ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 25.03.1998 
COM(1998) 183 τελικό 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ 
Ettpttfftffe* Evuem 
κατά του ρατσισμού 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 
ΠΕΡΙΛΗΨΗ 
1. Γιατί ένα σχέδιο δράσης; 
1.1 Το θεμέλιο: Ανακοίνωση για το ρατσισμό, το 1995 
1.2 1997: Νέες αναπτύξεις, νέες προσδοκίες 
1.2.1 Ευρωπαϊκό έτος κατά του ρατσισμού: το έναυσμα 
1.2.2. Συνθήκη του Άμστερνταμ: Η ρήτρα κατά των διακρίσεων 
1.2.3. Δημιουργία ενός ευρωπαϊκού κέντρου παρακολούθησης για το 
ρατσισμό και τη ξενοφοβία 
2. Ένα σχέδιο δράσης κατά του ρατσισμού 
2.1. Η μέθοδος: εργασία στα πλαίσια εταιρικών σχέσεων 
2.2 Η ενέργεια: προετοιμασία του εδάφους για νομοθετικές πρωτοβουλίες 
2.2 1. Πρόταση για την εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας χωρίς 
διακρίσεις 
2 2 2 Νέες νομοθετικές προτάσεις: έναρξη της συζήτησης 
2 3. Η ενέργεια: ενσωμάτωση της μάχης κατά του ρατσισμού στις κύριες 
πολιτικές 
2.3.1. Στρατηγική απασχόλησης 
2.3 2. Τα διαρθρωτικά ταμεία 
2.3.3. Εκπαίδευση, κατάρτιση και νεότητα 
2.3.4. Κοινωνία των πληροφοριών 
2.3.5. Συνεργασία στους τομείς της δικαιοσύνης και των εσωτερικών 
υποθέσεων 
2.3.6. Ενημέρωση, επικοινωνία, πολιτισμός, οπτικοακουστικά και αθλητισμός 
2.3.7. Δημόσιες προμήθειες 
2.3.8. Ερευνητικές δραστηριότητες 
2.3.9. Εξωτερικές σχέσεις 
2.3.10. Πολιτική προσωπικού της Επιτροπής 
2.4. Ανάπτυξη και ανταλλαγή νέων προτύπων 
2.5 Ενίσχυση των ενεργειών ενημέρωσης και επικοινωνίας 
2.6. Αξιολόγηση και υποβολή εκθέσεων 
2-
-.1 -Περίληψη 
Ο ρατσισμός εξακολουθεί να συνιστά μια κύρια πρόκληση για τις κοινωνίες μας. Αυτό 
επιβεβαιώνεται από τον υψηλό αριθμό περιπτώσεων ρατσισμού και διακρίσεων καθώς 
και από την πρόσφατη δημοσκόπηση του Ευρωβαρόμετρου που δημοσιεύθηκε από 
την Επιτροπή στα τέλη του 1997. 
Ο ρατσισμός είναι διαμετρικά αντίθετος με όσα εκφράζει η Ευρώπη, όσον αφορά την 
ανθρώπινη αξιοπρέπεια, τον αμοιβαίο σεβασμό και κατανόηση καθώς και την ιδιότητα 
του πολίτη υπό την ευρύτερη έννοια. Οι ευρωπαϊκές κοινωνίες είναι πολυπολιτισμικές 
και πολυεθνικές, η δε πολυμορφία τους, όπως αντικατοπτρίζεται στο ευρύ φάσμα 
πολιτισμών και παραδόσεων, αποτελεί ένα θετικό παράγοντα εμπλουτισμού. Η μάχη 
κατά του ρατσισμού συνδέεται άμεσα με την προώθηση μιας κοινωνίας που θα 
ενθαρρύνει ενεργά την ενσωμάτωση και την πλήρη συμμετοχή όλων των ομάδων. 
Ενώ κυρίως αρμόδια για την καταπολέμηση του ρατσισμού είναι τα κράτη μέλη, η 
διεθνική διάσταση των προβλημάτων αυτών δικαιολογεί την ανάληψη δράσης και σε 
ευρωπαϊκό επίπεδο. Το δικαίωμα ίσης μεταχείρισης και η έλλειψη διακρίσεων αποτελεί 
μια από τις βασικές αρχές και τις κοινές αξίες που διέπουν τη διαδικασία της 
ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. 
Ο ρόλος των ευρωπαϊκών οργάνων κατά την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος 
ενισχύεται από τη Συνθήκη του Άμστερνταμ, η οποία περιλαμβάνει μια γενική ρήτρα για 
την αποφυγή διακρίσεων. Η ρήτρα αυτή, από τη στιγμή που θα τεθεί σε ισχύ η 
Συνθήκη, δίνει τη δυνατότητα στο Συμβούλιο να ενεργήσει κατόπιν προτάσεωςς της 
Επιτροπής, και ύστερα από διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, προκειμένου 
να αναληφθούν οι κατάλληλες ενέργειες για την καταπολέμηση των διακρίσεων λόγω 
φύλου, φυλετικής ή εθνικής καταγωγής, θρησκείας ή πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας 
ή γενετήσιου προσανατολισμού. 
Στην παρούσα ανακοίνωση, η Επιτροπή παρουσιάζει ένα σχέδιο δράσης για την 
καταπολέμηση του ρατσισμού σε όλη ν την Ευρωπαϊκή Ένωση, στην περίοδο που 
οδηγεί στη νέα χιλιετία. 
Το σχέδιο δράσης βασίζεται στα επιτεύγματα του ευρωπαϊκού έτους κατά του 
ρατσισμού. Το ευρωπαϊκό έτος κατά του ρατσισμού αποτέλεσε την απαρχή μιας 
διαδικασίας για την αύξηση της συνεργασίας στη μάχη κατά του ρατσισμού. Αποτέλεσε 
ένα ερέθισμα για την αναζωογόνηση των μέχρι τότε πρωτοβουλιών αλλά και για την 
ανάληψη νέων, την ευαισθητοποίηση για τους κινδύνους από το ρατσισμό καθώς και 
για ορισμένες λύσεις. Είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία ή την ενίσχυση μιας σειράς 
συνεταιρισμών και δικτύων. 
Με το παρόν σχέδιο δράσης, η Επιτροπή υποβάλλει προτάσεις για την εφαρμογή 
πρακτικών και διαδικαστικών μέτρων ώστε να προετοιμαστεί το έδαφος για μελλοντικές 
και πιο φιλόδοξες ενέργειες για την καταπολέμηση του ρατσισμού σε ευρωπαϊκό 
επίπεδο, ιδίως στα πλαίσια των διατάξεων κατά των διακρίσεων που περιέχει η νέα 
συνθήκη. 
Εργασία στα πλαίσια συνεταιρισμών 
Το σχέδιο δράσης θα φέρει κοντά όλους τους ενδιαφερόμενους - πολίτες, εθνικές και 
τοπικές αρχές, μη κυβερνητικές οργανώσεις, κοινωνικούς εταίρους, μέσα ενημέρωσης 
και αθλητικούς φορείς - στη μάχη κατά του ρατσισμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση. 
Με το παρόν σχέδιο δράσης, η Επιτροπή θεσπίζει ένα συνεκτικό πλαίσιο για την 
καταπολέμηση του ρατσισμού σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σε μεσοπρόθεσμη βάση. Δίνεται Κατά την εφαρμογή του σχεδίου δράσης, η Επιτροπή θα δώσει μεγάλη έμφαση στη 
δημιουργία συνεταιρισμών σε όλα τα επίπεδα. Σε αυτό συμπεριλαμβάνεται όχι μόνο η 
ενίσχυση της συνεργασίας με διάφορους εταίρους αλλά και η συνεργασία μεταξύ τους. 
Το σχέδιο δράσης αποτελείται από τέσσερεις τομείς: 
1. Προετοιμασία του εδάφους για νέες νομοθετικές πρωτοβουλίες 
Η συμπερίληψη μιας ρήτρας κατά των διακρίσεων στο κείμενο της Συνθήκης του 
Άμστερνταμ, υπό τη μορφή του άρθρου 13, θα προσφέρει ένα νέο πεδίο για την 
καταπολέμηση του ρατσισμού σε ευρωπαϊκό επίπεδο, από τη στιγμή που θα τεθεί σε 
ισχύ η Συνθήκη. Το παρόν σχέδιο δράσης περιέχει μια σειρά συγκεκριμένων ενεργειών 
που έχουν σχεδιαστεί για να προετοιμάσουν το έδαφος για τη χρήση του άρθρου 13 
στη μάχη κατά των διακρίσεων. Η Επιτροπή προτίθεται να υποβάλει μια νομοθετική 
πρόταση για την καταπολέμηση των φυλετικών διακρίσεων πριν από το τέλος του 
1999. 
2. Ενσωμάτωση της μάχης κατά του ρατσισμού σε όλες τις πολιτικές 
Πολλές από τις κοινοτικές πολιτικές και τα προγράμματα θα μπορούσαν να συμβάλουν 
θετικά στη μάχη κατά του ρατσισμού. Στα πλαίσια του σχεδίου δράσης, η Επιτροπή θα 
συμβάλλει ενεργά στην ενσωμάτωση του θέματος αυτού σε όλους τους σχετικούς 
τομείς, ιδίως στους τομείς της απασχόλησης, των διαβρωτικών ταμείων, της 
εκπαίδευσης, της κατάρτισης και των προγραμμάτων νεότητας, της πολιτικής για τις 
δημόσιες προμήθειες, των ερευνητικών δραστηριοτήτων, των εξωτερικών σχέσεων, της 
πληροφόρησης και των πολιτιστικών και αθλητικών πρωτοβουλιών. Θα δημιουργηθεί 
μια διϋπηρεσιακή ομάδα, στα πλαίσια της Επιτροπής, η οποία θα προωθήσει αυτή τη 
διαδικασία. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να συνεκτιμά πλήρως την αρχή κατά των 
διακρίσεων κατά τις πολιτικές προσλήψεων και προαγωγών που εφαρμόζει. 
3. Ανάπτυξη και ανταλλαγή νέων προτύπων 
Στα πλαίσια των πόρων που θα διατεθούν από τη δημοσιονομική αρχή, η Επιτροπή 
υποστηρίζει μια σειρά δοκιμαστικών σχεδίων και δικτύων που είναι καινοτόμα στην 
καταπολέμηση του ρατσισμού και τα οποία προωθούν ενεργά την ανταλλαγή εμπειριών 
σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Οι λεπτομέρειες όσον αφορά τη χρηματοδότηση θα 
καθοριστούν στην πρόσκληση υποβολής προσφορών για τα σχέδια αυτά, που 
δημοσιεύει η Επιτροπή κάθε χρόνο στην Επίσημη Εφημερίδα. 
4. Ενίσχυση των ενεργειών πληροφόρησης και επικοινωνίας 
Η ευαισθητοποίηση για τους κινδύνους από το ρατσισμό πρέπει να αποτελεί τη βάση 
κάθε συνεκτικής στρατηγικής για την καταπολέμηση του. Στα πλαίσια αυτού του 
σχεδίου δράσης, η Επιτροπή αξιοποιεί τις εργασίες πληροφόρησης και επικοινωνίας 
που έχουν αρχίσει κατά τη διάρκεια του ευρωπαϊκού έτους κατά του ρατσισμού. Στόχος 
είναι να δοθεί στη μάχη κατά του ρατσισμού σε ευρωπαϊκό επίπεδο μια σαφής και 
αναγνωρίσιμη ταυτότητα, με ένα λογότυπο, ενέργειες στα μέσα ενημέρωσης, 
καταχωρίσεις στο Internet, δημοσιεύσεις και βραβεία. Επίσης, η Επιτροπή συνεργάζεται 
με διάφορα μέσα ενημέρωσης για την προβολή ορθών πρακτικών για 
δημοσιογράφους, εκδότες και διαφημιστικές εταιρείες. 
-4-
- J -έμφαση στην ανάγκη συνεργασίας σε όλα τα επίπεδα, στην ανάπτυξη νέων προτύπων 
και στον πολλαπλασιασμό της αξιοποίησης τους σε όλην την Ευρωπαϊκή Ένωση 
καθώς και στην προβολή της αξίας της πολυμορφίας και της πολυφωνίας. 
Πόσο μάλλον, η Επιτροπή δεσμεύεται να προωθήσει νομοθετικά μέτρα και μέτρα για 
την ενσωμάτωση του θέματος αυτού στις κύριες πολιτικές. Για τα θέματα αυτά 
προβλέπεται η διοργάνωση δύο διασκέψεων για το 1998 και το 1999 αντίστοιχα. Βάσει, 
μεταξύ άλλων, των αποτελεσμάτων της διάσκεψης για την αποφυγή διακρίσεων του 
1998, η Επιτροπή σκοπεύει να υποβάλει νομοθετικές προτάσεις για την καταπολέμηση 
των φυλετικών διακρίσεων, κατά τα τέλη του 1999, υπό την προϋπόθεση επικύρωσης 
της νέας Συνθήκης. 
Στα τέλη του 1999, η Επιτροπή θα δημοσιεύσει μια έκθεση για την πρόοδο που έχει 
σημειωθεί και για την αξιολόγηση της επίδρασης του σχεδίου δράσης 
1 Επίσημη Εφημερίδα C 158 της 25ης Ιουνίου 1986 
2 COM(95) 653 τελ.. της 13ης Δεκεμβρίου 1995 1. Γιατί ένα σχέδιο δράσης; 
Η συνεχιζόμενη ύπαρξη ρατσισμού, ξενοφοβίας και αντισημιτισμού σε όλη την 
Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί μια κύρια πρόκληση για τις κοινωνίες μας. Πρόσφατες 
έρευνες δείχνουν ένα υψηλό επίπεδο ρατσισμού στα κράτη μέλη, αυτό δε 
επιβεβαιώνεται από τα αποτελέσματα της δημοσκόπησης του Ευρωβαρόμετρου για το 
1997. Η πρόκληση αυτή πρέπει να αντιμετωπιστεί από όλους τους ενδιαφερόμενους, 
σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. 
Από την κοινή διακήρυξη κατά του ρατσισμού και της ξενοφοβίας, το 1986, που 
εξέδωσαν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και η Επιτροπή1, η Ευρωπαϊκή 
Επιτροπή διαδραματίζει ενεργό ρόλο στην αντιμετώπιση του ρατσισμού σε ευρωπαϊκό 
επίπεδο. Κατά τη διάρκεια των δέκα ετών που ακολούθησαν, η μάχη του ρατσισμού 
ετίθετο όλο και πιο συχνά στην ημερήσια διάταξη των ευρωπαϊκών οργάνων, ιδιαίτερα 
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. 
1.1 Το θεμέλιο: Ανακοίνωση για το ρατσισμό, το 1995 
Το 1995, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε μια ανακοίνωση για το ρατσισμό, τη 
ξενοφοβία και τον αντισημιτισμό^, στην οποία περιέγραφε τις μέχρι τότε ενέργειες για 
την καταπολέμηση του ρατσισμού και καθόριζε τομείς κλειδιά για την ανάπτυξη 
μελλοντικών ενεργειών. Η προσέγγιση περιελάμβανε τόσο την ενσωμάτωση της μάχης 
κατά του ρατσισμού ως αναπόσπαστο μέρος των υπαρχόντων μηχανισμών της 
πολιτικής όσο και την ανάπτυξη νέων πρωτοβουλιών που αποσκοπούν ειδικά στην 
αντιμετώπιση του ρατσισμού. 
Η ανακοίνωση του 1995 εξυπηρετούσε δύο σκοπούς. Πρώτον, την προώθηση της 
συζήτησης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, παρέχοντας ένα εκτενές πλαίσιο για τη συζήτηση 
των κοινοτικών ενεργειών κατά του ρατσισμού. Δεύτερον, έθετε σε κίνηση τη διαδικασία 
ορισμού του έτους 1997 ως ευρωπαϊκό έτος κατά του ρατσισμού. 
1.2 1997: Νέες αναπτύξεις, νέες προσδοκίες 
Το 1997 ήταν το ευρωπαϊκό έτος κατά του ρατσισμού. Αποτέλεσε ένα σημαντικό βήμα 
στην περαιτέρω ανάπτυξη μιας κοινής δράσης μεταξύ των ευρωπαϊκών οργάνων και 
των κρατών μελών και παρείχε ένα νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τη μάχη κατά του 
ρατσισμού. 
Το ευρωπαϊκό έτος κατάφερε να κινητοποιήσει μεμονωμένα άτομα και οργανώσεις σε 
όλην την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτή η κινητοποίηση, με την υποστήριξη των εθνικών 
αρχών και των ευρωπαϊκών οργάνων, οδήγησε με τη σειρά της στη δημιουργία ενός 
θετικού κλίματος για την πρόοδο σε πολιτικό επίπεδο. 
-6-
Δημοσκόπηση του Ευρωβαρόμετρου το 1997 (ερωτήθηκαν 16241 άτομα και στα 15 
κρά^"^μ$^βΦρ^ο και τον Απρίλιο του 1997) 
β> η, %$%& ερωτηθέντων δήλωσαν απερίφρασια άτι είναι "όντως ρατσιστές" ή "£$$ 
=> το ιί&#στό αυτό αποτελούσαν άτομα δυσαρεστημένα μάλλον από τις συνθήκες 
&φφ0& τους, που φοβόντουσαν την ανεργία, αισθάνονταν ανασφάλεια για ίο μ^Μσν 
κατ βί$αν μικρή εμπιστοσύνη ατις δημόσιες <*&%&; και στον πολιτικό* κόσμα της χώρας 
τους, 
=» τα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν την πολυπλοκότητα του προβλήματος; τα 
αιο^ΐήα ρατσισμοί συνυπάρχουν με ισχυρές δημοκρατικές πεποιθήσεις και το 
σεβασμό των θεμελιωδών και κοινωνικών δικαιωμάτων και ελευθεριών, 
=> το #£ των ερωτηθέντων δήλωσε ότι ο ορισμός του έτους 1997 ως ευρωπαϊκό έτος 
κατά του ρατσισμού ήταν μια *ορ9ή απόφαση**· 
=» το $4% ζήτησε την ενίσχυση των ενεργειών των ευρωπαϊκών οργάνων για την 
καταπολέμηση του ρατσισμοί). 
1.2.1 Ευρωπαϊκό έτος κατά του ρατσισμού: το έναυσμα 
Η πλήρης αξιολόγηση του ευρωπαϊκού έτους κατά του ρατσισμού και της επίδρασης 
του στα κράτη μέλη θα δημοσιευθεί χωριστά από το παρόν έγγραφο. Είναι όμως ήδη 
σαφές ότι, παρ? ό,τι δεν επρόκειτο για μια μεμονωμένη ενέργεια, το ευρωπαϊκό έτος 
κατά του ρατσισμού αποτέλεσε την αρχή μιας διαδικασίας για την ενίσχυση της 
συνεργασίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο, στη μάχη κατά του ρατσισμού. Το ευρωπαϊκό έτος 
κατά του ρατσισμού πέτυχε τα ακόλουθα: 
• Δημιουργία μιας νέας ώθησης 
Το ευρωπαϊκό έτος έδωσε μια νέα ώθηση στη μάχη κατά του ρατσισμού στην Ευρώπη, 
με την εφαρμογή ενός μεγάλου αριθμού πρωτοβουλιών τόσο σε τοπικό όσο και σε 
ευρωπαϊκό επίπεδο. Οι πρωτοβουλίες αυτές περιελάμβαναν τοπικά σχέδια, εκστρατείες 
ενημέρωσης και εκθέσεις, σεμινάρια και διασκέψεις καθώς και σημαντικές εκδηλώσεις 
στους τομείς του αθλητισμού και των τεχνών. Για την οικονομική υποστήριξη των 
πρωτοβουλιών αυτών διατέθηκαν 4,7 εκατ. ΕΟΙΙ σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ενώ 
διατέθηκαν και πόροι από ειδικούς προϋπολογισμούς που ενέκριναν τα κράτη μέλη για 
τις ενέργειες κατά του ρατσισμού, κατά τη διάρκεια του ευρωπαϊκού έτους. Η Επιτροπή 
είχε στενή συνεργασία με τις εθνικές επιτροπές συντονισμού, ο ρόλος των οποίων 
συνίστατο στην ενθάρρυνση και το συντονισμό των ενεργειών σε εθνικό επίπεδο. 
• Δημιουργία νέων δικτύων και εταιρισμών 
Με στόχο την εξασφάλιση μιας κοινοτικής προστιθέμενης αξίας, έμφαση δόθηκε στην 
ανταλλαγή εμπειριών, στα πλαίσια δε αυτά και κατά τη διάρκεια του ευρωπαϊκού έτους 
κατά του ρατσισμού δημιουργήθηκαν νέα δίκτυα και εταιρισμοί σε ευρωπαϊκό επίπεδο 
ενώ αναπτύχθηκαν περαιτέρω δίκτυα που ήδη υφίσταντο. Μια σημαντική εξέλιξη ήταν η 
κίνηση για τη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής πλατφόρμας των αντιρατσιστικών μη 
κυβερνητικών οργανώσεων. Επίσης, με τη δημοσίευση του "Ευρωπαϊκού οδηγού 
ορθής πρακτικής για την πρόληψη του ρατσισμού στο χώρο εργασίας" και τη σύναψη 
μιας σειράς κλαδικών συμφωνιών και ανάλογες δηλώσεις κατά των διακρίσεων, 
εδραιώθηκε η κοινή δράση των κοινωνικών εταίρων. Ένα άλλο παράδειγμα δικτύωσης 
ήταν η εφαρμογή μιας διαδικασίας για τη συνεργασία μεταξύ των πολιτικών κομμάτων, 
ένας από τους στόχους των οποίων είναι η έγκριση ενός κώδικα ορθής πρακτικής για 
την αποφυγή των διακρίσεων. 
-7-
• Αύξηση της ευαισθητοποίησης για τους κινδύνους από το ρατσισμό και τις 
λύσεις που υπάρχουν για το πρόβλημα αυτό 
Η εκστρατεία πληροφόρησης και επικοινωνίας που έλαβε χώρα στα πλαίσια του 
ευρωπαϊκού έτους κατά του ρατσισμού έστειλε ένα σαφές μήνυμα στους πολίτες όλης 
της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους κινδύνους που εγκυμονεί ο ρατσισμός για τις 
κοινωνίες μας. Επεσήμανε επίσης ορισμένες επιτυχημένες λύσεις για την αντιμετώπιση 
αυτού του φαινόμενου, συμπεριλαμβανομένης της προβολής θετικών μηνυμάτων για 
τις πολυπολιτισμικές κοινωνίες. 
• Επιβεβαίωση και εδραίωση του ρόλου των ευρωπαϊκών οργάνων 
Το ευρωπαϊκό έτος κατά του ρατσισμού επιβεβαίωσε το ρόλο των ευρωπαϊκών 
οργάνων στη μάχη κατά του ρατσισμού. Αυτό προκύπτει από τα αποτελέσματα της 
δημοσκόπησης του Ευρωβαρόμετρου σχετικά με τις τάσεις ρατσισμού και ξενοφοβίας 
στην Ευρωπαϊκή Ένωση, που έγινε την άνοιξη του 1997, τα οποία δείχνουν ότι οι 
πολίτες επιθυμούν την ενίσχυση του ρόλου των ευρωπαϊκών οργάνων σε 
μακροπρόθεσμο πλαίσιο, δηλαδή και μετά τη λήξη του ευρωπαϊκού έτους κατά του 
ρατσισμού. 
Ευρωπαϊκό έτος κατά ταυ ρατσισμού: ορισμένα στοιχεία 
=> από τον προϋπολογισμό του 1997 διατέθηκαν 4,7 εκατ. ΕΟυγια το ευρωπαϊκά έτος κατά 
του ρατσισμού 
=» ff^iitç επιτροπές συντονισμού, που εκπροσωπούσαν ένα ευρύ φάσμα παραγόντων 
πί#''^$kwrm στη Μάχη κατά του ρατσισμού* συντόνιζαν τις ενέργειες στα κράτη Μέλη 
και ο||^ίίαζαν τακτικά στις Βρυξέλλες προκειμένου να εξασφαλιστεί η ανταλλαγή σε 
ευί^ρβ''επτπεδο 
=> υιίδΙΙ^καν 1662 αιτήσεις για τη χορήγηση επιδότησης 
=> Ν %%i$i#i\ χρηματοδότησε, συνολικά με 3,2 εκατ, ECU 176 τοπικά, περιφερειακά, εθνικά 
καί:#υρωπαϊκά σχέδια 
=> $ φ%&$$πηρνν£ς συγτανισμοΟ διοργάνωσαν διασκέψεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο 
4 θεματικά σεμινάρια στα οποία συμμετείχαν εκπρόσωποι εθνικών 
fjij$fc tn δημιουργ|ι f παφών και την ανταλλαγή εμπειριών 
' >ά^α.ντες %Éfe αποφάσεων, 8 Πρωθυπουργοί και 1 Πρόεδρος κράτους 
Ιο,σ|ή|κΙίους υπογράφοντας τη Διακήρυξη Προθέσεων, τα Ιδιο δε 
b/Orn^oeoepfpu 'Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και 
ϊΙί^Ρ^φμικής και ΚοίνίνΊκίής Επιτροπής. 
=> 750 00 ταχυδρομικές κάρτες διανεμήθηκαν σε ποτοπωλεία και αναψυκτήρια σε όλη τπν 
Ε#ύΛίκή^νωση 
=> 3 προσωπικότητες λειτούργησαν ως "πρεσβευτές" για την προβολή του μηνύματος του 
mptmémù έτους: Unford Christie, Neneh Cherry και Joaquin Cortes 
=> $')$$ Μγυσαν με πατίνια 11 οοο km σε 16 κράτη και δ ηπείρους, μεταφέροντας το 
Ιαυ αντιραταισμοϋ στα πλαίσια της πρωτοβουλίας "Μια υδρόγειος - ενα παπν** 
One Skate), η οποία μεταδόθηκε σε 6$ εκατ. νοικοκυριά στην Ευρώπη 
=> 85 000 θεατές παρακολούθησαν τον ποδοσφαιρικά αγώνα κατά του ρατσισμού που έγινε 
στη Μαδρίτη (πρωτοβουλία: Το ποδόσφαιρο κατά του ρατσισμού), τον οποίο 
παρακολούθησαν από την τηλεόραση περίπου 2,5 εκατ. άνθρωποι μόνο στην Ισπανία. 
1.2.2. Συνθήκη του Άμστερνταμ: Η ρήτρα κατά των διακρίσεων 
Το 1997 σημειώθηκε σημαντική πρόοδος και σε πολιτικό επίπεδο. Μετά τη σύνοδο 
κορυφής του Άμστερνταμ, το προσχέδιο της Συνθήκης περιέχει μια γενική ρήτρα κατά 
των διακρίσεων, η οποία δίνει στο Συμβούλιο τη δυνατότητα, μετά την επικύρωση της 
Συνθήκης, να "αναλάβει τις απαιτούμενες ενέργειες για την καταπολέμηση των 
διακρίσεων λόγω φύλου, φυλετικής ή εθνικής καταγωγής, θρησκείας ή πεποιθήσεων, 
αναπηρίας, ηλικίας ή γενετήσιου προσανατολισμού, βάσει προτάσεων της 
Επιτροπής"3. Η Συνθήκη του Άμστερνταμ παρέχει μια σημαντική δυνατότητα για την 
ενίσχυση της εργασίας της Ένωσης σε αυτόν τον τομέα. 
Επίσης, η Επιτροπή ενέκρινε μια πρόταση4 για την επέκταση του κοινοτικού 
συντονισμού των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης, όπως προβλέπεται από τον 
κανονισμό 1408/71, σε υπηκόους τρίτων κρατών που διαμένουν νόμιμα στην 
Ευρωπαϊκή Ένωση, εξασφαλίζοντας έτσι την ίση μεταχείριση των μεταναστών. 
1.2.3. Δημιουργία ενός ευρωπαϊκού κέντρου παρακολούθησης για το ρατσισμό 
και τη ξενοφοβία 
Βάσει των εργασιών της συμβουλευτικής επιτροπής για θέματα ρατσισμού και 
ξενοφοβίας5, το Συμβούλιο ενέκρινε έναν κανονισμό για τη δημιουργία του ευρωπαϊκού 
κέντρου παρακολούθησης για το ρατσισμό και τη ξενοφοβία*5 τον Ιούνιο του 1997. Το 
κέντρο εδρεύει στη Βιένη. 
Κύρια αποστολή του κέντρου είναι η μελέτη της διάστασης και των τάσεων του 
ρατσισμού, της ξενοφοβίας και του αντισημιτισμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση και η 
ανάλυση των αιτιών, των συνεπειών και των επιδράσεων αυτών των φαινομένων. Το 
κέντρο θα δημοσιεύσει τα συμπεράσματα του σε μια ετήσια έκθεση. Αναμένεται επίσης 
να παρουσιάσει συμπεράσματα και απόψεις βάσει των συλλεχθέντων στοιχείων, τα 
οποία θα συνεκτιμηθούν από τα ευρωπαϊκά όργανα και τα κράτη μέλη. Το κέντρο θα 
επιδιώξει το συντονισμό των δραστηριοτήτων του με αυτές του Συμβουλίου της 
Ευρώπης. 
Το κέντρο θα δημιουργήσει και θα αναλάβει το συντονισμό ενός ευρωπαϊκού δικτύου 
για το ρατσισμό και τη ξενοφοβία (Raxen), το οποίο θα λειτουργεί σε συνεργασία με 
εθνικά πανεπιστημιακά κέντρα έρευνας, μη κυβερνητικές οργανώσεις και διεθνείς 
οργανισμούς με εμπειρία στον τομέα αυτό. 
2. Ένα σχέδιο δράσης κατά του ρατσισμού 
Το σχέδιο δράσης αποτελεί συνέχεια των εργασιών που έχουν ξεκινήσει με την 
ανακοίνωση του 1995 για το ρατσισμό, τη ξενοφοβία και τον αντισημιτισμό και βασίζεται 
στα επιτεύγματα του 1997. Υπογραμμίζει το ρολό της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη μάχη 
κατά του ρατσισμού σε μεσοπρόθεσμη βάση και καθορίζει το πεδίο συνεργασίας της 
Επιτροπής με τα κράτη μέλη και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Προετοιμάζει επίσης το 
έδαφος για την υποβολή νομοθετικών προτάσεων πριν από το τέλος του 1999. 
3 Επίσημη Εφημερίδα C 340 τηςΙΟης Νοεμβρίου 1997 
4 COM (97) 561 τελ. της 12ης Νοεμβρίου 1997 
5 Η συμβουλευτική επιτροπή για θέματα ρατσισμού και ξενοφοβίας δημιο\>ργήΟηκε στη σύνοδο του 
Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στην Κέρκυρα τον Ιούνιο του 1994, με αποστολή την υποβολή συστάσεων 
για τη συνε|>γασία μεταξύ των κυβερνήσεων και το>ν κοινωνικών φορέ(ι)ν προκειμένου να 
ενθαρρυνθεί η ανοχή και η κατανόηση και να ανατπυχΟεί μια πανευρωπαϊκή στρατηγική για την 
καταπολέμηση της βίας που οφείλεται στο ρατσισμό και τη ξενοφοβία. 
Κανονισμός του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 1035/97 της 2ας Ιουνίου 1997, ΕΕ L 151 της 10ης Ιουνίου 
1997. 
-9-
Το σχέδιο δράσης αποτελείται από τέσσερεις τομείς: 
=> Προετοιμασία του εδάφους για την υποβολή νομοθετικών προτάσεων 
=> Ενσωμάτωση στις κύριες πολιτικές της μάχης κατά του ρατσισμού 
=> Ανάπτυξη και ανταλλαγή νέων προτύπων 
=> Ενίσχυση των ενεργειών πληροφόρησης και επικοινωνίας. 
Κάθε ένας από τους τομείς αυτούς θα υλοποιηθεί σε εταιρική σχέση με τους 
αντίστοιχους κύριους παράγοντες. Η Επιτροπή θα δώσει ιδιαίτερη προσοχή στις 
διαφορές που υπάρχουν όσον αφορά τη μορφή και τις εκδηλώσεις ρατσισμού που 
αντιμετωπίζουν οι γυναίκες και οι άνδρες στους τέσσερεις αυτούς τομείς. 
2.1. Η μέθοδος: εργασία στα πλαίσια εταιρικών σχέσεων 
Το ευρωπαϊκό έτος κατά του ρατσισμού ανέδειξε σαφώς τη σημασία των εταιρικών 
σχέσεων, ως βάση για τη μάχη κατά του ρατσισμού. Για την εφαρμογή του παρόντος 
σχεδίου δράσης, η Επιτροπή θα αξιοποιήσει την εμπειρία κύριων παραγόντων στον 
τομέα αυτό και θα βασιστεί στα δίκτυα και τις εταιρικές σχέσεις που ενισχύθηκαν ή 
δημιουργήθηκαν κατά το 1997. Σε αυτά περιλαμβάνονται όχι μόνο η ενίσχυση της 
συνεργασίας με τους εταίρους αλλά και η παροχή υποστήριξης της συνεργασίας μεταξύ 
αυτών. Στους εταίρους αυτούς περιλαμβάνονται: 
• Κράτη μέλη 
Η μάχη κατά του ρατσισμού αποτελεί κατ? εξοχήν αρμοδιότητα των κρατών μελών. Οι 
συνθήκες διαφέρουν μεταξύ των κρατών μελών, με αποτέλεσμα να υπάρχουν 
σημαντικές διαφορές όσον αφορά τις εμπειρίες και τις προσεγγίσεις κατά την 
καταπολέμηση του ρατσισμού. Παρ? όλα αυτά, οι προκλήσεις είναι κοινές, κατά το 
ευρωπαϊκό δε έτος κατά του ρατσισμού διαπιστώθηκε ότι μπορούν να αποκομιστούν 
οφέλη και εμπειρίες από τη συνεργασία και την ανταλλαγή σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η 
Επιτροπή προτίθεται να ενισχύσει την ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ των κρατών μελών. 
• Μη κυβερνητικές οργανώσεις 
Οι μη κυβερνητικές οργανώσεις αποτελούν εδώ και καιρό ένα σημαντικό μηχανισμό στη 
μάχη κατά του ρατσισμού. Διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο τόσο στην ενθάρρυνση 
ενεργειών σε επίπεδο βάσης όσο και στην εξασφάλιση της διατήρησης του 
προβλήματος του ρατσισμού στην πολιτική ημερήσια διάταξη. Η Επιτροπή υποστηρίζει 
το φόρουμ των διακινούμενων εργαζόμενων, στον ευρύ του ρόλο εκπροσώπησης των 
οργανισμών μεταναστών και εθνικών μειονοτήτων σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Εκτός 
αυτού, η Επιτροπή υποστηρίζει τη διαδικασία δημιουργίας μιας ευρωπαϊκής 
πλατφόρμας των μη κυβερνητικών αντιρατσιστικών οργανώσεων, στην οποία θα 
συμμετέχουν οργανώσεις που εργάζονται σε τοπικό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, 
στα πλαίσια της μάχης κατά του ρατσισμού. 
• Κοινωνικοί εταίροι 
Ο ρατσισμός στο χώρο εργασίας συνεχίζει να αποτελεί μια πραγματικότητα για 
μετανάστες και εργαζόμενους εθνικών μειονοτήτων σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η 
αβεβαιότητα για το μέλλον παρέχει ένα πρόσφορο έδαφος για την ανάπτυξη 
ρατσιστικών τάσεων. Αυτό επιβεβαιώνεται στις καθημερινές εργασιακές σχέσεις. 
Λιγότερο ορατές αλλά πολύ διαδεδομένες είναι διάφορες μορφές θεσμοποιημένου 
ρατσισμού και διακρίσεων: στις προσλήψεις, στην πρόσβαση στην κατάρτιση και στις 
προαγωγές, στην πρόσβαση σε διοικητικές θέσεις και στη συμμετοχή σε εκλεγμένα 
όργανα όπως είναι οι εργατικές ενώσεις. Τον Οκτώβριο του 1995, οι κοινωνικοί εταίροι 
ενέκριναν μια κοινή διακήρυξη για την πρόληψη των ρατσιστικών διακρίσεων και της 
ξενοφοβίας και την προώθηση της ίσης μεταχείρισης στο χώρο εργασίας. Σε συνέχεια 
-ΙΟ-
αυτής της διακήρυξης, η Επιτροπή ενθαρρύνει πρωτοβουλίες από οργανώσεις των 
εργοδοτών και από τις εργατικές ενώσεις, με ιδιαίτερη έμφαση στην ανάληψη κοινών 
ενεργειών. 
• Τοπικές αρχές 
Οι τοπικές αρχές οφείλουν να διαδραματίσουν ένα σημαντικό ρόλο, στην ανάπτυξη 
στρατηγικών για την πρόληψη και την καταπολέμηση του ρατσισμού στο πλησιέστερο 
προς τους πολίτες επίπεδο. Σε επίπεδο τοπικών αρχών έχουν εφαρμοστεί καινοτόμες 
προσεγγίσεις, λαμβάνοντας υπόψη τα σύνθετα κοινωνικά αίτια για την αύξηση των 
φυλετικών εντάσεων. Παρόμοιες προσεγγίσεις επιβεβαιώνουν το θετικό αποτέλεσμα 
εκτενών στρατηγικών για την αντιμετώπιση όλων των πτυχών της κοινωνικής, 
οικονομικής και πολιτικής ενσωμάτωσης των μεταναστών και των εθνικών μειονοτήτων. 
Σε αυτές περιλαμβάνονται παραδείγματα πρωτοβουλιών που στοχεύουν ειδικά στην 
προώθηση της συμμετοχής μειονοτήτων στην τοπική πολιτική ζωή, 
συμπεριλαμβανομένων δοκιμαστικών ενεργειών για την εκπροσώπηση και το δικαίωμα 
ψήφου για υπηκόους τρίτων κρατών. Εκτός από την ανακοίνωση του 1995, η Επιτροπή 
υποστηρίζει μια σειρά πρωτοβουλιών στις οποίες συμμετέχουν οι τοπικές αρχές, 
συμπεριλαμβανομένου του σχεδίου "Πόλεις κατά του ρατσισμού" και του σχεδίου LIA 
(Τοπική ενσωμάτωση/Ενέργειες για τη σύναψη εταιρικών σχέσεων), που αποτελούν 
παραδείγματα ευρωπαϊκών δικτύων που βασίζονται σε τοπικές πολιτικές προσεγγίσεις 
του θέματος του ρατσισμού και της ένταξης στην επαγγελματική ζωή. Η Επιτροπή 
εξετάζει τα αποτελέσματα των σχεδίων που εφαρμόζονται, ως βάση για την ανάπτυξη 
της μελλοντικής δράσης με αυτούς τους εταίρους. 
Το σχέδια "Πάλεις κατά του ρατσισμού" και LIA 
Ιτο σχέδιο "Πάλεις κατά του ρατσισμού" (1995-1007) συμμετείχαν τοπικές <xpy$ç και/ή μη 
κυβερνητικές οργανώσεις από 30 ευρωπαϊκούς δήμους. Στόχος του a%z^ion ήταν rj ανάπτυξη 
και α εφαρμογή ορθών πρακτικών και ο συνδυασμός αυτών με την ανταλλαγή εμπειριών και 
ττλη^ο|<ρ^ σε ^ω^^εττίττεδο μεταξύ παραγόντων trou δραχμοποιούνται at 
εττίιίΛ ρ#ΐ|ς, Bmfààtjâί$κ*-αποτελέσματα της αμοιβαίας ανταλλαγής γνώσεων μεταξύ 
των σχεδίων και τον εντοπίφ^γνώσεων επιτυχών στρατηγικών, το σχέδιο έχει καταρτιστεί με 
στόχο τη σύνταξη και δημοσίευση κοινών εκθέσεων, την παρουσίαση περιπτωσιολογικών 
μελετών m την υποβολή προτάσεων για τα σύναψη lupim τοπικών συνασπισμών για την 
κατα^ρλφτ^ί) του ρατσισμοί* και την προβολή του ρόλου των κοινοτήτων μεταναστών και 
εθνικών μειονοτήτων» ως μφος των στρατηγικών για την ανάπτυξη ίων πόλεων, 
Η δράση για ϊην τοπική ενσωμάτωση/ενέργειες για τη σύναψη εταιρικών σχέσεων <199θ« 
199||Γ yyOIfTfl και ως σχέδιο UA, παρ? ό,τι επικεντρώνεται στην ανάπτυξη στρατηγικών 
ενσωμφώάής, αυνέβαλεκα*ατηνπροώθηση τηςαυνεργασίαςαεευρωπαϊκόιτπίτΐώο, ψχÏTTV 
κατα#$||£ιΛ του ρατσισμοί Οι 23 πόλεις που συμμετείχαν στο σχέδιο Ιεαμε^ττ^ν· ψ% πτν 
màmï%%:w$ εφαρμογή τοπικών σχεδίων δράσης νια την καταπαΜμηαη του £Οώκρύ* το 
θέμα te"$# θα ου&τη&ί περαιτέρω στη συνεδρίαση των εκλεγμένων πολιτικών %ό τις 
πόλεις αΑές, το καλοκαίρπάυ 39S8, 
• Μέσα ενημέρωσης 
Τα μέσα ενημέρωσης αποτελούν σημαντικούς εταίρους στη μάχη κατά του ρατσισμού 
και είναι αρμόδια τόσο για την παροχή πληροφοριών σχετικά με τους κινδύνους που 
εγκυμονεί ο ρατσισμός όσο και για την εξασφάλιση της ελεύθερης από στερεότυπα και 
προκαταλήψεις ενημέρωσης. Αυτό υπογραμμίζεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής 
του 1995 για το ρατσισμό, τη ξενοφοβία και τον αντισημιτισμό, με την οποία 
σηματοδοτήθηκε η έναρξη της παροχής υποστήριξης προς τα μέσα ενημέρωσης, 
ιδιαίτερα για πρωτοβουλίες που αφορούν την παροχή της κατάλληλης κατάρτισης των 
δημοσιογράφων Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή χαιρετίζει την κοινή διακήρυξη για την 
11 
ανοχή στα μέσα ενημέρωσης, που εγκρίθηκε το 1997 από την Ευρωπαϊκή Ένωση 
Ραδιοτηλεοπτικών σταθμών (EBU), την Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Δημοσιογράφων και 
την Ευρωπαϊκή Ένωση Εκδοτών Ημερήσιου Τύπου, και υποστηρίζει και ενθαρρύνει 
πρωτοβουλίες που αναπτύσσονται βάσει της διακήρυξης αυτής. 
• Αθλητικοί φορείς 
Το ευρωπαϊκό έτος κατά του ρατσισμού επεσήμανε το ρόλο που μπορούν να 
διαδραματίσουν οι αθλητικοί φορείς και οι προσωπικότητες του χώρου στη μάχη κατά 
του ρατσισμού. Η ύπαρξη ρατσισμού στον κόσμο του αθλητισμού και ιδιαίτερα στο 
ποδόσφαιρο, τόσο μεταξύ των παικτών όσο, και πολύ περισσότερο, μεταξύ των 
οπαδών, οδήγησε τους αθλητικούς φορείς να εξετάσουν σοβαρά τις ευθύνες τους όσον 
αφορά το θέμα αυτό. Κατά τη διάρκεια του ευρωπαϊκού έτους, η Επιτροπή 
συνεργάστηκε για πρώτη φορά με διάφορους διεθνείς ποδοσφαιρικούς φορείς, 
συμπεριλαμβανομένης της Διεθνούς Ένωσης Επαγγελματιών Ποδοσφαιριστών (AIFP) 
και της Ένωσης Ευρωπαϊκών Ποδοσφαιρικών Συλλόγων (UEFA). Έχει αρχίσει επίσης 
να διερευνά ενδεχόμενες συνεργασίες με άλλα αθλήματα, με στόχο την υποστήριξη της 
περαιτέρω ανταλλαγής εμπειριών και πληροφοριών μεταξύ των αθλητικών 
οργανώσεων και φορέων που δραστηριοποιούνται στον τομέα αυτό. 
Η Επιτροπή θα ακολουθήσει μια προσέγγιση εταιρικής σχέσης σε όλες τις ενέργειες 
που εφαρμόζονται στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης. Ο ρατσισμός εκδηλώνεται με 
διάφορες μορφές και κάτω από διάφορες συνθήκες. Επομένως, κάθε αποτελεσματική 
στρατηγική για την καταπολέμηση του πρέπει να φέρει κοντά, στα πλαίσια κοινών 
ενεργειών και πρωτοβουλιών, όλους τους ενδιαφερόμενους. Η Επιτροπή στηρίζει την 
προσέγγιση αυτή με τη διοργάνωση τακτικών διασκέψεων, στις οποίες έρχονται σε 
επαφή διάφορες ομάδες και παράγοντες. Οι διασκέψεις αυτές αποτελούν τη βάση για 
μια συνεχή και αμοιβαία αξιολόγηση αυτήςτης μεθόδου. 
2.2. Η ενέργεια: προετοιμασία του εδάφους για νομοθετικές πρωτοβουλίες 
2.2.1. Πρόταση για την εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας χωρίς διακρίσεις 
Στην ανακοίνωση της του 1995, η Επιτροπή δηλώνει την πρόθεση της να μεριμνήσει 
για τη χωρίς διακρίσεις εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας, προτείνοντας, όπου είναι 
αναγκαίο, εκτενείς διατάξεις κατά των διακρίσεων, τόσο σε νέους κοινοτικούς 
μηχανισμούς όσο και κατά την αναθεώρηση και τον εκσυγχρονισμό της υπάρχουσας 
κοινοτικής νομοθεσίας. 
Η επιτυχία είναι περιορισμένη. Ενώ οι προτάσεις οδηγιών του Συμβουλίου για τη γονική 
άδεια7 και για την εργασία μερικού χρόνου** που υποβλήθηκαν από την Επιτροπή, 
περιλάμβαναν ειδικές διατάξεις με στόχο την αποφυγή διακρίσεων, από τα τελικά 
κείμενα λείπουν οι διατάξεις αυτές, παρ? ό,τι γίνεται αναφορά στις αιτιολογικές σκέψεις. 
Η Επιτροπή θα συνεχίσει, όπου είναι αναγκαίο, να πιέζει για τη συμπερίληψη 
διατάξεων για την αποφυγή των διακρίσεων σε όλες τις σχετικές νομοθετικές 
προτάσεις 
7 COM(%) 26 τελ. της 31 ης Ιανουάριοι) 1996 
8 COM(97) 392 τελ. της 23ης Ιουλίου 1997 
- 12 
2.2.2. Νέες νομοθετικές προτάσεις: έναρξη της συζήτησης 
Στην ανακοίνωση της του 1995, η Επιτροπή δηλώνει την επιθυμία της για την εισαγωγή 
στη Συνθήκη μιας ειδικής διάταξης κατά των διακρίσεων. Αυτό έγινε με την εισαγωγή 
του άρθρου 13 στη Συνθήκη του Αμστερνταμ, το οποίο, εφόσον επικυρωθεί, θα 
προβλέπει ένα νέο πεδίο για την εφαρμογή μέτρων για την αποφυγή διακρίσεων σε 
ευρωπαϊκό επίπεδο. 
Θα διεξαχθεί μια ευρεία συζήτηση για την ενδεχόμενη εφαρμογή αυτής της διάταξης 
κατά των διακρίσεων, βάσει των εμπειριών όλων των κύριων παραγόντων στη μάχη 
κατά του ρατσισμού. Στη συζήτηση θα συμπεριληφθούν όλοι οι τομείς όπου γίνονται 
διακρίσεις, ιδιαίτερη όμως έμφαση θα δοθεί στις φυλετικές διακρίσεις. Στη συζήτηση θα 
συμπεριληφθεί μια γενική επισκόπηση των εθνικών καταστάσεων. Στο πλαίσιο αυτό, η 
Επιτροπή θα διοργανώσει και/ή θα υποστηρίξει μια σειρά σεμιναρίων και διασκέψεων 
σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, ιδιαίτερα σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο και τις Προεδρίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 
Οι ενέργειες αυτές θα προετοιμάσουν το έδαφος ώστε το άρθρο 13 να αρχίσει να 
εφαρμόζεται γρήγορα, με στόχο την εξασφάλιση της έγκαιρης υποβολής και έγκρισης 
συγκεκριμένων προτάσεων, πριν από το τέλος του 1999. 
ίΐόχος: 
Συνέχιση TTJÇ χωρίς διακρίσεις εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας με ταυτόχρονη 
προετοιμασία μιας νομοθεσίας πού δεν θα κάνει διακρίσεις. 
i=> tm πλαίσια της Προεδρίας του ΗΒ θα συνεδριάσει για πρώτη φορά τον Απρίλιο ταυ 
1Θ98 μια ομάδα υψηλού επιπέδου από υπαλλήλους όλων των κρατών μελών και της 
Επιταοπής, για να εξετάσει τις δυνατότητες για μελλοντικές ενέργειες, όσον αφορά 
ις &*τά την απασχόληση* 
α διάσκεψη που θα γίνει τον Ιούνιο ταυ 1θθθ θα συναντηθούν εκπρόσωποι των 
λών, μη κυβερνητικών οργανώσεων και των κοινωνικών εταίρων, 
u να συζητήσουν παραδείγματα ορθής πρακτικής και τη νομοθεσία m 
Mo, ' -/ '' 
j^spJ&Mo του 1$|θ #α διεξαχθεί στην Αυστρία μια διάσκεψη που θα εξετάσει πι 
βεβαιωτικών προγραμμάτων δράσης. Η διάσκεψη &* συνεκτιμήσει τΐ)ν 
ούσα κοινοτική εμπειρία καθώς και τις εμπειρίες trou υπάρχουν εκτός 
ς» κυρίως στις ΗΠΑ και τον Καναδά όσον αφορά την αντιρατσιστική 
νικά και την προώθηση ίσων ευκαιριών για γυναίκες και άνδρες. 
MO του 1998, η Επιτροπή θα διοργανώσει μια κύρια διάσκεψη στην οποία 
τις προτάσεις της σχετικά με τη νομοθεσία κατά των διακρίσεων, με 
στ4χρ πτν ευρεία διαβούλευση με όλους τους κύριους παράγοντες, ε νώ θα συζηπίθεί 
m ευρύτερο θέμα των διακρίσεων (πέραν των φυλετικών), ή διάσκεψη θα δώσει 
ιδιαίτερη προσοχή σης διακρίσεις λόγω φυλετικής ή εθνικής προέλευσης και 
;, με σκοπό την προετοιμασία νομοθετικών πρωτοβουλιών για το t999. 
s=> Στο τέλος του 1999, η Επιτροπή θα υποβάλλει μια νομοθετική πρόταση νια την 
καταπολέμηση των φυλετικών διακρίσεων (υπό την προϋπόθεση επικύρωσης της 
viaç Συνθήκης). 
π 
2.3. Η ενέργεια: ενσωμάτωση της μάχης κατά του ρατσισμού στις κύριες 
πολιτικές 
Στην ανακοίνωση της Επιτροπής του 1995, υπογραμμίζεται ότι πολλές κοινοτικές 
πολιτικές και προγράμματα μπορούν να συμβάλουν θετικά στη μάχη κατά του 
ρατσισμού, είτε προωθώντας θετικά μηνύματα για την πολυμορφία είτε δημιουργώντας 
συνθήκες που θα ευνοούν την ανοχή και το σεβασμό μιας πολυπολιτισμικής κοινωνίας. 
Από τότε, η Επιτροπή επιδιώκει την προβολή αυτών των θεμάτων σε συγκεκριμένους 
τομείς της εργασίας της. Το παρόν σχέδιο δράσης καθορίζει τους τομείς στους οποίους 
μπορεί να ενσωματωθεί περισσότερο η μάχη κατά του ρατσισμού. 
Επίσης, η Επιτροπή υποστηρίζει μια σειρά τοπικών ενεργειών για την προώθηση της 
ενσωμάτωσης συγκεκριμένων ομάδων για τις οποίες ο ρατσισμός αποτελεί καθημερινή 
πραγματικότητα (αθίγγανοι, πρόσφυγες, μετανάστες), μέσω γραμμών του 
προϋπολογισμού που διατίθενται από τη δημοσιονομική αρχή ειδικά για το σκοπό 
αυτό. 
2.3.1. Στρατηγική απασχόλησης 
Η προώθηση της απασχόλησης έχει θεμελιώδη σημασία για την ενίσχυση της 
οικονομικής και κοινωνικής συνοχής όλων των κοινωνιών και ως εκ τούτου είναι 
απαραίτητη για την αντιμετώπιση των κοινωνικών συνθηκών κάτω από τις οποίες 
αναπτύσσονται οι φυλετικές εντάσεις. Από τα διαθέσιμα στοιχεία προκύπτει ότι 
ορισμένες ομάδες και ιδιαίτερα οι μετανάστες και οι εθνικές μειονότητες, πλήπονται 
δυσανάλογα περισσότερο από την ανεργία και την έλλειψη ευκαιριών στο χώρο 
εργασίας. Επομένως, η ανάληψη δράσης για την καταπολέμηση της ανεργίας, όχι μόνο 
θα συμβάλλει στην καταπολέμηση των φυλετικών διακρίσεων αλλά και στην εξάλειψη 
των συνθηκών κάτω από τις οποίες αναπτύσσεται ο ρατσισμός γενικότερα. 
Η ενεργός προώθηση πολιτικών κατά των διακρίσεων αποτελεί ένα μέσο για την 
εξασφάλιση ίσων ευκαιριών αλλά και μια ορθή επιχειρηματική πρακτική. Οι εταιρείες 
που υιοθετούν στρατηγικές για την προώθηση της πλήρους συμμετοχής των 
εργαζομένων που προέρχονται από εθνικές και πολιτισμικές μειονότητες διαπιστώνουν 
ότι είναι πιο παραγωγικές και είναι πιο ανοιχτές σε διάφορες αγορές. Αυτή η θετική 
εμπειρία επισημάνθηκε κατά τη διάσκεψη με θέμα "Ωφέλη από την πολυμορφία" που 
διοργάνωσε το ευρωπαϊκό δίκτυο επιχειρήσεων για την κοινωνική συνοχή, το 1997 στη 
Λυών. Η Επιτροπή θα εξετάσει τη δυνατότητα αξιοποίησης αυτών των εμπειριών. 
Η Επιτροπή θα ενθαρρύνει επίσης ενέργειες που προτείνονται από τις δημόσιες αρχές 
και τους κοινωνικούς εταίρους, τόσο σε διακλαδικό όσο και σε κλαδικό επίπεδο, οι 
οποίες προωθούν την ισότητα των ευκαιριών και συμβάλλουν στην καταπολέμηση του 
ρατσισμού, ιδιαίτερα δε τις ενέργειες που προβάλουν τα πλεονεκτήματα ενός 
πολυπολιτισμικού εργατικού δυναμικού. Η Επιτροπή θα αξιοποιήσει τις εμπειρίες από 
αυτές και από άλλες πρωτοβουλίες που ήδη έχουν αναληφθεί, προκειμένου να 
καθορίσει τη μελλοντική της δράση. 
Οι κατευθυντήριες γραμμές που ενέκρινε το Συμβούλιο για το 1998 περιέχουν τέσσερεις 
τομείς δράσης: επιχειρηματικό πνεύμα, απασχολησιμότητα, προσαρμοστικότητα και 
ίσες ευκαιρίες. Φυσικά, η κατάσταση όσον αφορά την απασχόληση των μεταναστών και 
των εθνικών μειονοτήτων καλύπτεται μέσα από τους τέσσερεις αυτούς τομείς. Τα μέτρα 
που περιέχονται στις κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση περιλαμβάνουν 
τομείς που ενδεχομένως ενδείκνυνται γι? αυτό το πλαίσιο: για παράδειγμα, ειδικές 
πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση της μακροχρόνιας ανεργίας και της ανεργίας των 
νέων. Κατά την προετοιμασία των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση για 
-14 
το 1999, η Επιτροπή εξετάζει τρόπους για την εφαρμογή της αρχής των μη διακρίσεων 
σε όλες τις πολιτικές. 
2.3.2. Τα διαρθρωτικά ταμεία 
Τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά ταμεία αποτελούν τον οικονομικό μηχανισμό της 
Επιτροπής για την προώθηση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής και ως εκ 
τούτου μπορούν να συμβάλουν στη μάχη κατά του ρατσισμού και της ξενοφοβίας στις 
κοινωνίες μας Συγκεκριμένα, τα μέτρα στα πλαίσια των στόχων 1, 2 και 3 μπορούν να 
συμβάλουν στην πρόληψη του ρατσισμού, με την ανάπτυξη μειονεκτούντων περιοχών 
και την ενσωμάτωση αποκλεισμένων ομάδων. 
Πιο συγκεκριμένα, το σκέλος Integra της κοινοτικής πρωτοβουλίας ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ και η 
κοινοτική πρωτοβουλία URBAN, συμβάλλουν στη μάχη κατά του ρατσισμού και στην 
προώθηση της ενσωμάτωσης, αντιμετωπίζοντας τις ειδικές ανάγκες των μεταναστών 
και των εθνικών μειονοτήτων, με την ενδυνάμωση των μέτρων που προορίζονται για τη 
διευκόλυνση της ενσωμάτωσης αυτών των ομάδων στην αγορά εργασίας καθώς και 
μέτρων για την υποστήριξη ενεργειών ανάπτυξης συνοικιών πόλεων και μείωσης των 
κοινωνικών εντάσεων. 
Στις προτάσεις της για την αναδιάρθρωση των διαρθρωτικών ταμείων, η Επιτροπή δίνει 
ιδιαίτερη σημασία στην προώθηση μιας πιο ανεκτικής και συνεκτικής κοινωνίας, μέσα 
από μια ολοκληρωμένη προσέγγιση όσον αφορά την ανάπτυξη του ανθρώπινου 
δυναμικού στο στόχο 3. Στο πλαίσιο αυτό, στις προτάσεις για μια νέα κοινοτική 
πρωτοβουλία, θα δοθεί ιδιαίτερη σημασία στην καταπολέμηση των διακρίσεων στην 
αγορά εργασίας, συμπεριλαμβανομένης της μάχης κατά του ρατσισμού. Οι ειδικές 
ανάγκες μειονεκτούντων αστικών περιοχών θα εξεταστούν στα πλαίσια του νέου 
στόχου 2. 
ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ-Integra 
Η π^ίοΙΙθυλία ΑΠΑΧΧΟΛΗΕΗ αποτελεί ένα κοινοτικά πρόγραμμα ιου ΙΚΤ m οποίο 
απευ||^ΐρ σε ομάδες ατόμων ττου αντιμετωπίζουν δυσκολίες σπ|* αγορά εργασίας. 
i^ammjfliiένα προϋπολογισμό 335 εκατ. ecu> για την περίοδο 19Θ$-1$$& (mmoïo 
mwmfi''m0w to $5% πις συνολικής χρηματοδάιηοης για τα ΙΝΤΒΟΪ^>.Μ'ψ&®ς 
lHWm$t,ty£πρωιαβουλκϊΐ ΑΠΑΙΧΟΛΗΕΗ μεριμνά yia τα άτομα trou φιχ0Λφ^»'^ 
κιν&Λ|ρν^!fte αποκλεισμό από την αγορά εργααίας. Ta iNTB&RÂ δίνει ιδιαίτερη tjpfapi 
στην εν<$|Είωση σπιν αγορά εργασίας των μεταναστών και των προσφυγών, Ν πρ^σΐγγιαη 
που ακολουθεί συνίσταται σε τοπικές ολοκληρωμένες ενέργειες» βάσει καινοτόμων ποταπών 
και εταιρικών σχέσεων, με σκοπό την υποστήριξη της επανένταξης στην αγορά εργασίας των 
περισσότερο απειλούμενων ομάδων. 
2.3.3. Εκπαίδευση, κατάρτιση και νεότητα 
Ένα σημαντικό στοιχείο στη μάχη κατά του ρατσισμού είναι οι ενέργειες που 
απευθύνονται στους νέους. Τα προγράμματα εκπαίδευσης, κατάρτισης και νεότητας 
της Επιτροπής αποτελούν ένα καλό μέσο για την προώθηση της αμοιβαίας κατανόησης 
και την εξάλειψη των διακρίσεων, ιδιαίτερα μεταξύ των νέων. 
Κατά τη διάρκεια του ευρωπαϊκού έτους κατά του ρατσισμού εγκρίθηκαν από τα 
Συμβούλια Εκπαίδευσης και Νεότητας9 δύο διακηρύξεις αντίστοιχα, σχετικά με την 
9 ΕΕ Cl της 3ης Ιανουαρίου 1998 και ΕΕ C268 της 5ης Δεκεμβρίου 1997 
- 15-
ετήσια διοργάνωση αντιρατσιστικών ενεργειών στα σχολεία και στον τομέα των νέων, 
γύρω στις 21 Μαρτίου (Διεθνής ημέρα κατά του ρατσισμού του ΟΗΕ). Για το σκοπό 
αυτό, η Επιτροπή υποστηρίζει μια σειρά ενέργειες σε όλη την Ευρώπη, βάσει των 
υφιστάμενων προγραμμάτων και πρωτοβουλιών της. 
Το σκέλος Comenius του προγράμματος ΣΩΚΡΑΤΗΣ περιλαμβάνει ειδικές ενέργιες 
που αποβλέπουν στη βελτίωση των δυνατοτήτων εκπαίδευσης των κοινωνικών 
ομάδων που αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο της περιθωριοποίησης ή του αποκλεισμού. 
Δίδεται επίσης έμφαση στη διαπολιτισμική εκπαίδευση, μέσω δε του Comenius η 
Επιτροπή υποστηρίζει διεθνικά σχέδια που περιλαμβάνουν ανταλλαγές εμπειριών 
μεταξύ σχολείων με μεγάλο αριθμό μαθητών διαφορετικής πολιτιστικής, γλωσσικής ή 
εθνικής καταγωγής. Υποστήριξη παρέχεται επίσης για ειδικές ενέργειες κατάρτισης του 
διδακτικού προσωπικού εντός της υπηρεσίας τους. Μια άλλη προσέγγιση σε επίπεδο 
σχολείου είναι η πρόσφατη πρωτοβουλία της Επιτροπής για τη βία στα σχολεία, στην 
οποία συμπεριλαμβάνονται σχέδια για την αντιμετώπιση των εντάσεων που 
δημιουργούνται σε ένα πολυπολιτισμικό σχολικό περιβάλλον. 
Στόχος του προγράμματος Leonardo da Vinci είναι η προώθηση νέων προσεγγίσεων 
στις πολιτικές και πρακτικές που αφορούν τη βασική και τη συνεχή κατάρτιση στα κράτη 
μέλη. Στα πλαίσια της τρίτης προτεραιότητας του προγράμματος, "Καταπολέμηση του 
αποκλεισμού", η Επιτροπή θα συνεχίσει την προώθηση της ίσης πρόσβασης στη 
βασική και συνεχή κατάρτιση. 
Οσον αφορά την άτυπη εκπαίδευση, το πρόγραμμα "Νεολαία για την Ευρώπη" 
συνεχίζει να παρέχει ένα σταθερό πλαίσιο για τη διαπολιτισμική εκμάθηση και 
κατανόηση, μέσω ανταλλαγών νέων, πρωτοβουλιών και σχεδίων ενημέρωσης των 
νέων. Ένας τομέας που επιθυμεί η Επιτροπή να αναπτύξει περαιτέρω είναι η κατάρτιση 
νέων εργαζομένων σε θέματα που αφορούν την καταπολέμηση του ρατσισμού. Στο 
πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή θα διενεργήσει μια μελέτη, προκειμένου να διαπιστωθεί η 
επίδραση, από άποψη ανάπτυξης ορθών πρακτικών, της εργασίας των νέων στη μάχη 
κατά του ρατσισμού. Στα πλαίσια της ενημέρωσης των νέων, η Επιτροπή υποστηρίζει 
μια σειρά σχεδίων στα οποία θα συμμετέχουν τα μέσα ενημέρωσης που απευθύνονται 
σε νέους, σε συνέχεια του ευρωπαϊκού έτους κατά του ρατσισμού. 
Η πρωτοβουλία "Ευρωπαϊκή εθελοντική εργασία των νέων", παρέχοντας στους νέους 
τη δυνατότητα να εργαστούν ως εθελοντές σε τοπικό κοινοτικό επίπεδο σε άλλα κράτη 
μέλη, προσφέρεται επίσης για την ανταλλαγή εμπειριών και τεχνογνωσίας σε θέματα 
αντιρατσισμού και πολυπολιτισμικής εργασίας. Με την ενθάρρυνση της δικτύωσης των 
σχεδίων που επικεντρώνονται συγκεκριμένα σε παρόμοια θέματα, η Επιτροπή θα 
αναπτύξει περαιτέρω αυτές τις ανταλλαγές. 
Εκπαίδευση και νεότητα: ορισμένα στοιχεία για το 1007 
Σκέλος Comenius του προγράμματος ΣΩΚΡΑΤΗΣ 
=> $ρ^κ#ν 4,6 εκατ. ECU για την προώθηση της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης στα σχολεία και 
ψχ '%"'ίρτίωση των δυνατοτήτων εκπαίδευσης παιδιών μεταναστών κατ διακινούμενων 
u συμβάλλοντας èto\ άμεσα ή έμμεσα στη Μ«χη *<**<* ÏOU ρατσιαμοιΐ και ττ& 
Πρόγρα)4ια *Ν(ε0λ0ία για την Ευρώπη (1995-1099): 
,· yr,,j*W$* Υ** την ανταλλαγή νέων με στόχο την προώθηση της διαττολιτισμικής εκμάθησης, 
με την ενθάρρυνση των νέων να ανακαλύπτουν, να σέβονται και να εκτιμούν την πολιτισμική 
^> 2 εκατ. ECU για σχέδια που έχουν ως αποκλειστικά στόχο την καταπολέμηση του ρατσίΟμού 
και της ξενοφοβίας. 
2.3.4. Κοινωνία των πληροφοριών 
Η κοινωνία των πληροφοριών μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο όσον αφορά 
την προώθηση της ενίσχυσης και της ενσωμάτωσης των πολιτών και ιδιαίτερα της 
δυνατότητας τους να συμμετέχουν πλήρως στις δημοκρατικές διαδικασίες. Βέβαια, η 
δημόσια χρήση και ο πειραματισμός με τις δυνατότητες που παρέχει η κοινωνία των 
πληροφοριών μπορεί να έχουν και αρνητικά αποτελέσματα, ένα από τα οποία είναι η 
ανησυχητική αύξηση των λεγόμενων "κόμβων του μίσους" και του ρατσιστικού υλικού 
στο Internet. Το πρόσφατο σχέδιο δράσης της Επιτροπής10 για την προβολή της 
ασφαλούς χρήσης του Internet περιλαμβάνει διατάξεις για την καταπολέμηση της 
χρήσης του Internet για ρατσιστική ή μισαλλόδοξη προπαγάνδα. 
2.3.5. Συνεργασία στους τομείς της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων 
Στα πλαίσια του άρθρου Κ.3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση11, συνεχίζονται 
οι κοινές ενέργειες για την καταπολέμηση του ρατσισμού και της ξενοφοβίας. Στους 
τομείς που καλύπτονται από αυτές τις ενέργειες περιλαμβάνονται η προτροπή σε 
διακρίσεις, βία ή φυλετικό μίσος η υπόθαλψη ή η διάψευση εγκλημάτων κατά της 
ανθρωπότητας η διάδοση υλικού που ενθαρρύνει το ρατσισμό ή τη ξενοφοβία και η 
συμμετοχή σε ενέργειες ή ομάδες φυλετικών διακρίσεων, άσκησης βίας ή μίσους. Το 
Συμβούλιο θα προβεί στην αξιολόγηση της εκπλήρωσης αυτής της κοινής δράσης από 
πλευράς κρατών μελών τον Ιούνιο του 1998. 
Το νέο άρθρο 29 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως τροποποιείται από τη 
Συνθήκη του Άμστερνταμ, περιλαμβάνει ειδική αναφορά στην "πρόληψη και 
καταπολέμηση του ρατσισμού και της ξενοφοβίας", και προβλέπει ένα πεδίο 
συνεργασίας μεταξύ των αστυνομικών και των δικαστικών αρχών. Στο μεταξύ, ορισμένα 
από τα προγράμματα συνεργασίας (το Grotius για τη συνεργασία των δικαστικών 
αρχών, το Oisin για τη συνεργασία των αστυνομικών αρχών και το ΟΔΥΣΣΕΑΣ για την 
πολιτική μετανάστευσης) προσφέρουν τη δυνατότητα υποστήριξης σχεδίων που έχουν 
ως στόχο την ευαισθητοποίηση των επαγγελματιών σε αυτόν τον τομέα. 
2.3.6. Ενημέρωση, επικοινωνία, πολιτισμός, οπτικοακουστικά και αθλητισμός 
Η Επιτροπή συμπεριλαμβάνει τα θέματα του ρατσισμού και των διακρίσεων σε όλες τις 
ενέργειες ενημέρωσης και επικοινωνίας που εφαρμόζει. Πιο συγκεκριμένα, στα πλαίσια 
των ενεργειών της ενημέρωσης των νέων, η Επιτροπή δίδει ιδιαίτερη προτεραιότητα σε 
πρωτοβουλίες που αποσκοπούν στην ενημέρωση σχετικά με τους κινδύνους που 
εγκυμονούν ο ρατσισμός και η ξενοφοβία. Η μάχη κατά του ρατσισμού θα αποτελέσει 
ένα από τα κύρια θέματα των μελλοντικών ενεργειών ενημέρωσης των νέων. Η 
Επιτροπή προωθεί επίσης μια δημοσίευση για χρήση στα σχολεία. 
Όπως αναφέρεται και στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η κοινοτική δράση στον 
τομέα του πολιτισμού βασίζεται στην αρχή του σεβασμού της πολιτιστικής 
πολυμορφίας, δίνοντας ταυτόχρονα έμφαση στην κοινή κληρονομιά. Η ίση πρόσβαση 
στον πολιτισμό είναι σημαντική για την ύπαρξη πολιτιστικής και γλωσσικής 
πολυμορφίας και την πλήρη συμμετοχή των μειονοτήτων. Τα κοινοτικά προγράμματα 
στους τομείς της πολιτιστικής συνεργασίας και της δημιουργίας (Καλειδοσκόπιο), της 
ανάγνωσης και του βιβλίου (Αριάνη) και της διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς 
(Ραφαήλ), έχουν όλα ως στόχο την προώθηση της πρόσβασης στον πολιτισμό, κυρίως 
1 ° COM(97) 582 της 26ης Νοεμβρίου 1997 
1 ' %/443/JHΑ της 15ης Ιουλίου 1996 
17-
για τις μειονεκτούσες ομάδες. Στο πλαίσιο αυτό υποστηρίχθηκαν πολιτιστικά σχέδια για 
τη μάχη κατά του ρατσισμού. Η καταπολέμηση του ρατσισμού, της ξενοφοβίας και του 
αποκλεισμού θα ενισχυθεί περαιτέρω στο πλαίσιο της ανάπτυξης της πολιτιστικής 
δράσης της Ένωσης. 
Η ανάπτυξη του τομέα των οπτικοακουστικών υπηρεσιών και των υπηρεσιών 
πληροφόρησης απαιτεί να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην προστασία της ανθρώπινης 
αξιοπρέπειας. Με τη λεγόμενη οδηγία "τηλεόραση χωρίς σύνορα" απαγορεύεται ήδη η 
παρότρυνση σε διακρίσεις λόγω φυλετικής προέλευσης, φύλου, θρησκείας ή 
εθνικότητας. Η Επιτροπή αναγνωρίζει την ανάγκη περαιτέρω ανάπτυξης μηχανισμών 
στον τομέα αυτό και έχει προτείνει στο Συμβούλιο μια σύσταση για την προστασία των 
μειονοτήτων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας στις οπτικοακουστικές υπηρεσίες και 
στις υπηρεσίες πληροφόρησης12. Η πρόταση αυτή περιέχει κατευθυντήριες γραμμές 
που βασίζονται σε κώδικες συμπεριφοράς και έχει ως στόχο να δώσει στην Κοινότητα 
τη δυνατότητα συμβολής σε πρωτοβουλίες στον τομέα αυτό. 
Το ευρωπαϊκό έτος κατά του ρατσισμού παρείχε στην Επιτροπή μια πρώτη δυνατότητα 
για να συμπεριλάβει τη μάχη κατά του ρατσισμού στις ενέργειες και στη συνεργασία της 
στον τομέα του αθλητισμού. Ο ρόλος που μπορεί να διαδραματίσει ο αθλητισμός στη 
μάχη κατά του ρατσισμού θα επισημανθεί στην προσεχή ανακοίνωση της Επιτροπής 
για τον αθλητισμό. 
2.3.7. Δημόσιες προμήθειες 
Στην πρόσφατη ανακοίνωση της Επιτροπής για τις δημόσιες προμήθειες13 
επισημαίνεται το γεγονός ότι μπορεί να ζητηθεί από τους παραγγελιοδότες του 
δημοσίου η εφαρμογή διαφόρων κοινωνικοπολιτικών κριτηρίων, συμπεριλαμβανομένης 
της προώθησης των ίσων ευκαιριών, κατά τη σύναψη συμβάσεων, δεδομένου ότι οι 
δημόσιες προμήθειες συνιστούν στην πράξη ένα ουσιαστικό μέσο επιρροής στη 
συμπεριφορά των οικονομικών παραγόντων. 
Υπάρχουν πολλοί τρόποι με τους οποίους μπορούν οι δημόσιες αρχές να εντάξουν στη 
διαδικασία των δημόσιων προμηθειών κοινωνικούς στόχους. 
Πρώτον, οι κανόνες που διέπουν τις διαδικασίες που αφορούν τις δημόσιες προμήθειες 
επιτρέπουν τον αποκλεισμό υποψηφίων που παραβιάζουν την εθνική κοινωνική 
νομοθεσία, συμπεριλαμβανομένης της νομοθεσίας για την ισότητα των ευκαιριών. 
Δεύτερον, από τους αντισυμβαλλόμενους μπορεί να ζητηθεί ο σεβασμός κοινωνικών 
δεσμεύσεων κατά την εκτέλεση των συμβάσεων που τους έχουν εκχωρηθεί. Στο 
πλαίσιο αυτό, για παράδειγμα, μια δημόσια αρχή ή οργανισμός μπορεί να ζητήσει την 
εφαρμογή νομικών δεσμεύσεων για την προστασία μεταναστών και εργαζόμενων από 
εθνικές μειονότητες, κατά τις εργασίες που εκτελούνται βάσει της σύμβασης, ή τη λήψη 
μέτρων για την ισότητα των ευκαιριών, προκειμένου να προωθηθεί η απασχόληση 
εργαζομένων από εθνικές μειονότητες. Βέβαια, παρόμοιες προϋποθέσεις για την 
εκτέλεση συμβάσεων μπορούν να εφαρμοστούν μόνο όταν αυτές δεν οδηγούν σε 
άμεση ή έμμεση διάκριση κατά υποψήφιων από άλλα κράτη μέλη και όπου οι εν λόγω 
προϋποθέσεις επισημαίνονται σαφώς τόσο στο αιτιολογικό της σύμβασης όσο και στην 
ίδια τη σύμβαση. 
12 (ΌΜ (97) 570 
Π Ανακοίν(οση για τις προμήθειες του δημοσίου, που εγκρίθηκε στις 11 Μαρτίου 1998 
- 18-
2.3.8. Ερευνητικές δραστηριότητες 
Στα πλαίσια του τέταρτου προγράμματος πλαίσιο για την έρευνα και την τεχνολογική 
ανάπτυξη (1994-1998) και κυρίως του προγράμματος για τη στοχοθετημένη 
κοινωνικοοικονομική έρευνα, η Επιτροπή υποστηρίζει μια σειρά ερευνητικά σχέδια και 
δίκτυα που επικεντρώνονται σε θέματα ρατσισμού, την ενσωμάτωση μειονοτήτων και 
την κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη μειονεκτούντων αστικών περιοχών. 
Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή υποστηρίζει τον ευρωπαϊκό κλάδο του σχεδίου 
ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ, μια πρωτοβουλία στην οποία συμμετέχουν ερευνητικά ιδρύματα από 13 
κράτη με στόχο την καλύτερη κατανόηση της σχέσης ανάμεσα στη μετανάστευση και 
την οικονομική αναδιάρθρωση και τον προσδιορισμό των πολιτικών για την 
αντιμετώπιση και τη διαχείριση των κοινωνικών αλλαγών. 
Στις πρόσφατες προτάσεις για το πέμπτο πρόγραμμα πλαίσιο περιλαμβάνεται, στα 
πλαίσια των κύριων ενεργειών για τη βελτίωση της βάσης κοινωνικοοικονομικών 
γνώσεων, η ανάλυση των φαινομένων της ξενοφοβίας, του ρατσισμού και της 
μετανάστευσης στην Ευρώπη καθώς και η επίδραση τους στην οικονομική ανάπτυξη, 
την κοινωνική ενσωμάτωση και την κοινωνική προστασία '4. 
2.3.9. Εξωτερικές σχέσεις 
Στα πλαίσια της διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης δίδεται ιδιαίτερη προσοχή στην 
πρόοδο των πολιτικών που σχεδιάζονται για την καταπολέμηση του ρατσισμού και την 
προστασία των μειονοτήτων. Στις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής για τις αιτήσεις 
προσχώρησης πολλών κρατών της ανατολικής και κεντρικής Ευρώπης, που 
δημοσιεύθηκαν τον Ιούλιο του 1997, εφιστάται ήδη η προσοχή στη μεταχείριση 
συγκεκριμένων μειονοτήτων στα υποψήφια κράτη. Αυτό θα αποτελέσει ένα σημαντικό 
στοιχείο της ενισχυμένης προενταξιακής στρατηγικής και των τακτικών εκθέσεων 
προόδου που θα συντάξει η Επιτροπή στα πλαίσια των προενταξιακών 
διαβουλεύσεων. 
Ο πολιτικός διάλογος με τα αναπτυσσόμενα κράτη συμβάλλει επίσης στη μάχη κατά 
του ρατσισμού. Προτεραιότητα δίδεται στο σεβασμό των ανθρώπινων δικαιωμάτων, 
στις δημοκρατικές αρχές, στην εφαρμογή του νόμου και στη διάφανη και συνεπή 
διακυβέρνηση καθώς και στην πρόληψη και την επίλυση διενέξεων και την 
καταπολέμηση της φτώχιας, που αποτελούν σημαντικούς παράγοντες μετανάστευσης 
από αυτά τα κράτη. Από αυτήν την άποψη, ο πολιτικός διάλογος με τα κράτη αυτά, 
καθώς και η υποστήριξη που τους παρέχεται, πλαισιώνουν τις κοινοτικές ενέργειες για 
την αντιμετώπιση των αιτίων του ρατσισμού. 
Η παγκόσμια διάσκεψη για το ρατσισμό του ΟΗΕ που θα διεξαχθεί το 2000 αναμένεται 
να συμβάλει σημαντικά στην αύξηση της ευαισθητοποίησης και στην ανάπτυξη της 
αντίστοιχης πολιτικής. Στο πλαίσιο αυτό είναι σημαντική η ανάπτυξη μιας συνεργασίας 
σε κοινοτικό επίπεδο, προκειμένου να εξασφαλιστεί μια συντονισμένη και συνεκτική 
προσέγγιση. Η Επιτροπή θα συμβάλλει σε αυτήν τη διαδικασία. 
14 Κοινή θέση του Συμβουλίου της 12ης Φεβρουαρίου 1998 
-19-
2.3.10. Πολιτική προσωπικού της Επιτροπής 
Η Επιτροπή θα συνεχίσει να συνεκτιμά πλήρως την αρχή κατά των διακρίσεων και τη 
μάχη κατά του ρατσισμού και της ξενοφοβίας στην πολιτική και την πρακτική που 
εφαρμόζει για το προσωπικό της. 
Η Επιτροπή θα εξασφαλίσει ότι οι πολιτικές που αφορούν την πρόσληψη, την 
κατάρτιση, την κινητικότητα και την επαγγελματική σταδιοδρομία του προσωπικού θα 
σέβονται πλήρως αυτές τις αρχές και ότι τόσο τα μέλη του προσωπικού γενικά όσο και 
οι υπεύθυνοι για τη διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού ειδικότερα, είτε ατομικά είτε 
συλλογικά, θα είναι πλήρως ενήμεροι των αρχών αυτών. 
Eroy?5* 
Ανάπτυξη μιας πολιτικής ενσωμάτωσης της μάχης κατά του ρατσισμού #* όλα τα 
vxmtiài^QmKu προγράμματα και πολιτικές 
=> Η Επιτροπή θα δημιουργήσει μια επίσημη διυπηρεσιακή ομάδα, ως μηχανισμό για 
TI|#IT|^ÎMÛTI πκ μάχης κατά του ρατσισμού και την ενσωμάτωση της m ά&ς τις 
πολιτικές και τις ενέργειες της Επιτροπής. 
=> Η Επιτροπή 0α αξιοποιήσει τις πολιτικές της για την καταπολέμηση του ρατσισμού» 
ιδιαίτερα στα πλαίσια των ευρωπαϊκών δισρθρωπκών ταμείων, της εκπαίδευσης, 
τη$ κατάρτισης, των προγραμμάτων νεότητας» της πολιτικής για τις δημόσιες 
των ερευνητικών ενεργειών, των εξωτερικών σχέσεων, των ενεργειών 
και των πολιτιαπκών και αθλητικών πρωτοβουλιών, 
=> Τα 1$0fi η Επιτροπή προτίθεται να προβεί στην αξιολόγηση των αποτελεσμάτων 
αυτής της διαδικασίας, στα πλαίσια μιας διάσκεψης στην οποία 0α συμμετέχουν όλοι 
οι σχετικοί με το θέμα παράγοντες και στην οποία θα παρουσιαστούν εμπειρίες και 
από άλλες κοινοτικές πολιτικές. 
2.4. Η ενέργεια: ανάπτυξη και ανταλλαγή νέων προτύπων 
Ο ρόλος της Επιτροπής στη μάχη κατά του ρατσισμού πρέπει να συνίσταται στην 
προώθηση ενεργειών που θα προσφέρουν μια προστιθέμενη αξία σε ευρωπαϊκό 
επίπεδο. Με τη χρηματοδότηση διεθνικών σχεδίων που εφαρμόζονται κυρίως σε 
τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, στα πλαίσια του ευρωπαϊκού 
έτους κατά του ρατσισμού, η Επιτροπή έχει ενθαρρύνει τη δημιουργία νέων εταιρικών 
σχέσεων και την υιοθέτηση νέων προσεγγίσεων όσον αφορά την αντιρατσιστική 
εργασία σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. 
Η Επιτροπή θα αξιοποιήσει τους πόρους που διατίθενται από τη δημοσιονομική αρχή 
για την περαιτέρω ανάπτυξη των κοινοτικών κεκτημένων και τη μεγιστοποίηση της 
προόδου που σημειώνεται όσον αφορά τη νομοθεσία και την ενσωμάτωση του θέματος 
αυτού στις κύριες πολιτικές, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην ανταλλαγή νέων προτύπων 
και ορθών πρακτικών. Για το σκοπό αυτό θα υποστηρίξει δοκιμαστικά σχέδια και δίκτυα 
που είναι καινοτόμα στη μάχη κατά του ρατσισμού και τα οποία ενθαρρύνουν την 
ανταλλαγή εμπειριών σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Παρόμοια σχέδια συμβάλλουν στην 
προβολή της αρχής κατά των διακρίσεων, ως θεμελιώδες στοιχείο του ευρωπαϊκού 
προτύπου της κοινωνίας. 
-20-
Στο πλαίσιο αυτό θα συμπεριληφθούν και άλλες βασικές αρχές. Η ενεργός συμμετοχή 
μεταναστών και εθνικών μειονοτήτων στο σχεδιασμό, την ανάπτυξη και την εφαρμογή 
όλων των εργασιών των σχεδίων θεωρείται σημαντική για τον εντοπισμό των αναγκών 
και των κατάλληλων ενεργειών για την αντιμετώπιση τους. Η προσέγγιση θα συνίσταται 
στην επισήμανση της θετικής συμβολής, στην προβολή θετικών μηνυμάτων για τις 
πολυπολιτισμικές κοινωνίες και την ενθάρρυνση της συμμετοχής όλων των ομάδων 
στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων και στην πολιτική ζωή. 
Στα πλαίσια της προώθησης μιας ολοκληρωμένης ενέργειας, η Επιτροπή ενθαρρύνει 
πρωτοβουλίες που βασίζονται σε ευρείες συνεργασίες σε τοπικό, περιφερειακό και 
εθνικό επίπεδο. Σε συνδυασμό με τις μη κυβερνητικές οργανώσεις, τις δημόσιες αρχές 
και τους κοινωνικούς εταίρους, οι συνεργασίες αυτές μπορούν να επεκταθούν 
προκειμένου να συμπεριλάβουν κοινωνικές υπηρεσίες, τοπικές επιχειρήσεις, σχολεία, 
λέσχες νέων, πολιτικές δυνάμεις και γραφεία απασχόλησης. 
Κατά τον προσδιορισμό των θεματικών προτεραιοτήτων θα επιδιωχθεί η 
χρηματοδοτική συνοχή με τις προτεραιότητες που καθορίστηκαν για το ευρωπαϊκό έτος 
κατά του ρατσισμού και τα αποτελέσματα της εξωτερικής αξιολόγησης του ευρωπαϊκού 
έτους. Οι τομείς στους οποίους θα δοθεί ιδιαίτερη προσοχή θα περιλαμβάνουν τα 
ακόλουθα: 
Ρατσισμός στο χώρο εργασίας 
Ρατσισμός στην καθημερινή ζωή 
Ρόλος των μέσων ενημέρωσης 
Ρατσισμός στον αθλητισμό και καταπολέμηση του ρατσισμού μέσω του αθλητισμού 
Νομικά μέτρα για την καταπολέμηση του ρατσισμού 
Ειδικές ενέργειες για τις δημόσιες αρχές και διοικήσεις. 
Η Επιτροπή θα δώσει ιδιαίτερη προσοχή στην αξιολόγηση των σχεδίων και των 
πρωτοβουλιών που υποστηρίζει, με σκοπό τον εντοπισμό προτύπων που θα 
προσφέρονται για μεταφορά και την ανάπτυξη προτάσεων για την ανάληψη 
μακροπρόθεσμων ενεργειών. 
Ανάπτυξη και ανταλλαγή νέων προτύπων για την καταπολέμηση του ρατσισμού. 
» Η Επιτροπή θα αξιοποιήσει τους πόρους που διατίθενται από τη δημοσιονομική 
" ^^^^ΗΗ^^^^^ρ^ρΐ^ΒΐΓ 
^ν"τΐρο<ί^ 
21 -
2.5. Η ενέργεια: ενίσχυση των ενεργειών ενημέρωσης και επικοινωνίας 
2.5.1. Αύξηση της διαφάνειας 
Η Επιτροπή θα αξιοποιήσει τις ενέργειες ενημέρωσης και επικοινωνίας που άρχισε να 
εφαρμόζει στα πλαίσια του ευρωπαϊκού έτους κατά του ρατσισμού, προσδίδοντας τους 
μια σαφή και αναγνωρίσιμη μορφή. Σε αυτό συμπεριλαμβάνονται μια σειρά ενεργειών 
που χρησιμοποιούν αντίστοιχα δημοσιονομικά κονδύλια: 
• Χρήση του λογότυπου 
Το λογότυπο του ευρωπαϊκού έτους χρησιμοποιήθηκε εκτενώς κατά τη διάρκεια του 
1997, τόσο σε σχέδια που χρηματοδοτήθηκαν από την Επιτροπή όσο και σε άλλες 
ενέργειες που εφαρμόστηκαν στο πλαίσιο του έτους. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να 
χρησιμοποιεί το λογότυπο αυτό με την αναπροσαρμογή του σε: "Η Ευρωπαϊκή Ένωση 
κατά του ρατσισμού". 
• Προβολή ενός τηλεοπτικού μηνύματος 
Έχει δημιουργηθεί ένα τηλεοπτικό μήνυμα - "Η Ευρωπαϊκή Ένωση κατά του 
ρατσισμού" - το οποίο θα προβάλλεται σε όλη την Ευρώπη, με στόχο την 
ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης. 
• Ανάπτυξη ενός χώρου στο Internet 
Η Επιτροπή βρίσκεται στο στάδιο ανάπτυξης του χώρου που είχε δημιουργηθεί στο 
Internet για το ευρωπαϊκό έτος κατά του ρατσισμού, στον διακομιστή EUROPA. Στο 
χώρο αυτό παρέχονται σύγχρονες πληροφορίες για ενέργειες σχεδίων που βρίσκονται 
σε εξέλιξη, διασυνδέσεις με άλλους σχετικούς χώρους καθώς και ένα φόρουμ 
συζήτησης. 
• Δημοσιεύσεις και βραβεία 
Η Επιτροπή θα προβεί στη σύνταξη και τη διάθεση δημοσιεύσεων σχετικά με την 
εργασία της κατά του ρατσισμού. Σε μια πρώτη φάση, έμφαση θα δοθεί σε 
δημοσιεύσεις και προϊόντα που δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια του ευρωπαϊκού 
έτους κατά του ρατσισμού. Θα δημοσιευθούν επίσης κατάλογοι σχεδίων και εκθέσεις 
για δραστηριότητες που διεξήχθησαν. Προκειμένου να γίνει γνωστή η σημαντική 
εργασία που εκτελέστηκε στα πλαίσια των αντιρατσιστικών σχεδίων, η Επιτροπή 
σχεδιάζει την απονομή ενός βραβείου καινοτομίας για το 1999. 
Εκτός από τις ενέργειες ενημέρωσης και επικοινωνίας της Επιτροπής, το ευρωπαϊκό 
κέντρο παρακολούθησης για θέματα ρατσισμού και ξενοφοβίας στη Βιένη θα 
δημιουργήσει ένα κέντρο τεκμηρίωσης και ενημέρωσης το οποίο θα είναι ανοιχτό στο 
κοινό και θα υποστηρίζει τις δραστηριότητες ενημέρωσης. 
2.5.2. Αύξηση της ευαισθητοποίησης στα μέσα ενημέρωσης 
Η Επιτροπή θα συνεργαστεί με τους εταίρους της από τα μέσα ενημέρωσης για όλα τα 
θέματα που αφορούν τις εργασίες ενημέρωσης και επικοινωνίας, για τη διάδοση και 
προβολή αντιρατσιστικών μηνυμάτων και θετικών μηνυμάτων όσονν αφορά την 
πολυμορφία. 
Η Επιτροπή θα συνεργαστεί στενά με έντυπα και οπτικοακουστικά μέσα ενημέρωσης 
σε όλη την Ευρώπη. Η Επιτροπή θα αρχίσει να συνεργάζεται με εκδότες από το χώρο 
των μέσων ενημέρωσης, εκτός από τις επαφές που έχει ήδη με δημοσιογράφους. Η 
δράση στον τομέα αυτό θα συμπεριλάβει επίσης τη συνεργασία με μέσα ενημέρωσης 
που εξειδικεύονται σε θέματα μεταναστών και εθνικών μειονοτήτων. 
-22-
Η Επιτροπή θα ενθαρρύνει επίσης πρωτοβουλίες που περιλαμβάνουν τη χρήση νέων 
μέσων ενημέρωσης, για τη διάδοση αντιρατσιστικών μηνυμάτων 
συμπεριλαμβανομένων των πρωτοβουλιών που αντιδρούν στη ρατσιστική προπαγάνδα 
που εμφανίζεται στο Internet. 
Ένας τομέας που δεν είχε διερευνηθεί μέχρι τώρα είναι ο ρόλος της διαφήμισης στην 
ενίσχυση πολιτισμικών και φυλετικών στερεοτύπων, με τα οποία ενθαρρύνονται οι 
προκαταλήψεις. Η Επιτροπή θα προσεγγίσει τις εθνικές και ευρωπαϊκές διαφημιστικές 
αρχές, προκειμένου να συζητηθεί το θέμα αυτό. 
Ιΐόχος: 
Ενίσ> και επικοινωνίας 
ή θαχρησιμοποιήσει το λογότυπα της m όλες πς δημοσιεάσει^ 
ες κατά του ρατσισμού και θα ενθαρρύνει τη χρήση αυτού του 
φή σχέδια, στο υλικό ενημέρωσης που χρησιμοποιούν. 
r„ .^ Ια προωθήσει το τηλεοπτικό μήνυμα σετηλεοττηκούςοτΌθΐΐΟάς^ΐχέδια 
πο^/^Βϋγαυν βίντεο ή τηλεοπτικά προγράμματα θα παροτρυνθούν να 
ht το μήνυμα flhriç παραγωγές του& 
Η Επιτροπή θα διατηρήσει και θα αναπτύξει περαιτέρω τα χυ>ρο ψοβ 
' '•'--• ^-ηβ# στον διακομιστή EUROPA, στο Internet, για το ευρωπαϊκά -'''ίΜ" 
φ$, προκεφί^»"να δημιουργηθεί £ν«; 
^Η 
ρατ-τή θα υποστηρίξει ενέργειες στις οποίες συμμετέχουν via μέσα 
ς και τεχνολογίες. -ία;/'':' 
θα αρχίσει ένα διάλογο με εθνικούς και ευρωπαϊκούς διαφημιστικούς 
σκοπό την ανάπτυξη ενός κώδικα ορθής πρακτικής. / 
ή εξακολουθεί να υποστηρίζει τη θέσπιση ενός ευρωπαϊκού 
ενημέρωσης, για την καλύτερη πραιρ«ι^ν6ι^'^^^ wè 
φ/#1$ κατανόησης. : 
προτίθεται να θεσπίσει ένα βραβείο καινοτομίας ym σχί^ κα# τόυ 
2.6. Αξιολόγηση και υποβολή εκθέσεων 
Η Επιτροπή σχεδιάζει, κατά τα τέλη του 1999, τη δημοσίευση έκθεσης στην οποία θα 
περιγράφεται η πρόοδος που σημειώνεται στη μάχη κατά του ρατσισμού σε ευρωπαϊκό 
επίπεδο. 
Η έκθεση αυτή θα επικεντρώνεται κυρίως στις νομοθετικές εξελίξεις καθώς και στην 
ενσωμάτωση του θέματος αυτού στις κύριες πολιτικές, λαμβάνοντας υπόψη τα 
αποτελέσματα των δύο διασκέψεων που προβλέπονται για το 1998 και 1999 
αντίστοιχα, και συμπεριλαμβάνοντας μια αξιολόγηση των πρωτοβουλιών που 
διεξάγονται στα πλαίσια του παρόντος σχεδίου δράσης. 
23 
Κατά την αξιολόγηση του σχεδίου δράσης, η Επιτροπή θα συνεκτιμήσει επίσης την 
εργασία του ευρωπαϊκού κέντρου παρακολούθησης για θέματα ρατσισμού και 
ξενοφοβίας. 
24 
ISSN 0254-1483 
COM(98) 183 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 05 06 16 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-98-213-GR-C 
ISBN 92-78-32907-Χ 
Υπηρεσία Επισήμα>ν Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουξεμβούργο 
tf