2009
Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ, ΕΚ ΜΕΡΟΥΣ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ, ΤΗΣ  ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ 
ΤΩΝ ΜΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΦΟΡΕΩΝ  ΣΤΗΝ 
ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΝΕΡΓ ΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΕΥΡΩΠΑΪΚΟ 
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙO
Ειδική έκθεση  αριθ.  4
EL
ISSN 1831-0826

Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ, 
ΕΚ ΜΕΡΟΥΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ, ΤΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΤΩΝ ΜΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΕιδική έκθεση αριθ.  4   2009
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙO  (υποβαλλόμενη δυνάμει του άρθρου 248, παράγραφος 4, δεύτερο εδάφιο, 
της Συνθήκης ΕΚ)
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ2
EYPΩΠAÏKO EΛEΓKTIKO ΣYNEΔPIO
12, rue Alcide De Gasperi
1615 Luxembourg
LUXEMBOURG
Τηλ. +352 4398-45410
Φαξ +352 4398-46430
E-mail: euraud@eca.europa.eu
Internet:  http://www.eca.europa.eu
Ειδική έκθεση αριθ. 4   2009
Περισσότερες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχονται από το Διαδίκτυο 
μέσω του εξυπηρετητή Europa (http://europa.eu).
Βιβλιογραφικό δελτίο υπάρχει στο τέλος του τεύχους.Λουξεμβούργο: Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, 2009ISBN 978-92-9207-272-8
© Ευρωπαϊκές Κοινότητες, 2009
Επιτρέπεται η αναπαραγωγή με αναφορά της πηγής.
Printed in Belgium
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ3
ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ
Σημεία
 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ
I–VII  ΣΥΝΟΨΗ
1–12  ΕΙΣΑΓΩΓΗ
1–4  ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ
5–6  ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ
7–9  ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
10–12  ΒΑΣΙΚΑ ΕΓΓΡΑΦΑ
10 Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ11–12 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ
13–17  ΕΜΒΕΛΕΙΑ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ
18–83  ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
18–35   ΕΞΑΣΦΑΛΙΖΕΙ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΜΕ ΤΟΝ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟ ΤΡΟΠΟ ΟΤΙ ΟΙ ΜΚΦ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΑ 
ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ;
20–29 ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΕΓΓΡΑΦΩΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ
30–35 ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΡΟΛΟ ΤΩΝ ΜΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΤΟΠΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ
36–68   ΔΙΑΣΦΑΛΙΖΟΥΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΑ ΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΟΤΙ ΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 
ΠΟΥ ΥΛΟΠΟΙΟΥΝ ΟΙ ΜΚΦ ΕΙΝΑΙ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΚΑΙ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΠΑΡΑΓΟΥΝ ΤΑ ΠΡΟΣΔΟΚΩΜΕΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ;
37–41 ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ
42–50 ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ
51–62  ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΣΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ 
ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΤΩΝ ΜΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΦΟΡΕΩΝ
63–68 ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ
69–83   ΜΕΡΙΜΝΑ ΔΕΟΝΤΩΣ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΤΩΝ ΜΚΦ;
70–74 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΤΩΝ ΜΚΦ
75–83 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΤΩΝ ΜΚΦ
84–92  ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ
 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I — ΠΟΣΑ ΠΟΥ ΔΙΑΤΕΘΗΚΑΝ ΣΤΟΥΣ ΜΚΦ
 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II — ΚΥΡΙΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΤΟΥ ΚΟΤΟΝΟΥ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΟΥΣ ΜΚΦ  ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III —  ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ, ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΤΟΠΙΚΩΝ ΠΡΟΣΚΛΗΣΕΩΝ 
ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΠΟΥ ΕΞΕΤΑΣΘΗΚΑΝ
  ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV —  ΦΟΡΕΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΟΠΟΙΟΥΣ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ 
ΕΠΙΤΟΠΙΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ
 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ5
ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ
ΑΚΕ : Αφρική, Καραϊβική και Ειρηνικός (ομάδα κρατών)
ΑΛΑ : Ασία και Λατινική Αμερική (χώρες)
ΕΕ: Ευρωπαϊκή Ένωση
ΕΕΣ : έγγραφο εθνικής στρατηγικής
ΕΚ: Ευρωπαϊκή Κοινότητα
ΕΜΚΟ : Ευρωπαϊκές ΜΚΟ
ΕΠΔΑΔ : ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα
ΕΤΑ : Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης
ΜΑΣ : μηχανισμός αναπτυξιακής συνεργασίας
ΜΚΟ : μη κυβερνητική οργάνωση
ΜΚΦ : μη κρατικός φορέας
ΜΚΦ του Νότου : ΜΚΦ από τις δικαιούχους χώρες του Νότου
ΟΚΠ : οργάνωση της κοινωνίας των πολιτών
CONCORD : Ευρωπαϊκή συνομοσπονδία ΜΚΟ για την αρωγή και την ανάπτυξη
CRIS : κοινό σύστημα πληροφόρησης RELEX (εφαρμογή πληροφορικής)
ENPI : European neighbourhood and partnership instrument (ευρωπαϊκός μηχανισμός γει-
τονίας και εταιρικής σχέσης)
EuropeAid : Γραφείο Συνεργασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Logframe : Logical framework matrix (μήτρα λογικού πλαισίου)
PADOR : Potential applicant data on-line registration (ηλεκτρονική εγγραφή δεδομένων για 
δυνητικούς υποψηφίους, εφαρμογή πληροφορικής)
RELEX : Γενική Διεύθυνση Εξωτερικών Σχέσεων
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ6
ΣΥΝΟΨΗ
I.
Ο όρος «μη κρατικοί φορείς» (ΜΚΦ), όπως χρη-
σιμοποιείται στην παρούσα έκθεση, καλύπτει 
όλα τα στοιχεία της κοινωνίας που δεν αποτε-
λούν μέρος του ιδιωτικού τομέα ή του κράτους, 
συμπεριλαμβανομένων των μη κυβερνητικών 
οργανώσεων (ΜΚΟ)1. Η συμφωνία του Κοτονού 
με την ομάδα κρατών ΑΚΕ και η νομοθεσία της ΕΕ προβλέπουν ότι αυτοί οι μη κρατικοί φορείς διαδραματίζουν πολλαπλούς ρόλους στην ανα-πτυξιακή συνεργασία, κυρίως συμμετέχοντας στον διάλογο για τις πολιτικές, καθώς και στην υλοποίηση έργων. Η παροχή υποστήριξης για την ανάπτυξη ικανοτήτων αποσκοπεί στο να βοηθήσει τους ΜΚΦ να εκπληρώσουν αυτούς τους ρόλους. Οι κοινοτικοί πόροι που χορηγή-θηκαν απευθείας στους ΜΚΦ το 2007 ανήλθαν περίπου σε 915 εκατομμύρια ευρώ, ήτοι στο 10 % της συνολικής βοήθειας που χορηγήθηκε προς τις αναπτυσσόμενες χώρες (γενικός προ-ϋπολογισμός και ΕΤΑ).
II.
Κατά τον έλεγχό του, το Συνέδριο εξέτασε  τους δύο κύριους ρόλους των ΜΚΦ και έθεσε το ερώτημα κατά πόσο η Επιτροπή:
εξασφαλίζει με τον κατάλληλο τρόπο ότι  —
οι ΜΚΦ συμμετέχουν αποτελεσματικά στη 
διαδικασία αναπτυξιακής συνεργασίας ·
διαθέτει αποτελεσματικά συστήματα δια- —
χείρισης, προκειμένου να διασφαλίζει ότι 
οι δραστηριότητες που υλοποιούν οι ΜΚΦ 
είναι κατάλληλες και μπορούν να παρά-
γουν τα προσδοκώμενα αποτελέσματα ·
1 Στη συμφωνία του Κοτονού ο ορισμός των μη κρατικών 
φορέων περιλαμβάνει και τον ιδιωτικό τομέα. Στην παρούσα 
έκθεση όμως υιοθετείται η χρήση του όρου στο πλαίσιο του 
μηχανισμού αναπτυξιακής συνεργασίας [ΜΑΣ — Κανονισμός 
(ΕΚ) αριθ. 1905/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου της 18ης Δεκεμβρίου 2006 για τη θέσπιση μηχανισμού χρηματοδότησης της αναπτυξιακής συνεργασίας 
(ΕΕ L 378 της 27.12.2006, σ. 41)], από τον οποίο εξαιρούνται 
οι κερδοσκοπικοί φορείς. Στο άρθρο 24, παράγραφος 2, του 
εν λόγω κανονισμού παρατίθεται πληρέστερος κατάλογος 
των τύπων οργανώσεων. Μολονότι υπάρχει προφανής ευρεία 
συμφωνία όσον αφορά τα τυπικά χαρακτηριστικά των ΜΚΟ, δεν 
υπάρχει ενιαίος ορισμός (τα Ηνωμένα Έθνη και η Παγκόσμια Τράπεζα δημοσιεύουν ορισμούς προς διευκόλυνση των εργασιών 
τους), ούτε και χρειάστηκε κανένας για τη διενέργεια αυτού 
του ελέγχου, δεδομένου ότι είναι χρησιμότερο να εφαρμόζεται 
η ευρύτερη αντίληψη για τους ΜΚΦ στον τομέα της ανάπτυξης 
(η οποία ισοδυναμεί με την κοινωνία των πολιτών ως σύνολο). 
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ7
μεριμνά δεόντως για την ανάπτυξη των  —
ικανοτήτων των ΜΚΦ.
III.
Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι, παρά τις προ-σπάθειες που κατέβαλε η Επιτροπή, προκει-
μένου να προωθήσει τη συμμετοχή των ΜΚΦ στη διαδικασία αναπτυξιακής συνεργασίας, 
αυτή η συμμετοχή ήταν περιορισμένη και δεν 
μπορεί να εξασφαλίσει τον διαρκή και διαρ-
θρωμένο διάλογο τον οποίο ορίζουν τόσο  η κοινοτική νομοθεσία όσο και οι κατευθυ-ντήριες γραμμές της ίδιας της Επιτροπής  
(βλέπε σημεία 18 έως 35).
IV.
Γενικά, τα συστήματα διαχείρισης της Επι-
τροπής εξασφαλίζουν ότι τα έργα που υλο-
ποιούν οι ΜΚΦ είναι συναφή και μπορούν να παράγουν τα προσδοκώμενα αποτελέσματα. 
Ωστόσο, η διαδικασία πρόσκλησης υποβο-
λής προτάσεων δεν διασφαλίζει πάντοτε την 
έγκαιρη ολοκλήρωση του σχεδιασμού του  
έργου, η καθοδήγηση που παρέχεται στους 
ΜΚΦ σχετικά με την πρακτική εφαρμογή των 
δημοσιονομικών κανόνων είναι ανεπαρκής, ενώ υπάρχουν ασυνέπειες στην ερμηνεία  
και εφαρμογή των διαδικασιών. Η παρακο-
λούθηση είναι ανεπαρκής και οι προοπτικές 
βιωσιμότητας είναι ελάχιστες, εν μέρει λόγω 
της σύντομης διάρκειας των έργων (βλέπε  σημεία 36 έως 68).
V.
Τα προγράμματα ανάπτυξης ικανοτήτων  εκπονούνται και συνιστούν μέρος μιας στρα-
τηγικής στις περισσότερες χώρες ΑΚΕ, όπου, 
βάσει της συμφωνίας του Κοτονού, υλοποι-ούνται σε συνεργασία με τις κυβερνήσεις  
εταίρους. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχει σημαντική απόκλιση μεταξύ αυτής της προσέγγισης και της αντίστοιχης που εφαρμόζεται στις δικαι-ούχους χώρες της Ασίας και της Λατινικής  Αμερικής, για τις οποίες δεν έχουν ακόμη  αναπτυχθεί στρατηγικές (βλέπε σημεία 69  
έως 74).
VI.
Ο πρώτος γύρος των προγραμμάτων ανάπτυ-ξης ικανοτήτων κρίθηκε εξαιρετικά συναφής προς τις ανάγκες των ΜΚΦ στις δικαιούχους 
χώρες. Ωστόσο, αυτοί δεν αξιοποίησαν το  
πλήρες δυναμικό τους, κυρίως διότι οι δια-
δικασίες διαχείρισης οδήγησαν σε καθυ-ΣΥΝΟΨΗ
στερήσεις που επιδείνωσαν τις προοπτικές  αποτελεσματικότητας και βιωσιμότητας. Τα 
προγράμματα αντιμετωπίζουν επίσης την  
εγγενή αντίφαση να στηρίζουν την ανάπτυξη 
των ικανοτήτων των ΜΚΦ που τη χρειάζονται 
περισσότερο μέσω μιας διαδικασίας (πρό-
σκλησης υποβολής προτάσεων), η οποία  σχεδιάστηκε για την επιλογή των ΜΚΦ με  
τις καλύτερες επιδόσεις (βλέπε σημεία 75  
έως 83).
VII.
Οι κύριες συστάσεις της έκθεσης είναι ότι  η Επιτροπή θα πρέπει:
να ενισχύσει τις διαδικασίες της που   —
αποσκοπούν στην εξασφάλιση της συμ-μετοχής των ΜΚΦ στη διαδικασία ανα-πτυξιακής συνεργασίας και να παρέχει  περισσότερη καθοδήγηση σχετικά ·
να συνεχίσει τα μέτρα που εφαρμόζο- —
νται ήδη, προκειμένου να βελτιώσει  
τη διαδικασία πρόσκλησης υποβολής  προτάσεων ·
να βελτιώσει τη στοχοθέτηση της παρα- —
κολούθησης και στήριξης εκ μέρους των 
αντιπροσωπειών ·
να εξασφαλίσει επαρκή καθοδήγηση   —
για το προσωπικό των αντιπροσωπειών και των ΜΚΦ σχετικά με τους δείκτες  επιδόσεων ·
να ενισχύσει τη βιωσιμότητα με τη   —
χρήση ενός συνδυασμού μέσων (όχι  
μόνο έργων), όταν συνεργάζεται με τους ΜΚΦ ·
να χαράξει μια στρατηγική ανάπτυξης   —
των ικανοτήτων των ΜΚΦ στις χώρες ΑΛΑ 
και να επανεξετάσει την απόκλιση μεταξύ των προσεγγίσεων που εφαρμόζονται  
στις χώρες ΑΚΕ και στις χώρες ΑΛΑ ·
να εξετάσει πρόσθετους τρόπους επί- —
τευξης των στόχων της πολιτικής ανά-πτυξης ικανοτήτων, όπως οι συμφωνίες εταιρικής σχέσης, η χρηματοδότηση από πολλούς χορηγούς βοήθειας και οι κλι-μακωτές επιχορηγήσεις, με στόχο την  αποτελεσματικότερη προσέγγιση των  βασικών οργανώσεων.
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ8
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ
 1.  Η προσέγγιση της ΕΕ όσον αφορά την αναπτυξιακή συνεργασία, αντανα-
κλώντας τη διαρκώς εξελισσόμενη διεθνή κοινή αντίληψη, γνώρισε  μια σειρά μεταβολών κατά την τελευταία δεκαετία, τόσο σε επίπεδο 
πολιτικής όσο και σε επίπεδο χρηματοδότησης. Σήμερα, στην πολιτική 
της ΕΚ συμμετέχει, σε διαφορετικό βαθμό, μια σειρά εταίρων τα χαρα-
κτηριστικά και οι ρόλοι των οποίων εξελίχθηκαν σταδιακά. Η Επιτροπή 
συνεργάζεται όλο και περισσότερο με ένα ευρύ φάσμα οργανισμών 
που συμπεριλαμβάνουν ή εκπροσωπούν μη κρατικούς φορείς.
 2.  Ο όρος μη κρατικοί φορείς (ΜΚΦ) καλύπτει όλες τις πτυχές της κοινωνίας 
που δεν αποτελούν μέρος του ιδιωτικού τομέα ή του κράτους. Στον τομέα της αναπτυξιακής συνεργασίας, οι μη κρατικοί φορείς συμπερι-λαμβάνουν μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ) καθώς και οργανώσεις που εκπροσωπούν τις τοπικές κοινότητες, γεωργικούς συνεταιρισμούς, επιχειρηματικές ή επαγγελματικές ενώσεις, περιβαλλοντικές ομάδες, πανεπιστήμια, συνδικαλιστικές οργανώσεις, εμπορικά επιμελητήρια και ιδρύματα όπως εκκλησίες ή ομάδες θρησκευτικών πεποιθήσεων. Ο όρος μη κρατικοί φορείς συχνά χρησιμοποιείται ως συνώνυμο των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και με αυτή την έννοια θα χρησιμοποιηθεί στην παρούσα έκθεση (βλέπε επίσης υποσημείωση 1 της σύνοψης). Στο παρελθόν, οι ΜΚΟ, και ιδίως οι ευρωπαϊκές, αποτελούσαν τους βασικούς ΜΚΦ εταίρους της ΕΕ
2. Εντούτοις, σήμερα αποδίδεται ιδιαίτερη έμφαση 
στην ενθάρρυνση της συμμετοχής ΜΚΦ από τις χώρες εταίρους ή τις 
δικαιούχους χώρες (αποκαλούμενες συχνά «ΜΚΦ του Νότου»).
 3.  Οι ΜΚΦ εκπληρώνουν ένα φάσμα λειτουργιών στο συνολικό πεδίο της 
αναπτυξιακής συνεργασίας της ΕΕ, οι δύο κύριοι ρόλοι του οποίου  
είναι:
α) διάλογος για τις πολιτικές που συμπεριλαμβάνει όλα τα καθήκοντα 
εκπροσώπησης, υπεράσπισης και επαγρύπνησης απέναντι στις  
κυβερνήσεις και τους χορηγούς βοήθειας ·
β) υλοποίηση των αναπτυξιακών προγραμμάτων και έργων, τα οποία 
συνεπάγονται άμεσα οφέλη για τους φτωχούς.
 4.  Η νομοθεσία προβλέπει ότι η συνεργασία της Επιτροπής με τους ΜΚΦ 
αναπτύσσεται γύρω από τρεις άξονες: βελτίωση του ρόλου τους στο 
πλαίσιο του διαλόγου για τις πολιτικές μέσω της συμμετοχής τους  
στην αναπτυξιακή συνεργασία · χρηματοδότηση των αναπτυξιακών  
προγραμμάτων και έργων που υλοποιούν οι ΜΚΦ · τέλος, στήριξη της 
ανάπτυξης ικανοτήτων3, κυρίως των ΜΚΦ του Νότου, προκειμένου να 
τους παρασχεθεί η δυνατότητα να εκπληρώσουν και τους δύο ρόλους. Στο πλαίσιο της διαδικασίας αποκέντρωσης, οι αντιπροσωπείες της Επιτροπής διαδραματίζουν πλέον πρωταγωνιστικό ρόλο στις σχέσεις 
με τους ΜΚΦ και διαχειρίζονται περίπου το 80 % (από αριθμητική  
άποψη) των σχετικών προγραμμάτων και έργων.2 Μια βασική αιτία ήταν ότι 
οι ευρωπαϊκές ΜΚΟ διέθεταν 
καλύτερες ικανότητες να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις 
της Επιτροπής από ό,τι οι ΜΚΦ 
των δικαιούχων χωρών, οι 
οποίοι παλαιότερα ήταν μάλλον 
διεσπαρμένοι και αδύναμοι. 
3 Ανάπτυξη ικανοτήτων είναι 
η διαδικασία με την οποία οι 
άνθρωποι και οι οργανώσεις 
δημιουργούν και ενισχύουν την 
ικανότητά τους να εκτελούν 
καθήκοντα και να παράγουν αποτελέσματα, να προσδιορίζουν 
και να επιλύουν προβλήματα και 
να κάνουν ενημερωμένες επιλογές 
με την πάροδο του χρόνου. 
1 000
800600400200
0
2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ9
4 Βλέπε σημείο 52. 
5 Δηλαδή, εξαιρουμένων της 
ανθρωπιστικής και της επείγουσας 
βοήθειας (βλέπε σημείο 17) καθώς 
και των επιχορηγήσεων σε διεθνείς 
οργανώσεις (οι οποίες εν τέλει 
μπορούν να υλοποιήσουν τις 
δράσεις μέσω ΜΚΟ/ΜΚΦ). 
6 Τα θεματικά προγράμματα 
αποτελούν συγκεκριμένα θέματα 
ή συγκεκριμένους τύπους 
αναπτυξιακής δραστηριότητας, οι 
οποίοι προβλέπονται ειδικά από τη νομοθεσία και προγραμματίζονται 
ξεχωριστά από τα γεωγραφικά 
προγράμματα. Η θεματολογία 
τους περιλαμβάνει την ανθρώπινη 
και την κοινωνική ανάπτυξη, 
το περιβάλλον και την αειφόρο 
διαχείριση των φυσικών πόρων, συμπεριλαμβανομένης της 
ενέργειας, τους μη κρατικούς 
φορείς και τις τοπικές αρχές, την 
επισιτιστική ασφάλεια καθώς και τη 
μετανάστευση και το άσυλο. 
7 Τα γεωγραφικά προγράμματα 
καλύπτουν τη συνεργασία σε 
αναπτυξιακές δραστηριότητες με 
χώρες και περιφέρειες εταίρους, καθοριζόμενες σε γεωγραφική βάση. ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ
 5.  Η παρακολούθηση της χρηματοοικονομικής ροής των κοινοτικών πόρων 
που διοχετεύονται μέσω των ΜΚΦ είναι δύσκολη, καθότι η Επιτροπή δεν διαθέτει πλήρη στοιχεία
4. Ωστόσο, οι αναπτυξιακοί πόροι που  
διατέθηκαν στους ΜΚΦ χωρίς ενδιάμεσους χρηματοδοτικούς φορείς5 
αυξήθηκαν προοδευτικά κατά την τελευταία δεκαετία, φθάνοντας το 
2007 περίπου στο 10 % της συνδυασμένης βοήθειας από τον γενικό 
προϋπολογισμό και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (ΕΤΑ) η οποία  
χορηγήθηκε στις αναπτυσσόμενες χώρες (βλέπε γράφημα 1  και  
παράρτημα I ).
 6.  Παραδοσιακά, η κοινοτική στήριξη προς τους ΜΚΦ παρέχεται μέσω των 
θεματικών κονδυλίων του προϋπολογισμού6 και σε μικρότερη έκταση 
μέσω των γεωγραφικών κονδυλίων του προϋπολογισμού7 και του ΕΤΑ 
(παράρτημα I ). Η κύρια πηγή χρηματοδότησης ήταν το πρόγραμμα  
«Συγχρηματοδότηση από κοινού με τις ΜΚΟ» (προοριζόμενο την εποχή εκείνη για ευρωπαϊκές ΜΚΟ), το οποίο δημιουργήθηκε το 1976 με  προϋπολογισμό 2,5 εκατομμύρια ευρώ, ο οποίος αυξήθηκε σε 200 εκα-τομμύρια ευρώ/έτος στα μέσα της δεκαετίας του ‘90. Το 2007 αντι-προσώπευε το 23 % της συνολικής χρηματοδότησης της Επιτροπής  προς ΜΚΦ.
ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΠΟΥ ΚΑΤΑΒΛΗΘΗΚΑΝ 
ΣΤΟΥΣ ΜΚΦ* ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2000-2007ΓΡΑΦΗΜΑ 1
* Δαπάνες της ΕΕ που καταβλήθηκαν απευθείας στους ΜΚΦ του τομέα της ανάπτυξης, ως πρώτους αποδέκτες των πληρωμών.
Πηγή : Υπηρεσίες της Επιτροπής.έτοςσε εκατ. ευρώ
Σύνολο EΤΑ Προϋπολογισμός
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ10
ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
 7.  Η Επιτροπή χρηματοδοτεί εδώ και πολλά χρόνια τις πρωτοβουλίες των 
ευρωπαϊκών ΜΚΟ (στο πλαίσιο των διαδικασιών συγχρηματοδότησης), ενώ ταυτόχρονα χρησιμοποιεί τις ΜΚΟ ως φορείς υλοποίησης της  
βοήθειας της ΕΕ. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1658/98 του Συμβουλίου
8 
θεσπίζει τους κανόνες σχετικά με τη διαχείριση της συγχρηματοδότη-
σης σε τομείς που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για τις αναπτυσσόμενες 
χώρες.
 8.  Όσον αφορά την ομάδα κρατών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του 
Ειρηνικού (ΑΚΕ), η συμφωνία του Κοτονού, η οποία υπεγράφη τον  Ιούνιο του 2000, εισήγαγε έναν ουσιαστικό επαναπροσανατολισμό της σχέσης ανάμεσα στην ΕΕ και τους ΜΚΦ. Οι χώρες ΑΚΕ και η Ευρωπαϊκή Κοινότητα ανέλαβαν τη νομική δέσμευση να συμπεριλάβουν τους ΜΚΦ σε όλες τις φάσεις της διαδικασίας συνεργασίας (διαμόρφωση, υλο-ποίηση, αναθεώρηση και αξιολόγηση) και να τους παρέχουν πόρους για την ενίσχυση των ικανοτήτων τους, ούτως ώστε να είναι σε θέση να αναλάβουν τον νέο τους ρόλο ως εταίροι στο πλαίσιο της αναπτυ-ξιακής συνεργασίας (βλέπε παράρτημα II ).
 9.  Για άλλες χώρες, ο μηχανισμός αναπτυξιακής συνεργασίας (ΜΑΣ)9 και 
ο ευρωπαϊκός μηχανισμός γειτονίας και εταιρικής σχέσης (ENPI)10, 
οι οποίοι αντικατέστησαν τους υφιστάμενους κανονισμούς από τον 
Ιανουάριο του 2007, περιέχουν ειδικές διατάξεις σχετικά με τον ρόλο 
των ΜΚΦ στην ανάπτυξη. Ο ΜΑΣ περιλαμβάνει επίσης ένα νέο θεματικό 
πρόγραμμα για μη κρατικούς φορείς και τοπικές αρχές, που δραστηρι-οποιούνται στον τομέα της ανάπτυξης, μείζων στόχος του οποίου είναι 
η προώθηση της ανάπτυξης ικανοτήτων (αντικαθιστά το προηγού-
μενο πρόγραμμα «Συγχρηματοδότηση από κοινού με ΜΚΟ» — βλέπε 
σημείο 6).8 ΕΕ L 213 της 30.7.1998, σ. 1. 
9 Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 
1905/2006. 
10 Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 
1638/2006 του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Οκτωβρίου 2006 για τον 
καθορισμό γενικών διατάξεων 
σχετικά με τη θέσπιση ευρωπαϊκού 
μηχανισμού γειτονίας και 
εταιρικής σχέσης (ΕΕ L 310 της 
9.11.2006, σ. 1). 
Η «ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» — 
ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ
«Η ΕΕ υποστηρίζει την ευρεία συμμετοχή όλων των πρωταγωνιστούντων στην ανάπτυξη των χωρών και προτρέπει 
όλους τους κοινωνικούς συντελεστές να συμπράξουν. Η κοινωνία των πολιτών, συμπεριλαμβανομένων των οικονομι-
κών και κοινωνικών εταίρων, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται οι συνδικαλιστικές οργανώσεις, οι οργανώσεις των 
εργοδοτών και ο ιδιωτικός τομέας, οι ΜΚΟ και άλλοι μη κρατικοί παράγοντες των χωρών εταίρων, διαδραματίζουν 
ζωτικό ρόλο στην προώθηση της δημοκρατίας, της κοινωνικής δικαιοσύνης και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η ΕΕ θα εντείνει την υποστήριξή της για την οικοδόμηση ικανοτήτων των μη κρατικών παραγόντων, προκειμένου να ακού-
γονται περισσότερο κατά την αναπτυξιακή διαδικασία και προκειμένου να προχωρήσει ο πολιτικός, οικονομικός και κοινωνικός διάλογος. Θα αναγνωριστεί επίσης ο σημαντικός ρόλος της ευρωπαϊκής κοινωνίας των πολιτών· για τον σκοπό αυτόν η ΕΕ θα δώσει ιδιαίτερη προσοχή στην εκπαίδευση σε θέματα ανάπτυξης και στην ευαισθητοποίηση των 
πολιτών της ΕΕ.»ΠΛΑΙΣΙΟ 1
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ11
ΒΑΣΙΚΑ ΕΓΓΡΑΦΑ
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ
 10.  Τον Δεκέμβριο του 2005, με την «ευρωπαϊκή κοινή αντίληψη για την 
ανάπτυξη», η ΕΕ προέβη σε μια υψηλού επιπέδου πολιτική διακήρυξη, 
η οποία αναγνωρίζει και ενισχύει την αρχή της συμμετοχής των ΜΚΦ 
στην ανάπτυξη των χωρών, ενώ ταυτόχρονα περιέχει τη δέσμευση για 
υποστήριξη της ανάπτυξης των ικανοτήτων των ΜΚΦ, προκειμένου  
αυτοί να εκπληρώσουν αυτόν τον ρόλο11.
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ
 11.  Τον Μάιο του 2003, το Συμβούλιο ενέκρινε12 ορισμένα πρότυπα, τα οποία 
πρέπει να τηρούν οι υπηρεσίες της Επιτροπής, προκειμένου να εξα-
σφαλίζεται επαρκές επίπεδο διαβούλευσης και συμμετοχής:
α) προαγωγή της συμμετοχής των ΜΚΦ στην προετοιμασία των εγγρά-
φων εθνικής αναπτυξιακής στρατηγικής ή στρατηγικής για τη μεί-
ωση της φτώχειας από τις εθνικές αρχές ·
β) θα πρέπει να υπάρχει συστηματική διαβούλευση με τους ΜΚΦ καθ’ 
όλη τη διάρκεια της διαδικασίας προγραμματισμού ·
γ) όλοι οι τομείς συμφερόντων πρέπει να εκπροσωπούνται στις  
διαβουλεύσεις ·
δ) πρέπει να παρέχεται στους ΜΚΦ σαφής, πλήρης και έγκαιρη ενη-
μέρωση, ούτως ώστε αυτοί να μπορούν να προετοιμάζουν την  
αποτελεσματική συμμετοχή τους ·
ε) η ανάπτυξη των ικανοτήτων είναι ουσιώδης για να μπορούν οι ΜΚΦ να 
διαδραματίζουν εποικοδομητικό ρόλο στην αναπτυξιακή διαδικασία ·
στ) ο συντονισμός με τα κράτη μέλη και τους άλλους χορηγούς βοή-
θειας πρέπει να αυξηθεί ·
ζ) η ΕΚ πρέπει να συνεχίσει να ενθαρρύνει τους ΜΚΦ να συμμετέχουν 
στην υλοποίηση έργων και προγραμμάτων συνεργασίας ·
η) η ΕΚ πρέπει να διατηρήσει τις υπάρχουσες σχέσεις της με τους  
ΜΚΦ ως εκτελεστικούς εταίρους και ως φορείς υλοποίησης των  
δικών τους πρωτοβουλιών.
 12.  Τον Νοέμβριο του 2004, η Επιτροπή κατάρτισε κατευθυντήριες γραμμές 
για όλες τις αντιπροσωπείες της όσον αφορά τη συμμετοχή των ΜΚΦ στην αναπτυξιακή διαδικασία, οι οποίες συμπληρώνουν εκείνες που είχαν ήδη εκδοθεί για τις αντιπροσωπείες στις χώρες ΑΚΕ. Αυτές οι κατευθυντήριες γραμμές ισχύουν για τα έγγραφα εθνικής στρατηγικής 
κατά την περίοδο 2007-2013.11 Όπως διευκρινίζεται στο 
σημείο 2, στην παρούσα έκθεση 
ο όρος ΜΚΦ χρησιμοποιείται ως 
συνώνυμο της κοινωνίας των 
πολιτών. 
12 Τα πρότυπα αυτά παρατίθενται 
στα συμπεράσματα της 
ανακοίνωσης της Επιτροπής 
σχετικά με τη συμμετοχή των 
μη κρατικών φορέων στην 
αναπτυξιακή πολιτική της ΕΚ 
[COM(2002) 598 τελικό]. 
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ12
ΕΜΒΕΛΕΙΑ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ 
ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ
 13.  Κατά τον έλεγχό του, το Συνέδριο εξέτασε τη διαχείριση, εκ μέρους της 
Επιτροπής, της συμμετοχής των ΜΚΦ στην αναπτυξιακή συνεργασία, 
λαμβάνοντας υπόψη τους δύο βασικούς τους ρόλους, ως εταίρων  
στην αναπτυξιακή συνεργασία της ΕΚ και ως φορέων υλοποίησης  
(βλέπε σημείο 3). Κατά τον σχετικό έλεγχο τέθηκαν τα ακόλουθα τρία ερωτήματα:
α) Εξασφαλίζει η Επιτροπή με τον κατάλληλο τρόπο ότι οι ΜΚΦ  
συμμετέχουν αποτελεσματικά στη διαδικασία αναπτυξιακής  
συνεργασίας;
β) Διασφαλίζουν αποτελεσματικά τα συστήματα διαχείρισης της Επι-
τροπής ότι οι δραστηριότητες που υλοποιούν οι ΜΚΦ είναι συναφείς και μπορούν να παράγουν τα προσδοκώμενα αποτελέσματα;
γ) Μεριμνά δεόντως η Επιτροπή για την ανάπτυξη των ικανοτήτων 
των ΜΚΦ;
 14.  Το Συνέδριο έλαβε ως αφετηρία τα πρότυπα και τις κατευθυντήριες γραμ-
μές που αναφέρονται στα σημεία 11 και 12 ανωτέρω. Αυτά αποτελούν 
μια εγκεκριμένη βάση για την υλοποίηση της πολιτικής της ΕΕ η οποία 
στοχεύει στην εξασφάλιση της συνεργασίας των ΜΚΦ στην αναπτυξι-
ακή συνεργασία της ΕΚ και, ως εκ τούτου, στην προκειμένη περίπτωση, 
λειτουργούν ως συνολικά κριτήρια ελέγχου.
 15.  Οι κύριες εργασίες ελέγχου που πραγματοποιήθηκαν, προκειμένου να 
δοθούν απαντήσεις στα ανωτέρω ερωτήματα, είναι οι εξής:
α) εξέταση των εγγράφων σχετικά με την πολιτική και τον προγραμμα-
τισμό της ΕΚ όσον αφορά τους ΜΚΦ, σε συνδυασμό με τις εκθέσεις 
υλοποίησης (βλέπε σημείο 24) ·
β) επιτόπιες αποστολές στις αντιπροσωπείες της Επιτροπής στο Μπαν-
γκλαντές, στην Αιθιοπία, στο Περού και στη Νότια Αφρική, προ-
κειμένου να εξεταστούν οι διαδικασίες και δραστηριότητες της  Επιτροπής, συμπεριλαμβανομένων πέντε προγραμμάτων υποστήρι-
ξης της ανάπτυξης ικανοτήτων, επτά τοπικών προσκλήσεων υποβο-
λής προτάσεων και 16 επιμέρους έργων (βλέπε παράρτημα III )·
γ) έλεγχοι βάσει εγγράφων που καλύπτουν δύο προγράμματα στήρι-
ξης της ανάπτυξης ικανοτήτων στο Μάλι και στην Ουγκάντα ·
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ13
δ) συνεντεύξεις με περισσότερους από 60 τοπικούς και διεθνείς ΜΚΦ, 
με κεντρικές και τοπικές αρχές σε χώρες εταίρους, με μονάδες  
τεχνικής βοήθειας και άλλους χορηγούς βοήθειας, καθώς και με 
ορισμένες πλατφόρμες και δίκτυα ΜΚΦ με στόχο τη συλλογή πλη-
ροφοριών σχετικά με τον βαθμό συμμετοχής των ΜΚΦ στη διαδι-κασία αναπτυξιακής συνεργασίας και την εμπειρία που διαθέτουν 
αναφορικά με τις διαδικασίες που εφαρμόζει η Επιτροπή προς  
υποστήριξη αυτής της συμμετοχής (βλέπε παράρτημα IV )·
ε) συγκριτική αξιολόγηση με οργανισμούς αναπτυξιακής βοήθειας  
στις Κάτω Χώρες και στη Σουηδία.
  Ο έλεγχος κάλυψε τις διαβουλεύσεις με ΜΚΦ από το 2000 και εξής (ημερο-
μηνία υπογραφής της συμφωνίας του Κοτονού), καθώς και ένα δείγμα έργων και προγραμμάτων που βρίσκονταν σε εξέλιξη το 2007.
 16.  Συνυπολογίστηκαν επίσης τα αποτελέσματα πρόσφατων ελέγχων του 
Συνεδρίου που περιέχουν παρατηρήσεις σχετικά με τον ρόλο των ΜΚΦ στην αναπτυξιακή συνεργασία
13, καθώς και ο έλεγχος της υπηρεσίας 
εσωτερικού ελέγχου της Επιτροπής όσον αφορά τον ρόλο των ΜΚΟ 
στο πλαίσιο του EuropeAid και η συνέχεια που δόθηκε σε αυτόν. Στον 
έλεγχο ελήφθη επίσης υπόψη το γεγονός ότι η Επιτροπή διεξάγει επί 
του παρόντος αξιολόγηση της κοινοτικής βοήθειας που παρέχεται  
μέσω των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών. Σύμφωνα με τους όρους εντολής της, η αξιολόγηση εστιάζει στους ΜΚΦ ως φορείς υλο-
ποίησης (δίαυλοι μέσω των οποίων διοχετεύεται η κοινοτική βοήθεια). 
Κατά τον έλεγχό του, το Συνέδριο εξέτασε το ευρύτερο ζήτημα της 
προώθησης, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των ΜΚΦ σε 
όλα τα στάδια της αναπτυξιακής συνεργασίας της ΕΕ.
 17.  Ο έλεγχος αφορούσε τον ρόλο των ΜΚΦ στην αναπτυξιακή συνεργασία και 
δεν επεκτάθηκε στην ανθρωπιστική ή επείγουσα βοήθεια, διότι αυτό 
συνιστά ξεχωριστό τομέα όπου εφαρμόζονται συγκεκριμένη στρατη-γική και ειδικά συστήματα διαχείρισης. Στον έλεγχο δεν συμπεριε-λήφθη η σύγκριση μεταξύ των διαφόρων διαύλων (ιδιωτικός τομέας, Ηνωμένα Έθνη, τραπεζικά συστήματα) όσον αφορά την αποτελεσμα-τικότητα και την αποδοτικότητα, ούτε συγκριτική ανάλυση του αντι-κτύπου των δράσεων των ΜΚΦ σε διάφορους τομείς παρέμβασης.13 Οι τρεις τελευταίες ετήσιες 
εκθέσεις του Ελεγκτικού 
Συνεδρίου σχετικά με την 
εκτέλεση του προϋπολογισμού 
(2007: Kεφάλαιο 8, Εξωτερική 
βοήθεια, ανάπτυξη και διεύρυνση · 
2006 και 2005: Κεφάλαιο 
8, Εξωτερικές δράσεις), και 
σχετικά με τις δραστηριότητες 
που χρηματοδοτούνται από τα 
Ευρωπαϊκά Ταμεία Ανάπτυξης (όσον αφορά τα οικονομικά έτη 
2005, 2006 και 2007), καθώς και 
η ειδική έκθεση αριθ. 10/2008 — 
Αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΚ 
για τις υπηρεσίες υγείας 
στην υποσαχάρια Αφρική 
(http://www.eca.europa.eu). 
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ14
ΕΞΑΣΦΑΛΙΖΕΙ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΜΕ ΤΟΝ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟ 
ΤΡΟΠΟ ΟΤΙ ΟΙ ΜΚΦ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ;
 18.  Η συστηματική συμμετοχή των ΜΚΦ στην αναπτυξιακή συνεργασία ανα-
γνωρίζεται ευρέως ως μέσο προώθησης της ανάληψης ευθύνης και  
της συμμετοχής, οι οποίες αποτελούν καίριες αρχές της αναπτυξιακής 
πολιτικής της ΕΕ, καθώς και ως μέσο αξιοποίησης των τοπικών γνώ-
σεων και της πείρας, οι οποίες συμβάλλουν στον προγραμματισμό.  
Αυτό αντανακλάται στις πολιτικές όπως επισημαίνεται στην «ευρω-παϊκή κοινή αντίληψη για την ανάπτυξη» (βλέπε πλαίσιο 1 ).
 19.  Για να αξιολογήσει την καταλληλότητα του τρόπου προώθησης της συμ-
μετοχής των ΜΚΦ εκ μέρους της Επιτροπής, το Συνέδριο εξέτασε δύο 
θεμελιώδεις διαδικασίες διαβούλευσης οι οποίες αφορούν:
α) την προετοιμασία των εγγράφων εθνικής στρατηγικής για τις χώρες 
ΑΚΕ καθώς και τις χώρες της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής ·
β) την προετοιμασία του εγγράφου στρατηγικής για το νέο θεματικό 
πρόγραμμα για τους ΜΚΦ και τις τοπικές αρχές που δραστηριο-
ποιούνται στον τομέα της ανάπτυξης.
ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΕΓΓΡΑΦΩΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ
 20.  Το Συνέδριο αξιολόγησε την ύπαρξη διαρκούς και διαρθρωμένου δια-
λόγου, την πληρότητα των κατευθυντηρίων γραμμών σχετικά με τη διαβούλευση με τους ΜΚΦ (σημείο 12), καθώς και τον βαθμό συμμόρ-
φωσης με αυτές τις κατευθυντήριες γραμμές, τις γενικές αρχές και τις 
προδιαγραφές της Επιτροπής για τη διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα 
μέρη
14, ήτοι εξέτασε:
α) την ύπαρξη σαφών θεσμικών μηχανισμών ·
β) τη συμμετοχή των σχετικών ΜΚΦ ·
γ) κατά πόσο ο χρόνος προετοιμασίας που δόθηκε στους ΜΚΦ ήταν 
επαρκής ·
δ) την καταλληλότητα της προπαρασκευαστικής διαδικασίας ·
ε) κατά πόσο υπήρξε σαφής ανάδραση σχετικά με τα αποτελέσματα 
του διαλόγου ·
στ) την ύπαρξη επαρκών κοινοτικών πόρων για αποτελεσματικό  
διάλογο.ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
14 Ανακοίνωση της Επιτροπής — 
Γενικές αρχές και ελάχιστες 
προδιαγραφές για τη διαβούλευση 
των ενδιαφερομένων μερών 
από την Επιτροπή, COM(2002) 
704 τελικό, 11.12.2002. 
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ15
Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ  ΜΚΦ ΣΤΑ ΕΓΓΡΑΦΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΔΕΝ ΣΥΜΦΩΝΕΙ 
ΜΕ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ
 21.  Μολονότι η διαβούλευση με τους ΜΚΦ συνιστούσε ήδη κοινοτική πολι-
τική15, σε τρεις από τις τέσσερις χώρες που υποβλήθηκαν σε έλεγχο 
(εξαίρεση αποτέλεσε η Νότια Αφρική), προέκυψαν ελάχιστα στοιχεία όσον αφορά τη συμμετοχή των ΜΚΦ στην προετοιμασία των εγγράφων εθνικής στρατηγικής (ΕΕΣ) για την περίοδο 2002-2006, λόγω έλλειψης κατάλληλων αρχείων στις αντιπροσωπείες της Επιτροπής. Στη Νότια 
Αφρική οι διαβουλεύσεις ήταν περιορισμένες. Έκτοτε, στην Αιθιοπία, 
καταβάλλονται εντατικές προσπάθειες, εκκινώντας από τις κοινές ετή-σιες επανεξετάσεις της στρατηγικής από το 2004 και συνεχίζοντας με 
το ΕΕΣ για την περίοδο 2007-2013, προκειμένου να αναπτυχθεί ένας διαρκής και διαρθρωμένος τριμερής διάλογος μεταξύ της κυβέρνησης, της ΕΚ και των εκπροσώπων των ΜΚΦ (βλέπε πλαίσιο 2 ).
 22.  Αντιθέτως, στο Μπανγκλαντές και στο Περού — όπως προγενέστερα στη 
Νότια Αφρική — οι αντιπροσωπείες δεν προώθησαν συστηματικά τη συμμετοχή των ΜΚΦ στη διαδικασία προγραμματισμού για την περίοδο 2007-2013, εκτός από τη διεξαγωγή ad hoc διαβουλεύσεων. Τυπικά, αυτές είχαν περισσότερο τη μορφή ημερίδων, κατά τις οποίες πραγ-ματοποιήθηκαν παρουσιάσεις και συγκεντρώθηκαν ιδέες από τους  παρόντες ΜΚΦ, παρά ενός διαρκούς διαλόγου. Επιπλέον, στο Περού και στη Νότια Αφρική, δεν προέκυψαν στοιχεία που να καταδεικνύουν ότι τα αποτελέσματα αυτών των διαβουλεύσεων ενσωματώθηκαν στα έγγραφα εθνικής στρατηγικής. Κατά τον έλεγχο διαπιστώθηκαν άλλες αδυναμίες στη διαδικασία διαβούλευσης: παρατηρήθηκαν απουσία  σαφών μηχανισμών για τη διαχείριση των διαβουλεύσεων (π.χ. έλλειψη σχεδίου δράσης με σταθερό και προβλέψιμο χρονοδιάγραμμα των  διαβουλεύσεων), καθυστερήσεις στη διανομή των εγγράφων, καθυ-
στερημένες προσκλήσεις, διαβουλεύσεις σε προχωρημένο στάδιο της 
διαδικασίας προγραμματισμού, περιορισμένη επιλογή ΜΚΦ, δυσκολίες 
που αντιμετώπισαν οι ΜΚΦ στη διατύπωση παρατηρήσεων επί των  
προτάσεων και ανεπαρκής ανάδραση προς τους ΜΚΦ σχετικά με τα αποτελέσματα των διαβουλεύσεων.15 COM(2000) 212 τελικό, 
Η αναπτυξιακή πολιτική της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας, σημείο 5.2. 
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΟΡΘΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΕΝΑΝ ΔΙΑΡΘΡΩΜΕΝΟ ΔΙΑΛΟΓΟ 
ΜΕΤΑΞΥ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ, ΕΚ ΚΑΙ ΜΚΦ
Αιθιοπία: ομάδα δράσης Κοτονού
Το 2003, μια ομάδα εθνικών και διεθνών ΜΚΟ και δικτύων που δραστηριοποιούνταν στην Αιθιοπία οργανώθηκε και 
δημιούργησε τη λεγόμενη ομάδα δράσης Κοτονού (Cotonou Task Force — CTF) με στόχο την έναρξη διαλόγου με την 
αντιπροσωπεία και με την κυβέρνηση σχετικά με την αναπτυξιακή συνεργασία της ΕΚ. Η αντιπροσωπεία και η κυβέρνηση 
συμμετείχαν σε ενεργό διάλογο και διαβούλευση με την εν λόγω ομάδα δράσης, ιδίως σε ό,τι αφορά τις κοινές ετήσιες αναθεωρήσεις από το 2004 και μετά και την εκπόνηση του νέου εγγράφου εθνικής στρατηγικής για το 10ο ΕΤΑ.ΠΛΑΙΣΙΟ 2
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ16
 23.  Και στις τέσσερις αντιπροσωπείες που αποτέλεσαν αντικείμενο του ελέγ-
χου, η συμμετοχή των ΜΚΦ στην αναπτυξιακή διαδικασία περιορίστηκε 
στον προσδιορισμό της συνολικής στρατηγικής και, ως εκ τούτου,  
δεν προχώρησε πέρα από αυτό ώστε να συμπεριλάβει (όπως προβλέ-
πουν οι κατευθυντήριες γραμμές) διαβουλεύσεις όσον αφορά τομε-ακές στρατηγικές και τη συμμετοχή των ΜΚΦ στην εκτέλεση, στην  
παρακολούθηση και στην αξιολόγηση των έργων στον κάθε τομέα  
ανάπτυξης.
 24.  Επιπροσθέτως, το Συνέδριο ανέλυσε τις πληροφορίες των κεντρικών υπη-
ρεσιών της Επιτροπής16, οι οποίες κατέδειξαν παρόμοιες αδυναμίες 
και σε άλλες αντιπροσωπείες. Μολονότι ουσιαστικά σε όλες τις χώρες ΑΚΕ διεξήχθη κάποια μορφή διαβούλευσης, οι κεντρικές υπηρεσίες της Επιτροπής έκριναν ικανοποιητική τη συμμετοχή των ΜΚΦ βάσει 
των κατευθυντήριων γραμμών (δηλαδή, η συμμετοχή να εκτείνεται  
πέρα από ad hoc διαβουλεύσεις) μόνον στις μισές από αυτές
17. Ομοίως, 
στις 24 χώρες της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής (ΑΛΑ) που εξε-τάστηκαν, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι γενικά υπήρξε κάποια μορφή 
διαβούλευσης, ωστόσο, η επέκταση της συμμετοχής των ΜΚΦ πέρα 
από τις ad hoc διαβουλεύσεις εντοπίστηκε σε τέσσερις μόνο χώρες 
της Λατινικής Αμερικής και σε καμία χώρα της Ασίας.
 25.  Η συμμετοχή των ΜΚΦ ήταν μεγαλύτερη στις χώρες ΑΚΕ, που εμπίπτουν 
στο πεδίο εφαρμογής της συμφωνίας του Κοτονού, η οποία προβλέπει 
το δικαίωμα συμμετοχής των ΜΚΦ, παρά στις χώρες της Ασίας και της 
Λατινικής Αμερικής. Πριν από τη θέσπιση του νέου ΜΑΣ το 2007, στον 
προηγούμενο κανονισμό ΑΛΑ18 δεν απαιτείτο η συμμετοχή των ΜΚΦ 
στις πολιτικές και στρατηγικές συνεργασίας.
 26.  Το προσωπικό της Επιτροπής αντιμετώπισε πρακτικές δυσκολίες στη 
συνεργασία με τους ΜΚΦ. Διαπιστώθηκε, μεταξύ άλλων, ότι: i) η συμ-
μετοχή των ΜΚΦ εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη στάση της κυβέρ-νησης της χώρας εταίρου · ii) είναι δύσκολο να γνωρίζει κανείς ποιοι 
είναι οι συναφείς ΜΚΦ για την ανάπτυξη συνεργασίας · iii) κατά τη  
συνεργασία με τους ΜΚΦ (είτε μεμονωμένα, είτε με τη μορφή πλατ-
φόρμας) ανακύπτουν τα θέματα της αντιπροσωπευτικότητας και της 
υποχρέωσης λογοδοσίας τους · iv) πολλοί ΜΚΦ δεν διαθέτουν την  
ικανότητα ή/και τους πόρους για να συμμετέχουν στη διαδικασία  
αναπτυξιακής συνεργασίας με αποτέλεσμα να μην συμμετέχουν αν  γνωρίζουν ότι η πιθανότητα χορήγησης πόρων είναι μικρή · v) οι ΜΚΦ 
δεν υπερασπίζονται πάντοτε τις απόψεις των πλέον περιθωριοποιη-
μένων ομάδων.
 27.  Ακόμη και στις περιπτώσεις όπου καταβλήθηκαν ουσιαστικές προσπάθειες 
για συνεργασία με τους ΜΚΦ, τα προβλήματα υλοποίησης είχαν ως  συνέπεια τα αποτελέσματα να μην είναι πάντοτε επιτυχημένα (βλέπε πλαίσιο 3 ).16 Δεν συνυπολογίζεται 
η εξαιρετική περίπτωση της 
Γουατεμάλα (βλέπε πλαίσιο 3). 
17 Αυτή η αξιολόγηση στηρίζεται 
στα αποτελέσματα διαβούλευσης που διεξήγαγε η Ευρωπαϊκή 
Οικονομική και Κοινωνική 
Επιτροπή σχετικά με τη συμμετοχή 
των ΜΚΦ και των τοπικών αρχών 
στην κατάρτιση των εγγράφων εθνικής στρατηγικής του 10ου ΕΤΑ 
στις χώρες ΑΚΕ. 
18 Κανονισμός (ΕΟΚ) 
αριθ. 443/92 του Συμβουλίου 
της 25ης Φεβρουαρίου 1992 
περί χρηματοδοτικής και τεχνικής βοήθειας καθώς και 
οικονομικής συνεργασίας με 
τις αναπτυσσόμενες χώρες της 
Λατινικής Αμερικής και της Ασίας 
(ΕΕ L 52 της 27.2.1992, σ. 1). 
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ17
ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΛΕΠΤΟΜΕΡΟΥΣ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗΣ ΣΧΕΤΙΚΑ 
ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΤΩΝ  ΜΚΦ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΠΤΥΧΘΕΙ ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ
 28.  Η περιορισμένη συμμετοχή των ΜΚΦ σε πολλές περιπτώσεις και οι ευρέως 
διαδεδομένες αδυναμίες στον χρονισμό και στον τρόπο διεξαγωγής των διαβουλεύσεων καταδεικνύουν ότι η εφαρμογή στην πράξη του 
φιλόδοξου στόχου της προώθησης της συμμετοχής των ΜΚΦ σε όλες 
τις φάσεις της αναπτυξιακής συνεργασίας της ΕΚ παραμένει μείζων  
πρόκληση. Για το προσωπικό πολλών αντιπροσωπειών, η συμμετοχή 
των ΜΚΦ περιορίζεται, στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, στην  
παροχή υπηρεσιών ή σε «εφάπαξ» διαβουλεύσεις σε συγκεκριμένες χρονικές στιγμές του κύκλου προγραμματισμού. Η Επιτροπή δεν έχει 
επενδύσει ακόμη επαρκείς πόρους και χρόνο, προκειμένου να προωθή-σει πραγματικά τη συνεργασία του προσωπικού των αντιπροσωπειών της με τους ΜΚΦ σε όλα τα επίπεδα. Το σχέδιο της παροχής ειδικής 
κατάρτισης σχετικά πρέπει να αναπτυχθεί περαιτέρω.
 29.  Στις κατευθυντήριες γραμμές που χρησιμοποιούσε η Επιτροπή κατά το 
χρόνο του ελέγχου (βλέπε σημείο 12), αναγνωρίζονται μεν πολλά από 
τα προβλήματα, ωστόσο, πέρα από τη διατύπωση συστάσεων για τη 
διεξαγωγή διερευνητικής μελέτης προκειμένου να εντοπισθούν οι  
κατάλληλοι ΜΚΦ και να αξιολογηθεί η αντιπροσωπευτικότητά τους, οι 
προαναφερόμενες κατευθυντήριες γραμμές δεν προβλέπουν λεπτομε-
ρείς οδηγίες, παραδείγματος χάρη, σχετικά με βασικά θέματα, όπως ο ρόλος των ΜΚΦ στο πλαίσιο της θεματολογίας που αφορά την  
αποτελεσματικότητα της ενίσχυσης και η συμμετοχή των ΜΚΦ στον 
προσδιορισμό των τομεακών στρατηγικών συμπεριλαμβανομένης της 
δημοσιονομικής στήριξης.
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ ΠΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΤΗΚΑΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ 
ΤΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΤΩΝ ΜΚΦ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚ
Γουατεμάλα: το παράδειγμα του «Mesodiálogo»
Το έργο «Mesodiálogo» δρομολογήθηκε το 2000 με τη συμμετοχή της αντιπροσωπείας της Επιτροπής, των κρατών 
μελών, της κυβέρνησης της Γουατεμάλα, ευρωπαϊκών ΜΚΟ και ΜΚΦ από τη Γουατεμάλα. Στόχος ήταν να στηριχθεί η υλοποίηση του εγγράφου εθνικής στρατηργικής κατά την περίοδο 2002-2006, μέσω της άμεσης συμμετοχής στον 
καθορισμό, στην υλοποίηση και στην παρακολούθηση των προγραμμάτων που προβλέπονταν στο ΕΕΣ. 150 περίπου 
οργανώσεις και 800 άνθρωποι, οργανωμένοι σε ομάδες εργασίας, συμμετείχαν στη διαδικασία, η οποία συνίστατο στην 
κατάρτιση στρατηγικών εγγράφων, στη συνοδεία αποστολών αναγνώρισης και διαμόρφωσης, στη σύσταση περιφε-
ρειακών δικτύων, κ.λπ. Ωστόσο, η οργανωτική επιβάρυνση για την αντιπροσωπεία, η αίσθηση ότι το «Mesodiálogo» 
υπερέβαινε τον ρόλο του, αναγκάζοντάς την να παρεμβαίνει σε θέματα που ενέπιπταν στην αποκλειστική αρμοδιότητα 
της ΕΚ, και η έλλειψη σαφούς ανάληψης ευθύνης και παροχής εγγύσεων βιωσιμότητας εκ μέρους της κυβέρνησης επέ-φεραν τη σταδιακή υποβάθμιση της διαδικασίας, η οποία έκλεισε τελικά το 2005.
Πηγές : RELEX/L3 Working document on involvement of NSAs in the programming process in the countries of Asia 
and Latin America; EC aid to Guatemala — Background Country Study Paper, Δεκέμβριος 2006 · και θεωρητική μελέτη 
(Desk Study) του Αυγούστου 2006 την οποία παρήγγειλε η CIDSE (Coopération Internationale pour le Développement et la Solidarité/International Cooperation for Development and Solidarity) και η Caritas Europa.ΠΛΑΙΣΙΟ 3
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ18
19 Ένα από τα προγράμματα που 
προβλέπονται από τον μηχανισμό αναπτυξιακής συνεργασίας 
(βλέπε σημείο 9). 
20 Άρθρο 20, παράγραφος 2, του 
κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1905/2006. 
21 Η European Confederation 
for Co-operation on Relief and 
Development — CONCORD 
(ευρωπαϊκή συνομοσπονδία ΜΚΟ 
για την αρωγή και την ανάπτυξη) 
ιδρύθηκε τον Ιανουάριο του 2003 
ως φορέας εκπροσώπησης και 
συνομιλητής βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1658/98 που θεσπίζει το 
πρόγραμμα συγχρηματοδότησης 
των ΜΚΟ. Συμμετέχει τακτικά σε 
διάλογο με τα θεσμικά όργανα της 
ΕΕ και συντονίζει τη συνεργασία μεταξύ των ΜΚΟ. Οι 22 εθνικές 
ενώσεις («πλατφόρμες») και τα 
20 διεθνή θεματικά δίκτυα που 
την απαρτίζουν εκπροσωπούν 
περισσότερες από 1 600 ΜΚΟ. 
22 Το ερωτηματολόγιο απεστάλη 
επίσης απευθείας στην CONCORD, 
στην Ευρωπαϊκή Οικονομική 
και Κοινωνική Επιτροπή, στην 
Επιτροπή των Περιφερειών και στο 
Συμβούλιο των Ευρωπαϊκών Δήμων και Περιφερειών για περαιτέρω 
διάδοση στα μέλη τους. 
23 Ξεκίνησε στις 31 Ιουλίου 2006 
και ολοκληρώθηκε στις 11 
Σεπτεμβρίου. Αυτό το χρονικό 
διάστημα ισοδυναμεί με λιγότερο από 8 εβδομάδες, που 
είναι η ελάχιστη περίοδος που 
προβλέπεται για τη διαβούλευση. ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΡΟΛΟ ΤΩΝ ΜΗ 
ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΤΟΠΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ
 30.  Αυτό το νέο πρόγραμμα19 διαδέχεται τα προηγούμενα προγράμματα συγ-
χρηματοδότησης των ευρωπαϊκών ΜΚΟ και αποκεντρωμένης συνεργα-σίας και, όπως τα προηγούμενα, συνιστά μια από τις σημαντικότερες 
και σταθερότερες πηγές κοινοτικής χρηματοδότησης των δραστηρι-
οτήτων των ΜΚΦ και στήριξης των δικών τους πρωτοβουλιών.
 31.  Κατά την κατάρτιση των εγγράφων στρατηγικής για αυτά τα θεματικά 
προγράμματα, η Επιτροπή πρέπει να διεξάγει διαβουλεύσεις με άλλους αναπτυξιακούς φορείς, συμπεριλαμβανομένων εκπροσώπων των ΜΚΦ 
και των τοπικών αρχών, σε πρώιμο στάδιο της διαδικασίας προγραμ-
ματισμού
20. Μέσω της CONCORD, οι ευρωπαϊκές ΜΚΟ (ΕΜΚΟ)21 συμμε-
τέχουν κατά παράδοση σε μεγάλο βαθμό στον διάλογο σχετικά με τη 
διαχείριση του προγράμματος συγχρηματοδότησης των ΜΚΟ. Το νέο πρόγραμμα είναι επίσης ανοικτό στους ΜΚΦ και στις τοπικές αρχές από τις χώρες εταίρους, οι οποίες πρέπει να συμμετέχουν με αυτόν τον τρόπο στη διαβούλευση.
 32.  Μετά την εκπόνηση του εγγράφου στρατηγικής για το εν λόγω πρόγραμμα, 
οι κεντρικές υπηρεσίες της Επιτροπής ζήτησαν από τις αντιπροσωπείες να συντάξουν, βάσει περαιτέρω διαβουλεύσεων με τοπικούς ΜΚΦ,  
υπομνήματα, όπου θα αξιολογείτο η συνάφεια του προγράμματος για 
τις αντίστοιχες χώρες εταίρους και θα αιτιολογείτο η ορθότητα του 
ύψους των δαπανών. Το Συνέδριο εξέτασε την αποτελεσματικότητα 
αμφότερων των φάσεων διαβούλευσης, χρησιμοποιώντας και πάλι  
τα ίδια κριτήρια με εκείνα που καθορίζονται στην ανακοίνωση της  
Επιτροπής του 2002 (βλέπε σημείο 20).
 33.  Σχετικά με τη συνολική στρατηγική, η Επιτροπή διεξήγαγε διαδικτυακή 
δημόσια διαβούλευση που απευθυνόταν τόσο στους ευρωπαϊκούς  
ΜΚΦ όσο και στους αντίστοιχους από τις χώρες εταίρους (ΜΚΦ του Νότου), μέσω ερωτηματολογίου που δημοσιεύθηκε στον ιστότοπό της 
και διαβιβάσθηκε στις αντιπροσωπείες
22. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, στο 
πλαίσιο των τακτικών επαφών μεταξύ της Επιτροπής και της CONCORD, 
αυτή η μέθοδος διαβούλευσης ήταν αποτελεσματική. Εντούτοις, η δια-βούλευση με τους ΜΚΦ του Νότου δεν διοργανώθηκε αποτελεσμα-τικά. Το ερωτηματολόγιο απεστάλη στις αντιπροσωπείες των χωρών ΑΚΕ, οι οποίες, με τη σειρά τους, έπρεπε να ενημερώσουν τους ΜΚΦ 
σχετικά με τη διαβούλευση και να τους διαβιβάσουν το ερωτηματο-
λόγιο. Πάρα ταύτα, ο χρονικός προγραμματισμός της διαβούλευσης, 
εν μέσω της περιόδου αδειών του προσωπικού των αντιπροσωπειών, 
ήταν ακατάλληλος και η προθεσμία τόσο σύντομη, ώστε δεν ήταν  
εφικτό να εφαρμοστεί
23 (οι αντιπροσωπείες στις χώρες ΑΚΕ τις οποίες 
επισκέφθηκε το Συνέδριο στην Αιθιοπία και στη Νότια Αφρική δεν ήταν σε θέση να διαβουλευθούν με τους ΜΚΦ εντός αυτής της σύντομης προθεσμίας). Επιπλέον, το αίτημα αυτό δεν απεστάλη στις αντιπρο-σωπείες των χωρών ΑΛΑ, με συνέπεια, οι ΜΚΦ στις χώρες ΑΛΑ να μην γνωρίζουν ότι υπήρχε σε εξέλιξη διαδικασία διαβούλευσης.
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ19
24 Στην Αιθιοπία και στη 
Νότια Αφρική, οι αντίστοιχες 
αντιπροσωπείες της Επιτροπής 
αποφάσισαν να μην συμμετάσχουν 
σε αυτό το πρόγραμμα. 
25 Σχετικά με τη βιωσιμότητα στην 
πράξη βλέπε τα σημεία 63 έως 68.  34.  Όσον αφορά τη δεύτερη φάση, λόγω καθυστερήσεων στην έκδοση του 
κανονισμού ΜΑΣ και του εγγράφου στρατηγικής, οι αντιπροσωπείες 
είχαν έναν μόνο μήνα στη διάθεσή τους για να προετοιμάσουν τα  
υπομνήματα, και οι περισσότερες από αυτές δεν κατόρθωσαν να προ-
ωθήσουν τη συμμετοχή των ΜΚΦ με διαρθρωμένο τρόπο. Στο Μπαν-γκλαντές διοργανώθηκε ad hoc εργαστήριο με τους ΜΚΦ. Στο Περού, 
ωστόσο, η αντιπροσωπεία δεν διεξήγαγε διαβούλευση με τους ΜΚΦ
24, 
ενώ η εξέταση ενός δείγματος υπομνημάτων (από την Αγκόλα, τη Χιλή, το Μαλάουι, τη Ναμίμπια και το Νεπάλ) παρείχε περαιτέρω στοιχεία σχετικά με την έλλειψη διαβουλεύσεων με τους ΜΚΦ επί του εν λόγω 
προγράμματος.
 35.  Το Συνέδριο εκτιμά ότι η Επιτροπή δεν επέδειξε επαρκή προσοχή στις 
μεθόδους διαβούλευσης με τους ΜΚΦ τους Νότου. Σε πολλές χώρες, 
είναι προφανώς αναγκαία η ανάληψη ενεργών δράσεων διευκόλυνσης 
εκ μέρους των αντιπροσωπειών, πέρα από την παθητική μέθοδο της δημοσίευσης ενός ερωτηματολογίου στο Διαδίκτυο, κάτι το οποίο εν μέρει προβλεπόταν (για τις χώρες ΑΚΕ), αλλά δεν εφαρμόστηκε πλή-ρως σε καμία χώρα. Επιπροσθέτως, δεν δόθηκε η δέουσα προσοχή  
στους πιθανούς περιορισμούς όσον αφορά τη διαβούλευση με τους 
δυνητικούς αποδέκτες επιχορηγήσεων σχετικά με τομείς προτεραι-
ότητας, διαβούλευση που θα προσέλκυε σε κάθε περίπτωση το ενδι-
αφέρον τους · επίσης δεν διερευνήθηκαν εναλλακτικές δυνατότητες 
όπως δίκτυα, συγκεντρωτικοί και περιφερειακοί φορείς.
ΔΙΑΣΦΑΛΙΖΟΥΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΑ ΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΟΤΙ ΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 
ΠΟΥ ΥΛΟΠΟΙΟΥΝ ΟΙ ΜΚΦ ΕΙΝΑΙ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΚΑΙ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΠΑΡΑΓΟΥΝ ΤΑ ΠΡΟΣΔΟΚΩΜΕΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ;
 36.  Το Συνέδριο εξέτασε τα συστήματα διαχείρισης των συμβάσεων επιχο-
ρήγησης προς ΜΚΦ στις κεντρικές υπηρεσίες της Επιτροπής, καθώς 
και επιτόπου στις τέσσερεις αντιπροσωπείες, συμπεριλαμβανομένου 
του ελέγχου 16 επιμέρους έργων (βλέπε παράρτημα III ). Ο έλεγχος 
κάλυψε τις διαδικασίες επιλογής των έργων, τους μηχανισμούς ελέγ-χου και εποπτείας, την παρακολούθηση που πραγματοποιήθηκε και τα εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν για αυτή, καθώς και το θέμα της βιωσιμότητας.
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ
 37.  Στόχος του ελέγχου των διαδικασιών επιλογής ήταν να καθοριστεί ο βαθ-
μός στον οποίο οι εφαρμοστέες διαδικασίες εξασφαλίζουν την επι-λογή έργων που είναι συναφή, χρονικώς προσδιορισμένα και πιθανόν βιώσιμα
25.
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ20
Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΠΡΟΑΓΕΙ ΤΟΝ ΘΕΜΙΤΟ 
ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟ, ΜΠΟΡΕΙ, ΩΣΤΟΣΟ, ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΔΥΣΚΑΜΠΤΗ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ 
ΤΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΚΑΙ ΔΕΝ ΕΞΑΣΦΑΛΙΖΕΙ ΤΗΝ ΕΓΚΑΙΡΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ 
ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ
 38.  Από το 2000, η τυπική διαδικασία επιλογής πραγματοποιείται μέσω προ-
σκλήσεων υποβολής προτάσεων. Μολονότι αναγνωρίζεται ότι αυτή  
η διαδικασία εξασφαλίζει τον θεμιτό ανταγωνισμό μεταξύ των ΜΚΦ και, ως εκ τούτου, βελτιώνει την πιθανότητα επιλογής συναφών έργων, εξακολουθεί να αποτελεί διοικητική πρόκληση τόσο για την Επιτροπή 
όσο και για τους υποψήφιους ΜΚΦ. Οι προσκλήσεις υποβολής προ-
τάσεων παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους των ΜΚΦ και  ο αριθμός των αιτήσεων χρηματοδότησης υπερβαίνει πάντοτε κατά 
πολύ τους διαθέσιμους πόρους
26. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα χρονο-
βόρες διαδικασίες, ενώ ήταν απαραίτητη η συνδρομή εξωτερικών  
εμπειρογνωμόνων. Επίσης, οι προσκλήσεις στο πλαίσιο του προγράμ-
ματος από κοινού συγχρηματοδότησης με τις ΜΚΟ ήταν υπερβολικά γενικές και μη στοχευμένες, γεγονός που αυξάνει την πιθανότητα να υποβληθούν λιγότερο συναφείς αιτήσεις. Τέλος, η υλοποίηση των  λεπτομερών διαδικασιών μπορεί να αποδειχθεί δύσκαμπτη για τους 
μικρούς ΜΚΦ.
 39.  Εάν ληφθεί υπόψη ότι οι προσκλήσεις υποβολής προτάσεων που υπο-
βλήθηκαν σε έλεγχο οδήγησαν γενικά στην επιλογή συναφών έργων, 
ο έλεγχος που πραγματοποιήθηκε κατέδειξε ότι, για τα έργα που υπο-
βλήθηκαν σε έλεγχο, το διάστημα που μεσολαβούσε από την υποβολή 
των προτάσεων έως την πραγματική υπογραφή των συμβάσεων ήταν 
κατά μέσο όρο μεγαλύτερο του ενός έτους, καθιστώντας δύσκολο τον 
αποτελεσματικό σχεδιασμό εκ μέρους των ΜΚΦ. Το Συνέδριο διαπί-
στωσε επίσης ότι οι μέθοδοι που χρησιμοποιήθηκαν για τη δημόσια προβολή των προσκλήσεων (κυρίως μέσω Διαδικτύου και εφημερίδων) 
δεν ήταν σε όλες τις περιπτώσεις κατάλληλες για την προσέγγιση των σχετικών ΜΚΦ σε τοπικό επίπεδο
27.
 40.  Το Συνέδριο επικροτεί το γεγονός ότι η Επιτροπή έλαβε μέτρα το 2006 
και το 2007 για τη βελτίωση της διαδικασίας πρόσκλησης υποβολής 
προτάσεων, μολονότι δεν είναι ακόμη δυνατό να αξιολογηθεί ο πλήρης 
αντίκτυπος. Σε αυτά τα μέτρα συγκαταλέγονται:
α) εισαγωγή της κλειστής διαδικασίας, η οποία επιτρέπει μία πρώτη 
επιλογή των υποψηφίων βάσει σύντομου υπομνήματος, με την  πλήρη πρόταση (συμπεριλαμβανομένου του σχεδίου του έργου) να υποβάλλεται στο δεύτερο στάδιο της επιλογής ·
β) η συνδυασμένη χρήση διετούς προϋπολογισμού σε μία μόνο πρό-
σκληση υποβολής προτάσεων ·26 Για την περίοδο 2007-2008, 
ο προϋπολογισμός για τις 
προσκλήσεις υποβολής 
προτάσεων βάσει των θεματικών 
προγραμμάτων που διαχειρίζεται 
το EuropeAid σε κεντρικό επίπεδο 
ανερχόταν σε 284 εκατομμύρια ευρώ · ελήφθησαν 4 565 αιτήσεις, 
οι οποίες συνολικά αντιστοιχούσαν 
σε αιτήματα χρηματοδότησης 
ύψους 3 650 εκατομμυρίων ευρώ. 
Μετά από μια πρώτη επιλογή 
βάσει υπομνήματος, 1 088 αιτήσεις 
συνολικής αξίας 989 εκατομμυρίων ευρώ πέρασαν στο δεύτερο 
στάδιο της επιλογής και από αυτές 
επελέγησαν τελικά μόνο 212. 
27 Λόγου χάρη, επειδή 
χρησιμοποιούνται μόνο 
ευρωπαϊκές γλώσσες ή επειδή 
οι εφημερίδες δεν διανέμονται 
γρήγορα σε απομακρυσμένες 
περιοχές. 
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ21
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΑΝΕΠΑΡΚΟΥΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ
Προώθηση της ένταξης των γυναικών μικροεπιχειρηματιών και των οικογενειακών 
οικονομικών μονάδων στο επίσημο σύστημα εργασίας — Περού
Η τοπική ΜΚΟ εταίρος υλοποίησε αυτό το έργο σε τέσσερεις περιφέρειες, συμπεριλαμβανομένης της περιφέρειας του Junin, την οποία επισκέφθηκε το Συνέδριο το Φεβρουάριο του 2008 και στην οποία η συγκεκριμένη ΜΚΟ δεν είχε 
προηγουμένως παρουσία. Μολονότι μια πρόσφατη (2007) προσανατολισμένη στα αποτελέσματα παρακολούθηση δεν 
είχε προβλέψει τέτοιου είδους προβλήματα, το Συνέδριο δεν εντόπισε στοιχεία τα οποία να καταδεικνύουν ότι η εν λόγω ΜΚΟ προώθησε τη συμμετοχή των αρμόδιων δημοσίων αρχών στον σχεδιασμό των δραστηριοτήτων του έργου. Επίσης, η εν λόγω ΜΚΟ δεν συντόνισε τα υφιστάμενα δίκτυα και τις οργανώσεις που στηρίζουν τις μικροεπιχειρήσεις στην περιφέρεια αυτή. Κατά τη διάρκεια της υλοποίησης του έργου, η τοπική ΜΚΟ εταίρος έπρεπε να αναθέσει σε ένα 
τέτοιο δίκτυο τη διεξαγωγή ερευνών με στόχο τον εντοπισμό δυνητικών δικαιούχων και πιθανών οικονομικών ευκαι-
ριών. Ο σχεδιασμός του έργου βασίστηκε στην ιδέα ότι αυτό θα αναπαραγόταν και θα επεκτεινόταν από τις δημόσιες 
αρχές. Εντούτοις, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι οι αρμόδιες αρχές είτε απουσίαζαν πλήρως από το έργο, είτε δεν εργά-
στηκαν όπως όφειλαν, είτε δεν διέθεταν επαρκείς οικονομικούς πόρους και ανθρώπινο δυναμικό για να αναλάβουν τις δραστηριότητες του έργου.ΠΛΑΙΣΙΟ 4γ) η εισαγωγή μιας υπηρεσίας ηλεκτρονικής εγγραφής (PADOR),  
η οποία μειώνει την αλληλεπικάλυψη των εργασιών για τους  
υποψηφίους ·
δ) η αυξανόμενη χρήση των ειδικά σχεδιασμένων τοπικών προσκλή-
σεων υποβολής προτάσεων, όπου οι στόχοι έχουν προσαρμοστεί 
στις τοπικές συνθήκες και οι τοπικές οργανώσεις έχουν μεγαλύ-
τερες πιθανότητες να επιλεγούν.
 41.  Ωστόσο, τα προβλήματα όσον αφορά τον σχεδιασμό των έργων που μπο-
ρούν να επηρεάσουν σοβαρά την αποτελεσματικότητα και βιωσιμό-τητα εξακολουθούν να είναι εκτεταμένα. Σε πολλά από τα έργα που 
υποβλήθηκαν σε έλεγχο, η ανεπαρκής προετοιμασία όσον αφορά τη 
διαμόρφωση των δραστηριοτήτων είχε ως συνέπεια ότι ο πρώτος χρό-
νος του έργων έπρεπε να αφιερωθεί στον σχεδιασμό τους (διεξαγωγή 
διαγνωστικού ελέγχου, προσδιορισμός των δικαιούχων, μελέτες). Αυτό μείωνε τον διαθέσιμο χρόνο για αποτελεσματική υλοποίηση, καθιστώ-ντας το έργο περισσότερο ευάλωτο σε καθυστερήσεις και επιδεινώνο-ντας τις προοπτικές βιωσιμότητας. Η κατάσταση αυτή καταδεικνύεται 
με το παράδειγμα που αναφέρεται στο πλαίσιο 4 .
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ22
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ
 42.  Ο έλεγχος των διαδικασιών ελέγχου και εποπτείας της Επιτροπής αποσκο-
πούσε στο να καθοριστεί ο βαθμός στον οποίο αυτές εξασφαλίζουν την 
ομαλή υλοποίηση δραστηριοτήτων έργων από τους ΜΚΦ. Ενώ πλήθος αξιολογήσεων υποδεικνύουν ότι οι ενδιαφερόμενοι φορείς θεωρούν 
τις διαδικασίες δύσκαμπτες
28, θέμα που απασχόλησε και το Κοινοβού-
λιο29, το Συνέδριο αναγνωρίζει τις προσπάθειες που καταβάλλει η Επι-
τροπή για την επίλυση του προβλήματος. Οι πρωτοβουλίες υψηλού επιπέδου που αναλαμβάνει η Επιτροπή περιλαμβάνουν τη σύσταση  διυπηρεσιακής επιτροπής για την απλούστευση των διαδικασιών, την 
ενίσχυση του διαλόγου μεταξύ της Επιτροπής και της CONCORD σχε-τικά με οικονομικά και συμβατικά θέματα [με αποτέλεσμα την εκπό-
νηση οδηγού για τις τυπικές συμβάσεις επιχορήγησης (Reader on the 
standard grant contract]) και την έκδοση νέων πρακτικών οδηγών και 
απλουστευμένων εντύπων και εγγράφων. Η αποκέντρωση των θεμα-
τικών προγραμμάτων συνέβαλε σε γενικές γραμμές και στη βελτίωση του διαλόγου μεταξύ Επιτροπής και ΜΚΦ.
 43.  Οι διαδικασίες ελέγχου και εποπτείας λειτουργούν ορθά από πολλές από-
ψεις, εξακολουθούν ωστόσο να υπάρχουν ορισμένα προβλήματα που 
συνεπάγονται σφάλματα30.
Η ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗ ΠΟΥ ΔΟΘΗΚΕ ΣΤΟΥΣ ΜΚΦ  ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ 
ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΕΠΑΡΚΗΣ
 44.  Ένας πρακτικός οδηγός σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής των δημοσιο-
νομικών και συμβατικών κανόνων της ΕΚ πρέπει να λαμβάνει υπόψη 
την εναλλαγή προσωπικού στις αντιπροσωπείες της Επιτροπής και το περιορισμένο επίπεδο γνώσεων των ΜΚΦ όσον αφορά αυτούς τους  
κανόνες. Μεταξύ των μεθόδων που μπορούν να χρησιμοποιούνται  για τη βελτίωση των γνώσεων συγκαταλέγονται μαθήματα κατάρτι-σης που διοργανώνονται στις αντιπροσωπείες για το προσωπικό και 
τους δικαιούχους και η έγκριση ενός πρακτικού οδηγού που εκπονή-θηκε σε συνεργασία με την CONCORD (Reader on the standard grant 
contract).
 45.  Η κατάρτιση είναι χρήσιμη, αλλά για τους δικαιούχους, τις περισσότερες 
φορές, συνίσταται σε ημερήσια εργαστήρια μετά την ολοκλήρωση  των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων. Το Συνέδριο διαπίστωσε  ότι αυτό δεν αρκεί για να εξασφαλιστεί ότι οι ΜΚΦ «θεσμοποιούν» τις γνώσεις που απαιτούνται για την ορθή εφαρμογή των κανόνων κατά τη διάρκεια μιας τυπικής περιόδου υλοποίησης έργου.28 Το θέμα αυτό τέθηκε επίσης 
σε επιστολή της CONCORD προς 
τον Επίτροπο κ. Nielson της 17ης Μαρτίου 2004 σχετικά με τον 
αντίκτυπο του δημοσιονομικού 
κανονισμού και των εγγράφων και 
διαδικασιών που απορρέουν από 
αυτόν στις ΜΚΟ. 
29 Στην απαλλαγή του 
προϋπολογισμού 2004, το 
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 
δήλωσε ότι: «[ ... ] εκφράζει 
την αποδοκιμασία του για 
την σημαντικά αυξημένη 
πολυπλοκότητα των νέων 
διαδικασιών, οι οποίες είναι δυσεφάρμοστες και η εφαρμογή 
τους απαιτεί υπερβολικά πολύ 
χρόνο · τονίζει την ανάγκη για 
πραγματική απλούστευση, χωρίς 
όμως να λησμονείται ο αρχικός στόχος» [Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου που περιέχει τις 
παρατηρήσεις οι οποίες αποτελούν 
αναπόσπαστο τμήμα της απόφασης 
σχετικά με τη χορήγηση απαλλαγής 
όσον αφορά την εκτέλεση του 
γενικού προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το 
οικονομικό έτος 2004, τμήμα III — 
Επιτροπή (ΕΕ L 340 της 6.12.2006, 
σ. 5), σημείο 185)]. 
30 Παρόμοιες ήταν οι διαπιστώσεις 
των ελέγχων του Συνεδρίου 
στο πλαίσιο της DAS: βλέπε την 
ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού 
Συνεδρίου για το οικονομικό έτος 
2007 σχετικά με την εκτέλεση 
του προϋπολογισμού, σημείο 8.9, καθώς και την ετήσια έκθεση 
σχετικά με τις δραστηριότητες 
που χρηματοδοτούνται από τα 
Ευρωπαϊκά Ταμεία Ανάπτυξης 
(ΕΤΑ), σημείο 22. 
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ23
 46.  Κατά τον έλεγχο ελάχιστα ήταν τα στοιχεία που αποδείκνυαν ότι ο ανω-
τέρω οδηγός χρησιμοποιείτο από το προσωπικό των αντιπροσωπειών 
ή από τους δικαιούχους ΜΚΦ. Ο νομικά μη δεσμευτικός χαρακτήρας 
του ενδέχεται να είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους το  
προσωπικό των αντιπροσωπειών αποφάσισε να μην τον χρησιμοποιεί ως πρότυπο έγγραφο αναφοράς.
 47.  Οι τροποποιήσεις που εισήχθησαν στον πρακτικό οδηγό και στους συμ-
βατικούς όρους (ο πρακτικός οδηγός τροποποιήθηκε πέντε φορές  τα τελευταία επτά χρόνια) δεν κοινοποιήθηκαν συστηματικά στους  δικαιούχους. Επιπλέον, υπήρξαν ανακολουθίες στην ερμηνεία των  κανόνων, με αποτέλεσμα, σε ορισμένες περιπτώσεις, η Επιτροπή να ζητήσει από τους δικαιούχους να λειτουργήσουν βάσει νέων όρων,  ακόμη και όταν αυτοί δεν είχαν αναδρομική εφαρμογή.
ΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΔΕΝ ΕΙΧΑΝ ΠΑΝΤΟΤΕ ΑΡΚΟΥΝΤΩΣ ΥΨΗΛΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ
 48.  Για πολλά από τα έργα που εξετάσθηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου αυτού, 
διαπιστώθηκαν αδυναμίες όσον αφορά την ποιότητα των ελέγχων των 
έργων. Οι εν λόγω έλεγχοι δεν εντόπιζαν με αποτελεσματικό τρόπο 
σφάλματα που είχαν αντίκτυπο στην επιλεξιμότητα των πράξεων σε 
επίπεδο τόσο δικαιούχων όσο και εταίρων υλοποίησης. Στις ειδικές εκτιμήσεις του ΕΤΑ και των εξωτερικών δράσεων στο πλαίσιο των ετή-
σιων εκθέσεων του Συνεδρίου
31 επισημαίνονταν παρόμοιες αδυναμίες 
των ελέγχων των έργων.
 49.  Σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσει αυτές τις ελλείψεις, η Επιτροπή 
θέσπισε βελτιωμένους όρους εντολής προκειμένου να εξασφαλίσει  την πληρότητα του ελεγκτικού έργου, προϋπόθεση που κατέστη υπο-
χρεωτική για τις συμβάσεις έργων από τον Φεβρουάριο του 2006.  Για τα έργα που υποβλήθηκαν σε έλεγχο, ήταν ακόμη πολύ νωρίς να αξιολογηθεί ο αντίκτυπος αυτής της αλλαγής.
ΑΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΟΔΗΓΗΣΑΝ 
ΣΕ ΠΕΡΙΤΤΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΜΚΦ
 50.  Από τον έλεγχο διαπιστώθηκε ότι ορισμένα πρακτικά διοικητικά προβλή-
ματα στη διαχείριση των συμβάσεων επιχορήγησης εξακολουθούν να υπάρχουν, μεταξύ άλλων:
α) ανακόλουθες ερμηνείες των κανόνων καταγωγής για τις προμήθειες 
που αγοράζονται στο πλαίσιο συμβάσεων που χρηματοδοτούνται 
από την ΕΚ, οι οποίες μπορεί να επιβάρυναν άσκοπα τους ΜΚΦ  
(παράδειγμα στο πλαίσιο 5 )·31 Για παράδειγμα το σημείο 8.24 
του κεφαλαίου 8 της ετήσιας 
έκθεσης του Ελεγκτικού Συνεδρίου 
για το οικονομικό έτος 2007 
(ΕΕ C 286 της 10.11.2008, σ. 182). 
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ24
β) σε ορισμένες χώρες εταίρους οι ΜΚΦ αντιμετωπίζουν δυσκολίες 
να επιτύχουν φορολογικές απαλλαγές ή επιστροφές φόρων ·
γ) η απαίτηση να χρησιμοποιείται η συναλλαγματική ισοτιμία που  
κοινοποιείται από την ΕΚ (αντί αυτής που επιτυγχάνεται πραγμα-τικά) θα μπορούσε, σε ορισμένες περιπτώσεις, να έχει αρνητικές 
επιπτώσεις στα έργα ·
δ) καθυστερήσεις της Επιτροπής στην έγκριση αιτήσεων πληρω-
μής, γεγονός που ενδέχεται να οδηγήσει σε καθυστερήσεις του  έργου ·
ε) πρόσθετες απαιτήσεις για τα έργα οι οποίες επιβάλλονται από τις 
αντιπροσωπείες με ασυνεπή τρόπο, αυξάνοντας έτσι τις περιττές 
διοικητικές επιβαρύνσεις για τους ΜΚΦ, όπως: i) πρόσθετες περι-
οδικές εκθέσεις ή εκθέσεις ελέγχου · ii) χρήση ξεχωριστών, ειδικών 
τραπεζικών λογαριασμών για κάθε έργο · iii) επιλογές πληρωμής 
που διαφέρουν από εκείνες που καθορίζονται στους γενικούς  όρους (π.χ. χαμηλότερες δόσεις).
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΑΝΑΚΟΛΟΥΘΩΝ ΕΡΜΗΝΕΙΩΝ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ
Αγορές μοτοσυκλετών — Η περίπτωση της Αιθιοπίας
Οι ΜΚΟ στην Αιθιοπία προτιμούν γενικά τα ιαπωνικά οχήματα διότι η ποιότητά τους είναι αξιόπιστη για τις τοπικές 
συνθήκες. Παρ’ όλα αυτά, η αντιπροσωπεία κάλεσε τους ΜΚΟ, στο πλαίσιο των έργων επισιτιστικής ασφάλειας, να 
μελετήσουν το ενδεχόμενο αγοράς κινεζικών οχημάτων, εν μέρει επειδή θεωρούσε ότι για τα ιαπωνικά χρειαζόταν 
παρέκκλιση, αλλά όχι για τα κινεζικά.
Ανταποκρινόμενη στις θέσεις της αντιπροσωπείας σχετικά με τους κανόνες περί παρέκκλισης, μια ΜΚΟ αγόρασε 
10 κινεζικές μοτοσυκλέτες χωρίς να ζητήσει παρέκκλιση. Καθότι πολλές από αυτές παρουσίασαν βλάβες, η εν λόγω 
ΜΚΟ ζήτησε, στις 14 Δεκεμβρίου 2006, την άδεια και τη χορήγηση παρέκκλισης από τους κανόνες καταγωγής για να 
αγοράσει δύο επιπλέον μοτοσυκλέτες ιαπωνικής, περισσότερο σταθερής κατασκευής, αίτημα που αρχικά απορρίφθηκε 
από την αντιπροσωπεία. Στις 11 Σεπτεμβρίου 2007, η αντιπροσωπεία έκανε τελικά δεκτό το αίτημα, το οποίο υπεβλήθη 
εκ νέου συνοδευόμενο από αίτημα για τροποποίηση του προϋπολογισμού.
Στο μεταξύ, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι η αντιπροσωπεία είχε συμβουλευθεί τις κεντρικές υπηρεσίες τον Απρίλιο του 
2007, όταν αμφότερα τα μέρη είχαν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι δεν ήταν αναγκαία η εφαρμογή παρέκκλισης για 
ιαπωνικά προϊόντα που αγοράζονται στην Αιθιοπία βάσει θεματικού κονδυλίου του προϋπολογισμού, ενώ για τα κινεζικά 
η παρέκκλιση ήταν ανέκαθεν αναγκαία.
Εντούτοις, οι κανόνες φαίνεται ότι εξακολουθούν να επιδέχονται διαφορετικές ερμηνείες32.ΠΛΑΙΣΙΟ 5
32 Σύμφωνα με τους κανονισμούς του Συμβουλίου σχετικά με την πρόσβαση στην κοινοτική εξωτερική βοήθεια, ιδίως το 
άρθρο 3, παράγραφοι 2 και 3, το άρθρο 5 και το παράρτημα ΙΙ, τα έργα που χρηματοδοτούνται από τα θεματικά προγράμματα 
στην Αιθιοπία θα μπορούσαν να επωφελούνται, μετά τις 28 Δεκεμβρίου 2005, από αγαθά που προέρχονται από την Ιαπωνία 
και την Κίνα χωρίς να υποβάλλεται αίτηση παρέκκλισης, δεδομένου ότι η Αιθιοπία κατατάσσεται μεταξύ των λιγότερο 
ανεπτυγμένων χωρών. Αντίθετα, για τα αγαθά που προέρχονται ειδικά από την Κίνα απαιτείται η υποβολή αίτησης παρέκκλισης στην περίπτωση σύμβασης επιχορήγησης που χρηματοδοτείται από το ΕΤΑ. Ο κανονισμός του ΕΤΑ επιτρέπει 
επίσης την αγορά αγαθών, ανεξάρτητα από την προέλευσή τους, στην τοπική αγορά έως το ποσό των 30 000 ευρώ. 
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ25
33 Η προσέγγιση του λογικού 
πλαισίου και η μήτρα λογικού 
πλαισίου (Logframe) αποτελούν 
εργαλεία ανάλυσης και διαχείρισης 
που χρησιμοποιούνται ευρέως 
στην αναπτυξιακή συνεργασία 
από τους χορηγούς βοήθειας 
και τις κυβερνήσεις εταίρους. Η τυπική μορφή ενός λογικού 
πλαισίου αφορά καθήκοντα 
όπως η διατύπωση δεικτών 
SMART (ειδικών, μετρήσιμων, 
εφικτών, συναφών και 
χρονικά προσδιορισμένων), 
ο προσδιορισμός κατάλληλων πηγών εξακρίβωσης, ο καθορισμός 
ρεαλιστικών στόχων για κάθε 
δείκτη και η συλλογή τιμών 
αναφοράς για τη μεταγενέστερη 
μέτρηση της προόδου και των αποτελεσμάτων που έχουν 
επιτευχθεί. Συνεπώς, ένα σωστό 
σύστημα παρακολούθησης 
των επιδόσεων πρέπει να 
συμπεριλαμβάνει την τακτική 
συλλογή δεδομένων αναφορικά 
με τα πραγματικά αποτελέσματα. Μερικές φορές, οι ΜΚΦ καλούνται 
να συλλέξουν στοιχεία και να 
συντάξουν εκθέσεις όχι μόνο 
σχετικά με τις εισροές, τις 
διεργασίες και τις υλοποιήσεις, αλλά και σχετικά με τα 
μεσοπρόθεσμα επακόλουθα και 
τον μακροπρόθεσμο αντίκτυπο. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΣΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ 
ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ 
ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΤΩΝ ΜΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΦΟΡΕΩΝ
 51.  Η αποτελεσματική παρακολούθηση αποτελεί ζωτικό μέρος της διαχείρισης 
των έργων, για την οποία η Επιτροπή χρησιμοποιεί μια σειρά μέσων και 
διαδικασιών. Στόχος του Συνεδρίου ήταν να καθορίσει, με βάση τις υπάρ-
χουσες διαδικασίες της Επιτροπής, εάν: i) τα συστήματα ΤΠ παρέχουν τις απαραίτητες διαχειριστικές πληροφορίες για τη λήψη αποφάσεων και την παρακολούθηση των δραστηριοτήτων των ΜΚΦ · ii) εφαρμόζεται 
ένα σύστημα κοινοποίησης πληροφοριών σχετικά με τη διαχείριση · iii) οι 
αντιπροσωπείες παρακολουθούν δεόντως τα έργα, λαμβάνουν επαρκή ανάδραση από την εξωτερική παρακολούθηση και τις εξωτερικές αξιο-
λογήσεις και δίνουν συνέχεια σε αυτές · iv) χρησιμοποιούνται κατάλληλα 
εργαλεία για την αξιολόγηση των υλοποιήσεων και των αποτελεσμάτων 
των δραστηριοτήτων · v) γίνεται χρήση ενδεδειγμένων μέσων για την 
αξιολόγηση του μακροπρόθεσμου αντίκτυπου των δραστηριοτήτων.
ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΘΕΙ ΤΟ ΠΛΗΡΕΣ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΤΟΥ CRIS , ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ 
ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
 52.  Όπως σημειώθηκε στο σημείο 5, δεν υπάρχει επί του παρόντος άμεσα δια-
θέσιμη πηγή πληροφοριών στο EuropeAid σχετικά με τη χρηματοδότηση των ΜΚΦ στον τομέα της αναπτυξιακής συνεργασίας. Το κοινό σύστημα 
πληροφόρησης RELEX (CRIS) είναι ελλιπές και η ταυτοποίηση των φορέων 
δεν είναι αξιόπιστη. Παρέχει ελάχιστες πληροφορίες, με τη μορφή ανα-
λύσεων και συνθέσεων, σχετικά με την κατάσταση προόδου τόσο των 
σε εξέλιξη όσο και των ολοκληρωμένων έργων, συμπεριλαμβανομένων 
αξιολογήσεων και συμπερασμάτων. Η έκθεση υλοποίησης του CRIS, ένα 
μέσο παρακολούθησης, δεν ανταποκρίνεται πλήρως στις ανάγκες των χρηστών και συχνά δεν χρησιμοποιείται ορθά.
ΟΙ ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΔΕΝ ΠΑΡΕΧΟΥΝ ΠΑΝΤΟΤΕ ΑΚΡΙΒΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ 
ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΠΡΟΟΔΟΥ ΤΟΥΣ
 53.  Οι ΜΚΦ που λαμβάνουν επιχορήγηση οφείλουν να καταρτίζουν τεχνικές 
και οικονομικές εκθέσεις, οι οποίες να καθιστούν δυνατή τη σύγκριση 
μεταξύ της πρότασης έργου και των αποτελεσμάτων που επιτεύχθηκαν κατά την περίοδο αναφοράς. Για τα μισά από τα έργα που υποβλή-θηκαν σε έλεγχο, αυτές οι εκθέσεις δεν περιείχαν πλήρη αξιολόγηση της κατάστασης προόδου. Σε γενικές γραμμές, οι εκθέσεις έτειναν να 
αποδίδουν μικρότερη σημασία στα πλέον απαιτητικά ζητήματα και να 
εστιάζουν στα θετικά επιτεύγματα.
 54.  Σύμφωνα με τις τρέχουσες διαδικασίες, οι ΜΚΦ πρέπει να εφαρμόζουν 
ένα λογικό πλαίσιο, συμπεριλαμβανομένων ποσοτικών δεικτών επι-δόσεων
33. Ωστόσο, σε 13 από τα 16 έργα, οι τεχνικές εκθέσεις δεν  
εξασφάλιζαν τη δυνατότητα άμεσης σύγκρισης μεταξύ των προσδοκώ-
μενων και των επιτευχθέντων αποτελεσμάτων με τη χρήση του λογικού 
πλαισίου. Ως εκ τούτου, σε πολλά από τα έργα που υποβλήθηκαν σε 
έλεγχο, η σημασία των λογικών πλαισίων, ως εργαλείων για την παρα-
κολούθηση των έργων, φθίνει σταδιακά.
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ26
 55.  Το Συνέδριο επισήμανε σε συγκριτική ανάλυση ότι ορισμένοι οργανισμοί 
εφαρμόζουν έναν μηχανισμό διασφάλισης της ποιότητας σε ό,τι αφορά 
τα λογικά πλαίσια, ο οποίος περιλαμβάνει ποιοτικούς και ποσοτικούς 
δείκτες επιδόσεων.
ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΣ ΕΠΙΤΟΠΙΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
 56.  Η ορθή παρακολούθηση των έργων από τις αντιπροσωπείες συμπεριλαμ-
βάνει τακτικές και άμεσες επαφές με τους ΜΚΦ εταίρους, καθώς και συζητήσεις σχετικά με θέματα υλοποίησης που επηρεάζουν τις επιδό-σεις ενός έργου. Κατά τον έλεγχο εξετάστηκε σε ποιο βαθμό η Επιτροπή διεξήγαγε φυσικές, επιτόπιες επιθεωρήσεις έργων, συμπεριλαμβανομέ-νου του ελέγχου των λογαριασμών και των δικαιολογητικών εγγράφων των έργων στα γραφεία των δικαιούχων των επιχορηγήσεων και των εταίρων τους στο πλαίσιο της υλοποίησης. Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι ο αριθμός των επιτόπιων ελέγχων ήταν ανεπαρκής.
 57.  Περαιτέρω, πολλοί από τους ερωτηθέντες ΜΚΦ εξέφρασαν τη δυσαρέσκειά 
τους για την έλλειψη επιτόπιας υποστήριξης εκ μέρους των αντιπρο-
σωπειών. Οι απαντήσεις τους υποδήλωναν ότι πολλά σφάλματα που 
συνδέονται με τους δημοσιονομικούς και συμβατικούς κανόνες θα  
μπορούσαν να αποφευχθούν με επιτόπιους ελέγχους την κατάλληλη χρονική στιγμή, καθώς οι εσφαλμένες πρακτικές θα μπορούσαν να  
καταστούν προφανείς και να διορθωθούν.
 58.  Σε έξι από τα 16 έργα που εξετάστηκαν το προσωπικό των αντιπροσωπειών 
δεν είχε πραγματοποιήσει καμία επίσκεψη. Όσον αφορά τα έργα για 
τα οποία πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις, γενικά δεν εφαρμόστηκε  συστηματικό μοντέλο. Μερικές φορές οι επισκέψεις διεξήχθησαν σε 
συνδυασμό με εκδηλώσεις που διοργάνωναν οι ΜΚΦ, άλλοτε πραγ-ματοποιήθηκαν από κοινού με εξωτερικές αποστολές παρακολού-θησης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, καταρτίστηκαν πράγματι ειδικά  
και συγκεκριμένα σχέδια για την διεξαγωγή επιτόπιων επισκέψεων  σε καθορισμένα στάδια του κύκλου ζωής των έργων. Εντούτοις, σε  
όλες αυτές τις περιπτώσεις τα σχέδια δεν υλοποιήθηκαν πλήρως λόγω 
έλλειψης πόρων. Δεν υπήρχε μοντέλο για την παρακολούθηση των  
εκθέσεων που εκπονούσαν οι αντιπροσωπείες που επισκέφθηκε το  Συνέδριο. Γενικά, πριν από τον Δεκέμβριο του 2007, το προσωπικό δεν είχε στη διάθεσή του επιχειρησιακές κατευθυντήριες γραμμές για την παρακολούθηση των έργων.
 59.  Τα έργα μπορούν να επιλεγούν για εξωτερική παρακολούθηση μέσω των 
αποστολών μιας προσανατολισμένης στα αποτελέσματα παρακολού-
θησης (Results-Oriented Monitoring — ROM). Αυτή η τεχνική, ωστόσο, δεν αντισταθμίζει την απουσία παρακολούθησης σε επιχειρησιακό  
επίπεδο: στα περισσότερα έργα στα οποία συμμετέχουν ΜΚΦ η χρημα-
τοδοτική συμβολή της ΕΚ είναι μικρότερη του 1 εκατομμυρίου ευρώ, 
και, βάσει του συστήματος ROM, μόνο το 10 % περίπου των έργων  
κάτω του προαναφερθέντος ορίου επιλέγονται για παρακολούθηση.
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ27
34 Αυτό προβλέπεται ήδη στην 
τελευταία γενιά συμβάσεων επιχορήγησης που υπεγράφη 
στο Περού. ΟΙ ΕΞΩΤΕΡΙΚΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΙΣ ΔΕΝ ΠΑΡΕΙΧΑΝ ΕΠΑΡΚΕΙΣ ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ 
ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΩΝ ΜΚΦ
 60.  Σε γενικές γραμμές, οι συμβάσεις επιχορήγησης των ΜΚΦ προβλέπουν 
τη διεξαγωγή εξωτερικών αξιολογήσεων μετά την ολοκλήρωση του έργου ή/και σε ενδιάμεσο στάδιο. Τα τυποποιημένα καθήκοντα για τις 
αξιολογήσεις δεν είναι υποχρεωτικά για αυτού του είδους την αξιο-
λόγηση, ενώ υπάρχει κίνδυνος σύγκρουσης συμφερόντων, δεδομένου ότι, σύμφωνα με την τρέχουσα πρακτική, η σύναψη συμβάσεων με  αξιολογητές πραγματοποιείται από τους δικαιούχους. Στη συγκρι-
τική του ανάλυση το Συνέδριο επισήμανε ότι ορισμένοι αναπτυξιακοί 
οργανισμοί εφαρμόζουν έναν μηχανισμό διασφάλισης της ποιότητας αναφορικά με τις αξιολογήσεις που αναθέτουν οι δικαιούχοι ΜΚΦ.
 61.  Οι εκτιμήσεις που πραγματοποιήθηκαν, σε συνδυασμό με άλλα μέσα 
αξιολόγησης και αναφοράς που χρησιμοποιούνται επί του παρόντος (εκθέσεις των ΜΚΦ, επιτόπιες επισκέψεις και εκθέσεις ROM), δεν παρέ-χουν επαρκείς εκτιμήσεις σχετικά με τον αντίκτυπο των επιμέρους  έργων των ΜΚΦ. Αυτό δεν οφείλεται ούτε στο γεγονός ότι οι στόχοι 
είναι τόσο ευρέως διατυπωμένοι ώστε δεν μπορούν να συσχετιστούν 
με μετρήσιμους δείκτες αντικτύπου, αλλά ούτε στο ότι τα μέσα επα-
λήθευσης είναι ανεπαρκή ή υπερβολικά δαπανηρά.
 62.  Η Επιτροπή κινείται προς την κατεύθυνση μιας διαχείρισης βάσει αποτε-
λεσμάτων, αποδίδοντας μεγαλύτερη έμφαση στη μέτρηση του αντι-
κτύπου και των αποτελεσμάτων και αξιολογώντας την προστιθέμενη 
αξία της αναπτυξιακής της συνεργασίας. Αυτό ασκεί μεγαλύτερη πίεση 
στους ΜΚΦ για να αναπτύξουν συστήματα παρακολούθησης όχι μόνο 
των υλοποιήσεων, αλλά, επίσης, των επακόλουθων και του αντικτύ-που
34 και απαιτεί την παροχή μεγαλύτερης πρακτικής καθοδήγησης εκ 
μέρους των υπηρεσιών της Επιτροπής, ούτως ώστε να εξασφαλίζεται ότι τα λογικά πλαίσια και οι δείκτες επιδόσεων είναι οι ενδεδειγμένοι και παραμένουν συναφείς.
ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ
 63.  Η διαδικασία επιλογής του έργου περιλαμβάνει την αξιολόγηση της βιω-
σιμότητας, δηλαδή τις προοπτικές που υπάρχουν τα αποτελέσματα  του έργου να είναι μόνιμα. Η Επιτροπή καθιέρωσε πρόσφατα μια  προσανατολισμένη στα αποτελέσματα εκ των υστέρων παρακολού-θηση, η οποία καλύπτει τη βιωσιμότητα και τον αντίκτυπο σε επίπεδο έργου.
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ28
 64.  Ενώ τα 16 έργα που εξετάστηκαν έχουν επιτύχει ή είναι πιθανόν να επι-
τύχουν ικανοποιητικά αποτελέσματα βραχυπρόθεσμα, οι προοπτικές 
τους για βιωσιμότητα ήταν λιγότερο θετικές. Κατά τον χρόνο του  
ελέγχου του Συνεδρίου, η βιωσιμότητα ήταν αβέβαιη για 12 από τα 
έργα, είτε λόγω έλλειψης πόρων μετά την ολοκλήρωση του έργου  είτε λόγω ανεπαρκών θεσμικών ρυθμίσεων. Παράδειγμα της δεύτερης 
περίπτωσης παρατίθεται στο πλαίσιο 6 .
 65.  Οι προοπτικές βιωσιμότητας για τα υπόλοιπα τέσσερα έργα ήταν καλές, 
όχι επειδή ήταν βιώσιμα από τη φύση τους, αλλά περισσότερο επειδή 
τη διαχείρισή τους έχουν αναλάβει διεθνείς ΜΚΟ με μακροχρόνια  δέσμευση, οι οποίες μπορούν να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση από 
άλλες πηγές πέραν της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
 66.  Η μακροχρόνια δέσμευση και χρηματοδότηση, σε συνδυασμό με την 
ανάγκη δημιουργίας των θεσμικών εκείνων ρυθμίσεων οι οποίες θα 
επιτρέπουν στους ενδιαφερομένους να αναλαμβάνουν τη συνέχιση  
των δραστηριοτήτων, συνιστούν ζωτικά στοιχεία της βιωσιμότητας. 
Ο έλεγχος του Συνεδρίου κατέδειξε ότι η διάρκεια των έργων είναι  
γενικά ανεπαρκής για να εξασφαλιστεί η βιωσιμότητα, ακόμη και μετά 
τις παρατάσεις35. Επιπλέον, στην πράξη, το πραγματικό διάστημα υλο-
ποίησης συχνά συντέμνεται λόγω καθυστερημένης έναρξης (βλέπε  σημείο 41).
 67.  Η τρέχουσα προσέγγιση όσον αφορά τα έργα βρίσκεται επίσης ενώπιον 
της ενδεχόμενης αντίφασης η οποία δημιουργείται από τη χρήση  βραχυπρόθεσμων παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση διαρθρωτικών προβλημάτων που χρήζουν μακροχρόνιας δέσμευσης. Ειδικότερα,  η βιωσιμότητα αποτελεί πρόβλημα για την πτυχή της ανάπτυξης ικα-
νοτήτων των έργων, καθότι για τον σκοπό αυτό απαιτούνται κατά  
κανόνα κοινωνικές αλλαγές και αλλαγές αντιλήψεων, διεργασίες οι  
οποίες απαιτούν πολύ περισσότερο χρόνο από αυτόν που διατίθεται 
συνήθως για την υλοποίηση των έργων.35 Η μέση διάρκεια των έργων που 
υποβλήθηκαν στον έλεγχο ήταν 
37 μήνες, συνυπολογιζόμενων των 
παρατάσεων. 
ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΑΣΤΥΝΟΜΕΥΣΗΣ ΕΓΚΛΗΜΑΤΩΝ ΕΙΣ ΒΑΡΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ 
ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟ ΑΚΡΩΤΗΡΙΟ (ΝΟΤΙΑ ΑΦΡΙΚΗ) — ΚΕΝΤΡΑ ΥΠΟΔΟΧΗΣ ΤΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ
Ενώ οι αστυνομικές αρχές της Νότιας Αφρικής ήταν σε θέση να συνεχίσουν να καλύπτουν τα λειτουργικά έξοδα των 
κέντρων περίθαλψης των θυμάτων βίας και μετά την ολοκλήρωση του έργου, υπήρχε ο κίνδυνος οι εθελοντές που 
εργάζονταν στα κέντρα αυτά να μην είναι πλέον διαθέσιμοι στο μέλλον, καθότι η υπηρεσία κοινωνικής πρόνοιας (Social 
Welfare Department), κατά τη χρονική στιγμή του ελέγχου, δεν είχε ακόμη αναλάβει την ευθύνη για την επίβλεψη και 
την επιμόρφωσή τους, όπως προβλεπόταν στο σχέδιο του έργου.ΠΛΑΙΣΙΟ 6
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ29
 68.  Στη συγκριτική του ανάλυση το Συνέδριο επισήμανε ότι άλλοι αναπτυξι-
ακοί οργανισμοί αποφεύγουν ορισμένα προβλήματα που απορρέουν 
από τον κακό σχεδιασμό και τη σύντομη διάρκεια του έργου με την 
εφαρμογή μιας σειράς μέσων, πέρα από τα ειδικά έργα, συμπεριλαμβα-
νομένων των μακροπρόθεσμων συμφωνιών-πλαισίων εταιρικής σχέσης με ΜΚΦ που έχουν επιλεγεί με διαδικασία διαγωνισμού
36.
ΜΕΡΙΜΝΑ ΔΕΟΝΤΩΣ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 
ΤΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΤΩΝ ΜΚΦ;
 69.  Θέμα αυτής της ενότητας είναι το κατά πόσο η Επιτροπή μετουσίωσε 
τις νομικές απαιτήσεις και τις δηλώσεις πολιτικής σχετικά με την  
υποστήριξη της ανάπτυξης των ικανοτήτων των ΜΚΦ σε μια στρα-
τηγική για όλες τις δικαιούχους χώρες και περιοχές και την εφάρ-μοσε στην πράξη μέσω συναφών δραστηριοτήτων που υλοποιήθηκαν 
αποτελεσματικά.
ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΤΩΝ ΜΚΦ
 70.  Η ανάπτυξη ικανοτήτων αποσκοπεί στο να ενισχύσει το ρόλο των ΜΚΦ 
τόσο ως εταίρων στην αναπτυξιακή διαδικασία όσο και ως φορέων  
υλοποίησης37. Η Επιτροπή, προκειμένου να στηρίξει αποτελεσματικά 
την επίτευξη αυτού του στόχου και να εξασφαλίσει τη συνεκτικότητα 
και συμπληρωματικότητα με άλλα προγράμματα και χορηγούς βοή-
θειας, πρέπει να εκπονήσει μια στρατηγική για κάθε χώρα στην οποία να καθορίζει ποιοι είναι οι καλυπτόμενοι ΜΚΦ, τομείς και θέματα και ποιες μέθοδοι εργασίας θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν.
 71.  Το Συνέδριο εξέτασε εάν υπήρχε τέτοια στρατηγική για τις χώρες ΑΚΕ 
(όπου η υποστήριξη της ανάπτυξης των ικανοτήτων των ΜΚΦ είναι  
δεσμευτική) και για τις χώρες της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής, για τις οποίες ο προηγούμενος κανονισμός ΑΛΑ δεν περιείχε αναφορά 
στην ανάπτυξη ικανοτήτων. Το Συνέδριο εξέτασε επίσης κατά πόσο 
η έναρξη ισχύος του ΜΑΣ τον Ιανουάριο του 2007, ο οποίος κατήρ-
γησε τον κανονισμό ΑΛΑ και αναφέρεται στην υποστήριξη της ανά-
πτυξης των ικανοτήτων των ΜΚΦ, επέφερε αλλαγές στις υπάρχουσες 
στρατηγικές.36 Πολλοί αναπτυξιακοί οργανισμοί 
χρησιμοποιούν τις συμφωνίες-
πλαίσια εταιρικής σχέσης, των 
οποίων η διάρκεια είναι συνήθως 
από τέσσερα έως οκτώ χρόνια. 
37 Η παροχή στήριξης στους 
ΜΚΦ για την ανάπτυξη των 
ικανοτήτων τους αποσκοπεί 
στο να ενισχύσει τον ρόλο τους 
ως εταίρων στην αναπτυξιακή 
συνεργασία (βλέπε σημείο 8 και πλαίσιο 1), συμπεριλαμβάνει όμως 
την κατάρτιση στον τομέα της 
διαχείρισης έργων, προκειμένου να 
βελτιωθεί η ποιότητα των έργων 
που αναλαμβάνουν και να αυξηθεί η ικανότητά τους να αιτούνται και 
να συγκεντρώνουν πόρους από 
χορηγούς βοήθειας. 
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ30
ΥΠΑΡΞΗ ΔΥΟ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΩΝ
 72.  Μετά την υπογραφή της συμφωνίας του Κοτονού (βλέπε σημείο 8) στις 
περισσότερες χώρες ΑΚΕ εκπονήθηκαν στρατηγικές και καταρτίστη-
καν προγράμματα για την ανάπτυξη των ικανοτήτων των ΜΚΦ, με τη χρηματοδότηση της ΕΕ
38. Για τις χώρες της Ασίας και της Λατινικής  
Αμερικής δεν υπάρχουν ούτε ειδικές στρατηγικές για την προώθηση 
της ανάπτυξης των ικανοτήτων των ΜΚΦ από την ΕΚ ούτε αντίστοιχα 
προγράμματα39. Αυτή η διαφορά δεν απορρέει από μια συνολική αξι-
ολόγηση των αναγκών, αλλά αντανακλά πρωτίστως το γεγονός ότι  
η υποστήριξη της ανάπτυξης των ικανοτήτων των ΜΚΦ είναι νομικά 
υποχρεωτική στις χώρες ΑΚΕ, ενώ αυτό δεν ισχύει για τις χώρες  ΑΛΑ.
 73.  Ο ΜΑΣ, ο οποίος εφαρμόζεται στις χώρες ΑΛΑ από το 2007, προβλέπει 
την ανάπτυξη των ικανοτήτων των ΜΚΦ στους τομείς της συνεργασίας που καλύπτονται από γεωγραφικά προγράμματα και καθορίζει ως  
βασική αρχή τα προγράμματα αυτά να αποτελούν το σύνηθες μέσο για 
την παροχή υποστήριξης, στο βαθμό που βασίζονται σε αξιολογήσεις 
αναγκών και σε στρατηγικές εταιρικές σχέσεις με τις κυβερνήσεις.  
Από την άλλη πλευρά, τα θεματικά προγράμματα πρέπει να χρησιμο-
ποιούνται μόνο σε περίπτωση που τα γεωγραφικά προγράμματα είναι 
ακατάλληλα, παραδείγματος χάρη σε χώρες με δύσκολες εταιρικές  σχέσεις
40 ή με πληθυσμιακές ομάδες που δεν έχουν πρόσβαση στις  
βασικές υπηρεσίες και πόρους και δεν μετέχουν στη διαδικασία χάρα-
ξης πολιτικών. Παρά τη σαφή διατύπωση αυτής της αρχής, ο τρόπος 
χρηματοδότησης της υποστήριξης της ανάπτυξης ικανοτήτων στις  
χώρες ΑΛΑ δεν άλλαξε μετά την έναρξη ισχύος του κανονισμού ΜΑΣ και η υπάρχουσα υποστήριξη εξακολουθεί να χρηματοδοτείται από το θεματικό πρόγραμμα (μη κρατικοί φορείς και τοπικές αρχές που δραστηριοποιούνται στον τομέα της ανάπτυξης).
 74.  Η έλλειψη μιας συγκεκριμένης στρατηγικής εντείνεται περαιτέρω από το 
γεγονός ότι για τις χώρες της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής, όπου οι πόροι που χορηγούνται για την ανάπτυξη των ικανοτήτων των ΜΚΦ 
είναι περισσότερο περιορισμένοι, οι δυνατότητες ένταξης της συμμε-
τοχής των ΜΚΦ και της υποστήριξης που τους παρέχεται στα κύρια 
τομεακά προγράμματα που χρηματοδοτούνται σε αυτές τις χώρες  
(π.χ. στον τομέα της υγείας ή της εκπαίδευσης) δεν έχουν ωστόσο  
διερευνηθεί πλήρως. Η Επιτροπή προετοιμάζει έγγραφο
41 με στόχο  
την κατάρτιση κατευθυντήριων γραμμών οι οποίες θα απευθύνονται στις αντιπροσωπείες και θα τις βοηθούν στην αντιμετώπιση αυτού του 
ζητήματος.38 Στις χώρες ΑΚΕ υπάρχουν περί 
τα 46 προγράμματα ανάπτυξης 
ικανοτήτων σε 43 χώρες, ο προϋπολογισμός των οποίων 
φθάνει τα 226 εκατομμύρια ευρώ. 
39 Υπάρχουν ορισμένες εξαιρέσεις 
που συνήθως οφείλονται σε πολύ 
ειδικές περιστάσεις, όπως το 
Μπανγκλαντές, όπου ο τομέας των ΜΚΟ είναι πολύ ευρύς (206 000 
οργανώσεις) ή η Κολομβία λόγω των 
εσωτερικών ένοπλων συγκρούσεων. 
40 Ως δύσκολες εταιρικές σχέσεις 
νοούνται εκείνες στο πλαίσιο 
των οποίων, για έναν από τους 
ακόλουθους λόγους, τα συνήθη 
μέσα συνεργασίας δεν είναι 
δυνατόν να χρησιμοποιηθούν 
πλήρως για την υποστήριξη 
πρωτοβουλιών που αναλαμβάνουν ενδιαφερόμενοι άλλοι, πέρα από 
τις κεντρικές κυβερνήσεις: 1) χώρες 
με τις οποίες η συνεργασία έχει 
ανασταλεί · 2) χώρες όπου οι αρχές 
δεν δεσμεύονται από στόχους για μείωση της φτώχειας και από 
άλλες βασικές αρχές αναπτυξιακής 
πολιτικής, συμπεριλαμβανομένης 
της χρηστής διακυβέρνησης και 
της συμμετοχής των ΜΚΦ και των 
αποκεντρωμένων αρχών · 3) χώρες 
όπου ο διάλογος σχετικά με τις συμμετοχικές προσεγγίσεις για την 
ανάπτυξη είναι πολύ περιορισμένος. 
41 «The participation of NSAs in 
poverty reduction strategies, 
sector approaches and monitoring 
of project implementation» (Η συμμετοχή των ΜΚΦ στις 
στρατηγικές για τη μείωση της 
φτώχειας, σε τομεακές προσεγγίσεις 
και στην παρακολούθηση της 
υλοποίησης των έργων) (σχέδιο εγγράφου του EuropeAid E.4, 
Αύγουστος 2008). 
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ31
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 
ΤΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΤΩΝ ΜΚΦ
 75.  Το Συνέδριο εξέτασε επτά προγράμματα ο προϋπολογισμός των οποίων 
ανερχόταν σε 72,1 εκατομμύρια ευρώ ( παράρτημα III ), με στόχο να 
αξιολογήσει τη συνάφειά τους και το πόσο αποτελεσματικά υλοποιή-θηκαν
42. Αυτά τα προγράμματα συνδυάζουν δραστηριότητες ανάπτυ-
ξης ικανοτήτων με τη χρηματοδότηση μιας σειράς μικρών έργων.
 76.  Ο έλεγχος του Συνεδρίου εστίασε στο κατά πόσο τα προγράμματα ξεκίνη-
σαν έγκαιρα, υλοποιήθηκαν εντός εύλογων χρονοδιαγραμμάτων και οι διαδικασίες διαχείρισης ήταν αρκετά ευέλικτες και ανταποκρίνονταν 
στις τοπικές πραγματικότητες, ιδίως όσον αφορά τις μικρές οργανώ-
σεις στο πλαίσιο τοπικών κοινοτήτων.
ΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΙΝΑΙ ΣΥΝΑΦΗ ΜΟΛΟΝΟΤΙ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΣ 
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΑΛΑ
 77.  Τα προγράμματα που εξετάστηκαν διαπιστώθηκε ότι ήταν συναφή και 
ανταποκρίνονταν σε σαφείς ανάγκες και προτεραιότητες των ΜΚΦ.  
Στις κατευθυντήριες γραμμές της, η Επιτροπή συνιστά στις αντιπροσω-
πείες να διεξάγουν λεπτομερή αξιολόγηση της κατάστασης ή «μελέτη χαρτογράφησης», προκειμένου να προσδιορίζουν, σε κάθε χώρα, τους 
αντιπροσωπευτικούς ΜΚΦ και να αξιολογούν τις ικανότητες, τους περι-
ορισμούς και το δυναμικό τους, καθώς και το έργο άλλων χορηγών 
βοήθειας. Ωστόσο, στις χώρες ΑΛΑ, όπου τα θεματικά προγράμματα 
συνιστούν στην πράξη το βασικό μέσο για την υποστήριξη της ανάπτυ-ξης των ικανοτήτων των ΜΚΦ, η αξία των μελετών αυτών δεν κρίνεται τόσο σημαντική. Στις έξι χώρες που εξετάστηκαν
43, μόνον οι αντιπρο-
σωπείες στις χώρες ΑΚΕ (Αιθιοπία, Μάλι και Ουγκάντα) πραγματοποί-
ησαν πλήρεις τέτοιες μελέτες, των οποίων η ποιότητα ποικίλλει.
ΟΙ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΕΙΣ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΑΡΝΗΤΙΚΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ 
ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ
 78.  Τα εγγενή χαρακτηριστικά των προγραμμάτων, οι συνέπειες των οποίων 
δεν είχαν προβλεφθεί επαρκώς, είχαν ως αποτέλεσμα σημαντικές  
καθυστερήσεις σε έξι από τα επτά προγράμματα που ελέγχθηκαν.  
Το σημαντικότερο ήταν το σωρευτικό αποτέλεσμα των χρονοβόρων 
διαδικασιών διαχείρισης, οι οποίες απαιτούσαν κατ’ αρχάς τη σύναψη σύμβασης τεχνικής βοήθειας σε διεθνές επίπεδο, στη συνέχεια την  
προετοιμασία προσκλήσεων υποβολής προτάσεων από τους τεχνικούς 
βοηθούς και, τέλος, την αξιολόγηση των προτάσεων και την υπογραφή 
των συμβάσεων επιχορήγησης. Ένας δεύτερος παράγοντας ήταν η τρι-
μερής διάρθρωση της διαχείρισης στην οποία συμμετείχαν η κυβέρ-νηση, οι ΜΚΦ και οι αντιπροσωπείες της Επιτροπής. Η διάρθρωση  
αυτή, μολονότι ζωτικής σημασίας για την εξασφάλιση της ανάληψης 
της ευθύνης, συνεπάγεται εκτενείς συζητήσεις και διαπραγματεύσεις 
τόσο για την εξασφάλιση της αρχικής συναίνεσης μεταξύ των ενδια-φερομένων μερών όσο και για την υλοποίησή της.42 Εξαιτίας της καθυστερημένης 
έναρξης των προγραμμάτων, ήταν γενικά πολύ νωρίς να αξιολογηθεί 
η αποτελεσματικότητά τους. 
43 Μπανγκλαντές, Αιθιοπία, 
Μάλι, Περού, Νότια Αφρική και 
Ουγκάντα. 
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ32
44 Στην περίπτωση του 
προγράμματος Ariane στο Μάλι, 
η διάρκεια των έργων για τις δύο 
τελευταίες προσκλήσεις υποβολής 
προτάσεων χρειάστηκε να μειωθεί σε μόλις έξι μήνες. 
45 Παραδείγματος χάρη, στην 
Αιθιοπία, κατά την πρώτη 
πρόσκληση υποβολής προσφορών 
από τους 208 υποψηφίους 
επελέγησαν μόνο 11 (ποσοστό 5 %) και όλοι τους ήταν είτε διεθνείς 
ΜΚΟ είτε ΜΚΟ εγκατεστημένες 
στην πρωτεύουσα της χώρας.  79.  Αυτές οι καθυστερήσεις περιορίζουν ουσιαστικά την περίοδο υλοποίη-
σης των δραστηριοτήτων, ιδίως εκείνων των δικαιούχων, με συνέπεια 
την αποδέσμευση πιστώσεων και την ακύρωση δραστηριοτήτων, και 
κυρίως τη μείωση της διάρκειας των έργων, με αποτέλεσμα να περιορί-
ζονται οι προοπτικές βιωσιμότητας44 [βλέπε σημείο 83, στοιχείο β]).
ΟΙ ΠΡΟΣΚΛΗΣΕΙΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΔΕΝ ΕΥΝΟΟΥΝ ΠΑΝΤΟΤΕ ΤΟΥΣ ΜΚΦ  
ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ
 80.  Δεδομένου ότι η ανάπτυξη των ικανοτήτων των ΜΚΦ αποτελεί το επίκε-
ντρο αυτών των προγραμμάτων, η διαδικασία επιλογής έργων πρέ-πει να εστιάζει στους δικαιούχους, οι οποίοι, επειδή ακριβώς είναι  
αυτοί που παρουσιάζουν συγκεκριμένες ελλείψεις σε οργανωτικές  
ικανότητες, αντιμετωπίζουν ενδεχομένως δυσκολίες στο να εκπληρώ-
σουν το πλήθος απαιτήσεων που επιτάσσουν οι διαδικασίες της ΕΚ. Το 
Συνέδριο διαπίστωσε ότι, παρ’ όλο που ελήφθησαν πολλές αιτήσεις, εν τέλει, οι προσκλήσεις υποβολής προτάσεων έτειναν να ευνοούν  
τις οργανώσεις σε αστικές περιοχές που διέθεταν τους καλύτερους  
πόρους έναντι οργανώσεων πρωτίστως της υπαίθρου που δεν διέθεταν 
επαρκείς πόρους
45.
 81.  Οι αντιπροσωπείες, στο πλαίσιο της υλοποίησης του γεωγραφικού προ-
γράμματος, άντλησαν διδάγματα από αυτές τις πρώτες εμπειρίες για 
τις μεταγενέστερες προσκλήσεις: i) ενθάρρυνση εταιρικών σχέσεων 
μεταξύ αδύναμων και ισχυρότερων ΜΚΦ · ii) χρηματοδότηση ισχυρών 
ΜΚΦ με σκοπό την κατάρτιση και καθοδήγηση ευρύτερων ομάδων πιο 
αδύναμων ΜΚΦ · iii) επιλογή απομακρυσμένων περιοχών · iv) διάθεση 
πόρων βάσει γεωγραφικής κατανομής. Ωστόσο, οι δράσεις της Επι-τροπής δεν καλύπτουν όλους τους προβληματισμούς οι οποίοι είχαν διατυπωθεί αρχικά στην ανακοίνωση και στις κατευθυντήριες γραμμές 
της (βλέπε σημεία 11 και 12), στις οποίες αναφέρεται η πρόθεση προ-
σέγγισης του μεγαλύτερου δυνατού πληθυσμού και υπογραμμίζεται 
ότι θα δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στις μικρές και βασικές οργανώσεις, 
ιδίως σε χώρες που καλύπτουν μεγάλη γεωγραφική έκταση και όπου πολλές ομάδες και περιοχές είναι αποκομμένες από τις διαδικασίες 
διαβούλευσης και λήψης αποφάσεων.
ΠΟΛΥ ΝΩΡΙΣ ΓΙΑ ΝΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΘΕΙ Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΩΝ 
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ
 82.  Εξαιτίας της καθυστερημένης έναρξης των προγραμμάτων, ήταν γενικά 
πολύ νωρίς να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητά τους. Στις περιπτώ-
σεις όπου διενεργήθηκαν ενδιάμεσες αξιολογήσεις, αναφέρονται σε 
γενικές γραμμές ικανοποιητικά αποτελέσματα.
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ33
46 Τα προγράμματα ανάπτυξης 
ικανοτήτων στις χώρες ΑΚΕ, 
τα οποία απορρέουν από 
μια συνεκτική στρατηγική, 
παρουσιάζουν κοινά οργανωτικά χαρακτηριστικά, 
συμπεριλαμβανομένη της χρήσης 
τεχνικής βοήθειας. Αντίθετα, τα 
λιγοστά προγράμματα στις χώρες 
ΑΛΑ καταρτίστηκαν ad hoc και 
ποικίλλουν ως προς τη δομή τους. 
47 Στο Μάλι, το Συνέδριο 
διαπίστωσε ότι η τεχνική βοήθεια 
επικάλυψε τις διαδικασίες 
πρόσκλησης υποβολής προτάσεων 
και ελέγχου των έργων με τη σύναψη σύμβασης για πρόσθετη 
εξωτερική βοήθεια για την 
αξιολόγηση των προτάσεων, 
αλλά επαναξιολόγησε η ίδια 
τις αξιολογήσεις που είχαν ήδη 
πραγματοποιηθεί. Ο λόγος ήταν ότι 
η τεχνική βοήθεια δεν επιθυμούσε να διατρέξει κανέναν οικονομικό 
κίνδυνο (της ζητήθηκε να παράσχει 
οικονομική εγγύηση για τη 
λειτουργία του προγράμματος). 
48 Σύμφωνα με το άρθρο 4 
της συμφωνίας του Κοτονού 
οι μη κρατικοί φορείς 
«λαμβάνουν στήριξη για την 
ανάπτυξη ικανοτήτων σε 
κρίσιμους τομείς, με στόχο 
την ενίσχυση των ικανοτήτων αυτών, ιδίως όσον αφορά την 
οργάνωση και εκπροσώπηση, 
καθώς και τη δημιουργία 
μηχανισμών διαβούλευσης, 
συμπεριλαμβανομένων των 
διαύλων επικοινωνίας και 
διαλόγου, και για την προώθηση στρατηγικών συμμαχιών».  83.  Ωστόσο, στα προγράμματα των χωρών ΑΚΕ που υποβλήθηκαν σε έλεγχο46, 
το Συνέδριο διαπίστωσε στοιχεία που υποδεικνύουν ότι η Επιτροπή 
πρέπει να δώσει μεγαλύτερη προσοχή στις ακόλουθες πτυχές:
α) καθότι τα εν λόγω προγράμματα συνδυάζουν τις δράσεις για ανά-
πτυξη ικανοτήτων με τη χρηματοδότηση μιας σειράς μικρών έργων, 
οι ειδικευμένες ομάδες τεχνικής βοήθειας, οι οποίες διαθέτουν  
ιδιαίτερα προσόντα για την ανάπτυξη ικανοτήτων, πρέπει επίσης να εκτελούν την τρέχουσα διοικητική διαχείριση των έργων
47. Όσον 
αφορά την ανάπτυξη ικανοτήτων, οι ομάδες επικεντρώθηκαν περισ-
σότερο στην κατάρτιση στον τομέα της διαχείρισης έργων, παρά στη βελτίωση των δεξιοτήτων των ΜΚΦ στην ανάλυση πολιτικών, 
στην προάσπιση συμφερόντων, στα καθήκοντα επαγρύπνησης,  
στην προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, στην προαγωγή  
της δικτύωσης, κ.λπ., μειώνοντας με αυτόν τον τρόπο τη σημασία 
του πολιτικού διαλόγου [βλέπε σημείο 3, στοιχείο α]), ο οποίος  συνιστά επίσης μέρος του προγράμματος ανάπτυξης ικανοτήτων 
που καθορίζεται στη συμφωνία του Κοτονού
48·
β) το Συνέδριο διαπίστωσε ότι ο αντίκτυπος και η βιωσιμότητα δεν 
συνυπολογίστηκαν επαρκώς σε αυτά τα προγράμματα. Η συνο-
λική χρηματοδότηση ήταν υπερβολικά χαμηλή και, σε ορισμένες 
περιπτώσεις, εξαιρετικά κατακερματισμένη σε πολλά μικρά έργα, με συνέπεια να μην έχει σημαντικό αντίκτυπο. Η διάρκεια των  
έργων ήταν σύντομη, από μόλις 6 έως και 24 μήνες · εάν ληφθεί  
υπόψη ότι η ανάπτυξη ικανοτήτων συνιστά μια μακροπρόθεσμη 
διαδικασία, το Συνέδριο κρίνει ότι χρειάζεται μεγαλύτερη περίοδος 
υλοποίησης.
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ34
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ
Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΕΝ ΔΙΑΣΦΑΛΙΖΕΙ ΕΠΑΡΚΩΣ 
ΟΤΙ ΟΙ ΜΚΦ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ
 84.  Η Επιτροπή, μέσω των αντιπροσωπειών της, προσπάθησε να προωθήσει τη 
συμμετοχή των ΜΚΦ στην προετοιμασία των εθνικών στρατηγικών σε 
όλες ουσιαστικά τις δικαιούχους χώρες. Εντούτοις, σε πολλές περιπτώ-σεις η συμμετοχή περιορίστηκε σε ημερίδες, χωρίς να λάβει τη μορφή διαρκούς και διαρθρωμένου διαλόγου που προβλέπει η κοινοτική  
νομοθεσία και οι κατευθυντήριες γραμμές της ίδιας της Επιτροπής. 
Οι διαδικασίες διαβούλευσης επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από  αδυναμίες.
 85.  Όσον αφορά το νέο θεματικό πρόγραμμα για τους ΜΚΦ, οι ΜΚΦ του 
Νότου δεν συμμετείχαν επαρκώς ούτε στις συνολικές ούτε στις τοπικές στρατηγικές, παρά το γεγονός ότι το εν λόγω πρόγραμμα σχεδιάστηκε πρωτίστως για αυτούς τους φορείς.
ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΜΚΦ
Η Επιτροπή πρέπει να καταβάλει περαιτέρω προσπάθειες, προκειμένου 
να ενισχύσει τη συμμετοχή των συναφών ΜΚΦ στη διαδικασία αναπτυξι-
ακής συνεργασίας της. Αυτή η συμμετοχή θα πρέπει να υπερβαίνει τον 
καθορισμό των εθνικών στρατηγικών και να συμπεριλαμβάνει τομεακές στρατηγικές και τομεακά έργα.
Η Επιτροπή θα πρέπει να αναλάβει τις ακόλουθες ενέργειες για να  
ενισχύσει τη διαδικασία:
καθορίζοντας τους συναφείς ΜΚΦ — ·
θέτοντας σαφή και προβλέψιμα χρονοδιάγραμματα για τις διαβου- —
λεύσεις τόσο για τα γεωγραφικά όσο και για τα θεματικά έγγραφα 
στρατηγικής ·
παρέχοντας στους ΜΚΦ την αναγκαία τεκμηρίωση και επαρκή χρόνο  —
για να προετοιμαστούν δεόντως, καθώς και ανάδραση σχετικά με 
τα αποτελέσματα αυτών των διαβουλεύσεων ·
εκπονώντας περαιτέρω οδηγίες και κατάρτιση για το προσωπικό   —
των αντιπροσωπειών.
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ35
ΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΔΙΑΣΦΑΛΙΖΟΥΝ ΓΕΝΙΚΑ ΟΤΙ ΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΟΥ ΥΛΟΠΟΙΟΥΝ ΟΙ ΜΚΦ ΕΙΝΑΙ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΚΑΙ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΠΑΡΑΓΟΥΝ ΤΑ ΠΡΟΣΔΟΚΩΜΕΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ, ΩΣΤΟΣΟ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΕΛΛΕΙΨΕΙΣ
 86.  Η διαδικασία πρόσκλησης υποβολής προτάσεων ενδεχομένως να παρα-
μένει δύσκαμπτη και, όταν εφαρμόζεται, δεν εξασφαλίζει επαρκή  προσοχή όσον αφορά τον σχεδιασμό του έργου, ούτε την έγκαιρη  ολοκλήρωσή του.
 87.  Η καθοδήγηση και κατάρτιση για τους ΜΚΦ σχετικά με την πρακτική εφαρ-
μογή των δημοσιονομικών κανόνων είναι ανεπαρκής, ενώ εξακολου-
θούν να υπάρχουν ανακόλουθες ερμηνείες, καθώς και συγκεκριμένα 
πρακτικά προβλήματα.
 88.  Υπάρχουν αδυναμίες στην παρακολούθηση και αξιολόγηση.
 89.  Οι προοπτικές μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας είναι ελάχιστες, κυρίως 
λόγω της σύντομης διάρκειας των έργων, της έλλειψης μακροπρό-θεσμης χρηματοδότησης και της ακαταλληλότητας των θεσμικών  
μηχανισμών.
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ36
ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ  
ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΠΟΥ ΥΛΟΠΟΙΟΥΝ ΟΙ ΜΚΦ
Διαδικασίες επιλογής
Τα μέτρα που εφαρμόζονται ήδη για τη βελτίωση της εφαρμογής   —
της διαδικασίας πρόσκλησης υποβολής προτάσεων πρέπει να ολο-
κληρωθούν με ιδιαίτερη έμφαση σε πτυχές που θα μπορούσαν να συμβάλουν στην εξασφάλιση του καλού σχεδιασμού των έργων.
Διαδικασίες ελέγχου και εποπτείας
Πέρα από την επίλυση των εκκρεμών ζητημάτων, η Επιτροπή θα   —
πρέπει να διασφαλίσει τη διευκόλυνση της πρόσβασης των δυνη-
τικών δικαιούχων στην καθοδήγηση και στήριξη όσον αφορά τις  
διαδικασίες.
Το Συνέδριο επιθυμεί να επαναλάβει την άποψή του ότι υπάρχουν  —
περιθώρια πρόληψης των σφαλμάτων που συνδέονται με τους δημο-
σιονομικούς και συμβατικούς κανόνες μέσω της καλύτερης στο-
χοθέτησης της παρακολούθησης και της στήριξης εκ μέρους των  
αντιπροσωπειών49.
Παρακολούθηση
Υπό το φως της επιδιωκόμενης μετάβασής της στη διαχείριση βάσει  —
αποτελεσμάτων, η Επιτροπή θα πρέπει να εξασφαλίσει ότι τόσο  
οι αντιπροσωπείες όσο και οι ΜΚΦ διαθέτουν επαρκείς πόρους,  
καθοδήγηση και εμπειρογνωσία προκειμένου να αναπτύσσουν, να εφαρμόζουν, να παρακολουθούν και να καταρτίζουν εκθέσεις σχε-
τικα με ποσοτικούς και ποιοτικούς δείκτες επιδόσεων.
Βιωσιμότητα
Για να βελτιωθεί η βιωσιμότητα, η Επιτροπή θα πρέπει, όταν συνερ- —
γάζεται με ΜΚΦ, να εξετάζει τη δυνατότητα χρήσης ενός συνδυα-σμού μέσων και όχι μόνο έργων.
Η Επιτροπή θα πρέπει να διεξαγάγει επιλεκτικούς ελέγχους της   —
βιωσιμότητας και του μακροπρόθεσμου αντκτύπου των έργων που 
υλοποιούν οι ΜΚΦ μετά την ολοκλήρωσή τους.49 Κεφάλαιο 8, σημείο 8.18, της 
ετήσιας έκθεσης τους Ελεγκτικού 
Συνεδρίου για το οικονομικό 
έτος 2007.
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ37
ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 
ΤΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΤΩΝ ΜΚΦ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΑΚΕ, ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΑΚΟΜΗ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΧΩΡΕΣ ΑΛΑ
 90.  Για τις περισσότερες χώρες ΑΛΑ δεν υπάρχει σχετική στρατηγική. Σε 
αντίθεση με τις χώρες ΑΚΕ, στις οποίες χρησιμοποιούνται τα γεω-
γραφικά προγράμματα, στις χώρες ΑΛΑ διαπιστώνεται υπερβολικά  μεγάλη εξάρτηση από το θεματικό πρόγραμμα για τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης των ικανοτήτων των ΜΚΦ. Το Συνέδριο εκτιμά ότι αυτό 
δεν είναι ορθό, διότι αντιβαίνει στην αρχή που διατυπώνεται στον  
κανονισμό ΜΑΣ, βάσει της οποίας, στο μέτρο του δυνατού, χρησιμο-ποιούνται γεωγραφικά προγράμματα.
ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ
Η Επιτροπή θα πρέπει να επεξεργαστεί στρατηγικές για την ανάπτυξη 
των ικανοτήτων των ΜΚΦ στις χώρες ΑΛΑ, καθορίζοντας ποιοι ΜΚΦ, 
τομείς και θέματα πρέπει να στοχοποιηθούν, ποιες μέθοδοι εργασίας 
πρέπει να εφαρμοστούν και πώς μπορεί να εξασφαλιστεί η συνεκτικό-
τητα με άλλα προγράμματα. Θα πρέπει να επανεξετάσει την απόκλιση μεταξύ των προσεγγίσεων που εφαρμόζονται στις χώρες ΑΚΕ και στις 
χώρες ΑΛΑ.
ΜΟΛΟΝΟΤΙ ΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 
ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΕΙΝΑΙ ΣΥΝΑΦΗ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΘΕΙ ΤΟ ΠΛΗΡΕΣ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΤΟΥΣ
 91.  Κατά τον έλεγχο διαπιστώθηκε ότι τα προγράμματα παρουσίαζαν μεγάλη 
συνάφεια, παρόλο που στις χώρες ΑΛΑ δεν πραγματοποιήθηκαν αξι-ολογήσεις αναγκών με την μορφή αναλυτικών «μελετών χαρτογρά-
φησης». Ωστόσο, τα προγράμματα δεν έχουν αναπτύξει το πλήρες  
δυναμικό τους, κυρίως διότι οι διαδικασίες διαχείρισης και οι δομές 
τους είναι εγγενώς περίπλοκες. Οι συνέπειες αυτού δεν εκτιμήθη-καν πλήρως εξαρχής και οι επακόλουθες καθυστερήσεις είχαν άμεσο 
αντίκτυπο μειώνοντας τον διαθέσιμο χρόνο της ενεργού ζωής των  
έργων. Με αυτόν τον τρόπο επιδεινώθηκαν οι προοπτικές τους για  
αποτελεσματικότητα και βιωσιμότητα.
 92.  Αυτά τα προγράμματα αντιμετωπίζουν την πιθανή αντίφαση να στηρίξουν 
την ανάπτυξη ικανοτήτων των ΜΚΦ που τη χρειάζονται περισσότερο μέσω μιας διαδικασίας (πρόσκλησης υποβολής προτάσεων) η οποία 
σχεδιάστηκε για την επιλογή των ΜΚΦ με τις καλύτερες επιδόσεις.
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ38
ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ  
ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ
Η Επιτροπή θα πρέπει να λαμβάνει πλήρως υπόψη την εγγενή πολυπλο-
κότητα αυτών των προγραμμάτων κατά τον σχεδιασμό τους. Θα πρέπει επίσης να συνυπολογίζει την αλληλεπίδραση μεταξύ των αναγκαστικά 
πολύπλοκων δομών και του νομικού πλαισίου, και να διαθέτει πόρους 
προκειμένου να διερευνήσει τρόπους επίτευξης των στόχων της σχε-τικής πολιτικής με βάση αυτόν τον περιορισμό.
Πρέπει να διερευνηθούν εναλλακτικές δυνατότητες στις τρέχουσες  
διαδικασίες, προκειμένου, αφενός, να υιοθετηθεί μια πιο στρατηγική προσέγγιση (όπως η καλύτερη αξιοποίηση των ικανοτήτων της τεχνικής 
βοήθειας, χρήση των συμφωνιών εταιρικής σχέσης, χρηματοδότηση από 
πολλούς χορηγούς βοήθειας) και, αφετέρου, να επιτευχθεί μεγαλύτερη 
προσέγγιση των βασικών οργανώσεων (όπως λόγου χάρη με τη χρήση 
κλιμακωτών επιχορηγήσεων).
   Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο στο Λουξεμ-
βούργο κατά τη συνεδρίασή του της 18ης και 19ης Μαρτίου 2009.
  Για το ελεγκτικό Συνέδριο
Vítor Manuel da Silva Caldeira
Πρόεδρος
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ39
ΠΟΣΑ ΠΟΥ ΔΙΑΤΕΘΗΚΑΝ ΣΤΟΥΣ ΜΚΦ
Σύμφωνα με τα στοιχεία του EuropeAid, τα ποσά που διατέθηκαν στους 
ΜΚΦ το 2006 και το 2007 υπολογίζονται σε 836,43 και 915,26 εκατομ-
μύρια ευρώ αντίστοιχα (εξαιρουμένης της ανθρωπιστικής βοήθειας1) 
και κατανέμονται ως εξής:
(εκατομμύρια ευρώ)
ΤΟΜΕΑΣ Έτος 2006 Έτος 2007
Θεματικά προγράμματα 555,03 430,11
Συγχρηματοδότηση με τις ΜΚΟ 200,10 207,89
Αποκεντρωμένη συνεργασία 6,30 0,18
Ανθρώπινα δικαιώματα και δημοκρατία 97,28 40,72
Περιβάλλον 59,14 21,08
Επισιτιστική ασφάλεια 74,84 109,26
Ισότητα ανδρών και γυναικών 2,90 0,85
Υγεία 91,64 25,60Νάρκες κατά προσωπικού 4,99 8,97
Μετανάστευση και άσυλο 16,28 15,56
Ναρκωτικά 1,57 0,00
Αποκατάσταση/Πρόσφυγες 17,02 21,64
Άλλα προγράμματα 0,45 18,1
Γεωγραφικά προγράμματα 73,92 164,00
Ασία 19,62 116,93Λατινική Αμερική 3,55 4,26
Μεσόγειος 45,49 6,85Πρόγραμμα Tacis 5,26 35,96
Σύνολο γενικού προϋπολογισμού 646,43 633,85
Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης 190,00 281,41
ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ 836,41 915,26ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I
1 Οι ΜΚΟ συνεργάστηκαν ενεργά 
στην υλοποίηση των δράσεων 
ανθρωπιστικής βοήθειας από 
τη δεκαετία του ‘90. Η ΓΔ ECHO 
έχει συνάψει μακροπρόθεσμες 
συμφωνίες-πλαίσια εταιρικής 
σχέσης με μια σειρά ΜΚΟ. Ποσοστό 
περίπου 50 % της χρηματοδότησης της ECHO διοχετεύεται σε ΜΚΟ 
(περί τα 353 εκατομμύρια ευρώ 
το 2007).
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ40
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II
ΚΥΡΙΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ 
ΤΟΥ ΚΟΤΟΝΟΥ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΟΥΣ ΜΚΦ
Άρθρο 4:
… τα μέρη αναγνωρίζουν τον συμπληρωματικό ρόλο και την δυνατό-
τητα της συμβολής των μη κρατικών φορέων και των αποκεντρωμένων τοπικών αρχών στην αναπτυξιακή διαδικασία. Προς το σκοπό αυτό, … οι μη κρατικοί φορείς και οι αποκεντρωμένες τοπικές αρχές, ανάλογα με την περίπτωση:
ενημερώνονται και συμμετέχουν σε διαβουλεύσεις για τις πολι- —
τικές και στρατηγικές συνεργασίας, για τις προτεραιότητες της  
συνεργασίας, ιδίως σε τομείς που τους ενδιαφέρουν ή τους αφο-ρούν άμεσα, και για τον πολιτικό διάλογο ·
λαμβάνουν χρηματοδοτικού πόρους, …, για να στηρίξουν τις δια- —
δικασίες τοπικής ανάπτυξης ·
εμπλέκονται στην εκτέλεση σχεδίων και προγραμμάτων συνεργα- —
σίας, σε τομείς που τους αφορούν και σε αυτούς στους οποίους έχουν συγκριτικό πλεονέκτημα ·
λαμβάνουν στήριξη για την ανάπτυξη ικανοτήτων σε κρίσιμους  —
τομείς, με στόχο την ενίσχυση των ικανοτήτων αυτών, ιδίως όσον 
αφορά την οργάνωση και εκπροσώπηση, καθώς και τη δημιουργία 
μηχανισμών διαβούλευσης συμπεριλαμβανομένων των διαύλων 
επικοινωνίας και διαλόγου, και για την προώθηση στρατηγικών συμμαχιών.
Άρθρο 6:
1. Στους φορείς συνεργασίας περιλαμβάνονται:
 — μη κρατικοί φορείς, δηλ.:  α)  ο ιδιωτικός τομέας,  β)  οι οικονομικοί και κοινωνικοί εταίροι, συμπεριλαμβανο-
μένων των συνδικαλιστικών οργανώσεων,
  γ)  η κοινωνία των πολιτών, σε κάθε της μορφή, σύμφωνα με 
τα εθνικά χαρακτηριστικά.
2. Η αναγνώριση των μη κυβερνητικών φορέων, από τα μέρη, εξαρ-
τάται από το βαθμό στον οποίο αυτοί καλύπτουν τις ανάγκες του 
πληθυσμού, από τις συγκεκριμένες αρμοδιότητές τους και από το 
κατά πόσον η οργάνωση και διαχείρισή τους είναι δημοκρατική 
και διαφανής.
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ41
Άρθρο 7: Ανάπτυξη ικανοτήτων
Η συμβολή της κοινωνίας των πολιτών στην ανάπτυξη μπορεί να  
αυξηθεί μέσω της ενίσχυσης των κοινοτικών οργανώσεων και των μη κυβερνητικών μη κερδοσκοπικών οργανώσεων, σε όλες τις περιοχές 
συνεργασίας. Προς τούτο απαιτείται:
ενθάρρυνση και στήριξη της σύστασης και ανάπτυξης αυτών των  —
οργανώσεων,
πρόβλεψη μηχανισμών για τη συμμετοχή των οργανώσεων αυτών  —
στο σχεδιασμό, την εκτέλεση και την αξιολόγηση αναπτυξιακών στρατηγικών και προγραμμάτων.
Άρθρο 10:
προβλέπει τη μεγαλύτερη συμμετοχή των οργανώσεων της οργανω-
μένης κοινωνίας των πολιτών σε αυτόν τον [πολιτικό] διάλογο.
Άρθρο 19: Αρχές και στόχοι
1. …
2. …3. Οι κυβερνήσεις και μη κρατικοί φορείς κάθε χώρας ΑΚΕ πραγμα-
τοποιούν διαβουλεύσεις σχετικά με τις αναπτυξιακές στρατηγικές της χώρας και την κοινοτική στήριξη.
Άρθρο 33: Θεσμική ανάπτυξη και δημιουργία ικανοτήτων
… Η συνεργασία καλύπτει όλους τους χώρους και τομείς συνεργασίας 
ώστε να ενθαρρυνθεί η δράση μη κρατικών φορέων και η ανάπτυξη των ικανοτήτων τους, επιπλέον δε, για να ενισχυθούν οι δομές πληρο-φόρησης, διαλόγου και διαβούλευσης μεταξύ αυτών και των εθνικών αρχών, καθώς και σε περιφερειακό επίπεδο.ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ42
Άρθρο 57:
… Με την επιφύλαξη των προαναφερθεισών διατάξεων, οι επιλέξι-
μοι μη κρατικοί φορείς δύνανται επίσης να είναι υπεύθυνοι για την πρόταση και την υλοποίηση προγραμμάτων και έργων σε τομείς που 
τους αφορούν…
Άρθρο 58: Επιλεξιμότητα για χρηματοδότηση
… οι μη κρατικοί φορείς από τις χώρες ΑΚΕ και την Κοινότητα που  έχουν τοπικό χαρακτήρα δικαιούνται οικονομικής ενίσχυσης δυνάμει 
της παρούσας συμφωνίας βάσει των λεπτομερών ρυθμίσεων που έχουν 
συμφωνηθεί στα εθνικά και περιφερειακά ενδεικτικά προγράμματα.
Άρθρο 4 του παραρτήματος IV:
το σχέδιο ενδεικτικού προγράμματος περιλαμβάνει: … τους τύπους των μη κρατικών φορέων που δικαιούνται οικονομικής ενίσχυσης, σύμ-
φωνα με τα κριτήρια που έχουν θεσπιστεί από το Συμβούλιο Υπουρ-γών, τους πόρους που διατίθενται για τους μη κρατικούς φορείς και 
τον τύπο των δραστηριοτήτων που πρέπει να στηριχθούν, οι οποίες 
πρέπει να είναι μη κερδοσκοπικές ·…
Άρθρο 5 του παραρτήματος IV:
… [η κοινή ετήσια αναθεώρηση] καλύπτει, ειδικότερα, την αξιολόγηση 
των εξής: … τη χρησιμοποίηση των πόρων που είχαν προβλεφθεί για μη κρατικούς φορείς.ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ43
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ, ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΤΟΠΙΚΩΝ 
ΠΡΟΣΚΛΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΠΟΥ ΕΞΕΤΑΣΘΗΚΑΝ
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΤΩΝ ΜΚΦ
Τομέας Περιγραφή του έργου Χώρα/ΠεριοχήΣυνεισφορά 
της ΕΕ (ευρώ)
ΑΛΑ ΕΕ-Κοινότητα των Άνδεων σε δράση με την κοινωνία 
των πολιτών των ΆνδεωνΚοινότητα των Άνδεων 4 100 000
ΑΛΑ Μικρές πρωτοβουλίες τοπικών καινοτόμων ΜΚΟ (SMILING) Μπανγκλαντές 8 000 000
ΕΤΑ Ταμείο της κοινωνίας των πολιτών Αιθιοπία 10 000 000
ΕΤΑ Appui et Renforcement des Initiatives des Acteurs Non 
Etatiques (ARIANE)Μάλι 7 000 000
Νότια Αφρική Στήριξη του προγράμματος προάσπισης της κοινωνίας 
των πολιτών (CSAP)Νότια Αφρική 10 000 000
Νότια Αφρική Ίδρυμα για τα ανθρώπινα δικαιώματα της Νότιας Αφρικής 
(FHR)Νότια Αφρική 25 000 000
ΕΤΑ Πρόγραμμα ανάπτυξης των ικανοτήτων της κοινωνίας 
των πολιτώνΟυγκάντα 8 000 000
ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΠΟΣΟ 72 100 000
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΩΝ ΜΚΦ
Τομέας Περιγραφή του έργου Χώρα/ΠεριοχήΣυνεισφορά 
της ΕΕ (ευρώ)
ΕΠΔΑΔ Προαγωγή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των ιθαγενών 
πληθυσμών του Μπανγκλαντές — ΜΚΟ: IPDSΜπανγκλαντές 88 587
ΜΚΟ Έργο προπαρασκευαστικής εκπαίδευσης μειονεκτούντων 
παιδιών — ΜΚΟ: Secours catholiqueΜπανγκλαντές 253 179
ΜΚΟ Ενίσχυση της αγροτικής ικανότητας στο Haor (ARCH) — 
ΜΚΟ: Concern World WideΜπανγκλαντές 471 970
Επισιτ. ασφάλεια Ενίσχυση της επισιτιστικής ασφάλειας μέσω της προώθησης 
των δικαιωμάτων και της κατάρτισης σχετικά με τα βιώσιμα μέσα διαβίωσης (FOSHOL) — ΜΚΟ: Action AidΜπανγκλαντές 2 322 170
Επισιτ. ασφάλεια Διατήρηση των γεωργικών πόρων και βελτίωση της 
επισιτιστικής ασφάλειας για τις ευάλωτες αγροτικές οικογένειες του Damot Gale και του Kachira Bira — ΜΚΟ: Inter AideΑιθιοπία 700 000
ΜΚΟ Ανάπτυξη ικανοτήτων στο Woreda-ΜΚΟ: Farm Africa Αιθιοπία 1 096 597
Επισιτ. ασφάλεια Ανάπτυξη ικανοτήτων στον τομέα της επισιτιστικής 
ασφάλειας στο Shashogo και στο Alaba Woredas — ΜΚΟ: LVIAΑιθιοπία 630 500
ΕΠΔΑΔ Κοινωνική ένταξη των εθνοτικών μειονοτήτων Menja στην 
Chena και στο Gimbo Woredas — ΜΚΟ ActionAidΑιθιοπία 90 000
ΕΠΔΑΔ Προώθηση πρακτικών σεβασμού και προάσπισης των 
ανθρώπινων δικαιωμάτων για τη μείωση των βασανιστηρίων και την αποκατάσταση των θυμάτων πολιτικής βίας — ΜΚΟ: CAPSΠερού 94 415ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ44
Ισότητα ανδρών 
και γυναικώνΠροώθηση της ένταξης των γυναικών μικροεπιχειρηματιών 
και των οικογενειακών οικονομικών μονάδων στο επίσημο σύστημα εργασίας — ΜΚΟ: M. Manuela RamosΠερού 665 458
ΜΚΟ Ένταξη φτωχών μικροεπιχειρήσεων, με ανταγωνιστικό 
δυναμικό, στην οικονομική δραστηριότητα των τοπικών και περιφερειακών αγορών — ΜΚΟ: Oxfam NovibΠερού 1 500 000
ΜΚΟ Ενίσχυση των θεσμών και προώθηση της τοπικής οικονομίας 
για την καταπολέμηση της φτώχειας στην περιφέρεια του Junín — ΜΚΟ: Frères des HommesΠερού 715 780
ΜΚΟ Πρόσβαση στα δικαιώματα κοινωνικής ασφάλισης στη Νότια 
Αφρική — ΜΚΟ: DanChurchΝότια Αφρική 587 820
ΜΚΟ Έργο για την ανάπτυξη των ικανοτήτων των νέων στη 
Σαλεσία — ΜΚΟ: Coop. Mission au DéveloppementΝότια Αφρική 400 000
Νότια Αφρική Στήριξη της αστυνόμευσης των εγκλημάτων 
εις βάρος γυναικών και παιδιών στο Ανατολικό Ακρωτήριο — ΜΚΟ: FAMSAΝότια Αφρική 59 204
Νότια Αφρική Στήριξη της αστυνόμευσης των εγκλημάτων εις βάρος 
γυναικών και παιδιών στο Ανατολικό Ακρωτήριο — ΜΚΟ: NICRO — Victim supportΝότια Αφρική 85 435
ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΠΟΣΟ 9 761 115
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΤΟΠΙΚΩΝ ΠΡΟΣΚΛΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ
Τομέας Περιγραφή της πρόσκλησης υποβολής προτάσεων Χώρα/ΠεριοχήΣυνεισφορά 
της ΕΕ (ευρώ)
Επισιτ. ασφάλεια Πρόσκληση υποβολής προτάσεων — Επισιτιστική 
ασφάλεια 2003Μπανγκλαντές 4 500 000
ΕΠΔΑΔ Ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για τη δημοκρατία και τα 
ανθρώπινα δικαιώματα (ΕΠΔΑΔ) — Πρόσκληση υποβολής προτάσεων — Μικροέργα Μπανγκλαντές — 2006Μπανγκλαντές 525 000
ΕΠΔΑΔ Ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για τη δημοκρατία και τα 
ανθρώπινα δικαιώματα (ΕΠΔΑΔ) 2006Αιθιοπία 975 000
Επισιτ. ασφάλεια Πρόγραμμα επισιτιστικής ασφάλειας 2005 — 
Πόροι για τις ΜΚΟΑιθιοπία 5 000 000
ΕΠΔΑΔ Πρόγραμμα μικροέργων στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής 
πρωτοβουλίας για τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα 2005Περού 575 000
ΕΠΔΑΔ Ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για τη δημοκρατία και τα 
ανθρώπινα δικαιώματα (ΕΠΔΑΔ) 2006Περού 380 000
Νότια Αφρική Στήριξη της αστυνόμευσης των εγκλημάτων εις βάρος 
γυναικών και παιδιών στο Ανατολικό ΑκρωτήριοΝότια Αφρική 750 000
ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΠΟΣΟ 12 705 000ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΩΝ ΜΚΦ
Τομέας Περιγραφή του έργου Χώρα/ΠεριοχήΣυνεισφορά 
της ΕΕ (ευρώ)
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ45
ΦΟΡΕΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΟΠΟΙΟΥΣ 
ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΕΠΙΤΟΠIΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ
Χώρα*Κρατικοί φορείς 
(συμπεριλαμ-
βανομένων των 
τοπικών αρχών)ΜΚΟ
Άλλοι ΜΚΦ Άλλοι χορηγοί
Βορρά Νότου
Αιθιοπία Υπουργείο Οικονομικών 
και Οικονομικής Ανάπτυξης
Υπουργείο Ανάπτυξης 
Ικανοτήτων
Γραφεία ανάπτυξης 
υδάτινων και φυσικών πόρων στις Woredas (επαρχίες) Alaba και Dale GaleInter Aid
LVIACAFOD/Trocaire
Oxfam Ηνωμένο 
Βασίλειο
CISPAgro Action 
ΓερμανίαςAcord
HundeeFarm AfricaCotonou Task Force
EOC-DIDACARRD-AFM
Woreda (επαρχία)
Αναπτυξιακή ένωση στο Konso
Peoples’ 
Development Association στο Derashe
Συνεταιρισμός 
άρδευσης Bedene στο Alaba Woreda
Kebele Iddirs στο 
Dale Gale WoredaΚαναδάς (CIDA)
Σουηδία (SIDA)Irish Aid
Ηνωμένο Βασίλειο 
(DFID)
Μπανγκλαντές Γενικός Ελεγκτής
Υπουργείο ΕξωτερικώνΥπουργείο Οικονομικών 
(Τμήμα Οικονομικών Σχέσεων)
Γραφείο Υποθέσεων 
ΜΚΟActionAid 
Μπανγκλαντές
Caritas 
Μπανγκλαντές
Concern 
Worldwide
Save the Children 
ΗΠΑBRAC
Υπηρεσίες 
ανάπτυξης των ιθαγενών πληθυσμών
Κοινότητα 
αγροτικής ανάπτυξης Noakhali
Private Rural 
Initiative Programme (PRIP Trust)Ομοσπονδία 
των ΜΚΟ στο Μπανγκλαντές
Ένωση σχολικής 
διαχείρισης του Defuliapar
Ένωση σχολικής 
διαχείρισης του Bhubankura
Ομάδα αγροτών 
του Ανατολικού Barahipur
Ομάδα αγροτών του 
Ramkrishnopur
Κέντρο υπηρεσιών 
για το ζωικό κεφάλαιο του EwajsbaliaΑυστραλία 
(AusAID)
Καναδάς (CIDA)Κάτω ΧώρεςΗνωμένο Βασίλειο 
(DFID)
UNDP 
(Αναπτυξιακό Πρόγραμμα των Ηνωμένων ΕΘνών)
Παγκόσμιο 
επισιτιστικό πρόγραμμα
* Βλέπε παράρτημα III  με λεπτομερή στοιχεία για τα έργα και τις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων που εξετάσθηκαν.ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ46
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV
Χώρα*Κρατικοί φορείς 
(συμπεριλαμ-
βανομένων των 
τοπικών αρχών)ΜΚΟ
Άλλοι ΜΚΦ Άλλοι χορηγοί
Βορρά Νότου
Περού Περιφερειακή 
υπηρεσία εργασίας και προώθησης της απασχόλησης του Junin
Κοινοτικό συμβούλιο 
του Huancayo
Δημοτικό συμβούλιο 
του Tarma
Δημοτικό συμβούλιο 
του PalcaOxfam Novib
Assoc. Frères des 
Hommes
Agro Action 
ΓερμανίαςCAPS
Mov. Manuela 
Ramos
Idesi
Adec/AtcΔράση για τα 
παιδιάCopeme
Coremype Junin
Εμπορικό 
Επιμελητήριο του Junin
2 ενώσεις γυναικών 
στο Puente Piedra
Ένωση αγροτών του 
Huallquin
Ένωση βιοτεχνών 
του Huancayo
Ένωση 
υποδηματοποιών του Huancayo
Επιτροπή της 
κοινότητας του San Juan Lurigancho
Ένωση της 
κοινότητας του PaucamarcaΒέλγιο
Ισπανία (AECI)
UNDP
Νότια Αφρική Πρόγραμμα 
προάσπισης της κοινωνίας των πολιτών (CSAP)
Επιτροπή για την 
ισότητα των φύλων και 
τις ίσες ευκαιρίες (CGE)
Νοτιοαφρικανική 
επιτροπή ανθρωπίνων δικαιωμάτων (SAHRC)
Κυβερνητική πολιτική 
στο Port Elisabeth
Υπουργείο 
Οικονομικών (Τμήμα Διεθνούς Αναπτυξιακής Συνεργασίας)
Υπουργείο Δικαιοσύνης 
(μονάδα υπεύθυνη για τον συντονισμό των χορηγών) στην ΠρετόριαSalesian Centre, 
Κέιπ Τάουν
Black Sash 
National
FAMSANICROΚέντρο υποδοχής 
θυμάτων, Port Elisabeth
Ίδρυμα 
Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (FHR)Southern Africa 
AIDS Trust
Αφρικανικό 
Ινστιτούτο της Νότιας Αφρικής
Κέντρο 
αστυνομικών σπουδών
Ινστιτούτο Σπουδών 
για την Ασφάλεια
Ομάδα υποστήριξης 
του Khulumani
Συνήγοροι για 
τα ανθρώπινα δικαιώματα
Ινστιτούτο Διεθνών 
Υποθέσεων της Νότιας Αφρικής
SOS
Tsogang SechabaΓαλλία
Γερμανία
ΕλλάδαΙρλανδίαΚάτω Χώρες
Ηνωμένο Βασίλειο 
(DFID)
Γραφείο του ΟΗΕ 
για τον έλεγχο των ναρκωτικών και την πρόληψη του εγκλήματος
* Βλέπε παράρτημα III  με λεπτομερή στοιχεία για τα έργα και τις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων που εξετάσθηκαν.
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ47
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
ΣΥΝΟΨΗ
Ι.
Το εξελισσόμενο πλαίσιο που σωστά υπενθυ-
μίζεται από το Ελεγκτικό Συνέδριο πρέπει να 
εξεταστεί σε όλες τις πτυχές του.
Υπάρχουν πράγματι εξελισσόμενες προ-
σεγγίσεις που συζητιούνται στο πλαίσιο  
της διεθνούς κοινότητας των χορηγών και,  σε ορισμένο βαθμό, με τις κυβερνήσεις-
αποδέκτες της βοήθειας, αλλά υπάρχουν επί-
σης τεράστιες αλλαγές στον αριθμό και την 
ποιότητα των μη κρατικών φορέων (ΜΚΦ) — 
διεθνών και τοπικών — που δραστηριοποι-ούνται στον τομέα της ανάπτυξης (πρβλ.  επίσης το σημείο 18 παρακάτω).
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σημειώνει ότι δεν  
υπάρχει συμφωνία ως προς τον ορισμό του 
όρου «μη κυβερνητικές οργανώσεις» και  
είναι έτοιμη να συζητήσει αυτό το ζήτημα με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σύμφωνα με το 
αίτημά του (σημείο 19 της απαλλαγής 2006).
Τα διαφορετικά νομικά πλαίσια των ΕΤΑ και 
του γενικού προϋπολογισμού αξίζουν να  
εξεταστούν και όσον αφορά τις διατάξεις  
σχετικά με τις δραστηριότητες που υλοποι-ούνται από τους ΜΚΦ.
ΙΙΙ.
Έχει σημειωθεί μια πολύ σημαντική αύξηση στη διάδραση μεταξύ των αντιπροσωπειών της Επιτροπής και των τοπικών μη κρατικών 
παραγόντων μετά την αποκέντρωση των σχε-
τικών προγραμμάτων και, ειδικά, τη διαχεί-
ριση των τοπικών προσκλήσεων υποβολής  προτάσεων από τις αντιπροσωπείες.
Πρέπει να αναφερθούν ορισμένοι άλλοι  
παράγοντες που επηρεάζουν τη συμμετοχή 
των μη κρατικών φορέων στη διαδικασία  
αναπτυξιακής συνεργασίας:
διαφορές μεταξύ των γεωγραφικών (προ- •
ϋπολογισμός και ΕΤΑ) και θεματικών  προγραμμάτων ·
προτεραιότητες και ανάληψη ευθύνης   •
των κυβερνήσεων εταίρων ·
θεματολογία που αφορά την αποτελε- •
σματικότητα της ενίσχυσης ·
αλλαγές στον κόσμο των ΜΚΦ (αριθμός,  •
ποιότητα και είδος).
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ48
IV.
Οι διαδικασίες επιλογής που εφαρμόζονται 
από την Επιτροπή στοχεύουν να προσδιορί-σουν τις προτάσεις που αναμένεται να μεγι-
στοποιήσουν τη γενική αποτελεσματικότητα 
του προγράμματος μέσω της διερεύνησης,  εκτός από τα κριτήρια που αναφέρονται  από το Ελεγκτικό Συνέδριο, της δυνατότη-
τας υλοποίησης και της οικονομικής απο-
δοτικότητας των προτεινόμενων ενεργειών καθώς επίσης και της χρηματοοικονομικής  
και επιχειρησιακής ικανότητας του αιτούντος 
και των εταίρων.
Ο μηχανισμός της πρόσκλησης υποβολής  
προτάσεων καταλήγει στην ευρεία δημοσί-ευση, τη διαφάνεια, τις σαφείς οδηγίες και  
τη συνεπή ερμηνεία των διαδικασιών και των 
δημοσιονομικών κανόνων.
Υπάρχουν διάφορες δραστηριότητες εκ  
των υστέρων αξιολόγησης και ελέγχου που διενεργούνται από την Επιτροπή, οι οποίες 
εξετάζουν επίσης τη βιωσιμότητα αυτών των 
ενεργειών σε επίπεδο έργου.
V.
Όπως παρατήρησε το Ελεγκτικό Συνέδριο,  το ζήτημα της συμμετοχής των ΜΚΦ αντι-μετωπίζεται με διαφορετικούς τρόπους στο πλαίσιο της συμφωνίας του Κοτονού σε  σχέση με τους κανονισμούς που ισχύουν σε 
χώρες εκτός ΑΚΕ. Αυτό επεκτείνεται επίσης 
στη διαθεσιμότητα της χρηματοδότησης για τη δημιουργία ικανότητας ΜΚΦ μέσα στην  
κάθε χώρα. Επομένως, η χρηματοδότηση για 
τη δημιουργία ικανοτήτων ΜΚΦ στις χώρες 
εκτός ΑΚΕ περιορίζεται ουσιαστικά στο θεμα-τικό πρόγραμμα.
Μέσα σε αυτούς τους περιορισμούς, έχει ξεκι-
νήσει σημαντικό έργο με σκοπό τη συστη-
ματικότερη προβολή της διάδρασης με τους 
ΜΚΦ και έχει αρχίσει μια διαδικασία αξιο-
λόγησης από τις κεντρικές υπηρεσίες όσον 
αφορά τη συνεργασία με τους ΜΚΦ (έκθεση που παρέχεται στο Ελεγκτικό Συνέδριο ).VI.
Παρά το γεγονός ότι ο πρώην κανονισμός  ΑΛΑ δεν προέβλεψε επισήμως την υποστή-ριξη για τη δημιουργία ικανότητας ΜΚΦ, διά-
φορες μελέτες και προγράμματα εκτελούνται 
σε αυτό το πλαίσιο και στη Λατινική Αμερική και στην Ασία.
Στην Ασία και την κεντρική Ασία, ένας σημα-
ντικός αριθμός έργων/προγραμμάτων που  υλοποιούνται/θα υλοποιηθούν μέσω μη  
κυβερνητικής οργάνωσης εγκρίθηκαν το  
2007 και το 2008. Ενώ ο αρχικός στόχος  
τους είναι να συμβάλουν στην εξάλειψη της 
φτώχειας, στη βελτίωση της πρόσβασης στις κοινωνικές υπηρεσίες και στη βελτίωση της διακυβέρνησης και του κράτους δικαίου,  υποστηρίζουν μη κρατικούς φορείς στην  
επιδίωξη αυτών των στόχων.
VII.
Η Επιτροπή ενισχύει τη συμμετοχή ΜΚΦ με:
την καλύτερη διαχείριση της γνώσης   •
μέσω της υπηρεσίας ηλεκτρονικής εγγρα-
φής PADOR και την καλύτερη διάδοση της 
γνώσης μέσω του συστήματος βοήθειας 
της κοινωνίας των πολιτών (CISOCH) ·
την προώθηση των πειραματικών μελε- •
τών χαρτογράφησης που σχεδιάζονται,  εφόσον είναι δυνατόν, σε στενή συνερ-γασία με την κυβέρνηση ·
τη βελτίωση της προβλεψιμότητας και   •
της διαφάνειας που σχετίζονται με τη  
διαδικασία διαβουλεύσεων.
Η Επιτροπή θα συνεχίσει την απλοποίηση των 
προσκλήσεων υποβολής προτάσεων, συντο-μεύοντας τη διαδικασία και προωθώντας την υλοποίηση σε τοπικό επίπεδο.
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ49
Η Επιτροπή θεωρεί ότι το ισχύον σύστημα  
ελέγχου εξασφαλίζει έναν υγιή χρηματοοι-
κονομικό και συμβατικό έλεγχο.
Το προσωπικό της αντιπροσωπείας και των 
ΜΚΦ θα συνεχίσει να εκπαιδεύεται, και στη 
χρήση των δεικτών απόδοσης.
Εξετάζεται ένας συνδυασμός εργαλείων  
ενόψει του ρυθμιστικού πλαισίου που δημι-
ουργήθηκε από τους δημοσιονομικούς  
κανονισμούς, τα ΕΤΑ, τον ΜΑΣ, το EIDHR  (Ευρωπαϊκό Μέσο για τη Δημοκρατία και  
τα Δικαιώματα του Ανθρώπου) και τον ENPI 
(ευρωπαϊκό μηχανισμό γειτονίας και εταιρι-
κής σχέσης).
Η ανάπτυξη ικανότητας πρέπει κατά προτί-
μηση να διοχετευθεί μέσω των γεωγραφικών προγραμμάτων, και, σύμφωνα με την αρχή  
της ευθυγράμμισης της ενίσχυσης, απαιτείται 
από τις κυβερνήσεις των χωρών εταίρων να 
καθορίζουν τις στρατηγικές, τους τομείς και 
τα θέματα μέσα σε αυτό το πλαίσιο. Η Επι-τροπή θα συνεχίσει να προωθεί τη συμμε-
τοχή των ΜΚΦ.
Όλο και περισσότερη διάδραση αναπτύσσε-
ται δομικά μεταξύ διαφορετικών μέσων και προγραμμάτων για να επιτραπεί μια καλύτερη συμπληρωματικότητα με τις δραστηριότητες που υποστηρίζονται από τα διμερή, θεματικά και περιφερειακά πλαίσια. Επιπλέον, η Επι-τροπή συμμετέχει ενεργά στους μηχανισμούς συντονισμού των χορηγών. Η Επιτροπή είναι της άποψης ότι πρέπει να εξεταστούν άλλοι δίαυλοι όπως η επέκταση της υπεργολαβίας των επιχορηγήσεων.ΕΙΣΑΓΩΓΗ
2.Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σημειώνει ότι δεν  
έχει συμφωνηθεί ένας ορισμός του όρου «μη 
κυβερνητικές οργανώσεις» και είναι έτοιμη να συζητήσει αυτό το ζήτημα με το Ευρωπαϊ- κό Κοινοβούλιο σύμφωνα με το αίτημά του 
(σημείο 19 της απαλλαγής 2006).
5.
Παραπομπή στην απάντηση στην  
παράγραφο 52.
EΜΒΕΛΕΙΑ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ 
ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
18.
Από την ίδρυσή της η Επιτροπή έχει υπερα-σπιστεί τον ρόλο των ΜΚΦ στην ανάπτυξη  
και έχει αναπτύξει πολιτικές ενίσχυσης και  
δραστηριότητες χρηματοδότησης για τη  
διευκόλυνση της συμμετοχής τους. Τα κεί-
μενα αναφοράς όπως οι ανακοινώσεις και  οι κατευθυντήριες γραμμές που τονίζονται  
από το Ελεγκτικό Συνέδριο είναι μια σαφής απόδειξη αυτής της σπουδαιότητας.
Η «ευρωπαϊκή κοινή αντίληψη για την ανά-
πτυξη» που ορθώς υπογραμμίζεται από το  
Ελεγκτικό Συνέδριο πρέπει, ωστόσο, να εξε-ταστεί σε όλες τις πτυχές της.
Πράγματι, υπάρχουν εξελισσόμενες προ-
σεγγίσεις (ευθυγράμμιση στις προτεραιό-τητες των κυβερνήσεων εταίρων, ανάληψη  ευθύνης, εναρμόνιση...), αλλά υπάρχουν  επίσης τεράστιες αλλαγές στον αριθμό και  την ποιότητα ΜΚΦ — διεθνών και τοπικών — 
που δραστηριοποιούνται στον τομέα της  ανάπτυξης.
Αυτή η εξέλιξη είναι πολύ σημαντική για να 
κατανοήσει κανείς τις δυνατότητες και τα  όρια της συμμετοχής των ΜΚΦ στη διαδικα-
σία αναπτυξιακής συνεργασίας.
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ50
Επιπλέον, οι μέθοδοι είναι αισθητά διαφορε-
τικές μέσα σε ένα διμερές πλαίσιο σε σχέση με τις μεθόδους εργασίας που εφαρμόζονται 
στο πλαίσιο των θεματικών προγραμμάτων.
21.
Αν και δεν έχει τη νομική υποχρέωση, η Επι-τροπή επιβεβαιώνει ότι, στο μέτρο του  δυνατού, έχει προσπαθήσει πάντα να δια-βουλεύεται με τους ΜΚΦ και αυτός ήταν ένας πολιτικός στόχος όταν οι τοπικές συνθήκες ευνοούσαν τέτοιες διαβουλεύσεις.
Έχει υπάρξει αυξανόμενη προσπάθεια δια-
βουλεύσεων με την κοινωνία των πολιτών  
από την πλευρά της ΕΚ κατά τη διάρκεια  
της περιόδου προγραμματισμού 2007-2013 
σε σχέση με προηγούμενες περιόδους. Επι-
πλέον, η ανάγκη για στενές διαβουλεύσεις με 
την κοινωνία των πολιτών έχει επαναληφθεί 
στις κατευθυντήριες γραμμές για την ενδιά-μεση αναθεώρηση των εγγράφων στρατηγι-
κής 2007-2013.
Κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας των ΕΕΣ 
2002-2006, δεν υπήρξε καμία γενική νομική υποχρέωση στο πλαίσιο του προγραμμα-
τισμού στην Ασία και τη Λατινική Αμερική  για τη συμμετοχή των ΜΚΦ και είχε αρχίσει η αποκέντρωση. Οι αντιπροσωπείες που επι-σκέφτηκε το Ελεγκτικό Συνέδριο χωρίστη-καν σε τρία διαφορετικά στάδια (1ο Νότια  
Αφρική και Μαλί, 2ο Αιθιοπία και Περού και 3ο Μπανγκλαντές) και, επομένως, για μερικές 
από αυτές, η προετοιμασία του ΕΕΣ πραγμα-
τοποιήθηκε ουσιαστικά υπό την ευθύνη των 
κεντρικών υπηρεσιών.
Βλέπε επίσης την απάντηση στην παρά-
γραφο 22.22.
Το επίπεδο συμμετοχής των διάφορων συμ-
μετεχόντων στη διαδικασία προγραμματι-σμού εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη  
συγκεκριμένη κατάσταση κάθε χώρας και  
το ισχύον νομικό πλαίσιο συνεργασίας. Στο πλαίσιο διμερούς συνεργασίας και ανάλογα με τα συμπεράσματα της Διακήρυξης του  
Παρισιού και της ευρωπαϊκής κοινής αντί-
ληψης, όταν αυτό είναι δυνατόν, οι κυβερνή-σεις εταίροι πρέπει να βρίσκονται στη θέση 
του οδηγού και πρέπει όλο και περισσότερο 
να εναπόκειται σε αυτούς η διοργάνωση δια-
βουλεύσεων με διάφορους ενδιαφερόμενους 
φορείς. Η Επιτροπή υποστηρίζει προφανώς οποιαδήποτε διαδικασία διαβούλευσης, αλλά 
οι τελικές προτεραιότητες και στόχοι πρέπει 
να γίνονται δεκτοί από τη χώρα εταίρο και 
να μην επιβάλλονται.
Η διαδικασία διαβουλεύσεων με τους ΜΚΦ  
που ακολουθήθηκε για την προετοιμασία των ΕΕΣ του Περού αντιπροσώπευσε την πρώτη 
προσπάθεια για μια δομημένη προσέγγιση, 
σε μια εποχή στην οποία, στο πλαίσιο του  
κανονισμού ΑΛΑ (Ασίας και Λατινικής Αμε-
ρικής) που ίσχυε τότε, δεν υπήρχε απαίτηση επισήμως για διαβουλεύσεις. Αυτή η προσέγ-
γιση θα εξελιχθεί στις επερχόμενες περιό-δους προγραμματισμού.
23.
Οι κατευθυντήριες γραμμές είναι έγγραφα  
προσανατολισμού. Πρέπει να εφαρμόζονται, κατά περίπτωση, ρεαλιστικά, λαμβάνοντας  
υπόψη το συγκεκριμένο πλαίσιο.
24.
Οι καταστάσεις των χωρών ΑΚΕ και ΜΑΣ δεν είναι συγκρίσιμες δεδομένου ότι το πολιτικό και το νομικό πλαίσιο είναι πολύ διαφορε-τικά. Υπάρχει, αφενός, μια αμοιβαία συμφω-νία όλων των χωρών ΑΚΕ και ΕΕ για θέματα σχετικά με τη συμμετοχή ΜΚΦ και, αφετέ-ρου, ένας κανονισμός ΜΑΣ που αποφασίζεται μόνο από την ΕΕ.
25.
Αυτό συμφωνεί με τη νομική βάση και την  
απαίτηση που ίσχυαν τότε.
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ51
26.
Η Επιτροπή συμφωνεί και θα επιθυμούσε να 
υπογραμμίσει ότι πρέπει να ληφθούν υπόψη αυτές οι ουσιαστικές παρατηρήσεις σε όλη 
την έκθεση:
Η Επιτροπή επισημαίνει ειδικότερα ότι,  —
παρά τις δυσκολίες για τη συμμετοχή  ΜΚΦ, οι αντιπροσωπείες έχουν καταβά-λει συστηματικά προσπάθειες να αρχί-σουν διάλογο με τους ΜΚΦ.
Αυτές οι δυσκολίες οφείλονται στην αδυ- —
ναμία των ΜΚΦ που δεν είναι ομοιογε-
νής ομάδα και στερείται την οργάνωση και την αντιπροσωπευτικότητα. Αυτοί  
οι παράγοντες — που προστίθενται σε  
εθνικά νομοθετικά και ρυθμιστικά ζητή-
ματα στις χώρες εταίρους — είναι άλλο 
ένα σημαντικό εμπόδιο που αποκλείει τη 
συμμετοχή της κοινότητας των ΜΚΦ «ως 
ενιαίυ μέρους» στην αναπτυξιακή συνερ-γασία της ΕΚ.
27.
Πρβλ. απαντήσεις στις παραγράφους 24-26.
Το παράδειγμα της Γουατεμάλα αναδεικνύει 
τις δυσκολίες και την ανάγκη για έναν ορισμό των νομικών περιορισμών μιας αειφόρου  διαδικασίας διαβουλεύσεων με την κοινω-νία των πολιτών.
28.
Η μετάφραση των φιλόδοξων στόχων για  
τη συμμετοχή των ΜΚΦ στην αναπτυξιακή  
συνεργασία είναι μια σημαντική πρόκληση. 
Αυτό πρέπει ωστόσο να εκλαμβάνεται  περισσότερο ως μια σημαντική «πολιτική  πρόκληση» παρά ως δέσμευση για την εξα-σφάλιση της συμμετοχής κάθε ΜΚΦ από  συγκεκριμένη χώρα.
Η Επιτροπή θα επιθυμούσε να τονίσει ότι,  
όσον αφορά τους ΜΚΦ, δεν υπάρχει ένα  
ενιαίο μοντέλο κατάρτισης καθώς η «αρχι-
τεκτονική» των ΜΚΦ ποικίλλει πάρα πολύ  από χώρα σε χώρα.Από το 2004/05 το EuropeAid έχει παράσχει 
κατάλληλη καθοδήγηση στο αρχικό στάδιο κατά τις οδηγίες για τα προγράμματα ΜΚΦ, 
και στο τελικό στάδιο κατά τη διάρκεια της 
υλοποίησης. Στις αντιπροσωπείες παρέχε-ται επίσης καθοδήγηση λειτουργίας: αφενός, μέσω του ενδοδικτύου τους όπου δημοσιεύο-
νται οι κατευθυντήριες γραμμές και οι ορθές 
πρακτικές και, αφετέρου, μέσω περιφερεια-κών σεμιναρίων όπου ενισχύονται οι γνώσεις 
για τη δέσμευση όσον αφορά τον διάλογο με 
τους ΜΚΦ και τις ανταλλαγές με τους συνα-
δέλφους και, τέλος, μέσω μελετών.
Επιπλέον, το EuropeAid διοργάνωσε το 2008 
διάφορα σεμινάρια με σκοπό να παρέχουν  
κατάρτιση στις αντιπροσωπείες και τις κοι-
νωνίες των πολιτών με θέμα τη διαχείριση  
των θεματικών ενεργειών και τις διαβουλεύ-
σεις με τις οργανώσεις της κοινωνίας των  
πολιτών (συνολικό κόστος 900 000 ευρώ):
Εσωτερική κατάρτιση ΕΚ — : 3 σεμινάρια (Βρυ-
ξέλλες, Τιφλίδα και Αντίς-Αμπέμπα) στα 
οποία συμμετείχαν συνολικά 185 εκπρό-
σωποι από σχεδόν 70 αντιπροσωπείες + 4 κύκλοι κατάρτισης που διοργανώθηκαν 
στις Βρυξέλλες (120 εκπρόσωποι αντι-προσωπειών και κεντρικών υπηρεσιών)
Καταρτίσεις ΕΚ για τις οργανώσεις της   —
κοινωνίας των πολιτών (ΟΚΠ) (απευθύνε-
ται στους εκπροσώπους ευρωπαϊκών και τοπικών κοινωνιών των πολιτών): 3 περι-
φερειακά σεμινάρια (Πόρτο-Αλέγκρε,  
Yaoundé, Μανίλα) στα οποία συμμετεί-
χαν 49 εκπρόσωποι από 28 αντιπροσω-πείες και 193 εκπρόσωποι ευρωπαϊκών  και τοπικών ΟΚΠ.
Αυτά τα γεγονότα επέτρεψαν και στις κεντρι-
κές υπηρεσίες και στις αντιπροσωπείες να  αναβιώσουν το «δίκτυο των σημείων εστία-
σης της κοινωνίας των πολιτών» που χρησι-
μοποιήθηκε για τη διάδοση μεθοδολογικών 
εργαλείων στο εσωτερικό τους.
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ52
Το 2009, εκτός από τη διοργάνωση 5 άλλων 
περιφερειακών σεμιναρίων, το EuropeAid  θα καταστήσει λειτουργικό το σύστημα βοή-
θειας (helpdesk) της κοινωνίας των πολιτών 
(CISOCH) που ιδρύθηκε στα τέλη του 2008  και σκοπεύει να αναπτύξει ένα σε απευθείας σύνδεση εργαλείο που θα ενισχύσει τόσο  
τον νσυντονισμό των διαφορετικών υπηρε-
σιών της Επιτροπής όσο και τη διάδοση των «καλύτερων πρακτικών» όσον αφορά τους  
ΜΚΦ.
29.
Η συμμετοχή των ΜΚΦ στην αποτελεσματι-κότητα της ενίσχυσης δεν ήταν στη διεθνή  
πολιτική ατζέντα κατά τη χάραξη των κατευ-
θυντήριων γραμμών το 2004. Εκτιμώντας τον 
αντίκτυπο αυτής της πρόσφατης εξέλιξης  
στην κοινωνία των πολιτών και στην πρακτική 
της Επιτροπής, το EuropeAid έχει αναπτύξει 
ένα σχέδιο εγγράφου καθοδήγησης σχετικά με το ζήτημα της συμμετοχής της κοινωνίας 
των πολιτών με τους νέους όρους ενίσχυσης, 
συμπεριλαμβανομένης της υποστήριξης του 
γενικού προϋπολογισμού και των κλαδικών 
προγραμμάτων που εκτελούνται μέσω της  δημοσιονομικής ενίσχυσης (πρβλ. σημείο 74 
όπου το Ελεγκτικό Συνέδριο λαμβάνει επίσης υπόψη αυτή την εξέλιξη).
31.
Η διαδικασία διαβουλεύσεων είναι πολύ σύν-
θετη και χρονοβόρα. Προκειμένου να τηρη-θούν οι προθεσμίες, πρέπει να τεθεί σε ισχύ 
ένα κεντρικό και προσιτό τεχνικό εργαλείο, 
με σκοπό να παρασχεθεί μια γρήγορη και  
κοινή πρόσβαση στον ίδιο «χώρο» συζήτη-σης. Το «helpdesk της κοινωνίας των πολιτών (CISOCH)», με τη μορφή μιας βάσης δεδομέ-νων τεκμηρίωσης («wiki»), θα προσφέρει εν μέρει τη λύση.
33.
Βλέπε απαντήσεις στις παραγράφους 21  
και 69.34.
Αυτό είναι πράγματι το αποτέλεσμα της  
καθυστερημένης έκδοσης του κανονισμού  που δεν θα επαναληφθεί, με την προϋπόθεση 
ότι οι χώρες εταίροι είναι πρόθυμες να συμ-
μετέχουν ενεργά σε αυτήν την διαδικασία.
Μετά από τον λογιστικό έλεγχο του Ελε-
γκτικού Συνεδρίου, οι περισσότερες από τις 
αντιπροσωπείες (συμπεριλαμβανομένης του Περού) συμβουλεύθηκαν τους ΜΚΦ και αυτή 
η διαδικασία θα συνεχιστεί τα επόμενα έτη.
35.
Ο θεμελιώδης σκοπός ήταν να εξασφαλιστεί η ευρύτερη δυνατή κάλυψη των χωρών στο 
πλαίσιο του θεματικού προγράμματος.
Πρβλ. επίσης τις απαντήσεις στις παραγρά-
φους: 21, 22, 31, 84 και 85.
38.
Από την 1/1/2003 οι δημοσιονομικοί κανο-
νισμοί απαιτούν, εξ ορισμού, τη χρήση «της 
πρόσκλησης υποβολής προτάσεων» για την 
ανάθεση των συμβάσεων επιχορήγησης.  
Η ανεπάρκεια του διαθέσιμου προϋπολογι-σμού είναι, αφενός, ένα σημάδι της επιτυχίας 
της και, αφετέρου, αναπόφευκτη λόγω των λιγοστών οικονομικών πόρων που διατίθε-νται για την εξωτερική βοήθεια. Σε σχέση με το παλαιό πρόγραμμα συγχρηματοδότησης των ΜΚΟ και σύμφωνα με το ρητό αίτημα του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έπρεπε να ενισχυ-θεί η δυνατότητα ένταξης και να εδραιωθεί 
το δικαίωμα πρωτοβουλίας των ΜΚΟ · επο-
μένως, δεν θα μπορούσε να υπάρχει μια πιο 
επικεντρωμένη προσέγγιση (βλ. την απά-ντηση στην παράγραφο 35). Θα μπορούσαμε να συμπεράνουμε ότι οι λεπτομερείς διαδι-κασίες είναι δύσκαμπτες, αλλά είμαστε υπο-χρεωμένοι να σεβαστούμε το υποχρεωτικό  
ρυθμιστικό πλαίσιο για να ενθαρρύνουμε την υγιή δημοσιονομική διαχείριση. Αν και δεν 
υπάρχει κανένας σαφής ορισμός μιας «μικρής 
ΜΚΟ», τα υπάρχοντα στοιχεία δείχνουν ότι  
οι ΜΚΟ όλων των μεγεθών συμμετέχουν στις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων με την  
ιδιότητα του αιτούντα (κύριου ή εταίρου).  
Αυτό ισχύει ακόμα περισσότερο από το 2006 
και μετά με την εισαγωγή των υπομνημάτων, 
όπου έχει σημειωθεί μια μείωση στις απαι-
τήσεις για την υποβολή των προτάσεων στο πρώτο στάδιο της διαδικασίας.
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ53
39.
Οι προθεσμίες επιβάλλονται από το ρυθμι-
στικό πλαίσιο και, αν και οι κινήσεις έγιναν μέσα στα επιτρεπόμενα περιθώρια για ευε-
λιξία, έχουν συντελεστεί σημαντικές βελτιώ-
σεις. Ενώ τα προγράμματα που έχει ελέγξει λογιστικά το Ελεγκτικό Συνέδριο αφορούν  προηγούμενη περίοδο, η τρέχουσα μέση  
καθυστέρηση μεταξύ της υποβολής των προ-
τάσεων και της πραγματικής υπογραφής των συμβάσεων διαρκεί πολύ λιγότερο από ένα 
έτος.
Με το παρόν έγγραφο υπενθυμίζεται επί-
σης ότι το ισχύον ρυθμιστικό πλαίσιο για τη δημοσίευση της πρόσκλησης υποβολής προ-
τάσεων, αφορά τις νομικά ελάχιστες απαιτή-
σεις · ως εκ τούτου, η δημιουργική φαντασία 
των επιχειρησιακών φορέων μπορεί να είναι 
χρήσιμη για την εξεύρεση συμπληρωματικών 
μέσων για τη δημοσίευση. Συνεπώς, εκτός  
από τις νομικές απαιτήσεις, οι πληροφορίες για την πρόσκληση υποβολής προτάσεων  
διοχετεύονται κανονικά μέσω των δελτίων  
ή με άλλα μέσα από τις πλατφόρμες των  
ΜΚΟ. Επιπλέον, για περισσότερο από ένα  
έτος η EuropeAid έστελνε συστηματικά ηλε-κτρονικά μηνύματα σε κεντρικές οργανώσεις 
με σκοπό τη διάδοση των πληροφοριών.
Η προσέγγιση τοπικών ΜΚΦ σε τοπικό επί-
πεδο παραμένει μια σημαντική πρόκληση. Οι τοπικές προσκλήσεις υποβολής προτάσεων που δημοσιεύθηκαν από την αντιπροσωπεία από το 2007 και μετά θα βοηθήσουν στην  αντιμετώπιση αυτής της πρόκλησης.
Ωστόσο, η Επιτροπή, αν και προσαρμόζει τα 
εργαλεία της για να εξασφαλίσει την επιβολή των απαιτήσεων δημοσίευσης, δηλώνει ότι  υπάρχουν όρια στη δυνατότητά της να προ-σεγγίσει όλους τους ΜΚΦ σε τοπικό επίπεδο για τις υπηρεσίες της και αναρωτιέται εάν  αυτός είναι ο ρόλος της Επιτροπής.40.
Η Επιτροπή χαιρετίζει τη θετική εκτίμηση  
του δικαστηρίου σχετικά με τα μέτρα που  λαμβάνονται για τη βελτίωση της αποδοτι-
κότητας των διαδικασιών πρόσκλησης υπο-
βολής προτάσεων.
α)  Η εμπειρία δείχνει ότι αυτή η νέα μέθο-
δος έχει επιτύχει γενικά καλά αποτε-
λέσματα (πρβλ. σημείο 39). Πράγματι,  η περιορισμένη διαδικασία απλοποιεί  
ήδη τη διαδικασία επιλογής.
β)  Αυτό το σύστημα παρέχει ένα μεγαλύτερο 
και πιο ευνοϊκό χρονικό πλαίσιο για όλα τα μέρη. Αυτό αυξάνει τη δυνατότητα  
πρόβλεψης των ενεργειών μας τόσο για 
την εσωτερική χρήση των πόρων της Επι-
τροπής καθώς επίσης και για τους ΜΚΦ 
προκειμένου να σχεδιαστούν η στρα-
τηγική τους και οι επενδύσεις για την  
υποβολή.
γ)  PADOR (Ηλεκτρονική εγγραφή δεδομένων 
για δυνητικούς υποψηφίους, εφαρμογή  
πληροφορικής) απλοποιεί και μειώνει τη 
διάρκεια της διαδικασίας επιλογής.
δ)  Πράγματι, η δυνατότητα προσαρμογής  
των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων αυξάνει την αποδοτικότητα της διαδικα-σίας στην επιλογή σχετικών ΜΚΦ, όπως 
καταδεικνύεται από τις πρώτες εμπει-
ρίες στις τοπικές προσκλήσεις υποβολής προτάσεων.
41.
Στην επιλογή των προτάσεων, οι εκτιμητές  ελέγχουν προσεκτικά την παρουσία ορισμέ-νων στοιχείων της προσέγγισης logframe  στην πλήρη εφαρμογή (προπαρασκευαστική, ενδιαφερόμενα μέρη και ανάλυση προβλη-
μάτων καθώς και ανάλυση των στόχων και  των στρατηγικών της πρότασης έργου).
Για ορισμένους τύπους έργων, η διενέργεια 
διαγνωστικού ελέγχου για τον προσδιορι-σμό των δικαιούχων ή των μελετών μπορεί 
να είναι ένα εγγενές μέρος του ίδιου του  
έργου: να στοχεύει παραδείγματος χάριν να 
εξουσιοδοτήσει τις τοπικές οργανώσεις και 
να βελτιώσει την ανάληψη ευθύνης.
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ54
Η Επιτροπή θα επιθυμούσε να σημειώσει  
ότι αυτό το έργο παρακολουθήθηκε το  2007, από έναν εξωτερικό ανεξάρτητο αξι-
ολογητή, στο πλαίσιο της παρακολούθησης 
βάσει αποτελεσμάτων (Results-Oriented  Monitoring — ROM), εξαγάγοντας διαφορε-τικά συμπεράσματα για τον «σχεδιασμό του 
έργου».
Το έργο χαρακτηρίστηκε ως ιδιαίτερα συνα-
φές και με καλής ποιότητας σχεδιασμό («β»= 
καλό). Επίσης η εν δυνάμει βιωσιμότητα  
χαρακτηρίζεται α (= πολύ καλή) · η συμμαχία 
με το Υπουργείο Εργασίας και Απασχόλησης αναφέρεται ως ένα από τα σημαντικότερα  επιτεύγματα του έργου και ταυτόχρονα ως  μια πραγματική επαφή με τις τοπικές και  
περιφερειακές αρχές.
Η ROM είναι ένα από τα πιο χρήσιμα εργα-
λεία εργασίας για τις αντιπροσωπείες που  ελέγχουν τις ενέργειες παρακολούθησης.  
Επιπλέον, υπήρξε ένας έλεγχος του προγράμ-
ματος το 2006, στην αρχή της ενέργειας.
42.
Η Επιτροπή εξασφαλίζει ότι τα εγχειρίδια  
CONCORD δημοσιεύονται στη σελίδα ενδο-δικτύου EuropeAid και έχει απευθυνθεί σε  
όλους τους εξουσιοδοτημένους διατάκτες με ξεχωριστό σημείωμα.
43.
Η Επιτροπή δίνει πολύ μεγάλη προσοχή στη 
συνεχή βελτίωση των συστημάτων ελέγχου 
που διαθέτει και έχει θεσπίσει κατά τη διάρ-
κεια των προηγούμενων ετών πολυάριθμα  μέτρα για την περαιτέρω ενίσχυσή τους,  μεταξύ των οποίων οι νέες συγγραφές υπο-χρεώσεων για τις υποχρεωτικές επαληθεύσεις 
δαπανών για τις συμβάσεις επιχορηγήσεων 
(Φεβρουάριος 2006) και για λογιστικούς  
ελέγχους που προωθούνται από την Επι-
τροπή (Οκτώβριος 2007).44.
Οι διαφορετικές απόψεις αντιπροσωπευ-
τικών ΜΚΦ και αντιπροσωπειών πρέπει να  αναλυθούν λαμβάνοντας υπόψη τους δια-
φορετικούς ρόλους. Οι εκτιμήσεις σχετικά  
με τη διαχείριση του κύκλου εργασιών του προσωπικού της αντιπροσωπείας σε ένα απο-κεντρωμένο πλαίσιο είναι ανεξάρτητες από 
τους ΜΚΦ, αλλά ελέγχονται με προσοχή από 
την Επιτροπή για να εξασφαλίσουν τη συνοχή της υπηρεσίας και τη διατήρηση του επιπέ-
δου ποιότητας. Ωστόσο, η μηδενική αύξηση 
της πολιτικής προσωπικού σε συνδυασμό με 
την αύξηση των κεφαλαίων και το άνοιγμα  
νέων αντιπροσωπειών δημιουργεί άγχος στη διοργάνωση.
Κάθε τρίμηνο η EuropeAid διοργανώνει  
εκπαιδευτικά μαθήματα στις Βρυξέλλες για 
το προσωπικό (βασικό επίπεδο καθώς και  
για προχωρημένους) σχετικά με τις διαδι-
κασίες επιχορηγήσεων. Η κατάρτιση και τα εργαστήρια παρέχονται επίσης τακτικά σε  
περιφερειακά σεμινάρια (Βρυξέλλες και μέσα 
στη χώρα). Αναπτύσσεται μια σειρά μαθη-
μάτων ηλεκτρονικής μάθησης (βασικό επί-
πεδο) κατά τη διάρκεια του 2009 έτσι ώστε να μπορεί να έχει πρόσβαση στην κατάρτιση 
περισσότερο προσωπικό στις αντιπροσω-πείες. Η EuropeAid έχει δημοσιεύσει πρό-σφατα συχνές ερωτήσεις στο ενδοδίκτυο,  το οποίο καλύπτει επίσης τις επιχορηγήσεις. Υπάρχουν σχέδια για τη διενέργεια κοινών  
σεμιναρίων με τα μέλη Concord («εκπαιδεύ-στε τους εκπαιδευτές»), διοργανώνονται ενη-
μερωτικές ημερίδες με την ευκαιρία πολλών 
προσκλήσεων υποβολής προτάσεων.
45.
Τα γεωγραφικά προγράμματα παρέχουν  συνήθως συγκεκριμένη ικανότητα στους  ΜΚΦ όσον αφορά τους κανόνες εφαρμογής στο πλαίσιο μιας πιο σφαιρικής στρατηγικής για τη δημιουργία υποδομής. Η ανάπτυξη  ικανοτήτων σε αυτά τα ζητήματα είναι, επο-
μένως, τακτικότερη και βασίζεται σε πιο  
μακρόπνοο όραμα.
Όσον αφορά τις καταρτίσεις, σας παραπέ-
μπουμε στο σημείο 28 (σεμινάρια και helpdesk 
της κοινωνίας των πολιτών CISOCH).
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ55
46.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η μη δεσμευτική από 
νομική άποψη φύση των εγχειριδίων δεν  είναι απαραιτήτως ο λόγος που δεν χρησιμο-
ποιούνται. Η Επιτροπή δημοσιεύει τα εγχει-
ρίδια CONCORD στη σελίδα ενδοδικτύου  EuropeAid τα οποία έχουν κοινοποιηθεί σε όλους τους εξουσιοδοτημένους διατάκτες.
Εντούτοις, είναι προφανές ότι η αξιολό-
γηση των πραγματικών συμπερασμάτων και οι αποφάσεις σε μεμονωμένες περιπτώσεις εξακολουθούν να εμπίπτουν στην ευθύνη  του αρμόδιου διατάκτη.
Η Επιτροπή αναπτύσσει επίσης νέα εργαλεία 
που αποσκοπούν στη δημιουργία μιας ενι-
αίας θυρίδας για τις συνήθεις ερωτήσεις και 
άλλες ανάγκες για ενημέρωση (CISOCH).
47.
Οι ανακοινώσεις ήταν πάντα έγκαιρες και  όσο το δυνατόν κατάλληλες και, στις περισ-
σότερες περιπτώσεις, εφαρμόστηκαν τροπο-
ποιήσεις για να αντιμετωπιστεί το αίτημα που 
υποβάλλεται από ΜΚΦ μέσω της CONCORD.
Ο πρακτικός οδηγός (PRAG) πρέπει να προ-
σαρμοστεί όποτε ο νομοθέτης προχωρά σε τροποποιήσεις των νομικών βάσεων (προ-ϋπολογισμός/ΕΤΑ), ή του χρηματοοικονο-μικού νομικού πλαισίου (δημοσιονομικός  κανονισμός και κανόνες εφαρμογής του)  
(π.χ. αυτόνομη αναθεώρηση του δημοσιο-νομικού κανονισμού του 08/06, των νέων  
νομικών βάσεων του 2007, αναθεωρημένος 
δημοσιονομικός κανονισμός και κανόνες  
εφαρμογής του 2007, νέο παράρτημα IV ΕΤΑ του 2008).
Όλες οι τροποποιήσεις διαδίδονται ευρέως 
και δημοσιεύονται πάντα μέσω του διαδι-
κτύου (επίσης μέσω σημαντικών μηνυμά-των, τεχνικών δελτίων και των καταλόγων  
με τροποποιήσεις).
Ωστόσο, ακόμη και στην περίπτωση επι-
καιροποιήσεων του PRAG, βάσει της αρχής pacta sunt servanda, οι συναφθείσες συμ-βάσεις (και οι συνημμένοι ισχύοντες γενι-κοί όροι τους) συνεχίζουν να ισχύουν όπως είχαν αρχικά συμφωνηθεί και η ερμηνεία  τους τηρεί τους κανόνες που ισχύουν όταν  συνάπτονται.Παρουσιάζονται συστηματικά νέοι κανόνες 
και διευκρινίζονται με τη CONCORD, π.χ. στο πλαίσιο της εκπόνησης των εγχειριδίων.
Σε μερικές περιπτώσεις, κατόπιν αιτήματος 
των ΜΚΦ, η Επιτροπή έχει εγκρίνει την εφαρ-μογή των πιο ευέλικτων κανόνων όταν δεν  ίσχυαν αυτόματα αναδρομικά (π.χ. σημείωμα 
22238 της 16/8/2005 για τη συναλλαγματική ισοτιμία αναφοράς).
48.
Στην ετήσια έκθεσή του, το Ελεγκτικό Συνέ-
δριο έχει παρατηρήσει βελτιώσεις στο  σύστημα λογιστικού ελέγχου λόγω των πρό-
σφατων μέτρων που εισήγαγε η Επιτροπή.  
Συγχρόνως, οι περισσότερες από τις εκθέ-
σεις λογιστικού ελέγχου που αναθεωρήθη-
καν από το Ελεγκτικό Συνέδριο στο πλαίσιο 
της δήλωσης αξιοπιστίας (DAS) 2007 συνδέ-
ονταν με συμβάσεις που υπογράφηκαν πριν από τον Φεβρουάριο του 2006. Κατά συνέ-
πεια, οι νέες συγγραφές υποχρεώσεων που 
συνέταξε η EuropeAid για τις επαληθεύσεις 
δαπανών των συμβάσεων επιχορήγησης και 
που τέθηκαν σε ισχύ για τις νέες συμβάσεις που υπογράφηκαν από αυτήν την ημερομη-
νία και μετά δεν ίσχυσαν στις περιπτώσεις  που αναλύθηκαν. Ο στόχος αυτών των νέων συγγραφών υποχρεώσεων είναι ακριβώς να ανιχνευθούν λάθη όπως αυτά που αναφέρο-νται από το Ελεγκτικό Συνέδριο. Η Επιτροπή 
προσδοκά ότι τα αποτελέσματα αυτών των  βελτιώσεων θα γίνουν όλο και πιο ορατά.
49.
Οι νέες συγγραφές υποχρεώσεων για τους  εξωτερικούς «δημοσιονομικούς ελέγχους»  (δηλ. που έχουν συμφωνηθεί σύμφωνα με τη διαδικασία της επαλήθευσης των δαπανών) που έχουν ξεκινήσει οι δικαιούχοι βάσει των 
απαιτήσεων της επιχορήγησης ΕΚ ισχύουν  για όλες τις νέες τυποποιημένες συμβάσεις 
που υπογράφονται από τον Φεβρουάριο του 
2006 και μετά (όπως δηλώνεται παραπάνω  
στο σημείο 48). Οι νέες συγγραφές υποχρε-ώσεων για τους λογιστικούς ελέγχους που  
ξεκίνησε η Επιτροπή άρχισαν να ισχύουν από 
τον Οκτώβριο του 2007. Ενώ η χρήση των  
προηγούμενων εξαρτιόταν από την ημερο-
μηνία υπογραφής της σύμβασης, οι μεταγε-
νέστερες ίσχυαν αμέσως.
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ56
50.
α)Αρμόδιος διατάκτης — οι τρέχουσες νομικές βάσεις δεν επιτρέπουν πλέον τέτοιες παρα-νοήσεις δεδομένου ότι το νομικό περιβάλλον σε σχέση με τους κανόνες καταγωγής έχει  πλέον καθιερωθεί και είναι φιλικό προς το  χρήστη. Το παράρτημα A2 του πρακτικού  οδηγού απαριθμεί με τρόπο φιλικό προς το χρήστη όλες τις επιλέξιμες χώρες για κάθε  νομική βάση.
β)
Οι εφαρμόσιμοι κανόνες περιλαμβάνονται  στις νομικές βάσεις και μεταφέρονται στις  τυποποιημένες συμφωνίες χρηματοδότησης (κατά περίπτωση).
Οι κανονισμοί ΜΑΣ και EIDHR απαγορεύουν 
τη χρηματοδότηση των τοπικών φόρων από 
τα κοινοτικά κονδύλια και, επομένως, στο  
πλαίσιο της ενδιάμεσης αναθεώρησης των  νομικών βάσεων, η Επιτροπή προτείνει ένα 
σχέδιο που προβλέπει περισσότερη ευελιξία 
στο ζήτημα των φόρων.
Επιπλέον, οι υπηρεσίες των αντιπροσω-
πειών προσπαθούν να βοηθήσουν τοπικά  
στον τομέα της φορολογικής απαλλαγής  
με τη λήψη κατάλληλων μέτρων έναντι της 
δικαιούχου χώρας, όταν τους το επιτρέπει  
το τοπικό νομικό πλαίσιο (π.χ. το καθεστώς 
των ΜΚΦ δεν επιτρέπει συχνά τη διαδικασία 
απαλλαγής).
γ)
Το σύστημα συναλλαγματικής ισοτιμίας από τη φύση του είναι πιθανό να παραγάγει απώ-λειες ή κέρδη συναλλάγματος. Η ειδική φύση της σύμβασης επιχορήγησης σημαίνει ότι  υπάρχει ανάγκη για μια αξιόπιστη και προ-σιτή πηγή συναλλαγματικής ισοτιμίας ανα-φοράς όταν γίνεται μνεία στη σύμβαση.
Για την Επιτροπή, το διοικητικό φορτίο που 
συνδέεται με την πρακτική εφαρμογή και  ο υπολογισμός σε περιπτώσεις όπου οι δικαι-ούχοι επιχορήγησης χρησιμοποιούν τέτοια  συστήματα συναλλαγματικής ισοτιμίας είναι 
δευτερεύουσας σημασίας σε σύγκριση με τη 
σαφήνεια, τη διαφάνεια και την προστασία 
από την απάτη που παρέχεται από ένα τέτοιο σύστημα.δ)
Η έγκριση της προσωρινής πληρωμής υπο-βάλλεται στην ανάλυση και την έγκριση  των εκθέσεων ή/και των εγγράφων όπως  απαιτείται από τους δημοσιονομικούς  κανονισμούς.
ε)
Αφενός, έχει υπάρξει εναρμόνιση των οικο-
νομικών και συμβατικών διαδικασιών · αφε-
τέρου, υπάρχει η διακριτική ευχέρεια του  
αρμόδιου φορέα εξουσιοδότησης για υγιή  
οικονομική διαχείριση.
Ειδικότερα:
για τις πρόσθετες περιοδικές εκθέσεις ή τις εκθέσεις λογιστικού ελέγχου, το συγκεκρι-μένο περιβάλλον της διαχείρισης του προ-
γράμματος μπορεί να απαιτήσει συχνότερες 
ή σε βάθος πληροφορίες · για τη χρήση ξεχω-
ριστού ειδικού τραπεζικού λογαριασμού  
(εκτιμάται ιδιαίτερα για τη διευκόλυνση των ενεργειών ανίχνευσης κεφαλαίων σε περί-
πτωση λογιστικού ελέγχου και για τον προσ-
διορισμό των τόκων που προκύπτουν για την 
ΕΚ), οι σχετικοί γενικοί όροι επιτρέπουν στον δικαιούχο να έχει λογαριασμό ή επιμέρους 
λογαριασμό που εντοπίζει τα κεφάλαια που 
καταβάλλονται από την αναθέτουσα αρχή  
και επιτρέπει τον υπολογισμό των τόκων που 
αποδίδουν τέτοια κεφάλαια. Αν οι επιλογές 
πληρωμών διαφέρουν από τα πρότυπα που 
ορίζονται στους γενικούς όρους, το συγκε-
κριμένο περιβάλλον εργασίας ή το συγκε-κριμένο έργο μπορεί να απαιτήσει από τον 
αρμόδιο διατάκτη μείωση των κεφαλαίων  που έχουν δοθεί εκ των προτέρων για έναν καλύτερο έλεγχο κινδύνου και μια υγιή δημο-
σιονομική διαχείριση. Στην πραγματικότητα, 
ο αρμόδιος διατάκτης μπορεί να υποχρεωθεί 
να μειώσει τα ποσά των πληρωμών προχρη-ματοδότησης ή/και να λάβει συμπληρωμα-
τικές πληροφορίες/διευκρινίσεις πριν από  την έγκρισή τους όπως προβλέπεται στους  γενικούς όρους.
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ57
52.
Βρίσκονται σε εξέλιξη ενέργειες με σκοπό  να βελτιωθεί:
η ποιότητα των στοιχείων του CRIS με   —
λεξικό και ροή στοιχείων ·
η ποιότητα και ο αριθμός εκθέσεων,   —
καταλόγων και στατιστικών μέσω του  
εργαλείου DataWareHouse.
Εισάγονται νέες ενότητες για τη συμπλήρωση του CRIS:
PADOR και διοικητικά στοιχεία για να   —
γνωρίσουμε καλύτερα τους εταίρους μας και να αποκτήσουμε μια πιο «οριζόντια» προσέγγιση ·
μονάδα λογιστικού ελέγχου — ·
μονάδα προοπτικής: σε απευθείας σύν- —
δεση εγγραφή των προτάσεων, αξιολό-
γηση και συνέχεια ·
δημοσίευση: σε απευθείας σύνδεση πρό- —
σβαση σε όλες τις προσκλήσεις που ξεκί-νησε η EuropeAid.
Το 2008, η Επιτροπή δημοσίευσε τον κατά-λογο τελικών δικαιούχων για το 2007 και  αυτό θα συνεχιστεί.
53.
Η συνέχεια στο πρόγραμμα ενισχύεται μέσω της κατάρτισης και της καθοδήγησης · στη  
σύμβαση περιλαμβάνεται μια τυποποιημένη δομή των εκθέσεων. Οι πληροφορίες στις  εκθέσεις συμπληρώνονται με άλλες πηγές  πληροφοριών όπως οι εκθέσεις ROM και οι επιτόπιες επισκέψεις.
54.
Κατά την άποψη της Επιτροπής, η προσέγ-γιση log-frame είναι ένα πολύ σημαντικό  μέρος της πλειονότητας των έργων.
Ωστόσο, ο ποσοτικός προσδιορισμός των  
αποτελεσμάτων είναι ένας δαπανηρός μηχα-
νισμός συχνά δυσανάλογος για τα μικρής κλί-
μακας έργα.55.
Οι δείκτες απόδοσης αποτέλεσαν το αντικεί-μενο πολλών μελετών που πραγματοποιήθη-καν όχι μόνο από την Επιτροπή αλλά και από διάφορους ΜΚΦ, ερευνητικά κέντρα, διεθνείς οργανισμούς και άλλους χορηγούς και είναι πολύ δύσκολο να καθοριστούν με συναινε-τικό τρόπο και να διενεργηθεί μια γενικά  αναγνωρισμένη συγκριτική αξιολόγηση.
Ωστόσο, για μερικούς πολύ ειδικούς τομείς, 
η συγκριτική αξιολόγηση μπορεί να είναι  
εφικτή. Κατά τη διάρκεια του ποιοτικού  ελέγχου που διενεργεί σε προγράμματα  και έργα, η EuropeAid αξιολογεί τη συνά-φεια των ποσοτικών και ποιοτικών δεικτών που περιλαμβάνονται στα προγράμματα  logframes των ΜΚΦ. Ένας κατάλογος ποσο-
τικών και ποιοτικών δεικτών έχει αναρτηθεί 
στο ενδοδίκτυο προκειμένου να βοηθηθούν 
οι αντιπροσωπείες στη σύνταξη ή τον έλεγχο 
των logframes.
56.
Πολλές δραστηριότητες υποστήριξης και  
ελέγχου πραγματοποιούνται από τις κεντρι-κές υπηρεσίες και τις αντιπροσωπείες
1, 
μεταξύ των οποίων οι επιτόπιες επισκέψεις. 
Όλοι αυτοί οι μηχανισμοί αντιπροσωπεύουν 
σημαντικά στοιχεία σε ολόκληρη τη διαδικα-
σία ελέγχου και υποστήριξης των έργων που 
υλοποιούνται από τις ΜΚΟ/ΜΚΦ.
Οι επιτόπιες επισκέψεις πρέπει να εξετα-
στούν όσον αφορά την αλληλεπίδρασή τους με άλλες δραστηριότητες παρακολούθησης και ελέγχου καθώς επίσης και στο πλαίσιο  της διαθεσιμότητας του ανθρώπινου δυνα-μικού, λαμβάνοντας υπόψη τον τεράστιο  αριθμό και την ποικιλία των οργανώσεων  της κοινωνίας πολιτών με τις οποίες συνερ-γάζεται η EuropeAid.
1 Οι δραστηριότητες αυτές περιλαμβάνουν, μεταξύ 
άλλων, ελέγχους της εσωτερικής ικανότητας διαχείρισης 
των εταίρων υλοποίησης πριν από την υπογραφή των 
συμβάσεων [ανάπτυξη μιας σειράς τυποποιημένων οδηγών και εγχειριδίων που χρησιμοποιούνται από τους εταίρους 
αυτούς], εκ των προτέρων ή/και εκ των υστέρων ελέγχους 
στις συναλλαγές που πραγματοποιούνται από αυτούς, 
τακτικές αποστολές ελέγχου και επιτόπιες επισκέψεις, 
επαληθεύσεις δαπανών από εξωτερικούς ελεγκτές πριν την τελική πληρωμή, περιόδους άσκησης και απαντήσεις σε 
οποιοδήποτε αίτημα για παροχή συμβουλών ή πληροφοριών.
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ58
57.
Το προσωπικό της αντιπροσωπείας είναι  στη διάθεση των τοπικών οργανώσεων για  να απαντήσει σε ενδεχόμενες ερωτήσεις  τους όσον αφορά τους ισχύοντες κανόνες  κατά τη σύναψη συμβάσεων με την ΕΚ. Τα  εγχειρίδια και το υλικό κατάρτισης είναι  επίσης διαθέσιμα για το προσωπικό της  αντιπροσωπείας.
Οι επιτόπιες επισκέψεις από το προσωπικό 
των αντιπροσωπειών μπορούν να βελτιώσουν 
την κατάσταση. Ωστόσο, οι συγκεκριμένοι  έλεγχοι, όπως οι οικονομικοί ή λογιστικοί  έλεγχοι, καθιερώνονται για να εξετάσουν  αποτελεσματικά τα ζητήματα τεκμηρίωσης  σε επίπεδο χρηματοοικονομικό, λογιστικής και δαπανών.
58.
Οι οδηγίες για την εσωτερική παρακολού-
θηση έργου συντάχθηκαν, δημοσιεύθηκαν  και διαδόθηκαν στις αντιπροσωπείες τον  
Δεκέμβριο του 2007.
59.
Η μεθοδολογία ROM, η οποία είναι ένα  από τα στοιχεία του συστήματος ελέγχου,  
περιλαμβάνει τη δειγματοληψία των απο-
κεντρωμένων έργων καθώς επίσης και τη  
δειγματοληψία των έργων με κεντρική δια-
χείριση, που συχνά αντιπροσωπεύουν υψη-
λότερο συμβατικό ποσό.
Οι ετήσιες αποστολές παρακολούθησης ROM 
περιλαμβάνουν πάντα έργα ΜΚΦ. Ο κατάλο-γος έργων προς παρακολούθηση καταρτίζεται κατόπιν συμφωνίας μεταξύ της EuropeAid,  
της αντιπροσωπείας και των οργάνων ελέγ-
χου ROM.
Η EuropeAid εργάζεται για την ενίσχυση της 
μεθοδολογίας παρακολούθησης και συμβου-λεύεται άλλους χορηγούς για τη δυνατότητα καθιέρωσης μιας κοινής μεθοδολογίας παρα-κολούθησης με βάση τις διακηρύξεις της  Άκρα και του Παρισιού.60.
Υπάρχουν προδιαγραφές για τις αξιολογήσεις που διατίθενται στον ιστοχώρο EuropeAid  και παρέχουν κατευθύνσεις για τις ενδιάμε-σες, τελικές και εκ των υστέρων αξιολογή-σεις. Η Επιτροπή ζητά από τις υπηρεσίες να σεβαστούν τη δομή του εγγράφου. Η Επι-τροπή υπενθυμίζει ότι για τις αξιολογήσεις το αποφασιστικό στοιχείο πρέπει να είναι  η ποιότητα και ο επαγγελματισμός του φορέα που έχει επιφορτιστεί με αυτό το καθήκον. Ο επαγγελματισμός εξασφαλίζει αντικειμε-νικές αξιολογήσεις.
61.
Ο αντίκτυπος είναι ένα από τα πέντε κριτήρια DAC που αντιστοιχούν σίγουρα στις απαιτή-σεις της ΕΚ για την αξιολόγηση των έργων  
και των προγραμμάτων. Επιπλέον, ο αντί-
κτυπος λαμβάνεται υπόψη κατά τη διάρκεια 
της παρακολούθησης των εργασιών της ΕΚ. 
Η EuropeAid έχει αναπτύξει μια μεθοδολο-γία για την εκ των υστέρων παρακολούθηση 
βάσει αποτελεσμάτων (ROM) που στοχεύει  
να υπολογίσει τον αντίκτυπο και τη βιωσιμό-
τητα όλων των έργων που χρηματοδοτούνται από την ΕΚ.
Πράγματι, τα θεματικά έργα είναι συνή-
θως πολύ μικρότερης κλίμακας και, μερικές 
φορές, τα μέσα επαλήθευσης (βασικά δεδο-
μένα και δεδομένα που συλλέγονται εκ των 
υστέρων) είναι πολύ δαπανηρά σε σύγκριση 
με το κόστος της ίδιας της ενέργειας.  Ωστόσο, σε σχέση με το EIDHR (Ευρωπαϊ-
 κό Μέσο για τη Δημοκρατία και τα Δικαιώ-ματα του Ανθρώπου) παραδείγματος χάριν, οι αξιολογήσεις που πραγματοποιούνται  
αυτή τη στιγμή συχνά καλύπτουν μια ομάδα 
έργων και προσπαθούν πάντα να περιλάβουν 
συστάσεις ανά έργο, ακόμα και όταν γίνονται εκ των υστέρων, δεδομένου ότι μπορούν να 
χρησιμοποιηθούν ως διδάγματα για μελλο-ντικές ενέργειες.
62.
Αναφορικά με την καθοδήγηση σχετικά με  
τους δείκτες log-frame και απόδοσης, σας  παραπέμπουμε στα σημεία 54 και 55.
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ59
63.
Η Επιτροπή συμφωνεί με το γεγονός ότι  η βιωσιμότητα πρέπει να ελέγχεται εκ των  προτέρων και εκ των υστέρων. Κατά συνέ-πεια, η εκ των υστέρων ROM πραγματοποι-είται 2 έτη μετά την ολοκλήρωση των έργων (πρβλ. επίσης τα σημεία 64 & 65).
Μια ποιοτική μελέτη με βάση τα έργα που  
παρακολουθούνται από τη ROM διενεργή-θηκε το 2008 προσδιορίζοντας 17 θεμελιώ-
δεις πτυχές για την απόδοση του έργου. Θα 
δημοσιευτεί το 2009.
64.
Ακόμα κι αν είναι ουσιώδης η βιωσιμότητα των έργων, η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι μερι-κοί ΜΚΦ σε τοπικό επίπεδο και σε επίπεδο  
βάσης δεν έχουν πάντα την ικανότητα να  
εξασφαλίσουν αυτή τη βιωσιμότητα. Η Επι-
τροπή υπογραμμίζει την ανάγκη να εξασφα-
λίσει, συγχρόνως, τη βιωσιμότητα των έργων μας και τον κύριο στόχο που είναι η ενίσχυση 
των τοπικών ΜΚΦ. Γι’ αυτό το λόγο η Επι-
τροπή ενθαρρύνει τις γνήσιες εταιρικές σχέ-
σεις μεταξύ ευρωπαϊκών (πιο ισχυρών) ΜΚΦ & τοπικών (πιο αδύνατων) φορέων.
65.
Ένα πραγματικό πλεονέκτημα των διεθνών  
ΜΚΟ είναι η διαφοροποίηση της χρηματοδό-
τησής τους. Εντούτοις, ένας πιθανός τρόπος 
για τη διόρθωση αυτής της κατάστασης είναι 
να ενθαρρυνθούν οι πραγματικές εταιρικές σχέσεις μεταξύ των ισχυρών (διεθνών) ΜΚΟ 
και των πιο αδύνατων (τοπικών) ΜΚΟ. Στη  EuropeAid η διαδικασία των προσκλήσεων  υποβολής προτάσεων είναι μια δυνατότητα 
για τους υποψηφίους να διαμορφώσουν «κοι-
νοπραξίες» με τη συμμετοχή μιας κύριας  
οργάνωσης και των οργανώσεων εταίρων.  Οι ΜΚΦ (ειδικά οι διεθνείς) πρέπει να είναι σε 
θέση και πρόθυμοι να ευνοήσουν την ανταλ-λαγή γνώσεων μεταξύ τους.
66.
Οι δημοσιονομικοί κανονισμοί επιβάλλουν  
τον μηχανισμό της πρόσκλησης υποβολής  προτάσεων για τις ενέργειες επιχορήγησης, 
ενώ ταυτόχρονα περιορίζουν σε ένα έτος τις 
επιχορηγήσεις λειτουργίας: μακροπρόθεσμη 
υποχρέωση και χρηματοδότηση μέσα στο  ρυθμιστικό πλαίσιο. Η διάρκεια του έργου δεν 
έχει καμία χρονική προθεσμία που επιβάλλεται 
από τους δημοσιονομικούς κανονισμούς.67.
Αν και χρησιμοποιείται μήτρα εργαλείων  βάσει των δυνατοτήτων που προσφέρονται από το ρυθμιστικό και λειτουργικό πλαίσιο, η προσέγγιση του έργου παραμένει η πλέον χρησιμοποιούμενη για τους ΜΚΦ.
Απαιτείται ευελιξία όσον αφορά τις περιόδους 
υλοποίησης. Αυτό συμβαίνει όσον αφορά την 
προώθηση των ανθρώπινων δικαιωμάτων  όπου τα βραχυπρόθεσμα έργα μπορούν να  
συμβάλουν στις δομικές αλλαγές.
68.
Η διαδικασία αξιολόγησης που χρησιμοποι-είται από την Επιτροπή πρέπει να εξασφαλί-ζει ότι τα επιλεγμένα έργα έχουν σχεδιαστεί καλά. Ωστόσο, μέχρι ένα σημείο και σε ορι-
σμένα συγκεκριμένα πλαίσια, τα σύντομα  
έργα μπορεί να μην είναι πάντα βιώσιμα.  
Είναι ο λόγος για τον οποίο η EuropeAid με 
τις αυξημένες γνώσεις των εταίρων μέσω  PADOR συμπληρώνει την προσέγγιση του  
έργου με την προσέγγιση του εταίρου.
69.
Το ζήτημα της συμμετοχής των ΜΚΦ αντι-μετωπίζεται με διαφορετικούς τρόπους στο 
πλαίσιο της συμφωνίας του Κοτονού σε  
σχέση με τους κανονισμούς που ισχύουν σε 
χώρες εκτός ΑΚΕ. Αυτό επεκτείνεται επίσης 
στη διαθεσιμότητα της χρηματοδότησης για 
την ανάπτυξη ικανοτήτων των ΜΚΦ μέσα στη 
χώρα. Επομένως, η χρηματοδότηση για τη  δημιουργία ικανοτήτων των ΜΚΦ στις εκτός 
ΑΚΕ χώρες περιορίζεται ουσιαστικά στο  θεματικό πρόγραμμα.
Μέσα σε αυτούς τους περιορισμούς, έχει  
πραγματοποιηθεί σημαντικό έργο για τη  
συστηματικότερη προώθηση της διάδρασης με τους ΜΚΦ, και έχει αρχίσει μια άσκηση  
αξιολόγησης από τις κεντρικές υπηρεσίες  όσον αφορά τη συμμετοχή των ΜΚΦ (έκθεση που παρέχεται στο Ελεγκτικό Συνέδριο).
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ60
70.
Η Επιτροπή συμφωνεί με το γεγονός ότι πρέ-πει να υλοποιηθούν περιφερειακές και εθνι-κές στρατηγικές για τη στήριξη των ΜΚΦ.  Η αξιολόγηση που πραγματοποιήθηκε πρό-σφατα σχετικά με την «κοινωνία των πολιτών ως δίαυλος για τη διοχέτευση της βοήθειας» οδήγησε σε παρόμοιο συμπέρασμα. Σύμφωνα με αυτήν την γραμμή, διάφορες μελέτες και περιφερειακά σεμινάρια (Κεντρική Αμερική, ανατολικές και νότιες γειτονικές χώρες, ανα-τολική Αφρική και κεντρική Ασία) που θα  πραγματοποιηθούν μέσα στο 2009 για την  κοινωνία των πολιτών θα δώσουν μεγάλη  έμφαση σε αυτό το ζήτημα, σε μια περίοδο όπου θα διεξαχθεί η ενδιάμεση αναθεώρηση των μέσων και των προγραμμάτων.
Ωστόσο, η χάραξη συγκεκριμένων στρατη-
γικών για κάθε χώρα (χαρτογράφηση) ρυθ-
μίζεται από τον προϋπολογισμό και τους  
ανθρώπινους πόρους που διατίθενται.
72.
Παρά το γεγονός ότι ο πρώην κανονισμός  
ΑΛΑ δεν προέβλεψε τυπικά την υποστήριξη της ανάπτυξης ικανοτήτων των ΜΚΦ, διάφο-
ρες μελέτες και προγράμματα βρίσκονται σε 
εξέλιξη όσον αφορά αυτό το ζήτημα τόσο  
στη Λατινική Αμερική όσο και στην Ασία.
Ασία: Διάφορα έργα/προγράμματα στην Ασία 
και την κεντρική Ασία που υλοποιούνται/θα 
υλοποιηθούν μέσω μη κυβερνητικής οργάνω-σης έχουν εγκριθεί το 2007 και το 2008. Ενώ 
ο αρχικός στόχος τους είναι να συμβάλουν στην εξάλειψη της φτώχειας, τη βελτίωση  της πρόσβασης στις κοινωνικές υπηρεσίες  
και τη βελτίωση της διακυβέρνησης και  
του κράτους δικαίου, υποστηρίζουν τους  
μη κρατικούς φορείς στην επιδίωξη αυτών  των στόχων. Αυτό συμβαίνει ειδικότερα στο 
Αφγανιστάν, την Κίνα, το Πακιστάν, την Κιρ-γιζίά και το Τατζικιστάν.Λατινική Αμερική: Οι υπηρεσίες EuropeAid  
έχουν ευαισθητοποιήσει πρόσφατα όλες  τις αντιπροσωπείες στη Λατινική Αμερική  όσον αφορά τη σημασία των χαρτογραφή-σεων. Επιπλέον, θα παραχθεί μεθοδολογικό σημείωμα σχετικά με τον τρόπο τροφοδότη-σης του διαλόγου και της συνεργασίας μέσω γεωγραφικών ή θεματικών μέσων.
ΑΚΕ: Ξεκίνησε μια πρόσφατη μελέτη για να 
εξεταστεί ενδελεχέστερα αυτό το ζήτημα και 
όσον αφορά το ΕΤΑ (Μελέτη κεφαλαιοποί-ησης των προγραμμάτων στήριξης για την  ενίσχυση των ικανοτήτων των μη κρατικών φορέων στο πλαίσιο του 9ου ΕΤΑ).
73.
Δεν είναι δυνατό να επιτευχθούν πλήρως οι 
κύριοι στόχοι του μηχανισμού αναπτυξια-
κής συνεργασίας (ΜΑΣ) μέσα σε δύο χρό-
νια. Εντούτοις, όπως εξηγείται παραπάνω  στο σημείο 72, υλοποιούνται πράγματι διά-
φορα προγράμματα που υποστηρίζουν τους 
ΜΚΦ σε μερικές χώρες ΑΛΑ. Αυτό συμβαίνει 
επειδή η χρηματοδότηση της ανάπτυξης ικα-νοτήτων των ΜΚΦ στο πλαίσιο των γεωγρα-
φικών προγραμμάτων του ΜΑΣ είναι δυνατή 
μόνον αν προσδιορίζεται — ως αποτέλε-
σμα του διαλόγου με τη χώρα εταίρο — ως 
τομέας προτεραιότητας για το πρόγραμμα  
συνεργασίας ΕΚ.
74.
Όπως αναφέρεται προηγουμένως, οι υπη-ρεσίες EuropeAid έχουν καταρτίσει σχέδιο  εγγράφου σχετικά με το ζήτημα της συμμετο-χής της κοινωνίας των πολιτών στις νέες μορ-φές ενίσχυσης. Το παρόν έγγραφο περιέχει συστάσεις λειτουργίας για τα σημεία εισόδου όσον αφορά τη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών στα μακροοικονομικά και τομεακά προγράμματα, τα μέσα που θα χρησιμοποι-ηθούν σύμφωνα με το πλαίσιο στο οποίο το πρόγραμμα θα λειτουργήσει και το είδος της δημιουργίας ικανοτήτων που απαιτείται ώστε 
η κοινωνία των πολιτών να συμμετέχει απο-
τελεσματικά. Το παρόν έγγραφο θα εξελιχθεί περαιτέρω το 2009. Αυτό το δεύτερο στάδιο 
θα στοχεύσει στον εξευγενισμό της προτει-
νόμενης μεθοδολογίας και στην παροχή των 
ορθών πρακτικών λειτουργίας.
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ61
77.
Η ανάγκη για χαρτογράφηση εξαρτάται  κατά ένα μεγάλο μέρος από το πλαίσιο στην ενδιαφερόμενη χώρα. Στην περίπτωση του  Μπανγκλαντές παραδείγματος χάριν, λαμ-βάνοντας υπόψη τον αριθμό των εκεί ΜΚΦ, η επίσημη χαρτογράφηση δεν είναι δυνατή, αλλά η αντιπροσωπεία γνωρίζει καλά τους  τοπικούς ΜΚΦ και την ικανότητά τους.
78.
Εκτός από το χρονικό πλαίσιο που καθορί-
ζεται με το ρυθμιστικό πλαίσιο και την οικο-δόμηση της κοινωνικής δομής του έργου,  δίνεται και θα εξακολουθήσει να δίνεται  μεγάλη προσοχή στην έγκαιρη διαδικαστική διαχείριση. Η Επιτροπή μπορεί να συνεχίσει τις προσπάθειές της για την κατάρτιση και  
την καθοδήγηση αλλά μόνο για τα στάδια  
που βρίσκονται υπό τον έλεγχό της.
79.
Η υλοποίηση των ενεργειών μπορεί πάντα  
να παραταθεί μέχρι την ολοκλήρωση, κατά 
περίπτωση. Για ορισμένες ευαίσθητες κατα-
στάσεις, η επέκταση της διάρκειας εφαρμο-γής είναι απαραίτητη και εφικτή για την υγιή 
δημοσιονομική διαχείριση του προγράμμα-
τος. Η επίδραση της αποδέσμευσης κεφα-
λαίων στον γενικό προϋπολογισμό και το ΕΤΑ 
δεν είναι η ίδια.
80.
Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι οι οργανώ-σεις που υποβάλλουν αίτηση για πρόσκληση 
υποβολής προτάσεων πρέπει επίσης να είναι σε θέση να εφαρμόσουν τις λειτουργικές και οικονομικές πτυχές της σύμβασης που θα  
μπορούσε να τους ανατεθεί στη συνέχεια.Συνεπώς, προκειμένου να εγγυούνται τα χρη-
ματοοικονομικά συμφέροντα του θεσμικού οργάνου, οι επιτροπές αξιολόγησης πρέπει να εξετάζουν τη χρηματοοικονομική και λει-τουργική ικανότητα των υποψηφίων και των εταίρων σε σχέση με το μέγεθος, το πεδίο  και τον προϋπολογισμό της προτεινόμενης δράσης. Οι δυνατότητες που δίνονται από  τις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων που προωθούνται στο πλαίσιο των νέων μέσων  συνεργασίας για την υποβολή προτάσεων  έργων για χαμηλά ποσά έως και 20 000 €,  έχουν αυξηθεί για τις μικρές οργανώσεις της υπαίθρου οι οποίες μπορούν να συμμετέχουν επιτυχώς στις αντίστοιχες προσκλήσεις.
Η προσέγγιση των οργανώσεων της υπαίθρου 
είναι ένα πολύ δύσκολο έργο και έχει επι-
τευχθεί από διάφορες αντιπροσωπείες μέσω 
αποκεντρωμένων ενημερωτικών συναντή-
σεων ή δημοσιεύσεων στους ιστοτόπους, τις εφημερίδες, κ.λπ. Είναι αλήθεια ότι οι προ-
σκλήσεις υποβολής προτάσεων δεν ταιριά-
ζουν σε μικρές και τοπικές οργανώσεις, αλλά 
η διαδικασία είναι υποχρεωτική στο πλαίσιο του παρόντος δημοσιονομικού κανονισμού. 
Επιπλέον, υπάρχουν επίσης όρια στην ανά-
γκη και την ικανότητα της Επιτροπής να προ-
σεγγίσει τέτοιους φορείς.
Αυτή την περίοδο, η ύπαρξη της υπεργολα-
βίας επιχορηγήσεων αλλά και οι πολύ περι-
ορισμένες δυνατότητές της καθιστά πιθανή την προσέγγιση ορισμένων τοπικών οργα-
νώσεων και τη συνεισφορά στη δημιουργία υποδομής.
Αυτή η δυσκολία έχει αντιμετωπιστεί στο  
πλαίσιο γεωγραφικών προγραμμάτων όπου 
οι προσκλήσεις υποβολής προτάσεων είναι συνήθως μέρος μιας πιο σφαιρικής στρατη-
γικής για την ανάπτυξη ικανοτήτων. Ωστόσο, η Επιτροπή είναι της άποψης ότι πρέπει να εξεταστούν άλλα κανάλια όπως η επέκταση της υπεργολαβίας επιχορηγήσεων όπως  προτείνεται στην έκθεση του Ελεγκτικού  
Συνεδρίου.
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ62
81.
Οι ανακοινώσεις και οι κατευθυντήριες  
γραμμές για το προσωπικό που αναφέρει το Ελεγκτικό Συνέδριο περιέχουν πολιτικούς  στόχους και όχι δεσμεύσεις. Ωστόσο, χάρη  
στην έναρξη της πρόσκλησης υποβολής προ-
τάσεων σε τοπικό επίπεδο και στα νέα κύματα προγραμμάτων για την ανάπτυξη ικανοτήτων 
στο πλαίσιο γεωγραφικών προγραμμάτων,  
έχει ήδη επιτευχθεί καλή πρόοδος για μια  καλύτερη συμμετοχή των τοπικών ΜΚΦ.
Οι τοπικές οργανώσεις χρειάζονται χρόνο  
για να εξοικειωθούν με τα νέα γεωγραφικά προγράμματα και τις διαδικασίες, αποφεύ-γοντας με αυτόν τον τρόπο τα λάθη και τις 
παρανοήσεις. Η βελτίωση συνδέεται επίσης 
με τα διευρυμένα νέα καθήκοντα των αντι-
προσωπειών με τα νέα μέσα.
Η Επιτροπή αμφισβητεί αν μπορεί να περι-
λάβει αποτελεσματικά την πλειονότητα των 
οργανώσεων σε επίπεδο βάσης και σε κοι-νοτικό επίπεδο, ακόμα κι αν αυτό θα ήταν  
σχετικό με τη διαδικασία αναπτυξιακής  
συνεργασίας. Η Επιτροπή πρέπει να επιμείνει 
ώστε οι κυβερνήσεις των χωρών εταίρων να 
διαδραματίζουν κύριο ρόλο στην προώθηση 
της ενεργού συμμετοχής των ΜΚΦ στα ζητή-
ματα ανάπτυξης.
83.
α)Η νέα βασική στρατηγική του EuropeAid  σχετικά με τη «Μεταρρύθμιση των Μονάδων 
Τεχνικής Συνεργασίας και Υλοποίησης Έργου» 
προωθεί την καλύτερη διαφοροποίηση, στη 
δομή της τεχνικής συνεργασίας, μεταξύ των καθηκόντων διαχείρισης και την παροχή  
θεματικής εμπειρογνωμοσύνης που απαιτεί διαφορετικά προφίλ εμπειρογνωμόνων. Εφι-στάται συνεπώς περισσότερη προσοχή στην ποιότητα των εμπειρογνωμόνων.
β)
Πρβλ. απαντήσεις στις παραγράφους 63  
έως 68.ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 
ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ
84.
Η Επιτροπή συμφωνεί με την αρχή ότι οι ΜΚΦ 
πρέπει να συμμετέχουν πλήρως στη διαδικα-σία αναπτυξιακής συνεργασίας, αλλά αυτό το επίπεδο συμμετοχής διαφέρει, ανάλογα με  
τις διάφορες νομικές βάσεις που εξετάζονται. 
Στο πλαίσιο της συμφωνίας του Κοτονού,  υπάρχει συμφωνία για την ανάγκη διαβου-
λεύσεων και είναι νομικά δεσμευτική και  
για την Επιτροπή και για τα κράτη εταίρους. Για τις χώρες ΜΑΣ, η Επιτροπή εφαρμόζει  κανονισμό της ΕΕ: οι προσπάθειες της ΕΕ να διαβουλευτεί αποτελεσματικά με τους ΜΚΦ πρέπει να συνοδεύονται από την προθυμία των εθνικών αρχών να πράξουν το ίδιο.
Επιπλέον, κατά την άποψη της Επιτροπής,  
αυτά τα κείμενα πρέπει επίσης να ενταχθούν 
στις νέες πραγματικότητες, όπως η ευθυ-γράμμιση με τις κυβερνήσεις εταίρους και  
η ανάληψη ευθύνης. Η δράση ΕΚ για την  
υποστήριξη των ΜΚΦ λαμβάνει πράγματι  
υπόψη τη διπλή πραγματικότητα της υποστή-ριξης του δικαιώματος πρωτοβουλίας των  
οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και 
της αυξανόμενης ανάγκης να εξασφαλιστεί  
«ευθυγράμμιση» με τις προτεραιότητες των 
κυβερνήσεων εταίρων.
Πρβλ. επίσης την απάντηση στην παρά-
γραφο 24-26.
85.
Στη φάση προγραμματισμού του νέου προ-γράμματος NSA&LA, η ΕΚ προέβη δεόντως σε διαβουλεύσεις με τις αντιπροσωπείες μέσω υπομνημάτων. Δύο βασικοί αλληλένδετοι  παράγοντες εξηγούν τις περιορισμένες δια-βουλεύσεις των ΜΚΦ του Νότου:
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ63
Το νέο «άνοιγμα» προς τους ΜΚΦ του   •
Νότου απαίτησε βεβαίως γρήγορη προ-σαρμογή των αντιπροσωπειών (που  έπρεπε να αντιμετωπίσουν ένα νέο είδος 
ενδιαφερόμενου μέρους) αλλά κυρίως  
των ίδιων των τοπικών ΜΚΦ.
Οι καθυστερήσεις στην έγκριση του   •
ΜΑΣ που δεν οφείλονται στην Επιτροπή απέτρεψαν τη διενέργεια γνήσιων και  συναφών διαβουλεύσεων στις αντιπρο-σωπείες κατά τη διάρκεια του πρώτου  έτους εφαρμογής του.
Στο πολύ εγγύς μέλλον (στο πλαίσιο της  ενδιάμεσης αναθεώρησης & των επερχόμε-
νων τοπικών προσκλήσεων υποβολής προτά-
σεων), η Επιτροπή θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για τη βελτίωση των διαβουλεύ-
σεων. Η Επιτροπή, ωστόσο, θα επιθυμούσε  
να τονίσει ότι είναι μετά βίας εφικτό να προ-
σεγγίσει όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη. Πρέ-πει, παραδείγματος χάριν, να αναγνωρίσουμε 
ότι η Επιτροπή δεν μπορεί αποτελεσματικά 
να εξασφαλίσει τη συμμετοχή της πλειονό-
τητας των οργανώσεων σε επίπεδο βάσης  
και σε κοινοτικό επίπεδο, ακόμα κι αν ήταν 
πολύ σχετικές με τη διαδικασία αναπτυξια-
κής συνεργασίας.
Συστάσεις σχετικά με τη συμμετοχή 
των ΜΚΦΗ Επιτροπή επαναλαμβάνει ότι η συμμε-τοχή ΜΚΦ είναι ένας από τους ακρογωνιαί-
ους λίθους της δράσης της. Ωστόσο, αυτή  
η συμμετοχή πρέπει να εξισορροπηθεί με τη 
συνεργασία με τα κυρίαρχα κράτη. Η συμμε-τοχή των ΜΚΦ θα υποστηριχθεί έντονα, αλλά 
δεν μπορεί να επιβληθεί από την Επιτροπή.Στο εγγύς μέλλον, η Επιτροπή θα ενισχύσει 
τη συμμετοχή ΜΚΦ με τα ακόλουθα μέσα:
τη βελτίωση της γνώσης της για τους   •
ΜΚΦ μέσω της προώθησης των πιλοτικών 
μελετών χαρτογράφησης που σχεδιάζο-νται, κατά περίπτωση, σε στενή συνεργα-
σία με την κυβέρνηση (οι εθνικές αρχές 
πρέπει να παραμείνουν τα κύρια ενδια-φερόμενα μέρη που είναι υπεύθυνα για την επεξεργασία μιας κοινωνικοπολιτι-κής χαρτογράφησης αυτού του είδους) ·
τη βελτίωση της προβλεψιμότητας και   •
της διαφάνειας όσον αφορά τη διαδικα-
σία διαβουλεύσεων με τη διαμόρφωση, 
όσο το δυνατόν συχνότερα, ειδικών ημε-
ρολογίων και υλικού επικοινωνίας με  στόχο τη διευκόλυνση της διάδρασης  
με τους ΜΚΦ.
Η Επιτροπή σκοπεύει επίσης να βελτιώσει την καθοδήγηση για το προσωπικό της αντιπρο-
σωπείας με την προώθηση ενός συστήματος 
βοήθειας (helpdesk) για την κοινωνία των  
πολιτών (CISOCH): ένα σε απευθείας σύνδεση 
εργαλείο κεφαλαιοποίησης και διάδοσης με 
σκοπό να παρέχει στις υπηρεσίες της Επι-
τροπής (αντιπροσωπείες και κεντρικές υπη-
ρεσίες) και στους ΜΚΦ σαφείς και συνεπείς πληροφορίες σχετικά με και για την κοινωνία 
των πολιτών. Επιπλέον, σας παραπέμπουμε και στο σημείο 28 σχετικά με την ειδική  καθοδήγηση, τα σεμινάρια και την προγραμ-
ματισμένη κατάρτιση.
86.
Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι, ειδικά για τους 
τοπικούς ΜΚΦ, οι προσκλήσεις υποβολής  προτάσεων μπορούν να είναι επαχθείς.  Ωστόσο, αυτή η διαδικασία είναι, στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού, το μόνο δυνατό από νομικής άποψης σύστημα και είναι υπο-
χρεωτικό για την ανάθεση της σύμβασης επι-χορήγησης. Απαιτείται να εξασφαλιστεί τόσο 
η υγιής διαχείριση των ενεργειών όσο και  
η ίση μεταχείριση μεταξύ των υποψηφίων.
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ64
Με σκοπό την ευκολότερη προσέγγιση των 
τοπικών οργανώσεων, η Επιτροπή έχει απλο-ποιήσει αυτή τη διαδικασία και έχει επίσης 
εισαγάγει τη βάση δεδομένων PADOR που  
συμβάλλει στη μείωση των καθυστερήσεων μεταξύ της έναρξης της πρόσκλησης και της υπογραφής των συμβάσεων.
87.
Η Επιτροπή καταβάλλει κάθε δυνατή προ-σπάθεια όσον αφορά την κατάρτιση και την ειδική καθοδήγηση. Επιπλέον, η Επιτροπή θα εξασφαλίσει τη βέλτιστη διάδοση πρακτικών εργαλείων που έχουν τεθεί στην διάθεση των αντιπροσωπειών. Επιπλέον, με την έναρξη  
της λειτουργίας του συστήματος βοήθειας  
της κοινωνίας των πολιτών (χρησιμοποιώ-
ντας ένα διαλογικό εργαλείο του ιστού),  
η Επιτροπή θα παράσχει στα ενδιαφερόμενα 
μέρη μια φιλική προς τον χρήστη σύνθεση  
των νομικών και χρηματοοικονομικών μέσων της (πρβλ. παραγράφους 28, 31 και 46.)
88.
Τα τελευταία χρόνια, η Επιτροπή ανέθεσε  
τις ευθύνες της εφαρμογής του έργου στις  αντιπροσωπείες προκειμένου να εξασφαλι-
στεί μια βελτιωμένη ικανότητα παρακολού-θησης και αξιολόγησης στη χώρα. Επιπλέον, η Επιτροπή είναι ο μοναδικός χορηγός που ολοκληρώνει την εσωτερική της ικανότητα  παρακολούθησης μέσω 7 περιφερειακών  
εξωτερικών αναδόχων παρακολούθησης  βάσει αποτελεσμάτων.
Προκειμένου να βελτιωθεί περαιτέρω η εφαρ-
μογή και η παρακολούθηση, η Επιτροπή  έχει πάρει την πρωτοβουλία διαβούλευσης με άλλους χορηγούς για την ανάπτυξη ενός κοινού συστήματος παρακολούθησης βασι-σμένου στη Διακήρυξη του Παρισιού και την 
ατζέντα της Άκρα.
Η αξιολόγηση είναι ένα τυποποιημένο χαρα-
κτηριστικό όλων των έργων/προγραμμάτων. 
Η ΕΚ αναπτύσσει επίσης μια βάση δεδομέ-νων ΤΠ για την αξιολόγηση του έργου της με 
σκοπό την ενίσχυση της διάδοσης των διδαγ-
μάτων που έχει αντλήσει και των βέλτιστων 
πρακτικών για τη βελτιωμένη υλοποίηση και 
τον μελλοντικό σχεδιασμό του έργου.89.
Όπως αναφέρεται στο σημείο 64, η Επιτροπή 
συμφωνεί ότι η βιωσιμότητα των έργων είναι ουσιώδης και αναγνωρίζει ότι είναι πολύ-
πλοκο να εξασφαλιστεί ταυτόχρονα η βιωσι-
μότητα των χρηματοδοτούμενων ενεργειών και η ενίσχυση των τοπικών ΜΚΦ. Οι ολοκλη-ρωμένες και μακροπρόθεσμες προσεγγίσεις 
εφαρμόζονται μέσω γεωγραφικών προγραμ-
μάτων που σχεδιάζονται σε στενή συνεργα-σία με το κράτος εταίρο (ειδικά στο πλαίσιο 
της συμφωνίας του Κοτονού). Όσον αφορά τα 
θεματικά προγράμματα και τα οικεία μέσα, 
η Επιτροπή θα επιθυμούσε να υπογραμμίσει 
τη συγκεκριμένη προστιθέμενη αξία τους.  Οι θεματικές ενέργειες έχουν δημιουργηθεί 
και έχουν υποστηριχθεί από το Ευρωπαϊκό  
Κοινοβούλιο προκειμένου:
να επιτραπεί στην ΕΕ να λειτουργήσει   •
ακόμη και σε περίπτωση πολύ δύσκολων 
εταιρικών σχέσεων ·
να αντιμετωπίσει ένα συγκεκριμένο   •
ζήτημα παγκοσμίως, σε αντιδιαστολή με 
ένα ζήτημα που προκαλεί ανησυχία σε  
περιφερειακό ή εθνικό επίπεδο.
Αυτό καταδεικνύει την προθυμία της ΕΕ να διαδώσει τις κοινές πολιτικές/στρατηγικές  
αξίες της σε όλο τον κόσμο (προστασία των ανθρώπινων δικαιωμάτων, προστασία του  περιβάλλοντος, κ.λπ.).
Η Επιτροπή θα συνεχίσει τη νέα πρακτική  —
της πρόσκλησης υποβολής προτάσεων  
σε τοπικό επίπεδο. Θα επεκτείνει επίσης 
τη χρήση της PADOR ως εργαλείυ για τη διαχείριση της γνώσης.
Προκειμένου να βελτιωθεί η δυνατό- —
τητα πρόσβασης, η συνοχή, η διαφά-
νεια και η τυποποίηση των διαδικασιών, αναπτύσσεται ένα εργαλείο αποκαλού-
μενο «CISOCH» για να εξασφαλίσει μια  
καλύτερη καθοδήγηση και υποστήριξη. 
Αναμένεται να χρειαστούν επιπλέον  ανθρώπινοι πόροι για τις αντιπροσω-
πείες, αν πρόκειται να τροποποιηθεί το 
σύστημα ελέγχου και να βασιστεί στις  
επιτόπιες επισκέψεις από το προσωπικό 
της Επιτροπής.
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ65
Η Επιτροπή θεωρεί ότι το ισχύον σύστημα  
ελέγχου εξασφαλίζει υγιή χρηματοοικονο-μική και συμβατική παρακολούθηση.
Το προσωπικό της αντιπροσωπείας και των 
ΜΚΦ θα συνεχίσει να εκπαιδεύεται, και στη χρήση δεικτών απόδοσης. Εντούτοις, η Επι-τροπή υπογραμμίζει το γεγονός ότι δεν είναι 
εφικτή η κατάρτιση όλων των ΜΚΦ που ενδι-αφέρονται ενδεχομένως να συμμετάσχουν σε 
προγράμματα ΕΚ.
Εξετάζεται ένας συνδυασμός μέσων λαμ- —
βάνοντας υπόψη το ρυθμιστικό πλαίσιο που δημιουργήθηκε από τους δημοσιο-νομικούς κανονισμούς, το ΕΤΑ, το ΜΑΣ, το ΕΠΔΔΑ και τον ευρωπαϊκό μηχανισμό 
γειτονίας και εταιρικής σχέσης (ENPI).
Η Επιτροπή έχει αναπτύξει μια μεθοδολο- —
γία για την εκ των υστέρων παρακολού-θηση ROM με στόχο τον υπολογισμό του 
αντικτύπου των προγραμμάτων.
90.
Η κατάσταση για τις χώρες ΑΚΕ είναι πολύ  
διαφορετική από τις χώρες ΑΛΑ όπου η επί-
σημη συμμετοχή ΜΚΦ είναι πιο πρόσφατη.
Επιπλέον, όπως στη μεγάλη πλειονότητα  
των χωρών ΜΑΣ, οι εθνικές αρχές δεν έχουν προσδιορίσει την ανάπτυξη ικανοτήτων των ΜΚΦ ως προτεραιότητα. Τα γεωγραφικά προ-γράμματα δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον σκοπό αυτό, αφήνοντας ως μόνη επι-λογή το θεματικό πρόγραμμα.
Σύμφωνα με τη δήλωση του Ελεγκτικού Συνε-
δρίου, σύμφωνα με την οποία η ανάπτυξη  ικανότητας πρέπει κατά προτίμηση να διο-χετεύεται μέσω γεωγραφικών προγραμμά-των, η αρχή της ευθυγράμμισης της βοήθειας απαιτεί οι κυβερνήσεις των χωρών εταίρων να καθορίζουν τις στρατηγικές, τους τομείς 
και τα θέματα μέσα σε αυτό το πλαίσιο.  (πρβλ. Διακήρυξη του Παρισιού σχετικά με 
την αποτελεσματικότητα της ενίσχυσης και 
Ευρωπαϊκή κοινή αντίληψη για την ανάπτυξη 
και σύναψη της Άκρα). Η Επιτροπή αναμφι-
σβήτητα θα συνεχίσει να προωθεί τη συμμε-
τοχή των ΜΚΦ.91.
Η Επιτροπή χαιρετίζει το γεγονός ότι το  
Ελεγκτικό Συνέδριο αναγνωρίζει τη μεγάλη συνάφεια των χρηματοδοτούμενων έργων.
92.
Τα δύο ζητήματα δεν είναι αντίθετα: η επι-λογή των καταλληλότερων ΜΚΦ για την  εφαρμογή της ενέργειας δεν αποκλείει την 
υποστήριξη της ανάγκης για ανάπτυξη ειδι-κής ικανότητας, η οποία θα μπορούσε να  
αφορά τον ίδιο φορέα ή έναν διαφορετικό, 
με την προοπτική βελτίωσης μέσα στον  
χρόνο.
Με τα γεωγραφικά προγράμματα, τα οποία  
συμπληρώνουν τα θεματικά προγράμματα,  
είναι επίσης εφικτή η προσέγγιση λιγότερο 
αποδοτικών ΜΚΦ, παραδείγματος χάριν όσον 
αφορά την ανάπτυξη ικανοτήτων.
Η Επιτροπή έχει πλήρη επίγνωση του πολύ-
πλοκου χαρακτήρα. Δομικά οργανώνεται  
όλο και μεγαλύτερη διάδραση π.χ. με τη  
συμμετοχή και την ανάθεση ευθυνών στη  
Διεύθυνση Γεωγραφίας για την προετοιμασία 
και την παράδοση των θεματικών προγραμ-μάτων, ώστε να επιτρέπεται μια καλύτερη  
συμπληρωματικότητα με τις δραστηριότη-τες που υποστηρίζονται από τα διμερή και  περιφερειακά πλαίσια. Ενώ υπάρχει πολιτική βούληση να εξασφαλιστεί η συμμετοχή των τοπικών οργανώσεων, υπάρχουν σαφή όρια, 
που συνδέονται με:
τον σεβασμό της οργανωτικής δομής των i) 
κυρίαρχων κρατών,
τον σεβασμό της υγιούς δημοσιονομικής ii) 
διαχείρισης σύμφωνα με τον δημοσιονο-μικό κανονισμό,τη διαθεσιμότητα των ανθρώπινων  iii) 
πόρων,
τον χρονικό περιορισμό, iv) 
τον τεράστιο αριθμό πιθανών φορέων. v) 

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009 — Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνε ργασία της ΕΚ67
Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριo  
Ειδική έκθεση αριθ. 4/2009
Η διαχείριση, εκ μέρους της Επιτροπής, της συμμετοχής των μη κρατικών φορέων στην αναπτυξιακή συνεργασία της ΕΚ
Λουξεμβούργο: Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων2009 — 65 σ. — 21 x 29,7 cmISBN 978-92-9207-272-8

Πώς να προμηθευτείτε τις εκδόσεις της ΕΕ
Eκδόσεις που πωλούνται:
• από το EU Bookshop (βιβλιοπωλείο της ΕΕ) (http://bookshop.europa.eu),•  από το βιβλιοπώλη σας με αναφορά του τίτλου, του εκδότη ή/και του 
αριθμού ISBN,
•  απευθυνόμενοι σε έναν από τους πράκτορες πώλησής μας. Για τα στοιχεία 
επικοινωνίας τους μπορείτε να ανατρέξετε στη διαδικτυακή διεύθυνση http://bookshop.europa.eu ή να στείλετε φαξ στον αριθμό +352 2929-42758.
Εκδόσεις που διατίθενται δωρεάν:• από το EU Bookshop (βιβλιοπωλείο της ΕΕ) (http://bookshop.europa.eu),•  από τα γραφεία εκπροσώπησης ή τις αντιπροσωπείες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Για τα στοιχεία επικοινωνίας τους μπορείτε να ανατρέξετε στη διαδικτυακή διεύθυνση http://ec.europa.eu ή να στείλετε φαξ στον αριθμό +352 2929-42758.
ΣΕ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ, ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ 
ΑΝΑΛΥΕΙ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΜΕ ΤΟΝ ΟΠΟΙΟ Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΑΣΦΑΛΙΖΕΙ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΜΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΦΟΡΕΩΝ (ΜΚΦ) 
ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΝΕΡΓ ΑΣΙΑ, ΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΩΝ ΥΠΟΨΗ ΤΩΝ 
ΡΟΛΩΝ ΠΟΥ ΟΙ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΙ ΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΥΝ, ΑΦΕΝΟΣ, ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΕΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ, ΑΦΕΤΕΡΟΥ , ΩΣ ΦΟΡΕΙΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΕΡΓΩΝ.
ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΠΙΣΤΩΝΟΝΤΑΙ ΟΡΙΣΜΕΝΕΣ ΠΤΥΧΕΣ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ 
ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ ΕΠΙΔΕΧΟΝΤΑΙ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. ΕΠΙΣΗΣ ΔΙΑΤΥΠΩΝΕΤΑΙ ΜΙΑ ΣΕΙΡΑ ΣΥΣΤΑΣΕΩΝ, ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ ΑΠΟΣΚΟΠΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ 
ΤΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΤΩΝ ΜΚΦ ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ 
ΣΥΝΕΡΓ ΑΣΙΑΣ, ΣΤΗΝ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΟΤΙ ΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΟΥ ΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΥΝ ΟΙ ΜΚΦ ΕΙΝΑΙ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΟΥΝ ΤΑ ΕΠΙΔΙΩΚΟΜΕΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ 
ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΤΩΝ ΜΚΦ ΠΟΥ 
ΤΗ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ.
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙOQJ-AB-09-004-EL-C
ISBN 978-92-9207-272-8