A4-0357/97

Ψήφισμα σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής για τις Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας στην Ευρώπη (COM(96)0443 - C4-0507/96)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας στην Ευρώπη (COM(96)0443 - C4-0507/96),

- έχοντας υπόψη τα παλαιότερα ψηφίσματά του σχετικά με τις υπηρεσίες κοινής ωφελείας και ιδίως αυτά της 12ης Φεβρουαρίου 1993 σχετικά με τον ρόλο της δημόσιας υπηρεσίας στην υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς ((ΕΕ C 72 της 15.3.93, σελ. 159.)), της 6ης Μαϊου 1994 σχετικά με τις δημόσιες επιχειρήσεις, την ιδιωτικοποίηση και τις δημόσιες υπηρεσίες στην Κοινότητα ((ΕΕ C 205 της 25.7.94, σελ. 549.)), της 17ης Μαϊου 1995, για τις επιπτώσεις της Συνθήκης για την ΕΕ ενόψει της ΔΚΔ του 1996 - πραγματοποίηση και ανάπτυξη της Ένωσης ((ΕΕ C 151 της 19.6.95, σελ. 56)), της 14ης Δεκεμβρίου 1995 για την ατζέντα της ΔΚΔ του 1996 ενόψει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Μαδρίτης ((ΕΕ C 17 της 22.1.1996, σελ. 149)), της 13ης Μαρτίου 1996 που περιέχει: (i) γνωμοδοτήσεις του Εκ για τη σύγκληση της ΔΚΔ και (ii) την αποτίμηση των δραστηριοτήτων της ομάδας μελέτης και καθορισμού των πολιτικών προτεραιοτήτων του ΕΚ ενόψει της ΔΚΔ ((ΕΕ C 96 της 1.4.1996, σελ. 77)) και της 13ης Νοεμβρίου 1996 σχετικά με την 25η έκθεση της Επιτροπής για την πολιτική επί του ανταγωνισμού ((ΕΕ C 362 της 2.12.96, σελ. 135.)),

- έχοντας υπόψη τα άρθρα 36, 56, 77, 85(3), 90(2) και 92 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

- έχοντας υπόψη τους στόχους της "οικονομικής και κοινωνικής συνοχής¨ που ενσωματώθηκαν στη Συνθήκη μέσω της Ενιαίας Ευρωπαϊκής Πράξης (τίτλος XIX, άρθρο 130Β και εφεξής) και της προστασίας των καταναλωτών, της δημιουργίας των διευρωπαϊκών δικτύων και της περιβαλλοντικής προστασίας που περιελήφθησαν στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση (Τίτλος ΧI, άρθρο 129Α 7 τίτλος XII άρθρα 129 Β και Γ 7 τίτλος XVI),

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Οικονομικής, Νομισματικής και Βιομηχανικής Πολιτικής και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Κοινωνικών Υποθέσεων και Απασχόλησης, της Επιτροπής Έρευνας, Τεχνολογικής Ανάπτυξης και Ενέργειας, της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Προστασίας των καταναλωτών, της Επιτροπής Θεσμικών Θεμάτων, της Επιτροπής Πολιτισμού, Νεότητος Παιδείας και Μέσων Ενημέρωσης, της Επιτροπής Νομικών Θεμάτων και Δικαιωμάτων των Πολιτών, της Επιτροπής Περιφερειακής Πολιτικής και της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού (A4-0357/97).

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι υπηρεσίες κοινής ωφέλειας (ή οι δημόσιες υπηρεσίες) οι οποίες αποτελούν οικονομικές δραστηριότητες που θεωρούνται ζωτικές για τους πολίτες και την κοινωνία στο σύνολό της, βασίζονται στις αρχές της συνέχειας, της αλληλεγγύης, της ισότιμης πρόσβασης και της ισότιμης μεταχείρισης όλων των χρηστών,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο χαρακτηρισμός μίας συγκεκριμένης δραστηριότητας ως κοινής ωφελείας και το επίπεδο των υπηρεσιών που εξασφαλίζει στους πολίτες εξαρτάται από την τεχνολογική εξέλιξη, από τις κοινωνικές αντιλήψεις και από τις παραδόσεις και τα οικονομικά μέσα της χώρας,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι στις σύγχρονες δημοκρατικές μας κοινωνίες, το γενικό συμφέρον υπάυτήν την έννοια συνήθως περιλαμβάνει την κοινωνική και εδαφική συνοχή, την πλήρη εξασφάλιση των θεμελιωδών ελευθεριών, τη συνολική οικονομική απόδοση, τη φροντίδα για τις μακροπρόθεσμες ανάγκες και τον έλεγχο των μη ανανεώσιμων ή σπάνιων πόρων,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η μέριμνα αυτή περιλαμβάνει κυρίως δραστηριότητες του βασικού δικτύου, όπως τη διανομή του ύδατος, του ηλεκτρισμού και του φυσικού αερίου, τους σιδηροδρόμους, τις τοπικές δημόσιες μεταφορές, το ραδιόφωνο και την τηλεόραση, τις τηλεπικοινωνίες και τις ταχυδρομικές υπηρεσίες,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εκτιμήσεις αυτές θέτουν συνήθως περιορισμούς στους φορείς και τους διαχειριστές των υπηρεσιών των τομέων αυτών, που γενικά εκφράζονται με τις αρχές της συνέχειας, της ισότητας ή/και της προσαρμογής.

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, η λειτουργία των δημόσιων υπηρεσιών, στο πλαίσιο των αρχών αυτών, οδηγεί συνήθως σε αποστολές και υποχρεώσεις που επιβάλλονται από τις δημόσιες αρχές στους φορείς και συχνά στην παροχή ειδικών δικαιωμάτων σάυτούς που θεωρούνται απαραίτητα για την αποτελεσματική άσκηση των καθηκόντων τους,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ως προς την έννοια αυτών των υπηρεσιών κοινής ωφελείας συμφωνούν όλα τα κράτη μέλη, δίδοντας διάφορες ονομασίες,

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι παρά την κοινή αυτή αντίληψη ο τρόπος με τον οποίο οι υπηρεσίες αυτές οργανώνονται διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα, όσον αφορά τις δημόσιες αρχές (εθνικές ή τοπικές), τον τύπο των φορέων (συμπεριλαμβανομένων τω διοικητικών ή άλλων ειδικών δικαιωμάτων των φορέων αυτών) και τις ρυθμιστικές μεθόδους εκ μέρους των αρχών,

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι η έννοια και ο πραγματικός χαρακτήρας των δημοσίων υπηρεσιών δεν συνδέεται, ως εκ τούτου, με την οργάνωση, τον έλεγχο και την ιδιοκτησία των φορέων της και δεν μπορεί να συγχέεται με τον δημόσιο τομέα.

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ένωση είναι αρμόδια στον τομέα των δημοσίων υπηρεσιών, είτε «αρνητικά» στο πλαίσιο των θεμελιωδών κανόνων που διέπουν την ενιαία αγορά (αφαίρεση των ειδικών δικαιωμάτων των φορέων εάν αποτελούν εμπόδιο στην ελεύθερη κυκλοφορία των ατόμων, των αγαθών και των υπηρεσιών ή στην ανταγωνιστικότητα σε ευρωπαϊκό επίπεδο) είτε «θετικά» μέσω της εφαρμογής των υποχρεώσεων που απορρέουν από τη Συνθήκη για την προστασία του γενικού συμφέροντος (είτε γενικά όπως προβλέπεται από το άρθρο 90.2 είτε μέσω των αρμοδιοτήτων της για την επίτευξη της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής, της προστασίας των καταναλωτών, της προστασίας του περιβάλλοντος, και των διευρωπαϊκών δικτύων),

ΙΒ. έχοντας ιδιαίτερα υπόψη ότι οι αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου στις υποθέσεις «Corbeau» της 9/5/1993 και «της κοινότητας Almelo» της 27/4/1994 διευκρινίζουν τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες είναι δυνατόν να παραμείνουν εκτός από τους κανόνες του ανταγωνισμού ορισμένα αποκλειστικά δικαιώματα που έχουν αναγνωρισθεί για μια υπηρεσία κοινής ωφέλειας,

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι ανάγκη να διαμορφωθεί μια ορατή Ευρώπη των λαών, ως συμπλήρωμα της ενιαίας αγοράς και της διαδικασίας της οικονομικής ολοκλήρωσης,

ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι υπηρεσίες κοινής ωφελείας αποτελούν ουσιαστικό στοιχείο της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής και ότι πέραν της σημασίας τους για τους πολίτες των μειονεκτικών ή με χαμηλή πυκνότητα πληθυσμού περιοχών, οι υπηρεσίες αυτές αποτελούν ένα μη αμελητέο στοιχείο για τη διάρκεια και την ανάπτυξη των οικονομικών δραστηριοτήτων των περιοχών αυτών και ότι ως εκ τούτου πρέπει να εξακολουθήσουν να παρέχονται χωρίς συμπληρωματική επιβάρυνση για τον φορολογούμενο σε επίπεδα ποιότητας και τιμών αισθητά ισοδύναμα εκείνων άλλων πιο ευνοουμένων ή πυκνοκατοικημένων περιοχών,

ΙΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η αρχή της επικουρικότητας ορίζει ότι το κάθε κράτος μέλος θα πρέπει να έχει την αρχική ευθύνη για τον καθορισμό των δημοσίων υπηρεσιών του καθώς και των απαιτήσεων που επιβάλλονται στους φορείς όσον αφορά την προσφορά, το επίπεδο και την ποιότητα καθώς και τα ειδικά δικαιώματα και τα νομικά μέσα που απαιτούνται, την επιλογή των φορέων τη χρηματοδότηση των υπηρεσιών και την υιοθέτηση ρυθμιστικών κανονισμών,

ΙΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη, εντούτοις, ότι η Ένωση θα πρέπει να είναι αρμόδια και να διασφαλίζει, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας ότι τα κράτη μέλη θα καθορίζουν για κάθε τομέα ορισμένες υποχρεώσεις των δημοσίων υπηρεσιών, πράγμα που πιθανόν να περιλαμβάνει τον ορισμό του ελάχιστου επιπέδου υπηρεσιών, στην περίπτωση που οι μηχανισμοί της αγοράς δεν λειτουργούν σε όλη την επικράτεια της Ένωσης,

ΙΖ. λαμβάνοντας υπόψη ότι μία παρόμοια δράση από κοινού με τη δημιουργία των διευρωπαϊκών δικτύων θα μπορούσε να οδηγήσει στη διαμόρφωση ενός ευρωπαϊκού δικτύου δημοσίων υπηρεσιών,

ΙΗ. λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτό το επίτεγυμα θα δώσει στην ολοκλήρωση της Ευρώπης μια νέα νομιμοποίηση με την προσέγγιση των αναγκών των πολιτών,

1. εκφράζει την επιδοκιμασία του για το νέο άρθρο 7Δ που ενσωματώθηκε σε Συνθήκη ΕΚ από τη Συνθήκη του Άμστερνταμ, και αναγνωρίζει την έννοια των υπηρεσιών κοινής ωφελείας ως μία από τις κοινές αξίες της Ευρώπης και ως ανεξάρτητη αρχή της κοινοτικής νομοθεσίας, ενώ υποστηρίζει ότι η Κοινότητα και τα κράτη μέλη θα πρέπει να εντάξουν τις υπηρεσίες αυτές στο πλαίσιο των αντιστοίχων εξουσιών τους[semigr ]

2. χαιρετίζει περαιτέρω την έγκριση από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Άμστερνταμ της Δήλωσης στην Τελική Πράξη, η οποία ορίζει ότι οι διατάξεις του νέου άρθρου 7Δ θα εφαρμόζονται με πλήρη τήρηση της νομολογίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, μεταξύ άλλων, όσον αφορά τις αρχές της ισότητας μεταχείρισης, της ποιότητας και της συνέχισης των εν λόγω υπηρεσιών[semigr ]

3. επιδοκιμάζει επίσης την αναφορά που υπάρχει στο νέο άρθρο 7Δ στα άρθρα 86 και 87 της Συνθήκης ΕΚ, και καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει την εφαρμογή του Κοινοτικού Δικαίου περί Ανταγωνισμού στις Υπηρεσίες Κοινής Ωφελείας[semigr ]

4. αναγνωρίζει την αξία της ανακοίνωσης της Επιτροπής για τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας στην Ευρώπη διότι για πρώτη φορά εκφράζεται η πλήρης αναγνώριση των δημοσίων υπηρεσιών καθώς και ο ορισμός τους, η αιτία ύπαρξής τους, οι αρχές τους και η ευρωπαϊκή της διάσταση και περιλαμβάνει προτάσεις για μία ευρωπαϊκή πολιτική επί του θέματος 7

5. υπογραμμίζει την ανάγκη συνεργασίας, αφενός, μεταξύ των κρατών μελών και, αφετέρου, μεταξύ του δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα στο πλαίσιο της παροχής υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, έτσι ώστε να προωθούνται σχέδια που δημιουργούν απασχόληση και αναπτύσσουν την έρευνα[semigr ]

6. καλεί την Επιτροπή να ορίσει το πεδίο και τη φύση των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας και τις αρχές εντός των οποίων θα πρέπει να λειτουργούν και επίσης, να καθορίσει τόσο το επίπεδο της υπηρεσίας που απαιτείται για να εξασφαλισθεί η επίτευξη των στόχων της ΕΕ όσο και το κανονιστικό πλαίσιο για τη διασφάλιση της επιτυχίας, και εν συνεχεία να καταρτίσει ενδεχομένως χρονοδιάγραμμα σχεδίου δράσης προκειμένου να υλοποιηθούν οι στόχοι της Συνθήκης[semigr ]

7. ζητεί από την Επιτροπή, όσον αφορά τη διατύπωση των μελλοντικών της προτάσεων και τη θέση σε λειτουργία της εσωτερικής αγοράς που θα αφορά άμεσα ή έμμεσα τις υπηρεσίες κοινής ωφελείας, να λάβει δεόντως υπόψη τους στόχους του άρθρου 130Α για την οικονομική και κοινωνική συνοχή όπως αναφέρεται στο άρθρο 130Β της Συνθήκης ΕΚ[semigr ]

8. καλεί την Επιτροπή να καταρτίσει ένα Χάρτη Αρχών για τις υπηρεσίες κοινής ωφελείας που θα περιλαμβάνει τους λόγους ύπαρξή τους και τις αρχές (παραδοσιακές και νέες), τον τύπο της αποστολής και τα δικαιώματα που πρέπει να δίνονται στους φορείς καθώς και ένα κατάλογο των τομέων εφαρμογής τους.

9. ζητεί να προτείνει η Επιτροπή ένα σύνολο μέτρων με σκοπό την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των υπηρεσιών της σε περιβάλλον ανταγωνισμού, προκειμένου να διασφαλισθεί, υπέρ των πολιτών και των οικονομικών φορέων, η παροχή ποιοτικών υπηρεσιών[semigr ]

10. καλεί την Επιτροπή να δημοσιεύσει «Πράσινες» και «Λευκές» Βίβλους που θα ορίζουν ένα χρονοδιάγραμμα σχεδίου για τη μετάφραση της Συνθήκης και των εννοιών του Χάρτη, υπογραμμίζοντας ιδιαίτερα την απαραίτητη νομοθεσία. Το σχέδιο θα μπορεί να καθορίζει σε καθένα από τους τομείς τα επίπεδα υπηρεσιών που θα πρέπει να εξασφαλίζονται προς τους πολίτες, τα ειδικά δικαιώματα που πιθανόν να είναι απαραίτητα για τη σωστή λειτουργία της υπηρεσίας και οποιαδήποτε απαραίτητο ρυθμιστικό μηχανισμό σε κοινοτικό επίπεδο[semigr ]

11. αναθέτει στις αρμόδιες επιτροπές του να διενεργούν δημοκρατικό έλεγχο επί των δραστηριοτήτων της Επιτροπής σχετικά με τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, με αντικείμενο τη διατύπωση παρατηρήσεων επί της σχετικής νομοθεσίας[semigr ]

12. καλεί την Επιτροπή να ζητεί, σε τακτικά διαστήματα, τη γνώμη εκπροσώπων των καταναλωτών, των δημοσίων επιχειρήσεων, των ανταγωνιστών και των αντίστοιχων εργαζομένων σε ότι αφορά θέματα που έχουν σχέση με τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας[semigr ]

13. ζητεί να δημιουργηθεί μία νέα αρμοδιότητα στο πλαίσιο των καθηκόντων των Επιτρόπων και μία αντίστοιχη Γενική Διεύθυνση της Επιτροπής που θα έχει ειδικές αρμοδιότητες στον τομέα των δημοσίων υπηρεσιών και ιδίως για την εκπόνιση νομοθεσίας 7

14. καλεί την Επιτροπή να μεριμνήσει για την πλήρη συνεργασία μεταξύ των αρμοδίων υπηρεσιών της προκειμένου να διασφαλισθεί η ισόρροπη στάθμιση των συμφερόντων αφενός της πολιτικής ανταγωνισμού και αφετέρου των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας[semigr ]

15. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, καθώς και τα κοινοβούλια και τις κυβερνήσεις των κρατών μελών.