EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 185/24

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Συνεργατική οικονομία και επιγραμμικές πλατφόρμες: ένα κοινό όραμα πόλεων και περιφερειών»

(2017/C 185/04)

Εισηγήτρια: Benedetta BRIGHENTI (IT/PES), αντιδήμαρχος Καστελνουόβο Ρανγκόνε της επαρχίας της Μόντενας Έγγραφα αναφοράς: Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών «Επιγραμμικές πλατφόρμες και ψηφιακή ενιαία αγορά — Ευκαιρίες και προκλήσεις για την Ευρώπη» COM(2016) 288 final Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών «Ευρωπαϊκή ατζέντα για τη συνεργατική οικονομία» COM(2016) 356 final

I. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

1. σημειώνει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει υπογραμμίσει στην ανακοίνωση που δημοσιεύθηκε στις 2 Ιουνίου 2016 με θέμα «Μια ευρωπαϊκή ατζέντα για τη συνεργατική οικονομία» την προτίμηση για τη χρήση του όρου «συνεργατική οικονομία» παρά του πιο περιεκτικού όρου «οικονομία του διαμοιρασμού»·

2. θεωρεί ότι δεν επαρκεί η αναφορά στη «μη κερδοσκοπική πτυχή» της συνεργατικής οικονομίας στην προαναφερθείσα ανακοίνωση («σε γενικές γραμμές, οι συναλλαγές συνεργατικής οικονομίας δεν περιλαμβάνουν αλλαγή κυριότητας και μπορούν να είναι κερδοσκοπικές ή μη κερδοσκοπικές») στο μέτρο που οι αλλαγές και οι καινοτομίες που προωθεί η συνεργατική οικονομία δεν περιορίζονται στις συνέπειες που απορρέουν από τη σχέση προσφοράς και ζήτησης υπηρεσιών·

3. υπογραμμίζει την εκτίμηση για το άνοιγμα που πραγματοποιεί με το έγγραφο αυτό η Επιτροπή έναντι της συνεργατικής οικονομίας. Χρειάζεται ένα κοινό κανονιστικό πλαίσιο κατεύθυνσης και καθοδήγησης για τα κράτη μέλη, τις τοπικές και περιφερειακές αρχές·

4. επαναλαμβάνει, υπό το φως της εμφανούς υπαγωγής του φαινομένου σε πολλαπλά επίπεδα, τη σημασία μιας πολυεπίπεδης προσέγγισης συνοδευόμενης από μια στενή και συνεχή αλληλεπίδραση και συνεργασία μεταξύ των διαφόρων θεσμικών επιπέδων·

5. εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι το πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής για το 2017 δεν περιλαμβάνει πρόταση για συνέχεια του ευρωπαϊκού θεματολογίου για τη συνεργατική οικονομία. Πράγματι, η σχετική ευρωπαϊκή νομοθεσία δεν φαίνεται να είναι ενοποιημένη και το πλαίσιο για τις συμβατικές σχέσεις μεταξύ των πλατφορμών και των συμμετεχόντων σε αυτές φαίνεται ασαφές.

6. έχοντας κατά νου ότι αυτή η νέα οικονομία βασίζεται από πολλές απόψεις στην ενδυνάμωση των πολιτών και των καταναλωτών, η ΕτΠ φρονεί ότι απαιτείται μια ρυθμιστική προσέγγιση βασισμένη στην πολυεπίπεδη διακυβέρνηση, στη συμμετοχή, στην αναλογικότητα και στην αποφυγή της γραφειοκρατίας·

II. ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

7. ζητεί οι μελλοντικές πρωτοβουλίες σε αυτόν τον τομέα να υπόκεινται σε αυστηρή αξιολόγηση του εδαφικού αντικτύπου εκ μέρους της Επιτροπής, η ανάγκη για την οποία τονίστηκε στο σεμινάριο εμπειρογνωμόνων για τις αξιολογήσεις αστικού αντικτύπου που διοργάνωσε η ΕτΠ για το θέμα αυτό (1)· επισημαίνεται η ισχυρή τοπική και περιφερειακή διάσταση του φαινομένου, δεδομένου ότι πολλές πρωτοβουλίες συνεργατικής οικονομίας έχουν σημαντικό αντίκτυπο, ιδιαίτερα στις πόλεις, και συχνά πλαισιώνονται, ρυθμίζονται και μερικές φορές φορολογούνται σε τοπικό και/ή περιφερειακό επίπεδο·

8. συμμερίζεται την άποψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να αποφευχθεί ο κανονιστικός κατακερματισμός και ζητεί ο στόχος αυτός να επιδιωχθεί έτσι ώστε οι οικονομίες —τόσο οι τοπικές όσο και οι περιφερειακές— να συμμετέχουν στα οφέλη της συνεργατικής οικονομίας. Απευθύνει επομένως έκκληση στην Επιτροπή να λάβει υπόψη την τοπική και περιφερειακή διάσταση των «επιτακτικών λόγων δημοσίου συμφέροντος», όπως αυτοί ορίζονται στο άρθρο 4 παράγραφος 8 της οδηγίας για τις υπηρεσίες·

9. τονίζει την ανάγκη ένα εγκάρσιο φαινόμενο όπως εκείνο της συνεργατικής οικονομίας να αντιμετωπιστεί στο πλαίσιο του αστικού θεματολογίου για την ΕΕ, ιδίως σε σχέση με τη μετάβαση στην ψηφιακή εποχή, ένα από τα θέματα προτεραιότητας του συμφώνου του Άμστερνταμ·

10. θεωρεί απαραίτητη μια ολιστική προσέγγιση που να μπορεί να συλλέξει τον οικονομικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό πλούτο που αποφέρουν τα ήδη υπάρχοντα συστήματα διαχείρισης/διαμοιρασμού/ανταλλαγής αγαθών και υπηρεσιών που σήμερα παρέχονται από τις νέες τεχνολογίες·

11. τονίζει ότι, παρά την πολυπλοκότητά της, μια έγκαιρη δράση με πρώτιστο στόχο την αποφυγή του κατακερματισμού θα ήταν ευκολότερη από την εκ των υστέρων εναρμόνιση των 28 εθνικών πλαισίων και των αμέτρητων τοπικών και περιφερειακών κανόνων·

12. σημειώνει ότι τα υπερβολικά κανονιστικά μέτρα ενδέχεται να καταστείλουν την καινοτομία. Επισημαίνει, αντίθετα, ότι η απουσία κανονιστικών μέτρων μπορεί να δημιουργήσει αβεβαιότητα, η οποία είναι πιθανό να αναστείλει τις επενδύσεις και την ανάπτυξη του κλάδου·

13. θεωρεί αυτό το ζήτημα σημαντικό και σε σχέση με την ανάγκη μείωσης του ψηφιακού χάσματος. Ο κίνδυνος άνισης αντιμετώπισης αυτών των οικονομιών θα μπορούσε να επιτείνει το χάσμα μεταξύ αστικών και αγροτικών περιοχών·

14. επισημαίνει την ισχυρή επικράτηση των αμερικανικών εταιρειών στη συνεργατική οικονομία και τονίζει ότι η καθιέρωση σαφών κανόνων σε επίπεδο ΕΕ με την τήρηση των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας θα επιτρέψει στις νεοσύστατες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αναπτυχθούν και να είναι πιο ανταγωνιστικές στην παγκόσμια σκηνή· εκτιμά εξάλλου ότι πρέπει να ληφθεί υπόψη το κόστος της μη Ευρώπης στον τομέα της συνεργατικής οικονομίας ή της οικονομίας του διαμοιρασμού (2)·

Ορισμός

15. θεωρεί ότι αυτή η νέα προσέγγιση που βασίζεται στον διαμοιρασμό/συνεργασία/συμμετοχή/σχέση αντλεί τη δύναμή της όχι μόνο από τις νέες τεχνολογίες, αλλά και από την εμπιστοσύνη και την ευθύνη και δεν έχει μόνο οικονομική αξία, αλλά και κοινωνική και «βιωματική»·

16. επισημαίνει ότι οι επιχειρηματικές οργανώσεις της οικονομίας διαμοιρασμού/συνεργατικής οικονομίας με μακροπρόθεσμο όραμα θα πρέπει να διαδραματίσουν ενεργό ρόλο στον σχεδιασμό μελλοντικών πολιτικών στο πεδίο αυτό·

