ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 58/97

Σύνοψη και συστάσεις

Η έκθεση καλύπτει την εφαρμογή του κανονισμού αριθ. 58/97 (στο εξής καλούμενος «ο κανονισμός ΣΔΕ») και του κανονισμού αριθ. 410/98 του Συμβουλίου που τροποποίησε μεταγενέστερα τον πρώτο κανονισμό. Η παρούσα έκθεση εκπονήθηκε σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 14 παράγραφος 1 του κανονισμού ΣΔΕ: "η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, εντός τριών ετών από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισμού, και στη συνέχεια κάθε τρία χρόνια, έκθεση σχετικά με τις στατιστικές που καταρτίζονται κατ'εφαρμογή του παρόντος κανονισμού και ιδίως σχετικά με την ποιότητά τους και τον φόρτο που αναλογεί στις επιχειρήσεις." [1]

[1] Σύμφωνα με τη διάταξη αυτή κοινοποιήθηκε μία πρώτη έκθεση στις 10 Νοεμβρίου 2000 (COM(2000) 719 τελικό)

Γενικά, στόχος της έκθεσης είναι να παράσχει πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο και την έκταση εφαρμογής του κανονισμού ΣΔΕ από κάθε κράτος μέλος, καθώς επίσης και η ενημέρωση για τις δράσεις που αναλήφθηκαν από την Επιτροπή με σκοπό την παραγωγή συγκρίσιμων ευρωπαϊκών στατιστικών για τη διάρθρωση των επιχειρήσεων.

Η έκθεση αποτελείται από τέσσερα τμήματα και ακολουθούν διάφορα παραρτήματα αναφοράς. Προηγούνται ορισμένες βασικές διαπιστώσεις και συμπεράσματα που παρέχουν μια σύνοψη της πορείας εφαρμογής στα κράτη μέλη και ακολουθούν ορισμένες συστάσεις. Στη συνέχεια, το πρώτο μέρος εξετάζει τα μέτρα που λήφθηκαν για την εφαρμογή του κανονισμού ΣΔΕ. Το δεύτερο μέρος εξετάζει τις στατιστικές που προκύπτουν από την εφαρμογή. Το τρίτο μέρος εξετάζει θέματα που αφορούν το κόστος και το φόρτο σχετικά με τη συλλογή των στοιχείων ΣΔΕ. Το τέταρτο μέρος αφορά το μέλλον και την πορεία που πρέπει να ακολουθήσουν οι στατιστικές για τη διάρθρωση των επιχειρήσεων.

Τα παραρτήματα παρέχουν περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τα σημεία που θίγονται στην έκθεση. Παρέχουν επίσης πληροφορίες σχετικά με τη διαθεσιμότητα δεδομένων ΣΔΕ όσον αφορά τα πιστωτικά ιδρύματα και συνταξιοδοτικά ταμεία (παράρτημα 7) που δεν καλύπτονται πλήρως από τον κανονισμό ΣΔΕ, και πληροφορίες σχετικά με τη διαθεσιμότητα στοιχείων ΣΔΕ σε υποψήφιες χώρες (παράρτημα 8).

Εκπλήρωση του στόχου του κανονισμού ΣΔΕ [2]

[2] Ο στόχος του κανονισμού ΣΔΕ σύμφωνα με το πρώτο άρθρο του είναι "η δημιουργία κοινού πλαισίου για τη συλλογή, κατάρτιση, διαβίβαση και αξιολόγηση των κοινοτικών στατιστικών σχετικά με τη διάρθρωση, τις δραστηριότητες, την ανταγωνιστικότητα και τις επιδόσεις των επιχειρήσεων εντός της Κοινότητας".

Το πλαίσιο για την παραγωγή ΣΔΕ καθορίζει ορισμένους στόχους (σε όρους διαθεσιμότητας δεδομένων, κάλυψης, επικαιρότητας των στοιχείων, κλπ.). Μέσω των στόχων αυτών πρέπει να κριθεί η αποτελεσματικότητα της εφαρμογής του κανονισμού ΣΔΕ. Η ανάλυση βασίζεται στην κατάσταση στο τέλος του 2002, οπότε κατέστησαν διαθέσιμες οι συστηματικές συγκρίσεις μεταξύ των ετών αναφοράς 1996 και 2000.

Κανονιστικές εξελίξεις: ο κανονισμός ΣΔΕ και η συναφής νομοθεσία περιγράφονται στο Μέρος Ι. Μετά την έκδοση του κανονισμού αριθ. 58/97 και των ενοτήτων εφαρμογής του ακολούθησαν τρεις σημαντικές κανονιστικές εξελίξεις.

1) Το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκριναν μία πρώτη τροποποίηση η οποία δημοσιεύθηκε στις 21 Φεβρουαρίου 1998. Με την τροποποίηση αυτή προστέθηκε πέμπτο παράρτημα σχετικά με το πλαίσιο για τις στατιστικές διάρθρωσης των επιχειρήσεων στις δραστηριότητες ασφάλισης ζωής και ζημιών, αρχίζοντας με την περίοδο αναφοράς 1996.

2) Το 2001 εφαρμόστηκε διαδικασία προσαρμογής με τη χρήση της διαδικασίας της επιτροπολογίας. Είχε ως στόχο τη μείωση ή τουλάχιστον τη συγκράτηση του στατιστικού φόρτου με την αφαίρεση λιγότερο χρήσιμων σημείων από τις απαιτήσεις, παρέχοντας δυνατότητες νέων ερευνών ή βελτιώσεων του κανονισμού ΣΔΕ στο μέλλον.η τροποποίηση αυτή εγκρίθηκε στις 6 Σεπτεμβρίου 2002. ο αντίκτυπος της τροποποίησης αυτής αναλύεται στο κεφάλαιο 3.1.

3) Μία δεύτερη τροποποίηση εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο και δημοσιεύθηκε στις 21 Νοεμβρίου 2002. Η τροποποίηση αυτή πρόσθεσε ουσιαστικά δύο νέα παραρτήματα όσον αφορά τα πιστωτικά ιδρύματα και τα συνταξιοδοτικά ταμεία και δύο μεταβλητές σχετικά με τις δαπάνες για την περιβαλλοντική προστασία. Η πρόοδος που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται στο παράρτημα 7.

Διαθεσιμότητα στοιχείων: το κυριότερο αποτέλεσμα είναι ότι μεταξύ των δύο ετών αναφοράς σημειώθηκε δραματική βελτίωση στον όγκο των διαθέσιμων στοιχείων. Κατά μέσο όρο, ο δείκτης διαθεσιμότητας για δεκαέξι χώρες και για τις κυριότερες σειρές αυξήθηκε από 54% σε 82% [3]. Όλες οι χώρες είχαν καταβάλει προσπάθειες εφαρμογής του κανονισμού (ανασκόπηση των προσπαθειών που καταβλήθηκαν από το έτος αναφοράς 1997 παρουσιάζεται στο κεφάλαιο 1.3) και σημειώθηκε σημαντική βελτίωση στη θέση τους τόσο στον τομέα της βιομηχανίας όσο και στον τομέα των υπηρεσιών. Ωστόσο, πρέπει να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες σε ορισμένες συγκεκριμένες χώρες και συνολικά σε ορισμένους ειδικούς τομείς (στον ασφαλιστικό τομέα και στον τομέα των κατασκευών).

[3] Οι ετήσιες σειρές «επιχείρησης» για 15 κράτη μέλη και τη Νορβηγία.

Εμπιστευτικότητα: το στοιχείο αυτό εξακολουθεί να αποτελεί πρόβλημα για τις στατιστικές των επιχειρήσεων στην ΕΕ: η διάδοση των δεδομένων για το σύνολο της ΕΕ υπόκειται σε περιορισμούς λόγω του εμπιστευτικού χαρακτήρα των στατιστικών στοιχείων. Ωστόσο, έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος στον εν λόγω τομέα σε σύγκριση με την κατάσταση που περιγράφεται στην πρώτη έκθεση. Αρχικά, βελτιώθηκε η εναρμόνιση των εθνικών κανόνων περί εχεμύθειας. Δεύτερον, πραγματοποιήθηκαν επενδύσεις στον τομέα της ΤΠ σε εργαλεία για την αυτόματη επεξεργασία απόρρητων δεδομένων σε συνεργασία με τις Εθνικές Στατιστικές Υπηρεσίες. Τέλος, η εκπόνηση μιας νέας στρατηγικής εκτιμήσεων κατέστησε εφικτή τη σημαντική αύξηση του αριθμού των συγκεντρωτικών μεγεθών που διατίθενται στο επίπεδο της ΕΕ. Στο κεφάλαιο 2.2 περιλαμβάνεται πίνακας ο οποίος δείχνει την έκταση στην οποία ο εμπιστευτικός χαρακτήρας μειώνει τη διαθεσιμότητα των στοιχείων.

Επικαιρότητα: ένα δεύτερο σημαντικό αποτέλεσμα είναι ότι σημειώθηκε σημαντική βελτίωση στην επικαιρότητα. Βάσει των δεδομένων που όντως διαβιβάστηκαν, η μέση καθυστέρηση μετά την προθεσμία [4] υποχώρησε σε 1,5 μήνες για το έτος 2000 σε σύγκριση με καθυστέρηση άνω των 5 μηνών για το έτος αναφοράς 1996. Τα αποτελέσματα αυτά, τα οποία δεν εξαρτώνται ούτε από τον τομέα ούτε από τη χώρα, οφείλονται στις αλλαγές που επήλθαν σε αρκετές χώρες με τη δημιουργία νέων συστημάτων έρευνας ή λόγω σημαντικών αλλαγών σε υφιστάμενα συστήματα κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου (1995-1999).

[4] 18 μήνες για τις υπό εξέταση σειρές, εκτός από την περίπτωση του ασφαλιστικού τομέα (10 μήνες).

Αξιολόγηση της ποιότητας: ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1618/1999 της Επιτροπής, της 23ης Ιουλίου 1999 σχετικά με τα κριτήρια για την αξιολόγηση της ποιότητας των στατιστικών διάρθρωσης των επιχειρήσεων καλούσε τα κράτη μέλη να παρέχουν, ετησίως, εντός περιόδου 24 μηνών από το τέλος του έτους αναφοράς, πληροφορίες σχετικά με την ακρίβεια των δεδομένων. Ο κανονισμός αυτός εφαρμόστηκε πλήρως από το έτος αναφοράς 1999. Στις εκθέσεις του 1999, όλα τα κράτη μέλη παρείχαν πληροφορίες για κάθε ένα από τα προβλεπόμενα σημεία, εκτός από λίγες περιπτώσεις «μη απάντησης» κατά στοιχείο. Μολονότι το Λουξεμβούργο και η Ιρλανδία θεωρείται ότι εξαιρούνται από τις διατάξεις του κανονισμού της Επιτροπής εξαιτίας του μεγέθους τους, παρείχαν εκούσια στη Eurostat πληροφορίες σχετικά με την οργάνωση των συστημάτων έρευνας. Η Eurostat προέβη σε ανάλυση των πληροφοριών σχετικά με τους συντελεστές μεταβλητότητας για να καταρτίσει ένα συνολικό μέγεθος για την ΕΕ. Ορισμένα αποτελέσματα της ανάλυσης αυτής παρέχονται στο παράρτημα 4.

Αξιολόγηση της επιβάρυνσης: εξακολουθεί να πραγματοποιείται πρόοδος, αν και με αργούς ρυθμούς, για την αξιολόγηση της επιβάρυνσης των απαντώντων, δεδομένου ότι πολύ λίγα κράτη μέλη συλλέγουν τακτικά τέτοιου είδους πληροφορίες. Στις εργασίες για την αξιολόγηση της επιβάρυνσης σε ολόκληρη την ΕΕ υπογραμμίστηκαν οι δυσκολίες παροχής συναφούς ποσοτικής αξιολόγησης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. η σημαντικότερη δυσκολία αφορούσε τον τρόπο με τον οποίο μία εκτίμηση της επιβάρυνσης είναι δυνατό να συνδεθεί με πληροφορίες σχετικά με τη διαθεσιμότητα και την ποιότητα των στατιστικών στοιχείων που συγκεντρώνονται και διαδίδονται. Ωστόσο, το Μέρος ΙΙΙ της έκθεσης προτείνει στοιχεία ποιοτικού και ποσοτικού χαρακτήρα για την εν λόγω αξιολόγηση. Ένα σημαντικό αποτέλεσμα της αξιολόγησης αυτής είναι ότι τα κράτη μέλη συνεχίζουν τις προσπάθειές τους για να μειώσουν ή να περιορίσουν τη στατιστική επιβάρυνση για τις επιχειρήσεις. Στο κεφάλαιο 3.2 παρέχεται μία ανασκόπηση των ποιοτικών συνεισφορών προς την επίτευξη του στόχου αυτού. Τα ποσοτικά αποτελέσματα των προσπαθειών αυτών είναι δυνατό να μετρηθούν ιδιαίτερα στην περίπτωση μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, των οποίων η σχετική στατιστική επιβάρυνση μειώθηκε μεταξύ των ετών 1995 και 2000 και ακόμα και μετά το 2000 (βλ. κεφάλαιο 3.3.).

Ανάγκες των χρηστών και εξελίξεις των ΣΔΕ: οι ανάγκες των χρηστών για στατιστικές διάρθρωσης των επιχειρήσεων εξακολούθησαν να αυξάνονται και να διαφοροποιούνται. Το κεφάλαιο 2.1 παρέχει μία ανασκόπηση των κυριότερων κατηγοριών χρηστών (κοινοτικές πολιτικές, επιχειρήσεις και ενώσεις επιχειρήσεων, οργανισμοί έρευνας). Τα κυριότερα σημεία που απασχολούν τους χρήστες αυτούς έχουν ήδη συζητηθεί (διαθεσιμότητα, επικαιρότητα). Η συγκρισιμότητα αποτελεί ένα άλλο χαρακτηριστικό των ευρωπαϊκών στατιστικών. Πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες προς την κατεύθυνση αυτή μέσω ρυθμιστικών μέτρων (εναρμόνιση εννοιών και ορισμών). Ωστόσο, απαιτείται περαιτέρω εργασία από μεθοδολογικής απόψεως (με τη χρησιμοποίηση εναρμονισμένων κανόνων ταξινόμησης, τη χρησιμοποίηση στατιστικών μονάδων, την αντιμετώπιση εκκρεμών θεμάτων σχετικά με τα κατώτατα όρια και την ερμηνεία ορισμών). Το δεύτερο κύριο μέλημα των χρηστών είναι η συνάφεια της στατιστικής προσφοράς. Στον τομέα των ΣΔΕ θεσπίστηκε ένα κυλιόμενο πρόγραμμα ανάπτυξης μέσω μιας μόνιμης "στατιστικής παρακολούθησης". Το πρόγραμμα για τα έτη 2003 έως 2005 παρουσιάζεται στο κεφάλαιο 4.2. Τα επόμενα έτη, οι ΣΔΕ θα συμβάλλουν σημαντικά στην ανάπτυξη των στατιστικών για τις υπηρεσίες (βλ. τη «στρατηγική στον τομέα των υπηρεσιών»).

Στο σημείο αυτό πρέπει επίσης να αναφερθεί η γενική επέκταση των ΣΔΕ στις υπό ένταξη χώρες (και γενικότερα στις υποψήφιες χώρες). Η σημερινή κατάσταση των ΣΔΕ στις χώρες αυτές μπορεί να συγκριθεί με εκείνη στα περισσότερα κράτη μέλη. Η πρόοδός τους περιγράφεται στο παράρτημα 8.

Συμπεράσματα και συστάσεις

Γενική αξιολόγηση της εφαρμογής του κανονισμού ΣΔΕ. Από την έκδοση του κανονισμού ΣΔΕ, τα περισσότερα από τα κράτη μέλη και η Νορβηγία πραγματοποίησαν σημαντική πρόοδο στη διαθεσιμότητα δεδομένων υψηλής ποιότητας στους χρήστες ευρωπαϊκών δεδομένων ΣΔΕ. Τα περισσότερα από τα κράτη μέλη πέτυχαν την πρόοδο αυτή κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου. Πολλά από εκείνα που, για οιοδήποτε λόγο, δεν πέτυχαν τέτοιου είδους αποτελέσματα κατά τη διάρκεια της εν λόγω περιόδου συνέχισαν τις προσπάθειές τους το 1999 και 2000 και σημείωσαν πρόοδο που τα φέρνει πλησιέστερα στην πλήρη εφαρμογή.

Σε δύο χώρες εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικά προβλήματα.

Στην Ιρλανδία, πρέπει να αφαιρεθούν τα κατώτατα όρια στους τομείς της βιομηχανίας και των κατασκευών. Μολονότι υπήρξαν πρόσφατα βελτιώσεις, οι καθυστερήσεις δεν υποχώρησαν ουσιαστικά το 2000 σε σύγκριση με το 1996.

Τα ανεπαρκή διαθέσιμα στοιχεία για την Ελλάδα αποτελούν το μεγαλύτερο ιδιαίτερο πρόβλημα στην εφαρμογή του κανονισμού. Τα στοιχεία που είναι διαθέσιμα περιορίζονται στην κάλυψη της δραστηριότητας και δεν είναι συγκρίσιμα με εκείνα άλλων χωρών λόγω του κατώτατου ορίου μεγέθους με το οποίο εξαιρούνται μικρές επιχειρήσεις. Τα στοιχεία επίσης φθάνουν με καθυστέρηση.

Από την εξέταση των υπολοίπων χωρών, σημειώθηκαν οι ακόλουθοι τομείς στους οποίους χρειάζεται να επέλθουν τελικές βελτιώσεις.

-- Το Βέλγιο πρέπει να πραγματοποιήσει περαιτέρω πρόοδο στην επικαιρότητα περιφερειακών δεδομένων.

-- Η Γερμανία πρέπει να πραγματοποιήσει περαιτέρω πρόοδο στην επικαιρότητα δεδομένων για τον τομέα της διανομής γενικά, για τα δεδομένα σχετικά με την τάξη μεγέθους και για τα περιφερειακά δεδομένα για τις υπηρεσίες. Οι έρευνες στον τομέα των υπηρεσιών είναι νέες και το γεγονός αυτό μπορεί να εξηγήσει τις παρατηρούμενες καθυστερήσεις.

-- Η Ισπανία πρέπει να πραγματοποιήσει περαιτέρω πρόοδο στην επικαιρότητα δεδομένων για τον τομέα των κατασκευών.

-- Η Σουηδία πρέπει να παρουσιάσει περιφερειακά στοιχεία για τον κλάδο των κατασκευών.

-- Η Νορβηγία πρέπει να πραγματοποιήσει περαιτέρω πρόοδο στην επικαιρότητα δεδομένων για τον τομέα της διανομής.

Ενέργειες και συστάσεις [5] Η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να συνεργάζεται με τις εθνικές στατιστικές αρχές για την αναθεώρηση των απαιτήσεων βάσει του κανονισμού ΣΔΕ, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στις μεταβαλλόμενες ανάγκες των χρηστών και στο φόρτο των επιχειρήσεων. Ειδικότερα:

[5] Το κοινοτικό στατιστικό πρόγραμμα 2003-2007 (Απόφαση αριθ. 2367/2002/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 16ης Δεκεμβρίου 2002) προβλέπει στον τίτλο XVI, μεταξύ άλλων, ότι θα προχωρήσουν οι εργασίες στους εξής τομείς: βελτίωση του συστήματος για την ανάπτυξη στατιστικών διάρθρωσης των επιχειρήσεων, με βάση τις πολιτικές ανάγκες και τη δυνατότητα ταχείας ανταπόκρισης σε μεταβαλλόμενους παράγοντες όπως είναι το περιβάλλον, οι πολιτικές και οι χρήστες. έμφαση στην αξιολόγηση της ποιότητας και στη βελτίωση των δεδομένων που παράγονται. Ορισμένες από τις ενέργειες αυτές θα πρέπει να υλοποιηθούν μέσω κανονιστικών διαδικασιών (βλ. επίσης 4.3.1.).

-- Η Eurostat θα θεσπίσει ένα σύστημα αναφορών το οποίο θα επικαιροποιείται τακτικά. Το σύστημα αυτό θα παρουσιάζει την πορεία της εφαρμογής και θα επιτρέπει τον σαφή εντοπισμό των κυριότερων προβλημάτων της διαδικασίας αυτής καθώς και των σχετικών λεπτομερειών ώστε να καταστεί δυνατή η αποτελεσματική παρακολούθηση. Το θέμα αυτό θα συζητηθεί σε συνεδριάσεις με διευθυντές επιχειρήσεων και στις συνεδριάσεις της διευθύνουσας ομάδας ΣΔΕ.

-- Για να διατηρηθεί ο ρυθμός προόδου στον τομέα των ΣΔΕ, η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να συνεργάζεται με τις Εθνικές Στατιστικές Υπηρεσίες ώστε να εξασφαλίσει την πλήρη εφαρμογή του κανονισμού ΣΔΕ, εφόσον δεν έχει επιτευχθεί, με ιδιαίτερη προσοχή σε εκείνα τα κράτη μέλη στα οποία φαίνονται αναγκαίες σημαντικές αλλαγές στις μεθόδους συλλογής δεδομένων και στις υπό ένταξη χώρες.

-- Με βάση τη διαδικασία τακτικής αναφοράς που προτείνεται για την παρακολούθηση της εφαρμογής, η Eurostat και τα κράτη μέλη θα αναπτύξουν και θα υλοποιήσουν ένα ποιοτικό πρόγραμμα στο οποίο θα μετράται η ποιότητα και θα αντιμετωπίζονται τα προβλήματα ποιότητας.

-- Η Eurostat θα εξακολουθήσει τις προσπάθειές της για να καταστούν ταχύτερα διαθέσιμα τα δεδομένα, με τη βελτίωση των διαδικασιών επεξεργασίας τους. Θα θεσπίσει διαδικασίες που θα εξασφαλίζουν τη διάδοση όλων των διαθέσιμων δεδομένων, κυρίως με τακτικό έλεγχο με τον οποίο θα συγκρίνεται ο όγκος των δεδομένων που διαβιβάζονται από τα κράτη μέλη με τον όγκο των δεδομένων που καθίστανται διαθέσιμα σε χρήστες μέσω της βάσης δεδομένων αναφοράς της Eurostat (NewCronos).

-- Η Επιτροπή θα συνεργάζεται με τις Εθνικές Στατιστικές Υπηρεσίες για την εφαρμογή της στρατηγικής στον τομέα των υπηρεσιών που παρουσιάστηκε στην ΕΣΠ (Επιτροπή Στατιστικού Προγράμματος) το Σεπτέμβριο 2002.

-- Η Επιτροπή θα δρομολογήσει δεύτερο γύρο διαβουλεύσεων για τη δυνατότητα προσαρμογής τμημάτων του κανονισμού ΣΔΕ τα οποία δεν εξετάστηκαν στον πρώτο γύρο προσαρμογών που ολοκληρώθηκε το Σεπτέμβριο 2002.

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΜΕΡΟΣ Ι

Εφαρμογή του κανονισμού ΣΔΕ

1.1. Ο κανονισμός ΣΔΕ και η συναφής νομοθεσία

1.2. Η εφαρμογή του Κανονισμού ΣΔΕ από την Eurostat

1.3. Εφαρμογή του Κανονισμού ΣΔΕ στα κράτη μέλη

1.4. Άλλες πτυχές της εφαρμογής

ΜΕΡΟΣ ΙΙ

Στατιστικές διάρθρωσης των επιχειρήσεων

2.1. Ποιότητα των δεδομένων ΣΔΕ: συνάφεια και πληρότητα

2.2. Ποιότητα δεδομένων ΣΔΕ: διαθεσιμότητα

2.3. Ποιότητα δεδομένων ΣΔΕ: επικαιρότητα

2.4. Ποιότητα δεδομένων ΣΔΕ: ακρίβεια

2.5. Ποιότητα των δεδομένων ΣΔΕ: συγκρισιμότητα

2.6. Οι επόμενες ενέργειες για την ποιότητα

ΜΕΡΟΣ ΙΙΙ

Κόστος και στατιστικός φόρτος

3.1. Αντίκτυπος της διαδικασίας προσαρμογής

3.2. Ορισμένοι τρόποι για τον περιορισμό της στατιστικής επιβάρυνσης

3.3. Συνοπτικός δείκτης της εξέλιξης της στατιστικής επιβάρυνσης

ΜΕΡΟΣ ΙV

Ανάπτυξη στατιστικών διάρθρωσης των επιχειρήσεων

4.1. Ανασκόπηση των πιλοτικών μελετών και παρόμοιων εργασιών σχετικά με τους ελλίποντες ορισμούς

4.2. Ενσωμάτωση των πιλοτικών μελετών στο κυλιόμενο πρόγραμμα ανάπτυξης

4.3. Συνέχιση της προόδου για την βελτίωση των στατιστικών για τις υπηρεσίες - μια στρατηγική για τις στατιστικές στον τομέα των υπηρεσιών

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ

Παραρτήματα 1 έως 10

ΜΕΡΟΣ I

1. Εφαρμογη του Κανονισμου ΣΔΕ

1.1. Ο Κανονισμοσ ΣΔΕ και η συναφησ νομοθεσια

1.1.1. Ιστορικό του κανονισμού ΣΔΕ

1.1.1.1. Προβλήματα σχετικά με τις στατιστικές διάρθρωσης των επιχειρήσεων στο τέλος της δεκαετίας του 1980

Πριν από την έκδοση του κανονισμού ΣΔΕ, εναρμονισμένες ευρωπαϊκές στατιστικές διάρθρωσης των επιχειρήσεων διατίθεντο μόνο για περιορισμένο τμήμα της επιχειρηματικής κοινότητας, συγκεκριμένα τους παραδοσιακούς βιομηχανικούς τομείς της παροχής ενέργειας και νερού και της εξόρυξης, μεταποίησης και των κατασκευών. Οι διαθέσιμες στατιστικές πληροφορίες για τους βιομηχανικούς τομείς βασίζονταν σε δύο οδηγίες του Συμβουλίου [6] που εκδόθηκαν το 1964 και 1972. Παρά τον αριθμό των ετών, στη διάρκεια των οποίων ίσχυσαν οι οδηγίες, η παραγωγή ευρωπαϊκών στατιστικών διάρθρωσης της βιομηχανίας παρέμεινε σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό δευτερεύουσα δραστηριότητα στα περισσότερα εθνικά συστήματα. Οι στατιστικές αυτές κατέστησαν προοδευτικά λιγότερο χρήσιμες λόγω των οικονομικών και τεχνικών εξελίξεων που επήλθαν στο μεταξύ και ενός συνδυασμού δύσκαμπτων νομικών μέσων και περιορισμένης επιτυχίας στην ανάπτυξη στατιστικών εκτός του νομικού πλαισίου. Στα τέλη της δεκαετίας του 1980 κατέστησαν εμφανή πολλά σοβαρά προβλήματα μη τήρησης των οδηγιών και, το σημαντικότερο, έλλειψης διαθέσιμων δεδομένων στην Επιτροπή προκειμένου να ανταποκριθεί στις ανάγκες των χρηστών δεδομένων. Ειδικότερα, εντοπίστηκαν τα ακόλουθα σημεία:

[6] Οδηγία 64/475/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 30ής Ιουλίου 1964, περί οργανώσεως συντονισμένων ετήσιων ερευνών επί των επενδύσεων στη βιομηχανία (ΕΕ L 131 της 13.8.1964, σ. 2913) και οδηγία 72/221/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 6ης Ιουνίου 1972, περί οργανώσεως συντονισμένων στατιστικών ερευνών στη βιομηχανία και στη βιοτεχνία (ΕΕ L 133 της 10.6.1972, σ. 57).

-- Τα δεδομένα που κάλυπταν επιχειρήσεις όλων των μεγεθών διατίθεντο μόνο ανά 5ετία ή και καθόλου.

-- Ορισμένοι βιομηχανικοί κλάδοι, ιδίως οι κατασκευές, αγνοήθηκαν από κάποια κράτη μέλη. Τα περισσότερα από αυτά δεν κάλυπταν πλήρως τους τομείς των υπηρεσιών της οικονομίας, ορισμένα δε δεν τους κάλυπταν καθόλου σε ετήσια βάση.

-- Οι αλλαγές στις επιχειρηματικές πρακτικές, όπως η αυξημένη προσφυγή στη μερική απασχόληση, η χρήση της χρηματοδοτικής μίσθωσης και ο ρόλος των άυλων επενδύσεων εξασθένησαν τη χρησιμότητα των ισχυόντων μέτρων.

-- Πολλοί χρήστες διαμαρτύρονται για την υπερβολική καθυστέρηση στη διαθεσιμότητα των δεδομένων.

-- Παρατηρήθηκαν απώλειες πληροφοριών λόγω της απόκρυψης δεδομένων σε εθνικό επίπεδο ώστε να αποφευχθεί η δημοσιοποίηση εμπιστευτικών στοιχείων, ή λόγω της μετάβασης από εθνικές ονοματολογίες στην κοινή NACE 70. Με τον τρόπο αυτό δεν κατέστη δυνατός ο υπολογισμός δεδομένων για ολόκληρη την ΕΕ.

-- Οι στατιστικές παράγονταν για διαφορετικές στατιστικές μονάδες, χωρίς όλες οι εθνικές στατιστικές αρχές να έχουν υιοθετήσει ως στατιστικές μονάδες την επιχείρηση ή τη μονάδα οικονομικής δραστηριότητας.

-- Οι περισσότερες στατιστικές αρχές ούτε συνέλεγαν ούτε παρείχαν ορισμένες από τις απαιτούμενες μεταβλητές.

Ορισμένες από τις δυσκολίες αυτές μειώθηκαν με την εφαρμογή του κανονισμού αριθ. 3037 του Συμβουλίου, της 9ης Οκτωβρίου 1990 [7] για τη στατιστική ταξινόμηση των οικονομικών δραστηριοτήτων στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα (NACE Αναθ. 1) και με την ανάπτυξη άλλων στατιστικών εργαλείων όπως η εναρμόνιση των μητρώων επιχειρήσεων [8], πλην όμως εξακολούθησαν να υπάρχουν σημαντικές δυσχέρειες.

[7] ΕΕ L 293 της 24.10.1990, σ. 1.

[8] Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2186/93 της 22ας Ιουλίου 1993, σχετικά με τον κοινοτικό συντονισμό της ανάπτυξης μητρώων επιχειρήσεων για στατιστικούς σκοπούς (ΕΕ L 196 της 5.8.1993, σ. 1).

1.1.1.2. Έκδοση του κανονισμού ΣΔΕ

Το 1995, η Επιτροπή οριστικοποίησε την πρότασή της προς το Συμβούλιο περί νέας νομικής βάσης για τις ευρωπαϊκές στατιστικές διάρθρωσης των επιχειρήσεων. Στις 20 Δεκεμβρίου 1996 εκδόθηκε ο κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 58/97 του Συμβουλίου για τις στατιστικές διάρθρωσης των επιχειρήσεων. Δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στις 17 Ιανουαρίου 1997 και τέθηκε σε ισχύ 20 ημέρες αργότερα.

1.1.1.3. Στόχος του κανονισμού ΣΔΕ

Ο στόχος του κανονισμού ΣΔΕ σύμφωνα με το άρθρο 1 είναι δημιουργία κοινού πλαισίου για τη συλλογή, κατάρτιση, διαβίβαση και αξιολόγηση των κοινοτικών στατιστικών σχετικά με τη διάρθρωση, τις δραστηριότητες, την ανταγωνιστικότητα και τις επιδόσεις των επιχειρήσεων στην Κοινότητα. Η πλήρης εφαρμογή του κανονισμού ΣΔΕ θα είχε ως αποτέλεσμα οι εθνικές στατιστικές αρχές, που είναι αρμόδιες για τη συλλογή δεδομένων, να διαβιβάζουν στην Eurostat στοιχεία συγκρίσιμα μεταξύ των κρατών μελών. Ο κανονισμός ΣΔΕ καθορίζει ή προβλέπει κανόνες, πρότυπα και ορισμούς που απαιτούνται για την παραγωγή συγκρίσιμων κοινοτικών στατιστικών, χωρίς να περιγράφει λεπτομερώς τις χρησιμοποιητέες ακριβείς μεθόδους συλλογής. Κατά συνέπεια, οι στατιστικές αρχές κάθε κράτους μέλους μπορούν να προβαίνουν στη συλλογή δεδομένων κατά τον πλέον ενδεδειγμένο τρόπο για την περίπτωσή τους, για παράδειγμα λαμβάνοντας υπόψη τις εθνικές απαιτήσεις σχετικά με την παρουσίαση των λογαριασμών των εταιρειών.

Μέσω της διαδικασίας επιτροπολογίας, ο κανονισμός ΣΔΕ παρέχει ένα βαθμό ευελιξίας με την οποία η Επιτροπή μπορεί να λαμβάνει μέτρα προσαρμογής στις οικονομικές και τεχνολογικές εξελίξεις, κατόπιν διαβούλευσης με τα κράτη μέλη.

Το πλαίσιο που αναφέρεται στο άρθρο 1 του κανονισμού ΣΔΕ αποτελείται από ορισμένες γενικές διατάξεις στο κείμενο που είναι συναφείς για τις περισσότερες ή για το σύνολο των στατιστικών διάρθρωσης των επιχειρήσεων. Οι γενικές αυτές διατάξεις συμπληρώνονται από ειδικότερες διατάξεις στα τέσσερα παραρτήματα. Το πρώτο παράρτημα είναι γενικού χαρακτήρα και αφορά την παραγωγή ορισμένων πρότυπων δεικτών για όλες τις δραστηριότητες που καλύπτει ο κανονισμός. Τα τρία άλλα παραρτήματα καλύπτουν αντίστοιχα τη βιομηχανία, το διανεμητικό εμπόριο και τις κατασκευές. Η εν λόγω προσέγγιση κατά ενότητες προσφέρεται για σχετικά απλές τροποποιήσεις του κανονισμού ΣΔΕ εφόσον και όταν ληφθούν αποφάσεις για επέκταση της συλλογής δεδομένων προκειμένου να καλυφθεί λεπτομερέστερα οιαδήποτε ειδική πτυχή της επιχειρηματικής κοινότητας.

1.1.2. Σημειωθείσες εξελίξεις

1.1.2.1. Ενσωμάτωση του κανονισμού ΣΔΕ στο στατιστικό παράρτημα της συμφωνίας ΕΟΧ

Ο κανονισμός ΣΔΕ ενσωματώθηκε στο παράρτημα XXI (στατιστικό παράρτημα) της συμφωνίας ΕΟΧ, με την απόφαση 13/1999 της Κοινής Επιτροπής ΕΟΧ κατά την 60ή συνεδρίαση της 29ης Ιανουαρίου 1999 και τέθηκε σε ισχύ την επόμενη ημέρα.

1.1.2.2. Κανονισμός του Συμβουλίου που τροποποιεί τον κανονισμό ΣΔΕ, 1998

Στις 16 Φεβρουαρίου 1998, εκδόθηκε ο κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 410/98 του Συμβουλίου που τροποποιεί τον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 58/97 για τις στατιστικές διάρθρωσης των επιχειρήσεων, προσθέτοντας ένα πέμπτο παράρτημα στον κανονισμό ΣΔΕ. Το συγκεκριμένο παράρτημα καθορίζει ένα πλαίσιο στατιστικών διάρθρωσης των επιχειρήσεων για τις δραστηριότητες ασφάλισης ζωής και ζημιών, αρχίζοντας από την περίοδο αναφοράς 1996.

1.1.2.3. Κανονισμοί της Επιτροπής για την εφαρμογή του κανονισμού ΣΔΕ

Ο κανονισμός ΣΔΕ περιλαμβάνει διαδικασία η οποία επιτρέπει στην Επιτροπή, μετά από διαβούλευση με την Επιτροπή του Στατιστικού Προγράμματος, να καθορίσει εκτελεστικές διαδικασίες.

Ο κανονισμός ΣΔΕ προβλέπει ορισμένους ειδικούς τομείς όπου πρέπει να θεσπίζονται μέτρα εφαρμογής. Μεταξύ της έκδοσης του κειμένου το 1996 και της κατάρτισης της παρούσας έκθεσης, η διαδικασία αυτή χρησιμοποιήθηκε για τις ακόλουθες πτυχές εφαρμογής:

-- ορισμοί των χαρακτηριστικών.

-- πρώτο έτος αναφοράς για την κατάρτιση προκαταρκτικών αποτελεσμάτων.

-- ανάλυση των αποτελεσμάτων.

-- συχνότητα κατάρτισης των στατιστικών.

-- κατάλληλες τεχνικές διαδικασίες για τη διαβίβαση των αποτελεσμάτων.

-- μεταβατική περίοδος και αποκλίσεις από τις διατάξεις του κανονισμού ΣΔΕ.

-- κριτήρια για την αξιολόγηση της ποιότητας.

Μέτρα σχετικά με τα ανωτέρω υποβλήθηκαν στην ΕΣΠ και, κατά την περίοδο 1998-1999, εκδόθηκαν εννέα κανονισμοί της Επιτροπής. [9]

[9] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2699/98 της Επιτροπής, της 17ης Δεκεμβρίου 1998, σχετικά με τις παρεκκλίσεις που πρέπει να παρέχονται για τις στατιστικές διάρθρωσης των επιχειρήσεων (ΕΕ L 344 της 18.12.1998, σ. 1). Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2700/98 της Επιτροπής, της 17ης Δεκεμβρίου 1998 για τους ορισμούς των χαρακτηριστικών στις στατιστικές διάρθρωσης των επιχειρήσεων (ΕΕ L 344 της 18.12.1998, σ. 49). Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2701/98 της Επιτροπής, της 17ης Δεκεμβρίου 1998 για τις σειρές δεδομένων που πρέπει να καταρτισθούν σχετικά με τις στατιστικές διάρθρωσης των επιχειρήσεων (ΕΕ L 344 της 18.12.1998, σ. 81). κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2702/98 της Επιτροπής, της 17ης Δεκεμβρίου 1998, σχετικά με τις τεχνικές διαδικασίες για τη διαβίβαση των στατιστικών διάρθρωσης των επιχειρήσεων (ΕΕ L 344 της 18.12.1998, σ. 102). κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1618/99 της Επιτροπής της 23ης Ιουλίου 1999, σχετικά με τα κριτήρια αξιολόγησης της ποιότητας των στατιστικών διάρθρωσης των επιχειρήσεων (ΕΕ L 192 της 24.7.1999, σ. 11). κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1225/99 της Επιτροπής, της 27ης Μαΐου 1999, για τους ορισμούς των χαρακτηριστικών στις στατιστικές ασφαλιστικών υπηρεσιών (ΕΕ L 154 της 19.6.1999, σ. 1). κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1226/99 της Επιτροπής, της 28 Μαΐου 1999, για τη χορήγηση παρεκκλίσεων όσον αφορά τις στατιστικές ασφαλιστικών υπηρεσιών (ΕΕ L 154 της 19.6.1999, σ. 46). κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1227/99 της Επιτροπής, της 28ης Μαΐου 1999, σχετικά με την τεχνική μορφή διαβίβασης των στατιστικών για τις ασφαλιστικές υπηρεσίες (ΕΕ L 154 της 19.6.1999, σ. 75). κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1228/99 της Επιτροπής, της 28ης Μαΐου 1999, σχετικά με τις σειρές δεδομένων που πρέπει να παράγοντα για τις στατιστικές των ασφαλιστικών υπηρεσιών (ΕΕ L 154 της 19.6.1999, σ. 91).

1.1.2.4. Διαδικασία προσαρμογής

Η διαδικασία για τον καθορισμό των μέτρων εφαρμογής μπορεί επίσης να ακολουθηθεί για μέτρα που έχουν ως στόχο την προσαρμογή των διατάξεων του κανονισμού ΣΔΕ σε περίπτωση οικονομικών και τεχνικών εξελίξεων. Στο τέλος του 2000, η Eurostat υπέβαλε τις πρώτες προτάσεις της για την τροποποίηση του κανονισμού ΣΔΕ χρησιμοποιώντας τη διαδικασία επιτροπολογίας. Οι στόχοι της εργασίας αυτής ήταν να καταβληθεί προσπάθεια μείωσης ή τουλάχιστον περιορισμού του στατιστικού φόρτου με την εξάλειψη των λιγότερο χρήσιμων τμημάτων των απαιτήσεων, προσφέροντας δυνατότητες για νέες έρευνες ή βελτιώσεις του κανονισμού ΣΔΕ στο μέλλον. Συζητήθηκαν με χρήστες δεδομένων και τις εθνικές στατιστικές αρχές και εγκρίθηκαν από την Επιτροπή στις 6 Δεκεμβρίου 2002. Περισσότερες πληροφορίες για το σημείο αυτό περιλαμβάνονται στο κεφάλαιο 3.1.

1.1.2.5. Κανονισμός του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού ΣΔΕ, 2002

Το 2001, η Επιτροπή ενέκρινε πρόταση για δεύτερη τροποποίηση του κανονισμού ΣΔΕ. Η τροποποίηση αυτή πρότεινε ουσιαστικά την προσθήκη δύο νέων παραρτημάτων σχετικά με τα πιστωτικά ιδρύματα και τα συνταξιοδοτικά ταμεία, την προσθήκη δύο μεταβλητών σχετικά με τις επενδύσεις για την περιβαλλοντική προστασία και την επ'αόριστο επέκταση της χρονικής περιόδου για την εκπόνηση πιλοτικών μελετών. Στις 20 Ιουνίου 2002 εγκρίθηκε από το Συμβούλιο κοινή θέση και τον Οκτώβριο 2002 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δέχθηκε τη θέση αυτή. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2056/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Νοεμβρίου 2002 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 58/97 του Συμβουλίου σχετικά με τις στατιστικές διάρθρωσης των επιχειρήσεων [10] δημοσιεύθηκε στις 21 Νοεμβρίου 2002 και τέθηκε σε ισχύ 20 ημέρες αργότερα.

[10] ΕΕ L 317 της 21.11.2002, σ. 1.

1.2. Η εφαρμογη του Κανονισμου ΣΔΕ από την Eurostat

Από τυπική σκοπιά, οι εργασίες της Επιτροπής σε θέματα εφαρμογής αφορούσαν την προετοιμασία των κανονισμών εφαρμογής και τροποποίησης. Στη πράξη απαιτούνται πολλές άλλες ενέργειες προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι τα δεδομένα που διαβιβάζονται στη Eurostat φθάνουν στους χρήστες.

Με την παραλαβή των δεδομένων, η Eurostat διενεργεί ορισμένους ελέγχους για να εξακριβώσει τη συνοχή και για να διαπιστώσει εάν τα δεδομένα που διαβιβάζονται είναι πλήρη και έγκαιρα σε σχέση με τις απαιτήσεις του κανονισμού ΣΔΕ, λαμβάνοντας υπόψη τυχόν παρεκκλίσεις. Τα προβλήματα που προκύπτουν από τους ελέγχους συνάφειας συζητούνται με τις οικείες χώρες και καταβάλλεται προσπάθεια επίλυσής τους. Τα σοβαρά προβλήματα μη συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις του κανονισμού ΣΔΕ συζητούνται σε διμερές επίπεδο με τις ενδιαφερόμενες χώρες.

Η προστιθέμενη αξία της Eurostat στα δεδομένα που διαβιβάζονται από τις εθνικές στατιστικές αρχές είναι πολλαπλή. Τα τελευταία χρόνια, οι προσπάθειες επικεντρώθηκαν σε δύο τομείς, δηλαδή στην εκτίμηση συνολικών μεγεθών για την ΕΕ και στην επιτάχυνση της επεξεργασίας δεδομένων. Σε απλές περιπτώσεις, όταν τα στοιχεία είναι διαθέσιμα για όλα τα κράτη μέλη, υπολογίζονται τα σύνολα για την ΕΕ. Οι εκτιμήσεις είναι συχνά αναγκαίες και η Eurostat εξακολουθεί να αναπτύσσει και να επεκτείνει το φάσμα των εκτιμήσεων που γίνονται για τα δεδομένα ΣΔΕ. Με αφετηρία το 2002, η Eurostat επέκτεινε τις διαδικασίες της για την εκτίμηση συνόλων για την ΕΕ στον τομέα της μεταποίησης ώστε να περιλάβει τα ορυχεία και λατομεία, την ηλεκτρική ενέργεια, την παροχή αερίου και ύδατος, τις κατασκευές και όλους τους τομείς των μη χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών που καλύπτονται από τον κανονισμό ΣΔΕ. Οι εν λόγω διαδικασίες εκτίμησης επεκτάθηκαν επίσης στις σειρές δεδομένων με ανάλυση ανά τάξη μεγέθους, ενώ προηγουμένως κάλυπταν μόνο τις εθνικές σειρές.

Η Eurostat εξακολουθεί να συνεργάζεται με διάφορους εταίρους σε μία προσπάθεια βελτίωσης της επεξεργασίας των εμπιστευτικών στοιχείων. Ειδικότερα, κατά τη διάρκεια του 2002 χρησιμοποιήθηκε νέο λογισμικό στη Eurostat για να καταστεί δυνατή η αυτοματοποίηση της επεξεργασίας εμπιστευτικών δεδομένων με στόχο την επιτάχυνση της επεξεργασίας αυτής και τη μείωση του κινδύνου σφαλμάτων.

Η Eurostat διαθέτει περιορισμένους πόρους για την επεξεργασία σειρών εθνικών δεδομένων και την παροχή προστιθέμενης αξίας με την παραγωγή αθροιστικών αποτελεσμάτων, την πραγματοποίηση εκτιμήσεων, τον υπολογισμό παράγωγων δεικτών και τη διάδοση. Η Eurostat ανέθεσε κατά το παρελθόν σε υπεργολαβία ορισμένες από τις διαδικασίες αυτές, πλην όμως τα τελευταία χρόνια αναλαμβάνει η ίδια ολόκληρη τη διαδικασία επεξεργασίας δεδομένων τα οποία παρέχονται σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού ΣΔΕ, εκτός από εκείνα που αφορούν τη χρηματοοικονομική διαμεσολάβηση. Επιπλέον, παρέχει η ίδια όλες τις υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας για την προετοιμασία ορισμένων από τα προϊόντα διάδοσης.

1.3. Εφαρμογη του Κανονισμου ΣΔΕ στα Κράτη Μέλη

1.3.1. Χρησιμοποιούμενες μέθοδοι συλλογής δεδομένων

Ο κανονισμός ΣΔΕ προέβλεπε μεταβατική περίοδο. Στην πράξη, εφαρμόστηκε μία περίοδος τεσσάρων ετών που κάλυπτε τις περιόδους αναφοράς 1995 έως 1998 συμπεριλαμβανομένου. Πραγματοποιήθηκαν πολλές αλλαγές στις εθνικές πρακτικές κατά τη διάρκεια της περιόδου ακριβώς μετά την έναρξη ισχύος του κανονισμού ΣΔΕ. Κατ'αρχήν, η κατάσταση είναι σήμερα σταθερότερη καθόσον έχει λήξει η μεταβατική περίοδος και θα πρέπει να έχουν ληφθεί όλα τα αναγκαία μέτρα. Το εν λόγω σημείο της παρούσας έκθεσης παρέχει μία ανασκόπηση της κατάστασης για το πλέον πρόσφατο διαθέσιμο έτος αναφοράς, που είναι γενικά το 2000.

Οι στρατηγικές έρευνας των κρατών μελών είναι δυνατό να ταξινομηθούν με πολλούς τρόπους. Μία ομάδα κρατών μελών στηρίζεται σχεδόν εξ ολοκλήρου σε στατιστικές έρευνες (Βέλγιο, Γερμανία, Ελλάδα [11], Ισπανία, Ιρλανδία, Κάτω Χώρες, Αυστρία, Πορτογαλία και Ηνωμένο Βασίλειο), μία άλλη χρησιμοποιεί κυρίως διοικητικά δεδομένα ως υποκατάστατο των στατιστικών ερευνών για ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού (Δανία, Φινλανδία και Σουηδία) και μία τρίτη ομάδα αντιπαραβάλλει στατιστικές έρευνες και διοικητικά στοιχεία (Γαλλία, Ιταλία, Λουξεμβούργο και Νορβηγία) για την παραγωγή ολοκληρωμένων αποτελεσμάτων.

[11] Από το 1999 προβλέπεται η χρήση διοικητικών δεδομένων για τις επιχειρήσεις μεταποίησης με λιγότερους των 10 εργαζομένων σε αντικατάσταση της δειγματοληψίας που άρχισε το 1997.

Πρακτικά, όλα τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν μεθόδους δειγματοληψίας κάτω από ένα ορισμένο όριο μεγέθους και ορισμένα, που στηρίζονται εξ ολοκλήρου σε διοικητικά στοιχεία, δεν διενεργούν καθόλου στατιστική έρευνα σε μικρότερες επιχειρήσεις (Δανία, Γαλλία [12], Λουξεμβούργο, Φινλανδία και Σουηδία). Το Βέλγιο, η Γερμανία, η Ισπανία, η Γαλλία [13], η Ιρλανδία, η Αυστρία, η Πορτογαλία και το Ηνωμένο Βασίλειο χρησιμοποιούν απλοποιημένα ερωτηματολόγια για μικρότερες επιχειρήσεις.

[12] Σε ορισμένους τομείς.

[13] Σε ορισμένους τομείς.

Σε όλα πλην ενός τα κράτη μέλη ο συντονισμός των ερευνών στους διαφόρους τομείς επιτυγχάνεται τουλάχιστον μέσω της χρησιμοποίησης ενός κοινού μητρώου επιχειρήσεων. Η βασική εξαίρεση στον κανόνα αυτό είναι ο τίτλος Ι της NACE (ενδιάμεσοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί) που αντιμετωπίζεται ως ειδική περίπτωση από τα κράτη μέλη - βλέπε ακόλουθη παράγραφο.

Εκτός από τον ένα αυτό τίτλο της NACE, τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν γενικά ένα εναρμονισμένο σύστημα για τη συγκέντρωση αποτελεσμάτων σε σχέση με όλες τις άλλες δραστηριότητες. Ωστόσο, σε ορισμένες χώρες υπάρχει μεγαλύτερη διαφοροποίηση στις μεθόδους που χρησιμοποιούνται μεταξύ των τομέων και τα εν λόγω συστήματα έρευνας μπορούν γενικά να περιγραφούν ως συντονισμένα παρά ως εναρμονισμένα. Για παράδειγμα, στη Γαλλία και την Ισπανία, τα Υπουργεία διεξάγουν ορισμένες από τις έρευνες με διαφορετικούς βαθμούς συντονισμού μέσω της στατιστικής υπηρεσίας. Υπάρχουν διαφορετικές στρατηγικές έρευνας για διαφορετικούς τομείς στη Δανία (από το 2001 μόνο για τον τίτλο Ε), στη Γερμανία, την Ισπανία, την Ιρλανδία και τις Κάτω Χώρες. Τα υπόλοιπα κράτη μέλη τείνουν να χρησιμοποιούν ένα περισσότερο αναγνωρισμένο σύστημα με την εξέταση ειδικών τομεακών θεμάτων σε ερωτηματολόγια τα οποία είναι προσαρμοσμένα στις αντίστοιχες δραστηριότητες παρά μέσω ανεξάρτητων ερευνών. Από την έκδοση του κανονισμού ΣΔΕ παρατηρήθηκε μία κίνηση προς την εναρμονισμένη αυτή προσέγγιση.

Στον ασφαλιστικό τομέα, το έργο της συλλογής και διαβίβασης δεδομένων στη Eurostat αναλαμβάνεται συχνά από κοινού από την εθνική στατιστική αρχή και τις ρυθμιστικές αρχές.

-- Στο Βέλγιο, τη Δανία, τη Γερμανία [14], την Ισπανία, τη Γαλλία, την Ιταλία, την Αυστρία και τη Φινλανδία, οι σχετικές ρυθμιστικές αρχές είναι υπεύθυνες για τη συλλογή και διαβίβαση των δεδομένων.

[14] Για ορισμένες μεταβλητές.

-- Στην Ιρλανδία, η εθνική στατιστική υπηρεσία είναι εξ ολοκλήρου υπεύθυνη για τον εν λόγω τομέα.

-- Στο Λουξεμβούργο, τις Κάτω Χώρες, το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Νορβηγία, η συλλογή στοιχείων πραγματοποιείται από τις ρυθμιστικές αρχές, πλην όμως τα δεδομένα διαβιβάζονται από την εθνική στατιστική αρχή.

-- Στην Πορτογαλία, ορισμένα δεδομένα συλλέγονται από τις ρυθμιστικές αρχές, πλην όμως τα στοιχεία διαβιβάζονται από την εθνική στατιστική αρχή, η οποία συλλέγει επίσης περαιτέρω δεδομένα.

Ενώ τα περισσότερα κράτη μέλη χρησιμοποιούν την επιχείρηση ως κύρια στατιστική μονάδα για τις έρευνές τους, υπάρχει μεγάλη ποικιλία στις μεθόδους που χρησιμοποιούνται για τη συλλογή δεδομένων από ΜΟΔ [15] καθώς και περιφερειακών δεδομένων.

[15] Μονάδα οικονομικής δραστηριότητας. Η ΜΟΔ συγκεντρώνει στα πλαίσια μιας επιχείρησης όλα τα τμήματα που συμβάλλουν στην άσκηση μιας δραστηριότητας σε επίπεδο τάξης (4ψήφιος κωδικός) της ονοματολογίας NACE Αναθ. 1. Για περισσότερες λεπτομέρειες βλέπε γλωσσάριο.

Αρκετά κράτη μέλη συλλέγουν δεδομένα για τις ΜΟΔ (ή τοπικές ΜΟΔ) άμεσα χρησιμοποιώντας ένα ειδικό ερωτηματολόγιο ή επισυνάπτοντάς το ως ένθετο στο κύριο ερωτηματολόγιό τους. αυτό συμβαίνει στη Δανία, Γερμανία (για τον τίτλο Ε NACE), το Λουξεμβούργο, τις Κάτω Χώρες, την Αυστρία, τη Φινλανδία, τη Σουηδία και τη Νορβηγία.

Ορισμένα κράτη μέλη συλλέγουν στοιχεία για τις τοπικές μονάδες και τα θεωρούν υποκατάστατα για τα δεδομένα των ΜΟΔ. αυτό συμβαίνει στην Ισπανία και την Ιταλία.

Ορισμένα κράτη μέλη συλλέγουν στοιχεία για τις επιχειρήσεις κατανεμημένα ανά δραστηριότητα για μία ή περισσότερες βασικές μεταβλητές και στη συνέχεια τα χρησιμοποιούν για την εκτίμηση των δεδομένων ΜΟΔ για όλες τις απαιτούμενες μεταβλητές. αυτή είναι η προσέγγιση που ακολουθείται στην Πορτογαλία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Στη Γερμανία, τα δεδομένα ΜΟΔ (για τους τίτλους Γ και Δ NACE) παράγονται από τον συνδυασμό των αποτελεσμάτων για τις επιχειρήσεις με δεδομένα για τοπικές ΜΟΔ από τις βραχυπρόθεσμες στατιστικές των επιχειρήσεων.

Αρκετά κράτη μέλη δεν συγκεντρώνουν ακόμα δεδομένα ΜΟΔ (Βέλγιο, Ελλάδα, Γαλλία και Ιρλανδία).

Αρκετά κράτη μέλη συλλέγουν δεδομένα για την τοπική μονάδα (ή τοπική ΜΟΔ) άμεσα με ειδικό ερωτηματολόγιο ή με ένθετο στο κύριο ερωτηματολόγιό τους. Αυτό συμβαίνει στο Βέλγιο, τη Δανία [16], την Ελλάδα, την Ισπανία (για τα δεδομένα του βιομηχανικού τομέα), την Ιρλανδία [17], το Λουξεμβούργο, την Αυστρία, τη Φινλανδία [18], τη Σουηδία [19] και τη Νορβηγία.

[16] Ως στατιστική μονάδα χρησιμοποιείται η τοπική ΜΟΔ και όχι η τοπική μονάδα.

[17] Χρησιμοποιείται για τη βιομηχανία δεν υπάρχουν διαθέσιμα περιφερειακά στοιχεία για τις κατασκευές, τη διανομή ή τις υπηρεσίες.

[18] Χρησιμοποιείται για τη βιομηχανία και τις κατασκευές. Τα στοιχεία του μητρώου χρησιμοποιούνται για την εκτίμηση αποτελεσμάτων στους τομείς της διανομής και των υπηρεσιών.

[19] Χρησιμοποιούνται για τη βιομηχανία.δεδομένα από το μητρώο χρησιμοποιούνται για την εκτίμηση αποτελεσμάτων στους τομείς των υπηρεσιών και της διανομής. περιφερειακά δεδομένα δεν συλλέγονται για τον τομέα των κατασκευών.

Ορισμένα κράτη μέλη συλλέγουν δεδομένα από επιχειρήσεις ταξινομημένα ανά περιφέρεια για μία ή περισσότερες βασικές μεταβλητές και στη συνέχεια τα χρησιμοποιούν για την εκτίμηση περιφερειακών δεδομένων για όλες τις ζητούμενες μεταβλητές. αυτή είναι η προσέγγιση που ακολουθείται στην Ισπανία (για τη διανομή και τις υπηρεσίες), την Ιταλία και τις Κάτω Χώρες.

Στη Γερμανία, τα περιφερειακά δεδομένα για τη βιομηχανία και τα δεδομένα για τις κατασκευές εκτιμώνται με τη χρήση βραχυπρόθεσμων επιχειρηματικών στατιστικών (εκτός για τις επενδύσεις στη βιομηχανία, για την οποία τα δεδομένα συλλέγονται με ετήσια έρευνα). Για τους τίτλους ΣΤ και Ζ της NACE χρησιμοποιούνται διοικητικά δεδομένα.

Η Πορτογαλία συγκεντρώνει περιφερειακά δεδομένα χρησιμοποιώντας ως στατιστική μονάδα τη νομική μονάδα/επιχείρηση.

Το Ηνωμένο Βασίλειο, συλλέγει περιφερειακά στατιστικά στοιχεία με τη χρήση διοικητικών δεδομένων και μοντέλων για την παροχή περιφερειακής κατανομής των αποτελεσμάτων για τις επιχειρήσεις.

Οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται για τη συγκέντρωση προκαταρκτικών αποτελεσμάτων διαφέρουν μεταξύ των κρατών μελών.

-- Η Ισπανία, η Γερμανία [20], η Γαλλία, η Ιρλανδία [21], η Πορτογαλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Νορβηγία χρησιμοποιούν προκαταρκτικά αποτελέσματα από την κύρια έρευνα. η Γερμανία χρησιμοποιεί επίσης τα αποτελέσματα ερευνών που πραγματοποιούνται σε βάση μικρότερη της ετήσιας (μηνιαία ή τριμηνιαία).

[20] Χρησιμοποιούνται για τη βιομηχανία και τις κατασκευές. πραγματοποιούνται επίσης εκτιμήσεις προκαταρκτικών αποτελεσμάτων για ορισμένους τομείς των υπηρεσιών.

[21] Χρησιμοποιούνται για τη βιομηχανία. δεν υπάρχουν διαθέσιμα προκαταρκτικά αποτελέσματα για τους κλάδους των κατασκευών, της διανομής ή των υπηρεσιών.

-- Το Λουξεμβούργο χρησιμοποιεί διοικητικά δεδομένα, κυρίως το μητρώο επιχειρήσεων.

-- Το Βέλγιο, η Δανία, η Ιταλία, η Φινλανδία και η Σουηδία χρησιμοποιούν συνδυασμό αρχικών αποτελεσμάτων από τις έρευνες και διοικητικών δεδομένων.

-- Οι Κάτω Χώρες εκτιμούν τα αποτελέσματα στηριζόμενες σε έρευνες που πραγματοποιούνται σε βάση μικρότερη της ετήσιας (μηνιαία ή τριμηνιαία).

-- Η Αυστρία χρησιμοποιεί αποτελέσματα από έρευνες σε βάση μικρότερη της ετήσιας για τη βιομηχανία, τις κατασκευές και τη διανομή, παράλληλα με στοιχεία από τα μητρώα για τη βιομηχανία και τις κατασκευές. για τις υπηρεσίες, χρησιμοποιούνται δεδομένα από τους ετήσιους λογαριασμούς.

-- Η Ελλάδα δεν συγκεντρώνει ακόμα προκαταρκτικά αποτελέσματα.

1.3.2. Ποιες προσπάθειες εφαρμογής έχουν καταβληθεί και ποιοι είναι οι επόμενοι στόχοι

1.3.2.1. Ανασκόπηση των προσπαθειών από το έτος αναφοράς 1997

Αρκετά κράτη μέλη πραγματοποίησαν σημαντικές αλλαγές στα συστήματα έρευνας κατά το διάστημα μεταξύ της έκδοσης του κανονισμού ΣΔΕ και της προηγούμενης (πρώτης) έκθεσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού ΣΔΕ. Με εξαίρεση το θέμα της επικαιρότητας των στοιχείων (όπου αρκετά κράτη μέλη πρέπει να καταβάλουν περαιτέρω προσπάθειες), μέχρι την περίοδο αναφοράς 1997 τα δεδομένα ΣΔΕ όσον αφορά την κάλυψη των δραστηριοτήτων και του μεγέθους ήταν σχετικά πλήρη στο Βέλγιο, τη Γαλλία, την Ιταλία, το Λουξεμβούργο, την Αυστρία, την Πορτογαλία και τη Σουηδία. Για τις κυριότερες τουλάχιστον από τις ετήσιες σειρές δεδομένων για τις επιχειρήσεις υπήρχαν λίγες, ή καθόλου, αλλαγές οι οποίες έπρεπε να επέλθουν ώστε να επιτευχθεί υψηλό επίπεδο εφαρμογής. Πολλά από τα κράτη μέλη κατέβαλαν από τότε προσπάθειες για τη συγκέντρωση αποτελεσμάτων για συγκεκριμένες δραστηριότητες ή μεταβλητές για τις οποίες δεν υπήρχαν στοιχεία, και για την επιτάχυνση της έγκαιρης διαβίβασης αποτελεσμάτων. Ορισμένα κράτη μέλη προέβησαν επίσης σε σημαντικές αλλαγές στα συστήματα έρευνας από την περίοδο αναφοράς 1997, κυρίως με την ευρεία επέκταση της κάλυψης της δραστηριότητας ή του μεγέθους των στατιστικών τους ή την αύξηση της συχνότητας των ερευνών. Αξίζει να αναφερθούν τα ακόλουθα σημεία.

-- Το Βέλγιο βελτίωσε τη διαδικασία συγκέντρωσης δεδομένων για την παροχή περιφερειακών στοιχείων χωρίς κατώτατο όριο διαχωρισμού. Συγκεντρώνονται πλέον αποτελέσματα για ορισμένες μεταβλητές οι οποίες έλλειπαν προηγουμένως.

-- Η Δανία επέκτεινε την κάλυψη των στατιστικών της για τους λογαριασμούς από τους τομείς της μεταποίησης, των κατασκευών και του λιανικού εμπορίου για να συμπεριλάβει όλες τις δραστηριότητες που απαιτούνται από τον κανονισμό ΣΔΕ.

-- Η Γερμανία άρχισε τη συλλογή αποτελεσμάτων για τους τομείς της βιομηχανίας και των κατασκευών που αντιπροσωπεύουν ολόκληρο τον πληθυσμό χωρίς κατώτατο όριο μεγέθους, αρχικά βάσει εκτιμήσεων για μικρότερες επιχειρήσεις, και από το 2001 χρησιμοποιώντας δειγματοληψία για επιχειρήσεις που απασχολούν λιγότερα των 20 ατόμων. Η κάλυψη της έρευνας στον τομέα της διανομής διευρύνθηκε και είναι πλέον πλήρης. Η συχνότητα της έρευνας στον τίτλο Η NACE αυξήθηκε ώστε να καταστεί ετήσια. Έχουν συγκεντρωθεί αποτελέσματα από το 1999 για τους τίτλους Θ και Ι της NACE μέσω νέας δειγματοληψίας από το έτος αναφοράς 2000. Συγκεντρώνονται πλέον αποτελέσματα για ορισμένες μεταβλητές που προηγουμένως έλλειπαν.

-- Η Ελλάδα αφήρεσε το κατώτατο όριο των 10 απασχολούμενων για τους τίτλους Γ έως Ε με την εισαγωγή διεξοδικής έρευνας κάτω του ορίου αυτού για τους τίτλους Γ και Ε και δειγματοληψίας για τον τίτλο Δ. Από το 1999, η δειγματοληψία για τον τίτλο Δ αντικαταστάθηκε με τη χρήση διοικητικών δεδομένων. Ωστόσο, το κατώτατο όριο εξακολούθησε να εφαρμόζεται για τα δεδομένα που συλλέγονται βάσει των διατάξεων του κανονισμού ΣΔΕ για τους τίτλους Γ και Δ μέχρι και συμπεριλαμβανομένου του έτους αναφοράς 1999 (τελευταίο διαθέσιμο έτος).

-- Η Ισπανία έχει εισαγάγει έρευνα για την κάλυψη όλων των δραστηριοτήτων του τομέα των υπηρεσιών, η οποία αρχικά κάλυπτε το ήμισυ των δραστηριοτήτων του τομέα των υπηρεσιών κάθε χρόνο - από το 2000 θα πραγματοποιείται ετησίως πλήρης έρευνα. Οι στατιστικές για τον κλάδο των κατασκευών παρέχονται από το έτος 1999. Η έρευνα στον τομέα της βιομηχανία επεκτάθηκε για τη συγκέντρωση αποτελεσμάτων όσον αφορά ορισμένες μεταβλητές οι οποίες έλλειπαν στο παρελθόν. Το κατώτατο όριο του ενός απασχολούμενου για τους βιομηχανικούς κλάδους αφαιρέθηκε από το 1999.

-- Η Ιταλία παρείχε ήδη σχετικά πλήρη κάλυψη δραστηριότητας και μεγέθους. ωστόσο, από το 1998 χρησιμοποιήθηκαν διοικητικές πηγές για μεγαλύτερες επιχειρήσεις. Για τις επιχειρήσεις με προσωπικό μεταξύ 20 και 99 ατόμων, πραγματοποιήθηκε απογραφή πριν το 1998. από το 1998, χρησιμοποιήθηκε δείγμα για το στρώμα αυτό. Διοικητικά δεδομένα χρησιμοποιούνται πλέον για τη συγκέντρωση προκαταρκτικών αποτελεσμάτων.

-- Το Λουξεμβούργο παρείχε ήδη σχετικά πλήρη κάλυψη όσον αφορά το μέγεθος και τη δραστηριότητα. ωστόσο, χρησιμοποιούνται σήμερα διοικητικές πηγές σε μεγαλύτερη έκταση για μικρότερες επιχειρήσεις και ως εκ τούτου το κατώτερο όριο για την υπαγωγή στην έρευνα αυξήθηκε σε 50 απασχολούμενους και/ή κύκλο εργασιών άνω των 7 εκατομμυρίων ευρώ.

-- Οι Κάτω Χώρες επέκτειναν την κάλυψη της έρευνας ώστε να συμπεριληφθεί ο τίτλος Γ και το τμήμα 73. Για τον τίτλο Ε αφαιρέθηκε το κατώτατο όριο των 20 απασχολούμενων, όπως επίσης και για την έρευνα επενδύσεων στους τίτλους Γ έως ΣΤ. Το 2000 εφαρμόστηκε επανασχεδιασμός των περισσότερων ερευνών.

-- Η Πορτογαλία άρχισε να παράγει σειρές δεδομένων για ΜΟΔ, περιφερειακές σειρές καθώς και προκαταρκτικές σειρές. Στατιστικές καταρτίζονται πλέον για ορισμένες μεταβλητές που έλλειπαν στο παρελθόν. Η κάλυψη όσον αφορά το μέγεθος έχει επεκταθεί και είναι πλήρης.

-- Η Φινλανδία είχε ήδη σχετικά πλήρη κάλυψη μεγέθους και δραστηριοτήτων. ωστόσο, χρησιμοποιούνται πλέον διοικητικές πηγές σε μεγαλύτερη έκταση για μικρότερες επιχειρήσεις και ως εκ τούτου εισήχθη η δειγματοληψία στην έρευνα για επιχειρήσεις μεταξύ 5 και 19 απασχολούμενων στον κλάδο των κατασκευών και μεταξύ 5 και 49 απασχολούμενων στον κλάδο της διανομής, ενώ προηγουμένως πραγματοποιείτο έρευνα σε όλες τις επιχειρήσεις στους εν λόγω κλάδους με 10 τουλάχιστον απασχολούμενους.

-- Από το 1999 παρέχονται στη Σουηδία περιφερειακά δεδομένα για τους τίτλους Ε (παροχή ηλεκτρικής ενέργειας, φυσικού αερίου και ύδατος) και Ζ έως Ι (διανομή και υπηρεσίες). Προκαταρκτικά αποτελέσματα καταρτίστηκαν σύμφωνα με τις απαιτήσεις του κανονισμού ΣΔΕ από το 1998.

-- Το Ηνωμένο Βασίλειο εισήγαγε ένα εναρμονισμένο σύστημα έρευνας (η ετήσια έρευνα επιχειρήσεων - ΑΒΙ) που καλύπτει όλες τις δραστηριότητες το 1998, αντικαθιστώντας το προηγούμενο σύστημα ανεξάρτητων τομεακών ερευνών και μια ανεξάρτητη έρευνα για την απασχόληση. Αυτό οδήγησε στην προσθήκη αρκετών νέων μεταβλητών το 1998 και 1999 και στην κάλυψη της τάξης 64.11 από το 1999. Καταρτίζονται πλέον προκαταρκτικά αποτελέσματα. Τα διοικητικά στοιχεία χρησιμοποιούνται σήμερα για τη συγκέντρωση περιφερειακών δεδομένων.

-- Η Νορβηγία εισήγαγε ένα νέο σύστημα στατιστικών για τις υπηρεσίες. Μολονότι δεν πρόκειται για συλλογή νέων δεδομένων, συγκεντρώνονται πλέον συμβατά με τις ΣΔΕ δεδομένα για το τμήμα 11 και τον τίτλο Ε της NACE από υπάρχουσες στατιστικές. Γενικά, χρησιμοποιούνται περισσότερα διοικητικά δεδομένα αντί για έρευνες. Συγκεντρώνονται αποτελέσματα (από στατιστικές έρευνες) για ορισμένες νέες μεταβλητές, ιδίως τη χρηματοδοτική μίσθωση, τις δαπάνες περιβαλλοντικής προστασίας και τις δαπάνες για λογισμικό.

Όπως φαίνεται από τα ανωτέρω, για παράδειγμα στις περιπτώσεις της Ιταλίας, του Λουξεμβούργου και της Φινλανδίας, τα κράτη μέλη εξακολουθούν να τελειοποιούν τα συστήματα έρευνας, ακόμη και στις περιπτώσεις στις οποίες υπήρχε ήδη σχετικά πλήρης κάλυψη από πλευράς δραστηριότητας και μεγέθους, ιδίως για να μειωθεί η επιβάρυνση των μικρότερων επιχειρήσεων. Η Αυστρία ανακοίνωσε την πρόθεσής της να προβεί σε παρόμοιες αλλαγές το 2002 ώστε να εξαιρεθούν μικρότερες επιχειρήσεις από τις στατιστικές έρευνες και για την εκτίμηση αποτελεσμάτων που να βασίζονται κυρίως σε διοικητικά στοιχεία. Η Πορτογαλία ανακοίνωσε την πρόθεσή της να προβεί σε σημαντική αναθεώρηση μεταξύ των ετών 2002 και 2005 η οποία, μεταξύ άλλων στόχων, θα αποσκοπεί στην απλοποίηση των ερωτηματολογίων, στην επέκταση της χρήσης διοικητικών και άλλων δεδομένων και στη θέσπιση και βελτίωση ανταλλαγής ηλεκτρονικών δεδομένων. Η Σουηδία ανακοίνωσε την πρόθεσή της να προβεί σε ευρύτερη χρήση των διοικητικών δεδομένων για τις μεγάλες επιχειρήσεις ενσωματώνοντας τα αποτελέσματα στατιστικών ερευνών και τα διοικητικά δεδομένα για τις επιχειρήσεις αυτές.

1.3.2.2. Εναπομένοντα προβλήματα και χρονοδιάγραμμα εφαρμογής

Από το έτος αναφοράς 2000 εξακολουθούν να υφίστανται προβλήματα όσον αφορά την εφαρμογή στα κράτη μέλη. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αναπτύχθηκαν ή και εφαρμόστηκαν προγράμματα για την επίλυση των προβλημάτων αυτών.

-- Το Βέλγιο δεν παρέχει ακόμα στοιχεία ΜΟΔ ούτε συγκεντρώνει αποτελέσματα αναφορικά με τις αγορές ενέργειας. Δεν υφίστανται επί του παρόντος σχέδια για την επίλυση των προβλημάτων αυτών και οι προσπάθειες κατευθύνονται στη διατήρηση του ισχύοντος συστήματος έρευνας.

-- Στη Δανία υπάρχουν σχέδια για την κατάρτιση των μεταβλητών που συνδέονται με Ε&Α (εσωτερικές δαπάνες και προσωπικό) και επίσης τη μεταβλητή που συνδέεται με τον αριθμό ωρών εργασίας των απασχολουμένων.

-- Στη Γερμανία, η επιτυχής εφαρμογή της σχεδιαζόμενης δειγματοληψίας μικρών βιομηχανικών και κατασκευαστικών επιχειρήσεων και της έρευνας για τους τίτλους Ι και Κ θα ολοκληρώσουν την κάλυψη του συστήματος έρευνας. Εναπομένουν ορισμένα προβλήματα ερμηνείας όσον αφορά την τάξη 74.15 NACE (εταιρείες χαρτοφυλακίου) που αναμένεται να επιλυθούν με την εφαρμογή της νέας ταξινόμησης δραστηριοτήτων (WZ 2003).

-- Στην Ελλάδα, τα αποτελέσματα για τη βιομηχανία εξαιρούν επιχειρήσεις με προσωπικό κάτω των 10 ατόμων, μολονότι συλλέγονται στοιχεία και για τις μονάδες αυτές. Δεν συγκεντρώνονται δεδομένα ΜΟΔ ή προκαταρκτικά αποτελέσματα. Τα προκαταρκτικά αποτελέσματα δεν αναμένονται πριν από την περίοδο αναφοράς 2003, το νωρίτερο.

-- Στη Γαλλία, τα προκαταρκτικά αποτελέσματα δεν καλύπτουν επιχειρήσεις του τίτλου Δ NACE με προσωπικό κάτω των 20 ατόμων.

-- Στην Ιρλανδία, τα αποτελέσματα για τη βιομηχανία εξαιρούν επιχειρήσεις που απασχολούν προσωπικό κάτω των τριών ατόμων και τα αποτελέσματα για τον κλάδο των κατασκευών εξαιρούν επιχειρήσεις με προσωπικό κάτω των 20 ατόμων. Δεν έχουν ακόμα συγκεντρωθεί προκαταρκτικά δεδομένα για τους κλάδους των κατασκευών, της διανομής ή των υπηρεσιών. Αναμένεται να υπάρχουν για τις δραστηριότητες αυτές προσωρινά δεδομένα για το έτος αναφοράς 2002. Δεν υπάρχουν διαθέσιμα ακόμα περιφερειακά δεδομένα για τον κλάδο των κατασκευών, πλην όμως προβλέπεται να παρασχεθούν τα δεδομένα αυτά για το έτος αναφοράς 2000. Δεν συγκεντρώνονται δεδομένα ΜΟΔ. Δεν υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες για τις δαπάνες προσωπικού στον τομέα των υπηρεσιών, πλην όμως θα αρχίσουν να παρέχονται από το έτος αναφοράς 2001. Πολλές μεταβλητές λείπουν για τον κλάδο των ασφαλίσεων.

-- Το Λουξεμβούργο δεν έχει παράσχει σειρές περιφερειακών δεδομένων [22] και θα προσπαθήσει να δώσει τα δεδομένα αυτά στο μέλλον. Δεν συγκεντρώνονται αποτελέσματα για αρκετές μεταβλητές, κυρίως όσον αφορά τη δημογραφία των επιχειρήσεων, τον αριθμό των κατ'οίκον εργαζομένων και την υπεργολαβία. Οι αναλύσεις της τάξης μεγέθους για τον ασφαλιστικό τομέα δεν είναι επαρκώς λεπτομερείς.

[22] Το Λουξεμβούργο αποτελεί μία ενιαία περιφέρεια στο επίπεδο των λεπτομερειών που απαιτούνται από τον κανονισμό ΣΔΕ.

-- Οι Κάτω Χώρες εξακολουθούν να χρησιμοποιούν τάξεις μεγέθους εκφρασμένες σε όρους απασχολουμένων και αυτό αναμένεται να αλλάξει με την χρήση του αριθμού ατόμων που απασχολήθηκαν για το έτος αναφοράς 2002.

-- Η Φινλανδία εισήγαγε πιλοτική έρευνα η οποία θα καταστεί λειτουργική από το έτος αναφοράς 2002 για πολυετείς μεταβλητές στον κλάδο της διανομής.

-- Η Σουηδία δεν συγκεντρώνει ακόμα περιφερειακές στατιστικές για τον κλάδο των κατασκευών ούτε συγκεντρώνει αποτελέσματα για μεταβλητές Ε&Α ή για τον αριθμό των μερικώς απασχολουμένων.

-- Το Ηνωμένο Βασίλειο θα παράσχει δεδομένα για τις ώρες εργασίας από το έτος αναφοράς 2000. Ορισμένα από τα δεδομένα για τον ασφαλιστικό τομέα δεν είναι ακόμα διαθέσιμα.

-- Η Νορβηγία έχει συγκεντρώσει προκαταρκτικά αποτελέσματα για τους κλάδους των κατασκευών, της διανομής και των υπηρεσιών από το έτος αναφοράς 2001 και για τους βιομηχανικούς κλάδους από το έτος αναφοράς 2002. Τα αποτελέσματα για τις μεταβλητές Ε&Α θα συγκεντρωθούν για το έτος αναφοράς 2001 από χωριστή έρευνα Ε&Α.

1.4. Άλλες πτυχεσ της εφαρμογησ

1.4.1. Εφαρμογή των μορφών διαβίβασης δεδομένων

Όλες σχεδόν οι χώρες παρέχουν στοιχεία σύμφωνα με τη μορφή διαβίβασης δεδομένων. Σημειώνονται ωστόσο δύο προβλήματα στην πρακτική εφαρμογή.

Ο κανονισμός ΣΔΕ αναφέρει στα παραρτήματά του το χαμηλότερο επίπεδο στο οποίο πρέπει να διαβιβάζονται τα δεδομένα στην Eurostat, που είναι συχνά το τετραψήφιο επίπεδο αλλά ορισμένες φορές και υψηλότερο. Ούτε ο κανονισμός ΣΔΕ ούτε οι κανονισμοί για την εφαρμογή του απαιτούν να διαβιβάζονται στοιχεία για υψηλότερα επίπεδα ταξινόμησης NACE (όπως τίτλοι, υπότιτλοι κλπ.), αλλά ούτε και το απαγορεύουν. Η Eurostat ενθάρρυνε τα κράτη μέλη να παρέχουν στοιχεία για όλα τα υψηλότερα επίπεδα ώστε να καταστεί δυνατός ο εντοπισμός και η κατάλληλη προστασία εμπιστευτικών δεδομένων, και οι περισσότερες χώρες το πράττουν.

Το δεύτερο πρόβλημα είναι η μη διαβίβαση από ορισμένα κράτη μέλη δεδομένων για δραστηριότητες ή τάξεις μεγέθους στις οποίες δεν υπάρχουν μονάδες με δραστηριότητα. Η απουσία των στοιχείων αυτών ερμηνεύεται ως έλλειψη στοιχείων, ενώ στην πραγματικότητα θα έπρεπε να φέρει την ένδειξη 0 (μηδέν). Η κυριότερη επίπτωση του γεγονότος αυτού είναι ότι οι χρήστες δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τα δεδομένα εφόσον δεν γνωρίζουν ποιες τιμές είναι μηδενικές και ποιες απλώς λείπουν. Δεύτερον, οι αξιολογήσεις της διαθεσιμότητας δεδομένων, όπως αυτές που πραγματοποιούνται σε άλλο σημείο της παρούσας έκθεσης, υποεκτιμούν τη διαθεσιμότητα στοιχείων δεδομένου ότι μετρούν αυτές τις "μη παρασχεθείσες" μηδενικές τιμές ακριβώς με τον ίδιο τρόπο όπως και τις ελλείπουσες τιμές.

1.4.2. Εφαρμογή του κανόνα 1%

Σε αρκετά σημεία στον κανονισμό ΣΔΕ, ορισμένα κράτη μέλη είναι δυνατόν να εξαιρούνται από συγκεκριμένες διατάξεις λόγω του μεγέθους τους. Οι εξαιρέσεις αυτές καθορίζονται συνήθως με βάση την αναλογία ενός κράτους μέλους στο σύνολο της ΕΕ σύμφωνα με κάποια συγκεκριμένη μεταβλητή σε ορισμένο τομέα. Είναι προφανές ότι προτού η αναλογία αυτή απαιτείται ένα σύνολο για την ΕΕ. Οι κυριότερες περιπτώσεις τέτοιων εξαιρέσεων σύμφωνα με τους εν λόγω κανόνες αφορούν τα παραρτήματα 3 και 4 του κανονισμού ΣΔΕ, μολονότι υπάρχουν και άλλες περιπτώσεις. Εάν κάποιο κράτος μέλος αντιπροσωπεύει λιγότερο από το 1% του συνόλου της ΕΕ σε όρους κύκλου εργασιών και αριθμού απασχολουμένων για οιοδήποτε από τα τμήματα στους τίτλους ΣΤ ή Ζ, το εν λόγω κράτος μέλος δεν χρειάζεται να παράσχει δεδομένα για τα εν λόγω τμήματα για τις μεταβλητές που δεν περιλαμβάνονται στο παράρτημα 1. Δυστυχώς, 6 χρόνια σχεδόν μετά την έκδοση του κανονισμού ΣΔΕ δεν υπάρχουν διαθέσιμα σύνολα σε επίπεδο ΕΕ για κανένα από τα τέσσερα σχετικά τμήματα. Μέχρι τώρα γινόταν η υπόθεση ότι τόσο η Ιρλανδία όσο και το Λουξεμβούργο ήταν κάτω του εν λόγω κατώτατου ορίου και στις δύο περιπτώσεις. Μολονότι δεν υπάρχουν ακόμα διαθέσιμα δεδομένα για την ακριβή αξιολόγηση της κατάστασης, φαίνεται πιθανόν ότι οι περισσότερες από τις προς ένταξη χώρες θα υπαχθούν επίσης στον κανόνα του 1% για ορισμένα ή όλα τα τμήματα στους τίτλους ΣΤ και Ζ. Για το λόγο αυτό, είναι σημαντικό να αποσαφηνιστεί η ερμηνεία του εν λόγω κανόνα και η πρακτική του εφαρμογή για το μέλλον.

1.4.3. Ορισμοί

Οι ορισμοί των «γεννήσεων» και «θανάτων» επιχειρήσεων συνδέουν ρητά τις μεταβλητές αυτές με το μητρώο επιχειρήσεων. Στην πράξη, οι περισσότερες από τις υπόλοιπες μεταβλητές στον κανονισμό ΣΔΕ παρέχονται από διοικητικές δηλώσεις ή έρευνες και προσαρμόζονται ώστε να ληφθούν υπόψη οι αλλαγές στον πληθυσμό που εντοπίστηκαν στην πορεία της συλλογής των δεδομένων. Οι ορισμοί δεν αναφέρουν ρητά σε ποιο χρονικό σημείο πρέπει να πραγματοποιηθεί η καταμέτρηση των επιχειρήσεων. Για παράδειγμα, αυτό θα μπορούσε να γίνει την 1η Ιανουαρίου ή στις 31 Δεκεμβρίου του έτους αναφοράς, ή θα μπορούσε να διευκρινιστεί ότι περιλαμβάνονται επιχειρήσεις εάν ασκούσαν δραστηριότητα στη διάρκεια τουλάχιστον ενός τμήματος του έτους αναφοράς. Υπάρχουν ορισμένα συναφή και πολύπλοκα θέματα που επηρεάζουν τον ορισμό των εν λόγω δημογραφικών μεταβλητών και η Eurostat επιδιώκει την αποσαφήνιση των θεμάτων αυτών σε συνεργασία με τα κράτη μέλη.

Ο κανονισμός της Επιτροπής για τους ορισμούς δεν περιλαμβάνει ορισμούς για τις εξής μεταβλητές: ακαθάριστες επενδύσεις σε εκχωρήσεις δικαιωμάτων, διπλώματα ευρεσιτεχνίας, άδειες λειτουργίας, εμπορικά σήματα και συναφή δικαιώματα (15 42 0), επενδύσεις σε αποκτώμενο λογισμικό (15 44 1), επενδύσεις σε λογισμικό παραγόμενο από τη μονάδα (15 44 2), ανάλυση κύκλου εργασιών ανά προϊόν (18 21 0) και εισόδημα από υπεργολαβίες (23 12 0).

Ορισμένα κράτη μέλη εξέφρασαν τον προβληματισμό τους όσον αφορά τους ορισμούς μεταβλητών στην πράξη. Αναφέρθηκαν οι ακόλουθοι τομείς που δημιουργούν προβλήματα: ισοδύναμα πλήρους απασχόλησης για μεταβλητές απασχόλησης, χρηματοδοτική μίσθωση, αριθμός μαθητευόμενων, πληρωμές για εργαζομένους από γραφεία διαμεσολάβησης, μεταβλητές δαπανών περιβαλλοντικής προστασίας, δαπάνες Ε&Α στο εσωτερικό της επιχείρησης και απασχόληση.

ΜΕΡΟΣ II

2. Στατιστικεσ Διαρθρωσησ των Επιχειρησεων

2.1. ποιοτητα των δεδομενων ΣΔΕ: συναφεια και πληροτητα

2.1.1. Οι χρήστες και οι ανάγκες τους

2.1.1.1. Κοινοτικές πολιτικές

Ο κεντρικός στόχος των ευρωπαϊκών στατιστικών διάρθρωσης των επιχειρήσεων είναι η παροχή των αναγκαίων πληροφοριών σχετικά με τη διάρθρωση, τις δραστηριότητες, την ανταγωνιστικότητα και τις επιδόσεις της ευρωπαϊκής επιχειρηματικής κοινότητας, οι οποίες θα επιτρέψουν τη διενέργεια ακριβών και επίκαιρων τομεακών αναλύσεων. Ο σχεδιασμός και η αποτελεσματικότητα των χρησιμοποιούμενων μέσων θα εξαρτηθούν από τη λεπτομερή τομεακή παρακολούθηση διαρθρωτικών μεταβλητών με σκοπό, ειδικότερα, την εκτίμηση των διαφόρων πτυχών της ανταγωνιστικότητας και οικονομικής βιωσιμότητας των κοινοτικών επιχειρήσεων.

Στη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στη Λισσαβόνα, το Μάρτιο 2000, η Ευρωπαϊκή Ένωση έθεσε ως στόχο "να καταστεί η ανταγωνιστικότερη και δυναμικότερη οικονομία της γνώσης ανά την υφήλιο, ικανή για βιώσιμη ανάπτυξη με περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας και με μεγαλύτερη κοινωνική συνοχή" [23].

[23] Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Λισσαβόνας, συμπεράσματα της Προεδρίας - (Ένας στρατηγικός στόχος για την επόμενη δεκαετία).

Στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Στοκχόλμης, το Μάρτιο 2001, αναφέρθηκε εκ νέου η σημασία της αξιοποίησης των δυνατοτήτων της εσωτερικής αγοράς δεδομένου ότι "οι εύρυθμα λειτουργούσες αγορές είναι ζωτικής σημασίας για την αύξηση του οφέλους των καταναλωτών και τη δημιουργία επιχειρηματικού περιβάλλοντος. Η επιτυχία των προηγούμενων μεταρρυθμίσεων, με τις οποίες επιτεύχθηκε μείωση του κόστους και βελτιώθηκε η ποικιλία και η ποιότητα των προσφερόμενων προϊόντων, παρέχει ισχυρό κίνητρο για περαιτέρω πρόοδο. Η δημιουργία μιας αποτελεσματικά λειτουργούσας εσωτερικής αγοράς υπηρεσιών αποτελεί μία από τις υψηλότερες προτεραιότητες της Ευρώπης".

Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, «τα κράτη μέλη και η Επιτροπή καλούνται να βελτιώσουν την ποιότητα, την τήρηση των προθεσμιών και τη επικαιρότητα των στατιστικών στοιχείων που είναι απαραίτητα για τη συγκριτική αξιολόγηση σε κοινά συμφωνημένους τομείς ζωτικής σημασίας για την πολιτική στο χώρο των επιχειρήσεων".

Επιπλέον, στο Εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Βρυξελλών, το 2003, η Επιτροπή εξέφρασε την πρόθεσή της να υποβάλει εγκαίρως για το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του 2004 έκθεση σχετικά με τις δυνατότητες ενίσχυσης των διαρθρωτικών δεικτών και άλλων εργαλείων ανάλυσης για την αξιολόγηση της προόδου της στρατηγικής της Λισσαβόνας.

Οι εν λόγω ανάγκες για την εκπόνηση στατιστικών σχετικά με τη διάρθρωση των επιχειρήσεων από φορείς χάραξης πολιτικής συμπληρώνονται από ανάγκες που απορρέουν από το στατιστικό σύστημα, ιδιαίτερα από τους εθνικούς λογαριασμούς και από τις βραχυπρόθεσμες στατιστικές.

Όπως οι βασικές πολιτικές για τις επιχειρήσεις και τη βιομηχανία, οι στατιστικές διάρθρωσης των επιχειρήσεων χρησιμοποιούνται στη χάραξη πολιτικών και την παρακολούθηση σε ορισμένους άλλους περισσότερο ειδικούς τομείς, για παράδειγμα το περιβάλλον.

2.1.1.2. Χρησιμοποίηση από επιχειρήσεις και ενώσεις επιχειρήσεων

Οι επιχειρήσεις ζητούν πληροφορίες σχετικά με την ανταγωνιστική κατάσταση του δικού τους κλάδου και πληροφορίες σχετικά με τους κλάδους των προμηθευτών και πελατών τους. Οι επιχειρήσεις δύνανται να έχουν πρόσβαση στις ευρωπαϊκές στατιστικές διάρθρωσης των επιχειρήσεων απευθείας από τα προϊόντα της Επιτροπής (βάσεις δεδομένων, ηλεκτρονικά προϊόντα off-line και προϊόντα σε χαρτί) ή μέσω ενδιάμεσων φορέων. Στην τελευταία περίπτωση, οι ευρωπαϊκές εμπορικές ενώσεις διαδραματίζουν σημαίνοντα ρόλο στη διαβίβαση στατιστικών πληροφοριών στα μέλη τους από στατιστικούς οργανισμούς. Πολλές διαθέτουν ένα στατιστικό δυναμικό μέσω του οποίου συγκεντρώνουν δεδομένα από πολλές πηγές, συμπεριλαμβανομένων των στατιστικών διάρθρωσης των επιχειρήσεων, και παρέχουν στα μέλη τους πληροφορίες που αφορούν ειδικά τη δραστηριότητά τους. Οι βασικοί λόγοι για τους οποίους οι ευρωπαϊκές εμπορικές ενώσεις χρησιμοποιούν δεδομένα της Eurostat είναι ότι τα εν λόγω δεδομένα είναι σχετικά τυποποιημένα και διαθέσιμα για μεγάλο αριθμό χωρών.

2.1.1.3. Διάδοση σε απαντώντες

Ορισμένα κράτη μέλη αποστέλλουν, σε συστηματική βάση ή κατόπιν αίτησης, συγκεντρωτικά αποτελέσματα σε επιχειρήσεις που έχουν συμμετάσχει σε έρευνες. Στη Γερμανία, οι απαντώντες λαμβάνουν αποτελέσματα σε μορφή πίνακα για τους τομείς της βιομηχανίας και των κατασκευών. Στη Δανία και την Ελλάδα, οι πληροφορίες αποστέλλονται στους απαντώντες μόνο κατόπιν αιτήσεως. Στην Ισπανία, οι απαντώντες στη βασική βιομηχανική έρευνα λαμβάνουν πληροφορίες ατομικού χαρακτήρα που τους συγκρίνουν με παρεμφερείς μονάδες, ενώ οι απαντώντες στην έρευνα του τομέα των υπηρεσιών λαμβάνουν συγκεντρωτικά δεδομένα σχετικά με τη δραστηριότητά τους. Η Φινλανδία παρέχει στους απαντώντες εξατομικευμένες πληροφορίες που τους συγκρίνουν με παρόμοιες μονάδες. Στη Σουηδία, διατίθενται σε απαντώντες ορισμένοι βασικοί δείκτες. Η Γαλλία εφαρμόζει προοδευτικά μία πολιτική συστηματικής αποστολής πληροφοριών, είτε εξατομικευμένων είτε στατιστικού χαρακτήρα, σε κάθε επιχείρηση που απαντά στην εκάστοτε στατιστική έρευνα. η πρακτική αυτή ξεκίνησε πριν από πολλά χρόνια στον τομέα της μεταποίησης. Η Πορτογαλία σχεδιάζει να εφαρμόσει πολιτική συστηματικής επιστροφής στατιστικών πληροφοριών σε απαντώντες.

2.1.1.4. Διατήρηση της συνάφειας για τους χρήστες

Η Eurostat συνεχίζει να αξιολογεί το βαθμό στον οποίο τα δεδομένα ΣΔΕ που διατίθενται στους χρήστες ικανοποιούν τις ανάγκες τους. Η έκδοση του κανονισμού αριθ. 1614/02 της Επιτροπής, το Σεπτέμβριο 2002, αποτελεί ένα παράδειγμα των αποτελεσμάτων της αξιολόγησης αυτής. Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, η προετοιμασία του κανονισμού αυτού της Επιτροπής αποτέλεσε αντικείμενο συζητήσεων με τους χρήστες και τους παρόχους δεδομένων για την εξεύρεση τρόπων βελτίωσης των απαιτήσεων του κανονισμού για την καλύτερη ικανοποίηση των αναγκών των χρηστών.

Ένα άλλο παράδειγμα προσπάθειας τροποποίησης του κανονισμού ΣΔΕ για τη διατήρηση της συνάφειας των δεδομένων ΣΔΕ αποτελεί η πρόταση τροποποίησης που υπέβαλε η Επιτροπή με σκοπό την ενίσχυση των προσπαθειών συγκέντρωσης δεδομένων που αφορούν τις δαπάνες περιβαλλοντικής προστασίας.

Επιπλέον, θεσπίστηκε ένα τριετές κυλιόμενο πρόγραμμα για την ανάπτυξη νέων πεδίων στατιστικών διάρθρωσης των επιχειρήσεων. Το πρόγραμμα αυτό αναφέρει τα έργα τα οποία σχεδιάζονται για τα επόμενα τρία έτη, δείχνοντας τη φύση των εργασιών που πρέπει να εκτελεσθούν σε καθένα από αυτά, οι οποίες λαμβάνουν συνήθως τη μορφή: προπαρασκευαστικών εργασιών, μεθοδολογικών βελτιώσεων, συλλογής δεδομένων (δοκιμή της μεθοδολογίας), αξιολογήσεων. Η αξιολόγηση είναι δυνατό να οδηγήσει στη διακοπή των εργασιών, σε διαδικασία συλλογής νέων στοιχείων ή στην εκπόνηση και επακόλουθη εφαρμογή ενός νομικού πλαισίου. Το εν λόγω κυλιόμενο πρόγραμμα επανεξετάζεται κάθε χρόνο ώστε να ληφθούν υπόψη οι απόψεις των χρηστών δεδομένων της Eurostat (κυρίως στο εσωτερικό της Επιτροπής) καθώς επίσης και τα αναπτυξιακά σχέδια των κρατών μελών. Βάσει της αναθεώρησης αυτής λαμβάνεται απόφαση σχετικά με το κατά πόσον τα σχέδια πρέπει να τροποποιηθούν και να προστεθούν νέα έργα ή να σταματήσει η εκτέλεση υφιστάμενων έργων. Υπάρχει η πεποίθηση ότι η εν λόγω προσέγγιση θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη διαφάνεια και σταθερότητα στις αναπτυξιακές εργασίες, επιτρέποντας την εφαρμογή αποτελεσματικών μεθόδων στα κράτη μέλη και παρέχοντας σε όλες τις χώρες τη δυνατότητα μάθησης από τις χρησιμοποιούμενες μεθόδους σε αναπτυσσόμενους τομείς.

Ένα μέρος του τρέχοντος τριετούς κυλιόμενου προγράμματος (2002 έως 2004) είναι η διενέργεια ad hoc ερευνών. Υποτίθεται ότι μία ταχέως μεταβαλλόμενη οικονομία απαιτεί από το Ευρωπαϊκό Στατιστικό Σύστημα να είναι σε θέση να ανταποκρίνεται με εξίσου ταχύ και ευέλικτο τρόπο στις αναδυόμενες ανάγκες των χρηστών. Η πρόταση για την εκπόνηση ad-hoc ερευνών έχει εγκριθεί σε διάφορες συσκέψεις με εθνικές στατιστικές αρχές. Θα ήταν χρήσιμο οι ad hoc αυτές έρευνες να αποτελέσουν ευκαιρία για την εναρμονισμένη αντιμετώπιση θεμάτων τα οποία θα μπορούσαν να αφορούν αρκετά κράτη μέλη. Αναμένεται οι εν λόγω ad hoc έρευνες να αποτελέσουν ένα χρήσιμο εργαλείο για την κατανόηση ενός φαινομένου το οποίο είναι ελάχιστα γνωστό. Τέτοιου είδους έρευνες δεν θα προτείνονται για τη συλλογή πληροφοριών που απαιτούνται σε τακτική βάση. Μετά από διαβουλεύσεις με τους χρήστες καθώς και με εθνικές στατιστικές αρχές, επελέγησαν ως αντικείμενο της πρώτης έρευνας οι σχέσεις μεταξύ των επιχειρήσεων. Προς το σκοπό αυτό εκπονήθηκαν περιγραφή του έργου, σχέδιο ερωτηματολογίου και ορισμοί.

Η Eurostat εξετάζει τη δυνατότητα εισαγωγής ενός νομικού πλαισίου, το οποίο μπορεί να είναι αναγκαίο για ad hoc έρευνες που πρόκειται να διενεργηθούν από όλα τα κράτη μέλη.

Πραγματοποιήθηκε μία περισσότερο μακροπρόθεσμη αξιολόγηση των αναγκών των χρηστών στο πλαίσιο της ανάπτυξης της «στρατηγικής στατιστικών στον τομέα των υπηρεσιών» που πρόσφατα συζητήθηκε από την Eurostat και τις εθνικές στατιστικές αρχές. Η στρατηγική αυτή περιγράφει τα επόμενα στάδια στην ανάπτυξη δεδομένων ΣΔΕ στον τομέα των υπηρεσιών με την αξιοποίηση της προόδου που σημειώθηκε από τον ίδιο τον κανονισμό ΣΔΕ - βλέπε κεφάλαιο 4.3.

2.1.2. Πολιτική διάδοσης των στατιστικών

Η Eurostat διαδίδει τα δεδομένα ΣΔΕ και τη συναφή μεθοδολογία μέσω διαφόρων προϊόντων. Τα κυριότερα από αυτά συνοψίζονται στον κατωτέρω πίνακα 1.

Πίνακας 1: κυριότερα χαρακτηριστικά της πολιτικής διάδοσης ΣΔΕ

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Εκτός από τις εκδόσεις αυτές, η Eurostat προέβη σε ορισμένες περιστασιακές δημοσιεύσεις αποτελεσμάτων συγκεκριμένων ερευνών ή αναλύσεων βασιζόμενη κυρίως σε δεδομένα ΣΔΕ. Στο παράρτημα 1 περιλαμβάνεται κατάλογος των κυριότερων δημοσιεύσεων μεταξύ Ιανουαρίου 1999 και τέλους Απριλίου 2002.

Από το 2001 καταβλήθηκε προσπάθεια εξορθολογισμού της πολιτικής διάδοσης αποτελεσμάτων για την αναζήτηση ενός περισσότερο ισόρροπου προγράμματος. Ειδικότερα, αυτό οδήγησε σε λιγότερο ειδικευμένες δημοσιεύσεις που επικεντρώνονται στους τομείς της διανομής και της χρηματοοικονομικής διαμεσολάβησης και σε μεγαλύτερη έμφαση στους τομείς των υπηρεσιών στο πλαίσιο της βασικής δημοσίευσης European Business, facts and figures (Ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, γεγονότα και αριθμοί).

Το 2002 διεξήχθη ανάλυση της άποψης των χρηστών για τις δημοσιεύσεις δεδομένων ΣΔΕ. Από την ανάλυση αυτή εξήχθησαν ορισμένα αρκετά γενικά συμπεράσματα σχετικά με τα πλεονεκτήματα και τις αδυναμίες των τρεχουσών πρακτικών διάδοσης αποτελεσμάτων. Τονίστηκε η σημασία τακτικών, επαναλαμβανόμενων δημοσιεύσεων και αναφέρθηκε ότι η συσχέτιση/συμπληρωματική φύση του σημερινού φάσματος δημοσιεύσεων δεν ήταν ορατή σε πολλούς χρήστες. Η έκθεση σημείωνε το σημαντικό ρόλο των δημοσιεύσεων της Eurostat στη διάδοση εναρμονισμένων στατιστικών για ένα φάσμα χωρών αντί για την απλή συλλογή μη εναρμονισμένων εθνικών δεδομένων. Μεταξύ των ειδικευμένων χρηστών, η έκθεση τόνιζε το ενδιαφέρον για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με μεθοδολογικές πρακτικές, ποσοτικές μετρήσεις της ποιότητας των δεδομένων καθώς και περισσότερες εκτιμήσεις για ελλείποντα ή καθυστερημένα δεδομένα.

2.1.3. Βάσεις δεδομένων οn-line

Η NewCronos αποτελεί τη βάση δεδομένων αναφοράς της Eurostat. Τα δεδομένα ΣΔΕ διατίθενται από τη Eurostat στη θεματική ενότητα 4 (βιομηχανία, εμπόριο και υπηρεσίες) της εν λόγω βάσης δεδομένων, εντός του τομέα ΣΔΕ. Ο τομέας αυτός περιλαμβάνει όλα τα δεδομένα που αποστέλλονται από τα κράτη μέλη (και άλλες χώρες του ΕΟΧ) βάσει των διατάξεων του κανονισμού ΣΔΕ, καθώς και παρόμοια δεδομένα από υποψήφιες και άλλες χώρες. Περιλαμβάνει επίσης στοιχεία από ορισμένα αναπτυξιακά σχέδια που συνδέονται με ΣΔΕ, για παράδειγμα όσον αφορά τη δημογραφία των επιχειρήσεων και τις στατιστικές των εμπορικών συναλλαγών θυγατρικών αλλοδαπών εταιρειών. Πραγματοποιήθηκε ανάλυση της συχνότητας πρόσβασης στη βάση δεδομένων για τους κυριότερους πίνακες δεδομένων στη διάρκεια περιόδου επτά μηνών το 2002 (Μάιος-Νοέμβριος). Από την ανάλυση αυτή προκύπτει (πίνακας 2) ότι οι κυριότερες σειρές δεδομένων για τις επιχειρήσεις (εθνικά δεδομένα για τις επιχειρήσεις όλων των μεγεθών) έχουν τη μεγαλύτερη ζήτηση από πλευράς συχνότητας, τόσο για δεδομένα που καλύπτουν όλους τους επιχειρηματικούς τομείς όσο και για ειδικευμένους πίνακες ασφαλίσεων. Υψηλή επίσης ζήτηση υπάρχει και για τις ομάδες δεδομένων που αφορούν την τάξη μεγέθους, ιδιαίτερα εκείνες που καλύπτουν τους βιομηχανικούς κλάδους.

Πίνακας 2: Στοιχεία για αξιολόγηση της πολιτικής διάδοσης αποτελεσμάτων ΣΔΕ

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

2.2. Ποιοτητα δεδομενων ΣΔΕ: διαθεσιμοτητα

Από την περίοδο αναφοράς 1999 δεν υπήρξαν πλέον παρεκκλίσεις για κράτη μέλη όσον αφορά τις διατάξεις του κανονισμού ΣΔΕ και τα παραρτήματά του 1 έως 5. Το κεφάλαιο αυτό εξετάζει τη βελτίωση της διαθεσιμότητας δεδομένων μέχρι τώρα και εντοπίζει πεδία στα οποία δεν είναι ακόμα πλήρης.

Ο κατωτέρω πίνακας παρέχει μια ανασκόπηση της διαθεσιμότητας δεδομένων για τις ετήσιες χρονολογικές σειρές των επιχειρήσεων. Η αξιολόγηση αυτή βασίζεται στην κατάσταση στα έτη αναφοράς 1996 και 2000 (εφόσον δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία για το έτος αναφοράς 2000, το ποσοστό για το έτος αναφοράς 1999 αναφέρεται μέσα σε παρένθεση). Η ανάλυση δείχνει την αναλογία (επί τοις εκατό) των δεδομένων που είναι διαθέσιμα, σε σύγκριση με τις υποχρεωτικές διατάξεις του κανονισμού ΣΔΕ. Η αξιολόγηση αυτή πραγματοποιήθηκε λαμβάνοντας υπόψη όλες τις υποχρεωτικές μεταβλητές [24] και το υψηλότερο επίπεδο ανάλυσης της δραστηριότητας που απαιτείται από τον κανονισμό. Εφόσον επιτρέπονται εξαιρέσεις με βάση το μέγεθος, αυτές λήφθηκαν υπόψη στους υπολογισμούς των ποσοστών.

[24] Για τις ασφαλίσεις λήφθηκαν υπόψη μόνο οι μεταβλητές του καταλόγου Α, μολονότι το 2000 αποτελούσε το έτος αναφοράς για την υποχρεωτική διαβίβαση μεταβλητών του πίνακα Β.

Τα αποτελέσματα της ανάλυσης συνοψίζονται για κάθε τίτλο NACE (περισσότερες λεπτομέρειες για τη χρηματοοικονομική διαμεσολάβηση) ώστε να παρασχεθούν ορισμένες πληροφορίες σχετικά με την τομεακή φύση τυχόν προβλημάτων διαθεσιμότητας δεδομένων. Η τιμή που εμφανίζεται μέσα σε παρένθεση μετά την ονομασία του τίτλου NACE είναι ο θεωρητικά ανώτατος αριθμός δεδομένων για κάθε έτος αναφοράς, βάσει συνδυασμού του αριθμού των απαιτούμενων μεταβλητών και του αριθμού των δραστηριοτήτων στον τίτλο της NACE. Η πρώτη τιμή είναι ο κανονικός αριθμός που χρησιμοποιείται για τα περισσότερα από τα κράτη μέλη και τη Νορβηγία και η δεύτερη τιμή είναι ο αριθμός για τις μικρότερες χώρες που τυγχάνουν εξαιρέσεων: η Ιρλανδία και το Λουξεμβούργο έχουν γενικά διαβιβάσει δεδομένα με την παραδοχή ότι τυγχάνουν των εξαιρέσεων αυτών και κατά συνέπεια σε όλες τις περιπτώσεις οι αναλογίες για τις εν λόγω χώρες βασίζονται στη δεύτερη αυτή τιμή.

Η ανάλυση της διαθεσιμότητας δεδομένων στηρίχθηκε στα περιεχόμενα της βάσης δεδομένων αναφοράς της Eurostat "NewCronos" στις 16 Ιανουαρίου 2003. Σημειώνεται ότι υπάρχει καθυστέρηση μεταξύ της παράδοσης των δεδομένων στη Eurostat και της υπαγωγής τους στη βάση δεδομένων NewCronos, λόγω των διαδικασιών επικύρωσης και της επεξεργασίας των εμπιστευτικών στοιχείων. Τα δεδομένα τα οποία παραδόθηκαν μέχρι τις ανωτέρω ημερομηνίες αλλά δεν έτυχαν επεξεργασίας και κατά συνέπεια δεν είναι διαθέσιμα στη βάση NewCronos αναφέρονται με αστερίσκο *. Περαιτέρω, εάν κάποιο κράτος μέλος παράσχει στοιχεία σε περισσότερα του ενός στάδια (για παράδειγμα είναι δυνατό να καθυστερήσουν στοιχεία για ορισμένους τομείς ή για ορισμένες μεταβλητές από ειδικές έρευνες), είναι δυνατόν η αναλογία των δεδομένων για το 2000 να αυξηθεί ακόμα στο προσεχές μέλλον.

Ο πίνακας 3 παρέχει την αναλογία (επί τοις εκατό) των διαθέσιμων δεδομένων, ανεξάρτητα από τον εμπιστευτικό ή μη χαρακτήρα.

Πίνακας 3 Πίνακας διαθεσιμότητας: γενική αξιολόγηση, έτη αναφοράς 1996 και 2000.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Σημείωση: Έχουν διαβιβασθεί για την Ελλάδα τα ετήσια δεδομένα των επιχειρήσεων για το 1999 όσον αφορά τους τίτλους Γ έως Ε. Λόγω του ορίου (των 10 απασχολουμένων) που χρησιμοποιείται στη χώρα αυτή, τα εν λόγω δεδομένα δεν διαδίδονται από την Eurostat μαζί με τα συμβατά με τις ΣΔΕ δεδομένα από άλλες χώρες, αλλά σε χωριστή, περιορισμένη ομάδα δεδομένων. Οι εκτιμήσεις από την ελληνική στατιστική υπηρεσία της αναλογίας των διαθέσιμων το 1999 δεδομένων είναι 91% για τον τίτλο Γ, 88% για τον τίτλο Δ και 41% για τον τίτλο Ε.

Σημείωση: Η αναλογία των διαθέσιμων στοιχείων για τη Φινλανδία όσον αφορά τον τομέα των ασφαλίσεων για το 2000 θα ήταν 100%, πλην όμως ορισμένες καταχωρίσεις με «0» τιμή έχουν εσφαλμένα κωδικοποιηθεί ως μη διαθέσιμα.

Ο εν λόγω πίνακας 4 παρουσιάζει, για το τελευταίο διαθέσιμο έτος (είτε το 1999 ή το 2000), την αναλογία (επί τοις εκατό) των απαιτούμενων δεδομένων που είναι διαθέσιμα και την αναλογία των απαιτούμενων δεδομένων τα οποία δεν είναι εμπιστευτικά - αυτό καταδεικνύει το βαθμό στον οποίο ο εμπιστευτικός χαρακτήρας περιορίζει τη διαθεσιμότητα των δεδομένων.

Πίνακας 4: Πίνακας διαθεσιμότητας: η εμπιστευτικότητα μειώνει τη διαθεσιμότητα δεδομένων

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Γενικά, η διαθεσιμότητα δεδομένων συνάγεται ότι είναι σχετικά υψηλή στους εξής τομείς: διανομή, ξενοδοχεία και εστιατόρια, μεταφορές, αποθήκευση και επικοινωνίες, διαχείριση ακίνητης περιουσίας, εκμίσθωση και άλλες υπηρεσίες προς τις επιχειρήσεις. Η διαθεσιμότητα θεωρείται χαμηλότερη στους τομείς παροχής ηλεκτρικής ενέργειας, αερίου και ύδατος, των κατασκευών και των ασφαλίσεων.

Για το έτος αναφοράς 2000 ήταν διαθέσιμα όλα τα δεδομένα (όλες οι απαιτούμενες μεταβλητές για όλες τις απαιτούμενες δραστηριότητες) για 11 από τις 16 χώρες (κράτη μέλη και Νορβηγία) στους ακόλουθους τομείς: ξενοδοχεία και εστιατόρια, μεταφορές, αποθήκευση και επικοινωνίες, διαχείριση ακίνητης περιουσίας, εκμίσθωση και άλλες επιχειρηματικές υπηρεσίες. Για όλους τους άλλους τομείς, ο αριθμός των χωρών για τις οποίες υπήρχαν διαθέσιμα όλα τα στοιχεία ήταν πολύ μικρότερος.

Η σύγκριση της διαθεσιμότητας των δεδομένων το 1996 και το 2000 δείχνει ότι σημειώθηκε βελτίωση σε όλους τους τομείς. Η μεγαλύτερη πρόοδος παρατηρήθηκε στους τομείς των κατασκευών, της διανομής, των ξενοδοχείων και εστιατορίων, της διαχείρισης ακινήτου περιουσίας, της εκμίσθωσης και των λοιπών υπηρεσιών προς τις επιχειρήσεις. Η βελτίωση είναι αποτέλεσμα δύο παραγόντων: αρχικά, για αρκετές χώρες τα στοιχεία είναι διαθέσιμα για περισσότερους τομείς κατά το 2000 παρά κατά το 1996. Αυτό συμβαίνει στην περίπτωση της Δανίας, της Γερμανίας, της Ισπανίας, της Σουηδίας και της Νορβηγίας. Δεύτερον, η αναλογία διαθέσιμων δεδομένων είναι υψηλότερη το 2000 σε σχέση με το 1996, δεδομένου ότι υπάρχουν διαθέσιμες περισσότερες δραστηριότητες ή περισσότερες μεταβλητές. Αυτό συμβαίνει στην περίπτωση της Αυστρίας, της Γερμανίας και της Ισπανίας.

Πληροφορίες σχετικά με τη διαθεσιμότητα των δεδομένων τάξης μεγέθους και των περιφερειακών δεδομένων παρατίθενται στο παράρτημα 2.

2.3. Ποιοτητα δεδομενων ΣΔΕ: επικαιροτητα

Ο κατωτέρω πίνακας 5 παρουσιάζει τις καθυστερήσεις διαβίβασης των κυριότερων σειρών για τις επιχειρήσεις. Οι καθυστερήσεις εκφράζονται σε μήνες πέραν του ανώτατου επιτρεπόμενου χρονικού περιθωρίου από τον κανονισμό ΣΔΕ και τους κανονισμούς εφαρμογής της Επιτροπής. Για τους περισσότερους τομείς, η μέγιστη προθεσμία για τη διαβίβαση των δεδομένων ορίζεται σε 18 μήνες μετά το τέλος της περιόδου αναφοράς. Για τον ασφαλιστικό τομέα, το όριο αυτό είναι 12 μήνες μετά το τέλος της περιόδου αναφοράς. Τα ανώτατα αυτά χρονικά περιθώρια είναι σταθερά σε κάθε περίοδο. Όταν δεν έχουν ληφθεί ακόμα τα δεδομένα για το 2000 εμφανίζεται μία παύλα "-".

Εφόσον έχουν παρασχεθεί αναθεωρημένα δεδομένα έχει χρησιμοποιηθεί το ενδιάμεσο σημείο μεταξύ της πρώτης και τελευταίας διαβίβασής τους. Σε μία εξαιρετική περίπτωση στην οποία μία χώρα απέστειλε μία πρώτη ομάδα δεδομένων πολύ πριν από το τέλος της προθεσμίας και μία αναθεωρημένη έκδοση πολύ αργότερα, η καθυστέρηση διαβίβασης αναφέρθηκε ως 0, ούτε νωρίς ούτε αργά.

Η επικαιρότητα αναλύθηκε στις 15 Ιανουαρίου 2003.

Πίνακας 5: Πίνακας επικαιρότητας οριστικών δεδομένων ΣΔΕ, έτη αναφοράς 1996 και 2000

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2702/98 της Επιτροπής καθόρισε μία τυποποιημένη τεχνική μορφή για τη διαβίβαση των στατιστικών διάρθρωσης των επιχειρήσεων που ακολουθήθηκε από όλα τα κράτη μέλη το έτος αναφοράς 2000, με εξαίρεση το Ηνωμένο Βασίλειο το οποίο στη συνέχεια εφάρμοσε τη μορφή αυτή. Η μη εφαρμογή της τυποποιημένης μορφής διαβίβασης οδηγεί σε υψηλές καθυστερήσεις στη διαθεσιμότητα των τελικών δεδομένων στους χρήστες. Αρκετές χώρες έχουν προβεί σε αναθεώρηση των δεδομένων τους, κυρίως η Δανία (1999), η Ισπανία, το Λουξεμβούργο και η Νορβηγία, και το γεγονός αυτό έχει επίσης αρνητικό αντίκτυπο στην ταχύτητα με την οποία τα τελικά στοιχεία κατέστησαν διαθέσιμα στους χρήστες, μολονότι είναι σαφώς προτιμότερο να υπάρχουν τα διαθέσιμα στοιχεία από το να δημοσιεύονται ενσυνείδητα σφάλματα.

Από την εξέταση της κατάστασης το έτος 2000 για τα παραρτήματα 1 έως 4, διακρίνονται αρκετές ομάδες χωρών όσον αφορά την επικαιρότητα:

-- πλήρης συμμόρφωση από πλευράς επικαιρότητας δεδομένων παρατηρείται σε τέσσερις χώρες: Αυστρία, Πορτογαλία, Φινλανδία και Σουηδία. Το ίδιο είχε συμβεί για όλες αυτές τις χώρες και το 1999.

-- πέντε χώρες (Δανία, Ιταλία, Λουξεμβούργο, Κάτω Χώρες και Ηνωμένο Βασίλειο) εμφανίζουν μικρές καθυστερήσεις (ενός μηνός ή λιγότερο) για μία ή περισσότερες σειρές.

-- τρεις χώρες (Βέλγιο, Γαλλία και Νορβηγία) εμφανίζουν μεγαλύτερες καθυστερήσεις (δύο έως τέσσερις μήνες) για μία η περισσότερες σειρές. στην περίπτωση της Γαλλίας, αυτό οφειλόταν αποκλειστικά σε τεχνικά, υπολογιστικά προβλήματα τα οποία έχουν επιλυθεί.

-- δύο χώρες (Γερμανία και Ισπανία) θα μπορούσαν να συμπεριληφθούν ή να είναι πλησίον της κατηγορίας πλήρους συμμόρφωσης με τα κριτήρια επικαιρότητας, πλην όμως αυτό δεν κατέστη δυνατό λόγω των δεδομένων στους τομείς της διανομής (Γερμανία) ή των κατασκευών (Ισπανία). τα δεδομένα για τον τομέα των κατασκευών παράγονται ανεξάρτητα από την εθνική στατιστική αρχή στην Ισπανία.

Ιδιαίτερη είναι η κατάσταση των δυο εναπομενουσών χωρών. Στην Ιρλανδία υπάρχει μεγάλη καθυστέρηση στη διαβίβαση δεδομένων για καθέναν από τους τομείς. Η Ελλάδα δεν παρείχε καθόλου δεδομένα για αρκετούς τομείς της οικονομίας σχετικά με το έτος αναφοράς 2000 και τα δεδομένα για τη βιομηχανία διαβιβάστηκαν με αρκετούς μήνες καθυστέρηση, μολονότι αρκετά ταχύτερα σε σύγκριση με τα δεδομένα για το έτος αναφοράς 1999.

Η ανασκόπηση αυτή δεν μπορεί να λάβει υπόψη όλες τις ειδικές περιστάσεις που ισχύουν σε κάθε χώρα και δεν θα πρέπει να δοθεί υπερβολική προσοχή σε μικρές διαφορές στις καθυστερήσεις μεταξύ των χωρών. Οι διαφορές μεταξύ της πρώτης και δεύτερης ομάδας χωρών καθώς και της δεύτερης και τρίτης ομάδας χωρών είναι αρκετά μικρές.

Με την εξέταση της τρέχουσας κατάστασης είναι δυνατό να εξαχθούν ορισμένα συμπεράσματα σχετικά με την πρόοδο.

Η Αυστρία και η Δανία είχαν ήδη από το 1996 επιτύχει επίπεδα πολύ καλής ή πλήρους συμμόρφωσης σε σχέση με τις απαιτήσεις επίκαιρης διαβίβασης και η κατάσταση αυτή διατηρήθηκε μέχρι σήμερα. Στις Κάτω Χώρες, την Πορτογαλία, τη Φινλανδία και τη Σουηδία πραγματοποιήθηκε σημαντική πρόοδος κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου για τη μείωση των καθυστερήσεων, που οδήγησε σε πολύ καλή ή πλήρη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις. Το ίδιο ισχύει και για την Ισπανία, με εξαίρεση τον κατασκευαστικό τομέα που αναφέρθηκε ανωτέρω.

Στο Βέλγιο, τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο καταβλήθηκαν παρόμοιες προσπάθειες κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου οδηγώντας σε πλήρη τήρηση των απαιτήσεων επικαιρότητας μέχρι το τέλος της περιόδου. Ωστόσο, στις εν λόγω τρεις χώρες η κατάσταση όσον αφορά την έγκαιρη διαβίβαση το 2000 επιδεινώθηκε σε σύγκριση με το 1999, μολονότι εξακολουθεί να είναι γενικά πολύ καλύτερη σε σχέση με την κατάσταση το 1996 και η επιδείνωση αυτή μπορεί να αποτελεί απλώς ένα προσωρινό πρόβλημα.

Η Ιταλία και το Λουξεμβούργο σημείωσαν πρόοδο στη μείωση των καθυστερήσεων κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου, μολονότι οι καθυστερήσεις τους εξακολουθούσαν να είναι αρκετά σημαντικές το 1999. Ωστόσο, η πρόοδος αυτή διατηρήθηκε και ενισχύθηκε από το τέλος της μεταβατικής περιόδου.

Η Γερμανία παρουσίασε επιδείνωση στην επικαιρότητα των δεδομένων τους μεταξύ 1996 και τέλους της μεταβατικής περιόδου, πλην όμως η κατάσταση έχει έκτοτε βελτιωθεί. Εκτός από τον τομέα της διανομής, οι καθυστερήσεις ήταν μικρότερες το 2000 σε σχέση με το 1996. Στους τομείς της βιομηχανίας και των κατασκευών επιτεύχθηκε πλήρης συμμόρφωση με τις απαιτήσεις επικαιρότητας.

Η Ελλάδα και η Ιρλανδία εμφάνισαν επίσης επιδείνωση στην επικαιρότητα των δεδομένων τους μεταξύ 1996 και τέλους της μεταβατικής περιόδου, πλην όμως η κατάσταση βελτιώθηκε έκτοτε και για τις δύο αυτές χώρες. Στην περίπτωση της Ιρλανδίας, η πρόσφατη αυτή πρόοδος την επανέφερε στην κατάσταση του 1996. Στην Ελλάδα, οι καθυστερήσεις ήταν μικρότερες το 2000 σε σχέση με το 1996.

Θα πρέπει να δοθεί προσοχή στην εξέταση της προόδου που σημειώθηκε διαχρονικά. Για παράδειγμα, οι εξελίξεις σε άλλες πτυχές της ποιότητας, όπως είναι η κατάργηση του κατώτατου ορίου για τη βελτίωση της συγκρισιμότητας ή η επέκταση της κάλυψης της δραστηριότητας για τη βελτίωση της διαθεσιμότητας (και οι δύο αυτές ενέργειες πραγματοποιήθηκαν στην περίπτωση της Γερμανίας κατά τη μεταβατική περίοδο), είναι δυνατό να οδήγησαν σε επιδείνωση της κατάστασης όσον αφορά την τήρηση των προθεσμιών διαβίβασης των δεδομένων. Στις περιπτώσεις αυτές θα πρέπει να συνεχιστεί η πρόοδος ώστε να βελτιωθεί εκ νέου η επικαιρότητα των δεδομένων, όπως φαίνεται να συμβαίνει στην περίπτωση της Γερμανίας.

Τα περισσότερα κράτη μέλη διαβιβάζουν δεδομένα για το παράρτημα 5 (ασφαλίσεις) πριν από τη λήξη της προθεσμίας ή με μικρή καθυστέρηση. Μόνον η Δανία, η Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο εμφανίζουν σημαντικές καθυστερήσεις στην παροχή στοιχείων για το έτος αναφοράς 2000 και το Βέλγιο και η Ελλάδα δεν παρείχαν καθόλου δεδομένα για το εν λόγω έτος.

Η διαθεσιμότητα προκαταρκτικών αποτελεσμάτων ήταν μάλλον ανεπαρκής στη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου. Για το έτος αναφοράς 2000 (στοιχεία μέχρι το τέλος Οκτωβρίου 2001), όλα τα κράτη μέλη εκτός από την Ελλάδα και την Ιρλανδία παρείχαν δεδομένα και η μεγαλύτερη καθυστέρηση που παρατηρήθηκε για οιαδήποτε χώρα ήταν ένας μήνας. Η Ιρλανδία και η Νορβηγία έχουν προγραμματίσει να αρχίσουν την παροχή προκαταρκτικών αποτελεσμάτων για ορισμένους τουλάχιστον τομείς από το έτος αναφοράς 2001 και για τους υπόλοιπους από το έτος αναφοράς 2002. Ο κατωτέρω πίνακας 6 παρουσιάζει τις καθυστερήσεις διαβίβασης για τα προκαταρκτικά αποτελέσματα του 2001. Οι καθυστερήσεις εκφράζονται σε μήνες πέραν της μέγιστης προθεσμίας που προβλέπεται από τον κανονισμό ΣΔΕ και τους κανονισμούς εφαρμογής της Επιτροπής. Η μέγιστη προθεσμία για τη διαβίβαση δεδομένων καθορίζεται σε 10 μήνες μετά το πέρας της περιόδου αναφοράς.

Στις περιπτώσεις που δεν έχουν ακόμα ληφθεί δεδομένα για το 2001 εμφανίζεται μία παύλα "-". Εάν υπάρχει διαθέσιμη πρόβλεψη ημερομηνίας παράδοσης, η προβλεπόμενη καθυστέρηση αναφέρεται με αστερίσκο "*".

Το κριτήριο της επικαιρότητας αναλύθηκε στις 15 Ιανουαρίου 2003.

Πίνακας 6: Πίνακας επικαιρότητας προκαταρκτικών δεδομένων ΣΔΕ, έτος αναφοράς 2001

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Στο παράρτημα 3 περιλαμβάνονται πληροφορίες σχετικά με την επικαιρότητα δεδομένων τάξης μεγέθους και περιφερειακών δεδομένων.

2.4. Ποιοτητα δεδομενων ΣΔΕ: ακριβεια

2.4.1. Εφαρμογή του κανονισμού περί ποιότητας

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1618/1999 της Επιτροπής, της 23ης Ιουλίου 1999, σχετικά με τα κριτήρια αξιολόγησης της ποιότητας των στατιστικών για τη διάρθρωση των επιχειρήσεων απαιτούσε από τα κράτη μέλη να παρέχουν, ετησίως (αρχής γενομένης από το 1997 συμπεριλαμβανομένου), εντός 24 μηνών από το τέλος του έτους αναφοράς, πληροφορίες σχετικά με τον συντελεστή διακύμανσης, το ποσοστό μη απόκρισης, τη στρατηγική έρευνας και τη μέθοδο καθορισμού της κύριας δραστηριότητας.

Σημειώνεται ότι στον κανονισμό προβλέπεται εξαίρεση από τις απαιτήσεις αυτές για ορισμένα κράτη μέλη. Οι πληροφορίες αυτές δεν είναι υποχρεωτικό να αναφέρονται από κάποιο κράτος μέλος εάν η προστιθέμενη αξία σε τιμές συντελεστών παραγωγής στο εν λόγω κράτος μέλος αντιπροσωπεύει κανονικά λιγότερο από 1% του συνόλου της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Το όριο αυτό εφαρμόζεται για κάθε δραστηριότητα της NACE Αναθ. 1 για την οποία απαιτείται δείκτης ποιότητας ή έκθεση. Το Λουξεμβούργο και η Ιρλανδία θεωρείται ότι απαλλάσσονται από τις διατάξεις του κανονισμού της Επιτροπής λόγω του μεγέθους τους. Παρείχαν, ωστόσο, εκουσίως στην Eurostat πληροφορίες σχετικά με την οργάνωση των συστημάτων έρευνας.

Μέχρι το 1999, όλα τα κράτη μέλη είχαν υποβάλει την έκθεση. Στις εκθέσεις του 1999, όλα τα κράτη μέλη παρείχαν πληροφορίες για καθένα από τα σημεία που απαιτούντο εκτός ορισμένων περιπτώσεων που αφορούσαν μη απάντηση κατά στοιχείο. Η Eurostat προέβη σε ανάλυση των πληροφοριών σχετικά με τους συντελεστές μεταβλητότητας προκειμένου να υπολογίσει ένα συνολικό μέγεθος για την ΕΕ. Ορισμένα από τα αποτελέσματα της ανάλυσης αυτής παρέχονται στο παράρτημα 4.

Κατά το χρόνο σύνταξης της έκθεσης, πολλά κράτη μέλη είχαν υποβάλει την έκθεση ποιότητας 2000, μολονότι δεν είχε λήξει ακόμα η προθεσμία.

Αρκετά κράτη μέλη χρησιμοποιούν παραμέτρους ποιότητας όχι μόνο για τους χρήστες αλλά επίσης και για τη βελτίωση των δικών τους διαδικασιών παραγωγής δεδομένων. Ειδικότερα, οι παράμετροι αυτές χρησιμοποιούνται για την αναθεώρηση των μεθόδων δειγματοληψίας και για την επικέντρωση των προσπαθειών στη βελτίωση των ποσοστών απόκρισης σε τομείς στους οποίους χρειάζεται να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή.

2.5. Ποιοτητα των δεδομενων ΣΔΕ: συγκρισιμοτητα

Γενικά, οι στατιστικές είναι περισσότερο χρήσιμες όταν παρέχουν τη δυνατότητα αξιόπιστων συγκρίσεων τιμών στο χώρο και στο χρόνο. Στην περίπτωση των στατιστικών για τη διάρθρωση των επιχειρήσεων, αυτό αφορά τη σύγκριση των ίδιων στατιστικών μεταξύ χωρών προκειμένου να διενεργηθούν διεθνείς συγκρίσεις και να αξιολογηθεί η σημασία αθροιστικών στατιστικών αποτελεσμάτων για όλες τις χώρες, για παράδειγμα συνολικών στοιχείων που αφορούν την ΕΕ. Ορισμένα περισσότερο βασικά προβλήματα συγκρισιμότητας υφίστανται λόγω ελλιπούς συμμόρφωσης με τον κανονισμό ΣΔΕ και τους κανονισμούς εφαρμογής του ή με τη συναφή νομοθεσία στην οποία στηρίζονται τα δεδομένα ΣΔΕ, για παράδειγμα οι ταξινομήσεις και οι στατιστικές μονάδες. Κατωτέρω παρέχονται ορισμένα παραδείγματα.

2.5.1.1. Κατώτατα όρια και στατιστικές μονάδες

Μέχρι πρόσφατα, πολλά κράτη μέλη εφάρμοζαν κατώτατα όρια με τα οποία εξαιρούσαν μέρος του πληθυσμού από τα δεδομένα ΣΔΕ τα οποία συγκέντρωναν και με τον τρόπο αυτό μειωνόταν η συγκρισιμότητα μεταξύ χωρών, καθώς και μεταξύ τομέων. Στο παράρτημα 5 παρουσιάζονται πίνακες οι οποίοι εμφανίζουν την έκταση στην οποία συμβαίνει αυτό για τις ετήσιες σειρές δεδομένων που αφορούν τις επιχειρήσεις καθώς και για τις σειρές περιφερειακών δεδομένων.

Πολλά κράτη μέλη έλαβαν μέτρα για την κατάργηση των κατωτάτων αυτών ορίων στη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου από το 1995 έως το 1998 (συμπεριλαμβανομένων των ετών αναφοράς). Από τα εναπομένοντα κατώτατα όρια για τις ετήσιες σειρές στατιστικών των επιχειρήσεων, τα σημαντικότερα είναι:

-- η Ελλάδα εξακολουθεί να εφαρμόζει κατώτατο όριο 10 απασχολούμενων στη βιομηχανία και στον τομέα των κατασκευών.

-- η Ιρλανδία εξακολουθεί να εφαρμόζει κατώτατο όριο 3 απασχολουμένων στη βιομηχανία και 20 απασχολουμένων στον τομέα των κατασκευών.

Το θέμα της συγκρισιμότητας των στατιστικών μονάδων είναι πιο πολύπλοκο. Το Λουξεμβούργο είναι το μοναδικό κράτος μέλος το οποίο διαπιστώθηκε ότι χρησιμοποιεί μονάδα διαφορετική από την επιχείρηση για τις κύριες ετήσιες στατιστικές σειρές των επιχειρήσεων. Το γεγονός αυτό δίνει μία εντύπωση, δυστυχώς λανθασμένη, συγκρισιμότητας. Τα συμπεράσματα μελέτης της Eurostat και των κρατών μελών για την κατάσταση εφαρμογής του κανονισμού 696/93 του Συμβουλίου σχετικά με τις στατιστικές μονάδες αναφέρουν ότι η έννοια του όρου «επιχείρηση» ποικίλλει σε μεγάλο βαθμό. Κατ'επέκταση, είναι δυνατό να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η ερμηνεία των δεδομένων ΣΔΕ που καταρτίζονται σύμφωνα με την εν λόγω μονάδα διαφέρει και αυτή ευρέως.

Η ομάδα μελέτης της εφαρμογής του κανονισμού 696/93 του Συμβουλίου συμφώνησε ότι υπήρχε επιτακτική ανάγκη βελτίωσης της συγκρισιμότητας. Θέσπισε ορισμένους κανόνες που αφορούν τον προσδιορισμό των ορίων μιας επιχείρησης και προτείνει τη συνέχιση του έργου αυτού για την εκπόνηση περαιτέρω κανόνων. Προτείνει επίσης την εξέταση των προϋποθέσεων κάτω από τις οποίες η ΜΟΔ διαφέρει από την επιχείρηση και την περαιτέρω διερεύνηση της δυνατότητας συμφωνίας σε μία ενιαία στατιστική μονάδα (είτε την ΜΟΔ είτε την επιχείρηση) για τις ΣΔΕ καθώς επίσης και για τις βραχυπρόθεσμες στατιστικές των επιχειρήσεων.

2.5.1.2. Ορισμοί

Πολλά κράτη μέλη παρείχαν δεδομένα για ορισμένες μεταβλητές σύμφωνα με μη τυπικούς ορισμούς, μειώνοντας με τον τρόπο αυτό τη συγκρισιμότητα μεταξύ χωρών. Κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου, αυτό μπορεί να θεωρηθεί ως προσπάθεια από τα κράτη μέλη να παράσχουν τουλάχιστον ορισμένα στοιχεία στους χρήστες, αν και όχι πλήρως εναρμονισμένα - η εναλλακτική λύση θα ήταν να μην παράσχουν καθόλου στοιχεία. Θεωρείται ότι όλα τα προβλήματα αυτά σε σχέση με τους ορισμούς είχαν επιλυθεί μέχρι το τέλος της μεταβατικής περιόδου. Είναι ωστόσο δυνατό να εξακολουθούν να υφίστανται άλλα προβλήματα, τα οποία δεν γνωρίζει η Eurostat. Για πληροφορίες σχετικά με τα κυριότερα προβλήματα που εντοπίστηκαν στη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου βλέπε τον κατάλογο στο παράρτημα 6.

2.5.2. Ποιότητα δεδομένων ΣΔΕ: Συνοχή

Όταν προέρχονται από μία ενιαία πηγή, οι στατιστικές είναι συνεκτικές ως προς το ότι στοιχειώδεις έννοιες μπορούν να συνδυαστούν αξιόπιστα με περισσότερο πολύπλοκους τρόπους. Όταν προέρχονται από διαφορετικές πηγές, οι στατιστικές είναι συνεκτικές εφόσον βασίζονται σε κοινούς ορισμούς, ταξινομήσεις και μεθοδολογικούς κανόνες. Η Eurostat ξεκίνησε πρόσφατα ορισμένες μελέτες για την αξιολόγηση της συνεκτικότητας των δεδομένων ΣΔΕ με άλλες ομάδες δεδομένων. Μία μελέτη συγκρίνει δεδομένα ΣΔΕ με βραχυπρόθεσμες στατιστικές σε ετήσια βάση και μία άλλη εξετάζει τα μεγέθη που προκύπτουν από τη μέτρηση της απασχόλησης σε ΣΔΕ και άλλες πηγές. Από τη σύγκριση με βραχυπρόθεσμες στατιστικές σε ετήσια βάση προκύπτουν ορισμένα πρώτα αποτελέσματα και αφορούν ετήσιους ρυθμούς ανάπτυξης μεταξύ 1995 και 1999. Η μελέτη καταλήγει ότι οι συγκρίσεις ήταν ιδιαίτερα ανεπαρκείς στα τμήματα NACE 30 (κατασκευή μηχανών και εξοπλισμού γραφείων) και 37 (ανακύκλωση). Προγραμματίζονται περαιτέρω εργασίες για την τελειοποίηση της χρησιμοποιούμενης μεθοδολογίας και την αναζήτηση περαιτέρω πιθανών πηγών στις οποίες οφείλονται οι διαφορές, κυρίως η χρήση διαφορετικών στατιστικών μονάδων, πηγών δεδομένων και επεξεργασίας δεδομένων.

2.6. Οι επομενες ενεργειεσ για την ποιοτητα

Η Eurostat θα θεσπίσει πρόγραμμα στο οποίο θα καθορίζονται οι προτεραιότητες για τη μέτρηση και βελτίωση της ποιότητας των στατιστικών για τη διάρθρωση των επιχειρήσεων. Το πρόγραμμα ποιότητας θα είναι ένα πολυετές κυλιόμενο πρόγραμμα και θα συζητηθεί και θα εγκριθεί σε ετήσια σύσκεψη με τα κράτη μέλη. Το πρόγραμμα αυτό αποσκοπεί στα εξής:

Να μετρήσει την ποιότητα των στατιστικών με τη χρήση ομάδας δεικτών ποιότητας και να εντοπίσει πεδία στα οποία απαιτούνται ενέργειες για τη βελτίωση της ποιότητας.

Να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στη βελτίωση της συνοχής των δεδομένων όταν συνδυάζονται δεδομένα από διάφορες έρευνες ή πηγές.

Να αξιολογήσει το αποτέλεσμα της ποιότητας των μητρώων των επιχειρήσεων στις ΣΔΕ.

ΜΕΡΟΣ III

3. Κοστοσ και στατιστικοσ φορτοσ

3.1. Αντικτυποσ της διαδικασιασ προσαρμογησ

Στο τέλος του 2000, η Eurostat εκπόνησε την πρώτη πρότασή της για την τροποποίηση του κανονισμού ΣΔΕ μέσω της διαδικασίας επιτροπολογίας. Σκοπός του έργου αυτού ήταν η προσπάθεια μείωσης ή τουλάχιστον συγκράτησης της στατιστικής επιβάρυνσης, προσφέροντας δυνατότητες για νέες έρευνες ή βελτιώσεις του κανονισμού ΣΔΕ στο μέλλον. Τα σημεία αυτά συζητήθηκαν με χρήστες δεδομένων και τις εθνικές στατιστικές αρχές.

Μετά από συζητήσεις με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη συμφωνήθηκαν οι ακόλουθες προσαρμογές:

-- προσθήκη δύο μεταβλητών (μισθοί και ημερομίσθια και κόστος κοινωνικής ασφάλισης) στον κατάλογο μεταβλητών στο τμήμα 4 παράγραφος 4 του παραρτήματος 1 του κανονισμού ΣΔΕ.

-- προσθήκη μίας μεταβλητής (κόστος κοινωνικής ασφάλισης) στον κατάλογο μεταβλητών στο τμήμα 4 παράγραφος 3 του παραρτήματος 3 του κανονισμού ΣΔΕ.

-- τροποποίηση του επιπέδου ανάλυσης δραστηριότητας για το οποίο πρέπει να διαβιβάζονται στοιχεία για αρκετές μεταβλητές (αγορές ενεργειακών προϊόντων, δαπάνες και απασχόληση Ε&Α) στα παραρτήματα 2 και 4.

-- τροποποίηση της μεταβλητής "Κύκλος εργασιών από την κύρια δραστηριότητα σε 4ψήφιο επίπεδο" που θα υπολογίζεται αντίθετα σε 3ψήφιο επίπεδο.

-- αντικατάσταση δύο μεταβλητών που αφορούν το τμήμα του κύκλου εργασιών από εμπορικές και διαμεσολαβητικές δραστηριότητες με μία μεταβλητή η οποία θα καλύπτει και τις δύο αυτές δραστηριότητες στο τμήμα 4 παράγραφος 3 του παραρτήματος 3.

-- διαγραφή μιας μεταβλητής (προστιθέμενη αξία σε βασικές τιμές, που αποτελούσε ήδη προαιρετική μεταβλητή) από όλα τα παραρτήματα.

-- διαγραφή μιας μεταβλητής (αριθμός μαθητευόμενων) από το τμήμα 4 παράγραφος 3 του παραρτήματος 2 και από το τμήμα 4 παράγραφος 4 του παραρτήματος 4, καθώς επίσης και ομαδοποίηση έντεκα μεταβλητών που συνδέονται με την προμήθεια διαφόρων ειδών ενεργειακών προϊόντων σε έξι μεταβλητές στο τμήμα 4 παράγραφος 4 των παραρτημάτων 2 και 4.

-- διαγραφή των σειρών δεδομένων κατά μορφή ιδιοκτησίας (δημόσιες και ιδιωτικές επιχειρήσεις) στο τμήμα 7 παράγραφος 3 των παραρτημάτων 2 και 4.

Οι τροποποιήσεις στον κανονισμό ΣΔΕ που αναφέρονται στην ανωτέρω παράγραφο επήλθαν επίσης και στους εκτελεστικούς κανονισμούς όσον αφορά τους ορισμούς, στις σειρές δεδομένων και τη μορφή διαβίβασης. Επιπλέον, τροποποιήθηκε ο κανονισμός της Επιτροπής σχετικά με τις σειρές δεδομένων ώστε να μειωθεί ο αριθμός των τάξεων μεγέθους που χρησιμοποιούνται στις σειρές τάξεων μεγέθους.

Οι τροποποιήσεις θα εισαχθούν για τα δεδομένα σχετικά με το έτος αναφοράς 2002.

Το Μάιο 2002, εγκρίθηκε ομόφωνα το σχέδιο κανονισμού της Επιτροπής από την ΕΣΠ. Στις 6 Σεπτεμβρίου 2002, η Επιτροπή εξέδωσε τον εν λόγω κανονισμό [25] ο οποίος τέθηκε σε ισχύ στις 26 Σεπτεμβρίου 2002.

[25] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1614/2002 της Επιτροπής, της 6ης Σεπτεμβρίου 2002, για την προσαρμογή στις οικονομικές και τεχνικές εξελίξεις του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 58/97 του Συμβουλίου και την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 2700/98, (ΕΚ) αριθ. 2701/98 και (ΕΚ) αριθ. 2702/98.

Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη πρότειναν συμπληρωματικές τροποποιήσεις, πλην όμως δεν κατέστη δυνατή η επίτευξη της απαιτούμενης συναίνεσης.

3.2. Ορισμενοι τροποι για τον περιορισμο της στατιστικησ επιβαρυνσησ

Είναι δυνατό να ληφθούν διάφορα μέτρα για να μειωθεί η επιβάρυνση που συνεπάγονται οι στατιστικές αυτές. Για παράδειγμα:

i) με την ανάπτυξη στρατηγικών έρευνας για τη μείωση του αριθμού των μονάδων που αποτελούν αντικείμενο παρατήρησης, είτε με την εξαίρεση τμημάτων του πληθυσμού από τις έρευνες είτε με την αντικατάσταση διεξοδικών ερευνών με δειγματοληψίες.

ii) με τη βελτίωση της οργάνωσης των ερευνών ώστε να μειωθούν οι περιπτώσεις διπλής έρευνας μονάδων.

iii) με την εφαρμογή της εναλλαγής στην επιλογή του δείγματος [26].

[26] Αυτό ίσως δεν μειώσει την επιβάρυνση αλλά μπορεί να εξασφαλίσει ότι αυτή διαχέεται με μεγαλύτερη ομοιογένεια σε όλο τον πληθυσμό των επιχειρήσεων.

iv) με την αφαίρεση περιττών ερωτήσεων σε πολλαπλά ερωτηματολόγια έρευνας.

v) με τη χρήση απλοποιημένων ερωτηματολογίων για μικρότερες επιχειρήσεις.

vi) με την εντατικότερη ή συστηματικότερη χρησιμοποίηση διοικητικών δεδομένων.

vii) με την απλοποίηση της εγγραφής των δεδομένων (χρησιμοποιώντας ηλεκτρονικές μορφές αντί για έντυπα).

viii) με την απλοποίηση της διαβίβασης των δεδομένων (χορηγώντας προπληρωμένους ταχυδρομικούς φακέλους, χρησιμοποιώντας εξυπηρετητές τηλεομοιοτυπίας ή παρέχοντας τη δυνατότητα ηλεκτρονικής διαβίβασης των δεδομένων).

ix) με την ευθυγράμμιση με άλλες διοικητικές δηλώσεις (λογιστικά πρότυπα ή λογισμικό).

Η πρόθεση είναι η επόμενη ανασκόπηση των δράσεων από τα κράτη μέλη να αναφέρεται αυστηρά στην περίοδο αναφοράς 1999-2002. Στην πραγματικότητα είναι δύσκολο να εφαρμοστεί μία ακριβής καταληκτική ημερομηνία, δεδομένου ότι σε ορισμένες περιπτώσεις η προετοιμασία των δράσεων διήρκεσε περισσότερο από ένα χρόνο. Σε άλλες περιπτώσεις, έχουν αρχίσει έντονες προετοιμασίες για την υλοποίηση νέων έργων σε σχέση με το έτος αναφοράς 2003. Κατά συνέπεια, η ανασκόπηση αυτή πρέπει να εκληφθεί ότι αναφέρεται σε "πρόσφατα" έτη.

Όπως ήδη αναφέρθηκε στην πρώτη έκθεση προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (2000), από όλες τις μεθόδους εφαρμογής που χρησιμοποιήθηκαν ή προγραμματίστηκαν στα κράτη μέλη, η χρήση των διοικητικών δεδομένων, χωρίς απώλειες πληροφοριών, είναι εκείνη με τον μεγαλύτερο αντίκτυπο από πλευράς μείωσης του φόρτου που συνεπάγονται οι απαντήσεις σε στατιστικές έρευνες.

3.2.1. Διαφορετικοί τρόποι χρήσης διοικητικών δεδομένων

3.2.1.1. Χρήση διοικητικών δεδομένων για ολόκληρο στρώμα μεγέθους: ισχυρός αντίκτυπος

Γενικά, όλο και περισσότερες στατιστικές αρχές χρησιμοποιούν μόνο διοικητικά δεδομένα για την κάλυψη επιχειρήσεων με επίπεδα απασχόλησης χαμηλότερα από κάποιο συγκεκριμένο κατώτατο όριο (20 έως 50 απασχολούμενοι, για παράδειγμα).

Πριν από το 1999, τέσσερις μόνο χώρες (Δανία, Γαλλία, Φινλανδία και Σουηδία) χρησιμοποιούσαν διοικητικά δεδομένα στην κατάρτιση ΣΔΕ για σημαντικό μέρος του καλυπτόμενου τομέα, με άλλα λόγια για επιχειρήσεις κάτω από ένα συγκεκριμένο όριο μεγέθους ή σε ορισμένες δραστηριότητες. Από το 1999, τέσσερις άλλες χώρες (Ελλάδα, Ισπανία, Λουξεμβούργο και Κάτω Χώρες) χρησιμοποίησαν μία τέτοια προσέγγιση ή προτίθενται να την χρησιμοποιήσουν στην επόμενη φάση συλλογής δεδομένων. Επί του παρόντος, οκτώ από τις δεκαέξι χώρες που εξετάζονται στο παρόν έγγραφο εξαρτώνται εξ ολοκλήρου από στατιστικές έρευνες και μεθόδους εκτιμήσεων για τις περισσότερες από τις απαιτήσεις στο πλαίσιο των ΣΔΕ.

3.2.1.2. Συντονισμένη χρήση διοικητικών και στατιστικών δεδομένων για τις ίδιες μονάδες

Η εν λόγω προσέγγιση περιλαμβάνει κανονικά την ανάπτυξη στρατηγικών έρευνας οι οποίες διατηρούν στα στατιστικά ερωτηματολόγια μόνο τις μεταβλητές οι οποίες δεν μπορούν να ληφθούν από διοικητικές πηγές.

Η προσέγγιση αυτό μπορεί να οδη