A4-0167/98

Ψήφισμα για το Ισλάμ και την ευρωπαϊκή ημερίδα για τον Αβερόη

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 148 του Κανονισμού του,

- έχοντας υπόψη την Οικουμενική Διακήρυξη των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου,

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 30ής Μαρτίου 1984 σχετικά με την ίδρυση Ευρωαραβικού Πανεπιστημίου σε έναν από τους πραδοσιακούς τόπους συνάντησης της ισλαμικής και ευρωπαϊκής κουλτούρας στο ισπανικό έδαφος ((ΕΕ C 117 της 30.4.1984, σελ. 165.)),

- έχοντας υπόψη την τελική διακήρυξη της Ευρωμεσογειακής Διάσκεψης της Βαρκελώνης της 28ης Νοεμβρίου 1995 και της Μάλτας της 16ης Απριλίου 1997[semigr ]

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 11ης Οκτωβρίου 1995 σχετικά με την μεσογειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενόψει της Διάσκεψης της Βαρκελώνης ((ΕΕ C 287 της 30.10.1995, σελ. 121.)),

- έχοντας υπόψη τα πορίσματα της δημόσιας ακρόασης σχετικά με «Το Ισλάμ και η Ευρώπη - σημεία σύγκλισης», που διοργανώθηκε από την Επιτροπή Πολιτισμού, Νεότητας, Παιδείας και Μέσων Ενημέρωσης στις 28 Ιανουαρίου 1997[semigr ]

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 6ης Μαΐου 1994 σχετικά με τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων εις βάρος των γυναικών ((ΕΕ C 205 της 25.7.1994, σελ. 489.)),

- έχοντας υπόψη τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών σχετικά με την κατάργηση των κάθε μορφής διακρίσεων εις βάρος των γυναικών, του 1979 (CEDAW),

- έχοντας υπόψη την πλατφόρμα δράσης της Τέταρτης Παγκόσμιας Διάσκεψης Γυναικών του ΟΗΕ, στο Πεκίνο το 1995,

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 9ης Μαΐου 1996 σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής, όσον αφορά την καταπολέμηση του ρατσισμού, της ξενοφοβίας και του αντισημητισμού ((ΕΕ C 152 της 27.5.1996, σελ. 57.)),

- έχοντας υπόψη τη σύσταση 1162 (1991) της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης και την οδηγία αριθ. 465/1991 του Συμβουλίου της Ευρώπης σχετικά με το θέμα «Η συμβολή του ισλαμικού πολιτισμού στον ευρωπαϊκό πολιτισμό»,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Πολιτισμού, Νεότητας, Παιδείας και Μέσων Ενημέρωσης και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής για τα Δικαιώματα της Γυναίκας (A4-0167/98),

Α. επισημαίνοντας ότι η ευρωπαϊκή κοινωνία έχει πολιτισμικές, πολυεθνικές και πολυθρησκευτικές βάσεις, οι οποίες αποτελούν ουσιαστικά στοιχεία της κληρονομιάς της, και της πληθυντικής της ταυτότητος, και ότι είναι βαθιά προσηλωμένη στις αξίες της ελευθερίας, του πλουραλισμού, της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς και τις αξίες της ανοχής, της αναγνώρισης και του σεβασμού του άλλου, όπως ορίζεται στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση και στην Οικουμενική Διακήρυξη των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου,

Β. εκτιμώντας ότι ο ισλαμικός και ο δυτικός πολιτισμός έχουν αμοιβαία εμπλουτισθεί από τις αλληλεπιδράσεις τους στον τομέα των επιστημών και των τεχνών,

Γ. επιμετρώντας τη σημασία και την αναγκαιότητα που συνιστούν τόσο για τους μουσουλμάνους όσο και για την Ένωση και τα κράτη μέλη της η αρμονική ένταξη και η πλήρης ενσωμάτωση του πληθυσμού αυτού στους κόλπους της ευρωπαϊκής κοινωνίας,

Δ. επισημαίνοντας ότι τα ιδιαίτερα σημεία αναφοράς και οι οργανωτικές εκφράσεις μεγάλου τμήματος της πρώτης μεταναστευτικής γενιάς ισλαμικής κουλτούρας εγγράφονταν ουσιαστικά σε ένα εθνοτικό-εθνικό πλαίσιο συνδεδεμένο με τις χώρες προέλευσης καθώς επίσης και με τις επόμενες γενιές της ισλαμικής μετανάστευσης οι οποίες διεκδικούν ολοένα και περισσότερο την πλήρη αναγνώριση του ευρωπαϊκού τους χαρακτήρα και, ταυτόχρονα, την εθνική τους προέλευση καθώς και την πληθυντική πολιτιστική τους ταυτότητα,

Ε. επισημαίνοντας ότι η αμοιβαία γνώση της ευρωπαϊκής κοινωνίας και του ισλαμικού πολιτισμού έχει μεγάλη σημασία στο πλαίσιο της συνεργασίας με τις χώρες ισλαμικού πολιτισμού και ιδιαίτερα τις χώρες της νότιας Μεσογείου,

ΣΤ. υπενθυμίζοντας ότι οι φιλοσοφικές, θρησκευτικές, πολιτισμικές, ηθικές και πολιτικές αξίες αποτελούν στοιχεία ταύτισης όλων των κοινωνικών ομάδων,

Ζ. επισημαίνοντας ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό να ενισχυθεί η αμοιβαία γνωριμία της κουλτούρας και του πολιτισμού, εντός της μεσογειακής κοινωνίας στα πλαίσια της ευρωμεσογειακής εταιρικής σχέσης η οποία έχει αποκατασταθεί στην Βαρκελώνη το Νοέμβριο του 1995 και τη Μάλτα τον Απρίλιο του 1997 , και τούτο μέσω της προώθησης πολιτισμικών ανταλλαγών και της εκμάθησης γλωσσών καθώς και μέσω της συνάντησης των εκπροσώπων διαφόρων θρησκειών ώστε να καταστεί δυνατός ο αμοιβαίος σεβασμός και η συνεργασία,

Η. επισημαίνοντας σ' αυτό το πλαίσιο ότι η εφαρμογή από την ΕΕ πολιτικής και δράσεων για την ισότητα ευκαιριών μεταξύ ανδρών και γυναικών θα ενδυνάμωνε τον ουσιώδη ρόλο που διαδραματίζουν οι γυναίκες ως παράγοντες ολοκλήρωσης και ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο και τούτο ιδίως στους τομείς της ιδιωτικής και της δημόσιας ζωής, όπου οι δημοκρατικές αρχές καταπατούνται και η οικονομική και κοινωνική υποβάθμιση προκαλεί φαινόμενα φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού,

Θ. επισημαίνοντας ότι οι συμμετέχοντες στη Διάσκεψη της Βαρκελώνης υπεγράμμισαν το ρόλο των γυναικών στην ανάπτυξη των χωρών της Μεσογείου και δεσμεύθηκαν να προωθήσουν τη δραστήρια και ισότιμη συμμετοχή τους στην οικονομική και κοινωνική ζωή, καθώς και τη δημιουργία απασχόλησης,

Ι. επισημαίνοντας ότι ο εορτασμός της όγδοης εκατονταετηρίδος απο το θάνατο του (Ibn Rushd) Αβερρόη, προκειμένου να τονισθεί ό,τι προηγήθηκε και να τεθούν οι βάσεις μιας νέας προσέγγισης του προβλήματος,

1. προτείνει να οργανώσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ένα συνέδριο για τον εορτασμό της επετείου των 800 ετών από τον θάνατο του Αβερρόη και με το πόσο σύγχρονη είναι η φιλοσοφία του[semigr ]

2. θεωρεί ότι έχει ιδιαίτερη σημασία η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Συμβουλίου της Ευρώπης στον τομέα του διαπολιτισμικού διαλόγου με ισλαμικές χώρες καθώς και με μη κυβερνητικούς, δημοκρατικούς εκπροσώπους του ισλαμικού πολιτισμού[semigr ]

3. υπογραμμίζει την ανάγκη να προσδιορίσει η Ένωση τα βασικά στοιχεία ενός εντατικού και συνεχούς διαλόγου με τις χώρες καθώς και τις σημαντικές κοινωνικές ομάδες του ισλαμικού κόσμου με σκοπό την ενίσχυση και την ανάπτυξη όλων των δημοκρατικών και πλουραλιστικών τάσεων όπου αυτές δεν υπάρχουν[semigr ]

4. υπενθυμίζει την πεποίθησή του ότι η ευρωμεσογειακή εταιρική σχέση, δεν πρέπει να περιοριστεί στα οικονομικά και κοινωνικά θέματα και τα θέματα ασφάλειας, αλλά να αποδώσει ιδιαίτερη προσοχή στις πολιτιστικές πτυχές[semigr ]

5. θεωρεί ότι σκοπός του διαλόγου αυτού είναι η επίτευξη της αναγνώρισης του κράτους δικαίου και του σεβασμού των δικαιωμάτων του ανθρώπου πράγμα που συνεπάγεται σαφή διαχωρισμό μεταξύ των νόμων του κράτους και των θρησκευτικών κανόνων, διαχωρισμό που αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για το σεβασμό των δικαιωμάτων και των ελευθεριών σε μια πολυπολιτισμική και εθνοτικά ποικίλη κοινωνία[semigr ]

6. θεωρεί ότι έχει πρωταρχική σημασία οι χώρες με ισλαμικό πολιτισμό να εισέλθουν σε μία διαδικασία πραγματικού διαχωρισμού κράτους και θρησκευτικής εξουσίας καθώς και εκδημοκρατισμού, που θα βασίζεται στη συμμετοχή και την αντιμετώπιση των ανησυχιών και των φιλοδοξιών της κοινωνίας των πολιτών και των εκπροσώπων της, το σεβασμό των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, την νομική και πραγματική ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών, ενώ συγχρόνως θα διασφαλίζει ότι τα δικαιώματα των γλωσσικών, θρησκευτικών και εθνοτικών μειονοτήτων στα ισλαμικά κράτη θα είναι το ίδιο σεβαστά όπως και τα δικαιώματα της μουσουλμανικής πλειοψηφίας του πληθυσμού[semigr ]

7. επισημαίνει ότι ο καθοριστικός ρόλος της γυναίκας για την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της κοινωνίας, η ανάγκη αυτοδιάθεσης των γυναικών σε όλους τους τομείς της δημόσιας και ιδιωτικής ζωής, η πρόσβασή τους στην εκπαίδευση και την επιμόρφωση, την απασχόληση και την επαγγελματική ανέλιξη καθώς και στην υγειονομική περίθαλψη και το δικαίωμά τους σε υγιές περιβάλλον αναγνωρίσθηκαν και υπογραμμίσθηκαν στην Παγκόσμια Διάσκεψη του Καΐρου για τον πληθυσμό και την ανάπτυξη και στην Παγκόσμια Διάσκεψη Γυναικών του Πεκίνου με στόχο την οικονομική και κοινωνική ανεξαρτησία και την προσωπική ελευθερία και ακεραιότητα της γυναίκας[semigr ]

8. καταδικάζει κάθε είδους διακρίσεις εις βάρος των γυναικών, την προσβολή της ατομικής τους ελευθερίας και της σωματικής τους ακεραιότητος στις κοινωνίες όπου υφίστανται ενδυματολογικούς περιορισμούς, σωματικές ποινές, σεξουαλικούς ακρωτηριασμούς, αποπέμπονται από το σύζυγό τους και θεωρούνται κατώτερα όντα, περιορίζεται η κάθε είδους αυτονομία τους στα πλαίσια του γάμου και της οικογενειακής και κοινωνικής ζωής, παρεμποδίζονται στην προσπάθεια και την βούλησή τους για ολοκλήρωση και ενσωμάτωση στο κοινωνικό σύνολο ενώ, επίσης, υφίστανται διακρίσεις στη δουλειά και το σπίτι και εν γένει κατά την άσκηση των πολιτικών τους δικαιωμάτων[semigr ]

9. ζητεί να συμπεριληφθεί γενικά σε όλες τις πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αφορούν τη συνεργασία με ισλαμικά κράτη η υπό την έννοια του λεγόμενου «mainstreaming» ισότητα ευκαιριών μεταξύ ανδρών και γυναικών[semigr ]

10. απορρίπτει τον αυτοαποκλεισμό ορισμένων ισλαμικών κοινοτήτων απο ορισμένα μαθήματα της εκπαιδευτικής διαδικασίας και υπογραμμίζει ότι τα συστήματα δημόσιας και υποχρεωτικής εκπαίδευσης των κρατών μελών - τα οποία αποτελούν επιπλέον αναντικατάστατα μέσα ενσωμάτωσης και υποδοχής - πρέπει να γίνονται σεβαστά, και κατά συνέπεια, πρέπει να εφαρμοστεί στα εκπαιδευτικά συστήματα η αρχή του διαχωρισμού μεταξύ κράτους και θρησκείας[semigr ]

11. ζητεί από την Επιτροπή

α) να υποβάλλει προγράμματα για την κινητικότητα των καλλιτεχνών και των υπεύθυνων επί πολιτιστικών θεμάτων, κοινά προγράμματα επιμόρφωσης για καθηγητές, δημοσιογράφους και ενδιάμεσους πολιτιστικούς παράγοντες, να προωθήσει την πραγματοποίηση πανεπιστημιακών σεμιναρίων και να διευκολύνει τις οπτικοακουστικές συμπαραγωγές[semigr ]

β) να εντείνει τις δραστηριότητες που εμπίπτουν στο πλαίσιο της παιδείας και της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του προγράμματος MEDA[semigr ]

γ) να προτείνει τη δημιουργία προγραμμάτων ανταλλαγών φοιτητών και διδακτικού προσωπικού στο πλαίσιο μιας πανεπιστημιακής συνεργασίας μεταξύ της Ευρώπης και της Μεσογείου[semigr ]

δ) να διευκολύνει τις επαφές του Τύπου των χωρών της Λεκάνης της Μεσογείου με την Υπηρεσία Τύπου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να προωθήσει τα κοινά μέσα ενημέρωσης τα οποία θα φθάνουν και στις δύο πλευρές της Μεσογείου[semigr ]

ε) να πραγματοποιήσει έρευνα για πώς μπορεί να ενισχυθεί και διασφαλισθεί σταθερά, στη βάση της ισότητας ανδρών και γυναικών,η θέση της γυναίκας - δεδομένης της καθοριστικής σημασίας της για τις κοινωνικοοικονομικές εξελίξεις - στις ισλαμικές κοινωνίες καθώς και οι πολιτικές, οικονομικές, κοινωνικές και πολιτισμικές δυνατότητες της συμμετοχής με στόχο την ισότητα των φύλων και, με γνώμονα τα συμπεράσματα της έρευνας, να δρομολογήσει και να προωθήσει τις αναγκαίες δράσεις στο πλαίσιο της συνεργασίας με τα ισλαμικά κράτη[semigr ]

στ) να προωθήσει ενεργά σε κατάλληλο χώρο στο έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης την ίδρυση ευρω-ισλαμικού πανεπιστημίου το οποίο παράλληλα με τη διδασκαλία καιτην έρευνα στους τομείς των σχετικών κλάδων, θα επικεντρώνει το έργο του στην προσπάθεια να συμβάλει, μέσω των αξιών και των μεθόδων του ίδιου του Ισλάμ («igtihad), στη διαμόρφωση και την έκφραση ενός σύγχρονου, στοχαστικού και αυτοκριτικού, φιλελεύθερου ευρωπαϊκού Ισλάμ για τους Μουσουλμάνους στην Ευρώπη[semigr ]

12. καλεί τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης

α) να ενισχύσουν και να αξιοποιήσουν στα εκπαιδευτικά προγράμματα τη γνωριμία του ισλαμικού πολιτισμού και της κουλτούρας της Λεκάνης της Μεσογείου[semigr ]

β) να διευκολύνουν την έκφραση των ισλαμικών κοινοτήτων από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης υπο τους αυτούς όρους με τις άλλες θρησκευτικές κοινότητες και στο ίδιο πλαίσιο σεβασμού των δημοκρατικών αρχών και της αμοιβαίας υπο την προϋπόθεση ότι, όπως και αυτές οι τελευταίες, θα σέβονται τη διάκριση μεταξύ κοσμικής και πνευματικής εξουσίας[semigr ]

γ) να προωθήσουν την επαγγελματική και επιστημονική κατάρτιση των ιμάμηδων και λοιπών θρησκευτικών στελεχών στην Ευρώπη[semigr ]

δ) να εξετάσουν τη δυνατότητα να τεθούν στη διάθεση του μουσουλμανικού πληθυσμού χώροι και εγκαταστάσεις που είναι κατάλληλοι για την τέλεση θρησκευτικών τελετουργιών και κηδειών[semigr ]

ε) να διευκολυνθεί η εκμάθηση της αραβικής ως ζωντανής γλώσσας και να προωθηθεί εντατικά η έρευνα και η κατάρτιση σε ευρωπαϊκά πανεπιστήμια στους τομείς του πολιτισμού, της ιστορίας, της πολιτικής και των κοινωνιών του Ισλάμ[semigr ]

13. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο της Ενώσεως, την Επιτροπή, τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών, τις κυβερνήσεις των τρίτων χωρών που συμμετέχουν στην ευρωμεσογειακή εταιρική σχέση, το Συμβούλιο της Ευρώπης, καθώς και την UNESCO.