[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 6.11.2007

COM(2007) 650 τελικό

2007/0236 (CNS)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗ-ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με την τροποποίηση της απόφασης-πλαισίου 2002/475/ΔΕΥ για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας

(υποβληθείσα από την Επιτροπή) { SEC(2007) 1424}{SEC(2007) 1425}

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Πλαίσιο της πρότασης

110

- Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης

Η τρομοκρατία αποτελεί μια από τις σοβαρότερες απειλές της δημοκρατίας, της ελεύθερης άσκησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, στο πλαίσιο της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, έθεσε ως στόχο τη διασφάλιση υψηλού επιπέδου ασφάλειας για τους πολίτες σε ένα χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης. Έχει ζωτική σημασία τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να διαθέτουν αποτελεσματικές ποινικές νομοθεσίες για την επίτευξη του στόχου αυτού στο πλαίσιο της καταπολέμησης της τρομοκρατίας. Είναι επίσης απαραίτητο να ληφθούν μέτρα για την ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας στον τομέα αυτό.

Οι σύγχρονες τεχνολογίες στον τομέα της πληροφορίας και της επικοινωνίας διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διάδοση της τρομοκρατικής απειλής. Ειδικότερα το Διαδίκτυο είναι φθηνό, γρήγορο, εύκολα προσβάσιμο και σχεδόν παγκόσμιας εμβέλειας. Όλα αυτά τα πλεονεκτήματα, που εκτιμώνται ιδιαίτερα από τους πολίτες οι οποίοι σέβονται τους νόμους και επωφελούνται καθημερινά από το Διαδίκτυο, δυστυχώς τα εκμεταλλεύονται εξίσου και οι τρομοκράτες. Αυτοί οι τελευταίοι χρησιμοποιούν το Διαδίκτυο για να διαδώσουν την προπαγάνδα τους με στόχο την κινητοποίηση και τη στρατολόγηση, καθώς και οδηγίες χρήσης και εγχειρίδια σε ηλεκτρονική μορφή που προορίζονται για την εκπαίδευση τρομοκρατών ή το σχεδιασμό επιθέσεων, που απευθύνονται σε υποστηρικτές τόσο υπάρχοντες όσο και δυνητικούς.

Το Διαδίκτυο αποτελεί κατά τον τρόπο αυτό μια από τις βασικές δυνάμεις πυροδότησης διαδικασιών ριζοσπαστικοποίησης και στρατολόγησης, καθώς επίσης χρησιμεύει ως πηγή πληροφοριών σχετικά με τα τρομοκρατικά μέσα και μεθόδους, λειτουργώντας κατά τον τρόπο αυτό ως «εικονικό στρατόπεδο εκπαίδευσης». Η διάδοση της προπαγάνδας και της τεχνογνωσίας των τρομοκρατών μέσω του Διαδικτύου συμπληρώνει και ενισχύει την παραδοσιακή ιδεολογική χειραγώγηση και εκπαίδευση και συμβάλει στην ανάπτυξη ενός ισχυρότερου και ευρύτερου δικτύου ενεργών τρομοκρατών και υποστηρικτών.

Η πρόληψη μιας τέτοιας αυξανόμενης απειλής αποτελεί πολιτική προτεραιότητα. Η ΕΕ πρέπει να καταπολεμήσει τη σύγχρονη τρομοκρατία και το νέο τρόπο λειτουργίας της με την ίδια αποφασιστικότητα και δυναμισμό που επέδειξε για την καταπολέμηση της παραδοσιακής τρομοκρατίας. Η παρούσα πρόταση ενημερώνει την απόφαση-πλαίσιο για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας [ΕΕ L 164, 22.6.2002, σ. 3–7] και την ευθυγραμμίζει με τη σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την πρόληψη της τρομοκρατίας, περιλαμβάνοντας στην έννοια της τρομοκρατίας τη δημόσια πρόκληση για τέλεση τρομοκρατικών αξιόποινων πράξεων καθώς και τη στρατολόγηση και εκπαίδευση τρομοκρατών.

Είναι σημαντικό να περιληφθούν τα εγκλήματα αυτά και στην απόφαση-πλαίσιο για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, ιδίως για τους ακόλουθους λόγους:

- υπάρχουν τα πλεονεκτήματα ενός πιο ολοκληρωμένου θεσμικού πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ιδίως: έλλειψη μακροχρόνιων διαδικασιών υπογραφής και επικύρωσης, όπως για τις συμβάσεις του Συμβουλίου της Ευρώπης, εφαρμογή κατάλληλων μηχανισμών παρακολούθησης, κοινή ερμηνεία από το Δικαστήριο)·

- η απόφαση-πλαίσιο προβλέπει ένα ειδικό νομικό καθεστώς, ιδίως όσον αφορά το είδος και το επίπεδο των ποινικών κυρώσεων, καθώς και τους υποχρεωτικούς κανόνες δικαιοδοσίας που θα εφαρμόζονται επίσης στις νεοσυσταθείσες αξιόποινες πράξεις·

- η απόφαση-πλαίσιο αποτελεί βασικό μέσο της αντιτρομοκρατικής πολιτικής της ΕΕ: κατά συνέπεια, η ρητή ενσωμάτωση των ειδικών αυτών προπαρασκευαστικών πράξεων προωθεί τους μηχανισμούς συνεργασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αναφέρονται στην απόφαση-πλαίσιο.

Η προστιθέμενη αξία της ενσωμάτωσης της δημόσιας πρόκλησης για τέλεση τρομοκρατικών εγκλημάτων, καθώς και της στρατολόγησης και εκπαίδευσης τρομοκρατών, στην έννοια της τρομοκρατίας της ΕΕ, αναλύεται λεπτομερέστερα στην αξιολόγηση επιπτώσεων.

