ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 23.07.1997 
COM(97) 392 τελικό 
97/0221 (PRT) 
Πρόταση 
ΟΔΗΠΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΠΛΑΙΣΙΟ 
ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΡΙΚΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ 
ΠΟΥ ΣΥΝΗΦΘΗ ΑΠΟ ΤΗΝ UNICE, ΤΗΝ CEEP ΚΑΙ ΤΗΝ CES 
(υποβληθείσα από την Επιτροπή) 

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 
Εισαγωγή 
1. Η σημασία των νέων μορφών ευέλικτης εργασίας, ιδίως της μερικής 
απασχόλησης, έχει αυξηθεί πολύ κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών και η 
εξέλιξη αυτή συνεχίζεται ακόμα στις εθνικές αγορές εργασίας. 
2. Στις 29 Ιουνίου 1990, η Επιτροπή υπέβαλε τρεις προτάσεις οδηγίας του 
Συμβουλίου σχετικά με ορισμένες εργασιακές σχέσεις (μερική απασχόληση, 
έκτακτη απασχόληση)1. 
3. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε τις σχετικές γνώμες στις 
20.9.19902. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε σχετικές γνώμες στις 
24.10.19903. Σύμφωνα με το άρθρο 149 της Συνθήκης, η Επιτροπή υπέβαλε 
στις 7.11.1990 τροποποιηθείσα πρόταση4 στο Συμβούλιο, όπου 
ενσωματώνονται ορισμένες τροποποιήσεις που είχε προτείνει το Κοινοβούλιο. 
4. Οι προτάσεις αυτές συζητήθηκαν στα πλαίσια του Συμβουλίου σε διάφορες 
περιστάσεις από το 1990 έως και το 1994. Από τις προτάσεις αυτές μόνο η 
οδηγία του Συμβουλίου 91/383/ΕΟΚ "για τη συμπλήρωση των μέτρων που 
αποσκοπούν στο να προαγάγουν τη βελτίωση της ασφάλειας και της υγείας 
κατά την εργασία των εργαζομένων με σχέση εργασίας ορισμένου χρόνου ή με 
σχέση πρόσκαιρης εργασίας"5 εγκρίθηκε από το Συμβούλιο. 
5. Τον Ιούλιο του 1994, η Επιτροπή εξέδωσε το Λευκό Βιβλίο για το μέλλον της 
ευρωπαϊκής κοινωνικής πολιτικής. Στο έγγραφο αυτό, η Επιτροπή 
επαναβεβαιώνει τη βούληση της να προχωρήσει στον τομέα αυτό και 
υποδεικνύει στο κεφάλαιο III ότι "η πρώτη από τις προτεραιότητες είναι η 
έγκριση από το Συμβούλιο των προτάσεων σχετικά με την άτυπη απασχόληση. 
Στα μέτρα που λαμβάνονται πρέπει να συνεκτιμώνται οι αρχές της σύμβασης 
της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) για τη μερική απασχόληση, όπως 
αυτή εγκρίθηκε τον Ιούνιο του 1994. Εάν δεν μπορέσει να επιτευχθεί καμία 
πρόοδος στο Συμβούλιο το 1994, η Επιτροπή θα ξεκινήσει διαβουλεύσεις με 
τους κοινωνικούς εταίρους, βάσει της συμφωνίας για την κοινωνική 
πολιτική". 
1 COM(90) 228 τελικό της 29.6.1990. ΕΕ C 224 της 08/9/1990, σ. 8. 
2 ΕΕ C 332 της 31.12.1990. ΕΕ C 332 της 31/12/1990, α 167. 
3 EEC 295της 26.11.1990,α 112. 
4 COM(90) 533 τελικό, ΕΕ C 305 της 05/12/90, σ. 12. 
5 ΕΕ L 206 της 29.7.1991, σ. 19. 
-2-
6. Τα συμπεράσματα του Συμβουλίου του Έσσεν υπογράμμισαν την ανάγκη να 
ληφθούν μέτρα για την προαγωγή της απασχόλησης και της ισότητας των 
ευκαιριών γυναικών και ανδρών και έκανε έκκληση για τη λήψη μέτρων με 
σκοπό "την αύξηση σε ένταση της απασχόλησης στα πλαίσια της μεγέθυνσης 
κυρίως μέσω ελαστικότερης οργάνωσης της εργασίας, η οποία να ικανοποιεί 
τόσο τις επιθυμίες των εργαζομένων όσο και τις απαιτήσεις του 
ανταγωνισμού". 
7. Δεδομένου ότι δεν υπήρξε πρόοδος στο Συμβούλιο, η Επιτροπή αποφάσισε να 
κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 3 της συμφωνίας για την 
κοινωνική πολιτική. Έτσι, στις 27 Φεβρουαρίου 1995, ενέκρινε την έναρξη 
μιας διαβούλευσης με τους κοινωνικούς εταίρους σύμφωνα με το άρθρο 3, 
παράγραφος 2 της προαναφερθείσας συμφωνίας. Μετά από μια περίοδο 
διαβούλευσης έξι εβδομάδων, η Επιτροπή έλαβε 22 απαντήσεις. 
8. Από τις απαντήσεις των κοινωνικών εταίρων αναδείχθηκε η ευρεία 
υποστήριξη στη θεμελιώδη, κατευθυντήρια αρχή της μη διακριτικής 
μεταχείρισης των εργαζομένων τους οποίους αφορούν οι νέες ευέλικτες 
μορφές εργασίας, και η οποία τους εγγυάται μεταχείριση συγκρίσιμη με εκείνη 
που δικαιούται το προσωπικό πλήρους απασχόλησης και υπό σύμβαση 
αορίστου χρόνου. Παρ' όλο που οι γνώμες διέφεραν σημαντικά σε ό,τι αφορά 
τη μορφή και το περιεχόμενο της δράσης που ενδείκνυται να αναληφθεί στον 
τομέα αυτό, η πλειοψηφία των κοινωνικών εταίρων δήλωσαν ότι είναι έτοιμοι 
να διαδραματίσουν ενεργό ρόλο στον καθορισμό των σχετικών αρχών και την 
υλοποίηση τους, ιδίως μέσω συλλογικών διαπραγματεύσεων στο κατάλληλο 
επίπεδο. 
9. Αφού ανέλυσε τις αντιδράσεις αυτές, η Επιτροπή εκτίμησε ότι ήταν σκόπιμη η 
ανάληψη κοινοτικής δράσης και αποφάσισε, στις 9 Απριλίου 1996, την 
εκκίνηση της δεύτερης διαβούλευσης με τους κοινωνικούς εταίρους, όπως 
προβλέπεται στην τρίτη παράγραφο του άρθρου 3 της συμφωνίας για την 
κοινωνική πολιτική. Στις 19 Ιουνίου 1996, τρεις οργανώσεις (η Ένωση 
Συνομοσπονδιών της Βιομηχανίας και Εργοδοτών της Ευρώπης - UNICE, το 
Ευρωπαϊκό Κέντρο Δημοσίων Επιχειρήσεων - CEEP, η Ευρωπαϊκή 
Συνομοσπονδία Συνδικάτων - CES) ανακοίνωσαν την πρόθεση τους να 
ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις για το θέμα αυτό, και ειδικότερα σε πρώτο 
στάδιο για την εργασία μερικής απασχόλησης. Στις 12 Μαρτίου 1997, ζήτησαν 
από την Επιτροπή, δυνάμει του άρθρου 3 παράγραφος 4 της συμφωνίας για 
την κοινωνική πολιτική, συμπληρωματική προθεσμία τριών μηνών. Η 
Επιτροπή τους χορήγησε την προθεσμία αυτή. Ύστερα από τη λήξη των 
διαπραγματεύσεων, οι τρεις οργανώσεις υπέγραψαν συμφωνία πλαίσιο στις 6 
Ιουνίου 1997. Τη συμφωνία αυτή διαβίβασαν στην Επιτροπή, ζητώντας, 
σύμφωνα με το άρθρο 4, παράγραφος 2 της συμφωνίας για την κοινωνική 
πολιτική, την εφαρμογή της μέσω απόφασης του Συμβουλίου κατόπιν 
πρότασης της Επιτροπής. 
10. Οι κοινωνικοί εταίροι κάλεσαν επίσης την Επιτροπή, στην πρόταση της για 
την εφαρμογή της συμφωνίας αυτής: 
να ζητήσει από τα κράτη μέλη να εγκρίνουν νομοθετικές, κανονιστικές και 
διοικητικές διατάξεις εντός δύο ετών το αργότερο από την έκδοση της 
απόφασης ή να εξασφαλίσει, στο πνεύμα του άρθρου 2.4 της συμφωνίας για 
την κοινωνική πολιτική που προσαρτάται στη συνθήκη για την ίδρυση της 
3-
DGV 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας, ότι οι κοινωνικοί εταίροι λαμβάνουν τα απαραίτητα 
μέτρα σε συμβατική βάση πριν από το τέλος της περιόδου αυτής και 
να προβλέψει ότι τα κράτη μέλη μπορούν, εάν χρειάζεται προκειμένου να 
ληφθούν υπόψη ιδιαίτερες δυσκολίες ή η εφαρμογή μιας συλλογικής 
σύμβασης, να διαθέτουν ένα συμπληρωτικό έτος για να συμμορφωθούν με την 
απόφαση αυτή. 
11. Παρ' όλο που το έγγραφο της δεύτερης διαβούλευσης είχε ως αντικείμενο "την 
ευελιξία του χρόνου εργασίας και την ασφάλεια των εργαζομένων" (για 
εργασιακές μορφές άλλες από την εργασία πλήρους απασχόλησης και την 
εργασία με σύμβαση αορίστου χρόνου), οι κοινωνικοί εταίροι θέλησαν να 
δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στην εργασία μερικής απασχόλησης, 
επισημαίνοντας ότι είχαν την πρόθεση να εξετάσουν την αναγκαιότητα 
παρόμοιων συμφωνιών για άλλες μορφές εργασίας. 
Η ανάλυση τικ συμφωνίας 
12. Στην ανακοίνωση της σχετικά με την εφαρμογή του Πρωτοκόλλου για την 
κοινωνική πολιτική6, η Επιτροπή υπογράμμιζε ότι "ως Θεματοφύλακας των 
συνθηκών, η Επιτροπή προετοιμάζει τις προτάσεις για απόφαση που πρόκειται 
να υποβάλει στο Συμβούλιο λαμβάνοντας υπόψη τον αντιπροσωπευτικό 
χαρακτήρα των συμβαλλομένων μερών, την εντολή τους και την "νομιμότητα" 
κάθε ρήτρας που περιέχεται στη συλλογική σύμβαση ως προς το κοινοτικό 
δίκαιο, καθώς και την τήρηση των διατάξεων σχετικά με τις μικρές και μεσαίες 
επιχειρήσεις που περιέχονται στο άρθρο 2 παράγραφος 2. Σε κάθε περίπτωση 
η Επιτροπή προτίθεται να επισυνάπτει σε όλες τις προτάσεις που υποβάλλει 
στο Συμβούλιο σχετικά με το εν λόγω τομέα, αιτιολογική έκθεση καθώς και 
παρατηρήσεις και αξιολόγηση της συμφωνίας που έχει συναφθεί από τους 
κοινωνικούς εταίρους. " 
\. Αντιπροσωπευτικός χαρακτήρας των συμβαλλόμενων μερών και εντολή αυτών 
13. Οι οργανώσεις που υπέγραψαν τη συμφωνία είναι η UNICE, η CEEP και η 
CES. Αυτές οι τρεις οργανώσεις ανέλαβαν τη δέσμευση και συμμετείχαν από 
το 1985 σε μια αυτόνομη και εθελοντική διαδικασία αποκαλούμενη: 
κοινωνικός διάλογος "Val Duchesse". Από το διάλογο αυτό προέκυψαν 15 
κοινές γνώμες, 2 συστάσεις, 3 συμφωνίες και 4 δηλώσεις. Συνήψαν 
ειδικότερα μια σημαντική συμφωνία τον Οκτώβριο 1991 προοριζόμενη να 
προσδιορίσει το ρόλο και τη θέση του κοινωνικού διαλόγου στο νέο 
κοινοτικό πλαίσιο. Τα άρθρα 3 και 4 της συμφωνίας για την κοινωνική 
πολιτική εμπνέονται σε μεγάλο βαθμό από τη συμφωνία αυτή. 
14. Οι τρεις οργανώσεις ανταποκρίνονται σε όλα τα ακόλουθα κριτήρια όπως 
ορίζονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής (σημείο 24): 
- είναι διεπαγγελματικές και οργανωμένες σε ευρωπαϊκό επίπεδο: 
COM(93)600 της 14ης Δεκεμβρίου 1993 
4-
DGV 
- συντίθενται από οργανώσεις που οι ίδιες είναι αναγνωρισμένες ότι 
αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των δομών των κοινωνικών εταίρων των 
κρατών μελών, έχουν την ικανότητα διαπραγμάτευσης συμφωνιών και είναι 
αντιπροσωπευτικές σε όλα τα κράτη μέλη· 
- διαθέτουν επαρκείς δομές που τους επιτρέπουν να συμμετέχουν 
αποτελεσματικά στην εφαρμογή της συμφωνίας για την κοινωνική πολιτική. 
15. Αυτές οι τρεις οργανώσεις είναι οι μόνες διεπαγγελματικές γενικού 
χαρακτήρα οργανώσεις κατά την έννοια του παραρτήματος 2 της ανακοίνωσης 
της Επιτροπής. Εξάλλου, η μελέτη για τους κοινωνικούς εταίρους που 
προσαρτάται στην ανακοίνωση καταλήγει σε ορισμένα συμπεράσματα 
(επισυνάπτονται στην ανακοίνωση) σε ό,τι αφορά την αντιπροσωπευτικότητα 
των συνδικαλιστικών οργανώσεων εργοδοτών και εργαζομένων. Στην 
ανακοίνωση της για την ανάπτυξη του κοινωνικού διαλόγου σε επίπεδο 
Κοινότητας7, κεφάλαιο Δ.ΙΙ, η Επιτροπή εξέφρασε την επιθυμία της "να 
ενθαρρύνει τους ευρωπαίους κοινωνικούς εταίρους να συνεργαστούν 
στενότερα προκειμένου να εξευρεθεί μια λύση στο ζήτημα της 
αντιπροσωπευτικότητας". 
Εργοδοτικέα οογανώσεκ 
16. Η αντιπροσωπευτικότερη εργοδοτική ομοσπονδία που καλύπτει όλους τους 
βιομηχανικούς κλάδους και τις κατηγορίες επιχειρήσεων είναι η UNICE. Σε 
όλα τα κράτη μέλη, τα μέλη της UNICE είναι κατά πολύ οι 
αντιπροσωπευτικότερες των διεπαγγελματικών εργοδοτικών ομοσπονδιών. 
Όλα τα μέλη της στο εθνικό επίπεδο έχουν άμεσα ή έμμεσα ένα ρόλο να 
διαδραματίσουν στη συλλογική διαπραγμάτευση και συμμετέχουν στη διεθνή 
διάσκεψη εργασίας. Η CEEP προσφέρει μια σημαντική εκπροσώπηση από 
πλευράς δημοσίων επιχειρήσεων ή επιχειρήσεων με συμμετοχή του δημοσίου 
στα κράτη μέλη. 
Συνδικαλιστικές οργανώσεις εργαζομένων 
17. Η αντιπροσωπευτικότερη σε ευρωπαϊκό επίπεδο διεπαγγελματική 
συνομοσπονδία συνδικάτων είναι, με μεγάλη διαφορά, η CES. Σε όλα τα κράτη 
μέλη, τα μέλη της είναι οι αντιπροσωπευτικότερες διεπαγγελματικές 
συνομοσπονδίες συνδικάτων. Όλα τα μέλη της σε εθνικό επίπεδο 
διαδραματίζουν άμεσα ή έμμεσα κάποιο ρόλο στη συλλογική διαπραγμάτευση 
και συμμετέχουν στη διεθνή διάσκεψη εργασίας. 
Συμπέρασμα 
18. Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι οι τρεις αυτές οργανώσεις έχουν λάβει 
συγκεκριμένη εντολή από τα μέλη τους σε εθνικό επίπεδο για τις 
διαπραγματεύσεις σχετικά με την εργασία μερικής απασχόλησης και έχουν 
συνάψει τη συμφωνία πλαίσιο στο όνομα τους. Αυτά τα ίδια μέλη τους έχουν 
επικυρώσει τη συμφωνία πλαίσιο. 
COM(96) 448 τελικό της 18.9.1996 
DGV 
19. Η Επιτροπή συμπεραίνει από την εξέταση αυτή ότι η προϋπόθεση 
αντιπροσωπευτικότητας, την οποία είχε δεσμευτεί να ελέγξει πριν από τη 
διαβίβαση της πρότασης της, πληρούται από τις τρεις αυτές οργανώσεις, σε 
ό,τι αφορά τους αποδέκτες και το αντικείμενο της συμφωνίας. 
ii. "Το θεμιτό" των ρητρών σχετικά με το ρόλο των μη συμβαλλόμενων κοινωνικών 
εταίρων, καθώς και των μελών τους. 
20. Πολλοί άλλοι κοινωνικοί εταίροι, με τους οποίους διαβουλεύτηκε η Επιτροπή, 
εξέφρασαν την επιθυμία τους να συμμετάσχουν στις διαπραγματεύσεις. Η 
Επιτροπή ενημερώθηκε για την ανταλλαγή επιστολών και τις συζητήσεις 
μεταξύ των συμβαλλόμενων κοινωνικών εταίρων και των άλλων κοινωνικών 
εταίρων. Ενημερώθηκε επίσης για τη συμμετοχή στις διαπραγματεύσεις, στην 
αντιπροσωπεία της UNICE, εμπειρογνωμόνων από τρεις κλαδικές οργανώσεις 
των κοινωνικών εταίρων. 
21. Εξάλλου, η Επιτροπή διαβίβασε τη συμφωνία πλαίσιο σε όλες τις εργοδοτικές 
και συνδικαλιστικές οργανώσεις των οποίων είχε ζητήσει τη γνώμη ή τις 
οποίες είχε ενημερώσει προηγουμένως, και διοργάνωσε μια συνάντηση 
πληροφόρησης και διαλόγου μαζί τους. 
22. Ορισμένες οργανώσεις αμφισβήτησαν τον αντιπροσωπευτικό χαρακτήρα των 
συμβαλλόμενων μερών και δήλωσαν ότι η συμφωνία πλαίσιο δεν λαμβάνει 
υπόψη της τα συμφέροντα των διαφόρων τομέων ή κατηγοριών επιχειρήσεων. 
Αντιθέτως, άλλες οργανώσεις υπογράμμισαν τον ευέλικτο χαρακτήρα των 
διατάξεων της συμφωνίας, ο οποίος θα επιτρέψει, κατά τη μεταφορά στο 
εθνικό δίκαιο να ληφθούν υπόψη οι ειδικές ανάγκες ορισμένων τομέων ή 
υποτομέων. 
23. Η Επιτροπή, αφού επανεξέτασε τις σχετικές ρήτρες, εκτιμά ότι η συμφωνία 
πλαίσιο παραπέμπει κατ'εξακολούθηση στους κοινωνικούς εταίρους "στο 
ενδεδειγμένο επίπεδο", στη νομοθεσία, "στις συλλογικές συμβάσεις ή τις 
εθνικές πρακτικές" και διαφυλάσσει συνεπώς σε μεγάλο βαθμό το ρόλο των μη 
συμβαλλόμενων κοινωνικών εταίρων, καθώς και των μελών τους σε εθνικό 
επίπεδο. 
iii. Τήρηση των διατάξεων που αφορούν τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις 
24. Το άρθρο 2 παράγραφος 2 της συμφωνίας για την κοινωνική πολιτική 
προβλέπει ότι η νομοθεσία στον κοινωνικό τομέα "αποφεύγει την επιβολή 
διοικητικών, οικονομικών και νομικών εξαναγκασμών, οι οποίοι θα 
παρεμπόδιζαν τη δημιουργία και την ανάπτυξη των μικρών και μεσαίων 
επιχειρήσεων". 
25. Η ιδιαίτερη κατάσταση των MME αποτέλεσε το αντικείμενο ιδιαίτερης 
προσοχής κατά την επεξεργασία του κειμένου της συμφωνίας πλαισίου. Έτσι, 
σ'αυτήν περιέχεται μια ρητή αναφορά: Αιτιολογική σκέψη 7: "εκτιμώντας ότι η 
παρούσα συμφωνία λαμβάνει υπόψη την ανάγκη να βελτιωθούν οι απαιτήσεις 
της κοινωνικής πολιτικής, να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας 
της Κοινότητας και να αποφευχθεί η επιβολή διοικητικών, οικονομικών και 
νομικών δεσμεύσεων, που θα παρεμπόδιζαν τη δημιουργία και ανάπτυξη των 
μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων". 
-6-
DGV 
26. Είναι προφανές ότι η συμφωνία δεν προβλέπει παρέκκλιση από τη θεμελιώδη 
αρχή του δικαίου της μη διακριτικής μεταχείρισης υπέρ των MME. Ωστόσο, η 
ρήτρα 1(β) ορίζει ως θεμελιώδη στόχο της εν λόγω συμφωνίας την ανάπτυξη 
της μερικής απασχόλησης και την ευέλικτη οργάνωση του χρόνου εργασίας. 
Στο πλαίσιο αυτό, οι ρήτρες 5(1) και (2) προβλέπουν την εξάλειψη μέσω της 
νομοθετικής ή συμβατικής οδού των νομικών και διοικητικών εμποδίων που 
μπορούν να περιορίσουν τις ευκαιρίες εργασίας μερικής απασχόλησης. Παρ' 
όλο που η αναφορά στην ανάπτυξη μερικής απασχόλησης αναφέρεται σε όλες 
τις επιχειρήσεις γενικά, ανεξάρτητα από το μέγεθος τους και το προσωπικό 
που απασχολούν, είναι προφανές ότι οι MME αναμένεται να ωφεληθούν 
πολύ από μια τέτοια διάταξη. 
27. Αρκετές ρήτρες (2.2 -3.3 -4.3 - 4.4 και 6.2) αναφέρονται στη νομοθεσία, στις 
συλλογικές συμβάσεις ή εθνικές πρακτικές, και/ή στους κοινωνικούς εταίρους 
στο ενδεδειγμένο επίπεδο, αφήνοντας μεγάλο περιθώριο χειρισμών σε επίπεδο 
επιχείρησης. Παρ' όλο που δεν κάνουν ρητή αναφορά στις MME, οι διατάξεις 
αυτές θα επιτρέψουν, εάν είναι αναγκαίο, τη λήψη εθνικών μέτρων εφαρμογής 
που θα συνεκτιμούν τις ειδικές ανάγκες των MME. 
28. Οι διατάξεις αυτές καταδεικνύουν τη βούληση των κοινωνικών εταίρων για 
ενθάρρυνση της καθιέρωσης νέων ευέλικτων τρόπων οργάνωσης της εργασίας 
και του χρόνου, οι οποίοι θα είναι καλύτερα προσαρμοσμένοι στις 
μεταβαλλόμενες ανάγκες της κοινωνίας και οι οποίοι θα πρέπει να λαμβάνουν 
υπόψη ταυτόχρονα τις ανάγκες των επιχειρήσεων και των εργαζομένων 
(αιτιολογικές σκέψεις 4 και 5). 
29. Συνεπώς, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τηρούνται οι διατάξεις 
για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Κατά τη σύνταξη της συμφωνίας 
πλαισίου, οι κοινωνικοί εταίροι μερίμνησαν για την ύπαρξη περιθωρίων ώστε 
να ληφθούν υπόψη οι ιδιαίτερες ανάγκες των MME, ιδίως κατά τη μεταφορά 
στο εθνικό δίκαιο. 
ίν. "Νομιμότητα" των ρητρών 
30. Η προσεκτική εξέταση από την Επιτροπή καθεμιάς από τις ρήτρες της 
συμφωνίας πλαισίου δεν αποκάλυψε διατάξεις αντίθετες με το κοινοτικό 
δίκαιο. Το γεγονός ότι η συμφωνία προβλέπει υποχρεώσεις για τα κράτη μέλη, 
δεν θέτει σε κίνδυνο τη νομιμότητα της. Αντιθέτως από τη 2η δήλωση που 
προσαρτάται στη συμφωνία για την κοινωνική πολιτική8 προκύπτει ότι ο 
δεύτερος τρόπος εφαρμογής των συμφωνιών μεταξύ κοινωνικών εταίρων σε 
κοινοτικό επίπεδο είναι ενδεχόμενο να δημιουργήσει υποχρεώσεις για τα 
κράτη μέλη. Οι υποχρεώσεις που επιβάλλονται στα κράτη μέλη δεν απορρέουν 
άμεσα από τη συμφωνία μεταξύ κοινωνικών εταίρων αλλά από τον τρόπο 
εφαρμογής της συμφωνίας αυτής. Σε ό,τι αφορά το περιεχόμενο της 
"Τα ένδεκα Υψηλά Συμβαλλόμενα Μέρη δηλώνουν ότι ο πρώτος τρόπος εφαρμογής των συμφωνιών 
μεταξύ κοινωνικών εταίρων σε κοινοτικό επίπεδο, στις οποίες αναφέρεται το άρθρο 4 παράγραφος 
2, θα είναι η ανάπτυξη του περιεχομένου των συμφωνιών αυτών, με συλλογική διαπραγμάτευση και 
σΰμφίυνα με τους κανόνες που ισχύουν σε κάθε κράτος μέλος, και, συνεπώς, αυτός ο τρόπος 
εφαρμογής δεν συνεπάγεται υποχρέωση για τα κράτη μέλη να εφαρμόζουν άμεσα τις εν λόγω 
συμφωνίες ή να εκπονούν κανόνες μεταγραφής τους, ούτε υποχρέωση να τροποποιούν τις ισχύουσες 
εσωτερικές διατάξεις για να διευκολύνουν την εφαρμογή τους". 
DGV 
συμφωνίας, το μέρος (ν) της παρούσας ασχολείται με την αξιολόγηση της 
Επιτροπής. 
ν. Αξιολόγηση της συμφωνίας 
31. Η Επιτροπή εκτιμά ότι, υπό το πρίσμα των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού 
Συμβουλίου του Έσσεν και των Ευρωπαϊκών Συμβουλίων που ακολούθησαν, 
η εργασία μερικής απασχόλησης είναι ένας σημαντικός παράγοντας για την 
προαγωγή της απασχόλησης, της ισότητας των ευκαιριών ανδρών και 
γυναικών καθώς και σε ορισμένες περιπτώσεις για τη διευκόλυνση της 
πρόσβασης στη συνεχή κατάρτιση. Συμβάλλει επίσης στην αύξηση της έντασης 
σε απασχόληση της οικονομικής μεγέθυνσης, ειδικότερα μέσω μιας πιο 
ευέλικτης οργάνωσης της εργασίας, που θα πρέπει να ανταποκρίνεται τόσο 
στις επιθυμίες των εργαζομένων όσο και στις απαιτήσεις του ανταγωνισμού. 
Η Επιτροπή ζήτησε, κατά συνέπεια, τη γνώμη των κοινωνικών εταίρων στο 
πλαίσιο της ευρύτερης αυτής προσέγγισης. Η συμβολή των κοινωνικών 
εταίρων είναι από μόνη της θετική, διότι εγγυάται ότι λαμβάνονται συγχρόνως 
υπόψη η ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και τα συμφέροντα των 
εργαζομένων. 
32. Η Επιτροπή συντάσσεται πλήρως με τους στόχους της συμφωνίας πλαισίου 
των κοινωνικών εταίρων. Θεωρεί ότι η συμφωνία αυτή είναι σημαντική από 
δύο απόψεις. 
33. Αφενός, η θέσπιση ελάχιστων κανόνων στον τομέα της μερικής απασχόλησης 
αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για την υλοποίηση ενός ελάχιστου ορίου 
θεμελιωδών δικαιωμάτων των εργαζομένων. Ευνοεί επίσης την προαγωγή της 
ισότητας των ευκαιριών ανδρών και γυναικών. Ο καταμερισμός των 
οικογενειακών ευθυνών μεταξύ των γονέων αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο των 
στρατηγικών που χαράσσονται για τη βελτίωση της ισότητας στην αγορά 
εργασίας. 
34. Αφετέρου, αυτή η συμφωνία συμβάλλει επίσης στην υλοποίηση των 
συμπερασμάτων του Συμβουλίου του Έσσεν σε ό,τι αφορά την εισαγωγή νέων 
ευέλικτων τρόπων οργάνωσης της εργασίας. Η ευελιξία αυτή πρέπει να 
ανταποκρίνεται στις ανάγκες των επιχειρήσεων οι οποίες, ενώπιον του 
διεθνούς ανταγωνισμού, οφείλουν να αυξήσουν την ανταγωνιστικότητα τους. 
Πρέπει επίσης να λαμβάνει υπόψη τα συμφέροντα των εργαζομένων, 
επιτρέποντας τους να προσαρμόζουν καλύτερα το χρόνο εργασίας τους στις 
ανάγκες τους, ιδίως σε κατάρτιση, προκειμένου να διατηρήσουν ή να 
αυξήσουν την απασχολησιμότητά τους. Μια συμφωνία μεταξύ κοινωνικών 
εταίρων στο θέμα αυτό, καρπός διαπραγματεύσεων μεταξύ εργοδοτών και 
εργαζομένων, φαίνεται ως το πλέον κατάλληλο όργανο για το συμβιβασμό των 
συμφερόντων των δύο μερών. 
35. Η Επιτροπή θεωρεί ότι όλες οι προϋποθέσεις συντρέχουν για την υποβολή 
μιας πρότασης που αποσκοπεί στην υλοποίηση της συμφωνίας πλαισίου 
μεταξύ κοινωνικών εταίρων μέσω απόφασης του Συμβουλίου. 
Η πρόταση της Επιτροπής 
36. Στην ανακοίνωση της της 14ης Δεκεμβρίου 1993, η Επιτροπή δηλώνει ρητώς 
ότι "η εφαρμογή των συμφωνιών που συνάπτονται σε κοινοτικό επίπεδο 
κατόπιν κοινής αιτήσεως των κοινωνικών εταίρων, με απόφαση του 
DGV 
Συμβουλίου, ύστερα από πρόταση της Επιτροπής, συνεπάγεται ότι το 
Συμβούλιο δεν έχει τη δυνατότητα να τροποποιήσει τη συμφωνία. Για το λόγο 
αυτό η Επιτροπή θα περιοριστεί να προτείνει οπωσδήποτε, μετά την εξέταση 
της συναφθείσας συμφωνίας μεταξύ κοινωνικών εταίρων, την έκδοση 
απόφασης σχετικά με τη συμφωνία όπως έχει υπογραφεί μεταξύ των μερών". 
37. Εξάλλου, η Επιτροπή εκτιμά ότι "η απόφαση του Συμβουλίου πρέπει να 
περιορίζεται στο να καθιστά δεσμευτικές τις διατάξεις της συμφωνίας που έχει 
συναφθεί μεταξύ των κοινωνικών εταίρων, έτσι ώστε το κείμενο της 
συμφωνίας να μην αποτελεί μέρος της απόφασης αλλά να επισυνάπτεται σ' 
αυτήν". 
38. Τέλος, η Επιτροπή αναγγέλει ότι "αν το Συμβούλιο αποφασίσει, σύμφωνα με 
τις διαδικασίες που προβλέπονται στο τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 2 
του άρθρου 4, να μην θέσει σε εφαρμογή τη συμφωνία όπως αυτή συνάφθηκε 
από τους κοινωνικούς εταίρους, η Επιτροπή θα αποσύρει την πρόταση της για 
απόφαση και θα εξετάσει τη σκοπιμότητα να προτείνει, υπό το φως των 
πραγματοποιηθεισών εργασιών, νομοθετική πράξη στον εν λόγω τομέα". 
39. Η Επιτροπή δεν συμπεριέλαβε συνεπώς το κείμενο της συμφωνίας στην 
πρόταση της αλλά απλώς το επισύναψε σ' αυτήν. Εξάλλου, επαναλαμβάνει ότι, 
αν το Συμβούλιο καταλήξει σε τροποποίηση της συμφωνίας πλαισίου που έχει 
συναφθεί μεταξύ των κοινωνικών εταίρων, θα αποσύρει την πρόταση της. 
i. Νομική βάση 
40. Το άρθρο 4, παράγραφος 2, της συμφωνίας για την κοινωνική πολιτική, 
προβλέπει ότι "οι συμφωνίες που συνάπτονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο 
υλοποιούνται, σε τομείς που εμπίπτουν στο άρθρο 2, όταν το ζητούν από 
κοινού τα υπογράφοντα μέρη, με απόφαση του Συμβουλίου που λαμβάνεται 
μετά από πρόταση της Επιτροπής". Η συμφωνία για την εργασία μερικής 
απασχόλησης αφορά τις συνθήκες εργασίας, όπως προβλέπεται στο άρθρο 2, 
παράγραφος 1 της συμφωνίας για την κοινωνική πολιτική. Το θέμα αυτό 
εμπίπτει στους τομείς για τους οποίους το Συμβούλιο μπορεί να αποφανθεί με 
ειδική πλειοψηφία. Συνεπώς, το άρθρο 2, παράγραφος 2, αποτελεί την 
ενδεδειγμένη νομική βάση για τη θεμελίωση της πρότασης της Επιτροπής. 
41. Το άρθρο αυτό δεν προβλέπει τη λήψη γνώμης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 
για αιτήματα που απευθύνονται στην Επιτροπή από τους κοινωνικούς 
εταίρους. Σύμφωνα με τη δέσμευση που ανέλαβε στην ανακοίνωση της, η 
Επιτροπή ενημέρωσε το Κοινοβούλιο ως προς τις διάφορες φάσεις της 
διαβούλευσης με τους κοινωνικούς εταίρους. Του διαβιβάζει επίσης την 
παρούσα πρόταση, ώστε να μπορέσει, εάν το θεωρεί επιθυμητό, να 
κοινοποιήσει τη γνώμη του στην Επιτροπή και το Συμβούλιο. Το ίδιο ισχύει 
και για ό,τι αφορά την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή. 
ίΐ. Μορφή της νομοθετικής πράξης 
42. Ο όρος "απόφαση" κατά την έννοια του άρθρου 4, παράγραφος 2 της 
συμφωνίας για την κοινωνική πολιτική αναφέρεται σε μια από τις δεσμευτικές 
νομοθετικές πράξεις του άρθρου 189 της Συνθήκης. Ανήκει στην αρμοδιότητα 
της Επιτροπής να προτείνει στο Συμβούλιο ένα από τα τρία αυτά δεσμευτικά 
νομικά μέσα του προαναφερθέντος άρθρου (κανονισμός, οδηγία ή απόφαση) 
το οποίο θα ήταν το πλέον ενδεδειγμένο. Στην παρούσα περίπτωση, δεδομένης 
DGV 
της φύσης (συμφωνία πλαίσιο) και του περιεχομένου του κειμένου των 
κοινωνικών εταίρων, είναι σαφές ότι ο προορισμός αυτής της συμφωνίας 
πλαισίου είναι να εφαρμοστεί έμμεσα μέσω διατάξεων που θα ενσωματωθούν, 
από τα κράτη μέλη ή τους κοινωνικούς εταίρους, στο εσωτερικό δίκαιο των 
κρατών μελών. Ως εκ τούτου, στην περίπτωση αυτή, το πλέον ενδεδειγμένο 
νομικό μέσο για την εφαρμογή της συμφωνίας πλαισίου είναι μια οδηγία του 
Συμβουλίου. Εξάλλου, σύμφωνα με τις αναληφθείσες δεσμεύσεις, η Επιτροπή 
πιστεύει ότι το κείμενο της συμφωνίας δεν πρέπει να αποτελεί μέρος της 
οδηγίας αλλά να επισυνάπτεται σ' αυτήν. 
43. Σε ό,τι αφορά τα άρθρα της πρότασης της, η Επιτροπή προβαίνει στις 
ακόλουθες παρατηρήσεις: 
άρθρο 1 
Το άρθρο αυτό περιορίζεται στο να εφαρμόζει τη συμφωνία πλαίσιο μεταξύ 
κοινωνικών εταίρων μέσω απόφασης του Συμβουλίου, σύμφωνα με το άρθρο 
4, παράγραφος 2 της συμφωνίας για την κοινωνική πολιτική. 
άρθρα 2 έοκ 6 
Το άρθρο 2 παράγραφος 1 αναφέρει ότι οι διατάξεις της οδηγίας δεν 
προβλέπουν παρά τις ελάχιστες απαιτήσεις αφήνοντας στα κράτη μέλη και/ή 
τους κοινωνικούς εταίρους τη δυνατότητα λήψης αυστηρότερων μέτρων στον 
αντίστοιχο τομέα. 
Το άρθρο 2 παράγραφος 4 συνίσταται σε μια βασική ρήτρα "μη υποβάθμισης" 
η οποία αφορά τα κράτη μέλη τα οποία, τη στιγμή της έγκρισης της οδηγίας, 
διαθέτουν υψηλότερο επίπεδο προστασίας από εκείνο που εγγυάται η 
συμφωνία πλαίσιο η οποία επισυνάπτεται σε αυτήν. Η υπόψη ρήτρα 
αποσκοπεί στη μη υποβάθμιση του γενικού επιπέδου της προστασίας των 
εργαζομένων λόγω της έγκρισης της κοινοτικής οδηγίας, αφήνοντας στα 
κράτη μέλη τη δυνατότητα λήψης διαφορετικών μέτρων υπαγορευόμενων από 
την οικονομικοκοινωνική τους πολιτική και αυτό,στο πλαίσιο του σεβασμού 
των ελαχίστων απαιτήσεων που προβλέπονται από τη συμφωνία πλαίσιο. Σε 
κάθε περίπτωση είναι σαφές ότι το περιθώριο ελιγμών των κρατών μελών δεν 
αφορά παρά το επίπεδο προστασίας υπεράνω του επιπέδου που εγγυάται η 
οδηγία. 
Το άρθρο 3 συνίσταται σε μια ρήτρα μη διακριτικής μεταχείρισης, σύμφωνα με 
τη δέσμευση που ανέλαβε η Επιτροπή στην ανακοίνωση της9 για το ρατσισμό, 
την ξενοφοβία και τον αντισημιτισμό. Πρέπει επίσης να υπενθυμίσουμε, στο 
σημείο αυτό, την πανηγυρική διακήρυξη των κοινωνικών εταίρων στη 
Φλωρεντία τον Οκτώβριο του 1995, για την πρόληψη των φυλετικών 
διακρίσεων και της ξενοφοβίας και την προαγωγή της ισότητας των ευκαιριών 
στο χώρο εργασίας. 
Το άρθρο 4 επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να προβλέπουν 
κυρώσεις με χαρακτήρα αποτελεσματικό, σύμμετρο και αποτρεπτικό. Όντως 
στο πλαίσιο της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου, έχει σημασία, όπως σε 
COM(95)653 τελικό της 13ης Δεκεμβρίου 1995 
10 
DGV 
κάθε νομικό σύστημα, αφενός, να αποτρέπεται η παράβαση του κοινοτικού 
δικαίου από όλους εκείνους τους οποίους βαρύνουν οι υποχρεώσεις που 
απορρέουν από το προαναφερθέν δίκαιο, και, αφετέρου, να επιβάλλονται οι 
ενδεδειγμένες ποινές σε εκείνους που δεν σέβονται τούτο. 
Τα άρθρα 5 και 6 περιέχουν τις συνήθεις διατάξεις για τη μεταφορά στο 
εσωτερικό δίκαιο των κρατών μελών. 
Αιτιολόγηση της οδηγίας από πλευράς επικουρικότητας 
44. Η πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με τη συμφωνία πλαίσιο για την 
εργασία μερικής απασχόλησης που έχουν συνάψει οι UNICE, CEEP και CES 
είναι σύμφωνη προς την αρχή της επικουρικότητας στα δύο της κριτήρια, 
δηλαδή, την αναγκαιότητα και την αναλογικότητα, όπως αυτές αναγράφονται 
στο άρθρο 3 Β της συνθήκης του Μάαστριχτ. 
45. Για το πρώτο κριτήριο, δηλαδή την αναγκαιότητα της κοινοτικής δράσης, αυτή 
δικαιολογείται από το γεγονός ότι οι κοινωνικοί εταίροι, στο πλαίσιο της 
διαδικασίας που προβλέπεται από το άρθρο 3 της συμφωνίας για την 
κοινωνική πολιτική συμφώνησαν επί της αναγκαιότητας ανάληψης κοινοτικής 
δράσης στον εν λόγω τομέα και ζήτησαν την εφαρμογή της συμφωνίας που 
σύναψαν σε κοινοτικό επίπεδο, μέσω απόφασης του Συμβουλίου κατόπιν 
πρότασης της Επιτροπής, δυνάμει του άρθρου 4 παράγραφος 2 της εν λόγω 
συμφωνίας. Πρέπ& εξάλλου να υπογραμμιστεί ότι η πρωτοβουλία αυτή 
εντάσσεται στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Έσσεν, το 
Δεκέμβριο του 1994 και της συνέχειας που δόθηκε σ'αυτά. 
46. Σε ό,τι αφορά την αναλογικότητα, η οδηγία του Συμβουλίου ικανοποιεί την 
απαίτηση αυτή στο βαθμό που περιορίζεται στον καθορισμό των μεγάλων 
στόχων που πρέπει να επιτευχθούν από τα κράτη μέλη, το δε περιεχόμενο της 
οδηγίας έχει καθοριστεί όχι από την Κοινότητα αλλά από τους κοινωνικούς 
εταίρους. 
Συμπέρασμα 
Το Συμβούλιο καλείται να εγκρίνει την πρόταση οδηγίας σχετικά με τη συμφωνία 
πλαίσιο για την εργασία μερικής απασχόλησης που σύναψαν οι UNICE, CEEP και 
CES. 
il 
ΠΡΟΤΑΣΗ ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
σχετικά με τη συμφωνία πλαίσιο για την εργασία μερικής απασχόλησης 
που συνήφθη από την UNICE, τη CEEP και τη CES 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συμφωνία για την κοινωνική πολιτική, που προσαρτάται στο πρωτόκολλο (αριθ. 
14) σχετικά με την κοινωνική πολιτική, το οποίο είναι προσαρτημένο στη συνθήκη για 
την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 4 παράγραφος 2, 
την πρόταση της Επιτροπής10 
Εκτιμώντας: 
ότι, με βάση το πρωτόκολλο σχετικά με την κοινωνική πολιτική που προσαρτάται στη 
Συνθήκη, τα κράτη μέλη, πλην του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και 
της Βορείου Ιρλανδίας, στο εξής αποκαλούμενα "κράτη μέλη", επιθυμώντας να 
συνεχίσουν την πορεία που χαράχθηκε με τον Κοινωνικό Χάρτη του 1989, συνήψαν 
συμφωνία για την κοινωνική πολιτική· 
ότι οι κοινωνικοί εταίροι, σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 2 της συμφωνίας για 
την κοινωνική πολιτική, μπορούν να ζητούν από κοινού να υλοποιούνται συμφωνίες 
σε κοινοτικό επίπεδο με απόφαση του Συμβουλίου μετά από πρόταση της Επιτροπής· 
ότι ο Κοινοτικός Χάρτης των θεμελιωδών κοινωνικών δικαιωμάτων των 
εργαζομένων, στο σημείο 7, προβλέπει, μεταξύ άλλων, ότι "η δημιουργία της 
εσωτερικής αγοράς πρέπει να οδηγήσει σε βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και 
εργασίας των εργαζομένων στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Η διαδικασία αυτή θα 
επιτευχθεί με την προσέγγιση των εν λόγω συνθηκών με στόχο την πρόοδο, ιδίως όσον 
αφορά (...) τις μορφές εργασίας, εκτός της εργασίας αορίστου χρόνου, όπως η εργασία 
ορισμένου χρόνου, η εργασία με μερική απασχόληση, η προσωρινή εργασία και η 
εποχιακή εργασία"· 
ότι το Συμβούλιο δεν κατόρθωσε να αποφασίσει επί της πρότασης οδηγίας σχετικά με 
ορισμένες σχέσεις εργασίας όσον αφορά τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού11, όπως 
10 EEC... 
12 
DGV 
αυτή τροποποιήθηκε12 , ούτε επί της πρότασης οδηγίας σχετικά με ορισμένες 
εργασιακές σχέσεις όσον αφορά τις συνθήκες εργασίας13 · 
ότι στα συμπεράσματα του Συμβουλίου του Έσσεν υπογραμμίστηκε η ανάγκη λήψης 
μέτρων για την προώθηση της απασχόλησης και της ισότητας των ευκαιριών γυναικών 
και ανδρών και έγινε έκκληση για τη λήψη μέτρων με σκοπό "την αύξηση σε ένταση της 
απασχόλησης στα πλαίσια της μεγέθυνσης κυρίως μέσω ελαστικότερης οργάνωσης της 
εργασίας, η οποία να ικανοποιεί τόσο τις επιθυμίες των εργαζομένων όσο και τις 
απαιτήσεις του ανταγωνισμού" · 
ότι η Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 2 της συμφωνίας για την 
κοινωνική πολιτική, διαβουλεύθηκε με τους κοινωνικούς εταίρους για τον ενδεχόμενο 
προσανατολισμό μιας κοινοτικής δράσης σε θέματα ευελιξίας του χρόνου εργασίας και 
ασφάλειας των εργαζομένων· 
ότι η Επιτροπή, κρίνοντας μετά τη διαβούλευση αυτή ότι ήταν σκόπιμη η ανάληψη 
κοινοτικής δράσης, διαβουλεύθηκε εκ νέου με τους κοινωνικούς εταίρους σε κοινοτικό 
επίπεδο επί του περιεχομένου της μελετώμενης πρότασης, σύμφωνα με το άρθρο 3 
παράγραφος 3 της εν λόγω συμφωνίας· 
ότι οι διεπαγγελματικές οργανώσεις γενικού χαρακτήρα [η Ένωση Συνομοσπονδιών 
της Βιομηχανίας και Εργοδοτών της Ευρώπης (UNICE), το Ευρωπαϊκό Κέντρο 
Δημοσίων Επιχειρήσεων (CEEP), η Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Συνδικάτων (CES)] 
ανακοίνωσαν στην Επιτροπή, με κοινή τους επιστολή, στις 19 Ιουνίου 1996, τη 
βούληση τους να κινήσουν τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 4 της 
πραναφερθείσας συμφωνίας· ότι ζήτησαν από την Επιτροπή, με κοινή τους επιστολή 
στις 12 Μαρτίου 1997, συμπληρωματική προθεσμία τριών μηνών· ότι η Επιτροπή 
ενέκρινε την προθεσμία αυτή· 
ότι οι εν λόγω επαγγελματικές οργανώσεις συνήψαν, στις 6 Ιουνίου 1997, συμφωνία 
πλαίσιο για την εργασία μερικής απασχόλησης και διαβίβασαν στην Επιτροπή το 
κοινό τους αίτημα να υλοποιηθεί η εν λόγω συμφωνία πλαίσιο με απόφαση του 
Συμβουλίου κατόπιν πρότασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 4, παράγραφος 2 
της εν λόγω συμφωνίας· 
ότι το Συμβούλιο, στο ψήφισμα του της 6ης Δεκμεμβρίου 1994, για ορισμένες 
προοπτικές μιας κοινωνικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης: συμβολή στην 
οικονομική και κοινωνική σύγκλιση της Ένωσης14, κάλεσε τους κοινωνικούς εταίρους 
να εκμεταλλευθούν τις δυνατότητες σύναψης συμβάσεων, δεδομένου ότι, κατά γενικό 
κανόνα, γνωρίζουν καλύτερα τα κοινωνικά προβλήματα και την κοινωνική 
πραγματικότητα· 
ότι η επιθυμία των υπογραφόντων μερών ήταν να συνάψουν συμφωνία πλαίσιο για 
την εργασία μερικής απασχόλησης, η οποία να περιέχει τις γενικές αρχές και τις 
ελάχιστες απαιτήσεις σχετικά με τη μερική απασχόληση· ότι εξεδήλωσαν τη βούληση 
να συγκροτήσουν ένα γενικό πλαίσιο για την εξάλειψη των διακρίσεων ως προς τους 
11 EEC 224της8.9.1990,ο.6. 
12 COM(90)533 τελικό, ΕΕ C 305 της 5.12.1990, σ. 8 
13 EEC 224της 8.9.1990,α 4 
14 EEC 368της 23.12.1994,α 6. 
-13-
DGV 
εργαζομένους με μερική απασχόληση και να συμβάλλουν στην ανάπτυξη δυνατοτήτων 
για μερική απασχόληση σε μια αποδεκτή βάση για τους εργοδότες και τους 
εργαζομένους· ότι η συμφωνία τους αφορά τις συνθήκες εργασίας των μερικώς 
απασχολουμένων· ότι εξεδήλωσαν την πρόθεση τους να εξετάσουν κατά πόσο είναι 
αναγκαίο να συναφθούν παρόμοιες συμφωνίες για άλλες ευέλικτες μορφές εργασίας· 
ότι οι κοινωνικοί εταίροι θέλησαν να προσδώσουν ιδιαίτερη προσοχή στην εργασία 
μερικής απασχόληση, επισημαίνοντας ότι είχαν την πρόθεση να εξετάσουν και το 
ενδεχόμενο παρόμοιων συμφωνιών για άλλες μορφές εργασίας· 
ότι στα συμπεράσματα του Συμβουλίου του Άμστερνταμ, οι αρχηγοί κρατών και 
κυβερνήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξέφρασαν ζωηρή ικανοποίηση για τη 
συμφωνία που συνήφθη από τους κοινωνικούς εταίρους σε θέματα εργασίας μερικής 
απασχόλησης· 
ότι η προσήκουσα πράξη για την υλοποίηση αυτής της συμφωνίας πλαισίου είναι μια 
οδηγία, κατά την έννοια του άρθρου 189 της Συνθήκης· ότι η οδηγία δεσμεύει τα κράτη 
μέλη ως προς το αποτέλεσμα που πρέπει να επιτευχθεί, αφήνοντας τον τύπο και τα 
μέσα στην αρμοδιότητα τους· 
ότι, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας και την αρχή της αναλογικότητας, 
όπως περιέχονται στο άρθρο 3Β της Συνθήκης, οι στόχοι της παρούσας οδηγίας δεν 
μπορούν να υλοποιηθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και δύνανται συνεπώς να 
επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο· ότι η οδηγία περιορίζεται στο ελάχιστο 
αναγκαίο για την επίτευξη αυτών των στόχων και δεν υπερβαίνει το προς τούτο 
απαραίτητο· 
ότι η Επιτροπή συνέταξε την πρόταση οδηγίας, σύμφωνα με την ανακοίνωση της της 
14ης Δεκεμβρίου 199315 σχετικά με την εφαρμογή του πρωτοκόλλου για την κοινωνική 
πολιτική και σύμφωνα με την ανακοίνωση της της 18ης Σεπτεμβρίου 199616 για την 
ανάπτυξη του κοινωνικού διαλόγου σε κοινοτικό επίπεδο, λαμβάνοντας υπόψη την 
αντιπροσωπευτικότητα των συμβαλλόμενων μερών, την εντολή τους και τη νομιμότητα 
των ρητρών της συμφωνίας πλαισίου· 
ότι η Επιτροπή επεξεργάστηκε την πρόταση οδηγίας λαμβάνοντας υπόψη την τήρηση 
του άρθρου 2, παράγραγος 2 της συμφωνίας για την κοινωνική πολιτική, που 
προβλέπει ότι η νομοθεσία στον κοινωνικό τομέα "αποφεύγει την επιβολή διοικητικών, 
οικονομικών και νομικών εξαναγκασμών, οι οποίοι θα παρεμπόδιζαν τη δημιουργία 
και την ανάπτυξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων". 
ότι η Επιτροπή, σύμφωνα με την ανακοίνωση της της 14ης Δεκεμβρίου 1993 σχετικά με 
την εφαρμογή του πρωτοκόλλου για την κοινωνική πολιτική, ενημέρωσε το 
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αποστέλλοντας του το κείμενο της συμφωνίας πλαισίου 
μαζί με την πρόταση οδηγίας και την αιτιολογική έκθεση· 
ότι η Επιτροπή ενημέρωσε επίσης την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή 
αποστέλλοντας της το κείμενο της συμφωνίας πλαισίου μαζί με την πρόταση οδηγίας 
και την αιτιολογική έκθεση· 
15 COM(93) 600 της 14ης Δεκεμβρίου 1993. 
16 COM(96) 448 της 18ης Σεπτεμβρίου 1996. 
14 
DGV 
ότι οι διατάξεις της οδηγίας προβλέπουν τις ελάχιστες απαιτήσεις αφήνοντας τη 
δυνατότητα στα κράτη μέλη και/ή στους κοινωνικούς εταίρους να θεσπίσουν 
ευνοϊκότερες διατάξεις· 
ότι η υλοποίηση της οδηγίας δεν μπορεί να αιτιολογήσει οπισθοδρόμηση σε σχέση με 
την παρούσα κατάσταση σε κάθε κράτος μέλος· 
ότι ο Κοινοτικός Χάρτης των θεμελιωδών κοινωνικών δικαιωμάτων των εργαζομένων 
αναγνωρίζει τη σπουδαιότητα του αγώνα κατά των διακρίσεων σε όλες τους τις 
μορφές, ιδίως εκείνων που βασίζονται στο φύλο, το χρώμα, τη φυλή, τις απόψεις και 
τις πεποιθήσεις· 
ότι το άρθρο ΣΤ παράγραφος 2 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση ορίζει ότι "η 
Ένωση σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα, όπως κατοχυρώνονται με την Ευρωπαϊκή 
Σύμβαση για την προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών 
ελευθεριών, που υπογράφτηκε στη Ρώμη στις 4 Νοεμβρίου 1950 και όπως προκύπτουν 
από τις κοινές συνταγματικές παραδόσεις των κρατών μελών, ως γενικές αρχές του 
κοινοτικού δικαίου"· 
ότι τα κράτη μέλη μπορούν να αναθέσουν στους κοινωνικούς εταίρους, μετά από 
κοινό τους αίτημα, την υλοποίηση της παρούσας οδηγίας, με την προϋπόθεση ότι θα 
λάβουν κάθε απαραίτητο μέτρο που θα τους επιτρέπει να είναι ανά πάσα στιγμή σε 
θέση να εξασφαλίζουν τα αποτελέσματα που επιβάλλει η παρούσα οδηγία· 
ότι η υλοποίηση της συμφωνίας πλαισίου συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων που 
αναφέρονται στο άρθρο 1 της συμφωνίας για την κοινωνική πολιτική, 
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ 
Άρθρο 1 
Υλοποίηση τικ ovwpamac πλαισίου 
Η παρούσα οδηγία αποσκοπεί στην υλοποίηση της συμφωνίας πλαισίου για την 
εργασία μερικής απασχόλησης, η οποία συνήφθη στις 6 Ιουνίου 1997 από τις 
διεπαγγελματικές οργανώσεις γενικού χαρακτήρα (UNICE, CEEP, CES) και η οποία 
περιέχεται στο παράρτημα. 
Άρθρο 2 
Ελάχιστες απαιτήσει 
1. Τα κράτη μέλη μπορούν να διατηρήσουν ή να θεσπίσουν ευνοϊκότερες 
διατάξεις από εκείνες που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία. 
2. Η υλοποίηση της παρούσας οδηγίας δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση επαρκή 
δικαιολογία για την υποβάθμιση του γενικού επιπέδου προστασίας των εργαζομένων 
στον τομέα που καλύπτεται από την παρούσα συμφωνία, και τούτο με την επιφύλαξη: 
15-
DGV 
του δικαιώματος των κρατών μελών ή/και των κοινωνικών εταίρων να 
εισάγουν, λαμβάνοντας υπόψη την εξέλιξη της κατάστασης, 
διαφορετικές νομοθετικές, κανονιστικές ή συμβατικές διατάξεις από 
εκείνες που υπάρχουν τη στιγμή της έγκρισης της παρούσας οδηγίας, 
της εφαρμογής της ρήτρας 5.1 της συμφωνίας που επισυνάπτεται σε 
παράρτημα, εφόσον τηρείται η αρχή της μη διακριτικής μεταχείρισης 
που προβλέπεται από τη ρήτρα 4.1 · 
εφόσον τηρούνται οι ελάχιστες απαιτήσεις που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία· 
Άρθρο 3 
Μιι διακριτική ιιεταχείοιση 
Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν διατάξεις για την υλοποίηση της παρούσας οδηγίας, 
αυτές απαγορεύουν κάθε διάκριση που βασίζεται στο φύλο, τη φυλή, την εθνική 
προέλευση, τη θρησκεία και τις πεποιθήσεις, μια μειονεξία, την ηλικία ή τη σεξουαλική 
προτίμηση. 
Άρθρο 4 
Κυρώσεις 
Τα κράτη μέλη καθορίζουν το καθεστώς των κυρώσεων που εφαρμόζονται στις 
παραβιάσεις των εθνικών διατάξεων που θεσπίζονται κατ' εφαρμογή της παρούσας 
οδηγίας και λαμβάνουν κάθε απαραίτητο μέτρο για να διασφαλίσουν την εφαρμογή 
τους. Οι προβλεπόμενες κυρώσεις οφείλουν να είναι αποτελεσματικές, ανάλογες και 
αποτρεπτικές. Τα κράτη μέλη γνωστοποιούν τις διατάξεις αυτές στην Επιτροπή το 
αργότερο έως την ημερομηνία που αναφέρεται στο άρθρο 5, και κάθε μεταγενέστερη 
τροποποίηση που τις αφορά, το συντομότερο δυνατό. 
Άρθρο 5 
Μεταφορά 
Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις 
που είναι απαραίτητες για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία το αργότερο δύο 
έτη μετά την έκδοση της ή διασφαλίζουν ότι οι κοινωνικοί εταίροι λαμβάνουν τα 
αναγκαία μέτρα μέσω συμφωνίας, πριν από τη λήξη της περιόδου αυτής, τα δε κράτη 
μέλη οφείλουν να λαμβάνουν κάθε απαραίτητο μέτρο που να τους επιτρέπει ανά πάσα 
στιγμή να είναι σε θέση να διασφαλίζουν τα αποτελέσματα που επιβάλλει η παρούσα 
οδηγία. Πληροφορούν αμέσως σχετικά την Επιτροπή. 
Τα κράτη μέλη μπορούν, εάν είναι απαραίτητο, προκείμενο να ληφθούν υπόψη 
ιδιαίτερες δυσχέρειες ή η υλοποίηση με συλλογική σύμβαση, να διαθέτουν 
συμπληρωματικό χρονικό διάστημα ενός έτους κατ' ανώτατο όριο. 
Οφείλουν να πληροφορούν αμέσως την Επιτροπή για τα ζητήματα αυτά. 
16 
DGV 
Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν διατάξεις που προβλέπονται στο πρώτο εδάφιο, αυτές 
περιέχουν αναφορά στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από μια τέτοια αναφορά 
κατά την επίσημη δημοσίευση τους. Οι λεπτομέρειες της αναφοράς αυτής καθορίζονται 
από τα κράτη μέλη. 
Άρθρο 6 
Αποδέκτες 
Τα κράτη μέλη είναι αποδέκτες της παρούσας οδηγίας. 
Έγινε..., στις... 
Για το Συμβούλιο 
Ο Πρόεδρος 
17 
Ευρωπαϊκή συικρωνία πλαίσιο νια την εργασία μερικής απασγόλησης 
ΠΡΟΟΙΜΙΟ 
Η παρούσα συμφωνία πλαίσιο αποτελεί μια συμβολή στη συνολική ευρωπαϊκή 
στρατηγική για την απασχόληση. Η εργασία μερικής απασχόλησης είχε σημαντική 
επίδραση στην απασχόληση κατά τα τελευταία χρόνια. Για το λόγο αυτό, τα 
συμβαλλόμενα μέρη της παρούσας συμφωνίας έδωσαν προτεραιότητα στην εν λόγω 
μορφή εργασίας. Πρόθεση των συμβαλλόμενων μερών είναι να εξετάσουν την 
ανάγκη σύναψης παρόμοιων συμφωνιών και για άλλες μορφές εργασίας. 
Αναγνωρίζοντας την ποικιλομορφία της κατάστασης που ισχύει στα κράτη μέλη 
και αναγνωρίζοντας ότι η εργασία μερικής απασχόλησης αποτελεί μια μορφή 
απασχόλησης σε συγκεκριμένους τομείς και δραστηριότητες, η παρούσα συμφωνία 
θεσπίζει κάποιες γενικές αρχές και ελάχιστες προδιαγραφές σχετικά με την εργασία 
μερικής απασχόλησης. Καταδεικνύει την ετοιμότητα των κοινωνικών εταίρων να 
θεσπίσουν ένα γενικό πλαίσιο για την εξάλειψη των διακρίσεων εις βάρος 
εργαζομένων με μερική απασχόληση και να υποστηρίξουν τη δημιουργία 
δυνατοτήτων εργασίας μερικής απασχόλησης, σε μια βάση που θα είναι αποδεκτή 
τόσο από τους εργοδότες όσο και από τους εργαζόμενους. 
Η παρούσα συμφωνία αφορά τις συνθήκες εργασίας των εργαζομένων με μερική 
απασχόληση, αναγνωρίζοντας ότι θέματα που αφορούν την υποχρεωτική 
κοινωνική ασφάλιση υπάγονται στην αρμοδιότητα των κρατών μελών. Στα πλαίσια 
της αρχής της μη διάκρισης, τα συμβαλλόμενα μέρη της παρούσας συμφωνίας 
υπέγραψαν την ευρωπαϊκή δήλωση για την απασχόληση του Ευρωπαϊκού 
Συμβουλίου που συνήλθε το Δεκέμβριο του 1996 στο Δουβλίνο, στην οποία το 
Συμβούλιο, μεταξύ άλλων, επισημαίνει την ανάγκη να καταστούν τα συστήματα 
κοινωνικής ασφάλισης πιο φιλικά προς την απασχόληση, "με την ανάπτυξη 
συστημάτων προστασίας που θα μπορούν να προσαρμοστούν σε νέα πρότυπα 
εργασίας και να παρέχουν την κατάλληλη προστασία στα άτομα που 
απασχολούνται με αυτές τις μορφές εργασίας". Τα συμβαλλόμενα μέρη της 
παρούσας συμφωνίας θεωρούν ότι η δήλωση αυτή πρέπει να εφαρμοστεί στην 
πράξη. 
Οι ETUC, UNICE και CEEP ζητούν από την Επιτροπή την υποβολή προς το 
Συμβούλιο μιας συμφωνίας πλαίσιο με την οποία οι προδιαγραφές αυτές θα 
καταστούν δεσμευτικές για τα κράτη μέλη που έχουν προσυπογράψει τη συμφωνία 
για την κοινωνική πολιτική, η οποία έχει προσαρτηθεί στο πρωτόκολλο για την 
κοινωνική πολιτική, το οποίο προσαρτάται στη Συνθήκη περί ιδρύσεως της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας. 
Τα συμβαλλόμενα μέρη της παρούσας συμφωνίας κάλεσαν την Επιτροπή, στην 
πρόταση της για την εφαρμογή αυτής της συμφωνίας, να ζητήσει από τα κράτη μέλη 
να εγκρίνουν τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που 
απαιτούνται για τη συμμόρφωση με την απόφαση του Συμβουλίου, εντός 2 ετών 
από την έκδοση της απόφασης ή να εξασφαλίσει ότι οι κοινωνικοί εταίροι 
λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα σε συμβατική βάση πριν από το τέλος αυτής της 
περιόδου. Τα κράτη μέλη μπορούν, εφόσον είναι αναγκαίο, προκειμένου να 
συνεκτιμηθούν ιδιαίτερες δυσκολίες ή η εφαρμογή μιας συλλογικής σύμβασης, να 
διαθέτουν ένα συμπληρωματικό έτος για να συμμορφωθούν με την απόφαση αυτή. 
ιζ 
Με κάθε επιφύλαξη όσον αφορά το ρόλο των εθνικών δικαστηρίων και του 
Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, τα συμβαλλόμενα μέρη της παρούσας συμφωνίας 
ζητούν όπως κάθε θέμα που αφορά την ερμηνεία της παρούσας συμφωνίας σε 
ευρωπαϊκό επίπεδο, σε πρώτη φάση, τους κοινοποιείται από την Επιτροπή προς 
γνωμοδότηση. 
Ι. Γενικε€ παρατηρήσεις 
1 Έχοντας υπόψη τη συμφωνία για την κοινωνική πολιτική, που προσαρτάται στο 
πρωτόκολλο σχετικά με την κοινωνική πολιτική, το οποίο είναι προσαρτημένο στη 
Συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 4 
παράγραφος 2. 
2 Εκτιμώντας ότι το άρθρο 4 παράγραφος 2 της συμφωνίας για την κοινωνική 
πολιτική προβλέπει ότι οι συμφωνίες που συνάπτονται σε κοινοτικό επίπεδο 
υλοποιούνται όταν το ζητούν από κοινού τα υπογράφοντα μέρη, με απόφαση του 
Συμβουλίου μετά από πρόταση της Επιτροπής, 
3 ότι, στο δεύτερο έγγραφο διαβούλευσης σχετικά με το ελαστικό ωράριο εργασίας 
και την ασφάλεια των εργαζομένων, η Επιτροπή ανακοινώνει την πρόθεση της να 
προτείνει ένα νομικά δεσμευτικό κοινοτικό μέτρο, 
4 ότι στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που συνήλθε στο Έσσεν 
επισημαίνεται η ανάγκη λήψης μέτρων για την προώθηση της απασχόλησης και των 
ίσων ευκαιριών για άνδρες και γυναίκες και ζητείται η λήψη μέτρων με στόχο "την 
αύξηση της πυκνότητας σε απασχόληση της οικονομικής ανάπτυξης, ειδικότερα 
μέσω μιας πιο ευέλικτης οργάνωσης της εργασίας, που θα πρέπει να 
ανταποκρίνεται τόσο στις επιθυμίες των εργαζομένων όσο και στις απαιτήσεις του 
ανταγωνισμού", 
5 ότι τα συμβαλλόμενα μέρη της συμφωνίας αποδίδουν σημασία στη λήψη μέτρων 
για τη διευκόλυνση της πρόσβασης ανδρών και γυναικών σε εργασία μερικής 
απασχόλησης, προκειμένου να μπορέσουν να προετοιμαστούν για συνταξιοδότηση, 
για την εναρμόνιση της επαγγελματικής και οικογενειακής τους ζωής και την 
αξιοποίηση των δυνατοτήτων εκπαίδευσης και κατάρτισης ώστε να βελτιώσουν τις 
ικανότητες και τις ευκαιρίες σταδιοδρόμησής τους, προς αμοιβαίο όφελος των 
εργοδοτών και των εργαζομένων, κατά τρόπο που θα συνέβαλε στην ανάπτυξη της 
επιχείρησης, 
6 ότι η παρούσα συμφωνία παραπέμπει στα κράτη μέλη και τους κοινωνικούς 
εταίρους για τη θέσπιση των επιμέρους κανόνων εφαρμογής αυτών των γενικών 
αρχών καθώς και των ελάχιστων προδιαγραφών και διατάξεων που απαιτούνται 
προκειμένου να συνεκτιμηθεί η κατάσταση σε κάθε. κράτος μέλος, 
7 ότι η παρούσα συμφωνία λαμβάνει υπόψη την ανάγκη να βελτιωθούν οι 
απαιτήσεις της κοινωνικής πολιτικής, να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα της 
κοινοτικής οικονομίας και να αποφευχθεί η επιβολή διοικητικών, οικονομικών και 
νομικών δεσμεύσεων που παρεμποδίζουν τη δημιουργία και την ανάπτυξη των 
μικρομεσαίων επιχειρήσεων, 
2-η 
8 ότι οι κοινωνικοί εταίροι είναι οι πλέον αρμόδιοι να εξεύρουν λύσεις 
ανταποκρινόμενες στις ανάγκες των εργοδοτών και των εργαζόμενων και ότι, κατά 
συνέπεια, πρέπει να τους δοθεί ιδιαίτερος ρόλος στην υλοποίηση και την εφαρμογή 
της παρούσας συμφωνίας. 
Τα συμβαλλόμενα μέρη συνήψαν την ακόλουθη συμφωνία: 
IL ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ 
Ρήτρα 1 : Στόχος 
Στόχος της παρούσας συμφωνίας πλαίσιο είναι: 
Α. η εξάλειψη των διακρίσεων εις βάρος των εργαζομένων μερικής 
απασχόλησης και η βελτίωση της ποιότητας της εργασίας με μερική 
απασχόληση· 
Β. η προώθηση της εργασίας με μερική απασχόληση σε εθελοντική βάση και η 
συμβολή στην ευέλικτη οργάνωση του χρόνου εργασίας, κατά τρόπο που θα 
λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες των εργοδοτών και των εργαζομένων. 
Ρήτρα 2: Πεδίο εφαρμογής 
1 Η παρούσα συμφωνία εφαρμόζεται για όλους τους εργαζόμενους με μερική 
απασχόληση, που έχουν σύμβαση ή σχέση εργασίας προσδιοριζόμενη από τη 
νομοθεσία, τις συλλογικές συμβάσεις ή πρακτικές που ισχύουν σε κάθε κράτος 
μέλος. 
2 Τα κράτη μέλη, ύστερα από διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους σύμφωνα 
με την εθνική νομοθεσία, τις συλλογικές συμβάσεις ή πρακτικές, και/ή οι 
κοινωνικοί εταίροι στο αντίστοιχο επίπεδο, σύμφωνα με τις εθνικές 
εφαρμοζόμενες εργασιακές σχέσεις, μπορούν, για αντικειμενικούς λόγους, να 
εξαιρέσουν εντελώς ή εν μέρει από τις διατάξεις της παρούσας συμφωνίας 
εργαζόμενους με μερική απασχόληση που εργάζονται σε εποχιακή βάση. Οι 
εξαιρέσεις αυτές θα πρέπει να επανεξετάζονται περιοδικά, προκειμένου να 
διαπιστώνεται αν οι αντικειμενικοί λόγοι που συνέτρεχαν για τη θέσπιση τους 
εξακολουθούν να υφίστανται. 
Ρήτρα 3: Ορισμοί 
1 Για τους σκοπούς της παρούσας συμφωνίας, ως "εργαζόμενος με μερική 
απασχόληση" ορίζεται ο εργαζόμενος που οι ώρες εργασίας του, υπολογιζόμενες σε 
εβδομαδιαία βάση ή κατά μέσο όρο για μια περίοδο απασχόλησης ενός έτους είναι 
λιγότερες από τις κανονικές ώρες εργασίας ενός συγκρίσιμου εργαζόμενου με 
πλήρη απασχόληση. 
2 Για τους σκοπούς της παρούσας συμφωνίας, ως "συγκρίσιμος εργαζόμενος με 
πλήρη απασχόληση" ορίζεται ο εργαζόμενος με πλήρη απασχόληση που εργάζεται 
στην ίδια επιχείρηση, έχει την ίδια μορφή σύμβασης ή σχέσης απασχόλησης και 
εκτελεί τα ίδια ή παρόμοια καθήκοντα, λαμβανομένων υπόψη και άλλων 
παραγόντων, όπως η αρχαιότητα και η ειδίκευση. 
3 Όταν στην επιχείρηση δεν υπάρχει συγκρίσιμος εργαζόμενος με πλήρη 
απασχόληση, η σύγκριση πρέπει να γίνεται με αναφορά στην εκάστοτε συλλογική 
-3-Λ) 
σύμβαση ή, όπου δεν υφίσταται αντίστοιχη συλλογική σύμβαση, σύμφωνα με τις 
εθνικές νομοθεσίες, τις συλλογικές συμβάσεις ή τις πρακτικές. 
Ρήτρα 4: Αρχή της μη διάκρισης 
1 Όσον αφορά τις συνθήκες απασχόλησης, οι εργαζόμενοι με μερική απασχόληση 
δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται δυσμενώς λόγω της μερικής τους απασχόλησης, 
εκτός και αν η διαφορετική τους μεταχείριση δικαιολογείται από αντικειμενικούς 
λόγους. 
2 Όπου κρίνεται αναγκαίο εφαρμόζεται η αρχή pro rata temporis. 
3 Οι λεπτομέρειες εφαρμογής της παρούσας ρήτρας ορίζονται από τα κράτη μέλη 
και/ή τους κοινωνικούς εταίρους, λαμβανομένης υπόψη της ευρωπαϊκής 
νομοθεσίας, του εθνικού δικαίου, των συλλογικών συμβάσεων και της πρακτικής. 
4 Όταν συντρέχουν αντικειμενικοί λόγοι, τα κράτη μέλη, ύστερα από διαβούλευση 
με τους κοινωνικούς εταίρους σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία ή πρακτική, και/ή 
οι κοινωνικοί εταίροι μπορούν, όπου κρίνεται αναγκαίο, να εξαρτούν την 
πρόσβαση σε συγκεκριμένες συνθήκες απασχόλησης από την περίοδο 
προϋπηρεσίας, το χρόνο που έχει εργαστεί και τα εισοδήματα του εργαζομένου. Οι 
προϋποθέσεις πρόσβασης εργαζόμενων με μερική απασχόληση σε συγκεκριμένες 
συνθήκες εργασίας πρέπει να επανεξετάζονται περιοδικά, λαμβανομένης υπόψη της 
αρχής της μη διάκρισης, όπως ορίζεται στη ρήτρα 4.1. 
Ρήτρα 5: Ευκαιρίες για εργασία μερικής απασχόλησης 
1 Στα πλαίσια της ρήτρας 1 της παρούσας συμφωνίας και της αρχής της μη 
διάκρισης μεταξύ εργαζόμενων με μερική απασχόληση και εργαζόμενων με πλήρη 
απασχόληση: 
Α. Τα κράτη μέλη μπορούν, ύστερα από διαβούλευση με τους κοινωνικούς 
εταίρους σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία ή πρακτική, να εντοπίζουν, να 
αντιμετωπίζουν και, όπου είναι αναγκαίο, να εξαλείφουν εμπόδια νομικής ή 
διοικητικής φύσης που μπορεί να περιορίσουν τις ευκαιρίες εργασίας 
μερικής απασχόλησης. 
Β. Οι κοινωνικοί εταίροι, ενεργώντας στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων τους και 
μέσω των διαδικασιών που προβλέπουν οι συλλογικές συμβάσεις, πρέπει να 
εντοπίζουν, να αντιμετωπίζουν και, όπου είναι αναγκαίο, να εξαλείφουν 
εμπόδια νομικής ή διοικητικής φύσης που μπορεί να περιορίσουν τις 
ευκαιρίες εργασίας μερικής απασχόλησης. 
2 Η άρνηση ενός εργαζομένου να μεταβεί από εργασία πλήρους απασχόλησης σε 
εργασία με μερική απασχόληση ή το αντίθετο, δεν πρέπει από μόνη της να συνιστά 
δικαιολογία για τη λήξη της απασχόλησης· με πάσα επιφύλαξη της λήξης της 
απασχόλησης σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία, τις συλλογικές συμβάσεις και 
πρακτική, για άλλους λόγους που μπορεί να προκύψουν από τις λειτουργικές 
απαιτήσεις της εν λόγω επιχείρησης. 
4-2( 
3 Στο μέτρο του δυνατού, οι εργοδότες πρέπει να μελετούν τα ακόλουθα: 
Α. αιτήματα των εργαζομένων για τη μετάβαση τους από εργασία πλήρους 
απασχόλησης σε εργασία με μερική απασχόληση που προσφέρεται στα 
πλαίσια της επιχείρησης· 
Β. αιτήματα των εργαζομένων για τη μετάβαση τους από εργασία μερικής 
απασχόλησης σε εργασία πλήρους απασχόλησης ή για την αύξηση του 
χρόνου εργασίας τους εφόσον υπάρχει η δυνατότητα· 
Γ. παροχή έγκαιρης ενημέρωσης για την ύπαρξη θέσεων εργασίας με πλήρη ή 
με μερική απασχόληση στην επιχείρηση, προκειμένου να διευκολύνονται οι 
μεταβάσεις από την εργασία πλήρους απασχόλησης στην εργασία με μερική 
απασχόληση και αντίστροφα. 
Δ. μέτρα για τη διευκόλυνση της πρόσβασης σε εργασία με μερική απασχόληση 
σε όλα τα επίπεδα της επιχείρησης, συμπεριλαμβανομένων εξειδικευμένων 
και διοικητικών θέσεων και, όπου ενδείκνυται, διευκόλυνση της πρόσβασης 
των εργαζόμενων με μερική απασχόληση σε επαγγελματική κατάρτιση, για 
τη βελτίωση των δυνατοτήτων σταδιοδρόμησης και επαγγελματικής τους 
κινητικότητας. 
Ε. παροχή κατάλληλης ενημέρωσης για φορείς εκπροσώπησης των 
εργαζομένων με μερική απασχόληση στην επιχείρηση. 
Ρήτρα 6: Διατάξεις εφαρμογής 
1 Τα κράτη μέλη και/ή οι κοινωνικοί εταίροι μπορούν να διατηρήσουν ή να 
εισαγάγουν ευνοϊκότερες διατάξεις από αυτές που προβλέπονται στην παρούσα 
συμφωνία. 
2 Η εφαρμογή της παρούσας συμφωνίας δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση επαρκή 
δικαιολογία για την υποβάθμιση του γενικού επιπέδου προστασίας των 
εργαζομένων στον τομέα που καλύπτεται από την παρούσα συμφωνία. Τα κράτη 
μέλη και/ή οι κοινωνικοί εταίροι διατηρούν το δικαίωμα να εισάγουν, λαμβάνοντας 
υπόψη την εξέλιξη της κατάστασης, διαφορετικές νομοθετικές, κανονιστικές ή 
συμβατικές διατάξεις, τούτο δε με πάσα επιφύλαξη της εφαρμογής της ρήτρας 5.1, 
εφόσον τηρείται η αρχή της μη διάκρισης, όπως αναφέρεται στη ρήτρα 4.1. 
3 Η παρούσα συμφωνία δεν θίγει το δικαίωμα των κοινωνικών εταίρων να 
συνάπτουν, στο κατάλληλο επίπεδο, συμπεριλαμβανομένου του ευρωπαϊκού, 
συμβάσεις με τις οποίες προσαρμόζονται και/ή συμπληρώνονται οι διατάξεις της, 
κατά τρόπο που να συνεκτιμούνται οι ιδιαίτερες ανάγκες των εν λόγω κοινωνικών 
εταίρων. 
4 Η παρούσα συμφωνία δεν θίγει άλλες πιο εξειδικευμένες κοινοτικές διατάξεις και 
ιδιαίτερα τις κοινοτικές διατάξεις που αφορούν την ίση μεταχείριση και τις ίσες 
ευκαιρίες ανδρών και γυναικών. 
5 Η πρόληψη και η αντιμετώπιση των διαφορών και καταγγελιών που προκύπτουν 
από την εφαρμογή της παρούσας συμφωνίας γίνονται σύμφωνα με τη νομοθεσία, 
τις συλλογικές συμβάσεις και τις εθνικές πρακτικές. 
-5-J2 
6 Τα υπογράφοντα μέρη επανεξετάζουν την παρούσα συμφωνία πέντε έτη μετά την 
ημερομηνία της απόφασης του Συμβουλίου, αν το ζητήσει ένα από τα 
συμβαλλόμενα μέρη της παρούσας οδηγίας. 
Ζ3 
ΑΕΛΤΙΟ ASIQAQI ΗΣΗΣ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ 
ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΙ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΣΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ 
ΚΑΙ, ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΑ, ΣΤΙΣ ΜΙΚΡΕΣ ΚΑΙ ΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ (MME) 
Τίτλος της πρότασης: 
Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με τη συμφωνία πλαίσιο για την εργασία 
μερικής απασχόλησης που συνήφθη από την UNICE, την CEEP και την CES 
Η πρόταση 
Ι. Λαμβανόμενης υπόψης της αρχής της επικουρικότητας, γιατί είναι αναγκαία η 
κοινοτική νομοθεσία στον τομέα αυτό και ποιοι είναι οι κυριότεροι στόχοι της; 
Ο σκοπός της παρούσας οδηγίας είναι η εφαρμογή, κατά την έννοια του άρθρου 
4.2 της συμφωνίας για την κοινωνική πολιτική που συνάπτεται στη Συνθήκη, της 
συμφωνίας πλαισίου για την εργασία μερικής απασχόλησης. Το άρθρο αυτό 
προβλέπει τη δυνατότητα εφαρμογής των συμφωνιών που έχουν συναφθεί από 
τους κοινωνικούς εταίρους μέσω απόφασης του Συμβουλίου κατόπιν πρότασης 
της Επιτροπής. Τα συμβαλλόμενα μέρη ζήτησαν, από κοινού, από την Επιτροπή να 
υποβάλει πρόταση στο Συμβούλιο. Η Επιτροπή, σύμφωνα με την ανακοίνωση της1 
για την εφαρμογή του πρωτοκόλλου για την κοινωνική πολιτική, προέβη σε τριπλή 
ανάλυση της συμφωνίας. Η Επιτροπή εκτιμά ότι τηρούνται όλες οι προϋποθέσεις 
(αντιπροσωπευτικός χαρακτήρας των συμβαλλόμενων μερών, νομιμότητα των 
ρητρών της συμφωνίας και τήρηση των συγκεκριμένων διατάξεων για τις MME) 
και ότι θα πρέπει να εγκριθεί η πρόταση της για οδηγία του Συμβουλίου. Το 
Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Αμστερνταμ εξέφρασε επίσης την ικανοποίηση του για 
την σύναψη της συμφωνίας αυτής. 
Ο αντίκτυπος στις επιχειρήσεις 
2. Ποιον αφορά η πρόταση; 
Όλες τις επιχειρήσεις και όλους τους εργαζομένους είναι δυνατόν να αφορά η 
συμφωνία πλαίσιο, ανεξάρτητα του τομέα δραστηριότητας και του μεγέθους της 
επιχείρησης. 
3. Ποια μέτρα πρέπει να λάβουν οι εττι^ιρτ/σε^ για να συμμορφωθούν με την 
πρόταση; 
Όπως φαίνεται από τη ρήτρα 1 της συμφωνίας πλαισίου, οι επιχειρήσεις θα 
πρέπει: 
να εξασφαλίσουν την εξάλειψη των διακρίσεων σε βάρος των εργαζομένων με 
μερική απασχόληση 
να διευκολύνουν την ανάπτυξη της εργασίας μερικής απασχόλησης σε 
εθελοντική βάση και να συμβάλουν σε μια ευέλικτη οργάνωση του χρόνου 
εργασίας, κατά τρόπο ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες των εργοδοτών 
και των εργαζομένων. 
COM(93)600 τελικό 
ΛΆ 
DGV 
Πολλές ρήτρες αναφέρονται στη νομοθεσία, στις συλλογικές συμβάσεις ή τις 
εθνικές πρακτικές και/ή στους κοινωνικούς εταίρους στο ενδεδειγμένο επίπεδο, 
αφήνοντας μεγάλο περιθώριο χειρισμών σε επίπεδο επιχείρησης. Η τήρηση των 
διατάξεων για τις MME αναπτύχθηκε εκτενώς στα σημεία 24-29 της αιτιολογικής 
έκθεσης. 
4. Ποια οικονομικά αποτελέσματα ενδέχεται να έχει η πρόταση; 
Η εφαρμογή της συμφωνίας πλαισίου για την εργασία μερικής απασχόλησης 
συμβάλλει επίσης στην υλοποίηση της δεύτερης προτεραιότητας που καθορίστηκε 
στο Έσσεν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο: την καθιέρωση νέων ευέλικτων τρόπων 
οργάνωσης της εργασίας. Η ευελιξία αυτή θα πρέπει να ανταποκρίνεται στις 
ανάγκες των επιχειρήσεων, οι οποίες, ενώπιον του διεθνούς ανταγωνισμού, πρέπει 
να αυξήσουν την ανταγωνιστικότητα τους. Οφείλει επίσης να λάβει υπόψη τα 
συμφέροντα των εργαζομένων, επιτρέποντας τους να προσαρμόζουν καλύτερα 
στις ανάγκες τους το χρόνο εργασίας. Μια συμφωνία μεταξύ κοινωνικών εταίρων 
επί του θέματος αυτού, καρπός της διαπραγμάτευσης μεταξύ εργοδοτών και 
εργαζομένων, φαίνεται ως το πλέον ενδεδειγμένο μέσο για το συμβιβασμό των 
συμφερόντων των δύο μερών. 
Τα κράτη μέλη, καθώς και οι κοινωνικοί εταίροι πρέπει να εντοπίσουν και να 
μελετήσουν τα εμπόδια που μπορούν να περιορίσουν τις ευκαιρίες για εργασία με 
μερική απασχόληση και, ανάλογα με την περίπτωση, να τα εξαλείψουν. Αυτό 
συμβάλλει σε μια πιο ευέλικτη οργάνωση της αγοράς εργασίας και στοχεύει στην 
αύξηση της έντασης σε απασχόληση της μεγέθυνσης. 
5. Η πρόταση ;τερ^εί. μέτρα που αποσκοπούν στο να ληφθεί υπόψη η ιδιαίτερη 
κατάσταση των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (μειωμένες ή διαφορετικές 
απαιτήσεις, κλπ); 
Ναι, βλ. παραγράφους 24 έως 29 της αιτιολογικής έκθεσης της πρότασης. 
Διαβούλευση 
6. Κατάλογος των οργανώσεων με τις οποίες έγινε διαβούλευση επί της πρότασης και 
έκθεση των βασικών στοιχείων της θέσης τους. 
Όλες οι αντιπροσωπευτικές οργανώσεις2 ήταν σε θέση να δώσουν τη γνώμη τους 
κατά την πρώτη διαβούλευση. Εκλήθησαν επίσης σε μια συνεδρίαση διαβούλευσης 
για τη συμφωνία πλαίσιο από την Επιτροπή. Σε ό,τι αφορά τις θέσεις τους, βλ. 
παραγράφους 20-23 της αιτιολογικής έκθεσης. 
Σύμφωνα με την ανακοίνωση σχετικά με την εφαρμογή του πρωτοκόλλου για την κοινωνική 
πολιτική - COM(93)600 της 14ης Δεκεμβρίου 1993 
-19-

ISSN 0254-1483 
COM(97) 392 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 04 05 06 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-97-430-GR-C 
ISBN 92-78-23809-0 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουξεμβούργο 
ZC