24. 4. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 102/27 
Γνωμοδότηση για την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για τα οργανωμένα ταξίδια, περιλαμβανομένων 
και των οργανωμένων διακοπών και περιηγήσεων(') 
(89/C 102/17) 
Στις 7 Απριλίου 1988, το Συμβούλιο αποφάσισε, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 100 Α της 
Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, να ζητήσει από την Οικονομική 
και Κοινωνική Επιτροπή να γνωμοδοτήσει για την παραπάνω πρόταση. 
Η ΟΚΕ ανέθεσε στο τμήμα περιβάλλοντος, δημόσιας υγείας και κατανάλωσης την προετοιμασία των 
σχετικών εργασιών. Το τμήμα υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 31 Ιανουαρίου 1989, με βάση την 
έκθεση του εισηγητή κ. Βασιλάρα. 
Κατά τη 263η σύνοδο ολομέλειας της (συνεδρίαση της 23ης Φεβρουαρίου 1989) η Οικονομική και 
Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 78 ψήφους υπέρ, 5 κατά και 5 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
1. Γενικές παρατηρήσεις 
1.1. Η ΟΚΕ επικροτεί το σχέδιο οδηγίας που συμφωνεί 
με το έγγραφο «Νέα ώθηση στην πολιτική προστασίας των 
καταναλωτών» και αποτελεί την αρχή μιας σειράς οδηγιών 
και κανονισμών που είναι απαραίτητες για να εξασφαλισθεί 
η προστασία των καταναλωτών με την επίτευξη δίκαιης ισορ­
ροπίας ανάμεσα στα συμφέροντα των τελευταίων και εκείνα 
του ταξιδιωτικού τομέα. 
1.2. Η ΟΚΕ σημειώνει με ιδιαίτερη ικανοποίηση ότι έχουν 
ληφθεί υπόψη πολλές απόψεις της από προηγούμενες γνω­
μοδοτήσεις: (α) για τις αρχικές κατευθυντήριες γραμμές μιας 
κοινοτικής πολιτικής στον τομέα του τουρισμού (*) και (β) 
για κοινοτική δράση στον τομέα του τουρισμού (3). 
1.3. Η ΟΚΕ αντιλαμβάνεται ότι η παρούσα πρόταση περιο­
ρίζεται εσκεμμένα στην προστασία του καταναλωτή στο πλαί­
σιο των οργανωμένων ταξιδιών, αλλά εφιστά την προσοχή 
στην ανάγκη να εξετασθούν πιο διεξοδικά τα συναφή προβλή­
ματα όταν καταρτισθούν γνωμοδοτήσεις για μελλοντικές 
αιτήσεις, π.χ. για τον «Τουρισμό — 5° πρόγραμμα δράσης» 
που αναμένεται λίαν προσεχώς. 
1.4. Ειδικότερα, η ΟΚΕ θεωρεί ότι τα ακόλουθα σημεία 
χρήζουν εξέτασης: 
— Η ανάγκη κοινών προτύπων όχι μόνο για τα οργανωμένα 
ταξίδια, αλλά και για το όλο φάσμα των τουριστικών 
δραστηριοτήτων, όπως δείχνει η εξέταση της σύνοψης 
της νομοθεσίας των κρατών μελών, που εκτίθεται στο 
έγγραφο της Επιτροπής, και ειδικότερα η νομοθεσία που 
αφορά τους διοργανωτές και τους πωλητές στον τομέα των 
οργανωμένων ταξιδιών, το πρόβλημα της διπλοκράτησης 
θέσεων και τη θέση του ξενοδόχου ο οποίος βρίσκεται 
στην «άκρη της αλυσίδας» μιας οποιασδήποτε δεδομένης 
τουριστικής ρύθμισης, καθώς και τις δυσκολίες που προ­
καλεί η ανάπτυξη των γνωστών ως πρακτορείων διάθεσης 
φθηνών εισιτηρίων (Bucket-shop). 
(') ΕΕ αριθ. C 96 της 12. 4. 1989, σ. 5. 
(2) ΕΕ αριθ. C 358 της 31. 12. 1983. 
(-1) ΕΕ αριθ. C 328 της 22. 12. 1986. — Η ανάγκη ταχείας παροχής δικαιοσύνης στον 
καταναλωτή/τουρίστα, από τη μία πλευρά, και στον 
)νεί διοργανωτή/πωλητή, από την άλλη, και ακόμη και στα 
των αντιμαχόμενα μέρη του ταξιδιωτικού τομέα μεταξύ των 
ιών οποίων προκύπτουν διαφορές. 
— Η κάλυψη των επαγγελματιών του ταξιδιωτικού τομέα 
?Ρ~ που υπόκεινται σήμερα στο ισχύον, μη εναρμονισμένο, 
,ινα συμβατικό δίκαιο των κρατών μελών. 
— Η εισαγωγή μιας απλούστερης διαδικασίας σύμφωνα με 
τη Σύμβαση της Χάγης για να διευκολυνθεί η διεθνής 
ουν πρόσβαση στα δικαστήρια, πράγμα που επιδοκίμασε η 
νω- ΟΚΕ το 1987 (4). 
,ο? — Η δυνατότητα εισαγωγής ενός εθελοντικού κώδικα 
^' πρακτικής στον τομέα του τουρισμού στο πνεύμα της 
γνωμοδότησης της ΟΚΕ για το διάλογο παραγωγών-κατα-
ναλωτών(5), μολονότι οι κώδικες αυτοί θα πρέπει να ελέγ­
χονται προσεκτικά, επειδή οι κώδικες που υπάρχουν στον 
:*ί0~ τομέα αυτό έχουν αποτελέσει αντικείμενο κριτικής. 
οχή — Η εξέταση των μέτρων που πρέπει να ληφθούν για να 
ίλή- διασφαλισθεί ο θεμιτός ανταγωνισμός στον ίδιο τον ταξι-
ικές διωτικό τομέα. 
™ — Η καθιέρωση ενός ταμείου εγγυήσεων σε κοινοτικό 
επίπεδο δεδομένου ότι η λειτουργία τέτοιων ταμείων σε 
ορισμένα κράτη μέλη θεωρείται γενικά ικανοποιητική. 
1.5. Η ΟΚΕ τονίζει ότι θα χρειασθεί συνεχής έρευνα για 
να διασφαλισθεί η εξεύρεση δίκαιων λύσεων στα προβλήματα 
' του προαναφέρθηκαν και για να εξασφαλισθεί ότι η όλη 
διαδικασία της εναρμόνισης θα πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο 
της ολοκλήρωσης της εσωτερικής αγοράς μέχρι το 1992 και 
ί? υπό το πρίσμα της εκτίμησης ότι μέχρι το 2000 ο τουρισμός 
θα αποτελεί μία από τις σημαντικότερες οικονομικές 
δραστηριότητες της Κοινότητας. 
σης , 
Εται 1.6. Η ΟΚΕ εφιστά επίσης την προσοχή στο σημερινό 
.νηζ στόχο της Επιτροπής δηλ. όπως διασφαλισθεί η ενσωμάτωση 
ΐρο- τΤΙ(' πολιτικής για τους καταναλωτές και το περιβάλλον στις 
^ηζ άλλες κοινοτικές πολιτικές, όπως προσδιορίζεται στα σχε­
τικά έγγραφα της Επιτροπής(6). 
(4) ΕΕ αριθ. C 83 της 30. 3. 1987. 
(5) ΕΕ αριθ. C 206 της 6. 8. 1984. 
(6) «Νέα ώθηση στην πολιτική προστασίας των καταναλωτών» [έγγρ. 
COM(85) 314 τελικό] και «Τέταρτο πρόγραμμα δράσης για το 
περιβάλλον» 1987-92, ΕΕ αριθ. C 328 της 7. 12. 1987. 
Αριθ. C 102/28 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 24. 4. 89 
1.6.1. Συνεπώς, η Επιτροπή οφείλει να λάβει υπόψη όσον 
αφορά τον τουρισμό ότι τα οργανωμένα ταξίδια επιβάλλεται 
να θεωρούνται ως τομέας που πρέπει να έχει σχέση με τα 
δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τόσο των επαγγελματιών του 
τουριστικού τομέα όσο και του τουρίστα ως καταναλωτή π.χ. 
με την ασφάλεια του καταναλωτή, με την πρόληψη ζημιών 
σε τουριστικές εγκαταστάσεις. 
1.6.2. Η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να ασχοληθεί με την 
ανάγκη να αποτραπούν οι ζημίες στο περιβάλλον και την 
πολιτιστική ζωή από τον τουρισμό π.χ. ζημιές στις ακτές και 
τα ύδατα, ζημιές σε ιστορικά μνημεία. 
2. Ειδικές παρατηρήσεις 
2.1. Άρθρο 1 
Η πρόταση δεν εξηγεί με ειδικό τρόπο ποιες είναι οι 
συγκεκριμένες διαφορές (αν υπάρχουν) όσον αφορά την εφαρ­
μογή της στις ακόλουθες κατηγορίες οργανωμένων ταξιδιών: 
— ταξιδιών που έχουν ως αφετηρία ένα κράτος μέλος και ως 
προορισμό μία τρίτη χώρα, 
— ταξιδιών που έχουν ως αφετηρία μία τρίτη χώρα αλλά ως 
προορισμό μια χώρα των ΕΚ, 
— ταξιδιών που έχουν ως αφετηρία μία τρίτη χώρα και προο­
ρισμό μια άλλη τρίτη χώρα, αλλά τα οποία διαφημίζονται 
στο εσωτερικό της Κοινότητας (π.χ. ταξίδι από την 
Αμερική στην Αυστραλία που διαφημίζεται στην Κοινό­
τητα). 
Η ΟΚΕ εκφράζει την ανησυχία ότι σε περίπτωση που δεν 
διευκρινισθεί το θέμα αυτό θα υπάρξει κίνδυνος να στρεβλω­
θεί ο ανταγωνισμός. 
2.2. Άρθρο 2 
α) Η ΟΚΕ συμφωνεί με τους ορισμούς που δίνονται στις 
έννοιες «οργανωμένο», «πωλητής», «καταναλωτής» και 
«σύμβαση». 
β) Η ΟΚΕ δεν είναι ικανοποιημένη με τον ορισμό της έν­
νοιας «διοργανωτής» επειδή δεν συμπεριλαμβάνει τους 
μη επαγγελματίες διοργανωτές, π.χ. τις ιδιωτικές λέσχες, 
όπως υπονοείται στη φράση του ορισμού σύμφωνα με την 
οποία ο διοργανωτής είναι «το πρόσωπο το οποίο στο 
πλαίσιο της άσκησης των επιχειρηματικών των 
δραστηριοτήτων, διοργανώνει οργανωμένες...». Το γεγο­
νός ότι ο ορισμός αυτός είναι εκείνος που χρησιμοποιείται 
στη Σύμβαση των Βρυξελλών του 1970 αντισταθμίζεται 
από το γεγονός ότι η σύμβαση αυτή είχε επικυρωθεί από 
δύο μόνο κράτη μέλη (το Βέλγιο και την Ιταλία) και 
χαρακτηρίζεται στις αρχικές κατευθυντήριες γραμμές της 
Επιτροπής για τον ορισμό ως «ανεπαρκής». Η ΟΚΕ θα 
επιθυμούσε να επανεξετασθεί ο ορισμός αυτός. Επιπλέον, 
θα πρέπει να διαγραφούν οι λέξεις «προς το κοινό γενικά» 
επειδή αποκλείουν από το πεδίο της οδηγίας οργανωμένα 
ταξίδια που απευθύνονται σε συγκεκριμένες ομάδες 
ηλικίας ή ενδιαφερόντων. 
