A4-0155/97

Ψήφισμα σχετικά με τις εκθέσεις της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο- σχετικά με την εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας το 1994(COM(94)0533 - C4-0215/95)- με τίτλο «Βελτίωση της νομοθεσίας» - σχετικά με την εφαρμογή των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, με την απλούστευση και την κωδικοποίηση - 1995 (CSE(95)0580 - C4-0561/95)- με τίτλο «Βελτίωση της νομοθεσίας 1996" - σχετικά με την εφαρμογή των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, με την απλούστευση και την κωδικοποίηση (CSE(96)0007 - C4-0015/97) και- με τίτλο «Εφαρμογή των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας» (Ενδιάμεση έκθεση) (CSE(96)0002 - C4-0355/96)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 3 Β της Συνθήκης ΕΚ και το άρθρο Β της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση,

- έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Εδιμβούργου στις 11 και 12 Δεκεμβρίου 1992,

- έχοντας υπόψη τη διοργανική συμφωνία της 25ης Οκτωβρίου 1993 μεταξύ του Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής σχετικά με τις διαδικασίες εφαρμογής της αρχής της επικουρικότητας ((ΕΕ C 329 της 6.12.1993, σελ. 135)),

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας το 1994 (COM(94)0533 - C4- 0215/95),

- έχοντας υπόψη την έκθεση με τίτλο «Βελτίωση της νομοθεσίας» την οποία υπέβαλε η Επιτροπή στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, με την απλούστευση και την κωδικοποίηση (CSE(95)0580 - C4-0561/95),

- έχοντας υπόψη την ενδιάμεση έκθεση της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας της 12ης Ιουνίου 1996 (CSE(96)0002 - C4-0355/96),

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που φέρει τον τίτλο «Βελτίωση της νομοθεσίας 1996" σχετικά με την εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, με την απλούστευση και κωδικοποίηση, της 27ης Νοεμβρίου 1996 (CSE(96)0007 - C4-0015/97),

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Νομικών Θεμάτων και Δικαιωμάτων των Πολιτών και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Θεσμικών Θεμάτων (A4-0155/97),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι η αρχή της επικουρικότητας έχει πολιτική διάσταση, στο μέτρο που στοχεύει να λαμβάνονται κοινοτικές αποφάσεις όσο το δυνατόν εγγύτερα στους πολίτες, αλλά ότι η ενσωμάτωση της αρχής της επικουρικότητας στις συνθήκες έχει ειδικότερα ως στόχο να ρυθμίσει τον προσδιορισμό και την υλοποίηση δράσεων εκ μέρους της Κοινότητας με βάση τις αρμοδιότητες που τα κράτη μέλη τής έχουν αναθέσει, χωρίς ωστόσο να επηρεάζεται η κατανομή των αρμοδιοτήτων στο εσωτερικό των κρατών μελών,

Β. υπενθυμίζοντας ότι η Κοινότητα ασκεί συγκεκριμένες αρμοδιότητες που της έχουν ανατεθεί και αναφέρονται ρητώς, αλλά παραμένουν η εξαίρεση σε σύγκριση με τις αρμοδιότητες των κρατών μελών,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η τήρηση της αρχής της ρητής ανάθεσης αρμοδιοτήτων προϋποθέτει τη μη ανάμειξη των κοινοτικών θεσμικών οργάνων στα θέματα που είναι της αρμοδιότητας των κρατών μελών και ότι ωστόσο τα ίδια τα θεσμικά όργανα οφείλουν να αναλάβουν όλες τις αναγκαίες δράσεις για να εκπληρώσουν την αποστολή τους, να επιτύχουν τους σκοπούς τους και να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις που τους αναθέτουν οι συνθήκες,

Δ. θεωρώντας ότι στα πλαίσια της άσκησης των από κοινού αρμοδιοτήτων θα πρέπει να υφίσταται ένα κριτήριο ανάθεσης που να εξασφαλίζει τη νομιμότητα καθώς και την αποτελεσματικότητα της κοινοτικής δράσεως οσάκις αποδεικνύεται αναγκαία η ανάληψη κοινής δράσεως,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ενσωμάτωση της αρχής της επικουρικότητας στις συνθήκες έχει ως στόχο να ενθαρρύνει την παρέμβαση της Κοινότητας στους τομείς που δεν εμπίπτουν στην αποκλειστική της αρμοδιότητας, εφόσον και στο μέτρο που οι στόχοι της προβλεπόμενης δράσης δεν είναι δυνατόν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη, ενώ είναι δυνατόν, λόγω των διαστάσεων και των συνεπειών της ίδιας της δράσης αυτής, να επιτευχθούν καλύτερα επί κοινοτικού επιπέδου,

ΣΤ. θεωρώντας ότι η αρχή της επικουρικότητας αποτελεί μια δυναμική αρχή η οποία θα πρέπει να εφαρμόζεται με γνώμονα τους στόχους που εμπεριέχονται στις Συνθήκες, με τη μορφή που θα λάβουν οι Συνθήκες αυτές εξελισσόμενες,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα κοινοτικά θεσμικά όργανα θα πρέπει να υιοθετήσουν μια κατάλληλη νομική τεχνική κατά τη σύνταξη των νομοθετικών πράξεων, προκειμένου να εξασφαλισθεί η διαφάνεια και η συνάφεια του κοινοτικού δικαίου,

1. υπενθυμίζει ότι η αρχή της επικουρικότητας αποτελεί μια υποχρεωτική νομική αρχή θεσμικού χαρακτήρα που δεσμεύει τα θεσμικά όργανα της Ένωσης και τα κράτη μέλη και η οποία δεν πρέπει να παρεμποδίζει την Κοινότητα να ασκεί τις νόμιμες αρμοδιότητες που της έχουν ανατεθεί από τη Συνθήκη από κοινού με τα κράτη μέλη ούτε να εμποδίζει την ανάπτυξη δράσεων για τις οποίες η Κοινότητα διαθέτει αποκλειστικές αρμοδιότητες[semigr ]

2. συμφωνεί με την θέση της Επιτροπής σύμφωνα με την οποία «δεν πρέπει, με το πρόσχημα της επικουρικότητας ή της αναλογικότητας, να αμφισβητείται το κοινοτικό κεκτημένο ή να επανέλθουμε στη διακυβερνητική μέθοδο η οποία παραμένει αναποτελεσματική και ελάχιστα δημοκρατική» ((CSE(96)002 - C4-0015/97, συμπεράσματα, σελ. 11))[semigr ]

3. είναι της άποψης ότι η επίλυση των διαφορών σχετικά με την υλοποίηση των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας πρέπει να γίνεται κατά προτίμηση επί πολιτικού επιπέδου, βάσει της διοργανικής δήλωσης της 25ης Οκτωβρίου 1993, υπενθυμίζει ωστόσο ότι οι δύο αυτές νομικές αρχές υπόκεινται, κατά την εφαρμογή τους, στην ερμηνεία του Δικαστηρίου, σύμφωνα με το άρθρο 164 της Συνθήκης ΕΚ[semigr ]

4. λαμβάνει γνώση ότι η Επιτροπή θεώρησε σκόπιμο να επεκτείνει τις τελευταίες εκθέσεις της για την επικουρικότητα, τις οποίες ονόμασε «βελτίωση της νομοθεσίας», στα μέτρα που αφορούν θέματα απλούστευσης και κωδικοποίησης του κοινοτικού δικαίου[semigr ] διαπιστώνει με ανησυχία τη σύγχυση που δημιουργεί η προσέγγιση αυτή και επισημαίνει τη θεμελιώδη διαφορά που υφίσταται μεταξύ, αφ' ενός της απλούστευσης και της κωδικοποίησης - καθώς και της συναφούς εννοίας της διαφάνειας - που αποτελούν κριτήρια χρηστής νομοθετικής τεχνικής, και αφ'ετέρου της νομικής φύσης των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας[semigr ]

5. καλεί τα κοινοτικά θεσμικά όργανα να προβληματιστούν σχετικά με την αποτελεσματικότητα που θα είχε μια ειδική ετήσια έκθεση σχετικά με την αρχή της επικουρικότητας και με το κατά πόσον οι ίδιοι στόχοι είναι δυνατό να επιτευχθούν με την προσθήκη ενός παραρτήματος στην ετήσια νομοθετική έκθεση, καθώς η έκθεση αυτή περιλαμβάνει μία αξιολόγηση της εφαρμογής των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, αφ'ενός, και της απλούστευσης της νομοθεσίας, αφ'ετέρου[semigr ]

6. υπογραμμίζει ότι, όταν η Επιτροπή σχεδιάζει την ανάληψη πρωτοβουλίας κατ' εφαρμογήν της αρχής της επικουρικότητας, οφείλει να αποδεικνύει τη νομιμότητα της δράσεώς της, προσδιορίζοντας την κοινοτική διάσταση του προβλήματος, καθώς και την από πλευράς αποτελεσματικότητας υπεραξία της κοινοτικής δράσης σε σχέση με τη δράση που θα είχαν αναλάβει κατά μόνας τα κράτη μέλη.

7. θεωρεί ότι στην μελέτη αυτή που θα αποδεικνύει ότι η κοινοτική δράση είναι αποτελεσματικότερη, η Επιτροπή θα πρέπει ιδιαιτέρως να λαμβάνει υπόψη το κόστος της σχεδιαζόμενης κοινοτικής δράσεως, τις συνέπειες για την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας της Ένωσης, τον αντίκτυπο για τις ΜΜΕ/ΜΜΒ, τις επιπτώσεις στην απασχόληση, καθώς και τις πτυχές που αφορούν την ισότητα ευκαιριών και το περιβάλλον, για να αναφέρουμε ορισμένες μόνον από τις σημαντικότερες πτυχές[semigr ]

8. σημειώνει με ανησυχία τη στάση της Επιτροπής να παρουσιάζει, μετά την αποτυχία πιο φιλόδοξων πρωτοβουλιών και/ή ακολουθώντας την πολιτική του Συμβουλίου,«οδηγίες πλαίσια» (π.χ. φορολογία των βαρέων οχημάτων, δημόσιες προσφορές αγοράς, νέα στρατηγική για την πολιτική υδάτων) και κώδικες δεοντολογίας, και υπογραμμίζει τον κίνδυνο ενός δικαίου που θα έχει πιο αβέβαιο καθεστώς, θα είναι ολιγότερο δεσμευτικό («soft-law»), ολιγότερο βέβαιο, και το οποίο θα οδηγήσει σε μία εικονική εναρμόνιση και σε μία μη βέβαιη ενσωμάτωσή του στις εθνικές έννομες τάξεις[semigr ]

9. θεωρεί ότι, σε περιπτώσεις όπου οι συνθήκες προβλέπουν την εφαρμογή της διαδικασίας της συναπόφασης, η Επιτροπή θα πρέπει να μεριμνά να μη διαταράσσεται η ισορροπία μεταξύ των θεσμικών οργάνων, καθιστώντας με τον τρόπο αυτό την Ένωση ολιγότερο διαφανή και δημοκρατική[semigr ]

10. σημειώνει με ανησυχία την έλλειψη προόδου κατά την περίοδο 1994-1996 σε βασικούς τομείς της εσωτερικής αγοράς, και ειδικότερα στον τομέα της ελεύθερης κυκλοφορίας των ατόμων και της ευρωπαϊκής ανώνυμης εταιρίας, καταγγέλλει δε τις αρνητικές συνέπειες της αντίθετης προς τις συνθήκες εφαρμογής της αρχής της επικουρικότητας[semigr ]

11. ανησυχεί για το γεγονός ότι κατά την περίοδο 1994-1996 έγινε συστηματική προσφυγή στην επικουρικότητα για πρωτοβουλίες που ανελήφθησαν στον τομέα των νέων πολιτικών, ιδιαίτερα στους τομείς του πολιτισμού, των οπτικοακουστικών μέσων, της ενέργειας, της προστασίας της υγείας, των καταναλωτών και του περιβάλλοντος, της εργασίας και της καταπολέμησης της ανεργίας, υπογραμμίζει δε ότι η εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να οδηγήσει στην αποδυνάμωση του κοινοτικού δικαίου[semigr ]

12. ζητεί από την Επιτροπή να αναλάβει να αποδείξει με εμπεριστατωμένο τρόπο στην επόμενη έκθεσή της ότι η εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας δεν απέβη εις βάρος του κοινοτικού κεκτημένου[semigr ]

13. συμφωνεί με την αρχή της Επιτροπής σύμφωνα με την οποία «η Ευρώπη θα πρέπει να ενεργεί λιγότερο και να ενεργεί καλύτερα», παρατηρεί ωστόσο με ανησυχία τον πολλαπλασιασμό των προπαρασκευαστικών εγγράφων που υπεβλήθησαν το 1996 (13 Πράσινα Βιβλία, 2 Λευκά Βιβλία, μεγάλος αριθμός εκθέσεων, ανακοινώσεις και προγράμματα δράσεων)[semigr ] φοβάται ότι ο χρόνος και οι πόροι που καταναλίσκονται εκ μέρους της Επιτροπής θα αποβούν εις βάρος της δραστηριότητάς της στο νομοθετικό τομέα, για την οποία διατηρεί το μονοπώλιο της πρωτοβουλίας[semigr ]

14. διαπιστώνει ότι η Επιτροπή απέσυρε ένα μεγάλο αριθμό εκκρεμουσών νομοθετικών προτάσεων (48 κατά το έτος 1996), που θεωρήθηκαν ως μη επίκαιρες, και ζητεί στο μέλλον να λαμβάνει υπόψη η Επιτροπή την προηγούμενη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου επί του θέματος[semigr ]

15. θεωρεί αναγκαία τη δημιουργία μιας πάγιας ιεραρχίας των κανόνων του κοινοτικού δικαίου, προκειμένου να δοθεί ώθηση στη διαφάνεια και τη συνάφεια του νομοθετικού συστήματος[semigr ] επισημαίνει επίσης την ανάγκη να υπάρχει σαφής διάκριση μεταξύ αφ' ενός των δεσμευτικών κανόνων και αφ' ετέρου των προπαρασκευαστικών εγγράφων και των δηλώσεων[semigr ]

16. θεωρεί ευκταίο οι νομοθετικές προτάσεις καθώς και τα προπαρασκευαστικά έγγραφα (Πράσινα Βιβλία, Λευκά Βιβλία, εκθέσεις, ανακοινώσεις) να τίθενται στη διάθεση των εθνικών κοινοβουλίων των κρατών μελών εν ευθέτω χρόνω, προκειμένου να είναι σε θέση να διατυπώνουν τις απόψεις τους επί των διαφόρων θεμάτων και να ενισχύουν με τον τρόπο αυτό τη συνεργασία τους με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο[semigr ]

17. εκφράζει τη βαθειά του ανησυχία για την πρακτική των κυβερνήσεων των κρατών μελών να «εξωραΐζουν» τις κοινοτικές οδηγίες όταν τις ενσωματώνουν στο εσωτερικό τους δίκαιο[semigr ]

18. εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι τα εθνικά κοινοβούλια συχνά δεν παρακολουθούν επαρκώς τη διαδικασία ενσωμάτωσης των κοινοτικών οδηγιών στο εθνικό δίκαιο[semigr ]

19. εκφράζει την ικανοποίησή του για την άτυπη ενοποίηση των κοινοτικών νομικών μέσων, γεγονός σημαντικό και προϋπόθεση για να καταστεί η Ένωση πιο προσιτή στους πολίτες και στις επιχειρήσεις, τονίζει δε τη σημασία της χρήσεως των νέων τεχνολογιών των πληροφοριών τόσο για την ενοποίηση όσο και για τη δημοσίευση της νομοθεσίας[semigr ]

20. θεωρεί σκόπιμο στα πλαίσια της Διακυβερνητικής Διάσκεψης να μην αναθεωρηθεί η διατύπωση του άρθρου 3 Β, αλλά να υπάρξει προβληματισμός με τη συμμετοχή του Συμβουλίου και της Επιτροπής για την καλύτερη εφαρμογή του κώδικα δεοντολογίας ο οποίος εγκρίθηκε με βάση την προαναφερθείσα διοργανική συμφωνία της 25ης Οκτωβρίου 1993[semigr ]

21. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Επιτροπή, τα κοινοβούλια των κρατών μελών, το Συμβούλιο και τις κυβερνήσεις των κρατών μελών, την Επιτροπή των Περιφερειών, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.