[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 24.10.2006

COM(2006) 628 τελικό

2004/0220 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ σχετικά με την

κοινή θέση του Συμβουλίου για την έγκριση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση μέσου χρηματοδότησης της αναπτυξιακής συνεργασίας

2004/0220 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟσύμφωνα με το άρθρο 251 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο της συνθήκης ΕΚσχετικά με την

κοινή θέση του Συμβουλίου για την έγκριση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση μέσου χρηματοδότησης της αναπτυξιακής συνεργασίας

1. ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Ημερομηνία διαβίβασης της πρότασης στο ΕΚ και στο Συμβούλιο (έγγραφο COM(2004)629-2004/0220(COD), όπως τροποποιήθηκε με COM(2004)629 τελικό/2): | 1 Οκτώβριος 2004 |

Ημερομηνία έκδοσης της γνώμης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση: | 18 Μάιος 2006 |

Ημερομηνία διαβίβασης της τροποποιημένης πρότασης: | 24 Μάιος 2006 |

Ημερομηνία έγκρισης της κοινής θέσης: | 16 Οκτωβρίου 2006 |

2. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Η αρχική πρόταση της Επιτροπής για ένα Μέσο αναπτυξιακής και οικονομικής συνεργασίας (DCECI), η οποία κάλυπτε τις γεωγραφικές και θεματικές πτυχές της συνεργασίας με τις αναπτυσσόμενες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των χωρών ΑΚΕ και των εκβιομηχανισμένων χωρών, δεν ικανοποίησε το Κοινοβούλιο το οποίο εισήγαγε μεγάλο αριθμό τροπολογιών σε πρώτη ανάγνωση το Μάιο 2006. Μετά την ψηφοφορία σε πρώτη ανάγνωση, έλαβαν χώρα διεξοδικές συζητήσεις μεταξύ των τριών οργάνων για να βρεθεί λύση το ταχύτερο δυνατό.

Η ανταλλαγή επιστολών μεταξύ του Προέδρου Barroso και του Προέδρου Borrell τον Ιούνιο 2006 κατέληξε σε μια γενική συμφωνία επί της δέσμης εξωτερικών μέσων: συμφωνία σε πρώτη ανάγνωση για το Ευρωπαϊκό Μέσο Γειτονίας και Εταιρικής Σχέσης (ENPI), το μέσο σταθερότητας (IfS) και συμφωνία για το μέσο προενταξιακής βοήθειας με την επιφύλαξη δημιουργίας ενός χωριστού μέσου για τα δικαιώματα του ανθρώπου και μιας νέας διάρθρωσης που θα επιτρέπει τη χρήση τριών μέσων κατ’ανώτατο όριο στο πλαίσιο του μέσου αναπτυξιακής και οικονομικής συνεργασίας (το μέσο για τις εκβιομηχανισμένες χώρες (ICI), ένα γεωγραφικό μέσο για την αναπτυξιακή συνεργασία (DCI) και πιθανώς ένα θεματικό μέσο για την αναπτυξιακή συνεργασία). Η επιστολή του Προέδρου Barroso καθιστούσε σαφές ότι η Επιτροπή ήταν έτοιμη να δεχθεί τη διάσπαση του DCECI υπό την προϋπόθεση ότι εξασφαλίζεται ευρύς ορισμός της συνεργασίας για την ανάπτυξη.

Η Προεδρία πρότεινε ο κανονισμός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη σύσταση μέσου χρηματοδότησης της αναπτυξιακής συνεργασίας, να καλύπτει τόσο τη γεωγραφική συνεργασία με τις αναπτυσσόμενες χώρες όσο και θεματικά προγράμματα καθώς και να στηρίζεται σε μια μόνο νομική βάση (άρθρο 179 της συνθήκης ΕΚ). Αντίθετα από την αρχική πρόταση, το μέσο χρηματοδότησης της αναπτυξιακής συνεργασίας πρέπει να περιλαμβάνει μια ενδεικτική χρηματοδοτική ανάλυση και να δίνει μεγαλύτερο περιεχόμενο στα γεωγραφικά και θεματικά προγράμματα ώστε να υπάρξει η διαβεβαίωση για το Κοινοβούλιο ότι οι εξουσίες του ως συννομοθέτη γίνονται πλήρως σεβαστές. Η Επιτροπή μπορεί να συμφωνήσει με τις αλλαγές όσον αφορά τη διάρθρωση του μέσου χρηματοδότησης της αναπτυξιακής συνεργασίας, για να επιτευχθεί ένας σφαιρικός συμβιβασμός επί της συνολικής διάρθρωσης των μέσων εξωτερικής δράσης.

