Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών σχετικά με:

- την «Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την παρακολούθηση της Πράσινης Βίβλου για την προστασία των ανηλίκων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας στο πλαίσιο των οπτικοακουστικών υπηρεσιών και των υπηρεσιών πληροφόρησης συνοδευόμενη από πρόταση σύστασης του Συμβουλίου», και - την «Ανακοίνωση της Επιτροπής και πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για ένα πολυετές κοινοτικό πρόγραμμα δράσης για την προώθηση της ασφαλούς χρήσης του Internet»

(98/C 251/10)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την παρακολούθηση της Πράσινης Βίβλου για την προστασία των ανηλίκων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας στο πλαίσιο των οπτικοακουστικών υπηρεσιών και των υπηρεσιών πληροφόρησης, συνοδευόμενη από πρόταση σύστασης του Συμβουλίου () και την ανακοίνωση της Επιτροπής καθώς και πρόταση απόφασης του Συμβουλίου «για ένα πολυετές κοινοτικό πρόγραμμα δράσης για την προώθηση της ασφαλούς χρήσης του Internet» () 7

έχοντας υπόψη την απόφαση του Συμβουλίου της 26ης Ιανουαρίου 1998 να ζητήσει τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών για το θέμα αυτό, σύμφωνα με το άρθρο 198 Γ, πρώτη παράγραφος, της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 7

έχοντας υπόψη την απόφαση που έλαβε ο Πρόεδρος στις 20 Ιανουαρίου 1998 να αναθέσει την προετοιμασία των σχετικών εργασιών στην επιτροπή 7 (Εκπαίδευση, επαγγελματική κατάρτιση, πολιτισμός, νεολαία, αθλητισμός, δικαιώματα των πολιτών), απόφαση που κυρώθηκε από το Προεδρείο στις 12 Μαρτίου 1998 7

έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησης (CdR 54/98 rιv.) που υιοθετήθηκε από την επιτροπή 7 την 1η Απριλίου 1998 με βάση την εισηγητική έκθεση της κ. Onkelinx,

υιοθέτησε ομόφωνα κατά την 23η σύνοδο ολομέλειας, συνεδρίαση της 13ης και 14ης Μαΐου 1998 (συνεδρίαση της 14ης Μαΐου) την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Πολιτική σύγκλιση

1.1.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών διαπιστώνει με χαρά ότι τα θέματα που συνάπτονται με την ασφαλέστερη χρήση του Internet αποτελούν το αντικείμενο μιας ευρύτατης πολιτικής συναινέσεως, τόσο από άποψη προτεραιοτήτων όσο και από άποψη κατευθύνσεων μεταξύ της Επιτροπής, του Συμβουλίου, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και των κρατών μελών.

1.1.2. Η Επιτροπή των Περιφερειών ασπάζεται τη σφαιρική αυτή συναίνεση που αντικατοπτρίζεται στην πρόταση συστάσεως καθώς και στην πρόταση του προγράμματος δράσης και χαίρει για την εξισορρόπηση που επιτυγχάνεται μεταξύ των πολιτιστικών μελημάτων και των τεχνικότερων μελημάτων που εκφράζονται από τα επαγγέλματα του τομέα των τηλεπικοινωνιών.

1.2. Η συμπληρωματικότητα των εγγράφων

1.2.1. Ήδη από το 1996, με τη δημοσίευση της Πράσινη Βίβλου για την προστασία των ανηλίκων και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια στο πλαίσιο των οπτικοακουστικών υπηρεσιών και των υπηρεσιών πληροφόρησης καθώς και με την ανακοίνωσή της για το παράνομο και βλαβερό περιεχόμενο στο Internet, η Επιτροπή επέμενε στο συμπληρωματικό χαρακτήρα των δύο αυτών εγγράφων.

1.2.2. Στη σχετική της γνωμοδότηση (), η Επιτροπή των Περιφερειών είχε επιμείνει ιδιαιτέρως στο γεγονός ότι ήταν απαραίτητη η συνοχή.

1.2.3. Η προσπάθεια συμπληρωματικότητας γίνεται αισθητή στη σχέση των δύο εγγράφων που υποβάλλονται σήμερα: σύμφωνα με την Επιτροπή,

- η σύσταση του Συμβουλίου που συνοδεύει την ανακοίνωση σχετικά με την παρακολούθηση της Πράσινης Βίβλου για την προστασία των ανηλίκων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας στο πλαίσιο των οπτικοακουστικών υπηρεσιών και των υπηρεσιών πληροφόρησης είναι νομικής φύσεως και αποσκοπεί στην προώθηση των κοινών κατευθυντήριων γραμμών για την εφαρμογή σε εθνικό επίπεδο ενός αυτορρυθμιστικού πλαισίου για την προστασία των ανηλίκων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας 7

- το πρόγραμμα δράσης προτείνει συγκεκριμένα μέτρα για τα οποία πρέπει να χορηγηθούν κοινοτικοί δημοσιονομικοί πόροι για να ενθαρρυνθεί η δημιουργία ενός περιβάλλοντος ευνοϊκού για την ανάπτυξη της βιομηχανίας που συνδέεται με το Internet.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Η συμμετοχή των περιφερειακών και τοπικών αρχών

2.1.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών φρονεί ότι η νομική μορφή του προτεινόμενου μέσου, δηλαδή η μορφή της συστάσεως, ανταποκρίνεται στο μέτρο που αποσκοπεί κατ'ουσίαν στην προώθηση της εθελοντικής συμμετοχής όλων των ενδιαφερομένων μερών στον προσδιορισμό, την εφαρμογή και την αξιολόγηση των μέτρων προστασίας των ανηλίκων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

2.1.2. Η αρχή της επικουρικότητας γίνεται επίσης πλήρως σεβαστή στο μέτρο που η σύσταση εμμένει ειδικότερα στο γεγονός ότι είναι ανάγκη να ληφθούν μέτρα σε εθνικό επίπεδο, ενώ στόχος της κοινοτικής δράσης είναι να εξασφαλιστεί η συνοχή και να μεγιστοποιηθεί η αποτελεσματικότητα των εθνικών μέτρων μέσω της χαράξεως κοινών κατευθυντήριων γραμμών στον τομέα της αυτορρυθμίσεως, στο συντονισμό των εργασιών και στη συνεργασία σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο.

2.1.3. Πράγματι, τα προβλήματα σχετικά με την προστασία των ανηλίκων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας έχουν ανάγκη από εθνικές προ πάντων απαντήσεις. Λαμβανομένου όμως υπόψη του διεθνούς και αποκεντρωμένου χαρακτήρα των επιγραμμικών (on line) υπηρεσιών και του Internet, οι εθνικές απαντήσεις θα αποβούν πλήρως αποτελεσματικές μόνο εάν επιτευχθεί ορισμένη μορφή συντονισμού και συνεργασίας σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο.

2.1.4. Η Επιτροπή των Περιφερειών εκφράζει ωστόσο λύπη για το γεγονός ότι η πρόταση συστάσεως και η πρόταση προγράμματος δράσεως δεν αποδίδουν καμία απολύτως σημασία στις περιφερειακές και τοπικές αρχές οι οποίες εντούτοις συμμετέχουν ποικιλοτρόπως: ο ρόλος που διαδραματίζουν όσον αφορά την ευαισθητοποίηση, ειδικότερα ως αρχή που διέπει και οργανώνει την εκπαίδευση και γενικότερα ως αρχές που βρίσκονται πλησίον του πολίτη 7 η εμπλοκή τους ως αρχών της τοπικής αστυνομίας και της κατάρτισης των υπαλλήλων της κ.λπ.

2.2. Συμμετοχή όλων

2.2.1. Στόχος της προτάσεως σύστασης είναι να προωθηθεί η συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων μερών (χρήστες, καταναλωτές, επιχειρήσεις, δημόσιες αρχές) στον καθορισμό, την εφαρμογή και την αξιολόγηση των μέτρων προστασίας των ανηλίκων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

2.2.2. Από την άποψη αυτή θα πρέπει να τονιστεί ότι είναι απαραίτητη η συμμετοχή όλων των μερών, συμπεριλαμβανομένων των χρηστών των νέων υπηρεσιών πληροφόρησης. Στις χώρες όπου έχουν ήδη εφαρμοσθεί εθνικά μέτρα όπως κώδικες συμπεριφοράς και δομές αντιπροσωπεύσεως, διαπιστώθηκε κατά την κατάρτισή τους πόσο δυσχερής είναι η συμμετοχή των χρηστών (οι οποίοι δεν διαθέτουν κατ'ανάγκη αντιπροσωπευτικές ενώσεις) και παράλληλα πόση σημασία έχει η εκπροσώπησή τους προκειμένου να γίνουν δεκτά και να αποκτήσουν αξιοπιστία τα εν λόγω μέτρα. Παρά τις δυσκολίες αυτές, οι εθνικές δημόσιες αρχές οφείλουν να παρεμβαίνουν οσάκις θεωρούν ότι δεν εξασφαλίζεται η αντιπροσωπευτικότητα.

3. Ειδικές παρατηρήσεις

3.1. Εθνικά πλαίσια αυτορρύθμισης

3.1.1. Ο στόχος της πρότασης συστάσεως είναι να ενθαρρυνθεί, ως συμπλήρωμα των ισχυόντων ρυθμιστικών πλαισίων, η επεξεργασία εθνικών πλαισίων αυτορρύθμισης που θα μπορούν να εφαρμόζονται στις επιγραμμικές υπηρεσίες με βάση τις αρχές και τη μεθοδολογία που συμπεριλαμβάνονται στο παράρτημα της προτάσεως.

3.1.2. Οι κοινές κατευθυντήριες γραμμές που περιλαμβάνονται στο εν λόγω παράρτημα είναι αποδεκτές, όσον αφορά τέσσερα συστατικά στοιχεία του εθνικού πλαισίου αυτορρύθμισης.

3.1.3. Έχει ήδη τονιστεί η σημασία της διαβούλευσης και της αντιπροσωπευτικότητας των ενδιαφερομένων μερών, και ειδικότερα όσον αφορά τους χρήστες. Εναπόκειται συνεπώς σε κάθε κράτος μέλος να οργανώσει τις διαδικασίες διαβουλεύσεων, διαδικασίες οι οποίες θα ποικίλλουν από χώρα σε χώρα αναλόγως των εθνικών ιδιαιτεροτήτων. Ο στόχος της αντιπροσωπευτικότητας πρέπει εντούτοις να αποτελέσει κοινό στόχο σε ευρωπαϊκή κλίμακα.

3.1.4. Σε ό,τι αφορά τους κώδικες δεοντολογίας, χρειάζεται προηγουμένως να υπενθυμιστεί ότι αποτελούν ένα χρήσιμο προληπτικό μηχανισμό αυτορρύθμισης που εξασφαλίζει την αποδοχή των προδιαγραφών και καθιστά δυνατή την ελαστική και ταχεία αντίδραση απέναντι σε συμπεριφορές που θεωρούνται βλαβερές ή παράνομες. Η αυτορρύθμιση δεν πρέπει επομένως να έχει ως συνέπεια την κατάργηση της αρχής της υπευθυνότητας των ενδιαφερομένων μερών, αλλά να καθιστά δυνατή την αξιολόγηση των προσπαθειών που καταβάλλονται από τα μέρη για να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους. Ας υπενθυμιστεί σχετικά ότι η εφαρμογή ενός αυτορρυθμιστικού μηχανισμού δεν υποκαθιστά ένα ορισμένο ρυθμιστικό πλαίσιο αλλά εντάσσεται πάντοτε εντός αυτού του ρυθμιστικού πλαισίου.

3.1.5. Έτσι, θα μπορούσε να πει κανείς ότι εκτός από τους βασικούς κανόνες που αναφέρονται στο παράρτημα, οι κώδικες δεοντολογίας μπορούν επίσης να προβλέπουν και τη διάθεση πληροφόρησης για κάθε ενδιαφερόμενο μέρος σχετικά με τη φύση των ευθυνών - ποινική, πολιτική και/ή διοικητική που φέρουν έναντι των εθνικών ρυθμιστικών πλαισίων καθώς και για τη φύση των κυρώσεων που επιβάλλονται σε περίπτωση παραβίασης των ρυθμιστικών προδιαγραφών.

3.1.6. Μπορούσε συνεπώς να συμφωνήσουμε με την ιδέα ότι πρέπει να ενθαρρυνθεί η υιοθέτηση κοινών στόχων για την επεξεργασία εθνικών κωδικών δεοντολογίας εφόσον οι λεπτομέρειες υλοποίησης των στόχων αυτών παραμένουν εθνική αρμοδιότητα: πράγματι, ο σεβασμός της ποικιλομορφίας των προσεγγίσεων και των ευαισθησιών στα διάφορα κράτη μέλη της ΕΕ δεν απαγορεύει την ύπαρξη μιας ορισμένης μορφής συντονισμού των εθνικών πρωτοβουλιών, αφού ο συντονισμός αυτός είναι απαραίτητος για να αποφευχθούν οι ίδιοι σκόπελοι που συναντώνται στο ποινικό δίκαιο αναφορικά με την ποικιλομορφία των εθνικών κανόνων.

3.1.7. Η σύσταση αντιπροσωπευτικών εθνικών αρχών αποτελεί βεβαίως ένα σημαντικό παράγοντα για τη διευκόλυνση της συνεργασίας στο επίπεδο της ΕΕ. Οι εν λόγω αντιπροσωπευτικές αρχές επομένως θα έχουν να διαδραματίσουν και σημαντικό ρόλο για την εφαρμογή και την αξιολόγηση των κωδικών δεοντολογίας.

3.1.8. Τέλος, η περιοδική αξιολόγηση των εθνικών πλαισίων αυτορρύθμισης είναι θεμελιώδες στοιχείο για την αποτελεσματικότητα και την αξιοπιστία των εν λόγω πλαισίων. Επιπλέον, η απαραίτητη εφαρμογή κοινής μεθοδολογίας αξιολόγησης σε ευρωπαϊκό επίπεδο για να καταστεί δυνατή η σύγκριση των διαφόρων εμπειριών και για να επωφεληθούν από αυτές όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ.

3.1.9. Η πρόταση για το πρόγραμμα δράσης άλλωστε αποσκοπεί βάσει της κατευθυντήριας γραμμής «Η δημιουργία ασφαλούς περιβάλλοντος» αφενός, να συμβάλει στην οργάνωση ενός ευρωπαϊκού δικτύου hot lines και, αφετέρου, να συνδράμει τους οργανισμούς αυτορρύθμισης για την ανάπτυξη ανοιχτών γραμμών για τους κώδικες δεοντολογίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η εν λόγω γραμμή δράσης ενισχύει συνεπώς το παράρτημα της πρότασης συστάσεως για την εφαρμογή κοινών κατευθυντηρίων γραμμών του παραρτήματος αυτού.

3.2. Οι υπηρεσίες ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης

3.2.1. Σε ό,τι αφορά τις υπηρεσίες ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης που καλύπτονται από την οδηγία «τηλεόραση δίχως σύνορα», η θέση που έλαβε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έναντι των μηνυμάτων κατά της βίας δεν εμποδίζει την ενθάρρυνση του πειραματισμού επί εθελοντικής βάσης των νέων μέσων προστασίας των ανηλίκων από τους οργανισμούς ραδιοφωνικής μετάδοσης. Είναι σαφές ως προς τούτο ότι η έλευση της ψηφιακής τηλεοράσεως διανοίγει την πόρτα για την εφαρμογή πολύ ελαστικότερων μηχανισμών γονικού ελέγχου και πληροφόρησης από τα μηνύματα κατά της βίας του αναλογικού συστήματος. Η πρόταση συστάσεως πρέπει συνεπώς να αποβεί ευνοϊκή για αυτό το είδος πειραματισμού.

3.2.2. Χρειάζεται όμως να υπενθυμιστεί ότι η ενθάρρυνση αυτού του τύπου πειραματισμού δεν πρέπει να έχει ως αποτέλεσμα την άρση της ευθύνης των οργανισμών ραδιοφωνικής μεταδόσεως όσον αφορά τη μετάδοση περιεχομένων που μπορούν να βλάψουν τη φυσική, νοητική και ηθική ανάπτυξη των ανηλίκων. Όπως και να έχει, οι κανόνες που προβλέπονται σχετικά στην οδηγία «τηλεόραση δίχως σύνορα» και στα εθνικά ρυθμιστικά πλαίσια παραμένουν σε πλήρη ισχύ.

3.3. Συνεργασία μεταξύ των δικαστικών και αστυνομικών αρχών

3.3.1. Η συνεργασία μεταξύ των δικαστικών και αστυνομικών αρχών είναι αναγκαία για την αποτελεσματική καταπολέμηση της κυκλοφορίας παράνομων περιεχομένων, η δε οργάνωση της συνεργασίας αυτής πρέπει να μελετηθεί στο πλαίσιο του τρίτου άξονα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

3.3.2. Έχει επομένως σημασία να δοθεί το πολιτικό σήμα εκκίνησης για τη συνεργασία αυτή. Η Επιτροπή των Περιφερειών φρονεί ότι η πρόταση συστάσεως αποτελεί το κατάλληλο πλαίσιο για να δοθεί το πολιτικό σήμα εκκίνησης.

3.3.3. Πρέπει εντούτοις να έχουμε επίγνωση ότι η συνεργασία δεν επιλύει το πρόβλημα που τίθεται από τις διαφορές οι οποίες υφίστανται σε εθνικό επίπεδο όσον αφορά τα όρια μεταξύ αυτού που είναι παράνομο και αυτού που δεν είναι. Στο εσωτερικό άλλωστε των ίδιων των κρατών μελών υφίστανται ποικίλες περιφερειακές πολιτικές ευαισθησίες, οι οποίες και πρέπει να ληφθούν υπόψη.

3.4. Αίσθηση ευθύνης των χρηστών και εκπαίδευση ως προς τα μαζικά μέσα ενημέρωσης

3.4.1. Η υιοθέτηση μέτρων που αποσκοπούν στην ανάπτυξη του αισθήματος ευθύνης των ανηλίκων κατά τη χρήση των οπτικοακουστικών υπηρεσιών και των υπηρεσιών πληροφόρησης και στη διευκόλυνση της προσβάσεώς τους στα περιεχόμενα και τις υπηρεσίες ποιότητας, τόσο στους δημόσιους χώρους, όσο και στους χώρους εκπαιδεύσεως, απαιτεί βεβαίως την κινητοποίηση όλων των ενδιαφερομένων μερών. Σημαντικός βεβαίως είναι εδώ ο ρόλος των γονέων και του διδακτικού προσωπικού ως προς τη χρήση των κατάλληλων μέσων προστασίας στο πλαίσιο της προσβάσεως στο Internet, τόσο στο σπίτι όσο και στο σχολείο, καθώς και ο ρόλος των επιχειρήσεων για την ανάπτυξη και την προώθηση των μηχανισμών φιλτραρίσματος.

3.4.2. Η Επιτροπή των Περιφερειών εκφράζει επίσης τη δυσαρέσκειά της για το γεγονός ότι η πρόταση συστάσεως δεν τονίζει επαρκώς το θεμελιώδη ρόλο που διαδραματίζουν οι δημόσιες αρχές και ειδικότερα οι περιφερειακές και τοπικές στον τομέα της εκπαίδευσης έναντι των μαζικών μέσων ενημέρωσης συμπεριλαμβανομένης και της κατάρτισης του διδακτικού προσωπικού στα θέματα των νέων τεχνολογιών της πληροφόρησης. Πράγματι, εάν η ανάπτυξη της προσβάσεως των ανηλίκων προς τις νέες υπηρεσίες στο πλαίσιο του σχολείου αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την κατάρτιση των ανηλίκων στις νέες τεχνολογίες και στην υπεύθυνη χρήση τους, δεν επαρκεί εντούτοις εάν δεν συνοδεύεται και από ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα με σκοπό να παράσχει στους ανήλικους τα στοιχεία που θα τους επιτρέψουν να επωφεληθούν από τις δυνατότητες οι οποίες παρέχονται από τις νέες τεχνολογίες και παράλληλα να εξασφαλίσει στο διδακτικό προσωπικό την απαραίτητη κατάρτιση προκειμένου να εκπαιδεύσουν τους ανηλίκους για την υπεύθυνη χρήση.

3.4.3. Σε ό,τι αφορά το Internet, η πρόταση του προγράμματος δράσης προβλέπει την υποστήριξη των δράσεων ευαισθητοποίησης που προορίζονται για το διδακτικό προσωπικό και το ευρύ κοινό. Σύμφωνα με την ανακοίνωση που συνοδεύει την πρόταση του προγράμματος δράσεως, οι δράσεις αυτές αποσκοπούν αφενός, στο να κάνουν γνωστές τις δράσεις που έχουν αναληφθεί από τη βιομηχανία για να εφαρμοσθεί η αυτορρύθμιση ή το φιλτράρισμα και η βαθμολογία, και αφετέρου, να εξασφαλισθεί η εμπιστοσύνη των γονέων και του διδακτικού προσωπικού όσον αφορά την ασφαλή χρήση του Internet από τα παιδιά.

3.4.4. Ούτε στην εν λόγω πρόταση ούτε και στην πρόταση συστάσεως εξετάζονται τα θέματα που αφορούν την εξοικείωση του διδακτικού προσωπικού και των παιδιών με το Internet για παιδαγωγικούς σκοπούς. Αν και αυτό το είδος δράσεων προβλέπεται από το πρόγραμμα δράσης «Η μάθηση στην κοινωνία της πληροφόρησης», και ειδικότερα στις γραμμές δράσεις «Προώθηση της κατάρτισης και υποστήριξη του διδακτικού προσωπικού και των εκπαιδευτών για την ενσωμάτωση των νέων τεχνολογιών στις παιδαγωγικές πρακτικές» και «Ενημέρωση των φορέων σχετικά με τις παιδαγωγικές δυνατότητες που προσφέρουν νέες τεχνολογίες», η Επιτροπή των Περιφερειών φρονεί ότι θα ενισχυόταν η συμπληρωματικότητα των δύο εργαλείων εάν καθορίζονταν με σαφήνεια τα όριά τους.

3.5. Νομική ευθύνη και επισήμανση

3.5.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών τονίζει ότι πολλά από τα θέματα που τέθηκαν στην Πράσινη Βίβλο δεν εξετάζονται στην ανακοίνωση και την πρόταση συστάσεως. Ας αναφερθούν συγκεκριμένα τα θέματα σχετικά με την ευθύνη των φορέων και την προσέγγιση όσον αφορά την επισήμανση στα πλαίσια των επιγραμμικών υπηρεσιών και του Internet.

3.5.2. Τα θέματα σχετικά με την υπευθυνότητα (τι είδος υπευθυνότητας και για ποιους φορείς) είναι θέματα μεγάλης σημασίας για τη νομική ασφάλεια όλων των φορέων και συνεπώς για την ανάπτυξη των επιγραμμικών υπηρεσιών και του Internet.

3.5.3. Η Επιτροπή των Περιφερειών σημειώνει ότι η γραμμή δράσης 4 «μέτρα υποστήριξης» της προτάσεως του προγράμματος δράσης προβλέπει την πρόσκληση υποβολής προσφορών για την αξιολόγηση των νομικών ζητημάτων που τίθενται από το περιεχόμενο ή τη χρήση του Internet. Εντούτοις, εκτός από την πτυχή που συνδέεται με την αναγκαιότητα σύγχρονων νομικών μελετών, θα πρέπει να γίνει γνωστό αν και κατά ποιο τρόπο η Επιτροπή εννοεί να δώσει συνέχεια στις εργασίες της Πράσινης Βίβλου επί των θεμάτων αυτών, δεδομένου μάλιστα ότι έχουν αρχίσει ήδη να δίδονται εθνικές απαντήσεις (π.χ. η αρχή της βαθμιαίας υπευθυνότητας που θεσπίστηκε στη Γερμανία με την ενδοκρατική συνθήκη για τις υπηρεσίες πληροφόρησης.

3.5.4. Είναι επίσης λυπηρό ότι η προβληματική της επισήμανσης στο πλαίσιο των επιγραμμικών υπηρεσιών και του Internet δεν εξετάζεται ρητώς στην πρόταση συστάσεως, παρά μόνο εμμέσως στις κοινές κατευθυντήριες γραμμές αναφορικά με τους κώδικες δεοντολογίας. Πράγματι, η Πράσινη Βίβλος καταδείκνυε την επισήμανση PICS, που είναι σήμερα και η μόνη διαθέσιμη επισήμανση που επιτρέπει να συνυπολογίζονται οι ποικίλες ευαισθησίες. Επιπλέον, χάρη στη διαβουλευτική διαδικασία εμφανίστηκε και η ιδέα μιας επισήμανσης σε δύο επίπεδα (περιγραφικό και αξιολογικό) που θα επιτρέπει την εφαρμογή διαφόρων αξιολογικών συστημάτων και παράλληλα θα εξασφαλίζει ένα ευνοϊκό πλαίσιο για την ανάπτυξη της επισήμανσης των ηλεκτρονικών σελίδων μεγάλης κλίμακας.

3.5.5. Θα ήταν δυνατό να λεχθεί ότι μία σημαντική κοινοτική προστιθέμενη αξία στον τομέα αυτόν έγκειται στην εφαρμογή στο επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενός κοινού συστήματος περιγραφικής επισήμανσης. Αυτό το κοινό σύστημα θα επιτρέψει τη συνύπαρξη διαφόρων συστημάτων αξιολογικής επισήμανσης, εθνικών και υπερεθνικών, με σεβασμό τις διάφορες ευαισθησίες που υφίστανται στους κόλπους της ΕΕ.

3.5.6. Ας αναφερθεί ως προς αυτό ότι η γραμμή δράσεως «Ανάπτυξη συστημάτων φιλτραρίσματος και βαθμολόγησης» της πρότασης του προγράμματος δράσεως συνηγορεί για την υλοποίηση του στόχου αυτού αφενός, διότι προβλέπει την υποβολή προτάσεων σχετικά με την επίδειξη του δυναμικού των συστημάτων φιλτραρίσματος και επισήμανσης και, αφετέρου, διότι αποσκοπεί στην εξασφάλιση συντονισμένης συμβολής της Ευρώπης στις διεθνείς συμφωνίες για τα πρωτόκολλα και τα συστήματα επισήμανσης.

3.5.7. Υπό το φάσμα αυτό, σκόπιμο θα ήταν επίσης η πρόταση συστάσεως να καλέσει την Επιτροπή να ενθαρρύνει σε συνεργασία με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη την ανάπτυξη μιας κοινής προσεγγίσεως για τον καθορισμό των συστημάτων φιλτραρίσματος και επισήμανσης αναφορικά με τις επιγραμμικές υπηρεσίες και το Internet.

4. Συμπεράσματα

4.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών χαίρει για την πολιτική σύγκλιση όλων των αρχών της ΕΕ αναφορικά με τον τρόπο προσεγγίσεως των προβληματικών που συνδέονται με την ασφαλέστερη χρήση του Internet. Από τη σύγκλιση αυτή απορρέει μία αυξημένη συνοχή του τρόπου με τον οποίο η Επιτροπή προσεγγίζει τις εν λόγω προβληματικές.

4.2. Υπενθυμίζει ότι στα όρια των αρμοδιοτήτων της, η ΕΤΠ συνέβαλε με σημαντικό και εποικοδομητικό τρόπο στην επίτευξη της συναινέσεως αυτής. Για τούτο και λυπάται γιατί τόσο η πρόταση συστάσεως όσο και η πρόταση του προγράμματος δράσεως δεν αποδίδουν ιδιαίτερη σημασία στο σημαντικό και θεμελιώδη ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι περιφερειακές και τοπικές αρχές για την εφαρμογή των προτάσεων.

4.3. Επιμένει στη σημασία που έχει η εξασφάλιση τέλειας εκπροσώπησης εκείνων που κάνουν χρήση των νέων τομέων υπηρεσιών πληροφόρησης στους κόλπους των οργάνων που είναι αρμόδια σε εθνικό επίπεδο για τον καθορισμό την εφαρμογή και την αξιολόγηση των μέτρων προστασίας των ανηλίκων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

4.4. Μολονότι η ενθάρρυνση, με βάση τον καθορισμό κοινών στόχων της επεξεργασίας εθνικών πλαισίων αυτορρύθμισης, φαίνεται ότι αποτελεί το κατάλληλο μέτρο για να προαχθεί η απαραίτητη συνεργασία μεταξύ των μελών, η Επιτροπή των Περιφερειών υπενθυμίζει εντούτοις ότι ο μηχανισμός αυτοδιοίκησης δεν μπορεί να υποκαταστήσει το ρυθμιστικό πλαίσιο αλλά απεναντίας οφείλει πάντοτε να εντάσσεται στο ρυθμιστικό πλαίσιο.

4.5. Η Επιτροπή των Περιφερειών έχει τη γνώμη ότι η πρόταση συστάσεως πρέπει να διανοίξει το δρόμο στους οργανισμούς πληροφορικής μεταδόσεως προκειμένου να πειραματιστούν σε νέα μέσα προστασίας των ανηλίκων ειδικότερα στο νέο πλαίσιο της ψηφιακής τηλεόρασης.

4.6. Η πρόταση συστάσεως θα έπρεπε εξίσου να είναι και η τοποθέτηση όσον αφορά τη στενότερη συνεργασία μεταξύ των δικαστικών και αστυνομικών αρχών.

4.7. Η Επιτροπή των Περιφερειών λυπάται επίσης διότι δεν τονίζονται όσο θα έπρεπε οι προβληματικές για την αίσθηση ευθύνης των χρηστών και ειδικότερα στο πλαίσιο της οικειοποίησης του Internet από το διδακτικό προσωπικό και τα παιδιά για παιδαγωγικούς σκοπούς.

4.8. Τέλος, η Επιτροπή των Περιφερειών ζητεί να ληφθούν εξίσου υπόψη στην πρόταση συστάσεως τα σημαντικά θέματα που θίγονται στην Πράσινη Βίβλο σχετικά με τη νομική υπευθυνότητα των φορέων, αφενός, και αφετέρου σχετικά με τη διαδικασία επισήμανσης στις επιγραμμικές υπηρεσίες και το Internet.

Βρυξέλλες, 14 Μαΐου 1998.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Manfred DAMMEYER

() COM(97) 570 τελικό - 97/0329 (CNS).

() COM(97) 582 τελικό - 97/0337 (CNS) - ΕΕ C 48 της 13.2.1998, σ. 8.

() CdR 440/96 fin, ΕΕ C 215 της 16.7.1997, σ. 37.