EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 257/36

Γνωμοδότηση πρωτοβουλίας της Επιτροπής των Περιφερειών «Για μία Πράσινη Βίβλο — Προς μια πολιτική της ΕΕ για τα όρη: μια ευρωπαϊκή θεώρηση των ορεινών όγκων»

(2008/C 257/07)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

— υπενθυμίζει ότι καταρχήν ο Πρόεδρος Barroso υπήρξε θετικός απέναντι στο ζήτημα που του έθεσε η Ευρωπαϊκή ένωση των αιρετών αντιπροσώπων των ορεινών περιοχών, στο πλαίσιο του διαρθρωμένου διαλόγου που διεξήχθη κατά την σύνοδο ολομέλειας της ΕΤΠ της 7ης Δεκεμβρίου 2006, να καταρτιστεί Πράσινη Βίβλος «για τις ευρωπαϊκές πολιτικές υπέρ των ορεινών περιοχών»·

— σημειώνει ότι οι ορεινοί όγκοι αποτελούν, αφενός, εδάφη με μόνιμα φυσικά και γεωγραφικά μειονεκτήματα και, αφετέρου, περιφέρειες με φυσικά πλεονεκτήματα και με σημαντικό ανθρώπινο δυναμικό, στοιχεία που μπορούν να ευνοήσουν την οικονομική ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης·

— ζητεί να υιοθετήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση μία πραγματικά ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή στρατηγική υπέρ του συνόλου των ορεινών περιοχών, η οποία να σέβεται την ποικιλομορφία τους·

— προτίθεται να υποστηρίξει την προσπάθειες που θα καταβάλουν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη της ΕΕ προκειμένου να υλοποιήσουν, με διάφορους τρόπους, τους αναθεωρημένους γενικούς στόχους των στρατηγικών της Λισσαβώνας και του Γκέτεμποργκ μέσω ενός ευρωπαϊκού σχεδίου δράσης για την ανταγωνιστικότητα και την βιώσιμη ανάπτυξη των ορεινών περιοχών·

— συνιστά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να λάβει υπόψη της τρία μείζονα θέματα: α. βελτίωση της θελκτικότητας και της προσπελασιμότητας των ορεινών περιοχών, όπου αυτό είναι εφικτό χωρίς υποβάθμιση του περιβάλλοντος,, ώστε να είναι σε θέση να φιλοξενήσουν επιχειρήσεις και πληθυσμούς, κυρίως αναβαθμίζοντας τις επίγειες και ψηφιακές οδούς επικοινωνίας, αυξάνοντας τις συνδέσεις με τα ΔΕΔ και ευνοώντας την καινοτομία και την αξιοποίηση των διαφόρων τύπων τεχνογνωσίας, του ανθρώπινου δυναμικού και του επιχειρηματικού πνεύματος στις περιοχές αυτές· β. εξέταση των ορεινών περιοχών ανάλογα με τους ίδιους πόρους τους και με βάση τις ιδιαιτερότητές τους, ώστε να τους παρασχεθεί η δυνατότητα να αντιμετωπίσουν το επιπρόσθετο κόστος που συνεπάγεται το μόνιμο φυσικό μειονέκτημα που τις χαρακτηρίζει και να εξασφαλιστεί η διατήρηση σε αυτές των υπηρεσιών κοινής ωφελείας· γ. συγκρότηση ομάδων και πόλων ανταγωνιστικότητας με σκοπό την συσπείρωση και την ενοποίηση των διαφόρων τομέων δραστηριότητας ώστε να επιτευχθεί ο στόχος της βιώσιμης ανάπτυξης.

Εισηγητής : ο κ. Luis DURNWALDER (IT/PPE), Περιφερειακός σύμβουλος/Πρόεδρος της Αυτόνομης Επαρχίας του Bolzano

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

1. υπενθυμίζει ότι καταρχήν ο Πρόεδρος Barroso υπήρξε θετικός απέναντι στο ζήτημα που του έθεσε η Ευρωπαϊκή ένωση των αιρετών αντιπροσώπων των ορεινών περιοχών, στο πλαίσιο του διαρθρωμένου διαλόγου που διεξήχθη κατά την σύνοδο ολομέλειας της ΕΤΠ της 7ης Δεκεμβρίου 2006, να καταρτιστεί Πράσινη Βίβλος «για τις ευρωπαϊκές πολιτικές υπέρ των ορεινών περιοχών»·

2. εξαίρει το γεγονός ότι η Συνθήκη της Λισσαβώνας (άρθρο 158), κατά τον ορισμό του στόχου της εδαφικής συνοχής, αναγνωρίζει ότι, μεταξύ των περιοχών που πλήττονται από μόνιμα φυσικά ή γεωγραφικά προβλήματα, πρέπει να δίδεται ιδιαίτερη προσοχή και στις ορεινές περιοχές·

3. υπενθυμίζει ότι τα όρη έχουν ουσιαστική σημασία για την ζωή και τις δραστηριότητες του συνόλου του πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης χάρη στους φυσικούς τους πόρους, τους πολιτιστικούς τους πόρους — όπως είναι η γλωσσική ποικιλομορφία και οι διάφορες μορφές τεχνογνωσίας, και τους οικονομικούς τους πόρους — όπως είναι η γεωργία, η βιομηχανία και ο τουρισμός·

4. σημειώνει ότι το σύνολο των ορεινών όγκων αποτελεί ζήτημα που αφορά 21 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς αντιστοιχεί στο 35,69 % της ευρωπαϊκής επιφάνειας και κατοικείται από το 17,73 % του ευρωπαϊκού πληθυσμού (1)·

5. παρατηρεί ότι τα ορεινά εδάφη αντιπροσωπεύουν, εξάλλου, το 26 % των τμημάτων ξηράς της υφηλίου και κατοικούνται από το 10 % του παγκόσμιου πληθυσμού, αποτελούν δε ουσιαστικό στοιχείο της βιώσιμης ανάπτυξης του πλανήτη, όπως αναγνωρίζει το Κεφάλαιο 13 της Ατζέντας 21 του Ρίο·

6. διαπιστώνει ότι η προσπελασιμότητα των ορεινών όγκων αποτελεί καίρια πρόκληση για την επίτευξη μιας πραγματικά ενιαίας αγοράς και για την διασφάλιση της ελεύθερης κυκλοφορίας των ατόμων, των αγαθών και των υπηρεσιών·

7. υπογραμμίζει ότι η ποικιλομορφία των ορεινών εδαφών παύει να ισχύει όταν τίθεται το ζήτημα της θεώρησης της συνοχής των ορεινών όγκων ως υπερπεριφερειακών διασυνοριακών ή διακρατικών επιφανειών οι οποίες αποτελούν ένα συνεκτικό σύνολο το οποίο συνίσταται από όρη, βάθη κοιλάδων και πρόποδες ορέων, καθώς και από αστικές και αγροτικές ζώνες·

8. επισημαίνει ότι το ορεινό περιβάλλον χαρακτηρίζεται από μεγάλη βιοποικιλότητα και είναι επομένως ευάλωτο και ευαίσθητο στην αλλαγή του κλίματος και ως εκ τούτου αποτελεί ένα πραγματικό σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης·

9. επιβεβαιώνει ότι οι ορεινές περιοχές είναι κατά παράδοση πιλοτικές περιοχές όσον αφορά τη βιώσιμη ανάπτυξη με δυνητικά καινοτόμο χαρακτήρα, καθώς είναι υποχρεωμένες να αντιμετωπίζουν σε μόνιμη βάση τα φυσικά μειονεκτήματα που τις χαρακτηρίζουν·

10. υπενθυμίζει ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές διαθέτουν σημαντική εμπειρία στον τομέα της βιώσιμης ανάπτυξης των ορεινών περιοχών·

11. υπενθυμίζει τις προσπάθειες που έχουν καταβάλει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η Επιτροπή των Περιφερειών και η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υπέρ της αξιοποίησης των ορεινών περιφερειών στις ευρωπαϊκές πολιτικές, καταρτίζοντας σχετικές γνωμοδοτήσεις και μελέτες·

12. διαπιστώνει ότι δεν υφίσταται μέχρι σήμερα ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή πολιτική ή κοινοτική στρατηγική η οποία να ευνοεί τις ορεινές περιοχές, πράγμα που συμβαίνει στην περίπτωση των παραθαλάσσιων περιοχών ή των αστικών ζωνών·

Για τη βελτίωση της διακυβέρνησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης

13. παρατηρεί ότι οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές των ορεινών περιοχών θεωρούν εξαιρετικά σημαντική τη διατήρηση της αυτονομίας τους και την τήρηση της αρχής της επικουρικότητας στο πλαίσιο μιας προσέγγισης εκ των κάτω προς τα άνω της ευρωπαϊκής διακυβέρνησης·

14. σημειώνει ότι οι ορεινοί όγκοι αποτελούν, αφενός, εδάφη με μόνιμα φυσικά και γεωγραφικά μειονεκτήματα και, αφετέρου, περιφέρειες με φυσικά πλεονεκτήματα και με σημαντικό ανθρώπινο δυναμικό, στοιχεία που μπορούν να ευνοήσουν την οικονομική ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης·

15. επισημαίνει ότι είναι αναγκαίο να συνενωθούν οι ευρωπαϊκές πολιτικές σε μία ολοκληρωμένη στρατηγική βιώσιμης ανάπτυξης ικανή να προσαρμοστεί στην πολύπλευρη πραγματικότητα των ορεινών όγκων·

16. διαπιστώνει ότι είναι επείγον η ΕΕ να αναλάβει ένα ισόρροπο και δίκαιο έργο υπέρ της βιώσιμης αξιοποίησης της ποικιλομορφίας των ευρωπαϊκών αστικών και παράκτιων περιοχών, των περιοχών με χαμηλή πυκνότητα πληθυσμού και των ορεινών περιοχών·

17. υπενθυμίζει τη σημασία του ρόλου και του έργου των πληθυσμών των ορεινών περιοχών στη διαμόρφωση του τοπίου και στην ισορροπία του ορεινού περιβάλλοντος·

18. υποστηρίζει τις δράσεις των περιφερειακών και των τοπικών αρχών, καθώς και των δικτύων που τις συγκεντρώνουν και επιδιώκουν την ανταλλαγή των ορθών πρακτικών με στόχο την επίτευξη των αναθεωρημένων στόχων των στρατηγικών της Λισσαβώνας και του Γκέτεμποργκ και του στόχου της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής·

19. υπενθυμίζει τη σημασία της στρατηγικής της Λισσαβώνας και των προσανατολισμών της πολιτικής συνοχής (2007-2013) για τις ορεινές περιοχές, όπως εξάλλου και για τις άλλες περιοχές, καθώς αποτελούν κινητήρια δύναμη της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας σε διεθνή κλίμακα·

20. υπενθυμίζει τον κεντρικό ρόλο που διαδραματίζει η διασυνοριακή και διακρατική διάσταση των ευρωπαϊκών πολιτικών στην ολοκλήρωση του ευρωπαϊκού χώρου·

21. δίδει έμφαση στην ανάγκη η «πολιτική» και «διοικητική» Ευρώπη να προσεγγίσει την καθημερινότητα των πολιτών της·

Γενική κατευθυντήρια αρχή: μία ολοκληρωμένη προσέγγιση ανά ορεινό όγκο

22. τονίζει την προστιθέμενη αξία που έχει για την Ευρώπη το να επιτελείται έργο στο επίπεδο των ορεινών όγκων (Άλπεις, Πυρηναία, Καρπάθια, Ιβηρικές οροσειρές, Βαλκάνια, μεσογειακά όρη, συμπεριλαμβανομένων των νησιωτικών ορέων, των ορέων του Βορρά, των κεντρικών ορέων, κλπ) και, πιο συγκεκριμένα, σε διασυνοριακή και διακρατική κλίμακα·

23. εξαίρει την πρόκληση που αποτελούν οι ορεινές περιοχές από πλευράς φυσικών και πολιτισμικών πόρων·

24. υπενθυμίζει ότι έχει υιοθετηθεί σημαντικός αριθμός ολοκληρωμένων εθνικών και περιφερειακών πολιτικών υπέρ των ορεινών περιοχών·

25. λαμβάνει υπόψη τις εργασίες της Σύμβασης των Άλπειων και την θέση σε ισχύ της Σύμβασης των Καρπαθίων

26. αναγνωρίζει την αξία του έργου των Ευρωπεριφερειών και των «κοινοτήτων εργασίας» των περιφερειών αυτών, οι οποίες διαδραματίζουν τον ρόλο διαμεσολαβητή και εμψυχωτή των παραμεθόριων περιφερειών·

27. διατυπώνει την επιθυμία να υιοθετηθεί μία πραγματικά ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή στρατηγική υπέρ των ορέων προκειμένου να μπορέσει να επιτευχθεί, σε διατομεακό επίπεδο, η πρόοδος που προβλέπει η υπό κατάρτιση Πράσινη Βίβλος για την εδαφική συνοχή·

Οι διάφορες πολιτικές ως μέσα μιας ολοκληρωμένης πολιτικής για τους ορεινούς όγκους

28. τονίζει ότι μίας ευρωπαϊκή πολιτική για τα όρη θα αφορούσε σημαντικό αριθμό τομεακών πολιτικών οι οποίες καλύπτονται, εν μέρει, ήδη από την ευρωπαϊκή νομοθεσία, δίχως ωστόσο να έχουν ποτέ συντονιστεί στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης·

29. φρονεί ότι μία ενεργός πολιτική για τους ορεινούς όγκους οφείλει να λάβει υπόψη τους ακόλουθους σημαντικούς τομείς πολιτικής: — οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, συμπεριλαμβανομένης της διαπεριφερειακής, διασυνοριακής και διακρατικής συνεργασίας· — γεωργία και αγροτική ανάπτυξη· — τουρισμός· — βιομηχανία και ΜΜΕ· — αλλαγή του κλίματος, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και φυσικοί πόροι (νερό, αέρας, ήλιος σε μεγάλο υψόμετρο, ξυλεία, βιομάζα)· — περιβάλλον, βιοποικιλότητα, φυσικό και ανθρωπογενές τοπίο· — μεταφορές και ΤΠΕ, δυνατότητα πρόσβασης σε τοπική κλίμακα και ΔΕΔ· — ανταγωνισμός, ενιαία αγορά, υπηρεσίες κοινής ωφελείας και ΔΙΚ· — έρευνα και καινοτομία· — πολιτισμική και γλωσσική ποικιλομορφία, εκπαίδευση και κατάρτιση·

Προς ένα ευρωπαϊκό σχέδιο δράσης υπέρ των ορεινών όγκων

30. ζητεί να υιοθετήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση μία πραγματικά ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή στρατηγική υπέρ του συνόλου των ορεινών περιοχών, η οποία να σέβεται την ποικιλομορφία τους·

31. προτίθεται να υποστηρίξει την προσπάθειες που θα καταβάλουν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη της ΕΕ προκειμένου να υλοποιήσουν, με διάφορους τρόπους, τους αναθεωρημένους γενικούς στόχους των στρατηγικών της Λισσαβώνας και του Γκέτεμποργκ μέσω ενός ευρωπαϊκού σχεδίου δράσης για την ανταγωνιστικότητα και την βιώσιμη ανάπτυξη των ορεινών περιοχών·

32. ζητεί από τα ευρωπαϊκά όργανα να λάβουν υπόψη τους τις ιδιαιτερότητες των επιμέρους εδαφών στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «βελτίωση της νομοθεσίας»·

33. ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναγνωρίσει την θετική και ποικίλη συμβολή των τοπικών και περιφερειακών αρχών στον τομέα της βιώσιμης ανάπτυξης των ορεινών περιοχών, το γεγονός δε αυτό να ενσωματωθεί στην νέα ευρωπαϊκή πολιτική για τα όρη·

34. συνιστά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να λάβει υπόψη της τρία μείζονα θέματα: α. βελτίωση του θελκτικότητα και της προσπελασιμότητας των ορεινών περιοχών, όπου αυτό είναι εφικτό χωρίς υποβάθμιση του περιβάλλοντος, ώστε να είναι σε θέση να φιλοξενήσουν επιχειρήσεις και πληθυσμούς, κυρίως αναβαθμίζοντας τις επίγειες και ψηφιακές οδούς επικοινωνίας, αυξάνοντας τις συνδέσεις με τα ΔΕΔ και ευνοώντας την καινοτομία και την αξιοποίηση των διαφόρων τύπων τεχνογνωσίας, του ανθρώπινου δυναμικού και του επιχειρηματικού πνεύματος στις περιοχές αυτές· β. εξέταση των ορεινών περιοχών ανάλογα με τους ίδιους πόρους τους και με βάση τις ιδιαιτερότητές τους, ώστε να τους παρασχεθεί η δυνατότητα να αντιμετωπίσουν το επιπρόσθετο κόστος που συνεπάγεται το μόνιμο φυσικό μειονέκτημα που τις χαρακτηρίζει και να εξασφαλιστεί η διατήρηση σε αυτές των υπηρεσιών κοινής ωφελείας· γ. συγκρότηση ομάδων και πόλων ανταγωνιστικότητας με σκοπό την συσπείρωση και την ενοποίηση των διαφόρων τομέων δραστηριότητας ώστε να επιτευχθεί ο στόχος της βιώσιμης ανάπτυξης·

35. συνιστά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναγνωρίσει ότι οι ορεινές περιοχές αποτελούν ζώνες 'πιλοτικές' από την άποψη της καινοτομίας, της ανάπτυξης της κοινωνίας της πληροφορίας και της βιώσιμης ανάπτυξης·

36. επιθυμεί να διασφαλιστεί ότι οι ορεινές περιοχές θα μπορούν, αφενός, να συνεχίσουν να αναπτύσσουν μία διεργασία καινοτομίας η οποία θα βασίζεται στις παραδόσεις τους και, αφετέρου, να βελτιώνουν την ανταγωνιστικότητα των ΜΜΕ τους·

37. υποδεικνύει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στα κράτη μέλη της ΕΕ να λάβουν υπόψη τους τις διαφορετικές ανάγκες των επιμέρους περιοχών στον τομέα της απασχόλησης και της κατάρτισης·

38. συνιστά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναπτύξει, βασιζόμενη στην εμπειρία που αποκομίστηκε στο πλαίσιο των φυσικών πάρκων, μία ολοκληρωμένη μέθοδο διαχείρισης των ζωνών με όρη μεγάλου και μεσαίου ύψους που είναι απομονωμένες, ικανή να συνδυάζει τις πολιτικές διαφύλαξης των φυσικών πόρων, ιδιαίτερα με τα μέσα του δικτύου «Natura 2000», με τις πολιτικές αξιοποίησης και ισόρροπης ανάπτυξης των ορεινών περιοχώνߦ·

39. προτείνει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στο πλαίσιο της οργάνωσης της πολιτικής ασφάλειας της ΕΕ, να συνυπολογίσει τις εδαφικές ιδιαιτερότητες των περιοχών αυτών δεδομένων των φυσικών κινδύνων και των περιορισμών που αυτές συνεπάγονται, και, κατ' επέκταση, να εντάξει στο εν λόγω πλαίσιο τις αντίστοιχες — ιδιαίτερα διαφορετικές — τεχνικές παρέμβασης πολιτικής προστασίας και αντιμετώπισης των περιπτώσεων έκτακτης ανάγκης στο ορεινό περιβάλλον·

40. ζητεί να εξεταστεί, στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης της ΚΓΠ, ο στρατηγικός ρόλος της γεωργίας, της νομαδικής κτηνοτροφίας και της ορεινής αμπελοκομίας στην συντήρηση του τοπίου, στην ποιότητα του ύδατος και στην παραγωγή προϊόντων υψηλής ποιότητας η προέλευση των οποίων ανιχνεύεται ιδιαίτερα εύκολα. Η νέα αυτή κοινή γεωργική πολιτική, με περιφερειακή διάσταση, θα ευνοήσει την παραγωγή προϊόντων ποιότητας με περιορισμένη απόδοση, τα οποία αποτελούν κύριες συνιστώσες της ευρωπαϊκής γεωργίας, με καίρια περιβαλλοντική σημασία·

41. ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης να προετοιμάσουν μία ισορροπημένη συνολική δέσμη μέτρων, καταλλήλων να συνοδεύσουν την εκπνοή της ισχύος του καθεστώτος ποσοστώσεων γάλακτος, ιδιαίτερα στις ορεινές ή ημιορεινές περιοχές. Τα μέτρα αυτά θα πρέπει να χρηματοδοτηθούν μέσω πόρων των μέτρων για την οργάνωση της αγοράς που δεν χρησιμοποιούνται πλέον και όχι εις βάρος των άμεσων ενισχύσεων. Προκειμένου να μπορέσει να διατηρηθεί η γεωργία, η εκτατική κτηνοτροφία και η γαλακτοκομική παραγωγή των ορεινών και ημιορεινών περιοχών, πρέπει να αναπτυχθεί μία προσέγγιση με πιο οικονομικό χαρακτήρα για τον δεύτερο πυλώνα ώστε, μεταξύ άλλων, να διασφαλιστεί ότι θα δημιουργηθούν εμπορικές ευκαιρίες, και ότι θα προωθηθούν με αυτόν τον τρόπο οι διαρθρώσεις στήριξης των καλλιεργειών σε εδάφη που χαρακτηρίζονται από μόνιμα φυσικά και γεωγραφικά μειονεκτήματα, οι οποίες έχουν θετικό αντίκτυπο στο περιβάλλον και τη φύση·

42. καλεί τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα να συνεκτιμήσουν, στο πλαίσιο των πολιτικών που εφαρμόζουν, την ιδιαίτερη στρατηγική σημασία που διαδραματίζουν τα ορεινά δάση και η αειφόρος δασική διαχείριση λόγω του σημαντικού προστατευτικού ρόλου τους για το τοπίο αλλά και τους οικισμούς που βρίσκονται κοντά τους, καθώς και τη συμβολή τους στη διαφύλαξη των πόρων και της βιοποικιλότητας για την αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών, για τη διαφύλαξη της ποιότητας του αέρα και των υδάτων, για τη διατήρηση των τοπίων και για την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη των ορεινών περιοχώνߦ

43. υποστηρίζει ότι, σήμερα, η δασική οικονομία είναι ένας κλάδος που, στην Ευρώπη, δεν αξιοποιείται πλήρως ούτε από περιβαλλοντική άποψη, ούτε και από την άποψη των παράγωγων οικονομικών προϊόντων (ενέργεια, κατασκευαστικός τομέας, υλικά)·

44. καλεί τα ευρωπαϊκά όργανα να συμπεριλάβουν στην ανάλυσή τους των ευρωπαϊκών περιφερειών τις ενεργειακές προκλήσεις των ορεινών περιφερειών και τις δυνατότητές τους να παράγουν ενέργεια από ανανεώσιμους πόρους (υδροηλεκτρική παραγωγή, ηλιακή και αιολική ενέργεια, βιομάζα και ξυλεία) και να κατασκευάζουν παθητικές κατοικίες·

45. καλεί τα ευρωπαϊκά όργανα, τις περιφερειακές και τοπικές κρατικές τράπεζες, καθώς και τις European Carbon Fund και Bluenext, να λάβουν υπόψη τους τη θετική συμβολή της ποιότητας του ορεινού περιβάλλοντος (δάση, λειμώνες και βοσκότοποι σε μεγάλο υψόμετρο), καθώς λειτουργεί ως εστία απορρόφησης του διοξειδίου του άνθρακα, γεγονός που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί από οικονομική άποψη με βάση τα ισχύοντα συστήματα πιστοποιητικών ή πιστώσεων άνθρακα·

46. υπενθυμίζει ότι τα ΔΕΔ ενέργειας, οι μεταφορές και οι ΤΠΕ πρέπει να συμπεριλάβουν μία εδαφική διάσταση και, συνεπώς, να λαμβάνουν υπόψη τις γεωγραφικές, περιβαλλοντικές και ανθρώπινες πραγματικότητες των περιφερειών που συνδέονται με την ανάπτυξή τους, ώστε να καταστούν πραγματικά ευρωπαϊκά δίκτυα επικοινωνίας και ανταλλαγών σε επίπεδο ηπείρου, έχοντας την στήριξη των τοπικών πληθυσμών·

47. προτείνει, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προβληματισμού σχετικά με την βιώσιμη αστική κινητικότητα, να κινηθεί το ενδιαφέρον των αρμοδίων για τους πειραματισμούς που διεξάγονται στο επίπεδο των ολοκληρωμένων και βιώσιμων τοπικών μεταφορών των πόλεων των ορεινών περιοχών·

48. τονίζει ότι είναι απαραίτητο να διασφαλιστεί η σταθερή διασύνδεση των πληθυσμών των ορεινών περιοχών με τις περιοχές με μεγάλη συγκέντρωση πληθυσμού, ώστε να καταστεί δυνατή η επίτευξη των αναθεωρημένων ευρωπαϊκών στόχων της οικονομικής μεγέθυνσης και των θέσεων απασχόλησης·

49. ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καταβάλει κάθε προσπάθεια προκειμένου να περιοριστεί το ψηφιακό χάσμα και να καταστεί δυνατή η πρόσβαση όλων των εδαφών και όλων των ευρωπαίων πολιτών στις επίγειες ή εναέριες συνδέσεις υψηλής ταχύτητας, και σύντομα στις συνδέσεις εξαιρετικά υψηλής ταχύτητας, στο πλαίσιο συγκεκριμένα της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας i2010 για την ηλεκτρονική ένταξη·

50. συνιστά να ενσωματωθεί στην εξωτερική πολιτική και στην πολιτική γειτνίασης η ορεινή διάσταση ορισμένων διεθνών γεωπολιτικών ζητημάτων, στο πλαίσιο των οποίων τίθενται προκλήσεις που έχουν σχέση με τους υδάτινους και τους άλλους φυσικούς πόρους, με τον σεβασμό της πολιτισμικής ποικιλομορφίας και την εκπαίδευση, την βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη και τα μεταναστευτικά ρεύματα·

51. προτείνει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή η στρατηγική επικοινωνίας της να λάβει υπόψη της τις ιδιαιτερότητες των επιμέρους τόπων της Ένωσης ώστε να μπορέσει να προσεγγίσει την καθημερινότητα των ευρωπαίων πολιτών·

52. συνιστά, επίσης, να δοθεί μεγαλύτερη σημασία στην περιφερειακή διάσταση στις ευρωπαϊκές πολιτικές και στην κοινοτική διαδικασία λήψης αποφάσεων και επιτροπολογίας ώστε να βελτιωθεί η ευρωπαϊκή δημοκρατία·

53. καλεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να προσδιορίσει τις δημοσιονομικές επιπτώσεις των δράσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανά ορεινό όγκο·

54. συνιστά η πολιτική συνοχής να συντονίζεται με βάση εταιρικές σχέσεις στο επίπεδο των επιμέρους ορεινών όγκων ώστε να αποφευχθεί η περίπτωση διασποράς και να βελτιωθεί η στρατηγική διάσταση της διαρθρωτικής δράσης·

55. προτείνει ο λειτουργικός προγραμματισμός των άλλων κοινοτικών πολιτικών με περιφερειακό αντίκτυπο να επικεντρωθεί και αυτός στην σημαντική αυτή κλίμακα των επιμέρους ορεινών όγκων ώστε να καταστεί δυνατό να χαραχθούν εγκάρσιες και ολοκληρωμένες στρατηγικές με εταιρικό χαρακτήρα·

56. υποστηρίζει την προσέγγιση του Συμβουλίου Υπουργών Χωροταξίας η οποία, στο πλαίσιο της δράσης για την «εδαφική Ατζέντα», προβλέπει την εκπόνηση μελετών για την εκτίμηση του αντίκτυπου που η αλλαγή του κλίματος έχει στις ορεινές περιοχές και ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εντάξει το ζήτημα αυτό στις εργασίες και τις νομοθετικές προτάσεις της·

57. εξαίρει τον κεντρικό ρόλο που η πολιτική συνοχής κατέχει στην ευρωπαϊκή στρατηγική για τους ορεινούς όγκους, καθώς και τον πιλοτικό ρόλο του στόχου της εδαφικής συνοχής και των προγραμμάτων ΙNTERREG·

58. ζητεί από τα κράτη μέλη και από τα κοινοβούλιά τους να αναγνωρίσουν, στο πλαίσιο της διαδικασίας υιοθέτησης του κανονισμού για τον ΕΟΔΣ, την ζωτική σημασία που έχει για τις ορεινές περιοχές η ύπαρξη ενός κοινού νομικού μέσου το οποίο να διευκολύνει την διαπεριφερειακή συνεργασία·

59. τονίζει ότι είναι αναγκαίο στις πολιτικές για τον ανταγωνισμό και την εσωτερική αγορά, να ληφθεί υπόψη ο καίριος ρόλος που οι υπηρεσίες κοινής ωφελείας και οι εταιρικές σχέσεις δημοσίου-ιδιωτικού τομέα διαδραματίζουν στην οικονομία των ορεινών περιοχών και στην αντιμετώπιση του μόνιμου επιπρόσθετου οικονομικού και κοινωνικού κόστους που συνεπάγεται η άσκηση δραστηριότητας σε περιοχές με μόνιμα φυσικά μειονεκτήματα, ώστε να αποφευχθούν τυχόν φαινόμενα αποπληθυσμού και να αξιοποιηθούν τα πλεονεκτήματά τους·

60. ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προβεί σε διαβουλεύσεις με όλους τους φορείς και παρατηρητές τους οποίους αφορά η Σύμβαση των Άλπειων και η Σύμβαση των Καρπαθίων, ώστε να μελετηθεί ο τρόπος διαχείρισής τους και να εξεταστούν οι στόχοι τους και, κατ' επέκταση, να αποφασιστεί, στο πλαίσιο αυτό, κατά πόσον πρέπει ή όχι να επικυρωθούν τα πρωτόκολλα της πρώτης και η υπογραφή και επικύρωση της δεύτερης, σε περίπτωση δε που αποφασιστεί να επικυρωθούν, να αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο στις Συμβάσεις αυτές διεθνικού χαρακτήρα·

61. προτείνει ένα από τα προσεχή ευρωπαϊκά έτη να αφιερωθεί στις ορεινές περιοχές και να αποφασιστεί η διοργάνωση, ανά διετία, εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και σε συνεργασία με την Επιτροπή των Περιφερειών, μίας ευρωπαϊκής διάσκεψης για τους ορεινούς όγκους, σύμφωνα με το πρότυπο της διάσκεψης του 2002·

62. καλεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να αναθέσουν ονομαστικά, στο πλαίσιο των ακροάσεων που προηγούνται του διορισμού των Επιτρόπων, τις αρμοδιότητες που συνδέονται με την διαχείριση των ορεινών περιοχών σε ένα μόνον Επίτροπο ο οποίος να αναλάβει τον συντονισμό των εργασιών του σώματος των Επιτρόπων σχετικά με αυτήν την εγκάρσιου και περιφερειακού χαρακτήρα πρόκληση, επιπλέον των άλλων αρμοδιοτήτων του·

63. καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διατυπώσει, στο πλαίσιο μιας Πράσινης Βίβλου για το μέλλον των ευρωπαϊκών πολιτικών, προτάσεις υπέρ των ορεινών όγκων, απαραίτητη προϋπόθεση για την χάραξη μιας ολοκληρωμένης ευρωπαϊκής στρατηγικής για τις ορεινές περιοχές που θα βασίζεται σε εταιρικές σχέσεις και την εφαρμογή της οποίας θα αναλάβουν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη, καθώς και οι περιφερειακές και τοπικές αρχές σε συνεργασία με τους κοινωνικοοικονομικούς και περιβαλλοντικούς φορείς και με τη συμμετοχή των εθνικών και ευρωπαϊκών ενώσεων που εκπροσωπούν τις τοπικές αρχές των ορεινών περιοχών.

Βρυξέλλες, 19 Ιουνίου 2008. Ο Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών Luc VAN DEN BRANDE

(1) Μελέτη«Mountain Areas in Europe: Analysis of mountain areas in EU member states, acceding and other European countries», Nordregio για την ΓΔ «Regio», Ιανουάριος 2004.

http://ec.europa.eu/regional_policy/sources/docgener/studies/pdf/montagne/mount1_fr.pdf