Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα "Διαρθρωτικοί δείκτες"

(2001/C 139/15)

Στις 3 Οκτωβρίου 2000 και σύμφωνα με το άρθρο 262 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για το έγγραφό της με θέμα "Διαρθρωτικοί δείκτες".

Το τμήμα "Οικονομική και Νομισματική Ένωση, Οικονομική και Κοινωνική Συνοχή", στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 8 Φεβρουαρίου 2001 με βάση εισηγητική έκθεση της κας Bulk.

Κατά την 379η σύνοδο ολομέλειας της 28ης Φεβρουαρίου και 1ης Μαρτίου 2001 (συνεδρίαση της 28ης Φεβρουαρίου), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 87 ψήφους υπέρ, 1 κατά και 2 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Κατά τη διάρκεια του έκτακτου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Λισσαβώνας (23 και 24 Μαρτίου 2000), η ΕΕ έθεσε ένα νέο στρατηγικό στόχο που αποσκοπεί στην ενίσχυση της απασχόλησης, της οικονομικής ανάπτυξης και της κοινωνικής συνοχής, ως συστατικών στοιχείων της κοινωνίας της γνώσης: "θα πρέπει να προωθηθεί η δημιουργία μίας οικονομίας της γνώσης που θα είναι η ανταγωνιστικότερη και δυναμικότερη στον κόσμο, ικανή για βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη με περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας και με μεγαλύτερη κοινωνική συνοχή" (σημείο 5).

1.2. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έκρινε ότι οι υφιστάμενοι γενικοί προσανατολισμοί των οικονομικών πολιτικών και οι διαδικασίες του Λουξεμβούργου, του Κάρντιφ και της Κολωνίας παρέχουν τους αναγκαίους μηχανισμούς για την επίτευξη αυτού του στόχου, ιδίως μέσω των γενικών προσανατολισμών των οικονομικών πολιτικών, οι οποίοι θα πρέπει εφεξής να επικεντρωθούν περισσότερο σε ζητήματα όπως οι μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες συνέπειες των διαρθρωτικών πολιτικών μέτρων, οι μεταρρυθμίσεις που θα επιτρέψουν την αξιοποίηση του υφιστάμενου δυναμικού οικονομικής ανάπτυξης και ενίσχυσης της απασχόλησης και της κοινωνικής συνοχής και η μετάβαση σε μια οικονομία της γνώσης (σημείο 35 των συμπερασμάτων του Συμβουλίου). Επίσης, αποφασίσθηκε η επέκταση της εφαρμογής της ανοικτής μεθόδου συντονισμού και στους τομείς της οικονομικής, της διαρθρωτικής και της κοινωνικής πολιτικής. Η εν λόγω μέθοδος βασίζεται σε σαφώς καθορισμένους στόχους και δεδομένα, καθώς και στη σύγκριση των επιδόσεων ("benchmarking").

1.2.1. Πράγματι διαπιστώνεται η ύπαρξη συνεργιών μεταξύ των μεταρρυθμίσεων που πραγματοποιούνται στους τέσσερις τομείς πολιτικής λόγω της άμεσης σχέσης που τους συνδέει, καθώς και λόγω της γενικής οικονομικής συγκυρίας. Για τη διασφάλιση της όσο το δυνατόν μεγαλύτερης επιτυχίας των διαρθρωτικών οικονομικών μεταρρυθμίσεων, είναι απαραίτητη η υιοθέτηση μιας σαφούς και συνεκτικής προσέγγισης που θα λαμβάνει υπόψη τα αμοιβαία κοινά σημεία που συνδέουν τις διάφορες αγορές.

1.2.2. Για το σκοπό αυτό το Συμβούλιο ζήτησε από την Επιτροπή να καταρτίζει από εδώ και στο εξής μια συγκεφαλαιωτική έκθεση ετησίως σχετικά με τις προόδους που έχουν σημειωθεί. Η κατάρτιση της εν λόγω έκθεσης θα βασίζεται σε κοινούς διαρθρωτικούς δείκτες που θα αφορούν την απασχόληση, την καινοτομία και την έρευνα, τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις και την κοινωνική συνοχή (σημείο 36 των συμπερασμάτων του Συμβουλίου).

1.3. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Φέιρα (19 και 20 Ιουνίου 2000) ζήτησε από την Επιτροπή να παρουσιάσει, πριν από το τέλος Σεπτεμβρίου 2000, μια έκθεση σχετικά με την προτεινόμενη προσέγγιση που θα πρέπει να υιοθετηθεί στον τομέα των δεικτών και των κριτηρίων αξιολόγησης που θα χρησιμοποιηθούν τόσο για τους συγκεκριμένους τομείς όσο και στο πλαίσιο της συνθετικής έκθεσης που θα παρουσιασθεί κατά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της άνοιξης, με σκοπό να διασφαλισθεί η αναγκαία συνοχή και ομοιομορφία της παρουσίασης (σημείο 38 των συμπερασμάτων του Συμβουλίου). Η ανακοίνωση της Επιτροπής έχει ως στόχο την ικανοποίηση των αιτημάτων που διατυπώθηκαν κατά τα Ευρωπαϊκά Συμβούλια της Λισσαβώνας και της Φέιρα.

1.4. Στην παρούσα ανακοίνωση η Επιτροπή προτείνει 27 δείκτες που πρέπει να χρησιμοποιηθούν στη συγκεφαλαιωτική της έκθεση για το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Στοκχόλμης την άνοιξη του 2001. Οι προτεινόμενοι δείκτες συνιστούν ένα σημαντικό μηχανισμό που θα επιτρέψει την τακτική εξέταση και σύγκριση των προόδων που έχουν σημειωθεί καθώς και την παράλληλη αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της πολιτικής που ακολουθούν τα κράτη μέλη στους προαναφερθέντες τομείς. Βάσει της εν λόγω αξιολόγησης θα πρέπει επίσης να καθορισθούν συγκεκριμένοι βραχυπρόθεσμοι και μακροπρόθεσμοι προσανατολισμοί για τις οικονομικές και κοινωνικές πολιτικές.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Η ΟΚΕ θεωρεί κατ' αρχήν ότι η θεσμοθέτηση μιας διαδικασίας κατάρτισης ετήσιων εκθέσεων σχετικά με τις προόδους που έχουν σημειωθεί στους προαναφερθέντες τομείς πολιτικής θα συνέβαλε στην υιοθέτηση μίας προσέγγισης αμοιβαίας παρακολούθησης μεταξύ των κρατών μελών, η οποία θα οδηγούσε στη δημιουργία ενός συστήματος δεικτών και σημείων αναφοράς και στη διαμόρφωση ενός μηχανισμού αμοιβαίας ευθύνης. Στο εξής θα πρέπει να δίδεται περισσότερη έμφαση στους ποιοτικούς δείκτες και στις εκθέσεις ανά χώρα και λιγότερη στη σύγκριση των επιδόσεων.

2.2. Κατά συνέπεια, η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για την πρόταση της Επιτροπής. Οι δείκτες που προτείνονται από την Επιτροπή θα πρέπει να θεωρηθούν ως επιμέρους τμήματα ενός γενικότερου συνόλου. Κατανέμονται μεταξύ των τεσσάρων προαναφερθέντων τομέων. Η χρήση γενικών οικονομικών δεικτών επιτρέπει τον σαφή καθορισμό του γενικότερου οικονομικού πλαισίου εντός του οποίου λαμβάνουν χώρα οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Καθίσταται έτσι δυνατό να πραγματοποιηθούν με κάθε διαφάνεια αξιολογήσεις και συγκρίσεις μεταξύ των κρατών μελών και άλλων ανεπτυγμένων οικονομιών (όπως οι ΗΠΑ και η Ιαπωνία).

2.3. Η ανοικτή μέθοδος συντονισμού που συνιστάται από το Συμβούλιο και την Επιτροπή, η πρακτική της αμοιβαίας αξιολόγησης ("peer pressure") και της σύγκρισης των επιδόσεων ("benchmarking") μεταξύ των κρατών μελών, μπορεί να βελτιωθεί σημαντικά από την ύπαρξη ενός συνόλου δεδομένων ποιότητας που θα αποτελέσει τη βάση για τον συντονισμό και τη σύγκριση των εθνικών πρακτικών.

2.3.1. Για τον λόγο αυτό δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να διαφεύγει της προσοχής μας ότι οι δείκτες θα πρέπει να παρέχουν τη δυνατότητα πραγματοποίησης συγκρίσεων μεταξύ των επιδόσεων των διαφόρων κρατών μελών. Οι δείκτες που περιορίζονται σε μια γενική περιγραφή της κατάστασης που επικρατεί στο σύνολο της ΕΕ δεν επαρκούν για τη διασφάλιση του συντονισμού μεταξύ των κρατών μελών. Πράγματι, δεν αρκεί να εξετασθεί ο βαθμός στον οποίο η ΕΕ ως σύνολο επιτυγχάνει την εφαρμογή των συμπερασμάτων του Συμβουλίου της Λισσαβώνας, αλλά θα πρέπει να αξιολογηθεί και ο βαθμός στον οποίο τα εν λόγω συμπεράσματα εφαρμόζονται από τα κράτη μέλη.

2.4. Η ΟΚΕ επιθυμεί να υπογραμμίσει ότι οι εν λόγω δείκτες θα πρέπει να στηρίζονται σε στερεή θεωρητική βάση. Σε κάθε περίπτωση, οι στατιστικές πηγές στις οποίες θα βασισθούν οι δείκτες θα πρέπει να είναι μετρήσιμες, σαφείς και να μην αφήνουν περιθώρια αμφισβητήσεων. Επίσης, θα πρέπει να έχουν τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:

- το κόστος συλλογής των δεδομένων θα πρέπει να είναι ανάλογο ή δικαιολογημένο σε σχέση με τα αποτελέσματα,

- η επεξεργασία και η διάθεση των δεδομένων θα πρέπει να μπορούν να γίνουν γρήγορα,

- τα ποσοτικά στοιχεία θα πρέπει να μπορούν να συγκεντρωθούν εύκολα από τις δημόσιες πηγές,

- το σύνολο των δεικτών θα πρέπει να είναι αρκετά στέρεο ώστε να αντέχει στις θεσμικές διακυμάνσεις των αγορών,

- τα νέα μέτρα θα πρέπει επίσης να μπορούν να εφαρμοσθούν εύκολα στο μέλλον.

2.5. Η αξιοπιστία των συμπερασμάτων που θα παρουσιάσει η Επιτροπή στη συγκεφαλαιωτική έκθεση που θα καταρτίσει βάσει των εν λόγω δεικτών θα εξαρτηθεί από την αξιοπιστία, την ποιότητα και την επικαιρότητα των αριθμητικών στοιχείων που θα παρασχεθούν στη Στατιστική Υπηρεσία των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Θα πρέπει να προτιμηθούν, στο μέτρο του δυνατού, οι δείκτες που παρέχονται από τις εθνικές στατιστικές υπηρεσίες, διότι για τα δεδομένα από άλλες πηγές συχνά δεν γνωρίζουμε τόσο καλά τον τρόπο συλλογής και εναρμόνισης. Έχει μεγάλη σημασία να πληρούν αυτά τα αριθμητικά στοιχεία υψηλά κριτήρια αξιοπιστίας και να είναι όσο το δυνατόν πιο ενημερωμένα. Μόνο με αυτές τις προϋποθέσεις μπορεί ένας δείκτης να παράσχει μια αντικειμενική και αξιόπιστη εικόνα της κατάστασης που επικρατεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

2.5.1. Τίθεται, επομένως, το ερώτημα αν θα είναι δυνατό να είναι διαθέσιμοι οι δείκτες που προτείνει η Επιτροπή για τη συνθετική έκθεση, η οποία να καταρτισθεί εντός του επόμενου εξαμήνου. Καθώς θα είναι η πρώτη φορά που η Επιτροπή καταρτίζει συγκεφαλαιωτική έκθεση βάσει των προτεινόμενων δεικτών, η ίδια υπογραμμίζει στην ανακοίνωσή της ότι οι δείκτες αυτοί δεν πρέπει να είναι περιοριστικοί, αλλά να επιδέχονται συμπλήρωση και βελτίωση. Γι' αυτό, η ΟΚΕ συνιστά να δοθεί προτεραιότητα στην περαιτέρω ανάπτυξη και τελειοποίηση ενός αξιόπιστου συστήματος στατιστικών στοιχείων. Δεδομένης της πολυπλοκότητας και της σημασίας της περαιτέρω ανάπτυξης αυτού του συνόλου δεικτών, η ΟΚΕ, με την επιφύλαξη των κατωτέρω παρατηρήσεων, θα παρακολουθήσει στενά την ανάπτυξη του συστήματος στατιστικών στοιχείων.

2.6. Η ΟΚΕ επιθυμεί να επισημάνει ότι κάθε μέσο μέτρησης πρέπει να εξυπηρετεί τον σκοπό για τον οποίο θεσπίσθηκε και αυτός ο κανόνας πρέπει να ισχύει και για τους διαρθρωτικούς δείκτες. Η επιλογή του ενός ή του άλλου δείκτη εξαρτάται από τον στόχο της συνθετικής έκθεσης της Επιτροπής, που είναι η αξιολόγηση της προόδου που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση των στρατηγικών στόχων της Λισσαβώνας με απώτερο σκοπό να καταστεί η ΕΕ "η ανταγωνιστικότερη και δυναμικότερη οικονομία της γνώσης στον κόσμο".

2.7. Η ΟΚΕ επιθυμεί επίσης να υπογραμμίσει ότι όχι μόνον επιβάλλεται να ισχύουν για καθέναν από τους προτεινόμενους δείκτες υψηλά πρότυπα αξιοπιστίας, επικαιρότητας και ομοιομορφίας, αλλά και ότι τα ποσοτικά στοιχεία που θα συγκεντρωθούν βάσει αυτών των δεικτών θα πρέπει να ερμηνευθούν κατά τρόπο που να επιτρέπει την αξιολόγηση της προόδου που έχει σημειωθεί στους τομείς της οικονομικής, κοινωνικής και διαρθρωτικής πολιτικής. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με τη βοήθεια ενός βασικού συστήματος στατιστικών στοιχείων, έτσι ώστε στην ερμηνεία των δεικτών να λαμβάνονται υπόψη, για παράδειγμα, τα οικονομικά και δημογραφικά χαρακτηριστικά ενός κράτους μέλους. Μια τέτοια προσεκτική αξιολόγηση είναι απαραίτητη για να μπορέσει να επιτευχθεί πραγματικά ο στόχος, που τέθηκε κατά τη Διάσκεψη Κορυφής της Λισσαβώνας, για ένα υψηλό επίπεδο απασχόλησης σε μια ανταγωνιστική και δυναμική οικονομία. Κατά συνέπεια, η ερμηνεία και η εξέταση των αριθμητικών στοιχείων που θα προκύψουν από τους δείκτες θα πρέπει επίσης να πληρούν αυστηρές απαιτήσεις ελεγξιμότητας, χρησιμότητας και αξιοπιστίας.

2.8. Η ΟΚΕ παρατηρεί ότι πολλοί από τους προτεινόμενους δείκτες δεν είναι νέοι, αλλά δείκτες που έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί, μεταξύ άλλων, στους εθνικούς λογαριασμούς των κρατών μελών, στους γενικούς οικονομικούς προσανατολισμούς ή στο σύμφωνο για την απασχόληση.

2.8.1. Η ΟΚΕ εφιστά την προσοχή στην ανάγκη σαφούς καθορισμού της σχέσης που συνδέει την ετήσια έκθεση της Επιτροπής με τις υφιστάμενες διεργασίες που αφορούν την εξέλιξη της οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης της ΕΕ. Πράγματι, η εν λόγω έκθεση παρουσιάζει αναμφισβήτητα κοινά σημεία με αυτές τις διεργασίες και θα μπορούσε κάλλιστα, κατά την άποψη της ΟΚΕ, να χρησιμοποιηθεί ως βάση για τον καθορισμό των πολιτικών προσανατολισμών στους εν λόγω τομείς, κυρίως χάρη στην πραγματοποιούμενη αξιολόγηση των προσπαθειών που καταβάλλουν τα κράτη μέλη για την επίτευξη των στρατηγικών στόχων της Λισσαβώνας.

2.8.2. Η προστιθέμενη αξία του καταλόγου δεικτών που προτείνει η Επιτροπή δεν έγκειται τόσο στους ίδιους τους δείκτες όσο στην ολοκληρωμένη προσέγγιση των διαφόρων τομέων πολιτικής δράσης που αφορούν. Η ανοικτή μέθοδος συντονισμού, που συνιστάται από το Συμβούλιο και την Επιτροπή και η οποία βασίζεται στην προσαρμογή των πολιτικών κάθε κράτους μέλους στις πολιτικές των υπόλοιπων, θα ωφεληθεί σημαντικά από την ύπαρξη μιας σαφούς διαρθρωτικής βάσης όπως αυτή που παρουσιάζεται στη συνεκτική έκθεση της Επιτροπής. Χάρη στην έκθεση αυτή, η Επιτροπή είναι σε θέση να προτείνει μια τέτοια βάση για τις συζητήσεις που θα διεξαχθούν κατά τις διάφορες συνεδριάσεις του Συμβουλίου Υπουργών.

2.9. Παρά το γεγονός ότι η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι οι διάφοροι δείκτες δεν μπορούν να εξετασθούν ανεξάρτητα ο ένας από τον άλλο, με την κατανομή τους σε τέσσερις τομείς δράσης υπάρχει κίνδυνος να συγκαλυφθούν οι στενές οριζόντιες σχέσεις και οι άμεσες αλληλεξαρτήσεις που υπάρχουν μεταξύ τους, με αποτέλεσμα να σχηματισθεί μια παραπλανητική εικόνα της κατάστασης. Επίσης, υπάρχουν μεγάλες διαφορές στην οικονομική διάρθρωση των κρατών μελών, όπως για παράδειγμα στη δημοσιονομική και τη φορολογική τους οργάνωση και στο καθεστώς κοινωνικής ασφάλισης που εφαρμόζουν. Εξάλλου, μια σειρά μεμονωμένων δεικτών δύσκολα μπορεί να δώσει ακριβή εικόνα της επικάλυψης των διάφορων δεικτών· μια πιο αναλυτική διάρθρωση, όπου οι δείκτες θα βασίζονταν, στο μέτρο του δυνατού, σε ένα ενιαίο σύστημα βασικών στατιστικών πληροφοριών, θα παράσχει σαφέστερη περιγραφή.

2.9.1. Ένα τέτοιο σύστημα πληροφοριών και οι δείκτες που προκύπτουν από αυτό θα μπορούσαν να προσαρμοσθούν περισσότερο ώστε να ληφθούν υπόψη οι διάφοροι οικονομικοί τομείς και η γενική οικονομική διάρθρωση κάθε χώρας. Ομοίως, οι δείκτες που προτείνει η Επιτροπή πρέπει να καθορισθούν με μεγαλύτερη ακρίβεια, ώστε να αφορούν πράγματι τα ίδια στοιχεία στις διάφορες οικονομικές διαρθρώσεις των κρατών μελών. Μόνο αν πληρούνται αυτές οι προϋποθέσεις, η έκθεση θα οδηγήσει σε ουσιαστικά συμπεράσματα για την πρόοδο που έχει σημειωθεί στην εφαρμογή των στρατηγικών στόχων της Λισσαβώνας.

2.9.2. Κατά την άποψη της ΟΚΕ, πρέπει φυσικά να ληφθεί υπόψη και η διεύρυνση της ΕΕ. Μετά την ένταξη των υποψήφιων κρατών μελών, οι στατιστικές υπηρεσίες των εν λόγω χωρών πρέπει να παρέχουν στη Στατιστική Υπηρεσία των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων τα αριθμητικά στοιχεία που απαιτούνται για την κατάρτιση των δεικτών που προτείνει η Επιτροπή. Επιβάλλεται, λοιπόν, να εξετασθεί κατά πόσο υπάρχει ήδη αυτό το υλικό.

3. Ειδικές παρατηρήσεις

3.1. Η Επιτροπή προτείνει πέντε γενικούς οικονομικούς δείκτες για την περιγραφή του γενικού οικονομικού πλαισίου, εντός του οποίου συντελούνται οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις της αγοράς εργασίας, αγαθών και κεφαλαίων. Οι δείκτες αυτοί είναι συγκεκριμένα: το κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ και ο πραγματικός ρυθμός αύξησής του, η ένταση ενέργειας της οικονομίας, η παραγωγικότητα της εργασίας (ανά εργαζόμενο/ώρα), το ύψος του πληθωρισμού και η διάρθρωση του δημοσιονομικού υπολοίπου.

3.1.1. Η Συνθήκη του Άμστερνταμ ορίζει ότι η προστασία του περιβάλλοντος πρέπει να ενσωματωθεί στην κοινοτική πολιτική για να επιτευχθεί συνεχής ανάπτυξη. Οι γενικοί προσανατολισμοί της οικονομικής πολιτικής πρέπει να διασφαλίζουν τη συνεκτικότητα των μέτρων πολιτικής για τους διάφορους τομείς της οικονομίας.

3.1.1.1. Οι πλήρεις στρατηγικές που αναπτύσσονται αυτόν τον καιρό από το Συμβούλιο έχουν ήδη παράσχει διάφορους δείκτες με τομεακή και γενική σημασία. Δείκτες όπως η αποδοτικότητα της ενέργειας, οι περιβαλλοντικές επενδύσεις και οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου ή άλλων ρυπογόνων ουσιών, τόσο σε απόλυτους όρους όσο και ως ποσοστό του ΑΕγχΠ, πρέπει να χρησιμοποιούνται σε κάθε γενική αξιολόγηση. Η ΟΚΕ διερωτάται γιατί λείπει ένας τέτοιος περιβαλλοντικός δείκτης, ενώ υπογραμμίζει για άλλη μια φορά ότι οι δείκτες πρέπει να σχετίζονται με τις οικονομικές διαρθρώσεις των κρατών μελών και των διάφορων τομέων. Μόνο έτσι μπορεί να γίνει πραγματική σύγκριση μεταξύ των κρατών μελών. Αυτό προϋποθέτει ότι στηρίζονται σε ένα συνεκτικό σύστημα πληροφοριών για την οικονομία και το περιβάλλον. Το λεγόμενο σύστημα Νamea (Εθνική Λογιστική Μήτρα συμπεριλαμβανομένων των Περιβαλλοντικών Λογαριασμών), που αναπτύσσεται αυτόν τον καιρό από τη Στατιστική Υπηρεσία των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (και εφαρμόζεται ήδη σε 14 κράτη μέλη), είναι ιδιαίτερα πρόσφορο προς το σκοπό αυτό.

3.1.1.2. Ο γενικός οικονομικός δείκτης "ένταση ενέργειας της οικονομίας", που προτείνεται από την Επιτροπή μεταξύ των βασικών δεικτών, δύσκολα μπορεί να υπολογισθεί, επειδή αυτό εξαρτάται από την οικονομική διάρθρωση μιας χώρας. Μια ενδεχόμενη εναλλακτική λύση είναι ο προαναφερθείς δείκτης μέτρησης της ενεργειακής απόδοσης, ο οποίος μπορεί να ορισθεί ως το μέσο άθροισμα της ενέργειας που χρησιμοποιείται σε κάθε κλάδο σε σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο για αυτόν τον κλάδο.

3.2. Δείκτες που αφορούν την απασχόληση

3.2.1. Ένας από τους βασικούς στόχους της νέας στρατηγικής της ΕΕ, που υιοθετήθηκε κατά το έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβώνας, είναι η ενίσχυση της απασχόλησης στο πλαίσιο μιας οικονομίας βασισμένης στη γνώση. Η ΕΕ πρέπει να επιδιώξει την αύξηση του ποσοστού απασχόλησης σε 70 % μέχρι το 2010, ενώ το μέσο ποσοστό απασχόλησης των γυναικών είναι σκόπιμο να υπερβεί το 60 %. Προς τούτο απαιτείται μια ενεργός πολιτική για την απασχόληση. Οι προτεινόμενοι δείκτες αφορούν κυρίως την κάλυψη των δύο προαναφερθέντων στρατηγικών αριθμητικών στόχων μέχρι το 2010. Έτσι, για την απασχόληση προτείνονται οι εξής επτά δείκτες: ποσοστό απασχόλησης, ποσοστό απασχόλησης των γυναικών, ποσοστό απασχόλησης των ηλικιωμένων εργαζόμενων, ύψος ανεργίας, ύψος μακροχρόνιας ανεργίας, ποσοστό εισφορών που παρακρατείται από τους χαμηλόμισθους και συνεχής κατάρτιση (συμμετοχή των ενηλίκων στα προγράμματα εκπαίδευσης και κατάρτισης).

3.2.2. Εκτός από την ιδιαίτερη θέση των ηλικιωμένων εργαζόμενων, η ΟΚΕ πιστεύει ότι θα πρέπει να ληφθεί υπόψη και η θέση των νέων εργαζόμενων. Επισημαίνεται επίσης, ότι από τους προτεινόμενους δείκτες απουσιάζει ο βαθμός συμμετοχής στην αγορά εργασίας όπως κατανέμεται μεταξύ ανδρών και γυναικών και μεταξύ νέων και ηλικιωμένων.

3.2.3. Όσον αφορά το "ποσοστό απασχόλησης των γυναικών", η ΟΚΕ επιθυμεί να υπογραμμίσει ότι πρόκειται για ένα σημαντικό δείκτη, αλλά ότι είναι επίσης σημαντικό να υπολογίζεται και το αντίστοιχο ποσοστό για τους άνδρες, ώστε να μπορεί να γίνει σύγκριση μεταξύ τους. Κατά την άποψη της ΟΚΕ, πρέπει προπαντός να επιτευχθεί ίση κατανομή του ποσοστού απασχόλησης μεταξύ ανδρών και γυναικών.

3.2.4. Όσον αφορά το "ποσοστό εισφορών που παρακρατείται από τους χαμηλόμισθους", η ΟΚΕ διερωτάται αν αυτός ο δείκτης είναι πραγματικά χρήσιμος για τη χάραξη μιας πολιτικής. Η Επιτροπή αποβλέπει στη μέτρηση της φτώχειας με το κατώτατο εισόδημα. Δεν πρόκειται συνεπώς τόσο για το περιεχόμενο όσο για το έλλειμμα του εισοδήματος. Κατά δεύτερον, η ΟΚΕ επιθυμεί να επισημάνει ότι για τον καθορισμό του εν λόγω δείκτη χρησιμοποιείται ως πηγή ο ΟΟΣΑ, ο οποίος για την συγκέντρωση των στοιχείων του χρησιμοποιεί τη μέθοδο της προσομοίωσης. Η Στατιστική Υπηρεσία των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων χρησιμοποιεί μια ελαφρώς διαφορετική προσέγγιση και βασίζει τα στοιχεία της στη διεξαγωγή ερευνών. Η ΟΚΕ προτιμά αυτή τη μέθοδο από εκείνη της προσομοίωσης.

3.2.5. Όσον αφορά τη "συνεχή κατάρτιση", η ΟΚΕ θέλει να υπογραμμίσει για άλλη μια φορά ότι αυτή η πτυχή της πολιτικής για την απασχόληση είναι πολύ σημαντική για να αποκτούν οι πολίτες τα απαραίτητα επαγγελματικά προσόντα και τις γνώσεις που θα τους επιτρέψουν να διατηρήσουν και να βελτιώσουν όσο το δυνατόν περισσότερο τη θέση τους στην αγορά εργασίας. Η ΟΚΕ επιθυμεί, ωστόσο, να επισημάνει ότι υπάρχουν ελαφρές διαφορές στους ορισμούς που χρησιμοποιούνται στα διάφορα κράτη μέλη. Επίσης, αυτός ο δείκτης αφορά περισσότερο τις εισροές, ενώ θα πρέπει να δοθεί προσοχή και στα αποτελέσματα. Ακόμη, η ΟΚΕ θεωρεί ιδιαίτερα σημαντικό σε σχέση με τη δια βίου μάθηση να μην αναπτυχθούν μόνο ποσοτικοί δείκτες, αλλά και ποιοτικοί.

3.3. Δείκτες που αφορούν την καινοτομία και την έρευνα

3.3.1. Η τεχνολογική πρόοδος και η βελτίωση της ποιότητας της εργασίας και των ροών κεφαλαίου στο πλαίσιο της παραγωγικής διαδικασίας ευθύνονται για μεγάλο μέρος της οικονομικής ανάπτυξης και συνιστούν ένα σημαντικό μηχανισμό ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας και της απασχόλησης. Γι' αυτό η ενίσχυση της ικανότητας καινοτομίας αποτελεί βασικό στοιχείο της νέας στρατηγικής της ΕΕ. Η μετάβαση σε μια οικονομία της γνώσης πρέπει να υποστηριχθεί με τη βελτίωση της πολιτικής στους τομείς της έρευνας και ανάπτυξης, της εκπαίδευσης και της κοινωνίας των πληροφοριών.

3.3.1.1. Η κοινωνία των πληροφοριών γίνεται τα τελευταία χρόνια όλο και πιο ορατή και η τεχνολογική πρόοδος επιταχύνεται αδιάκοπα. Η χρήση τεχνολογιών των πληροφοριών και των επικοινωνιών (ΤΠΕ) για τη διοίκηση, τις συναλλαγές και την επικοινωνία επεκτείνεται όλο και περισσότερο. Οι νέες δυνατότητες που παρέχουν οι ΤΠΕ μπορούν να συμβάλουν στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της αγοράς. Τα μέσα ταχείας ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των διαφόρων φορέων γνωρίζουν ανάπτυξη με (συχνά ριζικές) αλλαγές των οργανωτικών διαρθρώσεων και των μεθόδων εργασίας. Οι νέες δυνατότητες που παρέχουν οι ΤΠΕ οδηγούν σε μεγαλύτερη κινητικότητα της γνώσης και είναι βέβαιο ότι θα επηρεάσουν τις δυνατότητες άσκησης διασυνοριακών δραστηριοτήτων.

3.3.1.2. Οι δείκτες που προτείνονται για τους τομείς της έρευνας και της καινοτομίας είναι επτά: δημόσιες δαπάνες για εκπαίδευση, δαπάνες για έρευνα και ανάπτυξη, δαπάνες για τις ΤΠΕ, επίπεδο πρόσβασης στο Διαδίκτυο, διπλώματα ευρεσιτεχνίας στους τομείς των τεχνολογιών αιχμής, εξαγωγές προϊόντων υψηλής τεχνολογίας και κεφάλαιο κινδύνου.

3.3.2. Παρόλα αυτά, οι ηλικιωμένοι και τα άτομα με χαμηλό επίπεδο κατάρτισης έχουν κατά κανόνα δυσκολίες πρόσβασης στις ΤΠΕ. Στον τομέα αυτό πρέπει να επιδιωχθεί όχι μόνο η προώθηση της δια βίου μάθησης, αλλά και η διευκόλυνση της πρόσβασης των ανέργων (ιδίως των μακροχρόνια ανέργων) και των εξαρτωμένων από αυτούς ατόμων στη νέα κοινωνία της γνώσης. Απαιτείται μια ολοκληρωμένη προσέγγιση, αλλά δεν είναι σαφές κατά πόσο συμβάλλουν σ' αυτή οι συγκεκριμένοι δείκτες που έχουν επιλεγεί. Πάντως είναι απαραίτητο να αποφευχθεί η επιδείνωση του κοινωνικού διχασμού. Αυτό καθιστά εμφανή την ανάγκη δημιουργίας ενός βασικού συστήματος πληροφοριών που θα επιτρέπει τον προσδιορισμό των ομάδων του πληθυσμού που ωφελούνται, άμεσα ή έμμεσα, από τη δημιουργία της οικονομίας της γνώσης.

3.3.3. Η ΟΚΕ επισημαίνει ότι ο δείκτης "δημόσιες δαπάνες για εκπαίδευση" εξετάζει την κατάσταση από την πλευρά των πόρων και δεν αντικατοπτρίζει ικανοποιητικά τις ποιοτικές μεταβολές που συντελούνται στον τομέα της εκπαίδευσης. Αυτό το κενό θα μπορούσε να καλυφθεί με την προσθήκη του δείκτη που χρησιμοποιείται στους Εθνικούς Λογαριασμούς για την εξέλιξη του τομέα της εκπαίδευσης σε όγκο. Ο δείκτης αυτός λαμβάνει όντως υπόψη τις ποιοτικές διαστάσεις και υπάρχουν άμεσα διαθέσιμα στοιχεία για αυτόν από τη Στατιστική Υπηρεσία των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

3.3.4. Η ΟΚΕ επισημαίνει ότι ο δείκτης "δαπάνες για έρευνα και ανάπτυξη" αναφέρεται και στις εισροές και ότι θα ήταν επίσης απαραίτητο να εξετασθεί η ανάπτυξη του τομέα όχι μόνο σε αξία, αλλά και σε όγκο.

3.3.5. Όσον αφορά τον δείκτη "διπλώματα ευρεσιτεχνίας στους τομείς των τεχνολογιών αιχμής", η ΟΚΕ επιθυμεί να επισημάνει ότι είναι προτιμότερο να λαμβάνονται υπόψη όλα τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας και όχι μόνο εκείνα που αφορούν τον τομέα της υψηλής τεχνολογίας. Πράγματι, η ανταγωνιστική δύναμη των κρατών μελών οφείλεται και σε τεχνολογικές εξελίξεις σε τομείς διαφορετικούς της βιομηχανίας υψηλής τεχνολογίας.

3.3.6. Όσον αφορά τον δείκτη "εξαγωγές προϊόντων υψηλής τεχνολογίας", η ΟΚΕ επισημαίνει ότι είναι σημαντικό να υπολογίζεται η παραγωγή υψηλής τεχνολογίας που είναι ενσωματωμένη στις υπόλοιπες εξαγωγές. Πρέπει, ωστόσο, να σημειωθεί ότι η ανταγωνιστική θέση μιας χώρας δεν εξαρτάται τόσο από τον όγκο της παραγωγής υψηλής τεχνολογίας όσο από την υψηλή αξία των αγαθών και των υπηρεσιών που παράγει, το φάσμα των οποίων πρέπει να είναι όσο το δυνατόν ευρύτερο.

3.4. Δείκτες που αφορούν την οικονομική μεταρρύθμιση

3.4.1. Με την υλοποίηση της ΟΝΕ και την καθιέρωση του ευρώ έγιναν σημαντικά βήματα προς μια ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή εσωτερική αγορά. Η τεχνολογική πρόοδος και η παγκοσμιοποίηση έδωσαν μια συμπληρωματική ώθηση σ' αυτές τις διεργασίες ολοκλήρωσης όσον αφορά την αγορά αγαθών και κεφαλαίων. Οι δείκτες που προτείνονται σχετικά με την οικονομική μεταρρύθμιση αφορούν τους τομείς της ολοκλήρωσης και της αποτελεσματικότητας της αγοράς. Προτείνονται επτά δείκτες: ολοκλήρωση του εμπορίου, επίπεδο σχετικών τιμών και σύγκλιση τιμών, τιμές βιομηχανιών δικτύου, δημόσιες συμβάσεις, τομεακές και ειδικές κρατικές ενισχύσεις, διασυνοριακές τραπεζικές δραστηριότητες και κεφάλαια που αντλούνται από τις χρηματιστηριακές αγορές.

3.4.2. Η ΟΚΕ επιθυμεί να υπογραμμίσει την ακαταλληλότητα του δείκτη "ολοκλήρωση του εμπορίου". Παρόλα αυτά, θα μπορούσαν να εξαχθούν ορισμένα συμπεράσματα από την εξέλιξη του.

3.4.3. Όσον αφορά τον δείκτη "επίπεδο σχετικών τιμών και σύγκλιση των τιμών", η ΟΚΕ επισημαίνει τη δυσκολία προσδιορισμού μιας συγκρίσιμης δέσμης αγαθών που να ισχύει για όλες τις ενδιαφερόμενες χώρες. Ο τρόπος που επέλεξαν τα κράτη μέλη της ΕΕ για να αντιμετωπίσουν το εν λόγω πρόβλημα ήταν η προσφυγή στις ισοδυναμίες αγοραστικής δύναμης, αλλά η ποιότητα των δεδομένων που συγκεντρώθηκαν δεν ήταν ιδιαίτερα ικανοποιητική.

3.4.4. Η ΟΚΕ διερωτάται αν όλα τα κράτη μέλη διαθέτουν τις πολύ αναλυτικές πληροφορίες που απαιτούνται για την κατάρτιση του δείκτη "διασυνοριακές τραπεζικές δραστηριότητες". Επίσης, η ΟΚΕ επισημαίνει ότι ο δείκτης "κόστος κεφαλαίου", που η Επιτροπή προτείνει να αναπτυχθεί, θα ανταποκρινόταν ίσως καλύτερα στον στόχο που υποτίθεται ότι μετρά ο πρώτος δείκτης; δηλ. την ολοκλήρωση των χρηματαγορών.

3.4.5. Όσον αφορά τον δείκτη "δημόσιες συμβάσεις", η ΟΚΕ διερωτάται αν υπολογίζει πραγματικά το άνοιγμα και τη διαφάνεια της αγοράς των δημόσιων συμβάσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο δείκτης αυτός δεν λαμβάνει καθόλου υπόψη, για παράδειγμα, τις διαφορές μεγέθους των οικονομιών των κρατών μελών. Η "αξία των δημόσιων συμβάσεων ως ποσοστό του ΑΕγχΠ" ίσως να ήταν καλύτερος δείκτης. Και αυτός ο δείκτης, όμως, δεν είναι σημαντικός για την τόνωση της εσωτερικής αγοράς, επειδή δεν καταγράφει την αξία των δημόσιων συμβάσεων που συνάπτονται πράγματι τελικά με επιχειρήσεις άλλων κρατών μελών.

3.5. Δείκτες κοινωνικής συνοχής

3.5.1. Οι μεταβολές της σύνθεσης του ενεργού πληθυσμού έχουν διαρθρωτικό χαρακτήρα. Ενόψει της προοπτικής της σταδιακής συστολής της αγοράς εργασίας, η ύπαρξη ενός ενεργού πληθυσμού που θα χαρακτηρίζεται από υψηλή κινητικότητα και θα διαθέτει την κατάλληλη κατάρτιση καθ' όλη τη διάρκεια του βίου του αποτελεί αναμφισβήτητο πλεονέκτημα. Η εξάλειψη της φτώχειας και η διασφάλιση της ενεργού συμμετοχής των διαφόρων ατόμων στην αγορά εργασίας εξακολουθούν να αποτελούν δύο σημαντικές προκλήσεις. Οι κλασικές κύριες συνισταμένες της κοινωνικής και οικονομικής πολιτικής διατηρούν, επομένως, περισσότερο από ποτέ τη σημασία τους: προώθηση της κοινωνικής ένταξης μέσω της εργασίας, ορθή λειτουργία της αγοράς εργασίας, δίκαιη κατανομή των εισοδημάτων, διασφάλιση ορισμένου εισοδήματος για τα άτομα που δεν είναι σε θέση να εξασφαλίσουν τα ίδια τους αναγκαίους για τη διαβίωσή τους πόρους, εξάλειψη της εξάρτησης από τις κοινωνικές παροχές και του πρόωρου αποκλεισμού από τον κόσμο της εργασίας.

3.5.2. Οι δείκτες που προτείνονται για την κοινωνική συνοχή είναι έξι: κατανομή των εισοδημάτων (σχέση μεταξύ των υψηλότερων και των χαμηλότερων εισοδημάτων), ύψος φτώχειας πριν και μετά τη χορήγηση κοινωνικών παροχών, επιμονή της φτώχειας, νοικοκυριά χωρίς απασχόληση, περιφερειακή συνοχή (περιφερειακές αποκλίσεις του κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ σε μονάδες αγοραστικής δύναμης) και νέοι που εγκαταλείπουν πρόωρα το σχολείο χωρίς να συνεχίζουν τις σπουδές τους ή να παρακολουθούν ένα πρόγραμμα κατάρτισης.

3.5.3. Ο φιλόδοξος στόχος που έθεσε η ΕΕ δηλ. να καταστεί η ανταγωνιστικότερη και δυναμικότερη κοινωνία της γνώσης στον κόσμο απαιτεί κατά κύριο λόγο την καταπολέμηση της φτώχειας. Για την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού είναι αναγκαίο να διευκολυνθεί η πρόσβαση κάθε ατόμου τόσο σε ποιοτικές θέσεις απασχόλησης όσο και στους πόρους, τα δικαιώματα, τα αγαθά και τις υπηρεσίες. Θα πρέπει να ληφθεί υπόψη η πρόταση που παρουσίασε η Επιτροπή στην Ευρωπαϊκή Διάσκεψη Κορυφής της Λισσαβώνας, και αποβλέπει στον περιορισμό του ποσοστού των ατόμων που διαβιούν κάτω από το όριο της φτώχειας από 18 % που είναι σήμερα σε 15 % το 2005 και 10 % το 2010 και στη μείωση κατά το ήμισυ του αριθμού των παιδιών που διαβιούν υπό συνθήκες φτώχειας. Η ΟΚΕ επισημαίνει ότι ο δείκτης που προτείνεται για τον υπολογισμό της φτώχειας βασίζεται σε ένα σχετικό κατώτατο όριο, το οποίο προσαρμόζεται αυτομάτως ανάλογα με την εξέλιξη του ύψους των εισοδημάτων ενός κράτους μέλους. Επίσης, η ΟΚΕ θεωρεί ότι είναι πολύ σημαντικό να υπολογίζεται η χρονική διάρκεια κατά την οποία ένα νοικοκυριό ζει υπό συνθήκες φτώχειας. Πράγματι, ένα νοικοκυριό που ζει επί χρόνια κάτω από το όριο της φτώχειας βρίσκεται σε πολύ πιο ευάλωτη θέση από ό,τι ένα νοικοκυριό που βρίσκεται στη θέση αυτή περιστασιακά.

3.5.3.1. Γι' αυτό πρέπει να καθιερωθεί μια σαφής σχέση μεταξύ των δεικτών που αφορούν τις διάφορες πτυχές της πολιτικής απασχόλησης και των δεικτών μέτρησης της κοινωνικής συνοχής. Στον τομέα αυτό θα ήταν κάλλιστα δυνατό να χρησιμοποιηθεί το αποκαλούμενο "Σύστημα Κοινωνικής Λογιστικής", που δημιουργήθηκε πρόσφατα υπό μορφή προτύπου προγράμματος από 8 κράτη μέλη και τη Στατιστική Υπηρεσία των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

3.5.3.1.1. Ο καθορισμός κοινοτικών ποσοτικών και ποιοτικών δεικτών μπορεί να θέσει τις βάσεις για τη θέσπιση μιας ανοικτής μεθόδου συντονισμού μεταξύ των κρατών μελών, όπως αυτή που εφαρμόζεται ήδη στους τομείς της απασχόλησης και της κατάρτισης των εθνικών προγραμμάτων για τη μελέτη και την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Λισσαβώνας.

3.5.4. Όσον αφορά τον δείκτη "κατανομή των εισοδημάτων", η ΟΚΕ προτείνει να υπολογίζεται μέσω του πεμπτημορίου των εισοδημάτων (δηλαδή της σύγκρισης των εισοδημάτων του 20 % του πληθυσμού που έχει τις περισσότερες αποδοχές και των εισοδημάτων του 20 % του πληθυσμού που έχει τις λιγότερες). Η ΟΚΕ είναι της γνώμης ότι το δεκατημόριο (δηλαδή η σύγκριση μεταξύ των εισοδημάτων του 10 % του πληθυσμού που έχει τις περισσότερες αποδοχές και του 10 % του πληθυσμού που έχει τις λιγότερες). Είναι καλύτερος δείκτης της ανισότητας των εισοδημάτων σε ένα κράτος μέλος, διότι αυτές οι διαφορές φαίνονται σαφέστερα στα όρια της κατανομής των εισοδημάτων.

3.5.5. Όσον αφορά τον δείκτη "νοικοκυριά χωρίς απασχόληση", η ΟΚΕ επισημαίνει ότι οι διάφορες μεγέθους των νοικοκυριών επηρεάζουν σημαντικά τον εν λόγω δείκτη.

3.5.6. Η Συνθήκη του Άμστερνταμ συγκαταλέγει στους τομείς προτεραιότητας της κοινοτικής δράσης και την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής με την προοπτική μιας αρμονικής ανάπτυξης. Τα 15 κράτη μέλη αποτελούνται από 150 περιφέρειες. Το κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ που χρησιμοποιείται ως σημείο αναφοράς για να καθοριστεί κατά πόσο το επίπεδο ανάπτυξης μιας περιφέρειας είναι ανώτερο ή κατώτερο από τον κοινοτικό μέσο όρο χρονολογείται, ωστόσο, από το 1995, με αποτέλεσμα τα σχετικά στοιχεία να μην είναι πρόσφατα. Πάντως, αποκαλύπτουν την ύπαρξη σημαντικών αποκλίσεων μεταξύ των περιφερειών. Λόγω της έλλειψης στατιστικών δεδομένων είναι δύσκολο να προσδιορισθεί με σαφήνεια αν οι διαφορές αυτές μειώθηκαν με την πάροδο του χρόνου και αν έχει πραγματικά επιτευχθεί σύγκλιση. Πρέπει ακόμη να επισημανθεί ότι τα στατιστικά στοιχεία για το ΑΕγχΠ δεν αποτελούν πάντα το καλύτερο μέσο για τη μέτρηση της ευημερίας μιας περιφέρειας, όπως π.χ. στην περίπτωση οικιστικών περιοχών με πολλή καθημερινή μετακίνηση προς και από τον τόπο εργασίας, οι οποίες, αν και έχουν σχετικά μικρή παραγωγή, παρουσιάζουν εντούτοις αρκετά υψηλά εισοδήματα από την εργασία των κατοίκων τους αλλού. Για το λόγο αυτό το κατά κεφαλήν διαθέσιμο εισόδημα του πληθυσμού φαίνεται να είναι καλύτερος δείκτης.

3.5.6.1. Η ΟΚΕ θέλει να επισημάνει επ' αυτού ότι θα ήταν σκόπιμο να εφαρμοσθούν αργότερα και σε περιφερειακό επίπεδο τα κριτήρια που εφαρμόζονται σήμερα σε εθνικό.

3.5.7. Όσον αφορά τον δείκτη "καταχώρηση επιχειρήσεων", ο οποίος δεν έχει αναπτυχθεί ακόμη, η ΟΚΕ επισημαίνει ότι πρέπει να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι τα κράτη μέλη ναι μεν μπορεί να συμφωνούν με τους σχετικούς ορισμούς, αλλά δεν τους εφαρμόζουν στην πράξη κατά τον ίδιο τρόπο. Η καταχώρηση της σύστασης ή η εκκαθάριση μίας επιχείρησης, για παράδειγμα, δεν πραγματοποιείται κατά τον ίδιο τρόπο σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ.

4. Συμπεράσματα

4.1. Η ΟΚΕ είναι ιδιαίτερα ικανοποιημένη με την πρόταση της Επιτροπής περί θεσπίσεως μιας σειράς δεικτών ως βάση για την κατάρτιση μιας ετήσιας συνεκτικής έκθεσης. Τονίζει ότι θα πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην επεξεργασία και τη συνεχή βελτίωση ενός αξιόπιστου συστήματος στατιστικών στοιχείων. Κατά συνέπεια, η ΟΚΕ ευελπιστεί ότι η Επιτροπή θα αξιοποιήσει για τον σκοπό αυτό το περιεχόμενο της παρούσας γνωμοδότησης. Δεδομένης της πολυπλοκότητας και της σημασίας της περαιτέρω ανάπτυξης του συνόλου δεικτών, η ΟΚΕ σκοπεύει να παρακολουθεί την εξέλιξη του συστήματος στατιστικών στοιχείων.

4.2. Η ΟΚΕ θέλει να επισημάνει ιδιαίτερα το γεγονός ότι η θέσπιση μιας δέσμης μεμονωμένων δεικτών δεν καθιστά δυνατή τη σύνθεση και προπαντός δεν αρκεί για να ληφθεί υπόψη η ανομοιομορφία που χαρακτηρίζει τη γενική οικονομική διάρθρωση των διαφόρων κρατών μελών. Μια πιο αναλυτική διάρθρωση, όπου οι δείκτες θα βασίζονταν, στο μέτρο του δυνατού, σε ένα ενιαίο σύστημα βασικών στατιστικών πληροφοριών, θα παρείχε σαφέστερη περιγραφή.

4.3. Η ΟΚΕ τονίζει ιδιαιτέρως ότι τα αριθμητικά στοιχεία που θα προκύψουν από τους δείκτες πρέπει να ερμηνευθούν κατά τρόπο που να επιτρέπει την αξιολόγηση της προόδου στους τομείς της πολιτικής της απασχόλησης, της καινοτομίας και έρευνας, της οικονομικής μεταρρύθμισης και της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής. Η ερμηνεία αυτού του αριθμητικού υλικού σε στοιχεία αναφοράς για τη χάραξη πολιτικής πρέπει να πληροί υψηλά κριτήρια χρησιμότητας, ελεγξιμότητας και αξιοπιστίας, ενώ χρειάζεται επίσης να επισημανθεί ότι τα αριθμητικά δεδομένα δεν μπορούν ποτέ να παράσχουν απόλυτα ακριβή εικόνα της κοινωνικής πραγματικότητας.

4.4. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι η ανοικτή μέθοδος συντονισμού, όπως αυτή εφαρμόζεται στους τομείς της οικονομικής, κοινωνικής και διαρθρωτικής πολιτικής, μπορεί να ωφεληθεί σημαντικά από μια σαφή διαρθρωτική βάση, σαν αυτή που μπορεί να παράσχει η συνθετική έκθεση της Επιτροπής. Χάρη σ' αυτή την έκθεση, η Επιτροπή είναι σε θέση να προτείνει μια παρόμοια βάση για τις περαιτέρω συζητήσεις που θα διεξαχθούν κατά τις διάφορες συνεδριάσεις του Συμβουλίου Υπουργών.

Βρυξέλλες, 1η Μαρτίου 2001.

Ο Πρόεδρος

της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Göke Frerichs