως λήψη των οφελών από τα υπό εξέταση έργα ή τις υπηρεσίες χωρίς να απαιτείται σε κάθε περίπτωση μεταβίβαση κυριότητας σε αναθέτουσες αρχές ή αναθέτοντες φορείς. Επιπλέον, η απλή χρηματοδότηση μιας δραστηριότητας, που συνδέεται συχνά με την υποχρέωση επιστροφής των ποσών που εισπράχθηκαν εάν δεν χρησιμοποιηθούν για τους σκοπούς για τους οποίους προορίζονται, δεν εμπίπτει συνήθως στο πεδίο της παρούσας οδηγίας. (10) Έχει επίσης αποδειχθεί αναγκαία η διευκρίνιση της έννοιας της ενιαίας δημόσιας σύμβασης, που σημαίνει ότι πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η συνολική αξία όλων των συμβάσεων παραχώρησης που συνάπτονται για τους σκοπούς της εν λόγω δημόσιας σύμβασης όσον αφορά τα κατώτατα όρια (κατώφλια) της παρούσας οδηγίας, και ότι η δημόσια σύμβαση πρέπει να δημοσιοποιείται ως ένα σύνολο, που πιθανόν υποδιαιρείται σε παρτίδες. Η έννοια της ενιαίας δημόσιας σύμβασης περιλαμβάνει όλες τις προμήθειες, τα έργα και τις υπηρεσίες που απαιτούνται για την υλοποίηση ενός συγκεκριμένου έργου. Ενδείξεις της ύπαρξης ενός ενιαίου έργου μπορεί για παράδειγμα να είναι ο συνολικός εκ των προτέρων σχεδιασμός και η σύλληψη από την αναθέτουσα αρχή, το γεγονός ότι τα διάφορα στοιχεία που αγοράζονται προορίζονται για μια μοναδική οικονομική και τεχνική λειτουργία ή ότι συνδέονται λογικά με άλλο τρόπο. (11) Προκειμένου να εξασφαλισθεί πραγματικό άνοιγμα της αγοράς και ισόρροπη εφαρμογή των κανόνων σύναψης συμβάσεων παραχώρησης στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των ταχυδρομικών υπηρεσιών, είναι αναγκαίο να ορίζονται οι αντίστοιχοι φορείς με βάση άλλα κριτήρια και όχι το νομικό καθεστώς τους. Θα πρέπει, λοιπόν, να ληφθεί μέριμνα ώστε να μη θίγεται η αρχή της ίσης μεταχείρισης φορέων ανάθεσης στο δημόσιο τομέα και εκείνων που δραστηριοποιούνται στον ιδιωτικό τομέα. Είναι επίσης αναγκαίο, σύμφωνα με το άρθρο 345 της Συνθήκης, να μην προδικάζονται οι κανόνες που διέπουν το σύστημα της ιδιοκτησίας στα κράτη μέλη. (12) Οι συμβάσεις παραχώρησης είναι δυνατόν να ανατίθενται από αναθέτουσες αρχές για την κάλυψη των απαιτήσεων οι οποίες είναι εγγενείς σε διάφορες δραστηριότητες, που υπόκεινται ενδεχομένως σε διαφορετικά νομικά καθεστώτα. Θα πρέπει να διευκρινισθεί ότι το νομικό καθεστώς που εφαρμόζεται σε μια μοναδική παραχώρηση προοριζόμενη να καλύψει πλείονες δραστηριότητες θα πρέπει να υπάγεται στους κανόνες που διέπουν τη δραστηριότητα για την οποία προορίζεται κατά κύριο λόγο. Ο προσδιορισμός της δραστηριότητας για την οποία προορίζεται κατά κύριο λόγο η σύμβαση μπορεί να βασίζεται σε ανάλυση των απαιτήσεων που πρέπει να καλύπτει η συγκεκριμένη παραχώρηση, στην οποία προβαίνει ο αναθέτων φορέας για τους σκοπούς του υπολογισμού της αξίας της παραχώρησης και την σύνταξη των εγγράφων ανάθεσης της σύμβασης παραχώρησης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να είναι αντικειμενικά αδύνατο να προσδιοριστεί η δραστηριότητα για την οποία προορίζεται κυρίως η παραχώρηση. Σε παρόμοιες περιπτώσεις πρέπει να αναφέρονται οι κανόνες που εφαρμόζονται. (13) Είναι σκόπιμο να εξαιρεθούν από το πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας ορισμένες συμβάσεις παραχώρησης υπηρεσιών που ανατίθενται σε οικονομικό παράγοντα ο οποίος είναι ο ίδιος αναθέτουσα αρχή ή αναθέτων φορέας, δυνάμει αποκλειστικού δικαιώματος που απολαύει ο οικονομικός παράγων βάσει δημοσιευμένων νομοθετικών, κανονιστικών ή διοικητικών διατάξεων, και το οποίο έχει χορηγηθεί σύμφωνα με τη Συνθήκη και την ενωσιακή τομεακή νομοθεσία αναφορικά με τη διαχείριση δικτύων υποδομών που συνδέονται με τις δραστηριότητες οι οποίες αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙΙ, εφόσον το αποκλειστικό αυτό δικαίωμα καθιστά αδύνατη την προσφυγή σε διαγωνισμό για την ανάθεση. Κατά παρέκκλιση και με την επιφύλαξη των νομικών συνεπειών της γενικής εξαίρεσης από το πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας, οι συμβάσεις παραχώρησης σύμφωνα με τον ορισμό του άρθρου 8 παράγραφος 1 πρέπει να υπόκεινται στην υποχρέωση δημοσίευσης ανακοίνωσης ανάθεσης της παραχώρησης με σκοπό την εξασφάλιση στοιχειώδους διαφάνειας εκτός εάν οι όροι της διαφάνειας αυτής προβλέπονται σε τομεακή νομοθεσία. (14) Είναι σκόπιμο να εξαιρεθούν ορισμένες συμβάσεις παραχώρησης υπηρεσιών και έργων που ανατίθενται σε επιχείρηση συνδεδεμένη με αναθέτουσες αρχές, κύρια δραστηριότητα της οποίας είναι η παροχή των εν λόγω υπηρεσιών ή έργων στον όμιλο στον οποίο ανήκει η ίδια και όχι η προσφορά τους στην αγορά. Είναι επίσης σκόπιμο να εξαιρεθούν ορισμένες συμβάσεις παραχώρησης υπηρεσιών και έργων που ανατίθενται από αναθέτοντα φορέα σε κοινοπραξία η οποία έχει συσταθεί από αναθέτοντες φορείς με σκοπό την άσκηση των δραστηριοτήτων που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία και της οποίας ο εν λόγω φορέας αποτελεί μέρος. Ωστόσο, είναι σκόπιμο να εξασφαλισθεί ότι ο αποκλεισμός αυτός δεν προκαλεί στρέβλωση του ανταγωνισμού προς όφελος επιχειρήσεων ή κοινοπραξιών συνδεδεμένων με τους αναθέτοντες φορείς· είναι σκόπιμο να προβλεφθεί κατάλληλη δέσμη κανόνων, ιδίως όσον αφορά τα ανώτατα όρια εντός των οποίων ο ετήσιος κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων μπορεί να προέρχεται από την αγορά και άνω των οποίων δεν είναι πλέον δυνατόν να τους ανατίθενται συμβάσεις παραχώρησης χωρίς διαγωνισμό, τη σύνθεση των κοινοπραξιών και τη σταθερότητα των σχέσεων μεταξύ αυτών των κοινοπραξιών και των αναθετόντων φορέων από τους οποίους απαρτίζονται. (15) Η παρούσα οδηγία δεν θα πρέπει να εφαρμόζεται στις συμβάσεις παραχώρησης που συνάπτονται από αναθέτοντες φορείς και αποσκοπούν στη διεξαγωγή δραστηριότητας που αναφέρεται στο παράρτημα ΙΙΙ εάν, στο κράτος μέλος στο οποίο ασκείται η εν λόγω δραστηριότητα, είναι απευθείας εκτεθειμένη στον ανταγωνισμό σε αγορές όπου η πρόσβαση δεν είναι περιορισμένη, όπως προκύπτει μετά από διαδικασία η οποία προβλέπεται προς το σκοπό αυτό σύμφωνα με τα άρθρα 27 και 28 της οδηγίας [2004/17/ΕΚ]. Μια τέτοια διαδικασία θα πρέπει να παρέχει ασφάλεια δικαίου στους ενδιαφερόμενους φορείς και μια κατάλληλη διαδικασία λήψης αποφάσεων, επιτρέποντας, σε σύντομες προθεσμίες, να εξασφαλίζεται η ομοιόμορφη εφαρμογή του ενωσιακού δικαίου στον τομέα αυτόν. (16) Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται στις συμβάσεις παραχώρησης που ανατίθενται από διεθνείς οργανισμούς εκ μέρους τους και για λογαριασμό τους. Υφίσταται, ωστόσο, η ανάγκη διευκρίνισης σε ποιο βαθμό η οδηγία πρέπει να εφαρμόζεται στην ανάθεση συμβάσεων παραχώρησης που διέπονται από ειδικούς διεθνείς κανόνες. (17) Υπάρχει σημαντική νομική αβεβαιότητα σχετικά με το κατά πόσο η συνεργασία μεταξύ δημόσιων αρχών πρέπει να καλύπτεται από κανόνες περί ανάθεσης συμβάσεων παραχώρησης. Η σχετική νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης ερμηνεύεται διαφορετικά στα διάφορα κράτη μέλη και ακόμα και μεταξύ αναθετουσών αρχών ή και φορέων ανάθεσης. Κατά συνέπεια, κρίνεται αναγκαίο να αποσαφηνιστεί σε ποιες περιπτώσεις οι συμβάσεις που συνάπτονται μεταξύ αναθετουσών αρχών δεν υπόκεινται στην εφαρμογή των κανόνων περί δημόσιων συμβάσεων παραχώρησης. Η εν λόγω αποσαφήνιση θα πρέπει να βασίζεται στις αρχές που έχουν διατυπωθεί στη σχετική νομολογία του Δικαστηρίου Το γεγονός ότι αμφότεροι οι συμβαλλόμενοι σε μια συμφωνία είναι οι ίδιοι αναθέτουσες αρχές ή αναθέτοντες φορείς δυνάμει του άρθρου 4 παράγραφος 1 σημείο 1 δεν αποκλείει από μόνο του την εφαρμογή των κανόνων περί ανάθεσης συμβάσεων παραχώρησης. Εντούτοις, η εφαρμογή των κανόνων περί ανάθεσης συμβάσεων παραχώρησης δεν πρέπει να παρεμποδίζει την ελευθερία των δημόσιων αρχών να αποφασίζουν πώς θα διοργανώσουν τον τρόπο διεκπεραίωσης των καθηκόντων τους όσον αφορά την παροχή δημόσιας υπηρεσίας. Συνεπώς, οι συμβάσεις παραχώρησης που ανατίθενται σε ελεγχόμενες οντότητες ή η συνεργασία για την από κοινού εκτέλεση των καθηκόντων δημόσιας υπηρεσίας των συμμετεχόντων αναθετουσών αρχών πρέπει να εξαιρούνται από την εφαρμογή των κανόνων εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις της παρούσας οδηγίας. Η παρούσα οδηγία πρέπει να στοχεύει στη διασφάλιση ότι τυχόν εξαιρούμενες συνεργασίες δημόσιου-δημόσιου τομέα δεν προκαλούν στρέβλωση του ανταγωνισμού έναντι των ιδιωτικών οικονομικών φορέων. Ούτε η συμμετοχή αναθέτουσας αρχής ως προσφέρουσας σε διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης θα πρέπει να προκαλεί στρέβλωση του ανταγωνισμού. (18) Προκειμένου να διασφαλιστεί η επαρκής δημοσιοποίηση των συμβάσεων παραχώρησης έργων και υπηρεσιών που υπερβαίνουν ορισμένη αξία και τις οποίες συνάπτουν αναθέτοντες φορείς και αναθέτουσες αρχές, πριν από την ανάθεση των συμβάσεων αυτών πρέπει να προηγείται η υποχρεωτική δημοσίευση προκήρυξης παραχώρησης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα κατώτατα όρια πρέπει να αντανακλούν σαφώς το διασυνοριακό ενδιαφέρον των παραχωρήσεων σε οικονομικούς παράγοντες εγκατεστημένους σε άλλα κράτη μέλη. Για τον υπολογισμό της αξίας μιας σύμβασης παραχώρησης υπηρεσιών, πρέπει να λαμβάνεται υπ’ όψιν η εκτιμώμενη αξία όλων των υπηρεσιών προς παροχή από τον ανάδοχο της σύμβασης παραχώρησης από την άποψη ενός δυνητικού προσφέροντα. (19) Λόγω των επιζήμιων επιπτώσεων για τον ανταγωνισμό, οι διαδικασίες ανάθεσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση πρέπει να επιτρέπονται μόνο σε πολύ εξαιρετικές περιστάσεις. Η εξαίρεση πρέπει να περιορίζεται σε περιπτώσεις στις οποίες είναι σαφές από την αρχή ότι η δημοσίευση δεν θα οδηγήσει σε μεγαλύτερο ανταγωνισμό, κυρίως επειδή υπάρχει αντικειμενικά μόνο ένας οικονομικός παράγων που μπορεί να εκτελέσει τη σύμβαση παραχώρησης. Μόνο οι καταστάσεις αντικειμενικής αποκλειστικότητας μπορούν να δικαιολογήσουν την ανάθεση παραχώρησης σε οικονομικό παράγοντα χωρίς δημοσίευση, εφόσον η κατάσταση της αποκλειστικότητας δεν δημιουργήθηκε από την ίδια την αναθέτουσα αρχή ή τον ίδιο τον φορέα ανάθεσης ενόψει της μελλοντικής διαδικασίας ανάθεσης, και εφόσον δεν υπάρχουν ικανοποιητικές επιλογές υποκατάστασης, η διαθεσιμότητα των οποίων πρέπει να αξιολογηθεί σε βάθος. (20) Η ανασκόπηση των καλούμενων υπηρεσιών προτεραιότητας και μη προτεραιότητας (υπηρεσίες ‘Α’ και ‘Β’) από την Επιτροπή έδειξε ότι δεν δικαιολογείται ο περιορισμός της πλήρους εφαρμογής του δικαίου για τις δημόσιες συμβάσεις σε περιορισμένη ομάδα υπηρεσιών. Ως εκ τούτου, η παρούσα οδηγία πρέπει να εφαρμόζεται σε υπηρεσίες (όπως η εστίαση και η υδροδότηση), που διαθέτουν αποδεδειγμένα δυνατότητες διασυνοριακού εμπορίου. (21) Βάσει των αποτελεσμάτων της αξιολόγησης που διενήργησε η Επιτροπή σχετικά με την μεταρρύθμιση των κανόνων για τις δημόσιες συμβάσεις κρίνεται σκόπιμο να εξαιρεθούν από την πλήρη εφαρμογή της παρούσας οδηγίας μόνο εκείνες οι υπηρεσίες οι οποίες έχουν περιορισμένη διασυνοριακή διάσταση, και συγκεκριμένα οι λεγόμενες υπηρεσίες προς το άτομο, όπως ορισμένες κοινωνικές, υγειονομικές και εκπαιδευτικές υπηρεσίες. Οι εν λόγω υπηρεσίες παρέχονται εντός συγκεκριμένου πλαισίου, που ποικίλλει σημαντικά από το ένα κράτος μέλος στο άλλο, λόγω διαφορετικών πολιτισμικών παραδόσεων. Πρέπει συνεπώς να θεσπιστεί ειδικό καθεστώς παραχωρήσεων για τις υπηρεσίες εκείνες οι οποίες λαμβάνουν υπόψη το γεγονός ότι έχουν ρυθμιστεί προσφάτως. Η υποχρέωση δημοσίευσης προκήρυξης προκαταρκτικής ενημέρωσης και γνωστοποίησης ανάθεσης σύμβασης παραχώρησης για κάθε σύμβαση παραχώρησης της οποίας η αξία ισούται ή υπερβαίνει κατώτατα όρια που θεσπίζονται με την παρούσα οδηγία αποτελεί ενδεδειγμένο τρόπο προκειμένου να παρασχεθούν πληροφορίες για επιχειρηματικές ευκαιρίες σε δυνητικούς προσφέροντες και περί του αριθμού και του είδους των συμβάσεων που ανατίθενται σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη. Παράλληλα, τα κράτη μέλη πρέπει να θεσπίζουν κατάλληλα μέτρα με αναφορά στην ανάθεση συμβάσεων για τις εν λόγω υπηρεσίες, τα οποία αποβλέπουν στην εξασφάλιση της πλήρους συμμόρφωσης με τις αρχές της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης των οικονομικών παραγόντων, ενώ επιτρέπουν στις αναθέτουσες αρχές και στους αναθέτοντες φορείς να λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες των σχετικών υπηρεσιών. Τα κράτη μέλη πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι αναθέτουσες αρχές και οι αναθέτοντες φορείς μπορούν να λαμβάνουν υπόψη την ανάγκη διασφάλισης της ποιότητας, της συνέχειας, της δυνατότητας πρόσβασης, της διαθεσιμότητας και της πληρότητας των υπηρεσιών, τις ειδικές ανάγκες των διαφόρων κατηγοριών χρηστών, την εμπλοκή και την ενδυνάμωση των χρηστών και την καινοτομία. (22) Δεδομένης της σημασίας του πολιτισμικού πλαισίου και του ευαίσθητου χαρακτήρα των εν λόγω υπηρεσιών, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διαθέτουν μεγάλη διακριτική ευχέρεια για τη διοργάνωση της επιλογής των παρόχων υπηρεσιών με τον τρόπο που κρίνουν καταλληλότερο. Οι κανόνες της παρούσας οδηγίας δεν εμποδίζουν τα κράτη μέλη να εφαρμόζουν ποιοτικά κριτήρια για την επιλογή των παρόχων υπηρεσιών, όπως τα κριτήρια που προβλέπονται στο εθελοντικό ευρωπαϊκό πλαίσιο ποιότητας για τις κοινωνικές υπηρεσίες της επιτροπής κοινωνικής προστασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα κράτη μέλη ή/και οι δημόσιες αρχές έχουν τη δυνατότητα να παρέχουν οι ίδιες τις εν λόγω υπηρεσίες ή να οργανώσουν τις κοινωνικές υπηρεσίες κατά τρόπο που δεν απαιτεί τη σύναψη συμβάσεων παραχώρησης, για παράδειγμα μέσω απλής χρηματοδότησης των εν λόγω υπηρεσιών ή χορηγώντας άδειες εκμετάλλευσης ή άλλες άδειες σε όλους τους οικονομικούς παράγοντες που πληρούν τα κριτήρια τα οποία έχουν οριστεί εκ των προτέρων από την αναθέτουσα αρχή ή τον φορέα ανάθεσης, χωρίς περιορισμούς ή ποσοστώσεις, εφόσον το εν λόγω σύστημα διασφαλίζει επαρκή δημοσιοποίηση και συμμορφώνεται με τις αρχές της διαφάνειας και της αποφυγής των διακρίσεων. (23) Προκειμένου να καταστεί δυνατή για όλους τους ενδιαφερόμενους παράγοντες η υποβολή των αιτήσεων και των προσφορών, οι αναθέτουσες αρχές και οι αναθέτοντες φορείς πρέπει να υποχρεούνται να τηρούν μια ελάχιστη προθεσμία για την παραλαβή των αιτήσεων αυτών. (24) Η επιλογή και η εφαρμογή αναλογικών, αμερόληπτων και δίκαιων κριτηρίων επιλογής για τους οικονομικούς παράγοντες είναι κρίσιμες για την αποτελεσματική τους πρόσβαση στις οικονομικές ευκαιρίες που σχετίζονται με τις συμβάσεις παραχώρησης. Ειδικότερα, η δυνατότητα ενός υποψηφίου να στηρίζεται στις ικανότητες άλλων φορέων μπορεί να έχει αποφασιστική σημασία για τη συμμετοχή μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων. Για το λόγο αυτό, κρίνεται σκόπιμο τα κριτήρια επιλογής να σχετίζονται αποκλειστικά με την τεχνική, χρηματοπιστωτική και οικονομική ικανότητα των παραγόντων, να ανακοινώνονται στην προκήρυξη της σύμβασης παραχώρησης και να μην αποκλείουν τη δυνατότητα ενός οικονομικού παράγοντα να στηρίζεται στις ικανότητες άλλων φορέων, ασχέτως της νομικής φύσης των δεσμών του με αυτούς, εφόσον ο τελευταίος αποδεικνύει στην αναθέτουσα αρχή ή στον φορέα ανάθεσης ότι θα έχει στη διάθεσή του τους αναγκαίους πόρους. (25) Για να εξασφαλιστεί η διαφάνεια και η ίση μεταχείριση, τα κριτήρια ανάθεσης των παραχωρήσεων πρέπει πάντοτε να συνάδουν με ορισμένα γενικά πρότυπα. Αυτά πρέπει να γνωστοποιούνται εκ των προτέρων σε όλους τους δυνητικούς υποψηφίους, να συνδέονται με το αντικείμενο της σύμβασης και να μην παρέχουν στην αναθέτουσα αρχή ή στον φορέα ανάθεσης απεριόριστη ελευθερία επιλογής. Πρέπει να διασφαλίζουν τη δυνατότητα αποτελεσματικού ανταγωνισμού και να συνοδεύονται από απαιτήσεις που επιτρέπουν την αποτελεσματική επαλήθευση των πληροφοριών τις οποίες παρέχουν οι προσφέροντες. Προκειμένου να συμμορφωθούν με τα πρότυπα αυτά και παράλληλα να βελτιωθεί η ασφάλεια δικαίου, τα κράτη μέλη δύνανται να προβλέψουν τη χρήση του κριτηρίου της πλέον οικονομικά συμφέρουσας προσφοράς. (26) Όταν οι αναθέτουσες αρχές και οι αναθέτοντες φορείς επιλέγουν να αναθέσουν τη σύμβαση στην πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά, πρέπει να καθορίσουν τα κριτήρια ανάθεσης βάσει των οποίων θα αξιολογήσουν τις προσφορές προκειμένου να προσδιορίσουν εκείνη που προσφέρει την καλύτερη σχέση ποιότητας/τιμής. Ο καθορισμός αυτών των κριτηρίων είναι συνάρτηση του αντικειμένου της παραχώρησης, στο μέτρο που τα κριτήρια αυτά πρέπει να επιτρέπουν την αξιολόγηση του επιπέδου επίδοσης που παρέχεται από κάθε προσφορά σε σχέση με το αντικείμενο της παραχώρησης, όπως αυτό ορίζεται στις τεχνικές προδιαγραφές, καθώς και τη μέτρηση της σχέσης ποιότητας/τιμής κάθε προσφοράς. (27) Οι συμβάσεις παραχώρησης είναι συνήθως μακροπρόθεσμες, σύνθετες συμφωνίες βάσει των οποίων ο ανάδοχος αναλαμβάνει ευθύνες και κινδύνους που παραδοσιακά βαραίνουν τις αναθέτουσες αρχές και εμπίπτουν στο πεδίο των αρμοδιοτήτων τους, και τους αναθέτοντες φορείς. Για το λόγο αυτό, οι αναθέτουσες αρχές ή οι αναθέτοντες φορείς πρέπει να διατηρούν ένα περιθώριο ευελιξίας κατά την οργάνωση της διαδικασίας ανάθεσης, περιλαμβανομένης επίσης της δυνατότητας διαπραγμάτευσης του περιεχομένου της σύμβασης με τους υποψηφίους. Ωστόσο, προκειμένου να διασφαλίζεται η ίση μεταχείριση και η διαφάνεια καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας ανάθεσης, συνιστάται η πρόβλεψη ορισμένων απαιτήσεων ως προς τη δομή της διαδικασίας ανάθεσης, συμπεριλαμβανομένων των διαπραγματεύσεων, της διάδοσης των πληροφοριών και της διαθεσιμότητας των γραπτών αρχείων. Είναι επίσης απαραίτητη η πρόβλεψη της μη παρέκκλισης από τους αρχικούς όρους της προκήρυξης της παραχώρησης, προκειμένου να αποτρέπεται η μη δίκαιη μεταχείριση κάθε πιθανού υποψηφίου. (28) Οι τεχνικές προδιαγραφές που καταρτίζονται από τις αναθέτουσες αρχές και τους αναθέτοντες φορείς πρέπει να επιτρέπουν το άνοιγμα της ανάθεσης των συμβάσεων παραχώρησης στον ανταγωνισμό. Για τον σκοπό αυτόν, πρέπει να είναι δυνατή η υποβολή προσφορών που αντικατοπτρίζουν την ποικιλία των τεχνικών λύσεων, ούτως ώστε να επιτυγχάνεται ικανοποιητικό επίπεδο ανταγωνισμού. Κατά συνέπεια, οι τεχνικές προδιαγραφές θα πρέπει να καταρτίζονται κατά τρόπο ώστε να αποφεύγεται ο τεχνητός περιορισμός του ανταγωνισμού μέσω απαιτήσεων που ευνοούν έναν συγκεκριμένο οικονομικό φορέα, αντικατοπτρίζοντας βασικά χαρακτηριστικά των προμηθειών, υπηρεσιών ή έργων που παρέχονται συνήθως από τον εν λόγω οικονομικό φορέα. Η κατάρτιση των τεχνικών προδιαγραφών ως προς τις λειτουργικές απαιτήσεις και τις απαιτήσεις εκτέλεσης επιτρέπει εν γένει την επίτευξη του ανωτέρω στόχου με τον καλύτερο δυνατό τρόπο και ευνοεί την καινοτομία. Σε περίπτωση αναφοράς στο ευρωπαϊκό πρότυπο ή, ελλείψει αυτού, σε εθνικό πρότυπο, πρέπει να εξετάζονται από τις αναθέτουσες αρχές ή τους αναθέτοντες φορείς προσφορές βασιζόμενες σε ισοδύναμες ρυθμίσεις. Προκειμένου να αποδείξουν την εν λόγω ισοδυναμία, ενδέχεται να απαιτείται από τους προσφέροντες να παρέχουν στοιχεία επαληθευμένα από τρίτο μέρος· ωστόσο, θα πρέπει επίσης να επιτρέπονται τυχόν άλλα ενδεδειγμένα αποδεικτικά μέσα, όπως ο τεχνικός φάκελος του κατασκευαστή, εφόσον ο ενδιαφερόμενος οικονομικός φορέας δεν έχει πρόσβαση στα εν λόγω πιστοποιητικά ή εκθέσεις δοκιμών, ή δεν έχει τη δυνατότητα να τα αποκτήσει εντός των σχετικών προθεσμιών. (29) Επιπλέον, στις τεχνικές προδιαγραφές και στα κριτήρια ανάθεσης, οι αναθέτουσες αρχές θα πρέπει να μπορούν να αναφέρονται σε μια συγκεκριμένη διαδικασία παραγωγής, έναν συγκεκριμένο τρόπο παροχής υπηρεσιών ή μια συγκεκριμένη διαδικασία για οποιοδήποτε άλλο στάδιο του κύκλου ζωής ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσίας, υπό τον όρο ότι συνδέονται με το αντικείμενο της δημόσιας σύμβασης. Για την καλύτερη ενσωμάτωση κοινωνικών παραμέτρων στις συμβάσεις παραχώρησης, μπορεί επίσης να επιτρέπεται στους αγοραστές να περιλαμβάνουν, στα κριτήρια ανάθεσης, χαρακτηριστικά σχετικά με τις συνθήκες εργασίας. Ωστόσο, όταν οι αναθέτουσες αρχές ή οι αναθέτοντες φορείς χρησιμοποιούν την πλέον οικονομικά συμφέρουσα προσφορά, τα κριτήρια αυτά μπορούν να αφορούν μόνο τις εργασιακές συνθήκες των ατόμων που συμμετέχουν άμεσα στη σχετική διαδικασία παραγωγής ή παροχής. Τα εν λόγω χαρακτηριστικά μπορούν να αφορούν μόνο την προστασία της υγείας του προσωπικού που συμμετέχει στη διαδικασία παραγωγής ή τη διευκόλυνση της κοινωνικής ενσωμάτωσης των μειονεκτούντων ατόμων ή μελών ευάλωτων ομάδων μεταξύ των ατόμων στα οποία έχει ανατεθεί η εκτέλεση της σύμβασης, συμπεριλαμβανομένης και της δυνατότητας πρόσβασης ατόμων με αναπηρίες. Στην περίπτωση αυτή, οποιαδήποτε κριτήρια ανάθεσης περιλαμβάνουν τα εν λόγω χαρακτηριστικά θα πρέπει να περιορίζονται, σε κάθε περίπτωση, στα χαρακτηριστικά που έχουν άμεσες συνέπειες για τα μέλη του προσωπικού στο περιβάλλον εργασίας τους. Θα πρέπει να εφαρμόζονται σύμφωνα με την οδηγία 96/71/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 1996, σχετικά με την απόσπαση εργαζομένων στο πλαίσιο παροχής υπηρεσιών[10] και κατά τρόπο που δεν δημιουργεί άμεσες ή έμμεσες διακρίσεις εις βάρος των οικονομικών φορέων από άλλα κράτη μέλη ή από τρίτες χώρες που είναι συμβαλλόμενα μέρη στη συμφωνία ή σε συμφωνίες ελευθέρων συναλλαγών στις οποίες είναι συμβαλλόμενο μέρος η Ένωση. Οι αναθέτουσες αρχές και οι αναθέτοντες φορείς θα πρέπει επίσης, οσάκις χρησιμοποιούν το κριτήριο της πλέον οικονομικά συμφέρουσας προσφοράς, να έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν ως κριτήριο ανάθεσης την οργάνωση, τα προσόντα και την πείρα του προσωπικού στο οποίο ανατίθεται η εκτέλεση της σχετικής σύμβασης παραχώρησης, καθώς αυτό ενδέχεται να επηρεάσει την ποιότητα της εκτέλεσης της παραχώρησης και, επακόλουθα, την οικονομική αξία της προσφοράς. (30) Τα ηλεκτρονικά μέσα πληροφόρησης και επικοινωνίας μπορούν να απλοποιήσουν σημαντικά τη δημοσίευση συμβάσεων και να ενισχύσουν την αποτελεσματικότητα και διαφάνεια των διαδικασιών ανάθεσης συμβάσεων παραχώρησης. Πρέπει να εξελιχθούν σε τυποποιημένα μέσα ανταλλαγής πληροφοριών και επικοινωνίας όσον αφορά τις διαδικασίες ανάθεσης συμβάσεων παραχώρησης. Η χρήση των ηλεκτρονικών μέσων επίσης εξοικονομεί χρόνο. Κατά συνέπεια, είναι σκόπιμο να προβλεφθεί μείωση των ελάχιστων προθεσμιών όταν χρησιμοποιούνται ηλεκτρονικά μέσα, υπό τον όρο, ωστόσο, ότι οι προθεσμίες συμβιβάζονται με τον συγκεκριμένο τρόπο διαβίβασης που προβλέπεται σε ενωσιακό επίπεδο. Συν τοις άλλοις, τα ηλεκτρονικά μέσα ανταλλαγής πληροφοριών και επικοινωνίας που περιλαμβάνουν κατάλληλες λειτουργίες μπορούν να δώσουν τη δυνατότητα στις αναθέτουσες αρχές και στους αναθέτοντες φορείς να προλαμβάνουν, να εντοπίζουν και να διορθώνουν σφάλματα που προκύπτουν κατά τις διαδικασίες των δημόσιων συμβάσεων. (31) Οι αναθέτουσες αρχές και οι αναθέτοντες φορείς διαφόρων κρατών μελών ενδέχεται να ενδιαφέρονται για συνεργασία και από κοινού ανάθεση δημοσίων συμβάσεων παραχώρησης ώστε να αντλήσουν τα μέγιστα οφέλη από τις δυνατότητες της εσωτερικής αγοράς από απόψεως οικονομιών κλίμακας και επιμερισμού των κινδύνων και των ωφελειών, κυρίως για καινοτόμα έργα που εμπεριέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο από αυτόν που μπορεί ευλόγως να αναλάβει μεμονωμένα μια μόνο αναθέτουσα αρχή ή ένας μόνο αναθέτων φορέας. Κατά συνέπεια, πρέπει να θεσπιστούν νέοι κανόνες σχετικά με τις διασυνοριακές από κοινού αναθέσεις παραχωρήσεων οι οποίοι να καθορίζουν το εφαρμοστέο δίκαιο, προκειμένου να διευκολυνθεί η δρομολόγηση διασυνοριακής από κοινού ανάθεσης δημοσίων παραχωρήσεων. Επιπλέον, οι αναθέτουσες αρχές και οι αναθέτοντες φορείς διαφορετικών κρατών μελών ενδέχεται να συγκροτούν κοινούς νομικούς φορείς, οι οποίοι ιδρύονται δυνάμει της εθνικής ή της ενωσιακής νομοθεσίας. Θα πρέπει να θεσπιστούν ειδικοί κανόνες για την εν λόγω μορφή από κοινού ανάθεσης συμβάσεων παραχώρησης. (32) Οι νόμοι, οι κανονισμοί και οι συλλογικές συμβάσεις, τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, που ισχύουν σε θέματα συνθηκών απασχόλησης και ασφάλειας στην εργασία πρέπει εφαρμόζονται κατά τη διάρκεια εκτέλεσης σύμβασης παραχώρησης, υπό την προϋπόθεση ότι οι κανόνες αυτοί, καθώς και η εφαρμογή τους, συμβιβάζονται με το ενωσιακό δίκαιο. Στις διασυνοριακές περιπτώσεις, όπου οι εργαζόμενοι ενός κράτους μέλους παρέχουν υπηρεσίες σε ένα άλλο κράτος μέλος για την υλοποίηση μιας σύμβασης παραχώρησης, η οδηγία 96/71/EK του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 1996, σχετικά με την απόσπαση εργαζομένων στο πλαίσιο παροχής υπηρεσιών[11], αναφέρει τις ελάχιστες προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται στη χώρα υποδοχής όσον αφορά αυτούς τους αποσπασμένους εργαζομένους. (33) Οι συμβάσεις παραχώρησης δεν πρέπει να ανατίθενται σε οικονομικούς παράγοντες που έχουν συμμετάσχει σε εγκληματική οργάνωση ή που έχουν κριθεί ένοχοι δωροδοκίας, απάτης σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης ή νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Η μη πληρωμή φόρων ή εισφορών κοινωνικής ασφάλισης θα πρέπει επίσης να τιμωρείται με υποχρεωτικό αποκλεισμό στο επίπεδο της Ένωσης. Επιπλέον, οι αναθέτουσες αρχές και οι αναθέτοντες φορείς πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να αποκλείουν υποψηφίους ή προσφέροντες σε περίπτωση σοβαρών παραβιάσεων του ενωσιακού ή του εθνικού δικαίου με σκοπό την προστασία δημοσίων συμφερόντων συμβατών με τη Συνθήκη ή όταν ο οικονομικός παράγων έχει παρουσιάσει σημαντικές ή συνεχιζόμενες αδυναμίες κατά την εκτέλεση προγενέστερης σύμβασης παραχώρησης ή συμβάσεων παραχώρησης παρόμοιας φύσης με την ίδια αναθέτουσα αρχή ή τον ίδιο αναθέτοντα φορέα. (34) Είναι αναγκαίο να αποσαφηνιστούν οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες για τυχόν τροποποιήσεις μιας σύμβασης παραχώρησης κατά τη διάρκεια της εκτέλεσής της απαιτείται νέα διαδικασία ανάθεσης, λαμβανομένης υπόψη της σχετικής νομολογίας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Νέα διαδικασία ανάθεσης απαιτείται σε περίπτωση σοβαρών αλλαγών στην αρχική παραχώρηση, καταδεικνύοντας την πρόθεση των μερών να επαναδιαπραγματευθούν ουσιαστικούς όρους ή προϋποθέσεις την εν λόγω παραχώρησης. Αυτό συμβαίνει ιδίως σε περίπτωση που οι τροποποιημένες προϋποθέσεις θα επηρέαζαν την έκβαση της διαδικασίας, εάν αποτελούσαν μέρος της αρχικής διαδικασίας. Μια έκτακτη και προσωρινή παράταση της διάρκειας της παραχώρησης που αποβλέπει αυστηρά στη διασφάλιση της συνέχειας της παροχής της υπηρεσίας σε αναμονή της ανάθεσης νέας σύμβασης παραχώρησης δεν θα πρέπει κανονικά να θεωρείται ως σοβαρή αλλαγή στην αρχική παραχώρηση. (35) Οι αναθέτουσες αρχές και οι αναθέτοντες φορείς μπορεί να χρειαστεί να αντιμετωπίσουν εξαιρετικές περιστάσεις που ήταν αδύνατον να προβλέψουν όταν ανέθεταν τη σύμβαση παραχώρησης. Σε αυτή την περίπτωση, απαιτείται ένας βαθμός ευελιξίας για την προσαρμογή της σύμβασης παραχώρησης στις εν λόγω περιστάσεις χωρίς νέα διαδικασία ανάθεσης. Η έννοια των απρόβλεπτων περιστάσεων αναφέρεται σε περιστάσεις που δεν θα ήταν δυνατόν να προβλεφθούν από μια επιμελή αναθέτουσα αρχή ή αναθέτοντα φορέα παρά την ευλόγως επιμελή προετοιμασία της αρχικής ανάθεσης από την αναθέτουσα αρχή ή τον αναθέτοντα φορέα, λαμβανομένων υπόψη των διαθέσιμων μέσων, της φύσης και των χαρακτηριστικών του συγκεκριμένου έργου, των ορθών πρακτικών στον σχετικό τομέα και της ανάγκης· διασφάλισης της κατάλληλης σχέσης μεταξύ των πόρων που δαπανώνται στην προετοιμασία της ανάθεσης και της προβλεπόμενης αξίας της. Εντούτοις, αυτό δεν ισχύει σε περιπτώσεις όπου η τροποποίηση έχει ως αποτέλεσμα την αλλοίωση της φύσης της συνολικής δημόσιας σύμβασης, για παράδειγμα μέσω της αντικατάστασης των έργων, των προμηθειών και των υπηρεσιών που πρόκειται να παρασχεθούν με κάτι διαφορετικό ή μέσω της ουσιαστικής αλλαγής του είδους της δημόσιας σύμβασης, δεδομένου ότι, σε μια τέτοια κατάσταση, μπορεί να υποτεθεί ότι θα επηρεαστεί το αποτέλεσμα. (36) Σύμφωνα με τις αρχές της ίσης μεταχείρισης και της διαφάνειας, ο ανάδοχος δεν πρέπει να αντικατασταθεί από άλλον οικονομικό παράγοντα χωρίς να πραγματοποιηθεί προκήρυξη νέου διαγωνισμού για την παραχώρηση. Εντούτοις, ο ανάδοχος που εκτελεί τη σύμβαση παραχώρησης μπορεί να υποστεί ορισμένες διαρθρωτικές αλλαγές κατά την εκτέλεση της σύμβασης, όπως καθαρά εσωτερικές αναδιοργανώσεις, συγχωνεύσεις και εξαγορές ή και διαδικασία αφερεγγυότητας ή να υποκατασταθεί στη βάση συμβατικής ρήτρας γνωστής σε όλους τους προσφέροντες και σύμφωνα με τις αρχές της ίσης μεταχείρισης και της διαφάνειας. Οι εν λόγω διαρθρωτικές αλλαγές δεν πρέπει να συνεπάγονται αυτομάτως απαίτηση έναρξης νέων διαδικασιών ανάθεσης για όλες τις συμβάσεις παραχώρησης που εκτελεί η σχετική επιχείρηση. (37) Οι αναθέτουσες αρχές ή οι αναθέτοντες φορείς θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να προβλέπουν τροποποιήσεις σε μια παραχώρηση στην ίδια τη σύμβαση παραχώρησης, μέσω ρητρών αναθεώρησης οι οποίες δεν πρέπει να τους παρέχουν απεριόριστη διακριτική ευχέρεια. Συνεπώς, η παρούσα οδηγία πρέπει να ορίζει ως ποιο βαθμό μπορούν να προβλέπονται τροποποιήσεις στην αρχική παραχώρηση. (38) Με στόχο την προσαρμογή στις ταχείες τεχνικές και οικονομικές εξελίξεις, η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή όσον αφορά ορισμένα μη ουσιώδη στοιχεία της παρούσας οδηγίας. Πράγματι, οι τεχνικές λεπτομέρειες και τα χαρακτηριστικά των συσκευών για την ηλεκτρονική λήψη πρέπει να επικαιροποιούνται ανάλογα με τις τεχνολογικές εξελίξεις και τις διοικητικές ανάγκες· είναι επίσης αναγκαίο η Επιτροπή να έχει εξουσιοδοτηθεί να καταρτίζει υποχρεωτικά τεχνικά πρότυπα ηλεκτρονικής επικοινωνίας ούτως ώστε να διασφαλίζεται η διαλειτουργικότητα των τεχνικών μορφοτύπων, διεργασιών και μηνυμάτων σε διαδικασίες ανάθεσης παραχωρήσεων λαμβάνοντας υπόψη τις τεχνολογικές εξελίξεις και τις διοικητικές ανάγκες· Περαιτέρω, ο κατάλογος των νομοθετικών πράξεων της Ένωσης που θεσπίζουν κοινές μεθοδολογίες για τον υπολογισμό του κόστους διάρκειας ζωής πρέπει να προσαρμόζεται γρήγορα για να ενσωματώνει τα μέτρα που εγκρίνονται ανά τομέα. Για την εκπλήρωση των ανωτέρω αναγκών, η Επιτροπή θα πρέπει να εξουσιοδοτηθεί να επικαιροποιεί τον κατάλογο των νομοθετικών πράξεων, συμπεριλαμβανομένων και των μεθοδολογιών προσδιορισμού του κόστους διάρκειας ζωής. (39) Προκειμένου να διασφαλιστεί η νομική προστασία των υποψηφίων και των προσφερόντων κατά τις διαδικασίες ανάθεσης συμβάσεων παραχώρησης, όπως επίσης για την αποτελεσματική εφαρμογή των κανόνων της παρούσας οδηγίας και των αρχών της Συνθήκης, η εφαρμογή των κανόνων των διατάξεων της οδηγίας 89/665/ΕΟΚ του Συμβουλίου για το συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων περί της εφαρμογής των διαδικασιών προσφυγής στον τομέα της σύναψης συμβάσεων κρατικών προμηθειών και δημοσίων έργων[12] και της οδηγίας 92/13/ΕΟΚ του Συμβουλίου για το συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων σχετικά με την εφαρμογή των κοινοτικών κανόνων στις διαδικασίες σύναψης των συμβάσεων φορέων οι οποίοι λειτουργούν στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των τηλεπικοινωνιών[13] πρέπει να ισχύει επίσης για τις συμβάσεις παραχώρησης υπηρεσιών και τις συμβάσεις παραχώρησης έργων που συνάπτονται τόσο από αναθέτουσες αρχές όσο και από αναθέτοντες φορείς. Πρέπει ως εκ τούτου να τροποποιηθούν αναλόγως οι οδηγίες 89/665/ΕΟΚ και 92/13/ΕΟΚ. (40) Η επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων σύμφωνα με την παρούσα οδηγία θα πρέπει να διέπεται από την οδηγία 95/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Οκτωβρίου 1995 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών[14]. (41) Το δίκαιο της Ένωσης για τις δημόσιες συμβάσεις απαιτεί από τα κράτη μέλη να παρακολουθούν με συνέπεια και συστηματικότητα την εφαρμογή και τη λειτουργία των κανόνων αυτών προκειμένου να διασφαλίζουν την αποτελεσματική και ομοιόμορφη εφαρμογή του ενωσιακού δικαίου. Συνεπώς, τα κράτη μέλη ορίζουν μία ενιαία εθνική αρχή αρμόδια για την παρακολούθηση, εφαρμογή και έλεγχο των δημοσίων συμβάσεων· η αρχή αυτή μπορεί να έχει τις ίδιες αρμοδιότητες όσον αφορά τις παραχωρήσεις. Μόνο ένας οργανισμός με γενικότερα καθήκοντα θα διασφαλίσει την επισκόπηση των κύριων δυσκολιών υλοποίησης και θα προτείνει τα κατάλληλα διορθωτικά μέτρα για προβλήματα κυρίως διαρθρωτικού χαρακτήρα. Ο οργανισμός αυτός μπορεί επίσης να είναι σε θέση να παρέχει άμεση ενημέρωση σχετικά με τη λειτουργία της πολιτικής και τις ενδεχόμενες αδυναμίες της εθνικής νομοθεσίας και της πρακτικής εφαρμογής της, συνεισφέροντας έτσι στον ταχύ προσδιορισμό λύσεων και στη βελτίωση των διαδικασιών ανάθεσης συμβάσεων παραχώρησης. (42) Έχει ιδιαίτερη σημασία, κατά τη διάρκεια του προπαρασκευαστικού έργου της Επιτροπής η διενέργεια κατάλληλων διαβουλεύσεων και σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων. Η Επιτροπή οφείλει να διασφαλίζει, κατά την προετοιμασία και σύνταξη των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, την ταυτόχρονη, έγκαιρη και ενδεδειγμένη διαβίβαση των σχετικών εγγράφων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. (43) Προκειμένου να διασφαλιστούν ομοιόμορφες συνθήκες για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, τη διαδικασία για τη σύνταξη και διαβίβαση προκηρύξεων, για την αποστολή και δημοσίευση δεδομένων που αναφέρονται στα παραρτήματα IV έως VI, και για την τροποποίηση των κατωτάτων ορίων πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες. Οι εν λόγω αρμοδιότητες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή[15]. Η συμβουλευτική διαδικασία πρέπει να χρησιμοποιείται για την έγκριση εκτελεστικών πράξεων που δεν έχουν επιπτώσεις ούτε από δημοσιονομική άποψη ούτε όσον αφορά τη φύση και το πεδίο εφαρμογής των υποχρεώσεων που απορρέουν από την παρούσα οδηγία. Αντιθέτως, οι εν λόγω πράξεις έχουν απλώς διοικητικό χαρακτήρα και προορίζονται να διευκολύνουν την εφαρμογή των κανόνων που προβλέπει η παρούσα οδηγία. (44) Σύμφωνα με την κοινή πολιτική δήλωση των κρατών μελών και της Επιτροπής σχετικά με τα επεξηγηματικά έγγραφα της [ημερομηνία], τα κράτη μέλη ανέλαβαν να συνοδεύσουν, σε αιτιολογημένες περιπτώσεις, την κοινοποίηση των μέτρων μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο με ένα ή περισσότερα έγγραφα στα οποία θα επεξηγείται η σχέση μεταξύ των συστατικών στοιχείων μιας οδηγίας και των αντίστοιχων μερών των πράξεων μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο. Αναφορικά με την παρούσα οδηγία, ο νομοθέτης θεωρεί δικαιολογημένη τη διαβίβαση των εγγράφων αυτών, ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ: Οδηγία σχετικά με τις συμβάσεις παραχώρησης Πίνακας περιεχομένων ΤΙΤΛΟΣ I: ΟΡΙΣΜΟΙ, ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι Ορισμοί, γενικές αρχές και πεδίο εφαρμογής ΤΜΗΜΑ 1: Ορισμοί και πεδίο εφαρμογής Άρθρο 1: Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής Άρθρο 2: Ορισμοί Άρθρο 3: Αναθέτουσες αρχές Άρθρο 4: Αναθέτοντες φορείς Άρθρο 5: Κατώτατα όρια Άρθρο 6: Μέθοδοι υπολογισμού της εκτιμώμενης αξίας των παραχωρήσεων Άρθρο 7: Γενικές Αρχές ΤΜΗΜΑ ΙΙ: ΕΞΑΙΡΕΣΕΙΣ Άρθρο 8: Εξαιρέσεις οι οποίες εφαρμόζονται στις συμβάσεις παραχώρησης που συνάπτονται από αναθέτουσες αρχές και αναθέτοντες φορείς Άρθρο 9: Ειδικές εξαιρέσεις στον τομέα των τηλεπικοινωνιών Άρθρο 10: Εξαιρέσεις οι οποίες εφαρμόζονται στις συμβάσεις παραχώρησης που συνάπτονται από αναθέτοντες φορείς Άρθρο 11: Συμβάσεις παραχώρησης που ανατίθενται σε συνδεδεμένη επιχείρηση Άρθρο 12: Συμβάσεις παραχώρησης οι οποίες ανατίθενται σε κοινοπραξία ή σε αναθέτοντα φορέα που συμμετέχει σε κοινοπραξία Άρθρο 13: Κοινοποίηση πληροφοριών Άρθρο 14: Αποκλεισμός δραστηριοτήτων που είναι άμεσα εκτεθειμένες στον ανταγωνισμό Άρθρο 15: Σχέσεις μεταξύ δημόσιων αρχών ΤΜΗΜΑ ΙΙΙ: Γενικές διατάξεις Άρθρο 16: Διάρκεια της παραχώρησης Άρθρο 17: Κοινωνικές και άλλες ειδικές υπηρεσίες Άρθρο 18: Μεικτές συμβάσεις παραχώρησης Άρθρο 19: Συμβάσεις παραχώρησης που αφορούν διάφορες δραστηριότητες ΤΜΗΜΑ IV: Ειδικές περιπτώσεις Άρθρο 20: Συμβάσεις παραχώρησης κατ' αποκλειστικότητα Άρθρο 21: Υπηρεσίες έρευνας και ανάπτυξης ΚΕΦΑΛΑΙΟ II: Αρχές Άρθρο 22: Οικονομικοί παράγοντες Άρθρο 23: Ονοματολογίες Άρθρο 24: Εχεμύθεια Άρθρο 25: Κανόνες που εφαρμόζονται στην επικοινωνία ΤΙΤΛΟΣ II: ΚΑΝΟΝΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι Δημοσιότητα και διαφάνεια Άρθρο 26: Προκηρύξεις παραχώρησης Άρθρο 27: Γνωστοποιήσεις ανάθεσης παραχώρησης Άρθρο 28: Μορφή και τρόπος δημοσίευσης των προκηρύξεων και των γνωστοποιήσεων Άρθρο 29: Δημοσίευση σε εθνικό επίπεδο Άρθρο 30: Ηλεκτρονική διάθεση των εγγράφων της σύμβασης παραχώρησης ΚΕΦΑΛΑΙΟ II: Διεξαγωγή της διαδικασίας ΤΜΗΜΑ 1: ΑΠΟ ΚΟΙΝΟΥ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ, ΠΡΟΘΕΣΜΙΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ Άρθρο 31: Από κοινού παραχωρήσεις μεταξύ αναθετουσών αρχών ή αναθετόντων φορέων από διαφορετικά κράτη μέλη Άρθρο 32: Τεχνικές προδιαγραφές Άρθρο 33: Εκθέσεις δοκιμών, πιστοποίηση και άλλα αποδεικτικά μέσα ΤΜΗΜΑ ΙΙ: ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΘΕΣΗ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ Άρθρο 34: Γενικές αρχές Άρθρο 35: Διαδικαστικές εγγυήσεις Άρθρο 36: Επιλογή και ποιοτική αξιολόγηση υποψηφίων Άρθρο 37: Καθορισμός προθεσμιών Άρθρο 38: Προθεσμία υποβολής αιτήσεων συμμετοχής για τη σύμβαση παραχώρησης Άρθρο 39: Κριτήρια ανάθεσης της παραχώρησης Άρθρο 40: Κύκλος ζωής και κοστολόγηση κύκλου ζωής ΤΙΤΛΟΣ III : ΚΑΝΟΝΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ Άρθρο 41: Υπεργολαβία Άρθρο 42: Τροποποίηση συμβάσεων παραχώρησης κατά τη διάρκεια ισχύος τους Άρθρο 43: Λύση συμβάσεων παραχώρησης ΤΙΤΛΟΣ IV: ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΕΝΔΙΚΑ ΜΕΣΑ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ Άρθρο 44: Τροποποίηση της οδηγίας 89/665/ΕΟΚ Άρθρο 45: Τροποποίηση της οδηγίας 92/13/ΕΟΚ ΤΙΤΛΟΣ V : ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΕΙΣ, ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΕΣ ΕΞΟΥΣΙΕΣ ΚΑΙ ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ Άρθρο 46: Άσκηση της εξουσιοδότησης Άρθρο 47: Διαδικασία επείγοντος Άρθρο 48: Διαδικασία επιτροπής Άρθρο 49: Μεταφορά στο εθνικό δίκαιο Άρθρο 50: Μεταβατικές διατάξεις Άρθρο 51: Ρήτρα επανεξέτασης Άρθρο 52: Έναρξη ισχύος Άρθρο 53: Αποδέκτες ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I: ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ 2, ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 5 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II: ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΕΝΩΣΙΑΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΕΤΑΙ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ 40 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 4 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΑΣΚΟΥΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΑΝΑΘΕΤΟΝΤΕΣ ΦΟΡΕΙΣ ΟΠΩΣ ΑΝΑΦΕΡΕΤΑΙ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ 4 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΣΤΙΣ ΠΡΟΚΗΡΥΞΕΙΣ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΣΤΙΣ ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΑΝΑΘΕΣΗΣ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VI: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΣΤΙΣ ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΑΝΑΘΕΣΗΣ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ ΓΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΕΙΔΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ (ΑΡΘΡΟ 27 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 1) ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VII: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΣΤΙΣ ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΜΙΑΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΙΣΧΥΟΣ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 42 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VIII: ΟΡΙΣΜΟΣ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IX: ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Χ: ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ 7 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ XI: ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΕΤΑΙ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ 4 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 2 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ XII: ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΠΑΡΑΛΑΒΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΑΙΤΗΣΕΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ XIII: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΣΤΙΣ ΠΡΟΚΗΡΥΞΕΙΣ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ ΓΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΕΙΔΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΙΤΛΟΣ Ι ΟΡΙΣΜΟΙ, ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι Ορισμοί, γενικές αρχές και πεδίο εφαρμογής Τμήμα I Ορισμοί και πεδίο εφαρμογής Άρθρο 1 Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής 1. Με την παρούσα οδηγία θεσπίζονται κανόνες σχετικά με τις διαδικασίες σύναψης συμβάσεων από αναθέτουσες αρχές και από αναθέτοντες φορείς σε σχέση με παραχωρήσεις, η αξία των οποίων εκτιμάται ότι δεν υπολείπεται των κατώτατων ορίων που προβλέπονται στο άρθρο 5. 2. Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται στην απόκτηση έργων ή υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων προμηθειών ταυτόσημων με το αντικείμενο παραχώρησης, από οικονομικό παράγοντα επιλεγόμενο: α) Είτε από αναθέτουσες αρχές ανεξαρτήτως εάν τα έργα ή οι υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών προμηθειών, προορίζονται για σκοπό δημοσίου συμφέροντος· β) Είτε από αναθέτοντες φορείς, υπό τον όρο ότι τα έργα ή οι υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών προμηθειών, προορίζονται για την άσκηση μίας εκ των δραστηριοτήτων που αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙΙ. Άρθρο 2 Ορισμοί 1. Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί: (1) «συμβάσεις παραχώρησης»: οι συμβάσεις παραχώρησης δημοσίων έργων, έργων ή υπηρεσιών. (2) «σύμβαση παραχώρησης δημοσίων έργων»: η σύμβαση εξ επαχθούς αιτίας που συνάπτεται εγγράφως μεταξύ ενός ή περισσοτέρων οικονομικών παραγόντων και μίας ή περισσοτέρων αναθετουσών αρχών και έχει ως αντικείμενο την εκτέλεση έργων, το δε αντίτιμο για τα προς εκτέλεση έργα συνίσταται είτε αποκλειστικά στο δικαίωμα εκμετάλλευσης των έργων τα οποία αποτελούν το αντικείμενο της σύμβασης, είτε στο δικαίωμα αυτό μαζί με καταβολή πληρωμής. (3) «εγγράφως»: κάθε έκφραση απαρτιζόμενη από λέξεις ή αριθμούς η οποία μπορεί να διαβάζεται, να αναπαράγεται και στη συνέχεια να γνωστοποιείται. Μπορεί να περιλαμβάνει πληροφορίες που διαβιβάζονται και αποθηκεύονται με ηλεκτρονικά μέσα. (4) «σύμβαση παραχώρησης έργων»: σύμβαση εξ επαχθούς αιτίας που συνάπτεται εγγράφως μεταξύ ενός ή περισσοτέρων οικονομικών παραγόντων και ενός ή περισσοτέρων αναθετόντων φορέων και έχει ως αντικείμενο την εκτέλεση έργων, το δε αντίτιμο για τα προς εκτέλεση έργα συνίσταται είτε αποκλειστικά στο δικαίωμα εκμετάλλευσης των έργων τα οποία αποτελούν το αντικείμενο της σύμβασης, είτε στο δικαίωμα αυτό μαζί με καταβολή πληρωμής. (5) «εκτέλεση έργων»: η εκτέλεση, ή η μελέτη και εκτέλεση, έργων που σχετίζονται με μία ή περισσότερες από τις δραστηριότητες του παραρτήματος Ι, ή έργου, ή η υλοποίηση, με οιαδήποτε μέσα, έργων που αντιστοιχούν στις απαιτήσεις που διευκρινίζονται από την αναθέτουσα αρχή η οποία ασκεί αποφασιστική επιρροή στο είδος ή στη μελέτη του έργου. (6) «έργο»: το αποτέλεσμα ενός συνόλου οικοδομικών εργασιών ή εργασιών πολιτικού μηχανικού το οποίο επαρκεί καθαυτό για την εκτέλεση μιας οικονομικής ή τεχνικής λειτουργίας. (7) «σύμβαση παραχώρησης υπηρεσιών»: σύμβαση εξ επαχθούς αιτίας που συνάπτεται εγγράφως μεταξύ ενός ή περισσοτέρων οικονομικών παραγόντων και μίας ή περισσοτέρων αναθετουσών αρχών ή ενός ή περισσοτέρων αναθετόντων φορέων και έχει ως αντικείμενο την παροχή υπηρεσιών διαφορετικών από εκείνες που αναφέρονται στα σημεία 2 και 4, το δε αντίτιμο για τις παρασχεθησόμενες υπηρεσίες συνίσταται είτε αποκλειστικά στο δικαίωμα εκμετάλλευσης των υπηρεσιών οι οποίες αποτελούν το αντικείμενο της σύμβασης, είτε στο δικαίωμα αυτό μαζί με καταβολή πληρωμής. (8) «υποψήφιος»: οικονομικός παράγων που επεδίωξε πρόσκληση ή έχει προσκληθεί να συμμετάσχει σε διαδικασία ανάθεσης σύμβασης παραχώρησης. (9) «ανάδοχος»: ο οικονομικός παράγων στον οποίο έχει ανατεθεί σύμβαση παραχώρησης. (10) «οικονομικός παράγων»: κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, φορέας του δημοσίου ή κοινοπραξία αυτών των προσώπων και/ή οργανισμών που παρέχει έργα, προϊόντα ή υπηρεσίες στην αγορά. (11) «προσφέρων»: ο οικονομικός παράγων που έχει υποβάλει προσφορά. (12) «ηλεκτρονικό μέσο»: ένα μέσο που χρησιμοποιεί ηλεκτρονικό εξοπλισμό για την επεξεργασία (συμπεριλαμβανομένης της ψηφιακής συμπίεσης) και αποθήκευσης δεδομένων, τα οποία διαβιβάζονται, μεταφέρονται ή λαμβάνονται με ενσύρματα, ραδιοφωνικά, οπτικά μέσα ή άλλα ηλεκτρομαγνητικά μέσα. (13) «έγγραφα της σύμβασης παραχώρησης»: όλα τα έγγραφα που παρουσιάζει ή στα οποία παραπέμπει η αναθέτουσα αρχή ή ο αναθέτων φορέας με σκοπό να περιγράψει ή να προσδιορίσει στοιχεία της προμήθειας ή της διαδικασίας, συμπεριλαμβανομένων της προκήρυξης του διαγωνισμού, των τεχνικών προδιαγραφών, των προτεινόμενων όρων της σύμβασης, των μορφοτύπων για την παρουσίαση των εγγράφων από τους υποψηφίους και τους προσφέροντες, των πληροφοριών για τις γενικές υποχρεώσεις και τυχόν πρόσθετων εγγράφων (14) «κύκλος ζωής»: όλα τα διαδοχικά ή/και διασυνδεδεμένα στάδια καθόλη τη διάρκεια ύπαρξης ενός προϊόντος ή ενός έργου ή της παροχής μιας υπηρεσίας, που περιλαμβάνουν την παραγωγή, τη μεταφορά, τη χρήση και τη συντήρησή τους, από την αγορά των πρώτων υλών ή την παραγωγή των πόρων μέχρι τη διάθεση, την εκκαθάριση και την ολοκλήρωση. 2. Το δικαίωμα εκμετάλλευσης των έργων ή των υπηρεσιών που αναφέρονται στα σημεία 2, 4 και 7 της πρώτης παραγράφου συνεπάγεται τη μεταβίβαση του ουσιώδους λειτουργικού κινδύνου στον ανάδοχο. Ο ανάδοχος της σύμβασης παραχώρησης θεωρείται ότι αναλαμβάνει τον ουσιώδη λειτουργικό κίνδυνο όταν δεν υπάρχει εγγύηση για την απόσβεση της επένδυσης ή των δαπανών που πραγματοποιήθηκαν κατά την εκτέλεση των έργων ή την παροχή των υπηρεσιών που αποτελούν το αντικείμενο της σύμβασης παραχώρησης. Ο οικονομικός κίνδυνος μπορεί να συνίσταται σε οιονδήποτε των κατωτέρω: α) στον κίνδυνο που σχετίζεται με τη χρήση των έργων ή τη ζήτηση για την παροχή της υπηρεσίας· ή β) τον κίνδυνο που σχετίζεται με τη διαθεσιμότητα της υποδομής που παρέχεται από τον ανάδοχο της σύμβασης παραχώρησης ή που χρησιμοποιείται για την παροχή υπηρεσιών στους χρήστες. Άρθρο 3 Αναθέτουσες αρχές 1. Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας «αναθέτουσες αρχές» είναι το κράτος, οι τοπικές ή περιφερειακές αρχές, οι οργανισμοί δημοσίου δικαίου, οι ενώσεις που απαρτίζονται από μία ή περισσότερες από τις προαναφερόμενες αρχές ή έναν ή περισσότερους από τους εν λόγω οργανισμούς δημοσίου δικαίου, πλην εκείνων που αναθέτουν σύμβαση παραχώρησης για τους σκοπούς της άσκησης δραστηριότητας αναφερόμενης στο παράρτημα ΙΙΙ. 2. Οι «περιφερειακές αρχές» περιλαμβάνουν όλες τις αρχές των διοικητικών μονάδων που εμπίπτουν στα NUTS 1 και 2, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) 1059/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου[16]. 3. Οι «τοπικές αρχές» περιλαμβάνουν όλες τις αρχές των διοικητικών μονάδων που εμπίπτουν στο NUTS 3 και μικρότερων διοικητικών μονάδων, όπως αναφέρεται στον κανονισμό 1059/2003. 4. «οργανισμοί δημοσίου δικαίου»: οι οργανισμοί που έχουν όλα τα ακόλουθα χαρακτηριστικά: α) έχουν συσταθεί με συγκεκριμένο σκοπό ή έχουν ως συγκεκριμένο σκοπό την κάλυψη αναγκών γενικού συμφέροντος, που δεν έχουν βιομηχανικό ή εμπορικό χαρακτήρα· β) έχουν νομική προσωπικότητα· γ) χρηματοδοτούνται, κατά το μεγαλύτερο μέρος, από τις κρατικές, περιφερειακές ή τοπικές αρχές, ή άλλους οργανισμούς δημοσίου δικαίου· ή υπόκεινται σε διαχειριστική εποπτεία από τους οργανισμούς αυτούς· ή που έχουν διοικητικό, διευθυντικό ή εποπτικό συμβούλιο, του οποίου περισσότερα από τα μισά μέλη διορίζονται από το κράτος, περιφερειακές ή τοπικές αρχές, ή από άλλους οργανισμούς δημοσίου δικαίου. Για το σκοπό του στοιχείου α) του πρώτου εδαφίου, ένας οργανισμός, που λειτουργεί υπό κανονικές συνθήκες αγοράς, στοχεύει στο κέρδος και υφίσταται τις ζημίες που απορρέουν από την άσκηση της δραστηριότητάς του, δεν αποβλέπει στην ικανοποίηση αναγκών γενικού συμφέροντος, ούτε έχει βιομηχανικό ή εμπορικό χαρακτήρα. Άρθρο 4 Αναθέτοντες φορείς 1. Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, ως «αναθέτοντες φορείς» νοούνται: (1) κρατικές, περιφερειακές ή τοπικές αρχές, οργανισμοί δημοσίου δικαίου, ενώσεις που έχουν συσταθεί από μία ή περισσότερες από τις προαναφερόμενες αρχές ή έναν ή περισσότερους από τους εν λόγω οργανισμούς δημοσίου δικαίου όπως ορίζονται στις παραγράφους 2-4 του άρθρου 3. (2) δημόσιες επιχειρήσεις όπως ορίζονται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου· (3) φορείς που δεν είναι αναθέτουσες αρχές ή δημόσιες επιχειρήσεις, οι οποίοι λειτουργούν στη βάση ειδικών ή αποκλειστικών δικαιωμάτων που έχουν χορηγηθεί από αρμόδια αρχή κράτους μέλους, όταν αναθέτουν σύμβαση παραχώρησης με σκοπό την άσκηση μίας των δραστηριοτήτων που αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙΙ. 2. «Δημόσια επιχείρηση» είναι κάθε επιχείρηση επί της οποίας οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να ασκούν άμεσα ή έμμεσα δεσπόζουσα επιρροή λόγω κατοχής της κυριότητας της επιχείρησης, χρηματοοικονομικής συμμετοχής, ή βάσει των κανόνων που διέπουν την επιχείρηση. Δεσπόζουσα επιρροή σε σχέση με επιχείρηση εκ μέρους των αναθετουσών αρχών τεκμαίρεται όταν οι εν λόγω αρχές, έμμεσα ή άμεσα: α) κατέχουν την πλειοψηφία του εγγεγραμμένου κεφαλαίου της επιχείρησης, ή β) ελέγχουν την πλειονότητα των ψήφων οι οποίες αντιστοιχούν σε μετοχές που έχει εκδώσει η επιχείρηση, ή γ) μπορούν να διορίζουν περισσότερα από τα μισά μέλη του διοικητικού, διευθυντικού ή εποπτικού οργάνου της επιχείρησης. 3. «Ειδικά ή αποκλειστικά δικαιώματα»: τα δικαιώματα που εκχωρούνται από αρμόδια αρχή ενός κράτους μέλους μέσω οιασδήποτε νομοθετικής, κανονιστικής ή διοικητικής διάταξης που έχει ως αποτέλεσμα να περιορίζει την άσκηση των δραστηριοτήτων που ορίζονται στο παράρτημα ΙΙΙ από έναν ή περισσότερους φορείς, και η οποία επηρεάζει ουσιωδώς την ικανότητα άλλων φορέων να ασκούν τέτοιου είδους δραστηριότητα. Δικαιώματα που έχουν εκχωρηθεί μέσω διαδικασίας στην οποία έχει διασφαλιστεί επαρκής δημοσιότητα και όπου η εκχώρηση των εν λόγω δικαιωμάτων βασίστηκε σε αντικειμενικά κριτήρια δεν συνιστούν «ειδικά ή αποκλειστικά δικαιώματα» κατά την έννοια της παρούσας οδηγίας. Τέτοιου είδους διαδικασίες περιλαμβάνουν: α) διαδικασίες σύναψης συμβάσεων με προηγούμενη προκήρυξη διαγωνισμού σύμφωνα με την οδηγία [2004/18/EΚ ή 2004/17/ΕΚ] ή την παρούσα οδηγία β) διαδικασίες σύμφωνα με άλλες νομοθετικές πράξεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που περιλαμβάνονται στο παράρτημα ΧΙ, οι οποίες διασφαλίζουν ικανοποιητική εκ των προτέρων διαφάνεια για τη χορήγηση εγκρίσεων με βάση αντικειμενικά κριτήρια· Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να θεσπίζει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 46 για την τροποποίηση του καταλόγου των ενωσιακών νομοθετικών πράξεων στο παράρτημα ΧΙ, όταν, λόγω έκδοσης νέας ενωσιακής νομοθεσίας ή κατάργησης ενωσιακής νομοθεσίας, η τροποποίηση αυτή κρίνεται αναγκαία. Άρθρο 5 Κατώτατα όρια 1. Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται στις ακόλουθες συμβάσεις παραχώρησης των οποίων η αξία ισούται ή υπερβαίνει τα 5.000.000 ευρώ: α) συμβάσεις παραχώρησης που συνάπτονται από αναθέτοντες φορείς για την άσκηση μίας των δραστηριοτήτων που αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙΙ· β) συμβάσεις παραχώρησης που συνάπτονται από αναθέτουσες αρχές. 2. Οι συμβάσεις παραχώρησης υπηρεσιών των οποίων η αξία ισούται ή υπερβαίνει τα 2.500.000 ευρώ αλλά είναι χαμηλότερη των 5.000.000 ευρώ εκτός από τις κοινωνικές υπηρεσίες και άλλες ειδικές υπηρεσίες, υπόκεινται στην υποχρέωση δημοσίευσης προκήρυξης ανάθεσης παραχώρησης σύμφωνα με τα άρθρα 27 και 28. Άρθρο 6 Μέθοδοι υπολογισμού της εκτιμώμενης αξίας των παραχωρήσεων 1. Ο υπολογισμός της εκτιμώμενης αξίας μιας παραχώρησης βασίζεται στο συνολικό πληρωτέο ποσό, εκτός ΦΠΑ, όπως εκτιμάται από την αναθέτουσα αρχή ή τον αναθέτοντα φορέα, συμπεριλαμβανομένων τυχόν δικαιωμάτων προαιρέσεως ή τυχόν παρατάσεων της διάρκειας της παραχώρησης. 2. Η εκτιμώμενη αξία μιας παραχώρησης υπολογίζεται ως η αξία ενός συνόλου έργων ή υπηρεσιών, ακόμα και εάν αγοράζονται μέσω διαφορετικών συμβάσεων, όταν οι συμβάσεις αποτελούν μέρος ενός ενιαίου σχεδίου έργου. Ενδείξεις περί της ύπαρξης ενός ενιαίου σχεδίου έργου μπορεί για παράδειγμα να είναι ο συνολικός εκ των προτέρων σχεδιασμός και η σύλληψη από την αναθέτουσα αρχή ή τον αναθέτοντα φορέα, το γεγονός ότι τα διάφορα στοιχεία που αγοράζονται προορίζονται για μια μοναδική οικονομική και τεχνική λειτουργία ή ότι συνδέονται λογικά με διαφορετικό τρόπο. Στην περίπτωση που η αναθέτουσα αρχή ή ο αναθέτων φορέας προβλέπει χρηματικά βραβεία ή την καταβολή ποσών στους υποψηφίους ή προσφέροντες, τα λαμβάνει υπόψη κατά τον υπολογισμό της εκτιμώμενης αξίας της παραχώρησης. 3. Η επιλογή της μεθόδου για τον υπολογισμό της εκτιμώμενης αξίας μιας σύμβασης παραχώρησης δεν γίνεται με σκοπό την εξαίρεσή της από το πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας. Ένα σχέδιο έργου ή ένα σύνολο υπηρεσιών δεν κατατέμνεται ούτως ώστε να μην εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας, εκτός εάν αιτιολογείται βάσει αντικειμενικών λόγων. 4. Η εκτίμηση αυτή ισχύει τη στιγμή της αποστολής της προκήρυξης διαγωνισμού παραχώρησης, ή, στις περιπτώσεις όπου δεν απαιτείται μια τέτοια προκήρυξη, τη στιγμή που η αναθέτουσα αρχή ή ο αναθέτων φορέας αρχίζει τη διαδικασία ανάθεσης της σύμβασης παραχώρησης, προσδιορίζοντας συγκεκριμένα τα ουσιώδη χαρακτηριστικά της σκοπούμενης σύμβασης παραχώρησης. 5. Όσον αφορά τις συμβάσεις παραχώρησης δημοσίων έργων και τις συμβάσεις παραχώρησης έργων, κατά τον υπολογισμό της εκτιμώμενης αξίας πρέπει να λαμβάνονται υπόψη το κόστος των έργων καθώς και η συνολική εκτιμώμενη αξία των προμηθειών και υπηρεσιών που πρόκειται να τεθούν στη διάθεση του εργολήπτη από τις αναθέτουσες αρχές ή τους αναθέτοντες φορείς, εφόσον είναι αναγκαίες για την εκτέλεση των έργων. 6. Όταν προτεινόμενο έργο ή προτεινόμενη αγορά υπηρεσιών μπορεί να οδηγήσει σε ταυτόχρονη ανάθεση συμβάσεων παραχώρησης υπό μορφή χωριστών παρτίδων, λαμβάνεται υπόψη η συνολική εκτιμώμενη αξία όλων αυτών των παρτίδων. 7. Όταν η συνολική αξία των παρτίδων ισούται ή υπερβαίνει το κατώτατο όριο που καθορίζεται στο άρθρο 5, η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται στη ανάθεση κάθε παρτίδας. 8. Οι αναθέτουσες αρχές ή οι αναθέτοντες φορείς μπορούν να αναθέτουν συμβάσεις παραχώρησης για μεμονωμένες παρτίδες χωρίς να εφαρμόζουν τις σχετικές διατάξεις που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία, εφόσον η εκτιμώμενη αξία της εν λόγω παρτίδας χωρίς ΦΠΑ είναι μικρότερη από 1.000.000 ευρώ. Εντούτοις, η συνολική αξία των παρτίδων που ανατίθενται με αυτόν τον τρόπο χωρίς την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας δεν υπερβαίνει το 20% της συνολικής αξίας όλων των παρτίδων στις οποίες έχει διαμεριστεί το προτεινόμενο έργο ή η προτεινόμενη αγορά υπηρεσιών. 9. Η αξία των συμβάσεων παραχώρησης υπηρεσιών είναι η εκτιμώμενη συνολική αξία των υπηρεσιών προς παροχή από τον ανάδοχο της σύμβασης παραχώρησης καθ’ όλη τη διάρκεια της σύμβασης παραχώρησης, όπως υπολογίζεται σύμφωνα με αντικειμενική μεθοδολογία η οποία προσδιορίζεται στην προκήρυξη της παραχώρησης ή στα έγγραφα της παραχώρησης. Ως βάση για τον υπολογισμό της εκτιμώμενης αξίας της παραχώρησης λαμβάνονται, κατά περίπτωση, τα ακόλουθα: α) για ασφαλιστικές υπηρεσίες: το καταβλητέο ασφάλιστρο και οι λοιποί τρόποι πληρωμής· β) για τραπεζικές και άλλες χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες: τα έξοδα, οι προμήθειες, οι τόκοι και οι λοιποί τρόποι πληρωμής· γ) για υπηρεσίες σχεδιασμού: τα έξοδα, οι καταβλητέες προμήθειες και οι λοιποί τρόποι πληρωμής· 10. Η αξία των συμβάσεων παραχώρησης περιλαμβάνει τόσο τα εκτιμώμενα έσοδα από τρίτους, όσο και τα ποσά προς καταβολή από την αναθέτουσα αρχή ή τον αναθέτοντα φορέα. Άρθρο 7 Γενικές Αρχές Οι αναθέτουσες αρχές και οι αναθέτοντες φορείς αντιμετωπίζουν τους οικονομικούς παράγοντες ισότιμα και ενεργούν με διαφανή και αναλογικό τρόπο. Ο σχεδιασμός της σύμβασης παραχώρησης δεν γίνεται με στόχο την εξαίρεσή της από το πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας ή τον τεχνητό περιορισμό του ανταγωνισμού. Τμήμα II Εξαιρέσεις Άρθρο 8 Εξαιρέσεις οι οποίες εφαρμόζονται στις συμβάσεις παραχώρησης που συνάπτονται από αναθέτουσες αρχές και αναθέτοντες φορείς 1. Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται σε συμβάσεις παραχώρησης υπηρεσιών οι οποίες ανατίθενται από αναθέτουσα αρχή ή αναθέτοντα φορέα σε οικονομικό παράγοντα που είναι αναθέτων φορέας ή ένωση αυτών, δυνάμει αποκλειστικού δικαιώματος που απολαύει ο οικονομικός παράγων βάσει εφαρμοζόμενων και δημοσιευμένων νομοθετικών, κανονιστικών ή διοικητικών διατάξεων, και το οποίο έχει χορηγηθεί σύμφωνα με τη Συνθήκη και την ενωσιακή τομεακή νομοθεσία αναφορικά με τη διαχείριση δικτύων υποδομών που συνδέονται με τις δραστηριότητες οι οποίες αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙΙ. 2. Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου, όταν η τομεακή νομοθεσία που αναφέρεται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου δεν προβλέπει ειδικές υποχρεώσεις διαφάνειας, εφαρμόζονται οι απαιτήσεις του άρθρου 27 παράγραφοι 1 και 3. 3. Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται στις συμβάσεις παραχώρησης τις οποίες η αναθέτουσα αρχή ή ο αναθέτων φορέας υποχρεούται να αναθέσει ή να διοργανώσει σύμφωνα με διαδικασίες σύναψης συμβάσεων που προβλέπονται σε: α) διεθνή συμφωνία, η οποία έχει συναφθεί σύμφωνα με τη Συνθήκη, μεταξύ κράτους μέλους και μιας ή περισσοτέρων τρίτων χωρών και καλύπτει έργα, προμήθειες ή υπηρεσίες που προορίζονται για την από κοινού εκτέλεση ή εκμετάλλευση ενός σχεδίου από τα συμβαλλόμενα κράτη· β) συναφθείσα διεθνή συμφωνία η οποία έχει σχέση με τη στάθμευση στρατευμάτων και αφορά τις επιχειρήσεις κράτους μέλους ή τρίτης χώρας· γ) ειδική διαδικασία διεθνούς οργανισμού· δ) περίπτωση που οι συμβάσεις παραχώρησης χρηματοδοτούνται εξ ολοκλήρου από διεθνή οργανισμό ή διεθνές χρηματοδοτικό ίδρυμα. Όλες οι συμφωνίες που αναφέρονται στο στοιχείο α) του πρώτου εδαφίου κοινοποιούνται στην Επιτροπή, η οποία δύναται να ζητήσει γνωμοδότηση από τη Συμβουλευτική Επιτροπή Δημοσίων Συμβάσεων που αναφέρεται στο άρθρο 48. Για τους σκοπούς του στοιχείου δ) του πρώτου εδαφίου, σε περίπτωση συγχρηματοδότησης σημαντικού μέρους της σύμβασης παραχώρησης από διεθνή οργανισμό ή διεθνές χρηματοδοτικό ίδρυμα, τα συμβαλλόμενα μέρη αποφασίζουν τις εφαρμοστέες διαδικασίες ανάθεσης των συμβάσεων παραχώρησης, οι οποίες συνάδουν προς τις διατάξεις της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 4. Με την επιφύλαξη του άρθρου 346 της Συνθήκης, η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται στην ανάθεση συμβάσεων παραχώρησης στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας, στο βαθμό που οι κανόνες τους οποίους προβλέπει η παρούσα οδηγία δεν δύνανται να εγγυηθούν την προστασία των ουσιωδών δικαιωμάτων ασφαλείας ενός κράτους μέλους. 5. Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται στις συμβάσεις παραχώρησης υπηρεσιών: α) για την αγορά ή μίσθωση, με οποιουσδήποτε χρηματοδοτικούς όρους, γης, υφισταμένων κτισμάτων ή άλλων ακινήτων, ή σε σχέση με δικαιώματα επ’ αυτών· ωστόσο, οι συμβάσεις παραχώρησης χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών που ανατίθενται ταυτοχρόνως, πριν ή μετά τη σύμβαση αγοράς ή μίσθωσης, υπό οποιαδήποτε μορφή, εμπίπτουν στην παρούσα οδηγία· β) για την αγορά, την ανάπτυξη, την παραγωγή ή τη συμπαραγωγή προγραμμάτων που προορίζονται για ραδιοτηλεοπτικές εκπομπές και ορίζονται ως η μετάδοση και διανομή μέσω κάθε είδους ηλεκτρονικού δικτύου, οι οποίες ανατίθενται από ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς, ούτε και σε συμβάσεις παραχώρησης για χρόνο εκπομπής που ανατίθενται σε ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς· γ) που αφορούν υπηρεσίες διαιτησίας και συμβιβασμού· δ) σε χρηματοοικονομικές υπηρεσίες σχετικές με την έκδοση, την αγορά, την πώληση ή τη μεταβίβαση τίτλων ή άλλων χρηματοπιστωτικών μέσων, κατά την έννοια της οδηγίας 2004/39/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, σε υπηρεσίες και πράξεις κεντρικών τραπεζών που εκτελούνται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF)· ε) που αφορούν συμβάσεις εργασίας· στ) για υπηρεσίες αεροπορικών μεταφορών που βασίζονται στη χορήγηση άδειας εκμετάλλευσης κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1008/2008[17] του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου[18]· ζ) για δημόσιες επιβατικές μεταφορές κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΚ) 1370/2007 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου[19]. Η μετάδοση ραδιοτηλεοπτικών εκπομπών που αναφέρεται στο στοιχείο β) της πρώτης παραγράφου περιλαμβάνει οποιαδήποτε μετάδοση και διανομή που χρησιμοποιεί οποιαδήποτε μορφή ηλεκτρονικού δικτύου. Άρθρο 9 Ειδικές εξαιρέσεις στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται στις συμβάσεις παραχώρησης με κύριο σκοπό να επιτραπεί στις αναθέτουσες αρχές η παροχή ή εκμετάλλευση δημοσίων τηλεπικοινωνιακών δικτύων ή η παροχή στο κοινό μιας ή περισσότερων υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών. Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου, νοούνται ως: α) «δημόσιο δίκτυο επικοινωνιών» το δίκτυο ηλεκτρονικών επικοινωνιών, το οποίο χρησιμοποιείται, εξ ολοκλήρου ή κυρίως, για την παροχή διαθέσιμων στο κοινό υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών που υποστηρίζουν τη μεταφορά πληροφοριών μεταξύ τερματικών σημείων δικτύου· β) «δίκτυο ηλεκτρονικών επικοινωνιών», τα συστήματα μετάδοσης και, κατά περίπτωση, ο εξοπλισμός μεταγωγής ή δρομολόγησης και οι λοιποί πόροι, περιλαμβανομένων μη ενεργών στοιχείων δικτύου, που επιτρέπουν τη μεταφορά σημάτων, με τη χρήση καλωδίου, ραδιοσημάτων, οπτικού ή άλλου ηλεκτρομαγνητικού μέσου, περιλαμβανομένων των δορυφορικών δικτύων, των σταθερών (μεταγωγής δεδομένων μέσω κυκλωμάτων και πακετομεταγωγής, περιλαμβανομένου του Διαδικτύου) και κινητών επίγειων δικτύων, των συστημάτων ηλεκτρικών καλωδίων, εφόσον χρησιμοποιούνται για τη μετάδοση σημάτων, των δικτύων που χρησιμοποιούνται για ραδιοτηλεοπτικές εκπομπές, καθώς και των δικτύων καλωδιακής τηλεόρασης, ανεξάρτητα από το είδος των μεταφερόμενων πληροφοριών· γ) «σημείο τερματισμού δικτύου» (ΣΤΔ), το υλικό σημείο στο οποίο παρέχεται στο συνδρομητή πρόσβαση στο δημόσιο δίκτυο επικοινωνιών· στα δίκτυα μεταγωγής ή δρομολόγησης, το ΣΤΔ καθορίζεται μέσω ειδικής διεύθυνσης δικτύου, η οποία μπορεί να συνδέεται με το όνομα ή τον αριθμό του συνδρομητή· δ) «υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών», οι υπηρεσίες που παρέχονται συνήθως έναντι αμοιβής και των οποίων η παροχή συνίσταται, εν όλω ή εν μέρει, στη μεταφορά σημάτων σε δίκτυα ηλεκτρονικών επικοινωνιών, περιλαμβανομένων των υπηρεσιών τηλεπικοινωνιών και των υπηρεσιών μετάδοσης σε δίκτυα που χρησιμοποιούνται για ραδιοτηλεοπτικές εκπομπές, αλλά εξαιρουμένων των υπηρεσιών που παρέχουν περιεχόμενο μεταδιδόμενο με χρήση δικτύων και υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών ή που ασκούν έλεγχο επί του περιεχομένου· δεν περιλαμβάνουν επίσης τις υπηρεσίες της κοινωνίας της πληροφορίας, όπως αυτές ορίζονται στο άρθρο 1 της οδηγίας 98/34/ΕΚ, οι οποίες δεν συνίστανται εν όλω ή εν μέρει στη μεταφορά σημάτων σε δίκτυα ηλεκτρονικών επικοινωνιών. Άρθρο 10 Εξαιρέσεις οι οποίες εφαρμόζονται στις συμβάσεις παραχώρησης που συνάπτονται από αναθέτοντες φορείς 1. Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται στις συμβάσεις παραχώρησης που συνάπτουν αναθέτοντες φορείς για σκοπούς άλλους από τις δραστηριότητες που ορίζονται στο παράρτημα ΙΙΙ ή για την άσκηση αυτών των δραστηριοτήτων σε τρίτη χώρα, υπό συνθήκες που δεν συνεπάγονται την υλική εκμετάλλευση δικτύου ή γεωγραφικής περιοχής εντός της Ένωσης. 2. Οι αναθέτοντες φορείς κοινοποιούν στην Επιτροπή ή στο εθνικό όργανο εποπτείας, κατόπιν αιτήσεώς τους, οποιαδήποτε δραστηριότητα θεωρούν ότι εξαιρείται. Η Επιτροπή μπορεί να δημοσιεύει περιοδικά στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για ενημερωτικούς σκοπούς, καταλόγους με κατηγορίες δραστηριοτήτων που θεωρεί ότι καλύπτονται από την παρούσα εξαίρεση Στην περίπτωση αυτή, η Επιτροπή σέβεται τυχόν ευαίσθητες εμπορικές πτυχές τις οποίες, ενδεχομένως, επικαλέσθηκαν οι αναθέτοντες φορείς κατά τη διαβίβαση των εν λόγω πληροφοριών. Άρθρο 11 Συμβάσεις παραχώρησης που ανατίθενται σε συνδεδεμένη επιχείρηση 1. Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου, ως «συνδεδεμένη επιχείρηση» νοείται κάθε επιχείρηση της οποίας οι ετήσιοι λογαριασμοί έχουν ενοποιηθεί με τους λογαριασμούς του αναθέτοντος φορέα σύμφωνα με τις απαιτήσεις της έβδομης οδηγίας 83/349/ΕΟΚ του Συμβουλίου[20]. 2. Στην περίπτωση που οι φορείς δεν εμπίπτουν στην εν λόγω οδηγία, ως «συνδεδεμένη επιχείρηση» νοείται κάθε επιχείρηση η οποία: α) είναι δυνατόν να υπόκειται, άμεσα ή έμμεσα, σε δεσπόζουσα επιρροή του αναθέτοντος φορέα κατά την έννοια του άρθρου 4 παράγραφος 2 της παρούσας οδηγίας· β) η οποία μπορεί να ασκεί δεσπόζουσα επιρροή επί του αναθέτοντος φορέα γ) υπόκειται, από κοινού με τον αναθέτοντα φορέα, στη δεσπόζουσα επιρροή άλλης επιχείρησης δυνάμει ιδιοκτησίας, χρηματοδοτικής συμμετοχής ή των κανόνων που τη διέπουν. 3. Κατά παρέκκλιση του άρθρου 15 και υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στην παράγραφο 4, η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται στις ακόλουθες συμβάσεις παραχώρησης: α) συμβάσεις τις οποίες συνάπτει αναθέτων φορέας με συνδεδεμένη επιχείρηση· β) συμβάσεις τις οποίες συνάπτει κοινοπραξία, η οποία έχει συσταθεί αποκλειστικά από αναθέτοντες φορείς με σκοπό την άσκηση δραστηριοτήτων που περιγράφονται στο παράρτημα ΙΙΙ, με επιχείρηση συνδεδεμένη με έναν από αυτούς τους αναθέτοντες φορείς. 4. Η παράγραφος 3 εφαρμόζεται: α) στις συμβάσεις παραχώρησης υπηρεσιών, εφόσον το 80% τουλάχιστον του μέσου συνολικού κύκλου εργασιών που πραγματοποίησε η συνδεδεμένη επιχείρηση κατά την τελευταία τριετία στον τομέα των υπηρεσιών, σε γενικές γραμμές, προέρχεται από την παροχή υπηρεσιών στις επιχειρήσεις με τις οποίες συνδέεται· β) στις συμβάσεις παραχώρησης έργων, εφόσον το 80% τουλάχιστον του μέσου συνολικού κύκλου εργασιών που πραγματοποίησε η συνδεδεμένη επιχείρηση κατά την τελευταία τριετία στον τομέα των έργων, σε γενικές γραμμές, προέρχεται από την παροχή έργων στις επιχειρήσεις με τις οποίες συνδέεται. 5. Όταν, λόγω της ημερομηνίας δημιουργίας της συνδεδεμένης επιχείρησης ή έναρξης των δραστηριοτήτων της, δεν είναι διαθέσιμος ο κύκλος εργασιών για την τελευταία τριετία, η επιχείρηση αρκεί να αποδεικνύει ότι ο κύκλος εργασιών που αναφέρεται στην παράγραφο 4 στοιχεία α), ή β), είναι αξιόπιστος, ιδίως με προβολές επιχειρηματικών δραστηριοτήτων. 6. Όταν η ίδια ή παρόμοιες υπηρεσίες, προμήθειες ή έργα παρέχονται από περισσότερες από μία επιχειρήσεις συνδεδεμένες με τον αναθέτοντα φορέα, για τον υπολογισμό των προαναφερόμενων στην παράγραφο 4 ποσοστών λαμβάνεται υπόψη ο συνολικός κύκλος εργασιών που προκύπτει αντιστοίχως από την παροχή υπηρεσιών, προμηθειών ή έργων εκ μέρους των εν λόγω συνδεδεμένων επιχειρήσεων. Άρθρο 12 Συμβάσεις παραχώρησης οι οποίες ανατίθενται σε κοινοπραξία ή σε αναθέτοντα φορέα που συμμετέχει σε κοινοπραξία Κατά παρέκκλιση του άρθρου 15, και με την προϋπόθεση ότι η κοινοπραξία έχει συσταθεί με σκοπό την άσκηση της συγκεκριμένης δραστηριότητας επί περίοδο τουλάχιστον τριών ετών και ότι η συστατική πράξη της κοινοπραξίας ορίζει ότι οι αναθέτοντες φορείς, που την συγκροτούν, συμμετέχουν σε αυτήν τουλάχιστον για την εν λόγω περίοδο, η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται σε συμβάσεις παραχώρησης που έχουν συναφθεί από: α) κοινοπραξία, η οποία έχει συσταθεί αποκλειστικά από αναθέτοντες φορείς με σκοπό την άσκηση δραστηριοτήτων κατά την έννοια του παραρτήματος ΙΙΙ, με έναν από αυτούς τους αναθέτοντες φορείς· ή β) αναθέτοντα φορέα με μια τέτοια κοινοπραξία στην οποία συμμετέχει. . Άρθρο 13 Κοινοποίηση πληροφοριών από αναθέτοντες φορείς Οι αναθέτοντες φορείς κοινοποιούν στην Επιτροπή ή στο εθνικό όργανο εποπτείας, κατόπιν αιτήσεώς τους, τις ακόλουθες πληροφορίες σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 11 παράγραφοι 2 και 3 και του άρθρου 12: α) τις επωνυμίες των επιχειρήσεων ή κοινοπραξιών για τις οποίες πρόκειται, β) τη φύση και την αξία των σχετικών παραχωρήσεων, γ) τις αποδείξεις που η Επιτροπή ή το εθνικό όργανο εποπτείας κρίνει απαραίτητες για το ότι η σχέση μεταξύ της επιχείρησης ή της κοινοπραξίας στην οποία ανατίθενται οι συμβάσεις παραχώρησης και του αναθέτοντος φορέα ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις των άρθρων 11 ή 12. Άρθρο 14 Αποκλεισμός δραστηριοτήτων που είναι άμεσα εκτεθειμένες στον ανταγωνισμό Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται στις συμβάσεις παραχώρησης που συνάπτονται από αναθέτοντες φορείς εφόσον στο κράτος μέλος στο οποίο διενεργούνται οι παραχωρήσεις αυτές η δραστηριότητα είναι απευθείας εκτεθειμένη στον ανταγωνισμό σύμφωνα με τα άρθρα 27 και 28 της οδηγίας [που αντικαθιστά την οδηγία 2004/17/ΕΚ]. Άρθρο 15 Σχέσεις μεταξύ δημόσιων αρχών 1. Σύμβαση παραχώρησης που συνάπτεται από αναθέτουσα αρχή ή αναθέτοντα φορέα σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 1 εδάφιο 1 με άλλο νομικό πρόσωπο δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας εφόσον πληρούνται σωρευτικά οι ακόλουθες προϋποθέσεις: α) η αναθέτουσα αρχή ή ο αναθέτων φορέας ασκεί επί του εν λόγω νομικού προσώπου έλεγχο ανάλογο εκείνου που ασκεί επί των δικών της/του υπηρεσιών β) τουλάχιστον το 90% των δραστηριοτήτων του εν λόγω νομικού προσώπου διεξάγονται για την ελέγχουσα αναθέτουσα αρχή ή αναθέτοντα φορέα ή για άλλα νομικά πρόσωπα που υπόκεινται στον έλεγχο της εν λόγω αναθέτουσας αρχής ή του εν λόγω αναθέτοντος φορέα γ) δεν υπάρχει ιδιωτική συμμετοχή στο ελεγχόμενο νομικό πρόσωπο. Αναθέτουσα αρχή ή αναθέτων φορέας όπως αναφέρεται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 εδάφιο 1 θεωρείται ότι ασκεί έλεγχο επί ενός νομικού προσώπου ανάλογο με τον έλεγχο που ασκεί στις υπηρεσίες της/του κατά την έννοια του στοιχείου α) του πρώτου εδαφίου, όταν ασκεί αποφασιστική επιρροή τόσο στους στρατηγικούς στόχους όσο και στις σημαντικές αποφάσεις του ελεγχόμενου νομικού προσώπου. 2. Η παράγραφος 1 εφαρμόζεται επίσης σε περίπτωση που μια υπό έλεγχο οντότητα η οποία είναι αναθέτουσα αρχή ή αναθέτων φορέας σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 1 εδάφιο 1 αναθέτει σύμβαση παραχώρησης στην οντότητα που την ελέγχει, ή σε άλλο νομικό πρόσωπο που τελεί υπό τον έλεγχο της ίδιας αναθέτουσας αρχής, εφόσον δεν υπάρχει ιδιωτική συμμετοχή στο νομικό πρόσωπο στο οποίο ανατίθεται η δημόσια σύμβαση παραχώρησης. 3. Μια αναθέτουσα αρχή ή ένας αναθέτων φορέας όπως αναφέρεται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 εδάφιο 1, που δεν ασκεί έλεγχο σε νομικό πρόσωπο υπό την έννοια της παραγράφου 1, μπορεί εντούτοις να αναθέσει σύμβαση παραχώρησης χωρίς να εφαρμόσει τις διατάξεις της τρέχουσας οδηγίας σε νομικό πρόσωπο που ελέγχει από κοινού με άλλες αναθέτουσες αρχές ή αναθέτοντες φορείς, εφόσον πληρούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις: α) οι αναθέτουσες αρχές ή οι αναθέτοντες φορείς όπως αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 εδάφιο 1 ασκούν από κοινού στο νομικό πρόσωπο έλεγχο ανάλογο εκείνου που αυτό ασκεί στις υπηρεσίες του. β) τουλάχιστον 90% των δραστηριοτήτων του εν λόγω νομικού προσώπου διεξάγονται για τις ελέγχουσες αναθέτουσες αρχές ή τους ελέγχοντες αναθέτοντες φορείς σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 1 εδάφιο 1 ή για άλλα νομικά πρόσωπα που ελέγχονται από την ίδια αναθέτουσα αρχή ή τον ίδιο αναθέτοντα φορέα· γ) δεν υπάρχει ιδιωτική συμμετοχή στο ελεγχόμενο νομικό πρόσωπο. Για τους σκοπούς του στοιχείου α), θεωρείται ότι οι αναθέτουσες αρχές ή οι αναθέτοντες φορείς που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 εδάφιο 1 ελέγχουν από κοινού ένα νομικό πρόσωπο σε περίπτωση που πληρούνται οι κατωτέρω σωρευτικές προϋποθέσεις: α) τα όργανα λήψης αποφάσεων του ελεγχόμενου νομικού προσώπου απαρτίζονται από αντιπροσώπους όλων των συμμετεχουσών αναθετουσών αρχών ή αναθετόντων φορέων που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 εδάφιο 1· β) οι εν λόγω αναθέτουσες αρχές ή αναθέτοντες φορείς που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 εδάφιο 1 είναι σε θέση να ασκούν από κοινού αποφασιστική επιρροή στους στρατηγικούς στόχους και στις σημαντικές αποφάσεις του ελεγχόμενου νομικού προσώπου· γ) το ελεγχόμενο νομικό πρόσωπο δεν επιδιώκει τυχόν συμφέροντα που αποκλίνουν από αυτά των δημόσιων αρχών που είναι συνδεδεμένες με αυτό· δ) το υπό έλεγχο νομικό πρόσωπο δεν αποκομίζει κέρδη εκτός της επιστροφής των πραγματικών εξόδων από τις δημόσιες συμβάσεις με τις δημόσιες αρχές. 4. Συμφωνία που συνάπτεται μεταξύ δύο ή περισσότερων αναθετουσών αρχών ή αναθετόντων φορέων που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 εδάφιο 1 δεν θεωρείται σύμβαση παραχώρησης κατά την έννοια του άρθρου 2, παράγραφος 1 σημείο 1 της παρούσας οδηγίας εφόσον πληρούνται οι κατωτέρω σωρευτικές προϋποθέσεις: α) με τη συμφωνία θεσπίζεται μια ουσιαστική συνεργασία μεταξύ των συμμετεχουσών αναθετουσών αρχών ή των συμμετεχόντων αναθετόντων φορέων με στόχο την από κοινού διεξαγωγή των καθηκόντων τους δημόσιας υπηρεσίας και συνεπάγεται αμοιβαία δικαιώματα και υποχρεώσεις των μερών· β) η συμφωνία στηρίζεται μόνο σε παραμέτρους που άπτονται του δημοσίου συμφέροντος· γ) οι συμμετέχουσες αναθέτουσες αρχές ή οι συμμετέχοντες αναθέτοντες φορείς δεν ασκούν δραστηριότητες στην ελεύθερη αγορά άνω του 10% του κύκλου εργασιών των δραστηριοτήτων που είναι σχετικές με το πλαίσιο της συμφωνίας· δ) η συμφωνία δεν αφορά χρηματοοικονομικές μεταβιβάσεις μεταξύ των συμμετεχουσών αναθετουσών αρχών ή των συμμετεχόντων αναθετόντων φορέων, εκτός από αυτές που αντιστοιχούν στην επιστροφή των πραγματικών δαπανών των έργων, των υπηρεσιών ή των προμηθειών· ε) δεν υπάρχει ιδιωτική συμμετοχή σε οποιαδήποτε από τις εμπλεκόμενες αναθέτουσες αρχές ή τους εμπλεκόμενους αναθέτοντες φορείς. 5. Η απουσία ιδιωτικής συμμετοχής που αναφέρεται στις παραγράφους 1 έως 4 επαληθεύεται τη στιγμή της ανάθεσης της σύμβασης παρα