ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ  ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
Βρυξέλλες , 26.03.2003
COM (2003) 164 τελικό
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
ΠΡΟΣ  ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ  ΚΑΙ  ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ  ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ
σχετικά  µε τις επιπτώσεις  του πολέ µου στο Ιράκ  για την ενέργεια  και τις µεταφορές
2ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
ΠΡΟΣ  ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ  ΚΑΙ  ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ  ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ
σχετικά  µε τις επιπτώσεις  του πολέ µου στο Ιράκ  για την ενέργεια  και τις µεταφορές
Ο πόλε µος στο Ιράκ έχει σηµαντικές  επιπτώσεις  µε ανυπολόγιστες  για την ώρα προεκτάσεις .
Η παρούσα  ανακοίνωση  δεν είναι  παρά  µια πρώτη  αντίδραση  στις επιπτώσεις  που θα έχει ο
πόλε µος για την ενέργεια  και τις µεταφορές . Προφανές  είναι  ότι στην  πορεία  των εξελίξεων
ενδέχεται  να χρειαστεί  να γίνουν  προσαρ µογές.
Για να προετοι µάσει τις θέσεις  της η Επιτροπή  στους  εν λόγω  τοµείς, τον περασ µένο
∆εκέ µβριο συγκροτήθηκε  στη Γενική  ∆ιεύθυνση  Ενέργειας  και Μεταφορών  µια task force
για την ανάλυση  των κινδύνων  στους  τοµείς της ενέργειας  και των µεταφορών . Η task force
έχει ως εντολή  να δίνει  πληροφορίες  στα άλλα  κέντρα  άµεσης  αντίδρασης  της Επιτροπής  (την
αίθουσα  κρίσεων  της Γενικής  ∆ιεύθυνσης  εξωτερικών  υποθέσεων  και το κέντρο  συναγερ µού
της Γενικής  ∆ιεύθυνσης  περιβάλλοντος ). Κύρια  αποστολή  της είναι  να εντοπίζει  τις πηγές
κινδύνων  και τον βαθµό τρωτότητας  των υποδο µών ενέργειας  και µεταφορών  στις χώρες  της
ΕΕ, τις υποψήφιες  χώρες  και τις γειτονικές  χώρες .
Εν αναµονή του πολέ µου στο Ιράκ, ετοιµάστηκε  µια σειρά  µέτρων  αντιµετώπισης  των
αµεσότερων  προβλη µάτων .
1.ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΕΣ  ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ
Οι αεροπορικές  µεταφορές  στην  Ευρώπη  διατρέχουν  κίνδυνο  εξαιτίας  του πολέ µου
στο Ιράκ. Οι αναµενόµενες επιπτώσεις  θα εκδηλωθούν  σε τρία τουλάχιστον  επίπεδα :
– Κλείσι µο του εναέριου  χώρου  στην  περιοχή  των εχθροπραξιών  και εκτροπή
της κυκλοφορίας  κυρίως  µέσω Ρωσίας .
– Συµφόρηση  του εναέριου  χώρου  πάνω  από την Ευρώπη  εξαιτίας  των
προτεραιοτήτων  των στρατιωτικών  επιχειρήσεων  έναντι  των άλλων  πτήσεων .
– Τέλος , και προπάντων , πτώση  της ζήτησης · ο κλάδος  των αεροπορικών
µεταφορών  προβλέπει  µείωση  εσόδων  σε παγκόσ µιο επίπεδο  κατά
6 δισεκατο µ. € σε περίπτωση  που ο πόλε µος διαρκέσει  τρεις  µήνες (στοιχεία
IATA1) και περαιτέρω  µείωση  εάν η διάρκεια  του πολέ µου υπερβεί  τις
προβλέψεις .
Το ζήτηµα των επιπτώσεων  του πολέ µου στον  κλάδο  των αεροπορικών  µεταφορών ,
ο οποίος  ήδη βρίσκεται  αντιµέτωπος  µε την ανάγκη  για ενοποίηση , δεν πρέπει  να
υποτι µάται (βλ. παράρτη µα Ι για τη σηµερινή  κατάσταση  του κλάδου ). Η µείωση
των πτήσεων  προς  την Εγγύς  και τη Μέση  Ανατολή  δεν θα γενικευθεί  κατ’ανάγκη
στο σύνολο  των πτήσεων . Είναι  σαφές  ότι αυτό  θα εξαρτηθεί  από την παγκόσ µια
οικονο µική επιβράδυνση  και από τον ψυχολογικό  παράγοντα  ο οποίος  κατά  κανόνα
δεν ευνοεί  τα ταξίδια  σε περιόδους  συγκρούσεων .
                                                
1International Air Transport Association
3Η Επιτροπή  µελετάει  σειρά  µέτρων  προς  υποστήριξη  του κλάδου . Εντούτοις , η
Επιτροπή  δεν θα δεχτεί  µέτρα που θα οδηγούσαν  σε στρέβλωση  του ανταγωνισ µού
µεταξύ  κρατών  και εταιρειών , ούτε θα δεχτεί  να χρησι µεύσει  η σηµερινή  κατάσταση
ως πρόσχη µα ώστε  να καθυστερήσουν  οι αναγκαίες  αναδιαρθρώσεις . Είναι  σκόπι µο
να υπενθυ µίζεται  η σηµασία της αυστηρής  τήρησης  των κανόνων  της συνθήκης  ΕΚ
σε ό,τι αφορά  τις κρατικές  ενισχύσεις . Στην  ίδια συνθήκη  προβλέπεται  η δυνατότητα
παροχής  ενισχύσεων  για την αντιµετώπιση  έκτακτων  γεγονότων  (άρθρο  87
παράγραφος  2 υπό β). Η Επιτροπή  έχει ήδη προσφύγει  στη διάταξη  αυτή  για την
ενίσχυση  του κλάδου  των αεροπορικών  µεταφορών  όταν οι περιστάσεις  το
δικαιολογούσαν .
Υπενθυ µίζεται  ότι κατά  τον πρώτο  πόλε µο του Κόλπου  το 1991, και κυρίως  µετά τις
επιθέσεις  της 11ης Σεπτε µβρίου  2001, η Επιτροπή  έλαβε  σειρά  µέτρων  για
περιορισ µένο χρονικό  διάστη µα για να δοθεί  η δυνατότητα  στις αεροπορικές
εταιρείες  να αντιµετωπίσουν  σε βραχυπρόθεσ µη βάση  δυσχέρειες  που
αντιµετώπιζαν :
– Εξέταση  και παρακολούθηση  ορισµένων  µορφών  κρατικών  ενισχύσεων  που
σκοπό  είχαν  την αντιστάθ µιση του επιπλέον  κόστους  για ασφάλεια  και
ασφάλιση .
– Κατά  περίπτωση , και δυνά µει των κανόνων  του ανταγωνισ µού που ισχύουν  για
τις αεροπορικές  µεταφορές , η Επιτροπή  έχει τη δυνατότητα  να εγκρίνει
ορισµένες συµφωνίες  συνεργασίας  µεταξύ  αεροπορικών  εταιρειών , και
συγκεκρι µένα ευνοϊκή  µεταχείριση  συµφωνιών  συνεργασίας  των υπηρεσιών
µε στόχο  την εξασφάλιση  επαρκούς  προσφοράς  σε γραµµές µε µικρότερη
επιβατική  κίνηση  ή κατά  τη διάρκεια  περιόδων  µειωµένης κίνησης .
– Χαλάρωση  των κανόνων  σε ό,τι αφορά  την κατανο µή του διαθέσι µου χρόνου
χρήσης  στα αεροδρό µια.
Ο κλάδος  αντιµετώπισε  µε επιτυχία  τις δυσχέρειες  αυτές  και η κίνηση  ανέκα µψε
λίγο καιρό  µετά τον πόλε µο. Η ανάκα µψη όµως µετά τις επιθέσεις  της 11ης
Σεπτε µβρίου  ήταν  βραδύτερη .
Για µια ακόµη φορά  ενδείκνυται  η λήψη  σειράς  παρε µφερών  µέτρων .
1.1.Χρηµατοδοτική  στήριξη  των αεροπορικών  εταιρειών
Ενώ µετά την 11η Σεπτε µβρίου  οι ασφαλιστικές  εταιρείες  απέσυραν  απροειδοποίητα
την κάλυψη  έναντι  τροµοκρατικών  ενεργειών  και πολε µικών  επιχειρήσεων
υποχρεώνοντας  τα κράτη  µέλη να αναλάβουν  τα ίδια την κάλυψη  τέτοιων  κινδύνων
και την Επιτροπή  να εντάξει  τέτοιου  είδους  παρε µβάσεις  στο πλαίσιο  του ελέγχου
των κρατικών  ενισχύσεων , τη φορά  αυτή  οι συνέπειες  αναµένεται  να είναι  πιο
περιορισ µένες.
Εν αναµονή εξελίξεων , η Γενική  ∆ιεύθυνση  ενέργειας  και µεταφορών  συγκάλεσε
στις 10 Μαρτίου  2003 την ad hoc  οµάδα εµπειρογνω µόνων  των κρατών  µελών  επί
ασφαλιστικών  θεµάτων  η οποία  είχε συσταθεί  µετά τις επιθέσεις  της 11ης
Σεπτε µβρίου . Η οµάδα έκανε  απολογισ µό της κατάστασης  που υπάρχει  στην  αγορά .
Η πλειονότητα  των αντιπροσώπων  των κρατών  µελών  εκτιµάει ότι δεν πρέπει  να
υπολογίζου µε σε απόσυρση  της κάλυψης  των κινδύνων  (third party liability
4cover/κάλυψη  ευθύνης  έναντι  τρίτων ). Οι εµπειρογνώ µονες προβλέπουν  µεγάλη
αύξηση , περιορισ µένη όµως χρονικά , των ασφαλίστρων  για πτήσεις  µε προορισ µό
την περιοχή  του Περσικού  κόλπου . Ορισ µένα κράτη  µέλη ζήτησαν  όµως να εξετάσει
η Επιτροπή  τον ενδεχό µενο επαναφοράς  ενός µηχανισ µού πλαισίωσης  των
ενισχύσεων  σε περίπτωση  µεγάλης  αύξησης  των ασφαλίστρων . Οι υπηρεσίες  της
Επιτροπής  θα εξακολουθήσουν  να παρακολουθούν  σε καθη µερινή  βάση  την εξέλιξη
της κατάστασης  ώστε  να είναι  σε θέση  να αντιδρούν  και να συντονίζουν
ενδεχό µενες αντιδράσεις  των κρατών  µελών .
Παράλληλα , η κυβέρνηση  των Ηνωµένων  Πολιτειών  αλλά  και κυβερνήσεις  τρίτων
χωρών  υπάρχει  κίνδυνος  να εγκρίνουν  µέτρα άµεσης  ενίσχυσης  προς  τις
αεροπορικές  τους εταιρείες . Σε µια τέτοια  περίπτωση , θα χρειαστεί  να διαπιστωθεί  η
επίπτωση  αυτών  των µέτρων  στήριξης  πάνω  στις ευρωπαϊκές  εταιρείες . Ενδείκνυται
εδώ να γίνει παραπο µπή στην  πρόταση  της Επιτροπής  για τις αθέµιτες πρακτικές
στον  κλάδο  των αεροπορικών  µεταφορών  (Μάρτιος  2002). Ο στόχος  της πρότασης
είναι  να εφοδιαστεί  η Επιτροπή  µε ένα µέσο εµπορικής  άµυνας κατά  των
επιχορηγήσεων  ανάλογο  µε εκείνο  που υπάρχει  για άλλους  κλάδους . Προέχει  λοιπόν
να εγκριθεί  σύντο µα η πρόταση  από το Συµβούλιο  και το Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο
προς  αποφυγή  τυχόν  στρεβλώσεων  του ανταγωνισ µού από αεροπορικές  εταιρείες
τρίτων  χωρών .
1.2.Μέτρα  ασφάλειας
Αµέσως  µετά τις επιθέσεις  της 11ης Σεπτε µβρίου , η Επιτροπή  υπέβαλε  πρόταση
κανονισ µού για τη θέσπιση  κοινών  κανόνων  ασφάλειας  των αεροδρο µίων. Ο
κανονισ µός εγκρίθηκε  από το Συµβούλιο  και το Κοινοβούλιο  τον Ιανουάριο  του
2003. Ο κανονισ µός θεσπίζει  κοινούς  κανόνες  ελέγχου  αποσκευών  και επιβατών
καθώς  και τις διαδικασίες  ελέγχου . Από τον Ιούλιο  του 2003, η Επιτροπή  θα πρέπει
να αναλάβει  την ευθύνη  να παρακολουθεί  κατά  πόσο  τηρείται  ουσιαστικά  ο
κανονισ µός σε όλα τα αεροδρό µια της Κοινότητας .
Εξαιτίας  του πολέ µου του Ιράκ ενδέχεται  να χρειαστεί  ενίσχυση  της συνεργασίας  σε
καθη µερινή  βάση  µεταξύ  των εθνικών  αρχών  ασφάλειας  και της Επιτροπής  έτσι
ώστε  να υπάρχει  δυνατότητα  για συλλογική  αντίδραση  σε περιπτώσεις  ιδιαίτερων
προβλη µάτων  σε κάποιο  σηµείο της κοινοτικής  επικράτειας .
Η Επιτροπή  είναι  της γνώµης ότι την ευθύνη  ενίσχυσης  των µέτρων  ασφάλειας
πρέπει  να αναλάβουν  οι δηµόσιες  αρχές . Εννοείται  ότι, εάν η λήψη  ορισµένων
µέτρων  βαρύνει  απευθείας  τις αεροπορικές  εταιρείες  ή άλλες  επιχειρήσεις  του
κλάδου  (αεροδρό µια, φορείς  παροχής  υπηρεσιών  εδάφους , φορείς  παροχής
υπηρεσιών  αεροναυτιλίας ), η χρηµατοδότησή  τους από δηµόσιες  αρχές  δεν πρέπει
να έχει χαρακτήρα  ενισχύσεων  που δεν συµβιβάζονται  µε τη συνθήκη .
1.3.Η κατανο µή του διαθέσι µου χρόνου
Ο κοινοτικός  κανονισ µός σχετικά  µε την κατανο µή του διαθέσι µου χρόνου  χρήσης
προβλέπει  ότι ένας αερο µεταφορέας  µπορεί  να διατηρήσει  τον διαθέσι µο χρόνο  που
του έχει παραχωρηθεί  µόνο εάν τον χρησι µοποίησε  κατά  80% τουλάχιστον  µέσα στο
χρονικό  διάστη µα για το οποίο  του δόθηκε  το δικαίω µα χρήσης .
Εντούτοις , ο κανονισ µός προβλέπει  επίσης  ότι εξαιρετικές  περιστάσεις , που
σηµαίνει  καταστάσεις  απρόβλεπτες  και αναπόφευκτες  πάνω  στις οποίες  ο
5αερο µεταφορέας  δεν µπορεί  να έχει καµία επιρροή , ενδέχεται  να έχουν  επίπτωση
στη χρησι µοποίηση  του διαθέσι µου χρόνου  χρήσης  και συνιστούν  επαρκή  λόγο  ώστε
ο αερο µεταφορέας  να µη χάσει  τα σχετικά  δικαιώ µατα κατά  την επόµενη περίοδο .
Εξαιτίας  των επιθέσεων  της 11ης Σεπτε µβρίου , η Επιτροπή  είχε προτείνει  να
διατηρήσουν  κατ’εξαίρεση  οι αεροπορικές  εταιρείες  τον µη χρησι µοποιηθέντα
διαθέσι µο χρόνο  χρήσης  που τους είχε παραχωρηθεί . Η Επιτροπή  εξετάζει  κατά
πόσο  είναι  σκόπι µο να υπάρξει  µια ανάλογη  προσέγγιση  και για τη θερινή  περίοδο
του 2003.
2.ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ  ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ
Οι επιπτώσεις  του πολέ µου στο παγκόσ µιο εµπόριο  θα έχουν  άµεση απήχηση  και
στις θαλάσσιες  µεταφορές , των οποίων  τα περιθώρια  είναι  σήµερα εξαιρετικά
περιορισ µένα. Υπάρχει  όµως ο κίνδυνος  να έρθουν  στην  επιφάνεια  οι ελλείψεις  των
θαλάσσιων  µεταφορών  σε θέµατα ασφάλειας .
Πράγ µατι, ο κλάδος  των θαλάσσιων  µεταφορών  συνειδητοποίησε  κάπως  όψιµα
πόσο  ευάλωτος  είναι  µετά τις επιθέσεις  της 11ης Σεπτε µβρίου , οπότε  όλοι οι τρόποι
µεταφοράς  αποτέλεσαν  αντικεί µενο αξιολόγησης  εκ µέρους  των δηµόσιων  αρχών .
Έτσι , τις προσεχείς  ηµέρες αναµένεται  να εγκριθεί  ανακοίνωση  για την ασφάλεια
στη θάλασσα . Η ανακοίνωση  περιλα µβάνει  πρόταση  που αποβλέπει  σε ενσω µάτωση
των πρόσφατων  διεθνών  πράξεων  επί θεµάτων  ασφάλειας  (τροποποίηση  της
σύµβασης  SOLAS2 και νέος διεθνής  κώδικας  “International Ship and Port Facility
Security - Ασφάλεια  πλοίων  και λιµενικών  εγκαταστάσεων ”), των οποίων  η
διαπραγ µάτευση  έγινε  κατά  τη διπλω µατική  διάσκεψη  του διεθνούς  ναυτιλιακού
οργανισ µού τον περασ µένο ∆εκέ µβριο. Από τη στιγµή που θα εγκριθεί , η πρόταση
αναµένεται  να σηµατοδοτήσει  σηµαντική  πρόοδο  σε ό,τι αφορά  την ασφάλεια  των
πλοίων  και των λιµενικών  εγκαταστάσεων .
Χρειάζεται  όµως να αναληφθούν  και άλλες  δραστηριότητες  στο πλαίσιο  άλλων
διεθνών  οργανισ µών (Παγκόσ µιος Οργανισ µός Τελωνείων , G8, ∆ιεθνής  Οργάνωση
Εργασίας ) καθώς  και σε επίπεδο  Κοινότητας , ώστε  να καλυφθεί  συνολικά  το
πρόβλη µα και να προληφθούν  ενδεχό µενες διµερείς  αντιπαραγωγικές  πρωτοβουλίες .
Σηµαντικό  µέτρο αποτελεί  σχετικά  η εντολή  διαπραγ µάτευσης  της 18ης Μαρτίου
προς  αντικατάσταση  της µονοµερούς  αµερικανικής  προσέγγισης  που αφορά  τις
µεταφορές  εµπορευ µατοκιβωτίων  (Container Security Initiative). Για τον ίδιο σκοπό ,
είναι  ανάγκη  να υπάρξει  µέριµνα για ουσιαστική  εφαρ µογή των µέτρων  στα κράτη
µέλη ώστε  να είµαστε  σε θέση  να αξιώνου µε από τρίτους  αναγνώριση  των επιπέδων
ασφάλειας  που διαθέτου µε καθώς  και αµοιβαιότητα  των µέτρων .
Τέλος , θα πρέπει  σύντο µα να αναληφθούν  επιπλέον  δράσεις  µε σκοπό :
– να υποστηριχθεί  το έργο της ∆ιεθνούς  Οργάνωσης  Εργασίας  σε ό,τι αφορά  την
ταυτοποίηση  των εργαζο µένων  στη θάλασσα , σε µια προοπτική  ελέγχου  της
µετανάστευσης  και της καταπολέ µησης  της τροµοκρατίας ·
                                                
2Safety Of Life At Sea ( Ασφάλεια  της ζωής  στη θάλασσα ).
6– να καθοριστούν  επιπλέον  µέτρα ασφάλειας  για τα κοινοτικά  λιµάνια
(δηµιουργία  αισθή µατος ασφάλειας  στο προσωπικό  των λιµενικών
εγκαταστάσεων ) και µελέτη  αντίστοιχης  νοµοθεσίας .
3. G ALILEO
Εύλογο  είναι  να τεθεί  το ερώτη µα ποια θα είναι  η στάση  των αµερικανικών  αρχών
αναφορικά  µε τη δυνατότητα  χρησι µοποίησης  του σήµατος GPS κατά  τη διάρκεια
των εχθροπραξιών . ∆ιάφορες  υποθέσεις  µπορούν  να γίνουν : από περιορισ µένες
παρε µβολές  του σήµατος στην  εµπόλε µη ζώνη  µέχρι υποβάθ µιση της ποιότητας  του
σήµατος σε παγκόσ µιο επίπεδο  για κάθε  µη στρατιωτική  χρήση . Η επίπτωση  που θα
έχουν  οι αποφάσεις  αυτές  πάνω  στις µεταφορές  και σε άλλους  τοµείς που
εξαρτώνται  από τη δορυφορική  πλοήγηση  θα πρέπει  να αναλυθεί  διεξοδικά .
Σ’αυτό  το πλαίσιο , η Επιτροπή  υπενθυ µίζει ότι το Ευρωπαϊκό  Συµβούλιο  στις 20 και
21 Μαρτίου  2003 ζητούσε  να τεθούν  σε πλήρη  και άµεση εφαρ µογή τα
συµπεράσ µατα της Βαρκελόνης  σχετικά  µε το σύστη µα Galileo.
4.ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ
4.1.Οι τιµές του πετρελαίου
Κατά  τους τελευταίους  µήνες παρατηρήθηκε  αύξηση  της τιµής του πετρελαίου
ενόψει  ενδεχό µενης σύρραξης . Η αύξηση  αυτή  συνεχίστηκε  παρά  τη µείωση  της
βασικής  τιµής που καθορίζει  ο ΟΠΕΚ  ανά βαρέλι , πράγ µα που καταδεικνύει , αν
υποθέσου µε ότι χρειαζόταν  απόδειξη , πόσο  επηρεάζονται  οι τιµές από την
κερδοσκοπία .
Το πετρέλαιο  που εισάγεται  στην  Ευρωπαϊκή  Ένωση  από το Ιράκ είναι  λιγότερο  από
3,5% των συνολικών  εισαγωγών  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  (βλ. παράρτη µα II).
Συνεπώς , µια απότο µη διακοπή  εξαγωγών  πετρελαίου  από το Ιράκ δεν θα είχε
τροµακτικές  επιπτώσεις  για την ασφάλεια  του εφοδιασ µού µας, αν µάλιστα  ληφθούν
υπόψη  και οι δηλώσεις  της Σαουδικής  Αραβίας , από την οποία  προέρχονται  το 12%
των εισαγωγών  της ΕΕ και η οποία  δεσµεύτηκε  σε συνεννόηση  µε άλλα  µέλη του
ΟΠΕΚ , να αναπληρώσει  κάθε  µείωση  των ιρακινών  εξαγωγών . Η παραγωγή  των
δύο πρώτων  εξαγωγέων  πετρελαίου  προς  την ΕΕ, δηλαδή  της Νορβηγίας  (ποσοστό
22,9%) και της Ρωσίας  (22,5%), δεν θα επηρεαστεί  άµεσα από τον πόλε µο στο Ιράκ.
Είναι  πολύ  δύσκολο  να προβλεφθούν  οι συνέπειες  µιας σύρραξης  πάνω  στην
παραγωγή  πετρελαίου  και την εξέλιξη  των τιµών των πετρελαϊκών  προϊόντων .
Σύµφωνα  µε πολλούς  αναλυτές , η σηµερινή  τιµή (βλ. παράρτη µα ΙΙΙ) περιέχει  ήδη
µια "προσαύξηση  πολέ µου" και δεν αντιστοιχεί  στην  κατάσταση  της αγοράς . Όπως
και αν έχουν  τα πράγ µατα, καθοριστικά  θα επηρεάσουν  τις τιµές οι κάτωθι
παράγοντες :
– Η διάρκεια  του πολέ µου θα έχει άµεση επίδραση  στις τιµές:
– Σε περίπτωση  βραχείας  σύρραξης , θα πρέπει  να αναµένονται  µεγάλες
διακυ µάνσεις  των τιµών.
7– Σε περίπτωση  παράτασης  της σύρραξης , οι τιµές θα εξακολουθήσουν  να
κυµαίνονται , και µάλιστα  περισσότερο , και θα φτάσουν  σε υψηλότερα
επίπεδα . Καµία σοβαρή  αναστάτωση  του εφοδιασ µού δεν προβλέπεται ,
δεν αποκλείεται  όµως να διατηρηθούν  οι τιµές σε υψηλά  επίπεδα
εξαιτίας  της κερδοσκοπίας .
– Το γεωγραφικό  εύρος  της σύρραξης  θα έχει επίπτωση  στις τιµές και την
ασφάλεια  του εφοδιασ µού:
– Εάν η σύρραξη , έστω  και παρατετα µένη, περιοριστεί  στο Ιράκ, δεν
αναµένεται  να επηρεαστεί  άµεσα η προσφορά , ακόµη και αν
καταστραφούν  οι ιρακινές  πετρελαιοπηγές .
– Αντίθετα , εάν οι εχθροπραξίες  επεκταθούν  και σε άλλες  χώρες  της
περιοχής , τότε θα προκύψει  πρόβλη µα ασφάλειας  του εφοδιασ µού, µε
αποτέλεσ µα ανεπαρκή  εφοδιασ µό και συνεπώς  αύξηση  των τιµών.
4.2.∆ιαχείριση  των πετρελαϊκών  αποθε µάτων
Η τιµή του πετρελαίου  µπορεί  να επηρεαστεί  και από άλλους  παράγοντες , κυρίως
µάλιστα  από ενδεχό µενη εξάντληση  των στρατηγικών  πετρελαϊκών  αποθε µάτων  των
ΗΠΑ . Ο ∆ιεθνής  Οργανισ µός Ενέργειας  θα µπορούσε  επίσης  να αντιµετωπίσει  το
ενδεχό µενο µιας συντονισ µένης παρέ µβασης  σε περίπτωση  εξάντλησης  των
αποθε µάτων . Τη στιγµή αυτή , το τελευταίο  ενδεχό µενο δεν είναι  πολύ  πιθανό , λόγω
κυρίως  των διαφορετικών  απόψεων  που υπάρχουν  στον  ∆ιεθνή  Οργανισ µό
Ενέργειας  και των συνήθων  επιφυλάξεων  του τελευταίου  να αναλα µβάνει  δράση
εξαιτίας  του πλήθους  των µελών  του, µεταξύ  των οποίων  και πολλές  µη ευρωπαϊκές
χώρες3. Παλαιότερα , κάποιες  από τις χώρες  αυτές  προτί µησαν  τη µονοµερή λήψη
µέτρων  αντί του συντονισ µού µέσω του ∆ιεθνούς  Οργανισ µού Ενέργειας .
Στις 13 Μαρτίου , η Επιτροπή  συγκάλεσε  τους εµπειρογνώ µονες της οµάδας
εφοδιασ µού για το πετρέλαιο  για να εξετάσει  την κατάσταση  των πετρελαϊκών
αποθε µάτων  και τις προσδοκίες  των κρατών  µελών . Όλα τα κράτη  µέλη
επιβεβαίωσαν  ότι τα πετρελαϊκά  αποθέ µατα της Κοινότητας  είναι  ικανοποιητικά  και
καλύπτουν  τις ανάγκες  115 ηµερών , δηλαδή  αρκετά  παραπάνω  από το ελάχιστο  των
90 ηµερών  που προβλέπει  ο ∆ιεθνής  Οργανισ µός Ενέργειας .
Σε περίπτωση  πολε µικής σύρραξης  ή έντονων  διακυ µάνσεων  των τιµών, η Επιτροπή
έχει τη δυνατότητα  να συγκαλέσει  εκτάκτως  τους εµπειρογνώ µονες για να
εξετάσουν  το ενδεχό µενο συντονισ µού των εθνικών  µέτρων . Άλλη  δυνατότητα  θα
ήταν  η λήψη  µέτρων  όπως  π.χ. µια συµφωνία  σχετικά  µε την εξοικονό µηση
ενέργειας , η οποία  κατόπιν  µελέτης , θα µπορούσε  ενδεχο µένως  να αποτελέσει  και
πρόταση  της Επιτροπής .
Οι προτάσεις  οδηγιών  για κοινοτικοποίηση  των αποθε µάτων  πετρελαίου  και
φυσικού  αερίου , που εγκρίθηκαν  από την Επιτροπή  στις 11 του περασ µένου
Σεπτε µβρίου , βρίσκονται  ακόµη υπό συζήτηση  στο Συµβούλιο  και το Κοινοβούλιο .
                                                
3Ο ∆ιεθνής  Οργανισ µός Ενέργειας  έχει 26 µέλη, µεταξύ  των οποίων  τα 15 κράτη  µέλη της Ευρωπαϊκής
Ένωσης  και επιπλέον  Ηνωµένες Πολιτείες , Καναδάς , Ιαπωνία , Αυστραλία , Νέα Ζηλανδία , Ελβετία ,
Τουρκία , Ουγγαρία , Νορβηγία  (µε ειδική  συµφωνία ), Τσεχική  ∆ηµοκρατία  και ∆ηµοκρατία  της
Κορέας  (το 2002).
8Η δράση  όµως των κρατών  µελών  µπορεί  ήδη να συντονιστεί  µε βάση  την ισχύουσα
νοµοθεσία  και τις γενικότερες  υποχρεώσεις  που έχουν  δυνά µει της συνθήκης .
Σκόπι µο είναι  να υπενθυ µίζουµε ότι η Επιτροπή  έχει αρµοδιότητα  να υποβάλλει
προτάσεις  σε περιπτώσεις  σοβαρών  δυσχερειών  του εφοδιασ µού. Οι προτάσεις
αυτές , µε νοµική βάση  το άρθρο  100, µ πορούν  να εγκρίνονται  µε ειδική
πλειοψηφία4.
Πρέπει  επίσης  να εξεταστεί  και το ενδεχό µενο συντονισ µού της θέσης  των κρατών
µελών  µέσα στον  ∆ιεθνή  Οργανισ µό Ενέργειας  µε στόχο  την υποβολή  κοινών
ευρωπαϊκών  προτάσεων  και την ενίσχυση  της συνεργασίας  µε τον ∆ιεθνή
Οργανισ µό Ενέργειας .
4.3.Συντονισ µός των φορολογικών  µέτρων
Σε περίπτωση  ανόδου  της τιµής του πετρελαίου  που οδηγούσε  σε διατήρηση  της
ανοδικής  πορείας  των τιµών των καυσί µων, τα κράτη  µέλη συνήθιζαν  παλαιότερα  να
θεσπίζουν  µονοµερή φορολογικά  µέτρα για να περιορίζουν  τις πιέσεις  που δεχόταν  ο
τοµέας των µεταφορών . Σε κάθε  περίπτωση , όπως  και άλλοτε  έχει τονίσει  η
Επιτροπή , σε περίπτωση  ανόδου  της τιµής του πετρελαίου , καλό  να αποθαρρύνεται
η τάση  απορρόφησης  της ανόδου  των τιµών µε µείωση  της φορολογίας . Την
προσέγγιση  αυτή , η οποία  είχε υποστηριχθεί  από το άτυπο  Συµβούλιο  Ecofin των
Βερσαλλιών  τον Σεπτέ µβριο του 2000, δεν ακολούθησε  στην  πράξη  ορισµένος
αριθµός κρατών  µελών , τα οποία  µείωσαν  τους ειδικούς  φόρους  κατανάλωσης  των
υγρών  καυσί µων λόγω  ανόδου  της τιµής ανά βαρέλι .
4.4.Μέτρα  ασφάλειας
Η ασφάλεια  των ενεργειακών  υποδο µών ανήκει  κατά  πρώτο  λόγο  στην  ευθύνη  των
κρατών  µελών , και κάθε  χώρα  διαθέτει  δικά της εθνικά  σχέδια . Στο σηµερινό  διεθνές
πλαίσιο , θα ήταν  σκόπι µο να συναντηθούν  οι εθνικές  αρχές  που είναι  αρµόδιες  για
τα σχέδια  αυτά , ώστε  να βρεθεί  τρόπος  να χρησι µοποιούν  από κοινού  τα υπάρχοντα
δεδοµένα και να δοθεί  ώθηση  σε µια κοινή  αντίληψη  των µεγάλων  κινδύνων  και της
αλληλεπίδρασης  των εθνικών  µέτρων .
5.ΠΥΡΗΝΙΚΗ  ΑΣΦΑΛΕΙΑ  ΚΑΙ  ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ
Αµέσως  µετά τις επιθέσεις  της 11ης Σεπτε µβρίου , η Επιτροπή  σκέφτηκε  ότι θα
έπρεπε  να ληφθούν  µέτρα ώστε  να ενισχυθεί  η πυρηνική  ασφάλεια  και προστασία .
∆υνά µει της συνθήκης  Ευρατό µ, η Επιτροπή  φέρει  σαφώς  την ευθύνη  για οτιδήποτε
αφορά  τη µη διάδοση  και τον έλεγχο  πυρηνικών  υλικών  καθώς  και την προστασία
από τις ακτινοβολίες . 300 επιθεωρητές  ελέγχουν  σε τακτική  βάση  όλες τις εθνικές
εγκαταστάσεις  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  για να επαληθεύσουν  ότι όντως  οι
ποσότητες  και η χρησι µοποίηση  των πυρηνικών  υλικών  ανταποκρίνονται  στους
                                                
4Άρθρο  100 (*)
1. «Με την επιφύλαξη  άλλων  τυχόν  διαδικασιών  που προβλέπονται  στην  παρούσα  συνθήκη , το
Συµβούλιο , αποφασίζοντας  οµόφωνα  προτάσει  της Επιτροπής , µπορεί  να θεσπίζει  ακατάλληλα  µέτρα
για την αντιµετώπιση  της οικονο µικής κατάστασης , ιδίως  εάν ανακύψουν  σοβαρές  δυσκολίες  στον
εφοδιασ µό µε ορισµένα προϊόντα ».
9στόχους  για τους οποίους  είχαν  δηλωθεί . Η Ευρωπαϊκή  Ένωση  διαθέτει  έτσι το
καλύτερο  σύστη µα ελέγχου  της µη διάδοσης  σε ολόκληρο  τον κόσµο.
Προς  ενίσχυση  της πυρηνικής  ασφάλειας  και προστασίας  θα χρειαστούν
ενδεχο µένως  και άλλα  µέτρα που θα καλύπτουν  άλλες  πτυχές , όπως  τη φυσική
προστασία  των πυρηνικών  εγκαταστάσεων , τη χρησι µοποίηση  πυρηνικών  υλικών
για άλλους  σκοπούς  εκτός  των πυρηνικών  προγρα µµάτων  (στην  ιατρική  ή στη
βιοµηχανία ) και την ενίσχυση  των ελέγχων  σε όλα τα επίπεδα . Απαριθ µούνται  στη
συνέχεια  οι δυνατότητες  που έχουν  στη διάθεσή  τους τα κράτη  µέλη:
– Απαγόρευση  πτήσεων  πάνω  από ευαίσθητες  εγκαταστάσεις .
– Προσωρινή  απαγόρευση  της µεταφοράς  πυρηνικών  υλικών  µεταξύ
πυρηνικών  σταθ µών και χώρων  αποθήκευσης . Τα πυρηνικά  υλικά
βρίσκονται  υπό αυστηρό  έλεγχο  µέσα στους  πυρηνικούς  σταθ µούς και
από τη στιγµή που θα βρεθούν  σε χώρο  αποθήκευσης , είναι  όµως πιο
ευάλωτα  στη διάρκεια  της µεταφοράς  τους. Θα µπορούσε  λοιπόν  να
εξεταστεί  ως πιθανό  µέτρο µια προσωρινή  απαγόρευση  της µεταφοράς
πυρηνικών  υλικών . Τα παραρτή µατα εµφαίνουν  πώς κατανέ µονται  οι
πυρηνικοί  σταθ µοί και οι χώροι  αποθήκευσης  πυρηνικών  υλικών  στην
Ευρωπαϊκή  Ένωση  (βλ. παράρτη µα IV).
– ∆ηµιουργία  και συντονισ µό ενός διαρκούς  συστή µατος συναγερ µού µε
τη βοήθεια  των υπαρχόντων  µέσων .
– Ενδυνά µωση των ελέγχων  ασφάλειας  και πρόσβασης  σε όλες τις
εγκαταστάσεις .
– Αυστηρότεροι  έλεγχοι  όλων  των ραδιενεργών  υλικών  που δεν
χρησι µοποιούνται  ως πυρηνικό  καύσι µο (και που υπόκεινται  σε
αυστηρές  διαδικασίες  ελέγχου ). Υπάρχουν  στην  Ευρωπαϊκή  Ένωση
µεγάλες  ποσότητες  ραδιενεργών  υλικών  που χρησι µοποιούνται  για
χρήσεις  για τις οποίες  δεν ισχύουν  τα ίδια αυστηρά  κριτήρια  µε εκείνα
που ισχύουν  για την πυρηνική  βιοµηχανία . ∆εν αποκλείεται  κάποιες  από
τις ραδιενεργές  αυτές  πηγές  να µην έχουν  δηλωθεί  επισή µως και να
διαφεύγουν  τους επίση µους ελέγχους  και τις προβλεπό µενες διαδικασίες
οριστικής  διάθεσης . Θα µπορούσε  να υποδειχθεί  στα κράτη  µέλη να
υποχρεώσουν  τις επιχειρήσεις  πυρηνικού  υλικού  µε αυτό µατη δήλωση
όλων  των ραδιενεργών  πηγών  που διαθέτουν , επί ποινή  κυρώσεων  σε
περίπτωση  µη συµµόρφωσης .
Παράρτη µα I: Η κατάσταση  στις κυριότερες  ευρωπαϊκές  αεροπορικές  εταιρείες
Παράρτη µα II: Εισαγωγές  πετρελαίου  το 2002
Παράρτη µα III: Πρόσφατη  εξέλιξη  των τιµών του πετρελαίου
Παράρτη µα IV: Πυρηνικοί  σταθ µοί και εγκαταστάσεις  αποθήκευσης  στην  ΕΕ
10ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ  1
Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ  ΣΤΙΣ  ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ  ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΕΣ  ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ
Η πορεία  της επιβατικής  κίνησης  κατά  το 2002
Την πορεία  αυτή  µπορού µε να την εκτιµήσου µε µε βάση  δύο δείκτες :
– RPK ( Revenue Passenger Kilometers ). Ο στατιστικός  αυτός  δείκτης  υπολογίζεται  µε
άθροιση  των διανυθέντων  επιβατοχιλιο µέτρων  ανά επιβάτη  που κατέβαλε  ναύλο .
Πρόκειται  λοιπόν  για ένα δείκτη  ο οποίος  σε πραγ µατικούς  όρους  αποτελεί  µέτρο
της δραστηριότητας  µιας εταιρείας .
– Ποσοστό  πληρότητας : ο συντελεστής  πληρότητας  των αεροπλάνων  είναι  ένα
στατιστικό  µέτρο της αντιστοιχίας  µεταξύ  προσφοράς  και ζήτησης .
Τα δύο αυτά  στατιστικά  µεγέθη  εµφαίνονται  στον  πίνακα  που ακολουθεί  για τις κυριότερες
ευρωπαϊκές  αεροπορικές  εταιρείες . Το ποσοστό  µέσα στην  παρένθεση  δείχνει  τη µεταβολή  σε
σχέση  µε την προηγού µενη περίοδο  (για τον δείκτη  RPK, µεταβολή  των ποσοστών  σε σχέση
µε το 2001· για τον συντελεστή  πληρότητας , άνοδο /πτώση  σε εκατοστά ):
2002 BA AF LH IB KL RY
RPK
(εκατο µ.)99 103
(-4,1%)98 527
(+2,9%)93 642
(+5,2%)40 416
(-2,1%)58 590
(+2,5%)δεν
υπάρχουν
στοιχεία
Συντελεστήςπληρότητας72,7%
(+3,3%)76,1%
(+1,2%)77,1%
(+5,2%)73,0%
(+2,3%)80,3%
(+2,5%)81,0%
(+4,0%)
Εταιρείες : British Airways (BA), Air France (AF), Lu fthansa (LH), Iberia (IB), KLM (KL) και Ryanair (RY)
Κατά  τους τελευταίους  µήνες του 2001, η ζήτηση  πτητικών  υπηρεσιών  γνώρισε  απότο µη
πτώση . Η γενική  βελτίωση  των ποσοστών  πληρότητας  δείχνει  ότι οι εταιρείες  µπόρεσαν  να
προσαρ µόσουν  την προσφορά  τους στην  πτώση  της ζήτησης .
Στον  δείκτη  RPK παρατηρού µε εντονότερες  διαφορές . Για την Ryanair δεν υπάρχουν
στοιχεία , κατά  πάσα  όµως πιθανότητα  υπάρχει  µεγάλη  αύξηση . Έτσι , τέσσερις  από τις έξι
εταιρείες  είχαν  αύξηση  της δραστηριότητάς  τους. Η Iberia κατέγραψε  χαµηλή πτώση . Να
προσεχθεί  η ιδιαίτερη  περίπτωση  της British Airways η οποία  επλήγη  περισσότερο  από τις
άλλες  εταιρείες  λόγω  µεγαλύτερης  διασύνδεσης  µε την υπερατλαντική  αγορά . Η ΒΑ έθεσε
όµως σε εφαρ µογή ένα αυστηρό  σχέδιο  αναδιάρθρωσης  που χαιρετίστηκε  από πολλούς
αναλυτές  για το εύρος  και τα αποτελέσ µατά του.
Τα ανωτέρω  δεδοµένα απηχούν  την αποτελεσ µατικότητα  των µέτρων  που έλαβαν  οι
περισσότερες  εταιρείες  για να εξορθολογίσουν  το δίκτυό  τους και να προσαρ µόσουν  την
προσφορά  τους στο εµπορικό  σχέδιο . Τα στοιχεία  δείχνουν  σταθεροποίηση  της κατάστασης
µετά το πλήγ µα της 11ης Σεπτε µβρίου  2001, και µάλιστα  απαρχή  ανάκα µψης.
11Οικονο µικά αποτελέσ µατα (χρήσεις  που έκλεισαν  µέσα στο 2002 - Να σηµειωθεί  ότι
µόνο η Lufthansa και η Iberia κλείνουν  τους  ισολογισ µούς τους  στις 31 ∆εκε µβρίου )
Η ίδια εικόνα  προκύπτει  και για τα οικονο µικά αποτελέσ µατα που δηµοσίευσαν  οι εταιρείες .
Ο πίνακας  που ακολουθεί  εµφαίνει  τα κυριότερα  στοιχεία  (κύκλος  εργασιών  και
επιχειρησιακό  αποτέλεσ µα) όπως  προκύπτουν  από τις οικονο µικές καταστάσεις  των
εταιρειών . Το ποσοστό  µέσα σε παρένθεση  εκφράζει  τη µεταβολή  σε σχέση  µε την
προηγού µενη εταιρική  χρήση  (στη διάρκεια  του 2001).
2002 BA AF LH (9 µήνες) IB KL RY
Κύκλος
εργασιών8 340
(-10,1%)12 528
(+2,0%)12 641
(+2,7%)4 700
(-0,8%)6 532
(-6,1%)551
(+27,3%)
Επιχειρησιακό
αποτέλεσ µα-110
(-129%)235
(-47%)790
(+172%)249
(αµελητέο )-94
(-234%)163
(+43%)
Τα δεδοµένα εκφράζονται  σε εκατο µµύρια. Για την British Airways, σε λίρες  στερλίνες · για όλες τις άλλες  εταιρείες , σε
ευρώ .
Εταιρείες  : British Airways (BA), Air France (AF), Lufthansa (LH), Iberia (IB), KLM (KL) και Ryanair (RY)
Τα πλήρη  αποτελέσ µατα της Lufthansa για το 2002 θα δηµοσιευτούν  στις 20 Μαρτίου  2003.
Τα αποτελέσ µατα αυτά  δείχνουν  σε τι βαθµό και πόσο  γρήγορα  απέδωσαν  οι αναληφθείσες
προσπάθειες . Αρκετές  εταιρείες  πραγ µατοποιούν  σηµαντικά  κέρδη . Οι επιδόσεις  της
Lufthansa είναι  αξιοση µείωτες : τα αποτελέσ µατα είναι  καλύτερα  µετά τις 11 Σεπτε µβρίου
2001 σε σχέση  µε πριν (η σύγκριση  αφορά  τα χρονικά  διαστή µατα από Ιανουάριο  έως
Σεπτέ µβριο 2001 και 2002)! Ορισ µένες εταιρείες  καταγράφουν  ζηµίες, οι οποίες  όµως
φαίνεται  να βρίσκονται  υπό έλεγχο , ακόµη και για τις πιο εκτεθει µένες εταιρείες , όπως  η
British Airways.
12ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ  2
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
Ευρωπαϊκή  Ένωση Ιαν. - Νοέµβριος  2002 11 µήνες
Χώρα προέλευσης Όγκος  (1000 βαρέλιαΣυνολική  αξία
($ 1000)Τιµή CIF
($/ βαρέλι )Μερίδια
εισαγωγών  %
Νορβηγία 722903 17895404 24,75 22,89
Ρωσία 710276 16722860 23,54 22,49
Σαουδική  Αραβία 353369 8340338 23,60 11,19
Λιβύη 249891 6148228 24,60 7,91
Ιράν 165558 3871407 23,38 5,24
Νίγηρία 125254 3149539 25,15 3,97
Συρία 125192 2985072 23,84 3,96
Αλγερία 106717 2679861 25,11 3,38
Ιράκ 100413 2394334 23,84 3,18
Καζακστάν 84320 2079088 24,66 2,67
Μεξικό 60850 1317553 21,65 1,93
Ανγκόλα 56954 1386451 24,34 1,80
Βενεζουέλα 46376 1012825 21,84 1,47
Κουβέτ 40551 952301 23,48 1,28
Άλλες  χώρες  της Αφρικής 36012 839302 23,31 1,14
Αζερµπαϊτζάν 31584 806163 25,52 1,00
Αίγυπτος 27886 644306 23,11 0,88
Καµερούν 23788 565666 23,78 0,75
Άλλες  χώρες  της Ευρώπης 18402 435165 23,65 0,58
Βραζιλία16677 366741 21,99 0,53
Κογκό 13837 307697 22,24 0,44
Τυνησία 11952 290663 24,32 0,38
Άλλες  χώρες  της πρώην  ΕΣΣ∆
7927 172715 21,79 0,25
Γκαπόν 5157 101049 19,59 0,16
Κολο µβία 3479 81007 23,29 0,11
Ζαΐρ 2208 50822 23,02 0,07
Ουκρανία 2132 44883 21,05 0,07
Άλλες  χώρες  της Μέσης
Ανατολής 1910 43352 22,70 0,06
Αργεντινη 1557 28659 18,41 0,05
Οµάν 1347 35911 26,66 0,04
Άλλες  χώρες  της Λατ. Αµερικής
1037 18977 18,30 0,03
Ηνωµ. Πολιτείες 890 20559 23,10 0,03
Υεµένη 547 13046 23,85 0,02
Βιετνά µ 379 9577 25,27 0,01
Κατά 227 4511 19,87 0,01
ΣΥΝΟΛΟ 3157556 75816031 24,01 100,00ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΙΣΕΣ  ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ  ΚΑΙ  ΠΑΡΑ∆ΟΣΕΙ ¦Σ ΑΡΓΟΥ  ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ  ΣΤΗΝ  ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ
13ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ  3
Αργό  πετρέλαιο  -∆ιεθνείς  τιµές
20212223242526272829303132333435363738
01-
jan
v02-
jan
v03-
jan
v04-
jan
v05-
jan
v06-
jan
v07-
jan
v08-
jan
v09-
jan
v10-
jan
v11-
jan
v12-
jan
v13-
jan
v14-
jan
v15-
jan
v16-
jan
v17-
jan
v18-
jan
v19-
jan
v20-
jan
v21-
jan
v22-
jan
v23-
jan
v24-
jan
v25-
jan
v26-
jan
v27-
jan
v28-
jan
v29-
jan
v30-
jan
v31-
jan
v01-
févr02-
févr03-
févr04-
févr05-
févr06-
févr07-
févr08-
févr09-
févr10-
févr11-
févr12-
févr13-
févr14-
févr15-
févr16-
févr17-
févr18-
févr19-
févr20-
févr21-
févr22-
févr23-
févr24-
févr25-
févr26-
févr27-
févr28-
févr01-
mar
s02-
mar
s03-
mar
s04-
mar
s05-
mar
s06-
mar
s07-
mar
s08-
mar
s09-
mar
s10-
mar
s11-
mar
s12-
mar
s13-
mar
s14-
mar
s15-
mar
s16-
mar
s17-
mar
sδολ. ΗΠΑ /βαρέλιδολ. ΗΠΑ  / βαρέλι
Brent IPE WestTexasIntermediate Ντουµπάι
14ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ  4