Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Σχέδιο δράσης για την ανάπτυξη της βιολογικής παραγωγής»

(2022/C 97/07)

Εισηγητής: Uroš BREŽAN (SI/Πράσινοι), δήμαρχος Τολμίν

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

1. επικροτεί το σχέδιο δράσης της ΕΕ για τη βιολογική παραγωγή και υποστηρίζει την ολοκληρωμένη προσέγγισή του που διαρθρώνεται πάνω σε τρεις άξονες, με στόχο την τόνωση της ζήτησης και της παραγωγής και τη βελτίωση της συμβολής της βιολογικής παραγωγής στην αειφορία και τα περιβαλλοντικά ζητήματα·

2. πιστεύει ότι, χάρη στη θετική επίδρασή της στο περιβάλλον και στο κλίμα όσον αφορά την αυξημένη παγίδευση διοξειδίου του άνθρακα και την υγεία του εδάφους, τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και την καλή διαβίωση των ζώων, η βιολογική παραγωγή θα συμβάλει στην επίτευξη των στόχων της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας και των στόχων της στρατηγικής «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» και της στρατηγικής της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα·

3. από αυτούς τους στόχους, εκφράζει την ικανοποίησή της για τον φιλόδοξο πανενωσιακό στόχο της στρατηγικής «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» για βιολογική καλλιέργεια τουλάχιστον του 25 % της γεωργικής γης της ΕΕ έως το 2030, τον αντίκτυπο της οποίας αναμένουμε να αξιολογήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Προτείνει να τεθούν δεσμευτικοί εθνικοί στόχοι που θα λαμβάνουν υπόψη την ποικιλομορφία της γεωργίας στις διάφορες ευρωπαϊκές χώρες και τις περιφέρειές τους·

4. εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι η ΚΓΠ δεν συνάδει πλήρως με τους στόχους του σχεδίου δράσης της ΕΕ για τη βιολογική γεωργία, την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και τις στρατηγικές της ΕΕ «από το Αγρόκτημα στο πιάτο» και για τη βιοποικιλότητα, καθώς και για το ότι δεν μπορεί να ανταμείψει επαρκώς τους γεωργούς που καταβάλλουν επιπλέον προσπάθειες για την πραγματοποίηση της οικολογικής μετάβασης στο αγρόκτημά τους, χρησιμοποιώντας, επί παραδείγματι, τη γη τους για βιολογική γεωργία·

5. επικροτεί το γεγονός ότι τα 8 είδη παρεμβάσεων που προτείνονται για την αγροτική ανάπτυξη στη νέα ΚΓΠ 2023-2027 περιλαμβάνουν ενισχύσεις για περιβαλλοντικές, κλιματικές και άλλες διαχειριστικές δεσμεύσεις. Αυτό το είδος παρέμβασης είναι υποχρεωτικό για τα κράτη μέλη, τα οποία θα πρέπει να διοχετεύουν τουλάχιστον το 30 % των πόρων του ΕΓΤΑΑ σε παρεμβάσεις που αφορούν περιβαλλοντικούς και κλιματικούς στόχους. Σε αυτό το είδος παρεμβάσεων περιλαμβάνεται επίσης η βιολογική παραγωγή η οποία μπορεί, επομένως, να χρηματοδοτείται μέσω είτε των οικολογικών προγραμμάτων είτε των γεωργικών, περιβαλλοντικών και κλιματικών δεσμεύσεων του δεύτερου πυλώνα είτε και αμφοτέρων·

6. τονίζει ότι ο στόχος για βιολογική καλλιέργεια τουλάχιστον του 25 % της γεωργικής γης της ΕΕ έως το 2030 πρέπει να συνάδει με την παραγωγική πραγματικότητα των περιφερειών και να επιτευχθεί με τη βοήθεια μέσων πολιτικής που προάγουν την ισόρροπη ανάπτυξη τόσο της βιολογικής παραγωγής όσο και της ζήτησής της, που θα εφαρμόζονται καταλλήλως σε ενωσιακό, εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο·

7. θεωρεί ότι πρέπει να δοθεί, μεταξύ άλλων, έμφαση στην τόνωση της προσφοράς, με παράλληλη ενθάρρυνση της ζήτησης σε βιολογικά προϊόντα, μέσω της καλύτερης πληροφόρησης ως προς τα οφέλη τους, καθώς και της ενίσχυσης της εμπιστοσύνης των καταναλωτών στο λογότυπο της βιολογικής παραγωγής·

8. θα επικροτούσε πιο συγκεκριμένα μέτρα και στήριξη στο σχεδιασμό μέτρων για τη βιολογική παραγωγή στις αγροτικές περιοχές τα οποία θα αποσκοπούν στην προώθηση πιο ίσης πρόσβασης και πιο ίσου εισοδήματος μεταξύ γυναικών και ανδρών στον κλάδο, καθώς και στην ενθάρρυνση και προσέλκυση νεαρών γεωργών·

9. αποδοκιμάζει την έλλειψη ειδικού και συγκεκριμένου προϋπολογισμού για κάθε πρωτοβουλία και ζητεί τα διάφορα διαθέσιμα χρηματοδοτικά μέσα για την εφαρμογή του σχεδίου δράσης σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο —και συγκεκριμένα το LEADER/TAΠTK (τοπική ανάπτυξη με πρωτοβουλία των τοπικών κοινοτήτων), η ενωσιακή πολιτική προώθησης και το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη»— να χρησιμοποιούνται με συνέπεια για αυτόν τον σκοπό. Συγχρόνως, εισηγείται επίσης την καλύτερη χρηματοδότηση του εν λόγω σχεδίου δράσης από συμπληρωματικά ενωσιακά, εθνικά, περιφερειακά και τοπικά ταμεία·

10. επισημαίνει την περίπτωση των εξόχως απόκεντρων περιφερειών που, λόγω των ιδιαιτεροτήτων τους, αντιμετωπίζουν σημαντικούς περιορισμούς όσον αφορά την ανάπτυξη της βιολογικής παραγωγής· τούτο πρέπει να συνεκτιμηθεί δεόντως μέσω ειδικών μέτρων που θα συνοδεύονται από αύξηση των διαθέσιμων πόρων·

11. εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτίθεται να διοργανώνει σε ετήσια βάση την «Ημέρα βιολογικής παραγωγής» ανά την ΕΕ·

12. εγκρίνει την πρόταση να συμπεριληφθούν εξαρχής δραστηριότητες εποπτείας και αξιολόγησης, να αξιολογηθεί η εφαρμογή του σχεδίου δράσης, να ενισχυθεί η συλλογή δεδομένων σχετικών με την αγορά και να επεκταθεί η ανάλυση των παρατηρητηρίων της αγοράς της ΕΕ ώστε να συμπεριλαμβάνει τα βιολογικά προϊόντα·

13. προτρέπει τα κράτη μέλη να εγκρίνουν εθνικά σχέδια δράσης για τα βιολογικά προϊόντα με σκοπό να απαντηθούν τα συγκεκριμένα ζητήματα σε εθνικό όσο και τοπικό επίπεδο. Αυτά θα πρέπει να είναι καρπός μιας ανοικτής και δημοκρατικής διαδικασίας διαβούλευσης, με προσέγγιση από τη βάση προς την κορυφή, με τη συμμετοχή όλων των συναρμοδίων, ιδίως δε των βιοκαλλιεργητών και των ενώσεών τους, των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, των εκπροσώπων των καταναλωτών και του κλάδου της φιλοξενίας·

14. εκφράζει την ικανοποίησή της καθότι στο σχέδιο δράσης για τη βιολογική παραγωγή αναφέρεται για πρώτη φορά το πραγματικό κόστος των τροφίμων και ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτίθεται να αφιερώσει ειδική μελέτη στο θέμα αυτό, το οποίο είναι καίριας σημασίας για την υποστήριξη της μετάβασης σε ένα δικαιότερο και πιο βιώσιμο σύστημα τροφίμων. Η μελέτη θα πρέπει να συμβάλει στην αναγνώριση της αξίας της βιολογικής παραγωγής στην παραγωγή δημόσιων αγαθών·

15. υπογραμμίζει ότι τα κατάλοιπα φυτοφαρμάκων είναι σχεδόν πανταχού παρόντα στο περιβάλλον και άρα ενδέχεται να επηρεάζουν και τα βιολογικά προϊόντα. Δεδομένου ότι οι βιοκαλλιεργητές εγγυώνται υψηλά περιβαλλοντικά πρότυπα στην παραγωγή, δεν πρέπει να επιβαρύνονται με κινδύνους για τους οποίους δεν είναι υπεύθυνοι. Συνεπώς, η ΕτΠ επισημαίνει ότι μια προσέγγιση μηδενικής ανοχής όσον αφορά τα κατάλοιπα φυτοφαρμάκων στα βιολογικά προϊόντα θα ζημίωνε σημαντικά τον τομέα·

16. προτείνει, για να αντιμετωπιστεί αυτό το ζήτημα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή: — να αναλάβει πρωτοβουλίες για την απλούστευση της αδειοδότησης των δραστικών ουσιών και των φυτοπροστατευτικών προϊόντων που είναι κατάλληλα για τη βιολογική γεωργία, όταν είναι εγγυημένη η μη βλαβερότητά τους για τη φύση, το περιβάλλον και τον άνθρωπο, με ιδιαίτερη προσοχή στην παραγωγή των εξόχως απόκεντρων περιφερειών, λόγω μεγέθους και διαφορετικών χαρακτηριστικών σε σχέση με την ηπειρωτική γεωργία· — να εναρμονίσει περαιτέρω την επεξεργασία των ευρημάτων των καταλοίπων φυτοφαρμάκων, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα των διαφορετικών προσεγγίσεων που ακολουθούν τα κράτη μέλη· — να προωθήσει τη μελέτη και την έρευνα νέων θεραπευτικών παρεμβάσεων συμβατών με τη βιολογική παραγωγή·

17. ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να διερευνήσουν τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να εφαρμοστεί η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», έτσι ώστε να μπορούν οι βιοκαλλιεργητές να λαμβάνουν αποζημίωση για διαφυγόντα κέρδη λόγω τυχαίας επιμόλυνσης της βιολογικής τους παραγωγής·

Ο ρόλος των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης στην εφαρμογή και την αξιολόγηση του σχεδίου δράσης

18. επισημαίνει ότι οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης γνωρίζουν και μπορούν να ικανοποιούν τις πραγματικές ανάγκες των τοπικών βιολογικών τομέων καλύτερα από οποιονδήποτε άλλο. Επομένως, για την επίτευξη των στόχων του νέου σχεδίου δράσης για τη βιολογική παραγωγή, θα πρέπει να συμμετέχουν ενεργά τόσο στην υλοποίηση όσο και στην αξιολόγηση των μέτρων του·

19. επισημαίνει ότι οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο συμβάλλοντας στη διάρθρωση του βιολογικού τομέα όσον αφορά την παραγωγή, την υλικοτεχνική υποστήριξη και το εμπόριο, διευκολύνοντας τη διαρθρωμένη συνεργασία μεταξύ παραγωγών και καταναλωτών, ενισχύοντας την ευαισθητοποίηση σε τοπικό επίπεδο, πληροφορώντας τους καταναλωτές σχετικά με τη θετική επίδραση της βιολογικής παραγωγής και αναπτύσσοντας εκπαιδευτικά προγράμματα για την προσχολική και σχολική εκπαίδευση·

20. επισημαίνει ότι οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης συμμετέχουν εδώ και καιρό στην προσπάθεια ανάπτυξης της βιολογικής παραγωγής, ιδίως μέσω της διαχείρισης και της εφαρμογής περιφερειακών προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης·

21. διαπιστώνει με λύπη την περιορισμένη συμμετοχή των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης στην εφαρμογή του προηγούμενου σχεδίου δράσης για τη βιολογική παραγωγή, το οποίο δεν κατάφερε να επιτύχει τους στόχους του, όπως καταδεικνύεται στην ενδιάμεση επανεξέταση που διενήργησε η ΕτΠ·

22. καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να δημιουργήσει μια πλατφόρμα για την εποπτεία και την αξιολόγηση της εφαρμογής του σχεδίου δράσης, στην οποία θα συμμετέχουν όλοι οι συναρμόδιοι φορείς και δη οι εκπρόσωποι των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης·

23. υπογραμμίζει ότι, κατά τη συμμετοχή των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, πρέπει να ακολουθείται μια κατά τόπους προσέγγιση, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα της Εδαφικής Ατζέντας 2030, για την αντιμετώπιση των διαφορετικών αναγκών των αγροτικών, περιαστικών και αστικών περιοχών σε ολόκληρη την Ευρώπη·

24. συνιστά στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης να μεριμνήσουν για τον συντονισμό και τη χρηστή διακυβέρνηση σε όλα τα επίπεδα της δημόσιας διοίκησης. Η υποστήριξη των διατομεακών μέτρων σε τοπικό επίπεδο είναι καίριας σημασίας, καθώς και η συμμετοχή όλων των τοπικών ενδιαφερόμενων φορέων του τομέα της βιολογικής παραγωγής·

25. καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να δώσει μεγαλύτερη έμφαση στη διατήρηση των υδάτινων πόρων και ζητεί την ανταλλαγή εμπειριών με σκοπό να ενθαρρυνθούν οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης να εφαρμόσουν αυτές τις ορθές πρακτικές·

Προαγωγή της κατανάλωσης

26. επιδοκιμάζει την αναγνώριση των «βιοπεριφερειών» ως επιτυχημένων βοηθημάτων της αγροτικής ανάπτυξης και επικροτεί την πρόθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να υποστηρίξει την ανάπτυξη και την εφαρμογή τους εντός των κρατών μελών·

27. συνιστά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να μεριμνήσει για τη συμμετοχή των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης στην εφαρμογή αυτής της πρωτοβουλίας·

28. επισημαίνει ότι οι βιοπεριφέρειες αποτελούν μεγάλη ευκαιρία για τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης να ενισχύσουν την ανάπτυξη βιώσιμων συστημάτων τροφίμων με βάση τη συνεργασία μεταξύ αγροτών, πολιτών / καταναλωτών, τοπικών δημόσιων διοικήσεων, ενώσεων και εμπορικών, τουριστικών και πολιτιστικών επιχειρήσεων που θα ενεργούν σύμφωνα με τις αρχές και τις μεθόδους βιολογικής παραγωγής και κατανάλωσης·

29. υπογραμμίζει ότι η ολοκληρωμένη και πολυλειτουργική προσέγγιση των βιοπεριφερειών αποφέρει επίσης σημαντικά οφέλη όσον αφορά την περιβαλλοντική, οικονομική και κοινωνική βιωσιμότητα·

30. προτρέπει, ως εκ τούτου, τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης να συμμετέχουν στην εγκαθίδρυση των βιοπεριφερειών, υποστηρίζοντας πρωτοβουλίες από τη βάση προς την κορυφή που μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών και στην αύξηση της κατανάλωσης τοπικών βιολογικών προϊόντων·

31. συνιστά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εγκρίνει ένα κοινό πλαίσιο και κατευθυντήριες γραμμές σε επίπεδο ΕΕ για τη διασφάλιση της εναρμονισμένης υλοποίησης των βιοπεριφερειών σε επίπεδο κρατών μελών, μεριμνώντας για τη διατήρηση του ολοκληρωμένου και πολυλειτουργικού χαρακτήρα τους, καθώς και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών τους, με μέλημα την ευόδωση του εγχειρήματος·

32. συνιστά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να δημιουργήσει ένα δίκτυο βιοπεριφερειών σε επίπεδο ΕΕ για τη συνδρομή και την παροχή κοινών υπηρεσιών σε όλες τις βιοπεριφέρειες·

33. συνιστά στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης να ενισχύσουν την τοπική κατανάλωση βιολογικών προϊόντων με τη χρηματοδοτική υποστήριξη των τοπικών αγορών από ίδιους, εθνικούς και ενωσιακούς πόρους και τις απευθείας πωλήσεις, καθώς και με εκστρατείες ενημέρωσης και επικοινωνίας ως προς τις υφιστάμενες αγορές και τις οντότητες που είναι καταχωρισμένες για απευθείας πωλήσεις·

34. επισημαίνει τα διατροφικά και περιβαλλοντικά οφέλη της κατανάλωσης βιολογικών τροφίμων και ζητεί να διορθωθεί το ζήτημα της ευκολίας στην κατανάλωση βιολογικών προϊόντων, τόσο όσον αφορά την οικονομική προσιτότητα όσο και τη διαθεσιμότητά τους σε σημεία πώλησης ευπρόσιτα για τους καταναλωτές, έτσι ώστε να μπορούν όλοι τους να αγοράζουν βιολογικά τρόφιμα·

35. εκφράζει την ικανοποίησή της για την αύξηση του προϋπολογισμού της ΕΕ για την προώθηση των βιολογικών προϊόντων και προτρέπει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να τον διατηρήσει κατά τα επόμενα έτη·

36. όσον αφορά την τρέχουσα αναθεώρηση της πολιτικής προώθησης της ΕΕ, συνιστά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να δώσει προτεραιότητα στα βιολογικά προϊόντα που παράγονται στην ΕΕ, από τις γεωργοκτηνοτροφικές πρώτες ύλες έως τη μεταποίηση·

37. προτείνει την τροποποίηση του βιολογικού λογότυπου της ΕΕ με την προσθήκη των λέξεων «EU organic» (βιολογικό προϊόν ΕΕ), καθώς και με τη δυνατότητα συμπερίληψης της περιοχής παραγωγής κάτω από το πράσινο φύλλο, έτσι ώστε να το αναγνωρίζουν ευκολότερα οι καταναλωτές·

38. επικροτεί την πρόταση να εξεταστούν οι επιλογές για την επισήμανση της καλής μεταχείρισης των ζώων βάσει της στρατηγικής «από το αγρόκτημα στο πιάτο» και ζητεί να επιτευχθεί πρόοδος προς αυτήν την κατεύθυνση καθότι θεωρεί ότι η σαφής, τυποποιημένη και υποχρεωτική επισήμανση της μεθόδου εκτροφής θα μπορούσε να ενθαρρύνει τους καταναλωτές να αγοράζουν βιολογικά προϊόντα·

39. εκφράζει την ικανοποίησή της για την πρόθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να προωθήσει τα κυλικεία που πωλούν βιολογικά προϊόντα, να αναλύσει την εφαρμογή και να ενισχύσει τη χρήση κριτηρίων για τις πράσινες δημόσιες συμβάσεις. Επίσης, συμφωνεί με τον στόχο του καθορισμού ελάχιστων υποχρεωτικών κριτηρίων για τις δημόσιες προμήθειες βιώσιμων τροφίμων με στόχο την προώθηση της υγιεινής και βιώσιμης διατροφής. Το νομικό πλαίσιο για τις δημόσιες συμβάσεις ενδέχεται να χρειαστεί να αναθεωρηθεί προκειμένου να μπορούν οι δημόσιες αρχές να απαιτούν και να αυξήσουν τη ζήτηση για τοπικά παραγόμενα τρόφιμα. Θα πρέπει δε να δοθεί έμφαση και υποστήριξη στην ανάπτυξη βραχειών αλυσίδων εφοδιασμού στις εξόχως απόκεντρες περιοχές·

40. συνιστά τα σχολεία και τα εκπαιδευτικά ιδρύματα να προσφέρουν βιολογικά προϊόντα στους σπουδαστές, πράγμα που θα συνέβαλλε στην ανάπτυξη υγιών διατροφικών συνηθειών από νεαρή ηλικία και θα διευκόλυνε έτσι την ευαισθητοποίηση σχετικά με τη σημασία των τοπικών, παραδοσιακών και υγιεινών τροφίμων·

41. τονίζει τη σημασία των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης στην ενθάρρυνση της περαιτέρω ένταξης των τοπικών και περιφερειακών βιολογικών προϊόντων στις δημόσιες προμήθειες τροφίμων, στη συμβολή στη συλλογική ενημέρωση και εκπαίδευση, καθώς και στην ενίσχυση της πληροφόρησης και της εμπιστοσύνης των καταναλωτών στα βιολογικά προϊόντα. Μέσω των δημόσιων συμβάσεων, οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης μπορούν να αναπτύξουν μακροπρόθεσμες συμπράξεις με τους τοπικούς παραγωγούς βιολογικών προϊόντων και να ενθαρρύνουν τους συμβατικούς αγρότες να στραφούν και αυτοί στη βιολογική παραγωγή·

42. επισημαίνει επίσης ότι οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης αντιμετωπίζουν διάφορα εμπόδια όσον αφορά τον εφοδιασμό των δημόσιων κυλικείων με τοπικά και περιφερειακά βιολογικά προϊόντα· πρόκειται για δομικά εμπόδια, όπως η ανάγκη διάρθρωσης της αγοράς και ενίσχυσης της αλυσίδας εφοδιασμού με σκοπό την αντιστοίχιση της τοπικής προσφοράς με τη ζήτηση. Άλλη αιτία είναι η έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού και τεχνικών μέσων·

43. σημειώνει ότι απαιτείται ισχυρή πολιτική βούληση σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο για να ενθαρρυνθεί η σωστή διάθεση των βιολογικών τροφίμων σε δημόσια και ιδιωτικά κυλικεία, υπηρεσίες τροφοδοσίας και εστιατόρια·

44. προτείνει να εκπονηθούν κοινά κριτήρια σε επίπεδο ΕΕ που θα χρησιμεύουν ως βέλτιστες πρακτικές για την καθιέρωση αντίστοιχων κανόνων επιθεώρησης στα δημόσια κυλικεία·

45. σημειώνει ότι η αύξηση της ζήτησης ενθαρρύνει την ανάπτυξη της περιφερειακής παραγωγής και, ως εκ τούτου, ζητεί την επισήμανση των κυλικείων και των εστιατορίων, τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, με την αναφορά των ελάχιστων ποσοστών υγιεινών, βιολογικών και τοπικά παραχθέντων προϊόντων που χρησιμοποιούνται στις διαδικασίες παραγωγής·

46. καλεί τα κράτη μέλη και τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης να ελέγξουν τη νομοθεσία τους περί δημόσιων συμβάσεων και προϋπολογισμού για να διασφαλίζουν ότι τα βιολογικά προϊόντα στα δημόσια κυλικεία είναι πιστοποιημένα·

47. αντιλαμβάνεται ότι οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης εξακολουθούν να μην γνωρίζουν τις δυνατότητες που προσφέρουν οι πράσινες δημόσιες συμβάσεις και τους ενθαρρύνει να παρακάμπτουν το κριτήριο των τιμών και να χρησιμοποιούν κριτήρια αειφορίας·

48. προτείνει την ανάπτυξη κοινής ενωσιακής πλατφόρμας για τους Ευρωπαίους βιολογικούς παραγωγούς από τα κράτη μέλη, η οποία θα διευκόλυνε την ανταλλαγή ορθών πρακτικών, την κατανόηση των ενωσιακών κανονισμών, την κατάρτιση, τη διοργάνωση εκδηλώσεων και τις ευκαιρίες σύμπραξης έργου, μεταξύ άλλων·

49. για τον σκοπό αυτό, επιμένει στη σημασία της παροχής κατάλληλου προγράμματος εκπαίδευσης και ανάπτυξης ικανοτήτων τόσο για τις αναθέτουσες αρχές (εθνικές, περιφερειακές και τοπικές) όσο και για τους παραγωγούς και μεταποιητές βιολογικών προϊόντων, έτσι ώστε να αρθούν οι διαρθρωτικοί και υλικοτεχνικοί φραγμοί και να προαχθεί η χρήση των κριτηρίων των πράσινων δημόσιων συμβάσεων·

Τόνωση της παραγωγής

50. σημειώνει ότι το 2019 οι εκτάσεις βιολογικής γεωργίας στην ΕΕ αντιστοιχούσαν στο 9 % της συνολικής γεωργικής γης, με μόνο 64 % των πιστοποιημένων βιολογικών εκτάσεων να λαμβάνουν ενισχύσεις βιολογικής παραγωγής ( 1 )

51. επισημαίνει ότι η βιολογική παραγωγή υποχρηματοδοτείται στην ισχύουσα ΚΓΠ. Ενώ οι βιολογικές καλλιέργειες αποτελούν το 8 % των συνολικών καλλιεργούμενων εκτάσεων της ΕΕ, οι επιδοτήσεις των βιολογικών καλλιεργειών αντιστοιχούν μόλις στο 1,5 % του συνολικού ενωσιακού γεωργικού προϋπολογισμού. Ιδιαίτερη προσοχή και υποστήριξη θα πρέπει να δοθούν στην ανάπτυξη μικρών αγροτικών περιοχών στις λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες, όπου οι γεωργικές δραστηριότητες συνιστούν το μεγαλύτερο μέρος της οικονομίας·

52. υπογραμμίζει ότι, για να τριπλασιαστεί η έκταση των βιολογικών καλλιεργειών της ΕΕ έως το 2030, απαιτείται τριπλάσια έως πενταπλάσια αύξηση των δαπανών της ΚΓΠ υπέρ της βιολογικής παραγωγής, κάτι που σημαίνει ότι έως και το 15 % των δαπανών της ΚΓΠ θα πρέπει να διατεθεί στον τομέα της βιολογικής παραγωγής ( 2 )

53. ωστόσο, διαπιστώνει ότι, δυστυχώς, η συμφωνία που επιτεύχθηκε για την επόμενη ΚΓΠ στερείται φιλοδοξίας όσον αφορά την χρηματοπιστωτική ενίσχυση της βιολογικής παραγωγής·

54. εκφράζει την ανησυχία της καθότι, δεδομένων των πανενωσιακών στόχων όσον αφορά τη βιολογική παραγωγή, σε ορισμένα από τα διαθέσιμα προκαταρκτικά εθνικά στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ διαπιστώνεται ανεπάρκεια των επιδοτήσεων των παραγωγών βιολογικών προϊόντων σε σύγκριση με την προηγούμενη περίοδο προγραμματισμού·

55. συνιστά στα κράτη μέλη και στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης να δώσουν προτεραιότητα και επαρκή χρηματοδοτική ενίσχυση στην ικανοποίηση των ειδικών αναγκών του περιφερειακού και τοπικού βιολογικού τομέα στα στρατηγικά τους σχέδια·

56. συνιστά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αξιολογήσει ενδελεχώς τα εθνικά στρατηγικά σχέδια που υποβάλλουν τα κράτη μέλη, με σκοπό να καταγράφει κατά πόσο συμβάλλουν στην επίτευξη του στόχου διάθεσης τουλάχιστον του 25 % της γεωργικής γης στη βιολογική γεωργία έως το 2030·

57. υποστηρίζει την προσέγγιση της αξιολόγησης, στο πλαίσιο της νέας ΚΓΠ, των ειδικών συνθηκών και αναγκών των κρατών μελών —ιδίως δε τις δυσχερείς συνθήκες παραγωγής στις εξόχως απόκεντρες περιφέρειες— που σχετίζονται με την ανάπτυξη του τομέα βιολογικών προϊόντων και της διασφάλισης ότι τα κράτη μέλη αξιοποιούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τις δυνατότητες που προσφέρει η νέα ΚΓΠ για τη στήριξη του εθνικού τομέα βιολογικών προϊόντων. Επίσης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή οφείλει να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στην αρωγή όσων κρατών μελών / περιφερειών υστερούν, παρέχοντας παράλληλα περαιτέρω καθοδήγηση σε όσους συμβάλλουν ήδη στην επίτευξη του στόχου του 25 %. Κάθε κράτος μέλος θα πρέπει να συμβάλει στην επίτευξη του κοινού στόχου έως το 2030·

58. συνιστά στα κράτη μέλη και στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης να ενισχύσουν την εδραίωση της βιολογικής παραγωγής στα προγράμματα κατάρτισης και στις γεωργικές σχολές, καθώς και να αναπτύξουν εκπαιδευτικό και επιμορφωτικό υλικό σχετικό με τη βιολογική παραγωγή, ανταποκρινόμενοι στις ανάγκες της πρωτογενούς παραγωγής, καθώς και της επεξεργασίας και της μεταποίησης·

59. συνιστά στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης να επιταχύνουν τον ρυθμό μετατροπής των καλλιεργειών σε βιολογικές, παρέχοντας συνδρομή και συμβουλές για τη δημιουργία, τη μετατροπή ή τη μεταβίβαση αγροκτημάτων που επιλέγουν τη βιολογική παραγωγή·

60. τονίζει τη σημασία της ανάπτυξης της βιομηχανίας της βιολογικής παραγωγής σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο για την εδραίωση της ανάπτυξης της πρωτογενούς παραγωγής. Η πρόκριση των βραχειών αλυσίδων εφοδιασμού τροφίμων μπορεί να ωφελήσει τόσο τους βιοκαλλιεργητές όσο και τους καταναλωτές, καθότι μειώνεται το κόστος μεταφοράς, ενισχύεται η βιωσιμότητα και παράλληλα αναπτύσσεται η αγροτική οικονομία, με την παραγωγό περιοχή να αποκτά προστιθέμενη αξία·

61. συνιστά, επομένως, στα κράτη μέλη και στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης να λάβουν ειδικά μέτρα για τις επιχειρήσεις μεταποίησης και εμπορίας βιολογικών τροφίμων, με σκοπό να διευκολυνθεί η αρμονική ανάπτυξη της παραγωγής και να δημιουργηθεί ευνοϊκό περιβάλλον για τις βραχείες αλυσίδες εφοδιασμού σε όλες τις περιφέρειες. Ως εκ τούτου, προτείνει τα εξής: — την ενθάρρυνση των γεωργοκτηνοτροφικών μονάδων μικρής κλίμακας που συνδέονται με τα εκάστοτε αγροκτήματα· — την αύξηση των κινητών μονάδων μεταποίησης για τα μικρά αγροκτήματα (σφαγεία, μονάδες μεταποίησης, μύλοι κ.τ.λ.) και την ενθάρρυνση της από κοινού χρήσης των μονάδων μεταποίησης σε τοπικό επίπεδο, έτσι ώστε να ξεπεραστούν οι νομικοί φραγμοί που παρεμβάλλονται εξαιτίας των προδιαγραφών υγιεινής, ασφάλειας και υγείας των ζώων· — την ενθάρρυνση της συμμετοχής αγροτικών συνεταιρισμών στην εμπορία και τη μεταποίηση βιολογικών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής στις δημόσιες συμβάσεις στον τομέα των τροφίμων·

62. υπογραμμίζει τη σημασία της οικονομικής οργάνωσης, των αποτελεσματικών μέσων ρύθμισης της αγοράς και της χρηματοδότησης των ενώσεων παραγωγών για την επίτευξη του στόχου του 25 %. Για παράδειγμα, θα πρέπει να δίνεται στους παραγωγούς ελάχιστη τιμή που να υπερβαίνει τη μέση τιμή παραγωγής της βιολογικής γεωργίας, προκειμένου να τους διασφαλίζεται σταθερό ελάχιστο εισόδημα. Σε περίπτωση ανισορροπίας της αγοράς όπου η αύξηση της ζήτησης δεν επιτρέπει την απορρόφηση της αύξησης της προσφοράς, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να εξουσιοδοτηθεί να ενεργοποιεί τον ειδικό μηχανισμό δημόσιας παρέμβασης για τα βιολογικά προϊόντα·

63. σημειώνει ότι ο αυξανόμενος αθέμιτος ανταγωνισμός από βιολογικά προϊόντα εκτός ΕΕ θα μπορούσε να αποδυναμώσει τον τομέα και συνιστά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εγγυηθεί ένα δίκαιο, ισορροπημένο και διαφανές εμπορικό καθεστώς, απαιτώντας αμοιβαιότητα στις υποχρεώσεις και τους κανόνες για τη βιολογική παραγωγή των προϊόντων που εισάγονται στην ΕΕ προκειμένου να διασφαλιστεί η ίση μεταχείριση και η αποτελεσματική προστασία των Ευρωπαίων καταναλωτών. Για τους ίδιους λόγους, όσα προαναφέρθηκαν πρέπει να ισχύουν και στην υδατοκαλλιέργεια, προκειμένου να επεκταθεί η περιβαλλοντική προστασία και η βιώσιμη διαχείριση των ωκεανών και των θαλασσών στις χώρες εκτός ΕΕ·

64. συνιστά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να στηρίξει τη θέσπιση κοινής ενωσιακής πλατφόρμας που θα διευκολύνει τη δυνατότητα εισαγωγών/εξαγωγών για τους τοπικούς βιολογικούς παραγωγούς μέσω της ανάπτυξης ενωσιακών υπηρεσιών ψηφιακών/ηλεκτρονικών πωλήσεων και της παροχής στήριξης για υλικοτεχνικά θέματα και επιτυχημένες συμπράξεις στον τομέα·

65. συνιστά στα κράτη μέλη να θεσπίσουν στα οικολογικά προγράμματα της νέας ΚΓΠ ένα σύστημα επιβράβευσης-τιμωρίας (bonus-malus), όπως αναφέρεται στην προηγούμενη γνωμοδότησή της με θέμα την αγροοικολογία·

66. παρατηρεί ότι ο νέος κανονισμός της ΕΕ για τα βιολογικά προϊόντα θα τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2022 και θα επιφέρει σημαντικές αλλαγές σε ορισμένους τομείς της βιολογικής παραγωγής. Για να εξασφαλιστεί η επιτυχής εφαρμογή του, είναι ιδιαίτερα σημαντική η ισορροπία μεταξύ της εναρμόνισης σε επίπεδο ΕΕ και της προσαρμογής σε περιφερειακό επίπεδο χωρίς παρέκκλιση από τις αρχές της βιολογικής παραγωγής·

67. καλεί, συνεπώς, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παρακολουθεί τα αποτελέσματα του νέου κανονισμού, με μέλημα να ανταποκριθεί δραστικά σε τυχόν δυσκολίες που θα προκαλέσει η εφαρμογή των νέων κανόνων·

68. αναγνωρίζει το μεγάλο ενδιαφέρον και τις δυνατότητες της βιολογικής τροπής του κτηνοτροφικού τομέα·

69. επιδοκιμάζει την πρόθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να ενισχύσει τη βιολογική υδατοκαλλιέργεια. Ο εν λόγω τομέας βρίσκεται αντιμέτωπος με έντονο ανταγωνισμό από τρίτες χώρες, δεδομένου ότι η ΕΕ εισάγει σχεδόν το 80 % αλιευμάτων που καταναλώνεται στην εσωτερική αγορά ( 3 )

70. συνιστά, επομένως, στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προσφέρει επαρκή συνδρομή και να αυξήσει τη χρηματοδότηση της έρευνας και της καινοτομίας στους τομείς βιολογικής γεωργίας, υδατοκαλλιέργειας και κτηνοτροφίας της ΕΕ, με σκοπό να διορθωθεί η έλλειψη κατάλληλης παραγωγής, ιδίως πιστοποιημένων βιολογικών σπόρων, βιολογικών πρωτεϊνών και ζωοτροφών βιταμίνης Β, και να μειωθεί η εξάρτηση από τις εισαγωγές·

71. επικροτεί την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για αύξηση της χρηματοδότησης της έρευνας και της καινοτομίας στα της βιολογική παραγωγής βάσει του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» και επισημαίνει ότι είναι σημαντικό να υπάρχουν ειδικοί προϋπολογισμοί και προσκλήσεις υποβολής προσφορών προκειμένου για τη βιολογική παραγωγή.

Βρυξέλλες, 2 Δεκεμβρίου 2021. Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών Απόστολος ΤΖΙΤΖΙΚΩΣΤΑΣ

(1) IFOAM Organics Europe [Ευρωπαϊκό παράρτημα της Διεθνούς Ομοσπονδίας Κινημάτων Βιολογικής Γεωργίας].

(2) Ό.π.

(3) Copa-Cogeca views on An action plan for the development of organic production [Οι απόψεις της Copa-Cogeca για το σχέδιο δράσης για την ανάπτυξη της βιολογικής παραγωγής].