Γνωμοδότηση σχετικά με την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για τον καθορισμό μεγίστων επιτρεπομένων βαρών και διαστάσεων οδικών οχημάτων άνω των 3,5 τόννων που κυκλοφορούν εντός της Κοινότητας (1) (94/C 295/14)

Στις 7 Φεβρουαρίου 1994, και σύμφωνα με το άρθρο 75, της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα μεταφορών και επικοινωνιών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 11 Μαΐου 1994, με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Moreland.

Κατά την 316η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 1ης Ιουνίου 1994), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με μεγάλη πλειοψηφία, 2 ψήφους κατά και 4 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Η πρόταση της Επιτροπής

1.1. Η πρόταση της Επιτροπής έχει ως στόχο, να ενοποιήσει την επανειλημμένως αναθεωρηθείσα οδηγία 85/3/ΕΟΚ, για τα βάρη και τις διαστάσεις των οχημάτων, να επεκτείνει την εφαρμογή των διατάξεών της στις εθνικές μεταφορές και να αυξήσει έως τους 44 τόννους το ανώτατο επιτρεπόμενο βάρος ορισμένων οχημάτων 6 αξόνων καθώς και συνδυασμούς οχημάτων (αντί του ορίου βάρους των 40 τόννων για αρθρωτά οχήματα και για συνδυασμούς ρυμουλκουμένων που διαθέτουν 5 και 6 άξονες τα οποία χρησιμοποιούνται στις διεθνείς μεταφορές και αντί του ορίου βάρους των 44 τόννων για τα αρθρωτά οχήματα που μεταφέρουν εμπορευματοκιβώτια των 40 ποδών, σε συνδυασμένες μεταφορές). Τα εν λόγω οχήματα πρέπει να διαθέτουν «φιλική προς το οδόστρωμα ανάρτηση».

1.2. Επιπλέον, η Επιτροπή προτείνει να αυξηθεί το ανώτατο επιτρεπόμενο πλάτος για τα μη ψυχόμενα οχήματα μέχρι τα 2,55 m (2,60 m για τα ψυχόμενα) αντί των 2,50 m.

1.3. Σήμερα, όσον αφορά το ανώτατο επιτρεπόμενο βάρος για τα μεγαλύτερα αρθρωτά οχήματα, οι διαφορές που υπάρχουν μεταξύ των κρατών μελών είναι ανώτερες του 30 %. Η Επιτροπή φρονεί ότι η κατάσταση αυτή βλάπτει την «ενιαία αγορά». Πάντως, η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι για τα άλλα τεχνικά χαρακτηριστικά που αφορούν το βάρος ανά άξονα και το ανώτατο βάρος των απλών οχημάτων, οι αποφάσεις μπορούν να λαμβάνονται σε εθνικό επίπεδο.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Το 1985, η Κοινότητα συμφώνησε ότι τα κράτη μέλη πρέπει να εφαρμόσουν ή να προσανατολισθούν προς τους 40 τόννους σε 5 άξονες, ως κατώτατο όριο του ανώτατου βάρους των οχημάτων για διεθνείς μεταφορές. Παρόλα αυτά, είναι σαφές ότι μεταξύ των εθνικών νομοθεσιών υπάρχει μεγάλη ποικιλία όσον αφορά τα βάρη των οχημάτων, και ιδιαίτερα σχετικά με το ανώτατο μικτό βάρος τους. Η κατάσταση αυτή παρουσιάζει διαφορές μεταξύ, των κρατών μελών, σε ό,τι αφορά:

- τη γεωγραφία,

- τη σχετική σημασία των οδικών μεταφορών,

- το ρόλο και τη σημασία των σιδηροδρόμων και των υδάτινων οδών για τη μεταφορά εμπορευμάτων,

- τις ανησυχίες για την επίδραση των οχημάτων στο περιβάλλον,

- τις ιδιαίτερες υποδομές όσον αφορά τη δόμηση (κατασκευή) των γεφυρών.

Η ΟΚΕ φρονεί συνεπώς, ότι οποιαδήποτε συμφωνία για το ανώτατο επιτρεπόμενο βάρος και διαστάσεις θα είναι δύσκολο να επιτευχθεί στο άμεσο μέλλον. Επιπροσθέτως, φρονεί ότι ο συμβιβασμός που επετεύχθη από την Επιτροπή δεν θα ικανοποιεί τα διάφορα εμπλεκόμενα συμφέροντα - πολύ δε περισσότερο τα κράτη μέλη. Π.χ. οι οργανώσεις των συμφερόντων των οδικών μεταφορέων θα υποστηρίξουν ότι τα όρια που θεσπίστηκαν είναι πολύ χαμηλά, ενώ οι οργανώσεις των περιβαλλοντικών συμφερόντων πολύ υψηλά.

2.2. Η ΟΚΕ υποστηρίζει με έμφαση την καθιέρωση μιας εσωτερικής αγοράς χωρίς σύνορα, αλλά δεν πιστεύει ότι η έλλειψη μιας περαιτέρω συμφωνίας για το ανώτατο βάρος και τις διαστάσεις των οχημάτων και η επέκτασή της στις εθνικές μεταφορές θα αποτελέσει σημαντικό εμπόδιο στο εμπόριο. Δεν πιστεύει ακόμη ότι θα έχει μεγάλη σημασία η θέσπιση ίσων προϋποθέσεων όσον αφορά τις ενδομεταφορές (οι ενδομεταφορές αποτελούν μόνο το 0,2 % του συνολικού όγκου των οδικών μεταφορών).

2.3. Η ΟΚΕ σημειώνει το επιχείρημα της Επιτροπής σύμφωνα με το οποίο «δεδομένου ότι το ανώτατο βάρος θα αυξηθεί σε επτά από τα κράτη μέλη αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα να χρειάζονται λιγότερα οδικά δρομολόγια για τη μεταφορά της ίδιας ποσότητας εμπορευμάτων». Πάντως, διερωτάται πόσο σημαντικό μπορεί να είναι αυτό το επιχείρημα, και μήπως οδηγήσει οπωσδήποτε σε περαιτέρω αλλαγές στις μεταφορές εμπορευμάτων που διενεργούνται σιδηροδρομικώς ή μέσω των υδάτινων οδών, και λειτουργήσει εις βάρος των συνδυασμένων μεταφορών. Εν πάση περιπτώσει, πολλά φορτία υφίστανται περιορισμούς λόγω του όγκου τους, κατ`αρχάς, και εν συνεχεία λόγω βάρους.

2.4. Η ΟΚΕ κατανοεί τα προτερήματα της πρότασης. Π.χ. θα είναι πιο εύκολο να ζητηθεί η συμμόρφωση προς τις επιταγές του νόμου για τα βάρη και τις διαστάσεις εάν όλα τα κράτη μέλη έχουν τα ίδια όρια για τα ανώτατα βάρη. (Μολονότι αυτό δεν απαλλάσσει τα κράτη μέλη από την υποχρέωση να ελέγχουν το βάρος του οχήματος ανεξάρτητα από την αλλαγή του νόμου.)

2.5. Πάντως τα προτερήματα αυτά δεν εξισορροπούν τα μειονεκτήματα που υπάρχουν για τα περισσότερα (αν όχι για όλα) κράτη μέλη και για πολλές «ομάδες συμφερόντων». Συνεπώς, μολονότι η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για την ενοποίηση της υπάρχουσας νομοθεσίας, η οποία έχει προσαρμοσθεί στην επικαιρότητα και λαμβάνει υπόψη τα τεχνικά επιτεύγματα, δεν μπορεί να αντιληφθεί για ποιο σκοπό επεκτείνονται οι διατάξεις και στις εθνικές μεταφορές στο άμεσο μέλλον. Δεν πιστεύει ότι τα πλεονεκτήματα της εσωτερικής αγοράς είναι τόσο σημαντικά ώστε να δικαιολογούν την υποβολή της πρότασης. Για τους λόγους αυτούς η ΟΚΕ φρονεί ότι οποιαδήποτε περαιτέρω εργασία σχετικά με την οδηγία πρέπει να περιορισθεί στην ενοποίηση της υπάρχουσας νομοθεσίας και ότι το υπόλοιπο της πρότασης δεν πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο εξέτασης, και μάλιστα, όσον αφορά τα ανώτατα επιτρεπόμενα βάρη.

2.6. Η Επιτροπή οφείλει να εξετάσει το θέμα ενόψει της υφιστάμενης οικονομικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής κατάστασης και να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στις συνέπειες για τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού στις οδικές μεταφορές περιλαμβανομένων και των ενδομεταφορών με σκοπό να καθιερώσει ένα πρόγραμμα διαδικασίας εναρμόνισης.

3. Ειδικές παρατηρήσεις

(Οι ακόλουθες ειδικές παρατηρήσεις διατυπώνονται μόνο για την περίπτωση κατά την οποία το Συμβούλιο θα προχωρήσει στην εξέταση της πρότασης.)

3.1. Αιτιολογική έκθεση: 2η αιτιολογική σκέψη «ότι οι διαφορές»

`Οπως αναφέρεται στις «γενικές παρατηρήσεις» για να τεκμηριωθεί το σημείο αυτό απαιτούνται περισσότερα αποδεικτικά στοιχεία. Πράγματι, εάν υπάρχει αποδεικτικό υλικό για το σημείο αυτό, είναι πιθανόν να είναι εις βάρος εκείνων των κρατών μελών με χαμηλά ανώτατα βάρη. Εντούτοις, τα εν λόγω κράτη μέλη διστάζουν σαφώς να αυξήσουν το ανώτατο μικτό βάρος των οχημάτων.

3.2. Άρθρο 4.4

Η φράση «δεν επηρεάζουν σημαντικά το διεθνή ανταγωνισμό» είναι αόριστη. Πάντως, η Επιτροπή πρέπει να είναι πιο ακριβής στη διατύπωσή της, για λόγους σαφήνειας, και ενδεχομένως να επισυνάψει κατάλογο με παραδείγματα.

3.3. Άρθρο 10

Επειδή η οδηγία πρέπει να μεταφερθεί στην εθνική νομοθεσία, η ημερομηνία της 1ης Ιανουαρίου 1995 δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.

3.4. Παράρτημα Ι

3.4.1. 1.2 β: Όπως και με το μικτό βάρος των οχημάτων θα υπάρξουν διαφορετικές απόψεις η προσέγγιση των οποίων θα είναι δυσχερής.

3.4.2. 1.3:«`Υψος» αυτό αποφασίζεται σε μεγάλο βαθμό από το ύψος των γεφυρών. Σε ορισμένα κράτη μέλη δεν υπάρχει όριο ύψους. Το ζήτημα αυτό μπορεί να αφεθεί στην εθνική νομοθεσία και συνεπώς κοινοτική νομοθεσία δεν είναι απαραίτητη.

3.4.3. Δεν υπάρχει αναφορά για την «απόσταση» μεταξύ των αξόνων η οποία έχει επιπτώσεις προκαλώντας ζημίες στις γέφυρες.

3.4.4. Το εδάφιο 2.2.1 πρέπει να επαναδιατυπωθεί ως εξής: «κάθε κινητήριος άξονας, εκτός των αξόνων κατευθύνσεως, είναι εξοπλισμένος με διπλά ελαστικά».

3.4.5. Το εδάφιο 2.3.3 «για να προσαρμοσθούν τα όρια του όγκου παρόμοιων οχημάτων σ`εκείνα που θεσπίζονται για τριαξονικά οχήματα πρέπει να παρασχεθεί μια εκδοχή περιορισμένη στους 31 τόννους».

4. `Αλλες σκέψεις

4.1. H OKE κατανοεί ορισμένες γειτονικές χώρες της Κοινότητας, οι οποίες πιθανόν να είναι τα νέα μέλη της, όπως η Σουηδία και η Φινλανδία, που έχουν διατυπώσει την ισχυρή αντίθεσή τους όσον αφορά τις προτάσεις της Επιτροπής οι οποίες είναι επιζήμιες για τα οικονομικά τους συμφέροντα. Οι απόψεις τους πρέπει να ληφθούν υπόψη.

4.2. Η Επιτροπή πρέπει να διασφαλίσει ότι τα βάρη και οι διαστάσεις είναι συμβατά με την έγκριση τύπου του οχήματος.

4.3. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη πρέπει να προωθήσουν τη βελτίωση της τεχνολογίας και των διαδικασιών.

4.4. Η ΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της διότι δεν έχει επισυναφθεί στην πρόταση «δελτίο αξιολόγησης αντικτύπου».

Βρυξέλλες, 1η Ιουνίου 1994.

Η Πρόεδρος της

Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Susanne TIEMANN

(1) ΕΕ αριθ. C 38 της 8. 2. 1994, σ. 3.