Γνωμοδότηση για την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου με την οποία τροποποιείται η οδηγία 77/388/ΕΟΚ και καθορίζεται το πεδίο εφαρμογής του άρθρου 14, παράγραφος 1 σημείο δ) για την απαλλαγή από το φόρο προστιθέμενης αξίας ορισμένων οριστικών εισαγωγών αγαθών () (94/C 397/18)

Στις 12 Οκτωβρίου 1994, και σύμφωνα με το άρθρο 99 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο ζήτησε τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα οικονομικών, δημοσιονομικών και νομισματικών υποθέσεων στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 6 Δεκεμβρίου με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Janssen.

Κατά την 321η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 21ης Δεκεμβρίου 1994) η ΟΚΕ υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Περιεχόμενο και ιστορικό της οδηγίας

1.1. Με βάση τις σχετικές οδηγίες (77/388/ΕΟΚ και 83/181/ΕΟΚ) η απαλλαγή από το φόρο προστιθέμενης αξίας για ορισμένες οριστικές εισαγωγές αγαθών συνδέεται με τη ρύθμιση σχετικά με τις απαλλαγές από δασμούς. Από νομοτεχνική άποψη η σύνδεση αυτή πραγματοποιήθηκε με την πλήρη σχεδόν ένταξη του κειμένου σχετικά με τους δασμούς στην οδηγία για το φόρο προστιθέμενης αξίας.

Ο συνδυασμός αυτός ανταποκρίνεται :

- στις φορολογικές υποχρεώσεις που απορρέουν από διεθνείς συνθήκες, και

- στο γεγονός ότι στα περισσότερα κράτη μέλη τα τελωνεία είναι αρμόδια για τις πρακτικές ρυθμίσεις σχετικά με τις απαλλαγές.

Ύστερα από την κατάργηση των εσωτερικών συνόρων, την 1η Ιανουαρίου 1993, ο προσανατολισμός αυτός θεωρείται ακόμη περισσότερο δικαιολογημένος. Λόγω της κατάργησης των ελέγχων και των λοιπών διατυπώσεων στα ενδοκοινοτικά σύνορα οι έννοιες της εισαγωγής και της εξαγωγής αφορούν μόνο τις συναλλαγές μεταξύ της Κοινότητας και τρίτων χωρών.

1.2. Συνεπώς, ο προσανατολισμός αυτός κατέστησε αναγκαία τη σύζευξη της τροποποίησης του κανονισμού σχετικά με τις τελωνειακές ατέλειες και της τροποποίησης της οδηγίας σχετικά με την απαλλαγή από το φόρο προστιθέμενης αξίας.

Τον Ιούνιο του 1994 η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση με την οποία αποσκοπείται η αντικατάσταση του κανονισμού περί τελωνειακών ατελειών [έγγρ. COM(94) 212 τελικό]. Συμπληρωματικά, η Επιτροπή προτείνει να αντικατασταθεί και η οδηγία 83/181/ΕΟΚ σχετικά με τις φορολογικές απαλλαγές ΦΠΑ. Το Συμβούλιο καλεί την ΟΚΕ να γνωμοδοτήσει σχετικά με αυτήν την τελευταία πρόταση.

1.3. Η τροποποίηση του κανονισμού σχετικά με τις « τελωνειακές απαλλαγές » θεσπίζεται για τους ακόλουθους λόγους :

- κωδικοποίηση των κειμένων : ο αρχικός κανονισμός ισχύει ήδη από το 1984 και τροποποιήθηκε έξι φορές κατά τα τελευταία δέκα έτη,

- προσαρμογή των εννοιών στην επικαιρότητα : τα διάφορα ποσά των απαλλαγών προσαρμόζονται στον σημειωθέντα πληθωρισμό και αυξάνονται προς ένα πιο ρεαλιστικό ύψος,

- απλοποίηση : οι απαλλαγές για αποστολές μεταξύ ιδιωτών και οι απαλλαγές για ταξιδιώτες περιλαμβάνονται τώρα σε ένα ενιαίο κεφάλαιο,

- επαναδιατυπώνονται διατάξεις που δεν είναι ρεαλιστικές ή που δύσκολα ελέγχονται.

Ουσιαστικά η πρόταση εδραιώνεται στην παλαιά « νομοθεσία », προσαρμόζεται στην επικαιρότητα και απλοποιείται χωρίς να επέρχονται τροποποιήσεις από πλευράς ουσίας.

1.4. Στην πρόταση τροποποίησης της οδηγίας για την απαλλαγή από το ΦΠΑ συμπεριλαμβάνεται και το νέο κείμενο για τις τελωνειακές ατέλειες.

Επιπλέον θεσπίζονται οι ακόλουθες ειδικές ρυθμίσεις :

- η Επιτροπή επιλέγει μια διαφορετική νομοθετική προσέγγιση : όταν πρόκειται για αντιγραφή του κειμένου σχετικά με τις τελωνειακές ατέλειες χρησιμοποιείται τώρα η μέθοδος της παραπομπής 7

- αντίθετα, οι οδηγίες για την απαλλαγή αγαθών που αποτελούν μέρος των αποσκευών των ταξιδιωτών καθώς και σχετικά με μικρές αποστολές μέσω ιδιωτών καταργούνται εντελώς. Η απαλλαγή αυτή ενσωματώνεται τώρα στον κανονισμό περί δασμολογικών απαλλαγών και ισχύει μέσω της μεθόδου της παραπομπής και για τις φορολογικές απαλλαγές 7

- σε ορισμένα σημεία οι απαλλαγές από δασμούς και οι φορολογικές απαλλαγές διαφέρουν μεταξύ τους. Οι διαφορές αυτές διατηρούνται και ενσωματώνονται σε παράρτημα της οδηγίας. Το παράρτημα αυτό προβλέπει τις ακόλουθες εξαιρέσεις :

ορισμένα αγαθά για τα οποία ισχύει η τελωνειακή ατέλεια υπόκεινται πάντως στην επιβολή ΦΠΑ (π.χ. τα επιστημονικά όργανα, τα μεταχειρισμένα είδη και τα αντικείμενα της οικοσκευής που προορίζονται για την επίπλωση δεύτερης κατοικίας) 7

ορισμένα είδη, τα οποία δεν υποβάλλονται σε δασμούς, υποβάλλονται στο φόρο προστιθέμενης αξίας εκ μέρους των κρατών μελών (π.χ. τα εμπορεύματα μικρής αξίας που εισάγονται στο πλαίσιο της πώλησης δια αλληλογραφίας) 7

για ορισμένα αγαθά ισχύει η απαλλαγή από τον ΦΠΑ με ειδικές προϋποθέσεις (π.χ. τα αντικείμενα που προορίζονται για άτομα με ειδικές ανάγκες απαλλάσσονται από τον ΦΠΑ υπό τον όρο ότι τα αντικείμενα αυτά εισάγονται από οργανισμούς που ασχολούνται με άτομα που έχουν ειδικές ανάγκες και προσφέρονται δωρεάν χωρίς πρόθεση εμπορικής εκμετάλλευσης εκ μέρους του δωρητή.

Τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να διατηρούν ορισμένες απαλλαγές από τον ΦΠΑ (π.χ. βάσει διασυνοριακών συμφωνιών με γειτονικές χώρες).

2. Παρατηρήσεις της ΟΚΕ

2.1. Η ΟΚΕ, αν και δεν κλήθηκε να γνωμοδοτήσει επίσημα για την πρόταση κανονισμού σχετικά με τις δασμολογικές απαλλαγές, έλαβε στο μέτρο του δυνατού υπόψη κατά την εξέταση της οδηγίας για τον ΦΠΑ τη σχέση που υφίσταται μεταξύ της οδηγίας και του κανονισμού. Για το σκοπό αυτό στηρίχθηκε στις πληροφορίες που εδέχθη από τις υπηρεσίες της Επιτροπής.

2.2. Η νομοτεχνική τακτική που χρησιμοποιήθηκε σύμφωνα με την οποία η ρύθμιση σχετικά με την απαλλαγή από το ΦΠΑ περιλαμβάνει απλώς παραπομπές στον κανονισμό για τις δασμολογικές απαλλαγές, χωρίς να επαναλαμβάνεται εξ ολοκλήρου το κείμενο των ρυθμίσεων, αποτελεί αναμφίβολα μία πολύ πρακτική απλοποίηση την οποία υποστηρίζει η ΟΚΕ. Ενδεχόμενες μελλοντικές τροποποποιήσεις της οδηγίας σχετικά με τις δασμολογικές απαλλαγές θα έχουν αυτομάτως επιπτώσεις και στις απαλλαγές από το ΦΠΑ.

2.3. Ωστόσο, η ΟΚΕ επιθυμεί να επισημάνει ότι υπάρχει κίνδυνος να προκληθούν οικονομικές επιπτώσεις στα έσοδα του δημοσίου σε περίπτωση που οι τελωνειακές ατέλειες επεκταθούν χωρίς να ληφθεί υπόψη ότι έχουν αυτομάτως επιπτώσεις και στις απαλλαγές από τον φόρο προστιθέμενης αξίας. Η Επιτροπή οφείλει, για αυτό, να φροντίσει για τον απαραίτητο συντονισμό μεταξύ των απαλλαγών από δασμούς αφενός, και των απαλλαγών από τον ΦΠΑ αφετέρου.

Η ΟΚΕ επιθυμεί, επίσης, να επισημάνει το γεγονός ότι η απλούστευση δε σημαίνει πάντα και διαφάνεια ή σαφήνεια. Για ορισμένους ενδιαφερόμενους (πωλήτες καταναλωτές, μικρομεσαίες επιχειρήσεις) ο όρος « η τεχνική της παραπομπής » θα δημιουργήσει ενδεχομένως προβλήματα ερμηνείας.

Η ΟΚΕ επιθυμεί επιπλέον να επιστήσει την προσοχή της Επιτροπής και του Συμβουλίου στο γεγονός ότι ορισμένες ρυθμίσεις και εξαιρέσεις που προβλέπονται στο παράρτημα Κ έχουν ουσιαστική σημασία για τους όρους του ανταγωνισμού στην εσωτερική αγορά. Συγκεκριμένα, πρέπει να αποφευχθεί η δυνατότητα απαλλαγής αγαθών που εισάγονται από τρίτες χώρες τη στιγμή που οι ευρωπαίοι παραγωγοί των ίδιων αγαθών υπόκεινται στο καθεστώς του φόρου προστιθέμενης αξίας. Παρόμοιο φαινόμενο θα είχε επιπτώσεις στην ανταγωνιστική θέση των ευρωπαίων παραγωγών θα είχε σαν συνέπεια ενδεχόμενες μετεγκαταστάσεις ή θα οδηγούσε στη μετατόπιση της ροής των αγαθών και των εισοδημάτων του δημοσίου. Στην τελευταία περίπτωση οι ευρωπαίοι παραγωγοί θα εξάγουν ένα προϊόν από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα για να το επανεισαγάγουν χωρίς να καταβάλουν τον φόρο προστιθέμενης αξίας.

Βρυξέλλες, 21 Δεκεμβρίου 1994.

Ο Πρόεδρος της

Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Carlos FERRER

() ΕΕ αριθ. C 282 της 8. 10. 1994, σ. 3.