EL    EL  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ  ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ  
Βρυξέλλες , 13.10.2004 
COM(2004) 675 τελικό  
  
ΛΕΥΚΗ  ΒΙΒΛΟΣ  
σχετικά  µε την αναθεώρηση  του κανονισ µού 4056/86  
για τον καθορισ µό του τρόπου  εφαρ µογής  των κανόνων  ανταγωνισ µού της ΕΕ  
στις θαλάσσιες  µεταφορές  
(υποβληθείσα  από την Επιτροπή ) 
     
{SEC(2004) 1254}
 
EL 2   EL 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ  
1.1. Σκοπός  της Λευκής  Βίβλου  
1. Το παρόν  έγγραφο  παρουσιάζει  τις κατευθύνσεις  των µελλοντικών  πρωτοβουλιών  
σχετικά  µε τον ανταγωνισ µό στις θαλάσσιες  µεταφορές . Εξετάζει  ιδίως  εάν πρέπει  
να διατηρηθούν , να τροποποιηθούν  ή να καταργηθούν  οι ισχύουσες  σήµερα 
διατάξεις  του κανονισ µού 4056/86. Επίσης , το έγγραφο  διερευνά  τη σκοπι µότητα  
αντικατάστασης  της προβλεπό µενης από τον κανονισ µό 4056/86 απαλλαγής  κατά  
κατηγορία  για τις ναυτιλιακές  διασκέψεις  µε ένα νέο κοινοτικό  µέσο (π.χ. νέα 
απαλλαγή  κατά  κατηγορία  ή σύνολο  κατευθυντήριων  γραµµών) που θα καλύπτει  
όλα τα νέα πλαίσια  επιχειρη µατικής  συνεργασίας  µεταξύ  φορέων  εκµετάλλευσης  
τακτικών  γραµµών θαλάσσιων  µεταφορών  προς  και από την ΕΕ (επιπλέον  των 
υφιστά µενων  σήµερα µορφών  συνεργασίας , όπως  οι κοινοπραξίες  και οι συµµαχίες ). 
1.2. Ο κανονισ µός 4056/86 του Συµβουλίου  
2. Ο κανονισ µός (ΕΟΚ ) αριθ. 4056/86 του Συµβουλίου , για τον καθορισ µό του τρόπου  
εφαρ µογής των άρθρων  81 και 82 της Συνθήκης  στις θαλάσσιες  µεταφορές  (εφεξής  
«κανονισ µός 4056/86»)1, είχε αρχικά  διττή  λειτουργία . Περιείχε , αφενός , 
διαδικαστικές  διατάξεις  που επέτρεπαν  στην  Επιτροπή  να διενεργεί  
αποτελεσ µατικούς  ελέγχους  και να εξασφαλίζει  την εφαρ µογή των κοινοτικών  
κανόνων  ανταγωνισ µού στις θαλάσσιες  µεταφορές  και, αφετέρου , θέσπιζε  ορισµένες 
ουσιαστικές  διατάξεις  για τον τοµέα των θαλάσσιων  µεταφορών , µε σηµαντικότερη  
την απαλλαγή  από την απαγόρευση  του άρθρου  81 παράγραφος  1 της Συνθήκης  
ορισµένων  κατηγοριών  συµφωνιών , αποφάσεων  ή εναρ µονισµένων  πρακτικών  
µεταξύ  ναυτιλιακών  διασκέψεων . Η πρώτη  λειτουργία  κατέστη  άνευ  αντικει µένου  
την 1η Μαΐου  2004 µε την έναρξη  ισχύος  του κανονισ µού 1/2003, ο οποίος  
κατήργησε  τις διαδικαστικές  διατάξεις  του κανονισ µού 4056/86 και θέσπισε  κοινούς  
κανόνες  εφαρ µογής των ευρωπαϊκών  κανόνων  ανταγωνισ µού για όλους  σχεδόν  τους 
τοµείς, περιλα µβανο µένων  των θαλάσσιων  µεταφορών  (µε ορισµένες ειδικές  
εξαιρέσεις )2. Οι ουσιαστικές  όµως διατάξεις  του κανονισ µού 4056/86 δεν έχουν  
µέχρι σήµερα τροποποιηθεί . Κατά  συνέπεια , µετά την κατάργηση  των ειδικών  
διαδικασιών  που εφαρ µόζονται  στον  ανταγωνισ µό στις θαλάσσιες  µεταφορές , πρέπει  
επίσης  να εξεταστεί  εάν δικαιολογείται  ακόµα, υπό τις σηµερινές  συνθήκες  της 
αγοράς , η διατήρηση  των ουσιαστικών  διατάξεων  του κανονισ µού όσον  αφορά  τον 
ανταγωνισ µό στον  τοµέα των θαλάσσιων  µεταφορών . 
1.3. Η αναθεώρηση  
3. Η αναθεώρηση  πρέπει  να ενταχθεί  σε ένα γενικότερο  ευρωπαϊκό  της πλαίσιο . Το 
Ευρωπαϊκό  Συµβούλιο  της Λισσαβώνας  του Μαρτίου  20003 κάλεσε  την Επιτροπή  
«να επιταχύνει  την απελευθέρωση  σε τοµείς όπως  το φυσικό  αέριο , η ηλεκτρική  
ενέργεια , οι ταχυδρο µικές υπηρεσίες  και οι µεταφορές ». Επιπλέον , η αναθεώρηση  
εµπνεύστηκε  και από την έκθεση  της Γραµµατείας  του ΟΟΣΑ  του Απριλίου  2002, η 
οποία  συνιστούσε  την κατάργηση  της απαλλαγής  από τους κανόνες  ανταγωνισ µού 
των συζητήσεων  για τον καθορισ µό των τιµών και των ναύλων4. 
4. Η αναθεώρηση  αφορά  κυρίως  την ισχύουσα  σήµερα απαλλαγή  κατά  κατηγορία  για 
ορισµένες περιοριστικές  πρακτικές  των ναυτιλιακών  διασκέψεων , όπως  ιδίως  ο 
 
EL 3   EL καθορισ µός των τιµών και η ρύθµιση της προσφοράς , αλλά  καλύπτει  και ορισµένες 
άλλες  διατάξεις  του κανονισ µού 4056/86: την εξαίρεση  από τους κανόνες  
ανταγωνισ µού ορισµένων  υπηρεσιών  θαλάσσιων  µεταφορών  (όπως  οι θαλάσσιες  
ενδοµεταφορές  (cabotage) και οι µη τακτικές  µεταφορές  µε ελεύθερα  φορτηγά  πλοία  
(tramp)), τη διάταξη  για τις τεχνικές  συµφωνίες  και τη διάταξη  για τη σύγκρουση  
κανόνων  δικαίου  σε διεθνές  επίπεδο . 
5. Στα 18 χρόνια  από τη θέσπιση  του κανονισ µού 4056/86 σηµειώθηκαν  σηµαντικές  
µεταβολές  στην  αγορά  τακτικών  θαλάσσιων  µεταφορών . Ο ρόλος , ιδίως , των 
µεταφορέων  που προσφέρουν  αυτές  τις υπηρεσίες  εκτός  ναυτιλιακής  διάσκεψης  
(ανεξάρτητοι  φορείς ) είναι  σήµερα σηµαντικότερος  στα περισσότερα  δροµολόγια  
προς  και από την ΕΕ. Αναπτύχθηκαν  επίσης  οι λειτουργικές  µορφές  συνεργασίας  
(χωρίς  καθορισ µό τιµών) µεταξύ  µεταφορέων , όπως  οι κοινοπραξίες  και οι 
συµµαχίες . Επιπλέον , αυξήθηκε  σηµαντικά  ο ρόλος  των µεµονωµένων  
εµπιστευτικών  συµβάσεων  µεταξύ  µεταφορέων  και φορτωτών , όπως  οι συµβάσεις  
µεµονωµένων  υπηρεσιών . Οι εξελίξεις  αυτές  εγείρουν  το ερώτη µα εάν 
δικαιολογείται  ακόµα βάσει  του άρθρου  81 παράγραφος  3 της συνθήκης  η απαλλαγή  
κατά  κατηγορία  για τις συµφωνίες  καθορισ µού των τιµών και ρύθµισης της 
µεταφορικής  ικανότητας . 
6. Συµφωνήθηκε  µε τα κράτη  µέλη5 ότι η αναθεώρηση  θα γίνει σε τρία στάδια : 
1) εξέταση  της κατάστασης , 2) κατάρτιση  εγγράφου  της Επιτροπής , και  
3) υποβολή  πρότασης  για θέσπιση  νοµοθεσίας . Η διαδικασία  αναθεώρησης   
άρχισε  το Μάρτιο  του 2003 µ ε τη δηµοσίευση  ενός εγγράφου  διαβούλευσης   
(εφεξής  "έγγραφο  διαβούλευσης  2003"), το οποίο  είναι  διαθέσι µο στη διεύθυνση : 
http://europa.eu.int/comm/competition/ antitrust/legislation/maritime/en.pdf . 
Η Επιτροπή  έλαβε  παρατηρήσεις  από 36 συνολικά  ενδιαφερο µένους  (πάροχοι  
υπηρεσιών  τακτικών  θαλάσσιων  µεταφορών  (µεταφορείς ), χρήστες  των υπηρεσιών  
αυτών  (φορτωτές  και παραγγελιοδόχοι ), κράτη  µέλη, ενώσεις  καταναλωτών  και 
άλλοι ). Ζητήθηκε  επίσης  από οµάδα οικονο µολόγων  του Πανεπιστη µίου Erasmus 
του Ρότερντα µ να βοηθήσει  την Επιτροπή  στην  επεξεργασία  των απαντήσεων . Οι 
απαντήσεις  στο έγγραφο  διαβούλευσης  και η τελική  έκθεση  της οµάδας  Erasmus 
δηµοσιεύθηκαν  στο δικτυακό  τόπο  της Επιτροπής . Μετά  από δηµόσια ακρόαση  το 
∆εκέ µβριο του 2003, η Γ∆ Ανταγωνισ µού παρουσίασε  τα αποτελέσ µατα της 
διαβούλευσης  και την προκαταρκτική  της ανάλυση  σε ένα έγγραφο  συζήτησης  
(εφεξής  «έγγραφο  συζήτησης »). Το έγγραφο  συζήτησης  αποτέλεσε  τη βάση  για τις 
συζητήσεις  που πραγ µατοποιήθηκαν  µε τα κράτη  µέλη το Μάιο  του 2004 και 
δηµοσιεύθηκε  στη διεύθυνση :  
http://europa.eu.int/comm/co mpetition/antitrust/others/ . 
1.4. Τα προς  εξέταση  θέµατα 
7. Η αναθεώρηση  του κανονισ µού 4056/86 εγείρει  κυρίως  τα ακόλουθα  θέµατα: 
(α) Υπό τις σηµερινές  συνθήκες  της αγοράς , δικαιολογείται  ακόµα βάσει  του 
άρθρου  81 παράγραφος  3 της Συνθήκης  η απαλλαγή  κατά  κατηγορία  για τις 
συµφωνίες  καθορισ µού των ναύλων  και ρύθµισης της προσφοράς  και της 
αγοράς  από τις ναυτιλιακές  διασκέψεις ;  
(β) Εάν όχι, είναι  αναγκαίο  και σκόπι µο να θεσπιστεί  ένα νέο κοινοτικό  µέσο (π.χ. 
νέα απαλλαγή  κατά  κατηγορία  ή σύνολο  κατευθυντήριων  γραµµών) που θα 
 
EL 4   EL καλύπτει  κάθε  νέο πλαίσιο  επιχειρη µατικής  συνεργασίας  µεταξύ  παρόχων  
υπηρεσιών  τακτικών  θαλάσσιων  µεταφορών  σε δροµολόγια  προς  και από την 
ΕΕ (επιπλέον  των µορφών  συνεργασίας  που υπάρχουν  ήδη όπως  οι 
κοινοπραξίες  και οι συµµαχίες ); 
(γ) ∆ικαιολογείται  ακόµα η εξαίρεση  των υπηρεσιών  θαλάσσιων  µεταφορών  µε 
ελεύθερα  φορτηγά  πλοία  (tramp services) και των θαλάσσιων  ενδοµεταφορών  
(cabotage) από τις διατάξεις  εφαρ µογής των κανόνων  ανταγωνισ µού του 
κανονισ µού 1/2003; 
(δ) Υπάρχει  βάσιµος λόγος  να διατηρηθεί  η προβλεπό µενη στον  κανονισ µό 
4056/86 ειδική  εξαίρεση  για τις καθαρά  τεχνικές  συµφωνίες ; 
(ε) Υπάρχει  βάσιµος λόγος  να διατηρηθεί  η προβλεπό µενη στον  κανονισ µό 
4056/86 διάταξης  σχετικά  µε τη σύγκρουση  κανόνων  δικαίου ; 
2. Η ΑΠΑΛΛΑΓΗ  ΚΑΤΑ  ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ  ΓΙΑ ΤΙΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΕΣ  ∆ΙΑΣΚΕΨΕΙΣ  
8. Ο κανονισ µός 4056/86 προβλέπει  την εφαρ µογή, υπό ορισµένους  όρους  και 
προϋποθέσεις , απαλλαγής , ονοµαζόµενης «κατά  κατηγορία », για τις συµφωνίες , 
αποφάσεις  και εναρ µονισµένες πρακτικές  όλων  ή µέρους  των µελών  µιας ή 
περισσοτέρων  ναυτιλιακών  διασκέψεων , όπως  αυτές  ορίζονται  στο άρθρο  1 
παράγραφος  3 στοιχείο  β) του κανονισ µού 4056/86, εφόσον  αποσκοπούν  στον  
καθορισ µό των ναύλων  και των όρων  µεταφοράς  και καλύπτουν , επιπλέον , µία ή 
περισσότερες  από τις ακόλουθες  µορφές  συνεργασίας : 
– συντονισ µός των ωραρίων  των πλοίων  ή των ηµεροµηνιών  ταξιδίων  και 
προσέγγισής  τους στους  λιµένες· 
– καθορισ µός της συχνότητας  των ταξιδίων  ή της προσέγγισης  σε λιµένες· 
– συντονισ µός ή κατανο µή των ταξιδίων  και των εξυπηρετου µένων  
λιµένων  µεταξύ  των µελών  της διάσκεψης · 
– ρύθµιση της µεταφορικής  ικανότητας  που προσφέρει  κάθε  µέλος· 
– κατανο µή του µεταφερο µένου φορτίου  ή των εσόδων  µεταξύ  των µελών . 
9. Από τον ίδιο τον κανονισ µό, αλλά  και από την πρακτική  της Επιτροπής  ως προς  τη 
λήψη  αποφάσεων  και τη νοµολογία  του ∆ικαστηρίου , προκύπτει  ότι ο κανονισ µός 
4056/86 περιέχει  µια «καθ’ όλα εξαιρετική » απαλλαγή  κατά  κατηγορία6, εφόσον  ο 
καθορισ µός των τιµών και η ρύθµιση της µεταφορικής  ικανότητας , που κανονικά  
θεωρούνται  ιδιαίτερα  σοβαροί  περιορισ µοί7, εξαιρούνται  για αόριστη  διάρκεια , ενώ 
δεν επιβάλλεται  κανένα  όριο ως προς  τα µερίδια  αγοράς . Είναι  σαφές  ότι ο 
κανονισ µός δεν δικαιολογείται  παρά  µόνο στο συγκεκρι µένο ιστορικό  πλαίσιό  του. 
10. Οι ναυτιλιακές  διασκέψεις  επεδίωξαν  να ερµηνεύσουν  ευρέως  την απαλλαγή  κατά  
κατηγορία  και θεώρησαν  ιδίως  ότι καλύπτει  τις συµφωνίες  µη χρησι µοποίησης  
µεταφορικής  ικανότητας8 και καθορισ µού των τιµών των υπηρεσιών  χερσαίας  
µεταφοράς9. Ωστόσο , αυτό  δεν έγινε  δεκτό  ούτε από την Επιτροπή  ούτε από το 
∆ικαστήριο . Πράγ µατι, η απαλλαγή  κατά  κατηγορία  συνιστά  παρέκκλιση  από το 
 
EL 5   EL άρθρο  81 παράγραφος  1 της συνθήκης  και πρέπει  συνεπώς  να ερµηνεύεται  
συσταλτικά10. Στόχοι  που επιδιώκονται  από άλλες  διατάξεις  της συνθήκης  µπορούν  
να ληφθούν  υπόψη  µόνο εφόσον  είναι  δυνατό  να υπαχθούν  στις τέσσερις  
προϋποθέσεις  του άρθρου  81 παράγραφος  3 της συνθήκης11.  
2.1. Εκτί µηση 
11. Οι κανόνες  ανταγωνισ µού της ΕΕ βασίζονται  στην  παραδοχή  ότι ο ανταγωνισ µός 
εξασφαλίζει  στον  καταναλωτή  τις καλύτερες  υπηρεσίες  και τις πλέον  προσιτές  τιµές. 
Κατά  συνέπεια , οι σχετικές  διατάξεις  της συνθήκης  βασίζονται  στην  αρχή  ότι δεν 
πρέπει  να υπάρχουν  στρεβλώσεις  του ανταγωνισ µού και ότι κάθε  εξαίρεση  από τον 
κανόνα  αυτό  πρέπει  να είναι  δικαιολογη µένη. Οι συµφωνίες  που περιορίζουν  τον 
ανταγωνισ µό κατά  την έννοια  του άρθρου  81 παράγραφος  1 της συνθήκης  (π.χ. µε 
τον καθορισ µό των τιµών ή τη ρύθµιση της µεταφορικής  ικανότητας ), µπορούν  να 
τύχουν  απαλλαγής  µόνον  εάν πληρούν  τις τέσσερις  σωρευτικές  προϋποθέσεις  του 
άρθρου  81 παράγραφος  3 της Συνθήκης , δηλαδή  εάν: 
1) συµβάλλουν  στη βελτίωση  της παραγωγής  ή της διανο µής των 
προϊόντων  ή στην  προώθηση  της τεχνικής  ή οικονο µικής προόδου  
(αποτελεσ µατικότητα )· 
2) εξασφαλίζουν  στους  καταναλωτές  δίκαιο  τµήµα από το όφελος  που 
προκύπτει  (µετακύλιση  οφέλους )· 
3) οι περιορισ µοί είναι  απαραίτητοι  για την επίτευξη  των επιδιωκό µενων  
στόχων  (απαραίτητος  χαρακτήρας ), και τέλος  
4) οι συµφωνίες  δεν παρέχουν  στα µέρη τη δυνατότητα  να καταργήσουν  
τον ανταγωνισ µό σε σηµαντικό  τµήµα της αγοράς  των σχετικών  
προϊόντων  (µη κατάργηση  του ανταγωνισ µού).  
12. Η εφαρ µογή του άρθρου  81 παράγραφος  3 της συνθήκης  σε ορισµένες κατηγορίες  
συµφωνιών , µέσω ενός κανονισ µού απαλλαγής  κατά  κατηγορία , βασίζεται  στην  
παραδοχή  ότι οι περιοριστικές  συµφωνίες  που εµπίπτουν  στο πεδίο  εφαρ µογής του 
πληρούν  καθε µία από τις τέσσερις  προϋποθέσεις  του άρθρου  αυτού . 
13. Η αιτιολόγηση  της απαλλαγής  κατά  κατηγορία  για τις ναυτιλιακές  διασκέψεις  
περιέχεται  στην  όγδοη  αιτιολογική  σκέψη  του προοι µίου του κανονισ µού 4056/86, 
στην  οποία  γίνεται  κατ’ ουσία  δεκτός  ο σταθεροποιητικός  ρόλος  των ναυτιλιακών  
διασκέψεων , χάρη  στον  οποίο  εξασφαλίζονται  αξιόπιστες  υπηρεσίες , αποτέλεσ µα 
που δεν θα µπορούσε  να επιτευχθεί  µε λιγότερο  περιοριστικά  µέσα. Σχετικά  µε το 
θέµα αυτό , το Πρωτοδικείο  αποφάνθηκε  ότι «το Συµβούλιο  δεν ανέφερε  (και δεν θα 
µπορούσε  εξάλλου  να το πράξει ) ότι η έννοια  της σταθερότητας  είναι  πιο σηµαντική  
από το ζήτηµα του ανταγωνισ µού»12. 
14. Πρέπει  να σηµειωθεί  ότι η αιτιολόγηση  που περιέχεται  στην  όγδοη  αιτιολογική  
σκέψη  του κανονισ µού 4056/86 δεν βασιζόταν  στην  εµπειρία  της Επιτροπής  από την 
εφαρ µογή του άρθρου  81 παράγραφος  3 στις ναυτιλιακές  διασκέψεις13. Συνεπώς , το 
κεντρικό  ζήτηµα που ανακύπτει  στο πλαίσιο  της αναθεώρησης  είναι  εάν, υπό το φως 
των σωρευτικών  προϋποθέσεων  του άρθρου  81 παράγραφος  3 της συνθήκης , µπορεί  
ακόµα να θεωρηθεί  βάσιµη, υπό τις σηµερινές  συνθήκες  της αγοράς , η αιτιολόγηση  
 
EL 6   EL που περιέχεται  στον  κανονισ µό 4056/86 για τον καθορισ µό των τιµών και τη 
ρύθµιση της µεταφορικής  ικανότητας  από τις ναυτιλιακές  διασκέψεις . ∆ιαφορετικά , 
δεν θα υπήρχε  πλέον  νόµιµη αιτιολογική  βάση  για την απαλλαγή  κατά  κατηγορία , η 
οποία  θα έπρεπε  είτε να καταργηθεί  είτε να αναθεωρηθεί . Για την εκτίµηση του 
ζητήµατος αυτού , ζητήθηκε  από τους ενδιαφερο µένους  να παράσχουν  πραγ µατικά  
αποδεικτικά  στοιχεία . 
15. Όπως  εξηγείται  λεπτο µερώς  στο παράρτη µα, από τη διαβούλευση  προκύπτει  ότι δεν 
φαίνεται  να πληρούνται  πλέον  οι τέσσερις  σωρευτικές  προϋποθέσεις  που 
δικαιολογούν  την απαλλαγή  του καθορισ µού των τιµών και της ρύθµισης της 
προσφοράς  και της αγοράς  από τις ναυτιλιακές  διασκέψεις . Κανένα  πειστικό  
οικονο µικό δεδοµένο δεν αποδεικνύει  ότι οι παραδοχές  στις οποίες  στηρίχθηκε  η 
αιτιολόγηση  της απαλλαγής  κατά  κατηγορία  κατά  το χρόνο  της θέσπισής  της το 
1986 δικαιολογούνται  ακόµα υπό τις σηµερινές  συνθήκες  της αγοράς  και βάσει  των 
τεσσάρων  σωρευτικών  προϋποθέσεων  του άρθρου  81 παράγραφος  3 της συνθήκης .  
3. ΑΛΛΕΣ  ΜΟΡΦΕΣ  ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ  ΜΕΤΑΞΥ  ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ  ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ  
3.1. Εισαγωγή  
16. Οι ναυτιλιακές  διασκέψεις  δεν είναι  η µόνη µορφή  οργάνωσης  των τακτικών  
θαλάσσιων  µεταφορών . Οι υπηρεσίες  αυτές  µπορούν  επίσης  να παρασχεθούν  από 
κοινοπραξίες  και συµµαχίες  ναυτιλιακών  εταιρειών . Οι δραστηριότητες  των 
κοινοπραξιών  τυγχάνουν  απαλλαγής  κατά  κατηγορία  βάσει  του άρθρου  81 
παράγραφος  3 της συνθήκης , υπό όρους  και προϋποθέσεις  που προβλέπονται  στον  
κανονισ µό 823/2000. Οι µεταφορείς  µπορούν  επίσης  να αποφασίσουν  να 
συγχωνεύσουν  τις δραστηριότητές  τους, πρακτική  που πρέπει  να εκτιµάται βάσει  
των εφαρ µοστέων  (εθνικών  ή κοινοτικών ) κανόνων  περί ελέγχου  των 
συγκεντρώσεων .  
3.2. Συζητήσεις  για συµφωνίες -πλαίσια  
17. Εκτός  εκείνων  που χρησι µοποιούνται  ήδη στις µεταφορές  προς  και από την ΕΕ, 
υπάρχουν  και άλλες  µορφές  συνεργασίας  για την παροχή  τακτικών  θαλάσσιων  
µεταφορών , όπως  για παράδειγ µα οι ονοµαζόµενες «συζητήσεις  για συµφωνίες -
πλαίσια » (discussion agreements). Τέτοιες  συµφωνίες  υπάρχουν  ιδίως  στα 
δροµολόγια  των ΗΠΑ  και στα δροµολόγια  προς  και από την Αυστραλία14. Η 
«discussion agreement» είναι  µια µορφή  συµφωνίας -πλαισίου  που επιτρέπει  στους  
µεταφορείς , είτε αυτοί  είναι  µέλη διασκέψεων  είτε όχι, να συντονίζουν  ευέλικτα  την 
ανταγωνιστική  τους συµπεριφορά  στην  αγορά  όσον  αφορά  τους ναύλους  και τους 
άλλους  όρους  παροχής  υπηρεσιών . Το πεδίο  εφαρ µογής και το περιεχό µενό τους 
ποικίλλουν . Περιλα µβάνουν  συνήθως  την ανταλλαγή  ευαίσθητων  εµπορικών  
πληροφοριών  µεταξύ  ανταγωνιστών  και πρέπει  συνεπώς  να είναι  σύµφωνες  µε την 
πάγια  νοµολογία  του ∆ικαστηρίου  σε θέµατα ανταλλαγής  πληροφοριών . Το 
σηµαντικότερο  όµως πλεονέκτη µα των «discussion agreements», όπως  
καταδεικνύεται  από την περίπτωση  των ΗΠΑ , είναι  το γεγονός  ότι η εγγενής  
ευελιξία  τους τις καθιστά  ελκυστικές  για τις παραδοσιακά  ανεξάρτητες  ναυτιλιακές  
εταιρείες . Για το λόγο  αυτό , οι συµφωνίες  αυτές  µπορούν  να έχουν  δυσµενέστερες  
επιπτώσεις  για τον ανταγωνισ µό από ό,τι οι ναυτιλιακές  διασκέψεις , εφόσον  
 
EL 7   EL καταργούν  κάθε  αποτελεσ µατικό  εξωτερικό  ανταγωνισ µό που θα µπορούσε  να 
απειλήσει  τις ναυτιλιακές  διασκέψεις .  
18. Πρέπει  τέλος  να σηµειωθεί  ότι και άλλες  δυνατές  µορφές  συνεργασίας  µεταξύ  
εφοπλιστών  θα ήταν  σύµφωνες  µε την κοινοτική  νοµοθεσία  για τον ανταγωνισ µό. 
3.3. Η πρόταση  της ELAA 
19. Η European Liners Affa irs Association (ELAA) παρουσίασε  στην  Επιτροπή  µια 
πρόταση  σχετικά  µε ένα νέο «κανονιστικό  πλαίσιο » για τις υπηρεσίες  τακτικών  
θαλάσσιων  µεταφορών  προς  και από την ΕΕ15, η οποία  κατά  την άποψή  της θα 
µπορούσε  να αντικαταστήσει  τον κανονισ µό 4056/8616. Η Επιτροπή  εξέτασε  την 
πρόταση  άλλα  επιθυ µεί να τονίσει  ότι δεν είναι  αποτέλεσ µα διαπραγ µάτευσης  ή 
συµφωνίας  µε τις υπηρεσίες  της. Η πρόταση  απλώς  αντικατοπτρίζει  αυτό  που η 
ELAA θεωρεί  ως κατάλληλο  πλαίσιο  εµπορικής  συνεργασίας  µεταξύ  ναυτιλιακών  
εταιρειών . Η ELAA προτείνει  ουσιαστικά  τα εξής17: 
– ανταλλαγές  και συζητήσεις  µεταξύ  ναυτιλιακών  εταιρειών  σχετικά  µε 
συγκεντρωτικά  στοιχεία  για τη χρησι µοποίηση  µεταφορικής  ικανότητας  και το 
µέγεθος  της αγοράς , ανά δροµολόγιο  και «από περιοχή /ζώνη  σε περιοχή /ζώνη » 
(στοιχεία  µε υστέρηση  ενός µηνός)· 
– ανταλλαγή , συζήτηση  και αξιολόγηση  στοιχείων  για την εξέλιξη  της κίνησης  των 
εµπορευ µάτων  ανά δροµολόγιο  (συγκεντρωτικά  στοιχεία  µε υστέρηση  ενός 
µηνός)· 
– συζήτηση  και αξιολόγηση  συγκεντρωτικών  στοιχείων  για την προσφορά  και τη 
ζήτηση  ανά δροµολόγιο /εµπόρευ µα και δηµοσίευση  προβλέψεων  για τη ζήτηση  
ανά δροµολόγιο  και εµπόρευ µα· 
– δυνατότητα  για τις εταιρείες  να γνωρίζουν  τα µερίδια  αγοράς  τους ανά 
δροµολόγιο , περιοχή  και λιµένα (συγκεντρωτικά  στοιχεία  µε υστέρηση  ενός 
µηνός)· 
– κατάρτιση  και δηµοσίευση  δεικτών  ναύλων  ανά είδος  εξοπλισ µού (π.χ. για 
κατεψυγ µένο φορτίο  ή για ξηρό  φορτίο ) και/ή δροµολόγιο  (βάσει  
συγκεντρωτικών  στοιχείων  µε υστέρηση  ενός τριµήνου )· 
– υπολογισ µός επίναυλων  και παρεπό µενων  εξόδων , µε διαφανείς  τύπους  που θα 
δηµοσιεύονται  και των οποίων  οι λεπτο µέρειες  θα συζητούνται  µε τους φορτωτές . 
3.4. Προκαταρκτικές  παρατηρήσεις  σχετικά  µε την πρόταση  της ELAA 
20. Η Επιτροπή  καλωσορίζει  την προθυ µία των µεταφορέων  να προβλη µατιστούν  
σχετικά  µε µια µελλοντική  οργάνωση  των τακτικών  θαλάσσιων  µεταφορών  
διαφορετική  από το σηµερινό  σύστη µα των ναυτιλιακών  διασκέψεων . Στην  
πραγ µατικότητα , ο ίδιος  ο κλάδος  έχει ήδη διατυπώσει  έµµεσα την άποψη  ότι 
σήµερα το ενδιαφέρον  ορισµένων  µεταφορέων  για τις δραστηριότητες  που 
απαλλάσσονται  δυνά µει του κανονισ µού 4056/86 ( κυρίως  ο καθορισ µός των τιµών 
και η ρύθµιση της προσφοράς  και της αγοράς ) δεν είναι  πάντα  τόσο  έντονο  όσο 
εκείνο  που επιδεικνύουν  για τη «διαδικασία  συζητήσεων » που τις περιβάλλει . Είναι  
ωστόσο  σαφές  ότι κάθε  νέα πρόταση  για ένα πλαίσιο  συνεργασίας  µεταξύ  
 
EL 8   EL ναυτιλιακών  εταιρειών  πρέπει  να εξεταστεί  προσεκτικά  ως προς  τη συµβατότητά  της 
µε τους κανόνες  ανταγωνισ µού της ΕΕ. 
21. Η Επιτροπή  έχει πλήρη  επίγνωση  του γεγονότος  ότι οι ναυτιλιακές  διασκέψεις  έχουν  
χρησι µοποιηθεί  από τα µέλη τους για την άσκηση  δραστηριοτήτων  που, σε 
οποιοδήποτε  άλλο  οικονο µικό τοµέα, θα είχαν  κανονικά  απαγορευτεί  βάσει  των 
κανόνων  ανταγωνισ µού της ΕΕ. Η προνο µιακή αυτή  θέση  των µελών  των 
ναυτιλιακών  διασκέψεων  ενδέχεται  να δυσχεράνει  την προσαρ µογή ορισµένων  από 
αυτά  σε µια κατάσταση  στην  οποία  θα οφείλουν  πλέον  να συµµορφώνονται  µε τους 
κανόνες  ανταγωνισ µού της ΕΕ, όπως  οι επιχειρήσεις  κάθε  άλλου  κλάδου . Στο 
πλαίσιο  αυτό  είναι  επίσης  κατανοητό  ότι, από εµπορική  άποψη , οι µεταφορείς  
ενδέχεται  να επιδιώξουν  τη σταδιακή  κατάργηση  του σηµερινού  καθεστώτος , ή 
τουλάχιστον  τη θέσπιση  εναλλακτικού  καθεστώτος  παρε µφερούς  µε το σηµερινό  
που θα λαµβάνει  υπόψη  µε τον καλύτερο  τρόπο  την ειδική  τους θέση . Πρέπει  
ωστόσο  να υπογρα µµιστεί  ότι η συνέχιση  της ειδικής  µεταχείρισης , βάσει  των 
κανόνων  ανταγωνισ µού της ΕΕ, του κλάδου  των ναυτιλιακών  διασκέψεων  σε 
σύγκριση  µε άλλους  κλάδους  έντασης  κεφαλαίου  (όπως  για παράδειγ µα οι 
αεροπορικές  µεταφορές ) πρέπει  να αιτιολογηθεί  µε πειστικά  επιχειρή µατα. Εξάλλου , 
πρέπει  να ληφθεί  επίσης  υπόψη  η επίπτωση  που θα έχει ένα ενδεχό µενο εναλλακτικό  
σύστη µα στο σύνολο  του κλάδου  των τακτικών  θαλάσσιων  µεταφορών , δηλαδή  όχι 
µόνο τα συµφέροντα  των µελών  των ναυτιλιακών  διασκέψεων  αλλά  και εκείνα  των 
ανταγωνιστών  τους (ανεξάρτητοι  φορείς ), των πελατών  τους (φορτωτές ) και των 
τελικών  καταναλωτών . Η ELAA έχει υπογρα µµίσει ότι η πρότασή  της ισχύει  για το 
σύνολο  του κλάδου  των τακτικών  θαλάσσιων  µεταφορών , δηλαδή  τόσο  για τους 
µεταφορείς  όσο και για τους πελάτες  τους. Με βάση  τα ανωτέρω , η Επιτροπή  καλεί  
όλους  τους ενδιαφερό µενους  τρίτους , και ιδίως  τους µεταφορείς  (ενώσεις  όπως  η 
ESC και µεµονωµένοι µεταφορείς ), να της υποβάλουν  τις παρατηρήσεις  τους 
σχετικά  µε τις διάφορε  πτυχές  της πρότασης  αυτής .  
3.5. Συµπέρασ µα 
22. Εάν η ισχύουσα  σήµερα απαλλαγή  κατά  κατηγορία  για τις συµφωνίες  καθορισ µού 
των τιµών και ρύθµισης της µεταφορικής  ικανότητας  από τις ναυτιλιακές  διασκέψεις  
καταργηθεί , οι ναυτιλιακές  διασκέψεις  για τα δροµολόγια  προς  και από την ΕΕ, 
όπως  αυτές  ορίζονται  στον  κανονισ µό 4056/86, θα είναι  πλέον  ασυµβίβαστες  µε το 
άρθρο  81 της Συνθήκης18. Τίθεται  συνεπώς  το ερώτη µα ποιο είδος  κοινοτικού  
νοµικού µέσου  θα απαιτηθεί  στην  περίπτωση  αυτή , προκει µένου να δοθούν  
κατευθύνσεις  για την εφαρ µογή του άρθρου  81 σε άλλες  µορφές  συνεργασίας  
µεταξύ  εταιρειών  τακτικών  θαλάσσιων  µεταφορών . Είναι  σαφές  ότι η αναγκαιότητα  
αυτού  του νοµικού µέσου  και η µορφή  του θα εξαρτηθούν  σε ιδιαίτερα  µεγάλο  
βαθµό από το περιεχό µενο του σχεδιαζό µενου πλαισίου  συνεργασίας  και ιδίως  από 
το εάν αυτό  συνεπάγεται  περιορισ µούς του ανταγωνισ µού κατά  την έννοια  του 
άρθρου  81 παράγραφος  1 της Συνθήκης  και εάν ναι, από το κατά  πόσον  µπορεί  να 
θεωρηθεί  ότι πληρούνται  οι προϋποθέσεις  για απαλλαγή  βάσει  του άρθρου  81 
παράγραφος  3 της συνθήκης . 
23. Η Επιτροπή  καλεί  τους ενδιαφερό µενους  τρίτους  να της υποβάλουν  τις 
παρατηρήσεις  τους σχετικά  µε την ανάγκη  και τη µορφή  ενός νοµικού µέσου  που θα 
διέπει  ένα ενδεχό µενο νέο πλαίσιο  εµπορικής  συνεργασίας  µεταξύ  ναυτιλιακών  
εταιρειών  τακτικών  γραµµών. 
 
EL 9   EL 4. ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ  ΕΝ∆ΟΜΕΤΑΦΟΡΕΣ  ΚΑΙ  ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ  ΜΕ ΕΛΕΥΘΕΡΑ  ΦΟΡΤΗΓΑ  ΠΛΟΙΑ  
24. Οι υπηρεσίες  µεταφοράς  µε ελεύθερα  φορτηγά  πλοία  (international tramp vessel 
services), όπως  αυτές  ορίζονται  στο άρθρο  1 παράγραφος  3 στοιχείο  α) του 
κανονισ µού 4056/86 και οι θαλάσσιες  ενδοµεταφορές , δηλαδή  οι µεταφορές  
αποκλειστικά  µεταξύ  λιµένων  του ιδίου  κράτους  µέλους  (cabotage), όπως  αυτές  
προβλέπονται  στο άρθρο  1 παράγραφος  2 του κανονισ µού 4056/86, εξαιρούνται  επί 
του παρόντος  από την εφαρ µογή των κοινοτικών  κανόνων  ανταγωνισ µού, σύµφωνα  
µε το άρθρο  32 στοιχεία  α) και β) του κανονισ µού 1/200319, 20. 
25. Όπως  εξηγείται  λεπτο µερώς  στο παράρτη µα, δεν έχουν  προβληθεί  αξιόπιστα  
επιχειρή µατα για να δικαιολογηθεί  η ανάγκη  να υπαχθούν  αυτές  οι υπηρεσίες  σε 
διαφορετικές  διατάξεις  εφαρ µογής από εκείνες  που η Επιτροπή  εφαρ µόζει σε όλους  
τους άλλους  τοµείς της οικονο µίας. Επίσης , καµία εξήγηση  δεν έχει δοθεί  όσον  
αφορά  τις ενδεχό µενες αρνητικές  συνέπειες  από τις οποίες  ο κλάδος  θα µπορούσε  
εύλογα  να θεωρήσει  ότι απειλείται  σε περίπτωση  αλλαγής  διαδικαστικού  πλαισίου . 
Για τους λόγους  αυτούς , η Επιτροπή  προτείνει  να υπαχθούν  οι υπηρεσίες  θαλάσσιων  
ενδοµεταφορών  και οι υπηρεσίες  µεταφοράς  µε ελεύθερα  φορτηγά  πλοία  στο πεδίο  
εφαρ µογής των γενικών  διατάξεων  του κανονισ µού 1/2003. Προκει µένου ωστόσο  να 
υποβοηθηθούν  οι φορείς  του κλάδου  υπηρεσιών  µεταφοράς  µε ελεύθερα  φορτηγά  
πλοία  να αξιολογούν  ιδίως  ορθά  τις µεταξύ  τους «συµφωνίες  για από κοινού  παροχή  
υπηρεσιών », η Επιτροπή  θα διερευνήσει  το ενδεχό µενο έκδοσης  κάποιας  µορφής  
κατευθυντήριων  γραµµών µε τρόπο  που αποµένει να προσδιοριστεί . 
5. ΤΕΧΝΙΚΕΣ  ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ  
26. Το άρθρο  2 του κανονισ µού 4056/86 επιτρέπει  στους  θαλάσσιους  µεταφορείς  να 
συνάπτουν  συµφωνίες  που έχουν  ως µόνο αντικεί µενο και αποτέλεσ µα την 
εφαρ µογή βελτιώσεων  ή την τεχνική  συνεργασία . Οι συµφωνίες  αυτές  δεν εµπίπτουν  
στο πεδίο  του άρθρου  81 παράγραφος  1 της συνθήκης . Η εν λόγω  διάταξη  αναφέρει  
ορισµένα παραδείγ µατα όπως  ο καθορισ µός προδιαγραφών  και προτύπων  για τα 
πλοία  και τον εξοπλισ µό τους, ή ο συντονισ µός των ωραρίων  των µεταφορών  σε 
διαδοχικά  δροµολόγια . 
27. Όπως  εξηγείται  λεπτο µερώς  στο παράρτη µα, η ρητή  εξαίρεση  των τεχνικών  
συµφωνιών  έχει, όπως  επιβεβαίωσε  το Ευρωπαϊκό  ∆ικαστήριο , απλώς  δηλωτικό  
χαρακτήρα  και συνεπώς  το παρόν  έγγραφο  προτείνει  την κατάργησή  της, κατ’ 
αναλογία  προς  την κατάργηση  από το Συµβούλιο  της αντίστοιχης  διάταξης  για τις 
αεροπορικές  µεταφορές  στην  αρχή  του έτους .  
6. ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΙΣ  ΚΑΝΟΝΩΝ  ∆ΙΚΑΙΟΥ  
28. Το άρθρο  9 του κανονισ µού 4056/86 προβλέπει  µια διαδικασία  που πρέπει  να 
ακολουθείται  σε περίπτωση  που η εφαρ µογή του κανονισ µού δύναται  να έλθει  σε 
σύγκρουση  µε το δίκαιο  τρίτης  χώρας . Στην  περίπτωση  αυτή , η Επιτροπή  προβαίνει  
σε διαβουλεύσεις  µε τις αρµόδιες  αρχές  των ενδιαφερό µενων  τρίτων  χωρών  και, εάν 
αυτό  είναι  αναγκαίο , ζητά από το Συµβούλιο  εξουσιοδότηση  να αρχίσει  
διαπραγ µατεύσεις . Η διάταξη  ενσω µατώθηκε  στον  κανονισ µό 4056/86 διότι  κατά  τη 
θέσπισή  του θεωρήθηκε  ότι, λόγω  των χαρακτηριστικών  των διεθνών  θαλάσσιων  
 
EL 10   EL µεταφορών , η εφαρ µογή του κανονισ µού θα µπορούσε  να οδηγήσει  σε σύγκρουση  
µε τις νοµοθετικές  και κανονιστικές  διατάξεις  ορισµένων  τρίτων  χωρών  και να θέσει  
σε κίνδυνο  σηµαντικά  εµπορικά  και ναυτιλιακά  συµφέροντα  της Κοινότητας  (σηµείο 
15 της αιτιολογικής  σκέψης  του κανονισ µού 4056/86). 
29. Όπως  εξηγείται  λεπτο µερώς  στο παράρτη µα, καµία σύγκρουση  κανόνων  δικαίου  δεν 
σηµειώθηκε  µέχρι σήµερα και δεν είναι  πιθανό  ότι θα υπάρξει  στο µέλλον , ακόµα 
και σε περίπτωση  πλήρους  κατάργησης  της απαλλαγής  κατά  κατηγορία  για τις 
ναυτιλιακές  διασκέψεις . Κατά  συνέπεια , φαίνεται  ότι η διατήρηση  της διάταξης  
αυτής  δεν δικαιολογείται . 
7. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ  
30. Από τα ανωτέρω  προκύπτουν  τα ακόλουθα  συµπεράσ µατα για τα διάφορα  θέµατα 
που αναφέρθηκαν : 
(α) ∆ικαιολογείται  ακόµα βάσει  του άρθρου  81 παράγραφος  3 της Συνθήκης , 
και υπό τις σηµερινές  συνθήκες  της αγοράς , η απαλλαγή  κατά  κατηγορία  
για τις συµφωνίες  καθορισ µού των τιµών και ρύθµισης της προσφοράς  και 
της αγοράς  από τις ναυτιλιακές  διασκέψεις ; Πράγ µατι, δεν υπάρχουν  
πειστικά  οικονο µικά δεδοµένα από τα οποία  να µπορεί  να συναχθεί  ότι οι 
παραδοχές  που δικαιολογούσαν  την απαλλαγή  κατά  κατηγορία  κατά  το 
χρόνο  της θέσπισής  της το 1986 είναι  ακόµα βάσιµες υπό τις σηµερινές  
συνθήκες  της αγοράς  και λαµβανο µένων  υπόψη  των τεσσάρων  
σωρευτικών  προϋποθέσεων  του άρθρου  81 παράγραφος  3 της συνθήκης . 
Υπό το φως της διαπίστωσης  αυτής , η Επιτροπή  εξετάζει  εάν είναι  
σκόπι µο να προτείνει  την κατάργηση  της ισχύουσας  σήµερα απαλλαγής  
κατά  κατηγορία  για τις ναυτιλιακές  διασκέψεις . 
(β) Εάν όχι, προτίθεται  η Επιτροπή  να προτείνει  την αντικατάσταση  της 
απαλλαγής  κατά  κατηγορία  µε νέο νοµικό µέσο που θα διέπει  τις υπηρεσίες  
τακτικών  θαλάσσιων  µεταφορών  στα δροµολόγια  προς  και από την ΕΕ; Η 
Επιτροπή  θα αξιολογήσει  τις σχετικές  προτάσεις  του κλάδου  και των 
λοιπών  ενδιαφερο µένων  προκει µένου να λάβει  θέση  σχετικά  µε ένα 
εναλλακτικό  πλαίσιο  συνεργασίας  µεταξύ  ναυτιλιακών  εταιρειών  
τακτικών  γραµµών και να θεσπίσει  το κατάλληλο  νοµικό µέσο. Η ELAA 
έχει ήδη παρουσιάσει  συγκεκρι µένες ιδέες  για ένα τέτοιο  πλαίσιο . 
Προτού  λάβει  θέση  σχετικά  µε τις ιδέες  αυτές , η Επιτροπή  επιθυ µεί να 
καλέσει  τους ενδιαφερο µένους  τρίτους  να υποβάλουν  τις παρατηρήσεις  
τους και να προτείνουν  εναλλακτικές  λύσεις . 
(γ) ∆ικαιολογείται  ακόµα η εξαίρεση  των υπηρεσιών  µεταφοράς  µε ελεύτερα  
φορτηγά  πλοία  (tramp services) και των θαλάσσιων  ενδοµεταφορών  
(cabotage) από τους κανόνες  εφαρ µογής του ανταγωνισ µού του 
κανονισ µού 1/2003?  Πράγ µατι, δεν έχουν  προβληθεί  αξιόπιστα  
επιχειρή µατα για να δικαιολογηθεί  η ανάγκη  να υπαχθούν  αυτές  οι 
υπηρεσίες  σε διαφορετικό  καθεστώς  εφαρ µογής των κανόνων  
ανταγωνισ µού από εκείνο  που η Επιτροπή  εφαρ µόζει σε όλους  τους 
άλλους  τοµείς της οικονο µίας. Επίσης , καµία εξήγηση  δεν έχει δοθεί  
όσον  αφορά  τις ενδεχό µενες αρνητικές  συνέπειες  από τις οποίες  ο 
 
EL 11   EL κλάδος  θα µπορούσε  εύλογα  να θεωρήσει  ότι απειλείται  σε περίπτωση  
αλλαγής  διαδικαστικού  πλαισίου . Για τους λόγους  αυτούς , η Επιτροπή  
προτείνει  να υπαχθούν  οι υπηρεσίες  θαλάσσιων  ενδοµεταφορών  και οι 
υπηρεσίες  µεταφοράς  µε ελεύθερα  φορτηγά  πλοία  στο πεδίο  εφαρ µογής 
των γενικών  διατάξεων  του κανονισ µού 1/2003. Η Επιτροπή  θα 
παράσχει  στον  κλάδο  µεταφορών  µε ελεύθερα  φορτηγά  πλοία  
κατευθυντήριες  γραµµές για την εφαρ µογή των κανόνων  ανταγωνισ µού 
στον  τοµέα αυτό . 
(δ) Υπάρχει  βάσιµος λόγος  που να δικαιολογεί  τη διατήρηση  της διάταξης  για 
τη ρητή εξαίρεση  των συµφωνιών  καθαρά  τεχνικού  χαρακτήρα ; Η διάταξη  
του άρθρου  2 του κανονισ µού 4056/86 σχετικά  µε τις τεχνικές  
συµφωνίες , έχει καθαρά  δηλωτικό  χαρακτήρα  τον οποίο  επιβεβαίωσε  το 
Ευρωπαϊκό  ∆ικαστήριο . Η Επιτροπή  εξετάζει  συνεπώς  το ενδεχό µενο να 
προτείνει  την κατάργησή  της, κατ’ αναλογία  προς  την κατάργηση  από το 
Συµβούλιο  της αντίστοιχης  διάταξης  στον  τοµέα των αεροπορικών  
µεταφορών  στην  αρχή  του τρέχοντος  έτους . 
(ε) Υπάρχει  βάσιµος λόγος  που να δικαιολογεί  τη διατήρηση  της διάταξης  του 
κανονισ µού 4056/85 για τη σύγκρουση  κανόνων  δικαίου ; Καµία 
σύγκρουση  δικαίων  δεν σηµειώθηκε  στο παρελθόν  και φαίνεται  ότι η 
διατήρηση  του άρθρου  9 του κανονισ µού 4056/86 δεν δικαιολογείται  
πλέον . Η Επιτροπή  επιθυ µεί ωστόσο , προτού  λάβει  θέση , να καλέσει  
τους ενδιαφερό µενους  τρίτους , και ιδίως  τους διεθνείς  οµόλογούς  της, να 
της υποβάλουν  τις παρατηρήσεις  τους σχετικά  µε την αναγκαιότητα  µιας 
διάταξης  για τη σύγκρουση  κανόνων  δικαίων .  
8. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ  ΕΝΕΡΓΕΙΕΣΕ  
31. Υπό το φως των ανωτέρω  συµπερασ µάτων , η Επιτροπή  προτείνει  τις ακόλουθες  
ενέργειες : 
– να εξεταστεί  εάν είναι  σκόπι µο να καταργηθούν  οι ισχύουσες  σήµερα 
ουσιαστικές  διατάξεις  του κανονισ µού 4056/86, και ιδίως  η απαλλαγή  κατά  
κατηγορία  για τις ναυτιλιακές  διασκέψεις  και η εξαίρεση  των τεχνικών  
συµφωνιών · 
– να εξεταστεί  ποιο είδος  µέσου  θα απαιτηθεί  για την αντικατάσταση  του 
κανονισ µού 4056/86 και να υποβληθεί  κατάλληλη  πρόταση  για το σκοπό  αυτό , 
λαµβάνοντας  επίσης  υπόψη  την ανταγωνιστική  θέση  της ευρωπαϊκής  ναυτιλίας  σε 
παγκόσ µιο επίπεδο · 
– να εξεταστεί  προσεκτικά  η πρόταση  της ELAA που παρουσιάζεται  στο παρόν  
έγγραφο , υπό το φως των παρατηρήσεων  που θα υποβάλουν  οι ενδιαφερό µενοι 
τρίτοι , καθώς  και κάθε  άλλη  πρόταση  που θα υποβάλει  ο κλάδος  ή άλλοι  
ενδιαφερό µενοι τρίτοι · 
– να προταθούν  τροποποιήσεις  στον  κανονισ µό 1/2003 προκει µένου να καταργηθεί  
η ισχύουσα  σήµερα εξαίρεση  των υπηρεσιών  µεταφοράς  µε ελεύθερα  φορτηγά  
πλοία  και των θαλάσσιων  ενδοµεταφορών  από το πεδίο  εφαρ µογής του· 
 
EL 12   EL – να εξεταστεί  προσεκτικά  εάν υπάρχουν  λόγοι  διατήρησης  της διάταξης  σχετικά  
µε τη σύγκρουση  κανόνων  δικαίων . 
9. ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ  ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ  ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ  
32. Η Επιτροπή  καλεί  τα κράτη  µέλη, όλα τα άλλα  θεσµικά όργανα  και τους 
ενδιαφερό µενους  τρίτους  να υποβάλουν  τις παρατηρήσεις  τους σχετικά  µε την 
παρούσα  Λευκή  Βίβλος  εντός  δύο µηνών  από τη δηµοσίευσή  της στην  ακόλουθη  
διεύθυνση : 
Ταχυδρο µική διεύθυνση : 
Directorate-General for Competition 
European Commission Unit D2 (transport) White Paper on Maritime Review Rue Joseph II 70, 2/237  
1049 Bruxelles 
∆ιεύθυνση  ηλεκτρονικού  ταχυδρο µείου: 
COMP-D2-REVIEW4056@cec.eu.int  
Συνη µµένο: Έγγραφο  αναφοράς  
 
EL 13   EL  
                                                 
1  Κανονισ µός (ΕΟΚ ) αριθ. 4056/86 του Συµβουλίου  της 22ας ∆εκε µβρίου  1986 για τον καθορισ µό των 
κανόνων  εφαρ µογής των άρθρων  85 και 86 [νέα άρθρα  81 και 82] της συνθήκης  στις θαλάσσιες  
µεταφορές , ΕΕ L 378 της 31.12.1986, σ. 24, όπως  τροποποιήθηκε  από τον κανονισ µό (ΕΚ) αριθ. 
1/2003 του Συµβουλίου  της 16ης ∆εκε µβρίου  2002 (ΕΕ L 1 της 04.01.2003, σ. 1) . 
2  Κανονισ µός (ΕΚ) αριθ. 1/2003 του Συµβουλίου  της 16ης ∆εκε µβρίου  2002 (ΕΕ L 1 της 04.01.2003, σ. 
1). 
3  SN 100/1/100. 
4  Έκθεση  Γραµµατείας  ΟΟΣΑ  του Απριλίου  2002, « Πολιτική  ανταγωνισ µού στις θαλάσσιες  
µεταφορές », σσ. 74-80, διαθέσι µη στη διεύθυνση  http://www.oecd.org/datao ecd/13/46/2553902.pdf.  
5  Συµβουλευτική  επιτροπή  ad hoc της 25ης Μαρτίου  2002. 
6  Βλέπε  για παράδειγ µα την υπόθεση  T-86/95, Compagnie Générale Maritime , Συλλογή  2002, σ. II-
1011, σηµεία 254, 393 και 484.  
7  Ως ιδιαίτερα  σοβαροί  θεωρούνται  οι περιορισ µοί του ανταγωνισ µού που εµπίπτουν  στο πεδίο  του 
άρθρου  81 παράγραφος  1 της συνθήκης  και δεν πληρούν  γενικά  τις προϋποθέσεις  απαλλαγής  του 
άρθρου  81 παράγραφος  3 της συνθήκης .  
8  Βλέπε  αποφάσεις  TAA, EATA και αναθεωρη µένη TACA της 14ης Νοεµβρίου  2002 (ΕΕ L 26 της 
31.01.2003, σ. 53) και την ανακοίνωση  τύπου  της Επιτροπής  της 14.11.2022, IP/02/1677. 
9  Βλέπε  αποφάσεις  TAA, EATA και αναθεωρη µένη TACA της 14ης Νοεµβρίου  2002 (ΕΕ L 26 της 
31.01.2003, σ. 53) και την ανακοίνωση  τύπου  της Επιτροπής  της 14.11.2022, IP/02/1677. 
10  Συνεκδικασθείσες  υποθέσεις  Cases T-191/98 και T-212/98 έως T-214/98 TACA , Συλλογή  2003 – δεν 
έχει ακόµα δηµοσιευθεί , σηµείο 568. 
11  Βλέπε  σχετικά  τις συνέπειες  της υπόθεσης  T-17/93, Matra, Συλλογή  1994, σ. II-595, σηµείο 139, και 
της υπόθεσης  26/76, Metro (I), Συλλογή  1977, σ. 1875, σηµείο 43. 
12  Υπόθεση  T-395/94, TAA, Συλλογή  2002, σ. II-00875, σηµείο 261. 
13  Συγκριτικά , βλέπε  για παράδειγ µα τον κανονισ µό 823/2000 για τις κοινοπραξίες  ναυτιλιακών  εταιρειών  
(ΕΕ L 100 της 20.04.2000, σ. 24), τον κανονισ µό 1400/2002 για τα αυτοκίνητα  οχήµατα (ΕΕ L 203 της 
01.08.2002, σ. 30) και τον κανονισ µό 2790/1999 για τις κάθετες  συµφωνίες  (ΕΕ L 336 της 29.12.1999, 
σ. 21), στους  οποίους  η Επιτροπή  αναφέρεται  ρητά  στην  εµπειρία  που έχει αποκτηθεί  στους  σχετικούς  
τοµείς, η οποία  της επέτρεψε  να προσδιορίσει  τις κατηγορίες  συµφωνιών  που θα µπορούσαν  να 
θεωρηθούν  ότι πληρούν  κανονικά  τις προϋποθέσεις  του άρθρου  81 παράγραφος  3.  
14  Βλέπε  το παράρτη µα του παρόντος  κειµένου για µια λεπτο µερή περιγραφή  της κατάστασης  στις χώρες  
αυτές . 
15  Οι υπηρεσίες  τακτικών  γραµµών θαλάσσιων  µεταφορών  ορίζονται  από την ELAA στις προτάσεις  της 
«ως η τακτική  µεταφορά  εµπορευ µάτων  σε µία ή περισσότερες  συγκεκρι µένες διαδρο µές µεταξύ  
λιµένων  και µε ωράρια  και ηµεροµηνίες  που έχουν  αναγγελθεί  εκ των προτέρων  και µπορούν  να 
χρησι µοποιηθούν , ακόµα και περιστασιακά , από οποιονδήποτε  έναντι  αµοιβής , καθώς  και οι σχετικές  
βοηθητικές  δραστηριότητες » (παράβαλε  µε το άρθρο  2 παράγραφος  2 του κανονισ µού 823/2000).  
16  Η τελική  πρόταση  της ELAA της 6ης Αυγούστου  2004 είναι  διαθέσι µη στη διεύθυνση   
http://europa.eu.int/comm/competition/antitrust/others/ maritime/elaa_proposal/elaa_proposal_6_august
_2004_en.pdf. 
 
EL 14   EL                                                                                                                                                          
17  Βλέπε  το παράρτη µα του παρόντος  κειµένου για µια πιο λεπτο µερή περιγραφή  της πρότασης  της 
ELAA. 
18  Τουλάχιστον  όσον  αφορά  κάθε  ναυτιλιακή  διάσκεψη  κατά  την έννοια  του οµίλου δύο ή περισσοτέρων  
φορέων  εκµετάλλευσης  πλοίων  που παρέχουν  υπηρεσίες  τακτικών  θαλάσσιων  µεταφορών  µε 
οµοιόµορφους  ή κοινούς  ναύλους  (παράβαλε  τον ορισµό της ναυτιλιακής  διάσκεψης  στο άρθρο  1 
παράγραφος  3 στοιχείο  β) του κανονισ µού 4056/86).  
19  Ο κανονισ µός 1/2003 αντικατέστησε  από την 1η Μαΐου  2004 τις διαδικαστικές  διατάξεις  του 
κανονισ µού 4056/86. Η εξαίρεση  των θαλάσσιων  ενδοµεταφορών  και των µεταφορών  µε ελεύθερα  
φορτηγά  πλοία  από το πεδίο  του κανονισ µού 4056/86 δεν έχει πλέον  στην  πραγ µατικότητα  καµία 
πρακτική  σηµασία από την 1η Μαΐου  2004.  
20  Για να αποφευχθεί  κάθε  σύγχυση , οι ουσιαστικοί  κανόνες  ανταγωνισ µού (άρθρα  81 και 82 της 
συνθήκης  ΕΚ), εφαρ µόζονται  επίσης  σε αυτές  τις υπηρεσίες . Η εξαίρεση  περιορίζεται  στις διατάξεις  
εφαρ µογής αυτών  των κανόνων : µε άλλα  λόγια , ο κανονισ µός 1/2003 δεν εφαρ µόζεται  στις µεταφορές  
µε ελεύθερα  φορτηγά  πλοία  ούτε στις θαλάσσιες  ενδοµεταφορές .