Πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τις διασυνοριακές συγχωνεύσεις κεφαλαιουχικών εταιρειών

(υποβάλλεται από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Σκοποσ και αιτιολογηση τησ προτασησ

Σκοπός της οδηγίας, η οποία εγγράφεται στο πλαίσιο του Σχεδίου Δράσης για τις Χρηματοοικονομικές Υπηρεσίες και της Ανακοίνωσης της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με τον Εκσυγχρονισμό του Δικαίου των Εταιρειών και την Ενίσχυση της Εταιρικής Διακυβέρνησης, της 21ης Μαΐου 2003, είναι να καλύψει ένα σημαντικό κενό ως προς το δίκαιο των εταιρειών: να διευκολύνει τις διασυνοριακές συγχωνεύσεις εμπορικών εταιρειών χωρίς οι εθνικές νομοθεσίες στις οποίες υπάγονται, κατά γενικό κανόνα εκείνη της χώρας όπου βρίσκεται η κύρια έδρα τους, να μπορούν να αποτελέσουν εμπόδιο.

Σήμερα, και όπως έχει σήμερα το κοινοτικό δίκαιο, οι συγχωνεύσεις αυτές είναι εφικτές μόνο εφόσον οι εταιρείες που θέλουν να συγχωνευθούν εδρεύουν σε ορισμένα κράτη μέλη. Σε άλλα, οι διαφορές μεταξύ των εθνικών νόμων που εφαρμόζονται για καθεμία από τις εταιρείες που επιθυμούν να συγχωνευθούν είναι τέτοιοι που οι ενδιαφερόμενες εταιρείες είναι υποχρεωμένες να καταφύγουν σε συρραφές νόμων περίπλοκες και δαπανηρές. Οι συρραφές αυτές καθιστούν συχνά τη συγχώνευση εύθραυστη και δεν διεξάγονται πάντα με όλη την επιθυμητή διαφάνεια και ασφάλεια δικαίου. Ακόμη, οι συρραφές αυτές οδηγούν εν γένει σε εκκαθάριση των απορροφούμενων εταιρειών, και τούτο αποβαίνει ιδιαίτερα δαπανηρό.

Όμως, οι ανάγκες συνεργασίας μεταξύ εταιρειών διαφορετικών κρατών μελών είναι ολοένα και μεγαλύτερες, σήμερα στην Ευρώπη των δεκαπέντε και αύριο στη διευρυμένη Ένωση, χωρίς να παραβλέπονται οι χώρες της ΕΖΕΣ.

Εδώ και χρόνια, οι επιχειρήσεις της Κοινότητας, και ιδίως η Ένωση Βιομηχανιών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (UNICE) δεν παύουν να υπενθυμίζουν την επιθυμία τους να υιοθετηθεί ένα κοινοτικό νομικό μέσο ικανό να ανταποκριθεί στις ανάγκες τους για συνεργασία και ομαδοποίηση εταιρειών διαφορετικών κρατών μελών, έτσι ώστε να μπορούν να προβαίνουν σε διασυνοριακές συγχωνεύσεις.

Περισσότερο παρά ποτέ, είναι αναγκαίο να δοθεί σε όλες τις επιχειρήσεις, με τη μορφή ανώνυμης εταιρείας ή άλλης κεφαλαιουχικής εταιρείας, ένα κατάλληλο νομικό μέσο, το οποίο να τους επιτρέπει να προβαίνουν σε διασυνοριακές συγχωνεύσεις με τους καλύτερους δυνατούς όρους. Πρόκειται λοιπόν για τη μείωση των εξόδων μιας τέτοιας πράξης, με παράλληλο μέλημα την εξασφάλιση της απαραίτητης ασφάλειας δικαίου και την παροχή σε όσο το δυνατόν περισσότερες επιχειρήσεις της δυνατότητας να επωφεληθούν. Για τον λόγο αυτόν, το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας θα ευνοήσει πρωτίστως τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, που ενδιαφέρονται λόγω του μεγέθους τους και των μικρότερων διαθέσιμων κεφαλαίων σε σύγκριση με τις μεγάλες επιχειρήσεις, και για τις οποίες, γι' αυτούς ακριβώς τους λόγους, το καταστατικό της ευρωπαϊκής εταιρείας δεν φαίνεται ικανό να δώσει ικανοποιητικές απαντήσεις.

2. Ιστορικο πλαισιο

Στις 14 Δεκεμβρίου 1984, η Επιτροπή εξέδωσε ήδη μια πρόταση δέκατης οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με τις διασυνοριακές συγχωνεύσεις ανωνύμων εταιρειών [1]. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέτασε την πρόταση αυτή στο πλαίσιο πολλών επιτροπών του, μεταξύ των οποίων και της Νομικής Επιτροπής, η οποία εξέδωσε την έκθεσή της στις 21 Οκτωβρίου 1987 [2] . Ωστόσο, δεν κατέστη δυνατόν να διατυπωθεί η γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου λόγω των δυσχερειών που προέκυψαν από το πρόβλημα της συμμετοχής των εργαζομένων στα όργανα λήψης των αποφάσεων των επιχειρήσεων. Αυτή η κατάσταση εμπλοκής, συνδεόμενη με την τύχη της πρότασης για το καταστατικό της ευρωπαϊκής εταιρείας, διατηρήθηκε για δεκαπέντε και πλέον έτη. Το 2001, και στο πλαίσιο της γενικής απόσυρσης των προτάσεων που εκκρεμούσαν για πολλά έτη ή είχαν καταστεί άνευ αντικειμένου, η Επιτροπή απέσυρε την αρχική της πρόταση για μια δέκατη οδηγία, με προοπτική την παρουσίαση μιας νέας πρότασης βασιζόμενης στις τελευταίες εξελίξεις της κοινοτικής νομοθεσίας. Στις 8 Οκτωβρίου 2001 εξευρέθη λύση για την ευρωπαϊκή εταιρεία, οπότε κατέστη δυνατή η επανέναρξη των εργασιών προετοιμασίας μιας νέας πρότασης οδηγίας για τις διασυνοριακές συγχωνεύσεις εταιρειών. Λαμβανομένης υπόψη αυτής της ιδιάζουσας κατάστασης και του γεγονότος ότι τα ενδιαφερόμενα μέρη μπόρεσαν να τοποθετηθούν επί των αρχών αυτής της πρότασης, στο πλαίσιο τόσο των διαβουλεύσεων υπό την αιγίδα της ομάδας υψηλού επιπέδου εμπειρογνωμόνων του δικαίου των εταιρειών όσο και των διαβουλεύσεων σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, της 21ης Μαΐου 2003, σχετικά με τον εκσυγχρονισμό του δικαίου των εταιρειών και την ενίσχυση της εταιρικής διακυβέρνησης, δεν εκρίθη αναγκαία η διεξαγωγή περαιτέρω διαβουλεύσεων επί της παρούσας πρότασης, ούτε η σύνταξη μελέτης επιπτώσεων, οι δε ενδιαφερόμενοι εύχονται την ταχεία έγκρισή της.

[1] ΕΕ C 23 της 25.1.1985, σ. 11.

[2] PE/113303/JUR/FIN, A2/1987/186.

3. Χαρακτηριστικα τησ προτασησ

Η παρούσα πρόταση διακρίνεται από την αρχική πρόταση του 1984 κυρίως ως προς το πεδίο εφαρμογής, αφενός, και αφετέρου ως προς τη συνεκτίμηση των αρχών και των λύσεων του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2157/2001 του Συμβουλίου, της 8ης Οκτωβρίου 2001, σχετικά με το καταστατικό της ευρωπαϊκής εταιρείας [3], και της οδηγίας 2001/86/ΕΚ του Συμβουλίου, της 8ης Οκτωβρίου 2001, η οποία συμπληρώνει το καταστατικό της ευρωπαϊκής εταιρείας όσον αφορά τον ρόλο των εργαζομένων [4], σε ό,τι αφορά τη συμμετοχή των εργαζομένων στα όργανα λήψης των αποφάσεων της απορροφούμενης εταιρείας ή της νέας εταιρείας που προκύπτει από τη διασυνοριακή συγχώνευση.

[3] ΕΕ L 294 της 10.11.2001, σ. 1.

[4] ΕΕ L 294 της 10.11.2001, σ. 22.

3.1. Πεδίο εφαρμογής

Η αρχική πρόταση αφορούσε μόνο τις ανώνυμες εταιρείες. Η παρούσα πρόταση επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής σε όλες τις κεφαλαιουχικές εταιρείες οι οποίες, σύμφωνα με την αντίληψη που επικρατεί σε όλα τα κράτη μέλη, χαρακτηρίζονται από το γεγονός ότι διαθέτουν νομική προσωπικότητα και χωριστά εταιρικά περιουσιακά στοιχεία, τα οποία είναι τα μόνα που χρησιμοποιούνται για την κάλυψη τυχόν οφειλών της εταιρείας. Η πρόταση απευθύνεται κυρίως στις επιχειρήσεις που δεν ενδιαφέρονται για τη δημιουργία της ευρωπαϊκής εταιρείας, ιδίως δε στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

3.2. Οι αρχές που διέπουν τη διαδικασία διασυνοριακής συγχώνευσης

Η βασική αρχή που διέπει τη διαδικασία διασυνοριακής συγχώνευσης είναι ότι η συγχώνευση αυτή - εκτός εάν υπάρχει αντίθετη διάταξη της οδηγίας, δικαιολογούμενη από τη διασυνοριακή φύση της πράξης - διέπεται σε κάθε κράτος μέλος από τις αρχές και τους κανόνες που διέπουν τις συγχωνεύσεις μεταξύ επιχειρήσεων που υπάγονται αποκλειστικά στη νομοθεσία αυτού του κράτους μέλους (εσωτερικές συγχωνεύσεις).

Τούτο ισχύει με σκοπό τη σύγκλιση της διαδικασίας διασυνοριακής συγχώνευσης με τις εσωτερικές διαδικασίες συγχώνευσης, οι οποίες είναι ήδη γνωστές και εφαρμόζονται από τους οικονομικούς παράγοντες.

Για να ληφθούν υπόψη και τα διασυνοριακά χαρακτηριστικά, η αρχή της εφαρμογής της εθνικής νομοθεσίας συμπληρώνεται, ενόσω τούτο είναι απολύτως αναγκαίο, με διατάξεις που εμπνέονται από τις κατάλληλες αρχές και κανόνες που ήδη προβλέπονται για τη σύσταση της ευρωπαϊκής εταιρείας.

Ακόμη, προστατεύονται, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία, τα συμφέροντα των πιστωτών, των ομολογιούχων, των κομιστών τίτλων άλλων από τις μετοχές, των εταίρων της μειοψηφίας και των εργαζομένων, όσον αφορά τα δικαιώματα πέραν εκείνων της συμμετοχής στην εταιρεία, απέναντι σε καθεμία από τις εταιρείες που συγχωνεύονται. Χρήσιμο είναι να αναφερθεί σ' αυτό το πλαίσιο η οδηγία 2001/23/ΕΚ του Συμβουλίου, της 12ης Μαρτίου 2001, σχετικά με την προστασία των εργαζομένων σε περίπτωση μεταβίβασης επιχείρησης [5], η οδηγία 2002/14/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαρτίου 2002, για τη δημιουργία ενός γενικού πλαισίου ενημέρωσης και διαβουλεύσεων με τους εργαζόμενους εντός της Ευρωπαϊκής Κοινότητας [6], καθώς και η οδηγία 94/45/ΕΚ του Συμβουλίου, της 22ας Σεπτεμβρίου 1994 [7] και η οδηγία 97/74/ΕΚ του Συμβουλίου της 15ης Δεκεμβρίου 1997 [8], οι οποίες αναφέρονται, και οι δύο, στη σύσταση μιας ευρωπαϊκής επιτροπής επιχειρήσεων ή μιας διαδικασίας εντός των επιχειρήσεων κοινοτικών διαστάσεων και των ομίλων επιχειρήσεων ευρωπαϊκών διαστάσεων με σκοπό την ενημέρωση και τις διαβουλεύσεις με τους εργαζόμενους. Οι οδηγίες αυτές αναφέρονται και στις εταιρείες που προκύπτουν από διασυνοριακή συγχώνευση.

[5] ΕΕ L 82 της 22.3.2001, σ. 16.

[6] ΕΕ L 80 της 23.3.2002, σ. 29.

[7] ΕΕ L 254 της 30.9.1994, σ. 1.

[8] ΕΕ L 10 της 16.1.1988, σ. 22.

Η παρούσα οδηγία, όπως και άλλα παρόμοια νομικά μέσα [9], δεν προδικάζει την εφαρμογή της νομοθεσίας για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων, τόσο σε κοινοτικό επίπεδο [10] όσο και σε επίπεδο κρατών μελών.

[9] Τρίτη οδηγία του Συμβουλίου (78/855/ΕΟΚ) σχετικά με τη συγχώνευση ανωνύμων εταιρειών (ΕΕ L 295 της 20.10.1978, σ. 36).

[10] Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 4064/89 του Συμβουλίου, σχετικά με τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων (ΕΕ L 395 της 30.12.1989, σ. 1), διορθωτικό στην ΕΕ L 257 της 21.9.1990, σ. 13. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1310/97 (ΕΕ L 180 της 9.7.1997, σ. 1), διορθωτικό στην ΕΕ L 40 της 13.2.1998, σ. 17.

3.3. Η συμμετοχή των εργαζομένων υπό το πρίσμα της εναρμόνισης του δικαίου των εταιρειών

Η συμμετοχή των εργαζομένων στην εταιρεία που προκύπτει από τη διασυνοριακή συγχώνευση, ζήτημα που προκάλεσε την εμπλοκή της αρχικής πρότασης του 1984, ρυθμίζεται από την παρούσα πρόταση οδηγίας με σκοπό την υλοποίηση της ελευθερίας εγκατάστασης.

Ο κυριότερος φόβος ως προς τη διασυνοριακή συγχώνευση ήταν μήπως εταιρείες των κρατών μελών εκτρέψουν τη διαδικασία αυτή από το αντικείμενό της, στην περίπτωση όπου, γνωρίζοντας τη συμμετοχή των εργαζομένων, οι εταιρείες αυτές πιθανώς θα προσπαθούσαν να την αποφύγουν μέσω διασυνοριακών συγχωνεύσεων.

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2157/2001 και η οδηγία 2001/86/ΕΚ έδωσαν μια λύση, η οποία μπορεί, κατ' αναλογία, να χρησιμοποιηθεί επωφελώς και για την επίτευξη της εναρμόνισης του δικαίου των εταιρειών, δυνάμει του άρθρου 44 παρ. 2 στοιχείο στ) της Συνθήκης ΕΚ, η οποία αποτελεί και το αντικείμενο της παρούσας οδηγίας.

Πάντως, το πλαίσιο εντός του οποίου εγγράφονται ο κανονισμός και η οδηγία για την ευρωπαϊκή εταιρεία είναι διαφορετικό από εκείνο της εφαρμογής της παρούσας οδηγίας. Λόγω του κοινοτικού χαρακτήρα της, η ευρωπαϊκή εταιρεία δεν υπόκειται στους εθνικούς κανόνες που ισχύουν, εφόσον συντρέχει περίπτωση, για την υποχρεωτική συμμετοχή των εργαζομένων στο κράτος μέλος εγκατάστασης. Αντίθετα, οι εταιρείες που θα προκύπτουν από διασυνοριακές συγχωνεύσεις κατά την παρούσα οδηγία θα είναι εταιρείες υπαγόμενες στη νομοθεσία ενός από τα κράτη μέλη. Οι εταιρείες αυτές θα εξακολουθούν, λοιπόν, να υπάγονται στους κανόνες υποχρεωτικής συμμετοχής που ισχύουν στο οικείο κράτος μέλος. Ωστόσο, θα είναι δυνατόν, μετά τη διασυνοριακή συγχώνευση, η εταιρική έδρα της εταιρείας που προκύπτει από τη συγχώνευση να ορίζεται σε κράτος μέλος που δεν διαθέτει τέτοιους κανόνες, ενώ μία ή περισσότερες εταιρείες που έλαβαν μέρος στη συγχώνευση υπάγονταν σε τέτοιους κανόνες πριν από τη συγχώνευση. Στην περίπτωση αυτή, προβλέπεται η επέκταση και στις εταιρείες που εμπίπτουν στην παρούσα οδηγία η προστασία των κεκτημένων δικαιωμάτων σε ό,τι αφορά τη συμμετοχή, όπως η προστασία αυτή παρέχεται μέσω του κανονισμού και της οδηγίας περί ευρωπαϊκής εταιρείας. Η προστασία των κεκτημένων δικαιωμάτων συμμετοχής δικαιολογείται πλήρως σ' αυτήν την τελευταία περίπτωση. Στις υπόλοιπες περιπτώσεις, δηλαδή στις περιπτώσεις όπου η εθνική νομοθεσία του κράτους μέλους στο οποίο εντάσσεται η εταιρεία που προκύπτει από τη συγχώνευση περιλαμβάνει κανόνες για την υποχρεωτική συμμετοχή των εργαζομένων, η συγκεκριμένη αυτή προστασία δεν είναι απαραίτητη, δεδομένου ότι η νέα εταιρεία θα υπόκειται στους κανόνες αυτούς.

4. Παρατηρησεισ επι των αρθρων

Το άρθρο 1 περιλαμβάνει τους ορισμούς που χρειάζονται για το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας. Ο ορισμός της συγχώνευσης με απορρόφηση και της συγχώνευσης με σύσταση νέας εταιρείας λαμβάνεται από την οδηγία 90/434/ΕΟΚ, η οποία αναφέρεται και στη συγχώνευση εταιρειών διαφορετικών κρατών μελών, καθώς και άλλων εταιρειών πέραν των ανωνύμων [11]. Ο ορισμός αυτός είναι σύμφωνος με εκείνον που περιλαμβάνεται στην οδηγία 78/855/ΕΟΚ για τις εσωτερικές συγχωνεύσεις ανωνύμων εταιρειών. Το πεδίο εφαρμογής καλύπτει όλες τις κοινοτικές κεφαλαιουχικές εταιρείες οι οποίες, σύμφωνα με τη γενικώς ισχύουσα αντίληψη στα κράτη μέλη, χαρακτηρίζονται από το γεγονός ότι διαθέτουν νομική προσωπικότητα και χωριστά εταιρικά περιουσιακά στοιχεία, τα οποία είναι και τα μόνα που καλύπτουν τυχόν οφειλές της εταιρείας. Το πεδίο εφαρμογής είναι εδώ ευρύτερο εκείνου της οδηγίας 78/855/ΕΟΚ, δεδομένου ότι δεν περιορίζεται στις ανώνυμες εταιρείες, αλλά καλύπτει όλες τις κεφαλαιουχικές εταιρείες.

[11] ΕΕ L 295 της 20.10.1978, σ. 36.

Το άρθρο 2 σκοπό έχει να προσδιορίσει τη νομοθεσία που εφαρμόζεται, σε περίπτωση διασυνοριακής συγχώνευσης, για καθεμία από τις εταιρείες που συγχωνεύονται. Εκτός αντίθετης διάταξης της παρούσας οδηγίας, δικαιολογούμενης από τον διασυνοριακό χαρακτήρα της συγχώνευσης, καθεμία από τις εταιρείες εξακολουθεί να υπάγεται στην οικεία εθνική νομοθεσία περί εσωτερικών συγχωνεύσεων.

Όσον αφορά την προστασία των εργαζομένων, η διασυνοριακή συγχώνευση εξακολουθεί να υπάγεται, σε ό,τι αφορά τα δικαιώματα πέραν εκείνων της συμμετοχής στην απορροφούσα εταιρεία ή στη νέα εταιρεία που προκύπτει από τη συγχώνευση, στις κατάλληλες διατάξεις που εφαρμόζονται στα κράτη μέλη, και όπως αυτές εναρμονίζονται ιδίως με την οδηγία 2001/23/ΕΚ του Συμβουλίου της 12ης Μαρτίου 2001, σχετικά με την προστασία των εργαζομένων σε περίπτωση μεταβίβασης επιχείρησης, με την οδηγία 2002/14/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαρτίου 2002, για τη δημιουργία ενός γενικού πλαισίου για την ενημέρωση και τις διαβουλεύσεις με τους εργαζόμενους εντός της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και με τις οδηγίες 94/45/ΕΚ και 97/74/ΕΚ, σχετικά με τη σύσταση ευρωπαϊκής επιτροπής επιχειρήσεων και με την ενημέρωση και τις διαβουλεύσεις με τους εργαζόμενους. Δυνάμει των διατάξεων αυτών, η αλλαγή εργοδότη που προκύπτει με τη συγχώνευση δεν μπορεί να επηρεάσει τη σύμβαση ή τη σχέση εργασίας που υπάρχει κατά την ημερομηνία της συγχώνευσης και μεταβιβάζεται αυτόματα στον νέο εργοδότη. Επίσης, προστατεύονται, μετά τη συγχώνευση, όλα τα κεκτημένα δικαιώματα των εργαζομένων που απορρέουν από συλλογική σύμβαση, καθώς και τα δικαιώματά τους σε παροχές γήρατος, αναπηρίας ή επιζώντων που προβλέπονται από σύννομα καθεστώτα κοινωνικής ασφάλισης.

Το άρθρο 3 απαριθμεί τα στοιχεία που πρέπει να περιλαμβάνονται στο σχέδιο διασυνοριακής συγχώνευσης. Επαναλαμβάνει τα στοιχεία που έχουν ήδη εναρμονισθεί με την οδηγία 78/855 ΕΟΚ, για τις εσωτερικές συγχωνεύσεις ανωνύμων εταιρειών, όπως αυτά συμπληρώνονται, όπως στην περίπτωση της ευρωπαϊκής εταιρείας, με επιπλέον στοιχεία δικαιολογούμενα από τον διασυνοριακό χαρακτήρα της συγχώνευσης. μεταξύ αυτών αναφέρονται η επωνυμία και η έδρα της νέας εταιρείας. Ο τόπος της εταιρικής έδρας προσδιορίζει και τη νομοθεσία που θα ισχύει για τη νέα εταιρεία, και τούτο αποτελεί σημαντικό στοιχείο για όλους τους ενδιαφερόμενους, μεταξύ των οποίων και οι πιστωτές. Ακόμη, το σχέδιο συγχώνευσης πρέπει να περιλαμβάνει και πληροφορίες για τους κανόνες συμμετοχής των εργαζομένων στη λήψη των αποφάσεων της εταιρείας που θα προκύψει από τη διασυνοριακή συγχώνευση.

Το άρθρο 4 αναφέρεται στη δημοσιοποίηση του σχεδίου διασυνοριακής συγχώνευσης και στα στοιχεία που πρέπει να δημοσιεύονται υποχρεωτικά.

Το άρθρο 5 επαναλαμβάνει τη δυνατότητα, την οποία ήδη ανέφεραν η οδηγία 78/855/ΕΟΚ, περί εσωτερικής συγχώνευσης ανωνύμων εταιρειών, και ο κανονισμός (EK) αριθ. 2157/2001, περί ευρωπαϊκής εταιρείας, να προβλέπεται μία και μοναδική πραγματογνωμοσύνη, προοριζόμενη για όλους τους εταίρους.

Το άρθρο 6 θεσπίζει την υποχρέωση έγκρισης του σχεδίου διασυνοριακής συγχώνευσης από τη γενική συνέλευση. Η υποχρέωση αυτή ισχύει και για την εσωτερική συγχώνευση ανωνύμων εταιρειών, καθώς και για τη σύσταση ευρωπαϊκής εταιρείας με συγχώνευση.

Τα άρθρα 7 και 8 ρυθμίζουν τον έλεγχο νομιμότητας της διασυνοριακής συγχώνευσης. Εμπνέονται δε από τις αντίστοιχες αρχές και τεχνικές του κανονισμού (EK) αριθ. 2157/2001, περί ευρωπαϊκής εταιρείας.

Το άρθρο 9 θεσπίζει για τα κράτη μέλη την υποχρέωση να προβλέπουν την ημερομηνία έναρξης της ισχύος της διασυνοριακής συγχώνευσης. Προβλέπεται να ισχύει η ημερομηνία που προβλέπεται από την εθνική νομοθεσία του κράτους μέλους στο οποίο εντάσσεται η απορροφούσα εταιρεία, σε περίπτωση διασυνοριακής συγχώνευσης με απορρόφηση, ή η νέα εταιρεία σε περίπτωση διασυνοριακής συγχώνευσης με σύσταση νέας εταιρείας. Η ημερομηνία αυτή πρέπει να έπεται όλων των ελέγχων που πραγματοποιούνται σε όλες τις εταιρείες που μετέχουν στη συγχώνευση.

Το άρθρο 10 αναφέρεται στην υποχρεωτική δημοσιοποίηση της πραγματοποίησης της διασυνοριακής συγχώνευσης, με πηγή έμπνευσης τις αντίστοιχες διατάξεις του άρθρου 3 της οδηγίας 68/151/ΕΟΚ, σχετικά με τις εγγυήσεις που απαιτούνται για την προστασία των συμφερόντων των εταίρων και των τρίτων [12], το οποίο ρυθμίζει τη δημοσιοποίηση όλων των βασικών πράξεων που αφορούν τις κεφαλαιουχικές εταιρείες.

[12] ΕΕ L 65 της 14.3.1968, σ. 8.

Το άρθρο 11 εμπνέεται από τα άρθρα 19 και 23 της οδηγίας 78/855/ΕΟΚ, τα οποία εναρμονίζουν τις επιπτώσεις της εσωτερικής συγχώνευσης στις ανώνυμες εταιρείες.