Μετά από περαιτέρω εντατικές τριμερείς συζητήσεις μεταξύ της ομάδας επί των διαπραγματεύσεων της επιτροπής DEVE του Κοινοβουλίου, της Προεδρίας και της Επιτροπής τον Αύγουστο και Σεπτέμβριο 2006, επιτεύχθηκε συμφωνία σχετικά με μια κοινή θέση ως αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων. Ειδικότερα, επιτεύχθηκε συμβιβασμός για τα εκκρεμή θέματα, τα οποία προηγουμένως είχαν χαρακτηριστεί από το Κοινοβούλιο ως "επίμαχα σημεία" και αφορούν την επιλεξιμότητα της βοήθειας ως δημόσιας αναπτυξιακής βοήθειας (ΔΑΒ), τους στόχους τομεακών δαπανών, τη διάρθρωση των θεματικών προγραμμάτων και το διάλογο με το Κοινοβούλιο σχετικά με τα σχέδια εγγράφων προγραμματισμού (βλ. κατωτέρω σημείο 3.3).

Αυτή η κατόπιν διαπραγματεύσεων κοινή θέση την οποία υιοθέτησε το Συμβούλιο στις 16 Οκτωβρίου 2006, εγκρίθηκε από την επιτροπή DEVE του Κοινοβουλίου στις 3 Οκτωβρίου όπου και επιβεβαίωσε ότι θα στήριζε την έγκριση της κοινής θέσης ως αποτέλεσμα διαπραγματεύσεων από το Κοινοβούλιο σε ταχεία δεύτερη ανάγνωση χωρίς περαιτέρω τροπολογίες.

Αυτή η προσέγγιση θα επιτρέψει τη θέση σε ισχύ του μέσου για την αναπτυξιακή συνεργασία τον Ιανουάριο 2007 και θα αποτρέψει κάθε κενό του νομικού πλαισίου για την παροχή της βοήθειας.

3. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΙΝΗ ΘΕΣΗ

3.1. Γενικές παρατηρήσεις σχετικά με την κοινή θέση

Η Επιτροπή υποστηρίζει την κοινή θέση που είναι το αποτέλεσμα εντατικών διαπραγματεύσεων μεταξύ των τριών οργάνων. Η θέση αυτή είναι σύμφωνη με τους κυριότερους στόχους και τη βασική προσέγγιση της αρχικής πρότασης της Επιτροπής. Η Προεδρία της επιτροπής DEVE επιβεβαίωσε ήδη με επιστολή ότι θα συνέστηνε στα μέλη της επιτροπής DEVE και σε ολομέλεια να εγκριθεί η αναθεωρημένη κοινή θέση πριν τα τέλη του 2006 χωρίς τροπολογίες σε δεύτερη ανάγνωση του Κοινοβουλίου.

3.2. Κυριότερα χαρακτηριστικά της κατόπιν διαπραγματεύσεων κοινής θέσης

Η κατόπιν διαπραγματεύσεων κοινή θέση αντανακλά τα ακόλουθα βασικά στοιχεία:

- Ένα χωριστό μέσο για τη δημοκρατία και τα δικαιώματα του ανθρώπου: Το θεματικό πρόγραμμα για τα δικαιώματα του ανθρώπου και τη δημοκρατία δεν συμπεριλαμβάνεται πλέον στο μέσο για την αναπτυξιακή συνεργασία. Μια νέα πρόταση της Επιτροπής σχετικά με την θέσπιση κανονισμού για την καθιέρωση ενός χρηματοδοτικού μέσου για την προαγωγή της δημοκρατίας και των δικαιωμάτων του ανθρώπου εγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 26.6.2006 (COM(2006)354).

- Ένα χωριστό μέσο για τη συνεργασία με τις εκβιομηχανισμένες χώρες: Η πρόταση της Προεδρίας για κανονισμό για τη συνεργασία με εκβιομηχανισμένες χώρες υποβλήθηκε στην ομάδα εργασίας COASI (Ασία και Ωκεανία) του Συμβουλίου για πρώτη φορά στις 19 Ιουλίου 2006 και διαβιβάσθηκε στο Κοινοβούλιο για γνωμοδότηση.

- Μία νομική βάση, το άρθρο 179: Αν και η Επιτροπή θεωρεί ότι η διπλή νομική βάση, το άρθρο 179 και το άρθρο 181Α, θα εξασφάλιζε την ασφάλεια δικαίου, δέχεται ότι το μέσο για την αναπτυξιακή συνεργασία μπορεί να στηρίζεται σε μια μόνο νομική βάση, το άρθρο 179 της συνθήκης ΕΚ, δεδομένου ότι η κοινή θέση εξασφαλίζει τον ευρύ ορισμό της συνεργασίας για την ανάπτυξη και ένα μεγάλο πεδίο πιθανής δράσης στο πλαίσιο των γεωγραφικών και θεματικών προγραμμάτων που θα διατηρηθούν στον τελικό κανονισμό. Αυτό συμφωνεί επίσης με την αρχή του "κέντρου βάρους" που έχει αναπτυχθεί με τη νομολογία του Δικαστηρίου.

- Αιτιολογικές σκέψεις: Έχουν προστεθεί ορισμένες αιτιολογικές σκέψεις που παρέχουν περαιτέρω εξηγήσεις σε σχέση με το περιεχόμενο του μέσου για την αναπτυξιακή συνεργασία.

- Εστίαση στην ανάπτυξη στόχων και αρχών: Το άρθρο 2 καθορίζει τους γενικούς στόχους της αναπτυξιακής συνεργασίας σύμφωνα με τον τίτλο ΧΧ της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και την ευρωπαϊκή κοινή αντίληψη για την ανάπτυξη. Το άρθρο 3 αφορά τις γενικές αρχές στις οποίες στηρίζεται η Κοινότητα καθώς την ενσωμάτωση οριζόντιων θεμάτων και της συνοχής της πολιτικής και αντανακλά τις πιο πρόσφατες δεσμεύσεις για αποτελεσματικότητα της βοήθειας, όπως ο συντονισμός των χορηγών. Οι παράγραφοι 9 και 10 του άρθρου 3 αναφέρει ότι η Επιτροπή θα ενημερώνει και θα διατηρεί τακτικές ανταλλαγές απόψεων με το Κοινοβούλιο και ότι θα επιδιώκει τακτικές ανταλλαγές πληροφοριών με την κοινωνία των πολιτών. Τα δύο άρθρα παρουσιάζουν το γενικό πλαίσιο για τη γεωγραφική συνεργασία και για τα θεματικά προγράμματα.

- Άρθρα 5 έως 10, γεωγραφική συνεργασία: Αυτά τα άρθρα έχουν συμπεριληφθεί για να δώσουν πολιτικό περιεχόμενο στη γεωγραφική συνεργασία ως απάντηση στο αίτημα του Κοινοβουλίου για κανονισμούς περί θεσπίσεως πολιτικής. Ειδικότερα το οριζόντιο άρθρο 5 εφαρμόζεται σε όλα τα γεωγραφικά άρθρα και επισημαίνει τις δράσεις σε τομείς συνεργασίας που αντιστοιχούν στους τομείς για κοινοτική δράση στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής κοινής αντίληψης για την ανάπτυξη. Τα άλλα άρθρα για τη γεωγραφική συνεργασία επικεντρώνονται στην ειδική κατάσταση που επικρατεί στη γεωγραφική περιοχή/χώρα. Οι διάφορες περιοχές/χώρες είναι: Λατινική Αμερική (άρθρο 6) , Ασία (άρθρο 7) , Κεντρική Ασία (άρθρο 8) , Μέση Ανατολή (άρθρο 9) και Νότια Αφρική (άρθρο 10). Κάθε άρθρο για συγκεκριμένη συνεργασία παραπέμπει στο οριζόντιο άρθρο 5, διευκρινίζοντας ότι οι δράσεις που αναφέρονται στο άρθρο 5 εφαρμόζονται σε όλες τις περιοχές ενώ άλλες που αναφέρονται στα άρθρα 6 έως 10 έχουν συμπληρωματικό χαρακτήρα.

- Άρθρα 11 έως 16, θεματικά προγράμματα: Αυτά τα άρθρα ενσωματώθηκαν για να δοθεί πολιτικό περιεχόμενο σύμφωνα με το αίτημα του Κοινοβουλίου για να καθοριστούν καλύτερα οι προτεραιότητες πολιτικής υπό μορφή κανονισμών περί θεσπίσεως πολιτικής. Το οριζόντιο άρθρο 11 καθορίζει τη σχέση μεταξύ των θεματικών προγραμμάτων και της γεωγραφικής συνεργασίας και περιγράφει το πεδίο των δράσεων στο οποίο τα θεματικά προγράμματα προσδίδουν προστιθέμενη αξία στη γεωγραφική συνεργασία. Τα θεματικά προγράμματα έχουν προετοιμαστεί με βάση τις αντίστοιχες ανακοινώσεις της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και προορίζονται να ανταποκριθούν στις μελλοντικές προκλήσεις. Στηρίζονται στους υπάρχοντες θεματικούς κανονισμούς, αλλά και τους υπερβαίνουν για να ανταποκριθούν στις νέες προτεραιότητες που έχουν προκύψει τα τελευταία λίγα χρόνια, όπως καθορίζονται στην "Ευρωπαϊκή κοινή αντίληψη για την ανάπτυξη". Τα διάφορα θεματικά προγράμματα είναι τα εξής: Άρθρο 12, επενδύσεις σε ανθρώπινο δυναμικό· Άρθρο 13, περιβάλλον και βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων περιλαμβανομένης της ενέργειας· Άρθρο 14, μη κρατικοί φορείς και τοπικές αρχές· Άρθρο 15, επισιτιστική ασφάλεια και άρθρο 16, μετανάστευση και άσυλο.

- Άρθρο 17, Πρωτόκολλο για τη ζάχαρη, χώρες ΑΚΕ: Αυτό το άρθρο αντανακλά τον υπάρχοντα κανονισμό 266/2006 σχετικά με τη θέσπιση συνοδευτικών μέτρων για τις χώρες που έχουν υπογράψει το πρωτόκολλο για τη ζάχαρη οι οποίες θίγονται από τη μεταρρύθμιση του καθεστώτος της ΕΕ στον τομέα της ζάχαρης. Συνοδεύεται από δήλωση της Επιτροπή η οποία δίνει έμφαση στο μεταβατικό χαρακτήρα των συνοδευτικών μέτρων, τα οποία λήγουν το 2013 (βλ. δήλωση για το άρθρο 17 στο παράρτημα).

- Άρθρα 18 έως 33: Αυτά τα άρθρα περιλαμβάνουν λεπτομερείς διατάξεις όσον αφορά τον προγραμματισμό και τη χορήγηση των κεφαλαίων.

- Άρθρα 33 και 34, εκπόνηση εκθέσεων και αξιολόγηση : Η αξιολόγηση και η εκπόνηση εκθέσεων αφορούν κυρίως τους κοινωνικούς τομείς και την πρόοδο που σημειώνεται στην επίτευξη των Αναπτυξιακών Στόχων της Χιλιετίας. Η εφαρμογή των γεωγραφικών και θεματικών προγραμμάτων θα αξιολογείται, όταν αυτό είναι σκόπιμο, με ανεξάρτητες εξωτερικές αξιολογήσεις. Σχετικά με αυτό, το άρθρο 33 αναφέρει ότι λαμβάνονται δεόντως υπόψη οι προτάσεις του Κοινοβουλίου ή του Συμβουλίου για ανεξάρτητες εξωτερικές αξιολογήσεις.

- Ρήτρες λήξης ισχύος και αναθεώρησης: Το άρθρο 40 περιλαμβάνει μια ρήτρα αναθεώρησης, η οποία καλύπτει επίσης τη δημοσιονομική ανάλυση, και το άρθρο 41 περιλαμβάνει μια ρήτρα λήξης ισχύος.

- Ποσό δημοσιονομικής αναφοράς: Το άρθρο 38 σε συνδυασμό με το παράρτημα 4 της κοινής θέσης του Συμβουλίου περιλαμβάνει μια ενδεικτική δημοσιονομική ανάλυση. Λήφθηκε υπόψη η απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 16ης Δεκεμβρίου 2005 για τη διατήρηση διακυβερνητικού Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης (ΕΤΑ), το οποίο θα χρηματοδοτήσει τη γεωγραφική συνεργασία με τις χώρες της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΑΚΕ), εκτός της Νότιας Αφρικής. Τα σχετικά άρθρα τροποποιήθηκαν ανάλογα με την τροποποιημένη πρόταση της 24.5.2006 (COM(2004)629 τελικό/2). Συνεπώς, το ποσό δημοσιονομικής αναφοράς για το μέσο για την αναπτυξιακή συνεργασία κατά την περίοδο 2007-2013 είναι 16.897 εκατ. ευρώ όπως αναφέρεται στην κοινή θέση. Αυτό αντιστοιχεί στο ποσό του προηγούμενου μέσου αναπτυξιακής και οικονομικής συνεργασίας (DCECI) (17.053 εκατ. ευρώ) από το οποίο έχουν αφαιρεθεί τα ποσά αναφοράς για το νέο μέσο για τα δικαιώματα του ανθρώπου (449 εκατ. ευρώ) και για το νέο μέσο συνεργασίας με τις εκβιομηχανισμένες χώρες (172 εκατ. ευρώ) και ένα ενδεικτικό ποσό 465 εκατ. ευρώ το οποίο, στην αρχική πρόταση, είχε συμπεριληφθεί στο ENPI, προστέθηκε τώρα στο συνολικό ποσό για τα θεματικά προγράμματα, για να χρηματοδοτηθούν οι δραστηριότητες υπέρ των χωρών του ENPI. Τα ενδεικτικά ποσά που έχουν χορηγηθεί σε κάθε γεωγραφική περιοχή και σε κάθε θεματικό πρόγραμμα καθορίζονται στο παράρτημα 4 το οποίο αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του κανονισμού (βλ. επίσης δήλωση της Επιτροπής για το άρθρο 38).

3.3. Ειδικά θέματα:

Τα ακόλουθα θέματα αποτέλεσαν αντικείμενο παρατεταμένων διαπραγματεύσεων οι οποίες κατέληξαν σε λεπτούς συμβιβασμούς μεταξύ των τριών οργάνων.

- Διάρθρωση και πεδίο των θεματικών προγραμμάτων: Ενώ διατηρείται η ολοκληρωμένη προσέγγιση των θεματικών προγραμμάτων "Επενδύσεις σε ανθρώπινο δυναμικό" και "Μη κρατικοί φορείς και τοπικές αρχές", το θεματικό πρόγραμμα αναθεωρήθηκε σύμφωνα με τα επιμέρους κεφάλαια που πρότεινε το Κοινοβούλιο ("καλή υγεία για όλους", "εκπαίδευση, γνώση και δεξιότητες", "ισότητα των φύλων", και "άλλες πτυχές της ανθρώπινης και κοινωνικής ανάπτυξης"). Καθορίστηκε ένα ποσοστό στο θεματικό πρόγραμμα "Μη κρατικοί φορείς και τοπικές αρχές", σύμφωνα με το οποίο " τουλάχιστον το 85% της προβλεπόμενης χρηματοδότησης στο πλαίσιο αυτού του θεματικού προγράμματος θα χορηγηθεί σε μη κρατικούς φορείς". Συμφωνήθηκε να μη συμπεριληφθούν ποσοστά στο θεματικό πρόγραμμα "Επενδύσεις σε ανθρώπινο δυναμικό", δεδομένου ότι η Επιτροπή εισήγαγε μια αναφορά στην υγεία και στην εκπαίδευση στη δήλωσή της όσον αφορά το άρθρο 5 (βλ. κατωτέρω στο κεφάλαιο "στόχοι δαπανών/σημείο αναφοράς").

- Στόχοι δαπανών/ποσοστό αναφοράς: Καθόλη τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων για το μέσο για την αναπτυξιακή συνεργασία, το Συμβούλιο και η Επιτροπή κατέστησαν σαφές ότι δεν μπορούσαν να αποδεχτούν τους στόχους δαπανών (σύμφωνα με την αρχή της οικειοποίησης και του συντονισμού των χορηγών). Η Επιτροπή Ανάπτυξης του Κοινοβουλίου είναι υπέρ των στόχων δαπανών, ώστε να ενθαρρυνθεί η αύξηση των ποσών που χορηγούνται στους κοινωνικούς τομείς με ιδιαίτερη έμφαση στη βασική υγεία και στην εκπαίδευση. Συμφωνήθηκε ότι το Κοινοβούλιο δεν θα επέμενε πλέον σε στόχους δαπανών στο νομικό κείμενο εάν η Επιτροπή πρότεινε με δήλωση ένα μεγαλύτερο ποσοστό αναφοράς 20% για τη βασική και τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και τη βασική υγεία σε σχέση με τα εθνικά προγράμματα που καλύπτει το μέσο για την αναπτυξιακή συνεργασία συνολικά. Το ισχύον ποσοστό αναφοράς 35% επί των κοινωνικών υποδομών και των υπηρεσιών θα εγκαταλειφθεί. Στη δήλωση, η Επιτροπή δίνει επίσης προτεραιότητα στη βασική υγεία και στην εκπαίδευση, και στην κοινωνική συνοχή γενικά στο πλαίσιο του ρόλου της σε επίπεδο προγραμματισμού και εφαρμογής των προγραμμάτων ανά χώρα. Στο έγγραφο προγραμματισμού θα προσθέσει επίσης την περιγραφή ενός Αναπτυξιακού Στόχου της Χιλιετίας και θα ενθαρρύνει τις χώρες εταίρους να δίνουν προτεραιότητα στους κοινωνικούς τομείς στις αναπτυξιακές στρατηγικές τους. Τέλος, η Επιτροπή θα εξασφαλίσει τη μεγαλύτερη παρακολούθηση, αξιολόγηση και εκπόνηση εκθέσεων γι’αυτούς τους στόχους, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στους κοινωνικούς τομείς και στους Αναπτυξιακούς Στόχους της Χιλιετίας (βλ. δήλωση για το άρθρο 5 στο παράρτημα).

- Επιλεξιμότητα ΔΑΒ και μη αναπτυσσόμενες χώρες ENPI: Συμφωνήθηκε ότι το άρθρο 2 παράγραφος 4 πρέπει να διευκρινίζει το ποσοστό των θεματικών προγραμμάτων τα οποία θα δηλώνονται ως δημόσια αναπτυξιακή βοήθεια (ΔΑΒ), δηλαδή 90%. Οι μη αναπτυσσόμενες χώρες του Ευρωπαϊκού Μέσου Γειτονίας και Εταιρικής Σχέσης (ENPI) (Ρωσία και Ισραήλ) εξαιρούνται αυτεπαγγέλτως, δηλαδή η χρηματοδοτική βοήθεια σ’αυτές τις χώρες δεν θα υπολογίζεται στο 10% που δεν είναι δημόσια αναπτυξιακή βοήθεια. Το περιθώριο 10% παρέχει την αναγκαία ευελιξία στην Επιτροπή να εφαρμόζει τα θεματικά προγράμματα για τη μετανάστευση και το περιβάλλον, στα οποία προβλέπονται δράσεις που δεν μπορούν να δηλωθούν ως δημόσια αναπτυξιακή βοήθεια. Συνεπώς, το σημερινό κείμενο βρίσκει μια λεπτή ισορροπία ανάμεσα σε πλήρη επιλεξιμότητα για δημόσια αναπτυξιακή βοήθεια και στο αναγκαίο περιθώριο ευελιξίας. Η Επιτροπή, με δήλωση που επισυνάπτεται στον κανονισμό, δεσμεύεται να εξασφαλίσει ότι όλα τα γεωγραφικά μέτρα και η μεγάλη πλειοψηφία των θεματικών δράσεων που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του μέσου για την αναπτυξιακή συνεργασία θα είναι επιλέξιμα για δημόσια αναπτυξιακή βοήθεια και ότι δεν προτίθεται να παρεκκλίνει από αυτήν την πρακτική (βλ. δήλωση για το άρθρο 2 παράγραφος 4 στο παράρτημα).

- Διάλογος με το Κοινοβούλιο για τα σχέδια εγγράφων προγραμματισμού: Ορισμένες τροπολογίες αφορούσαν τη συμμετοχή του Κοινοβουλίου στη διαδικασία προγραμματισμού, οι οποίες δεν συμφωνούσαν με την απόφαση επιτροπολογίας (απόφαση 1999/468 του Συμβουλίου της 28 Ιουνίου 1999, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2006/512 του Συμβουλίου της 17 Ιουλίου 2006), η οποία καθορίζει το γενικό πλαίσιο για την άσκηση των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που αποδίδονται στην Επιτροπή. Συμφωνήθηκε να αποσταλεί κοινή επιστολή των Μελών της Επιτροπής Michel και Ferrero-Waldner στον κ. Mitchell και στην κα Morgantini, στην οποία η Επιτροπή επιβεβαιώνει την δέσμευσή της να αρχίσει τακτικό διάλογο με το Κοινοβούλιο όπως καθορίζεται στις δηλώσεις για τον δημοκρατικό έλεγχο που επισυνάπτονται στη Διοργανική Συμφωνία. Επιπλέον, προστέθηκε νέα παράγραφος 9 στο άρθρο 3, σύμφωνα με την οποία η Επιτροπή θα ενημερώνει και θα διατηρεί τακτικές ανταλλαγές απόψεων με το Κοινοβούλιο.

4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Όπως εξηγείται ανωτέρω, η κοινή θέση κατόπιν διαπραγματεύσεων αντανακλά σε μεγάλο βαθμό τα αιτήματα και τις τροπολογίες σε πρώτη ανάγνωση του Κοινοβουλίου καθώς και τη συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ των οργάνων κατά τις εντατικές συζητήσεις τους.

Η Επιτροπή μπορεί επομένως να υποστηρίξει την κοινή θέση κατόπιν διαπραγματεύσεων.

5. ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Οι ακόλουθες δηλώσεις περιλαμβάνονται στα πρακτικά του Συμβουλίου για την επίσημη έγκριση της κοινής θέσης του Συμβουλίου (βλ. παράρτημα).

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Δήλωση της Επιτροπής σχετικά με την επιλεξιμότητα για δημόσια αναπτυξιακή βοήθεια (άρθρο 2 παράγραφος 4):

Η επιλεξιμότητα για δημόσια αναπτυξιακή βοήθεια όπως ορίζεται από την επιτροπή αναπτυξιακής βοήθειας του ΟΟΣΑ θα εξακολουθήσει να αποτελεί τον γενικό κανόνα για τα μέτρα της Κοινότητας που χρηματοδοτούν τα γεωγραφικά προγράμματα με τις αναπτυσσόμενες χώρες και τα θεματικά προγράμματα. Για τα γεωγραφικά προγράμματα, η Επιτροπή δεσμεύεται να τηρήσει την υποχρέωση των μέσων που αναφέρονται στην πρώτη περίπτωση του άρθρου 2 παράγραφος 4 του σχεδίου κανονισμού. Για τα θεματικά προγράμματα, η μεγάλη πλειοψηφία των μέτρων ήταν κατά το παρελθόν επιλέξιμη για τη δημόσια αναπτυξιακή βοήθεια, και η Επιτροπή επιβεβαιώνει τη δέσμευσή της να συνεχίσει αυτήν την τάση.

Δήλωση της Επιτροπής σχετικά με το άρθρο 5 του μέσου για την αναπτυξιακή συνεργασία:

Η Επιτροπή επιβεβαιώνει εκ νέου ότι η εξάλειψη της φτώχειας και η υλοποίηση των Αναπτυξιακών Στόχων της Χιλιετίας αποτελούν τον πυρήνα του πρωταρχικού στόχου της αναπτυξιακής βοήθειας.

Υπενθυμίζει ότι το 2002 κατέληξε σε συμφωνία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με ένα ποσοστό αναφοράς 35% όσον αφορά τη βοήθεια προς τις αναπτυσσόμενες χώρες, το οποίο θα χορηγηθεί σε κοινωνικές υποδομές και υπηρεσίες, αναγνωρίζοντας ότι η συνεισφορά της ΕΕ πρέπει να θεωρείται ως μέρος της γενικότερης στήριξης εκ μέρους των χορηγών βοήθειας προς τους κοινωνικούς τομείς και ότι πρέπει κατά κανόνα να υπάρχει ένας βαθμός ευελιξίας.

Από τότε, ως αποτέλεσμα της υλοποίησης της αναπτυξιακής πολιτικής με προγράμματα ανά χώρα και εν συνεχεία με αναλήψεις υποχρεώσεων, η στήριξη για κοινωνικές υποδομές έχει υπερβεί το 35% και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ενημερωθεί σχετικά με την πρόοδο αυτή. Μολονότι το συγκεκριμένο ποσοστό αναφοράς δεν τηρήθηκε, η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να υποβάλλει ετήσιες εκθέσεις γι’αυτά τα στοιχεία.

Σύμφωνα με την αίτηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η Επιτροπή δεσμεύεται τώρα να επιδιώξει τους ακόλουθους στόχους, τονίζοντας ότι πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά τον καθορισμό των αρχών της αποτελεσματικότητας της βοήθειας, ιδίως της εταιρικής σχέσης με τις δικαιούχους χώρες, της οικειοποίησης και της συμπληρωματικότητας με άλλους χορηγούς, όπως ορίζεται στην "Ευρωπαϊκή κοινή αντίληψη για την ανάπτυξη" που εγκρίθηκε από κοινού με το Συμβούλιο και τους αντιπροσώπους των κυβερνήσεων των κρατών μελών οι οποίοι συνήλθαν στο πλαίσιο του Συμβουλίου, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Επιτροπής στις 20 Δεκεμβρίου 2005.

Πρώτον, η Επιτροπή δεσμεύεται να αποδίδει προτεραιότητα στη βασική υγεία και εκπαίδευση και στην κοινωνική συνοχή συνολικά κατά τον προγραμματισμό και την εφαρμογή των προγραμμάτων ανά χώρα που καλύπτονται από το μέσο για την αναπτυξιακή συνεργασία, και να περιλαμβάνει την περιγραφή ενός Αναπτυξιακού Στόχου της Χιλιετίας στα έγγραφα προγραμματισμού. Κατά τον διάλογο με τις χώρες εταίρους η Επιτροπή θα τις ενθαρρύνει επίσης να δίδουν προτεραιότητα στους κοινωνικούς τομείς στις στρατηγικές ανάπτυξης που εφαρμόζουν.

Επιπλέον, η Επιτροπή θα προσπαθήσει να εξασφαλίσει ότι ποσοστό αναφοράς 20% της χορηγηθείσας βοήθειας στο πλαίσιο των προγραμμάτων ανά χώρα που καλύπτονται από το μέσο για την αναπτυξιακή συνεργασία, θα αφιερωθεί, μέχρι το έτος αναθεώρησης 2009, στη βασική και δευτεροβάθμια εκπαίδευση και στη βασική υγεία, μέσω της στήριξης σχεδίων, προγραμμάτων ή προϋπολογισμών που συνδέονται με αυτούς τους τομείς, με βάση ένα μέσο όρο όλων των γεωγραφικών τομέων και αναγνωρίζοντας ότι πρέπει κατά κανόνα να υπάρχει ένας βαθμός ευελιξίας, λ.χ. με τη χορήγηση έκτακτης βοήθειας.

Τέλος, η Επιτροπή, για να εξασφαλιστεί ότι θα είναι υπόλογη όσον αφορά τους στόχους αυτούς, δεσμεύεται να αυξήσει την παρακολούθηση, την αξιολόγηση και την υποβολή εκθέσεων, δίνοντας παράλληλα ιδιαίτερη προσοχή στους κοινωνικούς τομείς και στην πρόοδο προς την υλοποίηση των Αναπτυξιακών Στόχων της Χιλιετίας.

Δήλωση της Επιτροπής σχετικά με τη ζάχαρη, άρθρο 17:

Αποφασίστηκε να δοθεί βοήθεια στις χώρες ΑΚΕ που έχουν υπογράψει το Πρωτόκολλο για τη ζάχαρη, ώστε να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες που θα προκύψουν από τη μεταρρύθμιση της κοινής γεωργικής πολιτικής της ΕΕ για τη ζάχαρη.

Δεδομένου ότι στις χώρες που έχουν υπογράψει το Πρωτόκολλο για τη ζάχαρη επικρατούν πολύ διαφορετικές καταστάσεις, το καθεστώς θα στηρίξει στρατηγικές προσαρμογής ανάλογες για κάθε χώρα.

Το χρονοδιάγραμμα αναλήψεων υποχρεώσεων και πληρωμών θα ακολουθεί τη βαθμιαία ολοκλήρωση αυτών των στρατηγικών και θα είναι σύμφωνο με τη μεταβατική φύση του καθεστώτος που θα πρέπει να περατωθεί το 2013.

Κοινή δήλωση του Συμβουλίου και της Επιτροπής σχετικά με το άρθρο 28 παράγραφος 2 που αφορά τη μεταβίβαση εκτελεστικών καθηκόντων.

Όσον αφορά τα καθήκοντα εκτέλεσης του προϋπολογισμού, η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση αναθεώρησης του κανονισμού αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, προς έγκριση από το Συμβούλιο, για την θέσπιση των όρων ανάθεσης καθηκόντων εκτέλεσης του προϋπολογισμού στα όργανα που αναφέρονται στο άρθρο 27 παράγραφος 1 στοιχείο α), β) και γ) του παρόντος κανονισμού.

Δήλωση της Επιτροπής σχετικά με τις επιτροπές, άρθρο 35:

Οι συνεδριάσεις θα διοργανώνονται κατά τρόπο ώστε οι γνωμοδοτήσεις και οι ανταλλαγές απόψεων να συγκεντρώνονται ανά γεωγραφικό (Λατινική Αμερική, Ασία, Μέση Ανατολή, Κεντρική Ασία, Νότια Αφρική) και θεματικό (μετανάστευση, μη κρατικοί φορείς, περιβάλλον, επενδύσεις στο ανθρώπινο δυναμικό, επισιτιστική ασφάλεια) πρόγραμμα.

Δήλωση της Επιτροπής σχετικά με το ενδεικτικό ποσό για τα θεματικά προγράμματα ENPI, άρθρο 38 παράγραφος 4:

Η Επιτροπή δεσμεύεται, κατά τον προγραμματισμό των θεματικών προγραμμάτων, να λαμβάνει υπόψη τη γεωγραφική κατανομή που είχε προτείνει αρχικά η Επιτροπή μεταξύ επιλέξιμων χωρών δυνάμει του Ευρωπαϊκού Μέσου Γειτονίας και Εταιρικής Σχέσης (ENPI), αφενός, και του μέσου για την αναπτυξιακή συνεργασία (DCI), αφετέρου.