ΕΚΤΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΔΕΣΜΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΩΝ ΡΥΘΜΙΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΥΝΟΨΗ

1. Η παρούσα έκθεση εξετάζει την κατάσταση εφαρμογής του κανονιστικού πλαισίου της ΕΕ μετά από ένα έτος ραγδαίων εξελίξεων σε πολιτικό και κανονιστικό επίπεδο και σε επίπεδο αγοράς στην Ευρωπαϊκή Ένωση κατόπιν της έκδοσης της τελευταίας ανακοίνωσης σχετικά με την εφαρμογή. Στο πλαίσιο αυτό, η έκθεση συνεχίζει το έργο των προηγούμενων ανακοινώσεων:

-σκιαγραφώντας τις σημαντικότερες εξελίξεις στην αγορά, με επισυναπτόμενα αναλυτικά παραρτήματα.

-αναλύοντας, επίσης βάσει λεπτομερών παραρτημάτων, την εφαρμογή των βασικών κανονιστικών αρχών που καλύπτονται από το τρέχον πλαίσιο και

-συνάγοντας συμπεράσματα που θα συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων eEurope, όπως καθορίστηκαν στη Λισαβόνα και τη Φέιρα στο πλαίσιο της μετάβασης στο νέο κανονιστικό πλαίσιο.

2. Οι εθνικές κανονιστικές αρχές (ΕΚΑ) τον τελευταίο χρόνο επιβάλλουν ολοένα περισσότερο την εξουσία τους στην αγορά για το άνοιγμα του ανταγωνισμού διασφαλίζοντας την πρόσβαση στις εγκαταστάσεις των εγκατεστημένων φορέων εκμετάλλευσης. Επίσης, έθεσαν τις βάσεις για μεγαλύτερο ανταγωνισμό στα δίκτυα τοπικής πρόσβασης, στο πλαίσιο του οποίου οκτώ κράτη μέλη έχουν ήδη θεσπίσει την αποδεσμοποίηση του τοπικού βρόχου και 62 φορείς εκμετάλλευσης σε οκτώ κράτη μέλη έχουν ήδη χορηγήσει άδειες για ασύρματο τοπικό βρόχο ευρείας ή στενής ζώνης. Σημαντικό έργο έχει ήδη πραγματοποιηθεί όσον αφορά την πρόσβαση στο Internet με πάγιο τέλος, συμπεριλαμβανομένης της διασύνδεσης για εκκίνηση κλήσεων πάγιου τέλος, η οποία δίνει τη δυνατότητα στους νεοεισερχόμενους φορείς πρόσβασης να παρέχουν πακέτα πάγιου τέλους ανταγωνιζόμενοι τους εγκατεστημένους φορείς εκμετάλλευσης. Οι εθνικές διοικήσεις και οι κανονιστικές αρχές ηγήθηκαν επίσης της ταχείας επέκτασης της παροχής κινητών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων των πρώτων σταδίων ανάπτυξης συστημάτων τρίτης γενιάς (3G), για τα οποία έχουν ήδη χορηγηθεί μέχρι στιγμής 24 άδειες και έχει αποφασιστεί η χορήγηση ακόμη 11.

3. Ως αποτέλεσμα, το βασικό μήνυμα από την αγορά είναι ότι η ανάπτυξη συνεχίζεται με μέσο ποσοστό 9% έναντι του 1999, σε μία αγορά συνολικής υπολογιζόμενης αξίας 191 δισεκατομμυρίων ευρώ το 2000.

-Στην αγορά κινητών υπηρεσιών, η διείσδυση αυξήθηκε τον τελευταίο χρόνο από 36% σε 55%. σήμερα υπάρχουν 194 εκατομμύρια συνδρομητές κινητών υπηρεσιών στην ΕΕ. επίσης υπάρχουν 54 φορείς εκμετάλλευσης που κατέχουν άδειες για την παροχή ψηφιακών κινητών υπηρεσιών, ενώ ο αντίστοιχος αριθμός το 1999 ήταν 52.

-Στην αγορά σταθερών γραμμών δραστηριοποιούνται σήμερα συνολικά 461 φορείς εκμετάλλευσης, οι οποίοι παρέχουν δημόσιες υπηρεσίες φωνητικής τηλεφωνίας για υπεραστικές κλήσεις, αριθμός ο οποίος αντιπροσωπεύει αύξηση 89% το 1999. 468 φορείς εκμετάλλευσης για υπηρεσίες διεθνών κλήσεων (αύξηση περίπου 67%) και 388 για υπηρεσίες τοπικών κλήσεων (αύξηση περίπου 74%). Η προεπιλογή φορέα χρησιμοποιείται από 180 περίπου νεοεισερχόμενους φορείς εκμετάλλευσης για την παροχή υπεραστικών και διεθνών κλήσεων, καθώς και από 69 φορείς εκμετάλλευσης για την παροχή τοπικών κλήσεων. επίσης, 861 φορείς εκμετάλλευσης έλαβαν κωδικούς πρόσβασης για την παροχή υπηρεσιών φωνητικής τηλεφωνίας μέσω επιλογής φορέα.

4. Τα τιμολόγια συνεχίζουν την φθίνουσα πορεία τους καθώς οι μέσες μηνιαίες δαπάνες στην ΕΕ για εθνικές κλήσεις (τοπικές και υπεραστικές) παρεχόμενες από τους εγκατεστημένους φορείς εκμετάλλευσης μειώθηκαν κατά 10,5% το 1999 για τις επιχειρήσεις και κατά 4,6% για τους οικιακούς χρήστες. οι τιμές που προσφέρονται από τους νεοεισερχόμενους φορείς εκμετάλλευσης οδήγησαν σε μείωση των τιμολογίων αυτών στα περισσότερα κράτη μέλη. Την ίδια περίοδο, η μέση τιμή για τις διεθνείς κλήσεις μειώθηκε κατά 15,1% για τις επιχειρήσεις και κατά 13,5% για τους οικιακούς χρήστες. Σε πολλές περιπτώσεις, οι νεοεισερχόμενοι προσέφεραν σημαντικά χαμηλότερες τιμές.

Η τιμή των μισθωμένων γραμμών που χρησιμοποιούνται συνήθως για την εθνική κίνηση στο Internet (2Mbit/s) την περίοδο 1997 έως 2000 μειώθηκε κατά 30% περίπου, ενώ οι τιμές για το τερματικό τμήμα (2 χιλιομέτρων 2Mbit/s) μειώθηκαν κατά περίπου 20%. Μετά την ελευθέρωση, τα τέλη διασύνδεσης σημείωσαν σημαντική πτώση για τη διπλή διαβίβαση (20,2%), μειώθηκαν κατά 6,5% για την απλή διαβίβαση αλλά έμειναν σταθερά σε τοπικό επίπεδο.

5. Το κύριο συμπέρασμα όσον αφορά τις κανονιστικές ρυθμίσεις είναι ότι τα τρέχοντα επίπεδα εφαρμογής του κανονιστικού πλαισίου αποτελούν μια σταθερή βάση για τη συνεχή ανάπτυξη τόσο της ευρωπαϊκής βιομηχανίας υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών όσο και των ευρύτερων στόχων eEurope. Οι ΕΚΑ, με την ισχύ και τις εξουσίες που διαθέτουν, θα εξακολουθήσουν να διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στη μετάβαση προς το αναθεωρημένο κανονιστικό πλαίσιο. Για τον λόγο αυτό, θα πρέπει να υποστηριχθούν με το απαραίτητο ανθρώπινο δυναμικό, καθώς και με χρηματοδοτικούς πόρους, καθόσον μάλιστα, γενικά, η ισχύς των εγκατεστημένων φορέων εκμετάλλευσης στην αγορά εξακολουθεί να αποτελεί το σημαντικότερο φραγμό για τη διείσδυση των νεοεισερχομένων στην αγορά. οι νεοεισερχόμενοι φορείς υποστηρίζουν έντονα τη συνέχιση της θέσπισης τομεακών ρυθμίσεων προκειμένου να εξασφαλιστούν ισότιμοι όροι ανταγωνισμού. Τα ευρωπαϊκά επίπεδα διάδοσης του Internet, με μέσο ποσοστό σχεδόν 30%, θα αυξηθούν μέσω του ενισχυμένου ανταγωνισμού στο πλαίσιο της ευρυζωνικής πρόσβασης και μέσω της εισαγωγής συστημάτων τρίτης γενιάς και χαμηλότερων τιμών μισθωμένων γραμμών.

Ωστόσο, παραμένουν ορισμένα ζητήματα που θα πρέπει να αντιμετωπιστούν:

-οι διαδικασίες χορήγησης αδειών εξακολουθούν σε ορισμένες περιπτώσεις να είναι δύσκαμπτες.

-υπάρχουν ανησυχίες σχετικά με τον χρονικό προγραμματισμό της χορήγησης αδειών για συστήματα τρίτης γενιάς σε ένα μικρό αριθμό χωρών.

-η αναπροσαρμογή των τιμολογίων δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί σε ορισμένα κράτη μέλη. ειδικότερα, περαιτέρω εργασίες θα πρέπει να πραγματοποιηθούν από σημαντικό αριθμό ΕΚΑ όσον αφορά την εποπτεία των συστημάτων λογιστικής του κόστους με σκοπό την εξάλειψη της συμπίεσης των τιμών μέσω των διεπιδοτήσεων των τιμών λιανικής.

-δεν διατίθεται σε όλα τα κράτη μέλη πλήρες φάσμα υπηρεσιών προεπιλογής φορέα.

-οι διαπραγματεύσεις σχετικά με τις υλικές απαιτήσεις για την εγκατάσταση του εξοπλισμού των νεοεισερχομένων στα τοπικά κέντρα για την παροχή υπηρεσιών τοπικής πρόσβασης ενδέχεται να απαιτήσουν αποφασιστική κανονιστική παρέμβαση.

-οι δυσκολίες εξασφάλισης ταχείας και ισότιμης διασύνδεσης παραμένουν; τα τιμολόγια τερματισμού κλήσεων σε κινητά δίκτυα εξακολουθούν σε ορισμένες περιπτώσεις να μην είναι ανταγωνιστικά και το ζήτημα αυτό θα πρέπει να αντιμετωπιστεί.

-η έγκαιρη παράδοση των μισθωμένων γραμμών έχει εξελιχθεί σε σημαντικότερο πρόβλημα απ' ό,τι τα επίπεδα των τιμών.

-οι εγκατεστημένοι φορείς εκμετάλλευσης εξακολουθούν να απολαμβάνουν τα πλεονεκτήματα του πρωτοπόρου στην ανάπτυξη ασύμμετρων ψηφιακών συνδρομητικών γραμμών (ADSL) σε ορισμένα κράτη μέλη.

-οι εγκατεστημένοι φορείς εκμετάλλευσης αντιμετωπίζουν ορισμένες δυσκολίες όσον αφορά την εκπλήρωση της υποχρέωσής τους να παρέχουν καθολική υπηρεσία. εξακολουθεί να υπάρχει προβληματισμός σχετικά με την παρακολούθηση των ζητημάτων που αφορούν τους καταναλωτές σε τοπικό επίπεδο.

Η Επιτροπή θα συνεχίσει την εκπόνηση εκθέσεων σχετικά με την εφαρμογή κατά τη διάρκεια της μετάβασης στο νέο κανονιστικό πλαίσιο.

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΥΝΟΨΗ

ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΓΕΝΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΩΝ ΡΥΘΜΙΣΕΩΝ

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ

Στοιχεία σχετικά με την αγορά τηλεπικοινωνιών

Γενική επισκόπηση της εφαρμογής στα κράτη μέλη

Κανονιστικά ζητήματα: συμπληρωματικά στοιχεία

Αξιολόγηση της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή της GATS από ορισμένες τρίτες χώρες

Κατάλογος φορέων εκμετάλλευσης, ενώσεων, οργανισμών που συμμετείχαν στη συγκέντρωση πληροφοριών για την έκτη έκθεση

Γλωσσάριο όρων και ακρωνυμίων

ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

Τον Μάρτιο του 2000, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έθεσε ένα νέο στόχο για την Ένωση για την επόμενη δεκαετία: να εξελιχθεί στην πιο ανταγωνιστική και δυναμική οικονομία της γνώσης παγκοσμίως [1]. Μία από τις προϋποθέσεις είναι η επίτευξη μίας πλήρως ολοκληρωμένης και ελευθερωμένης αγοράς τηλεπικοινωνιών [2]. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί [3] με την ταχεία υιοθέτηση του νέου κανονιστικού πλαισίου που προτείνεται από την Επιτροπή για τα δίκτυα και τις υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών [4], καθώς και με την άμεση εισαγωγή μέτρων για την εξασφάλιση μεγαλύτερου ανταγωνισμού στα τοπικά δίκτυα με σκοπό την προώθηση της πρόσβασης υψηλής ταχύτητας στο Internet [5].

[1] Λισαβόνα, 23, 24 Μαρτίου 2000, Συμπεράσματα της Προεδρίας.

[2] Πρωτοβουλία eEurope, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Δεκέμβριος 1999.

[3] Σχέδιο Δράσης της Επιτροπής, το οποίο εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Φέιρα, Ιούνιος 2000

[4] Προτάσεις οδηγιών: Πλαίσιο (COM(2000) 393 τελικό), Πρόσβαση (COM(2000) 384 τελικό), Αδειοδότηση (COM(2000) 386 τελικό), Καθολική υπηρεσία (COM(2000) 392 τελικό) και Προστασία δεδομένων (COM(2000) 385 τελικό), καθώς και μία οδηγία της Επιτροπής όπου ενοποιούνται οι σειρές των μέτρων ελευθέρωσης που υιοθετήθηκαν προοδευτικά από το 1990 και οδήγησαν στην οδηγία για τον πλήρη ανταγωνισμό το 1996.

[5] Πρόταση κανονισμού, COM(2000) 394 τελικό.

Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή τόνισε την ανάγκη η Ευρώπη να στηριχτεί στα ισχυρά της σημεία και να ενεργήσει ταχέως για τη διόρθωση των αδυναμιών της. Ένα από αυτά είναι εμφανώς το κανονιστικό πλαίσιο για την ελευθέρωση των τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών και τον καθορισμό των όρων για τη δημιουργία ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς για τον τομέα. Όπως έχει ήδη αναφερθεί παλαιότερα [6], το πλαίσιο έχει ουσιαστικά μεταφερθεί στα κράτη μέλη. ωστόσο, υπάρχουν ορισμένες αδυναμίες, οι οποίες θα πρέπει να αντιμετωπιστούν.

[6] Πέμπτη έκθεση σχετικά με την εφαρμογή, COM(1999) 537 τελικό.

Το κανονιστικό πλαίσιο

Για να ανοίξουν οι αγορές και να υπάρξει αποτελεσματικός ανταγωνισμός, το κοινοτικό κανονιστικό πλαίσιο απαιτεί από τα κράτη μέλη να ενσωματώσουν στο εθνικό τους δίκαιο εκτεταμένη σειρά αρχών, παραχωρώντας ειδικότερα σε συντελεστές της αγοράς δικαιώματα και υποχρεώσεις σε σχέση με τις ασύμμετρες ψηφιακές συνδρομητικές γραμμές, εκ των οποίων οι πιο επαχθείς υποχρεώσεις θα βαρύνουν όσους κατέχουν σημαντική ισχύ στην αγορά. Το κοινοτικό πλαίσιο είναι πολύ πιο εκτεταμένο, αλλά καλύπτει στο σύνολό του το πλαίσιο που περιλαμβάνεται στο έγγραφο αναφοράς που επισυνάπτεται στη συμφωνία GATS.

Παράλληλα με τη διαδικασία υποβολής εκθέσεων, μέρος της οποίας αποτελεί η έκδοση της παρούσας ανακοίνωσης, η Επιτροπή εξακολουθεί να κινεί διαδικασίες επί παραβάσει σε περιπτώσεις όπου θεωρεί ότι τα κράτη μέλη δεν εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους, όπως απορρέουν από τη Συνθήκη, μη μεταφέροντας στην εθνική νομοθεσία, μη κοινοποιώντας ή μη εφαρμόζοντας τις αρχές που ορίζονται στις οδηγίες που συνιστούν το κανονιστικό πλαίσιο. Επί του παρόντος, βρίσκονται σε εξέλιξη 16 διαδικασίες βάσει των οδηγιών περί ελευθέρωσης (άρθρο 86) και 51 διαδικασίες βάσει των οδηγιών για την εναρμόνιση (άρθρο 95). Η πρακτική της Επιτροπής να εξετάζει λεπτομερώς την εφαρμογή του κοινοτικού πλαισίου έχει ως αποτέλεσμα τη διασφάλιση της πλήρους εφαρμογής των ευρύτερων αρχών της GATS.

Συγκέντρωση πληροφοριών

Για τη συγκέντρωση πληροφοριών προοριζόμενων για την έκθεση, οι υπηρεσίες της Επιτροπής πραγματοποίησαν συνεδριάσεις ανάμεσα στα τέλη Μαΐου και τον Σεπτέμβριο του 2000 με αντιπροσωπευτικές ομάδες φορέων εκμετάλλευσης, πανευρωπαϊκούς φορείς εκμετάλλευσης και ενώσεις, ομάδες καταναλωτών και χρηστών, εγκατεστημένους φορείς εκμετάλλευσης και εκπροσώπους εθνικών κανονιστικών αρχών και αρμόδιων υπουργείων, καλύπτοντας και τα δεκαπέντε κράτη μέλη. Στις συνεδριάσεις συμμετείχαν επίσης εκπρόσωποι ορισμένων φορέων εκμετάλλευσης εκτός Ευρώπης.

Η κατάσταση που περιγράφεται στην έκθεση είναι αυτή που ίσχυε στις 16 Οκτωβρίου 2000. Τα κράτη μέλη είχαν την ευκαιρία να επαληθεύσουν, στα τέλη Οκτωβρίου του 2000, την ακρίβεια των χρησιμοποιούμενων πληροφοριών.

Τα στοιχεία σχετικά με την αγορά συγκεντρώθηκαν απευθείας από τις ΕΚΑ, εκτός από περιπτώσεις που αναφέρονται ρητώς, βάσει μίας εκτενούς έκθεσης παρουσίασης της κατάστασης την 1η Αυγούστου 2000.

Μέθοδος αξιολόγησης

Για την ενημέρωση της αξιολόγησής της όσον αφορά την ουσιαστική εφαρμογή του τρέχοντος κοινοτικού κανονιστικού πλαισίου στα κράτη μέλη, η Επιτροπή χρησιμοποίησε τα βασικά κανονιστικά ζητήματα που προσδιορίζονται σε προηγούμενες εκθέσεις (εθνικές κανονιστικές αρχές, χορήγηση αδειών, διασύνδεση, καθολική υπηρεσία, τιμολόγια, λογιστική του κόστους, αριθμοδότηση, δικαιώματα διέλευσης και ανταγωνισμός στην τοπική πρόσβαση) και προσέθεσε παρατηρήσεις σχετικά με:

*τις κινητές υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων τρίτης γενιάς και της περιαγωγής, ώστε να ληφθεί υπόψη η ανάγκη παρακολούθησης της εξάπλωσης κινητών υπηρεσιών τρίτης γενιάς και να αναφερθούν θέματα που αφορούν την περιαγωγή.

*τις μισθωμένες γραμμές, δεδομένης της σπουδαιότητάς τους για την εισαγωγή υπηρεσιών Internet.

*την προστασία των δεδομένων, ενόψει της τελικής προθεσμίας τον Οκτώβριο του 2000 για τη μεταφορά της τρέχουσας οδηγίας για την προστασία των δεδομένων στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελών. και

*το Internet, ειδικότερα τις πτυχές που καλύπτονται από το υφιστάμενο κανονιστικό πλαίσιο.

Η αξιολόγηση της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή του κανονιστικού πλαισίου βασίζεται, όπως και στην πέμπτη έκθεση, στην κατάσταση που περιγράφεται στα κεφάλαια που αναφέρονται σε επιμέρους χώρες στο παράρτημα 2, καθώς και στα στοιχεία σχετικά με την αγορά που υπέβαλαν οι ΕΚΑ (παράρτημα 1).

ΓΕΝΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ

Η αγορά τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών αιτιολογεί και φέτος τον ισχυρισμό ότι αποτελεί σημαντική κινητήρια δύναμη της ανάπτυξης στην ΕΕ. παράλληλα, εξακολουθεί να παρέχει σε χρήστες και καταναλωτές μία ολοένα ευρύτερη επιλογή φορέων εκμετάλλευσης και υπηρεσιών, με τιμές οι οποίες εν γένει μειώνονται σταθερά.

Η αξία των εθνικών αγορών τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών υπολογίζεται ότι θα ανέλθει σε 191 δισεκατομμύρια ευρώ το 2000. η αξία των εθνικών αγορών αυξάνεται με μέσο ρυθμό 9%, σημειώνοντας αύξηση έναντι του αντίστοιχου ποσοστού του 1999 κατά δύο εκατοστιαίες μονάδες. Οι υπηρεσίες δεδομένων και μισθωμένων γραμμών σημείωσαν αύξηση 8%, ενώ η φωνητική τηλεφωνία περίπου 4%.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Οι κινητές υπηρεσίες εξακολουθούν να αποτελούν τον ταχύτερα αναπτυσσόμενο τομέα, με μέσο ποσοστό αύξησης από πλευράς αξίας περίπου 20% και ποσοστό διείσδυσης αυξανόμενο από 36% τον Αύγουστο του 1999 σε 55% τον Αύγουστο του 2000.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Τα μερίδια αγοράς των σημαντικότερων παρόχων υπηρεσιών κινητής τηλεφωνίας (συνήθως θυγατρικές των εγκατεστημένων φορέων εκμετάλλευσης στην αγορά σταθερών γραμμών) μειώθηκαν από 68% σε 50% τα τελευταία τρία έτη.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Σήμερα, 122 φορείς εκμετάλλευσης (εκ των οποίων οι 68 είναι πάροχοι κινητών υπηρεσιών) διαθέτουν εθνικές άδειες για την παροχή ψηφιακών κινητών υπηρεσιών. Σε ένα κράτος μέλος υπάρχουν 51 ανταγωνιζόμενοι φορείς εκμετάλλευσης που παρέχουν ψηφιακές κινητές υπηρεσίες, σε ένα άλλο υπάρχουν 13, ένα διαθέτει 11, ένα άλλο 7 και 11 κράτη μέλη έχουν από 3 έως 5 τέτοιους φορείς εκμετάλλευσης. Ήδη έχουν χορηγηθεί ή αποφασιστεί τριανταπέντε εθνικές άδειες για κινητές υπηρεσίες τρίτης γενιάς (3G).

Το ένα τέταρτο του πληθυσμού της ΕΕ έκανε χρήση του Internet κατά τη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου του 2000. Τα ποσοστά διείσδυσης (χρήσης) ποικίλλουν σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών, ωστόσο, κυμαίνονται από κάτω του 10% σε ένα κράτος μέλος έως άνω του 50% σε δύο. Τα υπόλοιπα κράτη μέλη παρουσιάζουν μέσο ποσοστό διείσδυσης περίπου 25%. Η μέση χρήση του Internet στην Ευρώπη εξακολουθεί να βρίσκεται σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Όσον αφορά την παροχή υπηρεσιών Internet, ενώ υπάρχουν τουλάχιστον 10 πάροχοι υπηρεσιών Internet (ISP) ανά ένα εκατομμύριο κατοίκους κατά μέσο όρο στα κράτη μέλη, ένα σημαντικό μερίδιο της αγοράς βρίσκεται στα χέρια των θυγατρικών ISP των εγκατεστημένων τηλεπικοινωνιακών φορέων εκμετάλλευσης, οι οποίες συγκεντρώνουν ένα υπολογιζόμενο μέσο ποσοστό 40% των συνδρομών στο Internet.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Ο συνολικός αριθμός φορέων εκμετάλλευσης που προσφέρουν σήμερα υπηρεσίες υπεραστικών κλήσεων ανέρχεται σε 461, έναντι 244 το 1999. 468 για διεθνείς κλήσεις, έναντι 281 το 1999, και 388 για τοπικές κλήσεις, έναντι 223 το 1999. Συνολικά περίπου 1.215 φορείς εκμετάλλευσης έχουν σήμερα άδεια παροχής υπηρεσιών δημόσιας φωνητικής τηλεφωνίας, αριθμός ο οποίος αντιπροσωπεύει αύξηση 35% έναντι του 1999 μετά από μία αύξηση 42% μεταξύ 1998 και 1999.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Τα στοιχεία στα τέλη του 1999 επιβεβαιώνουν τη γενική φθίνουσα τάση των μεριδίων των εγκατεστημένων φορέων εκμετάλλευσης στην αγορά φωνητικής τηλεφωνίας. Ο ρυθμός με τον οποίο οι νεοεισερχόμενοι κερδίζουν μερίδια αγοράς ποικίλλει από το ένα τμήμα της αγοράς στο άλλο και είναι υψηλότερος για τις διεθνείς και εθνικές υπεραστικές κλήσεις από ό,τι για τις τοπικές κλήσεις.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι οι περισσότερες τοπικές κλήσεις που παρέχονται από νεοεισερχόμενους φορείς εκμετάλλευσης εκτελούνται στην τοπική υποδομή του εγκατεστημένου φορέα εκμετάλλευσης και ότι οι εγκατεστημένοι φορείς διατηρούν ένα σημαντικό ποσοστό της αγοράς τοπικής πρόσβασης. 69 φορείς εκμετάλλευσης χρησιμοποιούν την προεπιλογή φορέα για την παροχή τοπικών κλήσεων και 180 για την παροχή υπεραστικών και διεθνών κλήσεων, ενώ 129 φορείς εκμετάλλευσης χρησιμοποιούν την επιλογή φορέα για την παροχή τοπικών κλήσεων και 311 για την παροχή υπεραστικών και διεθνών κλήσεων. Συνολικά, έχουν χορηγηθεί 861 κωδικοί πρόσβασης σε νεοεισερχόμενους φορείς για την παροχή τέτοιων κλήσεων.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Ωστόσο, το επίπεδο ανταγωνισμού στην αγορά φωνητικής τηλεφωνίας μπορεί να εκτιμηθεί από το γεγονός ότι κατά μέσο όρο περίπου το 82% του πληθυσμού στην ΕΕ μπορεί να επιλέγει μεταξύ άνω των πέντε φορέων εκμετάλλευσης για υπεραστικές και διεθνείς κλήσεις (το 95% έχει επιλογή μεταξύ τουλάχιστον δύο), ενώ περίπου το 29% μπορεί να επιλέξει μεταξύ άνω των πέντε φορέων εκμετάλλευσης για τοπικές κλήσεις (το 45% έχει επιλογή μεταξύ τουλάχιστον δύο).

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Τέλος, κυρίως λόγω της αναπροσαρμογής των τιμολογίων, μέσω της οποίας τα μέσα μηνιαία μισθώματα σημείωσαν αύξηση 12% στην ΕΕ την περίοδο 1997 έως 2000 και οι τοπικές κλήσεις σημείωσαν αύξηση 7,5% για μια δεκάλεπτη κλήση και 15% για μία τρίλεπτη κλήση, η μέση [7] τιμή [8] των δεκάλεπτων υπεραστικών και διεθνών κλήσεων στην ΕΕ παρουσίασε σταθερή μείωση την ίδια περίοδο, κατά 40% για τις υπεραστικές και διεθνείς κλήσεις (κοντά στην ΕΕ) και κατά 49% για τις κλήσεις στις ΗΠΑ. Θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι οι τιμές αυτές αφορούν τις υπηρεσίες των εγκατεστημένων φορέων εκμετάλλευσης. πολλοί νεοεισερχόμενοι προσφέρουν υπηρεσίες με σημαντικά χαμηλότερα τιμολόγια.

[7] Οι μέσοι όροι τιμολογίων/τιμών είναι σταθμισμένοι μέσοι όροι στην ΕΕ. Για όλα τα υπόλοιπα στοιχεία, χρησιμοποιούνται απλοί μέσοι όροι της ΕΕ

[8] Οι τιμές των δημοσίων τηλεφωνικών δικτύων μεταγωγής (PSTN) και των μισθωμένων γραμμών εκφράζονται σε ευρώ - ισοτιμία αγοραστικής δύναμης (ΙΑΔ) τον Αύγουστο του 2000 (βλ. παραρτήματα). όλες οι υπόλοιπες τιμές/αξίες εκφράζονται σε ευρώ την περίοδο του Αυγούστου 2000.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Ο μέσος μηνιαίος λογαριασμός για τους οικιακούς χρήστες των υπηρεσιών των εγκατεστημένων φορέων εκμετάλλευσης κυμαίνεται σήμερα σε χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με τον εγκατεστημένο φορέα της Ιαπωνίας και την Verizon στις ΗΠΑ. ο κοινοτικός μέσος όρος υπερβαίνει τους αντίστοιχους λογαριασμούς των καταναλωτών της Pacific Bell στις ΗΠΑ, της οποίας ωστόσο τα τιμολόγια είναι υψηλότερα από τα αντίστοιχα του φθηνότερου εγκατεστημένου φορέα εκμετάλλευσης στην ΕΕ.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Τα τέλη διασύνδεσης για τον τερματισμό κλήσεων στα σταθερά δίκτυα μειώθηκαν συνολικά κατά περίπου 9% έναντι του 1999: κατά 20,2% για τη διπλή διαβίβαση, 6,5% για την απλή διαβίβαση και παρέμειναν σταθερά για τη διασύνδεση σε τοπικό επίπεδο. Ο μέσος όρος τελών διασύνδεσης στην ΕΕ εμπίπτει στα τρέχοντα επίπεδα βέλτιστης πρακτικής για την απλή διαβίβαση και τα υπερβαίνει ελαφρώς για την τοπική διασύνδεση και τη διπλή διαβίβαση (7,7% και 9,1% αντίστοιχα). Οι αποκλίσεις από τα επίπεδα βέλτιστης πρακτικής είναι υψηλότερες το 2000 σε σχέση με το 1999, διότι τα δημοσιευθέντα επίπεδα βέλτιστης πρακτικής [9] αναθεωρήθηκαν προς τα κάτω.

[9] Βέλτιστη πρακτική για το 2000: Σύσταση της Επιτροπής της 20ής Μαρτίου 2000, ΕΕ L 83, 4.4.2000, σ. 30.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Ενώ οι τιμές των μισθωμένων γραμμών μειώθηκαν σημαντικά από το 1997, τα ετήσια μισθώματα τόσο για τις εθνικές όσο και για τις διεθνείς γραμμές ποικίλλουν σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών, ιδίως για τις εθνικές γραμμές 2Mbit/s για τις οποίες οι τιμές ποικίλλουν από το ένα τρίτο έως το διπλάσιο του κοινοτικού μέσου όρου. Επιπλέον, οι τιμές μίσθωσης διεθνών ημικυκλωμάτων 2Mbit/s προς την πλησιέστερη χώρα της ΕΕ είναι κατά μέσο όρο τριπλάσιες σε σχέση με τις εθνικές γραμμές 200 χιλιομέτρων.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Ωστόσο, οι εθνικές μισθωμένες γραμμές στην ΕΕ είναι σημαντικά φθηνότερες σε σύγκριση με την Ιαπωνία. οι βραχείες γραμμές 64kbit/s και 2Mbit/s στην ΕΕ είναι γενικά ακριβότερες σε σύγκριση με τις ΗΠΑ, ενώ οι υπεραστικές γραμμές είναι κατά μέσο όρο φθηνότερες.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΩΝ ΡΥΘΜΙΣΕΩΝ

Εθνικές κανονιστικές αρχές

Η πέμπτη έκθεση έδωσε έμφαση στη κεντρική σπουδαιότητα του ρόλου που διαδραματίζουν οι εθνικές κανονιστικές αρχές (ΕΚΑ) στην εφαρμογή του κανονιστικού πλαισίου. Στο παρόν στάδιο μετάβασης στο μελλοντικό κοινοτικό πλαίσιο, είναι σαφές ότι οι ΕΚΑ επωμίζονται το μεγαλύτερο βάρος της διαδικασίας πρακτικής εφαρμογής, δηλαδή τη μάζα των επιμέρους προβλημάτων που απομένει να επιλυθούν μετά την μεταφορά των ευρύτερων αρχών από το κοινοτικό στο εθνικό δίκαιο και μετά την έναρξη της διαδικασίας ανοίγματος της αγοράς. Αυτό ισχύει ειδικότερα, και όχι αποκλειστικά, για τα κράτη μέλη που εισήγαγαν πρώτα την ελευθέρωση και όπου τον τελευταίο χρόνο προέκυψαν δυσχερή ζητήματα που αφορούν, για παράδειγμα, τη τιμολόγηση της πρόσβασης σε κινητά δίκτυα και την πρόσβαση στο Internet με πάγιο τέλος για την εκκίνηση των κλήσεων. Επιπλέον, όλες οι ΕΚΑ χρειάστηκε να επιληφθούν σύνθετων και, σε ορισμένες περιπτώσεις, αμφιλεγόμενων ζητημάτων, όπως η ανάπτυξη του ασύρματου τοπικού βρόχου, η κοστολόγηση της φορητότητας των αριθμών και της προεπιλογής φορέα, και η χορήγηση αδειών για κινητά δίκτυα τρίτης γενιάς. Επιπλέον, οι περισσότερες κανονιστικές αρχές αντιμετωπίζουν αυξανόμενο αριθμό καταγγελιών εκ μέρους των καταναλωτών (μία μόνο κανονιστική αρχή, η OFTEL, επεξεργάστηκε πέρυσι 78.000 καταγγελίες) και αιτήσεων επίλυσης διαφορών μεταξύ συντελεστών της αγοράς. αυτό είναι φυσικό καθώς μεγαλώνει η αγορά, αλλά στην πράξη σημαίνει ότι οι πόροι θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν ανάλογα. Τέλος, οι ΕΚΑ αντιμετωπίζουν την ανάγκη προσαρμογής των διαρθρώσεών τους προκειμένου να ανταποκριθούν στη σύγκλιση των τομέων των τηλεπικοινωνιών και των ραδιοτηλεοπτικών εκπομπών, διατηρώντας παράλληλα την ανεξαρτησία τους, όπως απαιτείται βάσει των οδηγιών.

Ανεξαρτησία από τους συντελεστές της αγοράς

Διαχωρισμός των κανονιστικών λειτουργιών από τις λειτουργίες κρατικής ιδιοκτησίας // Ο αποτελεσματικός διαχωρισμός των κανονιστικών λειτουργιών και των λειτουργιών που συνδέονται με την κρατική ιδιοκτησία στο πλαίσιο του εγκατεστημένου φορέα εκμετάλλευσης προσδιορίστηκε στην πέμπτη έκθεση ως πηγή προβληματισμού σε μικρό αριθμό κρατών μελών.

// Σε μία περίπτωση, ο υπουργός που είναι αρμόδιος για το μερίδιο του δημοσίου στο μετοχικό κεφάλαιο του εγκατεστημένου φορέα εκμετάλλευσης είναι επίσης επικεφαλής της κανονιστικής αρχής (Βέλγιο). Σε άλλο κράτος μέλος, όπου οι νεοεισερχόμενοι εξέφρασαν ανησυχίες για το γεγονός ότι το ίδιο υπουργείο είναι υπεύθυνο τόσο για το μερίδιο ιδιοκτησίας του δημοσίου όσο και για τις κανονιστικές λειτουργίες που αφορούν ειδικότερα τη χορήγηση αδειών και την έγκριση τιμολογίων (Γαλλία), θεσπίστηκαν ορισμένες νομικές και συνταγματικές ρυθμίσεις, βάσει των οποίων μεταβιβάστηκαν εξουσίες στον αρμόδιο για τις τηλεπικοινωνίες υπουργό δίνοντάς του τη δυνατότητα να ασκεί τα κανονιστικά του καθήκοντα ανεξάρτητα από τον υπουργό που είναι αρμόδιος για το μερίδιο του δημοσίου.

// Σε περίπτωση όπου το υπουργείο διατηρεί την αρμοδιότητα να προτείνει το διορισμό των μελών του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΑ και, από κοινού με τον Υπουργό Οικονομικών, των μελών του διοικητικού συμβουλίου του εγκατεστημένου φορέα εκμετάλλευσης που αντιπροσωπεύει μερίδιο στην ιδιοκτησία του δημοσίου 11,11% (Πορτογαλία), η επικείμενη πώληση του υπολοίπου μεριδίου του δημοσίου θα άρει τις ανησυχίες. Σε μία άλλη περίπτωση, οι ανησυχίες που είχαν δημιουργηθεί σχετικά με τον διορισμό ενός μέλους του προσωπικού του υπουργείου που είναι αρμόδιο για την θέσπιση ρυθμίσεων στο διοικητικό συμβούλιο του εγκατεστημένου φορέα εκμετάλλευσης (Λουξεμβούργο) καθησυχάστηκαν με την αναδιοργάνωση του διοικητικού συμβουλίου.

// Η Επιτροπή παρατηρεί στο πλαίσιο της ανεξαρτησίας των κανονιστικών αρχών ότι η έλλειψη σαφήνειας όσον αφορά τον διαχωρισμό των κανονιστικών λειτουργιών από την εκμετάλλευση του εγκατεστημένου φορέα, ακόμα και σε περιπτώσεις όπου η ανεξαρτησία ουσιαστικά εξασφαλίζεται μέσω των εφαρμοζόμενων μηχανισμών, φαίνεται ότι λειτουργεί ως ισχυρό αντικίνητρο για την αγορά.

Εξουσίες σε σχέση με την αδειοδότηση, τη διασύνδεση, τις μισθωμένες γραμμές, την καθολική υπηρεσία, τις αρχές τιμολόγησης, την λογιστική του κόστους, την αριθμοδότηση, τις συχνότητες, τα δικαιώματα διέλευσης // Η πέμπτη έκθεση αναφέρθηκε στο γεγονός ότι ορισμένες ΕΚΑ δεν διαθέτουν επαρκείς εξουσίες, ιδίως όσον αφορά τη διασύνδεση, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις διακρινόταν απροθυμία χρήσης εξουσιών όπου αυτές υπήρχαν. Οι συντελεστές της αγοράς συμφωνούν ότι οι φορείς εκμετάλλευσης που επωφελούνται στις εγχώριες αγορές τους από την ύπαρξη μίας ευσυνείδητης και δραστήριας κανονιστικής αρχής, δικαιούνται να απαιτούν παρόμοιο επίπεδο κανονιστικής δραστηριότητας και στις υπόλοιπες κοινοτικές αγορές. Επίσης, οι φορείς εκμετάλλευσης δικαιούνται να προσδοκούν από τις κανονιστικές αρχές να διαδραματίζουν ενεργό ρόλο σε περίπτωση παρουσίασης αδυναμιών της αγοράς σε δυσχερή ζητήματα όπως η συνεγκατάσταση για την παροχή τοπικού βρόχου.

// Έλλειψη εξουσιών φαίνεται ότι εξακολουθεί να υπάρχει σε τέσσερις χώρες, ιδίως όσον αφορά την ικανότητα της ΕΚΑ να παρεμβαίνει σε διαφορές σε θέματα διασύνδεσης (Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Λουξεμβούργο). Σε τρία κράτη μέλη οι εξουσίες των ΕΚΑ είτε αυξήθηκαν (Ελλάδα, Αυστρία) ή πρόκειται σύντομα να αυξηθούν (Ιρλανδία). Σε δύο χώρες οι ΕΚΑ αναφέρθηκε ότι επιδεικνύουν απροθυμία ως προς την πλήρη άσκηση εξουσιών τους όσον αφορά θέματα διασύνδεσης (Ισπανία, Σουηδία).

// Η δυναμικότητα των ΕΚΑ αμφισβητήθηκε από ορισμένους νεοεισερχόμενους στην Ελλάδα όσον αφορά τη χορήγηση αδειών, στις Κάτω Χώρες, στην Αυστρία όσον αφορά την αριθμοδότηση, στη Σουηδία και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Οι νεοεισερχόμενοι εξέφρασαν ανησυχίες για τη μακρά περίοδο που απαιτείται σε ορισμένες χώρες για τη λήψη αποφάσεων εκ μέρους των ΕΚΑ (Βέλγιο, Ιταλία, Σουηδία). η έλλειψη διαφάνειας στη διαδικασία λήψης αποφάσεων επικρίθηκε από νεοεισερχόμενους στο Βέλγιο, στη Γαλλία σε σχέση με τα τιμολόγια, και στην Ιταλία. Σε τέσσερις χώρες, οι νεοεισερχόμενοι εξέφρασαν προβληματισμό όσον αφορά το χρονικό διάστημα που απαιτείται για την επίλυση, εκ μέρους των ΕΚΑ, διαφορών σε θέματα διασύνδεσης, το οποίο σε ορισμένες περιπτώσεις υπερβαίνει την περίοδο που ορίζεται στην οδηγία (Ισπανία, Αυστρία, Σουηδία, Ηνωμένο Βασίλειο). Οι νεοεισερχόμενοι υποστήριξαν την ανάγκη δυναμικότερης αντιμετώπισης όσον αφορά την επίλυση διαφορών σε μία χώρα (Πορτογαλία), ενώ σε μία άλλη χώρα εξέφρασαν ανησυχίες ότι οι διαδικασίες επίλυσης διαφορών δεν ήταν πάντοτε σαφείς ή δεν ακολουθούνταν στην πράξη (Κάτω Χώρες).

// Όσον αφορά τους πόρους που είναι αναγκαίοι για τις ΕΚΑ για την εκτέλεση των καθηκόντων τους, έχουν αναληφθεί δράσεις σε τρία κράτη μέλη για την άμβλυνση των προβλημάτων προσωπικού που αναφέρονταν στην πέμπτη έκθεση (Βέλγιο, Σουηδία, Ηνωμένο Βασίλειο). Ωστόσο, οι ελλείψεις δημοσιονομικών πόρων και προσωπικού εξακολουθούν να αποτελούν πρόβλημα σε σημαντικό αριθμό ΕΚΑ (Βέλγιο, Ελλάδα, Ιταλία). Στο παράρτημα 3 παρέχεται ένας πίνακας που παρουσιάζει τα επίπεδα χρηματοδότησης και στελέχωσης των ΕΚΑ, συνοδευόμενος από μία επισκόπηση δραστηριοτήτων.

Σαφήνεια όσον αφορά την ανάθεση κανονιστικών καθηκόντων // Σε ένα κράτος μέλος, παρά την πρόσφατη αναδιοργάνωση των αντίστοιχων εξουσιών με τις οποίες έχουν επιφορτιστεί το υπουργείο που είναι εν μέρει αρμόδιο για θέματα ρύθμισης, ο ανεξάρτητος κανονιστικός φορέας, το υπουργείο που έχει την εξουσία έγκρισης τιμολογίων και η αρχή ανταγωνισμού (Ισπανία), εξακολουθούν να υπάρχουν ανησυχίες σχετικά με τη διάκριση των εξουσιών όσον αφορά τους συντελεστές της αγοράς. Σε ένα άλλο κράτος μέλος, η προφανής αλληλεπικάλυψη εξουσιών μεταξύ της ΕΚΑ και της αρχής ανταγωνισμού εξακολουθεί να προκαλεί αβεβαιότητα και πρόσθετα έξοδα ως αποτέλεσμα της ανάγκης που αισθάνονται οι συντελεστές της αγοράς σε ορισμένες περιπτώσεις να υποβάλλουν προσφυγές και στους δύο φορείς (Φινλανδία). Σε ένα κράτος μέλος (Ιταλία) εξακολουθεί να παρατηρείται έλλειψη σαφήνειας όσον αφορά τις αρμοδιότητες που μεταφέρθηκαν από το υπουργείο στον ανεξάρτητο κανονιστικό φορέα.

Προσφυγές εναντίον αποφάσεων των ΕΚΑ σε φορέα ανεξάρτητο από τα εμπλεκόμενα μέρη // Δυνατότητα προσφυγής εναντίον των αποφάσεων της ΕΚΑ υπάρχει σε όλα τα κράτη μέλη. Οι μηχανισμοί προσφυγής θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη το γεγονός ότι οι εγκατεστημένοι φορείς εκμετάλλευσης είναι φυσικό να προσπαθούν να καθυστερήσουν την ανάπτυξη της αγοράς υποβάλλοντας προσφυγές εναντίον των αποφάσεων των ΕΚΑ. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η περίοδος μέχρι την έκδοση δικαστικής απόφασης είναι σχετικά μακρόχρονη.ωστόσο, σε ορισμένα κράτη μέλη οι αποφάσεις των ΕΚΑ δεν αναστέλλονται αυτόματα ως αποτέλεσμα της κατάθεσης προσφυγής (Δανία, Γερμανία, Ελλάδα, Ιρλανδία, Ιταλία, Κάτω Χώρες, Αυστρία). Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα δικαστήρια έχουν την εξουσία να λαμβάνουν αποφάσεις επί προσφυγών μόνο όσον αφορά τις διαδικαστικές πτυχές της υπόθεσης. σε μία χώρα, η πρόσφατη νομοθεσία αναθέτει μεγαλύτερες εξουσίες στα δικαστήρια όσον αφορά την ακύρωση των αποφάσεων των ΕΚΑ επί της ουσίας (Ηνωμένο Βασίλειο).

Χορήγηση αδειών

Η τελευταία έκθεση κατέδειξε τις ευρείες αποκλίσεις μεταξύ των εθνικών καθεστώτων χορήγησης αδειών και επέσυρε την προσοχή στις επαχθείς συνθήκες, τις μακρόχρονες διαδικασίες και τα υψηλά τέλη που επιβάλλονται σε ορισμένα κράτη μέλη. Έκτοτε, η πρώτη εισαγωγή του ασύρματου τοπικού βρόχου και οι προετοιμασίες για την ανάπτυξη των κινητών δικτύων τρίτης γενιάς επικέντρωσαν την προσοχή στις σημαντικές διαφορές που υπάρχουν στα καθεστώτα χορήγησης αδειών στην ΕΕ. Παρά την αύξηση σε ποσοστό 66% που σημειώθηκε στον αριθμό των φορέων εκμετάλλευσης που διαθέτουν άδεια στην ΕΕ από το 1999 (φωνητική τηλεφωνία και υπηρεσίες δικτύου), εξακολουθούν να υπάρχουν προβλήματα σε σχέση με το σύνθετο χαρακτήρα και τη διάρκεια των διαδικασιών σε μία εποχή όπου η αγορά απαιτεί απλές και ταχείες διαδικασίες χορήγησης αδειών ώστε να καταστεί δυνατή η εξάπλωση νέων υπηρεσιών και η επέκταση της κάλυψης των υφιστάμενων φορέων εκμετάλλευσης. Πράγματι, φαίνεται να υπάρχει μία σχέση μεταξύ του αριθμού των φορέων εκμετάλλευσης που λαμβάνουν άδεια σε ένα κράτος μέλος και των δυσχερειών ή του κόστους απόκτησης άδειας ή έγκρισης. Για τον λόγο αυτό υπάρχουν λιγότεροι φορείς εκμετάλλευσης αναλογικά με το μέγεθος του πληθυσμού στις χώρες όπου τα ισχύοντα καθεστώτα θεωρούνται πιο σύνθετα ή δαπανηρά. Από την άλλη πλευρά, η πίεση που ασκούσαν τα κράτη μέλη για τη μεταρρύθμιση των καθεστώτων τους φαίνεται ότι έχει χαλαρώσει καθώς οι φορείς εκμετάλλευσης που βρίσκονται ήδη εντός της αγοράς είναι ικανοποιημένοι από το γεγονός ότι οι νεοεισερχόμενοι στην αγορά είναι αναγκασμένοι να αντιμετωπίσουν τα ίδια προβλήματα με τα οποία είχαν έλθει αντιμέτωποι και οι ίδιοι σε προηγούμενα στάδια.

Χορήγηση ειδικών αδειών μόνο για δημόσια φωνητική τηλεφωνία ή δημόσια δίκτυα ή για τη χρήση σπάνιων πόρων ή για την επιβολή όρων παροχής καθολικής υπηρεσίας, διασφαλίσεων του ανταγωνισμού ή απαιτήσεων παροχής βασικών υπηρεσιών ή υπηρεσιών δημοσίου συμφέροντος

Ανοικτές, διαφανείς και ισότιμες διαδικασίες // Στα περισσότερα κράτη μέλη τηρείται το γράμμα των οδηγιών καθώς ειδικές άδειες απαιτούνται μόνο για την παροχή υπηρεσιών ή δικτύων φωνητικής τηλεφωνίας ή σε περιπτώσεις κατανομής πόρων εν ανεπαρκεία. Δεν έχουν αναφερθεί σημαντικά προβλήματα σε σχέση με τη διαφάνεια των καθεστώτων. Σε μία χώρα, η απλοποίηση των κανόνων που ολοκληρώθηκε πρόσφατα εισήγαγε τη χρήση των γενικών αδειών και των δηλώσεων για τη μετάδοση δεδομένων και τις δορυφορικές επικοινωνίες (Ιταλία). Σε τρία κράτη μέλη, τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι φορείς εκμετάλλευσης αφορούν τον λεπτομερή χαρακτήρα και τη φύση των πληροφοριών που ζητούνται είτε πριν είτε μετά τη χορήγηση μίας άδειας (Βέλγιο, Λουξεμβούργο) ή στην περίπτωση χορήγησης περιφερειακής άδειας (Γερμανία).

// Σε αρκετές χώρες, οι φορείς εκμετάλλευσης παραπονούνται ειδικότερα για τον φόρτο εργασίας και το χρόνο που απαιτείται για την επέκταση υφιστάμενης περιφερειακής άδειας σε άλλη περιφέρεια (Βέλγιο, Γερμανία, Γαλλία). Η διαδικασία αυτή είναι εκ φύσεως δαπανηρή αλλά θα μπορούσε επίσης να είναι και δυσανάλογη στον βαθμό όπου η ΕΚΑ ήδη διαθέτει εκτενείς πληροφορίες σχετικά με τον αιτούντα και σε σχέση με τη δραστηριότητα για την οποία πρόκειται να χορηγηθεί η άδεια.

Περιορισμός των προϋποθέσεων σε όσες περιλαμβάνονται στην οδηγία αδειοδότησης

Οι αιτούντες που πληρούν τις οριζόμενες προϋποθέσεις θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα να λάβουν άδεια

Ο αριθμός των αδειών μπορεί να είναι περιορισμένος μόνο με σκοπό την εξασφάλιση της αποδοτικής χρήσης σπάνιων πόρων // Σε μία χώρα (Βέλγιο) έχουν σημειωθεί βελτιώσεις όσον αφορά την κατάργηση των προϋποθέσεων χορήγησης αδειών που επιβάλλονταν παλαιότερα και υπερέβαιναν αυτές που περιλαμβάνονται στην οδηγία περί αδειών, ιδίως τις απαιτήσεις για συμβολή στην έρευνα και την ανάπτυξη. Σήμερα, η Γαλλία είναι το μοναδικό κράτος μέλος που επιβάλει υποχρέωση συνεισφοράς στον τομέα της έρευνας και της ανάπτυξης.

Ένα ιδιαίτερο πρόβλημα σε τρία κράτη μέλη (Ελλάδα, Ισπανία, Ιταλία) είναι η καθυστέρηση της μετατροπής των αδειών που είχαν εκδοθεί υπό προηγούμενα καθεστώτα, στο πλαίσιο των οποίων ίσχυαν διαφορετικές προϋποθέσεις από αυτές που ισχύουν για τις άδειες που λαμβάνουν οι νεοεισερχόμενοι, και οι οποίες ενδέχεται να μην είναι σύμφωνες με την κοινοτική νομοθεσία. Αυτό δημιουργεί αβεβαιότητα όχι μόνο για τους συγκεκριμένους φορείς εκμετάλλευσης αλλά και για τους ανταγωνιστές τους λόγω της συγκεχυμένης νομικής κατάστασης όσον αφορά τα διαφορετικά δικαιώματα και προϋποθέσεις που συνδέονται με τις αντίστοιχες άδειες.

// Η Ελλάδα δεν έχει ακόμη εισαγάγει τους κανόνες σχετικά με τις προϋποθέσεις χορήγησης αδειών για τη φωνητική τηλεφωνία με σκοπό τη συμμόρφωση του καθεστώτος της πριν από την ελευθέρωση την 1η Ιανουαρίου του 2001.

Χρονικό όριο 6 εβδομάδων για την έκδοση αδειών, με παράταση σε 4 μήνες σε περιπτώσεις όπου αυτό αιτιολογείται και κατά 4 ακόμη μήνες σε περιπτώσεις επιλογής βάσει σύγκρισης προσφορών // Πέραν της επιβάρυνσης που επιβάλλουν στους νέους και στους μικρότερους φορείς εκμετάλλευσης από πλευράς διαδικασίας, σε ορισμένες περιπτώσεις ο λεπτομερής χαρακτήρας και η φύση των πληροφοριών που ζητούνται οδηγούν σε καθυστερήσεις στην έγκριση της άδειας. Στο πλαίσιο αυτό, φαίνεται ότι υπάρχουν προβλήματα όσον αφορά τη διάρκεια των διαδικασιών και την τήρηση των προθεσμιών που επιβάλλουν οι νέοι κανονισμοί στην Ελλάδα, ενώ πρόσφατα στο ΗΒ έχουν αναφερθεί καθυστερήσεις σε σχέση με την εφαρμογή της νέας νομοθεσίας. Κατά τα άλλα, φαίνεται ότι είναι λίγες οι εξελίξεις που έχουν σημειωθεί στα κράτη μέλη σε σχέση με το μέσο χρονικό διάστημα που απαιτείται για την έκδοση των αδειών.

Τα τέλη θα πρέπει να έχουν ως στόχο την κάλυψη μόνο του διοικητικού κόστους διαχείρισης της άδειας. οι επιβαρύνσεις μπορούν να αντικατοπτρίζουν την ανάγκη εξασφάλισης βέλτιστης χρήσης σπάνιων πόρων // Οι φορείς εκμετάλλευσης σε ορισμένα κράτη μέλη εξέφρασαν τη δυσαρέσκεια τους για το επίπεδο των τελών που επιβάλλονται για τη χορήγηση των αδειών, λίγες όμως είναι οι εξελίξεις που έχουν σημειωθεί μετά την πέμπτη έκθεση, με εξαίρεση τη Γαλλία, όπου υπήρξε σημαντική μείωση των ετήσιων τελών αδειοδότησης. Ενώ έχουν καταβληθεί προσπάθειες για την μείωση των τελών που επιβάλλονται στη Γερμανία, εξακολουθούν να ισχύουν τα υψηλά εφάπαξ τέλη που είχαν αναφερθεί το προηγούμενο έτος.

// Στο παράρτημα 3 περιλαμβάνεται ένας πίνακας που παρουσιάζει τα επίπεδα τελών στα κράτη μέλη για την παροχή υπηρεσιών σταθερής φωνητικής τηλεφωνίας.

Διασύνδεση

Στην πέμπτη έκθεση τονίστηκε η ζωτική σημασία των όρων παροχής διασύνδεσης για την ανάδυση ανταγωνιστικής ευρωπαϊκής αγοράς τηλεπικοινωνιών και τονίστηκαν επίσης ορισμένα προβλήματα τα οποία αντιμετωπίζουν οι εισερχόμενοι στην αγορά. Τον τελευταίο χρόνο σημειώθηκαν ορισμένες εξελίξεις στον τομέα αυτό, καθώς οι ΕΚΑ ανέλαβαν δράση ειδικότερα για την εξασφάλιση της έγκαιρης δημοσίευσης υποδειγμάτων προσφοράς διασύνδεσης (RIO) σύμφωνα με τις ανάγκες της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τέθηκε σε ισχύ ένας μεγάλος αριθμός συμφωνιών διασύνδεσης με εγκατεστημένους φορείς εκμετάλλευσης (σήμερα 1.362 συνολικά συμφωνίες διασύνδεσης σταθερών/σταθερών δικτύων και σταθερών/κινητών δικτύων). Ωστόσο, οι νεοεισερχόμενοι σε πολλά κράτη μέλη εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν δυσκολίες όσον αφορά την εξασφάλιση ταχείας και ισότιμης διασύνδεσης, οι οποίες ποικίλλουν από την επιβολή υψηλών τιμολογίων και την εφαρμογή βραδέων διαδικασιών διαπραγματεύσεων έως την επίδειξη απροθυμίας εκ μέρους των ΕΚΑ να ενεργήσουν ή να παρέμβουν σε διαφορές με τρόπο δυναμικό, έγκαιρο και αποτελεσματικό. Σε ορισμένα κράτη μέλη τα υψηλά τιμολόγια διασύνδεσης (ιδίως για τις τοπικές κλήσεις) σε συνδυασμό με τα χαμηλά τιμολόγια που εφαρμόζει για τον τελικό χρήστη ο εγκατεστημένος φορέας εκμετάλλευσης είχαν ως αποτέλεσμα τη συμπίεση των περιθωρίων κέρδους των νεοεισερχομένων και τη δημιουργία, με τον τρόπο αυτό, εμποδίων για τον ανταγωνισμό. Σε σχέση με αυτό, η ανεπαρκής εποπτεία, εκ μέρους των ΕΚΑ, των συστημάτων λογιστικής του κόστους της διασύνδεσης έχει ως αποτέλεσμα σε πολλές περιπτώσεις να μην είναι δυνατή η επαλήθευση του προσανατολισμού στο κόστος των τιμολογίων των φορέων εκμετάλλευσης με σημαντική ισχύ στην αγορά. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα υποδείγματα προσφοράς διασύνδεσης εξακολουθούν να δημοσιεύονται ή να εγκρίνονται καθυστερημένα. Επίσης, σε άλλες περιπτώσεις δεν καλύπτουν το σύνολο των υπηρεσιών που ζητούνται από την αγορά μολονότι οι ίδιες υπηρεσίες παρέχονται στον κατάντη βραχίονα του εγκατεστημένου φορέα εκμετάλλευσης. Τέλος, οι εξουσίες που ανατίθενται στις ΕΚΑ για την εποπτεία της αγοράς διασύνδεσης δεν ασκούνται πλήρως σε ορισμένα κράτη μέλη.

Υποχρεώσεις ανταπόκρισης σε εύλογα αιτήματα, μη εισαγωγής διακρίσεων και διαφάνειας για τους φορείς εκμετάλλευσης με σημαντική ισχύ στην αγορά // Γενικά, οι φορείς εκμετάλλευσης παραπονούνται σχετικά με την απροθυμία διαπραγμάτευσης εκ μέρους των εγκατεστημένων φορέων ή σχετικά με αυτό που θεωρούν ως τακτική καθυστέρησης εκ μέρους του εγκατεστημένου φορέα, ακόμη και σε κράτη μέλη όπου έχει συναφθεί σημαντικός αριθμός συμφωνιών.

// Σε ένα κράτος μέλος (Λουξεμβούργο) η διαπραγμάτευση μίας συμφωνίας διασύνδεσης με τον εγκατεστημένο φορέα εκμετάλλευσης μπορεί να διαρκέσει έως και εννέα μήνες σε περιπτώσεις εμπλοκής υπηρεσιών που δεν καλύπτονται από το RIO: η προκαθορισμένη περίοδος είναι τέσσερις μήνες. Στη Γερμανία, όπου δεν υπάρχει χρονικό όριο διαπραγματεύσεων (και όπου ο μέσος όρος στην πράξη είναι δύο μήνες), οι νεοεισερχόμενοι ισχυρίζονται ότι οι διαπραγματεύσεις για υπηρεσίες που δεν καλύπτονται από το RIO διαρκούν περισσότερο. Επιπλέον, οι εισερχόμενοι ισχυρίζονται ότι στη Γερμανία αναγκάζονται να προσφύγουν σε διαδικασίες επίλυσης διαφορών προκειμένου να εξασφαλίσουν διασύνδεση. Σε ένα κράτος μέλος (Πορτογαλία) οι νεοεισερχόμενοι αρνήθηκαν την υπογραφή συμφωνιών με τον εγκατεστημένο φορέα εκμετάλλευσης έως ότου η ΕΚΑ παρενέβη για την επιβολή προϋποθέσεων και χρονικών ορίων. Σε άλλο κράτος μέλος (Σουηδία) φαίνεται ότι υπάρχει περιορισμένος αριθμός συμφωνιών διασύνδεσης ως αποτέλεσμα της απροθυμίας παρέμβασης που επεδείκνυε κατά το παρελθόν η ΕΚΑ. Οι περιορισμένες αρμοδιότητες της ΕΚΑ του Βελγίου φαίνεται επίσης ότι έχουν συμβάλει στο γεγονός ότι υπάρχει περιορισμένος αριθμός συμφωνιών διασύνδεσης.

// Σε δύο κράτη μέλη (Ιταλία, Κάτω Χώρες) εκφράζονται ανησυχίες από την πλευρά των νεοεισερχομένων διότι δεν είναι δυνατόν να επιλέξουν το επίπεδο διασύνδεσης. ο εγκατεστημένος φορέας εκμετάλλευσης απαιτεί τη διασύνδεσή τους σε τοπικό επίπεδο, ιδίως για τα δίκτυα πρωτοκόλλου Internet (IP). Στην περίπτωση της Ιταλίας, η ΕΚΑ μελετά το ενδεχόμενο επιβολής μίας νέας διάρθρωσης διασύνδεσης ανεξάρτητης από το δίκτυο του εγκατεστημένου φορέα εκμετάλλευσης. Στο Λουξεμβούργο η ΕΚΑ εξετάζει επί του παρόντος τα αιτήματα των νεοεισερχομένων για διασύνδεση σε επίπεδο τοπικού κέντρου.

// Σε δύο κράτη μέλη (Ισπανία, Πορτογαλία) απαιτείται μεγάλος αριθμός σημείων διασύνδεσης για την εθνική κίνηση, γεγονός το οποίο υποχρεώνει τους εισερχομένους να δημιουργούν εκ νέου δίκτυο παρόμοιο με αυτό του εγκατεστημένου φορέα εκμετάλλευσης. Σε μία άλλη χώρα (Γερμανία) ο εγκατεστημένος φορέας εκμετάλλευσης επιβάλλει έως και 23 επιπλέον σημεία διασύνδεσης μετά την υπέρβαση μίας ορισμένης χωρητικότητας κίνησης σε συγκεκριμένο σημείο διασύνδεσης και οι νεοεισερχόμενοι είναι της άποψης ότι οι αρχές δεν τεκμηρίωσαν ότι ο κανόνας αυτός είναι απαραίτητος εξαιτίας απειλής για την ακεραιότητα του δικτύου.

// Σε ένα κράτος μέλος (Λουξεμβούργο) μόλις πρόσφατα δόθηκε η δυνατότητα στους εισερχόμενους να θέσουν σε εφαρμογή υφιστάμενες συμφωνίες διασύνδεσης, καθώς ο εγκατεστημένος φορέας εκμετάλλευσης υποχώρησε έναντι της προηγούμενης άρνησής του να επιτρέψει τη συνεγκατάσταση για διασύνδεση. Σε μία άλλη χώρα (Ελλάδα), ο εγκατεστημένος φορέας εκμετάλλευσης εξακολουθεί να μην παρέχει σε φορείς εκμετάλλευσης κινητής τηλεφωνίας τη δυνατότητα από κοινού χρήσης εγκαταστάσεων, παρά τις συζητήσεις που έχουν ξεκινήσει σχετικά με το θέμα αυτό από την ΕΚΑ πριν από δύο έτη.

// Το χρονικό περιθώριο για την ολοκλήρωση της διασύνδεσης στη Γερμανία (3 μήνες) φαίνεται ότι δεν τηρείται, παρά την κανονιστική παρέμβαση, και δημιουργεί σοβαρό πρόβλημα για τους νεοεισερχομένους.

Παροχή επαρκών εξουσιών στις ΕΚΑ ώστε να παρεμβαίνουν κατόπιν ιδίας πρωτοβουλίας // Εκφράζονται ορισμένες ανησυχίες εκ μέρους των νεοεισερχομένων σε σχέση με την ανικανότητα, όπως γίνεται αντιληπτή σε ορισμένες περιπτώσεις, των ΕΚΑ να παρεμβαίνουν για την αντιμετώπιση της προαναφερθείσας τακτικής καθυστερήσεων.

Το νομικό πλαίσιο σε ένα κράτος μέλος (Λουξεμβούργο) δεν επιτρέπει στην ΕΚΑ να λαμβάνει δεσμευτικές αποφάσεις για την επίλυση διαφορών, με αποτέλεσμα ορισμένες (στις οποίες περιλαμβάνονται διαφορές σχετικά με την από κοινού χρήση εγκαταστάσεων, τη συνεγκατάσταση, την τοπική διασύνδεση, τη διασύνδεση και την παροχή υπηρεσιών πρόσθετου τέλους και τη διασύνδεση ημικυκλωμάτων μισθωμένων γραμμών) να μην έχουν επιλυθεί εντός του χρονικού περιθωρίου των έξι μηνών που απαιτείται από την οδηγία. Στο Βέλγιο, έχει θεσπιστεί το νομικό πλαίσιο για τη σύσταση ενός Επιμελητηρίου Διασύνδεσης στο πλαίσιο της ΕΚΑ για την επίλυση διαφορών, αλλά οι νεοεισερχόμενοι εκφράζουν προβληματισμό διότι ότι η νομική βεβαιότητα μετριάζεται από το γεγονός ότι ο εγκατεστημένος φορέας εκμετάλλευσης έχει υποβάλει προσφυγή εναντίον του νομικού πλαισίου. Η ΕΚΑ στη χώρα αυτή φαίνεται ότι δεν έχει χρησιμοποιήσει τις εξουσίες που της παρέχονται δυνάμει της οδηγίας προκειμένου να παρέμβει με ιδία πρωτοβουλία για την επίλυση των συνεχόμενων διαφωνιών όσον αφορά την τυποποιημένη συμφωνία διασύνδεσης. Στην Αυστρία, οι εξουσίες της ΕΚΑ που της επιτρέπουν την αίτηση τροποποίησης του ΥΠΔ έχουν πλέον ενισχυθεί μέσω νομοθετικής τροποποίησης. Σε ένα κράτος μέλος (Γερμανία), οι φορείς εκμετάλλευσης έχουν εκφράσει ανησυχίες ότι η ΕΚΑ δεν έχει την εξουσία να λαμβάνει αποφάσεις σε θέματα διασύνδεσης με ιδία πρωτοβουλία και ότι κατά συνέπεια δεν μπορεί να αναλαμβάνει δράση για την πρόληψη διαφορών.

Εφαρμογή κοστοστρέφειεας στα τιμολόγια των παρόχων υπηρεσιών σταθερής/φωνητικής τηλεφωνίας με σημαντική ισχύ στην αγορά // Γενικά, το Βέλγιο, η Δανία, η Ιρλανδία (για τις κλήσεις από σταθερά σε σταθερά δίκτυα), η Ιταλία, η Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο εμπίπτουν στο νέο φάσμα τιμών βέλτιστης πρακτικής για διασύνδεση για όλες τις κλήσεις (στη Δανία τα τέλη για τις κλήσεις διπλής διαβίβασης κυμαίνονται σήμερα σε επίπεδα χαμηλότερα από το φάσμα τιμών βέλτιστης πρακτικής της Επιτροπής). Όσον αφορά τις τοπικές κλήσεις, δέκα κράτη μέλη βρίσκονται εντός ή κάτω από τα όρια βέλτιστης πρακτικής που έχει ορίσει η Επιτροπή για το 2000, ενώ το ίδιο ισχύει σε δώδεκα κράτη μέλη για τις κλήσεις απλής διαβίβασης και σε οκτώ κράτη μέλη για τις κλήσεις διπλής διαβίβασης. Μολονότι τα περισσότερα τιμολόγια στην Αυστρία εξακολουθούν να είναι υψηλότερα από το ευρωπαϊκό όριο αναφοράς, έχουν μειωθεί κατά μέσο όρο σε ποσοστό 30%. Στην Πορτογαλία οι τιμές διασύνδεσης για το 2000 έχουν μειωθεί κατά 37%. Στη Φινλανδία δεν υπάρχει διαφοροποίηση μεταξύ των τελών για τις τοπικές κλήσεις και τις κλήσεις απλής διαβίβασης και στο Λουξεμβούργο υπάρχει μόνο ένα τέλος διασύνδεσης. Στη Γαλλία, όπου έχει σημειωθεί σημαντική μείωση των τιμολογίων διασύνδεσης στα ΥΠΔ του 1999 και του 2000, τα διαφοροποιημένα τιμολόγια διασύνδεσης που εφαρμόζονταν παλαιότερα μεταξύ των παρόχων δικτύων και υπηρεσιών έχουν πλέον καταργηθεί.

// Τα μηνιαία τέλη μίσθωσης για τις μισθωμένες γραμμές διασύνδεσης (μικρής απόστασης) δύο και πέντε χιλιομέτρων που παρέχονται από τον εγκατεστημένο φορέα εκμετάλλευσης ποικίλλουν σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών και αποκλίνουν σε μεγάλο βαθμό από το προτεινόμενο από την Επιτροπή ανώτατο όριο τιμών για τις γραμμές 2Mbit/s 2 χιλιομέτρων στο Βέλγιο, στην Ισπανία, στο Λουξεμβούργο και στις Κάτω Χώρες, ενώ για τις γραμμές 2Mbit/s 5 χιλιομέτρων η απόκλιση είναι σημαντική τόσο στις προαναφερθείσες χώρες όσο και στη Δανία, στην Ιρλανδία και στην Αυστρία. Στην περίπτωση των γραμμών 34Mbit/s 5 χιλιομέτρων., οι τιμές αποκλίνουν σε μεγάλο βαθμό από το προτεινόμενο όριο τιμών στο Βέλγιο, στην Ισπανία, στην Αυστρία, στην Πορτογαλία και στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Εφαρμογή της κοστοστρέφειας στα τιμολόγια των παρόχων κινητών υπηρεσιών με σημαντική ισχύ στην αγορά κινητής διασύνδεσης // Η υποχρέωση κοστοστρέφειας που επιβάλλεται στους πάροχους κινητών υπηρεσιών με σημαντική ισχύ στην εθνική αγορά διασύνδεσης σύμφωνα με την οδηγία, θα πρέπει, κανονικά, να έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση των τιμολογίων για τις κλήσεις που καταλήγουν σε κινητό δίκτυο. Οι νεοεισερχόμενοι φορείς εκμετάλλευσης σταθερών δικτύων ισχυρίζονται ότι ορισμένες ΕΚΑ καθυστερούν όσον αφορά τον χαρακτηρισμό παρόχων κινητών υπηρεσιών με σημαντική ισχύ στην εθνική αγορά διασύνδεσης. Με κοινοτικό μέσο όρο 0,21 EUR, τα τέλη διασύνδεσης για κλήσεις που καταλήγουν σε κινητά δίκτυα είναι υψηλότερα στη Γερμανία (0,34 EUR) και στην Ελλάδα (0,27 EUR) και χαμηλότερα στην Αυστρία (0,14 EUR). Σε ορισμένες περιπτώσεις, το γεγονός ότι ένας ή περισσότεροι φορείς εκμετάλλευσης κοινοποιούνται ότι έχουν σημαντική ισχύ στην εθνική αγορά διασύνδεσης, και κατά συνέπεια έχουν υποχρέωση κοστοστρέφειας των τιμολογίων, δεν έχει επιφέρει μείωση των τιμολογίων τερματισμού κλήσεων των ανταγωνιζόμενων φορέων εκμετάλλευσης για τους οποίους δεν έχει πραγματοποιηθεί παρόμοια κοινοποίηση.

// Οκτώ κράτη μέλη έχουν πράγματι ορίσει έναν ή περισσότερους φορείς κινητών υπηρεσιών ως κατέχοντες σημαντική ισχύ στην εθνική αγορά διασύνδεσης (Βέλγιο, Ισπανία, Γαλλία, Ιρλανδία, Ιταλία, Αυστρία, Φινλανδία, Σουηδία). Στις Κάτω Χώρες, η σχετική απαιτούμενη απόφαση έχει αναγγελθεί εδώ και πάνω από ένα χρόνο, αλλά δεν έχει ληφθεί μέχρι στιγμής.

// Σε ορισμένα κράτη μέλη (Γαλλία, Ιρλανδία), ωστόσο, οι νεοεισερχόμενοι επεσήμαναν την αδυναμία των αρχών να επιβάλλουν τις υποχρεώσεις που βαρύνουν τους φορείς εκμετάλλευσης με σημαντική ισχύ στην αγορά, και ιδίως την υποχρέωση κοστοστρέφειας των τιμολογίων τους, η οποία ισχύει για τους κοινοποιημένους φορείς κινητών υπηρεσιών για την εθνική αγορά διασύνδεσης.

Οι φορείς εκμετάλλευσης με σημαντική ισχύ στην αγορά στους οποίους επιβάλλεται υποχρέωση κοστοστρέφειας υπόκεινται επίσης σε απαιτήσεις λογιστικής του κόστους, συμπεριλαμβανομένου του λογιστικού διαχωρισμού // Δεδομένου ότι επιβάλλονται επίσης απαιτήσεις λογιστικής του κόστους σε σχέση με την παροχή μισθωμένων γραμμών και φωνητικής τηλεφωνίας από φορείς εκμετάλλευσης με σημαντική ισχύ στην αγορά, το θέμα αυτό αντιμετωπίζεται οριζόντια στο πλαίσιο της «λογιστικής του κόστους».

Οι πάροχοι σταθερών υπηρεσιών με σημαντική ισχύ στην αγορά θα πρέπει να δημοσιεύουν ένα υπόδειγμα προσφοράς διασύνδεσης // Η καθυστερημένη δημοσίευση του RIO, λόγω μακρών διαπραγματεύσεων ή αδυναμιών των προτάσεων, θεωρείται πρόβλημα στο Βέλγιο, στην Ελλάδα και στις Κάτω Χώρες. Μέτρα έχουν ληφθεί στο Βέλγιο και στη Γαλλία για την αντιμετώπιση των καταγγελιών των εισερχομένων στο πλαίσιο αυτό. Στην Ελλάδα εξακολουθεί να εφαρμόζεται το RIO του 1998 καθώς δεν έχει ακόμα επιτευχθεί συμφωνία όσον αφορά την ενημέρωση των τελών διασύνδεσης από κινητά σε σταθερά δίκτυα. Επιπλέον, σε ορισμένες χώρες (Βέλγιο, Ελλάδα, Γαλλία, Λουξεμβούργο, Πορτογαλία) το RIO δεν περιλαμβάνει το σύνολο των υπηρεσιών για τις οποίες υποβάλλονται αιτήσεις από τους νεοεισερχομένους. Σε δύο κράτη μέλη (Ιταλία, Αυστρία) όπου στο παρελθόν είχαν αναφερθεί αδυναμίες, το RIO του 2000 έχει τροποποιηθεί διευρύνοντας τον αριθμό των περιλαμβανόμενων υπηρεσιών

Ανταγωνισμός στο δίκτυο τοπικής πρόσβασης

Στον τομέα αυτό έχουν σημειωθεί σημαντικές εξελίξεις μετά την έκδοση της Πέμπτης Έκθεσης. Μετά τη σύσταση και την ανακοίνωσή της σχετικά με την αποδεσμοποίηση του τοπικού βρόχου, η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση κανονισμού στις 12 Ιουλίου 2000 προκειμένου να δώσει νομική ισχύ στον στόχο του Σχεδίου Δράσης eEurope όσον αφορά την πλήρως αποδεσμευμένη πρόσβαση στον βρόχο χάλκινων αγωγών μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2000. Επίσης, προβλέπεται η από κοινού πρόσβαση στον τοπικό βρόχο, βάσει της οποίας οι νεοεισερχόμενοι φορείς εκμετάλλευσης έχουν τη δυνατότητα να παρέχουν πρόσβαση υψηλής ταχύτητας στον βρόχο που χρησιμοποιείται από τον εγκατεστημένο φορέα εκμετάλλευσης για την παροχή φωνητικών υπηρεσιών.

Πλήρης αποδεσμοποίηση του τοπικού βρόχου

Η πλήρης αποδεσμοποίηση του τοπικού βρόχου (LLU) εφαρμόζεται σήμερα, σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό, σε έξι κράτη μέλη (Δανία, Γερμανία, Κάτω Χώρες, Αυστρία, Φινλανδία, Σουηδία). Για τις περισσότερες χώρες όπου προσφέρεται η δυνατότητα αυτή, δεν διατίθενται πλήρη στοιχεία σχετικά με τον αριθμό των γραμμών στις οποίες παρέχεται ΑΤΒ. Ενώ είναι σαφές ότι ο αριθμός των αποδεσμευμένων βρόχων είναι σήμερα περιορισμένος, οι ταχείες εξελίξεις στα περισσότερα κράτη μέλη θα έχουν πιθανότατα ως αποτέλεσμα τη σημαντική αύξηση του αριθμού αυτού μέσα στους επόμενους μήνες. Στην Ιταλία, όπου η απόφαση για την αποδεσμοποίηση καλύπτει τόσο τους χάλκινους αγωγούς όσο και τις οπτικές ίνες, πραγματοποιήθηκαν δοκιμές τον Σεπτέμβριο με τη συμμετοχή έντεκα νεοεισερχομένων, μετά τη θέσπιση της σχετικής νομοθεσίας τον Μάρτιο και την υποβολή της προσφοράς του εγκατεστημένου φορέα εκμετάλλευσης τον Μάιο, στην οποία η ΕΚΑ αναμένεται ότι θα απαντήσει τον Νοέμβριο. η διάθεση της σχετικής ευκολίας αναμένεται πριν από τα τέλη του έτους. Δοκιμές έχουν ξεκινήσει επίσης στο Ηνωμένο Βασίλειο μετά την τροποποίηση της άδειας του εγκατεστημένου φορέα εκμετάλλευσης στις 8 Αυγούστου του 2000, με την οποία απαιτείται αποδεσμοποίηση και παροχή δυνατότητας συνεγκατάστασης. ο εγκατεστημένος φορέας εκμετάλλευσης δημοσίευσε υπόδειγμα προσφοράς αποδεσμοποίησης και η έγκριση σχετικών παραγγελιών ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο. Η ΕΚΑ θέσπισε αρχές τιμολόγησης και προγραμματίζει την υποβολή ενός σχεδίου εγγράφου ορισμού του αποδεσμευμένου τμήματος τον Νοέμβριο. η παράδοση αναμένεται ότι θα ξεκινήσει τον Ιανουάριο του 2001. Δοκιμές πραγματοποιούνται επίσης στη Γαλλία, όπου η ημερομηνία εισαγωγής της πλήρους αποδεσμοποίησης είναι η 1η Ιανουαρίου 2001, όμως ακόμη δεν έχει καθοριστεί καμία τιμή. Το Βέλγιο και η Ισπανία ανακοίνωσαν πλήρη ΑΤΒ από την 1η Ιανουαρίου 2001. στην Ισπανία η ημερομηνία αυτή ορίζεται στο πλαίσιο της νομοθεσίας, ενώ στο Βέλγιο έχει καταρτιστεί νομοσχέδιο το οποίο ακολουθεί τα διαδικαστικά στάδια. Λόγω των τεχνικών ζητημάτων που δεν έχουν ακόμη επιλυθεί, στην Πορτογαλία δεν αναμένεται ότι θα είναι διαθέσιμη η πλήρης ΑΤΒ μέχρι τον Ιούνιο του 2001. Στην Ιρλανδία και στην Ελλάδα πραγματοποιούνται διαβουλεύσεις. Το Λουξεμβούργο έχει αναλάβει τη δέσμευση να καθορίσει τους απαιτούμενους όρους στο υπόδειγμα προσφοράς του εγκατεστημένου φορέα εκμετάλλευσης το 2001.

Στις χώρες όπου προσφέρεται ήδη ή επίκειται η πλήρης αποδεσμοποίηση του τοπικού βρόχου, οι συνθήκες συνεγκατάστασης, ιδίως οι καθυστερήσεις απόκρισης εκ μέρους του εγκατεστημένου φορέα εκμετάλλευσης, δημιουργούν σε ορισμένες περιπτώσεις προβλήματα για τους νεοεισερχομένους. Πράγματι, οι νεοεισερχόμενοι θεωρούν την τιμολόγηση και την παροχή δυνατότητας συνεγκατάστασης ως το πιο ακανθώδες ίσως ζήτημα που αντιμετωπίζουν σε σχέση με την ΑΤΒ. Στη σύστασή της, η Επιτροπή θεωρεί ότι αυτός είναι ένας τομέας όπου η στενή παρακολούθηση από τις ΕΚΑ έχει κρίσιμη σημασία για το αποτελεσματικό άνοιγμα του ανταγωνισμού στον τοπικό βρόχο.

Από κοινού πρόσβαση

Η από κοινού πρόσβαση, στο πλαίσιο της οποίας ο εγκατεστημένος φορέας εκμετάλλευσης εξακολουθεί να παρέχει παραδοσιακές υπηρεσίες τηλεφωνίας ενώ οι νεοεισερχόμενοι μισθώνουν φάσμα μεγάλου εύρους ζώνης που τους επιτρέπει την παροχή υπηρεσιών ψηφιακού συνδρομητικού βρόχου (DSL) με τη χρήση ιδίου εξοπλισμού, δεν προσφέρεται ακόμη σε κανένα κράτος μέλος. Στη Δανία, το δικαίωμα από κοινού πρόσβασης έχει επικυρωθεί αλλά δεν εφαρμόζεται ακόμη. Συζητήσεις έχουν ξεκινήσει σε ορισμένα κράτη μέλη μεταξύ του εγκατεστημένου φορέα εκμετάλλευσης και των νεοεισερχομένων. Στην ανακοίνωσή της σχετικά με την αποδεσμευμένη πρόσβαση στον τοπικό βρόχο της 26ης Απριλίου 2000, η Επιτροπή ανέφερε ότι, ανεξαρτήτως των κανονιστικών απαιτήσεων, τυχόν άρνηση εκ μέρους του εγκατεστημένου φορέα εκμετάλλευσης να παρέχει από κοινού πρόσβαση θα μπορούσε να οδηγήσει σε κατάχρηση της δεσπόζουσας θέσης του κατά παράβαση των κανόνων ανταγωνισμού.

Πρόσβαση σε υψίρρυθμο δυφιόρευμα

Η πρόσβαση σε δυφιόρευμα, βάσει της οποίας οι νεοεισερχόμενοι έχουν τη δυνατότητα να προσφέρουν υπηρεσίες DSL χρησιμοποιώντας τον εξοπλισμό DSL του εγκατεστημένου φορέα εκμετάλλευσης βάσει των αρχών παροχής ανοικτού δικτύου και ανταγωνισμού, προσφέρεται σε οκτώ χώρες (Δανία, Γερμανία, Ισπανία, Ιταλία, Αυστρία, Φινλανδία, Σουηδία, Ηνωμένο Βασίλειο). Στη Γαλλία, η εισαγωγή της προσφοράς χονδρικής έχει καθυστερήσει λόγω διαφωνίας όσον αφορά τους όρους της, ενώ το δικαίωμα του εγκατεστημένου φορέα εκμετάλλευσης να προχωρήσει στη δική του προσφορά λιανικής εξετάζεται επί του παρόντος από την αρχή ανταγωνισμού. Στο Βέλγιο, ο εγκατεστημένος φορέας εκμετάλλευσης άρχισε να προσφέρει ένα καταναλωτικό προϊόν ασύμμετρου ψηφιακού συνδρομητικού βρόχου (ADSL) το δεύτερο τρίμηνο του 1999, όμως η υποχρέωσή του όσον αφορά την υποβολή προσφοράς προς τους νεοεισερχομένους ισχύει μόνο από την 1η Ιανουαρίου 2001. Στην Ισπανία, η ισπανική κανονιστική αρχή επέβαλε τον Μάρτιο του 1999 στον εγκατεστημένο φορέα εκμετάλλευσης την υποχρέωση παροχής ADSL μόνο σε νεοεισερχομένους. Καθώς οι θυγατρικές του εγκατεστημένου φορέα εκμετάλλευσης ήταν καλύτερα προετοιμασμένες, οι σχετικές διατάξεις δεν εφαρμόστηκαν παρά μόνο έξι μήνες αργότερα. Λόγω τεχνικών προβλημάτων που αντιμετώπισαν όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς εκμετάλλευσης, η υπηρεσία άρχισε να διατίθεται μόλις στις 15 Σεπτεμβρίου του 2000. Στη Γερμανία, οι τιμές χονδρικής ADSL είναι οι ίδιες με τις τιμές λιανικής για τους μεγάλους χρήστες. Το ίδιο ισχύει και στις Κάτω Χώρες. Στη Δανία, ο εγκατεστημένος φορέας εκμετάλλευσης άρχισε να προσφέρει υπηρεσίες λιανικής το 1999. Η νέα νομοθεσία τον Ιούνιο του 2000 επιβεβαίωσε την υποχρέωση του εγκατεστημένου φορέα εκμετάλλευσης να παρέχει πρόσβαση σε δυφιόρευμα σε χονδρική βάση και ορισμένοι φορείς εκμετάλλευσης έλαβαν προσφορά για τέτοια πρόσβαση, αλλά μέχρι σήμερα δεν έχει συναφθεί καμία συμφωνία. Στη Φινλανδία, οι υπηρεσίες ADSL λιανικής άρχισαν να προσφέρονται από τους φορείς εκμετάλλευσης του δικτύου του εγκατεστημένου φορέα το 1999. Στη Φινλανδία, δεν υπάρχει συγκεκριμένη νομοθεσία που να επιβάλει την πρόσβαση σε δυφιόρευμα, όμως η Επιτροπή αντιλαμβάνεται ότι ενδέχεται να έχουν συναφθεί ορισμένες συμφωνίες χονδρικής αυτού του τύπου πρόσβασης σε εμπορική βάση. Στη Σουηδία, επίσης δεν υπάρχει συγκεκριμένη νομοθετική υποχρέωση και δεν έχει συναφθεί καμία συμφωνία μολονότι ADSL προσφέρονται από τον εγκατεστημένο φορέα εκμετάλλευσης, γεγονός που δείχνει ότι ο εγκατεστημένος φορέας εκμετάλλευσης θα έχει το πλεονέκτημα του πρωτοπόρου στην αγορά, όπως συμβαίνει στη Φινλανδία, στις Κάτω Χώρες, στο Βέλγιο, στη Δανία και στη Γερμανία. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, στην Ισπανία και στην Ιταλία, τα προϊόντα χονδρικής και λιανικής των εγκατεστημένων φορέων εκμετάλλευσης άρχισαν να προσφέρονται ταυτόχρονα. Ένας πίνακας με λεπτομέρειες σχετικά με την ανάπτυξη των ADSL παρουσιάζεται στο παράρτημα 3. Η απουσία υποβολής προσφοράς χονδρικής ή οι καθυστερήσεις στην υποβολή αυτής της προσφοράς εκ μέρους των εγκατεστημένων φορέων εκμετάλλευσης που προσφέρουν οι ίδιοι υπηρεσίες λιανικής DSL θέτει σαφώς τους νεοεισερχόμενους σε ανταγωνιστικά μειονεκτική θέση.

Στο παράρτημα 3 παρέχονται πίνακες όπου παρουσιάζεται η διάθεση και οι όροι για την LLU, την από κοινού πρόσβαση και την πρόσβαση ρεύματος δυαδικών ψηφίων.

Ασύρματος τοπικός βρόχος

Ο ασύρματος τοπικός βρόχος (WLL) δεν συνιστά ακόμη βιώσιμο εναλλακτικό μέσο τοπικής πρόσβασης καθώς η υπηρεσία δεν λειτουργεί ακόμα στα περισσότερα κράτη μέλη, μολονότι οι προοπτικές είναι μεγάλες και πιθανότατα θα αρχίσουν να υλοποιούνται τους επόμενους μήνες. Πέντε κράτη μέλη (Γερμανία, Ισπανία, Ιρλανδία, Πορτογαλία, Φινλανδία) χορήγησαν άδειες ασύρματου τοπικού βρόχου ευρείας ζώνης το 1999. έκτοτε, τις προαναφερθείσες χώρες ακολούθησαν η Γαλλία, όπου σχετικές άδειες χορηγήθηκαν τον Σεπτέμβριο, και το Λουξεμβούργο, όπου παραχωρήθηκαν συχνότητες σε πέντε φορείς εκμετάλλευσης. Στη Σουηδία χορηγήθηκαν άδειες, αλλά στη συνέχεια ανακλήθηκαν για διαδικαστικούς λόγους. όλοι όσοι είχαν λάβει άδειες απαιτείται να υποβάλουν εκ νέου αίτηση, αναμένεται όμως ότι ο αριθμός των διαθέσιμων αδειών θα επαρκεί για το σύνολο των αιτούντων. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, άδειες θα χορηγηθούν μέσω δημοπράτησης, η οποία προγραμματίζεται ότι θα ξεκινήσει μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου του 2000. Στις Κάτω Χώρες, η διαδικασία χορήγησης αδειών έχει καθυστερήσει και δεν προγραμματίζεται πλέον εντός του 2000. Στο Βέλγιο, η θέση σε ισχύ της απαιτούμενης νομοθεσίας αναβλήθηκε και η διαδικασία χορήγησης αδειών ματαιώθηκε μέχρι τα τέλη του έτους. Στη Δανία και στην Ελλάδα άδειες αναμένεται ότι θα χορηγηθούν τον Δεκέμβριο του 2000. Μετά από ορισμένες καθυστερήσεις, η διαδικασία χορήγησης αδειών στην Αυστρία δεν αναμένεται ότι θα ξεκινήσει εκ νέου πριν από τον Ιανουάριο του 2001. Στην Ιταλία, πριν από τα τέλη του έτους θα ληφθεί απόφαση σχετικά με την παροχή υπηρεσιών ΑΣΤΒ.

Τοπική υποδομή καλωδιακής τηλεόρασης

Υπηρεσίες φωνητικής τηλεφωνίας παρέχονται σήμερα από φορείς εκμετάλλευσης που χρησιμοποιούν υποδομή καλωδιακής τηλεόρασης (CATV) σε επτά κράτη μέλη (Βέλγιο, Γερμανία, Ισπανία, Γαλλία, Κάτω Χώρες, Αυστρία, Ηνωμένο Βασίλειο). Η παροχή των υπηρεσιών αυτών αναμένεται ότι θα ξεκινήσει πολύ σύντομα στην Ιρλανδία. Ο αριθμός των φορέων εκμετάλλευσης κυμαίνεται από έναν (Αυστρία) έως εικοσιεπτά (Ισπανία). ο αριθμός των συνδρομητών ποικίλλει από μερικές χιλιάδες έως περίπου 200.000 στις Κάτω Χώρες και πέντε εκατομμύρια στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Καθολική υπηρεσία, συμπεριλαμβανομένων ζητημάτων που αφορούν τους καταναλωτές

Όπως και πέρυσι, φαίνεται ότι υπάρχουν ορισμένες δυσκολίες όσον αφορά την παροχή ποιοτικής καθολικής υπηρεσίας σε ολόκληρη την ΕΕ. Η διάθεση στην αγορά πλήρους φάσματος φωνητικών υπηρεσιών και υπηρεσιών δεδομένων σε ανταγωνιστικές τιμές, συμπεριλαμβανομένων τιμολογίων για περιστασιακούς χρήστες σταθερών και κινητών υπηρεσιών, κινητών υπηρεσιών SMS και δωρεάν πρόσβασης στο Internet ή περιορισμένης σύνδεσης με το Internet, έχει άρει οποιεσδήποτε ανησυχίες είχαν εκφραστεί στα αρχικά στάδια της ελευθέρωσης όσον αφορά τη διάθεση πλήρων υπηρεσιών για το σύνολο του πληθυσμού. Καθώς η αγορά αναπτύσσεται και ο αριθμός των φορέων εκμετάλλευσης αυξάνεται, εκφράζεται ενδιαφέρον προς την κατεύθυνση της δυνατότητας να μοιράζονται οι υποχρεώσεις παροχής καθολικής υπηρεσίας μεταξύ περισσοτέρων φορέων εκμετάλλευσης δίνοντας τους έτσι τη δυνατότητα να επιλέγουν την παροχή συγκεκριμένων υπηρεσιών.

Υποχρέωση των κρατών μελών να εξασφαλίζουν την παροχή ελάχιστης δέσμης υπηρεσιών σε προσιτές τιμές // Οι μοναδικές δυσχέρειες που έχουν αναφερθεί σε σχέση με την παροχή της καθολικής υπηρεσίας αφορούν την παραγωγή και την παροχή ενός καταλόγου καθολικής υπηρεσίας, γεγονός το οποίο επηρεάζει την ποιότητα των υπηρεσιών πληροφοριών καταλόγου. Στη Γαλλία και στη Σουηδία, λόγω των δυσχερειών που έχουν εμφανιστεί μεταξύ του εγκατεστημένου και των υπολοίπων φορέων εκμετάλλευσης, δεν διατίθεται κατάλογος καθολικής υπηρεσίας, γεγονός το οποίο δημιουργεί πραγματικό προβληματισμό καθώς ο αριθμός των συνδρομητών που χρησιμοποιούν εναλλακτικούς προμηθευτές αυξάνεται ενώ επίκειται η θέσπιση της αποδεσμοποίησης. Στη Γερμανία, οι φορείς εκμετάλλευσης επικρίνουν τα υψηλά τέλη που επιβάλλει ο εγκατεστημένος φορέας εκμετάλλευσης στους ανταγωνιστές του για την πρόσβαση στη βάση δεδομένων συνδρομητών που διαθέτει, μολονότι η αρχή ανταγωνισμού έχει δεχθεί το τιμολόγιο που έχει οριστεί στη συγκεκριμένη περίπτωση. Στην Ιταλία, από την άλλη πλευρά, ως αποτέλεσμα των όρων συγχώνευσης, ο εγκατεστημένος φορέας εκμετάλλευσης παρέχει πλέον δωρεάν πρόσβαση.

Οι συντελεστές της αγοράς μπορούν να μοιράζονται το καθαρό κόστος σε περιπτώσεις επιβολής αθέμιτης επιβάρυνσης στον προμηθευτή που έχει χαρακτηριστεί ως κατέχων σημαντική ισχύ στην αγορά

Τα εθνικά προγράμματα χρηματοδότησης θα πρέπει να είναι αντικειμενικά, διαφανή και να έχουν αναλογικό και αμερόληπτο χαρακτήρα // Στο διάστημα που έχει παρέλθει από την έκδοση της Πέμπτης Έκθεσης, η Ιταλία αποφάσισε την ενεργοποίηση του μηχανισμού χρηματοδότησης, μέσω του οποίου απαιτείται χρηματοδοτική συνεισφορά των νεοεισερχομένων στο κόστος που βαρύνει την Telecom Italia σε σχέση με την παροχή καθολικής υπηρεσίας. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχουν σήμερα δύο κράτη μέλη όπου εφαρμόζεται ο μηχανισμός χρηματοδότησης της καθολικής υπηρεσίας. Στη Γαλλία, το επίπεδο των συνεισφορών μειώθηκε σε σχέση με το προηγούμενο έτος, επειδή δεν συνεκτιμάται πλέον η αναπροσαρμογή στον υπολογισμό του κόστους καθολικής υπηρεσίας της France Tιlιcom.

// Και στις δύο χώρες, το προσδιοριζόμενο καθαρό κόστος παροχής καθολικής υπηρεσίας είναι σχετικά αμελητέο σε σύγκριση με τον συνολικό κύκλο εργασιών της αγοράς τηλεπικοινωνιών. Ωστόσο, σε σύγκριση με τα κέρδη των νεοεισερχομένων, το κόστος αυτό δεν μπορεί να εξακολουθεί να θεωρείται αμελητέο.

// Ενώ οι διαφορές, μεταξύ Γαλλίας και Ιταλίας, όσον αφορά το κόστος μπορούν να εξηγηθούν λόγω των διαφορών στα χαρακτηριστικά των δικτύων, των γεωγραφικών συνθηκών και της πυκνότητας του πληθυσμού, κάθε χώρα εφαρμόζει διαφορετικούς κανόνες και μεθόδους υπολογισμού. Για παράδειγμα, τα άυλα οφέλη που προκύπτουν από την παροχή καθολικής υπηρεσίας δεν αφαιρούνται από το τελικό αποτέλεσμα στη Γαλλία. Οι πίνακες που περιέχονται στο παράρτημα 3 παρέχουν σύγκριση του αποτελέσματος του υπολογισμού για τη Γαλλία και την Ιταλία. Δεν διαφέρουν μόνο οι μέθοδοι υπολογισμού, αλλά και οι κανόνες που αφορούν την κατανομή των επιβαρύνσεων μεταξύ των φορέων εκμετάλλευσης. Στην Ιταλία, οι φορείς εκμετάλλευσης των οποίων η δυνητική συνεισφορά στο ταμείο υπολογίζεται σε ποσοστό κάτω του 1% του συνολικού ποσού του ταμείου εξαιρούνται, ούτως ώστε να αποφεύγεται η δημιουργία μίας κατάστασης όπου οι συνεισφορές θα αποτελούν φραγμό για την είσοδο στην αγορά ενώ, στη Γαλλία, οι συνεισφορές είναι απλώς ανάλογες με τον όγκο της κίνησης. Έτσι φαίνεται ότι, πέραν των εμφανών διαφορών που υπάρχουν στις εθνικές αγορές, οι διαφορετικές μέθοδοι υπολογισμού και χρηματοδότησης του κόστους της καθολικής υπηρεσίας μπορούν να έχουν ως αποτέλεσμα οι φορείς εκμετάλλευσης να αντιμετωπίζουν πολύ διαφορετικές συνθήκες εισόδου στην αγορά.

// Άλλα επτά κράτη μέλη διατηρούν τη δυνατότητα εφαρμογής ενός μηχανισμού χρηματοδότησης εάν το κόστος παροχής καθολικής υπηρεσίας θεωρείται ότι αποτελεί αθέμιτη επιβάρυνση, και στην Ελλάδα αναμένεται σύντομα η εισαγωγή σχετικής νομοθεσίας. Μέσα στο τελευταίο έτος, τέσσερις από τις χώρες αυτές (Ελλάδα, Ισπανία, Ιρλανδία και Πορτογαλία) έχουν ασχοληθεί ενεργά με την ανάλυση του κατά πόσον το κόστος που συνδέεται με την καθολική υπηρεσία αιτιολογεί την ενεργοποίηση μηχανισμού χρηματοδότησης. Το Βέλγιο έχει εισαγάγει νέα νομοθεσία σχετικά με την μεθοδολογία υπολογισμού του κόστους αυτού.

Θέματα που αφορούν τους χρήστες και τους καταναλωτές

Είναι περιορισμένες, μέχρι στιγμής, οι ενδείξεις συστηματικών προσπαθειών σε εθνικό επίπεδο για την παρακολούθηση της προστασίας των καταναλωτών και την προώθηση των συμφερόντων των χρηστών σε σχέση με τις τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες. Ενώ οι θεσμικές ρυθμίσεις ποικίλλουν από χώρα σε χώρα, φαίνεται απογοητευτικά χαμηλό το επίπεδο συντονισμού μεταξύ των ΕΚΑ και άλλων υπηρεσιών που είναι υπεύθυνες για την προστασία των καταναλωτών. Έτσι είναι δύσκολο να εντοπιστούν συγκεκριμένες τάσεις ή προβλήματα σε κοινοτικό επίπεδο, ακόμα και σε σχέση με τις υπηρεσίες και τους δείκτες ποιότητας των υπηρεσιών, η χρήση των οποίων είναι υποχρεωτική βάσει του κοινοτικού πλαισίου. Στο μέτρο που μπορούν να συγκριθούν τα διαθέσιμα στοιχεία, φαίνεται ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά την ποιότητα των βασικών στοιχείων των υπηρεσιών σταθερής τηλεφωνίας, όπως ο χρόνος παροχής της αρχικής σύνδεσης, της επισκευής βλαβών ή της απόκρισης σε κλήσεις προς τηλεφωνητή ή για αιτήσεις πληροφοριών καταλόγου.

Στο παράρτημα 3 παρέχονται πίνακες που παρουσιάζουν τους δείκτες ποιότητας υπηρεσιών για τα κράτη μέλη.

Επίλυση διαφορών/προστασία καταναλωτών

Σε εννέα κράτη μέλη λειτουργεί γραφείο ή υπηρεσία που χειρίζεται καταγγελίες καταναλωτών σε σχέση με τον τομέα των τηλεπικοινωνιών (Βέλγιο, Δανία, Γερμανία, Ισπανία, Ιταλία, Κάτω Χώρες, Αυστρία, Πορτογαλία, Ηνωμένο Βασίλειο), τα οποία πολλές φορές συνδέονται με την ΕΚΑ. Τα υπόλοιπα κράτη μέλη τείνουν να στηρίζονται σε μη εξειδικευμένους φορείς προστασίας των καταναλωτών, όσον αφορά θέματα τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών, ορισμένες φορές σε στενή συνεργασία με την ΕΚΑ, όπως συμβαίνει στη Σουηδία. Σε ορισμένες περιπτώσεις είναι απίθανο οι οριζόντιες υπηρεσίες να διαθέτουν επαρκείς πόρους ώστε να ανταποκρίνονται στις ταχείες και σύνθετες εξελίξεις των τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών σε σχέση με τους όρους των συμβάσεων, την παροχή υπηρεσιών ή την τιμολόγηση.

Χρέωση

Ένα από τα βασικά εργαλεία για την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών είναι η παροχή αναλυτικής χρέωσης. Το τρέχον κοινοτικό πλαίσιο απαιτεί ένα βασικό επίπεδο αναλυτικής χρέωσης χωρίς επιπλέον κόστος για τον χρήστη και απαιτεί οι λογαριασμοί να είναι αρκετά αναλυτικοί ώστε να καθίσταται δυνατή η επαλήθευση και ο έλεγχος των χρεώσεων. Απαιτείται η σταδιακή εισαγωγή της αναλυτικής χρέωσης, αρχικά ως υποχρέωση των εγκατεστημένων φορέων εκμετάλλευσης και στη συνέχεια για όλους τους φορείς εκμετάλλευσης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2001.

Στην πλειονότητα των κρατών μελών (11 από τα 15), ο τυποποιημένος λογαριασμός δεν παρέχει αναλυτική χρέωση ανά κλήση. Συνήθως αναφέρει το κόστος (και ορισμένες φορές τη διάρκεια) του συνολικού αριθμού κλήσεων που πραγματοποιούνται σε κάθε μία από τις ακόλουθες κατηγορίες: τοπικές κλήσεις, υπεραστικές κλήσεις, διεθνείς κλήσεις, κλήσεις σε κινητά δίκτυα και συνδέσεις δεδομένων/Internet. Στην Ισπανία, στη Γαλλία, στην Πορτογαλία και στο Ηνωμένο Βασίλειο ο τυποποιημένος λογαριασμός περιλαμβάνει τα εξής στοιχεία: για κάθε κλήση, τον πλήρη/μερικό αριθμό του καλουμένου, την ημερομηνία κλήσης, το χρόνο έναρξης (ή λήξης) της κλήσης, τη διάρκεια της κλήσης και την τιμή ανά κλήση.

Ωστόσο, είναι δυνατόν να ζητηθεί λογαριασμός με αναλυτική χρέωση από τον εγκατεστημένο φορέα εκμετάλλευσης, δωρεάν, στη Γερμανία, στην Ιταλία, στην Φινλανδία και στη Σουηδία. Αναλυτικός λογαριασμός είναι επίσης δυνατόν να ζητηθεί από τον εγκατεστημένο φορέα εκμετάλλευσης, έναντι ορισμένης επιβάρυνσης, σε επτά άλλα κράτη μέλη (Βέλγιο, Δανία, Ελλάδα, Ιρλανδία, Λουξεμβούργο, Κάτω Χώρες, Αυστρία).

Στο παράρτημα 3 περιλαμβάνεται ένας πίνακας που παρουσιάζει τα συστήματα χρέωσης στα κράτη μέλη.

Τιμολόγια

Λίγες είναι οι αλλαγές που έχουν αναφερθεί σε σχέση με τη διαφάνεια των τιμολογίων σταθερών και κινητών υπηρεσιών μετά την έκδοση της Πέμπτης Έκθεσης. Οι οργανώσεις καταναλωτών και οι τηλεπικοινωνιακοί φορείς γνωρίζουν ότι η ανάπτυξη υπηρεσιών πάγιου τέλους θα αποτελέσει ζήτημα μείζονος σημασίας τον επόμενο χρόνο, τόσο για την τηλεφωνία όσο και για τις υπηρεσίες Internet, όμως υπάρχει σημαντική αβεβαιότητα ως προς τον τρόπο παρακολούθησης του ζητήματος και την εξασφάλιση της προστασίας των χρηστών. Η χρέωση των κλήσεων με βάση τη διάρκειά τους αρχίζει να χρησιμοποιείται ολοένα περισσότερο και αυτό φαίνεται ότι παρέχει το πιο δίκαιο και διαφανές σύστημα για τους καταναλωτές. Ωστόσο, υπάρχουν σημαντικές δυσκολίες σε σχέση με τη διαφάνεια των τελών αποκατάστασης κλήσεων, καθώς εφαρμόζονται διαφορετικά τέλη, μεταξύ άλλων και σε σχέση με την απόσταση μίας διεθνούς κλήσης (Βέλγιο). Ενώ η κατάσταση αυτή συνεχίζεται, οι καταναλωτές που δεν μπορούν να έχουν πρόσβαση σε διαφανείς πληροφορίες σχετικά με τα τέλη αποκατάστασης κλήσεων θα εξακολουθούν να ζητούν συγκριτικές πληροφορίες σχετικά με το κόστος των επιμέρους κλήσεων.

Κινητές υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων των υπηρεσιών τρίτης γενιάς και περιαγωγής

Ανάπτυξη της αγοράς. κινητά δίκτυα δεύτερης γενιάς

Η αγορά κινητών τηλεπικοινωνιών εξακολουθεί να αυξάνεται με πολύ έντονους ρυθμούς τον τελευταίο χρόνο, ενώ το ποσοστό διείσδυσης των κινητών υπηρεσιών (από άποψη συνδρομητών/πληθυσμό) αυξήθηκε κατά 63% κατά μέσο όρο στην ΕΕ. Το ποσοστό αύξησης είναι ιδιαίτερα έντονο στη Γερμανία και στην Ελλάδα, όπου ο αριθμός των συνδρομητών υπερδιπλασιάστηκε τον τελευταίο χρόνο. Αυτό δείχνει μία τάση εξισορρόπησης του ποσοστού διείσδυσης των κινητών υπηρεσιών σε ολόκληρη την ΕΕ, καθώς οι χώρες με χαμηλότερα ποσοστά διείσδυσης παρουσιάζουν υψηλότερο επίπεδο αύξησης. Το ποσοστό διείσδυσης των κινητών υπηρεσιών κυμαίνεται σήμερα από 70% στη Φινλανδία έως 39% στο Βέλγιο, με μέσο κοινοτικό ποσοστό 55%.

Σε όλα τα κράτη μέλη υπάρχουν είτε τρία είτε τέσσερα δίκτυα δεύτερης γενιάς με σχετική άδεια, με εξαίρεση τις Κάτω Χώρες (όπου υπάρχουν πέντε κάτοχοι αδειών) και το Λουξεμβούργο (όπου υπάρχουν δύο). Τον τελευταίο χρόνο έλαβαν άδειες ή ξεκίνησαν τη λειτουργία τους επιπλέον φορείς εκμετάλλευσης δικτύων δεύτερης γενιάς (GSM ή DCS) στην Ιρλανδία, στην Ιταλία, στην Αυστρία και στην Φινλανδία, με αποτέλεσμα ο συνολικός αριθμός τους στην ΕΕ να ανέρχεται σε 84. Σχέδια έκδοσης περαιτέρω αδειών δεύτερης γενιάς τους επόμενους μήνες υπάρχουν στη Δανία, στην Ισπανία, στην Ιρλανδία και στη Σουηδία.

Οι υψηλές τιμές που χρεώνονται για διεθνείς υπηρεσίες περιαγωγής εξακολουθούν να προβληματίζουν σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Επιτροπή εξετάζει επί του παρόντος το ζήτημα αυτό στο πλαίσιο τομεακής έρευνας, βάσει του άρθρου 12 του κανονισμού ΕΟΚ αριθ. 17/1962. Τα αποτελέσματα της έρευνας έως σήμερα δείχνουν ότι κατά την περίοδο 1997-2000 οι εθνικές τιμές περιαγωγής χονδρικής διέφεραν σε σημαντικό βαθμό μεταξύ των κρατών μελών, πιθανώς πολύ περισσότερο απ' όσο μπορεί να αιτιολογηθεί από τις διαφορές κόστους. Επιπλέον, στις τιμές περιαγωγής χονδρικής σημειώθηκαν επίσης σημαντικές αυξήσεις. Καθώς οι τιμές λιανικής υπολογίζονται με την πρόσθεση μίας επιβάρυνσης στα τέλη χονδρικής, οι τιμές λιανικής αυξήθηκαν επίσης, σε αντίθεση με τις εγχώριες τιμές κινητών υπηρεσιών λιανικής. Οι φορείς εκμετάλλευσης που εφάρμοζαν τα χαμηλότερα τιμολόγια το 1997 τα αύξησαν σταδιακά την περίοδο 1997-2000, ενώ οι φορείς εκμετάλλευσης που εφάρμοζαν σχετικά υψηλά τιμολόγια, τα μείωσαν. Σαφής σύγκλιση σημειώθηκε στα τιμολόγια χονδρικής προς ένα υψηλότερο γενικό επίπεδο κατά τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου.

Πάροχοι υπηρεσιών (δηλαδή φορείς εκμετάλλευσης που έχουν άδεια να προσφέρουν κινητές υπηρεσίες υπό την εμπορική τους επωνυμία εξασφαλίζοντας οι ίδιοι το μάρκετινγκ, τη χρέωση κ.λπ. αλλά χρησιμοποιώντας το κινητό δίκτυο τρίτου μέρους) αναπτύσσουν δραστηριότητες σε αρκετά κράτη μέλη (ειδικότερα Δανία (1), Γερμανία (9), Λουξεμβούργο (2), Φινλανδία (6), Σουηδία (3) και στο Ηνωμένο Βασίλειο (47)), και αυτός ο τύπος δραστηριότητας πιθανότατα θα σημειώσει αύξηση τους επόμενους μήνες.

Πρόοδος στην αγορά υπηρεσιών παροχής δικτύου για ρ/τηλεοπτικές εκπομπές.

Σε πολλές χώρες μέλη δεν υπάρχει διάκριση μεταξύ της αδειοδότησης τηλεοπτικών εκπομπών και εκείνης για την λειτουργία επίγειων δικτύων τα οποία στην πράξη μεταδίδουν σήματα στις σχετικές ζώνες φάσματος. Τα τελευταία σε μερικές περιπτώσεις καλύπτονται απο νομοθετικές διατάξεις για ρ/τηλεοπτικές εκπομπές. Στις περισσότερες χώρες μέλη οι οργανισμοί που εκμεταλλεύονται τα δίκτυα έχουν διαχωρισθεί νομικά απο τις εταιρείες που παρέχουν το περιεχόμενο (ρ/τηλεοπτικές).

Ωστόσο, δεν είναι πάντα οικονομικά εφικτός ο πολλαπλασιασμός των ρ/τηλεοπτικών δικτύων ακόμη και σε χώρες οι οποίες έχουν επιβάλλει εκτεταμένες όρους για κοινή χρήση κεραιών όπως η Ολλανδία. Σε χώρες με χαμηλή πληθυσμιακή πυκνότητα όπως η Φιλανδία, τα ρ/τηλεοπτικά δίκτυα μπορεί να συνιστούν φυσικό μονοπώλιο, και προβλήματα μπορεί να δημιουργηθούν σε σχέση με το τους όρους πρόσβασης. Μόνο η Γερμανία εφαρμόζει τους ίδιους κανονισμούς για τα ρ/τηλεοπτικά δίκτυα όπως και για τα άλλα δίκτυα επικοινωνιών (π.χ. την υποχρέωση πρότασης προσφοράς διασύνδεσης που υπόκειται στην a priori έγκριση απο την εθνική ρυθμιστική αρχή). Στην Ισπανία, το ανώτατο επίπεδο τιμών ορίζεται απο το Υπουργείο, ενώ στην Ιρλανδία, η Κυβέρνηση παρενέβη επίσης το 1990 αναθεωρώντας τις τιμές που η RTE προτίθετο να εφαρμόσει για την εκπομπή προγραμμάτων ανεξάρτητων καναλιών. Στην Πορτογαλία οι τιμές πρόσβασης απο την Portugal Telecom αποτελούν μέρος μίας «συνθήκης τιμών» που εγκρίθηκε απο τήν εθνική διοικητική αρχή και την Αρχή Ανταγωνισμού.

Εθνικά σχέδια συχνοτήτων

Δεν έχουν αναφερθεί σημαντικές ανησυχίες σε σχέση με τη διαχείριση των εθνικών σχεδίων συχνοτήτων εν γένει. Ωστόσο, σχέδιο κατανομής συχνοτήτων δεν έχει καταρτιστεί στο Λουξεμβούργο και ορισμένα προβλήματα έχουν εντοπιστεί σε σχέση με τη διαφάνεια των σχεδίων αυτών στην Ελλάδα και στην Ιταλία. Στην Ιταλία αναμένονται σύντομα τροποποιήσεις στο εθνικό σχέδιο συχνοτήτων κατόπιν πιέσεων από τους φορείς εκμετάλλευσης για την ανακατανομή των συχνοτήτων για τις υπηρεσίες δεύτερης γενιάς προκειμένου να αντιμετωπιστεί η αυξανόμενη ζήτηση. Αναθεώρηση του εθνικού σχεδίου συχνοτήτων βρίσκεται σε εξέλιξη στην Ιρλανδία.

Σταδιακή κατάργηση των αναλογικών συστημάτων // Η σταδιακή κατάργηση των αναλογικών συστημάτων που λειτουργούν στις ζώνες συχνότητας που προορίζονται για GSM συνεχίζεται και τρεις χώρες (Γαλλία, Κάτω Χώρες, Πορτογαλία) ολοκλήρωσαν τη διαδικασία κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους, ενώ ακόμη δύο (Φινλανδία, Σουηδία) αναμένεται ότι θα ολοκληρώσουν τις σχετικές διαδικασίες μέχρι το τέλος του 2000. Από τα υπόλοιπα κράτη μέλη που δεν έχουν ακόμη ολοκληρώσει τη διαδικασία (Δανία, Γερμανία, Ισπανία, Ιρλανδία, Ιταλία, Αυστρία, Ηνωμένο Βασίλειο), εκείνα που εφαρμόζουν το πιο παρατεταμένο χρονοδιάγραμμα είναι η Αυστρία, η Ιταλία και η Ισπανία, με προγραμματισμένες ημερομηνίες ολοκλήρωσης το 2004, 2005 και το 2007 αντίστοιχα. Στις υπόλοιπες χώρες (Βέλγιο, Ελλάδα, Λουξεμβούργο) οι αναλογικές υπηρεσίες είτε έχουν σταδιακά καταργηθεί είτε δεν χρησιμοποιούν συχνότητες στις σχετικές ζώνες.

Καθεστώτα χορήγησης αδειών τρίτης γενιάς έως 1.1.2000 για δυνατότητα παροχής υπηρεσιών από 1.1.2002 // Η διαδικασία χορήγησης αδειών για κινητά δίκτυα τρίτης γενιάς βρίσκεται πλέον σε πλήρη εξέλιξη σε ολόκληρη τη Κοινότητα. Στις 16 Οκτωβρίου 2000 άδειες τρίτης γενιάς είχαν χορηγηθεί σε πέντε κράτη μέλη (Γερμανία, Ισπανία, Κάτω Χώρες, Φινλανδία, Ηνωμένο Βασίλειο), ενώ σε ακόμη πέντε (Βέλγιο, Ιταλία, Αυστρία, Πορτογαλία, Σουηδία) πρόκειται να ολοκληρωθούν μέχρι το τέλος του 2000. Από τις χώρες αυτές, οι διαδικασίες χορήγησης αδειών έχουν προχωρήσει σε μεγάλο βαθμό στην Ιταλία, στην Αυστρία και στη Σουηδία.

// Η απόφαση σχετικά με το Παγκόσμιο Σύστημα Κινητών Τηλεπικοινωνιών (UMTS) καλούσε τα κράτη μέλη να θεσπίσουν συστήματα χορήγησης αδειών για δίκτυα τρίτης γενιάς το αργότερο έως την 1η Ιανουαρίου 2000 προκειμένου να εξασφαλιστεί η συντονισμένη και σταδιακή εισαγωγή των υπηρεσιών τρίτης γενιάς στο έδαφός τους έως την 1η Ιανουαρίου 2002. Το κατά πόσον οι φορείς συστημάτων τρίτης γενιάς που θα λάβουν άδεια θα είναι σε κατάσταση ετοιμότητας ώστε να ξεκινήσουν τη λειτουργία των συστημάτων τους μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2002, όπως προβλέπεται από την απόφαση UMTS, είναι ένα ζήτημα, ιδίως για τις χώρες όπου οι άδειες δεν προγραμματίζεται να χορηγηθούν μέχρι το 2001 (Δανία, Ελλάδα, Γαλλία, Ιρλανδία, Λουξεμβούργο).

// Οι διαδικασίες αδειοδότησης που επιλέχθηκαν από τα κράτη μέλη για τις άδειες τρίτης γενιάς μοιράζονται ισόρροπα μεταξύ μίας διαδικασίας επιλογής βάσει σύγκρισης προσφορών («καλλιστεία») και μίας διαδικασίας ανταγωνιστικών προσφορών (πλειοδοτικός διαγωνισμός), ενώ ορισμένα κράτη μέλη επέλεξαν ένα υβριδικό σύστημα δύο φάσεων που περιλαμβάνει στοιχεία και των δύο διαδικασιών. Οι διαδικασίες χορήγησης αδειών που περιλαμβάνουν πλειοδοτικό διαγωνισμό επιλέχθηκαν από επτά χώρες (Βέλγιο, Δανία, Γερμανία, Ιταλία, Κάτω Χώρες, Αυστρία, Ηνωμένο Βασίλειο), ενώ οι υπόλοιπες χώρες επέλεξαν διαδικασία επιλογής βάσει σύγκρισης προσφορών (Ισπανία, Ιρλανδία, Λουξεμβούργο, Γαλλία, Πορτογαλία, Φινλανδία, Σουηδία), με εξαίρεση την Ελλάδα, η οποία ακόμη μελετά το ζήτημα.

// Το τρέχον κοινοτικό κανονιστικό πλαίσιο, ιδίως η οδηγία σχετικά με τη χορήγηση αδειών και τις κινητές υπηρεσίες, αφήνει στη διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών να καθορίσουν ποιες διαδικασίες θα χρησιμοποιήσουν για την εκχώρηση του περιορισμένου φάσματος συχνοτήτων που διατίθεται για τα δίκτυα τρίτης γενιάς, υπό την προϋπόθεση της συμμόρφωσης των διαδικασιών αυτών με τις αρχές που ορίζονται στις οδηγίες, ιδίως αυτές που αφορούν την αντικειμενικότητα, την αμεροληψία, την αναλογικότητα και τη διαφάνεια. Επιπλέον, τα κράτη μέλη έχουν το δικαίωμα να επιβάλουν επιβαρύνσεις για τη χρήση σπάνιων πόρων, υπό την προϋπόθεση ότι οι επιβαρύνσεις αυτές αντικατοπτρίζουν την ανάγκη εξασφάλισης της βέλτιστης χρήσης των συγκεκριμένων πόρων, δεν εισάγουν διακρίσεις και λαμβάνουν υπόψη την ανάγκη υποστήριξης της ανάπτυξης καινοτόμων υπηρεσιών και του ανταγωνισμού. Εφόσον πληρούνται αυτές οι απαιτήσεις, η χρήση διαδικασίας επιλογής βάσει σύγκρισης προσφορών ή πλειοδοτικού διαγωνισμού μπορεί να είναι σύμφωνη με το κοινοτικό δίκαιο.

// Το επίπεδο των τελών χορήγησης αδειών που έχει επιτευχθεί στις δημοπρατήσεις που έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα, ιδίως στο Ηνωμένο Βασίλειο και στη Γερμανία, καθώς και η απόκλιση μεταξύ των διαφορετικών μεθόδων που χρησιμοποιούνται, έχουν δώσει αφορμή για εκτεταμένη συζήτηση σε ολόκληρη την ΕΕ και ορισμένοι φορείς εκμετάλλευσης έχουν καταγγείλει ότι ο τρόπος με τον οποίο έχουν χορηγηθεί οι άδειες σε ορισμένα κράτη μέλη δεν ήταν σύμφωνος με το κοινοτικό δίκαιο.

// Στα περισσότερα κράτη μέλη ο αριθμός των αδειών που εκδόθηκαν για δίκτυα τρίτης γενιάς θα υπερβαίνει, τουλάχιστον κατά ένα, τον αριθμό των δικτύων δεύτερης γενιάς που κατέχουν σήμερα άδειες, επιτρέποντας έτσι την εγκατάσταση τουλάχιστον ενός νεοεισερχόμενου στην αντίστοιχη εθνική αγορά. Αυτό δεν ισχύει για τις Κάτω Χώρες, όπου υπήρχαν ήδη πέντε κάτοχοι αδειών για δίκτυα δεύτερης γενιάς. Ο αριθμός των αδειών τρίτης γενιάς δεν έχει ακόμη αποφασιστεί στη Δανία και στην Ελλάδα.

Ενθάρρυνση της περιαγωγής τρίτης γενιάς [10] // Τα περισσότερα κράτη μέλη σχεδιάζουν την παροχή δυνατότητας υποχρεωτικής εθνικής περιαγωγής μεταξύ των δικτύων τρίτης και δεύτερης γενιάς προκειμένου να διευκολυνθεί η εγκατάσταση ανταγωνιστικών δικτύων από φορείς εκμετάλλευσης τρίτης γενιάς που δεν διαθέτουν δίκτυο δεύτερης γενιάς στο ίδιο έδαφος. Η Γερμανία και οι Κάτω Χώρες δεν έχουν προβλέψει τη δυνατότητα αυτή μέσω νομοθεσίας, αλλά αφήνουν την επίλυση του ζητήματος στο πλαίσιο των εμπορικών διαπραγματεύσεων. Στην Ελλάδα, στην Ιρλανδία και στο Λουξεμβούργο το ζήτημα βρίσκεται ακόμα υπό εξέταση.

[10] Σύμφωνα με το δίκαιο ανταγωνισμού.

// Οι περισσότερες από αυτές τις υποχρεώσεις εθνικής περιαγωγής θα είναι περιορισμένες χρονικά αντικατοπτρίζοντας την αναμενόμενη περίοδο εξάπλωσης των δικτύων τρίτης γενιάς. Εφαρμόζονται κανονικά μόνο όσον αφορά την εθνική περιαγωγή μεταξύ δικτύων τρίτης και δεύτερης γενιάς και όχι επίσης μεταξύ δικτύων δεύτερης γενιάς. Ωστόσο, στη Δανία και στην Ιταλία υπάρχουν κανονιστικές διατάξεις που, σε ορισμένες περιπτώσεις, απαιτούν εθνική περιαγωγή μεταξύ δικτύων δεύτερης γενιάς, ενώ στη Σουηδία ένας νεοεισερχόμενος με συνδυασμένη άδεια δεύτερης και τρίτης γενιάς έχει επίσης δικαιώματα εθνικής περιαγωγής.

Τιμολόγια

Οι χρήστες χρειάζεται να δαπανήσουν λιγότερα χρήματα για τις υπηρεσίες σταθερής φωνητικής τηλεφωνίας, ανεξάρτητα από τη διάρκεια της κλήσης και τον χρόνο της ημέρας κατά τον οποίο αυτή πραγματοποιείται. Από τον Αύγουστο του 1999 έως τον Αύγουστο του 2000, οι μέσες μηνιαίες δαπάνες για εθνικές κλήσεις (τοπικές και υπεραστικές) που προσφέρονται από τους εγκατεστημένους φορείς εκμετάλλευσης μειώθηκαν κατά 4,6% για τους οικιακούς χρήστες και κατά 10,5% για τους επαγγελματικούς χρήστες. Αυτό υποδηλώνει ότι οι επαγγελματικοί χρήστες κέρδισαν περισσότερα από την ελευθέρωση σε σύγκριση με τους οικιακούς πελάτες από άποψη τιμών, λόγω του ότι οι νεοεισερχόμενοι τείνουν να στοχεύουν σε πιο προσοδοφόρες αγορές μειώνοντας έτσι τις τιμές στα συγκεκριμένα αυτά τμήματα.

Άρση των περιορισμών στην εξισορρόπηση τιμολογίων // Τα στοιχεία δείχνουν ότι κάποιος βαθμός εξισορρόπησης τιμολογίων έχει πραγματοποιηθεί σε όλα τα κράτη μέλη, δηλαδή το κόστος των διεθνών και υπεραστικών κλήσεων έχει μειωθεί και το κόστος τοπικών κλήσεων και μίσθωσης γραμμών έχει αυξηθεί. Η τιμή τόσο για τις 3λεπτες όσο και για τις 10λεπτες υπεραστικές κλήσεις μειώθηκε κατά περίπου 39% μεταξύ 1997 και 2000. Την ίδια περίοδο, η μέση τιμή των διεθνών κλήσεων μειώθηκε κατά 32% για τους οικιακούς χρήστες και κατά 34% για τους επαγγελματικούς χρήστες. Η πτώση της μέσης τιμής για τις διεθνείς κλήσεις παρουσιάζει παρόμοια τάση και για τις δύο κατηγορίες χρηστών. Η μέση τιμή για τις τοπικές κλήσεις αυξήθηκε κατά 15% για μία 3λεπτη κλήση και κατά 7,5% για μία 10λεπτη κλήση μεταξύ 1997 και 2000. Η μεγάλη αύξηση στη μέση τιμή των 3λεπτων κλήσεων οφείλεται στις αλλαγές που έχουν σημειωθεί στα συστήματα χρέωσης (βλ. κατωτέρω) και στη διαδικασία αναπροσαρμογής. Η τάση για τιμολόγια με προσανατολισμό στο κόστος έχει οδηγήσει στην ύπαρξη μικρότερων αποκλίσεων στα τιμολόγια των τελικών χρηστών μεταξύ των χωρών.

// Οι τιμές είναι γενικά χαμηλότερες στις χώρες που άνοιξαν τις αγορές τους στον ανταγωνισμό νωρίτερα ή διαθέτουν περισσότερους φορείς εκμετάλλευσης ανά κάτοικο.

Τα τιμολόγια των φορέων εκμετάλλευσης με σημαντική ισχύ στην αγορά θα πρέπει να είναι κοστοστρεφή και αποδεσμοποιημένα // Περίπου τα δύο τρίτα των κρατών μελών θεωρούν ότι τα τιμολόγια δεν έχουν ακόμη επανεξισορροπηθεί πλήρως (βλ. πίνακα, παράρτημα 1), μολονότι ορισμένα έχουν αναφέρει ότι βρίσκονται πολύ κοντά στην κατάσταση αυτή. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν αμφιβολίες σε σχέση με ορισμένα κράτη μέλη ότι η διαδικασία της σταδιακής προσαρμογής των τιμών στο κόστος έχει ολοκληρωθεί. Ομοίως, αρκετοί εγκατεστημένοι φορείς εκμετάλλευσης ισχυρίζονται ότι εξακολουθεί να υπάρχει έλλειμμα πρόσβασης ή/και ότι τα τέλη μίσθωσης γραμμών δεν καλύπτουν το κόστος (Βέλγιο, Ισπανία, Γαλλία, Γερμανία, Ιρλανδία, Ιταλία, Λουξεμβούργο, Σουηδία). Μέχρι στιγμής δεν έχει εφαρμοστεί κανένα σχέδιο αποκατάστασης του ελλείμματος πρόσβασης.

// Σε άλλα κράτη μέλη (κυρίως σε εκείνα που είχαν ήδη προβεί στην ελευθέρωση των υπηρεσιών τους πριν από την 1η Ιανουαρίου 1998), το ζήτημα αυτό δεν φαίνεται να αποτελεί σημαντικό αντικείμενο διαφωνίας, ανεξαρτήτως εάν τα τιμολόγια πραγματικά συμμορφώνονται με την αρχή της κοστοστρέφειας. Στην Ελλάδα παραχωρήθηκε μία συμπληρωματική περίοδος για την εφαρμογή του πλήρους ανταγωνισμού και δεν απαιτείται η ολοκλήρωση της αναπροσαρμογής των τιμολογίων μέχρι τα τέλη του 2000. Η Επιτροπή ανέφερε στην ανακοίνωσή της σχετικά με την αποδεσμοποίηση του τοπικού βρόχου ότι η δυνατότητα συμπίεσης των περιθωρίων κέρδους ενδέχεται να είναι υψηλότερη στην περίπτωση που τα τιμολόγια του εγκατεστημένου φορέα εκμετάλλευσης δεν έχουν επανεξισορροπηθεί πλήρως στη βάση της κάλυψης του κόστους.

// Σε ορισμένα κράτη μέλη, οι νεοεισερχόμενοι έχουν εκφράσει ανησυχίες σχετικά με το περιθώριο κέρδους μεταξύ των τιμολογίων λιανικής και των τελών διασύνδεσης και τις πιθανές επιπτώσεις συμπίεσης των τιμών (Γαλλία, Βέλγιο, Κάτω Χώρες - για τις τελευταίες δύο ως αποτέλεσμα του τρόπου με τον οποίο έχουν οριστεί οι περιοχές τιμολόγησης) ή σχετικά με τις εκπτώσεις που προσφέρονται από τους εγκατεστημένους φορείς εκμετάλλευσης (Ισπανία, Ιταλία, Αυστρία) ή σχετικά με τις δεσμοποιημένες προσφορές μεταξύ φωνητικής τηλεφωνίας και προηγμένων υπηρεσιών και τις συνδυασμένες εκπτώσεις για υπεραστικές κλήσεις με μίσθωση γραμμής (Γερμανία). Στο Ηνωμένο Βασίλειο, αναφέρθηκε ότι σημειώθηκε συμπίεση των τιμών σε σχέση με τα ανώτατα όρια τιμών.

Περιορισμοί στα τιμολόγια σε σχέση με τις υποχρεώσεις παροχής καθολικής υπηρεσίας // Τα τιμολόγια των δημοσίων υπηρεσιών φωνητικής τηλεφωνίας για τον τελικό χρήστη εξακολουθούν να υπόκεινται σε ρυθμίσεις σχεδόν σε όλα τα κράτη μέλη. Στη Φινλανδία τα τιμολόγια καθορίζονται ελεύθερα από τους φορείς εκμετάλλευσης βάσει υποχρέωσης των φορέων με σημαντική ισχύ στην αγορά να διασφαλίζουν τον προσανατολισμό στο κόστος για τις τοπικές κλήσεις. Στο Λουξεμβούργο, τα τιμολόγια καθορίζονται ελεύθερα από τους φορείς εκμετάλλευσης χωρίς οποιαδήποτε εποπτεία από την ΕΚΑ. Εννέα κράτη μέλη (Βέλγιο, Δανία, Γερμανία, Ισπανία, Ιρλανδία, Ιταλία, Κάτω Χώρες, Σουηδία, Ηνωμένο Βασίλειο) έχουν δημιουργήσει μηχανισμό ανώτατων ορίων τιμών προκειμένου να εξασφαλιστεί το οικονομικά προσιτό κόστος των τηλεφωνικών υπηρεσιών, να προωθηθεί η αποτελεσματικότητα των εγκατεστημένων φορέων εκμετάλλευσης και, σε ορισμένες περιπτώσεις, για περαιτέρω αυξήσεις στα έσοδα πρόσβασης. Σε άλλα κράτη μέλη (Ελλάδα, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Κάτω Χώρες, Αυστρία, Πορτογαλία), οι αρχές εγκρίνουν εκ των προτέρων τα τιμολόγια των εγκατεστημένων φορέων εκμετάλλευσης που απευθύνονται στους τελικούς χρήστες. σε ορισμένες περιπτώσεις ένας τέτοιος μηχανισμός εφαρμόζεται σε συνδυασμό με ένα μηχανισμό ανώτατων ορίων τιμών. Καθώς ο ανταγωνισμός αυξάνεται, οι εγκατεστημένοι φορείς εκμετάλλευσης τείνουν να υποστηρίζουν ότι η ρύθμιση των τιμολογίων λιανικής θα πρέπει να είναι ήπια ή/και να καταργηθούν τα ανώτατα όρια τιμών (Δανία, Γαλλία, Ιταλία, Γερμανία, Κάτω Χώρες, Σουηδία). Το ζήτημα αυτό βρίσκεται σήμερα υπό εξέταση σε ορισμένα κράτη μέλη (Γερμανία, Σουηδία, Ηνωμένο Βασίλειο). Οι εγκατεστημένοι φορείς εκμετάλλευσης τείνουν να αντιμετωπίζουν τις αυξανόμενες ανταγωνιστικές πιέσεις μη εφαρμόζοντας συστήματα μέσων όρων τιμών υπηρεσιών για συγκεκριμένες ομάδες πελατών (δηλαδή προσφέροντας ειδικές εκπτώσεις) ή μη εφαρμόζοντας συστήματα μέσων όρων τιμών για τις υπηρεσίες οι οποίες είναι περισσότερο ευαίσθητες στον ανταγωνισμό.

// Τα περισσότερα κράτη μέλη απαιτούν από τους κοινοποιημένους φορείς εκμετάλλευσης στις αγορές της σταθερής δημόσιας φωνητικής τηλεφωνίας να κοινοποιούν εκ των προτέρων δημοσίως τυχόν αλλαγές στα τιμολόγια. Η περίοδος κοινοποίησης που απαιτείται καθορίζεται κατά τη διακριτική ευχέρεια των ΕΚΑ και ποικίλλει ευρέως στις διάφορες χώρες της ΕΕ. Ανησυχίες σχετικά με τη διαφάνεια των διαδικασιών έγκρισης τιμολογίων έχουν εκφραστεί στη Γαλλία.

Στο παράρτημα 3 περιλαμβάνεται ένας πίνακας που παρουσιάζει μία γενική επισκόπηση των ρυθμίσεων των τιμολογίων για τις υπηρεσίες σταθερής δημόσιας φωνητικής τηλεφωνίας για τους τελικούς χρήστες στα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένων του βαθμού αναπροσαρμογής.

Λογιστική του κόστους

Στην πέμπτη έκθεση η λογιστική του κόστους προσδιορίστηκε ως ένας από τους κρισιμότερους τομείς εφαρμογής. Βάσει του κοινοτικού δικαίου, οι ΕΚΑ είναι υπεύθυνες για την εξασφάλιση της καταλληλότητας των συστημάτων λογιστικής του κόστους των αντίστοιχων φορέων εκμετάλλευσης για τους σκοπούς των οδηγιών της ΕΕ. Το κοινοτικό δίκαιο αναθέτει σαφώς την αρμοδιότητα αυτή στις ΕΚΑ και απαιτεί την επαλήθευση της συμμόρφωσης από ανεξάρτητο φορέα εξειδικευμένο στον τομέα, όπως για παράδειγμα έναν ανεξάρτητο ελεγκτικό φορέα. Ο ρόλος της Επιτροπής είναι να εξασφαλίσει την εφαρμογή κατάλληλων μηχανισμών για την επαλήθευση της συμμόρφωσης και την παρακολούθηση της αποτελεσματικής εφαρμογής τέτοιων μηχανισμών σε εθνικό επίπεδο.

Επιβολή των αρχών τιμολόγησης μέσω λογιστικών συστημάτων κατάλληλων για την κοστολόγηση των σχετικών υπηρεσιών

Λογιστικός διαχωρισμός για την εξασφάλιση της διαφάνειας σε σχέση με την παροχή διασύνδεσης από φορείς με σημαντική ισχύ στην αγορά // Διαπιστώνεται κάποια πρόοδος, τόσο σε σχέση με τον έλεγχο των λογαριασμών των φορέων εκμετάλλευσης όσο και σε σχέση με τη θέσπιση ειδικών μέτρων εφαρμογής σε εθνικό επίπεδο. Ωστόσο, η μεταστροφή, από συστήματα που χρησιμοποιούνται σήμερα από τους περισσότερους εγκατεστημένους φορείς εκμετάλλευσης και τα οποία είχαν αναπτυχθεί σε μονοπωλιακό περιβάλλον, προς πρότυπα συνεπή με μία ανταγωνιστική αγορά αναφέρεται ότι είναι βραδεία και δυσχερής, μολονότι ορισμένα κράτη μέλη πρόκειται να αρχίσουν να εφαρμόζουν νέα συστήματα λογιστικής του κόστους τον Ιανουάριο του 2001 βάσει του τρέχοντος κόστους. Με βάση αυτές τις θετικές εξελίξεις, προβληματισμός εξακολουθεί να εκφράζεται σε όλα τα κράτη μέλη πλην ενός (Ηνωμένο Βασίλειο) όσον αφορά την εφαρμογή αποτελεσματικών και λειτουργικών συστημάτων λογιστικής του κόστους που θα είναι κατάλληλα για την επαλήθευση των αρχών του προσανατολισμού προς το κόστος και της διαφάνειας καθώς και του κατάλληλου λογιστικού διαχωρισμού ώστε να προσδιορίζονται όλα τα στοιχεία κόστους και εσόδων.

// Σε ορισμένες χώρες το ζήτημα εξακολουθεί να παραμένει ιδιαίτερα κρίσιμο, πιθανώς ως αποτέλεσμα της έλλειψης κατάλληλης μεταφοράς των σχετικών διατάξεων στο εθνικό δίκαιο. Σε τέσσερις χώρες (Ελλάδα, Λουξεμβούργο, Αυστρία, Φινλανδία) μέχρι στιγμής δεν έχει πραγματοποιηθεί επαλήθευση της συμμόρφωσης σε κανέναν από τους τομείς που προσδιορίζονται από το κοινοτικό δίκαιο, δηλαδή τη φωνητική τηλεφωνία και τη διασύνδεση (βλ. πίνακα στο παράρτημα 1). Στη Φινλανδία οι αρχές θεωρούν ότι υπάρχει αποτελεσματικός ανταγωνισμός στις αγορές της διεθνούς και υπεραστικής φωνητικής τηλεφωνίας και ότι, κατά συνέπεια, η υποχρέωση κοστοστρέφειας μπορεί να καταστεί ηπιότερη [11] στους τομείς αυτούς, και το ίδιο θα πρέπει να ισχύσει και όσον αφορά την ανάγκη συστηματικής επαλήθευσης της συμμόρφωσης με τα συστήματα λογιστικής του κόστους. Σε όλα τα υπόλοιπα κράτη μέλη πραγματοποιούνται έλεγχοι. Ωστόσο, σε τέσσερα κράτη μέλη (Βέλγιο, Δανία, Γαλλία, Ιταλία) φαίνεται ότι δεν έχει δημοσιευτεί δήλωση σχετικά με τη συμμόρφωση (ούτε, προφανώς, έχει δημοσιευθεί δήλωση στις προαναφερόμενες τέσσερις χώρες όπου δεν έχει πραγματοποιηθεί επαλήθευση της συμμόρφωσης).

[11] Σύμφωνα με τα άρθρα 17 παράγραφος 6 σχετικά με τις αρχές τιμολόγησης και 18, παράγραφος 1 σχετικά με τις αρχές κοστολόγησης της οδηγίας 98/10/EΚ.

// Όσον αφορά τις μισθωμένες γραμμές, υπάρχουν ανησυχίες σχεδόν σε όλα τα κράτη μέλη όσον αφορά το κατά πόσον οι σχετικοί οργανισμοί εφαρμόζουν ένα σύστημα λογιστικής του κόστους για την εφαρμογή των αρχών του προσανατολισμού προς το κόστος και της διαφάνειας και το κατά πόσον οι ΕΚΑ διαθέτουν αρκετά λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με το σύστημα λογιστικής του κόστους που εφαρμόζεται από τους κοινοποιημένους φορείς εκμετάλλευσης. Σε μία περίπτωση (Φινλανδία), οι αρχές αποφάσισαν να μην εφαρμόσουν την απαίτηση κοστοστρέφειας και της λογιστικής του κόστους στις μισθωμένες γραμμές, καθώς θεωρούν την αγορά ανταγωνιστική [12].

[12] Σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 4 της οδηγίας 92/44/ΕΟΚ όπως τροποποιήθηκε.

// Σε αρκετά κράτη μέλη, οι νεοεισερχόμενοι έχουν εκφράσει ανησυχίες σχετικά με τη διαφάνεια των συστημάτων λογιστικής του κόστους και την απουσία δημοσίευσης των στοιχείων που είναι απαραίτητα ώστε οι συντελεστές της αγοράς να είναι σε θέση να επιβεβαιώνουν ότι τα τέλη έχουν υπολογιστεί δίκαια και ορθά. Το κανονιστικό πλαίσιο προβλέπει την πρόσβαση σε μία περιγραφή των συστημάτων λογιστικής του κόστους, όπου μεταξύ άλλων θα παρουσιάζονται οι κανόνες που χρησιμοποιούνται για την κατανομή του κόστους καθώς και οι κύριες κατηγορίες υπό τις οποίες ομαδοποιούνται τα διάφορα στοιχεία κόστους. Στο πλαίσιο αυτό, ορισμένα κράτη μέλη δεν παρέχουν πρόσβαση στις σχετικές πληροφορίες λογιστικής του κόστους κατόπιν αιτήσεως τρίτων μερών (Γαλλία, Ιταλία, Λουξεμβούργο, Φινλανδία). Σε αρκετές άλλες περιπτώσεις, η πρόσβαση σε πληροφορίες περιορίζεται για λόγους εμπιστευτικότητας ή παρέχεται σε ένα ορισμένο επίπεδο συγκεντρωτικών ή/και γενικών εκθέσεων.

// Το κανονιστικό πλαίσιο δεν προσδιορίζει ένα συγκεκριμένο σύστημα λογιστικής του κόστους. Η Επιτροπή συνέστησε στις ΕΚΑ [13] να καθορίσουν προθεσμίες για την εφαρμογή εκ μέρους των εγκατεστημένων φορέων εκμετάλλευσης ενός νέου συστήματος λογιστικής του κόστους με βάση το τρέχον κόστος και την κοστολόγηση αναλόγως δραστηριότητας. Τέσσερα κράτη μέλη έχουν εφαρμόσει ένα τέτοιο σύστημα (Γερμανία, Κάτω Χώρες, Αυστρία, Ηνωμένο Βασίλειο) και αρκετά άλλα έχουν ορίσει συγκεκριμένη προθεσμία για την ενημέρωση των συστημάτων λογιστικής του κόστους (Βέλγιο, Δανία, Ελλάδα, Ισπανία, Ιρλανδία, Ιταλία). Σε πέντε κράτη μέλη δεν έχει ακόμη καθοριστεί μια τέτοια προθεσμία (Γαλλία, Λουξεμβούργο, Πορτογαλία, Φινλανδία, Σουηδία).

[13] Σύσταση της Επιτροπής της 8ης Ιανουαρίου 1998, ΕΕ L 73, 12.3.1998, σελ. 42.

// Επιπλέον, όσον αφορά την τιμολόγηση της διασύνδεσης, η Επιτροπή [14] συνέστησε τη χρήση του μοντέλου LRAIC. Ανάλογη μεθοδολογία εφαρμόζεται σήμερα μόνο σε δύο κράτη μέλη (Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο). Εκφράζεται, ωστόσο, συγκρατημένη τάση για περαιτέρω χρήση της.

[14] Σύσταση της Επιτροπής της 8ης Ιανουαρίου 1998 και σύσταση της Επιτροπής της 8ης Απριλίου 1998, ΕΕ L141, 13.5.1998, σ.6. Η αιτιολογική σκέψη αριθ. 10 της οδηγίας 97/33/EΚ αναφέρει ότι «τα τέλη διασύνδεσης που βασίζονται σε επίπεδο τιμών συνδεόμενο στενά με το μακροπρόθεσμο οριακό κόστος για την παροχή πρόσβασης στη διασύνδεση προσφέρονται για την ενθάρρυνση της ταχείας ανάπτυξης μίας ανοικτής και ανταγωνιστικής αγοράς».

// Ορισμένα κράτη μέλη επεξεργάζονται ενεργά τα συστήματα αυτά και οι ΕΚΑ έχουν ορίσει ειδικούς κανόνες και κατευθυντήριες γραμμές σε σχέση με το σύστημα λογιστικής του κόστους που θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί, επομένως από την άποψη αυτή μπορεί να αναφερθεί ότι έχει σημειωθεί πρόοδος. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι ΕΚΑ έχουν καταρτίσει ειδικές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τη μεθοδολογία λογιστικής του κόστους για τους φορείς κινητών υπηρεσιών που έχουν κοινοποιηθεί ότι κατέχουν σημαντική ισχύ στην αγορά

Μισθωμένες γραμμές

Η Επιτροπή έχει τονίσει αρκετές φορές στο παρελθόν τη σπουδαιότητα, κυρίως για την παροχή φθηνότερων υπηρεσιών Internet, της ταχείας διάθεσης μισθωμένων γραμμών σε τιμές με κοστοστρέφεια. Σε σχέση με αυτό, η Επιτροπή εξέδωσε σύσταση [15] σχετικά με την τιμολόγηση της απόληξης γραμμής (local tale) και έχει ξεκινήσει τομεακή έρευνα βάσει του άρθρου 12 του κανονισμού ΕΟΚ αριθ. 17/1962 του Συμβουλίου.

[15] Σύσταση της Επιτροπή της 24ης Νοεμβρίου 1999, C(1999)3863.

Όσον αφορά τις τυποποιημένες τιμές (χωρίς εκπτώσεις), τα επίπεδά τους έχουν μειωθεί σημαντικά από τον Αύγουστο του 1997, δηλαδή μετά την ελευθέρωση της υποδομής. Ωστόσο, οι μειώσεις τιμών που έχουν σημειωθεί είναι πιο περιορισμένες σε τμήματα της αγοράς όπου υπάρχουν λίγες ή καμία εναλλακτική λύση έναντι της υποδομής του εγκατεστημένου φορέα εκμετάλλευσης, ιδίως για τις γραμμές μικρής απόστασης των δύο χιλιομέτρων. Η γενική εικόνα για τη συγκεκριμένη περίοδο έχει ως εξής:

-εθνικές μισθωμένες γραμμές 64 kbit/s: περίπου 20-25% μείωση για τα κυκλώματα 50 χιλιομέτρων και 200 χιλιομέτρων. περίπου 15% μείωση για τα κυκλώματα 2 χιλιομέτρων

-εθνικές μισθωμένες γραμμές 2 Mbit/s: περίπου 30% μείωση για τα κυκλώματα 50 χιλιομέτρων και 200 χιλιομέτρων. περίπου 20% μείωση για τα κυκλώματα 2 χιλιομέτρων

-διεθνείς μισθωμένες γραμμές 64 kbit/s: 25-27% μείωση για τα κυκλώματα προς τις πλησιέστερες και πιο απομακρυσμένες χώρες της ΕΕ. 33% μείωση για τα κυκλώματα προς τις ΗΠΑ

-διεθνείς μισθωμένες γραμμές 2 Mbit/s: 25% μείωση για τα κυκλώματα προς τις πλησιέστερες, και σχεδόν 35% μείωση για τα κυκλώματα προς τις πιο απομακρυσμένες χώρες της ΕΕ. άνω του 30% μείωση για τα κυκλώματα προς τις ΗΠΑ. Οι αλλαγές αυτές φέρνουν τη μέση τιμή για τα κυκλώματα προς τις απομακρυσμένες χώρες της ΕΕ στα ίδια επίπεδα με την τιμή που ισχύει για τις ΗΠΑ.

Τα ετήσια μισθώματα τόσο για τις εθνικές όσο και για τις διεθνείς γραμμές ποικίλλουν σημαντικά από το ένα κράτος μέλος στο άλλο, ιδίως στην περίπτωση των εγχώριων γραμμών 2 Mbit/s, για τις οποίες οι τιμές κυμαίνονται από το ένα τρίτο έως το διπλάσιο της μέσης τιμής στην ΕΕ. Κατά την άποψη της Επιτροπής είναι απίθανο οι αποκλίσεις αυτές να αντικατοπτρίζουν πραγματικές διαφορές στο υποκείμενο κόστος παροχής των γραμμών αυτών.

Η αναλογία μεταξύ του ετήσιου μισθώματος για τις διεθνείς και τις εθνικές μισθωμένες γραμμές παραμένει υψηλό στην πλειονότητα των κρατών μελών. Το υποκείμενο κόστος για τις εθνικές υπεραστικές γραμμές και τις διεθνείς γραμμές προς την πλησιέστερη χώρα της ΕΕ θα πρέπει, κατά την άποψη της Επιτροπής, να μη διαφέρει σημαντικά. Στην πραγματικότητα, τα ετήσια μισθώματα για διεθνείς ημικυκλώματα προς την πλησιέστερη χώρα της ΕΕ είναι, κατά μέσο όρο, τριπλάσια των μισθωμάτων για εθνικές γραμμές 200 χιλιομέτρων. Οι εθνικές μισθωμένες γραμμές στην ΕΕ είναι ωστόσο σημαντικά φθηνότερες σε σύγκριση με την Ιαπωνία (NTT). Όσον αφορά τη σύγκριση με τις ΗΠΑ, οι γραμμές μικρής απόστασης 64 kbit/s και 2 Mbit/s είναι γενικά πιο ακριβές στην ΕΕ απ' ότι στις ΗΠΑ, ενώ οι υπεραστικές γραμμές φαίνεται ότι είναι φθηνότερες κατά μέσο όρο.

Όλα τα ανωτέρω στοιχεία στηρίζονται σε τυποποιημένες τιμές. οι τιμές που τελικά χρεώνονται στους χρήστες υποβάλλονται σε ποικίλλες εκπτώσεις, οι οποίες στην περίπτωση των εθνικών γραμμών μπορούν να επιφέρουν μείωση έως και 35% επί των δημοσιευμένων τιμών. Επιπλέον, συχνά εφαρμόζονται τιμές κατά περίπτωση.

Όσον αφορά τις γραμμές υψηλής ταχύτητας, ο αριθμός των εγκατεστημένων φορέων εκμετάλλευσης που δημοσιεύουν τις τιμές τέτοιων υπηρεσιών αυξάνεται, ιδίως στην περίπτωση των εθνικών γραμμών 34 Mbit/s, οι οποίες παρέχονται τώρα στα δύο τρίτα των κρατών μελών. Η διάθεση πληροφοριών σχετικά με τις τιμές είναι πιο περιορισμένη στην περίπτωση των εθνικών μισθωμένων γραμμών 155 Mbit/s και των διεθνών γραμμών 34 Mbit/s (φορείς εκμετάλλευσης σε περίπου επτά έως εννέα κράτη μέλη) και εξαιρετικά περιορισμένη (φορείς εκμετάλλευσης σε δύο ή τρία κράτη μέλη μόνο) στην περίπτωση των διεθνών γραμμών 155 Mbit/s. Το τελευταίο χρόνο, οι τιμές για τις εθνικές μισθωμένες γραμμές 34 Mbit/s μειώθηκαν μεταξύ 10% και 15% αναλόγως απόστασης.

Μολονότι οι αναφερόμενες τάσεις τιμών επιτρέπουν αισιοδοξία, παρά την επιβράδυνση του γενικού ρυθμού μείωσης των τιμών το τελευταίο έτος, έχουν αρχίσει να εκ