17. θεωρεί πρωταρχικό να εντοπιστούν και να καθοριστούν οι παράμετροι και οι αξίες που πρέπει να υποστηριχθούν ώστε να αποφευχθεί το νέο πρότυπο να λάβει μια μορφή που «να μην μας ανήκει», και να είναι κοινωνικά βιώσιμο. Η ανάγκη αυτή εκφράζεται για παράδειγμα στον ξενοδοχειακό τομέα, όπου είναι πιθανό να σημειωθεί αθέμιτος ανταγωνισμός μεταξύ των υπηρεσιών της συνεργατικής οικονομίας και των παραδοσιακών δραστηριοτήτων και να επηρεάσει την αγορά ακινήτων με την άνοδο των τιμών ή την αλλαγή προορισμού των ακινήτων. Το ερώτημα που θα πρέπει να εξεταστεί σε τοπικό επίπεδο είναι σε ποιον βαθμό οι πλατφόρμες συνεργατικής οικονομίας λειτουργούν συμπληρωματικά προς το υφιστάμενο απόθεμα κατοικιών και τα παραδοσιακά ξενοδοχειακά συγκροτήματα;

18. θεωρεί ότι είναι απαραίτητο, για τη διασφάλιση της προστασίας των δικαιωμάτων και με πλήρη σεβασμό των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, να προσεγγιστούν όσο το δυνατόν περισσότερο παρόμοιες έννοιες και ορισμοί προκειμένου να διασφαλιστεί η ομοιομορφία και η ασφάλεια σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Θεωρεί ότι η ΕΕ θα πρέπει να προσδιορίσει με μεγαλύτερη σαφήνεια τις έννοιες «πάροχος υπηρεσιών», «εργοδότες» και «εργαζόμενοι» και να δώσει λύση στο πρόβλημα των σχέσεων μεταξύ των καταναλωτών καθώς και μεταξύ των επαγγελματιών που ανακύπτει στις επιγραμμικές πλατφόρμες, προκειμένου στη συνέχεια να καθοριστεί σε ποια δικαιώματα και σε ποια νομοθεσία πρέπει να γίνεται αναφορά·

19. όπως έχει ήδη επισημάνει στην προηγούμενη γνωμοδότησή της, «θεωρεί, ωστόσο, ότι η κανονιστική ρύθμιση αγορών που προϋπάρχουν θα πρέπει να υπόκειται σε τακτική επανεξέταση, με στόχο τον έλεγχο της ικανότητάς της να διευκολύνει συνεχείς καινοτόμες διαδικασίες. Η ΟτΔ θα ήταν σκόπιμο να ληφθεί, μεταξύ άλλων, υπόψη στις συζητήσεις σχετικά με την κυκλική οικονομία και την ψηφιακή ενιαία αγορά» (3)·

20. εκφράζει ωστόσο τη λύπη της για το γεγονός ότι δεν αναφέρεται η πρόθεση συνεργασίας με τις περιφερειακές και τοπικές αρχές στις μελλοντικές αναλύσεις και ότι έχει δοθεί μεγάλο περιθώριο αυθαιρεσίας στα κράτη μέλη, με παρόντα τον κίνδυνο του κατακερματισμού, που πρέπει να αποφευχθεί·

21. θεωρεί ότι η ανακοίνωση της Επιτροπής προβλέπει κριτήρια και στοιχεία αξιολόγησης χωρίς να δίνει μια πλήρη απάντηση και, επομένως, είναι βέβαιο ότι θα οδηγήσει αναπόφευκτα σε διαφορετικές ερμηνείες και σε περαιτέρω κατακερματισμό της ενιαίας αγοράς· καλεί, συνεπώς, την Επιτροπή να προτείνει ένα σαφές νομικό πλαίσιο που να εξασφαλίζει την τήρηση των αρχών του θεμιτού ανταγωνισμού. Εν προκειμένω εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι η Επιτροπή με την προσέγγισή της φαίνεται να επαφίεται στον ευρωπαίο νομοθέτη για να ενσωματώσει στο δίκαιο της ΕΕ μερικές μόνο δικαστικές αποφάσεις (4), ιδίως όσον αφορά το ζήτημα του τι ακριβώς εμπίπτει στην εξαίρεση των «μεταφορών» από το πεδίο εφαρμογής του άρθρου 2 της οδηγίας 2006/123/ΕΚ σχετικά με τις υπηρεσίες·

22. επικροτεί την προσέγγιση της Επιτροπής, που, χάρη και στα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν στο «έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών», παρουσιάζει το οικονομικό δυναμικό της συνεργατικής οικονομίας. Παράλληλα καλεί να αναλυθεί και να αναγνωριστεί όχι μόνο το αποτιμημένο σε χρήμα οικονομικό κέρδος, αλλά και το κέρδος και η εξοικονόμηση των συνεργατικών δραστηριοτήτων σε περιβαλλοντικό και κοινωνικό επίπεδο. Η ΕτΠ ως εκ τούτου συνιστά θερμά να προσδιοριστεί ο καλύτερος τρόπος για τη μελέτη και την παρακολούθηση αυτού του «πλούτου» που παράγει ο διαμοιρασμός που με τον τρόπο αυτό μπορεί να καταστεί και να αναγνωριστεί ως ενεργό μέρος στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας·

23. σημειώνει ότι η δημιουργία θυρίδων ενιαίας εξυπηρέτησης για τις επιχειρήσεις της οικονομίας διαμοιρασμού/συνεργατικής οικονομίας, οι οποίες θα συγκέντρωναν όλες τις υπηρεσίες επιχειρηματικής υποστήριξης, θα μπορούσε να συμβάλει στην ευρύτερη επέκταση των δραστηριοτήτων της οικονομίας διαμοιρασμού/συνεργατικής οικονομίας·

Όροι πρόσβασης στην αγορά

24. ρωτά αν ο ορισμός του «παρόχου υπηρεσιών» που αναφέρεται στην οδηγία για τις υπηρεσίες εξακολουθεί να είναι κατάλληλος, δεδομένου ότι η τρέχουσα διατύπωση καλύπτει κάθε οικονομική δραστηριότητα, συμπεριλαμβανομένων των πολλών εξαιρετικά σπάνιων και μη επαγγελματικών δραστηριοτήτων που παρέχονται μεταξύ ομοτίμων·

25. πιστεύει ότι είναι ιδιαίτερα χρήσιμο να προσδιοριστούν «ποιοτικά» και «ποσοτικά»«κατώτατα όρια» πρόσβασης για να καθοριστεί ποιος υπάγεται στις απαιτήσεις για την πρόσβαση στην αγορά, αλλά και για να αποφευχθεί η εξάπλωση δραστηριοτήτων που με το πρόσχημα της συνεργατικής οικονομίας ενδέχεται να παρακάμψουν νόμους και κανονισμούς·

Προστασία των χρηστών

26. πιστεύει ότι η Επιτροπή θα πρέπει να αποσαφηνίσει τις οδηγίες που παρέχονται σχετικά με τον ορισμό του «επαγγελματία»· θεωρεί ότι η έλλειψη κέρδους θα πρέπει να αποκλείει την απόδοση σε έναν προμηθευτή επαγγελματικών προσόντων και ότι θα πρέπει να χρησιμοποιούνται κατώτατα όρια σε επίπεδο ΕΕ ανάλογα με τη συχνότητα της παρεχόμενης υπηρεσίας·

27. σημειώνει ότι οι αξιολογήσεις μπορεί να είναι ένας σημαντικός παράγοντας, μαζί με τις νομικές απαιτήσεις, προκειμένου να εξασφαλιστεί η εμπιστοσύνη και η προστασία των καταναλωτών και τονίζει ότι οι πλατφόρμες πρέπει να καταβάλλουν περισσότερες προσπάθειες για την καταπολέμηση απατηλών κριτικών·

Απασχόληση και κοινωνικές πτυχές

28. επισημαίνει ωστόσο ότι πολλές μορφές εργασίας της συνεργατικής οικονομίας φαίνεται να τοποθετούνται κάπου μεταξύ απασχόλησης και αυτοαπασχόλησης, μια κατάσταση η οποία εγείρει σημαντικά ερωτήματα σχετικά με τις συνθήκες εργασίας, την υγεία και την ασφάλεια, την ιατροφαρμακευτική κάλυψη, την αναρρωτική άδεια με αποδοχές, τα επιδόματα ανεργίας και το συνταξιοδοτικό σύστημα· τονίζει ότι η κατάσταση αυτή θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια νέα κατηγορία προσωρινά απασχολουμένων·

29. σημειώνει ότι ορισμένα επιχειρηματικά μοντέλα της συνεργατικής οικονομίας αναπτύσσονται παράγοντας έντονα αρνητικές εξωτερικότητες σε κοινωνικό επίπεδο και σε επίπεδο απασχόλησης, ιδίως με την κατάχρηση της έννοιας της «αυτοαπασχόλησης», και βασίζονται σε κοινωνικές ανισότητες μεταξύ των εργαζομένων ανάλογα με την εφαρμοστέα εθνική νομοθεσία στη χώρα παροχής της υπηρεσίας· καλεί την Επιτροπή να καθορίσει ένα πιο συγκεκριμένο πλαίσιο για τη διασφάλιση του συντονισμού μεταξύ των κρατών μελών·

30. καλεί τα κράτη μέλη, τις τοπικές και περιφερειακές αρχές και την Επιτροπή να προωθήσουν για τις κοινωνικές και εργασιακές προκλήσεις της συνεργατικής οικονομίας καινοτόμες λύσεις, όπως για παράδειγμα τους συνεταιρισμούς ή τις αλληλασφαλιστικές εταιρείες που παρέχουν την ιδιότητα του εργαζομένου σε ανθρώπους που διαφορετικά θα αναγκάζονταν να επιλέξουν παρά τη θέλησή τους το καθεστώς των αυτοαπασχολούμενων, και συνεπώς τους παρέχουν πρόσβαση σε ένα ευρύ φάσμα κοινωνικής προστασίας·

Φορολογία

31. τονίζει ωστόσο ότι κάθε δραστηριότητα που ασκείται μέσω μιας επιγραμμικής πλατφόρμας διαμεσολάβησης είναι πλήρως ανιχνεύσιμη και ότι, με τα κατάλληλα μέτρα πολιτικής, η συνεργατική οικονομία μπορεί να είναι ένα εργαλείο για τη βελτίωση της φορολογικής νομοθεσίας και τη μείωση του διοικητικού φόρτου·

32. προτρέπει τις πλατφόρμες συνεργατικής οικονομίας να απαιτούν από όλους τους ενεργούς παρόχους να τηρούν τους κανόνες φορολόγησης που ισχύουν, και να συνεργάζονται με τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές προκειμένου να δημιουργηθούν μηχανισμοί μεταφοράς των πληροφοριών για την τήρηση αυτών των υποχρεώσεων με πλήρη σεβασμό της ισχύουσας νομοθεσίας για την προστασία των δεδομένων· σημειώνει ότι υπάρχουν ήδη παραδείγματα τέτοιων συστημάτων και θα πρέπει να γενικευτούν·

33. τονίζει ειδικότερα την περίπτωση των φόρων διαμονής, οι οποίοι αποτελούν ένα σημαντικό πρόβλημα για πολλές τοπικές και περιφερειακές αρχές, δεδομένου ότι σε πολλά μέρη όπου ισχύει ο φόρος αυτός δεν εισπράττεται σε περίπτωση κράτησης διαμονής μέσα από τις πλατφόρμες συνεργατικής οικονομίας· προσθέτει ότι αυτή η παραβίαση των κανόνων δεν μπορεί να γίνει ανεκτή, ότι οδηγεί σε αθέμιτο ανταγωνισμό σε σχέση με τα παραδοσιακά καταλύματα και στερεί επίσης έσοδα από τις τοπικές και περιφερειακές αρχές· εκφράζει συγχρόνως την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι έχουν επιτευχθεί συμφωνίες μεταξύ ορισμένων πόλεων και πλατφορμών για τη συστηματική συλλογή των εν λόγω φόρων·

Οι πλατφόρμες

34. τονίζει ότι οι κοινωνικές ευθύνες των πλατφορμών σε όλες τους τις παραλλαγές πρέπει να καθοριστούν με μεγαλύτερη ακρίβεια, ιδιαίτερα όσον αφορά την υγεία και την ασφάλεια τόσο στην εργασία όσο και στην εκπαίδευση· επισημαίνει ότι το δικαίωμα των εργαζομένων στην ενημέρωση και στη διαβούλευση στο πλαίσιο της επιχείρησης, καθώς και το δικαίωμα των συλλογικών διαπραγματεύσεων και της δράσης, όπως ορίζεται αντίστοιχα στα άρθρα 27 και 28 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, πρέπει να διασφαλίζονται ανεξάρτητα από το επιχειρηματικό μοντέλο·

35. θεωρεί ύψιστης σημασίας τον ρόλο των επιγραμμικών πλατφορμών ως μέσου μόχλευσης για το εν λόγω οικονομικό μοντέλο και ζητεί να αναλάβουν την ευθύνη για τη διασφάλιση του σεβασμού των δικαιωμάτων των χρηστών, των κοινοτήτων και της περιφέρειας, αρκεί τούτο να μην οδηγεί αυτόματα σε φραγμούς ή εμπόδια·

36. επικροτεί τη δήλωση της Επιτροπής σύμφωνα με την οποία η πρωτοβουλία της για την «ελεύθερη ροή των δεδομένων» θα διευκολύνει τη μετάβαση και τη φορητότητα των δεδομένων μεταξύ των διαφόρων επιγραμμικών πλατφορμών: είναι πράγματι το κλειδί για την εξασφάλιση θεμιτού ανταγωνισμού και προστασίας των χρηστών στην ενιαία αγορά·

37. καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει την ανάγκη και τη σκοπιμότητα επιβολής στις πλατφόρμες της νομικής υποχρέωσης να παρέχουν μια απλή και εύκολη στη χρήση συνοπτική περιγραφή των όρων και των προϋποθέσεών τους πέραν των εγγράφων που χρησιμοποιούνται σήμερα, δεδομένου ότι το μήκος και η πολυπλοκότητά τους αποθαρρύνει τους περισσότερους χρήστες να τα διαβάσουν, δημιουργώντας μια εξαιρετικά ασύμμετρη σχέση·

38. χαιρετίζει τη δέσμευση της Επιτροπής να συνεργαστεί με τις επιγραμμικές πλατφόρμες προκειμένου να εισαγάγει έναν κώδικα συμπεριφοράς κατά της ρητορικής μίσους στο διαδίκτυο·

39. ζητά από την Επιτροπή να πραγματοποιήσει όσο το δυνατόν συντομότερα μια ολιστική προσέγγιση του φαινομένου, προκειμένου να αποφευχθεί η παρεμπόδιση της ανάπτυξης και οι συνέπειες της οικονομίας διαμοιρασμού στο εγγύς μέλλον·

40. υποστηρίζει τη δυνατότητα θέσπισης, μεσοπρόθεσμα, ενός ειδικού ευρωπαϊκού καθεστώτος για τις συνεργατικές πλατφόρμες ως συνέχειας διεργασιών επισήμανσης οι οποίες θα δρομολογηθούν από τις ίδιες τις πλατφόρμες ή, εναλλακτικά, από τις δημόσιες αρχές. Μια τέτοια διαδικασία επισήμανσης θα επιτρέπει στις πλατφόρμες να διασαφηνίζουν τις ευθύνες τους και να ορίζουν ιδίως τα ελάχιστα πρότυπα όσον αφορά τους κανόνες και τις αρχές που εφαρμόζονται στους εργαζομένους στη συνεργατική πλατφόρμα (αμοιβές, κανόνες κατάταξης και απώλειας της ιδιότητας, διευθέτηση διαφορών κ.λπ.)·

41. τονίζει την ανάγκη να βρεθεί η σωστή ισορροπία σε κανονιστικό επίπεδο: οι φορείς χάραξης πολιτικής δεν πρέπει να καταπνίγουν την καινοτομία και να ρυθμίζουν τη συνεργατική οικονομία μέχρι σημείου στραγγαλισμού, ενώ παράλληλα πρέπει να παρεμβαίνουν με ακρίβεια για να αποφύγουν τον κατακερματισμό και για να διαχειριστούν τις κοινωνικοοικονομικές προκλήσεις·

42. ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλει έκθεση, να ενημερώσει, να πληροφορήσει και να ζητήσει τη συμμετοχή όλων των επιπέδων ώστε να γίνει γνωστό το «πιλοτικό σχέδιο» που έχει εγκρίνει με πρόταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου όσον αφορά μελέτες, παρακολουθήσεις και προγράμματα κατάρτισης για τη συνεργατική οικονομία·

43. ζητεί να διερευνηθεί και να εξεταστεί ο καθορισμός σε επίπεδο ΕΕ των ορίων κάτω από τα οποία μια οικονομική δραστηριότητα παραμένει μη επαγγελματική και «μεταξύ ομοτίμων» και, ως εκ τούτου, δεν υπόκειται σε καμία απαίτηση για την πρόσβαση στην αγορά·

44. πιστεύει ότι τα εν λόγω όρια θα πρέπει να είναι μάλλον σχετικά και χρονικής φύσεως (π.χ. αριθμός διανυκτερεύσεων για διαμονή, αριθμός εργάσιμων ημερών/ωρών σε άλλους τομείς) παρά απόλυτα και νομισματικής φύσεως, προκειμένου να εξασφαλιστούν ίσοι όροι ανταγωνισμού για όλους, και πιστεύει ότι θα πρέπει επίσης να είναι χαμηλά, ώστε να αποφευχθούν οι καταχρήσεις και να εξασφαλιστεί ο πραγματικά περιστασιακός και μη επαγγελματικός χαρακτήρας της εν λόγω δραστηριότητας·

45. ζητεί οι πλατφόρμες συνεργατικής οικονομίας στον τομέα των κατοικιών να επιβάλλουν στους παρόχους τη συμμόρφωση με τους κανόνες για τους φόρους διαμονής και την υποχρέωση είσπραξης αυτών των φόρων σε όλες τις κρατήσεις που διενεργούνται με τη μεσολάβησή τους στις ενδιαφερόμενες πόλεις και περιφέρειες, προκειμένου να καταβληθούν στις αρμόδιες αρχές· τονίζει ότι υπάρχουν ήδη πολλά παραδείγματα τέτοιας συνεργασίας μεταξύ των αρχών και πλατφορμών·

46. υποστηρίζει τη θέσπιση ενός «φόρουμ των πόλεων για τη συνεργατική οικονομία» για την ανταλλαγή εμπειριών και βέλτιστων πρακτικών, στο οποίο εκτός από την ΕτΠ πρέπει να συμμετέχουν οι ευρωπαϊκές οργανώσεις και τα δίκτυα που δραστηριοποιούνται στην τοπική και περιφερειακή διάσταση της συνεργατικής οικονομίας και διατηρούν επαφές με τις σχετικές θεματικές εταιρικές σχέσεις του αστικού θεματολογίου για την ΕΕ· υπογραμμίζει ότι ένα τέτοιο φόρουμ θα είναι ένα βασικό εργαλείο και εταίρος σε σχέση με τις αναγκαίες εκτιμήσεις εδαφικού αντικτύπου στον τομέα αυτό·

47. καλεί όλα τα πολιτικά επίπεδα να εργαστούν για τη σημερινή κατάσταση χωρίς να ξεχνούν ότι η πραγματική πολιτική πρόκληση είναι να σχεδιαστεί η οικονομία διαμοιρασμού του αύριο.

Βρυξέλλες, 7 Δεκεμβρίου 2016. Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών Markku MARKKULA

(1) UIA, Urban Impact Assessment (Αξιολόγηση αστικού αντικτύπου), The Sharing Economy, επιτροπή ECON, 30 Ιουνίου 2016.

(2) Υπηρεσία Έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ιανουάριος 2016, The Cost of Non-Europe in the Sharing Economy:

http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2016/558777/EPRS_STU%282016%29558777_EN.pdf

(3) Γνωμοδότηση με θέμα «Η τοπική και περιφερειακή διάσταση της οικονομίας του διαμοιρασμού» (COR-2015-02698-00-00-AC-TRA, Δεκέμβριος 2015).

(4) Βλέπε ιδίως την υπόθεση C-434/15, Αίτηση προδικαστικής αποφάσεως την οποία υπέβαλε το Juzgado Mercantil no 3 de Barcelona (Ισπανία) στις 7 Αυγούστου 2015 (EE C 363 της 3.11.2015, σ. 21) — Asociación Profesional Elite Taxi κατά Uber Systems Spain, S.L.