Η απόφαση-πλαίσιο για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας εφαρμόζεται επίσης σε συμπεριφορές που μπορούν να συμβάλουν σε πράξεις τρομοκρατίας σε τρίτες χώρες, πράγμα που αντικατοπτρίζει τη δέσμευση της Επιτροπής για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, τόσο σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο, Η παρούσα πρόταση διατηρεί την προσέγγιση αυτή και υπογραμμίζει τη σημασία της διεθνούς συνεργασίας στο πλαίσιο των υπαρχόντων οργανώσεων και μηχανισμών συνεργασίας.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της βασίζονται στο σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των θεμελιωδών ελευθεριών, της εγγύησης της αξιοπρέπειας του ανθρώπου, καθώς και της προστασίας των δικαιωμάτων αυτών, όσον αφορά τόσο τα άτομα όσο και τους θεσμούς.

120

- Γενικό πλαίσιο

Ευρωπαϊκή Ένωση

Η απόφαση-πλαίσιο για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας προσεγγίζει τους ορισμούς των τρομοκρατικών εγκλημάτων σε όλα τα κράτη μέλη και διασφαλίζει ότι οι ποινές και οι κυρώσεις που αντιστοιχούν στη σοβαρότητα των εγκλημάτων αυτών θα προβλέπονται τόσο έναντι φυσικών προσώπων όσο και έναντι νομικών προσώπων τα οποία διαπράττουν τέτοιου είδους εγκλήματα ή έχουν σχετική ευθύνη. Διευκρινίζει τις περιπτώσεις για τις οποίες τα κράτη μέλη οφείλουν να θεμελιώσουν τη δικαιοδοσία τους έναντι τρομοκρατικών εγκλημάτων, ώστε να μπορεί να γίνει αποτελεσματικά η δίωξή τους και προβλέπει ειδικά μέτρα σχετικά με την παροχή προστασίας και συνδρομής στα θύματα τρομοκρατικών εγκλημάτων, λαμβανομένης υπόψη της τρωτότητάς τους.

Η πρώτη έκθεση αξιολόγησης της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή της απόφασης-πλαισίου για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας [COM(2004)409 τελικό της 08.06.2004] και το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής SEC(2004) 688 της 08.06.2004] έκαναν απολογισμό της κατάστασης προόδου, την εποχή εκείνη, της εφαρμογής σε εθνικό επίπεδο. Μια δεύτερη έκθεση αξιολόγησης της Επιτροπής, που εκδόθηκε κατά την ίδια χρονική στιγμή με την παρούσα πρόταση, ενημερώνει την εκτίμηση σχετικά με τα κράτη μέλη που αξιολογήθηκαν βάσει της προηγούμενης έκθεσης και προβαίνει σε πλήρη και εξ αρχής αξιολόγηση της εφαρμογής στα κράτη μέλη που αξιολογούνται για πρώτη φορά. Οι δύο εκθέσεις μαρτυρούν το επίπεδο εναρμόνισης που επιτεύχθηκε στο πλαίσιο της Ένωσης μετά την έκδοση της οδηγίας-πλαισίου για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και παρέχουν τις κατάλληλες ερμηνευτικές κατευθυντήριες γραμμές, καθώς και μια αξιόπιστη επισκόπηση της νομοθεσίας κατά της τρομοκρατίας στα κράτη μέλη.

Στο πλαίσιο του προγράμματος της Χάγης, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογράμμισε ότι, για την πρόληψη και την αποτελεσματική καταπολέμηση της τρομοκρατίας, με πλήρη τήρηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων, τα κράτη μέλη δεν θα πρέπει να περιοριστούν στο να διατηρήσουν τη δική τους ασφάλεια, αλλά πρέπει επίσης να στοχεύσουν στην ασφάλεια της Ένωσης στο σύνολό της.

Στο πλαίσιο της στρατηγικής και του σχεδίου δράσης της ΕΕ για την καταπολέμηση της ριζοσπαστικοποίησης και της στρατολόγησης τρομοκρατών, που θεσπίστηκε από το Συμβούλιο ΔΕΥ του Δεκεμβρίου 2005, η ΕΕ αποφάνθηκε υπέρ μέτρων που προορίζονται για την καταπολέμηση της χρήσης του Διαδικτύου για τρομοκρατικούς σκοπούς, υπογραμμίζοντας επίσης ότι οι δραστηριότητες των κρατών μελών θα πρέπει να συνοδεύονται από δράσεις σε επίπεδο ΕΕ.

Στα συμπεράσματά του της 15ης και 16ης Ιουνίου 2006, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε ρητά το Συμβούλιο και την Επιτροπή να λάβουν μέτρα για την καταπολέμηση της αθέμιτης χρήσης του Διαδικτύου για τρομοκρατικούς σκοπούς, τηρουμένων των θεμελιωδών δικαιωμάτων και αρχών.

Διεθνές επίπεδο

Η Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την πρόληψη της τρομοκρατίας (Βαρσοβία, 16 Μαΐου 2005) επιβάλει στα κράτη μέρη της Σύμβασης να διασφαλίσουν ότι η δημόσια πρόκληση για τέλεση τρομοκρατικού εγκλήματος καθώς και της στρατολόγησης και εκπαίδευσης τρομοκρατών θα καταστούν αξιόποινα αδικήματα.

Εξάλλου, το ψήφισμα αριθ. 1624 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών (14 Σεπτεμβρίου 2005) και η «Παγκόσμια Αντιτρομοκρατική Στρατηγική για τα Ηνωμένα Έθνη» (8 Σεπτεμβρίου 2006) είναι ιδιαίτερα πρόσφορα. Η Διάσκεψη κορυφής της ομάδας των 8 (Αγία Πετρούπολη, Ρωσική Ομοσπονδία, 16 Ιουλίου 2006) και η απόφαση αριθ. 7/06 με τίτλο «Καταπολέμηση της χρήσης του Διαδικτύου για τρομοκρατικούς σκοπούς» του Υπουργικού Συμβουλίου του ΟΟΣΑ (5 Δεκεμβρίου 2006), πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη.

130

- Ισχύουσες διατάξεις στον τομέα της πρότασης

Το άρθρο 4 της απόφασης-πλαισίου για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, προβλέπει ότι η ηθική αυτουργία, η συνέργεια και η απόπειρα τρομοκρατικών εγκλημάτων θα πρέπει να καταστούν αξιόποινες εκ μέρους των κρατών μελών. Το άρθρο 2 της ίδιας απόφασης ζητά από τα κράτη μέλη να λάβουν τα αναγκαία μέτρα ώστε να επισύρουν ποινή η διεύθυνση τρομοκρατικής ομάδας και η συμμετοχή στις δραστηριότητες τρομοκρατικής ομάδας. Πάντως, οι διατάξεις αυτές δεν καλύπτουν ρητά τη διάδοση τρομοκρατικής προπαγάνδας και τεχνογνωσίας, ιδίως μέσω του Διαδικτύου.

Τα άρθρα 5 έως 7 της Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για την πρόληψη της τρομοκρατίας επιβάλλουν στα κράτη μέρη της Σύμβασης να λάβουν τα αναγκαία μέτρα ώστε να καταστεί αξιόποινη η δημόσια πρόκληση για τέλεση τρομοκρατικών εγκλημάτων καθώς και η στρατολόγηση και εκπαίδευση τρομοκρατών, όταν διαπράττονται παρανόμως και εκ προθέσεως (άρθρα 5 έως 7). Το άρθρο 9 επιβάλλει εξάλλου στα εν λόγω κράτη να καθορίσουν συναφείς αξιόποινες πράξεις με εκείνες που αναφέρονται στα άρθρα 5 έως 7.

140

- Συνοχή με τις άλλες πολιτικές και στόχους της Ένωσης

Η πρόταση συμφωνεί με τη στρατηγική και το σχέδιο δράσης της ΕΕ σχετικά με τη ριζοσπαστικοποίηση και στρατολόγηση τρομοκρατών, ενημερώνει και συμπληρώνει το αντιτρομοκρατικό νομικό πλαίσιο της ΕΕ και τηρεί τον Χάρτη θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης [ΕΕ C 364, 18.12.2000, σ.1].

Τα αντιτρομοκρατικά μέτρα πρέπει παράλληλα να εγγυώνται την προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών. Η παρούσα πρόταση εξετάζει ζητήματα που βρίσκονται στα όρια μεταξύ της νόμιμης άσκησης ελευθεριών, όπως η ελευθερία έκφρασης, του συνεταιρίζεσθαι ή του θρησκεύματος και εγκληματικής συμπεριφοράς. Κατά συνέπεια, δόθηκε ιδιαίτερη προσοχή κατά την εκπόνησή της, στα δικαιώματα του ανθρώπου και τις θεμελιώδεις ελευθερίες. Ειδικότερα, οι περιορισμοί της ελευθερίας έκφρασης από τη νέα αξιόποινη πράξη που αποτελεί η δημόσια πρόκληση για τέλεση τρομοκρατικού εγκλήματος, συμφωνούν προς το άρθρο 10 της ΕΣΔΑ.

2. Διαβούλευση των ενδιαφερομένων μερών και αξιολόγηση επιπτώσεων

- Διαβούλευση των ενδιαφερομένων μερών

211

Μέθοδοι διαβούλευσης, κύριοι τομείς-στόχοι και γενικά χαρακτηριστικά των συνομιλητών

Η Επιτροπή δημοσίευσε τρία διαφορετικά ερωτηματολόγια το 2006: ένα ερωτηματολόγιο απευθύνθηκε προς τα κράτη μέλη στις 26 Ιουνίου 2006, ένα ερωτηματολόγιο απευθύνθηκε στις εθνικές, ευρωπαϊκές και διεθνείς ΜΚΟ που ασχολούνται με τα ανθρώπινα δικαιώματα, σε δικηγορικούς συλλόγους και συλλόγους νομικών, σε εκδοτικούς οίκους, σε ενώσεις δημοσιογράφων γραπτού τύπου, ραδιοφώνου και τηλεόρασης, σε παρέχοντες πρόσβαση στο Διαδίκτυο, σε εταιρείες τηλεπικοινωνιών και σε άλλες ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις στις 20 Νοεμβρίου 2006, και τέλος, ένα ερωτηματολόγιο απευθύνθηκε στην Ευρωπόλ, στη Cepol και την Eurojust στις 11 Δεκεμβρίου 2006. Επίσης έγιναν συζητήσεις και συναντήσεις με τους εκπροσώπους των ευρωπαϊκών μέσων μαζικής ενημέρωσης και των παρεχόντων υπηρεσίες Διαδικτύου. Τέλος, στις 20 Μαρτίου 2007 διεξάχθηκε διάσκεψη με τους εκπροσώπους των κρατών μελών, της Ευρωπόλ, της Eurojust και της Cepol, ώστε να παρουσιαστούν τα αποτελέσματα των ερωτηματολογίων και να εξεταστούν ενδεχόμενες λύσεις για την καταπολέμηση της χρήσης του Διαδικτύου για τρομοκρατικούς σκοπούς.

212

Σύνοψη των απαντήσεων και τρόπος με τον οποίο ελήφθησαν υπόψη

Οι απαντήσεις στα τρία ερωτηματολόγια παρουσιάζονται συνοπτικά στα παραρτήματα I, II και III της αξιολόγησης επιπτώσεων που επισυνάπτεται στην παρούσα πρόταση.

Η Διάσκεψη της 20ης Μαρτίου 2007 επιβεβαίωσε ότι υπήρχε επαρκής στήριξη για να τροποποιηθεί η απόφαση-πλαίσιο για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας ώστε να περιληφθούν σε αυτήν νέες αξιόποινες πράξεις όπως η δημόσια πρόκληση για τέλεση τρομοκρατικού εγκλήματος καθώς και η στρατολόγηση και εκπαίδευση τρομοκρατιών, περιλαμβανομένων των αξιόποινων πράξεων που διαπράττονται μέσω του Διαδικτύου, εφόσον η ποινικοποίηση δεν διαταράσσει την ισορροπία που επιτεύχθηκε στη σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την πρόληψη της τρομοκρατίας.

Η παρούσα πρόταση απορρέει από μια ισορροπημένη προσέγγιση, που έλαβε υπόψη τις απαντήσεις στα τρία ερωτηματολόγια και τις γνώμες που εκφράστηκαν καθόλη τη διάρκεια της διαδικασίας διαβούλευσης, και η οποία στηρίζεται στη συνημμένη αξιολόγηση επιπτώσεων. Η παρούσα πρόταση προβλέπει ιδίως παράλληλες αξιόποινες πράξεις με εκείνες που προβλέφθηκαν στη Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την πρόληψη της τρομοκρατίας. Κατά τον τρόπο αυτό, προβλέπει τα κατάλληλα νομικά μέτρα για την καταπολέμηση της δημόσιας πρόκλησης για τέλεση τρομοκρατικού εγκλήματος καθώς και της στρατολόγησης και εκπαίδευσης τρομοκρατών, περιλαμβανομένης της τέλεσης των εγκλημάτων αυτών μέσω Διαδικτύου. Τηρεί πλήρως τα ανθρώπινα δικαιώματα και δεν τροποποιεί το σύστημα ευθύνης των παρεχόντων υπηρεσίες όπως θεσπίστηκε από την οδηγία για το ηλεκτρονικό εμπόριο.

- Συγκέντρωση και χρήση εμπειρογνωμοσύνης

229

Δεν ήταν αναγκαία η προσφυγή σε εξωτερικούς εμπειρογνώμονες.

230

- Αξιολόγηση επιπτώσεων

1. Καμία αλλαγή πολιτικής (πράγμα το οποίο, λαμβανομένης υπόψη της ύπαρξης της Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για την πρόληψη της τρομοκρατίας, θα αποτελούσε συζητήσιμο «status quo»).

2. Απαγόρευση για τους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου να επιτρέπουν την πρόσβαση σε έγγραφα που στοχεύουν στη δημόσια πρόκληση για τέλεση τρομοκρατικών εγκλημάτων, καθώς και τη στρατολόγηση και εκπαίδευση τρομοκρατών.

3. Ενίσχυση της τεχνογνωσίας και των ικανοτήτων των υπηρεσιών καταστολής έναντι της χρήσης του Διαδικτύου για τρομοκρατικούς σκοπούς (μέσω κατάλληλης κατάρτισης, υποστήριξης εμπειρογνωμόνων και παροχής αποτελεσματικού εξοπλισμού, που θα μπορούσε να χρηματοδοτηθεί από την Επιτροπή).

4. Επείγουσα έκκληση προς τα κράτη μέλη να υπογράψουν και/ή να επικυρώσουν τη Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την πρόληψη της τρομοκρατίας (μέσω πολιτικής δήλωσης).

5. Αναθεώρηση της απόφασης-πλαισίου για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, προκειμένου να προβλέπονται παράλληλα εγκλήματα με τα προβλεπόμενα στη Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την πρόληψη της τρομοκρατίας και την ποινικοποίηση της δημόσιας πρόκλησης για τέλεση τρομοκρατικών εγκλημάτων καθώς και της στρατολόγησης και εκπαίδευσης τρομοκρατών, περιλαμβανομένων των διαπραττόμενων μέσω Διαδικτύου.

Μετά από λεπτομερή εξέταση των επιπτώσεων κάθε εναλλακτικής λύσης για την ασφάλεια, την οικονομία και τα ανθρώπινα δικαιώματα, καθώς και της στάθμισης των αντίστοιχων πλεονεκτημάτων και μειονεκτημάτων τους, απορρέει ότι ο συνδυασμός των εναλλακτικών λύσεων 5 και 3 θα αποτελούσε την αποτελεσματικότερη πολιτική για την καταπολέμηση της χρήσης του Διαδικτύου για τρομοκρατικούς σκοπούς, τηρουμένων πλήρως των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

231

Η Επιτροπή προέβη στην αξιολόγηση επιπτώσεων που προβλέπεται στο πρόγραμμα εργασίας της, που είναι διαθέσιμη στον ιστότοπο www.europa.eu.int.

3. Νομικά στοιχεία της πρότασης

305

- Σύνοψη της προτεινόμενης δράσης

Η προτεινόμενη τροποποίηση της απόφασης-πλαισίου του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2002 για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας στοχεύει στην εναρμόνιση των εθνικών διατάξεων σχετικά με τη δημόσια πρόκληση για τέλεση τρομοκρατικών εγκλημάτων, τη στρατολόγηση και την εκπαίδευση τρομοκρατών, κατά τρόπο ώστε οι συμπεριφορές αυτές να είναι αξιόποινες σε ολόκληρη την ΕΕ, περιλαμβανομένων εκείνων που διαπράττονται μέσω του Διαδικτύου, και να υπάρξουν εγγυήσεις ότι οι ισχύουσες διατάξεις σχετικά με τις ποινές, την ευθύνη των νομικών προσώπων, καθώς και τη δικαιοδοσία και την άσκηση ποινικών διώξεων έναντι τρομοκρατικών εγκλημάτων, θα εφαρμόζονται επίσης σε τέτοιους είδους συμπεριφορές.

310

- Νομική βάση

Άρθρα 29, 31 παράγραφος 1 στοιχείο ε) και 34 παράγραφος 2 στοιχείο β) της συνθήκης ΕΕ.

320

- Αρχή της επικουρικότητας

Στη δράση της Ένωσης εφαρμόζεται η αρχή της επικουρικότητας.

Οι στόχοι της πρότασης δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν με ικανοποιητικό τρόπο εκ μέρους των κρατών μελών για τους ακόλουθους λόγους.

Η σύγχρονη τρομοκρατία αποτελεί έντονα παγκόσμιο φαινόμενο. Η διάδοση προπαγάνδας που αποσκοπεί στην κινητοποίηση και τη στρατολόγηση, καθώς και οδηγιών χρήσεως και εγχειριδίων σε ηλεκτρονική μορφή που προορίζονται για την εκπαίδευση τρομοκρατών ή το σχεδιασμό επιθέσεων μέσω του Διαδικτύου έχει προφανώς διεθνικό και διασυνοριακό χαρακτήρα. Η απειλή είναι διεθνής· κατά συνέπεια, το ίδιο θα πρέπει να είναι και η αντιμετώπισή της, τουλάχιστον εν μέρει.

Οι πολιτικές της ΕΕ για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας καθώς και την καταπολέμηση της εγκληματικότητας στον κυβερνοχώρο δεν θα επιτύχουν τους στόχους τους παρά μόνο εάν τα κράτη μέλη συντονίσουν τις προσπάθειές τους και επιτευχθεί συνεργασία σε διεθνές επίπεδο. Οι διαφορές νομικής αντιμετώπισης στα διάφορα κράτη μέλη αποτελούν εμπόδιο στον απαιτούμενο συντονισμό των προσπαθειών σε επίπεδο ΕΕ και δυσχεραίνουν τη συνεργασία σε διεθνές επίπεδο.

Η δράση της Ένωσης θα επιτρέψει την καλύτερη υλοποίηση των στόχων της πρότασης για το λόγο ή τους λόγους που αναφέρονται παρακάτω.

Είναι προφανώς αναγκαίο να προσαρμοστούν στο νέο «modus operandi» των τρομοκρατών ή σημερινές συμπληρωματικές προσπάθειες για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο ΕΕ. Η διεύρυνση της τρέχουσας κοινής έννοιας της τρομοκρατίας θα αποτρέψει τους τρομοκράτες να επωφεληθούν από κενά και αποκλίσεις στις εθνικές νομοθεσίες. Οι δράσεις των κατασταλτικών υπηρεσιών κατά διασυνοριακών εγκληματικών δραστηριοτήτων θα διευκολυνθούν επίσης σημαντικά Η ύπαρξη ενός κοινού πεδίου για όλα τα κράτη μέλη θα διευκολύνει επίσης τη συνεργασία σε διεθνές επίπεδο, ενισχύοντας τη θέση της ΕΕ στα διεθνή φόρουμ.

Η ανάπτυξη της συνεργασίας μεταξύ υπηρεσιών καταστολής σε επίπεδο ΕΕ και σε διεθνές επίπεδο θα αυξήσει την αποτελεσματικότητα των ερευνών και των διώξεων, πράγμα που θα ενισχύσει την ασφάλεια.

Κατά συνέπεια, η πρόταση συμφωνεί με την αρχή της επικουρικότητας.

- Αρχή της αναλογικότητας

Η πρόταση τηρεί την αρχή της αναλογικότητας για το λόγο ή τους λόγους που αναφέρονται παρακάτω.

Η παρούσα πρόταση δεν υπερβαίνει ό,τι είναι αναγκαίο και χρήσιμο σε επίπεδο ΕΕ. Ως απόφαση-πλαίσιο, δεσμεύει τα κράτη μέλη ως προς το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα αλλά αφήνει στις εθνικές αρχές την επιλογή της μορφής και των μεθόδων εφαρμογής.

Οι διατάξεις της οδηγίας σχετικά με το ηλεκτρονικό εμπόριο και της οδηγίας σχετικά με τη διατήρηση των δεδομένων παραμένουν αμετάβλητες, έτσι ώστε δεν υπάρχει καμία νέα υποχρέωση για τους παρόχους υπηρεσιών τηλεπικοινωνιών ή τους φορείς εκμετάλλευσης. Η πρόταση δεν επιβάλλει στις επιχειρήσεις το βάρος της θέσπισης νέων μηχανισμών συνεργασίας. Έχει μόνο ως αποτέλεσμα την αυξημένη χρήση των υπαρχόντων μηχανισμών που προβλέπονται στις οδηγίες για το ηλεκτρονικό εμπόριο και για τη διατήρηση των δεδομένων. Το έμμεσο κόστος που απορρέει από την παρούσα πρόταση περιορίζεται στο συμπληρωματικό φόρτο εργασίας για τη διεξαγωγή ερευνών που συνδέονται με τις νέες αξιόποινες πράξεις. Δεδομένου του αριθμού της κίνησης δικαστικών διαδικασιών που συνδέονται με την τρομοκρατία κάθε έτος στην ΕΕ, το κόστος αυτό δεν είναι σημαντικό.

- Επιλογή των μέσων

341

Προτεινόμενα μέσα: απόφαση-πλαίσιο που βασίζεται στο άρθρο 34 παράγραφος 2 σημείο β) της συνθήκης ΕΕ. Επειδή ο στόχος είναι η προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών, τα άλλα μέσα δεν είναι κατάλληλα.

4. Δημοσιονομικές επιπτώσεις

409

Η πρόταση δεν έχει επιπτώσεις στον προϋπολογισμό της Κοινότητας.

E-14058

2007/0236 (CNS)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗ-ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με την τροποποίηση της απόφασης-πλαισίου 2002/475/ΔΕΥ για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και ιδίως το άρθρο 29 και το άρθρο 31 παράγραφος 1 στοιχείο ε) και το άρθρο 34 παράγραφος 2 στοιχείο β),

την πρόταση της Επιτροπής[1],

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου[2],

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Η τρομοκρατία αποτελεί μια από τις σοβαρότερες παραβιάσεις των παγκόσμιων αξιών της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ελευθερίας, της ισότητας και της αλληλεγγύης, του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, στις οποίες βασίζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση. Αντιπροσωπεύει επίσης μια από τις σοβαρότερες προσβολές των αρχών της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου, που είναι κοινές στα κράτη μέλη και στις οποίες βασίζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση.

(2) Η απόφαση-πλαίσιο 2002/745/ΔΕΥ του Συμβουλίου σχετικά με την καταπολέμηση της τρομοκρατίας αποτελεί τη βάση της αντιτρομοκρατικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η εκπόνηση ενός κοινού νομικού πλαισίου για όλα τα κράτη μέλη και ιδίως ένας εναρμονισμένος ορισμός των τρομοκρατικών εγκλημάτων, επέτρεψε την εκπόνηση και ανάπτυξη της αντιτρομοκρατικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τηρουμένων των θεμελιωδών δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου.

(3) Τα τελευταία αυτά έτη, η τρομοκρατική απειλή αναπτύχθηκε και εξελίχθηκε γρήγορα. Το «modus operandi» των ενεργών τρομοκρατών και των υποστηρικτών τους τροποποιήθηκε, περιλαμβανομένης της αντικατάστασης των ιεραρχικά δομημένων ομάδων από ημιαυτόνομες μονάδες που έχουν μεταξύ τους σχετικά χαλαρούς δεσμούς. Οι μονάδες αυτές συνδέονται με διεθνή δίκτυα και ανατρέχουν όλο και περισσότερο στις νέες τεχνολογίες και ιδίως στο Διαδίκτυο.

(4) Το Διαδίκτυο χρησιμοποιείται για να εμπνεύσει και να κινητοποιήσει τοπικά τρομοκρατικά δίκτυα και άτομα στην Ευρώπη και χρησιμοποιείται επίσης ως πηγή πληροφοριών σχετικά με τις τρομοκρατικές μεθόδους και μέσα, λειτουργώντας ως «εικονικό στρατόπεδο εκπαίδευσης». Δραστηριότητες όπως η δημόσια πρόκληση για τέλεση τρομοκρατικών εγκλημάτων και η στρατολόγηση και εκπαίδευση τρομοκρατών έχουν πολλαπλασιαστεί, με πολύ μικρό κόστος και ανάληψη ευθύνης.

(5) Το Πρόγραμμα της Χάγης υπογραμμίζει ότι, για να προληφθεί και να καταπολεμηθεί αποτελεσματικά η τρομοκρατία, με πλήρη σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων, απαιτείται από τα κράτη μέλη να μην περιοριστούν στη διατήρηση της δικής τους ασφάλειας, αλλά επίσης να εστιαστούν στην ασφάλεια της Ένωσης στο σύνολό της.

(6) Το σχέδιο δράσης για την εφαρμογή του Προγράμματος της Χάγης υπογραμμίζει ότι η τρομοκρατία απαιτεί συνολική αντιμετώπιση και ότι οι προσδοκίες των πολιτών της Ένωσης δεν μπορούν να αγνοηθούν ούτε να μείνουν αναπάντητες από την Ένωση. Εξάλλου αναφέρει ότι πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις διάφορες πλευρές της πρόληψης, της προετοιμασίας και της παρέμβασης, ώστε να βελτιωθούν και ενδεχομένως να συμπληρωθούν οι ικανότητες των κρατών μελών για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, με επικέντρωση ιδίως στη στρατολόγηση, τη χρηματοδότηση, την ανάλυση κινδύνου, την προστασία των υποδομών ζωτικής σημασίας και τη διαχείριση των επιπτώσεων.

(7) Η παρούσα πρόταση προβλέπει την ποινικοποίηση των εγκλημάτων που συνδέονται με την τρομοκρατία ώστε να συμβάλει στον γενικότερο πολιτικό στόχο που αποτελεί η πρόληψη της τρομοκρατίας μέσω της μείωσης της διάδοσης εγγράφων που δύνανται να υποκινήσουν άτομα σε τέλεση τρομοκρατικών επιθέσεων.

(8) Το ψήφισμα 1624 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών (2005) καλεί τα κράτη να εκδώσουν τα απαραίτητα και κατάλληλα μέτρα, σύμφωνα με τις υποχρεώσεις τους δυνάμει του διεθνούς δικαίου, για την εκ του νόμου απαγόρευση της υποκίνησης σε τέλεση μιας ή περισσότερων τρομοκρατικών πράξεων και για την πρόληψη μιας τέτοιας υποκίνησης. Η έκθεση του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών με τίτλο «Ενωμένοι κατά της τρομοκρατίας: συστάσεις για μια παγκόσμια αντιτρομοκρατική στρατηγική» της 27ης Απριλίου 2006, ερμηνεύει το προαναφερθέν ψήφισμα ως βάση που θα επιτρέψει την ποινικοποίηση της υποκίνησης για τη τέλεση τρομοκρατικών πράξεων και της στρατολόγησης τρομοκρατών, περιλαμβανομένης της υποκίνησης μέσω του Διαδικτύου. Η παγκόσμια αντιτρομοκρατική στρατηγική για τα Ηνωμένα Έθνη (8 Σεπτεμβρίου 2006) κηρύσσει ότι τα κράτη μέλη και ο οργανισμός Ηνωμένων Εθνών θα επιχειρήσουν να διερευνήσουν τα μέσα για το συντονισμό των προσπαθειών τόσο σε διεθνή όσο και σε περιφερειακή κλίμακα, ώστε να αντιμετωπίσουν την τρομοκρατία με όλες τις μορφές και εκδηλώσεις της στο Διαδίκτυο.

(9) Η Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την πρόληψη της τρομοκρατίας επιβάλει στα κράτη μέρη να ποινικοποιήσουν τη δημόσια πρόκληση για τέλεση τρομοκρατικού εγκλήματος, καθώς και τη στρατολόγηση και εκπαίδευση τρομοκρατών, όταν διαπράττονται παράνομα και εκ προθέσεως.

(10) Οι ορισμοί των τρομοκρατικών εγκλημάτων, περιλαμβανομένων εκείνων που συνδέονται με τρομοκρατικές δραστηριότητες, θα πρέπει να προσεγγίσουν περισσότερο σε όλα τα κράτη μέλη, κατά τρόπο ώστε να καλύπτεται η δημόσια πρόκληση για τέλεση τρομοκρατικού εγκλήματος καθώς και η στρατολόγηση και εκπαίδευση τρομοκρατών, όταν διαπράττονται εκ προθέσεως.

(11) Πρέπει να προβλεφθούν ποινές και κυρώσεις κατά των φυσικών και νομικών προσώπων που κρίνονται ένοχοι ή υπεύθυνοι δημόσιας πρόκλησης για τέλεση τρομοκρατικών εγκλημάτων, στρατολόγησης και εκπαίδευσης τρομοκρατών, όταν διαπράττονται εκ προθέσεως. Οι συμπεριφορές αυτές θα πρέπει να επισύρουν τις ίδιες ποινές σε όλα τα κράτη μέλη, είτε διαπράττονται μέσω του Διαδικτύου είτε όχι.

(12) Πρέπει να θεσπιστούν συμπληρωματικοί κανόνες περί δικαιοδοσίας, ώστε να υπάρξουν εγγυήσεις ότι η δημόσια πρόκληση για τέλεση τρομοκρατικού εγκλήματος, καθώς και στη στρατολόγηση και εκπαίδευση τρομοκρατών, μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο αποτελεσματικών διώξεων, όταν στοχεύουν ή έχουν ως αποτέλεσμα την τέλεση τρομοκρατικού εγκλήματος που εμπίπτει στη δικαιοδοσία ενός κράτους μέλους.

(13) Δεδομένου ότι οι στόχοι της προβλεπόμενης δράσης δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν με ικανοποιητικό τρόπο μονομερώς εκ μέρους των κρατών μελών και κατά συνέπεια, λόγω της αναγκαιότητας εναρμονισμένων κανόνων σε ευρωπαϊκή κλίμακα, μπορούν να επιτευχθούν καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης, η Ένωση μπορεί να θεσπίσει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας. Βάσει της αρχής της αναλογικότητας, η εν λόγω απόφαση-πλαίσιο δεν υπερβαίνει ό,τι είναι αναγκαίο για την επίτευξη των στόχων αυτών.

(14) Η Ένωση σέβεται τις αρχές που αναγνωρίζονται στο άρθρο 6 παράγραφος 2 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση και συμπεριλαμβάνονται στο Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδίως τα κεφάλαια ΙΙ και VI. Τίποτα στην παρούσα απόφαση-πλαίσιο δεν μπορεί να ερμηνευθεί ως προοριζόμενο να μειώσει ή να εμποδίσει θεμελιώδη δικαιώματα ή ελευθερίες, όπως η ελευθερία έκφρασης, του συνέρχεσθαι, του συνεταιρίζεσθαι, καθώς και το δικαίωμα σεβασμού της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής, περιλαμβανομένου του δικαιώματος της εμπιστευτικότητας της αλληλογραφίας.

(15) Η δημόσια πρόκληση για τέλεση τρομοκρατικών εγκλημάτων, τη στρατολόγηση και την εκπαίδευση τρομοκρατών είναι εγκλήματα εκ προθέσεως. Κατά συνέπεια, τίποτα στην παρούσα απόφαση-πλαίσιο δεν μπορεί να ερμηνευθεί ως προοριζόμενο να μειώσει ή να εμποδίσει τη διάδοση δεδομένων για λόγους επιστημονικούς, ακαδημαϊκούς ή ενημέρωσης. Η έκφραση ριζοσπαστικών, πολεμικών ή αμφιλεγόμενων απόψεων στο πλαίσιο δημόσιας συζήτησης σε σχέση με ευαίσθητα πολιτικά θέματα, περιλαμβανομένης της τρομοκρατίας, δεν εμπίπτει στο πεδίο της παρούσας απόφασης-πλαισίου και ιδίως στον ορισμό της δημόσιας πρόκλησης σε τέλεση τρομοκρατικών εγκλημάτων,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟ:

Άρθρο 1

Η απόφαση-πλαίσιο της 13ης Ιουνίου 2002 για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας τροποποιείται ως εξής:

1. Το άρθρο 3 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Άρθρο 3 – Εγκλήματα συνδεόμενα με τρομοκρατικές δραστηριότητες

1. Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης-πλαισίου, νοούνται ως:

(α) «δημόσια πρόκληση για τέλεση τρομοκρατικού εγκλήματος», η διάδοση ή η με οποιονδήποτε τρόπο διάθεση ενός μηνύματος προς το κοινό, με πρόθεση την υποκίνηση σε τέλεση μιας από τις πράξεις που απαριθμούνται στο άρθρο 1 παράγραφος 1 στοιχεία α) έως η), όταν μια τέτοια συμπεριφορά, είτε υποστηρίζει άμεσα είτε όχι τα τρομοκρατικά εγκλήματα, προκαλεί κίνδυνο τέλεσης ενός ή περισσότερων τέτοιων εγκλημάτων.

(β) «στρατολόγηση τρομοκρατών», η υποκίνηση άλλου προσώπου σε τέλεση μιας από τις πράξεις που απαριθμούνται στο άρθρο 1 παράγραφος 1 ή στο άρθρο 2 παράγραφος 2 .

(γ) «εκπαίδευση τρομοκρατών», η παροχή οδηγιών σχετικά με την κατασκευή ή τη χρήση εκρηκτικών, πυροβόλων όπλων, λοιπών όπλων ή επιβλαβών ή επικίνδυνων ουσιών ή άλλων ειδικών μεθόδων ή τεχνικών, ενόψει της διάπραξης μιας από τις πράξεις που απαριθμούνται στο άρθρο 1 παράγραφος 1, έχοντας επίγνωση ότι η διαβιβασθείσα τεχνογνωσία πρέπει να χρησιμοποιηθεί για το σκοπό αυτό.

2. Κάθε κράτος μέλος λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα για να θεωρηθούν επίσης ως εγκλήματα συνδεόμενα με τρομοκρατικές δραστηριότητες, οι ακόλουθες πράξεις εκ προθέσεως:

(α) η δημόσια πρόκληση για τέλεση τρομοκρατικού εγκλήματος·

(β) η στρατολόγηση τρομοκρατών·

(γ) η εκπαίδευση τρομοκρατών·

(δ) η διακεκριμένη κλοπή που διαπράττεται με σκοπό την τέλεση μιας από τις πράξεις που απαριθμούνται στο άρθρο 1 παράγραφος 1·

(ε) η εκβίαση με σκοπό την τέλεση μιας από τις πράξεις που απαριθμούνται στο άρθρο 1 παράγραφος 1·

(στ) η πλαστογραφία διοικητικών εγγράφων με σκοπό την τέλεση μιας από τις πράξεις που απαριθμούνται στο άρθρο 1 παράγραφος 1 στοιχεία α) έως η) καθώς και στο άρθρο 2 παράγραφος 2 στοιχείο β).

3. Για να θεωρηθεί αξιόποινη μια πράξη βάσει της παραγράφου 2, δεν είναι αναγκαίο να διαπραχθεί πράγματι τρομοκρατικό έγκλημα.

2. Στο άρθρο 4, οι παράγραφοι 1 και 2 αντικαθίστανται από το ακόλουθο κείμενο:

«Κάθε κράτος μέλος λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα ώστε να επισύρει ποινή η απόπειρα τέλεσης εγκλήματος που προβλέπεται στο άρθρο 1 παράγραφος 1 και στο άρθρο 3, εξαιρουμένης της κατοχής που προβλέπεται στο άρθρο 1 παράγραφος 1 στοιχείο στ), καθώς και των εγκλημάτων που προβλέπονται στο άρθρο 1 παράγραφος 1 στοιχείο θ) και στο άρθρο 3 παράγραφος 2 στοιχεία α) έως γ).»

3. Στο άρθρο 9 προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος 1(α):

«1α. Κάθε κράτος μέλος μπορεί επίσης να θεμελιώσει τη δικαιοδοσία του για τα εγκλήματα που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 στοιχεία α) έως γ) όταν το έγκλημα στοχεύει ή έχει ως αποτέλεσμα την τέλεση ενός από τα εγκλήματα που αναφέρονται στο άρθρο 1 και όταν το εν λόγω έγκλημα εμπίπτει στη δικαιοδοσία του κράτους μέλους βάσει ενός από τα κριτήρια που προβλέπονται στην παράγραφο 1 στοιχεία α) έως ε) του παρόντος άρθρου.»

Άρθρο 2

1 Τα κράτη μέλη θεσπίζουν τα αναγκαία μέτρα για να συμμορφωθούν προς την παρούσα απόφαση-πλαίσιο το αργότερο την [31 Δεκεμβρίου 2008].»

2 Τα κράτη μέλη διαβιβάζουν, το αργότερο την [31 Δεκεμβρίου 2008] στη Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου και στην Επιτροπή, το κείμενο των διατάξεων με τις οποίες ενσωματώνονται στο εθνικό τους δίκαιο οι δυνάμει της παρούσας απόφασης-πλαισίου υποχρεώσεις τους. Το Συμβούλιο, το αργότερο την [31 Δεκεμβρίου 2009] και βάσει αφενός, έκθεσης που συντάσσεται με τα εν λόγω στοιχεία και αφετέρου έκθεσης της Επιτροπής, επαληθεύει εάν τα κράτη μέλη έχουν λάβει τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να συμμορφωθούν με την παρούσα απόφαση-πλαίσιο.»

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση-πλαίσιο αρχίζει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

[1] [...]

[2] [...]