ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
ΚΟΜ(90) 469 τελικό 
Βρυξέλλες, 30 Οκτωβρίου 1990 
ΝΕΟΙ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ 
Υπόμνημα της Ειιτροπής προς 
το Συμβούλιο 
και 
το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ 
ΤΟυς τελευταίους 18 μήνες, έγιναν αρκετές συζητήσεις σχετικό 
με τον καθορισμό πιο αποτελεσματικών τρόπων σύνδεσης των 
νέων με την ανάπτυξη της Κοινότητας. Η Επιτροπή εισηγείται 
τώρα αυτό το Υπόμνημα συμβάλλοντας σ'αυτή τη συζήτηση -
χωρίς να προτείνει τι πρέπει απαραίτητα να πράξει η 
Κοινότητα αμέσως, αλλά ως μία σειρά από ιδέες σχετικά με το 
τι θα μποροΟσε να πράξει, χωρίς να ισχυρίζεται με κανένα 
τρόπο ότι κάλυψε όλες τις δυνατότητες. 
Για την παρουσίαση αυτοό του Υπομνήματος, η Επιτροπή 
βασίστηκε κυρίως σε τρεις πηγές ιδεών: τη δική της 
προηγοΟμενη εμπειρία, η οποία αυξάνεται χρόνο με το χρόνο σε 
ζητήματα που αφορούν τους νέους' τις ποικίλλες επαφές σε όλα 
τα επίπεδα, τόσο τυπικές όσο και άτυπες, με τα κράτη μέλη, 
οι οποίες κυμαίνονται από συζητήσεις με τα άτομα που 
ασχολούνται με λειτουργικά προγράμματα έως συζητήσεις μεταξύ 
υπουργών στο Υπουργικό Συμπόσιο που έγινε στο Παρίσι με θέμα 
'Γενιά του '93: νέα σύνορα" και επαφές με το Φόρουμ 
Νεολαίας των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και με ενώσεις και 
κινήματα νέων. 
Σκοπός επομένως της Επιτροπής με την παρουσίαση αυτού του 
Υπομνήματος είναι να προωθήσει μία συζήτηση, αναγνωρίζοντας 
ότι ορισμένα θέματα είναι σημαντικότερα από άλλα: ορισμένες 
από τις ιδέες που περιλαμβάνονται σ'αυτό το Υπόμνημα 
συγκεκριμενοποιήθηκαν με τις αναθεωρήσεις που εισηγήθηκε 
ταυτόχρονα η Επιτροπή για το πρόγραμμα Νεολαία για την 
Ευρώπη. Στο μέλλον μπορεί να υποβληθούν περαιτέρω προτάσεις 
στο μέτρο που το επιτρέπουν η εξέλιξη των συζητήσεων και η 
κατάσταση στην Κοινότητα. 
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 
Νέοι στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα 
Ι. Εισαγωγή 
II. Ιστορικό 
III. Ανταπόκριση στις ανάγκες των νέων ατόμων 
IV. 0 ρόλος της Κοινότητας 
V. Πιθανές περιοχές κοινοτικής δραστηριότητας 
- Υποστήριξη της δημιουργικότητας και πρωτοβουλίας των 
νέων 
- Ανταλλαγή και κινητικότητα των νέων 
- Ενίσχυση της κατάρτισης ασχολούμενων με τους νέους 
- Ενημέρωση των νέων και ανταπόκριση στις απόψεις τους 
- Το Φόρουμ Νεολαίας, οι ενώσεις και τα κινήματα νέων 
- Τρίτες χώρες και διεθνείς θεσμοί 
VI. Συμπεράσματα 
1. Εισαγωγή 
1. Στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα κατοικούν περίπου 340 
εκατομμύρια άτομα, εκ των οποίων 130 εκατομμύρια είναι 
ηλικίας κάτω των 25 ετών. 70 εκατομμύρια περίπου από 
τους νέους αυτούς βρίσκονται στο σχολείο, στην ανώτατη 
εκπαίδευση ή στην επαγγελματική κατάρτιση* αρκετά 
εκατομμύρια βρίσκονται σε αναζήτηση εργασίας* οι 
υπόλοιποι εργάζονται ή απασχολούνται κατά κάποιο άλλο 
τρόπο. Σε ορισμένα κράτη μέλη η αναλογία των νέων 
ατόμων επί του συνολικού πληθυσμού βρίσκεται σε 
φθίνουσα πορεία* σε άλλες παραμένει ακόμη υψηλή, 
προσεγγίζοντας περίπου το 40 % στην Ιρλανδία και την 
Ισπανία. 
2. Από αυτά τα νέα άτομα εξαρτάται το μέλλον της 
Κοινότητας. Αυτοί είναι που θα προσφέρουν τον 
ενθουσιασμό, τους πόρους, τη ζωτικότητα της Κοινότητας 
στον 21ο αιώνα, και προς αυτούς η Κοινότητα θα πρέπει 
τώρα να στρέψει την προσοχή της καθώς ατενίζει πέρα από 
το έτος 2.000. Απέναντι στην πολυετή ανάπτυξη της 
Κοινότητας κάτω από την κινητήρια δύναμη που αποτελεί 
το 1992 και της ασυγκράτητης παλίρροιας αλλαγών που 
χαρακτηρίζει την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, ο ρόλος 
των νέων ατόμων, η προσκόλληση τους στη βασική λογική 
της Κοινότητας, το συναίσθημα τους ότι η Κοινότητα 
ενδιαφέρεται γι'αυτούς, παρέχει ένα σημαντικό πλαίσιο 
για τη ζωή τους, και (τελικά) ανήκει σ'αυτούς, ποτέ 
άλλοτε δεν ήταν πιο σημαντικός. 
3. Το παρόν Υπόμνημα παρουσιάζει ορισμένες ιδέες 
μελλοντικής ανάπτυξης σχετικά με το πως η Κοινότητα 
μπορεί να διαδραματίσει τον ρόλο της ενισχύοντας τους 
νέους στην προσπάθεια τους να αναπτύξουν τις ικανότητες 
τους, τη δημιουργικότητα και την πρωτοβουλία τους, 
καθώς και την κατανόηση τους για το ευρωπαϊκό πλαίσιο 
στο οποίο ζουν" και επίσης να βοηθήσει εκείνους που 
απασχολούνται με νέα άτομα, μέσω κατάρτισης και άλλων 
σχετικών δραστηριοτήτων. 
4. Οι νέοι έχουν ήδη λάβει μέρος ενεργά σε ένα ευρύ φάσμα 
κοινοτικών προγραμμάτων και επηρεάζονται οπωσδήποτε από 
τις πολιτικές της Κοινότητας σε αρκετούς τομείς. Τα 
τελευταία 4 χρόνια ιδιαίτερα, οι σπουδαστές 
τριτοβάθμιας εκπαίδευσης αύξησαν ειδικά τη συμμετοχή 
τους στα προγράμματα ERASMUS και C0METT- Οι νέοι που 
ακολουθούν κάποια κατάρτιση παίρνουν επίσης μέρος σε 
πολλά προγράμματα που ενισχύονται από τις Κοινοτικές 
Διαρθρωτικές Πολιτικές και από προγράμματα δράσης της 
Κοινότητας στους τομείς της επαγγελματικής κατάρτισης, 
ιδίως το PETRA και το πρόγραμμα ανταλλαγών νέων 
εργαζομένων. 
5. Το παρόν Υπόμνημα, ωστόσο, σκόπιμα δεν αναφέρει τις 
ενέργειες που έχουν αναπτυχθεί οτον τομέα της 
εκπαίδευσης και της επαγγελματικής κατάρτισης. Αυτές οι 
πλευρές καλύφθηκαν από τις κατευθυντήριες γραμμές της 
Επιτροπής σχετικά με την εκπαίδευση και την κατάρτιση 
(C0M(88) 280 τελικό), καθώς και πιο πρόσφατα από το 
Υπόμνημα της σχετικά με την εκλογίκευση και τον 
συντονισμό των προγραμμάτων επαγγελματικής κατάρτισης 
σε κοινοτικό επίπεδο. Το Υπόμνημα επομένως αναφέρεται 
γενικότερα στα θέματα νεολαίας ώστε να συμβάλλει στην 
μελλοντική συζήτηση πάνω σ'αυτό το θέμα με αρμόδιους 
υπουργούς για θέματα νεολαίας από τα διάφορα κράτη 
μέλη. 
6. Η Επιτροπή παρουσιάζει ταυτόχρονα μία πρώτη σειρά 
προτάσεων για την εφαρμογή μέρους αυτού του 
Υπομνήματος, με τη μορφή της δεύτερης φάσης του 
προγράμματος 'Νεολαία για την Ευρώπη'. Σ'αυτό το 
πλαίσιο είναι σημαντικό να σημειώσουμε ότι σύμφωνα με 
την υποχρέωση της να εκλογικεύσει τα διάφορα 
προγράμματα πρωτοβουλιών νέων και ανταλλαγών, 
προτείνεται να συγκεντρωθεί μελλοντικά ένας αριθμός 
διαφορετικών δραστηριοτήτων κάτω από τη μόνη 
δικαιοδοσία του προγράμματος 'Νεολαία για την Ευρώπη1. 
Αυτό θα μπορούσε να απλοποιήσει και να βελτιώσει την 
παρουσίαση των κοινοτικών δράσεων που αφορούν νέους 
(άλλους από εκείνους που παίρνουν μέρος σε 
δραστηριότητες επαγγελματικής κατάρτισης ως νέοι) σε 
εξωσχολικές δραστηριότητες και ανταλλαγές. 
7. Επιπλέον, η Επιτροπή παρουσιάζει ταυτόχρονα τις 
προτάσεις της για περαιτέρω ανάπτυξη του προγράμματος 
PETRA, με στόχο τη σημαντική αύξηση των νέων που 
παίρνουν μέρος σε ανταλλαγές σε κοινοτικό επίπεδο κατά 
τη διάρκεια της αρχικής τους κατάρτισης. Κατ'αυτόν τον 
τρόπο, αναμένεται να συμπληρωθούν τα προγράμματα 
ERASMUS και C0METT για τον μεγάλο αριθμό νέων οι οποίοι 
παρακολουθούν κατάρτιση,και Οι οποίοι δεν θα καταλήξουν 
στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, αλλά θα επιθυμούσαν επίσης 
να βελτιώσουν μελλοντικά τις επαγγελματικές τους 
δυνατότητες στην ολοκληρωμένη ενιαία αγορά. 
II. Ιστορικό 
8. Το παρόν υπόμνημα αυτό λαμβάνει υπόψη του πρωτοβουλίες 
και συζητήσεις που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί, 
ειδικότερα εκείνες που διεξήχθησαν κατά τη διάρκεια των 
δύο τελευταίων ετών υπό την ελληνική, ισπανική, και 
γαλλική Προεδρία. ΤΟν Ιούλιο του 1988 η ελληνική 
Προεδρία διοργάνωσε την πρώτη άτυπη συνεδρίαση υπουργών 
που είναι υπεύθυνοι για τη νεολαία, στην οποία 
πραγματοποιήθηκε μία ευρύτατη συζήτηση. Ως αποτέλεσμα, 
η Επιτροπή πραγματοποίησε συνεδρίαση ανώτατων υπαλλήλων 
των υπουργείων αρμόδιων για θέματα νεολαίας τον Απρίλιο 
του 1989 προκειμένου να βοηθήσει την προώθηση του 
θέματος. Μία δεύτερη συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε το 
ίδιο έτος στο Τολέδο, στα πλαίσια της ισπανικής 
Προεδρίας, και η διαδικασία αυτή κατέληξε στο υπουργικό 
συμπόσιο 'Γενιά 93 - Νέο Σύνορο' το Νοέβριο του 1989 
που πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι υπό την Προεδρία του 
Γάλλου Υπουργού Νεολαίας και Αθλητισμού. 
9. Στο τέλος αυτού του συμποσίου, η Προεδρία συνόψισε τα 
αποτελέσματα των συζητήσεων σε εφτά κύριους τίτλους. 
- η ανάγκη δημιουργίας μίας βάσης δεδομένων για τους 
νέους στην Ευρώπη 
- η προώθηση της κινητικότητας των νέων 
- η κατάρτιση των ασχολούμενων με τους νέους 
- η αμοιβαία πληροφόρηση για τις πολιτικές πρόληψης σε 
τομείς όπως είναι η υγεία, τα ναρκωτικά, κλπ. 
το ενδιαφέρον τρίτων χωρών για τα κοινοτικά 
προγράμματα που απευθύνονται στους νέους 
- η διαβεβαίωση της αναγκαίας συνέχισης της στόχασης με 
την πολιτική νεολαίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο 
- η ανάγκη για μία στρατηγική μελλοντικής δράσης. 
10. Επιπλέον, σύμφωνα με εντολή που δόθηκε στο υπουργικό 
Συμπόσιο, η ιρλανδική Προεδρία φιλοξένησε μία άλλη 
συνεδρίαση ανώτατων υπαλλήλων το Μάρτιο του 1990. Στη 
συνεδρίαση αυτή έγινε φανερό ότι υπήρχε αρκετό κοινό 
έδαφος για την Επιτροπή προκειμένου να προτείνει 
επιπλέον συζητήσεις σ'ένα κοινοτικό πλαίσιο, και να 
δώσει τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να συζητήσουν τα 
θέματα αυτά γνωρίζοντας ότι οι συζητήσεις τους θα 
οδηγήσουν σε δραστηριότητα που αφορά το σύνολο της 
Κοινότητας. 
11. Προωθώντας συνεπώς αυτό το υπόμνημα, η Επιτροπή 
στηρίζεται σε μία διαδικασία που βρίσκεται ήδη σε 
πρόοδο, καθώς και σε αυξανόμενη εμπειρία σε κοινοτικό 
επίπεδο. Η Επιτροπή πιστεύει ότι μία ορισμένη κοινοτική 
δραστηριότητα στους τομείς της 'πολιτικής νεολαίας1 ή 
'απασχόλησης με τους νέους' όχι απλώς θα είναι χρήσιμη 
αλλά θα προσθέσει ευρωπαϊκή αξία ο'αυτά που 
επιτυγχάνονται ή μπορούν να επιτευχθούν στο επίπεδο των 
κρατών μελών. 
III. Ανταπόκριση στις ανάγκες των νέων 
12. Οι ανάγκες των νέων σε όλα τα κράτη μέλη καλύπτουν 
διάφορους τομείς της πολιτικής, τα οποία συχνά ανήκουν 
στην ευθύνη διαφορετικών κλάδων ή επιπέδων κυβέρνησης 
(εθνικής, περιφερειακής, τοπικής). Περιλαμβάνονται οι 
ακόλουθοι: εκπαίδευση* κατάρτιση* απασχόληση* στέγαση* 
κοινωνική πολιτική* ενημέρωση των νέων και τα 
δικαιώματα τους* καθεστώς τους στην κοινωνία* 
στρατιωτική θητεία* οι νέοι στα πλαίσια τομεακών 
πολιτικών (περιβάλλον, υγεία, δημιουργία επιχειρήσεων, 
κλπ)* ελεύθερος χρόνος και δραστηριότητες αναψυχής" 
συμμετοχή τους σε ενώσεις και κινήματα* και άλλα. 
13. Μολονότι τα κράτη μέλη χειρίζονται τις ρυθμίσεις τους 
με διαφορετικούς τρόπους, υπάρχει γενικά, σ'όλη την 
Κοινότητα, μία προθυμία για ενθάρρυνση στόχων οι 
οποίοι: 
α. επιτρέπουν στους νέους να λαμβάνουν ενεργό μέρος 
στην κοινωνία και τους θεσμούς της, παρέχοντας σ'αυτούς 
ενημέρωση και καθοδήγηση, και, όπου χρειάζεται, την 
απαραίτητη γι'αυτό υποστήριξη. 
β. ενθαρρύνουν την υπευθυνότητα, πρωτοβουλία και 
δημιουργικότητα μεταξύ των νέων σε ολόκληρο το φάσμα 
της ζωής τους, και ειδικότερα στο οικονομικό, κοινωνικό 
και πολιτιστικό πεδίο. 
γ. τους παρέχουν τη δυνατότητα να εκφράζουν τις 
απόψεις τους όσον αφορά την οργάνωση της κοινωνίας και 
να παρέχουν διαρθρώσεις που θα επιτρέπουν σ'αυτές τις 
απόψεις να διοχετεύονται προς τη διαδικασία λήψεως 
αποφάσεων. 
δ. παρέχουν σ'αυτούς τη δυνατότητα να κατανοούν την 
αξία της ισόβιας μάθησης, τόσο στο τυπικό όσο και στο 
άτυπο επίπεδο και να τους ενθαρρύνουν να συμμετέχουν 
σ'αυτήν. 
ε. τους ενθαρρύνουν να αποκτήσουν κατανόηση για τα 
γειτονικά άτομα, τόσο τα κοντινά όσο και τα μακρινά, 
και για την αξία των διαφορετικών πολιτιστικών 
παραδόσεων και πρακτικών. 
14. Αυτοί οι στόχοι αφορούν την προώθηση αυτού που μπορεί 
να ονομαστεί 'ενεργός συμμετοχή του πολίτη στην 
κοινωνική ζωή' μεταξύ των νέων - δηλαδή - μία νοοτροπία 
σύμφωνα με την οποία οι νέοι θα επιδιώξουν να 
αναπτύξουν όλο τους το δυναμικό προκειμένου να 
αναλάβουν την ευθύνη για τις ζωές τους και να 
συμβάλλουν πλήρως σε μία 'ενεργό κοινωνία'. Αυτές είναι 
οι ιδιαίτερες επιδιώξεις όλων αυτών που ασχολούνται με 
νέους έξω από τα επίσημα και θεσμικά πλαίσια - σχολεία 
και κολλέγια, ιδρύματα κατάρτισης κλπ. Αυτοί οι άτυποι 
εκπαιδευτές, Ό ι ασχολούμενοι με τους νέους* (π.χ. 
διοργανωτές δραστηριοτήτων) εργάζονται με νέους σε 
λέσχες νέων, ενώσεις και κινήματα, στην ενημέρωση των 
νέων και στα κέντρα καθοδήγησης* στους όοδμους, στους 
ξενώνες νέων και με τους άνεργους νέους, σε όλο το 
γεωγραφικό και κοινωνικοοικονομικό φάσμα της 
Κοινότητας. Πολλοί από αυτούς είναι εθελοντές, 
παρέχοντας δωρεάν το χρόνο τους για τη σημασία και 
ευχαρίστηση που προσφέρει αυτή η εργασία. Μέσω αυτών 
των 'ασχολούμενων με τους νέους' που η κοινωνία 
πλησιάζει τους νέους που υποφέρουν από κάθε μορφή 
μειονεξίας - ειδικότερα από ατομικές, εκπαιδευτικές, 
και κοινωνικο-οικονομικές μειονεξίες. Δόθηκε 
προτεραιότητα ώστε να διασφαλιστεί ότι οι 'ασχολούμενοι 
με τους νέους' διαθέτουν την κατάρτιση, την πληροφόρηση 
και την ενίσχυση για να συνεχίσουν παρόμοιο έργο, τόσο 
μέσω δημοσίων όσο και εθελοντικών οργανώσεων στα κράτη 
μέλη. 
IV. Ο Ρόλος της Κοινότητας 
15. Είναι ουσιαστικό να είναι οι νέοι συνδεδεμένοι στενά με 
τη διαδικασία διάρθρωσης της Κοινότητας. Ανήκουν στην 
Κοινότητα και η Κοινότητα ανήκει σ'αυτούς. Εκτός από 
τους στόχους που έχουν τεθεί στην παράγραφο 13 πιο 
πάνω, και για τους οποίους θα ήταν χρήσιμο να γίνει 
ανταλλαγής εμπειριών σε κοινοτικό επίπεδο, η ίδια η 
Κοινότητα κρίνει σημαντικούς αρκετούς στόχους, και 
συγκεκριμένα: 
- να ενθαρρύνει τους νέους να εκτιμήσουν το ρδλρ 
τους στην ανάπτυξη της Κοινότητας* 
να τους υποστηρίξει σε δραστηριότητες που 
διευκολύνουν την κατανόηση τους για το πλαίσιο που 
παρέχεται απδ την Κοινότητα και από τους νέους σε άλλες 
περιοχές της Κοινότητας* 
- να διασφαλίσει ότι οι απόψεις των νέων εκφράζονται 
γενικότερα στις πολιτικές που επιδιώκονται απδ την 
Κοινότητα 
- να διασφαλίσει ότι οι ανάγκες των νέων λαμβάνονται 
πλήρως υπόψη σε όλους τους τομείς κατάρτισης των 
πολιτικών της Κοινότητας* 
16. Σε συνεργασία με τα κράτη μέλη η Κοινότητα θα μπορεί να 
αναπτύξει τις συγκεκριμένες δραστηριότητες της για την 
υποστήριξη των νέων ανταποκρινόμενη σ'αυτούς τους 
στόχους, όπως επίσης να επιδιώξει την 
συμπληρωματικότητα των πρωτοβουλιών που υπάρχουν σε 
άλλους τομείς δραστηριότητας της οι οποίοι επηρεάζουν 
τους νέους, τομείς όπως είναι η απασχόληση, η 
επαγγελματική κατάρτιση, η εκπαίδευση, η υγεία, η 
κοινωνική πολιτική, η υποστήριξη των ενώσεων και των 
κινημάτων νέων. Αρχικά η Κοινότητα θα μπορεί να 
συγκεντρώσει το ενδιαφέρον της σε δύο προτεραιότητες, 
οι οποίες θα επέτρεπαν στην Κοινότητα και τα κράτη μέλη 
να υλοποιήσουν το πλήρες δυναμικό της συνεργασίας τους: 
- να επωφεληθούν ο ένας από την εμπειρία του άλλου 
στο πεδίο της πολιτικής νεολαίας, να μάθουν ο ένας από 
την εμπειρία του άλλου και να εργαστούν από κοινού για 
την ανάπτυξη και την ανανέωση μέσα στο πεδίο της 
πολιτικής νεολαίας γενικά* 
- να επιτρέψουν στους νέους να λάβουν μέρος και να 
επωφεληθούν από τα κοινά προγράμματα σε κοινοτικό 
επίπεδο. 
V. Πιθανά Πεδία Κοινοτικής Δραστηριότητας 
17. Πρώτος στόχος της κοινοτικής δραστηριότητας στο πεδίο 
αυτό θα πρέπει να είναι η ενθάρρυνση στενότερων σχέσεων 
8 
μεταξύ των υπηρεσιών αρμόδιων για θέματα νεολαίας των 
κρατών μελών. Στα πλαίσια αυτού του γενικού στόχου, η 
Κοινότητα θα μπορούσε να ενθαρρύνει και να δώσει τη 
δυνατότητα ανταλλαγών πληρρφοριών ή εμπειριών μεταξύ 
εκείνων που είναι υπεύθυνοι για την απασχόληση με τους 
νέους σε κάθε κράτος μέλος, κι αυτών που συμμετέχουν 
σ'αυτήν. Αυτό θα μπορρύσε να γίνει μέσω δραστηριοτήτων 
όπως είναι οι επισκέψεις μελέτης, οι διασκέψεις, οι 
μελέτες, οι κοινές έρευνες, η δημιουργία βάσης 
πληροφοριών για τους νέους κλπ. Η Επιτροπή υπενθυμίζει 
το ενδιαφέρον που εξέφρασαν οι υπουργοί στο Συμπόσιο 
'Γενιά του '93: νέο σύνορο' με την εισήγηση έκθεσης 
σχετικά με την κατάσταση των νέων στην Κοινότητα. Η 
Επιτροπή πρέβη στην αρχή του χρόνου στα προκαταρτικά 
βήματα για την κατάρτιση μίας παρόμοιας έκθεσης και 
μπορεί να σημειωθεί μεγάλη πρόοδος μόλις παραληφθούν οι 
γνωμοδοτήσεις από όλα τα κράτη μέλη, παρέχοντας 
κατ'αυτό τον τρόπο ένα πολύτιμο σημείο εκκίνησης για 
από κοινού ενημέρωση και ανταλλαγή εμπειριών σε 
κοινοτικό επίπεδο. 
18. Δεύτερον, η Επιτροπή προτείνει ότι σε αρκετούς τομείς 
κοινοτικής δράσης που επηρεάζουν τους νέους (όπως είναι 
η απασχόληση, η εκπαίδευση και η επαγγελματική 
κατάσταση, η υγεία, η κοινωνική πολιτική και η 
ελευθερία διακίνησης) θα πρέπει να δοθεί η κατάλληλη 
προτεραιότητα στην ευρύτερη ανάλυση προβλημάτων που 
αντιμετωπίζουν οι νέοι. Ένα παράδειγμα τέτοιας 
πρρτεραιότητας μπορεί να βρει κανείς στην ανησυχία που 
εκφράστηκε από το Συμβούλιο Υγείας στις 17 Μαΐου 1990 
όσον αφορά την προστασία των νέων από τα ναρκωτικά, το 
AIDS, κλπ. 
19. Τρίτον, η Επιτροπή προτείνει να εξετασθούν ορισμένοι 
ειδικοί τομείς όπως: 
α. προώθηση της πρωτοβουλίας και δημιουργικότητας 
των νέων* 
β. ανταλλαγή και κινητικότητα* 
γ. κατάρτιση 'ασχολουμένων με τους νέους" 
δ. ενημέρωση νέων και ανταπόκριση στις ανάγκες τους' 
ε. σύνδεσμοι μεταξύ της Κοινότητας και των νέων. 
α· Υποστήριξη της δημιουργικότητας και πρωτοβουλίας των 
νέων 
20. Η υποστήριξη των νέων καθώς αναπτύσσουν τη 
δημιουργικότητα και πρωτοβουλία τους αποτελεί 
ουσιαστική επένδυση για το μέλλον. Η ενθάρρυνση των 
νέων να λάβουν ενεργό μέρος στην κοινωνία σημαίνει 
επίσης ενθάρρυνση τους να λάβουν ενεργό μέρος στις 
δημοκρατικές δομές μέσω των οποίων διακυβερνδται η 
κοινωνία. Αυτή η ενθάρρυνση αποτελεί τμήμα των γενικών 
στόχων της πολιτικής νεολαίας σε όλα τα κράτη μέλη. 
21. Μολονότι δεν υπήρξε ως τώρα σημαντική κοινοτική 
δραστηριότητα στο πεδίο αυτό, η Επιτροπή από το 1985 
χορήγησε μικρά ποσά σε νέους για σχέδια που 
διαχειρίζονται απδ τους ίδιους τους νέους, και 
απευθύνονται σε νέους. Αρχικά, αυτές οι επιχορηγήσεις 
αποτελούσαν τμήμα του προγράμματος δράσης της 
Κοινότητας για την μετάβαση των νέων από το σχολείο 
στην ενήλικο και ενεργό ζωή* απδ το 1988, ωστόσο, 
αποτελούν τμήμα του προγράμματος PETRA, και το 1989 η 
Επιτροπή υποστήριξε 120 πρργράμματα. Τα κοινά στοιχεία 
ήταν: 
α. τα προγράμματα εφαρμόζονταν απδ νέους, ή οι νέοι 
συμμετείχαν σε ουσιαστικό βαθμό στη διαχείριση τους 
β. τα προγράμματα αφορούσαν τομείς που σχετίζονται 
με τα τέσσερα κύρια θέματα: 
- δημιουργία απασχόλησης 
- αρχική κατάρτιση 
- ενημέρωση νέων 
- συμμετοχή των μη ευνοούμενων κατηγοριών 
γ. η ενίσχυση από την Επιτροπή δινόταν μόνο σε 
εφάπαξ βάση και οι νέοι κανονικά αναζητούσαν το 50 % 
του κόστους του προγράμματος από άλλες πηγές 
χρηματοδότησης. 
22. Από το 1989 η Επιτροπή έδωσε τη δυνατότητα σε αρκετές 
παρόμοιες πρωτοβουλίες νέων να σχηματίζουν υπερεθνικές 
συμπράξεις συνεργασίας με βάση ένα θέμα. Δεκαοχτώ 
προγράμματα (ένα τουλάχιστον ένα από κάθε κράτος μέλος) 
10 
^ηλέγησαν το 1989 για εργασία στα πλαίσια ομάδων 
-Χυπράξεων 4 ή 5 προγραμμάτων για την αξία της 
"Λοσέγγισης των πρωτοβουλιών των νέων για: 
- βελτίωση των υπηρεσιών ενημέρωσης και καθοδήγησης* 
- βελτίωση της πρόσβασης μη ευνοούμενων νέων στην 
>'·. \ική επαγγελματική κατάρτιση 
'επιχειρησιακή εκπαίδευση' δηλαδή ανάπτυξη 
- * ιχειρησιακών ικανοτήτων και συμπεριφορών στα 
'-νγράμματα των νέων 
- ευκαιρίες και προκλήσεις για νέους που θέτει η 
- .αία Αγορά. 
^ "ές οι συμπράξεις συνεργασίας παρουσίασαν έναν 
.αίτερα αξιόλογο τρδπο επίδειξης του δυναμικού 
--νοωπικής και επαγγελματικής ανάπτυξης των 
—αγραμμάτων που προωθούνται και κατευθύνονται απδ 
•'«2\"\;ς με την υποστήριξη, αλλά όχι την καθοδήγηση, των 
-* 'νίκων. 
23. - Επιτροπή έχει επίγνωση της αξίας που έχουν αυτές οι 
**- ντοβουλίες νέων για τους ίδιους τους ενδιαφερόμενους 
'^.χς. Αυτή η αξία δεν αφορά μόνο το σχέδιο για το 
^~:ίο οι νέοι ζήτησαν την ενίσχυση, στο βαθμό που οι 
* ci επωφελούνται επίσης από το γεγονός ότι 
1 ·ενοποιούν τους δικούς τους λόγους, τη δικιά τους 
'-ενότητα να διδάσκονται, να διαχειρίζονται 
^ - νοάμματα, να εργάζονται με άλλα άτομα. Ούτε η 
<- -φατική αξία περιορίζεται στην αξία των μικρών 
Χ-~--γήσεων της Επιτροπής, δεδομένου ότι οι νέοι συχνά 
U";^>ouv να χρησιμοποιήσουν το γεγονός ότι η Κοινότητα 
τ- · : βοήθησε ως ισχυρό επιχείρημα υπέρ τους ενώπιον των 
άν ..„ν ενδεχομένων χρηματοδοτών. 
24. Ac —- η πρακτική της υποστήριξης προγραμμάτων που 
καταρτίζονται αι$ νέους, και οι οποίοι αναπτύσσουν την 
ποο^Γτοβουλία και τη δημιουργικότητα τους, θα μπορούσε να 
εττ^ειτταθεί. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να 
επανεξετάσουν τον προσδιορισμό μελλοντικής συνεργασίας 
o'^ntTTÔ το πεδίο. Η Επιτροπή πιστεύει ότι οι ενισχύσεις 
Υ*3— πρωτοβουλίες που σχετίζονται ειδικά με την 
επαγγελματική καθοδήγηση ή κατάρτιση πρέπει να 
εντ-τ£οσονται στο πρόγραμμα PETRA, καθώς και, όπου είναι 
6L#C^CTOV, να ενσωματώνονται στο ήδη υπάρχον Ευρωπαϊκό 
δί* ·—JO προγραμμάτων κατάρτισης. 
11 
β. Ανταλλαγή και κινητικότητα TUV νέων 
25. Η Κοινότητα διαθέτει τώρα προγράμματα ανταλλαγών και 
κινητικότητας διαφόρων διαστάσεων που απευθύνονται 
στους νέους για ποικιλία περιστάσεων - στους σπουδαστές 
(ERASMUS και C0METT)* στους νέους εργαζόμενρυς* στους 
νέους για τον ελεύθερο χρόνο τους (Νεολαία για την 
Ευρώπη)* σ'αυτούς που βρίσκονται σε επαγγελματική 
κατάρτιση, καθώς και στην περίπτωση που οι ανταλλαγές 
έχουν ένα γλωσσικδ στόχο (LINGUA, Ενέργεια VI). Οι δύο 
σημαντικές ασχολίες των νέων για τις οποίες ελάχιστα ή 
τίποτα δεν έχει γίνει, είναι αυτές που σχετίζονται με 
την επαγγελματική κατάρτιση (εκτός από τις γλωσσικές 
ανταλλαγές και την περιορισμένη δραστηριότητα που 
υποστηρίζεται μέσω της πρώτης φάσης του προγράμματος 
PETRA)* και οι νέοι που βρίσκονται στο σχολείο. 
26. Κατά τη διάρκεια ταυ πρώτου εξαμήνου του 1990, στα τέλη 
του πρώτου έτους πλήρους λειτουργίας τρυ προγράμματος 
Νεολαία για την Ευρώπη, η Επιτροπή απδ κοινού με τα 
κράτη μέλη εξέτασε κατά πόσο λειτούργησε σωστά το 
πρόγραμμα στο πρώτρ έτος του* τα κενά που ανέκυψαν στις 
διατάξεις του* και ποιες τροποποιήσεις, εάν 
χρειάζονται, θα πρέπει να γίνουν στο κείμενο στην 
επόμενη αναθεώρηση του απδ το Συμβούλιο. 
27. Αυτές οι συζητήσεις αποκάλυψαν μία γενική ικανοποίηση 
στο πρώτο έτος του προγράμματος δταν εξετάζεται στο 
σύνολο της Κοινότητας, αλλά ανέκυψαν δύο σημαντικά 
σημεία. Το πρώτο ήταν ότι ένα τμήμα του πληθυσμού 
στόχου του πρργράμματος, που ορίζεται στην απόφαση του 
Συμβουλίου ως 'νέοι με μειονεκτικό υπόβαθρο', δεν είχαν 
πλησιασθεί επαρκώς. Τρ δεύτερο επεσήμανε πως ορισμένες 
περιορισμένες επεκτάσεις των τύπων ανταλλαγής και 
κινητικότητας που υποστηρίζεται από το πρόγραμμα θα 
ήταν επιθυμητές. 
28. Η πρώτη ανησυχία - ότι τα κοινοτικά προγράμματα θα 
πρέπει να προσεγγίζουν έως τους νέους οι οποίοι είναι 
σε μειονεκτική θέση σε σύγκριση με τους ομόλογους τους, 
είτε πρόκειται για εκπαιδευτικούς, κοινωνικούς, 
οικονομικούς ή γεωγραφικούς λόγους - αποτελεί επιδίωξη 
της Επιτροπής* αποτελεί δε μία από τις προτεραιότητες 
που εκφράστηκαν στο υπουργικό συμπόσιο του Νοεμβρίου 
1989. Ήταν επίσης στον πυρήνα του ψηφίσματος που 
ενέκρινε στις 16 Φεβρουαρίου 1990 το Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο για τα κοινοτικά προγράμματα στον τομέα της 
εκπαίδευσης και της κατάρτισης (1). Χρειάζεται συνεχής 
θετική δράση για να ενθαρρυνθεί η συμμετοχή των μη 
ευνοούμενων νέων στα κοινοτικά προγράμματα που 
(1) Ψήφισμα ΕΕ αριθ. C 68/175 της 19/03/90 
12 
απευθύνονται στους νέους, και επίσης ειδικές διατάξεις 
για να μετατρέψουν αυτό σε πραγματικότητα. Για 
παράδειγμα, θα είναι επιθυμητό να παρέχονται ορισμένες 
μορφές ανταλλαγών και κινητικότητας για τους μη 
ευνοούμενους νέους, που θα τους παρέχει την εμπειρία 
ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, καθώς και εκείνη 
τη διαπολιτιστική εκμάθηση που οι συνάδελφοί τους 
μπορούν να βρρυν μέσω πιο κλασικών ανταλλαγών νέων, ενώ 
ταυτόχρονα θα πρέπει να εξασφαλίζει δτι η πρόσβαση 
σ'αυτά δεν θα είναι τδσο πολύπλοκη ώστε να μην 
παραμένουν απρόσιτα. 
29. Όσον αφορά την έκταση του προγράμματος, η Επιτροπή 
θεωρεί ότι θα ήταν επιθυμητό για την Κοινότητα να 
μπορέσει να υποστηρίξει τόσο τους νέους που ανέπτυξαν 
ένα υπερεθνικό πρόγραμμα, όσο και εκείνους που 
επιθυμούν να διαθέσουν το χρόνο και τη δέσμευση τους 
για να αφοσιωθούν σε μία υπόθεση - αυτό που μπορούμε να 
ονομάσουμε 'εθελοντική υπηρεσία' (2). Όσον αφορά την 
'εθελοντική υπηρεσία', ορισμένες περιορισμένες 
δραστηριότητες αυτού του τύπου υπάρχουν ήδη στην 
Κοινότητα για τους νέους. Ωστόσο, τέτοια προγράμματα 
είναι ακόμη άγνωστα* και παρέχουν στους νέους ένα 
ιδανικό τρόπο να διδαχθούν για τον πληθυσμό και τη χώρα 
που τους φιλοξενεί, ενώ παράλληλα αναπτύσσουν τις 
ικανότητες και την αυτοπεποίθηση τους. 
30. Στο υπουργικό Συμπόσιο του Νοεμβρίου 1989, συζητήθηκαν 
επίσης οι δραστηριότητες των νέων που θα πρέπει να 
προωθήσει η Κοινότητα όσον αφορά τα κράτη που δεν είναι 
μέλη της. Προς το παρόν, η μόνη διαθέσιμη υποστήριξη 
για ανταλλαγές με κράτη που δεν είναι μέλη της 
Κοινότητας σχετίζονται με την Ανατολική και Κεντρική 
Ευρώπη. 
31. Το Συμβούλιο θέσπισε στις 7 Μαΐου 1990 (3) το πρόγραμμα 
TEMPUS με το οποίο καθιερώνεται ένα σύστημα 
πανευρωπαϊκής κινητικότητας για πανεπιστημιακές 
σπουδές. To TEMPUS αποτελεί μέρος της συμβολής της 
(2) θα πρέπει να σημειωθεί ότι η φράση 'εθελοντική υπηρεσία' 
όπως χρησιμοποιείται στο πλαίσιο αυτό, δεν έχει ιδιαίτερη 
σχέση με παρόμοιες δραστηριότητες που επιτρέπονται σε 
ορισμένα κράτη μέλη ως αντικατάσταση της στρατιωτικής 
θητείας 
(3) ΕΕ L 131 της 23/5/90 
13 
Κοινότητας σε Χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής 
Ευρώπης στα πλαίσια της επιχείρησης PHARE, που 
πραγματοποιείται από κοινού στα πλαίσια της ομάδας των 
24 χωρών. Μέσα στα συμπληρωματικά μέτρα του 
προγράμματος αυτού, υπάρχει πρόβλεψη για την υποστήριξη 
'προγραμμάτων που περιλαμβάνρυν ανταλλαγές νέων' και 
οργανωτών νέων μεταξύ των κρατών μελών και των χωρών 
που επιλέγονται' (Δράση 3, σημείο 1). 
32. Η διαδικασία της γερμανικής ένωσης θα σημαίνει ότι οι 
ανταλλαγές μεταξύ νέων αυτής που ήταν n Λαϊκή 
Δημοκρατία της Γερμανίας και των αντίστοιχων νέων από 
το υπόλοιπο της Κοινότητας (εκτός από την Ομοσπονδιακή 
Δημοκρατία της Γερμανίας) πιθανότατα θα μπορούν να 
ενισχυθούν στα πλαίσια του προγράμματρς Νεολαία για την 
Ευρώπη από τον Οκτώβριο 1990. Δεδομένου δτι η ομάδα των 
24 αποφάσισε (στις 22 Ιουνίου 1990) δτι η επιχείρηση 
PHARE, συμπεριλαμβανόμενου του προγράμματος TEMPUS, θα 
πρέπει να επεκταθεί στη Βουλγαρία, Τσεχοσλοβακία και 
Γιουγκοσλαβία πέρα απδ την Πολωνία και την Ουγγαρία. 
Επιπλέον, κατόπιν πρωτοβουλίας του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου, δεσμεύτηκε ένα μικοδ κονδύλιο στον 
προϋπολογισμό του 1989 προς ενίσχυση των ανταλλαγών 
νέων με τις χώρες της Κομεκδν με τις οποίες η Κοινότητα 
διατηρεί διπλωματικές σχέσεις. Το 1990, αυτή η πίστωση 
(για την οποία η ζήτηση υπερβαίνει σημαντικά την 
προσφορά) ανέρχεται σε 400.000 ECU. Η Επιτροπή πιστεύει 
δτι αυτές οι πιστώσεις θα πρέπει να διατεθούν το 1991 
για την ενίσχυση ανταλλαγών με τη Σοβιετική Ένωση 
ιδιαίτερα, και για πολυμερείς ανταλλαγές οι οποίες θα 
περιλαμβάνουν νέους απδ ορισμένες χώρες της Ανατολικής 
και Κεντρικής Ευρώπης, μέσα στα πλαίσια των 
συμπληρωματικών διατάξεων του προγράμματος TEMPUS. 
γ. Ενίσχυση της κατάρτισης ασχολουμένων με τους νέους 
33. Στο υπουργικό συμπόσιο 'Γενιά 93 - Νέα Σύνορα', οι 
υπουργοί συζήτησαν τη δυνατότητα συνεταιριστικής 
δραστηριότητας στο γενικό τομέα της κατάρτισης 
ασχολούμενων με τους νέους. Η Κοινότητα προωθεί ήδη 
ορισμένες δραστηριότητες στο πεδίο αυτό, που 
κατευθύνονται μέσω της Ενέργειας Ε του προγράμματος 
Νεολαία για την Ευρώπη, στα πλαίσια του οποίου η 
Κοινότητα υποστηρίζει περιορισμένο αριθμό 
δραστηριοτήτων κατάρτισης ασχολούμενων με τους νέους σε 
ευρωπαϊκό επίπεδο. Αυτές οι δραστηριότητες ωστόσο 
αφορούν μόνο στην κατάρτιση για ανταλλαγές νέων. Δεν 
σχετίζονται με κανένα τρόπο με τις γενικότερες ανάγκες 
κατάρτισης των ασχολούμενων με τους νέους. Υπάρχουν 
σήμερα τρεις βασικές περιοχές προβλημάτων στον τομέα 
αυτό: 
α. μερικά κράτη μέλη δεν έχουν καταρτίσει συστήματα 
κατάρτισης ασχολούμενων με τους νέους* αυτοί που 
14 
εργάζρνται στον τομέα αυτό ενδέχεται να έχουν κάποια 
μορφή εκπαίδευσης ή άλλα σχετικά προσόντα προς την 
εργασία που επιτελούν, ή ενδέχεται να έχουν μόνο 
εμπειρία στο πεδίο αυτό. 
β. ακόμη και σε κείνα τα κράτη μέλη στα οποία 
υπάρχουν συστήματα κατάρτισης ασχολούμενων με τους 
νέους, τα μαθήματα σπάνια προωθούν την κατανόηση του 
ευρωπαϊκού πλαισίου στο οποίο ζουν οι νέοι, και το 
οποίο θα διαμορφώσει το μέλλον τους. 
γ. το γενικότερο ζήτημα της συγκρισιμδτητας και της 
αναγνώρισης των προσόντων των ασχολούμενων με τους 
νέους έχει πλέον τεθεί από τους ίδιους τους 
ασχολούμενους με τους νέους και από τους φορείς 
κατάρτισης ασχολούμενων με τους νέους σε ολόκληρη την 
Κοινότητα. Τα προσόντα απασχολήσεως με τους νέους 
ποικίλλουν ως προς το περιεχόμενο και το επίπεδδ τους, 
στα διάφορα κράτη μέλη, και η συγκριτική πληροφόρηση 
που διατίθεται είναι ανεπαρκής. 
34. Σαφώς δεν είναι θέμα της Κοινότητας να καθιερώσει 
συστήματα κατάρτισης ασχολούμενων με τους νέους στα 
κράτη μέλη. Αυτό αποτελεί ευθύνη των αρχών του κάθε 
κράτους μέλρυς. Ωστόσο, μπορεί n Κοινότητα να βοηθήσει 
εκείνα τα κράτη μέλη που διαθέτουν λιγότερη εμπειρία, 
να επωφεληθρόν απδ τα άλλα κράτη μέλη που έχουν ήδη 
καθιερωμένα συστήματα κατάρτισης ασχολούμενων με τους 
νέους* και να προωθήσει μέτρα που θα δώσουν μία 
ευρωπαϊκή διάσταση στην κατάρτιση ασχολουμένων με τους 
νέους, για παράδειγμα μέσω της ανάπτυξης των 
κατάλληλων υλικών κατάρτισης, μέσω επαφών μεταξύ φορέων 
κατάρτισης και μέσω της ενθάρρυνσης για υπερεθνικές και 
περιφερειακές εργασίες συνεργασίας. Ιδιαίτερη έμφαση θα 
πρέπει να δοθεί στην κατάρτιση ασχολούμενων με τους 
νέους σε σχέση με τους μη ευνοούμενους νέους. 
35. Επίσης, όσον αφορά τη δυνατότητα σύγκρισης και 
αναγνώρισης των προσόντων της απασχόλησης με τους 
νέους, είναι επιθυμητό να σημειωθεί η μεγάλη ποικιλία 
προσόντων που υπάρχει. Αυτά μπορούν να είναι ειδικά 
προσόντα 'απασχόληση με τους νέους' μπορεί να είναι 
προσόντα 'κοινωνικής εργασίας' με ή χωρίς ειδικότητα 
'στη νεολαία" μπορεί να είναι άλλες μορφές προσόντων 
στο τυπικό ή άτυπο εκπαιδευτικό πεδίο. Οι τύποι φορέων 
που παρέχουν αυτά τα προσόντα διαφέρουν επίσης: 
(δημόσιες αρχές, πανεπιστήμια, ενώσεις, κλπ.), όπως 
επίσης και η διάρκεια των προγραμμάτων. 
36. Στην περίπτωση που απαιτείται από το νόμο τα άτομα που 
πρόκειται να χρησιμοποιηθούν ως ασχολούμενοι με τους 
νέους να διαθέτουν παρόμοια προσόντα, τα ζητήματα 
αναγνώρισης είτε καλύπτονται από την οδηγία 89/48/ΕΟΚ 
(4) που καθιερώνει ένα γενικό σύστημα αναγνώρισης των 
προσόντων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που απαιτούνται για 
επαγγελματικούς λόγους, ή θα καλυφθούν απδ τη δεύτερη 
15 
οδηγία που βρίσκεται σήμερα υπδ συζήτηση βάσει της 
πρότασης της Επιτροπής η οποία ασχολείται με τα 
προσόντα χαμηλότερα από την τριετή τριτοβάθμια 
εκπαίδευση. Ωστόσο, η Επιτροπή θεωρεί ότι θα είναι 
χρήσιμη μεγαλύτερη διαφάνεια ως προς το περιεχόμενο 
αυτών των προσόντων και προτείνει να καταρτισθεί μία 
περιγραφική, συγκριτική έκθεση για το θέμα αυτό. 
°· Ενημέρωση των νέων και ανταπόκριση στις απόψεις τους 
37. Η ενημέρωση των νέων για την Κοινότητα και η 
ανταπόκριση στις απόψεις τους αποτελεί ουσιαστικό τμήμα 
της σχέσης της Κοινότητας με τους νέους. Είναι 
σημαντικό να μπορεί Ρ κάθε πολίτης της Κοινότητας να 
κατανοεί και να συμμετέχει στη διαδικασία της 
οικοδόμησης της. Αυτός είναι ο ρόλος της ενημέρωσης -
να φέρει την Κοινότητα σε επαφή με Ολους τους πολίτες 
της, χωρίς να αποκλείει εκείνους που υποφέρουν από 
οποιαδήποτε μορφή μειονεκτικδτητας. 
38. Δεδομένης της σημασίας του ρόλου των νέων, θα πρέπει 
να εξετασθούν ειδικά οι ανάγκες ενημέρωσης τους. Αυτές 
οι ανάγκες δεν σχετίζονται μδνο με ενημέρωση για την 
Κοινότητα αλλά επίσης και με άλλους τομείς λαμβάνοντας 
υπόψη τα ενδιαφέροντα τους και με στδχο περισσότερη 
αμοιβαία κατανόηση (π.χ. ανταλλαγές στους τομείς της 
πληροφορικής, του αθλητισμού, του πολιτισμού). Μπορούν 
να ληφθούν υπόψη και άλλοι τομείς στους οποίους 
αντιμετωπίζουν δυσκολίες όπως η απασχόληση ή η υγεία 
(ιδιαίτερα τα ναρκωτικά και το AIDS). Προκειμένου να 
φτάσει στους νέους, η ενημέρωση θα μπορούσε να κάνει τη 
μέγιστη δυνατή χρήση των μαζικών μέσων ενημέρωσης και 
να καλύψει ένα μεγαλύτερο φάσμα ηλικιών απ'6,τ ι έχει 
γίνει στο παρελθόν. 
39. Η Επιτροπή συνεπώς προτίθεται να επιδιώξει μία ειδική 
ενημερωτική δράση για τους νέους. Μέσα σ'αυτό το 
πλαίσιο θα προταθεί στο τέλος του έτους σειρά από 
εκτενείς δράσεις στο πεδίο της ενημέρωσης. Αυτή θα έχει 
ως βάση τους ακόλουθους στόχους: 
(4) ΕΕ L 19 της 24/01/59 
16 
α) να αναπτύξει τις δομές ενημέρωσης σε ευρωπαϊκό 
επίπεδα 
Κέντρα ενημέρωσης νέων που ανταποκρίνονται στις ειδικές 
ανάγκες των νέων με τρόπο που εξασφαλίζει σεβασμό για 
τις επιμέρους περιστάσεις καθώς και κάποια 
εμπιστευτικότητα, υπάρχουν σε όλα τα κράτη μέλη. Μερικά 
διαθέτουν ειδικούς 'ευρωπαϊκούς χώρους' στους οποίους 
οι νέοι μπορούν να βρουν ενημέρωση για την Κοινότητα 
και τις δραστηριότητες της. Η Επιτροπή θεωρεί ότι το 
υπάρχον δίκτυο αυτών των κέντρων θα μπορούσε να 
επεκταθεί, και θα μπορούσε επίσης να ενθαρρυνθεί η 
ηλεκτρονική διασύνδεση τους. θα πρέπει να τεθούν οε 
λειτουργία κοινοτικά προγράμματα ανταλλαγών για 
κατάρτιση υπαλλήλων που απασχολούνται στην πληροφόρηση 
ώστε να εξασφαλισθεί η επιτυχία του δικτύου. 
β) βελτίωση της πληροφόρησης των νέων 
Ύστερα από τη συγκρότηση των βασικών υπηρεσιών 
ενημέρωσης, το επόμενο στάδιο έγκειται στη βελτίωση της 
ενημέρωσης μέσω μίας ποικιλίας θεμάτων που καλύπτονται 
και καλύτερης χρήσης των μαζικών μέσων ενημέρωσης -
ιδιαίτερα του ειδικευμένου τύπου και των 
οπτικοακουστικών μέσων. Αυτή η ενημέρωση θα πρέπει να 
είναι συγκεκριμένη (π.χ. ένα διευθυντήριο των κέντρων 
ενημέρωσης των νέων στην Ευρώπη) ή ειδική (π.χ. τα 
δικαιώματα των νέων), θα μπορούσε επίσης να συνεισφέρει 
σε πολιτικές που καταρτίζονται για να μειώσουν την 
έκθεση των νέων στους κινδύνους. 
Με αυτή την προοπτική επίσης θα μπορούσε να ληφθεί 
μέριμνα για τη δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Κέντρου 
Πληροφόρησης Νέων ώστε να βοηθηθούν τα άτομα που 
εργάζονται στον τομέα πληροφόρησης των νέων. Η βοήθεια 
μπορεί να έχει τη μορφή παροχής: 
- διαφόρων ειδών πληροφόρησης (τεκμηρίωση, μελέτες, 
έρευνα, επιτόπιες έρευνες, τύπος και οπτικοακουστικό 
υλικό κλπ..)* 
κατάρτισης στο πεδίο της πληροφόρησης (για 
υπαλλήλους πληροφόρησης, ασχολούμενους με τους νέους)* 
- συνεδριάσεις πληροφόρησης (για ασχολούμενους με 
τους νέους, νέους, υπαλλήλους πληροφόρησης κλπ..). 
γ) Η ομάδα μικρότερης ηλικίας 
Η χρησιμότητα της ενημέρωσης της ομάδας μικρότερης 
ηλικίας (κάτω των 15 ετών) σχετικά με την Κοινότητα 
έχει ήδη επισημανθεί με διάφορες ευκαιρίες, ιδιαίτερα 
κατά τη διάρκεια συνόδων του Κοινοβουλίου. Κάτω από 
αυτή την προοπτική θα ήταν κατάλληλο να προωθηθεί σειρά 
πρότυπων προγραμμάτων που λαμβάνουν ειδικά υπόψη τους 
τρόπους πληροφόρησης που έχουν σχεδιαστεί για αυτή την 
κατηγορία νέων. 
17 
ε. Το Φόρουμ Νεολαίας, οι ενώσεις και τα κινήματα των 
νέων 
40. Το των Φόρουμ Νεολαίας των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
συγκροτήθηκε από τα εθνικά συμβούλια νεολαίας και απδ 
τους διεθνείς μη κυβερνητικούς οργανισμούς νεολαίας 
(ΜΚΟΝ) το 1978 (βλ. Παράρτημα 1). Συγκεντρώνει σήμερα 
τα εθνικά συμβούλια νεολαίας από όλα τα κράτη μέλη 
(όπου υπάρχουν), και 25 ΜΚΟΝ. Επιπλέον, τα Εθνικά 
Συμβούλια Νεολαίας ορισμένων μη κοινοτικών ευρωπαϊκών 
χωρών και ένας αριθμός οργανώσεων νεολαίας που δεν 
ανταποκρίνονται στα αυστηρά κριτήρια ένταξης, έχουν το 
καθεστώς του παρατηρητή. 
41. Το Φδρρυμ Νευλαίας δεν έχει επίσημο καθεστώς στα 
πλαίσια των κοινοτικών οργάνων. Ωστόσο, έχει 
αποκαταστήσει συνδέσμους εργασίας με την Επιτροπή και 
το Ευρωπαϊκό Καινοβούλιο. Στην περίπτωση της Επιτροπής, 
οι σύνδεσμοι αυτοί χρονολογούνται απδ την ίδρυση του 
Φόρουμ Νεολαίας, όταν ο τότε πρόεδρος της Επιτροπής 
καθόρισε τη βάση σχέσεων μεταξύ της Επιτροπής και του 
Φόρουμ Νεολαίας* στην περίπτωση του Κοινοβουλίου, η 
επιτροπή Νεότητας, Παιδείας, Πληροφόρησης και 
Αθλητισμού (όπως ήταν τότε) αποφάσισε ότι το Φόρουμ 
Νεολαίας θα πρέπει να καλείται τακτικά να παρακολουθεί 
τις συνεδριάσεις της και θα πρέπει να έχει το δικαίωμα 
να εκφράζει την άποψη του δταν χρειάζεται. Επιπλέον, το 
γεγονός ότι η Κοινότητα παρέχει σημαντική χρηματική 
υποστήριξη στο Φόρουμ Νεολαίας και ότι η χρηματοδότηση 
αυτή πραγματοποιείται σε ποσοστό 100 % διαφοροποιεί το 
καθεστώς του Φόρουμ Νέων απδ το αντίστοιχο καθεστώς 
παρόμοιων οργανισμών. 
42. Έως τώρα ο προϋπολογισμός του Φόρουμ Νεολαίας περιόριζε 
την ικανότητα του να δράσει σαν όργανο άσκησης πιέσεων. 
Συγκεκριμένα, δεν διέθετε τους πόρους να εκπληρώσει 
τρείς άλλες λειτουργίες: 
α. να οργανώνει συνεδριάσεις κατάρτισης και 
ενημέρωσης, καθώς και να παρέχει υλικό για τους 
υπεύθυνους και τους νέους των οργανώσεων μελών του για 
θέματα που συνδέονται με την Κοινότητα* 
β. να πραγματοποιεί τις δικές του ανεξάρτητες 
έρευνες και αναλύσεις για θέματα που αφορούν τους 
νέους, σε δλη την Κοινότητα. 
γ. να παίζει ρόλο ευνοούμενου συνεταίρου, στο πεδίο 
της ενημέρωσης με την ευρύτερη έννοια, δηλαδή να 
συνδέει στενά όλα τα άτομα που ασχολούνται με ή για 
τους νέους. 
θα ήταν χρήσιμο να εξετασθεί με ποιους τρόπους θα 
μπορούσαν να γεφυρωθούν αυτά τα χάσματα. 
43. Η πρώτη από αυτές τις λειτουργίες έχει ιδιαίτερο 
18 
ενδιαφέρον διδτι το Φόρουμ Νεολαίας διαθέτει επαφές με 
τις οργανώσεις νεότητας, τους ασχολούμενους με τους 
νέους και τους ίδιους τους νέους. Όσον αφορά τη δεύτερη 
λειτουργία (έρευνα) είναι γεγονός ότι μία διεύρυνση της 
συγκριτικής έρευνας οχετικά με την άμεση επαφή με τους 
νέους σε κοινοτικό επίπεδο, θα ήταν πολύτιμη για την 
Κοινότητα και τα κράτη μέλη. Τέλος, στο πλαίσιο της 
τρίτης λειτουργίας, το Φδρρυμ θα μπορούσε να συνδεθεί 
με το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πληρρφόρησης Νέων (που 
αναφέρεται στην παράγραφο 39 - β ανωτέρω) 
εξασφαλίζοντας κατ'αυτδ τον τρόπο τη διάδοση 
πληροφοριών σχετικά με την Κοινότητα και την ανάπτυξη 
της κατά τρόπο ώστε να ανταποκρίνεται στα ενδιαφέροντα 
των νέων και να εκφέρεται με ελκυστικό γι'αυτούς τρόπο. 
44. Όσον αφορά τις οργανώσεις νέων, η θέση τους είναι κάπως 
διαφορετική ως προς αυτή του Φόρουμ Νεολαίας. Πρώτον 
δεν έχρυν τον ίδιο αντιπροσωπευτικό ρόλο και δεύτερον 
πραγματοποιούν δραστηριότητες άλλες απ'αυτές που 
αφορούν άμεσα την Κοινότητα και έχουν πρόσβαση σε πηγές 
χρηματοδότησης άλλες από τον κοινοτικό πρρϋπολογισμό. 
Πρρς το παρδν, η Κοινότητα έχει δύο κύριους τρόπους να 
τις υποστηρίζει: μέσω 'υποδομής' υποστήριξης, και σε 
μία βάση AD HOC μέσω παροχής βοήθειας σε ειδικά σχέδια 
που εκφράζουν ειδικές κοινοτικές πολιτικές, ή που 
χρησιμοποιούν τα δίκτυα και τις διευκολύνσεις που 
παρέχονται από τις οργανώσεις των νέων. 
45. Γενικότερα, η Επιτροπή θεωρεί ότι αυτός είναι ο 
κατάλληλος τρόπος ανταπόκρισης στις ανάγκες των 
οργανώσεων των νέων. Η 'υποδομή' υποστήριξης που 
διατίθεται για τους ευρωπαϊκούς μη κυβερνητικούς 
οργανισμούς νεολαίας, αντανακλά το γεγονός ότι το 
κόστος συντονισμού μίας οργάνωσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο 
είναι σημαντικά υψηλότερο απδ το αντίστοιχο σε εθνικό 
επίπεδο (π.χ. υψηλότερες δαπάνες τάξε ιδίου, δαπάνες 
μετάφρασης ή διερμηνείας, κλπ.)" και ότι η 
χρηματοδότηση που διατίθεται σε εθνικό επίπεδο μπορεί 
κανονικά να μη χρησιμοποιείται γι'αυτές τις δαπάνες. 
Ωστόσο, το επίπεδο υποστήριξης που καταβάλλεται 
προφανώς εκφράζει τις προτεραιότητες της υπεύθυνης 
αρχής για τον προϋπολογισμό, καθώς και τις 
συγκεκριμένες περιστάσεις της Κοινότητας. Ταυτόχρονα, 
αναμένεται ότι θα συνεχίσουν να υπάρχουν περιστάσεις 
κατά τις οποίες οι οργανώσεις ή ενώσεις νέων προσφέρουν 
μία ιδιαίτερα αξιόλογη ή αποτελεσματική δυνατότητα 
επίτευξης ενός ειδικού στόχου και ότι τα όργανα της 
Κοινότητας (και οι υπηρεσίες τους) θα συνεχίσουν να 
επωφελούνται από αυτές. Η Κοινότητα θα μπορούσε επίσης 
να ενθαρρύνει τις οργανώσεις νέων να συμμετέχουν σε 
κοινοτικά προγράμματα και δραστηριότητες και να 
εξετάσει μ'αυτές εάν υπάρχουν ιδιαίτεροι περιορισμοί 
για την συμμετοχή τους που μπορεί να ξεπεραστούν. 
46. Σε ανταπόδοση αυτής της υποστήριξης, τα κοινοτικά 
όργανα αναμένουν ότι οι οργανώσεις των νέων θα δεχθούν 
19 
ένα ρόλο μετάδρσης πληρρφοριών για την Κοινότητα, είτε 
μέσω των δελτίων ή των περιοδικών τους, καθώς και μέσω 
συνεδριάσεων κατάρτισης και ενημέρωσης για τα μέλη 
τους, ή κατά οποιοδήποτε άλλο τρδπρ. 
οτ· Τρίτες χώρες και διεθνείς ρργανιομοί 
47. Στο υπουργικό Συμπόσιο 'Γενιά '93: Νέα Σύνορα', 
πραγματαποιήθηκε συζήτηση για το ενδιαφέρον των τρίτων 
χωρών για τα προγράμματα της Κοινότητας που 
απευθύνονται στους νέους και το βαθμό στον οποίο οι 
δραστηριότητες που προωθούνται στο εσωτερικό της 
Κρινότητας μπορούν και θα πρέπει να διατίθενται στους 
νέους που ζουν έξω απδ την Κοινότητα. Συζητήθηκε επίσης 
το ζήτημα της συνεργασίας με το Συμβούλιο της Ευρώπης. 
48. Είναι ρυσιαστικό να αναπτύξει η Κοινότητα μία συνεκτική 
και συντονισμένη προσέγγιση επέκτασης των κοινοτικών 
προγραμμάτων προς τις τρίτες χώρες. Είναι σημαντικό να 
λειτουργούν τα προγράμματα σωστά στο εσωτερικό της 
Κοινότητας πριν απδ την επέκταση, με λογικά 
ισορροπημένη συμμετοχή των κρατών μελών, θα πρέπει 
επίσης να υπάρξει σαφές ενδιαφέρον της Κοινότητας για 
την επέκταση του προγράμματος. 
49. Όσον αφορά τη συνεργασία με το Συμβούλιο της Ευρώπης, η 
Επιτροπή εκτίμησε ιδιαίτερα τη βούληση του Συμβουλίου 
της Ευρώπης να συμμετάσχει σε εκδηλώσεις που 
οργανώνονται απδ το πρόγραμμα Νεολαία για την Ευρώπη, 
ειδικότερα στο πεδίο της κατάρτισης. Αναμένει την 
συνέχιση αυτού του τύπου συνεργασίας σε πεδία στα οποία 
το Συμβούλιο της Ευρώπης έχει αποκτήσει ιδιαίτερη 
εμπειρία, δεδομένου ότι είναι προς το συμφέρον όχι μόνο 
των δύο οργανισμών αλλά και των ίδιων των νέων να 
διαδοθεί ευρύτερα αυτή η εμπειρία. Η Επιτροπή θα 
συνεχίσει να αναπτύσσει τη συνεργασία της με το 
Συμβούλιο της Ευρώπης και να εντείνει τις ανταλλαγές 
πληροφοριών με αυτό, ώστε να διερευνηθούν οι 
δυνατότητες συμπράξεων κοινού ενδιαφέροντος. 
20 
VI. Συμπέρασμα 
50. Οι πρρτάσεις που περιγράφρνται στο Υπόμνημα είναι 
προοδευτικής φύσεως. Σε κάθε μία από τις περιοχές που 
καλύπτονται (ενίσχυση της δημιουργικότητας των νέων, 
ανταλλαγές νέων και κινητικότητα, κατάρτιση 
ασχολούμενων με τους νέους, ενημέρωση νέων και επαφές 
με το Φόρουμ Νεολαίας και τις ενώσεις νέων), οι 
προτάσεις βασίζονται πάνω σε ήδη υπάρχουσα κοινοτική 
πρακτική, συχνά ουσιαστική, ή πάνω σε συζητήσεις μεταξύ 
των κρατών μελών. Η Επιτροπή θεωρεί δτι αυτές οι 
προτάσεις αντιπροσωπεύουν ένα τολμηρό τρόπο για την 
ανάπτυξη των δραστηριρτήτων της Κοινότητας που 
απευθύνονται συγκεκριμένα στους νέους και ότι μπορούν 
να εφαρμοστούν κατά τρόπρ ώστε να εξισορροπούνται τα 
νόμιμα συμφέροντα των κρατών μελών με την ανάγκη για 
κοινή δράση συνεργασίας σε κοινοτικό επίπεδο. 
51. Συντάσσοντας αυτό το Υπόμνημα, η Επιτροπή έλαβε υπόψη 
εκτός από τη δική της εμπειρία, τα διάφορα στοιχεία που 
προωθήθηκαν απδ το υπουργικό Συμπόσιο 'Γενιά '93: Νέα 
Σύνορα' που αναφέρονται στις κοινοτικές δράσεις, και τα 
σχόλια και τις ιδέες που δέχεται από εξωτερικές πηγές. 
Ειδικότερα έλαβε υπόψη της την ανάγκη για αυξανόμενη 
προσπάθεια σε κοινοτικό επίπεδο για να προσεγγισθούν οι 
μη ευνοούμενοι νέοι και για να καθορισθούν συστήματα 
που όχι μόνο δίνουν τη δυνατότητα αλλά και ενθαρρύνουν 
τη συμμετοχή τους σε Ευρωπαϊκά προγράμματα. 
52. Συμπερασματικά, n Επιτροπή υποβάλλει αυτό το υπόμνημα 
ως σημείο αφετηρίας για μία ανταλλαγή απόψεων στο 
εσωτερικό των κρινοτικών οργάνων σχετικά με το ρόλρ που 
η ίδια η Κοινότητα πρέπει να διαδραματίσει στην 
υποστήριξη των νέων, και κείνων που εργάζονται 
μ'αυτούς. Το υπόμνημα και οι προτάσεις για μία δεύτερη 
φάση του προγράμματος Νεολαία για την Ευρώπη, παρέχουν 
στα κοινοτικά όργανα την ευκαιρία να προσδιορίσουν 
τρόπους με τους οποίους οι νέοι θα μπορούσαν να λάβουν 
ενεργά μέρος στην ανάπτυξη της Κοινότητας. 
21 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 
ΤΟ ΦΟΡΟΥΜ ΝΕΟΛΑΙΑΣ 
1. Το Φόρουμ Νέων συστάθηκε απδ τα Εθνικά Συμβούλια 
Νεολαίας και απδ Διεθνείς Μη-Κυβερνητικούς Οργανισμούς 
το 1978. Αποτελεί ένα πολιτικό βήμα για την έκφραση των 
απόψεων των νέων απέναντι στους θεσμούς της Κοινότητας. 
Επιδιώκει να εξασφαλίσει δτι η κοινοτική πολιτική 
λαμβάνει υπδψη της εκτός απδ τη συμβολή που μπορούν να 
προσφέρουν οι νέοι και οι οργανώσεις τους, και τις 
ανάγκες των ίδιων των νέων. 
2. Η συμμετοχή στο Φόρουμ Νεολαίας είναι ανοιχτή σε: 
- Εθνικά Συμβούλια Νεολαίας από τα κράτη μέλη της 
Κοινότητας' 
- Διεθνείς Μη-Κυβερνητικές Οργανώσεις Νεολαίας (ΔΜΚΟΝ), 
υπό τον όρο να διαθέτουν αντιπροσωπευτικές οργανώσεις 
σε τουλάχιστον επτά κράτη μέλη. 
Κατωτέρω παρατίθεται κατάλργρς των μελών του Φόρουμ 
Νεολαίας (όπως ίσχυε την 1η Οκτωβρίου 1990). Εκτός από 
τα πλήρη μέλη, υπάρχουν επίσης παρατηρητές και 
σύμβουλοι. Το νομικό καθεστώς του Φόρουμ Νεολαίας είναι 
καθεστώς διεθνούς ενώσεως που διέπεται απδ Βελγικό 
δίκαιο. 
3. Οι δραστηριότητες τρυ Φδρουμ Νεολαίας χρηματοδοτούνται 
από τον κοινοτικό προϋπολογισμό. Ενεργά μέλη του είναι 
τα ακόλουθα: 
Οργανωθείς Μέλη 
NATIONAL YOUTH COUNCILS: VLAAMS PLATFORM V00R 
INTERNATIONAAL JONGERENWERK - VPIJ (BELGIUM, FLEMISH 
COMMUNITY); COMIT POUR LES RELATIONS INTERNATIONALES 
DE JEUNESSE DE LA COMMUNAUT FRANÇAISE - CRU (BELGIUM, 
FRENCH COMMUNITY); COMIT POUR LES RELATIONS NATIONALES 
ET INTERNATIONALES DES ASSOCIATIONS DE JEUNESSE ET 
D'EDUCATION POPULAIRE - CNAJEP (FRANCE); C0MITAT0 
ITALIANO GIOVENILE PER LE RELAZIONI INTERNAZIONALI -
CIGRI (ITALY); CONF RENCE G Ν RALE DE LA JEUNESSE 
LUXEMBOURGOISE - CGJL (LUXEMBURG); NATIONAL YOUTH 
COUNCIL OF IRELAND - NYCI (IRELAND); DEUTSCHES 
NATIONALKOMITEE FUR INTERNATIONALE JUGENDARBEIT - DNK 
(FRG); BRITISH YOUTH COUNCIL - BYC (UK); DANSK UNGDOMS 
FAELLESRAD - DUF (DENMARK); C0NSEJ0 DE LA JUVENTUD DE 
ESPANA - CJE (SPAIN); CONSEIL NACIONAL DE LA JUVENTUT 
DE CATALUNYA - CNJC (CATALONIA, SPAIN); CONSEIHO 
NACIONAL DE JUVENTUDE - CNJ (PORTUGAL); '3Γ NATIONAL 
YOUTH COUNCIL OF THE NETHERLANDS. 
22 
Διεθνείς Μη-Κυβερνητικές Οργανώσεις Νέων (ΔΚΜΟΝ) 
ADT - QUART MONDE; EUROPEAN COUNCIL OF YOUNG FARMERS 
(CEJA); DEMOCRATIC YOUTH COMMUNITY OF EUROPE (DEMYC); 
EUROPEAN CONFEDERATION OF YOUTH CLUBS (ECYC); EUROPEAN 
DEMOCRAT STUDENTS (EDS); EUROPEAN FEDERATION FOR 
INTERCULTURAL LEARNING (EFIL); EUROPEAN UNION OF JEWISH 
STUDENTS (EUJS); EUROPEAN SCOUTING; EUROPEAN TRADE 
UNION CONFEDERATION - YOUTH SECTION (ETUC); EUROPEAN 
YOUTH CHRISTIAN DEMOCRATS (EYCD); FEDERATION OF YOUTH 
HOSTELS IN THE EC; INTERNATIONAL FEDERATION OF CATHOLIC 
PAROCHIAL YOUTH COMMUNITIES (FIMCAP); EUROPEAN 
COMMITTEE FOR YOUNG FARMERS AND 4H CLUBS; INTERNATIONAL 
FEDERATION OF LIBERAL AND RADICAL YOUTH (ILFRY); 
INTERNATIONAL FALCON MOVEMENT/SOCIALIST EDUCATIONAL 
INTERNATIONAL (IFM/SEI); INTERNATIONAL GAY AND LESBIAN 
YOUTH ORGANISATION (IGLYO); INTERNATIONAL UNION OF 
SOCIALIST YOUTH (IUSY); INTERNATIONAL YOUNG CATHOLIC 
STUDENTS/INTERNATIONAL MOVEMENT OF CATHOLIC STUDENTS 
(IYCS/IMCS); YOUTH EUROPEAN FEDERALILSTS (JEF); YOUNG 
CHRISTIAN WORKERS (YCW); CHRISTIAN MOVEMENT FOR PEACE 
(CMP); INTERNATIONAL MOVEMENT OF AGRICULTURAL AND RURAL 
CATHOLIC YOUTH (MIJARC); INTERNATIONAL YOUNG NATURE 
FRIENDS; YOUTH FOR DEVELOPMENT AND COOPERATION (YDC); 
SERVICE CIVIL INTERNATIONAL (SCI); WORLD ASSOCIATION OF 
GIRL GUIDES AND GIRL SCOUTS (WAGGGS); YOUTH AND 
ENVIRONMENT EUROPE (YEE); YOUNG MEN'S CHRISTIAN 
ASSOCIATION (YMCA). 
23 

ISSN 0254-1483 
COM(90)469 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 01 17 05 
Apit). καταλόγου : CB-CO-90-510-GR-C 
ISBN 92-77-64923-2 
ΤΙΜΗ ΠΩΛΗΣΗΣ μέχρι 30 σελίδες: 3,50 ECU για κάθε 10 επιπλέον σελίδες: i,25ECU 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L·2985 Luxembourg