31. 12. 83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 358/1 
II 
(Προπαρασκευαστικές πράξεις) 
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
Γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής για αποφάσεις του Συμβουλίου 
Ι. για την έγκριση ενός πολυετούς προγράμματος έρευνας και ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής 
Οικονομικής Κοινότητας στον τομέα της βασικής τεχνολογικής έρευνας 
II. για την έγκριση ενός πολυετούς προγράμματος έρευνας και ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής 
Οικονομικής Κοινότητας στον τομέα της εφαρμογής νέων τεχνολογιών 
Το κείμενο που αποτελεί αντικείμενο της γνωμοδότησης αυτής δημοσιεύτηκε στην Επίσημη 
Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτωναριθ. C 230 της 27ης Αυγούστου 1983, σελίδα 3. 
Α. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ 
Το Συμβούλιο αποφάσισε, στις 11 Ιουλίου 1983, να ζητήσει, σύμφωνα με τις διατάξεις του 
άρθρου 198 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, τη γνωμο­
δότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση. 
Ψ Β. ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε τη γνωμοδότηση της για το ανωτέρω θέμα 
κατά τη 211η σύνοδο ολομέλειας της, που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, στις 26 και 27 
Οκτωβρίου 1983. 
Το κείμενο της γνωμοδότησης αυτής είναι το ακόλουθο: 
Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 198, 
την αίτηση γνωμοδότησης του Συμβουλίου των Ευρωπαϊ­
κών Κοινοτήτων της 11ης Ιουλίου 1983 για τις προτάσεις 
της Επιτροπής για την έγκριση ενός πολυετούς προγράμ­
ματος έρευνας και ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Οικονομι­
κής Κοινότητας στον τομέα της βασικής τεχνολογικής 
έρευνας και για την έγκριση ενός πολυετούς προγράμμα­
τος έρευνας και ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
Κοινότητας στον τομέα της εφαρμογής νέων τεχνολο­
γιών, 
την απόφαση του Προεδρείου, της 5ης Ιουλίου 1983, να 
αναθέσει στο τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας 
και υπηρεσιών την επεξεργασία γνωμοδότησης σχετικά 
με το θέμα αυτό, τη γνωμοδότηση που υιοθέτησε το παραπάνω τμήμα στη 
συνεδρίαση του της 5ης Οκτωβρίου 1983, 
την προφορική έκθεση του εισηγητή κ. Nierhaus, 
τις συζητήσεις της κατά την 211η σύνοδο ολομέλειας της 
της 26ης και 27ης Οκτωβρίου 1983 (συνεδρίαση της 26ης 
Οκτωβρίου 1983), 
ΥΙΟΘΕΤΗΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ 
ομόφωνα: 
1. Εισαγωγή 
Οι προτάσεις της Επιτροπής για ένα πολυετές πρόγραμμα 
έρευνας και ανάπτυξης στον τομέα της βασικής τεχνολο-
Αριθ. C 358/2 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 31. 12.83 
γικής έρευνας, καθώς και στον τομέα της εφαρμογής 
νέων τεχνολογιών αποτελούν νέα υποπρογράμματα του 
προγράμματος ερευνητικής δράσης στον τομέα της βιομη­
χανίας και της τεχνολογίας. Ο σκοπός, το περιεχόμενο 
και η σημασία των προτάσεων πρέπει, γι' αυτό, να εξετα­
σθούν με βάση και σε σχέση με το πρόγραμμα ερευνητι­
κής δράσης, που έχει σα στόχο τη βελτίωση της βιομηχα­
νικής ανταγωνιστικότητας, δηλαδή έναν από τους κυριό­
τερους στόχους του κοινοτικού προγράμματος-πλαισίου 
έρευνας και ανάπτυξης ('). Επομένως, το προβλεπόμενο 
κονδύλι προώθησης του στόχου αυτού είναι ελάχιστο 
κατά τη γνώμη της ΟΚΕ, αν ληφθεί υπόψη η σημασία 
των προβλημάτων που πρόκειται να επιλυθούν. 
2. Το πρόγραμμα ερευνητικής δράσης 
Η ΟΚΕ υποστηρίζει με έμφαση τη γνώμη της Επιτροπής 
ότι παράλληλα με τις βιομηχανίες υψηλής τεχνολογίας 
και οι άλλοι τομείς της βιομηχανίας θα εξακολουθήσουν 
να έχουν και στο άμεσο μέλλον μεγάλη σημασία για την 
αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών προβλη­
μάτων της Κοινότητας. Επομένως, πρέπει να ενισχυθεί η 
ανταγωνιστικότητα τους (2). Ωστόσο, όπως διαπιστώνει 
και η Επιτροπή, το ερευνητικό πρόγραμμα θα πρέπει, 
εκτός από την εφαρμογή των αποτελεσμάτων του στη 
βιομηχανία, να λάβει υπόψη και γενικές σκέψεις οικονο­
μικής και κοινωνικής φύσης, στις οποίες περιλαμβάνο­
νται και εκείνες που έχουν σχέση με συνθήκες εργασίας, 
υγεία και ασφάλεια. 
Έχοντας υπόψη τη βασική σκέψη ότι πρέπει πρώτα η ίδια 
η βιομηχανία να αναλάβει το μεγαλύτερο μέρος της ευθύ­
νης όσον αφορά την έρευνα και την ανάπτυξη, θα πρέπει 
να προσδιοριστούν, με σαφή τρόπο, οι γενικοί νομικοί 
όροι της συνεργασίας τόσο μεταξύ της Επιτροπής και των 
ενδιαφερομένων όσο και ανάμεσα στους ενδιαφερόμε­
νους. Οι ενέργειες που έχει αναλάβει η Επιτροπή προς αυτή 
την κατεύθυνση θα πρέπει να συνεχιστούν με προτεραιό­
τητα. Η ΟΚΕ επισημαίνει σχετικά ότι θα έπρεπε να υπο-
μνησθεί και να προωθηθεί η ιδέα της Ευρωπαϊκής Ένω­
σης Συνεργασίας. 
Σ' αυτό το πλαίσιο θα πρέπει να εξετασθεί και το πρό­
βλημα της προστασίας των αποτελεσμάτων της έρευνας 
από την πρόωρη χρησιμοποίηση τους από τρίτους τόσο 
στην Κοινότητα όσο και έξω από την Κοινότητα. 
Στο πρόβλημα αυτό αναφέρεται και η γνωμοδότηση που 
επεξεργάστηκε η ΟΚΕ αυτόν τον καιρό για την ανακοί­
νωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρω­
παϊκό Κοινοβούλιο περί της καλύτερης αξιοποίησης των 
αποτελεσμάτων των ενεργειών που προωθούνται από την 
(') Βλ. γνωμοδότηση της ΟΚΕ της 1ης Ιουνίου 1983 (ΕΕ αριθ. 
C 211 της 8. 8. 1983). 
(2) Η ΟΚΕ έχει ήδη τονίσει το θέμα αυτό στη γνωμοδότηση της 
της 1ης Ιουνίου 1983 για το πρώτο επιστημονικό και τεχνικό 
πρόγραμμα-πλαίσιο (1984-1987) (ΕΕ αριθ. C 211 της 8.8. 
1983). Κοινότητα στον τομέα της Έρευνας και της Ανάπτυξης, 
(έγγρ. COM(83) 18 τελικό). 
Βασικά, πρέπει να τονισθεί ότι η προώθηση της έρευνας 
στην Κοινότητα είναι απαραίτητο να τοποθετηθεί μεταξύ 
δύο ακραίων περιπτώσεων, δηλαδή: 
— αφενός δε θα πρέπει να είναι απλώς έρευνα βασικής 
τεχνολογίας χωρίς να διαφαίνονται από την αρχή οι 
δυνατότητες εφαρμογής της' γιατί τότε δε θα πρόκει­
ται για Ε-Ι-Α στον οικονομικό τομέα αλλά για προώ­
θηση της επιστήμης' 
— αφετέρου δε θα πρέπει η εφαρμογή της να συνδέεται 
τόσο στενά με την αγορά, ώστε να παρεμβάλλεται 
άμεσα στον ανταγωνισμό μεταξύ των επιμέρους επι­
χειρήσεων. 
Αυτό θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη σε κάθε νέο σχέδιο 
επειδή η οριοθέτηση εξαρτάται συχνά από τους στόχους 
και το περιεχόμενο του κάθε σχεδίου. Η ΟΚΕ υποστηρί­
ζει τα κριτήρια της Επιτροπής για την επιλογή των σχε­
δίων, δηλαδή: 
— η προώθηση μακροπρόθεσμης τεχνολογικής έρευνας 
πριν από την εισαγωγή στην αγορά, επειδή οι επιχει­
ρήσεις δεν μπορούν να τη χρηματοδοτήσουν οι ίδιες 
λόγω του υψηλού κινδύνου' 
— οι ερευνητικές πρωτοβουλίες που αφ^ούν διάφο­
ρους τομείς και χώρες, για να καταστεί η συνεργα­
σία στην Κοινότητα καρποφόρα' 
— μέτρα για τη συμμετοχή Μ Μ Ε, προπαντός όταν τα 
σχέδια ανταποκρίνονται στις ιδιομορφίες του Μ Μ Ε' 
— η συγκέντρωση των κεφαλαίων σε επιλεγμένα σχέ­
δια με μεγάλο πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα για 
να καταστεί η προώθηση αποτελεσματική' 
— το έντονο ενδιαφέρον των σχετικών βιομηχανιών για 
τα προγράμματα σαν ένδειξη της σημασίας τους γι' 
αυτές. 
Περαιτέρω, επιδοκιμάζεται ο διακηρυγμένος σκοπός της 
Επιτροπής να συσπειρώσει την πανεπιστημιακή και βομη-
χανική έρευνα και μάλιστα πέρα από τα κρατικά σύνορα. 
Σχετικά πρέπει όμως να προσεχθεί ώστε τα προωθητικά 
προγράμματα να συντονίζονται σε σημαντικό βαθμό με 
τα κρατικά προγράμματα ορισμένων κρατών μελών. 
3. Τεχνολογική βασική έρευνα 
Η βασική τεχνολογική έρευνα είναι ένας τομέας που προ­
σφέρεται ιδιαίτερα για την ανάληψη κοινοτικής δράσης, 
31. 12. 83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 358/3 
προπαντός επειδή σημειώνεται καθυστέρηση στον τομέα 
αυτό στην Ευρώπη, καθώς και διασκόρπιση των απαραί­
τητων ειδικοτήτων στην Κοινότητα. 
Η πρόταση προγράμματος για την τεχνολογική βασική 
έρευνα περιλαμβάνει έναν ευρύ τομέα βιομηχανικοτεχνο-
λογικών ερευνητικών πρωτοβουλιών, οι οποίες — κάθε 
μια ιδιαίτερα — έχουν έμμεση σημασία για την περαι­
τέρω ανάπτυξη των προϊόντων και των μεθόδων παραγω­
γής στις βιομηχανίες της Κοινότητας. Κατά τη γνώμη της 
ΟΚΕ μπορεί να υπάρξει κίνδυνος μιας διασποράς των 
κεφαλαίων που διατίθενται, αν δεν διασαφηνιστεί από­
λυτα ο καθορισμός των προτεραιοτήτων. Αυτό έχει ιδιαί­
τερη σημασία λόγω της σχετικά περιορισμένης έκτασης 
των πόρων που διατίθενται. Για να διασφαλισθεί η σαφή­
νεια αυτή πρέπει οι επαγγελματικές και συνδικαλιστικές 
οργανώσεις με τους εμπειρογνώμονες τους να συνδεθούν 
σε μια κατά το δυνατό πρωιμότερη φάση με τη λήψη της 
απόφασης όσον αφορά τον καθορισμό προτεραιοτήτων. 
Κατ' αυτόν τον τρόπο βελτιώνεται και η παροχή πληρο­
φοριών στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Στο βαθμό που η 
εκδήλωση του ενδιαφέροντος των επιχειρήσεων και των 
ερευνητικών οργανισμών αφήνει να διακριθούν ιδιαίτερα 
πλεονεκτικά κέντρα βάρους, θα πρέπει, ενδεχομένως, να 
δοθεί προτεραιότητα σε νέα ερευνητικά προγράμματα ή 
να καθυστερήσουν άλλα ερευνητικά σχέδια μικρότερης 
σημασίας. Σε κάθε περίπτωση όμως χρειάζεται ένας ελα­
στικός χειρισμός κατά τη διάθεση των πόρων, ώστε τα 
κεφάλαια αυτά να μπορούν να συγκεντρωθούν και σε 
νέους προβληματικούς τομείς που παρουσιάζονται. Οι 
πόροι για την προώθηση των επιμέρους προγραμμάτων 
πρέπει να διατεθούν κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να υπάρ­
ξουν τα απαραιτήτως αναγκαία κεφάλαια για μια ουσια­
στική τεχνολογική πρόοδο. 
Κατά την ανάπτυξη νέων τεχνικών θα πρέπει, παράλληλα 
με τις δυνατότητες εφαρμογής τους και τις προϋποθέσεις 
εκμετάλλευσης τους από τις βιομηχανίες, να διερευνη­
θούν και οι επιπτώσεις τους στην υγεία των ενδιαφερόμε­
νων εργαζόμενων, καθώς και η επίδραση τους στον περι­
βάλλον. Αυτό αφορά προπαντός την ανάπτυξη νέων πρώ­
των υλών. Η τήρηση αυτών των βασικών όρων έχει, όπως 
και η κοινωνικοπολιτική θεώρηση, ιδιαίτερη σημασία, 
ώστε να αποφευχθούν περιττές επενδύσεις. Κατά συνέ­
πεια, η σύμπτωση του προγράμματος βασικής τεχνολογι­
κής έρευνας όχι μόνο είναι δυνατή αλλά και ιδιαίτερα 
επιθυμητή, ώστε να επιτευχθεί η οικονομική εκμετάλ­
λευση των αποτελεσμάτων της έρευνας στα πλαίσια των 
Βρυξέλλες, 26 Οκτωβρίου 1983. κανόνων της πολιτικής περιβάλλοντος. Αυτό αφορά προ­
παντός τα προγράμματα έρευνας και ανάπτυξης στον 
τομέα της κατάλυσης. 
Η ΟΚΕ επισημαίνει το πρόβλημα των χρονικά περιορι­
σμένων συμβάσεων εργασίας που συνάπτει η Επιτροπή 
με το ερευνητικό προσωπικό. Στην πράξη έχει αποδειχθεί 
ότι η ποιότητα των ερευνητικών αποτελεσμάτων εξαρτά­
ται από το επίπεδο ειδίκευσης του ερευνητικού προσωπι­
κού. Είναι απαραίτητο να προσλαμβάνεται υψηλά ειδι­
κευμένο και έμπειρο προσωπικό ακόμη κι όταν προσλαμ­
βάνεται για περιορισμένο χρονικό διάστημα. 
4. Εφαρμογή νέων τεχνολογιών (βιομηχανία ένδυσης) 
Η ΟΚΕ συμφωνεί ιδιαίτερα με την πρόταση της Επιτρο­
πής σχετικά με την εφαρμογή νέων τεχνολογιών επειδή 
κατ' αυτό τον τρόπο θα μπορούσαν να επιτευχθούν δύο 
στόχοι συγχρόνως: από τη μια πλευρά θα μπορούσε να 
αποκτηθεί νέα πείρα όσον αφορά τη βιομηχανική εκμε­
τάλλευση νέων τεχνολογιών που προέρχονται από 
άλλους τομείς. Γιατί πραγματικά η σύζευξη τεχνολογιών 
από διάφορους οικονομικούς τομείς προς όφελος ενός 
μοναδικού κλάδου είναι ακόμη ελάχιστα αναπτυγμένη 
στην Ευρώπη, προπαντός στα πλαίσια της διακρατικής 
συνεργασίας. Από την άλλη πλευρά θα υπήρχε η πιθανό­
τητα να χρειασθεί επειγόντως ένας μεγάλος και σημαντι­
κός βιομηχανικός κλάδος στην Κοινότητα που απασχο­
λεί ή από τον οποίο εξαρτάται μεγάλος αριθμός εργαζο­
μένων τεχνολογική ώθηση ώστε να μπορεί να φθάσει το 
επίπεδο των χωρών της Άπω Ανατολής όσον αφορά τον 
ανταγωνισμό και να αποφευχθεί η μεταφορά εργοστα­
σίων στις λεγόμενες χώρες χαμηλών μισθών. 
Επειδή στη βιομηχανία ένδυσης χρησιμοποιείται σπάνια 
προηγμένη τεχνολογία υπάρχουν ιδιαίτερα ευμενείς 
προϋποθέσεις για αισθητά γρήγορη τεχνολογική ανά­
πτυξη. Ωστόσο η επιτυχία του προγράμματος θα εξαρτη­
θεί σε μεγάλο βαθμό από τη συμμετοχή μικρομεσαίων 
επιχειρήσεων. Σε μεμονωμένες περιπτώσεις θα έπρεπε 
συνεπώς να εξετασθεί αν — λόγω του κατά κανόνα 
μικρού βασικού κεφαλαίου που διαθέτουν τέτοιες επιχει­
ρήσεις της βιομηχανίας ένδυσης — υπάρχει η δυνατότητα 
ενίσχυσης μεγαλύτερης από το όριο του 50 °/ο και αν η 
ενίσχυση αυτή θα έχει επιτυχία. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής 
Επιτροπής 
Francis CEYRAC