ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Κ0Μ(93) 238 τελικό 
Βρυξέλλες, 26 Μαίου 1993 
ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ 
(υποβληθέν από την Επιτροπή) 
ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ 
2. Η ΕΚΤΑΣΗ ΚΑΙ Η 4ΎΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ 
2.1. Απαράδεκτα επίπεδα ανεργίας 
2.2. Χαμηλά ποσοστά απασχόλησης 
3. Η ΕΝΤΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥ=Η 
3.1. Ενδοκοινοτικές και εξωκοινοτικές συγκρίσεις 
3.2. Κυβερνητικές ενέργειες και ένταση εργασίας 
3.3. Κοινοτική υποστήριξη 
4. ΝΕΟ ΠΛΑΙ ΓΙΟ ΑΡΑΣΗΣ 
4.1. Στόχοι 
4.2. Μέσα 
4.3. 0 ρόλος της Επιτροπής 
4.4. Ζητήματα για εξέταση και δραστηριοποίηση 
4.5. Χρονοδιάγραμμα 
4.6. Διαδικασίες και οργάνωση 
5. xxmEEêmâïè 
Λ 
- 1 -
ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ 
1. £1ΙΑ£0£Η 
θεμελιώδης στόχος της Κοινότητας είναι ένα υψηλό επίπεδο απασχόλησης σε όλα 
τα κράτη μέλη και στις περιφέρειες τους. Άμεσα ή έμμεσα, οι πολιτικές της 
Κοινότητας (εσωτερική αγορά, οικονομική και νομισματική ένωση, πολιτικές που 
χαράσσονται από τα διαρθρωτικά ταμεία, διαδοχικά προγράμματα πλαίσια για την 
έρευνα και την ανάπτυξη, συντονισμένες πολιτικές σε διάφορους τομείς, 
επιδίωξη κοινών στόχων σε άλλους) έχουν συμβάλει σημαντικά στην 
ανταγωνιστικότητα, στην οικονομική ανάπτυξη και στην απασχόληση. 
Δυστυχώς, παρά το ότι η οικονομική ισχύς της Κοινότητας έχει αυξηθεί και η 
ολοκλήρωση και η συνοχή βελτιώνονται, δεν έχει επιτευχθεί ικανοποιητική 
πρόοδος στον τομέα της απασχόλησης και της ανεργίας, ιδίως τα δύο τελευταία 
έτη. Οι ανησυχίες για το θέμα αυτό έχουν εκφραστεί μέσω ορισμένων πολιτικών 
θέσεων που έχουν ληφθεί σε επίπεδο Κοινότητας. Συγκεκριμένα: 
- το Συμβούλιο Υπουργών Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων εξέδωσε το 
Δεκέμβριο του 1992 ψήφισμα σχετικά με τη δράση κατά της ανεργίας, 
- το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εκπόνησε έκθεση σχετικά με την ευρωπαϊκή αγορά 
εργασίας μετά το 1992, 
- οι ευρωπαίοι κοινωνικοί εταίροι συμφώνησαν σε σειρά κοινών γνωμών σχετικά 
με την ενίσχυση της οικονομικής ανάπτυξης και την πραγματοποίηση 
βελτιώσεων στην αγορά εργασίας, ιδίως για τη γνώμη σχετικά με μια Κοινή 
Στρατηγική Αναπτυξιακής Συνεργασίας του Ιουλίου 1992. 
Πιο πρόσφατα, το Συμβούλιο των Υπουργών ECO/FIN υποστήριξε την πρωτοβουλία 
της Επιτροπής για την οικονομική ανάπτυξη (προώθηση της οικονομικής ανάκαμψης 
στη Ευρώπη) που προτάθηκε κατά τη σύνοδο κορυφής του Εδιμβούργου το 1992. Η 
αναπτυξιακή πρωτοβουλία αφορά σειρά τομέων όπως δημόσιες δαπάνες, ιδιωτικές 
επενδύσεις, ενίσχυση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, πρόσθετη κατάρτιση, 
συγκράτηση των μισθών και διαρθρωτικές αλλαγές. 
Η Επιτροπή έχει επίσης προετοιμάσει σημαντική αναθεώρηση του Ευρωπαϊκού 
Κοινωνικού Ταμείου προκειμένου να ενισχύσει το ρόλο του κατά της ανεργίας και 
συνεχίζει να βελτιώνει τις αναλύσεις της σχετικά με τα θέματα απασχόλησης 
μέσω των ετησίων εκθέσεων με τίτλο "Η Απασχόληση στην Ευρώπη". 
Στην ανεπίσημη συνάντηση των Υπουργών Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 
στις 3 και 4 Μαΐου 1993, η Προεδρία του Συμβουλίου εξέφρασε την ανάγκη να 
ενισχυθεί η κοινοτική προσέγγιση για την καταπολέμηση της ανεργίας. Αν και 
αναγνωρίζουν ότι κατέχουν οι ίδιοι την κύρια ευθύνη για την ανάληψη δράσης 
όσον αφορά την απασχόληση, οι Υπουργοί υπογράμμισαν την ανάγκη για 
συμπληρωματική συνεργασία και δράση σε κοινοτικό επίπεδο προκειμένου να 
Α1-
αντιμετωπιστεί με επιτυχία το κοινό πρόβλημα της απασχόλησης και της 
ανεργίας. 
Τα μέλη του Συμβουλίου υποστήριξαν την παρουσίαση εκ μέρους της Επιτροπής 
πρότασης η οποία θα περιλαμβάνει το πλαίσιο δράσης σε όλα τα επίπεδα μέσα 
στην Κοινότητα καθώς και το ρόλο που αναμένεται να διαδραματίσει η Κοινότητα 
με διάφορους τρόπους όσον αφορά την απασχόληση. 
Η ανακοίνωση αυτή ανταποκρίνεται στο αίτημα του Συμβουλίου. Βασίζεται σε 
τέσσερις θεμελιώδεις παρατηρήσεις: 
- Το σημερινό υψηλό επίπεδο ανεργίας είναι απαράδεκτο. Είναι επιβλαβές τόσο 
για την ανταγωνιστικότητα της Κοινότητας όσο και για τη συνοχή των 
κοινωνιών της. 
- Απαιτείται μεγαλύτερη οικονομική ανάπτυξη αλλά το πρόβλημα της ανεργίας 
δεν μπορεί να λυθεί μόνο με την οικονομική ανάπτυξη. Απαιτείται ένα 
αναπτυξιακό μοντέλο με ένταση εργασίας προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες 
απασχόλησης. 
- Απαιτείται ολοκληρωμένη πολιτική ανταπόκρισης που να κινητοποιεί όλους 
τους παίκτες σε θέματα απασχόλησης. 
- Την κύρια ευθύνη για δράση έχουν τα κράτη μέλη· απαιτείται όμως στενότερη 
συνεργασία σε επίπεδο Κοινότητας -τόσο στον οικονομικό όσο και στον 
πολιτικό τομέα- προκειμένου να εξασφαλιστεί η μεγαλύτερη δυνατή 
αποτελεσματικότητα στις εθνικές ενέργειες. 
Η ανακοίνωση αυτή εκθέτει τις προτάσεις της Επιτροπής για τον καθορισμό 
πλαισίου μέσα στο οποίο μπορεί να επιδιωχθεί διαδικασία ανάλυσης και 
ανταλλαγής εμπειριών με οργανωμένο και συντονισμένο τρόπο μεταξύ όλων των 
ενδιαφερομένων παικτών για το συντονισμό της δράσης. Επίσης κατατίθενται 
διαδικαστικές προτάσεις και συνοπτικό χρονοδιάγραμμα. 
2. Η ΕΚΤΑΣΗ ΚΑΙ Η ·ΥΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ 
2.1. Απαράδεκτο επίπεδα nveovlac 
Κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων δεκαετιών, το ποσοστό οικονομικής 
ανάπτυξης -κατά μέσο όρο 2% περίπου ανά έτος- ήταν πολύ χαμηλότερο από ό,τι 
τις δύο προηγούμενες δεκαετίες. Η δημιουργία θέσεων απασχόλησης ήταν για να 
ικανοποιήσει την αυξανόμενη ζήτηση για θέσεις εργασίας και η ανεργία σημείωσε 
έμμονη κα» ανησυχητική ανοδική τάση. Αν και η ανεργία παρουσίασε πτώση κατά 
τη διάρκεια της ανάκαμψης στα. τέλη της δεκαετίας του '80, αυξήθηκε ακόμη 
περισσότερο κατά τη διάρκεια της σημερινής ύφεσης. 
Η ανεργία ξεπέρασε πάλι το 10%. Πάνω από 17 εκατομμύρια άτομα στην Κοινότητα 
είναι σήμερα άνεργα. Σχεδόν τα μισά από αυτά είναι άνεργα για διάστημα πάνω 
από ένα χρόνο. Σύμφωνα με τις προβλέψεις, η ανεργία θα εξακολουθήσει να 
αυξάνεται κατά τη διάρκεια του τρέχοντος έτους καθώς και του επομένου. Εάν 
διατηρηθούν οι σημερινές τάσεις στα τέλη του 1994 η ανεργία θα υπερβεί το 
ανώτατο επίπεδο του 10,8% που είχε σημειωθεί το 1985. 
Ταυτόχρονα, η πρόοδος που έχει επιτευχθεί τόσο στη σύγκλιση μεταξύ 
περιφερειών όσον αφορά τα επίπεδα απασχόλησης όσο και στην εξασφάλιση ίσων 
ευκαιριών για την πρόσβαση στην αγορά εργασίας είναι περιορισμένη. Πολλά 
άτομα, κυρίως γυναίκες, ουσιαστικά αποκλείονται εντελώς από την αγορά 
εργασίας. 
- 3 -
2.2. ΧΒΜηλά ιοσβοτά απασχόλησης 
Η Κοινότητα έχει χαμηλό ποσοστό απασχόλησης σε σύγκριση με άλλες βιομηχανικές 
περιοχές του κόσμου. Λιγότερο από το 60% του πληθυσμού της Κοινότητας που 
βρίσκεται σε ηλικία για να εργαστεί πράγματι εργάζεται, σε σύγκριση με πάνω 
από το 70% στις Ηνωμένες Πολιτείες, στις χώρες ΕΖΕΣ και στην Ιαπωνία. 
Συνέπεια του τόσο χαμηλού ποσοστού απασχόλησης είναι η υψηλή ανεργία αλλά και 
το μεγάλο συγκαλυμμένο εργατικό απόθεμα. Επομένως ακόμη και όταν αυξάνονται 
οι θέσεις εργασίας, η ανεργία παραμένει υψηλή δεδομένου ότι νέα άτομα 
εισέρχονται στην αγορά εργασίας. Στα τέλη της δεκαετίας του '80, η δημιουργία 
περισσοτέρων από 9 εκατομμύρια νέων θέσεων εργασίας μείωσε την ανεργία μόνο 
κατά 3 εκατομμύρια. 
Το αποτέλεσμα είναι ότι προκειμένου να μειωθεί η ανεργία από τα σημερινά 
επίπεδα που υπερβαίνουν το 10% σε πιο αποδεκτά επίπεδα -π.χ. 5%- η Κοινότητα 
θα πρέπει να δημιουργήσει πολλές επιπλέον θέσεις εργασίας ώστε να 
απορροφηθούν, αφενός, οι άνεργοι που έχουν καταγραφεί έως σήμερα αλλά και, 
αφετέρου, για να αντιμετωπισθούν οι ανάγκες εκείνων που θα εισέλθουν στην 
αγορά εργασίας. 
Η δημιουργία θέσεων εργασίας σε τέτοια κλίμακα δεν μπορεί να επιτευχθεί μόνο 
με βάση την ανάπτυξη. Δεδομένου του αυξημένου αριθμού των ατόμων που 
επιθυμούν να εργαστούν, οικονομική ανάπτυξη κατά 3,5% και αύξηση της 
παραγωγικότητας κατά 2%, όπως εκείνες που σημειώθηκαν στα τέλη της δεκαετίας 
του '80, ακόμη και αν διατηρηθούν για την υπόλοιπη δεκαετία, δεν θα 
επιτρέψουν στην Κοινότητα να επιτύχει ένα στόχο ανεργίας γύρω στο 5%. 
3. Η ΕΝΤΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 
3.1. EvooKoivoTiKéc και εΣωκοινοτικέο OOYKOIOCIC 
Το επίπεδο της απασχόλησης εξαρτάται από το ποσοστό οικονομικής ανάπτυξης 
αλλά και από την ένταση εργασίας αυτής της ανάπτυξης. Η ένταση εργασίας 
καθορίζεται όχι μόνο από τη σχετική χρήση κεφαλαίου και εργασίας (η οποία 
καθορίζει τον όγκο της απασχόλησης για ένα δεδομένο όγκο παραγωγής), αλλά και 
από τον τρόπο με τον οποίο ένας δεδομένος όγκος απασχόλησης καταμερίζεται σε 
αριθμό θέσεων και ωρών εργασίας. 
Όσον αφορά ιδίως το τελευταίο σημείο, οι εμπειρίες μεταξύ των κρατών μελών 
ποικίλλουν. Για παράδειγμα, παρά το ότι το Βέλγιο και η Ολλανδία 
παρουσιάζουν παρόμοια επίπεδα παραγωγικότητας της εργασίας, η Ολλανδία 
παρέχει θέσεις εργασίας σε 10% περισσότερα άτομα σε εργάσιμη ηλικία από ό,τι 
το Βέλγιο, Επίσης, στη Δανία -όπου το επίπεδο του κατά κεφαλήν εισοδήματος 
(υπολογισμένο σε μονάδες αγοραστικής δύναμης, PPS) είναι χαμηλότερο από 
εκείνο της δυτικής πλευράς της Γερμανίας- η αναλογία του εργαζόμενου 
πληθυσμού είναι υψηλότερη, Λ 
Συγκρίσεις με άλλες βιομηχανικές χώρες είναι επίσης αποκαλυπτικές. Στις 
σκανδιναβικές χώρες το ποσοστό απασχόλησης υπερβαίνει το 70% ήδη από τις 
αρχές της δεκαετίας του '70. Η κύρια διαφορά σε σχέση με την Κοινότητα είναι 
όσον αφορά τα ποσοστά απασχόλησης των γυναικών. Πράγματι, αν και τα ποσοστά 
απασχόλησης των γυναικών στην Κοινότητα αυξάνονται, είναι ακόμη χαμηλότερα 
από εκείνα των περισσοτέρων οικονομικά αναπτυγμένων χωρών. 
- 4 -
Κατά την τελευταία δεκαετία, στις Ηνωμένες Πολιτείες διατηρήθηκε παρόμοιο 
ποσοστό αύξησης του ΑΕΠ με εκείνο της Κοινότητας -περίπου 2% ανά έτος-, εάν 
ληφθούν υπόψη οι μεταβολές στην αύξηση του πληθυσμού. Ωστόσο, κατά τη 
διάρκεια της περιόδου αυτής, το ποσοστό αύξησης του εισοδήματος ήταν 
χαμηλότερο στις ΗΠΑ από ό,τι στην Κοινότητα - 1% έναντι 2%. Από την άλλη 
πλευρά, το ποσοστό απασχόλησης στις ΗΠΑ εξακολούθησε να αυξάνεται κατά τη 
διάρκεια της περιόδου αυτής έως το σημερινό επίπεδο του 70% -δέκα 
εκατοστιαίες μονάδες παραπάνω από το επίπεδο της Κοινότητας. Επομένως, αν και 
η συνολική ανάπτυξη των εισοδημάτων ήταν η (δια στην Κοινότητα και στις ΗΠΑ, 
η αναλογία του πληθυσμού που έχει itp6ofiaot\ σε αμειβόμενη απασχόληση είναι 
μεγαλύτερη στις ΗΠΑ. 
Η Ιαπωνία έχει επίσης επιτύχει σημαντικά υψηλότερα ποσοστά απασχόλησης από 
ό,τι η Κοινότητα. Όπως συμβαίνει στις άλλες βιομηχανικές χώρες, και στην 
Κοινότητα, ένας ανταγωνιστικός τομέας εμπορευμάτων που χαρακτηρίζεται από 
υψηλή παραγωγικότητα υπήρξε το μέσο δημιουργίας εισοδήματος ώστε να 
δημιουργηθούν θέσεις εργασίας στον τομέα των υπηρεσιών. Η κύρια διαφορά 
ωστόσο είναι ότι η ιαπωνική παραγωγικότητα στον τομέα των υπηρεσιών είναι 
χαμηλότερη από εκείνη της Κοινότητας με συνέπεια να δημιουργούνται 
περισσότερες θέσεις εργασίας- ακόμη και αν τα κέρδη στη βιομηχανία και τις 
υπηρεσίες είναι περίπου τα (δια και στις δύο περιπτώσεις. 
Αν και ένα αναπτυξιακό μοντέλο με μεγαλύτερη ένταση εργασίας συνεπάγεται 
αναπόφευκτα ευρύτερη κατανομή της μισθωτής απασχόλησης, οι συνέπειες στην 
κατανομή του εισοδήματος εξαρτώνται από την οικονομική, κοινωνική και 
πολιτιστική κατάσταση της κάθε χώρας. Για παράδειγμα, στις σκανδιναβικές 
χώρες και στην Ιαπωνία έχει επιτευχθεί υψηλό επίπεδο απασχόλησης με κατανομή 
εισοδήματος πιο περιορισμένη από ό,τι στην Κοινότητα. Ωστόσο στις ΗΠΑ 
παρατηρήθηκε διεύρυνση της κατανομής εισοδήματος παράλληλα με την αύξηση του 
ποσοστού απασχόλησης. 
Αν και από το ένα κράτος μέλος στο άλλο ή από το εξωτερικό της Κοινότητας στο 
εσωτερικό της οι εμπειρίες δεν μεταφέρονται εύκολα, τέτοιου είδους διαφορές 
είναι αρκετά εκτεταμένες ώστε να δικαιολογούν πιο λεπτομερή ανάλυση 
προκειμένου να εντοπιστούν οι λύσεις που, αφενός, μπορούν να εφαρμοστούν στην 
Κοινότητα και, αφετέρου, συμβαδίζουν με τους σφαιρικούς οικονομικούς και 
κοινωνικούς της στόχους. Συγκεκριμένα, αναμένεται ότι η Κοινότητα θα 
χρειαστεί να εξασφαλίσει ότι οποιεσδήποτε αλλαγές στις υπάρχουσες πολιτικές 
θα πραγματοποιηθούν κατά τρόπο που, αφενός, δεν θα αποτελεί εκμετάλλευση των 
εργαζομένων που βρίσκονται σε ασθενή θέση στην αγορά εργασίας και, αφετέρου, 
δεν θα εμποδίζει την ανάπτυξη θέσεων εργασίας υψηλής προστιθέμενης αξίας και 
κατάρτισης, οι ,οπο,ίες θα αποτελέσουν τη βάση για την ανταγωνιστικότητα στο 
μέλλον. •.'•'•ί·;ν;' ••'•/.<•./•>' ">.*/.' 
-. ../ ' ';/"j • \" '•' • :'.• ' , ;••" '.·' · •·.••• • ,; ·•" ''••• 
3.2. KtfggpvriiTiKfo Ενέργειες KgiJbiTggn εργασίας 
Αντιμετωπίζοντας υψηλά ποσοστά ανεργίας και μακροχρόνιας ανεργίας, οι 
κυβερνήσεις αύξησαν τις δαπάνες για πολιτικές και μέτρα που σχεδιάστηκαν 
γενικά προκειμένου να μεταβάλουν τις δομές των κινήτρων στην αγορά εργασίας 
κατά τρόπο που να μπορεί να ενθαρρύνει ένα αναπτυξιακό μοντέλο με μεγαλύτερη 
ένταση εργασίας, ιδιαίτερα υπέρ των ανέργων. 
Σε γενικές γραμμές, τα μέτρα αυτά επεδίωκαν να καταστήσουν την απασχόληση 
ανέργων από τους εργοδότες πιο συμφέρουσα, με τη μείωση του κόστους της, με 
την αύξηση της αξίας τους ως εργαζομένων μέσω κατάρτισης ή άλλης βοήθειας ή 
με την επίλυση προβλημάτων κακής προσαρμογής ή μετάβασης π.χ. μεταξύ σχολείου 
και εργασίας. Επομένως, τα κρατικά μέτρα ενίσχυσης έχουν λάβει τη μορφή, 
- 5 -
αφενός, παροχών, δανείων, φορολογικών κινήτρων και επιχορηγήσεων στους 
ανέργους και στους τυχόν εργοδότες και, αφετέρου, άμεσης παροχής συμβουλών 
και υπηρεσιών κατάρτισης. Οι κυβερνήσεις επεδίωξαν επίσης να μεταβάλουν το 
νομοθετικό πλαίσιο κατά τρόπο που να προάγει τη μεγαλύτερη προσαρμοστικότητα 
της αγοράς εργασίας. 
Τα προγράμματα που απευθύνονται στους ανέργους αποδεικνύουν ότι αλλαγές στη 
δομή των κινήτρων που λειτουργούν στην αγορά εργασίας μπορούν να 
χρησιμοποιηθούν προκειμένου να βοηθηθούν συγκεκριμένες ομάδες ή άτομα. Ωστόσο 
σε γενικές γραμμές, τέτοιου είδους πολιτικές δράσης, έτειναν να λάβουν τη 
μορφή εξαιρέσεων στους ισχύοντες εθνικούς κανόνες, π. χ. μείωση των 
επιβαρύνσεων κοινωνικής ασφάλισης για την πρόσληψη ανέργων, ή επικεντρώθηκαν 
σε συγκεκριμένες λύσεις, π.χ. η μερική απασχόληση. 
Εξάγεται ένα γενικότερο συμπέρασμα, δηλαδή ότι πρέπει να επιδιωχθούν αλλαγές 
στις γενικές δομές των κινήτρων έτσι ώστε να δημιουργηθεί ένα αναπτυξιακό 
μοντέλο με μεγαλύτερη ένταση εργασίας στην οικονομία ως σύνολο. Αυτό θα 
μπορούσε να έχει σημαντικά οφέλη δεδομένων των διαφορών στις δομές των 
κινήτρων που υπάρχουν σήμερα τόσο στο εσωτερικό των κρατών μελών όσο και 
μεταξύ τους. 
Ενώ π.χ. οι κοινωνικές εισφορές των εργοδοτών αποτελούν κατά μέσο όρο το 15% 
των μισθών και ημερομισθίων στην Κοινότητα συνολικά, το ποσοστό αυτό 
ποικίλλει από το ένα κράτος μέλος στο άλλο -από σχεδόν 0% έως πάνω από 20%. 
Οι συνολικές συνέπειες των διαφορών στην απασχόληση μπορούν να αξιολογηθούν 
μόνο αν ληφθούν υπόψη οι διαφορές των φορολογικών συστημάτων στα κράτη μέλη. 
Είναι ωστόσο πιθανό ότι η ένταση εργασίας σε διάφορους κλάδους δραστηριοτήτων 
ή οι δυνατότητες που έχουν οι εργοδότες να προσφέρουν διάφορους τύπους 
απασχόλησης, μπορούν να επηρεαστούν από την επιβάρυνση ή τη δομή της 
φορολόγησης. 
Η ένταση εργασίας της παραγωγής στην οικονομία ως σύνολο, σε διάφορους τομείς 
ή σε διάφορους τύπους επιχειρήσεων, μπορεί να επηρεαστεί από το νομικό 
πλαίσιο που έθεσαν οι κυβερνήσεις προκειμένου να ρυθμίσουν τις διεργασίες της 
αγοράς εργασίας. Η ένταση εργασίας μπορεί επίσης να επηρεαστεί από άλλους 
παράγοντες όπως είναι οι μορφές οργάνωσης της εργασίας και τα είδη 
απασχόλησης που αναπτύσσονται στο πλαίσιο των επιχειρήσεων, οι προτιμήσεις 
και η στάση εκείνων που επιδιώκουν να εισέλθουν στην αγορά εργασίας ή οι 
ευρύτερες κοινωνικές και πολιτιστικές αλλαγές όσον αφορά την εργασία, την 
απασχόληση και τον τρόπο ζωής, 
3.3.' Κοινοτική μποστήρ»Ιπ V . ;:' ^-ν<Λν' V 
Οι στόχοι της Κοινότητας για την απασχόληση υποστηρίζονται σε κοινοτικό 
επίπεδο από πλατύ φάσμα πολιτικών και δραστηριοτήτων στον οικονομικό, 
βιομηχανικό, τεχνολογικό και επιστημονικό τομέα. Επιπλέον όμως η Κοινότητα 
παρεμβαίνει σε θέματα απασχόλησης και ανθρώπινου δυναμικού μέσω πολλών πιο 
συγκεκριμένων δραστηριοτήτων. 
Αυτές περιλαμβάνουν την ανάλυση και την έρευνα, την πειραματική δράση, 
προγράμματα με ερευνητικά και δοκιμαστικά έργα, τη διάδοση της καλύτερης 
μεθόδου καθώς και τη χρηματοδότηση από τα κοινοτικά διαρθρωτικά ταμεία και 
συγκεκριμένα από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το οποίο περιλαμβάνει τόσο 
την κύρια όσο και ειδική χρηματοδότηση προγραμμάτων κοινοτικής πρωτοβουλίας. 
- β -
Η ανάλυοη και η èpmv® έχουν αξιοποιηθεί κατά τα τελευταίο 5 έτη για την 
εκπόνηση των εκθέσεων της Επιτροπής "Η Απασχόληση στη Ευρώπη", οι οποίες 
βασίζονται σε συγκριτικές αναλύσεις κοινοτικής κλίμακας και αξιοποιούν τις 
έρευνες της Κοινότητας για το εργατικό δυναμικό. Επίσης έχουν εμβαθύνει την 
κατανόηση της δομής των αγορών εργασίας της Κοινότητας και την αλληλεπίδραση 
μεταξύ απασχόλησης και άλλων οικονομικών και κοινωνικών εξελίξεων. 
0 πειραματισμός και η αξιολόγηση επιδιώχθηκαν με ερευνητικά προγράμματα 
δράσης όπως το πρόγραμμα δράσης για την ανάπτυξη της απασχόλησης σε τοπικό 
επίπεδο (LEOA), το πρόγραμμα δράσης κατά της μακροχρόνιας ανεργίας (ERGO) 
καθώς και με προγράμματα δοκιμαστικών έργων σχετικά με τη δημιουργία θέσεων 
εργασίας και συγκεκριμένα τα προγράμματα ILE που απευθύνονται σε γυναίκες που 
διοικούν επιχειρήσεις και το πρόγραμμα SPEC που αφορά καινοτόμες ενέργειες 
τοπικής απασχόλησης που ανταποκρίνονται σε αλλαγές που επιφέρει η εσωτερική 
αγορά. 
Μέσα στο πλαίσιο των πρωτοβουλιών του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου έχουν 
ξεκινήσει πρότυπα σχέδια δράσης μεγάλης κλίμακας τα οποία περιλαμβάνουν το 
EUROFORM που αφορά τις νέες εξειδικεύσεις και τα νέα επαγγέλματα, το NOW που 
αφορά την απασχόληση των γυναικών και το HORIZON που αφορά τα προβλήματα 
απασχόλησης των μειονεκτούντων ατόμων καθώς επίσης και τα συναφή σημεία του 
προγράμματος "Φτώχει α". 
Μια σειρά σχετικών ενεργειών για την επαγγελματική κατάρτιση και την ένταξη 
των νέων στην αγορά εργασίας έχουν επίσης πραγματοποιηθεί από τα κοινοτικά 
προγράμματα για την τεχνολογική εκπαίδευση και την κατάρτιση (COMETT), από το 
πρόγραμμα FORCE για τη συνεχή κατάρτιση στην Ευρώπη, από το πρόγραμμα 
EUR0TECNET για την κατάρτιση στις νέες τεχνολογίες, το πρόγραμμα PETRA για 
την κατάρτιση των νέων και από το πρόγραμμα IRIS για τη διευκόλυνση της 
πρόσβασης των γυναικών στην επαγγελματική κατάρτιση. 
Η ανταλλαγή εμπειριών συνεχίζεται μέσω του συστήματος του Παρατηρητηρίου 
Απασχόλησης, το οποίο παρέχει τη δομή για τη συλλογή, την ανάλυση, την 
παρουσίαση, τη διάδοση και την εξέταση των εμπειριών των κρατών μελών, οι 
οποίες καλύπτουν τόσο τις τάσεις και τις διαρθρωτικές αλλαγές στις αγορές 
εργασίας όσο και τη χάραξη των πολιτικών των κρατών μελών. 
Η Κοινότητα έχει αναπτύξει ιδίως κατά τα τελευταία δέκα χρόνια, το σύστημα 
αμοιβαίας ενημέρωσης για τις πολιτικές απασχόλησης (MlSEP), το οποίο παρέχει 
πλήρη τεκμηρίωση σχετικά με τις πολιτικές των κυβερνήσεων και τις δομές για 
την εφαρμογή τους, καθώς και έναν αυξανόμενο όγκο αξιολογήσεων. Το σύστημα 
υποστηρίζεται τώρα από το SYSDEM το οποίο παρέχει πληροφορίες σχετικά με την 
έρευνα και την ανάλυση των θεμάτων απασχόλησης και αγοράς εργασίας στα κράτη 
μέλη και παρέχει πλαίσιο για εξέταση μεταξύ των υπευθύνων για τη χάραξη 
πολιτικής και των ερευνητών τόσο σε εθνικό όσο και σε κοινοτικό επίπεδο. 
Οι εξελίξεις όσον αφορά τις πολιτικές έχουν ενισχυθεί με χρηματοδότηση από το 
Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο το οποίο χορηγεί τώρα 6 δισ. ECU περίπου σε ενεργά 
\ίέτρα υπέρ του εργατικού δυναμικού στη λήψη των οποίων προβαίνουν κυβερνήσεις 
των κρατών μελών μέσα στη δομή των Κοινοτικών Πλαισίων Στήριξης - αυτή 
ισοδυναμεί με το 13% περίπου των συνολικών δαπανών των κρατών μελών και είναι 
πολύ μεγαλύτερο αναλογικά στις περιφέρειες προτεραιότητας της Κοινότητας. 
- 7 -
Η υποστήριξη αυτή επικεντρώθηκε στους μακροχρόνια ανέργους και στους άνεργους 
νέους καθώς και στις ανάγκες των λιγότερο αναπτυγμένων περιφερειών της 
Κοινότητας. Το μεγαλύτερο τμήμα της υποστήριξης προορίζεται για την 
επαγγελματική κατάρτιση αν και παρέχονται κάποιες ενισχύσεις για την 
επιδότηση της απασχόλησης προκειμένου να ενθαρρυνθούν οι προσλήψεις, και στις 
λιγότερο αναπτυγμένες περιφέρειες για την επαγγελματική κατάρτιση στα 
σχολεία. 
4. NEQ ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 
Από την παραπάνω ανάλυση μπορούν να εξαχθούν τρία κύρια συμπεράσματα: 
- Η έκταση και η φύση των προβλημάτων απασχόλησης στην Ευρώπη προκαλούν 
σημαντική ανησυχία. Προκειμένου να αποφευχθεί κλονισμός της 
ανταγωνιστικότητας της κοινοτικής οικονομίας στον 21ο αιώνα και για να μην 
προκληθούν σημαντικές ζημιές στον κοινωνικό ιστό, απαιτείται 
δραστηριοποίηση. 
- Επαρκή στοιχεία και εμπειρίες υποδεικνύουν ότι είναι δυνατόν να βρεθούν 
τρόποι για να βελτιωθεί τουλάχιστον η κατάσταση -πέρα από εκείνους που 
παρέχουν οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης- από κυβερνήσεις που υιοθετούν 
πολιτικές οι οποίες ευνοούν ένα αναπτυξιακό μοντέλο με μεγαλύτερη ένταση 
εργασίας. 
- Αν και τα κύρια μέσα ανήκουν στη δικαιοδοσία των κρατών μελών, η Κοινότητα 
πρέπει να διαδραματίσει καταλυτικό ρόλο συντονισμού και υποστήριξης μέσα 
από τις διάφορες κοινοτικές πολιτικές. Η δραστηριοποίηση σε επίπεδο 
Κοινότητας είναι επίσης αναγκαία για λόγους τόσο οικονομικούς (διότι η 
αυξανόμενη αλληλεξάρτηση των οικονομιών απαιτεί δραστήρια συνεργασία σε 
όλες τις πολιτικές) όσο και πολιτικούς (διότι είναι ζωτικής σημασίας να 
ενδιαφέρεται ενεργητικά η Κοινότητα σε ένα ζήτημα τόσο σημαντικό για την 
ευημερία των ευρωπαίων πολιτών). 
4.1. ΣΤΟΧΟΙ 
Επομένως, προτείνεται να αναλάβουν τα θεσμικά όργανα της Κοινότητας και τα 
κράτη μέλη μια δομημένη, συνεργατική και συστηματική διαδικασία ανάλυσης και 
εξέτασης πολιτικών σχετικά με τις πιθανές λύσεις στο πρόβλημα της απασχόλησης 
ενόψει συντονισμένης πολιτικής δράσης που θα επικεντρώνεται κυρίως στην 
ανάγκη δημιουργίας στην Ευρώπη ενός αναπτυξιακού μοντέλου με μεγαλύτερη 
ένταση εργασίας. 
4.2. Μέσα 
Είναι απαραίτητο η προσπάθεια αυτή να αποτελέσει συλλογική διαδικασία στην 
οποία η Επιτροπή βεβαίως θα διαδραματίσει το ρόλο της, αλλά όπου τα κράτη 
μέλη, ομάδες κρατών μελών ή ομάδες συμφερόντων από τα κράτη μέλη θα μπορούσαν 
επίσης να συμβάλουν με ιδέες ή αναλύσεις. Πρέπει επίσης να βρεθούν, αφενός, 
κατάλληλα μέσα για να εμπλακούν στη διαδικασία και άλλα κοινοτικά θεσμικά 
όργανα όπως το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή 
και, αφετέρου, κατάλληλοι μηχανισμοί για τη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων. 
- 8 -
Το βασικό σημείο εκκίνησης είναι η ιεράρχηση των θεμάτων και η σύνταξη 
χρονοδιαγράμματος προκειμένου να εξαχθούν ορισμένα λειτουργικά συμπεράσματα 
κατά τη διάρκεια της δεκαοκτάμηνης περιόδου από σήμερα έως τα τέλη του 1994. 
Δεδομένου του πολύπλοκου του θέματος της απασχόλησης και ιδίως του γεγονότος 
ότι η ευθύνη για ζητήματα απασχόλησης κατά την πιο πλήρη έννοια, συχνά 
κατανέμεται ευρέως, έχει πρωταρχική σημασία να εξασφαλιστεί ένας τρόπος 
ουσιαστικού συντονισμού της διαδικασίας. 
Σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να προβλεφθεί ένας νέος, ευρύτερος και πιο ενεργός 
ρόλος για τη Μόνιμη Επιτροπή Απασχόλησης η οποία φέρνει σε επαφή πολλούς από 
τους κύριους παίκτες, αν και το ζήτημα της διασύνδεσης με άλλους φορείς 
απαιτεί μεγάλη προσοχή. 
4.3. Q ούλος xnc Επιτροπής 
Η Επιτροπή αναλαμβάνει να υποστηρίξει τη διαδικασία αυτή και να συμβάλλει με 
αναλύσεις και υποδείξεις για συντονισμένη δράση. Αλλά αυτό δεν εμποδίζει 
άλλους να πράξουν το ίδιο. 
Επιπλέον, η Επιτροπή θα επιδιώξει να προωθήσει τη μετατροπή επιτυχημένων 
κοινοτικών πρότυπων εμπειριών σε κυριαρχούσες πολιτικές, με βάση τη 
συστηματική αξιολόγηση των επιτυχημένων εμπειριών και μέτρων, όπως εκείνες 
περιγράφονται στο τμήμα 3.3 παραπάνω. 
Γενικότερα, πρόθεση της Επιτροπής είναι να παράσχει τη χρηματοδοτική της 
ενίσχυση κατά τρόπο που να συμβάλλει στο συνολικό στόχο που είναι η διεύρυνση 
της απασχόλησης. Βήμα προς αυτή την κατεύθυνση αποτελεί η προτεινόμενη 
μεταρρύθμιση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου, η οποία επιδιώκει να 
ενισχύσει την ευελιξία του Ταμείου, ώστε να προηγείται των εξελίξεων της 
αγοράς εργασίας και να συνδέσει το Ταμείο περισσότερο με στόχους που ορίζουν 
οι πολιτικές. Ομως συγκεκριμένα, η Επιτροπή αποσκοπεί κάθε μελλοντική 
κοινοτική πρωτοβουλία στον τομέα αυτό να μπορεί να ενισχύσει τον πειραματισμό 
και την καινοτομία σε διευρωπαϊκή βάση. 
4.4. Ζητήματα Υια εξέταση και δραστηριοποίηση 
Η Επιτροπή προτίθεται να παρουσιάσει αναλύσεις και υποδείξεις για 
συντονισμένη δράση σε πολλούς διαφορετικούς τομείς. Τα συγκεκριμένα θέματα 
που έχει εντοπίσει η Επιτροπή για να εξετασθούν είναι τα ακόλουθα: 
η προσαρμοστικότητα στον χώρο εργασίας και δυνατότητες για την 
ανάπτυξη νέων μορφών απασχόλησης που να βασίζονται σε νέες μορφές 
οργάνωσης της εργασίας, 
η ανάπτυξη νέων δομών χρόνου εργασίας που να μπορούν να επεκτείνουν 
τις ευκαιρίες απασχόλησης. 
η ανάπτυξη συστημάτων κατάρτισης και προσόντων ικανών να βελτιώσουν 
την ένταξη στην αγορά εργασίας και να προηγούνται των διαρθρωτικών 
αλλαγών, 
η διερεύνηση των περιθωρίων για τη μείωση του εργατικού κόστους και 
αύξησης της έντασης εργασίας, ιδίως με τη μεταβολή της επιβάρυνσης 
των φορολογικών συστημάτων, 
- 9 -
η εκμετάλλευση των δυνατοτήτων αύξησης της απασχόλησης σε νέους 
τομείς εργασίας όπως είναι οι περιβαλλοντικές βιομηχανίες, οι τέχνες, 
οι οικιακές υπηρεσίες κτλ, 
η δημιουργία θέσεων απασχόλησης μέσω των μικρών επιχειρήσεων και της 
αυτοαπασχόλησης και ο ρόλος των μικρομεσαίων επιχειρήσεων γενικά, 
ο ρόλος των τοπικών πρωτοβουλιών και της ανάπτυξης της οικονομίας και 
της απασχόλησης σε τοπικό επίπεδο με την ενίσχυση των δυνατοτήτων των 
περιοχών να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας, 
ο ρόλος των διάφορων οργανισμών και εταίρων στην ανάπτυξη 
αποτελεσματικών εξωτερικών αγορών εργασίας. 
4.6. ΑιαδικαοίεΓ και οονάνωση 
Η Επιτροπή προτίθεται να καθιερώσει τις απαιτούμενες εσωτερικές διαδικασίες 
προκειμένου να εφαρμόσει και να παρακολουθήσει το πρόγραμμα δράσης που 
παρουσιάζει η παρούσα ανακοίνωση. 
Συζητήσεις σχετικά με τα τρέχοντα ζητήματα απασχόλησης έχουν ήδη ξεκινήσει σε 
ανεπίσημες συναντήσεις των Υπουργών -όχι μόνο των Υπουργών Εργασίας αλλά και 
των Υπουργών Οικονομικών και Περιβάλλοντος. Άλλοι ενδιαφερόμενοι υπουργοί 
μπορεί να ενθαρρυνθούν να εξετάσουν τα ζητήματα αυτά, αρχικά με βάση το παρόν 
έγγραφο. 
Ιδιαίτερη προσοχή θα απαιτηθεί για την επίτευξη του καλύτερου συγχρονισμού 
όλης αυτής της διαδικασίας. 
5. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 
Η Επιτροπή ζητεί από το Συμβούλιο Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων: 
να συμφωνήσει για την ανάγκη ανάπτυξης ενός κοινοτικού πλαισίου μέσα 
στο οποίο τα κράτη μέλη και η Κοινότητα να μπορούν να χειριστούν με 
συντονισμένο τρόπο μια διαδικασία συγκριτικής ανάλυσης ώστε να 
προωθηθεί ένα αναπτυξιακό μοντέλο με μεγαλύτερη ένταση εργασίας, 
να σημειώσει την ανάγκη να εξεταστεί επειγόντως ο καλύτερος τρόπος 
σύνδεσης των παραπάνω με αρμοδιότητες που άμεσα ή έμμεσα επηρεάζουν 
την απασχόληση -συμπεριλαμβανομένων και άλλων μελών του Συμβουλίου 
κατά την εξέταση των προβλημάτων απασχόλησης και κατά την 
εκμετάλλευση ευκαιριών απασχόλησης μέσα στο κοινοτικό πλαίσιο, 
να αποδεχθεί την πρόταση της Επιτροπής να παρουσιάσει έως το τέλος 
του 1994 ένα κυλιόμενο πρόγραμμα εργασίας, το οποίο να βασίζεται στο 
παρόν έγγραφο, 
να συμφωνήσει να συμμετάσχουν όλοι οι ενδιαφερόμενοι εταίροι σε 
τοπικό, εθνικό και κοινοτικό επίπεδο, και ιδίως οι κοινωνικοί 
εταίροι, στην εξεύρεση των κατάλληλων λύσεων. 

ISSN 0254-1483 
COM(93)238 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 04 
Apt*, καταλόγου : CB-CO-93-283-GR-C 
ISBN 92-77-56440-7 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Luxembourg