[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 20.10.2008

COM(2008) 659 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

19η ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ (2007) {SEC(2008) 2649}

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Εισαγωγή 3

2. Ανάλυση της εκτέλεσης 4

3. Συνοχή και συντονισμός 9

4. Αξιολογήσεις 10

5. Έλεγχοι 11

6. Επιτροπές που επικουρούν την Επιτροπή 13

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

19η ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ (2007)

Η παρούσα έκθεση υποβάλλεται σύμφωνα με το άρθρο 45 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999 περί γενικών διατάξεων για τα διαρθρωτικά ταμεία. Η έκθεση καλύπτει τις δραστηριότητες που συνδέονται με την ενίσχυση των διαρθρωτικών ταμείων 2000-2006 κατά τη διάρκεια του 2007.

Πιο λεπτομερείς πληροφορίες είναι διαθέσιμες στο έγγραφο εργασίας του προσωπικού της Επιτροπής (το οποίο επισυνάπτεται στην παρούσα έκθεση ως παράρτημα).

1. Εισαγωγη

Το 2007 ήταν το όγδοο έτος εφαρμογής που συνδέεται με την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006 κατά την οποία συνεχίστηκε η χρηστή και αποδοτική διαχείριση προγραμμάτων και έργων των διαρθρωτικών ταμείων. Το 2007 έγινε διαχείριση συνολικά 659 προγραμμάτων.[1]

Εξακολούθησαν να καταβάλλονται σημαντικές προσπάθειες για να αυξηθεί η ποιότητα των προγραμμάτων και των έργων που συγχρηματοδοτούνται από τα διαρθρωτικά ταμεία. Η ενίσχυση της δημοσιονομικής διαχείρισης, του ελέγχου και της αξιολόγησης συνέβαλαν επίσης στην προαγωγή της ορθής διακυβέρνησης των συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων και έργων. Το μοντέλο εταιρικής σχέσης που συγκροτήθηκε μεταξύ της Επιτροπής και των εθνικών και περιφερειακών αρχών στα κράτη μέλη για την εφαρμογή των προγραμμάτων είχε απόλυτη επιτυχία.

Τα κράτη μέλη και οι περιφέρειες με προγράμματα με υψηλά ποσοστά εκτέλεσης μπορούν να αρχίσουν την προετοιμασία τους για το κλείσιμο της ενίσχυσης. Το γενικό πλαίσιο για το κλείσιμο της ενίσχυσης των διαρθρωτικών ταμείων 2000-2006 καθορίστηκε με την έγκριση της απόφασης C(2006) 3424 της Επιτροπής το 2006.

Επιπλέον της εφαρμογής των προγραμμάτων και των σχεδίων των διαρθρωτικών ταμείων 2000-2006 καθώς και των προετοιμασιών για το κλείσιμό τους, οι υπηρεσίες της Επιτροπής συμμετείχαν ενεργά στο σχεδιασμό και προγραμματισμό της περιόδου 2007-2013 κατά τη διάρκεια του 2007. Οι διαπραγματεύσεις κατέληξαν σε ένα σύνολο 27 εθνικών στρατηγικών πλαισίων αναφοράς και 428 προγραμμάτων (311 του ΕΤΠΑ, 117 του ΕΚΤ) κατά τη διάρκεια του έτους[2].

Προκειμένου να καταστεί δυνατό να καταδειχθεί η προστιθέμενη αξία της ευρωπαϊκής πολιτικής για τη συνοχή, κατά το 2007 ξεκίνησε η εκ των υστέρων αξιολόγηση των στόχων 1 και 2 των προγραμμάτων της περιόδου 2000-2006. Πραγματοποιήθηκε επίσης προπαρασκευαστικό έργο σχετικά με το σχεδιασμό των εκ των υστέρων αξιολογήσεων των προγραμμάτων INTERREG και URBAN.

Βάσει της πρωτοβουλίας « Περιφέρειες για την οικονομική αλλαγή », η Επιτροπή δραστηριοποιήθηκε όσον αφορά την ενίσχυση του εντοπισμού έργων ορθής πρακτικής σε διάφορους τομείς εκσυγχρονισμού της οικονομίας μέσω δραστηριοτήτων δικτύωσης και την ενθάρρυνση της διάδοσης στα κύρια επιχειρησιακά προγράμματα.

Τον Οκτώβριο του 2007, η Επιτροπή διοργάνωσε, από κοινού με την Επιτροπή των Περιφερειών, την εκδήλωση OPEN DAYS «Ευρωπαϊκή εβδομάδα των περιφερειών και των πόλεων». Την εκδήλωση με θέμα « Ας το κάνουμε πράξη: οι περιφέρειες δημιουργούν οικονομική ανάπτυξη και θέσεις εργασίας » παρακολούθησαν περισσότεροι από 5500 συμμετέχοντες από 34 χώρες και 212 περιφέρειες.

Στις 28-29 Ιουνίου 2007 το Πότσδαμ φιλοξένησε το συνέδριο «50ή επέτειος του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου – Απολογισμός και προοπτικές». Το συνέδριο αυτό αποτέλεσε την επίσημη εκδήλωση της 50ής επετείου για το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο.

