P6_TA(2007)0031

Ο ρόλος των γυναικών στην Τουρκία στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με το ρόλο των γυναικών στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή στην Τουρκία (2006/2214(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 8ης Νοεμβρίου 2006 με τίτλο "Στρατηγική διεύρυνσης και κυριότερες προκλήσεις για το διάστημα 2006-2007" (COM(2006)0649) και ειδικά την έκθεση προόδου σχετικά με την Τουρκία,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 9ης Νοεμβρίου 2005 με τίτλο "Έγγραφο στρατηγικής για τη διεύρυνση 2005" (COM(2005)0561),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 27ης Σεπτεμβρίου 2006 σχετικά με την πρόοδο της Τουρκίας στην πορεία προς την ένταξη [1],

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 6ης Ιουλίου 2005 σχετικά με τον ρόλο των γυναικών στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή στην Τουρκία [2],

- έχοντας υπόψη την απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 17ης Δεκεμβρίου 2004 να ξεκινήσουν στις 3 Οκτωβρίου 2005 διαπραγματεύσεις για την προσχώρηση της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση,

- έχοντας υπόψη το κοινοτικό κεκτημένο στον τομέα των δικαιωμάτων των γυναικών και της ισότητας των φύλων,

- έχοντας υπόψη τη σύσταση Rec(2003)3 της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης της 12ης Μαρτίου 2003 προς τα κράτη μέλη σχετικά με την ισορροπημένη συμμετοχή γυναικών και ανδρών στη λήψη αποφάσεων στην πολιτική και στον δημόσιο βίο,

- έχοντας υπόψη τη σύμβαση αριθ. 177 της ΔΟΕ του 1996 σχετικά με την κατ' οίκον εργασία,

- έχοντας υπόψη την έκθεση "Γυναίκα και απασχόληση" της Μεικτής Συμβουλευτικής Επιτροπής ΕΕ-Τουρκίας της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, η οποία εκπονήθηκε στην Kayseri της Τουρκίας στις 14 Ιουλίου 2006,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της τουρκικής κοινοβουλευτικής επιτροπής σχετικά με τα εθιμικά εγκλήματα και τα εγκλήματα τιμής και τη βία κατά των γυναικών και των παιδιών του 2006,

- έχοντας υπόψη την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της 10ης Νοεμβρίου 2005 σχετικά με τους κανόνες της Τουρκίας για τη χρήση της ισλαμικής μαντίλας σε ιδρύματα ανώτερης εκπαίδευσης [3],

- έχοντας υπόψη τη σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για την εξάλειψη κάθε μορφής διακρίσεων κατά των γυναικών (CEDAW), του 1979, και το προαιρετικό πρωτόκολλο αυτής, του 1999, τα οποία αποτελούν μέρος του διεθνούς δικαίου και στα οποία η Τουρκία είναι συμβαλλόμενο μέρος από το 1985 και το 2002 αντίστοιχα, και έχοντας υπόψη το άρθρο 90 του τουρκικού συντάγματος, το οποίο ορίζει ότι το διεθνές δίκαιο υπερισχύει του τουρκικού εθνικού δικαίου,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 45 του Κανονισμού του,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων (A6-0003/2007),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι η υιοθέτηση του κοινοτικού κεκτημένου είναι υποχρεωτική για τις υποψήφιες προς ένταξη στην ΕΕ χώρες και ότι τα δικαιώματα των γυναικών και η ισότητα των φύλων αποτελούν μέρος του κοινοτικού κεκτημένου,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι η έκθεση της Επιτροπής σχετικά με την πρόοδο της Τουρκίας προς την ένταξη, η οποία περιέχεται στο προαναφερθέν έγγραφο στρατηγικής της για τη διεύρυνση, της 9ης Νοεμβρίου 2005, εντοπίζει, όσον αφορά την κατάσταση των γυναικών, τους εξής, μεταξύ άλλων, κύριους τομείς προβληματισμού: βία κατά των γυναικών, ιδίως ενδοοικογενειακή βία και εγκλήματα τιμής, υψηλό ποσοστό αναλφαβητισμού, χαμηλό επίπεδο συμμετοχής των γυναικών στο κοινοβούλιο και στα όργανα τοπικής αυτοδιοίκησης, χαμηλό επίπεδο συμμετοχής των γυναικών και εντονότατες διακρίσεις στην αγορά εργασίας, δεδομένου ότι η οικονομική ανεξαρτησία των γυναικών είναι καίριας σημασίας για την χειραφέτησή τους και θα πρέπει να απασχολήσει ιδιαίτερα την Τουρκία,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή συμπέρανε, στην έκθεση προόδου της του 2006 σχετικά με την Τουρκία, ότι το νομικό πλαίσιο όσον αφορά τα δικαιώματα των γυναικών είναι συνολικά ικανοποιητικό, αλλά ότι η υλοποίησή του εξακολουθεί να παραμένει μια πρόκληση,

1. τονίζει ότι ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των γυναικών, είναι εκ των ων ουκ άνευ προϋπόθεση για την ιδιότητα μέλους της ΕΕ και καλεί την Επιτροπή να θέσει το ζήτημα των δικαιωμάτων των γυναικών στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων με την Τουρκία·

2. χαιρετίζει την έναρξη των ενεργών ενταξιακών διαπραγματεύσεων μεταξύ Τουρκίας και Ευρωπαϊκής Ένωσης· εκφράζει τη λύπη του, ωστόσο, για την επιβράδυνση της διαδικασίας μεταρρυθμίσεων στην Τουρκία κατά το τελευταίο έτος και τα συνεχιζόμενα προβλήματα στον τομέα των δικαιωμάτων των γυναικών·

Εφαρμογή της νομοθεσίας και συντονισμός

3. σημειώνει ότι το νομικό πλαίσιο των δικαιωμάτων των γυναικών υπήρξε σε γενικές γραμμές ικανοποιητικό, ωστόσο, θεωρεί ότι η υλοποίησή του παραμένει ατελής· επαναλαμβάνει ως εκ τούτου την έκκλησή του για πλήρη και ουσιαστική εφαρμογή του κοινοτικού κεκτημένου στον τομέα των δικαιωμάτων των γυναικών, ιδιαίτερα μάλιστα στις φτωχότερες περιοχές της χώρας·

4. προτρέπει την τουρκική κυβέρνηση να επισπεύσει την εφαρμογή της νέας νομοθεσίας περί δικαιωμάτων των γυναικών, κατά τρόπον ώστε να διασφαλιστεί ότι συμβαδίζει απόλυτα με τις επιταγές του κοινοτικού κεκτημένου και ότι εφαρμόζεται αποτελεσματικά στην πράξη·

5. επισημαίνει ότι ο νέος Τουρκικός Ποινικός Κώδικας, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Ιούνιο του 2005, ενισχύει ουσιαστικά τα βασικά δικαιώματα των γυναικών, αλλά ότι οι Ευρωπαϊκές οδηγίες σχετικά με την ισότητα ανδρών και γυναικών δεν έχουν ακόμη μεταφερθεί πλήρως στο εθνικό δίκαιο· επισημαίνει με ανησυχία τις (ανεπιτυχείς) απόπειρες ακύρωσης της νομοθεσίας σχετικά με τα δικαιώματα των γυναικών·

6. εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι, σε πολλές περιοχές της νοτιοανατολικής Τουρκίας, οι γεννήσεις των κοριτσιών δεν δηλώνονται επίσημα και κατά συνέπεια αυτό εμποδίζει τον αγώνα κατά των αναγκαστικών γάμων και των εγκλημάτων τιμής, εξαιτίας της απουσίας επίσημης ταυτότητας των θυμάτων· καλεί τις τουρκικές αρχές να συνεχίσουν να λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα μέτρα προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι γεννήσεις όλων των παιδιών στην Τουρκία θα δηλώνονται επίσημα·

7. τονίζει ότι η τουρκική κυβέρνηση θα πρέπει να θεσπίσει και να τηρεί, όπου κρίνεται αναγκαίο, μητρώα σε ολόκληρη την επικράτειά της για τους γάμους, ώστε να διασφαλίσει ότι κάθε άνδρας και κάθε γυναίκα έχει πλήρη δικαιώματα στα ευεργετήματα της ιθαγένειας, όπως η πρόσβαση στην παιδεία και στην υγειονομική περίθαλψη, καθώς και ισότιμη πρόσβαση στην αγορά εργασίας·

8. επιδοκιμάζει τη σύσταση στην Τουρκία μιας συμβουλευτικής επιτροπής για την κατάσταση των γυναικών (εφεξής η επιτροπή), η οποία θα παρέχει συμβουλές σχετικά με τον σχεδιασμό και την εφαρμογή κρατικών πολιτικών που αφορούν τα δικαιώματα των γυναικών·

9. τονίζει την ανάγκη να συμπεριληφθούν στην επιτροπή αυτή κοινωνικοί φορείς, εκπρόσωποι φορέων και μη κυβερνητικών οργανώσεων (ΜΚΟ) που ασχολούνται με θέματα ισότητας καθώς και εκπρόσωποι των συνδικαλιστικών ενώσεων, κάτι που δεν συμβαίνει σήμερα, και προτρέπει τις αρμόδιες αρχές να αξιοποιήσουν κατάλληλα την επιτροπή, ώστε να επιτευχθεί αποτελεσματικός συντονισμός μεταξύ των ενδιαφερομένων μερών·

Κοινωνία των πολιτών

10. επισημαίνει τη συνεχιζόμενη ανησυχία όσον αφορά τη συνεργασία μεταξύ ΜΚΟ και της τουρκικής κυβέρνησης·

11. ζητά όλες οι ΜΚΟ, συμπεριλαμβανομένων και των ελεύθερων και αυτόνομων οργανώσεων γυναικών, να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο·

12. θεωρεί ότι η συνάντηση του τούρκου υπουργού για θέματα δικαιωμάτων των γυναικών με τους εκπροσώπους 55 οργανώσεων γυναικών στην Τουρκία, μαζί με την απόφαση για καλύτερα διαρθρωμένη συνεργασία και αποτελεσματικό συντονισμό μεταξύ του υπουργείου και των ΜΚΟ, αποτελούν ορθές πρακτικές οι οποίες πρέπει να επαναλαμβάνονται τακτικά· αναμένει να δει την υλοποίηση αυτής της πολιτικής βούλησης στο μέλλον με συγκεκριμένες πρωτοβουλίες και μέτρα·

13. καλεί την Επιτροπή και την τουρκική κυβέρνηση να αναγνωρίσουν τον ρόλο των ΜΚΟ για τα δικαιώματα των γυναικών ως βασικών και απαραίτητων εταίρων μέσω θεσμοθετημένων και μόνιμων δομών και οργάνων και να εντάξει τις ΜΚΟ στη διαπραγματευτική διαδικασία προσχώρησης στην ΕΕ κατά διαρθρωμένο τρόπο βάσει των προβλεπόμενων διαδικασιών·

14. καλεί την τουρκική κυβέρνηση να ξεκινήσει μια εκστρατεία ευρείας κλίμακας για να μεταδώσει στο σύνολο της κοινωνίας την εικόνα των γυναικών ως παραγόντων που προωθούν την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη·

15. αναγνωρίζει την αυξανόμενη ανησυχία των ΜΚΟ για τα δικαιώματα των γυναικών σχετικά με τα προβλήματα που μπορεί να αντιμετωπίσουν κατά τη διάρκεια των εκτεταμένων διαδικασιών για τη λήψη χρηματοδότησης από την ΕΕ και κατά την εφαρμογή των σχεδίων για τα οποία έλαβαν χρηματοδότηση· επισημαίνει ότι πολλές ΜΚΟ για τα δικαιώματα των γυναικών διστάζουν να υποβάλουν σχετική αίτηση και, ως εκ τούτου, δεν επωφελούνται από μια ιδιαίτερα σημαντική πηγή·

16. χαιρετίζει τη σύσταση του STGM (Κέντρου Ανάπτυξης της Κοινωνίας των Πολιτών), το οποίο εργάζεται για την ενίσχυση της ανάπτυξης της κοινωνίας των πολιτών·

17. καλεί την Επιτροπή να παράσχει επιπλέον βοήθεια, μεταξύ άλλων μέσω της ανάπτυξης ικανοτήτων άλλων κέντρων βοήθειας·

Δεδομένα, κριτήρια αξιολόγησης και στόχοι

18. επισημαίνει ότι ακόμη υπάρχει έλλειψη έγκυρων στοιχείων για την κατάσταση των γυναικών στην Τουρκία και ότι τα υπάρχοντα στοιχεία δεν καλύπτουν όλα τα προβλήματα που αφορούν την κατάσταση, τον ρόλο και τα δικαιώματα της γυναίκας·

19. επιδοκιμάζει σχετικά την πρωτοβουλία που αναλήφθηκε στις αρχές του 2007 από το Τουρκικό Κρατικό Ινστιτούτο Στατιστικής να παρέχει "στατιστικές ανά φύλο" σχετικά με την κοινωνική, πολιτιστική και οικονομική ζωή, συμπεριλαμβανομένων και στοιχείων για το χάσμα ως προς τις αμοιβές των δύο φύλων·

20. χαιρετίζει το κοινό σχέδιο ΕΕ-Τουρκίας "Προώθηση της ισότητας των φύλων" στόχος του οποίου είναι η ενίσχυση της ικανότητας των εμπλεκόμενων φορέων να προστατεύσουν τις γυναίκες από την ενδοοικογενειακή βία και χαιρετίζει την πρωτοβουλία, ως μέρος του σχεδίου, με τίτλο "Εθνική έρευνα για τις αιτίες και τις συνέπειες της βίας κατά των γυναικών", η οποία αποσκοπεί να συστήσει βάση δεδομένων για τη βία κατά των γυναικών·

21. καλεί την τουρκική κυβέρνηση να παράσχει συγκεκριμένα και αξιόπιστα δεδομένα σχετικά με το ποσοστό αναλφαβητισμού μεταξύ των γυναικών, με την ισότιμη πρόσβαση των γυναικών στην εκπαίδευση, με τα προβλήματα που σχετίζονται με τη συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας, με τη βία κατά των γυναικών, και με τα εγκλήματα τιμής και τους αναγκαστικούς γάμους·

22. καλεί την Επιτροπή, στις εκθέσεις της προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αναφορικά με την πορεία των μεταρρυθμίσεων, να θέσει σαφείς κατευθυντήριες γραμμές και ακριβείς βραχυπρόθεσμους, μεσοπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους στόχους για τα δικαιώματα των γυναικών·

23. καλεί την τουρκική κυβέρνηση να διασφαλίσει ότι όλες οι γυναίκες, ανεξαρτήτως γλώσσας, φυλής, εθνότητας, χρώματος, πολιτικών πεποιθήσεων, πίστης και θρησκείας συμπεριλαμβάνονται στα προγράμματα δικαιωμάτων των γυναικών·

24. υπογραμμίζει με ανησυχία την αναφορά της Επιτροπής ότι ο νόμος σχετικά με την προστασία της οικογένειας εφαρμόζεται μόνον εν μέρει και καλεί τις τουρκικές αρχές για άμεση, ορθή και αποτελεσματική εφαρμογή του, γεγονός που θα συμβάλλει στην προστασία της θέσης και των δικαιωμάτων των γυναικών εντός της οικογένειας·

Βία κατά των γυναικών

25. επισημαίνει ότι η βία κατά των γυναικών συνεχίζει να αποτελεί πρόβλημα και καταδικάζει περιστατικά βίας κατά γυναικών, συμπεριλαμβανομένων των εγκλημάτων τιμής, της ενδοοικογενειακής βίας, των αναγκαστικών γάμων και της πολυγαμίας·

26. επισημαίνει την παρατήρηση της Επιτροπής σύμφωνα με την οποία, παρά τις διατάξεις του νέου Τουρκικού Ποινικού Κώδικα, που κατατάσσουν τα "εγκλήματα για λόγους τιμής" ως επιβαρυντική περίσταση για το έγκλημα της ανθρωποκτονίας, οι αποφάσεις των δικαστηρίων, όπως επισημαίνει η Επιτροπή, δίνουν μια μεικτή εικόνα· καλεί τις δικαστικές αρχές να εφαρμόζουν και να ερμηνεύουν ορθά και αποτελεσματικά τις διατάξεις του Ποινικού Κώδικα με στόχο την αποφυγή τέτοιου είδους εγκλημάτων και να μεριμνήσουν ώστε για τα εγκλήματα που διαπράττονται κατά των γυναικών να μην προβλέπονται μειώσεις της ποινής ή να λαμβάνονται υπόψη ελαφρυντικά στοιχεία·

27. εκφράζει τη βαθιά του ανησυχία για το γεγονός ότι οι αυτοκτονίες γυναικών υπό συνθήκες οικογενειακής πίεσης εξακολουθούν να διαπράττονται, κυρίως στις περιοχές της Ανατολικής και Νοτιοανατολικής Τουρκίας· προτρέπει τις τουρκικές αρχές να προστατεύσουν τις γυναίκες από αυτού του είδους την πίεση που ασκείται σε βάρος τους από τις οικογένειές τους και να υποβάλουν συγκεκριμένα και αξιόπιστα δεδομένα για τις αυτοκτονίες των γυναικών, ιδίως σε αυτές τις περιοχές·

28. καλεί τους δημόσιους φορείς (τη δικαιοσύνη, τη διοίκηση, την αστυνομία, το σύστημα υγείας κλπ.) να διασφαλίσουν ότι οι γυναίκες που πλήττονται από τη βία στην Τουρκία λαμβάνουν όλη την απαραίτητη προστασία·

29. θεωρεί ότι, σε περιπτώσεις παράλειψης της προστασίας και της συνδρομής των θυμάτων, πρέπει να διενεργηθεί δικαστική έρευνα μέσω των δημόσιων φορέων και να καταβληθούν προσπάθειες προκειμένου να ληφθούν πειθαρχικά μέτρα σε βάρος των υπευθύνων·

30. χαιρετίζει την επίσημη εγκύκλιο που εξέδωσε ο πρωθυπουργός, κατόπιν έκθεσης της τουρκικής κοινοβουλευτικής επιτροπής σχετικά με τα εθιμικά εγκλήματα και τα εγκλήματα τιμής, καθώς και σχετικά με τη βία κατά των γυναικών, δίνοντας εντολή σε όλα τα υπουργεία, τους δημόσιους φορείς και τις τοπικές αρχές να εφαρμόσουν τις προτεινόμενες λύσεις για την αντιμετώπιση της βίας κατά των γυναικών· καλεί την τουρκική κυβέρνηση να διατυπώσει δεσμευτικές και πρακτικές οδηγίες για την εφαρμογή αυτής της επίσημης εγκυκλίου, να προβλέψει τον κατάλληλο προϋπολογισμό προκειμένου να ληφθούν τα αναγκαία μέτρα και να διευκρινίσει τις επιπτώσεις της μη συμμόρφωσης·

31. επιδοκιμάζει την επίσημη εγκύκλιο του Τουρκικού Υπουργείου Εσωτερικών της 9ης Ιανουαρίου 2007 περί θεσπίσεως προγράμματος δράσης για το συντονισμό των πολιτικών προκειμένου να αποτρέπονται τα εγκλήματα για λόγους τιμής και τα εθιμικά εγκλήματα, η οποία συνιστά την αυστηρή εφαρμογή του νόμου για την δημιουργία καταφυγίων σε όλους τους δήμους με πληθυσμό μεγαλύτερο των 50000 κατοίκων, τη σύσταση ειδικών επιτροπών σε κάθε πόλη προκειμένου να συντονισθούν οι προσπάθειες για την συνδρομή των θυμάτων εγκλημάτων τιμής και εθιμικών εγκλημάτων και τη λήψη μέτρων για την παροχή ψυχολογικής και οικονομικής στήριξης και προστασίας των θυμάτων·

32. χαιρετίζει την πρωτοβουλία που αποσκοπεί στην παροχή εκπαίδευσης των στρατιωτών κατά την περίοδο της στρατιωτικής τους θητείας σχετικά με την πρόληψη της βίας κατά των γυναικών και τη συμπερίληψη στην ύλη των αστυνομικών σχολών θεμάτων όπως τα δικαιώματα των γυναικών στο πλαίσιο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η ισότητα των φύλων, η βία κατά των γυναικών και τα εγκλήματα τιμής·

33. καλεί την τουρκική κυβέρνηση και την Επιτροπή να αντιμετωπίσουν τη βία γενικά και τα ζητήματα τιμής ειδικότερα ως ζητήματα προτεραιότητας και να δημιουργήσουν ειδικά καταφύγια υψίστης ασφαλείας, μεταξύ άλλων και σε περιοχές της Νοτιοανατολικής Τουρκίας, ώστε οι γυναίκες να έχουν στη διάθεσή τους καταφύγια κοντά στον τόπο κατοικίας τους· ζητά τη λήψη μέτρων στήριξης και ενίσχυσης για τα κέντρα δωρεάν συμβουλευτικής υποστήριξης των γυναικών στη Νοτιοανατολική Τουρκία, για παράδειγμα το KA-MER· τάσσεται υπέρ της οικονομικής ανάπτυξης που θα εστιάζει στις γυναίκες σε περιοχές όπου οι γυναίκες είναι ευάλωτες στη βία· τονίζει τη σημασία της συστηματικής διερεύνησης και αποτελεσματικής τιμωρίας και κατά συνέπεια της εκπαίδευσης των αστυνομικών και δικαστικών αρχών σε θέματα ισότητας των φύλων και καταπολέμησης της βίας· επισημαίνει ότι είναι ανάγκη να δοθεί εντολή στους δικαστές να εφαρμόζουν τους νέους νόμους για την επιβολή αυστηρών ποινών κατά της βίας γενικότερα και για τα εγκλήματα τιμής, τους αναγκαστικούς γάμους και την πολυγαμία ειδικότερα, καθώς και τη σημασία της προστασίας των μαρτύρων· καλεί την τουρκική κυβέρνηση να συνάψει ειδική συμφωνία με την Επιτροπή για συμμετοχή στο πρόγραμμα για την πρόληψη και την καταπολέμηση της βίας εις βάρος παιδιών, εφήβων και γυναικών και την προστασία των θυμάτων και των ομάδων κινδύνου (πρόγραμμα Δάφνη), και να προβλέψει τους απαραίτητους χρηματοδοτικούς πόρους στον εθνικό προϋπολογισμό για τον σκοπό αυτόν·

34. επισημαίνει ότι πρέπει να προσφέρεται στις γυναίκες όχι μόνο προστασία, αλλά πάνω από ό λα ψυχολογική φροντίδα και συμβουλές· ζητεί την παροχή παρόμοιων υπηρεσιών στα καταφύγια γυναικών και επιτόπου στις περιοχές με υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών των γυναικών και άσκησης βίας κατά των γυναικών·

35. ζητά από την τουρκική κυβέρνηση να αναπτύξει συμμαχίες με όλες τις ομάδες φορέων —αστικών, κοινωνικών και θρησκευτικών— της κοινωνίας έτσι ώστε να ξεκινήσουν εκστρατείες που θα επικεντρώνονται κυρίως στη νέα γενιά, για την αύξηση της ευαισθητοποίησης ως προς το γεγονός ότι η βία κατά των γυναικών και των παιδιών αποτελεί σοβαρή παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και για να δημιουργηθεί κλίμα απέχθειας για όλες τις μορφές βίας·

Καταφύγια

36. επισημαίνει ότι τα καταφύγια στην Τουρκία για γυναίκες που έχουν πέσει θύματα βίας, τα οποία αναφέρεται ότι μπορούν να φιλοξενήσουν 469 γυναίκες και τα οποία έως σήμερα έχουν παράσχει υπηρεσίες σε 5512 [4] γυναίκες, δεν καλύπτουν τις ανάγκες ενός πληθυσμού περίπου 70 εκατομμυρίων, ενώ παράλληλα δεν αξιοποιούνται επαρκώς ακόμα και οι περιορισμένες δυνατότητες που παρέχει η ισχύουσα νομοθεσία, να υπάρχει καταφύγιο σε όλους τους δήμους με πληθυσμό άνω των 50000 κατοίκων·

37. καλεί την τουρκική κυβέρνηση να διασφαλίσει την αποτελεσματικότητα, την ασφάλεια και τη διαθεσιμότητα επαρκούς αριθμού καταφυγίων για τις ανάγκες των γυναικών·

38. χαιρετίζει την καθιέρωση της τηλεφωνικής γραμμής βοήθειας "183, Κοινωνικές Υπηρεσίες για την οικογένεια, τη γυναίκα, το παιδί και τα άτομα με αναπηρία" για την καταγγελία περιπτώσεων βίας και χαιρετίζει επίσης την καθιέρωση μιας εθνικής τηλεφωνικής γραμμής επείγουσας βοήθειας, 157, για τα θύματα της εμπορίας ανθρώπων, και πιστεύει πως αυτές οι γραμμές μπορούν να χρησιμεύσουν ως καλό παράδειγμα για την ΕΕ·

39. καλεί, ακόμη μια φορά, την Τουρκία να επικυρώσει το Πρόσθετο Πρωτόκολλο αριθ. 12 στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα·

40. καλεί την τουρκική κυβέρνηση να επιφέρει βελτιώσεις στις δομές και το προσωπικό στα καταφύγια γυναικών και να εξαλείψει τα μειονεκτήματα τα οποία οδήγησαν σε καταγγελίες·

41. ενθαρρύνει την τουρκική κυβέρνηση να καταβάλει μεγαλύτερες προσπάθειες για την προώθηση της συνεργασίας μεταξύ των κρατικών φορέων/τοπικών αρχών και των ανεξάρτητων οργανώσεων γυναικών· την προτρέπει επίσης να παράσχει χρηματοδοτική στήριξη για τα ανεξάρτητα και αυτόνομα καταφύγια γυναικών·

Πολιτική συμμετοχή

42. επισημαίνει ότι η συμμετοχή των γυναικών στην πολιτική στην Τουρκία είναι πολύ χαμηλή· υπογραμμίζει το γεγονός ότι οι διακρίσεις εις βάρος των γυναικών ορισμένες φορές αντιμετωπίζονται καλύτερα με προσωρινά μέτρα θετικής διάκρισης, όπως προβλέπει, μεταξύ άλλων, η σύμβαση CEDAW, και ότι υπάρχει απόλυτη ανάγκη προτύπων γυναικείων ρόλων σε θέσεις εξουσίας και λήψης αποφάσεων·

43. συνιστά την πρόταση λήψης μέτρων για τη διασφάλιση της κατάλληλης εκπροσώπησης των γυναικών στα ψηφοδέλτια, ως τον βέλτιστο τρόπο για την αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στην πολιτική ζωή στην Τουρκία βραχυπρόθεσμα·

44. καλεί τα πολιτικά κόμματα στην Τουρκία να θεσπίσουν εσωτερικούς κανόνες που θα διασφαλίζουν την παρουσία των γυναικών στα όργανα διαχείρισής τους σε όλα τα επίπεδα·

45. καλεί τα πολιτικά κόμματα στην Τουρκία, αρχής γενομένης από τις επικείμενες εκλογές το 2007, να συμπεριλάβουν περισσότερες γυναίκες στα ψηφοδέλτιά τους, να προσφέρουν στις γυναίκες τον κατάλληλο ρόλο στην κομματική ιεραρχία και να αυξήσουν την ενημέρωση για τη σημασία της συμμετοχής των γυναικών στην πολιτική·

46. εκφράζει τη μεγάλη λύπη του για το γεγονός ότι ακόμη δεν έχει συσταθεί στο πλαίσιο του τουρκικού κοινοβουλίου μια μόνιμη επιτροπή για τα δικαιώματα των γυναικών και την ισότητα των φύλων· τονίζει ότι οι υποσχέσεις της τουρκικής κυβέρνησης και ορισμένων πολιτικών κομμάτων στα κομματικά τους προγράμματα πρέπει να τηρηθούν και υπογραμμίζει ότι η επιτροπή πρέπει να συσταθεί το συντομότερο δυνατόν·

47. υπογραμμίζει με ανησυχία τη διαπίστωση της Επιτροπής ότι οι γυναίκες εξακολουθούν να παραμένουν ευάλωτες στις διακρίσεις εξαιτίας, μεταξύ άλλων, της έλλειψης εκπαίδευσής τους και του υψηλού ποσοστού αναλφαβητισμού στη χώρα και προτρέπει την τουρκική κυβέρνηση να διασφαλίσει την ισότητα των φύλων όσον αφορά την πρόσβαση στην εκπαίδευση και στην αγορά εργασίας, ιδίως στην νοτιοανατολική περιοχή της χώρας· ζητεί εν προκειμένω τη λήψη μέτρων στον τομέα της εκπαίδευσης προκειμένου να καταρτιστεί το διδακτικό προσωπικό ως προς διάσταση του φύλου και να διατηρηθεί ένα σύστημα παροχής κινήτρων ώστε να παραμείνουν τα κορίτσια στο σχολείο· ζητεί επίσης να ευαισθητοποιούνται οι μαθήτριες και οι μαθητές όσον αφορά τα ίσα δικαιώματα των δύο φύλων και τα δικαιώματα αυτοκαθορισμού των γυναικών, μεταξύ άλλων και με ευαισθητοποιημένα σε θέματα φύλου σχολικά εκπαιδευτικά εγχειρίδια·

Εκπαίδευση

48. επισημαίνει ότι, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της UNICEF, κάθε χρόνο 600000 έως 800000 κορίτσια που έχουν φθάσει σε ηλικία υποχρεωτικής φοίτησης δεν εγγράφονται στο σχολείο, είτε γιατί εμποδίζονται από τις οικογένειές τους είτε λόγω πρακτικών δυσκολιών·

49. χαιρετίζει την εκστρατεία για την εκπαίδευση των κοριτσιών με τίτλο "Κορίτσια, πάμε σχολείο", η οποία είχε ως αποτέλεσμα την εγγραφή 222800 κοριτσιών στο σχολείο· επίσης χαιρετίζει την "Εκστρατεία για τη στήριξη της εθνικής παιδείας", η οποία απευθύνθηκε σε περίπου 5 εκατομμύρια ενήλικες μέσα σε τέσσερα χρόνια, οι περισσότεροι εκ των οποίων είναι γυναίκες από αγροτικές περιοχές, καθώς και κορίτσια που δεν είχαν τη δυνατότητα να φοιτήσουν στο σχολείο·

50. υπογραμμίζει τη σημασία της εκπαίδευσης και την ενδεχόμενη συμβολή της στην οικονομική ανεξαρτησία των γυναικών· καλεί τις τουρκικές αρχές να θεσπίσουν ένα σύστημα παρακολούθησης ώστε τα κορίτσια να παραμένουν στο εκπαιδευτικό σύστημα· τονίζει τη σημασία τού να έχουν τα κορίτσια, κατά την σχολική εκπαίδευση, αυξημένη πρόσβαση σε κολλέγια και πανεπιστήμια και μεγαλύτερη συμμετοχή σε πεδία όπως η ψυχολογία, με σκοπό την προετοιμασία και την εκπαίδευσή τους ώστε να είναι σε θέση να προσφέρουν βοήθεια σε άλλες κοπέλες θύματα καταχρήσεων·

Συμμετοχή στην αγορά εργασίας

51. επισημαίνει ότι το ποσοστό συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας παραμένει εξαιρετικά χαμηλό, κάτω του 25 %, και είναι πολύ χαμηλό σε σχέση με τον μέσο όρο απασχόλησης των γυναικών στην ΕΕ των 27 που ανέρχεται σε ποσοστό 49 %· το ποσοστό της γυναικείας απασχόλησης έχει μειωθεί στο 20 %, ενώ αντίθετα αυξάνεται η συμμετοχή των γυναικών στην άτυπη οικονομία, γεγονός το οποίο συχνά είναι αποτέλεσμα του συνδυασμού του χαμηλού μορφωτικού επιπέδου πολλών γυναικών, της έλλειψης ενός θεσμοθετημένου, εκτενούς, προσβάσιμου και οικονομικά προσιτού συστήματος φύλαξης παιδιών, ηλικιωμένων και συγγενών με αναπηρίες, και του κατά φύλο καταμερισμού της εργασίας στην κοινωνία·

52. υπογραμμίζει την αναφορά της Επιτροπής ότι απαιτείται ευθυγράμμιση με το κοινοτικό κεκτημένο στον τομέα ισότητας των ευκαιριών, όσον αφορά τη γονική άδεια, την ισότητα αμοιβών, την ισότητα στην πρόσβαση στην εργασία και τα νομικά και επαγγελματικά καθεστώτα κοινωνικής ασφάλισης·

53. χαιρετίζει, υπό το πρίσμα των ανωτέρω, σχέδια όπως το κοινό σχέδιο Κάτω Χωρών-Τουρκίας με τίτλο "Ενίσχυση της ισότητας στην απασχόληση" και το επικείμενο σχέδιο με τίτλο "Στήριξη της γυναικείας επιχειρηματικότητας", και τη συνεργασία μεταξύ της Garanti Bank και της Kagider (Ένωση γυναικών επιχειρηματιών) σχετικά με τις πιστωτικές διευκολύνσεις έως 30000 δολαρίων και τη δωρεάν κατάρτιση που προβλέπονται για τις γυναίκες επιχειρηματίες·

54. καλεί την τουρκική κυβέρνηση να θεσπίσει έναν φορέα ή φορείς για την προώθηση, ανάλυση, παρακολούθηση και υποστήριξη της ίσης μεταχείρισης στην αγορά εργασίας, συμπεριλαμβανομένης της επαγγελματικής κατάρτισης κατά την έννοια του άρθρου 8α της οδηγίας 76/207/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 9ης Φεβρουαρίου 1976, περί της εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως ανδρών και γυναικών όσον αφορά την πρόσβαση στην απασχόληση, στην επαγγελματική εκπαίδευση και προώθηση και τις συνθήκες εργασίας [5]·

55. καλεί τους κοινωνικούς εταίρους και την τουρκική κυβέρνηση να λάβουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για τη διασφάλιση της μετάβασης από την άτυπη στην επίσημη οικονομία· ζητεί από την Επιτροπή να εντάξει τη στήριξη αυτής της προσπάθειας στις προτεραιότητες της·

56. ζητεί από την τουρκική κυβέρνηση να παράσχει ακριβή στοιχεία σχετικά με τις διακρίσεις εις βάρος των γυναικών, συμπεριλαμβανομένων στοιχείων για την πρόσβαση των γυναικών που φορούν τη μαντίλα στην αγορά εργασίας, ώστε να διαπιστωθεί εάν υφίσταται κίνδυνος έμμεσων διακρίσεων λόγω φύλου·

57. καλεί την τουρκική κυβέρνηση να βελτιώσει την κατάσταση των εργαζομένων κατ' οίκον, οι περισσότεροι εκ των οποίων είναι γυναίκες· στο πλαίσιο αυτό, προτρέπει την Τουρκία να υπογράψει και να κυρώσει την προαναφερθείσα σύμβαση αριθ. 177 της ΔΟΕ για την κατ' οίκον εργασία και να επεκτείνει τον τουρκικό εργατικό κώδικα ώστε να καλύπτει και τους εργαζομένους κατ' οίκον·

58. καλεί, ακόμη μια φορά, την τουρκική κυβέρνηση να καταρτίσει και να υλοποιήσει εθνικά σχέδια δράσης για τις γυναίκες και την απασχόληση με περιορισμένο χρονικό πλαίσιο και συγκεκριμένους στόχους, όπως συμβαίνει σήμερα στα κράτη μέλη της ΕΕ·

59. καλεί το τουρκικό υπουργείο εργασίας και τους κοινωνικούς εταίρους να συμπεριλάβουν τα ζητήματα ισότητας των φύλων στις πολιτικές τους και στις συλλογικές συμβάσεις εργασίας και καλεί τις τουρκικές συνδικαλιστικές ενώσεις να οργανώσουν την απασχόληση στην άτυπη οικονομία και να καταρτίσουν τους εκπροσώπους των συνδικαλιστικών οργανώσεων σχετικά με ζητήματα ισότητας των φύλων· χαιρετίζει σχετικά τις πρωτοβουλίες της συνομοσπονδίας συνδικαλιστικών οργανώσεων Türk-IS·

60. επισημαίνει τον σημαντικό ρόλο των κοινωνικών εταίρων στην προώθηση των δικαιωμάτων των γυναικών και της συμμετοχής τους στον οικονομικό, κοινωνικό και πολιτικό βίο· ενθαρρύνει τους κοινωνικούς εταίρους να καταβάλουν περισσότερες προσπάθειες για να προωθήσουν τη συμμετοχή των γυναικών σε φορείς που εμπλέκονται στον κοινωνικό διάλογο·

61. αποφασίζει να αξιολογεί σε τακτική βάση την πρόοδο στον τομέα των δικαιωμάτων των γυναικών στην Τουρκία, παράλληλα και σε συνδυασμό με την ετήσια έκθεση προόδου της Επιτροπής και να αξιολογεί την πρόοδο της Τουρκίας στον τομέα των δικαιωμάτων των γυναικών, σύμφωνα με τα κριτήρια αξιολόγησης που ορίσθηκαν στην έκθεση προόδου·

*

* *

62. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στον Γενικό Γραμματέα του Συμβουλίου της Ευρώπης, τον Ειδικό Εισηγητή των Ηνωμένων Εθνών για τη βία κατά των γυναικών, τον Γενικό Διευθυντή της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας καθώς και στην κυβέρνηση και το κοινοβούλιο της Τουρκίας.

[1] Κείμενα που εγκρίθηκαν, P6_TA(2006)0381.

[2] ΕΕ C 157 E της 6.7.2006, σ. 385.

[3] Leyla Şahin κατά Τουρκίας, Προσφυγή αριθ. 44774/98.

[4] Πηγή: Nimet Çubukçu, Τούρκος υπουργός για τα δικαιώματα των γυναικών.

[5] ΕΕ L 39 της 14.2.1976, σ. 40. Οδηγία όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2002/73/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 269 της 5.10.2002, σ. 15).

--------------------------------------------------