P6_TA(2006)0459

Ευρωμεσογειακή συμφωνία σύνδεσης ΕΕ/Συρίας

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που περιέχει τη σύσταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προς το Συμβούλιο σχετικά με τη σύναψη ευρωμεσογειακής συμφωνίας σύνδεσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των κρατών μελών της, αφενός, και της Αραβικής Δημοκρατίας της Συρίας, αφετέρου (2006/2150(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την πρόταση ψηφίσματος που υπέβαλε η Véronique De Keyser εξ ονόματος της Ομάδας ΕΣΚ σχετικά με τις διαπραγματεύσεις με στόχο τη σύναψη ευρω-μεσογειακής συμφωνίας σύνδεσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των κρατών μελών, αφενός, και της Αραβικής Δημοκρατίας της Συρίας, αφετέρου (B6-0373/2006),

- έχοντας υπόψη την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για τη σύναψη ευρωμεσογειακής συμφωνίας σύνδεσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των κρατών μελών της, αφενός, και της Αραβικής Δημοκρατίας της Συρίας, αφετέρου (COM(2004)0808),

- έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του για τη Συρία, και συγκεκριμένα τα ψηφίσματα της 8ης Σεπτεμβρίου 2005 σχετικά με την κατάσταση των πολιτικών κρατουμένων στη Συρία [1] και της 15ης Ιουνίου 2006 για τη Συρία [2],

- έχοντας υπόψη την έβδομη διακοινοβουλευτική συνάντηση Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου/Συρίας που πραγματοποιήθηκε από τις 11 έως τις 18 Ιουνίου 2005 στη Συρία,

- έχοντας υπόψη τη δήλωση της Βαρκελώνης της 28ης Νοεμβρίου 1995 και το ψήφισμα του Κοινοβουλίου της 27ης Οκτωβρίου 2005 σχετικά με την επανεξέταση της διαδικασίας της Βαρκελώνης [3],

- έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του ΟΗΕ για τις σχέσεις μεταξύ της Συρίας και του Λιβάνου, και ιδίως τα ψηφίσματα 1559(2004) της 2ας Σεπτεμβρίου 2004 και 1701(2006) της 11ης Αυγούστου 2006 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και την τελευταία έκθεση, της 25ης Σεπτεμβρίου 2006, του κ. Serge Brammertz, μέλους της ανεξάρτητης διεθνούς εξεταστικής επιτροπής του ΟΗΕ η οποία διερευνά, σύμφωνα με τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας, τη δολοφονία του πρώην πρωθυπουργού του Λιβάνου Rafik Hariri,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 83, παράγραφος 5, και το άρθρο 45 του Κανονισμού του,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων (A6-0334/2006),

Α. λαμβάνοντας υπόψη τη γεωστρατηγική σημασία της Συρίας στην περιοχή της Εγγύς και Μέσης Ανατολής, ιδίως δε τον ρόλο που θα μπορούσε να διαδραματίσει ως σύνδεσμος μεταξύ των ενδιαφερομένων μερών στο πλαίσιο της ειρηνευτικής διαδικασίας και παράγοντας επίλυσης της περιφερειακής σύγκρουσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο αυτός ο ρόλος θα μπορούσε να ενισχυθεί με την αναβάθμιση του διαλόγου με την εν λόγω χώρα,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι, αν και επί του παρόντος δεν πληρούνται τα απαραίτητα στοιχεία για τη σύναψη συμφωνίας σύνδεσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Συρίας, το Κοινοβούλιο διατηρεί την πεποίθηση ότι η Συρία έχει τις δυνατότητες να ανταποκριθεί στους απαραίτητους όρους,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο πόλεμος στο Ιράκ, οι στρατηγικές σχέσεις της Συρίας με το Ιράν και η εμπλοκή της στις υποθέσεις του Λιβάνου, επηρέασαν στο σύνολό τους τις σχέσεις της Συρίας με τους γείτονές της και την ευρύτερη διεθνή κοινότητα,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι στόχος της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Συρίας είναι η ενθάρρυνση και η υποστήριξη της μετάβασης σε ένα δημοκρατικό πολιτικό καθεστώς που θα σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις πολιτικές ελευθερίες, σε μια ανοικτή και βασισμένη στην αγορά οικονομία, πάντοτε στο πλαίσιο ενός αποτελεσματικού διαλόγου και μιας ουσιαστικής εταιρικής σχέσης,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Συρία έχει ήδη εγκρίνει αρκετά οικονομικά μέτρα που υποστηρίζονται από την επικείμενη συμφωνία σύνδεσης,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η προστασία των θεμελιωδών ελευθεριών αποτελεί τη βάση της ανάπτυξης μιας ισχυρής και ανεξάρτητης κοινωνίας των πολιτών και ότι παρόλο που η στάση της κυβέρνησης κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών ήταν αμφίσημη, γέννησε ωστόσο κάποιες ελπίδες για μεγαλύτερο άνοιγμα του συριακού πολιτικού συστήματος,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι παρά την ενεργή και εποικοδομητική συμμετοχή της στη διαδικασία της Βαρκελώνης, η Συρία είναι η μόνη χώρα με την οποία η Ευρωπαϊκή Κοινότητα δεν έχει ακόμη υπογράψει συμφωνία σύνδεσης παρεμποδίζοντας κατ' αυτόν τον τρόπο την πλήρη ανάπτυξη της ευρωμεσογειακής εταιρικής σχέσης,

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι το διάταγμα για την κατάσταση εκτάκτου ανάγκης του Μαρτίου του 1963, καθώς και όλες οι συναφείς νομοθετικές πράξεις εξακολουθούν να ισχύουν μέχρι σήμερα, παρόλο που στις συστάσεις οι οποίες εγκρίθηκαν με αφορμή το δέκατο περιφερειακό συνέδριο του κόμματος Μπάαθ (το οποίο πραγματοποιήθηκε από τις 6 έως τις 9 Ιουνίου 2005), προβλεπόταν η αναθεώρησή τους,

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα συμπεράσματα της προαναφερθείσας ανεξάρτητης διεθνούς εξεταστικής επιτροπής του ΟΗΕ αποτελούν θεμελιώδες στοιχείο για την υπογραφή μιας μελλοντικής συμφωνίας σύνδεσης,

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι η κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα έχει επιδεινωθεί μετά το ψήφισμα του Κοινοβουλίου για τη Συρία της 15ης Ιουνίου 2006, το οποίο αναφέρθηκε ανωτέρω, και ότι δεν έχουν απελευθερωθεί όλοι οι ακτιβιστές που συνελήφθησαν τον Μάιο του 2006 επειδή υπέγραψαν αναφορά που ζητούσε τη βελτίωση των σχέσεων μεταξύ Συρίας και Λιβάνου,

1. έχει την πεποίθηση ότι η σύναψη της συμφωνίας σύνδεσης θα μπορούσε να δώσει αποφασιστική ώθηση στις πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές μεταρρυθμίσεις που είναι αναγκαίες για τη βελτίωση της κατάστασης της χώρας·

2. επιβεβαιώνει ωστόσο ότι ο σεβασμός των δημοκρατικών αξιών, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των πολιτικών ελευθεριών αποτελούν απαραίτητες προϋποθέσεις, καθώς και ότι, προς το σκοπό αυτό, θα ήταν σκόπιμο να συμπεριληφθεί ένας μηχανισμός αποτελεσματικού ελέγχου στη ρήτρα της συμφωνίας περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων· ζητεί ιδίως να γίνονται περισσότερο σεβαστές οι εθνοτικές μειονότητες και επιβεβαιώνει την ανάγκη περιφρούρησης της θρησκευτικής ελευθερίας·

3. πιστεύει ότι η στήριξη της Συρίας στο πλαίσιο της ευρωμεσογειακής εταιρικής σχέσης θα ενισχύσει της σχέσεις της Συρίας με τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τους εταίρους της Νότιας Μεσογείου, και θα διευκολύνει την ειρηνευτική διαδικασία στη Μέση Ανατολή·

4. ζητά να ενημερωθεί από το Συμβούλιο και την Επιτροπή σχετικά με τα επόμενα στάδια της διαδικασίας για την υπογραφή της ευρωμεσογειακής συμφωνίας σύνδεσης που μονογράφτηκε ήδη στις 19 Οκτωβρίου 2004·

5. καλεί το Συμβούλιο να ενισχύσει περαιτέρω τις πρωτοβουλίες του ενόψει της εμβάθυνσης της συνεργασίας μεταξύ της ΕΕ και της Συρίας και, εν τέλει, της υπογραφής της εν λόγω συμφωνίας, λαμβάνοντας υπόψη τις ακόλουθες συστάσεις:

- να ενθαρρύνει και να στηρίξει τις δράσεις της κυβέρνησης της Συρίας προς την κατεύθυνση της εγκαθίδρυσης ενός δημοκρατικού συστήματος·

- να ζητήσει από τη Συρία να σεβαστεί την κυριαρχία του Λιβάνου και να απόσχει από οιανδήποτε παρέμβαση στις εσωτερικές του υποθέσεις όσον αφορά, ειδικότερα, τη διακοπή της προμήθειας όπλων και την αποφυγή επανεξοπλισμού των στρατιωτικών ομάδων της Χεζμπολάχ σε πλήρη συνεργασία με την Προσωρινή Δύναμη των Ηνωμένων Εθνών στο Λίβανο (Unifil) και να καταβάλει νέες προσπάθειες προκειμένου να κινηθεί εκ νέου μια αξιόπιστη ειρηνευτική διαδικασία στην περιοχή η οποία θα οδηγήσει σε συνολική διευθέτηση και στην επιστροφή των υψιπέδων του Γκολάν στη Δαμασκό·

- να λάβει υπόψη του τα πολιτικά μηνύματα που προέκυψαν από το δέκατο περιφερειακό συνέδριο του κόμματος Μπάαθ, εκ των οποίων το πλέον ξεκάθαρο είναι η αλλαγή που παρατηρείται στην κυβερνητική ομάδα με τη συμμετοχή νεότερων μελών, που πρόσκεινται στον πρόεδρο Al-Assad, όπως αποδεικνύει ο διορισμός του Abdullah Dardari στη θέση του αντιπροέδρου της κυβέρνησης·

- να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στην εφαρμογή των ρητρών που περιέχονται στη συμφωνία σύνδεσης με στόχο τη βελτίωση της διαφάνειας των δημοσίων συμβάσεων· καλεί την Επιτροπή να μεριμνήσει ώστε και άλλες διμερείς ή πολυμερείς συμφωνίες να ακολουθήσουν αυτήν την προσέγγιση·

- να ζητήσει από την κυβέρνηση της Συρίας να υιοθετήσει μέτρα στους τομείς της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων προκειμένου να συμμορφωθεί με το διεθνές δίκαιο για τα ανθρώπινα δικαιώματα όσον αφορά τον σεβασμό της ελευθερίας έκφρασης, την προστασία των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, την πρόληψη και την καταπολέμηση των βασανιστηρίων και την κατάργηση της θανατικής ποινής· εφιστά ειδικότερα την προσοχή στην ανάγκη μεταρρύθμισης της συριακής νομοθεσίας για τις ενώσεις προκειμένου να αρθεί κάθε σημαντικός περιορισμός που στρέφεται κατά των δραστηριοτήτων των οργανώσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα·

- να εκφράσει πάντως στην κυβέρνηση της Συρίας τις έντονες ανησυχίες του για την απουσία προόδου σε θέματα όπως, για παράδειγμα, το άνοιγμα στον πολυκομματισμό και ο σεβασμός των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των πολιτικών ελευθεριών· να επισημάνει ότι ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο της συμφωνίας σύνδεσης και να ζητήσει από τη Συρία να τηρήσει τις δεσμεύσεις της στο πλαίσιο της διαδικασίας της Βαρκελώνης και σύμφωνα με τις επιταγές της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας· να καλέσει τη Συρία, εν προκειμένω, να πράξει ό,τι κρίνεται αναγκαίο προκειμένου να αρθεί άμεσα η κατάσταση εκτάκτου ανάγκης·

- να ζητήσει από την κυβέρνηση της Συρίας να επανεξετάσει τις υποθέσεις των πολιτικών κρατουμένων και να ελευθερώσει τους κρατούμενους συνείδησης και τους ειρηνικούς ακτιβιστές, να επιτρέψει τη λειτουργία ομάδων όπως, για παράδειγμα, τους υπογράφοντες τη Δήλωση της Δαμασκού, η οποία υπεγράφη στις 16 Οκτωβρίου 2005 από πέντε απαγορευμένα κόμματα και από ανεξάρτητες προσωπικότητες, καθώς και τους υπογράφοντες τη Δήλωση "Βηρυτός-Δαμασκός, Δαμασκός-Βηρυτός" της 12ης Μαΐου 2006· να ζητήσει από τη Συρία να διασφαλίσει ότι οι κρατούμενοι ή οι φυλακισμένοι τυγχάνουν καλής μεταχείρισης, δεν υπόκεινται σε βασανιστήρια και τους παρέχεται η δυνατότητα άμεσης, τακτικής και απεριόριστης επικοινωνίας με τους δικηγόρους, τους ιατρούς και τις οικογένειές τους· να ενθαρρύνει την συριακή κυβέρνηση ώστε να συνεργασθεί πλήρως με την κυβέρνηση του Λιβάνου, κατά τα προβλεπόμενα στη συμφωνία της 5ης Μαΐου 2005 μεταξύ των πρωθυπουργών της Συρίας και του Λιβάνου, για να επιτευχθούν συγκεκριμένα αποτελέσματα όσον αφορά τις περιπτώσεις εξαφάνισης πολιτών της Συρίας και του Λιβάνου, στο πλαίσιο της κοινής εξεταστικής επιτροπής που συστήθηκε για τον σκοπό αυτό·

- να καταγγείλει στην κυβέρνηση της Συρίας —όπως έχει ήδη πράξει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο προαναφερθέν ψήφισμά του της 15 Ιουνίου 2006— το κύμα συλλήψεων που ακολούθησε τη δημοσιοποίηση της δήλωσης "Βηρυτός-Δαμασκός, Δαμασκός-Βηρυτός", η οποία αποτελεί την πρώτη κοινή πρωτοβουλία Σύριων και Λιβανέζων διανοούμενων και υπέρμαχων των δικαιωμάτων του ανθρώπου και να ζητήσει την άμεση απελευθέρωσή τους·

- να εκφράσει τις ανησυχίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το θέμα του σεβασμού των δικαιωμάτων των θρησκευτικών και άλλων μειονοτήτων, ειδικότερα δε των δικαιωμάτων των Κούρδων· να ζητήσει από την κυβέρνηση της Συρίας να γνωστοποιήσει την πρόοδο που έχει σημειωθεί στα ζητήματα αυτά·

- να ανοίξει εκ νέου γνήσιο διάλογο με τη Συρία με σκοπό τη συμμετοχή της εν λόγω χώρας στις ειρηνευτικές προσπάθειες για μια συνολική διευθέτηση της σύγκρουσης στην Εγγύς Ανατολή·

- να παρακινήσει τη Συρία να διαδραματίσει εποικοδομητικό ρόλο στην εφαρμογή των ψηφισμάτων 1559(2004) και 1701(2006) του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, και να την καλέσει συγκεκριμένα να εντείνει τους ελέγχους της στα λιβανοσυριακά σύνορα προκειμένου να αποτρέψει την προμήθεια όπλων σε μη κρατικούς φορείς·

- να επισημάνει ότι η συνεργασία εκ μέρους των συριακών αρχών με τη διεθνή ανεξάρτητη εξεταστική επιτροπή του ΟΗΕ βελτιώθηκε, να επιμείνει όμως στο γεγονός ότι απαιτείται περαιτέρω εντατικοποίησή της και ότι πρέπει να δοθεί ουσιαστική συνέχεια στην έρευνα και συμμόρφωση με τα πορίσματά της·

- να επιμείνει ώστε η Συρία να συμμορφωθεί πλήρως με τα ψηφίσματα 1559(2004), 1562(2004), 1680 (2006) και 1701(2006) του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και με τη δήλωση για τον Λίβανο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 16ης και 17ης Ιουνίου 2006, που καλούν τη Συρία και τον Λίβανο να προσδιορίσουν τα κοινά σύνορά τους προκειμένου να ενισχυθεί η περιφερειακή σταθερότητα· να καλέσει τη Συρία να συνεισφέρει θετικά στην αποσαφήνιση του τελικού καθεστώτος της περιοχής αγροκτημάτων της Shebaa, σύμφωνα με τις συστάσεις που διατύπωσε, στις 12 Σεπτεμβρίου 2006, ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών καθώς και σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο·

- να επιδοκιμάσει, στο πλαίσιο αυτό, την απόσυρση των συριακών στρατευμάτων από το έδαφος του Λιβάνου· να ζητήσει, ωστόσο, με επιμονή από την κυβέρνηση της Συρίας να αναπτύξει επίσημες διπλωματικές σχέσεις με τον Λίβανο, κάτι που αρνείται να πράξει μέχρι σήμερα, και να σταματήσει να στηρίζει τη Χεζμπολάχ·

- να ζητήσει από την κυβέρνηση της Συρίας να αναφέρει λεπτομερώς τις συγκεκριμένες ενέργειες στις οποίες προέβη για την καταπολέμηση της διάδοσης των όπλων, της τρομοκρατίας και της Αλ Κάιντα, και για τον έλεγχο των συνόρων της προκειμένου να αποτραπεί το λαθρεμπόριο όπλων και η διέλευση τρομοκρατών σε γειτονικές χώρες·

- να εκφράσει τη λύπη του, στο πλαίσιο αυτό, για την υπογραφή στρατιωτικής συμφωνίας με το Ιράν στις 15 Ιουνίου 2006 για την ενίσχυση της αμοιβαίας συνεργασίας ενάντια στις αμερικανικές και ισραηλινές "απειλές"·

- να τονίσει στη Συρία τη σπουδαιότητα του ρόλου που θα μπορούσε να διαδραματίσει στην Εγγύς και Μέση Ανατολή, ιδίως σε σχέση με το Ιράν και την Παλαιστίνη, για την ειρηνική επίλυση των συγκρούσεων στην περιοχή· να επιληφθεί των ανησυχιών για τη στήριξη που παρέχει η Συρία στις παλαιστινιακές στρατιωτικές ομάδες της Χαμάς και της Ισλαμικής Τζιχάντ με έδρα τη Δαμασκό, εις βάρος των μετριοπαθών παλαιστινιακών δυνάμεων που επιδιώκουν συνύπαρξη και ειρήνη με το Ισραήλ·

- να καλέσει την κυβέρνηση της Συρίας να βελτιώσει τις περιβαλλοντικές συνθήκες και τις συνθήκες διαβίωσης των στρατοπέδων παλαιστινίων προσφύγων στη Συρία σύμφωνα με τα παγκόσμια πρότυπα ανθρωπίνων δικαιωμάτων·

- να καλέσει την κυβέρνηση της Συρίας να απελευθερώσει τον Yacoub Hanna Shamoun, έναν ασσύριο Χριστιανό που εξακολουθεί να κρατείται στη φυλακή επί περισσότερα από είκοσι χρόνια χωρίς να έχει ακολουθηθεί η δέουσα διαδικασία ή να έχει ορισθεί ημερομηνία απελευθέρωσης στο εγγύς μέλλον·

- να επιδείξει σύνεση κατά τον επαναπατρισμό στη Συρία μεταναστών και προσφύγων που ανήκουν σε θρησκευτικές μειονότητες για όσο διάστημα συνεχίζεται η καταστολή· σε κάθε περίπτωση, να βελτιώσει τον συντονισμό μεταξύ των διαφόρων προσεγγίσεων των κρατών μελών στο εν λόγω θέμα·

- να ζητήσει τη διεξαγωγή διαλόγου μεταξύ της Συρίας και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τα διάφορα αυτά θέματα προκειμένου να σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά τη συνεργασία μεταξύ της ΕΕ και της Συρίας με την προσδοκία της υπογραφής της συμφωνίας σύνδεσης·

6. ζητεί από το Συμβούλιο να εξετάσει την παροχή πρόσθετων κινήτρων και προνομίων για τη Συρία, πέραν των παρεχόμενων μέσω της συμφωνίας σύνδεσης, προκειμένου να ενθαρρύνει τη Συρία να επανεξετάσει την ισχύουσα εξωτερική πολιτική και περιφερειακή εναρμόνισή της με τρόπους που θα συμβάλουν στην προαγωγή της ειρήνης, της σταθερότητας και της ευημερίας στην περιοχή και, συγκεκριμένα, στην αναγνώριση του δικαιώματος ύπαρξης του κράτους του Ισραήλ, καθώς και στη στήριξη εκ μέρους της Συρίας της επίτευξης προόδου στην ειρηνευτική διαδικασία στη Μέση Ανατολή·

7. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα που περιέχει τη σύσταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, καθώς και στην κυβέρνηση και στην Majlis al-Sha'ab της Αραβικής Δημοκρατίας της Συρίας.

[1] ΕΕ C 193 Ε της 17.8.2006, σ. 349.

[2] Κείμενα που εγκρίθηκαν, P6_TA(2006)0279.

[3] Κείμενα που εγκρίθηκαν, P6_TA(2005)0412.

--------------------------------------------------