ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο της συνθήκης EK σχετικά με την Κοινή θέση που καθόρισε το Συμβούλιο σχετικά με την έκδοση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση προγράμματος για την αύξηση της ποιότητας στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και για την προώθηση της διαπολιτισμικής κατανόησης μέσω της συνεργασίας με τρίτες χώρες (Erasmus Mundus) (2004-2008)

1. ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Ημερομηνία διαβίβασης της πρότασης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο (έγγραφο COM(2002)401 τελικό - 2002/0165COD): // 18 Ιουλίου 2002

Ημερομηνία γνωμοδότησης της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής:

// 26 Φεβρουαρίου 2003

Ημερομηνία γνωμοδότησης της Επιτροπής των Περιφερειών:

// 9 Απριλίου 2003

Ημερομηνία γνωμοδότησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση:

// 8 Απριλίου 2003

Ημερομηνία διαβίβασης της τροποποιημένης πρότασης:

// 29 Απριλίου 2003

Ημερομηνία της πολιτικής συμφωνίας στο Συμβούλιο (ομοφωνία):

// 5 Μαΐου 2003

Ημερομηνία έκδοσης της κοινής θέσης:

// 16 Ιουνίου 2003

2. ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Βάσει του άρθρου 149, η πρόταση επιδιώκει τη θέσπιση ενός κοινοτικού προγράμματος το οποίο θα έχει ως στόχο την αύξηση της ποιότητας της εκπαίδευσης μέσω της βελτίωσης της προβολής της ευρωπαϊκής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε όλο τον κόσμο και της ενίσχυσης της συνεργασίας με τρίτες χώρες. Με αυτό το μελλοντικό πρόγραμμα θα βελτιωθεί η ανάπτυξη των ανθρώπινων πόρων και θα προωθηθεί ο διάλογος και η κατανόηση μεταξύ ανθρώπων και πολιτισμών. Θα αποτελέσει έτσι ένα μέσο για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που αντιμετωπίζει σήμερα η ευρωπαϊκή τριτοβάθμια εκπαίδευση, ιδίως της ανάγκης ενθάρρυνσης της διαδικασίας σύγκλισης της δομής των πτυχίων και αύξησης της παγκόσμιας ελκυστικότητάς τους. Πρόκειται για θέματα που βρίσκονται στο επίκεντρο της διαδικασίας Σορβόννης/ Μπολόνιας/ Πράγας και της εθνικής μεταρρύθμισης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση σε πολλά κράτη μέλη.

3. ΣΧΟΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΗ ΘΕΣΗ

3.1. Γενική παρατήρηση

Η Επιτροπή αποδέχεται το μεγαλύτερο μέρος του κειμένου της κοινής θέσης εφόσον διατηρούνται σε αυτό σε μεγάλο βαθμό τα ουσιαστικά στοιχεία της αρχικής πρότασης της Επιτροπής.

Η Επιτροπή έχει δύο κύριες αντιρρήσεις όσον αφορά το κείμενο.

Η Επιτροπή εκφράζει τη λύπη της για το ότι η κοινή θέση επιδιώκει να μειώσει τον προϋπολογισμό του προγράμματος από 200 εκατομμύρια ευρώ που πρότεινε η Επιτροπή σε 180 εκατομμύρια ευρώ.

Στην πρόταση της Επιτροπής ο προϋπολογισμός μελετήθηκε προσεκτικά. Το Συμβούλιο δεν αιτιολόγησε την πρότασή του για 180 εκατομμύρια ευρώ. Η μείωση είναι αυθαίρετη και θέτει σε κίνδυνο την εσωτερική ισορροπία του προγράμματος και τις προοπτικές επιτυχίας του.

Επίσης, η Επιτροπή εκφράζει τη λύπη της για την ενσωμάτωση αποτελεσμάτων της επιλογής για τη δράση 1 - Προγράμματα Μάστερ Erasmus Mundus - στο άρθρο 7.1. το άρθρο αυτό ορίζει ότι πρέπει να θεσπιστούν μέτρα σύμφωνα με τη διαδικασία διαχείρισης της επιτροπής (άρθρο 8.2.). Η διαδικασία διαχείρισης μπορεί να προκαλέσει σημαντικές καθυστερήσεις στην εφαρμογή του προγράμματος.

3.2. Εξέταση των τροπολογιών που προτείνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε πρώτη ανάγνωση

- Τροπολογίες που ενσωματώνονται πλήρως ή κατ´ ουσίαν στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής και στην κοινή θέση: 1, 4, 5, 9, 10, 11, 14, 17, 18, 20, 21, 23, 24, 26, 28, 31, 34, 36, 37, 38, 39, 41, 43, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 53, 69, 70.

- Τροπολογίες που ενσωματώνονται στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής αλλά δεν ενσωματώνονται στην κοινή θέση: 32, 35, 59, 62, 63, 66.

Υπάρχει μεγάλη σύγκλιση μεταξύ της τροποποιημένης πρότασης και της κοινής θέσης όσον αφορά τις τροπολογίες του Κοινοβουλίου.

Όσον αφορά τις τροπολογίες που δεν ενσωματώθηκαν στην κοινή θέση, οι τροπολογίες 32 και 35 θα είχαν καταστήσει σαφέστερες τις διατάξεις στις οποίες αναφέρονται στα άρθρα 5 και 6 αντίστοιχα.

Η τροπολογία 59 θα είχε δημιουργήσει ένα χρήσιμο σύνδεσμο μεταξύ του πανεπιστημίου και της βιομηχανίας σε σχέση με την πρόσβαση στην απασχόληση.

Οι τροπολογίες 62, 63 και 66 αφορούν τμήματα του κειμένου στο πλαίσιο της δράσης 4 - Αύξηση της ελκυστικότητας - που καταργήθηκαν στην κοινή θέση.

Σύμφωνα με την άποψη της Επιτροπής, αυτές οι τροπολογίες θα είχαν συμβάλει στη βελτίωση του κειμένου. Ωστόσο, η Επιτροπή δεν τις θεωρεί βασικές τροπολογίες και το ουσιαστικό περιεχόμενό τους μπορεί να ληφθεί υπόψη κατά τη διάρκεια της φάσης εφαρμογής.

3.3. Κύρια σημεία απόκλισης μεταξύ της τροποποιημένης πρότασης και της κοινής θέσης

Η κοινή θέση διατηρεί τα ουσιαστικά στοιχεία της πρότασης της Επιτροπής. Υπάρχουν ωστόσο ορισμένες αποκλίσεις μεταξύ των δύο κειμένων.

Εκτός από τη διαφορά όσον αφορά τον προϋπολογισμό που αναφέρεται στο σημείο 3.1, οι κύριες διαφορές μεταξύ των δύο κειμένων αφορούν :

- Το άρθρο 7 και το τμήμα σχετικά με τις διαδικασίες επιλογής στο παράρτημα

Το άρθρο 7 της κοινής θέσης διευρύνει το πεδίο εφαρμογής των μέτρων που πρέπει να θεσπιστούν με τη διαδικασία διαχείριση και ενσωματώνει τα αποτελέσματα επιλογής για όλες τις ενέργειες, εκτός της ενέργειας 1, στα μέτρα που πρέπει να θεσπιστούν με τη διαδικασία διαβούλευσης.

Γενικά, η Επιτροπή θεωρεί ότι η συμμετοχή της επιτροπής στην έκδοση αποφάσεων σχετικά με τα αποτελέσματα της επιλογής δεν αυξάνει οπωσδήποτε τη διαφάνεια της διαχείρισης του προγράμματος. θα την καταστήσει απλώς πιο γραφειοκρατική. Η εμπειρία από την επιλογή σχεδίων στο πλαίσιο άλλων εκπαιδευτικών προγραμμάτων (όπως το ΣΩΚΡΑΤΗΣ) έδειξε ότι ο αντίκτυπος της διαδικασίας διαχείρισης στο αποτέλεσμα των επιλογών είναι αμελητέος, ενώ ταυτόχρονα αυξάνει σημαντικά τη διάρκεια της διαδικασίας και το φόρτο εργασίας.

Όπως επισημαίνεται στο σημείο 3.1 παραπάνω, το κύριο μειονέκτημα της κοινής θέσης από την άποψη αυτή είναι η ενσωμάτωση της δράσης 1 - Προγράμματα Μάστερ Erasmus Mundus - στα μέτρα που πρέπει να θεσπιστούν στο πλαίσιο της διαδικασίας διαχείρισης.

Η δράση 1 βασίζεται στον απόλυτο σεβασμό της αρμοδιότητας των κρατών μελών στον τομέα της εκπαίδευσης. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η διαφάνεια της διαδικασίας επιλογής μπορεί να διασφαλιστεί και οι γνώμες των κρατών μελών και των αρμόδιων υπηρεσιών τους να ληφθούν υπόψη στη διαδικασία αυτή χωρίς την εφαρμογή της διαδικασίας διαχείρισης. Αυτή η αργή διαδικασία δεν δικαιολογείται από τους ενδεχόμενους κινδύνους που συνδέονται με το περιεχόμενο της δράσης 1 ούτε από τη μελλοντική οικονομική σημασία της. Η διαδικασία διαχείρισης θα προκαλέσει μάλλον περιττές καθυστερήσεις στην εφαρμογή του προγράμματος.

Το τμήμα σχετικά με τις διαδικασίες επιλογής στο παράρτημα, στην οποία αναφέρεται το άρθρο 7, είναι λεπτομερέστερο στην κοινή θέση από ό,τι στην τροποποιημένη πρόταση. Ωστόσο, η Επιτροπή μπορεί να αποδεχτεί αυτό το κείμενο επειδή βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην αιτιολογική έκθεση που συνοδεύει την αρχική της πρότασή.

- Τη δράση 4 - Αύξηση της ελκυστικότητας

Η κοινή θέση απλοποιεί σημαντικά την περιγραφή της δράσης 4. Η απλοποίηση αυτή δεν αλλοιώνει τη φύση της δράσης και καθιστά σαφέστερο το κείμενο.

Η Επιτροπή αποδέχθηκε ορισμένες τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τμήματα του κειμένου για τη δράση 4, που καταργήθηκαν στην κοινή θέση. Η άποψη της Επιτροπής είναι ότι αυτό δεν είναι σημαντικό πρόβλημα επειδή το ουσιαστικό περιεχόμενο αυτών των τροπολογιών μπορεί να ληφθεί επαρκώς υπόψη κατά τη διάρκεια της φάσης εφαρμογής. Η Επιτροπή μπορεί συνεπώς να αποδεχθεί το κείμενο της κοινής θέσης σχετικά με τη δράση 4.

4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Η Επιτροπή θεωρεί ότι το κείμενο της κοινής θέσης αποτελεί καλή βάση για απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, με εξαίρεση τον προϋπολογισμό και το θέμα των διαδικασιών επιτροπολογίας που εφαρμόζονται στη δράση 1.