ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM (85) 792 
 
 
 
Vol. 1985/0 264 
  
 
Disclaimer  
Conformém ent au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlem ent. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the opening to the public of the historical archives of the European Econom ic 
Communit y and the European Atom ic Energy Communit y (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), t his file is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation.  
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom  1. 
Februa r 1983 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen  
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgem einschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983,  
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003  
(ABI. L 243 v om 27.9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit  
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5  
der genannten Verordnung freigegeben.  
ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
ΟΟΜ(85) 792 τελικό  
Βρυξέλλες, 28 Ιανουάριου 1986
Έγγραφο για συζήτηση
ΣΧΕΤΙΚΑ Μ Ε  ΜΙΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΤΟ ΔΑΣΙΚΟ Τ Ο Μ Ε Α
(Ανακοίνωση από την Επιτροπή στο Συμβούλιο)
ΟΟΜ(85) 792 τελικό

Έγγραφο για συζήτηση
ΣΧΕΤΙΚΑ Μ Ε  ΜΙΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΤΟ ΔΑΣΙΚΟ ΤΟ Μ ΕΑ
I .  Εισαγωγή
1. Η  Ευρωπαϊκή Επιτροπή στα πλαίσια του προγράμματος που παρουσία­
σε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το Μάρτιο 1985 ανέλαβε να υποβάλ­
λει προτάσεις σχετικά με τη δασοκομία. Στη συνέχεια αποφάσισε  
να αναλάβει ευρείες διαβουλεύσεις πριν υποβάλει συγκεκριμένες  
προτάσεις. Η  Επιτροπή υποβάλει το έγγραφο αυτό σχετικά με τη  
δασοκομία σαν μία βάση για διαβουλεύσεις. Αφού τα ενδιαφερό­
μενο μέρη είχαν την ευκαιρία να εκφράσουν τ ις  απόψεις τους  
σχετικά με τ ις  ιδέες που προτείνονται σ' αυτό, η Επιτροπή θα  
υποβάλει προτάσεις για ένα κοινοτικό πρόγραμμα δασικής ενέρ­
γεια ς.
Για να βοηθηθούν οι διαβουλεύσεις αυτές η Επιτροπή δημο­
σ ιεύει εκτενέστερο και περισσότερο περιγραφικό έγγραφο σ χετι­
κά με τη δασοκομία στην Κοινότητα, σαν συμπλήρωμα του παρόντος  
εγγράφου. Ένα κοινοτικό πρόγραμμα ενέργειας θα πρέπει να  
συμπληρώνει τ ις  εθνικές π ολιτικές. Αυτό το πρόγραμμα δασικής  
ενέργειας θα περιλαμβάνει μία σειρά μέτρων που ενδέχεται να  
οδηγήσουν στην επέκταση των δασικών επεκτάσεων και στην αύ­
ξηση της χρησιμότητας των υπαρχόντων δασών. Αν και η Επιτροπή  
δεν προτείνει τη δημιουργία μιας κοινοτικής δασικής πολιτικής,  
πολλές από τ ις  ενέργειες που προτείνονται θα είν α ι περισσότε­
ρο αποτελεσματικές εάν ληφθούν σε κοινοτικό επίπεδο παρά εάν  
ληφθούν σε επίπεδο κράτους μέλους.
Επιπλέον^η Επιτροπή πέρα από την ενθάρρυνση των συζητήσεων σχε­
τικά  με τη δασοκομία στην Κοινότητα έχει την πεποίθηση, bxι χα,  δασο­
κομ ικά προβλήματα στις χώρες εκτός της Ευρώπης, ιδίως στον ανα­
πτυσσόμενο κόσμο, θα πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη.
I I .  Η  σημασία των δασών της Κοινότητας
2. Τα δάση καλύπτουν τ ις  σημαντικές ανάγκες για βιομηχανικά υλικά,  
προσφέρουν οικονομική δραστηριότητα και απασχόληση σε περιοχές  
που συχνά δεν είν α ι ιδιαίτερα εύπορες και ενισχύουν τη δραστη­
ριότητα και απασχόληση σε βιομηχανίες που χρησιμοποιούν ξύλο  
σε άλλα μέρη της Κοινότητας. Επίσης παίζουν ζωτικό ρόλο στη  
διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας και συμβάλλουν στην ποιό­
τητα του περιβάλλοντος, στην πρόληψη της διάβρωσης και της  
ερήμωσης και στις δραστηριότητες ψυχαγωγίας και αναψυχής των  
πολιτών της Κοινότητας.

-  2 -
3. Οι ανάγκες των δέκα κρατών μελών για δασικά προϊόντα (πριστή  
ξυ λ εία , πλάκες, πολτός, χαρτί, και άλλα) ξεπερνούν κατά πολύ  
την ποσότητα της ξυλείας που παράγεται από τα κοινοτικά δάση,  
με αποτέλεσμα η Κοινότητα να είν α ι παγκοσμίως ο μεγαλύτερος  
καθαρός εισαγωγέας προϊόντων ξύλου. Οι καθαρές εισαγωγές έ -  
φθασαν περίπου σε 17.000 εκ. ECU το 1984 και η κατάσταση αυτή  
δεν πρόκειται να αλλάξει με την προσχώρηση της Ισπανίας και  
της Πορτογαλίας.
Αυτή η αυξανόμενη διαφορά μεταξύ της ζήτησης της Κοινότητας  
για ξυλεία και της δικής της παραγωγής εν μέρει μόνο οφείλε­
ται στην ανεπάρκεια της φυτευμένης έκτασης -  σε τελευταία ανά­
λυση 20% του εδάφους της Κοινότητας είν α ι δενδροφυτευμένο.
Επίσης οφείλεται στην ανεπαρκή χρησιμοποίηση αρκετών από τα  
υπάρχοντα δάση, μερικά από τα οποία δεν είν α ι καθόλου παραγω­
γικά. Μια σωστή διαχείριση και δασοκομικές τεχνικές θα μπορού­
σαν να βελτιώσουν την υγεία, εμφάνιση και παραγωγή των δασών  
αυτών.
, Συγχρόνως μια αύξηση της προσφοράς ξυλείας (έχοντας κατά νου ότι  
ένα τμήμα της ζήτησης μπορεί να καλυφθεί μόνο από τ ις  εισαγωγές),  
μαζί με μία καλύτερη οργάνωση, θα μπορούσε να οδηγήσει σε μία  
αύξηση της δραστηριότητας των βιομηχανιών που χρησιμοποιούν ξυ­
λεία της Κοινότητας. Παρά το συνολικό της έλλειμμα, η Κοινότητα  
εξάγει περίπου 2 εκ. τόνους χαρτί και ξυλόπλακες και είν α ι καθα-  
ρός εξαγωγέας επίπλων. Επομένως στην Κοινότητα υπάρχει ζήτηση  
και βιομηχανική δυναμικότητα πράγμα το οποίο μπορεί να οδηγήσει  
σε μια μεγαλύτερη χρήση των ανανεώσιμων πόρων, δημιουργώντας συμ­
πληρωματικό εισόδημα και απασχόληση.
4. 0 περιβαλλοντολογικος ρόλος των δασών είν α ι σημαντικός όσον αφορά  
τη διατήρηση της φύσης και φυσικής ισορροπίας, περιλαμβανομένης  
της προστασίας των εδαφών και της πρόληψης απώλειας υδάτων, και  
προσφέροντας επίσης πεδίο για σκοπούς αναψυχής. Οι περιβαλλοντο-  
λογικοί στόχοι δεν συγκρούονται με το στόχο μιας μεγαλύτερης  
δασοκομικής ανάπτυξης. Προσφέροντας δυνατότητες αναψυχής τόσο  
στον αγροτικό όσο και στον αστικό πληθυσμό, τα δάση ανταποκρί-  
νονται στις κοινωνικές ανάγκες και διευκολύνουν την παροχή υπη­
ρεσιών και δυνατοτήτων αναψυχής πράγμα που αντανακλά τη νέα τάση  
της καταναλωτικής ζήτησης.
5. Οι τρ εις βασικές λειτο υργίες των δασών της Κοινότητας που αναφέ-  
ρονται πιο πάνω -  παροχή πρώτων υλών, διατήρηση της οικολογικής  
ισορροπίας και ο ρόλος τους για τ ις  δραστηριότητες αναψυχής -  
έχουν μεγάλη σημασία. Η  βελτίωση της παραγωγής πρώτων υλών και  
υπηρεσιών από τα δάση της Κοινότητας μπορεί και να πρέπει να  
επ ιτευχθεί από κοινού.

-  3 -
6. Η  Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε προτάσεις για τά δάση και τη  
ξυλεία κατά το παρελθόν. Πολλές από αυτές τ ις  πρωτοβουλίες (σχε­
τικά  με την έρευνα, τ ις  γεωργικές διαρθρώσεις κλπ.) έχουν πραγ­
ματοποιηθεί. Οι αντιπροσωπείες με μεγάλη πλειοψηφία υποστήρι­
ξαν μία πρόταση σχετικά με την προστασία των δασών από τ ις  πυρ­
καγιές και από την καταστροφή λόγω των όξινων βροχών και συ­
νεχίζονται οι συζητήσεις στο Συμβούλιο. Δύο άλλες πρωτοβουλίες  
συζητούνται ακόμη στο Συμβούλιο όμως καμμία από τ ις  δύο δεν  
έχει προχωρήσει. Το 1979 η Επιτροπή πρότεινε ένα ψήφισμα σχε­
τικ ά  με μία κοινοτική δασική πολιτική και τη δημιουργία μιας  
μόνιμης δασικής επιτροπής. Στα μέσα 1983 πρότεινε στόχους και  
κατευθυντήριες γραμμές δράσης για μία κοινοτική πολιτική όσον  
αφορά τη δασοκομία και τ ις  βιομηχανίες που βασίζονται στα δάση.
Το Συμβούλιο δεν έχει αποφασίσει σχετικά με τ ις  προτάσεις αυτές.
7. Για τί επομένως η Επιτροπή πρέπει να αναλάβει περαιτέρω πρωτοβου­
λ ίες στον τομέα της δασοκομίας; Υπάρχουν πολλοί λόγοι.
Η  μείωση των γεωργικών πλεονασμάτων θα οδηγήσει στην αναζήτηση  
εναλλακτικών καλλιεργειών, σ υμπ εριλαμβανομένω ν των δασών.
. Το σημαντικό εμπορικό έλλειμμα της Κοινότητας όσον αφορά το  
ξύλο και τα προϊόντα ξύλου δημιουργεί την ανάγκη αύξησης της  
κοινοτικής παραγωγής ξυλείας, εφόσον αυτό μπορεί να γ ίν ε ι με  
τρόπο οικονομικό.
. Η  ανάγκη διατήρησης και επέκτασης των οικονομικών δραστηριο­
τήτων και της απασχόλησης κυρίως στις αγροτικές περιοχές.
Απ αιτείται δράση για να σταματήσει η επιταχυνόμενη καταστρο­
φή των ευρωπαϊκών δασών λόγω της ατμοσφαιρικής μόλυνσης και  
των πυρκαγιών. Η  έκταση που καίγεται κάθε χρόνο στην Ισπανία  
και την Πορτογαλία είνα ι περίπου η ίδια με εκείνη των δέκα  
κρατών μελών.
Τα προβλήματα αυτά θέτουν θέμα κοινοτικής αλληλεγγύης και απαι­
τούν μία κοινοτική ενέργεια.
δ ι.; Ένας άλλος σημαντικός λόγος για τον οποίο πρέπει η Επιτροπή να  
αναλάβει μία πρωτοβουλία στο δασικό τομέα είνα ι η πίεση που  
ασκεί η κοινή γνώμη για μία τέτο ια  ενέργεια. Στο Ευρωπαϊκό Κοι­
νοβούλιο έχουν κατατεθεί πολλά ψηφίσματα βάσει των οποίων ζη­
τ ε ίτ α ι να αναληφθεί κάποια ενέργεια. Το 1983 το Κοινοβούλιο  
ενέκρινε ένα ψήφισμα για μια εκτενή κοινοτική δασική π ολιτική.  
Πολλά από τα σημεία που έθεσε το Κοινοβούλιο αναφέρονται στο  
παρόν έγγραφο συζήτησης.

4
9. Πράγματι, η Κοινότητα έχει προσφέρει αρκετά στη δασοκομία στα πλαί­
σια των άλλων πολιτικών. Μεταξύ του 1980 και 1984, περίπου 470 εκ.
-ECU χορηγήθηκαν από το FE0GA, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής  
Ανάπτυξης, από διάφορα ερευνητικά προγράμματα και από το Ευρωπαϊ­
κό Ταμείο Ανάπτυξης (εκτός της Κοινότητας). Επιπλέον η Ευρωπαϊκή  
Τράπεζα Επενδύσεων χορήγησε δάνεια για δασικά σχέδια στην Ιρλαν­
δία και Πορτογαλία καθώς και σ τις αναπτυσσόμενες χώρες.
Ενω  αυτά τα κοινοτικά μέτρα είχαν σημαντικές επιπτώσεις, παραμέ­
νουν μεμονωμένες ενέργειες στα πλαίσια των διαφόρων πολιτικών.
Ωστόσο η δασοκομία και οι βασιζόμενες στα δάση βιομηχανίες απο­
τελούν αλληλεξαρτόμενους κλάδους της οικονομικής δραστηριότητας  
που απαιτούν μία ίδ ια  σαφή στρατηγική εφόσον κύριος στόχος είναι η απ οφ υ-  
Υ Π  της έλλειψης αποτελεσματικότητας. Για παράδειγμα η αναδάσωση  
της περιθωριακής γης έχει νόημα μόνον εφόσον μπορεί να αναπτυ­
χθεί η υποδομή για την εκμετάλλευση και χρήση της ξυλεία ς. Οι  
διαφορετικές λειτο υργίες των κοινοτικών δασών συνηγορούν υπέρ  
ενός σαφώς προσδιορισμένου προγράμματος δασικής ενέργειας.
10. Οι υπ οδείξεις για μία κοινοτική ενέργεια τ ις  οποίες προτείνει
η Επιτροπή στα πλαίσια του παρόντος εγγράφου, χωρίζονται σε τρ εις  
ομάδες -  αύξηση της δασικής έκτασης, άριστη χρήση της υπάρχουσας  
δασώδους επιφάνειας και προστασία των δασών.
*11- Αύξηση της δασικής έκτασης
11. Εχει ήδη τονισθεί το γεγονός ότι η Κοινότητα έχει ένα μεγάλο εμπο­
ρικό έλλειμμα όσον αφορά τα προϊόντα των ευκράτων δασών. Το έλλ ειμ ­
μα αυτό θα εξακολουθήσει να υπάρχει ακόμη και μετά την αύξηση της  
παραγωγής ξυλείας που αναμένεται κατά την επόμενη δεκαετία από  
τα νέα δάση που φυτεύθηκαν από το 1945. Επομένως υπάρχει μεγάλη  
ανάγκη για τη δημιουργία νέων δασών εφόσον βεβαίως αυτό μπορεί  
να γ ίν ει με έναν αποδεκτό από περιβαλλοντολογικής απόψεως τρόπο.
Η  αύξηση της δασικής έκτασης θα δημιουργήσει απασχόληση, ενθαρρύ-  
νοντας τα άτομα να παραμείνουν σε εκείν ες τ ις  περιοχές της Κοι­
νότητας που πλήττονται από γεωργικό μαρασμό. Μία αύξηση του όγκου  
της ξυλείας που πράγματι είν α ι διαθέσιμη από τα δάση θα επ ιτρέ­
ψει επίσης την επέκταση των βιομηχανιών επεξεργασίας ξύλόυ. Σε  
μερικές από τ ις  περιοχές που είν α ι πυκνά δενδροφυτευμένες και  
όπου η δασοκομία είν α ι καλά οργανωμένη, μεγάλος αριθμός θέσεων  
απασχόλησης εξαρτάται άμεσα από τη δασοκομία (για  παράδειγμα στη  
Γερμανία στο Baden-Württemberg, υπολογίζεται ότι τα δάση προσφέ­
ρουν απασχόληση σε 250.000 άτομα).

-  5 -
12. Στοεέγγραφο συζήτησης της Επιτροπής "προοπτικές για την κοινή  
γεωργική π ολιτική1 '  (Ο Ο Μ  (85) 333), το νίζετα ι ότι η ανάπτυξη  
της δασοκομίας έχει καίρια σημασία για την ανάπτυξη της κοι­
νοτικής γεωργίας.
-  Η  γη που απελευθερώνεται από τη γεωργία σαν αποτέλεσμα της  
κρίσης της υπερπαραγωγής θα μπορούσε να φυτευθεί με δένδρα.
-  Η  δασοκομία μπορεί να αποτελέσει μία κατάλληλη καλλιέργεια  
για τα λιγότερο παραγωγικά σημεία του αγροκτήματος, όπω ς  
ήδη γίνετα ι σε μεγάλο αριθμό των γεωργοδασικών εκμεταλλεύ­
σεων. Επομένως θα πρέπει να ενθαρρυνθεί η ανάπτυξη του ιδ ιό ­
κτητου δάσους στα αγροκτήματα.
Σε μερικές περιοχές περιθωριακής γεωργικής γης οι συνθήκες καλ­
λιέρ γεια ς δένδρων είνα ι ιδανικές. Σ τις περιοχές αυτές χρειά­
ζεται βραχυπρόθεσμη καλλιέργεια με στόχο την παραγωγή πεπιε­
σμένων σανίδων ή τη μεταποίηση σε βιοχημικά προϊόντα καθώς και  
παραδοσιακές μορφές παραγωγής ξυλείας, στην περίπτωση των οποίων  
ο ιδιοκτήτης οφείλει να περιμένει 15 ή 20 έτη για απόδοση των  
επενδύσεων.
13. Το κύριο πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπισθεί κατά την επέκταση  
της δασικής έκτασης είνα ι τα κίνητρα. Σήμερα ακολουθούνται δύο  
προσεγγίσεις στην Κοινότητα, φορολογικά κίνητρα και δασικά σχέ-  
δια επιχορηγήσεω ν.
14. Τα κίνητρα που χορηγούνται βάσει του φορολογικού συστήματος  
οδήγησαν σε μία σημαντική επέκταση του ιδιωτικού δάσους σε  
ορισμένα μέρη της Κοινότητας. Επομένως τα μέτρα που λαμβάνουν  
τα κράτη μέλη για να μειώσουν τη φορολογική επιβάρυνση των  
εταιριών ή των προσώ πω ν που επενδύουν στο δασικό τομέα είναι δυ­
νατό να αποτελόσουν ένα σημαντικό στοιχείο της πολιτικής για  
την επέκταση των δασών.
15. Λαμβάνοντας υπόψη τα προβλήματα της πλεονασματικής γεωργικής  
παραγωγής στην Κοινότητα,·.η Επιτροπή ήδη εξετά ζει δυνατά μέ­
τρα για την ανάπτυξη της δασοκομίας σαν μια εναλλακτική λύση  
για τη γεωργία. Στα πλαίσια αυτά, το κόστος για την υποστή­
ριξη της δ α σ ικ ή ς  παραγωγής πρέπει να εξετασθεί σε σχέση  
με το κόστος της γεωργικής στήριξης και το κόστος των άλλων  
μέτρων για την π α ύ σ η  της γεωργικής δραστηριότητας σε ορισμένες εκτάσεις.
Μακροπρόθεσμα ο στόχος της γεωργοδασικής ενέργειας πρέπει  
να είν α ι η ανάπτυξη μιας δραστηριότητας που είν α ι αυτοδύναμη  
και δεν απαιτεί ουσιαστικές επιδοτήσεις (δεν προβλέπεται η  
επέκταση του καθεστώτος στήριξης τιμών ή περαιτέρω εξωτερικής  
προστασίας στο δασικό τομέα).

-  6 -
Μερικά σχέδια επιχορηγήσεω ν π ροβλέπ ουν ήδη τη χορήγηση κινήτρων στους  
γεωργούς και την αντικατάσταση των ετήσιων καλλιεργειών με δασι­
κές. Στόχος των σχεδίων είν α ι να εξασφαλίζεται στο γεωργό ένα τα­
κτικό εισόδημα από τη δασοκομία παρόμοιο με το εισόδημα από τη  
γεωργία. Σε ορισμένες περιπτώσεις δίδονται επιχορηγήσει,ςγια να καλυ­
φθεί το κόστος που απορρέει.από την επένδυση για τη δημιουργία νέων  
δασωδών περιοχών. Έ χει εισαχθεί μία τεχνική σε περιορισμένη κλίμα­
κα στα πλαίσια της οδηγίας για τη βελτίωση των γεωργικών διαρθρώσεων  
(κανονισμός 797 /85 ). Έτσι ενθαρρύνονται οι γεωργοί να διαθέσουν γη  
για δενδροφυτευση με ενισχύσεις επενδύσεων, ή στην περίπτωση των πε­
ριθωριακών περιοχών, με ετήσιες πληρωμές. Έ χει επίσης δοθεί βοήθεια  
για δασικά μέτρα (κανονισμός 269/79) στη Γαλλία και Ιτα λία  με σκοπό  
την προστασία των εδαφών από τη διάβρωση και τον έλεγχο των πλημμυ­
ρών. Στην Ελλάδα και την Ιρλανδία η ανάπτυξη της δασώδους εκτάσεω ς  
στις εκμεταλλεύσεις έχει βοηθηθεί με ειδ ικ ά  γεωργικά μέτρα και στη  
Γαλλία και τη Σκωτία με ολοκληρωμένα αναπτυξιακά προγράμματα.
Οι δύο αυτές προσεγγίσεις -  που ίσως διαφέρουν ω ς προς τ ις  λεπτομέ­
ρ ειες εφαρμογής -  ενδέχεται να εφαρμοσθούν εκτενέστερα στην Κοινό­
τητα εκεί όπου τα δένδρα αντι:καθιστούν την πλεονασματική γεωργική  
παραγωγή.
16. Στα κράτη μέλη η αναδάσωση ενθαρρύνεται με φορολογικά κίνητρα ή με επι­
χορηγήσεις. Μπορεί επίσης να ενθαρρυνθεί με κοινοτική ενέργεια. Έ μ­
φαση πρέπει να δοθεί στην επιλογή του πιο κατάλληλου μηχανισμού για  
τ ις  συγκεκριμένες περιοχές ή στόχους.
Η  χρηματοδότηση των σχεδίων αυτών συμφέρει άμεσα την Κοινότητα διό­
τι μπορούν να οδηγήσουν σε εξοικονομήσεις για τον προϋπολογισμό  
όσον αφορά τη γεωργική στήριξη. Σε περιοχές όπου έχει σημασία να  
ευνοηθούν ορισμένα είδη για οικονομικούς ή οικολογικούς λόγους, οι επι­
χορηγήσεις μπορεί να ποικίλουν έτσι, ώ στε να π αρέχουν διαφοροποιημένα κ ί­
νητρα.
. Η  ανάπτυξη ενός προγράμματος κοινοτικής ενέργειας για τη δασοκομία  
απαιτεί επιπρόσθετη προσπάθεια στον τομέα της δασικής έρευνας, στα­
τισ τική ς (τόσο σε περιφερειακό όσο και σε εθνικό επίπεδο) και πλη­
ροφόρησης. Εχει ήδη καταβληθεί σημαντική προσπάθεια στα πλαίσια  
του προγράμματος "το ξύλο, μία ανανεώσιμη πρώτη ύλη", το οποίο μό­
λις παρατάθηκε για πέντε ακόμη χρόνια. Υπάρχουν και άλλα προγράμ­
ματα στους τομείς της ενέργειας, γεωργίας<και περιβάλλοντος τα  
οποία περιλαμβάνουν τη δασοκομία. Το έργο αυτό μπορεί να ενισχυθεί  
με περαιτέρω έρευνα σχετικά με την τροπική ξυλεία και τ ις  εναλλα­
κτικ ές χρήσεις του ξύλου.

-  7 -
18. 'Οσον αφορά την επέκταση του δασικού τομέα τίθεντα ι ορισμένα ερω­
τήματα.
-  Π ώ ς μπορεί να οργανωθεί με τον καλύτερο τρόπο η επέκταση της  
δασικής έκτασης της Κοινότητας;
-  Κάτω από ποιές προϋποθέσεις μπορεί η δασοκομία να παίξει ένα  
ρόλο σαν μια εναλλακτική λύση για τ ις  πλεοναοματικές γεωργικές  
καλλιέργειες;
-  Ποιές θα είναι οι επιπτώσεις για τον προϋπολογισμό από τη μετα­
τροπή των εκτάσεων που χρησιμοποιούνται για γεωργικούς σκοπούς  
προς τη δασοκομία;
-  Π ώ ς μπορούν να συνδυασθούν τα φορολογικά σχέδια ή τα σχέδια επι­
χορηγήσεων ώστε να αποτελέσουν αποτελεσματικά κίνητρα για την  
ανάπτυξη της δασοκομίας;
-  Π ώ ς οι υπάρχοντες πόροι της Κοινότητας μπορούν να χρησιμοποιη­
θούν με περισσότερη συνοχή στον τομέα αυτό;
IV. ' Api στη χρήση του υπάρχοντος δάσους
19. Παρά το υψηλό επίπεδο των ..κοινοτικών καθαρών εισαγωγών ξυλείας  
μόνο ένα μικρό ποσοστό της κοινοτικής παραγωγής του φυσικού ξύ­
λου χρησιμοποιείται με τρόπο παραγωγικό. Με σχετικά μικρή επι­
πλέον επένδυση μπορεί να επιτευχθεί μια σημαντική αύξηση της
· (  παραγωγής.
20. Η  παραγωγικότητα των δασών εξαρτάται εν μέρει από το μέγεθος των  
εκμεταλλεύσεων και από το κατά πόσο οι δασικές εκτάσεις βρίσκο­
νται κοντά σ' αυτές και από το αν είναι ευπρόσιτες. Σε περιοχές  
όπου το δάσος ανήκει κυρίως στο κράτος ή σε ημικρατικούς οργανι­
σμούς ή επιχειρήσεις, τα τμήματα γης είναι συχνά μεγάλα και η  
υποδομή διευκολύνει την αποτελεσματική διαχείριση.
Το 60Σ των κοινοτικών δασών που ανήκουν στον ιδιωτικό τομέα συχνά  
αντιμετωπίζουν προβλήματα μεγέθους και διασποράς των τμημάτων γης.  
Το μέσο μέγεθος των ιδιωτικών δασικών επιχειρήσεων στην Κοινότητα  
είνα ι ίσως περίπου 8 εκτάρια, αλλά υπάρχουν μεγάλες διαρθρωτικές  
διαφορές μεταξύ των κρατών μελών. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου οι  
οικονομικοί οργανισμοί κατέχουν σημαντικές εκτάσεις δασών, το μέ­
σο μέγεθος των ιδιωτικών επιχειρήσεων είναιι-πολυ μεγαλύτερο απ'  
ό ,τι στη Γαλλία, Γερμανία ή Ιτα λία , όπου πολλά δάση ανήκουν σε  
γεωργικές μονάδες.

ς0Μ/792/85-ΕΙ.
ΔΦΤ/κμ
- 8“-
21. Οι βασικές δυσκολίες για τη βελτίωση της παραγωγικότητας οφείλονται  
στο μικρό μέγεθος και τη διασπορά των τμημάτων δάσους, στην έλλειψη  
κατάλληλης υποδομής και συχνά στην απουσία έτοιμων αγορών ξύλου.
Γε μία συγκεκριμένη περιοχή, όπου οι δυσκολίες αυτές είναι  
πολύ μεγάλες, το κίνητρο της τιμής για την εκμετάλλευση του  
διαθέσιμου ξύλου δεν επαρκεί για να αντισταθμίσει το υψηλό  
κόστος συγκομιδής. Συγχρόνως, οι βιομηχανίες που χρησιμοποιούν  
ξύλο ακόμη και του πιο βασικού τύπου δεν θα εγκατασταθούν εκεί  
όπου υπάρχει περιορισμένη διαθεσιμότητα ξυλείας. Η  έλλειψη αγοράς  
αποδυναμώνει κάθε κίνητρο για την εκμετάλλευση των πόρων ξυλείας.
22. Η  κατάσταση αυτή μπορεί να βελτιωθεί με τη δημιουργία δασικών συλλόγων  
ιδιοκτητών ή με τη βοήθεια μ εμ ο νω μ ένω ν ιδιοκτητών. Παρόμοιοι σύλλογοι που  
προσφέρουν δασικές υπηρεσίες και μάρκετινγκ ήδη υπάρχουν σε ορισμένες  
περιοχές της Κοινότητας και η αποτελεσματικότητά τους έχει αποδειχθεί  
στη Σουηδία και Φινλανδία. Μπορούν να συμμετέχουν στην κατάρτιση  
διαχειριστικών σχεδίων των ιδιωτικών δασών. Πρέπει να ενθαρρυνθεί
η δημιουργία των συλλόγων αυτών. Η  δραστηριότητά τους μπορεί να  
συμπληρωθεί από ετα ιρ ίες που ειδικεύονται στα βασικά έργα, που  
μπορούν να τύχουν βοήθειας στα πλαίσια προγραμμάτων παροχής συνδρομής  
στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, όπου οι ενισχύσεις αυτές δεν έχουν  
άμεση επίπτωση στους μηχανισμούς τιμών της βιομηχανίας που βασίζεται  
στο ξύλο.
23. Σε ορισμένες περιοχές της Κοινότητας, η έλλειψη ενός κατάλληλου  
οδικού δικτύου στις δασικές περιοχές αποτελεί μειονέκτημα για την  
καλύτερη χρησιμοποίηση των υπαρχόντων δασικών πόρων. Η  Κοινότητα  
ήδη ενισχύει τη δημιουργία τέτοιων δικτύων στις μεσογειακές περιοχές  
της Κοινότητας. Μπορεί να χρειαστεί να χορηγηθεί παρόμοια ενίσχυση  
σε άλλα σημεία της Κοινότητας.
Οι κατάλληλες και σταθερές δυνατότητες διάθεσης έχουν μεγάλη σημασία  
για την επίτευξη μεγαλύτερης παραγωγικότητας των δασών. Στη συνέχεια  
αυτό απαιτεί τη σύναψη συμφωνιών κατά τ ις  οποίες οι ιδιοκτήτες  
δασών προσφέρουν στη βιομηχανία και η βιομηχανία αγοράζει δασικά  
προϊόντα. Η  δημιουργία μεγάλων βιομηχανικών εγκαταστάσεων, όπω ς  
μονάδες παραγωγής πολτού, απαιτεί σαφώς προσφορά εγγυημένη από  
μία μεγάλη περιοχή δασών. Μικρότερες εγκαταστάσεις, όπως βιομηχανίες  
μηχανικών πριονιών και ινοπλακών, απαιτούν επίσης συνεχή προσφορά  
πρώτων υλών. Επομένως πρέπει να ενθαρρυνθεί η χρήση των κατάλληλων  
συμβάσεων προσφοράς.24.

-  9 -
25. Με στόχο τη βελτίωση της παραγωγικότητας των δασών είν α ι επίσης αναγκαία  
η υποστήριξη της επέκτασης των βιομηχανιών που βασίζονται στο ξύλο.
Σε κοινοτικό επίπεδο για παράδειγμα, μέτρα για τη βελτίωση της  
τυποποίησης των δασικών προϊόντων αποτελούν ένα χρήσιμο βήμα  
για να ενθαρρυνθεί η ανάπτυξη του ξυλεμπορίου. Ήδη υπάρχει
^  μία κοινοτική οδηγία περί προσεγγίσεως των νο μ ο θεσ ιώ ν
Των κρατών μελών ως προς την ταξινόμηση της ακατεργάστου ξυλείας (1).
Η  οδηγία αυτή πρέπει να εφ α ρ μ ο σ τεί εφ όσον, χ ρ ε ιά ζ ε τ α ι  
γ ια  την απομάκρυνση των υπ ο^ει πόμενων τε,χνικώ ν  
εμποδίων του εμπορίων δασικών προϊόντων. -··
23Τ Οι προτάσεις αυτές διευκολύνουν τη βελτΤαΓσή της~οικονόμΓκήςίπτοτε-  
λεσματικότητας της δασοκομίας. Είναι επίσης σημαντικό να αυξηθεί  
η χρησιμότητα του υπάρχοντος δάσους για το περιβάλλον και γ.σ­
την αναψυχή.
Πρέπει να συνταχθεί ένας οικολογικός κώδικας συμπεριφοράς για  
τη διαχείριση της δασώδους περιοχής με στόχο τη διαφύλαξη της  
μακροπρόθεσμης γονιμότητας του εδάφους και του ρόλου που παίζει  
το δάσος στον υδάτινο κύκλο, τη διατήρηση της πανίδος και της  
χλωρίδος της δασώδους έκτασης, τη διατήρηση του τοπίου και τη  
δημιουργία ικανής π οικιλίας ειδών. Η  Κοινότητα ήδη υποστηρίζει  
τ ις  ενέργειες αυτές αλλά έχει μεγάλη σημασία η γενική εφαρμογή  
ενός ολοκληρωμένου κώδικα συμπεριφοράς.
Για παράδειγμα, είνα ι σαφώς αποδεδειγμένο ότι υπάρχει έντονη  
κοινή γνώμη σε ορισμένες περιοχές υπέρ της επέκτασης του κωνοφόρου  
δάσους και του περιορισμού της έκτασης της δ α σ ώ δ ο υ ς εκτάσεως  
πλατύφυλλων δένδρων. Είναι δυνατόν να επινοηθούν συστήματα  
ενισχύσεων -  τα οποία δεν απαιτούν μεγάλη χρηματοδότηση -  για  
να ενθαρρυνθούν οι ιδιοκτήτες να φυτεύουν φυλλόβόλα. δένδρα.
Τέτοια σχέδια μπορούν εν μέρει να καταρτιστούν στα πλαίσια της  
κοινής γεωργικής πολιτικής.
Η  δημιουργία φυσικών αποθεμάτων δασικών εκτάσεων και πάρκων,  
τα οποία είνα ι κοινά σε πολλές χώρες, θα αυξήσει την α ξία που  
έχουν τα δάση της Ευρώπης σαν τόπους αναψυχής. Η  παροχή μικρών 
ποσών χρηματικής ενίσχυσης για τη δημιουργία της απαραίτητης  
υποδομής θα διευκολύνει το άνοιγμα πολλών δασικών εκτάσεων σαν  
φυσικά αποθέματα και τόπο αναψυχής.
(1) Οδηγία 68/89/ΕΟΚ

. Μία σειρά ερωτημάτων τίθ εν τα ι σε σχέση με την άριστη χρήση των  
υπαρχόντων δασών.
-  Π ώ ς μπορούν να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα σχετικά με το  
μικρό μέγεθος και τη διασπορά των δασικών εκτάσεων;
-  Τι μπορεί να γ ίν ε ι για να αυξηθούν οι δυνατότητες εμπορίας  
της. ξυλείας και των άλλων δασικών προϊόντων;
-  Π ώ ς μπορούν να συνδυαστούν οι στόχοι για παραγωγικότερα δάση,  
περιβαλλοντολογική ποιότητα, διαφοροποίηση ειδών και δασών
για αναψυχή;
Προστασία των κοινοτικών δασών
Οι δασικές εκτάσεις στην Κοινότητα υποφέρουν από την ευρεία  
φθορά που είν α ι αποτέλεσμα της ατμοσφαιρικής μόλυνσης, των πυρκαγιών  
των δασών, της προσβολής από ασθένειες και έντομα και σε ορισμένες  
περιπτώσεις αποτέλεσμα φυσικών καταστροφών όπως καταιγίδες και  
ξηρασία. '
Η  καταστροφή του δάσους της βόρειας Ευρώπης έχει λάβει σημαντικές  
διαστάσεις. Είναι ιδια ίτερ α  εκτεταμένη στη Γερμανία και στην  
Ανατολική Γαλλία. Λόγω της καταστροφής 50% του γερμανικού δάσους  
κ α ι, όπως αναφέρουν πρόσφατες εκθέσ εις, 40% του δάσους των  
Βοσγίων (Λωραίνη και Αλσατία) αντιμετω π ίζει κίνδυνο η μελλοντική  
οικονομική ανάπτυξη των περιοχών που εξαρτώνται από τη δασοκομία  
και τον τουρισμό. Η  υγεία των δασών αυτών έχει υποβαθμισθε!  
με επικίνδυνη ταχύτητα. Αν και δεν έχουν πλήρως κατανοηθεί οι  
α ιτ ίε ς  της καταστροφής και οι σ χετικοί μηχανισμοί, υπάρχει γενική  
συμφωνία ότι η ατμοσφαιρική μόλυνση είν α ι ο βασικός παράγων και  
ιδίως οι εκπομπές δ ιο ξειδ ίο υ  του θείου και οξειδίω ν αζώτου.
Η  Επιτροπή έχει ήδη υποβάλει προτάσεις για  τη μείωση των μολυσμα­
τικών εκπομπών των αυτοκινήτων, των μεγάλων εγκαταστάσεων καύσης  
και των εγκαταστάσεων κεντρικής θέρμανσης των κατοικιών. Προβλέπει  
την υποβολή και άλλων προτάσεων σχετικά με το όριο ταχύτητας,  
τ ις  εκπομπές των ντηζελοκίνητων αυτοκινήτων και των φοτηγών πριν  
από το τέλος του έτους και αργότερα σχετικά με τ ις  εκπομπές από  
άλλες σημαντικές πηγές όπως έχει ήδη αναφερθεί στο C0M(83)721.  
θεωρεί ότι η εφαρμογή των προτάσεων αυτών θα περιορίσει σημαντικά  
την ατμοσφαιρική μόλυνση και τη σχετική φθορά του δάσους.
Οι εργασίες στο Συμβούλιο σχετικά με μία πρόταση της Επιτροπής  
για την τακτική απογραφή της φθοράς των δασών και ενός δικτύου  
σταθμών παρατήρησης για τη μέτρηση, αργοπορούν.

-  11 -
30. Οι πυρκαγιές δασών καταστρέφουν περίπου 120 000 εκτάρια δασικών  
εκτάσεων κάθε χρόνο στην Κοινότητα των Δέκα και με τη διεύρυνση
η έκταση αυτή θα είνα ι μεγαλύτερη του διπλάσιου. Το 1985, π ά ν ω  α π ό  300.000  
εκτάρια δασών κατεστράφησαν (περισσότερο απ' ό ,τ ι η έκταση του  
Λουξεμβούργου, 50 άτομα σκοτώθηκαν και καταστράφηκε ένα σημαντικό  
μέρος κεφαλαιουχικού εξοπλισμού.
Η  Επιτροπή έχει προτείνει μέτρα με στόχο τον περιορισμό του κινδύνου  
πυρκαγιών δασών και τη βελτίωση των δυνατοτήτων καταπολέμησης  
των πυρκαγιών των κρατών μελών. Οι πρόταση αυτή θα διευκολύνει  
τη δημιουργία σταθμών καταπολέμησης της πυρκαγιάς, θα ενθαρρύνει  
τη βελτίωση του εξοπλισμού και την κατάρτιση ειδικευμένου προσωπικού.  
Η  Επιτροπή θεωρεί ότι το μέτρο αυτό, το οποίο προς το παρόν αντι~  
μετωπιζει την αντίθεση του Συμβούλιου, είν α ι πολύ σημαντικό να  
προχωρήσει. Επίσης πιστεύει ότι το πεδίο της κοινοτικής ενέργειας  
στον τομέα αυτό θα πρέπει ενδεχομένως να διευρυνθεί.
31. Η  β ιο τική  καταστροφή την οποία προκαλούν τα έντομα ή οι ασθένειες  
θέτει ακόμη ένα πρόβλημα στα κοινοτικά δάση και η Κοινότητα πρέπει 
να ετοιμαστεί για μια γρήγορη παρέμβαση. Όταν προβλέπεται ένας  
ενδεχόμενος βιοτικός κίνδυνος ζη τείτα ι η γνώμη της Μόνιμης Φυτού-  
γειονομικής Επ ιτροπ ής . η οποία συνεδριάζει τακτικά. Η  Κοινότητα  
έχει επίσης αναλάβει διάφορα ερευνητικά σχέδια στον τομέα αυτό.
Πρέπει να αναπτυχθούν νέα συστήματα ελέγχου για να περιοριστούν οι  
κίνδυνοι εισαγωγής νέων ασθενειών και απ αιτείται επιπλέον ειδ ικ ή  
έρευνα σχετικά με τ ις  ασθένειες του δάσους. Ένα σημαντικό  
μέτρο είν α ι η έγκριση ενός κώδικα συμπεριφοράς σχετικά με τη  
γενετική εξασθένηση, ένας παράγοντας στον οποίο οφείλεται εν  
μέρει η μειούμενη αντοχή των ευρωπαϊκών δασών.
32. Τελικά, τίθ ε τα ι το πρόβλημα των αποτελεσμάτων των.εξαιρετικών  
καιρικών συνθηκών, ιδίως των ανέμων. Σχετικά με αυτό η Κοινότητα  
περιόρισε τ ις  εισαγωγές κατά το παρελθόν με σκοπό να περιορίσει  
την πίεση στην αγορά που προέρχεται από την ξαφνική αύξηση της  
προσφοράς. Για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα των μέτρων  
αυτών, πρέπει να μελετηθεί η περαιτέρω συνεργασία μεταξύ των  
κρατών μελών με σκοπό τη χαλάρωση των πιέσεων της αγοράς κάτω  
από τ ις  συνθήκες αυτές.
33. Μια σειρά ερωτημάτων τίθ ετα ι όσον αφορά την προστασία των κοινοτικών  
δασών.
-  Πώ ς μπορούν να προστατευθούν τα δάση απο τη φθορά που  
οφείλεται στη μόλυνση;
-  Ποιές ενέργειες πρέπει να αναληφθούν για να περιορισθούν  
οι απώλειες δασών λόγω πυρκαγιών;
-  Πώ ς μπορεί να βελτιωθεί ο έλεγχος ασθενειών ή καταστροφής από  
τα έντομα;

-  12  -
V I. Η  δασοκομία σ τις αναπτυσσόμενες χώρες
34. Επειδή η Κοινότητα είν α ι ένας μεγάλος εισαγωγέας ξύλου, ιδίως  
τροπικής ξυλείας από τ ις  αναπτυσσόμενες χώρες, οι ενέργειες στο  
δασικό τομέα δεν μπορούν να αναληφθοόν μεμονωμένα.
Η  Κοινότητα έχει συνάψει συμφωνίες συνεργασίας μέσω της σύμβασης  
της Λομέ με ορισμένες από αυτές τ ις  προμηθεύτριες χώρες της  
Αφρικής, Καραϊβικής και Ειρηνικού (ΑΚΕ). Οι συμφωνίες αυτές  
δεν καλύπτουν μόνο εμπορικές ρυθμίσεις αλλά επίσης οικονομική  
και τεχνική συνεργασία με σκοπό την προστασία και ανάπτυξη των  
δασών σαν κύριο παράγοντα για την περιβαλλοντολογική βελτίωση  
και προστασία από την ερήμωση. Η  Κοινότητα είν α ι επίσης  
συμβαλλόμενο μέρος στη διεθνή συμφωνία τροπικής ξυ λ εία ς.
Προς το παρόν, το τροπικό δάσος τυγχάνει υπερβολικής εκμετάλλευσης  
πράγμα που έχει σοβαρές επιπτώσεις για  το κλίμα και τη γεωργική  
παραγωγή καθώς και για την προσφορά τροπικής ξυ λ εία ς.
Στα πλαίσια ενός προγράμματος δασικής ενέργειας, η Κοινότητα  
θα πρέπει να λάβει υπόψη τ ις  δ ιεθ ν είς  αυτές συμφωνίες καθώς και  
τ ις  στενές σχέσεις της με πολλές αναπτυσσόμενες χώρες.
35. Μια σειρά ερωτημάτων μπορεί να τεθεί όσον αφορά την προώθηση  
της δασοκομίας σ τις αναπτυσσόμενες χώρες.
-  Πώ ς μπορεί η Κοινότητα να κινητοποιήσει το τεχνικό και  
επιστημονικό δυναμικό που δ ια θ έτει για  να σταματήσει  
τη φθορά της έκτασης τροπικού δάσους και να εξασφαλίσει
J  μακροπρόθεσμα τη σταθερότητα της προσφοράς τροπικής ξυλείας;
-  Πώ ς η Κοινότητα μπορεί να επιταχύνει και να βελτιώσει τ ις  
προσπάθειές της για να περιορίσει και τελικά να εμποδίσει την  
ερήμωση σ τις αναπτυσσόμενες χώρες;

-  13 -
Συμπέρασμα
36. Η  Επιτροπή ανυπόμονεί να προβεί σε μία όσο το δυνατό ευρύτερη  
διαβούλευση όσον αφορά τα ερωτήματα που αναφέρονται για τ ις  
ιδέες που προτείνονται στα πλαίσια του εγγράφου αυτού -  το  
οποίο συμπληρώνεται από το εκτενέστερο συνοδευτικό έγγραφο.
Καλεί τα άλλα κοινοτικά όργανα και άλλους οργανισμούς να διατυπώσουν  
τ ις  σκέψεις τους και τα σχόλιά τους. Λαμβάνοντας υπόψη τ ις  
απόψεις που εξεφράσθησαν κατά τη διάρκεια της συζήτησης, η Επιτροπή  
θα υποβάλει τ ις  προτάσεις της πριν από το καλοκαίρι του 1986.
Η  Επιτροπή το ν ίζει ότι το παρόν έγγραφο δεν έχει την πρόθεση  
να προδικάσει τα συμπεράσματα στα οποία θα καταλήξει και ότι  
θα λάβει πλήρως υπόψη τις  απόψεις που θα διατυπωθούν κατά τη  
διάρκεια των διαβουλεύσεων αυτών.