Το άρθρο 12 εμπνέεται από το άρθρο 29 του κανονισμού (EK) αριθ. 2157/2001, σύμφωνα με το οποίο δεν είναι πλέον δυνατόν να κηρύσσεται άκυρη μια συγχώνευση μετά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος της, έτσι ώστε να εξασφαλίζεται πλήρης ασφάλεια για όλους τους τρίτους που ενδιαφέρονται για τη διασυνοριακή συγχώνευση εντός των διαφόρων εμπλεκόμενων κρατών μελών. Και πράγματι, θα ήταν πολύ επικίνδυνο για τους τρίτους, οι οποίοι υπάγονται στη νομοθεσία διαφορετικών κρατών μελών, να έχουν να αντιμετωπίσουν την ακύρωση μιας συγχώνευσης αφού θα έχουν ολοκληρωθεί επιτυχώς όλοι οι έλεγχοι που προβλέπονται σε καθένα από τα εμπλεκόμενα κράτη μέλη.

Το άρθρο 13 σκοπό έχει την απλοποίηση της διαδικασίας της διασυνοριακής συγχώνευσης στην περίπτωση της συγχώνευσης δύο εταιρειών από τις οποίες η απορροφούσα κατέχει ήδη όλους ή τους περισσότερους τίτλους της απορροφούμενης εταιρείας, οπότε και ανάλογα δικαιώματα ψήφου στη γενική συνέλευση της απορροφούμενης εταιρείας. Στην περίπτωση αυτή, είναι αλήθεια ότι ορισμένες πράξεις είναι δυνατόν να αποφεύγονται.

Το άρθρο 14 αναφέρεται στη συμμετοχή των εργαζομένων στους κόλπους της εταιρείας που προκύπτει από τη διασυνοριακή συγχώνευση, οσάκις η συγχώνευση αυτή εμπεριέχει κινδύνους ως προς την προστασία των δικαιωμάτων συμμετοχής. Το άρθρο 14 αφορά μόνον την περίπτωση που μια από τις συγχωνευόμενες εταιρείες εφαρμόζει σύστημα συμμετοχής των εργαζομένων, είτε υποχρεωτικό είτε προαιρετικό, και η νομοθεσία του Κράτους Μέλους στο οποίο η εταιρεία που προκύπτει από την συγχώνευση έχει την εταιρική της έδρα δεν επιβάλλει την υποχρεωτική συμμετοχή των εργαζομένων. Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, η εθνική νομοθεσία που εφαρμόζεται στην εταιρεία που προκύπτει από την συγχώνευση καθορίζει τους κανόνες της συμμετοχής των εργαζομένων. Το άρθρο 14 αντανακλά την ισορροπία που επιτεύχθηκε στο πλαίσιο του καταστατικού της ευρωπαϊκής εταιρείας, και ιδιαίτερα την διαδικασία διαπραγμάτευσης η οποία επιτρέπει στα ενδιαφερόμενα μέρη να διαπραγματεύονται την εφαρμογή συστήματος συμμετοχής των εργαζομένων. Για το λόγο αυτό, το άρθρο 14 ενσωματώνει, δια παραπομπής, τις διατάξεις της οδηγίας 2001/86/ΕΚ και το τρίτο Μέρος του παραρτήματος που αφορούν ειδικά τις συγχωνεύσεις. Κατά συνέπεια, μόνον στην περίπτωση που οι συγχωνευόμενες εταιρείες δεν επιτύχουν λύση μέσω διαπραγματεύσεων, θα επεκταθεί στην εταιρεία που θα δημιουργηθεί από την συγχώνευση το σύστημα συμμετοχής των εργαζομένων το οποίο επιτυγχάνει την καλύτερη προστασία των κεκτημένων δικαιωμάτων των εργαζομένων και το οποίο ήδη υφίσταται σε μία από τις συγχωνευόμενες εταιρείες.

Τα άρθρα 15 και 16 περιέχουν τις συνήθεις τελικές διατάξεις σχετικά με την εφαρμογή, την έναρξη της ισχύος και τους αποδέκτες της οδηγίας.

2003/0277 (COD)

Πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τις διασυνοριακές συγχωνεύσεις κεφαλαιουχικών εταιρειών (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας. υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 44 παρ. 1,

την πρόταση της Επιτροπής [13],

[13] ΕΕ C [...] της [...], σ. [...].

τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής [14],

[14] ΕΕ C [...] της [...], σ. [...].

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών [15],

[15] ΕΕ C [...] της [...], σ. [...].

ενεργώντας σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 251 της Συνθήκης,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Οι ανάγκες συνεργασίας και ομαδοποίησης των εταιρειών διαφορετικών κρατών μελών και οι δυσχέρειες που συναντά, σε νομοθετικό και διοικητικό επίπεδο, η πραγματοποίηση διασυνοριακών συγχωνεύσεων εταιρειών στους κόλπους της Κοινότητας, καθιστούν αναγκαία, για την εξασφάλιση της ολοκλήρωσης και της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς, την πρόβλεψη κοινοτικών διατάξεων για τη διευκόλυνση της πραγματοποίησης διασυνοριακών συγχωνεύσεων μεταξύ κεφαλαιουχικών εταιρειών διαφόρων μορφών κατά τις νομοθεσίες διαφορετικών κρατών μελών.

(2) Δεδομένου ότι οι προαναφερόμενοι στόχοι δεν μπορούν να επιτευχθούν σε επαρκή βαθμό από τα κράτη μέλη, διότι πρόκειται για τη θέσπιση κανονιστικών διατάξεων με κοινά στοιχεία εφαρμοστέα σε διεθνικό επίπεδο, οπότε μπορούν, λόγω της κλίμακας και των επιπτώσεων της προτεινόμενης δράσης, να πραγματοποιηθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο, η Κοινότητα μπορεί να λάβει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, η οποία καθιερώνεται με το άρθρο 5 της Συνθήκης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, η οποία εκτίθεται στο ως άνω άρθρο, η παρούσα οδηγία δεν υπερβαίνει ό,τι είναι αναγκαίο για την επίτευξη των προαναφερόμενων στόχων.

(3) Για να διευκολύνονται οι διασυνοριακές συγχωνεύσεις, είναι σκόπιμο να προβλεφθεί ότι, εάν η παρούσα οδηγία δεν προβλέπει διαφορετικά, κάθε εταιρεία που μετέχει στη συγχώνευση, καθώς και κάθε τρίτος ενδιαφερόμενος, εξακολουθεί να υπάγεται στις διατάξεις της εθνικής νομοθεσίας στην οποία υπάγεται αρχικά η εταιρεία, διατάξεις οι οποίες εφαρμόζονται και σε περίπτωση συγχώνευσης με άλλες εταιρείες υπαγόμενες στην ίδια νομοθεσία.

(4) Το κοινό σχέδιο διασυνοριακής συγχώνευσης πρέπει να υλοποιείται υπό τους ίδιους όρους για όλες τις εμπλεκόμενες εταιρείες στα διάφορα κράτη μέλη. Ως εκ τούτου, πρέπει να διευκρινισθεί το κατ' ελάχιστον περιεχόμενο αυτού του κοινού σχεδίου, οι δε εμπλεκόμενες εταιρείες είναι ελεύθερες να συμφωνούν και για άλλα στοιχεία του σχεδίου.

(5) Για την προστασία των συμφερόντων τόσο των εταίρων όσο και των τρίτων, σκόπιμο είναι, για καθεμία από τις εταιρείες που συγχωνεύονται, τόσο το σχέδιο συγχώνευσης όσο και η υλοποίηση της συγχώνευσης να αποτελούν το αντικείμενο δημοσιοποίησης, η οποία πραγματοποιείται μέσω του κατάλληλου δημόσιου βιβλίου εγγραφών.

(6) Η νομοθεσία όλων των κρατών μελών προβλέπει τη σύνταξη έκθεσης σχετικά με το σχέδιο συγχώνευσης, η οποία συντάσσεται από έναν ή περισσότερες εμπειρογνώμονες για καθεμία από τις εταιρείες που συγχωνεύονται σε εθνικό επίπεδο. Για να περιορίζονται τα έξοδα των εμπειρογνωμόνων στο πλαίσιο διασυνοριακής συγχώνευσης, ενδείκνυται να προβλέπεται η δυνατότητα σύνταξης μιας και μόνο έκθεσης, η οποία να προορίζεται για όλους τους εταίρους των εταιρειών που μετέχουν στη διασυνοριακή συγχώνευση. Το κοινό σχέδιο διασυνοριακής συγχώνευσης πρέπει να εγκρίνεται από τη γενική συνέλευση καθεμιάς από τις εμπλεκόμενες εταιρείες.

(7) Για να διευκολύνονται οι διασυνοριακές συγχωνεύσεις, ενδείκνυται να προβλέπεται ότι ο έλεγχος της ολοκλήρωσης και της νομιμότητας της διαδικασίας λήψης των αποφάσεων καθεμιάς από τις εταιρείες που συγχωνεύονται πραγματοποιείται από την οικεία εθνική αρχή για καθεμία από τις εταιρείες, ενώ ο έλεγχος της ολοκλήρωσης και της νομιμότητας της υλοποίησης της συγχώνευσης πραγματοποιείται από την εθνική αρχή της εταιρείας που προκύπτει από τη συγχώνευση. Αυτή η εθνική αρχή μπορεί να είναι δικαστήριο, συμβολαιογράφος ή κάθε άλλη αρμόδια αρχή που ορίζεται από το αντίστοιχο κράτος μέλος. Εξάλλου, είναι αναγκαίο να καθορίζεται, ανάλογα με ποια εθνική νομοθεσία προσδιορίζεται η ημερομηνία κατά την οποία αρχίζει να ισχύει η συγχώνευση, ενδείκνυται δε η νομοθεσία αυτή να είναι εκείνη στην οποία υπάγεται η εταιρεία που προκύπτει από τη συγχώνευση.

(8) Για την προστασία των συμφερόντων των εταίρων και των τρίτων, ενδείκνυται να αναφέρονται οι νομικές επιπτώσεις της διασυνοριακής συγχώνευσης, και τούτο κατά περίπτωση, δηλαδή ανάλογα με το αν η εταιρεία που προκύπτει από τη συγχώνευση είναι εταιρεία απορροφούσα ή νέα εταιρεία. Με μέλημα την ασφάλεια δικαίου, ενδείκνυται να απαγορεύεται η κήρυξη ακυρότητας μιας διασυνοριακής συγχώνευσης μετά την ημερομηνία κατά την οποία αρχίζει να ισχύει η συγχώνευση.

(9) Η παρούσα οδηγία δεν προδικάζει την εφαρμογή της νομοθεσίας για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων, τόσο σε κοινοτικό επίπεδο [16] όσο και σε επίπεδο κρατών μελών.

[16] Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 4064/89 του Συμβουλίου, σχετικά με τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων (ΕΕ L 395 της 30.12.1989, σ. 1), διορθωτικό στην ΕΕ L 257 της 21.9.1990, σ. 13. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1310/97 (ΕΕ L 180 της 9.7.1997, σ. 1), διορθωτικό στην ΕΕ L 40 της 13.2.1998, σ. 17.

(10) Τα δικαιώματα των εργαζομένων πέραν των δικαιωμάτων συμμετοχής εξακολουθούν να ρυθμίζονται σύμφωνα με τις διατάξεις των κρατών μελών που προβλέπονται στην οδηγία 98/59/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 1998, σχετικά με τη σύγκλιση των νομοθεσιών των κρατών μελών που αναφέρονται στις ομαδικές απολύσεις [17], στην οδηγία 2001/23/ΕΚ του Συμβουλίου, της 12ης Μαρτίου 2001, σχετικά με την προστασία των εργαζομένων σε περίπτωση μεταβίβασης επιχειρήσεων [18], στην οδηγία 2002/14/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαρτίου 2002, για τη δημιουργία ενός γενικού πλαισίου ενημέρωσης και διαβουλεύσεων με τους εργαζόμενους εντός της Ευρωπαϊκής Κοινότητας [19], καθώς και στην οδηγία 94/45/ΕΚ του Συμβουλίου, της 22ας Σεπτεμβρίου 1994 [20], σχετικά με τη σύσταση ευρωπαϊκής επιτροπής επιχειρήσεων, ή μιας διαδικασίας στους κόλπους των επιχειρήσεων κοινοτικών διαστάσεων και των ομίλων επιχειρήσεων κοινοτικών διαστάσεων, με σκοπό την ενημέρωση και τις διαβουλεύσεις με τους εργαζόμενους.

[17] ΕΕ L 225, της 12.8.1998, σ. 16.

[18] ΕΕ L. 61, της 5.3.1977, σ. 26.

[19] ΕΕ L 80, της 23.3.2002, σ.29.

[20] ΕΕ L 254, της 30.9.1994, σ. 64. Οδηγία τροποποιηθείσα με την οδηγία 97/74/ΕΚ (ΕΕ L 10, της 16.1.1998, σ. 22).

(11) Εάν τουλάχιστον μία από τις εταιρείες που μετέχουν στη διασυνοριακή συγχώνευση διέπεται από κανόνες υποχρεωτικής συμμετοχής των εργαζομένων, η δε εθνική νομοθεσία του κράτους μέλους όπου τοποθετείται η εταιρική έδρα της εταιρείας που προκύπτει από τη συγχώνευση δεν επιβάλλει εφαρμογή στην εταιρεία αυτή των προαναφερόμενων κανόνων, ενδείκνυται να ρυθμίζεται η συμμετοχή των εργαζομένων στην εταιρεία που προκύπτει από τη διασυνοριακή συγχώνευση, καθώς και ο ρόλος τους κατά τον καθορισμό των αντίστοιχων δικαιωμάτων. Προς τούτο, καλό είναι αντληθεί έμπνευση από τις αρχές και τους κανόνες που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2157/2001 του Συμβουλίου, της 8ης Οκτωβρίου 2001, σχετικά με το καταστατικό της ευρωπαϊκής εταιρείας [21], καθώς και στην οδηγία 2001/86/ΕΚ του Συμβουλίου, της 8ης Οκτωβρίου 2001, για τη συμπλήρωση του καταστατικού της ευρωπαϊκής εταιρείας [22],

[21] ΕΕ L 294, της 10.11.2001, σ. 1.

[22] ΕΕ L 294, της 10.11.2001, σ.22.

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας:

- ως "συγχώνευση" νοείται η πράξη με την οποία:

α) μία ή περισσότερες εταιρείες μεταβιβάζουν, συνεπεία και κατά τη διάλυσή τους χωρίς εκκαθάριση, όλα τα περιουσιακά τους στοιχεία, του ενεργητικού και του παθητικού, σε άλλη, προϋπάρχουσα εταιρεία - την απορροφούσα εταιρεία -, μέσω της διάθεσης στους εταίρους τίτλων ή μεριδίων του εταιρικού κεφαλαίου της άλλης εταιρείας και, ενδεχομένως, εξοφλητικού ποσού σε μετρητά μέχρι το 10% της ονομαστικής αξίας ή, ελλείψει ονομαστικής αξίας, της λογιστικής αξίας αυτών των τίτλων ή μεριδίων. ή

β) δύο ή περισσότερες εταιρείες μεταβιβάζουν, συνεπεία και κατά τη διάλυσή τους χωρίς εκκαθάριση, όλα τα περιουσιακά τους στοιχεία, του ενεργητικού και του παθητικού, σε εταιρεία την οποία συνιστούν - τη νέα εταιρεία -, μέσω της διάθεσης στους εταίρους τίτλων ή μεριδίων του εταιρικού κεφαλαίου της νέας εταιρείας και, ενδεχομένως, εξοφλητικού ποσού σε μετρητά μέχρι το 10% της ονομαστικής αξίας ή, ελλείψει ονομαστικής αξίας, της λογιστικής αξίας αυτών των τίτλων ή μεριδίων. ή

γ) μια εταιρεία μεταβιβάζει, συνεπεία και κατά τη διάλυσή τους χωρίς εκκαθάριση, όλα τα περιουσιακά της στοιχεία, του ενεργητικού και του παθητικού, στην εταιρεία που κατέχει όλους τους τίτλους ή μερίδια του εταιρικού της κεφαλαίου.

- ως "διασυνοριακή συγχώνευση" νοείται η συγχώνευση, κατά την έννοια της πρώτης ως άνω περίπτωσης, η οποία αφορά κεφαλαιουχικές εταιρείες που έχουν συσταθεί σύμφωνα με τη νομοθεσία κράτους μέλους και των οποίων η εταιρική έδρα, οι κεντρικές διοικητικές υπηρεσίες ή οι κύριες εγκαταστάσεις βρίσκονται εντός της Κοινότητας, εφόσον τουλάχιστον δύο από αυτές υπάγονται στη νομοθεσία διαφορετικών κρατών μελών.

- ως "κεφαλαιουχική εταιρεία" νοείται μια εταιρεία που διαθέτει νομική προσωπικότητα, κατέχει χωριστά περιουσιακά στοιχεία, τα οποία είναι και τα μόνα που καλύπτουν τυχόν οφειλές της εταιρείας, και υπόκειται στην οικεία εθνική νομοθεσία υπό όρους εγγύησης όπως αυτοί προβλέπονται στην οδηγία 68/151/ΕΟΚ του Συμβουλίου [23], με σκοπό την προστασία των συμφερόντων τόσο των εταίρων όσο και των τρίτων.

[23] ΕΕ L 65, της 14.3.1968, σ. 8.

Άρθρο 2

Εκτός αντίθετης διάταξης της παρούσας οδηγίας, κάθε εταιρεία που μετέχει σε διασυνοριακή συγχώνευση, υπάγεται, ως προς τις πράξεις συγχώνευσης, στις διατάξεις της οικείας εθνικής νομοθεσίας που διέπουν τη συγχώνευση μιας τέτοιας εταιρείας με άλλες κεφαλαιουχικές εταιρείες υπαγόμενες στην ίδια εθνική νομοθεσία. Οι διατάξεις αυτές αναφέρονται ιδίως στη διαδικασία λήψης των αποφάσεων που αφορούν τη συγχώνευση και την προστασία των πιστωτών, των ομολογιούχων και των κομιστών τίτλων ή μεριδίων, πέραν των μετοχών, με ειδικά δικαιώματα, καθώς και των εργαζομένων σε ό,τι αφορά τα δικαιώματά τους πέραν εκείνων που διέπονται από το άρθρο 14.

Άρθρο 3

1. Τα κράτη μέλη προβλέπουν ότι κάθε διευθυντικό ή διοικητικό όργανο καθεμιάς από τις συγχωνευόμενες εταιρείες καταρτίζει κοινό σχέδιο διασυνοριακής συγχώνευσης. Το σχέδιο αυτό περιλαμβάνει:

α) τη μορφή, την επωνυμία και την εταιρική έδρα των συγχωνευόμενων εταιρειών, καθώς και τα αντίστοιχα στοιχεία για την εταιρεία που προκύπτει από τη συγχώνευση.

β) τη σχέση ανταλλαγής των τίτλων ή μεριδίων του εταιρικού κεφαλαίου, καθώς και, εφόσον συντρέχει περίπτωση, το ύψος του εξοφλητικού ποσού σε μετρητά.

γ) τις διατυπώσεις παράδοσης των τίτλων ή μεριδίων εταιρικού κεφαλαίου της εταιρείας που προκύπτει από τη συγχώνευση.

δ) την ημερομηνία από την οποία οι τίτλοι ή τα μερίδια εταιρικού κεφαλαίου παρέχουν δικαίωμα συμμετοχής στα κέρδη, καθώς και κάθε ειδικό όρο σχετικά με το δικαίωμα αυτό.

ε) την ημερομηνία από την οποία οι πράξεις των συγχωνευόμενων εταιρειών θεωρούνται από λογιστική άποψη ότι γίνονται για λογαριασμό της εταιρείας που προκύπτει από τη συγχώνευση.

στ) τα δικαιώματα που εγγυάται η εταιρεία που προκύπτει από τη συγχώνευση στους έχοντες ειδικά δικαιώματα εταίρους και στους άλλους κομιστές τίτλων ή μεριδίων του εταιρικού κεγφαλαίου, ή τα μέτρα που προτείνονται γι' αυτούς.

ζ) όλα τα ειδικά πλεονεκτήματα που παρέχονται στους εμπειρογνώμονες που εξετάζουν το σχέδιο συγχώνευσης καθώς και στα μέλη των διοικητικών, διευθυντικών, εποπτικών ή ελεγκτικών οργάνων των συγχωνευόμενων εταιρειών.

η) το καταστατικό της εταιρείας που προκύπτει από τη συγχώνευση.

θ) πληροφορίες για τις διαδικασίες σύμφωνα με τις οποίες καθορίζονται, κατά το άρθρο 14, οι κανόνες που διέπουν τον ρόλο των εργαζομένων στον καθορισμό των δικαιωμάτων τους συμμετοχής στην εταιρεία που προκύπτει από τη συγχώνευση.

2. Πέρα από τα στοιχεία που προβλέπονται στην παράγραφο 1, οι συγχωνευόμενες εταιρείες μπορούν, με κοινή συμφωνία, να προσθέτουν και άλλα στοιχεία στο κοινό σχέδιο συγχώνευσης.

Άρθρο 4

Τα κράτη μέλη προβλέπουν ότι, για καθεμία από τις συγχωνευόμενες εταιρείες, τουλάχιστον τα ακόλουθα στοιχεία πρέπει να αποτελούν το αντικείμενο δημοσιοποίησης, και τούτο τουλάχιστον ένα μήνα πριν από την ημερομηνία σύγκλησης της γενικής συνέλευσης που προβλέπεται στο άρθρο 6. Η δημοσιοποίηση αυτή πραγματοποιείται με τους τρόπους που προβλέπονται από τη νομοθεσία του εκάστοτε κράτους μέλους, σύμφωνα με το άρθρο 3 της οδηγίας 68/151/ΕΟΚ:

α) Μορφή, επωνυμία και εταιρική έδρα των συγχωνευόμενων εταιρειών, καθώς και τα αντίστοιχα στοιχεία για την εταιρεία που προκύπτει από τη συγχώνευση.

β) Το δημόσιο βιβλίο εγγραφών στο οποίο έχουν κατατεθεί οι πράξεις καθεμιάς από τις συγχωνευόμενες εταιρείες, καθώς και ο αντίστοιχος αριθμός μητρώου τους.

γ) Μνεία, για καθεμιά από τις συγχωνευόμενες εταιρείες, των τρόπων με τους οποίους θα ασκούνται τα δικαιώματα των πιστωτών και, εφόσον συντρέχει περίπτωση, των μετόχων της μειοψηφίας των συγχωνευόμενων εταιρειών, καθώς και η διεύθυνση στην οποία μπορούν να ζητηθούν, ανέξοδα, λεπτομερείς πληροφορίες για τους τρόπους άσκησης των δικαιωμάτων αυτών.

Άρθρο 5

1. Για καθεμιά από τις συγχωνευόμενες εταιρείες συντάσσεται έκθεση εμπειρογνωμόνων απευθυνόμενη προς τους εταίρους και διαθέσιμη τουλάχιστον ένα μήνα πριν από την ημερομηνία σύγκλησης της γενικής συνέλευσης κατά το άρθρο 6.

2. Αντί των εμπειρογνωμόνων που ενεργούν για λογαριασμό καθεμιάς από τις συγχωνευόμενες εταιρείες, ένας ή περισσότεροι ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες, οι οποίοι διορίζονται για τον σκοπό αυτόν, κατόπιν κοινής αίτησης των συγχωνευόμενων εταιριών, από δικαστική ή διοικητική αρχή του κράτους μέλους από τη νομοθεσία του οποίου διέπεται μία από τις συγχωνευόμενες εταιρείες ή η μελλοντική εταιρεία, μπορούν να εξετάσουν το σχέδιο διασυνοριακής συγχώνευσης και να συντάξουν ενιαία έκθεση προοριζόμενη για το σύνολο των εταίρων. Ανάλογα με τη νομοθεσία του εκάστοτε κράτους μέλους, οι εμπειρογνώμονες αυτοί μπορεί να είναι νομικά ή φυσικά πρόσωπα, ή και εταιρείες.

Οι εμπειρογνώμονες έχουν το δικαίωμα να ζητούν από καθεμία από τις συγχωνευόμενες εταιρείες κάθε πληροφορία που θεωρούν αναγκαία για την εκπλήρωση της αποστολής τους.

Άρθρο 6

1. Αφού λάβει γνώση της έκθεσης εμπειρογνωμόνων που προβλέπεται στο άρθρο 5, η γενική συνέλευση καθεμιάς από τις συγχωνευόμενες εταιρείες εγκρίνει το κοινό σχέδιο διασυνοριακής συγχώνευσης.

2. Η γενική συνέλευση καθεμιάς από τις συγχωνευόμενες εταιρείες μπορεί να θέσει ως όρο υλοποίησης της διασυνοριακής συγχώνευσης την εκ μέρους της ρητή επικύρωση των τρόπων που αποφασίζονται για τον ρόλο των εργαζομένων στην εταιρεία που προκύπτει από τη συγχώνευση.

Άρθρο 7

1. Κάθε κράτος μέλος ορίζει τις αρχές που είναι αρμόδιες για τον έλεγχο της νομιμότητας της συγχώνευσης κατά το μέρος της διαδικασίας που αναφέρεται σε καθεμιά από τις συγχωνευόμενες εταιρείες που υπάγονται στην αντίστοιχη εθνική νομοθεσία.

2. Σε κάθε εμπλεκόμενο κράτος μέλος, οι αρμόδιες αρχές χορηγούν σε καθεμιά από τις συγχωνευόμενες εταιρείες που υπάγονται στην αντίστοιχη εθνική νομοθεσία πιστοποιητικό με το οποίο βεβαιώνεται κατά τρόπο αδιαμφισβήτητο η ορθή εκτέλεση των πράξεων και των διατυπώσεων που προηγούνται της συγχώνευσης.

Άρθρο 8

Κάθε κράτος μέλος ορίζει τις αρχές που είναι αρμόδιες για τον έλεγχο της νομιμότητας της συγχώνευσης κατά το μέρος της διαδικασίας που αναφέρεται στην υλοποίηση της συγχώνευσης και, εφόσον συντρέχει περίπτωση, στη σύσταση νέας εταιρείας που προκύπτει από τη συγχώνευση, οσάκις η νέα αυτή εταιρεία υπάγεται στην αντίστοιχη εθνική νομοθεσία. Οι ως άνω αρχές ελέγχουν ιδίως αν οι συγχωνευόμενες εταιρείες έχουν εγκρίνει το κοινό σχέδιο διασυνοριακής συγχώνευσης υπό τους ίδιους όρους, και αν οι τρόποι συμμετοχής των εργαζομένων έχουν καθορισθεί σύμφωνα με το άρθρο 14.

Προς τούτο, καθεμία από τις συγχωνευόμενες εταιρείες υποβάλλει στις ως άνω αρχές το πιστοποιητικό που προβλέπεται στο άρθρο 7 παρ. 2, και τούτο εντός έξι μηνών από την ημερομηνία έκδοσής του, καθώς και το κοινό σχέδιο διασυνοριακής συγχώνευσης, αφού τούτο εγκριθεί από τη γενική συνέλευση κατά το άρθρο 6.

Άρθρο 9

Η νομοθεσία του κράτους μέλους στο οποίο εντάσσεται η εταιρία που προκύπτει από τη συγχώνευση ορίζει την ημερομηνία κατά την οποία αρχίζει να παράγει αποτελέσματα η διασυνοριακή συγχώνευση. Η ημερομηνία αυτή πρέπει να είναι μεταγενέστερη των ελέγχων που διενεργούνται κατά το άρθρο 8.

Άρθρο 10

Η νομοθεσία καθενός από τα κράτη μέλη στα οποία εντάσσονταν οι συγχωνευόμενες εταιρείες ορίζει, όσον αφορά την αντίστοιχη επικράτεια, τους τρόπους δημοσιοποίησης της υλοποίησης της διασυνοριακής συγχώνευσης στο δημόσιο βιβλίο εγγραφών, στο οποίο καθεμία από τις εταιρείες αυτές οφείλει να καταθέσει τις σχετικές πράξεις.

Άρθρο 11

1. Η συγχώνευση κατά την έννοια του άρθρου 1 πρώτη περίπτωση στοιχείο α) παράγει, από την ημερομηνία που προβλέπεται στο άρθρο 9, τα ακόλουθα αποτελέσματα:

α) Καθολική μεταβίβαση στην απορροφούσα εταιρία του συνόλου του ενεργητικού και παθητικού καθεμιάς από τις απορροφούμενες εταιρείες.

β) Οι εταίροι της απορροφούμενης εταιρίας γίνονται εταίροι της απορροφούσας εταιρείας.

γ) Η απορροφούμενη εταιρεία παύει να υφίσταται.

2. Η συγχώνευση κατά την έννοια του άρθρου 1 πρώτη περίπτωση στοιχείο β) παράγει, από την ημερομηνία που προβλέπεται στο άρθρο 9, τα ακόλουθα αποτελέσματα:

α) Καθολική μεταβίβαση στη νέα εταιρεία του συνόλου του ενεργητικού και παθητικού καθεμιάς από τις απορροφούμενες εταιρίες.

β) Οι εταίροι των συγχωνευόμενων εταιριών γίνονται εταίροι της νέας εταιρείας.

γ) Οι συγχωνευόμενες εταιρείες παύουν να υφίστανται.

3. Εάν, σε περίπτωση συγχώνευσης εταιρειών που διέπονται από την παρούσα οδηγία, η νομοθεσία κράτους μέλους απαιτεί ιδιαίτερες διατυπώσεις όσον αφορά το δικαίωμα αντίθεσης έναντι τρίτων ως προς τη μεταβίβαση ορισμένων περιουσιακών στοιχείων, δικαιωμάτων και υποχρεώσεων που εισφέρουν οι συγχωνευόμενες εταιρείες, οι διατυπώσεις αυτές τηρούνται από την εταιρεία που προκύπτει από τη συγχώνευση.

Άρθρο 12

Δεν μπορεί να κηρυχθεί άκυρη μια διασυνοριακή συγχώνευση που έχει αρχίσει να παράγει αποτελέσματα σύμφωνα με το άρθρο 9.

Άρθρο 13

1. Οσάκις μια διασυνοριακή συγχώνευση με απορρόφηση πραγματοποιείται από εταιρεία η οποία κατέχει όλους τους τίτλους ή μερίδια εταιρικού κεφαλαίου που παρέχουν δικαίωμα ψήφου στη γενική συνέλευση άλλης, απορροφούμενης, εταιρείας, οι διατάξεις του άρθρου 3 παρ. 1 στοιχεία β) και γ), του άρθρου 5 και του άρθρου 11 παρ. 1 στοιχείο β) δεν έχουν εφαρμογή.

2. Οσάκις μια συγχώνευση με απορρόφηση πραγματοποιείται από εταιρεία η οποία κατέχει το 90% ή περισσότερο, αλλά όχι το σύνολο των τίτλων ή μεριδίων εταιρικού κεφαλαίου που παρέχουν δικαίωμα ψήφου στη γενική συνέλευση άλλης εταιρείας, οι εκθέσεις του διευθυντικού ή διοικητικού οργάνου, οι εκθέσεις ενός ή περισσοτέρων ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων καθώς και τα αναγκαία για το έλεγχο έγγραφα υποβάλλονται μόνο εφόσον απαιτούνται από την εθνική νομοθεσία που διέπει την απορροφούσα εταιρία, ή από την εθνική νομοθεσία που διέπει την απορροφούμενη εταιρία.

Άρθρο 14

Εάν τουλάχιστον μία από τις εταιρείες που μετέχουν στη συγχώνευση διέπεται από κανόνες συμμετοχής των εργαζομένων, η δε εθνική νομοθεσία που εφαρμόζεται στην εταιρεία που προκύπτει από τη συγχώνευση δεν επιβάλλει υποχρεωτική συμμετοχή των εργαζομένων, η συμμετοχή των εργαζομένων στην εταιρεία που προκύπτει από τη συγχώνευση, καθώς και ο ρόλος τους κατά τον καθορισμό των αντίστοιχων δικαιωμάτων ρυθμίζονται από τα κράτη μέλη σύμφωνα με τις αρχές και τους κανόνες που προβλέπονται στο άρθρο 12 παρ. 2, 3 και 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2157/2001, καθώς και στις ακόλουθες διατάξεις της οδηγίας 2001/86/ΕΚ:

α) Άρθρο 3 παρ. 1, 2 και 3, παρ. 4 πρώτο εδάφιο πρώτη περίπτωση, και δεύτερο εδάφιο, παρ. 5, παρ. 6 πρώτο και δεύτερο εδάφιο, και παρ. 7.

β) Άρθρο 4 παρ. 1, παρ. 2 στοιχείο ζ), και παρ. 3.

γ) Άρθρο 5.

δ) Άρθρο 6.

ε) Άρθρο 7 παρ. 1, παρ. 2 πρώτο εδάφιο στοιχείο β), και δεύτερο εδάφιο, και παρ. 3.

στ) Άρθρα 8 έως 12.

ζ) Μέρος 3 του παραρτήματος.

Άρθρο 15

Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που είναι αναγκαίες για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία εντός 18 μηνών από την δημοσίευσή της. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν αμέσως στην Επιτροπή το κείμενο των διατάξεων αυτών, μαζί με πίνακα αντιστοίχισης μεταξύ των διατάξεων αυτών και της παρούσας οδηγίας.

Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις εν λόγω διατάξεις, αυτές περιέχουν παραπομπή στην παρούσα οδηγία, ή συνοδεύονται από παρόμοια παραπομπή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος παραπομπής καθορίζεται από τα κράτη μέλη.

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα μετά την ημέρα δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Άρθρο 16

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες, [...]

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΣΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ, ΚΑΙ ΙΔΙΩΣ ΣΤΙΣ ΜΙΚΡΕΣ ΚΑΙ ΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ (ΜΜΕ)

Τιτλοσ τησ προτασησ

Πρόταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τις διασυνοριακές συγχωνεύσεις κεφαλαιουχικών εταιρειών

Αριθμοσ αναφορασ του εγγραφου

COM(2003) 703

Η προταση

1. Λαμβανομένης υπόψη της αρχής της επικουρικότητας, γιατί είναι αναγκαία στον τομέα αυτόν η θέσπιση κοινοτικής νομοθεσίας, και ποιοι είναι οι κυριότεροι στόχοι της;

Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας και την αρχή της αναλογικότητας, όπως αυτές εκτίθενται στο άρθρο 3 Β της Συνθήκης, οι στόχοι της εν λόγω πρότασης, δηλαδή η παροχή της δυνατότητας συγχώνευσης εταιρειών εγκατεστημένων σε διαφορετικά κράτη μέλη, δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς εάν τα κράτη μέλη ενεργούν μεμονωμένα. Και πράγματι, κάθε κράτος μέλος δεν είναι σε θέση να οργανώσει ολόκληρη τη διαδικασία, η οποία έχει διαστάσεις που υπερβαίνουν τα εθνικά του σύνορα. Οι ως άνω στόχοι δεν μπορούν, λοιπόν, να επιτευχθούν παρά μόνο με ενέργειες σε κοινοτικό επίπεδο. Η προτεινόμενη οδηγία περιορίζεται στις κατ' ελάχιστον απαιτήσεις για την επίτευξη των στόχων αυτών, χωρίς να υπερβαίνει ό,τι είναι αναγκαίο για τον σκοπό αυτόν.

Οι επιπτωσεισ στισ επιχειρησεισ

2. Ποιος θα θιγεί από την προτεινόμενη οδηγία;

Το πεδίο εφαρμογής της προτεινόμενης οδηγίας καλύπτει όλες τις κεφαλαιουχικές εταιρείες. Πέρα από τις ανώνυμες εταιρείες (ΑΕ) και τις μετοχικές ετερόρρυθμες εταιρείες, καλύπτει και τις εταιρείες περιορισμένης ευθύνης (ΕΠΕ), καθώς και ενδεχόμενες άλλες μορφές κεφαλαιουχικών εταιρειών που προβλέπονται από τις επιμέρους εθνικές νομοθεσίες με όρους εγγύησης όπως εκείνοι που προβλέπονται στην οδηγία 68/151/ΕΟΚ. Έτσι, η προτεινόμενη οδηγία θα αποβεί προς όφελος πρωτίστως των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ), κατά τον ορισμό που δίδεται στη σύσταση της Επιτροπής της 3ης Απριλίου 1996 [24]. Και πράγματι, λόγω του μεγέθους των και των περιορισμένων κεφαλαίων που διαθέτουν σε σύγκριση με τις μεγάλες επιχειρήσεις, οι ΜΜΕ σπανίως λαμβάνουν τη μορφή της ΑΕ, συνήθως δε της ΕΠΕ. Όμως, οι ΜΜΕ αντιστοιχούν περίπου σε εννέα στις δέκα επιχειρήσεις, σε τρεις στις δέκα θέσεις απασχόλησης και σε λίγο περισσότερο από το ένα πέμπτο της προστιθέμενης αξίας που παράγεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η άρση των εμποδίων στις διασυνοριακές συγχωνεύσεις θα συμβάλει στη διεθνοποίηση της δραστηριότητας των επιχειρήσεων αυτών, όπως συνιστά και η Επιτροπή στο τρίτο πολυετές πρόγραμμά της για τις ΜΜΕ της Ευρωπαϊκής Ένωσης (1997-2000) [25]. Δεν θεσπίζεται καμία διάκριση με γνώμονα τον τομέα δραστηριότητας, το μέγεθος των επιχειρήσεων ή τη γεωγραφική τους θέση.

[24] Βλέπε σύσταση της Επιτροπής (COM(1996) 261 τελικό), της 3ης Απριλίου 1996, σχετικά με τον ορισμό των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων , ΕΕ L 107, της 30.10.1996, σ. 4.

[25] "Πλήρης αξιοποίηση του δυναμικού των ευρωπαϊκών μικρομεσαίων επιχειρήσεων από πλευράς απασχόλησης, ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας" - Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου, η οποία ενεκρίθη από την Επιτροπή στις 20 Μαρτίου 1996, COM(1996) 98 τελικό, ΕΕ C 156, της 31.5.1996, σ. 5.

3. Ποια μέτρα πρέπει να λάβουν οι επιχειρήσεις για να συμμορφωθούν με την προτεινόμενη οδηγία;

Οι εταιρείες που επιθυμούν να συγχωνευθούν πρέπει κατά κύριον λόγο να συντάξουν ένα σχέδιο διασυνοριακής συγχώνευσης και να του δώσουν επαρκή δημοσιότητα σε καθένα από τα εμπλεκόμενα κράτη μέλη. Η γενική συνέλευση καθεμιάς από τις συγχωνευόμενες εταιρείες πρέπει να εγκρίνει το σχέδιο αυτό. Η νομιμότητα της διαδικασίας πρέπει να πιστοποιηθεί από τις αρμόδιες αρχές. Προβλέπονται μέτρα για την προστασία των δικαιωμάτων των πιστωτών και των κομιστών τίτλων. Η υλοποίηση της διασυνοριακής συγχώνευσης πρέπει και αυτή να αποτελεί το αντικείμενο επαρκούς δημοσιοποίησης. Όπως και για την ευρωπαϊκή εταιρεία, επιτρέπεται η σύνταξη μιας ενιαίας έκθεσης εμπειρογνωμόνων, και τούτο είναι σε θέση να περιορίσει τα έξοδα. Τα περισσότερα από τα προτεινόμενα μέτρα υφίστανται ήδη στη νομοθεσία των κρατών μελών που διέπει τις εθνικές συγχωνεύσεις κεφαλαιουχικών εταιρειών, καθώς και στα μέτρα εφαρμογής της οδηγίας 78/855/ΕΟΚ, σχετικά με τις εθνικές συγχωνεύσεις κεφαλαιουχικών εταιρειών. Η ευθύνη της εφαρμογής των προτεινόμενων μέτρων ανήκει κατά κύριον λόγο στα κράτη μέλη.

4. Ποιες είναι οι πιθανές οικονομικές επιπτώσεις της προτεινόμενης οδηγίας;

Οι βασικές διατάξεις της προτεινόμενης οδηγίας αναμένεται να επιτρέψουν στις εταιρείες που επιθυμούν να προβούν σε διασυνοριακή συγχώνευση ουσιαστικό περιορισμό των νομικών και οικονομικών όρων, οι οποίοι σήμερα είναι ιδιαίτερα περίπλοκοι και δαπανηροί. Τα πλεονεκτήματα αυτά αφορούν όλες τις κεφαλαιουχικές εταιρείες, σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, αναμένεται δε να επιδράσουν θετικά στην απασχόληση και στην ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.

5. Η προτεινόμενη οδηγία περιέχει μέτρα με σκοπό τη συνεκτίμηση της ειδικής περίπτωσης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (λιγότερες ή διαφορετικές απαιτήσεις κ.λπ);

Η προτεινόμενη οδηγία είναι κατά κύριον λόγο προσαρμοσμένη στις ΜΜΕ, οι οποίες αντιστοιχούν περίπου σε εννέα στις δέκα επιχειρήσεις, αλλά και οι άλλες επιχειρήσεις θα μπορούν να επωφελούνται υπό τους ίδιους όρους.

Διαβουλευσεισ

6. Η παρούσα πρόταση αποτελεί την κατάλληλη απάντηση στα αιτήματα που έχουν διατυπωθεί από τις επιχειρήσεις εδώ και πολλά χρόνια, ιδίως μετά την εμπλοκή της αρχικής πρότασης του 1984. Τα αιτήματα αυτά επαναφέρονταν τακτικά στο προσκήνιο, μεταξύ άλλων και από την UNICE. Επίσης, και η ομάδα υψηλού επιπέδου εμπειρογνωμόνων στο δίκαιο των εταιρειών των κρατών μελών έχει προβεί σε ευρύτατες διαβουλεύσεις, οι οποίες έχουν δώσει πολλές απαντήσεις και τοποθετήσεις, ιδίως προς επίρρωση της παρούσας πρότασης. Ακόμη, η ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, της 21ης Μαΐου 2003, σχετικά με τον εκσυγχρονισμό του δικαίου των εταιρειών και την ενίσχυση της εταιρικής διακυβέρνησης, αποτέλεσε και αυτή το αντικείμενο σημαντικών διαβουλεύσεων. Υπό τις συνθήκες αυτές, δεν ήταν απαραίτητο να διεξαχθούν και νέες ειδικές διαβουλεύσεις γύρω από το τελικό σχέδιο πρότασης, και τούτο πολύ περισσότερο γιατί θα καθυστερούσαν σημαντικά την έκδοση της παρούσας πρότασης.