ΠΡΑΣΙΝΟ ΒΙΒΛΙΟ σχετικά με το δικαίωμα οικογενειακής επανένωσης των υπηκόων τρίτων χωρών που διαμένουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση (οδηγία 2003/86/ΕΚ) /* COM/2011/0735 τελικό */





I. Εισαγωγή και σκοποσ της πρασινησ βιβλου Για τους μετανάστες, η οικογενειακή επανένωση αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για να καταστεί δυνατός ο οικογενειακός βίος. Από το 2003 υφίστανται κοινοί ευρωπαϊκοί κανόνες στον τομέα της μετανάστευσης που ρυθμίζουν τους όρους άσκησης του δικαιώματος σε οικογενειακή επανένωση των υπηκόων τρίτων χωρών σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.[1] Η οδηγία ορίζει τους όρους εισόδου και διαμονής μελών της οικογένειας που δεν έχουν την ιθαγένεια της ΕΕ και επανενώνονται με πρόσωπο που δεν έχει την ιθαγένεια της ΕΕ και διαμένει ήδη νόμιμα σε ένα κράτος μέλος. Η οδηγία αυτή δεν εφαρμόζεται όσον αφορά πολίτες της ΕΕ.[2] Όταν εκδόθηκε, η οδηγία θεωρήθηκε ως ένα πρώτο βήμα εναρμόνισης μόνο, και επικρίθηκε, μετά την έκδοσή της, από ΜΚΟ και τον ακαδημαϊκό χώρο για το μάλλον χαμηλό επίπεδο εναρμόνισης που επιτύγχανε. Ταυτόχρονα, κατά τα τελευταία έτη, μερικά κράτη μέλη θέσπισαν δεσμευτικούς κανόνες και μάλιστα έχουν ζητήσει τροποποίηση της οδηγίας[3] προκειμένου να μπορέσουν να προσθέσουν επί πλέον όρους στην οικογενειακή επανένωση, ισχυριζόμενα ότι οι αλλαγές αυτές είναι αναγκαίες για να αποφευχθούν οι καταχρήσεις και να επιτευχθεί καλύτερη διαχείριση της μεγάλης ροής μεταναστών. Πραγματικά, η οικογενειακή επανένωση είναι η αιτία μεγάλης (αν και υπό μείωση)[4] μερίδας νόμιμης μετανάστευσης. Τα πρώτα έτη της δεκαετίας του 2000, η οικογενειακή επανένωση φαίνεται ότι στα κράτη μέλη που διαθέτουν αξιόπιστα δεδομένα αποτελούσε πάνω από το 50% της συνολικής νόμιμης μετανάστευσης. Σήμερα, η οικογενειακή επανένωση καλύπτει το 1/3 της συνολικής μετανάστευσης στην ΕΕ. Το μέρος αυτό είναι ακόμα μικρότερο αν ληφθεί υπόψη μόνο ο πληθυσμός τον οποίο αφορά η οδηγία – δηλ. τους πολίτες τρίτων χωρών που επανενώνονται με πρόσωπα που δεν έχουν την ιθαγένεια της ΕΕ, που αντιστοιχούν σε 500.000 μετανάστες περίπου σε επίπεδο ΕΕ και το 21% του συνόλου των αδειών.[5] Τόσο στο πρόγραμμα της Στοκχόλμης όσο και στο ευρωπαϊκό σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο, η οικογενειακή επανένωση προσδιορίζεται ως θέμα που θα πρέπει να αναπτυχθεί περαιτέρω στις πολιτικές της ΕΕ με ιδιαίτερη προσοχή στα μέτρα ενσωμάτωσης. Η ίδια η Επιτροπή, στην πρώτη της έκθεση για την εφαρμογή της οδηγίας (COM 2008/610)[6], επισήμανε προβλήματα εφαρμογής σε εθνικό επίπεδο καθώς και κενά της οδηγίας. Αφενός εντοπίστηκαν μερικά οριζόντια θέματα λανθασμένης μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο (οι διατάξεις για τη διευκόλυνση απόκτησης θεωρήσεων, τη χορήγηση αυτόνομων αδειών διαμονής, την συνεκτίμηση του μείζονος συμφέροντος του παιδιού, το δικαίωμα προσφυγής, και ευνοϊκότερες διατάξεις για την οικογενειακή επανένωση προσφύγων). Αφετέρου, η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η οδηγία αφήνει στα κράτη μέλη μεγάλη διακριτική ευχέρεια κατά την εφαρμογή ορισμένων προαιρετικών διατάξεων (προαιρετικές ρήτρες), ειδικότερα όσον αφορά τη δυνατή περίοδο αναμονής, την απαίτηση εισοδήματος και τα δυνατά μέτρα ενσωμάτωσης. Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί αναγκαίο να προβεί σε δημόσια συζήτηση σχετικά με την οικογενειακή επανένωση τονίζοντας ορισμένα θέματα που εμπίπτουν στο πεδίο της οδηγίας[7], πράγμα που συνιστά τον σκοπό της παρούσας πράσινης βίβλου. Όλα τα εμπλεκόμενα μέρη καλούνται να απαντήσουν σε διάφορες ερωτήσεις σχετικά με τον τρόπο θέσπισης αποτελεσματικότερων κανόνων για την οικογενειακή επανένωση σε επίπεδο ΕΕ και να παράσχουν συγκεκριμένες πληροφορίες και δεδομένα για την εφαρμογή της οδηγίας, ώστε να στηριχθεί η ποιοτική εκτίμηση. Δεν πρέπει να παραβλεφθεί ο στόχος της οδηγίας, δηλαδή ο καθορισμός των κριτηρίων για την άσκηση του δικαιώματος οικογενειακής επανένωσης και η διευκόλυνση της ενσωμάτωσης υπηκόων τρίτων χωρών που πληρούν τα κριτήρια ενός συγκεκριμένου κράτους μέλους.[8] Η Επιτροπή επιθυμεί ιδιαίτερα να προτρέψει τα κράτη μέλη που ανέφεραν προβλήματα κατάχρησης του δικαιώματος οικογενειακής επανένωσης να τα προσδιορίσουν και να τα ποσοτικοποιήσουν ώστε να καταστεί δυνατή η αντιμετώπισή τους σε επίπεδο ΕΕ και κατά πιο στοχοθετημένο τρόπο. Ανάλογα με την έκβαση της εν λόγω διαβούλευσης, η Επιτροπή θα αποφασίσει κατά πόσον είναι αναγκαία η στρατηγική παρακολούθησης της πολιτικής (π.