Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα την "Πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την έγκριση προγράμματος δράσης για τα τελωνεία στην Κοινότητα (Τελωνεία 2007)"

(COM(2002) 26 τελικό - 2002/0029 (COD))

(2002/C 241/02)

Στις 21 Μαρτίου 2002, και σύμφωνα με το άρθρο 262 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει από την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή να καταρτίσει γνωμοδότηση με θέμα την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα "Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση", στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 26 Ιουνίου με βάση εισηγητική έκθεση του κ. Simpson.

Κατά την 392η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 17ης Ιουλίου 2002), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση.

ΣΥΝΟΨΗ

(α) Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) επικροτεί την πρωτοβουλία της Επιτροπής για την επέκταση και βελτίωση του έργου των τελωνειακών υπηρεσιών στα πλαίσια του προγράμματος "Τελωνεία 2007". Οι στόχοι είναι άψογοι και οι προτεινόμενες μέθοδοι ενδείκνυνται για την επίτευξη των στόχων αυτών.

(β) Η ΕΟΚΕ εντούτοις έχει επίγνωση ότι παραμένουν ακόμη πολλά προβλήματα για να διασφαλισθεί περισσότερο η αποτελεσματική παροχή τελωνειακών υπηρεσιών, για τη μείωση των επιπέδων μη καταγεγραμμένου εμπορίου, και τη διασφάλιση της απαιτούμενης συνεργασίας από και με τα κράτη μέλη.

(γ) Η ΕΟΚΕ τονίζει με ιδιαίτερη έμφαση ότι το πρόγραμμα πρέπει να αποτελέσει ευκαιρία για την προώθηση και ενίσχυση των τελωνειακών συστημάτων των υποψήφιων χωρών. Έχει σημασία για τα μεμονωμένα κράτη αλλά και για την Κοινότητα ως σύνολο οι δράσεις στον τομέα των τελωνείων να συντονισθούν καθ' όλο το εύρος της διευρυμένης Κοινότητας.

(δ) Το φάσμα των προτεινόμενων δραστηριοτήτων είναι περιεκτικό και αναγκαίο.

(ε) Το πρόγραμμα "Τελωνεία 2007" επικεντρώνεται κατά λογική ακολουθία σε συντονισμένες και αποτελεσματικές πολιτικές στον τομέα των τελωνείων, με ελαχιστοποίηση των κινδύνων πλημμελούς εφαρμογής και μεγιστοποίηση των ικανοτήτων και της ανάπτυξης του προσωπικού. Με τις εν λόγω προτεραιότητες η Κοινότητα, τα κράτη μέλη και οι νόμιμες επιχειρήσεις θα επωφεληθούν από τη μείωση των περιπτώσεων απάτης και φοροδιαφυγής. Ωστόσο, οι βασικοί στόχοι των ενισχυμένων τελωνειακών πολιτικών είναι η βελτίωση του ανταγωνιστικού περιβάλλοντος και η προώθηση της απασχόλησης καθώς και η υποστήριξη των νόμιμων εμπορικών συναλλαγών.

(στ) Αναγνωρίζεται η ανάγκη συντονισμένων πολιτικών, προτύπων, κοινών τεχνολογιών επικοινωνίας, εφαρμογής και κατάρτισης για τις τελωνειακές υπηρεσίες σε κοινοτική κλίμακα.

(ζ) Δεδομένου ότι πρόκειται για πενταετές πρόγραμμα, πρέπει να υπάρξει ένας τρόπος παρακολούθησης των προόδων από τα πρώιμα στάδια με την ανάληψη διορθωτικών δράσεων όπου είναι απαραίτητο.

(η) Μια περιεκτική αξιολόγηση θα πρέπει να καταρτιστεί σε συνεργασία με τα κράτη μέλη και να βασίζεται σε αντικειμενικά κριτήρια και δείκτες που έχουν προσδιοριστεί πριν από την έναρξη του προγράμματος. Η Κοινότητα ευελπιστεί ότι η Επιτροπή θα διασυνδέσει τις προτεινόμενες δράσεις με μέτρα επίδοσης βασισμένα στα προσδοκώμενα αποτελέσματα που θα προκύψουν από τις βελτιωμένες μεθόδους διαχείρισης του τελωνειακού συστήματος.

(θ) Η ΕΟΚΕ επικροτεί τη βούληση της Επιτροπής να καταρτίσει μια σειρά προσεκτικά επιλεγμένων δεικτών επιπτώσεων για να επιβεβαιωθεί η επίτευξη των στόχων του προγράμματος.

1. Εισαγωγή

1.1. Η Επιτροπή εξέδωσε μία ανακοίνωση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο στην οποία προτείνει τη θέσπιση ενός νέου προγράμματος δράσης για τα τελωνεία στην Κοινότητα για περίοδο πέντε ακόμη ετών από το 2002 έως το 2007.

1.2. Σκοπός της πρότασης αυτής είναι η παράταση και η επέκταση του ισχύοντος προγράμματος "Τελωνεία 2002"(1), που αποτελεί και αυτό διετή επέκταση του προγενέστερου προγράμματος "Τελωνεία 2000"(2), που τέθηκε σε εφαρμογή το 1996.

1.3. Το πρόσφατο πρόγραμμα "Τελωνεία 2000" αναθεωρήθηκε εκ των υστέρων σε προγενέστερη ανακοίνωση της Επιτροπής(3).

1.4. Πιο πρόσφατα, η Επιτροπή δημοσίευσε ενδιάμεση έκθεση εκ των προτέρων για την εφαρμογή του προγράμματος 2002(4).

1.5. Από την εξέταση της λειτουργίας και των αποτελεσμάτων των προγενέστερων και εφαρμοζόμενων προγραμμάτων "Τελωνεία" προκύπτει ότι ήταν αξιόλογα, τόσο από την άποψη της ενίσχυσης των κοινοτικών πολιτικών, όσο και από την άποψη της βελτίωσης της αποτελεσματικότητας των τελωνειακών υπηρεσιών στην Κοινότητα.

1.6. Τον Μάρτιο του 1999, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε γνωμοδότηση(5) για την ενδιάμεση έκθεση του προγράμματος δράσης στα πλαίσια των προτάσεων "Τελωνεία 2000"(6). Η ΕΟΚΕ υποστήριξε πλήρως τις αρχές και τους λειτουργικούς μηχανισμούς που προτείνονται.

2. Το πρόγραμμα "Τελωνεία 2002" και η πρόταση προγράμματος "Τελωνεία 2007"

Τελωνεία 2002

2.1. Το εφαρμοζόμενο πρόγραμμα "Τελωνεία 2002", συνδυάζει έναν αριθμό δράσεων σκοπός των οποίων είναι η βελτίωση της αποτελεσματικότητας των τελωνειακών υπηρεσιών στην Κοινότητα.

2.2. Μεταξύ των βασικών χαρακτηριστικών του είναι και τα εξής:

- σύσταση Ομάδας Τελωνειακής Πολιτικής και Επιτροπής "Τελωνεία 2002" με σκοπό τη συνεργασία μεταξύ υπαλλήλων της Επιτροπής και των κρατών μελών για τη διαμόρφωση κοινής προσέγγισης των προβλημάτων και τη θέσπιση μέτρων για την εφαρμογή του προγράμματος,

- βελτίωση των μεθόδων αξιολόγησης της διαχείρισης των κινδύνων και μέτρα που θα συμβάλουν στην καταπολέμηση της απάτης,

- έγκριση στο πλαίσιο των προγραμμάτων επενδύσεων για τη συντήρηση και ανάπτυξη των υφισταμένων συστημάτων ΤΠ καθώς και εγκατάσταση νέων συστημάτων ΤΠ για να αντιμετωπιστούν οι μεταβαλλόμενες απαιτήσεις των τελωνειακών υπηρεσιών,

- χρήση βελτιωμένων μέσων ΤΠ για την υποστήριξη της νέας υποδομής Πληροφορικής, όπως η Κοινή Διεπαφή με το σύστημα επικοινωνιών και το Τελωνειακό Σύστημα (CCN/CSI),

- προσθήκη στις εν λόγω υποδομές του Μηχανογραφημένου Συστήματος Διαμετακόμισης (NCTS) και του Συστήματος Διάδοσης Δεδομένων (DDS) που εξασφαλίζει πρόσβαση στις πληροφορίες για τους δασμούς (TARIC) και τις ποσοστώσεις στην Κοινότητα. Οι εν λόγω τράπεζες δεδομένων ανταποκρίνονται σήμερα σε 2,5 εκατομμύρια αναζητήσεις πληροφοριών το μήνα,

- βελτιωμένη εφαρμογή των προδιαγραφών τελωνειακού ελέγχου σε κοινοτική κλίμακα,

- καλύτερη συνεργασία για την αντιμετώπιση της εισαγωγής παραποιημένων εμπορευμάτων,

- τυποποίηση διαφόρων δραστηριοτήτων για την υποστήριξη των τελωνειακών υπηρεσιών, όπως τελωνειακά εργαστήρια, ασφάλεια προϊόντων, πρόδρομες χημικές ουσίες και χρήση συσκευών σαρώσεως με ακτίνες X,

- εξωτερικές δραστηριότητες προς ενίσχυση των υποψήφιων χωρών,

- ανταλλαγές υπαλλήλων και στενότερη συνεργασία μεταξύ των τελωνειακών αρχών, όπως το πρόγραμμα RALFH που αφορά τη συνεργασία μεταξύ των πέντε σημαντικότερων λιμένων (Ρότερνταμ, Αμβέρσα, Χάβρη, Φέλιξστοουν, Αμβούργου) και η χρήση συσκευών σαρώσεως για εμπορευματοκιβώτια.

Τελωνεία 2007

2.3. Το προτεινόμενο πρόγραμμα "Τελωνεία 2007" ακολουθεί την κατεύθυνση των υφιστάμενων προγραμμάτων και επιπροσθέτως προτείνει την ενίσχυση ορισμένων πτυχών και την προσθήκη ορισμένων άλλων νέων χαρακτηριστικών.

2.4. Στο πλαίσιο του νέου προγράμματος, η Επιτροπή προσδιορίζει τους βασικούς στόχους πολιτικής και αιτιολογεί τις προτάσεις, οι οποίες έχουν ως εξής:

- ενθάρρυνση της απασχόλησης, έτσι ώστε να υποβοηθηθεί η διαμόρφωση ανταγωνιστικού επιχειρηματικού περιβάλλοντος με μειωμένο κόστος συμμόρφωσης,

- προετοιμασία της διεύρυνσης και, μετά τη διεύρυνση, της πλήρους ενσωμάτωσης των νέων κρατών μελών έτσι ώστε όλες οι τελωνειακές διοικήσεις στη διευρυμένη Κοινότητα να μπορούν να ενεργούν σαν μία ενιαία διοίκηση,

- βελτίωση της προστασίας που παρέχουν τα τελωνεία στον καταναλωτή και στα δημοσιονομικά συμφέροντα της Κοινότητας(7).

2.5. Κύριος στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι το κοινοτικό δίκαιο εφαρμόζεται από τα τελωνεία με συνεπή και επαγγελματικό τρόπο σε όλες τις χώρες της Κοινότητας. "Η τελωνειακή δραστηριότητα πρέπει να ανταποκρίνεται στις ανάγκες της ενιαίας αγοράς της Κοινότητας" [Άρθρο 3.1 στοιχείο (α), όπως τροποποιήθηκε από το Συμβούλιο]. Όχι μόνο οι τελωνειακές δραστηριότητες πρέπει να ανταποκρίνονται στις ανάγκες αλλά και να υλοποιούνται με αυξημένη συνέπεια από κάθε κράτος μέλος.

2.6. Το πρόγραμμα "Τελωνεία 2007" θέτει έμφαση στη βελτιωμένη μηχανογράφηση, στη μεταρρύθμιση της διαμετακόμισης, στην καλύτερη ανάλυση κινδύνων και στον έλεγχο όπου είναι πιθανότερες οι παράνομες δραστηριότητες, στην καλύτερη βάση για την καταπολέμηση της απάτης και στον καθορισμό σαφέστερων προτύπων για τις προενταξιακές φάσεις των υποψήφιων χωρών.

2.7. Ενώ πρωτογενής στόχος είναι η αύξηση της αποτελεσματικότητας των τελωνειακών υπηρεσιών που παρέχονται από τα κράτη μέλη, δευτερεύουσα συνέπεια των εν λόγω βελτιώσεων θα είναι επίσης η προστασία του εισοδήματος ως "ιδίων πόρων" της Κοινότητας πράγμα που αναγνωρίζεται στο άρθρο 3.1 στοιχείο (δ), όπως τροποποιήθηκε από το Συμβούλιο. Αυτό θα συμβάλει επίσης στον καθορισμό υψηλότερων προτύπων στη διοίκηση και την εφαρμογή τελωνειακών απαιτήσεων για τα αγαθά που εισάγονται στην Κοινότητα.

2.8. Το πρόγραμμα αποβλέπει κατά κύριο λόγο στην υιοθέτηση μέτρων για την επιτάχυνση της μηχανοργάνωσης των τελωνείων με όλα όσα συνεπάγεται αυτό από την άποψη της αποτελεσματικότητας και την χρησιμοποίηση συστημάτων χωρίς χαρτί.

2.9. Άλλο χαρακτηριστικό του προγράμματος αυτού είναι η πρακτική ενίσχυση και κατάρτιση του προσωπικού σχετικά με όλες τις πτυχές της τελωνειακής νομοθεσίας της Κοινότητας.

2.10. Τα μέτρα αυτά θα πρέπει να επιτρέψουν μεταξύ άλλων τη μείωση του κόστους συμμόρφωσης πράγμα που θα συμβάλει ώστε το κόστος των τελωνειακών διαδικασιών να μην καταστεί δυσανάλογο προς τα συνολικά οφέλη. Ένα επιπρόσθετο θετικό αποτέλεσμα που θα προκύψει από τα μέτρα αυτά είναι η περαιτέρω τυποποίηση των όρων εισαγωγής δεδομένων, και ιδιαίτερα των τελωνειακών διασαφήσεων.

2.11. Το συνολικό ποσό που θα επιβαρύνει τον προϋπολογισμό της Κοινότητας εκτιμάται ότι θα ανέλθει σε 133 εκατομμύρια EUR για περίοδο πέντε ετών. Εξ αυτών 18,8 εκατομμύρια ευρώ αφορούν τις κοινές δράσεις, με συμπληρωματικούς πόρους ειδικά για τις δράσεις συγκριτικής αξιολόγησης. Ένα επιπλέον κονδύλιο ύψους 79 εκατομμυρίων ευρώ προορίζεται για επενδύσεις και βελτιώσεις στον τομέα ΤΠ. Σε αυτό πρέπει να προστεθεί και το ποσό των 22,7 εκατομμυρίων EUR, προκειμένου να βοηθηθούν οι υποψήφιες χώρες να επενδύσουν για την διασύνδεση των συστημάτων τους. Τα υπόλοιπα 12,5 εκατομμύρια EUR αποτελούν το κόστος των άλλων δράσεων.

3. Γενικές παρατηρήσεις

3.1. Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) επικροτεί την πρωτοβουλία της Επιτροπής όσον αφορά την επέκταση και βελτίωση του έργου για τις τελωνειακές υπηρεσίες στα πλαίσια του προγράμματος "Τελωνεία 2007". Οι στόχοι είναι άψογοι και οι μέθοδοι που προτείνονται για την επίτευξη των στόχων αυτών έχουν λογική συνοχή.

3.1.1. Η ΕΟΚΕ ωστόσο έχει επίγνωση ότι πρέπει να επιλυθούν ακόμη πολλά κρίσιμα προβλήματα για να εξασφαλισθεί η αποτελεσματικότερη παροχή τελωνειακών υπηρεσιών, με τη μείωση του μη καταχωρημένου εμπορίου και την εξασφάλιση της απαραίτητης συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών.

3.2. Για την επιτυχή ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς, οι κυβερνήσεις και οι επιχειρήσεις της Κοινότητας πρέπει να έχουν την εγγύηση ότι η διοίκηση των τελωνειακών υπηρεσιών είναι υψηλού επιπέδου. Κάθε κράτος μέλος υπολογίζει στις προσπάθειες που καταβάλλονται από τους άλλους για την ενίσχυση και παρακολούθηση των τελωνειακών απαιτήσεων στα εξωτερικά σύνορα και την επόπτευση του εσωτερικού εμπορίου.

3.3. Η επιτυχής παροχή τελωνειακών υπηρεσιών θα έχει ως αποτέλεσμα την ύπαρξη ενιαίων, συνεπών και υψηλών προτύπων σε κοινοτική κλίμακα. Για την επίτευξη του στόχου αυτού απαιτείται η ανάληψη κοινοτικών δράσεων σαν και αυτές που προβλέπονται από το πρόγραμμα "Τελωνεία 2007".

3.4. Οι αυξημένες τελωνειακές υπηρεσίες πρέπει να αναπτυχθούν με σκοπό την αποφυγή υπερβολικής γραφειοκρατίας κατά τρόπον όμως που να διασφαλίζεται η αποτελεσματική εφαρμογή των διαδικασιών.

3.5. Είναι λογικό συνεπώς το πρόγραμμα "Τελωνεία 2007" να επικεντρώνεται σε συντονισμένες και αποτελεσματικές τελωνειακές πολιτικές, με ελαχιστοποίηση των κινδύνων πλημμελούς εφαρμογής και αξιοποίηση των ικανοτήτων και της εργασίας του προσωπικού. Με τις προτεραιότητες αυτές, η Κοινότητα, τα κράτη μέλη και οι νόμιμες επιχειρήσεις θα ωφεληθούν από τη μείωση των περιπτώσεων απάτης και φοροδιαφυγής.

3.6. Αναγνωρίζεται εδώ ότι υφίσταται ανάγκη να υπάρξουν σε κοινοτική κλίμακα συντονισμένες πολιτικές, πρότυπα, κοινές τεχνολογίες επικοινωνιών, εφαρμογή και εκπαίδευση για την παροχή τελωνειακών υπηρεσιών. Ωστόσο, επειδή οι τελωνειακές υπηρεσίες είναι ενσωματωμένες σε κάθε κράτος μέλος ως σκέλος ευρύτερων απαιτήσεων της εθνικής διοίκησης (συμπεριλαμβανομένων π.χ. ορισμένων ευθυνών ως προς τον ΦΠΑ, ειδικών φόρων κατανάλωσης και απαγόρευσης εμπορίας ορισμένων ναρκωτικών) οι τελωνειακές υπηρεσίες θα εξακολουθήσουν να αποτελούν τμήμα της αρμόδιας διοίκησης των κρατών μελών. Ο ρόλος της Κοινότητας τώρα είναι να διασφαλίσει την αποτελεσματική συνεργασία των κατάλληλων βαθμίδων.

3.6.1. Η ΕΟΚΕ συνιστά την Επιτροπή να αναλάβει μεγαλύτερη πρωτοβουλία για την επόπτευση των προτύπων ελέγχου στα κράτη μέλη. Αυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί εν μέρει με τη δημιουργία ενός συστήματος τελωνειακών ελεγκτών σε κοινοτική κλίμακα. Η σύσταση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία διότι θα βοηθηθούν έτσι οι υποψήφιες χώρες να υιοθετήσουν τα απαραίτητα πρότυπα ελέγχου και επαγρύπνησης κατά μήκος των νέων εκτεταμένων συνόρων της Κοινότητας.

3.6.2. Το παράδειγμα ορθής πρακτικής που εξαίρεται στα πλαίσια του σχεδίου RALPH (βλέπε σημείο 2.2) θα πρέπει να επεκταθεί με την υιοθέτηση μιας πολιτικής για την ομαδοποίηση τόπων με κοινά προβλήματα ελέγχου ή για παρόμοια πρότυπα εμπορικών συναλλαγών έτσι ώστε να βελτιωθούν οι δραστηριότητες ελέγχου και συλλογής πληροφοριών (όπως π.χ. στους λιμένες της Μεσογείου). Το μέτρο αυτό θα πρέπει να διασυνδεθεί με μέτρα για την ανταλλαγή υπαλλήλων στις τελωνειακές διοικήσεις (βλέπε σημείο 4.10).

3.7. Αυτό ισχύει με ιδιαίτερη έμφαση και για την επίδραση του προγράμματος "Τελωνεία 2007" στις χώρες που διαπραγματεύονται την ένταξή τους στην Κοινότητα.

3.8. Η ΕΟΚΕ επικροτεί τις προσπάθειες της Επιτροπής για την κατάρτιση ενός αποτελεσματικού Μνημονίου Συνεννόησης (MOU) μεταξύ των κρατών μελών και των υποψήφιων χωρών, ούτως ώστε οι τελευταίες να αντλήσουν το μέγιστο δυνατό όφελος από το πρόγραμμα και να υποβοηθηθούν για να εξασφαλίσουν πιο αποτελεσματικές τελωνειακές υπηρεσίες.

3.9. Κατά τη συζήτηση για το σχέδιο απόφασης, το Συμβούλιο τροποποίησε το άρθρο 3 στο οποίο εκτίθενται οι γενικοί στόχοι. Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι σύμφωνα με την αναθεωρημένη διατύπωση η τελωνειακή πολιτική θα πρέπει να προσαρμόζεται συνεχώς στις νέες εξελίξεις "σε σύμπραξη μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών". Πρόκειται για μια σημαντική διασάφηση που τονίζεται με έμφαση.

3.10. Η ΕΟΚΕ έχει κατά το παρελθόν επιστήσει την προσοχή στα προβλήματα της απάτης και της φοροδιαφυγής(8). Προσδοκία της ΕΟΚΕ είναι ότι τα πλαίσια του προγράμματος "Τελωνεία 2007" θα δοθεί έμφαση στη μείωση των περιπτώσεων απάτης και φοροδιαφυγής. Η ΕΟΚΕ εκφράζει τη δυσαρέσκειά της για το γεγονός ότι ο στόχος αυτός δεν τονίζεται αρκετά. Η δέσμευση για μεγαλύτερη συνεννόηση, συνεργασία κατά τις έρευνες και αποτελεσματική δράση, όπου υφίστανται υποψίες για παράνομες δραστηριότητες προσώπων και συναλλαγών, αποτελεί σημαντικότατο στοιχείο για να εξασφαλισθεί η απόδοση θετικών αποτελεσμάτων του προγράμματος.

3.11. Ενώ επικροτεί τους στόχους και τη μεθοδολογία του προγράμματος "Τελωνεία 2007", η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι δεν είναι δυνατόν βάσει της δημοσιευμένης ανακοίνωσης να εκτιμηθεί η σχέση οφέλους/κόστους των τρεχουσών και προτεινόμενων δράσεων. Η ΕΟΚΕ θα δεχόταν ευχαρίστως από την Επιτροπή ορισμένες εγγυήσεις ότι έχει όντως λάβει υπόψη τη σχέση αυτή κατά την προετοιμασία του προγράμματος. Ορισμένες πληροφορίες σχετικά με αυτό δίδονται στην ενδιάμεση έκθεση για το πρόγραμμα "Τελωνεία 2002"(9).

4. Ειδικές παρατηρήσεις

4.1. Το εν λόγω πρόγραμμα θα τεθεί εκ νέου σε εφαρμογή βάσει ενός λειτουργικού σχεδίου στο οποίο εκτίθενται τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν και τα αναμενόμενα αποτελέσματα με τη μορφή ειδικών στόχων και ημερομηνιών κ.λπ. Αυτό θα προσδώσει μια δυναμική στο πρόγραμμα που θα διευκολύνει τις αλλαγές. Η ΕΟΚΕ πληροφορείται ότι είχε εκπονηθεί λεπτομερές πρόγραμμα δράσης για την εφαρμογή του προγράμματος "Τελωνεία 2002" και πιστεύει ότι το ίδιο πρέπει να γίνει και για το πρόγραμμα "Τελωνεία 2007".

4.2. Δεδομένου ότι πρόκειται για ένα πενταετές πρόγραμμα, θα πρέπει να υπάρξει ένα είδος εποπτικής διαδικασίας κατά τα πρώτα στάδια της εφαρμογής του έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η διόρθωσή του εφόσον επιβάλλεται. Πρέπει να συμπεριληφθούν προκαθορισμένες ημερομηνίες για τις περιόδους που θα καλύπτονται από τις εκθέσεις αξιολόγησης με τον όρο ότι η έκθεση θα πρέπει να είναι διαθέσιμη το αργότερο 6 μήνες μετά το τέλος κάθε καθορισμένης περιόδου. Προτείνεται η κατάρτιση εκθέσεων για τον πρώτο χρόνο (2003) και από τον πρώτο έως τον τρίτο (2003-5). Έτσι τα επιτεύγματα θα μπορούν να αξιολογούνται βάσει του προγράμματος δράσης.

4.3. Η αξιολόγηση πρέπει να διεξάγεται σε συνεργασία με τα κράτη μέλη και να βασίζεται σε αντικειμενικά κριτήρια και δείκτες που έχουν προσδιοριστεί πριν από την έναρξη του προγράμματος.

4.4. Συγκεκριμένα, η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι ενώ το πρόγραμμα αναφέρει τη σημασία που έχει η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων βάσει της χρήσεως των κατάλληλων δεικτών επίδοσης, στην έκθεση του προγράμματος δεν αναφέρονται ποσοτικοί δείκτες επίδοσης εκ του παρόντος προγράμματος ούτε προτείνονται ειδικά μέτρα για το νέο πρόγραμμα. Η ΕΟΚΕ ευελπιστεί ότι η Επιτροπή θα καταστεί πιο σαφής διασυνδέοντας τις προτάσεις με τα μέτρα επίδοσης με βάση τα αναμενόμενα αποτελέσματα των εν λόγω βελτιωμένων μεθόδων διαχείρισης του τελωνειακού συστήματος στα εξωτερικά σύνορα της Κοινότητας και ελέγχοντας οιαδήποτε εσωτερική διακίνηση αγαθών που εμπίπτουν στις τελωνειακές αρμοδιότητες. Η ΕΟΚΕ επικροτεί το σχέδιο της Επιτροπής όσον αφορά τον προσδιορισμό μιας σειράς δεικτών επίπτωσης για το σκοπό αυτό.

4.4.1. Για την επιτυχή εφαρμογή του προγράμματος, είναι αναγκαίο να υπάρξει αυξημένος βαθμός συνεργασίας με και από τα κράτη μέλη. Τα κράτη μέλη πρέπει να διαθέσουν τους κατάλληλους πόρους για τη βελτίωση της επίδοσης και να δεχτούν ότι η Κοινότητα, στο σύνολό της, εξαρτάται από τη δέσμευση των μεμονωμένων κρατών μελών.

4.5. Στο τμήμα 3 της αιτιολογικής έκθεσης, όπου αναφέρεται η αξιολόγηση του προγράμματος "Τελωνεία 2002", σχολιάζεται η φράση "καλύτερα αποτελέσματα" που προκύπτει από την ανταλλαγή υπαλλήλων αλλά δεν ερμηνεύεται ποσοτικά. Περισσότερες σχετικές λεπτομέρειες δίδονται στην ενδιάμεση έκθεση για το πρόγραμμα 2000(10). Αυτό παραπέμπει σε μια μελέτη όπου τονιζόταν ότι είναι αναγκαίος ο προσδιορισμός περισσότερων ειδικών στόχων καθώς και συνεχής επόπτευση. [βλέπε σημείο 3.1.A].

4.6. Στο τμήμα 4Α της πρότασης για τα "Τελωνεία 2007" γίνεται μνεία στις βελτιώσεις των βασικών τομέων υψηλού κινδύνου, δεν παρέχονται όμως αριθμητικά στοιχεία και δεν διασυνδέονται με ειδικούς στόχους για το 2003/2007. Η ΕΟΚΕ προτείνει να διευκρινιστούν περισσότερο οι εν λόγω βελτιώσεις, μολονότι αποδέχεται ότι είναι απαραίτητη η χρησιμοποίηση συγκεκριμένης τακτικής όσον αφορά τον εμπιστευτικό χαρακτήρα τους.

4.7. Στο τμήμα 4Δ, διατυπώνεται μια σειρά εκτιμήσεων κόστους. Δεν είναι σαφές όμως κατά πόσο η θέση "δράσεις ΤΠ" είναι δαπάνη που αφορά την Επιτροπή ή αν προορίζεται να καλύψει τις δαπάνες όλων των κρατών μελών και των υποψήφιων χωρών. Εάν ισχύει το πρώτο, τότε πρέπει να προβλεφθεί εκτίμηση των δαπανών για τα κράτη μέλη.

4.8. Σχέδιο Απόφασης: Κεφάλαιο 1, Πεδίο και Στόχοι:

4.8.1. Άρθρο 4: Στο αρχικό σχέδιο, το άρθρο αυτό περιγραφόταν ως "Ειδικοί Στόχοι". Τώρα τροποποιήθηκε από το Συμβούλιο και επιγράφεται ως "Προτεραιότητες του προγράμματος", ενώ το άρθρο 3 φέρει ως τίτλο "Στόχοι". Έτσι βελτιώνεται ο προσανατολισμός του εγγράφου. Ο κατάλογος των προτεραιοτήτων τροποποιήθηκε ριζικά εντός ενός πιο χρήσιμου πλαισίου. Αντίγραφο της αναθεώρησης του Συμβουλίου επισυνάπτεται ως Παράρτημα 1.

4.8.2. Για να επιτευχθεί το μέγιστο δυνατό όφελος από το άρθρο 4, παράγραφος (β) "να εντοπιστούν, να αναπτυχθούν και να εφαρμοστούν οι καλύτερες πρακτικές εργασίας" και παράγραφος (γ) "να καθιερωθεί σύστημα μέτρησης των επιδόσεων των κρατών μελών στις τελωνειακές διοικήσεις", πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή σε πολύ πρόωρο στάδιο του πενταετούς προγράμματος και μάλιστα πριν από τα τέλη του 2002.

4.8.3. Το σημείο (ζ) (πρώην [ε]) έχει τώρα αναδιατυπωθεί ώστε να καταστεί σαφέστερη η προτεραιότητα που χρειάζεται για να δοθεί έμφαση στα δυνητικά οφέλη από τα ηλεκτρονικά συστήματα επικοινωνίας εντός και μεταξύ των τελωνειακών αρχών με μεγαλύτερη έμφαση στην ανάπτυξη τελωνειακών διαδικασιών χωρίς τη χρησιμοποίηση χαρτιού με βελτιωμένη και εγγυημένη πρόσβαση για τους χρήστες.

4.8.4. Σύμφωνα με το αρχικό στοιχείο (η), η προτεινόμενη "καθιέρωση υψηλής ποιότητας τελωνειακών υπηρεσιών" δεν ήταν σαφής. Τα κράτη μέλη διαθέτουν ευκολίες κατάρτισης και προγράμματα που πρέπει να συντονιστούν όπου χρειάζεται με κοινές συμφωνίες για συνεργασία και ανταλλαγές. Η τροποποιημένη διατύπωση ως στοιχείο (κ) μεταβάλλει την προτεραιότητα σε μέτρα κοινής κατάρτισης που να ανταποκρίνονται στις ανάγκες οι οποίες προκύπτουν από τις δραστηριότητες του προγράμματος. Έτσι η Επιτροπή έχει πλέον με μεγαλύτερη σαφήνεια την ευθύνη της ανάπτυξης ενός κατάλληλου κοινού οργανωτικού πλαισίου κατάρτισης.

4.8.4.1. Καταδεικνύεται εδώ η σημασία που θα έχει ενδεχομένως η δημιουργία επίσημου κέντρου κατάρτισης, στο οποίο η Επιτροπή θα καταρτίσει επιλεγμένους υπαλλήλους από τα κράτη μέλη.

4.9. Άρθρο 7. Συγκριτική αξιολόγηση: αυτή θα πρέπει να είναι μια δράση προτεραιότητας. Ο ορισμός που δίδεται πρέπει να εφαρμόζεται αυστηρώς και να αποφευχθούν οιαδήποτε μη ειδικά ή άλλα "ασαφή" μέτρα.

4.10. Άρθρο 8. Ανταλλαγή υπαλλήλων: αυτό μπορεί να είναι ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο για να εξασφαλιστεί μεγαλύτερη συνεργασία και να βελτιωθούν οι επιδόσεις ή/και να μειωθούν οι δαπάνες συμμόρφωσης. Δεν είναι βέβαιο κατά πόσο θα είναι γενικώς αποδεκτές οι διατάξεις των παραγράφων 2 και 3. Το άρθρο 8, παράγραφος 2 θα μπορούσε να διατυπωθεί ως εξής: Προκειμένου οι ανταλλαγές να έχουν τη μέγιστη δυνατή απόδοση, οι υπάλληλοι πρέπει να διαθέτουν τα απαιτούμενα γνωστικά προσόντα και να τους επιτρέπεται, εφόσον είναι δυνατό, να διεκπεραιώνουν όλο το φάσμα των καθηκόντων τους στο πλαίσιο της τελωνειακής διοίκησης της φιλοξενούσας χώρας. Οι φιλεξενούσες διοικήσεις λαμβάνουν μέτρα για να διασφαλισθεί ότι δεν παρουσιάζονται νομικές δυσκολίες και δεν διακυβεύονται επ' ουδενί οι ενέργειες εφαρμογής, έρευνας και πληροφοριών.

4.11. Άρθρο 9. Σεμινάρια: πρόκειται για ένα από τα πιο αξιόλογα σκέλη οιουδήποτε προγράμματος αλλά που πρέπει να ελέγχεται μετά προσοχής. Πρέπει να τονιστεί ότι οι υπάλληλοι που συμμετέχουν, διαθέτουν τα κατάλληλα προσόντα βάσει της πείρας και των αρμοδιοτήτων τους. Συστάσεις από παρόμοιες ομάδες θα πρέπει να είναι σαφείς και περιεκτικές. Η Διεύθυνση που οργανώνει τα σεμινάρια στην ΕΕ πρέπει να λαμβάνει τα μέτρα της ώστε να αξιολογείται και να αποτιμάται η δραστηριότητα αυτή σε σχέση με το κόστος/όφελος.

4.12. Άρθρο 11. Παρακολούθηση: η εν λόγω πρόταση για την παρακολούθηση των ειδικών τμημάτων της κοινοτικής νομοθεσίας στον τομέα των τελωνείων πρέπει να εξειδικευτεί περισσότερο και να συμφωνηθεί από κοινού με τις τελωνειακές διοικήσεις των κρατών μελών πριν από την έναρξη του προγράμματος.

4.13. Οι υποχρεώσεις των κρατών μελών όσον αφορά την κατανομή των δαπανών πρέπει να οριστεί με σαφήνεια σε σχέση με τις διάφορες προτεινόμενες δράσεις.

4.14. Για την επιτυχία του προγράμματος και την ενίσχυση των κριτηρίων για την παροχή αποτελεσματικών τελωνειακών υπηρεσιών, έχει καίρια σημασία να εξασφαλισθεί μια σειρά συμφωνιών και μεθόδων εργασίας με τη συμμετοχή κάθε κράτους μέλους υπό την εποπτεία της Επιτροπής. Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να προβλεφθούν ρυθμίσεις για την εκτέλεση αυστηρότερων ελέγχων, για την εφαρμογή κοινών πολιτικών παρακολούθησης και ακανόνιστων ελέγχων και να εξασφαλιστεί η ισορροπία μεταξύ νέων τεχνικών και επίσημου προσωπικού στα κατάλληλα επίπεδα.

Βρυξέλλες, 17 Ιουλίου 2002.

Ο Πρόεδρος

της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Göke Frerichs

(1) ΕΕ L 13 της 19.1.2000.

(2) ΕΕ L 33 της 4.2.1997.

(3) COM(2001) 51 τελικό της 8.2.2001.

(4) SEC(2001) 1329 της 31.7.2001.

(5) ΕΕ C 138 της 18.5.1999.

(6) ΕΕ C 396 της 19.12.1998.

(7) COM(2002) 26 τελικό, Αιτιολογική Έκθεση, σημείο 3.

(8) ΕΕ C 268 της 19.9.2000.

(9) OKE(2001) 1329 της 31.7.2001.

(10) OKE(2001) 1329.