Αριθ. C 282/10 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 5. 11. 88 
Πρόταση για οδηγία του Συμβουλίου σχετικά με τους κανόνες επισήμανσης των τροφίμων που προορί­
ζονται για τον τελικό καταναλωτή σε ό,τι αφορά τις θρεπτικές ουσίες 
COM(88) 489 τελικό — SYN 155 
(Υποβληθείσα από την Επιτροπή στο Συμβούλιο στις 7 Οκτωβρίου 1988) 
(88/C 282/07) 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 100Α, 
την πρόταση της Επιτροπής, 
σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, 
Εκτιμώντας: 
ότι είναι σημαντικό να θεσπιστούν μέτρα με σκοπό την 
προοδευτική λειτουργία της εσωτερικής αγοράς μέσα σε 
χρονική περίοδο που λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 1992* ότι η 
εσωτερική αγορά περιλαμβάνει έναν χώρο χωρίς εσωτερικά 
σύνορα, στον οποίο εξασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία 
εμπορευμάτων, προσώπων, υπηρεσιών και κεφαλαίων 
ότι παρατηρείται αυξανόμενο ενδιαφέρον από την πλευρά 
του κοινού για τις σχέσεις μεταξύ δίαιτας και υγείας και για 
την επιλογή του κατάλληλου διαιτολογίου που ταιριάζει 
στις προσωπικές ανάγκες* 
ότι το Συμβούλιο και οι αντιπρόσωποι των κυβερνήσεων 
των κρατών μελών που συνήλθαν στο πλαίσιο του Συμβου­
λίου, στο ψήφισμα τους της 7ης Ιουλίου 1986 (') σχετικά με 
το ευρωπαϊκό πρόγραμμα κατά του καρκίνου, χαρακτή­
ρισαν τη βελτίωση της διατροφής ως θέμα προτεραιότητας * 
ότι η γνώση των βασικών αρχών της διατροφής και η 
κατάλληλη επισήμανση των τροφίμων σε ό,τι αφορά τις 
θρεπτικές ιδιότητες της προβλέπεται να αποτελέσουν σημαν­
τικό βήμα στη διευκόλυνση των επιλογών του καταναλωτή · 
ότι η εφαρμογή της επισήμανσης που αφορά της θρεπτικές 
ιδιότητες ελπίζεται να προκαλέσει μεγαλύτερη δραστηριο­
ποίηση στον τομέα της εκπαίδευσης του κοινού σε θέματα 
διατροφής' 
ότι, προς όφελος του καταναλωτή από τη μια πλευρά και 
για να αποτραπούν οποιαδήποτε πιθανά εμπόδια στις 
συναλλαγές από την άλλη, η επισήμανση που αφορά τις 
θρεπτικές ιδιότητες πρέπει να εμφανίζεται με τυποποιημένη 
μορφή, που να ισχύει σε κοινοτική κλίμακα" ότι τα τρόφιμα με επισήμανση σχετική με τις θρεπτικές ιδιό­
τητες, πρέπει να ανταποκρίνονται στους κανόνες που ορίζει 
η παρούσα οδηγία' 
ότι όλες οι άλλες μορφές επισήμανσης σε ό,τι αφορά τις 
θρεπτικές ιδιότητες θα πρέπει να απαγορεύονται αλλά τα 
τρόφιμα χωρίς καμία σχετική με τις θρεπτικές ιδιότητες επι­
σήμανση θα πρέπει να μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα' 
ότι, για να έχουν απήχηση στο μέσο καταναλωτή και να 
εξυπηρετούν το σκοπό για τον οποίο καθιερώνονται και 
λαμβάνοντας υπόψη το χαμηλό — όπως εκτιμάται σήμερα 
— επίπεδο των γνώσεων στο θέμα της διατροφής, τα παρε­
χόμενα στοιχεία θα πρέπει να είναι απλά και κατανοητά' 
ότι, στους κανόνες που ορίζονται στην παρούσα οδηγία, θα 
πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη οι κατευθυντήριες γραμμές 
του Codex Alimentarius για την επισήμανση που αφορά τις 
θρεπτικές ιδιότητες' 
ότι γενικές διατάξεις και ορισμοί για την επισήμανση περιέ­
χονται στην οδηγία 79/112/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 18ης 
Δεκεμβρίου 1978 περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των 
κρατών μελών σχετικά με την επισήμανση και την παρου­
σίαση των τροφίμων που προορίζονται για τον τελικό κατα­
ναλωτή καθώς επίσης και τη διαφήμιση τους(2) και, επο­
μένως, δεν χρειάζεται να επαναληφθούν ότι η παρούσα 
οδηγία μπορεί κατά συνέπεια να περιοριστεί σε διατάξεις 
που καλύπτουν τη σχετική με τις θρεπτικές ιδιότητες επισή­
μανση, 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ: 
Άρθρο 1 
1. Η παρούσα οδηγία αφορά τη σχετική με τις θρεπτικές 
ιδιότητες επισήμανση των τροφίμων που παραδίδονται 
αυτούσια στον τελικό καταναλωτή. Εφαρμόζεται επίσης 
στα τρόφιμα που προορίζονται για τις προμήθειες των 
εστιατορίων, νοσοκομείων, καντινών και άλλων εγκαταστά­
σεων ομαδικής εστίασης. 
2. Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας νοούνται ως: 
α) «Επισήμανση σχετικά με τις θρεπτικές ιδιότητες» κάθε 
στοιχείο που εμφανίζεται στην επισήμανση και αφορά: 
ι) την ενέργεια 
ιι) τις θρεπτικές ουσίες: πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, 
λιπαρές ύλες, διααιτητικές ίνες, βιταμίνες και ανόρ­
γανα άλατα. 
(') ΕΕ αριθ. C 184 της 23. 7. 1986, σ. 19. (2) ΕΕ αριθ. L 33 της 8. 2. 1878, σ. 1. 
5. 11. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 282/11 
6) «Ισχυρισμός διατροφής» κάθε ένδειξη που δηλώνει, 
υπαινίσσεται ή οδηγεί στο συμπέρασμα ότι ένα είδος 
διατροφής έχει συγκεκριμένες ιδιότητες σε σχέση με την 
ενέργεια που παρέχει η/και τις θρεπτικές ουσίες που 
περιέχει. Η ποιοτική ή ποσοτική αναφορά ορισμένων 
θρεπτικών ουσιών, ωστόσο, αν απαιτείται από το νόμο, 
δεν συνιστά ισχυρισμό διατροφής. 
γ) «Πρωτεΐνες» η περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες που υπολο­
γίζεται σύμφωνα με τον τύπο: 
Πρωτεΐνες = Ολικό άζωτο κατά Kjeldahl x 6,25. 
Μπορεί εντούτοις να χρησιμοποιηθεί συντελεστής 6,38 
εφόσον όλη η περιεχόμενη πρωτεΐνη είναι λακταλβου-
μίνη. 
δ) Υδατάνθρακες» κάθε υδατάνθρακας που μεταβολίζεται 
στον ανθρώπινο οργανισμό, περιλαμβανομένων των 
πολυαλκοολών. 
ε) «Σάκχαρα» όλοι οι μονοσακχαρίτες και δισακχαρίτες 
που περιέχονται στα τρόφιμα, εξαιρουμένων των 
πολυαλκοολών. 
στ) «Λιπαρές ύλες» τα ολικά λιπίδια, συμπεριλαμβανομένων 
των φωσφολιπιδίων. 
ζ) «Κεκορεσμένα» λιπαρά οξέα, δηλαδή τα λιπαρά οξέα 
χωρίς διπλό δεσμό. 
η) «Μονοακόρεστα» τα λιπαρά οξέα με ένα cis διπλό 
δεσμό. 
θ) «Πολνακόρεστα» τα λιπαρά οξέα με διπλούς δεσμούς, 
χωριζόμενους από cis-cis μεθυλένιο. 
ι) «Διαιτητικές ίνες» οι ύλες που προσδιορίζονται με την 
αναλυτική μέθοδο που θα καθοριστεί σύμφωνα με τη 
διαδικασία την οποία ορίζει το άθρο 6. 
ια) «Μέση τιμή» η τιμή μιας θρεπτικής ουσίας, που αντι­
προσωπεύει καλύτερα την ποσότητα της ουσίας αυτής 
που περιέχεται στο εκάστοτε είδος διατροφής και αντι­
κατοπτρίζει την ανοχή για τις εποχιακές διακυμάνσεις, 
τα καταναλωτικά πρότυπα καθώς και για άλλους παρά­
γοντες που μπορούν να μεταβάλουν την πραγματική 
τιμή. 
Άρθρο 2 
1. Η σχετική με τις θρεπτικές ιδιότητες επισήμανση είναι 
υποχρεωτική, όταν διατυπώνεται ισχυρισμός διατροφής με 
την ετικέτα ή τη διαφήμιση. 
2. Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις η σχετική με τις θρε­
πτικές ιδιότητες επισήμανση είναι προαιρετική. Άρθρο 3 
1. Όταν εφαρμόζεται η σχετική με τις θρεπτικές ιδιότητες 
επισήμανση, απαρτίζεται από τα ακόλουθα στοιχεία και με 
αυτή τη σειρά: 
α) θερμαντική αξία-
6) ποσότητες πρωτεϊνών, υδατανθράκων, σακχάρων, 
λιπαρών υλών, διαιτητικών ινών και νατρίου. 
2. Η σχετική με τις θρεπτικές ιδιότητες επισήμανση 
μπορεί επίσης να περιλαμβάνει τις ποσότητες ενός ή περισ­
σοτέρων από τα ακόλουθα συστατικά: 
— άμυλο 
— πολυαλκοόλες, 
— κεκορεσμένα, 
— μονοακόρεστα, 
— πολυακόρεστα, 
— οποιαδήπτε από τις βιταμίνες ή τα ανόργανα άλατα που 
παρατίθενται στο παράρτημα και περιέχονται σε σημα­
ντικά ποσά, όπως αυτό καθορίζεται στο ίδιο παράρτημα. 
3. Η αναφορά μιας από τις θρεπτικές ουσίες που απαριθ­
μούνται στην παράγραφο 2 για την οποία διατυπώνεται 
ισχυρισμός διατροφής, είναι υποχρεωτική. Επιπλέον όταν 
αναφέρεται η ποσότητα των πολυακόρεστων ή/και των 
μονοακόρεστων, πρέπει να αναφέρεται και η ποσότητα των 
κεκορεσμένων. 
Άρθρο 4 
Η θερμαντική αξία που πρέπει να αναγράφεται υπολογί­
ζεται με βάση τους ακόλουθους συντελεστές μετατροπής: 
— Υδατάνθρακες 
(εκτός από τις πολυαλκοόλες 
— Πολυαλκοόλες 
— Πρωτεΐνες 
— Λιπαρές ύλες 
— Αλκοόλη (Αιθανόλη) 
— Οργανικά οξέα 
Άρθρο 5 4 kcal/g—17 kj/g 
2,4 kcal/g—10 kj/g 
4 kcal/g—17 kj/g 
9 kcal/g —37 kj/g 
7 kcal/g —29 kj/g 
3 kcal/g—13 kj/g. 
1. Η αναφορά της θερμαντικής αξίας και της περιεκτικό­
τητας σε θρεπτικές ουσίες είναι αριθμητική. Οι μονάδες που 
πρέπει να χρησιμοποιούνται είναι οι ακόλουθες: 
— Ενέργεια: kj και kcal 
— Πρωτεΐνες 
— Υδατάνθρακες 
— Λιπαρές ύλες } γραμμάρια (g) 
— Διαιτητικές ίνες 
— Νάτριο 
— Βιταμίνες και Ανόργανα άλατα: οι μονάδες που ορί­
ζονται στο παράρτημα 
Αριθ. C 282/12 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 5. 11.88 
2. Τα στοιχεία εκφράζονται ανά 100 g ή 100 ml ή ανά 
συσκευασία, εφόσον η συσκευασία περιέχει μία μόνο 
μερίδα μικρότερη από 100 g* Επιπλέον, τα στοιχεία αυτά 
μπορούν να δοθούν ανά υποδεικνυόμενη δόση, όπως αυτή 
ορίζεται ποσοτικά στην ετικέτα, ή ανά μερίδα, με την προϋ­
πόθεση ότι αναφέρεται ο αριθμός των μερίδων που περιέ­
χονται στη συσκευασία. 
3. Οι αναφερόμενες ποσότητες αντιστοιχούν στο είδος 
διατροφής, όπως αυτό διατίθεται προς πώληση. Εκεί όπου 
ενδείκνυται, μπορούν να δοθούν πρόσθετα στοιχεία για το 
παρασκευασμένο σε φαγητό προϊόν, με την προϋπόθεση ότι 
παρέχονται αρκετά λεπτομερείς οδηγίες παρασκευής και ότι 
τα στοιχεία αφορούν το έτοιμο προς κατανάλωση είδος δια­
τροφής. 
4. Τα στοιχεία που αφορούν τις βιταμίνες και τα ανόρ­
γανα άλατα μπορούν επιπλέον να εκφράζονται ως επί τοις 
εκατό ποσοστό των συνιστώμενων ημερήσιων διαιτητικών 
παροχών (ΣΗΠ) που παρατίθενται στο παράρτημα ανά 
ποσότητες, όπως αυτές ορίζονται παραπάνω. 
5. Στις περιπτώσεις όπου αναφέρεται το άμυλο ή/και οι 
πολυαλκοόλες, η αναφορά αυτή ακολουθεί αμέσως μετά την 
αναφορά της περιεκτικότητας σε υδατάνθρακες και σάκ­
χαρα με την ακόλουθη μορφή, ανάλογα με την περίπτωση: 
— Υδατάνθρακες g, 
από τα οποία: 
— Σάκχαρα g 
— Πολυαλκοόλες g 
— Άμυλο g. 
6. Στις περιπτώσεις όπου αναφέρεται η ποσότητα ή/και 
το είδος των λιπαρών οξέων, η αναφορά αυτή ακολουθεί 
αμέσως μετά την αναφορά των ολικών λιπαρών υλών με την 
ακόλουθη μορφή, ανάλογα με την περίπτωση: 
— Λιπαρές ύλες g, 
από τα οποία: 
— Κεκορεσμένα g 
— Μονοακόρεστα g 
— Πολυακόρεστα g. 
7. Οι αναγραφόμενοι αριθμοί είναι μέσες τιμές που έχουν 
συναχθεί, κατά περίπτωση, με: 
α) ανάλυση του είδους διατροφής από τον παραγωγό, 6) υπολογισμό με δάση τη γνώση των πραγματικών ή των 
μέσων τιμών των συστατικών που χρησιμοποιήθηκαν, 
γ) υπολογισμούς από γενικώς αποδεκτά δεδομένα. 
8. Τα στοιχεία που καλύπτει η παρούσα οδηγία εμφανί­
ζονται συγκεντρωμένα στο ίδιο σημείο και σε μορφή 
πίνακα, εφόσον ο χώρος το επιτρέπει, με τους αριθμούς σε 
κάθετη ευθυγράμμιση. Σε περίπτωση έλλειψης χώρου, χρη­
σιμοποιείται η ορίζονται ευθυγράμμιση. 
Άρΰρο 6 
Όταν γίνεται παραπομπή στη διαδικασία που ορίζει το 
παρόν άρθρο, ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στη 
μόνιμη επιτροπή σχέδιο των μέτρων που πρόκειται να λη­
φθούν. Η επιτροπή διατυπώνει τη γνώμη της για το σχέδιο 
αυτό, μέσα σε προθεσμία που μπορεί να ορίσει ο πρόεδρος 
ανάλογα με τον επείγοντα χαρακτήρα του θέματος και αν 
χρειασθεί, προβαίνει σε ψηφοφορία. 
Η γνώμη καταχωρείται στα πρακτικά. Επιπλέον κάθε 
κράτος μέλος έχει το δικαίωμα να ζητήσει να καταχωρηθεί 
η θέση του στα πρακτικά. 
Η Επιτροπή λαμβάνει ιδιαίτερα υπόψη τη γνώμη της επι­
τροπής και την ενημερώνει για τον τρόπο με τον οποίο 
έλαβε υπόψη τη γνώμη αυτή. 
Άρΰ·ρο 7 
Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να συμ­
μορφωθούν με την παρούσα οδηγία. Πληροφορούν αμέσως 
την Επιτροπή σχετικά. Τα μέτρα αυτά εφαρμόζονται με 
τρόπο ώστε: 
— να επιτρέπεται η εμπορία των προϊόντων που είναι σύμ­
φωνα με την παρούσα οδηγία το αργότερο στις ...(')' 
— να απαγορεύεται η εμπορία των προϊόντων που δεν είναι 
σύμφωνα με την παρούσα οδηγία από τις ... (2). 
Άρΰρο 8 
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη. 
(') 18 μήνες μετά την κοινοποίηση. 
(2) 36 μήνες μετά την κοινοποίηση. 
5 11 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριβ Ο 282/13 
Βιταμίνες και ανόργανα άλατα που μπορούν να αναφέρονται και οι συνιστώμενες ημερήσιες διαιτητικές παροχές 
(ΣΗΠ) 
Βιταμίνη Α μ§ 1 000 
Βιταμίνη Ό μ§ 5 
Βιταμίνη Ε μ& 10 
Βιταμίνη € μ§ 60 
Θειαμινη πι§ 1,4 
Ριβοφλαβινη πι§ 1 6 
Νιασινη ηι§ 18 
Βιταμίνη Β 6 πι§ 2 
Φολασινη μ§ 400 Βιταμίνη Β 12 μ§ 
Βιοτινη πι§ 
Παντοθεντικο οςυ πι§ 
Ασβέστιο πη§ 
Φωσφόρος ΓΏ§ 
Σίδηρος πψ 
Μαγνήσιο πι§ 
Ψευδάργυρος πΐξ 
Ιώδιο μ§ 3 
0,15 
6 
800 
800 
12 
300 
15 
150 
Κατά κανόνα, όταν αποφασίζεται ποια θεωρούνται σημαντικά ποσά, 8α πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το 5 °/ο της 
συνιστώμενης πρόσληψης, όπως αυτή καθορίζεται στο παρόν παράρτημα, το οποίο παρέχεται απο 100 § η 100 ιπ! η 
από μια συσκευασία, εφόσον η συσκευασία περιέχει μια μονό μερίδα μικρότερη απο 100 ς