Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την "Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με περιορισμούς κυκλοφορίας στην αγορά και χρήσης εννεϋλοφαινόλης, αιθοξυλιωμένης εννεϋλοφαινόλης και κονίας (εικοστή έκτη τροποποίηση της οδηγίας 76/769/ΕΟΚ του Συμβουλίου)"

(COM(2002) 459 τελικό - 2002/0206 (COD))

(2003/C 133/03)

Στις 13 Σεπτεμβρίου 2002 και σύμφωνα με το άρθρο 95 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα "Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση", στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 5 Μαρτίου 2003, με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Nollet.

Κατά την 398η σύνοδο ολομέλειάς της, της 26ης και 27ης Μαρτίου 2003 (συνεδρίαση της 26ης Μαρτίου), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 83 ψήφους υπέρ και 3 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η ΕΟΚΕ μελέτησε το κύριο περιεχόμενο του εγγράφου της Επιτροπής και των παραρτημάτων του και επισημαίνει, ιδιαίτερα, την ανάλυση του αντίκτυπου που πραγματοποιήθηκε.

1.2. Η ΕΟΚΕ προέβη σε αναζήτηση στοιχείων σε τράπεζες δεδομένων σχετικά με την τοξικότητα της εννεϋλοφαινόλης, της αιθοξυλιωμένης εννεϋλοφαινόλης και της κονίας, καθώς και των διαφόρων χρήσεών τους για την παρασκευή πολυάριθμων προϊόντων.

1.3. Η πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με περιορισμούς κυκλοφορίας στην αγορά και χρήσης εννεϋλοφαινόλης, αιθοξυλιωμένης εννεϋλοφαινόλης και κονίας (εικοστή έκτη τροποποίηση της οδηγίας 76/769/ΕΟΚ του Συμβουλίου) συντάχθηκε υπό την επικεφαλίδα "Επικίνδυνες ουσίες: εννεϋλοφαινόλη και κονία".

1.4. Η ΕΟΚΕ έκρινε σκόπιμο, προς όφελος της σαφήνειας της γνωμοδότησης, να εξετάσει τις δύο υποθέσεις ξεχωριστά, δηλαδή, αφενός, την εννεϋλοφαινόλη και, αφετέρου, την κονία από την οπτική γωνία της περιεκτικότητάς τους σε χρώμιο, καθώς και των συνεπειών του για την υγεία και τις αλλεργικές αντιδράσεις που προκαλεί υπό ορισμένες συνθήκες.

1.5. Πραγματοποιήθηκε διαβούλευση με τις εργοδοτικές και συνδικαλιστικές ομοσπονδίες του χημικού και του κατασκευαστικού τομέα, καθώς και του τομέα της τσιμεντοβιομηχανίας.

2. Η εννεϋλοφαινόλη και οι αιθοξυλιωμένες εννεϋλοφαινόλες

2.1. Εισαγωγή

2.1.1. Η εννεϋλοφαινόλη (ΝΡ) χρησιμοποιείται κυρίως ως ενδιάμεσος παράγοντας για την παρασκευή αιθοξυλιωμένων εννεϋλοφαινόλης (ΝΡΕ) και ρητινών. Η εννεϋλοφαινόλη χρησιμοποιείται ακόμη ως ενδιάμεσος παράγοντας για την παρασκευή μίας πλαστικής πρόσθετης ουσίας (ΤΝΡΡ), η οποία, με τη σειρά της χρησιμοποιείται ως σταθεροποιητικός παράγων για ορισμένα πολυμερή, όπως είναι το πολυαιθυλένιο και το PVC. Η εννεϋλοφαινόλη δεν χρησιμοποιείται ποτέ ως έχει στις τυποποιήσεις και τις εφαρμογές για τον καταναλωτή.

2.1.2. Οι αιθοξυλεστέρες εννεϋλοφαινόλης (ΝΡΕ) συνιστούν μία κατηγορία χημικών προϊόντων, τα οποία χρησιμοποιούνται συχνά ως "απορρυπαντικά" και προϊόντα συντήρησης στο πλαίσιο πολυάριθμων βιομηχανικών διαδικασιών. Χρησιμοποιούνται, επίσης, στην παρασκευή χαρτοπολτού, φυσικών και συνθετικών υφαντικών ινών και δέρματος. Χρησιμοποιούνται ακόμη ως πρόσθετες χημικές ουσίες (γαλακτωματοποιητές) χρωμάτων λατέξ και ορισμένων εντομοκτόνων. Στην Ευρώπη, οι αιθοξυλεστέρες εννεϋλοφαινόλης χρησιμοποιούνται από πολλά χρόνια στα κυκλοφορούντα προϊόντα οικιακής χρήσης και ατομικής φροντίδας, όπως είναι τα υγρά απορρυπαντικά για το πλύσιμο, τα προϊόντα γενικού καθαρισμού, τα σαπούνια και τα σαμπουάν.

2.1.3. Το μεγαλύτερο μέρος των ΝΡΕ απορρίπτεται στο δίκτυο αποχέτευσης όπου αποσυντίθεναι σε εννεϋλοφαινόλη, ένα εξαιρετικά τοξικό υποπροϊόν.

2.1.4. Είναι δυνατόν να συμβουλευθεί κανείς μία ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα μελέτη για την εννεϋλοφαινόλη και τα αιθοξυλικά παράγωγά της (DEN) στην ιστοθέση ενός ιδρύματος ερευνών του Καναδά (http://www.ec.gc.ca/substances/ese/fre/pesip/final/npe.cfm) - Περιβάλλον Καναδά.

2.1.5. Τέθηκαν ορισμένα ερωτήματα στους οικονομικούς, κοινωνικούς και επιστημονικούς κύκλους για τη δυνατότητα πλήρους ή μερικής απόσυρσης της εννεϋλοφαινόλης από την αγορά. Απάντησαν ότι η εννεϋλοφαινόλη χρησιμοποιείται ως αντιοξειδωτικός παράγοντας για ορισμένα παρασκευάσματα πολυμερών, όπως είναι το πολυστυρένιο και τα PVC, ενώ χρησιμοποιείται, επίσης και κυρίως, στους αιθοξυλεστέρες εννεϋλοφαινόλης, η χρήση των οποίων είναι πολλαπλή. Οι τελευταίοι δεν είναι τοξικοί οι ίδιοι, αλλά στη συνέχεια καταλήγουν στους υπονόμους όπου αποσυντίθενται ελευθερώνοντας εννεϋλοφαινόλη η οποία καθίσταται ρύπος για το περιβάλλον.

2.1.6. Οι αιθοξυλεστέρες εννεϋλοφαινόλης μπορούν να αντικατασταθούν από αιθοξυλεστέρες αλκοόλης (μη ιονιζόμενες τασιενεργές ουσίες) ή σουλφονικές ουσίες γραμμικού αλκυλοβενζολίου, σουλφονικές ουσίες αλκυλίου, αλκοόλες αιθαλεθέρων (ανιονικές τασιενεργές ουσίες) ή μπεταϊνες (επαμφοτερίζουσες τασιενεργές ουσίες). Οι εν λόγω τασιενεργές ουσίες είναι δυσκολότερο να συντεθούν και κυρίως να αποκτηθούν σε εξαιρετικά καθαρή κατάσταση (υψηλό κόστος). Για να αποκτηθούν οι ίδιες με τους αιθοξυλεστέρες εννεϋλοφαινόλης ιδιότητες, η βιομηχανία οφείλει, σε ορισμένες περιπτώσεις να προσφεύγει σε πολλές τασιενεργές ουσίες, με αποτέλεσμα να αυξηθεί το κόστος παραγωγής.

Επισημαίνεται ότι, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο τύπου της CEFIC (Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Χημικής Βιομηχανίας), υπάρχουν υποκατάστατα, αλλά όχι για όλες τις διαδικασίες.

2.2. Οι κίνδυνοι για την υγεία

2.2.1. Στο δέρμα η εννεϋλοφαινόλη έχει έντονη διαβρωτική δράση.

2.2.2. Η ΕΟΚΕ ζήτησε από τους εκπροσώπους της Επιτροπής, εάν είναι δυνατόν, να της διαθέσουν στατιστικά στοιχεία για την Ευρώπη στον τομέα των προληπτικών δράσεων στα κράτη μέλη και, ενδεχομένως, σχετικά με τις αιτήσεις αποκατάστασης και αποζημίωσης των επαγγελματικών ασθενειών. Δεν περιήλθαν στην κατοχή της ΕΟΚΕ οι πληροφορίες τις οποίες ζήτησε και οι οποίες δεν διατίθενται από το Εurostat. Για παράδειγμα στο Βέλγιο, η εννεϋλοφαινόλη περιλαμβάνεται στον κατάλογο των επαγγελματικών ασθενειών υπό την επικεφαλίδα 1.123.01 "Φαινόλες ή ομόλογες ουσίες". Ειδικότερα για την εννεϋλοφαινόλη, δεν γνωρίζουμε εάν κατατέθηκαν αιτήσεις για αποκατάσταση. Για την επικεφαλίδα "Φαινόλες και ομόλογες ουσίες", στο Βέλγιο αναφέρθηκαν 4 υποθέσεις για τα έτη 1999, 2000 και 2001, καθώς και 3 αιτήσεις αναθεώρησης.

2.3. Η γνώμη της χημικής βιομηχανίας (CEFIC)

2.3.1. Η εργοδοτική ομοσπονδία του χημικού τομέα έχει την άποψη ότι το σχέδιο γνωμοδότησης είναι αποτέλεσμα ανάλυσης και αξιολόγησης των κινδύνων στο πλαίσιο της ρύθμισης 793/93/ΕΚ. Οι παρασκευαστές ΝΡ/ΝΡΕ γνωστοποίησαν τη θέση τους στην ιστοθέση του Διαδικτύου http://www.cefic.org/cepade.

2.3.2. Οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις εκτιμούν ότι η εν λόγω οδηγία δεν τους προκαλεί προβλήματα.

2.3.3. Το CEPAD (Ευρωπαϊκό συμβούλιο για τις αλκυλικές φαινόλες και τα παράγωγά τους) γνωστοποίησε την άποψή του.

2.4. Η γνώμη της ΕΟΚΕ για την εννεϋλοφαινόλη και την αιθοξυλιωμένη εννεϋλοφαινόλη

2.4.1. Η ΕΟΚΕ, συμφωνώντας με την ανάγκη για την Επιτροπή να συνδυάσει τις οικονομικές και κοινωνικές απαιτήσεις με την προστασία της υγείας των εργαζομένων, στο πλαίσιο μίας πολιτικής για την πρόληψη και, ενδεχομένως, την αποκατάσταση των επαγγελματικών ασθενειών, μεριμνώντας παράλληλα για το περιβάλλον, είναι της άποψης ότι οι προτάσεις οδηγιών του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου ανταποκρίνονται στις ανησυχίες της.

3. Το χρώμιο ΙV (η κονία)

3.1. Εισαγωγή

3.1.1. Η πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και επιστημονικές μελέτες κατέδειξαν ότι τα παρασκευάσματα κονίας που περιέχουν χρώμιο VI μπορούν να προκαλέσουν αλλεργικές αντιδράσεις υπό ορισμένες συνθήκες, εάν υπάρξει άμεση και παρατεταμένη επαφή με το δέρμα. Η CSTEE (Επιστημονική επιτροπή για την τοξικότητα, την οικοτοξικότητα και το περιβάλλον της Ευρωπαϊκής Επιτροπής) επιβεβαιώνει τις επιβλαβείς συνέπειες για την υγεία του χρωμίου VI που περιλαμβάνεται στην κονία.

3.1.2. Προκειμένου να προστατεύσει την ανθρώπινη υγεία, η Επιτροπή, στην εξεταζόμενη πρόταση οδηγίας, πιστεύει ότι είναι αναγκαία η επιβολή περιορισμών στη διάθεση στην αγορά και στη χρήση κονίας και παρασκευασμάτων κονίας που περιέχουν περισσότερα από 2 ppm χρωμίου VI. Οι χρήσεις θα πρέπει να είναι περιορισμένες σε περίπτωση χειρωνακτικής δραστηριότητας και κινδύνου επαφής με το δέρμα.

3.1.3. Το χρώμιο ή το διαλυτό χρωμικό χρησιμοποιούνται στα κράματα σιδηροχρωμίου, στην ηλεκτρονική επιχρωμίωση για το αντιδιαβρωτικό επίχρισμα, στην παρασκευή (δι)χρωμικών για τις χρωστικές ύλες, στα βυρσοδεψία, ως εντομοκτόνα, στο επίπεδο της συγκόλλησης με κράματα με βάση το χρώμιο, στις πυρίμαχες πλίνθους, ως διαβρωτικές ουσίες της βαφής, στη φωτοαντιγραφή και στην επεξεργασία του ξύλου. Η κονία περιέχει εν γένει χρώμιο. Περιλαμβάνεται στον κατάλογο των επαγγελματικών ασθενειών υπό τον κωδικό "ρινικός κόλπος".

3.1.4. Είναι δυνατή η μείωση του εξασθενούς χρωμίου στην κονία είτε με τη χρήση πρώτων υλών με μικρή περιεκτικότητα χρωμίου (πράγμα όχι πάντοτε εύκολο, καθώς οι τσιμεντοβιομηχανίες εξάγουν τις πρώτες ύλες από κοιτάσματα πλησίον του εργοστασίου) είτε με την προσθήκη θειικού σιδήρου στο μίγμα για τη μετατροπή του εξασθενούς χρωμίου σε τρισθενές χρώμιο (το οποίο δεν είναι διαλυτό). Κρίνεται σκόπιμο να επισημανθεί ότι η αποτελεσματικότητα είναι χρονικά περιορισμένη, δεδομένου ότι ο θειικός σίδηρος δεν είναι σταθερό προϊόν.

3.1.5. Στους συγκολλητές, είναι δυνατή η μετατροπή του εξασθενούς χρωμίου σε τρισθενές χρώμιο με την προσθήκη ψευδαργύρου στα κράματα συγκόλλησης.

3.2. Οι κίνδυνοι για την υγεία

3.2.1. Το χρώμιο VI είναι επικίνδυνα καρκινογόνο σε περίπτωση εισπνοής. Τα όργανα που προσβάλλονται είναι οι πνεύμονες και ο πρόσθιος ρινικός κόλπος.

3.2.1.1. Όσον αφορά την κονία, όταν υγρανθεί, το χρώμιο VI προκαλεί, επίσης, ερεθισμούς στο δέρμα (εκζεματοειδής δερματίτιδα). Αυτό ισχύει και για το χρώμιο ΙΙΙ.

3.2.2. Δεν διατίθενται στοιχεία σε ευρωπαϊκό επίπεδο (όπως συμβαίνει και για την εννεϋλοφαινόλη). Ως αποτέλεσμα αυτής της απουσίας στατιστικών στοιχείων, είναι πρακτικώς αδύνατο να σχηματισθεί ολοκληρωμένη εικόνα της κατάστασης στα διάφορα κράτη μέλη, γεγονός που εμποδίζει την ανάπτυξη πραγματικής πολιτικής για την πρόληψη.

3.2.3. Για παράδειγμα στο Βέλγιο, το εξασθενές χρώμιο περιλαμβάνεται στον κατάλογο των επαγγελματικών ασθενειών υπό την επικεφαλίδα αριθ. 105 "Χρώμιο ή ενώσεις του".

3.2.3.1. Υποβλήθηκαν 117 αιτήσεις αναγνώρισης επαγγελματικής νόσου για τα έτη 1999, 2000 και 2001, καθώς και 21 αιτήσεις αναθεώρησης.

3.2.4. Ακόμη και κατά τη μηχανοποιημένη χρήση κονίας, κονιάματος ή σκυροδέματος, οι εργασίες τελειοποίησης πρέπει συχνά να γίνονται με τα χέρια (ενώσεις, εσωτερικές γωνίες, κλιμακοστάσια...). Μελέτες που πραγματοποιήθηκαν στη Γερμανία κατέδειξαν ότι ποσοστό περίπου 16 % των εργασιών με τη χρήση κονίας πρέπει να γίνονται με τα χέρια.

3.2.5. Η μείωση αυτού του ποσοστού φαίνεται ελάχιστα ρεαλιστική. Ακόμη και για αυτό το 16 %, η συγκέντρωση χρωμίου VI και, κατά συνέπεια, οι πιθανότητες παρουσίασης εκζέματος πρέπει να περιορισθούν στο ελάχιστο.

3.2.6. Συνεπώς, η πρόταση της Επιτροπής έχει ως στόχο να τροποποιήσει την παράγραφο του παραρτήματος 1 της οδηγίας 76/769/ΕΟΚ ως εξής: "Δεν επιτρέπεται να διατίθεται στην αγορά ή να χρησιμοποιείται ως ουσία ή συνθετικό μέρος παρασκευασμάτων εάν περιέχει περισσότερο από 0,0002 % διαλυτού χρωμίου VI επί του συνολικού ξηρού βάρους της κονίας στο πλαίσιο οποιασδήποτε δραστηριότητας ενέχει τον κίνδυνο επαφής με το δέρμα".

3.2.7. Επομένως, πρέπει να επισημανθεί, όπως το επιβεβαιώνουν και οι συμβολές του γαλλικού συνδικάτου τσιμεντοβιομηχανίας, και ειδικότερα το CEMBUREAU (Ευρωπαϊκή τσιμεντοβιομηχανία), ότι κανείς δεν αμφισβητεί ότι οι χρήστες που έρχονται σε επαφή με την κονία είναι δυνατόν να υποστούν παθήσεις του δέρματος για πολυάριθμους λόγους.

3.2.8. Οι σκανδιναβικές χώρες, για παράδειγμα, διαθέτουν μεγάλη πείρα σχετικά με τη χρήση κονίας με χαμηλή περιεκτικότητα διαλυτού χρωμίου. Οι εν λόγω χώρες έχουν θέσει περιορισμούς, ήδη από τη δεκαετία του 80, στη χρήση κονιών με περιεκτικότητα χρωμίου VI μεγαλύτερη από 2 pmm. Οι συνθήκες εργασίας των χρηστών που χειρίζονται κονία έχουν έκτοτε βελτιωθεί σημαντικά. Αυτό επέτρεψε, επίσης, να καταδειχθεί, αφενός, ότι η προσθήκη θειικού σιδήρου δεν παρουσιάζει τεχνικές δυσχέρειες και, αφετέρου, ότι δεν επηρεάζει την ποιότητα των κονιών.

3.2.9. Κυρίως για τους μη επαγγελματίες χρήστες, η ΕΟΚΕ επισημαίνει τη σημασία της ενημέρωσης. Με την επιφύλαξη της εφαρμογής άλλων κοινοτικών διατάξεων όσον αφορά την ταξινόμηση, τη συσκευασία και τη σήμανση επικίνδυνων ουσιών και παρασκευασμάτων, η συσκευασία της κονίας πρέπει να περιλαμβάνει ευανάγνωστες πληροφορίες αναφερόμενες στην ημερομηνία της συσκευασίας, στις συνθήκες αποθήκευσης και στην περίοδο αποθήκευσης κατά τη διάρκεια της οποίας η περιεκτικότητα σε διαλυτό χρώμιο VI είναι χαμηλότερη από 0,0002 % του συνολικού ξηρού βάρους της κονίας.

Η εν λόγω ενημέρωση των καταναλωτών πρέπει να επιμένει στην ανάγκη χρησιμοποίησης γαντιών κατά την άμεση χειρωνακτική επαφή με την κονία.

3.2.10. Το CEMBUREAU (Ευρωπαϊκή τσιμεντοβιομηχανία) διέθεσε στην ΕΟΚΕ μεγάλη τεκμηρίωση και τα υπάρχοντα στατιστικά στοιχεία.

3.3. Η γνώμη της ΕΟΚΕ για το χρώμιο ΙV και την κονία

3.3.1. Βάσει των πληροφοριών που συνέλεξε, η ΕΟΚΕ τονίζει τέσσερα σημεία:

1) την ανάγκη ο τομέας της τσιμεντοβιομηχανίας να μη θέσει τη συζήτηση σε καθαρά οικονομική βάση και να επιβεβαιώσει τη βούλησή του για συνεργασία προκειμένου να εξευρεθεί μία βιώσιμη λύση,

2) υπήρξε επαρκής διαβούλευση εκ μέρους της Επιτροπής με τους χρήστες, δηλαδή τους τομείς σκυροδέματος και κατασκευών,

3) ότι η ανωτέρω παρατήρηση ισχύει για τις ευρωπαϊκές κοινωνικές οργανώσεις σκυροδέματος και κατασκευών,

4) όπως διαπιστώνεται στο έγγραφο του CEMBUREAU, το ΕΚΤ (Ευρωπαϊκό Κέντρο Τυποποίησης), με πρωτοβουλία των ευρωπαίων παρασκευαστών κονίας άρχισε να αναπτύσσει κοινό πρότυπο για τον εντοπισμό του διαλυτού χρωμίου VI στην κονία.

3.3.2. Η ΕΟΚΕ λαμβάνει υπόψη ότι το CEMBUREAU ανέθεσε τη διεξαγωγή μίας επιδημιολογικής αξιολόγησης των διαθέσιμων δεδομένων για τη δερματίτιδα της κονίας από ανεξάρτητο εμπειρογνώμονα (Εθνικό Ίδρυμα Εργασιακής Ιατρικής (ΝΙΟΗ), Όσλο, Νορβηγία).

Τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης θα διαβιβασθούν στην ΕΟΚΕ τη στιγμή της προβλεπόμενης δημοσίευσής τους, τον Απρίλιο του 2003.

3.3.3. Η ΕΟΚΕ κρίνει σκόπιμο να λάβει γνώση των αποτελεσμάτων αυτής της μελέτης προκειμένου να λάβει οριστική θέση και επιφυλάσσεται να επανέλθει σε αυτό το θέμα ενδεχομένως σε νέα γνωμοδότησή της

3.3.4. Η ΕΟΚΕ επιθυμεί να ενημερωθεί σχετικά με ενδεχόμενη τροποποίηση εκ μέρους της Επιτροπής.

3.3.5. Η ΕΟΚΕ προτίθεται, εντός σύντομου χρονικού διαστήματος, να ευνοήσει τη διαβούλευση μεταξύ των κοινωνικών παραγόντων των ενδιαφερόμενων τομέων.

3.3.6. Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι το CEMBUREAU δήλωσε ότι βρίσκεται σε επαφή με την ΕRMCO (Ευρωπαϊκή Ένωση Σκυροδέματος έτοιμου για χρήση), την BIBM (Διεθνές Γραφείο Κατεργασμένου Σκυροδέματος) και την FETBB (Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Εργαζομένων στον τομέα της ξυλείας και της οικοδομής), προκειμένου να αναπτυχθεί μία ολοκληρωμένη προσέγγιση για τα θέματα υγεία των εργαζομένων.

3.3.7. Θα ήταν ιδιαίτερα επιθυμητή η σύναψη μίας σύμβασης μεταξύ των μερών για τη διασφάλιση της υγείας των ατόμων που έρχονται σε επαφή με την κονία, ενώ αυτό θα αποτελούσε σημαντική συμβολή εκ μέρους των ενδιαφερόμενων κοινωνικών εταίρων στην εν λόγω πρόταση και θα διευκόλυνε, κατά συνέπεια, την υιοθέτησή της και την εφαρμογή της από τα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες, 26 Μαρτίου 2003.

Ο Πρόεδρος

της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Roger Briesch