Αριθ. C 62/40 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 12. 3. 90 
Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την πρόταση κανονισμού 
(ΕΟΚ) του Συμβουλίου περί των ελάχιστων κανόνων για την προστασία των χοίρων που 
εκτρέφονται σε μονάδες εντατικής παραγωγής (') 
(90/C 62/14) 
Στις 5 Ιουλίου 1989, και σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρο 198 της Συνθήκης για την ίδρυση 
της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη 
γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω πρόταση 
κανονισμού. 
Το τμήμα γεωργίας και αλιείας, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών 
εργασιών, της ΟΚΕ υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 30 Νοεμβρίου 1989, με βάση την 
εισηγητική έκθεση του κ. Storie-Pugh. 
Η ΟΚΕ κατά την 272η σύνοδο ολομέλειας, συνεδρίαση της 20ής Δεκεμβρίου 1989, υιοθέτησε 
με 57 ψήφους υπέρ, 30 κατά και 15 αποχές, την ακόλουθη γνωμοδότηση: 
Η ΟΚΕ υποστηρίζει την πρόταση της Επιτροπής 
σχετικά με τους ελάχιστους κανόνες για την προστασία 
των χοίρων που εκτρέφονται με σύστημα εντατικής 
παραγωγής και προβαίνει σε ορισμένες υποδείξεις, 
αλλά θεωρεί ότι ορισμένες από τις προτάσεις της 
Επιτροπής δεν είναι απαραίτητες για την πλειοψηφία 
των χοιροτροφών που είναι υπεύθυνοι και προνοούν για 
τις ψυχολογικές ανάγκες των χοίρων. 
1. Γενικές παρατηρήσεις 
1.1. Υπάρχει μεγάλη ανησυχία για τα προβλήματα 
καλής διαβίωσης που προκαλούνται από την επί 
συνεχούς βάσεως φύλαξη των χοιρομητέρων, προσδε-
δεμένων ή όχι, σε σταύλους. 
1.2. Ο χοίρος είναι κοινωνικό ζώο με φυσική τάση 
εξερεύνησης. Τα συστήματα ακραίου περιορισμού 
όπως μπορεί να είναι οι σταύλοι και τα συστήματα 
προόσδεσης μπορεί να προκαλέσουν πιέσεις και να 
οδηγήσουν σε στερεότυπη συμπεριφορά και άλλα 
προβλήματα. 
1.3. Εντούτοις, αναγνωρίζεται ότι ορισμένα συστή­
ματα ομαδικής φύλαξης μπορούν επίσης να οδηγήσουν 
σε προβλήματα όσον αφορά τις καλές συνθήκες 
διαβίωσης των χοίρων όπως το αιδοιικό δάγκωμα και οι 
υπερβολικά βίαιες συγκρούσεις που έχουν κυρίως 
σχέση με τις μεθόδους εκτροφής. 
1.4. Μολονότι προωθείται η έρευνα για την επίλυση 
των προβλημάτων που δημιουργούνται από την ομαδι­
κή φύλαξη, δεν έχει ακόμη προχωρήσει τόσο πολύ ώστε 
να είναι δυνατό να γίνει μια οριστική σύσταση που να 
απαγορεύει τη χρήση σταύλων για χοιρομητέρες και/ή 
συστημάτων πρόσδεσης και να ευνοεί τα συστήματα 
ομαδικής φύλαξης. 
1.5. Κατά τη γνώμη της ΟΚΕ οι επικρίσεις για τη 
φύλαξη των χοιρομητέρων σε σταύλους ή με συστήματα 
πρόσδεσης είναι υπερβολικές. Όμως, είναι ενδεχόμενο 
μια τέτοια σύσταση να είναι δυνατό να γίνει ύστερα από 
την έκθεση της Επιτροπής που αναμένεται πριν από τον 
Ιανουάριο του 1994. Στο μεταξύ, θα πρέπει να επιτρέπο­
νται και τα δύο συστήματα. 
1.6. Η ΟΚΕ υποστηρίζει την πολιτική της Επιτρο­
πής να προταθούν νομοθεστικά μέτρα βασισμένα σε 
αποδεδειγμένα επιστημονικά και τεκμηριωμένα δεδο­
μένα στον τομέα αυτό. 
(') ΕΕ αριθ. C 143 της 9. 6. 1989. 2. Ειδικές παρατηρήσεις 
2.1. Άρθρο 1 
Εκφράσθηκαν ανησυχίες για το νομικό καθεστώς των 
παραρτημάτων και συνιστάται να διασαφηνισθεί στο 
άρθρο 1 ότι ο κανονισμός περιλαμβάνει και τα 
παραρτήματα. 
2.2. Άρθρο 2, περίπτωση 3 κάπρος 
Υπάρχει ανησυχία ότι ορισμένοι κάπροι, ειδικότερα 
αυτοί που χρησιμοποιούνται για τη διέγερση των 
θηλυκών χοίρων, φυλάσσονται σε ακατάλληλες συνθή­
κες και, συνεπώς, θα πρέπει να συμπεριληφθούν σ' 
αυτόν τον ορισμό. Προτεινόμενη νέα διατύπωση: 
«Κάπρος: είναι ο αρσενικός χοίρος μετά την 
εφηβεία, που προορίζεται για τις διαδικασίες αναπα­
ραγωγής». 
2.3. Άρθρο 2, περίπτωση 6 
Προτεινόμενη νέα διατύπωση: 
«Γεννώσα χοιρομητέρα: είναι η χοιρομητέρα μετα­
ξύ της έναρξης της περιόδου της γέννας και του 
απογαλακτισμού των χοιριδίων». 
2.4. Άρθρο 3, παράγραφος 1, περίπτωση α) 
Στην περίπτωση αυτή ενθαρρύνεται ο κτηνοτρόφος να 
εξετάζει τις ανάγκες όσον αφορά τις αντιδράσεις των 
χοιρομητέρων, αλλά θα πρέπει να διασαφηνισθεί ότι η 
άσκηση οφείλει να γίνεται σε κατάλληλα διαμορφωμέ­
νους ή ελεύθερους χώρους. 
2.5. Άρθρο 3, παράγραφος 1, περίπτωση β 
Εκφράσθηκε η άποψη ότι οι διατιθέμενοι αυτοί χώροι 
θα πρέπει να επεκταθούν αν αφορούν το συνολικό χώρο 
που προβλέπεται για τους χοίρους. Ωστόσο, επαρκούν 
σε περίπτωση που αφορούν μόνο το χώρο όπου 
ξαπλώνουν. Συνεπώς, χρειάζεται να επαναδιατυπωθεί η 
εισαγωγική πρόταση: 
«Ο χώρος που προβλέπεται για να ξαπλώνει κάθε 
μικρό χοιρίδιο ή χοίρος προς πάχυνση, και είναι 
χωρισμένος από την περιοχή αφόδευσης, δεν πρέπει 
να είναι μικρότερος από ...». 
12. 3. 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 62/41 
2.6. Άρθρο 3 (2) 
Να παρεμβληθεί μια νέα φράση: 
«Θα πρέπει να εξετασθεί η παράταση της προθε­
σμίας από 1ης Ιανουαρίου 1999 σε 1ης Ιανουαρίου 
2005 αν οι οικονομικές επιπτώσεις για τους χοιρο­
τρόφους αποδειχθούν πολύ σοβαρές.» 
2.7. Να παρεμβληθεί μεταξύ του άρθρου 7 και του 
άρθρου 8 ένα νέο άρθρο με το ακόλουθο περιεχόμε­
νο: 
«Η πρόταση κανονισμού δεν είναι σαφής όσον 
αφορά την εφαρμογή της. Έχει σημασία να απαιτη­
θεί από τα κράτη μέλη να προβλέπουν ανάλογες 
κυρώσεις για την παράβαση του παρόντος κανονι­
σμού. » 
2.8. Άρθρο 8, τρίτη παράγραφος 
Οποιαδήποτε επιθεώρηση γίνεται δεν θα πρέπει να 
οδηγεί σε αυξημένο κίνδυνο διάδοσης ασθενειών. 
Η παράγραφος θα πρέπει να διατυπωθεί ως εξής: 
«Οι γενικές διατάξεις για την εφαρμογή του 
παρόντος άρθρου, ειδικότερα όσον αφορά τις 
προφυλάξεις για την παρεμπόδιση της διάδοσης 
ασθενειών, θα πρέπει να υιοθετηθούν με τη διαδικα­
σία που προβλέπεται στο άρθρο 10.» 
2.9. Άρθρο 11 
Θα πρέπει να διευκρινισθεί η ακριβής έννοια για να 
αποφευχθούν οι ασάφειες. 
3. Παράρτημα Α 
Γενικές διατάξεις 
3.1. Παράγραφος 6 
Να διατυπωθεί ως εξής: 
«Οι χοίροι δεν πρέπει να παραμένουν διαρκώς στο 
σκοτάδι. Πρέπει να διατίθεται τεχνητός ή φυσικός 
φωτισμός τουλάχιστον για 8 ώρες ημερησίως. 
Επίσης, πρέπει να παρέχεται τεχνητός φωτισμός του 
οποίου η ένταση να είναι επαρκής ώστε να μπορεί 
ανά πάσα στιγμή να γίνει επιθεώρηση των ζώων.» 
3.2. Παράγραφος 9, δεύτερη περίπτωση 
Για λόγους σαφήνειας, το πρώτο τμήμα αυτής της 
πρότασης θα πρέπει να διατυπωθεί ως εξής: 
«Πρέπει να ζητείται η γνώμη ενός κτηνιάτρου ...». 
3.3. Παράγραφοι 11 και 12 
Ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες όσον 
αφορά τη συμπεριφορά των χοίρων είναι να διαθέτουν 
τόπο ανάπαυσης ή ύπνου που να είναι χωρισμένος από 
τον τόπο που χρησιμοποιείται για την αφόδευση. Είναι 
προφανές ότι το σύστημα πρόσδεσης των ζώων δεν 
επιτρέπει το διαχωρισμό των τόπων ανάπαυσης και 
αφόδευσης. Οι καταστάσεις που αντιμετωπίζονται στα 
άρθρα 11 και 12, όπως προτείνονται από την Επιτροπή, 
δεν θα ανεύρουν λύση εφόσον το σύστημα σταυλισμού καθ' ομάδες δεν έχει αντικαταστήσει τον παρακωλυόμε-
νο σταυλισμό. 
3.4. Παράγραφος 14 
Μεταξύ των λέξεων «Τα πατώματα θα πρέπει να είναι» 
και «λεία» να παρεμβληθούν οι λέξεις: 
«κατασκευασμένα και συντηρημένα με τέτοιο τρόπο 
ώστε να είναι ...». 
3.5. Παράγραφοι 15 και 16 
Υπάρχει ανηχυχία ότι η διατροφή των χοιρομητέρων, 
ακόμη και δύο φορές την ημέρα, δεν εξασφαλίζει 
ικανοποίηση της φυσιολογικής πείνας τους. Θα πρέπει 
να εξασφαλισθεί ότι ο τύπος της χρησιμοποιούμενης 
ζωοτροφής έχει αρκετή μάζα για την ικανοποίηση του 
αισθήματος της πείνας. 
3.6. Παράγραφος 17 
Οι ανάγκες πόσης ύδατος εξαρτώνται από διάφορους 
παράγοντες, όπως η παραγωγή γάλακτος της χοιρομη-
τέρας, η θερμοκρασία του περιβάλλοντος κλπ., ενώ 
μερικοί χοίροι μπορεί να χρειάζονται ύδωρ πριν από 
την ηλικία των δύο εβδομάδων. 
Προτείνεται να μειωθεί η ηλικία κατά την οποία όλοι οι 
χοίροι θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε πόσιμο ύδωρ 
από δύο εβδομάδες σε μία εβδομάδα. 
3.7. Παράγραφος 20 
Γίνεται δεκτό ότι στην παράγραφο αυτή πρέπει να 
αναφέρονται και εναλλακτικά του άχυρου υλικά. 
Ωστόσο, θα πρέπει να επισημανθεί το γεγονός ότι το 
άχυρο είναι το υλικό που προσφέρεται περισσότερο για 
τις συνήθειες και τις ανάγκες των χοίρων. 
4. Παράρτημα Β 
4.1. / Κάπροι 1 
Προτεινόμενη νέα διατύπωση: 
«Τα χωρίσματα για τους κάπρους πρέπει να είναι 
τοποθετημένα και κατασκευασμένα έτσι ώστε να 
επιτρέπουν στον κάπρο να μετακινείται και, επίσης, 
να μην εμποδίζουν τον ήχο, την οσμή και την 
ορατότητα από τους άλλους χοίρους.» 
Αυτό είναι σημαντικό όχι μόνο για την ευημερία των 
κάπρων αλλά και για την παραγωγή και την ποιότητα 
του σπέρματος, το γενετήσιο ένστικτο του αρσενικού 
κλπ. 
4.2. / Κάπροι 2 
Εκφράζεται ανησυχία για το ελάχιστο μέγεθος των 6m2 
για τα χωρίσματα καθώς αυτό επαρκεί μόνο για τους 
πολύ μικρούς κάπρους. Τα χωρίσματα θα πρέπει να 
είναι σχεδιασμένα με τρόπο ώστε ο κάπρος να μπορεί να 
στριφογυρίζει τόσο στο χώρο που ξαπλώνει όσο και 
στο χώρο αφόδευσης. 
Συνεπώς, προτείνεται να αυξηθεί σε 8m2. 
Αριθ. € 62/42 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 12. 3. 90 
4.3. IV Χοιρίδια 3 
Στη δεύτερη γραμμή να παρεμβληθούν οι λέξεις «άλλες 
ουσίες» μεταξύ των λέξεων «αναγκαίο» και «ηλεκτρο­
λύτες». 
4.4. IV Χοιρίδια 5 
Πρόσφατες έρευνες έδειξαν ότι η μόλυνση των κάπρων 
μπορεί να ανιχνευθεί με την εξέταση των σφαγίων στα 
σφαγεία. Η μόλυνση των κάπρων υπάρχει μόνο σε 
μικρό ποσοστό μη ευνουχισμένων χοίρων, αλλά 
συναντάται μερικές φορές σε χοίρους βάρους 40 μόλις 
κιλών και μάλιστα, πράγμα όμως σπάνιο, σε θηλυκούς 
χοίρους. Είναι κοινώς αποδεκτό ότι ο ευνουχισμός δεν 
είναι μόνο δαπανηρή πρακτική, αλλά και επώδυνη για 
τους χοίρους. Θα πρέπει να εξετασθεί το ενδεχόμενο της απαγόρευσης 
του ευνουχισμού των χοίρων γενικά. Αν πρόκειται να 
επιτραπεί, δεν πρέπει ποτέ να διεξάγεται χωρίς αναι­
σθησία, εκτός αν ο χοίρος είναι ηλικίας κάτω των 
τεσσάρων εβδομάδων. Το τμήμα δεν διαφωνεί με την 
πρόθεση της Επιτροπής, αλλά εκφράζει αμφιβολίες ως 
προς την ορθή θέση της σύστασης στο νομοθετικό 
πλαίσιο. 
4.5. IV Χοιρίδια 6. Δεύτερη παράγραφος 
Να επαναδιατυπωθεί: 
«Μόνο τα άκρα των κοπτήρων οδόντων και ουρές 
πρέπει να αφαιρούνται εντός 3 ημερών από τη 
γέννηση ». 
Βρυξέλλες, 20 Δεκεμβρίου 1989 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
ΑΙοεΠο ΜΑ8ΡΚΟΝΕ 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 
Τα ακόλουθα μέλη παρόντα ή εκπροσωπούμενα εψήφισαν υπέρ της γνωμοδότησης: 
κες/κ.κ.: 
Α3ΡΙΝΑΙΧ, ΒΕΚΟΕΚ, ΒΕΚΤΟΝ, ΒΕΕ3ΕΚ, ΒΟΟΟΥ, ΒΟΙδδΕΚΕΕ, ΒΟδ, ΒκΟΙΟΗΕΚ, ΟΗΚΙδΤΙΕ, 
ΟΟΚΤΟΙδ, €ΟΥοΕ, ναη ΟΑΜ, ΟΟΟΟ, ν3η ΕΕΚΕΚΤ, ΕΤΤΎ, ΕΠοΕΝ, ΡοΑΤΗΕΚ, ΡΙΛΟΊνΙ, 
ΡΚΕΕΜΑΝ, ΟΕυΕΝΙΟΗ, ΟΙΑΟΟΜΕΙΧΙ, ΟΚΕΟΑο, ΟΚΕΕΝ, ΗΑΝΟΟΟΚ, ΗϋΚΕΝδ, ΗΟΚδΚΕΝ, 
ΗΟυΤΗΌΥδ, ]Αδ€ΗΙ€Κ, ΚΕΝΝΑ, ΚΙΚΟΗΡΕοϋ, ΚΚΟΟΕΚ, ίΑΡΡΑδ, ΙΧ\>\ν, ΜΕΥΕΚ ΗΟΚΝ, 
ΜΟΚΕΙ.ΑΝΟ, ΜυΚΡΗΥ, ΝΕΤΟ άα δΙΙΛ5\, ΟκδΙ, ΡΕΑΚδΟΝ, ΡΕΤΕΚ8ΕΝ, ΡΚΟΌΜΕΝδ, 
ΚΑΝΟΟΝΙ-ΜΑΟΗΙΑνΕΙΧΙ, ΚΟΒΙΝδΟΝ, ΚΟΕΑΟ ΟΟΝςΑΙΛΈδ, ΚΟΜΟΠ, ΚΟδΕΙΝΟΚΑνΕ, 
δΑίΜΟΝ, δΑΝΤΊΙΧΑΝ ΟΑΒΕΖΑ, 8ΓΗΜΙΤΖ, δΤΟΚΙΕ-ΡυΟΗ, ΤΑΜΧΙΝ, ΤΕΙΧΕδ, ΤΙΕΜΑΝΝ, 
νΑΝΟΕΝ ΒΚΟυεΚΕ, νΕΚΟΕΙΧΙΝΟ, ΥνΕΚΝΕΑυ, ΖυΡΙΑυκ ΝΑΚνΑΙΖΑ. 
Τα ακόλουθα μέλη παρόντα ή εκπροσωπούμενα εψήφισαν κατά της γνωμοδότησης: 
κες/κ.κ.: 
ΑΡΑΚΙΟΙΟ ΒΚΑνΟ, ΑΚΕΤδ, ΑΤΑΙΟΕ, ΒΕΝΤΟ ΟΟΝςΑΐνΕδ, ΒΕΚΕΤΤΑ, ΒΕΚΝδ, νΑδΟΟ ΟΑο, 
ΟΑνΑΖΖυΤΙ, ΟΟϋΑδ, ΑΕνΕδ ΟΟΝΟΕ, ΟΕ ΤΑνΕΚΝΙΕΚ, ϋΟΝΟΚ, ΟΟδ δΑΝΤΟδ, ΕΕδΤΝΕΚ, 
ΟΑΚΟΙΑ ΜΟκΑίΕδ, οΓνΈΚΑΝΙ, ΕυΟΗΕΤΠ, ΜΑΟΗΑΟΟ νΟΝ ΤδΟΗυδΙ, ΜΑΙΝΕΤΤΙ, 
ΜΑΝΤΟνΑΝΙ, ΜΑΚΟΑΕΕΡ ΜΑδΙΑ, ΜΑΥΑΥΟ ΒΕΙΧΟ, ΡΑκΟΟΝ, ΡΕ1ΧΕΤΙΕΚ κοοεΠ, 
δΟΗΝΙΕΒΕΚδ, δΟίΑΚΙ, νΕΕΑδΟΟ ΜΑΝΟΕΒΟ, νΐΟΑΕ, \νΐ€Κ, λνΐΙΧΙΑΜδ. 
Τα ακόλουθα μέλη, παρόντα ή εκπροσωπόμενα απέσχον: 
κες/κ.κ.: 
€ΕΥΚΑ€, ΟΕοΕΑ ΟΚΟΟΕ, ΟΟΜΕΖ ΜΑκΤΙΝΕΖ, ΗΟνΟΑΑκΟ ΙΑΚΟΒδΕΝ, ΚΑΖΑΖΙδ, 
ΜΑΚΟΟΤ, ΜΟΚΑΕΕδ, ΜΌΕΕΕΚ, ΚΙΒΙΕΚΕ, δΟΗΝΙΤΚΕΚ, δΟΗΟΕΡΟΕδ, δΟΗΥνΈΙΤΖΕκ, 
νΑΙΧΕΚ) €ΑΕΟΕΚΟΝ, ννΑΟΝΕΚ, \ΥΑοΟΑ€Κ.