[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 13.1.2009

COM(2008) 898 τελικό

ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

για τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας αναφορικά με κανονισμό του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2533/98 σχετικά με τη συλλογή στατιστικών πληροφοριών από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα

ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

για τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας αναφορικά με κανονισμό του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2533/98 σχετικά με τη συλλογή στατιστικών πληροφοριών από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα

1. Εισαγωγη

1.1. Στις 15 Σεπτεμβρίου 2008 η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) εξέδωσε σύσταση[1] (εφεξής «η σύσταση») αναφορικά με κανονισμό του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2533/98 σχετικά με τη συλλογή στατιστικών πληροφοριών από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (εφεξής «ο κανονισμός»).

1.2. Στις 13 Οκτωβρίου 2008 το Συμβούλιο αποφάσισε να συμβουλευτεί την Επιτροπή και την κάλεσε να γνωμοδοτήσει σχετικά με τη σύσταση το συντομότερο δυνατόν.

2. Γενικη αναφορα στα καθηκοντα του ΕΣΚΤ

2.1. Η Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της όσον αφορά το στόχο της σύστασης για την ελαχιστοποίηση του φόρτου εργασίας που συνεπάγεται η παροχή στοιχείων και, ιδίως, του φόρτου εργασίας σχετικά με τον πληθυσμό αναφοράς για την παροχή στοιχείων, τόσο στο παρόν όσο και στο μέλλον. Από την άποψη αυτή, η εντολή της ΕΚΤ σχετικά με την επιβολή υποχρεώσεων παροχής στατιστικών στοιχείων στον πληθυσμό αναφοράς για την παροχή στοιχείων εξακολουθεί σε γενικές γραμμές να περιορίζεται, μεταξύ άλλων, από τη συνθήκη ΕΚ και το άρθρο 5 του πρωτοκόλλου (αριθ. 18) του καταστατικού του ευρωπαϊκού συστήματος κεντρικών τραπεζών (ΕΣΚΤ) και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ).

2.2. Ωστόσο, λόγω του ότι στη σύσταση δεν καθορίζεται ποιου είδους «πληροφορίες», όπως αναφέρεται στο άρθρο 2 παράγραφος 1 του κανονισμού, θα συλλέγει η ΕΚΤ από τον πληθυσμό αναφοράς για την παροχή στοιχείων, πρέπει να σημειωθεί ότι αυτές οι «πληροφορίες» είναι δυνατόν να συλλέγονται από την ΕΚΤ στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της όπως ορίζονται στη συνθήκη ΕΚ και στο βαθμό που είναι απολύτως απαραίτητες για την πραγματοποίηση των καθηκόντων του ΕΣΚΤ.

2.3. Δεν δίνεται ορισμός του όρου «ευρωπαϊκές στατιστικές», όπως χρησιμοποιείται στον κανονισμό στον οποίο αναφέρεται η σύσταση. Επιπλέον, ο κανονισμός για τον οποίο υποβάλλεται η σύσταση θα μπορούσε επίσης να αναφέρεται, χωρίς να επηρεάζεται η εντολή των στατιστικών συστημάτων, στις «στατιστικές στη ζώνη του ευρώ». Από την άποψη αυτή, θα ήταν χρήσιμο να περιληφθεί στον κανονισμό για τον οποίο υποβάλλεται η σύσταση ένας ορισμός για τους όρους «ευρωπαϊκές στατιστικές» και «στατιστικές στη ζώνη του ευρώ» ο οποίος, λαμβάνοντας υπόψη τα αντίστοιχα πεδία αρμοδιοτήτων, θα αντιστοιχούσε στον ορισμό που περιλαμβάνεται στον επικείμενο κανονισμό για τις ευρωπαϊκές στατιστικές, και ιδιαίτερα στη χρήση των στατιστικών προγραμμάτων εργασίας του ΕΣΚΤ για τον προσδιορισμό του περιεχομένου των ευρωπαϊκών στατιστικών.

2.4. Η αποτελεσματική συνεργασία του ευρωπαϊκού στατιστικού συστήματος (ΕΣΣ) και του ΕΣΚΤ είναι αναγκαία για να εξασφαλιστεί η συντονισμένη προσέγγιση των διαφόρων τομέων των ευρωπαϊκών στατιστικών, μεταξύ άλλων, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού συστήματος λογαριασμών, και για να αποφευχθούν πιθανές επικαλύψεις όσον αφορά τις στατιστικές εργασίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ιδίως στους τομείς των στατιστικών ισοζυγίου πληρωμών, χρηματοοικονομικών λογαριασμών και των στατιστικών για τις επιχειρήσεις. Για το σκοπό αυτό, είναι σημαντικό η νεοσυσταθείσα επιτροπή ΕΣΣ να συμμετάσχει με τον ενδεδειγμένο τρόπο στη διαδικασία εκπόνησης των στατιστικών προγραμμάτων εργασίας του ΕΣΚΤ. Η συντονισμένη προσέγγιση θα λειτουργούσε, επίσης, προς όφελος του στόχου για την ελαχιστοποίηση του φόρτου εργασίας που συνεπάγεται η παροχή στοιχείων. Επιπλέον, η συνεργασία του ΕΣΣ και του ΕΣΚΤ πρέπει να μελετηθεί και σε επιχειρησιακό επίπεδο μέσω συμφωνιών για τις μεθόδους εργασίας.

2.5. Λόγω της σπουδαιότητας μιας συντονισμένης προσέγγισης για όλους τους τομείς των ευρωπαϊκών στατιστικών και της ανάγκης ελαχιστοποίησης του φόρτου εργασίας που συνεπάγεται η παροχή στοιχείων για τον πληθυσμό αναφοράς, ο κανονισμός για τον οποίο υποβάλλεται η σύσταση θα πρέπει ίσως να συμπεριλάβει περισσότερες διευκρινίσεις όσον αφορά τη συλλογή και τη συγκέντρωση στοιχείων, μεταξύ άλλων, στον τομέα των στατιστικών για σκοπούς χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και των δεικτών για την προληπτική εποπτεία σε μακροοικονομικό επίπεδο, ώστε να υπάρχει δυνατότητα έγκαιρου εντοπισμού των δυνητικών διασυνοριακών και διατομεακών κινδύνων. Για το σκοπό αυτό και για να εξασφαλιστεί η αποδοτική χρήση των στοιχείων που συλλέγονται από τον πληθυσμό αναφοράς για την παροχή στοιχείων βάσει του κανονισμού για τον οποίο υποβάλλεται η σύσταση, είναι αναγκαίο να υπάρξει συντονισμένη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ του ΕΣΣ και του ΕΣΚΤ ώστε να παρέχουν σε τακτή βάση στην Επιτροπή τα στατιστικά στοιχεία, συμπεριλαμβανομένων των στοιχείων ανά χώρα, που είναι αναγκαία για την αποτελεσματική λειτουργία της Κοινότητας, όπως καθορίζεται στο άρθρο 285 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ και για την εκπλήρωση άλλων καθηκόντων που συνδέονται με τη διαδικασία χάραξης της πολιτικής. Για τους λόγους αυτούς, ο κανονισμός για τον οποίο υποβάλλεται η σύσταση θα μπορούσε να περιέχει ειδικές διατάξεις οι οποίες θα εξασφάλιζαν τη διαβίβαση των αντίστοιχων στοιχείων από το ΕΣΚΤ στο ΕΣΣ.

3. Προσαρμογή του πληθυσμού αναφοράς για την παροχή στοιχείων

3.1. Η Επιτροπή αναγνωρίζει την ανάγκη προσαρμογής του πεδίου για τον πληθυσμό αναφοράς για την παροχή στοιχείων, όπως εκφράζεται στη σύσταση, και ιδίως την ανάγκη το ΕΣΣ να μπορεί να συλλέγει τις αναγκαίες στατιστικές πληροφορίες από διάφορα είδη χρηματοδοτικών εταιρειών, συμπεριλαμβανομένων των ασφαλιστικών εταιρειών και των συνταξιοδοτικών ταμείων, χωρίς να διευρύνει υπερβολικά το πεδίο του πληθυσμού αναφοράς για την παροχή στοιχείων. Η συλλογή στατιστικών πληροφοριών από το ΕΣΚΤ απαιτεί γενικά οι σχετικές πληροφορίες να μην έχουν ήδη συλλεχθεί από άλλους οργανισμούς, μεταξύ των οποίων και οι οργανισμοί του ΕΣΣ, και τα οφέλη να είναι μεγαλύτερα από έξοδα που συνεπάγεται η συλλογή τους.

3.2. Θα πρέπει ίσως να σημειωθεί ότι οι «ταχυδρομικές υπηρεσίες απευθείας μεταφοράς χρηματικών ποσών» που αναφέρονται στο άρθρο 2 παράγραφος 2 στοιχείο β) του κανονισμού για τον οποίο υποβάλλεται η σύσταση ανήκουν στην κατηγορία των «άλλων νομισματικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων» και καλύπτονται από τον τομέα των «χρηματοδοτικών εταιρειών» που αναφέρεται στο άρθρο 2 παράγραφος 2 στοιχείο α) της εν λόγω κανονισμού.

3.3. Επιπλέον, στο άρθρο 2 παράγραφος 2 στοιχείο δ) του κανονισμού για τον οποίο υποβάλλεται η σύσταση η αναφορά στα «ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος» θα μπορούσε να είναι περισσότερο συγκεκριμένη, όπως ορίζεται στο άρθρο 1 παράγραφος 3 στοιχείο α) της οδηγίας 2000/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Σεπτεμβρίου 2000, για την ανάληψη, την άσκηση και την προληπτική εποπτεία της δραστηριότητας ιδρύματος ηλεκτρονικού χρήματος (εφεξής η «οδηγία για το ηλεκτρονικό χρήμα»).

3.4. Επειδή οι όροι «διασυνοριακές θέσεις», «διασυνοριακές συναλλαγές», «χρηματοπιστωτική θέση» και «χρηματοπιστωτικές συναλλαγές», που χρησιμοποιούνται στο άρθρο 2 παράγραφος 2 στοιχεία γ), δ) και ε) του κανονισμού για τον οποίο υποβάλλεται η σύσταση ούτε ορίζονται αναλυτικά ούτε είναι αρκετά ακριβείς για την κατηγοριοποίηση του πληθυσμού αναφοράς για την παροχή στοιχείων, το σημείο αυτό θα γινόταν σαφέστερο εάν προσδιορίζονταν οι μονάδες παροχής στοιχείων οι οποίες αποτελούν τον πληθυσμό αναφοράς για την παροχή στοιχείων που αναφέρεται στο άρθρο 2 παράγραφος 2 στοιχεία γ), δ) και ε) του εν λόγω κανονισμού.

3.5. Εάν η προσαρμογή του πληθυσμού αναφοράς για την παροχή στοιχείων στη σύσταση έχει ως αποτέλεσμα μεγάλη αύξηση του φόρτου για τους απαντώντες, θα πρέπει να αιτιολογηθεί περαιτέρω αφού η προσαρμογή αυτή μπορεί να έχει αντίκτυπο και στη συλλογή των στατιστικών στοιχείων από το ΕΣΣ. Επομένως, ο κανονισμός στον οποίο αναφέρεται η σύσταση πρέπει να εξασφαλίσει ότι π.χ. θα αποφευχθεί η διπλή συλλογή δεδομένων από το ΕΣΣ και από το ΕΣΚΤ.

3.6. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 177/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση κοινού πλαισίου όσον αφορά τα μητρώα επιχειρήσεων για στατιστικούς σκοπούς, οι εθνικές αρχές διαβιβάζουν δεδομένα για τις πολυεθνικές ομάδες επιχειρήσεων και τις συστατικές μονάδες τους στην Επιτροπή (Eurostat), η οποία θα δημιουργήσει ένα δίκτυο μητρώων για τις πολυεθνικές ομάδες επιχειρήσεων. Στο πλαίσιο αυτό, δεδομένου ότι οι εθνικές κεντρικές τράπεζες και η ΕΚΤ μπορούν να συμμετέχουν στο δίκτυο αυτό, το ΕΣΚΤ θα μπορούσε να προσκληθεί να χρησιμοποιήσει το δίκτυο αυτό στο μέγιστο δυνατό βαθμό.

4. Στατιστικές αρχές

4.1. Η Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για την πρόταση της ΕΚΤ να περιληφθεί στον κανονισμό αναφορά στις στατιστικές αρχές που διέπουν την ανάπτυξη, την παραγωγή και τη διάδοση των στατιστικών από ΕΣΚΤ.

4.2. Λόγω του ότι το ΕΣΣ και το ΕΣΚΤ είναι οργανωμένα στη βάση δύο παράλληλων συστημάτων και δομών διακυβέρνησης και καθώς οι στατιστικές αρχές που διέπουν το ΕΣΣ δεν συμπίπτουν ίσως απόλυτα με εκείνες που διέπουν το ΕΣΚΤ, θα ήταν ίσως επιθυμητό να οριστούν οι στατιστικές αρχές που διέπουν την ανάπτυξη, την παραγωγή και τη διάδοση των στατιστικών από το ΕΣΚΤ.

4.3. Η Επιτροπή εκφράζει ιδιαίτερα την ικανοποίησή της για την αναφορά που γίνεται στη σύσταση σχετικά με τις στατιστικές αρχές που θα προσδίδουν μεγαλύτερη διαφάνεια στα δεδομένα μέσω της δημοσιοποίησης των πληροφοριών σχετικά με τις μεθόδους και τις διαδικασίες που χρησιμοποιούνται από το ΕΣΚΤ.

5. Καθεστώς απορρήτου

5.1. Η Επιτροπή εκφράζει γενικά την ικανοποίησή της για την εισαγωγή στον κανονισμό για τον οποίο υποβάλλεται η σύσταση των διατάξεων περί απορρήτου που διέπουν την ανταλλαγή απόρρητων πληροφοριών τόσο στο εσωτερικό του ΕΣΚΤ όσο και μεταξύ ενός οργανισμού του ΕΣΚΤ και ενός οργανισμού του ΕΣΣ, καθώς και για τις διατάξεις που αντικατοπτρίζουν τον επικείμενο κανονισμό για τις ευρωπαϊκές στατιστικές σχετικά με τη μετάδοση των απόρρητων πληροφοριών από έναν οργανισμό του ΕΣΣ σε έναν οργανισμό του ΕΣΚΤ. Ωστόσο, ο κανονισμός για τον οποίο υποβάλλεται η σύσταση θα μπορούσε να κάνει σαφέστερη διάκριση μεταξύ των δύο αυτών καθεστώτων ώστε να αποφευχθεί η πιθανότητα παρερμηνείας.

5.2. Η παράλληλη συνύπαρξη δύο καθεστώτων απορρήτου – εκείνου του ΕΣΣ και εκείνου του ΕΣΚΤ – μπορεί να δημιουργήσει δυσκολίες στην επιχειρησιακή διαχείριση, καθώς και παρανοήσεις στους απαντώντες.

5.3. Με σκοπό να εξασφαλιστεί, μεταξύ άλλων, η εμπιστοσύνη του πληθυσμού αναφοράς για την παροχή στοιχείων στην προστασία των απόρρητων πληροφοριών, το καθεστώς απορρήτου του ΕΣΚΤ πρέπει να αντικατοπτρίζει εκείνο του ΕΣΣ στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό, ιδίως στις περιπτώσεις στις οποίες τα δεδομένα έχουν συλλεχθεί όχι για λόγους προληπτικής εποπτείας, αλλά με σκοπό την παροχή στατιστικών στοιχείων, αφού στην περίπτωση αυτή οι εθνικές κεντρικές τράπεζες ενεργούν ως στατιστικοί οργανισμοί και έτσι γίνονται αντιληπτές από τους απαντώντες.

5.4. Επίσης, η μεγαλύτερη διαφάνεια στο καθεστώς απορρήτου στον κανονισμό για τον οποίο υποβάλλεται η σύσταση θα συμβάλει στο να εξασφαλιστεί ότι οι πληροφορίες που μεταδίδονται από έναν οργανισμό του ΕΣΣ σε έναν οργανισμό του ΕΣΚΤ δεν χρησιμοποιούνται για άλλους σκοπούς παρά μόνον για στατιστικούς.

6. Διαφορα

6.1. Όσον αφορά το άρθρο 1 παράγραφος 4 του κανονισμού για τον οποίο υποβάλλεται η σύσταση, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2223/96 του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 1996, περί του ευρωπαϊκού συστήματος εθνικών και περιφερειακών λογαριασμών της Κοινότητας ορίζεται ως «ΕΣΟΛ 95» (αιτιολογική σκέψη 7 του κανονισμού). Με σκοπό να εξασφαλιστεί η ομοιομορφία της ορολογίας που χρησιμοποιείται στον κανονισμό θα μπορούσε ίσως να εξεταστεί η περίπτωση αντικατάστασης των λέξεων «στο παράρτημα Α» στο άρθρο 1 παράγραφος 4 του κανονισμού για τον οποίο υποβάλλεται η σύσταση με τις λέξεις «στο ΕΣΟΛ 95».

6.2. Επίσης, θα ήταν επιθυμητό να επικαιροποιηθεί ο ορισμός του όρου «ηλεκτρονικό χρήμα» στο άρθρο 1 παράγραφος 6 του κανονισμού με αναφορά στον ορισμό του «ηλεκτρονικού χρήματος» που περιλαμβάνεται στο άρθρο 1 παράγραφος 3 στοιχείο β) της οδηγίας για το ηλεκτρονικό χρήμα.

7. Συμπερασμα

7.1. Γενικά, εκφράζεται ικανοποίηση για τη σύσταση αναφορικά με τον κανονισμό, εφόσον συμβάλλει στην αποτελεσματική συνεργασία του ΕΣΣ και του ΕΣΚΤ όσον αφορά τη συλλογή και την ανταλλαγή στατιστικών στοιχείων που χαρακτηρίζονται από υψηλή ποιότητα και συνέπεια σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ωστόσο, πρέπει να τονιστεί ότι η σύσταση αναφορικά με τον κανονισμό θα μπορούσε να είναι περισσότερο συγκεκριμένη σε θέματα που αφορούν τον πληθυσμό αναφοράς για την παροχή στοιχείων σύμφωνα με τα καθήκοντα του ΕΣΚΤ και του καθεστώτος απορρήτου.

7.2. Η διαφάνεια των δεδομένων που συλλέγει το ΕΣΚΤ από τον τομέα των χρηματοδοτικών εταιρειών πρέπει να εξασφαλίζεται στο μέγιστο δυνατό βαθμό. Για να επιτευχθεί μεγαλύτερη διαφάνεια, τα δεδομένα που συλλέγονται, συμπεριλαμβανομένων των ομαδοποιημένων στατιστικών πληροφοριών που προκύπτουν από αυτά, πρέπει να δημοσιοποιούνται. Παράλληλα με την αύξηση του βαθμού διαφάνειας που εισάγεται στον κανονισμό, πρέπει να ληφθεί υπόψη η ανάγκη διατήρησης του υψηλού επιπέδου προστασίας και απορρήτου, το οποίο δεν θα επιτρέπει την ταυτοποίηση των οικονομικών παραγόντων ούτε θα απειλεί τη σταθερότητα του τομέα. Στη βάση αυτή, μπορεί να προταθεί η εισαγωγή διατάξεων στον κανονισμό που θα εξασφαλίζουν τη διαφάνεια και τη δημοσιοποίηση των δεδομένων που συλλέγει το ΕΣΚΤ από τον τομέα των χρηματοδοτικών εταιρειών ενώ παράλληλα θα διατηρούν ένα υψηλό επίπεδο προστασίας των δεδομένων.

7.3. Τέλος, ο επικείμενος κανονισμός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κα του Συμβουλίου για τις ευρωπαϊκές στατιστικές και η προβλεπόμενη αναθεώρηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2533/98 του Συμβουλίου θα μπορούσαν, επίσης, να δώσουν νέα ώθηση στη σχέση του ΕΣΚΤ με το ΕΣΣ, όπως π.χ. μέσω της ανανέωσης των προσπαθειών για κοινούς προγραμματικούς και στρατηγικούς στόχους όσον αφορά την παραγωγή, την ανάπτυξη και τη διάδοση των ευρωπαϊκών στατιστικών.

[1] ΕΕ C 251 της 3.10.2008, σ. 1.