[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 16.5.2006

SEC(2006) 595

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Έκθεση παρακολούθησης Μαΐου 2006

{COM(2006) 214 τελικό}

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Έκθεση παρακολούθησης Μαΐου 2006

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 4

2. ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ 5

2.1. Γενική αξιολόγηση 13

3. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ 14

3.1. Γενική αξιολόγηση 19

4. ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΠΟΡΡΕΟΥΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΕΙΣ ΠΡΟΣΧΩΡΗΣΗΣ 19

4.1. Κεφάλαια του κεκτημένου 20

4.1.1. Κεφάλαιο 1: Ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών 20

4.1.2. Κεφάλαιο 2: Ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων 21

4.1.3. Κεφάλαιο 3: Ελεύθερη παροχή υπηρεσιών 21

4.1.4. Κεφάλαιο 4: Ελεύθερη κυκλοφορία κεφαλαίων 23

4.1.5. Κεφάλαιο 5 – Εταιρικό δίκαιο 24

4.1.6. Κεφάλαιο 7: Γεωργία 25

4.1.7. Κεφάλαιο 8: Αλιεία 29

4.1.8. Κεφάλαιο 9: Πολιτική μεταφορών 30

4.1.9. Κεφάλαιο 10: Φορολογία 30

4.1.10. Κεφάλαιο 13: Κοινωνική πολιτική και απασχόληση 31

4.1.11. Κεφάλαιο 14: Ενέργεια 34

4.1.12. Κεφάλαιο 15: Βιομηχανική πολιτική 35

4.1.13. Κεφάλαιο 19: Τηλεπικοινωνίες και τεχνολογίες της πληροφορίας 35

4.1.14. Κεφάλαιο 21: Περιφερειακή πολιτική και συντονισμός διαρθρωτικών μέσων 36

4.1.15. Κεφάλαιο 22: Περιβάλλον 38

4.1.16. Κεφάλαιο 23: Προστασία του καταναλωτή και της υγείας 39

4.1.17. Κεφάλαιο 24: Συνεργασία στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων 40

4.1.18. Κεφάλαιο 25:Τελωνειακή ένωση 45

4.1.19. Κεφάλαιο 28:Δημοσιονομικός έλεγχος 46

4.2. Μετάφραση του κεκτημένου στη βουλγαρική γλώσσα 47

4.3. Γενική αξιολόγηση 47

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Οι διαπραγματεύσεις προσχώρησης με τη Βουλγαρία ολοκληρώθηκαν με επιτυχία το Δεκέμβριο του 2004. Η συνθήκη προσχώρησης υπεγράφη τον Απρίλιο του 2005 και έχει ήδη κυρωθεί από τη Βουλγαρία και 14 κράτη μέλη. Η συνθήκη προβλέπει ως ημερομηνία προσχώρησης την 1η Ιανουαρίου 2007, εκτός εάν το Συμβούλιο, ύστερα από σύσταση της Επιτροπής, αποφασίσει να την αναβάλει ως την 1η Ιανουαρίου 2008.

Μετά τη λήξη των διαπραγματεύσεων, η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισε να συνεχίσει να παρακολουθεί στενά τις προετοιμασίες και τα επιτεύγματα της Βουλγαρίας και, για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να υποβάλλει ετήσιες εκθέσεις σχετικά με την πρόοδο της χώρας όσον αφορά την προσχώρηση, συνοδευόμενες από συστάσεις, όταν αυτό κρίνεται αναγκαίο.

Τον Οκτώβριο του 2005, η Επιτροπή υπέβαλε την πρώτη έκθεση, στην οποία φαίνεται ότι ήδη έχουν προχωρήσει ικανοποιητικά οι προετοιμασίες της Βουλγαρίας ενόψει της προσχώρησης και επισημαίνονται ορισμένοι τομείς στους οποίους θα πρέπει να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες για την ολοκλήρωση των προετοιμασιών. Η Επιτροπή αποφάσισε να εντείνει τις δραστηριότητες παρακολούθησης και να υποβάλει νέα έκθεση την άνοιξη του 2006.

Η παρούσα έκθεση αποτελεί επισκόπηση των προετοιμασιών της Βουλγαρίας ενόψει της προσχώρησης, με ιδιαίτερη έμφαση στους τομείς που χρήζουν περαιτέρω βελτιώσεων, σύμφωνα με τα τρία κριτήρια προσχώρησης της Κοπεγχάγης. Ως εκ τούτου, η έκθεση περιλαμβάνει τρία κύρια μέρη.

- Το πρώτο μέρος εξετάζει τις πολιτικές πτυχές που κρίνεται ότι χρήζουν περαιτέρω βελτιώσεων.

- Το δεύτερο μέρος εξετάζει τις οικονομικές πτυχές που κρίνεται ότι χρήζουν περαιτέρω βελτιώσεων.

- Το τρίτο μέρος εξετάζει κατά πόσο η Βουλγαρία έχει τηρήσει τις δεσμεύσεις της και έχει εκπληρώσει τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις διαπραγματεύσεις προσχώρησης.

Η έκθεση επισημαίνει την πρόοδο που έχει σημειωθεί από τον Οκτώβριο του 2005, καθώς και τα κενά που πρέπει να καλυφθούν στον τομέα των πολιτικών και στον τομέα της νομοθεσίας και της εφαρμογής της. Βάσει των στοιχείων αυτών, η Επιτροπή εξετάζει, σε χωριστή ανακοίνωση που υποβάλλεται μαζί με την παρούσα έκθεση, εάν θα πρέπει να συστήσει την αναβολή της ημερομηνίας προσχώρησης.

Η παρούσα έκθεση αντικατοπτρίζει την κατάσταση που επικρατούσε στα τέλη Απριλίου 2006 και βασίζεται σε ένα ευρύ φάσμα πηγών. Η Βουλγαρία κλήθηκε να προσκομίσει πληροφορίες σχετικά με το βαθμό ετοιμότητάς της ενόψει της προσχώρησης. Η έκθεση στηρίζεται επίσης σε στοιχεία που διαβιβάστηκαν στο πλαίσιο της συμφωνίας σύνδεσης, καθώς και σε διάφορες αξιολογήσεις ομοτίμων,[1] οι οποίες πραγματοποιήθηκαν για να αξιολογηθεί η διοικητική ικανότητα της χώρας σε συγκεκριμένους τομείς. Ελήφθησαν υπόψη οι αποφάσεις του Συμβουλίου και οι εκθέσεις[2] και τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η Επιτροπή βασίστηκε επίσης, κατά περίπτωση, στις εκτιμήσεις διαφόρων διεθνών οργανισμών, διεθνών οικονομικών ιδρυμάτων και μη κυβερνητικών οργανώσεων.

2. ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ

Εισαγωγή

Η Επιτροπή εκτιμά ότι η Βουλγαρία πληροί τα πολιτικά κριτήρια προσχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, πράγμα που ίσχυε ήδη από το 1997.

Στόχος της παρούσας έκθεσης είναι να προβεί στην αξιολόγηση ορισμένων τομέων η περαιτέρω βελτίωση των οποίων κρίνεται αναγκαία στην έκθεση προόδου του Οκτωβρίου 2005. Επισημαίνονται οκτώ τομείς: η μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης, το δικαστικό σύστημα, η καταπολέμηση της διαφθοράς, η καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων, η κακομεταχείριση κρατουμένων, οι συνθήκες διαβίωσης στις φυλακές, η προστασία του παιδιού, η μέριμνα για τα άτομα με αναπηρία και το σύστημα ψυχιατρικής περίθαλψης, καθώς και η προστασία και ένταξη των μειονοτήτων.

Το παρόν τμήμα αξιολογεί τις εξελίξεις που έχουν σημειωθεί σε καθένα από αυτούς τους τομείς μετά τη δημοσίευση της έκθεσης του Οκτωβρίου 2005, καθώς και το βαθμό ετοιμότητας της Βουλγαρίας ενόψει της προσχώρησης.

Δημόσια διοίκηση

Από τη δημοσίευση της έκθεσης του Οκτωβρίου 2005, σημειώθηκε πρόοδος στους ακόλουθους τομείς.

Ο νόμος για τη διοίκηση τροποποιήθηκε το Μάρτιο του 2006 και θεσπίζεται πλέον σαφής διάκριση μεταξύ του πολιτικού και του διοικητικού επιπέδου στη δημόσια διοίκηση. Στόχος του νόμου είναι να αποσαφηνίσει τους ρόλους και τις αρμοδιότητες. Ρυθμίζει επίσης τη συμμετοχή των κρατικών λειτουργών στη διαχείριση ιδιωτικών εταιρειών και ενισχύει το ρόλο των επιθεωρήσεων. Το Μάρτιο του 2006, εγκρίθηκαν τροποποιήσεις στο δημοσιοϋπαλληλικό κώδικα, ο οποίος προβλέπει ανταγωνιστική διαδικασία προσλήψεων, καθιερώνει την αρχή της κινητικότητας στη δημόσια διοίκηση και ενθαρρύνει την επιμόρφωση των δημοσίων υπαλλήλων. Το Μάρτιο του 2006, εγκρίθηκε επίσης ο κώδικας διοικητικής δικονομίας βάσει του οποίου θα συσταθούν τα διοικητικά δικαστήρια και θα διορισθούν οι δικαστές μέχρι το Δεκέμβριο του 2006.

Το Μάρτιο του 2006 εγκρίθηκε μια επικαιροποιημένη στρατηγική για την κατάρτιση των δημοσίων υπαλλήλων και ένα σχετικό σχέδιο δράσης. Η στρατηγική εστιάζεται στην ενίσχυση της αναγκαίας για την εφαρμογή του κεκτημένου διοικητικής ικανότητας, εξασφαλίζοντας τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων μερών στη διαδικασία διοικητικής μεταρρύθμισης και ενισχύοντας την επαγγελματική ικανότητα και τα επαγγελματικά προσόντα.

Ανεπίλυτα παραμένουν, ωστόσο, ορισμένα εκκρεμή ζητήματα.

Δεν εγκρίθηκε η στρατηγική αποκέντρωσης η οποία στοχεύει στην περαιτέρω αποκέντρωση των εξουσιών και των οικονομικών πόρων από τις κεντρικές προς τις περιφερειακές και δημοτικές αρχές.

Γενικά, η Βουλγαρία έχει σημειώσει ικανοποιητική πρόοδο στον τομέα της δημόσιας διοίκησης και, εάν συνεχίσει να ακολουθεί την τρέχουσα πορεία μεταρρυθμίσεων, θα διαθέτει σύντομα αποτελεσματική δημόσια διοίκηση.

Δικαστικό σύστημα

Από τη δημοσίευση της έκθεσης του Οκτωβρίου 2005, σημειώθηκε πρόοδος στους ακόλουθους τομείς.

Το Δεκέμβριο του 2005, ο Υπουργός Δικαιοσύνης εκπόνησε σχέδιο δράσης για την υλοποίηση της στρατηγικής μεταρρυθμίσεων κατά την περίοδο 2006-2007. Το Μάρτιο του 2006, η κυβέρνηση ενέκρινε έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της στρατηγικής των μεταρρυθμίσεων στο δικαστικό τομέα. Όσον αφορά το προδικαστικό στάδιο, τον Ιανουάριο του 2006 καταρτίστηκε μηχανισμός παρακολούθησης της επάρκειας του νέου ποινικού κώδικα ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Απρίλιο του 2006. Τέθηκε σε εφαρμογή ένα σχέδιο δράσης για την κατάρτιση των δικαστών όσον αφορά την εφαρμογή του νέου ποινικού κώδικα. Ο νόμος για το ευεργέτημα πενίας και τη νομοθεσία εφαρμογής του, περιλαμβανομένων των τελών νομικής αρωγής, τέθηκε σε ισχύ τον Ιανουάριο του 2006. Συγκροτήθηκε εθνική υπηρεσία νομικής αρωγής με προϋπολογισμό άνω των 3 εκατ. ευρώ. Το Φεβρουάριο του 2006, εγκρίθηκε νομοθεσία για την εφαρμογή του νόμου περί ιδιωτικών οργάνων επιβολής του νόμου. Το 2006 ο προϋπολογισμός αυξήθηκε κατά 18% και υπερέβη τα 136 εκατ. ευρώ. Ο προϋπολογισμός του Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου τριπλασιάστηκε σχεδόν και σήμερα εγγίζει τα 4 εκατ. ευρώ. Τον Απρίλιο του 2006, το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο αποφάσισε να αυξήσει κατά δέκα τον αριθμό των δικαστών του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου και κατά οκτώ τον αριθμό των εισαγγελέων της ανώτατης διοικητικής εισαγγελικής αρχής. Οι τροποποιήσεις του νόμου περί δικαστικής εξουσίας, οι οποίες εγκρίθηκαν τον Απρίλιο του 2006, προβλέπουν την εφαρμογή της αρχής του ανταγωνισμού κατά την πρόσληψη των δικαστών. Οι αρμοδιότητες της ανακριτικής υπηρεσίας μειώθηκαν και περίπου 700 ανακριτές αναλαμβάνουν πλέον εισαγγελικά καθήκοντα.

Οι πρόσφατα εγκριθείσες τροποποιήσεις του νόμου περί δικαστικής εξουσίας θεσπίζουν στη νομοθεσία την τυχαία ανάθεση υποθέσεων σε δικαστήρια, εισαγγελικές αρχές και ανακριτικές υπηρεσίες. Το νέο δικαστικό σύστημα ΤΠ για την τυχαία ανάθεση υποθέσεων δοκιμάστηκε τον Ιανουάριο του 2006 και το λογισμικό λειτουργίας του βρίσκεται στη διάθεση του 90% των δικαστηρίων.

Ο προϋπολογισμός του Εθνικού Ιδρύματος Δικαιοσύνης αυξήθηκε το 2006 κατά 80% περίπου υπερβαίνοντας το 1,15 εκατ. ευρώ, επιτρέποντας έτσι να δοθεί μεγαλύτερο βάρος στη δημιουργία επαρκούς ικανότητας εξειδικευμένης κατάρτισης, περιλαμβανομένης της κατάρτισης των δικαστικών υπαλλήλων. Το 2005, ο αριθμός των καταρτισθέντων αυξήθηκε κατά 50% περίπου υπερβαίνοντας ελαφρά τα 2000 άτομα. Το Φεβρουάριο του 2006, ο νεοεκλεγείς γενικός εισαγγελέας απέσυρε το αίτημα του Συνταγματικού Δικαστηρίου να ελεγχθεί η νομιμότητα του νόμου περί κατάσχεσης προϊόντων εγκλήματος, ώστε να καταστεί εφικτή η έναρξη ισχύος του νόμου.

Το Μάρτιο του 2006 εγκρίθηκαν τροποποιήσεις του Συντάγματος βάσει των οποίων θεσπίζεται η αρμοδιότητα της εισαγγελικής αρχής να διενεργεί έρευνες και προβλέπεται ότι στο Σύνταγμα θα γίνεται μνεία του Διαμεσολαβητή. Το Μάρτιο του 2006, εγκρίθηκε ο νέος διοικητικός κώδικας, ο οποίος προβλέπει την ίδρυση 29 νέων διοικητικών δικαστηρίων.

Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη ορισμένα προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν.

Οι νεοεγκριθείσες συνταγματικές τροποποιήσεις επιτρέπουν στον Υπουργό Δικαιοσύνης να διαδραματίζει κάποιο ρόλο στην κατάρτιση του προϋπολογισμού, στην εκπαίδευση των δικαστών, στις προαγωγές, τις απολύσεις, καθώς και σε άλλες αποφάσεις που αφορούν τους ανθρώπινους πόρους, στη διαχείριση της υποδομής των δικαστηρίων και στη δικαστική διαδικασία. Παρότι το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο (ΑΔΣ) διατηρεί τον τελικό λόγο σε όλα αυτά τα σημαντικά θέματα, ο ρόλος του αποδυναμώνεται από το γεγονός ότι δεν είναι μόνιμο σώμα. Τα μέλη του είναι δικαστές πλήρους απασχόλησης, οι οποίοι συχνά προεδρεύουν σε δικαστήρια, εισαγγελικές αρχές ή ανακριτικά γραφεία, πράγμα που συνεπάγεται αξιοσημείωτο όγκο αρμοδιοτήτων. Για το λόγο αυτό και δεδομένου ότι διαθέτει μόνο 65 μέλη, παραμένει σημαντική πρόκληση για το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο να λειτουργεί στην πράξη ως αντίβαρο του Υπουργείου Δικαιοσύνης και να συμβάλλει ουσιαστικά στη διαμόρφωση πολιτικής κατά την περαιτέρω μεταρρύθμιση του συστήματος δικαιοσύνης. Στο πλαίσιο αυτό, οι συνταγματικές τροποποιήσεις περιέχουν ορισμένες ασάφειες όσον αφορά τις εγγυήσεις ανεξαρτησίας της δικαστικής εξουσίας. Όλες οι ασάφειες θα πρέπει να εξαλειφθούν.

Όσον αφορά το στάδιο της προδικασίας, εξακολουθούν να παρατηρούνται σοβαρές καθυστερήσεις όσον αφορά το οργανωμένο και το οικονομικό έγκλημα, καθώς και υποθέσεις διαφθοράς, όπου ο τυπολατρικός χαρακτήρας του ποινικού κώδικα που ίσχυε μέχρι τα τέλη Απριλίου εμπόδιζε τον οριστικό διακανονισμό των διαφορών εντός ευλόγου χρονικού διαστήματος. Ο αντίκτυπος του νέου ποινικού κώδικα θα απαιτήσει στενή παρακολούθηση. Θα πρέπει ακόμη να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα λογοδοσίας, διαφάνειας και εσωτερικής διαχείρισης της εισαγγελικής υπηρεσίας. Χρήσιμο πρώτο βήμα κατά τη μεταρρύθμιση της εισαγγελικής υπηρεσίας θα αποτελέσει ο εξαγγελθείς λογιστικός έλεγχος.

Ο νέος αστικός κώδικας δεν έχει ακόμη εγκριθεί. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η εφαρμογή της εκδοθείσας το 2005 νομοθεσίας γίνεται με αργούς ρυθμούς λόγω των καθυστερήσεων που παρατηρούνται μεταξύ του χρόνου έναρξης ισχύος του πρωτογενούς δικαίου και του χρόνου εφαρμογής του.

Η τυχαία ανάθεση των υποθέσεων και η εγκατάσταση του κατάλληλου συστήματος πληροφορικής πρέπει να επεκταθούν σε ολόκληρη τη χώρα. Όσον αφορά τη λειτουργία του δικαστικού συστήματος, δεν ελήφθη καμία οριστική απόφαση σχετικά με την ίδρυση ειδικών δικαστηρίων ή τη μείωση του αριθμού των δικαστηρίων. Θα πρέπει πλέον να εφαρμοστούν οι νέες διατάξεις σχετικά με την πρόσληψη των δικαστών κατόπιν διαγωνισμού. Δεν υφίσταται ακόμη ένας ενιαίος μηχανισμός με καθορισμένα κριτήρια αξιολόγησης της ποιότητας του έργου των δικαστών. Το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο δεν διαθέτει ειδικευμένο τμήμα αρμόδιο για την εκτέλεση αυτού του έργου. Η διαφθορά στους κόλπους του δικαστικού σώματος παραμένει σοβαρό πρόβλημα.

Σε γενικές γραμμές, έχει επιτευχθεί περιορισμένη πρόοδος τόσο από την άποψη της ποιότητας και ευθύνης της δικαιοσύνης, όσο και από την άποψη των θεσμικών σχέσεων εκτελεστικής και δικαστικής εξουσίας. Η Βουλγαρία θα πρέπει να ολοκληρώσει τη μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος, να εξασφαλίσει απτά αποτελέσματα και να λάβει τα αναγκαία συμπληρωματικά μέτρα που θα εγγυώνται την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης.

Μέτρα κατά της διαφθοράς

Από τη δημοσίευση της έκθεσης του Οκτωβρίου 2005, σημειώθηκε πρόοδος στους ακόλουθους τομείς.

Το Δεκέμβριο του 2005, το Συμβούλιο Υπουργών εξέδωσε κώδικα δεοντολογίας, ο οποίος διέπει τις εργασίες των μελών της κυβέρνησης και άλλων πολιτικά διορισμένων λειτουργών της εκτελεστικής εξουσίας. Σύμφωνα με τον ανωτέρω κώδικα, οι υπάλληλοι πρέπει να δηλώνουν και να καταχωρίζουν τα οικονομικά τους συμφέροντα, απαγορεύεται να συμμετέχουν ως εταίροι σε επιχειρήσεις, δεν επιτρέπεται να εργάζονται ως εξωτερικοί συνεργάτες, είναι υπόλογοι για τη διαχείριση των πόρων που τους ανατίθενται και πρέπει να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ώστε να αποτρέπουν τις φαύλες πρακτικές στους φορείς που υπάγονται στην αρμοδιότητά τους.

Το Δεκέμβριο του 2005, δημοσιεύτηκε έκθεση σχετικά με τα αποτελέσματα εφαρμογής του σχεδίου δράσης κατά της διαφθοράς για την περίοδο 2004-2005. Στην έκθεση απαριθμούνται τα μέτρα που ελήφθησαν για την παρεμπόδιση της διαφθοράς στη δημόσια διοίκηση. Τον Ιανουάριο του 2006, κατόπιν διαβουλεύσεων με μη κυβερνητικές οργανώσεις, εγκρίθηκε η στρατηγική για την καταπολέμηση της διαφθοράς που καλύπτει την περίοδο 2006-2008, καθώς και ένα συνοδευτικό σχέδιο δράσης. Η στρατηγική και το σχέδιο δράσης παρέχουν ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για την καταπολέμηση της διαφθοράς και επικεντρώνονται σε μεγάλο βαθμό στην καταπολέμηση της διαφθοράς υψηλού επιπέδου. Μετά τις τροποποιήσεις που επήλθαν τον Απρίλιο του 2006 στο νόμο για το πόθεν έσχες υψηλόβαθμων κρατικών αξιωματούχων, η Εθνική Υπηρεσία Λογιστικού Ελέγχου υποχρεούται να δημοσιεύει ετησίως κατάλογο των ατόμων που δεν συμμορφώνονται με την υποχρέωση να δηλώνουν τα περιουσιακά τους στοιχεία, ενώ αυξήθηκαν τα πρόστιμα μη συμμόρφωσης.

Τον Ιανουάριο του 2006, συγκροτήθηκε συμβούλιο που θα εξασφαλίζει τον καλύτερο συντονισμό μεταξύ των επιτροπών της Εθνοσυνέλευσης, του Συμβουλίου Υπουργών και του Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου στον τομέα καταπολέμησης της διαφθοράς. Το Υπουργείο Υγείας έλαβε πρόσθετα μέτρα για την παρακολούθηση και τον έλεγχο των ιδρυμάτων υγειονομικής περίθαλψης σχετικά με τον κίνδυνο διαφθοράς μικρής κλίμακας. Στο κοινοβούλιο δημιουργήθηκε επιτροπή δεοντολογίας.

Το Μάρτιο του 2006, εγκρίθηκαν συνταγματικές τροποποιήσεις που καθιστούν τους βουλευτές υπόλογους για όλα τα είδη αξιόποινων πράξεων και επιτρέπουν την άρση της ασυλίας ενός μέλους του κοινοβουλίου εφόσον δώσει τη γραπτή του συγκατάθεση για την κίνηση της διαδικασίας. Ο γενικός εισαγγελέας διατηρεί το μονοπώλιο της πρωτοβουλίας να ζητεί την άρση της ασυλίας ενός μέλους του κοινοβουλίου. Από το Φεβρουάριο του 2006, έχουν κατατεθεί δέκα αιτήσεις για την άρση της βουλευτικής ασυλίας. Πέντε βουλευτές αποποιήθηκαν οικειοθελώς την ασυλία τους, ενώ η ασυλία ενός έκτου ήρθη με ψήφο του κοινοβουλίου, παρέχοντας έτσι στο δικαστήριο τη δυνατότητα να κινήσει επίσημη διαδικασία για εικαζόμενη διαφθορά. Το Μάρτιο του 2006, ο γενικός εισαγγελέας κατέθεσε ακόμη μία αίτηση άρσης της ασυλίας και τον Απρίλιο του 2006 άλλες οκτώ. Πέντε από τους ενδιαφερόμενους έδωσαν εν τω μεταξύ γραπτή συγκατάθεση για την άρση της ασυλίας τους.

Στα τέλη Μαρτίου 2006, ιδρύθηκε ένα εξειδικευμένο τμήμα στους κόλπους της υπηρεσίας Γενικής Εισαγγελίας με κύριο έργο να καθοδηγεί και να εποπτεύει την προδικαστική διαδικασία σε υποθέσεις που σχετίζονται με το οργανωμένο έγκλημα και τη διαφθορά.

Από το 1999 μέχρι τα τέλη του 2005, καταχωρίστηκαν τριάντα πέντε απαγγελίες κατηγορίας κατά πολιτικών υψηλού επιπέδου. Από τον Οκτώβριο του 2005, έχουν εκδοθεί καταδικαστικές αποφάσεις κατά πρώην μελών της κυβέρνησης, κατά πέντε δικαστών και ενός δικαστικού επιμελητή, για τις οποίες έχει ασκηθεί έφεση. Κατά την ίδια περίοδο, καταγράφονται τρεις οριστικές καταδίκες για διαφθορά μεσαίου επιπέδου που αφορούν δημοσίους υπαλλήλους.

Ανεπίλυτα παραμένουν, ωστόσο, ορισμένα εκκρεμή ζητήματα.

Η διοικητική ικανότητα και, πιο συγκεκριμένα, η ικανότητα συντονισμού της επιτροπής για την πρόληψη και την εξάλειψη της διαφθοράς, την οποία διευθύνει πλέον ο Υπουργός Εσωτερικών και η οποία υπάγεται στο Συμβούλιο Υπουργών, χρήζει εν γένει περαιτέρω βελτίωσης. Ισχνός παραμένει μέχρι σήμερα ο απολογισμός των ληφθέντων μέτρων για την καταπολέμηση της διαφθοράς υψηλού επιπέδου και, κατά συνέπεια, θα πρέπει να παρακολουθείται στενά η εφαρμογή της νέας στρατηγικής και του σχεδίου δράσης. Η εφαρμογή του νόμου για το πόθεν έσχες (δημοσιοποίηση των περιουσιακών στοιχείων υψηλόβαθμων κρατικών λειτουργών) απαιτεί βελτίωση της ικανότητας της Εθνικής Υπηρεσίας Λογιστικού Ελέγχου να επαληθεύει τις δηλώσεις των περιουσιακών στοιχείων. Οι πρόσφατες τροποποιήσεις του νόμου απαιτούν εκ των προτέρων άδεια για τη δημοσίευση στα μέσα μαζικής ενημέρωσης δηλώσεων περιουσιακών στοιχείων και εισοδήματος. Ο νόμος για τα πολιτικά κόμματα δεν καλύπτει δωρεές εις είδος. Οι δωρεές πολιτικών ιδρυμάτων προς πολιτικά κόμματα δεν υπόκεινται σε έλεγχο από την Εθνική Υπηρεσία Λογιστικού Ελέγχου. Τα πολιτικά κόμματα δεν είναι υποχρεωμένα να δημοσιοποιούν τους χορηγούς τους. Σπάνιες παραμένουν οι απαγγελίες κατηγοριών, οι διώξεις, οι δίκες, οι καταδίκες και οι αποτρεπτικές ποινές για διαφθορά υψηλού επιπέδου. Η διαφθορά μικρής κλίμακας παραμένει πρόβλημα για τομείς όπως η υγεία και η εκπαίδευση. Θα πρέπει να ενισχυθεί η ικανότητα της επιτροπής για την πρόληψη και την εξάλειψη της διαφθοράς ώστε να επιτελέσει αποτελεσματικά το ρόλο της.

Σε γενικές γραμμές, έχει επιτευχθεί πρόοδος στον τομέα καταπολέμησης της διαφθοράς. Η Βουλγαρία θα πρέπει όμως να παρουσιάσει απτά αποτελέσματα καταπολέμησης της διαφθοράς, ιδίως της διαφθοράς υψηλού επιπέδου.

Εμπορία ανθρώπων

Από τη δημοσίευση της έκθεσης του Οκτωβρίου 2005, σημειώθηκε πρόοδος στους ακόλουθους τομείς.

Πρόσφατα καταρτίστηκε η εθνική επιτροπή κατά της εμπορίας ανθρώπων και δημοσιοποίησε την πολιτική της. Ο νόμος σχετικά με τα βουλγαρικά έγγραφα αναγνώρισης της ταυτότητας τροποποιήθηκε ώστε να αποτρέψει τα ταξίδια ασυνόδευτων παιδιών στο εξωτερικό για εγκληματικούς σκοπούς, καθώς και την εμπορία παιδιών. Η αυξημένη συνεργασία με τα κράτη μέλη για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων οδήγησε στην εξάρθρωση δικτύων εμπορίας γυναικών. Με πολλά κράτη μέλη συνήφθησαν συμφωνίες συνεργασίας. Η Βουλγαρία έχει δρομολογήσει το πρόγραμμα προστασίας μαρτύρων και ήδη έχει χορηγηθεί προστασία σε τέσσερα άτομα.

Ανεπίλυτα παραμένουν, ωστόσο, ορισμένα εκκρεμή ζητήματα.

Όσον αφορά την εμπορία ανθρώπων, η Βουλγαρία παραμένει χώρα διέλευσης και, σε μικρότερο βαθμό, χώρα προέλευσης. Οξυμένο έχει καταστεί το πρόβλημα της εμπορίας νεογέννητων βρεφών στο πλαίσιο της οποίας έγκυες γυναίκες μεταβαίνουν στο εξωτερικό για να γεννήσουν. Η απουσία αξιόπιστων μηχανισμών καταγραφής οδηγεί σε έλλειψη σαφούς πληροφόρησης σχετικά με τα θύματα εμπορίας και τον αριθμό των εξαφανισθέντων ατόμων. Ελλιπής παραμένει η εφαρμογή του νόμου για τα βουλγαρικά έγγραφα αναγνώρισης της ταυτότητας. Περιορισμένη είναι επίσης η εφαρμογή του προγράμματος προστασίας μαρτύρων.

Περιορισμένη είναι συνολικά η πρόοδος που έχει επιτευχθεί όσον αφορά την εμπορία ανθρώπων.

Κακομεταχείριση κατά την κράτηση και συνθήκες φυλάκισης

Από τη δημοσίευση της έκθεσης του Οκτωβρίου 2005, έχει επιτευχθεί πρόοδος στους ακόλουθους τομείς.

Μείωση εμφανίζει, σε ορισμένες περιοχές, ο αριθμός των κρουσμάτων κακής μεταχείρισης από όργανα επιβολής του νόμου. Σε ορισμένα σωφρονιστικά καταστήματα βελτιώθηκαν κάπως οι συνθήκες διαβίωσης των φυλακισμένων. Θεσπίστηκαν συμβούλια δικαστικής επιτήρησης σε κάθε υπηρεσία δικαστικής επιτήρησης, ενώ συνεχίζεται η κατάρτιση.

Ανεπίλυτα παραμένουν, ωστόσο, ορισμένα εκκρεμή ζητήματα.

Εξακολουθούν να υπάρχουν κρούσματα κακής μεταχείρισης κρατουμένων από το προσωπικό των υπηρεσιών καταστολής, ιδίως υπερβολική χρήση βίας και πυροβόλων όπλων. Δεν υπάρχει ενιαίος ορισμός των βασανιστηρίων στο πνεύμα της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για την πρόληψη των βασανιστηρίων και της απάνθρωπης και ταπεινωτικής μεταχείρισης ή τιμωρίας. Εξακολουθούν να υπάρχουν περιπτώσεις κατά τις οποίες δεν τηρούνται πλήρως οι ενδεδειγμένες μεταθανάτιες διαδικασίες και οι διαδικασίες έρευνας. Δεν έχουν επίσης ακόμη θεσπιστεί οι κανόνες και διαδικασίες που θα διέπουν τη λειτουργία των συμβουλίων δικαστικής επιτήρησης.

Σε γενικές γραμμές, σημειώθηκε πρόοδος όσον αφορά την καταπολέμηση της κακής μεταχείρισης κατά την προσωρινή κράτηση και τις συνθήκες φυλάκισης.

Προστασία του παιδιού

Από τη δημοσίευση της έκθεσης του Οκτωβρίου 2005, σημειώθηκε πρόοδος στους ακόλουθους τομείς.

Στις αρχές του 2006, η Βουλγαρία κύρωσε τη σύμβαση της Χάγης για την προστασία του παιδιού. Εγκρίθηκαν οι τροποποιήσεις στο νόμο για τη διατροφή των παιδιών, καθώς και το εθνικό πρόγραμμα του 2006 για την προστασία του παιδιού. Το πρόγραμμα αυτό επιδιώκει να υποκαταστήσει με άλλους τρόπους την τοποθέτηση παιδιών σε ιδρύματα και να βελτιώσει τις συνθήκες λειτουργίας των ιδρυμάτων παιδικής μέριμνας. Θίγει το πρόβλημα των παιδιών του δρόμου και το πρόβλημα της κακοποίησης και εκμετάλλευσης των παιδιών και διασφαλίζει την ισότητα πρόσβασης στην εκπαίδευση και τη θέσπιση ενός εθνικού συστήματος ενημέρωσης για την προστασία του παιδιού. Παρέχει τη νομική βάση για την τοποθέτηση των παιδιών σε ανάδοχες οικογένειες στη Βουλγαρία, και επιδιώκει την ενίσχυση της αποϊδρυματοποίησης, καθώς και την παροχή εναλλακτικών κοινωνικών υπηρεσιών. Θεσπίζει, επίσης, το νομικό πλαίσιο για την ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου και κυρώσεων.

Η κυβέρνηση ενέκρινε, εξάλλου, τον Απρίλιο του 2006, την έννοια της αποϊδρυματοποίησης των ειδικών ιδρυμάτων για παιδιά και των κοινωνικών ιδρυμάτων για ηλικιωμένους με αναπηρία. Η έννοια αυτή ορίζει τους στόχους της διαδικασίας αποϊδρυματοποίησης, καθώς και τις βασικές κατευθυντήριες γραμμές για την υλοποίησή της. Σε ορισμένες περιπτώσεις βελτιώθηκαν οι συνθήκες διαβίωσης στα ιδρύματα για παιδιά, ενώ το 2005 μειώθηκε ελαφρά ο αριθμός των ατόμων που διαμένουν σε ιδρύματα, εξαιρουμένων των ιδρυμάτων που υπάγονται στο Υπουργείο Υγείας. Η ανάπτυξη υπηρεσιών εναλλακτικής μέριμνας εξακολουθεί να επαφίεται κυρίως στις μη κυβερνητικές οργανώσεις. Δύο ιδρύματα έκλεισαν, ενώ αρκετά βρίσκονται υπό αναδιάρθρωση. Η διεθνής υιοθεσία μειώθηκε (101 περιπτώσεις το 2005 έναντι 217 το 2004), ενώ αυξήθηκε ο αριθμός των εγχώριων υιοθεσιών. Καταρτίστηκε μητρώο εξαφανισθέντων ατόμων σύμφωνα με τη συμφωνία του Σένγκεν.

Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένα προβλήματα που θα πρέπει να αντιμετωπιστούν.

Σε πολλά ιδρύματα, οι συνθήκες διαβίωσης και υγιεινής βρίσκονται σε πολύ χαμηλό επίπεδο. Οι υπηρεσίες προστασίας του παιδιού και κοινωνικής πρόνοιας δεν διαθέτουν πάντοτε αξιόπιστο σύστημα ελέγχου και παρακολούθησης ώστε να διαπιστώνεται η εφαρμογή των συστάσεών τους. Υψηλός παραμένει ο αριθμός των παιδιών που διαμένουν σε ιδρύματα. Δεν υφίσταται ακόμη κεντρική βάση δεδομένων για τις εγχώριες υιοθεσίες. Οι διαδικασίες υιοθεσίας εξακολουθούν να στερούνται διαφάνειας, ιδίως σε διεθνές επίπεδο.

Περιορισμένη παραμένει η πρόοδος στον τομέα της προστασίας του παιδιού. Προτεραιότητα αποτελεί η λειτουργία εναλλακτικών συστημάτων προστασίας, ενώ θα πρέπει να βελτιωθεί η ικανότητα των αρμόδιων υπηρεσιών να ασκούν έλεγχο.

Η μέριμνα προς τα άτομα με αναπηρία και το σύστημα ψυχιατρικής περίθαλψης

Από τη δημοσίευση της έκθεσης του Οκτωβρίου 2005, σημειώθηκε πρόοδος στους ακόλουθους τομείς.

Το Δεκέμβριο του 2005, η κυβέρνηση ενέκρινε σχέδιο δράσης σχετικά με την παροχή ίσων ευκαιριών προς τα άτομα με αναπηρία για την περίοδο 2006-2007. Το σχέδιο στοχεύει στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ατόμων με αναπηρία και στην καταπολέμηση του κοινωνικού τους αποκλεισμού. Εγκρίθηκε πρόγραμμα για την περίοδο 2006–2008 για τη βελτίωση της κατάστασης των ηλικιωμένων με πνευματική αναπηρία οι οποίοι διαμένουν σε ιδρύματα. Τα σχέδια αυτά εντάσσονται στο συνολικό πολιτικό πλαίσιο της κυβέρνησης. Το Φεβρουάριο του 2006, τροποποιήθηκε ο νόμος περί ένταξης των ατόμων με αναπηρία ώστε να μπορούν να λαμβάνουν μηνιαίο επίδομα κοινωνικής ένταξης. Ο αριθμός των ατόμων με αναπηρία που λαμβάνουν το επίδομα αυξήθηκε σημαντικά μεταξύ Αυγούστου 2005 (180.000 άτομα) και Δεκεμβρίου 2005 (430.000 άτομα). Εξάλλου, το εθνικό πρόγραμμα «Βοήθεια προς τα άτομα με αναπηρία» τροποποιήθηκε ούτως ώστε κοινωνικοί λειτουργοί να τίθενται στη διάθεση των ατόμων που εντάχθηκαν πρόσφατα σε οικογένειες.

Το Υπουργείο Υγείας και το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Πολιτικής συνήψαν συμφωνία για το συντονισμό της δράσης τους στον τομέα της ψυχικής υγείας.

Ανεπίλυτα παραμένουν, ωστόσο, ορισμένα εκκρεμή ζητήματα.

Στις περιπτώσεις ιδρυματοποίησης θα πρέπει να εφαρμόζονται συστηματικά οι ενδεδειγμένες ιατρικές και νομικές διαδικασίες. Οι κοινοτικές υπηρεσίες δεν είναι ακόμη επαρκώς ανεπτυγμένες. Η σχολική ένταξη των παιδιών με αναπηρία καθυστερεί. Πολλά ιδρύματα για ψυχικά νοσούντες είναι υπερπλήρη, παρέχουν οικτρές συνθήκες διαβίωσης και δεν διαθέτουν τις κατάλληλες υπηρεσίες.

Δεν έχει τεθεί ακόμη σε ισχύ το σύστημα επανένταξης ατόμων με αναπηρία. Θα πρέπει να συνεχιστεί πιο σθεναρά η αποϊδρυματοποίηση και η καταπολέμηση των προκαταλήψεων. Οι τοπικές δομές περίθαλψης των ψυχικά αναπήρων αναπτύσσονται με αργούς ρυθμούς. Το σύστημα επανένταξης ατόμων με αναπηρία ή ψυχικές διαταραχές δεν έχει τεθεί ακόμη σε ισχύ. Θα πρέπει να υπάρξει έλεγχος και ενθάρρυνση για την εφαρμογή της νομοθεσίας σχετικά με την ψυχιατρική περίθαλψη.

Σε γενικές γραμμές, έχει σημειωθεί πρόοδος στον τομέα αυτόν. Θα πρέπει, ωστόσο, να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες για τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης στα ιδρύματα και της κατάστασης των ατόμων με ειδικές ανάγκες και εκείνων που εμφανίζουν ψυχικές διαταραχές. Θα πρέπει να ενταθούν οι προσπάθειες για τη δημιουργία εναλλακτικών υπηρεσιών και τη βελτίωση του ελέγχου.

Προστασία και ένταξη των μειονοτήτων

Από τη δημοσίευση της έκθεσης του Οκτωβρίου 2005, σημειώθηκε πρόοδος στους ακόλουθους τομείς.

Εκπονήθηκε το εθνικό σχέδιο δράσης για τη δεκαετία ένταξης των Ρομ 2005-2015. Οι περισσότερες από τις ολοένα πολλαπλασιαζόμενες υποθέσεις που χειρίστηκε η επιτροπή προστασίας κατά των διακρίσεων, μετά τη σύστασή της το Νοέμβριο του 2005, αφορούσαν τις εθνοτικές διακρίσεις. Τον Ιανουάριο του 2006, το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Πολιτικής αναγνώρισε το επάγγελμα του «βοηθού δασκάλου». Το Μάρτιο του 2006, η κυβέρνηση ενέκρινε εθνικό πρόγραμμα βελτίωσης των συνθηκών διαβίωσης των Ρομ για την περίοδο 2005-2015. Ο προϋπολογισμός που διατέθηκε γι’ αυτή τη δεκαετή περίοδο προσεγγίζει τα 630 εκατ. ευρώ, το 40% των οποίων προέρχεται από τον εθνικό προϋπολογισμό. Ιδιαίτερα καρποφόρες εξακολουθούν να αποδεικνύονται οι πρωτοβουλίες για την προσέλκυση των παιδιών Ρομ στα σχολεία και την παραμονή τους σε αυτά. Συνεχίζονται τα εθνικά προγράμματα απασχόλησης που απευθύνονται κυρίως σε ανειδίκευτους μακροχρόνια ανέργους, τα οποία αφορούν κυρίως τους Ρομ.

Οι τροποποιήσεις που επήλθαν στον κανονισμό για τη διάρθρωση των δραστηριοτήτων του εθνικού συμβουλίου συνεργασίας σε εθνοτικά και δημογραφικά θέματα εξασφάλισαν την ελαφρά ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας των δημόσιων υπηρεσιών που ασχολούνται με τα θέματα των μειονοτήτων. Συγκροτήθηκαν τα περισσότερα περιφερειακά συμβούλια που ασχολούνται με εθνοτικά και δημογραφικά θέματα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι ΜΚΟ αντιμετωπίζουν με επιτυχία το πραγματικό πρόβλημα του διαχωρισμού που παρατηρείται στα σχολεία της Βουλγαρίας.

Υπάρχουν, ωστόσο, ακόμη ορισμένα προβλήματα που θα πρέπει να αντιμετωπιστούν.

Θα πρέπει να ληφθούν συμπληρωματικά μέτρα ώστε να ενεργοποιηθεί η εφαρμογή του σχεδίου δράσης για τη δεκαετία ένταξης των Ρομ 2005-2015. Η επιτροπή προστασίας κατά των διακρίσεων δεν διαθέτει ακόμη τους κατάλληλους πόρους και δεν βρίσκεται σε πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα. Πρέπει να αναπτύξει μια στρατηγική προσέγγιση όσον αφορά τις ανακύπτουσες διαφορές και να επιδείξει μεγαλύτερο δυναμισμό όσον αφορά την πρόληψη, την κατάρτιση και τις ενέργειες ευαισθητοποίησης (βλ. επίσης κεφάλαιο 13: Κοινωνική πολιτική και απασχόληση).

Δεν έχουν ακόμη καθοριστεί τα επαγγελματικά χαρακτηριστικά ούτε ο προϋπολογισμός που θα διατεθεί για τους βοηθούς δασκάλους. Τα μέτρα σχολικής ένταξης των παιδιών Ρομ δεν αφορούν τους μαθητές των υψηλότερων βαθμίδων της εκπαίδευσης. Τα μέτρα αυτά παραμένουν συχνά περιορισμένα λόγω ελλιπούς χρηματοδότησης. Πολλοί Ρομ δεν έχουν ακόμη την κατάλληλη πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας. Περιορισμένη παραμένει η προώθηση της κοινωνικής ένταξής τους. Θα πρέπει να ενταθούν οι προσπάθειες ένταξης ευπαθών ομάδων, και ιδίως των Ρομ, στην αγορά εργασίας με την παροχή μεγαλύτερης πρόσβασης σε μέτρα επαγγελματικής εκπαίδευσης. Η κακή μεταχείριση ατόμων που τελούν υπό προσωρινή κράτηση εξακολουθεί να αφορά κυρίως τους Ρομ.

Ανεπαρκής παραμένει η διοικητική ικανότητα του εθνικού συμβουλίου συνεργασίας για εθνοτικά και δημογραφικά θέματα. Τα περιφερειακά συμβούλια που είναι αρμόδια για εθνοτικά και δημογραφικά θέματα στερούνται των απαιτούμενων ανθρώπινων πόρων και της κατάλληλης υποδομής ιδίως για να βελτιώσουν την επικοινωνία τους με τις κεντρικές και τοπικές αρχές.

Σε γενικές γραμμές, σημειώθηκε κάποια πρόοδος στον τομέα της προστασίας και ένταξης της μειονότητας των Ρομ. Εξακολουθούν, ωστόσο, να απαιτούνται σημαντικές προσπάθειες για την προώθηση της κοινωνικής ένταξης των Ρομ στη βουλγαρική κοινωνία. Οι συνθήκες διαβίωσής τους θα πρέπει να βελτιωθούν, ενώ θα πρέπει να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες για την καταπολέμηση όλων των μορφών μισαλλοδοξίας, ιδίως μέσω της πλήρους εφαρμογής της ισχύουσας νομοθεσίας στις ραδιοτηλεοπτικές εκπομπές και σε άλλες δραστηριότητες, για την εξάλειψη κάθε μορφής ρατσισμού, διακρίσεων ή ξενοφοβίας.

2.1. Γενική αξιολόγηση

Η Βουλγαρία πληροί τα πολιτικά κριτήρια προσχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Από τη δημοσίευση της έκθεσης του Οκτωβρίου 2005, έχει σημειωθεί πρόοδος σε ορισμένους τομείς, κυρίως στη μεταρρύθμιση της δικαστικής εξουσίας. Όσον αφορά το δικαστικό σύστημα, τέθηκε σε ισχύ ο νέος ποινικός κώδικας και θεσπίστηκε το νομικό πλαίσιο για τη νομική αρωγή. Βάσει των τροποποιήσεων του Συντάγματος, εμπίπτει πλέον στην αρμοδιότητα της εισαγγελίας η ευθύνη διενέργειας των ανακρίσεων. Εγκρίθηκαν τροποποιήσεις στο νόμο για τη δικαστική εξουσία.

Η Βουλγαρία έλαβε σειρά μέτρων για την καταπολέμηση της διαφθοράς. Εγκρίθηκε κώδικας δεοντολογίας για την εκτελεστική εξουσία. Επίσης εγκρίθηκε στρατηγική κατά της διαφθοράς για την περίοδο 2006-2008. Οι τροποποιήσεις του Συντάγματος μείωσαν το πεδίο εφαρμογής της βουλευτικής ασυλίας. Ο γενικός εισαγγελέας υπέβαλε αιτήσεις για την άρση της ασυλίας δέκα βουλευτών. Πέντε βουλευτές αποποιήθηκαν οικειοθελώς την ασυλία τους, ενώ η ασυλία ενός έκτου ήρθη κατόπιν ψηφοφορίας του κοινοβουλίου· οι άλλες περιπτώσεις εξετάζονται. Η εξέλιξη αυτή επέτρεψε να δρομολογηθούν οι έρευνες για τις περιπτώσεις διαφθοράς υψηλού επιπέδου.

Η Βουλγαρία έχει σημειώσει πρόοδο στον τομέα της δημόσιας διοίκησης, ιδίως με την έγκριση τροποποιήσεων στη νομοθεσία για τη διοίκηση και τους δημόσιους υπαλλήλους καθώς και με την έκδοση ενός νέου κώδικα διοικητικής δικονομίας. Όσον αφορά την κακομεταχείριση κατά την προφυλάκιση, σημειώθηκε κάποια μείωση των περιστατικών, ενώ οι συνθήκες σε ορισμένα κέντρα κράτησης έχουν βελτιωθεί. Αναλήφθηκαν συγκεκριμένες πρωτοβουλίες όσον αφορά το σύστημα περίθαλψης των ατόμων με αναπηρία ή ψυχικές διαταραχές και αυξήθηκε η κοινωνική στήριξη των ατόμων με αναπηρία.

Ανεπίλυτα παραμένουν, ωστόσο, ορισμένα εκκρεμή ζητήματα. Απαιτείται η βελτίωση της λογοδοσίας, της διαφάνειας και της αποτελεσματικότητα· του δικαστικού συστήματος, ενώ θα πρέπει να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες για την εδραίωση της εφαρμογής της τυχαίας ανάθεσης των υποθέσεων σε ολόκληρη τη χώρα. Απαιτούνται πιο αντικειμενικοί και διαφανείς μηχανισμοί για την αξιολόγηση της ποιότητας του έργου των δικαστών. Θα πρέπει να εξαλειφθεί κάθε ασάφεια όσον αφορά την ανεξαρτησία του δικαστικού συστήματος. Κατά την ανακριτική διαδικασία παρατηρούνται καθυστερήσεις λόγω των δικονομικών κανόνων και της έλλειψης ανακριτών. Ελάχιστα απτά αποτελέσματα απέδωσε η καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος.

Θα πρέπει να ενισχυθούν οι δομές συντονισμού και εφαρμογής της πολιτικής κατά της διαφθοράς ώστε οι δικαστικοί λειτουργοί να ανταποκρίνονται ικανοποιητικά στο ρόλο τους. Σπάνιες παραμένουν οι απαγγελίες κατηγορίας, οι διώξεις, οι δίκες, οι καταδίκες και αποτρεπτικές ποινές στον τομέα της καταπολέμησης της διαφθοράς υψηλού επιπέδου. Η Βουλγαρία θα πρέπει να παρουσιάσει συγκεκριμένες αποδείξεις για τα αποτελέσματα που έχουν σημειωθεί σε αυτό τον τομέα.

Δεν έχει ακόμη εγκριθεί η στρατηγική αποκέντρωσης της διοίκησης. Όσον αφορά την εμπορία ανθρώπων, η Βουλγαρία παραμένει χώρα διέλευσης και, σε μικρότερο βαθμό, χώρα προέλευσης και προορισμού. Εξακολουθούν να εντοπίζονται περιπτώσεις κακής μεταχείρισης κρατουμένων. Θα πρέπει να βελτιωθούν οι συνθήκες διαβίωσης σε πολλά ιδρύματα κοινωνικής πρόνοιας για παιδιά, καθώς και σε ιδρύματα περίθαλψης ψυχικά ασθενών μέσω της εφαρμογής πολιτικών πρωτοβουλιών και μέσω της δημιουργίας εναλλακτικών συστημάτων περίθαλψης. Σημαντικές προσπάθειες θα πρέπει, εξάλλου, να καταβληθούν για την κοινωνική ένταξη της μειονότητας των Ρομ. Περαιτέρω προσπάθειες απαιτούνται για την καταπολέμηση όλων των μορφών μισαλλοδοξίας, ιδίως με την πλήρη εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας στις ραδιοτηλεοπτικές εκπομπές και σε άλλες δραστηριότητες για την εξάλειψη κάθε μορφής ρατσισμού, διακρίσεων ή ξενοφοβίας.

3. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ

Εισαγωγή

Στην έκθεση του 2005, η Επιτροπή κατέληγε στο συμπέρασμα ότι η Βουλγαρία παραμένει λειτουργούσα οικονομία της αγοράς. Εφόσον οι μεταρρυθμίσεις συνεχιστούν με το σημερινό ρυθμό, πιστεύεται ότι η Βουλγαρία θα μπορέσει να ανταποκριθεί στην ανταγωνιστική πίεση και στις δυνάμεις της αγοράς στο εσωτερικό της Ένωσης. Η Βουλγαρία έχει διατηρήσει σε μεγάλο βαθμό μακροοικονομική σταθερότητα, έστω και αν τα εξωτερικά ελλείμματα αυξήθηκαν περαιτέρω. Εξακολούθησε να εφαρμόζει το πρόγραμμα διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων αν και όχι εξίσου αυστηρά σε όλους τους τομείς.

Ύστερα από πολύ υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης (6,2%) κατά το πρώτο εξάμηνο του 2005, η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ σημείωσε επιβράδυνση κατά το τρίτο τρίμηνο και ανήλθε σε 5,5% για ολόκληρο το έτος· αιτία της επιβράδυνσης υπήρξαν οι σοβαρές πλημμύρες που έπληξαν τη χώρα το περασμένο καλοκαίρι. Οι ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου σημείωσαν ιδιαίτερα σημαντική αύξηση και έφθασαν στο 19,0%, ενώ η τελική κατανάλωση συνέχισε να αυξάνεται και σταθεροποιήθηκε στο 6,8%. Το εμπορικό έλλειμμα και το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών αυξήθηκαν εκ νέου και διαμορφώθηκαν από το 15,1% του ΑΕΠ το 2004 στο 20,4% το 2005 και από το 5,8% στο 11,8% του ΑΕΠ αντίστοιχα. Ο πληθωρισμός των τιμών καταναλωτή (ενδιάμεσος ΕνΔΤΚ) σημείωσε επιτάχυνση προς τα τέλη του έτους λόγω των αυξήσεων στην τιμή του πετρελαίου και τις τιμές των τροφίμων. Αν και ο μέσος πληθωρισμός έπεσε από 6,1% το 2004 σε 5,0% το 2005, ο πληθωρισμός στα τέλη του έτους σημείωσε άνοδο από 4,0% σε 6,5%.

Το κεφάλαιο αυτό αξιολογεί τις εξελίξεις που σημειώθηκαν σε κάθε τομέα χωριστά μετά τη δημοσίευση της έκθεσης του Οκτωβρίου 2005, καθώς και την ετοιμότητα της Βουλγαρίας όσον αφορά την προσχώρηση.

Μακροοικονομική σταθερότητα και έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών

Στα συμπεράσματα της έκθεσης του 2005 αναφέρεται ότι η συνέχιση μιας συνετής δημοσιονομικής πολιτικής και μιας πολιτικής περιορισμένων μισθολογικών αυξήσεων είναι καθοριστικής σημασίας προκειμένου να περιοριστούν οι ενδεχόμενοι κίνδυνοι για το εξωτερικό ισοζύγιο. Έκτοτε σημειώθηκε πρόοδος στους ακόλουθους τομείς.

Η αυστηρή δημοσιονομική πολιτική και οι σχετικά περιορισμένες μισθολογικές αυξήσεις συνεχίστηκαν και ελήφθησαν πρόσθετα μέτρα για να ανακόψουν τη διεύρυνση των τραπεζικών πιστώσεων. Ωστόσο, κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2005 αυξήθηκε εκ νέου το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και διαμορφώθηκε στο 11,8% του ΑΕΠ για το 2005. Η αύξηση αυτή οφείλεται κυρίως σε αρνητικά εξωγενή πλήγματα, αν και οι μακροοικονομικές πολιτικές υπήρξαν συνολικά πολύ συνετές. Το ισοζύγιο της γενικής κυβέρνησης εμφάνισε πλεόνασμα της τάξης του 3,1% του ΑΕΠ (ΕΣΛ 95) σε σχέση με 1,9% το 2004. Ο ελάχιστος μισθός αυξήθηκε κατά 25% τον Ιανουάριο του 2005, αλλά οι μέσες μισθολογικές αυξήσεις υπήρξαν πιο συγκρατημένες. Ο πραγματικός μέσος ετήσιος μισθός αυξήθηκε κατά 4,1% περίπου συμβαδίζοντας σε μεγάλο βαθμό με την αύξηση της παραγωγικότητας.

Τον Απρίλιο του 2005 τέθηκαν σε ισχύ πρόσθετα μέτρα για να μειωθεί ο ρυθμός αύξησης των τραπεζικών πιστώσεων τα οποία αποδείχθηκαν αρκετά αποτελεσματικά αφού κατόρθωσαν να περιορίσουν τον ετήσιο συντελεστή ανάπτυξης, ο οποίος σημείωσε πτώση και από 50% περίπου το 2004 διαμορφώθηκε σε ποσοστό χαμηλότερο του 30% το Μάρτιο του 2006. Τα υφιστάμενα μέτρα ενισχύθηκαν μετά την 1η Ιανουαρίου 2006 με σκοπό να μειωθεί η ετήσια αύξηση το 2006 σε ποσοστό χαμηλότερο του 20%. Ελήφθησαν επίσης και άλλα μέτρα που αφορούν τα καταναλωτικά και τα στεγαστικά δάνεια. Το 2006 προβλέπεται νέα σύσφιγξη της δημοσιονομικής πολιτικής, ενώ ορίζεται νέος δημοσιονομικός στόχος σε πλεόνασμα της τάξης του 3% του ΑΕΠ (βάσει της ταμειακής μεθόδου). Οι μισθοί του δημόσιου τομέα θα πρέπει να αυξηθούν κατά 6% τον Ιούνιο του 2006· η εξέλιξη αυτή σε συνδυασμό με τη μεγαλύτερη συγκράτηση της αύξησης του ελάχιστου μισθού θα συμβάλει στη διατήρηση της σταθερότητας όσον αφορά τα επίπεδα των μισθών.

Υπάρχουν, ωστόσο, ορισμένα προβλήματα που θα πρέπει να αντιμετωπιστούν.

Η διεύρυνση του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών κατά το 2005 οφείλεται αποκλειστικά σχεδόν στην αύξηση του εμπορικού ελλείμματος και στη μείωση του πλεονάσματος του ισοζυγίου υπηρεσιών. Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου και η αύξηση των εισαγωγών επενδυτικών αγαθών οδήγησαν σε επιτάχυνση της αύξησης των εισαγωγών σε ποσοστό άνω του 26%. Παράλληλα, η αύξηση των εξαγωγών επιβραδύνθηκε στη διάρκεια του έτους και έπεσε στο 18,4%, κυρίως λόγω των αναταραχών που προκάλεσαν οι πλημμύρες. Κατά συνέπεια, το 2005 το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου αυξήθηκε στο 20,4% του ΑΕΠ. Η μεγάλη αύξηση των εισαγωγών προκάλεσε επίσης αύξηση των μεταφορικών δαπανών η οποία, σε συνδυασμό με την επιβράδυνση της ανάπτυξης στον τομέα του τουρισμού, οδήγησε σε μείωση του πλεονάσματος του ισοζυγίου υπηρεσιών. Παρά το γεγονός ότι τα μέτρα περιορισμού της διεύρυνσης των τραπεζικών πιστώσεων αποδείχθηκαν αποτελεσματικά, ο αντίκτυπός τους στη συγκράτηση του εξωτερικού ελλείμματος υπήρξε περιορισμένος, διότι οι επιχειρήσεις στηρίζονται όλο και περισσότερο σε άλλες πηγές χρηματοδότησης, και κυρίως στη χρηματοδοτική μίσθωση (leasing) και στον άμεσο εξωτερικό δανεισμό. Δεδομένου ότι το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου και το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών είναι πολύ υψηλά, προσλαμβάνει καθοριστική σημασία η συνέχιση της άσκησης αυστηρής δημοσιονομικής πολιτικής και η λήψη μέτρων συγκράτησης της αύξησης των πιστώσεων.

Σε γενικές γραμμές, ελήφθησαν τα κατάλληλα μέτρα για τη συγκράτηση του εξωτερικού ελλείμματος, τα οποία όμως δεν κατόρθωσαν να αποτρέψουν την περαιτέρω επιδείνωσή του. Για τη σταθερή μείωση του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών θα πρέπει να συνεχιστεί η συνετή μακροοικονομική πολιτική σε συνδυασμό με την εμβάθυνση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.

Ιδιωτικοποιήσεις και βιομηχανική αναδιάρθρωση

Στα συμπεράσματα της έκθεσης του 2005 αναφέρεται ότι θα πρέπει να συνεχιστεί το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων. Έκτοτε σημειώθηκε πρόοδος στους ακόλουθους τομείς.

Επί συνόλου 5.800 και πλέον επιχειρήσεων του δημοσίου οι οποίες προβλέπεται να ιδιωτικοποιηθούν, το κράτος διατηρεί ακόμη την πλειοψηφική ή μειοψηφική συμμετοχή στις 520. Από το Σεπτέμβριο του 2005, πωλήθηκαν οι συμμετοχές σε 74 επιχειρήσεις, στο μεγαλύτερο ποσοστό μειοψηφικές, όμως το μερίδιο των ιδιωτικοποιηθέντων στοιχείων ενεργητικού αυξήθηκε ελαφρά και υπολείπεται μόλις του 90% του συνόλου των υπό ιδιωτικοποίηση στοιχείων ενεργητικού. Ανάμεσα στις σημαντικότερες ιδιωτικοποιήσεις που αναφέρονται στην έκθεση του 2005 μόνο τρεις (τα κινηματογραφικά στούντιο Boyana, η θερμοηλεκτρική μονάδα της Βάρνας και η επιχείρηση εσωτερικών πλωτών μεταφορών) βρίσκονταν σε φάση ολοκλήρωσης τον Απρίλιο του 2006. Οι αναθεωρημένες στρατηγικές ιδιωτικοποίησης του στόλου ποντοπόρων πλοίων και της Boulgaria Air εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο Υπουργών τον Οκτώβριο του 2005 και το Φεβρουάριο του 2006. Η στρατηγική για τη Boulgaria Air εγκρίθηκε από το κοινοβούλιο το Μάρτιο του 2006. Το Φεβρουάριο του 2006, η ελέγχουσα εταιρεία Bulgartabac ενέκρινε στρατηγική αναδιάρθρωσης και πώλησης αρκετών επιμέρους μονάδων της.

Περαιτέρω πρόοδος σημειώθηκε στην ελευθέρωση και αναδιάρθρωση των επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας. Το άνοιγμα των αγορών αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας συνεχίστηκε σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα. Εκπονήθηκαν σχέδια για το διαχωρισμό της Εθνικής Εταιρίας Ηλεκτρισμού και της Bulgargas. Ικανοποιητικά προχωρεί η ελευθέρωση των σιδηροδρομικών γραμμών. Οι συμβάσεις παραχώρησης για τη λειτουργία και αναβάθμιση των λιμένων και των αεροδρομίων χορηγούνται σε ιδιωτικές επιχειρήσεις, αν και η σύμβαση παραχώρησης για τα αεροδρόμια της Βάρνας και του Μπουργκάς έχει καθυστερήσει λόγω δικαστικών προσφυγών. Στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, βελτιώθηκαν οι όροι αποτελεσματικού ανταγωνισμού, εν μέρει λόγω της εισόδου στην αγορά μιας τρίτης εταιρείας κινητής τηλεφωνίας το Νοέμβριο του 2005.

Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη ορισμένα προβλήματα που θα πρέπει να αντιμετωπιστούν.

Η διαδικασία των ιδιωτικοποιήσεων έχει προχωρήσει ικανοποιητικά, αλλά θα πρέπει να ολοκληρωθεί. Θα πρέπει να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες για την ολοκλήρωση της διαδικασίας των ιδιωτικοποιήσεων στους τομείς της ενέργειας και των μεταφορών. Στον τομέα της ενέργειας, δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί η πώληση των θερμοηλεκτρικών σταθμών στο Rousse και το Bobov Dol. Η στρατηγική ιδιωτικοποίησης της ναυτιλιακής εταιρείας δεν έχει ακόμη εγκριθεί από το κοινοβούλιο και βρίσκεται σε φάση αναθεώρησης.

Μέχρι την προσχώρηση πρέπει να έχει ολοκληρωθεί ο διαμελισμός της Εθνικής Εταιρείας Ηλεκτρισμού και της Bulgargas, καθώς και η ελευθέρωση των αγορών αερίου και ηλεκτρισμού. Όσον αφορά τις σιδηροδρομικές μεταφορές, η επιχείρηση σιδηροδρόμων εξακολουθεί να εμφανίζει ζημίες και να σωρεύει ληξιπρόθεσμες οφειλές. Η αναδιάρθρωση του σιδηροδρομικού τομέα, κυρίως μέσω μέτρων περικοπής των δαπανών, αποκτά ουσιαστική σημασία για τη βελτίωση της χρηματοοικονομικής κατάστασης. Θα πρέπει να ενισχυθεί η ικανότητα των ρυθμιστικών αρχών ώστε να συνεχίσουν να βελτιώνονται οι όροι ανταγωνισμού στις επιχειρήσεις των δικτύων κοινής ωφέλειας.

Σε γενικές γραμμές, οι ιδιωτικοποιήσεις βρίσκονται ασφαλώς σε προχωρημένο στάδιο, περιορισμένη όμως είναι η πρόοδος που έχει σημειωθεί. Η ελευθέρωση και η αναδιάρθρωση των τομέων του αερίου και του ηλεκτρισμού δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί. Απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες για την αναδιάρθρωση του σιδηροδρομικού τομέα.

Επιχειρηματικό περιβάλλον

Η έκθεση του 2005 κατέληγε στο συμπέρασμα ότι απαιτούνταν περαιτέρω μεταρρυθμίσεις για τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, και, ιδίως, για τη λειτουργία του διοικητικού και δικαστικού συστήματος. Έκτοτε σημειώθηκε πρόοδος στους ακόλουθους τομείς.

Συνεχίστηκε η μεταρρύθμιση του μητρώου επιχειρήσεων και το Μάρτιο του 2006 εκδόθηκε νέος νόμος για το εμπορικό μητρώο. Ο νόμος προβλέπει ότι τα δικαστήρια δεν θα παρεμβαίνουν πλέον στη διαδικασία καταχώρισης των επιχειρήσεων, η οποία θα καταστεί καθαρά διοικητική διαδικασία. Ο Εθνικός Οργανισμός Εσόδων άρχισε να λειτουργεί τον Ιανουάριο του 2006 και διατηρεί την αποκλειστική αρμοδιότητα είσπραξης των φόρων της κεντρικής κυβέρνησης και των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης Το Νοέμβριο του 2005, υποβλήθηκαν στο κοινοβούλιο τροποποιήσεις επί της νομοθεσίας περί αφερεγγυότητας ώστε να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα, η διαφάνεια και η ταχύτητα των διαδικασιών αφερεγγυότητας. Συνεχίστηκε, αν και με περιορισμένη πρόοδο η αναθεώρηση των ρυθμιστικών καθεστώτων. To νεοσυσταθέν Υπουργείο Δημόσιας Διοίκησης και Διοικητικής Μεταρρύθμισης έχει αναλάβει το συντονισμό της εξέτασης και βελτιστοποίησης των υφιστάμενων ρυθμιστικών καθεστώτων, καθώς και της καθοδήγησης όσον αφορά τη βελτίωση της μεθοδολογίας που χρησιμοποιείται στις αναλύσεις αντικτύπου. Προτάθηκαν μέτρα για τη βελτιστοποίηση του μεγέθους και της διάρθρωσης της δημόσιας διοίκησης, τη βελτίωση της κατάρτισης και την προώθηση της παροχής δημόσιων υπηρεσιών μέσω του Διαδικτύου. Ο νέος κώδικας διοικητικής δικονομίας εγκρίθηκε το Μάρτιο του 2006. Μετά την έγκριση του νόμου περί διαιτησίας, άνοιξαν τρία κέντρα διαιτησίας.

Υπάρχουν, ωστόσο, ακόμη ορισμένα προβλήματα που θα πρέπει να αντιμετωπιστούν.

Υπάρχει ακόμη σημαντική ανάγκη για τη βελτίωση των συνθηκών εισόδου και εξόδου από την αγορά και εκτέλεσης των συμβάσεων, για την αύξηση της αποτελεσματικότητας του διοικητικού και νομικού συστήματος, καθώς και για τη μείωση των ρυθμιστικών επιβαρύνσεων που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις. Ο νέος νόμος καταχώρισης στα εμπορικά μητρώα θα πρέπει να εφαρμοστεί πλήρως ώστε να απλοποιηθεί και να επιταχυνθεί η καταχώριση των επιχειρήσεων. Το Κοινοβούλιο δεν έχει ακόμη εγκρίνει τις προταθείσες τροποποιήσεις όσον αφορά τη νομοθεσία περί αφερεγγυότητας. Θα απαιτηθούν περαιτέρω προσπάθειες για την επίτευξη μεγαλύτερης και συγκεκριμένης προόδου όσον αφορά την απλοποίηση του κανονιστικού πλαισίου, ιδίως μέσω συστηματικότερων αναλύσεων αντικτύπου και νέων μέτρων απλοποίησης. Η λειτουργία της διοίκησης χρειάζεται περαιτέρω βελτίωση. Ο κώδικας διοικητικής δικονομίας δεν προσέδωσε μεγαλύτερη εμβέλεια στην αρχή της «σιωπηρής συναίνεσης». Θα πρέπει να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες ώστε να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα των δικαστικών διαδικασιών. Το νέο σχέδιο του αστικού κώδικα δεν έχει ακόμη υποβληθεί στο Κοινοβούλιο. Η διαδικασία εξωδικαστικού διακανονισμού δεν χρησιμοποιείται ακόμη ευρέως, ενώ δεν έχει ακόμη αρχίσει να λειτουργεί ο θεσμός των ιδιωτικών δικαστικών επιμελητών.

Σε γενικές γραμμές, περιορισμένη υπήρξε η πρόοδος στον τομέα αυτόν. Θα πρέπει να εντατικοποιηθούν οι προσπάθειες για τη βελτίωση της λειτουργίας του διοικητικού, και ιδίως του δικαστικού συστήματος, και για την ελάφρυνση των επιβαρύνσεων για τις επιχειρήσεις.

Ευελιξία της αγοράς εργασίας

Στα συμπεράσματα της έκθεσης του 2005 αναφέρεται ότι μικρή πρόοδος έχει επιτευχθεί όσον αφορά τη βελτίωση της ευελιξίας της αγοράς εργασίας, η οποία, σε συνδυασμό με μια συνολική μεταρρύθμιση του εκπαιδευτικού συστήματος, θα ήταν ζωτικής σημασίας για την κάλυψη των ελλείψεων σε εξειδικευμένους εργαζόμενους. Έκτοτε σημειώθηκε πρόοδος στους ακόλουθους τομείς.

Παράλληλα με την ισχυρή οικονομική ανάπτυξη, το 2005 η απασχόληση σημείωσε αύξηση της τάξης του 2,0%, ενώ το μέσο ποσοστό ανεργίας μειώθηκε από 12% το 2004 σε 10,1% το 2005. Ελήφθησαν περιορισμένα μέτρα για τη βελτίωση της λειτουργίας της αγοράς εργασίας. Από τον Ιανουάριο του 2006, οι εισφορές στο συνταξιοδοτικό σύστημα μειώθηκαν κατά 6 εκατοστιαίες μονάδες και το μερίδιο που καταβάλλει ο εργοδότης μειώθηκε από 70% σε 65%, πράγμα που επέτρεψε τη μείωση του έμμεσου εργατικού κόστους, προσέφερε κίνητρα για τη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης και μείωση των ανεπίσημων (μαύρων) θέσεων απασχόλησης. Ο νόμος για την προώθηση της απασχόλησης, ο οποίος τροποποιήθηκε το Φεβρουάριο του 2006, προβλέπει ορισμένα χρηματοδοτικά κίνητρα περιφερειακής κινητικότητας και ενεργού αναζήτησης απασχόλησης. Έχουν δρομολογηθεί οι προετοιμασίες για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας ενεργών προγραμμάτων στον τομέα της αγοράς εργασίας. Το Φεβρουάριο του 2006, το Συμβούλιο Υπουργών ενέκρινε πρόγραμμα μεταρρύθμισης της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Το πρόγραμμα προβλέπει την αναδιοργάνωση του συστήματος δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, την εισαγωγή βραχυχρόνιων ενοτήτων επαγγελματικής εκπαίδευσης και την καθιέρωση τυποποιημένων εξετάσεων σε εθνική κλίμακα.

Ανεπίλυτα παραμένουν, ωστόσο, ορισμένα εκκρεμή ζητήματα.

Καμία πρόοδος δεν διαπιστώθηκε όσον αφορά την εξάλειψη της δυσκαμψίας στην αγορά εργασίας και τον εκσυγχρονισμό του κανονιστικού πλαισίου, ιδίως όσον αφορά το χρόνο εργασίας ή τις συμβάσεις αορίστου χρόνου. Έχει καθυστερήσει η ένταξη των επιδομάτων αρχαιότητας στην κανονική μισθολογική κλίμακα. Δεν έχει ακόμη εγκριθεί στρατηγική για την ανάπτυξη της ανώτερης εκπαίδευσης. Οι προγραμματιζόμενες μεταρρυθμίσεις του εκπαιδευτικού συστήματος θα πρέπει να εφαρμοστούν πλήρως ώστε να βελτιωθεί η ποιότητα της εκπαίδευσης και να εναρμονισθούν καλύτερα τα αποτελέσματα της εκπαίδευσης με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας.

Σε γενικές γραμμές, μικρή πρόοδος σημειώθηκε όσον αφορά την αύξηση της ευελιξίας της αγοράς εργασίας. Θα πρέπει να καταβληθούν μεγαλύτερες προσπάθειες για την μεταρρύθμιση του εκπαιδευτικού συστήματος ώστε να μειωθεί η αναντιστοιχία δεξιοτήτων.

3.1. Γενική αξιολόγηση

Η Βουλγαρία είναι λειτουργούσα οικονομία της αγοράς. Η συνέχιση της πορείας των μεταρρυθμίσεων θα της επιτρέψει να αντιμετωπίσει στο άμεσο μέλλον την ανταγωνιστική πίεση και τις δυνάμεις της αγοράς στο εσωτερικό της Ένωσης. Η Βουλγαρία έχει διατηρήσει γενικά τη μακροοικονομική της σταθερότητα και έχει προχωρήσει στον τομέα των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.

Η πρόοδος συνεχίστηκε μετά τη δημοσίευση της έκθεσης του Οκτωβρίου 2005. Ελήφθησαν χρήσιμα μέτρα για τη συγκράτηση του εξωτερικού ελλείμματος. Η διαδικασία των ιδιωτικοποιήσεων, καθώς και η ελευθέρωση και αναδιάρθρωση των επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας έχουν προχωρήσει ικανοποιητικά. Πραγματοποιήθηκε πρόσθετη πρόοδος όσον αφορά τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και τη μείωση του έμμεσου εργατικού κόστους.

Ωστόσο, διευρύνθηκε το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών, πράγμα που δικαιολογεί τη συνέχιση μιας συνετής δημοσιονομικής και μισθολογικής πολιτικής. Η εμβάθυνση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων απαιτεί τη βελτίωση της λειτουργίας του δικαστικού συστήματος και την ελάφρυνση των ρυθμιστικών επιβαρύνσεων για τις επιχειρήσεις. Το ρυθμιστικό πλαίσιο για την αγορά εργασίας θα πρέπει να γίνει πιο ευέλικτο.

4. ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΠΟΡΡΕΟΥΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΕΙΣ ΠΡΟΣΧΩΡΗΣΗΣ

Εισαγωγή

Στις εκθέσεις του Οκτωβρίου 2005 η Επιτροπή κατέληγε στο συμπέρασμα ότι η Βουλγαρία έχει ήδη επιτύχει σημαντικό επίπεδο εναρμόνισης με το κεκτημένο.

Στους περισσότερους τομείς πολιτικής η Βουλγαρία είτε ήταν ήδη έτοιμη ή ήταν στο στάδιο της προετοιμασίας για την επίλυση των τελευταίων προβλημάτων ενόψει της προσχώρησης. Τούτο ίσχυε για τους ακόλουθους τομείς: κυκλοφορία κεφαλαίων, πολιτική ανταγωνισμού, στατιστικές, οικονομική και νομισματική ένωση, βιομηχανική πολιτική, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, επιστήμη και έρευνα, εκπαίδευση και κατάρτιση, τηλεπικοινωνίες και οπτικοακουστική πολιτική, εξωτερικές σχέσεις, κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας, δημοσιονομικές διατάξεις της ΕΕ και ανταγωνισμός. Σε όλους αυτούς τους τομείς κρίθηκε ότι η Βουλγαρία είναι επαρκώς προετοιμασμένη για την ομαλή προσχώρησή της στην ΕΕ. Το συμπέρασμα αυτό εξακολουθεί να ισχύει. Επιπλέον, έχει σημειωθεί περαιτέρω πρόοδος, για παράδειγμα στον τομέα του ανταγωνισμού, όπου η επιτροπή προστασίας του ανταγωνισμού συνέχισε να παρουσιάζει θετικό απολογισμό όσον αφορά τις αποφάσεις στον τομέα των περιοριστικών συμφωνιών και καταχρήσεων δεσπόζουσας θέσης. Συνεπώς οι τομείς αυτοί δεν εξετάζονται στη συνέχεια.

Οι υπόλοιποι τομείς αφορούν θέματα που απαιτούν αυξημένες προσπάθειες εκ μέρους της Βουλγαρίας και σε ορισμένες περιπτώσεις, την ανάληψη άμεσης και αποφασιστικής δράσης για να είναι έτοιμη η χώρα τη στιγμή της προσχώρησης. Τα θέματα αυτά επανεξετάζονται στα αντίστοιχα κεφάλαια παρακάτω.

Συνεπώς το παρόν τμήμα παρέχει μια επισκόπηση όλων των προβλημάτων που θα πρέπει ακόμη να διευθετήσει η Βουλγαρία ώστε να είναι έτοιμη να εφαρμόσει το κεκτημένο μέχρι την ημερομηνία προσχώρησης.

4.1. Κεφάλαια του κεκτημένου

4.1.1. Κεφάλαιο 1: Ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών

Στο μη εναρμονισμένο τομέα, η Βουλγαρία προέβη σε εμπεριστατωμένο έλεγχο της νομοθεσίας της ώστε να εντοπίσει τις διατάξεις που ενδεχομένως συνιστούν παραβίαση των άρθρων 28 έως 30 της συνθήκης ΕΚ. Μέχρι σήμερα έχει διαπιστώσει ότι δύο μόνο μέτρα είναι ασυμβίβαστα με τις απαιτήσεις των άρθρων 28 έως 30. Ο νέος νόμος για την προστασία του καταναλωτή που εγκρίθηκε το Δεκέμβριο του 2005 και οι υπό κατάρτιση τροποποιήσεις του νόμου για το λογιστικό δίκαιο έχουν σκοπό να ρυθμίσουν αυτό το ζήτημα. Οι τροποποιήσεις του νόμου για τα πολιτιστικά μνημεία και τα μουσεία εγκρίθηκαν το Φεβρουάριο του 2006. Ο νόμος για τον έλεγχο των εκρηκτικών ουσιών, των πυροβόλων όπλων και των πυρομαχικών τροποποιήθηκε τον Απρίλιο του 2006. Η διαδικασία εσωτερικού ελέγχου θα πρέπει να επαναλαμβάνεται σε συνεχή βάση. Επίσης θα πρέπει να ληφθούν μέτρα ώστε να επιτραπεί η εισαγωγή μεταχειρισμένων αυτοκινήτων.

Προς επίλυση βαίνουν τα νομοθετικά προβλήματα στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων. Ο νέος νόμος για τις συμβάσεις παραχώρησης και οι τροποποιήσεις του νόμου για τις δημόσιες συμβάσεις εγκρίθηκαν τον Απρίλιο του 2006. Αμφότεροι οι νόμοι περιλαμβάνουν επανορθωτικό μηχανισμό σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ΕΕ.

Επισημαίνεται κάποια βελτίωση της διοικητικής ικανότητας και της ανάπτυξης των επαγγελματικών δεξιοτήτων. Όσον αφορά τα επανορθωτικά μέτρα, η επιτροπή προστασίας του ανταγωνισμού είναι στο εξής αρμόδια να χειρίζεται τις εκκρεμείς καταγγελίες που υποβάλλονται σε ολόκληρη τη χώρα.

Λόγω της θέσπισης των νέων νόμων, θα πρέπει να επέλθουν τροποποιήσεις στη νομοθεσία εφαρμογής για τις δημόσιες συμβάσεις, ενώ καταρτίζεται ολόκληρη σειρά νομοθεσίας εφαρμογής για τις συμβάσεις παραχώρησης και πρόκειται να τεθεί σε ισχύ τον Ιούνιο του 2006. Έχουν εντοπιστεί και καταργηθεί διάφορες εθνικές διατάξεις που κρίθηκαν ασυμβίβαστες με τις νέες διατάξεις των νόμων για τις συμβάσεις παραχώρησης και τις δημόσιες συμβάσεις.

Σε θεσμικό επίπεδο, η Υπηρεσία Δημοσίων Συμβάσεων και η Οικονομική και Κοινωνική Διεύθυνση του Συμβουλίου Υπουργών βελτιώνουν διαρκώς τη διοικητική τους ικανότητα. Προβλέπονται αυξήσεις του προσωπικού ώστε να αντιμετωπιστεί ο επιπλέον φόρτος εργασίας που συνεπάγεται η διαχείριση των προσφυγών. Σε γενικές γραμμές, οι σχετικές προετοιμασίες βρίσκονται σε καλό δρόμο.

Συμπέρασμα

Η Βουλγαρία πληροί, σε γενικές γραμμές τις δεσμεύσεις και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις διαπραγματεύσεις προσχώρησης στους τομείς που δεν έχουν εναρμονισθεί με το κεκτημένο, καθώς και στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων, χάρη στη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί. Ωστόσο, απαιτείται η συνέχιση των προσπαθειών στους τομείς που δεν έχουν ακόμη εναρμονισθεί με το κεκτημένο. Θα πρέπει επίσης να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες για τη μεταφορά και την εφαρμογή του κεκτημένου στα σημεία εισόδου των τροφίμων και στις ιατρικές συσκευές. Οι προετοιμασίες στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων θα πρέπει να ολοκληρωθούν όσον αφορά τις διατάξεις εφαρμογής.

4.1.2. Κεφάλαιο 2: Ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων

Η νομοθεσία σχετικά με την αμοιβαία αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων έχει εξελιχθεί. Ο νόμος για την ανώτερη εκπαίδευση και ο νόμος για την υγεία τροποποιήθηκαν, ενώ ο νέος νόμος για τις κτηνιατρικές δραστηριότητες εγκρίθηκε τον Οκτώβριο του 2005. Έχουν πραγματοποιηθεί πολλές προσπάθειες όσον αφορά την έγκριση των διατάξεων εφαρμογής σχετικά με τα επαγγέλματα του τομέα της υγείας (ιατροί, κτηνίατροι, οδοντίατροι, φαρμακοποιοί, νοσηλευτές και μαίες).

Η νομοθεσία αυτή θα πρέπει, ωστόσο, να ολοκληρωθεί, ιδίως όσον αφορά την αυτόματη και άνευ όρων αναγνώριση και τη διασυνοριακή παροχή υπηρεσιών. Ο νόμος για τους δικηγόρους τροποποιήθηκε τον Ιανουάριο του 2006 ώστε να εναρμονισθεί πλήρως με το κεκτημένο . Συνεχίστηκε η ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας, τόσο στο επίπεδο της κατάρτισης όσο και της περαιτέρω ανάπτυξης των κατάλληλων διοικητικών δομών, αλλά οι προσπάθειες θα πρέπει να συνεχιστούν. Απαιτούνται πιο εντατικές προετοιμασίες.

Συμπέρασμα

Σημειώθηκε κάποια πρόοδος όσον αφορά τη αμοιβαία αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων. Συνεχίζονται οι προετοιμασίες, αλλά εκδηλώνονται ανησυχίες ότι η Βουλγαρία δεν θα κατορθώσει να εφαρμόσει πλήρως το κεκτημένο μέχρι το χρόνο προσχώρησης, εάν δεν επιταχυνθεί ο σημερινός ρυθμός προόδου. Απαιτείται η ανάληψη ταχείας δράσης.

4.1.3. Κεφάλαιο 3: Ελεύθερη παροχή υπηρεσιών

Η άρση των περιορισμών όσον αφορά το δικαίωμα εγκατάστασης και ελεύθερης παροχής μη χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών βαίνει προς ολοκλήρωση. Ένας νέος νόμος για τις κτηνιατρικές δραστηριότητες εγκρίθηκε τον Οκτώβριο του 2005. Οι νόμοι για τον τουρισμό και την προστασία και ανάπτυξη του πολιτισμού τροποποιήθηκαν το Φεβρουάριο του 2005. Οι νόμοι για την προώθηση της απασχόλησης και για την κοινωνική πρόνοια τροποποιήθηκαν το Φεβρουάριο του 2006. Ο νόμος για την προστασία των παιδιών τροποποιήθηκε τον Απρίλιο του 2006.

Στον τομέα του τουρισμού, παρά τις αλλαγές που επήλθαν στη νομοθεσία, εξακολουθούν να υπάρχουν καταγγελίες για παρατυπίες και διαφορετικές τιμές, κυρίως στις τουριστικές εγκαταστάσεις. Εξάλλου, οι υπήκοοι χωρών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης αναγκάζονται επίσης να συνάψουν σύμβαση ασφάλισης ασθένειας στα σύνορα. Οι βουλγαρικές αρχές πρέπει να εξεύρουν τρόπους να επιβάλουν την εφαρμογή των νέων διατάξεων για την εξάλειψη των διακρίσεων, όσον αφορά κυρίως το νόμο περί τουρισμού. Οι προετοιμασίες βαίνουν καλώς όσον αφορά το δικαίωμα εγκατάστασης και ελεύθερης παροχής μη χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, με εξαίρεση τον τομέα του τουρισμού.

Η Βουλγαρία έχει καταβάλει προσπάθειες να εναρμονίσει την τραπεζική της νομοθεσία, αλλά θα πρέπει να ολοκληρωθεί το παράγωγο δίκαιο. Απαιτούνται αυξημένες προσπάθειες για τη μεταφορά και εφαρμογή της νέας, αυστηρότερης, οδηγίας για την επάρκεια των ιδίων κεφαλαίων ώστε να δοθεί επαρκής χρόνος στις τράπεζες και τις επενδυτικές επιχειρήσεις να προβούν στις αναγκαίες προσαρμογές. Θα πρέπει να διασφαλισθεί η συνοχή στο επίπεδο εποπτείας των τραπεζών και των επενδυτικών επιχειρήσεων. Απαιτείται επιτάχυνση των προετοιμασιών.

Ο νέος κώδικας για την ασφάλιση εγκρίθηκε το Δεκέμβριο του 2005. Η Βουλγαρία έχει επίσης καταρτίσει σχέδιο δράσης για την καταπολέμηση του φαινομένου οδήγησης ανασφάλιστων οχημάτων, το οποίο περιλαμβάνει τη λήψη ουσιαστικών μέτρων (τροποποιήσεις της νομοθεσίας, εθνική εκστρατεία για τη σημασία της ασφάλισης αστικής ευθύνης για τα αυτοκίνητα οχήματα, αύξηση των αστυνομικών ελέγχων, κλπ). Συνεχίζεται το έργο εκκαθάρισης της βάσης δεδομένων του μητρώου αυτοκινήτων, καθώς της θέσης εκτός κυκλοφορίας των μη χρησιμοποιούμενων οχημάτων, τα οποία εκτιμάται ότι ανέρχονται στο 26% του συνόλου των οχημάτων).

Ο αντίκτυπος, ωστόσο, των μέτρων που λαμβάνονται κατά των ανασφάλιστων οχημάτων θα πρέπει να φανεί στην πράξη, ενώ θα πρέπει να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο η χρηματοπιστωτική ικανότητα του βουλγαρικού ταμείου εγγυήσεων ώστε να επιτρέψει στη Βουλγαρία να υπογράψει την πολυμερή συμφωνία και στην Επιτροπή να εκδώσει την απόφαση κατάργησης των συνοριακών ελέγχων για τα πιστοποιητικά ασφάλισης. Επί του παρόντος, επείγει η επίσπευση των προετοιμασιών στον τομέα της ασφάλισης.

Όσον αφορά τις επενδυτικές υπηρεσίες και την αγορά κινητών αξιών, η Βουλγαρία συνεχίζει τις προετοιμασίες για τη μεταφορά των οδηγιών που δεν έχουν ακόμη μεταφερθεί. Εύλογο εμφανίζεται το χρονοδιάγραμμα το οποίο, εφόσον τηρηθεί επακριβώς, προβλέπει την τελική έγκριση των σχετικών πράξεων το φθινόπωρο του 2006. Οι προετοιμασίες θα πρέπει να επιταχυνθούν όσον αφορά τις επενδυτικές υπηρεσίες και την αγορά κινητών αξιών.

Θα πρέπει να ολοκληρωθεί η μεταφορά του κεκτημένου στον τομέα της κοινωνίας της πληροφορίας .

Όσον αφορά την προστασία των προσωπικών δεδομένων , η βουλγαρική νομοθεσία δεν έχει ακόμη ευθυγραμμιστεί πλήρως με το κεκτημένο, παρά τις τροποποιήσεις που θεσπίστηκαν το Δεκέμβριο του 2005. Ορισμένα σημαντικά θέματα εξακολουθούν να εμφανίζουν προβλήματα, όπως το πεδίο εφαρμογής της νομοθεσίας, η δυνατότητα εφαρμογής της εθνικής νομοθεσίας, η αρχή της ποιότητας των δεδομένων, η νομική βάση για την επεξεργασία στοιχείων σχετικά με καταδικαστικές αποφάσεις, οι πληροφορίες σχετικά με τα πρόσωπα στα οποία αναφέρονται τα στοιχεία, το πεδίο εφαρμογής των παρεκκλίσεων, το σύστημα κοινοποίησης και εκ των προτέρων ελέγχου από τις αρχές, τις μεταφορές στοιχείων σε τρίτες χώρες. Παρά το γεγονός ότι τα ληφθέντα μέτρα ακολουθούν τη σωστή κατεύθυνση, η διοικητική ικανότητα της επιτροπής προστασίας δεδομένων παραμένει ανεπαρκής. Δεν διασφαλίζεται η δημοσιονομική της ανεξαρτησία, ο προϋπολογισμός της για το 2006 έχει υποστεί περικοπές, και δεν διαθέτει επαρκές προσωπικό. Μη ικανοποιητική παραμένει η λειτουργία του συστήματος καταχώρισης και κοινοποίησης. Το επίπεδο δραστηριότητας της επιτροπής είναι αρκετά χαμηλό και η διεκπεραίωση των καταγγελιών παραμένει ανεπαρκής, όπως και ο εν γένει απολογισμός της όσον αφορά την εφαρμογή της νομοθεσίας. Οι σχετικές νομοθετικές προετοιμασίες θα πρέπει να επιταχυνθούν σημαντικά.

Η Βουλγαρία δεν είναι ακόμη σε θέση να διασφαλίσει την πλήρη εφαρμογή του κεκτημένου στον τομέα της προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. ( βλ. επίσης κεφάλαιο 24 - Δικαιοσύνη και Εσωτερικές Υποθέσεις ) .

Συμπέρασμα

Σημαντική πρόοδος έχει σημειωθεί όσον αφορά το δικαίωμα εγκατάστασης και ελεύθερης παροχής μη χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών . Σε γενικές γραμμές, η Βουλγαρία πληροί πλέον τις δεσμεύσεις και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις διαπραγματεύσεις προσχώρησης. Οι προετοιμασίες συνεχίζονται και αναμένεται ότι η Βουλγαρία θα είναι σε θέση να εφαρμόσει το κεκτημένο κατά το χρόνο προσχώρησης, εφόσον διατηρηθεί ο τρέχων ρυθμός προόδου.

Πρόοδος σημειώθηκε στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, ιδίως όσον αφορά τις τράπεζες και τις ασφάλειες , αλλά απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες ώστε να ολοκληρωθούν οι προετοιμασίες προσχώρησης στον τομέα των τραπεζών (σχετικά με την επάρκεια των ιδίων κεφαλαίων για τις επενδυτικές επιχειρήσεις), των ε πενδυτικών υπηρεσιών και της αγοράς κινητών αξιών, καθώς και στον τομέα της προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Θα πρέπει επίσης να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες όσον αφορά την ασφάλιση των αυτοκινήτων οχημάτων και την κοινωνία της πληροφορίας . Στους τομείς αυτούς θα πρέπει να καταβληθούν μεγαλύτερες προσπάθειες.

4.1.4. Κεφάλαιο 4: Ελεύθερη κυκλοφορία κεφαλαίων

Στον τομέα της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, η βουλγαρική νομοθεσία συνάδει εν γένει με το κεκτημένο. Θετικές εξελίξεις καταγράφονται όσον αφορά την ανταπόκριση σε διεθνή αιτήματα συνεργασίας και σε δραστηριότητες που στοχεύουν τις δραστηριότητες αλλοδαπών υπηκόων που εικάζεται ότι συνδέονται με τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Η υπηρεσία χρηματοπιστωτικών πληροφοριών λειτουργεί με επάρκεια και επαγγελματισμό. Πρόκειται για το διοικητικό όργανο που είναι αρμόδιο να αναλύει τις εκθέσεις που αφορούν τις ύποπτες συναλλαγές.

Εξακολουθούν να υπάρχουν κενά στο νόμο για τα μέτρα κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, που δεν απηχούν πλήρως τις απαιτήσεις της δεύτερης οδηγίας της ΕΕ με ανάλογο περιεχόμενο. Εξάλλου, η νομοθεσία θα πρέπει να ευθυγραμμιστεί με τις αναθεωρημένες συστάσεις της χρηματοπιστωτικής ομάδας δράσης σχετικά με τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και τη χρηματοδότηση τρομοκρατικών ενεργειών. Λίαν περιορισμένη παραμένει η αποτελεσματική εφαρμογή της νομοθεσίας. Θα πρέπει να βελτιωθεί η ευαισθητοποίηση των φορέων που υποχρεούνται να υποβάλλουν εκθέσεις σχετικά με το θέμα, ο έλεγχος των φορέων αυτών και η διαβίβαση εκθέσεων που αναφέρονται σε ύποπτες συναλλαγές, ιδίως εκτός του χρηματοπιστωτικού τομέα.

Το κυριότερο πρόβλημα του τομέα παραμένει η απουσία απτών αποτελεσμάτων όσον αφορά την εκτέλεση αποφάσεων και δικαστικών διώξεων στην περίπτωση υποθέσεων νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ( βλέπε κεφάλαιο 24-Συνεργασία στον τομέα της Δικαιοσύνης και των Εσωτερικών Υποθέσεων). Οι σχετικές προετοιμασίες θα πρέπει να επιταχυνθούν.

Συμπέρασμα

Ελάχιστη πρόοδος παρατηρείται στον τομέα της αποτελεσματικής εφαρμογής και επιβολής του κεκτημένου όσον αφορά τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Στο εξής επιβάλλεται να καταβληθούν μεγαλύτερες προσπάθειες και να αναληφθεί ταχεία δράση στον τομέα της πρόληψης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, έτσι ώστε μέχρι την προσχώρηση να έχουν καλυφθεί τα σχετικά κενά. Τούτο αφορά κυρίως την ευαισθητοποίηση των φορέων που υποχρεούνται να υποβάλουν εκθέσεις, τον έλεγχό τους και τη διαβίβαση εκθέσεων σχετικά με ύποπτες συναλλαγές.

4.1.5. Κεφάλαιο 5 – Εταιρικό δίκαιο

Όσον αφορά την προστασία των δικαιωμάτων διανοητικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας, σημειώθηκαν θετικές εξελίξεις ιδίως όσον αφορά τη διοργανική συνεργασία, τη συντονισμένη επιβολή του νόμου και το νομοθετικό πλαίσιο. Οι βελτιώσεις αυτές είναι αποτέλεσμα του εθνικού σχεδίου δράσης για την περίοδο 2005-2006 στον τομέα των δικαιωμάτων διανοητικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας.

Ο νόμος για τα συστήματα οπτικής μετάδοσης εγκρίθηκε το Σεπτέμβριο του 2005 ως όπλο για την καταπολέμηση της πειρατείας. Το σχέδιο δράσης αποσκοπεί στη βελτίωση των διοικητικών δομών και της επιβολής των δικαιωμάτων διανοητικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας. Ως βασικοί παράγοντες αναγνωρίζονται η καλύτερη συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων υπηρεσιών και των αρχών επιβολής του νόμου, η ευαισθητοποίηση στα σχετικά θέματα και η κατάρτιση, ενώ καταβάλλονται προσπάθειες για τη βελτίωση της επικοινωνίας μεταξύ των θεσμικών οργάνων.

Η νομοθεσία σχετικά με τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας και άλλα εκκρεμή μέτρα (τροποποιήσεις του νόμου για τα εμπορικά σήματα και τις γεωγραφικές ενδείξεις, καθώς και του νόμου για το βιομηχανικό σχέδιο) θα πρέπει να ευθυγραμμιστούν περαιτέρω με το κεκτημένο στον τομέα της βιομηχανικής ιδιοκτησίας.

Περαιτέρω βελτιώσεις απαιτούνται όσον αφορά την εφαρμογή των δικαιωμάτων διανοητικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας. Η εγκληματικότητα όσον αφορά τα δικαιώματα αυτά παραμένει διαρκής απειλή και αποτελεί πραγματική πρόκληση. Η Βουλγαρία θα πρέπει πλέον να μεταβεί από το σχέδιο δράσης στην ίδια τη δράση και να παρουσιάσει πιο συγκεκριμένα και απτά αποτελέσματα. Απαιτείται στενότερη συνεργασία, όπως και μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση του κοινού, αύξηση του προσωπικού στα πιο εκτεθειμένα σημεία της χώρας, καθώς και καλύτερη κατάρτιση. Θα πρέπει να αναπτυχθεί περισσότερο η επικοινωνία αφενός στα πλαίσια των θεσμικών οργάνων και αφετέρου μεταξύ των θεσμικών οργάνων και των οργανισμών που εκπροσωπούν τους δικαιούχους των δικαιωμάτων.

Θα πρέπει να επιταχυνθούν οι προετοιμασίες όσον αφορά την προστασία των δικαιωμάτων διανοητικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας.

Συμπέρασμα

Σημαντική πρόοδος έχει σημειωθεί όσον αφορά την προστασία των δικαιωμάτων διανοητικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας, αλλά θα πρέπει να ληφθούν συμπληρωματικά μέτρα για την ολοκλήρωση των προετοιμασιών ενόψει της προσχώρησης. Στον τομέα αυτό, θα πρέπει να εντατικοποιηθούν οι προσπάθειες και να αναληφθεί πλέον ταχεία δράση ώστε να αντιμετωπιστούν εγκαίρως τα προβλήματα.

4.1.6. Κεφάλαιο 7: Γεωργία

Το Φεβρουάριο του 2006, το Κοινοβούλιο ενέκρινε νομοθεσία, με τη μορφή τροποποίησης του νόμου για τη στήριξη των αγροτών, σχετικά με την ίδρυση οργανισμού πληρωμών για τη διαχείριση της εθνικής και κοινοτικής στήριξης στη γεωργία και τις αγροτικές περιοχές, την αλιεία και τη δασοκομία και σχετικά με τις στρατηγικές αποφάσεις. Εκδόθηκαν επίσημες αποφάσεις για ορισμένα ουσιώδη ζητήματα, όπως για παράδειγμα η επιλογή εφαρμογής του Συστήματος Πληρωμών Ενιαίου Χώρου ώστε να αποφασίζεται το ελάχιστο μέγεθος των επιλέξιμων γεωργικών επιχειρήσεων, η σημασία των συμπληρωματικών άμεσων εθνικών πληρωμών, καθώς και ο κατάλληλος προϋπολογισμός.

Η ανάπτυξη του συστήματος πληροφορικής για τη διασφάλιση της λειτουργίας του οργανισμού πληρωμών, καθώς και η κατάρτιση και πρόσληψη προσωπικού δεν έχουν ακόμη επιτευχθεί. Οι προετοιμασίες θα πρέπει να εντατικοποιηθούν.

Tο αρχικό διευθυντικό σχέδιο για τη θέσπιση του Ολοκληρωμένου Συστήματος Διαχείρισης και Ελέγχου (ΟΣΔΕ) επικαιροποιήθηκε, ώστε να λάβει υπόψη τις καθυστερήσεις που μεσολάβησαν μέχρι την υλοποίησή του. Για τη θέσπιση του συστήματος αναγνώρισης αγροτεμαχίων (LPIS), πέραν των αεροφωτογραφιών η Βουλγαρία αποφάσισε να χρησιμοποιήσει αρχειοθετημένες εικόνες δορυφόρου. Έχουν συναφθεί συμβάσεις για την παροχή όλων των στοιχείων, αλλά οι προθεσμίες είναι πολύ σύντομες. Περίπου το 25% του εδάφους καλύπτεται από τις ψηφιακές ορθοφωτογραφίες και τις χρησιμοποιήσιμες εικόνες δορυφόρου. Η αρίθμηση των αγροτεμαχίων LPIS έχει πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα για το 17% περίπου του εδάφους. Μόλις δρομολογήθηκαν οι εργασίες για την εγκαθίδρυση σύνδεσης μεταξύ των αγροτών και των αγροτεμαχίων ΣΑΑ, ώστε να παρέχεται στους αγρότες το υλικό που θα καταδεικνύει τα όρια των αγροτεμαχίων αναφοράς, ο ενιαίος αριθμός αναγνώρισης και το εμβαδόν τους. Έχει καταβληθεί μεγάλη προσπάθεια για την υιοθέτηση και εγκατάσταση ενός νέου λογισμικού, το οποίο όμως δεν έχει ακόμη υποβληθεί σε τελικό έλεγχο. Άλλες βασικές δραστηριότητες, όπως η εκ των προτέρων απογραφή των αγροτών, οι επιτόπιοι έλεγχοι και η κατάρτιση του προσωπικού πραγματοποιούνται επίσης με πιο γοργούς ρυθμούς. Απαιτείται ακόμη επείγουσα ανάληψη δράσης.

Όσον αφορά τους μηχανισμούς του εμπορίου, εδραιώθηκε επίσημος συντονισμός μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων φορέων (Εθνικό Ταμείο Γεωργίας, Τελωνειακή Υπηρεσία, Εθνική Κτηνιατρική Υπηρεσία και Φυτοϋγιεινομική Υπηρεσία). Σε γενικές γραμμές, οι προετοιμασίες έχουν προχωρήσει, αλλά απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες δεδομένου ότι η χώρα εξακολουθεί εν γένει να στερείται επιχειρησιακών και εμπεριστατωμένων γνώσεων σχετικά με τους μηχανισμούς του εμπορίου.

Κοινές Οργανώσεις Αγοράς (ΟΚΑ

Επί του παρόντος καταρτίζεται μια αποτελεσματική διοικητική δομή για την εφαρμογή όλων αυτών των οργανώσεων της αγοράς, χάρη στην πρόσληψη πρόσθετου προσωπικού, στην κατάλληλη κατάρτιση και στον σαφή καθορισμό των διαδικασιών.

Όσον αφορά την οινοποιία, δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί η κατάρτιση του μητρώου των αμπελώνων της Βουλγαρίας.

Δεν εγκρίθηκαν οι συμπληρωματικές διατάξεις εφαρμογής όσον αφορά ορισμένους μηχανισμούς της αγοράς, ιδίως τους ελέγχους και την πιστοποίηση. Οι σχετικές προετοιμασίες θα πρέπει να εντατικοποιηθούν.

Εγκρίθηκε νομοθεσία για τη θέσπιση της κοινής οργάνωσης στον τομέα του γάλακτος και ελήφθησαν μέτρα για τη θέσπιση γαλακτοκομικών ποσοστώσεων, καθώς και των περισσότερων μηχανισμών της κοινής οργάνωσης αγοράς για τον τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων. Η βάση δεδομένων που περιλαμβάνει το βασικό μητρώο των ποσοστώσεων ολοκληρώθηκε και καλύπτει πλέον το σύνολο των παραγωγών και των άμεσων πωλητών. Προετοιμάζεται η κατανομή των ενδεικτικών ατομικών ποσοστώσεων. Η διαδικασία έγκρισης των αγοραστών προχωρεί ικανοποιητικά.

Θα πρέπει ακόμη να εγκριθούν λεπτομερείς κανόνες για τη διαχείριση των γαλακτοκομικών ποσοστώσεων και των εθνικών αποθεμάτων. Το εθνικό συμβούλιο και τα περιφερειακά συμβούλια γάλακτος δεν είναι ακόμη έτοιμα να λειτουργήσουν· το αυτό ισχύει και για τα ανεξάρτητα εργαστήρια, η εγκατάσταση και η διαπίστευση των οποίων δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί, ώστε να αναλύουν την ποσότητα λιπαρών που περιέχονται στο γάλα που προέρχεται από τα διάφορα εργοστάσια γάλακτος. Θα πρέπει να επιταχυνθούν οι σχετικές προετοιμασίες.

Στον τομέα των φρούτων και λαχανικών , έχει σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά την εφαρμογή του ελέγχου ποιότητας των νωπών προϊόντων, καθώς και των κανόνων εμπορίας. Πρόοδος έχει επίσης σημειωθεί σε επίπεδο διοικητικών δομών για την αναγνώριση των παραγωγών.

Όσον αφορά την ταξινόμηση των βοείων σφαγίων , η βουλγαρική νομοθεσία έχει εναρμονισθεί πλήρως, αλλά προς το παρόν δεν έχει ακόμη τεθεί σε ισχύ. Για την ορθή εφαρμογή της ταξινόμησης αυτής μέχρι την προσχώρηση, θα πρέπει να επιταχυνθεί η κατάρτιση των ατόμων που αναλαμβάνουν την ταξινόμηση στα σφαγεία.

Κτηνιατρικά και φυτοϋγειονομικά θέματα, και ασφάλεια των τροφίμων.

Με την υιοθέτηση του κτηνιατρικού νόμου πλαισίου, η Βουλγαρία έθεσε τις βάσεις για τη μεταφορά στο εθνικό της δίκαιο των πτυχών του κεκτημένου που αφορούν την υγεία των ζώων, την καλή μεταχείριση των ζώων, την κτηνιατρική δημόσια υγεία και τα οριζόντια μέσα κτηνιατρικού ελέγχου. Ο κτηνιατρικός νόμος πλαίσιο άρχισε να ισχύει την 1η Μαΐου 2006.

Ακόμη δεν έχει εγκριθεί μέρος του παράγωγου δικαίου και των τροποποιήσεων που επήλθαν, μετά τη διενέργεια των αναγκαίων ελέγχων, στην ισχύουσα νομοθεσία ώστε να διασφαλισθεί η πλήρης συμμόρφωσή της με το κεκτημένο στον κτηνιατρικό τομέα. Εκκρεμεί επίσης η τελική κοινοβουλευτική έγκριση του νόμου για την προστασία των φυτών. Θα πρέπει να εντατικοποιηθούν οι σχετικές προετοιμασίες.

Μεταφέρθηκε ήδη η νομοθεσία σχετικά με τη μεταδιδόμενη σπογγώδη εγκεφαλοπάθεια (ΜΣΕ) και τα ζωικά υποπροϊόντα . Στις αρχές Ιανουαρίου 2006 θεσπίστηκε η απαγόρευση της χρήσης ορισμένων επεξεργασμένων ζωικών πρωτεϊνών για τη διατροφή των ζώων εκμετάλλευσης.

Όσον αφορά την επιδημιολογική παρακολούθηση της ΜΣΕ αφενός και κυρίως την συλλογή, την επεξεργασία και τον έλεγχο των πτωμάτων, η Βουλγαρία υπέβαλε ένα εθνικό σχέδιο συλλογής το οποίο χρήζει περαιτέρω βελτιώσεων. Δεν έχει ακόμη αποδειχθεί ότι η μία από δύο εκμεταλλεύσεις, που βρίσκονται στη Βάρνα, έχει συμμορφωθεί με τις προδιαγραφές της ΕΕ. Απεδείχθη επίσης η καταστροφή, σύμφωνα με το κεκτημένο, των σχετικών προϊόντων (κρέας και οστεάλευρα) μέσω καύσης σε μονάδα σκυροδέματος. Θα πρέπει να διασφαλισθεί η συνέχιση της διαδικασίας καταστροφής στην εν λόγω μονάδα, ενώ απαιτείται η ταχεία ανάληψη δράσης για την κατασκευή ενός νέου εργοστασίου στη Νότια Βουλγαρία.

Ο κτηνιατρικός νόμος πλαίσιο καλύπτει τη μεταφορά των αρχών της νομοθεσίας σχετικά με το σύστημα κτηνιατρικού ελέγχου στην εσωτερική αγορά.

Οι διατάξεις εφαρμογής όσον αφορά την προσχώρηση στο δίκτυο TRACES (το οποίο διαδέχθηκε το σύστημα ANIMO) το οποίο συνδέει τις κτηνιατρικές αρχές της ΕΕ δεν έχουν ακόμη εγκριθεί και τεθεί σε εφαρμογή. Θα πρέπει να εντατικοποιηθούν οι σχετικές προετοιμασίες.

Η νομοθεσία μεταφοράς του κεκτημένου όσον αφορά την ταυτοποίηση και την καταγραφή των ζώων εφαρμόζεται πλέον για όλα τα συναφή είδη, καθώς και για τις διαδικασίες κυρώσεων και ελέγχου. Καταρτίσθηκε βάση δεδομένων για την ταυτοποίηση και καταγραφή των βοοειδών. Το σύστημα επικαιροποιείται και αναβαθμίζεται ώστε να συμπεριλάβει και άλλα είδη.

Δεν έχει ακόμη παρουσιαστεί η λειτουργία της ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων για όλα τα είδη. Οι σχετικές προετοιμασίες θα πρέπει να εντατικοποιηθούν.

Έχει μεταφερθεί το κεκτημένο όσον αφορά τη χρηματοδότηση των κτηνιατρικών επιθεωρήσεων και ελέγχων . Οι προετοιμασίες προχωρούν ικανοποιητικά.

Μεταφέρθηκε η νομοθεσία σχετικά με τους κτηνιατρικούς ελέγχους που εφαρμόζονται στις εισαγωγές τρίτων χωρών και τους κανόνες σχετικά με τις εισαγωγές. Τέθηκε σε λειτουργία ένας από τους οκτώ μεθοριακούς σταθμούς κτηνιατρικού ελέγχου, αλλά απαιτούνται ακόμη ορισμένες προσαρμογές (πρόκειται για το σταθμό Καπιτάν Αντρέοβο, στα χερσαία σύνορα με την Τουρκία). Έχουν ξεκινήσει εργασίες και έχουν συναφθεί συμβάσεις εξοπλισμού για τη δημιουργία και των υπόλοιπων σταθμών.

Δεν έχει ακόμη δημιουργηθεί η αναγκαία υποδομή για τους επτά μεθοριακούς σταθμούς κτηνιατρικών ελέγχων στα μελλοντικά εξωτερικά σύνορα της ΕΕ στη Βουλγαρία ούτε έχουν ακόμη τεθεί σε εφαρμογή οι διαδικασίες ελέγχου και οι προϋποθέσεις της ΕΕ όσον αφορά τις εισαγωγές. Απαιτείται σημαντική εντατικοποίηση των σχετικών προετοιμασιών.

Ο κτηνιατρικός νόμος-πλαίσιο συνιστά τη νομική βάση για την σύσταση ενός ταμείου υγιεινής των ζώων που θα καλύπτει τις δαπάνες στον κτηνιατρικό τομέα.

Οι γενικές διατάξεις πρόληψης που χρησιμοποιούνται για την καταπολέμηση των ζωικών ασθενειών ( κατάργηση του εμβολιασμού και ορισμένα μέτρα εξάλειψης) έχουν μεταφερθεί στη βουλγαρική εθνική νομοθεσία.

Όοον αφορά την καταπολέμηση των ζωικών ασθενειών, δεν έχει ακόμη συσταθεί ταμείο επείγουσας ανάγκης για την υγιεινή των ζώων. Όσον αφορά την καταπολέμηση της κλασικής πανώλης των χοίρων, δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί πλήρως η μεταφορά από το καθεστώς χώρας που εφαρμόζει τον εμβολιασμό σε καθεστώς χώρας που δεν τον εφαρμόζει. Η πρακτική εστιάζεται πλέον στην ανίχνευση ιών που ενδεχομένως κυκλοφορούν ακόμη στο χώρο μετά τη διακοπή το 2005 του εμβολιασμού των οικόσιτων χοίρων. Οι προετοιμασίες θα πρέπει να εντατικοποιηθούν έτσι ώστε η Βουλγαρία να θεωρείται πλέον χώρα που δεν εφαρμόζει τον εμβολιασμό των οικόσιτων χοίρων.

Μεταφέρθηκε η νομοθεσία όσον αφορά το εμπόριο ζωντανών ζώων και ζωικών προϊόντων. Οι σχετικές προετοιμασίες προχωρούν ικανοποιητικά.

Επιπλέον, ο κτηνιατρικός νόμος-πλαίσιο παρέχει τη νομική βάση για την εφαρμογή της νομοθεσίας όσον αφορά την κτηνιατρική δημόσια υγεία στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις. Συνεχίζεται η ευθυγράμμιση με τη νέα δέσμη κοινοτικών μέτρων όσον αφορά την υγιεινή, καθώς και την αναβάθμιση των εκμεταλλεύσεων. Όσον αφορά την ποιότητα του ωμού γάλακτος και τα συστήματα ελέγχου, υιοθετήθηκε μια σαφής στρατηγική για τη διαχείριση της μεταβατικής περιόδου.

Δεν υπάρχουν, ωστόσο, στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία αναβάθμισης των εκμεταλλεύσεων. Οι σχετικές προετοιμασίες θα πρέπει να εντατικοποιηθούν.

Όσον αφορά την εφαρμογή του κεκτημένου στον τομέα των κοινών μέτρων (περιλαμβανομένων των ζωικών ασθενειών ), η Βουλγαρία έχει προσδιορίσει τις ανάγκες αναβάθμισης και εργάζεται για την εξάλειψη των προβλημάτων.

Όσον αφορά την κτηνιατρική δημόσια υγεία, δεν έχει διαπιστωθεί η εφαρμογή ελέγχων όσον αφορά τα κατάλοιπα, τα φάρμακα για κτηνιατρικούς σκοπούς, τους ρύπους και τις ασθένειες των ζώων, ιδίως όσον αφορά τις διαγνωστικές μεθόδους και τους κανόνες που εφαρμόζονται στα εργαστήρια. Οι προετοιμασίες θα πρέπει να συνεχιστούν.

Έχει δρομολογηθεί η υλοποίηση και εφαρμογή των κανόνων καλής μεταχείρισης των ζώων στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις, κατά τη μεταφορά τους και εντός των σφαγείων η οποία συνοδεύεται με κατάρτιση για την εφαρμογή της νέας νομοθεσίας.

Δεν έχουν ακόμη εφαρμοσθεί πλήρως οι κανόνες και τα πρότυπα της ΕΕ όσον αφορά την καλή μεταχείριση των ζώων. Οι σχετικές προετοιμασίες θα πρέπει να εντατικοποιηθούν.

Συμπέρασμα

Έχει σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά ορισμένες κοινές οργανώσεις αγοράς. Η Βουλγαρία πληροί σήμερα, σε γενικές γραμμές, τις σχετικές δεσμεύσεις και υποχρεώσεις που απορρέουν από τις διαπραγματεύσεις προσχώρησης.

Σημαντική πρόοδος σημειώθηκε επίσης όσον αφορά τον οργανισμό πληρωμών, αλλά απαιτούνται ακόμη περαιτέρω μέτρα ώστε να ολοκληρωθούν οι προετοιμασίες ενόψει της προσχώρησης. Θα πρέπει να αυξηθούν οι προσπάθειες αυτό και να αναληφθεί ταχεία δράση ώστε να καλυφθούν οι ανεπάρκειες πριν από την προσχώρηση. Πρόοδος διαπιστώνεται επίσης όσον αφορά μηχανισμούς της αγοράς και στο επίπεδο των ΚΟΑ για τον οίνο και τα οινοπνευματώδη , αφενός, και για το γάλα και το βόειο κρέας αφετέρου . Πρόοδος έχει επίσης σημειωθεί όσον αφορά την πλήρη μεταφορά του κεκτημένου στον κτηνιατρικό τομέα, την ολοκλήρωση των εργασιών όσον αφορά την καταπολέμηση των ζωικών ασθενειών (καταπολέμηση της κλασικής πανώλης των χοίρων και ταμείο επείγουσας βοήθειας για την υγεία των ζώων), συστήματα κτηνιατρικού ελέγχου στην εσωτερική αγορά (δημιουργία όλων των προτεινόμενων μεθοριακών σταθμών ελέγχου), εμπόριο ζωντανών ζώων και προϊόντων ζωικής προέλευσης , μηχανισμοί εμπορικών συναλλαγών και καλής μεταχείρισης των ζώων , καθώς και ολοκλήρωση των εργασιών στον τομέα της κτηνιατρικής δημόσιας υγείας χάρη στον εκσυγχρονισμό των εκμεταλλεύσεων. Πρόοδος σημειώθηκε επίσης όσον αφορά την ικανότητα δειγματοληψίας και δοκιμής που επιτρέπουν την εφαρμογή των κοινών μέτρων (περιλαμβανομένων των ζωικών ασθενειών) στον κτηνιατρικό τομέα. Στους τομείς αυτούς επιβάλλεται πλέον να εντατικοποιηθούν οι προσπάθειες και να αναληφθεί ταχεία δράση ώστε να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα μέχρι την προσχώρηση.

Περιορισμένη πρόοδος σημειώθηκε στον τομέα του ΟΣΔΕ , ιδίως όσον αφορά το σύστημα αναγνώρισης αγροτεμαχίων (ΣΑΑ), καθώς και σχετικά με τη ΜΣΕ (μεταδιδόμενη σπογγώδη εγκεφαλοπάθεια) και τα υποπροϊόντα ζωικής προέλευσης, καθώς και όσον αφορά τον εκσυγχρονισμό των εκμεταλλεύσεων. Οι τομείς αυτοί εξακολουθούν να προκαλούν σοβαρές ανησυχίες. Η Βουλγαρία θα πρέπει να λάβει πλέον άμεσα και αποφασιστικά μέτρα ώστε να είναι έτοιμη μέχρι την ημερομηνία προσχώρησης.

4.1.7. Κεφάλαιο 8: Αλιεία

Στον τομέα της διαχείρισης των πόρων και του στόλου, των ελέγχων και της εποπτείας, ο βουλγαρικός νόμος του 2001 για την αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια τροποποιήθηκε το Νοέμβριο του 2005 ώστε να αποτελέσει τη νομική βάση για χορήγηση αδειών αλιείας, διαρθρωτική δράση και οργάνωση της αγοράς, που προβλέπει κυρίως τη θέσπιση συστήματος παρακολούθησης των σκαφών καθώς και την αναγνώριση των ομάδων παραγωγών. Η Εθνική Υπηρεσία Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας (ΕΥΑΥ) είναι αρμόδια για την τήρηση του μητρώου του αλιευτικού στόλου και την εκπόνηση των σχετικών εκθέσεων.

Τα συλλεγέντα κατά τις δοκιμές στοιχεία δεν έχουν ακόμη διαβιβασθεί στην κατάλληλη μορφή στο μητρώο του αλιευτικού στόλου. Θα πρέπει να ολοκληρωθεί το σύστημα παρακολούθησης των αλιευτικών σκαφών, με στόχο την αναβάθμισή του σε σύστημα που θα λειτουργεί μέσω δορυφόρου. Δεν έχει επίσης βελτιωθεί σημαντικά η διαβίβαση και διαθεσιμότητα των στοιχείων σχετικά με τα αλιεύματα που προέρχονται από ημερολόγια πλοίου, δηλώσεις εκφόρτωσης και σημειώσεις πωλήσεων. Οι σχετικές προετοιμασίες θα πρέπει να επιταχυνθούν.

Όσον αφορά τη διαρθρωτική δράση , υπό επεξεργασία βρίσκονται οι κανόνες και οι διαδικασίες που διέπουν τη χρήση και την εφαρμογή των διαρθρωτικών μέτρων, σύμφωνα με τη σύσταση του οργανισμού πληρωμών για τη γεωργία ( βλ. κεφάλαιο 7 – Γεωργία). Οι σχετικές προετοιμασίες θα πρέπει να επιταχυνθούν.

Όσον αφορά την πολιτική αγοράς, στα τέλη του 2005, συγκροτήθηκε στο πλαίσιο της ΕΥΑΥ μονάδα οργάνωσης της αγοράς.

Δεν έχει ακόμη εγκριθεί συμπληρωματική νομοθεσία σχετικά με τη δημιουργία υποδομής αγοράς χονδρικής πώλησης (οργανώσεις παραγωγών, οργανισμός παρεμβάσεων, σύστημα πληροφορικής). Δεδομένου ότι δεν έχει θεσπιστεί κανένα σύστημα συλλογής δεδομένων σχετικά με τα αλιεύματα, δεν είναι ακόμη δυνατή η διενέργεια διασταυρούμενων ελέγχων. Οι σχετικές προετοιμασίες θα πρέπει να εντατικοποιηθούν.

Συμπέρασμα

Πρόοδος έχει σημειωθεί στους τομείς της διαχείρισης των πόρων και τους στόχους επιθεώρησης και ελέγχων, της διαρθρωτικής δράσης και της πολιτικής της αγοράς. Τα αποτελέσματα παραμένουν, ωστόσο, περιορισμένα. Η Βουλγαρία θα πρέπει να εντείνει τις προσπάθειές της και να αναλάβει ταχεία δράση ώστε να προετοιμαστεί για τη διαχείριση του διαρθρωτικού ταμείου του τομέα αλιείας, να ολοκληρώσει το σύστημα παρακολούθησης αλιευτικών σκαφών, να εκδώσει νομοθεσία και να θεσπίσει σύστημα συλλογής δεδομένων στον τομέα των αλιευμάτων.

4.1.8. Κεφάλαιο 9: Πολιτική μεταφορών

Όσον αφορά τις εναέριες μεταφορές, καταβλήθηκαν σημαντικές προσπάθειες και έχει μεταφερθεί το μεγαλύτερο μέρος της νομοθεσίας η οποία συνάδει εν γένει με το κεκτημένο. Η Βουλγαρία έχει μονογράψει τη γενική συμφωνία αερομεταφορών, καθώς και την ευρωπαϊκή συμφωνία κοινού εναέριου χώρου, η προσωρινή εφαρμογή των οποίων προβλέπεται κατά την ημερομηνία υπογραφής.

Οι σχετικές πολιτικές, στον τομέα της αεροπορικής ασφάλειας, θα πρέπει να έχουν εφαρμοστεί πλήρως μέχρι την προσχώρηση. Σε γενικές γραμμές, οι σχετικές προετοιμασίες προχωρούν ικανοποιητικά.

Η νομοθεσία πλαίσιο για τις θαλάσσιες μεταφορές μεταφέρθηκε σύμφωνα με το κεκτημένο. Βελτιώνεται η κατάσταση όσον αφορά τις αρμοδιότητες ελέγχου του κράτους στο οποίο ανήκει ο λιμένας, χάρη κυρίως στη μείωση του συντελεστή κράτησης.

Δεν διασφαλίζεται ακόμη πλήρως η ανεξαρτησία της βουλγαρικής ναυτιλιακής αρχής που είναι αρμόδια για τον κρατικό έλεγχο της σημαίας, δεδομένου ότι η Navybulgar ως ελεγχόμενη οντότητα, παραμένει δημόσια επιχείρηση. Οι σχετικές προετοιμασίες θα πρέπει να εντατικοποιηθούν.

Συμπέρασμα

Σημειώθηκε σημαντική πρόοδος στην τομέα της νομοθεσίας για τις εναέριες μεταφορές, όπου η Βουλγαρία πληροί πλέον, σε γενικές γραμμές, τις δεσμεύσεις και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις διαπραγματεύσεις προσχώρησης. Η νομοθεσία έχει τεθεί σε εφαρμογή και οι υποχρεώσεις θα πρέπει να έχουν εκπληρωθεί μέχρι την προσχώρηση, εφόσον διατηρηθεί ο τρέχων ρυθμός προετοιμασίας.

Πρόοδος σημειώθηκε στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών. Οι κανόνες εξακολουθούν, ωστόσο, να εμφανίζουν καθυστέρηση σε σχέση με το μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι πλέον ανάγκη να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες και να αναληφθεί σημαντική δράση ώστε να καλυφθούν τα κενά μέχρι την προσχώρηση με τη διασφάλιση, κυρίως, της πλήρους ανεξαρτησίας της βουλγαρικής ναυτιλιακής αρχής ως οργάνου ελέγχου.

4.1.9. Κεφάλαιο 10: Φορολογία

Το Νοέμβριο του 2005 εκδόθηκε ο νόμος για τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης και τις φορολογικές αποθήκες. Ο νόμος αυτός προβλέπει, συγκεκριμένα, τη μεταβίβαση της ευθύνης διαχείρισης των ειδικών φόρων κατανάλωσης από τις φορολογικές στις τελωνειακές αρχές. Ο ίδιος νόμος περιλαμβάνει επίσης διατάξεις για το σύστημα αποθηκών τελωνειακής αποταμίευσης καθώς και για τη διατήρηση, την κυκλοφορία και την παρακολούθηση των προϊόντων που υπόκεινται σε ειδικούς φόρους κατανάλωσης στο πλαίσιο καθεστώτος αναστολής των ειδικών φόρων κατανάλωσης. Ο νόμος για τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης τροποποιήθηκε στο Δεκέμβριο του 2005, ενόψει της αύξησης των ειδικών φόρων κατανάλωσης, βάσει του συμφωνηθέντος χρονοδιαγράμματος για την προσέγγιση των νομοθεσιών. Στον τομέα των εδικών φόρων κατανάλωσης οι προετοιμασίες προχωρούν κανονικά.

Όσον αφορά τον ΦΠΑ, δεν έχει ακόμη εκδοθεί η προγραμματιζόμενη για τα τέλη του 2005 νομοθεσία. Ούτε στον τομέα της άμεσης φορολογίας, δεν έχει ακόμη εγκριθεί το σχέδιο νόμου για τη φορολόγηση των εταιρειών και του εισοδήματος. Οι προετοιμασίες θα πρέπει να επιταχυνθούν.

Ικανοποιητική πρόοδος έχει σημειωθεί στον τομέα της διοικητικής συνεργασίας και της αμοιβαίας συνδρομής. Η Εθνική Υπηρεσία Εσόδων (ΕΥΕ) άρχισε να λειτουργεί τον Ιανουάριο του 2006 με την έναρξη ισχύος του νέου κώδικα για τις φορολογικές διαδικασίες και τις διαδικασίες κοινωνικής ασφάλισης. Η υπηρεσία αυτή ασχολείται συγχρόνως με την είσπραξη και την εξυπηρέτηση των φόρων της κεντρικής κυβέρνησης (όπως ο ΦΠΑ και οι φόροι εταιρειών) και τις υποχρεωτικές εισφορές κοινωνικής ασφάλισης (όπως η ασφάλιση υγείας). Η συνεχιζόμενη μεταρρύθμιση του τομέα, και ιδίως η επιτυχημένη μετατροπή της φορολογικής αρχής σε εθνική υπηρεσία είσπραξης φόρων βελτίωσε την ικανότητα είσπραξης και ελέγχου, όπως φανερώνει η αύξηση του συνολικού ύψους των φορολογικών εσόδων.

Η είσπραξη φόρων απαιτεί διαρκείς προσπάθειες στο επίπεδο της διαχείρισης, ώστε να διασφαλίζεται η ομαλή λειτουργία του νέου αυτού θεσμικού οργάνου. Η εφαρμογή των νέων νόμων θα απαιτήσει το συντονισμό μεταξύ όλων των ενδιαφερόμενων μερών. Η διοικητική ικανότητα θα πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω με τη βελτίωση των επαγγελματικών δεξιοτήτων του προσωπικού και τη διαρκή κατάρτιση. Οι προετοιμασίες για τη διασύνδεση των συστημάτων ΤΠ συνεχίστηκαν με ικανοποιητικό ρυθμό και, εάν δεν υπάρξουν καθυστερήσεις, η Βουλγαρία θα πρέπει κατά τη στιγμή της προσχώρησης να έχει εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της. Συνολικά οι προετοιμασίες προχωρούν ικανοποιητικά.

Συμπέρασμα

Σημαντική πρόοδος έχει σημειωθεί όσον αφορά τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης και τη διοικητική συνεργασία και την αμοιβαία συνδρομή Η Βουλγαρία πληροί πλέον, σε γενικές γραμμές, τις δεσμεύσεις και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις διαπραγματεύσεις προσχώρησης στους εν λόγω τομείς. Εφόσον διατηρηθεί ο τρέχων ρυθμός προόδου, αναμένεται ότι η Βουλγαρία θα είναι σε θέση να εφαρμόσει το κεκτημένο κατά την ημερομηνία προσχώρησης.

Στους τομείς του ΦΠΑ και της άμεσης φορολογίας έχει πραγματοποιηθεί περιορισμένη πρόοδος. Αυξημένες προσπάθειες απαιτούνται στους εν λόγω τομείς όσον αφορά τη νομοθεσία και την εφαρμογή των νέων νόμων.

4.1.10. Κεφάλαιο 13: Κοινωνική πολιτική και απασχόληση

Όσον αφορά το εργατικό δίκαιο, ο βουλγαρικός εργατικός κώδικας τροποποιήθηκε τον Οκτώβριο του 2005, ενώ η επιθεώρηση εργασίας αύξησε το προσωπικό της.

Ελλιπής παραμένει η μεταφορά του κεκτημένου , ιδίως όσον αφορά τις οδηγίες για τη συμπλήρωση των καταστατικών της Ευρωπαϊκής Εταιρείας και του Ευρωπαϊκού Συνεταιρισμού, την οδηγία για την ενημέρωση και τη διαβούλευση, καθώς και την οδηγία για τις ευρωπαϊκές επιτροπές επιχειρήσεων. Ακόμη, θα πρέπει να αντιμετωπιστούν ορισμένα θέματα για τη διασφάλιση της ορθής και πλήρους μεταφοράς, ιδίως όσον αφορά τις οδηγίες περί απόσπασης εργαζομένων, περί αφερεγγυότητας του εργοδότη, για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων, για τις ομαδικές απολύσεις, τη μερική απασχόληση, την εργασία ορισμένου χρόνου, το χρόνο εργασίας, καθώς και την προστασία των νέων κατά την εργασία. Εξάλλου, η διοικητική ικανότητα και οι εσωτερικοί μηχανισμοί ελέγχου της Επιθεώρησης Εργασίας είναι ανεπαρκείς ώστε να εγγυηθούν την αποτελεσματική και ισότιμη εφαρμογή του κεκτημένου στον εν λόγω τομέα. Οι προετοιμασίες θα πρέπει να επιταχυνθούν.

Όσον αφορά τον κοινωνικό διάλογο, θα πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω ο διμερής διάλογος έτσι ώστε να προετοιμαστούν οι κοινωνικοί εταίροι για το μελλοντικό τους ρόλο όσον αφορά τη διαμόρφωση και υλοποίηση της κοινωνικής πολιτικής της Ένωσης. Τα κριτήρια αντιπροσωπευτικότητας θα πρέπει να εφαρμόζονται αμερόληπτα για όλες τις οργανώσεις κοινωνικών εταίρων. Η συμμετοχή στον τριμερή διάλογο θα πρέπει να περιοριστεί στις οργανώσεις των κοινωνικών εταίρων που διαθέτουν κοινωνική εντολή. Οι σχετικές προετοιμασίες θα πρέπει να επιταχυνθούν.

Σχετική πρόοδος έχει σημειωθεί όσον αφορά τη λειτουργική εφαρμογή των κανονιστικών διατάξεων στον τομέα της δημόσιας υγείας . Ειδικότερα, σημειώθηκε πρόοδος στην εναρμόνιση με το κεκτημένο του νομοθετικού συστήματος εποπτείας των μεταδιδόμενων νοσημάτων. Σημαντική πρόοδος σημειώθηκε όσον αφορά τη μεταφορά του κεκτημένου στον τομέα της παρασκευής, παρουσίασης και πώλησης προϊόντων καπνού. Η σύμβαση-πλαίσιο για την καταπολέμηση του καπνίσματος επικυρώθηκε το Νοέμβριο του 2005. Πλήρως έχει μεταφερθεί η οδηγία για τη διαφήμιση των προϊόντων καπνού. Αλλαγές πραγματοποιήθηκαν όσον αφορά τη χρηματοδότηση των νοσοκομείων και δόθηκε μεγαλύτερη προσοχή στα προληπτικά υγειονομικά μέτρα.

Το κεκτημένο όσον αφορά το ανθρώπινο αίμα και τα συστατικά του, καθώς και τους ιστούς και τα κύτταρα ανθρώπινης προέλευσης δεν έχει ακόμη μεταφερθεί πλήρως, ιδίως όσον αφορά τα πρότυπα ποιότητας και ασφάλειας για το ανθρώπινο αίμα και τα συστατικά αίματος, τις απαιτήσεις ιχνηλασιμότητας και την κοινοποίηση σοβαρών αντιδράσεων και εκδηλώσεων, καθώς και τα κοινοτικά πρότυπα και προδιαγραφές σχετικά με ένα σύστημα ποιότητας στα κέντρα αιμοδοσίας. Αναμένεται επίσης η περαιτέρω εναρμόνιση της νομοθεσίας όσον αφορά τη μεταμόσχευση οργάνων, ιστών και κυττάρων. Το σύστημα παρακολούθησης των μεταδιδόμενων ασθενειών χρήζει περαιτέρω βελτίωσης και απαιτεί συνεχείς επενδύσεις στις τεχνικές εργαστηρίου και τον εξοπλισμό πληροφορικής.

Θα πρέπει να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες για να βελτιωθεί η κατάσταση της υγείας του πληθυσμού, καθώς και η πρόσβαση στις υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης, ιδίως σε περιφερειακό επίπεδο, καθώς και μεταξύ των μειονοτήτων και των κοινωνικά ασθενέστερων κοινωνικοοικονομικών ομάδων. Όσον αφορά την πρόσβαση στην περίθαλψη, δεν έχουν βελτιωθεί οι συνθήκες που εφαρμόζονται στο σύνολο του πληθυσμού. Αποτροπιασμό προκαλούν οι στοιχειώδεις συνθήκες που επικρατούν στα ιδρύματα περίθαλψης των ηλικιωμένων, των σωματικά και διανοητικά αναπήρων και των παιδιών. Η νομική βάση για τη θεσμοθέτησή τους δεν είναι ικανοποιητική και σε συνδυασμό με τη βραδύτητα και τον ενίοτε κακό προγραμματισμό της διαδικασίας προς πραγματική αποϊδρυματοποίηση εξακολουθούν να προκαλούν έντονες ανησυχίες. Οι προσπάθειες θα πρέπει να συνεχιστούν και να ενταθούν.

Πρόοδος σημειώθηκε όσον αφορά τις προετοιμασίες για τη διαχείριση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (ΕΚΤ) , ιδίως όσον αφορά την πρόσληψη προσωπικού, τη διαρκή κατάρτιση των δημοσίων υπαλλήλων, καθώς και το διορισμό της αρχής διαχείρισης του επιχειρησιακού προγράμματος για την ανάπτυξη των ανθρώπινων πόρων, και του επιχειρησιακού προγράμματος για τη διοικητική ικανότητα.

Ατελής παραμένει η δημιουργία διοικητικής ικανότητας, ιδίως όσον αφορά το επιχειρησιακό πρόγραμμα για τη διοικητική ικανότητα, αλλά και την πρόσληψη και την κατάρτιση στο Υπουργείο Παιδείας και Επιστημών και στην Υπηρεσία Κοινωνικής Πρόνοιας ( βλέπε επίσης κεφάλαιο 21 – Περιφερειακή πολιτική και συντονισμός των διαρθρωτικών μέσων). Οι προετοιμασίες θα πρέπει να επιταχυνθούν.

Στον τομέα της κοινωνικής ένταξης, το Φεβρουάριο του 2006 εγκρίθηκαν τροποποιήσεις στο νόμο περί κοινωνικής πρόνοιας, οι οποίες ανοίγουν κυρίως την αγορά παροχής κοινωνικών υπηρεσιών. Τον Απρίλιο του 2006, η κυβέρνηση ενέκρινε ένα επικαιροποιημένο εθνικό σχέδιο για την περίοδο 2005-2006 για την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, το οποίο προβλέπει τη στήριξη δραστηριοτήτων για την εκπαίδευση, την απόκτηση νέων επαγγελματικών προσόντων, την απασχόληση και την αρωγή ευπαθών ομάδων. Θα πρέπει να συνεχιστεί η επισταμένη εργασία και η ανάπτυξη κοινωνικών στατιστικών για την φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό σύμφωνα με τους δείκτες της ΕΕ για τον κοινωνικό αποκλεισμό. Θα πρέπει να συνεχιστούν οι προσπάθειες για τη βελτίωση της κατάστασης των ευπαθών ομάδων, μεταξύ των οποίων οι Ρομ, και την προώθηση της πλήρους ένταξής τους στην κοινωνία. Θετικά αποτελέσματα απέδωσε σε ορισμένους δήμους η κατάργηση των διαχωρισμών και η ένταξη στο κλασικό σχολικό σύστημα μαθητών προέλευσης Ρομ και μαθητών με ειδικές ανάγκες.

Δεν διευρύνθηκε η πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης, δεδομένου ότι σημαντικός αριθμός του πληθυσμού, ιδίως μεταξύ της κοινότητας των Ρομ, δεν έχουν ακόμη πρόσβαση στις υπηρεσίες αυτές. Θα πρέπει να επιταχυνθούν οι διαδικασίες κατάργησης του διαχωρισμού και της ένταξης των μαθητών Ρομ και των μαθητών με ειδικές ανάγκες στο κλασικό σχολικό σύστημα. Δεν έχει παρατηρηθεί επίσης καμία ενίσχυση του συντονισμού των πολιτικών προστασίας του παιδιού ούτε της διοικητικής ικανότητας της υπηρεσίας προστασίας του παιδιού, ιδίως σε επίπεδο δήμων. Θα πρέπει ακόμη να εντατικοποιηθεί η διαδικασία αποϊδρυματοποίησης και ανάπτυξης υπηρεσιών τοπικού χαρακτήρα. Θα πρέπει να συσταθούν ειδικές κοινωνικές, εκπαιδευτικές και ιατρικές υπηρεσίες για την καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού. Θα πρέπει να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες ώστε ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού, ιδίως από την κοινότητα των Ρομ, να συμπεριληφθούν στην αγορά εργασίας με την περαιτέρω προώθηση της ποιοτικής εκπαίδευσης και της επαγγελματικής κατάρτισης. Θα πρέπει να βελτιωθεί η πρόσβαση των ατόμων με κινητικά προβλήματα σε δημόσιους χώρους, κτίρια, μεταφορικά μέσα, την εκπαίδευση και την αγορά εργασίας. Οι προετοιμασίες θα πρέπει να εντατικοποιηθούν.

Όσον αφορά την καταπολέμηση των διακρίσεων, η Επιτροπή Προστασίας κατά των Διακρίσεων συγκροτήθηκε τελικά το Νοέμβριο του 2005 και άρχισε να ασχολείται με τις πρώτες υποθέσεις.

Η επιτροπή αυτή υπολειτουργεί, λόγω διοικητικών περιορισμών και έλλειψης προσωπικού, ενώ δεν έχει καταβληθεί καμία επείγουσα προσπάθεια που να εξασφαλίζει την άμεση πλήρη λειτουργία της. Θεμελιώδεις βελτιώσεις απαιτεί η κατάσταση της μειονότητας των Ρομ. Ανεπαρκείς κρίνονται οι μέχρι σήμερα προσπάθειες να διασφαλισθεί η αποτελεσματική εφαρμογή του προγράμματος- πλαισίου για την ισότιμη ένταξη των Ρομ στη βουλγαρική κοινωνία. Οι προσπάθειες θα πρέπει να επιταχυνθούν.

Συμπέρασμα

Πρόοδος σημειώθηκε στις προετοιμασίες για το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ), αλλά ο τομέας αυτός απαιτεί περαιτέρω προσπάθειες ώστε να αντιμετωπισθούν και τα εναπομένοντα προβλήματα. Περιορισμένη πρόοδος σημειώθηκε σε πέντε άλλους τομείς του παρόντος κεφαλαίου, για τις οποίες τον Οκτώβριο του 2005 είχε επισημανθεί η ανάγκη να καταβληθούν αυξημένες προσπάθειες. Θα πρέπει να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες και να αναληφθεί ταχεία δράση ώστε να επιλυθούν τα εκκρεμή ζητήματα πριν από την προσχώρηση. Θα πρέπει να ολοκληρωθεί και να ενισχυθεί η εναρμόνιση της νομοθεσίας στους τομείς του εργατικού δικαίου και της δημόσιας υγείας . Θα πρέπει να ενισχυθεί περισσότερο ο διμερής δημόσιος διάλογος , και να διασφαλισθεί η ορθή συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων στις τριμερείς δομές. Όσον αφορά την κοινωνική ένταξη , θα πρέπει να βελτιωθεί σημαντικά η πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης και εκπαίδευσης, η αποϊδρυματοποίηση, η προστασία του παιδιού και η ένταξη ευπαθών ομάδων στην αγορά εργασίας. Θα πρέπει επίσης να υπάρξει διαρθρωτική βελτίωση της κατάστασης της μειονότητας των Ρομ. Όσον αφορά την καταπολέμηση των διακρίσεων, θα πρέπει να βελτιωθεί η διοικητική ικανότητα της επιτροπής προστασίας κατά των διακρίσεων. Σε γενικές γραμμές, απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες για την ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας ώστε να διασφαλισθεί η ορθή εφαρμογή του κεκτημένου στον τομέα της κοινωνικής πολιτικής.

4.1.11. Κεφάλαιο 14: Ενέργεια

Εγκρίθηκε η νομοθεσία-πλαίσιο και οι διατάξεις εφαρμογής στον τομέα της ανταγωνιστικότητας και της εσωτερικής αγοράς ενέργειας .

Η αγορά ηλεκτρισμού και αερίου θα πρέπει να ανοίξει πλήρως σύμφωνα με το κεκτημένο . Η εφαρμογή των εκπονηθέντων σχεδίων θα πρέπει να οδηγήσει στην αποδεσμοποίηση της Bulgargas πριν από την προσχώρηση.

Εξάλλου, στον τομέα των στερεών καυσίμων, η Βουλγαρία θα πρέπει να διασφαλίσει ότι η κρατική παρέμβαση είναι σύμφωνη με το κεκτημένο . Οι σχετικές προετοιμασίες θα πρέπει να επιταχυνθούν.

Στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας και της πυρηνικής ασφάλειας, θεσπίστηκε το νομικό πλαίσιο και εκδόθηκε η νομοθεσία εφαρμογής.

Όσον αφορά τις δεσμεύσεις της Βουλγαρίας για την έγκαιρη διακοπή της λειτουργίας των μονάδων 1 έως 4 του πυρηνικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής του Κοζλοντούι, όπως αναφέρεται στην πράξη προσχώρησης, η Βουλγαρία δεν έχει λάβει ακόμη τα αναγκαία μέτρα ώστε να διασφαλίσει τον αμετάκλητο παροπλισμό των μονάδων 1 και 2, που έκλεισαν το 2002. Δεν έχει, εξάλλου, λάβει ακόμη κανένα απτό επιχειρησιακό ή διοικητικό μέτρο που να διασφαλίζει το οριστικό κλείσιμο των μονάδων 3 και 4 εντός του 2006 και να εγγυάται τον επακόλουθο παροπλισμό τους, πράγμα που θα επέτρεπε την ενδεδειγμένη χρήση των διαθέσιμων κεφαλαίων της ΕΕ. Η χώρα δεν έχει ακόμη συμμορφωθεί πλήρως με τις απαιτήσεις και τις διαδικασίες της συνθήκης Ευρατόμ. Οι σχετικές προετοιμασίες απαιτούν σημαντική βελτίωση.

Συμπέρασμα

Περιορισμένη πρόοδος έχει σημειωθεί όσον αφορά την ανταγωνιστικότητα και την αγορά εσωτερικής ενέργειας. Επί του παρόντος απαιτούνται αυξημένες προσπάθειες και ταχεία ανάληψη δράσης ώστε να ολοκληρωθεί το άνοιγμα των αγορών ηλεκτρισμού και αερίου πριν από την προσχώρηση. Στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας και της πυρηνικής ασφάλειας, η κατάσταση επιδεινώθηκε όσον αφορά τη διαδικασία παροπλισμού. Απαιτούνται αυξημένες προσπάθειες και ταχεία ανάληψη δράσης ώστε να διασφαλι