γ) Η ΟΚΕ προτείνει επίσης όπως η Επιτροπή εξετάσει το 
ενδεχόμενο της προετοιμασίας και της εισαγωγής ενός ορισμού του «προορισμού», ο οποίος θα καλύπτει το 
σύνολο των υπηρεσιών υποδοχής που παρέχονται στον 
τόπο στον οποίο ταξιδεύει ο τουρίστας/καταναλωτής. 
2.3. Άρθρο 3 
2.3.1. Η ΟΚΕ υποστηρίζει ότι στην προτεινόμενη οδηγία 
πρέπει να διασαφηνισθεί κατά πόσο ισχύει για όλα τα οργα­
νωμένα ταξίδια είτε διαφημίζονται στο κοινό είτε όχι. 
2.3.2. Σε περίπτωση που το οργανωμένο ταξίδι διαφημίζε­
ται η ΟΚΕ θεωρεί απαραίτητο όπως τα κράτη μέλη εξασφα­
λίσουν ότι όλο το περιγραφικό υλικό που δημοσιεύεται ή 
διαφημίζεται από το διοργανωτή ή τον πωλητή σχετικά με 
οργανωμένες διακοπές κλπ., είναι ευανάγνωστο, κατανοητό 
και ακριβές, και περιέχει τις απαιτούμενες σαφείς και προ­
σαρμοσμένες στα σύγχρονα δεδομένα πληροφορίες που προ­
βλέπονται στις παραγράφους (α) έως (στ) του άρθρου αυτού. 
Οποιαδήποτε εξαιρετική υποχρέωση των τουριστών (π.χ. 
σχετικά με την άδεια εισόδου κατοικίδιων ζώων) θα πρέπει 
επίσης να διασαφηνισθεί. Η ΟΚΕ θεωρεί περισσότερο κατάλ­
ληλους φορείς ελέγχου του περιγραφικού αυτού υλικού, τους 
τουριστικούς οργανισμούς και τις συναφείς ομάδες συμ­
φερόντων συμπεριλαμβανομένων και των οργανώσεων κατα­
ναλωτών, καθώς και τις κυβερνήσεις. Όσον αφορά της τηλε­
οπτικές διαφημίσεις, η ΟΚΕ ζητεί από την Επιτροπή να 
εξετάσει τις νομικές συνέπειες της πώλησης εισιτηρίων για 
οργανωμένα ταξίδια με ιδιωτικούς τερματικούς σταθμούς, και 
ειδικότερα στο πλαίσιο των προηγούμενων εργασιών της για 
τις κατ'οίκον πωλήσεις. 
2.4. Άρθρο 4, παράγραφος 3 
2.4.1. Η παράγραφος αυτή προβλέπει τη μεταβίβαση των 
κρατήσεων από ένα καταναλωτή σε έναν άλλο για ορισμένους 
συγκεκριμένους «σοβαρούς λόγους» (όπως ασθένεια και πέν-
θος). 
Ωστόσο, η ΟΚΕ είναι της γνώμης ότι θα πρέπει να είναι 
δυνατή η μεταβίβαση των θέσεων που έχουν κρατηθεί από 
ένα τουρίστα/καταναλωτή σε έναν άλλο με τον όρο ότι ο 
διοργανωτής θα αποζημιωθεί για το πρόσθετο κόστος με το 
οποίο επιβαρύνεται πραγματικά. 
2.5. Άρθρο 4, παράγραφος 4, στοιχείο α) 
Στην περίπτωση «Τιμές συναλλάγματος», η ΟΚΕ γνωρίζει 
ότι οι τουρίστες/καταναλωτές αισθάνονται σοβαρά αδικη­
μένοι από αυξήσεις των τιμών λόγω των διακυμάνσεων τιμών 
συναλλάγματος και των αυξήσεων των τιμών των καυσίμων, 
και καλεί την Επιτροπή να επανεξετάσει το θέμα αυτό και 
να υποβάλει προτάσεις για να διασφαλισθούν μεγαλύτερη 
διαφάνεια και δίκαιες λύσεις τόσο για τους διοργανωτές/ 
πωλητές όσο και για τους τουρίστες/καταναλωτές. Η χρη­
σιμοποίηση της ECU ως βάσης ενδέχεται να αποτελέσει μία 
λύση. 
2.6. Άρθρο 4, παράγραφος 5 
2.6.1. Όπως αναφέρεται στην παράγραφο 2.5, η ΟΚΕ 
πιστεύει ότι οι αυξήσεις των τιμών είναι σπάνια, αν αυτό 
συμβαίνει ποτέ, δικαιολογημένες, και αναμένει να τροποποιη-
24. 4. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 102/29 
θεί σχετικά το σημείο (α) υπό το φως της περαιτέρω εξέτασης 
του θέματος από την Επιτροπή. 
2.6.2. Το ψηφίο β) πρέπει να διατυπωθεί με λιγότερο 
αυστηρό τρόπο ώστε οι καταναλωτές να έχουν τη δυνατότητα 
να καταγγείλουν τη σύμβαση, αν πριν την αναχώρηση και 
χωρίς τη συμφωνία τους μεταβληθούν σημαντικά τμήματα 
της σύμβασης, όπως π.χ. εκείνα που αναφέρονται στις ημερο­
μηνίες αναχώρησης και επιστροφής, στον αερολιμένα αναχώ­
ρησης του αρχικά επιλεγέντος τόπου διακοπών ή στην κατη­
γορία του ξενοδοχείου. 
2.6.3. Η ΟΚΕ συμφωνεί με το στοιχείο (γ) βάσει του οποίου 
ο καταναλωτής δικαιούται να ακυρώσει χωρίς κυρώσεις τη 
σύμβαση «αν υπάρχει αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην 
αναχώρηση, ανεξάρτητα από τον τρόπο που προκλήθηκε, 
εκτός από δική του υπαιτιότητα». Ωστόσο είναι απαραίτητο 
για τις νομοθεσίες των κρατών μελών και επομένως για την 
οδηγία του Συμβουλίου να ορισθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια 
ο τρόπος εφαρμογής αυτής της αρχής. Καθυστέρηση στην 
αναχώρηση που υπερβαίνει τις 24 ώρες πιθανώς να επαρκεί 
για να αιτιολογήσει την ακύρωση της σύμβασης, ενώ καθυ­
στερήσεις μεταξύ 12 και 24 ωρών μπορεί να αποτελέσουν 
αντικείμενο χρηματικής αποζημίωσης. Η ΟΚΕ παραδέχεται 
ότι αυτό μπορεί να προκαλέσει μειονεκτήματα στο διοργα­
νωτή αλλά πιστεύει ότι σε παρόμοιες περιπτώσεις ο τελευ­
ταίος θα μπορεί να στραφεί κατά του μεταφορέα. 
Επίσης, η Επιτροπή χρειάζεται να ελέγξει τη διατύπωση του 
άρθρου στις διάφορες γλώσσες. Σε μερικές από αυτές, η λέξη 
«αδικαιολόγητος» φαίνεται να έχει μεταφραστεί ως «αναιτιο­
λόγητος». 
2.7. Άρθρο 4, παράγαφος 6 
2.7.1. Πρώτο εδάφιο 
Το εδάφιο αυτό να διατυπωθεί ως εξής (η τροποποίηση με 
χοντρά γράμματα): 
«αν ... ο διοργανωτής ακυρώσει το οργανωμένο ταξίδι 
πριν από τη συμφωνηθείσα ημερομηνία αναχώρησης, ο 
καταναλωτής δικαιούται κατά προαίρεση ...» 
2.7.2. Άρθρο 4, παράγραφος 6 (II) 
Η «ανωτέρα βία» έχει ελάχιστη σημασία στις νομοθεσίες των 
κρατών μελών και πρέπει να ορισθεί στην οδηγία. 
2.7.3. Άρθρο 4, παράγραφος 8 
Να προστεθεί η ακόλουθη πρόταση στο τέλος του άρθρου 4 
ως υποπαράγραφος (8): 
«ότι θα πρέπει να υπάρχει μία αναγνωρισμένη κλίμακα 
αποζημιώσεων, μέσα σε συμφωνημένα κοινοτικά περιθώ­
ρια, σε περίπτωση που γίνουν αλλαγές στις ρυθμίσεις 
κράτησης θέσεων και η κλίμακα αυτή επιβάλλεται να 
δημοσιεύεται στο σχετικό έντυπο.» 2.8. Άρθρο 5, παράγραφος 2 
2.8.1. Άρθρο 5 
Η ΟΚΕ δέχεται με ικανοποίηση την πρόταση όπως οι ταξι­
διωτικοί πράκτορες αποδεχθούν την αστική και τη γενική 
ευθύνη για την ποιότητα των υπηρεσιών τους, όπως συμβαίνει 
ήδη με τους κατασκευαστές προϊόντων και/ή τους πωλητές. 
Η ΟΚΕ αναγνωρίζει ότι η εύκολη πρόσβαση του καταναλωτή 
στη δικαιοσύνη αποτελεί θεμελιώδη παράγοντα για την 
ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς και σημειώνει ότι οι 
ταξιδιωτικοί πράκτορες βρίσκονται σε πολύ ισχυρότερη θέση 
από τον μεμονωμένο παραθεριστή όσον αφορά την αποκα­
τάσταση ζημιών από ξενοδοχεία ή μεταφορείς ιδιαίτερα όσον 
αφορά την υγεία και την ασφάλεια. 
2.8.2. Πάντως η ΟΚΕ είναι της γνώμης ότι στο άρθρο 5(2) 
πρέπει να διευκρινισθεί σαφώς για τον καταναλωτή ποιος 
είναι υπεύθυνος σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. 
Επιπλέον, η ΟΚΕ λυπάται για το γεγονός ότι η Επιτροπή δεν 
θίγει ούτε στο άρθρο 5 ούτε στο σχόλιο επί των άρθρων τα 
σημαντικά και συναφή θέματα του περιορισμού της ευθύνης 
(είτε με αναφορά στη σύμβαση μεταφοράς είτε με αναφορά 
σε ένα μέγιστο ποσό) και της σχέσης τους με την υπαιτιότητα 
ή την αμέλεια εκ μέρους του διοργανωτή ταξιδιών ή των 
υπεργολάβων του. 
2.8.3. Στο κεφάλαιο «Σχόλιο επί των Άρθρων», αναφέρεται 
όσον αφορά το άρθρο 5 ότι ένας διοργανωτής αναμένεται 
να είναι «προσεκτικός και ικανός» κατά την επιλογή ενός 
ταξιδιωτικού πράκτορα σε μια τρίτη χώρα. Σε ορισμένες 
περιπτώσεις ο διοργανωτής μπορεί να έχει περιορισμένες 
δυνατότητες επιλογής (π.χ. Intourist στην ΕΣΣΔ) και δεν 
προκύπτει σαφώς από την οδηγία ποια επανορθωτικά μέτρα 
θα μπορούσε να λάβει ένας κοινοτικός διοργανωτής ταξιδιών 
εναντίον μιας παρόμοιας οργάνωσης. 
2.9. Άρθρο 6 
2.9.1. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει ότι η ιδέα που προβάλλεται 
στο άρθρο 6 και η οποία προβλέπει την ικανοποίηση των 
παραπόνων των καταναλωτών, είχε αρχικά προταθεί από την 
ΟΚΕ σε προηγούμενη γνωμοδότηση της. 
2.9.2. Ωστόσο, αφού μελέτησε το θέμα, η ΟΚΕ κρίνει τώρα 
ότι θα πρέπει να δοθεί και στον διοργανωτή/πωλητή ένα 
ανάλογο δικαίωμα άμυνας και ζητεί από την Επιτροπή να 
υποβάλει προτάσεις για διεθνή διαιτησία, ενδεχομένως διαμέ­
σου μίας ανεξάρτητης υπηρεσίας επίβλεψης (Ombudsman), 
η οποία θα βρίσκεται στη διάθεση και των δύο αντιμαχόμενων 
μερών, αλλά θα λαμβάνει οπωσδήποτε υπόψη τις υπάρχουσες 
διαδικασίες διαιτησίας σε επίπεδο κρατών μελών και θα συνι­
στά την επέκταση ή την ίδρυση τοπικών τουριστικών αρχών, 
για τον έλεγχο των παραπόνων. Ωστόσο, η ΟΚΕ επιθυμεί να 
επισημάνει ότι ο μεμονωμένος ταξιδιώτης δεν θα πρέπει να 
περιέρχεται σε μειονεκτική θέση λόγω περιορισμένων πόρων. 
2.10. Άρθρο? 
2.10.1. Η ΟΚΕ επικροτεί την πρόταση του άρθρου 7 
σύμφωνα με την οποία τα κράτη μέλη θα εγγυώνται ότι οι 
Αριθ. C 102/30 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 24. 4. 89 
διοργανωτές θα καλύπτουν με ασφάλιση το μέρος της ευθύνης 
τους που είναι δυνατόν να ασφαλιστεί. 
Η ΟΚΕ διερωτάται αν η Επιτροπή θα μπορούσε να 
προσδιορίσει με μεγαλύτερη σαφήνεια τι είναι και τι δεν 
είναι δυνατόν να ασφαλιστεί καθώς επίσης και ποια είναι η 
θέση του διοργανωτή έναντι του μέρους της ευθύνης που δεν 
είναι δυνατόν να ασφαλιστεί. 
2.11.(α) Η ΟΚΕ επισημαίνει ότι τα οργανωμένα ταξίδια 
έχουν αναπτυχθεί σε μείζονα επιχειρηματικό τομέα επειδή 
προσφέρουν ένα φάσμα συμφερουσών από οικονομικής 
άποψης επιλογών θα συνεχίζουν να ανθούν αν 
εξακολουθήσουν να συμφέρουν από οικονομική άποψη και 
να είναι καλά οργανωμένα. 
(β) Η ΟΚΕ σημειώνει ότι η Επιτροπή κρίνει ότι το κόστος 
για την ασφαλιστική κάλυψη της ευθύνης στα πλαίσια της 
παρούσας πρότασης είναι ελάχιστο, αλλά τονίζει ότι ενώ οι 
καταναλωτές μπορεί να είναι πρόθυμοι να καταβάλουν το 
ελάχιστο αυτό πρόσθετο κόστος που είναι αναγκαίο για τη 
Βρυξέλλες, 23 Φεβρουαρίου 1989. βασική προστασία τους, δεν είναι προς το παρόν κοινά 
αποδεκτό το τι αποτελεί «ελάχιστο» κόστος. Η Επιτροπή 
πρέπει να ερευνήσει το θέμα περαιτέρω προτού καταλήξει σε 
οριστικά συμπεράσματα. 
2.12. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει ότι υπάρχει πιθανότητα να 
εκτοπισθούν τα οργανωμένα ταξίδια από την αγορά λόγω 
διόγκωσης των τιμών με υπερβολικά έξοδα, πράγμα που 
μπορεί να περιορίσει τον τουρισμό στην Κοινότητα και να 
έχει ως αποτέλεσμα να απομακρύνει μεγάλο αριθμό 
τουριστών από την Κοινότητα και να τους στρέψει σε άλλους 
προορισμούς εκτός αυτής, αλλά δεν το θεωρεί ως βάσιμο 
λόγο για να στερηθεί ο τουρίστας/καταναλωτής της 
προστασίας που προβλέπει η παρούσα οδηγία 
2.13. Τέλος, η ΟΚΕ ελπίζει ότι οι δράσεις που θα 
προβλεφθούν κατά το επερχόμενο έτος Ευρωπαϊκού 
Τουρισμού θα οδηγήσουν σε μεγαλύτερη διαφάνεια όσον 
αφορά τα προβλήματα των καταναλωτών και στην πιθανή 
τους επίλυση. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE