Αριθ. C 182/38 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 23. 7. 90 
οποίο είναι αποφασιστικής σημασίας για όλες τις 
περιοχές της ΕΚ που παρουσιάζουν καθυστέρηση στην 
ανάπτυξη. 
Όσον αφορά την περιφερειακή πολιτική, οι χώρες 
ΕΖΕΣ είναι σε θέση να συμμετάσχουν στην προσπάθεια 
που θα αναληφθεί υπέρ των λιγότερο αναπτυγμένων 
περιοχών (όπως εξάλλου στην περίπτωση της προσπά­
θειας που συνεχίζει να καταβάλεται στα πλαίσια του 
Ταμείου ΕΖΕΣ για την εκβιομηχάνηση της Πορτογα­
λίας η οποία ξεκίνησε το 1975). Δεδομένου ότι το 
ΕΤΠΑ δεν μπορεί να τροποποιηθεί, θα πρέπει να 
μελετηθεί η δυνατότητα να συγκροτηθεί ένα ταμείο που 
θα προβλέπεται στη μελλοντική Συνθήκη και θα 
λειτουργεί στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Οικονομικού 
Χώρου για να καλυφθούν οι καθυστερήσεις της 
ανάπτυξης στις διάφορες περιοχές κυρίως αυτές που 
θίγονται περισσότερο από τη δημιουργία του Ευρωπαϊ­
κού Οικονομικού Χώρου. 
7.4. Όσον αφορά την κοινωνική διάσταση, διαπι­
στώθηκε ήδη κατά τις προπαρασκευαστικές εργασίες 
ότι οι εκπρόσωποι των οικονομικών και κοινωνικών 
κύκλων, είναι ιδιαίτερα ευαισθητοποιημένοι σχετικά 
με το πρόβλημα, για την κοινή συνεδρίαση του Ιουνίου 
1990. 
Οι χώρες ΕΖΕΣ, στις οποίες σε μερικές περιπτώσεις η 
κοινωνική προστασία είναι καλύτερη και οι κανόνες 
προστασίας του περιβάλλοντος ευρίσκονται σε υψηλό­
τερο επίπεδο, δύνανται να συμβάλουν ώστε και η 
Συνθήκη να αντανακλά τη σημασία της πολιτικής 
απασχόλησης, των προγραμμάτων εκπαίδευσης και 
κατάρτισης, του κοινωνικού διαλόγου, των κοινωνικών 
θεμάτων γενικά και της ελεύθερης κυκλοφορίας των 
εργαζομένων, ιδιαίτερα. 8. Συμπεράσματα 
Η έννοια του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου όπως 
προσδιορίζεται στην κοινή δήλωση που υιοθετήθηκε το 
Δεκέμβριο 1989 είναι διφορούμενη. Στις προσεχείς 
συνεδριάσεις για τις διαπραγματεύσεις μεταξύ της ΕΚ 
και της ΕΖΕΣ, για τις οποίες η Επιτροπή έχει ήδη 
προετοιμάσει μία εντολή που θα υποβληθεί στο 
Συμβούλιο των Υπουργών, θα χρειασθεί να διευκρινι­
σθούν οι στόχοι που πιθανόν να φαίνονται αντιφατικοί. 
Είναι σαφές ότι οι χώρες της ΕΖΕΣ θα πρέπει καταρχήν 
να επιτύχουν ομοφωνία προκειμένου να εκφράζονται με 
τρόπο ενιαίο και να αποδεχθούν το κοινοτικό κεκτημέ­
νο. 
Η ΟΚΕ θεωρεί πάντως ότι υφίσταται κίνδυνος η νέα 
ιδέα για τον ΕΟΧ να έχει σαν συνέπεια την επιβράδυν­
ση της διαδικασίας αποδοχής την υποψηφιοτήτων για 
προσχώρηση που έχουν κατατεθεί ή θα κατατεθούν εκ 
μέρους χωρών της ΕΖΕΣ των οποίων δεν είναι δυνατό να 
αμφισβητηθεί η θέση στην Ευρώπη ή ο δημοκρατικός 
χαρακτήρας του πολιτεύματος τους. 
Η ΟΚΕ έχει επίγνωση των δυσχερειών για την 
πραγματοποίηση του ΕΟΧ αλλά εύχεται όπως υπάρξει 
συντονισμός των πολιτικών στο χώρο αυτό ώστε να 
ενισχυθεί ο ρόλος τους σε σχέση με τους κυρίους 
ανταγωνιστές της Ευρώπης. 
Βρυξέλλες, 30 Μαΐου 1990. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE 
Γνωμοδότηση για το κοινοτικό πρόγραμμα πρωτοβουλίας υπέρ των ιδιαίτερα απομακρυσμέ­
νων περιφερειών (REGIS) 
(90/C 182/13) 
Στις 4 Απριλίου 1990, και σύμφωνα με το άρθρο 198 της συνθήκης περί ιδρύσεως της 
Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, η Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για το κοινοτικό πρόγραμμα πρωτοβουλίας 
υπέρ των ιδιαίτερα απομακρυσμένων περιφερειών (REGIS). 
Το τμήμα περιφερειακής ανάπτυξης, χωροταξίας και πολεοδομίας στο οποίο ανατέθηκε η 
προετοιμασία των σχετικών εργασιών, επεξεργάσθηκε τη γνωμοδότηση του στις 22 Μαΐου 
1990 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Delia Croce. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή κατά τη 277η σύνοδο ολομέλειας της, συνεδρίαση 
της 30ής Μαΐου 1990, υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση: 
23. 7. 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 182/39 
1. Η πρόταση της Επιτροπής 
1.1. Η Επιτροπή προτείνει να αναληφθεί πρωτοβου­
λία για τις ιδιαίτερα απομακρυσμένες περιφέρειες και 
συγκεκριμένα: τη Γουαδελούπη, τη Γουιάνα, τη Μαρτι­
νίκα, τις Κανάριες νήσους, τις Αζόρες και τη Μαδέρα. 
1.2. Οι περιοχές αυτές χαράκτη ρίζονται από υποανά-
πτυξη που απορρέει από εντελώς ιδιόμορφες καταστά­
σεις και προβλήματα σε σχέση με τις άλλες περιοχές 
της Κοινότητας. 
Η ιδιομορφία των προβλημάτων τους μπορεί να 
συνοψισθεί ως εξής: 
— νησιώτικος χαρακτήρας, 
— μεγάλη απόσταση από την επικράτεια της Κοινότη­
τας, 
— απρόσιτο περιβάλλον, 
— περιορισμένες τοπικές αγορές, 
— ανίσχυρος οικονομικός ιστός, 
— ποσοστό ανεργίας κατά πολύ υψηλότερα από το 
μέσο ευρωπαϊκό ('), παρόλο που μετρήθηκαν, με 
ελάχιστα συγκρίσιμες μεθόδους, 
— πεπαλαιωμένες υποδομές κυρίως στις μεταφορές, 
— σπάνις φυσικών και ενεργειακών πόρων, 
— η γεωγραφική τους θέση εντάσσεται σε ένα καθυστε­
ρημένο οικονομικό χώρο, και συχνά συνορεύουν με 
τρίτες χώρες χαμηλού ΑΕΠ, 
— φυσικοί και κλιματικοί περιορισμοί, με συχνούς 
κυκλώνες και σεισμούς, 
— ειδικές γεωργικές παραγωγές, σχεδόν πάντα διαφο­
ρετικές από τις παραγωγές της λοιπής Κοινότητας, 
— δημογραφική αύξηση (πολλές φορές υψηλή), 
— σε ορισμένες περιπτώσεις σημαντική μετανάστευση 
από τις αναπτυσσόμενες χώρες. 
1.3. Η πρωτοβουλία της Επιτροπής προστίθεται σε 
εκείνες που έχουν ήδη αναληφθεί για όλες τις υποανά­
πτυκτες περιοχές ή για μερικές από αυτές (ENVIREG, 
STRIDE, POSEIDOM κ.λπ.) και στα προβλεπόμενα 
από τα Κοινοτικά Πλαίσια Στήριξης με τα οποία θα 
πρέπει να συνδεθεί. 
1.4. Στα πλαίσια του REGIS τα λειτουργικά προ­
γράμματα θα συγχρηματοδοτούνται από κοινού από τα 
κράτη μέλη και την Κοινότητα, η οποία προβλέπει 
συνολική συνδρομή από τα διαρθρωτικά ταμεία 200 
εκατομμύρια ECU για την περίοδο 1990-1993. 
(') Ποσοστά ανεργίας: (Πηγές εθνικές και περιφερειακές), 
Υπερπόντια Εδάφη 29,6 % (1986), Κανάριες Νήσοι 23,2 % 
(1989), Αζόρες 22 % (1989), Μαδέρα 4,3 % (1989). 1.5. Οι στόχοι της πρωτοβουλίας αφορούν τη διαφο­
ροποίηση των δραστηριοτήτων στο γεωργικό, βιομη­
χανικό ή τουριστικό τομέα, με την ανάπτυξη παραγω­
γών και υπηρεσιών για τις τοπικές αγορές, τις αγορές 
των γειτονικών τρίτων χωρών και εκείνη της Κοινότη­
τας (ενόψει μάλιστα της ενιαίας αγοράς). 
Θα πρέπει επίσης να ενισχυθούν οι δεσμοί με την 
υπόλοιπη Κοινότητα και να ευνοηθεί η συνεργασία με 
τις γειτονικές τρίτες χώρες. 
1.6. Τα προτεινόμενα μέτρα αφορούν: 
— τη διαφοροποίηση των δραστηριοτήτων στο γεωργι­
κό, βιομηχανικό και τουριστικό τομέα, 
— επενδύσεις για έργα υποδομής στις μεταφορές και τις 
επικοινωνίες με τη λοιπή Κοινότητα και δράσεις 
προώθησης των προϊόντων στην κοινοτική αγορά, 
— ενισχύσεις για τις εμπορικές, τουριστικές, τεχνολο­
γικές ανταλλαγές, και για τις ανταλλαγές στον τομέα 
των μεταφορών με τα γειτονικά τρίτα κράτη, 
— πρόληψη των φυσικών κινδύνων, 
— επαγγελματική κατάρτιση και αύξηση των θέσεων 
απασχόλησης. 
2. Γενικές παρατηρήσεις 
2.1. Στη γνωμοδότηση αυτή για την πρωτοβουλία 
REGIS θα πρέπει να επιστηθεί η προσοχή στις 
προηγούμενες γνωμοδοτήσεις της ΟΚΕ για τις νησιώτι­
κες περιοχές, το POSEIDOM, το ENVIREC και τις 
άλλες πρωτοβουλίες που αφορούν καθυστερημένες 
περιοχές που βρίσκονται στην περιφέρεια. 
2.2. Ιδιαίτερη σημασία έχει η αναφορά στο πρόγραμ­
μα POSEIDOM που αφορά τέσσερις περιοχές που 
αποτελούν αντικείμενο και του προγράμματος REGIS, 
το οποίο προβλέπει ανάλογους στόχους. 
2.3. Στη γνωμοδότηση για το πρόγραμμα POSEI­
DOM η ΟΚΕ ζητούσε ρητά από την Επιτροπή να 
εκπονήσει ανάλογα προγράμματα για άλλες περιοχές, 
ενώ ταυτόχρονα υποδείκνυε και άλλες περιοχές 
(CEUTA, MELILLA, Κρήτη, PANSELLERIA) που 
δεν έχουν συμπεριληφθεί στην παρούσα πρωτοβουλία. 
Αντίθετα κρίνεται απαραίτητη μια κατάλληλη κοινοτι­
κή παρέμβαση για όλες τις νησιωτικές και απομακρυ­
σμένες περιοχές, χωρίς να αποκλείονται οι μικρότερες 
νήσοι της Ιρλανδίας. 
Παρόλο που η Επιτροπή έχει ήδη προετοιμάσει 
πρωτοβουλίες για ορισμένες από τις περιοχές αυτές 
καλό θα ήταν να εντάσσονταν όλες οι ενέργειες σε ένα 
οργανικό πλαίσιο. 
Οι οικονομικές συνέπειες του περιφερειακού χαρακτή­
ρα των νήσων που αναφέρονται στο σημείο 1.1 (και 
άλλων απομακρυσμένων νήσων) εξετάζονται λεπτομε-
Αριθ. C 182/40 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 23. 7. 90 
ρώς στην έκθεση που δημοσίευσε η Επιτροπή τον 
Δεκέμβριο 1989 με θέμα: «Οι κοινωνικο-οικονομικές 
συνέπειες της ολοκλήρωσης της Εσωτερικής Αγοράς 
για τις νησιωτικές περιοχές της Ευρωπαϊκής Κοινό­
τητας». 
2.4. Η συνολική χρηματοδοτική συμβολή της Κοι­
νότητας είναι πολύ μικρή, κυρίως σε σχέση με το 
μέγεθος των προβλημάτων που πρέπει να αντιμετωπι­
σθούν και που αναφέρονται από την Επιτροπή στην 
αιτιολογική έκθεση του εγγράφου. 
Παρόλο που η επιτυχία των πρωτοβουλιών δεν καθορί­
ζεται πάντοτε από το μέγεθος των χρηματοδοτήσεων, 
στην περίπτωση αυτή η σπάνις των μέσων είναι 
ιδιαίτερα αισθητή. 
2.5. Με βάση τα παραπάνω θα πρέπει να επιδιωχθεί η 
πραγματική σύνδεση του REGIS με όλα τα άλλα 
προγράμματα με πρότυπες πρωτοβουλίες που θα συμ­
βάλλουν αποτελεσματικά στον καθορισμό των βασικών 
κατευθύνσεο)ν μέσα) των οποίων θα καταστεί δυνατή η 
υπέρβαση των σημερινών δυσκολιών. 
2.6. Οι δράσεις REGIS θα πρέπει να είναι συμπληρω­
ματικές με τις προβλεπόμενες από τα Κοινοτικά 
Πλαίσια Στήριξης, με μια σαφή και άμεση σχέση, ώστε 
να αποτρέπεται ο κατακερματισμός και η ανακολουθία 
των παρεμβάσεων. 
2.7. Τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη θα πρέπει να 
χρησιμοποιήσουν πλήρως τις ευκαιρίες που δημιουργεί 
η πρωτοβουλία, όχι μόνο σε ό,τι αφορά τη χρηματοδό­
τηση, αλλά και ως προς τις προγραμματικές κατευθύν­
σεις και την κοινοτική πολιτική συμβολή. 
Τα ανωτέρω ισχύουν περισσότερο για την Ισπανία και 
Πορτογαλία που καταβάλλουν σημαντικές προσπά­
θειες στα πλαίσια της περιφερειακής πολιτικής τους σε 
πολύ εκτεταμένες περιοχές, και που θα αντιμετωπίσουν 
δυσχέρειες στον προϋπολογισμό τους σε ό,τι αφορά την 
συγχρηματοδότηση των προγραμμάτων. 
2.8. Τα προτεινόμενα μέτρα που απαριθμούνται στο 
κεφάλαιο II της Ανακοίνωσης φαίνονται κατάλληλα 
γιατί μπορούν να συμβάλουν αποφασιστικά στην 
εξάλειψη των αιτίων της καθυστέρησης. Θα πρέπει 
όμως να εξετασθούν δεόντως και να επιλεγούν εκείνα τα 
μέτρα που ανταποκρίνονται περισσότερο στις ειδικές 
καταστάσεις. 
2.9. Οι βασικοί όροι για την επίτευξη αυτών των 
στόχων είναι: 
— καταλληλότητα των χρηματοδοτήσεων που χορη­
γούνται για τις επιλεγμένες δράσεις, 
— πλήρης συμμετοχή των πληθυσμών και των οικονο­
μικών και κοινωνικών δυνάμεων στην επεξεργασία 
και διαχείριση των προγραμμάτων, 
— συντονισμός της πρωτοβουλίας REGIS με τις ήδη 
θεσπισθείσες και με προγράμματα των Κοινωνικών 
Πλαισίων Στήριξης, 
— έλεγχος της προόδου των προγραμμάτων και μέσω 
των κοινοτικών οργάνων. 2.10. Ουσιαστική προϋπόθεση για να αποβεί όντως 
χρήσιμη η πρωτοβουλία αποτελεί η διαφάνεια των 
ενεργειών και η ευρεία δημοσιοποίηση τους. 
Απαιτείται οπωσδήποτε παρέμβαση όχι τόσο για τον 
μετριασμό ενδεχόμενων δυσκολιών, αλλά για την 
οικοδόμηση μιας καλύτερης οικονομικής και κοινωνι­
κής κατάστασης που θα δημιουργήσει καλύτερες 
συνθήκες για το μέλλον. 
Στα πλαίσια αυτά κρίνεται απαραίτητο ένα οργανικό 
μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα. 
2.11. Πρέπει να προστεθεί ότι με την πρωτοβουλία 
αυτή ανατίθενται στις ενδιαφερόμενες περιοχές σημα­
ντικά καθήκοντα για την οικονομική, κοινωνική και 
πολιτιστική σύνδεση με τις γειτονικές τρίτες χώρες που 
είναι συνήθως ιδιαίτερα υπανάπτυκτες. Το βαρυσήμα­
ντο αυτό καθήκον συνεπάγεται τεράστιες υποχρεώσεις, 
όχι μόνο χρηματοδοτικές, τις οποίες πρέπει να αναλά­
βει η Κοινότητα ακόμη και άμεσα. 
3. Τελικές παρατηρήσεις 
3.1. Η απόφαση της Επιτροπής πρέπει να θεωρείται 
χρήσιμη και κατάλληλη. 
3.2. Τα λειτουργικά προγράμματα θα πρέπει να 
επιλεγούν με βάση την ιδιομορφία και τις έντονες 
διαφορές των επιμέρους περιοχών. 
3.3. Οι δράσεις που θα χρηματοδοτηθούν θα πρέπει 
να ανταποκρίνονται υποδειγματικά στους προτεινόμε­
νους στόχους. Θα πρέπει δηλαδή να επιλεγούν ορισμέ­
νες πρωτοβουλίες που να μπορούν να αποδείξουν ότι 
είναι δυνατό να αλλάξουν οι σημερινές οικονομικές 
συνθήκες και να ξεπεραστεί η υπανάπτυξη. 
3.4. Θα πρέπει οπωσδήποτε να ληφθεί υπόψη το 
γεγονός ότι οι παρεμβάσεις προορίζονται για περιοχές 
πολύ διαφορετικές από εκείνες της υπόλοιπης κοινοτι­
κής επικράτειας, όχι μόνο λόγω των κοινωνικοοικονο­
μικών συνθηκών αλλά και λόγω των διαφορών στις 
παραδόσεις και τον πολιτισμό. 
Σε ορισμένες από τις περιοχές αυτές οι δεσμοί με την 
Ευρώπη δεν ήταν πάντοτε όπως έπρεπε λόγω της 
δυνατής έλξης που ασκούν άλλοι οικονομικοί και 
πολιτιστικοί πόλοι. Θα πρέπει λοιπόν να ανακτηθεί μια 
σχέση εμπιστοσύνης με τους πληθυσμούς επιδιώκοντας 
την προσέγγιση τους στο υπόλοιπο της Ευρώπης και 
την ανάμιξη τους σε μια ολοκληρωμένη οικονομική 
ανάπτυξη της Κοινότητας της οποίας αποτελούν 
οργανικό τμήμα. 
3.5. Μια πολύ σημαντική πτυχή αποτελεί ο γεωργι­
κός τομέας, με ιδιαίτερες παραγωγές, συχνά τροπικές, 
οι οποίες λόγω της ιδιομορφίας τους απαιτούν προστα­
σία και λήψη μέτρων. 
Σημαντικό είναι το πρόβλημα της παραγωγής μπανά­
νας, που θα πρέπει να επιλυθεί με τρόπο που θα 
διευκολύνει την παραγωγή της να μην εξαρτάται από 
τον ανταγωνισμό της μπανάνας των χωρών της περιο­
χής του δολαρίου. 
23. 7. 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 182/41 
Υπογραμμίζεται σχετικά ότι η Επιτροπή προετοιμάζει 
ένα ειδικό μέτρο παρέμβασης, του οποίου όμως τα 
χαρακτηριστικά δεν είναι ακόμη γνωστά. 
Και η παραγωγή ανανά, ανθοφόρων φυτών και κομμέ­
νων ανθέων απαιτεί ορισμένες ενισχύσεις που να 
εξασφαλίζουν και την ταχεία μεταφορά τους στις 
αγορές όλων των ευρωπαϊκών χωρών. 
3.6. Επειδή όλες οι απομακρυσμένες περιοχές ενδια­
φέρονται για την αλιεία, δεν θα πρέπει να λησμονείται ο 
τομέας αυτός, αλλά να προσαρμόζονται οι προβλεπόμε­
νες παρεμβάσεις στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε 
περίπτωσης. 
3.7. Ουσιαστικό πρόβλημα για τις περιοχές αυτές 
αποτελούν οι μεταφορές των οποίων η διάρθρωση και η 
υποδομή πρέπει ταχέως να προσαρμοσθούν στις ανά­
γκες της οικονομικής ανάπτυξης, στη σύνδεση με τον 
υπόλοιπο ευρωπαϊκό χώρο καθώς και στις εσωτερικές 
μεταφορές. Οι εσωτερικές μεταφορές είναι πολύ σημα­
ντικές κυρίως για τα αρχιπελάγη. 
3.8. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στις 
μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις, κυρίως στον αγρο­
τικό τουρισμό, και στον τομέα των ξενοδοχείων και των 
εστιατορίων. 
Η βιοτεχνία μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο 
στην οικονομική ανάπτυξη επειδή μπορεί να προωθή­
σει και να διευρύνει τις ενδογενείς δυνατότητες. 
Για τις παραγωγικές δραστηριότητες, που στις περιοχές 
αυτές είναι προσανατολισμένες κυρίως προς την 
εσωτερική κατανάλωση, πρέπει να προβλεφθούν μέτρα 
που να επιτρέπουν την προμήθεια των απαραίτητων για 
την παραγωγή μέσων και εμπορευμάτων σε τιμές που να 
καθιστούν ανταγωνιστικές τις ενδιαφερόμενες επιχει­
ρήσεις. 3.9. Σημαντική δραστηριότητα αποτελεί η επαγγελ­
ματική κατάρτιση, που θα πρέπει να ενισχυθεί ιδιαίτερα 
στον τομέα των νέων τεχνολογιών και σε ό,τι αφορά την 
εκμάθηση ξένων γλωσσών που απαιτούνται για τα 
ξενοδοχειακά επαγγέλματα. 
Πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι οι νέες τεχνολογίες δεν 
εξασφαλίζουν μόνο μεγαλύτερη ανάπτυξη για τις χώρες 
αυτές, αλλά μπορούν επίσης να μεταβιβασθούν επωφε­
λώς στις γειτονικές αναπτυσσόμενες χώρες. 
Εξάλλου, η καλύτερη γνώση των γλωσσών αποτελεί 
σημαντικό στοιχείο για την επικοινωνία με τις άλλες 
χώρες και δημιουργεί περισσότερες δυνατότητες απασ­
χόλησης σε όλους τους τομείς. 
3.10. Μεγάλη σημασία έχει επίσης ο,τιδήποτε αφο­
ρά την ενημέρωση και την πνευματική καλλιέργεια. Οι 
περιοχές αυτές απέχουν πολύ από το κέντρο της 
Ευρώπης και οι λαϊκές παραδόσεις έχουν σύνθετο 
χαρακτήρα που απορρέει εν μέρει από την ευρωπαϊκή 
επίδραση, και από ενδογενή στοιχεία που δεν είναι 
αμελητέα. Για το λόγο αυτό όλες οι παρεμβάσεις, ακόμα 
και όταν είναι απλώς οικονομικού χαρακτήρα, θα 
πρέπει να λαμβάνουν υπόψη το πολιτισμικό υπόβαθρο 
του χώρου αυτού, που δεν είναι όμοιο με εκείνο της 
υπόλοιπης Κοινότητας. 
Βρυξέλλες, 30 Μαΐου 1990. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE 
Γνωμοδότηση για το ερευνητικό και αναπτυξιακό πρόγραμμα για τις περιφέρειες (STRIDE) 
(90/C 182/14) 
Στις 4 Απριλίου 1990, και σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 198 της συνθήκης περί 
ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, η Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει τη 
γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για το πρόγραμμα STRIDE 
ερευνητικό και αναπτυξιακό πρόγραμμα για τις περιφέρειες. 
Το τμήμα περιφερειακής ανάπτυξης, χωροταταξίας και πολεοδομίας, στο οποίο είχε ανατεθεί 
η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, εξέδωσε τη γνωμοδότηση του στις 
22 Μαΐου 1990 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Christie. 
Κατά τη 277η σύνοδο ολομέλειας, συνεδρίαση της 30ής Μαΐου 1990, η Οικονομική και 
Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση: