Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών για την «Πρόταση Κανονισμού ΕΚ του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2236/95 περί καθορισμού των γενικών κανόνων για τη χορήγηση κοινοτικής ενίσχυσης στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων»

(1999/C 93/05)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την Πρόταση Κανονισμού ΕΚ του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2236/95 περί καθορισμού των γενικών κανόνων για τη χορήγηση κοινοτικής ενίσχυσης στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων [COM(98) 172 τελικό - 98/0101 SYN] () 7

έχοντας υπόψη την απόφαση του Συμβουλίου της 19ης Μαΐου 1998 να ζητήσει τη γνωμοδότηση της ΕΤΠ σχετικά με το θέμα αυτό, βάσει των άρθρων 129 Δ και 198 Γ, πρώτη παράγραφος, της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 7

έχοντας υπόψη την απόφαση του Προεδρείου της, στις 15 Ιουλίου 1998, να αναθέσει την κατάρτιση της γνωμοδότησης στην επιτροπή 3 «Διευρωπαϊκά Δίκτυα, Μεταφορές, Κοινωνία των Πληροφοριών» 7

έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησης (CDR 217/98 rev.) που υιοθέτησε η επιτροπή 3 στις 27 Νοεμβρίου 1998 (εισηγητές: ο κ. Gustβv και ο κ. Valcαrcel Siso) 7

υιοθέτησε ομόφωνα την παρούσα γνωμοδότηση κατά την 27η σύνοδο ολομέλειας της 13ης και 14ης Ιανουαρίου 1999 (συνεδρίαση της 14ης Ιανουαρίου).

1. Εισαγωγή

1.1. Η ανάπτυξη των διευρωπαϊκών δικτύων (ΔΕΔ) αποτελεί θέμα υψηλής προτεραιότητας για την Ένωση. Η σημασία των ΔΕΔ αναγνωρίστηκε στη Συνθήκη του Μάαστριχτ και στη Λευκή Βίβλο του 1993 της Επιτροπής σύμφωνα με την οποία η ανάπτυξη των ΔΕΔ θεωρείται ως ένα από τα κυριότερα μέσα για την τόνωση της ανάπτυξης, της ανταγωνιστικότητας και της απασχόλησης. Στο πρόγραμμα Δράσης «Agenda 2000» τονίζεται και πάλι η σημασία των δικτύων.

1.2. Τα ΔΕΔ συνεχίζουν να αναπτύσσονται περαιτέρω, πράγμα που συμβάλλει στην αειφόρο ανάπτυξη και στη δημιουργία ισχυρών δεσμών μεταξύ των διαφόρων περιφερειών. Τα δίκτυα συντελούν επίσης στη δημιουργία σχέσεων μεταξύ των υποψήφιων προς ένταξη χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.

1.3. Λόγω των πλεονεκτημάτων διευρωπαϊκής φύσεως του προγράμματος, η Ένωση πρέπει να υποστηρίξει την εφαρμογή του.

1.4. Στα προγράμματα προτεραιότητας πρέπει να χορηγούνται περισσότεροι πόροι όταν αυτά συμβάλλουν σημαντικά στην ανάπτυξη, την απασχόληση και τη διάδοση των νέων τεχνολογιών, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για τα ΔΕΔ, την έρευνα και την καινοτομία, την εκπαίδευση, την ανάπτυξη φιλικής προς το περιβάλλον τεχνολογίας και την υποστήριξη μεγάλων και μικρών επιχειρήσεων.

1.5. Το 1995, το συμβούλιο υιοθέτησε τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2236/95 σχετικά με τους γενικούς κανόνες χορήγησης χρηματοδοτικής ενίσχυσης προς τα ΔΕΔ.

Με την πείρα που έχει εν τω μεταξύ αποκτηθεί ο κανονισμός μπορεί να βελτιωθεί με διάφορους τρόπους. Γι' αυτό το λόγο η Επιτροπή προτείνει την περιορισμένη αναθεώρησή του.

1.6. Σύμφωνα με τον ισχύοντα κανονισμό το Συμβούλιο πρέπει να αποφασίσει, πριν από το τέλος του 1999, εάν και υπό ποίες συνθήκες οι δράσεις που έχουν αναληφθεί μπορούν να συνεχισθούν και μετά το 1999. Η νομοθετική διαδικασία απαιτεί χρόνο και γι' αυτό το λόγο η πρόταση υποβάλλεται από τώρα.

1.7. Κρίνεται επίσης σκόπιμο όπως η αναθεώρηση του κανονισμού συντονισθεί και εφαρμοσθεί ταυτόχρονα με την αναθεώρηση των Διαρθρωτικών Ταμείων και του Ταμείου Συνοχής. Με τον τρόπο αυτό θα βελτιωθεί ο συντονισμός των μηχανισμών χρηματοδότησης των ΔΕΔ.

1.8. Η ΕΤΠ φρονεί ότι η ανάπτυξη των ΔΕΔ αποτελεί έναν από τους πλέον ευνόητους και δραστήριους τρόπους για τη σύναψη στενότερων σχέσεων μεταξύ των περιφερειών της Κοινότητας. Δεδομένου ότι διαρθρώνεται σε εθνικά, περιφερειακά ή τοπικά δίκτυα, δημιουργεί ευνοϊκό κλίμα οικονομικής ανάπτυξης σε όλα τα μέρη της Ένωσης και συμβάλλει, συνεπώς, στην υψηλή και ομοιόμορφα κατανεμημένη ευημερία σε όλα τα κράτη μέλη.

1.9. Η ΕΤΠ κρίνει επίσης ότι είναι σημαντικό όπως η παρούσα αναθεώρηση του κανονισμού συντονισθεί με τις αντίστοιχες των Διαρθρωτικών Ταμείων και του Ταμείου Συνοχής.

2. Εμπειρίες από τη λειτουργία του κανονισμού

2.1. Πριν από την αναθεώρηση του κανονισμού η Επιτροπή συνέταξε σύντομη έκθεση για τη μέχρι σήμερα λειτουργία του. Η αξιολόγηση βασίσθηκε στις πρακτικές εμπειρίες που συγκέντρωσαν η Επιτροπή, τα κράτη μέλη και οι ιδιωτικοί φορείς κατά τη διάρκεια των τριών τελευταίων ετών.

2.2. Η χρησιμότητα των υπαρχόντων χρηματοδοτικών μηχανισμών και τα προβλήματα που δημιουργούν εμπόδια για την ανάπτυξη δημόσιων-ιδιωτικών δεσμών εταιρικής συνεργασίας στον τομέα των μεταφορών συζητήθηκαν λεπτομερώς το 1996 και το 1997 από την «ομάδα εργασίας ανωτάτου επιπέδου» του κ. Neil Kinnocks.

2.3. Οι εμπειρίες που αντλήθηκαν από τον κανονισμό είναι πολύ χρήσιμες. Σε ορισμένες όμως πτυχές μπορούν ακόμη να επέλθουν βελτιώσεις. Κατά την αξιολόγηση συνοψίζονται οι παρατηρήσεις σε πέντε σημεία. Στην έκθεση συμπεραίνεται ότι τα στοιχεία και οι αριθμοί:

(1) Δικαιολογούν, ενόψει των αναμενόμενων μελλοντικών επενδύσεων, την αντίστοιχη αύξηση των μελλοντικών ποσών αναφοράς του αναθεωρημένου κανονισμού.

(2) Καθιστούν εμφανή την ανάγκη ελέγχου της σχέσης κόστους/αποτελεσματικότητας όταν χορηγούνται σχετικά μικρά ποσά χρηματοδοτικής ενίσχυσης σε πολλά προγράμματα.

(3) Αποκαλύπτουν διοικητικά μειονεκτήματα της προσέγγισης του ετήσιου προγραμματισμού που θεσπίζει ο κανονισμός, και υποδεικνύουν την καθιέρωση πολυετούς προγραμματισμού.

(4) Δικαιολογούν υψηλότερο συντελεστή κοινοτικής ενίσχυσης για τα προγράμματα στα οποία το γενικό διευρωπαϊκό συμφέρον και τα πλεονεκτήματα των δικτύων είναι εμφανώς πολύ έντονα.

(5) Εφιστούν την προσοχή στην ανάγκη να διευκολυνθούν και να προωθηθούν περαιτέρω οι δημόσιοι-ιδιωτικοί δεσμοί εταιρικής συνεργασίας με την επέκταση ιδίως των ενισχύσεων, ώστε να καλύπτουν τις συνεισφορές στα κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου.

2.4. Στην έκθεση περιέχονται λεπτομέρειες για τις δαπάνες και τις δραστηριότητες, τις διάφορες μεθόδους χρηματοδοτικής παρέμβασης και τα κριτήρια για την επιλογή και αξιολόγηση προγραμμάτων στους τομείς των μεταφορών, της ενέργειας και των τηλεπικοινωνιών των ΔΕΔ.

2.5. Η ΕΤΠ φρονεί ότι τα ευρύτερα δημοσιονομικά πλαίσια αιτιολογούνται λόγω της μεγάλης σημασίας που έχουν τα ΔΕΔ για τη συνοχή στην Ένωση και για την αύξηση της ανταγωνιστικότητας και τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης.

2.6. Η ΕΤΠ κατανοεί επίσης ότι ο μεγάλος αριθμός αιτήσεων σημαίνει μεγάλο φόρτο εργασίας για τη διαχείριση της χρηματοδοτικής ενίσχυσης σύμφωνα με τον κανονισμό.

2.7. Κρίνοντας επίσης με βάση την πείρα, μικρά σχετικά προγράμματα μπορεί, από κοινωνικοοικονομική άποψη, να είναι απόλυτα δικαιολογημένα. Όταν εκτιμάται το κόστος/αποτελεσματικότητα της διαχείρισης πολλών μικρών προγραμμάτων, το κόστος και τα οφέλη τους είναι καθοριστικής σημασίας.

2.8. Ο ενδεικτικός πολυετής προγραμματισμός αποτελεί ένα αποδεδειγμένης σημασίας μέσο σε πολλά κράτη μέλη. Η ΕΤΠ εκφράζει την ικανοποίησή της που θα περιέχεται διάταξη στον κανονισμό σχετικά με τον πολυετή προγραμματισμό.

2.9. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι είναι δικαιολογημένη η αύξηση του ποσοστού των επιδοτήσεων σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως στις περιπτώσεις εκπόνησης μελετών και υλοποίησης σχεδίων σύμφωνα με το άρθρο 4 της πρότασης κανονισμού.

2.10. Η ΕΤΠ φρονεί ότι η αρχή των δημόσιων-ιδιωτικών μορφών εταιρικής συνεργασίας δεν έχει αναπτυχθεί ικανοποιητικά και εκτιμά ότι δικαιολογείται να αυξηθεί, με διάφορους τρόπους, ο αριθμός των συγχρηματοδοτουμένων, από το κράτος και τους ιδιωτικούς φορείς, προγραμμάτων.

3. Προτεινόμενες αλλαγές

3.1. Ένας από τους κυριότερους στόχους της αναθεώρησης είναι να αξιοποιηθούν οι εμπειρίες που αποκόμισαν η Επιτροπή, τα κράτη μέλη και οι ιδιωτικοί φορείς, προκειμένου να βελτιωθεί, να απλουστευθεί αλλά και να αναπροσαρμοστεί ο τρόπος λειτουργίας του κανονισμού, όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο.

3.2. Ενδεικτικός πολυετής προγραμματισμός

3.2.1. Λαμβάνοντας υπόψη της τις προαναφερθείσες εμπειρίες, η Επιτροπή εκτιμά ότι είναι δικαιολογημένη η διαμόρφωση μίας νέας πολυετούς προσέγγισης. Αυτή προτείνεται να υλοποιηθεί με την ανάπτυξη ενδεικτικού πολυετούς προγραμματισμού για ορισμένους τομείς και περιφέρειες (άρθρα 5α).

3.2.2. Τα χρηματοδοτούμενα από τον προϋπολογισμό των ΔΕΔ έργα και ιδίως τα έργα στον τομέα των μεταφορών χαρακτηρίζονται από την τάση της μεγάλης κλίμακας και έχουν μακροπρόθεσμο χαρακτήρα. Οι εθνικές αρχές που είναι επιφορτισμένες με τον προγραμματισμό των έργων υποδομής έχουν τακτικά εκφράσει την επιθυμία να έχουν μία μεσοπρόθεσμη εικόνα των κοινοτικών χρηματοδοτήσεων.

3.2.3. Η εικόνα αυτή έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία για τα έργα που χρηματοδοτούνται από τον ιδιωτικό τομέα ή με τη σύναψη δημόσιων-ιδιωτικών δεσμών εταιρικής συνεργασίας, δεδομένου ότι για τον καθορισμό του συνολικού πακέτου χρηματοδοτικών μέτρων για την υλοποίηση των εν λόγω έργων απαιτείται η ανάληψη ρητών δεσμεύσεων από όλους τους συμμετέχοντες φορείς.

3.2.4. Με τον τρόπο αυτό, η διαχείριση της κοινοτικής χρηματοδοτικής υποστήριξης που παρέχεται για την υλοποίηση ενός έργου θα μπορεί να γίνεται περισσότερο υπό τη μορφή της ενιαίας πολυετούς διάθεσης πόρων, παρά υπό τη μορφή της σειράς αλληλοδιάδοχων ετήσιων προτάσεων υλοποίησης έργων.

3.2.5. Στις ενδεδειγμένες περιπτώσεις θα πρέπει να υπάρχει η δυνατότητα να αντιμετωπίζονται οι αναλήψεις πιστώσεων από τον προϋπολογισμό για την υλοποίηση μακροπρόθεσμων έργων με υψηλές χρηματοδοτικές απαιτήσεις με τον ίδιο ακριβώς τρόπο όπως με τα διαρθρωτικά ταμεία, πράγμα που συνεπάγεται τη διάθεση των αναλαμβανόμενων πιστώσεων σε ετήσιες δόσεις, με βάση την αρχική απόφαση της Επιτροπής να χρηματοδοτηθεί το συγκεκριμένο έργο.

3.2.6. Κατά τη γνώμη της ΕΤΠ, η θέσπιση ενός «ενδεικτικού πολυετούς προγραμματισμού» αποτελεί τη σημαντικότερη αναθεώρηση η οποία θα έχει μεγάλα πλεονεκτήματα για τους αιτούντες, ενώ συγχρόνως θα διευκολύνει τη διαχείριση των αιτήσεων.

3.2.7. Η ΕΤΠ επιθυμεί επίσης να επισημάνει ότι η Επιτροπή πρέπει να εξετάσει τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να ζητηθεί η γνώμη των περιφερειακών και τοπικών αρχών κατά τη διαδικασία προγραμματισμού.

3.3. Μορφές και ποσό της παρεχόμενης κοινοτικής βοήθειας

3.3.1. Η Επιτροπή, τα κράτη μέλη και οι φορείς του ιδιωτικού τομέα εξέτασαν κατά το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε από το Σεπτέμβριο του 1995 έως σήμερα 1 145 αιτήσεις παροχής υποστήριξης συνολικού ύψους 3 232 εκ. Ecu. Η Επιτροπή και η επιτροπή για τα ΔΕΔ ενέκριναν τη χορήγηση πόρων συνολικού ύψους 983 εκ. Ecu ικανοποιώντας 448 αιτήσεις. Η ενίσχυση που έχει χορηγηθεί ως σήμερα στους τομείς της ενέργειας και των τηλεπικοινωνιών περιορίσθηκε σε μελέτες.

3.3.2. Με βάση τις αποκτηθείσες εμπειρίες από τις εν λόγω δραστηριότητες, η Επιτροπή προτείνει τα εξής:

Να μπορεί η χρηματοδοτική συμμετοχή της Κοινότητας που προβλέπεται στον εν λόγω κανονισμό να υπερβεί το όριο του 50 % για μελέτες που εκπονούνται με πρωτοβουλία της Επιτροπής (άρθρο 4.1α).

3.3.3. Να καταργηθεί ο περιορισμός της πενταετίας για τις επιδοτήσεις επιτοκίου.

3.3.4. Να μπορεί η υποστήριξη να παρέχεται υπό τη μορφή επιχορηγήσεων ή συμμετοχής σε κεφάλαια υψηλού επιχειρηματικού κινδύνου σε ταμεία πραγματοποίησης επενδύσεων ή σε ανάλογες χρηματοοικονομικές επιχειρήσεις που επικεντρώνουν κατά προτεραιότητα τις ενέργειές τους στη χορήγηση κεφαλαίων υψηλού επιχειρηματικού κινδύνου για την υλοποίηση των έργων των ΔΕΔ (άρθρο 4.1ε).

3.3.5. Να επιδιώκει η Επιτροπή τη μεγιστοποίηση του πολλαπλασιαστικού αποτελέσματος των χρηματοδοτικών πόρων που χορηγούνται στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού, προωθώντας την προσφυγή σε ιδιωτικές πηγές χρηματοδότησης (άρθρο 4.3).

3.3.6. Να αυξάνεται το ανώτατο όριο της επενδυτικής ενίσχυσης από 10 % σε 20 % του συνολικού επενδυτικού κόστους, στην περίπτωση σχεδίων που αφορούν περισσότερα του ενός κράτη μέλη ή τα οποία συμβάλλουν σε αξιοσημείωτο βαθμό στην εξυπηρέτηση του ευρύτερου διευρωπαϊκού συμφέροντος, συμπεριλαμβανομένων και των στοιχείων που εμφανίζουν σημαντική περιβαλλοντική διάσταση (προσθήκη στο άρθρο 5.3).

3.3.7. Η ΕΤΠ επιθυμεί επίσης να τονίσει ότι τα διάφορα μέρη των δικτύων είναι διαφορετικού χαρακτήρα και γι' αυτό δεν παρουσιάζουν το ίδιο ενδιαφέρον για την Ένωση, για τα κράτη μέλη και, ειδικότερα, για τις ενδιαφερόμενες τοπικές και περιφερειακές αρχές. Στις περιπτώσεις που τα συμφέροντα της Ένωσης είναι ιδιαιτέρως ισχυρά, η αύξηση του ποσοστού επιδότησης έως και στο 20 % του συνολικού επενδυτικού κόστους φαίνεται να αιτιολογείται επαρκώς. Αυτό έδειξε συχνά η «έλλειψη συνδέσεων» στα διασυνοριακά έργα.

3.3.8. Άλλα τρωτά σημεία στα ΔΕΔ είναι οι «υπερκορεσμένοι κόμβοι» στις πυκνοκατοικημένες περιοχές, στις οποίες η διευρωπαϊκή κυκλοφορία δημιουργεί συμφορήσεις που προκαλούνται από την περιφερειακή κυκλοφορία. Στις περιφέρειες αυτές πρέπει να ληφθούν μέτρα για το διαχωρισμό της διερχόμενης κυκλοφορίας από την τοπική. Αυτό μπορεί να γίνει με τη δημιουργία νέων κόμβων διέλευσης ή με τη λήψη ρυθμιστικών μέτρων. Οι νέοι κόμβοι στις περιοχές όπου υπάρχει σπάνις ελεύθερης γης και ο ανταγωνισμός γι' αυτήν είναι σκληρός, τείνουν να κοστίζουν όλο και περισσότερο. Αυτοί οι ειδικοί κόμβοι είναι συχνά δύσκολο να χρηματοδοτηθούν με τα συνήθη μέσα που διατίθενται σε εθνικό και τοπικό επίπεδο. Πρόσθετη τόνωση υπό μορφή αυξημένων επιδοτήσεων από την Ένωση θα διευκόλυνε τις δυνατότητες εξεύρεσης περιφερειακών λύσεων συγχρηματοδότησης για παρόμοια έργα. Η ΕΤΠ υποθέτει ότι το είδος αυτό των έργων μπορεί να αποδοθεί με τον όρο: «σημαντικού διευρωπαϊκού ενδιαφέροντος».

3.3.9. Οι υποδομές των διευρωπαϊκών δικτύων πρέπει να συμπληρωθούν με την ανάπτυξη υποδομών και συστημάτων περιφερειακών και τοπικών μεταφορών που να συνδέονται μ' αυτές, με στόχο την προώθηση της διατροπικότητας και την ενίσχυση βιώσιμων, αποτελεσματικών και φιλικών προς το περιβάλλον συστημάτων δημοσίων μεταφορών

3.3.10. Οι προσπάθειες της Επιτροπής για τη δημιουργία των βέλτιστων συνθηκών ώστε να καταστεί δυνατή η προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων για τη χρηματοδότηση των ΔΕΔ είναι πλήρως δικαιολογημένες.

3.3.11. Η οικονομική και δημοσιονομική κατάσταση των περισσότερων χωρών της ΕΕ είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση του ρυθμού αύξησης των δημοσίων επενδύσεων, γεγονός που επηρέασε ιδιαίτερα τον τομέα των υποδομών μεταφοράς. Εντούτοις, παρά την προαναφερθείσα μείωση των δημοσίων επενδύσεων τόσο η οδική κυκλοφορία όσο και ο αριθμός των οχημάτων συνεχίζουν να αυξάνονται και μάλιστα έντονα.

3.3.12. Η υπάρχουσα ανισορροπία μεταξύ της προσφοράς και της ζήτησης όχι μόνον κατέδειξε το εξωτερικό κόστος αλλά και οδήγησε στην αύξησή του και ιδιαίτερα στην αύξηση του κοινωνικού κόστους, λόγω της κυκλοφοριακής συμφόρησης, των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και των ατυχημάτων που προκαλούνται.

3.3.13. Κατά συνέπεια, το πρόβλημα που τίθεται είναι το ακόλουθο: παρά το γεγονός ότι για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της συνοχής της Ευρώπης είναι απαραίτητη η αύξηση του αριθμού και η ενίσχυση της διάρθρωσης και αποτελεσματικότητας των μεταφορικών δικτύων, προκειμένου να καταστεί δυνατή η εξάλειψη των κυκλοφοριακών συμφορήσεων και η διευκόλυνση της κινητικότητας για την προστασία του περιβάλλοντος, επιβάλλεται τόσο ο περιορισμός τους όσο και η αύξηση των απαιτούμενων επενδύσεων.

3.3.14. Βάσει της υπάρχουσας κατάστασης και λόγω της ανάγκης διάθεσης νέων χρηματοδοτικών πόρων για την αντιμετώπιση του προβλήματος της έλλειψης υποδομών, ως πλέον κατάλληλη λύση εμφανίζεται η αναζήτηση νέων τρόπων και συστημάτων χρηματοδότησης, περισσότερο ευέλικτων από τα ήδη υπάρχοντα, με στόχο τη δημιουργία του κατάλληλου πλαισίου που θα επιτρέψει την προσέλκυση κεφαλαίων του ιδιωτικού τομέα και θα συμβάλει στη μεγαλύτερη κινητικότητα των κεφαλαίων.

3.3.15. Εξάλλου, η ΕΤΠ επιθυμεί να επισημάνει ότι στην αιτιολογική έκθεση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2236/95 γίνεται αναφορά στους στόχους που αναφέρονται στο άρθρο 129 Β και στους προσανατολισμούς του άρθρου 129 Γ προκειμένου να προωθηθεί η υλοποίηση των στόχων που αναφέρονται στα άρθρα 7 Α και 130 Α της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στο πλαίσιο της παρούσας πρότασης καταργούνται ορισμένες από τις προαναφερθείσες αναφορές, ιδιαίτερα εκείνες που αφορούν τις περιφέρειες και ειδικότερα τις άκρως απομακρυσμένες, τις αγροτικές και τις λιγότερο ανεπτυγμένες από αυτές. Δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να λησμονούμε ότι η αξιολόγηση του κατά πόσο η προτεινόμενη τροποποίηση του κανονισμού συμβαδίζει με τις αρχές που αναφέρονται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να βασίζεται στους προαναφερθέντες προσανατολισμούς.

3.3.16. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι ένα από τα κυριότερα χαρακτηριστικά των ΔΕΔ είναι η συμβολή τους στην ενίσχυση της συνοχής και της ισότιμης και αρμονικής ανάπτυξης των περιφερειών. Για το λόγο αυτό, οι δράσεις που θα προβλεφθούν στο πλαίσιο του προτεινόμενου κανονισμού θα πρέπει να αποσκοπούν όχι μόνον στην επίτευξη του στόχου της διευκόλυνσης της διασύνδεσης και της διαλειτουργικότητας των εθνικών δικτύων αλλά και στη διευκόλυνση της πρόσβασης των νησιωτικών, μεσόγειων, περιφερειακών, και γενικότερα των λιγότερο ανεπτυγμένων περιφερειών στα εν λόγω δίκτυα και στη μεγαλύτερη μεταξύ τους σύνδεση.

4. Λοιπές μεταβολές

4.1. Οι λοιπές προτεινόμενες μεταβολές είναι συμπληρωματικής και τεχνικής φύσεως με περιορισμένο ενδιαφέρον για την ΕΤΠ και αφορούν κυρίως τη θέσπιση ειδικών δημοσιονομικών και διαδικαστικών διατάξεων σχετικά με την αξιολόγηση, την εποπτεία, την παρακολούθηση, τη ενημέρωση και τη δημοσιότητα. Επίσης γίνεται αναφορά στο ζήτημα των αιτήσεων που υποβάλλονται για τη χορήγηση χρηματοδοτικών ενισχύσεων και επισημαίνεται ότι οι αιτήσεις που υποβάλλονται από φορείς του ιδιωτικού τομέα θα πρέπει να έχουν την έγκριση των αντίστοιχων κρατών μελών.

4.2. Επίσης το άρθρο 8 της πρότασης κανονισμού δίδει τη δυνατότητα να υποβάλλονται οι αιτήσεις για χρηματοδοτική ενίσχυση στην Επιτροπή από τις δημόσιες ή ιδιωτικές επιχειρήσεις ή τους άμεσα ενδιαφερόμενους φορείς με τη σύμφωνη γνώμη του κράτους μέλους (των κρατών μελών).

4.3. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι στο εν λόγω άρθρο θα πρέπει να προστεθεί μία δεύτερη παράγραφος που να παρέχει τη δυνατότητα υποβολής αιτήσεων χρηματοδοτικής ενίσχυσης για την εκπόνηση μελετών εκ μέρους των τοπικών και περιφερειακών αρχών απευθείας στην Επιτροπή χωρίς να απαιτείται προηγουμένως η σύμφωνη γνώμη του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους. Κατά τον τρόπο αυτό θα υπάρξει διαφορετική αντιμετώπιση των αιτήσεων που υποβάλλονται για τη χρηματοδότηση μελετών και των αιτήσεων για τη χρηματοδότηση σχεδίων. Παρά το γεγονός ότι πράγματι για την υποβολή αιτήσεων για τη χρηματοδότηση σχεδίων εκ μέρους των τοπικών και περιφερειακών αρχών είναι απαραίτητη η σύμφωνη γνώμη του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους, η ΕΤΠ θεωρεί ότι για την προώθηση της εκπόνησης μελετών θα πρέπει να παρασχεθεί μεγαλύτερη αυτονομία προς τις εν λόγω αρχές. Εξάλλου, όχι μόνο σημαντικό μέρος των εργασιών προγραμματισμού της κατασκευής έργων υποδομής έχει ήδη ανατεθεί στις τοπικές και περιφερειακές αρχές, αλλά επίσης θα πρέπει να ενισχυθεί ο ρόλος των τοπικών και περιφερειακών αρχών και να υπάρξει μεγαλύτερη εκ μέρους τους ανάληψη πρωτοβουλιών για την προώθηση της εκπόνησης μελετών που μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την ανάπτυξη των ΔΕΔ. Για το λόγο αυτό, είναι προφανές ότι θα πρέπει να παρασχεθεί στις εν λόγω αρχές η δυνατότητα υποβολής αιτήσεων χρηματοδότησης μελετών απευθείας στην Επιτροπή.

4.4. Σε κάθε περίπτωση τα κράτη μέλη θα ενημερώνονται σχετικά με τις αιτήσεις που υποβάλλονται από τις τοπικές και περιφερειακές αρχές από τους εκπροσώπους της Επιτροπής που προβλέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 17 του ισχύοντος κανονισμού και θα εκφράζουν τις απόψεις τους για τις εν λόγω αιτήσεις μέσω της κατάρτισης γνωμοδοτήσεων όπως προβλέπεται από το άρθρο 17.3.

5. Διεύρυνση της Ένωσης

5.1. Η διεύρυνση της Ένωσης θα έχει ως αποτέλεσμα την περαιτέρω αναθεώρηση του κανονισμού. Αυτό δεν είναι ωστόσο δυνατό, κατά τη γνώμη της Επιτροπής, στο παρόν στάδιο.

5.2. Ο υφιστάμενος κανονισμός επιτρέπει ήδη τη χρηματοδότηση των συνδέσεων με τρίτες χώρες.

Βρυξέλλες, 14 Ιανουαρίου 1999.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Manfred DAMMEYER

() ΕΕ C 175 της 8.6.1998, σ. 7.