A4-0194/97

Ψήφισμα σχετικά με την ετήσια έκθεση 1996 του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Ιδρύματος (ENI) (C4-0175/97)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 109 ΣΤ της Συνθήκης ΕΚ,

- έχοντας υπόψη το πρωτόκολλο αριθ. 4 που επισυνάπτεται στην Συνθήκη ΕΚ, σχετικά με το καταστατικό του ΕΝΙ,

- έχοντας υπόψη την ετήσια έκθεση 1996 του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Ιδρύματος, η οποία εκπονήθηκε και διαβιβάστηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καθώς και στα άλλα Όργανα σύμφωνα με το άρθρο 11, παράγραφος 3 του καταστατικού του Ιδρύματος (C4-0175/97),

- έχοντας υπόψη την ακρόαση του Προέδρου του ΕΝΙ ενώπιον της αρμόδιας επιτροπής του Κοινοβουλίου στις 7 Μαΐου 1997,

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 28ης Νοεμβρίου 1996 που περιέχει γνωμοδοτήσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σύμφωνα με το άρθρο 109 Ι, παράγραφος 2 της Συνθήκης ΕΚ για την απόφαση σύγκλισης 1996 του Συμβουλίου αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων ((ΕΕ C 380 της 16.12.1996, σελ. 56.)),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 28ης Νοεμβρίου 1996 σχετικά με την την έκθεση του ΕΝΙ για τη μετάβαση στο ενιαίο νόμισμα ((ΕΕ C 380 της 16.12.1996, σελ. 58.)),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 10ης Ιουνίου 1997, σχετικά με την έκθεση του ΕΝΙ με τίτλο «Η ενιαία νομισματική πολιτική στο τρίτο στάδιο - Ορισμός του επιχειρησιακού πλαισίου» ((ΣΠ της ημερομηνίας αυτής, Μέρος ΙΙ, σημείο 5β))),

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπή Οικονομικής, Νομισματικής και Βιομηχανικής Πολιτικής (A4-0194/97),

A. θεωρώντας ότι στόχος της ετήσιας έκθεσης του ΕΝΙ είναι να προβεί σε μία ευρεία επισκόπηση όλων των πτυχών οι οποίες συνδέονται με τα καθήκοντα που του έχουν ανατεθεί από τη Συνθήκη ΕΚ[semigr ] ότι η ανάλυση καλύπτει διαδοχικά την οικονομική, νομισματική και χρηματοπιστωτική κατάσταση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, συμπεριλαμβανομένου του επιπέδου οικονομικής και θεσμικής σύγκλισης των διαφόρων κρατών μελών, τις προπαρασκευαστικές εργασίες για το τρίτο στάδιο και τις άλλες δραστηριότητες του ΕΝΙ, ιδίως όσον αφορά τη συνεργασία μεταξύ κεντρικών τραπεζών και, τέλος, τους ετήσιους λογαριασμούς του σύμφωνα με το άρθρο 11 του καταστατικού του,

Β. υπενθυμίζοντας κατ' αρχάς ότι όλα τα κράτη μέλη έχουν, εκ της Συνθήκης ΕΚ, τα ίδια προσόντα για να συμμετάσχουν στο τρίτο στάδιο της ΟΝΕ,

Γ. επισημαίνοντας πως η γενική οικονομική ανάλυση επιβεβαιώνει, όπως και η Επιτροπή στην ετήσια οικονομική έκθεσή της για το έτος αυτό, ότι υπάρχει μια ορισμένη οικονομική ανάκαμψη στην Ευρωπαϊκή Ένωση και μια βαθμιαία σύγκλιση της νομισματικής πολιτικής,

Δ. επισημαίνοντας ωστόσο ότι αυτή η οικονομική ανάκαμψη δεν οδήγησε σε αισθητή μείωση της ανεργίας, η οποία στις περισσότερες χώρες παραμένει σε πολύ ανησυχητικό επίπεδο, και ότι η σωρευτική αύξηση του ΑΕγχΠ κατά την τελευταία τριετία ήταν της τάξεως του 7%, ενώ η συνολική απασχόληση ουσιαστικά δεν αυξήθηκε,

Ε. επισημαίνοντας εξάλλου ότι ο ρυθμός του πληθωρισμού στην Ένωση παραμένει συγκρατημένος και ότι διαπιστώνεται μια πραγματική τάση σύγκλισης προς τα κάτω, με ποσοστό 2,6% το 1996 έναντι 3,1% το 1995, επίσης δε ότι τα μακροπρόθεσμα επιτόκια σημείωσαν περαιτέρω πτώση κατά το 1996, με την εξαίρεση του Ηνωμένου Βασιλείου που βρίσκεται σε άλλη φάση του οικονομικού κύκλου,

ΣΤ. επισημαίνοντας ότι η σταθερότητα στις αγορές συναλλάγματος ενισχύθηκε κατά το 1996, χάρις στην ένταξη του φινλανδικού μάρκου και της ιταλικής λιρέττας στο ΕΝΣ,

Ζ. επισημαίνοντας ωστόσο ότι η εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών παραμένει πηγή μείζονος προβληματισμού, δεδομένου ότι το συνολικό έλλειμμα του δημόσιου τομέα υπερβαίνει σαφώς το 4% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος και ότι το ποσοστό του δημόσιου χρέους παραμένει άνω του 70% του ΑΕγχΠ,

Η. επισημαίνοντας ότι το ΕΝΙ σημείωσε ικανοποιητική πρόοδο στις προπαρασκευαστικές εργασίες του για το τρίτο στάδιο και ότι οι εργασίες αυτές πρέπει να συνεχισθούν με αδιάλειπτο ρυθμό για να εξασφαλισθεί η τήρηση των προθεσμιών, αλλά υπενθυμίζοντας ότι η επιτυχία του ενιαίου νομίσματος θα εξαρτηθεί επίσης, σε μεγάλο βαθμό, από την αποδοχή του από το ευρύ κοινό,

Θ. επισημαίνοντας το ενδιαφέρον που παρουσιάζουν για την ανάπτυξη της τραπεζικής συνεργασίας στο εσωτερικό της Ένωσης οι δραστηριότητες εκείνες του ΕΝΙ οι οποίες ταξινομούνται στην ενότητα «άλλα καθήκοντα»,

1. υποδέχεται με ενδιαφέρον τη δημοσίευση της ετήσιας έκθεσης 1996 του ΕΝΙ, στο βαθμό που το εν λόγω έγγραφο, διακρινόμενο για την πληρότητά του, επιτρέπει, αφενός, μια αξιολόγηση της σύγκλισης βασισμένη σε οριστικά εν πολλοίς στοιχεία για το 1996 και, αφετέρου, μια αξιολόγηση των προόδων που έχουν συντελεσθεί όσον αφορά την προετοιμασία του τρίτου σταδίου της Νομισματικής Ένωσης[semigr ]

2. θα επιθυμούσε, με την ευκαιρία της λήξης της εντολής του κ. Lamfalussy ως πρώτου Προέδρου του ΕΝΙ, να τον ευχαριστήσει που συγκρότησε και έφερε πολύ γρήγορα σε κατάσταση λειτουργικής ετοιμότητας το ΕΝΙ, που εκπλήρωσε κατά τον καλύτερο τρόπο τα καθήκοντα τα οποία του είχαν ανατεθεί από τη Συνθήκη και που επέδειξε καθόλη τη διάρκεια της εντολής του ανεξαρτησία και πνεύμα δεκτικότητας και διαλόγου, όπως αυτό εκφράστηκε στην υψηλή στάθμη των σχέσεων που διατήρησε με το Κοινοβούλιο παρά τα όρια που επέβαλλε η Συνθήκη[semigr ]

3. τονίζει τη σπουδαιότητα που αποδίδει στη διαφάνεια του ρόλου και των δραστηριοτήτων του ΕΝΙ, όπως βεβαίως μελλοντικά και της ΕΚΤ, προκειμένου το ίδρυμα αυτό να αποκτήσει αξιοπιστία στα μάτια των ευρωπαίων πολιτών, πράγμα που θα αποτελέσει έναν παράγοντα για την ευμενή υποδοχή του ευρώ και του μέλλοντος της ευρωπαϊκής νομισματικής πολιτικής[semigr ]

όσον αφορά το μακροοικονομικό πλαίσιο και τη σύγκλιση

4. εκφράζει, όπως και το ΕΝΙ, την ανησυχία του για τη διαπιστωθείσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση μικρή συσχέτιση ανάμεσα στην αύξηση του ΑΕγχΠ, την απασχόληση και την ανεργία, αλλά δεν επικροτεί τη συστηματική ανάλυση του ΕΝΙ η οποία αποδίδει την κατάσταση αυτή κατά κύριο λόγο στις «ακαμψίες της αγοράς εργασίας» (ελάχιστος μισθός, κοινωνική προστασία κτλ.) αποσιωπώντας την ασθενικότητα των επενδύσεων, της ζήτησης και της αγοραστικής δύναμης, κυρίως λόγω της υψηλής ανεργίας καθώς και πολλών άλλων καθοριστικών διαρθρωτικών αιτίων, όπως είναι η αδυναμία της έρευνας και της τεχνολογικής καινοτομίας, οι ανεπάρκειες των συστημάτων εκπαίδευσης και μαθητείας στην Ευρώπη, οι απηρχαιωμένες διοικητικές ρυθμίσεις και δομές και η ανεπαρκής εκπλήρωση του ρόλου παρακίνησης τον οποίο θα έπρεπε να παίξει η εσωτερική αγορά, ιδίως για τις ΜΜΕ[semigr ]

5. διαπιστώνει ότι μεγάλος αριθμός κρατών μελών ανταποκρίνεται ήδη σε ορισμένες απαιτήσεις που έχουν τεθεί για την υλοποίηση της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης και ότι η πρωταρχική δυσκολία έγκειται στην κατάσταση των δημόσιων οικονομικών των κρατών μελών, παρά τις προσπάθειες που καταβλήθηκαν στον τομέα αυτό κατά την τελευταία διετία[semigr ] κρίνει συνεπώς ότι η απόφαση για τα κράτη μέλη που θα εισέλθουν στη Νομισματική Ένωση πρέπει να λαμβάνει πλήρως υπόψη τον ιστορικό ρόλο καθώς επίσης την εξελικτικότητα και τη σταθερότητα της πορείας της σύγκλισης[semigr ]

6. αναγνωρίζει ότι μια σταθερή βελτίωση της δημοσιονομικής κατάστασης των κρατών μελών στηρίζεται σε μια πραγματική μείωση των δημόσιων δαπανών και όχι σε αύξηση της φορολογικής πίεσης, αλλά είναι της γνώμης ότι ο στόχος αυτός πρέπει και μπορεί να επιτευχθεί με τη στοχοθετημένη συμμετοχή των δημοσίων επενδύσεων στις παραγωγικές επενδύσεις (υποδομές μεταφορών, ενέργειας και τηλεπικοινωνιών)[semigr ]

7. εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι το ΕΝΙ δεν καταπιάστηκε με τη γενική προβληματική του συντονισμού της φορολογίας - άμεσης και έμμεσης - στην Ευρώπη[semigr ]

όσον αφορά τις προπαρασκευαστικές εργασίες για το τρίτο στάδιο της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης και τα άλλα καθήκοντα του ΕΝΙ

8. λαμβάνει υπό σημείωση την περιγραφή των διάφορων προπαρασκευαστικών εργασιών που πραγματοποιήθηκαν ενόψει της εγκαινίασης του τρίτου σταδίου της ΟΝΕ, μια περιγραφή που παρέχει ένα σύνολο πληροφοριών για την ενδεχόμενη στρατηγική κατά το τρίτο στάδιο (εν προκειμένω επισημαίνει την επιφυλακτικότητα του ΕΝΙ όσον αφορά τις στρατηγικές επιλογές), για τον προσδιορισμό των βασικών εργαλείων της νομισματικής πολιτικής του ΕΣΚΤ, καθώς και για τις περισσότερο συγκεκριμένες πτυχές της μετάβασης στο ευρώ, όπως είναι ιδίως η ετοιμασία των τραπεζογραμματίων για τα οποία φαίνεται να παραμένουν πολλές αβεβαιότητες ως προς τη φάση της βιομηχανικής τους παραγωγής[semigr ]

9. είναι της γνώμης ότι η νομισματική πολιτική, όπως ορίζεται στο άρθρο 105 παρ. 1 της Συνθήκης ΕΚ, εδράζεται στην επιδίωξη της σταθερότητας των τιμών με παράλληλη τήρηση των θεμελιωδών αρχών της Συνθήκης όσον αφορά τη βιώσιμη ανάπτυξη, την ευημερία και την απασχόληση, και ως εκ τούτου οδηγείται στο συμπέρασμα ότι η νομισματική πολιτική της Ένωσης είναι αξεχώριστη από την εγκαθίδρυση μιας οικονομικής πολιτικής της Ένωσης η οποία να εδράζεται στον στενό συντονισμό των οικονομικών πολιτικών των κρατών μελών[semigr ]

10. τονίζει για μια ακόμη φορά ότι η συνεργασία και οι σχέσεις του ΕΝΙ με τα διάφορα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα θα πρέπει να αναπτυχθούν όσο το δυνατόν συντομότερα, προκειμένου να διασφαλισθεί η αποτελεσματικότητα των εργασιών της μελλοντικής ΕΚΤ στον συγκεκριμένο τομέα[semigr ]

11. σημειώνει ότι εξακολουθούν να υφίστανται νομικά προβλήματα όσον αφορά το παράγωγο δίκαιο και ζητεί από το ΕΝΙ και την Επιτροπή να μεριμνήσουν ώστε τα κείμενα αυτά να είναι έτοιμα εντός των καθορισμένων προθεσμιών για την εγκαινίαση του τρίτου σταδίου[semigr ]

12. διαπιστώνει με έκπληξη ότι πολλά κράτη μέλη εξακολουθούν να μην ανταποκρίνονται πλήρως στις απαιτήσεις του άρθρου 108 της Συνθήκης ΕΚ όσον αφορά την ανεξαρτησία των εθνικών κεντρικών τραπεζών και τις ασυμβατότητες ανάμεσα, αφενός στις εθνικές νομοθεσίες (συμπεριλαμβανομένου του καταστατικού των εθνικών κεντρικών τραπεζών) και αφετέρου, τη Συνθήκη καθώς και το καταστατικό του ΕΣΚΤ, και υπογραμμίζει τον εξαιρετικά θετικό ρόλο που μπορεί να παίξει το ΕΝΙ στην κατεύθυνση αυτή έναντι των κρατών μελών και των κεντρικών τραπεζών[semigr ]

13. εφιστά την προσοχή στις πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες μιας αργοπορημένης εισόδου ορισμένων κρατών μελών στη Νομισματική Ένωση[semigr ]

14. εκφράζει μια ανησυχία όσον αφορά τη δημιουργία των συστημάτων πληροφόρησης και επικοινωνίας που θα είναι απαραίτητα για την επιτέλεση των επιχειρησιακών λειτουργιών της νομισματικής πολιτικής στο πλαίσιο του ΕΣΚΤ[semigr ] σημειώνει ότι η παρουσίαση των συστημάτων αυτών στην παρούσα έκθεση αφήνει να διαφανεί μια ανεπαρκής προετοιμασία για την προθεσμία της 1ης Ιανουαρίου 1999, αν αναλογισθούμε το εύρος και την πολυπλοκότητα των τιθέμενων προβλημάτων[semigr ] εκφράζει εν προκειμένω την έκπληξή του για το γεγονός ότι η ηλεκτρονική μετάδοση στατιστικών στοιχείων μεταξύ των εθνικών κεντρικών τραπεζών, της EUROSTAT και της μελλοντικής ΕΣΚΤ φαίνεται να βρίσκεται ακόμα σε στάδιο εμβρυώδους μελέτης[semigr ]

15. θα επιθυμούσε εν προκειμένω να τονίσει τα καθήκοντα του ΕΝΙ που συνίστανται, αφενός, στην εξασφάλιση της συνεργασίας μεταξύ των κεντρικών τραπεζών, ιδίως όσον αφορά την προώθηση της τυποποίησης, του ηλεκτρονικού χρήματος, της τραπεζικής εποπτείας και των σχέσεων με τα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, και, αφετέρου, στην άσκηση συμβουλευτικών λειτουργιών προς όφελος του ευρωπαϊκού τραπεζικού τομέα εν γένει[semigr ]

16. είναι της γνώμης ότι η ενίσχυση των λειτουργιών αυτών, που μέχρι στιγμής επιτελούνται από το ΕΝΙ και που θα αναληφθούν εν πολλοίς από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, είναι σημαντική προκειμένου να επιτευχθεί η αναγκαία αξιοπιστία του οργάνου που θα εξασφαλίζει την υλοποίηση της Νομισματικής Ένωσης έναντι των κεντρικών τραπεζών και των προενταξιακών κρατών μελών, μέσα από διαφοροποιημένα μέτρα διαχείρισης του νέου ευρωπαϊκού νομισματικού συστήματος και μέσα από μηχανισμούς κοινοτικών δανείων[semigr ]

όσον αφορά τις σχέσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την προετοιμασία για την έναρξη του τρίτου σταδίου της ΟΝΕ

17. θεωρεί ότι η δημοσίευση της ετήσιας έκθεσης θα πρέπει να αποτελέσει την ευκαιρία για έναν πιο εμπεριστατωμένο διάλογο σχετικά με τις σημαερινές και τις μελλοντικές δραστηριότητες του ΕΝΙ και, στη συνέχεια, της ΕΚΤ[semigr ]

18. υπενθυμίζει για μια ακόμη φορά τη σπουδαιότητα που αποδίδει στην πραγματικότητα ενός αληθινού δημοκρατικού ελέγχου της πολιτικής της ΟΝΕ, ο οποίος ειδικότερα συνεπάγεται την ύπαρξη τακτικών και συχνών σχέσεων ανάμεσα στο Κοινοβούλιο και το ΕΝΙ και, μελλοντικώς, ανάμεσα στο Κοινοβούλιο και την ΕΚΤ[semigr ]

19. υπενθυμίζει επίσης ότι θα χρειασθεί να αποφανθεί επί του ορισμού όχι μόνο του Προέδρου της ΕΚΤ αλλά και της Εκτελεστικής Επιτροπής στο σύνολό της, η οποία περιλαμβάνει τον Πρόεδρο, τον Αντιπρόεδρο και τέσσερα άλλα μέλη[semigr ]

20. κρίνει σκόπιμο να μελετήσει από τούδε το ενδεχόμενο της ενίσχυσης των μελλοντικών σχέσεων με την ΕΚΤ, και ειδικότερα προτείνει:

- να παρέχει η ΕΚΤ μια τριμηνιαία πληροφόρηση, γραπτώς ή με εμφάνιση ενός από τα μέλη της Εκτελεστικής Επιτροπής της, σχετικά με την εφαρμογή της νομισματικής πολιτικής στο εσωτερικό της Νομισματικής Ένωσης, με τα άλλα κράτη μέλη και με τις τρίτες χώρες,

- να πραγματοποιούνται δύο φορές το χρόνο συναντήσεις ανάμεσα στην αρμόδια επιτροπή του και, στο μέτρο του δυνατού, με το αρμόδιο για έναν συγκεκριμένο τομέα μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΕΚΤ,

- να παρέχεται τακτική ενημέρωση σχετικά με τους λόγους των αποφάσεων στον τομέα της πολιτικής επιτοκίων[semigr ]

21. δεν θεωρεί σκόπιμη την κατάρτιση της έκθεσης που προβλέπεται από τη Συνθήκη ΕΚ για τη σύγκλιση το 1997 βάσει των οικονομικών δεδομένων του 1996, όπως προβλέπεται στη Συνθήκη, και τούτο διότι ενδέχεται να δημιουργηθούν παρεξηγήσεις και αβεβαιότητες στην κοινή γνώμη[semigr ] θεωρεί άκρως επιθυμητό να δημιουργηθούν, στο διάστημα ανάμεσα στο τέλος του έτους 1997 και τη δημοσίευση της έκθεσης του ΕΝΙ σχετικά με τη σύγκλιση, στενές επαφές ανάμεσα στο ΕΝΙ και την αρμόδια επιτροπή του, ώστε η τελευταία να έχει στη διάθεσή της τα περισσότερα δυνατά στοιχεία στατιστικής πληροφόρησης και οικονομικής αξιολόγησης σχετικά με τη σύγκλιση στα διάφορα κράτη μέλη, με την προοπτική της συμμετοχής της στην απόφαση σχετικά με τα κράτη μέλη που θα εισέλθουν στη Νομισματική Ένωση[semigr ]

22. τονίζει τη σπουδαιότητα που αποδίδει στη δημιουργία του ΕΣΚΤ και της ΕΚΤ αμέσως μόλις θα έχει ληφθεί η απόφαση για τα κράτη μέλη που θα συμμετέχουν στη Νομισματική Ένωση και επιμένει ότι η ΕΚΤ πρέπει να διαθέτει εξ αρχής επαρκή υλικά μέσα και προσωπικό, ιδίως με ενδεδειγμένα στελέχη που θα εξασφαλίζουν την άσκηση των λειτουργιών της με πραγματική αποτελεσματικότητα και με κάθε ανεξαρτησία στην καθοριστική αυτή εναρκτήρια φάση[semigr ]

23. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή, το ΕΝΙ, τους διοικητές των κεντρικών τραπεζών των κρατών μελών και τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών.