Τελική έκθεση του συμβούλου ακροάσεων στην υπόθεση COMP/36.571 - Austrian Banks

[σύμφωνα με το άρθρο 15 της απόφασης 2001/462/ΕΚ, ΕΚΑΧ της Επιτροπής της 23ης Μαΐου 2001, σχετικά με τα καθήκοντα του συμβούλου ακροάσεων σε ορισμένες διαδικασίες ανταγωνισμού (ΕΕ L 162 της 19.6.2001, σ. 21)]

(2004/C 48/03)

Από το σχέδιο απόφασης προκύπτουν οι ακόλουθες παρατηρήσεις όσον αφορά το δικαίωμα ακρόασης:

Στις 13 Σεπτεμβρίου 1999 (παραλήφθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 1999) απεστάλη κοινοποίηση αιτιάσεων σε οκτώ αυστριακές τράπεζες σχετικά με τη συμμετοχή τους σε εικαζόμενη σύμπραξη που καλύπτει ευρύ φάσμα τραπεζικών δραστηριοτήτων (σύμπραξη Lombard). Μετά από σχετικό αίτημά τους, η προθεσμία απάντησης παρατήθηκε από τις 15 Νοεμβρίου στις 9 Δεκεμβρίου 1999. Τα μέρη απάντησαν στην κοινοποίηση αιτιάσεων τόσο γραπτώς όσο και προφορικώς κατά την προφορική ακρόαση που πραγματοποιήθηκε στις 18 και 19 Ιανουαρίου 2000. Εν συνεχεία, απεστάλη συμπληρωματική κοινοποίηση αιτιάσεων στα ίδια οκτώ μέρη στις 22 Νοεμβρίου 2000, αναφορικά με εικαζόμενη αθέμιτη σύμπραξη σχετικά με τα τέλη μετατροπής. Και πάλι τα μέρη απάντησαν γραπτώς και προφορικώς κατά την προφορική ακρόαση που πραγματοποιήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2001. Οι αιτιάσεις που αναφέρονται στη συμπληρωματική κοινοποίηση αιτιάσεων δεν διατηρήθηκαν στο σχέδιο απόφασης.

Μετά τη συμπληρωματική κοινοποίηση αιτιάσεων, τα μέρη ζήτησαν πλήρη πρόσβαση στους παράλληλους φακέλους που καταρτίστηκαν από την Επιτροπή σχετικά με τις εικαζόμενες παραβιάσεις του άρθρου 81 ΕΚ σε άλλες αγορές των κρατών μελών για τη μετατροπή νομισμάτων της ζώνης του ευρώ. Ο Σύμβουλος Ακροάσεων διαπίστωσε ότι τα μέρη είχαν ήδη αποκτήσει πρόσβαση σε όλα τα έγγραφα αυτών των παράλληλων φακέλων που συνδέονταν αντικειμενικά με τις αιτιάσεις της παρούσας υπόθεσης. Εν προκειμένω, το θέμα αυτό δεν συνδέεται πλέον με το σκοπό του παρόντος σχεδίου απόφασης δεδομένου ότι, όπως προαναφέρθηκε, δεν διατηρήθηκαν οι αιτιάσεις που αναφέρονταν στη συμπληρωματική κοινοποίηση αιτιάσεων.

Τα μέρη διατύπωσαν επίσης αντιρρήσεις σχετικά με γνωμάτευση εμπειρογνώμονα η σύνταξη της οποίας είχε ανατεθεί από την Επιτροπή για την αξιολόγηση οικονομικής μελέτης που υποβλήθηκε από τις ίδιες τις τράπεζες. Οι τράπεζες αμφισβήτησαν την εγκυρότητα των πορισμάτων που διατυπώνονται στη γνωμάτευση επειδή οι συντάκτες δεν είχαν προφανώς λάβει γνώση όλων των σχετικών γεγονότων της υπόθεσης. Συνεπώς, τα μέρη ζήτησαν να αφαιρεθεί από το φάκελο η γνωμάτευση και να μη ληφθεί υπόψη για τους σκοπούς της απόφασης. Τα μέρη ζήτησαν επίσης να τους παρασχεθεί μία συμπληρωματική (τρίτη) ακρόαση στην περίπτωση που δεν ικανοποιηθεί το πρώτο τους αίτημα. Ο Σύμβουλος Ακροάσεων απέρριψε το πρώτο αίτημα με την αιτιολογία ότι εναπόκειται στην Επιτροπή να αξιολογήσει το περιεχόμενο της γνωμάτευσης. Σε αυτό το πλαίσιο, αυτό που ήταν σημαντικό για τα μέρη ήταν να διασφαλιστούν τα δικαιώματα υπεράσπισής τους, και ιδίως η πρόσβαση στην ίδια τη μελέτη και η δυνατότητα να διατυπώσουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με αυτή. Ο Σύμβουλος Ακροάσεων έκρινε ότι για το σκοπό αυτό δεν ήταν απαραίτητη προφορική ακρόαση. Ωστόσο, δόθηκαν στα μέρη συμπληρωματικές πληροφορίες σχετικά με τη γνωμάτευση σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής για την πρόσβαση στο φάκελο. Εν προκειμένω, η γνωμάτευση του εμπειρογνώμονα η σύνταξη της οποίας είχε ανατεθεί από την Επιτροπή, δεν συνδέεται πλέον με τους σκοπούς της παρούσας υπόθεσης, δεδομένου ότι η Επιτροπή δεν στηρίζεται σε αυτήν στο σχέδιο απόφασης.

Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, η Επιτροπή αποφάσισε να δεχθεί τη Freiheitliche Partei Österreich ("FPÖ") ως καταγγέλλοντα στην υπόθεση αυτή. Τα μέρη αμφισβήτησαν το γεγονός ότι η FPÖ θα μπορούσε να θεωρηθεί ως έχουσα έννομο συμφέρον κατά την έννοια του άρθρου 3 του κανονισμού 17. Στις 27 Μαρτίου 2001, ο Σύμβουλος Ακροάσεων απευθύνθηκε γραπτώς στις τράπεζες αυτές, οι οποίες εξακολουθούσαν να αμφισβητούν το σημείο αυτό, και τις πληροφόρησε ότι η FPÖ είχε επαναλάβει το αίτημά της να της διαβιβαστεί η μη εμπιστευτική μορφή των δύο κοινοποιήσεων αιτιάσεων της υπόθεσης και ότι είχε προτείνει να ικανοποιήσει το αίτημά της. Επισυνάφθηκε πρόταση της μη εμπιστευτικής μορφής των εγγράφων. Μετά από συμπληρωματική ανταλλαγή επιστολών μεταξύ του Συμβούλου Ακροάσεων και των μερών, στις 8 Αυγούστου 2001, απευθύνθηκαν στην PSK και στην Erste αποφάσεις βάσει του άρθρου 9 παράγραφος 2 της απόφασης της Επιτροπής της 23ης Μαΐου 2001 σχετικά με τα καθήκοντα του Συμβούλου Ακροάσεων σε ορισμένες διαδικασίες ανταγωνισμού. Στις αποφάσεις αυτές, ο Σύμβουλος Ακροάσεων διευκρίνιζε ότι δεν εναπόκειται στον Σύμβουλο Αποφάσεων να αποφασίσει σχετικά με αιτήσεις βάσει του άρθρου 3 παράγραφος 2 του κανονισμού του Συμβουλίου αριθ. 17 του 1962, αλλά στον Επίτροπο που είναι αρμόδιος για θέματα ανταγωνισμού εξ ονόματος της Επιτροπής. Η απόφαση να γίνει δεκτή η FPÖ ως καταγγέλλων στην παρούσα υπόθεση παραπέμφθηκε στον κύριο Van Miert, και εν συνεχεία επιβεβαιώθηκε από τον κύριο Monti. Η απόφαση αυτή αποτελούσε ένα προπαρασκευαστικό βήμα στη διοικητική διαδικασία και δεν ήταν μέτρο που μπορούσε να προσβληθεί. Όσον αφορά τη μη εμπιστευτική μορφή των κοινοποιήσεων αιτιάσεων, ο Σύμβουλος Ακροάσεων απέρριψε το αίτημα να διαγραφούν τα ονόματα των τραπεζών δεδομένου ότι αυτό δεν συνιστούσε επαγγελματικό απόρρητο. Ωστόσο, επρόκειτο να διαγραφούν τα στοιχεία σχετικά με τις τρέχουσες και τις μελλοντικές οικονομικές πολιτικές των τραπεζών, καθώς και τα ονόματα και τα καθήκοντα των φυσικών προσώπων.

Στις 19 Σεπτεμβρίου 2001, η PSK υπέβαλε αίτηση στο Πρωτοδικείο για την ακύρωση της απόφασης αυτής καθώς και αίτηση για την αναστολή της προσβαλλόμενης απόφασης και για να διαταχθεί η Επιτροπή να μη διαβιβάσει τις δύο κοινοποιήσεις αιτιάσεων στην FPÖ. Στις 20 Δεκεμβρίου 2001, ο Πρόεδρος του Δικαστηρίου απέρριψε το αίτημα αυτό. Ο Πρόεδρος απεφάνθη ότι ο αιτών δεν είχε αποδείξει την ύπαρξη σοβαρής και ανεπανόρθωτης ζημίας ούτε τον επείγοντα χαρακτήρα του θέματος και, λαμβάνοντας υπόψη τη στάθμιση των συμφερόντων, έκρινε ότι το κοινοτικό συμφέρον, στο πλαίσιο του οποίου τα τρίτα μέρη που αναγνωρίζονται ως καταγγέλλοντες από την Επιτροπή θα πρέπει να είναι σε θέση να διατυπώνουν χρήσιμες παρατηρήσεις σχετικά με τις αιτιάσεις της Επιτροπής, θα πρέπει να υπερτερεί έναντι των συμφερόντων του αιτούντος να παρεμποδιστεί η διαβίβαση των κοινοποιήσεων των αιτιάσεων.

Μετά την εντολή του Προέδρου του Δικαστηρίου, στις 9 Ιανουαρίου 2002 απεστάλη στην FPÖ η μη εμπιστευτική μορφή και των δύο κοινοποιήσεων αιτιάσεων έτσι ώστε να της δοθεί η δυνατότητα να διατυπώσει τις απόψεις της. Μετά από σχετικές οδηγίες του Συμβούλου Ακροάσεων, η FPÖ ενημερώθηκε από την αρμόδια υπηρεσία της ΓΔ Ανταγωνισμού ότι αποκλειστικός σκοπός των εγγράφων ήταν να της δοθεί η δυνατότητα να ασκήσει το δικαίωμά της να εισακουσθεί ως καταγγέλλων στην υπόθεση αυτή και όχι οποιοσδήποτε άλλος σκοπός, και ιδίως η διαβίβασή τους σε οποιοδήποτε άλλο τρίτο μέρος. Εν συνεχεία ενημερώθηκε επίσης ότι τα έγγραφα παρουσίαζαν τις προσωρινές απόψεις της Επιτροπής και ότι ίσχυε το τεκμήριο της αθωότητας για τις τράπεζες πριν εκδοθεί οριστική απόφαση της Επιτροπής. Στις 15 Φεβρουαρίου 2002, η FPÖ ζήτησε πλήρη πρόσβαση στον φάκελο και προφορική ακρόαση. Το αίτημα της πρόσβασης στο φάκελο απορρίφθηκε δεδομένου ότι δεν υπήρχε νομική βάση για μια τέτοια πρόσβαση. Επιπλέον, ο Σύμβουλος Ακροάσεων απέρριψε το αίτημα προφορικής ακρόασης δεδομένου ότι θα οδηγούσε σε περαιτέρω καθυστέρηση της διαδικασίας και δεν ήταν πιθανό να συμβάλει στην καλύτερη διερεύνηση της υπόθεσης αυτής. Επίσης, ο Σύμβουλος Ακροάσεων διαπίστωσε με λύπη του ότι η FPÖ είχε δημοσιοποιήσει στο κοινό τις κοινοποιήσεις των αιτιάσεων. Η συμπεριφορά αυτή δεν είχε σχέση με τα δικαιώματα της FPÖ ως καταγγέλλοντα στην παρούσα διαδικασία έρευνας της σύμπραξης από την Επιτροπή.

Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, ο Σύμβουλος Ακροάσεων συνάγει ότι έχουν τηρηθεί τα δικαιώματα υπεράσπισης των ενδιαφερομένων. Το σχέδιο απόφασης περιέχει μόνο αιτιάσεις σχετικά με τις οποίες οι ενδιαφερόμενοι είχαν την ευκαιρία να καταστήσουν γνωστές τις απόψεις τους.

Βρυξέλλες, 27 Μαΐου 2002.

Karen Williams