Αριθ. C 56/32 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 6. 3. 89 
Γνωμοδότηση για την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου σχετικά με ένα κώδικα συμπεριφοράς για 
τα ηλεκτρονικά συστήματα κράτησης θέσεων(') 
(89/C 56/13) 
Στις 14 Νοεμβρίου 1988, το Συμβούλιο αποφάσισε, σύμφωνα με το άρθρο 84, παράγραφος 2 της 
Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, να ζητήσει από την Οικονομική 
και Κοινωνική Επιτροπή να γνωμοδοτήσει για την παραπάνω πρόταση. 
Το τμήμα μεταφορών και επικοινωνιών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών 
της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 7 Δεκεμβρίου 1988 με βάση την εισηγητική έκθεση του 
κ. Moreland. 
Κατά τη 261η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 14ης Δεκεμβρίου 1988), η Οικονομική και Κοινωνική 
Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα τη γνωμοδότηση που ακολουθεί. 
1. Εισαγωγή 
1.1. Υπάρχει μια αυξανόμενη ανησυχία ότι η ανάπτυξη 
των ηλεκτρονικών συστημάτων κρατήσεων (ΗΣΚ) που 
ανήκουν στις αεροπορικές εταιρείες μπορεί να λειτουργήσει 
περισσότερο προς το συμφέρον της προώθησης των εταιρειών 
παρά να εξασφαλίσει ότι τα ταξιδιωτικά γραφεία θα είναι σε 
θέση να παρουσιάσουν μια πλήρη και αντικειμενική εικόνα 
των διατεθέμενων αεροπορικών υπηρεσιών. 
1.2. Αυτή η ανησυχία αυξήθηκε λόγω της κριτικής που 
γίνεται για τα ΗΣΚ που ανήκουν σε αεροπορικές εταιρείες 
στις ΗΠΑ. Αυτό είχε στην Ευρώποη δύο συνέπειες. Η πρώτη 
ήταν η κατάρτιση ενός κώδικα συμπεριφοράς από την Ευρω­
παϊκή διάσκεψη πολιτικής αεροπορίας (ΕΔΠΑ), μέλη της 
οποίας είναι όλα τα κράτη μέλη της ΕΟΚ και η Ευρωπαϊκή 
Επιτροπή και στις εργασίες της οποίας συμμετέχουν και 
άλλοι ενδιαφερόμενοι οργανισμοί όπως οι αεροπορικές εται­
ρείες και οι οργανώσεις καταναλωτών. Στόχος του κώδικα 
είναι να εξασφαλιστεί ότι τα ΗΣΚ θα χρησιμοποιούνται με 
θεμιτό και διαφανή τρόπο και χωρίς διακρίσεις, με σκοπό να 
αποφευχθούν οι αθέμιτες χρήσεις αυτών των συστημάτων, 
και έτσι να εξασφαλιστεί ο θεμιτός ανταγωνισμός μεταξύ των 
εταιρειών και να προστατευθούν τα συμφέροντα των χρηστών 
των αεροπορικών μεταφορών (παράγραφος 2, αρχές για τον 
κώδικα συμπεριφοράς της ΕΔΠΑ όσον αφορά τα ηλεκτρονικά 
συστήματα κρατήσεων). 
1.3. Η δεύτερη συνέπεια ήταν η εξής: ύστερα από αίτηση 
του Συμβουλίου στα πλαίσια της συμφωνίας για τις αεροπορι­
κές μεταφορές του Δεκεμβρίου 1987, η Επιτροπή ενέκρινε 
τον Ιούλιο του 1988 (και δημοσίευσε στην Επίσημη Εφημε­
ρίδα) (2) ένα γενικό κανονισμό εξαιρέσεων για ορισμένες 
κατηγορίες συμφωνιών μεταξύ των επιχειρήσεων σχετικά με 
τα ΗΣΚ για τις υπηρεσίες αεροπορικών μεταφορών (και αυτό 
ύστερα από την έκδοση σχετικής γνωμοδότησης της ΟΚΕ 
τον Ιούλιο). 
1.4. Ο γενικός κανονισμός εξαιρέσεων έθετε τους όρους 
για τα ηλεκτρονικά συστήματα κράτησης θέσεων που 
ανήκουν από κοινού σε δύο η περισσότερες αεροπορικές 
εταιρείες (στην πράξη πρόκειται για τα Amadeus και Galileo, 
στα οποία συμμετέχουν οι ευρωπαϊκές εθνικές αεροπορικές 
εταιρείες). 
(') ΕΕ αριθ. C 294 της 18. 11. 1988, σ. 12. 
(2) ΕΕ αριθ. L 239 της 30. 8. 1988. 1.5. Η Επιτροπή προτείνει τώρα έναν κώδικα συμπερι­
φοράς που θα καλύπτει όλα τα ηλεκτρονικά συστήματα κρα­
τήσεων που λειτουργούν στην Κοινότητα. Στην ουσία, συμ­
φωνεί με το γενικό κανονισμό εξαιρέσεων, αλλά είναι πιο 
πλήρης από αυτόν. Ωστόσο, δεν συμφωνεί απόλυτα με τον 
κώδικα συμπεριφοράς της ΕΔΠΑ. 
2. Κύρια σημεία της πρότασης της Επιτροπής 
Τα κύρια σημεία είναι τα εξής: 
α) Καλύπτονται όλα τα ΗΣΚ που λειτουργούν στην Κοινό­
τητα, δηλαδή περιλαμβάνονται και όλα τα αμερικανικής 
ιδιοκτησίας συστήματα που λειτουργούν στην Κοινότητα 
(άρθρο 1)· 
β) Στο βαθμό που τα μέσα παρέχονται από τους πωλητές 
συστημάτων, όλοι οι αερομεταφορείς μπορούν να εξασφα­
λίσουν ότι οι πτήσεις, οι ναύλοι, οι τιμές και οι διαθέσιμες 
θέσεις τους παριέχονται σε όλα τα ΗΣΚ (άρθρο 3)· 
γ) Τα τέλη δεν θα πρέπει να επιτρέπουν διακρίσεις και θα 
πρέπει να καθορίζονται σε συνάρτηση με το κόστος 
(άρθρα 3 και 9)· 
δ) Οι εταιρείες που συμμετέχουν σε ένα ΗΣΚ θα έχουν το 
δικαίωμα να καταγγείλουν τη σύμβαση τους με έναν 
πωλητή συστήματος χωρίς κυρώσεις μετά από προειδο­
ποίηση που θα γίνεται μέχρι έξι μήνες πριν από το τέλος 
του πρώτου έτους (άρθρο 3)· 
Ομοίως, οι ταξιδιωτικοί πράκτορες θα μπορούν να καταγ­
γείλουν μια σύμβαση μετά από προειδοποίηση που θα 
γίνεται μέχρι τρεις μήνες πριν από το τέλος του πρώτου 
έτους (άρθρο 9)· 
ε) Πλη ροφορίες σχετικά με τις διαδικασίες, τα τέλη, τα μέσα 
συστημάτων, και τα κριτήρια έκδοσης και παρουσίασης 
που χρησιμοποιούνται μπορούν να δοθούν ύστερα από 
αίτηση σε κάθε ενδιαφερόμενο (άρθρο 3)· 
ζ) Τα στοιχεία που περιλαμβάνονται σε ένα ΗΣΚ θα πρέπει 
να είναι πλήρη, ακριβή και διαφανή (άρθρο 4)· 
η) Η εικόνα δεν θα πρέπει να είναι μεροληπτική (άρθρο 5)· 
6. 3. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 56/33 
θ) Οι πληροφορίες που παρέχονται από τα ΗΣΚ θα πρέπει 
να διατίθενται σε ισότιμη βάση σε όλους τους μεταφορείς 
(άρθρο 6)· 
ι) Οι πωλητές συστημάτων δεν θα είναι υποχρεωμένοι να 
εφαρμόζουν τις υποχρεώσεις του κώδικα έναντι μεταφο­
ρέων τρίτων χωρών, εάν το ΗΣΚ που ανήκει σ'αυτούς 
δεν συμφωνεί με αυτές τις υποχρεώσεις (δηλαδή ρήτρα 
αμοιβαιότητας) (άρθρο 7)· 
κ) Δεν θα πρέπει να παρέχεται καμία προμήθεια ή άλλο 
κίνητρο από μια αεροπορική εταιρεία για ειδική χρήση 
του ΗΣΚ της (άρθρο 8)· 
λ) Η μεταφορά επιβατών (τακτικές και έκτακτες πτήσεις), 
φορτίων και ταχυδρομείου περιλαμβάνεται στους όρους 
της ρύθμισης (άρθρα 2 και 3)· 
μ) Οι πτήσεις κοινού κώδικα θα πρέπει να αντιμετωπίζονται 
ως πτήσεις ανταπόκρισης, εκτός εάν η συμφωνία σχετικά 
με τον κοινό κώδικα εξασφαλίζει την επιβίβαση στην 
πτήση ανταπόκρισης, οπότε, στην περίπτωση αυτή, οι 
πτήσεις κοινού κώδικα μπορούν να εμφανίζονται στην 
εικόνα κατά προτεραιότητα σε σχέση με τις κανονικές 
πτήσεις ανταπόκρισης. 
3. Γενικές παρατηρήσεις 
3.1. Η ΟΚΕ εκφράζει ικανοποίηση για την πρόταση της 
Επιτροπής, διατυπώνοντας ωστόσο τις παρατηρήσεις που 
περιλαμβάνονται στα κεφάλαια 4 και 5. Θεωρεί ότι η πρόταση 
αυτή θα δημιουργήσει τις απαραίτητες συνθήκες ώστε τα 
ταξιδιωτικά γραφεία να μπορούν να παρέχουν στο κοινό 
αντικειμενικές και πλήρεις πληροφορίες για τα αεροπορικά 
ταξίδια. 
Με βάση τα όσα γνωρίζουμε εκ των υστέρων, είναι εύλογη η 
υπόθεση ότι οι καταναλωτές θα είχαν ωφεληθεί περισσότερο 
εάν η Κοινότητα είχε απαγορεύσει στις αεροπορικές εται­
ρείες να είναι κάτοχοι συστημάτων ΗΣΚ και είχε φροντίσει 
ώστε ιδιοκτήτες τους να είναι ταξιδιωτικά γραφεία ή/και 
ανεξάρτητοι πράκτορες. 
Οι ενέργειες αυτές τώρα πια είναι αντιπρακτικές. Ο κώδικας 
συμπεριφοράς θα πρέπει να εξασφαλίζει ότι τα ΗΣΚ λειτουρ­
γούν προς το συμφέρον του καταναλωτή ενώ παράλληλα 
προστατεύει το θεμιτό ενδιαφέρον των εταιρειών για την 
έκδοση εισιτηρίων. Παρ'όλα αυτά η Επιτροπή θα πρέπει να 
παρακολουθεί την κατάσταση προσεκτικά, και, αν σημειωθεί 
κατάχρηση, να εξετάσει το όλο πρόβλημα της ιδιοκτησίας. 
3.2. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι ο καθορισμός ενός κώδικα συμπερι­
φοράς θα έχει αισθητή επίδραση στην λειτουργία των ΗΣΚ 
τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό της Κοινότητας. 
Θα χρησιμοποιηθεί ως βάση διαπραγματεύσεων στο διεθνή 
χώρο για τον καθορισμό ενός διεθνούς κώδικα. 
4. Ειδικές παρατηρήσεις 
4.1. Προοίμιο (έκτο εδάφιο) 
Σε περίπτωση που δεν αλλάξει η πρόταση όσον αφορά τη 
μεταφορά φορτίων και τις πτήσεις Charter, το προοίμιο θα 
πρέπει να διατυπωθεί ως εξής: «Ότι τα συστήματα αυτά, εφόσον χρησιμοποιούνται 
σωστά, προσφέρουν σημαντικές και χρήσιμες υπηρεσίες 
στους αεροπορικούς μεταφορείς, στα πρακτορεία ταξι­
διών, στους τουριστικούς πράκτορες, στους μεταφορείς 
φορτίων...» 
4.2. Άρθρο 2 (θ) 
Καθώς ο βασικός σκοπός της πρότασης είναι να εξυπηρετη­
θούν τα συμφέροντα των επιβατών, η ΟΚΕ διερωτάται κατά 
πόσο είναι αναγκαίο να συμπεριληφθεί σ'αυτή η μεταφορά 
εμπορευμάτων και ταχυδρομείου. Θεωρεί ότι θα πρέπει να 
δοθεί προτεραιότητα στο να παρέχουν τα ΗΣΚ πλήρη και 
ουδέτερη εικόνα των επιβατικών υπηρεσιών. (Αν διαγραφεί 
η μεταφορά εμπορευμάτων, θα πρέπει επίσης να διαγραφούν 
από τα επόμενα άρθρα οι αναφορές στους «ναύλους» και τις 
«φορτωτικές».) 
Η ανάπτυξη έκτακτων πτήσεων που παρέχουν ναύλους «μόνο 
για τις θέσεις», αποτελεί ένα θετικό πλεονέκτημα για το 
ταξιδιωτικό κοινό και είναι λυπηρό το γεγονός ότι ορισμένα 
κράτη μέλη εξακολουθούν να εμποδίζουν αυτές τις πτήσεις. 
Η ΟΚΕ φοβάται ότι η συμπερίληψη αυτών των πτήσεων στην 
πρόταση μπορεί να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα από αυτό 
που επιδιώκεται, δηλαδή να ενισχύσει την αντίδραση στην 
ανάπτυξη τους. 
4.3. Άρθρο 3 (Ι) 
Σύμφωνα με τη διάταξη αυτή, εάν ένας μεταφορέας μπορεί να 
περιλαμβάνει τις έκτακτες πτήσεις του, τότε όλοι οι μεταφο­
ρείς θα πρέπει να έχουν αυτή την δυνατότητα. Το τμήμα 
διερωτάται κατά πόσο αυτή η απαίτηση έχει πρακτική αξία 
σ'αυτό το στάδιο. Δεν φαίνεται να υπάρχει άμεση ανάγκη να 
συμπεριληφθεί, επειδή οι διαμαρτυρίες σχετικά με τα ΗΣΚ 
αναφέρονται περισσότερο στις τακτικές μεταφορές παρά στις 
πτήσεις Charter. 
4.4. Άρθρο 3 (2) 
Η ΟΚΕ εμμένει στην άποψη (όπως εκφράσθηκε στην γνω­
μοδότηση της για το γενικό κανονισμό εξαιρέσεων) ότι τα 
τέλη θα πρέπει να δημοσιεύονται, επειδή αυτό θα αποτρέψει 
κάθε προσπάθεια διακρίσεων. Το επιχείρημα ότι η δημο­
σίευση θα ενθαρρύνει ενδεχόμενες συνεννοήσεις δεν φαίνεται 
σοβαρό. 
Υπάρχει ο κίνδυνος να καθοριστούν τα τέλη σε συνάρτηση 
με τον όγκο και έτσι να πληγούν οι μικροί μεταφορείς, εκτός 
αν υπάρξει πιο σαφής ορισμός των «παρεχόμενων υπηρε­
σιών». 
4.5. Άρθρο 3 (4) «ισχύοντες τεχνικοί περιορισμοί» 
Ο ασαφής χαρακτήρας της φράσης αυτής αφήνει περιθώρια 
για ποικιλία ερμηνειών. Συνεπώς, η Επιτροπή θα πρέπει να 
την διατυπώσει σαφέστερα. 
Αριθ. C 56/34 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 6. 3. 89 
4.6. Άρθρο 4 (2) 
Μετά τη λέξη «παραπλανητικών» θα πρέπει να προστεθούν 
οι λέξεις «ελλείπων ή ...». 
4.7. Θα πρέπει να υπάρξει μια νέα διάταξη (ενδεχόμενα 
ένα άρθρο 4.5) που να ορίζει τα εξής: «Οι συμμετέχοντες 
μεταφορείς πρέπει να εξασφαλίσουν το δικαίωμα να αγορά­
ζουν από τον πωλητή συστήματος μόνο εκείνες τις υπηρεσίες 
που επιθυμούν να αγοράσουν και να μην υποχρεώνονται να 
αγοράζουν ένα τυποποιημένο «πακέτο.» 
4.8. Άρθρο 5(4) 
Η ΟΚΕ εκφράζει ανησυχία για το γεγονός ότι η διαδικασία 
για την αναθεώρηση των διατάξεων του παραρτήματος δεν 
προβλέπει διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη, δηλαδή 
αεροπορικές εταιρείες, καταναλωτές, κλπ. αλλά φαίνεται να 
προσανατολίζεται προς την αναθεώρηση τους από εθνικούς 
δημόσιους υπαλλήλους, παρά το γεγονός ότι τα θέματα αυτά 
δεν φαίνεται να έχουν σχέση με τα εθνικά συμφέροντα. 
Επιπλέον, η διαδικασία αυτή παρακάμπτει την αναθεώρηση 
από όργανα με δημοκρατική βάση, όπως είναι το Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο ή η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή. Η 
ΟΚΕ, ενώ κατανοεί ότι, σε έκτακτες περιστάσεις, μπορεί να 
χρειασθεί να ληφθούν γρήγορες αποφάσεις, προτείνει 
ωστόσο, να ακολουθηθούν οι φυσιολογικές και δημοκρατικές 
διαδικασίες της Κοινότητας, στα πλαίσια των οποίων το 
Συμβούλιο λαμβάνει απόφαση ύστερα από γνωμοδότηση του 
Κοινοβουλίου και της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτρο­
πής. 
Καθώς οι διαδικασίες της ΕΔΠΑ προβλέπουν συμμετοχή 
τόσο των κρατών μελών όσο και των ενδιαφερόμενων μερών 
(δηλαδή αεροπορικές εταιρείες, καταναλωτές) και της 
Επιτροπής, η ΟΚΕ προτείνει η Επιτροπή να αναθεωρεί αυτό­
ματα το παράρτημα και να κάνει προτάσεις για αλλαγές στην 
περίπτωση που η ΕΔΠΑ κάνει δικές της προτάσεις. 
4.9. Άρθρο 6 
Η ΟΚΕ υποθέτει ότι με αυτή τη διάταξη αντιμετωπίζεται το 
θέμα της ανησυχίας των ταξιδιωτικών πρακτόρων ως προς 
την ασφάλεια των πληροφοριών σχετικά με τους πελάτες που 
ενδεχόμενα αποθηκεύονται σε ένα ΗΣΚ. Το τμήμα συμφωνεί 
ως προς το ότι αυτές οι πληροφορίες ανήκουν στον ταξιδιω­
τικό πράκτορα και οι ιδιοκτήτες ΗΣΚ δεν θα πρέπει να έχουν 
πρόσβαση σ'αυτές χωρίς την έγκριση του πελάτη. Επιπλέον 
θα πρέπει να ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα ώστε να μην 
έχουν πρόσβαση στις πληροφορίες αυτές οι ανταγωνιστές 
πράκτορες. 
4.10. Άρθρο 7 
Οι αθέμιτες πρακτικές των αεροπορικών εταιρειών τρίτων 
χωρών δεν θα πρέπει να συνεχιστούν από τη στιγμή που 
ταυτόχρονα οι εταιρείες αυτές μπορούν να επωφεληθούν από 
την αμερόληπτη εικόνα ενός ευρωπαϊκού ΗΣΚ. Ωστόσο, η χρήση ατελών εικόνων ως αποτέλεσμα αντιποίνων δεν είναι 
προς το συμφέρον του καταναλωτή ο οποίος επιθυμεί να είναι 
σε θέση να καταλήξει στην καλύτερη από τις υπάρχουσες 
δυνατότητες επιλογής, και όχι να οδηγηθεί σε μια εταιρεία 
γιατί δεν υπάρχει αμοιβαιότητα με το σύστημα κάποιας 
άλλης. Η ΟΚΕ σημειώνει ότι στο σημείο 4 των «Γενικών 
κριτηρίων» του παραρτήματος αναφέρεται ότι οι ταξιδιωτικοί 
πράκτορες πρέπει να ενημερώνονται όταν μια εικόνα δεν είναι 
πλήρης. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι στο άρθρο 7 θα πρέπει επίσης 
να συμπεριληφθεί η απαίτηση να ενημερώνουν οι πωλητές 
συστημάτων όλους τους ταξιδιωτικούς πράκτορες στην περί­
πτωση που ορισμένες πληροφορίες αποσύρονται από την 
εικόνα λόγω «αμοιβαιότητας». 
Η ΟΚΕ υποστηρίζει το άρθρο 7.2, προτείνει, όμως, σε εξαιρε­
τικές περιπτώσεις κατά την εφαρμογή του από έναν πωλητή 
συστήματος, να μπορεί η Επιτροπή να επιτρέπει την οποιαδή­
ποτε ενέργεια σε χρονικό διάστημα μιρκότερο των 14 ημερών 
κατά την ημερομηνία εφαρμογής. 
4.11. Άρθρο 9 
Κατά τη γνώμη της ΟΚΕ, σύμφωνα με τη διάταξη αυτή, 
απαγορεύονται οι ρήτρες σχετικά με τις αποζημιώσεις που 
βασίζονται στο διαφυγόν κέρδος μάλλον παρά στις πραγματι­
κές δαπάνες. Ευτυχώς, τέτοιες ρήτρες, που αποτελούν ένα 
ωμό παράδειγμα της τάσης των αεροπορικών εταιρειών να 
επιδιώκουν δεσμευτικές συμβάσεις, δεν έχουν εξαπλωθεί 
στην Ευρώπη έως σήμερα. Ωστόσο, αν ληφθεί υπόψη η 
εμπειρία των ΗΠΑ ως προς αυτές τις ρήτρες, έχει πρωταρχική 
σημασία να συνεχιστεί η υπάρχουσα κατάσταση με την 
απαγόρευση τους από αυτόν τον κώδικα. 
Η ΟΚΕ σημειώνει ότι η προτεινόμενη ημερομηνία καταγ­
γελίας είναι έως μετά από ένα χρόνο. Αυτό συμφωνεί με την 
αρχική πρόταση για το γενικό κανονισμό εξαιρέσεων, αλλά 
διαφέρει από το χρονικό διάστημα που έχει συμφωνηθεί στα 
πλαίσια της ΕΔΠΑ (3 χρόνια). Η ΟΚΕ τονίζει ότι το Συμβού­
λιο θα πρέπει να καθορίσει μια χρονική περίοδο που να 
είναι λογική τόσο όσον αφορά τον ανταγωνισμό μεταξύ των 
πωλητών συστημάτων όσο και την εξασφάλιση του απαραίτη­
του χρόνου για την κάλυψη των υψηλών αρχικών δαπανών. 
4.12. Άρθρο 10 (3) 
Η Επιτροπή πρέπει επίσης να αναφέρει κάθε χρόνο πόσες 
καταγγελίες έχει λάβει και πόσες απ'αυτές κρίθηκαν αιτιολο­
γημένες. 
4.13. Άρθρο 11 
Η ΟΚΕ διερωτάται μήπως οι λέξεις «χωρίς χρονοτριβή» είναι 
ασαφείς και μήπως θα πρέπει να δοθεί συγκεκριμένος χρόνος, 
π.χ. 1 μήνας. 
Η ΟΚΕ σημειώνει ότι δεν υπάρχει διάταξη που να προβλέπει 
την αντιμετώπιση από την Επιτροπή των προβλημάτων 
«αμοιβαιότητας» με τις τρίτες χώρες. Η έλλειψη διάταξης 
που να επιτρέπει στην Επιτροπή να ενεργεί για λογαριασμό 
6. 3. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 56/35 
της Κοινότητας όσον αφορά την αντιμετώπιση τέτοιων προ­
βλημάτων με τις χώρες κρίνεται ως σοβαρή παράλειψη στην 
πρόταση. 
4.14. Άρθρο 21 
Η ΟΚΕ πιστεύει ότι οι προτεινόμενες ημερομηνίες θα πρέπει 
να μεταβληθούν, καθώς είναι σαφές ότι η απόφαση του Συμ­
βουλίου σχετικά μ'αυτήν την ρύθμιση θα ληφθεί μετά το 
Δεκέμβριο του 1988. Οπωσδήποτε, μια τρίμηνη μεταβατική 
περίοδος δεν επαρκεί στους αερομεταφορείς, τους ταξιδιω­
τικούς πράκτορες και τα άλλα ενδιαφερόμενα μέρη για να 
προσαρμόσουν τις εικόνες κλπ. σύμφωνα με τους κανόνες του 
κώδικα συμπεριφοράς. 
4.15. Παράρτημα 
4.15.1. Γενικά κριτή ρια 
4.15.1.1. Δεδομένου ότι οι «κύριες εικόνες» είναι 
«πλήρεις» σύμφωνα με το άρθρο 2 η) της πρότασης, είτε το 
άρθρο 4 είναι περιττό, είτε το άρθρο 2 η) θα πρέπει να 
αναθεωρηθεί. 
4.15.2. Κριτήρια για τις τακτικές αεροπορικές 
μεταφορές 
4.15.2.1. Η ΟΚΕ τονίζει ότι πρέπει να είναι απόλυτα σαφής 
η σειρά με την οποία παρουσιάζονται οι πληροφορίες, ιδιαί­
τερα επειδή η έλλειψη αυτής της σαφήνειας οδήγησε σε 
καταχρήσεις στις ΗΠΑ. Σ'αυτά τα πλαίσια, σημειώνει την 
αντίθεση που υπάρχει σε σχέση με τη σαφήνεια του κώδικα 
ΕΔΠΑ. Σ'αυτά τα πλαίσια, η κύρια εικόνα θα πρέπει να έχει 
τα εξής χαρακτηριστικά: 
α) Όλες οι απ'ευθείας πτήσεις μεταξύ ενός ζεύγους πόλεων 
θα πρέπει να παρουσιάζονται με χρονική σειρά ώρας 
αναχώρησης μόνο (επειδή, αν παρουσιάζεται και η αναχώ­
ρηση και η άφιξη, μπορούν να γίνουν αθέμιτοι χειρισμοί)· 
β) Οι άλλες απ'ευθείας πτήσεις (δηλαδή πτήσεις με στάση) 
και όλες οι πτήσεις ανταπόκρισης θα πρέπει να παρουσιά­
ζονται με χρονική σειρά διάρκειας πτήσης, επειδή αυτή 
μπορεί να είναι το πιο σημαντικό στοιχείο για τον 
επιβάτη. (Και πάλι, αν παρουσιάζεται και η αναχώρηση 
και η άφιξη, μπορούν να γίνουν αθέμιτοι χειρισμοί). 
4.15.2.2. Η ΟΚΕ θέτει υπό αμφισβήτηση την προτίμιση 
που δίνεται στον κοινό κώδικα με βάση την εξασφάλιση 
Βρυξέλλες, 14 Δεκεμβρίου 1988. της επιβίβασης σε μια πτήση ανταπόκρισης (επειδή φαίνεται 
αδύνατο να υπάρξει 100% εξασφάλιση), και επισημαίνει ότι 
όλες οι πτήσεις με κοινό κώδικα θα πρέπει να αντιμετω­
πίζονται ως πτήσεις ανταπόκρισης (όπως στον κώδικα της 
ΕΔΠΑ). Ωστόσο, θα μπορούσε να εμφανίζεται στην οθόνη 
ένας αστερίσκος ή άλλο σημείο αναγνώρισης που να επιση­
μαίνει τις πτήσεις ανταπόκρισης που είναι εξασφαλισμένες. 
5. Άλλες παρατηρήσεις 
5.1. Υπάρχει μια σειρά από σημεία που δεν έχουν ληφθεί 
υπόψη από τον κώδικα και τα οποία η ΟΚΕ πιστεύει ότι δεν 
μπορούν να αγνοηθούν και θα πρέπει να αποτελέσουν τη 
βάση κοινοτικής νομοθεσίας. 
5.1.1. Τόσο ο κώδικας της ΕΔΠΑ όσο και ο κώδικας της 
Επιτροπής βασίζονται σε εικόνες δρομολογίων. Δεν λαμ­
βάνουν υπόψη τη δυνατότητα των τιμών να επηρεάσουν την 
εικόνα. Το τμήμα ωστόσο εκφράζει την ελπίδα ότι οι πωλητές 
συστημάτων θα ενθαρρυνθούν να καθιερώσουν δευτερεύουσες 
εικόνες που να βασίζονται στην τιμή, και αυτή είναι μια 
επιλογή που θα είναι ευπρόσδεκτη από τους καταναλωτές. 
5.1.2. Οι πωλητές θα πρέπει να είναι σε θέση να προμηθεύ­
σουν τα ταξιδιωτικά γραφεία με λογισμικό και συνδέσεις για 
τις κρατήσεις, αλλά οι πράκτορες δεν θα πρέπει να υποχρεώ­
νονται να χρησιμοποιήσουν τον εξοπλισμό που παρέχεται 
από τους πωλητές. 
5.1.3. Ως συνέπεια των «Γενικών κριτηρίων» (4) του Πα­
ραρτήματος, όταν η εικόνα δεν είναι πλήρης, ο πωλητής 
συστήματος πρέπει να το δηλώνει σαφώς στην εικόνα. 
Επιπλέον, η ΟΚΕ θεωρεί ότι ο ταξιδιωτικός πράκτορας έχει 
καθήκον να ενημερώνει τον πελάτη όταν η εικόνα δεν είναι 
πλήρης. Πράγματι, αν ληφθεί υπόψη αυτή η πρόταση, η 
πρόταση για τα «οργανωμένα ταξίδια» και η καθυστερημένη 
έρευνα της Επιτροπής για το σύστημα ΙΑΤΑ, υπάρχει μια 
συνεχώς αυξανόμενη ανάγκη να καθιερωθεί ένας κώδικας 
συμπεριφοράς που να αφορά τους ταξιδιωτικούς πράκτορες 
και να επιβληθεί στους ταξιδιωτικούς πράκτορες η νομική 
υποχρέωση να παρέχουν «την καλύτερη δυνατή συμβουλή» 
στον πελάτη. 
5.1.4. Δεδομένου ότι ο κώδικας καταρτίστηκε υπό τις περι­
στάσεις του 1988 και ότι οι απαιτήσεις του κώδικα (η οποιου­
δήποτε κώδικα) μπορεί να αλλάξουν γρήγορα, η Επιτροπή 
θα πρέπει να υποχρεωθεί να αναλάβει μια πλήρη αναθεώρηση 
π.χ. σε τρία χρόνια. Εν πάση περιπτώσει, θα πρέπει να λάβει 
υπόψη την αναθεώρηση που υποχρεούται να κάνει η ΕΔΠΑ 
σε τρία χρόνια. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE