Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την εξ αποστάσεως εμπορία χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών προς τους καταναλωτές και την τροποποίηση της οδηγίας 90/619/ΕΟΚ του Συμβουλίου και των οδηγιών 97/7/ΕΚ και 98/27/ΕΚ (98/C 385/10) (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) COM(1998) 468 τελικό - 98/0245(COD)

(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 19 Νοεμβρίου 1998)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 57, παράγραφος 2, το άρθρο 66 και το άρθρο 100 Α,

την πρόταση της Επιτροπής,

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής,

σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 189 Β της Συνθήκης,

Εκτιμώντας:

(1) ότι είναι σημαντικό στα πλαίσια της υλοποίησης των στόχων της εσωτερικής αγοράς, να ληφθούν τα μέτρα για την προοδευτική εγκαθίδρυση της αγοράς αυτής, μέτρα τα οποία θα πρέπει να συμβάλλουν εκτός των άλλων και στην επίτευξη υψηλού επιπέδου προστασίας των καταναλωτών, συμφωνα με το άρθρο 129 Α της Συνθήκης 7

(2) ότι, τόσο για τους καταναλωτές όσο και για τους προμηθευτές χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, η εξ αποστάσεως εμπορία χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών θα είναι ένα από τα κυριότερα απτά αποτελέσματα της ολοκλήρωσης της εσωτερικής αγοράς 7

(3) ότι στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς είναι προς το συμφέρον των καταναλωτών να έχουν πρόσβαση χωρίς διακρίσεις στο ευρύτερο δυνατό φάσμα χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών που διατίθενται στην Κοινότητα, ώστε να μπορούν να επιλέξουν τις πλέον κατάλληλες για τις ανάγκες τους 7 ότι, προκειμένου να εξασφαλίζεται η ελευθερία επιλογής του καταναλωτή, η οποία αποτελεί ουσιώδες δικαίωμά του, είναι απαραίτητο να υπάρχει ένα επίπεδο προστασίας ώστε να βελτιώνεται η εμπιστοσύνη τους στο εξ αποστάσεως εμπόριο 7

(4) ότι είναι ουσιώδες για την ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς να είναι οι καταναλωτές σε θέση να διαπραγματεύονται και να συνάπτουν συμβάσεις με προμηθευτή εγκατεστημένο εκτός της χώρας τους, ανεξάρτητα αν ο προμηθευτής είναι εγκατεστημένος και στη χώρα συνήθους διαμονής του καταναλωτή 7

(5) ότι η θέσπιση ενός νομικού πλαισίου για τις εξ αποστάσεως συμβάσεις που αφορούν χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες πρέπει να συμβάλλει στην προώθηση της κοινωνίας των πληροφοριών και στην ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου 7

(6) ότι η οδηγία 97/7/ΕΟΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 20ής Μαΐου 1997 για την προστασία των καταναλωτών κατά τις εξ αποστάσεως συμβάσεις (1) θεσπίζει τις βασικές διατάξεις που εφαρμόζονται στις εξ αποστάσεως συμβάσεις οι οποίες αφορούν και υπηρεσίες και συνάπτονται μεταξύ ενός προμηθευτή υπηρεσιών και ενός καταναλωτή 7 ότι, ωστόσο, η εν λόγω οδηγία δεν αφορά τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες 7

(7) ότι η Επιτροπή, στο πλαίσιο της ανάλυσης που διεξήγε προκειμένου να προσδιορίσει την ανάγκη λήψης ειδικών μέτρων στο συγκεκριμένο τομέα, κάλεσε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να της διαβιβάσουν τις παρατηρήσεις τους με την ευκαιρία κυρίως του Πράσινου Βιβλίου που εξέδωσε με θέμα: Χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες: οι προσδοκίες των καταναλωτών (2) 7 ότι από τις διαβουλεύσεις που διεξήχθησαν στο πλαίσιο αυτό προέκυψε ότι είναι ανάγκη να ενισχυθεί η προστασία των καταναλωτών στο συγκεκριμένο τομέα 7 ότι, κατά συνέπεια, η Επιτροπή αποφάσισε να υποβάλει ειδική πρόταση για την εξ αποστάσεως εμπορία χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών 7

(8) ότι αν τα κράτη μέλη λάμβαναν διαφορετικά ή αποκλίνοντα μέτρα προστασίας των καταναλωτών στον τομέα της εξ αποστάσεως εμπορίας χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών προς τους καταναλωτές , αυτό θα είχε αρνητικές συνέπειες για τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και για τον ανταγωνισμό μεταξύ των επιχειρήσεων σε αυτήν 7 ότι, συνεπώς, είναι αναγκαίο να θεσπιστεί κοινούς κανόνες σε κοινοτικό επίπεδο στο συγκεκριμένο τομέα 7

(9) ότι, έχοντας υπόψη το υψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών που διασφαλίζεται από την παρούσα οδηγία και προκειμένου να διασφαλιστεί η ελεύθερη κυκλοφορία των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, τα κράτη μέλη δεν μπορούν να προβλέπουν διατάξεις άλλες από αυτές που θεσπίζονται από την παρούσα οδηγία για τους τομείς τους οποίους αυτή εναρμονίζει 7

(10) ότι η παρούσα οδηγία καλύπτει όλες τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες που είναι δυνατόν να παρασχεθούν εξ αποστάσεως 7 ότι, ωστόσο, ορισμένες χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες διέπονται από ειδικές διατάξεις της κοινοτικής νομοθεσίας 7 ότι οι εν λόγω ειδικές διατάξεις εξακολουθούν να εφαρμόζονται στις συγκεκριμένες χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες 7 ότι τέτοιες διατάξεις είναι π.χ. εκείνες που αφορούν την προηγουμενη ενημέρωση του καταναλωτή 7 ότι είναι εντούτοις σκόπιμο να θεσπιστούν αρχές σχετικά με την εξ αποστάσεως εμπορία τέτοιων υπηρεσιών 7

(11) ότι σύμφωνα με τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, όπως διατυπώνονται στο άρθρο 3 B της Συνθήκης, οι στόχοι της παρούσας οδηγίας δεν μπορούν να επιτευχθούν κατά τρόπο ικανοποιητικό από τα κράτη μέλη και μπορούν συνεπώς να πραγματοποιηθούν σε κοινοτικό επίπεδο 7 ότι, είναι αναγκαίο αλλά και επαρκές να ληφθούν μέτρα τα οποία θα επιτρέπουν στον καταναλωτή να ενημερωθεί και να σκεφθεί σχετικά με τους προτεινόμενους συμβατικούς όρους καθώς και μέτρα τα οποία θα διασφαλίζουν το σεβασμό αυτών των δικαιωμάτων 7 ότι θα πρέπει επίσης να ληφθούν μέτρα τα οποία θα προστατεύουν τον καταναλωτή από την αναγκαστική πώληση χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών καθώς και από την αυτόκλητη χρησιμοποίηση ορισμένων μέσων επικοινωνίας εξ αποστάσεως 7 ότι οι καταναλωτές δεν θα είναι σε θέση να αξιοποιήσουν πλήρως των δικαιωμάτων που τους παραχωρεί η παρούσα οδηγία αν δεν προβλεφθεί κατάλληλη μέθοδος ρύθμισης των διαφορών 7

(12) ότι η διαπραγμάτευση συμβάσεων εξ αποστάσεως συνεπάγεται χρησιμοποίηση μέσων επικοινωνίας εξ αποστάσεως 7 ότι αυτά τα διαφορετικά μέσα χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο ενός συστήματος εξ αποστάσεως πωλήσεως ή παροχής υπηρεσιών χωρίς να υπάρχει ταυτόχρονη παρουσία του προμηθευτή και του καταναλωτή 7 ότι η διαρκής εξέλιξη των μέσων αυτών επιβάλει την ανάγκη καθορισμού έγκυρων αρχών ακόμη και για τα μέσα που χρησιμοποιούνται προς το παρόν ελάχιστα 7 ότι, επομένως, οι συμβάσεις εξ αποστάσεως είναι εκείνες των οποίων η προσφορά, η διαπραγμάτευση και η σύναψη πραγματοποιούνται εξ αποστάσεως 7

(13) ότι η ίδια σύμβαση που περιλαμβάνει διαδοχικές πράξεις μπορεί να χαρακτηρίζεται νομικώς με διαφορετικούς τρόπους στα διάφορα κράτη μέλη 7 ότι είναι ωστόσο σημαντικό η οδηγία να εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο σε όλα τα κράτη μέλη 7 ότι, για το σκοπό αυτό, θα πρέπει να θεωρούμε ότι η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται στην πρώτη από μια σειρά διαδοχικών πράξεων ή στην πρώτη από μια σειρά διακριτών πράξεων που κλιμακώνονται εντός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος και είναι δυνατόν να θεωρηθεί ότι αποτελούν ένα ενιαίο σύνολο ανεξάρτητα από το εάν η πράξη αυτή ή αυτή η σειρά πράξεων αποτελεί αντικείμενο μιας μοναδικής σύμβασης ή διακριτών διαδοχικών συμβάσεων 7

(14) ότι η παρούσα οδηγία, αναφερόμενη σ' ένα σύστημα παροχής υπηρεσιών οργανωμένο από τον προμηθευτή των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, αποκλείει από το πεδίο εφαρμογής της την παροχή υπηρεσιών σε αυστηρά περιστασιακή βάση και εκτός συγκεκριμένης εμπορικής δομής, ο στόχος της οποίας είναι ο στόχος της σύναψης συμβάσεων εξ αποστάσεως 7

(15) ότι ο προμηθευτής είναι το άτομο που παρέχει υπηρεσίες εξ αποστάσεως 7 ότι η παρούσα οδηγία πρέπει ωστόσο να εφαρμόζεται και σε περίπτωση που κάποια από τις φάσεις της εμπορίας διεκπεραιώνεται με τη συμμετοχή κάποιου μεσολαβητή 7 ότι, έχοντας υπόψη τη φύση και το βαθμό αυτής της συμμετοχής, θα πρέπει να εφαρμόζονται στο μεσολαβητή οι κατάλληλες διατάξεις της παρούσας οδηγίας, ανεξάρτητα από το νομικό του καθεστώς 7

(16) ότι η χρησιμοποίηση μέσων επικοινωνίας εξ αποστάσεως δεν πρέπει να οδηγεί σε απαράδεκτο περιορισμό των πληροφοριών που παρέχονται στον πελάτη 7 ότι, προκειμένου να διασφαλίζεται η διαφάνεια, η παρούσα οδηγία θεσπίζει τους ελάχιστους όρους που απαιτούνται για την εξασφάλιση της επαρκούς ενημέρωσης του καταναλωτή τόσο πριν όσο και μετά την σύναψη της σύμβασης 7 ότι ο καταναλωτής πρέπει να ενημερώνεται, πριν από την σύναψη της σύμβασης, σχετικά με τα βασικά στοιχεία της προσφερόμενης υπηρεσίας ώστε να είναι σε θέση να εκτιμήσει ορθά την προσφορά που του γίνεται και να προβεί στην επιλογή του έχοντας πλήρη επίγνωση 7 ότι αυτοί οι συμβατικοί όροι δεν επιτρέπεται να τροποποιούνται μονομερώς για χρονικό διάστημα δεκατεσσάρων ημερών ώστε να διαθέτει ο καταναλωτής τον απαραίτητο χρόνο διάσκεψης 7

(17) ότι θα πρέπει να προβλεφθεί δικαίωμα υπαναχώρησης χωρίς ποινικές ρήτρες και χωρίς υποχρέωση αιτιολόγησης εφόσον ο καταναλωτής είτε συνήψε τη σύμβαση χωρίς να έχει στη διάθεσή του, τη στιγμή της σύναψης της σύμβασης, τους συμβατικούς όρους που τη διέπουν, είτε έχει παρακινηθεί με αθέμιτο τρόπο να συνάψει τη σύμβαση εντός της προθεσμίας διάσκεψης που του χορηγείται από την παρούσα οδηγία 7

(18) ότι θα πρέπει να ενισχυθεί το δικαίωμα υπαναχώρησης των καταναλωτών για τις συμβάσεις που έχουν αντικείμενο ενυπόθηκα δάνεια, ασφάλειες ζωής και πράξεις που αφορούν ατομικές συντάξεις 7

(19) ότι ο καταναλωτής πρέπει να προστατεύεται από τις αυτόκλητες πωλήσεις 7 ότι ο καταναλωτής πρέπει να απαλλάσσεται από κάθε υποχρέωση στις περιπτώσεις παράδοσης προϊόντων τα οποία δεν τα έχει ζητήσει, αφού η απουσία απάντησης δεν ισοδυναμεί με συγκατάθεση εκ μέρους του 7 ότι ο κανόνας αυτός εφαρμόζεται εντούτοις δεν θίγει τη σιωπηρή ανανέωση των συμβάσεων που έχουν εγκύρως συναφθεί μεταξύ των μερών 7

(20) ότι τα κράτη μέλη πρέπει να λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα ώστε να προστατεύουν αποτελεσματικά τους καταναλωτές που δεν επιθυμούν να τους απευθύνονται με χρήση ορισμένων μέσων επικοινωνίας 7 ότι η παρούσα οδηγία δεν θίγει τις συγκεκριμένες εγγυήσεις που προσφέρει στον καταναλωτή η κοινοτική νομοθεσία για την προστασία του ιδιωτικού βίου και των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα 7

(21) ότι είναι σημαντικό, για να προστατεύεται ο καταναλωτής, να αντιμετωπιστεί το ζήτημα των διαφορών 7 ότι θα πρέπει να προβλεφθούν κατάλληλες και αποτελεσματικές διαδικασίες υποβολής ενστάσεων και προσφυγών στα κράτη μέλη για το διακανονισμό τυχόν διαφορών μεταξύ των καταναλωτών και των προμηθευτών, με χρησιμοποίηση ενδεχομένως υφιστάμενων διαδικασιών 7

(22) ότι, όσον αφορά την πρόσβαση των καταναλωτών στη δικαιοσύνη και ειδικότερα στα διάφορα δικαστήρια σε περίπτωση διασυνοριακών διαφορών, αξίζει να λάβουμε υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με τίτλο «Προς αύξηση της αποτελεσματικότητας στην έκδοση και την εκτέλεση των αποφάσεων στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης» (3).

(23) ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να παρακινούν τους δημόσιους ή ιδιωτικούς οργανισμούς, οι οποίοι έχουν ιδρυθεί με σκοπό την εξώδικη ρύθμιση διαφορών, να συνεργάζονται μεταξύ τους για την επίλυση διασυνοριακών διαφορών 7 ότι η συνεργασία αυτή θα μπορούσε ιδίως να έχει ως στόχο να παρέχεται στον καταναλωτή η δυνατότητα να απευθύνεται στα εξωδικαστικά όργανα που είναι εγκατεστημένα στο κράτος συνήθους διαμονής του καταγγελίες οι οποίες αφορούν προμηθευτές εγκατεστημένους σε άλλα κράτη μέλη 7

(24) ότι η Κοινότητα και τα κράτη μέλη της έχουν δεσμευτεί στο πλαίσιο της GATS (συμφωνία ΠΟΕ για το εμπόριο των υπηρεσιών) σχετικά με τη δυνατότητα των ευρωπαίων καταναλωτών να αγοράζουν στο εξωτερικό τραπεζικές και επενδυτικές υπηρεσίες 7 ότι η GATS επιτρέπει στα κράτη μέλη να λαμβάνουν μέτρα για προληπτικούς λόγους, συμπεριλαμβάνοντας μέτρα για την προστασία των επενδυτών, των καταθετών, των ασφαλιζομένων ή των ατόμων στα οποία οφείλεται χρηματοπιστωτική υπηρεσία από τον προμηθευτή χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών 7 ότι τα μέτρα αυτά δεν πρέπει να επιβάλλουν περιορισμούς οι οποίοι να υπερβαίνουν τα απολύτως απαραίτητα για τη διασφάλιση της προστασίας των καταναλωτών 7

(25) ότι είναι απαραίτητο επομένως να προσαρμοστεί η οδηγία 90/619/EOK του Συμβουλίου της 8ης Νοεμβρίου 1990, για το συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων σχετικά με την πρωτασφάλιση ζωής και τη θέσπιση διατάξεων που σκοπό έχουν να διευκολύνουν την πραγματική άσκηση της ελεύθερης παροχής των υπηρεσιών καθώς και για την τροποποίηση της οδηγίας 79/267/EOK (4) όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 92/96/EK (5) 7

(26) ότι συνεπεία της έκδοσης της παρούσας οδηγίας είναι σκόπιμο να προσαρμοσθεί το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 97/7/EK και της οδηγίας 98/27/EK και της οδηγίας 98/27/EK της 19ης Μαΐου 1998 περί των αγωγών παραλείψεως στον τομέα της προστασίας των συμφερόντων των καταναλωτών (6),

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

ΚΕΦΑΛΑΙΟ I ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ

Άρθρο 1

Πεδίο Εφαρμογής

1. Το αντικείμενο της παρούσας οδηγίας είναι η προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την εξ αποστάσεως εμπορία χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών προς τους καταναλωτές.

2. Όσον αφορά τις συμβάσεις που αφορούν χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες οι οποίες περιλαμβάνουν διαδοχικές πράξεις ή σειρά χωριστών πράξεων που κλιμακώνονται χρονικώς, οι διατάξεις της παρούσας οδηγίας εφαρμόζονται μόνο στην πρώτη πράξη, ανεξάρτητα από το εάν οι πράξεις αυτές είναι δυνατόν να θεωρηθούν με βάση την εθνική νομοθεσία ως μέρη μιας μοναδικής σύμβασης ή διακριτών μεμονωμένων συμβάσεων.

Άρθρο 2

Ορισμοί

Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, νοούνται ως:

α) «σύμβαση εξ αποστάσεως»: κάθε σύμβαση που αφορά χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και συνάπτεται μεταξύ ενός προμηθευτή των υπηρεσιών αυτών και ενός καταναλωτή, στο πλαίσιο ενός συστήματος πώλησης ή παροχής υπηρεσιών το οποίο είναι οργανωμένο από τον προμηθευτή, ο οποίος χρησιμοποιεί μέσα επικοινωνίας εξ αποστάσεως για τις επαφές του με τον καταναλωτή μέχρι και τη στιγμή σύναψης της σύμβασης 7

β) «χρηματοπιστωτική υπηρεσία»: κάθε υπηρεσία σχετική με τις δραστηριότητες των πιστωτικών ιδρυμάτων, των ασφαλιστικών εταιρειών και των εταιρειών επενδύσεων, όπως αυτή ορίζεται από τις οδηγίες του Συμβουλίου 89/646/EOK (7), 93/22/EOK (8), 73/239/EOK (9) και 79/267/EOK (10). Ενδεικτικός κατάλογος των υπηρεσιών παρατίθεται στο παράρτημα 7

γ) «προμηθευτής»: κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο το οποίο, ενεργώντας στο πλαίσιο της εμπορικής ή επαγγελματικής του ιδιότητας, παρέχει το ίδιο για τις υπηρεσίες που αποτελούν αντικείμενο των συμβάσεων που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία ή μεσολαβεί για την παροχή των υπηρεσιών αυτών ή για τη σύναψη εξ αποστάσεως σύμβασης μεταξύ των μερών αυτών 7

δ) «καταναλωτής»: κάθε φυσικό πρόσωπο, το οποίο έχει τη συνήθη διαμονή του στο έδαφος της Κοινότητας και το οποίο, στο πλαίσιο των συμβάσεων που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία, ενεργεί για σκοπούς οι οποίοι είναι εκτός του πεδίου των εμπορικών, επιχειρηματικών ή επαγγελματικών του δραστηριοτήτων 7

ε) «μέσο επικοινωνίας εξ αποστάσεως»: κάθε μέσο το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί, χωρίς την αυτοπρόσωπη και ταυτόχρονη παρουσία του προμηθευτή και του καταναλωτή, για την εξ αποστάσεως υπηρεσίας μεταξύ τους 7

στ) «σταθερό μέσο»: κάθε μέσο που επιτρέπει στον καταναλωτή να διατηρεί πληροφορίες χωρίς να απαιτείται από πλευράς του για το σκοπό αυτό οποιαδήποτε ενέργεια, και ιδίως οι δισκέτες ηλεκτρονικών υπολογιστών, τα CD-ROM καθώς και ο σκληρός δίσκος ενός προσωπικού υπολογιστή ο οποίος αποθηκεύει τα δεδομένα που διαβιβάζονται με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο 7

γ) «φορέας ή προμηθευτής μέσου επικοινωνίας εξ αποστάσεως»: κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, ιδιωτικού ή δημοσίου δικαίου, του οποίου η επαγγελματική δραστηριότητα συνίσταται στη διάθεση ενός ή περισσότερων μέσων επικοινωνίας εξ αποστάσεως στους προμηθευτές.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ II ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΕΡΩΝ

Άρθρο 3

Δικαίωμα διάσκεψης πριν από τη σύναψη της σύμβασης

1. Πριν από την εξ αποστάσεως σύναψη μιας σύμβασης, ο προμηθευτής διαβιβάζει στον καταναλωτή όλους τους συμβατικούς όρους εγγράφως ή σε σταθερό μέσο, το οποίο ο καταναλωτής έχει στη διάθεσή του και στο οποίο έχει πρόσβαση. Ο προμηθευτής δεν μπορεί να τροποποιήσει μονομερώς τους όρους αυτούς για χρονικό διάστημα δεκατεσσάρων ημερών.

Τα μέρη μπορούν να συμφωνήσουν την παράταση αυτής της προθεσμίας.

Ο καταναλωτής μπορεί να συνάψει τη σύμβαση προτού παρέλθει η νόμιμη προθεσμία που προβλέπεται στο πρώτο εδάφιο ή η συμβατική προθεσμία.

Η σιωπή του καταναλωτή μετά την παρέλευση της προθεσμίας διάσκεψης δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι σημαίνει συγκατάθεση εκ μέρους του.

2. Οι προθεσμίες που προβλέπονται στην παράγραφο 1 υπολογίζονται από την ημέρα κατά την οποία ο προμηθευτής διαβιβάζει στον καταναλωτή όλους τους συμβατικούς όρους εγγράφως ή σε σταθερό μέσο το οποίο ο καταναλωτής έχει στη διάθεσή του και στο οποίο έχει πρόσβαση.

3. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 1, όσον αφορά τις συμβάσεις για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, στις οποίες αναφέρονται τα σημεία 5 και 7 του παραρτήματος, και εφόσον ο προμηθευτής ανακοινώνει στον καταναλωτή τους συμβατικούς όρους πριν από τη σύναψη της σύμβασης, το τίμημα, ο προσδιορισμός του οποίου είναι συνάρτηση των διακυμάνσεων των χρηματοοικονομικών αγορών τις οποίες δεν είναι σε θέση να ελέγξει ο προμηθευτής, καθορίζεται με τη ρητή συγκατάθεση του καταναλωτή τη στιγμή της σύναψης της σύμβασης.

4. Οι διατάξεις των παραγράφων 1 και 2 εφαρμόζονται με την επιφύλαξη των κανόνων των κρατών μελών που αφορούν τη διατύπωση των συμβάσεων και ειδικότερα των κανόνων που αφορούν τον τρόπο με τον οποίο τα μέρη εκφράζουν τη συγκατάθεσή τους στη σύμβαση.

Άρθρο 4

Δικαίωμα υπαναχώρησης μετά τη σύναψη της σύμβασης

1. Εφόσον η σύμβαση έχει συναφθεί κατ' αίτηση του καταναλωτή προτού του ανακοινωθούν οι συμβατικοί όροι από τον προμηθευτή, ο προμηθευτής διαβιβάζει στον καταναλωτή τη σύμβαση εγγράφως ή σε σταθερό μέσο το οποίο έχει στη διάθεσή του ο καταναλωτής και στο οποίο έχει πρόσβαση, μόλις υπογραφεί η σύμβαση.

Ο καταναλωτής διαθέτει δικαίωμα υπαναχώρησης εντός δεκατεσσάρων ημερών, χωρίς ποινικές ρήτρες και χωρίς να υποχρεούται να αιτιολογήσει την απόφασή του. Η προθεσμία παρατείνεται σε τριάντα ημέρες για τις συμβάσεις που αφορούν ενυπόθηκα δάνεια, ασφάλειες ζωής και πράξεις σχετικές με ατομικές συντάξεις.

Η προθεσμία υπαναχώρησης υπολογίζεται από την ημέρα που ο καταναλωτής παραλαμβάνει τους συμβατικούς όρους.

Το δικαίωμα υπαναχώρησης δεν εφαρμόζεται για τις συμβάσεις που αφορούν:

α) χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, στις οποίες αναφέρονται τα σημεία 5 και 7 του παραρτήματος, το τίμημα των οποίων εξαρτάται από διακυμάνσεις στη χρηματοπιστωτική αγορά τις οποίες είναι αδύνατο να ελέγξει ο προμηθευτής των υπηρεσιών 7

β) ασφάλειες εκτός της ασφάλειας ζωής με διάρκεια μικρότερη του 1 μηνός.

2. Εφόσον η σύμβαση έχει συναφθεί από τον καταναλωτή στη διάρκεια μεν της προθεσμίας διάσκεψης που προβλέπεται από το άρθρο 3 αλλά κατόπιν σχετικής αθέμιτης παρακίνησης από τον προμηθευτή, ο καταναλωτής διαθέτει δικαίωμα υπαναχώρησης δεκατεσσάρων ημερών χωρίς έξοδα ή ποινικές ρήτρες, με την επιφύλαξη του δικαιώματος να λάβει αποζημίωση για τυχόν ζημία που έχει υποστεί.

Δεν θεωρείται αθέμιτη παρακίνηση κατά την έννοια της παρούσας διάταξης το γεγονός ότι ο προμηθευτής ανακοινώνει στον καταναλωτή αντικειμενικές πληροφορίες σχετικά με την τιμή μιας χρηματοπιστωτικής υπηρεσίας η οποία εξαρτάται από τις διακυμάνσεις της αγοράς.

Ο υπολογισμός της προθεσμίας υπαναχώρησης ξεκινά από την ημερομηνία σύναψης της σύμβασης.

3. Ο καταναλωτής ασκεί το δικαίωμα υπαναχώρησης που διαθέτει ειδοποιώντας σχετικά τον προμηθευτή εγγράφως ή σε σταθερό μέσο στη διάθεση του τελευταίου και στο οποίο αυτός έχει πρόσβαση.

4. Τα κράτη μέλη προβλέπουν στην νομοθεσία τους ότι, εάν η τιμή των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών καλύπτεται, εν όλω ή εν μέρει, από πίστωση που χορηγεί στον καταναλωτή ο προμηθευτής των υπηρεσιών ή τρίτος βάσει συμφωνίας μεταξύ του τρίτου και του προμηθευτή των υπηρεσιών, η συμφωνία παροχής της πίστωσης λύεται, σε περίπτωση άσκησης του δικαιώματος που αναφέρεται στην παράγραφο 1, χωρίς ποινικές ρήτρες για τον καταναλωτή.

5. Οι λοιπές έννομες συνέπειες και οι όροι της υπαναχώρησης ρυθμίζονται σύμφωνα με το δίκαιο που εφαρμόζεται στη σύμβαση.

Άρθρο 5

Πληρωμή για τις υπηρεσίες που παρασχέθηκαν πριν από την υπαναχώρηση

1. Εφόσον ο καταναλωτής ασκεί το δικαίωμα που του αναγνωρίζεται από το άρθρο 4, παράγραφος 1, υποχρεούται να καταβάλει το συντομότερο δυνατόν:

α) σε περίπτωση που το τίμημα είναι δυνατόν να προσδιοριστεί από τον προμηθευτή πριν από τη σύναψη της σύμβασης, μόνον το τίμημα για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες που του έχουν ήδη παρασχεθεί από τον προμηθευτή 7

β) σε περίπτωση που το τίμημα αυτό δεν είναι δυνατόν να προσδιοριστεί από τον προμηθευτή πριν από τη σύναψη της σύμβασης, μόνον το μέρος του συνολικού τιμήματος της χρηματοπιστωτικής υπηρεσίας που αποτελεί το αντικείμενο της σύμβασης, κατ' αναλογία της χρονικής περιόδου από την ημέρα σύναψης της σύμβασης μέχρι την ημέρα που ο καταναλωτής άσκησε το δικαίωμα υπαναχώρησης.

2. Ο καταναλωτής ενημερώνεται από τον προμηθευτή, πριν από τη σύναψη της σύμβασης, με κάθε κατάλληλο, σε σχέση με το χρησιμοποιούμενο μέσο εξ αποστάσεως επικοινωνίας τρόπο, σχετικά με το τίμημα ή το ποσό που θα χρησιμοποιηθεί ως βάση για τον υπολογισμό του τιμήματος που θα υποχρεούται να πληρώσει δυνάμει της παραγράφου 1 σε περίπτωση που ασκεί το δικαίωμα υπαναχώρησης.

Αν ο προμηθευτής δεν μπορεί να αποδείξει με στοιχεία ότι ο καταναλωτής είναι πλήρως ενήμερος για το τίμημα αυτό, τότε δεν μπορεί να απαιτήσει οποιοδήποτε ποσό από τον καταναλωτή σε περίπτωση που αυτό ασκεί το δικαίωμα υπαναχώρησης που διαθέτει.

3. Ο προμηθευτής υποχρεούται να επιστρέψει το συντομότερο δυνατόν στον καταναλωτή όλα τα ποσά που έχει ενδεχομένως λάβει από αυτόν στο πλαίσιο της εξ αποστάσεως σύναψης της σύμβασης, με εξαίρεση τα ποσά στα οποία αναφέρεται η παράγραφος 1.

Άρθρο 6

Ενημέρωση του καταναλωτή

Ο καταναλωτής ενημερώνεται, πριν από τη σύναψη της σύμβασης, κατά τρόπον σαφή και κατανοητό από τον προμηθευτή, με κάθε κατάλληλο σε σχέση με το χρησιμοποιούμενο μέσο εξ αποστάσεως επικοινωνίας τρόπο, σχετικά με τα δικαιώματα που του παραχωρούνται από τα άρθρα 3 και 4.

Άρθρο 7

Διαβίβαση σε σταθερό μέσο

Η ανακοίνωση των συμβατικών όρων η οποία προβλέπεται στα άρθρα 3 και 4 μπορεί να πραγματοποιηθεί εγγράφως ή σε σταθερό μέσο το οποίο έχει στη διάθεσή του και στο οποίο έχει πρόσβαση ο καταναλωτής, ανεξαρτήτως οποιασδήποτε διάταξης προβλέπει ότι η ανακοίνωση αυτή πρέπει να γίνει μόνο εγγράφως.

Άρθρο 8

Μη διαθέσιμη υπηρεσία

1. Σε περίπτωση που η χρηματοπιστωτική υπηρεσία η οποία αποτελεί το αντικείμενο της σύμβασης δεν είναι διαθέσιμη πλήρως ή εν μέρει, ο προμηθευτής οφείλει να ενημερώσει τον καταναλωτή το συντομότερο δυνατόν για το ότι η υπηρεσία δεν είναι διαθέσιμη.

2. Σε περίπτωση που η χρηματοπιστωτική υπηρεσία δεν είναι πλήρως διαθέσιμη, ο προμηθευτής είναι υποχρεωμένος, το συντομότερο δυνατόν, να επιστρέψει στον καταναλωτή τα ποσά που τυχόν έχει καταβάλει για τις υπηρεσίες αυτές.

3. Σε περίπτωση που η χρηματοπιστωτική υπηρεσία είναι μερικώς διαθέσιμη, η σύμβαση μπορεί να εκτελεστεί μόνον εφόσον υπάρχει ρητή συμφωνία μεταξύ καταναλωτή και προμηθευτή.

Αν δεν υπάρχει συμφωνία ο προμηθευτής υποχρεούται να επιστρέψει στον καταναλωτή τα ποσά που ενδεχομένως έχει καταβάλει αυτός.

Εφόσον μια υπηρεσία εκτελείται μόνο εν μέρει, ο προμηθευτής επιστρέφει στον καταναλωτή όλα τα ποσά που αφορούν στο μη εκτελεσθέν μέρος της υπηρεσίας.

Άρθρο 9

Μη παραγγελθείσες υπηρεσίες

1. Με την επιφύλαξη των κανόνων δικαίου των κρατών μελών σχετικά με τη σιωπηρή παράταση των συμβάσεων, απαγορεύεται η εξ αποστάσεως παροχή χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών σε καταναλωτή χωρίς να υπάρχει σχετικό αίτημα εκ μέρους του.

2. Ο καταναλωτής απαλλάσσεται από οποιαδήποτε υποχρέωση στις περιπτώσεις μη παραγγελθείσας υπηρεσίας, χωρίς η έλλειψη απάντησης εκ μέρους του να εκλαμβάνεται ως συγκατάθεση.

Άρθρο 10

Αυτόκλητη εμπορία υπηρεσιών

1. Η χρησιμοποίηση αυτοματοποιημένων συστημάτων κλήσης χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση (αυτόματες συσκευές κλήσης) ή τηλεομοιοτυπικών συσκευών (φαξ) για την εξ αποστάσεως εμπορία χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών επιτρέπεται μόνο εφόσον στοχεύει σε καταναλωτές οι οποίοι έχουν ήδη δώσει προηγουμένως τη συγκατάθεσή τους.

2. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα μέτρα ώστε, οι κλήσεις οι οποίες δεν έχουν ζητηθεί από τον καταναλωτή και πραγματοποιούνται για την εξ αποστάσεως εμπορία χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών με άλλα μέσα από εκείνα που αναφέρονται στην παράγραφο 1,

α) να μην επιτρέπονται εφόσον δεν έχει ληφθεί η συγκατάθεση των ενδιαφερόμενων καταναλωτών, ή

β) να χρησιμοποιούνται μόνον εφόσον δεν υπάρχει έκδηλη αντίθεση του καταναλωτή.

Τα μέτρα που προβλέπονται στο πρώτο εδάφιο δεν συνεπάγονται επιβάρυνση για τον καταναλωτή.

Άρθρο 11

Αναγκαστικός χαρακτήρας των διατάξεων της οδηγίας

1. Ο καταναλωτής δεν μπορεί να παραιτηθεί των δικαιωμάτων που του παραχωρούνται από την παρούσα οδηγία.

2. Τα κράτη μέλη προβλέπουν κατάλληλες κυρώσεις σε περίπτωση παραβάσεως εκ μέρους του προμηθευτή των διατάξεων των άρθρων 6 και 10.

Στις υποθετικές αυτές περιπτώσεις, τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε ο καταναλωτής να μπορεί να λύσει τη σύμβαση οποιαδήποτε στιγμή, χωρίς έξοδα και ποινικές ρήτρες, αλλά και να διασφαλίζεται ότι θα αποζημιωθεί το συντομότερο δυνατόν για βλάβη που έχει ενδεχομένως υποστεί. Η αποζημίωση μπορεί να περιλαμβάνει ειδικότερα την επιστροφή ποσών που έχει καταβάλει ο καταναλωτής στον προμηθευτή σε εκτέλεση της σύμβασης.

3. Ο καταναλωτής δεν μπορεί να στερηθεί την προστασία που απονέμεται από την παρούσα οδηγία στην περίπτωση που ο νόμος ο οποίος διέπει τη σύμβαση είναι ο νόμος τρίτης χώρας, όταν ο καταναλωτής, αφενός, έχει την κατοικία του στο έδαφος ενός από τα κράτη μέλη και η σύμβαση, αφετέρου, συνδέεται στενά με αυτήν.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ III ΔΙΑΦΟΡΕΣ

Άρθρο 12

Ρύθμιση των διαφορών

1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε να υπάρχουν κατάλληλες και αποτελεσματικές διαδικασιές υποβολής ενστάσεων και προσφυγών για τη ρύθμιση των διαφορών μεταξύ του πελάτη και του προμηθευτή των υπηρεσιών, χρησιμοποιώντας, ενδεχομένως, τα υπάρχοντα συστήματα.

2. Τα μέτρα που αναφέρονται στην παράγραφο 1 περιλαμβάνουν διατάξεις βάσει των οποίων ένας ή περισσότεροι από τους ακόλουθους οργανισμούς, όπως αυτοί ορίζονται από το εθνικό δίκαιο, μπορούν να προσφύγουν βάσει του εθνικού δικαίου ενώπιον των δικαστηρίων ή των αρμόδιων διοικητικών φορέων για την εξασφάλιση της εφαρμογής των εθνικών διατάξεων μεταφοράς της παρούσας οδηγίας:

α) δημόσιοι οργανισμοί ή εκπρόσωποι τους

β) οργανώσεις καταναλωτών που έχουν έννομο συμφέρον στην προστασία των καταναλωτών 7

γ) επαγγελματικές οργανώσεις που έχουν έννομο συμφέρον να ενεργήσουν.

3. Τα κράτη μέλη ενθαρρύνουν τους δημόσιους ή ιδιωτικούς φορείς, οι οποίοι δημιουργούνται για την εξωδικαστική επίλυση των διαφορών, να συνεργάζονται μεταξύ τους ώστε να επιλύονται οι διασυνοριακές προσφυγές.

4. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ώστε οι φορείς και οι προμηθευτές μέσων επικοινωνίας εξ αποστάσεως, εφόσον είναι σε θέση να το κάνουν και βασιζόμενοι σε δικαστική απόφαση, σε διοικητική απόφαση ή σε απόφαση ελεγκτικής αρχής η οποία τους κοινοποιείται, να παύουν τις πρακτικές που έχουν χαρακτηριστεί αντιβαίνουσες προς την παρούσα οδηγία.

Άρθρο 13

Βάρος αποδείξεως

Το βάρος αποδείξεως για την τήρηση των υποχρεώσεων ενημέρωσης του καταναλωτή που επιβάλλονται στον προμηθευτή, καθώς και για τη συγκατάθεση του καταναλωτή στη σύναψη της σύμβασης και, ενδεχομένως, στην εκτέλεσή της, το φέρει ο προμηθευτής.

Θεωρείται καταχρηστική ρήτρα κατά την έννοια της οδηγίας 93/13/EOK του Συμβουλίου της 5ης Απριλίου 1993 σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές (11), η συμβατική ρήτρα η οποία προβλέπει ότι το βάρος της απόδειξης για την τήρηση εκ μέρους του προμηθευτή του συνόλου ή μέρους των υποχρεώσεων που τον βαρύνουν βάσει της παρούσας οδηγίας, το φέρει ο καταναλωτής.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΔΗΓΙΩΝ

Άρθρο 14

Οδηγία 90/619/EOK

Το άρθρο 15 της οδηγίας 90/619/EOK τροποποιείται ως εξής:

1) Στην παράγραφο 1, το πρώτο εδάφιο αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Κάθε κράτος μέλος ορίζει ότι ο αντισυμβαλλόμενος με σύμβαση ατομικής ασφαλίσεως ζωής διαθέτει προθεσμία υπαναχώρησης μεταξύ 14 και 30 ημερών από τη στιγμή που πληροφορήθηκε τη σύναψη της σύμβασης. Η προθεσμία αυτή φθάνει τις τριάντα ημέρες στις περιπτώσεις στις οποίες αναφέρεται το άρθρο 4, παράγραφοι 1 και 2 της οδηγίας . . ./. . ./EK του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (*).

(*) ΕΕ L . . .»

2) Η παράγραφος 2 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«2. Τα κράτη μέλη μπορούν να μην εφαρμόζουν την παράγραφο 1 στις συμβάσεις διάρκειας μικρότερης ή ίσης των έξι μηνών, καθώς και στην περίπτωση που, λόγω της κατάστασης του ασφαλιζομένου ή των συνθηκών κάτω από τις οποίες συνάπτεται η σύμβαση, ο ασφαλιζόμενος δεν έχει ανάγκη αυτήν την ειδική προστασία. Τα κράτη μέλη υποδεικνύουν στη νομοθεσία τους τις περιπτώσεις στις οποίες δεν εφαρμόζεται η παράγραφος 1. Εντούτοις εφόσον οι συμβάσεις συνάπτονται υπό τις περιστάσεις που αναφέρονται στο άρθρο 4, παράγραφοι 1 και 2 της οδηγίας . . ./. . ./EK, ο ασφαλιζόμενος διαθέτει προθεσμία υπαναχώρησης δεκατεσσάρων ημερών (*).

(*) ΕΕ L . . .»

Άρθρο 15

Οδηγία 97/7/ΕΚ

Η οδηγία 97/7/EK τροποποιείται ως εξής:

1. Στο άρθρο 3, παράγραφος 1 η πρώτη περίπτωση αντικαθίσταται από το εξής κείμενο:

«- που αφορούν τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες στις οποίες εφαρμόζεται η οδηγία . . ./. . ./EK του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (*).

(*) ΕΕ L . . .»

2. Το παράρτημα II καταργείται.

Άρθρο 16

Οδηγία 98/27/EK

Στο παράρτημα της οδηγίας 98/27/EK προστίθεται το ακόλουθο σημείο 10:

«10. Οδηγία . . ./. . ./EK του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την εξ αποστάσεως εμπορία χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών προς τους καταναλωτές (*).

(*) ΕΕ L . . .»

ΚΕΦΑΛΑΙΟ V ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 17

Ενσωμάτωση

1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που είναι αναγκαίες για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία το αργότερο έως τις 30 Ιουνίου 2002 και ενημερώνουν αμέσως της Επιτροπή σχετικά.

Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις εν λόγω διατάξεις, οι τελευταίες αυτές περιέχουν παραπομπή στην παρούσα οδηγία η συνοδεύονται από παρμοια παραπομπή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της παραπομπής καθορίζεται από τα κράτη μέλη.

2. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κείμενο των βασικών νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων που θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία. Στην ανακοίνωση αυτή περιλαμβάνουν και πίνακα ο οποίος υποδεικνύει τις εθνικές διατάξεις που αντιστοιχούν σε κάθε άρθρο της παρούσας οδηγίας.

Άρθρο 18

Έναρξη ισχύος

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 19

Αποδέκτες

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

(1) ΕΕ L 144, 4..6.1997, σ. 19.

(2) COM(96) 209 τελικό της 22ας Μαΐου 1996.

(3) ΕΕ C 33, 31.1.1998, σ. 3.

(4) ΕΕ L 330, 29.11.1990, σ. 50.

(5) ΕΕ L 360, 19.12.1992, σ. 1.

(6) ΕΕ L 166, 11.6.1998, σ. 51.

(7) ΕΕ L 386, 30.12.1989, σ. 1.

(8) ΕΕ L 141, 11.6.1993, σ. 27.

(9) ΕΕ L 228, 16.8.1973, σ. 3.

(10) ΕΕ L 63, 13.3.1979, σ. 1.

(11) ΕΕ L 95, 21.4.1993, σ. 29.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

1. Αποδοχή καταθέσεων και άλλων επιστρεπτέων κεφαλαίων

2. Δανειοδοτικές δραστηριότητες, και ειδικά καταναλωτικά και ενυπόθηκα δάνεια

3. Χρηματοδοτική μίσθωση (leasing)

4. Πράξεις μεταφοράς χρηματικών ποσών, έκδοση και διαχείριση μέσων πληρωμής

5. Πράξεις με συνάλλαγμα

6. Παροχή εγγυήσεων και ανάληψη υποχρεώσεων

7. Λήψη, διαβίβαση και/ή εκτέλεση εντολών και παροχή υπηρεσιών σχετικών με τα ακόλουθα χρηματοπιστωτικά προϊόντα:

α) μέσα χρηματαγοράς

β) διαπραγματεύσιμοι τίτλοι αξιών

γ) ΟΣΕΚΑ και άλλες μορφές συλλογικών επενδύσεων

δ) προθεσμιακές συμβάσεις χρηματοπιστωτικών μέσων (financial futures) και συμβάσεις δικαιωμάτων προαίρεσης (options)

ε) μέσα σχετικά με συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια

8. Διαχείριση χαρτοφυλακίων και παροχή συμβουλών για επενδύσεις που αφορούν ένα από τα μέσα που απαριθμούνται στο σημείο 7.

9. Φύλαξη και διαχείριση τίτλων αξιών

10. Εκμίσθωση χρηματοφυλακίων

11. Ασφαλίσεις εκτός της ασφάλισης ζωής

12. Ασφάλιση ζωής

13. Ασφαλίσεις ζωής συνδεόμενες με εταιρείες συλλογικών επενδύσεων

14. Μόνιμη υγειονομική ασφάλιση

15. Πράξεις κεφαλαιοποίησης

16. Ατομικά προγράμματα συνταξιοδότησης