Κοινή θέση (ΕΚ) αριθ. 27/2000

που καθορίστηκε από το Συμβούλιο στις 28 Μαρτίου 2000

για την έκδοση της οδηγίας 2000/.../ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της ..., για την τροποποίηση της οδηγίας 95/18/ΕΚ του Συμβουλίου σχετικά με την παροχή αδειών σε σιδηροδρομικές επιχειρήσεις

(2000/C 178/02)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 71,

την πρόταση της Επιτροπής(1),

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής(2),

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών(3),

Αποφασίζοντας με τη διαδικασία του άρθρου 251 της συνθήκης(4),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Η οδηγία 91/440/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 29ης Ιουλίου 1991, για την ανάπτυξη των κοινοτικών σιδηροδρόμων(5) προβλέπει ορισμένα δικαιώματα πρόσβασης στις διεθνείς σιδηροδρομικές μεταφορές για σιδηροδρομικές επιχειρήσεις και διεθνείς ομίλους σιδηροδρομικών επιχειρήσεων.

(2) Για να εξασφαλιστεί η παροχή αξιόπιστων και ικανοποιητικών υπηρεσιών, απαιτείται ένα κοινό σύστημα χορήγησης αδειών με το οποίο να εξασφαλίζεται ότι όλες οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις πληρούν ανά πάσα στιγμή ορισμένες απαιτήσεις σχετικές με την καλή εικόνα τους, τη χρηματοοικονομική ευρωστία τους και την επαγγελματική τους επάρκεια ώστε να προστατεύονται οι καταναλωτές και οι τρίτοι και να προσφέρονται υπηρεσίες υψηλών προδιαγραφών ασφαλείας.

(3) Για να εξασφαλιστεί ότι τα δικαιώματα πρόσβασης στις σιδηροδρομικές υποδομές εφαρμόζονται σε όλη την Κοινότητα σε ενιαία και άνευ διακρίσεων βάση, η οδηγία 95/18/ΕΚ του Συμβουλίου(6) καθιέρωσε την άδεια για τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις που παρέχουν τις υπηρεσίες που αναφέρει το άρθρο 10 της οδηγίας 91/440/ΕΟΚ, η οποία είναι υποχρεωτική για την παροχή τέτοιων υπηρεσιών και ισχύει σε όλη την Κοινότητα.

(4) Επειδή μερικά κράτη μέλη επέκτειναν τα δικαιώματα πρόσβασης πέραν των διατάξεων της οδηγίας 91/440/ΕΟΚ, κρίνεται αναγκαίο να εξασφαλιστεί η δίκαιη, διαφανής και άνευ διακρίσεων αντιμετώπιση όλων των σιδηροδρομικών επιχειρήσεων που λειτουργούν στην εν λόγω αγορά, διευρύνοντας τις αρχές που διέπουν την άδεια, και οι οποίες προβλέπονται από την οδηγία 95/18/ΕΚ, ώστε να υπάγονται σε αυτές όλες οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον εν λόγω τομέα.

(5) Για τη συνεπέστερη τήρηση των υποχρεώσεων πληροφόρησης, τα κράτη μέλη και η Επιτροπή θα πρέπει να εξασφαλίζουν την καλύτερη ενημέρωση όλων των κρατών μελών και της Επιτροπής, ακολουθώντας την κοινή πρακτική και τη λογική ερμηνεία της οδηγίας 95/18/ΕΚ, τα δε πληροφοριακά στοιχεία που παραδίδονται από τα κράτη μέλη και την Επιτροπή θα πρέπει επίσης να καλύπτουν και τις εκδιδόμενες άδειες.

(6) Είναι σκόπιμο να διασφαλισθεί ότι οι λαμβάνουσες άδεια σιδηροδρομικές επιχειρήσεις που εκτελούν διεθνείς μεταφορές εμπορευμάτων τηρούν τις ισχύουσες σχετικές τελωνειακές και φορολογικές διατάξεις, ιδίως όσον αφορά την τελωνειακή διαμετακόμιση.

(7) Σύμφωνα με τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, όπως εκτίθενται στο άρθρο 5 της συνθήκης, οι στόχοι της παρούσας οδηγίας, και συγκεκριμένα η θέσπιση ευρέων αρχών για την παροχή αδειών σε σιδηροδρομικές επιχειρήσεις και την αμοιβαία αναγνώριση των εν λόγω αδειών σε ολόκληρη την Κοινότητα, δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη, λόγω της προφανώς διεθνούς διάστασης της έκδοσης των εν λόγω αδειών αλλά μπορούν, δεδομένων των διεθνικών τους επιπτώσεων, να επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο. Η παρούσα οδηγία δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των εν λόγω στόχων.

(8) Η οδηγία 95/18/ΕΚ θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

Η οδηγία 95/18/ΕΚ τροποποιείται ως εξής:

1. Το άρθρο 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

"Άρθρο 1

1. Η παρούσα οδηγία αφορά τα κριτήρια που ισχύουν για την έκδοση, την ανανέωση ή την τροποποίηση από κράτος μέλος αδειών που προορίζονται για σιδηροδρομικές επιχειρήσεις οι οποίες είναι εγκατεστημένες ή πρόκειται να εγκατασταθούν στην Κοινότητα.

2. Τα κράτη μέλη μπορούν να εξαιρούν από το πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας:

α) επιχειρήσεις που εκτελούν μόνον σιδηροδρομικές υπηρεσίες μεταφοράς επιβατών σε τοπική και περιφερειακή αυτόνομη σιδηροδρομική υποδομή·

β) σιδηροδρομικές επιχειρήσεις που εκτελούν μόνον αστικές ή προαστιακές υπηρεσίες μεταφοράς επιβατών·

γ) σιδηροδρομικές επιχειρήσεις, η δραστηριότητα των οποίων περιορίζεται στην παροχή περιφερειακών υπηρεσιών σιδηροδρομικών μεταφορών φορτίου, οι οποίες δεν υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 91/440/ΕΟΚ·

δ) επιχειρήσεις που εκτελούν μόνον μεταφορές φορτίου σε σιδηροδρομική υποδομή που ανήκει σε ιδιώτες και υπάρχει για να χρησιμοποιείται αποκλειστικά από τον κύριο της υποδομής για τις δικές του μεταφορές φορτίου.

3. Οι επιχειρήσεις, η δραστηριότητα των οποίων περιορίζεται στην παροχή υπηρεσιών κλειστής διαδρομής για οδικά οχήματα μέσω της σήραγγας της Μάγχης, εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας".

2. Στο άρθρο 2, το στοιχείο α) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

"α) 'σιδηροδρομική επιχείρηση': κάθε δημόσια ή ιδιωτική επιχείρηση, η κύρια δραστηριότητα της οποίας συνίσταται στην παροχή υπηρεσιών σιδηροδρομικής μεταφοράς εμπορευμάτων ή/και επιβατών, υπό την προϋπόθεση ότι η επιχείρηση αυτή εξασφαλίζει υποχρεωτικά και την έλξη· στον ορισμό υπάγονται και οι επιχειρήσεις που παρέχουν μόνον έλξη"·

3. Το άρθρο 3 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

"Άρθρο 3

Κάθε κράτος μέλος ορίζει τον φορέα που είναι αρμόδιος για την έκδοση αδειών και για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που επιβάλλει η παρούσα οδηγία. Το έργο της έκδοσης αδειών διεκπεραιώνεται από φορέα που δεν παρέχει ο ίδιος υπηρεσίες σιδηροδρομικής μεταφοράς και είναι ανεξάρτητος από φορείς ή επιχειρήσεις αυτού του είδους".

4. Στο άρθρο 4, προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος:

"5. Η άδεια ισχύει στο σύνολο του κοινοτικού εδάφους".

5. Στο άρθρο 6, η τέταρτη περίπτωση αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

"- δεν έχει(-ουν) καταδικαστεί για σοβαρές ή κατ' εξακολούθησιν παραβάσεις υποχρεώσεων που απορρέουν από την κοινωνική ή εργατική νομοθεσία, περιλαμβανομένων των υποχρεώσεων δυνάμει της νομοθεσίας περί προστασίας της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων, καθώς και των υποχρεώσεων που απορρέουν από την τελωνειακή νομοθεσία, στην περίπτωση εταιρείας η οποία σκοπεύει να εκτελέσει διασυνοριακές εμπορευματικές μεταφορές που υπόκεινται σε τελωνειακές διαδικασίες".

6. Στο άρθρο 11, η παράγραφος 8 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

"8. Όταν ο φορέας έκδοσης των αδειών εκδίδει, αναστέλλει, ανακαλεί ή τροποποιεί μια άδεια, το οικείο κράτος μέλος ενημερώνει αμέσως την Επιτροπή σχετικά. Η Επιτροπή ενημερώνει αμέσως τα άλλα κράτη μέλη".

7. Τα άρθρα 12 και 13 αντικαθίστανται από το ακόλουθο κείμενο:

"Άρθρο 12

Πέραν των απαιτήσεων της παρούσας οδηγίας, η σιδηροδρομική επιχείρηση πρέπει επίσης να συμμορφώνεται με τις εθνικές, νομοθετικές και κανονιστικές διατάξεις, οι οποίες συμβιβάζονται προς το κοινοτικό δίκαιο και εφαρμόζονται χωρίς διακρίσεις, ιδίως όσον αφορά:

α) τις ειδικές τεχνικές και λειτουργικές απαιτήσεις για τις σιδηροδρομικές υπηρεσίες·

β) τις απαιτήσεις ασφαλείας για το προσωπικό, το τροχαίο υλικό και την εσωτερική οργάνωση της επιχείρησης·

γ) τις διατάξεις που αφορούν την υγεία, την ασφάλεια, τις κοινωνικές συνθήκες και τα δικαιώματα των εργαζομένων και των καταναλωτών·

δ) τις απαιτήσεις που εφαρμόζονται σε όλες τις επιχειρήσεις του αντίστοιχου σιδηροδρομικού τομέα και των οποίων σκοπός είναι να προσφέρουν οφέλη ή προστασία στους καταναλωτές.

Άρθρο 13

Οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις πρέπει να συμμορφώνονται με τις εφαρμοστέες συμφωνίες περί διεθνών σιδηροδρομικών μεταφορών που ισχύουν στα κράτη μέλη όπου λειτουργούν. Επίσης, πρέπει να τηρούν τις οικείες τελωνειακές και φορολογικές διατάξεις".

Άρθρο 2

Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία μέχρι [...](7). Ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή σχετικά.

Οι διατάξεις αυτές, όταν θεσπίζονται από τα κράτη μέλη, αναφέρονται στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από παρόμοια αναφορά κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της αναφοράς αυτής, καθορίζεται από τα κράτη μέλη.

Άρθρο 3

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 4

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

...,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Η Πρόεδρος

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

(1) EE C 321 της 20.10.1998, σ. 8.

(2) EE C 209 της 22.7.1999, σ. 22.

(3) EE C 57 της 29.2.2000, σ. 40.

(4) Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 10ης Μαρτίου 1999 (EE C 175 της 21.6.1999, σ. 119), κοινή θέση του Συμβουλίου της 28ης Μαρτίου 2000 και απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της ...(δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα).

(5) EE L 237 της 24.8.1991, σ. 25· οδηγία όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 2000/.../ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (EE L ...).

(6) EE L 143 της 27.6.1995, σ. 70.

(7) Δύο έτη μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας.

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Στις 30 Σεπτεμβρίου 1998, η Επιτροπή διαβίβασε στο Συμβούλιο πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που τροποποιεί την οδηγία 95/18/ΕΚ σχετικά με την παροχή αδειών σε σιδηροδρομικές επιχειρήσεις(1). Η πρόταση αυτή βασιζόταν στο άρθρο 75 της συνθήκης ΕΚ (το οποίο κατόπιν τροποποίησης έγινε άρθρο 71 ΕΚ).

2. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και η Επιτροπή των Περιφερειών γνωμοδότησαν αντιστοίχως στις 10 Μαρτίου(2), 26 Μαΐου(3) και 18 Νοεμβρίου 1999(4).

Μετά την έναρξη ισχύος της συνθήκης του Άμστερνταμ την 1η Μαΐου 1999, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επιβεβαίωσε τη γνώμη του στις 16 Σεπτεμβρίου 1999.

3. Η Επιτροπή διαβίβασε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο την τροποποιημένη πρότασή της(5) στις 29 Νοεμβρίου 1999. Η πρόταση αυτή βασίζεται στο άρθρο 71 ΕΚ.

4. Το Συμβούλιο καθόρισε την κοινή του θέση σύμφωνα με το άρθρο 251 ΕΚ στις 28 Μαρτίου 2000.

ΙΙ. ΣΤΟΧΟΙ

Η οδηγία αυτή εγγράφεται στο πλαίσιο μιας δέσμης νομοθετικών μέτρων που έχει ως στόχο την αναζωογόνηση των ευρωπαϊκών σιδηροδρόμων. Αποβλέπει κυρίως στην αντιστροφή της τάσης παρακμής που γνωρίζουν οι σιδηροδρομικές μεταφορές, ειδικότερα στον τομέα των φορτίων, με τη δημιουργία ευνοϊκών συνθηκών για την ανάπτυξη ενός συστήματος δυναμικού, ανταγωνιστικού και προσανατολισμένου στις ανάγκες της πελατείας.

Η αναζωογόνηση των σιδηροδρόμων είναι απαραίτητη, δεδομένης της συμφόρησης πλέον των οδικών υποδομών, πράγμα που συνεπιφέρει προβλήματα ασφάλειας και περιβάλλοντος. Εάν επιθυμούμε η οδική κυκλοφορία να μην περιέλθει σε πλήρες αδιέξοδο σε μερικά χρόνια, είναι απαραίτητο να υπάρξει μια ορθολογικότερη χρήση των σιδηροδρόμων. Πρέπει, λοιπόν, να βελτιωθούν οι όροι ανταγωνισμού των σιδηροδρόμων έναντι των λοιπών μεταφορικών μέσων. Για τον σκοπό αυτό, η παρούσα οδηγία στοχεύει στη διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής της ισχύουσας οδηγίας σχετικά με τις άδειες των σιδηροδρομικών επιχειρήσεων που είναι εγκατεστημένες στην Κοινότητα. Οι άδειες αυτές θα εκδίδονται του λοιπού από το κράτος μέλος στο οποίο είναι εγκατεστημένη η επιχείρηση αλλά θα ισχύουν για όλη την Κοινότητα. Δηλαδή, ένα κοινό καθεστώς παροχής αδειών θα εξασφαλίζει την ίση μεταχείριση των επιχειρήσεων, άνευ διακρίσεων. Με τον τρόπο αυτό, όλες οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις θα μπορούν να εκμεταλλεύονται τις δυνατότητες πρόσβασης σε νέες αγορές, βάσει ενός ομοιόμορφου και άνευ διακρίσεων συστήματος χάρις στο οποίο θα περιοριστεί ο κίνδυνος να καθίστανται οι ίδιες οι άδειες εμπόδιο στην είσοδο στην αγορά.

ΙΙΙ. ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΘΕΣΗΣ

Δεδομένου ότι το κείμενο αναδιατυπώθηκε κατά τη συζήτηση, η κοινή θέση διαφέρει από την πρόταση και από την τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής σε ορισμένα σημεία:

- στο άρθρο 1 παράγραφος 2, το Συμβούλιο έκρινε επιθυμητό να προβλεφθεί ότι οι εξαιρέσεις από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας θα έχουν προαιρετικό χαρακτήρα για τα κράτη μέλη. Δηλαδή, τα κράτη μέλη που το επιθυμούν θα μπορούν να καταρτίζουν ένα μόνο υπόδειγμα αδειών που προορίζονται για τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις τις εγκατεστημένες στο έδαφός τους,

- στο άρθρο 1 παράγραφος 3, εξαιρέθηκε από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας η παροχή υπηρεσιών κλειστής διαδρομής για οδικά οχήματα μέσω της σήραγγας της Μάγχης, για τους ίδιους λόγους που αναφέρονται στο σκεπτικό της κοινής θέσης σχετικά με την τροποποίηση της οδηγίας 91/440/ΕΟΚ,

- στο άρθρο 2 στοιχείο α), ο ορισμός της σιδηροδρομικής επιχείρησης τροποποιήθηκε ελαφρώς προκειμένου να ευθυγραμμιστεί με τον νέο ορισμό που ενέκρινε το Συμβούλιο στην κοινή του θέση σχετικά με την πρόταση οδηγίας για την τροποποίηση της οδηγίας 91/440/ΕΟΚ· συγκεκριμένα, προστέθηκε μια πρόταση ώστε να καλυφθούν και οι επιχειρήσεις που παρέχουν μόνον έλξη,

- η παράγραφος 4 του άρθρου 1 της πρότασης ενσωματώθηκε στην κοινή θέση ως νέα παράγραφος 5 του άρθρου 4, δεδομένου ότι το Συμβούλιο έκρινε ότι η σωστή θέση της διάταξης αυτής είναι στο πλαίσιο των προϋποθέσεων απόκτησης αδείας,

- στο άρθρο 6 τέταρτη περίπτωση και στο άρθρο 13, το Συμβούλιο τροποποίησε ελαφρώς την οδηγία 95/18/ΕΚ προκειμένου να εξασφαλιστεί ένα ελάχιστο όριο ασφάλειας για τη διενέργεια των τελωνειακών και φορολογικών διαδικασιών τις οποίες καλούνται να εκτελούν οι νέες σιδηροδρομικές επιχειρήσεις,

- στο άρθρο 11 παράγραφος 8, το Συμβουλίο τροποποίησε την οδηγία 95/18/ΕΚ ώστε να υποχρεωθεί ο φορέας έκδοσης των αδειών να ενημερώνει και την Επιτροπή όταν εκδίδει μια νέα άδεια,

- στο άρθρο 12, με το οποίο καθορίζονται οι απορρέουσες από την εθνική νομοθεσία απαιτήσεις τις οποίες θα πρέπει να τηρεί η σιδηροδρομική επιχείρηση, το Συμβούλιο έκρινε σκόπιμο να προσθέσει μια αναφορά στις απαιτήσεις σκοπός των οποίων είναι να προσφέρουν οφέλη ή προστασία στους καταναλωτές.

ΙV. ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

Η τροπολογία αριθ. 1 αποσκοπεί στο να τονιστεί στο άρθρο 8 ότι οι προϋποθέσεις που αφορούν την επαγγελματική πείρα δεν πρέπει να επιφέρουν διακρίσεις. Αυτή η αρχή της αποφυγής διακρίσεων, η οποία αποτελεί μια από τις θεμελιώδεις αρχές του κοινοτικού δικαίου και έχει κατοχυρωθεί τόσο στη συνθήκη όσο και με τη νομολογία του Δικαστηρίου, ήδη περιέχεται στο άρθρο 12 και για τον λόγο αυτό το Συμβούλιο δεν έκρινε αναγκαίο να συμπεριληφθεί και στο άρθρο 8, ακριβώς όπως δεν περιλαμβάνεται ρητά και στα άρθρα 6, 7 και 9 της οδηγίας.

Η τροπολογία αριθ. 2 δεν έγινε δεκτή από το Συμβούλιο. Η τροπολογία αυτή αποσκοπούσε στο να συνδεθεί, στην περίπτωση των εμπορευματικών υπηρεσιών, η κάλυψη της αστικής ευθύνης της σιδηροδρομικής επιχείρησης σε περίπτωση δυστυχήματος, αφενός, με την προϋπόθεση ότι τα τέλη αντικατοπτρίζουν τη θέληση πληρωμής ποσού μεγαλύτερου από το κόστος και, αφετέρου, με την προϋπόθεση ότι οι ρυθμιστικοί φορείς παρέχουν εχέγγυα μη επιβολής υπερβολικών χρεών. Το Συμβούλιο έκρινε, όπως και η Επιτροπή, ότι όλες οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις οφείλουν να έχουν επαρκή ασφαλιστική κάλυψη της ευθύνης τους και ότι η κάλυψη αυτή δεν μπορεί να συνδέεται με την αποδοχή εκ μέρους των σιδηροδρομικών επιχειρήσεων της καταβολής ποσού μεγαλύτερου από το κόστος. Η προστασία όλων των ενεχόμενων τρίτων σε δυστυχήματα ή ατυχήματα πρέπει όντως να είναι εξασφαλισμένη.

(1) EE C 321 της 20.10.1998, σ. 8.

(2) EE C 175 της 21.6.1999, σ. 115.

(3) EE C 209 της 22.7.1999, σ. 22.

(4) EE C 57 της 29.2.2000, σ. 46.

(5) Δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα.