EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 138/19

Τελική έκθεση του Συμβούλου ακροάσεων (1)

Αυτογραφικό χαρτί — Επανέκδοση απόφασης για την Bolloré

(Υπόθεση COMP/36.212)

2011/C 138/07

Η παρούσα υπόθεση αφορά την επανέκδοση απόφασης η οποία απευθύνεται στην εταιρεία Bolloré. Το 2001, η Επιτροπή εξέδωσε απόφαση στην οποία αποφάνθηκε ότι η Bolloré και άλλες επιχειρήσεις συμμετείχαν σε σύμπραξη για τον καθορισμό των τιμών και των μεριδίων της αγοράς στον τομέα του αυτογραφικού χαρτιού κατά παράβαση του άρθρου 101 ΣΛΕΕ (2). Βάσει της απόφασης η Bolloré κρίθηκε υπεύθυνη παράβασης τόσο για την άμεση εμπλοκή της στη σύμπραξη όσο και για την ευθύνη της ως μητρικής εταιρείας της Copigraph κατά τη στιγμή της παράβασης (3).

Η Bolloré προσέφυγε στο Γενικό Δικαστήριο καταγγέλλοντας μεταξύ άλλων ότι η Επιτροπή παραβίασε το δικαίωμά της για ακρόαση δεδομένου ότι η κοινοποίηση των αιτιάσεων της απέδωσε ευθύνη μόνο για την ιδιότητά της ως μητρικής εταιρείας και όχι για την άμεση εμπλοκή της. Το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή της Bolloré (4). Στη συνέχεια η Bolloré άσκησε έφεση κατά της απόφασης αυτής ενώπιον του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΔΕΚ).

Το ΔΕΚ αποφάνθηκε ότι το δικαίωμα άμυνας της Bolloré είχε παραβιαστεί ως προς «ένα θεμελιώδες σημείο». Σύμφωνα με το ΔΕΚ, το Γενικό Δικαστήριο κακώς δεν συνήγαγε τις έννομες συνέπειες από το πόρισμά του ότι δεν είχε τηρηθεί το δικαίωμα άμυνας της Bolloré. Ειδικότερα, το Δικαστήριο έκρινε ότι υπό τις εν λόγω περιστάσεις δεν μπορούσε να αποκλειστεί το ενδεχόμενο η απόφαση στο σύνολό της να είχε βασιστεί σε συμπεριφορά για την οποία η Bolloré δεν ήταν σε θέση να αμυνθεί (5).

Στις 15 Δεκεμβρίου 2009, η Επιτροπή απηύθυνε νέα κοινοποίηση αιτιάσεων στη Bolloré, θεωρώντας την εταιρεία υπεύθυνη τόσο για την άμεση συμμετοχή της στη σύμπραξη όσο και για την ιδιότητά της ως πρώην μητρικής εταιρείας της Copigraph.

Στις 22 Δεκεμβρίου 2009 δόθηκε στο μέρος δυνατότητα πρόσβασης στο φάκελο μέσω δύο CD-ROM.

Η ακρόαση διεξήχθη στις 17 Μαρτίου 2010.

Η Bolloré ισχυρίστηκε ότι παραβιάστηκαν τα δικαιώματά της τόσο όσον αφορά την άμυνά της σε σχέση με την αρχή ne bis in idem, όσο και την υπερβολική διάρκεια της διαδικασίας. Σε αντίθεση με την Bolloré, δεν εκτιμώ ότι η επανέκδοση της απόφασης της Επιτροπής, μετά από την ακύρωση στην οποία προέβη το ΔΕΚ, συνιστά παραβίαση της αρχής του ne bis in idem. Στην υπόθεση PVC II, το ΔΕΚ διευκρίνισε ότι η αρχή ne bis in idem«δεν εμποδίζει αφ’ εαυτής την επανάληψη των διώξεων που έχουν ως αντικείμενο την ίδια αντίθετη προς τον ανταγωνισμό συμπεριφορά, όταν η πρώτη απόφαση ακυρώθηκε για τυπικούς λόγους χωρίς να έχει εκδοθεί απόφαση επί της ουσίας για τα προσαπτόμενα περιστατικά» (6). Το Δικαστήριο ακύρωσε την πρώτη απόφαση της Επιτροπής στην εν λόγω υπόθεση λόγω της παραβίασης του δικαιώματος ακρόασης της Bolloré, δηλαδή για παραβίαση ουσιαστικής τυπικής απαίτησης. Ωστόσο, το Δικαστήριο δεν κατέληξε σε ουσιαστικά πορίσματα.

Κατά δεύτερο λόγο, δεν συμφωνώ με το επιχείρημα της Bolloré ότι η διάρκεια των διαδικασιών της Επιτροπής είναι υπερβολική και συνιστά παράβαση του άρθρου 6 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του άρθρου 41 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το γεγονός ότι έχουν παρέλθει 14 έτη από τον τερματισμό της παράβασης δεν συνιστά από μόνο του απόδειξη ότι η Επιτροπή δεν ενήργησε εντός ευλόγου προθεσμίας. Η έφεση που ασκήθηκε από τη Bolloré κατά της πρώτης απόφασης εκκρεμούσε ενώπιον των Ευρωπαϊκών Δικαστηρίων για διάστημα άνω των 7 ετών. Ως εκ τούτου, για περίοδο που καλύπτει πάνω από το ήμισυ της συνολικής διάρκειας της διαδικασίας εξεταζομένης στο σύνολό της, δεν μπορεί να καταλογιστεί ευθύνη στην Επιτροπή. Με βάση την νομολογία των Ευρωπαϊκών Δικαστηρίων, η χρονική περίοδος κατά την οποία η υπόθεση εκκρεμεί, ευρισκόμενη στο στάδιο της έφεσης ενώπιον των Δικαστηρίων, δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη για τον προσδιορισμό της διάρκειας της διαδικασίας ενώπιον της Επιτροπής, ακόμη και αν η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση ακυρωθεί τελικά λόγω σφάλματος που μπορεί να καταλογιστεί στην τελευταία (7).

Σε κάθε περίπτωση, η μη ανάληψη δράσης εντός εύλογης προθεσμίας, εφόσον αποδειχθεί, μπορεί να αποτελέσει αιτία ακύρωσης μόνο σε περίπτωση που αποδειχθεί ότι η παράβαση της αρχής αυτής έθιξε τα δικαιώματα άμυνας της σχετικής επιχείρησης (8). Η Bolloré ήταν ήδη ενημερωμένη για την αιτίαση που αφορούσε την ευθύνη της ως μητρικής εταιρείας καθώς παρέλαβε την πρώτη κοινοποίηση αιτιάσεων το 2000, ενώ η αιτίαση για την άμεση εμπλοκή της κοινοποιήθηκε με την πρώτη απόφαση του 2001. Η Bolloré αμύνθηκε επί της ουσίας των αιτιάσεων της Επιτροπής ήδη στο πλαίσιο της προσφυγής της στο Γενικό Δικαστήριο κατά την οποία αμφισβήτησε μεταξύ άλλων την άμεση συμμετοχή της στη σύμπραξη. Συνολικά, η Bolloré δεν προέβαλε κανένα πειστικό επιχείρημα που να αποδεικνύει ότι εθίγησαν τα δικαιώματα άμυνάς της λόγω των μακροχρόνιων διοικητικών διαδικασιών.

Εν κατακλείδι, δεν θεωρώ ότι παραβιάστηκαν τα δικαιώματα άμυνας της Bolloré σε ό,τι αφορά τα διαδικαστικά θέματα που έθεσε η ίδια.

Κατά τη γνώμη μου, το σχέδιο απόφασης αναφέρεται μόνον σε αιτιάσεις σχετικά με τις οποίες δόθηκε η δυνατότητα στα μέρη να κάνουν γνωστές τις απόψεις τους.

Θεωρώ ότι, στην παρούσα υπόθεση, έγινε σεβαστό το δικαίωμα ακρόασης όλων όσων συμμετείχαν στη διαδικασία.

Βρυξέλλες, 21 Ιουνίου 2010. Michael ALBERS

(1) Σύμφωνα με τα άρθρα 15 και 16 της απόφασης της Επιτροπής (2001/462/ΕΚ, ΕΚΑΧ) της 23ης Μαΐου 2001 σχετικά με τα καθήκοντα του συμβούλου ακροάσεων σε ορισμένες διαδικασίες ανταγωνισμού (ΕΕ L 162 της 19.6.2001, σ. 21).

(2) ΕΕ L 115 της 21.4.2004, σ. 1.

(3) Ο τότε αρμόδιος Σύμβουλος Ακροάσεων προέβη σε ενημέρωση σχετικά με τη διαδικασία στην οποία βασίστηκε η πρώτη απόφαση, στην έκθεσή του της 5ης Δεκεμβρίου 2001 (ΕΕ C 96 της 21.4.2004, σ. 39).

(4) Συνεκδικασθείσες υποθέσεις T-109/02 κ.α, Bolloré και λοιποί κατά Επιτροπής, ΣΥΛ. [2007] II-947.

(5) Συνεκδικασθείσες υποθέσεις C-322/07 κ.α, Papierfabrik August Kohler και λοιποί κατά Επιτροπής, δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στη ΣΥΛ., παράγραφοι 34-48.

(6) Συνεκδικασθείσες υποθέσεις C-238/99 P κ.α, Limburgse Vinyl Maatschappij και λοιποί κατά Επιτροπής (PVC II) [2002] ΣΥΛΛ. I-8375, παράγραφοι 61 και 62.

(7) Συνεκδικασθείσες υποθέσεις C-238/99 P κ.α, Limburgse Vinyl Maatschappij και λοιποί κατά Επιτροπής (PVC II), που προαναφέρονται, παράγραφοι 202-204· συνεκδικασθείσες υποθέσεις T-305/94, Limburgse Vinyl Maatschappij and Others κατά Επιτροπής [1999] ΣΥΛ. II-931, σκέψη 123 υπόθεση T-57/01, Solvay κατά Επιτροπής [2009] δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στη ΣΥΛΛΟΓΗ, σκέψη 124.

(8) Υπόθεση C-105/04, Nederlandse Federatieve Vereniging voor de Groothandel op Elektrotechnisch Gebied κατά Επιτροπής [2006] ΣΥΛ. I-8725, σκέψεις 42-43.