Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για - την «Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με την έγκριση της προσχώρησης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στο Πρωτόκολλο που αφορά στη Συμφωνία της Μαδρίτης σχετικά με τη διεθνή καταχώρηση σημάτων που εγκρίθηκε στη Μαδρίτη στις 27 Ιουνίου 1989» () και - την «Πρόταση κανονισμού (ΕΚ) του Συμβουλίου περί τροποποιήσεων του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 40/94 του Συμβουλίου της 20ής Δεκεμβρίου 1993 για το κοινοτικό σήμα, ενόψει της έναρξης ισχύος της προσχώρησης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στο Πρωτόκολλο που αφορά στη Συμφωνία της Μαδρίτης σχετικά με τη διεθνή καταχώρηση σημάτων που εγκρίθηκε στη Μαδρίτη στις 27 Ιουνίου 1989» () (97/C 89/06)

Στις 17 Οκτωβρίου 1996 και στις 2 Νοεμβρίου 1996, και σύμφωνα με το άρθρο 198 της ΣΕΚ, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της ΟΚΕ για τις ανωτέρω προτάσεις.

Το τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών που επιφορτίσθηκε με την προετοιμασία των σχετικών εργασίων, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 8 Ιανουαρίου 1997 (εισηγητής: ο κ. Ataνde Ferreira).

Κατά την 342η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 29ης Ιανουαρίου 1997), η ΟΚΕ υιοθέτησε με 94 ψήφους υπέρ, 1 κατά και 4 αποχές την εξής γνωμοδότηση.

1. Αιτιολογία

Η παρούσα γνωμοδότηση αφορά την πρόταση σχετικά με την έγκριση της προσχώρησης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στο Πρωτόκολλο που αφορά στη Συμφωνία της Μαδρίτης σχετικά με τη διεθνή καταχώρηση σημάτων που εγκρίθηκε στη Μαδρίτη στις 27 Ιουνίου 1989 (έγγρ. COM(96) 367 τελικό) και την ανάγκη τροποποίησης του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 40/94 του Συμβουλίου της 20ής Δεκεμβρίου 1993 (έγγρ. COM(96) 372 τελικό) για το κοινοτικό σήμα (Κανονισμός για το Κοινοτικό Σήμα).

2. Η προσχώρηση στο Πρωτόκολλο της Μαδρίτης

2.1. Το Πρωτόκολλο της Μαδρίτης αποσκοπούσε στην άρση των δυσχερειών που απέτρεπαν ορισμένες χώρες να προσχωρήσουν στη συμφωνία της Μαδρίτης, σχετικά με τη διεθνή καταχώρηση σημάτων της 14ης Απριλίου 1981 (στο εξής αναφέρεται ως «Συμφωνία»).

2.2. Οι τροποποιήσεις που επέφερε το Πρωτόκολλο της Μαδρίτης στην προαναφερθείσα Συμφωνία, οι οποίες μπορούν να θεωρηθούν ότι συνολικά ευνοούν τα συμβαλλόμενα μέρη, περιγράφονται με τον καλύτερο τρόπο στην πρόταση για απόφαση του Συμβουλίου που υπέβαλε η Επιτροπή. Θα πρέπει να επισημανθεί η τροποποίηση των περιπτώσεων ι) και ιι) της παραγράφου 1, σημείο β), του άρθρου 14, που επιτρέπει την προσχώρηση διακυβερνητικών οργανισμών στο Πρωτόκολλο της Μαδρίτης, υπό τον όρο ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις που αναφέρονται στις εν λόγω δύο περιπτώσεις. Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα - διακυβερνητικός οργανισμός για τον οποίο προβλέφθηκαν ειδικά οι εν λόγω διατάξεις - πληροί και τους δύο προαναφερθέντες όρους.

2.3. Όσον αφορά το Κοινοτικό Δίκαιο, η προσχώρηση της Κοινότητας σε Διεθνείς Συμφωνίες βασίζεται αφενός στο άρθρο 228 (παράγραφος 2, δεύτερη φράση και παράγραφος 3, δεύτερη παράγραφος), το οποίο δίδει στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα τη δυνατότητα να συνάπτει συμφωνίες με άλλα κράτη ή Διεθνείς Οργανισμούς και αφετέρου στο άρθρο 235, το οποίο αποτέλεσε τη νομική βάση για τη θέσπιση κοινών κανόνων, π.χ. ο κανονισμός για το κοινοτικό σήμα.

2.4. Το σύστημα του Πρωτοκόλλου της Μαδρίτης περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία:

2.4.1. Η διεθνής καταχώρηση (η οποία μπορεί να βασισθεί σε ένα προϋπάρχον σήμα ή σε μία νέα εθνική ή τοπική καταχώρηση) περιλαμβάνει μία ενιαία διαδικασία, που αντικαθιστά μία σειρά εθνικών ή τοπικών αιτήσεων καταχώρησης.

2.4.2. Η αίτηση καταχώρησης θα πρέπει να υποβληθεί από τη διοίκηση ενός συμβαλλομένου μέρους (σύμφωνα με τις διατάξεις των παραγράφων 2 και 3 του άρθρου 2 του Πρωτοκόλλου της Μαδρίτης) και να αναφέρονται σε αυτή με σαφήνεια τα συμβαλλόμενα μέρη στην επικράτεια των οποίων παρέχεται η προστασία του σήματος.

2.5. Το εν λόγω σύστημα πληροί το αίτημα της απλούστευσης, της οικονομίας και του περιορισμού των γραφειοκρατικών διαδικασιών. Η καθιέρωση μίας ενιαίας διαδικασίας, έχει ως αποτέλεσμα την κατάργηση μίας σειράς διαδικασιών που σε διαφορετική περίπτωση θα απαιτούνταν υποχρεωτικά από τις εθνικές και τοπικές υπηρεσίες, γεγονός που συμβάλλει, ιδιαίτερα στη διεθνή συνεργασία και στην ανάπτυξη των εμπορικών συναλλαγών.

2.6. Το σύστημα του Πρωτοκόλλου της Μαδρίτης παρέχει ακόμη το πλεονέκτημα ότι έχει τη δυνατότητα να καλύπτει όλα τα συμβαλλόμενα μέρη της Συνθήκης του Παρισιού, της 20ής Μαρτίου 1983, για την Προστασία της Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Θα πρέπει, κατά συνέπεια, να υπογραμμισθεί το γεγονός ότι οι κάτοχοι καταχώρησης σημάτων μπορούν, μέσω του Πρωτοκόλλου της Μαδρίτης, να επιτύχουν την προστασία των σημάτων τους στην επικράτεια όλων των συμβαλλομένων μερών της Συνθήκης του Παρισιού.

2.7. Κατά συνέπεια οι κάτοχοι καταχωρήσεων σημάτων βάσει του Πρωτοκόλλου της Μαδρίτης μπορεί να αποθαρρυνθούν και να μη ζητήσουν την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας των σημάτων τους βάσει του κοινοτικού συστήματος σημάτων ().

2.8. Εξάλλου, το γεγονός ότι ο κάτοχος καταχώρησης κοινοτικού σήματος, δεν έχει τη δυνατότητα, επί του παρόντος, να ζητήσει τη διεθνή καταχώρησή του βάσει του κοινοτικού σήματος, είναι δυνατόν σε ορισμένες περιπτώσεις (ιδιαίτερα στις περιπτώσεις στις οποίες οι κάτοχοι καταχώρησης σημάτων επιθυμούν να πραγματοποιήσουν εμπορικές συναλλαγές με ορισμένα κράτη μέλη ή με ορισμένες χώρες που δεν ανήκουν στην Κοινότητα), να υπάρξει επιστροφή στο εθνικό και στο τοπικό σύστημα προστασίας, και να προκληθούν κατά συνέπεια σημαντικές δυσκολίες ως προς την εφαρμογή του κανονισμού για το κοινοτικό σήμα. Μία τέτοια εξέλιξη θα προκαλούσε δυσκολίες στο έργο του Γραφείου Εναρμόνισης της Εσωτερικής Αγοράς, το οποίο στο εξής θα αναφέρεται ως Γραφείο Εναρμόνισης ().

2.9. Θα πρέπει να προστεθεί ότι το Πρωτόκολλο της Μαδρίτης και ο κανονισμός (ΕΚ) για το κοινοτικό σήμα αφορούν διαφορετικές πτυχές του εν λόγω θέματος: το μεν Πρωτόκολλο ενοποιεί τους κανόνες που εφαρμόζονται σχετικά με τη διαδικασία καταχώρησης των σημάτων, ενώ ο κανονισμός προβλέπει ένα ενιαίο τοπικό σύστημα προστασίας των σημάτων.

2.10. Κατά συνέπεια, μπορούμε να συμπεράνουμε ότι τα δύο συστήματα προστασίας, δεν συγκρούονται αλλά λειτουργούν συμπληρωματικά. Η συμπληρωματικότητα έγκειται στο γεγονός ότι οι καταθέτοντες αίτηση καταχώρησης κοινοτικού σήματος ή οι κάτοχοι κοινοτικού σήματος, μπορούν να ζητήσουν τη διεθνή προστασία των σημάτων τους, μέσω της κατάθεσης αίτησης διεθνούς καταχώρησης στο πλαίσιο του Πρωτοκόλλου της Μαδρίτης, ενώ οι κάτοχοι διεθνούς καταχώρησης μπορούν στο πλαίσιο του ίδιου Πρωτοκόλλου να ζητήσουν την προστασία των σημάτων τους ως κοινοτικών σημάτων.

2.11. Η σύνδεση του συστήματος των κοινοτικών σημάτων προς το Πρωτόκολλο της Μαδρίτης συνεπάγεται ότι η βιομηχανία μπορεί να επωφεληθεί από τα πλεονεκτήματα των κοινοτικών σημάτων μέσω του Πρωτοκόλλου της Μαδρίτης, ενώ, μέσω του ίδιου Πρωτοκόλλου, παρέχεται διεθνής προστασία στους κάτοχους κοινοτικών σημάτων. Το γεγονός αυτό παρέχει σημαντικά πλεονεκτήματα για την ανάπτυξη ευνοϊκών εμπορικών συνθηκών μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των αντίστοιχων τρίτων χωρών.

2.12. Η Επιτροπή, θεωρώντας σαφώς θετική την προσχώρηση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στο Πρωτόκολλο της Μαδρίτης, προτείνει, στο βαθμό που αυτό είναι δυνατό βάσει του εν λόγω Πρωτοκόλλου, να επισυναφθεί, από τον Πρόεδρο του Συμβουλίου, μία δήλωση στην πράξη προσχώρησης που θα υποβληθεί στο Γενικό Διευθυντή της ΠΟΠΙ. Η πρόταση δήλωσης της Επιτροπής αφορά το ατομικό τέλος, σύμφωνα με τις διατάξεις του σημείου 7, παράγραφος α), του άρθρου 8 του Πρωτοκόλλου της Μαδρίτης, στις οποίες βασίζεται η πρόταση δήλωσης της Επιτροπής.

2.13. Η ΟΚΕ επισημαίνει τις επιπτώσεις των διατάξεων ι) και ιι) του προαναφερθέντος άρθρου 7, λόγω των οποίων, όπως αναφέρει και η ίδια η Επιτροπή, η οριστική θέσπιση του ποσοστού ατομικού τέλους θα πρέπει να πραγματοποιηθεί μόλις έχουμε στη διάθεσή μας τα απαραίτητα στοιχεία για τον επακριβή καθορισμό των απαιτούμενων για τη διεθνή διαδικασία παρακρατήσεων.

2.14. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει επίσης, ότι σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 2 της πρότασης απόφασης του Συμβουλίου, η πράξη προσχώρησης θα πρέπει να κατατεθεί μετά από την υιοθέτηση σε κοινοτικό επίπεδο των απαιτούμενων μέτρων για τη σύνδεση των δύο συστημάτων, ιδιαίτερα βάσει των τροποποιήσεων του κανονισμού για τα κοινοτικά σήματα.

2.15. Αιτιολογούνται πλήρως οι δυνατότητες που προβλέπονται από το άρθρο 3 της πρότασης της Επιτροπής και η προστασία των θέσεων των κρατών μελών, που εξετάζονται ξεχωριστά, στο σημείο 2 του άρθρου 3.

2.16. Η ΟΚΕ επιθυμεί, εξάλλου, να αναφερθεί στο παράδειγμα του Βελγίου, του Λουξεμβούργου και της Ολλανδίας, οι οποίες ήδη προέβησαν στην εναρμόνιση των νομοθεσιών τους για τα σήματα, τα σχέδια και τα υποδείγματα, στο πλαίσιο του Ενιαίου Νόμου BENELUX για τα σήματα. Η ενέργεια των χωρών που προαναφέρθηκαν θα πρέπει να αποτελέσει παράδειγμα προς μίμηση για όλα τα κράτη μέλη, στο πλαίσιο της εξεύρεσης εναρμονισμένων λύσεων σε όλους τους τομείς. Κατά συνέπεια θα ήταν θετικό να προβεί η Επιτροπή στην ανάληψη πρωτοβουλιών για την εναρμόνιση των νομοθεσιών των κρατών μελών στους τομείς των σχεδίων και των υποδειγμάτων.

2.17. Η ΟΚΕ επισημαίνει επίσης της αναγκαιότητα και τα πλεονεκτήματα που παρουσιάζει η ανεξάρτητη προσχώρηση όλων των κρατών μελών στο Πρωτόκολλο της Μαδρίτης, στο πλαίσιο το συμβιβασμού που επετεύχθη στο Πόρτο, στις 2 Μαΐου 1992, με τη Συμφωνία για τον Ενιαίο Ευρωπαϊκό Χώρο.

3. Η τροποποίηση του κανονισμού για το κοινοτικό σήμα

3.1. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποβάλλει, επιπλέον, στο Συμβούλιο μία πρόταση κανονισμού με σκοπό την τροποποίηση του κανονισμού για το κοινοτικό σήμα (). Στόχος της Επιτροπής είναι να συγκεντρώσει σε ένα ενιαίο νομοθετικό κείμενο όλες τις διατάξεις που αφορούν τη διεθνή καταχώρηση των σημάτων. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι ο εν λόγω στόχος είναι τόσο συνεκτικός όσο και ορθός.

3.2. Εξάλλου, όπως αναφέρει η Επιτροπή, «κατ'αρχήν, οι κανόνες που εφαρμόζονται σε κάθε διεθνή καταχώρηση από την οποία απορρέει προστασία που επεκτείνεται στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα είναι ταυτόσημοι με εκείνους που διέπουν τα κοινοτικά σήματα», λόγος για τον οποίο «οι προτεινόμενοι κανόνες αναφέρονται επανειλημμένα σε άλλα άρθρα του κανονισμού», γεγονός το οποίο, αφεαυτό, θα αιτιολογούσε την ένταξη των προτεινόμενων αυτών κανόνων στον κανονισμό για τα κοινοτικά σήματα.

3.3. Παρά τα αδιαμφισβήτητα πλεονεκτήματα που παρέχει στην Κοινότητα η προσχώρηση στο Πρωτόκολλο της Μαδρίτης και του βάσιμου χαρακτήρα της αιτιολογικής αρχής σχετικά με την ανάγκη ενσωμάτωσης όλων των σχετικών κανονιστικών ρυθμίσεων σε ένα ενιαίο νομικό κείμενο, η ΟΚΕ θα προβεί στην ανάλυση των προτεινομένων κανόνων, η κοινοτική νομοθετική βάση των οποίων θα πρέπει επίσης να εξετασθεί βάσει του άρθρου 235 της Συνθήκης. Η ΟΚΕ συμφωνεί με τις απόψεις που εκφράζονται στο προοίμιο, στο οποίο αναφέρονται οι λόγοι που αιτιολογούν την προσχώρηση και η ανάγκη τροποποίησης του κανονισμού για τα κοινοτικά σήματα.

3.4. Η ΟΚΕ επικροτεί και υποστηρίζει το κείμενο του άρθρου 1, σχετικά με ένταξη του τίτλου «Διεθνής Καταχώρηση Σημάτων», καθώς και τους όρους που περιλαμβάνει.

3.5. Ο νέος τίτλος ΧΙΙΙ, περιλαμβάνει 18 άρθρα, τα οποία αποτελούν ένα συνεκτικό σύνολο, κατάλληλο για τη συνέχιση των προσπαθειών επίτευξης των βασικών στόχων, δηλαδή τη δημιουργία του κατάλληλου πλαισίου προκειμένου να καταστούν συμβατά τα δύο συστήματα καταχώρησης σημάτων.

3.6. Θα πρέπει ωστόσο να επισημανθεί ότι η πρόταση της Επιτροπής υπάγει, ηθελημένα, το σύστημα που διέπει τη διεθνή καταχώρηση σημάτων στο σύστημα που διείπε προηγουμένως την καταχώρηση των κοινοτικών σημάτων, καθώς και ότι οι λύσεις που υιοθετήθηκαν, βασίζονται, κατά κύριο λόγο, στον κανονισμό για τα κοινοτικά σήματα.

3.7. Θα πρέπει ωστόσο να επισημανθούν ορισμένες πτυχές των προτεινόμενων από την Επιτροπή άρθρων:

3.7.1. Το άρθρο 140 διότι προβλέπει, ως γενικό κανόνα, ότι ο κανονισμός για το κοινοτικό σήμα και οι σχετικοί εκτελεστικοί κανονισμοί του εν λόγω κανονισμού εφαρμόζονται στις διεθνείς αιτήσεις που κατατίθενται ενώπιον του διεθνούς γραφείου της ΠΟΠΙ για την επέκταση της προστασίας στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα, πράγμα που αποτελεί βασικό κανόνα του συστήματος σύνδεσης.

3.7.2. Το σημείο 1, του άρθρου 142, σύμφωνα με το οποίο κάθε αίτηση μπορεί να κατατεθεί σε οποιαδήποτε γλώσσα του γραφείου, δηλαδή μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνον οι επίσημες γλώσσες δυνάμει του Πρωτοκόλλου της Μαδρίτης, με την επιφύλαξη ότι πρόκειται για μία από τις γλώσσες του γραφείου, που είναι η γαλλική και η αγγλική γλώσσα. Η ΟΚΕ επισημαίνει ότι σε αυτό το επίπεδο του διεθνούς δικαίου είναι ανέφικτη η ανάληψη οιασδήποτε πρωτοβουλίας προκειμένου να καταστεί δυνατή η χρησιμοποίηση των γλωσσών όλων των κρατών μελών.

3.8. Διασφαλίζονται ακόμη κατά θετικό τρόπο:

3.8.1. Η διεκδίκηση της αρχαιότητας ενός σήματος, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 34 και 35 του κανονισμού για το κοινοτικό σήμα.

3.8.2. Η υποβολή των αιτήσεων διεθνούς καταχώρησης σημάτων σε εξέταση σχετικά με τους απόλυτους λόγους απαραδέκτου, σύμφωνα με την ίδια διαδικασία που εφαρμόζεται στις αιτήσεις κοινοτικού σήματος.

3.8.3. Η ανάγκη κατάρτισης κοινοτικής έκθεσης έρευνας εκ μέρους του γραφείου.

3.8.4. Η δυνατότητα, στην περίπτωση διεθνών καταχωρήσεων από τις οποίες απορρέει επέκταση της προστασίας στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα, άσκησης ανακοπής, εντός διαστήματος εννέα μηνών, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 8, 42 και 43 του κανονισμού για το κοινοτικό σήμα.

3.8.5. Η δυνατότητα, όσον αφορά τις αιτήσεις διεθνούς καταχώρησης σημάτων από τις οποίες απορρέει προστασία που επεκτείνεται στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα, να μετατραπούν σε αιτήσεις εθνικού σήματος, όπως συμβαίνει ήδη με τις καταχωρήσεις κοινοτικών σημάτων, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 108 και 110 του κανονισμού για το κοινοτικό σήμα.

3.8.6. Η υπαγωγή της διεθνούς καταχώρησης σημάτων που προστατεύονται στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα στους ίδιους κανόνες, ως προς τη χρήση τους, που διέπουν τα κοινοτικά σήματα, ιδιαίτερα όσον αφορά τις προθεσμίες και τις ημερομηνίες έναρξης των εν λόγω προθεσμιών.

3.8.7. Η δυνατότητα μετατροπής μίας διεθνούς καταχώρησης από την οποία απορρέει προστασία που επεκτείνεται στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα και η οποία έχει ακυρωθεί μετά από μία «κεντρική επίθεση» σε αίτηση όχι πλέον διεθνή αλλά κοινοτική.

3.9. Όσον αφορά το άρθρο ΙΙ της πρότασης κανονισμού, η ΟΚΕ επισημαίνει ότι θα πρέπει να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι από την κατάθεση της πράξης προσχώρησης στο Πρωτόκολλο έως την ημερομηνία που θα τεθεί σε ισχύ μεσολαβεί διάστημα τριών μηνών, προκειμένου να αποφευχθούν δυσλειτουργίες, λόγω της διαφορετικής ημερομηνίας κατά την οποία θα τεθεί σε ισχύ το κάθε νομικό μέσο.

4. Συμπεράσματα

Λαμβανομένων υπόψη των παρατηρήσεων που διατυπώθηκαν προηγουμένως, τόσο ως προς τη σκοπιμότητα της προσχώρησης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στο Πρωτόκολλο της Μαδρίτης όσο και ως προς την καταλληλότητα των προτεινόμενων, από την Επιτροπή, μεθόδων για την επίτευξη του εν λόγω στόχου, η ΟΚΕ επιδοκιμάζει τις προτάσεις της Επιτροπής και κατά συνέπεια:

- επικροτεί την προσχώρηση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στο Πρωτόκολλο που αφορά τη Συμφωνία της Μαδρίτης σχετικά με τη διεθνή καταχώρηση σημάτων, καθώς και

- την ένταξη του τίτλου ΧΙΙΙ στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 40/94 του Συμβουλίου και

- καλεί την Επιτροπή να προβεί στην ανάληψη πρωτοβουλιών για την νομοθετική εναρμόνιση στους τομείς των σχεδίων και των υποδειγμάτων.

Bρυξέλλες, 29 Ιανουαρίου 1997.

Ο Πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Tom JENKINS

() ΕΕ αριθ. C 293 της 5. 10. 1996, σ. 11.

() ΕΕ αριθ. C 300 της 10. 10. 1996, σ. 11.

() Όπως καταδεικνύουν σαφώς τα επίσημα στατιστικά στοιχεία, τα 2/3 σχεδόν του συνόλου των αιτήσεων καταχώρησης σημάτων από κατόχους σημάτων των κρατών μελών, αποσκοπούν στην προστασία των σημάτων τους στην επικράτεια μη κρατών μελών. («Τα διεθνή σήματα», Στατιστικά στοιχεία της ΠΟΠΙ για το 1995).

() ΕΕ αριθ. L 11 της 14. 1. 1994.