[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 11.6.2007

SEC(2007) 819

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

συνοδευτικό στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σχετικά με τις δυνατότητες περαιτέρω βελτίωσης των περιβαλλοντικών επιδόσεων των κινητήρων σκαφών αναψυχής ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ {COM(2007)313}{SEC(2007)770}

1. Εισαγωγή

Η αξιολόγηση αντικτύπου διαμορφώθηκε στο πλαίσιο αναλυτικής διαδικασίας η οποία αποτελούνταν από δύο κύρια στάδια. Στο πρώτο στάδιο, διενεργήθηκε μελέτη απολογισμού για να εξεταστεί η στάθμη της τεχνικής και να καταγραφούν οι αναμενόμενες εξελίξεις όσον αφορά τις τεχνολογίες για τη μείωση της ρύπανσης από τους κινητήρες των σκαφών αναψυχής, καθώς και για να καταρτιστεί συγκεντρωτικός κατάλογος με την ισχύουσα και τη μελλοντική νομοθεσία για τις εκπομπές των σκαφών αναψυχής σε άλλα μέρη του κόσμου. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να καθοριστούν τέσσερα πιθανά σενάρια κανονιστικής ρύθμισης για την περαιτέρω μείωση των εκπομπών των σκαφών αναψυχής. Η έκθεση μελέτης[1] εξετάζει επίσης λεπτομερώς τα άλλα στοιχεία που αναφέρονται στο άρθρο 2 της οδηγίας 2003/44/ΕΚ, τα οποία το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ζήτησαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να λάβει υπόψη στην προαναφερόμενη ανακοίνωση. Το δεύτερο στάδιο της διαδικασίας αξιολόγησης αποτελούνταν από λεπτομερή μελέτη αξιολόγησης του αντικτύπου στην οποία αναλύονταν οι τεχνικές δαπάνες και εντοπιζόταν ο περιβαλλοντικός, οικονομικός και κοινωνικός αντίκτυπος καθενός από τα τέσσερα σενάρια που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο της μελέτης απολογισμού. Το κόστος και τα οφέλη αυτού του αντικτύπου υπολογίστηκαν ποσοτικά και συγκρίθηκαν μέσω ανάλυσης πολλαπλών κριτηρίων με τη χρήση της εναλλακτικής λύσης «καμία αλλαγή πολιτικής» ως βασικής επιλογής για τη σύγκριση. Καθ’ όλη τη διαδικασία αξιολόγησης οι ενδιαφερόμενοι που θα μπορούσαν να επηρεαστούν σημαντικά από τις εξελίξεις στη νομοθεσία για τις εκπομπές των σκαφών αναψυχής στην Ευρωπαϊκή Ένωση ή να συμμετέχουν στις εξελίξεις αυτές διαβουλεύθηκαν ευρέως και στενά με τους αρμόδιους για τη διεξαγωγή της μελέτης. Επιπροσθέτως, η διαδικασία αξιολόγησης συνοδεύθηκε από μια σειρά συνεδριάσεων των ενδιαφερομένων, οι οποίες διοργανώθηκαν από τις υπηρεσίες της Επιτροπής και είχαν σκοπό, μεταξύ άλλων, την ενημέρωση και τη διαβούλευση των άλλων ενδιαφερομένων που εμπλέκονται στην εφαρμογή της οδηγίας σχετικά με τα σκάφη αναψυχής (αρμόδιες αρχές στα κράτη μέλη, οργανισμοί τυποποίησης και οργανώσεις χρηστών, καθώς και κοινοποιημένοι οργανισμοί).

2. Ποιο θέμα αναμένεται να διευθετησει η πολιτική;

Η χρήση σκαφών αναψυχής στην Ευρώπη αυξάνει το περιβαλλοντικό κόστος τόσο με τις εκπομπές καυσαερίων όσο και με τις εκπομπές θορύβου. Στην Ευρώπη, τα σκάφη αναψυχής υπολογίζεται ότι ευθύνονται για το περίπου 0,34% του συνόλου των εκπομπών μονοξειδίου του άνθρακα, για το 0,5% του συνόλου των εκπομπών υδρογονανθράκων και για το 0,1% του συνόλου των εκπομπών οξειδίων του αζώτου (NOx). Αν και οι συγκεντρωτικές εκπομπές των σκαφών αναψυχής είναι χαμηλές σε σύγκριση με εκείνες άλλων πηγών, μπορούν να δημιουργήσουν προβλήματα σε συγκεκριμένες περιοχές οι οποίες παρουσιάζουν υψηλή συγκέντρωση σκαφών αναψυχής σε ορισμένες περιόδους αιχμής (όπως τα σαββατοκύριακα). Η εφαρμογή των ορίων εκπομπών καυσαερίων που θεσπίζονται στην οδηγία 2003/44/ΕΚ θα συμβάλει σημαντικά στη μείωση της ποσότητας των ρύπων που εκλύονται στην ατμόσφαιρα και το νερό από τα σκάφη αναψυχής και, με τον τρόπο αυτό, θα βελτιώσει επίσης την ποιότητα του αέρα και του νερού σε αυτές τις περιοχές. Παρά τα στοιχεία αυτά, στο άρθρο 2 της οδηγίας 2003/44/ΕΚ, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ζητούν από την Επιτροπή να υποβάλει έκθεση σχετικά με τις δυνατότητες περαιτέρω βελτίωσης των περιβαλλοντικών επιδόσεων των κινητήρων των σκαφών αναψυχής.

3. Ποιεσ είναι οι κυριοτερεσ διαθεσιμεσ εναλλακτικεσ λυσεισ σε επιπεδο πολιτικησ;

Η βασική προσέγγιση που ακολουθείται για την επίτευξη του στόχου και τα τέσσερα πιθανά σενάρια κανονιστικής ρύθμισης παρουσιάζονται σχηματικά στο διάγραμμα 1.

Διάγραμμα 1: Συνοπτική παρουσίαση της προσέγγισης αξιολόγησης αντικτύπου που ακολουθήθηκε

4. Ποιοσ ειναι ο αντικτυποσ - θετικοσ και αρνητικοσ - που αναμένεται να έχουν τα τρια διαφορετικα σεναρια;

4.1. Συνοπτική παρουσίαση του οικονομικού και του κοινωνικού αντικτύπου

Σενάριο | Κινητήρες CI (εκατ. €) | Κινητήρες SI (εκατ. €) | Κινητήρες ατομικών σκαφών (εκατ. €) | Σύνολο (εκατ. €) |

1 | 147,4 | 6,4 | 2,0 | 155,8 |

2 | 245,2 | 114,7-127,3 | 5,1 | 365,0–377,6 |

2A | 245,2 | 98,4-111 | 2,0 | 345,6–358,2 |

2B | 150,2 | 98,4-111 | 2,0 | 250,6–263,2 |

Πίνακας 1: Συνοπτική παρουσίαση του ακαθάριστου κόστους συμμόρφωσης (χαμηλότερο-ανώτερο όριο) – (εκατ. €)

Σενάριο | Κινητήρες CI (%) | Κινητήρες SI (%) | Κινητήρες ατομικών σκαφών (%) |

1 | +4,36 | +0,7% | +1,9 |

2 | +10,04 | +10,0% | +4,9 |

2A | +10,04 | +7,7% | +1,9 |

2B | +4,34 | +7,7% | +1,9 |

Πίνακας 2: Συνοπτική παρουσίαση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις τιμές (ποσοστιαία αύξηση στη μοναδιαία τιμή λιανικής πώλησης)

Σενάριο | Κινητήρες CI | Κινητήρες SI | Κινητήρες ατομικών σκαφών | Σύνολο |

1 | -37 | -86 | -6 | -129 |

2 | -85 | -86 | -16 | -187 |

2A | -85 | -86 | -6 | -177 |

2B | -37 | -86 | -6 | -129 |

Πίνακας 3: Συνοπτική παρουσίαση των επιπτώσεων στην απασχόληση (εκτιμώμενος αριθμός άμεσων και έμμεσων απωλειών θέσεων εργασίας)

Επιπτώσεις στον αριθμό θέσεων εργασίας: Όπως προκύπτει από στοιχεία μελέτης περιπτώσεων, οποιαδήποτε περαιτέρω μείωση των ορίων εκπομπών πάνω από τη βασική επιλογή («καμία αλλαγή πολιτικής») θα έθετε σε σοβαρό κίνδυνο το μέλλον των μόνων εξ ολοκλήρου ευρωπαϊκής βάσης ΜΜΕ που κατασκευάζουν εξωλέμβιους κινητήρες, κάτι που θα συνεπαγόταν απώλεια 86 θέσεων εργασίας από ένα εκτιμώμενο σύνολο 320 ισοδύναμων άμεσων και έμμεσων θέσεων πλήρους απασχόλησης που δημιουργούνται από εταιρείες κατασκευής και συναρμολόγησης εξωλέμβιων κινητήρων στην Ιταλία και τη Γαλλία.

4.2. Συνοπτική παρουσίαση της αξιολόγησης του περιβαλλοντικού αντικτύπου

Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης του περιβαλλοντικού αντικτύπου παρουσιάζονται συνοπτικά στον ακόλουθο πίνακα 4, από τον οποίο προκύπτει η δυνατότητα μείωσης των εκπομπών για καθένα από τα τέσσερα σενάρια κανονιστικής ρύθμισης σε σύγκριση με τη βασική επιλογή.

Ατμοσφ. ρύπος → ↓Σενάριο | CO kton/y % | HC + NOx kton/y % | PT kton/y % | Σύνολο kton/y % |

Βασική επιλογή | 153,1 | 40,9 | 0,6 | 194,6 |

Σενάριο 1 | 153,1 0 | 32,7 -20 | 0,4 -33 | 186,2 -4,3 |

Σενάριο 2 | 153,1 0 | 28,2 -31 | 0,4 -33 | 181,7 -6,6 |

Σενάριο 2A | 153,1 0 | 27,4 -33 | 0,4 -33 | 180,9 -7,0 |

Σενάριο 2B | 153,1 0 | 31,5 -23 | 0,4 -33 | 185,0 -5,0 |

Πίνακας 4: Εκτιμώμενη συνολική ποσότητα εκπομπών καυσαερίων των σκαφών αναψυχής στην ΕΕ σε κιλοτόνους/έτος και δυνατότητα μείωσης των εκπομπών (%) για τα σενάρια κανονιστικής ρύθμισης σε σύγκριση με τη βασική επιλογή

4.3. Σύγκριση του αντικτύπου κάθε σεναρίου κανονιστικής ρύθμισης (ανάλυση πολλαπλών κριτηρίων)

Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής για την αξιολόγηση του αντικτύπου, τα τέσσερα σενάρια και η βασική επιλογή συγκρίθηκαν μέσω ανάλυσης πολλαπλών κριτηρίων, με βάση τα εξής κριτήρια: αποτελεσματικότητα (βαθμός επίτευξης του στόχου της μείωσης των εκπομπών), αποδοτικότητα (άμεσο και έμμεσο κόστος συμμόρφωσης) και συνέπεια (αντιστάθμιση θετικών και αρνητικών συνεπειών – λόγος κόστους/οφέλους). Τα αποτελέσματα παρουσιάζονται συνοπτικά στον πίνακα 5.

Κριτήριο→ | Αποτελεσματικότητα (συνολική μείωση των εκπομπών) | Αποδοτικότητα (συνολικό κόστος συμμόρφωσης + κοινωνικό κόστος) | Συνέπεια (κόστος συμμόρφωσης + κοινωνικό κόστος ανά kton/έτος μείωσης των εκπομπών) |

Σενάριο 1 | 8,4 kton/έτος (-4,3%) | +155,5 εκατ. € -129 θέσεις | +18,5 εκατ. € -15,4 θέσεις |

Σενάριο 2 | 12,9 kton/έτος (-6,6%) | +371,3 εκατ. € -187 θέσεις | +28,8 εκατ. € -14,5 θέσεις |

Σενάριο 2A | 13,5 kton/έτος (-7,0%) | +351,9 εκατ. € -177 θέσεις | +26,1 εκατ. € -13,1 θέσεις |

Σενάριο 2B | 9,6 kton/έτος (-5,0%) | +256,9 εκατ. € -129 θέσεις | +26,8 εκατ. € -13,4 θέσεις |

Πίνακας 5: Αποτελέσματα της ανάλυσης πολλαπλών κριτηρίων για τα σενάρια σε σύγκριση με τη βασική επιλογή σε σχετικούς ποσοτικούς όρους

5. Θεση τησ Επιτροπησ και αιτιολογηση

Από τα αποτελέσματα της ανάλυσης πολλαπλών κριτηρίων μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι κάθε σενάριο θα συνεπαγόταν το κοινωνικό κόστος της απώλειας 13 - 15 θέσεων εργασίας για κάθε κιλοτόνο ετήσιας μείωσης της ρύπανσης, σε συνδυασμό με μια σχετικά μικρή δυνατότητα μείωσης (4,3% - 7%) όσον αφορά τη συμβολή των σκαφών αναψυχής στη συνολική ρύπανση.

Δεδομένης της έκκλησης των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων στην άτυπη συνεδρίαση στο Lahti, τον Οκτώβριο του 2006, για τη ανάληψη επείγουσας δράσης σχετικά με τις κλιματικές αλλαγές και δεδομένης της δέσμευσης της Επιτροπής να ηγηθεί αυτής της διαδικασίας, θα πρέπει να καταβληθεί η μέγιστη δυνατή προσπάθεια ώστε να βελτιωθεί περαιτέρω αυτή η δυνατότητα μείωσης. Για την επίτευξη αυτού του σκοπού, θα πρέπει να διερευνηθούν και να αξιολογηθούν περαιτέρω σενάρια τα οποία θα μπορούσαν να βασίζονται στους αυστηρότερους κανόνες για τις εκπομπές των σκαφών αναψυχής οι οποίοι θα συμβαδίζουν με τις τεχνολογικές εξελίξεις και θα εφαρμόζονται ήδη ή θα ενδέχεται να εφαρμοστούν σε άλλα μέρη του κόσμου, π.χ. στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Αυτή η προσέγγιση θα πρέπει να συνυπολογίσει και την ανάγκη των κατασκευαστών κινητήρων της ΕΕ που δραστηριοποιούνται σε μια παγκόσμια αγορά να διατηρούν και να ενισχύουν την ανταγωνιστική θέση τους έναντι των ανταγωνιστών τους από τρίτες χώρες. Κατά την κατάρτιση αυτής της προσέγγισης, θα πρέπει να εξεταστεί προσεκτικά και η ευάλωτη θέση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ) της ΕΕ που δραστηριοποιούνται μόνο στην αγορά της ΕΕ.

Πράγματι, από την αξιολόγηση του κοινωνικού αντικτύπου προκύπτει ότι το κοινωνικό κόστος τυχόν περαιτέρω μέτρων μείωσης των εκπομπών θα βαρύνει ουσιαστικά τις ΜΜΕ που είναι εγκατεστημένες στην ΕΕ. Επιπλέον, τα στοιχεία από τη μελέτη περιπτώσεων αποδεικνύουν ότι η εφαρμογή οποιουδήποτε σεναρίου κανονιστικής ρύθμισης θα έθετε σε σοβαρό κίνδυνο το μέλλον του μόνου κατασκευαστή εξωλέμβιων κινητήρων που είναι πράγματι εγκατεστημένος στην ΕΕ.

Για το λόγο αυτό, ενδέχεται να εξεταστεί η λήψη κατάλληλων συνοδευτικών μέτρων, με σκοπό την επίτευξη της βέλτιστης ισορροπίας μεταξύ της μέγιστης μείωσης των εκπομπών και του ελάχιστου κοινωνικού κόστους. Τα μέτρα αυτά θα μπορούσαν, π.χ., να συνίστανται στην παροχή απαλλαγών για τους μικρούς παραγωγούς, βάσει μηχανισμών που εφαρμόζονται ήδη σε άλλη κοινοτική νομοθεσία.

Θα χρειαστούν περισσότερος χρόνος και περισσότερες μελέτες για να αξιολογηθούν ο αντίκτυπος και η καταλληλότητα αυτής της φιλόδοξης προσέγγισης με σκοπό την ελαχιστοποίηση της συμβολής των μηχανοκίνητων σκαφών αναψυχής στις κλιματικές αλλαγές και την παράλληλη άμβλυνση του συνεπαγόμενου κοινωνικού κόστους και των αρνητικών συνεπειών στην ανταγωνιστικότητα των ΜΜΕ που είναι εγκατεστημένες στην ΕΕ.

6. Συντμήσεις

CO: μονοξείδιο του άνθρακα CI: ανάφλεξη με συμπίεσηHC: υδρογονάνθρακες SI: ανάφλεξη με σπινθήραNOx: οξείδια του αζώτου PT: σωματίδιαΜΜΕ: μικρομεσαίες επιχειρήσειςΟΣΑ: οδηγία σχετικά με τα σκάφη αναψυχής

[1] http://ec.europa.eu/enterprise/maritime/maritime_regulatory/directive_03_44.htm

1. Καθορισμός του στόχου πολιτικής

Διερεύνηση των δυνατοτήτων περαιτέρω βελτίωσης του περιβαλλοντικού αντικτύπου των σκαφών αναψυχής

3. Αξιολόγηση αντικτύπου (τεχνικού, περιβαλλοντικού, οικονομικού και κοινωνικού)

1. Τεχνικός τομέας (Mικρο-)

Ποσοτική/ποιοτική και/ή νομισματοποιημένη αξιολόγηση των εξής:

1α. Τεχνικό κόστος συμμόρφωσης

1β. Τεχνική εφικτότητα συμμόρφωσης

1γ. Ανεπιθύμητες επιπτώσεις συμμόρφωσης

Κατανέμονται ως εξής: ανάφλεξη με συμπίεση (CI), ανάφλεξη με σπινθήρα (SI) (εξωλέμβιοι και εσωλέμβιοι), και ατομικά σκάφη

2.Περιβαλλοντικός τομέας

Ποσοτική/ποιοτική και/ή νομισματοποιημένη αξιολόγηση των εξής:

2α. Εκπομπές NOx

2β. Εκπομπές PT

2γ. Εκπομπές CO

2δ. Εκπομπές HC

2ε. Ανεπιθύμητες επιπτώσεις συμμόρφωσης

Κατανέμονται ως εξής:περιβάλλοντα λιμνών, ακτών και οδών εσωτερικής ναυσιπλοΐας

3. Οικονομικός και κοινωνικός τομέας (Μακρο-)

Ποσοτική/ποιοτική και/ή νομισματοποιημένη αξιολόγηση των εξής:

2α. Οικονομικός αντίκτυπος

2β. Κοινωνικός αντίκτυπος

2γ. Ανεπιθύμητες επιπτώσεις συμμόρφωσης

Κατανέμονται ως εξής: ανάφλεξη με συμπίεση (CI), ανάφλεξη με σπινθήρα (SI) (εξωλέμβιοι και εσωλέμβιοι), και ατομικά σκάφη

Αποτελεσματικότητα

Κριτήριο

Βαθμός επίτευξης του στόχου

Αποδοτικότητα

Κριτήριο

Άμεσο και έμμεσο κόστος συμμόρφωσης (τεχνικό, κοινωνικό και οικονομικό)

Συνέπεια

Κριτήριο

Αντιστάθμιση θετικών και αρνητικών συνεπειών, αντισταθμίσματα και συνέργειες

4. Ανάλυση πολλαπλών κριτηρίων Αποτελεσματικότητα, αποδοτικότητα, συνέπεια

2. Καθορισμός των επιλογών για την επίτευξη του στόχου

Βασική επιλογή «Καμία αλλαγή πολιτικής»: Διατήρηση των ορίων εκπομπών καυσαερίων, όπως ορίζονται στην οδηγία 2003/44/ΕΚ (ΟΣΑ-στάδιο 1).

Σενάριο 1 :- Όλοι οι κινητήρες SI συμμορφώνονται με τα όρια της ΟΣΑ-στάδιο 1 για τους τετράχρονους κινητήρες SI.- Οι κινητήρες CI συμμορφώνονται με τα όρια του σταδίου IIIA όπως ορίζονται στην οδηγία για τα μη οδικά κινητά μηχανήματα (ΜΟΚΜ) για προωστικούς κινητήρες πλοίων εσωτερικής ναυσιπλοΐας (κινητήρες εμπορικών σκαφών). Για τους κινητήρες CI με ισχύ μικρότερη από 37kW, εξακολουθούν να ισχύουν τα όρια της ΟΣΑ-στάδιο 1 για τους κινητήρες CI.

Σενάριο 2 :- Όλοι οι κινητήρες SI συμμορφώνονται με τα όρια εκπομπών HC και NOx, τα οποία βρίσκονται στο 75% των ορίων της ΟΣΑ-στάδιο 1 για τους τετράχρονους κινητήρες SI· τα όρια για τους HC και τις NOx συνδυάζονται ως HC+NOx. Για το CO, εξακολουθούν να εφαρμόζονται τα όρια της ΟΣΑ-στάδιο 1.- Για κινητήρες CI με ισχύ μικρότερη από 18kW, τα όρια της ΟΣΑ-στάδιο 1 θα εξακολουθήσουν να ισχύουν. Για ισχύ μεταξύ 18 kW και 37kW, εφαρμόζονται τα όρια του σταδίου II της ΜΟΚΜ, και για 37kW και άνω, εφαρμόζονται τα όρια του σταδίου IIIA της ΜΟΚΜ που προβλέπονται για γενική χρήση.

Σενάριο 2A :Όπως για το σενάριο 2, αλλά οι κινητήρες SI με ισχύ μικρότερη από 30kW, και όλοι οι κινητήρες ατομικών σκαφών θα πρέπει να συμμορφώνονται με τα όρια της ΟΣΑ-στάδιο 1 για τους τετράχρονους κινητήρες SI.

Σενάριο 2B :Όπως για το σενάριο 2A, αλλά οι κινητήρες CI θα πρέπει να τηρούν τα όρια του σταδίου II της ΜΟΚΜ που προβλέπονται για γενική χρήση.