2. Αναλυση τησ Εκτελεσησ

2.1. Εκτέλεση του προϋπολογισμού

2.1.1. ΕΤΠΑ

Όσον αφορά την εκτέλεση του προϋπολογισμού, το 2007 ήταν εξαιρετικό έτος. Το ποσοστό εκτέλεσης των πιστώσεων πληρωμών του ΕΤΠΑ ανήλθε σε 99,9%, ενώ το επίπεδο των πιστώσεων πληρωμών ήταν υψηλότερο παρά ποτέ, ανερχόμενο σε 17,4 δισ. για τα προγράμματα της περιόδου 2000-2006. Όσον αφορά τους στόχους 1 και 2 και τις κοινοτικές πρωτοβουλίες, επιτεύχθηκε πλήρης εκτέλεση των πιστώσεων πληρωμών. Επιπλέον, στα προγράμματα του στόχου 1 σημειώθηκε υψηλότερη ζήτηση για επιστροφές από ό,τι είχε αρχικά προβλεφθεί, αντισταθμίζοντας έτσι προκαταβολές στα νέα προγράμματα η έγκριση των οποίων πραγματοποιήθηκε στα τέλη του Δεκεμβρίου του 2007 ή αναβλήθηκε για το 2008.

Στο τέλος του 2007 οι αναλήψεις υποχρεώσεων από τα προηγούμενα έτη για τις οποίες εκκρεμούσαν ακόμη πληρωμές («ΥΠΕ» – Υπόλοιπο προς εκκαθάριση) ανέρχονταν συνολικά σε 27,7 δισ. ευρώ σε σύγκριση με 45,8 δισ. ευρώ το 2006.

Το 2007 και πάλι ο κανόνας της αυτεπάγγελτης αποδέσμευσης («n+2») αποδείχτηκε αποδοτικό εργαλείο όσον αφορά την ενθάρρυνση των κρατών μελών να αφιερώσουν πόρους και προσπάθειες στην έγκαιρη εκτέλεση των ευρωπαϊκών προγραμμάτων. Οι τελευταίες προβλέψεις δείχνουν ότι ο κίνδυνος πιθανών αποδεσμεύσεων δεν θα πρέπει να υπερβαίνει το 0,7% των δεσμεύσεων του 2005 (περίπου 140 εκατ. ευρώ).

Το 2007 το ποσοστό απορρόφησης του ΕΤΠΑ για όλα τα κράτη μέλη έφτασε το 79% των συνολικών κονδυλίων της περιόδου 2000-2006. Τα νέα κράτη μέλη πέτυχαν ποσοστά ρεκόρ όσον αφορά την απορρόφηση, λαμβάνοντας 3 δισ. ευρώ το 2007, σχεδόν όσα επιστράφηκαν συνολικά το 2004, το 2005 και το 2006 (3,5 δισ. ευρώ). Έως το τέλος του 2007, είχαν επιτύχει μέση κατανάλωση που ανερχόταν στο 71% των κονδυλίων που τους χορηγήθηκαν για την περίοδο 2004-2006, ενώ το μέσο ποσοστό απορρόφησης του ΕΤΠΑ για την ΕΕ-15 (περίοδος 2000-2006) ανερχόταν στο 85%.

2.1.2. ΕΚΤ

Το ποσοστό εκτέλεσης των πιστώσεων πληρωμών του ΕΚΤ ανήλθε σε 99,9%, ενώ το επίπεδο των πιστώσεων πληρωμών ήταν υψηλότερο από ό,τι το προηγούμενο έτος.

Το συνολικό ποσό των αναλήψεων υποχρεώσεων του ΕΚΤ που αφορούσαν τα επιχειρησιακά προγράμματα της περιόδου 2007-2013 ανερχόταν σε 10,486 εκατ. ευρώ (99,88%). Οι υπόλοιπες πιστώσεις (13 163 237 ευρώ) που δεν πιστώθηκαν το 2007 αντιστοιχούν στο γαλλικό ΕΠ «Περιφέρεια Martinique» το οποίο δεν αναμενόταν να εγκριθεί το 2007. Οι αθροιστικές πιστώσεις πληρωμών έφτασαν τα 1 513 εκατ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 99,87% των αιτήσεων πιστώσεων πληρωμών (1 515 εκατ. ευρώ). Η διαφορά (1 957 184,6 ευρώ) αντιστοιχεί στην προκαταβολή για το γαλλικό ΕΠ «Περιφέρεια Martinique» και θα πληρωθεί το 2008.

Όσον αφορά την εφαρμογή του κανόνα «n+2», στο τέλος του 2007, αφορούσε 12 προγράμματα και 92,2 εκατ. ευρώ. Ο κίνδυνος πιθανών αποδεσμεύσεων δεν πρέπει να υπερβαίνει το 0,8% των δεσμεύσεων του 2005.

Οι συνολικές εκκρεμούσες πληρωμές όσον αφορά τις δεσμεύσεις πριν από το 2007 ανέρχονταν σε 12 δισ. ευρώ στο τέλος του 2007. Το ΥΠΕ από την περίοδο πριν από το 2000 ανέρχεται πλέον σε 179 εκατ. ευρώ (σε σύγκριση με 204,6 εκατ. ευρώ στο τέλος του 2006).

2.1.3. ΕΓΤΠΕ

Το συνολικό ποσό που καταβλήθηκε το 2007 ανερχόταν σε 3,4 δισ. ευρώ. Το ποσοστό δημοσιονομικής εκτέλεσης των πιστώσεων πληρωμών του ΕΓΤΠΕ για προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης για την περίοδο 2000-2006 επιτεύχθηκε πλήρως στο 100%.

Καθώς τα επιχειρησιακά προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης δεν εντάσσονται στα διαρθρωτικά ταμεία στη νέα περίοδο προγραμματισμού 2007-2013, υπάρχει μικρή μείωση του συνολικού ποσού που πληρώθηκε το 2007 σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος (δηλ. 3,6 δισ. ευρώ). Για να πραγματοποιηθεί η πλήρης δημοσιονομική εκτέλεση, έγιναν ορισμένες εσωτερικές μεταφορές, κυρίως από το νέο Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (EΓΤΑΑ). Το 2007 δεν υπάρχουν δεσμεύσεις για προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης που να συνδέονται με την περίοδο 2000-2006.

Στο τέλος του 2007, οι δεσμεύσεις από προηγούμενα έτη για τις οποίες εξακολουθούσαν να γίνονται πληρωμές (ΥΠΕ) ανέρχονταν σε 3,9 δισ. ευρώ συνολικά, σε σύγκριση με 7,3 δισ. το 2006.

Όσον αφορά τον κανόνα «n+2» (που ίσχυε στο τέλος του 2007 για δεσμεύσεις που έγιναν το 2005 ή πιο πριν), οι πρώτες εκτιμήσεις δείχνουν ότι ο κίνδυνος πιθανών αποδεσμεύσεων όσον αφορά κονδύλια αγροτικής ανάπτυξης ανέρχεται σε περίπου 70 εκατ. ευρώ.

2.1.4. ΧΜΠΑ

Η εκτέλεση του προϋπολογισμού το 2007 ήταν ιδιαίτερα ικανοποιητική. Εκτελέστηκε το 97,5% των πιστώσεων πληρωμών. Το ποσοστό πληρωμών έφτασε το 96,44% σε περιφέρειες του στόχου 1 και το 99,96% σε περιφέρειες εκτός του στόχου 1.

Το συνολικό ΥΠΕ για το ΧΜΠΑ στο τέλος του έτους 2007 έφτασε τα 811 εκατ. ευρώ (σε σύγκριση με 1 336 εκατ. το 2006).

Όσον αφορά την εφαρμογή του κανόνα «n+2», οι εκτιμώμενες αποδεσμεύσεις είναι περίπου 54 εκατ. ευρώ για το 2007.

2.2. Εφαρμογή προγραμμάτων

2.2.1. Στόχος 1

Τα προγράμματα του στόχου 1 επικέντρωσαν τις επενδύσεις τους σε έργα βασικής υποδομής (41,4%), με πάνω από το ήμισυ του συνόλου της επένδυσης στην κατηγορία αυτή να δαπανάται σε υποδομές μεταφορών (53%). Περισσότερο από το ένα τρίτο (33,5%) των πόρων του στόχου 1 επενδύθηκαν στο παραγωγικό περιβάλλον, όπου το επίκεντρο εξακολουθεί να είναι η ενίσχυση των ΜΜΕ και του τομέα της βιοτεχνίας (28,6%). Τα έργα που στοχεύουν το ανθρώπινο δυναμικό αντιπροσωπεύουν το 23,2% των πόρων σε περιφέρειες του στόχου 1. Οι κύριες παρεμβάσεις στον τομέα αυτό αφορούν σχεδόν εξίσου τις πολιτικές για την αγορά εργασίας (31,3%) και την εκπαίδευση και την επαγγελματική κατάρτιση (31%).

2.2.2. Στόχος 2

Στις περιφέρειες του στόχου 2 κύριο επίκεντρο των προγραμμάτων εξακολουθεί να αποτελεί το παραγωγικό περιβάλλον με περισσότερο από το ήμισυ του συνόλου των χρηματοδοτικών πόρων να διοχετεύεται στην εν λόγω κατηγορία (55,8%). Στο πλαίσιο του τομέα αυτού, η ενίσχυση στον τομέα των ΜΜΕ και της βιοτεχνίας είναι η σημαντικότερη παρέμβαση (56,6%). Ο δεύτερος σημαντικότερος κλάδος παρέμβασης ήταν οι υποδομές με 39,6% των πόρων του στόχου. Αντίθετα με τα προγράμματα του στόχου 1, οι πιο σημαντικοί τομείς από οικονομική άποψη είναι ο προγραμματισμός και η αποκατάσταση περιοχών (45,4%). Στην κατηγορία ανθρώπινο δυναμικό (10,1% του συνόλου των επενδύσεων στις περιφέρειες του στόχου 2), η ευελιξία του ανθρώπινου δυναμικού, η επιχειρηματική δραστηριότητα, η καινοτομία, οι τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών είναι οι κύριοι κλάδοι επένδυσης (30,8%).

2.2.3. Στόχος 3

Οι επενδύσεις ΕΚΤ το 2007 εξακολούθησαν να εστιάζονται κυρίως στη στήριξη της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση, ιδίως σε σχέση με τα μέτρα για τη βελτίωση της απασχολησιμότητας στην αγορά εργασίας (32%), τη διά βίου μάθηση (27%) και τις ίσες ευκαιρίες (6%). Περαιτέρω, εξακολουθούσε να υπάρχει σημαντική διαφορά όσον αφορά τη συγκεκριμένη εφαρμογή των προγραμμάτων από άποψη δημοσιονομικής εκτέλεσης, μεταξύ της ΕΕ-15, όπου εξακολούθησαν να εφαρμόζονται προγράμματα που έχουν εκπονηθεί εδώ και πολύ καιρό και της ΕΕ-10, όπου ορισμένα κράτη μέλη αντιμετωπίζουν σημαντικές δυσκολίες όσον αφορά τη δρομολόγηση ορισμένων έργων και μέτρων.

2.2.4. Τομέας της αλιείας εκτός του στόχου 1

Η εφαρμογή της διαρθρωτικής πολιτικής στον τομέα της αλιείας βελτιώθηκε το 2007. Το γεγονός αυτό αντικατοπτρίζεται στη δημοσιονομική εκτέλεση των επιχειρησιακών προγραμμάτων του ΧΜΠΑ, που συνέβαλε στην επίτευξη των στόχων της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής.

2.2.5. Κοινοτικές πρωτοβουλίες

2.2.5.1. INTERREG

Έως το τέλος του 2007, τα 81 προγράμματα INTERREG III/Γειτνίαση επέλεξαν περίπου 15 000 έργα και δίκτυα που στοχεύουν στη μείωση της επίδρασης των εθνικών συνόρων, των γλωσσικών φραγμών και των πολιτιστικών διαφορών και στην ανάπτυξη μεθοριακών περιοχών, στην υποστήριξη στρατηγικής ανάπτυξης και εδαφικής ολοκλήρωσης κατά μήκος μεγαλύτερων ζωνών της Ένωσης καθώς και στην καλύτερη ενοποίηση με τις γειτονικές της χώρες. Η αποτελεσματικότητα των πολιτικών και των μέσων περιφερειακής ανάπτυξης υποστηρίχτηκε επίσης μέσω της διάδοσης ορθής πρακτικής και της ανταλλαγής εμπειρίας.

Το 2007 η εφαρμογή εξακολούθησε να σημειώνει μεγάλη πρόοδο με ποσοστό εκτέλεσης πληρωμών ύψους 68%. Λόγω της πιο ειδικής και απαιτητικής φύσης των προγραμμάτων και των έργων συνεργασίας, οι αποδεσμεύσεις λόγω του κανόνα «n+2» δεν μπορούσαν να αποφευχθούν για ορισμένα προγράμματα.

2.2.5.2. EQUAL

Το 2007 εξακολούθησε να σημειώνεται μεγάλη πρόοδος όσον αφορά την εκτέλεση των 27 προγραμμάτων και περισσότερων των 3 300 έργων στο πλαίσιο του EQUAL. Όσον αφορά τη δημοσιονομική εκτέλεση, έξι κράτη μέλη δεν ήταν σε θέση να χρησιμοποιήσουν μέρος (μεταξύ του 8% και του 49%) της δημοσιονομικής τους δέσμευσης του 2005 (κανόνας «n+2»).

Για να γίνει μέγιστη χρήση των αποτελεσμάτων των προγραμμάτων και των έργων EQUAL και να καθοδηγηθεί έτσι η πολιτική και η πρακτική, συμπεριλαμβανομένης της μορφής των εθνικών και περιφερειακών προγραμμάτων ΕΚΤ για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013, η Επιτροπή, σε εταιρική σχέση με τα κράτη μέλη, συνέχισε το έργο που ξεκίνησε το 2006. Το έργο αυτό κάλυπτε σχετικά θέματα πολιτικής όπως τους αιτούντες άσυλο, την πολυμορφία και την ενδυνάμωση, την απασχόληση των νέων, την (επαν)ένταξη πρώην καταδίκων, την κοινωνική οικονομία, τη δημιουργία επιχειρήσεων χωρίς αποκλεισμούς, τα μέσα ενημέρωσης και την πολυμορφία, μαζί με αρχές διαχείρισης (εταιρική σχέση, διακρατική συνεργασία, καινοτομία και ενσωμάτωση της διάστασης των φύλων).

2.2.5.3. URBAN

Το 2007, η διαχείριση των 71 επιχειρησιακών προγραμμάτων για την εφαρμογή της κοινοτικής πρωτοβουλίας URBAN συνεχίστηκε μέσω της ανάλυσης των ετήσιων εκθέσεων, της παρακολούθησης επιτροπών και ετησίων συνεδριάσεων. Εξασφαλίστηκε η ενεργητική παρακολούθηση του προγράμματος URBACT I, συμπεριλαμβανομένης της έναρξης δύο δοκιμαστικών δικτύων Fast Track. Εγκρίθηκε και ξεκίνησε το πρόγραμμα URBACT II, ένα από τα κύρια μέσα για την εφαρμογή της πρωτοβουλίας «Περιφέρειες για την οικονομική αλλαγή». Το URBACT ανέπτυξε 20 δίκτυα και 6 θεματικές ομάδες εργασίας καθώς και ομάδες εργασίας, συγκεντρώνοντας διάφορα δίκτυα με βάση ένα συγκεκριμένο θέμα.

2.2.5.4. LEADER+

Η κοινοτική πρωτοβουλία LEADER+ αποτελείται από τρεις δράσεις: εφαρμογή των στρατηγικών τοπικής ανάπτυξης από εταιρικές σχέσεις δημόσιου και εταιρικού τομέα, συνεργασία μεταξύ αγροτικών περιοχών και δικτύωση. 73 προγράμματα του LEADER+ για τις ΕΕ-15 εγκρίθηκαν για την περίοδο 2000-2006. Τα κράτη μέλη της ΕΕ που προσχώρησαν πρόσφατα είχαν την επιλογή της ενσωμάτωσης μέτρων τύπου Leader+ στα προγράμματά τους του ΕΓΤΠΕ του στόχου 1.

2.2.6. Καινοτόμοι ενέργειες

2.2.6.1. ΕΓΤΠΑ

Η ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής διαχειρίστηκε επίσης 122 περιφερειακά προγράμματα καινοτόμων ενεργειών (από τις οποίες 26 έκλεισαν το 2007) που συμβάλλουν στην προαγωγή της καινοτομίας σε στρατηγικό επίπεδο στις περιφέρειες, με την πειραματική εφαρμογή καινοτόμων μεθόδων και πρακτικών που αποβλέπουν στη βελτίωση του επιπέδου καινοτομίας και της ποιότητας της ενίσχυσης της ΕΕ με βάση τρία θέματα: γνώση και τεχνολογική καινοτομία, κοινωνία της πληροφορίας και βιώσιμη ανάπτυξη.

2.2.6.2. ΕΚΤ

Κατά τη διάρκεια του 2007 έκλεισαν τα έξι παραμένοντα έργα που συνδέονται με την πρόσκληση υποβολής προτάσεων για «Τοπικές στρατηγικές απασχόλησης και καινοτομία». Η ΓΔ EMPL διαχειρίστηκε επίσης 80 διακρατικά έργα που επελέγησαν βάσει των τριών γύρων της τελευταίας πρόσκλησης υποβολής προσφορών σχετικά με τις «Καινοτόμες προσεγγίσεις ως προς τη διαχείριση της αλλαγής» (22 έκλεισαν το 2007). Τα σχέδια αυτά υποστηρίζουν την ανάπτυξη και τη δοκιμή καινοτόμων ενεργειών για την πρόβλεψη και τη διαχείριση της αλλαγής σε δύο τομείς προτεραιότητας: διαχείριση της αναδιάρθρωσης και διαχείριση της δημογραφικής αλλαγής. Επιπλέον, δεκατρία έργα (από τα οποία πέντε έκλεισαν το 2007) στοχεύουν στην ενσωμάτωση των αποτελεσμάτων έργων που επελέγησαν προηγουμένως βάσει της πρόσκλησης υποβολής προσφορών για «Μεταφορά και διάδοση καινοτομίας από έργα του άρθρου 6 του ΕΚΤ».

2.2.6.3. ΧΜΠΑ

Η Γενική Διεύθυνση Θαλάσσιων Υποθέσεων και Αλιείας διαχειρίστηκε 29 καινοτόμα έργα δράσης (από τα οποία τα τελευταία δύο έκλεισαν το 2007).

3. Συνοχη και Συντονισμοσ

3.1. Συνοχή με άλλες κοινοτικές πολιτικές

3.1.1. Ανταγωνισμός

Σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού 1083/2006, η προσέγγιση όσον αφορά τον έλεγχο των ζητημάτων κρατικής ενίσχυσης στις παρεμβάσεις των νέων διαρθρωτικών ταμείων είναι θεμελιωδώς διαφορετική από την προσέγγιση που εφαρμόστηκε για την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006. Με βάση το νέο νομοθετικό πλαίσιο, η πλήρης ευθύνη για τη συμμόρφωση των επιχειρήσεων των διαρθρωτικών ταμείων με τους κανόνες κρατικής ενίσχυσης εναπόκειται στο κράτος μέλος και ειδικότερα στις διαχειριστικές αρχές. Η νέα προσέγγιση, ωστόσο, δεν επηρεάζει κατά κανένα τρόπο τη δυνατότητα της Επιτροπής να προβεί σε ενέργειες, συμπεριλαμβανομένης της εξέτασης εικαζόμενου μη κοινοποιηθέντος μέτρου ή της επιστροφής ασύμβατης μη κοινοποιηθείσας ενίσχυσης που συγχρηματοδοτήθηκε από τα διαρθρωτικά ταμεία.

3.1.2. Εσωτερική αγορά

Τα κράτη μέλη απαιτείται επίσης να επαληθεύσουν ότι επιχειρήσεις που χρηματοδοτήθηκαν από τα διαρθρωτικά ταμεία συμμορφώνονται με τις οδηγίες της ΕΕ για τις δημόσιες συμβάσεις. Σε περίπτωση που η Επιτροπή ενημερώνεται για τυχόν παράβαση της κοινοτικής νομοθεσίας ή στην περίπτωση που αυτή αποδεικνύεται σε συνέχεια ελέγχων, λαμβάνονται τα απαιτούμενα μέτρα. Θεσπίστηκε ένα νέο κανονιστικό πλαίσιο για το δίκαιο των δημόσιων συμβάσεων και τη σύναψη συμβάσεων παραχώρησης υπηρεσιών έτσι ώστε να παρέχεται μεγαλύτερη νομική ασφάλεια τόσο για τον ιδιωτικό όσο και για το δημόσιο φορέα.

3.1.3. Περιβάλλον

Όσον αφορά τα συνεχιζόμενα προγράμματα, η εστίαση εξακολούθησε να βρίσκεται στην υποστήριξη της συμμόρφωσης με το κοινοτικό κεκτημένο στον τομέα των αστικών υγρών αποβλήτων, της παροχής νερού, της διαχείρισης αποβλήτων και της υποστήριξης της βιοποικιλότητας. Άλλοι σημαντικοί τομείς επένδυσης ήταν η οικοκαινοτομία και η αποκατάσταση ρυπασμένων εδαφών. Η προαγωγή της αειφόρου ανάπτυξης συνεχίστηκε μέσω επενδύσεων στους τομείς των περιβαλλοντικά φιλικών μεταφορών και ενέργειας καθώς και με τη θέσπιση περιβαλλοντικών κριτηρίων όσον αφορά την επιλογή έργων και με τη προδραστική εξασφάλιση συμμόρφωσης των έργων με την περιβαλλοντική νομοθεσία.

3.1.4. Μεταφορές

Τα προγράμματα συνοχής εξακολούθησαν να αποτελούν την κύρια πηγή της κοινοτικής στήριξης για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων της ΕΕ στον τομέα των μεταφορών, όπως παρουσιάστηκαν στη λευκή βίβλο «Ευρωπαϊκή πολιτική μεταφορών με ορίζοντα το έτος το 2010: η ώρα των εκλογών» και στην ενδιάμεση επανεξέταση που δημοσιεύτηκε το 2006. Αντίστοιχα, τα διαρθρωτικά ταμεία χρησιμοποιήθηκαν σε έργα ΔΕΔ-Μ καθώς και σε έργα για την υποστήριξη της συντροπικότητας, της ενεργειακής απόδοσης στις μεταφορές, των ευφυών συστημάτων μεταφορών και της κινητικότητας των αστικών μεταφορών.

3.1.5. Ισότητα των φύλων

Η Επιτροπή εργάστηκε για την εφαρμογή του «Χάρτη πορείας για την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών», εκφράζοντας τη δέσμευσή της όσον αφορά το ζήτημα αυτό. Στο πλαίσιο αυτό, η ισότητα των φύλων και η ενσωμάτωση της διάστασης των φύλων αποτέλεσε οριζόντιο ζήτημα που συζητήθηκε για όλα τα προγράμματα στη νέα περίοδο της πολιτικής για τη συνοχή 2007-2013. Σε συνεδρίαση της ομάδας υψηλού επιπέδου για τη συνεκτίμηση της διάστασης του φύλου στα διαρθρωτικά ταμεία, τον Ιούνιο του 2007, τονίστηκε η σημασία της συμμετοχής οργάνων αρμόδιων για θέματα φύλου στην επεξεργασία και εφαρμογή των προγραμμάτων.

3.2. Συντονισμός των μέσων

3.2.1. Τα διαρθρωτικά ταμεία και το Ταμείο Συνοχής

Την περίοδο 2000-2006 και τα 25 κράτη μέλη επωφελήθηκαν από την υποστήριξη των διαρθρωτικών ταμείων, ενώ 13 κράτη μέλη επωφελήθηκαν επίσης από το Ταμείο Συνοχής το οποίο υποστηρίζει τις λιγότερο εύπορες χώρες. Τα διαρθρωτικά ταμεία συντονίστηκαν προσεκτικά μεταξύ τους καθώς και με το Ταμείο Συνοχής (ΕΓΤΠΑ ειδικότερα), ώστε να αποφευχθεί η επικάλυψη στα υποστηριζόμενα έργα.

3.2.2. Τα διαρθρωτικά ταμεία και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων/Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων

Στο πλαίσιο της JASPERS (Joint Assistance in Supporting Projects in European Regions - Κοινή βοήθεια για τη στήριξη σχεδίων στις ευρωπαϊκές περιφέρειες) συμφωνήθηκαν σχέδια δράσης (προγράμματα εργασίας) για το 2007 με τις χώρες ΕΕ-12 έως τα μέσα του έτους.

Η νέα πρωτοβουλία JEREMIE (Joint European Resources for Micro-to-Medium Enterprises - Κοινοί ευρωπαϊκοί πόροι για τις μικροεπιχειρήσεις και τις μεσαίες επιχειρήσεις) για τη βελτίωση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση για τις ΜΜΕ στις περιφέρειες είχε ένα επιτυχημένο πρώτο έτος το 2007 και χρησιμοποιήθηκε από τις περιφέρειες, τις διαχειριστικές αρχές καθώς και από τους τομείς των επιχειρήσεων και των τραπεζών.

Η πρωτοβουλία JESSICA (Joint European Support for Sustainable Investment in City Areas - Κοινή ευρωπαϊκή υποστήριξη για βιώσιμες επενδύσεις στις αστικές περιοχές), η οποία επικεντρώνεται στις βιώσιμες επενδύσεις, την ανάπτυξη και τις θέσεις εργασίας στις αστικές περιοχές της Ευρώπης, εισάγει αλλαγή νοοτροπίας όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο παρέχεται η στήριξη των διαρθρωτικών ταμείων, ενθαρρύνοντας ανακυκλώσιμες μορφές ενίσχυσης και απομακρυνόμενη από την αποκλειστική χρησιμοποίηση επιδοτήσεων.

4. Αξιολογησεισ

Το 2007, η Επιτροπή εξακολούθησε να πραγματοποιεί αξιολογήσεις για την υποστήριξη της λήψης αποφάσεων βάσει της πολιτικής συνοχής και συνέβαλε στην ποιότητα των προγραμμάτων για την περίοδο 2007-2013.

Οι αξιολογήσεις που ολοκληρώθηκαν το 2007 ήταν μια ανάλυση του αντικτύπου της πολιτικής συνοχής, μια μελέτη σχετικά με την ανάπτυξη της ικανότητας αξιολόγησης στα κράτη μέλη και μια μελέτη για τον οικονομικό αντίκτυπο της σύγκλισης. Η Επιτροπή ξεκίνησε επίσης την εκ των υστέρων αξιολόγηση των στόχων 1 και 2 για την περίοδο 2000-2006, ένα σύνολο 12 διασυνδεόμενων συγχρονισμένων «ενοτήτων εργασιών» για τη διερεύνηση των διαφόρων πτυχών της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας της πολιτικής συνοχής. Όσον αφορά την εκ των υστέρων αξιολόγηση των προγραμμάτων του ΕΚΤ για την περίοδο 2000-2006, προγραμματίστηκαν προσεκτικά δύο προκαταρκτικές μελέτες για τη συλλογή βασικών πληροφοριών το 2007.

Για την εκτίμηση των πραγματικών αποτελεσμάτων και του αντικτύπου των παρεμβάσεων του ΕΚΤ, δημιουργήθηκαν νέα συστήματα παρακολούθησης και ρυθμίσεις αξιολόγησης σε εθνικό επίπεδο βάσει της καθοδήγησης των υπηρεσιών της Επιτροπής. Η αξιολόγηση της κοινοτικής πρωτοβουλίας EQUAL συνεχίστηκε ολόκληρο το 2007 για τον προσδιορισμό επιτυχών καινοτόμων πρακτικών που μπορούν να ενσωματωθούν στα προγράμματα ΕΚΤ.

5. Ελεγχοι

5.1. ΕΓΤΠΑ

Για την περίοδο προγραμματισμού 1994-1999, ολοκληρώθηκαν οι έλεγχοι κλεισίματος σε δείγμα 56 κύριων προγραμμάτων και ενός προγράμματος INTERREG που καλύπτει το σύνολο των κρατών μελών ΕΕ-15. Έκλεισαν δεκαοχτώ έρευνες, ενώ εφαρμόστηκαν διορθώσεις που ανέρχονται σε 23,9 εκατ. ευρώ (συμπεριλαμβανομένης επίσημης απόφασης της Επιτροπής 9,6 εκατ. ευρώ).

Για την περίοδο 2000-2006, οι έλεγχοι αποτελούνται από δύο στάδια: μία επανεξέταση συστημάτων και τον έλεγχο δείγματος έργων που επιλέχτηκαν αντιπροσωπευτικά. Το έργο επιτόπιου ελέγχου που προγραμματίστηκε αρχικά ολοκληρώθηκε έως τα τέλη του 2006 για τα κράτη μέλη της ΕΕ-15 και έως τα τέλη του 2007 για τα κράτη μέλη της ΕΕ-10. Το 2007 πραγματοποιήθηκαν πρόσθετοι έλεγχοι σε 25 προγράμματα για να επεκτείνουν την κάλυψη ή να αντιμετωπίσουν ειδικούς κινδύνους όπου η ανάγκη αυτή προσδιορίσθηκε από τα αποτελέσματα ελέγχου ή για να παρακολουθήσουν την εφαρμογή σχεδίων δράσης. Στο τέλος του 2007, πραγματοποιήθηκαν 214 αποστολές ελέγχου (από τις οποίες 13 για το INTERREG) και ελέγχθηκαν 95 προγράμματα με το 61% της προγραμματισμένης συνεισφοράς ΕΓΤΠΑ.

5.2. ΕΚΤ

Όσον αφορά την περίοδο προγραμματισμού 1994-1999, το 2007 έκλεισαν επτά προγράμματα, ένα από τα οποία δεν διορθώθηκε, και πέντε τα οποία είχαν συνολικές διορθώσεις ύψους 3,4 εκατ. ευρώ (BE, ES, FR, IT, και UK). Κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου, κινήθηκαν τέσσερις διαδικασίες που ανέρχονται σε 13 εκατ. ευρώ όσον αφορά τρία κράτη μέλη (BE, DE, και UK).

Όσον αφορά την περίοδο 2000-2006, οργανώθηκαν 95 αποστολές ελέγχου, που αφορούσαν τόσο α) τον έλεγχο ανέλεγκτων (εν μέρει ή εν όλω) επιχειρησιακών προγραμμάτων που προσδιορίστηκαν στην ανάλυση κινδύνου του 2007 όσο και β) τις αποστολές παρακολούθησης όσον αφορά την εφαρμογή των συστάσεων που εκδόθηκαν από τη μονάδα ελέγχου του ΕΚΤ ή σχετικά με τα αποτελέσματα των ελέγχων που πραγματοποίησε το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο. Το 2007 διεξήχθη η διαδικασία ουσιαστικής δοκιμής, καλύπτοντας 433 έργα μέσω εξέτασης εγγράφων και 270 μέσω επιτόπιων επισκέψεων. Η αθροιστική κάλυψη (σε ποσά) της προγραμματικής περιόδου 2000-2006, συμπεριλαμβανομένης της πρόσθετης κάλυψης από εθνικούς ελέγχους, ανήλθε σε 98,9%. Επί του παρόντος προγραμματίζεται ο έλεγχος 520 έργων κατά τη διάρκεια 20 ελέγχων για το 2008.

5.3. ΕΓΤΠΕ

Όσον αφορά την περίοδο 1994-1999 το πρόγραμμα του εκ των υστέρων ελέγχου ολοκληρώθηκε ήδη το 2006. Κατά τη διάρκεια του έτους, εγκρίθηκαν από την Επιτροπή τέσσερις αποφάσεις δημοσιονομικής διόρθωσης, που καλύπτουν δώδεκα προγράμματα.

Για την περίοδο 2000-2006 (ΕΕ-25), το 2007 ελέγχθηκαν 19 προγράμματα που καλύπτουν το 18% των προγραμματισμένων δαπανών. Έως το τέλος του έτους, συνολικά 87 προγράμματα από τα 152 εγκεκριμένα προγράμματα του ΕΓΤΠΕ-Τμήμα προσανατολισμού αποτέλεσαν αντικείμενο ελέγχου. Τα ελεγχθέντα προγράμματα καλύπτουν το 92% της προγραμματισμένης συνεισφοράς στο ΕΓΤΠΕ και το 57% του αριθμού των προγραμμάτων. Κατά τη διάρκεια του έτους εγκρίθηκε από την Επιτροπή μια απόφαση δημοσιονομικής διόρθωσης που καλύπτει ένα πρόγραμμα.

5.4. ΧΜΠΑ

Ο τομέας του εκ των υστέρων ελέγχου πραγματοποίησε συνολικά δέκα επιτόπιους ελέγχους κατά τη διάρκεια του 2007 για το ΧΜΠΑ. Οι δέκα έλεγχοι ΧΜΠΑ που πραγματοποιήθηκαν το 2007, καλύπτοντας δώδεκα επιχειρησιακά προγράμματα, επικεντρώθηκαν στην επαλήθευση και στη συνέχεια που δόθηκε στην αποτελεσματική λειτουργία των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου για την περίοδο 2000-2006.

Συνολικά, τα συστήματα ελέγχου της ΓΔ MARE κάλυψαν το 93,6% του συνόλου της συνεισφοράς ΧΜΠΑ για την περίοδο 2000-2006. Για τα λοιπά προγράμματα, η διασφάλιση αποκτάται από άλλες εργασίες ελέγχου των ΓΔ για τα διαρθρωτικά ταμεία και/ή εθνικούς ελέγχους.

5.5. OLAF

Κατά το 2007 η OLAF πραγματοποίησε 37 αποστολές στα κράτη μέλη σε σχέση με τα μέτρα που συγχρηματοδοτήθηκαν από τα διαρθρωτικά ταμεία. 19 περίπου από τις αποστολές αυτές αφορούσαν επιτόπιους ελέγχους[3] (κατά τη διάρκεια των οποίων πραγματοποιήθηκαν 26 επιτόπιοι έλεγχοι σε οικονομικούς φορείς), ενώ πραγματοποιήθηκαν 18 άλλα είδη αποστολών για να συλλεχθούν πληροφορίες ή για να υποβοηθηθούν είτε οι ειδικές αρχές είτε οι δικαστικές αρχές.

Το 2007 τα κράτη μέλη κοινοποίησαν στην Επιτροπή, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1681/94[4], περίπου 3 740[5] κοινοποιήσεις παρατυπιών που αφορούσαν ποσό 717 431 387 ευρώ σχετικά με συγχρηματοδοτούμενα μέτρα των περιόδων προγραμματισμού 1994-1999 και 2000-2006. 124 κοινοποιήσεις αφορούν την περίοδο προγραμματισμού 1994-1999 με οικονομικό αντίκτυπο περίπου 33 εκατ. ευρώ. Τα κράτη μέλη ενημέρωσαν την Επιτροπή ότι είχαν ολοκληρωθεί διοικητικές ή/και δικαστικές διαδικασίες σε εθνικό επίπεδο για ορισμένες περιπτώσεις και ότι είχε ανακτηθεί ποσό περίπου 153 465 848 ευρώ.

6. Επιτροπεσ που Επικουρουν την Επιτροπη

6.1. Επιτροπή Συντονισμού των Ταμείων (COCOF)

Μια νέα Επιτροπή Συντονισμού των Ταμείων (COCOF) συγκροτήθηκε για να αποτελέσει φόρουμ υποβολής και συζήτησης των ερμηνευτικών εγγράφων της Επιτροπής με στόχο την ανταλλαγή απόψεων με τα κράτη μέλη. Το 2007, τα κύρια θέματα που συζητήθηκαν ήταν οι επιλέξιμες δαπάνες για την περίοδο 2007-2013, ο Ευρωπαϊκός Όμιλος Εδαφικής Συνεργασίας, αρκετές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με τη στρατηγική ελέγχου και αξιολόγηση της συμμόρφωσης καθώς και μια μελέτη σχετικά με τις περιφερειακές δαπάνες του ΕΓΤΠΑ και του Ταμείου Συνοχής.

6.2. Επιτροπή ΕΚΤ

Στο πλαίσιο της Επιτροπής ΕΚΤ (επιτροπή βάσει του άρθρου 147 της Συνθήκης), συζητήθηκε η εφαρμογή του ΕΚΤ και, πιο συγκεκριμένα, η προβολή του ΕΚΤ καθώς και ο ρόλος της Επιτροπής ΕΚΤ και οι θεματικές αξιολογήσεις της περιόδου 2000-2006 σχετικά με τη διαχείριση της αναδιάρθρωσης και την οικοδόμηση διοικητικής ικανότητας. Η τεχνική ομάδα εργασίας ενημερώθηκε σχετικά με την ισχύουσα κατάσταση των εγκρίσεων των επιχειρησιακών προγραμμάτων 2007-2013. Συζήτησε μεταξύ άλλων ζητήματα ελέγχου κάθε είδους, ζητήματα αξιολόγησης, τον κανόνα «n+2» και πτυχές απλούστευσης, συμπεριλαμβανομένου του κανόνα κατ'αποκοπήν όσον αφορά τη δήλωση των έμμεσων δαπανών και των δημόσιων διαγωνισμών.

6.3. Επιτροπή Γεωργικών Διαρθρώσεων και Αγροτικής Ανάπτυξης (STAR)

Η Επιτροπή STAR διατύπωσε ευνοϊκή γνώμη σχετικά με την τροποποίηση ενός προγράμματος αγροτικής ανάπτυξης (το πρόγραμμα SAPARD για την CROATIA) βάσει του άρθρου 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ.1268/1999 του Συμβουλίου.

6.4. Επιτροπή Διαρθρώσεων Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας (CSFA)

Το 2007 ζητήθηκε η γνώμη της εν λόγω επιτροπής σχετικά με τα ακόλουθα θέματα: το σχέδιο κανονισμού της Επιτροπής για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3440/84 της Επιτροπής όσον αφορά τις προϋποθέσεις για ορισμένα δίχτυα τράτας σε σκάφη τα οποία χρησιμοποιούν συστήματα άντλησης αλιευμάτων· το σχέδιο απόφασης της Επιτροπής περί της κοινοτικής χρηματοδοτικής συμμετοχής στα προγράμματα ελέγχου, επιθεώρησης και επιτήρησης των κρατών μελών για το 2007 (δεύτερη δόση)· το σχέδιο κανονισμού της Επιτροπής για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1966/2006 του Συμβουλίου της 21ης Δεκεμβρίου του 2006 σχετικά με την ηλεκτρονική καταχώρηση και αναφορά αλιευτικών δραστηριοτήτων καθώς και για τα μέσα τηλεπαρακολούθησης· το σχέδιο κανονισμού της Επιτροπής σχετικά με διαδικασίες εκφόρτωσης και ζύγισης για τη ρέγκα, το σκουμπρί και το σαφρίδι, την απόφαση της Επιτροπής για τον καθορισμό της Κοινοτικής Υπηρεσίας Ελέγχου της Αλιείας.

[1] 226 του στόχου 1 και του στόχου 2, 47 του στόχου 3, 12 του ΧΜΠΑ (εκτός στόχου 1), 81 του INTERREG, 71 του URBAN, 27 του EQUAL, 73 του LEADER+ και 122 προγράμματα καινοτόμων δράσεων.

[2] Βλ. ανακοίνωση σχετικά με τα αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων για τις στρατηγικές και τα προγράμματα για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013

[3] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2185/1996, ΕΕ L 292, της 15.10.1996, σ. 2

[4] ΕΕ L 178, της 12.07.1994, σ. 43

[5] 2006: αριθμός ανακοινωθέντων υποθέσεων 2 988· συνολικό ποσό που συνδέεται με τις επικοινωνίες EUR 516 697 561