ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξρλλρς, 24.09.1997 
COM(97) 465 τελικό 
Έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 87/102 για την 
προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών 
διατάξεων των κρατών μελών που διέπουν την καταναλωτική πίστη 
COM(95) 117 τελικό της 11.05.95 
Συνοπτική έκθεση των αντιδράσεων και σχολίων 
(υποβληθείσα από την Ηπιτροπή) 

Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΥΝΟΨΗ 4 
1.1 Ιστορικό πλαίσιο 4 
1.1.1 Έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 87/102/ΕΟΚ 4 
1.1.2 Διαβουλεύσεις σχετικά με την έκθεση 4 
1.1.2.1 Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 4 
1.1.2.2 Συμβούλιο 5 
1.1.2.3 Αλλα όργανα 5 
1.2 Συμπεράσματα της συνοπτικής έκθεσης 6 
II. ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΥ ΤΕΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ COM(95) 117 
ΤΕΛΙΚΟ 7 
ΙΙ.1 Επέκταση του πεδίου εφαρμογής (άρθρα 1 και 2) 7 
Π.1.1 Πιστωτικά όρια (>200και<20.000 ECU) 7 
Π. 1.2 Πιστώσεις για την έναρξη επαγγελματικής δραστηριότητας 8 
Π. 1.3 Συμβάσεις με δικαίωμα αγοράς 8 
II. 1.4 Δάνεια για οικοδομικές εργασίες /ενυπόθηκη πίστη 9 
Π. 1.5 Ο κατάλογος των εξαιρέσεων στο άρθρο 2 10 
ΙΙ.2 Διαφήμιση που απευθύνεται σε νέους καταναλωτές 10 
ΙΙ.3 Υποχρέωση των καταναλωτών να παρέχουν πληροφορίες και των 
επαγγελματιών να παρέχουν συμβουλές 11 
Π.4 Κανόνες σχετικά με την αρνητική υπέρβαση λογαριασμού (άρθρα 
2.1ε και 6) 12 
Π.5 Εξέταση της κατάστασης των καταναλωτών πριν από την έκδοση 
απόφασης για ανάκτηση αγαθών (άρθρο 7) 13 
ΙΙ.6 Πρόωρη εξόφληση (άρθρο 8) 13 
ΙΙ.7 Συναλλαγματικές (άρθρο 10) 14 
ΙΙ.8 Επικουρική ευθύνη (άρθρο 11) 14 
ΙΙ.9 Δημιουργία φορέων εξουσιοδοτημένων για την παραλαβή 
καταγγελιών των καταναλωτών (άρθρο 12) 15 
Π. 10 Προθεσμίες υπαναχώρησης 15 
-2-
Π. 11 Επιπτώσεις της μη εκτέλεσης των συμβάσεων καταναλωτικής 
πίστης 16 
11.12 Τοκογλυφία 17 
11.13 Μεσολαβητές πίστωσης 18 
11.14 Προστασία των δεδομένων 18 
11.15 Εγγυητές 19 
11.16 Υπερχρέωση 19 
III. ΓΕΝΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ 20 
IV. ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ 22 
V. ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ Η ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ 
ΤΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ 22 
VI. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 23 
3-
Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΥΝΟΨΗ 
1.1 Ιστορικό πλαίσιο 
/. Ι.1 Έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 87/102/ΕΟΚ 
1. Το άρθρο 17 της οδηγίας 87/102/ΕΟΚ του Συμβουλίου για την προσέγγιση 
των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών 
που διέπουν την καταναλωτική πίστη ορίζει την υποβολή μίας έκθεσης της 
Επιτροπής προς το Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας 
εντός πέντε ετών από την ημερομηνία ισχύος της. 
2. Σύμφωνα με όσα ορίζει του άρθρο 17, τον Ιούνιο του 1994 διανεμήθηκε στα 
κράτη μέλη καθώς και στις ευρωπαϊκές ενώσεις πιστωτών, εμπόρων και 
καταναλωτών ένα ερωτηματολόγιο, το οποίο αφορούσε διάφορες πτυχές της 
αγοράς καταναλωτικής πίστης (επιστολή D02058 της 24ης Ιουνίου 1994). Επίσης, 
ζητήθηκαν γνώμες από την ακαδημαϊκή κοινότητα. Με βάση τις απαντήσεις που 
ελήφθησαν και ορισμένες μελέτες που ανατέθηκαν από την Επιτροπή όσον αφορά 
τη μεταφορά της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελών και τη λειτουργία 
της αγοράς, εκπονήθηκε μία έκθεση, η οποία εγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 11 
Μαΐου 1995, έγγραφο COM (95) 117 τελικό. 
3. Η έκθεση αυτή είχε τον χαρακτήρα εγγράφου προβληματισμού και, κατά 
συνέπεια, τα θέματα που έθετε δεν αποτελούσαν "προτάσεις" αλλά μάλλον μία 
συζήτηση πάνω στο θέμα "καταναλωτκή πίστη" και, σε ορισμένες περιπτώσεις 
όπου η Επιτροπή είχε ήδη αναπτύξει προβληματισμό σχετικά με τα θέματα αυτά, 
μία δήλωση της προσωρινής γνώμης της Επιτροπής. Με άλλα λόγια, η έκθεση δεν 
αποτελούσε νομοθετικό πρόγραμμα, αλλά ένα στοιχείο μεταξύ άλλων για την 
προετοιμασία μίας γενικής επισκόπησης της οδηγίας 87/102/ΕΟΚ με 
μεταγενέστερες τροποποιήσεις. 
1.1.2 Διαβουλεύσεις σχετικά με την έκθεση 
4. Η έκθεση διαβιβάστηκε επισήμως στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο 
Συμβούλιο στις 11 Μαΐου 1995. 
1.1.2.1 Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 
Ως επικεφαλής επιτροπή ορίστηκε η Επιτροπή Νομικών Υποθέσεων· συναρμόδια 
ορίστηκε η Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Προστασίας του 
Καταναλωτή. 
1.1.2.1.1 Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Προστασίας του 
Καναλωτή 
Εισηγήτρια ήταν η κ. Annemarie Kuhn (PSE/D)· το σχέδιο γνώμης που υπέβαλε και 
το οποίο εγκρίθηκε στις 25 Απριλίου 1996, είναι σε μεγάλο βαθμό ευνοϊκό ως προς 
τα επιχειρήματα που παρουσιάζονται στην έκθεση όσον αφορά την τροποποίηση 
της οδηγίας 87/102 (επέκταση του πεδίου εφαρμογής, διαφήμιση και πληροφόρηση, 
-4 
τύποι συμβάσεων πίστωσης, περίοδος υπαναχώρησης, κ.λ.π.) αλλά και ως προς τις 
απόψεις σχετικά με τις ενυπόθηκες πιστώσεις. 
1.1.2.1.2 Επιτροπή Νομικών Υποθέσεων 
Εισηγητής ορίστηκε ο κ. Ernesto Caccavale (UPE/ΓΓ)· το προκαταρκτικό σχέδιο 
έκθεσης που υπέβαλε, ένα έγγραφο εργασίας, συζητήθηκε σε δημόσια ακρόαση που 
οργανώθηκε από την Επιτροπή Νομικών Υποθέσεων στις 22 Απριλίου 1996 και 
από την Επιτροπή Νομικών Υποθέσεων στις 22-23 Ιουλίου, 28 Οκτωβρίου και 26 
Νοεμβρίου 1996. Το σχέδιο έκθεσης εγκρίθηκε στις 17 Δεκεμβρίου 1996, αλλά 
ψηφίστηκε μόνο από τη συνεδρίαση της ολομέλειας του ΕΚ στις 11 Μαρτίου 1997. 
Το 'ψήφισμα που εκδόθηκε επισυνάπτεται στο παράρτημα 2. 
1.1.2.2 Συμβούλιο 
Η έκθεση συζητήθηκε από την ομάδα εργασίας για την προστασία και την 
ενημέρωση των καταναλωτών στις συνεδριάσεις της που πραγματοποιήθηκαν τον 
Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο του 1995. Το Συμβούλιο της 9ης Νοεμβρίου 1995 
εξέδωσε ψήφισμα το οποίο υποδεχόταν θετικά την έκθεση και κάλεσε την Επιτροπή 
να "λάβει υπόψη της τις παρατηρήσεις που έγιναν σχετικά με την έκθεση της", των 
οποίων θα πρέπει να διατεθεί η περίληψη". 
Η παρούσα συνοπτική έκθεση αποτελεί την εκπλήρωση του αιτήματος του 
Συμβουλίου από την Επιτροπή. 
1.1.2.3 Αλλα όργανα 
Πέρα από την επίσημη διαδικασία διαβουλεύσεων που περιγράφηκε ανωτέρω, η 
συνοπτική έκθεση βασίζεται στις ακόλουθες διαβουλεύσεις· 
α) Η έκθεση COM(95) 117 τελικό απεστάλη τον Ιούνιο του 1995 στα κράτη μέλη του 
ΕΟΧ μέσω των μονίμων αντιπροσωπειών τους και απευθείας σε ορισμένες εθνικές 
αρχές αρμόδιες για θέματα καταναλωτών (Διαμεσολαβητές). Οι εθνικές αρχές 
κλήθηκαν να υποβάλουν παρατηρήσεις σχετικά με την έκθεση και για τον σκοπό αυτό 
τον Ιανουάριο του 1996, απεστάλη μία επιστολή "υπενθύμισης", η οποία ζητούσε τις 
σχετικές απαντήσεις μέχρι τα μέσα Μαρτίου 1996. Μία επιπλέον επιστολή 
"υπενθύμισης" απεστάλη τον Ιούνιο του 1996, η οποία ζητούσε τις σχετικές 
απαντήσεις μέχρι τα μέσα Ιουλίου του 1996. Απαντήσεις παραλήφθησαν από το 
Βέλγιο, τη Δανία, τη Γερμανία, την Ισπανία, τη Γαλλία, την Ιρλανδία, το 
Λουξεμβούργο, τις Κάτω Χώρες, την Αυστρία, την Πορτογαλία, τη Φινλανδία, τη 
Σουηδία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ισλανδία, και τη Νορβηγία. Από αυτές, το 
Λουξεμβούργο και Νορβηγία δεν είχαν να κάνουν καμία παρατήρηση όσον αφορά 
την έκθεση1. Η Ιταλία, επικαλούμενη "διαρθρωτικές δυσκολίες και έλλειψη 
συντονισμού" δεν ήταν σε θέση να παρουσιάσει μία αξιολόγηση της εφαρμογής της 
οδηγίας. Η Ελλάδα απάντησε στο αρχικό ερωτηματολόγιο που είχε διανεμηθεί το 
1994, στο οποίο βασίστηκε η έκθεση COM(95) 117 τελικό. 
Η Ισλανδία ήταν το μοναδικό κράτος μέλος του ΕΟΧ που έδωσε απάντηση, και οι παρατηρήσεις 
της σε κάθε ζήτημα αναφέρονται ξεχωριστά αμέσως μετά τις παρατηρήσεις των κρατών μελών 
της ΕΕ. 
β) Επιπλέον, η έκθεση διανεμήθηκε σε χρηματοδοτικούς οργανισμούς καθώς και σε 
οργανισμούς λιανικής πώλησης και οργανώσεις καταναλωτών, εν ολίγοις σε όλους 
όσους είχαν συμμετάσχει στην αρχική διαδικασία διαβουλεύσεων 
(ερωτηματολόγιο) καθώς και σε οποιαδήποτε άλλα πιθανώς ενδιαφερόμενα μέρη. 
Ένας κατάλογος των απαντήσεων που παραλήφθησαν επισυνάπτεται στο 
Παράρτημα 1. 
1.2 Συμπεράσματα της συνοπτικής έκθεσης 
5. Η συνοπτική έκθεση παρουσιάζει τις παρατηρήσεις που παραλήφθησαν 
σχετικά με έναν κατάλογο θεμάτων που τέθηκαν από την έκθεση COM(95) 117 
τελικό, δηλαδή: 
επέκταση του πεδίου εφαρμογής της οδηγίας 87/102/ΕΟΚ, 
διαφήμιση που απευθύνεται σε νέους καταναλωτές, 
υποχρέωση των καταναλωτών να παρέχουν πληροφορίες και των 
επαγγελματιών να παρέχουν συμβουλές, 
κανόνες σχετικά με την αρνητική υπέρβαση λογαριασμών, 
έρευνα της κατάστασης των καταναλωτών πριν από την εντολή ανάκτησης των 
αγαθών, 
πρόωρη εξόφληση, 
συναλλαγματικές, 
επικουρική ευθύνη, 
δημιουργία φορέων εξουσιοδοτημένων για την παραλαβή καταγγελιών των 
καταναλωτών, 
προθεσμίες υπαναχώρησης, 
επιπτώσεις της μη εκτέλεσης των συμβάσεων καταναλωτικής πίστης, 
τοκογλυφία, 
μεσολαβητές πίστωσης, 
προστασία δεδομένων, 
εγγυητές, 
υπερχρέωση, και 
άλλα γενικά ζητήματα. 
6. Από τις παρατηρήσεις που ελήφθησαν σχετικά με τα θέματα αυτά μπορούν 
να συναχθούν τα ακόλουθα συμπεράσματα: 
- Οι γνώμες των κρατών μελών διίστανται λίγο έως πολύ όσον αφορά τις 
προτάσεις της έκθεσης COM (95) 117· το ΗΒ, οι Κάτω Χώρες και η Γερμανία τις 
-6-
αντιμετωπίζουν με μεγαλύτερο σκεπτικισμό ενώ η Πορτογαλία, η Ιρλανδία, η 
Ισπανία και η Σουηδία τις υποστηρίζουν περισσότερο· 
- η Ισλανδία σε γενικές γραμμές στηρίζει τις προτάσεις της Επιτροπής· 
- ο κλάδος των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών σε γενικές γραμμές προτιμά να 
διατηρηθεί το status quo και υποδεικνύει ορισμένες δυσκολίες που υπάρχουν 
όσον αφορά την εισαγωγή νέων κανόνων, αλλά υποστηρίζει περισσότερο τους 
κώδικες συμπεριφοράς· 
- από την άλλη πλευρά, οι ομάδες καταναλωτών και παροχής χρηματοπιστωτικών 
συμβουλών, σε γενικές γραμμές υποδέχονται θετικά τις προτάσεις και τονίζουν 
την ανάγκη λήψης νομοθετικών μέτρων παρά κωδίκων συμπεριφοράς. 
Π. ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΥ ΤΕΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ COM(95) 117 ΤΕΑΙΚΟ 
ΙΙ.1 Επέκταση του πεδίου εφαρμογής (άρθρα 1 και 2). 
//. 1.1 Πιστωτικά όρια (>200 και <20.000 ECU) 
7. Το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας καλύπτει ποσά καταναλωτικής πίστης άνω 
των 200 ECU, αλλά μικρότερα από 20.000 ECU. Η οδηγία ορίζει ότι το Συμβούλιο 
θα πρέπει να επανεξετάζει περιοδικά τα όρια αυτά. Καθώς ορισμένα κράτη μέλη 
δεν χρησιμοποιούν τα συγκεκριμένα όρια που ορίζει η οδηγία, η έκθεση στις 
παραγράφους 24 και 155, πρότεινε την αύξηση ή την κατάργηση του ανώτατου 
ορίου των 20.000 ECU που ορίζει η οδηγία.. 
8. Οι απαντήσεις των κρατών μελών διίστανται όσον αφορά το θέμα του 
ανώτατου ορίου· το ΗΒ και οι Κάτω Χώρες δέχονται μία αύξηση του ορίου αλλά 
όχι τη διαγραφή του, η Γαλλία επιθυμεί τη διατήρηση του ανώτατου ορίου, ενώ η 
Αυστρία δηλώνει ότι σύμφωνα με την εμπειρία της δεν δημιουργούνται δυσκολίες 
ακόμα κι αν αφαιρεθεί το ανώτατο όριο· άλλες χώρες - δεδομένου ότι οι 
καταναλωτές χρειάζονται επίσης προστασία για μεγάλα ποσά πιστώσεων - είτε 
υποστηρίζουν την αφαίρεση του ανώτατου ορίου (Φινλανδία, Ισπανία, 
Πορτογαλία, Σουηδία), ή δεν ορίζουν κανένα πιστωτικό όριο στη νομοθεσία τους 
(Γερμανία, Ιρλανδία). Η Ισλανδία υποστηρίζει την αφαίρεση του ανώτατου ορίου. 
9. Οι απαντήσεις που ελήφθησαν από τον κλάδο χρηματοπιστωτικών 
υπηρεσιών αντιτίθενται στην αφαίρεση του ανώτατου ορίου αλλά ο κλάδος είναι 
έτοιμος να δεχτεί αυξήσεις σύμφωνα με την τιμαριθμική αναπροσαρμογή. Αλλες 
απαντήσεις αντιτίθενται σε οποιαδήποτε αύξηση του ορίου για διάφορους λόγους 
στους οποίους περιλαμβάνονται και "η δυσκολία υπολογισμού του συνολικού 
ετήσιου πραγματικού επιτοκίου για μεγαλύτερα ποσά" και η άποψη ότι όποιος 
δανείζεται πάνω από 20.000 ECU είναι γενικά σε καλύτερη θέση διαπραγμάτευσης 
και θα πρέπει να εξακολουθεί να επωφελείται από τον ελεύθερο ανταγωνισμό. Η 
Finance & Leasing Association, FLA, προχώρησε ακόμη περισσότερο δηλώνοντας 
ότι "εάν υπάρξει αναθεώρηση, αυτή θα πρέπει να αφορά ένα συγκεκριμένο όριο, το 
οποίο θα ορίζεται σε εθνικό επίπεδο από κάθε κράτος μέλος ξεχωριστά, και όχι σε 
ECU". Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Τραπεζών, EBF, δήλωσε ότι τα κράτη μέλη που 
δεν χρησιμοποιούν το ανώτατο όριο θα πρέπει να ενθαρρυνθούν ώστε να 
ευθυγραμμιστούν με το επίπεδο που ορίζεται στην οδηγία. 
10. Αντιθέτως, οι ομάδες καταναλωτών και οι ομάδες παροχής 
χρηματοπιστωτικών συμβουλών υποστηρίζουν την κατάργηση των ορίων καθώς 
-7-
"συνεπάγονται τη θέσπιση ρυθμίσεων σε περισσότερες συναλλαγές, 
(συμπεριλαμβανομένων των υποθηκών)". 
11. Ο κλάδος χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών αντιτίθεται επίσης στην αφαίρεση 
του κατώτατου ορίου καθώς "θα επέφερε σημαντική επιβάρυνση κόστους για τους 
φορείς παροχής χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών για αγορές κάτω των 200 ECU". 
11. 1.2 Πιστώσεις για την έναρξη επαγγελματικής δραστηριότητας 
12. Στις παραγάφους 21 και 108, τίθεται το θέμα της δυνατότητας επέκτασης 
του πεδίου εφαρμογής στις πιστώσεις που λαμβάνονται από τους καταναλωτές με 
σκοπό την έναρξη επαγγελματικής δραστηριότητας. 
13. Όπως φαίνεται στο επισυναπτόμενο έγγραφο 2, η ιδέα αυτή 
αντιμετωπίστηκε με μεγάλο ενδιαφέρον από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. 
14. Ορισμένα κράτη μέλη αντιτάθηκαν στην πρόταση αυτή (Κάτω Χώρες, ΗΒ, 
Δανία, Ισπανία, Γαλλία). Αλλα κράτη μέλη είτε επέκτειναν το πεδίο εφαρμογής της 
νομοθεσίας τους ώστε να καλύπτει και καταναλωτικές πιστώσεις που σκοπό έχουν 
την έναρξη επαγγελματικής δραστηριότητας (Γερμανία) ή δήλωσαν ότι θα 
μπορούσαν να υποστηρίξουν την ιδέα αυτή (Πορτογαλία, Φινλανδία, Σουηδία2). Η 
Ισλανδία στηρίζει επίσης τη συγκεκριμένη πρόταση. 
15. Ο κλάδος χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και το Αμερικανικό Εμπορικό 
Επιμελητήριο αντιτίθενται επίσης στην πρόταση αυτή για τον λόγο ότι οι 
συγκεκριμένοι δανειζόμενοι έχουν ανάγκη περισσότερων επαγγελματικών 
συμβουλών και λιγότερης προστασίας· χρειάζονται μεγαλύτερη ευελιξία απϋ όση 
θα παρείχαν οι σχετικές ρυθμίσεις και υπάρχει μάλιστα η πιθανότητα να δουν τις 
ευκαιρίες για λήψη πιστώσεων να μειώνονται εάν επεκταθεί το πεδίο εφαρμογής 
της οδηγίας. 
16. Αλλοι δήλωσαν επίσης ότι οποιαδήποτε αλλαγή στον ορισμό του 
καταναλωτή στη συγκεκριμένη οδηγία θα διίστατο σε σχέση με τους ορισμούς του 
καταναλωτή που περιέχονται σε άλλες οδηγίες περί καταναλωτών. 
17. Παρόλο που το Συμβούλιο Καταναλωτών της Δανίας (Forbrugerredet) 
θεωρεί ότι δεν υπάρχει κανένας λόγος επέκτασης του πεδίου εφαρμογής όπως 
προτείνεται ανωτέρω, θα μπορούσε να στηρίξει την ιδέα διεύρυνσης του ώστε να 
περιλαμβάνει νομικά πρόσωπα που συνιστούν μία τάξη καταναλωτών (π.χ. 
συνεταιρισμοί). 
II. 1.3 Συμβάσεις με δικαίωμα αγοράς 
18. Στις παραγράφους 18 και 125, η έκθεση πρότεινε την επέκταση του πεδίου 
εφαρμογής της οδηγίας σε συμβάσεις με δικαίωμα αγοράς. 
19. Οι Κάτω Χώρες θεωρούν ότι ο τομέας αυτός θα μπορούσε να εξεταστεί και 
ίσως να περιοριστεί η εξαίρεση που προβλέπεται στην οδηγία σε άμεσες συμβάσεις 
μίσθωσης όπου δεν μεταβιβάζεται το δικαίωμα κυριότητας. Αλλα κράτη μέλη έχουν 
συμπεριλάβει τις συμβάσεις μίσθωσης με δικαίωμα αγοράς στη νομοθεσία τους 
Η Σουηδία μπορεί να στηρίξει τη διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής ώστε να περιλαμβάνει μόνο 
νομικά πρόσωπα καταναλωτών. 
-8 
(Ισπανία, Γαλλία, Ιρλανδία, Σουηδία). Η Ισλανδία αντιμετωπίζει μάλλον με 
σκεπτικισμό την πρόταση αυτή. 
20. Οι Eurofinas και Eurolease αντιτίθενται σθεναρά στην πρόταση καθώς 
θεωρούν ότι η χρηματοδοτική μίσθωση διαφέρει σε μεγάλο βαθμό από την πίστωση 
(και ότι δεν μπορεί να υπολογιστεί συνολικό ετήσιο πραγματικό επιτόκιο για τη 
χρηματοδοτική μίσθωση). Η FLÂ επισήμανε ότι αυτός είναι ένας από τους λόγους 
της πρότασης να αφαιρεθούν στο Ηνωμένο Βασίλειο οι μικρές επιχειρήσεις από το 
πεδίο εφαρμογής του νόμου περί καταναλωτικής πίστης. 
21. Η ομάδα Καταναλωτές στην Ευρώπη θεωρεί ότι η οδηγία θα πρέπει να 
επεκταθεί στις καταναλωτικές μισθώσεις καθώς δεν υπάρχει εγγενής διαφορά 
μεταξύ ενός δανείου για αγορά και ενός δανείου για μίσθωση, ενώ άλλοι 
οργανισμοί παροχής χρηματοπιστωτικών συμβουλών συμφωνούν ότι η εξαίρεση θα 
πρέπει να αφαιρεθεί. 
//. 1.4 Δάνεια για οικοδομικές εργασίες/ενυπόθηκη πίστη 
22. Στην παράγραφο 121 της έκθεσης συζητείται η επέκταση του πεδίου 
εφαρμογής της οδηγίας σε δάνεια για οικοδομικές εργασίες που δεν είναι 
εγγυημένες βάσει υποθήκης και εξετάζεται η σκοπιμότητα μίας οδηγίας για την 
ενυπόθηκη πίστη. 
23. Ενώ οι Κάτω Χώρες συμφωνούν ότι οι καταναλωτές χρειάζονται 
προστασία στον συγκεκριμένο τομέα, προτιμούν τη θέσπιση ενός κώδικα παρά 
νομοθεσίας (όπως στις Κάτω Χώρες). Επίσης, ορισμένα κράτη μέλη (ΗΒ, Δανία) 
δεν θεωρούν ότι η ενυπόθηκη πίστη θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο 
ρυθμίσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ενώ άλλα (Φινλανδία, Ισπανία, Γαλλία 
Ιρλανδία, Αυστρία), θεωρούν ότι είναι ιδιαίτερα σημαντική η κάλυψη των 
καταναλωτών σε σχέση με τα στεγαστικά δάνεια· κατά συνέπεια, έχουν 
συμπεριλάβει στη νομοθεσία τους τα δάνεια για οικοδομικές εργασίες μη 
εγγυημένες βάσει υποθήκης και στηρίζουν την πρόταση νομοθετικής παρέμβασης 
στον τομέα της ενυπόθηκης πίστης3. Η Πορτογαλία και η Σουηδία επίσης 
τάσσονται υπέρ των προτάσεων της έκθεσης. Η Ισλανδία, ενώ στηρίζει τις 
προτάσεις, θεωρεί ωστόσο ότι χρειάζεται περισσότερες πληροφορίες πριν 
αποφασίσει σχετικά με τη σκοπιμότητα μίας οδηγίας για την ενυπόθηκη πίστη. 
24. Ομοίως, οι ομάδες παροχής χρηματοπιστωτικών συμβουλών και οι ομάδες 
καταναλωτών θεωρούν ότι τέτοια δάνεια θα πρέπει να συμπεριληφθούν στο πεδίο 
εφαρμογής της οδηγίας και ότι η εγγύηση βάσει υποθήκης θα πρέπει να 
εφαρμόζεται μόνο σε δάνεια ή συμβάσεις πίστωσης που χρησιμοποιούνται για την 
εξασφάλιση συμφέροντος σε ακίνητο, καθώς δεν είναι δίκαιο η αδυναμία πληρωμής 
στο πλαίσιο μίας σύμβασης πιστωτικής κάρτας χωρίς εγγύηση να οδηγεί στην 
απώλεια μίας οικογενειακής κατοικίας, όπως είναι δυνατόν στο ΗΒ. Η ομάδα 
Καταναλωτές στην Ευρώπη υπογραμμίζει ότι ενώ οι διαφορές στη νομοθεσία, π.χ. 
όσον αφορά την αγορά ακινήτων, αποτρέπουν ορισμένες εταιρείες από το να 
προσφέρουν διασυνοριακές ενυπόθηκες πιστώσεις, υπάρχουν άλλες εταιρείες που 
όντως προσφέρουν τέτοιες πιστώσεις και κατά συνέπεια θεωρούν ότι οι 
καταναλωτές θα πρέπει να δικαιούνται μία βασική τουλάχιστον προστασία στον 
Ισπανία: ξεχωριστή οδηγία- Γαλλία: τροποποίηση της 87/102/ΕΟΚ. 
συγκεκριμένο τομέα (π.χ. ενημέρωση όσον αφορά τους όρους, τη διάθεση 
αποζημίωσης, έναν συγκριτή4...). 
25. Ο κλάδος χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών αντιτίθεται στη ρύθμιση των 
ενυπόθηκων πιστώσεων στο πλαίσιο της οδηγίας λόγω των διαφορών που 
υπάρχουν στις εθνικές νομοθεσίες και λόγω της έλλειψης δυνατότητας καθιέρωσης 
ίσης αντιμετώπισης υπό αυτές τις συνθήκες. Επίσης, επισημαίνει ότι η Επιτροπή 
δεν μπορεί να θεσπίζει ρυθμίσεις στο πλαίσιο του αστικού δικαίου, π.χ. δήλωση 
ακινήτων, κανόνες ανάκτησης κ.τ.λ. Αλλοι δηλώνουν ότι οι καταναλωτές που 
εκτελούν εργασίες ανακαίνισης ενός κτιρίου θα έχουν ήδη λάβει επαγγελματικές 
συμβουλές και, κατά συνέπεια, δεν χρειάζονται προστασία, ενώ προστασία θα 
παρέχεται ήδη στο πλαίσιο της εθνικής νομοθεσίας για ορισμένες πτυχές 
(συμβολαιογράφος, τοπογράφος κ.τ.λ.). Τα δάνεια για οικοδομικές εργασίες 
θεωρούνται επένδυση, όχι καταναλωτικό δάνειο, ανεξάρτητα από την εγγύηση που 
δίδεται για το δάνειο. 
//. 7.5 Ο κατάλογος των εξαιρέσεων στο άρθρο 2 
26. Στις παραγράφους 18 και 119-163, προτείνεται ο περιορισμός του 
καταλόγου των εξαιρέσεων που περιλαμβάνονται στο άρθρο 2 της οδηγίας. Γενικά, 
το ΗΒ και ο κλάδος των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών του ΗΒ αντιτίθενται στην 
ιδέα αυτή καθώς οι συγκεκριμένες εξαιρέσεις δεν θεωρούνται ως παρεκκλίσεις 
αλλά ως λογικοί και δικαιολογημένοι περιορισμοί του πεδίου εφαρμογής της 
οδηγίας και ως τέτοιοι έχουν συμπεριληφθεί στην Εντολή Συμφωνιών Απαλλαγής5 
Η Σουηδία, από την άλλη πλευρά, δηλώνει ότι θα Μπορούσε να στηρίξει την 
πρόταση της Επιτροπής να εξεταστεί - με απώτερο στόχο τη διαγραφή της - κατά 
πόσον η παρέκκλιση που αφορά τις συμφωνίες για πιστώσεις εξοφλήσιμες σε 
τέσσερις δόσεις συμφέρει τα κράτη μέλη που την έχουν συμπεριλάβει στην εθνική 
τους νομοθεσία. 
27. Το Συμβούλιο Καταναλωτών της Δανίας θεωρεί ότι οι περισσότερες από τις 
εξαιρέσεις του άρθρου 2(1) θα πρέπει να καταργηθούν ως αυθαίρετες. 
28. Όσον αφορά τις "δωρεάν πιστώσεις", η Υπηρεσία Παροχής 
Χρηματοπιστωτικών Συμβουλών και Κατάρτισης Προϋπολογισμού (MABS) της 
Ιρλανδίας6, ισχυρίζεται ότι κάτι τέτοιο δεν υφίσταται και ότι θα στήριζε μία 
πρωτοβουλία στο πλαίσιο της οποίας οι καταναλωτές θα ενημερώνονταν πλήρως 
σχετικά με τις προσφορές δωρεάν πιστώσεων προκειμένου να έχουν τη δυνατότητα 
να λαμβάνουν ορθές και αιτιολογημένες αποφάσεις. 
ΙΙ.2 Διαφήμιση που απευθύνεται σε νέους καταναλωτές 
29. Στις παραγράφους 22 και 171, η έκθεση έθετε το ζήτημα του κατά πόσον 
είναι απαραίτητος ένας κώδικας συμπεριφοράς για τη διαφήμιση πιστώσεων που 
4 Ένα μέτρο που δίνει τη δυνατότητα στους καταναλωτές να κάνουν συγκρίσεις. 
5 Η Εντολή Καταναλωτικής Πίστης (Συμφωνιών Απαλλαγής) του 1989, η οποία περιλαμβάνεται 
στο τμήμα 16(5) του νόμου περί καταναλωτικής πίστης, εξαιρεί ορισμένες συμβάσεις πιστώσεων 
από τον νόμο. 
6 Συστάθηκε από το Υπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας με σκοπό την καταπολέμηση των 
προβλημάτων που αντιμετωπίζουν όσοι δανείζονται χρήματα από δανειστές. 
-10-
απευθύνεται σε άτομα νεαρής ηλικίας. Η νομοθεσία ορισμένων κρατών μελών ήδη 
περιλαμβάνει ρυθμίσεις σχετικά με το θέμα αυτό. 
30. Οι απαντήσεις των κρατών μελών ήταν ποικίλες· άλλα κράτη στηρίζουν την 
ύπαρξη ενός κώδικα συμπεριφοράς (Βέλγιο, το οποίο ήδη διαθέτει έναν τέτοιο 
κώδικα- Ισπανία· Γαλλία, η οποία στηρίζει τη λήψη νομοθετικών μέτρων γενικού 
χαρακτήρα στον τομέα αυτό· Αυστρία, η οποία στηρίζει τη θέσπιση γενικών 
διατάξων για την προστασία των νεαρών ατόμων και πέρα από τη διαφήμιση· 
Φινλανδία· Σουηδία, η οποία θεωρεί ότι ένας τέτοιος κώδικας δεν θα πρέπει να 
περιορίζεται στις δραστηριότητες εμπορίας που απευθύνονται στους νέους) ενώ 
άλλα αντιτίθενται στην ύπαρξη ενός τέτοιου κώδικα (το ΗΒ ζητά στοιχεία για την 
ύπαρξη προβλημάτων και σε οποιαδήποτε περίπτωση προτιμά την αυτορρύθμιση 
εκ μέρους των επιχειρήσεων καθώς είναι προς το συμφέρον τους να ενεργούν με 
υπευθυνότητα). Οι Κάτω Χώρες, παρόλο που διαθέτουν περισσότερο 
προστατευτική νομοθεσία, δεν θεωρούν ότι η διαφήμιση που απευθύνεται σε 
ανηλίκους θα πρέπει να διέπεται από ειδικές ρυθμίσεις. Η Ισλανδία, της οποίας η 
νομοθεσία περιλαμβάνει μία γενική διάταξη για τον σκοπό αυτό, στηρίζει τις 
προτάσεις της έκθεσης. 
31. Οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί και οι οργανισμοί εμπορίας σε γενικές 
γραμμές δεν αντιτίθενται στην ύπαρξη ενός κώδικα συμπεριφοράς παρόλο που 
ορισμένοι δεν είναι πεπεισμένοι σχετικά με την ανάγκη ύπαρξης του, εφόσον οι 
τράπεζες, για το δικό τους συμφέρον, περιορίζουν τους κινδύνους που απορρέουν 
από τη συμπεριφορά των νέων καταναλωτών. Ειδικότερα, η Citicorp θεωρεί ότι, με 
εξαίρεση τις ενιαίες απαιτήσεις δημοσιότητας και τις διατάξεις περί 
παραπλανητικής διαφήμισης, οποιοιδήποτε περιορισμοί όσον αφορά τη διαφήμιση 
πιστώσεων μειώνουν τη διαφάνεια και αποτελούν ρυθμιστικούς φραγμούς που 
δυσχεραίνουν τον ανταγωνισμό. 
32. Οι ομάδες καταναλωτών και οι ομάδες παροχής χρηματοπιστωτικών 
συμβουλών - με εξαίρεση το Συμβούλιο Καταναλωτών της Δανίας και την MABS 
που στηρίζουν την ύπαρξη ενός κώδικα καλής πρακτικής - θεωρούν ότι 
οποιαδήποτε ρύθμιση στον συγκεκριμένο τομέα θα πρέπει να γίνει μέσω 
νομοθεσίας παρά με τη μορφή κώδικα καθώς, στην περίπτωση που ο κώδικας δεν 
τηρείται, νομιμοποιούνται οι καταχρήσεις και επίσης υποστηρίζουν ότι η 
συμμόρφωση σε οποιοδήποτε κώδικα θα πρέπει να παρακολουθείται στενά. Η 
ομάδα Καταναλωτές στην Ευρώπη θεωρεί ότι όλοι οι καταναλωτές θα πρέπει να 
επωφελούνται από την ύπαρξη ενός τέτοιου κώδικα. 
ΙΙ.3 Υποχρέωση των καταναλωτών να παρέχουν πληροφορίες και των 
επαγγελματιών να παρέχουν συμβουλές 
33. Στις παραγράφουυς 23 και 180, η έκθεση έθετε το ζήτημα της καθιέρωσης της 
υποχρέωσης του καταναλωτή να παρέχει πληροφορίες (δηλαδή όλα τα αναγκαία 
στοιχεία για μία πιστωτική συναλλαγή) και των επαγγελματιών να παρέχουν 
συμβουλές (δηλαδή να λαμβάνουν υπόψη την οικονομική κατάσταση του 
καταναλωτή). 
34. Φαίνεται να υπάρχει κάποια διχογνωμία όσον αφορά το σημείο αυτό, καθώς 
πολλές ομάδες του κλάδου εκφράζουν το φόβο ότι κάτι τέτοιο προϋποθέτει την 
παροχή λεπτομερών συμβουλών, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε υπερφόρτωση 
των καταναλωτών με πληροφορίες (ή την ανάγκη να παρέχουν πληροφορίες 
Π 
σχετικά με προϊόντα των ανταγωνιστών τους7), σε σύγκρουση συμφερόντων και 
στην πιθανότητα έγερσης αγωγών αμέλειας. Πρόθεση του κεφαλαίου δεν ήταν να 
προχωρήσει τόσο μακριά· η λέξη "συμβουλές" χρησιμοποιήθηκε υπό γενική έννοια, 
εννοώντας ένα λογικό επίπεδο συμβουλών, οι οποίες θα δίνουν τη δυνατότητα 
στον καταναλωτή να λαμβάνει αποφάσεις όντας ενημερωμένος, είτε σε κατάστημα 
είτε σε χρηματοπιστωτικό οργανισμό. Επίσης, η έκθεση καθιστούσε σαφές ότι 
οποιεσδήποτε τέτοιες απαιτήσεις πληροφόρησης θα πρέπει να είναι αμοιβαίες. 
35. Τα κράτη μέλη επισήμαναν διάφορα προβλήματα από την άποψη ότι οι 
συμβουλές θα πρέπει να είναι προσαρμοσμένες στις ανάγκες κάθε δανειζόμενου, 
κατά συνέπεια μπορεί να μελετηθεί η θέσπιση γενικών μόνο κανόνων, παρόλο που 
ορισμένα κράτη μέλη, π.χ. το Βέλγιο, έχουν ήδη θεσπίσει μία τέτοια απαίτηση. 
Συνεπώς, ορισμένα κράτη μέλη είτε είναι διστακτικά είτε δεν τίθενται υπέρ της 
θέσπισης μίας τέτοιας υποχρέωσης αμοιβαίας πληροφόρησης (Δανία, Γερμανία, 
Αυστρία, ΗΒ). Αλλα κράτη μέλη είτε τίθενται υπέρ (Ισπανία, Πορτογαλία, 
Φινλανδία) είτε θα μπορούσαν να συμφωνήσουν με μία τέτοια πρόταση με την 
προϋπόθεση ότι οι προτάσεις της Επιτροπής θα γίνουν πιο συγκεκριμένες (Γαλλία, 
Σουηδία). 
36. Ο κλάδος των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών σε γενικές γραμμές 
αντιτίθεται στην πρόταση (αν και αυτό ίσως οφείλεται σε παρανόηση), 
αναφέροντας ότι κάτι τέτοιο θα απάλλασσε τον δανειζόμενο από την ευθύνη λήψης 
αποφάσεως ή ότι μία τέτοια υποχρέωση δεν είναι απαραίτητη εφόσον σε 
οποιαδήποτε περίπτωση θα εξυπηρετούσε τα συμφέροντα του δανειστή. 
37. Οι οργανώσεις καταναλωτών και οι οργανισμοί παροχής 
χρηματοπιστωτικών συμβουλών τάσσονται υπέρ της πρότασης αλλά τονίζουν ότι 
οι συμβουλές και οι πληροφορίες θα πρέπει να είναι ανάλογες και δίνουν έμφαση 
(όπως και αρκετές τράπεζες) στη σπουδαιότητα της ύπαρξης ανεξάρτητων φορέων 
παροχής συμβουλών προς τους καταναλωτές. 
Π.4 Κανόνες σχετικά με την αρνητική υπέρβαση λογαριασμού (άρθρα 2.1ε και 6) 
38. Στις παραγράφους 25 και 150 της έκθεσης προτείνεται η τροποποίηση του 
άρθρου 6 της οδηγίας προκειμένου να καλυφθούν τα ανοίγματα πίστωσης που 
συνδέονται με κάρτα. Σήμερα, τέτοιου είδους πιστώσεις, (συνήθως άνοιγμα 
πίστωσης που συνδέεται με τρεχούμενο λογαριασμό στον οποίο υπάρχει 
δυνατότητα πρόσβασης μέσω κάρτας) δεν διέπονται από ρυθμίσεις είτε διότι είναι 
εξοφλητέες εντός τριών μηνών είτε διότι η εθνική νομοθεσία δεν θεωρεί ότι οι 
κάρτες αυτές αποτελούν πιστωτικές κάρτες, εκτός εάν η πίστωση στην οποία 
παρέχουν πρόσβαση αποτελεί μέρος της ίδιας συμφωνίας. 
39. Οι απαντήσεις των κρατών μελών ήταν ποικίλες, από την κατάσταση στο 
Βέλγιο και τη Σουηδία όπου η πρόταση αυτή έχει ήδη εφαρμοστεί, έως την 
προτίμηση του ΗΒ για νέους γενικούς κανόνες οι οποίοι θα λαμβάνουν υπόψη τις 
εξελίξεις στην αγορά και τη Γερμανία η οποία δεν θεωρεί αναγκαία τη θέσπιση 
συμπληρωματικών κανόνων. Πολλά κράτη μέλη τίθενται υπέρ της προσαρμογής 
της οδηγίας στις ποικίλες λειτουργίες των πιστωτικών καρτών (Δανία, Ισπανία, 
7 Παρόλο που θα πρέπει να σημειωθεί ότι ένας πρόσφατος νόμος της Δανίας ουσιαστικά απαιτεί 
από τους δανειστές να πράττουν ακριβώς αυτό! 
12 
Γαλλία, Ιρλανδία, Κάτω Χώρες8, Αυστρία, Πορτογαλία, Φινλανδία). Από την άλλη 
πλευρά, η Ισλανδία πιστεύει ότι το ζήτημα θα πρέπει να μελετηθεί περαιτέρω 
40. Ο κλάδος των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών σε γενικές γραμμές προτιμά 
τη διατήρηση του status quo και επισημαίνει δυσκολίες που υπάρχουν όσον αφορά 
την παροχή λεπτομερών πληροφοριών σχετικά με την περιοδικότητα εξοφλήσεων, 
ενώ ο τομέας των οργανώσεων καταναλωτών και των οργανισμών παροχής 
χρηματοπιστωτικών συμβουλών υποστηρίζει τη διευκρίνιση των κανόνων σε σχέση 
με τις πιστωτικές κάρτες (π.χ. κόστος, ελάχιστο εξοφλητέο ποσό, περιοδικότητα 
εξοφλήσεων..). 
41. Από την άλλη πλευρά, ορισμένες ομάδες καταναλωτών είτε στηρίζουν την 
κατάργηση του άρθρου 2. 1(ε) ώστε οι πιστώσεις υπό μορφή προκαταβολής σε 
τρεχούμενο λογιαριασμό να περιλαμβάνονται στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 
(Συμβούλιο Καταναλωτών της Δανίας), ή θα μπορούσε να συμφωνήσει με την 
πρόταση της έκθεσης για περαιτέρω διευκρίνιση των κανόνων που διέπουν τις 
πιστωτικές κάρτες (Consumer DebtNet, MABS). 
ΙΙ.5 Εξέταση της κατάστασης των καταναλωτών πριν από την έκδοση απόφασης 
για ανάκτηση αγαθών (άρθρο 7) 
42. Στην παράγραφο 188 της έκθεσης, όπου συζητείται η ανάκτηση αγαθών, 
θεωρείται ορθό τα δικαστήρια να έχουν την εξουσία να επανεξετάζουν τις συνθήκες 
(χρηματοοικονομικές και άλλες) των καταναλωτών προτού εκδόσουν αποφάσεις 
για ανάκτηση αγαθών προκειμένου να αποφευχθούν περιπτώσεις αδικαιολόγητου 
πλουτισμού. 
43. Ενώ οι Κάτω Χώρες και αρκετές ομάδες του κλάδου θεωρούν ότι αυτό 
αποτελεί ζήτημα επικουρικότητας, άλλοι οργανισμοί του κλάδου εκφράζουν τον 
φόβο δημιουργίας της ίδιας κατάστασης "μεμονωμένης πτώχευσης" που υπάρχει 
στις ΗΠΑ όπου οι δανειστές δεν είναι σε θέση να ανακτήσουν τα 
χρηματοδοτούμενα αγαθά. Το ΗΒ θεωρεί ότι η εθνική νομοθεσία χειρίζεται 
επαρκώς το ζήτημα αυτό, ενώ η Σουηδία, μολονότι εκφράζει σκεπτικισμό απέναντι 
σε μία τέτοια ιδέα, ωστόσο προτείνει τη θέσπιση κανόνων για τον καθορισμό της 
αξίας των αγαθών κατά τον χρόνο ανάκτησης τους και την ακύρωση των χρεών. 
Στην Ισλανδία υπάρχουν πολύ ικανοποιητικές σχετικές ρυθμίσεις, όμως οι εθνικές 
αρχές συμφωνούν με την ιδέα περαιτέρω καθοδήγησης των δικαστηρίων. 
44. Ορισμένες οργανώσεις καταναλωτών και οργανισμοί παροχής 
χρηματοπιστωτικών συμβουλών (το δίκτυο Consumer DebtNet, το Συμβούλιο 
Καταναλωτών της Δανίας, η MABS), από την άλλη πλευρά, συμφωνούν με την 
πρόταση της έκθεσης. 
ΙΙ.6 Πρόωρη εξόφληση (άρθρο 8) 
45. Στην παράγραφο 193 της έκθεσης τονίζεται το γεγονός ότι οι διατάξεις 
πρόωρης εξόφλησης που παρέχουν στους καταναλωτές το δικαίωμα πρόωρης 
λύσης τρεχουσών συμβάσεων πίστωσης καθίστανται ιδιαίτερα σημαντικές στο 
πλαίσιο της νομισματικής ένωσης. 
Οι Κάτω Χώρες θεωρούν ότι κάτι τέτοιο θα αφορά μόνο τις πιστωτικές διευκολύνσεις των 
οποίων η διάρκεια υπερβαίνει τους τρεις μήνες. 
13-
46. Τα κράτη μέλη, με εξαίρεση τις Κάτω Χώρες που θεωρούν ότι η νομοθεσία 
τους είναι επαρκής, δεν έκαναν οποιαδήποτε σχόλια για το θέμα Η Ισλανδία, 
επίσης, θεωρεί ότι η νομοθεσία της καλύπτει επαρκώς το ζήτημα. 
47. Η Citicorp μεταφέρει τον προβληματισμό των χρηματοπιστωτικών κύκλων 
τονίζοντας ότι η δυνατότητα λύσης των συμβάσεων κατά την εισαγωγή του Εύρω 
θα είχε ως αποτέλεσμα το πάγωμα του κλάδου9. 
48. Τέλος, η Υπηρεσία Παροχής Χρηματοπιστωτικών Συμβουλών και 
Κατάρτισης Προϋπολογισμού προτείνει την επέκταση των εκπτώσεων που 
συνδέονται με την πρόωρη εξόφληση και στην ενυπόθηκη πίστη. 
ΙΙ.7 Συναλλαγματικές (άρθρο 10) 
49. Στις παραγράφους 26 και 205 της έκθεσης προτείνεται η απαγόρευση των 
συναλλαγματικών. 
50. Τα περισσότερα κράτη μέλη έχουν ήδη προβεί στην απαγόρευση αυτή, 
ωστόσο υπήρξαν ορισμένες αντιδράσεις απέναντι στη συγκεκριμένη πρόταση. 
Θετικές ήταν φυσικά οι αντιδράσεις των κρατών μελών των οποίων η νομοθεσία 
καλύπτει το θέμα αυτό σε ποικίλο βαθμό: Βέλγιο, Ισπανία, Γαλλία, Φινλανδία, 
Σουηδία· άλλα κράτη μέλη ήταν λιγότερο ενθουσιώδη (Κάτω Χώρες: δεν υπάρχει 
ανάγκη για περαιτέρω εναρμόνιση στον συγκεκριμένο τομέα), ή κράτησαν αρνητική 
στάση (Αυστρία, ΗΒ: μέχρι στιγμής δεν έχουν εμφανιστεί σημαντικά προβλήματα 
όσον αφορά τους καταναλωτές, οι συναλλαγματικές αποτελούν χρήσιμο εμπορικό 
μέσο)· ωστόσο, η δεύτερη παρατήρηση φανερώνει μία παρανόηση: μελετάται μόνο η 
απαγόρευση των συναλλαγματικών για την καταναλωτική πίστη και όχι η χρήση 
τους ως εμπορικού μέσου (με επιπτώσεις για το διεθνές εμπόριο και τις 
υφιστάμενες συμφωνίες, π.χ. UNCITRAL...). Η Ισλανδία έλαβε επίσης αρνητική 
στάση. 
ΙΙ.8 Επικουρική ευθύνη (άρθρο 11) 
51. Τα περισσότερα κράτη μέλη μετέφεραν το άρθρο 11 όπως καταρτίστηκε, αν 
και ορισμένα προχώρησαν πέρα από αυτό. Διχογνωμία προέκυψε όσον αφορά τον 
όρο "αποκλειστικά" - θα μπορούσε να αποκλείσει τη χρήση του άρθρου εάν ο 
προμηθευτής, για παράδειγμα, χρησιμοποιεί κατά καιρούς άλλο πιστωτή. Κατά 
συνέπεια, στην παράγραφο 213 της έκθεσης προτείνεται χάριν σαφήνειας, η 
κατάργηση της έκφρασης "αποκλειστικά" στο κείμενο του άρθρου 11. 
52. Μόνο τέσσερα κράτη μέλη έδωσαν απάντηση όσον αφορά το σημείο αυτό: οι 
Κάτω Χώρες δήλωσαν ότι είναι θέμα επικουρικότητας και αστικού δικαίου, ενώ το 
ΗΒ, έχοντας αποφασίσει προσφάτως μετά από αναθεώρηση της εθνικής του 
νομοθεσίας10 να διατηρήσει το άρθρο ως έχει, θεωρεί ότι δεν έχει αντιμετωπίσει το 
9 Υπενθυμίζεται σε σχέση με την παρατήρηση της Citicorp ότι υπάρχει σημαντική διαφορά μεταξύ 
του δικαιώματος πρόωρης εξόφλησης και της αρχής της συνέχειας των συμβάσεων. Το πρώτο 
ισχύει ανε£άοτητα από το καθοοισαένο νόιιισιια..δηλαδΐΊ από την έναρξη ισχύος του Εύρω, την 
1.1.1999, ο καταναλωτής που θα εκπληρώνει τις υποχρεώσεις του πριν λήξει η προθεσμία που 
ορίζεται από τη σύμβαση, θα δικαιούται εύλογη μείωση του συνολικού κόστους της πίστωσης 
εκφρασμένη σε Εύοω Η αρχή της συνέχειας των συμβάσεων, σημαίνει ότι η εισαγωγή του Εύρω 
δεν θα αποτελεί δικαιολογία για την εφαρμογή ρητρών που θα επιτρέπουν στον πιστωτή να 
ακυρώνει μονομερώς μία σύμβαση ή να τροποποιεί τους όρους της. 
10 Τμήμα 75 του νόμου περί καταναλωτικής πίστης. 
-14-
πρόβλημα. Η Σουηδία και η Γαλλία από την άλλη πλευρά συμφωνούν με τις 
προτάσεις της έκθεσης και η δεύτερη προτείνει μία τροποποίηση του άρθρου 11 
ώστε να καταστεί λιγότερο περιοριστικό και σας)έστερο όσον αφορά το νόημα. 
53. Η FLA θεωρεί ότι η πρόταση αυτή, σε συνδυασμό με τις προτάσεις σχετικά 
με την κατάργηση του ανώτατου ορίου και την επέκταση του πεδίου εφαρμογής στη 
χρηματοδότηση της έναρξης επαγγελματικής δραστηριότητας, θα δημιουργούσε 
σημαντικές ενδεχόμενες οφειλές για τους δανειστές. 
54. Το Συμβούλιο Καταναλωτών της Δανίας από την άλλη πλευρά συμφωνεί με 
την προτεινόμενη τροποποίηση. 
ΙΙ.9 Δημιουργία φορέων εξουσιοδοτημένων για την παραλαβή καταγγελιών των 
καταναλωτών (άρθρο 12) 
55. Ενώ το άρθρο 12 της οδηγίας έδινε στα κράτη μέλη τη δυνατότητα τριών 
επιλογών όσον αφορά την επίβλεψη της εφαρμογής της οδηγίας, η έκθεση προτείνει, 
στις παραγράφους 27 και 219, να καταστεί υποχρεωτική η τρίτη από αυτές τις 
εναλλακτικές λύσεις, δηλαδή η δημιουργία φορέων εξουσιοδοτημένων για την 
παραλαβή καταγγελιών των καταναλωτών όσον αφορά συμβάσεις πίστωσης. 
56. Ορισμένα κράτη μέλη (Ισπανία, Γαλλία, Κάτω Χώρες, ΗΒ) θεωρούν ότι οι 
υφιστάμενοι μηχανισμοί τους επαρκούν για την αντιμετώπιση των καταγγελιών 
των καταναλωτών· ωστόσο, η Γαλλία θεωρεί ότι η αντιμετώπιση των 
διασυνοριακών διαφορών αποτελεί προτεραιότητα. Από την άλλη πλευρά, η 
Σουηδία τάσσεται υπέρ της πρότασης. Όσον αφορά τις κυρώσεις, η Δανία θα 
μπορούσε να συμφωνήσει με την εισαγωγή ενός άρθρου πλαίσιο, το οποίο θα 
παρέχει στα κράτη μέλη περιθώριο ελιγμών. Η Ισλανδία τάσσεται υπέρ της 
δημιουργίας φορέων και θεωρεί ότι ο συντονισμός είναι λογικός όσον αφορά τις 
κυρώσεις. 
57. Ο κλάδος των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών θεωρεί ότι οι υφιστάμενοι 
κώδικες/αυτορρυθμιστικές συμφωνίες επαρκούν και ότι η επικουρικότητα επιβάλει 
τα επιμέρους κράτη να είναι εξοπλισμένα κατά τον καλύτερο τρόπο έτσι ώστε να 
αποφασίζουν τα ίδια σχετικά με τον πλέον κατάλληλο μηχανισμό αντιμετώπισης 
των καταγγελιών. 
58. Οι οργανώσις καταναλωτών και οι οργανισμοί παροχής 
χρηματοπιστωτικών συμβουλών, από την άλλη πλευρά, υποστηρίζουν την άποψη 
που εκφράζεται ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει, κατά την εφαρμογή της νομοθεσίας 
της ΕΕ, να αναφέρουν ποιοί φορείς θα είναι υπεύθυνοι για την τήρηση της και ότι 
θα είναι απαραίτητη η επιβολή κυρώσεων σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης. 
59. Η Επιτροπή εξετάζει επί του παρόντος την ακριβή εφαρμογή του άρθρου 12 
στη νομοθεσία των κρατών μελών στο πλαίσιο της παρακολούθησης της μεταφοράς 
των οδηγιών. 
11.10 Προθεσμίες υπαναχώρησης 
60. Καθώς διάφορα κράτη μέλη έχουν εισάγει μορφές προθεσμιών 
υπαναχώρησης, κατά τη διάρκεια των οποίων οι καταναλωτές μπορούν να 
προχωρήσουν στη λύση ορισμένων τύπων συμφωνιών πίστωσης, οι παράγραφοι 29 
και 266 της έκθεσης πρότειναν να μελετηθεί η καθιέρωση - όπου είναι δυνατό - μίας 
εναρμονισμένης προθεσμίας υπαναχώρησης και η τήρηση μίας τέτοιας διάταξης. 
15 
61. Ορισμένα κράτη μέλη εξέφρασαν την ανησυχία ότι η θέσπιση μίας πολύ 
γενικής προθεσμίας υπαναχώρησης για όλες τις συναλλαγές θα τις καθιστούσε 
δυσχερέστερες, θα αύξανε το κόστος της πίστωσης ή/και θα δημιουργούσε νομική 
αβεβαιότητα (Γερμανία, Κάτω Χώρες, Αυστρία, ΗΒ). Αλλα κράτη μέλη θα 
μπορούσαν να συμφωνήσουν με την ιδέα μίας εναρμονισμένης προθεσμίας 
υπαναχώρησης (Ισπανία, Γαλλία, Σουηδία) ή θεωρούν ότι το ζήτημα θα πρέπει να 
μελετηθεί περαιτέρω (Δανία). Την ίδια άποψη έχει και η Ισλανδία. 
62. Ο κλάδος των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών δηλώνει ότι κάτι τέτοιο θα 
οδηγούσε σε άσκοπες καθυστερήσεις, οι οποίες θα έχουν επιπτώσεις για τους 
καταναλωτές· ότι οι προθεσμίες υπαναχώρησης συνδέονται με τις κοινωνικές και 
οικονομικές συνθήκες που επικρατούν σε κάθε κράτος μέλος· ότι σε οποιαδήποτε 
περίπτωση δεν θα μπορούσαν να εφαρμοστούν για την ενυπόθηκη πίστη· και ότι θα 
παρείχαν ευκαιρίες κερδοσκοπίας σε ασυνείδητους πιστολήπτες. 
63. Οι οργανώσεις καταναλωτών τάσσονται υπέρ του μέτρου, για παράδειγμα 
για πιστώσεις που υπερβαίνουν ένα ορισμένο ποσό. 
11.11 Επιπτώσεις της μη εκτέλεσης των συμβάσεων καταναλωτικής πίστης 
64. Στις παραγράφους 30 και 267-270 της έκθεσης, συζητούνται οι επιπτώσεις 
που έχει για τους καταναλωτές η μη εκτέλεση των συμβάσεων πίστωσης (τόκοι 
υπερημερίας, πρόστιμα, διαδικασίες είσπραξης χρέους κ.τ.λ.) και αναφέρεται η 
ανάγκη για καλύτερη ισορροπία μεταξύ των μερών. Η έκθεση ανέφερε ότι η 
Επιτροπή εξετάζει τη δυνατότητα καθορισμού των κανόνων του παιχνιδιού, για 
παράδειγμα υπό μορφή κώδικα συμπεριφοράς σχετικά με την είσπραξη του χρέους. 
65. Προκειμένου να αποκτήσει ενδελεχή γνώση των προβλημάτων που 
σχετίζονται με τη μη εκτέλεση των συμβάσεων καταναλωτικής πίστης, η Επιτροπή 
ξεκίνησε την εκπόνηση μίας μελέτης με στόχο την ανάλυση της φύσης και της 
επάρκειας των μέσων ελέγχου που εφαρμόζονται από τα 15 κράτη μέλη στον τομέα 
αυτό. Τα συμπεράσματα της τελικής έκθεσης της μελέτης, τα οποία 
παρουσιάστηκαν τον Δεκέμβριο του 1996, είναι τα ακόλουθα: 
α) γενικά, οι αβεβαιότητες και τα κενά στο δίκαιο των κρατών μελών 
καλύφθηκαν σε περιορισμένο βαθμό από τη νομολογία· 
β) η ίδια η νομολογία δεν είναι ικανοποιητική όσον αφορά την 
προστασία των συμφερόντων των κατανωλωτών· 
γ) υπάρχει ανάγκη για ενέργειες αποζημίωσης (που προσδιορίζονται 
στη μελέτη) σε ευρωπαϊκό επίπεδο. 
66. Οι αντιδράσεις των κρατών μελών ήταν ποικίλες: από την αντίδραση της 
Δανίας (επικουρικότητα) έως την περιγραφή από τη Φινλανδία των υφιστάμενων 
κανόνων στον τομέα αυτό. Η Αυστρία θεωρεί ότι είναι απαραίτητος ένας 
εναρμονισμένος κανόνας για την προστασία των πιστωτών στην περίπτωση 
επιβολής σε άλλα κράτη μέλη, ενώ το ΗΒ θεωρεί την εθνική του νομοθεσία επαρκή 
για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του προβλήματος. Επιπλέον, άλλα κράτη 
μέλη είτε στηρίζουν σχετικές πρωτοβουλίες (Ισπανία, Σουηδία11) είτε δεν 
11 Η Σουηδία προτείνει επίσης κανόνες όσον αφορά το δικαίωμα του δανειστή σε πρόωρη 
εξόφληση σύμφωνα με τον σουηδικό νόμο περί πίστης. 
-16-
αντιμετωπίζουν κανένα πρόβλημα όσον αφορά αυτές, υπό την προϋπόθεση ότι θα 
γίνουν πιο σαφείς (Γαλλία). Από την άλλη πλευρά, η Ισλανδία δεν έκανε κανένα 
σχόλιο λόγω του ότι οι προθέσεις της Επιτροπής στον τομέα αυτό δεν είναι σαφείς. 
67. Ο κλάδος των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών παρουσιάζεται διχασμένος 
στο θέμα δημιουργίας ενός κώδικα συμπεριφοράς, καθώς ορισμένες ομάδες 
υποστηρίζουν την ιδέα (με την προϋπόθεση ότι θα υπάρχει θεσμοθετημένο 
υπόβαθρο) ενώ άλλες δηλώνουν ότι ένας τέτοιος κώδικας δεν είναι απαραίτητος 
καθώς τα διάφορα κράτη μέλη έχουν διαφορετικούς κανόνες πάνω στο θέμα αυτό. 
68. Οι οργανισμοί παροχής χρηματοπιστωτικών συμβουλών και οι οργανώσεις 
καταναλωτών θεωρούν ότι η ανάγκη θέσπισης ενός κώδικα σμπεριφοράς είναι 
επείγουσα και ζητούν διαφανείς διαδικασίες είσπραξης των χρεών. To Consumer 
DebtNet και η MABS, ενώ συμφωνούν με τη θέσπιση ενός κώδικα συμπεριφοράς 
όσον αφορά τις πρακτικές είσπραξης των χρεών, αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό 
την εκχώρηση μισθού και αντιτίθενται κάθετα στην επιβολή οποιονδήποτε 
προστίμων ή τόκων υπερημερίας σε περίπτωση μη εξόφλησης της οφειλής. 
11.12 Τοκογλυφία 
69. Τα τελευταία χρόνια η τοκογλυφία έχει συζητηθεί σε πολλά κράτη μέλη. Στις 
παραγράφους 31 και 297 της έκθεσης προτείνεται ο διάλογος να λάβει χώρα σε 
κοινοτικό επίπεδο, ειδικότερα στο πλαίσιο της νομισματικής ένωσης, εφόσον 
οποιοιδήποτε κανόνες, εφόσον θεωρηθούν απαραίτητοι, θα πρέπει να θεσπιστούν 
σε κοινοτικό επίπεδο. 
70. Υπήρξε διχογνωμία όσον αφορά τις απαντήσεις των κρατών μελών, οι 
οποίες διαβαθμίζονται από την άποψη της Δανίας ότι οποιαδήποτε προβλήματα 
μπορούν να επιλυθούν με τον καθορισμό ανώτατων επιτοκίων σε εθνικό επίπεδο, 
έως το συμπέρασμα του ΗΒ, το οποίο έχει εγκαταλείψει την ιδέα θέσπισης εθνικών 
επιτοκίων καθώς δεν λειτουργούν στην πράξη. Ορισμένα κράτη μέλη συμφωνούν 
σε μεγάλο βαθμό με τις απόψεις που εκφράζονται στην έκθεση (Ισπανία, 
Ιρλανδία12, Πορτογαλία, Φινλανδία), ενώ άλλα, παρόλο που στηρίζουν τις απόψεις 
της έκθεσης, θεωρούν ότι η θέσπιση ανώτατων επιτοκίων σε ολόκληρη την 
κοινότητα είναι δύσκολη (Σουηδία), ή μη ρεαλιστική (Γερμανία). Η Δανία και η 
Γαλλία από την άλλη πλευρά, θεωρούν ότι η θέσπιση κοινοτικών κανόνων σχετικά 
με την τοκογλυφία θα πρέπει να αποφευχθεί. Σε γενικές γραμμές, η Ισλανδία 
τίθεται υπέρ των προτάσεων της έκθεσης. 
71. Το Ευρωπαϊκό Γραφείο Ενώσεων Καταναλωτών συμφωνεί ότι το θέμα θα 
πρέπει να συζητηθεί και να αποτελέσει αντικείμενο νομοθεσίας σε ευρωπαϊκό 
επίπεδο, με τον καθορισμό ενός ανώτατου επιτοκίου. Με την άποψη αυτή 
συμφωνεί και η MABS, η οποία προτείνει επιπλέον ως ιδανική πηγή πιστώσεων για 
οικογένειες με χαμηλό εισόδημα τα μικρά δάνεια που προσφέρουν οι τράπεζες της 
Κοινότητας και οι πιστωτικές ενώσεις. Αλλοι, τόσο στο πλαίσιο των οργανώσεων 
καταναλωτών όσο και των διαφόρων άλλων ομάδων του κλάδου, τίθενται υπέρ 
ενός διαλόγου σε κοινοτικό επίπεδο. 
72. Ωστόσο, σε γενικές γραμμές, ο κλάδος των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών 
συνιστά να μην επιβληθούν ανώτατα επιτόκια, σε εθνικό ή κοινοτικό επίπεδο, για 
λόγους που ποικίλλουν από την έλλειψη σχετικής αρμοδιότητας της Επιτροπής για 
12 Υπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας 
-17 
κάτι τέτοιο έως την επιθυμία για μία ευέλικτη προσέγγιση η οποία δεν θα 
δημιουργούσε στρεβλώσεις στην αγορά και την ανάγκη να δίνεται η δυνατότητα 
στις τράπεζες να ορίζουν επιτόκια τα οποία αντικατοπτρίζουν τους κινδύνους. Η 
FLA δήλωσε ότι ο ευρωπαϊκός διάλογος θα αποτελούσε σπατάλη χρόνου και 
πόρων (sic)". 
11.13 Μεσολαβητές πίστωσης 
73. Στις παραγράφους 32 και 302 της έκθεσης ανακοινώνεται η ανάθεση της 
εκπόνησης μελέτης σχετικά με τους μεσολαβητές πίστωσης προκειμένου να 
προσδιοριστεί κατά πόσον πράγματι εφαρμόζονται οι διατάξεις για την προστασία 
των καταναλωτών. 
74. Τα κράτη μέλη που σχολίασαν το σημείο αυτό (Γαλλία, Σουηδία, ΗΒ, 
Ισπανία) σε γενικές γραμμές στηρίξουν την ιδέα της εκπόνησης μίας μελέτης. 
Μάλιστα, η Ισπανία τάσσεται υπέρ της δημιουργίας ενός μητρώου μεσολαβητών 
πίστωσης. Η Ισλανδία επίσης τάσσεται υπέρ της εκπόνησης μίας μελέτης. 
75. Ορισμένοι εξέφρασαν το ενδιαφέρον τους όσον αφορά τη συγκεκριμένη 
μελέτη και τόνισαν την ανάγκη για ενίσχυση και προσαρμογή των υφιστάμενων 
συστημάτων ώστε να καλύπτουν όλους τους τύπους "δανειστών". Το Συμβούλιο 
Καταναλωτών της Δανίας θεωρεί ότι είναι αναγκαίο να επιβληθούν στους 
μεσολαβητές πίστωσης οι ίδιες απαιτήσεις πληροφόρησης που επιβάλλονται και 
στους φορείς παροχής πιστώσεων. Η Βρετανική Ένωση Τραπεζιτών προτείνει, 
εφόσον υπάρχουν προβλήματα στον τομέα αυτό σε άλλα κράτη μέλη, ότι είναι 
λογικό να συμπεριληφθούν διατάξεις όσον αφορά τη διαφήμιση ή τη χορήγηση 
αδειών, όπως συμβαίνει στο Ηνωμένο Βασίλειο. 
76. Το βασικό συμπέρασμα της τελικής έκθεσης της μελέτης, η οποία 
παρουσιάστηκε τον Ιούλιο του 1996, είναι ότι οι μεσολαβητές πίστωσης 
διαδραματίζουν αναμφίβολα χρήσιμο ρόλο, αλλά και ότι συχνά κατηγορούνται για 
πλημμελή εκτέλεση των καθηκόντων τους (έλλειψη ορθής πληροφόρησης των 
καταναλωτών, παραπλανητική διαφήμιση, επιτόκια τοκογλυφίας, ενθάρρυνση της 
υπερχρέωσης, κλπ). Ως αποτέλεσμα, υπάρχει ανάγκη δράσεων αποκατάστασης σε 
κοινοτικό επίπεδο· για το σκοπό αυτό η μελέτη περιλαμβάνει ορισμένες συστάσεις. 
11.14 Προστασία των δεδομένων 
77. Στις παραγράφους 303 - 338. η έκθεση συζητά το θέμα της εκτίμησης της 
φερεγγυότητας και της καταγραφής των πιστώσεων. Πολλά κράτη μέλη στις 
απαντήσεις τους απλώς περιγράφουν τα εθνικά τους συστήματα/νομοθεσία, ενώ 
άλλα συμφωνούν συγκεκριμένα με τη δήλωση που περιέχεται στην έκθεση ότι 
εναπόκειται στα κράτη μέλη να εφαρμόσουν τις διατάξεις της οδηγίας πλαίσιο 
σχετικά με την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στους τομείς 
αυτούς. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή δεν έλαβε καμμία συγκεκριμένη θέση όσον 
αφορά το συγκεκριμένο θέμα παρά μόνο εξέφρασε ορισμένες ανησυχίες. 
78. Οι ομάδες καταναλωτών και παροχής χρηματοπιστωτικών συμβουλών 
μοιράζονται τον ίδιο προβληματισμό σχετικά με τις παραμέτρους της χρήσης 
παρόμοιων δεδομένων, ενώ η Ένωση Χρηματοπιστωτικών Συμβουλών την 
περιγράφει ως "οικονομικό ποινικό μητρώο" και αναφέρει ότι οι αποζημιώσεις σε 
περιπτώσεις κατάχρησης/κακής χρήσης είναι "ελάχιστες και αναποτελεσματικές". 
79. Αλλες απαντήσεις διαβαθμίζονται από την υποστήριξη αυτορρυθμιστικών 
προσεγγίσεων έως τη θετική στάση απέναντι στην ευρύτερη χρήση της εκτίμησης 
-18-
φερεγγυότητας. Το CGER, Caisse Genirale d'Epargne et de Retraite του Βελγίου 
εξέφρασε την προτίμηση του για την αρνητική καταγραφή σε centrales™ αλλά 
αντιτίθεται στην "αναγωγή των centrales σε ευρωπαϊκό επίπεδο" ενώ η Eurofinas 
ζητά ένα "πανευρωπαϊκό σύστημα καταγραφής πιστώσεων, κατάλληλα 
ρυθμιζόμενο και ελεγχόμενο". 
11.15 Εγγυητές 
80. Η έκθεση αναφέρεται στους εγγυητές στις παραγράφους 339-345. Εγγυητής 
είναι ένα τρίτο μέρος στη σύμβαση πίστωσης, το οποίο εξασφαλίζει την ασφάλεια 
του δανείου, δεχόμενο την ευθύνη σε περίπτωση αδυναμίας εξόφλησης εκ μέρους 
του δανειζόμενου. Καθώς οι εγγυητές συχνά τυγχάνουν λιγότερης νομικής 
προστασίας από τους δανειζόμενους (συνήθως πρόκειται για κάποιο φίλο ή 
συγγενή) και δεν καλύπτονται από την οδηγία 87/102, αρκετά κράτη μέλη έχουν 
θεσπίσει διαφορετικές μορφές προστασίας για τους εγγυητές. Η έκθεση προτείνει 
να επεκταθούν στους εγγυητές ορισμένες υποχρεώσεις πληροφόρησης που 
προβλέπονται στην οδηγία. 
81. Στις απαντήσεις που έδωσαν όσον αφορά την έκθεση, ορισμένα κράτη μέλη 
(Αυστρία, Φινλανδία) περιγράφουν την εθνική τους νομοθεσία σε θέματα όπως η 
υποχρέωση των πιστωτών να ενημερώνουν τον εγγυητή ή τους κανόνες που 
διέπουν τον βαθμό συγγένειας. Αλλα κράτη μέλη (Δανία14, Ισπανία, Γαλλία15, 
Σουηδία) και οι οργανώσεις καταναλωτών και παροχής χρηματοπιστωτικών 
συμβουλών υποστηρίζουν την ιδέα της Επιτροπής να επεκταθούν στους εγγυητές 
ορισμένες διατάξεις προστασίας που περιέχονται στην οδηγία. Το ΗΒ θεωρεί ότι η 
εθνική νομοθεσία, σε συνδυασμό με τους κώδικες συμπεριφοράς, επαρκεί για την 
αντιμετώπιση οποιωνδήποτε προβλημάτων. Η Ισλανδία επίσης στηρίζει τις 
προτάσεις της έκθεσης 
82. Ο κλάδος των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών αντιτίθεται στη λήψη 
οποιωνδήποτε μέτρων στον συγκεκριμένο τομέα επισημαίνοντας με διάφορους 
τρόπους ότι οι εγγυήσεις, εφόσον δεν αποτελούν πιστώσεις, δεν μπορούν να 
εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής ενός μέτρου που ρυθμίζει την καταναλωτική 
πίστη· ότι υπάρχουν οι κανόνες του τραπεζικού απορρήτου που αποτρέπουν την 
αποκάλυψη πληροφοριών σε τρίτα μέρη (δηλαδή στον εγγυητή) σχετικά με τις 
λεπτομέρειες της σύμβασης του δανείου· και τέλος επισημαίνουν το ζήτημα της 
επικουρικότητας, ενώ αναφέρουν ότι η εθνική τους νομοθεσία/κώδικες 
συμπεριφοράς αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά την κατάσταση. 
11.16 Υπερχρέωση 
83. Στις παραγράφους 35 και 364 - 383 της έκθεσης, περιγράφεται το ζήτημα της 
υπερχρέωσης, το οποίο τα τελευταία έτη προβληματίζει ολοένα και περισσότερο τα 
κράτη μέλη. Η έκθεση προτείνει να μελετηθεί από την Επιτροπή η εφαρμογή των 
ρυθμίσεων όσον αφορά την υπερχρέωση στα κράτη μέλη, τα μη κανονιστικά μέσα 
13 Κέντρα πιστωτικής πληροφόρησης που τηρούν αρχεία σχετικά με τη φερεγγυότητα των 
καταναλωτών. 
14 Το Συμβούλιο Καταναλωτών της Δανίας επιθυμεί επίσης τη συνολική κατάργηση των 
απεριόριστων εγγυήσεων. 
15 Η Γαλλία μάλιστα υποστηρίζει μία πιο ριζοσπαστική πρόταση, σύμφωνα με την οποία οι 
εγγυητές θα μπορούν να απολαμβάνουν το ίδιο επίπεδο προστασίας με τους οφειλέτες. 
19 
που μπορούν να προταθούν και η αναγκαιότητα μίας ευρωπαϊκής παρέμβασης, σε 
συνάρτηση με την αρχή της επικουρικότητας. 
84. Διάφορα κράτη μέλη περιγράφουν στις απαντήσεις τους τα εθνικά τους 
συστήματα για τη ρύθμιση της υπερχρέωσης, συμπεριλαμβανομένων του 
ιρλανδικού συστήματος όπου η κυβέρνηση αντιμετωπίζει το πρόβλημα σε τοπικό 
κοινοτικό επίπεδο, παρέχοντας στους καταναλωτές κατάρτιση σε θέματα 
κατάρτισης προϋπολογισμού και πρόσβαση σε πιστώσεις. Διάφορα κράτη μέλη 
επεσήμαναν ότι στο θέμα της υπερχρέωσης εμπλέκονται ευρύτερα κοινωνικά 
προβλήματα, όμως οι Κάτω Χώρες αναφέρουν ότι θα ήταν δικαιολογημένη η 
προσθήκη διατάξεων στην οδηγία, βάσει των οποίων τα κράτη μέλη θα είναι 
υποχρεωμένα να θεσπίσουν μέτρα για την πρόληψη της υπέρβασης των πιστωτικών 
ορίων. Αλλα κράτη μέλη στηρίζουν τις προτάσεις της έκθεσης (Ισπανία, 
Πορτογαλία,. Σουηδία). Από την άλλη πλευρά, το ΗΒ θεωρεί ότι η οδηγία περί 
καταναλωτικής πίστης δεν αποτελεί το "κατάλληλο μέσο προώθησης ευρέων 
πρωτοβουλιών κοινωνικής πολιτικής" ενώ η Γαλλία πιστεύει ότι πρόκειται για ένα 
ζήτημα που εμπίπτει στην αρμοδιότητα των κρατών μελών. Τέλος, η Ισλανδία, ενώ 
διαφωνεί με την ιδέα εκπόνησης μίας μελέτης σχετικά με την κατάσταση που 
επικρατεί στα κράτη μέλη, θα μπορούσε να ενθαρρύνει μία παρέμβαση που θα 
καλύπτει ολόκληρη την Κοινότητα. 
85. Διάφορες ομάδες του κλάδου αναφέρονται στην επικουρικότητα· η 
Τραπεζική Ομοσπονδία αναφέρει ότι "η δράση της Επιτροπής θα πρέπει να 
περιορίζεται στη διευκόλυνση της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των 
ενδιαφερομένων μερών". Η Bankenfachverband αναφέρει ότι τα χρέη αποτελούν ένα 
διεθνές αλλά όχι διασυνοριακό πρόβλημα, το οποίο "δεν εμπίπτει στο πεδίο 
εφαρμογής της καταναλωτικής πίστης" και για τον λόγο αυτό θα πρέπει "να 
αφαιρεθεί από το πλαίσιο των συζητήσεων της Επιτροπής. 
Η Savings Bank Group, ενώ προτείνει επίσης επικουρικότητα, προβαίνει σε 
συγκεκριμένες συστάσεις όσον αφορά την παροχή αξιόπιστων και υπεύθυνων 
συμβουλών σχετικά με τις πιστώσεις, την οργάνωση μίας ενημερωτικής εκστρατείας 
για τους καταναλωτές σχετικά με την υπεύθυνη χρήση των χρημάτων, την 
ευαισθητοποίηση όσον αφορά την ανάγκη για τακτική αποταμίευση και "κατάλληλες 
μεμονωμένες λύσεις και παροχή βοήθειας σε περιπτώσεις υπερχρέωσης". 
86. Το Συμβούλιο Καταναλωτών της Δανίας υποστηρίζει την ιδέα εκπόνησης 
μίας μελέτης. Ορισμένοι οργανισμοί παροχής χρηματοπιστωτικών συμβουλών 
(MABS και Consumer DebtNet) υποστηρίζουν τα δέκα θεμελιώδη σημεία τα οποία 
προσδιόρισε η Consumer Law Group και τα οποία, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνουν 
την καλύτερη πληροφόρηση, τη σύσταση ανεξάρτητων αρχών με αντικείμενο την 
παροχή βοήθειας σε υπερχρεωμένα νοικοκυριά, δωρεάν δικαστικές διαδικασίες 
κλπ. 
III. ΓΕΝΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ 
87. Πολλοί από τους απαντήσαντες τόνισαν την ανάγκη για αποτελεσματική 
μεταφορά της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο και επαρκή παρακολούθηση των εθνικών 
διατάξεων - το ΗΒ δήλωσε πως ελπίζει ότι η Επιτροπή "θα εξετάσει την επάρκεια 
τήρησης και θα εξασφαλίσει τη θέσπιση επαρκών εθνικών μηχανισμών προκειμένου 
να εξασφαλιστεί η ορθή τήρηση της υφιστάμενης νομοθεσίας". 
88. Όσον αφορά τον γενικό προσανατολισμό της έκθεσης (ανάγκη για επίτευξη 
εναρμόνισης στον τομέα της καταναλωτικής πίστης σε επίπεδο Κοινότητας) 
ορισμένα κράτη μέλη τίθενται υπέρ αυτής (Γαλλία, Ιρλανδία, Ισπανία, Πορτογαλία, 
-20-
Φινλανδία) ενώ άλλα (Δανία, Γερμανία, Κάτω Χώρες) επικαλούνται την αρχή της 
επικουρικότητας ή/και τον μικρό όγκο διασυνοριακής δραστηριότητας και δεν 
ενθαρρύνουν μία τέτοια ιδέα. 
89. Από την πλευρά των καταναλωτών, θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι γενικές 
παρατηρήσεις της Ένωσης Καταναλωτών της Δανίας όσον αφορά την ανάγκη 
εισαγωγής αντικειμενικών κριτηρίων σχετικά με τις περιπτώσεις τις οποίες ένας 
πιστωτής θα μπορεί μονομερώς να τροποποιήσει τη φύση της σύμβασης (επιτόκιο, 
επιβαρύνσεις κλπ), την ανάγκη για θέσπιση αυστηρότερων διατάξεων όσον αφορά 
τη δυνατότητα/υποχρέωση του πιστωτή για καλύτερη εκτίμηση της 
χρηματοοικονομικής κατάστασης του δανειζόμενου, την υποχρέωση πληροφόρησης 
των καταναλωτών σχετικά με τους λόγους απόρριψης των αιτήσεων τους και τέλος 
τη νομική βάση για την πρόταση οδηγίας. Η Υπηρεσία Καταναλωτών της Σουηδίας 
(Konsumentverket) από την άλλη πλευρά προτείνει ότι μία αναθεωρημένη έκδοση της 
οδηγίας 87/102 θα πρέπει να περιλαμβάνει ορισμένες διατάξεις του σουηδικού 
νόμου περί καταναλωτικής πίστης (σαφής αναφορά στο κόστος της πίστωσης και 
στις πιστωτικές επιβαρύνσεις των προσφορών πιστώσεων, των συνθηκών υπό τις 
οποίες τα επιτόκια μπορεί να μεταβληθούν και σχετικές πληροφορίες). 
90. Εφόσον οι περισσότεροι τραπεζικοί οργανισμοί αντιτίθενται σε διάφορες 
προτάσεις βάσει της αρχής της επικουρικότητας και της βασικής ελευθερίας 
επιλογής των καταναλωτών και της ελευθερίας των μερών της σύμβασης, αξίζει να 
σημειωθεί η άποψη του Consumer DebtNet ότι θα πρέπει επίσης να τονιστεί ότι για 
εκατομμύρια πολίτες της ΕΕ που ζουν σε συνθήκες φτώχειας, η ελευθερία επιλογής 
αποτελεί μία πολυτέλεια την οποία δεν έχουν. 
91. Όσον αφορά τα ευρύτερα νομικά ζητήματα που θέτει η έκθεση σχετικά με 
τις ελάχιστες ρήτρες, την εναρμόνιση, "το γενικό καλό" ..., το Αμερικανικό 
Εμπορικό Επιμελητήριο και η Citicorp υποστηρίζουν τη δημιουργία μίας 
πραγματικής εσωτερικής αγοράς για τις υπηρεσίες καταναλωτικής πίστης, η οποία 
θα επιτευχθεί (α) μέσω της συνολικής εναρμόνισης ορισμένων εθνικών κανόνων 
καταναλωτικής πίστης σε κοινοτικό επίπεδο, οι οποίοι θα υπερισχύουν των νέων 
εθνικών κανόνων που αντιμετωπίζουν τα ίδια ζητήματα (υπαναχώρηση, 
πληροφόρηση των καταναλωτών κλπ) και, όπου η συνολική εναρμόνιση 
αποδεικνύεται αδύνατη - (β) μέσω της εφαρμογής της αρχής της αμοιβαίας 
αναγνώρισης στη συμμόρφωση με τις ρυθμίσεις καταναλωτικής πίστης, 
αποκλείοντας με τον τρόπο αυτό την επίκληση της εξαίρεσης "του γενικού καλού" 
στον τομέα αυτό. Η Τραπεζική Ομοσπονδία, από την άλλη πλευρά, αναφέρει ότι το 
βασικό εμπόδιο στις διασυνοριακές συναλλαγές είναι ουσιαστικά η ρήτρα 
ελαχίστων απαιτήσεων, εφόσον μεγάλες αποκλίσεις στις εθνικές νομοθεσίες 
οδηγούν από τη μια πλευρά σε έλλειψη εμπιστοσύνης από τη πλευρά των 
καταναλωτών και από την άλλη πλευρά στη νομική αβεβαιότητα από την πλευρά 
των πιστωτικών φορέων. 
92. Όσον αφορά τη μορφή της σύμβασης και τη δυνατότητα τυποποίησης της, η 
Citicorp, με βάση την εμπειρία των ΗΠΑ, τάσσεται υπέρ μίας μορφής μη 
υποχρεωτικών προτύπων συμβάσεων, οι οποίες δεν θα περιόριζαν την ελευθερία 
των τραπεζών για ανάπτυξη νέων προϊόντων προσαρμοσμένων στις ανάγκες των 
καταναλωτών. 
93. Ορισμένες από τις αρνητικές αντιδράσεις που έλαβε η έκθεση προκύπτουν 
λόγω παρανοήσεων, δηλαδή ορισμένοι θεωρούν ότι μία συζήτηση σχετικά με τις 
κάρτες πληρωμής στο πλαίσιο της έκθεσης ισοδυναμεί με πρόταση επέκτασης του 
πεδίου εφαρμογής της οδηγίας ώστε να καλύπτει και αυτές - ενώ δεν υπάρξε ποτέ 
πρόθεση για κάτι τέτοιο. 
-21-
IV. ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ 
94. ΙΙέρα από τη διαδικασία διαβουλεύσεων, η Επιτροπή ξεκίνησε την εκπόνηση 
ορισμένων μελετών πάνω σε θέματα που τέθηκαν στο πλαίσιο της έκθεσης, πρβλ. 
τις μελέτες που ήδη εκπονούνται σχετικά με τη μη εκτέλεση των συμβάσεων και 
τους μεσολαβητές. Οι μελέτες αυτές, οι οποίες καλύπτουν διαφήμιση που 
απευθύνεται σε άτομα νεαρής ηλικίας, τη σκοπιμότητας της υπαγωγής των 
ενυπόθηκων πιστώσεων στα μέτρα που περιλαμβάνονται στην οδηγία 87/102/ΕΟΚ, 
την τοκογλυφία, την προστασία των δεδομένων, τις τραπεζικές δραστηριότητες εξ 
αποστάσεως και τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και τις πωλήσεις από πόρτα σε 
πόρτα, θα πραγματοποιηθούν κατά τη διάρκεια των πρώτων 6-8 μηνών του 1997. 
V. ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ Η ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ 
ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ 
95. Επίσης, η διαδικασία αναθεώρησης της οδηγίας του 1987 δεν μπορεί να 
αποκοπεί από τις δραστηριότητες σε παράλληλους τομείς. 
Η Επιτροπή δημοσίευσε ένα πράσινο βιβλίο με τίτλο "Οικονομικές υπηρεσίες: 
Ανταπόκριση στις προσδοκίες των καταναλωτών"16, το Μάιο του 1996 και, ως 
συνέχεια αυτού του πράσινου βιβλίου μια ανακοίνωση με τίτλο 
"Χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες: αύξηση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών", τον 
Ιούνιο του 199717. Στην ανακοίνωση αυτή παρουσιάζονται τα αποτελέσματα των 
διαβουλεύσεων επί του πράσινου βιβλίου της Επιτροπής και δίνεται η απάντηση 
της Επιτροπής. Στην ανακοίνωση τονίζεται η σημασία των μεσολαβητών πίστωσης 
και η ολοκλήρωση της διαδικασίας αναθεώρησης της οδηγίας 87/102/ΕΟΚ. Στο 
πλαίσιο αυτό, η ανακοίνωση εφιστά την προσοχή σε δύο θέματα που 
περιλαμβάνονται στη διαδικασία αυτή, δηλαδή την ενυπόθηκη πίστη και την 
υπερχρέωση. 
16 COM(96) 209 τελ. της 22.5.1996. 
17 COM(97) 309 τελ. της 26.6.1997. 
-22 
VI. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 
Παράρτημα 1: Αντιδράσεις σχετικά με την έκθεση της Επιτροπής για την 
οδηγία 87/102/ΕΟΚ 
Α. Χώρες 
Χώρα Απάντηση 
Β 25.03.96 
DK 30.05.96 
D 02.08.95 
EL 24.07.96 
ES 05.07.96 
F 24.07.96 
IRL 26.02.06 
IT 10.07.96 
LUX 12.03.96 
NL 15.02.96 
Φ 02.05.96 
Ρ 16.07.96 
SF 11.04.96 
SV 05.07.96 
UK 07.11.95 
ISL 21.6.96 
Ν 23.1.96 
23 
Β. Κλάδος χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών 
ι : : 1 Γ^ 1 
Κλάδος χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών KM Απάντηση 
Associazione Bancaria Italiana JJ< Ομιλία 22 04 96 
(Μ. Ε. Granata) 
Bankenfachyerband ^ Έγγραφο Θέσης 12.10.95 
(Wacket, Schirnding) "* Ύ ,b 
5f^s w TK x UK Έγγραφο Θέσης 25.10.95 
(K.Andrew MacThomas) 
Bayr. Hypotheken und Wechsel-Bank "^ Ομιλία / Έγγραφο 
(Ae.H.Bruchner) 2%M.9(> 
. 
British Bankers'Association υκ Εγγραφο Θέσης 13.10.95 
(Κ. Geoffrey Cooke) Ομιλία 22.04.96 
£P:? ι , τ τ , υκ Ομιλία/Έγγραφο 
(Κ. Malcolm Hurlston) 22 04.96 
????. w . Β Ομιλία / Έγγραφο 
(M. Thierry Maniquet) 22 04.96 
"Citicorp EU Σχέδιο Παρατηρήσεων 
(Clint Walker, Peter Kerstens) Intnl 03.10.95 
R. J. Srednicki Έγγραφο Θέσης 13.11.95 
Ομιλία / Έγγραφο 
22.04.96 
Comiti Consultatif Conseil National du Cridit F Έγγραφο 95.39 20.09.95 
Εγγραφο CC 95.56 
114.11.95 
~UK Έγγραφο Θέσης 26.10.95 
Deutscher Sparkassen und Giroverband D Επιστολή 07 11 95 
(Δρ.Ββπκπ) 
Eurofinas EU Έγγραφο Θέσης 12.09.95 
Κ. Hopkin υκ Ομιλία / Έγγραφο 
22.04.96 
EUROGIRO Π^ Απάντηση 11.12.95 
(Κ. John Baden) 
Europay International ~W Επιστολή 21.08.95 
(Κ. Goosse) Intnl 
European Association of Co-operative Banks \~ËÛ Επιστολή 14 03 96 
(Κ. Ravoet) I 
European Federation of Building Societies D Έγγραφο Θέσης 18.12 95 
(Κ. Zehnder) EU 
European Federation of Leasing Companies ~^j 1 Έγγραφο Θέσης 
(Κ. Baert) 19.09.95 
European Mortgage Federation ~^j Μνημόνιο 22.11.95 
(Κ. Lambert / Κ. Hardt) r 
IEuropean Savings Bank Group ~^j Ι Έγγραφο Θέσης 
(Κ. De Noose) | | 27.11.95 
24 
Federation Bancaire ^ Ι Επιστολή 17.10.95 
(Κ. Bφmcke) 
Finance and Leasing Association yg Επιστολή 01.09.95 
(Κ. Cronin) Σύντομη ενημέρωση 
06.10.95 
-
Federation Royale des Notaires Belges g Επιστολή 29 01 96 
(M. Deckers) 
FinansbolagensFcprening f^ Επιστολή 21.09.95 
(Κ. HakanBroman) I 
Nederlands Associatie voor Direct Marketing, N^ Παρατηρήσεις 
Distance Selling... 21.09.95 
(K. Geertman) I 
The EU Committee of the American Chamber Έϋ Ι Έγγραφο Θέσης 14 11 95 
of Commerce Intnl 
(K. Seddon-Brown) 
[Zentraler KreditAusschuss ρ Θέση 
(K.Fischer) 07.11.95 
-25-
C. Οργανώσεις καταναλωτών 
Οργανώσεις καταναλωτών KM Απάντηση 
£FUT9 Ο , χ Ευ Ομιλία/Έγγραφο 
(Κ. Κ. Schweren) 22 04.96 
ConsumerDebtNet ~ψΠ Έγγραφο Θέσης 18.3.96 
(Κ. Joan Conlin) Intnl ι ^ '* 
Consumers in Europe Group UK Υποβολή στην 
(Κ. Stephen Crampton) EU Εξεταστική Επιτροπή της 
Βουλής των Κοινοτήτων 
03.10.95 
Credit and Debt Policy Group / Threshold IRL Ε^χολή 31.01.96 
I(Κ. Mary Higgins) 
Money Advice Association OF" Έγγραφο Θέσης 9.01.96 
(Κ. Norman Laws) | 
St. Vincent de Paul IRL Έγγραφο Θέσηζ n.oi.96 
(Κ. Liam O'Dwyer) u* Ύ '* 
Forbrugerredet (K. Ole Just) DK Έγγραφο Θέσης 14.06.96 
Conseil National du Credit - Comiti FR Έγγραφο Θέσης 19.9.95 
Consultatif 
IMoney Advice and Budgeting Service - IRL 1 Έγγραφο Θέσης 26.8.96 
MABS (Κ. Maura Dowling) | 
26 
Παράρτημα 2: ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με 
την έκθεση της Επιτροπής για την εφαρμογή της οδηγίας 
87/102/ΕΟΚ 
27-
3. Καταναλωτική πίστη 
A4-0010/97 
Ψήφισμα επί της έκθεσης που υπέβαλε η Επιτροπή στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 87/102/ΕΟΚ για την προσέγγιση των 
νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών που διέπουν 
την καταναλωτική πίστη (COM(95)0117- C4-0185/95) 
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 
- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής (COM(95)017 - C4 -0185/95), 
- έχοντας υπόψη την πρόταση ψηφίσματος σύμφωνα με το άρθρο 45, παράγραφος 2 
του Κανονισμού, του κ. Vitorino, σχετικά με την προστασία των πολιτών οι οποίοι 
λαμβάνουν δάνειο (Β4-0553/95), 
- έχοντας υπόψη τη Σύμβαση των Βρυξελλών του 1968 σχετικά με τη δικαιοδοτική 
αρμοδιότητα και την εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές 
υποθέσεις(Ι), 
έχοντας υπόψη τη Σύμβαση της Ρώμης του 1980 σχετικά με τη νομοθεσία που ισχύει 
για τις συμβατικές υποχρεώσεις(2), 
έχοντας υπόψη τη Σύμβαση του Λουγκάνο του 1988, σχετικά με τη δικαιοδοτική 
αρμοδιότητα και την εκτέλεση των διηλυτικών αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές 
υποθέσεις(3), 
έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Νομικών Θεμάτων και Δικαιωμάτων των 
Πολιτών καθώς και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας 
Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών (A4-0010/97), 
Α. εκτιμώντας ότι το πεδίο της έκθεσης της Επιτροπής είναι πολύ ευρύ διότι εξετάζει 
όχι μόνο την κατάσταση εφαρμογής της οδηγίας αλλά και τις προβλεπτές εξελίξεις 
της αγοράς της Λίστης, 
Β. εκτιμώντας ότι η αγορά της πίστης βρίσκεται σε ταχεία εξάπλωση στην Ένωση, 
Γ. εκτιμώντας ότι, ενώ παραμένει ανέπαφη η έννοια που έχει γίνει γενικότερα 
αποδεκτή από το ευρωπαϊκό corpus juris, για την καταναλωτική πίστη, μια νέα 
έννοια του πολίτη/καταναλωτή θα πρέπει να αυξήσει την προστασία που 
προβλέπεται υπέρ των καταναλωτών έναντι εκείνων των νομικών προσώπων όπως 
είναι , για παράδειγμα, οι μικρές επιχειρήσεις οι οποίες κατά την άσκηση των 
εξουσιών διαπραγμάτευσης βρίσκονται αντιμέτωπες με μια κατάσταση 
αντικειμενικής δυσαναλογίας η οποία μπορεί να συγκριθεί με την αντίστοιχη 
ανάμεσα στον μικροαποταμιευτή και το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα, 
(1) ΕΕ C 189 της 28.7.1990, σελ. 2 (τελευταία έκδοση) 
(2) ΕΕ L 266 της 9.10.1980, σελ. 1 
(3) EEL 319 της 25.11.1988, σελ. 9 
G:\PV_SEANC\DEFINITI\ADOPTES\97 - 03 -11 .el " PË257.131/7 
Δ. εκτιμώντας ότι οι ισχύοντες περιορισμοί και τα υφιστάμενα κόστη για τις 
διασυνοριακές δοσοληψίες αποτελούν φραγμό για τους πολίτες, ως καταναλωτές, 
να απολαμβάνουν μιας μεγαλύτερης δυνατότητας επιλογής και ανταγωνιστικότερων 
τιμών, 
Ε. εκτιμώντας ότι είναι απαραίτητο να διασφαλισθεί η πραγματική τήρηση των 
κανόνων του ελεύθερου ανταγωνισμού στην εσωτερική αγορά στο συγκεκριμένο 
τομέα και να διαθέτει ο καταναλωτής τη δυνατότητα .άσκησης του δικαιώματος 
επιλογής και αλλαγής χωρίς κυρώσεις μεταξύ διαφόρων προϊόντων και φορέων 
παροχής (κινητικότητα), 
ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι σκόπιμο, στο τρέχον στάδιο της πορείας της 
εσωτερικής αγοράς και στα πλαίσια της αρχής της επικουρικότητας, να τεθεί το 
ερώτημα της αποτελεσματικότητας της κοινοτικής νομοθεσίας καθώς και του ρόλου 
που διαδραματίζουν τα κοινοτικά θεσμικά όργανα, 
Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η πραγματική άσκηση της ελευθερίας επιλογής και η 
πραγματική διαφοροποίηση της προσφοράς θα καταστήσουν ολοένα και πιο 
απαραίτητη την ύπαρξη αποτελεσματικών μέσων ενημέρωσης του καταναλωτού, 
προκειμένου να μπορέσει να λάβει ενεργά κάποια απόφαση, 
Η. λαμβάνοντας, επίσης, υπόψη ότι ένας πραγματικά ελεύθερος ανταγωνισμός σε μια 
ευρωπαϊκή πιστωτική αγορά θα οδηγήσει σε διαφοροποίηση της προσφοράς, σε 
αύξηση των αιτούντων και σε μεγαλύτερη διάδοση των υπηρεσιών μεταξύ φορέων 
που ασκούν δραστηριότητα και ζουν σε όλα τα μέρη της Ένωσης, 
Θ. εκτιμώντας ότι κατά τη μετάβαση στο ενιαίο νόμισμα - ιδίως δε κατά την τριετή 
περίπου φάση μετατροπής - είναι αναπόφευκτη η αρχή τη συμβασιακής συνέχειας, 
προκειμένου να διασφαλισθεί η απαραίτητη σταθερότητα των χρηματοπιστωτικών 
αγορών ότι δε η - επιδιωκόμενη - προοπτική του ενιαίου νομίσματος απαιτεί να 
εξετασθεί σε μεγαλύτερο βάθος το θέμα της θέσπισης μιας νέας και ενιαίας 
οριζόντιας νομοθεσίας που να ισχύει για ολόκληρο τον τομέα της πίστης, 
Ι. εκτιμώντας ότι η αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης επί της ουσίας είναι 
παράλληλη και συμπληρωματική εκείνης των κρατών μελών που συνίσταται στη 
διασφάλισης της ασφάλειας και της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων των 
καταναλωτών, και ότι επιπλέον η κοινοτική νομοθεσία στην παροχή πίστης και την 
κατανάλωση χρησίμευσε ως βάση στην έγκριση εθνικών νομοθετικών μέτρων, θα 
πρέπει δε να υλοποιηθεί αποσκοπώντας: 
- στην πλήρη υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς, 
- στην προστασία της υγείας, της ασφάλειας και των οικονομικών συμφερόντων 
των καταναλωτών, 
- στη διασφάλιση της κατάλληλης ενημέρωσης τους, 
- σε ένα υψηλό επίπεδο προστασίας (άρθρο 129Α της Συνθήκης ΕΚ), 
ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα άρθρα που ορίζουν τις τέσσερις θεμελιώδεις ελευθερίες 
απολαύουν σήμερα άμεσης δυνατότητας εφαρμογής· ότι, στα πλαίσια της ισχύουσας 
νομοθετικής κατάστασης, η κοινοτική προσέγγιση πρέπει να δίν^ι προτεραιότητα 
στις διασυνοριακές δοσοληψίες (εσωτερική αγορά) και στην προστασία των 
καταναλωτών (άρθρο 129Α της Συνθήκης ΕΚ) καθώς και ότι η πολιτική της πίστης, 
με τη συσταλτική έννοια του όρου, παραμένει σήμερα αρμοδιότητα των κρατών 
μελών, υπό την αίρεση του σεβασμού του κοινοτικού δικαίου, 
ΡΕ 257.131/8 U:\PV_SEANC\DEFIN1TI\ADOPTES\97-03-Il.el 
2 <Ξ> " 
IB. εκτιμώντας ότι ο κανόνας που θεσπίζεται από το άρθρο 129Α σε συνδυασμό με τα 
άρθρα 2, 3 και 3Β της Συνθήκης ΕΚ, παρέχει στην Κοινότητα τη δυνατότητα 
παρέμβασης στον τομέα με "εξουσίες προσανατολισμού" γενικού χαρακτήρα, 
υλοποιήσιμων στα πλαίσια του καθορισμού στόχων, της θέσπισης μέτρων ελάχιστης 
εναρμόνισης καθώς και της ενθάρρυνσης της συνεργασίας ανάμεσα στις αρμόδιες 
εθνικές αρχές, 
ΙΓ. εκτιμώντας ότι το άρθρο 100Α ΕΚ αποτελεί την ιδανική νομική βάση για τα μέτρα 
εναρμόνισης που στόχο έχουν την εγκαθίδρυση και τη λειτουργία της εσωτερικής 
αγοράς, 
ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη τις αρμοδιότητες που ανατίθενται στα κοινοτικά θεσμικά 
όργανα στα πλαίσια του τρίτου πυλώνα, 
1. φρονεί ότι η ΕΕ οφείλει να κάνει χρήση όλων των νομικών μέσων που της 
παρέχονται από τις Συνθήκες προκειμένου να προωθήσει τη δημιουργία μιας 
Ευρωπαϊκής Αγοράς της Πίστης· 
2. φρονεί ότι η ΕΕ οφείλει, στο πλαίσιο του σεβασμού της αρχής της επικουρικότητας, 
να χαράξει μια νομοθετική πολιτική που θα στοχεύει στη μεσοπρόθεσμη θέσπιση 
μιας γενικής ρύθμισης της ευρωπαϊκής αγοράς της πίστης και να θεσπίζει κανόνες 
για την εξάπλωση της αγοράς χωρίς να θίγονται ούτε η απαραίτητη προστασία των 
συμφερόντων των καταναλωτών, ούτε η τόνωση του ελεύθερου ανταγωνισμού· 
3. φρονεί ότι, τόσο "η έννοια του καταναλωτή" όσο και "το πεδίο εφαρμογής" της 
οδηγίας 87/102/ΕΟΚ πρέπει να αξιολογηθούν με προσοχή· 
4. φρονεί ότι ο καταναλωτής χρειάζεται γενικά όχι μια ρύθμιση απλής προστασίας 
αλλά μια ρύθμιση που να ευνοεί τον ενεργό του ρόλο και να προστατεύει το 
δικαίωμα του να αναζητεί και να λαμβάνει ελεύθερα τις πληροφορίες μέσω των 
οποίων μπορεί να βρεθεί στη θέση της συμβασιακής ισότητας, 
5. τάσσεται ωστόσο -για να αποφευχθούν μειονεκτήματα για τους καταναλωτές -
κατά της πρότασης της Επιτροπής να επεκταθεί το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας για 
την καταναλωτική πίστη και σε μη υποθηκικώς εγγυημένα δάνεια για εργασίες 
ανακαίνισης και εκσυγχρονισμού, δεδομένου ότι αυτά δεν θα μπορούσαν πλέον να 
προσφερθούν (σε σύγκριση με την περισσότερο ευνοϊκή καταναλωτική πίστη) με τα 
επιτόκια των υποθηκικών δανείων, ειδάλλως ο καταναλωτής θα επιβαρυνόταν με 
πρόσθετο κόστος για τη δημιουργία και εγγραφή υποθηκών 
6. φρονεί ότι πρέπει να μελετηθούν όλες οι δυνατότητες περί εγκαθίδρυσης εθνικών 
φορέων ή διαμεσολαβητών διαφόρων ειδών, και υποστηρίζει την ενθάρρυνση της 
διατήρησης και ανάπτυξης απλών και αποτελεσματικών διαιτητικών και δικαστικών 
διαδικασιών για την κατοχύρωση των δικαιωμάτων των καταναλωτών, 
λαμβάνοντας επίσης υπόψη την επίλυση των διασυνοριακών διαφορών 
7. είναι πεπεισμένο ότι τα μέτρα αυτοπειθαρχίας θα μπορούσαν να επιτρέψουν τη 
θέσπιση συγκεκριμένων προτύπων αλλά δεν θα επιτρέψουν να δοθεί απάντηση σε 
όλα τα υφιστάμενα προβλήματα· 
8. υπογραμμίζει ότι τα μέτρα τυποποίησης των συμβάσεων σύμφωνα με εθελοντικούς 
και ευέλικτους κώδικες δεοντολογίας θα μπορούσαν να αποβούν χρήσιμα μόνον υπό 
G:\PV SEANC\DEFINITI\ADOPTES\97 - 03 - 11 .el ΡΕ 257.131 /9 
5ο 
τον όρο ότι δεν θα περιοριστούν η ποικιλία της προσφοράς και η δυνατότητα 
επιλογής για τον καταναλωτή· 
9. πιστεύει ότι πρέπει να ενθαρρύνονται όλες οι διάφορες προτεινόμενες λύσεις που 
στόχο έχουν την ύπαρξη μιας αμοιβαίας υποχρέωσης περί ορθής, πλήρους και 
ειλικρινούς πληροφόρησης για όλα τα συμβαλλόμενα μέρη· 
10. θεωρεί ότι όλες οι μορφές διαφήμισης και προώθησης πρέπει να αποτελέσουν 
αντικείμενο λεπτομερέστερων διατάξεων σε θέματα όπως το περιεχόμενο, οι 
πληροφορίες για τη φύση του προϊόντος, η υποχρέωση επισύναψης οδηγιών χρήσεως, 
τα όρια και οι εγγυήσεις για τη διαφήμιση που απευθύνεται σε ανηλίκους, αρκεί οι 
κανόνες αυτοί να μη περιλαμβάνονται ήδη ή να μην μπορούν να περιληφθούν σε 
άλλες ειδικές πράξεις· 
11. φρονεί ότι η δυνατότητα της πρόωρης εξόφλησης δανείων για την χρηματοδότηση 
καταναλωτικών αγαθών πρέπει να επιτραπεί στον πιστολήπτη χωρίς επαχθή, άδικα 
και περιττά διοικητικά κόστη· 
12. φρονεί ότι οι εθνικοί κανόνες που αφορούν την ανάκτηση αγαθών σε περίπτωση μη 
εκτέλεσης της σύμβασης, καθώς επίσης και οι κανόνες που αφορούν την κοινή 
ευθύνη των πιστωτών και του πωλητή, μπορούν να εναρμονισθούν στο μέτρο που 
κάτι τέτοιο θα προκύψει απαραίτητο και σύμφωνο με την αρχή της επικουρικότητας· 
13. φρονεί ότι η άσκηση του δικαιώματος υπαναχώρησης κατά τη σύναψη πιστωτικών 
συμβάσεων για την χρηματοδότηση καταναλωτικών αγαθών εντός καθορισμένης 
προθεσμίας πρέπει να διασφαλισθεί με ενιαίες μορφές, διαδικασίες και χρονικές 
περιόδους ομοιόμορφα και σε παγκοινοτικό επίπεδο· 
14. υπενθυμίζει ότι πρακτικές όπως η χορήγηση πίστωσης, η παροχή τίτλων εγγύησης 
και η ασφάλιση του εναπομείναντος υπολοίπου, πρέπει να τηρούν τις αρχές της 
αυτονομίας όσον αφορά τη βούληση των συμβαλλομένων, καθώς και της νομικής 
ασφάλειας· 
15. φρονεί ότι οι κοινοτικές πρωτοβουλίες θα πρέπει να προλαμβάνουν φαινόμενα όπως 
η υπερχρέωση μέσω της ενημέρωσης και της παιδείας του καταναλωτή- ότι επίσης 
θα πρέπει να δοθεί η δυνατότητα στα πιστωτικά ιδρύματα να ενημερώνονται για τη 
φερεγγυότητα του πελάτου, εφόσον τηρούνται οι κανόνες για το δικαίωμα που 
αφορά την προσωπική ζωή· 
16. υποστηρίζει την πρόθεση της Επιτροπής να εξετάσει εάν και κατά πόσον υφίστανται 
προβλήματα στις σχέσεις των καταναλωτών με πιστωτικούς μεσολαβητές· 
επισημαίνει ότι κατά την επέκταση ορισμένων από τις υποχρεώσεις που 
προβλέπονται στην οδηγία 87/102/ΕΟΚ σε εγγυητές θα πρέπει να ληφθούν υπόψη 
πραγματικές διαφορές σε σύγκριση με τον πρώτο δανειολήπτη· επισημαίνει ότι 
πιστώσεις που συνδέονται με την έκδοση πιστωτικής κάρτας καλύπτονται από το 
πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 87/102/ΕΟΚ, άρθρο 1, παράγραφος 2, παρά την 
υφιστάμενη ποικιλία ορισμών στον συγκεκριμένο τομέα, όπως περιγράφεται στην 
έκθεση της Επιτροπής· 
17. φρονεί ότι δεν είναι σκόπιμη η θέσπιση μιας κοινοτικής νομοθετικής ρύθμισης για 
την εναρμόνιση στον τομέα της ενυπόθηκης πίστης, δεδομένου ότι η ενυπόθηκη 
πίστη συνδέεται αδιάρρηκτα με τους πολύ διαφορετικούς εθνικούς μηχανισμούς 
ΡΕ 257.131/10 G:\PV_SEANC\DEF1NITI\ADOPTES\97-03-11 .el 
3Ί " 
διασφάλισης και άσκησης των υποθηκικών δικαιωμάτων. Μια ευρωπαϊκή ρύθμιση 
της ενυπόθηκης πίστης θα απαιτούσε την ταυτόχρονη προσέγγιση των ρυθμίσεων 
των κρατών μελών για τους μηχανισμούς διασφάλισης και άσκησης των υποθηκικών 
δικαιωμάτων και, σε τελική ανάλυση, μια πανευρωπαϊκή εναρμόνιση των εθνικών 
αστικών κωδίκων 
18. υπενθυμίζει ότι το ασφαλέστερο μέσο για την καταπολέμηση των τοκογλυφικών 
δραστηριοτήτων είναι, πέρα από την πλήρη λειτουργία της αγοράς, η καλύτερη 
πληροφόρηση και κατάρτιση του καταναλωτή και ότι το φαινόμενο της 
τοκογλυφίας, της νόσου μιας αγοράς που κυριαρχείται από το νόμο της προσφοράς, 
αντιμετωπίζεται έχοντας υπόψη ότι η καλύτερη μορφή προστασίας είναι η πλήρης 
λειτουργία της αγοράς, που συνοδεύεται από μια καλύτερη πληροφόρηση και 
κατάρτιση του καταναλωτή, καθώς και από το στενότερο έλεγχο εκ μέρους των 
εθνικών αρχών των δανειοδοτικών ιδρυμάτων και οργανισμών 
19. υπογραμμίζει ότι είναι σημαντικό να προβλεφθούν αποτελεσματικές συμβιβαστικές 
και προδικαστικές διαδικασίες οι οποίες, ακριβώς επειδή είναι συμπληρωματικές και 
προλαμβάνουν δαπανηρές δικαστικές διαδικασίες, μπορούν να διαδραματίσουν 
σημαντικό ρόλο, κυρίως για την επίλυση των διασυνοριακών διαφορών 
20. φρονεί ότι η ανάπτυξη και η διερεύνηση όλων των υποθέσεων για τη συγκράτηση 
του κόστους για τα συμβαλλόμενα μέρη, αποτελεί σαφή προτεραιότητα· 
21. φρονεί τέλος ότι η καλύτερη μορφή προστασίας των πολιτών είναι η θέσπιση ενός 
συστήματος που θα εγγυάται την ελευθερία επιλογής στα πλαίσια του ελεύθερου 
ανταγωνισμού· 
22. καλεί την Επιτροπή να το τηρεί τακτικά ενήμερο όσον αφορά τα αποτελέσματα των 
διαφόρων μελετών και ερευνών που αναθέτει για το ζήτημα αυτό και να τα 
διαβιβάσει το συντομότερο δυνατόν, χωρίς τούτο να εμποδίζει με οιονδήποτε τρόπο 
τη θέσπιση προτάσεων νομοθετικών πράξεων, την ιδία θέση σχετικά με τους 
προβληματισμούς που εγκρίνονται στο συγκεκριμένο θέμα όσον αφορά τη 
νομοθετική πολιτική· 
23. αναθέτει στον Πρόεδρο του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Επιτροπή και το 
Συμβούλιο. 
G\PV_SEANC\DEFINITI\ADOPTES\97 - 03 - 11 .el ΡΕ 257.131/11 
3^ 
ISSN 0254-1483 
COM(97) 465 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 02 05 06 10 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-97-480-GR-C 
ISBN 92-78-24940-8 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουξεμβούργο 
3 3,