ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σχετικά με την εφαρμογή του κοινοτικού καθεστώτος παρεμβάσεων των κρατών μελών υπέρ της βιομηχανίας άνθρακα το έτος 2000

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Εισαγωγη

2. Βιομηχανια ανθρακα και αγορα

2.1. Παραγωγή

2.2. Απασχόληση

2.3. Ζήτηση και εμπορία του άνθρακα

3. Κατασταση των ανθρακοφορων περιοχων τησ Ευρωπαϊκησ ενωσησ

3.1. Γερμανία

3.2. Ισπανία

3.3. Γαλλία

3.4. Ηνωμένο Βασίλειο

3.5. Λοιπές χώρες

4. Περιγραφη των χρηματοδοτικων παρεμβασεων υπερ τησ βιομηχανιασ ανθρακα

4.1. Γερμανία

4.2. Ισπανία

4.3. Γαλλία

4.4. Ηνωμένο Βασίλειο

5. Διαφορεσ

5.1. Καταγγελίες

5.2. Προσφυγές

6. Συμπερασματα

1. Εισαγωγη

Το άρθρο 10 της απόφασης αριθ. 3632/93/ΕΚΑΧ της Επιτροπής της 28ης Δεκεμβρίου 1993, σχετικά με το κοινοτικό καθεστώς παρεμβάσεων των κρατών μελών υπέρ της βιομηχανίας άνθρακα, ορίζει ότι η Επιτροπή εκπονεί ετησίως έκθεση προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τη Συμβουλευτική Επιτροπή σχετικά με την εφαρμογή της εν λόγω απόφασης.

Η παρούσα έκθεση εξετάζει τις χρηματοδοτικές παρεμβάσεις που χορηγήθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους 2000 από την Γερμανία, την Ισπανία, τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο στη βιομηχανία άνθρακα.

Τα εν λόγω μέτρα θεωρούνται συμβατά με την ορθή λειτουργία της κοινής αγοράς μόνον εφόσον συντελούν στην επίτευξη τουλάχιστον ενός από τους κάτωθι στόχους:

- να σημειωθεί, με βάση τις τιμές του άνθρακα στις διεθνείς αγορές, νέα πρόοδος προς την οικονομική βιωσιμότητα, με σκοπό να επιτευχθεί σταδιακή μείωση των ενισχύσεων.

- να επιλυθούν τα κοινωνικά και περιφερειακά προβλήματα που συνδέονται με την πλήρη ή μερική μείωση της δραστηριότητας των μονάδων παραγωγής.

- να διευκολυνθεί η προσαρμογή της ανθρακοβιομηχανίας στα πρότυπα προστασίας του περιβάλλοντος.

Σύμφωνα με το άρθρο 8 της απόφασης που προαναφέρθηκε, τα κράτη μέλη υπέβαλαν στην Επιτροπή τα σχέδια εκσυγχρονισμού, εξορθολογισμού και αναδιάρθρωσης της ανθρακοβιομηχανίας τους. Η Επιτροπή, αφού εξέτασε τα σχέδια, εξέδωσε γνώμες σχετικά με τη συμβατότητά τους με τους γενικούς και ειδικούς στόχους που ορίζονται στα άρθρα 2, 3 και 4 της απόφασης αριθ. 3632/93/ΕΚΑΧ, ιδίως με τις αποφάσεις της στις 13ης Δεκεμβρίου 1994 [1] για τη Γερμανία, στις 13ης Δεκεμβρίου 1994 [2] για την Ισπανία, στις 19ης Ιουλίου 1995 [3] για τη Γαλλία και στις 15ης Νοεμβρίου 2000 [4] για το Ηνωμένο Βασίλειο. Με βάση αυτά τα σχέδια εκσυγχρονισμού, εξορθολογισμού και αναδιάρθρωσης, τα κράτη μέλη κοινοποίησαν, όπως και τα προηγούμενα έτη, σύμφωνα με το άρθρο 9, παράγραφος 1 της απόφασης αριθ. 3632/93/ΕΚΑΧ, όλες τις χρηματοδοτικές παρεμβάσεις που είχαν προβλέψει για το έτος 2000. Η Επιτροπή αποφάνθηκε σχετικά με τις παρεμβάσεις αυτές με τις αποφάσεις που παρατίθενται στη συνέχεια:

[1] Απόφαση 94/1070/ΕΚΑΧ - ΕΕ L 385 της 31.12.1994, σ. 18. Η Γερμανία τροποποίησε στη συνέχεια το σχέδιό της. η Επιτροπή αποδέχτηκε τις τροποποιήσεις με τις αποφάσεις της 2ας Δεκεμβρίου 1998 (99/270/ΕΚΑΧ - ΕΕ L 109 της 27.4.1999, σ. 14) και της 21ης Δεκεμβρίου 2000 (δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη).

[2] Απόφαση 94/1072/ΕΚΑΧ - ΕΕ L 385 της 31.12.1994, σ. 31. Η Ισπανία τροποποίησε στη συνέχεια το σχέδιό της η Επιτροπή αποδέχτηκε τις τροποποιήσεις με τις αποφάσεις της 3ης Ιουνίου 1998 (98/637/ΕΚΑΧ - ΕΕ L 303 της 13.11.1998, σ. 57).

[3] Απόφαση 95/465/ΕΚΑΧ - ΕΕ L 267 της 9.11.1995, σ. 46.

[4] Απόφαση 2001/114/ΕΚΑΧ - ΕΕ L 43 της 14.2.2001, σ. 27.

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Τα ποσά των χρηματοδοτικών παρεμβάσεων που αναφέρονται στο παρόν έγγραφο είναι τα οριστικά ποσά που ενέκρινε η Επιτροπή με βάση την απόφαση αριθ. 3632/93/ΕΚΑΧ για το έτος 2000. Σε αυτά δεν περιλαμβάνονται οι τυχόν παρεμβάσεις για διαφόρους λόγους όπως, επί παραδείγματι, οι ειδικές κοινωνικές παροχές που αναλαμβάνουν τα κράτη βάσει της ειδικής εισφοράς που προβλέπεται από το άρθρο 56 της συνθήκης ΕΚΑΧ. Το παρόν έγγραφο είναι η πέμπτη έκθεση βάσει του άρθρου 10 της εν λόγω απόφασης από την έναρξη ισχύος της την 1η Ιανουαρίου 1994.

2. Βιομηχανια ανθρακα και αγορα

2.1. Παραγωγή

Το έτος 2000, η παραγωγή άνθρακα στην Ευρωπαϊκή Ένωση έφθασε τα 86,6 εκατομ. τόνους, ήτοι 13,4 εκατομ. τόνους λιγότερους από το 1999. Η πτώση αυτή αντιστοιχεί στην τάση που χαρακτήρισε τα τελευταία έτη και αναμένεται να συνεχιστεί καθόσον το έτος 2001 η παραγωγή υπολογίζεται ότι θα φθάσει περίπου τα 82 εκατομ. τόνους.

Πίνακας 1

Παραγωγή άνθρακα (1000 t)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Πηγή: Eurostat. ετήσιες στατιστικές (1992-1999). *= εκτιμήσεις

2.2. Απασχόληση

Η συνέχιση των μέτρων εξορθολογισμού και μείωσης της δραστηριότητας της ανθρακοβιομηχανίας στις περισσότερες παραγωγούς χώρες οδήγησε σε νέα πτώση του δυναμικού. Το έτος 2000, καταργήθηκαν άνω των 12.000 θέσεων εργασίας, το δε δυναμικό έφθασε τους 92.500 εργαζόμενους. η πλέον σημαντική μείωση σημειώθηκε στη Γερμανία με απώλεια 11.000 θέσεων εργασίας, και στην Ισπανία (άνω των 2.000). Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η γενικευμένη χρήση της υπεργολαβίας στην εκμετάλλευση των κοιτασμάτων δεν επιτρέπει ακρίβεια στις στατιστικές. Περαιτέρω μείωση του δυναμικού αναμένεται το 2001, κυρίως στη Γερμανία.

2.3. Ζήτηση και εμπορία του άνθρακα

Το έτος 2000, οι εσωτερικές παραδόσεις άνθρακα στην Κοινότητα (συμπεριλαμβανομένων των καθαρών εισαγωγών) ανήλθαν σε 257 εκατομ. τόνους, έναντι 244 εκατομ. τόνων το 1999. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στον τομέα της ηλεκτροπαραγωγής, ο οποίος αποτελεί ανέκαθεν τον κύριο χρήστη άνθρακα της ευρωπαϊκής οικονομίας, με κατανάλωση που αντιπροσωπεύει περίπου το 70% της συνολικής κατανάλωσης.

Πίνακας 2

Συνολικές εσωτερικές παραδόσεις άνθρακα (1000 t)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Πηγή: Eurostat. ετήσιες (1992-1998) και μηνιαίες (1999) στατιστικές. *=εκτιμήσεις

Το έτος 2000, οι εισαγωγές άνθρακα από τρίτες χώρες υπερέβησαν τα 164 εκατομ. τόνων προκειμένου να αντισταθμιστεί η μειωμένη εσωτερική παραγωγή. Σε αντίθεση με τους υδρογονάνθρακες, η τιμή του άνθρακα στις διεθνείς αγορές παρέμεινε σχετικά σταθερή το 2000, και μόνον το τέταρτο τρίμηνο παρατηρήθηκαν σημαντικές αυξήσεις. Είναι σημαντικό να σημειωθεί εξάλλου ότι ο άνθρακας που εισάγεται από τρίτες χώρες αντικαθιστά προοδευτικά τον κοινοτικό άνθρακα σε ορισμένους τομείς της αγοράς, όχι μόνο για λόγους οικονομικούς αλλά και οικολογικούς, καθόσον ο εισαγόμενος άνθρακα είναι ορισμένες φορές καλύτερης ποιότητας και περιέχει λιγότερους ρύπους. Οι θαλάσσιες μεταφορές, τέλος, δεν δημιουργούν μεγάλα περιβαλλοντικά προβλήματα. Σε αντίθεση με τα πετρελαιοφόρα, τα σκάφη που μεταφέρουν άνθρακα δεν προκαλούν ρύπανση σε μεγάλη κλίμακα σε περίπτωση ναυαγίου ή σύγκρουσης και παρουσιάζουν λιγότερους κινδύνους πυρκαγιάς.

Πίνακας 3

Εισαγωγές άνθρακα από τρίτες χώρες (1000 t)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Πηγή: Eurostat.ετήσιες στατιστικές (1992-1999).*=εκτιμήσεις

3. Κατασταση των ανθρακοφορων περιοχων τησ Ευρωπαϊκησ ενωσησ

3.1. Γερμανία

Στην πρώτη ανθρακοπαραγωγό χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ανθρακοβιομηχανία συγκεντρώνεται κυρίως σε δύο περιοχές, την Ruhr και τη Sarre. Μετά τη συγχώνευση [5] των τριών γερμανικών εταιρειών παραγωγής άνθρακα (Ruhrkohle AG, Saarbergwerke AG, Preussag Anthrazit GmbH), μία μόνον οντότητα, η Deutsche Steinkohle AG, συγκεντρώνει το σύνολο της εθνικής παραγωγής άνθρακα. Η παραγωγή είναι συγκεντρωμένη σε 13 ανθρακωρυχεία, όπου απασχολούνται περίπου 57.000 άτομα, εκ των οποίων τα 25.000 υπογείως.

[5] Βλ. επίσης κεφάλαιο 5.2, υπόθεση T-156/98.

Στις 13 Μαρτίου 1997, συνήφθη συμφωνία μεταξύ της γερμανικής κυβέρνησης, των κρατιδίων της Βορείου Ρηνανίας-Βεστφαλίας και της Sarre, τις συνδικαλιστικές οργανώσεις και του παραγωγούς άνθρακα όσον αφορά το μέλλον της γερμανικής ανθρακοβιομηχανίας. Η συμφωνία προβλέπει ότι η ετήσια ενίσχυση, η οποία ανέρχεται σήμερα σε 9,2 δισεκατ. γερμανικά μάρκα, θα μειωθεί σταδιακά σε 5,5 δισεκατ. το 2005. Το μερίδιο της ομοσπονδιακής κυβέρνησης από 7,7 δισεκατ. γερμανικά μάρκα το 1998 θα μειωθεί σε 3,8 δισεκατ. το 2005. Το μερίδιο του κρατιδίου της Βορείου Ρηνανίας-Βεστφαλίας θα αυξηθεί και από 860 εκατομ. γερμανικά μάρκα θα φθάσει το 1 δισεκατ. Τη συμμετοχή του κρατιδίου της Sarre, όπως και στο παρελθόν, θα αναλάβει η ομοσπονδιακή κυβέρνηση. Το σχέδιο που εξήγγειλαν οι εταιρείες προβλέπει μείωση της παραγωγής κατά περίπου 20% έως το 2002, και μείωση του δυναμικού, το οποίο αναμένεται να φθάσει τους 56.000 εργαζόμενους συνολικά. Το 2005, η παραγωγή θα φθάνει μόνον τα 25 εκατομ. τόνους με 10 ανθρακωρυχεία ακόμη σε λειτουργία και 36.000 εργαζόμενους. Κατά τη διάρκεια του έτους, εξαιτίας της πτώσης των τιμών άνθρακα σε ιστορικά ελάχιστα επίπεδα, και της μικρότερης ζήτησης μεταλλεύματος και οπτάνθρακα από τη χαλυβουργία, η γερμανική κυβέρνηση αποφάσισε να επισπεύσει τη διαδικασία αναδιάρθρωσης: η δραστηριότητα έπαυσε πλήρως σε τρία ανθρακωρυχεία (Westfalen, Gφttelborn/Reden και Ewald/Hugo) το 2000, και το 2001 θα ομαδοποιηθούν τα ανθρακωρυχεία Auguste Victoria και Blumenthal/Haard. Το 2002, τα ανθρακωρυχεία Friedrich Heinrich/Rheinland και Niederberg θα ομαδοποιηθούν και αυτά και η παραγωγή θα μειωθεί σε 29 εκατομ. τόνους. Μετά τις αναδιαρθρώσεις αυτές, το κόστος παραγωγής, εκφραζόμενο σε τιμές του 1992, αναμένεται να μειωθεί σε 242 γερμανικά μάρκα (DEM) ανά ΤΙΑ (Τόνος Ισοδυνάμου Άνθρακα) το 2002, έναντι 288 DEM/ΤΙΑ το 1992. το κόστος αυτό απέχει πολύ ακόμη από την τιμή που επικρατεί στις διεθνείς αγορές, η οποία σήμερα είναι περίπου 80 DEM/ΤΙΑ.

3.2. Ισπανία

Στην Ισπανία, η εξόρυξη άνθρακα είναι κατανεμημένη σε πολυάριθμες περιοχές: Asturies (κεντρική και δυτική περιοχή), Lιon (Bierzo-Villablino, Sabero και Nord), Palencia (Guardo και Barruelo), Καταλωνία (Pirenaica), Teruel (Teruel-Mequinenza), Sud (Puertollano και Peρarroya). Οι ανθρακοφόροι περιοχές της Ισπανίας είναι μικρές, αποκλεισμένες γεωγραφικά και εξαρτώμενες σε μεγάλο βαθμό από τη μεταλλευτική δραστηριότητα. Αυτό έχει άμεση επίδραση στις δυνατότητες μετατροπής και αναβίωσης της βιομηχανίας και, ως εκ τούτου, στο επίπεδο απασχόλησης. Το σχέδιο της Ισπανίας για την ανθρακοβιομηχανία συνοδεύτηκε και αυτό από ένα σχέδιο εναλλακτικής ανάπτυξης των μεταλλευτικών κοινοτήτων. Η παραγωγή κατανέμεται σε 58 επιχειρήσεις, κατά κύριο λόγο ιδιωτικές: μετά την πρόσφατη ιδιωτικοποίηση της Endesa, η μόνη εξαίρεση είναι η Hunosa, η οποία απορρόφησε την εταιρεία Minas de Figaredo το 1998. Οι εργαζόμενοι είναι περίπου 17.000, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που εργάζονται με υπεργολαβία. Μόνον οκτώ επιχειρήσεις παράγουν άνω του ενός εκατομ. τόνων ανά έτος και δέκα άλλες άνω των 100.000 τόνων ανά έτος. Με την απόφαση 98/637/ΕΚΑΧ της 3ης Ιουνίου 1998, η Επιτροπή εξέδωσε σύμφωνη γνώμη σχετικά με το δεύτερο μέρος του σχεδίου εκσυγχρονισμού, εξορθολογισμού και αναδιάρθρωσης της ανθρακοβιομηχανίας, το οποίο αφορά τα έτη 1998-2002. το σχέδιο αυτό προβλέπει ετήσια μείωση της παραγωγής, η οποία δεν πρέπει να υπερβεί τα 14,5 εκατομ. τόνους το 2002.

3.3. Γαλλία

Στη Γαλλία, η εξόρυξη άνθρακα συγκεντρώνεται σήμερα στις περιοχές της Λωραίνης, με δύο υπόγεια ανθρακωρυχεία σε λειτουργία (Merlebach που θα κλείσει τον Οκτώβριο του 2003 και το La Houve, που θα κλείσει τον Ιούλιο του 2005), και του Centre-Midi, με πέντε ανθρακωρυχεία, από τα οποία ένα είναι μόνον υπόγειο (Gardanne, στη Προβηγκία), το οποίο απασχολεί 7.973 άτομα, από τα οποία τα 3.560 υπογείως. Η μόνη επιχείρηση εκμετάλλευσης, η Charbonnages de France, ανήκει στο δημόσιο. Μέσα από μια διαδικασία μείωσης της παραγωγικής ικανότητας που άρχισε πριν από πολλά χρόνια και η οποία εξηγείται ουσιαστικά από τις δυσμενείς γεωλογικές συνθήκες, απωλέσθηκαν περισσότερες από 22.000 θέσεις εργασίας από το 1986 έως το 2000. Με βάση το εθνικό σύμφωνο για τον άνθρακα, που συνάφθηκε μεταξύ των κοινωνικών εταίρων το 1995, η τάση αυτή θα συνεχιστεί τα προσεχή έτη, μέχρι την οριστική παύση της εξόρυξης άνθρακα το 2005. Η σοβαρότητα των κοινωνικών και περιφερειακών προβλημάτων δεν επέτρεψε στη γαλλική κυβέρνηση να τηρήσει τη προθεσμία του έτους 2002 που προβλέπεται από την απόφαση αριθ. 3632/93/ΕΚΑΧ. Η ουσία είναι πάντως ότι οι γαλλικές αρχές διδάχθηκαν από την πλήρη έλλειψη προοπτικής της γαλλικής ανθρακοβιομηχανίας να καταστεί ανταγωνιστική μεσοπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα και ακολούθησαν αποφασιστικά την οδό της μείωσης της δραστηριότητας και των προγραμματισμένων παύσεων λειτουργίας των ανθρακωρυχείων. Σύμφωνα με τη Charbonnages de France, το κόστος παραγωγής ανέρχεται σε 1.267 FRF ανά τόνο, έναντι 275 FRF που είναι η τιμή της αγοράς. Σε πρόσφατη έκθεσή του, το Ελεγκτικό Συνέδριο καλεί την κυβέρνηση να συνεχίσει χωρίς καθυστέρηση το πρόγραμμα παύσης λειτουργίας των ανθρακωρυχείων, αναφέροντας ότι από το 1970 έως το 2000 χρησιμοποιήθηκαν 233 δισεκατ. FRF.

3.4. Ηνωμένο Βασίλειο

Επί πολλά έτη, το Ηνωμένο Βασίλειο υπήρξε η μεγαλύτερη παραγωγός χώρα άνθρακα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο τομέας υποβλήθηκε σε δραστήρια αναδιάρθρωση, ιδίως επ'ευκαιρία της ιδιωτικοποίησης της British Coal Corporation το 1994, μετά την οποία ο αριθμός μεγάλων ανθρακωρυχείων σε λειτουργία μειώθηκε από 241 το 1976 σε 18 σήμερα. Σε αυτά προστίθενται πενήντα περίπου μικρά ανθρακωρυχεία (με δυναμικό κάτω των 100 ατόμων) και ορισμένες περιοχές επιφανειακής εξόρυξης. Κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου, ο αριθμός εργαζομένων έπεσε από άνω των 300.000 σε περίπου 11.500 (από τους οποίους άνω των 8.000 υπογείως) και η παραγωγή από 125 εκατομ. τόνους σε λιγότερο από 32 εκατομ. τόνους.

Μετά την περάτωση της ιδιωτικοποίησης της British Coal Corporation στις 31 Δεκεμβρίου 1994, η ανθρακοβιομηχανία του Ηνωμένου Βασιλείου αποτελείται αποκλειστικά από ιδιωτικές επιχειρήσεις. Η μεγαλύτερη είναι η RJB Mining (με συνολικά 13 ανθρακωρυχεία: Clipstone, Daw Mill, Ellington, Harworth, Kellingley, Maltby, Rotherham Prince of Wales, Riccall/Whitemore Mine, Rossington, Stillingfleet Combine, Thoresby, Welbeck, Wistow Mine [6]), η δε Betws Anthracite, Hatfield Coal Company, Goire Tower Anthracite Company, Scottish Coal και Blenkinsopp Collieries εκμεταλλεύονται η καθεμιά από ένα ανθρακωρυχείο. Η Celtic Energy εκμεταλλεύεται πολυάριθμες περιοχές επιφανειακής εξόρυξης. Χάρη στη συγκέντρωση της δραστηριότητας στα πλέον παραγωγικά ανθρακωρυχεία και στις έντονες και παρατεταμένες προσπάθειες βελτίωσης της απόδοσης, οι επιχειρήσεις έχουν κόστος παραγωγής που προσεγγίζει πολύ τις τιμές που επικρατούν στην παγκόσμια αγορά. Σήμερα, παρά τη σημαντική βελτίωση της παραγωγικότητας, οι εθνικές επιχειρήσεις υφίστανται τον ανταγωνισμό του εισαγόμενου άνθρακα και κυρίως του φυσικού αερίου. Ο εισαγόμενος άνθρακας, εκτός από την ανταγωνιστική τιμή του, έχει το πλεονέκτημα της μικρής περιεκτικότητας σε θείο, πράγμα που επιτρέπει στις επιχειρήσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας να συμμορφώνονται πιο εύκολα προς τους αυστηρούς περιορισμούς σε ό,τι αφορά τις εκπομπές. το φυσικό αέριο, όχι μόνο παράγει λιγότερες ρυπογόνους ουσίες, αλλά επιτρέπει, χάρη στους στροβίλους φυσικού αερίου συνδυασμένου κύκλου (TGCC) άνω του 50% απόδοση μετατροπής της θερμικής ενέργειας σε ηλεκτρική, και αποτελεί έτσι πιο οικονομική ενέργεια. Το 1999 και 2000, η κατάσταση άρχισε να γίνεται όλο και πιο κρίσιμη εξαιτίας ταυτόχρονα της ταχύρρυθμης πτώσης των τιμών άνθρακα στις διεθνείς αγορές και του υψηλού επιπέδου του εθνικού νομίσματος, ενώ η επικείμενη λήξη αναστολής στην εκχώρηση νέων αδειών για την κατασκευή ηλεκτροπαραγωγικών σταθμών που λειτουργούν με αέριο προμηνύει ότι η κατάσταση θα επιδεινωθεί ακόμη περισσότερο. Η βρετανική κυβέρνηση, θεωρώντας ότι οι δυσχέρειες της εθνικής εξορυκτικής βιομηχανίας είναι συγκυριακού χαρακτήρα, και ότι υπάρχουν ακόμη προοπτικές επιστροφής σε επαρκή απόδοση μεσοπρόθεσμα, με την επιστολή της 26 Ιουλίου 2000, κοινοποίησε σχέδιο εκσυγχρονισμού, εξορθολογισμού και αναδιάρθρωσης της ανθρακοβιομηχανίας της, καθώς και ένα σχέδιο ενισχύσεων ονομαζόμενο «UK Coal Operating Aid Scheme», για την περίοδο από 17 Απριλίου 2000 έως 23 Ιουλίου 2002. Στις 15 Νοεμβρίου 2000, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε το σχέδιο εκσυγχρονισμού, εξορθολογισμού και αναδιάρθρωσης της εθνικής ανθρακοβιομηχανίας που προαναφέρθηκε, το οποίο προβλέπει χρηματοδοτική ενίσχυση των επιχειρήσεων του τομέα συνολικού ύψους όχι άνω των 110 εκατομ. λιρών στερλινών. Ταυτόχρονα, ο Υπουργός Εμπορίου και Βιομηχανίας (Secretary of State for Trade and Industry) ανήγγειλε ότι θα εγκαταλειφθεί η πολιτική περιορισμού των αδειών κατασκευής νέων ηλεκτροπαραγωγικών σταθμών που λειτουργούν με φυσικό αέριο, ανοίγοντας έτσι το δρόμο για έξι νέους σταθμούς.

[6] Τα ανθρακορυχεία Riccall/Whitemore, Stillingfleet και Wistow είναι επίσης γνωστά με την ονομασία «σύμπλεγμα του Selby».

3.5. Λοιπές χώρες

Η παραγωγή άνθρακα έπαυσε το 1992 στο Βέλγιο και το 1994 στην Πορτογαλία. Σε καμία άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν καταγράφηκε αξιοσημείωτη παραγωγή.

4. Περιγραφη των χρηματοδοτικων παρεμβασεων υπερ τησ βιομηχανιασ ανθρακα

Η παρούσα έκθεση αφορά τα μέτρα όπως αυτά ορίζονται στο άρθρο 1 της απόφασης αριθ. 3632/93/ΕΚΑΧ, δηλαδή:

- κάθε μέτρο ή άμεση ή έμμεση παρέμβαση των δημοσίων αρχών συνδεόμενη με την παραγωγή, την εμπορία ή το εξωτερικό εμπόριο που, ακόμα και αν δεν επιβαρύνει τους δημόσιους προϋπολογισμούς, προσδίδει οικονομικό πλεονέκτημα στις επιχειρήσεις της βιομηχανίας άνθρακα μετριάζοντας τις δαπάνες τις οποίες φυσιολογικά θα έπρεπε να αναλάβουν.

- τη χρήση, προς άμεσο ή έμμεσο όφελος της ανθρακοβιομηχανίας, εισφορών που έχουν καταστεί υποχρεωτικές με παρέμβαση των δημοσίων αρχών, χωρίς να χρειάζεται να γίνει διάκριση εάν η ενίσχυση χορηγείται από το κράτος ή από δημόσιους ή ιδιωτικούς οργανισμούς που ορίζει το κράτος για τη διαχείριση της ενίσχυσης.

- τα στοιχεία ενίσχυσης που ενδεχομένως περιέχουν τα μέτρα χρηματοδότησης που λαμβάνουν τα κράτη μέλη για τις επιχειρήσεις άνθρακα, τα οποία δεν θεωρούνται κεφάλαιο επιχειρηματικού κινδύνου παρεχόμενο σε μια εταιρεία σύμφωνα με τις φυσιολογικές πρακτικές στην οικονομία της αγοράς.

Η παρούσα έκθεση ακολουθεί την ταξινόμηση των ενισχύσεων που ορίζεται στα άρθρα 3, 4, 5, 6 και 7 της απόφασης αριθ. 3632/93/ΕΚΑΧ, δηλαδή διαχωρίζει τις ενισχύσεις σε ενισχύσεις λειτουργίας, μείωσης της δραστηριότητας, κάλυψης των έκτακτων δαπανών, ενισχύσεις για την έρευνα και την ανάπτυξη και σε ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος.

Για όλες τις αιτήσεις που ενέκρινε η Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 9 της απόφασης αριθ. 3632/93/ΕΚΑΧ, επαλήθευσε εάν τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη είχαν δώσει όλες τις υποχρεωτικές πληροφορίες, και με βάση αυτές, έλεγξε τη συμβατότητά τους με τους στόχους και τα γενικά κριτήρια που αναφέρει το άρθρο 2 της εν λόγω απόφασης, και την τήρηση των προβλεπόμενων διατάξεων, ήτοι ιδίως:

- Για τις ενισχύσεις που χορηγούνται βάσει του άρθρου 3 της απόφασης που προαναφέρθηκε: η ενίσχυση δεν πρέπει να υπερβαίνει τη διαφορά μεταξύ κόστους παραγωγής και τιμής που επικρατεί στη διεθνή αγορά. απαγορεύεται η εμπορία άνθρακα σε τιμή κατώτερη από εκείνη του άνθρακα περεμφερούς ποιότητας από τρίτες χώρες. η ενίσχυση δεν πρέπει να επιφέρει στρέβλωση του ανταγωνισμού μεταξύ χρηστών. αρχή της ετήσιας ρύθμισης.

- Για τις ενισχύσεις που χορηγούνται βάσει του άρθρου 4 της απόφασης που προαναφέρθηκε: αναγκαιότητα υποβολής και τήρησης ενός σχεδίου παύσης της λειτουργίας ή μείωσης της δραστηριότητας.

- Για τις ενισχύσεις που χορηγούνται βάσει του άρθρου 5 της απόφασης που προαναφέρθηκε: η ενίσχυση δεν πρέπει να υπερβαίνει το κόστος το οποίο πρόκειται να καλύψει. αυστηρός περιορισμός μόνο στο κόστος που αναφέρεται ρητά σε παράρτημα της απόφασης αριθ. 3632/93/ΕΚΑΧ.

Αξιολογώντας τις ενισχύσεις, η Επιτροπή έλαβε υπόψη της εάν είναι απόλυτα αναγκαίο να μετριαστούν όσο το δυνατόν περισσότερο, σύμφωνα με το άρθρο 2, παράγραφος 1, δεύτερη περίπτωση της απόφασης αριθ. 3632/93/ΕΚΑΧ, οι κοινωνικές και περιφερειακές συνέπειες που θα επιφέρει η αναδιάρθρωση της εξορυκτικής δραστηριότητας. Ταυτόχρονα, έλεγξε εάν οι ενισχύσεις είναι συμβατές με την ορθή λειτουργία της κοινής αγοράς.

Η κατανομή του συνολικού όγκου των ενισχύσεων που χορήγησαν τα κράτη μέλη στις διάφορες κατηγορίες ενισχύσεων δίδει άλλωστε μια αρκετά σαφή εικόνα της πολιτικής άνθρακα που ακολουθείται σε εθνικό επίπεδο και της κατάστασης προόδου της διαδικασίας εκσυγχρονισμού, εξορθολογισμού και αναδιάρθρωσης. Υπενθυμίζεται τέλος ότι δεν περιλαμβάνονται οι τυχόν παρεμβάσεις για λόγους διαφορετικούς, όπως παραδείγματος χάρη, οι ειδικές κοινωνικές παροχές που αναλαμβάνουν τα κράτη βάσει της ειδικής εισφοράς που προβλέπεται από το άρθρο 56 της συνθήκης ΕΚΑΧ.

Πίνακας 4

Ενισχύσεις εγκριθείσες για την περίοδο 1994-2000

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Δεδομένα εκφρασμένα σε εκατομ. ECU/ευρώ. οι κρατικές ενισχύσεις, οι οποίες εγκρίθηκαν σε εθνικό νόμισμα, μετατράπηκαν σε ECU/ευρώ με μέσο συντελεστή μετατροπής εκείνον του οικονομικού έτους αναφοράς.

*: ενισχύσεις που χορηγήθηκαν βάσει του άρθρου 3 της απόφασης αριθ. 3632/93/ΕΚΑΧ.

**: ενισχύσεις που χορηγήθηκαν βάσει του άρθρου 4 της απόφασης αριθ. 3632/93/ΕΚΑΧ.

***: δαπάνες που κληρονομήθηκαν από το παρελθόν βάσει της απόφασης αριθ. 2064/86/ΕΚΑΧ και ενισχύσεις που χορηγήθηκαν βάσει των άρθρων 5, 6 και 7 της απόφασης αριθ. 3632/93/ΕΚΑΧ.

Σε σύγκριση με το 1994, διαπιστώνεται κάποια μείωση, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τις ενισχύσεις λειτουργίας, των παρεμβάσεων ανά τόνο άνθρακα, σύμφωνα με την αρχή της προοδευτικής μείωσης των ενισχύσεων που ορίζονται στην απόφαση αριθ. 3632/93/ΕΚΑΧ. Από την άλλη πλευρά, η αυξανόμενη χορήγηση ενισχύσεων για τη μείωση της δραστηριότητας επιφέρει αύξηση του συνολικού ποσού, με αποτέλεσμα να μειώνεται έτσι η πραγματική σημασία του αποτελέσματος αυτού. Ο στόχος μιας κοινοτικής ανθρακοβιομηχανίας εμπορικά ανταγωνιστικής στις διεθνείς αγορές φαίνεται να απομακρύνεται όλο και περισσότερο, παρά τις σημαντικές προσπάθειες των παραγωγών επιχειρήσεων, τόσο από τεχνολογική άποψη όσο και άποψη οργάνωσης, προκειμένου να βελτιώσουν την παραγωγικότητά τους. Το αποτέλεσμα αυτό εξηγείται από δύο ουσιαστικούς λόγους. Πρώτον, εξαιτίας της προοδευτικής εξάντλησης των πιο εύκολων στην πρόσβαση κοιτασμάτων, το μετάλλευμα πρέπει να εξορύσσεται υπό όλο και πιο δυσχερείς γεωλογικές συνθήκες και σε βάθη όλο και μεγαλύτερα, τα οποία σε ορισμένες περιπτώσεις υπερβαίνουν τα 1.500 μέτρα. εξάλλου, η εφαρμογή αυστηρότερων ρυθμίσεων σε ό,τι αφορά την υγιεινή και την ασφάλεια εργασίας στα ορυχεία και σε ό,τι αφορά το περιβάλλον επέφερε αναπόφευκτα αύξηση του κόστους. Έτσι, κατά τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου, το κόστος παραγωγής δεν σημείωσε την αναμενόμενη μείωση. Δεύτερον, η τιμή του άνθρακα στις διεθνείς αγορές μειώθηκε αισθητά τα τελευταία χρόνια λόγω διαφόρων παραγόντων: πολλές μη ευρωπαϊκές χώρες παραγωγής, ήδη δραστήριες στις διεθνείς αγορές, υιοθέτησαν πιο αποτελεσματικές μεθόδους εξόρυξης, οι οποίες διευκολύνονται από πιο ευνοϊκές γεωλογικές συνθήκες. άλλες, όπως η Κίνα, η οποία στο παρελθόν παρήγαγε αποκλειστικά για την εσωτερική της αγορά, άρχισαν να εξάγουν άνθρακα, ασκώντας άλλωστε επιθετικές εμπορικές πολιτικές. τέλος, άλλες χώρες που κατά παράδοση εξάγουν, ιδίως η Ινδονησία και η Νότιος Αφρική βρίσκονται σε μια ιδιαίτερη συγκυρία, η οποία χαρακτηρίζεται από την κατά το μάλλον ή ήττον σημαντική υποτίμηση του εθνικού τους νομίσματος και από την επείγουσα ανάγκη να προμηθευτούν ισχυρό ξένο νόμισμα.

Εν περιλήψει, η διαφορά μεταξύ κόστους παραγωγής της κοινοτικής ανθρακοβιομηχανίας και τιμών του άνθρακα στις διεθνείς αγορές, κύρια βάση υπολογισμού για τη χορήγηση των κρατικών ενισχύσεων, μεγάλωσε με την πάροδο του χρόνο αντί να μειωθεί όπως ελπιζόταν.

Στην πράξη, η μόνη σημαντική μείωση διαπιστώνεται στην Πορτογαλία, όπου οι δραστηριότητες εξόρυξης έπαυσαν ολοκληρωτικά στα τέλη του 1994, και στο Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο διατηρώντας πάντοτε μια σημαντική εξορυκτική δραστηριότητα, μείωσε την παραγωγή του με δραστικό τρόπο, διατηρώντας σε λειτουργία μόνο τα πλέον αποδοτικά ορυχεία. Η θέση της Γαλλίας, η οποία προβλέπει πλήρη παύση της εξορυκτικής της δραστηριότητας το 2005, είναι ενδεικτική. Η πιο προοδευτική προσέγγιση της Γερμανίας και της Ισπανίας, οι οποίες δεν έχουν λάβει οριστική απόφαση, φαίνεται να υπαγορεύεται περισσότερο από τα προβλήματα κοινωνικής φύσεως και περιφερειακής συνοχής παρά από μια οιαδήποτε ρεαλιστική προοπτική για την ανθρακοβιομηχανία να φθάσει το όριο οικονομικής ισορροπίας.

Οι ενισχύσεις που χορηγήθηκαν από τα διάφορα κράτη μέλη περιγράφονται στη συνέχεια λεπτομερώς.

4.1. Γερμανία

Οι χρηματοδοτικές παρεμβάσεις της Γερμανίας προς την ανθρακοβιομηχανία βάσει των άρθρων 3 και 4 της απόφασης αριθ. 3632/93/ΕΚΑΧ περιορίζονται, από το οικονομικό έτος 1996, στη χορήγηση ενίσχυσης του οπτάνθρακα που προορίζεται για τη χαλυβουργία, τη χορήγηση ενίσχυσης του άνθρακα για ατμοπαραγωγή που προορίζεται για την ηλεκτροπαραγωγή, καθώς και για την πριμοδότηση των ανθρακωρύχων (Bergmannsprδmie). Οι ενισχύσεις αυτές αποσκοπούν στην κάλυψη της διαφοράς μεταξύ κόστους παραγωγής και τιμής πώλησης, της οποίας η διαπραγμάτευση γίνεται ελεύθερα με βάση τους όρους που επικρατούν στις παγκόσμιες αγορές για τον άνθρακα παρεμφερούς ποιότητας από τρίτες χώρες. Κατά συνέπεια, η παραγωγή που προορίζεται για την κατανάλωση των νοικοκυριών και της βιομηχανίας πρέπει να πωλείται σε τιμές που καλύπτουν το κόστος παραγωγής. Οι ενισχύσεις αυτές εγκρίθηκαν από την Επιτροπή αφού ελήφθησαν δεόντως υπόψη οι κοινωνικές και περιφερειακές επιπτώσεις της αναδιάρθρωσης της ανθρακοβιομηχανίας. Το ποσοστό ανεργίας στις συγκεκριμένες περιοχές είναι όντως αισθητά υψηλότερο από ό,τι στην υπόλοιπη χώρα. σε αυτές τις περιοχές χορηγούνται επίσης ευρέως ενισχύσεις από το Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, με βάση τις προτεραιότητες του στόχου αριθ. 2. Αυτές οι ενισχύσεις εγγράφονται στον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό και ανταποκρίνονται έτσι στις διατάξεις του άρθρου 2, παράγραφος 2 της απόφασης αριθ. 3632/93/ΕΚΑΧ.

4.1.1. Έτος 2000

Για το 2000, η Επιτροπή ενέκρινε ενισχύσεις προς την ανθρακοβιομηχανία (βάσει των άρθρων 3, 4 και 5 της απόφασης αριθ. 3632/93/ΕΚΑΧ) συνολικού ύψους 9.180 εκατομ. γερμανικών μάρκων (4.693,7 εκατομ. ευρώ). Οι πλέον σημαντικές καταχωρήσεις του ποσού αυτού είναι:

- α) μια ενίσχυση λειτουργίας στο πλαίσιο του άρθρου 3 της απόφασης, ύψους 3.847 εκατομ. γερμανικών μάρκων (1.966,9 εκατομ. ευρώ).

- β) μια ενίσχυση μείωσης της εξορυκτικής δραστηριότητας στο πλαίσιο του άρθρου 4 της απόφασης, ύψους 3.138 εκατομ. γερμανικών μάρκων (1.604,4 εκατομ. ευρώ).

- γ) μια ενίσχυση του καθεστώτος που αποσκοπεί στη διατήρηση του εργατικού δυναμικού που εργάζεται υπογείως στα υπόγεια ανθρακωρυχεία (Bergmannsprδmie) στο πλαίσιο του άρθρου 3 της απόφασης, ύψους 71 εκατομ. γερμανικών μάρκων (36,3 εκατομ. ευρώ).

- δ) μια ενίσχυση για την κάλυψη των έκτακτων δαπανών στο πλαίσιο του άρθρου 5 της απόφασης, ύψους 2.124 εκατομ. γερμανικών μάρκων (1.086 εκατομ. ευρώ).

Οι χρηματοδοτικές παρεμβάσεις που αναφέρθηκαν στο σημείο α), ύψους 3.847 εκατομ. γερμανικών μάρκων, έχουν ως στόχο να καλυφθεί η διαφορά μεταξύ κόστους παραγωγής και τιμής πώλησης που επικρατεί στην παγκόσμια αγορά για τον άνθρακα παρεμφερούς ποιότητας από τρίτες χώρες. Οι ενισχύσεις που προαναφέρθηκαν χορηγήθηκαν αποκλειστικά για την κάλυψη των απωλειών που υπέστησαν οι περιοχές παραγωγής, οι οποίες ανταποκρίνονται στα κριτήρια προοπτικής οικονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, όπως ορίζει το άρθρο 2, παράγραφος 1, πρώτη περίπτωση, και το άρθρο 3 της απόφασης αριθ. 3632/93/ΕΚΑΧ.

Η ενίσχυση που προβλέπεται για τη μείωση της εξορυκτικής δραστηριότητας, ύψους 3.138 εκατομ. γερμανικών μάρκων, που αναφέρεται στο σημείο β), χορηγήθηκε στα ανθρακωρυχεία Westfalen, Gφttelborn/Reden και Ewald/Hugo, τα οποία έκλεισαν το 2000, στα ανθρακωρυχεία Auguste Victoria και Blumenthal/Haard τα οποία προβλέπεται να ομαδοποιηθούν, με μερικό κλείσιμο, το 2001, και τα ανθρακωρυχεία Friedrich Heinrich/Rheinland και Niederberg για τα οποία θα ληφθεί το ίδιο μέτρο το 2002. Τέλος, η ενίσχυση θα καλύψει τις απώλειες που υπέστησαν τα ανθρακωρυχεία τα οποία προβλέπεται να κλείσουν μετά το 2002.

Η παρέμβαση ύψους 71 εκατομ. γερμανικών μάρκων που αναφέρεται στο σημείο γ) και προορίζεται για τη χρηματοδότηση των πριμ προς τους ανθρακωρύχους της γερμανικής ανθρακοβιομηχανίας (Bergmannsprδmie), ήτοι 10 γερμανικά μάρκα ανά θέση υπόγειας εργασίας, αποτελεί κίνητρο με στόχο να ενθαρρυνθεί το εξειδικευμένο προσωπικό να εργάζεται υπογείως, και να εξορθολογιστεί η παραγωγή. Καλύπτει έμμεσα ένα μέρος της διαφοράς μεταξύ κόστους παραγωγής και προβλέψιμων εσόδων. Εξάλλου, η ενίσχυση αυτή μετριάζει επίσης το κόστος παραγωγής και πρέπει επομένως να εξεταστεί σύμφωνα με το άρθρο 3 της απόφασης αριθ. 3632/93/ΕΚΑΧ.

Η ενίσχυση ύψους 2.124 εκατομ. γερμανικών μάρκων για την κάλυψη των έκτακτων δαπανών, που αναφέρεται στο σημείο δ), προορίζεται για την κάλυψη του κόστους που προκύπτει ή προέκυψε από την αναδιάρθρωση της βιομηχανίας και το οποίο δεν σχετίζεται με την τρέχουσα παραγωγή (δαπάνες κληρονομημένες από το παρελθόν) όπως: οι πληρωμές των κοινωνικών παροχών εξαιτίας της πρόωρης συνταξιοδότησης εργαζομένων, οι υπόλοιπες έκτακτες δαπάνες, οι δωρεάν παραδόσεις άνθρακα στους εργαζόμενους που έχασαν τη θέση εργασίας τους μετά την αναδιάρθρωση και τον εξορθολογισμό, και την πληρωμή συντάξεων και αποζημιώσεων εκτός του νομικού συστήματος στους εργαζόμενους που έχασαν την εργασία μετά την αναδιάρθρωση και τον εξορθολογισμό και σε όσους είχαν δικαίωμα πριν την αναδιάρθρωση. Από τεχνική και δημοσιονομική άποψη, η ενίσχυση πρόκειται να καλύψει τις πρόσθετες εργασίες ασφαλείας στο υπέδαφος που κατέστησαν αναγκαίες εξαιτίας των αναδιαρθρώσεων, καθώς επίσης θα καλύψουν τις εξαιρετικές ενδογενείς υποτιμήσεις που οφείλονται στην αναδιάρθρωση της βιομηχανίας. Η ενίσχυση αυτή, η οποία χορηγήθηκε βάσει του άρθρου 5 της απόφασης αριθ. 3632/93/ΕΚΑΧ, αναφέρεται ρητά στον τίτλο ΙΙ, σημεία α), β), γ), δ), στ) και ια) του παραρτήματος της εν λόγω απόφασης.

Η άνοδος του ποσού που καταβλήθηκε ως προς το προηγούμενο έτος εξηγείται από το κλείσιμο κατά τη διάρκεια του έτους τριών μονάδων παραγωγής, των ορυχείων της Westfalen, Gφttelborn/Reden και Ewald/Hugo που ήδη αναφέρθηκαν.

4.1.2. Έτος 2001

Για το 2001, η Επιτροπή ενέκρινε ενισχύσεις προς την ανθρακοβιομηχανία (βάσει των άρθρων 3, 4 και 5 της απόφασης αριθ. 3632/93/ΕΚΑΧ) συνολικού ύψους 8.129 εκατομ. γερμανικών μάρκων (4.156,3 εκατομ. ευρώ). Οι ενισχύσεις εγκρίθηκαν με την ίδια απόφαση με εκείνη του έτους 2000, για τον λόγο δε αυτό αναφέρονται παρά το γεγονός ότι δεν αντιστοιχούν στο υπό εξέταση έτος. Οι ενισχύσεις αυτές αποσκοπούν στην κάλυψη των κατηγοριών κόστους που ήδη αναφέρθηκαν. Οι πλέον σημαντικές καταχωρήσεις του ποσού αυτού είναι:

- α) μια ενίσχυση λειτουργίας στο πλαίσιο του άρθρου 3 της απόφασης, ύψους 3.433 εκατομ. γερμανικών μάρκων (1.755,3 εκατομ. ευρώ).

- β) μια ενίσχυση για τη μείωση της εξορυκτικής δραστηριότητας στο πλαίσιο του άρθρου 4 της απόφασης, ύψους 1.889 εκατομ. γερμανικών μάρκων (965,8 εκατομ. ευρώ).

- γ) μια ενίσχυση για το καθεστώς που αποσκοπεί στη διατήρηση του εργατικού δυναμικού που εργάζεται στο υπέδαφος στα υπόγεια ορυχεία (Bergmannsprδmie) στο πλαίσιο του άρθρου 3 της απόφασης, ύψους 67 εκατομ. γερμανικών μάρκων (34,2 εκατομ. ευρώ).

- δ) μια ενίσχυση για την κάλυψη των έκτακτων δαπανών, στο πλαίσιο του άρθρου 5 της απόφασης, ύψους 2.740 εκατομ. γερμανικών μάρκων (1.400,9 εκατομ. ευρώ).

4.2. Ισπανία

Για το έτος 2000, η Επιτροπή ενέκρινε ενισχύσεις προς την ανθρακοβιομηχανία (βάσει των άρθρων 3, 4 και 5 της απόφασης αριθ. 3632/93/ΕΚΑΧ) συνολικού ύψους 186.541 εκατομ. pesetas (1.121,1 εκατομ. ευρώ). Οι πλέον σημαντικές καταχωρήσεις του ποσού αυτού είναι:

- α) μια ενίσχυση λειτουργίας ύψους 48.696 εκατομ. pesetas (292,7 εκατομ. ευρώ), βάσει του άρθρου 3 της απόφασης.

- β) μια ενίσχυση για τη μείωση της δραστηριότητας, ύψους 67.484 εκατομ. pesetas (405,6 εκατομ. ευρώ), βάσει του άρθρου 4 της απόφασης.

- γ) μια ενίσχυση, ύψους 55.209 εκατομ. pesetas (331,8 εκατομ. ευρώ), βάσει του άρθρου 5 της απόφασης, για τη χρηματοδότηση των έκτακτων κοινωνικών δαπανών υπέρ των εργαζομένων που έχασαν την εργασία τους μετά τα μέτρα εκσυγχρονισμού, εξορθολογισμού, αναδιάρθρωσης και μείωσης της δραστηριότητας της ισπανικής ανθρακοβιομηχανίας.

- δ) μια ενίσχυση ύψους 15.152 εκατομ. pesetas (91 εκατομ. ευρώ), βάσει του άρθρου 5 της απόφασης, για έκτακτες δαπάνες, με σκοπό να καλυφθεί το τεχνικό κόστος κλεισίματος των ανθρακωρυχείων εξόρυξης που απορρέει από τα μέτρα εκσυγχρονισμού, εξορθολογισμού, αναδιάρθρωσης και μείωσης της δραστηριότητας της ισπανικής ανθρακοβιομηχανίας.

Η ενίσχυση λειτουργίας ύψους 48.696 εκατομ. pesetas, που αναφέρθηκε στο σημείο α), πρόκειται να καλύψει τις απώλειες εκμετάλλευσης 42 εξορυκτικών επιχειρήσεων με συνολική παραγωγή 11,1 εκατομ. τόνους το έτος 2000. Η Ισπανία κοινοποίησε το κόστος παραγωγής των επιχειρήσεων αυτών για το 1998 με σκοπό να αποδείξει την εξελικτική τάση του κόστους αυτού από το 1994 έως το 1998. για τη δεδομένη περίοδο, διαπιστώνεται συνολική μείωση των τιμών του 1992 κατά 16,4 %. Το 2000, προβλέπεται νέα μείωση κατά περίπου 11%. Οι ενισχύσεις που χορηγήθηκαν για να καλυφθεί το κόστος παραγωγής των επιχειρήσεων ή των μονάδων παραγωγής ή οι ενισχύσεις που χορηγήθηκαν βάσει του άρθρου 3, του άρθρου 4 ή σε συνδυασμό και των δύο άρθρων, πρόκειται να καλύψουν εξ ολοκλήρου ή εν μέρει τη διαφορά μεταξύ κόστους παραγωγής και τιμής πώλησης που έχει συμφωνηθεί ελεύθερα μεταξύ των ενδιαφερομένων μερών με βάση τις συνθήκες που επικρατούν στην παγκόσμια αγορά.

Η ενίσχυση για τη μείωση της δραστηριότητας που αναφέρεται στο σημείο β), ύψους 67.484 εκατομ. pesetas, πρόκειται να καλύψει τις απώλειες εκμετάλλευσης των επιχειρήσεων Hunosa ύψους 56.121 εκατομ. πεσέτες, Mina de la Camocha SA ύψους 4.940 εκατομ. pesetas και 14 άλλων επιχειρήσεων [7], ύψους 6.423 εκατομ. pesetas. Οι 16 επιχειρήσεις έχουν συνολική ικανότητα παραγωγής περίπου 3,5 εκατομ. τόνους [8].

[7] Στα υπόγεια ορυχεία ENDESA χορηγήθηκε ποσό 636 εκατ. ESP (3.822.436,98 ευρώ), υπόγεια ορυχεία ENCASUR ποσό 322 εκατ. ESP (1.935.258,98 ευρώ), Antracitas de Guillσn ποσό 903 εκατ. ESP (5.427.139,3 ευρώ), Coto Minero Jove S.A. ποσό 681 εκατ. ESP (4.092.892,43 ευρώ), Inversiones Terrales-Plαcido Ubeda ποσό 83 εκατ. ESP (498.840,05 ευρώ), Industrial y Comercial Minera (INCOMISA) ποσό 154 εκατ. ESP (925.558,64 ευρώ), Mina Escobal ποσό 52 εκατ. ESP (312.526,29 ευρώ), Minas de Escucha ποσό 356 εκατ. ESP (2.139.603,09 ευρώ), Minas de Valdeloso S.L. ποσό 118 εκατ. ESP (709.194,28 ευρώ), Promotora de Minas de Carbσn S.A. ποσό 445 εκατ. ESP (2.674.503,86 ευρώ), Virgilio Riesco S.A. ποσό 189 εκατ. ESP (1.135.912,88 ευρώ), όμιλοι Picadin, Pontedo και Arbas της επιχείρησης UMINSA ποσό 600 εκατ. ESP (3.606.072,27 ευρώ), όμιλος Marνa de l'entreprise Minero Siderϊrgica de Ponferrada S.A. ποσό 853 εκατ. ESP (5.126.633,25 ευρώ) και όμιλος Escandal της επιχείρησης Coto Minero del Sil S.A. ποσό 1.029 εκατ. ESP (6.184.414,55ευρώ).

[8] Μικρό μέρος της ισπανικής ανθρακοπαραγωγής, ίσης περίπου προς μισό εκατομμύριο τόνους, δεν λαμβάνει κρατικές ενισχύσεις. Ορισμένες επιχειρήσεις οι οποίες διαχειρίζονται πολλά ορυχεία δέχονται ενισχύσεις βάσει του άρθρου 3 και του άρθρου 4.

Η ενίσχυση των 55.209 εκατομ. pesetas που αναφέρθηκε στο σημείο γ) προορίζεται για την κάλυψη των αποζημιώσεων που πρόκειται να καταβληθούν στους εργαζόμενους, οι οποίοι θα συνταξιοδοτηθούν πρόωρα ή οι οποίοι θα απολυθούν μετά την εφαρμογή του σχεδίου εκσυγχρονισμού, εξορθολογισμού, αναδιάρθρωσης και μείωσης της δραστηριότητας της ισπανικής ανθρακοβιομηχανίας. Μέρος της ενίσχυσης αυτής, ύψους 36.634 εκατομ. pesetas, προορίζεται για την επιχείριση Hunosa προκειμένου να καλύψει το κόστος της πρόωρης συνταξιοδότησης των εργαζομένων, οι οποίοι έπαψαν να εργάζονται πριν τις 31 Δεκεμβρίου 1999. Το υπόλοιπο, δηλαδή 18.575 εκατομ. pesetas, προορίζεται για την κάλυψη των αποζημιώσεων που οφείλονται στους εργαζόμενους οι οποίοι έπαψαν να εργάζονται σε άλλες επιχειρήσεις λόγω των μέτρων εκσυγχρονισμού, εξορθολογισμού, αναδιάρθρωσης και μείωσης της δραστηριότητας.

Η ενίσχυση των 15.152 εκατομ. pesetas, που αναφέρθηκε στο σημείο δ), προορίζεται για την κάλυψη της απαξίωσης των πάγιων στοιχείων του ενεργητικού των εξορυκτικών επιχειρήσεων, οι οποίες πρόκειται να προβούν σε πλήρη ή μερική παύση λειτουργίας των ορυχείων τους, και των υπολοίπων έκτακτων δαπανών που προκλήθηκαν από το προοδευτικό κλείσιμο ορυχείων που συνδέεται με την αναδιάρθρωση της ανθρακοβιομηχανίας. Μέρος της ενίσχυσης, ύψους 5.193 εκατομ. pesetas, θα χορηγηθεί στην επιχείρηση Hunosa. Το υπόλοιπο, ήτοι 9.959 εκατομ. pesetas, προορίζεται για τις υπόλοιπες επιχειρήσεις οι οποίες δεσμεύονται να προβούν σε αναδιαρθρώσεις ή μείωση της δραστηριότητάς τους.

4.3. Γαλλία

Οι κρατικές ενισχύσεις προς τη γαλλική ανθρακοβιομηχανία για τα έτη 1997 έως 2000 αποτέλεσαν το αντικείμενο μακράς και λεπτής διαπραγμάτευσης μεταξύ των υπηρεσιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των αρμοδίων γαλλικών αρχών εξαιτίας των διαφωνιών σχετικά με τον τρόπο θεώρησης ορισμένων δανείων που εξέδωσε η επιχείρηση Charbonnages de France, η μόνη εθνική επιχείρηση που είναι ενεργός στον τομέα του άνθρακα. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής διαπίστωσαν όντως ότι οι ενισχύσεις που κοινοποίησε η Γαλλία, οι οποίες αποτελούνται από επιχορηγήσεις προερχόμενες απευθείας από τον γενικό προϋπολογισμό του κράτους και από εισφορές κεφαλαίου προερχόμενες από ειδικό λογαριασμό του Δημοσίου Ταμείου, δεν επέτρεπαν να καλυφθούν οι απώλειες εκμετάλλευσης της τρέχουσας παραγωγής. Σε επιστολή των γαλλικών αρχών με ημερομηνία 25 Μαρτίου 1998 φαίνεται ότι το υπόλοιπο των απωλειών της τρέχουσας παραγωγής καλύφθηκε από τα δάνεια που εξέδωσε η επιχείρηση Charbonnages de France στις κεφαλαιαγορές.

Σε προειδοποιητική της επιστολή προς τη Γαλλία με ημερομηνία 26 Ιουλίου 1999 [9], η Επιτροπή σημείωσε ότι οι ευνοϊκοί όροι έκδοσης των δανείων αυτών και οι άμεσοι δεσμοί μεταξύ Charbonnages de France και γαλλικού κράτους συνεπάγονται τη σιωπηρά εγγύηση του γαλλικού κράτους για τα δάνεια που εξέδωσε η επιχείρηση, χωρίς την οποία η δυσχερής δημοσιονομική κατάσταση της επιχείρησης και η προοπτική παύσης κάθε δραστηριότητάς της το 2005 θα είχαν καταστήσει τις εργασίες αυτές πολύ πιο δυσχερείς και δαπανηρές. Η Επιτροπή έκρινε συνεπώς ότι τα δάνεια αυτά αποτελούν κρατικές ενισχύσεις βάσει του άρθρου 1 της απόφασης αριθ. 3632/93/ΕΚΑΧ.

[9] ΕΕ C 280 της 2.10.1999, σ. 3.

Η Γαλλία στη συνέχεια συμφώνησε με τη θέση της Επιτροπής με την επιστολή της 26ης Οκτωβρίου 1999, όπου αναγνώρισε ρητά ότι τα δάνεια που εξέδωσε η Charbonnages de France μπορούν να θεωρηθούν ότι εκδόθηκαν για λογαριασμό του γαλλικού κράτους, καθόσον το γαλλικό κράτος θα αναλάβει τα χρέη της επιχείρησης όταν διαλυθεί, το 2005 όπως προβλέπεται, μετά τη λήξη της εξορυκτικής εκμετάλλευσης. Κατά συνέπεια, το μέρος των δανείων που εκδόθηκαν από την Charbonnages de France, με το οποίο θα καλυφθεί το υπόλοιπο των απωλειών εκμετάλλευσης για το 1997, 1998 και 1999 που δεν καλύπτεται από άμεσες επιχορηγήσεις και εισφορές κεφαλαίου, αποτελεί ενίσχυση υπό την έννοια του άρθρου 1 της απόφασης αριθ. 3632/93/ΕΚΑΧ και ως ενίσχυση εγγράφηκε τακτικά στον κρατικό προϋπολογισμό. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο αναφέρονται και τα δεδομένα των ετών 1997, 1998 και 1999 μολονότι δεν αντιστοιχούν στο εξεταζόμενο έτος.

4.3.1. Έτος 1997

Για το 1997, η Επιτροπή ενέκρινε ενισχύσεις προς την ανθρακοβιομηχανία (βάσει των άρθρων 4 και 5 της απόφασης αριθ. 3632/93/ΕΚΑΧ) συνολικού ύψους 6.323 εκατομ. γαλλικών φράγκων (956,2 εκατομ. ευρώ). Τα πλέον σημαντικά ποσά από την ενίσχυση αυτή είναι:

- μια ενίσχυση για τη μείωση της δραστηριότητας, βάσει του άρθρου 4 της απόφασης, μέγιστου ύψους 2.454 εκατομ. γαλλικών φράγκων (371,1 εκατομ. ευρώ), με σκοπό να καλυφθούν οι απώλειες εκμετάλλευσης. οι ενισχύσεις αυτές έχουν ως στόχο να αντισταθμιστεί η διαφορά μεταξύ κόστους παραγωγής και τιμής πώλησης που συμφωνήθηκε ελεύθερα μεταξύ των ενδιαφερομένων μερών, με βάση τις συνθήκες που επικρατούν στην παγκόσμια αγορά για τον άνθρακα παρεμφερούς ποιότητας από τρίτες χώρες. Οι ενισχύσεις αυτές εντάσσονται στο σχέδιο μείωσης της δραστηριότητας της επιχείρησης, της οποίας η πλήρης παύση εκμετάλλευσης προβλέπεται το 2005.

- μια ενίσχυση για την κάλυψη των έκτακτων δαπανών, βάσει του άρθρου 5 της απόφασης, μέγιστου ύψους 3.869 εκατομ. γαλλικών φράγκων (585,1 εκατομ. ευρώ), το οποίο κατανέμεται ως εξής:

- 631 εκατομ. γαλλικά φράγκα για τις πληρωμές των κοινωνικών παροχών που δημιουργήθηκαν από την συνταξιοδότηση εργαζομένων πριν αυτοί φθάσουν το νόμιμο όριο ηλικίας συνταξιοδότησης.

- 154 εκατομ. γαλλικά φράγκα για τις υπόλοιπες έκτακτες δαπάνες που σχετίζονται με τους εργαζόμενους που απολύθηκαν μετά την αναδιάρθρωση και τον εξορθολογισμό.

- 47 εκατομ. γαλλικά φράγκα για τις υπόλοιπες δαπάνες που προκύπτουν από φορολογικές, νομικές ή διοικητικές διατάξεις.

- 143 εκατομ. γαλλικά φράγκα για τις πρόσθετες εργασίες που κατέστησαν αναγκαίες λόγω της αναδιάρθρωσης.

- 10,7 εκατομ. γαλλικά φράγκα για τις υπόλοιπες δαπάνες που αφορούν περιοχές εκμετάλλευσης σε λειτουργία κατά το παρελθόν.

- 73 εκατομ. γαλλικά φράγκα για την εξαιρετική ενδογενή απαξίωση που προέκυψε από την αναδιάρθρωση της βιομηχανίας.

- 2.811 εκατομ. γαλλικά φράγκα για την αύξηση του κόστους που προέκυψε από τη μείωση, λόγω των αναδιαρθρώσεων, του αριθμού ασφαλισμένων και των σχετικών εισφορών, εκτός του νομικού συστήματος, για την κάλυψη των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης.

4.3.2 Έτος 1998

Για το 1998, η Επιτροπή ενέκρινε κρατικές ενισχύσεις προς την ανθρακοβιομηχανία (βάσει των άρθρων 4 και 5 της απόφασης αριθ. 3632/93/ΕΚΑΧ) συνολικού ύψους 6.592 εκατομ. γαλλικών φράγκων (998,6 εκατομ. ευρώ). Τα πλέον σημαντικά ποσά είναι:

- μια ενίσχυση για τη μείωση της δραστηριότητας, μέγιστου ύψους 2.533 εκατομ. γαλλικών φράγκων (383,7 εκατομ. ευρώ), με σκοπό να καλυφθούν οι απώλειες εκμετάλλευσης.

- μια ενίσχυση για την κάλυψη των έκτακτων δαπανών, μέγιστου ύψους 4.059 εκατομ. γαλλικών φράγκων (614,9 εκατομ. ευρώ), το οποίο κατανέμεται ως εξής:

- 731 εκατομ. γαλλικά φράγκα για τις πληρωμές κοινωνικών παροχών που δημιουργήθηκαν από τη συνταξιοδότηση εργαζομένων πριν αυτοί φθάσουν το νόμιμο όριο ηλικίας συνταξιοδότησης.

- 244 εκατομ. γαλλικά φράγκα για τις υπόλοιπες έκτακτες δαπάνες για τους εργαζόμενους που απολύθηκαν μετά την αναδιάρθρωση και τον εξορθολογισμό.

- 67 εκατομ. γαλλικά φράγκα για τις υπόλοιπες δαπάνες που προκύπτουν από φορολογικές, νομικές ή διοικητικές διατάξεις.

- 198 εκατομ. γαλλικά φράγκα για τις πρόσθετες εργασίες που κατέστησαν αναγκαίες λόγω της αναδιάρθρωσης.

- 7 εκατομ. γαλλικά φράγκα για τις υπόλοιπες δαπάνες σε περιοχές εξόρυξης που ήταν σε λειτουργία στο παρελθόν.

- 45 εκατομ. γαλλικά φράγκα για την έκτακτη ενδογενή απαξίωση που προήλθε από την αναδιάρθρωση της βιομηχανίας.

- 2.767 εκατομ. γαλλικά φράγκα για την αύξηση των εξόδων που προέκυψε από τη μείωση, λόγω των αναδιαρθρώσεων, του αριθμού ασφαλισμένων και των εισφορών που, εκτός νομικού συστήματος, σχετίζεται με την κάλυψη των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης.

4.3.3 Έτος 1999

Για το 1999, η Επιτροπή ενέκρινε ενισχύσεις προς την ανθρακοβιομηχανία (βάσει των άρθρων 4 και 5 της απόφασης αριθ. 3632/93/ΕΚΑΧ) ύψους 6.459 εκατομ. γαλλικών φράγκων (984,7 εκατομ. ευρώ). Τα πλέον σημαντικά ποσά της ενίσχυσης αυτής είναι:

- μια ενίσχυση για τη μείωση της δραστηριότητας, μέγιστου ύψους 2.324 εκατομ. γαλλικών φράγκων (354,3 εκατομ. ευρώ), με σκοπό να καλυφθούν οι απώλειες εκμετάλλευσης.

- μια ενίσχυση για την κάλυψη των έκτακτων δαπανών, μέγιστου ύψους 4.135 εκατομ. γαλλικών φράγκων (630,4 εκατομ. ευρώ), το οποίο κατανέμεται ως εξής:

- 837 εκατομ. γαλλικά φράγκα για τις πληρωμές κοινωνικών παροχών που επήλθαν από τη συνταξιοδότηση εργαζομένων πριν αυτοί φθάσουν το νόμιμο όριο ηλικίας συνταξιοδότησης.

- 157 εκατομ. γαλλικά φράγκα για τις υπόλοιπες έκτακτες δαπάνες για τους εργαζόμενους που απολύθηκαν λόγω της αναδιάρθρωσης και του εξορθολογισμού.

- 86 εκατομ. γαλλικά φράγκα για τις υπόλοιπες δαπάνες που προκύπτουν από φορολογικές, νομικές ή διοικητικές διατάξεις.

- 246 εκατομ. γαλλικά φράγκα για τις πρόσθετες εργασίες που κατέστησαν αναγκαίες λόγω της αναδιάρθρωσης.

- 12 εκατομ. γαλλικά φράγκα για τα υπόλοιπα έξοδα περιοχών εξόρυξης που ήταν σε λειτουργία στο παρελθόν.

- 45 εκατομ. γαλλικά φράγκα για την έκτακτη ενδογενή απαξίωση που προέκυψε από την αναδιάρθρωση της βιομηχανίας.

- 2.752 εκατομ. γαλλικά φράγκα για την αύξηση των εξόδων που προέκυψε από τη μείωση, λόγω των αναδιαρθρώσεων, του αριθμού ασφαλισμένων και των σχετικών εισφορών, εκτός νομικού συστήματος, για την κάλυψη των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης.

4.3.4 Έτος 2000

Για το 2000, η Επιτροπή ενέκρινε ενισχύσεις προς την ανθρακοβιομηχανία (βάσει των άρθρων 4 και 5 της απόφασης αριθ. 3632/93/ΕΚΑΧ) ύψους 6.627 εκατομ. γαλλικών φράγκων (1.010,3 εκατομ. ευρώ). Τα πλέον σημαντικά ποσά της ενίσχυσης αυτής είναι:

- μια ενίσχυση για τη μείωση της δραστηριότητας, μέγιστου ύψους 2.336 εκατομ. γαλλικών φράγκων (356,1 εκατομ. ευρώ), με σκοπό να καλυφθούν οι απώλειες εκμετάλλευσης.

- μια ενίσχυση για τη μείωση δραστηριότητας, μέγιστου ύψους 220 εκατομ. γαλλικών φράγκων (33,5 εκατομ. ευρώ), με σκοπό να καλυφθούν οι οφειλόμενοι το 2000 τόκοι για το μέρος των δανείων που εξέδωσε η Charbonnages de France το 1997, 1998 και 1999, με σκοπό να αντισταθμιστούν οι απώλειες εκμετάλλευσης για τα έτη αυτά, οι οποίες δεν καλύπτονται από άμεσες επιχορηγήσεις ή εισφορές κεφαλαίου.

- μια ενίσχυση για την κάλυψη των έκτακτων δαπανών, μέγιστου ύψους 4.071 εκατομ. γαλλικών φράγκων (620,6 εκατομ. ευρώ), το οποίο κατανέμεται ως εξής:

- 870 εκατομ. γαλλικά φράγκα για τις πληρωμές των κοινωνικών παροχών που επήλθαν από τη συνταξιοδότηση εργαζομένων πριν αυτοί φθάσουν το νόμιμο όριο ηλικίας συνταξιοδότησης.

- 70 εκατομ. γαλλικά φράγκα για τις υπόλοιπες έκτακτες δαπάνες για τους εργαζόμενους που απολύθηκαν λόγω της αναδιάρθρωσης και του εξορθολογισμού.

- 83 εκατομ. γαλλικά φράγκα για τις υπόλοιπες δαπάνες που προέκυψαν από φορολογικές, νομικές ή διοικητικές διατάξεις.

- 331 εκατομ. γαλλικά φράγκα για τις πρόσθετες εργασίες που κατέστησαν αναγκαίες λόγω της αναδιάρθρωσης.

- 10 εκατομ. γαλλικά φράγκα για τις υπόλοιπες δαπάνες που αφορούν περιοχές εξόρυξης που ήταν σε λειτουργία στο παρελθόν.

- 45 εκατομ. γαλλικά φράγκα για την έκτακτη ενδογενή απαξίωση που προέκυψε από την αναδιάρθρωση της βιομηχανίας.

- 2.662 εκατομ. γαλλικά φράγκα για την αύξηση των εξόδων που δημιουργήθηκε από τη μείωση, λόγω των αναδιαρθρώσεων, του αριθμού ασφαλισμένων και των εισφορών που σχετίζονται, εκτός νομικού συστήματος, με την κάλυψη των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης.

4.4. Ηνωμένο Βασίλειο

Για το έτος 2000, και στο πλαίσιο του σχεδίου ενισχύσεων που ονομάζεται «UK Coal Operating Aid Scheme», το οποίο αναφέρθηκε στο σημείο 3.4, η Επιτροπή ενέκρινε ενισχύσεις προς την ανθρακοβιομηχανία (βάσει του άρθρου 3 της απόφασης αριθ. 3632/93/ΕΚΑΧ) ύψους 86,9 εκατομ. λιρών στερλινών (142,7 εκατομ. ευρώ). Οι παρεμβάσεις έχουν ως αντικείμενο να καλυφθεί η διαφορά μεταξύ κόστους παραγωγής και τιμής πώλησης που επικρατεί στην παγκόσμια αγορά για τον άνθρακα παρεμφερούς ποιότητας από τρίτες χώρες.

Οι ανωτέρω ενισχύσεις καταβλήθηκαν στα εξής ορυχεία:

- Longannet, της εταιρείας Mining (Scotland) Ltd, ποσό 17,463 εκατομ. λίρες στερλίνες,

- Maltby, της εταιρείας RJB Mining Plc, ποσό 13,560 εκατομ. λίρες στερλίνες,

- Rossington, της εταιρείας RJB Mining Plc, ποσό 3,207 εκατομ. λίρες στερλίνες,

- Harworth, της εταιρείας RJB Mining Plc, ποσό 14,722 εκατομ. λίρες στερλίνες,

- Selby, της εταιρείας RJB Mining Plc, ποσό 23,187 εκατομ. λίρες στερλίνες,

- Hatfield, της εταιρείας Hatfield Coal Company Ltd, ποσό 3,932 εκατομ. λίρες στερλίνες,

- Blenkinsopp, της εταιρείας Blenkinsopp Collieries Ltd, ποσό 0,470 εκατομ. λίρες στερλίνες,

- Bewts, της εταιρείας Bewts Anthracite Co, ποσό 0,870 εκατομ. λίρες στερλίνες,

- Tower, της εταιρείας Tower Colliery Ltd, ποσό 3,589 εκατομ. λίρες στερλίνες,

- δυο περιοχές επιφανειακής εξόρυξης της εταιρείας H.J. Banks & Co. Ltd, ποσό 1,364 εκατομ. λίρες στερλίνες,

- ορισμένα ανθρακωρυχεία επιφανειακής εκμετάλλευσης της εταιρείας Ward Brothers Mining Ltd, ποσό 1,321 εκατομ. λίρες στερλίνες,

- ορισμένα ανθρακωρυχεία επιφανειακής εκμετάλλευσης της εταιρείας Celtic Energy Ltd, ποσό 2,978 εκατομ. λίρες στερλίνες,

- υπόλοιπα, ποσό 0,280 εκατομ. λίρες στερλίνες.

5. Διαφορεσ

Κατά τη διάρκεια του εξεταζόμενου έτους δεν σημειώθηκε κανένα νέο επεισόδιο διαφοράς. Στη συνέχεια εκτίθεται η κατάσταση των υποθέσεων που εκκρεμούν ακόμη.

5.1. Καταγγελίες

Στις 26 Αυγούστου 1997, η Επιτροπή έλαβε μια καταγγελία (αριθ. αναφοράς 97/4717) πέντε γαλλικών επιχειρήσεων [10], μεταξύ των οποίων είναι και η εταιρεία Thion et Cie, κατά της δημοσίας επιχείρησης Charbonnages de France, για υπεξαίρεση των κρατικών ενισχύσεων που έλαβε η Charbonnages de France. Στις 20 Ιανουαρίου 1999, επειδή δεν είχε καταλήξει ότι η καταγγελία ήταν έκδηλα αβάσιμη, η Επιτροπή απέστειλε στη γαλλική κυβέρνηση προειδοποιητική επιστολή [11] βάσει του άρθρου 88 της συνθήκης ΕΚΑΧ σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις που καταβλήθηκαν από το 1994, δηλαδή ταυτόχρονα τις ενισχύσεις που χορηγήθηκαν για τα οικονομικά έτη 1994, 1995 και 1996, τις οποίες ενέκρινε τακτικά η Επιτροπή [12], και οι ενισχύσεις για τα οικονομικά έτη 1997 και 1998, επιστολή στην οποία η γαλλική κυβέρνηση απάντησε με την επιστολή της 8ης Απριλίου 1999. Για τους λόγους αυτούς, η Επιτροπή, επιτρέποντας τις κρατικές ενισχύσεις, ανέβαλε την απόφασή της για αργότερα σχετικά με τα ποσά των 35 εκατομ. γαλλικών φράγκων για το έτος 1997 και 45 εκατομ. γαλλικών φράγκων για κάθε ένα από τα έτη από το 1998 έως και το 2000.

[10] Thion & Cie, Maison Balland Brugneaux, Sociιtι Nouvelle Vinot Postry, Ιtablissements Lekieffre, Charbogard.

[11] ΕΕ C 99 της 10.4.1999, σ. 9.

[12] Απόφαση 95/465/ΕΚΑΧ (οικονομικό έτος 1994). απόφαση 95/579/ΕΚΑΧ (οικονομικό έτος 1995). απόφαση 96/458/ΕΚΑΧ (οικονομικό έτος 1996).

5.2. Προσφυγές

Μια βρετανική εταιρεία, η RJB Mining Plc, υπέβαλε προσφυγή στο Πρωτοδικείο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά ορισμένων αποφάσεων της Επιτροπής, ήτοι:

- Υπόθεση T-110/98 κατά της απόφασης 98/687/ΕΚΑΧ της 10ης Ιουνίου 1998 για την έγκριση των κρατικών ενισχύσεων υπέρ της γερμανικής βιομηχανίας άνθρακα για το 1997. Στην απόφαση της 9ης Σεπτεμβρίου 1999, το Δικαστήριο αποφάνθηκε κατά του ενάγοντος επί δύο από τους λόγους που επικαλέσθηκε και κάλεσε τα μέρη να αποφανθούν σχετικά με τη συνέχεια της διαδικασίας (προδικαστική απόφαση).

Με υπόμνημά του που κατέθεσε στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 8 Νοεμβρίου 1999, ο ενάγων υπέβαλε αίτηση αναίρεσης της απόφασης της 9ης Σεπτεμβρίου 1999 (Υπόθεση C-427/99Ρ) [13].

[13] ΕΕ C 20 της 22.01.2000, σ. 14.

Στη συνέχεια της διαδικασίας μετά την προδικαστική απόφαση, το Δικαστήριο με απόφασή του της 25ης Ιουλίου 2000 απέρριψε την προσφυγή ως τελείως αβάσιμη από νομική άποψη.

Με υπόμνημά του που κατέθεσε στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 9 Οκτωβρίου 2000, ο ενάγων υπέβαλε νέα αίτηση αναίρεσης κατά της απόφασης της 25ης Ιουλίου 2000 (C-371/00Ρ).

- Υπόθεση T-111/98 κατά των αποφάσεων 98/635/ΕΚΑΧ, 98/636/ΕΚΑΧ και 98/637/ΕΚΑΧ της 3ης Ιουνίου 1998 για την έγκριση κρατικών ενισχύσεων υπέρ της ισπανικής ανθρακοβιομηχανίας για τα έτη 1994, 1995, 1996, 1997 και 1998. Η υπόθεση έχει ανασταλεί μέχρι τη δημοσίευση της απόφασης η οποία θέτει τέρμα στην υπόθεση C-427/99Ρ).

- Υπόθεση T-156/98 κατά της απόφασης της 29ης Ιουνίου 1998, η οποία επέτρεψε την αγορά της Saarbergwerke AG και Preussag Anthrazit GmbH από την RAG AG. Στις 31 Ιανουαρίου 2001, το Δικαστήριο ακύρωσε την προαναφερθείσα απόφαση, κρίνοντας ότι η Επιτροπή δεν είχε εξετάσει λεπτομερώς τα αποτελέσματα των τυχόν κρατικών ενισχύσεων που δεν κοινοποιήθηκαν ως προς τη δημοσιονομική και εμπορική θέση. Αυτές οι κρατικές ενισχύσεις, σύμφωνα με τον ενάγοντα, καθορίστηκαν από την τιμή αγοράς, η οποία συμβολικά καθορίστηκε σε 1 γερμανικό μάρκο, πράγμα που δεν αντανακλά την πραγματική αξία των βιομηχανικών δραστηριοτήτων που εκχωρήθηκαν [14].

[14] Οι υπηρεσίες της Επιτροπής απέστειλαν προειδοποιητική επιστολή για το θέμα αυτό στη γερμανική κυβέρνηση στις 4 Φεβρουαρίου 2000. Η γερμανική κυβέρνηση απάντησε στις 5 Μαΐου 2000 υποστηρίζοντας ότι η διαδικασία δεν περιελάμβανε καμία άλλη κρατική ενίσχυση πέραν εκείνων που κοινοποιούνται κάθε έτος. Υποβλήθηκε ανεξάρτητη εμπειρογνωμοσύνη της εταιρείας ING-BARINGS για την υποστήριξη της θέσης αυτής.

- Υπόθεση T-12/99 και Υπόθεση T-63/99 (υποθέσεις συνδυασμένες για το σκοπό της προφορικής διαδικασίας και της απόφασης) κατά της απόφασης 99/270/ΕΚΑΧ της 2ας Δεκεμβρίου 1998 για την έγκριση κρατικών ενισχύσεων προς τη γερμανική ανθρακοβιομηχανία για το 1998. Η υπόθεση είναι σήμερα υπό εξέταση στο Δικαστήριο.

- Υπόθεση T-64/99. Προσφυγή κατά παραλείψεως (άρθρο 35 της Συνθήκης ΕΚΑΧ). Η Επιτροπή απέσχε από τη λήψη απόφασης για την καταγγελία του ενάγοντος σχετικά με την εξέταση μιας υποτιθέμενης κρατικής ενίσχυσης που δεν κοινοποιήθηκε, την οποία όπως υποστηρίζεται χορήγησαν οι γερμανικές αρχές στο πλαίσιο απόκτησης του ελέγχου της Saarbergwerke AG και Preussag Anthrazit GmbH από την RAG AG. Απαλλακτικό βούλευμα προς έκδοση (25 Ιουλίου 2000).

- Υπόθεση T-170/99 κατά της απόφασης 99/451/ΕΚΑΧ της 4ης Μαΐου 1999 για την έγκριση κρατικών ενισχύσεων προς την ισπανική ανθρακοβιομηχανία για το 1999. Η υπόθεση είναι σήμερα υπό εξέταση στο Δικαστήριο περιμένοντας την απόφαση της υπόθεσης C-427/99P.

- Υπόθεση C/427/99P - Ο ενάγων έχει υποβάλει αίτηση αναίρεσης της απόφασης της 9ης Σεπτεμβρίου 2000 για την απόφαση Τ-110/98. Η υπόθεση είναι προς το παρόν υπό εξέταση από το Δικαστήριο.

- Υπόθεση C-371/00P - Ο ενάγων έχει υποβάλει στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αίτηση αναίρεσης της απόφασης του Δικαστηρίου της 25ης Ιουλίου 2000 για την υπόθεση T-110/98 της οποία το αντικείμενο είναι η ακύρωση της απόφασης 98/687/ΕΚΑΧ της Επιτροπής. Η υπόθεση είναι προς το παρόν υπό εξέταση από το Δικαστήριο.

6. Συμπερασματα

Ορισμένα κράτη μέλη χορηγούν επί πολλά έτη ενισχύσεις με κύριο στόχο να περιορίσουν τις κοινωνικές και περιφερειακές συνέπειες της αναδιάρθρωσης και της μείωσης της δραστηριότητας της ανθρακοβιομηχανίας και να αποφύγουν την απλή και καθαρή εξαφάνισή της σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Η Επιτροπή, με την απόφασή της αριθ. 3632/93/ΕΚΑΧ, επέτυχε να καταβάλλονται οι ενισχύσεις με τη μέγιστη δυνατή διαφάνεια και οι παρεκκλίσεις από το άρθρο 4, στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚΑΧ να περιορίζονται στα απολύτως αναγκαία για να επιτραπεί στην ανθρακοβιομηχανία να φέρει σε πέρας τις διαρθρωτικές αλλαγές στις παρακμάζουσες ανθρακοφόρους περιοχές.

Μετά από πολλά έτη χορήγησης κρατικών ενισχύσεων, η ευρωπαϊκή ανθρακοβιομηχανία βρίσκεται ακόμη σε δύσκολη κατάσταση. Η έλλειψη ισορροπίας στον ανταγωνισμό με τον εισαγόμενο άνθρακα από τρίτες χώρες δεν έχει αποκατασταθεί, μάλιστα, μεγάλωσε ακόμη περισσότερο σε πολλές περιπτώσεις. Τα μέτρα αυτά έχουν όλο και περισσότερο τον χαρακτήρα υποστήριξης των ευαίσθητων περιοχών και κοινωνικών ομάδων ενώ οι προοπτικές επιστροφής τους στην οικονομική βιωσιμότητα απομακρύνονται.

Η συνειδητοποίηση του γεγονότος αυτού, στο πλαίσιο μείωσης των δημοσίων δαπανών, δημιούργησε έναν προβληματισμό σχετικά με τις πολιτικές που εφαρμόζουν τα κράτη μέλη, ιδίως όσον αφορά το υψηλό τους κόστους. Έτσι, αφού αναγνωρίστηκε ο κοινωνικός και περιφερειακός χαρακτήρας αυτών των προγραμμάτων ενισχύσεων, τέθηκε σε αμφισβήτηση ο λόγος κόστους/απόδοσης αυτών. Τα ποσά που έχουν καταβληθεί ως ενισχύσεις της τρέχουσας παραγωγής φθάνουν πλέον περίπου τα 60.000 ευρώ ανά έτος ανά εργαζόμενο στη Γερμανία, κατά τι λιγότερο των 50.000 ευρώ στη Γαλλία και κατά τι περισσότερο από 40.000 ευρώ στην Ισπανία, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο τα ποσά είναι πιο χαμηλά. Τα στοιχεία αυτά, στα οποία δεν συμπεριλαμβάνονται οι ενισχύσεις για τις έκτακτες δαπάνες ή για εκείνες που κληρονομήθηκαν από το παρελθόν, οι οποίες ορισμένες φορές είναι σημαντικές, ούτε οι ειδικές κοινωνικές παροχές που αναλαμβάνουν τα κράτη, είναι αισθητά πιο υψηλά από τους μέσους μισθούς των εργαζομένων. Τέλος, εάν ληφθεί υπόψη από τη μία πλευρά η πολύ μακρά περίοδος κατά τη διάρκεια της οποίας ορισμένα κράτη μέλη κατέβαλαν ενισχύσεις υποστήριξης της εξορυκτικής βιομηχανίας, και από την άλλη η διάρκεια της επαγγελματικής σταδιοδρομίας των ανθρακορύχων, που εν γένει είναι πιο σύντομη από ό,τι σε άλλους τομείς παραγωγής, κρίνεται ότι η μεγάλη πλειονότητα των εργαζομένων που είναι σήμερα εν ενεργία έχει σταδιοδρομήσει σε επιχειρήσεις που βοηθούνται συστηματικά από τα αντίστοιχα κράτη. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν οι κρατικές ενισχύσεις διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο κατά τη διάρκεια των ετών αυτών, αποτέλεσε πολύ δαπανηρό μέσο για να επιτευχθούν τα αποτελέσματα αυτά.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Για τους λόγους αυτούς, οι διάφορες κυβερνήσεις αποφάσισαν να περιορίσουν τις ενισχύσεις, σε ποσότητα και σε χρόνο, σύμφωνα με ένα χρονοδιάγραμμα και με διαφόρους τρόπους εκτέλεσης, με στόχο να μειωθούν τα αποτελέσματά τους στους δημόσιους προϋπολογισμούς. Η διαδικασία μπορεί να θεωρηθεί ότι έχει περατωθεί στο Βέλγιο και την Πορτογαλία, ότι είναι υπό περάτωση στη Γαλλία, η οποία όρισε το 2005 ως έτος οριστικής παύσης της εξορυκτικής δραστηριότητας, ενώ η Ισπανία και η Γερμανία, οι οποίες έχουν υιοθετήσει πιο σταδιακή προσέγγιση, επιζητούν να επισπεύσουν τα σχέδια αναδιάρθρωσης των βιομηχανιών τους. Με βάση τα σχέδια που σήμερα είναι σε εφαρμογή, οι κρατικές ενισχύσεις που χορηγούνται στην Ευρωπαϊκή Ένωση αναμένεται να μειωθούν σχεδόν κατά το ήμισυ σε σύγκριση με εκείνες που είχαν χορηγηθεί κατά τη διάρκεια του 1998. Το Ηνωμένο Βασίλειο αντιπροσωπεύει ιδιαίτερη περίπτωση: οι κρατικές ενισχύσεις, οι οποίες διακόπηκαν για μικρό χρονικό διάστημα, επαναλήφθηκαν κατά τη διάρκεια του 2000. Σύμφωνα με το σχέδιο που υπέβαλε η κυβέρνηση θα περιοριστούν χρονικά και ποσοτικά και θα παύσουν αμετάκλητα έως το 2002.ταυτόχρονα, οι προσπάθειες συνεχίζονται για να επιτευχθεί η ανταγωνιστικότητα ως προς τον εισαγόμενο άνθρακα.

Οι αυστηροί όροι που έχει επιβάλει η Επιτροπή στο πλαίσιο των αποφάσεών της για την έγκριση των ενισχύσεων δημιούργησαν δύο τάσεις στην ανθρακοβιομηχανία. Από τη μία πλευρά υπάρχουν επιχειρήσεις οι οποίες, μετά από πολλά έτη προσπαθειών αναδιάρθρωσης, πέτυχαν σημαντικές μειώσεις του κόστους παραγωγής τους. Οι επιχειρήσεις αυτές δέχονται ενισχύσεις λειτουργίας βάσει του άρθρου 3 της απόφασης. Παρουσιάζουν καλές προοπτικές για την εξακολούθηση της δραστηριότητάς τους και η παραγωγή τους αναμένεται κατά συνέπεια να συμμετέχει στο "απόθεμα" που περιγράφεται στην Πράσινη Βίβλο για την ασφάλεια ενεργειακού εφοδιασμού που δημοσίευσε πρόσφατα η Επιτροπή. Στο πλαίσιο αυτό, θα συμβάλουν στη διατήρηση ταχείας και ασφαλούς πρόσβασης στα κοινοτικά αποθέματα στερεών καυσίμων, με σκοπό να καλυφθούν τα τυχόν απρόβλεπτα που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την ενεργειακή αγορά. Από την άλλη πλευρά υπάρχουν επιχειρήσεις στις οποίες, τα σχέδια εκσυγχρονισμού και εξορθολογισμού δεν μπόρεσαν να επιτύχουν τους επιδιωκόμενους στόχους. Οι επιχειρήσεις αυτές ή οι μονάδες παραγωγής δέχονται ενισχύσεις για μείωση της δραστηριότητάς τους βάσει του άρθρου 4 της απόφασης. Οι επιχειρήσεις αυτές πρέπει να επιχειρήσουν τη διαδικασία αναδιάρθρωσης και μείωσης της δραστηριότητας με την προοπτική να κλείσουν μέσα σε ένα λογικό χρονικό διάστημα. Όντως, παρά το γεγονός ότι τα θέματα που συνδέονται με την ασφάλεια εφοδιασμού αποτελούν σαφώς προτεραιότητα, η προτεραιότητα αυτή δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να αποτελέσει επιχείρημα για τη διατήρηση μιας ανθρακοπαραγωγής πέρα από κάθε οικονομική λογική.