ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3

Επίτευξη αποτελεσμάτων από τον προϋπολογισμό της ΕΕ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Εισαγωγή 3.1

Μέρος 1 — Χρησιμοποιεί με κατάλληλο τρόπο η Επιτροπή τις σχετικές με τις επιδόσεις πληροφορίες στο πλαίσιο της λήψης αποφάσεων; 3.2-3.36

Ενότητα A — Ο βαθμός στον οποίο η Επιτροπή μπορεί να χρησιμοποιεί τις σχετικές με τις επιδόσεις πληροφορίες είναι σε ορισμένες περιπτώσεις περιορισμένος 3.6-3.13

Ενότητα Β — Τα συστήματα μέτρησης των επιδόσεων που εφαρμόζει η Επιτροπή παράγουν τεράστιες ποσότητες δεδομένων, αλλά όχι πάντοτε εγκαίρως 3.14-3.18

Ενότητα Γ — Η Επιτροπή χρησιμοποιεί τις σχετικές με τις επιδόσεις πληροφορίες για τη διαχείριση προγραμμάτων και πολιτικών, μολονότι δεν λαμβάνονται πάντοτε τα κατάλληλα μέτρα όταν δεν επιτυγχάνονται οι τιμές-στόχος 3.19-3.26

Ενότητα Δ — Η Επιτροπή δεν εξηγεί κατά κανόνα πώς χρησιμοποιήθηκαν οι σχετικές με τις επιδόσεις πληροφορίες στις εκθέσεις επιδόσεων 3.27-3.31

Ενότητα Ε — Η καλλιέργεια μιας νοοτροπίας εστίασης στις επιδόσεις αναμένεται να οδηγήσει σε περαιτέρω πρόοδο 3.32-3.36

Μέρος 2 — Αποτελέσματα των ελέγχων επιδόσεων του Συνεδρίου: τα συμπεράσματα και οι συστάσεις με τον μεγαλύτερο αντίκτυπο 3.37-3.67

Εισαγωγή 3.37

Υποτομείς 1α «Ανταγωνιστικότητα για την ανάπτυξη και την απασχόληση» και 1β «Οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή» 3.38-3.44

Τομέας 2 «Βιώσιμη ανάπτυξη: φυσικοί πόροι» 3.45-3.48

Τομείς 3 «Ασφάλεια και ιθαγένεια» και 4 «Η Ευρώπη ως παγκόσμιος παράγοντας» 3.49-3.58

Τομέας 5 «Διοίκηση» και εκθέσεις με θέμα «Λειτουργική ενιαία αγορά και βιώσιμη νομισματική ένωση» 3.59-3.67

Μέρος 3 — Παρακολούθηση της συνέχειας που δόθηκε σε συστάσεις 3.68-3.78

Συμπεράσματα και συστάσεις 3.79-3.85

Συμπεράσματα 3.79-3.83

Συστάσεις 3.84-3.85

Παράρτημα 3.1 – Αναλυτικές πληροφορίες σχετικά με την κατάσταση υλοποίησης των συστάσεων ανά έκθεση

Παράρτημα 3.2 – Σημαντικότερες βελτιώσεις και ανεπίλυτες αδυναμίες ανά έκθεση

Παράρτημα 3.3 – Συστάσεις προς τα κράτη μέλη

Παράρτημα 3.4 – Παρακολούθηση προγενέστερων συστάσεων για ζητήματα επιδόσεων

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3.1. Στο παρόν κεφάλαιο αναλύουμε, κάθε χρόνο, ορισμένα ζητήματα που αφορούν τις επιδόσεις, ήτοι τα αποτελέσματα που επιτυγχάνονται με τον προϋπολογισμό της ΕΕ, ο οποίος εκτελείται από την Επιτροπή σε συνεργασία με τα κράτη μέλη (1). Φέτος εξετάσαμε συγκεκριμένα: i) τη χρήση των σχετικών με τις επιδόσεις πληροφοριών από την Επιτροπή στο πλαίσιο της λήψης αποφάσεων, ii) επιλεγμένα αποτελέσματα από τις ειδικές εκθέσεις που εκπονήσαμε το 2017 επί ζητημάτων επιδόσεων, iii) την από μέρους της Επιτροπής υλοποίηση των συστάσεων που διατυπώσαμε στις ειδικές εκθέσεις που δημοσιεύσαμε το 2014. 3.1. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι περισσότερες καίριες αποφάσεις σχετικά με τον προϋπολογισμό της ΕΕ λαμβάνονται από την αρμόδια επί του προϋπολογισμού αρχή και τη νομοθετική αρχή, δηλαδή το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, βάσει προτάσεων της Επιτροπής. Αυτό ισχύει τόσο για αποφάσεις σχετικά με την ετήσια διαδικασία του προϋπολογισμού όσο και για τον σχεδιασμό και την αναθεώρηση του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και των τομεακών χρηματοδοτικών προγραμμάτων. ΜΕΡΟΣ 1 — ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟ ΤΡΟΠΟ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΙΣ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΜΕ ΤΙΣ ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ; 3.2. Πέρυσι εξετάσαμε την προσέγγιση που εφαρμόζει η Επιτροπή για την αναφορά στοιχείων σχετικά με τις επιδόσεις, σε σύγκριση με τις ορθές πρακτικές. Όπως είναι σημαντικό ένας οργανισμός να διαθέτει αξιόπιστες διαδικασίες για την αναφορά στοιχείων σχετικά με τις επιδόσεις και να τις βελτιώνει διαρκώς, είναι εξίσου σημαντικό να αξιοποιεί τις πληροφορίες που παράγονται στο πλαίσιο της αναφοράς στοιχείων σχετικά με τις επιδόσεις για τη διαχείριση των δραστηριοτήτων, τη βελτιστοποίηση των αποτελεσμάτων, την κατάλληλη προσαρμογή των συστημάτων διαχείρισης και των διαδικασιών στρατηγικού σχεδιασμού, και για άλλους σκοπούς. Ο τρόπος χρησιμοποίησης των πληροφοριών αυτών έχει μακροπρόθεσμα αντίκτυπο στην επιτυχία του οργανισμού στον τομέα της διαχείρισης των επιδόσεων. 3.3. Σύμφωνα με την Επιτροπή, η διαχείριση των επιδόσεων είναι μια διαρκής συστηματική προσέγγιση που αποσκοπεί στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας, της αποδοτικότητας και των αποτελεσμάτων των δράσεων μέσω του καλύτερου σχεδιασμού, της τακτικής παρακολούθησης και της τεκμηριωμένης λήψης αποφάσεων (2). Η πρωτοβουλία της Επιτροπής «Ένας προϋπολογισμός της ΕΕ που θα εστιάζεται στα αποτελέσματα», η οποία δρομολογήθηκε το 2015, περιλαμβάνει διάφορους άξονες δράσης και στόχους, στους οποίους περιλαμβάνεται η υποστήριξη της λήψης αποφάσεων με ουσιαστικές πληροφορίες για τις επιδόσεις (3). Οι κατευθυντήριες οδηγίες για τη βελτίωση της νομοθεσίας (4), οι οποίες πρωτοεκδόθηκαν το 2015 και επικαιροποιήθηκαν τον Ιούλιο του 2017, προβλέπουν ότι τα διαθέσιμα αποδεικτικά στοιχεία πρέπει στο σύνολό τους να χρησιμοποιούνται ως βάση για τον σχεδιασμό ενωσιακών πολιτικών και νομοθετικών πράξεων που θα επιτυγχάνουν τους στόχους τους κατά τρόπο ανοικτό, διαφανή και οικονομικά αποδοτικό. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ 3.4. Προκειμένου να αξιολογήσουμε αν η Επιτροπή αξιοποιεί καταλλήλως τις σχετικές με τις επιδόσεις πληροφορίες στο πλαίσιο της λήψης αποφάσεων, ενεργήσαμε ως εξής: i) Διενεργήσαμε επισκόπηση εγγράφων σχετικά με τη χρήση των σχετικών με τις επιδόσεις πληροφοριών για τους σκοπούς της λήψης αποφάσεων, στο πλαίσιο της οποίας εξετάσαμε, μεταξύ άλλων, εκθέσεις των ανώτατων οργάνων ελέγχου (5), του ΟΟΣΑ, κυβερνήσεων και μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας από χώρες εντός και εκτός της ΕΕ. ii) Εξετάσαμε τις πλέον πρόσφατες εκθέσεις επιδόσεων που δημοσίευσαν έξι γενικές διευθύνσεις (ΓΔ) (6), συμπεριλαμβανομένων δέκα από τις πλέον πρόσφατες εκτιμήσεις αντικτύπου και αξιολογήσεις. Οι συγκεκριμένες ΓΔ επελέγησαν ως αρκετά αντιπροσωπευτικές της Επιτροπής συνολικά, λόγω της ποικιλίας των χαρακτηριστικών τους (τρόπος διαχείρισης, συνεργασία με οργανισμούς, είδος δραστηριότητας κ.λπ.). iii) Πραγματοποιήσαμε συνεντεύξεις με τριάντα προϊσταμένους μονάδων και διευθυντές στις έξι αυτές ΓΔ, προκειμένου να συγκεντρώσουμε πρόσθετες πληροφορίες σχετικά με τη χρήση των σχετικών με τις επιδόσεις πληροφοριών στο πλαίσιο της λήψης αποφάσεων σε επίπεδο ΓΔ. iv) Διενεργήσαμε έρευνα σχετικά με τη χρήση των σχετικών με τις επιδόσεις πληροφοριών στο πλαίσιο της λήψης αποφάσεων στις εν λόγω έξι ΓΔ. Το σχετικό ερωτηματολόγιο απευθύνθηκε σε 240 διοικητικά στελέχη (προϊσταμένους μονάδων, διευθυντές, αναπληρωτές γενικούς διευθυντές και γενικούς διευθυντές) των εν λόγω ΓΔ, τα οποία συμμετέχουν στη διαχείριση πολιτικών, προγραμμάτων ή έργων, και το τελικό ποσοστό συμμετοχής ανήλθε σε 57 %. Εμβέλεια 3.5. Η επισκόπησή μας κάλυψε τη χρήση των σχετικών με τις επιδόσεις πληροφοριών από την Επιτροπή σε σχέση με προγράμματα δαπανών και με την ανάπτυξη, υλοποίηση και αξιολόγηση πολιτικών. Από την εμβέλεια του ελέγχου μας εξαιρέσαμε τις ακόλουθες πτυχές: i) τη χρήση των σχετικών με τις επιδόσεις πληροφοριών στο πλαίσιο της διοικητικής διαχείρισης του προσωπικού και των λοιπών πόρων, προκειμένου να επικεντρωθούμε στην επίτευξη των αποτελεσμάτων πολιτικών και προγραμμάτων, ii) τη χρήση των σχετικών με τις επιδόσεις πληροφοριών από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή (7). Ο συγκεκριμένος τομέας έχει επίσης μελετηθεί από τον ΟΟΣΑ (8) και άλλους ερευνητές (9). Ενότητα A — Ο βαθμός στον οποίο η Επιτροπή μπορεί να χρησιμοποιεί τις σχετικές με τις επιδόσεις πληροφορίες είναι σε ορισμένες περιπτώσεις περιορισμένος Το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο της ΕΕ δεν παρέχει επαρκή ευελιξία για τη χρήση των σχετικών με τις επιδόσεις πληροφοριών 3.6. Στο πλαίσιο της κατάρτισης του εθνικού προϋπολογισμού, αποτελεί συνήθη πρακτική η ανακατανομή πόρων σε ετήσια βάση ή και συχνότερα. Εντούτοις, στο ενωσιακό πλαίσιο η κατάσταση διαφέρει. Στην ενδιάμεση επανεξέταση του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ) της περιόδου 2014-2020 (10), η Επιτροπή επεσήμανε ότι είναι αναγκαίο να επιτευχθεί η ενδεδειγμένη ισορροπία μεταξύ της μεσοπρόθεσμης προβλεψιμότητας και της ευελιξίας για την αντιμετώπιση απρόβλεπτων καταστάσεων. Στο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο της περιόδου 2014-2020, το 80 % περίπου του προϋπολογισμού της ΕΕ είναι προκατανεμημένο, γεγονός που, σύμφωνα με την Επιτροπή, «περιορίζει την ικανότητα απόκρισης του προϋπολογισμού στις εξελισσόμενες ανάγκες». ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 3.7. Ο προϋπολογισμός της ΕΕ είναι κατά κύριο λόγο προϋπολογισμός επενδύσεων. Για τους διάφορους τομείς του, εντός του επταετούς διάρκειας πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου, ορίζονται ετήσια ανώτατα όρια και τα διαθέσιμα κονδύλια κατανέμονται εκ των προτέρων στα κράτη μέλη. Παρά το γεγονός ότι στη συναφή τομεακή νομοθεσία προβλέπονται ήδη ορισμένοι μηχανισμοί ευελιξίας συνδεόμενοι με τις επιδόσεις, όπως το αποθεματικό επίδοσης και οι εκ των προτέρων αιρεσιμότητες, οι μηχανισμοί αυτοί έχουν περιορισμούς (11). Παρόλο που οι δραστηριότητες χαμηλών επιδόσεων μπορούν να αντικατασταθούν από άλλες, με καλύτερες επιδόσεις, στον ίδιο τομέα και στο ίδιο κράτος μέλος, το περιθώριο ευελιξίας για την προσαρμογή των προτεραιοτήτων όσον αφορά τις δαπάνες μεταξύ τομέων του προϋπολογισμού είναι περιορισμένο. Η σημαντικότερη ευκαιρία για την κατανομή των πόρων, λαμβανομένων υπόψη των πληροφοριών για τις επιδόσεις, παρέχεται κατά την κατάρτιση και τη διαπραγμάτευση του νέου κανονισμού για το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο και των τομεακών προγραμμάτων που το συνοδεύουν. 3.8. Οι ενδιάμεσες επανεξετάσεις του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου αποτελούν μία ακόμη ευκαιρία για τη συνεκτίμηση των σχετικών με τις επιδόσεις πληροφοριών. Η τελευταία τέτοια επανεξέταση (12) είχε ως αποτέλεσμα την ανακατανομή 12,798 δισεκατομμυρίων ευρώ, ποσού που αντιστοιχεί στο 1,18 % του συνόλου, ήτοι σε ένα σχετικά μικρό ποσοστό, των συνολικών πιστώσεων ανάληψης υποχρεώσεων στο πλαίσιο του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για την περίοδο 2014-2020. Κύριος κινητήριος μοχλός των εν λόγω ανακατανομών πόρων δεν ήταν οι επιδόσεις, αλλά η ανάγκη αντιμετώπισης της προσφυγικής κρίσης και άλλων απειλών για την ασφάλεια, καθώς και των επενδυτικών ελλειμμάτων που προκλήθηκαν συνεπεία της χρηματοπιστωτικής και οικονομικής κρίσης. 3.8. Κατά τη λήψη αποφάσεων σχετικά με τις πιστώσεις του προϋπολογισμού λαμβάνονται υπόψη ορισμένοι παράγοντες. Για παράδειγμα, η ανακατανομή πόρων για την αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης και των απειλών για την ασφάλεια ήταν αποτέλεσμα σημαντικών απρόβλεπτων γεωπολιτικών και κοινωνιακών εξελίξεων. Οι επιδόσεις μπορούν να λαμβάνονται υπόψη εφόσον διατίθενται αξιόπιστες και έγκαιρες πληροφορίες, γεγονός που δεν ισχύει πάντα, ιδίως σε καταστάσεις κρίσης. Εφαρμόζονται παράλληλα περισσότερα στρατηγικά πλαίσια 3.9. Η μέτρηση της συμβολής του προϋπολογισμού της ΕΕ και της Επιτροπής στην επίτευξη των στόχων υψηλού επιπέδου είναι μια σύνθετη διαδικασία, λόγω της παράλληλης εφαρμογής περισσότερων πολιτικών στρατηγικών πλαισίων (13) (βλέπε πλαίσιο 3.1 ). 3.9. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι πολιτικές προτεραιότητες της Επιτροπής Juncker είναι απόλυτα συμβατές και συνάδουν πλήρως με το στρατηγικό θεματολόγιο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και τη στρατηγική «Ευρώπη 2020». Το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο αποτελεί ένα από τα εργαλεία για την εφαρμογή των προτεραιοτήτων της Ένωσης. Το τρέχον πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο σχεδιάστηκε για να συμβάλει στη στρατηγική «Ευρώπη 2020» και παρέχει ισχυρή στήριξη για άλλες προτεραιότητες που προκύπτουν (14). Πλαίσιο 3.1 — Τέσσερα στρατηγικά πλαίσια για την Ευρωπαϊκή Ένωση (εφαρμοζόμενα παράλληλα) Πηγή: ΕΕΣ. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ 3.10. Επιπλέον, σε διάφορα έγγραφα τομεακής πολιτικής ορίζονται άλλοι στόχοι, βάσει των αρμοδιοτήτων της ΕΕ που απορρέουν από τη Συνθήκη για τη λειτουργία της. Ακόμη, η ΕΕ έχει δεσμευθεί να συμβάλει στην επίτευξη των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης που όρισαν τα Ηνωμένα Έθνη και επιδιώκει να υποβάλλει σε ετήσια βάση έκθεση σχετικά με την επιτυγχανόμενη πρόοδο προς την επίτευξή τους. 3.11. Εξετάσαμε με ποιον τρόπο διαχειρίστηκαν οι ΓΔ την παράλληλη εφαρμογή των διαφορετικών στρατηγικών. Δύο ήταν οι επικρατέστερες προσεγγίσεις. i) Για την εκπλήρωση των διαφόρων υποχρεώσεών τους όσον αφορά την κατάρτιση στρατηγικών εκθέσεων, ορισμένες ΓΔ ανέπτυξαν εργαλεία ΤΠ προκειμένου να αποθηκεύουν, να παρακολουθούν, να ενοποιούν και να παρουσιάζουν στοιχεία σε διάφορους συνδυασμούς (βλέπε επίσης σημείο 3.16). ii) Ορισμένες ΓΔ προσάρμοσαν τα πλαίσια επιδόσεών τους ώστε να ανταποκρίνονται στις ποικίλες στρατηγικές ανάγκες. Παραδείγματος χάριν, το πλαίσιο επιδόσεων της ΓΔ Εκπαίδευσης και Πολιτισμού περιλαμβάνει τρία επίπεδα. α) Σε επίπεδο ΕΕ, η ΓΔ Εκπαίδευσης και Πολιτισμού παρακολουθεί τους συναφείς στόχους και δείκτες της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» και του στρατηγικού πλαισίου «Εκπαίδευση και κατάρτιση 2020» (ΕΚ 2020) βάσει στοιχείων προερχόμενων από τη Eurostat, τον ΟΟΣΑ και άλλες πηγές, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, και διενεργεί σε ετήσια βάση επισκόπηση προκειμένου να διασφαλίζει ότι πραγματοποιείται πρόοδος προς τη σωστή κατεύθυνση (15). β) Στο επίπεδο της Επιτροπής, η ΓΔ Εκπαίδευσης και Πολιτισμού συμβάλλει αμεσότερα στην επίτευξη δύο εκ των δέκα στόχων του «Επενδυτικού Σχεδίου για την Ευρώπη» μέσω των εργασιών της σχετικά με τα προγράμματα και τις πολιτικές. Η παρακολούθηση της προόδου γίνεται στην ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων και τις δηλώσεις προγράμματος. γ) Στο επίπεδο της ίδιας της ΓΔ Εκπαίδευσης και Πολιτισμού, η αναφορά στοιχείων και η λήψη αποφάσεων διαρθρώνονται γύρω από επτά τομείς πολιτικής, καθένας από τους οποίους έχει τους δικούς του ειδικούς στόχους. Η παρακολούθηση του νομοθετικού έργου στους διάφορους τομείς γίνεται στο πλαίσιο του προγράμματος εργασίας της Επιτροπής. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 3.12. Οι ενδιαφερόμενοι θεωρούν ότι οι πολλές διαφορετικές στρατηγικές συνιστούν διακριτές προσεγγίσεις, όπως αναφέρει παραδείγματος χάριν η Επιτροπή στην αξιολόγησή της σχετικά με τη στρατηγική της ΕΕ για τη νεολαία (16). 3.12. Από την αξιολόγηση της στρατηγικής της ΕΕ για τη νεολαία προέκυψε το συμπέρασμα ότι (ενότητα 3.2.1) η στρατηγική της ΕΕ για τη νεολαία πρόσθεσε μια διάσταση ενσωμάτωσης με σκοπό τη σύνδεση της πολιτικής της ΕΕ για τη νεολαία με τις ευρωπαϊκές στρατηγικές για την εκπαίδευση, την απασχόληση και την κοινωνική ένταξη, και ότι (ενότητα 3.2.2) αρκετοί από τους τομείς προτεραιότητας εναρμονίζονται με τους στόχος της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». 3.13. Το ερωτηματολόγιό μας περιλάμβανε ερωτήματα σχετικά με τη «σαφήνεια των στόχων», επιδίωξη των οποίων ήταν να διαπιστώσουμε σε ποιον βαθμό τα διοικητικά στελέχη της Επιτροπής κατανοούσαν την αποστολή και τους στόχους της ΓΔ στην οποία υπάγονται και της Επιτροπής συνολικά (βλέπε πλαίσιο 3.2 ). Σε γενικές γραμμές, οι απαντήσεις στο ερωτηματολόγιο ήταν θετικές και ενδεικτικές υψηλού επιπέδου κατανόησης. Ωστόσο, τα διοικητικά στελέχη με τα οποία συνομιλήσαμε σε δύο από τις έξι ΓΔ αναφέρθηκαν στην πολυπλοκότητα των αλληλεπιδράσεων μεταξύ των διαφορετικών στρατηγικών πλαισίων της ΕΕ και στη δυσκολία σύνδεσης των στόχων των πλαισίων αυτών με εκείνους που τίθενται σε επίπεδο ΓΔ. Πλαίσιο 3.2 — Αποτελέσματα της έρευνας — Σαφήνεια των στόχων Πηγή: έρευνα ΕΕΣ. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Ενότητα Β — Τα συστήματα μέτρησης των επιδόσεων που εφαρμόζει η Επιτροπή παράγουν τεράστιες ποσότητες δεδομένων, αλλά όχι πάντοτε εγκαίρως Τα διοικητικά στελέχη έχουν στη διάθεσή τους τεράστιες ποσότητες πληροφοριών σχετικών με τις επιδόσεις 3.14. Οι ΓΔ της Επιτροπής συλλέγουν πληροφορίες σχετικά με τις επιδόσεις σε διάφορες μορφές και από διάφορες πηγές, και παράγουν έναν τεράστιο όγκο πληροφοριών που αφορούν τις επιδόσεις. Η Επιτροπή χρησιμοποιεί τις πληροφορίες αυτές, όχι μόνο στο πλαίσιο της αναφοράς στοιχείων, αλλά και για την παρακολούθηση των εν εξελίξει δραστηριοτήτων της, ιδίως δε προκειμένου να εξακριβώνει αν επιτεύχθηκαν οι τιμές-στόχος των προγραμμάτων δαπανών, καθώς και ως εισροές στο πλαίσιο της διαδικασίας «βελτίωσης της νομοθεσίας», η οποία υποστηρίζει την κατάρτιση νομοθετικών προτάσεων. 3.15. Η επιλογή των πληροφοριών που θα χρησιμοποιηθούν εξαρτάται από το είδος της απόφασης που πρέπει να ληφθεί. Στο πλαίσιο 3.3 κατωτέρω παρουσιάζεται μια γενική εικόνα των κύριων διαδικασιών λήψης αποφάσεων στο πλαίσιο των οποίων χρησιμοποιούνται σχετικές με τις επιδόσεις πληροφορίες. Πλαίσιο 3.3 — Οι βασικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων της Επιτροπής Είδος απόφασης Σχετικές με τις επιδόσεις πληροφορίες που χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο της διαδικασίας λήψης αποφάσεων της Επιτροπής Προγράμματα δαπανών Πρόταση προϋπολογισμού του ΠΔΠ για μία 7ετία — Πληροφορίες σχετικά με την παρακολούθηση των προγραμμάτων (συμπεριλαμβανομένων δεικτών εκροής, αποτελέσματος και αντικτύπου) — Αξιολογήσεις και εκτιμήσεις αντικτύπου — Επισκοπήσεις σχετικά με τις δαπάνες Πρόταση νομικής βάσης για τα προγράμματα δαπανών κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει το ΠΔΠ — Πληροφορίες σχετικά με την παρακολούθηση των προγραμμάτων (συμπεριλαμβανομένων δεικτών εκροής, αποτελέσματος και αντικτύπου) — Αξιολογήσεις και εκτιμήσεις αντικτύπου — Δημόσιες διαβουλεύσεις Πρόταση ετήσιου προϋπολογισμού — Πληροφορίες σχετικά με την παρακολούθηση των προγραμμάτων (συμπεριλαμβανομένων δεικτών εκροής, αποτελέσματος και αντικτύπου) — Αξιολογήσεις και εκτιμήσεις αντικτύπου Εκτέλεση του προϋπολογισμού των προγραμμάτων — Δεδομένα σχετικά με επιμέρους έργα, και ενοποιημένα δεδομένα υπό τη μορφή δεικτών εκροής, αποτελέσματος και αντικτύπου — Ετήσιες εκθέσεις παρακολούθησης — Μελέτες, αξιολογήσεις — Στοιχεία υποβαλλόμενα από τα κράτη μέλη (στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης) — Στοιχεία υποβαλλόμενα από τους εταίρους (στο πλαίσιο της έμμεσης διαχείρισης) Εργασίες ουσίας που δεν σχετίζονται άμεσα με δαπάνες Πρόταση νομοθεσίας της ΕΕ (συνήθης νομοθετική διαδικασία) — Συνοδευτικές πληροφορίες (Eurostat και άλλες στατιστικές, δίκτυα εμπειρογνωμόνων, διάλογος με ενδιαφερομένους, επισκοπήσεις ανά χώρα κ.λπ.) — Μελέτες, αξιολογήσεις, εκτιμήσεις αντικτύπου — Δημόσια διαβούλευση Εφαρμογή και παρακολούθηση πολιτικών — Ανάδραση από εμπειρογνώμονες, μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας και άλλους ενδιαφερομένους — Μελέτες, αξιολογήσεις, έρευνες του Ευρωβαρόμετρου Πηγή: ΕΕΣ. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 3.16. Αρκετές ΓΔ της Επιτροπής ανέπτυξαν πρόσφατα νέα μέσα και διαδικασίες για την αξιοποίηση των σχετικών με τις επιδόσεις δεδομένων. Σε αρκετές περιπτώσεις άρχισαν να χρησιμοποιούν νέες εφαρμογές ΤΠ που παράγουν ειδικά προσαρμοσμένες και επικαιροποιημένες αναφορές για τη διευκόλυνση της λήψης αποφάσεων. Η ανάπτυξη των νέων αυτών εργαλείων μαρτυρά τη δέσμευση της Επιτροπής να βελτιώσει τη διαχείριση των σχετικών με τις επιδόσεις δεδομένων (17). Ενδεικτικά των εξελίξεων είναι τα ακόλουθα παραδείγματα. 3.16. i) Το νέο πληροφορικό σύστημα για την αγροτική ανάπτυξη 2 της ΓΔ Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης είναι ένα ηλεκτρονικό σύστημα διαχείρισης της ροής εργασιών των προγραμμάτων, συμπεριλαμβανομένης της αξιολόγησής τους, το οποίο παρέχει τη δυνατότητα παραγωγής αναφορών για τη σύγκριση της υλοποίησης των ενωσιακών προγραμμάτων στα κράτη μέλη με τον μέσο όρο σε επίπεδο ΕΕ. ii) Η ΓΔ Διεθνούς Συνεργασίας και Ανάπτυξης αναπτύσσει επί του παρόντος ένα νέο εργαλείο ΤΠ που θα περιλαμβάνει ενότητες για την παρακολούθηση των αποτελεσμάτων και την παραγωγή σχετικών αναφορών, καθώς και για την υποστήριξη των διαδικασιών αξιολόγησης των δράσεων και λήψης αποφάσεων σχετικά με τη χρηματοδότηση. Στόχος του συστήματος είναι η σύνδεση των έργων με τον στρατηγικό σχεδιασμό. iii) O πίνακας δεικτών για το Erasmus+ της ΓΔ Εκπαίδευσης και Πολιτισμού είναι ένα ηλεκτρονικό σύστημα που χρησιμοποιούν όλοι οι εθνικοί οργανισμοί του Erasmus+ στην Ευρώπη. Παρέχει σχετικές με τις επιδόσεις πληροφορίες και από τους 57 εθνικούς οργανισμούς σε πραγματικό χρόνο, συμπεριλαμβανομένης ανάδρασης σχετικά με τα αποτελέσματα του προγράμματος, μέσω εργαλείου έρευνας που μετρά τον βαθμό ικανοποίησης των συμμετεχόντων. Τα χαρακτηριστικά αυτά παρέχουν στη ΓΔ Εκπαίδευσης και Πολιτισμού τη δυνατότητα να λαμβάνει γρήγορα ανάδραση σχετικά με την εξέλιξη του προγράμματος και να αντιδρά το συντομότερο δυνατόν. iii) Ο πίνακας δεικτών περιλαμβάνει στοιχεία σχετικά με τις επιδόσεις σε πραγματικό χρόνο τα οποία αφορούν διαδικασίες επιχορήγησης που τελούν υπό έμμεση διαχείριση, σύμφωνα με το πλαίσιο διαχείρισης επιδόσεων επιχορήγησης που καθορίστηκε το 2017 σε όλα τα προγράμματα της ΓΔ Εκπαίδευσης, Νεολαίας, Αθλητισμού και Πολιτισμού. Υπάρχουν περιθώρια για περαιτέρω ανάπτυξη των συστημάτων μέτρησης των επιδόσεων 3.17. Στην ετήσια έκθεση του περασμένου έτους (18) προσδιορίσαμε τομείς στους οποίους κυβερνήσεις και διεθνείς οργανισμοί παγκοσμίως εφαρμόζουν ορθές πρακτικές για την αναφορά στοιχείων σχετικά με τις επιδόσεις και συστήσαμε στην Επιτροπή να εξετάσει το ενδεχόμενο να υιοθετήσει ορισμένες από αυτές. Εισηγηθήκαμε τη βελτίωση των αναφορών στοιχείων σχετικά με τις επιδόσεις εξορθολογίζοντάς τες και καθιστώντας τες περισσότερο ισορροπημένες, φιλικές προς τον χρήστη και προσβάσιμες. Ακόμη, συστήσαμε στην Επιτροπή να αξιολογήσει την ποιότητα των πληροφοριών που παρουσιάζει. Η Επιτροπή έδωσε συνέχεια στις εν λόγω συστάσεις, λαμβάνοντάς τις υπόψη στις οδηγίες της σε σχέση με την ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων της για το 2017. 3.18. Φέτος η έρευνά μας επικεντρώθηκε στις σχετικές με τις επιδόσεις πληροφορίες τις οποίες έχουν στη διάθεσή τους τα διοικητικά στελέχη (βλέπε πλαίσιο 3.4 ). Από τα αποτελέσματα της έρευνας προέκυψε ότι τα συστήματα μέτρησης των επιδόσεων έχρηζαν περαιτέρω εξέλιξης. Ειδικότερα, επιβεβαιώθηκε ότι υπάρχει πρόβλημα με τον χρόνο κατά τον οποίο καθίστανται διαθέσιμες οι σχετικές με τις επιδόσεις πληροφορίες (19). Μολονότι οι κεντρικές υπηρεσίες της Επιτροπής έχουν ήδη εκπονήσει εκτενείς οδηγίες και υποδείγματα, εφαρμόζουν προγράμματα επιμόρφωσης και διοργανώνουν ανταλλαγές για την κατάρτιση των σχετικών με τις επιδόσεις εκθέσεων (παραδείγματος χάριν τον Νοέμβριο του 2017 εκδόθηκαν οδηγίες για τις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων του 2017), τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι οι ΓΔ θα επιθυμούσαν πρόσθετη καθοδήγηση για την κατάρτιση των εκθέσεων. Επισημάναμε επίσης ότι εκείνοι μεταξύ των αποκριθέντων που απάντησαν περισσότερο αρνητικά στα σχετικά ερωτήματα ήταν όσοι χρησιμοποιούσαν λιγότερο συχνά πληροφορίες σχετικά με τις επιδόσεις. 3.18. Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι αξιόπιστες και ολοκληρωμένες πληροφορίες σχετικά με τα αποτελέσματα και τις επιπτώσεις των χρηματοδοτικών προγραμμάτων και άλλων δραστηριοτήτων πολιτικής καθίστανται διαθέσιμα με σημαντική χρονική καθυστέρηση. Η Επιτροπή τις λαμβάνει υπόψη κατά τον σχεδιασμό της, στο μέτρο του δυνατού. Για παράδειγμα, όλες οι Γενικές Διευθύνσεις σχεδιάζουν τις δραστηριότητες αξιολόγησης στο πλαίσιο (τουλάχιστον) πενταετούς κυλιόμενου προγράμματος, ώστε να παρέχουν έγκαιρες πληροφορίες σχετικά με τις επιδόσεις για την υποβολή των εκθέσεών τους. Το σχέδιο πρέπει να επικαιροποιείται σε ετήσια βάση. Όσον αφορά την καθοδήγηση για την κατάρτιση εκθέσεων, οι κεντρικές υπηρεσίες της Επιτροπής παρέχουν εκτενή καθοδήγηση για όλα τα στάδια κατάρτισης και όλες τις σημαντικές εκθέσεις επιδόσεων που εκπονούν οι ΓΔ, λαμβάνοντας υπόψη την πρόοδο που έχει επιτευχθεί με την πάροδο των ετών. Στην καθοδήγηση περιλαμβάνονται οι ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων για τις υπηρεσίες της Επιτροπής και οι δηλώσεις προγράμματος που συνοδεύουν το σχέδιο προϋπολογισμού. Καθοδήγηση παρέχεται επίσης για αξιολογήσεις στις κατευθυντήριες γραμμές και στην εργαλειοθήκη για την καλή νομοθέτηση. Περιγράφονται επίσης άλλα είδη επανεξέτασης. Καθοδήγηση παρέχεται επίσης σε κεντρικό επίπεδο με στόχο τον σχεδιασμό κατάλληλων συστημάτων υποβολής εκθέσεων σχετικά με τις επιδόσεις με στόχο τη συλλογή δεδομένων για την παρακολούθηση της εφαρμογής και των αποτελεσμάτων του προγράμματος, αποτελεσματικά και εγκαίρως. Η επίσημη καθοδήγηση συνοδεύεται από σεμινάρια κατάρτισης και ανταλλαγές βέλτιστων πρακτικών μεταξύ υπηρεσιών. Πλαίσιο 3.4 — Αποτελέσματα της έρευνας — Πλαίσιο των σχετικών με τις επιδόσεις πληροφοριών Πηγή: Έρευνα ΕΕΣ. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Ενότητα Γ — Η Επιτροπή χρησιμοποιεί τις σχετικές με τις επιδόσεις πληροφορίες για τη διαχείριση προγραμμάτων και πολιτικών, μολονότι δεν λαμβάνονται πάντοτε τα κατάλληλα μέτρα όταν δεν επιτυγχάνονται οι τιμές-στόχος Η Επιτροπή χρησιμοποιεί τις σχετικές με τις επιδόσεις πληροφορίες που έχει στη διάθεσή της στο πλαίσιο της διαχείρισης των δραστηριοτήτων της 3.19. Ποσοστό 56 % των αποκριθέντων στην έρευνά μας ανέφερε ότι χρησιμοποιούσε είτε συχνά είτε πολύ συχνά σχετικές με τις επιδόσεις πληροφορίες για τους σκοπούς της λήψης αποφάσεων. Οι τέσσερις συχνότερες χρήσεις τους είναι στο πλαίσιο της ανάπτυξης στρατηγικών, της λήψης καλύτερων αποφάσεων, της αξιολόγησης της επίτευξης των τιμών-στόχου και της λήψης διορθωτικών μέτρων όταν κρίνεται αναγκαίο (20). ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 3.20. Τα διοικητικά στελέχη αντιμετωπίζουν δυσκολίες στη χρήση σχετικών με τις επιδόσεις πληροφοριών για την αξιολόγηση της συμβολής προγραμμάτων και πολιτικών στην επίτευξη των στόχων υψηλού επιπέδου. Εξάλλου, δεν είναι αποκλειστικά αρμόδιοι για τις επιδόσεις. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι συννομοθέτες και τα άλλα ενδιαφερόμενα μέρη, ιδίως δε τα κράτη μέλη, διαδραματίζουν καίριο ρόλο στην επίτευξη των αποτελεσμάτων και του αντικτύπου. Τα προηγούμενα έτη παρατηρήσαμε (21) ότι πολλοί από τους στόχους προγραμμάτων και πολιτικών αντλούνται απευθείας από έγγραφα πολιτικής ή νομοθετικά έγγραφα, με συνέπεια το επίπεδό τους να είναι υπερβολικά υψηλό και να μην είναι χρήσιμα ως μέσα διαχείρισης. Επίσης, συστήσαμε (22) στην Επιτροπή να επιλύσει αυτό το πρόβλημα. Η Επιτροπή αναγνώρισε ότι ήταν δυσχερής η σύνδεση της πληθώρας πληροφοριών που είναι διαθέσιμες για τα έργα σε επιχειρησιακό επίπεδο με τις πολιτικές υψηλού επιπέδου και τις αποφάσεις που λαμβάνονται σε πολιτικό επίπεδο. 3.20. Η Επιτροπή θεωρεί σημαντικό να γίνει σαφής διάκριση μεταξύ του εσωτερικού πλαισίου επιδόσεων για τις υπηρεσίες της Επιτροπής και των πλαισίων επιδόσεων των χρηματοδοτικών προγραμμάτων. Οι στόχοι και οι δείκτες που περιλαμβάνονται σε χρηματοδοτικά προγράμματα είναι αποτέλεσμα της νομοθετικής διαδικασίας. Συνδέονται με τις επιδόσεις των προγραμμάτων, όχι με τις υπηρεσίες της Επιτροπής. Η Επιτροπή έχει υποβάλει προτάσεις για την ενίσχυση των πλαισίων επιδόσεων στα χρηματοδοτικά προγράμματα στο πλαίσιο των προτάσεων για το μελλοντικό πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο. Όσον αφορά το πρόγραμμα «Ορίζων 2020», βλ. την απάντηση της Επιτροπής στη σύσταση 1 της ετήσιας έκθεσης του ΕΕΣ για το 2015. Όσον αφορά την ικανότητα της Επιτροπής να παρακολουθεί την υλοποίηση της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» και να καταρτίζει εκθέσεις, βλ. την απάντηση της Επιτροπής στο σημείο 3.97 της ετήσιας έκθεσης του ΕΕΣ για το 2014. Η σύνδεση μεταξύ των στόχων και των σχετικών δεικτών από ευρύτερη πολιτική άποψη παρουσιάζεται στις δηλώσεις προγράμματος. 3.21. Σε ετήσια βάση, η Επιτροπή χρησιμοποιεί τρία βασικά εργαλεία αναφοράς στοιχείων (τις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων, τις δηλώσεις προγράμματος και την ετήσια έκθεση για τη διαχείριση και τις επιδόσεις) προκειμένου να παρουσιάσει τις επιχειρησιακές επιδόσεις της και τις επιδόσεις των ενωσιακών προγραμμάτων και πολιτικών. Όπως παρουσιάζεται στο πλαίσιο 3.5 κατωτέρω, μια σειρά εγγράφων σχεδιασμού αποτελούν τη βάση για τις εν λόγω τρεις βασικές εκθέσεις (23). 3.21. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι τρεις εκθέσεις που αναφέρονται εδώ, οι οποίες εκπονούνται σύμφωνα με τις σχετικές νομικές υποχρεώσεις, αποτελούν ένα μόνο υποσύνολο της εκτενούς διαδικασίας υποβολής εκθέσεων σχετικά με τις επιδόσεις των πολιτικών της ΕΕ και την υλοποίηση των πολιτικών προτεραιοτήτων. Η ετήσια έκθεση για τη διαχείριση και τις επιδόσεις και οι δηλώσεις προγράμματος αφορούν πρωτίστως τις επιδόσεις και τη διαχείριση του προϋπολογισμού της ΕΕ. Πλαίσιο 3.5 — Οι βασικές εκθέσεις επιδόσεων που καταρτίζουν η Επιτροπή και οι γενικές διευθύνσεις της (24) Πηγή: ΕΕΣ. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 3.22. Οι τρεις εκθέσεις καλύπτουν το σύνολο του προϋπολογισμού της ΕΕ, καθώς και το σύνολο των δραστηριοτήτων που υλοποιούνται στο πλαίσιο των πολιτικών του προϋπολογισμού. Στο πλαίσιο 3.6 παρουσιάζονται συγκεφαλαιωτικά το κοινό στο οποίο απευθύνονται οι εκθέσεις και η χρήση για την οποία προορίζονται. 3.22. Βλ. την απάντηση της Επιτροπής στο σημείο 3.23. Πλαίσιο 3.6 — Το κοινό στο οποίο απευθύνονται και η χρήση για την οποία προορίζονται οι βασικές εκθέσεις επιδόσεων Σε ποιο κοινό απευθύνεται; Για ποια χρήση προορίζεται; Δήλωση προγράμματος Το έγγραφο υποβάλλεται στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και Συμβούλιο), συμπληρωματικά προς το σχέδιο του γενικού προϋπολογισμού. Ρόλος των δηλώσεων προγράμματος είναι η τεκμηρίωση των αιτημάτων για διάθεση κονδυλίων από τον προϋπολογισμό για προγράμματα δαπανών, με την παρουσίαση των επιδόσεων των προγραμμάτων αυτών, της προστιθέμενης αξίας της ΕΕ και του (τρέχοντος και μελλοντικού) ποσοστού υλοποίησής τους. Ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων Σώμα των Επιτρόπων Πρόκειται για την έκθεση διαχείρισης των γενικών διευθυντών των ΓΔ προς το Σώμα των Επιτρόπων. Αποτελεί το κύριο μέσο λογοδοσίας των υπευθύνων διαχείρισης εντός της Επιτροπής (βλέπε τις οδηγίες για την ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων του 2017). Ετήσια έκθεση για τη διαχείριση και τις επιδόσεις (ΕΕΔΕ) Η έκθεση υποβάλλεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο, σύμφωνα με το άρθρο 318 της ΣΛΕΕ και το άρθρο 66, παράγραφος 9, του δημοσιονομικού κανονισμού. Η ετήσια έκθεση για τη διαχείριση και τις επιδόσεις (61) είναι ένα εργαλείο λογοδοσίας στο πλαίσιο της διαδικασίας χορήγησης απαλλαγής με την αρμόδια για την απαλλαγή αρχή. Με την έγκρισή της, το Σώμα των Επιτρόπων αναλαμβάνει εξ ολοκλήρου την πολιτική ευθύνη για τη διαχείριση του προϋπολογισμού της ΕΕ. Πηγή: ΕΕΣ. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 3.23. Οι βασικές εκθέσεις επιδόσεων έχουν μάλλον τον ρόλο εργαλείων αναφοράς στοιχείων παρά μέσων που χρησιμοποιούν οι ΓΔ της Επιτροπής για τη διαχείριση των επιδόσεών τους ή των επιδόσεων της Επιτροπής συνολικά. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι εκθέσεις δεν είναι επαρκώς λεπτομερείς ούτε πλήρεις, καταρτίζονται μία φορά ετησίως και απευθύνονται κυρίως σε αναγνώστες εκτός ΓΔ. 3.23. Με την ετήσια έκθεση για τη διαχείριση και τις επιδόσεις του προϋπολογισμού της ΕΕ η Επιτροπή συμβάλλει στην ετήσια διαδικασία απαλλαγής για την εκτέλεση του προϋπολογισμού. Σε αυτήν λαμβάνει υπόψη όλες τις συναφείς πληροφορίες και όχι μόνο τα ετήσια αποτελέσματα, για παράδειγμα τις ενδιάμεσες αξιολογήσεις. Η ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων είναι μια έκθεση διαχείρισης που υποβάλλουν οι Γενικοί Διευθυντές και των Προϊστάμενοι Υπηρεσιών στο σώμα των επιτρόπων. Αποτελεί το βασικό μέσο λογοδοσίας για τη διαχείριση στους κόλπους της Επιτροπής και είναι λεπτομερής και περιεκτική. Περιλαμβάνει την υποβολή εκθέσεων σχετικά με όλους τους δείκτες που επέλεξαν οι υπηρεσίες της Επιτροπής στα στρατηγικά τους σχέδια για την περίοδο 2016-2020, ως βασικό στοιχείο για τη μέτρηση των επιδόσεων των υπηρεσιών της Επιτροπής και της συμβολής τους στις πολιτικές προτεραιότητες της Επιτροπής Juncker. Ως εκ τούτου, η ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων προορίζεται τόσο για το εξωτερικό κοινό όσο και ως πηγή ενημέρωσης των διοικητικών στελεχών της Επιτροπής σχετικά με τη διαχείριση. Η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι η επικαιροποίηση και η υποβολή εκθέσεων για πολλούς βασικούς δείκτες, για παράδειγμα τους δείκτες που συνδέονται με τους πρωταρχικούς στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», πραγματοποιείται σε τακτική βάση. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής ενθαρρύνονται να παρακολουθούν τακτικά την πρόοδο προς την επίτευξη των στόχων τους, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο των ενδιάμεσων επανεξετάσεων των οικείων σχεδίων διαχείρισης. 3.24. Εντούτοις, σε ορισμένες περιπτώσεις οι βασικές εκθέσεις επιδόσεων (ιδίως δε οι ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων) χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο της διαχείρισης των επιδόσεων. i) Η ΓΔ Διεθνούς Συνεργασίας και Ανάπτυξης εκμεταλλεύεται τον δημόσιο χαρακτήρα της ετήσιας έκθεσης δραστηριοτήτων για να επιφέρει οργανωτικές αλλαγές. Παρουσιάζει συγκριτικές πληροφορίες σχετικά με τις επιδόσεις των αντιπροσωπειών στις χώρες εταίρους (25), ως κίνητρο για τη βελτίωσή τους. ii) Μολονότι δεδηλωμένος σκοπός της ετήσιας έκθεσης δραστηριοτήτων είναι η εξασφάλιση της λογοδοσίας, η ΓΔ Επικοινωνιακών Δικτύων, Περιεχομένου και Τεχνολογιών και η ΓΔ Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ένταξης την έχουν επίσης χρησιμοποιήσει ως εργαλείο για την παρακολούθηση της υλοποίησης του προγράμματος εργασιών από τα ανώτερα διοικητικά κλιμάκια (26). Η ΓΔ Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ένταξης θεωρεί ότι η κατάρτιση της ετήσιας έκθεσης δραστηριοτήτων αποτελεί μια ευκαιρία να διαπιστωθεί αν όλα έγιναν βάσει του προγραμματισμού και, σε περίπτωση που εντοπιστούν προβλήματα, να προσδιοριστούν οι αιτίες και να αναζητηθούν λύσεις. 3.24. Βλ. την απάντηση της Επιτροπής στο σημείο 3.23. 3.25. Οι ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων είναι έγγραφα προσβάσιμα από όλους, αλλά η Επιτροπή δεν έχει αξιολογήσει σε ποιον βαθμό απευθύνονται πράγματι στους πολίτες. Εντούτοις, ο αριθμός των επισκέψεων στον ιστότοπο Europa (27) δείχνει ότι το ενδιαφέρον των πολιτών είναι περιορισμένο. 3.25. Βλ. την απάντηση της Επιτροπής στο σημείο 3.23. Δεν λαμβάνονται πάντοτε διορθωτικά μέτρα όταν δεν επιτυγχάνονται οι τιμές-στόχος 3.26. Ένας από τους κύριους σκοπούς της χρήσης των σχετικών με τις επιδόσεις πληροφοριών είναι η μέτρηση της προόδου ως προς την επίτευξη των τιμών-στόχου, προκειμένου να λαμβάνονται διορθωτικά μέτρα και, σε τελική ανάλυση, να επιτυγχάνονται τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα. Γνωρίζοντας ότι οι χαμηλές επιδόσεις θα έχουν συνέπειες, τα διοικητικά στελέχη έχουν κίνητρο να χρησιμοποιούν τις σχετικές με τις επιδόσεις πληροφορίες. Στο πλαίσιο της έρευνάς μας, τα διοικητικά στελέχη ερωτήθηκαν τι, κατά την εμπειρία τους, συμβαίνει σε περίπτωση επίτευξης (βλέπε πλαίσιο 3.7 ) ή μη επίτευξης (βλέπε πλαίσιο 3.8 ) των τιμών-στόχου όσον αφορά τις επιδόσεις των προγραμμάτων δαπανών ή των πολιτικών. Από τα αποτελέσματα της έρευνας προκύπτει ότι οι ανεπαρκείς επιδόσεις δεν οδηγούν πάντοτε στη λήψη διορθωτικών μέτρων. Ένα πέμπτο των αποκριθέντων ανέφερε ότι δεν έγινε καμία αλλαγή όταν οι τιμές-στόχος δεν επιτεύχθηκαν. Η κατάρτιση σχεδίων δράσης είναι το είδος της απόφασης που αναφέρθηκε συχνότερα, ακολουθούμενη από την περαιτέρω ανάλυση, υπό τη μορφή είτε της ενισχυμένης παρακολούθησης είτε της πρόσθετης αξιολόγησης. Εντούτοις, τα μέτρα αυτού του είδους δεν επιλύουν από μόνα τους τα διαπιστωθέντα προβλήματα. Παρατηρήσαμε ότι η μη επίτευξη μιας τιμής-στόχου ήταν πιθανότερο να έχει συνέπειες σε γενικές διευθύνσεις στις οποίες οι σχετικές με τις επιδόσεις πληροφορίες χρησιμοποιούνταν συχνότερα. 3.26. Σκοπός της χρήσης πληροφοριών σχετικά με τις επιδόσεις είναι η παρακολούθηση των επιδόσεων και η μέτρηση της απόστασης μεταξύ του επιδιωκόμενου στόχου και της πραγματικότητας, καθώς και η εφαρμογή των αναγκαίων προσαρμογών. Κάτι τέτοιο συνήθως βασίζεται σε μια ευρύτερη εκτίμηση των βασικών λόγων για τους οποίους οι επιδόσεις έχουν αποκλίνει από τον στόχο. Όπως τονίζει το ΕΕΣ, περισσότεροι από το 70 % των ερωτηθέντων επισήμαναν ότι, εάν δεν επιτυγχάνονται οι στόχοι, αναπτύσσονται σχέδια δράσης και πραγματοποιείται εντατικότερη παρακολούθηση, ενώ περισσότεροι από το 60 % των ερωτηθέντων απάντησαν ότι αξιολόγηση διενεργείται εάν δεν επιτευχθούν οι στόχοι. Η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι, όσον αφορά τη διαχείριση του προϋπολογισμού της ΕΕ, η Επιτροπή βρίσκεται αντιμέτωπη με σειρά περιορισμών οι οποίοι απορρέουν από το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο και από τις αποφάσεις που λαμβάνει η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή σχετικά με τον ετήσιο προϋπολογισμό. Πλαίσιο 3.7 — Τι συμβαίνει σε περίπτωση επίτευξης ή υπέρβασης των τιμών-στόχου; Πηγή: Έρευνα ΕΕΣ. Πλαίσιο 3.8 — Τι συμβαίνει σε περίπτωση μη επίτευξης των τιμών-στόχου; Πηγή: Έρευνα ΕΕΣ. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Ενότητα Δ — Η Επιτροπή δεν εξηγεί κατά κανόνα πώς χρησιμοποιήθηκαν οι σχετικές με τις επιδόσεις πληροφορίες στις εκθέσεις επιδόσεων 3.27. Για λόγους διαφάνειας και λογοδοσίας, οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να γνωρίζουν, διαβάζοντας τις βασικές εκθέσεις επιδόσεων, με ποιον τρόπο η Επιτροπή χρησιμοποιεί τις σχετικές με τις επιδόσεις πληροφορίες που έχει στη διάθεσή της (28). Σε αυτές τις εκθέσεις, η Επιτροπή επιδιώκει να παρουσιάσει μια συνεκτική εικόνα των επιδόσεων (29) και της προόδου που επιτεύχθηκε ως προς την επίτευξη των αποτελεσμάτων. Η εικόνα αυτή είναι περισσότερο αξιόπιστη εάν βασίζεται σε αποδεικτικά στοιχεία. Δεν αρκεί απλώς να εξηγείται ποιες αποφάσεις ελήφθησαν, αλλά και με ποιον τρόπο οι εν λόγω αποφάσεις βασίστηκαν στις διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με τις επιδόσεις. 3.27. Η Επιτροπή συμφωνεί ότι η υποβολή εκθέσεων σχετικά με τις επιδόσεις πρέπει να βασίζεται σε αποδεικτικά στοιχεία, και περιλαμβάνει τα εν λόγω στοιχεία στις οικείες εκθέσεις επιδόσεων. 3.28. Οι κεντρικές υπηρεσίες της Επιτροπής παρέχουν οδηγίες στις γενικές διευθύνσεις για την κατάρτιση στρατηγικών σχεδίων, σχεδίων διαχείρισης και ετήσιων εκθέσεων δραστηριοτήτων. Μολονότι, βάσει των οδηγιών, οι γενικές διευθύνσεις οφείλουν να παρουσιάζουν σχετικές με τις επιδόσεις πληροφορίες κατά την αναφορά στοιχείων για τις δραστηριότητές τους, δεν οφείλουν να εξηγούν με ποιον τρόπο αξιοποίησαν τις εν λόγω πληροφορίες προκειμένου να βελτιώσουν αυτές τις δραστηριότητες. 3.28. Μέσω της συμβολής τους στους πολυετείς στόχους με τον καθορισμό πολυετών σκοπών στα στρατηγικά σχέδια, οι πληροφορίες που παρουσιάζονται στις ετήσιες εκθέσεις δραστηριότητας αντιπροσωπεύουν ένα στάδιο παρακολούθησης, το οποίο στη συνέχεια χρησιμοποιείται ως βάση για την παρουσίαση των αποτελεσμάτων του επόμενου έτους στα σχέδια διαχείρισης, συμβάλλοντας από το στάδιο αυτό και μετά στην επίτευξη των ειδικών στόχων. 3.29. Οι ΓΔ αναφέρουν ότι χρησιμοποιούν σχετικές με τις επιδόσεις πληροφορίες στις εκθέσεις τους, χωρίς να παρέχουν περαιτέρω εξηγήσεις. 3.29. i) Στις εκθέσεις της ΓΔ Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης (30) περιγράφεται σε γενικές γραμμές με ποιον τρόπο χρησιμοποιούνται οι σχετικές με τις επιδόσεις πληροφορίες στο πλαίσιο της λήψης αποφάσεων (31), χωρίς ωστόσο να παρουσιάζονται συγκεκριμένα παραδείγματα της χρήσης τους στην πράξη. i) Η ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων της ΓΔ AGRI για το 2016 περιλαμβάνει διάφορες συγκεκριμένες περιπτώσεις που αποτυπώνουν τον τρόπο με τον οποίο οι πληροφορίες σχετικά με τις επιδόσεις χρησιμοποιούνται για να στηρίξουν τη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Στην εν λόγω έκθεση, η ΓΔ AGRI διευκρινίζει ότι ο πρώτος βασικός δείκτης επιδόσεων της ΚΓΠ είναι το γεωργικό εισόδημα συντελεστών παραγωγής (βλ. σελίδα 15). Διασαφηνίζει περαιτέρω την πίεση τιμών στον γαλακτοκομικό τομέα, καθώς και τις δύο δέσμες εγγράφων για τη διασφάλιση της αξιοπιστίας που εγκρίθηκαν για τον λόγο αυτόν (βλ. σελίδες 21-22). Στις σελίδες 25-26 της ίδιας έκθεσης παρουσιάζεται η γεφύρωση του ευρυζωνικού χάσματος στις αγροτικές περιοχές και η απάντηση που δόθηκε μέσω της σύστασης αρμόδιων γραφείων ευρυζωνικότητας. Όσον αφορά την εφαρμογή του οικολογικού προσανατολισμού, η ΓΔ AGRI προέβη σε επισκόπηση του τρόπου εφαρμογής του συστήματος κατά το πρώτο έτος λειτουργίας του. Στην εν λόγω επισκόπηση εντοπίστηκαν αδυναμίες οι οποίες δεν επέτρεψαν στο σύστημα να αξιοποιήσει πλήρως το δυναμικό του. Η ΓΔ AGRI πρότεινε βελτιώσεις στον σχετικό κανονισμό (βλ. σελίδες 32-33 της ετήσιας έκθεσης δραστηριοτήτων για το 2016). ii) Στην ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων της για το 2016, η ΓΔ Επικοινωνιακών Δικτύων, Περιεχομένου και Τεχνολογιών ανέφερε ότι στο πλαίσιο της κατάρτισης του σχεδίου δράσης για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση για την περίοδο 2016-2020 αξιοποιήθηκαν σε μεγάλο βαθμό τα αποτελέσματα της αξιολόγησης του προηγούμενου σχεδίου δράσης που αφορούσε την περίοδο 2011-2015 (32). Ωστόσο, δεν διευκρινίζεται με ποιον ακριβώς τρόπο τα αποτελέσματα αυτά επηρέασαν το νέο σχέδιο δράσης. ii) Στην ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων παρουσιάζονται συνοπτικά οι δραστηριότητες του έτους. Δεν θα ήταν σκόπιμο να περιγραφεί λεπτομερώς ο τρόπος ανάπτυξης των αποφάσεων πολιτικής στην εν λόγω έκθεση. Ενθαρρύνονται οι υπηρεσίες να παρέχουν συνδέσμους στους οποίους διατίθενται περισσότερο λεπτομερείς πληροφορίες —στην περίπτωση αυτή, στη συναφή αξιολόγηση. 3.30. Η ετήσια έκθεση της Επιτροπής για τα προγράμματα δαπανών (33) περιλαμβάνει μια ενότητα για τις επικαιροποιήσεις των προγραμμάτων (programme updates), η οποία με τη σειρά της περιλαμβάνει υποενότητα για τη μελλοντική υλοποίηση (forthcoming implementation) (34). Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα σχέδια που παρουσιάζονται στην ενότητα αυτή περιέχουν γενικές αναφορές στις επιδόσεις ως αιτιολόγηση, όχι όμως και εξηγήσεις σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο συγκεκριμένη ανάδραση σχετικά με την ισχύουσα κατάσταση αξιοποιήθηκε για την κατάρτιση των σχεδίων. Παραδείγματος χάριν, ο σχεδιασμός της μελλοντικής υλοποίησης του προγράμματος «Ορίζοντας 2020» χαρακτηρίζεται ως «τεκμηριωμένη διαδικασία» (evidence-based process) (35), επειδή περιλάμβανε «εκτενείς διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη». Εντούτοις, δεν παρέχονται στοιχεία σχετικά με μεταβολές που τυχόν επήλθαν συνεπεία των διαβουλεύσεων. 3.30. Στόχος της ενότητας για τη μελλοντική υλοποίηση είναι να παράσχει μια εικόνα των μελλοντικών δραστηριοτήτων που πρόκειται να υλοποιηθούν και των προσδοκώμενων εκροών/αποτελεσμάτων τους. Σκοπός είναι να παράσχει μια εικόνα των προσδοκώμενων σχετικών εξελίξεων, και δεν αποτελεί από μόνη της μέσο σχεδιασμού. 3.31. Παρ’ όλα αυτά, στο πλαίσιο της επισκόπησης των εκθέσεων επιδόσεων εντοπίσαμε ορισμένες ορθές πρακτικές. Παραδείγματος χάριν, η ΓΔ Εκπαίδευσης και Πολιτισμού έχει εντάξει ρητά στη στρατηγική της τη χρήση των σχετικών με τις επιδόσεις πληροφοριών για τους σκοπούς της χάραξης πολιτικής και της διαμόρφωσης των επενδυτικών στρατηγικών (36). Στο στρατηγικό σχέδιό της για την περίοδο 2016-2020, η ΓΔ Εκπαίδευσης και Πολιτισμού επικαλείται τη σύνδεση μεταξύ των δεικτών και των αποτελεσμάτων των αξιολογήσεων, προκειμένου να τεκμηριώσει τις στρατηγικές επιλογές της και το ύψος της ενωσιακής χρηματοδότησης που προγραμματίζει να διαθέσει έως το 2020 (37). Στην περιγραφή των αξιολογήσεων που προτίθεται να διενεργήσει, εξηγεί επίσης με ποιον τρόπο θα χρησιμοποιηθούν (στις περιπτώσεις τεσσάρων από τις οκτώ αξιολογήσεις που προβλέπονται στο στρατηγικό σχέδιο για την περίοδο 2016-2020). Ενότητα Ε — Η καλλιέργεια μιας νοοτροπίας εστίασης στις επιδόσεις αναμένεται να οδηγήσει σε περαιτέρω πρόοδο 3.32. Η Επιτροπή αξιοποιεί τις ευκαιρίες που ανοίγονται για μεγαλύτερη εστίαση στις επιδόσεις. 3.32. i) Υπέβαλε πρόταση αναθεώρησης του δημοσιονομικού κανονισμού που ανοίγει το δρόμο για περαιτέρω απλούστευση και καθιστά δυνατή την αμεσότερη σύνδεση των πληρωμών με την επίτευξη αποτελεσμάτων (38). ii) Προέβη για πρώτη φορά σε ολοκληρωμένη επισκόπηση των δαπανών, λαμβάνοντας υπόψη την προστιθέμενη αξία της ΕΕ (39). iii) Αναγνώρισε ότι ο αριθμός των δεικτών επιδόσεων είναι υπερβολικά μεγάλος (40) και ότι ορισμένοι εξ αυτών δεν είναι πρόσφοροι και δρομολόγησε την επανεξέτασή τους, με ιδιαίτερη έμφαση στους δείκτες αποτελέσματος, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι αυτοί μετρούν αποτελέσματα που εμπίπτουν στον έλεγχο των γενικών διευθύνσεων. iii) Βλ. την απάντηση της Επιτροπής στο σημείο 3.20. Η Επιτροπή προέβη σε ολοκληρωμένη επισκόπηση των στόχων και των δεικτών που χρησιμοποιούν οι υπηρεσίες της Επιτροπής στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης των στρατηγικών σχεδίων και των σχεδίων διαχείρισης. iv) Ορισμένες γενικές διευθύνσεις, όπως η ΓΔ Διεθνούς Συνεργασίας και Ανάπτυξης, καταβάλλουν προσπάθειες να μεταβούν από την αναφορά στοιχείων για τα αποτελέσματα ολοκληρωθέντων έργων στην αναφορά στοιχείων για εν εξελίξει έργα. v) Η Επιτροπή και η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή ενδεχομένως θα αντλήσουν οφέλη από την πρωτοβουλία «Ένας προϋπολογισμός της ΕΕ που θα εστιάζεται στα αποτελέσματα». 3.33. Στο πλαίσιο των συναντήσεών μας με εκπροσώπους γενικών διευθύνσεων, οι συνομιλητές μας επισήμαναν διάφορες προκλήσεις ( πλαίσιο 3.9 ), πολλές από τις οποίες αναφέρονταν επίσης στις εκθέσεις του ΟΟΣΑ και της Επιτροπής (41) (42). Πλαίσιο 3.9 — Προκλήσεις σε σχέση με τη χρήση των σχετικών με τις επιδόσεις πληροφοριών που ανέφεραν οι έξι ΓΔ που ερωτήθηκαν Πηγή: ΕΕΣ. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ 3.34. Το ερωτηματολόγιό μας περιλάμβανε ερωτήσεις σχετικά με τη στάση των ερωτώμενων έναντι των επιδόσεων (βλέπε πλαίσιο 3.10 ). Μολονότι τα αποτελέσματα συνολικά ήταν θετικά, υπήρχαν μεγάλες αποκλίσεις στις απόψεις που διατύπωσαν οι αποκριθέντες. Εκείνοι που απάντησαν αρνητικά κατά κανόνα χρησιμοποιούσαν λιγότερο συχνά πληροφορίες σχετικά με τις επιδόσεις. Διαπιστώσαμε επίσης ότι τα ανώτερα διευθυντικά στελέχη δεν χρησιμοποιούσαν σχετικές με τις επιδόσεις πληροφορίες συχνότερα από τους προϊσταμένους μονάδων. 3.35. Επιπροσθέτως, από τα αποτελέσματα της έρευνάς μας προκύπτει ότι είναι επιτακτική η ανάγκη για περισσότερη επιμόρφωση στη χρήση των σχετικών με τις επιδόσεις πληροφοριών, καθώς και για ανταλλαγή ορθών πρακτικών. Οι γενικές διευθύνσεις που ερωτήθηκαν μας ανέφεραν μια σειρά ορθών πρακτικών, οι οποίες εκτιμούμε πως θα μπορούσαν να εφαρμοστούν και σε άλλες ΓΔ. Διαπιστώσαμε ακόμη ορισμένες διαφορές ερμηνείας. Στην ερώτηση αν συμφωνούν ότι ο ρόλος των διοικητικών στελεχών και των υπαλλήλων είναι σημαντικός στην ανάπτυξη μέτρων για τις επιδόσεις, ποσοστό 80 % των ανώτερων διευθυντικών στελεχών με τα οποία συνομιλήσαμε απάντησε ότι τέτοιο ρόλο διαδραματίζουν τα διοικητικά στελέχη και ποσοστό 84 % οι υπάλληλοι. Στην ίδια ερώτηση, οι προϊστάμενοι μονάδων απάντησαν σε ποσοστό μόλις 52 % ότι τα διοικητικά στελέχη διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο και σε ποσοστό 53 % ότι είναι σημαντικός ο ρόλος των υπαλλήλων. Από τις απαντήσεις αυτές συμπεραίνουμε ότι τα ανώτερα διευθυντικά στελέχη της Επιτροπής έχουν θετικότερη άποψη για τη νοοτροπία που επικρατεί σχετικά με τις επιδόσεις στους κόλπους του οργάνου σε σύγκριση με τα μεσαία στελέχη. Πλαίσιο 3.10 — Αποτελέσματα της έρευνας — Νοοτροπία εστίασης στις επιδόσεις Πηγή: έρευνα ΕΕΣ. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 3.36. Οι αποκριθέντες στο ερωτηματολόγιό μας ανέφεραν μια σειρά δυνατοτήτων επίτευξης προόδου όσον αφορά την αξιοποίηση των σχετικών με τις επιδόσεις πληροφοριών (βλέπε πλαίσιο 3.11 ). Αυτό που αναφέρθηκε συχνότερα ήταν η ανάγκη να αλλάξει η νοοτροπία της Επιτροπής και το όργανο να εστιάσει περισσότερο στις επιδόσεις. Σύμφωνα με τους αποκριθέντες, η Επιτροπή πρέπει να εστιάζει σε μικρότερο βαθμό στην παρακολούθηση της απορρόφησης των κονδυλίων και στην αξιολόγηση της κανονικότητας των δαπανών (δεδομένου ότι το συνολικό ποσοστό σφάλματος στον προϋπολογισμό της ΕΕ μειώνεται χρόνο με τον χρόνο) και, αντ’ αυτού, να εφαρμόζει σε μεγαλύτερο βαθμό τεχνικές διαχείρισης των επιδόσεων, με έμφαση στην επίτευξη των προβλεπόμενων αποτελεσμάτων και του επιδιωκόμενου αντικτύπου (43). 3.36. Όσον αφορά το ζήτημα της αλλαγής νοοτροπίας, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι υπηρεσίες της διαθέτουν ήδη μια εδραιωμένη νοοτροπία εστίασης στις επιδόσεις: το 2017 ο ΟΟΣΑ διαπίστωσε ότι το σύστημα κατάρτισης του προϋπολογισμού της ΕΕ βάσει επιδόσεων και αποτελεσμάτων είναι προηγμένο και άκρως εξειδικευμένο, και επιτυγχάνει καλύτερα αποτελέσματα από οποιαδήποτε άλλη χώρα του ΟΟΣΑ βάσει του τυποποιημένου δείκτη για τα πλαίσια κατάρτισης προϋπολογισμού βάσει επιδόσεων. […] οι δημοσιονομικές πρακτικές της ΕΕ περιλαμβάνουν πολλές αποτελεσματικές και καινοτόμες πτυχές, οι οποίες μπορούν να παράσχουν διδάγματα βάσει των οποίων οι εθνικές κυβερνήσεις θα εξετάσουν τις δικές τους ατζέντες δημοσιονομικής μεταρρύθμισης με έμφαση στις επιδόσεις. Διαπιστώνεται επίσης ότι γενικότερα η Επιτροπή έχει επιδοθεί σε εκτενή εξορθολογισμό της οικείας διαδικασίας υποβολής εκθέσεων τα τελευταία έτη, παρέχοντας σαφέστερα στοιχεία σχετικά με τις επιδόσεις και τα αποτελέσματα, μεταξύ άλλων μέσω της ετήσιας έκθεσης για τη διαχείριση και τις επιδόσεις… ( 44 ) Η Επιτροπή επισημαίνει επίσης τα παραδείγματα που αναφέρονται στο σημείο 3.32 πέραν των μέτρων που έχει λάβει η Επιτροπή για την ενίσχυση της νοοτροπίας εστίασης στις επιδόσεις. Πλαίσιο 3.11 — Τελευταία ερώτηση του ερωτηματολογίου: «Τι θα αλλάζατε ώστε να βελτιωθεί η χρήση των σχετικών με τις επιδόσεις πληροφοριών στους κόλπους της ΓΔ σας;» Πηγή: Έρευνα ΕΕΣ. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΜΕΡΟΣ 2 — ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΕΠΙΔΟΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ: ΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΜΕ ΤΟΝ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟ Εισαγωγή 3.37. Κάθε χρόνο δημοσιεύουμε έναν αριθμό ειδικών εκθέσεων στις οποίες εξετάζουμε πόσο σωστά εφαρμόστηκαν οι αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης κατά την εκτέλεση του προϋπολογισμού της ΕΕ. Το 2017 εγκρίναμε 27 ειδικές εκθέσεις (45) (βλέπε πλαίσιο 3.12 ), οι οποίες κάλυψαν όλους τους τομείς του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (46) και περιείχαν συνολικά 238 συστάσεις επί ευρέος φάσματος θεμάτων (βλέπε πλαίσιο 3.13 ). Ακόμη, δημοσιεύσαμε τέσσερις ειδικές εκθέσεις στον τομέα «Λειτουργική ενιαία αγορά και βιώσιμη νομισματική ένωση». Από τις απαντήσεις που δημοσιεύθηκαν μαζί με τις εκθέσεις μας προκύπτει ότι άνω των δύο τρίτων των συστάσεών μας έγιναν πλήρως δεκτές από τον ελεγχόμενο που στις περισσότερες περιπτώσεις ήταν η Επιτροπή ( πλαίσιο 3.14 ). Στο παράρτημα 3.3 παρουσιάζεται σύνοψη των συστάσεων που απευθύνθηκαν στα κράτη μέλη στις ειδικές εκθέσεις μας του 2017. Πλαίσιο 3.12 — Σε πολλές ειδικές εκθέσεις αξιολογήθηκε η εφαρμογή των αρχών της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης Πηγή: ΕΕΣ. Πλαίσιο 3.13 — Το θεματολόγιο των συστάσεων είναι ευρύ Πηγή: ΕΕΣ. Πλαίσιο 3.14 — Οι ελεγχόμενοί μας αποδέχονται τη συντριπτική πλειονότητα των συστάσεών μας Πηγή: ΕΕΣ. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Υποτομείς 1α «Ανταγωνιστικότητα για την ανάπτυξη και την απασχόληση» και 1β «Οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή» 3.38. Το 2017 εγκρίναμε επτά ειδικές εκθέσεις που αφορούσαν τους συγκεκριμένους υποτομείς του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (47). Θα θέλαμε να επιστήσουμε την προσοχή σε μια σειρά συμπερασμάτων και συστάσεων με καίρια σημασία που διατυπώνονται σε τρεις από αυτές τις εκθέσεις. i) Ειδική έκθεση αριθ. 2/2017 — Διαπραγμάτευση των συμφωνιών εταιρικής σχέσης και των προγραμμάτων του τομέα της συνοχής της περιόδου 2014-2020 από την Επιτροπή 3.39. Διαπιστώσαμε ότι οι συμφωνίες εταιρικής σχέσης εστίασαν αποτελεσματικά τη χρηματοδότηση στη στρατηγική «Ευρώπη 2020», καθώς και ότι τα επιχειρησιακά προγράμματα διέθεταν τεκμηριωμένη «λογική παρέμβασης». Ωστόσο, είχαν οριστεί ειδικοί για κάθε πρόγραμμα αλλά και κοινοί δείκτες τόσο για τις εκροές όσο και για τα αποτελέσματα, με συνέπεια να προκύψει ένας υπερβολικός αριθμός δεικτών και με κίνδυνο να επιταθεί η διοικητική επιβάρυνση και να δημιουργηθούν προβλήματα όσον αφορά τη συγκέντρωσή τους σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο. 3.39. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι για τους ειδικούς ανά πρόγραμμα δείκτες επιδόσεων όσον αφορά τα αποτελέσματα των προγραμμάτων δεν προβλέπεται συγκέντρωση σε επίπεδο ΕΕ. Οι εν λόγω ειδικοί δείκτες προσφέρονται για τον καθορισμό στόχων και για την αναφορά στοιχείων για τις επιδόσεις σε σχέση με τους στόχους, ενώ οι κοινοί δείκτες επιτρέπουν την αναφορά στοιχείων σχετικά με επιτεύγματα βάσει προκαθορισμένων κατηγοριών που αποτυπώνουν συχνά χρησιμοποιούμενες επενδύσεις ανά την ΕΕ. Οι ειδικοί ανά πρόγραμμα δείκτες εκροής αναφέρονται στα υλικά προϊόντα τα οποία επιτρέπουν την αξιοποίηση των αλλαγών που επιτυγχάνονται από τις χρηματοδοτούμενες από την ΕΕ παρεμβάσεις στο πλαίσιο προγραμμάτων. Οι εν λόγω παρεμβάσεις είναι ειδικά προσαρμοσμένες ώστε να εξαλείφουν τυχόν εμπόδια στην ανάπτυξη σε τοπικό επίπεδο. Εξ ορισμού, πρέπει να είναι εξειδικευμένες ανάλογα με την περιφέρεια και την προβλεπόμενη δράση. 3.40. Συστήσαμε τα εξής: 3.40. — τα κράτη μέλη πρέπει να διακόπτουν τη χρήση περιττών ειδικών ανά πρόγραμμα δεικτών· και — η Επιτροπή πρέπει να διατυπώσει κοινούς ορισμούς των εννοιών «εκροή» και «αποτέλεσμα» και να προτείνει την ενσωμάτωσή τους στον δημοσιονομικό κανονισμό, καθώς και να καθορίσει τους συναφέστερους δείκτες εκροής και αποτελέσματος για τη μέτρηση των επιδόσεων και να εφαρμόσει την προσέγγιση κατάρτισης του προϋπολογισμού βάσει επιδόσεων. — Στον αναθεωρημένο δημοσιονομικό κανονισμό περιλαμβάνεται συνεκτική ορολογία για τις επιδόσεις. Ο ορισμός των δεικτών εκροής και των δεικτών αποτελέσματος αντικατοπτρίζεται πλέον στην πρόταση κανονισμού της Επιτροπής περί κοινών διατάξεων για την περίοδο προγραμματισμού μετά το 2020 [COM(2018) 375 final]. Η πρόταση κανονισμού της Επιτροπής για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και το Ταμείο Συνοχής για την περίοδο προγραμματισμού μετά το 2020 [COM(2018) 372 final] περιλαμβάνει κατάλογο κοινών δεικτών εκροής και δεικτών αποτελέσματος. Ο εν λόγω κατάλογος κοινών δεικτών είναι εκτενέστερος από τον κατάλογο της περιόδου 2014-2020 και αναμένεται να συμβάλει στη μείωση του αριθμού των ειδικών ανά πρόγραμμα δεικτών. Όσον αφορά την έννοια του προϋπολογισμού με βάση τις επιδόσεις, η Επιτροπή επισημαίνει ότι ο προϋπολογισμός της ΕΕ είναι ήδη προϋπολογισμός με βάση της επιδόσεις, ο οποίος δίνει τη δυνατότητα στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή να λαμβάνει υπόψη της σχετικές με τις επιδόσεις πληροφορίες κατά τη διαδικασία κατάρτισης του προϋπολογισμού, παρέχοντας πληροφορίες σχετικά με τους στόχους των προγραμμάτων και την πορεία επίτευξής τους στις δηλώσεις προγράμματος που συνοδεύουν το σχέδιο προϋπολογισμού. ii) Ειδική έκθεση αριθ. 5/2017 — Ανεργία των νέων 3.41. Διαπιστώσαμε ότι, παρότι είχε σημειωθεί κάποια πρόοδος ως προς την εφαρμογή των εγγυήσεων για τη νεολαία και είχαν επιτευχθεί ορισμένα αποτελέσματα, η κατάσταση υστερούσε έναντι των αρχικών προσδοκιών που είχαν διατυπωθεί κατά την εξαγγελία των εγγυήσεων αυτών που σκοπό έχουν να εξασφαλίζουν ότι όλοι οι νέοι που βρίσκονται εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης λαμβάνουν προσφορά εργασίας καλής ποιότητας, συνεχή εκπαίδευση, μαθητεία ή άσκηση εντός τεσσάρων μηνών από τη στιγμή που εξέρχονται από την επίσημη εκπαίδευση ή που καθίστανται άνεργοι. Διαπιστώσαμε ότι η συμβολή της πρωτοβουλίας για την απασχόληση των νέων στην επίτευξη των στόχων που επιδιώκουν οι εγγυήσεις για τη νεολαία κατά τον χρόνο διενέργειας του ελέγχου ήταν εξαιρετικά περιορισμένη. 3.41. Από το 2014, όταν ξεκίνησε η επιτόπου υλοποίηση, πραγματοποιήθηκαν περισσότερες από 5 εκατ. εγγραφές ετησίως στις Εγγυήσεις για τη νεολαία, και κάθε έτος μετά το 2014 σημειώθηκαν 3,5 εκατ. ενέργειες εξόδου προς την απασχόληση, την εκπαίδευση, την πρακτική άσκηση ή τη μαθητεία (πηγή: ΓΔ EMPL βάση δεδομένων «Εγγυήσεις για τη νεολαία»). Υπάρχουν πλέον 2,2 εκατ. λιγότεροι άνεργοι νέοι και 1,4 εκατ. λιγότεροι νέοι εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης (πηγή: Eurostat). Οι δράσεις που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας για την απασχόληση των νέων θα συνεχιστούν τουλάχιστον έως το 2023, παρέχοντας στήριξη σε περισσότερους νέους εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης (ΕΕΑΚ). Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι νέοι που ζουν σε κράτη μέλη τα οποία δυσκολεύονται να αντιμετωπίσουν την ανεργία των νέων εξακολουθούν να λαμβάνουν στήριξη, η πρόταση της Επιτροπής για το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+ (ΕΚΤ+) για την περίοδο 2021-2027 απαιτεί από τα κράτη μέλη που αντιμετωπίζουν υψηλά ποσοστά νέων εκτός εκπαίδευσης, απασχόλησης ή κατάρτισης (ΕΕΑΚ) να κατανέμουν τουλάχιστον το 10 % των πόρων που λαμβάνουν από το ΕΚΤ+ σε δράσεις για την απασχόληση των νέων. Η πρόταση αντλεί διδάγματα από την περίοδο 2014-2020 και απλουστεύει επίσης ορισμένες από τις απαιτήσεις, προκειμένου να διευκολυνθεί η εφαρμογή των μέτρων καίριας σημασίας για την υλοποίηση των «Εγγυήσεων για τη νεολαία». 3.42. Συστήσαμε, ειδικά στα κράτη μέλη: 3.42. — να παρουσιάσουν πλήρη επισκόπηση του κόστους που συνεπάγεται η εφαρμογή των εγγυήσεων για τη νεολαία για τον συνολικό πληθυσμό των νέων που βρίσκονται εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης και να ιεραρχήσουν κατά προτεραιότητα τα σχετικά μέτρα που πρέπει να εφαρμοστούν σύμφωνα με τη διαθέσιμη χρηματοδότηση· — Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η σύσταση απευθύνεται κυρίως στα κράτη μέλη. Η Επιτροπή θα επιθυμούσε πράγματι μια καλύτερη εικόνα του εκτιμώμενου κόστους για όλα τα προγραμματισμένα μέτρα για την εφαρμογή των «Εγγυήσεων για τη νεολαία» και θα υποστηρίξει τα κράτη μέλη σε αυτή τη διαδικασία, κατόπιν αιτήματός τους εφόσον είναι εφικτό. — να μεριμνούν ώστε προσφορές καλής ποιότητας να θεωρούνται μόνον όσες ανταποκρίνονται στο επαγγελματικό προφίλ του συμμετέχοντος και τη ζήτηση στην αγορά εργασίας και οδηγούν σε βιώσιμη ένταξη στην αγορά αυτή. — Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η σύσταση απευθύνεται στα κράτη μέλη. Η Επιτροπή θα διερευνήσει τη δυνατότητα να συζητήσει τη θέσπιση προτύπων για τα ποιοτικά κριτήρια στο πλαίσιο των εργασιών για την παρακολούθηση των «Εγγυήσεων για τη νεολαία» στην Επιτροπή Απασχόλησης. iii) Ειδική έκθεση αριθ. 15/2017 — Οι εκ των προτέρων αιρεσιμότητες και το αποθεματικό επίδοσης στον τομέα της συνοχής 3.43. Σε αυτή την ειδική έκθεση, διαπιστώσαμε ότι οι εκ των προτέρων αιρεσιμότητες παρείχαν ένα συνεκτικό πλαίσιο που επιτρέπει την αξιολόγηση της ετοιμότητας των κρατών μελών να χρησιμοποιήσουν τους πόρους της ΕΕ κατά την έναρξη της περιόδου προγραμματισμού 2014-2020. Ωστόσο, δεν κατέστη δυνατό να συναχθεί με σαφήνεια ο βαθμός στον οποίο αυτές επέφεραν αλλαγές στην πράξη. Καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι δεν ήταν πιθανό το πλαίσιο επιδόσεων και το αποθεματικό επίδοσης να αποτελέσουν το έναυσμα για σημαντική ανακατανομή δαπανών συνοχής προς προγράμματα με καλύτερες επιδόσεις κατά τη διάρκεια της περιόδου 2014-2020. 3.43. Η Επιτροπή θεωρεί ότι όσον αφορά τις αλλαγές στην πράξη που επιφέρουν οι εκ των προτέρων αιρεσιμότητες, η απλή επιβολή ελάχιστων προϋποθέσεων που δεν υπήρχαν σε κανένα από τα προηγούμενα πλαίσια πολιτικής συνοχής αναμένεται να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα των δαπανών. Η Επιτροπή θα μπορεί να αξιολογεί τον τελικό αντίκτυπο των εκ των προτέρων αιρεσιμοτήτων μετά την υλοποίηση των προγραμμάτων σχεδίων. Επιπλέον, το πλαίσιο επιδόσεων αποτελεί ένα μόνο από τα πολλά στοιχεία του προσανατολισμού στα αποτελέσματα. Το πλαίσιο επιδόσεων και το αποθεματικό επιδόσεων θεσπίστηκαν προκειμένου να στηρίζουν την εστίαση στις επιδόσεις και στην επίτευξη των στόχων της στρατηγικής της Ένωσης για έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη. Δεν σχεδιάστηκαν για να οδηγούν σε σημαντική ανακατανομή των δαπανών συνοχής. Εντούτοις, σε περίπτωση που τα προγράμματα δεν κατορθώσουν να επιτύχουν τα ορόσημα που ορίζει το πλαίσιο επιδόσεων, το αποθεματικό επιδόσεων μπορεί να ανακατανεμηθεί προς άλλα προγράμματα με καλύτερες επιδόσεις. 3.44. Συστήσαμε στην Επιτροπή: 3.44. — να αναπτύξει περαιτέρω τις εκ των προτέρων αιρεσιμότητες ως εργαλείο αξιολόγησης της ετοιμότητας των κρατών μελών να χρησιμοποιούν κονδύλια της ΕΕ· και — Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση υπό την προϋπόθεση ότι θα διατηρηθούν οι εκ των προτέρων αιρεσιμότητες για την περίοδο μετά το 2020. — να εξετάσει το ενδεχόμενο να μετατραπεί το αποθεματικό επίδοσης για τη μετά το 2020 περίοδο σε ένα μέσο που θα προσανατολίζεται περισσότερο στα αποτελέσματα και θα κατανέμει πόρους στα προγράμματα που έχουν επιτύχει ικανοποιητικά αποτελέσματα. — Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση υπό την προϋπόθεση ότι θα διατηρηθούν το πλαίσιο επιδόσεων και το αποθεματικό επιδόσεων για την περίοδο μετά το 2020. Η πρόταση της Επιτροπής για τη θέσπιση κανονισμού περί κοινών διατάξεων για την περίοδο προγραμματισμού μετά το 2020 [COM(2018) 375 final] καθορίζει τις διατάξεις για το πλαίσιο επιδόσεων, που αποτελείται από δείκτες εκροής και δείκτες αποτελέσματος για τους οποίους πρέπει να τεθούν ορόσημα και στόχοι. Η επανεξέταση των επιδόσεων αντικαθίσταται από την ενδιάμεση επανεξέταση, η οποία θα βασίζεται μεταξύ άλλων στην πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη —έως το τέλος του 2024— των ορόσημων του πλαισίου επιδόσεων. Τομέας 2 «Βιώσιμη ανάπτυξη και φυσικοί πόροι» 3.45. Το 2017 εγκρίναμε έξι ειδικές εκθέσεις που σχετίζονταν με τον τομέα 2 του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (48). Τρεις από τις εκθέσεις αυτές πραγματεύονταν πτυχές των επιδόσεων της κοινής γεωργικής πολιτικής. Τα συμπεράσματα των εκθέσεων αυτών έχουν ιδιαίτερη σημασία στο πλαίσιο της τρέχουσας μεταρρύθμισης της κοινής γεωργικής πολιτικής και του νέου μοντέλου λειτουργίας βάσει επιδόσεων που εξήγγειλε η Επιτροπή στην ανακοίνωση της για το μέλλον των τροφίμων και της γεωργίας. i) Ειδική έκθεση αριθ. 16/2017 — Προγραμματισμός στο πλαίσιο της αγροτικής ανάπτυξης 3.46. Στην έκθεση αυτή, επισημάναμε ότι κατά την τρέχουσα περίοδο υπήρχε η πρόθεση μεγαλύτερης εστίασης των δαπανών που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο της αγροτικής ανάπτυξης στα αποτελέσματα, αλλά ότι η φιλόδοξη αυτή προσέγγιση δεν επιτεύχθηκε εξαιτίας της έλλειψης σχετικών πληροφοριών για τις επιδόσεις. Συστήσαμε τη δημιουργία ενός κοινού συνόλου προσανατολισμένων στα αποτελέσματα δεικτών, οι οποίοι θα ήταν περισσότερο κατάλληλοι για την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων και του αντικτύπου των παρεμβάσεων στην αγροτική ανάπτυξη. 3.46. Στην απάντησή της στη σύσταση 4 της ειδικής έκθεσης 16/2017, η Επιτροπή δεσμεύτηκε να εξετάσει αναλυτικά πιθανούς τρόπους για τη βελτίωση της μέτρησης των επιδόσεων της ΚΓΠ συνολικά. Την 1η Ιουνίου 2018, η Επιτροπή εξέδωσε την πρόταση κανονισμού COM(2018) 392 final (στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ): Στο πλαίσιο του νέου μοντέλου υλοποίησης αναπτύχθηκαν κοινοί δείκτες που επικεντρώνονται στα αποτελέσματα: Ο τίτλος VII του κανονισμού παρουσιάζει το πλαίσιο παρακολούθησης και αξιολόγησης, θέτοντας κανόνες σχετικά με το τι και πότε τα κράτη μέλη πρέπει να αναφέρουν την πρόοδο στα στρατηγικά τους σχέδια για την ΚΓΠ, καθώς και τους κανόνες σύμφωνα με τους οποίους θα παρακολουθείται και θα αξιολογείται αυτή η πρόοδος. ii) Ειδική έκθεση αριθ. 10/2017 — Ανανέωση των γενεών 3.47. Καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι οι στόχοι και τα αναμενόμενα αποτελέσματα της στήριξης της ΕΕ σε νέους γεωργούς δεν είχαν οριστεί καταλλήλως. Συστήσαμε τη βελτίωση της λογικής παρέμβασης. Ειδικότερα, συστήσαμε στην Επιτροπή να βελτιώσει τη διαδικασία εκτίμησης των αναγκών, να επιλέξει τις μορφές στήριξης που είναι οι πλέον κατάλληλες για την αντιμετώπιση των προσδιορισμένων αναγκών και να καθορίσει συγκεκριμένους και ποσοτικώς προσδιορισμένους ειδικούς στόχους αποτελεσμάτων. 3.47. Στην απάντησή της στη σύσταση της ειδικής έκθεσης 10/2017, η Επιτροπή δεσμεύτηκε να αναλύσει και να εξετάσει πιθανά συναφή μέσα πολιτικής για τη στήριξη των νέων γεωργών και την οικεία λογική της παρέμβασης στο πλαίσιο της κατάρτισης μελλοντικών νομοθετικών προτάσεων. Την 1η Ιουνίου 2018, η Επιτροπή εξέδωσε την πρόταση κανονισμού COM(2018) 392 final (στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ): Στο νέο μοντέλο υλοποίησης της πρότασης, τα κράτη μέλη θα καταρτίσουν στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ, συμπεριλαμβανομένης της εκ των προτέρων αξιολόγησης των αναγκών. Στη βάση αυτή, στα σχέδια θα περιγράφονται ειδικά προσαρμοσμένες παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση των αναγκών που έχουν διαπιστωθεί και την υλοποίηση των στόχων πολιτικής. Μεταξύ άλλων, στο άρθρο 6 στοιχείο ζ) του κανονισμού ορίζεται ο ακόλουθος ειδικός στόχος: Προσέλκυση νέων γεωργών και διευκόλυνση της επιχειρηματικής ανάπτυξης στις αγροτικές περιοχές. Όσον αφορά τον συγκεκριμένο στόχο, θα χρησιμοποιηθεί συγκεκριμένος δείκτης αποτελέσματος για την ποσοτικοποίηση τόσο της εκ των προτέρων τιμής-στόχου όσο και της πραγματικής τιμής. Από άποψη διαδικασίας, η Επιτροπή θα αξιολογήσει και θα εγκρίνει τα εν λόγω στρατηγικά σχέδια ΚΓΠ. iii) Ειδική έκθεση αριθ. 21/2017 — Μέτρα οικολογικού προσανατολισμού 3.48. Καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι η Επιτροπή δεν είχε προσδιορίσει αυτά που αναμένονται από τον οικολογικό προσανατολισμό. Διαπιστώσαμε επίσης ότι το φαινόμενο της μη αποδοτικής δαπάνης ήταν ιδιαίτερα συχνό και ότι οι απαιτήσεις του οικολογικού προσανατολισμού ήταν κατά κανόνα ήπιου χαρακτήρα. Για τους λόγους αυτούς, συμπεράναμε ότι ο οικολογικός προσανατολισμός θα ήταν απίθανο να αποφέρει βελτιώσεις στο περιβάλλον και το κλίμα. Συστήσαμε στην Επιτροπή να αναπτύξει μια ολοκληρωμένη λογική παρέμβασης για τα γεωργικά μέτρα της ΕΕ που σκοπό έχουν την προστασία του περιβάλλοντος και του κλίματος, και η λογική παρέμβασης να βασίζεται σε επικαιροποιημένες επιστημονικές γνώσεις και να περιλαμβάνει συγκεκριμένες τιμές-στόχο. Επιπλέον, συστήσαμε, αφενός, τον συνδυασμό όλων των επί του παρόντος ισχυουσών περιβαλλοντικών απαιτήσεων σε μια νέα ενιαία περιβαλλοντική γραμμή βάσης που θα ισχύει για όλους τους δικαιούχους της κοινής γεωργικής πολιτικής και, αφετέρου, τα προγραμματιζόμενα μέτρα να βαίνουν πέραν της περιβαλλοντικής αυτής γραμμής βάσης και να εστιάζουν στην επίτευξη στόχων επιδόσεων. 3.48. Η Επιτροπή αποδέχεται τις συστάσεις της ειδικής έκθεσης 21/2017 επί της ουσίας. Την 1η Ιουνίου 2018, η Επιτροπή εξέδωσε πρόταση κανονισμού COM(2018) 392 final (στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ), στην οποία αναπτύσσεται η λογική της παρέμβασης που διέπει ένα νέο σύνολο μέσων της ΚΓΠ σχετικά με το περιβάλλον και το κλίμα. Αυτή η νέα οικολογική δομή περιλαμβάνει βελτιωμένες προϋποθέσεις που συνδέουν την πλήρη λήψη της στήριξης της ΚΓΠ με τη συμμόρφωση των δικαιούχων με τους βασικούς κανόνες που αφορούν το περιβάλλον, την κλιματική αλλαγή, τη δημόσια υγεία, την υγεία των ζώων, την υγεία των φυτών και την καλή μεταχείριση των ζώων, συμπεριλαμβανομένων ζητημάτων που έχουν αντιμετωπιστεί στο παρελθόν στο πλαίσιο του οικολογικού σχεδιασμού. Οι προϋποθέσεις ισχύουν για όλους τους δικαιούχους της ΚΓΠ και συνιστούν τον πυρήνα του σεναρίου αναφοράς για το περιβάλλον και το κλίμα, πέραν του οποίου τα κράτη μέλη θα καταρτίσουν εθελοντικά προγράμματα, όπως ένα νέο οικολογικό πρόγραμμα του πυλώνα Ι και γεωργο-περιβαλλοντικο-κλιματικές δεσμεύσεις στο πλαίσιο του πυλώνα ΙΙ, εντός ενός ευρύτερου τύπου παρέμβασης που παρέχει στήριξη σε διάφορα είδη δεσμεύσεων διαχείρισης. Όλα τα εν λόγω μέτρα θα εντάσσονται σε μια προγραμματισμένη προσέγγιση που θα επικεντρώνεται στην επίτευξη των στόχων επιδόσεων. Τομείς 3 «Ασφάλεια και ιθαγένεια» και 4 «Η Ευρώπη ως παγκόσμιος παράγοντας» 3.49. Εγκρίναμε πέντε ειδικές εκθέσεις (49) που αφορούσαν τους συγκεκριμένους τομείς του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου. Θα θέλαμε να επιστήσουμε την προσοχή σε μια σειρά συμπερασμάτων και συστάσεων με καίρια σημασία που διατυπώνονται σε τέσσερις από αυτές τις εκθέσεις. i) Ειδική έκθεση αριθ. 3/2017 — Τυνησία 3.50. Διαπιστώσαμε ότι οι πόροι βοήθειας της ΕΕ προς την Τυνησία δαπανήθηκαν γενικώς με ορθό τρόπο. Η βοήθεια συνέβαλε σημαντικά στη μετάβαση της χώρας προς τη δημοκρατία και την οικονομική σταθερότητά της μετά την επανάσταση του 2010-2011. Ωστόσο, διαπιστώσαμε ότι η προσέγγιση της Επιτροπής ήταν υπέρμετρα φιλόδοξη, δεδομένου ότι επιδίωκε να ανταποκριθεί σε υπερβολικά πολλές προτεραιότητες εντός σχετικά σύντομου χρονικού διαστήματος. Αποτέλεσμα αυτού ήταν να ανακύψουν ορισμένες αδυναμίες στη διαχείριση της βοήθειας από την Επιτροπή. 3.50. Η έκθεση αναγνωρίζει ότι η ενίσχυση της ΕΕ προς την Τυνησία δαπανήθηκε εν γένει με ορθό τρόπο. Στην πραγματικότητα, η συνδρομή της ΕΕ συνέβαλε σημαντικά στην οικονομική και πολιτική σταθερότητα της χώρας μετά την επανάσταση, ιδίως συνοδεύοντας σημαντικές κοινωνικοοικονομικές και πολιτικές μεταρρυθμίσεις. Όσον αφορά το επίπεδο φιλοδοξίας της, η Επιτροπή επισημαίνει ότι χρειάστηκε να αντιμετωπιστούν ορισμένοι τομείς λόγω των κοινωνικοοικονομικών προκλήσεων με τις οποίες βρέθηκε αντιμέτωπη η Τυνησία μετά την επανάσταση. Τα αποτελέσματα που έχουν εξασφαλιστεί μέχρι στιγμής είναι ικανοποιητικά, δεδομένου ότι η βοήθεια της ΕΕ συνέβαλε σημαντικά στη βελτίωση της κοινωνικοοικονομικής και πολιτικής σταθερότητας στη χώρα μετά την επανάσταση. Η Επιτροπή τονίζει ότι ακολούθησε την πολιτική της η οποία προβλέπει επικέντρωση της βοήθειάς της. Πράγματι, παρά το γεγονός ότι αναλήφθηκαν ποικίλες δραστηριότητες κατά την υπό εξέταση περίοδο, οι δραστηριότητες αυτές ήταν σύμφωνες με τους τρεις βασικούς τομείς που προσδιορίζονται στο ενιαίο πλαίσιο στήριξης για τα έτη 2014-16. Η αποτελεσματικότητα και η βιωσιμότητα της συνδρομής της Επιτροπής αποτελούσαν ανέκαθεν ορισμένα από τα βασικά σημεία που λαμβάνονται υπόψη, σε συνδυασμό με τη συνάφεια, την αποδοτικότητα και τις επιπτώσεις. Η Επιτροπή υποστήριξε επίσης τη σύσταση εσωτερικών και εξωτερικών μηχανισμών παρακολούθησης, καθώς και την ενίσχυση της λογοδοσίας των δημόσιων φορέων. 3.51. Συστήσαμε στην Επιτροπή και κατά περίπτωση στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης: 3.51. — να βελτιώσει τον προγραμματισμό και την επικέντρωση της στήριξης της ΕΕ· — Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση και την εφαρμόζει ήδη (έγκριση, τον Αύγουστο του 2017, του ενιαίου πλαισίου στήριξης για τα έτη 2017-2020, το οποίο επικεντρώνεται σε 3 τομείς παρέμβασης· συνεχής πολιτική και πολιτικός διάλογος, συντονισμός με περιφερειακά προγράμματα· κοινή διαδικασία προγραμματισμού υπό εξέλιξη). — να βελτιώσει την υλοποίηση των προγραμμάτων δημοσιονομικής στήριξης της ΕΕ· — Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση. Με τις σημερινές πιο σταθερές πολιτικές συνθήκες στην Τυνησία και λαμβανομένου υπόψη του στενού συντονισμού με άλλους χορηγούς βοήθειας, η Επιτροπή συμφωνεί ότι για τις μελλοντικές πράξεις οι δείκτες επιδόσεων μπορούν πλέον να είναι πιο επικεντρωμένοι. Ωστόσο, για τα κριτήρια επιλεξιμότητας θα συνεχίσει να εφαρμόζεται μια δυναμική προσέγγιση, σύμφωνα με τις διατάξεις των κατευθυντήριων γραμμών για τη δημοσιονομική στήριξη. — να εισηγηθεί την επίσπευση των διαδικασιών έγκρισης των επόμενων προγραμμάτων μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής· — Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση. Η Επιτροπή παρατηρεί ότι, μολονότι έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος όσον αφορά την ταχύτητα με την οποία εγκρίνονται οι αποφάσεις για τη μακροοικονομική συνδρομή από το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, εξακολουθούν να υπάρχουν περιθώρια για βελτίωση. Η επίσπευση της διαδικασίας έγκρισης θα μπορούσε να επιτευχθεί εάν, για παράδειγμα, μειωνόταν ο αριθμός των συνεδριάσεων της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (INTA) πριν από την ψηφοφορία της INTA, εάν η διαδικασία της έγκρισης από το Κοινοβούλιο πραγματοποιείτο συστηματικά στη σύνοδο ολομέλειας (συμπεριλαμβανομένων των μικρών συνόδων ολομέλειας) αμέσως μετά την ψηφοφορία της INTA, εάν οι μικρές σύνοδοι ολομέλειας μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τις υπογραφές από τους προέδρους του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και εάν το Συμβούλιο χρησιμοποιούσε επίσης τη γραπτή διαδικασία για τις εγκρίσεις, όταν κρίνεται αναγκαίο. Η Επιτροπή σημειώνει επίσης ότι, κατόπιν προηγούμενων συστάσεων από το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο και ψηφίσματος του Κοινοβουλίου για τη μακροοικονομική συνδρομή το 2003, είχε προτείνει το 2011 κανονισμό-πλαίσιο για μακροοικονομική συνδρομή ο οποίος αποσκοπούσε, μεταξύ άλλων, στην επιτάχυνση της λήψης αποφάσεων μέσω της αντικατάστασης των νομοθετικών αποφάσεων με εκτελεστικές πράξεις. Ωστόσο, δεδομένου ότι οι συννομοθέτες αποφάσισαν να διατηρήσουν τις νομοθετικές πράξεις και να ακολουθήσουν τη συνήθη νομοθετική διαδικασία, η Επιτροπή απέσυρε την πρόταση αυτή το 2013. — να βελτιώσει τον σχεδιασμό των έργων. — Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση. ii) Ειδική έκθεση αριθ. 6/2017 — Η προσέγγιση των κέντρων υποδοχής και ταυτοποίησης (hotspot) 3.52. Συνολικά, καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι η προσέγγιση των ΚΥΤ συνέβαλε στη βελτίωση της διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών στα δύο κράτη μέλη που βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή, την Ελλάδα και την Ιταλία, μέσω της αύξησης των ικανοτήτων υποδοχής τους και της βελτίωσης των διαδικασιών καταγραφής, καθώς και του συντονισμού των προσπαθειών στήριξης. 3.53. Συστήσαμε στην Επιτροπή και τους αρμόδιους οργανισμούς: 3.53. — να συνδράμουν τα κράτη μέλη να βελτιώσουν την προσέγγιση των κέντρων υποδοχής και ταυτοποίησης, ιδίως όσον αφορά τη δυναμικότητα των ΚΥΤ, τη μεταχείριση των ασυνόδευτων ανηλίκων, την τοποθέτηση εμπειρογνωμόνων, καθώς και τους ρόλους και τις αρμοδιότητες των διαφόρων παραγόντων στο πλαίσιο της προσέγγισης αυτής· και — Η Επιτροπή συμφωνεί. — να προβούν σε αξιολόγηση και να αναπτύξουν περαιτέρω την προσέγγιση των ΚΥΤ, με στόχο τη βελτιστοποίηση της βοήθειας της ΕΕ για τη διαχείριση της μετανάστευσης. — Η Επιτροπή συμφωνεί. iii) Ειδική έκθεση αριθ. 11/2017 — Το καταπιστευματικό ταμείο Bêkou 3.54. Στη συγκεκριμένη ειδική έκθεση καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι, παρά τις όποιες αδυναμίες, τόσο η απόφαση σύστασης του καταπιστευματικού ταμείου Bêkou όσο και ο σχεδιασμός του ήταν ορθές ως επιλογές υπό τις δεδομένες συνθήκες. Διαπιστώσαμε ότι η διαχείριση του ταμείου δεν είχε ακόμη αναπτύξει το πλήρες δυναμικό της ως προς τρεις πτυχές: τον συντονισμό με άλλους χορηγούς βοήθειας, τη διαφάνεια, την ταχύτητα και την οικονομική αποδοτικότητα των διαδικασιών, καθώς και τους μηχανισμούς παρακολούθησης και αξιολόγησης. 3.54. Το καταπιστευματικό ταμείο Bêkou εισήγαγε έναν νέο τρόπο συντονισμού των δράσεων που υλοποιούν η ΕΕ και τα κράτη μέλη της, ο οποίος δεν έχει αξιοποιηθεί πλήρως στην παρούσα φάση. Κατά την άποψη της Επιτροπής, λαμβανομένης υπόψη ολόκληρης της διάρκειας του κύκλου του έργου, η συνολική ταχύτητα του καταπιστευματικού ταμείου Bêkou είναι μεγαλύτερη από εκείνη άλλων μέσων της ΕΕ σε καταστάσεις κρίσης. Ωστόσο, η Επιτροπή συμφωνεί να διερευνήσει τρόπους περαιτέρω επιτάχυνσης των διαδικασιών επιλογής πέρα από τα ισχύοντα επιτρεπόμενα όρια των εσωτερικών κανόνων, επιτυγχάνοντας τη σωστή ισορροπία μεταξύ ταχύτητας και διαφάνειας. Οι μηχανισμοί παρακολούθησης και αξιολόγησης αναπτύσσονται σε επίπεδο έργων και σταδιακά θα αναβαθμιστούν σε επίπεδο ταμείου. 3.55. Συνολικά, η συμβολή του καταπιστευματικού ταμείου Bêkou μέχρι και τον χρόνο του ελέγχου κρίθηκε θετική. Προσέλκυσε βοήθεια, αν και λίγους επιπλέον δωρητές, και η πλειονότητα των έργων του παρήγαγε τις αναμενόμενες εκροές. Το ταμείο εξασφάλισε αυξημένη προβολή για την ΕΕ. 3.56. Συστήσαμε στην Επιτροπή: 3.56. — να αναπτύξει περαιτέρω καθοδήγηση όσον αφορά την επιλογή του εκάστοτε μέσου παροχής βοήθειας και τις αναλύσεις αναγκών, με σκοπό την οριοθέτηση του πεδίου παρέμβασης των καταπιστευματικών ταμείων· και — Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση, η οποία θα υλοποιηθεί ως ακολούθως: Η Επιτροπή έχει αναπτύξει τις κατευθυντήριες γραμμές του καταπιστευματικού ταμείου οι οποίες περιλαμβάνουν ενότητα για τους όρους σύστασης καταπιστευματικών ταμείων. Η Επιτροπή είναι διατεθειμένη να επανεξετάσει το πεδίο εφαρμογής των εν λόγω κατευθυντηρίων γραμμών για να συμπεριλάβει πιο λεπτομερή περιγραφή των κριτηρίων που καθορίζονται στον δημοσιονομικό κανονισμό για την αξιολόγηση των όρων σύστασης καταπιστευματικών ταμείων της ΕΕ. Εν προκειμένω, η Επιτροπή θεωρεί ότι με την αξιολόγηση των όρων σύστασης καταπιστευματικών ταμείων της ΕΕ θα αντιμετωπιστεί το ζήτημα των συγκριτικών πλεονεκτημάτων άλλων μέσων βοήθειας. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι κατευθυντήριες γραμμές δεν μπορεί να είναι υπερβολικά περιοριστικές, ιδίως σε ό,τι αφορά τα καταπιστευματικά ταμεία έκτακτης ανάγκης. — να βελτιώσει τον συντονισμό μεταξύ των δωρητών, τις διαδικασίες επιλογής και τη μέτρηση των επιδόσεων και να βελτιστοποιήσει τις διοικητικές δαπάνες. — Η Επιτροπή αποδέχεται αυτή τη σύσταση, αλλά τονίζει ότι άλλοι φορείς διαδραματίζουν ρόλο στην παρακολούθησή της. Το καταπιστευματικό ταμείο Bêkou συντονίζει ήδη τις δραστηριότητές του με άλλους σχετικούς χορηγούς και φορείς. Η Επιτροπή συμφωνεί, ωστόσο, ότι ο συντονισμός θα μπορούσε να τυποποιηθεί καλύτερα και ότι όλοι οι συμμετέχοντες στο καταπιστευματικό ταμείο Bêkou θα πρέπει να αξιοποιούν τις δυνατότητες συντονισμού. Η Επιτροπή εφαρμόζει τους συνήθεις κανόνες και τις διαδικασίες της, καθώς και τους εσωτερικούς κανόνες που επιτρέπουν στους υπευθύνους διαχείρισης του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ να παρεκκλίνουν από αυτούς τους συνήθεις κανόνες υπό ορισμένες προϋποθέσεις (εσωτερικές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με καταστάσεις κρίσης και κατευθυντήριες γραμμές του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ). Για παράδειγμα, οι κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με καταστάσεις κρίσης αναγνωρίζουν δεσμεύσεις και περιορισμούς στην ανάθεση και την υλοποίηση έργων σε καταστάσεις κρίσης, επιτρέποντας τη χρήση «ευέλικτων διαδικασιών», όταν σε μια χώρα έχει κηρυχθεί κατάσταση έκτακτης ανάγκης. iv) Ειδική έκθεση αριθ. 22/2017 — Αποστολές εκλογικής παρατήρησης 3.57. Στη συγκεκριμένη ειδική έκθεση, διαπιστώσαμε ότι η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης και η Επιτροπή κατέβαλαν εύλογες προσπάθειες, προκειμένου να στηρίξουν την υλοποίηση των συστάσεων των αποστολών εκλογικής παρατήρησης της ΕΕ, χρησιμοποιώντας τα εργαλεία που είχαν στη διάθεσή τους για τον σκοπό αυτό. Καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι η παρουσίαση των συστάσεων των αποστολών εκλογικής παρατήρησης της ΕΕ έχει βελτιωθεί συν τω χρόνω, αλλά ότι έπρεπε να πραγματοποιούνται περισσότερες διαβουλεύσεις στις χώρες υποδοχής. Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης και η Επιτροπή συμμετείχαν στον πολιτικό διάλογο και παρείχαν εκλογική βοήθεια για να στηρίξουν την υλοποίηση των συστάσεων, ωστόσο δεν πραγματοποιούνται αρκετά συχνά αποστολές παρακολούθησης των εκλογών. Τέλος, δεν γινόταν επισκόπηση των συστάσεων σε κεντρικό επίπεδο, ούτε συστηματική αξιολόγηση της πορείας υλοποίησής τους. 3.58. Συστήσαμε στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης: 3.58. — να συζητά συστηματικά τις συστάσεις των αποστολών εκλογικής παρατήρησης της ΕΕ στο πλαίσιο διαβουλεύσεων με ενδιαφερόμενα μέρη προτού τις εγκρίνει· — Θα ζητείται συστηματικά η γνώμη των ενδιαφερόμενων μερών σχετικά με το γενικό περιεχόμενο των συστάσεων (όχι για τη συγκεκριμένη διατύπωση των συστάσεων, ώστε να μη θίγεται η ανεξαρτησία της έκθεσης). — να πραγματοποιεί συχνότερα αποστολές παρακολούθησης· — Η ΕΥΕΔ και η Επιτροπή έχουν δεσμευτεί να ενισχύσουν τη συνέχεια που δίδεται στις συστάσεις των αποστολών παρατηρητών ΕΕ για τις εκλογές μέσω συνδυασμού εργαλείων που περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τις αποστολές παρατηρητών για τις εκλογές, την παροχή συνδρομής για τις εκλογές, τον πολιτικό διάλογο. — να αποκτήσει κεντρική εποπτεία των συστάσεων των αποστολών εκλογικής παρατήρησης της ΕΕ και να αξιολογεί συστηματικά την πορεία υλοποίησής τους. — Η Επιτροπή θα επιδιώξει να παράσχει τα οικονομικά μέσα για να δημιουργηθεί κεντρικό αποθετήριο για την αποθήκευση των συστάσεων των αποστολών παρατηρητών ΕΕ για τις εκλογές. Τομέας 5 «Διοίκηση» και εκθέσεις με θέμα «Λειτουργική ενιαία αγορά και βιώσιμη νομισματική ένωση» 3.59. Το 2017 καταρτίσαμε τέσσερις ειδικές εκθέσεις στον τομέα προτεραιότητας «Λειτουργική ενιαία αγορά και βιώσιμη νομισματική ένωση» (50). 3.60. Θα θέλαμε να επιστήσουμε την προσοχή σε μια σειρά συμπερασμάτων και συστάσεων με καίρια σημασία που διατυπώνονται σε δύο εξ αυτών των εκθέσεων. i) Ειδική έκθεση αριθ. 17/2017 — «Η παρέμβαση της Επιτροπής στην ελληνική χρηματοπιστωτική κρίση» 3.61. Στη συγκεκριμένη ειδική έκθεση, καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι τα προγράμματα οικονομικής προσαρμογής που συμφωνήθηκαν για την Ελλάδα στον απόηχο της χρηματοπιστωτικής κρίσης, εξασφάλισαν βραχυπρόθεσμη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και βοήθησαν να προχωρήσουν ως έναν βαθμό οι μεταρρυθμίσεις. Ωστόσο, η συμβολή τους στην ανάκαμψη της χώρας ήταν περιορισμένη. Σύμφωνα με την κατάσταση που διαπιστώθηκε στα μέσα του 2017, τα προγράμματα αυτά δεν είχαν επιτύχει να αποκαταστήσουν την ικανότητα της χώρας να χρηματοδοτεί τις ανάγκες της από τις αγορές. 3.62. Δεν κατέστη δυνατό να αξιολογήσουμε τον ρόλο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, καθώς αμφισβήτησε την εντολή μας και δεν μας παρείχε επαρκή αποδεικτικά στοιχεία ελέγχου. 3.63. Συστήσαμε στην Επιτροπή: 3.63. — να ιεραρχεί τους όρους αποτελεσματικότερα και να προσδιορίζει τα μέτρα που απαιτούνται επειγόντως για την αντιμετώπιση των ανισορροπιών· — Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση. Οι δράσεις πολιτικής ιεραρχήθηκαν δεόντως, ιδίως μέσω του κοινού προγράμματος με το ΔΝΤ. Η Επιτροπή, μεταξύ άλλων, χρησιμοποίησε το γνωστό σύστημα των «προαπαιτούμενων» και των «διαρθρωτικών σημείων αναφοράς» του ΔΝΤ, τα οποία αποτελούν καίριες μεταρρυθμίσεις, απαραίτητες για το κλείσιμο μιας αξιολόγησης και την αποδέσμευση της εκταμίευσης. Αυτά σταδιακά αποσαφηνίστηκαν με ορισμένα πρόσθετα προαπαιτούμενα στο πεδίο των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και μέσω της χρήσης ορόσημων. Το τρέχον πρόγραμμα στήριξης της σταθερότητας του ΕΜΣ εισήγαγε επίσης την έννοια των «βασικών παραδοτέων». — να διασφαλίζει ότι τα προγράμματα εντάσσονται σε συνολική αναπτυξιακή στρατηγική για την εκάστοτε χώρα· — Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η τρέχουσα συνθήκη του ΕΜΣ προβλέπει προγράμματα με μεγαλύτερη στόχευση, π.χ. στοχευμένα σε ανισορροπίες σε συγκεκριμένους τομείς, οπότε ενδεχομένως να μην δικαιολογείται μια ολοκληρωμένη στρατηγική ανάπτυξης. — να επιδιώκει την επίτευξη συμφωνίας με τους εταίρους των προγραμμάτων· — Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση και υπενθυμίζει ότι δεν μπορεί να δεσμεύσει άλλους οργανισμούς να αποδεχθούν τις εργασιακές πρακτικές που, εξ ορισμού, πρέπει να συμφωνούνται από κοινού τόσο καταρχήν όσο και κατ’ ουσία. — να αξιολογεί συστηματικότερα τη διοικητική ικανότητα των κρατών μελών να υλοποιήσουν μεταρρυθμίσεις· και — Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση. Στο πλαίσιο του προγράμματος στήριξης της σταθερότητας του ΕΜΣ, δίδεται ιδιαίτερη προσοχή στην υλοποίηση μεταρρυθμίσεων με σκοπό τη βελτίωση της ποιότητας και της αποδοτικότητας του δημόσιου τομέα όσον αφορά την παροχή βασικών δημόσιων αγαθών και υπηρεσιών (4ος πυλώνας). Η τεχνική υποστήριξη έχει ευθυγραμμιστεί αποτελεσματικά με τις διατάξεις του προγράμματος σταθερότητας του ΕΜΣ, οπότε η στήριξη ορισμένων μεταρρυθμίσεων στο πλαίσιο του προγράμματος έχει συμπεριληφθεί ρητά στο μνημόνιο συμφωνίας του Αυγούστου του 2015 και στα μεταγενέστερα συμπληρωματικά μνημόνια συμφωνίας. Τρεις μήνες μετά τη θέσπιση του προγράμματος του ΕΜΣ, η Επιτροπή συμφώνησε με τις ελληνικές αρχές ένα «Σχέδιο τεχνικής συνεργασίας για τη στήριξη των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων», το οποίο δημοσιεύτηκε επίσης στον δικτυακό τόπο της Επιτροπής. Η υπηρεσία στήριξης των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων παρέχει και συντονίζει τη στήριξη προς τις ελληνικές αρχές σε όλους σχεδόν τους τομείς μεταρρύθμισης στο πλαίσιο του προγράμματος του ΕΜΣ. — σε περίπτωση διαδοχικών προγραμμάτων, να διενεργεί ενδιάμεση αξιολόγηση και τα αποτελέσματά της να χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση του σχεδιασμού και των ρυθμίσεων παρακολούθησης. — Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση. Η Επιτροπή έχει ήδη διεξαγάγει εκ των υστέρων αξιολογήσεις για άλλες χώρες της ζώνης του ευρώ που είχαν προγράμματα στήριξης σταθερότητας. ii) Ειδική έκθεση αριθ. 23/2017 — «Ενιαίο Συμβούλιο Εξυγίανσης» 3.64. Το γενικό συμπέρασμα στο οποίο καταλήξαμε σε αυτή την ειδική έκθεση ήταν ότι, στο σχετικά πρώιμο στάδιο κατά το οποίο διενεργήσαμε τον έλεγχο, το Ενιαίο Συμβούλιο Εξυγίανσης ήταν ανεπαρκώς προετοιμασμένο για την επιτέλεση των καθηκόντων του. Αναγνωρίσαμε ότι οι αδυναμίες τις οποίες εντοπίσαμε πρέπει να θεωρηθούν υπό το κατάλληλο πρίσμα: το Ενιαίο Συμβούλιο Εξυγίανσης συγκροτήθηκε εκ του μηδενός, σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ 3.65. Στις αδυναμίες αυτές συγκαταλέγονταν μεταξύ άλλων: — καθυστερήσεις στη στελέχωσή του, — ελλιπής σχεδιασμός εξυγίανσης για τις τράπεζες που υπάγονται στην αρμοδιότητα του Ενιαίου Συμβουλίου Εξυγίανσης και ελλιπές σύστημα κανόνων σχετικά με τον σχεδιασμό της εξυγίανσης, — απουσία των αξιολογήσεων της σκοπιμότητας και της αξιοπιστίας των επιλεγμένων στρατηγικών εξυγίανσης στα σχέδια εξυγίανσης, — ασαφής κατανομή επιχειρησιακών καθηκόντων μεταξύ του Ενιαίου Συμβουλίου Εξυγίανσης και των εθνικών αρχών εξυγίανσης, — ανισορροπία μεταξύ των εντολών του Ενιαίου Συμβουλίου Εξυγίανσης και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. 3.66. Καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι απαιτείται μια σειρά ενεργειών προκειμένου να βελτιωθεί το σύστημα και συστήσαμε στο Ενιαίο Συμβούλιο Εξυγίανσης τα εξής: — να ολοκληρώσει τον σχεδιασμό της εξυγίανσης για τις τράπεζες και να οριστικοποιήσει το σύστημα κανόνων που διέπουν τα σχέδια αυτά· — να επιταχύνει τη διαδικασία των προσλήψεων και να στελεχώσει επαρκώς την υπηρεσία ανθρώπινων πόρων· — να αποσαφηνίσει την επιχειρησιακή κατανομή των καθηκόντων και των αρμοδιοτήτων μεταξύ του ίδιου και των εθνικών αρχών εξυγίανσης· και — να πραγματοποιήσει διάλογο με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ώστε να διασφαλίζεται ότι θα λαμβάνει όλες τις πληροφορίες που χρειάζεται και να καλέσει τον νομοθέτη να προβεί στις αναγκαίες ενέργειες για τη θέση του ισχύοντος πλαισίου σε εφαρμογή. 3.67. Δημοσιεύσαμε επίσης την ειδική έκθεση αριθ. 14/2017, με τίτλο «Επισκόπηση των επιδόσεων του συστήματος διαχείρισης υποθέσεων στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης», στην οποία διατυπώνονται προτάσεις για περαιτέρω βελτίωση της διαχείρισης των υποθέσεων από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΜΕΡΟΣ 3 — ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΝΕΧΕΙΑΣ ΠΟΥ ΔΟΘΗΚΕ ΣΕ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ 3.68. Το μέρος αυτό περιλαμβάνει τα αποτελέσματα της ετήσιας επισκόπησης που διενεργούμε σχετικά με τα διορθωτικά μέτρα που λαμβάνει η Επιτροπή σε συνέχεια των συστάσεών μας. Η από μέρους μας παρακολούθηση της συνέχειας που δίδεται στις συστάσεις που διατυπώνουμε στις εκθέσεις ελέγχου μας αποτελεί καθοριστικής σημασίας στάδιο του κύκλου του ελέγχου επιδόσεων. Πέραν του ότι, κατ’ αυτόν τον τρόπο, τόσο εμείς όσο και τα άλλα ενδιαφερόμενα μέρη εξασφαλίζουμε ανάδραση σχετικά με τον αντίτυπο των εργασιών μας, η παρακολούθηση αυτή αποτελεί κίνητρο για την υλοποίηση των συστάσεών μας από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη. 1. Εμβέλεια και τρόπος προσέγγισης — μια νέα μέθοδος 3.69. Τα προηγούμενα χρόνια, η ανάλυσή μας περιοριζόταν σε έναν περιορισμένο αριθμό ειδικών εκθέσεων που επιλέγονταν. Σύμφωνα με τη στρατηγική μας για την περίοδο 2018-2020, η εμβέλεια της διαδικασίας αυτής επεκτείνεται και στο εξής θα καλύπτει το σύνολο των συστάσεων που έχουμε απευθύνει στην Επιτροπή στο πλαίσιο ελέγχων επιδόσεων τρία έτη νωρίτερα. 3.70. Αναλύσαμε 17 από τις 24 ειδικές εκθέσεις που δημοσιεύσαμε το 2014, οι οποίες δεν αναλύονται πουθενά αλλού (51). Συνολικά, οι εκθέσεις αυτές περιείχαν 135 συστάσεις. 3.71. Η παρακολούθησή μας πραγματοποιήθηκε βάσει επισκόπησης εγγράφων και συνεντεύξεων με υπαλλήλους της Επιτροπής. Προς εξασφάλιση μιας δίκαιης και ισορροπημένης επισκόπησης, διαβιβάσαμε τις διαπιστώσεις μας στην Επιτροπή και λάβαμε υπόψη τις απαντήσεις της στην οριστική μας ανάλυση. Καταλήξαμε σε συμπεράσματα σχετικά με την υλοποίηση 100 συστάσεων. Δεν κατέστη δυνατό να καταλήξουμε σε συμπεράσματα για τις υπόλοιπες 35 [οι οποίες αντιστοιχούν στο 26 % του συνόλου, ποσοστό υπερδιπλάσιο του μέσου όρου των τελευταίων έξι ετών (12 %)], επειδή απευθύνονταν είτε στα κράτη μέλη είτε σε άλλα θεσμικά όργανα της ΕΕ (52). 2. Ποια η συνέχεια που έδωσε η Επιτροπή στις συστάσεις μας; 3.72. Επί συνόλου 100 συστάσεων, καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι η Επιτροπή είχε υλοποιήσει πλήρως τις 58 (58 %). Από τις υπόλοιπες, είχε υλοποιήσει 17 (17 %) ως επί το πλείστον, 19 (19 %) εν μέρει και έξι (6 %) καθόλου (βλέπε πλαίσιο 3.15) . Η πορεία υλοποίησης των συστάσεων παρουσιάζεται λεπτομερώς στο παράρτημα 3.1 . 3.72. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι τα τρία τέταρτα των συστάσεων που αξιολογήθηκαν χαρακτηρίστηκαν από το ΕΕΣ ως υλοποιηθέντα πλήρως ή στις περισσότερες πτυχές τους. Οι έξι συστάσεις που δεν υλοποιήθηκαν καθόλου δεν έγιναν δεκτές από την Επιτροπή. Πλαίσιο 3.15 — Υλοποίηση των συστάσεων που διατυπώσαμε στο πλαίσιο των ελέγχων επιδόσεων του 2014 Πηγή: ΕΕΣ. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ 3.73. Το αποτέλεσμα όσον αφορά τις συστάσεις που υλοποιήθηκαν πλήρως είναι συγκρίσιμο με τα αντίστοιχα ποσοστά των προηγούμενων ετών. Ωστόσο, το ποσοστό των συστάσεων που υλοποιήθηκαν ως επί το πλείστον ήταν κατά 7 % χαμηλότερο του μέσου όρου που καταγράφηκε την τελευταία εξαετία. Το ποσοστό των συστάσεων που υλοποιήθηκαν μόνον εν μέρει ήταν κατά 7 % υψηλότερο από τον μέσο όρο του 12 % της τελευταίας εξαετίας. Αυτή η διαφορά οφείλεται πιθανώς στην τροποποίηση της μεθόδου ανάλυσης που εφαρμόζουμε (βλέπε σημείο 3.69). 3.74. Διαπιστώσαμε ότι σε αρκετές περιπτώσεις οι συστάσεις μας είχαν οδηγήσει στη λήψη συγκεκριμένων διορθωτικών μέτρων. Η μεγάλη πλειονότητα των 58 συστάσεων που υλοποιήθηκαν πλήρως είχε υλοποιηθεί εντός δύο ετών (45 % το 2014 και 43 % το 2015). 3.75. Δεν κατέστη δυνατό να εξακριβώσουμε κατά πόσον υλοποιήθηκαν οι περισσότερες από τις συστάσεις που απευθύνονταν αποκλειστικά στα κράτη μέλη (βλέπε σημείο 3.71). Εντούτοις, μπορέσαμε να αναλύσουμε την υλοποίηση έξι συστάσεων που είχαν απευθυνθεί στα κράτη μέλη ή από κοινού στην Επιτροπή και σε άλλους ελεγχομένους στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης. Αυτές οι συστάσεις είχαν όλες υλοποιηθεί είτε εν μέρει είτε πλήρως (53). 3.76. Εντοπίσαμε τομείς στους οποίους η Επιτροπή υπήρξε ιδιαιτέρως αποδοτική στην υλοποίηση των συστάσεών μας. Στην περίπτωση μίας ειδικής έκθεσης στον τομέα της εξωτερικής δράσης που εμπίπτει στην αρμοδιότητα της ΓΔ Διεθνούς Συνεργασίας και Ανάπτυξης και της ΓΔ Πολιτικής Γειτονίας και Διαπραγματεύσεων για τη Διεύρυνση (ειδική έκθεση αριθ. 16/2014), είχαν υλοποιηθεί πλήρως και οι εννέα συστάσεις. Όλα τα διορθωτικά μέτρα (πλην ενός) είχαν ληφθεί εντός ενός έτους. Αντικείμενο του συγκεκριμένου ελέγχου ήταν ο συνδυασμός επιχορηγήσεων από περιφερειακές επενδυτικές διευκολύνσεις με δάνεια από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα για την υποστήριξη των εξωτερικών πολιτικών της ΕΕ. H ΓΔ Θαλάσσιας Πολιτικής και Αλιείας είχε επίσης υλοποιήσει στο σύνολό τους τις συστάσεις που της απευθύναμε σε συνέχεια του ελέγχου σχετικά με την υδατοκαλλιέργεια (ειδική έκθεση αριθ. 10/2014). 3.77. Αρχικώς, η Επιτροπή είχε απορρίψει εννέα συστάσεις, οι οποίες αφορούσαν τη ΓΔ Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης, τη ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης και τη ΓΔ Διεθνούς Συνεργασίας και Ανάπτυξης. Στη συνέχεια, τρεις από αυτές υλοποιήθηκαν εν μέρει (54). Οι έξι συστάσεις που δεν είχαν υλοποιηθεί κατά τον χρόνο της επισκόπησής μας είχαν διατυπωθεί στις ειδικές εκθέσεις για τον αμπελοοινικό τομέα και τα εκκολαπτήρια επιχειρήσεων και, στο σύνολό τους, είχαν απορριφθεί κατά τον χρόνο διενέργειας των ελέγχων, το 2014. Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο λόγος ήταν ότι, κατά την εκτίμηση της Επιτροπής, οι συστάσεις μας έπρεπε να είχαν απευθυνθεί στα κράτη μέλη. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η Επιτροπή είχε συμφωνήσει με τις διαπιστώσεις μας κατ’ αρχήν, αλλά στην πράξη δεν μπόρεσε να αποδεχθεί τη σύστασή μας (55). Τα ποσοστά των απορριφθεισών συστάσεων και των συστάσεων που έγιναν εν μέρει δεκτές ήταν ανάλογα εκείνων των προηγούμενων ετών. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 3.78. Συμπερασματικά, διαπιστώνουμε ότι οι έλεγχοι επιδόσεών μας οδήγησαν σε αρκετές σημαντικές βελτιώσεις, μολονότι ορισμένες από τις εντοπισθείσες αδυναμίες εξακολουθούν να υφίστανται. Οι αδυναμίες αυτές περιγράφονται στο παράρτημα 3.2 . ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ Συμπεράσματα 3.79. Επιδίωξη των σχετικών με τις επιδόσεις πληροφοριών είναι η παροχή ενδεικτικών στοιχείων σχετικά με το κατά πόσον οι στόχοι πολιτικών και προγραμμάτων, καθώς και, γενικότερα, των γενικών διευθύνσεων, της Επιτροπής ως οργανισμού και του προϋπολογισμού της ΕΕ, επιτυγχάνονται κατά τρόπο αποδοτικό και αποτελεσματικό. Εάν απαιτούνται βελτιώσεις, οι σχετικές με τις επιδόσεις πληροφορίες πρέπει να αξιοποιούνται στο πλαίσιο της διαδικασίας σχεδιασμού των αναγκαίων διορθωτικών μέτρων, καθώς και στο πλαίσιο της παρακολούθησης της εφαρμογής τους. 3.80. Ο τρόπος με τον οποίο ένας οργανισμός αξιοποιεί τις σχετικές με τις επιδόσεις πληροφορίες που παράγει και συγκεντρώνει για τους σκοπούς της λήψης αποφάσεων επηρεάζει μακροπρόθεσμα την επιτυχία του στην εφαρμογή ενός συστήματος διαχείρισης των επιδόσεων και στην επίτευξη καλύτερων αποτελεσμάτων. 3.81. Τα συμπεράσματα στα οποία καταλήξαμε είναι τα εξής. 3.81. 1. Ο βαθμός στον οποίο η Επιτροπή μπορεί να χρησιμοποιεί τις σχετικές με τις επιδόσεις πληροφορίες είναι σε ορισμένες περιπτώσεις περιορισμένος (σημεία 3.6-3.13) — Το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο της ΕΕ παρέχει περιορισμένη ευελιξία για την ανακατανομή κονδυλίων. — Η Επιτροπή υπέβαλε προτάσεις για την αύξηση της δημοσιονομικής ευελιξίας στο πλαίσιο του μελλοντικού πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου. — Μολονότι η τελευταία ενδιάμεση επανεξέταση του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου οδήγησε σε ανακατανομές κονδυλίων, αυτές δεν σχετίζονταν με τις επιδόσεις, αλλά οφείλονταν κυρίως στην επιτακτική ανάγκη αντιμετώπισης της προσφυγικής κρίσης και των απειλών κατά της ασφάλειας. — Οι αποφάσεις ανακατανομής είναι αποτέλεσμα μιας σειράς παραγόντων. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι συχνά παρατηρούνται σημαντικές καθυστερήσεις έως ότου καταστούν διαθέσιμες λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τις επιδόσεις. — Η μέτρηση της συμβολής του προϋπολογισμού της ΕΕ στην επίτευξη των στόχων υψηλού επιπέδου είναι μια σύνθετη διαδικασία, λόγω της παράλληλης εφαρμογής περισσότερων στρατηγικών πλαισίων. — Δύσκολη είναι επίσης η μέτρηση της συμβολής στην επίτευξη στόχων υψηλού επιπέδου, διότι είναι δύσκολο να καθοριστούν σαφείς, αιτιώδεις, μονοσήμαντες σχέσεις μεταξύ αφενός μιας δραστηριότητας των υπηρεσιών της Επιτροπής ή ενός προγράμματος που χρηματοδοτείται από τον προϋπολογισμό της ΕΕ και αφετέρου της προόδου όσον αφορά την επίτευξη πολιτικών στόχων υψηλού επιπέδου. Πολλοί ακόμα εξωτερικοί παράγοντες επηρεάζουν την επίτευξη των εν λόγω στόχων και πολλοί φορείς εμπλέκονται σε υποεθνικό, εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο. Η πολυπλοκότητα αυτή αποτελεί εγγενές χαρακτηριστικό του περιβάλλοντος στο οποίο λειτουργεί η Επιτροπή και ο προϋπολογισμός της ΕΕ· δεν είναι αδυναμία του πλαισίου επιδόσεων καθαυτού. 2. Τα συστήματα μέτρησης των επιδόσεων που εφαρμόζει η Επιτροπή παράγουν τεράστιες ποσότητες δεδομένων, αλλά όχι πάντοτε εγκαίρως (σημεία 3.14-3.18) — Οι γενικές διευθύνσεις της Επιτροπής συλλέγουν πληροφορίες σχετικά με τις επιδόσεις σε διάφορες μορφές και από διάφορες πηγές, και παράγουν έναν τεράστιο όγκο πληροφοριών που αφορούν τις επιδόσεις. Αρκετές ΓΔ έθεσαν πρόσφατα σε εφαρμογή νέα μέσα και διαδικασίες για την αξιοποίηση των σχετικών με τις επιδόσεις δεδομένων, με στόχο τη βελτίωση του πλαισίου τους για τις πληροφορίες που αφορούν τις επιδόσεις. — Στο παρελθόν εντοπίσαμε ορθές πρακτικές για την αναφορά στοιχείων σχετικά με τις επιδόσεις, τις οποίες θα μπορούσε να υιοθετήσει η Επιτροπή. Οι αποκριθέντες στην έρευνά μας επιβεβαίωσαν ότι απαιτούνταν περαιτέρω βελτιώσεις, παραδείγματος χάριν όσον αφορά τον έγκαιρο χαρακτήρα των σχετικών με τις επιδόσεις πληροφοριών ή την καθοδήγηση για την κατάρτιση εκθέσεων επιδόσεων. 3. Η Επιτροπή χρησιμοποιεί τις σχετικές με τις επιδόσεις πληροφορίες για τη διαχείριση προγραμμάτων και πολιτικών, μολονότι δεν λαμβάνονται πάντοτε διορθωτικά μέτρα όταν δεν επιτυγχάνονται οι τιμές-στόχος (σημεία 3.19-3.26) — Οι σχετικές με τις επιδόσεις πληροφορίες χρησιμοποιούνται κυρίως σε επίπεδο γενικής διεύθυνσης για τη διαχείριση των προγραμμάτων και των πολιτικών. Καθώς οι σχετικές με τις επιδόσεις πληροφορίες που χρησιμοποιούνται για τις ανάγκες της καθημερινής διαχείρισης δεν ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις των ΓΔ και της Επιτροπής για την υποβολή στοιχείων για τις επιδόσεις προς εξωτερικούς ενδιαφερομένους, οι ΓΔ κατά κανόνα δεν στηρίζονται στις βασικές εκθέσεις επιδόσεων για τη διαχείριση των επιδόσεών τους όσον αφορά την εκτέλεση του προϋπολογισμού της ΕΕ. — Η Επιτροπή υποβάλλει εκθέσεις σχετικά με τις επιδόσεις του προϋπολογισμού της ΕΕ, μεταξύ άλλων, μέσω των ετήσιων βασικών εκθέσεων επιδόσεων (συμπεριλαμβανομένης της ετήσιας έκθεσης διαχείρισης και επιδόσεων σχετικά με τον προϋπολογισμό της ΕΕ και των δηλώσεων προγράμματος), σύμφωνα με τις συναφείς νομικές υποχρεώσεις. — Από τα αποτελέσματα της έρευνάς μας προκύπτει επίσης ότι οι ανεπαρκείς επιδόσεις δεν έχουν πάντοτε ως αποτέλεσμα τη λήψη διορθωτικών μέτρων. Τα αποτελέσματα επιβεβαίωσαν ότι η μη επίτευξη μιας τιμής-στόχου ήταν πιθανότερο να έχει συνέπειες σε γενικές διευθύνσεις στις οποίες οι σχετικές με τις επιδόσεις πληροφορίες χρησιμοποιούνταν συχνότερα. — Όπως τονίζει το ΕΕΣ, περισσότεροι από το 70 % των ερωτηθέντων επισήμαναν ότι, εάν δεν επιτυγχάνονται οι στόχοι, αναπτύσσονται σχέδια δράσης και πραγματοποιείται εντατικότερη παρακολούθηση, ενώ περισσότεροι από το 60 % των ερωτηθέντων απάντησαν ότι αξιολόγηση διενεργείται εάν δεν επιτευχθούν οι στόχοι. Τα αποτελέσματα που παρουσιάζονται αντικατοπτρίζουν τις απόψεις των ερωτηθέντων. Απαιτείται αξιολόγηση κατά περίπτωση προκειμένου να διαπιστωθεί εάν ελήφθησαν μέτρα παρακολούθησης, λαμβανομένων δεόντως υπόψη των περιορισμών του δημοσιονομικού πλαισίου. 4. Η Επιτροπή δεν εξηγεί κατά κανόνα πώς χρησιμοποιήθηκαν οι σχετικές με τις επιδόσεις πληροφορίες στις εκθέσεις επιδόσεων (σημεία 3.27-3.31) Οι γενικές διευθύνσεις και η Επιτροπή δεν υποχρεούνται να εξηγούν στις εκθέσεις επιδόσεών τους με ποιον τρόπο χρησιμοποίησαν τις σχετικές με τις επιδόσεις πληροφορίες για τους σκοπούς της λήψης αποφάσεων. Εντούτοις, τόσο οι εκθέσεις επιδόσεων όσο και οι δηλώσεις προγράμματος των ΓΔ συχνά περιλαμβάνουν περιορισμένα στοιχεία σχετικά με το ζήτημα αυτό. 5. Η καλλιέργεια μιας νοοτροπίας εστίασης στις επιδόσεις αναμένεται να οδηγήσει σε περαιτέρω πρόοδο (σημεία 3.32-3.36) Τα διοικητικά στελέχη των ΓΔ με τα οποία συνομιλήσαμε ανέφεραν μια σειρά προκλήσεων που, κατά την εκτίμησή τους, αποτελούν πρόσκομμα για την περαιτέρω αξιοποίηση των σχετικών με τις επιδόσεις πληροφοριών για την επίτευξη καλύτερων αποτελεσμάτων. Τα αποτελέσματα της έρευνάς μας επιβεβαίωσαν ότι είναι επιτακτική η ανάγκη για περισσότερη επιμόρφωση στη χρήση των σχετικών με τις επιδόσεις πληροφοριών, καθώς και για αποτελεσματικότερη ανταλλαγή γνώσεων και ορθών πρακτικών. Αρκετά από τα μέτρα που έχει λάβει η Επιτροπή προκειμένου να εστιάσει περισσότερο στις επιδόσεις μπορούν να θεωρηθούν ως τα πρώτα βήματα προς την κατεύθυνση μιας σημαντικής αλλαγής νοοτροπίας. Σταδιακά, η εν λόγω αλλαγή νοοτροπίας αναμένεται να έχει ως αποτέλεσμα τη μεγαλύτερη εστίαση της Επιτροπής και του προϋπολογισμού της ΕΕ στην επίτευξη αποτελεσμάτων και αντικτύπου. Η Επιτροπή θεωρεί ότι διαθέτει ήδη μια ορθά ανεπτυγμένη νοοτροπία εστίασης στις επιδόσεις και ότι τα τελευταία έτη έχει λάβει σειρά μέτρων για την περαιτέρω ενίσχυση της συγκεκριμένης νοοτροπίας (56). Βλ. επίσης τα παραδείγματα του ΕΕΣ στο σημείο 3.32 σχετικά με τα μέτρα που έχει λάβει η Επιτροπή για την ενίσχυση της νοοτροπίας εστίασης στις επιδόσεις, καθώς και την απάντηση της Επιτροπής στο σημείο 3.36. 3.82. Στα σημεία 3.37 έως 3.67 παρουσιάζουμε τα βασικά συμπεράσματα και τις σημαντικότερες συστάσεις επιλεγμένων ειδικών εκθέσεων που δημοσιεύσαμε το 2017. 3.83. Από τη φετινή παρακολούθηση της συνέχειας που δόθηκε σε παλαιότερες συστάσεις (βλέπε σημεία 3.68-3.78) προέκυψε ότι τα τρία τέταρτα των συστάσεων που εξετάσαμε είχαν υλοποιηθεί είτε πλήρως είτε ως επί το πλείστον. Αυτό σημαίνει ότι, στην πλειονότητα των περιπτώσεων, είχαν ληφθεί διορθωτικά μέτρα. Σε ποσοστό 19 % των περιπτώσεων οι συστάσεις είχαν υλοποιηθεί μόνον εν μέρει, και εξακολουθούσαν να υφίστανται σημαντικές αδυναμίες που παρουσιάζονται αναλυτικά στο παράρτημα 3.2 . Το ποσοστό αυτό ήταν κατά 7 % υψηλότερο από τον μέσο όρο των τελευταίων έξι ετών, κάτι που οφείλεται πιθανώς στην τροποποίηση της μεθόδου ανάλυσης που εφαρμόζουμε. Συστάσεις 3.84. Οι διαπιστώσεις μας από την επισκόπηση της συνέχειας που δόθηκε στις τρεις συστάσεις που διατυπώσαμε στην ετήσια έκθεσή μας για το 2014 παρουσιάζονται στο παράρτημα 3.4 . Μία εξ αυτών δεν είχε υλοποιηθεί και δεν υπήρχαν επαρκή αποδεικτικά στοιχεία προκειμένου να αναλυθεί η πρόοδος σε σχέση με τις δύο άλλες. 3.85. Βάσει των συμπερασμάτων μας για το 2017, συνιστούμε στην Επιτροπή να προβεί στις εξής ενέργειες: — Σύσταση 1: Κατά την περίοδο του προσεχούς ΠΔΠ, η Επιτροπή πρέπει να υποβάλει προτάσεις μέτρων για τον εξορθολογισμό και την απλούστευση των στρατηγικών πλαισίων που διέπουν την εκτέλεση του προϋπολογισμού της ΕΕ, ενισχύοντας κατά τον τρόπο αυτό τη λογοδοσία για τα αποτελέσματα, καθώς και τη σαφήνεια και τη διαφάνεια για όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη. Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση. Η Επιτροπή συμφωνεί ότι η προσέγγιση για την εκτέλεση του προϋπολογισμού της ΕΕ θα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο συνεκτική και εξορθολογισμένη, και ότι είναι καίριας σημασίας η σαφήνεια και η διαφάνεια όσον αφορά την επίτευξη των αποτελεσμάτων. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι προτάσεις της για το μελλοντικό πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο και