A4-0384/97

Ψήφισμα σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής με θέμα «Η Ευρωπαϊκή Ένωση και το Διάστημα: προώθηση των εφαρμογών, των αγορών και της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας» (CΟΜ(96)0617 - C4-0042/97)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής (CΟΜ(96)0617 - C4-0042/97),

- έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του:

. της 25ης Απριλίου 1979 σχετικά με τη συμμετοχή της Κοινότητας στην έρευνα του διαστήματος (( ΕΕ C 127 της 21.5.1979, σελ. 42.)),

. της 17ης Σεπτεμβρίου 1981 σχετικά με τη διαστημική πολιτική της Ευρώπης (( ΕΕ C 260 της 12.10.1981, σελ. 102.))

. της 17ης Ιουνίου 1987 σχετικά με τη διαστημική πολιτική της Ευρώπης (( ΕΕ C 190 της 20.7.1987, σελ. 78.))

. της 22ας Οκτωβρίου 1991 σχετικά με την ευρωπαϊκή διαστημική πολιτική (( ΕΕ C 305 της 25.11.1991, σελ. 26.))

. της 6ης Μαΐου 1994 σχετικά με την Κοινότητα και το διάστημα (( ΕΕ C 205 της 25.7.1994, σελ. 467.)),

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Έρευνας, Τεχνολογικής Ανάπτυξης και Ενέργειας καθώς και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Οικονομικής, Νομισματικής και Βιομηχανικής Πολιτικής (A4-0384/97),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανεξαρτησία της πρόσβασης στο διάστημα και της εκμετάλλευσής του, ο συντονισμός των διαστημικών δραστηριοτήτων, η προώθηση της αποτελεσματικότητας και της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας διαστήματος καθώς και η υποστήριξη στην έρευνα και στην τεχνολογική ανάπτυξη σ' αυτόν τον τομέα αποτέλεσαν τους στόχους στους οποίους επικεντρώθηκε η ευρωπαϊκή πολιτική διαστήματος από τα τέλη της δεκαετίας του '70,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι παρά το σύνθετο χαρακτήρα καθενός από τους ειδικούς τομείς, καθώς και ένα πολύ μέτριο επίπεδο δημόσιας χρηματοδότησης πολύ κατώτερο από εκείνα των κύριων ανταγωνιστών της, η Ευρώπη χάρις σε μια σημαντική προσπάθεια συνεργασίας κατόρθωσε να αναπτύξει μια ιδιαίτερη διαστημική δραστηριότητα της οποίας η αύξηση της εμπορικής αγοράς, ακόμη και σημαντική, δεν μπορεί να αποκρύψει την πτώση των δημόσιων επενδύσεων που είναι αναγκαίες για την ανάπτυξη αυτού του τομέα προκειμένου να εξασφαλιστεί η τεχνολογική πρόοδος και η συνέχιση των δραστηριοτήτων που συνδέονται με την εξερεύνηση του διαστήματος και τη γνώση του σύμπαντος,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, όπως έχουν οι Συνθήκες σήμερα, η χρηματοδότηση της έρευνας και της ανάπτυξης στο στρατιωτικό τομέα αποτελεί αποκλειστική δραστηριότητα κάθε κράτους μέλους στην οποία ορθά δεν συμμετέχει η ΕΕ,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχει σημαντική διαφορά στη σχετική σπουδαιότητα του διαστημικού τομέα στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, κυρίως όταν συγκρίνεται ο αριθμός των ατόμων που απασχολούνται στη βιομηχανία του διαστήματος - 200.000 στις Ηνωμένες Πολιτείες, 39.000 στην Ευρώπη -, ή ο κύκλος εργασιών - 7% έναντι 38% στην Ευρώπη - που πραγματοποιείται στην εμπορική αγορά, με αποτέλεσμα διαστημικές δραστηριότητες που θεωρούνται εμπορικές στην Ευρώπη να εξακολουθούν να χρηματοδοτούναι από τις κρατικές παραγγελίες στις Ηνωμένες Πολιτείες,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι μεγάλες τάσεις που παρατηρούνται στο οικονομικό και πολιτικό πλαίσιο, συγκεκριμένα το πέρασμα στην παγκόσμια κοινωνία της πληροφορίας, το άνοιγμα της διεθνούς αγοράς σε νέους ανταγωνιστές και οι νέες γεωπολιτικές παράμετροι που διέπουν την ανάπτυξη του τομέα πρέπει να δώσουν νέους προσανατολισμούς στην ευρωπαϊκή πολιτική διαστήματος,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή πρέπει να συμπεριλάβει στον χάρτη ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών και έργων για την κοινωνία της πληροφορίας και τις τηλεπικοινωνίες έναν ειδικό στόχο στον οποίον οι οργανώσεις χρηστών από τα κράτη της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και τις τρίτες χώρες της Μεσογείου θα συμμετέχουν στον καθορισμό και την ανάπτυξη νέων εφαρμογών δορυφόρων προς αντιμετώπιση προβλημάτων κοινού ενδιαφέροντος, προς στήριξη της ανάπτυξης, της εκπαίδευσης και των πολιτιστικών ανταλλαγών,

Ζ. εκτιμώντας ως θετική την προσέγγιση της Επιτροπής ως προς τους παράγοντες που έχουν άμεση επιρροή στην πολιτική της Ένωσης για το διάστημα, κυρίως όσον αφορά την ενσωμάτωση του διαστήματος στους τομείς των τηλεπικοινωνιών, της ναυσιπλοΐας και της γεωπαρατήρησης, τη βραδεία αναδιάρθρωση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας μπροστά στη συγκέντρωση των αμερικανικών ομίλων, τις αποστολές που ανατίθενται στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος (ΕΥΔ) ή το ρόλο της κοινοτικής έρευνας-ανάπτυξης,

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι επενδύσεις που είναι αναγκαίες για την ανάπτυξη της βιομηχανίας παρουσιάζουν χαρακτηριστικά άλλοτε δημόσιων επενδύσεων των οποίων η αποδοτικότητα, επειδή πρόκειται για στρατηγική ανάπτυξη ή για συμβολή σε υπηρεσίες γενικού συμφέροντος, είναι δύσκολο να υπολογισθεί, άλλοτε κεφαλαίων με επιχειρηματικό κίνδυνο των οποίων οι περίοδοι επανεισπράξεως είναι μακρές,

1. διαπιστώνει ότι η Επιτροπή επιβεβαιώνει στην ανακοίνωσή της τα αναφερόμενα στο προαναφερθέν ψήφισμα της 6ης Μαΐου 1994 καθώς και τα συμπεράσματα του Φόρουμ για το Διάστημα που διεξήχθη στις 6 και 7 Νοεμβρίου 1995[semigr ]

2. υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη αναμόρφωσης της πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα του διαστήματος για να ληφθεί υπόψη το σύνολο των στρατηγικών και εμπορικών διακυβευόμενων των διαστημικών δραστηριοτήτων και αναθέρμανσης των επενδύσεων για να εξασφαλισθεί η ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητα των βιομηχανιών του τομέα και να ξεπερασθεί η καθυστέρηση που έχει συσσωρευθεί σε ορισμένους τομείς[semigr ]

3. εκφράζει φόβους ότι μια ιδιαίτερα αισιόδοξη εικόνα του μεγέθους και της ταχύτητας της ανάπτυξης στην αγορά των εμπορικών εφαρμογών ή των υπηρεσιών γενικού ενδιαφέροντος μπορεί να οδηγήσουν σε υποεκτίμηση του βαθμού της δημόσιας χρηματοδότησης που θα ήταν αναγκαία, κυρίως στον τομέα της έρευνας-ανάπτυξης, προτού εξασφαλισθεί η ύπαρξη μιας ανοιχτής και δίκαιης αγοράς της οποίας η εδραίωση απαιτεί και άλλες καθορισμένες ενέργειες της Επιτροπής, κυρίως για να εξασφαλισθεί η δυνατότητα πρόσβασης των ευρωπαϊκών διαστημικών προϊόντων και υπηρεσιών στις αγορές τρίτων χωρών βάσει της αρχής της αμοιβαιότητας[semigr ]

4. υπογραμμίζει την ανάγκη μιας ευρωπαϊκή πολιτική για την προώθηση της χρήσης των δεδομένων γεωπαρατήρησης μέσω της δημιουργίας υποδομών και υπηρεσιών τις οποίες δεν μπορεί να χρηματοδοτήσει ο ιδιωτικός τομέας και η οποία οφείλει να ενσωματώσει την αποστολή προστασίας προσώπων και αγαθών έναντι κλιματολογικών αλλαγών, μείζονος σημασίας κινδύνων, φυσικών καταστροφών και καταστροφών που έχουν προκληθεί από τον άνθρωπο, την αναγκαία επιδιαιτησία στις διενέξεις για πρόσβαση στους φυσικούς πόρους και την εφαρμογή των πολιτικών της Ένωσης ιδιαίτερα στους τομείς της χωροταξίας, της γεωργίας και της αλιείας,της πολιτικής μεταφορών και της καταπολέμησης της απάτης, καθώς και τις πτυχές της νομοθεσίας και την κατάρτηση ως προς τη χρήση νέων μέσων[semigr ]

5. εμμένει στην ανάγκη αύξησης των μη στρατιωτικών και στρατιωτικών τεχνολογικών αρμοδιοτήτων καθώς και των χρηματοδοτικών δυνατοτήτων στον τομέα του διαστήματος για μη στρατιωτικούς σκοπούς, και ιδιαίτερα στον τομέα της παρατήρησης μέσω δορυφόρου, γνωρίζοντας ότι ο ιδιωτικός τομέας δεν θα μπορούσε να χρηματοδοτήσει το σύνολο της ευρωπαϊκής υποδομής που απαιτείται για την αντιμετώπιση των επιτακτικών αναγκών αυτονομίας και ανεξαρτησίας πρόσβασης καθώς και επεξεργασίας πληροφοριών[semigr ]

6. θεωρεί ότι η βιομηχανία διαστήματος πρέπει να δεσμευθεί αποφασιστικά στην κατεύθυνση μιας συγκέντρωσης που θα της επιτρέπει να ανταγωνίζεται τους αμερικανούς κατασκευαστές μέσω μιας προτίμησης που θα δίδεται στην ευρωπαϊκή βιομηχανία για την κάλυψη των αναγκών της Ένωσης, προκειμένου αυτή να διαθέτει μια πραγματική εσωτερική αγορά κατά το πρότυπο των ανταγωνιστών της[semigr ]

7. υπογραμμίζει την ανάγκη της θεώρησης του διαστήματος στο σύνολό του εντάσσοντας στις δράσεις που θα αναλαμβάνονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο τις επιστημονικές πτυχές και εκείνες που συνδέονται με τις δραστηριότητες στο επανδρωμένο διάστημα χωρίς περιορισμό μόνον στις εμπορικές εφαρμογές όπως αναφέρεται στην έκθεση της High Level Group και στην ανακοίνωση της Επιτροπής[semigr ]

8. επικροτεί, ωστόσο, την προσοχή που δίδεται στη στήριξη των εμπορικών δραστηριοτήτων, και συγκεκριμένα των εκτοξευτών, που χρειάζονται κρατικές ενισχύσεις για τις σημαντικές επενδύσεις τους στην προηγμένη έρευνα, οι οποίες κρίνονται στοιχειώδεις για τη διατήρηση της μακροπρόθεσμης ανταγωνιστικότητάς τους[semigr ]

9. υπενθυμίζει το συντονιστικό ρόλο που διαδραματίζει το διάστημα στην εφαρμογή μιας διεθνούς συνεργασίας, κατά κύριο λόγο στο δημόσιο τομέα, μέσω μιας συνεργασίας των βιομηχανικών αρμοδιοτήτων, των προγραμμάτων έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης γύρω από ευρείας κλίμακας προγράμματα όπως ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός και τα μεγάλα επιστημονικά πειράματα (HUBBLE, ISO, CASINI..)[semigr ]

10. θεωρεί απαραίτητο το 5ο Πρόγραμμα-Πλαίσιο να διαθέσει σημαντικά μέσα στην έρευνα του διαστήματος μέσω στοχευμένων δράσεων που θα αφορούν την κοινωνία της πληροφορίας, τη γεωπαρατήρηση, τη ναυσιπλοΐα και συνιστά τη θέσπιση μιας ειδικής δράσης που θα εγγυάται τον από κοινού συντονισμό των διαφόρων δραστηριοτήτων και των προγραμμάτων της ΕΥΔ, δηλώνει όμως απερίφραστα ότι σε καμία περίπτωση δεν πρέπει το 5ο Πρόγραμμα-Πλαίσιο να χρησιμοποιηθεί για τη χρηματοδότηση έρευνας και ανάπτυξης στον καθαρώς στρατιωτικό τομέα[semigr ]

11. προτείνει, ιδιαίτερα, το 5ο Πρόγραμμα-Πλαίσιο να περιλάβει την έρευνα για ηλιακά κάτοπτρα μακρινού διαστήματος, σε συνεργασία με την ΕΥΔ[semigr ]

12. προτρέπει την Επιτροπή να θέσει σε εφαρμογή, από κοινού με την ΕΥΔ, προγράμματα πρωτοβουλίας με στόχο την καλύτερη σύνδεση των επιτυχιών της ευρωπαϊκής διαστημικής βιομηχανίας με την ανάπτυξη των περιφερειών που φιλοξενούν τις δραστηριότητες αυτές[semigr ]

13. ζητεί από την Επιτροπή όπως κατά τον καθορισμό των κατευθύνσεων της ευρωπαϊκής πολιτικής διαστήματος δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην ενίσχυση του τεχνικού και οικονομικού δυναμικού της βιομηχανίας μέσω μέτρων που θα ευνοούν αφενός τις καινοτόμους εφαρμογές που συνδέονται με το επανδρωμένο διάστημα και τα μεγάλα τεχνολογικά προγράμματα, αφετέρου δε τις τεχνικές και εμπορικές εφαρμογές οι οποίες τροφοδοτούν τις μαζικές αγορές (τηλεπικοινωνίες) και τις μεγάλες υπηρεσίες (ναυσιπλοΐα)[semigr ]

14. επικροτεί τη μνεία των πειραματικών προγραμμάτων και προγραμμάτων επίδειξης μεταξύ των δράσεων που θα πρέπει να αναλάβει η Ευρωπαϊκή Ένωση, και ζητεί να εξετασθεί εν προκειμένω η με δομοστοιχειωτό τρόπο κατασκευή εξεδρών επίδειξης προς αξιολόγηση των διαστημικών εξοπλισμών που κατασκευάζουν οι βιομηχανίες της Ένωσης[semigr ]

15. συνιστά, πέραν της συνεδριάσεως της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος σε επίπεδο Συμβουλίου Υπουργών, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στο εγγύς μέλλον να ορίσει στην ημερήσια διάταξή του συνεδρίαση αφιερωμένη στην ευρωπαϊκή πολιτική του διαστήματος[semigr ]

16. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να ενθαρρύνουν τις ιδιωτικές και δημόσιες επενδύσεις στους τομείς-κλειδιά όπως η βιομηχανία δορυφόρων και η βιομηχανία εκτοξευτών με ιδιαίτερη προσοχή στους ριπτόμενους μικρούς εκτοξευτές σε συνεργασία, ανάλογα με την περίπτωση, με εταιρίες τρίτων χωρών[semigr ]

17. θεωρεί ότι η Επιτροπή πρέπει να ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος να προβεί σε εποτίμηση του κινδύνου που αντιπροσωπεύει για τον ευρωπαϊκό τομέα διαστήματος σε πλαίσιο ανταγωνισμού η έλλειψη ενός ευρωπαϊκού ερευνητικού προγράμματος για επαναχρησιμοποιήσιμο όχημα εκτοξεύσεως[semigr ]

18. ενθαρρύνει την Επιτροπή να εκπονήσει με τη βοήθεια της ΕΥΔ πρόταση κανονιστικών διατάξεων σε διεθνές επίπεδο για την παρακολούθηση, τον έλεγχο και την εξάλειψη της ρύπανσης που προκαλείται από θραύσματα διαστημικών οχημάτων[semigr ]

19. ζητεί από την Επιτροπή να ολοκληρώσει τις προσπάθειες τυποποίησης και συντονισμού των ευρωπαϊκών συστημάτων ναυσιπλοΐας μέσω δορυφόρου προκειμένου να επιτευχθεί ένα αυτόνομο και ολοκληρωμένο ευρωπαϊκό σύστημα ναυσιπλοΐας, με την προοπτική ενός παγκόσμιου συστήματος, και να ευνοηθεί η συνεργασία με τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και με τις τρίτες χώρες της Μεσογείου[semigr ]

20. καλεί τα κράτη μέλη που δεν συμμετέχουν στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος να καταστούν μέλη της, έτσι ώστε να ενισχυθεί ο ευρωπαϊκός χαρακτήρας αυτού του φορέα[semigr ]

21. ζητεί από την Επιτροπή να συμβάλει στο να καταστούν γνωστά και να προωθηθούν τα ευρωπαϊκά προγράμματα στους πιθανούς μεγάλους εταίρους και πελάτες: Ινδία, Κίνα, Ρωσία, Αφρική και να θεσπίσει έναν ισορροπημένο διάλογο με την Ιαπωνία και τις Ηνωμένες Πολιτείες σχετικά με την τυποποίηση και τη διασύνδεση των μεγάλων συστημάτων[semigr ]

22. εκφράζει ικανοποίηση για την εκ μέρους του Συμβουλίου έγκριση του προγράμματος δράσης για τις επικοινωνίες μέσω δορυφόρων και φρονεί ότι η ταχεία εφαρμογή του είναι σημαντικότατη για την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών βιομηχανιών που ασχολούνται με αυτή τη δραστηριότητα[semigr ] υπογραμμίζει συγκεκριμένα τη σπουδαιότητα των δράσεων έρευνας και ανάπτυξης που προβλέπονται από το πρόγραμμα δράσης, όπως είναι τα ερευνητικά σχέδια για τις προσεχείς γενεές δορυφόρων τηλεπικοινωνιών[semigr ]

23. θεωρεί ότι η Επιτροπή και η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος πρέπει να στηρίξουν χρηματοδοτικά εκπαιδευτικά προγράμματα με αντικείμενο το διάστημα μέσω «διαστημικών έργων μεγέθους φυτωρίου» (δορυφόροι σε μικρογραφία, get-away-special) για μαθητές στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και για φοιτητές[semigr ]

24. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Επιτροπή και στο Συμβούλιο.