EL    EL  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ  ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ  
Bρυξέλλες , 20.10.2004 
COM(2004) 702 τελικό  
  
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ   
ΠΡΟΣ  ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ  ΚΑΙ  ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ  ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ   
Προστασία  των υποδο µών ζωτικής  σηµασίας  στην  καταπολέ µηση της τροµοκρατίας  
 
EL 2   EL ΠΙΝΑΚΑΣ  ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ  
1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ .................................................................................................................. 3 
2. ΑΠΕΙΛΗ ...................................................................................................................... 3 
3. ΟΙ ΥΠΟ∆ΟΜΕΣ  ΖΩΤΙΚΗΣ  ΣΗΜΑΣΙΑΣ  ΣΤΗΝ  ΕΥΡΩΠΗ ..................................... 4 
3.1. Ορισ µός των υποδο µών ζωτικής  σηµασίας ................................................................. 4 
3.2. ∆ιαχείριση  της ασφάλειας ............................................................................................ 6 
4. Η ΕΠΙΤΕΥΧΘΕΙΣΑ  ΠΡΟΟ∆ΟΣ  ΟΣΟΝ  ΑΦΟΡΑ  ΤΗΝ  ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ   
ΤΩΝ  ΥΠΟ∆ΟΜΩΝ  ΖΩΤΙΚΗΣ  ΣΗΜΑΣΙΑΣ  ΣΕ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ  ΕΠΙΠΕ∆Ο ............. 7 
5. ΕΝΙΣΧΥΣΗ  ΤΗΣ  ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ  ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ  ΤΩΝ  ΥΠΟ∆ΟΜΩΝ  ΖΩΤΙΚΗΣ  
ΣΗΜΑΣΙΑΣ  ΤΗΣ  ΕΕ................................................................................................... 8 
5.1. Ένα ευρωπαϊκό  πρόγρα µµα προστασίας  των υποδο µών ζωτικής  σηµασίας ............... 8 
5.2. Εφαρ µογή του προγρά µµατος EPCIP.......................................................................... 9 
5.3. Στόχοι  του προγρά µµατος EPCIP και δείκτες  προόδου ............................................ 10 
ΤΕΧΝΙΚΟ  ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ...................................................................................................... 12 
 
EL 3   EL 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ  
Κατά  τη σύνοδο  του Ιουνίου  2004, το Ευρωπαϊκό  Συµβούλιο  κάλεσε  την Επιτροπή  και τον 
Ύπατο  Εκπρόσωπο  να χαράξουν  µία συνολική  στρατηγική  για την προστασία  των υποδο µών 
ζωτικής  σηµασίας . 
Στην  παρούσα  ανακοίνωση  παρέχεται  επισκόπηση  των ενεργειών  που έχει αναλάβει  η 
Επιτροπή  σχετικά  µε την προστασία  των υποδο µών ζωτικής  σηµασίας  και προτείνονται  
συµπληρω µατικά  µέτρα για την ενίσχυση  των υφιστά µενων  µέσων  και τη συµµόρφωση  µε τις 
εντολές  του Ευρωπαϊκού  Συµβουλίου . 
2. ΑΠΕΙΛΗ  
Ο κίνδυνος  καταστροφικών  τροµοκρατικών  επιθέσεων  που ενδέχεται  να επηρεάσουν  τις 
υποδο µές ζωτικής  σηµασίας  αυξάνει  σταθερά . Ποικίλες  θα µπορούσαν  να είναι  οι συνέπειες  
µιας επίθεσης  κατά  των συστη µάτων  ελέγχου  των υποδο µών αυτών . Κοινή  είναι  η πεποίθηση  
ότι µια επιτυχη µένη επίθεση  στον  κυβερνοχώρο  θα προκαλούσε  ελάχιστα  ή καθόλου  θύµατα, 
αλλά  θα οδηγούσε  ενδεχο µένως  σε διακοπή  της λειτουργίας  σηµαντικών  υπηρεσιών  
υποδο µής. Για παράδειγ µα, εξαιτίας  µιας επιτυχη µένης επίθεσης  στον  κυβερνοχώρο  εναντίον  
του κρατικού  τηλεφωνικού  δικτύου , οι χρήστες  θα στερούνταν  τις τηλεφωνικές  υπηρεσίες  
έως ότου  επιδιορθωθεί  και αποκατασταθεί  το δίκτυο . Μία επίθεση  στα συστή µατα ελέγχου  
χηµικών  εγκαταστάσεων  ή εγκαταστάσεων  υγρού  φυσικού  αερίου  θα οδηγούσε  ενδεχο µένως  
σε πολύ  περισσότερα  θύµατα, καθώς  και σε σηµαντικές  υλικές  ζηµίες. 
Η βλάβη  ενός τµήµατος των υποδο µών θα µπορούσε , εξάλλου , να οδηγήσει  σε βλάβη  άλλων  
τµηµάτων , προκαλώντας  σοβαρές  αλυσιδωτές  συνέπειες . Ανάλογο  πρόβλη µα θα µπορούσε  
να προκληθεί  λόγω  της συνεργιστικής  δράσης  µεταξύ  των διαφόρων  υποδο µών. Έτσι , µία 
επίθεση  π.χ. κατά  ηλεκτρικών  εγκαταστάσεων  µε την οποία  προκαλείται  διακοπή  της 
παροχής  ηλεκτρικής  ενέργειας  θα µπορούσε  να παραλύσει  και τις εγκαταστάσεις  
επεξεργασίας  υδάτων  και υδροδότησης , εφόσον  θα έπαυαν  να τροφοδοτούνται  οι στρόβιλοι  
και οι άλλες  ηλεκτρικές  συσκευές .  
Οι αλυσιδωτές  αντιδράσεις  µπορούν  επίσης  να είναι  πολύ  επιζή µιες εξαιτίας  της διακοπής  της 
παροχής  πολλών  βασικών  υπηρεσιών . Οι γενικές  διακοπές  ρεύµατος που σηµειώθηκαν  κατά  
την τελευταία  διετία  στη Βόρεια  Αµερική  και την Ευρώπη  έχουν  καταδείξει  πόσο  ευπαθείς  
είναι  οι υποδο µές στον  τοµέα της ενέργειας  και συνεπώς  πόσο  επιτακτική  είναι  η ανάγκη  
λήψης  αποτελεσ µατικών  µέτρων  για την πρόληψη  ή τον περιορισ µό των επιπτώσεων  που θα 
έχουν  οι σηµαντικές  διαταραχές  της παροχής . Παρό µοια χρησι µοποίηση  της τροµοκρατίας  
στον  κυβερνοχώρο  θα µπορούσε  επίσης  να οδηγήσει  σε διεύρυνση  των συνεπειών  µιας 
φυσικής  επίθεσης , όπως  π.χ. µια συµβατική  βοµβιστική  επίθεση  σε ένα κτήριο  συνδυασ µένη 
µε προσωρινή  διακοπή  της παροχής  ηλεκτρικής  ενέργειας  ή τηλεφωνικών  υπηρεσιών . Στην  
περίπτωση  αυτή , η αδυνα µία παρέ µβασης  των υπηρεσιών  επείγουσας  βοήθειας , εν αναµονή 
της αποκατάστασης  της ηλεκτροδότησης  ή των συστη µάτων  επικοινωνίας , θα µπορούσε  να 
αυξήσει  τον αριθµό των θυµάτων  και να συµβάλει  στην  εξάπλωση  του πανικού . 
 
EL 4   EL 3. ΟΙ ΥΠΟ∆ΟΜΕΣ  ΖΩΤΙΚΗΣ  ΣΗΜΑΣΙΑΣ  ΣΤΗΝ  ΕΥΡΩΠΗ   
3.1. Ορισ µός των υποδο µών ζωτικής  σηµασίας  
Υποδο µές ζωτικής  σηµασίας  είναι  οι φυσικές  εγκαταστάσεις  και οι εγκαταστάσεις  
τεχνολογίας  πληροφοριών , τα δίκτυα , οι υπηρεσίες  και τα στοιχεία  ενεργητικού , η διακοπή  ή 
καταστροφή  των οποίων  θα µπορούσε  να έχει σοβαρές  επιπτώσεις  στην  υγεία , την ασφάλεια , 
ή την οικονο µική ευηµερία των πολιτών  ή ακόµη και στην  αποτελεσ µατική  λειτουργία  των 
κυβερνήσεων  των κρατών  µελών . Οι υποδο µές ζωτικής  σηµασίας  συναντώνται  σε πολλούς  
τοµείς της οικονο µίας, περιλα µβανο µένου του τραπεζικού  τοµέα και του τοµέα των 
οικονο µικών , των µεταφορών  και της διανο µής, της ενέργειας , των υπηρεσιών  κοινής  
ωφέλειας , της υγείας , της προµήθειας  τροφί µων και των επικοινωνιών , καθώς  και ορισµένων  
βασικών  διοικητικών  υπηρεσιών . Ορισ µένα σηµαντικά  στοιχεία  των τοµέων αυτών  δεν 
µπορούν  να θεωρηθούν  «υποδο µές» µε την αυστηρή  έννοια  του όρου , αφού  πρόκειται  
µάλλον  για δίκτυα  ή για αλυσίδες  εφοδιασ µού που στηρίζουν  την προµήθεια  ενός 
σηµαντικού  προϊόντος  ή υπηρεσίας . Για παράδειγ µα, ο εφοδιασ µός των µεγάλων  αστικών  
κέντρων  µε τρόφι µα ή νερό εξαρτάται  από ορισµένες εγκαταστάσεις -κλειδιά , αλλά  και από 
ένα περίπλοκο  δίκτυο  αποτελού µενο από παραγωγούς , υπεύθυνους  επεξεργασίας , 
κατασκευαστές , διανο µείς και λιανοπωλητές .  
Οι υποδο µές ζωτικής  σηµασίας  περιλα µβάνουν : 
• Τις εγκαταστάσεις  και τα δίκτυα  στον  τοµέα της ενέργειας  (π.χ. τις εγκαταστάσεις  
παραγωγής  ηλεκτρικής  ενέργειας , πετρελαίου  και φυσικού  αερίου , τις εγκαταστάσεις  
αποθήκευσης  και τα διυλιστήρια , το σύστη µα µεταφοράς  και διανο µής). 
• Την τεχνολογία  επικοινωνιών  και πληροφοριών  (π.χ. τηλεπικοινωνίες , συστή µατα 
ραδιοφωνικών  µεταδόσεων , λογισ µικό, υλισµικό, καθώς  και δίκτυα , περιλα µβανο µένου 
του ∆ιαδικτύου ) 
• Τα οικονο µικά (π.χ. τραπεζικό  τοµέα, αγορές  αξιών  και επενδύσεις ) 
• Την περίθαλψη  (π.χ. νοσοκο µεία, µονάδες  υγειονο µικής περίθαλψης  και τράπεζες  αίµατος, 
εργαστήρια  και φαρµακευτικά  προϊόντα , υπηρεσίες  έρευνας  και διάσωσης , καθώς  και 
υπηρεσίες  επείγουσας  βοήθειας ) 
• Τα τρόφι µα (π.χ. ασφάλεια , παραγωγικά  µέσα, χονδρική  πώληση  και βιοµηχανία  
τροφί µων) 
• Το νερό (π.χ. φράγ µατα, αποθήκευση , επεξεργασία  και δίκτυα ) 
• Τις µεταφορές  (π.χ. αεροδρό µια, λιµάνια, συνδυασ µένες µεταφορές , σιδηροδρο µικό δίκτυο  
και δίκτυα  µαζικής  διαµετακό µισης, συστή µατα ελέγχου  της κυκλοφορίας ) 
• Την παραγωγή , την αποθήκευση  και τη µεταφορά  επικίνδυνων  εµπορευ µάτων  (π.χ. 
χηµικών , βιολογικών , ραδιολογικών  και πυρηνικών  υλικών ) 
• Τη δηµόσια διοίκηση  (π.χ. υπηρεσίες  ζωτικής  σηµασίας , εγκαταστάσεις , δίκτυα  
πληροφόρησης , στοιχεία  ενεργητικού , καθώς  και τους κυριότερους  εθνικούς  χώρους  και 
εθνικά  µνηµεία) 
 
EL 5   EL Η ιδιοκτησία  και η εκµετάλλευση  των υποδο µών αυτών  βρίσκεται  στα χέρια  τόσο  του 
δηµόσιου  όσο και του ιδιωτικού  τοµέα. Εντούτοις , στην  ανακοίνωση  574/2001, της 10ης 
Οκτωβρίου  2001, η Επιτροπή  διακήρυξε : «Η ενίσχυση  ορισµένων  µέτρων  ασφάλειας  από τις 
δηµόσιες  αρχές , µετά τις τροµοκρατικές  επιθέσεις  οι οποίες  στρέφονται  κατά  του κοινωνικού  
συνόλου  και όχι µόνο κατά  φορέων  του κλάδου  θα πρέπει  να αναληφθεί  από το κράτος ». 
Θεµελιώδης  συνεπώς  είναι  ο ρόλος  που καλείται  να παίξει  ο δηµόσιος  τοµέας. 
Οι υποδο µές ζωτικής  σηµασίας  πρέπει  να καθοριστούν  σε επίπεδο  κρατών  µελών  και σε 
ευρωπαϊκό  επίπεδο , ενώ οι σχετικοί  κατάλογοι  θα πρέπει  να έχουν  καταρτιστεί  µέχρι τα τέλη 
του 2005. 
Οι υποδο µές ζωτικής  σηµασίας  της Ευρώπης  χαρακτηρίζονται  από στενή  σύνδεση  και 
αλληλεξάρτηση . Σε τούτο  συνέβαλε  η συγκέντρωση  των επιχειρήσεων , η ορθολογική  
βιοµηχανική  οργάνωση , αποτελεσ µατικές  επιχειρη µατικές  πρακτικές  όπως  η έγκαιρη  (just-in-
time) κατασκευή , καθώς  και η συγκέντρωση  του πληθυσ µού στα αστικά  κέντρα . Οι υποδο µές 
ζωτικής  σηµασίας  της Ευρώπης  εξαρτώνται  σήµερα περισσότερο  από τις κοινές  τεχνολογίες  
πληροφοριών , περιλα µβανο µένου του ∆ιαδικτύου , καθώς  και από τις επικοινωνίες  και τη 
δορυφορική  ραδιοπλοήγηση . Μέσω  αυτών  των αλληλένδετων  υποδο µών, τα προβλή µατα θα 
µπορούσαν  να έχουν  αλυσιδωτά  αποτελέσ µατα και να προκαλέσουν  απρόβλεπτες  και 
σταδιακά  αυξανό µενες διαταραχές  σε υπηρεσίες  θεµελιώδους  σηµασίας . Λόγω  της στενής  
τους αλληλοσύνδεσης  και αλληλεξάρτησης  οι υποδο µές αυτές  καθίστανται  πιο ευάλωτες  σε 
βλάβη  ή καταστροφή .  
Θα πρέπει  να µελετηθούν  τα κριτήρια  που καθιστούν  µία συγκεκρι µένη υποδο µή ή ένα 
στοιχείο  της ζωτικής  σηµασίας . Αυτά  τα κριτήρια  επιλογής  θα πρέπει  να βασίζονται  επίσης  
στην  τοµεακή  και τη συλλογική  εµπειρία . Για τον προσδιορισ µό των δυνητικών  υποδο µών 
ζωτικής  σηµασίας  θα µπορούσαν  να προταθούν  τρία κριτήρια : 
• Η ακτίνα  δράσης · η απώλεια  µιας υποδο µής ζωτικής  σηµασίας  αποτι µάται από το εύρος  
της γεωγραφικής  περιοχής  που ενδέχεται  να θιγεί  (αν δηλαδή  έχει διεθνή , εθνική , 
επαρχιακή /εδαφική  ή τοπική  διάσταση ).  
• Το µέγεθος · ο βαθµός του αντίκτυπου  ή της απώλειας  µπορεί  να υπολογιστεί  ως 
µηδενικός , ελάχιστος , µέτριος  ή σηµαντικός . Τα κριτήρια  που µπορούν  να 
χρησι µοποιηθούν  για τον υπολογισ µό του δυνητικού  µεγέθους  είναι , µεταξύ  άλλων , τα 
εξής:  
(α) ∆ηµόσιος  αντίκτυπος  (θιγόµενος πληθυσ µός, αριθµός θυµάτων , ασθένειες , 
σοβαροί  τραυ µατισµοί, εκκένωση )·  
(β) Οικονο µικός αντίκτυπος  (επίπτωση  στο ΑΕΠ , σηµασία της οικονο µικής ζηµίας 
ή/και της υποβάθ µισης προϊόντων  ή υπηρεσιών )·  
(γ) Περιβαλλοντικός  αντίκτυπος  (επίπτωση  στους  πολίτες  και στο περιβάλλον )  
(δ) Αλληλεξάρτηση  (µε άλλα  στοιχεία  υποδο µών ζωτικής  σηµασίας )  
(ε) Πολιτικά  (εµπιστοσύνη  στην  ικανότητα  της κυβέρνησης )· 
• Οι χρονικές  συνέπειες · το κριτήριο  αυτό  καθορίζει  σε ποια χρονική  στιγµή θα µπορούσε  η 
απώλεια  ενός στοιχείου  να έχει σοβαρή  επίπτωση  (π.χ. άµεσα, σε 24-48 ώρες , σε µια 
εβδο µάδα, κ.τ.λ.).  
 
EL 6   EL Εντούτοις , σε πολλές  περιπτώσεις , οι ψυχολογικές  συνέπειες  µπορούν  να επιδεινώσουν  
περιστατικά  µικρής  σηµασίας . 
Στο τεχνικό  παράρτη µα διαγράφονται  τα συνοπτικά  χαρακτηριστικά  των εξελίξεων  στον  
τοµέα της προστασίας  των υποδο µών ζωτικής  σηµασίας  και παρέχεται  µία τοµεακή  
επισκόπηση  των αποτελεσ µάτων  που έχει να επιδείξει  µέχρι σήµερα η Επιτροπή . Εξ αυτών  
συνάγεται  ότι η Επιτροπή  έχει αποκτήσει  αξιοση µείωτη  εµπειρία  στον  τοµέα αυτόν . 
3.2. ∆ιαχείριση  της ασφάλειας   
Για να εξεταστούν  αναλυτικά  οι υποδο µές ζωτικής  σηµασίας  των κρατών  µελών , καθώς  και 
τα στοιχεία  που εξαρτώνται  από αυτές , σε σχέση  µε ενδεχό µενη τροµοκρατική  απειλή  και για 
να προσδιοριστεί  ο βαθµός ευπάθειας , θα πρέπει  να συγκεντρωθούν  πληροφορίες  από 
διάφορες  πηγές . Κάθε  τοµέας και κάθε  κράτος  µέλος θα πρέπει  να προσδιορίσει  τις υποδο µές 
ζωτικής  σηµασίας  εντός  της δικαιοδοσίας  του, σύµφωνα  µε µια εναρ µονισµένη φόρµουλα  σε 
επίπεδο  ΕΕ και από κοινού  µε οργανώσεις  και άτοµα που έχουν  αρµοδιότητα  στον  τοµέα της 
ασφάλειας .  
Είναι  αδύνατο  να προστατευθούν  όλες οι υποδο µές έναντι  όλων  των τροµοκρατικών  απειλών . 
Για παράδειγ µα, τα δίκτυα  µεταφοράς  ηλεκτρικής  ενέργειας  έχουν  υπερβολικά  µεγάλο  µήκος  
για να προστατεύονται  µε µεταλλικά  πλέγµατα ή για να επιτηρούνται . Με την εφαρ µογή των 
τεχνικών  διαχείρισης  κινδύνων , η προσοχή  θα πρέπει  να εστιαστεί  στις περιοχές  υψηλότερου  
κινδύνου  λαµβάνοντας  υπόψη  την τροµοκρατική  απειλή , τη σηµασία των υποδο µών, το 
τρέχον  επίπεδο  προστασίας  και την αποτελεσ µατικότητα  των υφιστά µενων  στρατηγικών  για 
τον περιορισ µό των επιπτώσεων  και τη διασφάλιση  της συνέχισης  της επιχειρη µατικής  
δραστηριότητας .  
Η διαχείριση  της ασφάλειας  είναι  µια επιµεληµένη διεργασία  που επιδιώκει  τον εντοπισ µό 
του κινδύνου , καθώς  και τον καθορισ µό και την εφαρ µογή ενεργειών  που στοχεύουν  στον  
περιορισ µό του κινδύνου  σε ένα καθορισ µένο και αποδεκτό  επίπεδο  µε αποδεκτό  κόστος . Η 
προσέγγιση  αυτή  συνίσταται  στον  εντοπισ µό, τον υπολογισ µό και τον έλεγχο  των κινδύνων  
ώστε  να διατηρηθούν  σε επίπεδο  αντίστοιχο  εκείνου  που έχει εκ των προτέρων  καθοριστεί . 
Η προστασία  των υποδο µών ζωτικής  σηµασίας  (CIP) συνεπάγεται  µια συνεπή  εταιρική  
σχέση , βασισ µένη στη συνεργασία  µεταξύ  των ιδιοκτητών  και οργανισ µών εκµετάλλευσης  
των υποδο µών ζωτικής  σηµασίας  αφενός  και των αρχών  των κρατών  µελών  αφετέρου . Οι 
ιδιοκτήτες  και οι οργανισ µοί εκµετάλλευσης  είναι  εκείνοι  που φέρουν  κατά  κύριο  λόγο  την 
ευθύνη  διαχείρισης  των κινδύνων  σε επίπεδο  φυσικών  εγκαταστάσεων , αλυσίδων  
εφοδιασ µού, τεχνολογιών  πληροφοριών  και δικτύων  επικοινωνίας . 
Οι προειδοποιήσεις , οι συµβουλές  και τα ενηµερωτικά  δελτία  είναι  απαραίτητα  γιατί  βοηθούν  
τους εταίρους  του δηµόσιου  και του ιδιωτικού  τοµέα να προστατεύουν  τα κυριότερα  
συστή µατα υποδο µών. Από καιρού  εις καιρόν  ενδέχεται  να εµφανίζονται  ειδικοί  κίνδυνοι  ή 
απειλές  τροµοκρατικής  επίθεσης  που απαιτούν  άµεση αντίδραση . Στις περιπτώσεις  αυτές , η 
αντίδραση  των κυβερνήσεων  και της βιοµηχανίας  των κρατών  µελών  πρέπει  να είναι  ορθά  
συντονισ µένη και στοχοθετη µένη από επιχειρησιακή  άποψη . Η Ευρωπαϊκή  Ένωση  από την 
πλευρά  της θα πρέπει  να συντονίζει  τις αναγκαίες  πολιτικές  αντιδράσεις  και στη βάση  αυτή  
θα συµφωνούνται , κατά  περίπτωση , µε τους εταίρους  λεπτο µερείς  επικουρικές  ρυθµίσεις . 
Ακόµη και τα καλύτερα  σχέδια  ή η καλύτερη  νοµοθεσία  στον  τοµέα της διαχείρισης  της 
ασφάλειας  είναι  άχρηστα  αν δεν εφαρ µόζονται  σωστά . Η εµπειρία  διδάσκει  ότι το µόνο 
 
EL 7   EL αποτελεσ µατικό  µέσο που διασφαλίζει  την ορθή  εφαρ µογή των προδιαγραφών  ασφάλειας  
είναι  η διενέργεια  ανεξάρτητων  ελέγχων  εκ µέρους  της Επιτροπής .  
4. Η ΕΠΙΤΕΥΧΘΕΙΣΑ  ΠΡΟΟ∆ΟΣ  ΟΣΟΝ  ΑΦΟΡΑ  ΤΗΝ  ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ  ΤΩΝ  
ΥΠΟ∆ΟΜΩΝ  ΖΩΤΙΚΗΣ  ΣΗΜΑΣΙΑΣ  ΣΕ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ  ΕΠΙΠΕ∆Ο   
Οι Ευρωπαίοι  προσδοκούν  ότι οι υποδο µές ζωτικής  σηµασίας  θα συνεχίσουν  να λειτουργούν , 
ανεξάρτητα  από τους οργανισ µούς που έχουν  την ιδιοκτησία  ή την εκµετάλλευσή  τους. Προς  
τούτο , εκτιµούν ότι κυρίαρχο  ρόλο  πρέπει  να παίξουν  οι κυβερνήσεις  των κρατών  µελών  και 
η Ευρωπαϊκή  Ένωση . Αναµένουν , εξάλλου , ότι οι ιδιοκτήτες  και οι οργανισ µοί 
εκµετάλλευσης  σε όλα τα επίπεδα  του δηµόσιου  και του ιδιωτικού  τοµέα θα συνεργαστούν  
για να διασφαλίσουν  τη συνέχιση  της παροχής  των υπηρεσιών  από τις οποίες  εξαρτώνται  οι 
Ευρωπαίοι . 
Τα µέτρα που έχουν  ληφθεί  σε εθνικό  επίπεδο  συνεπικουρούνται  από ορισµένα νοµοθετικά  
µέτρα που έχει ήδη εγκρίνει  η Ευρωπαϊκή  Ένωση  και τα οποία  θεσπίζουν  τις ελάχιστες  
απαιτήσεις  προστασίας  των υποδο µών στο πλαίσιο  των διαφόρων  κοινοτικών  πολιτικών . 
Τούτο  ισχύει  ιδίως  για τις µεταφορές , την επικοινωνία , την ενέργεια , την υγεία  και την 
ασφάλεια  στο χώρο  εργασίας , καθώς  και για όλους  τους τοµείς της δηµόσιας  υγείας . Μετά  τις 
πρόσφατες  βίαιες  επιθέσεις  στην  Αµερική  και την Ευρώπη  έχει δοθεί  νέα έµφαση  στις 
δραστηριότητες  αυτές  που θα οδηγήσει  σε περαιτέρω  βελτίωση  ή επέκταση  των υφιστά µενων  
µέτρων . 
Επί δεκαετίες , οι επιθεωρήσεις  διενεργούνταν  στο πλαίσιο  της συνθήκης  EΥΡΑ TOM για τον 
έλεγχο  της ορθής  χρήσης  των πυρηνικών  υλικών . Στον  τοµέα της προστασίας  κατά  της 
ακτινοβολίας , υπάρχει  ένας σηµαντικός  αριθµός εφαρ µοζόµενων  νόµων όσον  αφορά  τους 
κινδύνους  που απορρέουν  από τη λειτουργία  εγκαταστάσεων  και τη χρήση  πηγών  που 
περιέχουν  ραδιενεργούς  ουσίες . 
Στον  κλάδο  των διεθνών  µεταφορών , η Ευρωπαϊκή  Ένωση  ενέκρινε  νοµοθεσία  για την 
εφαρ µογή ή την ενίσχυση  των συµφωνιών  που έχουν  συνάψει  οι διεθνείς  ιθύνοντες  
οργανισ µοί στους  τοµείς των αεροπορικών  και θαλάσσιων  µεταφορών . Η Ευρωπαϊκή  Ένωση  
θα συνεχίσει  να προωθεί  τις δραστηριότητές  τους σε διεθνές  επίπεδο  και να συµµετέχει  σε 
αυτές . Θα ενθαρρύνει  τις τρίτες  χώρες  µε τις οποίες  διατηρεί  οικονο µικές σχέσεις  να 
εφαρ µόσουν  τις συµφωνίες . Έχει ήδη χορηγήσει  ενισχύσεις  σε ορισµένες εξ αυτών  µε στόχο  
την επίτευξη  ενός οµοιογενούς  και σταθερού  επιπέδου  ασφάλειας  εντός  και εκτός  των 
συνόρων  της. 
Ένα ακόµη βήµα προς  αυτή  την κατεύθυνση  είναι  η δηµιουργία  οργανισ µών -όπως  π.χ. ο 
Ευρωπαϊκός  Οργανισ µός για την Ασφάλεια  ∆ικτύων  και Πληροφοριών  (ENISA)- για την 
ασφάλεια  των επικοινωνιών . Εξάλλου , σε τοµείς όπως  η ασφάλεια  των αεροπορικών  και 
θαλάσσιων  µεταφορών , έχουν  συγκροτηθεί  εντός  της Επιτροπής  υπηρεσίες  ελέγχου  για να 
ελέγχουν  την εφαρ µογή της σχετικής  νοµοθεσίας  από τα κράτη  µέλη. Οι έλεγχοι  αυτοί  
παρέχουν  τα αναγκαία  σηµεία αναφοράς  που εξασφαλίζουν  ενιαίο  επίπεδο  εφαρ µογής σε 
ολόκληρη  την Ένωση . 
Στο τεχνικό  παράρτη µα διαγράφονται  τα συνοπτικά  χαρακτηριστικά  των εξελίξεων  στον  
τοµέα της προστασίας  των υποδο µών ζωτικής  σηµασίας  και παρέχεται  τοµεακή  επισκόπηση  
των αποτελεσ µάτων  που έχει να επιδείξει  µέχρι σήµερα η Επιτροπή . Εξ αυτών  συνάγεται  ότι 
η Επιτροπή  έχει αποκτήσει  αξιοση µείωτη  εµπειρία  στον  τοµέα αυτόν . 
 
EL 8   EL 5. ΕΝΙΣΧΥΣΗ  ΤΗΣ  ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ  ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ  ΤΩΝ  ΥΠΟ∆ΟΜΩΝ  
ΖΩΤΙΚΗΣ  ΣΗΜΑΣΙΑΣ  ΤΗΣ  ΕΕ  
5.1. Ένα ευρωπαϊκό  πρόγρα µµα προστασίας  των υποδο µών ζωτικής  σηµασίας  
Λαµβάνοντας  υπόψη  το µεγάλο  αριθµό των δυνητικών  υποδο µών ζωτικής  σηµασίας  και τα 
ιδιαίτερα  χαρακτηριστικά  τους, κρίνεται  αδύνατη  η προστασία  όλων  των υποδο µών µε τη 
θέσπιση  µέτρων  σε ευρωπαϊκό  επίπεδο . Κατ'εφαρ µογήν  της αρχής  της επικουρικότητας , η 
Επιτροπή  πρέπει  να εστιάσει  τις προσπάθειές  της στην  προστασία  των υποδο µών που 
παρουσιάζουν  διακρατική  διάσταση  και να αφήσει  τις άλλες  στην  αποκλειστική  ευθύνη  των 
κρατών  µελών , εντάσσοντάς  τις όµως σε ένα κοινό  πλαίσιο . 
Υπάρχουν  ήδη πολυάριθ µες οδηγίες  και κανονισ µοί που επιβάλλουν  µέσα για την ανίχνευση  
ατυχη µάτων , την εκπόνηση  σχεδίων  παρέ µβασης  σε συνεργασία  µε την πολιτική  άµυνα, 
τακτικές  ασκήσεις  και σαφείς  δεσµούς µεταξύ  των διαφόρων  επιπέδων  παρέ µβασης , των 
δηµοσίων  αρχών , των κεντρικών  οργανισ µών και των υπηρεσιών  έκτακτης  ανάγκης . 
Εξάλλου , πολλά  πρέπει  ακόµη να γίνουν  για την προστασία  των εγκαταστάσεων  παραγωγής  
ενέργειας  πλην  της πυρηνικής . Όπως  εµφαίνεται  στο τεχνικό  παράρτη µα, υπάρχει  κοινοτικό  
κεκτη µένο στον  τοµέα της προστασίας  των υποδο µών ζωτικής  σηµασίας , ο βαθµός 
ανάπτυξης  του οποίου  ποικίλλει . 
Στους  περισσότερους  από τους προαναφερθέντες  τοµείς συνεχίζονται  οι εργασίες  και 
εδραιώνεται  η συνεργασία  µε ειδήµονες των κρατών  µελών  και τους ενδιαφερό µενους  
οικονο µικούς  τοµείς ώστε  να εντοπισθούν  οι πιθανές  παραλείψεις  και να εφαρ µοστούν  τα 
αναγκαία  διορθωτικά  µέτρα (νοµικά ή άλλα ). Έχουν  ήδη καταρτισθεί  πολλά  δίκτυα  και 
επιτροπές  ασφάλειας . 
Η Επιτροπή  σκοπεύει  να απευθύνει  κάθε  χρόνο  ανακοίνωση  προς  τα άλλα  όργανα  για να τα 
ενηµερώνει  για την επιτευχθείσα  πρόοδο . Στην  ανακοίνωση  θα αναφέρονται  αναλυτικά  οι 
εξελίξεις  των κοινοτικών  εργασιών  σε κάθε  τοµέα όσον  αφορά  την εκτίµηση του κινδύνου , 
την ανάπτυξη  τεχνικών  προστασίας  καθώς  και τις δροµολογού µενες ή προβλεπό µενες 
νοµικές ενέργειες  ώστε  να διατυπώνεται  η γνώµη των άλλων  οργάνων . Κατά  περίπτωση , η 
Επιτροπή  θα προτείνει  επίσης  αναβαθ µίσεις  και µέτρα οριζόντιας  οργάνωσης  για τα οποία  
απαιτείται  εναρ µόνιση , συντονισ µός ή συνεργασία . Η ανακοίνωση  αυτή , η οποία  θα 
ενσω µατώνει  όλες τις τοµεακές  αναλύσεις  και τα τοµεακά  µέτρα, θα αποτελέσει  τη βάση  ενός 
Ευρωπαϊκού  Προγρά µµατος Προστασίας  των Υποδο µών Ζωτικής  Σηµασίας  (EPCIP). 
Το πρόγρα µµα αυτό  θα πρέπει  να συνδρά µει τη βιοµηχανία  και τις κυβερνήσεις  των κρατών  
µελών  σε όλα τα επίπεδα  εντός  της ΕΕ, ενώ θα σέβεται  ταυτόχρονα  τις επιµέρους  
αρµοδιότητες  και εντολές . Η Επιτροπή  εκτιµά ότι ένα δίκτυο  που θα συνενώνει  τους ειδικούς  
των κρατών  µελών  της ΕΕ στον  τοµέα της προστασίας  των υποδο µών ζωτικής  σηµασίας  θα 
µπορούσε  να συνδρά µει την Επιτροπή  στην  εκπόνηση  του προγρά µµατος· αυτό  το δίκτυο  
προειδοποίησης  σχετικά  µε τις υποδο µές ζωτικής  σηµασίας  [CIWIN - Critical infrastructure 
Warning Information Network] θα πρέπει  να συγκροτηθεί  το ταχύτερο  δυνατό  εντός  του 
2005. 
Η δηµιουργία  του δικτύου  θα πρέπει  κυρίως  να συµβάλει  στην  ενθάρρυνση  της ανταλλαγής  
πληροφοριών  σχετικά  µε τις κοινές  απειλές  και τα κοινά  ευπαθή  σηµεία, καθώς  και στην  
ανταλλαγή  των κατάλληλων  µέτρων  και στρατηγικών  για τον περιορισ µό του κινδύνου  και 
την προστασία  των υποδο µών ζωτικής  σηµασίας . Τα κράτη  µέλη θα πρέπει  µε τη σειρά  τους 
να διασφαλίσουν  ότι οι πληροφορίες  διοχετεύονται  σε όλα τα αρµόδια υπουργεία  και 
 
EL 9   EL οργανισ µούς, περιλα µβανο µένων  των υπηρεσιών  έκτακτης  ανάγκης · αυτοί  θα ενηµερώνουν  
τους σχετικούς  φορείς  του κλάδου , οι οποίοι  µε τη σειρά  τους θα αναλάβουν  την ενηµέρωση  
των ιδιοκτητών  και των οργανισ µών εκµετάλλευσης  των υποδο µών ζωτικής  σηµασίας  µέσω 
ενός δικτύου  επαφών  που θα εγκατασταθεί  στα κράτη  µέλη.  
Το πρόγρα µµα EPCIP θα µπορούσε  να προωθήσει  ένα µόνιµο φόρου µ µε στόχο  να 
εξισορροπηθούν  τα προβλή µατα ανταγωνισ µού, αρµοδιότητας  και ευαισθησίας  των 
πληροφοριών  µε τα πλεονεκτή µατα που προκύπτουν  από τις ασφαλέστερες  υποδο µές. Στη 
διαδικασία  αυτή  θα πραγ µατοποιούνται  στενές  διαβουλεύσεις  µε τη βιοµηχανία . Το 
πρόγρα µµα θα συµβάλει  στη µετάδοση  περισσότερων  πληροφοριών  στους  εταίρους  σχετικά  
µε καταστάσεις  ειδικής  απειλής  που θα τους επιτρέψουν  να λάβουν  µέτρα για να 
αντιµετωπίσουν  τις ενδεχό µενες επιπτώσεις . Ουδόλως  πρέπει  να ελαττωθεί  η ευθύνη  των 
ιδιοκτητών  και των οργανισ µών εκµετάλλευσης , οι οποίοι  πρέπει  να λαµβάνουν  ίδιες 
αποφάσεις  και να εκπονούν  σχέδια  για την προστασία  των περιουσιακών  τους στοιχείων . 
Εφόσον  δεν υπάρχουν  τοµεακά  πρότυπα  ή δεν έχουν  ακόµη θεσπισθεί  διεθνείς  κανόνες , η 
Ευρωπαϊκή  Επιτροπή  Τυποποίησης  (CEN) και άλλοι  συναφείς  οργανισ µοί τυποποίησης  θα 
µπορούσαν  να συνδρά µουν το δίκτυο  και να προτείνουν  ενιαία  τοµεακά  και προσαρ µοσµένα 
πρότυπα  ασφάλειας  για όλους  τους ενδιαφερό µενους  τοµείς. Ανάλογα  πρότυπα  θα πρέπει  
επίσης  να προταθούν  σε διεθνές  επίπεδο  µέσω του ∆ιεθνούς  Οργανισ µού Τυποποίησης  (ISO -
International Standard Organisation) ώστε  να θεσπιστούν  ενιαίες  προδιαγραφές . 
Μέρι µνα πρέπει  επίσης  να υπάρξει  κατά  την αναφορά  σε απειλές  κατά  των υποδο µών 
ζωτικής  σηµασίας  σε επίπεδο  εθνικής  ασφάλειας , συµπεριλα µβανο µένης της τροµοκρατίας , 
ώστε  να αποφεύγεται  η αδικαιολόγητη  ανησυχία  του πληθυσ µού της ΕΕ, καθώς  και των 
δυνητικών  τουριστών  και επενδυτών . Η τροµοκρατία  αποτελεί  σταθερή  απειλή , αλλά  είναι  
καθήκον  των υπεύθυνων  για τη χάραξη  πολιτικής  να ενθαρρύνουν  τους συµπολίτες  τους να 
συνεχίσουν  να ζουν όσο γίνεται  πιο φυσιολογικά . Πρέπει  επίσης  να διασφαλίζεται  ο 
σεβασ µός των ατοµικών  δικαιω µάτων , τόσο  στο εσωτερικό  όσο και στο εξωτερικό  της 
Ένωσης . Οι καταναλωτές  και οι επιχειρήσεις  πρέπει  να είναι  βέβαιοι  ότι η διαχείριση  των 
πληροφοριών  εµπιστευτικού  χαρακτήρα  θα γίνεται  ορθά  και αξιόπιστα . Επιβάλλεται  η 
ύπαρξη  του κατάλληλου  πλαισίου  που θα εξασφαλίζει  την ορθή  διαχείριση  των 
διαβαθ µισµένων  πληροφοριών  και την προστασία  τους από µη εγκεκρι µένη χρήση  ή διάδοση .  
Σηµαντικό  µέρος των υποδο µών ζωτικής  σηµασίας  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  και των κρατών  
µελών  ξεπερνούν  τα σύνορα  της ΕΕ. Αγωγοί  εκτείνονται  σε ολόκληρες  ηπείρους , καλώδια  
απαραίτητα  για τις υπηρεσίες  της τεχνολογίας  των πληροφοριών  θάβονται  βαθιά  στους  
ωκεανούς  κ.τ.λ. Εξ αυτού  συνάγεται  ότι σηµαντική  συνιστώσα  για την εδραίωση  µόνιµων, 
δυνα µικών , εθνικών  και διεθνών  εταιρικών  σχέσεων  µεταξύ  των ιδιοκτητών /οργανισ µών 
εκµετάλλευσης  των υποδο µών ζωτικής  σηµασίας  και των κυβερνήσεων  τρίτων  χωρών  
αποτελεί  η διεθνής  συνεργασία , ιδίως  όταν πρόκειται  για άµεσους  προµηθευτές  της Ένωσης  
στον  τοµέα της ενέργειας .  
5.2. Εφαρ µογή του προγρά µµατος  EPCIP 
Η προστασία  των υποδο µών ζωτικής  σηµασίας  απαιτεί  την ενεργό  συµµετοχή  ιδιοκτητών  και 
οργανισ µών εκµετάλλευσης  των υποδο µών, ρυθµιστικών  οργάνων , επαγγελ µατικών  φορέων  
και βιοµηχανικών  ενώσεων , καθώς  και των κρατών  µελών  και της Επιτροπής . Με βάση  τις 
πληροφορίες  που παρέχουν  τα κράτη  µέλη και το δίκτυο , στόχος  του προγρά µµατος EPCIP 
θα είναι  να συνεχιστεί  ο εντοπισ µός των υποδο µών ζωτικής  σηµασίας , να αναλυθεί  ο βαθµός 
ευπάθειας  και αλληλεξάρτησης  και να προταθούν  λύσεις  που θα τις προστατεύουν  από όλους  
 
EL 10   EL τους κινδύνους  και θα τις προετοι µάζουν  για την αντιµετώπισή  τους. Προς  τούτο , 
επιβάλλεται  να δοθεί  αρωγή  στους  βιοµηχανικούς  κλάδους  ώστε  να κατανοήσουν  την 
τροµοκρατική  απειλή  και τις µεταβλητές  των επιπτώσεων  στις αναλύσεις  κινδύνων  που 
πραγ µατοποιούν . Τα όργανα  επιβολής  του νόµου στα κράτη  µέλη, καθώς  και ο µηχανισ µός 
πολιτικής  προστασίας  θα πρέπει  να ενσω µατώσουν  το πρόγρα µµα EPCIP στις 
δραστηριότητές  τους που αφορούν  τον προγρα µµατισµό και την ευαισθητοποίηση  της κοινής  
γνώµης.  
Οι υπηρεσίες  της Επιτροπής , σε στενό  συντονισ µό µε το δίκτυο , θα λάβουν  και άλλα  µέτρα 
που θα συνίστανται  κυρίως  στην  έγκριση  νοµοθεσίας  ή/και στη διάδοση  πληροφοριών . Το 
Επιτελείο  Αρχηγών  Αστυνο µίας και η Ευρωπόλ  θα πρέπει  να συµβάλουν  στη διάδοση  των 
πληροφοριών  σχετικά  µε τα επίπεδα  ασφάλειας  προς  τα όργανα  επιβολής  του νόµου των 
κρατών  µελών  τα οποία , µε τη σειρά  τους, θα πρέπει  να βρίσκονται  σε επαφή  µε τους 
ιδιοκτήτες  και τους οργανισ µούς εκµετάλλευσης  των υποδο µών ζωτικής  σηµασίας , να τους 
συµβουλεύουν  όσον  αφορά  τυχόν  πληροφορίες  για ενδεχό µενη τροµοκρατική  απειλή  και να 
συµβάλουν  στην  ανάπτυξη  στρατηγικών  προστασίας  κατά  της τροµοκρατίας .  
Οι κυβερνήσεις  των κρατών  µελών  θα συνεχίσουν  να αναπτύσσουν  και να τροφοδοτούν  τις 
βάσεις  δεδοµένων  των σηµαντικότερων  εθνικών  υποδο µών ζωτικής  σηµασίας  και θα 
αναλάβουν  την εκπόνηση , την επικύρωση  και τον έλεγχο  των συναφών  σχεδίων  
εξασφαλίζοντας  έτσι τη συνέχιση  της παροχής  των υπηρεσιών  στο έδαφός  τους. Κατά  την 
κατάρτιση  του προγρά µµατος EPCIP, η Επιτροπή  θα υποβάλει  προτάσεις  σχετικά  µε το 
ελάχιστο  περιεχό µενο και τη µορφή  που θα πρέπει  να έχουν  οι εν λόγω  βάσεις  δεδοµένων  
καθώς  και µε τον τρόπο  διασύνδεσής  τους. 
Οι κυβερνήσεις  των κρατών  µελών  θα συνεχίσουν  να γνωστοποιούν  στους  ιδιοκτήτες  και 
τους οργανισ µούς εκµετάλλευσης  των υποδο µών ζωτικής  σηµασίας  (επίσης , κατά  περίπτωση , 
και στα άλλα  κράτη  µέλη) τις σχετικές  πληροφορίες  και προειδοποιήσεις , καθώς  και τη 
µορφή  της αντίδρασης  που έχει συµφωνηθεί  για κάθε  επίπεδο  απειλής /προειδοποίησης . 
Οι ιδιοκτήτες  και οι οργανισ µοί εκµετάλλευσης  των υποδο µών ζωτικής  σηµασίας  θα 
εξασφαλίσουν  το ενδεδειγ µένο επίπεδο  ασφάλειας  των στοιχείων  του ενεργητικού  τους µέσω 
της εφαρ µογής των σχεδίων  ασφάλειας  που έχουν  εκπονήσει , καθώς  και µε τη διενέργεια  
τακτικών  ελέγχων , ασκήσεων , αξιολογήσεων  και σχεδίων . Τα κράτη  µέλη θα πρέπει  να 
ελέγχουν  τη συνολική  διαδικασία , ενώ η Επιτροπή  θα πρέπει  να διασφαλίζει  την ενιαία  
εφαρ µογή σε ολόκληρη  την Ένωση  µέσω των κατάλληλων  συστη µάτων  ελέγχου . 
5.3. Στόχοι  του προγρά µµατος  EPCIP και δείκτες  προόδου  
Στόχος  του προγρά µµατος EPCIP και καθήκον  της Επιτροπής  είναι  να εξασφαλίσουν  
ικανοποιητικά  και ενιαία  επίπεδα  προστασίας  των υποδο µών ζωτικής  σηµασίας , να 
ελαχιστοποιήσουν  τις διαταραχές  και να παρέχουν  σε ολόκληρη  την Ένωση  δοκιµασµένα 
µέσα ταχείας  αντίδρασης . Το πρόγρα µµα θα εξελίσσεται  σταθερά  και θα επανεξετάζεται  σε 
τακτική  βάση  σε συνάρτηση  µε τα προβλή µατα και τις ανησυχίες  που ανακύπτουν  εντός  της 
Κοινότητας .  
Τα στοιχεία  βάσει  των οποίων  αποτι µάται η επιτυχία  του προγρά µµατος είναι : 
• Ο εντοπισ µός και η απογραφή  από τις κυβερνήσεις  των κρατών  µελών  των 
υποδο µών ζωτικής  σηµασίας  που βρίσκονται  στο έδαφός  τους, σύµφωνα  µε τις 
προτεραιότητες  που ορίζει  το πρόγρα µµα EPCIP· 
 
EL 11   EL • Η συνεργασία  των επιχειρήσεων  ενός κλάδου  µεταξύ  τους και µε την κυβέρνηση , 
µε σκοπό  την ανταλλαγή  πληροφοριών  και για να περιοριστεί  το ενδεχό µενο να 
εκδηλωθούν  περιστατικά  που θα προκαλέσουν  εκτετα µένες ή διαρκείς  διακοπές  
στη λειτουργία  των υποδο µών ζωτικής  σηµασίας · 
• Η Ευρωπαϊκή  Κοινότητα  αποφασίζει  να υιοθετήσει  µία κοινή  προσέγγιση  για την 
αντιµετώπιση  του προβλή µατος της ασφάλειας  των υποδο µών ζωτικής  σηµασίας  
µέσω της συνεργασίας  όλων  των δηµόσιων  και ιδιωτικών  φορέων .  
 
EL 12   EL TECHNICAL ANNEX  
GLOSSARY 
Critical Infrastructure (CI) 
Those physical resources; servic es; and information technology f acilities, networks and assets 
which, if disrupted or destroyed,  would have a serious impact on the health, safety, security or 
economic well-being of Europeans or the effective functioning of the EU or its Member States governments. 
Critical infrastructure Warning Information Network (CIWIN) 
A EU network to assist Member States, EU In stitutions, owners and operators of critical 
infrastructure to exchange information on shar ed threats, vulnerabilities and appropriate 
measures and strategies to m itigate risk in support of critic al infrastructure protection. 
Critical Infrastructure Protection (CIP)  
The programs, activities and interactions used by owners and operators to protect their critical 
infrastructure. 
CIP capability 
The ability to prepare for, protect against, mitigate, respond to, and recover from critical 
infrastructure disruptions or destruction.  
European programme for Critical Infrastructure Protection (EPCIP) 
A programme to provide enhanced security fo r critical infrastructure as an ongoing, dynamic, 
national partnership among EU institutions, critic al infrastructure owner/operators and EU 
Member States to assure the continued func tioning of Europe's cr itical infrastructure 
Infrastructure 
The framework of interdependent networks an d systems comprising identifiable industries, 
institutions (including people a nd procedures), and distributi on capabilities that provide a 
reliable flow of products and services, the sm ooth functioning of governments at all levels, 
and society as a whole. 
Risk 
The possibility of loss, damage or injury. The le vel of risk is a condition of two factors: (1) 
the value placed on the asset by its owner/operator and the impact of loss or change to the asset, and (2) the likelihood that a specific vuln erability will be explo ited by a particular 
threat.  
Risk Assessment 
A process of evaluating threats to the vulnerabilitie s of an asset to give an expert opinion on 
the probability of loss or damage and its  impact, as a guide to taking action. 
 
EL 13   EL Risk Management 
A deliberate process of understanding risk a nd deciding upon and implementing actions to 
reduce risk to a defined level, which is an accep table level of risk at an acceptable cost. This 
approach is characterized by identifying, me asuring, and controlling risks to a level 
commensurate with an assigned level. 
Threat 
Any event that has the potential to disrupt or destroy critical infrastructure, or any element 
thereof. An all-hazards approach to threat includes accidents, natu ral hazards as well as 
deliberate attacks. 
Threat Assessment 
A standardized and reliable manner to evaluate threats to infrastructure. 
Vulnerability  
A characteristic of an elemen t of the critical infrastructu re's design, implementation, or 
operation that renders it susceptible to destruction or incap acitation by a threat.