Γνωμοδότηση για την κοινοτική πρωτοβουλία όσον αφορά τον εκσυγχρονισμό της βιομηχανίας κλωστοϋφαντουργίας - ένδυσης της Πορτογαλίας

(94/C 217/04)

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στις 22 Μαρτίου 1994, αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών για την κοινοτική πρωτοβουλία όσον αφορά τον εκσυγχρονισμό της βιομηχανίας κλωστοϋφαντουργίας - ένδυσης της Πορτογαλίας.

Η Επιτροπή των Περιφερειών, κατά την 3η σύνοδο ολομελείας της, στις 17 και 18 Μαΐου 1994, υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση η οποία καταρτίσθηκε με βάση την έκθεση του γενικού εισηγητή κ. Couto.

Εκτιμώντας ότι το 30 % των εξαγωγών της Πορτογαλίας είναι συγκεντρωμένο στην κλωστοϋφαντουργία, η οποία και είναι συγκεντρωμένη σε ορισμένες περιοχές, στις οποίες το 70 % του ενεργού πληθυσμού εξαρτάται από αυτή και των οποίων η οικονομία αντιμετωπίζει σήμερα σοβαρές δυσχέρειες,

Εκτιμώντας ότι η Συνθήκη προβλέπει ενίσχυση των πρωτοβουλιών που αποσκοπούν στη μείωση των διαφορών που υπάρχουν όσον αφορά την ευημερία μεταξύ των διαφόρων περιοχών της Ευρώπης, και ιδιαίτερα εκείνων στις οποίες το βιοτικό επίπεδο είναι ασυνήθως χαμηλό ή στις οποίες επικρατεί σοβαρή υποαπασχόληση (άρθρο 92 της Συνθήκης),

Εκτιμώντας ότι η Συνθήκη του Μάαστριχτ προβλέπει την επέκταση του πεδίου παρέμβασης της Κοινότητας στους τομείς της βιομηχανίας και της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής (άρθρο 130 κ.ε. της Συνθήκης), με παράλληλη τήρηση των αρχών του άρθρου 2 της Συνθήκης,

Εκτιμώντας ότι η νέα κοινοτική βιομηχανική πολιτική επιτρέπει στο Συμβούλιο να υιοθετεί ειδικά μέτρα για την παροχή υποστήριξης προς τα κράτη μέλη, με στόχο την επιτάχυνση της προσαρμογής της βιομηχανίας στις βιομηχανικές αλλαγές της οικονομίας σε διεθνές επίπεδο (άρθρο 130 ΣΤ της Συνθήκης),

Εκτιμώντας ότι η θέσπιση της κοινής εμπορικής πολιτικής (άρθρο 110 της Συνθήκης) είναι κάτι το κεκτημένο, και ότι η συμφωνία όσον αφορά τη Γενική Συμφωνία Δασμών και Εμπορίου (ΓΣΔΕ) αποτελεί το αποκορύφωμά της,

Εκτιμώντας ότι η συμφωνία όσον αφορά τη ΓΣΔΕ θα έχει σοβαρές επιπτώσεις στην κλωστοϋφαντουργία της Πορτογαλίας λόγω των διαρθρωτικών ελλείψεών της:

- χαμηλό επίπεδο δημιουργίας καθαρού παγίου κεφαλαίου,

- περιορισμένη δυνατότητα προγραμματισμού και εμπορίας σε διεθνή κλίμακα,

- γενική έλλειψη ιδίων σημάτων,

- ανταγωνιστικότητα που βασίζεται σε ένταση εργατικού προσωπικού και αμοιβές που απέχουν πολύ από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, και

- απαρχαιωμένοι εξοπλισμοί,

Εκτιμώντας ότι, στα πλαίσια της πρόσφατης μεταρρύθμισης των διαρθρωτικών ταμείων η συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίησης και περιφερειακής διοίκησης αποτελεί ουσιώδες στοιχείο της προετοιμασίας της εφαρμογής και της αξιολόγησης των δράσεων, σύμφωνα με την ορθή εφαρμογή της αρχής της εταιρικής σχέσης,

Εκτιμώντας ότι η Συνθήκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπει ρητά την αρχή βάσει της οποίας η Ένωση θα πρέπει να διαθέτει τα απαραίτητα χρηματοδοτικά μέσα για να επιτύχει τους στόχους της και να διασφαλίσει την επιτυχία των πολιτικών της (άρθρο 201 Α της Συνθήκης),

Εκτιμώντας ότι το Συμβούλιο της 15ης Δεκεμβρίου 1993 ανέλαβε τη δέσμευση να διαθέσει συμπληρωματικά 400 εκατατομμύρια Εcu στην Πορτογαλία, για την εκτέλεση ειδικού προγράμματος για τη βιομηχανία κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και ενδυμάτων,

Εκτιμώντας ότι το βασικό ζήτημα είναι ο χειρισμός όσον αφορά τον προϋπολογισμό αυτής της ενίσχυσης που πρέπει να αναφέρεται εκτός των πιστώσεων που αποφασίστηκαν ήδη για την Πορτογαλία, και

Λαμβάνοντας υπόψη το άρθρο 11 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2083/93 του Συμβουλίου που θεσπίζει τη νομική βάση των πρωτοβουλιών της Κοινότητας και των διατάξεων που ορίζουν ότι τα χρηματοοικονομικά μέτρα πρέπει να παρουσιάζουν σημαντικό ενδιαφέρον για την Κοινότητα και να συμφωνούν με το άρθρο 92, παράγραφος 3, σημείο α) της Συνθήκης,

Λαμβάνοντας υπόψη τη χάραξη των κατευθυντήριων γραμμών για τα λειτουργικά προγράμματα που έχουν ως στόχο τις περιφέρειες που εξαρτώνται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τον τομέα της κλωστοϋφαντουργίας/ειδών ένδυσης, την πρωτοβουλία Retex, και έχοντας υπόψη την πρόταση για τη συνέχιση του προγράμματος έως το 1999,

Λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι η νομοθεσία του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης καθορίζει τους προσανατολισμούς των κοινοτικών πρωτοβουλιών στο πλαίσιο του εν λόγω Ταμείου 7 για τα προβλήματα που συνδέονται με την υλοποίηση των κέντρων κοινοτικής πολιτικής,

- Η Επιτροπή των Περιφερειών εκτιμά ότι:

α) οι στόχοι της πρωτοβουλίας λαμβάνουν υπόψη τη σημασία του τομέα κλωστοϋφαντουργίας/ειδών ένδυσης για την πορτογαλική οικονομία, τόσο όσον αφορά την απασχόληση όσο και τις εξαγωγές.

β) ixοι στόχοι υλοποιούν τη δέσμευση που ανέλαβε το Συμβούλιο κατά τις σχετικές συνομιλίες για τη συμφωνία της ΓΣΔΕ.

γ) δεν έρχονται σε αντίφαση με οποιαδήποτε διάταξη της κοινοτικής νομοθεσίας και, ειδικότερα, με τις διατάξεις του τίτλου ΧΙΙΙ (βιομηχανία - Συνθήκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης) προς τις οποίες συμμορφούνται.

δ) ixλαμβάνουν υπόψη τους στόχους του άρθρου 130 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, κυρίως δε τους στόχους που αναφέρονται στην επιτάχυνση της διαδικασίας προσαρμογής της βιομηχανίας στις διαρθρωτικές μεταβολές.

ε) επειδή η ενσωμάτωση της γραμμής αυτής στην κατηγορία αριθ. 2 των οικονομικών προοπτικών είναι συζητήσιμη, αυτή δεν μπορεί να έλθει σε αντίθεση με τις δεσμεύσεις που ανέλαβε το Συμβούλιο, πράγμα που επεσήμανε στο ψήφισμά του το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (έκθεση Fitzgerald).

- Ακόμη, η ΕΤΠ επιβεβαιώνει το ενδιαφέρον και την ορθότητα της πρωτοβουλίας και εκδίδει, κατά συνέπεια, ευνοϊκή γνωμοδότηση όσον αφορά το αίτημα που υπέβαλε η Επιτροπή.

- Προτείνει, πάντως, να επανεξετασθεί ο περιορισμός της αύξησης της παραγωγής όσον αφορά τον όγκο της, διότι για την οικονομία της Πορτογαλίας, η κλωστοϋφαντουργία και η βιομηχανία ειδών ένδυσης αποτελεί στρατηγικό τομέα.

- Η ΕΤΠ συνιστά, όσον αφορά τη χρηματοδότηση των επιλέξιμων μέτρων, να διατηρηθεί η δυνατότητα διοχέτευσης οικονομικών μέσων και μέσω άλλων οικονομικών οργανισμών, και όχι μόνο μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕ), για να χορηγούνται επιδοτήσεις επιτοκίων βάσει των ίδιων όρων με εκείνους της ΕΤΕ.

- Υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με το Πράσινο Βιβλίο της Επιτροπής, πρέπει να ευνοηθούν οι δράσεις καινοτομίας και εκσυγχρονισμού, και ότι, συνεπώς, η απόφαση να αποκλεισθεί από την πρωτοβουλία η ενίσχυση για τη δημιουργία νέων μονάδων και βιομηχανικών εγκαταστάσεων είναι αμφισβητήσιμη.

- Η ΕΤΠ προτείνει να θεωρηθεί ως πρωταρχικής σημασίας η σύνδεση της πρωτοβουλίας αυτής με τις πρωτοβουλίες εκείνες που βρίσκονται στο στάδιο της υλοποίησης μέσα στο πλαίσιο του Retex, καθώς και με άλλες πρωτοβουλίες που έχουν βιομηχανική διάσταση, όπως η Adapt και οι πρωτοβουλίες για τις ΜΜΕ, εκτός εκείνων που προβλέπονται στο Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης ΙΙ (ΚΠΣ), οι οποίες πρέπει να καθορισθούν από το σχετικό κράτος μέλος στα πλαίσια του Προγράμματος Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΠΠΑ), του ειδικού αναπτυξιακού προγράμματος της πορτογαλικής βιομηχανίας (Pedip), και κυρίως του προγράμματος για την ολοκληρωμένη ενέργεια που προβλέπεται για την ανάπτυξη της περιοχής Vale do Ave, που είναι η πιο εξαρτημένη από την κλωστοϋφαντουργία περιοχή.

- Καλεί την Επιτροπή να απαιτεί κατηγορηματικά από το δικαιούχο κράτος μέλος να διασφαλίσει τη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης στην προετοιμασία, την εφαρμογή και την αξιολόγηση των δράσεων.

- Λόγω της σοβαρότητας της σημερινής κατάστασης, προτείνει την ενεργοποίηση των μηχανισμών του προϋπολογισμού ήδη από το 1994.

Βρυξέλλες, 17 Μαΐου 1994.

Η Πρόεδρος της

Επιτροπή των Πεσιφεσειών

Jacques ΒLΑΝC