[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 23.1.2008

COM(2008) 11 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΜΙΑ ΠΡΩΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΟΠΩΣ ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ 2006/32/EΚ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΤΕΛΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΑΠΟ ΚΟΙΝΟΥ ΒΗΜΑΤΑ ΠΡΟΟΔΟΥ ΣΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΛΙΜΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 3

2. Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ – ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ 5

3. ΕΘΝΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ – ΜΙΑ ΠΡΩΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ 6

4. ΑΠΟ ΚΟΙΝΟΥ ΒΗΜΑΤΑ ΠΡΟΟΔΟΥ – ΤΟ ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 13

5. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 14

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1: Υπολογισμός των οφελών CO2 από την επίτευξη των στόχων εξοικονόμησης που έθεσε η οδηγία για τις ενεργειακές υπηρεσίες 16

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2: Νέες πρωτοβουλίες της Επιτροπής 18

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΜΙΑ ΠΡΩΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΟΠΩΣ ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ 2006/32/EΚ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΤΕΛΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣΑΠΟ ΚΟΙΝΟΥ ΒΗΜΑΤΑ ΠΡΟΟΔΟΥ ΣΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ

1. Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΛΙΜΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

Στα συμπεράσματά του τον Μάρτιο του 2007[1], το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χαρακτήρισε την ενεργειακή απόδοση ουσιαστικό σκέλος της συνολικής στρατηγικής για την κλιματική αλλαγή και την ενέργεια, τόνισε δε την ανάγκη επίτευξης του στόχου της εξοικονόμησης ποσοστού 20% της κατανάλωσης ενέργειας στην Ευρώπη[2] έως το 2020. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πρόσθεσε ότι για το σκοπό αυτό θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν ορθώς τα εθνικά σχέδια δράσης για την ενεργειακή απόδοση[3]. Αυτό ήδη υπογραμμίστηκε το 2005 και από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο[4].

Η σημασία της εξοικονόμησης ενέργειας και των βελτιώσεων στην ενεργειακή απόδοση αυξάνεται συνεχώς υπό το πρίσμα της αειφορίας και της ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού, όπως και των προσπαθειών για τη μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου. Τα Εθνικά Σχέδια Δράσης για την Ενεργειακή Απόδοση (ΕΣΔΕΑ) αποτελούν πρακτική επίδειξη της δέσμευσης των κρατών μελών. Πράγμα σημαντικό, τα σχέδια προσφέρουν ένα μέσο για την από κοινού χρήση των βέλτιστων πρακτικών μεταξύ του πλήθους των παραγόντων που υπεισέρχονται στην ενεργειακή απόδοση, σε κάθε επίπεδο, και για την ανάπτυξη συνεργειών μεταξύ των υιοθετούμενων στρατηγικών και θεσπιζόμενων μέτρων.

Οι ήδη επιτευχθείσες βελτιώσεις απόδοσης έχουν συμβάλει στη μείωση της ενεργειακής έντασης[5] της ευρωπαϊκής οικονομίας. Ωστόσο, και παρά το γεγονός αυτό, η συνολική κατανάλωση ενέργειας στην Ευρώπη εξακολουθεί να αυξάνεται, με συνακόλουθες αυξήσεις των εκπομπών CO2 και της εξάρτησης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων.

Η παρούσα έκθεση αποτελεί ανταπόκριση της Επιτροπής στην υποχρέωσή της, βάσει της οδηγίας για την ενεργειακή απόδοση κατά την τελική χρήση και τις ενεργειακές υπηρεσίες[6], να αξιολογεί και υποβάλλει εκθέσεις σχετικά με τα ΕΣΔΕΑ. Στο παρόν στάδιο δεν μπορεί παρά να υπάρχει μερική ανταπόκριση επειδή τα κράτη μέλη δεν έχουν όλα υποβάλει τα ΕΣΔΕΑ τους[7], ενώ τα λίγα που υποβλήθηκαν εγκαίρως δεν δίνουν τη δυνατότητα να γίνει επαρκής εκτίμηση. Τοιουτοτρόπως, παράλληλα με την κοινοποίηση των ΕΣΔΕΑ στην Επιτροπή, θα συντάσσονται πλέον περιεκτικές εκθέσεις για καθένα από αυτά.

Με την παρούσα έκθεση, που βασίζεται στα 17 ΕΣΔΕΑ που υποβλήθηκαν μέχρι την 1η Δεκεμβρίου 2007[8], η Επιτροπή κάνει μια πρώτη αξιολόγηση των στρατηγικών που υιοθέτησαν τα κράτη μέλη, εστιάζοντας στα μέτρα που κατά τα φαινόμενα αποτελούν παραδείγματα ορθής πρακτικής, με ιδιαίτερη έμφαση στον υποδειγματικό ρόλο του δημόσιου τομέα και την παροχή πληροφοριών, τις οποίες υποχρεούνται βάσει της οδηγίας να περιλάβουν τα κράτη μέλη στο πρώτο τους ΕΣΔΕΑ. Χρειάζεται να αυξηθεί η δυναμική των ανωτέρω στρατηγικών και πρωτοβουλιών. Από την πλευρά της, η Επιτροπή θα διευκολύνει την αμοιβαία στήριξη της υλοποίησης και θα δρομολογήσει ορισμένες νέες πρωτοβουλίες με τις οποίες θα ενισχυθεί το πλαίσιο της ΕΕ για την ενεργειακή απόδοση στους διαφόρους τομείς τελικής χρήσης.

Πρέπει να τονιστεί η σημασία που έχουν οι αποτελεσματικές στρατηγικές βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης για την ενοποιημένη ευρωπαϊκή πολιτική σχετικά με το κλίμα και την ενέργεια. Το τεχνικό και οικονομικό δυναμικό για οικονομικώς συμφέρουσες βελτιώσεις της ενεργειακής απόδοσης έχει διερευνηθεί αρκετά και τυγχάνει ευρείας αναγνώρισης, όπως και τα εμπόδια που χρειάζεται να αρθούν[9]. Με την ενεργό άσκηση πολιτικών για την άρση των ανωτέρω εμποδίων, οι βελτιώσεις της ενεργειακής απόδοσης μπορούν να συμβάλλουν πολύ ουσιωδώς στην επίτευξη των στόχων της ΕΕ. Για παράδειγμα, αν μπορέσει να επιτευχθεί η μείωση της κατανάλωσης ενέργειας μεταξύ των τελικών χρηστών, όπως στοχεύει η οδηγία για την ενεργειακή απόδοση κατά την τελική χρήση και τις ενεργειακές υπηρεσίες, η εξοικονόμηση εκπομπών CO2 το 2020 θα μπορούσε να φθάσει τα 393 εκατ. τόνους, σε σύγκριση με την υποθετική εξέλιξη «ενασχόλησης με τα συνηθισμένα» (για περισσότερες λεπτομέρειες βλ. παράρτημα 1). Αυτό αντιστοιχεί σε ποσοστό σχεδόν 10% των εκπομπών της ΕΕ το έτος 1990[10]. Παράλληλα, με σημαντικά μειωμένη ενεργειακή ζήτηση, θα μειωθεί επίσης η ανάγκη για εισαγωγές ορυκτών καυσίμων, θα μειωθεί αντίστοιχα ο λογαριασμός λόγω εισαγωγών ενέργειας και οι καταναλωτές θα καταβάλλουν λιγότερα χρήματα.

Φαίνεται ότι υπάρχει συμπαγής στήριξη για τη συνέχιση της ισχυρής στρατηγικής εστίασης στην ενεργειακή απόδοση. Οι δεσμεύσεις της ΕΕ για το 2020 ως προς τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ενεργειακή απόδοση αναμένεται να διευκολύνουν τη σταθερότητα της ασκούμενης πολιτικής σε κάθε επίπεδο και να ενθαρρύνουν τους επενδυτές, καταναλωτές και λοιπούς παράγοντες των διαφόρων τομέων προμήθειας και χρήσης της ενέργειας. Η εσωτερική αγορά ενέργειας αναμένεται να προσφέρει βελτιωμένη πρόσβαση στην αγορά και επιλογή από τον καταναλωτή, και μάλιστα νέες αγορές κατά τα επόμενα έτη[11]. Θα εξελιχθούν τα πλαίσια για παγκόσμιες αγορές ενεργειακώς αποδοτικών προϊόντων και σχετικών υπηρεσιών και για την τεχνολογική συνεργασία, καθώς διογκώνονται το παγκόσμιο εμπόριο και οι παγκόσμιες επενδύσεις και οικοδομείται παγκόσμια συμφωνία για την κλιματική αλλαγή.

Πρέπει πλέον να δοθεί έμφαση στην ενεργό υλοποίηση στρατηγικών και μέτρων, περιλαμβανομένης της ανάπτυξης βέλτιστης πρακτικής και συνεργειών.

2. Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ – ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ

Η οδηγία απαιτεί από τα κράτη μέλη να υιοθετήσουν ως ενδεικτικό στόχο εξοικονόμησης ενέργειας κατά την τελική χρήση ποσοστό 9%[12] κατά το 2016 και να θεσπίσουν θεσμικά και νομικά πλαίσια και μέτρα που χρειάζονται για την άρση των εμποδίων για την αποδοτική τελική χρήση της ενέργειας. Έχει σχεδιαστεί για να ενεργήσει ως καταλύτης για την ανάληψη ανανεωμένων και πλέον φιλόδοξων πρωτοβουλιών στο πεδίο της ενεργειακής απόδοσης σε όλα τα επίπεδα της ευρωπαϊκής κοινωνίας – το τοπικό, το περιφερειακό, το εθνικό και το κοινοτικό. Αναμένεται να διαμορφώσει τις αναγκαίες συνθήκες για την ανάπτυξη και προώθηση μιας αγοράς ενεργειακών υπηρεσιών και για την προσφορά ενεργειακής απόδοσης στους τελικούς χρήστες.

Κάθε κράτος μέλος υποχρεώθηκε να συντάξει ένα ΕΣΔΕΑ και να το κοινοποιήσει στην Επιτροπή έως τις 30 Ιουνίου 2007. Στα ΕΣΔΕΑ θα πρέπει να διατυπώνονται οι εθνικές στρατηγικές χαρτογραφώντας το μέλλον, η δε σύνταξή τους να μη θεωρείται γραφειοκρατική εργασία. Αναμένεται ότι η επακόλουθη εφαρμογή, παρακολούθηση και αξιολόγηση της στρατηγικής και των προσδιοριζόμενων μέτρων, συμπληρούμενη από ορόσημα και διαδικασία «ανασκόπησης από ομοτίμους» σε ευρωπαϊκό επίπεδο, θα βοηθήσει τα κράτη μέλη να διδαχθούν από τις επιτυχίες και τα λάθη των άλλων και αναμένεται να διευκολύνει τη διάδοση των βέλτιστων πρακτικών σε όλο το χώρο της ΕΕ.

Για τους σκοπούς του πρώτου ΕΣΔΕΑ, κάθε κράτος μέλος θα έπρεπε να είχε υιοθετήσει συνολικό εθνικό ενδεικτικό στόχο εξοικονόμησης ενέργειας 9% ή υψηλότερο, προς επίτευξη μέχρι τα τέλη 2016, και ενδιάμεσο εθνικό ενδεικτικό στόχο εξοικονόμησης ενέργειας για το 2010[13]. Τα κράτη θα πρέπει επίσης να αναφέρουν, στα πρώτα τους ΕΣΔΕΑ, το πώς σκοπεύουν να φθάσουν σ’ αυτούς τους στόχους εξοικονόμησης ενέργειας, περιγράφοντας τη στρατηγική και τα μέτρα που θα ενεργοποιηθούν για την επίτευξη τους. Θα πρέπει, ειδικότερα, να δείξουν τον τρόπο κατά τον οποίο σκοπεύουν να τηρήσουν τις διατάξεις σχετικά με τον υποδειγματικό ρόλο του δημόσιου τομέα και την παροχή πληροφοριών και συμβουλών στους τελικούς χρήστες σχετικά με την ενεργειακή απόδοση[14].

Κοινοποιήσεις των πρώτων ΕΣΔΕΑ από τα κράτη μέλη

Όταν έληξε η προθεσμία για την υποβολή κοινοποίησης, η Επιτροπή είχε λάβει τα ΕΣΔΕΑ από δύο μόνο κράτη μέλη, τη Φινλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Από τότε, άλλα δεκαπέντε κράτη μέλη κοινοποίησαν τέτοια σχέδια – η Αυστρία, η Βουλγαρία, η Τσεχική Δημοκρατία, η Κύπρος, η Δανία, η Εσθονία, η Γερμανία, η Ιρλανδία, η Ιταλία, η Λιθουανία, η Μάλτα, οι Κάτω Χώρες, η Πολωνία, η Ρουμανία και η Ισπανία. Στις 17 Οκτωβρίου κινήθηκαν για τα υπόλοιπα κράτη μέλη διαδικασίες παράβασης για μη κοινοποίηση του πρώτου ΕΣΔΕΑ στην Επιτροπή. Το Βέλγιο και η Σλοβακική Δημοκρατία υπέβαλαν τα ΕΣΔΕΑ τους στα τέλη Δεκεμβρίου 2007, πολύ αργά για να περιληφθούν στην αξιολόγηση.

3. ΕΘΝΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ – ΜΙΑ ΠΡΩΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

Η παρούσα πρώτη αποτίμηση δεν είναι κατά κανένα τρόπο εξαντλητική και δεν βασίζεται σε επιστημονική μεθοδολογία αξιολόγησης. Παρέχει μια πρώτη εικόνα του φάσματος στρατηγικών και μέτρων που παρουσίασαν τα κράτη μέλη και μια πρώτη διαπίστωση παραδειγμάτων ορθής πρακτικής που αξίζει να εξεταστούν εγγύτερα. Η Επιτροπή επικεντρώθηκε στην ανασκόπηση του τμήματος των στρατηγικών που πραγματεύονται τον υποδειγματικό ρόλο του δημόσιου τομέα και την ενημέρωση. Η καταλληλότητα τυχόν ειδικότερου μέτρου ή η μελέτη τυχόν ειδικότερου μηχανισμού θα εξαρτηθεί από το πλαίσιο στο οποίο υλοποιείται, τη φύση του ισχύοντος νομικού και κανονιστικού πλαισίου και από πολιτικά ζητήματα και ζητήματα οργανωτικής και κοινωνικής παιδείας, μεταξύ άλλων.

Επίπεδο φιλοδοξιών

Από μια πρώτη ανασκόπηση των 17 ΕΣΔΕΑ που υποβλήθηκαν από τα κράτη μέλη όπως αναφέρεται ανωτέρω[15], φαίνεται ότι πέντε κράτη μέλη έχουν υιοθετήσει στόχο εξοικονόμησης υψηλότερο από τον ελάχιστο ενδεικτικό στόχο του 9% – η Κύπρος (10%), η Λιθουανία (11%), η Ιταλία (9,6%), η Ρουμανία (13,5%) και η Ισπανία (11% μέχρι το 2012).

Διάφορα κράτη μέλη, και συγκεκριμένα η Ιρλανδία, οι Κάτω Χώρες και το Ηνωμένο Βασίλειο, δηλώνουν ότι σκοπεύουν να επιτύχουν υψηλότερους στόχους εξοικονόμησης. Η Επιτροπή χαιρετίζει τις φιλοδοξίες τους. Ωστόσο, υπάρχει ο κίνδυνος, λόγω έλλειψης σαφών επίσημων δεσμεύσεων, να είναι συγκεχυμένο το ηχηρό μήνυμα προς τους παράγοντες της αγοράς υπέρ της ενεργειακής απόδοσης. Οι παράγοντες αναμένουν από τις κυβερνήσεις να ανταποκριθούν στις πολιτικές τους δεσμεύσεις παρέχοντας φιλόδοξες πρωτοβουλίες για τη διαμόρφωση ευνοϊκού επιχειρηματικού περιβάλλοντος, με πλέον μακροχρόνιες, προβλέψιμες επενδυτικές προϋποθέσεις, για την αυξημένη αφομοίωση τη ενεργειακής απόδοσης.

Σε διάφορα ΕΣΔΕΑ σχεδιάζεται να προέλθει από τις αποκαλούμενες υφιστάμενες ή «πρώιμες δράσεις» αξιόλογο τμήμα των συνολικών εξοικονομήσεων κατά το εννεαετές διάστημα[16].

Έξι ΕΣΔΕΑ[17] δεν καλύπτουν ολόκληρο το εννεαετές διάστημα όπως απαιτείται από την οδηγία[18]. Αυτό καθιστά δύσκολη τυχόν εκτίμηση της πιθανότητας για τις αντίστοιχες στρατηγικές να επιτύχουν τους στόχους των εξοικονόμησης κατά το 2016, επειδή δεν υπάρχουν παραδοχές για τα μέτρα προς θέσπιση στο μέλλον.

Ο υποδειγματικός ρόλος του δημόσιου τομέα

Στην οδηγία απαιτείται από τον δημόσιο τομέα να διαδραματίσει υποδειγματικό ρόλο, ενθαρρύνοντας τους υπόλοιπους παράγοντες να αναλάβουν δράσεις ενεργειακής απόδοσης σε όλους τους τομείς της οικονομίας. Διάφορα κράτη μέλη διατύπωσαν συνολικά σχέδια δράσης στο πεδίο αυτό, δείχνοντας ότι εντείνουν τις προσπάθειες για να ανταποκριθούν στη σχετική πρόκληση και ότι δίνουν το καλό παράδειγμα.

Σε σύγκριση με την εξέλιξη χωρίς λήψη περαιτέρω μέτρων, η Ιρλανδία π.χ. έχει υιοθετήσει φιλόδοξο στόχο εξοικονόμησης από τον δημόσιο τομέα, ύψους 33% έως το 2020, η δε Γερμανία δεσμεύεται για στόχο μείωσης του CO2 το 2012, ύψους 30%, στον δημόσιο τομέα σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990, που θα επιτευχθούν κυρίως μέσω μέτρων βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης. Το Ηνωμένο Βασίλειο στοχεύει μέχρι το 2012 σε κτίρια της κεντρικής κυβέρνησης που είναι ουδέτερα από πλευράς εκπομπής διοξειδίου του άνθρακα.

Για να επιτύχει το στόχο της, η Ιρλανδία ενεργοποιεί συνολικό πρόγραμμα μέτρων και θα γνωστοποιήσει τον υποδειγματικό της ρόλο μέσω της εθνικής της εκστρατείας «Power of One»[19]. Θα θεσπιστούν μηχανισμοί για την προώθηση της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών και την αντιγραφή εύστοχων ιδεών μεταξύ φορέων του δημόσιου τομέα σε τοπικό, εθνικό και διεθνές επίπεδο.

Η Γερμανία ενεργοποιεί μείζον πρόγραμμα εκ των υστέρων εξοπλισμού των ομοσπονδιακών της κτιρίων, διαθέτοντας ποσό 120 εκατ. ευρώ κατ’ έτος στο πρόγραμμα κατά το τετραετές διάστημα 2008-2012. Δρομολογεί επίσης πιλοτικό έργο σύμβασης για ενεργειακές επιδόσεις με σκοπό να επεκτείνει τη χρήση της στο δημόσιο τομέα.

Μεταξύ σειράς μέτρων στον δημόσιο τομέα, η Δανία θα επιβάλει τη χρήση ενεργειακών ελέγχων. Θα απαιτηθεί να εφαρμοστούν όλες οι προκύπτουσες συστάσεις[20] με πενταετή ή βραχύτερη περίοδο αποπληρωμής. Παρομοίως, η Μάλτα θέτει τον δημόσιο τομέα επικεφαλής, όπου μία από τις καινοτόμες πλευρές της στρατηγικής της είναι ο ορισμός «πράσινων» υπευθύνων σε κάθε υπουργείο. Οι «πράσινοι» υπεύθυνοι θα είναι οι πρωτεργάτες των πρωτοβουλιών ενεργειακής απόδοσης και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, πράγμα που πιθανώς να βελτιώσει σημαντικά την πρόοδο και τις επιδόσεις.

Το Ηνωμένο Βασίλειο επίσης επιχειρεί να θέσει τον δημόσιο τομέα επικεφαλής και να διασφαλίσει ότι διαδραματίζει υποδειγματικό ρόλο. Για παράδειγμα, θα εφαρμόσει σε όλα τα στεγαστικά του προγράμματα ανάπτυξης τον κώδικα αειφόρου κατοικίας, επιβάλλοντας σε όλες τις νέες κατοικίες που κατασκευάζονται με κρατική χρηματοδότηση να ανταποκρίνονται στο επίπεδο 3 του κώδικα – βελτίωση των ενεργειακών επιδόσεων κατά 25% σε σύγκριση προς τον κτιριοδομικό κανονισμό του 2006. Η Αυστρία σχεδιάζει για τα κτίρια του δημοσίου τομέα της να αποτελούν λαμπρά παραδείγματα, όπου οι ενεργειακές επιδόσεις πάντοτε θα υπερβαίνουν τις νομικές απαιτήσεις.

Η Φινλανδία σχεδιάζει να επεκτείνει τις αυτοδεσμευτικές της συμφωνίες και τις δράσεις υποχρεωτικής ενημέρωσης και ανακοίνωσης, που ισχύουν τώρα για τα δημοτικά κτίρια, ώστε να καλύπτουν επίσης κτίρια και εργασίες του εθνικού δημόσιου τομέα.

Η Ισπανία θα εγκαινιάσει προγράμματα ώστε να εκσυγχρονίσει τα απηρχαιωμένα συστήματα οδοφωτισμού αντικαθιστώντας τα με σύγχρονο και αποδοτικότερο εξοπλισμό και επίσης αναφέρει βελτιώσεις ενεργειακής απόδοσης στην επεξεργασία και την παροχή πόσιμου νερού.

Μέσω του οικονομικού προγράμματός της για ενεργειακή διαχείριση, η Πολωνία επιβάλλει στον δημόσιο τομέα την υποχρέωση να εφαρμόσει τα αναγκαία μέτρα για την επίτευξη εξοικονομήσεων ενέργειας σε επίπεδο όχι κατώτερο από τον εθνικό στόχο.

Οι Κάτω Χώρες φιλοδοξούν να αποτελέσουν πρωτοπόρο της Ευρώπης στις αειφόρες δημόσιες προμήθειες. Μέχρι το 2010, ποσοστό 100% των εθνικών δημόσιων προμηθειών θα περιλαμβάνουν κριτήρια αειφόρου προμήθειας, ενώ το ποσοστό αυτό θα είναι 50% για την τοπική και περιφερειακή αυτοδιοίκηση. Η χώρα σχεδιάζει επίσης να χρησιμοποιήσει την αγοραστική της δύναμη για να ενθαρρύνει την ανάπτυξη καινοτόμων ιδεών, προϊόντων και υπηρεσιών στους τομείς της στέγασης και των μεταφορών.

Με βάση τα ΕΣΔΕΑ, φαίνεται ότι ορισμένα κράτη μέλη έχουν σημειώσει καθυστερήσεις όσον αφορά την πλήρη αξιοποίηση της ευκαιρίας που δίνεται στον δημόσιο τομέα να διαδραματίσει υποδειγματικό ρόλο. Διάφορα κράτη μέλη δηλώνουν ότι θα συμμορφωθούν προς τις διατάξεις της οδηγίας, χωρίς όμως να δίνουν σαφή περιγραφή του τρόπου. Είναι προφανές ότι έχει σημασία η σαφής πληροφόρηση ως απόδειξη της δέσμευσης της κυβέρνησης να βελτιώσει την ενεργειακή απόδοση. Αυτό με τη σειρά του παρέχει πολύτιμη ενθάρρυνση στις επιχειρήσεις να επενδύσουν στην ενεργειακή απόδοση και να αναπτύξουν μελλοντικές αγορές για ενεργειακώς αποδοτικά προϊόντα και ενεργειακές υπηρεσίες.

Προώθηση της ενεργειακής απόδοσης: αύξηση της συνειδητοποίησης, εκπαίδευση και επιμόρφωση

Τα κράτη μέλη μπορούν να ενθαρρύνουν την εξοικονόμηση ενέργειας σε όλους τους τομείς αυξάνοντας τη συνειδητοποίηση της ανάγκης ανάληψης δράσης και τις διαθέσιμες πρακτικές δυνατότητες. Η οδηγία επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να μεριμνούν ώστε οι πληροφορίες για τους μηχανισμούς ενεργειακής απόδοσης και τα χρηματοδοτικά και νομικά πλαίσια να είναι διαφανείς και να διαδίδονται ευρέως στους σχετικούς παράγοντες της αγοράς, όπως και να προωθούν την ενεργειακή απόδοση κατά την τελική χρήση. Θα πρέπει να μεριμνούν ώστε να είναι ευρέως διαθέσιμη η ενημέρωση για τις βέλτιστες πρακτικές εξοικονόμησης ενέργειας. Τέτοια μέτρα ενημέρωσης, συνδυαζόμενα με σαφή μηνύματα από τις τιμές, τιμοκαταλόγους που ενθαρρύνουν την ενεργειακή απόδοση και καλύτερη ανάδραση σχετικά με την πραγματική κατανάλωση, μέσω βελτιωμένης διατύπωσης των λογαριασμών και ευφυών μετρητών, αναμένεται ότι θα διευκολύνουν τους τελικούς χρήστες να λαμβάνουν πλέον τεκμηριωμένες αποφάσεις σχετικά με την ενεργειακή χρήση τους και την ανάληψη πρωτοβουλιών ενεργειακής απόδοσης.

Από τα ΕΣΔΕΑ φαίνεται ότι τα περισσότερα κράτη μέλη θα κηρύξουν την ενεργειακή απόδοση μέσω γενικών εκστρατειών ενημέρωσης ή/και στοχευμένων προσπαθειών συνδεόμενων με μηχανισμούς παροχής κινήτρων. Η ιρλανδική εκστρατεία Power of One αποτελεί παράδειγμα μιας πολύ περιεκτικής εκστρατείας με πολλά μέσα επικοινωνίας, που καλύπτει διάφορους τύπους και πηγές ενέργειας· επιπτώσεις από τη μη αποδοτική χρήση από πλευράς δαπανών για τους χρήστες, την οικονομία και το περιβάλλον· βέλτιστες πρακτικές στο σπίτι και στην εργασία· και ευρύ φάσμα διαύλων επικοινωνίας – διαφημίσεις στον τύπο, ιστοσελίδες, πινακίδες στους δρόμους, απευθείας επιστολές, ένθετα τους λογαριασμούς των λογαριασμών κοινής ωφελείας, σχολικά προγράμματα, σεμινάρια και χορηγίες, τηλεοπτικά προγράμματα και μηχανισμοί χαρακτηρισμού, διαπίστευσης και πιστοποίησης.

Αναπτύσσεται η ανάδραση προς τον καταναλωτή με ευφυείς μετρητές, βελτιωμένους λογαριασμούς κατανάλωσης ενέργειας ή διάφορες αριθμομηχανές. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, μια αριθμομηχανή ίχνους άνθρακα θα παρέχει στους καταναλωτές καλύτερη εικόνα του τρόπου κατά τον οποίο η εκ μέρους των χρήση της ενέργειας επηρεάζει το περιβάλλον, καθώς και συστάσεις για τον τρόπο κατά τον οποίο οι καταναλωτές μπορούν να μειώσουν την ενεργειακή τους χρήση. Η Εσθονία σχεδιάζει να βελτιώσει τις πληροφορίες στους λογαριασμούς παρέχοντας συγκριτικά στοιχεία κατανάλωσης σε διάφορες ομάδες καταναλωτών για τα σημαντικότερα καύσιμα και τους σημαντικότερους ενεργειακούς φορείς. Αυτό μπορεί τόσο να αυξήσει τη συνειδητοποίηση, όσο και να δώσει το έναυσμα για δράση.

Προώθηση της ενεργειακής απόδοσης: παροχή κινήτρων και μηχανισμοί

Οικονομικά και φορολογικά κίνητρα

Τα οικονομικά και φορολογικά κίνητρα έχουν σημασία για τη μείωση του κόστους των συναλλαγών και των αντιληπτών κινδύνων που συνδέονται με την υιοθέτηση νέων τεχνολογιών και καινοτόμων πρακτικών. Τα ΕΣΔΕΑ παρουσιάζουν σειρά προγραμμάτων παροχής κινήτρων[21]. Πολλά προγράμματα είναι οριζόντιας φύσης, απευθυνόμενα σε περισσότερους από ένα τομέα. Για παράδειγμα, η Γερμανία θα επεκτείνει το πρόγραμμα εκ των υστέρων εξοπλισμού των κτιρίων για μείωση των εκπομπών CO2 με στόχο να διπλασιάσει το ρυθμό της εκ των υστέρων θερμομόνωσης των κτιρίων από 1,3 σε 2,6% κατ’ έτος το 2016. Δίνεται ώθηση στη σημαντική εξάπλωση των παθητικών κτιρίων ή των κτιρίων χαμηλής κατανάλωσης ενέργειας στον ιδιωτικό τομέα, όπως και σε επίπεδο ομοσπονδιακής, περιφερειακής και τοπικής διακυβέρνησης. Καθώς τα κτίρια ευθύνονται για ποσοστό 40% της συνολικής τελικής χρήσης ενέργειας, η ενεργός προώθηση παθητικών τυποποιημένων κτιρίων μπορεί να επιτρέψει πολύ υψηλή εξοικονόμηση ενέργειας σε αυτόν τον τομέα τελικής χρήσης που είναι ο μεγαλύτερος απ’όλους.

Η Αυστρία διαθέτει παρόμοιο πρόγραμμα για τα κτίρια, με στόχο τόσο τη δημόσιο όσο κα και τον ιδιωτικό τομέα. Αυτό αναμένεται να συμβάλει στο στόχο της Αυστρίας για μείωση της έντασης ενέργειας της χώρας κατά 5% το 2010, και κατά 20% το 2020 σε σύγκριση με την εξέλιξη χωρίς τη λήψη περαιτέρω μέτρων.

Η Λιθουανία προτείνει μειωμένο ποσοστό φόρου προστιθέμενης αξίας 9% - το κανονικό ποσοστό είναι 18% - προς εφαρμογή σε προμηθευτές υπηρεσιών που σχετίζονται με την κατασκευή, την ανακαίνιση και τη μόνωση κατοικιών σε αστικές περιοχές, που χρηματοδοτούνται από πόρους του κρατικού και των δημοτικών προϋπολογισμών, καθώς και με πιστώσεις ευνοϊκών όρων που χορηγούνται από τα κρατικά και τα ειδικά κρατικά ταμεία για τον κτιριακό τομέα. Οι Κάτω Χώρες θα εφαρμόσουν έκπτωση για ενεργειακές επενδύσεις, ένα μηχανισμό επιστροφής φόρου για ιδιωτικές εταιρείες, που μπορεί να εφαρμοστεί στην αγορά ή την παραγωγή ενεργειακώς αποδοτικού εξοπλισμού και αειφόρου ενέργειας. Το 2007, η Ιταλία έστησε μηχανισμό που προσφέρει αφαίρεση ακαθάριστου φόρου έως ποσοστό 55% στα ποσά που πρέπει να καταβάλουν οι φορολογούμενοι για ευρύ φάσμα εξοπλισμού, όπως λέβητες με σύστημα συμπύκνωσης, ψυγεία χαρακτηρισμένα με Α+, ηλεκτροκινητήρες, φωτιστικό εξοπλισμό και για την ανακαίνιση κτιρίων ώστε να καταστούν ενεργειακώς αποδοτικά.

Αυτοδεσμευτικές συμφωνίες

Στη Φινλανδία, αποτελούν σύνηθες φαινόμενο οι αυτοδεσμευτικές συμφωνίες μεταξύ της εθνικής κυβέρνησης και παραγόντων του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα. Σήμερα αντιπροσωπεύουν περί το 60% της τελικής χρήσης ενέργειας στους οκτώ τομείς που καλύπτουν. Στόχος είναι να καλύπτεται το 90% μέχρι το 2016. Χρησιμοποιούνται επιδοτούμενοι από την κυβέρνηση ενεργειακοί έλεγχοι για τον προσδιορισμό του δυναμικού και τον καθορισμό στόχων προς επίτευξη. Η παρακολούθηση και αξιολόγηση διασφαλίζει ανάδραση από τη βάση προς την κορυφή σχετικά με τις εξοικονομήσεις ενέργειας που επιτυγχάνονται. Οι Κάτω Χώρες χρησιμοποιούν επίσης τέτοιες αυτοδεσμευτικές συμφωνίες[22] κατά την επιδίωξη βελτιώσεων στην ενεργειακή απόδοση στη βιομηχανία, τον τριτογενή τομέα και τον γεωργικό τομέα. Η δανική «λέσχη Α», όπου δημόσιοι και ιδιωτικοί οργανισμοί δεσμεύονται για τις προμήθειές τους να διασφαλίζουν υψηλή ενεργειακή απόδοση αποτελεί παράδειγμα λιγότερο πολύπλοκης αυτοδεσμευτικής συμφωνίας.

Η Ισπανία και η Πορτογαλία επίσης σχεδιάζουν να καθιερώσουν αυτοδεσμευτικές συμφωνίες ως καίριας σημασίας μέσο επίτευξης εξοικονομήσεων ενέργειας στο βιομηχανικό τομέα. Το 2008, η Ρουμανία προβλέπει την υπογραφή αυτοδεσμευτικών συμφωνιών με παράγοντες της βιομηχανίας. Το Ηνωμένο Βασίλειο θα συνεχίσει τις συμφωνίες για την κλιματική αλλαγή. Στην Ιρλανδία, οι συμφωνίες προβλέπουν ισχυρή υποχρέωση καθιέρωσης ενεργειακής διαχείρισης.

Αγορακεντρικά μέσα

Ορισμένα κράτη μέλη αναφέρουν ότι μείζον τμήμα της υποχρέωσης για εξοικονόμηση θα εκπληρωθεί με τη συνέχιση ή την επέκταση αγορακεντρικών μέσων για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι δεσμεύσεις ενεργειακής απόδοσης (EEC), οι οποίες επιβάλλουν υποχρεώσεις στους προμηθευτές ενέργειας να εφαρμόζουν την ενεργειακή απόδοση στον οικιακό τομέα, θα επεκταθούν μέχρι το 2020. Άλλαξε η ονομασία σε στόχο μείωσης των εκπομπών άνθρακα και ο στόχος εξοικονόμησης θα είναι σχεδόν διπλάσιος απ’ό,τι στον προηγούμενο μηχανισμό, δηλαδή τον EEC, για την περίοδο 2008-2011. Πέραν ενός εθελοντικού μηχανισμού ανώτατου ορίου και εμπορίας, θα εφαρμοστεί η δέσμευση για μείωση των εκπομπών άνθρακα, η οποία θα καλύπτει μεγάλους ενεργοβόρους κλάδους και τον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα.

Στην Ιταλία, μέχρι το 2014 θα έχει τεθεί σε εφαρμογή ο μηχανισμός λευκών πιστοποιητικών[23]. Ο ιταλικός μηχανισμός είχε ως αποτέλεσμα την επέκταση του τοπικού κλάδου ενεργειακών υπηρεσιών. Η Πολωνία επίσης προτείνει να καθιερώσει σύστημα λευκών πιστοποιητικών για να ενθαρρύνει τις εξοικονομήσεις ενέργειας σε συνδυασμό με υποχρέωση που επιβάλλεται στους προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας, θερμότητας ή αέριων καυσίμων προς τελικούς χρήστες.

Η Δανία επιβάλλει υποχρέωση στις εταιρίες διανομής να επιτύχουν σταθερό όγκο ενεργειακής εξοικονόμησης κατ’ έτος.

Εταιρείες ενεργειακών υπηρεσιών (ESCO)

Ορισμένα κράτη μέλη (Ιταλία, Ισπανία, Ιρλανδία, Αυστρία, Πολωνία και Γερμανία) αναφέρουν τη σημασία της προώθηση των ESCO και τη χρήση συμβάσεων επιδόσεων για την επέκταση της αγοράς ενεργειακής απόδοσης και ενεργειακών υπηρεσιών. Η παροχή ενεργειακών υπηρεσιών σε εμπορική βάση και μια αγορά για ενεργειακή απόδοση αποτελούν σημαντικούς στόχους της οδηγίας.

Ταμεία και μηχανισμοί χρηματοδότησης

Η Βουλγαρία έχει καθιερώσει τις πιστωτικές διευκολύνσεις με στόχο αντίστοιχα τον εμπορικό και τον οικιακό τομέα.

Η Ρουμανία έχει εγκαινιάσει εθνικό πρόγραμμα αποκατάστασης της θερμομόνωσης πολυώροφων κτιρίων κατοικίας, όπου το 34% της χρηματοδότησης προέρχεται από τον εθνικό προϋπολογισμό, το 33% από τοπικές αρχές και το 33% από κεφάλαια συντήρησης κοινοπραξιών των ενοίκων. Η Ρουμανία επίσης αναπτύσσει μηχανισμούς στήριξης τύπου δωρεάς για συμπαραγωγή υψηλής απόδοσης.

Το Ηνωμένο Βασίλειο, μέσω του Διαπιστεύματος Άνθρακα, έχει καθιερώσει σειρά χρηματοδοτικών μηχανισμών ή ανανεώσιμων κεφαλαίων. Το Διαπίστευμα παρέχει δάνεια σε οργανισμούς που προσφέρουν χρηματοδότηση του υπόλοιπου ποσού και σχηματίζουν ένα «περιχαρακωμένο» ταμείο ενεργειακής απόδοσης. Οι ανακυκλούμενες ενεργειακές εξοικονομήσεις μοιράζονται μεταξύ του ανανεώσιμου κεφαλαίου και των υπηρεσιών πρώτης γραμμής. Τα κεφάλαια αυτά έχουν στόχο τις ΜΜΕ και τη βιομηχανία. Για τον δημόσιο τομέα υπάρχει το ανανεώσιμο ταμείο δανείων (Salix).

Προώθηση της ενεργειακής απόδοσης: προσφορά της θεσμικής υποδομής για την επίτευξή της

Η προσφορά πληροφοριών, εκπαίδευσης και επιμόρφωσης απαιτεί κάποια θεσμική δομή και ικανότητα, που περιλαμβάνει συχνά δίκτυα οργανισμών του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, όπου όλοι εργάζονται μαζί για να προσφέρουν ενεργειακή απόδοση.

Τα περισσότερα κράτη μέλη διαθέτουν ενεργειακούς οργανισμούς. Οι οργανισμοί αυτοί διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην υλοποίηση πολιτικών και προγραμμάτων ενεργειακής απόδοσης. Η αποστολή και το αντικείμενο των οργανισμών διαφέρουν μεταξύ τους. Για παράδειγμα, στη Δανία, το Διαπίστευμα εξοικονόμησης ηλεκτρικής ενέργειας απευθύνεται στον οικιακό και το δημόσιο τομέα, επικεντρωνόμενο κυρίως σε συσκευές και συμπεριφορά μέσω εκστρατειών και εκπτώσεων. Ένα νέο κέντρο συγκροτείται ειδικώς για να ασχοληθεί με την εξοικονόμηση ενέργειας στα κτίρια. Τοπικές επιτροπές εξοικονόμησης ενέργειας θα συντονίζουν όλες τις τοπικές πρωτοβουλίες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αναλαμβάνονται από τις εταιρίες διανομής. Στην Ιταλία, οι περιφερειακοί και τοπικοί ενεργειακοί οργανισμοί δρουν εξ ονόματος της εθνικής κυβέρνησης στο πεδίο της ενημέρωσης και της επικοινωνίας. Αυτό αποτελεί αποκεντρωμένη προσέγγιση που επιτρέπει τη γειτνίαση με τις ομάδες - στόχους. Καθώς υπάρχουν πάνω από 350 τοπικοί και περιφερειακοί οργανισμοί στην ΕΕ, αυτήν την προσέγγιση θα μπορούσαν να μιμηθούν άλλα κράτη μέλη για να κάνουν καλύτερη χρήση των πόρων τους οποίους αντιπροσωπεύουν οι εν λόγω οργανισμοί.

Σχεδιασμός μεταφορών και χωροταξικός σχεδιασμός

Τα περισσότερα κράτη μέλη αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις στον τομέα των μεταφορών και πολλά από όσα γνώρισαν ταχεία ανάπτυξη και έντονη αύξηση αυτοκινήτων ΙΧ αναγνωρίζουν ότι πιθανώς να είναι τώρα αναγκαία δραστικά μέτρα για να αναστραφεί η τάση. Τόσο η Ιρλανδία όσο και η Αυστρία παρουσιάζουν μέτρα που αφορούν το χωροταξικό σχεδιασμό με στόχο τη μείωση της ενεργειακής χρήσης και των εκπομπών και τη βελτίωση της ποιότητας και της έκτασης της υποδομής μεταφορών, μεταξύ άλλων. Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας της Transport 21, η Ιρλανδία προωθεί τη στροφή στα δημόσια μέσα συγκοινωνίας μέσω σημαντικών επενδύσεων σε υπηρεσίες και υποδομή δημόσιων μεταφορών. Στοχεύει στην ενίσχυση της σχέσης μεταξύ χρήσεων γης και μεταφορών για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και της αειφορίας του κλάδου. Επίσης, εφαρμόζει στρατηγική διαχείρισης της ενεργειακής ζήτησης, συμπεριλαμβανομένης της παροχής ειδικών συμβουλών για τη χρήση και την απόδοση της ενέργειας προς τους υπεύθυνους των μεταφορικών στόλων και εργαλεία που βοηθούν τους αγοραστές αυτοκινήτων να επιλέγουν αυτοκίνητα οικονομικότερα ως προς την κατανάλωση καυσίμου.

Μέσω πρωτοβουλιών οικολογικής οδήγησης, τα κράτη μέλη στοχεύουν στη βελτίωση της απόδοσης των οχημάτων ως προς την κατανάλωση καυσίμου, περιστέλλοντας τοιουτοτρόπως τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου, βελτιώνοντας την οδική ασφάλεια και μειώνοντας τον αριθμό των δυστυχημάτων. Η Ιρλανδία, οι Κάτω Χώρες και το Ηνωμένο Βασίλειο προωθούν και οι τρεις αλλαγές στη συμπεριφορά μέσω πρωτοβουλιών οικολογικής οδήγησης.

Αντλούμενα διδάγματα:

Μεταξύ των ΕΣΔΕΑ που ανασκόπησε η Επιτροπή, πολλά παρουσιάζουν συνολικές στρατηγικές και σχέδια που πιθανώς να αποφέρουν εξοικονόμηση πέραν του απαιτούμενου ποσοστού του 9%. Ορισμένα από όσα υιοθετούν μια διορατική και προοδευτική προσέγγιση παραδέχονται ότι ακόμη δεν γνωρίζουν το σύνολο των νέων μέτρων και τη μορφή που θα λάβουν. Ωστόσο, τα περισσότερα φαίνεται ότι παρουσιάζουν μια προσέγγιση «ενασχόλησης με τα συνηθισμένα», χωρίς να ριψοκινδυνεύουν στρατηγικές με προοπτικές και όραμα. Τοιουτοτρόπως, μια πρώτη αξιολόγηση των ΕΣΔΕΑ έχει κάποια ενθαρρυντικά στοιχεία, αλλά φαίνεται να δείχνει ότι υφίσταται σημαντικό χάσμα, σε αρκετά κράτη μέλη, μεταξύ της πολιτικής δέσμευσης για ενεργειακή απόδοση αφενός και των υιοθετούμενων ή σχεδιαζόμενων μέτρων, όπως αναγράφονται στα ΕΣΔΕΑ, και των διατιθέμενων πόρων για την ετοιμασία τους, αφετέρου.

4. ΑΠΟ ΚΟΙΝΟΥ ΒΗΜΑΤΑ ΠΡΟΟΔΟΥ – ΤΟ ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ

Υλοποίηση, αμοιβαία στήριξη, συμμετοχή εμπλεκόμενων παραγόντων

Μεταφορά της παρακολούθησης στο εθνικό δίκαιο

Κατά τους επόμενους μήνες, τα ΕΣΔΕΑ που παραλήφθηκαν από την Επιτροπή θα αποτελέσουν αντικείμενο αναλύσεων για να εκτιμηθεί κατά πόσο φαίνονται ρεαλιστικά ως προς την επίτευξη των στόχων εξοικονόμησης που αναφέρονται στα σχέδια. Η Επιτροπή θα πραγματοποιήσει διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη σχετικά με την ανασκόπηση των ΕΣΔΕΑ πριν να δημοσιευθεί η εκτίμηση. Στο μεταξύ συνεχίζονται οι διαδικασίες παράβασης εναντίον των κρατών μελών που δεν έχουν ακόμη κοινοποιήσει ΕΣΔΕΑ, η δε Επιτροπή θα παρακολουθήσει εκ του σύνεγγυς την περαιτέρω μεταφορά της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο.

Διευκόλυνση της υλοποίησης

Η οδηγία για τις ενεργειακές υπηρεσίες θέτει προκλήσεις, αλλά δυνητικώς ανταμείβει γενναία τα κράτη μέλη. Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο, η Επιτροπή συνέστησε να καταρτίσουν τα κράτη μέλη εναρμονισμένη δράση σχετικά με την οδηγία στο πλαίσιο του προγράμματος εργασίας Ευφυής ενέργεια – Ευρώπη για το 2008. Σκοπός της εναρμονισμένης δράσης είναι να διευκολυνθεί η ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ των κρατών μελών και να διασφαλιστεί η ταχύτερη αφομοίωση των βέλτιστων πρακτικών σε όλο το χώρο της Κοινότητας. Στοχεύει στη συγκρότηση ικανότητας και στη μεταφορά γνώσεων στις εν λόγω περιοχές, ώστε να αντληθούν τα οφέλη των εμπειριών που ήδη αποκτήθηκαν από άλλα κράτη μέλη και να προετοιμάσει το έδαφος για την ανάπτυξη της δεύτερης σειράς ΕΣΔΕΑ.

Συμμετοχή των εμπλεκόμενων παραγόντων

Η Επιτροπή θα δρομολογήσει πλαίσιο έδρασης μέσω του διαδικτύου, απευθυνόμενο στους εμπλεκόμενους παράγοντες, ώστε να συγκεντρώσει και να παρουσιάσει τις εισηγήσεις τους. Οι κλάδοι και οι οργανισμοί που τους καλύπτουν, οι τοπικοί και περιφερειακοί παράγοντες, καθώς και οι μη κυβερνητικές οργανώσεις που αντιπροσωπεύουν τους καταναλωτές και τα περιβαλλοντικά συμφέροντα, έχουν όλοι σημαντικό ρόλο να διαδραματίσουν στην υλοποίηση της οδηγίας. Το έργο παρατηρητηρίου ενεργειακής απόδοσης[24], που συγχρηματοδοτείται από το πρόγραμμα Ευφυής ενέργεια – Ευρώπη και υποστηρίζεται από μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, θα αξιολογήσει επίσης τα ΕΣΔΕΑ. Οι διαπιστώσεις τους μπορεί επίσης να είναι πολύτιμες για τα κράτη μέλη. Παρέχοντας εισηγήσεις βασισμένες σε γνώσεις, οι εμπλεκόμενοι παράγοντες μπορεί να πραγματοποιήσουν πολύτιμες συμβολές στην ανάπτυξη και την επιλογή των μέτρων που υιοθετούν τα κράτη μέλη, διασφαλίζοντας τοιουτοτρόπως ότι δεν παραβλέπονται σημαντικές ευκαιρίες για τη λήψη μέτρων ενεργειακής απόδοσης. Οι δραστηριότητες αυτές, λαμβανόμενες όλες μαζί, ελπίζεται ότι θα συμβάλλουν στην ομαλότερη μεταφορά της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο και στη διευκόλυνση της εφαρμογής των ΕΣΔΕΑ των κρατών μελών. Τέλος, αναμένεται επίσης να προλειάνουν το έδαφος για την εργασία προετοιμασίας της δεύτερης σειράς ΕΣΔΕΑ, η οποία αναμένεται να υποβληθεί στην Επιτροπή μέχρι τις 30 Ιουνίου 2011.

Γενική εικόνα των υπολοίπων πρωτοβουλιών της Επιτροπής σχετικά με την ενεργειακή απόδοση δίνεται συνοπτικά στο παράρτημα 2.

5. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Τα ΕΣΔΕΑ προσφέρουν ευκαιρία για εστίαση στην ενεργειακή απόδοση, ζήτημα στρατηγικής σημασίας για την επίτευξη των στόχων της ΕΕ. Μια πρώτη εξέταση των σχεδίων έχει ορισμένα ενθαρρυντικά στοιχεία. Ωστόσο, φαίνεται επίσης ότι δείχνει ότι υφίσταται σημαντικό χάσμα, σε αρκετά κράτη μέλη, μεταξύ της πολιτικής δέσμευσης για την ενεργειακή απόδοση και των υιοθετούμενων ή σχεδιαζόμενων μέτρων, όπως αναγράφονται στα ΕΣΔΕΑ, και των διατιθέμενων πόρων για την ετοιμασία τους.

Μεταξύ των δεκαεπτά ΕΣΔΕΑ τα οποία απετέλεσαν αντικείμενο ανασκόπησης εκ μέρους της Επιτροπής, αρκετά παρουσιάζουν συνολικές στρατηγικές και σχέδια που είναι πιθανόν να αποδώσουν εξοικονομήσεις πέραν του απαιτούμενου ποσοστού του 9%. Ωστόσο, πολλά φαίνεται ότι παρουσιάζουν μια προσέγγιση «ενασχόλησης με τα συνηθισμένα». Η Επιτροπή αναζητεί περαιτέρω σχέδια και ανταλλαγή εμπειρίας και βέλτιστων πρακτικών. Η Επιτροπή θα πράξει ό,τι της αναλογεί για να βοηθήσει τα κράτη μέλη να υλοποιήσουν τα σχέδια.

Η εστίαση αυτή στην ενεργειακή απόδοση στο πλαίσιο της ενεργειακής πολιτικής της ΕΕ είναι δικαιολογημένη. Κατά την αντιμετώπιση των παγκόσμιων προκλήσεων της κλιματικής αλλαγής, της ασφάλειας του εφοδιασμού και της ανάπτυξης, οι ευρύτατες βελτιώσεις της ενεργειακής απόδοσης οφείλουν να διαδραματίσουν θεμελιώδη ρόλο.

Οι παγκόσμιες αγορές για ενεργειακώς αποδοτικά προϊόντα και υπηρεσίες θα είναι τεράστιες, στις προπορευόμενες δε αγορές τις οποίες συγκροτούν η ΕΕ και τα κράτη μέλη της με τις διάφορες δράσεις τους άσκησης πολιτικής οι παίκτες που έχουν επιτύχει να εισχωρήσουν θα βρίσκονται σε θέση ισχύος. Κατά παρόμοιο τρόπο, η συνεργασία με αντικείμενο την ενεργειακή απόδοση μπορεί να αποτελέσει θετική δύναμη στις διεθνείς σχέσεις. Η πρωτοβουλία της Επιτροπής για ένα διεθνές πλαίσιο έδρασης με αντικείμενο την ενεργειακή απόδοση αποσκοπεί στο να βοηθήσει στην ανάπτυξη προτύπων, εμπορικών συναλλαγών και μεταφοράς τεχνολογίας.

Στη δεύτερη στρατηγική ενεργειακή ανασκόπηση θα αξιολογηθεί η πρόοδος στην πορεία επίτευξης των στρατηγικών στόχων που συμφωνήθηκαν το Μάρτιο του 2007. Αναμένεται ότι η ανασκόπηση θα βοηθήσει στην διατύπωση συστάσεων για μελλοντική χάραξη πολιτικής και θα ωθήσει περαιτέρω εργασίες με αντικείμενο μια ενεργειακή πολιτική για την Ευρώπη. Η πολιτική αυτή θα περιλάβει οπωσδήποτε την ενεργειακή απόδοση.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1: Υπολογισμός των οφελών CO 2 από την επίτευξη των στόχων εξοικονόμησης που έθεσε η οδηγία για τις ενεργειακές υπηρεσίες

Το παρόν παράρτημα παρέχει εκτίμηση των οφελών CO2 από την επίτευξη των στόχων εξοικονόμησης που ορίζει η οδηγία, υπό το πρίσμα της πορείας προς τους στόχους του 2020. Στον υπολογισμό γίνεται η παραδοχή ότι όλα τα κράτη μέλη θα χρησιμοποιούν το 2016 κατά 9% λιγότερη από τη σημερινή τελική κατανάλωση ενέργειας σε σύγκριση με εκείνη που θα χρησιμοποιούσαν σε περίπτωση «ενασχόλησης με τα συνηθισμένα». Η χρησιμοποιούμενη εξέλιξη αναφοράς είναι η βασική του PRIMES[25] του 2007. Περιλαμβάνει τις πολιτικές για την ενέργεια και το κλίμα που ασκήθηκαν στα κράτη μέλη μέχρι τα τέλη 2006. Καθώς το μείγμα καυσίμων της πραγματικής εξοικονόμησης το έτος 2016 δεν μπορεί να είναι εκ των προτέρων γνωστό, έγινε παραδοχή εξοικονόμησης 9% για κάθε καύσιμο, δηλαδή δεν αλλάζει η διάρθρωση της τελικής ζήτησης ενέργειας. Γίνεται η παραδοχή ότι οι κλάδοι ενεργειακής μετατροπής αναπτύσσονται όπως στη βασική υποθετική εξέλιξη.

Από τους υπολογισμούς εξαιρούνται οι ενεργοβόροι κλάδοι, επειδή η οδηγία για τις ενεργειακές υπηρεσίες δεν καλύπτει τις επιχειρήσεις του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής (ΣΕΔΕ). Τα στατιστικά στοιχεία για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες περιλαμβάνουν επίσης την ενεργειακή κατανάλωση από μικρές εγκαταστάσεις των ενεργοβόρων κλάδων οι οποίες δεν εμπίπτουν στο ΣΕΔΕ. Η επίδραση αυτή αντισταθμίζεται (εν μέρει) από τη μη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης από τις ένοπλες δυνάμεις (οι οποίες επίσης εξαιρούνται από την οδηγία για τις ενεργειακές υπηρεσίες).

Με τις ανωτέρω παραδοχές, τα οφέλη CO2 από την επίτευξη του στόχου εξοικονόμησης του 9% το έτος 3016 μπορούν να εκτιμηθούν σε 275 εκατ. τόνους CO2 για την ΕΕ-27. Με την παραδοχή ότι το 2016 δεν θα παύσει η άσκηση πολιτικών για την ενεργειακή απόδοση, στον άξονα της οδηγίας για τις ενεργειακές υπηρεσίες, αλλά θα συνεχιστεί για ορισμένα ακόμη έτη, με εξοικονόμηση, χονδρικά, μιας επιπλέον εκατοστιαίας μονάδας κατ’ έτος, οι σωρευτικές εξοικονομήσεις ανέρχονται σε 13% για το έτος 2020. Αυτό συνεπάγεται εξοικονόμηση CO2 ύψους 393 εκατ. τόνων CO2 το 2020. Ο ακόλουθος πίνακας δίνει γενική εικόνα των επιδράσεων.

Επιδράσεις των βελτιώσεων ενεργειακής απόδοσης κατά την τελική χρήση μέσω της οδηγίας για τις ενεργειακές υπηρεσίες

2016 | 2020 |

Μείωση κάτω από τη βασική εξέλιξη: Τελική ζήτηση ενέργειας (εκατ. ΤΙΠ) Εκπομπές CO2 (εκατ. τόνοι CO2) Μείωση CO2 ως ποσοστό % των εκπομπών το 1990 * | 86 275 6,8% | 124 393 9,7% |

Μείωση CO2 κάτω από τα επίπεδα του 1990 | 3,6% | 4,6% |

* Η αριθμητική αυτή τιμή περιλαμβάνει επίσης την επιτρεπόμενη αύξηση των εκπομπών CO2 που είναι εγγενής στη βασική υποθετική εξέλιξη έως το έτος 2020 (π.χ. 5,1% από το επίπεδο του 1990 κατά το έτος 2020).

Έχει σημασία να σημειωθεί ότι η μείωση του CO2 κάτω από το επίπεδο του 1990 αποτελεί ανώτατη εκτίμηση δεδομένου ότι πολλές από τις προηγούμενες δράσεις μπορεί να βαρύνουν για το στόχο των εξοικονομήσεων στην οδηγία· για τον υπόψη υπολογισμό, το σημείο αυτό έχει σημασία για την περίοδο έως τα τέλη 2006 (το σημείο αποκοπής για την ένταξη πολιτικών στη βασική υποθετική εξέλιξη). Επιπλέον, η βασική υποθετική εξέλιξη προβλέπει ότι η αύξηση των τιμών της ενέργειας και οι επενέργειες των δυνάμεων της αγοράς θα επιφέρουν κάποιες βελτιώσεις στην ενεργειακή απόδοση. Η μείωση αυτή του CO2 επέρχεται επίσης από τις επενέργειες των ασκούμενων πολιτικών σχετικά με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, οι οποίες μαζί με τις δυνάμεις της αγοράς αναμένεται να αυξήσουν τη μέχρι τώρα επιτευχθείσα διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2: Νέες πρωτοβουλίες της Επιτροπής

Η υλοποίηση του Σχεδίου Δράσης για την Ενεργειακή Απόδοση, το οποίο θεσπίστηκε τον Οκτώβριο 2006[26], θα συνεχιστεί το 2008. Αξιοσημείωτες δράσεις που ήδη υιοθετήθηκαν το 2007 ήταν η τροποποίηση του κανονισμού για το Energy Star[27], με την οποία για πρώτη φορά προβλέπεται υποχρέωση της χρήσης κριτηρίων ενεργειακής απόδοσης τουλάχιστον το ίδιο απαιτητικών όσο και τα επίπεδα απόδοσης του Energy Star στις δημόσιες προμήθειες γραφειακού εξοπλισμού· και Πράσινη Βίβλος για την αστική κινητικότητα[28], στην οποία περιλαμβάνεται πρόταση για τη χρηματοδότηση της εισόδου αποδοτικών οχημάτων στην αγορά. Η τρίτη δέσμη μέτρων για την εσωτερική αγορά ενέργειας ενισχύει τις απαιτήσεις που επιβλήθηκαν στις ρυθμιστικές αρχές ενέργειας όσον αφορά την ενεργειακή απόδοση. Το στρατηγικό σχέδιο ενεργειακής τεχνολογίας έχει ως στόχο την επιτάχυνση της ανάπτυξης ελπιδοφόρων ενεργειακών τεχνολογιών και της διαμόρφωσης των συνθηκών που θα φέρουν τις τεχνολογίες αυτές στην αγορά. Στις 19 Δεκεμβρίου 2007, η Επιτροπή ενέκρινε πρόταση κανονισμού σχετικά με τα πρότυπα επιδόσεων που καθορίζονται για τις εκπομπές από τα καινούργια επιβατικά αυτοκίνητα[29].

Το 2008 και το 2009, η Επιτροπή σκοπεύει να εγκρίνει ορισμένες πρωτοβουλίες που έχουν σημασία για την ενεργειακή απόδοση.

Στην ανακοίνωση για την αειφόρο παραγωγή και κατανάλωση και αειφόρο βιομηχανική πολιτική θα παρουσιαστεί μια ολοκληρωμένη στρατηγική για να βοηθήσει την ευρωπαϊκή οικονομία να καταστεί πλέον αειφόρος από περιβαλλοντική σκοπιά και πλέον ανταγωνιστική. Το 2008, η Επιτροπή σκοπεύει να υιοθετήσει απαιτήσεις ενεργειακών επιδόσεων ή/και μέτρα σήμανσης για τις ακόλουθες ομάδες προϊόντων: οδικό φωτισμό και φωτιστικό εξοπλισμό γραφείου, απώλειες ηλεκτρικής ενέργειας κατά τη λειτουργία σε κατάσταση εφεδρείας και εκτός, εξωτερικές προμήθειες ισχύος, απλούς αποκωδικοποιητές για ψηφιακή λήψη. Το 2009, σκοπεύει επίσης να υποβάλει προς ψήφιση στη ρυθμιστική επιτροπή τις τηλεοπτικές συσκευές, τα οικιακά ψυγεία και καταψύκτες, τα πλυντήρια ρούχων, τα πλυντήρια πιάτων, τους λέβητες και θερμαντήρες ύδατος, τους προσωπικούς υπολογιστές, τον εξοπλισμό απεικόνισης τις διατάξεις εμπορικής ψύξης, τους ηλεκτροκινητήρες, τις αντλίες και τους ανεμιστήρες. Στις αρχές 2001 προγραμματίζεται προς υιοθέτηση μέτρο για τον οικιακό φωτισμό (λαμπτήρες πυρακτώσεως).

Στις αρχές 2008 θα εκδοθεί η ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «αντιμετώπιση της πρόκλησης της ενεργειακής απόδοσης μέσω τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών», με την οποία δείχνεται ο τρόπος κατά τον οποίο οι ΤΠΕ μπορούν να διευκολύνουν τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης σε ορισμένους τομείς.

Τα μέτρα με προορισμό τα οχήματα θα περιλάβουν αναθεώρηση της οδηγίας για τη σήμανση των αυτοκινήτων[30], νομοθετικές πρωτοβουλίες όσον αφορά τις ελάχιστες απαιτήσεις απόδοσης για κινητά συστήματα κλιματισμού του αέρα, την υποχρεωτική τοποθέτηση συστημάτων παρακολούθησης της πίεσης των ελαστικών επισώτρων, τον καθορισμό ανώτατων ορίων αντίστασης κύλισης για τα ελαστικά επίσωτρα και τη χρήση δεικτών αλλαγής σχέσης μετάδοσης στα κιβώτια ταχυτήτων.

Μια πρόταση για αναδιατύπωση της οδηγίας σχετικά με τις ενεργειακές επιδόσεις των κτιρίων[31] θα έχει ως στόχο την ενίσχυση και εξειδίκευση ορισμένων από τις απαιτήσεις της οδηγίας (π.χ. πιστοποιητικά επιδόσεων και ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακών επιδόσεων για νέα και υφιστάμενα κτίρια τα οποία υποβάλλονται σε μείζονες εργασίες ανακαίνισης), ενώ θα ληφθεί υπόψη η εφικτότητα εφαρμογής από τα κράτη μέλη.

Θα εκδοθούν απόφαση της Επιτροπής σχετικά με αναλυτικές κατευθυντήριες γραμμές για την οδηγία 2004/08/EΚ για την προώθηση της συμπαραγωγής ενέργειας και ανακοίνωση σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 2004/08/EΚ για την προώθηση της συμπαραγωγής.

Η Επιτροπή θα επανεξετάσει την οδηγία για τους ενεργειακούς φόρους, ώστε να διευκολύνει την πλέον στοχευμένη και συνεπή χρήση των ενεργειακών φόρων, εντάσσοντας ιδίως προβληματισμούς ενεργειακής απόδοσης και περιβαλλοντικές πτυχές. Θα εξετάσει επίσης το κόστος και τα οφέλη των εκπτώσεων φόρου ως κινήτρων για τις επιχειρήσεις να παράγουν ενεργειακώς αποδοτικότερες συσκευές και για τους καταναλωτές να προωθήσουν την αγορά τέτοιων συσκευών και εξοπλισμού.

Προκειμένου να βελτιωθεί η ενεργειακή απόδοση σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις , το 2008 θα εγκριθεί έγγραφο αναφοράς σχετικά με τις βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές όσον αφορά την ενεργειακή απόδοση, στο πλαίσιο της οδηγίας IPPC[32]. Η Επιτροπή θα αναθεωρήσει επίσης το κοινοτικό σύστημα οικολογικής διαχείρισης και ελέγχου (EMAS). Το εκούσιο αυτό διαχειριστικό εργαλείο απαιτεί την υποβολή εκθέσεων και τη συνεχή βελτίωση των περιβαλλοντικών επιδόσεων, περιλαμβανομένης της ενεργειακής κατανάλωσης σε δημόσιους και ιδιωτικούς οργανισμούς.

Η Επιτροπή προβλέπει την έκδοση ανακοίνωσης σχετικά με τις πράσινες δημόσιες προμήθειες, στην οποία θα καθορίζονται στόχοι και θα καθιερωθεί διαδικασία προσδιορισμού περιβαλλοντικών προδιαγραφών προς χρήση σε τεύχη δημοπράτησης. Θα περιληφθούν κριτήρια σχετικά με την ενεργειακή απόδοση.

Το Σύμφωνο των δημάρχων θα φέρει σε επαφή δημάρχους πρωτοπόρων ευρωπαϊκών πόλεων, με στόχο την ανταλλαγή και εφαρμογή ορθών πρακτικών με τις οποίες βελτιώνεται σημαντικά η ενεργειακή απόδοση στο αστικό περιβάλλον, όπου είναι ουσιαστικής σημασίας η τοπική δράση . Πολύ περισσότερες πρωτοβουλίες προώθησης της ενεργειακής απόδοσης και των αειφόρων μεταφορών, συμπεριλαμβανομένης της αλλαγής της ενεργειακής συμπεριφοράς, θα τύχουν στήριξης από το πρόγραμμα Ευφυής ενέργεια – Ευρώπη ως μέρος του ΠΚΠ.

Σε αντίθεση προς τη δράση σε τοπικό επίπεδο, η δρομολόγηση του διεθνούς πλαισίου έδρασης για την ενεργειακή απόδοση θα εστιαστεί και θα συμβάλλει στην ενίσχυση της ενεργειακής απόδοσης παγκοσμίως, διευκολύνοντας τη στενότερη συνεργασία μεταξύ τόσο των αναπτυγμένων, όσο και των αναπτυσσόμενων χωρών, με αντικείμενο τη μέτρηση της ενεργειακής απόδοσης, τα πρότυπα και την αξιολόγηση, τη σήμανση και πιστοποίηση, τους ενεργειακούς ελέγχους, τις απώλειες σε κατάσταση εφεδρείας, τους δεοντολογικούς κώδικες και άλλα ζητήματα.

Οι νέες πρωτοβουλίες για την περίοδο 2008-2009 περιλαμβάνονται στον κατωτέρω πίνακα.

Σχετικές με την ενεργειακή απόδοση δράσεις της Επιτροπής για την περίοδο 2008 - 2009[33] |

Πρόταση για αναδιατύπωση της οδηγίας σχετικά με την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων[34] Πρόταση για αναθεώρηση του πλαισίου οδηγίας για την ενεργειακή σήμανση[35]: Εκτελεστικά μέτρα οικολογικού σχεδιασμού[36] (κανονισμοί της Επιτροπής) με τα οποία τίθενται ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακών επιδόσεων για έξι ομάδες προϊόντων, συμπεριλαμβανομένου ενός οριζόντιου μέτρου σχετικά με την κατανάλωση των ηλεκτρικών συσκευών σε κατάσταση εφεδρείας και εκτός. Σχέδιο εργασίας στο οποίο παρατίθεται, για τα επόμενα τρία έτη, ο κατάλογος των ομάδων προϊόντων οι οποίες θα θεωρηθούν ως προτεραιότητες για εκτελεστικά μέτρα οικολογικής σχεδίασης. Επανεξέταση της οδηγίας για τους ενεργειακούς φόρους, ώστε να διευκολυνθεί η πλέον στοχευμένη και συνεπής χρήση των ενεργειακών φόρων με την ένταξη ιδίως προβληματισμών ενεργειακής απόδοσης και περιβαλλοντικών πτυχών. Εξέταση, στο πλαίσιο του εγκαινιασθέντος διαλόγου με αντικείμενο τα μειωμένα ποσοστά ΦΠΑ, της αποτελεσματικότητας των μειωμένων ποσοστών ΦΠΑ σε ορισμένες περιστάσεις. Δρομολόγηση του διεθνούς πλαισίου έδρασης για την ενεργειακή απόδοση. Δρομολόγηση του Συμφώνου των δημάρχων. Απόφαση της Επιτροπής σχετικά με λεπτομερείς κατευθυντήριες γραμμές για την οδηγία 2004/08/EΚ για την προώθηση της συμπαραγωγής ενέργειας. Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 2004/08/EΚ για την προώθηση της συμπαραγωγής ενέργειας. Πρόταση με στόχο τη μείωση των εκπομπών CO2 από ελαφρά οχήματα. Αναθεώρηση της οδηγίας για τη σήμανση των αυτοκινήτων[37]. Πρόταση κανονισμού όσον αφορά τις ελάχιστες απαιτήσεις απόδοσης για κινητά συστήματα κλιματισμού του αέρα, την υποχρεωτική τοποθέτηση συστημάτων παρακολούθησης της πίεσης των ελαστικών επισώτρων, τον καθορισμό ανώτατων ορίων αντίστασης κύλισης για τα ελαστικά επίσωτρα και τη χρήση δεικτών αλλαγής σχέσης μετάδοσης στα κιβώτια ταχυτήτων. Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την αειφόρο παραγωγή και κατανάλωση και αειφόρο βιομηχανική πολιτική (SCP-SIP). Ανακοίνωση της Επιτροπής «ανταπόκριση στην πρόκληση της ενεργειακής απόδοσης μέσω των τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών». Απόφαση της Επιτροπής περί θεσπίσεως του προγράμματος εργασίας 2008 Ευφυής ενέργεια – Ευρώπη. Έγγραφο αναφοράς για τις βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές όσον αφορά την ενεργειακή απόδοση για τις βιομηχανικές εγκαταστάσεις στο πλαίσιο της οδηγίας IPPC[38]. Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τις πράσινες δημόσιες προμήθειες. Αναθεώρηση του κανονισμού EMAS[39]. 2η στρατηγική ενεργειακή ανασκόπηση. |

[1] Έγγραφο του Συμβουλίου 7224/07 Αναθ. 1

[2] Εξοικονόμηση ποσοστού 20% σε σύγκριση με τις προβολές για την κατανάλωση ενέργειας το 2020· βλ. σχέδιο δράσης για την ενεργειακή απόδοση, COM (2006) 545.

[3] Οδηγία 2006/32/ΕΚ για την ενεργειακή απόδοση κατά την τελική χρήση και τις ενεργειακές υπηρεσίες, άρθρο 14.

[4] Έκθεση Vidal-Quadras, INI 2005/2010

[5] Η ενεργειακή ένταση είναι η συνολική κατανάλωση πρωτογενούς ενέργειας ανά μονάδα ΑΕγχΠ.

[6] Οδηγία 2006/32/ΕΚ, άρθρο 14 παράγραφος 5.

[7] Βρίσκονται σε εξέλιξη διαδικασίες επί παραβάσει εναντίων δέκα κρατών μελών, Δεκέμβριος 2007.

[8] http://ec.europa.eu/energy/demand/legislation/end_use_en.htm#efficiency

[9] Βλ. για παράδειγμα εκτίμηση επιπτώσεων για το σχέδιο δράσης ενεργειακής απόδοσης (SEC (2006) 1174).

[10] Όπως εξηγείται στο παράρτημα 1, η αριθμητική αυτή τιμή αποτελεί ανώτατη εκτίμηση των πιθανών συνεπειών· αυτό ισοδυναμεί με ποσοστό σχεδόν 10% των εκπομπών CO2 της ΕΕ το 1990, δεν σημαίνει όμως μείωση κατά 10% κάτω από τα επίπεδα του 1990, δεδομένου ότι πρέπει πρώτα να αποφευχθεί η αύξηση των εκπομπών CO2 λόγω αδράνειας σε περίπτωση «ενασχόλησης με τα συνηθισμένα».

[11] Βλ. 3η δέσμη μέτρων για την εσωτερική αγορά ενέργειας, Σεπτέμβριος 2007 (COM (2007) 528, COM (2007) 529, COM (2007) 530, COM (2007) 531, COM (2007) 532).

[12] Ο τομέας εμπορίας εκπομπών δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2006/32/ΕΚ.

[13] Σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 2 της οδηγίας, οι εθνικές εξοικονομήσεις ενέργειας θα αποτελούν αντικείμενο μετρήσεων από 1ης Ιανουαρίου 2008.

[14] Άρθρο 14 παράγραφος 2 της οδηγίας.

[15] Η ανασκόπηση περιλαμβάνει όλα τα ΕΣΔΕΑ που κοινοποιήθηκαν στην Επιτροπή μέχρι την 1η Δεκεμβρίου 2007.

[16] Βλ. σημείο 3 του παραρτήματος IV της οδηγίας 2006/32/ΕΚ.

[17] Βουλγαρία 2008-2010, Δανία 2005-2012, Εσθονία 2008-2013, Λιθουανία 2007-2010, Ρουμανία 2007-2010, και Ισπανία 2004-2012.

[18] Άρθρο 4 παράγραφος 2.

[19] http://www.powerofone.ie/

[20] Σημείο (ε) του καταλόγου του παραρτήματος VI της οδηγίας, τουλάχιστον δύο από τα μέτρα του καταλόγου πρέπει να εφαρμοστούν.

[21] Τα φορολογικά κίνητρα έχουν σημασία, αλλά δεν αποτελούν το μοναδικό μέσο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης, όπως τονίζεται στην ανακοίνωση με αντικείμενο το σχέδιο δράσης για την ενεργειακή απόδοση: αξιοποίηση του δυναμικού ((COM (2006) 545), τα μηνύματα από τις τιμές που αντανακλούν το κόστος είναι επίσης σημαντικά για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και για τη συνολική οικονομική απόδοση.

[22] Στις Κάτω Χώρες και στη Ρουμανία αναφέρονται ως «μακροχρόνιες προθεσμίες».

[23] Ο τελευταίος ετήσιος στόχος έχει οριστεί για το 2009, αλλά στο ΕΣΔΕΑ της, η ιταλική κυβέρνηση αναγγέλλει την πρόθεσή της να παρατείνει το μηχανισμό με νέα φάση μετά το 2009.

[24] http://www.energy-efficiency-watch.org/

[25] Ευρωπαϊκή Ενέργεια και Μεταφορές – Τάσεις έως το 2030: επικαιροποίηση 2007 (αναμένεται), θα είναι διαθέσιμη στον δικτυακό τόπο Europa: http://ec.europa.eu/energy/index_en.html

[26] Σχέδιο Δράσης για την Ενεργειακή Απόδοση: Αξιοποίηση του δυναμικού COM(2006)545 τελικό.

[27] Κανονισμός αριθ. 2422/2001 σχετικά με κοινοτικό πρόγραμμα επισήμανσης της ενεργειακής απόδοσης για γραφειακό εξοπλισμό.

[28] COM (2007) 551.

[29] COM (2007) 856.

[30] Οδηγία 1999/94/ΕΚ

[31] Οδηγία 2002/91/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων, ΕΕ L 1 της 4.1.2003, σ. 65.

[32] Οδηγία 96/61/ΕΚ του Συμβουλίου σχετικά με την ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχο της ρύπανσης.

[33] Η σειρά αναγραφής των δράσεων δεν αντιστοιχεί σε προτεραιότητα.

[34] Οδηγία 2002/91/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων, ΕΕ L 1 της 4.1.2003, σ. 65.

[35] Οδηγία 92/75/EΟΚ του Συμβουλίου για την ένδειξη της κατανάλωσης ενέργειας και λοιπών πόρων των οικιακών συσκευών με την επισήμανση και την παροχή ομοιόμορφων πληροφοριών σχετικά με τα προϊόντα, ΕΕ L 297 της 13.10.1992, σ. 16.

[36] Οδηγία 2005/32/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για θέσπιση πλαισίου για τον καθορισμό απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού όσον αφορά τα προϊόντα που καταναλώνουν ενέργεια, ΕΕ L 191 της 22.7.2005, σ. 29.

[37] Οδηγία 1999/94/ΕΚ.

[38] Οδηγία 96/61/ΕΚ του Συμβουλίου σχετικά με την ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχο της ρύπανσης.

[39] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 761/2001 για την εκούσια συμμετοχή οργανισμών σε κοινοτικό σύστημα οικολογικής διαχείρισης και οικολογικού ελέγχου (EMAS).