Εξάλλου, στις 17 Δεκεμβρίου 2019 η Επιτροπή κίνησε διεξοδική έρευνα για την αξιολόγηση της προτεινόμενης εξαγοράς της Daewoo Shipbuilding & Marine Engineering CO., Ltd (DSME) από τον ναυπηγικό όμιλο Hyundai Heavy Industries Holdings (HHIH), βάσει του κανονισμού της ΕΕ για τις συγκεντρώσεις. Η ανησυχία της Επιτροπής έγκειται στο ότι η συγκέντρωση ενδέχεται να περιορίσει τον ανταγωνισμό σε διάφορες αγορές ναυπήγησης φορτηγών πλοίων παγκοσμίως. Η ναυπήγηση φορτηγών πλοίων συνιστά σημαντικό κλάδο για την ΕΕ. Οι ευρωπαϊκές ναυπηγικές εταιρείες είναι σημαντικοί πελάτες των DSME και HHIH και αντιπροσωπεύουν το 30 % της παγκόσμιας ζήτησης για φορτηγά πλοία.

Η γενική σταθεροποίηση του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού τομέα μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση και η υπό εξέλιξη εφαρμογή του κανονιστικού πλαισίου της τραπεζικής ένωσης συνέχισε να οδηγεί σε μείωση του αριθμού των υποθέσεων κρατικών ενισχύσεων στον χρηματοπιστωτικό τομέα.

Στις 5 Δεκεμβρίου 2019 η Επιτροπή εξέδωσε απόφαση με την οποία κατέληγε στο συμπέρασμα ότι η ανακεφαλαιοποίηση της γερμανικής τράπεζας Norddeutsche Landesbank – Girozentrale (NordLB) είναι συμβατή με την αγορά. Τα μέτρα περιλάμβαναν μια άμεση επένδυση 2,8 δισ. EUR και επενδύσεις για την υλοποίηση των απαραίτητων διαρθρωτικών αλλαγών, καθώς και μείωση προσωπικού, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η λειτουργία της NordLB στην αγορά εξακολουθεί να είναι επικερδής. Η Επιτροπή έκρινε ότι το κράτος εισέπραξε αποζημίωση ανάλογη με αυτή που θα αποδεχόταν και ένας ιδιωτικός φορέας υπό παρόμοιες συνθήκες. Ως εκ τούτου, τα μέτρα υλοποιήθηκαν σύμφωνα με τους όρους της αγοράς και χωρίς κρατική ενίσχυση κατά την έννοια των κανόνων της ΕΕ. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ως αρμόδια εποπτική αρχή, ενέκρινε το σχέδιο στις 29 Νοεμβρίου 2019. Στο πλαίσιο ανάλογης προσέγγισης, στις 29 Οκτωβρίου 2019 η Επιτροπή αποφάνθηκε ότι τα σχέδια της Ρουμανίας για εισφορά κεφαλαίου 200 εκατ. EUR στην αμιγώς κρατική CEC Bank υλοποιήθηκαν βάσει των όρων της αγοράς και συνεπώς δεν συντρέχει περίπτωση κρατικής ενίσχυσης υπέρ της τράπεζας κατά την έννοια των κανόνων της ΕΕ.

Εντούτοις, παρά τη βελτίωση της ανθεκτικότητας του τραπεζικού τομέα στην ΕΕ, ορισμένα τμήματα εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν προβλήματα από το παρελθόν, όπως το επίπεδο των μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ), που παραμένει υψηλό σε ορισμένα κράτη μέλη. Το 2019 η Επιτροπή ενέκρινε το ελληνικό καθεστώς προστασίας περιουσιακών στοιχείων (γνωστό επίσης ως «Ηρακλής») θεωρώντας ότι δεν ενέχει κρατική ενίσχυση, με στόχο την αντιμετώπιση των μη εξυπηρετούμενων δανείων στην Ελλάδα. Το καθεστώς αυτό αποτελεί παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο τα κράτη μέλη μπορούν να βοηθήσουν τις τράπεζες να εκκαθαρίζουν τους ισολογισμούς τους χωρίς να χορηγούν ενισχύσεις ή να στρεβλώνεται ο ανταγωνισμός.

Συνεχής διασφάλιση του θεμιτού ανταγωνισμού στις αγορές χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών προς όφελος των καταναλωτών και των επιχειρήσεων

Ο ψηφιακός μετασχηματισμός επηρεάζει τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες εξίσου με άλλους κλάδους στην Ευρώπη. Οι ψηφιακές τεχνολογίες προσφέρουν στις επιχειρήσεις νέες δυνατότητες βελτιωμένης εξυπηρέτησης των πελατών και παροχής υπηρεσιών με χαμηλότερο κόστος. Προκειμένου να απελευθερώσουν πλήρως το δυναμικό της ψηφιοποίησης, οι εταιρείες χρηματοπιστωτικής τεχνολογίας θα πρέπει να έχουν μια πραγματική ευκαιρία να ανταγωνιστούν και τα κανονιστικά πλαίσια θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι μπορούν να επιτευχθούν ισότιμοι όροι ανταγωνισμού για όλους τους παρόχους χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών.

Το 2019 η επιβολή των κανόνων ανταγωνισμού στο σύνολο του χρηματοπιστωτικού τομέα εξακολούθησε να είναι βασικός παράγοντας τόσο για τη διασφάλιση θεμιτού ανταγωνισμού όσο και για την προστασία της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Στις 22 Ιανουαρίου 2019 η Επιτροπή επέβαλε πρόστιμο στο σύστημα κάρτας Mastercard 570 εκατ. EUR για παρακώλυση της πρόσβασης των εμπόρων σε διασυνοριακές υπηρεσίες πληρωμών με κάρτα, κατά παράβαση των αντιμονοπωλιακών κανόνων της ΕΕ.

Mastercard II: προώθηση του υγιούς ανταγωνισμού στον τομέα των πληρωμών Η Mastercard είναι το δεύτερο μεγαλύτερο σύστημα κάρτας στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΟΧ) από άποψη αριθμού καταναλωτικών καρτών και αξίας συναλλαγών. Οι πληρωμές με κάρτα διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην ενιαία αγορά, δεδομένου ότι οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις στην Ευρώπη πραγματοποιούν πάνω από τις μισές πληρωμές τους χωρίς μετρητά μέσω καρτών. Όταν ο καταναλωτής χρησιμοποιεί μια χρεωστική ή πιστωτική κάρτα σε ένα κατάστημα ή διαδικτυακά, η τράπεζα του εμπόρου λιανικής καταβάλλει την αποκαλούμενη «διατραπεζική προμήθεια» στην τράπεζα του κατόχου της κάρτας. Η τράπεζα του εμπόρου λιανικής μετακυλίει αυτή την προμήθεια στον έμπορο, ο οποίος την ενσωματώνει, όπως και κάθε άλλο κόστος, στην τελική τιμή που χρεώνει σε όλους τους καταναλωτές. Σύμφωνα με την έρευνα της Επιτροπής, διαπιστώθηκε ότι οι διασυνοριακοί κανόνες που επέβαλε η Mastercard υποχρέωναν τις τράπεζες των εμπόρων λιανικής να εφαρμόζουν τη διατραπεζική προμήθεια της χώρας στην οποία ήταν εγκατεστημένος ο έμπορος λιανικής. Εξαιτίας των εν λόγω κανόνων, οι έμποροι πλήρωναν περισσότερα για τραπεζικές υπηρεσίες προκειμένου να εισπράξουν τις πληρωμές μέσω κάρτας απ’ ό,τι στην περίπτωση που θα ήταν ελεύθεροι να αναζητήσουν υπηρεσίες σε χαμηλότερες τιμές στην αγορά. Οι διασυνοριακοί κανόνες οδήγησαν επίσης σε υψηλότερες τιμές για τους εμπόρους λιανικής και τους καταναλωτές, περιορισμό του διασυνοριακού ανταγωνισμού και τεχνητό κατακερματισμό της ενιαίας αγοράς. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι διασυνοριακοί κανόνες που επέβαλε η Mastercard έως τις 9 Δεκεμβρίου 2015 ήταν κατά παράβαση των αντιμονοπωλιακών κανόνων της ΕΕ, καθώς περιόριζαν τη δυνατότητα των εμπόρων να επωφεληθούν από καλύτερους όρους που προσέφεραν τράπεζες εγκατεστημένες σε άλλα μέρη στην ενιαία αγορά. Σε αυτή τη βάση, η Επιτροπή αποφάσισε να επιβάλει πρόστιμο 570 εκατ. EUR στη Mastercard.

Στις 9 Δεκεμβρίου 2015, με τον κανονισμό για τις διατραπεζικές προμήθειες θεσπίστηκαν ανώτατα όρια για τις διατραπεζικές προμήθειες, οι οποίες προηγουμένως εμφάνιζαν σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των χωρών του ΕΟΧ. Επί του παρόντος, η Επιτροπή αξιολογεί την εφαρμογή του κανονισμού του 2015 για τις διατραπεζικές προμήθειες και έχει αναθέσει την εκπόνηση μελέτης για τον σκοπό αυτό. Η Επιτροπή ολοκλήρωσε τη διενέργεια ξεχωριστών ερευνών στο πλαίσιο της αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας για τις πολυμερείς διατραπεζικές προμήθειες (ΠΔΠ) που εφαρμόζουν η Mastercard, η Visa Inc. και η Visa International σε συναλλαγές στον ΕΟΧ που πραγματοποιούνται με καταναλωτικές χρεωστικές ή πιστωτικές κάρτες οι οποίες έχουν εκδοθεί εκτός του ΕΟΧ (διαπεριφερειακές ΠΔΠ). Ο κανονισμός για τις διατραπεζικές προμήθειες δεν έθεσε ανώτατα όρια για τις εν λόγω ΠΔΠ, οι οποίες συνεπάγονταν σημαντική επιβάρυνση για τους Ευρωπαίους εμπόρους και αυξημένες τιμές λιανικής πώλησης για όλους τους καταναλωτές. Το 2014, κατόπιν των δεσμεύσεων που ανέλαβε η Visa Europe, οι σχετικές με την εταιρεία διαδικασίες τερματίστηκαν . Το 2019 οι Mastercard, Visa Inc. και Visa International ανέλαβαν, καθεμία ξεχωριστά, δεσμεύσεις για μείωση των διαπεριφερειακών ΠΔΠ κατά μέσο όρο 40 %, σύμφωνα με τα δεσμευτικά ανώτατα όρια ή κάτω από αυτά. Στις 29 Απριλίου 2019 η Επιτροπή εξέδωσε δύο αποφάσεις με τις οποίες κατέστησε νομικά δεσμευτικές τις εν λόγω δεσμεύσεις βάσει των αντιμονοπωλιακών κανόνων της ΕΕ .

Επιπλέον, στις 16 Μαΐου 2019, στο πλαίσιο δύο αποφάσεων διευθέτησης, η Επιτροπή επέβαλε πρόστιμο σε πέντε τράπεζες για συμμετοχή σε δύο συμπράξεις στην αγορά συναλλάγματος Spot Foreign Exchange market (FOREX) που αφορούσαν 11 βασικά νομίσματα. Με την πρώτη απόφαση (αποκαλούμενη σύμπραξη «Forex – Three-Way Banana Split») επιβλήθηκε συνολικό πρόστιμο 811 εκατ. EUR στις τράπεζες Barclays, the Royal Bank of Scotland (RBS), Citigroup και JPMorgan. Η παράβαση ξεκίνησε στις 18 Δεκεμβρίου 2007 και έπαυσε στις 31 Ιανουαρίου 2013. Με τη δεύτερη απόφαση (αποκαλούμενη σύμπραξη «Forex-Essex Express») επιβλήθηκε συνολικό πρόστιμο σχεδόν 258 εκατ. EUR στις τράπεζες Barclays, RBS και MUFG Bank (πρώην Bank of Tokyo-Mitsubishi). Η παράβαση ξεκίνησε στις 14 Δεκεμβρίου 2009 και έπαυσε στις 31 Ιουλίου 2012. Η τράπεζα Union Bank of Switzerland (UBS) ήταν αποδέκτης και των δύο αποφάσεων, αλλά δεν της επιβλήθηκαν πρόστιμα διότι αποκάλυψε την ύπαρξη συμπράξεων στην Επιτροπή.

Στη διάρκεια του 2019 η Επιτροπή συνέχισε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τον πιστωτικό τομέα και δημοσίευσε έκθεση σχετικά με τα κοινοπρακτικά δάνεια στην ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του τρόπου με τον οποίο συστήνονται και λειτουργούν τέτοιου είδους κοινοπραξίες, καθώς και του αντίκτυπού τους στον ανταγωνισμό στο πλαίσιο των πιστωτικών αγορών. Τα κοινοπρακτικά δάνεια αποτελούν σημαντικά μέσα για τη χρηματοδότηση μεγάλων έργων υποδομών και καινοτομίας.

Στον ασφαλιστικό τομέα, τον Μάιο του 2019 η Επιτροπή κίνησε επίσημη έρευνα στο πλαίσιο της αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας για την Insurance Ireland , προκειμένου να αξιολογήσει αν οι εταιρείες που επιθυμούν να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στην ιρλανδική αγορά ασφάλισης αυτοκινήτων αποκλείστηκαν με αθέμιτο τρόπο από την πρόσβαση σε βάση δεδομένων που διαχειριζόταν η Insurance Ireland για τις εταιρείες-μέλη της. Εφόσον αποδειχθεί κάτι τέτοιο, οι υπό έρευνα πρακτικές ενδέχεται να είναι κατά παράβαση των κανόνων ανταγωνισμού της ΕΕ και θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε περιορισμένες επιλογές και λιγότερες ανταγωνιστικές τιμές για τους Ιρλανδούς οδηγούς σε επίπεδο πολιτικών ασφάλισης αυτοκινήτων. Η κίνηση της επίσημης έρευνας προέκυψε έπειτα από ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν τον Ιούλιο του 2017 στην ιρλανδική αγορά ασφάλισης αυτοκινήτων.

8. Διασφάλιση θεμιτού ανταγωνισμού στους τομείς των τροφίμων, των καταναλωτών και της υγείας

Η ενιαία αγορά προσέφερε τη δυνατότητα σε εμπόρους λιανικής και καταναλωτές να αγοράζουν μεγαλύτερη ποικιλία προϊόντων σε χαμηλότερες τιμές σε ολόκληρη την Ευρώπη. Όταν οι επιχειρήσεις θέτουν περιορισμούς στους εμπόρους όσον αφορά τις διασυνοριακές και διαδικτυακές πωλήσεις εμπορευμάτων στην ενιαία αγορά της ΕΕ, το αποτέλεσμα που προκύπτει είναι λιγότερες επιλογές και αύξηση των τιμών για τους καταναλωτές. Οι ευρωπαϊκοί κανόνες ανταγωνισμού που κατοχυρώνονται στη Συνθήκη για τη λειτουργία της ΕΕ απαγορεύουν τις συμφωνίες μεταξύ επιχειρήσεων που παρεμποδίζουν, περιορίζουν ή νοθεύουν τον ανταγωνισμό εντός της ενιαίας αγοράς στην ΕΕ.

Επιβολή της αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας στις διασυνοριακές πωλήσεις καταναλωτικών αγαθών

Το 2019 η Επιτροπή εξέτασε σχολαστικά αρκετές υποθέσεις δικαιοδόχων στους οποίους απαγορεύτηκε να πωλούν τα προϊόντα για τα οποία η άδεια χορηγήθηκε σε διαφορετική χώρα, κατά παράβαση των αντιμονοπωλιακών κανόνων.

Στις 13 Μαΐου 2019 η Επιτροπή επέβαλε πρόστιμο στην Anheuser-Busch InBev NV/SA (AB InBev) 200,4 εκατ. EUR για περιορισμό των πωλήσεων ζύθου σε γειτονικά κράτη μέλη της ΕΕ, κατά παράβαση των αντιμονοπωλιακών κανόνων.