Αριθ. C 332/162 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 31.12.90 
κές χώρες, που έχουν υπογράψει τη Σύμβαση για την προστα­
σία της θάλασσας της Μεσογείου κατά της ρύπανσης, επιβάλ-
Βρυξέλλες, 20 Σεπτεμβρίου 1990. 
1. Εισαγωγή 
1.1. Με το σχέδιο οδηγίας αναθεωρείται μερικώς η από 
19ης Σεπτεμβρίου 1983 οδηγία του Συμβουλίου για την 
«Προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που οφεί­
λονται στην έκθεση τους σε διάφορους παράγοντες κατά 
τη διάρκεια της εργασίας: αμίαντος», οδηγία η οποία στη 
συνέχεια θα αναφέρεται ως οδηγία για τον αμίαντο. 
1.2. Η ΟΚΕ υιοθέτησε γνωμοδότηση για το σχέδιο της εν 
λόγω οδηγίας τον Σεπτέμβριο του 1981 ('). Υπενθυμίζεται ότι 
η οδηγία για τον αμίαντο ήταν η δεύτερη μεμονωμένη οδηγία 
στα πλαίσια της 27ης Νοεμβρίου 1980 οδηγίας-πλαίσιο για 
την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που 
οφείλονται στην έκθεση τους σε χημικούς, φυσικούς και 
βιολογικούς παράγοντες κατά την εργασία (80/1107/ΕΟΚ). Η 
ΟΚΕ υιοθέτησε γνωμοδότηση για την οδηγία-πλαίσιο το 
1979. 
(') ΕΕ αριθ. C 310 43. της 30. II. 1981. λεται να εντείνουν την εφαρμογή της: το κοινοτικό 
πρόγραμμα MEDSPA έχει ειδική σημασία στο σημείο αυτό. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE 
1.3. Τα βασικά στοιχεία της τωρινής αναθεώρησης 
αφορούν ορισμένες από τις διατάξεις της οδηγίας για τον 
αμίαντο που προβλέπονται στο άρθρο 9 της οδηγίας, τις τιμές 
λήψεως μέτρων (άρθρο 3, παράγραφος 3 της οδηγίας) και 
τις οριακές τιμές έκθεσης στο χώρο εργασίας (άρθρο 8 της 
οδηγίας). Επιπλέον, στο άρθρο 5 της οδηγίας, το οποίο 
σήμερα απλώς απαγορεύει την εκτόξευση αμιάντου διά ψεκα­
σμού, προστίθενται ειδικές προτάσεις που αφορούν την κατα­
σκευή οικοδομών. 
1.4. Η ΟΚΕ τάσσεται υπέρ της τωρινής πρότασης με την 
επιφύλαξη των παρακάτω παρατηρήσεων. 
2. Γενικές παρατηρήσεις 
2.1. Υπενθυμίζεται ότι το 1981 σε γνωμοδότηση της ΟΚΕ 
πάνω στην οδηγία για τον αμίαντο αναφερόταν ότι: Γνωμοδότηση για την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 83/477/ΕΟΚ 
σχετικά με την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που οφείλονται στην έκθεση τους στον 
αμίαντο κατά τη διάρκεια της εργασίας 
(90/C 332/43) 
Στις 21 Ιουνίου 1990, και σύμφωνα με το άρθρο 118 Α της συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής 
Οικονομικής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και 
Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω πρόταση. 
Το τμήμα κοινωνικών, οικογενειακών, εκπαιδευτικών και πολιτιστικών θεμάτων, στο οποίο ανατέθηκε 
η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 13 Σεπτεμβρίου 
1990 με βάση εισηγητική έκθεση του κ. Etty. 
Κατά τη 279η σύνοδο ολομέλειας, συνεδρίαση της 20ής Σεπτεμβρίου 1990, η Οικονομική και Κοινωνική 
Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
31.12.90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 332/163 
«Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα επιστημονικά πορίσματα, 
δεν είναι δυνατόν να προσδιορισθούν ασφαλή επίπεδα 
εκθέσεως όσον αφορά τις επιβλαβείς ιδιότητες του αμία­
ντου. Ο αμίαντος, από αυτή την άποψη, διαφέρει από τον 
μόλυβδο, μιαν άλλη επικίνδυνη ουσία για την οποία η 
Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε πρόσφατα 
γνώμη. Το πρόβλημα είναι οι καρκινογόνες ιδιότητες του 
αμιάντου. Έστω και μια πολύ μικρή δόση μπορεί να 
προκαλέσει καρκίνο. Η μόνη αληθινά «ασφαλής» λύση 
κατά συνέπεια, είναι η απαγόρευση του αμιάντου. Τα όρια 
που έχουν καθορισθεί για τον αμίαντο (και τα οποία 
εκτίθενται στην παρούσα πρόταση της Επιτροπής των 
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων) πρέπει να θεωρηθούν όχι σαν 
«ασφαλή» όρια που είναι βασισμένα σε επιστημονικά 
πορίσματα, αλλά μάλλον σαν αποτέλεσμα υπολογισμών 
στους οποίους έπαιξαν ρόλο παράγοντες άσχετοι με την 
υγεία.» ('). 
3. Ειδικές παρατηρήσεις 
3.1. Αιτιολογική Έκθεση 
3.1.1. Η ΟΚΕ προτείνει να αφαιρεθεί ο αμίαντος από τη 
σειρά των ουσιών «κροκιδόλιθος, αμοσίτης, αμίαντος και 
χρυσοτίλης», που απαριθμούνται στην προτελευταία παρά­
γραφο της σελίδας 3. 
3.1.2. Η μέθοδος αναφοράς για τη μέτρηση της περιεκτι­
κότητας του αέρα σε αμίαντο στους χώρους εργασίας αξίζει 
να υποστηριχθεί. Και ο λόγος γι'αυτό είναι ότι θα διασφαλισ­
θεί έτσι συνέχεια και συνέπεια σ'ολόκληρη την Κοινότητα 
μέχρις ότου συμφωνηθούν και υιοθετηθούν διεθνώς ακρι­
βέστερες μέθοδοι. Βεβαίως, μεμονωμένοι φορείς θα πρέπει 
να έχουν το δικαίωμα να κάνουν χρήση πιο προωθημένων 
μεθόδων, καταβάλλονται όμως προσπάθειες που αποσκοπούν 
σε συσχετισμό των δεδομένων των διαφόρων μεθόδων για 
επιδημιολογικούς σκοπούς (σελίδα 3, τελευταία παράγρα­
φος). 
3.2. Άρθρο 1 (τροποποίηση του άρθρου 3, παράγραφος 3 
της οδηγίας για τον αμίαντο) 
3.2.1. Η ΟΚΕ υπενθυμίζει ότι στην από το 1981 γνωμοδό­
τηση της εθεωρείτο πως η χρήση του κυανού αμιάντου (κρο-
κιδολίθου) θα πρέπει να απαγορευθεί. Η ΟΚΕ υιοθετεί αυτή 
τη θέση. 
3.2.2. Η διατύπωση των προτεινόμενων τίτλων (α) και (β) 
στην προτεινόμενη τροποποίηση του άρθρου 3 παράγραφος 
3 μπορεί να οδηγήσει σε σύγχυση γι'αυτό και προτείνεται η 
παρακάτω αναδιατύπωση: 
(α) «για το χρυσοτίλη μόνο» και 
(β) «για όλες τις άλλες περιπτώσεις (μείγματα ή άλλες 
μορφές αμιάντου)». 
(') Ο.Π. παράγραφος 1.9. 3.2.3. Η προτεινόμενη βάσει του άρθρου 3 παράγραφος 3 
μείωση των τιμών λήψεως μέτρων (των τιμών του εργοδότη) 
είναι αποδεκτή. 
3.2.4. Σε σχέση με το άρθρο 1, παράγραφος 2 του σχεδίου 
οδηγίας (τροποποίηση του άρθρου 5 της οδηγίας για τον 
αμίαντο), η ΟΚΕ: 
— υποστηρίζει σε γενικές γραμμές την πρόταση της Επιτρο­
πής για απαγόρευση της χρήσης αποδεσμευόμενων προϊό­
ντων του αμιάντου στην κατασκευή οικοδομών, όχι μόνο 
γιατί έτσι διασφαλίζεται η μελλοντική προστασία των 
εργαζομένων κατά την κατασκευή, συντήρηση και κατε­
δάφιση, αλλά και γιατί έτσι προστατεύονται διάφορες 
άλλες κατηγορίες εργαζομένων, όπως για παράδειγμα όσοι 
ασχολούνται με τη διάθεση των αποβλήτων, 
— Θεωρεί ωστόσο ότι η διατύπωση της Επιτροπής μπορεί 
να δημιουργήσει σύγχυση και προβλήματα σε σχέση με 
τον ορισμό εννοιών (τί ακριβώς σημαίνει αποσπώμενος ή 
εύθρυπτος αμίαντος; και ακόμη παραπέρα, τί σημαίνει 
αμίαντος που περιέχει προϊόντα;), 
— προτιμά να μην εγκαταλείψει προηγούμενες θέσεις της 
επαυτού του σημείου (σημείο 2.4.2 της γνωμοδότησης 
του 1981): 
«Ο ψεκασμός με αμίαντο και άλλες τεχνικές στις οποίες 
γίνεται κατά κανόνα υπέρβαση των επιτρεπόμενων ορίων, 
πρέπει να απαγορευθούν.» 
3.2.5. Μ'αυτή την έννοια, η ΟΚΕ κάνει λόγο για την ειδική 
περίπτωση κατεδάφισης ή συντήρησης υπαρχουσών οικοδο­
μών, εγκαταστάσεων, εξοπλισμού, κλπ. που περιέχουν αμία­
ντο και όπου κατά κανόνα δεν μπορεί να αποφευχθεί υπέρ­
βαση των οριακών τιμών. Ειδικός λόγος γίνεται σχετικά στα 
άρθρα 11 και 12 της οδηγίας για τον αμίαντο. 
Πολλές μικρές επιχειρήσεις και ανεξάρτητοι εργαζόμενοι 
ασχολούνται με αυτές τις δραστηριότητες. Προκειμένου να 
μειωθούν οι κίνδυνοι για την υγεία των εργαζομένων, η κατε­
δάφιση θα πρέπει να περιορισθεί σε εταιρείες που έχουν 
ειδική προς τούτο άδεια. Η Επιτροπή θα πρέπει να καταρτίσει 
κώδικα ορθής πρακτικής για τις εν λόγω δραστηριότητες. 
Σε ό,τι αφορά το έργο συντήρησης, η Επιτροπή θα πρέπει να 
απαγορεύσει τη χρήση περιστροφικών μηχανών και εργα­
λείων μεγάλης ταχύτητας. Αναφορικά με τον ατομικό 
εξοπλισμό προστασίας, για τον οποίο γίνεται λόγος στα 
άρθρα 11 και 12 της οδηγίας για τον αμίαντο, θα πρέπει να 
λεχθεί ότι τα προβλήματα επιδεινώνονται από την προσφυγή 
σε αυτόν μάλλον παρά από τον έλεγχο της περιεκτικότητας 
του αέρα σε αμίαντο, διότι 
(α) χρειάζεται απόφανση (αξιολόγηση) για το πότε πρέπει 
να χρησιμοποιείται ατομικός εξοπλισμός προστασίας η 
αξιολόγηση αυτή θα πρέπει να γίνεται με γνώμονα την 
αναγκαιότητα και τη σκοπιμότητα μάλλον παρά το 
κόστος 
β) η έκθεση άλλων εργαζομένων ή του ευρέος κοινού δεν 
ελέγχεται 
γ) θα πρέπει να τεθούν επί τάπητος ζητήματα τεχνικής 
φύσεως όπως η επιλογή, προμήθεια, συντήρηση, υγιεινή 
και επιθεώρηση του εξοπλισμού 
δ) για τη χρήση του ατομικού εξοπλισμού προστασίας χρειά­
ζεται εκπαίδευση 
Αριθ. C 332/164 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 31. 12. 90 
ε) η προσφυγή στον ατομικό εξοπλισμό προστασίας ενδέχε­
ται και να σημαίνει ότι από τη σχετική εργασιακή 
δραστηριότητα τα ενδύματα θα ρυπαίνονταν με αμίαντο, 
οπότε και θα έπρεπε να προβλεφθούν μέτρα ελέγχου και 
πλυντήρια. 
3.2.6. Η ΟΚΕ αποδέχεται τις προτεινόμενες τροποποιήσεις 
του άρθρου 7, παράγραφος 1 της οδηγίας για τον αμίαντο στο 
άρθρο 1, παράγραφος 3 του σχεδίου οδηγίας. 
3.2.7. Αναφορικά τώρα με το άρθρο 1, παράγραφος 4 του 
σχεδίου οδηγίας (τροποποίηση του άρθρου 8 της οδηγίας για 
τον αμίαντο): 
— περίπτωση (α): 
όπως προαναφέρθηκε, η ΟΚΕ από το 1981 ήδη πρότεινε 
να μειωθούν στο μισό οι τιμές που αρχικά είχε επιλέξει η 
Επιτροπή αυτό θα σήμαινε μείωση από την τιμή 1.0 στην 
τιμή 0.5 αντί της τιμής 0.8 που προτείνει τώρα η Επιτροπή 
για την περιεκτικότητα του αέρα σε ίνες χρυσοτίλη στους 
χώρους εργασίας 
— περίπτωση (β): 
στη γνωμοδότηση του 1981, η ΟΚΕ πρότεινε απαγόρευση 
της χρήσης του κροκιδολίθου όσο για τον αμοσίτη ή 
οποιαδήποτε μορφή αμιάντου άλλη εκτός του χρυσοτίλη, 
μεμονωμένα ή σε συνδυασμό με άλλες ουσίες στον αέρα 
στους χώρους εργασίας, η τιμή που προτείνει η Επιτροπή 
κρίνεται αποδεκτή 
Βρυξέλλες, 20 Σεπτεμβρίου 1990. — περίπτωση (γ): 
δεν είναι σαφές τί ακριβώς θέλει να πει εδώ το κείμενο 
της Επιτροπής πρόκειται για μείγματα μέσα στο προϊόν 
στον ατμοσφαιρικό αέρα των χώρων εργασίας; (απ'αυτή 
την άποψη, εφιστάται η προσοχή στο σημείο 2.8.2 της 
από το 1981 γνωμοδότησης της ΟΚΕ όπου διατυπώνονταν 
σοβαρές επιφυλάξεις ως προς τον ισχυρισμό ότι, σε περί­
πτωση μείγματος που περιέχει κροκιδόλιθο, το ποσοστό 
του κροκιδολίθου στον ατμοσφαιρικό αέρα μπορεί να θεω­
ρείται ως ισοδύναμο προς το ποσοστό κροκιδολίθου στο 
μείγμα). 
3.3. Άρθρο 2 
3.3.1. Στο άρθρο 2 του σχεδίου οδηγίας, η Επιτροπή 
προτείνει συμμόρφωση των κρατών μελών προς τις διατάξεις 
της οδηγίας μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1992 προκειμένου για 
τις δραστηριότητες εξόρυξης αμιάντου, η αντίστοιχη ημερο­
μηνία είναι η 31η Δεκεμβρίου 1995. Για τις προτάσεις αυτές 
διατυπώνονται δύο παρατηρήσεις. 
3.3.2. Πρώτον, ενώ συμφωνεί με το στόχο της Επιτροπής 
για συμμόρφωση των κρατών μελών προς τις νέες διατάξεις 
μέσα σε σχετικά μικρό χρονικό διάστημα προσαρμογής, το 
τμήμα συνιστά στην Επιτροπή να εξετάσει κατά πόσον το 
σύντομο αυτό διάστημα κρίνεται και ρεαλιστικό για τα νεώ­
τερα κράτη μέλη της Κοινότητας. 
3.3.3. Δεύτερον, η ΟΚΕ παρατηρεί ότι οι εργαζόμενοι στην 
εξόρυξη αμιάντου θα πρέπει να έχουν τα ίδια δικαιώματα ως 
προς την προστασία από τον εν λόγω καρκινογόνο παράγοντα 
όπως και οι συνάδελφοι τους που εργάζονται στο βιομηχανικό 
τομέα. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE