Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ Για την περάτωση της διαδικασίας διαβουλεύσεων με την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία και την έγκριση κατάλληλων μέτρων, δυνάμει του άρθρου 96 της Συμφωνίας του Κοτονού

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ξεκίνησε, στις 22 Μαΐου 2003, διαβουλεύσεις με την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, δυνάμει του άρθρου 96 της συμφωνίας του Κοτονού, λόγω του στρατιωτικού πραξικοπήματος της 15ης Μαρτίου 2003, που είχε ως αποτέλεσμα την αναστολή άρθρων του Συντάγματος, τη λήξη των καθηκόντων του Προέδρου της Δημοκρατίας και της κυβέρνησης, καθώς και τη διάλυση του Κοινοβουλίου.

Τα γεγονότα αυτά έρχονται σε αντίθεση με τα οριζόμενα στο άρθρο 9 βασικά στοιχεία της Συμφωνίας του Κοτονού.

2. Στις 12 Ιουνίου 2003 πραγματοποιήθηκαν διαβουλεύσεις στις Βρυξέλλες. Κατά το πέρας των διαβουλεύσεων, η Ευρωπαϊκή Ένωση διαπίστωσε με ικανοποίηση ότι η κεντροαφρικανική πλευρά ανέλαβε ορισμένες δεσμεύσεις, ιδίως για τη διασφάλιση της αποκατάστασης της συνταγματικής τάξης, τη διατήρηση του πολιτικού πλουραλισμού και την έναρξη του εθνικού διαλόγου. την αναδιάρθρωση των δυνάμεων άμυνας και ασφάλειας. τη βελτίωση της διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών και την καταπολέμηση της διαφθοράς, με σκοπό την τακτική αντιμετώπιση των σχετικών με τα κυριαρχικά δικαιώματα δαπανών και πρωτίστως την τακτική καταβολή των μισθών.

Εντούτοις, η Ευρωπαϊκή Ένωση έκρινε ότι ορισμένες από τις εν λόγω δεσμεύσεις δεν είναι επαρκώς σαφείς και το χρονοδιάγραμμά τους δεν είναι επαρκώς συγκεκριμένο έτσι ώστε να παρασχεθεί η δυνατότητα να διασφαλιστεί η συνέχειά τους.

Κατά τον τρόπο αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι η μεταβατική κυβέρνηση ανέλαβε τις ακόλουθες δεσμεύσεις:

(1) Εντός ολίγων ημερών, θα τεθεί σε εφαρμογή η διαδικασία προετοιμασίας ενός εθνικού διαλόγου χωρίς αποκλεισμούς. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ελπίζει, αφενός ότι ο εν λόγω διάλογος θα είναι ευρείας βάσεως, η ημερήσια διάταξή του θα προσανατολίζεται προς την αφομοίωση των δημοκρατικών αξιών και θα δημιουργήσει τις βάσεις για μια νέα συνταγματική τάξη και, αφετέρου, ότι το ουσιαστικό ξεκίνημα του διαλόγου αυτού, που θα χαρακτηρίζεται από την διεξαγωγή μιας πρώτης συνόδου ολομελείας, θα πραγματοποιηθεί εντός τριών μηνών.

(2) Έχει συσταθεί ένα Εθνικό Μεταβατικό Συμβούλιο (ΕΜΑ) με 96 μέλη. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα επιθυμούσε να δημοσιοποιηθούν και να ληφθούν δεόντως υπόψη οι γνώμες και συστάσεις του.

(3) Η μεταβατική κυβέρνηση ανέλαβε τη δέσμευση να σεβαστεί τις πολιτικές ελευθερίες, την άσκηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων και την πρόσβαση των πολιτικών κομμάτων και των συνδικάτων στα δημόσια μέσα ενημέρωσης. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ελπίζει ότι εντός τριών μηνών θα ψηφιστεί νόμος σχετικά με το καθεστώς της αντιπολίτευσης.

(4) Η μεταβατική κυβέρνηση δεσμεύτηκε να τηρήσει τα χρονοδιαγράμματα για τις προεδρικές, τις βουλευτικές και τις τοπικές εκλογές. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα επιθυμούσε να λάβει η εν λόγω δέσμευση, εντός τριών μηνών, τη μορφή συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος, στο οποίο θα ορίζονται τα στάδια που θα πρέπει να ακολουθηθούν και τα μέσα που θα πρέπει να διατεθούν για την αποτελεσματική διοργάνωση των εν λόγω εκλογών.

(5) Η μεταβατική κυβέρνηση δεσμεύτηκε να σεβαστεί τα ανθρώπινα δικαιώματα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση εκφράζει την επιθυμία να καταρτισθεί ένα πρόγραμμα για τη βελτίωση των όρων σχετικά με τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και για την παρακολούθηση της κατάστασης στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία.

(6) Η μεταβατική κυβέρνηση δεσμεύτηκε ότι θα καταβληθούν εγκαίρως οι μισθοί. Η Ευρωπαϊκή Ένωση κρίνει ότι η εν λόγω δέσμευση είναι ουσιαστική για τη διατήρηση της κοινωνικής ειρήνης και της σταθερότητας.

(7) Η μεταβατική κυβέρνηση δεσμεύτηκε να υιοθετήσει ένα σχέδιο εξυγίανσης των δημόσιων οικονομικών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση χαιρετίζει με ικανοποίηση τη δέσμευση αυτή και ελπίζει ότι το εν λόγω σχέδιο θα εγκριθεί εντός προθεσμίας τριών μηνών.

(8) Η μεταβατική κυβέρνηση δεσμεύτηκε να εφαρμόσει τον ισχύοντα νόμο κατά της διαφθοράς και, εφόσον καταστεί αναγκαίο, να εγκρίνει συμπληρωματικά μέτρα για την αποτελεσματική καταπολέμηση της διαφθοράς, ιδίως στο δημόσιο τομέα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση εκφράζει την επιθυμία να εφαρμοστεί ουσιαστικά ο νόμος αυτός.

(9) Η μεταβατική κυβέρνηση δεσμεύτηκε να σεβαστεί τη διαδικασία Κίμπερλυ. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα επιθυμούσε να εφαρμοστούν οι συστάσεις που θα εγκριθούν για την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία στο πλαίσιο του προγράμματος πιστοποίησης Κίμπερλυ.

(10) Η μεταβατική κυβέρνηση δεσμεύθηκε να καταρτίσει ένα πρόγραμμα αναδιάρθρωσης των δυνάμεων άμυνας και ασφάλειας, καθώς και ένα πρόγραμμα αφοπλισμού, αποστράτευσης και επανένταξης. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα επιθυμούσε να συντάξει η κυβέρνηση προς την κατεύθυνση αυτή, εντός τριών μηνών, έγγραφα για την εφαρμογή συγκεκριμένων και ρεαλιστικών προγραμμάτων.

(11) Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιθυμεί να υποβάλλουν στο εξής οι κεντροαφρικανικές αρχές τακτική έκθεση στα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σχετικά με την επιτευχθείσα πρόοδο στους διαφόρους τομείς και σχετικά με την υλοποίηση των δεσμεύσεων που έχουν αναληφθεί. Οι εν λόγω εκθέσεις θα υποβάλλονται σε μια τοπική επιτροπή παρακολούθησης που θα αποτελείται από εκπροσώπους της μεταβατικής κυβέρνησης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τα συμπεράσματα της Προεδρίας και της Επιτροπής προέβλεπαν επίσης ότι :

« Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει το διάλογο για τη διασφάλιση της κατά το δυνατόν ταχύτερης αποκατάστασης της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, που αποτελούν προϋποθέσεις για την ομαλοποίηση των σχέσεων συνεργασίας που διατηρεί με την εν λόγω χώρα. Οι εν λόγω διαβουλεύσεις θα διεξαχθούν με την ελπίδα ότι θα συμβάλουν στην καθιέρωση μιας σταθερής συνταγματικής τάξης που θα δώσει στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία τη σταθερότητα που έχει ανάγκη για να καταπολεμήσει την ένδεια, να συμβάλει στη σταθερότητα της περιοχής και να ενταχθεί στενότερα στην παγκόσμια οικονομία.

Με βάση τακτικές εκθέσεις τις οποίες η κεντροαφρικανική πλευρά δεσμεύεται να εκπονήσει για την υλοποίηση των προαναφερθεισών δεσμεύσεων, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα παρακολουθήσει στενά την εξέλιξη της κατάστασης. Θα μεριμνήσει για την τήρηση των δεσμεύσεων, ιδιαίτερα του χρονοδιαγράμματος διεξαγωγής των εκλογών και για την έγκριση μέτρων που θα εξασφαλίζουν τη διαφάνεια και τον δημοκρατικό χαρακτήρα των εκλογών.

Από την έκταση και την υλοποίηση των δεσμεύσεων που έχουν αναληφθεί από τις Κεντροαφρικανικές αρχές, θα εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό η φύση και η έκταση των ενδεδειγμένων μέτρων που θα αποφασιστούν, ενδεχομένως και με βάση το άρθρο 96 παράγραφος (2) εδάφιο (γ) της Συμφωνίας του Κοτονού, κατά τη λήξη της τρίμηνης περιόδου συνεχούς διαλόγου και επιτόπου διαβουλεύσεων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση υπογραμμίζει το γεγονός ότι η πλήρης συνεργασία των κεντροαφρικανικών αρχών είναι υψίστης σημασίας δεδομένου ότι θα της παράσχει τη δυνατότητα να εξακολουθήσει να ενισχύει την εν λόγω χώρα στις αναπτυξιακές της προσπάθειες.»

Ο εν λόγω ουσιαστικός και τακτικός διάλογος πραγματοποιήθηκε στο Βangui. Βασίστηκε σε έναν πίνακα αποτελεσμάτων και σε μηνιαίες εκθέσεις παρακολούθησης, που επιδόθηκαν στα μέλη της τοπικής επιτροπής παρακολούθησης. Οι επιτόπου εκπρόσωποι της Προεδρίας και της Επιτροπής διεξήγαγαν συνεχή αξιολόγηση της υλοποίησης των δεσμεύσεων, σε συνεργασία με τον εκπρόσωπο του PNUD και των πρέσβεων ΑΚΕ. Η ομάδα ΑΚΕ οργάνωσε εξάλλου στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, από τις 17 έως τις 20 Αυγούστου 2003, μια αποστολή ενημέρωσης, της οποίας τα πορίσματα ενσωματώθηκαν στις εκθέσεις της επιτροπής παρακολούθησης των διαβουλεύσεων.

Από τον απολογισμό αυτό προκύπτει ότι ορισμένες δεσμεύσεις οδήγησαν στην ανάληψη ενθαρρυντικών πρωτοβουλιών από μέρους των κεντροαφρικανικών αρχών. Διαπιστώνεται ιδιαίτερα:

* Ότι υπάρχουν ενδείξεις ότι έχει ξεκινήσει η διεξαγωγή εθνικού διαλόγου.

* Ότι το Εθνικό Μεταβατικό Συμβούλιο (ΕΜΣ) λειτουργεί κανονικά, οι γνώμες του δημοσιοποιούνται και οι συστάσεις που διετύπωσε έχουν σε γενικές γραμμές ληφθεί υπόψη.

* Ότι οι τρέχοντες μισθοί έχουν καταβληθεί από το Μάρτιο έως τον Ιούλιο του 2003, παρά την ύπαρξη ορισμένων καθυστερήσεων.

* Ότι το Συμβούλιο Υπουργών ενέκρινε, στις 11 Σεπτεμβρίου 2003, το πρόγραμμα δράσης για την εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών.

* Έχουν εφαρμοστεί οι συστάσεις που διατυπώθηκαν στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, στο πλαίσιο μιας αποστολής Κίμπερλυ.

Εντούτοις, εξακολουθούν να υφίστανται οι ακόλουθες ανησυχίες:

* Παρά το γεγονός ότι οι πολιτικές δραστηριότητες συνεχίζονται κανονικά, το καθεστώς της αντιπολίτευσης δεν έχει ακόμα κατατεθεί στο ΕΜΣ.

* Το χρονοδιάγραμμα των εκλογών, που ανακοινώθηκε κατά την έναρξη των διαβουλεύσεων, δεν έχει υλοποιηθεί με την ανάληψη δράσεων ή μέτρων, γεγονός που δεν παρέχει εγγυήσεις ότι θα τηρηθεί.

* Η κατάσταση σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα επιδεινώθηκε κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, όπως επισήμανε ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών στην έκθεσή του προς το Συμβούλιο Ασφαλείας, τον Ιούνιο του 2003. Μολονότι υπάρχουν ενδείξεις ότι επιβραδύνεται η εν λόγω επιδείνωση, που προέκυψε από την πολιτικο-στρατιωτική κρίση, εξακολουθούν να υφίστανται οι λόγοι ανησυχίας. Ο Τύπος, το Εθνικό Μεταβατικό Συμβούλιο, ο Ύπατος Αρμοστής για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, καθώς και άλλες πηγές αναφέρουν συχνές περιπτώσεις παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ιδίως από στρατιωτικές δυνάμεις ή από «ελευθερωτές».

* Οι μισθοί έχουν καταβληθεί, σχετικά έγκαιρα, κατά το μεγαλύτερο μέρος της περιόδου, γεγονός που αποτελεί σημαντική πρόοδο. Εντούτοις, είναι ιδιαίτερα αμφίβολο αν η πρακτική αυτή, η οποία κατέστη δυνατή μέχρι σήμερα κατά μέγα μέρος χάρη σε εξωτερικές παροχές, θα μπορέσει να συνεχιστεί λόγω των ιδιαίτερα περιορισμένων φορολογικών και τελωνειακών εσόδων.

* Στο εν λόγω πλαίσιο έλλειψης οικονομικών πόρων, έχουν καταβληθεί ορισμένες προσπάθειες για την εκκαθάριση του δημόσιου χρέους, την αύξηση των φορολογικών και τελωνειακών εσόδων, τον έλεγχο των δημοσίων επιχειρήσεων και τη μείωση των δαπανών. Ως εκ τούτου, έχει εγκριθεί, στις 11 Σεπτεμβρίου του 2003, ένα πρόγραμμα εξυγίανσης των δημόσιων οικονομικών, απομένουν όμως οι λεπτομέρειες εφαρμογής και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησής του.

* Σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν αναληφθεί δράσεις για την καταπολέμηση της διαφθοράς, οι οποίες συμπεριλαμβάνουν ορισμένες συλλήψεις. Εντούτοις, δεν εμφανίζονται επικεντρωμένες σε ένα συνολικό πρόγραμμα δράσης, ενώ υπάρχουν ενδείξεις ότι ο νόμος για την πάταξη της διαφθοράς δεν εφαρμόζεται συστηματικά. Ως εκ τούτου, ενώ οι συλλήψεις των υπευθύνων του παλαιού καθεστώτος συνεχίζονται, οι πρακτικές διαφθοράς φαίνεται ότι συνεχίζονται.

* Με σημαντική συνδρομή από μέρους της Γαλλίας έχουν αναληφθεί δράσεις για την ενίσχυση του στρατού (διορισμοί και επανένταξη στελεχών, δημιουργία νέων μονάδων, εγκατάσταση στην επαρχία, επιμόρφωση, κλπ.). Ωστόσο, ελλείψει εμφανούς προγράμματος, οι προθέσεις στον τομέα αυτό είναι ασαφείς. Αναμένεται επίσης η δημοσιοποίηση μιας επιστολής με αντικείμενο την αναθεωρημένη πολιτική για τον αφοπλισμό, την αποστράτευση και την επανένταξη.

Σε γενικές γραμμές, η Ευρωπαϊκή Ένωση κρίνει ότι ξεκινήσει μία μεταβατική διαδικασία για την επιστροφή στη συνταγματική τάξη. Εντούτοις, εξακολουθεί να υπάρχει μεγάλη αβεβαιότητα όσον αφορά την αποφασιστικότητα και τη σαφήνεια των πολιτικών προσανατολισμών των αρχών στο θέμα αυτό, καθώς και σχετικά με την ικανότητα της διοίκησης να υλοποιήσει τους εν λόγω προσανατολισμούς.

Η Επιτροπή προτείνει, στο πλαίσιο των κατάλληλων μέτρων που αναφέρονται στο άρθρο 96, παράγραφος 2, στοιχείο γ της Συμφωνίας του Κοτονού :

α) Να ανασταλεί εν μέρει η συνεργασία. Η αναστολή αυτή θα εφαρμοστεί για τα έργα οδοποιίας Bouar-Garoua Boulai, τη χάραξη των οδών του Bangui και τη μακροοικονομική στήριξη, που προβλέπονται στο Εθνικό Ενδεικτικό Πρόγραμμα, στο πλαίσιο του 9ου ΕΤΑ.

β) Να συνεχιστεί σταδιακά η υλοποίηση των λοιπών συνιστωσών της συνεργασίας, καθώς και των υφισταμένων προγραμμάτων, έτσι ώστε να συνοδεύσει τις προσπάθειες από μέρους των αρχών της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας, ανάλογα με την ουσιαστική υλοποίηση των δεσμεύσεων που αναλήφθηκαν κατά τη συνεδρίαση της 12ης Ιουνίου 2003, καθώς και με βάση τη πρόοδο που θα διαπιστωθεί στη διαδικασία μετάβασης προς τη δημοκρατία. Η προσέγγιση αυτή θα καταστεί δυνατό να εφαρμοστεί κατά τον ακόλουθο τρόπο:

i) ήδη από την ολοκλήρωση των διαβουλεύσεων, η συνεργασία θα επικεντρωθεί στους κοινωνικούς τομείς και ιδιαίτερα την υγεία, καθώς και στην άμεση στήριξη του πληθυσμού. Θα καταστεί δυνατόν να εξεταστεί η χορήγηση ad hoc συνδρομής για μέτρα που λαμβάνονται από τις αρχές με σκοπό την τήρηση των δεσμεύσεών τους, ιδίως στους τομείς της προετοιμασίας των εκλογών και της τεχνικής βοήθειας για την κατάρτιση ενός προγράμματος δράσης με σκοπό την εξυγίανση των δημοσίων οικονομικών.

ii) από τη στιγμή που η κυβέρνηση θα συντάξει επιστολή για τη χάραξη σαφούς πολιτικής σχετικά με το πρόγραμμα "ΑΑΕ" - αφοπλισμού, αποστράτευσης, επανένταξης - και θα καθορίσει τις γενικές κατευθύνσεις για την αναδιάρθρωση του στρατού και των δυνάμεων ασφαλείας, θα καταστεί δυνατό να εξεταστεί το ενδεχόμενο στήριξης των ενεργειών διατήρησης της ειρήνης και εδραίωσης της ασφάλειας στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία.

γ) Ήδη από την έγκριση ενός προγράμματος εκλογών, που θα προβλέπει τα στάδια και τα μέσα για τη διοργάνωση των διαφόρων ψηφοφοριών και εφόσον διασφαλιστεί ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, να καταστεί δυνατόν να ξεκινήσει εκ νέου η παροχή μακροοικονομικής στήριξης, συμπληρωματικά σε σχέση με την εφαρμογή ενός προγράμματος με το ΔΝΤ. Προϋπόθεση για την παροχή της εν λόγω στήριξης θα είναι η κατάρτιση του προγράμματος εξυγίανσης των δημόσιων οικονομικών.

δ) Από την στιγμή που θα αποκατασταθεί η δημοκρατία και το κράτος δικαίου, μετά τις εκλογές που θα διεξαχθούν το αργότερο στις αρχές του 2005, να επαναληφθεί η πλήρης και απρόσκοπτη συνεργασία. Τούτο ενδέχεται ωστόσο να απαιτήσει επανεξέταση του προγραμματισμού, ανάλογα με τις ανάγκες και τα εμπόδια που θα προκύψουν. Το ζήτημα αυτό θα αντιμετωπιστεί άμεσα και από κοινού μεταξύ των κεντροαφρικανικών αρχών και της Επιτροπής.

Σε περίπτωση μη τήρησης των δεσμεύσεων των κεντροαφρικανικών αρχών, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιφυλάσσεται του δικαιώματος να μειώσει, από τη λήξη των διαβουλεύσεων, τα κονδύλια του 9ου ΕΤΑ για την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, κατά 20% ετησίως.

Θα πρέπει να συνεχιστεί ο ενισχυμένος και διαρκής πολιτικός διάλογος με την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, έτσι ώστε να διασφαλιστεί η συνέχιση των δράσεων που έχουν ήδη αναληφθεί για την αποκατάσταση του κράτους δικαίου και να επιτευχθεί η κοινωνική και οικονομική σταθερότητα στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία.

Με βάση τα προαναφερθέντα και σύμφωνα με τα άρθρα 9 και 96 της Συμφωνίας του Κοτονού, η Επιτροπή προτείνει στο Συμβούλιο να περατώσει τις διαβουλεύσεις που έχει ξεκινήσει με την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία.

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ Για την περάτωση της διαδικασίας διαβουλεύσεων με την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία και την έγκριση κατάλληλων μέτρων, δυνάμει του άρθρου 96 της Συμφωνίας του Κοτονού

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τη συμφωνία εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ, που υπογράφηκε στο Κοτονού, στις 23 Ιουνίου 2000 [1],

[1] ΕΕ L 317, της 15.12.2000, σ. 3

την απόφαση 2003/159/ΕΚ του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 2002 για τη σύναψη της συμφωνίας εταιρικής σχέσης μεταξύ των μελών της ομάδας των κρατών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού, αφενός, και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των κρατών μελών της, αφετέρου, που υπογράφηκε στην Κοτονού, στις 23 Ιουνίου 2000 [2], και ιδίως το άρθρο 3,

[2] ΕΕ L 65, της 8.3.2003, σ. 27

την εσωτερική συμφωνία σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν και τις διαδικασίες που πρέπει να ακολουθηθούν για την εφαρμογή της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ, όπως τέθηκε σε πρόωρη εφαρμογή με απόφαση των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών, της 18ης Σεπτεμβρίου 2000 [3], και ιδίως το άρθρο 3,

[3] ΕΕ L 317, της 15.12.2000, σ. 376

την πρόταση της Επιτροπής,

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Τα βασικά στοιχεία της Συμφωνίας του Κοτονού, που αναφέρονται στο άρθρο 9, και συγκεκριμένα η τήρηση των δημοκρατικών αρχών του κράτους δικαίου, στα οποία βασίζεται η εταιρική σχέση ΑΚΕ-ΕΕ, παραβιάστηκαν λόγω του στρατιωτικού πραξικοπήματος της 15ης Μαρτίου 2003, το οποίο καταδικάστηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση στη δήλωσή της 21ης Μαρτίου 2003.

(2) Σύμφωνα με το άρθρο 96 της Συμφωνίας του Κοτονού, πραγματοποιήθηκαν, στις 12 Ιουνίου 2003, διαβουλεύσεις με τις χώρες ΑΚΕ και την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, κατά τις οποίες οι κεντροαφρικανικές αρχές ανέλαβαν για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που εξέθεσε η Ευρωπαϊκή Ένωση, συγκεκριμένες δεσμεύσεις που θα πρέπει να θέσουν σε εφαρμογή κατά τη διάρκεια μιας τρίμηνης περιόδου κατά την οποία θα διεξαχθεί ουσιαστικός διάλογος.

(3) Κατά τη λήξη της εν λόγω περιόδου, η Ευρωπαϊκή Ένωση κρίνει γενικά ότι έχει ξεκινήσει μία μεταβατική διαδικασία επιστροφής στη συνταγματική τάξη. Εντούτοις, εξακολουθεί να υπάρχει μεγάλη αβεβαιότητα όσον αφορά την αποφασιστικότητα και τη σαφήνεια των πολιτικών προσανατολισμών των αρχών στο ζήτημα αυτό, καθώς και σχετικά με την ικανότητα της διοίκησης να υλοποιήσει τους εν λόγω προσανατολισμούς.

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ:

Άρθρο 1

Περατώνονται οι διαβουλεύσεις που άρχισαν με την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία σύμφωνα με το άρθρο 96 της συμφωνίας του Κοτονού.

Άρθρο 2

Τα μέτρα που προσδιορίζονται στο σχέδιο επιστολής που εμφαίνεται στο παράρτημα, εγκρίνονται στο πλαίσιο των ενδεδειγμένων μέτρων που αναφέρονται στο άρθρο 96 παράγραφος 2 εδάφιο (γ) της Συμφωνίας του Κοτονού.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει από την ημέρα της έγκρισής της. Ισχύει από την ημερομηνία έγκρισής της από το Συμβούλιο μέχρι την 30η Ιουνίου.

Η παρούσα απόφαση δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Σχέδιο επιστολής

Προς τον Πρωθυπουργό, Πρόεδρο της Εθνικής Μεταβατικής Κυβέρνησης της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας

Αξιότιμε κύριε Πρωθυπουργέ,

Η Ευρωπαϊκή Ένωση προσδίδει μεγάλη σημασία στις διατάξεις του άρθρου 9 της Συμφωνίας του Κοτονού. Ο σεβασμός των δημοκρατικών αρχών, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένου του σεβασμού των θεμελιωδών κοινωνικών δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου, στα οποία βασίζεται η εταιρική σχέση ΑΚΕ-ΕΕ, αποτελούν ουσιαστικά στοιχεία της εν λόγω συμφωνίας και, κατά συνέπεια, τη βάση των σχέσεών μας.

Στο πνεύμα αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση καταδίκασε απόλυτα, στη δήλωσή της της 21ης Μαρτίου 2003, το στρατιωτικό πραξικόπημα της 15ης Μαρτίου 2003.

Στο πλαίσιο αυτό, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφάσισε, στις 22 Μαΐου 2003, να καλέσει τις αρχές της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας και των χωρών ΑΚΕ να ξεκινήσουν διαβουλεύσεις για να εξετάσουν εμπεριστατωμένα την κατάσταση και τα μέσα με τα οποία θα διορθωθεί.

Οι εν λόγω διαβουλεύσεις πραγματοποιήθηκαν στις Βρυξέλλες στις 12 Ιουνίου 2003. Με την ευκαιρία αυτή, εθίγησαν πολλά θεμελιώδη ζητήματα και είσαστε σε θέση να παρουσιάσετε την άποψή σας και την ανάλυση της κατάστασης από τις αρχές της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαπίστωσε με ικανοποίηση ότι η κεντροαφρικανική πλευρά ανέλαβε ορισμένες δεσμεύσεις, ιδιαίτερα για να διασφαλιστεί η επάνοδος στη συνταγματική τάξη, να διατηρηθεί ο πολιτικός πλουραλισμός και να ξεκινήσει ο εθνικός διάλογος. να αναδιαρθρωθούν οι δυνάμεις άμυνας και ασφαλείας. να βελτιωθεί η διαχείριση των δημόσιων οικονομικών και να καταπολεμηθεί η διαφθορά, έτσι ώστε να αντιμετωπίζονται τακτικά οι σχετικές με τα κυριαρχικά δικαιώματα δαπάνες και πρωτίστως να καταβάλλονται τακτικά οι μισθοί.

Συμφωνήθηκε επίσης ότι θα διεξαχθεί στο Bangui, κατά τη διάρκεια τρίμηνης περιόδου, ουσιαστικός διάλογος, σχετικά με τα διάφορα θέματα που έχουν θιγεί και κατά το πέρας της εν λόγω περιόδου θα πραγματοποιηθεί απολογισμός της κατάστασης.

Ο εν λόγω ουσιαστικός και τακτικός διάλογος πραγματοποιήθηκε στο Bangui. Βασίστηκε σε έναν πίνακα αποτελεσμάτων καθώς και σε μηνιαίες εκθέσεις παρακολούθησης, που έχουν επιδοθεί στα μέλη της επιτροπής παρακολούθησης. Οι επιτόπου εκπρόσωποι της Προεδρίας και της Επιτροπής διεξήγαγαν διαρκή αξιολόγηση της υλοποίησης των δεσμεύσεων, σε συνεργασία με τον εκπρόσωπο του PNUD και των πρέσβεων ΑΚΕ. Η ομάδα ΑΚΕ οργάνωσε εξάλλου στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, από τις 17 έως τις 20 Αυγούστου2003, μια αποστολή ενημέρωσης, της οποίας τα πορίσματα ενσωματώθηκαν στις εκθέσεις της επιτροπής παρακολούθησης των διαβουλεύσεων.

Από τον απολογισμό αυτό προκύπτει ότι ορισμένες δεσμεύσεις οδήγησαν στην ανάληψη ενθαρρυντικών πρωτοβουλιών από μέρους των κεντροαφρικανικών αρχών. Διαπιστώνεται ιδιαίτερα:

* Ότι υπάρχουν ενδείξεις ότι έχει ξεκινήσει η διεξαγωγή εθνικού διαλόγου.

* Ότι το Εθνικό Μεταβατικό Συμβούλιο (ΕΜΣ) λειτουργεί κανονικά, οι γνώμες του δημοσιεύονται και οι συστάσεις που διετύπωσε έχουν σε γενικές γραμμές ληφθεί υπόψη.

* Ότι οι τρέχοντες μισθοί έχουν καταβληθεί από το Μάρτιο έως τον Ιούλιο του 2003, παρά την ύπαρξη ορισμένων καθυστερήσεων.

* Ότι το Συμβούλιο Υπουργών θα ενέκρινε, στις 11 Σεπτεμβρίου 2003, το πρόγραμμα δράσης για την εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών.

* Έχουν εφαρμοστεί οι συστάσεις που διατυπώθηκαν στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, στο πλαίσιο μιας αποστολής Κίμπερλυ.

Εντούτοις, εξακολουθούν να υφίστανται οι ακόλουθες ανησυχίες:

* Παρά το γεγονός ότι οι πολιτικές δραστηριότητες συνεχίζονται κανονικά, δεν έχει ακόμα κατατεθεί στο ΕΜΣ το καθεστώς της αντιπολίτευσης.

* Το χρονοδιάγραμμα των εκλογών, που ανακοινώθηκε κατά την έναρξη των διαβουλεύσεων, δεν έχει υλοποιηθεί με την ανάληψη δράσεων ή μέτρων, γεγονός που δεν παρέχει εγγυήσεις ότι θα τηρηθεί.

* Η κατάσταση σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα επιδεινώθηκε κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, όπως επισήμανε ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών στην έκθεσή του προς το Συμβούλιο Ασφαλείας, τον Ιούνιο του 2003. Παρά το γεγονός ότι υπάρχουν ενδείξεις ότι επιβραδύνεται η εν λόγω επιδείνωση, που προέκυψε από την πολιτικο-στρατιωτική κρίση, εξακολουθούν να υφίστανται οι λόγοι ανησυχίας. Ο Τύπος, το Εθνικό Μεταβατικό Συμβούλιο, ο Ύπατος Αρμοστής για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, καθώς και άλλες πηγές αναφέρουν συχνές περιπτώσεις παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ιδίως από στρατιωτικές δυνάμεις ή από «ελευθερωτές».

* Οι μισθοί έχουν καταβληθεί, σχετικά έγκαιρα, κατά το μεγαλύτερο μέρος της περιόδου, γεγονός που αποτελεί σημαντική πρόοδο. Εντούτοις, είναι ιδιαίτερα αμφίβολο αν η πρακτική αυτή, η οποία κατέστη δυνατή μέχρι σήμερα κατά μέγα μέρος χάρη σε εξωτερικές παροχές, θα μπορέσει να συνεχιστεί λόγω των ιδιαίτερα περιορισμένων φορολογικών και τελωνειακών εσόδων.

* Στο εν λόγω πλαίσιο έλλειψης οικονομικών πόρων, έχουν καταβληθεί ορισμένες προσπάθειες για την εκκαθάριση του δημόσιου χρέους, την αύξηση των φορολογικών και τελωνειακών εσόδων, τον έλεγχο των δημοσίων επιχειρήσεων και τη μείωση των δαπανών. Ως εκ τούτου, έχει εγκριθεί, στις 11 Σεπτεμβρίου του 2003, ένα πρόγραμμα εξυγίανσης των δημόσιων οικονομικών, απομένουν όμως οι λεπτομέρειες εφαρμογής και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησής του.

* Σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν αναληφθεί δράσεις για την καταπολέμηση της διαφθοράς, οι οποίες συμπεριλαμβάνουν ορισμένες συλλήψεις. Εντούτοις, δεν εμφανίζονται επικεντρωμένες σε ένα συνολικό πρόγραμμα δράσης, ενώ υπάρχουν ενδείξεις ότι ο νόμος για την πάταξη της διαφθοράς δεν εφαρμόζεται συστηματικά. Ως εκ τούτου, ενώ οι συλλήψεις των υπευθύνων του παλαιού καθεστώτος συνεχίζονται, οι πρακτικές διαφθοράς φαίνεται ότι συνεχίζονται.

* Με σημαντική συνδρομή από μέρους της Γαλλίας έχουν αναληφθεί δράσεις για την ενίσχυση του στρατού (διορισμοί και επανένταξη στελεχών, δημιουργία νέων μονάδων, εγκατάσταση στην επαρχία, επιμόρφωση, κλπ.). Ωστόσο, ελλείψει εμφανούς προγράμματος, οι προθέσεις στον τομέα αυτό είναι ασαφείς. Αναμένεται επίσης η δημοσιοποίηση μιας επιστολής με αντικείμενο την αναθεωρημένη πολιτική για τον αφοπλισμό, την αποστράτευση και την επανένταξη.

Υπάρχουν ενδείξεις ότι, σε γενικές γραμμές, έχει ξεκινήσει μία διαδικασία μετάβασης προς την επιστροφή στη συνταγματική τάξη. Εντούτοις, ορισμένες σημαντικές αβεβαιότητες εξακολουθούν να υφίστανται όσον αφορά την αποφασιστικότητα και τη σαφήνεια των πολιτικών προσανατολισμών των αρχών στο θέμα αυτό καθώς και όσον αφορά την ικανότητα της διοίκησης να τους υλοποιήσει.

Με βάση τις εν λόγω δεσμεύσεις και τον τρέχοντα απολογισμό της κατάστασης σχετικά με την υλοποίησή τους, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα και τα κράτη μέλη της προτίθενται να περατώσουν τις διαβουλεύσεις που ξεκίνησαν σύμφωνα με το άρθρο 96 της Συμφωνίας του Κοτονού. Δεδομένου ότι απομένουν ακόμη να υλοποιηθούν σημαντικά μέτρα στο πλαίσιο των δεσμεύσεων της 12ης Ιουνίου 2003, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφάσισε, με βάση τα κατάλληλα μέτρα που αναφέρονται στο άρθρο 96, παράγραφος 2, εδάφιο φ) της συμφωνίας του Κοτονού :

α) Να ανασταλεί εν μέρει η συνεργασία. Η αναστολή αυτή θα εφαρμοστεί για τα έργα οδοποιίας Bouar-Garoua Boulai, τη χάραξη των οδών του Bangui και τη μακροοικονομική στήριξη του 9ου ΕΤΑ.

β) Να συνεχιστεί σταδιακά η υλοποίηση των λοιπών συνιστωσών της συνεργασίας, έτσι ώστε να συνοδεύσει τις προσπάθειες από μέρους των αρχών της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας, ανάλογα με την ουσιαστική υλοποίηση των δεσμεύσεων που αναλήφθηκαν κατά τη συνεδρίαση της 12ης Ιουνίου 2003, καθώς και με βάση τη πρόοδο που θα διαπιστωθεί στη διαδικασία μετάβασης προς τη δημοκρατία. Η προσέγγιση αυτή θα καταστεί δυνατό να εφαρμοστεί κατά τον ακόλουθο τρόπο:

i) ήδη από την ολοκλήρωση των διαβουλεύσεων, η συνεργασία θα επικεντρωθεί στους κοινωνικούς τομείς και ιδιαίτερα την υγεία, καθώς και στην άμεση στήριξη του πληθυσμού. Θα καταστεί δυνατόν να εξεταστεί η χορήγηση ad hoc ενίσχυσης των μέτρων που λαμβάνονται από τις αρχές με σκοπό την τήρηση των δεσμεύσεών τους, ιδίως στους τομείς της προετοιμασίας των εκλογών, της ορθής διακυβέρνησης και της τεχνικής βοήθειας για την κατάρτιση ενός προγράμματος δράσης με σκοπό την εξυγίανση των δημοσίων οικονομικών.

ii) από τη στιγμή που η κυβέρνηση θα συντάξει επιστολή για τη χάραξη σαφούς πολιτικής σχετικά με το πρόγραμμα "ΑΑΕ" - αφοπλισμού, αποστράτευσης, επανένταξης - και θα καθορίσει τις γενικές κατευθύνσεις για την αναδιάρθρωση του στρατού και των δυνάμεων ασφαλείας, θα καταστεί δυνατό να εξεταστεί το ενδεχόμενο στήριξης των ενεργειών διατήρησης της ειρήνης και εδραίωσης της ασφάλειας στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία.

γ) Ήδη από την έγκριση ενός προγράμματος εκλογών, που θα προβλέπει τα στάδια και τα μέσα για τη διοργάνωση των διαφόρων ψηφοφοριών και εφόσον διασφαλιστεί ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, θα καταστεί δυνατόν να ξεκινήσει εκ νέου η παροχή μακροοικονομικής στήριξης, συμπληρωματικά σε σχέση με την εφαρμογή ενός προγράμματος με το ΔΝΤ. Προϋπόθεση για την παροχή της εν λόγω στήριξης θα είναι η κατάρτιση του προγράμματος εξυγίανσης των δημόσιων οικονομικών.

δ) Από την στιγμή που θα αποκατασταθεί η δημοκρατία και το κράτος δικαίου, μετά τις εκλογές που θα διεξαχθούν το αργότερο στις αρχές του 2005, θα επαναληφθεί η πλήρης και απρόσκοπτη συνεργασία. Τούτο ενδέχεται ωστόσο να απαιτήσει επανεξέταση του ενδεικτικού προγράμματος, ανάλογα με τις ανάγκες και τα εμπόδια που θα προκύψουν. Το ζήτημα αυτό θα αντιμετωπιστεί άμεσα και από κοινού μεταξύ των κεντροαφρικανικών αρχών και της Επιτροπής.

Σε περίπτωση μη τήρησης των δεσμεύσεων των κεντροαφρικανικών αρχών, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιφυλάσσεται του δικαιώματος να μειώσει, από τη λήξη των διαβουλεύσεων, τα κονδύλια του 9ου ΕΤΑ για την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, κατά 20% ετησίως.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα εξακολουθήσει να παρακολουθεί στενά την κατάσταση και την εφαρμογή της διαδικασίας μετάβασης. Θα επιθυμούσε να εξακολουθήσει να διεξάγεται με τις κεντροαφρικανικές αρχές ένας ενισχυμένος και τακτικός πολιτικός διάλογος, έτσι ώστε να συνοδευτεί η επάνοδος στο κράτος δικαίου και να επιτευχθεί η κοινωνική και οικονομική σταθερότητα στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία.

Παρακαλώ δεχθείτε αξιότιμε κύριε Πρωθυπουργέ την έκφραση της βαθύτατης εκτίμησής μου.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο,

Για την Επιτροπή