[pic] | ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ |

Βρυξέλλες, 20.12.2010

COM(2010) 769 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Κατάργηση των διασυνοριακών φορολογικών εμποδίων για τους πολίτες της ΕΕ

SEC(2010) 1576 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Κατάργηση των διασυνοριακών φορολογικών εμποδίων για τους πολίτες της ΕΕ

Εισαγωγή

Από το 1992, οι υπήκοοι των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι συγχρόνως πολίτες της ΕΕ και του οικείου κράτους μέλους καταγωγής. 500 εκατομμύρια πολίτες της Ευρώπης με ιθαγένεια της ΕΕ έχουν το δικαίωμα, βάσει του ενωσιακού δικαίου, να μετακινούνται σε άλλη χώρα της ΕΕ για να ζήσουν, να σπουδάσουν, να εργαστούν ή να αποσυρθούν ως συνταξιούχοι, καθώς και να πραγματοποιήσουν αγορές και να επενδύσουν σε άλλες χώρες της ΕΕ.

Στο πλαίσιο της «Στρατηγικής Ευρώπη 2010»[1] για έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη στην ΕΕ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ένας τρόπος για την επαναδρομολόγηση της οικονομίας της ΕΕ είναι να δοθεί στους πολίτες της ΕΕ η δυνατότητα πλήρους συμμετοχής τους στην ενιαία αγορά, επιτρέποντάς τους να αποκτήσουν την αναγκαία προς το σκοπό αυτό εμπιστοσύνη.

Ωστόσο, στην πραγματικότητα οι πολίτες της ΕΕ αντιμετωπίζουν πολλές δυσκολίες στην άσκηση διασυνοριακών δραστηριοτήτων στην ενιαία αγορά. Οι πολίτες πρέπει να μπορούν να επωφελούνται πλήρως των δικαιωμάτων τους για τη διασυνοριακή δραστηριοποίησή τους εντός της ΕΕ ως πολίτες, καταναλωτές, σπουδαστές, εργαζόμενοι, ασθενείς ή συνταξιούχοι. Στην «Πράξη για την Ενιαία Αγορά»[2] και στην «Έκθεση για την ιθαγένεια της ΕΕ»[3] προσδιορίζονται ενέργειες, οι οποίες χρειάζεται να αναληφθούν σε σειρά τομέων, για την πλήρη αποτελεσματικότητα των δικαιωμάτων των πολιτών της ΕΕ. Μεταξύ των τομέων αυτών είναι και ο τομέας της φορολογίας.

Στην παρούσα ανακοίνωση εντοπίζονται τα πιεστικότερα διασυνοριακά φορολογικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι πολίτες και παρατίθενται πιθανές λύσεις. Ανάλογα με την περίπτωση, οι λύσεις ενδέχεται να συνεπάγονται αλλαγές των εθνικών φορολογικών κανόνων των επιμέρους κρατών μελών προς άρση των διακρίσεων, καθιέρωση κοινών κανόνων σε επίπεδο ΕΕ, ή στενότερη συνεργασία μεταξύ φορολογικών διοικήσεων στην ΕΕ σε νέους τομείς καθώς και πρωτοβουλίες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης. Οι φορολογικοί κανόνες δεν πρέπει να αποθαρρύνουν τα πρόσωπα να επωφελούνται της εσωτερικής αγοράς.

Τρέχοντα προβλήματα διασυνοριακής φορολογίας που αντιμετωπίζουν πολίτες της ΕΕ

Συχνά υποβάλλονται ερωτήματα από πολίτες της ΕΕ σε ό,τι αφορά διασυνοριακά φορολογικά προβλήματα στα διάφορα κέντρα εξυπηρέτησης των υπηρεσιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τα οποία παρουσιάζονται στη δικτυακή πύλη «Η Ευρώπη σου»[4]: στις ετήσιες εκθέσεις των κέντρων εξυπηρέτησης «Η Ευρώπη σου-συμβουλές», SOLVIT και Europe Direct αναφέρεται ότι πολίτες της ΕΕ υποβάλλουν στα εν λόγω κέντρα πολλά φορολογικά ερωτήματα και καταγγελίες, που αποτελούν τουλάχιστον το 3-4% του συνόλου των ετησίως υποβαλλόμενων ερωτημάτων και καταγγελιών . Οι αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής[5], τα Ευρωπαϊκά Κέντρα Καταναλωτών, το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Επιχειρήσεων και οι Ευρωπαϊκές Υπηρεσίες Απασχόλησης (EURES) που βρίσκονται στις μεθόριες περιοχές λαμβάνουν επίσης πολλά και ποικίλα φορολογικά ερωτήματα και καταγγελίες. Επιπλέον, η Επιτροπή έχει παραλάβει ή λάβει γνώση πολλών εκθέσεων σχετικά με διασυνοριακά φορολογικά προβλήματα, τις οποίες συντάσσουν διασυνοριακές ενώσεις. Με δεδομένη την αύξηση της διασυνοριακής δραστηριότητας των πολιτών της ΕΕ, είναι πιθανόν ότι μελλοντικά θα αυξηθεί περαιτέρω ο αριθμός των καταγγελιών.

Μεγάλος αριθμός καταγγελιών αφορά τον πολυσύνθετο χαρακτήρα των αλλοδαπών φορολογικών κανόνων και τη δυσκολία πληροφόρησης σχετικά με τους κανόνες αυτούς, καθώς και σχετικά με τις υποχρεώσεις οι οποίες απορρέουν από αυτούς. Οι δυσκολίες συχνά οφείλονται σε γλωσσικά εμπόδια, ωστόσο υπάρχουν και καταγγελίες που αφορούν την απουσία συνεργασίας μεταξύ φορολογικών αρχών των διαφόρων χωρών. Συχνές είναι και οι καταγγελίες που αφορούν την παροχή αντιφατικών πληροφοριών από τα διάφορα τμήματα των φορολογικών αρχών των κρατών μελών καθώς και την επίπτωση της επιβολής τοπικών φόρων στους αλλοδαπούς κατοίκους.

Επιπλέον,

- Πολίτες της ΕΕ οι οποίοι μετακινούνται προσωρινά ή μόνιμα στην αλλοδαπή για να εργαστούν ή διέρχονται καθημερινά τα σύνορα για να μεταβούν στην εργασία τους, παραπονούνται κυρίως για δυσκολίες σε ό,τι αφορά την απόκτηση επιδομάτων, μειώσεις φόρων και κρατήσεις από αλλοδαπές φορολογικές αρχές. Επίσης, συχνά παραπονούνται για υψηλότερους προοδευτικούς φορολογικούς συντελεστές που εφαρμόζονται στους μη κατοίκους και για υψηλότερη φορολόγηση του εισοδήματος αλλοδαπής. Ιδιαίτερα συχνά είναι και τα προβλήματα διπλής φορολόγησης, τα οποία οφείλονται σε συγκρούσεις σε ό,τι αφορά τη φορολογική κατοικία, οι περιορισμοί στο ποσό πίστωσης που είναι διαθέσιμο δυνάμει διμερών συμβάσεων περί διπλής φορολόγησης ακόμη και η απουσία τέτοιων συμβάσεων σε ορισμένες περιπτώσεις.

- Πολίτες της ΕΕ οι οποίοι αγοράζουν ακίνητο σε άλλη χώρα από αυτή της διαμονής τους παραπονούνται για την απουσία φορολογικών απαλλαγών στην ακίνητη αλλοδαπή ακίνητη περιουσία· απουσία μειώσεων και αντισταθμίσεων για τους μη μόνιμους κατοίκους σε ό,τι αφορά φορολογικές ζημίες από ακίνητα· και υψηλότερα τέλη για το κτηματολόγιο ή για το υποθηκοφυλακείο για μη μόνιμους κατοίκους.

- Όσοι επενδύουν σε αλλοδαπές κινητές αξίες καταγγέλλουν δυσκολίες σε ό,τι αφορά την αίτηση μείωσης των παρακρατήσεων φόρου στην πηγή.

- Όσοι καταβάλλουν εισφορές σε αλλοδαπά συνταξιοδοτικά ταμεία παραπονούνται ιδίως για την απουσία δυνατότητας να εκπίπτουν τις εισφορές αυτές, για τη διπλή φορολόγηση των συντάξεων και για τα φορολογικά εμπόδια στις διασυνοριακές μεταφορές συνταξιοδοτικού κεφαλαίου.

- Πολλοί πολίτες της ΕΕ, οι οποίοι κληρονομούν περιουσία σε άλλη χώρα καταγγέλλουν, μεταξύ άλλων, την έλλειψη διατάξεων για την αποφυγή διπλής φορολόγησης της κληρονομίας και τους υψηλότερους φόρους κληρονομίας για τους μη μόνιμους κατοίκους.

- Οι καταναλωτές παραπονούνται κατά κύριο λόγο για τα διπλά τέλη ταξινόμησης ή/και τέλη κυκλοφορίας που υποχρεούνται να καταβάλουν κατά την αγορά αυτοκινήτου σε κράτος μέλος άλλο από αυτό της συνήθους κατοικίας ή κατά τη μεταφορά αυτοκινήτου σε κράτος μέλος άλλο από αυτό στο οποίο έχει ταξινομηθεί. Πολλοί φαίνεται ότι έχουν δυσκολίες στα να κατανοήσουν πώς εφαρμόζονται οι κανόνες της ΕΕ για την ελεύθερη κυκλοφορία στη φορολογία και λανθασμένα καταλήγουν στην υπόθεση ότι οι κανόνες για τη φορολογία των αυτοκινήτων εντός της ΕΕ εναρμονίζονται ή ότι πρέπει να εναρμονιστούν. Επίσης, καταγγέλλουν τα φορολογικά εμπόδια στη διασυνοριακή ηλεκτρονική αγορά αγαθών και τις δυσκολίες πραγματοποίησης διασυνοριακών αγορών. Αναφέρουν ακόμη ότι υπάρχουν διαφορές σε ό,τι αφορά τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης στα οινοπνευματώδη και στον καπνό και καταγγέλλουν τις δυσκολίες στην εισαγωγή αυτών των αγοραζόμενων ειδών.

- Ενώσεις καλλιτεχνών και μουσικών και άλλοι ανεξάρτητοι πάροχοι υπηρεσιών καταγγέλλουν καθυστερήσεις στην επιστροφή φόρων που έχουν παρακρατηθεί επί αμοιβών· απουσία ενιαίου κέντρου εξυπηρέτησης στις τελωνειακές διοικήσεις· αυστηρές προθεσμίες που επιβάλλουν οι τελωνειακές αρχές, που δύσκολα μπορεί να τηρηθούν· μη συντονισμό των προθεσμιών για την επιβολή του φόρου και για την αίτηση μείωσης φόρου και προβλήματα σχετικά με τον χειρισμό περίπλοκων φορολογικών εντύπων τα οποία διαφέρουν από χώρα σε χώρα.

- Οι εταιρείες συχνά αναφέρουν τα φορολογικά εμπόδια στην πρόσληψη μεθοριακού προσωπικού και ειδικότερα, τον τρόπο διάδρασης μεταξύ των διαφόρων φορολογικών καθεστώτων.

Στόχος της παρούσας ανακοίνωσης είναι να εξηγηθεί, κατά πρώτον, πώς η Επιτροπή μπορεί να βοηθήσει τους πολίτες της ΕΕ να επιλύσουν τα προβλήματα φορολογικών διακρίσεων που αντιμετωπίζουν.

Με τη χρήση των υπηρεσιών επίλυσης προβλημάτων της Επιτροπής και την εφαρμογή των κανόνων της συνθήκης της ΕΕ μπορούν να λυθούν πολλά προβλήματα διάκρισης στον φορολογικό τομέα που ενδεχομένως αντιμετωπίζουν πολίτες της ΕΕ κατά την άσκηση διασυνοριακής δραστηριότητας. Ωστόσο, δεν δύνανται να επιλύσουν άλλα προβλήματα, όπως αυτό της διπλής φορολόγησης, επειδή υπάρχουν ταυτόχρονα δύο εφαρμοστέα αλλά και διαφορετικά μεταξύ τους φορολογικά καθεστώτα. Ακόμη και στην περίπτωση που φορολογικοί κανόνες των κρατών μελών δεν συγκρούονται στην πράξη με τους κανόνες της Συνθήκης, η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν είναι θεμιτό, σε μια ενιαία αγορά, προβλήματα όπως διπλή φορολόγηση, μη συμβατότητα μεταξύ διαφόρων φορολογικών καθεστώτων και μη πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με τους φορολογικούς κανόνες κρατών μελών, να αποτρέπουν τους ιδιώτες από διασυνοριακές δραστηριότητες ή να τους θέτουν σε μειονεκτική θέση σε περίπτωση που ασκούν τέτοιες δραστηριότητες. Δεν θα ήταν ούτε αναγκαία ούτε εφικτή η εναρμόνιση όλων των πτυχών των φορολογικών κανόνων των κρατών μελών. Ωστόσο, είναι αναγκαίο να βρεθούν λύσεις με τις οποίες να αναγνωρίζονται τα νόμιμα συμφέροντα των πολιτών σ’ έναν χώρο ελεύθερης κυκλοφορίας, όπως καθορίζεται από τις συνθήκες. Αυτό μπορεί και να σημαίνει ότι για την επίλυση διαφορετικών φορολογικών προβλημάτων, ενδέχεται να απαιτούνται διαφορετικά επίπεδα συντονισμού και συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών.

Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή θεωρεί επίσης σημαντική τη δράση της ΕΕ για να καταστούν πιο συμβατά τα φορολογικά καθεστώτα των διαφόρων κρατών μελών. Η ανακοίνωση περιγράφει σχέδια στον τομέα αυτό και καλεί το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο καθώς και όλους τους ενδιαφερόμενους να αναλάβουν ενεργό ρόλο στην αντιμετώπιση των ζητημάτων αυτών, στα πλαίσια κοινής στρατηγικής προς όφελος των πολιτών της ΕΕ.

Αντιμετώπιση των διακρώσεων στις φορολογικές νομοθεσίες των κρατών μελών

Η Επιτροπή κρίνει εξαιρετικά σημαντικό το θέμα χειρισμού φορολογικών κανόνων των κρατών μελών οι οποίοι εισάγουν διακρίσεις, προκειμένου οι πολίτες που το επιθυμούν να μπορούν να ασκήσουν το δικαίωμα της ελεύθερης ανάληψης διασυνοριακών δραστηριοτήτων. Τα κράτη μέλη δεν επιτρέπεται να προβαίνουν σε διακρίσεις με βάση την εθνικότητα ή να εφαρμόζουν αδικαιολόγητους περιορισμούς στην άσκηση των τεσσάρων θεμελιωδών ελευθεριών που εγγυώνται οι συνθήκες της ΕΕ. Ένα κράτος μέλος μπορεί να χειρίζεται φορολογικά μια διασυνοριακή υπόθεση με τρόπο διαφορετικό απ’ ό,τι μια εγχώρια υπόθεση, μόνο αν δικαιολογείται εξαιτίας των διαφορετικών περιστάσεων που αφορούν τους φορολογούμενους.

Με τα χρόνια, καθώς οι πολίτες της ΕΕ αναπτύσσουν όλο και περισσότερες διασυνοριακές δραστηριότητες, έχει διαπιστωθεί ότι πολλές πτυχές των φορολογικών νομοθεσιών των κρατών μελών συγκρούονται με τους κανόνες των συνθηκών. Πολλά από τα διαπιστωθέντα προβλήματα έχουν ήδη εξετασθεί και επιλυθεί. Αυτά αφορούν κυρίως κανόνες που εφαρμόζονται στα διασυνοριακά έσοδα, στα ακίνητα αλλοδαπών, στις συντάξεις, στα μερίσματα, στις εισαγωγές αυτοκινήτων και στις εισαγωγές οινοπνευματωδών και καπνού. Λεπτομέρειες για τις περιπτώσεις αυτές περιέχονται στο έγγραφο εργασίας της Επιτροπής, το οποίο συνοδεύει την παρούσα ανακοίνωση[6]. Το έγγραφο αυτό παρέχει πληροφορίες για τις υπηρεσίες επίλυσης προβλημάτων της Επιτροπής, οι οποίες είναι διαθέσιμες στους πολίτες της ΕΕ και παραθέτει παραδείγματα ειδών φορολογικών κανόνων των κρατών μελών, που διαπιστώθηκε ότι δεν συμβιβάζονται με τις συνθήκες ΕΕ.

Η Επιτροπή ενθαρρύνει τους πολίτες να εφιστούν την προσοχή της σε προβλήματα σχετικά με φορολογικές νομοθεσίες των κρατών μελών της ΕΕ, οι οποίες κατά την άποψή τους ενδέχεται να μη συμβιβάζονται με το ενωσιακό δίκαιο. Κάθε πολίτης της ΕΕ μπορεί να κάνει χρήση των κέντρων επαφής στη δικτυακή πύλη «Η Ευρώπη σου», που περιγράφεται στο κεφάλαιο 2. Επιπλέον, κάθε πολίτης της ΕΕ έχει το δικαίωμα να καταθέσει καταγγελία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με πρακτική κράτους μέλους της ΕΕ που θεωρείται ότι είναι ασυμβίβαστη προς το ενωσιακό δίκαιο.

Η Επιτροπή, από πλευράς της, προτίθεται να καταβάλει μεγαλύτερες προσπάθειες προκειμένου

- να εξασφαλίσει μεγαλύτερη διαφάνεια και πληροφόρηση των πολιτών σχετικά με την έκβαση των καταγγελιών, οι οποίες αφορούν φορολογική νομοθεσία των κρατών μελών και σχετικά με αναληφθείσες διαδικασίες παράβασης στα φορολογικά θέματα·

- να παρακολουθεί τη φορολογική νομοθεσία των κρατών μελών και να ζητά συστηματικά από τα κράτη μέλη να προβαίνουν σε σχετική διόρθωση αυτής στην περίπτωση ασυμφωνίας της με το ενωσιακό δίκαιο, εντός συγκεκριμένης προθεσμίας·

- να παρακολουθεί την εκτέλεση, από πλευράς των κρατών μελών της ΕΕ, των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου στα φορολογικά θέματα και να διασφαλίζει την εκτέλεσή τους και στα κράτη μέλη τα οποία δεν αφορά η απόφαση·

- να εξασφαλίσει ότι οι υπηρεσίες παροχής συμβουλών στους πολίτες της ΕΕ είναι ενημερωμένες, εκπαιδευμένες και διαθέτουν τεκμηρίωση ώστε να μπορούν να χειρίζονται τις καταγγελίες πολιτών, οι οποίες αφορούν διασυνοριακά φορολογικά εμπόδια.

Σχεδιαζόμενες ενέργειες της ΕΕ σε συγκεκριμένους τομείς

Η Επιτροπή σχεδιάζει ορισμένες ενέργειες για τον χειρισμό των σημαντικότερων ανεπίλυτων φορολογικών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι πολίτες της ΕΕ σε διασυνοριακές υποθέσεις.

1. Διπλή φορολόγηση εισοδήματος και κεφαλαίου

Πρωταρχική άποψη της Επιτροπής είναι ότι πρέπει να αναληφθούν ενέργειες για την οριστική επίλυση προβλημάτων διπλής φορολογίας στην ΕΕ, με άλλες λύσεις, πέραν αυτών που προσφέρουν οι διμερείς φορολογικές συμβάσεις. Η Επιτροπή εξετάζει επί του παρόντος τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν ιδιώτες αλλά και εταιρείες όταν το εισόδημα, τα κέρδη και τα κέρδη κεφαλαίου φορολογούνται από περισσότερα του ενός κράτη μέλη. Θα εξετάσει λεπτομερώς τα εν λόγω προβλήματα διπλής φορολογίας στο πλαίσιο ανακοίνωσης, την οποία στοχεύει να εγκρίνει το 2011, προκειμένου να προτείνει πιθανές λύσεις το 2012 βάσει εκτίμησης επιπτώσεων, επί παραδείγματι δεσμευτικό μηχανισμό επίλυσης διαφορών, όπως προτείνεται στην πρόσφατη έκθεση Monti[7], για την αντιμετώπιση κενών που παρατηρούνται στις διμερείς συμβάσεις για διπλή φορολογία σε ό,τι αφορά το εισόδημα και το κεφάλαιο.

2. Φόρος κληρονομίας

Φαίνεται ότι οι διασυνοριακές υποθέσεις φόρου κληρονομίας απασχολούν όλο και περισσότερο τους πολίτες της ΕΕ. Ουδέποτε ζητήθηκε από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο να εξετάσει κανόνες περί φόρου κληρονομίας των κρατών μελών της ΕΕ πριν από το 2003, έκτοτε όμως τα εθνικά δικαστήρια έχουν παραπέμψει οκτώ υποθέσεις στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Επιπλέον, πολλές καταγγελίες και ερωτήματα έχουν υποβληθεί στην Επιτροπή σχετικά με προβλήματα διάκρισης καθώς και διπλής φορολογίας στο θέμα αυτό. Τα προβλήματα διπλής φορολογίας προκύπτουν επειδή οι νόμοι των κρατών μελών τα οποία φορολογούν την κληρονομία, διαφέρουν σημαντικά ακόμη και ως προς τον υποκείμενο στον φόρο. Επιπλέον, είναι πολύ λίγες οι διμερείς φορολογικές συμβάσεις μεταξύ κρατών μελών που ρυθμίζουν τη διπλή φορολογία της κληρονομίας και δεν φαίνονται να είναι πλήρεις οι μονομερείς μηχανισμοί φορολογικών ελαφρύνσεων των κρατών μελών. Η Επιτροπή αναλύει, επί του παρόντος, αυτά τα διασυνοριακά προβλήματα φόρου κληρονομίας και πραγματοποιεί ευρείες διαβουλεύσεις. Εξετάζει λύσεις όπως παροχή κατευθυντηρίων γραμμών για την κατάργηση πτυχών που εισάγουν διακρίσεις και ζητά από τα κράτη μέλη να καταστήσουν πληρέστερους τους μονομερείς μηχανισμούς τους για την αποφυγή διπλής φορολόγησης. Η Επιτροπή πρόκειται να υποβάλει προτάσεις για την αντιμετώπιση διασυνοριακών προβλημάτων φορολογίας της κληρονομίας στα μέσα του 2011, με βάση τα αποτελέσματα της υπό εξέλιξη εκτίμησης επιπτώσεων.

3. Φορολόγηση μερισμάτων που καταβάλλονται διασυνοριακά

Στις διασυνοριακές υποθέσεις, στις παρακρατήσεις φόρου στην πηγή για μερίσματα, το δικαίωμα φορολόγησης εσόδων ανήκει από κοινού στο κράτος προέλευσης του εισοδήματος και στο κράτος κατοικίας του επενδυτή. Ωστόσο, επειδή η καταβολή μερισμάτων υπόκειται σε φορολόγηση σε δύο κράτη μέλη, συχνά προκύπτουν σημαντικά προβλήματα: μπορεί να είναι δύσκολο να ζητηθεί επιστροφή φόρου, ενδέχεται να εμπλέκονται πολλά επίπεδα φορολόγησης και ο φόρος που επιβάλλεται στα μερίσματα που καταβάλλονται σε αλλοδαπούς επενδυτές ενδέχεται να είναι υψηλότερος από αυτόν που επιβάλλεται στα μερίσματα που καταβάλλονται σε εγχώριους επενδυτές. Ως εκ τούτου, έχουν αυξηθεί οι καταγγελίες πολιτών οι οποίες αφορούν διάκριση καθώς και οι υποθέσεις που παραπέμπονται στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.

Η Επιτροπή εξετάζει επί του παρόντος το θέμα αυτό και, βάσει εκτίμησης των επιπτώσεων, θα παρουσιάσει πρωτοβουλία το 2012 για την επίλυση των προβλημάτων τα οποία οφείλονται στο γεγονός ότι δύο κράτη μέλη έχουν δικαίωμα φορολόγησης μερισμάτων που καταβάλλονται σε ιδιώτες επενδυτές. Μέχρι να ολοκληρωθεί η πληρέστερη ανάλυση της φορολόγησης των μερισμάτων στην ΕΕ, η Επιτροπή συνεργάζεται επίσης με τα κράτη μέλη για να εξασφαλίσει ότι τυχόν μείωση της παρακράτησης φόρου στην πηγή για έσοδα από τίτλους, περιλαμβανομένων των μερισμάτων, της οποίας δικαιούνται οι επενδυτές δυνάμει φορολογικών συμβάσεων, θα χορηγείται με τον απλούστερο και ταχύτερο δυνατό τρόπο, και στην ιδανική περίπτωση, κατά τον χρόνο πληρωμής των εν λόγω εσόδων (βλ. Σύσταση 2009/784/ΕΚ της Επιτροπής, της 19ης Οκτωβρίου 2009).

4. Ταξινόμηση οχήματος και τέλη κυκλοφορίας

Όταν ένας πολίτης της ΕΕ αγοράζει αυτοκίνητο σε κράτος μέλος άλλο από αυτό της συνήθους κατοικίας του ή όταν μεταφέρει αυτοκίνητο σε κράτος μέλος άλλο από αυτό στο οποίο αυτό έχει ταξινομηθεί, συχνά αντιμετωπίζει υπερβολική γραφειοκρατία και ενδέχεται να υποχρεωθεί να καταβάλει δύο φορές τέλη ταξινόμησης ή/και κυκλοφορίας.

Το 2005, η Επιτροπή πρότεινε οδηγία[8] σχετικά με τη φορολογία των επιβατικών αυτοκινήτων με στόχο τη σταδιακή κατάργηση των τελών ταξινόμησης και την εισαγωγή καθεστώτος επιστροφής για τη μεταβατική περίοδο. Τα κράτη μέλη δεν έχουν μέχρι σήμερα συμφωνήσει ομόφωνα, όπως απαιτείται, για την έγκριση της πρότασης αυτής. Η Επιτροπή επί του παρόντος επανεξετάζει τα θέματα προκειμένου να επιλύσει το πρόβλημα της διπλής φορολογίας σε ό,τι αφορά την ταξινόμηση αυτοκινήτων και θα υποβάλει νέες προτάσεις το 2011[9].

5. Ηλεκτρονικό εμπόριο

Επί του παρόντος, οι καταναλωτές στην ΕΕ θεωρούν ότι δυσκολεύονται να αγοράζουν διασυνοριακά αγαθά ή υπηρεσίες μέσω του διαδικτύου. Ένας στους τρεις καταναλωτές της ΕΕ έχει πραγματοποιήσει ηλεκτρονική αγορά αλλά μόνο το 7% έχει πραγματοποιήσει διασυνοριακή ηλεκτρονική αγορά. Αυτά ισχύουν τη στιγμή που το 33% των καταναλωτών θα επιθυμούσε να πραγματοποιεί διασυνοριακές αγορές.

Στο πλαίσιο έρευνας διαπιστώνεται ότι το 60% των καταναλωτών επιχειρεί να αγοράσει διασυνοριακά μέσω διαδικτύου, χωρίς όμως τελικά να το πράττει διότι ο πωλητής αρνείται την εμπορική συναλλαγή ή την αποστολή[10]. Στις μισές από τις ερευνηθείσες περιπτώσεις, ήταν αδύνατη η ολοκλήρωση της εμπορικής συναλλαγής παρά το γεγονός ότι αν οι καταναλωτές την ολοκλήρωναν, θα εξοικονομούσαν τουλάχιστον 10%. Υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που αποθαρρύνουν τις επιχειρήσεις να πωλούν διασυνοριακά και όπως διαπιστώθηκε, σπουδαιότερος είναι ο συναφής με τον ΦΠΑ παράγων. Το 62% των λιανεμπόρων αναφέρει ότι οι διαφορετικές εθνικές φορολογικές ρυθμίσεις αποτελούν σημαντικό πρακτικό εμπόδιο στις διασυνοριακές εμπορικές συναλλαγές. Πολλοί εμπορευόμενοι μέσω διαδικτύου δεν επιθυμούν να πωλούν προϊόντα στην αλλοδαπή διότι, στην περίπτωση αυτή, ενδέχεται να είναι υποκείμενα φόρου και να έχουν υποχρέωση αναφοράς στη χώρα στην οποία πωλούν.

Η παρούσα κατάσταση έχει εν μέρει βελτιωθεί με την έγκριση ενιαίου σημείου εξυπηρέτησης για εμπορευόμενους, οι οποίοι προμηθεύουν καταναλωτές στον χώρο των τηλεπικοινωνιών, της εκπομπής προγραμμάτων και των ηλεκτρονικών υπηρεσιών και έχουν ήδη ξεκινήσει ενέργειες για την εφαρμογή του σχεδίου αυτού. Η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να προωθεί την ευρύτερη εφαρμογή του ενιαίου κέντρου εξυπηρέτησης[11]. Στο πλαίσιο αυτό, την 1η Δεκεμβρίου, η Επιτροπή δρομολόγησε πράσινη βίβλο με την οποία καθίσταται δυνατή η συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων σε διαβούλευση σε ό,τι αφορά το μέλλον του ΦΠΑ, συμπεριλαμβανομένων των ενιαίων κέντρων εξυπηρέτησης. Η Επιτροπή ενθαρρύνει τους ενδιαφερόμενους για την ενεργή συμμετοχή τους στη διαβούλευση αυτή, η οποία θα συμβάλει στην προετοιμασία μελλοντικών ενεργειών στα θέματα αυτά.

Εκτιμήσεις για μελλοντικές ενέργειες

Η Επιτροπή προτείνει, επίσης, διάλογο με τις φορολογικές διοικήσεις των κρατών μελών και τους ενδιαφερομένους με θέμα περαιτέρω κατάλληλες λύσεις στα φορολογικά διασυνοριακά εμπόδια, που αντιμετωπίζουν πολίτες της ΕΕ. Μεταξύ των λύσεων που ήδη προτάθηκαν αναφέρονται οι εξής:

- Δημιουργία κεντρικού ενιαίου κέντρου εξυπηρέτησης στις φορολογικές διοικήσεις, στο οποίο μπορούν να απευθύνονται μετακινούμενοι εργαζόμενοι και επενδυτές για να λάβουν τις σχετικές φορολογικές πληροφορίες αλλά και για να καταβάλουν απευθείας φόρους και να λάβουν όλα τα αναγκαία πιστοποιητικά για τις φορολογικές αρχές της χώρας τους.

- Διευκόλυνση της διασυνοριακής φορολογικής συμμόρφωσης, με την επιδίωξη μεγαλύτερης εναρμόνισης των τυποποιημένων εντύπων φορολογικής απαίτησης και διασάφησης, με τη μετάφραση των πληροφοριών σε άλλες επίσημες γλώσσες της ΕΕ και με την ευρύτερη χρήση της τεχνολογίας των πληροφοριών.

- Ενθάρρυνση των κρατών μελών να θεσπίσουν ειδικούς κανόνες για τους μεθοριακούς και τους μετακινούμενους εργαζόμενους, που λαμβάνουν υπόψη τη διάδραση μεταξύ φορολογικών καθεστώτων και συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης των διαφόρων κρατών μελών.

- Προώθηση καλύτερης διάδρασης μεταξύ των διαφόρων καθεστώτων φορολόγησης των συντάξεων, ώστε να ενθαρρύνεται η κινητικότητα των εργαζομένων.

Συμπέρασμα

Η κατάργηση φορολογικών εμποδίων μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο προκειμένου οι πολίτες της ΕΕ να μετακινούνται με μεγαλύτερη ευχέρεια και με περισσότερη εμπιστοσύνη σε άλλη χώρα, με σκοπό την εργασία, τη σύνταξη, την πραγματοποίηση επενδύσεων και την αγορά αγαθών και υπηρεσιών. Από πλευράς της, η Επιτροπή προτείνει τα εξής:

- Να εξετάσει επισταμένως τις καταγγελίες και να διασφαλίσει μεγαλύτερη διαφάνεια και πληροφόρηση των πολιτών σχετικά με την έκβαση των καταγγελιών, οι οποίες αφορούν φορολογική νομοθεσία των κρατών μελών και διαδικασίες παράβασης στα φορολογικά θέματα. Αυτό θα επιτευχθεί ειδικότερα με την ετήσια δημοσίευση πληροφοριών φιλικών για τον χρήστη στον δικτυακό τόπο Europa.

- Να καταστεί ευκολότερη η πρόσβαση στις συμβουλευτικές υπηρεσίες της Επιτροπής Europe Direct και «Η Ευρώπη σου» και να εξασφαλιστεί ότι οι υπηρεσίες αυτές είναι σε θέση να χειρίζονται αποτελεσματικότερα συναφή με τη φορολογία θέματα και ότι οι πολίτες μπορούν να λαμβάνουν αμεσότερα βοήθεια και συμβουλές. Οι πληροφορίες του δικτυακού τόπου «Η Ευρώπη σου» θα παρέχονται με μορφότυπο φιλικό για τον χρήστη.

- Να υποβάλει λεπτομερή ανάλυση των προβλημάτων διπλής φορολογίας το 2011 και να επεξεργαστεί οριστική λύση για το 2012, βάσει των αποτελεσμάτων εκτίμησης επιπτώσεων.

- Να προτείνει λύσεις για τα διασυνοριακά προβλήματα φορολογίας της κληρονομίας το 2011, βάσει των αποτελεσμάτων εκτίμησης επιπτώσεων.

- Το 2012, να προτείνει λύσεις σε προβλήματα που οφείλονται στην επιβολή φόρων στην περίπτωση διασυνοριακής πληρωμής μερισμάτων, βάσει των αποτελεσμάτων εκτίμησης επιπτώσεων·

- Να προτείνει λύσεις σε διασυνοριακά προβλήματα που αντιμετωπίζουν πολίτες της ΕΕ σε ό,τι αφορά τη φορολόγηση των αυτοκινήτων ιδιωτικής χρήσης και την ηλεκτρονική αγορά αγαθών και υπηρεσιών.

- Να δρομολογήσει διάλογο με τα κράτη μέλη το 2011, στο πλαίσιο ομάδας εργασίας φορολογικών πραγματογνωμόνων, σχετικά με τρόπους απλούστευσης της φορολογικής συμμόρφωσης στις διασυνοριακές υποθέσεις.

Η Επιτροπή χρειάζεται την υποστήριξη του Συμβουλίου, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, των κρατών μελών και των ενδιαφερόμενων, για την επιτυχή αντιμετώπιση των διασυνοριακών φορολογικών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν πολίτες της ΕΕ, όπως διπλή φορολόγηση, περίπλοκες φορολογικές διαδικασίες και έλλειψη σαφούς πληροφόρησης των αλλοδαπών φορολογούμενων. Επομένως, η Επιτροπή καλεί όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να αναλάβουν ενεργό ρόλο για την αντιμετώπιση των φορολογικών εμποδίων, τα οποία περιγράφονται στο παρόν έγγραφο, ώστε η ενιαία αγορά να είναι πραγματικά επωφελής για τους πολίτες της ΕΕ. Η Επιτροπή θα παρουσιάσει την πρόοδο που θα έχει επιτευχθεί σε ό,τι αφορά την αντιμετώπιση διασυνοριακών φορολογικών προβλημάτων, ιδιαίτερα τη διπλή φορολογία αυτοκινήτων, στο πλαίσιο της έκθεσης για την ιθαγένεια της ΕΕ, που προγραμματίζεται για το 2013, ευρωπαϊκό έτος αφιερωμένο στους πολίτες.

[pic][pic][pic]

[1] http://ec.europa.eu/eu2020/pdf/COMPLET%20EN%20BARROSO%20%20%20007%20-%20Europe%202020%20-%20EN%20version.pdf

[2] COM(2010) 608

[3] COM(2010) 603

[4] http://ec.europa.eu/youreurope/citizens/index_en.htm

[5] SEC(2010)1576

[6] SEC(2010)1576

[7] http://ec.europa.eu/bepa/pdf/monti_report_final_10_05_2010_en.pdf

[8] COM(2005) 261 τελικό

[9] Ένα θέμα ξεχωριστό από αυτό της διπλής καταβολής τελών ταξινόμησης αυτοκινήτου είναι οι απαιτήσεις για τη διπλή ταξινόμηση των αυτοκινήτων. Σε ό,τι αφορά αυτό το τελευταίο, όπως αναφέρθηκε στην έκθεση για την ιθαγένεια της ΕΕ του 2010 (COM(2010) 603), η Επιτροπή θα προτείνει επίσης νομοθετικό μέσο το 2011, με στόχο την απλούστευση των διατυπώσεων και των προϋποθέσεων για την ταξινόμηση οχημάτων, τα οποία έχουν ήδη ταξινομηθεί σε κράτος μέλος, προκειμένου να αρθούν τα εμπόδια στη διασυνοριακή μεταφορά των εν προκειμένω οχημάτων.

[10] Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών για τις διασυνοριακές ηλεκτρονικές εμπορικές συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων και καταναλωτών στην ΕΕ της 22.10.2009 (COM(2009) 557 τελικό) και έγγραφο εργασίας της Επιτροπής: «Έκθεση για το διασυνοριακό ηλεκτρονικό εμπόριο στην ΕΕ», SEC(2009) 283.

[11] Το 2004, η Επιτροπή πρότεινε ένα σύστημα «ενιαίας εξυπηρέτησης» (COM(2004) 728), χάρη στο οποίο κάποιες υποχρεώσεις αναφοράς είναι δυνατόν να εκπληρώνονται στο κράτος μέλος εγκατάστασης της επιχείρησης. Ωστόσο, η πρόταση δεν έχει ακόμη εγκριθεί.