ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 22.05.1996 
COM(96) 209 τελικό 
ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ: 
ΟΙ ΠΡΟΣΑΟΚΙΕΣ ΤΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ 
Πράσινο Βιβλίο 
(υποβληθέν από την Επιτροπή) 

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ 
Η δημιουργία της ενιαίας αγοράς χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών έχει αναπόφευκτα σημαντικές 
συνέπειες για τους παρέχοντες τις υπηρεσίες αυτές και για όλους εκείνους, περιλαμβανομένων των 
μεμονωμένων καταναλωτών, που τις χρησιμοποιούν. Οι παρέχοντες υπηρεσίες αποκτούν πρόσβαση σε 
μια πολύ ευρύτερη αγορά, αλλά αντιμετωπίζουν παράλληλα εντονότερο ανταγωνισμό στις εγχώριες 
αγορές. Οι χρήστες χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών επωφελούνται από την αύξηση του ανταγωνισμού, 
σε επίπεδο τιμών και ποιότητας των υπηρεσιών, καθώς και των δυνατοτήτων επιλογής 
χρηματοπιστωτικών προϊόντων. 
Το παρόν Πράσινο Βιβλίο εξετάζει τις ειδικές ανάγκες για την προστασία μιας συγκεκριμένης 
κατηγορίας χρηστών χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, εκείνης των μεμονωμένων καταναλωτών, για τους 
οποίους ο βαθμός της απαιτούμενης προστασίας είναι γενικά υψηλότερος από ό,τι για άλλους πιο 
έμπειρους ή πιο ισχυρούς χρήστες. Οι οδηγίες για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες απευθύνονται κατά 
κύριο λόγο στο χρηματοπιστωτικό τομέα, αλλά αφορούν επίσης τα δικαιώματα και τα συμφέροντα των 
καταναλωτών. Περιέχουν διατάξεις που διασφαλίζουν τα δικαιώματα των καταναλωτών σε κατάλληλη 
και πλήρη πληροφόρηση, προστατεύουν τα έννομα συμφέροντα τους και τους παρέχουν πρόσβαση σε 
επανορθωτικές διαδικασίες. Επιπλέον, όλες αυτές οι οδηγίες επιδιώκουν να εξασφαλίσουν τη 
σταθερότητα και τη φερεγγυότητα του τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών στο σύνολο του, με την 
επιβολή αυστηρών κανόνων προληπτικής εποπτείας και ελάχιστων κεφαλαιακών απαιτήσεων. 
Εν αναμονή των αποτελεσμάτων της μελέτης που θα εκπονηθεί το 1996, τα οποία θα είναι διαθέσιμα στα 
τέλη του έτους, η εμπειρία που αποκόμισε η Επιτροπή από τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς είναι 
ακόμα περιορισμένη. Ωστόσο, ορισμένα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι καταναλωτές έχουν ήδη 
εντοπιστεί και πρέπει να εξεταστούν προσεκτικά για να προσδιοριστούν τα μέτρα που πρέπει να 
ληφθούν για τη διόρθωση τους. Μεταξύ αυτών των προβλημάτων πρέπει ιδίως να αναφερθεί η άρνηση 
πώλησης χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών σε μη μόνιμους κατοίκους, η έλλειψη πληροφοριών και οι 
δόλιες πρακτικές ορισμένων ανέντιμων μεσαζόντων. Είναι πιθανό ότι στο μέλλον θα καταστούν 
εμφανείς και άλλες δυσχέρειες στις οποίες προσκρούουν οι καταναλωτές. 
Ειδική προσοχή απαιτείται στον τομέα της εξ αποστάσεως πώλησης χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Η 
οδηγία που βρίσκεται σήμερα στο στάδιο της έγκρισης καλύπτει την εξ αποστάσεως πώληση όλων των 
αγαθών και υπηρεσιών, εκτός από τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Η έκταση και η πολυπλοκότητα 
των πωλήσεων εξ αποστάσεως αυξάνονται συνεχώς. Παρόλο που οι περισσότερες συμβάσεις αυτού του 
είδους προσφέρονται και συνάπτονται προς το παρόν σε εγχώριο επίπεδο, αναμένεται ότι οι 
διασυνοριακές συναλλαγές θα αναπτυχθούν με ταχύ ρυθμό στον τομέα αυτό, ο οποίος βρίσκεται ακόμα 
στα αρχικά στάδια της ανάπτυξης του. Η Επιτροπή εξετάζει επομένως εάν ενδέχεται να καταστεί 
αναγκαία ή θέσπιση δεσμευτικής νομοθεσίας. 
Για να προσδιορίσει σαφώς τα προβλήματα, γενικής φύσης ή σχετιζόμενα με την εξ αποστάσεως πώληση 
χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, τα οποία θα πρέπει ενδεχομένως να αντιμετωπιστούν, η Επιτροπή 
καλεί τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με τις σημερινές και τις 
αναμενόμενες εξελίξεις στον τομέα της διασυνοριακής παροχής χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Με τη 
δημοσίευση του Πράσινου Βιβλίου, η Επιτροπή επιδιώκει να δώσει το έναυσμα για μια ευρεία 
διαβούλευση με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη. Στους αμέσως προσεχείς μήνες θα οργανωθεί επίσης μια 
ακρόαση, προκειμένου να δοθεί στα ενδιαφερόμενα μέρη η δυνατότητα να συζητήσουν τα θέματα που 
εξετάζονται στο παρόν έγγραφο. 
Οι παρατηρήσεις σχετικά με το παρόν Πράσινο Βιβλίο πρέπει να αποσταλούν (γραπτώς) το αργότερο 
στις 15 Οκτωβρίου 1996 στην ακόλουθη διεύθυνση: 
The Director-General - DG XV 
European Commission 
Rue de la Loi 200 
Β-1049 Brussels 
Fax: (+32 2) 295.65.00 
E-mail: John.MOG@DG15.cec.be 
/[CL· 
ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ: ΟΙ ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ ΤΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ 
Οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες αποτελούν βασική συνιστώσα της οικονομίας της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης και χρησιμοποιούνται από όλους σχεδόν τους οικονομικούς φορείς: δημόσιες αρχές, 
χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί, βιομηχανικές και εμπορικές επιχειρήσεις όλων των μεγεθών 
(MME και μεγάλες πολυεθνικές εταιρίες), μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί, νοικοκυριά και 
μεμονωμένοι καταναλωτές. 
Στις 29 Ιουνίου 1995, το Συμβούλιο ενέκρινε μια κοινή θέση επί της πρότασης οδηγίας για την 
προστασία των καταναλωτών κατά τις εξ αποστάσεως συμβάσεις1. Σε δεύτερη ανάγνωση στο 
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 15 Δεκεμβρίου 1995, μια τροπολογία για την ενσωμάτωση των 
χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών στο πεδίο εφαρμογής της πρότασης οδηγίας δεν συγκέντρωσε 
την απαιτούμενη πλειοψηφία για την έγκριση της. Παρόλο που οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες 
περιλαμβάνονταν στην αρχική πρόταση της, κατά τη διάρκεια των συζητήσεων η Επιτροπή 
αποδέχθηκε την εξαίρεση τους από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας, εξηγώντας ότι λόγω της 
αυξανόμενης πολυπλοκότητας και διαφοροποίησης του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού τομέα, 
η προστασία των καταναλωτών κατά την εμπορία των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και το 
ειδικό πρόβλημα της πώλησης εξ αποστάσεως απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή. 
Το παρόν Πράσινο Βιβλίο καλύπτει μια σειρά θεμάτων που σχετίζονται με την προστασία των 
καταναλωτών στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, περιλαμβανομένης ιδίως της εξ 
αποστάσεως πώλησης των υπηρεσιών αυτών. Λαμβανομένων υπόψη των ιδιαίτερων αναγκών 
των μεμονωμένων καταναλωτών, το Πράσινο Βιβλίο επικεντρώνεται σε ορισμένες σημαντικές 
ανησυχίες τους. Ωστόσο, η Επιτροπή έχει επίγνωση ότι στο παρόν Πράσινο Βιβλίο δεν μπορούν 
να εξεταστούν όλα τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι καταναλωτές. 
Στο πρώτο μέρος, η Επιτροπή διευκρινίζει το βαθμό στον οποίο η κοινοτική νομοθεσία 
λαμβάνει ήδη υπόψη τα συμφέροντα των καταναλωτών χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Στο 
δεύτερο μέρος εξετάζονται ορισμένα προβλήματα που έχουν ήδη εντοπιστεί. Στο τελευταίο 
μέρος του Πράσινου Βιβλίου εξετάζονται εν συντομία οι προοπτικές εξέλιξης των μεθόδων 
εμπορίας των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, και ιδίως της πώλησης εξ αποστάσεως. Τα 
ενδιαφερόμενα μέρη καλούνται να διατυπώσουν τη γνώμη τους για όλα αυτά τα θέματα, 
προκειμένου να δώσουν στην Επιτροπή τη δυνατότητα να αναλάβει τις αναγκαίες ενέργειες. 
ΕΕ αριθ. C 288 της 30.10.1995. 
i ι»ι ar ο^ ι ^ ti is^i^i EOH Ε vxe Eiivi EXP ι ^Hj^tËï» ^v 
Πρωταρχικός στόχος της Επιτροπής στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών ήταν η 
δημιουργία ενιαίας αγοράς με βάση τις αρχές της συνθήκης για την ελεύθερη κυκλοφορία των 
προσώπων, των αγαθών, των υπηρεσιών και των κεφαλαίων. Ο στόχος αυτός επιτεύχθηκε σε 
μεγάλο βαθμό με τη σταδιακή θέσπιση 50 περίπου οδηγιών που αφορούν τους παρέχοντες 
χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, τις τράπεζες, τις ασφαλιστικές εταιρίες και τις επιχειρήσεις 
επενδύσεων της Κονότητας. 
Η ενιαία αγορά χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών στηρίζεται στις αρχές του ελέγχου από τη χώρα 
καταγωγής και της αμοιβαίας αναγνώρισης βάσει συμφωνημένων ελάχιστων προτύπων 
προληπτικής εποπτείας. Στο πλαίσιο αυτό, οι παρέχοντες χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες 
μπορούν να ασκούν ελεύθερα τις δραστηριότητες τους στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 
γεγονός που οδηγεί στην αύξηση του ανταγωνισμού, την επίτευξη μεγαλύτερων οικονομιών 
κλίμακας και τη διεύρυνση των δυνατοτήτων επιλογής για τους καταναλωτές. Οι επιπτώσεις 
αυτές αρχίζουν ήδη να γίνονται αισθητές, όπως καταδεικνύεται από τη διαθεσιμότητα νέων 
χρηματοπιστωτικών προϊόντων και την εμφάνιση νέων μορφοτν άσκησης των δραστηριοτήτων 
(π.χ. στους τομείς των ασφαλίσεων και των συναλλαγών σε τίτλους), καθώς και από την 
ανάπτυξη των διασυνοριακών συναλλαγών. Πιο λεπτομερή στοιχεία για τα πλεονεκτήματα της 
ενιαίας αγοράς θα είναι διαθέσιμα στα τέλη του έτους, δεδομένου ότι η Επιτροπή προβαίνει αυτή 
τη στιγμή, μετά από αίτημα του Συμβουλίου, στη συνολική αξιολόγηση των επιπτώσεων της 
νομοθεσίας για την ενιαία αγορά, περιλαμβανομένης εκείνης για τις χρηματοπιστωτικές 
υπηρεσίες. Η μελέτη θα περιέχει οικονομικά και άλλα δεδομένα σχετικά με τις επιπτώσεις της 
ενιαίας αγοράς στους κυριότερους οικονομικούς τομείς και βιομηχανίες, περιλαμβανομένου του 
τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Ειδικότερα, τα δεδομένα αυτά θα επιτρέπουν την 
εκτίμηση της επίπτωσης της ενιαίας αγοράς στις τιμές των διάφορων υπηρεσιών και προϊόντων, 
των σημεριών και μελλοντικών τάσεων και των δυνατοτήτων επιλογής των καταναλωτών. Από 
την άποψη αυτή, η μελέτη 1996 θα είναι ιδιαίτερα χρήσιμη στο πλαίσιο της γενικότερης 
πολιτικής για τους καταναλωτές στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, αλλά 
ενδέχεται να μην παράσχει επαρκείς πληροφορίες για την επίλυση όλων των θεμάτων που 
εντοπίζονται στο Πράσινο Βιβλίο. 
Ο τομέας των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών διέπεται παραδοσιακά από αυστηρές ρυθμίσεις 
και το πεδίο εφαρμογής των "ελάχιστων" προτύπων που καθιερώθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση 
είναι ιδιαίτερα ευρύ. Οι ρυθμίσεις αυτές, βασικός σκοπός των οποίων ήταν η δημιουργία των 
αναγκαίων προϋποθέσεων για την ελεύθερη παροχή χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, είχαν 
επίσης ως συνέπεια την αύξηση του επιπέδου προστασίας του καταναλωτή που εμπιστεύεται τα 
χρήματα και τα οικονομικά του συμφέροντα στους φορείς παροχής αυτών των υπηρεσιών. Με 
τη διασφάλιση της χρηματοοικονομικής ευρωστίας, της εντιμότητας κατά τις συναλλαγές και 
της αξιοπιστίας των φορέων αυτών, τα πρότυπα προληπτικής εποπτείας παρέχουν πολύτιμη 
προστασία στους χρήστες χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. 
Οι οδηγίες για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες περιέχουν επίσης διατάξεις για την προστασία 
των συμφερόντων των καταναλωτών σε ειδικούς τομείς (π.χ. νομοθεσία που εφαρμόζεται σε 
ασφαλιστικές συμβάσεις, επανορθωτικές διαδικασίες, δικαίωμα υπαναχώρησης, ελάχιστες 
πληροφορίες που πρέπει να παρέχονται, αρχές άσκησης της δραστηριότητας). Έτσι, ενώ οι 
οδηγίες για τις υπηρεσίες αυτές απευθύνονται κυρίως στους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, 
σημαντικός ήταν επίσης ο ρόλος της προστασίας των καταναλωτών. Οι ίδιοι οι 
χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί έχουν επίγνωση ότι η εντιμότητα κατά τις συναλλαγές και η 
καλύτερη εξυπηρέτηση των πελατών είναι δύο ιδιαίτερα αποτελεσματικά μέσα εμπορίας σε μια 
όλο και πιο ανταγωνιστική αγορά. Πολλές πλευρές της προστασίας των καταναλωτών στον 
τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών αντιμετωπίζονται - άμεσα ή έμμεσα - από τις 
ισχύουσες κοινοτικές ρυθμίσεις. Στα επόμενα τμήματα εξετάζονται ιδίως οι ρυθμίσεις για την 
πληροφόρηση, τη νομική προστασία και τα συστήματα επανόρθωσης, πού αποτελούν από 
κοινού ένα βασικό σύνολο δικαιωμάτων του καταναλωτή. 
• Πληροφόρηση των καταναλωτών 
Λαμβανομένης υπόψη της πολυπλοκότητας των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, ο καταναλωτής 
πρέπει να διαθέτει τις πληροφορίες που του επιτρέπουν να λαμβάνει κατάλληλες αποφάσεις ως 
προς την αγορά χρηματοπιστωτικής υπηρεσίας και να επιλέγει το "προϊόν" που είναι 
προσαρμοσμένο στις ανάγκες του. Οι οδηγίες για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες περιέχουν 
διατάξεις που απαιτούν από τους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς να παρέχουν στους 
πελάτες τους κατάλληλες πληροφορίες. Οι διατάξεις αυτές εφαρμόζονται σε όλες τις σχετικές 
χρηματοπιστωτικές συμβάσεις ανεξάρτητα από τον τρόπο σύναψης τους (πρόσωπο με πρόσωπο, 
εξ αποστάσεως κλπ.). 
Στον τραπεζικό τομέα, οι καταθέτες - περιλαμβανομένων των καταναλωτών - πρέπει να 
πληροφορούνται σχετικά με τα υφιστάμενα συστήματα εγγύησης των καταθέσεων και των 
αποταμιεύσεων τους. Όσον αφορά την καταναλωτική πίστη, πρέπει να δίδονται εκ των 
προτέρων πληροφορίες για τα πιστωτικά όρια, το κόστος των πιστώσεων (ιδίως του 
πραγματικού ετήσιου επιτοκίου) και τις διαδικασίες κλεισίματος της πίστωσης. Η πρόταση 
οδηγίας για τις διασυνοριακές μεταφορές πίστωσης απαιτεί την πλήρη ενημέρωση των πελατών, 
τόσο πριν όσο και μετά την εκτέλεση της μεταφοράς. 
Στον τομέα των ασφαλίσεων, ο κάτοχος ασφαλιστήριου συμβολαίου πρέπει να ενημερώνεται 
πριν και κατά την εκτέλεση του συμβολαίου για τα ουσιώδη χαρακτηριστικά του (διάρκεια, 
δικαίωμα ακύρωσης, εφαρμοστέο δίκαιο, διαδικασίες επίλυσης των διαφορών). Οι αναγκαίες 
πληροφορίες είναι πιο λεπτομερείς για την ασφάλιση στον κλάδο ζωής από ό,τι στον κλάδο 
ζημιών, λόγω της μακροχρόνιας δέσμευσης που συνεπάγονται οι ασφάλειες ζωής. 
Στους τομείς των συναλλαγών σε τίτλους και των χρηματιστηρίων, ορισμένες οδηγίες αφορούν 
αποκλειστικά τις πληροφορίες που πρέπει να παρέχονται, ενώ όλες οι οδηγίες επιδιώκουν να 
εξασφαλίσουν την προστασία του επενδυτή με την καθιέρωση όσο το δυνατόν μεγαλύτερης 
διαφάνειας. Χαρακτηριστικά είναι τα παραδείγματα των ενημερωτικών δελτίων για την 
εισαγωγή τίτλων σε χρηματιστήριο ή για τη διάθεση τίτλων με δημόσια προσφορά, καθώς και οι 
απαιτήσεις για την πληροφόρηση των κατόχων μεριδίων οργανισμών συλλογικών επενδύσεων 
και εκείνες που επιβάλλει η οδηγία για τις επενδυτικές υπηρεσίες όσον αφορά την κοινοποίηση 
στην αγορά πληροφοριών για τις διενεργούμενες συναλλαγές. 
• Νομική προστασία 
Ορισμένες οδηγίες περιέχουν διατάξεις που αποσκοπούν στην ενίσχυση της θέσης των 
καταναλωτών έναντι των χρηματοπιστωτικών οργανισμών και προστατεύουν τα έννομα 
συμφέροντα τους σε περίπτωση δυσχερειών. Και στους τρεις τομείς, οι χώρες υποδοχής 
μπορούν να επιβάλλουν κανόνες που έχουν θεσπίσει για την προστασία του γενικού 
συμφέροντος. Κάθε εναρμονισμένος οργανισμός συλλογικών επενδύσεων (ΟΣΕΚΑ) πρέπει να 
τηρεί τους κανόνες περί εμπορίας και διαφήμισης που έχει θεσπίσει το κράτος στο οποίο 
επιθυμεί να ασκήσει δραστηριότητες, ενώ οι επιχειρήσεις επενδύσεων πρέπει να τηρούν τους 
κανόνες που διέπουν τις συναλλαγές στο κράτος μέλος στο οποίο παρέχουν υπηρεσίες. Οι 
διατάξεις αυτές απηχούν τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, το οποίο πάντα έκρινε 
ότι η ανάγκη προστασίας του λήπτη μιας υπηρεσίας μπορεί να δικαιολογεί την επιβολή 
περιορισμών στη διασυνοριακή παροχή των υπηρεσιών (ως παράδειγμα μπορεί να αναφερθεί η 
απαγόρευση της προσέλκυσης πελατών από τηλεφώνου). Επομένως, οι καταναλωτές 
εξακολουθούν να προστατεύονται από τους εθνικούς κανόνες, υπό τον όρο ότι οι κανόνες αυτοί 
δεν εισάγουν διακρίσεις, είναι αναγκαίοι και σύμφωνοι με την αρχή της αναλογικότητας και δεν 
επικαλύπτουν ταυτόσημους κανόνες. 
Η Σύμβαση της Ρώμης της 19ης Ιουνίου 19802 για το εφαρμοστέο δίκαιο στις συμβατικές ενοχές, 
την οποία έχουν κυρώσει όλα σχεδόν τα κράτη μέλη3, περιέχει ειδικούς κανόνες που 
εφαρμόζονται σε όλα τα είδη συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές. 'Οταν μια σύμβαση 
συνάπτεται μετά από πρωτοβουλία ή διαφήμιση του παρέχοντος την υπηρεσία, η επιλογή από τα 
μέρη της εφαρμοστέας νομοθεσίας δεν μπορεί να αποστερεί τον καταναλωτή από τη δυνατότητα 
επίκλησης "διατάξεων αναγκαστικού δικαίου" της νομοθεσίας του (διατάξεις από τις οποίες η 
νομοθεσία δεδομένης χώρας δεν επιτρέπει παρέκκλιση στη σύμβαση). Εάν δεν έχει επιλεγεί η 
εφαρμοστέα νομοθεσία, εφαρμόζεται η νομοθεσία της χώρας της οποίας είναι κάτοικος ο 
καταναλωτής. Η Σύμβαση της Ρώμης, η οποία δεν καλύπτει τις ασφαλίσεις, παρέχει ουσιαστικές 
εγγυήσεις ότι το ασθενέστερο μέρος θα ωφελείται από τις πλέον προστατευτικές διατάξεις της 
νομοθεσίας την οποία αυτός γνωρίζει καλύτερα, ακόμα και εάν στη σύμβαση έχει επιλεγεί άλλη 
νομοθεσία. Το γεγονός ότι η Σύμβαση της Ρώμης προβλέπει την εφαρμογή της νομοθεσίας της 
χώρας της κύριας κατοικίας του καταναλωτή μπορεί να οδηγήσει σε σύγκρουση με την αρχή της 
αμοιβαίας αναγνώρισης που ισχύει στην ενιαία αγορά και προβλέπει την εφαρμογή της 
νομοθεσίας της χώρας του παρέχοντος την υπηρεσία. Σε περίπτωση παρόμοιας σύγκρουσης, η 
νομοθεσία της χώρας του καταναλωτή μπορεί να υπερισχύσει της νομοθεσίας του παρέχοντος 
την υπηρεσία εάν πληροί τα κριτήρια του γενικού συμφέροντος που έχει καθορίσει το 
Δικαστήριο (αναλογικότητα, αναγκαιότητα και μη επικάλυψη ταυτόσημων κριτηρίων). Εάν τα 
κριτήρια αυτά δεν πληρούνται, εφαρμόζεται η νομοθεσία της χώρας στην οποία είναι 
εγκατεστημένος ο παρέχων την υπηρεσία. 
Στον τραπεζικό τομέα, η οδηγία για τα συστήματα εγγύησης των καταθέσεων προβλέπει 
ελάχιστη κάλυψη 20.000 ECU (15.000 ECU σε ορισμένες χώρες, μεταβατικά) σε περίπτωση μη 
διαθεσιμότητας των καταθέσεων. Το μέτρο αυτό, το οποίο προορίζεται κυρίως να ενισχύσει τη 
σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος, έχει ουσιαστικές συνέπειες για την προστασία του 
καταναλωτή. Οι οδηγίες για την καταναλωτική πίστη έχουν καθιερώσει ορισμένες ελάχιστες 
απαιτήσεις, όπως η ανάγκη γραπτής συμφωνίας, η δυνατότητα εκπλήρωσης των υποχρεώσεων 
του καταναλωτή προ του συμφωνημένου χρόνου και η μέθοδος υπολογισμού του πραγματικού 
ετήσιου επιτοκίου. Η πρόταση οδηγίας για τις διασυνοριακές μεταφορές πίστωσης προβλέπει 
σαφείς υποχρεώσεις για τις τράπεζες, όπως η απαγόρευση του διπλού καταλογισμού 
προμηθειών και η επιστροφή απωλεσθείσας μεταφοράς μέχρις ενός ελάχιστου ποσού, οι οποίες 
παρέχουν νομική προστασία στους χρήστες (περιλαμβανομένων των καταναλωτών). Η σύσταση 
της Επιτροπής για τα συστήματα πληρωμών περιέχει επίσης διατάξεις για τα δικαιώματα και τις 
υποχρεώσεις των εκδοτών και των κατόχων καρτών πληρωμής, περιλαμβανομένων των 
διατάξεων για τις περιπτώσεις απώλειας, κλοπής ή πλαστογράφησης των καρτών. 
Οι οδηγίες στον τομέα των ασφαλίσεων περιέχουν διατάξεις για τον προσδιορισμό της 
νομοθεσίας που εφαρμόζεται στη σύμβαση. Κατά γενικό κανόνα, η εφαρμοστέα νομοθεσία είναι 
εκείνη της χώρας στην οποία βρίσκεται ο ασφαλιστικός κίνδυνος, δηλαδή συνήθως της χώρας 
της οποίας είναι κάτοικος ο κάτοχος του συμβολαίου. Χάρη στο σύστημα αυτό, οι ασφαλισμένοι 
υπόκεινται στους κανόνες με τους οποίους είναι πιο εξοικειωμένοι και δεν μπορούν να 
απωλέσουν την προστασία των εθνικών τους κανόνων παρά μόνον εάν το αποφασίσουν οι ίδιοι. 
Επιπλέον, οι οδηγίες αυτές παρέχουν στους συμβαλλόμενους περίοδο επανεξέτασης 14 έως 30 
ημερών που τους επιτρέπει να αξιολογήσουν πλήρως την καταλληλότητα της μακροπρόθεσμης 
δέσμευσης που τους προτείνεται να αναλάβουν. 
ΕΕ αριθ. L 266 της 9.10.1980, σ. 1. 
Η Αυστρία, η Φινλανδία και η Σουηδία δεν έχουν ακόμα κυρώσει τη σύμβαση. 
Στον τομέα των συναλλαγών σε τίτλους και των χρηματιστηρίων, η Επιτροπή πρότεινε ένα 
μηχανισμό για την αποζημίωση των επενδυτών που βασίζεται στις αρχές του συστήματος 
εγγύησης των καταθέσεων. 'Οταν τεθεί σε εφαρμογή, κάθε κράτος μέλος θα πρέπει να διαθέτει 
σύστημα αποζημίωσης των επενδυτών που θα εγγυάται ένα ελάχιστο επίπεδο αποζημίωσης 
(τουλάχιστον στους μικροεπενδυτές) σε περίπτωση που η επιχείρηση επενδύσεων αδυνατεί να 
τηρήσει τις υποχρεώσεις της έναντι των πελατών. 
• Συστήματα επανόρθωσης 
Στον τραπεζικό τομέα, τα κράτη μέλη πρέπει να εξασφαλίσουν ότι το δικαίωμα του καταθέτη σε 
αποζημίωση μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο αξίωσης του κατά του συστήματος εγγύησης των 
καταθέσεων. Παρόμοια ρήτρα προτείνεται και στην οδηγία για το σύστημα αποζημίωσης των 
επενδυτών. Όσον αφορά την καταναλωτική πίστη, ο καταναλωτής έχει δικαίωμα να ζητήσει 
έννομη προστασία κατά του πιστωτή και τα κράτη μέλη οφείλουν να επιλέξουν μεταξύ τριών 
εναλλακτικών συστημάτων εποπτείας, δηλαδή να εξασφαλίσουν είτε ότι τα πρόσωπα που 
προσφέρουν πιστώσεις ή ενεργούν ως μεσάζοντες για την παροχή τους έχουν λάβει επίσημη 
άδεια, είτε ότι οι δραστηριότητες των προσώπων αυτών ελέγχονται και υπόκεινται στην 
εποπτεία επίσημου οργανισμού, είτε ότι υπάρχουν κατάλληλοι οργανισμοί για την υποβολή 
καταγγελιών και την παροχή πληροφοριών ή συμβουλών στους καταναλωτές. Τέλος, η πρόταση 
για τις διασυνοριακές μεταφορές πίστωσης απαιτεί από τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν ότι 
υπάρχουν επαρκή και πρόσφορα μέσα επίλυσης των διαφορών. 
Στην ασφάλιση νομικών εξόδων, ο κάτοχος του συμβολαίου πρέπει να ενημερώνεται ρητά, σε 
περίπτωση διαφοράς με τον ασφαλιστή, για το δικαίωμα ελεύθερης επιλογής δικηγόρου και για 
τη δυνατότητα προσφυγής, εάν είναι αναγκαίο, σε διαδικασία διαιτησίας. 
Επιπλέον, η ισχύουσα κοινοτική νομοθεσία στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών 
ρυθμίζει ορισμένα θέματα που επηρεάζουν έμμεσα την προστασία του καταναλωτή. Τα θέματα 
αυτά είναι τα ακόλουθα: 
• Ένας αξιόπιστος τομέας χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών 
Ένας από τους κυριότερους στόχους των οδηγιών για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες είναι η 
διατήρηση της σταθερότητας και της αξιοπιστίας του τομέα. Όλες οι οδηγίες συμβάλλουν στο 
στόχο αυτό. Μια σειρά από οδηγίες για τις αγορές κινητών αξιών - πολλές σε τομείς στους 
οποίους δεν υπήρχε πριν εθνική νομοθεσία - απαιτούν την ταχεία γνωστοποίηση στις αγορές 
των σημαντικών πληροφοριών που μπορούν να επηρεάσουν τις τιμές. Επιπλέον, οι οδηγίες για 
την αποφυγή της νομιμοποίησης προσόδων από παράνομες δραστηριότητες και για τις 
συναλλαγές που διενεργούν κάτοχοι εμπιστευτικών πληροφοριών επέτρεψαν τη θέσπιση κοινών 
κανόνων για την εύρυθμη λειτουργία των χρηματοπιστωτικών αγορών. 
Και στους τρεις τομείς έχουν θεσπιστεί διατάξεις σύμφωνα με τις οποίες τα ανώτερα διοικητικά 
στελέχη και οι κυριότεροι μέτοχοι των χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων πρέπει να είναι 
κατάλληλα πρόσωπα αναγνωρισμένης εντιμότητας και επαγγελματικής εμπειρίας. Μια 
πρόσφατη οδηγία που θεσπίστηκε μετά την πτώχευση της BCCI (Bank of Credit and Commerce 
International) επέβαλε συμπληρωματικές απαιτήσεις για την καταπολέμηση της απάτης. Οι 
χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις δεν πρέπει να ανήκουν σε ομίλους των οποίων οι διαρθρώσεις 
δεν είναι διαφανείς και δεν επιτρέπουν την άσκηση αποτελεσματικής εποπτείας. Ειδικότερα, τα 
κεντρικά γραφεία και η καταστατική έδρα τους πρέπει να βρίσκονται στο ίδιο κράτος μέλος και 
τα πρόσωπα που είναι επιφορτισμένα με τον έλεγχο των λογαριασμών τους πρέπει να 
κοινοποιούν στις αρμόδιες αρχές τα σοβαρά προβλήματα που ανακύπτουν. 
Πρέπει επίσης να αναφερθούν οι κοινοτικοί κανόνες περί ανταγωνισμού, οι οποίοι έχουν 
καθοριστική σημασία για τη διασφάλιση των συμφερόντων των καταναλωτών στην ενιαία αγορά 
χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. 
• Υγιείς χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί 
Η αποτελεσματική εφαρμογή των αρχών της αμοιβαίας αναγνώρισης και του ελέγχου από τη 
χώρα καταγωγής, οι οποίες αποτελούν τους ακρογωνιαίους λίθους της ενιαίας αγοράς, 
εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ύπαρξη αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ εθνικών εποπτικών 
αρχών. Ο απαιτούμενος βαθμός εμπιστοσύνης δεν θα είχε επιτευχθεί χωρίς τη δημιουργία ενός 
εναρμονισμένου συνόλου βασικών κανόνων προληπτικής εποπτείας. Για τους χρήστες, και ιδίως 
για τους καταναλωτές, αυτό συνεπάγεται ότι όποιο και εάν είναι το ίδρυμα που επιλέγουν 
εφαρμόζονται οι ίδιοι ελάχιστοι κανόνες προληπτικής εποπτείας. Λυτό είναι ιδιαίτερα 
σημαντικό στην περίπτωση των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών που συνεπάγονται την ανάληψη 
μακροχρόνιας δέσμευσης, όπως η ασφάλεια ζωής. 
Και στους τρεις τομείς, οι παρέχοντες χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες υπόκεινται σε διαδικασία 
τυπικής έγκρισης καθώς και σε λεπτομερείς και αυστηρές ελάχιστες κεφαλαιακές απαιτήσεις, 
τόσο κατά τη σύσταση όσο και κατά τη λειτουργία τους. Οι επιχειρήσεις που δεν έχουν λάβει 
άδεια λειτουργίας δεν μπορούν να παρέχουν τις βασικές υπηρεσίες που καλύπτονται από τις 
οδηγίες. 
• Περισσότερες δυνατότητες επιλογής χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και προϊόντων 
Ένας από τους κυριότερους στόχους της δημιουργίας της ενιαίας αγοράς στον τομέα των 
χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών ήταν η διεύρυνση και διαφοροποίηση του φάσματος 
χρηματοπιστωτικών προϊόντων που προσφέρονται στους χρήστες. Η αρχή που διέπει τη 
διαδικασία αυτή είναι σχετικά απλή και εμπνέεται εν μέρει από την απόφαση του Δικαστηρίου 
στην υπόθεση "Cassis de Dijon"4: κάθε χρηματοπιστωτική υπηρεσία που υπάγεται στο καθεστώς 
της αμοιβαίας αναγνώρισης πρέπει, εάν παρέχεται νόμιμα στη χώρα καταγωγής, να μπορεί να 
παρέχεται και στη χώρα υποδοχής, μέσω υποκαταστήματος ή σε διασυνοριακή βάση, ακόμα και 
εάν η υπηρεσία αυτή δεν υπάρχει στην εν λόγω χώρα ή οι εγχώριοι χρηματοπιστωτικοί 
οργανισμοί δεν την παρέχουν. Χάρη στην εφαρμογή της αρχής αυτής, ορισμένα αποταμιευτικά 
και ασφαλιστικά προϊόντα παρέχονται ήδη σε αγορές στις οποίες δεν ήταν πριν διαθέσιμα. 
• Η τιμολόγηση των χρηματοπιστωτικών προϊόντων 
Οι χρήστες, και ιδίως οι καταναλωτές, αναμένουν από την ενιαία αγορά φθηνότερες και 
καλύτερες χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Οι οδηγίες για τις υπηρεσίες αυτές δεν επιδιώκουν να 
επηρεάσουν τον ελεύθερο καθορισμό των τιμών. Πράγματι, η μόνη άμεση παρέμβαση στον τομέα 
αυτό αφορούσε τις ασφαλίσεις και είχε ως αποτέλεσμα την εγκατάλειψη των διοικητικά 
καθοριζόμενων και εγκεκριμένων τιμολογίων. Με την άρση του εμποδίου αυτού, οι οδηγίες για 
τις ασφαλίσεις δημιούργησαν τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη του ανταγωνισμού. 
Απόφαση της 20ής Φεβρουαρίου 1979 στην υπόθεση 120/78, Rewe-ZentralAG, Συλλογή σ. 649. 
Με τους κανόνες και τις υποχρεώσεις που επιβάλλει στους παρέχοντες υπηρεσίες, η κοινοτική 
νομοθεσία παρέχει ήδη σε όλους τους πελάτες έναν ορισμένο βαθμό προστασίας. 
Ωστόσο, όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, η εμπειρία που έχει αποκομίσει η Επιτροπή από τη 
λειτουργία της ενιαίας αγοράς στην πράξη είναι ακόμα περιορισμένη. Λυτό οφείλεται εν μέρει 
στο γεγονός ότι ορισμένες από τις οδηγίες για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες τέθηκαν μόλις 
πρόσφατα σε εφαρμογή. Αλλά είναι επίσης αληθές ότι τα κράτη μέλη δεν έχουν ενσωματ<ύσει 
ακόμα πλήρως και όλες τις οδηγίες αυτές στο εσωτερικό τους δίκαιο. 
Η Επιτροπή είναι αποφασισμένη να καταβάλει κάθε προσπάθεια για να εξασφαλίσει ότι τα 
κράτη μέλη εκπληρώνουν στο σύνολο τους τις νομοθετικές δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει και 
θα κοινοποιεί ιδίως πληροφορίες για την πρόοδο της ενσωμάτωσης των οδηγιών σε κάθε κράτος 
μέλος, λαμβάνοντας παράλληλα τα αναγκαία εκτελεστικά μέτρα για την ορθή ενσωμάτωση τους 
εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών. 
Εκτός από τις επιπτώσεις της μη έγκαιρης και ορθής ενσωμάτωσης της κοινοτικής νομοθεσίας 
στο εσωτερικό δίκαιο των κρατών μελών, πολλά από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι 
καταναλωτές έχουν ήδη εντοπιστεί και γνωστοποιηθεί στην Επιτροπή. Η Επιτροπή γνωρίζει ότι 
ο κατάλογος αυτός δεν είναι εξαντλητικός και ότι στο μέλλον ενδέχεται να ανακύψουν και άλλα 
προβλήματα. Το Πράσινο Βιβλίο επιδιώκει να επικεντρώσει τις συζητήσεις σε ορισμένα από τα 
σημερινά και μελλοντικά προβλήματα, προκειμένου να καταρτίσει το κατάλληλο πρόγραμμα 
ενεργειών για την επίλυση τους. 
• Άρνηση παροχής χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών σε μη μόνιμους κατοίκους 
Ορισμένοι καταναλωτές αντιμετώπισαν άρνηση παροχής χρηματοπιστωτικής υπηρεσίας σε άλλο 
κράτος μέλος για το λόγο ότι δεν ήταν κάτοικοι ή υπήκοοι αυτού του κράτους. Αυτή η μορφή 
διάκρισης προκαλεί έντονη δυσφορία στους ευρωπαίους καταναλωτές και αντιβαίνει 
καταφανώς προς την έννοια της ενιαίας αγοράς χωρίς σύνορα. 
Για παράδειγμα, πολλοί καταναλωτές γνωστοποίησαν στην Επιτροπή ότι, σε ένα κράτος μέλος, 
ορισμένες ασφαλιστικές εταιρίες αρνήθηκαν να τους παράσχουν ασφαλιστική κάλυψη ή τους 
παρείχαν λιγότερο ευνοϊκούς όρους με τη δικαιολογία ότι, επειδή προέρχονται από ορισμένες 
χώρες της ΕΕ, συνεπάγονται μεγαλύτερο κίνδυνο για την εταιρία από ό,τι άλλοι πελάτες. Η 
Επιτροπή γνωρίζει επίσης ότι σε ένα άλλο κράτος μέλος, ορισμένα πιστωτικά ιδρύματα, 
επικαλούμνα φορολογικούς λόγους, αρνούνται να προσφέρουν συγκεκριμένες τραπεζικές 
υπηρεσίες (τρεχούμενοι λογαριασμοί, πιστωτικές κάρτες κλπ.) σε μη κατοίκους. 
Η βασική δυσκολία κατά την αντιμετώπιση παρόμοιων καταστάσεων έγκειται στο γεγονός ότι 
εφόσον η συμβατική ελευθερία είναι ουσιώδης αρχή του ενοχικού δικαίου, η κοινοτική 
νομοθεσία δεν μπορεί να υποχρεώσει τους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς να δεχθούν 
πελάτες, είτε αυτοί είναι μόνιμοι κάτοικοι είτε όχι. Οι καταναλωτές που αντιμετωπίζουν 
διακρίσεις μπορούν να απευθύνονται μόνο στα εθνικά δικαστήρια. Πρόκειται για ένα σημαντικό 
θέμα που η Επιτροπή παρακολουθεί προσεκτικά σε συνεργασία με τα κράτη μέλη. 
• Δυσχέρειες κατά την παροχή χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών σε άλλο κράτος μέλος 
Οι χώρες υποδοχής διατηρούν τη δυνατότητα να επιβάλλουν εθνικούς κανόνες που έχουν 
θεσπίσει για λόγους γενικού συμφέροντος ή στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους (π.χ. 
νομισματική πολιτική). Αυτό μπορεί να περιορίσει σε σημαντικό βαθμό το φάσμα των 
προσφερόμενων υπηρεσιών. Για παράδειγμα, σε ένα τουλάχιστον κράτος μέλος οι καταθέτες δεν 
έχουν τη δυνατότητα να ανοίγουν έντοκους τρεχούμενους λογαριασμούς. 
Οι περιορισμοί στην προσφορά υπηρεσιών λόγω της εφαρμογής της ρήτρας του γενικού 
συμφέροντος προκαλούν σοβαρές ανησυχίες. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής δημοσίευσαν ένα 
σχέδιο ανακοίνωσης5 σχετικά με το θέμα αυτό, με σκοπό τη συγκέντρωση των παρατηρήσεων 
των ενδιαφερομένων, στο οποίο αναλύονται λεπτομερώς οι νομικές προϋποθέσεις υπό τις 
οποίες οι κανόνες που θεσπίζονται για λόγους γενικού συμφέροντος μπορούν ακόμα να 
περιορίζουν την παροχή τραπεζικών υπηρεσιών. Παρόμοιες δημοσιεύσεις προβλέπονται στους 
τομείς των ασφαλίσεων και των κινητών αξιών. Οι περιορισμοί που απορρέουν από λόγους 
δημοσίου συμφέροντος αποθαρρύνουν τις επιχειρήσεις να προσφέρουν τα προϊόντα τους εκτός 
των εθνικών συνόρων και, εφόσον περιορίζουν τις δυνατότητες επιλογής, μπορούν να αποβούν 
σε βάρος του καταναλωτή. Πρέπει επομένως να αποδεικνύεται ότι οι περιορισμοί αυτοί είναι 
ανάλογοι προς τους επιδιωκόμενους στόχους. 
Στον τομέα των ασφαλίσεων, πολλές καταγγελίες αφορούν τις δυσχέρειες για την παροχή της 
υποχρεωτικής ασφάλισης αυτοκινήτων από ασφαλιστικές εταιρίες εγκατεστημένες σε άλλο 
κράτος μέλος. 
Οι ασφαλιστές δικαιολογούν συχνά την άρνηση τους επικαλούμενοι την πολυπλοκότητα του 
συστήματος ασφάλισης αυτοκινήτων, η οποία οφείλεται εν μέρει στην ανάγκη προστασίας τόσο 
του κατόχου του ασφαλιστηρίου συμβολαίου όσο και του θύματος ενός ατυχήματος. Οι 
ρυθμίσεις που έχουν θεσπιστεί για την εξασφάλιση της προστασίας αυτής (σύστημα της 
πράσινης κάρτας, υποχρεωτική συμμετοχή σε ταμεία εγγυήσεων) μπορούν να καθιστούν 
λιγότερο ελκυστική τη διασυνοριακή παροχή υπηρεσιών. Επίσης, η υποχρέωση διορισμού 
φορολογικού αντιπροσώπου και τοπικού αντιπροσώπου για την εκτίμηση και το διακανονισμό 
των ζημιών στη χώρα του ασφαλιστικού κινδύνου συνεπάγονται συχνά πρόσθετο κόστος. Η 
Επιτροπή εξετάζει ήδη τις δυνατότητες επίλυσης των προβλημάτων αυτών. Προτίθεται επίσης 
να διερευνήσει και άλλα θέματα στον τομέα των ασφαλίσεων. 
* Χαμηλή ποιότητα της προσφερόμενης υπηρεσίας και ανεπαρκής πληροφόρηση 
Οι καταναλωτές αντιμετωπίζουν δυχέρειες να κατανοήσουν και να αξιολογήσουν την 
αυξανόμενη ποκιλία και πολυπλοκότητα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Η Επιτροπή 
έλαβε πληροφορίες ότι ορισμένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, μερικές φορές σε παράβαση της 
νομοθεσίας της χώρας υποδοχής, προσέφεραν σε διασυνοριακή βάση πολύπλοκα 
χρηματοπιστωτικά προϊόντα, όπως ενυπόθηκες ή καταναλωτικές πιστώσεις, χωρίς επαρκή 
πληροφόρηση των καταναλωτών. Για παράδειγμα, ορισμένα βασικά έγγραφα δεν ήταν διαθέσιμα 
στη γλώσσα του καταναλωτή, δεν παρέχονταν πίνακες απόσβεσης ή η παρουσίαση ορισμένων 
στοιχείων ήταν παραπλανητική. Παρόλο που η Επιτροπή δεν μπορεί να λάβει άμεσα μέτρα κατά 
των σχετικών επιχειρήσεων ή των μεσαζόντων τους, οι εθνικές αρχές έχουν τη δυνατότητα αυτή 
βάσει των διατάξεων των οδηγιών και μπορούν, για το σκοπό αυτό, να χρησιμοποιούν το 
υφιστάμενο σύστημα συνεργασίας με άλλες εποπτικές αρχές. 
Σχέδιο ανακοίνωσης της Επιτροπής για την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών και το γενικό συμφέρον στη 
δεύτερη τραπεζική οδηγία (ΕΕ αριθ. C 291 της 4.11.1995, σ. 7). 
9 
Οι περισσότερες καταγγελίες που υποβλήθηκαν στην Επιτροπή σχετικά με την ανεπάρκεια των 
πληροφοριών που παρέχονται στους καταναλωτές για τις τιμές και τους εφαρμοζόμενους 
όρους, με τη μη παροχή κατάλληλων συμβουλών και με τις δυσχέρειες όσον αφορά τη σύγκριση 
των διάφορων υπηρεσιών, προέρχονται από τον τραπεζικό τομέα, στον οποίο οι οδηγίας δεν 
επιβάλλουν άμεσα απαιτήσεις για την πληροφόρηση των καταναλωτών (εκτός από τις 
καταναλωτικές πιστώσεις και - όταν θα έχει θεσπιστεί η σχετική πρόταση - την εκτέλεση 
διασυνοριακών μεταφορών πίστωσης). Με βάση τα πορίσματα της έκθεσης της του Μαΐου 1995 
σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας για την καταναλωτική πίστη6, η Επιτροπή εξετάζει τη 
σημερινή κατάσταση όσον αφορά την πληροφόρηση των καταναλωτών (τόσο πριν όσο και μετά 
την υπογραφή της σύμβασης) στον τραπεζικό τομέα, ιδίως όσον αφορά την ενυπόθηκη και την 
καταναλωτική πίστη και τη χρηματοδοτική μίσθωση. 
Όσον αφορά τις διασυνοριακές πληρωμές, και ιδίως τις διασυνοριακές μεταφορές πίστωσης, τα 
κυριότερα προβλήματα που επισημαίνουν οι καταναλωτές - ανεπαρκείς γραπτές πληροφορίες 
για τους εφαρμοζόμενους όρους, διπλός καταλογισμός προμηθειών, υπερβολικά μεγάλες 
προθεσμίες εκτέλεσης και έλλειψη κατάλληλων διαδικασιών επανόρθωσης - ρυθμίζονται στη 
σχετική πρόταση που εξετάζεται σήμερα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, η 
οποία ελπίζεται ότι θα θεσπιστεί πριν από το καλοκαίρι. Η βελτίωση των όρων διενέργειας 
διασυνοριακών μεταφορών πίστωσης και η καθιέρωση ενιαίου νομίσματος θα επιτρέψουν 
αναμφίβολα την άρση δύο βασικών εμποδίων που δυσχεραίνουν ακόμα τη διασυνοριακή παροχή 
χρηματοπιστωτικών και άλλων υπηρεσιών. Η ενοποίηση της αγοράς θα ενισχυθεί ακόμα 
περισσότερο και η εισαγωγή ενιαίου νομίσματος θα επιτρέψει στους καταναλωτές να 
συγκρίνουν πιο εύκολα τις προσφερόμενες υπηρεσίες. 
Όσον αφορά τις κάρτες πληρωμής, φαίνεται ότι οι ομάδες χρηστών ανησυχούν κυρίως για τη μη 
ικανοποιητική εφαρμογή των αρχών που περιέχονται στη σύσταση της Επιτροπής του 1988 για 
τα συστήματα πληρωμών7, και ιδίως των κανόνων περί ευθύνης των μερών σε περίπτωση 
απώλειας, κλοπής ή αναπαραγωγής της κάρτας πληρωμής. Οι καταναλωτές επιδιώκουν επίσης 
τη βελτίωσση της διαφάνειας κατά τη χρήση της κάρτας πληρωμής, ιδίως σε κράτος μέλος άλλο 
από εκείνο στο οποίο κατοικεί ο κάτοχος της. Η Επιτροπή εξετάζει τις πρακτικές στον τομέα 
των καρτών πληρωμής (περιλαμβανομένων των προπληρωμένων καρτών) και άλλων μέσων 
πληρωμής (όπως οι τραπεζικές τηλεσυναλλαγές κατ'οίκον και οι "ψηφιακές πληρωμές" ("cyber-
payments")) για να διευκολύνει τη δημιουργία πραγματικής ενιαίας αγοράς στα μέσα αυτά, 
εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα στους καταναλωτές καλύτερη νομική προστασία και πιο πλήρη και 
ακριβή πληροφόρηση. Η Επιτροπή έχει αρχίσει διαβουλεύσεις με τις συμβουλευτικές ομάδες της 
για τα συστήματα πληρωμών, σε μία από τις οποίες συμμετέχουν και εκπρόσωποι των 
καταναλωτών. Κάθε συμβολή στη συζήτηση αυτή είναι ευπρόσδεκτη, ενόψει των μέτρων που 
ενδεχομένως θα ληφθούν. 
• Μεσάζοντες 
Έχουν επισημανθεί περιπτώσεις "επιθετικών", ή ακόμα και αθέμιτων, πρακτικών από 
μεσάζοντες που δεν υπόκεινται σε ρυθμίσεις, κυρίως στους τομείς των τραπεζικών και των 
επενδυτικών υπηρεσιών. Οι μεσάζοντες αυτοί προκαλούν συχνά σοβαρή ζημία στους πελάτες 
τους, και σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμα και την πτώχευση τους. Έτσι, πολλοί καταναλωτές 
που αναζητούσαν πιστωτικές διευκολύνσεις δέχθηκαν προτάσεις με ελκυστικούς, εκ πρώτης 
όψεως, όρους από μεσάζοντες που αντιπροσώπευαν ξένες εταιρίες και εισέπρατταν σημαντικές 
προκαταβολές παρόλο που παρείχαν ελλιπείς πληροφορίες (οι προτεινόμενες πιστώσεις 
αποδείχθηκαν πολύ πιο πολύπλοκες και λιγότερο συμφέρουσες από ό,τι φαινόταν αρχικά). 
Έκθεση της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 87/102/ΕΟΚ για την προσέγγιση των 
νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών που διέπουν την 
καταναλωτική πίστη (COM(95)l 17 τελικό της 11.05.1995). 
Σύσταση της Επιτροπής 88/590/ΕΟΚ για τα συστήματα πληρωμών και ιδίως για τις σχέσεις μεταξύ 
κατόχου και εκδότη κάρτας (ΕΕ αριθ. L 317 της 24.11.1988, σ. 55). 
10 
Διαπιστώθηκαν επίσης περιπτώσεις διασυνοριακών πωλήσεων συμβολαίων προθεσμιακών 
συναλλαγών επί εμπορευμάτων ή παράγωγων προϊόντων επί των συμβολαίων αυτών από 
παρόμοιους μεσάζοντες. Η Επιτροπή εξετάζει ήδη εάν είναι σκόπιμο να ενταχθούν τα μέσα αυτά 
(συμβόλαια προθεσμιακών συναλλαγών επί εμπορευμάτων και παράγωγα μέσα τους) στο πεδίο 
εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας, ώστε να απαιτείται η χορήγηση άδειας για την άσκηση 
των δραστηριοτήτων αυτών και η εποπτεία τους σε όλη την Κοινότητα. 
Με την εξαίρεση των δραστηριοτήτων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των οδηγιών για την 
καταναλωτική πίστη8, οι δραστηριότητες των μεσαζόντων που δεν υπόκεινται σε ρυθμίσεις δεν 
καλύπτονται από την σημερινή παράγωγη κοινοτική νομοθεσία: τα κράτη μέλη είναι επομένως 
ελεύθερα να τις ρυθμίζουν με τον τρόπο που θεωρούν κατάλληλο για την προστασία των 
καταναλωτών, εφόσον τηρούν τους κανόνες της συνθήκης για την ελευθερία εγκατάστασης και 
την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών. Αλλά είναι σαφές ότι κατά την άσκηση των δραστηριοτήτων 
τους οι μεσάζοντες αυτοί παραβαίνουν συχνά την ισχύουσα εθνική νομοθεσία. Τα προβλήματα 
που σχετίζονται με την παράνομη άσκηση δραστηριότητας και την απάτη δεν εμπίπτουν στην 
αρμοδιότητα της Κοινότητας και μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνον από τις εθνικές αρχές και 
τα εθνικά δικαστήρια. Ωστόσο, η Επιτροπή έχει αρχίσει να εξετάζει το θέμα των μη υποκείμενων 
σε ρυθμίσεις μεσαζόντων που προσφέρουν πιστώσεις προκειμένου να προσδιορίσει τα μέτρα, σε 
νομοθετικό ή άλλο επίπεδο, που πρέπει να ληφθούν. 
• Προβλήματα που σχετίζονται με την εκτέλεση χρηματοπιστωτικών συμβάσεων 
Πολλές καταγγελίες και αιτήματα που υποβλήθηκαν στην Επιτροπή και στο Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο αφορούσαν την εκτέλεση συμβάσεων (τόσο εθνικών όσο και διασυνοριακών) και 
την ερμηνεία των όρων τους. Όταν το πρόβλημα αφορά την εκτέλεση ή την ερμηνεία μιας 
σύμβασης, ούτε η Επιτροπή ούτε το Κοινοβούλιο έχει αρμοδιότητα να ορίζει τα δικαιώματα και 
τις υποχρεώσεις των μερών. Η αρμοδιότητα αυτή ανήκει πάντα στα εθνικά δικαστήρια. 
• Έλλειψη φορολογικής εναρμόνισης 
Οι καταναλωτές διαμαρτύρονται συχνά ότι τα πλεονεκτήματα των "διασυνοριακών επιλογών" 
(τιμών και συμβατικών όρων) εξουδετερώνονται εάν εξακολουθεί να ισχύει το φορολογικό 
καθεστώς της χώρας στην οποία διαμένουν. Για παράδειγμα, ένας καταναλωτής ο οποίος, λόγω 
συμφερουσών τιμών και ευνοϊκών συμβατικών όρων, συνάπτει σύμβαση ασφάλισης ζωής σε 
άλλη χώρα, θα εξακολουθήσει να υπόκειται στο φορολογικό καθεστώς της χώρας της οποίας 
είναι κάτοικος. Το γεγονός αυτό μπορεί να εξουδετερώσει σε μεγάλο βαθμό τα πλεονεκτήματα 
της ασφαλιστικής σύμβασης. Επιπλέον, σε ορισμένες χώρες δεν επιτρέπεται στον καταναλωτή 
να εκπέσει από το φορολογητέο εισόδημα τα ασφάλιστρα που κατέβαλε διότι η σύμβαση 
συνάφθηκε με μη εγκατεστημένη εταιρία. Πράγματι, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έκρινε9 ότι ένα 
κράτος μέλος μπορεί να αρνηθεί την έκπτωση των ασφαλιστικών εισφορών που καταβλήθηκαν 
σε μη εγκατεστημένο ασφαλιστή στο πλαίσιο συμβάσεως ασφάλισης ζωής, προκειμένου να 
διασφαλίσει τη συνοχή του φορολογικού του συστήματος. Ωστόσο, σε πρόσφατη απόφαση του, 
το Δικαστήριο φαίνεται να περιορίζει κάπως την έκταση της προηγούμενης απόφασης, 
αναγνωρίζοντας το δικαίωμα του δανειζομένου στις κοινωνικές παροχές που σχετίζονται με τα 
τραπεζικά δάνεια ακόμα και στις περιπτώσεις στις οποίες το δάνειο συνάπτεται με μη 
εγκατεστημένο πιστωτικό ίδρυμα10. 
Οι οδηγίες για την καταναλωτική πίστη απαιτούν από τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν είτε ότι τα 
πρόσωπα που προσφέρουν πιστώσεις ή ενεργούν ως μεσάζοντες έχουν λάβει επίσημη άδεια, είτε ότι τα 
πρόσωπα αυτά ελέγχονται και υπόκεινται σε εποπτεία στη χώρα καταγωγής τους, είτε ότι υπάρχουν 
κατάλληλες διαδικασίες για την πληροφόρηση των καταναλωτών και την εξέταση των καταγγελιών τους. 
Απόφαση της 28ης Ιανουαρίου 1992 στην υπόθεση C-204/90 Bachman, Συλλογή 1992, σ. 249. 
Απόφαση της 14ης Νοεμβρίου 1995 στην υπόθεση C-484/94 Svensson-Gustavson (δεν έχει ακόμα 
δημοσιευθεί). 
11 
Η πρόοδος στο φορολογικό τομέα είναι ακόμα ανεπαρκής. Όσο θα απαιτείται ομοφωνία για τη 
λήψη των αποφάσεων του Συμβουλίου σε φορολογικά θέματα, οι προοπτικές για την κατάργηση 
αυτών των εμποδίων στη λειτουργία της ενιαίας αγοράς χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών θα 
είναι πολύ περιορισμένες. 
• Ειδικά προβλήματα στον τομέα της υποχρεωτικής ασφάλισης αστικής ευθύνης 
αυτοκίνητων 
Ορισμένες από τις καταγγελίες που υποβλήθηκαν στην Επιτροπή και στο Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο αφορούν τα ειδικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα θύματα "διασυνοριακών" 
οδικών ατυχημάτων. Σε άλλες περιπτώσεις, η διαφορά σχετίζεται με την ερμηνεία των όρων της 
σύμβασης. Συνολικά, μπορεί να γίνει διάκριση μεταξύ δύο βασικών ειδών προβλημάτων. 
Πρώτον, στην περίπτωση των ατυχημάτων που εμπίπτουν στο πεδίο του συστήματος της 
"πράσινης κάρτας" και των οδηγιών για την ασφάλιση αυτοκινήτων, δηλαδή για τα ατυχήματα 
που προκαλούνται από αυτοκίνητο που διέρχεται από άλλο κράτος μέλος, οι μηχανισμοί που 
έχουν επινοηθεί για τη διευκόλυνση της αποζημίωσης των θυμάτων φαίνεται ότι λειτουργούν 
αρκετά ικανοποιητικά. Δεύτερον, στην περίπτωση των ατυχημάτων που δεν καλύπτονται από το 
σύστημα της "πράσινης κάρτας", δηλαδή εκείνα στα οποία εμπλέκονται ένα αυτοκίνητο, οι 
επιβάτες του και κάθε πρόσωπο που επισκέπτεται άλλο κράτος μέλος και τα οποία 
προκαλούνται από τοπικό αυτοκίνητο, τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα θύματα για την 
αποζημίωση τους εντός εύλογου χρόνου (απόσταση, προβλήματα γλώσσας, μη εξοικείωση με τη 
νομοθεσία και τις δικαστικές διαδικασίες) οδήγησαν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να θεσπίσει 
ψήφισμα για τη λήψη ειδικών μέτρων. Η Επιτροπή έχει ήδη ενημερώσει το Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο ότι προτίθεται να λάβει κατάλληλα μέτρα για την επίλυση ορισμένων από τα 
προβλήματα αποζημίωσης που αντιμετωπίζουν τα θύματα αυτών των ατυχημάτων. 
Επιπλέον, η Επιτροπή εξετάζει αυτή τη στιγμή τη συμβατότητα με την κοινοτική νομοθεσία της 
καθιέρωσης υποχρεωτικών και ομοιόμορφων συστημάτων τιμολόγησης με βάση τη μείωση ή την 
αύξηση των ασφάλιστρων ("bonus-malus"). 
12 
Η ενιαία αγορά χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών είναι ακόμα στα πρώτα στάδια της ανάπτυξης 
της. Στον τραπεζικό τομέα λειτουργεί εδώ και τρία έτη, στον τομέα των ασφαλίσεων εδώ και 
ενάμισι έτος και σε εκείνον των επενδυτικών υπηρεσιών μόνον εδώ και μερικούς μήνες. Είναι 
επομένως δύσκολο να συναχθούν οριστικά συμπεράσματα στο παρόν στάδιο. Η "μελέτη 1996" 
που διεξάγεται αυτή τη στιγμή με σκοπό την αξιολόγηση των πρώτων αποτελεσμάτων και της 
επίπτωσης της ενιαίας αγοράς θα επιτρέψει τον εντοπισμό των κενών πον πρέπει να καλυφθούν 
ή των προβλημάτων που πρέπει να επιλυθούν. Τα αποτελέσματα της μελέτης θα είναι διαθέσιμα 
στα τέλη του έτους. Εάν διαπιστωθούν κενά ή προβλήματα, η Επιτροπή θα εξετάσει τον 
καταλληλότερο τρόπο αντιμετώπισης τους, περιλαμβανομένης, εάν είναι αναγκαίο, της θέσπισης 
νέων νομοθετικών μέτρων ή της τροποποίησης υφιστάμενων κειμένων. 
Η εξ αποστάσεως πώληση χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών στους καταναλωτές αναπτύσσεται με 
ταχείς ρυθμούς και απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή. Έχει ήδη καταρτιστεί μια πρόταση γενικής 
οδηγίας για την πώληση εξ αποστάσεως προκειμένου να καθοριστούν απλοί και σαφείς κανόνες 
που θα εφαρμόζονται σε όλες τις νέες τεχνικές εξ αποστάσεως πώλησης προϊόντων ή 
υπηρεσιών. Για να ρυθμίσει τις ειδικές αυτές πρακτικές, η αρχική πρόταση της Επιτροπής 
περιλάμβανε έναν τριεπίπεδο μηχανισμό: υποχρέωση προηγούμενης πληροφόρησης πριν από τη 
σύναψη της σύμβασης, γραπτή επιβεβαίωση του περιεχομένου της και περίοδο επανεξέτασης 
επτά ημερών. Μετά από πολλούς γύρους διαβουλεύσεων στο πλαίσιο των κοινοτικών οργάνων, 
η Επιτροπή αποφάσισε να υποστηρίξει την εξαίρεση των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών από το 
πεδίο εφαρμογής της οδηγίας, όπως είχε αποφασιστεί από το Συμβούλιο, και ανάλαβε τη 
δέσμευση να προβεί σε ειδική εξέταση των προβλημάτων στον τομέα αυτό. Μεταξύ άλλων, 
πρέπει ιδίως να εξεταστούν τα ακόλουθα θέματα. 
Η εξ αποστάσεως πώληση χρηματοπιστωτικών προϊόντων στους καταναλωτές συνεπάγεται την 
ανάγκη ειδικής πληροφόρησης. Ειδική προσοχή πρέπει να δοθεί στη σαφήνεια και την 
καταλληλότητα των πληροφοριών που δίδονται στους καταναλωτές πριν και μετά τη σύναψη 
των συμβάσεων. Η ανάγκη γραπτής επιβεβαίωσης θα εκτιμηθεί στο πλαίσιο αυτό. 
Ένα άλλο σημαντικό θέμα είναι η πρόβλεψη περιόδων επανεξέτασης κατά την πώληση 
χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Στον τομέα της ασφάλισης ζωής, η κοινοτική νομοθεσία 
παρέχει ήδη στον καταναλωτή το δικαίωμα να υπαναχωρήσει από μια σύμβαση εντός 
προκαθορισμένου αριθμού ημερών. Πρέπει να εξεταστεί εάν η αρχή της περιόδου επανεξέτασης 
πρέπει να επεκταθεί σε άλλες χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, όπως η ασφάλιση ζημιών και 
ορισμένες τραπεζικές υπηρεσίες. Έχει ήδη γίνει δεκτό, στην κοινή θέση επί της πρότασης 
οδηγίας για την πώληση εξ αποστάσεως, ότι δεν μπορεί να υπάρχει δικαίωμα υπαναχώρησης 
όταν η τιμή των αγαθών και υπηρεσιών "εξαρτάται από διακυμάνσεις στις χρηματοπιστωτικές 
αγορές που δεν μπορούν να ελεγχθούν από τον προμηθευτή" ή εάν η παροχή της υπηρεσίας έχει 
αρχίσει, με συμφωνία του καταναλωτή, πριν από το τέλος της περιόδου επτά ημερών. 
Επιπλέον, το θέμα των πωλήσεων που πραγματοποιούνται με πρωτοβουλία του προμηθευτή και 
χωρίς ρητή συναίνεση του καταναλωτή δεν αντιμετωπίζεται προς το παρόν στην ισχύουσα 
νομοθεσία για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Επιπλέον, η νομοθεσία αυτή δεν καλύπτει 
ακόμα ούτε το θέμα της χρησιμοποίησης, με πρωτοβουλία του πωλητή και χωρίς να το έχει 
ζητήσει ο καταναλωτής, ορισμένων μέσων τηλεπικοινωνίας (όπως συσκευές αυτόματων κλήσεων 
και τηλεομοιοτυπίας). Για το λόγο αυτό, θα πρέπει να προσδιοριστεί σε ποιο βαθμό η προσφορά 
χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών στους καταναλωτές χωρίς προηγούμενη συγκατάθεση τους 
δημιουργεί ιδιαίτερα προβλήματα. 
13 
Ο όγκος και η πολυπλοκότητα των πωλήσεων εξ αποστάσεως αυξάνονται με ταχείς ρυθμούς. 
Στον τομέα των ασφαλίσεων, η πώληση εξ αποστάσεως και το άμεσο μάρκετινγκ επεκτείνονται 
σε όλους τους κλάδους ασφάλισης ζημιών και ζωής. Στον τομέα των τραπεζικών εργασιών εξ 
αποστάσεως, η τάση για τη διενέργεια τραπεζικών πράξεων με τη βοήθεια ηλεκτρονικού 
υπολογιστή γενικεύεται όλο και περισσότερο, και ορισμένα προϊόντα όπως το "ψηφιακό χρήμα" 
(cyber-money) και τα ηλεκτρονικά πορτοφόλια είναι ήδη διαθέσιμα. Στον τομέα των συναλλαγών 
σε τίτλους με ηλεκτρονικούς υπολογιστές, η δημιουργία εντελώς ηλεκτρονικών αγορών με 
αυτοματοποιημένα συστήματα συμψηφισμού και διακανονισμού και με δυνατότητα 
τηλεπρόσβασης θα μπορούσαν να μεταβάλουν ριζικά τον τρόπο διενέργειας των συναλλαγών. 
Προς το παρόν, η εξ αποστάσεως πώληση χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών πραγματοποιείται 
κυρίως σε εθνικό επίπεδο. Πρέπει ωστόσο να αναμένεται ότι οι διασυνοριακές συναλλαγές 
αυτού του είδους θα αναπτυχθούν γρήγορα, χάρη στις νέες δυνατότητες που προσφέρει η 
κοινωνία των πληροφοριών. 
Η εμφάνιση νέων ηλεκτρονικών υπηρεσιών θα διευρύνει τα πλεονεκτήματα της ενιαίας αγοράς 
για τους καταναλωτές, χάρη στην αύξηση του ανταγωνισμού και την ανάπτυξη πιο 
διαφοροποιημένης προσφοράς υπηρεσιών υψηλής ποιότητας. Η αξιοποίηση των 
πλεονεκτημάτων αυτών θα είναι δυνατή μόνον εάν όλοι οι πελάτες - περιλαμβανομένων των 
καταναλωτών - και οι παρέχοντες υπηρεσίες θα έχουν εμπιστοσύνη στο ρυθμιστικό πλαίσιο που 
θα διέπει τις συναλλαγές τους. Παρόλο που ο ευρωπαϊκός τομέας χρηματοπιστωτικών 
υπηρεσιών βρίσκεται ακόμα στα πρώτα στάδια ανάπτυξης του, οι προοπτικές του είναι 
ιδιαίτερα ενθαρρυντικές, λαμβανομένων υπόψη των νέων δυνατοτήτων επικοινωνίας, και τα 
οφέλη για τους καταναλωτές θα μπορούσαν να είναι σημαντικά. Για να εξασφαλίσει ότι οι 
καταναλωτές είναι σε θέση να ωφεληθούν από τα πλεονεκτήματα αυτά, η Επιτροπή, σε στενή 
συνεργασία με τα ενδιαφερόμενα μέρη, θα εξακολουθήσει να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, 
τόσο στη νομοθεσία όσο και στις αγορές, που έχουν συνέπειες για τους καταναλωτές, καθώς και 
τις ειδικές ανάγκες των καταναλωτών στο σημαντικό αυτό τομέα. Η Επιτροπή επιθυμεί να 
ενθαρρύνει τις καινοτομίες στις μεθόδους πώλησης εξ αποστάσεως, υπό τον όρο ότι αυτές 
αποβαίνουν προς όφελος των καταναλωτών, των επιχειρήσεων και των άλλων κατηγοριών 
πελατών. Η ανάγκη λήψης ρυθμιστικών μέτρων θα πρέπει να εκτιμηθεί προσεκτικά. 
Η παροχή χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, είτε εξ αποστάσεως είτε όχι, εμπίπτει ήδη στο πεδίο 
των κοινοτικών κανόνων για την προστασία των καταναλωτών. Σε ορισμένες περιπτώσεις (οι 
περισσότερες οδηγίες για την ασφάλιση στους κλάδους ζημιών και ζωής, τις τράπεζες και τους 
ΟΣΕΚΑ), η νομοθεσία αυτή έχει ενσωματωθεί στο εσωτερικό δίκαιο των κρατών μελών και οι 
συνέπειες της είναι ήδη αισθητές. Σε άλλες περιπτώσεις ωστόσο, ορισμένα κράτη μέλη δεν έχουν 
ολοκληρώσει την ενσωμάτωση των οδηγιών και επομένως οι επιπτώσεις τους (ιδίως όσον αφορά 
την οδηγία για τις επενδυτικές υπηρεσίες) είναι σε μεγάλο βαθμό άγνωστες. 
Η Επιτροπή θεωρεί κατά συνέπεια ότι πρέπει να εξετάσει τις απόψεις των καταναλωτών 
σχετικά με την ανάπτυξη των πωλήσεων εξ αποστάσεως. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι αποκλείει 
τη λήψη μέτρων ή τη θέσπιση δεσμευτικών νομοθετικών ρυθμίσεων. Η Επιτροπή είναι 
αποφασισμένη να εξασφαλίσει στους καταναλωτές χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών που 
αγοράζουν τις υπηρεσίες αυτές εξ αποστάσεως ένα επίπεδο προστασίας ισοδύναμο με εκείνο 
που υπάρχει κατά την αγορά άλλων αγαθών και υπηρεσιών. Για να προσδιορίσει τα προβλήματα 
που πρέπει να αντιμετωπιστούν και τον πιο αποτελεσματικό τρόπο επίλυσης τους, η Επιτροπή 
επιθυμεί να συγκεντρώσει όσο το δυνατόν περισσότερες παρατηρήσεις σχετικά με τις σημερινές 
πρακτικές πώλησης εξ αποστάσεως χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και τις μελλοντικές 
προοπτικές τους. Με τον τρόπο αυτό, η Επιτροπή θα είναι σε θέση να εκτιμήσει τις νέες 
δυνατότητες που διαμορφώνονται στην αγορά των υπηρεσιών αυτών και τους ενδεχόμενους 
κινδύνους για τους καταναλωτές και να κρίνει εάν απαιτούνται νέες πρωτοβουλίες, και εάν ναι 
ποιες πρέπει να είναι αυτές, περιλαμβανομένων των μέτρων νομοθετικού χαρακτήρα. 
14 
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ 
Το παρόν Πράσινο Βιβλίο καταδεικνύει ότι οι οδηγίες για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες 
περιέχουν ήδη διατάξεις για την προστασία των καταναλωτών. Είναι ωστόσο σαφές ότι 
απαιτούνται περαιτέρω μέτρα, λαμβανομένων υπόψη των προβλημάτων που έχουν ήδη 
εντοπιστεί και των αναμενόμενων εξελίξεων στον τομέα της διασυνοριακής παροχής 
χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Η Επιτροπή επιθυμεί να αρχίσει μια ευρεία διαβούλευση με όλα 
τα ενδιαφερόμενα μέρη. Όλες οι παρατηρήσεις σχετικά με τα θέματα που εξετάζονται στο 
Πράσινο Βιβλίο είναι ευπρόσδεκτες και θα της επιτρέψουν να εκτιμήσει εάν είναι αναγκαία η 
ανάληψη πρωτοβουλιών στον τομέα αυτό. Οι παρατηρήσεις θα πρέπει να επικεντρωθούν στα 
θέματα που απαιτούν τη λήψη μέτρων σε κοινοτικό επίπεδο: 
• τα συμφέροντα των καταναλωτών λαμβάνονται ήδη επαρκώς υπόψη στην κοινοτική και 
την εθνική νομοθεσία, π.χ. όσον αφορά την πληροφόρηση των καταναλωτών, τη 
διαφάνεια, τη νομική προστασία και τους μηχανισμούς επανόρθωσης; 
• η ισχύουσα νομοθεσία παρέχει επαρκή βαθμό προστασίας στον ειδικό τομέα της εξ 
αποστάσεως πώλησης χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών; 
• οι αποκλίσεις μεταξύ εθνικών κανόνων προστασίας των καταναλωτών έχουν αρνητικές 
συνέπειες για τα συμφέροντα των καταναλωτών ή για τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς; 
• ποια είναι τα εμπόδια που δεν επιτρέπουν στους καταναλωτές να επωφεληθούν πλήρως 
από την ενιαία αγορά χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών; 
• ποιες είναι οι άλλες σημαντικές ανησυχίες των καταναλωτών που δεν εξετάζονται στο 
Πράσινο Βιβλίο και τις οποίες η Επιτροπή θα πρέπει να γνωρίζει; 
• η καθιέρωση νέων τεχνολογιών και νέων τεχνικών εμπορίας απαιτεί τη θέσπιση 
συμπληρωματικών κανόνων προστασίας των καταναλωτών στον τομέα των 
χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών; 
Οι παρατηρήσεις σχετικά με το παρόν Πράσινο Βιβλίο πρέπει να αποσταλούν γραπτώς το 
αργότερο στις 15 Οκτωβρίου 1996 στην ακόλουθη διεύθυνση: 
The Director-General - DG XV 
European Commission 
Rue de la Loi 200 
Β-1049 Brussels 
Fax: (+32 2) 295.65.00 
E-mail: John.MOG@DG15.cec.be 
Η Επιτροπή θα οργανώσει επίσης τους προσεχείς μήνες μια ακρόαση προκειμένου να επιτρέψει 
στα ενδιαφερόμενα μέρη να συζητήσουν τα θέματα αυτά. 
15 
ISSN 0254-1483 
COM(96) 209 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 09 10 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-96-248-GR-C 
ISBN 92-78-04529-2 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουζεμβοϋργο