[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 22.12.2006

COM(2006) 853 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

για τη λειτουργία των διατάξεων της οδηγίας 2003/88/EΚ που εφαρμόζονται στους εργαζόμενους ανοικτής θάλασσας

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

για τη λειτουργία των διατάξεων της οδηγίας 2003/88/EΚ που εφαρμόζονται στους εργαζόμενους ανοικτής θάλασσας

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1.1. Νομικό πλαίσιο

Η οδηγία 93/104/EΚ του Συμβουλίου σχετικά με ορισμένα στοιχεία της οργάνωσης του χρόνου εργασίας[1] εξαιρούσε από το πεδίο εφαρμογής της πολλούς τομείς και δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένης της αλιείας και των υπολοίπων υπεράκτιων δραστηριοτήτων. Κατά συνέπεια, οι εργαζόμενοι ανοιχτής θάλασσας δεν συμπεριλαμβάνονταν στο πεδίο εφαρμογής της εν λόγω οδηγίας.

To 2000 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εξέδωσαν την οδηγία 2000/34/ΕΚ[2] για την τροποποίηση της προαναφερθείσας οδηγίας 93/104/ΕΚ εργασίας ώστε να καλυφθούν οι τομείς και οι δραστηριότητες που εξαιρούνται από την εν λόγω οδηγία. Σε συνέχεια της εν λόγω τροποποίησης, το κοινοτικό δίκαιο για την οργάνωση του χρόνου εργασίας άρχισε να εφαρμόζεται στους εργαζόμενους ανοιχτής θάλασσας . Τα κράτη μέλη έπρεπε να μεταφέρουν τις διατάξεις της οδηγίας 2000/34/EΚ στο εσωτερικό τους δίκαιο μέχρι την 1η Αυγούστου 2003 το αργότερο[3].

Το 2003 οι δύο προαναφερθείσες οδηγίες κωδικοποιήθηκαν και καταργήθηκαν από την οδηγία 2003/88/EΚ[4] (εφεξής, «η οδηγία») που αποτελεί πλέον το μοναδικό ισχύον νομοθετικό κείμενο.

1.2. Ισχύουσες διατάξεις

Το άρθρο 2 παράγραφος 8 της οδηγίας ορίζει τη δραστηριότητα ανοικτής θάλασσας κατά την έννοια της έκτης οδηγίας ως τη δραστηριότητα η οποία εκτελείται κυρίως επάνω σε εγκαταστάσεις ανοιχτής θάλασσας (στις οποίες περιλαμβάνονται τα θαλάσσια γεωτρύπανα) ή από αυτές, και συνδέεται άμεσα ή έμμεσα με την αναζήτηση, την εξόρυξη ή την εκμετάλλευση των ορυκτών πόρων, συμπεριλαμβανομένων των υδρογονανθράκων, καθώς και τις καταδύσεις που συνδέονται με αυτές τις δραστηριότητες, είτε γίνονται από εγκαταστάσεις ανοιχτής θάλασσας είτε από πλοίο.

Το άρθρο 17 παράγραφος 3 στοιχείο α) ορίζει ότι είναι δυνατόν να επιτρέπονται παρεκκλίσεις από τα άρθρα 3 (ημερήσια ανάπαυση), 4 (διαλείμματα), 5 (εβδομαδιαία ανάπαυση), 8 (διάρκεια νυχτερινής εργασίας) και 16 (περίοδοι αναφοράς) για τις δραστηριότητες που χαρακτηρίζονται από την απόσταση ανάμεσα στους τόπους εργασίας και κατοικίας του εργαζομένου, όπως οι δραστηριότητες ανοικτής θάλασσας, ή από την απόσταση ανάμεσα στους διαφόρους τόπους εργασίας αυτού . Ωστόσο, σύμφωνα με τους όρους της παραγράφου 2 του εν λόγω άρθρου, οι εν λόγω παρεκκλίσεις γίνονται δεκτές μόνον εφόσον χορηγούνται στους οικείους εργαζομένους ισοδύναμες περίοδοι αντισταθμιστικής ανάπαυσης ή εφόσον, σε εξαιρετικές περιπτώσεις όπου είναι αντικειμενικώς αδύνατη η χορήγηση ισοδύναμων περιόδων αντισταθμιστικής ανάπαυσης, παρέχεται στους εν λόγω εργαζομένους κατάλληλη προστασία.

Τέλος, το άρθρο 20 παράγραφος 2 ορίζει ότι με την επιφύλαξη της τήρησης των γενικών αρχών που αφορούν την προστασία της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων και υπό τον όρο της διεξαγωγής διαβουλεύσεων με τους ενδιαφερομένους κοινωνικούς εταίρους, καθώς και υπό τον όρο ότι θα καταβληθούν προσπάθειες για την ενθάρρυνση όλων των σχετικών μορφών κοινωνικού διαλόγου, συμπεριλαμβανομένων των διαπραγματεύσεων εάν τα μέρη το επιθυμούν, τα κράτη μέλη μπορούν, για αντικειμενικούς ή τεχνικούς λόγους ή για λόγους σχετικούς με την οργάνωση της εργασίας, να επεκτείνουν την περίοδο αναφοράς του άρθρου 16 στοιχείο β) σε δώδεκα μήνες για τους μετακινούμενους εργαζόμενους και τους εργαζόμενους που εκτελούν κυρίως δραστηριότητα ανοικτής θάλασσας.

Εν ολίγοις, οι εργαζόμενοι ανοικτής θάλασσας καλύπτονται από το σύνολο των διατάξεων της οδηγίας. Ωστόσο, σε ό,τι αφορά τους εν λόγω εργαζομένους, τα κράτη μέλη διαθέτουν τη δυνατότητα παρέκκλισης από τα άρθρα 3, 4, 5, 8 και 16 και πρόβλεψης, δια νόμου ή κανονισμού και κατά παρέκκλιση του άρθρου 19, μιας περιόδου αναφοράς που δεν υπερβαίνει τους δώδεκα μήνες για τον υπολογισμό της μέγιστης εβδομαδιαίας διάρκειας εργασίας.

Ορισμένες δραστηριότητες ανοικτής θάλασσας , όπως ορίζονται στην οδηγία, εκτελούνται από πλοία ή εξέδρες στα διεθνή χωρικά ύδατα. Σε αυτό το πλαίσιο, μπορεί να τεθεί το ερώτημα ποιο είναι το δίκαιο που διέπει τις εν λόγω συμβάσεις εργασίας.

Η Σύμβαση της Ρώμης του 1980 για το εφαρμοστέο δίκαιο στις συμβατικές ενοχές[5], σε περιπτώσεις που συνεπάγονται σύγκρουση νόμων, προβλέπει την αρχή της ελευθερίας επιλογής των μερών. Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 1 της σύμβασης, η σύμβαση διέπεται από το δίκαιο που επέλεξαν τα συμβαλλόμενα μέρη. Ωστόσο, σε ό,τι αφορά τη σύμβαση εργασίας, η εν λόγω αρχή της ελευθερίας επιλογής των μερών υπόκειται σε ορισμένες τροποποιήσεις. Κατ΄αρχάς, η επιλογή από τους συμβαλλόμενους του εφαρμοστέου δικαίου δεν μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα να στερήσει τον εργαζόμενο από την προστασία που του εξασφαλίζουν οι αναγκαστικού δικαίου διατάξεις του δικαίου που θα ήταν εφαρμοστέο, σε περίπτωση που δεν είχε γίνει επιλογή (άρθρο 6 παράγραφος 1). Επιπλέον, η σύμβαση προβλέπει συμπληρωματικούς κανόνες εφόσον δεν έχει γίνει επιλογή των μερών. Το άρθρο 6 παράγραφος 2 προβλέπει ότι, εφόσον δεν έχει γίνει επιλογή, η σύμβαση εργασίας διέπεται: α) από το δίκαιο της χώρας όπου ο εργαζόμενος παρέχει συνήθως την εργασία του σε εκτέλεση της σύμβασης, ακόμη κι αν έχει αποσπασθεί προσωρινά σε άλλη χώρα, ή β) αν ο εργαζόμενος δεν παρέχει συνήθως την εργασία του σε μία μόνο χώρα, από το δίκαιο της χώρας όπου βρίσκεται η εγκατάσταση που τον προσέλαβε, εκτός αν από το σύνολο των περιστάσεων συνάγεται ότι η σύμβαση εργασίας συνδέεται στενότερα με άλλη χώρα, οπότε εφαρμοστέο είναι το δίκαιο της άλλης αυτής χώρας .

1.3. Αιτιολόγηση της έκθεσης

Το άρθρο 20 παράγραφος 3 της οδηγίας προβλέπει ότι, κατόπιν διαβουλεύσεων με τα κράτη μέλη, καθώς και με τους εργοδότες και τους εργαζόμενους σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Επιτροπή, το αργότερο την 1η Αυγούστου 2005, προβαίνει σε επανεξέταση της εφαρμογής των διατάξεων που αφορούν τους εργαζομένους που εκτελούν δραστηριότητα ανοικτής θάλασσας από την άποψη της υγείας και της ασφάλειας, προκειμένου να παρουσιάσει, εν ανάγκη, τις κατάλληλες τροποποιήσεις.

Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή εκπόνησε ερωτηματολόγιο που προορίζεται για τα κράτη μέλη και διαβουλεύθηκε με τους κοινωνικούς εταίρους σε κοινοτικό επίπεδο. Κατά συνέπεια, η παρούσα έκθεση αφορά την εκπλήρωση της υποχρέωσης που προβλέπεται στο άρθρο 20 παράγραφος 3 της οδηγίας.

2. δραστηριοτητες ανοικτησ θαλασσασ στην ευρωπαϊκή ενωση

Δεν εκτελείται καμία δραστηριότητα ανοικτής θάλασσας στην επικράτεια των περισσότερων κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων των «χωρικών υδάτων» τους. Αυτό ισχύει για την Αυστρία, το Βέλγιο, την Κύπρο, την Τσεχική Δημοκρατία, τη Δανία, την Ελλάδα, την Εσθονία, τη Φινλανδία, την Ουγγαρία, την Ιταλία, τη Λετονία, τη Λιθουανία, το Λουξεμβούργο, τη Μάλτα, την Πορτογαλία, τη Σλοβακία, τη Σλοβενία και τη Σουηδία.

Όλες οι εν λόγω χώρες, εξαιρουμένης της Δανίας και της Πορτογαλίας, επίσης δηλώνουν ότι καμία κρατική επιχείρηση δεν αναπτύσσει δραστηριότητες ανοικτής θάλασσας εκτός των εθνικών χωρικών της υδάτων.

Στα κράτη μέλη με δραστηριότητες ανοικτής θάλασσας στην επικράτειά τους ή με κρατικές επιχειρήσεις που εκτελούν τις εν λόγω δραστηριότητες εκτός της εθνικής τους επικράτειας, η κατάσταση και ο αριθμός των σχετικών εργαζομένων ποικίλουν σημαντικά. Το Ηνωμένο Βασίλειο είναι σαφώς το κράτος μέλος με τους περισσότερους εργαζομένους σε δραστηριότητες ανοικτής θάλασσας. Ο παρακάτω πίνακας περιλαμβάνει τα στοιχεία για τις υφιστάμενες δραστηριότητες και τον αριθμό των εργαζομένων που απασχολούνται σε αυτές.

Κράτος μέλος | Εντός χωρικών υδάτων | Εκτός χωρικών υδάτων |

Περιγραφή | Εργ. | Περιγραφή | Εργ. |

DE | Εξέδρα γεώτρησης και εξόρυξης πετρελαίου στη Βόρεια Θάλασσα | ± 75 | Καμία | - |

DK | Καμία | 0 | - Maersk Oil and Gas AS - Dong Exploration and Production A/S - Amerada Hess ApS | ± 2 000 |

ES | Σταθερή εξέδρα ανοικτής θάλασσας Gaviota (Κανταβρική Θάλασσα, στα ανοιχτά των ακτών της Vizcaya) | - | Σταθερές εξέδρες ανοικτής θάλασσας Casablanca (Μεσόγειος, στα ανοιχτά των ακτών της Tarragona) και Poseidón (στον κόλπο του Cadiz). | - |

IE | Marathon Oil Ireland Limited | ± 40 |

FR | Συγκεκριμένες δραστηριότητες γεώτρησης | +-50 |

NL | ± 50 | ± 2 300 |

PL | ± 330 | ± 580 |

PT | Η Saipem Portugal εκμεταλλεύεται 24 πλοία και εξέδρες | 9 |

UK | - Liverpool Bay Complex, υπό εκμετάλλευση από την BHP Billiton - Εξέδρα παραγωγής πετρελαίου « Beatrice » στο Moray Firth, υπό εκμετάλλευση από την Talisman | 86 | 85 εξέδρες πετρελαίου, 18 πλωτές εγκαταστάσεις και 167 εξέδρες φυσικού αερίου | 25 000 |

3. Εφαρμογή των παρεκκλισεων

Όπως προαναφέρθηκε, η οδηγία προβλέπει ότι τα κράτη μέλη διαθέτουν τη δυνατότητα να παρεκκλίνουν από τα άρθρα 3, 4, 5, 8 και 16 της οδηγίας. Επιπλέον, μπορούν να καθορίσουν, δια νόμου ή κανονισμού, περίοδο αναφοράς που δεν υπερβαίνει τους δώδεκα μήνες για τον υπολογισμό της μέγιστης εβδομαδιαίας διάρκειας εργασίας.

Κατά συνέπεια, πρέπει να αξιολογηθεί σε ποιο βαθμό τα κράτη μέλη στην επικράτεια των οποίων λειτουργούν εγκαταστάσεις ανοικτής θάλασσας αξιοποίησαν την εν λόγω δυνατότητα παρέκκλισης από τις σχετικές διατάξεις της οδηγίας.

3.1. Γερμανία

Ο χρόνος εργασίας των εργαζομένων στη μοναδική υφιστάμενη εξέδρα διέπεται από το νόμο για το χρόνο εργασίας, από ειδική συλλογική σύμβαση εργασίας και από επιχειρησιακή συμφωνία για το χρόνο εργασίας.

Η οργάνωση της εργασίας ποικίλει ανάλογα με τις κατηγορίες των εργαζομένων, αλλά γενικά βασίζεται σε ρυθμό δεκατεσσάρων ημερών εργασίας στην εξέδρα και δεκατεσσάρων ημερών ανάπαυσης στην ξηρά.

Οι εργαζόμενοι καλύπτονται από διατάξεις ισοδύναμες με τα άρθρα 3, 4, 5 και 8 της οδηγίας. Στην πράξη, η ημερήσια ανάπαυση καθορίζεται σε ένδεκα συναπτές ώρες, οι εργαζόμενοι πρέπει να διαθέτουν χρόνο διαλείμματος τριάντα λεπτών μετά από περίοδο εργασίας έξι ωρών και μία ημέρα εβδομαδιαίας ανάπαυσης (κατά κανόνα, την Κυριακή), και η νυκτερινή εργασία κατά κανόνα δεν μπορεί να υπερβαίνει τις οκτώ ώρες.

Η Γερμανία δεν αξιοποίησε τη δυνατότητα του καθορισμού περιόδου αναφοράς δώδεκα μηνών για τον υπολογισμό των σαράντα οκτώ ωρών. Η ισχύουσα συλλογική σύμβαση επιπλέον δεν προβλέπει μεγαλύτερη περίοδο αναφοράς από την κανονική περίοδο των τεσσάρων μηνών.

Παρά το γεγονός ότι η γερμανική νομοθεσία ενσωμάτωσε διάταξη για τη μεταφορά του άρθρου 22 της οδηγίας (υπό τον όρο να έχει προηγουμένως εγκριθεί βάσει της συλλογικής σύμβασης), η εν λόγω δυνατότητα δεν εφαρμόζεται στον τομέα.

3.2. Δανία

Η Δανία ενέκρινε νομοθετικό κείμενο που διέπει το χρόνο εργασίας των εργαζομένων ανοικτής θάλασσας[6]. Το εν λόγω κείμενο προβλέπει ημερήσια ανάπαυση ένδεκα συναπτών ωρών ανά εικοσιτετράωρο (διάταξη ισοδύναμη με το άρθρο 3 της οδηγίας), χρόνο διαλείμματος μετά από κάθε περίοδο εργασίας έξι ωρών (διάταξη ισοδύναμη με το άρθρο 4) και τρείς συναπτές ημέρες ανάπαυσης στην ξηρά για κάθε περίοδο δύο εβδομάδων στη θάλασσα (διάταξη ισοδύναμη με το άρθρο 5, σε συνδυασμό με το άρθρο 16, στοιχείο α)).

Το κείμενο δεν προβλέπει περιορισμό της διάρκειας της νυκτερινής εργασίας.

Η νομοθεσία της Δανίας καθιστά δυνατή την αναβολή ή τη μείωση της ημερήσιας ανάπαυσης με συλλογική σύμβαση. Σε ό,τι αφορά τους εργαζομένους που δεν καλύπτονται από τη συλλογική σύμβαση, το κείμενο προβλέπει τη δυνατότητα, μέσω ατομικής σύμβασης εργασίας, για τη μείωση της ημερήσιας ανάπαυσης (σε ελάχιστη περίοδο οκτώ ωρών). Σε περίπτωση παρέκκλισης, πρέπει να εξασφαλιστεί αντισταθμιστική ανάπαυση.

Η νομοθεσία της Δανίας προβλέπει περίοδο αναφοράς ενός έτους για τους εργαζόμενους ανοικτής θάλασσας.

Η Δανία δεν αξιοποιεί τη δυνατότητα που προβλέπεται από το άρθρο 22 της οδηγίας (ατομική παρέκκλιση).

3.3. Ισπανία

Οι διατάξεις που εφαρμόζονται στους εργαζόμενους ανοικτής θάλασσας είναι οι γενικές διατάξεις που περιλαμβάνονται στο Estatuto de los Trabajadores . Συνεπώς, δεν ισχύει ειδικό καθεστώς για τον εν λόγω τομέα.

Η παρέκκλιση από τις ελάχιστες απαιτήσεις της νομοθεσίας είναι δυνατή μόνο μέσω συλλογικών διαπραγματεύσεων.

Η παράταση της περιόδου αναφοράς σε ένα έτος επίσης είναι δυνατή μόνο μέσω της συλλογικής σύμβασης.

Η Ισπανία δεν αξιοποιεί τη δυνατότητα που προβλέπεται από το άρθρο 22 της οδηγίας (ατομική παρέκκλιση) για τους εργαζόμενους ανοικτής θάλασσας.

3.4. Γαλλία

Οι δραστηριότητες γεώτρησης στη Γαλλία είναι συγκεκριμένες και εκτελούνται για σύντομες περιόδους (μεταξύ ενός και δύο μηνών). Συνεπώς, δεν εφαρμόζεται συγκεκριμένη διάταξη για τους εργαζόμενους ανοικτής θάλασσας, η οποία να θέτει σε εφαρμογή τις παρεκκλίσεις που προβλέπονται από την οδηγία.

3.5. Ιρλανδία

Για τους εργαζόμενους ανοικτής θάλασσας της μοναδικής επιχείρησης που δραστηριοποιείται στην Ιρλανδία, της Marathon, προβλέπεται ημερήσια ανάπαυση δώδεκα ωρών και χρόνος διαλλείματος εβδομήντα πέντε λεπτών. Δεν εφαρμόζεται περιορισμός για τη νυχτερινή εργασία.

Ο ρυθμός εργασίας φαίνεται ότι βασίζεται σε επτά ημέρες δραστηριότητας στη θάλασσα και σε επτά ημέρες ανάπαυσης στην ξηρά.

Η περίοδος αναφοράς για τον υπολογισμό της μέγιστης εβδομαδιαίας διάρκειας εργασίας είναι δώδεκα μήνες.

Η Ιρλανδία δεν αξιοποιεί τη δυνατότητα που προβλέπεται από το άρθρο 22 της οδηγίας (ατομική παρέκκλιση).

3.6. Κάτω Χώρες

Για τους εργαζόμενους ανοικτής θάλασσας προβλέπεται ημερήσια ανάπαυση 12 ωρών και χρόνος διαλλείματος μίας ώρας. Ο χρόνος νυκτερινής εργασίας δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 11 ώρες ανά εικοσιτετράωρο και οι περίοδοι νυκτερινής εργασίας δεν μπορούν να υπερβαίνουν τις 28 ανά περίοδο 13 εβδομάδων.

Η περίοδος αναφοράς για τον υπολογισμό της μέγιστης εβδομαδιαίας διάρκειας εργασίας (που καθορίζεται σε 40 ώρες) είναι, κατά κανόνα 13 εβδομάδες. Αυξάνεται σε 26 εβδομάδες για τους εργαζόμενους χωρίς σταθερό και τακτικό ωράριο εργασίας και μπορεί να αυξηθεί σε 52 εβδομάδες μόνον εφόσον η ανάπαυση στην ξηρά διακόπτεται λόγω κατάρτισης σε θέματα ασφάλειας.

3.7. Πολωνία

Ο χρόνος εργασίας στον τομέα διέπεται από τις γενικές διατάξεις του εργατικού κώδικα. Δεν προβλέπεται καμία συγκεκριμένη παρέκκλιση στον τομέα.

Η Πολωνία δεν αξιοποιεί τη δυνατότητα που προβλέπεται από το άρθρο 22 της οδηγίας (ατομική παρέκκλιση).

3.8. Πορτογαλία

Στην Πορτογαλία, η επιχείρηση Saipem Portugal εκμεταλλεύεται είκοσι τέσσερα πλοία και εξέδρες σε διάφορα μέρη (Αυστραλία, Ινδία, Ρωσία, Άπω Ανατολή). Η επιχείρηση απασχολεί μόνον εννέα μισθωτούς που καλύπτονται από τη νομοθεσία της Πορτογαλίας, η οποία δεν περιλαμβάνει συγκεκριμένη διάταξη για τον τομέα.

3.9. Ηνωμένο Βασίλειο

Το Ηνωμένο Βασίλειο αξιοποίησε τη δυνατότητα παρέκκλισης από τα άρθρα 3, 4, 5 και 8. Σε περίπτωση παρέκκλισης, πρέπει να προβλέπεται για τους εργαζόμενους επαρκής χρόνος ανάπαυσης.

Το Ηνωμένο Βασίλειο επίσης θέσπισε, με νόμο, περίοδο αναφοράς ενός έτους για τους εργαζόμενους ανοικτής θάλασσας.

Έθεσε σε εφαρμογή τη δυνατότητα που προβλέπεται από το άρθρο 22 (ατομική παρέκκλιση). Η εν λόγω παρέκκλιση δεν φαίνεται ότι εφαρμόζεται γενικότερα στους εργαζόμενους ανοικτής θάλασσας· περιορίζεται σε ορισμένους εξειδικευμένους τομείς, όπως οι δραστηριότητες καταδύσεων και ναυπηγικής.

4. συλλογικεσ συμβασεις

Ο χρόνος εργασίας αποτελεί τομέα που κατά παράδοση καλύπτεται από τις συλλογικές συμβάσεις, εφόσον υφίστανται. Δεδομένου ότι η οδηγία ορίζει ελάχιστες απαιτήσεις, οι συλλογικές συμβάσεις γενικά προβλέπουν ευνοϊκότερους κανόνες για τους εργαζόμενους, ιδίως όσον αφορά τη μέγιστη εβδομαδιαία διάρκεια εργασίας.

Οι συλλογικές συμβάσεις μπορούν επίσης να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην εφαρμογή των παρεκκλίσεων που προβλέπονται από την οδηγία όσον αφορά την ημερήσια και την εβδομαδιαία ανάπαυση, τα διαλλείματα, τη νυκτερινή εργασία και τις περιόδους αναφοράς (εφόσον το κράτος μέλος δεν έχει καθορίσει με νόμο την περίοδο αναφοράς σε ένα έτος).

Το μερίδιο κάλυψης από συλλογική σύμβαση στον τομέα των δραστηριοτήτων ανοικτής θάλασσας ποικίλει σημαντικά. Ως εκ τούτου, φαίνεται να μην υφίσταται συλλογική σύμβαση στην Πολωνία και στην Ιρλανδία. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, υπογράφηκαν συλλογικές συμβάσεις από το 1999, αλλά ισχύουν μόνον για τους εργαζόμενους-μέλη αντισυμβαλλόμενων συνδικαλιστικών οργανώσεων. Συν τοις άλλοις, ο αριθμός των μελών των συνδικαλιστικών οργανώσεων είναι αρκετά χαμηλός (περίπου 4.500 εργαζόμενοι). Στις Κάτω Χώρες, οι εργαζόμενοι ανοικτής θάλασσας απασχολούνται κατά κύριο λόγο από επιχείρηση στην οποία δεν εφαρμόζεται καμία συλλογική σύμβαση. Αντίθετα, οι συλλογικές συμβάσεις στη Δανία και στην Ισπανία εφαρμόζονται σε αυξημένο μερίδιο εργαζομένων, καθώς αυτές οι δύο χώρες διαθέτουν αρκετά υψηλά ποσοστά κάλυψης από τη συλλογική σύμβαση (περισσότερο από 80%). Στη Γερμανία, οι εργαζόμενοι της μόνης υφιστάμενης εξέδρας καλύπτονται από ειδική συλλογική σύμβαση εργασίας που εφαρμόζεται στο τακτικό προσωπικό της εξέδρας, καθώς και από επιχειρησιακή συμφωνία που διέπει το ρυθμό εργασίας.

Η μέση εβδομαδιαία διάρκεια εργασίας των Δανών εργαζομένων ανοικτής θάλασσας που καλύπτονται από συλλογική σύμβαση είναι περίπου τριάντα τρείς ώρες (έναντι των σαράντα οκτώ που προβλέπονται από την οδηγία). Στην Ισπανία, η συλλογική σύμβαση της επιχείρησης Repsol θεσπίζει ευνοϊκότερες διατάξεις για την ανάπαυση (ημερήσια, εβδομαδιαία, ετήσια). Στη Γερμανία, η συλλογική σύμβαση προβλέπει μέγιστη εβδομαδιαία διάρκεια εργασίας σαράντα ωρών.

5. συμπερασματα

Οι δραστηριότητες ανοικτής θάλασσας αφορούν περιορισμένο αριθμό κρατών μελών και αριθμό εργαζομένων που εκτιμάται ότι ανέρχεται σε ± 30 000. Ένα μόνο κράτος μέλος, το Ηνωμένο Βασίλειο, απασχολεί τη μεγάλη πλειονότητα (25.000) των εργαζομένων ανοικτής θάλασσας.

Μετά την τροποποίησή της το 2000, η οδηγία καλύπτει τους εργαζόμενους ανοικτής θάλασσας, αλλά προσφέρει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να παρεκκλίνουν από πολλές διατάξεις της, με την προϋπόθεση της πρόβλεψης αντίστοιχων αντισταθμιστικών περιόδων στους ενδιαφερόμενους εργαζόμενους.

Ωστόσο, διαπιστώνεται ότι η πλειονότητα των κρατών μελών δεν αξιοποίησε την εν λόγω δυνατότητα και ότι οι εργαζόμενοι ανοικτής θάλασσας κατά συνέπεια καλύπτονται από εθνικές νομοθετικές διατάξεις όσον αφορά την ημερήσια ή την εβδομαδιαία ανάπαυση, τα διαλλείματα και τη διάρκεια νυκτερινής εργασίας. Το Ηνωμένο Βασίλειο είναι το μοναδικό κράτος μέλος που αξιοποίησε πλήρως τις δυνατότητες παρέκκλισης για τους εργαζόμενους ανοικτής θάλασσας.

Επίσης, διαπιστώνεται ότι οι συλλογικές συμβάσεις, εφόσον υφίστανται, προβλέπουν ευνοϊκότερα καθεστώτα από τις ελάχιστες απαιτήσεις της οδηγίας, ιδίως όσον αφορά τη μέγιστη εβδομαδιαία διάρκεια εργασίας και την ετήσια άδεια μετ' αποδοχών.

Η ευελιξία των διατάξεων της οδηγίας για τους εργαζόμενους ανοικτής θάλασσας αιτιολογεί, κατά πάσα πιθανότητα, το γεγονός ότι τα κράτη μέλη δηλώνουν σχεδόν ομόφωνα ότι οι διατάξεις της οδηγίας είναι επαρκείς για το συγκεκριμένο τομέα και, κατά συνέπεια, δεν πρέπει να τροποποιηθούν. Από την πλευρά τους, οι κοινωνικοί εταίροι δεν αποφάνθηκαν σε συνέχεια της διαβούλευσης που δρομολόγησε η Επιτροπή.

Λαμβάνοντας υπόψη τις θέσεις που διατυπώθηκαν από τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη και την απουσία παρατηρήσεων από τους κοινωνικούς εταίρους, η Επιτροπή εκτιμά ότι δεν απαιτείται καμία τροποποίηση των κανόνων που αφορούν την οργάνωση του χρόνου εργασίας των εργαζόμενων ανοικτής θάλασσας .

[1] Οδηγία 93/104/EΚ του Συμβουλίου, της 23ης Νοεμβρίου 1993, σχετικά με ορισμένα στοιχεία της οργάνωσης του χρόνου εργασίας, ΕΕ L 307 της 13.12.1993, σ.18.

[2] Οδηγία 2000/34/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Ιουνίου 2000, για την τροποποίηση της οδηγίας 93/104/ΕΚ του Συμβουλίου σχετικά με ορισμένα στοιχεία της οργάνωσης του χρόνου εργασίας ώστε να καλυφθούν οι τομείς και οι δραστηριότητες που εξαιρούνται από την εν λόγω οδηγία, ΕΕ L 195 της 1.8.2000, σ. 41.

[3] Βλ. άρθρο 2 της οδηγίας 2000/34/EΚ.

[4] Οδηγία 2003/88/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 4ης Νοεμβρίου 2003, σχετικά με ορισμένα στοιχεία της οργάνωσης του χρόνου εργασίας, ΕΕ L 299 της 18.11.2003, σ. 9.

[5] Σύμβαση της Ρώμης του 1980 για το εφαρμοστέο δίκαιο στις συμβατικές ενοχές (παγιωμένη μορφή), ΕΕ C 27 της 26.1.1998, σ. 34.

[6] Διάταγμα αριθ. 630 της 1ης Ιουλίου 2003 για ορισμένες πτυχές οργάνωσης του χρόνου εργασίας σε εγκαταστάσεις ανοικτής θαλάσσης.