30.3.2004 EL C 80/1 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
II
(Προπαρασκευαστικές πράξεις )
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
404η ΣΥΝΟ∆ΟΣ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑΣ ΤΗΣ 10ης ΚΑΙ 11ης ∆ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2003
Γνωµοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονοµικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά µε το «Σχέδιο κανο-
νισµού της Επιτροπής για την τροποποίηση του πεδίου εφαρµογής του κανονισµού (ΕΚ )αριθ. 70/
2001µε τη συµπερίληψη των ενισχύσεων για έρευνα και ανάπτυξη »(1)
(2004/C 80/01)
Στις 3 Ιουνίου 2003, και σύµφωνα µε το άρθρο 262 της ΣΕΚ, η Επιτροπή της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφάσισε
να ζητήσει τη γνωµοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονοµικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά µε το ανωτέρω
σχέδιο.
Το ειδικευµένο τµήµα «Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση »στο οποίο ανατέθηκε η προετοιµασία των
σχετικών εργασιών επεξεργάστηκε τη γνωµοδότησή του στις 12 Νοεµβρίου 2003 µε βάση την εισηγητική
έκθεση του κ. Wolf.
Η Ευρωπαϊκή Οικονοµική και Κοινωνική Επιτροπή, κατά την 404η σύνοδο ολοµέλειας της 10ης και
11ης ∆εκεµβρίου 2003 (συνεδρίαση της 10ης ∆εκεµβρίου ),υιοθέτησε την ακόλουθη γνωµοδότηση µε
103 ψήφους και1 ψήφο κατά.
1.Εισαγωγή
1.1. Τα άρθρα 87 και88 της Συνθήκης ΕΚ ρυθµίζουν τη
γενική απαγόρευση της χορήγησης ενισχύσεων και προβλέπουν τιςπεριπτώσεις και τις διαδικασίες παρέκκλισης από τη γενική
ασυµβατότητα των κρατικών ενισχύσεων µε τις αρχές της κοινής
αγοράς. Σύµφωνα µε το άρθρο 88 (3), οι εν λόγω ενισχύσεις πρέπει
να κοινοποιούνται στην Επιτροπή (υποχρέωση κοινοποίησης ),
προκειµένου αυτή να είναι σε θέση να διατυπώνει τις παρατηρήσεις
της καινα αποφασίζειγι α αυτές.
1.2. Με τον κανονισµό (ΕΚ)αριθ. 70/2001 ήδη απαλλάσ-
σονταν ορισµένες κρατικές ενισχύσεις προς µικροµεσαίες επιχει-
ρήσεις (ΜΜΕ )από την υποχρέωση κοινοποίησης και ρυθµίζονταν
ιδιαιτέρως τα όρια, κάτω από τα οποία η Επιτροπή παραιτούνταναπό την υποχρέωση κοινοποίησης, η οποία ίσχυε για τις άλλες
περιπτώσεις («κανονισµός εξαίρεσης »).Το παρόν σχέδιο κανο-
νισµού της Επιτροπής αφορά, επί του παρόντος, την τροποποίησηκαι τη σηµαντική επέκταση του κανονισµού (ΕΚ)αριθ. 70/2001,
ο οποίος ίσχυε µέχρι τώρα. Εν προκειµένω, πρόκειται κυρίως για
την υιοθέτηση του νέου ορισµού της Επιτροπής για τις ΜΜΕ καιγια τη συµπερίληψη ορισµένων ενισχύσεων για εργασίες έρευναςκαιανάπτυξης.
(1)ΕΕC 190 της 12.8.20031.3. Μέχρι τώρα, οι διαδικασίες για τη χορήγηση κρατικών
ενισχύσεων για την έρευνα και την ανάπτυξη σε όλες τις κατηγορίες
επιχειρήσεων —συµπεριλαµβανοµένων και των ΜΜΕ —ρυθµί-
ζονταν από το «Κοινοτικό πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις στην
έρευνα καιανάπτυξη (κοινοτικό πλαίσιο Ε &Α)» (2).Οιεν λόγω
διαδικασίες προέβλεπαν, µεταξύ άλλων, ότι όλες οι ενισχύσειςαυτού του είδους υπόκεινται στην υποχρέωση κοινοποίησης. Αυτότο κοινοτικό πλαίσιο εξακολουθεί να ισχύει και να εφαρµόζεται
για όλες τις κρατικές ενισχύσεις στην έρευνα και ανάπτυξη, οι
οποίες δεν εµπίπτουν στις εξαιρέσεις του προτεινόµενου σχεδίουκανονισµού.
2.Κύρια σηµεία της πρότασης της Επιτροπής
2.1. Οι προτεινόµενες τροποποιήσεις του κανονισµού (ΕΚ)
αριθ. 70/2001 στοχεύουν κυρίως στην εξαίρεση των κρατικών
ενισχύσεων Ε &Α για τις ΜΜΕ, οι οποίες είναι χαµηλότερες από
ένα συγκεκριµένο ανώτατο όριο, από την υποχρέωση κοινοποίησης,καθώς καιστη ρύθµι ση των παρακάτω θεµάτων, τα οποία έχουν
ιδιαίτερη σηµασία για τις ΜΜΕ:
— τις εργασίες Ε &Α, οιοποίες εκτελούνταιαπό κοι νού από
επιχειρήσεις και δηµόσια ερευνητικά κέντρα,
(2)ΕΕC4 5 της 17.2.1996, σ. 5.
C 80/2 EL 30.3.2004 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
— τον ορισµό της «βασικής έρευνας »,της «βιοµηχανικής έρευ-
νας »καιτης «προ -ανταγωνιστικής δραστηριότητας ανάπτυ-
ξης »,
— τις επιλέξιµες δαπάνες,
— την ένταση της ενίσχυσης (ποσοστιαίο ανώτατο όριο ενίσχυ-
σης επί του συνόλου των επιλέξιµων δαπανών ),
— τις ενισχύσεις για τις δαπάνες που σχετίζονται µε την
απόκτηση διπλωµάτων ευρεσιτεχνίας και την εκπόνηση
µελετών σκοπιµότητας,
— τις επιµέρους ενισχύσεις για σηµαντικότερα σχέδια (ανώτατο
όριο της εξαίρεσης ),
— τις ενισχύσεις που θα εξακολουθούν να υπόκεινται στην
υποχρέωση κοινοποίησης.
2.2. Επιπλέον, ο ορισµός των µικροµεσαίων επιχειρήσεων
(ΜΜΕ )στο παράρτηµα Ι του κανονισµού τροποποιείται σύµφωνα
µε τη σύσταση 2003/361/ΕΚ της Επιτροπής, της 6ης Μαΐου2003 (
1).Ο νέος ορισµός θα ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2005.
2.3. Επίσης, θα πρέπει να διευθετηθούν οριστικά οι ενισχύσεις
που χορηγήθηκαν πριν από την έναρξη της ισχύος του κανονισµού
αυτού και χωρίς προηγούµενη έγκριση από την Επιτροπή.
2.4. Τέλος, οι οριζόµενες στο παράρτηµα ΙΙΙ του κανονισµού
ειδικές διατάξεις περί υποβολής εκθέσεων θα αντικατασταθούν στοµέλλον από ένα ενιαίο και απλουστευµένο σύστηµα υποβολής
εκθέσεων, κατ' εφαρµογή του άρθρου 27του κανονισµού (ΕΚ)
αριθ. 659/1999.
3.Γενικές παρατηρήσεις
3.1. Στο πλαίσιο των σηµαντικών προϋποθέσεων για ευηµερία
και οικονοµική και κοινωνική πρόοδο, οι οποίες ήδη αναφέρθηκαν
σε πολλές γνωµοδοτήσεις της ΕΟΚΕ, ο ανταγωνισµός, η ισότηταευκαιριών και η ανάπτυξη των γνώσεων διαδραµατίζουν ουσιώδη
ρόλο.
3.1.1. Γενικά, οι ενισχύσεις δεν πρέπει να γίνονται αποδεκτές,
επειδή υπονοµεύουν την ισότητα των ευκαιριών και τον ανταγω-
νισµό, συνεπάγονται υψηλότερη φορολογική επιβάρυνση, απαι-τούν σηµαντικές νοµοθετικές ρυθµίσεις και προκαλούν εκτεταµένα
διοικητικά βάρη για όλους τους συµµετέχοντες.
3.1.2. Μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όπως στην πολιτική
για την έρευνα, την πολιτική για τις µικροµεσαίες επιχειρήσειςκαι την περιφερειακή πολιτική, είναι δυνατόν να χορηγηθούν
ενισχύσεις, προκειµένου να δοθεί στις επιχειρήσεις της ΕΕ η ώθηση,
την οποία δεν µπορούν να δηµιουργήσουν αρχικά οι ίδιες και ηοποία είναι απαραίτητη για την ανταγωνιστικότητά τους έναντιτων (καιεκτός Ευρώπης )ανταγωνιστών τους.
(1)ΕΕL 124 της 20.5.2003, σ. 36.3.2. Στο µέτρο που µπορούν να χορηγηθούν ενισχύσεις, θα
έπρεπε να επιδιωχθεί γενικά η µεγαλύτερη δυνατή εναρµόνιση των
ορισµών και των ρυθµίσεων, προκειµένου να περιορισθεί στο
ελάχιστο η διοικητική επιβάρυνση όλων των συµµετεχόντωνπαραγόντων καινα καταστεί ταυτόχρονα περι σσότερο κατανοητότο νοµοθετικό πλαίσιο. Πρόκειται για µία σηµαντική άποψη,
κυρίως για τις ΜΜΕ, οι οποίες διαθέτουν περιορισµένο διοικητικό
µηχανισµό.
3.3. ∆υστυχώς, ενόψει των οικονοµικών περιορισµών που
επιβάλλει ο ανταγωνισµός, οι επιχειρήσεις, και κυρίως οι ΜΜΕ,
τείνουν να επενδύουν ανεπαρκώς στον τοµέα της έρευνας καιανάπτυξης, εξαιτίας του υψηλού κόστους, των αναγκών για υψηλά
εξειδικευµένους εµπειρογνώµονες και εξοπλισµό αλλά και της
αβεβαιότητας των αποτελεσµάτων της έρευνας. Αυτό ισχύειιδιαίτερα για τη βασική έρευνα, όπου βασικά είναι αδύνατον
να προβλεφθεί κατά πόσον θα επιτευχθεί στο κοντινό µέλλον
αξιοποιήσιµο οικονοµικά αποτέλεσµα.
3.4. Εντός ενός δεδοµένου πλαισίου, η πρόταση κανονισµού
της Επιτροπής επιτρέπει στις αρµόδιες αρχές των κρατών µελών ναχορηγήσουν µία στοχευµένη ενίσχυση στις δραστηριότητες έρευ-
νας και ανάπτυξης των ΜΜΕ, χωρίς να χρειάζεται να την κοινοποιή-
σουν προηγουµένως στην Επιτροπή. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερασηµαντικό µέτρο, επειδή οι ΜΜΕ συχνά βρίσκονται σε µειονεκτικήθέση στο πλαίσιο του ανταγωνισµού µε µεγάλες ή µη ευρωπαϊκές
επιχειρήσεις και, εξαιτίας αυτού, χρειάζονται συχνά την ταχύτερη
και λιγότερο γραφειοκρατική δυνατόν υποστήριξη.
3.4.1. Η πρόταση κανονισµού της Επιτροπής λαµβάνει εξάλλου
ιδιαίτερα υπόψη του τις ιδιαιτερότητες των ΜΜΕ. Αυτή η πρόθεσηεπιδοκιµάζεται κατά βάση από την ΕΟΚΕ.
3.4.2. Η ΕΟΚΕ έχει επανειληµµένα επισηµάνει το βαρύνοντα
ρόλο των ΜΜΕ για την καινοτοµία ως αποτέλεσµα της έρευνας και
ανάπτυξης, καικυρίως στη γνωµοδότησή της (
2)για το Ευρωπαϊκό
Χώρο Έρευνας (βλέπε σηµείο 7.5καιεξής ).
3.5. Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, η πρόταση κανονισµού της
Επιτροπής αποτελεί σηµαντικό µέτρο, στο πνεύµα των στόχων τηςΣυνόδου Κορυφής της Λισαβόνας (2000), για την ενδυνάµωση
της έρευνας στο σύνολό της, την αύξηση του µεριδίου της έρευνας
στο ακαθάριστο εθνικό προϊόν και την ενίσχυση του σηµαντικούρόλου των µικροµεσαίων επιχειρήσεων.
3.6. Όσον αφορά ορισµένες επιµέρους διατάξεις, εγείρονται
αµφιβολίες για την πρακτικότητά τους και την τεχνική δυνατότηταεφαρµογής τους. Εξάλλου, θα έπρεπε να καταβληθούν περαιτέρω
προσπάθειες για την εναρµόνιση των διαφόρων νοµοθετικών
κειµένων που υφίστανται σχετικά µε το θέµα αυτό.
3.7. Εν προκειµένω, η ΕΟΚΕ έχει επίγνωση των δυσχερειών
σχετικά, αφενός, µε τον εναρµονισµό των ορισµών και τωνκριτηρίων στις διάφορες ρυθµίσεις εξαίρεσης και, αφετέρου, µε τη
συµβατότητα της υποβληθείσας πρότασης, για τη συµπερίληψη
των ενισχύσεων για Ε &Α στον κανονισµό εξαίρεσης των ΜΜΕ, µε
τα κοινοτικά πλαίσια για Ε &Α.
(2)ΕΕC 204 της 18.7.2000.
30.3.2004 EL C 80/3 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
3.7.1. Συνεπώς, συνιστάται µελλοντικά η εναρµόνιση και η
απλούστευση των κριτηρίων για τις επιµέρους υποχρεώσεις κοινο-
ποίησης στις διάφορες ρυθµίσεις εξαίρεσης. Στο µέλλον, οι
ενδεχόµενες διατυπώσεις θα πρέπει να είναι κατανοητές καιαντικειµενικά στηριγµένες.
3.7.2. Για την επίτευξη αυτού του στόχου, θα ήταν δυνατόν,
για παράδειγµα, να στηρίζονται γενικά (
1)(και αποκλειστικά )οι
διάφορες υποχρεώσεις κοινοποίησης επί του συνολικού ύψους της(ακαθάριστης )ενίσχυσης και, ενδεχοµένως, να αιτιολογούνται
ρητώς οι απαιτούµενες παρεκκλίσεις.
3.7.3. Στην προσεχή αναθεώρηση, την οποία η ΕΟΚΕ κρίνει
επείγουσας ανάγκης, του κοινοτικού πλαισίου Ε &Α, θα πρέπει,
επίσης, να συµπεριληφθεί ως κριτήριο καθοριστικό για τηνυποχρέωση κοινοποίησης αποκλειστικά το ύψος της (ακαθάριστης )
ενίσχυσης. Σε περίπτωση που προκύψουν, εξαιτίας αυτού, πολύ
χαµηλά όρια για την υποχρέωση κοινοποίησης, θα ήταν σκόπιµοαυτά να αυξηθούν ανάλογα.
3.8. ∆εδοµένου ότι το κοινοτικό πλαίσιο Ε &Α παρέµεινε
ουσιαστικά απαράλλακτο από το 1996 και δεν διευρύνθηκε (
2)
παρά µόνο µέσω ελάχιστων προσαρµογών (3),παρά το γεγονός ότι
οι βασικές συνθήκες για την ανάπτυξη δραστηριοτήτων Ε &Α
µεταβλήθηκαν µετά το 1996 (για παράδειγµα, µε τη λήξη ισχύος
των κανόνων του ΠΟΕ για τις ενισχύσεις ),θα πρέπεινα τύχεινέας
επεξεργασίας καινα προσαρµοσθεί στα νέα δεδοµένα. Κατάσυνέπεια και ο κανονισµός εξαίρεσης θα πρέπει να προσαρµοσθεί
αναλόγως.
3.8.1. Η εν λόγω προσαρµογή είναι, επίσης, σηµαντική, επειδή
πολλά ερευνητικά σχέδια εκτελούνται σε συνεργασία µεταξύ τωνΜΜΕ και των µεγάλων επιχειρήσεων. Σε αυτή την περίπτωση, και
οι ΜΜΕ υπόκεινται στους κανόνες του κοινοτικού πλαισίου Ε &Α
(βλέπε αιτιολογική σκέψη 11του κανονισµού ).Εποµένως, οιΜΜΕ
θα πρέπει να γνωρίζουν σε βάθος και να µπορούν να χρησιµοποιούν
τόσο το ισχύον γενικά για τις µεγάλες επιχειρήσεις κοινοτικό
πλαίσιο Ε &Α, όσο καιτον εν προκει µένω —και µόνο για τις ΜΜΕ
—προτεινόµενο κανονισµό εξαίρεσης για Ε &Α. Είναιπροφανές
ότι, σε περίπτωση που ο κανονισµός εξαίρεσης και το κοινοτικό
πλαίσιο δεν είναι επαρκώς συµβατά, θα προκύψει για τις ΜΜΕπρόσθετο διοικητικό βάρος.
3.9.Ορισµός των ΜΜΕ
Η ΕΟΚΕ εγκρίνει πλήρως την υιοθέτηση εκ µέρους της Επιτροπής
του νέου ορισµού για τις µικροµεσαίες επιχειρήσεις, τον οποίοαποφάσισε η Επιτροπή και ο οποίος θα αρχίσει να ισχύει από
1.1.2005, στο παρόν σχέδιο για τη συµπερίληψη των ενισχύσεων
Ε&Α στον κανονισµό εξαίρεσης για τις ΜΜΕ.
3.9.1. Στον εν λόγω νέο ορισµό, για πρώτη φορά, οι µικροεπι-
χειρήσεις παρουσιάζονται ως ιδιαίτερη κατηγορία (απασχόληση
λιγότερο από 10 εργαζοµένων, έως 2 εκατοµµύρια ευρώ κύκλος
εργασιών ή ετήσιος ισολογισµός ).∆εδοµένης της µεγάλης οικονο-
µικής σηµασίας αυτού του είδους µικροεπιχειρήσεων, η ΕΟΚΕσυνιστά, στο πλαίσιο των µελλοντικών πολιτικών της Κοινότητας
και των κρατών µελών, να διευκολύνεται η δηµιουργία αυτού
του είδους των µικροεπιχειρήσεων (µεταξύ άλλων, µέσω της
(1)Και στην περίπτωση των περιφερειακών ενισχύσεων.
(2)ΕΕC 111 της 8.5.2002, σ. 3.
(3)ΕΕC4 8 της 13.2.1998, σ. 2.απλούστευσης και της µείωσης των σχετικών διοικητικών απαι-
τήσεων ),έτσιώστε γενι κά να λαµβάνονταικαλύτερα υπόψη οι
ιδιαίτερες συνθήκες λειτουργίας αυτών των επιχειρήσεων.
3.9.1.1. ∆εδοµένου ότι αφενός οι ενισχύσεις Ε &Α που
χορηγούνται σε µικροεπιχειρήσεις δεν µπορούν να συµβάλουνστη στρέβλωση του ανταγωνισµού και αφετέρου θα πρέπει ναδιευκολυνθεί η πρόσβαση των επιχειρήσεων αυτών σε δραστηριότη-
τες Ε &Α, θα ήταν σκόπιµο να µελετηθεί µια ρύθµιση «ελάχιστων
απαιτήσεων »µε βάση την οποία θα εφαρµόζονταιαπλούστερα
κριτήρια σε αυτή την κατηγορία επιχειρήσεων. Η «Ευρωπαϊκή
Χάρτα Μικροµεσαίων Επιχειρήσεων »,η οποία προβλέπειµέτρα γι α
την προώθηση και στήριξη αυτών των επιχειρήσεων, θα µπορούσενα αποτελέσειέγγραφο αναφοράς γι α το σκοπό αυτό.
3.9.2. Εξάλλου, πρέπει να υποστηριχθεί περισσότερο το δυνα-
µικό καινοτοµίας και σε εκείνες τις δραστήριες στον τοµέα υψηλής
τεχνολογίας µεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες, αφενός, δεν εµπίπτουνπλέον στον ορισµό για τις ΜΜΕ που αποφάσισε η Επιτροπή και,αφετέρου, δεν διαθέτουν ακόµη τους πόρους των µεγάλων
επιχειρήσεων. Εν προκειµένω, η ΕΟΚΕ συνιστά την επέκταση της
εξαίρεσης των ενισχύσεων Ε &Α υπέρ των ΜΜΕ και στις επιχειρήσεις
των οποίων ο αριθµός των εργαζοµένων κυµαίνεται µεταξύ 251
και500 ατόµων.
4.Ιδιαίτερες παρατηρήσεις
4.1.Η νοµική ασφάλεια κατά την εφαρµογή
Στο άρθρο 10 της πρότασης κανονισµού, του οποίου το πεδίο
εφαρµογής είναι διευρυµένο σε σύγκριση µε τον κανονισµό (ΕΚ)
αριθ. 70/2001 ( συγκρίνατε καιτο σηµείο 2.3), ορίζονταιτα
κριτήρια σύµφωνα µε τα οποία αντιµετωπίζονται (ι)οι, κατά
την ηµεροµηνία έναρξης ισχύος του κανονισµού, εκκρεµούσεςκοινοποιήσεις, καθώς και (ιι)οι, πριν από την έναρξη ισχύος του
εν λόγω κανονισµού, χορηγηθείσες ενισχύσεις, κατά παράβαση της
υποχρέωσης κοινοποίησης. Η ΕΟΚΕ συµφωνεί ότι σε αυτή την
περίπτωση είναι δυνατόν να χρησιµοποιηθούν τα δυνατόν ευνοϊκό-τερα κριτήρια του παρόντος σχεδίου κανονισµού. Στο βαθµό όµως
που δεν πληρούνταιοιαπαραίτητες προϋποθέσει ς, τονίζειότιθα
πρέπει να καταστεί σαφές ότι τα προς χρήση κριτήρια νααντιστοιχούν σε εκείνα που ήταν γνωστά ή ίσχυαν κατά τη στιγµή
της προς εξέταση διαδικασίας.
4.1.1. Στο πνεύµα της νοµικής ασφάλειας, η ΕΟΚΕ συνιστά τη
διασαφήνιση των τριών τελευταίων γραµµών του κειµένου κατά
τον παρακάτω τρόπο (
4): «Οι ενισχύσεις που δεν συγκεντρώνουν
αυτές τις προϋποθέσεις αξιολογούνται από την Επιτροπή, βάσειτων κανονισµών, των νοµοθετικών πλαισίων, των κατευθυντήριωνγραµµών και των ανακοινώσεων που ισχύουν κατά τη στιγµή
παραλαβής της κοινοποίησης, ή, σε περίπτωση που δεν υφίσταται
κοινοποίηση, βάσει των κανονισµών, των νοµοθετικών πλαισίων,των κατευθυντήριων γραµµών και των ανακοινώσεων που ισχύουν
κατά τη στιγµή της εφαρµογής ή της χορήγησης της ενίσχυσης ».
(4)Βλέπε, επίσης, την «Ανακοίνωση της Επιτροπής για τον καθορισµό των
κανόνων που ισχύουν για την αξιολόγηση των παράνοµων κρατικών
ενισχύσεων »,της 7ης Μαΐου 2002, COM(2002) 458 τελικό.
C 80/4 EL 30.3.2004 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
4.2.∆υνατότητα επιλογής και συµβατότητα µε το κοινοτικό
πλαίσιο Ε &Α
Όπως όλες οι ρυθµίσεις εξαίρεσης, και ο κανονισµός 70/2001
παραχωρεί ρητώς στα κράτη µέλη τη δυνατότητα να κοινοποιήσουν
τις διατάξεις για τις ενισχύσεις και τις επιµέρους ενισχύσεις, παρά
να επικαλεσθούν την εξαίρεση. Αν και, κατ' αρχήν, αυτές οιδιατάξεις πρέπει να αξιολογηθούν θετικά, εντούτοις θα πρέπει να
διευκρινισθεί αναµφίβολα η βάση επί της οποίας εξετάζονται αυτές
οι κοινοποιήσεις.
4.2.1. Μολονότι, στην αιτιολογική σκέψη 11του κανονισµού
ορίζεταιότι «Το κοινοτικό πλαίσιο των κρατικών ενισχύσεων στην
έρευνα καιανάπτυξη θα εξακολουθήσεινα εφαρµόζεταιγι α
την εκτίµηση των άλλων ενισχύσεων για έρευνα και ανάπτυξη,
συµπεριλαµβανοµένων των µέτρων ενίσχυσης που ισχύουν τόσογια τις µεγάλες όσο και για τις µικροµεσαίες επιχειρήσεις »,ωστόσο
παραµένει ασαφές κατά πόσον ισχύει αυτή η διάταξη και για τις
κοινοποιηθείσες ενισχύσεις.
4.2.2. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ συνιστά την παρακάτω τροπο-
ποίηση της αιτιολογικής σκέψης 11του προτεινόµενου κανο-
νισµού και τη συµπερίληψή της στο κατάλληλο σηµείο του
προτεινόµενου κανονισµού: «Ο τροποποιούµενος από τον παρόντα
κανονισµός (ΕΚ)αριθ. 70/2001 ισχύει µόνο για τις κρατικές
ενισχύσεις στην έρευνα και ανάπτυξη προς όφελος των µικρο-
µεσαίων επιχειρήσεων. Ωστόσο, γίνεται χρήση της δυνατότητας οι
εν λόγω ενισχύσεις να κοινοποιούνται, µε αποτέλεσµα αυτές, όπωςκαι άλλες ενισχύσεις στην έρευνα και ανάπτυξη, συµπεριλαµβανο-
µένων και ενισχύσεων που χορηγούνται τόσο σε µεγάλες ενισχύσεις
όσο και σε µικροµεσαίες επιχειρήσεις, να ελέγχονται βάσει τουκοινοτικού πλαισίου Ε &Α για τις κρατικές ενισχύσεις στην έρευνα
καιανάπτυξη ».
4.2.3. Η ΕΟΚΕ επιδοκιµάζει τη διευκρίνιση στην αιτιολογική
σκέψη 11για το χειρισµό των «µικτών »ενισχύσεων, επειδή τα
ερευνητικά προγράµµατα των κρατών µελών (καθώς καιτο
6ο πρόγραµµα -πλαίσιο Ε &Α της Κοινότητας )µόνο σε ειδικές
περιπτώσεις απευθύνονται αποκλειστικά στις ΜΜΕ. Γενικά, πέραν
των δηµόσιων ερευνητικών ιδρυµάτων, των ανωτέρων σχολών, τωνπανεπι στηµίων καιτων ΜΜΕ, επωφελούνταιαπό αυτά καιοι
µεγάλες επιχειρήσεις. Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, η ρύθµιση των
εναρµονισµένων ερευνητικών προγραµµάτων µέσω δύο διαφορετι-κών νοµοθετικών πλαισίων θα ήταν ιδιαίτερα προβληµατική και
θα περιέπλεκε την κατάσταση. Όπως αναφέρθηκε ήδη στις
παραγράφους 3.8 και 3.8.1, συνιστάται, κατά συνέπεια, να
διατυπωθούν οι προτεινόµενες διατάξεις του νέου κανονισµούεξαίρεσης Ε &Α κατά τρόπο όµοιο µε τις διατάξεις του κοινοτικού
πλαισίου στον εν λόγω τοµέα ή να αναθεωρηθούν οι διατάξεις
του κοινοτικού πλαισίου προκειµένου να προσαρµοσθούν στονκανονισµό εξαίρεσης. Θα ήταν δυνατόν να υπάρξει απόκλιση στο
µέτρο που αυτή επιβάλλεται, αλλά µε τη σαφή αιτιολόγησή της.
4.2.4. Για τη µακροχρόνια διασφάλιση της µεγαλύτερης
δυνατής εναρµόνισης των υλικών διατάξεων, αφενός, του κοινοτι-κού πλαισίου Ε &Α και, αφετέρου, του προτεινόµενου κανονισµού
εξαίρεσης για τις ΜΜΕ, συνιστάται, επίσης, η εξοµοίωση της
διάρκειας ισχύος (καιτων ηµεροµηνι ών αναθεώρησης )των δύο
νοµοθετικών µέτρων (καθώς καιο κοι νός, στο µέτρο του δυνατού,
χειρισµός τους ).4.3.Μελέτες σκοπιµότητας
4.3.1. ∆εδοµένου ότιστην αρχή µίας µελέτης σκοπι µότητας
δεν είναιδυνατόν να προβλεφθεί εάν το αποτέλεσµα θα οδηγήσει
σε ένα σχέδιο Ε &Α, το οποίο θα επιδέχεται εξαίρεσης, η ΕΟΚΕ
συνιστά τη διαγραφή του δεύτερου µέρους της πρότασης του της
παραγράφου 2,του άρθρου 5 bis.
4.3.2. Αν καιστο τέλος του νέου άρθρου 5α γίνεταιαναφορά
στην υπεργολαβία (σε άλλο πλαίσιο ),είναιδύσκολο να ει πωθεί εάν
οιδαπάνες της υπεργολαβίας Ε &Α αποτελούν µέρος των επιλέ-
ξιµων δαπανών υπό την έννοια του προς τροποποίηση άρθρου 2ι.
Στο άρθρο 2ιiv)γίνεταιαναφορά στι ς δαπάνες «των ερευνών, ...
που έχουν αγοραστεί ...από εξωτερικές πηγές σε τιµές ελεύθερης
αγοράς ».Ωστόσο, αυτά τα έξοδα πρέπεινα περι ορίζονταιστο
50 %των συνολικών επιλέξιµων δαπανών του σχεδίου. ∆εδοµένου
ότι εξαιτίας της έλλειψης ειδικών ικανοτήτων ή τεχνικών δεξιο-
τήτων, οι ΜΜΕ δεν διαθέτουν πάντοτε τη δυνατότητα να υλοποιή-σουν οι ίδιες ένα σηµαντικό µέρος των απαραίτητων εργασιών
Ε&Α, η υπεργολαβία, υπό την έννοια του στόχου της πρότασης
κανονισµού, θα έπρεπε να επιτρέπεται ρητώς και να είναι αποδεκτήχωρίς περιορισµούς, στο µέτρο του δυνατού. Το προτεινόµενο απότην Επιτροπή όριο του 50 %των επιλέξιµων δαπανών είναι
ιδιαίτερα περιοριστικό, κυρίως για τα θέµατα βασικής έρευνας, η
οποία ανατίθεται συνήθως ως υπεργολαβία στα πανεπιστήµια καιστα (εξαρτώµενα από το δηµόσιο )ερευνητικά ιδρύµατα, γεγονός
το οποίο είναι απόλυτα επιθυµητό από άποψη ερευνητικής
πολιτικής.
4.4.∆απάνες που σχετίζονται µε την απόκτηση διπλωµάτων
ευρεσιτεχνίας
Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το άρθρο 5γ, το οποίο
εξαιρεί τη χορήγηση ενισχύσεων για την κάλυψη των δαπανών για
την απόκτηση διπλωµάτων ευρεσιτεχνίας από την υποχρέωση τηςκοινοποίησης.
4.5.Ορισµός των κατηγοριών της έρευνας
4.5.1. ΕΟΚΕ εκτιµά ότι η διαβάθµιση της ακαθάριστης έντασης
της ενίσχυσης σύµφωνα µε το άρθρο 5α, παράγραφος 3,σε
αναλογία µε το άρθρο 1,παράγραφος 2β)είναιαπολύτως ορθή.
Η ΕΟΚΕ έχειεπίσης επίγνωση του γεγονότος ότι , όταν η
ακαθάριστη ένταση της ενίσχυσης είναι διαφορετική, προκύπτειένα δισεπίλυτο πρόβληµα οριοθέτησης. Για την απλούστευση της
λειτουργίας αυτών των ενισχύσεων, θα µπορούσε να µελετηθεί η
δυνατότητα να αφήνεταιστα κράτη µέλη ένα προσαρµοσµένοπεριθώριο ελιγµών κατά τον καθορισµό ενός «σταθµισµένου µέσου
όρου »(άρθρο 5α, περίπτωση 3).
30.3.2004 EL C 80/5 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
4.5.2. Έχοντας επίγνωση του γεγονότος ότιυπάρχεικίνδυνος
περαιτέρω περιπλοκής αυτού του προβλήµατος οριοθέτησης, αλλά
ενόψει της δυνητικής δικτύωσης και ανάδρασης —που είναι
απολύτως επιθυµητές —µεταξύ της βασικής έρευνας και των
στόχων εφαρµογής, η ΕΟΚΕ θα επιθυµούσε να υπενθυµίσει τηνάποψη της για το θέµα αυτό (
1),όπως αυτή εκφράσθηκε στο
πλαίσιο της γνωµοδότησής της για τον ευρωπαϊκό χώρο έρευνας.
Συνεπώς, θα επιθυµούσε να προτείνει νέους ορισµούς.
4.5.3. «“ Βασική έρευνα ”:κάθε ερευνητική δραστηριότητα µε
σκοπό τη διεύρυνση και την εµβάθυνση των βασικών επιστηµονι-κών καιτεχνι κών γνώσεων η οποία δεν συνδέεταιάµεσα ή και
(1)ΕΕ C 204 της 18.7.2000. Βλέπε σηµείο 7.1της προαναφερθείσας
γνωµοδότησης για τον ευρωπαϊκό ερευνητικό χώρο: «Η έρευνα καιη
τεχνολογική ανάπτυξη αποτελούν κατά βάση µια ενότητα η οποίαπεριλαµβάνει διάφορους τοµείς ερευνών (και, συνεπώς, στάδια ωρίµαν-
σης της γνώσης που έχεισχέση µε νέες τεχνολογίες )όπως η βασική
έρευνα, η εφαρµοσµένη έρευνα, η “εγκυκλοπαιδική ”έρευνα (π.χ. για
την ολοκλήρωση της γνώσης βάσει όσον αφορά τις ιδιότητες τηςύλης, νέα υλικά, ουσίες κ.λπ. ),η τεχνολογική ανάπτυξη και η ανάπτυξη
προϊόντων καιµεθόδων ».
Βρυξέλλες, 10 ∆εκεµβρίου 2003.
Ο Πρόεδρος
της Ευρωπαϊκής Οικονοµικής και Κοινωνικής
Επιτροπής
Roger BRIESCHκαθόλου µε µια ενδεχόµενη βιοµηχανική ή εµπορική εκµετάλ-λευση ».
4.5.4. Επιπλέον, η ΕΟΚΕ παρατηρεί ότι στην καθοµιλουµένη
των περισσοτέρων κρατών µελών ο όρος «βιοµηχανική έρευνα »
χρησιµοποιείται ελάχιστα, ενώ χρησιµοποιείται συνήθως ο όρος
«εφαρµοσµένη έρευνα ».Ακόµη καιστην πλέον πρόσφατη έκδοση
του εγχειριδίου «Frascati» του ΟΟΣΑ («Proposed standard
practice for surveys on research and experimental
development») χρησιµοποιείται ο όρος «εφαρµοσµένη έρευνα ».
4.5.5. Για το σκοπό αυτό, η ΕΟΚΕ συνιστά, κατά την αναθεώ-
ρηση του κοινοτικού πλαισίου να προσδιοριστούν εκ νέου οιεπιµέρους κατηγορίες και η ορισµοί και να συµφωνηθούν σε ένα
προκαταρκτικό στάδιο από κοινού µε τους εµπειρογνώµονες
που είναιυπεύθυνοιερευνητι κών προγραµµάτων καιµε την«επιστηµονική κοινότητα ».
5.Σύσταση
Η ΕΤΠ συνιστά την έγκριση ενός αναθεωρηµένου σχεδίου της
Επιτροπής, στο οποίο θα συνεκτιµούνται οι παραπάνω παρατηρή-
σεις.