Ανακοίνωση σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 του κανονισμού αριθ. 17(1)

Υπόθεση COMP/29.373 - Visa International

(2001/C 226/10)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Την 31η Ιανουαρίου 1977, η Ibanco Ltd, γνωστή από το 1979 ως Visa International Service Association, κοινοποίησε στην Επιτροπή διάφορους κανόνες και ρυθμίσεις που διέπουν την ένωση Visa (πιστοποιητικό σύστασης, καταστατικό και εσωτερικός κανονισμός), ζητώντας είτε αρνητική πιστοποίηση σύμφωνα με το άρθρο 81 παράγραφος 1, είτε απαλλαγή σύμφωνα με το άρθρο 81 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ.

2. Η Επιτροπή, αφού αρχικά έστειλε επιστολή με την οποία η υπόθεση ετίθετο στο αρχείο, το 1992, κατόπιν σχετικής καταγγελίας, άρχισε να ερευνά εκ νέου την υπόθεση της Visa και απέσυρε την εν λόγω επιστολή. Κατά την επανέναρξη της έρευνας ελήφθη επίσης υπόψη η καταγγελία που υπέβαλε στις 23 Μαΐου 1997 η EuroCommerce, οργάνωση που εκπροσωπεί το λιανικό, το χονδρικό και το διεθνές εμπόριο στην Κοινότητα, η οποία οφορούσε διάφορες πτυχές, μεταξύ άλλων, του συστήματος πληρωμών με κάρτα Visa International, ιδιαίτερα τις πολυμερείς διατραπεζικές προμήθειες.

2. ΤΑ ΜΕΡΗ

3. Η Visa International Service Association ("Visa") είναι εταιρία κερδοσκοπικού χαρακτήρα η οποία ανήκει στα μέλη της, δηλαδή σε 20000 περίπου χρηματοπιστωτικά ιδρύματα από όλο τον κόσμο. Το 1999 ο κύκλος εργασιών της Visa ανήλθε σε 1455 δισεκ. δολλάρια ΗΠΑ σε παγκόσμιο επίπεδο, εκ των οποίων τα [...](2) δις δολλάρια ΗΠΑ περίπου πραγματοποιήθηκαν στην περιοχή της Visa EE. Η Visa, η οποία έχει συσταθεί στις ΗΠΑ, εκμεταλλεύεται το δίκτυο του συστήματος πληρωμών με κάρτα Visa. Προς το σκοπό αυτό διαχειρίζεται εμπορικά σήματα, καθορίζει τους κανόνες του συστήματος, χορηγεί εγκρίσεις και παρέχει υπηρεσίες εκκαθάρισης και συμψηφισμού μέσω ενός παγκόσμιου δικτύου ηλεκτρονικής επικοινωνίας, γνωστού ως VisaNet. Η ίδια η Visa δεν εκδίδει κάρτες Visa σε ιδιώτες ούτε συνάπτει συμβάσεις με εμπόρους για την αποδοχή της κάρτας Visa. Με αυτά τα θέματα ασχολούνται τα μέλη της που είναι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί, στα οποία έχει χορηγήσει σχετική άδεια η Visa.

4. Η Visa χωρίζει το έδαφος, στο οποίο δραστηριοποιείται, σε έξι περιοχές. Στην περιοχή Visa ΕΕ, η οποία εκτός από την Κοινότητα περιλαμβάνει την Ισλανδία, το Λιχτενστάιν, τη Νορβηγία, την Τουρκία, το Ισραήλ, την Κύπρο, τη Μάλτα και την Ελβετία, η Visa έχει πάνω από 5000 μέλη. Τις αποφάσεις στην εν λόγω περιοχή λαμβάνει το περιφερειακό συμβούλιο των διευθυντών της Visa για την ΕΕ (εφεξής: το περιφερειακό συμβούλιο διευθυντών ΕΕ), το οποίο εκλέγεται κάθε δύο χρόνια από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που είναι μέλη της Visa στην περιοχή ΕΕ. Το περιφερειακό συμβούλιο διευθυντών ΕΕ είναι υπεύθυνο για τις ενδοπεριφερειακές υποθέσεις, όπως π.χ. για την έγκριση των περιφερειακών κανονισμών λειτουργίας της Visa ΕΕ και τον καθορισμό των διαπεριφερειακών διατραπεζικών προμηθειών που ισχύουν ελλείψει αντιθέτου συμφωνίας.

5. Υπάρχουν διάφορες κατηγορίες μελών της Visa, αλλά σε γενικές γραμμές όλες οι κατηγορίες των μελών είναι ανοικτές προς οποιοδήποτε χρηματοπιστωτικό ίδρυμα έχει συσταθεί σύμφωνα με τους τραπεζικούς κανόνες που ισχύουν στη χώρα του και έχει άδεια να δέχεται καταθέσεις όψεως. Εντούτοις, η Visa δεν αποδέχεται αιτήσεις των υποψηφίων μελών που κρίνονται από το συμβούλιο των διευθυντών ως ανταγωνιστές της εταιρίας.

3. ΟΙ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ

3.1. Γενικές παρατηρήσεις

6. Η κοινοποίηση της Visa αφορά τους κανόνες και τις διατάξεις που διέπουν τη Visa και τα μέλη της, δηλαδή το πιστοποιητικό σύστασης, το διεθνές καταστατικό International By-Laws) και τις εξουσιοδοτήσεις προς τα περιφερειακά συμβούλια διευθυντών (Regional Board Delegations), καθώς και όλες τις διεθνείς διατάξεις που αφορούν τις κάρτες πληρωμών Visa, δηλαδή τους γενικούς διεθνείς κανόνες λειτουργίας (General International Operating Regulations), τους περιφερειακούς κανόνες λειτουργίας για την ΕΕ (European Union Regional Operating Regulations), τους κανόνες επίλυσης διαφορών (Dispute Resolution Rules) και τις προδιαγραφές για τις κάρτες και τα σήματα (Card and Marks Specifications). Όλοι αυτοί οι κανόνες και οι διατάξεις που έχουν κοινοποιηθεί από τη Visa θα αναφέρονται στο εξής ως "κανόνες της Visa"(3).

3.2. Διατραπεζικές προμήθειες

7. Σύμφωνα με τους κανόνες της Visa, η τράπεζα προσέλκυσης πρέπει να καταβάλει στην εκδότρια τράπεζα διατραπεζική προμήθεια κάλυψης για κάθε πληρωμή με κάρτα Visa όταν η εκδότρια και η τράπεζα προσέλκυσης είναι διαφορετικές. Στην περιοχή της ΕΕ αυτή η διατραπεζική προμήθεια καθορίζεται από το περιφερειακό συμβούλιο διευθυντών της ΕΕ, στο οποίο σύμφωνα με τη Visa, εκπροσωπούνται επί του παρόντος σχετικά ισοδύναμα οι τράπεζες προσέλκυσης και οι τράπεζες έκδοσης. Η πολυμερής διατραπεζική προμήθεια (ΠΔΠ) είναι πάντα προμήθεια ad valorem· καθορίζεται ως ποσοστό των καθαρών πωλήσεων. Για παράδειγμα, το ακριβές ύψος της ποικίλλει ανάλογα με τον τύπο κάρτας Visa που χρησιμοποιείται. Η Visa θεωρεί το ακριβές ύψος των ΠΔΠ ως επιχειρηματικό απόρρητο και δεν επιτρέπει στις τράπεζες μέλη της να κοινοποιούν σχετικές πληροφορίες στους πελάτες τους, όπως για παράδειγμα εμπόρους (στους οποίους συνήθως μετακυλύεται το κόστος των ΠΔΠ από τις τράπεζες προσέλκυσης).

8. Η ΠΔΠ που καθορίζει το περιφερειακό συμβούλιο διευθυντών της Visa στην ΕΕ εφαρμόζεται, ελλείψει αντιθέτου συμφωνίας, σε όλες τις ενδοπεριφερειακές συναλλαγές με κάρτα Visa στην ΕΕ, δηλαδή τις συναλλαγές με κάρτα Visa η οποία έχει εκδοθεί σε ένα κράτος μέλος Α και χρησιμοποιείται σε εμπορικό κατάστημα ενός κράτους μέλους Β. Σύμφωνα με τη Visa, οι συναλλαγές αυτές αντιπροσώπευαν, στη Κοινότητα, το 1999 περίπου το 10 % όλων των συναλλαγών με κάρτα Visa σε εμπορικά καταστήματα. Στις περιπτώσεις που τα μέλη της Visa δεν έχουν καθορίσει εγχώριες διατραπεζικές προμήθειες στη βάση διμερών ή πολυμερών συμφωνιών, αυτή η προμήθεια που έχει καθορίσει το συμβούλιο διευθυντών της Visa στην ΕΕ ισχύει και για αντίστοιχες εγχώριες συναλλαγές. Σύμφωνα με τη Visa αυτό συμβαίνει επί του παρόντος στην Ελλάδα, την Ιρλανδία, την Ιταλία, τις Κάτω Χώρες και τη Σουηδία. Τυχόν εγχώριες διατραπεζικές προμήθειες που καθορίζουν τα εθνικά μέλη της Visa δεν αποτελούν μέρος της κοινοποίησης από τη Visa International.

3.3. Αιτιολόγηση των διατραπεζικών προμηθειών από τη Visa

9. Η Visa δεν θεωρεί την ΠΔΠ ως αμοιβή συγκεκριμένων υπηρεσιών που παρέχονται από τους φορείς έκδοσης στους φορείς προσέλκυσης ή τους εμπόρους. Αντίθετα, θεωρεί την ΠΔΠ ως μεταφορά μεταξύ επιχειρήσεων, οι οποίες συνεργάζονται προκειμένου να παρέχουν από κοινού μια υπηρεσία μέσω ενός δικτύου χαρακτηριζόμενη από εξωτερικές οικονομίες και κοινή ζήτηση. Η ΠΔΠ, αποτελεί σύμφωνα με τη Visa, την απαραίτητη χρηματοοικονομική προσαρμογή ώστε να αρθεί η ανισορροπία μεταξύ των εξόδων που σχετίζονται με την έκδοση καρτών και την προσέλκυση εμπόρων και των εσόδων που εισπράττονται από τους κατόχους καρτών και τους εμπόρους. Η Visa ισχυρίζεται ότι στο πλαίσιο του υφιστάμενου συστήματος, τα έσοδα που προέρχονται από τους κατόχους καρτών είναι ουσιωδώς χαμηλότερα από τα έξοδα που βαρύνουν την εκδότρια τράπεζα. Αντίθετα, τα έσοδα που εισπράττουν οι τράπεζες προσέλκυσης από τους εμπόρους υπερβαίνουν ουσιωδώς τα έξοδα που τις βαρύνουν στο πλαίσιο του συστήματος πληρωμής. Έτσι, η διατραπεζική προμήθεια χρησιμεύει για την αντιμετώπιση αυτών των ανισορροπιών, με στόχο να αυξηθεί η ζήτηση και η χρήση της υπηρεσίας πληρωμής. Η Visa υποστηρίζει ότι χωρίς τις κατάλληλες διατραπεζικές προμήθειες, το σύστημα δεν θα λειτουργούσε κατά τον βέλτιστο τρόπο και το βασικό πλεονέκτημα του συστήματος πληρωμών Visa, δηλαδή ο μεγάλος αριθμός αριθμός κατόχων καρτών και εμπόρων που τις δέχονται, θα δεχόταν ισχυρό πλήγμα.

4. ΤΡΟΠΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΟΤΕΙΝΕΙ Η VISA

10. Προκειμένου να απαντήσει στις ανησυχίες της Επιτροπής, η Visa πρότεινε επίσημα στην Επιτροπή να τροποποιήσει τις ενδοπεριφερειακές ΠΔΠ στην ΕΕ. Η πρόταση αυτή εγκρίθηκε από την εκτελεστική επιτροπή του περιφερειακού συμβουλίου διευθυντών της Visa ΕΕ στις 27 Ιουνίου 2001.

11. Η πρόταση της Visa περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία:

α) τη μείωση του επιπέδου της ενδοπεριφερειακής ΠΔΠ·

β) την εισαγωγή αντικειμενικών σημείων αναφοράς για την αξιολόγηση των ενδοπεριφερειακών ΠΔΠ που καταβάλλονται σήμερα από τους φορείς προσέλκυσης στους φορείς έκδοσης και

γ) διαφάνεια.

12. Η πρόταση αφορά τις συναλλαγές που πραγματοποιούνται στα σημεία πώλησης με κάρτες καταναλωτών. Οι εμπορικές κάρτες αποκλείονται από την πρόταση επειδή, σύμφωνα με τη Visa, αφορούν ένα σχετικά νέο προϊόν με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Επιπλέον, οι εμπορικές κάρτες φέρονται να αντιπροσωπεύουν ένα μικρό μέρος όλων των συναλλαγών που πραγματοποιούνται με κάρτες Visa.

4.1. Μείωση του επιπέδου

13. Η Visa προτείνει τη μείωση του συνολικού επιπέδου των ενδοπεριφερειακών ΠΔΠ που ισχύουν για τα προϊόντα καταναλωτικών καρτών στην περιοχή ΕΕ μέσω της εισαγωγής ενός σταθερού συντελεστή ΠΔΠ ανά συναλλαγή για την άμεση χρέωση της κάρτας και επίσης της σταδιακής μείωσης του επιπέδου της ΠΔΠ ad valorem ανά συναλλαγή για ορισμένα είδη πιστωτικών και καρτών προθεσμιακής χρέωσης.

14. Η Visa προτείναι την εισαγωγή μιας μέσης ενδοπεριφερειακής ΠΔΠ 0,28 ευρώ για συναλλαγές με άμεση χρέωση το ταχύτερο δυνατόν από τεχνική άποψη, πιθανότατα από τον Απρίλιο του 2002. Το τέλος αυτό θα διατηρηθεί για πέντε έτη, με δυνατότητα προσαρμογής στην περίπτωση σημαντικών αλλαγών που ποσοστού πληθωρισμού. Σύμφωνα με τη Visa, η πρόταση αυτή αντιπροσωπεύει μείωση της τάξης άνω του 50 % για το μέσο όρο συναλλαγών με άμεση χρέωση.

15. Οι συντελεστές των ΠΔΠ που ισχύουν για ενδοπεριφερειακές συναλλαγές ορισμένων ειδών πιστωτικών καρτών και καρτών προθεσμιακής χρέωσης θα μειωθούν, σύμφωνα με την πρόταση, εντός μιας πενταετίας. Σε συνδυασμό με ορισμένες μειώσεις των ΠΔΠ που έχουν ήδη αποφασισθεί, ο σταθμισμένος μέσος όρος των ΠΔΠ θα παραμείνει στο 0,7 % μέχρι το 2007, σύμφωνα με την εκτίμηση της Visa για τους όγκους συναλλαγών με τα διάφορα είδη καρτών κατά την ημερομηνία εκείνη. Η Visa εκτιμά ότι το αποτέλεσμα των τροποποιήσεων (συνδυασμός πιστωτικών καρτών και καρτών χρέωσης) στα έσοδα από ΠΔΠ για τις τράπεζες έκδοσης θα αντιπροσωπεύει μείωση άνω του 20 % για την περίοδο των πέντε ετών, σε σύγκριση με τα έσοδα που θα πραγματοποιούνταν χωρίς εφαρμογή της πρότασης.

4.2. Αντικειμενικότητα

16. Η Visa προτείνει να χρησιμοποιηθούν τρεις κατηγορίες κόστους για την παροχή υπηρεσιών πληρωμής με κάρτα Visa ως αντικειμενικά σημεία αναφοράς προκειμένου να αξιολογηθούν οι ενδοπεριφερειακές ΠΔΠ που καταβάλλονται σήμερα από τους φορείς προσέλκυσης στους φορείς έκδοσης για τις συναλλαγές στα σημεία πώλησης. Οι τρεις αυτές κατηγορίες κόστους είναι: το κόστος επεξεργασίας των συναλλαγών, το κόστος δωρεάν χρηματοδότησης των κατόχων κάρτας (float) και το κόστος παροχής της εγγύησης πληρωμής. Μια μελέτη θα καθορίσει τα στοιχεία κόστους που περιλαμβάνονται σε κάθε μια από τις τρεις αυτές κατηγορίες κόστους και έναντι ορισμένων στοιχείων κόστους, θα ληφθεί υπόψη μόνο ένα συγκεκριμένο ποσοστό προκειμένου να υπολογισθούν τα σημεία αναφοράς του σχετικού κόστους.

17. Σύμφωνα με την πρόταση της Visa, το πραγματικό επίπεδο των ΠΔΠ δεν θα υπερβαίνει το άθροισμα των τριών αυτών κατηγοριών κόστους εκτός από εξαιρετικές περιπτώσεις, όπως για παράδειγμα προκειμένου να αποθαρρυνθούν συμπεριφορές που θα εμπόδιζαν την τεχνική πρόοοδο. Προηγουμένως θα γίνουν διαβουλεύσεις με την Επιτροπή. Κάτω από το επίπεδο αυτό, η Visa θα έχει τη διακριτική ευχέρεια να καθορίζει το επίπεδο των ΠΔΠ που θεωρεί ότι είναι κατάλληλο από εμπορική άποψη.

4.3. Διαφάνεια

4.3.1. Μελέτες κόστους

18. Η Visa θα υποβάλει στην Επιτροπή, σύντομα μετά την ολοκλήρωσή τους, τις μελέτες κόστους οι οποίες θα δείχνουν τους υπολογισμούς βάσει των τριών κατηγοριών κόστους που αναφέρθηκαν στην παράγραφο 16, χωριστά στοιχεία για πιστωτικές κάρτες και κάρτες προθεσμιακής χρέωσης αφενός και κάρτες άμεσης χρέωσης αφετέρου.

19. Οι μελέτες κόστους θα πραγματοποιηθούν από τη Visa και θα ελεγχθούν από ανεξάρτητη εταιρία ελεγκτών. Τα στοιχεία που θα χρησιμοποιηθούν για την προετοιμασία της μελέτης κόστους θα υποβληθούν από αντιπροσωπευτικό δείγμα τραπεζών μελών της Visa από την περιοχή της ΕΕ, εγκατεστημένων στον ΕΟΧ.

4.3.2. Διαφάνεια των ΠΔΠ για τους εμπόρους

20. Η πρόταση της Visa συνεπάγεται επίσης την τροποποίηση των κανόνων της Visa έτσι ώστε οι τράπεζες μέλη να μπορούν να ανακοινώνουν στους εμπόρους τόσο το επίπεδο των ισχυουσών ενδοπεριφερειακών ΠΔΠ στην περιοχή της ΕΕ όσο και τα σχετικά ποσοστά των κατηγοριών κόστους, εφόσον οι έμποροι ζητήσουν τις πληροφορίες αυτές. Οι έμποροι θα πρέπει να ενημερωθούν ότι έχουν τη δυνατότητα να ζητήσουν αυτές τις πληροφορίες από τις τράπεζές τους.

5. ΠΡΟΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

21. Με βάση τα παραπάνω, η Επιτροπή προτίθεται να λάβει θετική απόφαση όσον αφορά τις διατάξεις για τις ΠΔΠ που περιλαμβάνουν οι κοινοποιηθέντες κανόνες της Visa. Προηγουμένως όμώς, καλεί τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους εντός ενός μηνός από τη δημοσίευση της παρούσας ανακοίνωσης στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Οι παρατηρήσεις αυτές πρέπει να αποσταλούν ταχυδρομικώς στην ακόλουθη διεύθυνση με την ένδειξη COMP/29.373 - Visa International: Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού,

Διεύθυνση D, Μονάδα D1 (Financial Services),

Rue de la Loi/Wetstraat 200, Β - 1049 Βρυξέλλες ή με φαξ: (32-2) 296 98 07.

(1) ΕΕ 13 της 21.2.1962, σ. 204/62, όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1216/1999, (ΕΕ L 148 της 15.6.1999, σ. 5).

(2) Ορισμένα τμήματα του παρόντος κειμένου διατυπώθηκαν κατά τρόπο που να εξασφαλίζει το επαγγελματικό απόρρητο.

(3) Σε ότι αφορά ορισμένες ειδικές διατάξεις των κανόνων της Visa, η Επιτροπή δημοσίευσε στις 14 Οκτωβρίου 2000 ανακοίνωση βάσει του άρθρου 19 παράγραφος 3 του κανονισμού αριθ. 17 (ΕΕ C 293 της 14.10.2000, σ. 18), με την οποία καλούσε τους ενδιαφερόμενους τρίτους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους στην Επιτροπή σχετικά με την πρόθεση της Επιτροπής να λάβει θετική στάση έναντι αυτών των διατάξεων. Οι διατάξεις αυτές αφορούσαν ειδικότερα τον λεγόμενο κανόνα αποφυγής των διακρίσεων και τροποποιημένους κανόνες για τις διασυνοριακές υπηρεσίες.