Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Η Κοινοτική πρωτοβουλία Interreg II C και ο δυνητικός ρόλος των τοπικών και περιφερειακών αρχών»

(97/C 244/04)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη τις κατευθυντήριες γραμμές για την κοινοτική πρωτοβουλία Interreg II C που εγκρίθηκε το Μάϊο 1996 και δημοσιεύθηκε στις 10 Ιουλίου 1996 () 7

έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του σεμιναρίου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 3ης και 4ης Ιουλίου 1996, όπου συζητήθηκε η πρωτοβουλία Interreg II C και οι κατευθυντήριες γραμμές για την προπαρασκευή των προγραμμάτων και των σχετικών δράσεων 7

έχοντας υπόψη την απόφασή της της 15ης Ιανουαρίου 1997, δυνάμει του άρθρου 198 Γ, παράγραφος 4 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, να καταρτίσει γνωμοδότηση με θέμα την «Κοινοτική πρωτοβουλία Interreg II C και το δυνητικό ρόλο των τοπικών και περιφερειακών αρχών» και να αναθέσει στην επιτροπή 1 τις σχετικές εργασίες 7

έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών () σχετικά με το χωροταξικό σχεδιασμό στην Ευρώπη, τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών για την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη συνεργασία για την ευρωπαϊκή εδαφική ανάπτυξη - Ευρώπη 2000+ (), καθώς και τη γνωμοδότησή της για την πρόταση απόφασης της Επιτροπής για τη χορήγηση του αποθεματικού για τις κοινοτικές πρωτοβουλίες έως το 1999 () 7

έχοντας υπόψη τα πορίσματα έρευνας των εισηγητών σχετικά με όσους λαμβάνουν μέρος στην προπαρασκευαστική φάση του προγράμματος Interreg II C και το άρθρο 10 των πρότυπων δράσεων, σύμφωνα με την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 10ης Ιουλίου 1996 7

έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησης (CdR 108/97 rev.) που υιοθέτησε η επιτροπή 1 στις 18 Απριλίου 1997 (Εισηγητές: οι κκ. Chiti και Freehill) 7

εκτιμώντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν διαθέτει ειδική αρμοδιότητα όσον αφορά το χωροταξικό σχεδιασμό, ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η Επιτροπή των Περιφερειών συνέστησαν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συμμετάσχει κατά λειτουργικότερο τρόπο στον τομέα του χωροταξικού προγραμματισμού,

υιοθέτησε κατά την 18η σύνοδο ολομέλειας της 11ης και 12ης Ιουνίου 1997 (συνεδρίαση της 11ης Ιουνίου) την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η πρωτοβουλία Interreg II C αποτελεί μία νέα και σημαντική κατεύθυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά την αλληλεπίδρασή της με τις τοπικές και περιφερειακές αρχές. Η πρωτοβουλία θεσπίζει ένα δυνητικώς αξιόλογο εργαλείο για την ανάπτυξη μιας ευρωπαϊκής διαστάσεως διακρατικής συνεργασίας στον τομέα του χωροταξικού προγραμματισμού.

1.2. Οι γενικότεροι στόχοι της πρωτοβουλίας Interreg II C είναι οι εξής:

- να αναπτυχθεί μία στρατηγική για τη βιώσιμη ανάπτυξη των εδαφών της ΕΕ με τη μεθοδική και βέλτιστη χρηματοδότηση δραστηριοτήτων, την ανάπτυξη κατάλληλων δικτύων επικοινωνίας και την αποκατάσταση των αναπτυξιακών διαφορών 7

- να προωθηθεί η διακρατική συνεργασία από τα κράτη μέλη και τις λοιπές αρχές που είναι υπεύθυνες για το χωροταξικό προγραμματισμό 7

- να βελτιωθεί η επίδραση των κοινοτικών πολιτικών στη χωροταξική ανάπτυξη 7

- να υιοθετηθεί μία προληπτική και συνεργασιακή προσέγγιση προς τα προβλήματα της διαχείρισης των υδάτινων πόρων που προκαλούνται από τις πλημμύρες και την ξηρασία.

1.3. Η προτεινόμενη πρωτοβουλία Interreg II C περιλαμβάνει τρία επίπεδα δράσης, η χρηματοδότηση των οποίων έχει ως εξής:

- γενική διακρατική συνεργασία στο χωροταξικό σχεδιασμό: 120,69 εκατομμύρια Ecu

- μείωση πλημμυρών: 148,15 εκατομμύρια Ecu

- πρόληψη ξηρασίας: 144,00 εκατομμύρια Ecu

1.4. Τα γενικότερα μέτρα για τη διακρατική συνεργασία θα εφαρμοσθούν εντός επτά περιφερειακών ομαδοποιήσεων, εντός των οποίων κάθε περιοχή θα καταρτίσει το δικό της λειτουργικό πρόγραμμα για την πρωτοβουλία. Οι τρίτες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και οι μεσογειακές χώρες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα θα υποβάλουν τις αιτήσεις τους για την παροχή οικονομικής ενίσχυσης στα πλαίσια άλλων προγραμμάτων όπως τα προγράμματα Phare, Tacis και MEDA. Τα αντιπλημμυρικά μέτρα εφαρμόζονται στις 3 περιοχές που βρίσκονται στις λεκάνες απορροής των σχετικών ποταμών, ενώ οι ενέργειες για την πρόληψη της ξηρασίας θα υλοποιηθούν εντός εθνικού πλαισίου με βάση τις προτάσεις που θα υποβληθούν από τα 4 ενδιαφερόμενα κράτη μέλη - Πορτογαλία, Ισπανία, Ιταλία και Ελλάδα.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών επικροτεί τη θέσπιση της κοινοτικής πρωτοβουλίας Interreg II C ως δυνητικού μηχανισμού για την ενεργό συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών οργάνων και αρχών οι οποίες αποτελούν συχνά τις αρχές εφαρμογής των δράσεων χωροταξικού σχεδιασμού όσον αφορά την ανάπτυξη μιας συντονισμένης ευρωπαϊκής στρατηγικής στον τομέα του χωροταξικού σχεδιασμού. Η πρωτοβουλία Interreg II C πρέπει να ανταποκρίνεται στις ανάγκες των περιφερειών και να επιλύει ζητήματα που αφορούν άμεσα τις τοπικές και περιφερειακές αρχές.

2.2. Επικροτεί τη θέσπιση του προγράμματος Interreg II C διότι θα ενισχύσει επίσης τον κεντρικό ρόλο των τοπικών και περιφερειακών αρχών για την εφαρμογή των κοινοτικών πρωτοβουλιών.

2.3. Η ΕΤΠ κρίνει σκόπιμο να τονίσει ότι η χωροταξική πολιτική θα υποστεί οπωσδήποτε σημαντικές αλλαγές λόγω της εξέλιξης της τεχνολογίας πληροφοριών. Κατ' αυτόν τον τρόπο οι έννοιες «χώρος και χρόνος» θα προσλάβουν εντελώς διαφορετικές διαστάσεις, με αποτέλεσμα την πιθανή εξαφάνιση των συνόρων. Η ΕTΠ συνιστά να δοθεί επαρκής προσοχή στο σημείο αυτό στα πλαίσια του Interreg II C.

2.4. Η ΕΤΠ εστερνίζεται την επέκταση του διακρατικού αυτού προγράμματος προς όλες τις περιοχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη συμπερίληψη τρίτων κρατών. Η πωτοβουλία αυτή θα λειτουργήσει συνεπώς και ως πρόγραμμα προεκτιμήσεως για την ένταξη νέων δυνητικών μελών της ΕΕ.

2.5. Αναγνωρίζει τη σημασία του προγράμματος Interreg II C δεδομένου ότι συμβάλλει στη θέσπιση μιας καινοτομικής και ελαστικής προσέγγισης για την ανάπτυξη εταιρικών σχέσεων με διάφορους φορείς του χωροταξικού σχεδιασμού σε όλα τα επίπεδα. Από την άποψη αυτή η ΕΤΠ εκτιμά θετικά τις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την προώθηση πραγματικών προκαταρκτικών διαβουλεύσεων των τοπικών και περιφερειακών αρχών για την ανάπτυξη προτεραιοτήτων στον τομέα του χωροταξικού σχεδιασμού, την προπαρασκευή των προγραμμάτων, τη χορήγηση των χρηματοπιστωτικών συμβολών και τη θέσπιση των συστημάτων εφαρμογής και παρακολούθησης.

2.6. Η πρωτοβουλία Interreg II C είναι πειραματικής φύσεως. Αυτό αποτελεί ζωτικότατο στοιχείο της πρωτοβουλίας, δεδομένου ότι θα αποτελέσει προηγούμενο για τη μελλοντική πολιτική της ΕΕ μέσω της δημιουργίας συμπράξεων, της αναπτύξεως προγραμμάτων και της προετοιμασίας για τη νομοθετική προσαρμογή ή αλλαγή σε ορισμένα κράτη μέλη, καθώς και του νέου τρόπου διαχείρισης των Διαρθρωτικών Ταμείων από το 1999, σε ό,τι αφορά ειδικότερα τη διαπεριφερειακή, τη διαμεθοριακή και τη διακρατική συνεργασία.

2.7. Η Επιτροπή των Περιφερειών αναγνωρίζει ότι η πρωτοβουλία Interreg II C είναι μοναδική όχι μόνο στους τομείς συνεργασίας που ορίζει, αλλά επιπλέον και με την έμφαση που δίδει στη διακρατική αντί της διαμεθοριακής συνεργασίας μεταξύ μεγάλων περιοχών. Η ΕΤΠ τονίζει ότι για παρόμοια συνεργασία στον τομέα του χωροταξικού σχεδιασμού θα απαιτηθεί μεγαλύτερη και άμεση συμβολή από τις περιφέρειες.

2.8. Η ΕΤΠ κρίνει ότι τα μέτρα για τις πλημμύρες και τις ξηρασίες, τα οποία αποτελούν κατ'ουσία εθνικά προγράμματα, πρέπει να αποτελέσουν προηγούμενο για τις πρωτοβουλίες της Κοινότητας οι οποίες έχουν περιορισμένο πεδίο δράσεως και στερούνται του καίριου διακρατικού χαρακτήρα που είναι ο κεντρικός πυρήνας των κοινοτικών πρωτοβουλιών. Τα επίπεδα αυτά, ενώ αποβλέπουν στην αντιμετώπιση σημαντικών ζητημάτων, αυξάνουν τον αριθμό των προγραμμάτων που εφαρμόζονται στα πλαίσια των κοινοτικών πρωτοβουλιών και ειδικότερα της πρωτοβουλίας Interreg και δημιουργούν πρόσθετες διοικητικές δομές για τη διάθεση πολύ μικρού κατ' ουσίαν μέρους της χρηματοδότησης. Η ΕΤΠ είχε και κατά το παρελθόν επισύρει την προσοχή στην τάση αυτή.

2.9. Η πρωτοβουλία Interreg II C θα πρέπει να βαδίσει όπου χρειάζεται, από την άποψη των τοπικών και περιφερειακών αρχών, εκ παραλλήλου με την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής προοπτικής για τη χωροταξική ανάπτυξη (ESDP) που θα οριστικοποιηθεί εντός του 1997. Στο πλαίσιο αυτό η πρωτοβουλία Interreg II C θα πρέπει, κατά την άποψη της ΕΤΠ, να παράσχει ένα γενικότερο πλαίσιο για τις δασικές περιοχές εντός των οποίων θα μπορούν να εφαρμοσθούν στρατηγικώς οι δράσεις της πρωτοβουλίας. Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές πρέπει να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη δημιουργία του πλαισίου αυτού και να συμβάλουν στον καθορισμό των προτεραιοτήτων τους για τη χωροταξική ανάπτυξη. Σημαντικός ρόλος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας πρέπει συνεπώς να είναι η δημιουργία συνεργειών μεταξύ των εκ των άνω και εκ των κάτω προοπτικών.

2.10. Σε ό,τι αφορά την παροχή πληροφοριών σχετικά με την πρωτοβουλία, η ΕΤΠ επικροτεί το ενημερωτικό φυλλάδιο της Επιτροπής και υποστηρίζει την ανάληψη παρόμοιων δράσεων και στο μέλλον.

3. Ειδικές παρατηρήσεις

3.1. Προϋπολογισμός της πρωτοβουλίας

3.1.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών λυπάται για το χαμηλό επίπεδο χρηματοδότησης που προβλέπει ο προϋπολογισμός της πρωτοβουλίας. Θεωρεί ότι οι προσδοκίες του προγράμματος θα πρέπει να είναι συγκρατημένες και ότι οι πειραματικές διαδικασίες για την εφαρμογή της πρωτοβουλίας θα πρέπει να αποτελέσουν τα πιο αξιόλογα αποτελέσματα της πρωτοβουλίας Interreg II C. Από την άποψη αυτή, η ΕΤΠ θεωρεί ότι το επίπεδο της ενεργού συμμετοχής των τοπικών και περιφερειακών αρχών σε όλες τις φάσεις της πρωτοβουλίας - πρόγραμμα, προπαρασκευή, εφαρμογή και παρακολούθηση - θα είναι καίρια για την επιτυχία της.

3.1.2. Η ΕΤΠ εκφράζει ανησυχία για το σχετικό χαμηλό επίπεδο χρηματοδότησης που διατίθεται για το γενικότερο μέτρο διακρατικής συνεργασίας όσον αφορά το χωροταξικό σχεδιασμό. Προτείνει δε να εξεταστεί εγκαίρως κατά πόσον η εκτέλεση του προγράμματος αυτού είναι επιτυχής και υποστηρίζει ότι πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στο μέτρο αυτό, δεδομένου ότι μπορεί να προσφέρει τα σημαντικότερα μακροπρόθεσμα οφέλη προς την ΕΕ.

3.1.3. Σε ό,τι αφορά επίσης τη χρηματοδότηση της πρωτοβουλίας αυτής, η ΕΤΠ σημειώνει με λύπη ότι η περιορισμένη φύση του προϋπολογισμού εμποδίζει την πλήρη συμμετοχή σε όλα τα διακρατικά μέτρα του προγράμματος όλων των περιοχών. Αυτό είναι αποτέλεσμα της αναγκαιότητας στην οποία βρίσκονται τα κράτη μέλη να εφαρμόζουν αυστηρές προτεραιότητες σε σχέση με τα μέτρα στα οποία επιθυμούν να συμμετάσχουν. Αυτό συμβαίνει όταν ένα κράτος μέλος διαθέτει τη συμβολή του σε ένα ή δύο μέτρα, και έτσι δεν εξασφαλίζει κατάλληλη χρηματοδότηση για τις διακρατικές δραστηριότητες σε μη υποστηριζόμενα μέτρα. Το γεγονός αυτό μπορεί να περιορίσει την ανάμειξη των τοπικών και περιφερειακών αρχών επειδή λόγω της περιορισμένης φύσης του προϋπολογισμού τους δύνανται να ανακύψουν προβλήματα συγχρηματοδότησης.

3.2. Εδαφικές οριοθεσίες

3.2.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών επικροτεί την ανάπτυξη ελαστικότερων εδαφικών οριοθεσιών για την πρωτοβουλία Interreg II C, που διαφέρουν από τις εκ των άνω προς τα κάτω οριοθεσίες που καταρτίσθηκαν για τις προγενέστερες ευρωπαϊκές δράσεις χωροταξικού σχεδιασμού (π.χ. Europe 2000+). Αυτό κατά το παρελθόν είχε ως αποτέλεσμα να απομονωθούν ορισμένες περιοχές από τη φυσική τους ενδοχώρα. Το παρόν σύστημα σύμφωνα με το οποίο οι περιοχές μπορούν να εμπίπτουν σε δύο εδαφικές ομαδοποιήσεις, εάν θεωρηθεί κατάλληλο, είναι θετικό εφόσον η συμπληρωματικότητα των δράσεων επισυμβαίνει μεταξύ των συναφών ομαδοποιήσεων.

3.2.2. Η Επιτροπή των Περιφερειών εκφράζει, ωστόσο, επιφυλάξεις όσον αφορά τις εδαφικές οριοθεσίες που χρησιμοποιήθηκαν έως τώρα τόσο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή όσο και από τα κράτη μέλη. Υποστηρίζει συνεπώς την άμεση συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών σε ορισμένα κράτη μέλη για τον προσδιορισμό των περιφερειακών αυτών περιοχών και καλεί όσα κράτη μέλη δεν έχουν συμπεριλάβει τις τοπικές και περιφερειακές αρχές στη διαδικασία να το πράξουν ευθυγραμμιζόμενα με την αρχή της επικουρικότητας.

3.2.3. Η ΕΤΠ αποδέχεται γενικότερα τις εδαφικές οριοθεσίες της πρωτοβουλίας. Μολονότι στο στάδιο αυτό δεν αρμόζει στην ΕΤΠ να σχολιάσει τις ειδικές γεωγραφικές οριοθεσίες, θεωρεί εντούτοις ότι η διαίρεση σημαντικών περιοχών από στρατηγική άποψη, όπως π.χ. η ορεινή περιοχή των Άλπεων και η Μεσόγειος, είναι ατυχής διότι θα κατακερματίσει δυνητικώς τη δράση στις ομοιογενείς αυτές περιοχές.

3.2.4. Η ΕΤΠ έχει ωστόσο επίγνωση της δυνητικής σημασίας των εδαφικών αυτών οριοθεσιών, ιδιαίτερα για τον καθορισμό της λογικής που θα επικαθορίσει τη μεταρρύθμιση των διαρθρωτικών ταμείων μετά το 1999 και τη διευκόλυνση της υλοποιήσεως της προοπτικής για την Ευρωπαϊκή Χωροταξική Ανάπτυξη. Θα προωθήσει επίσης μια πολυκεντρική προσέγγιση της ευρωπαϊκής χωροταξικής ανάπτυξης. Προτείνει συνεπώς στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναπτύξει ένα μηχανισμό για να εξασφαλισθεί η αλληλεπίδραση μεταξύ των εδαφικών ομαδοποιήσεων κατά τρόπον ώστε να διευκολύνεται η ανάπτυξη των συνεργασιακών σχεδίων σε τομείς όπως οι μεταφορές, η ενέργεια και οι επικοινωνίες. Λαμβανομένου υπόψη του περιορισμένου προϋπολογισμού, η ΕΤΠ ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να θεσπίσει διοικητικά ερείσματα για το συντονισμό των ενδοεδαφικών ομαδοποιήσεων και την ενθάρρυνση κοινής συνεργασίας.

3.3. Συμμετοχή των περιφερειακών και τοπικών αρχών

3.3.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι η εφαρμογή της πρωτοβουλίας Interreg II C πρέπει να είναι φορέας εξισορρόπησης μεταξύ του συντονισμού σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο και της διακρατικής δράσης μεταξύ τοπικών και περιφερειακών αρχών ή των αντιπροσωπευτικών διαπεριφερειακών οργανισμών τους. Η ουσία της πρωτοβουλίας πρέπει να αρχίζει εκ των άνω προς τα κάτω σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο.

3.3.2. Προς τούτο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνιστά επιμόνως στα κράτη μέλη να συμμετάσχουν σε ένα νέο είδος εταιρικής σχέσης τόσο μεταξύ τους όσο και μεταξύ των τοπικών και περιφερειακών αρχών. Πράγμα το οποίο δεν εφαρμόσθηκε πάντα κατά την υλοποίηση άλλων κοινοτικών πρωτοβουλιών στο παρελθόν.

3.3.3. Η ΕΤΠ συμφωνεί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως προς την έμφαση που δίνει για την επίταση της συμμετοχής των τοπικών και περιφερειακών αρχών στη μέχρι σήμερα διαδικασία της πρωτοβουλίας Interreg II C, ανησυχεί όμως για την έλλειψη ισορροπίας που παρουσιάζει σε ορισμένα κράτη μέλη η συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών.

3.3.4. Μολονότι η φύση της πρωτοβουλίας αυτής είναι πειραματική, η ΕΤΠ θεωρεί ότι πρέπει να υπάρξει συνοχή μεταξύ των εθνικών, περιφερειακών και τοπικών επιπέδων εξ υπαρχής. Προς το παρόν φαίνεται ότι υπάρχει σύγκρουση μεταξύ των σημερινών διοικητικών διαρθρώσεων, τόσο σε εθνικό όσο και σε περιφερειακό επίπεδο σε μερικά κράτη μέλη, και των διαρθρώσεων που απαιτούνται για την εφαρμογή του προγράμματος όπως προβλέπεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και υποστηρίζεται από την Επιτροπή των Περιφερειών.

3.3.5. Η πρωτοβουλία Interreg II C θα πρέπει να παράσχει ένα μηχανισμό για την ευρύτερη δυνατή συμμετοχή όλων των δυνητικών φορέων στον τομέα του χωροταξικού σχεδιασμού και θα πρέπει επίσης να επιδιώξει την επίσημη ανταλλαγή εμπειριών και αλλαγή μεταξύ των διαφόρων εδαφικών ομαδοποιήσεων.

3.3.6. Προς τούτο η ΕΤΠ συνιστά να θεσπίσει κάθε μία από τις εδαφικές ομαδοποιήσεις βήμα συζητήσεων για την ανταλλαγή εμπειριών και συναφών πρακτικών καθώς και ενημερωτικές συνεδριάσεις όσον αφορά τις δραστηριότητες που πρέπει να χρηματοδοτηθούν στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας Interreg II C. Έτσι θα βοηθηθεί η ανάπτυξη μιας συμμετοχικής διαδικασίας συμπράξεως που είναι βασική για την ανάπτυξη της εκ των άνω προς τα κάτω προσέγγισης.

3.4. Νέες διοικητικές διαρθρώσεις

3.4.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών τονίζει τη σημασία που έχει η ανάπτυξη κατάλληλων διοικητικών και αξιολογικών διαρθρώσεων για να εξασφαλισθεί ο συντονισμός της πρωτοβουλίας τόσο σε περιφερειακό όσο και σε διακρατικό επίπεδο. Οι διοικητικές και εποπτικές διαρθρώσεις θα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο απλές και όσο το δυνατόν λιγότερο γραφειοκρατικές.

3.4.2. Θεωρεί ότι οι διαχειριστικές διαρθρώσεις που δημιουργήθηκαν για κάθε εδαφική ομαδοποίηση θα πρέπει να προωθήσουν και να εδραιώσουν μία συνολική άποψη για τις εδαφικές περιοχές που θα βοηθήσει στο συντονισμό της εφαρμογής όλης της πρωτοβουλίας. Η εν λόγω διαχειριστική διάρθρωση που θα πρέπει να αντλεί από τις καλύτερες πρακτικές των άλλων προγραμμάτων οφείλει επίσης να εξασφαλίζει την κοινή χρηματοδοτική διαχείριση και τις κατάλληλες λογιστικές πρακτικές για όλες τις ομάδες. Αυτό θα βοηθήσει στην απλοποίηση των ρυθμιστικών διαδικασιών, θα εξασφαλίσει την αποτελεσματική εφαρμογή της πρωτοβουλίας και θα παρακάμψει τη δημιουργία πρόσθετων διοικητικών διαρθρώσεων.

3.4.3. H ETΠ ζητεί να προβλεφθεί κατά τη δημιουργία των εν λόγω διαρθρώσεων για την εφαρμογή και την παρακολούθηση της πρωτοβουλίας η συμμετοχή εκπροσώπων των σχετικών εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών, προκειμένου να καταστεί δυνατή μια προσέγγιση με τη συμμετοχή των εταίρων.

3.5. Αλληλεπίδραση μεταξύ της πρωτοβουλίας Interreg II C και των λοιπών πολιτικών της ΕΕ

3.5.1. Ο συντονισμός της πρωτοβουλίας Interreg II C με τα ισχύοντα προγράμματα όπως τα προγράμματα Phare, Tacis και MEDA, έχει ζωτική σημασία για την επιτυχία της πρωτοβουλίας. Η διασύνδεση των προγραμμάτων αυτών με την πρωτοβουλία Interreg II C θα βοηθήσει ώστε να εξασφαλισθεί η μεγαλύτερη συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών στην ανάπτυξη και εφαρμογή των σπουδαίων αυτών προγραμμάτων.

3.5.2. Ο συντονισμός των προγραμμάτων αυτών θα δράσει ως στήριγμα των οικονομιών της αγοράς και των δημοκρατικών πρακτικών στα προσφάτως εκδημοκρατισμένα καθεστώτα και θα διευκολύνει τη δημιουργία χώρων ελεύθερης συναλλαγής με τις τρίτες χώρες που δεν επιδιώκουν άμεσα την ένταξή τους στη Ευρωπαϊκή Ένωση.

3.5.3. Η ΕΤΠ επικροτεί την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να θεσπίσει μία μονάδα για την ενδοϋπηρεσιακή αξιολόγηση προκειμένου να αντιμετωπιστεί οιαδήποτε επικάλυψη με δράσεις που χρηματοδοτούνται στα πλαίσια του Interreg II C και άλλων μέτρων που χρησιμοποιούνται από προγράμματα ΕΕ και να διασφαλισθεί έτσι η συμπληρωματικότητα των μέτρων. Παραταύτα η αξιολόγηση δεν θα πρέπει να αντλεί πόρους από τον περιορισμένο προϋπολογισμό της πρωτοβουλίας Interreg II C, αλλά θα πρέπει να χρηματοδοτείται απευθείας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

3.5.4. Η ΕΤΠ πιστεύει ότι τα λειτουργικά προγράμματα της πρωτοβουλίας θα πρέπει, ει δυνατόν, να ευθυγραμμίζονται με τους στόχους του ESDP (Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Κοινωνικής Ανάπτυξης) προκειμένου η πρωτοβουλία να συμβάλει θετικά στη μελλοντική πολιτική της ΕΕ στον τομέα της χωροταξικής ανάπτυξης. Δεδομένου ότι το πρόγραμμα ESDP θα οριστικοποιηθεί μόνο προς τα τέλη του 1997, η πρωτοβουλία Interreg II C και το εν λόγω πρόγραμμα θα πρέπει να αλληλοϋποστηριχθούν.

3.5.5. Από την άποψη αυτή το πρόγραμμα ESDP θα πρέπει να παράσχει μία εκ των άνω προς τα κάτω προσέγγιση, παρόμοια με τη διαδικασία που επιχειρείται στα πλαίσια της πρωτοβουλίας Interreg II C.

3.5.6. Η ΕΤΠ τονίζει ότι είναι απαραίτητο για την πρωτοβουλία Interreg II C να συμπληρωθεί με δράσεις που προβλέπονται από το άρθρο 10 για τις πρότυπες δράσεις όσον αφορά το χωροταξικό σχεδιασμό. Ενώ οι πρότυπες αυτές δράσεις είναι εθνικού χαρακτήρα, θα πρέπει εντούτοις να έχουν άμεση σχέση με τους στόχους της πρωτοβουλίας Interreg II C.

3.6. Ο ρόλος της Επιτροπής των Περιφερειών

3.6.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξακολουθήσει να ενημερώνει την Επιτροπή των Περιφερειών για την πρόοδο της πρωτοβουλίας Interreg II C και σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας θα πρέπει πάντα να της ζητείται η γνώμη και να συμμετέχει στις αρχικές φάσεις για τη χάραξη πολιτικών στον τομέα της περιφερειακής ανάπτυξης και του χωροταξικού σχεδιασμού. Πράγμα το οποίο δεν γινόταν πάντα κατά το παρελθόν, εζητείτο δε η συμμετοχή της ΕΤΠ συχνά κατά τα τελευταία στάδια της λήψης αποφάσεων για τις σχετικές πολιτικές.

3.6.2. Δεδομένου ότι ο χωροταξικός σχεδιασμός αποτελεί πρωταρχική αρμοδιότητα των τοπικών και περιφερειακών αρχών, η ΕΤΠ ζητεί την άμεση συμμετοχή στη συνεχιζόμενη ανάπτυξη της πρωτοβουλίας Interreg II C με τη μορφή τακτικών αιτήσεων γνωμοδότησης για την εφαρμογή και το επίπεδο συμμετοχής των τοπικών και περιφερειακών αρχών.

4. Συμπεράσματα

4.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών επικροτεί γενικότερα τη θέσπιση της κοινοτικής πρωτοβουλίας Interreg II C για την προώθηση της συνεργασίας στον τομέα του χωροταξικού σχεδιασμού και της περιφερειακής ανάπτυξης. Τονίζει εντούτοις τη σημασία που έχει η ενεργός συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών σε όλες τις φάσεις της πρωτοβουλίας, αρχής γενομένης από την ανάπτυξη του προγράμματος, την επιλογή των σχεδίων, τη χρηματοδότηση έως την εφαρμογή και την παρακολούθηση του προγράμματος. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι λόγω της αποτελεσματικότητας της συνεργασίας των τοπικών και περιφερειακών αρχών κατά το παρελθόν, η πρωτοβουλία Interreg II C δίνει την ευκαιρία να τονισθεί με έμφαση ο ρόλος των αρχών αυτών στην ανάπτυξη μιας ευρωπαϊκής πολιτικής χωροταξικού σχεδιασμού. Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές πρέπει να αποτελέσουν τους καίριους φορείς για την υλοποίηση οιασδήποτε ευρωπαϊκής πολιτικής στον τομέα του χωροταξικού σχεδιασμού.

4.2. Η ΕΤΠ υπενθυμίζει ότι η εφαρμογή του προγράμματος Interreg II C παρέχει την ευκαιρία να προσδιοριστούν νέοι μέθοδοι διαχείρισης και ανάπτυξης των μέσων της περιφερειακής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και να βελτιωθεί η συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών στις περιοχές αυτές.

4.3. Μολαταύτα η ΕΤΠ θεωρεί ότι ο προϋπολογισμός που διατίθεται στην πρωτοβουλία αυτή δεν επαρκεί για την αποτελεσματική επίτευξη των στόχων της. Κατά συνέπεια, η ΕΤΠ θεωρεί ότι τα ωφελήματα που θα προκύψουν από την εν λόγω πρωτοβουλία θα είναι η δυνατότητα δημιουργίας συμπράξεων, ανάπτυξης συστημάτων συνεργασίας και θεμελίωσης της μελλοντικής δράσης στον τομέα του χωροταξικού σχεδιασμού και της περιφερειακής ανάπτυξης.

Βρυξέλλες, 11 Ιουνίου 1997.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Pasqual MARAGALL i MIRA

() ΕΕ C 200 της 10. 7. 1996, σ. 23.

() ΕΕ C 116 της 14. 4. 1997, σ. 1.

() ΕΕ C 100 της 2. 4. 1996, σ. 65.

() ΕΕ C 337 της 11. 11. 1996, σ. 1.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Διάγραμμα των εδαφικών περιοχών στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας Interreg II C

Μέτρο: Γενικότερη διακρατική συνεργασία στον τομέα του χωροταξικού σχεδιασμού

1) Δυτική Μεσόγειος και Λατινικές Άλπεις

2) Νοτιοδυτική Ευρώπη

3) Ατλαντικός Χώρος

4) Κεντρική και Βορειοδυτική Μητροπολιτική Περιοχή

5) Περιοχή Βορείου Θαλάσσης

6) Περιοχή Βαλτικής Θαλάσσης

7) Κέντρο, Αδριατική, Δούναβις και Νοτιοανατολική Ευρώπη

Μέτρο: Μετριασμός Πλημμυρών

1) Ρήνος - Μάας

2) Γαλλία

3) Ελλάδα, Βουλγαρία

Μέτρο: Πρόληψη ξηρασίας

1) Πορτογαλία

2) Ισπανία

3) Ιταλία

4) Ελλάδα