χ. τροποποίηση της οδηγίας, ερμηνευτικές οδηγίες ή καμία δράση). Κάθε ενδεχόμενη πράξη της ΕΕ θα πρέπει να είναι συμβατή με τον Χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων, μεταξύ άλλων τον σεβασμό της προσωπικής και οικογενειακής ζωής, το δικαίωμα γάμου, τα δικαιώματα του παιδιού, την αρχή της μη διακριτικής μεταχείρισης, καθώς και άλλες διεθνείς υποχρεώσεις. Συνεπώς, η Επιτροπή θα εξασφαλίσει ότι κάθε ενδεχόμενη συνέχεια θα εξαρτάται από ενδελεχή αξιολόγηση της επίπτωσής της στα θεμελιώδη δικαιώματα και από τη συμμόρφωσή της προς τον Χάρτη, σύμφωνα με τον κατάλογο ελέγχου για τα θεμελιώδη δικαιώματα που έχει καθιερώσει η Επιτροπή στην στρατηγική της για την αποτελεσματική εφαρμογή του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων.[9] II. Ερωτήματα προς τους εμπλεκομενουσ φορεισ 1. Πεδίο εφαρμογής 1.1 Ποιοι πληρούν τις προϋποθέσεις ως "συντηρούντες" για τον σκοπό της οδηγίας; Η οδηγία ορίζει δύο προϋποθέσεις επιλεξιμότητας για τους συντηρούντες προκειμένου για την οικογενειακή επανένωση: να κατέχουν ισχύουσα άδεια διαμονής διάρκειας ισχύος τουλάχιστον ενός έτους, και να έχουν εύλογη προοπτική να αποκτήσουν δικαίωμα μόνιμης διαμονής[10] (άρθρο 3 παρ. 1). Η οδηγία αφήνει στα κράτη μέλη περιθώριο ερμηνείας ως προς την δεύτερη προϋπόθεση που θα μπορούσε να οδηγήσει σε νομική αβεβαιότητα και τον αποκλεισμό κάθε υπηκόου τρίτης χώρας από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας. Επιπλέον αυτών των δύο προϋποθέσεων, το άρθρο 8 παρ. 1 επιτρέπει στα κράτη μέλη να απαιτήσουν μια ελάχιστη περίοδο νόμιμης διαμονής του συντηρούντος (που δεν υπερβαίνει τα δύο έτη) προτού επιτραπεί στα μέλη της οικογένειάς του/της να επανενωθούν μαζί του/της. Αυτό σημαίνει ότι η αίτηση μπορεί να υποβληθεί, αλλά τα κράτη μέλη μπορεί να καθυστερήσουν την έκδοση της άδειας για οικογενειακή επανένωση μέχρις ότου λήξει η περίοδος που ορίζεται από την οικεία νομοθεσία τους. Ερώτημα 1 Είναι αυτά τα κριτήρια (εύλογη προοπτική απόκτησης του δικαιώματος μόνιμης διαμονής κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης, όπως ορίζεται στο άρθρο 3, και περίοδος αναμονής μέχρι την πραγματική επανένωση, όπως ορίζεται στο άρθρο 8) η ορθή προσέγγιση και ο καλύτερος τρόπος χαρακτηρισμού των συντηρούντων; 1.2. Επιλέξιμα μέλη της οικογένειας 1.2.1. Υποχρεωτικές διατάξεις – πυρήνας της οικογένειας Σήμερα, σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 1 της οδηγίας, απαιτείται (με την επιφύλαξη άλλων προϋποθέσεων της οδηγίας) τα κράτη μέλη να επιτρέπουν την είσοδο και τη διαμονή στα μέλη της οικογένειας που συνιστούν τον "πυρήνα" της, δηλαδή τον/την σύζυγο και τα ανήλικα τέκνα του συντηρούντος προσώπου. Εντούτοις, ακόμα και για αυτή την κατηγορία, η οδηγία προβλέπει ορισμένους περιορισμούς. Ως προς τον/την σύζυγο, σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 5, τα κράτη μέλη μπορούν να απαιτήσουν ελάχιστη ηλικία (κατά ανώτατο όριο την ηλικία των 21 ετών) ανεξάρτητα από το αν αυτή αποτελεί την ηλικία ενηλικίωσης στα εκάστοτε κράτη μέλη. Αιτιολόγηση αυτής της διάταξης αποτελεί το ενδεχόμενο κατάχρησης των κανόνων περί οικογενειακής επανένωσης σε περιπτώσεις εξαναγκαστικών γάμων. Είναι ωστόσο δύσκολο να εκτιμήσει κανείς αν αυτό είναι πραγματικά πρόβλημα και ποιες οι διαστάσεις του. Ερώτημα 2 Είναι θεμιτό να υπάρχει ελάχιστο όριο ηλικίας για τον/την σύζυγο διαφορετικό από την ηλικία ενηλικίωσης σε ένα κράτος μέλος; Υπάρχουν άλλοι τρόποι πρόληψης των εξαναγκαστικών γάμων στο πλαίσιο της οικογενειακής επανένωσης, και αν ναι, ποιοι είναι αυτοί; Έχετε σαφή στοιχεία ως προς το πρόβλημα των εξαναγκαστικών γάμων; Αν ναι, πόσο μεγάλο είναι το πρόβλημα (στατιστικά στοιχεία); Έχει σχέση με τους κανόνες για την οικογενειακή επανένωση (ο καθορισμός διαφορετικού ελάχιστου ορίου ηλικίας από την ηλικία ενηλικίωσης); Όσον αφορά τα ανήλικα τέκνα, η οδηγία προβλέπει δύο ακόμα περιορισμούς, και τους δύο υπό μορφή ρήτρας αναστολής. Ο πρώτος (άρθρο 4 παρ. 1 τελευταίο εδάφιο), ο οποίος αφορά τέκνα ηλικίας άνω των 12 ετών που φθάνουν ανεξάρτητα από την υπόλοιπη οικογένειά τους και οφείλουν να αποδείξουν ότι πληρούν τις προϋποθέσεις ενσωμάτωσης[11], χρησιμοποιήθηκε μόνο από ένα κράτος μέλος. Ο δεύτερος πιθανός περιορισμός (άρθρο 4 παρ. 6), που αφορά παιδιά ηλικίας άνω των 15 ετών στα οποία επιτρέπεται η είσοδος σε κράτος μέλος για λόγους άλλους εκτός από την οικογενειακή επανένωση, δεν χρησιμοποιήθηκε από κανένα κράτος μέλος. Ερώτημα 3 Θεωρείτε σκόπιμο να διατηρηθούν ρήτρες αναστολής που δεν χρησιμοποιήθηκαν από τα κράτη μέλη, όπως εκείνη που αφορά παιδιά άνω των 15 ετών; 1.2.2. Προαιρετική ρήτρα – άλλα μέλη της οικογένειας Δεδομένου ότι η οδηγία προβλέπει μόνο την υποχρέωση για τα κράτη μέλη να εξασφαλίζουν την οικογενειακή επανένωση για τα μέλη του πυρήνα της οικογένειας, τα κράτη μέλη είναι ελεύθερα να αποφασίσουν κατά πόσον θα περιλάβουν και άλλα μέλη της οικογένειας στην εθνική τους νομοθεσία (άρθρο 4 παρ. 3). Παρά το γεγονός ότι πρόκειται περί προαιρετικής μόνο ρήτρας, περισσότερα από τα μισά κράτη μέλη έχουν επιλέξει να συμπεριλάβουν τους γονείς του συντηρούντος προσώπου και τον/την σύζυγο του. Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να σημειωθεί ότι από την αιτιολογική σκέψη 5 της οδηγίας απορρέει ότι τα κράτη μέλη που αναγνωρίζουν τον γάμο ατόμων του ιδίου φύλου στην εθνική τους νομοθεσία θα πρέπει να κάνουν το ίδιο και κατ’ εφαρμογή της οδηγίας.[12]. Υπό το ίδιο πνεύμα, στις περιπτώσεις που από το εθνικό οικογενειακό δίκαιο αναγνωρίζονται οι ιδίου φύλου σύντροφοι καταχωρισμένης σχέσης και τα κράτη μέλη εφαρμόζουν την προαιρετική ρήτρα της οδηγίας για συντρόφους καταχωρισμένης σχέσης, θα πρέπει να κάνουν το ίδιο και για συντρόφους του ιδίου φύλου. Ερώτημα 4 Είναι οι κανόνες για τα επιλέξιμα μέλη της οικογένειας επαρκείς και ικανοποιητικά ευρείς ώστε να λαμβάνουν υπόψη τους διάφορους υφιστάμενους ορισμούς της οικογένειας εκτός από τον ορισμό που αφορά την πυρηνική οικογένεια; 2. Απαιτήσεις για την ασκηση του δικαιωματος οικογενειακης επανενωσης Η οδηγία δεν υποχρεώνει τα κράτη μέλη να καθιερώσουν προϋποθέσεις για την οικογενειακή επανένωση όπως διάφορα μέτρα ενσωμάτωσης, αλλά τους επιτρέπει να προβούν σε αυτή την πράξη – αντίθετα, δεν μπορούν να εφαρμοστούν άλλες προϋποθέσεις για την οικογενειακή επανένωση εντός της ΕΕ. 2.1 Μέτρα ενσωματωσησ Η προαιρετική ρήτρα (άρθρο 7 παρ. 2) δίνει τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να απαιτήσουν από τους υπηκόους των τρίτων χωρών να συμμορφωθούν με μέτρα ενσωμάτωσης. Αυτή ήταν μια από τις πλέον αντιφατικές και πολυσυζητηθείσες απαιτήσεις κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων. Υπό τη σημερινή της μορφή η οδηγία δεν παρέχει καμία σαφή ένδειξη ως προς το περιεχόμενο αυτών των μέτρων ενσωμάτωσης ή τον τρόπο που θα πρέπει να εφαρμοστούν, ενώ τα μέτρα αυτά χρησιμοποιούνται μόνο σε μερικά κράτη μέλη. Τρία κράτη μέλη κάνουν χρήση αυτού του τύπου μέτρων ως προϋπόθεση πριν από την υποδοχή στο έδαφός τους, και απαιτούν από τα μέλη της οικογένειας να περάσουν γλωσσικές δοκιμασίες στη γλώσσα της κοινωνίας υποδοχής ή να υπογράψουν σύμβαση που τους υποχρεώνει να παρακολουθήσουν μαθήματα πολιτικής αγωγής και, κατά περίπτωση, μαθήματα γλώσσας μόλις εισέλθουν στη χώρα υποδοχής. Άλλα κράτη μέλη απαιτούν από τα μέλη της οικογένειας να αναλάβουν ορισμένες υποχρεώσεις μόνο μετά την είσοδό τους στην χώρα υποδοχής, όπως συμμετοχή σε μαθήματα ενσωμάτωσης (κυρίως γλωσσικά). Το παραδεκτό των μέτρων ενσωμάτωσης, όπως ήδη αναφέρθηκε στην έκθεση αξιολόγησης, εξαρτάται από το αν εξυπηρετούν τον σκοπό της διευκόλυνσης της ενσωμάτωσης και αν τηρούν την αρχή της αναλογικότητας[13] και της επικουρικότητας. Οι αποφάσεις σχετικά με την αίτηση για οικογενειακή επανένωση σε συνδυασμό με την έκβαση των δοκιμασιών θα πρέπει επίσης να λαμβάνει υπόψη κατά πόσο υπάρχουν οι σχετικές υποδομές (μεταφρασμένο υλικό, μαθήματα) για την προετοιμασία των υποψηφίων και κατά πόσον οι υποψήφιοι έχουν πρόσβαση σε αυτές τις υποδομές (τοποθεσία, οικονομική συμμετοχή). Θα πρέπει επίσης να λαμβάνονται υπόψη ειδικές ατομικές περιπτώσεις (όπως ο αποδεδειγμένος αναλφαβητισμός, ιατρικές καταστάσεις). Η ανανεωμένη Ευρωπαϊκή Ατζέντα για την ένταξη των υπηκόων τρίτων χωρών[14] περιλαμβάνει συγκεκριμένες συστάσεις προς τα κράτη μέλη μεταξύ άλλων ως προς την παροχή μαθημάτων γλώσσας που θα αντικατοπτρίζει τις μεταβαλλόμενες ανάγκες των μεταναστών στα διάφορα στάδια της διαδικασίας ένταξής τους, καθώς και τη διοργάνωση εισαγωγικών προγραμμάτων για νεοαφιχθέντες μετανάστες. Ερώτημα 5 Εξυπηρετούν αποτελεσματικά τον σκοπό της ενσωμάτωσης αυτά τα μέτρα; Πώς μπορεί να αξιολογηθεί αυτό στην πράξη; Ποιά μέτρα ενσωμάτωσης είναι αποτελεσματικά από αυτή την άποψη; Θα θεωρούσατε χρήσιμο να προσδιοριστούν περαιτέρω αυτά τα μέτρα σε επίπεδο ΕΕ; Θα συνιστούσατε μέτρα προ της εισόδου; Αν ναι, πώς θα μπορούσαν να θεσπιστούν διασφαλίσεις ώστε αυτά να μη συνιστούν εκ των πραγμάτων φραγμό στην οικογενειακή επανένωση (όπως δυσανάλογα τέλη ή απαιτήσεις) αλλά να λαμβάνουν υπόψη τις ατομικές συνιστώσες των μεταναστών, όπως ηλικία, αναλφαβητισμός, αναπηρίες, επίπεδο εκπαίδευσης; 2.2 Περίοδος αναμονής σχετικά με την ικανότητα υποδοχής Το δεύτερο εδάφιο του άρθρου 8 ορίζει ειδική παρέκκλιση για τα κράτη μέλη των οποίων η νομοθεσία ελάμβανε υπόψη την ικανότητα υποδοχής κατά τον χρόνο υιοθέτησης της οδηγίας. Τους δίνει τη δυνατότητα να προβλέπουν περίοδο αναμονής τριών ετών από την υποβολή της αίτησης. Σε σχέση με αυτή τη ρήτρα, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο διευκρίνισε[15] ότι το αργότερο τρία έτη μετά την υποβολή της αίτησης πρέπει να εκδοθεί άδεια παραμονής εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις. Εν ολίγοις, η ικανότητα υποδοχής μπορεί να είναι ένας από τους παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη κατά την εξέταση μιας αίτησης, αλλά δεν μπορεί να ερμηνευτεί ως επιτρέπουσα σύστημα ποσοστώσεων ή ως τριετής περίοδος αναμονής που επιβάλλεται άνευ λόγου σε ειδικές περιστάσεις συγκεκριμένων υποθέσεων. Της παρέκκλισης αυτής έκανε χρήση ένα μόνο κράτος μέλος. Ερώτημα 6 Ενόψει της εφαρμογής της, είναι αναγκαία και αιτιολογημένη η διατήρηση στην οδηγία μιας παρέκκλισης που προβλέπει περίοδο αναμονής τριών ετών από την υποβολή της αίτησης; 3. Είσοδος και διαμονή των μελών της οικογένειας Τα κράτη μέλη πρέπει να χορηγήσουν στα μέλη της οικογένειας μια πρώτη άδεια διαμονής, διάρκειας τουλάχιστον ενός έτους (άρθρο 13 παρ. 2). Ορίζεται επίσης ότι η διάρκεια των αδειών διαμονής που χορηγούνται στα μέλη της οικογένειας δεν υπερβαίνει κατ' αρχήν την ημερομηνία λήξεως της ισχύος της άδειας διαμονής του συντηρούντος (άρθρο 13 παρ. 3). Κατά την εφαρμογή των διατάξεων μπορεί να προκύψει πρόβλημα αν το εναπομένον διάστημα ισχύος της άδειας διαμονής του συντηρούντος είναι μικρότερο του έτους κατά τον χρόνο έκδοσης της άδειας διαμονής του μέλους της οικογένειας. Στην περίπτωση αυτή, οι δύο αυτοί κανόνες μπορεί να έρχονται σε αντίφαση, ειδικότερα στην περίπτωση που η άδεια διαμονής του αιτούντος ευρίσκεται ήδη υπό διαδικασία ανανέωσης. Ερώτημα 7 Θα πρέπει ειδικοί κανόνες να προβλέπουν την περίπτωση που το εναπομένον διάστημα ισχύος της άδειας διαμονής του συντηρούντος είναι μικρότερο του έτους αλλά πρόκειται να ανανεωθεί; 4. Θέματα σχετικα με τη χορηγηση ασυλου 4.1 Εξαίρεση της επικουρικής προστασίας Οι υπήκοοι τρίτων χωρών που τυγχάνουν επικουρικής προστασίας εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας (άρθρο 3 παρ. 2 στοιχείο β). Εντούτοις, το πρόγραμμα της Στοκχόλμης απαιτεί την καθιέρωση ενιαίου καθεστώτος προστασίας ως ένα από τους κύριους στόχους για την υλοποίηση του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου, βασιζόμενο στο γεγονός ότι οι ανάγκες προστασίας προσφύγων και δικαιούχων επικουρικής προστασίας είναι οι ίδιες. Στόχος λοιπόν είναι να απαλειφθούν περαιτέρω οι διαφορές σε επίπεδο δικαιωμάτων που χορηγούνται στους δικαιούχους επικουρικής προστασίας και στους πρόσφυγες, όπως υπογραμμίζεται στην αναδιατύπωση της οδηγίας για την αναγνώριση και το καθεστώς των υπηκόων τρίτων χωρών[16]. Έτσι τίθεται το θέμα κατά πόσο η απάλειψη αυτή των διαφορών θα πρέπει να γίνει επίσης όσον αφορά την οικογενειακή επανένωση, οπότε, στην περίπτωση αυτή, θα χρειαστεί η προσαρμογή του προσωπικού πεδίου εφαρμογής της οδηγίας. Ερώτημα 8 Θα πρέπει η οικογενειακή επανένωση των υπηκόων τρίτων χωρών που είναι δικαιούχοι επικουρικής προστασίας να υπόκειται στους κανόνες της οδηγίας περί οικογενειακής επανένωσης; Θα πρέπει οι δικαιούχοι επικουρικής προστασίας να αντλούν οφέλη από τους ευνοϊκότερους κανόνες της οδηγίας περί οικογενειακής επανένωσης που εξαιρεί τους πρόσφυγες από την πλήρωση ορισμένων απαιτήσεων (κατάλυμα, ασφάλιση ασθενείας, σταθερούς και τακτικούς πόρους); 4.2 Άλλα θέματα σχετικά με το άσυλο Η οδηγία προβλέπει μερικούς ευνοϊκότερους κανόνες για τους πρόσφυγες (κεφάλαιο V). Εντούτοις, τα κράτη μέλη μπορούν να περιορίζουν την εφαρμογή αυτών των ευνοϊκότερων κανόνων σε ορισμένες περιπτώσεις. Για παράδειγμα, σε οικογενειακούς δεσμούς που συνάφθηκαν προ της εισόδου του πρόσφυγα στο κράτος μέλος (άρθρο 9 παρ. 2), ή σε αιτήσεις για οικογενειακή επανένωση που έχουν υποβληθεί εντός περιόδου τριών μηνών από τη χορήγηση του καθεστώτος του πρόσφυγα (άρθρο 12 παρ. 1). Αυτοί οι πιθανοί περιορισμοί δεν λαμβάνουν επαρκώς υπόψη τις ιδιομορφίες των περιπτώσεών τους. Οι πρόσφυγες αντιμετωπίζουν πρακτικές δυσκολίες που συνδέονται με την ειδική τους κατάσταση και οι οποίες είναι διαφορετικής φύσης από εκείνες που αντιμετωπίζουν άλλοι υπήκοοι τρίτων χωρών (π.χ. προβλήματα διατήρησης της επαφής με τα μέλη της οικογένειας που παρέμειναν στην χώρα καταγωγής). Επί πλέον, οι πρόσφυγες μπορεί να έχουν διανύσει μεγάλα διαστήματα υπό εξορία ή στο έδαφος ενός κράτους μέλους εν αναμονή της έκβασης της διαδικασίας χορήγησης ασύλου, και μπορεί να έχουν δημιουργήσει οικογένεια κατά το διάστημα αυτό. Οι πρόσφυγες μπορεί επίσης να αγνοούν αν μέλη της οικογένειάς τους ευρίσκονται ακόμα εν ζωή ή να μην είναι σε θέση να παράσχουν πληροφορίες ως προς τον τόπο διαμονής τους ή να παράσχουν τα αναγκαία δικαιολογητικά για την υποβολή αίτησης για οικογενειακή επανένωση εντός σύντομου χρονικού διαστήματος από την χορήγηση σε αυτούς καθεστώτος προστασίας. Τα μέλη της οικογένειάς τους μπορεί να έχουν υποστεί παρόμοιες καταστάσεις συγκρούσεων, τραυματισμών και δυσμενών συνθηκών όπως και οι ίδιοι οι πρόσφυγες. Ως εκ τούτου, μερικά θέματα θα πρέπει να επανεξεταστούν υπ’ αυτό το πρίσμα – ειδικότερα προκειμένου να αποφασιστεί αν πρέπει να απαλειφθούν από την οδηγία αυτοί οι πιθανοί περιορισμοί. Ερώτημα 9 Θα πρέπει τα κράτη μέλη να συνεχίσουν να έχουν τη δυνατότητα να περιορίζουν την εφαρμογή των ευνοϊκότερων διατάξεων της οδηγίας σε πρόσφυγες των οποίων οι οικογενειακοί δεσμοί είναι προγενέστεροι της εισόδου τους στο έδαφος ενός κράτους μέλους; Θα πρέπει να εξασφαλίζεται η οικογενειακή επανένωση για ευρύτερες κατηγορίες μελών της οικογένειας που εξαρτώνται από τους πρόσφυγες, και αν ναι, μέχρι ποίου βαθμού; Θα πρέπει να εξακολουθήσει η απαίτηση να παρέχουν οι πρόσφυγες αποδείξεις ότι πληρούν τις απαιτήσεις καταλύματος, ασφάλισης ασθενείας και πόρων αν η αίτηση για οικογενειακή επανένωση δεν υποβληθεί εντός περιόδου τριών μηνών μετά τη χορήγηση σε αυτούς του καθεστώτος πρόσφυγα; 5. Απάτη, καταχρηση, διαδικαστικα θεματα 5.1 Συνεντεύξεις και έρευνες Το άρθρο 5 παρ. 2 της οδηγίας προβλέπει τη δυνατότητα πραγματοποίησης συνεντεύξεων και τη διενέργεια άλλων ερευνών αν αυτό κριθεί αναγκαίο. Ορισμένα κράτη μέλη έχουν καθιερώσει και τη δυνατότητα διεξαγωγής τεστ DNA προκειμένου να αποδειχθεί η ύπαρξη οικογενειακής σχέσης. Η οδηγία δεν αναφέρει αυτού του τύπου τις αποδείξεις. Η Επιτροπή έχει διακηρύξει ότι, για να είναι αποδεκτές στο πλαίσιο της ενωσιακής νομοθεσίας, αυτές οι συνεντεύξεις και οι λοιπές έρευνες πρέπει να είναι αναλογικές – και συνεπώς να μην καθιστούν άκυρο το δικαίωμα για οικογενειακή επανένωση – και να σέβονται τα θεμελιώδη δικαιώματα, μεταξύ άλλων και το δικαίωμα στην ιδιωτικότητα και την οικογενειακή ζωή. Ερώτημα 10 Έχετε σαφείς αποδείξεις για προβλήματα απάτης; Πόσο μεγάλο είναι το πρόβλημα (στατιστικά στοιχεία); Νομίζετε ότι οι συνεντεύξεις και οι έρευνες, μεταξύ άλλων και τα τεστ DNA, θα μπορούσαν να συμβάλλουν καθοριστικά στην επίλυση των προβλημάτων αυτών; Θεωρείτε χρήσιμο να υπάρξει ειδικότερη ρύθμιση σε επίπεδο ΕΕ για τις συνεντεύξεις ή τις έρευνες; Αν ναι, τι τύπου κανόνες θα εξετάζατε; 5.2 Εικονικοί γάμοι Οι εικονικοί γάμοι συνιστούν ειδική μορφή απάτης, την οποία πρέπει να καταπολεμούν τα κράτη μέλη. Επιπλέον των γενικών διαδικαστικών κανόνων, το άρθρο 16 παρ. 4 της οδηγίας προβλέπουν τη δυνατότητα διεξαγωγής ειδικών ελέγχων και επιθεωρήσεων όταν υπάρχουν βάσιμες υπόνοιες για την ύπαρξη απάτης ή εικονικών γάμων. Κάθε εθνικό σύστημα προβλέπει τέτοιους κανόνες· ένα σχέδιο χρηματοδοτούμενο από την ΕΕ προέβη στη συγκέντρωση των πρακτικών που ακολουθούν τα κράτη μέλη.[17] Ωστόσο, είναι δύσκολο να εκτιμηθεί κατά πόσο αυτό συνιστά μεγάλο πρόβλημα για τα κράτη μέλη και αν συνδέεται με την οδηγία. Ερώτημα 11 Έχετε σαφείς αποδείξεις για προβλήματα εικονικών γάμων; Διαθέτετε στατιστικά στοιχεία σχετικά με τους εικονικούς γάμους (αν έχουν επισημανθεί); Έχουν σχέση με τους κανόνες της οδηγίας; Θα μπορούσαν να εφαρμοστούν αποτελεσματικότερα οι διατάξεις τις οδηγίας για ελέγχους και επιθεωρήσεις, και αν ναι, με ποιον τρόπο; 5.3 Τέλη Επί του παρόντος δεν υφίσταται εναρμόνιση σε επίπεδο ΕΕ όσον αφορά τα τέλη που πρέπει να καταβληθούν για οικογενειακή επανένωση (τέλη για την αίτηση, τέλη για θεώρηση και άδειες διαμονής, και άλλα έξοδα σχετικά με την πλήρωση προϋποθέσεων όπως γλωσσικές δοκιμασίες προ της αναχώρησης, αν υπάρχουν, κ.α.). Τα υπερβολικά τέλη μπορεί να υπονομεύσουν το αποτέλεσμα της οδηγίας παρεμποδίζοντας την άσκηση του δικαιώματος για οικογενειακή επανένωση. Η απουσία κανόνων της ΕΕ επί του θέματος αυτού είχε ως αποτέλεσμα το πολύ διαφορετικό ύψος των τελών στα διάφορα κράτη μέλη. Ερώτημα 12 Θα πρέπει να υπαχθούν σε ρύθμιση τα τέλη που καταβάλλονται για τη διαδικασία; Αν ναι, θα πρέπει η ρύθμιση να είναι υπό τη μορφή διασφαλίσεων ή θα πρέπει να δοθούν πιο συγκεκριμένες ενδείξεις; 5.4 Διάρκεια της διαδικασίας – προθεσμία για τη διοικητική απόφαση Η διαδικασία αιτήσεων για οικογενειακή επανένωση μπορεί να είναι μάλλον μακρά. Η οδηγία ορίζει μια απόλυτη προθεσμία εντός της οποίας πρέπει να δοθεί στον αιτούντα έγγραφη κοινοποίηση της απόφασης. Η κοινοποίηση της απόφασης πρέπει να δοθεί το αργότερο εντός εννέα μηνών από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης (άρθρο 5 παρ. 4). Εντούτοις, τα κράτη μέλη μπορούν να παρατείνουν αυτή την προθεσμία αν αυτό αιτιολογείται από εξαιρετικές περιπτώσεις που έχουν σχέση με το σύνθετο χαρακτήρα της εξέτασης της αίτησης. Στην πράξη, οι προθεσμίες αυτές διαρκούν κατά μέσο όρο τρεις μήνες, σε συνδυασμό με την ρήτρα παράτασης. Ερώτημα 13 Αιτιολογείται η διοικητική προθεσμία που ορίζεται από την οδηγία για την εξέταση της αίτησης; 5.5 Οριζόντιες ρήτρες Υπάρχουν δύο οριζόντιες υποχρεωτικές ρήτρες στην οδηγία. Με το άρθρο 5 παρ. 5 τα κράτη μέλη υποχρεούνται να μεριμνούν κατά την εξέταση μιας αίτησης ώστε να λαμβάνεται δεόντως υπόψη το μείζον συμφέρον των ανήλικων τέκνων. Η διάταξη αυτή αντικατοπτρίζει την υποχρέωση που διατυπώνεται στο άρθρο 24 παρ. 2 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και στο άρθρο 3 παρ. 1 της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα του παιδιού, συγκεκριμένα ότι πρώτιστη μέριμνα σε όλες τις ενέργειες που έχουν σχέση με τα παιδιά πρέπει να είναι το μείζον συμφέρον τους, καθώς και την ανάγκη, που εκφράζεται στο άρθρο 24 παρ. 3 του Χάρτη, να διατηρεί το παιδί προσωπική σχέση σε τακτική βάση και με τους δύο γονείς του. Το Δικαστήριο, στη σχετική νομολογία του[18], τόνισε επιπλέον αυτές τις διατάξεις του Χάρτη και του άρθρου 5 παρ. 5. Όπως καταδεικνύεται στην έκθεση για την εφαρμογή της οδηγίας, πολλά κράτη μέλη ερμηνεύουν αυτή την ρήτρα μόνο ως γενική αναφορά σε άλλες διεθνείς πράξεις (π.χ. την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα δικαιώματα του παιδιού και τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα του παιδιού)[19]. Η άλλη οριζόντια ρήτρα, του άρθρου 17, συνιστά υποχρέωση να λαμβάνονται δεόντως υπόψη ο χαρακτήρας και η σταθερότητα των οικογενειακών δεσμών του προσώπου, η διάρκεια διαμονής του στο κράτος μέλος καθώς και η ύπαρξη οικογενειακών, πολιτιστικών και κοινωνικών δεσμών με τη χώρα καταγωγής του. Εν ολίγοις, με τη ρήτρα αυτή τα κράτη μέλη υποχρεούνται να εξετάζουν κάθε περίπτωση σε ατομική βάση, γεγονός που υπενθυμίζεται ειδικότερα από το Δικαστήριο στη νομολογία του[20]. Ερώτημα 14 Πώς θα μπορούσαν να διευκολυνθούν και να εξασφαλιστούν στην πράξη αυτές οι οριζόντιες ρήτρες; 6. Συμπέρασμα και παρακολουθηση Η Επιτροπή αποσκοπεί στη δρομολόγηση ευρείας συζήτησης μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων φορέων. Όλα τα όργανα της ΕΕ, οι εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές, οι υποψήφιες χώρες, οι τρίτες χώρες εταίροι, οι διακυβερνητικές και μη κυβερνητικές οργανώσεις, όλοι οι κρατικοί φορείς και οι ιδιώτες πάροχοι υπηρεσιών προς μέλη οικογένειας, οι ακαδημαϊκοί κύκλοι, οι κοινωνικοί εταίροι, οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και κάθε ενδιαφερόμενος καλούνται να συμβάλλουν με απαντήσεις τους στα ανωτέρω ερωτήματα. Η Επιτροπή σχεδιάζει τη διοργάνωση δημόσιας ακρόασης. Για την προετοιμασία της, η Επιτροπή καλεί όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να αποστείλουν τις απαντήσεις τους στη διαβούλευση αυτή γραπτώς και το αργότερο μέχρι τον Μάρτιο 2012 στην ακόλουθη διεύθυνση: Immigration and Integration Unit – "Green Paper on Family reunification" Directorate General Home Affairs European Commission B-1049 Brussels e-mail: HOME-family-reunification-green-paper@ec.europa.eu Όλες οι σχετικές παρεμβάσεις θα δημοσιευτούν στη δικτυακή πύλη 'Your Voice in Europe' http://ec.europa.eu/yourvoice/consultations/index_en.htm. Παράρτημα: Η οικογενειακή επανένωση σε αριθμούς Σύνολο αδειών διαμονής που εκδίδονται σε υπηκόους τρίτων χωρών που επανενώνεται με πρόσωπο που δεν είναι πολίτης της ΕΕ σε σύγκριση με τον συνολικό αριθμό αδειών διαμονής που εκδίδονται σε υπηκόους τρίτων χωρών (για κάθε λόγο) || Πρώτες άδειες διαμονής σε υπηκόους τρίτων χωρών που επανενώνονται με πρόσωπο που δεν είναι πολίτης της ΕΕ || Σύνολο αδειών διαμονής που εκδίδονται σε υπηκόους τρίτων χωρών που επανενώνονται με πρόσωπο που δεν είναι πολίτης της ΕΕ, για κάθε λόγο || Ποσοστό αδειών διαμονής που εκδίδονται σε υπηκόους τρίτων χωρών που επανενώνονται με πρόσωπο που δεν είναι πολίτης της ΕΕ επί συνόλου πρώτων αδειών διαμονής που εκδίδονται σε υπηκόους τρίτων χωρών ΧΩΡΑ/ΕΤΟΣ || 2008 || 2009 || 2010 || 2008 || 2009 || 2010 || 2008 || 2009 || 2010 Βέλγιο || 7.333 || 8.596 || 9.997 || 46.201 || 58.939 || 67.653 || 15,9 || 14,6 || 14,8 Βουλγαρία || 1.480 || 1.482 || 1.725 || 3.933 || 4.385 || 4.051 || 37,6 || 33,8 || 42,6 Τσεχική Δημοκρατία || 9.712 || 8.281 || 13.398 || 61.350 || 27.539 || 34.653 || 15,8 || 30,1 || 38,7 Δανία || : || 1.410 || 1.490 || 31.655 || 30.255 || 28.576 || : || 4,7 || 5,2 Γερμανία || 29.215 || 29.761 || 28.200 || 114.289 || 121.954 || 117,202 || 25,6 || 24,4 || 24,1 Εσθονία || : || : || : || 3.884 || 3.777 || 2,647 || : || : || : Ιρλανδία || 456 || 568 || 300 || 28.926 || 25.509 || 22,235 || 1,6 || 2,2 || 1,3 Ελλάδα || 18.684 || 19.570 || 13.398 || 40.411 || 45.148 || 33,623 || 46,2 || 43,3 || 39,8 Ισπανία || 103.640 || 82.521 || 89.905 || 399.827 || 290.813 || 257.918 || 25,9 || 28,4 || 34,9 Γαλλία || 32.333 || 29.607 || 29.400 || 188.723 || 193.500 || 194.973 || 17,1 || 15,3 || 15,1 Ιταλία || 60.134 || 70.904 || 160.200 || 550.226 || 506.833 || 589,988 || 10,9 || 14,0 || 27,2 Κύπρος || 1 || 1 || 741 || 25.156 || 25.638 || 19,139 || 0,0 || 0,0 || 3,9 Λετονία || 1.498 || 414 || 413 || 7.706 || 2.304 || 2,329 || 19,4 || 18,0 || 17,7 Λιθουανία || 641 || 764 || 691 || 5.298 || 2.659 || 1,861 || 12,1 || 28,7 || 37,1 Λουξεμβούργο || : || : || : || : || : || : || : || : || : Ουγγαρία || 5.337 || 1.144 || 1.349 || 37.486 || 14.289 || 14.601 || 14,2 || 8,0 || 9,2 Μάλτα || 172 || 61 || 30 || 4.989 || 3.682 || 2.763 || 3,4 || 1,7 || 1,1 Κάτω Χώρες || : || : || : || 62.589 || 56.489 || 54.478 || : || : || : Αυστρία || 7.891 || 7.651 || 7.838 || 21.783 || 28.035 || 30.596 || 36,2 || 27,3 || 25,6 Πολωνία || 8.805 || 8.549 || 598 || 40.907 || 33.427 || 101.574 || 21,5 || 25,6 || 0,6 Πορτογαλία || 17.087 || 11,036 || 11.967 || 63.715 || 46.324 || 37.010 || 26,8 || 23,8 || 32,3 Ρουμανία || 1.216 || 1.261 || 910 || 19.354 || 15.380 || 10.218 || 6,3 || 8,2 || 8,9 Σλοβενία || 0 || 2.110 || 2.231 || 29.215 || 15.759 || 7.537 || 0,0 || 13,4 || 29,6 Σλοβακία || 619 || 640 || 697 || 8.025 || 5.336 || 4.373 || 7,7 || 12,0 || 15,9 Φινλανδία || 4.915 || 4.304 || 4.302 || 21.873 || 18.034 || 19.210 || 22,5 || 23,9 || 22,4 Σουηδία || 35.050 || 36.325 || 25.358 || 84.144 || 91.337 || 74.931 || 41,7 || 39,8 || 33,8 Ηνωμένο Βασίλειο || 106.538 || 96.341 || 103.187 || 633.170 || 671.324 || 732.208 || 16,8 || 14,4 || 14,1 ΕΕ ανωτέρω[21] || 452.757 || 423.301 || 508.325 || 2.534.835 || 2.338.669 || 2.466.347 || 17,9 || 18,1 || 20,6 Πηγή δεδομένων: Eurostat Δεν υπάρχουν στοιχεία για το διάστημα πριν από το 2008 δεδομένου ότι η συλλογή στοιχείων για τις άδειες διαμονής καθιερώθηκε με τον κανονισμό 862/2007, και το έτος 2008 αποτελεί το πρώτο έτος αναφοράς. Η Εσθονία και οι Κάτω Χώρες δεν παρέσχαν στοιχεία για τις πρώτες άδειες διαμονής που εκδίδονται σε υπηκόους τρίτων χωρών οι οποίοι επανενώνεται με πρόσωπο που δεν είναι πολίτης της ΕΕ, επειδή δεν γίνεται διάκριση των στοιχείων αυτών από εκείνα που αφορούν άλλες άδειες εκδιδόμενες για οικογενειακούς λόγους. Η Δανία δεν παρέσχε στοιχεία για το έτος 2008, και το Λουξεμβούργο δεν παρέσχε στοιχεία για το διάστημα 2008-2010. Το σχετικά χαμηλό γενικό ποσοστό αδειών που εκδίδονται για οικογενειακούς λόγους σε σύγκριση με άλλες άδειες οφείλεται στο γεγονός ότι τα στατιστικά επ’ αυτού του θέματος καλύπτουν μόνο τη διάσταση της οικογενειακής επανένωσης και δεν περιλαμβάνει μέλη οικογένειας που είναι πολίτες τρίτων χωρών και επανενώνονται με υπηκόους της ΕΕ. Αριθμός πρώτων αδειών διαμονής που εκδίδονται σε υπηκόους τρίτων χωρών που επανενώνεται με πρόσωπο που δεν είναι πολίτης της ΕΕ για οικογενειακούς λόγους, ανά τύπο μέλους της οικογένειας. ΛΟΓΟΣ || Οικογενειακοί λόγοι: Επανένωση με πρόσωπο που δεν είναι πολίτης της ΕΕ || ΧΩΡΑ/ΕΤΟΣ-2010 || Σύνολο || Σύζυγος/Σύντροφος που επανενώνεται με πρόσωπο που δεν είναι πολίτης της ΕΕ || Τέκνο που επανενώνεται με πρόσωπο που δεν είναι πολίτης της ΕΕ || Άλλο μέλος της οικογένειας που επανενώνεται με πρόσωπο που δεν είναι πολίτης της ΕΕ || Βέλγιο || 9.997 || 4.157 || 5.831 || 9 || Βουλγαρία || 1.725 || : || : || : || Τσεχική Δημοκρατία || 13.398 || 4.547 || 7.626 || 1.225 || Δανία || 1.490 || 600 || 890 || 0 || Γερμανία || 28.200 || 11.912 || 15.895 || 393 || Εσθονία || : || : || : || : || Ιρλανδία || 300 || 112 || 117 || 71 || Ελλάδα || 13.398 || 4.44 || 9.354 || 0 || Ισπανία || 89.905 || 19.140 || 69.099 || 1.666 || Γαλλία || 29.400 || : || : || : || Ιταλία || 160.200 || 67.509 || 70.336 || 22.355 || Κύπρος || 741 || : || : || : || Λετονία || 413 || 254 || 78 || 81 || Λιθουανία || 691 || : || : || : || Λουξεμβούργο || : || : || : || : || Ουγγαρία || 1.349 || 0 || 794 || 555 || Μάλτα || 30 || 2 || 21 || 7 || Κάτω Χώρες || : || : || : || : || Αυστρία || 7.838 || : || : || : || Πολωνία || 598 || 291 || 286 || 21 || Πορτογαλία || 11.967 || 916 || 1.013 || 10.038 || Ρουμανία || 910 || 424 || 429 || 57 || Σλοβενία || 2.231 || : || : || : || Σλοβακία || 697 || 401 || 75 || 0 || Φινλανδία || 4.302 || 1.576 || 2.497 || 229 || Σουηδία || 25.358 || 18.223 || 6.938 || 197 || Ηνωμένο Βασίλειο || 103.187 || : || : || : || [1] Οδηγία 2003/86 σχετικά με το δικαίωμα οικογενειακής επανένωσης · στο εξής "η οδηγία". [2] Η κατάσταση της οικογενειακής επανένωσης για τους πολίτες της ΕΕ και τα μέλη της οικογένειάς τους που είναι πολίτες τρίτης χώρας καλύπτεται από το ενωσιακό δίκαιο με την οδηγία 2004/38/ΕΚ. Ωστόσο, η οδηγία αυτή καλύπτει μόνο περιπτώσεις στις οποίες ο πολίτης της Ένωσης εγκαθίσταται, διαμένει ή έχει διαμείνει σε κράτος μέλος άλλο από εκείνο του οποίου είναι υπήκοος και μέλος της οικογένειάς του που είναι υπήκοος τρίτης χώρας επανενώνεται με αυτόν ή τον συνοδεύει. [3] Έγγραφο θέσης – η ολλανδική άποψη για τη μεταναστευτική πολιτική της ΕΕ. [4] Η μείωση αυτή οφείλεται πιθανόν ενε μέρει στις πρόσφατες αλλαγές πολιτικής σε μερικά κράτη μέλη που καθιέρωσαν αυστηρότερες προϋποθέσεις. Αυτές οι αλλαγές πολιτικής ισχυρίζονται ότι επιτυγχάνουν καλύτερη διαχείριση των μεγάλων ροών μεταναστών αλλά θέτουν υπό αμφισβήτηση το αναγνωρισμένο δικαίωμα για οικογενειακή επανένωση όπως αυτό καθορίζεται στην οδηγία, η οποία επί του παρόντος συνιστά ελάχιστη νομική διασφάλιση σε ολόκληρη την ΕΕ. [5] EUROSTAT- Βλ. συγκεκριμένα στοιχεία στο παράρτημα· δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία για την Εσθονία, το Λουξεμβούργο και τις Κάτω Χώρες. [6] http://eurlex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2008:0610:FIN:EN:PDF. [7] Συγκεκριμένα, η παρούσα διαβούλευση δεν θίγει θέματα που συνδέονται με την οδηγία 2004/38/ΕΚ σχετικά με το δικαίωμα των πολιτών της Ένωσης και των μελών των οικογενειών τους να κυκλοφορούν και να διαμένουν ελεύθερα στην επικράτεια των κρατών μελών. [8] Βλ. αιτιολογική σκέψη 4 της οδηγίας [9] COM(2010)573 τελικό της 19.10.2010. Βλ. επίσης Επιχειρησιακές οδηγίες για την συνεκτίμηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων κατά την εκτίμηση του αντικτύπου των προτάσεων της Επιτροπής, SEC(2011) 567 τελικό της 6.5.2011. [10] Σύμφωνα με τις προπαρασκευαστικές εργασίες, ιδέα αυτής της προϋπόθεσης ήταν ότι το δικαίωμα για οικογενειακή επανένωση δεν προβλέπεται για πρόσωπα που διαμένουν προσωρινά μόνο χωρίς πιθανότητα ανανέωσης. [11] Βλ. σελ. 5 της έκθεσης (COM 2008/610). [12] "Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εφαρμόσουν τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας χωρίς να προβαίνουν σε διακρίσεις λόγω φύλου, φυλής, χρώματος, εθνοτικής ή κοινωνικής προέλευσης, γενετικών χαρακτηριστικών, γλώσσας, θρησκείας ή πεποιθήσεων, πολιτικών ή άλλων φρονημάτων, ιδιότητα μέλους εθνικής μειονότητας, περιουσίας, γέννησης, αναπηρίας, ηλικίας ή γενετήσιου προσανατολισμού" [13] Για περισσότερες πληροφορίες, βλ. σημείο 4.3.4 της έκθεσης. [14] COM(2011) 455 τελικό, όπως εγκρίθηκε στις 19/07/2011 [15] C 540/03 παρ. 100 και 101 [16] Ελάχιστες απαιτήσεις για την αναγνώριση και το καθεστώς των υπηκόων τρίτων χωρών ή των ανιθαγενών ως δικαιούχων διεθνούς προστασίας και το περιεχόμενο της παρεχόμενης προστασίας (αναδιατύπωση) COM(2009)551 ) [17] Το πρόγραμμα δράσης ARGO για τη συνεργασία στην καταπολέμηση της κατάχρησης ή κακής χρήσης των διοικητικών καθεστώτων της ΕΕ, το οποίο ασχολείται και με τους εικονικούς γάμους, υπογραμμίζει, μεταξύ άλλων, την ανάγκη να ενθαρρυνθεί η δημιουργία κοινής βάσης δεδομένων και την ανάγκη να υπάρξει κοινή προσέγγιση ως προς την αντιμετώπιση αυτών των ψεύτικων γάμων. [18] Απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου C-540/03 [19] COM 2008 (610) p 11. [20] Απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου C-540/03. Απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου C-578/08 [21] Σύνολο ΕΕ, πλην των κρατών μελών για τα οποία δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία