[pic] | ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ |

Βρυξέλλες, 15.9.2010

COM(2010) 482 τελικό

2010/0251 (COD)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τις ανοικτές πωλήσεις και ορισμένες πτυχές των συμβάσεων αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου

{SEC(2010) 1055}{SEC(2010) 1056}

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Οι ανοικτές πωλήσεις κινητών αξιών αποτελούν μια πρακτική κατά την οποία ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο πωλεί μια κινητή αξία που δεν κατέχει με σκοπό την εξαγορά μιας ίδιας κινητής αξίας σε μεταγενέστερο χρονικό διάστημα. Πρόκειται για μια καθιερωμένη και κοινή πρακτική στις περισσότερες χρηματοπιστωτικές αγορές. Συνήθως, οι ανοικτές πωλήσεις αφορούν μετοχές, ωστόσο μπορούν να πραγματοποιηθούν σε συνδυασμό και με άλλους τύπους χρηματοπιστωτικών μέσων.

Οι ανοικτές πωλήσεις μπορούν να χωριστούν σε δύο τύπους: καλυμμένες ανοικτές πωλήσεις, στις οποίες ο πωλητής έχει δανειστεί την κινητή αξία ή έχει προβεί σε ενέργειες που διασφαλίζουν τον δανεισμό της πριν από την ανοικτή πώληση και ακάλυπτες ή «γυμνές» ανοικτές πωλήσεις, στις οποίες κατά τη στιγμή της ανοικτής πώλησης ο πωλητής δεν έχει δανειστεί τις κινητές αξίες ή δεν έχει διασφαλίσει τη δυνατότητα δανεισμού τους.

Ανοικτές πωλήσεις πραγματοποιούνται από ευρύ φάσμα παραγόντων της αγοράς και χρησιμοποιούνται για διάφορους σκοπούς, όπως αντιστάθμιση κινδύνου, κερδοσκοπία, καταχρηστική επιλογή του ευνοϊκότερου καθεστώτος εποπτείας και ειδική διαπραγμάτευση.

Κατά την κορύφωση της χρηματοπιστωτικής κρίσης τον Σεπτέμβριο του 2008, οι αρμόδιες αρχές σε αρκετά κράτη μέλη της ΕΕ και στις ΗΠΑ έλαβαν έκτακτα μέτρα για τον περιορισμό ή την απαγόρευση των ανοικτών πωλήσεων σε ορισμένες ή σε όλες τις κινητές αξίες. Ενήργησαν λόγω της ανησυχίας ότι σε μια περίοδο σημαντικής χρηματοπιστωτικής αστάθειας, οι ανοικτές πωλήσεις θα μπορούσαν να επιδεινώσουν την καθοδική πορεία των τιμών των μετοχών, κυρίως στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, κατά τρόπο ο οποίος θα μπορούσε τελικά να απειλήσει τη βιωσιμότητά τους και να δημιουργήσει συστημικούς κινδύνους. Τα μέτρα που έλαβαν τα κράτη μέλη ήταν διαφορετικά, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν διαθέτει ειδικό νομοθετικό πλαίσιο για την αντιμετώπιση ζητημάτων που προκύπτουν από τις ανοικτές πωλήσεις.

Νωρίτερα το τρέχον έτος, εκφράστηκαν ανησυχίες από ορισμένα κράτη μέλη σχετικά με τον πιθανό ρόλο που διαδραμάτισαν οι συναλλαγές παραγώγων, κυρίως οι συμβάσεις αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου, στις τιμές για τα ελληνικά κρατικά ομόλογα. Πολλά κράτη μέλη (κυρίως η Γερμανία και η Ελλάδα) θέσπισαν πρόσφατα προσωρινούς ή μόνιμους περιορισμούς σε εθνικό επίπεδο σχετικά με τις ανοικτές πωλήσεις μετοχών ή/και τις συμβάσεις αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μελετά επίσης ζητήματα που αφορούν τις ανοικτές πωλήσεις στο πλαίσιο της εξέτασης της προτεινόμενης οδηγίας για τους διαχειριστές οργανισμών εναλλακτικών επενδύσεων (συμπεριλαμβανομένων των αμοιβαίων κεφαλαίων αντιστάθμισης κινδύνου).

Η τρέχουσα κατακερματισμένη προσέγγιση για τις ανοικτές πωλήσεις και τις συμβάσεις αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου περιορίζει την αποτελεσματικότητα της εποπτείας και των επιβληθέντων μέτρων και οδηγεί σε καταχρηστική επιλογή του ευνοϊκότερου καθεστώτος εποπτείας. Επίσης, μπορεί να προκαλέσει σύγχυση στις αγορές, έξοδα και δυσκολίες για τους παράγοντες της αγοράς.

Οι περισσότερες μελέτες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι οι ανοικτές πωλήσεις συμβάλλουν στην αποτελεσματικότητα των αγορών. Αυξάνουν τη ρευστότητα της αγοράς (καθώς ο πωλητής σε μια ανοικτή πώληση πωλεί κινητές αξίες και, στη συνέχεια, αγοράζει τις ίδιες ακριβώς κινητές αξίες προκειμένου να καλύψει την ανοικτή πώληση). Επίσης, η παροχή στους επενδυτές της δυνατότητας να προβούν σε ενέργειες όταν πιστεύουν ότι μια κινητή αξία είναι υπερτιμημένη, οδηγεί σε πιο αποτελεσματική τιμολόγηση των κινητών αξιών, συμβάλλει στο μετριασμό των υπέρμετρα διογκωμένων τιμών και μπορεί να αποτελέσει έναν πρώιμο δείκτη για υποκείμενα προβλήματα που αφορούν έναν εκδότη. Επίσης, αποτελούν ένα σημαντικό εργαλείο που χρησιμοποιείται για δραστηριότητες αντιστάθμισης κινδύνου, καθώς και άλλες δραστηριότητες διαχείρισης κινδύνων και ειδικής διαπραγμάτευσης.

Ωστόσο, οι ανοικτές πωλήσεις σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να θεωρηθεί ότι οδηγούν σε αρκετούς πιθανούς κινδύνους. Για παράδειγμα, σε ακραίες συνθήκες της αγοράς, υπάρχει ο κίνδυνος οι ανοικτές πωλήσεις να οδηγήσουν σε υπερβολική καθοδική πορεία των τιμών και, συνεπώς, σε διατάραξη της αγοράς και πιθανούς συστημικούς κινδύνους. Επιπλέον, αν υπάρχει ανεπαρκής διαφάνεια σχετικά με τις αρνητικές θέσεις, οι ρυθμιστικές αρχές ενδέχεται να μην έχουν τη δυνατότητα παρακολούθησης των επιπτώσεων στην εύρυθμη λειτουργία της αγοράς ή της χρήσης σε συνδυασμό με καταχρηστικές στρατηγικές. Επιπλέον, η έλλειψη διαφάνειας μπορεί να οδηγήσει σε ασυμμετρίες πληροφόρησης, εάν άλλοι παράγοντες της αγοράς δεν είναι επαρκώς ενημερωμένοι για τον βαθμό στον οποίο οι ανοικτές πωλήσεις επηρεάζουν τις τιμές. Στην περίπτωση των ακάλυπτων ανοικτών πωλήσεων, ενδέχεται να υπάρχει επίσης αυξημένος κίνδυνος αποτυχίας των διακανονισμών και μεταβλητότητας.

Οι ανοικτές πωλήσεις χρηματοπιστωτικών μέσων που χρησιμοποιούνται ως μέρος μιας καταχρηστικής στρατηγικής, για παράδειγμα, χρήση των ανοικτών πωλήσεων σε συνδυασμό με τη διάδοση ψευδών ειδήσεων με σκοπό τη μείωση της τιμής μιας κινητής αξίας, απαγορεύονται ήδη βάσει της οδηγίας 2003/6/ΕΚ για τις καταχρηστικές πρακτικές στην αγορά[1]. Ωστόσο, οι ανοικτές πωλήσεις συχνά δεν είναι καταχρηστικές και επί του παρόντος δεν υπάρχει ευρωπαϊκή νομοθεσία σχετικά με άλλους πιθανούς κινδύνους που ενδέχεται να προκύψουν από τις ανοικτές πωλήσεις.

Μια σύμβαση αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου είναι ένα παράγωγο που παρέχει μια μορφή ασφάλισης έναντι του κινδύνου αθέτησης για ένα εταιρικό ή κρατικό ομόλογο. Ως αντάλλαγμα για τα ετήσια ασφάλιστρα, ο αγοραστής της σύμβασης αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου προστατεύεται από τον πωλητή έναντι του κινδύνου αθέτησης πληρωμής από την οντότητα αναφοράς (αναφέρεται στη σύμβαση). Σε περίπτωση αθέτησης της πληρωμής από την οντότητα αναφοράς, ο πωλητής προστασίας αποζημιώνει τον αγοραστή για το κόστος της αθέτησης πληρωμής.

Στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 2ας Ιουνίου 2010 σχετικά με τη ρύθμιση των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών για διατηρήσιμη ανάπτυξη, η Επιτροπή δήλωσε ότι θα προτείνει κατάλληλα μέτρα για τις ανοικτές πωλήσεις και τις συμβάσεις αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου.[2] Οι προτάσεις της θα βασίζονται στα ευρήματα μιας εκτενούς έρευνας σχετικά με τη λειτουργία των χρηματοπιστωτικών αγορών και, συγκεκριμένα, των αγορών κρατικών χρεωστικών τίτλων.

Πολλές δικαιοδοσίες (όπως οι ΗΠΑ) επικαιροποίησαν πρόσφατα τους κανόνες τους που ισχύουν για ανοικτές πωλήσεις μετοχών που διεξάγονται σε τόπους διαπραγμάτευσης. Η Επιτροπή κρίνει σκόπιμη τη θέσπιση ενός κανονισμού για την αντιμετώπιση των πιθανών κινδύνων που προκύπτουν από τις ανοικτές πωλήσεις. Πρόθεση είναι να εναρμονιστούν οι απαιτήσεις που σχετίζονται με τις ανοικτές πωλήσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση, να εναρμονιστούν οι εξουσίες που οι ρυθμιστικές αρχές μπορούν να χρησιμοποιήσουν σε εξαιρετικές περιπτώσεις όπου απειλείται σοβαρά η χρηματοοικονομική σταθερότητα ή η εμπιστοσύνη της αγοράς και να διασφαλιστεί καλύτερος συντονισμός και συνοχή μεταξύ των κρατών μελών σε παρόμοιες καταστάσεις.

Ο κανονισμός πρέπει να ισχύει για όλα τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα που δραστηριοποιούνται στις ανοικτές πωλήσεις, σε όλους τους τομείς της αγοράς, είτε ελέγχονται με άλλα μέσα ρύθμισης των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών (π.χ. τράπεζες, επιχειρήσεις επενδύσεων, αμοιβαία κεφάλαια αντιστάθμισης κινδύνου, κλπ.) είτε όχι. Στο μέτρο του δυνατού, οι απαιτήσεις πρέπει να ισχύουν για τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα που πραγματοποιούν ανοικτές πωλήσεις και όχι για άλλους παράγοντες της αγοράς, όπως μεσολαβητές, που εκτελούν μια συναλλαγή για έναν πελάτη. Σκοπός του κανονισμού είναι η αντιμετώπιση των κινδύνων που έχουν καθοριστεί χωρίς να εξαλείφονται αδικαιολόγητα τα οφέλη που παρέχουν οι ανοικτές πωλήσεις στην ποιότητα και την αποτελεσματικότητα των αγορών.

2. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

Η πρωτοβουλία αποτελεί το αποτέλεσμα εκτενούς διαλόγου και διαβούλευσης με όλους τους βασικούς ενδιαφερόμενους φορείς, συμπεριλαμβανομένων των ρυθμιστικών αρχών κινητών αξιών και των παραγόντων της αγοράς.

Η Επιτροπή ζήτησε από την ομάδα εμπειρογνωμόνων των ευρωπαϊκών αγορών κινητών αξιών (ESME), μια ανεξάρτητη συμβουλευτική ομάδα της Επιτροπής που αποτελείται από παράγοντες της αγοράς, να συντάξει μια έκθεση σχετικά με τις ανοικτές πωλήσεις. Η έκθεση περιλαμβάνει μια σειρά συστάσεων και εγκρίθηκε από την ESME στις 19 Μαρτίου 2009.[3]

Τον Απρίλιο του 2009, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε ορισμένες γενικές ερωτήσεις σχετικά με ένα πιθανό ρυθμιστικό καθεστώς για τις ανοικτές πωλήσεις στο πλαίσιο πρόσκλησης για υποβολή στοιχείων σχετικά με την αναθεώρηση της οδηγίας για τις καταχρηστικές πρακτικές στην αγορά στις 20 Απριλίου 2009[4]. Υπήρξε κάποια υποστήριξη για ένα καθεστώς αυτού του τύπου, παρόλο που οι περισσότεροι συνεισφέροντες διατύπωσαν την άποψη ότι η οδηγία για τις καταχρηστικές πρακτικές στην αγορά δεν ήταν ο κατάλληλος τρόπος για την αντιμετώπιση προβλημάτων σχετικά με τις ανοικτές πωλήσεις, καθώς οι περισσότερες ανοικτές πωλήσεις δεν συνεπάγονται καταχρηστική πρακτική της αγοράς[5].

Ζητήθηκε η γνώμη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ρυθμιστικών Αρχών των Αγορών Κινητών Αξιών (ΕΡΑΑΚΑ) κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2009 για ένα πιθανό πανευρωπαϊκό μοντέλο πληροφόρησης και γνωστοποίησης των καθαρών αρνητικών θέσεων σε μετοχές της ΕΕ. Στις 2 Μαρτίου 2010, η ΕΡΑΑΚΑ δημοσίευσε την τελική της έκθεση με την οποία συνιστά τη δημιουργία ενός μοντέλου για ένα πανευρωπαϊκό καθεστώς γνωστοποίησης ανοικτών πωλήσεων για μετοχές.[6] Συνιστάται η υιοθέτηση από την Επιτροπή του εν λόγω καθεστώτος το συντομότερο δυνατό. Στις 26 Μαΐου 2010, η ΕΡΑΑΚΑ δημοσίευσε μια ακόμη έκθεση που περιλαμβάνει περαιτέρω τεχνικές λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να λειτουργεί το μοντέλο.[7]

Η Επιτροπή διεξήγαγε πολλές συζητήσεις και διαβουλεύσεις με διάφορους ενδιαφερόμενους φορείς, συμπεριλαμβανομένων των ρυθμιστικών αρχών[8].

Από τις 14 Ιουνίου έως τις 10 Ιουλίου 2010, η Επιτροπή οργάνωσε μια δημόσια διαβούλευση σχετικά με τις επιλογές πολιτικής για μια πιθανή νομοθετική πρωτοβουλία όσον αφορά τις ανοικτές πωλήσεις και τις συμβάσεις αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου. Η Επιτροπή έλαβε περίπου 120 εισηγήσεις που δημοσιεύτηκαν στον ιστότοπο της Επιτροπής[9].

Οι προτάσεις λαμβάνουν υπόψη το έργο των ESME και ΕΡΑΑΚΑ και τις απαντήσεις στα ερωτηματολόγια που εστάλησαν σε παράγοντες της αγοράς και ρυθμιστικές αρχές, καθώς και τις απαντήσεις στις σχετικές δημόσιες διαβουλεύσεις.

Σύμφωνα με την πολιτική «βελτίωση της νομοθεσίας», η Επιτροπή πραγματοποίησε μια αξιολόγηση επιπτώσεων εναλλακτικών πολιτικών. Οι επιλογές πολιτικής σχετίζονταν με το αντικείμενο των προτάσεων, τα προτεινόμενα καθεστώτα διαφάνειας, απαιτήσεις για τις ακάλυπτες ανοικτές πωλήσεις, εξαιρέσεις και εξαιρετικές εξουσίες για τον περιορισμό των ανοικτών πωλήσεων.

Κάθε επιλογή πολιτικής αξιολογήθηκε με βάση τα ακόλουθα κριτήρια: επιπτώσεις στους ενδιαφερόμενους φορείς, αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα.

3. ΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

3.1. Νομική βάση

Η πρόταση βασίζεται στο άρθρο 114 της ΣΛΕΕ.

3.2. Επικουρικότητα και αναλογικότητα

Οι στόχοι της πρότασης δεν μπορούν να πληρούνται επαρκώς από τα κράτη μέλη.

Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας (άρθρο 5.3 της ΣΛΕΕ), ανάληψη δράσης σε επίπεδο ΕΕ επιβάλλεται μόνο όταν τα κράτη μέλη δεν είναι σε θέση να επιτύχουν επαρκώς τους επιδιωκόμενους στόχους και, συνεπώς, λόγω της κλίμακας ή των επιπτώσεων της προτεινόμενης δράσης, οι στόχοι μπορούν να επιτευχθούν καλύτερα από την ΕΕ. Η προηγούμενη ανάλυση καταδεικνύει ότι παρόλο που όλα τα προβλήματα που περιγράφηκαν ανωτέρω έχουν σημαντικές επιπτώσεις για κάθε μεμονωμένο κράτος μέλος, οι συνολικές τους επιπτώσεις μπορούν να γίνουν πλήρως αντιληπτές μόνο σε διασυνοριακό πλαίσιο. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ανοικτές πωλήσεις χρηματοπιστωτικών μέσων μπορούν να πραγματοποιηθούν οπουδήποτε έχει εισαχθεί προς διαπραγμάτευση το συγκεκριμένο μέσο ή εξωχρηματιστηριακά και, συνεπώς, ακόμη και σε άλλες αγορές πλην της πρωτογενούς αγοράς του συγκεκριμένου εκδότη. Επιπλέον, πολλές αγορές είναι εκ φύσεως διασυνοριακές ή διεθνείς. Συνεπώς, υπάρχει πραγματικός κίνδυνος παράκαμψης ή μη αποτελεσματικότητας των εθνικών αντιδράσεων στις ανοικτές πωλήσεις και στις συμβάσεις αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου ελλείψει δράσης σε επίπεδο ΕΕ.

Οι αποκλίνουσες αντιδράσεις των κρατών μελών σε ζητήματα που αφορούν τις ανοικτές πωλήσεις οδηγούν στον κίνδυνο της καταχρηστικής επιλογής του ευνοϊκότερου καθεστώτος εποπτείας, καθώς οι επενδυτές θα μπορούσαν να επιδιώξουν να παρακάμψουν τους περιορισμούς σε μια δικαιοδοσία διεξάγοντας συναλλαγές σε μια άλλη. Αυτός ο ρυθμιστικός κατακερματισμός θα μπορούσε επίσης να οδηγήσει σε αυξημένο κόστος συμμόρφωσης για τους παράγοντες της αγοράς, ειδικά για όσους δραστηριοποιούνται σε πολλές αγορές, οι οποίοι θα πρέπει να δημιουργήσουν διαφορετικά συστήματα για τη συμμόρφωση με διαφορετικές απαιτήσεις σε διαφορετικά κράτη μέλη.

Επιπλέον, ορισμένες πτυχές αυτού του ζητήματος καλύπτονται ήδη εν μέρει από το κεκτημένο και συγκεκριμένα: την οδηγία 2003/6/ΕΚ για τις καταχρηστικές πρακτικές στην αγορά που απαγορεύει τις ανοικτές πωλήσεις που χρησιμοποιούνται για χειραγώγηση της αγοράς ή σε συνδυασμό με εμπιστευτικές πληροφορίες, την οδηγία 2004/109/ΕΚ για τη διαφάνεια[10] η οποία απαιτεί τη γνωστοποίηση σημαντικών θετικών θέσεων, την οδηγία 2004/39/ΕΚ για τις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων («MIFID»)[11] που επιβάλει απαιτήσεις υψηλού επιπέδου σχετικά με τα συστήματα διακανονισμού. Η παρούσα πρόταση για τις ανοικτές πωλήσεις και αυτά τα υπάρχοντα νομικά μέσα πρέπει να αλληλοσυμπληρώνονται. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί καλύτερα με κοινούς κανόνες της ΕΕ.

Κατά συνέπεια, θεωρείται ενδεδειγμένη η ανάληψη δράσης από την ΕΕ σε ό,τι αφορά τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας.

Κρίνεται σκόπιμο και απαραίτητο οι διατάξεις να αποκτήσουν τη νομική μορφή κανονισμού, καθώς ορισμένες διατάξεις επιβάλλουν άμεσες υποχρεώσεις σε ιδιωτικούς φορείς σχετικά με την κοινοποίηση και τη γνωστοποίηση καθαρών αρνητικών θέσεων για ορισμένα μέσα. Είναι επίσης απαραίτητος ένας κανονισμός ώστε να εκχωρηθούν εξουσίες στην ΕΑΚΑΑ για τον συντονισμό των μέτρων που λαμβάνουν οι αρμόδιες αρχές και για τη λήψη μέτρων από την ίδια σε εξαιρετικές περιπτώσεις όπου απειλείται σοβαρά η εύρυθμη λειτουργία και η ακεραιότητα των χρηματαγορών ή η σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Επίσης, η χρήση ενός κανονισμού θα περιορίσει τις πιθανότητες αποκλινόντων μέτρων που θεσπίζονται από αρμόδιες αρχές.

3.3. Λεπτομερής επεξήγηση της πρότασης

3.3.1. Μέσα που καλύπτονται από τις προτάσεις

Η πρόταση καλύπτει όλα τα χρηματοπιστωτικά μέσα, ωστόσο προβλέπει αναλογική αντίδραση στους κινδύνους που ενδέχεται να ενέχουν οι ανοικτές πωλήσεις διαφορετικών μέσων.

Για μέσα, όπως μετοχές και παράγωγα που σχετίζονται με μετοχές, κρατικά ομόλογα και παράγωγα που αφορούν κρατικά ομόλογα, καθώς και συμβάσεις αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου που αφορούν κρατικούς εκδότες, στα οποία η ανάληψη αρνητικών θέσεων έχει καταστεί συχνότερη και έχουν διαπιστωθεί σαφείς κίνδυνοι ή ανησυχίες, εφαρμόζονται οι απαιτήσεις διαφάνειας και οι απαιτήσεις που αφορούν τις ακάλυπτες ανοικτές πωλήσεις.

Σε εξαιρετικές περιπτώσεις όπου απειλείται σοβαρά η χρηματοπιστωτική σταθερότητα ή η εμπιστοσύνη της αγοράς, η πρόταση προβλέπει τη δυνατότητα επιβολής περαιτέρω μέτρων διαφάνειας σε προσωρινή βάση για άλλα χρηματοπιστωτικά μέσα.

3.3.2. Απαιτήσεις διαφάνειας για αρνητικές θέσεις σε ορισμένα μέσα – Άρθρα 5 έως 11

Η πρόταση προβλέπει την εφαρμογή απαιτήσεων διαφάνειας σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα με σημαντικές καθαρές αρνητικές θέσεις σχετικά με μετοχές της ΕΕ και κρατικούς χρεωστικούς τίτλους της ΕΕ, καθώς και σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα με σημαντικές θέσεις συμβάσεων αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου σχετικών με εκδότες κρατικών χρεωστικών τίτλων της ΕΕ.

Η πρόταση για τη διαφάνεια των μετοχών βασίζεται στο μοντέλο που προτείνεται από την ΕΡΑΑΚΑ.[12] Για εταιρείες με μετοχές εισηγμένες προς διαπραγμάτευση σε έναν τόπο διαπραγμάτευσης της Ένωσης, προβλέπεται ένα μοντέλο δύο επιπέδων για τη διαφάνεια σημαντικών καθαρών αρνητικών θέσεων σε μετοχές. Σε πρώτο επίπεδο, η κοινοποίηση μιας θέσης πρέπει να γίνεται ιδιωτικά προς τη ρυθμιστική αρχή, ενώ σε δεύτερο επίπεδο, οι θέσεις πρέπει να γνωστοποιούνται στην αγορά. Η κοινοποίηση προς τις ρυθμιστικές αρχές πρέπει να παρέχει στις αρχές τη δυνατότητα να παρακολουθούν και, αν κριθεί απαραίτητο, να διερευνούν ανοικτές πωλήσεις που ενδέχεται να δημιουργούν συστημικούς κινδύνους ή να είναι καταχρηστικές. Η δημοσίευση πληροφοριών στην αγορά πρέπει να παρέχει χρήσιμες πληροφορίες σε άλλους παράγοντες της αγοράς για σημαντικές μεμονωμένες θέσεις ανοικτών πωλήσεων.

Όσον αφορά τις σημαντικές καθαρές αρνητικές θέσεις σχετικά με εκδότες κρατικών χρεωστικών τίτλων στην ΕΕ, απαιτείται ιδιωτική γνωστοποίηση στις ρυθμιστικές αρχές. Η γνωστοποίηση των θέσεων αυτών στις ρυθμιστικές αρχές θα παρέχει σημαντικές πληροφορίες που θα βοηθήσουν τις ρυθμιστικές αρχές στην παρακολούθηση του αν οι εν λόγω θέσεις δημιουργούν συστημικούς κινδύνους ή χρησιμοποιούνται για καταχρηστικούς σκοπούς. Επίσης, το καθεστώς προβλέπει την κοινοποίηση σημαντικών θέσεων σε συμβάσεις αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου που αφορούν εκδότες κρατικών χρεωστικών τίτλων της ΕΕ.

Για να καταστεί δυνατή η συνεχής παρακολούθηση των θέσεων, τα καθεστώτα διαφάνειας απαιτούν την κοινοποίηση ή/και γνωστοποίηση σε περίπτωση που η μεταβολή μιας καθαρής αρνητικής θέσης οδηγεί σε αύξηση ή μείωση πάνω ή κάτω από συγκεκριμένα όρια.

Οι απαιτήσεις διαφάνειας ισχύουν όχι μόνο για αρνητικές θέσεις που δημιουργούνται από τη διαπραγμάτευση μετοχών ή κρατικών χρεωστικών τίτλων σε τόπους διαπραγμάτευσης, αλλά και για αρνητικές θέσεις που δημιουργούνται από τη διαπραγμάτευση εκτός των τόπων διαπραγμάτευσης (γνωστή ως εξωχρηματιστηριακή διαπραγμάτευση), καθώς και για οικονομικές καθαρές αρνητικές θέσεις που δημιουργούνται από τη χρήση παραγώγων, όπως συμβολαίων δικαιωμάτων προαίρεσης, συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης, συμβάσεων επί διαφορών και τοποθετήσεων βάσει προβλέψεων, που αφορούν μετοχές ή κρατικούς χρεωστικούς τίτλους.

Σκοπός των απαιτήσεων διαφάνειας είναι να διασφαλιστεί ότι οι πληροφορίες που παρέχονται στις ρυθμιστικές αρχές και στην αγορά είναι πλήρεις και ακριβείς. Για παράδειγμα, οι παρεχόμενες πληροφορίες πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τόσο τις αρνητικές θέσεις όσο και τις θετικές θέσεις, ώστε να παρέχονται χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με την καθαρή θέση ενός φυσικού ή νομικού προσώπου.

Καθώς τα καθεστώτα διαφάνειας περιλαμβάνουν λεπτομερή και τεχνικό υπολογισμό μεμονωμένων θέσεων, η πρόταση προβλέπει την έγκριση περαιτέρω τεχνικών λεπτομερειών από την Επιτροπή σε κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις .

Εκτός από το καθεστώς διαφάνειας για την κοινοποίηση και τη γνωστοποίηση καθαρών αρνητικών θέσεων για μετοχές, η πρόταση προβλέπει απαιτήσεις για τη σήμανση των εντολών ανοικτής πώλησης. Η απαίτηση για σήμανση ή επισήμανση των εντολών πώλησης που εκτελούνται σε τόπους διαπραγμάτευσης ως εντολών ανοικτής πώλησης στις οποίες ο πωλητής πραγματοποιεί ανοικτή πώληση μετοχών στη συγκεκριμένη αγορά θα παρέχει πρόσθετες πληροφορίες σχετικά με τον όγκο των ανοικτών πωλήσεων που εκτελούνται στον τόπο διαπραγμάτευσης. Ένας τόπος διαπραγμάτευσης πρέπει να δημοσιεύει ημερησίως πληροφορίες σχετικά με τον όγκο των ανοικτών πωλήσεων που πραγματοποιήθηκαν εκεί που λαμβάνονται από τη σήμανση των εντολών.

3.3.3. Ακάλυπτες ανοικτές πωλήσεις – Άρθρα 12 και 13

Οι ακάλυπτες ή «γυμνές» ανοικτές πωλήσεις μετοχών και κρατικών χρεωστικών τίτλων θεωρούνται ορισμένες φορές ότι αυξάνουν τον πιθανό κίνδυνο αποτυχίας διακανονισμού και μεταβλητότητας της αγοράς. Οι προτάσεις περιλαμβάνουν λεπτομερείς απαιτήσεις που έχουν ως στόχο την αντιμετώπιση αυτών των κινδύνων. Για τον σκοπό αυτό, τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα που πραγματοποιούν ανοικτές πωλήσεις των εν λόγω μέσων πρέπει κατά τη στιγμή της πώλησης να έχουν δανειστεί τα μέσα, να έχουν συνάψει συμφωνία για δανεισμό των μετοχών ή να έχουν προβεί σε ενέργειες που διασφαλίζουν το δανεισμό της κινητής αξίας, ώστε ο διακανονισμός να μπορεί να πραγματοποιηθεί όταν πρέπει. Οι απαιτήσεις επιτρέπουν νόμιμες ρυθμίσεις που χρησιμοποιούνται επί του παρόντος για την πραγματοποίηση καλυμμένων ανοικτών πωλήσεων και διασφαλίζουν τη διαθεσιμότητα των κινητών αξιών για διακανονισμό. Για παράδειγμα, ορισμένοι παράγοντες συνάπτουν συμφωνίες με έναν βασικό διαμεσολαβητή πριν από την πραγματοποίηση της πώλησης, ώστε να διασφαλιστεί η διαθεσιμότητα των κινητών αξιών για διακανονισμό, ενώ άλλοι έχουν προϋπάρχουσες συμφωνίες με συστήματα διακανονισμού κινητών αξιών που διασφαλίζουν τη διαθεσιμότητα των κινητών αξιών για διακανονισμό. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εγκρίνει περαιτέρω πρότυπα σχετικά με τις συμφωνίες δανεισμού και άλλες ρυθμίσεις βάσει των απαιτήσεων αυτών.

Επιπλέον, οι τόποι διαπραγμάτευσης πρέπει να διασφαλίζουν ότι έχουν θεσπιστεί κατάλληλες ρυθμίσεις για την αγορά μετοχών ή κρατικών χρεωστικών τίτλων σε περίπτωση αποτυχίας διακανονισμού μιας συναλλαγής. Σε περίπτωση μη διακανονισμού, πρέπει να επιβάλλονται ημερήσια πρόστιμα. Επιπλέον, οι τόποι διαπραγμάτευσης θα έχουν την εξουσία να απαγορεύουν σε ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο το οποίο δεν έχει επιτύχει διακανονισμό, να πραγματοποιεί περαιτέρω ανοικτές πωλήσεις.

Ωστόσο, το γενικό ζήτημα εναρμόνισης των περιόδων διακανονισμού και ρυθμίσεων είναι ξεχωριστό και ευρύτερο ζήτημα που θα εξεταστεί πληρέστερα στο πλαίσιο άλλων ειδικών πρωτοβουλιών (όπως της επικείμενης οδηγίας για την ασφάλεια δικαίου για την κατοχή τίτλων και τις συναλλαγές σε τίτλους, όπως εξαγγέλθηκε στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 2ας Ιουνίου 2010).

3.3.4. Εξαιρέσεις - Άρθρα 14 και 15

Για να αντικατοπτρίζεται η αρχή που ορίζει ότι όλα τα μέτρα πρέπει να είναι αναλογικά και να αντιμετωπίζουν τους κινδύνους των ανοικτών πωλήσεων χωρίς να θίγονται ακούσια νόμιμες δραστηριότητες που είναι επωφελείς για την αποτελεσματικότητα και την ποιότητα των ευρωπαϊκών αγορών, οι προτάσεις περιλαμβάνουν ορισμένες εξαιρέσεις.

Προβλέπεται εξαίρεση για μετοχές μιας εταιρείας όταν η πρωτογενής αγορά για τις μετοχές βρίσκεται εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέτρο αυτό λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι οι μετοχές εταιρειών υποβάλλονται ολοένα και περισσότερο προς διαπραγμάτευση σε πολλούς και διαφορετικούς τόπους διαπραγμάτευσης σε ολόκληρο τον κόσμο. Για παράδειγμα, πολλές μεγάλες υπερπόντιες εταιρείες έχουν μετοχές υπό διαπραγμάτευση όχι μόνο στην οικεία αγορά τους, αλλά και σε έναν τόπο διαπραγμάτευσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Δεν θεωρείται σκόπιμο ή εντός των ορίων της αναλογικότητας να εφαρμοστούν απαιτήσεις σχετικά με τις ανοικτές πωλήσεις, όταν ο κύριος όγκος των συναλλαγών διαπραγμάτευσης της μετοχής λαμβάνει χώρα εκτός της Ένωσης. Κάτι τέτοιο είναι ενδεχομένως δαπανηρό για τους παράγοντες της αγοράς και δημιουργεί άσκοπη περιπλοκότητα που ενδέχεται να αποθαρρύνει τους εκδότες από τη διάθεση των μετοχών τους προς διαπραγμάτευση σε τόπους διαπραγμάτευσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Επίσης, προβλέπονται εξαιρέσεις για δραστηριότητες ειδικής διαπραγμάτευσης. Οι δραστηριότητες ειδικής διαπραγμάτευσης διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στην παροχή ρευστότητας στις ευρωπαϊκές αγορές και οι ειδικοί διαπραγματευτές πρέπει να κατέχουν αρνητικές θέσεις για την επιτέλεση αυτού του ρόλου. Η επιβολή απαιτήσεων στις δραστηριότητες αυτές θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά τη δυνατότητα παροχής ρευστότητας και να έχει σημαντικές δυσμενείς επιπτώσεις στην αποτελεσματικότητα των ευρωπαϊκών αγορών. Επιπλέον, οι ειδικοί διαπραγματευτές συνήθως δεν κατέχουν σημαντικές αρνητικές θέσεις, παρά μόνο για πολύ σύντομες περιόδους. Η εξαίρεση αυτή έχει ως στόχο την κάλυψη των διαφορετικών τύπων δραστηριοτήτων ειδικής διαπραγμάτευσης. Ωστόσο, οι συναλλαγές για ίδιο λογαριασμό δεν εξαιρούνται και, συνεπώς, καλύπτονται πλήρως από την πρόταση. Οι αρμόδιες αρχές απαιτείται να ενημερώνονται από τα πρόσωπα τα οποία επιθυμούν να κάνουν χρήση αυτής της εξαίρεσης και μπορούν να απαγορεύσουν σε ένα πρόσωπο να κάνει χρήση της εξαίρεσης αν το εν λόγω πρόσωπο δεν πληροί τα σχετικά κριτήρια της εξαίρεσης. Οι αρμόδιες αρχές μπορούν επίσης να ζητήσουν περαιτέρω πληροφορίες από το πρόσωπο που κάνει χρήση της εξαίρεσης.

Επίσης, προβλέπονται εξαιρέσεις για δραστηριότητες της πρωτογενούς αγοράς που εκτελούνται από διαπραγματευτές με σκοπό την παροχή βοήθειας σε εκδότες κρατικών χρεωστικών τίτλων ή για τους σκοπούς των μηχανισμών σταθεροποίησης στο πλαίσιο της οδηγίας για τις καταχρηστικές πρακτικές στην αγορά. Πρόκειται για νόμιμες πράξεις που είναι σημαντικές για τη σωστή λειτουργία των πρωτογενών αγορών.

4.3.5. Εξουσίες παρέμβασης - 'Άρθρα 16 έως 25

Οι προτάσεις αναγνωρίζουν ότι σε εξαιρετικές καταστάσεις οι αρμόδιες αρχές ενδέχεται να χρειαστεί να απαγορεύσουν ή να περιορίσουν δραστηριότητες ανοικτών πωλήσεων που σε άλλες περιπτώσεις θα θεωρούνταν νόμιμες ή ελάχιστα επικίνδυνες. Η πρόταση προβλέπει ότι σε περίπτωση ανεπιθύμητων εξελίξεων που συνιστούν σοβαρή απειλή για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα ή την εμπιστοσύνη των αγορών σε ένα κράτος μέλος ή στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να έχουν προσωρινές εξουσίες, ώστε να απαιτούν μεγαλύτερη διαφάνεια ή να επιβάλλουν περιορισμούς στις συναλλαγές ανοικτών πωλήσεων και συμβάσεων αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου ή να εμποδίσουν την συμμετοχή φυσικών ή νομικών προσώπων σε συναλλαγές παραγώγων. Οι εξουσίες αυτές επεκτείνονται σε ένα ευρύ φάσμα μέσων. Οι προτάσεις επιχειρούν να εναρμονίσουν τις εξουσίες, τις προϋποθέσεις και τις διαδικασίες για τη χρήση των εξουσιών στο μέγιστο δυνατό βαθμό.

Όταν μια ανεπιθύμητη εξέλιξη ή συμβάν δημιουργεί μια απειλή για την χρηματοπιστωτική σταθερότητα ή την εμπιστοσύνη της αγοράς η οποία υπερβαίνει τα σύνορα ενός κράτους μέλους ή έχει άλλες διασυνοριακές επιπτώσεις, είναι σημαντικό να υπάρχει στενή διαβούλευση και συνεργασία μεταξύ αρμόδιων αρχών. Η πρόταση περιλαμβάνει διάφορες διαδικαστικές απαιτήσεις προκειμένου να διασφαλίζεται ότι άλλες αρμόδιες αρχές θα ενημερώνονται στην περίπτωση όπου μια αρμόδια αρχή προτίθεται να λάβει έκτακτα μέτρα σχετικά με τις ανοικτές πωλήσεις. Η Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ΕΑΚΑΑ) αποκτά βασικό συντονιστικό ρόλο σε καταστάσεις αυτού του είδους, ώστε να διασφαλίζεται η συνέπεια μεταξύ αρμόδιων αρχών. Εκτός από τα συντονιστικά μέτρα που λαμβάνονται από τις αρμόδιες αρχές, η ΕΑΚΑΑ θα διασφαλίζει ότι παρόμοια μέτρα λαμβάνονται μόνο όταν κρίνεται απαραίτητο και εντός των ορίων της αναλογικότητας. Η ΕΑΚΑΑ πρέπει να γνωμοδοτήσει σχετικά με την προτεινόμενη δράση.

Τα μέτρα αυτά πρέπει να παρέχουν τη δυνατότητα ταχείας αντίδρασης από τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές σε εξαιρετικές καταστάσεις, διασφαλίζοντας παράλληλα τη συνοχή. Η ΕΑΚΑΑ διασφαλίζει ότι καταστάσεις με διασυνοριακές επιπτώσεις θα τυγχάνουν – στο μέτρο του δυνατού - ίδιου χειρισμού, μειώνοντας συνεπώς τις πιθανότητες καταχρηστικής επιλογής του ευνοϊκότερου καθεστώτος εποπτείας και αστάθειας στις αγορές.

Οι έκτακτες εξουσίες των αρμόδιων αρχών για τον περιορισμό των ανοικτών πωλήσεων, των συμβάσεων αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου και άλλων συναλλαγών προβλέπουν προσωρινά μέτρα (συνήθως για περίοδο έως τριών μηνών) στον βαθμό που είναι απαραίτητα για την αντιμετώπιση της έκτακτης κατάστασης. Παρόμοιο μέτρο μπορεί να επεκτείνεται για περαιτέρω περίοδο τριών μηνών κάθε φορά, εφόσον ικανοποιούνται οι προϋποθέσεις για τη χρήση της εξουσίας και οι διαδικαστικές απαιτήσεις. Η ΕΑΚΑΑ πρέπει να εκδώσει μια γνωμοδότηση και να διασφαλίσει ότι η επέκταση είναι δικαιολογημένη.

Για να διασφαλιστεί μια συνεπής προσέγγιση στη χρήση των εξουσιών παρέμβασης, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να επεξεργαστεί περαιτέρω, μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, κριτήρια και παράγοντες που πρέπει να ληφθούν υπόψη από τις αρμόδιες αρχές και την ΕΑΚΑΑ για να καθοριστεί αν ανεπιθύμητα γεγονότα ή εξελίξεις αποτελούν σοβαρή απειλή για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα ή την εμπιστοσύνη της αγοράς.

Σε περίπτωση σημαντικής πτώσης της τιμής ενός χρηματοπιστωτικού μέσου, οι αρμόδιες αρχές εξουσιοδοτούνται να επιβάλλουν μια εξαιρετικά σύντομη απαγόρευση στις ανοικτές πωλήσεις του μέσου ή διαφορετικά περιορίζουν τις συναλλαγές για να αποτρέψουν μια άτακτη υποχώρηση της τιμής. Αυτή η εξουσία «αυτόματου διακόπτη» πρέπει να παρέχει στις αρμόδιες αρχές τη δυνατότητα παρέμβασης, αν κριθεί σκόπιμο, για ένα πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, ώστε να διασφαλίζεται ότι οι ανοικτές πωλήσεις δεν συμβάλλουν στην απότομη πτώση της τιμής του συγκεκριμένου μέσου. Αυτή η εξουσία θα μπορούσε να ενεργοποιηθεί από αντικειμενικά κριτήρια και δεν θα απαιτούσε αξιολόγηση όσον αφορά το αν τίθεται σοβαρή απειλή για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα ή την εμπιστοσύνη της αγοράς.

Τέλος, παρόλο που η πρόταση υποθέτει ότι οι αρμόδιες αρχές είναι συχνά οι πλέον κατάλληλες για την αρχική αντιμετώπιση εξαιρετικών καταστάσεων κατά τις οποίες υπάρχει απειλή για την χρηματοπιστωτική σταθερότητα ή την εμπιστοσύνη της αγοράς και παρέχει στην ΕΑΚΑΑ σημαντικό συντονιστικό ρόλο στις περιπτώσεις αυτές, εκχωρεί επίσης στην ΕΑΚΑΑ εξουσίες για τη λήψη προσωρινών μέτρων σε παρόμοια κατάσταση. Η ΕΑΚΑΑ εξουσιοδοτείται να λαμβάνει μέτρα όταν η κατάσταση έχει διασυνοριακές επιπτώσεις και όταν οι αρμόδιες αρχές δεν την έχουν ήδη αντιμετωπίσει επαρκώς την απειλή. Η ΕΑΚΑΑ μπορεί να λάβει τα ίδια μέτρα με τις αρμόδιες αρχές. Στις περιπτώσεις αυτές, η ΕΑΚΑΑ πρέπει να ενημερώνει τις αρμόδιες αρχές και τους παράγοντες της αγοράς. Κάθε μέτρο που λαμβάνεται από την ΕΑΚΑΑ σε παρόμοιες καταστάσεις, θα προέχει έναντι των μέτρων των αρμόδιων αρχών σε περίπτωση ανακολουθίας.

Οι εξουσίες που προβλέπονται καθορίζουν τις εξουσίες της ΕΑΚΑΑ στην περίπτωση ανοικτών πωλήσεων και δεν θίγουν τις γενικές εξουσίες της ΕΑΚΑΑ όπως ορίζονται στον κανονισμό [ΕΑΚΑΑ …/2010].

3.3.6. Εξουσίες και κυρώσεις – Άρθρα 26 έως 35

Η πρόταση παρέχει στις αρμόδιες αρχές όλες τις απαιτούμενες εξουσίες για την επιβολή των κανόνων. Για παράδειγμα, οι εξουσίες καλύπτουν την πρόσβαση σε έγγραφα, το δικαίωμα συγκέντρωσης πληροφοριών από φυσικά ή νομικά πρόσωπα και την ανάληψη δράσεων επιβολής.

Σε μεμονωμένες περιπτώσεις, οι αρμόδιες αρχές εξουσιοδοτούνται να ζητούν περαιτέρω πληροφορίες από φυσικά ή νομικά πρόσωπα σχετικά με τον σκοπό για τον οποίο πραγματοποιείται μια συναλλαγή συμβάσεων αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου, καθώς και πληροφορίες για την επιβεβαίωση του σκοπού αυτού.

Επίσης, η ΕΑΚΑΑ εξουσιοδοτείται να διεξάγει έρευνες σχετικά με συγκεκριμένα ζητήματα ή πρακτικές που αφορούν τις ανοικτές πωλήσεις και να δημοσιεύει μια έκθεση με τα ευρήματά της.

Καθώς ορισμένα μέτρα ενδέχεται να περιλαμβάνουν την παρακολούθηση ή την επιβολή κανόνων σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα εκτός της Ένωσης, οι ρυθμιστικές αρχές της ΕΕ πρέπει να ενθαρρύνονται, ώστε να συνάπτουν συμφωνίες συνεργασίας με ρυθμιστικές αρχές σε τρίτες χώρες όπου υποβάλλονται σε διαπραγμάτευση μετοχές της ΕΕ ή κρατικά ομόλογα και συναφή παράγωγα. Με τον τρόπο αυτό, θα διευκολυνθεί η ανταλλαγή πληροφοριών και η επιβολή της τήρησης υποχρεώσεων, καθώς και η λήψη παρόμοιων μέτρων από ρυθμιστικές αρχές τρίτων χωρών σε εξαιρετικές καταστάσεις όπου τίθεται σοβαρή απειλή για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα ή την εμπιστοσύνη της αγοράς στην Ένωση. Η ΕΑΚΑΑ πρέπει να έχει συντονιστικό ρόλο στην ανάπτυξη συμφωνιών συνεργασίας και στην ανταλλαγή των πληροφοριών που λαμβάνονται από ρυθμιστικές αρχές τρίτων χωρών.

Η πρόταση ζητά από τα κράτη μέλη να θεσπίσουν κανόνες για διοικητικά μέτρα, κυρώσεις και χρηματικές ποινές που απαιτούνται για την εφαρμογή και την επιβολή της πρότασης.

4. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

Η πρόταση δεν έχει επιπτώσεις στον προϋπολογισμό της Ένωσης.

2010/0251 (COD)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τις ανοικτές πωλήσεις και ορισμένες πτυχές των συμβάσεων αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη: τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδίως το άρθρο 114,

την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής[13],

Κατόπιν διαβιβάσεως του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,

Έχοντας υπόψη:

τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής[14],

τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας,

Ενεργώντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Κατά την κορύφωση της χρηματοπιστωτικής κρίσης τον Σεπτέμβριο του 2008, οι αρμόδιες αρχές σε αρκετά κράτη μέλη και στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής έλαβαν έκτακτα μέτρα για τον περιορισμό ή την απαγόρευση των ανοικτών πωλήσεων για ορισμένα ή όλα τα χρεόγραφα. Ενήργησαν λόγω της ανησυχίας ότι σε μια περίοδο σημαντικής χρηματοπιστωτικής αστάθειας, οι ανοικτές πωλήσεις θα μπορούσαν να επιδεινώσουν την καθοδική πορεία των τιμών των μετοχών, ιδίως στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, με τρόπο ο οποίος θα μπορούσε τελικά να απειλήσει τη βιωσιμότητά τους και να δημιουργήσει συστημικούς κινδύνους. Τα μέτρα που έλαβαν τα κράτη μέλη ήταν διαφορετικά, καθώς στην Ένωση υπάρχει έλλειψη συγκεκριμένου νομοθετικού πλαισίου για την αντιμετώπιση ζητημάτων που σχετίζονται με τις ανοικτές πωλήσεις.

(2) Για τη διασφάλιση της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς και τη βελτίωση των συνθηκών αυτής της λειτουργίας, κυρίως των χρηματοπιστωτικών αγορών, και για την εξασφάλιση ενός υψηλού επιπέδου προστασίας των καταναλωτών και των επενδυτών, είναι επομένως σκόπιμο να θεσπιστεί ένα κοινό πλαίσιο όσον αφορά τις απαιτήσεις και τις εξουσίες που σχετίζονται με τις ανοικτές πωλήσεις και τις συμβάσεις αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου και να εξασφαλιστεί καλύτερος συντονισμός και συνοχή μεταξύ των κρατών μελών εκεί όπου πρέπει να ληφθούν μέτρα σε μια εξαιρετική κατάσταση. Είναι απαραίτητη η εναρμόνιση του πλαισίου για τις ανοικτές πωλήσεις και ορισμένες πτυχές των συμβάσεων αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου, για να αποτραπεί η δημιουργία εμποδίων στην εσωτερική αγορά, καθώς είναι πιθανό τα κράτη μέλη να συνεχίσουν να λαμβάνουν διαφορετικά μέτρα.

(3) Είναι σκόπιμο και αναγκαίο οι διατάξεις να λάβουν τη μορφή κανονισμού, καθώς μερικές διατάξεις επιβάλλουν άμεσες υποχρεώσεις στους ιδιωτικούς φορείς να κοινοποιούν και να δημοσιοποιούν τις καθαρές αρνητικές τους θέσεις που σχετίζονται με ορισμένα μέσα και όσον αφορά τις ανοικτές πωλήσεις. Ένας κανονισμός είναι επίσης απαραίτητος για την εκχώρηση εξουσιών στην Ευρωπαϊκή Αρχή κινητών αξιών και αγορών (ΕΑΚΑΑ) η οποία συστάθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. […/…] του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου [15] για τον συντονισμό των μέτρων που λαμβάνονται από τις αρμόδιες αρχές ή για τη λήψη μέτρων από την ίδια.

(4) Για να τεθεί ένα τέλος στην παρούσα κατακερματισμένη κατάσταση στην οποία τα κράτη μέλη λαμβάνουν διαφορετικά μέτρα και για να περιοριστεί η πιθανότητα λήψης διαφορετικών μέτρων από τις αρμόδιες αρχές, είναι σημαντικό να αντιμετωπιστούν οι ενδεχόμενοι κίνδυνοι που προκύπτουν από τις ανοικτές πωλήσεις και τις συμβάσεις αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου, με εναρμονισμένο τρόπο. Οι απαιτήσεις που πρόκειται να επιβληθούν πρέπει να αντιμετωπίζουν τους κινδύνους που έχουν προσδιοριστεί χωρίς να εξαλείφονται αδικαιολόγητα τα οφέλη που παρέχουν οι ανοικτές πωλήσεις στην ποιότητα και την αποτελεσματικότητα των αγορών.

(5) Το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού θα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο ευρύ ώστε να προβλέπει ένα πλαίσιο πρόληψης το οποίο πρόκειται να χρησιμοποιείται σε εξαιρετικές συνθήκες. Το πλαίσιο πρέπει να καλύπτει όλα τα χρηματοπιστωτικά μέσα και να προβλέπει αναλογική αντίδραση στους κινδύνους που ενδέχεται να ενέχουν οι ανοικτές πωλήσεις διαφορετικών μέσων. Επομένως, μόνο στην περίπτωση εξαιρετικών καταστάσεων θα πρέπει να δικαιούνται να λαμβάνουν μέτρα οι αρμόδιες αρχές και η ΕΑΚΑΑ, όσον αφορά όλους τους τύπους δημοσιονομικών μέσων, υπερβαίνοντας τα μόνιμα μέτρα τα οποία εφαρμόζονται μόνο για συγκεκριμένους τύπους μέσων όπου υπάρχει σαφής προσδιορισμός κινδύνων οι οποίοι πρέπει να αντιμετωπίσουν με παρόμοια μέτρα.

(6) Η ενισχυμένη διαφάνεια σχετικά με σημαντικές καθαρές αρνητικές θέσεις σε συγκεκριμένα χρηματοπιστωτικά μέσα είναι πιθανό να είναι επωφελής τόσο για τη ρυθμιστική αρχή όσο και για τους παράγοντες της αγοράς. Για μετοχές που έχουν εισαχθεί προς διαπραγμάτευση σε έναν τόπο διαπραγμάτευσης στην Ένωση, κρίνεται σκόπιμο να εφαρμοστεί ένα μοντέλο δύο επιπέδων που προβλέπει μεγαλύτερη διαφάνεια για σημαντικές αρνητικές καθαρές θέσεις σε μετοχές. Σε πρώτο επίπεδο, η κοινοποίηση μιας θέσης πρέπει να γίνεται ιδιωτικά στις οικείες ρυθμιστικές αρχές για να τις βοηθήσει να παρακολουθούν και, όπου κρίνεται απαραίτητο, να διερευνούν ανοικτές πωλήσεις οι οποίες θα μπορούσαν να προκαλέσουν συστημικούς κινδύνους ή να είναι καταχρηστικές· σε δεύτερο επίπεδο, οι θέσεις πρέπει να κοινοποιούνται στην αγορά προκειμένου να παρέχουν χρήσιμες πληροφορίες σε άλλους παράγοντες της αγοράς σχετικά με σημαντικές ατομικές ανοικτές πωλήσεις σε μετοχές.

(7) Η γνωστοποίηση στις ρυθμιστικές αρχές σημαντικών καθαρών αρνητικών θέσεων σχετικά με κρατικούς χρεωστικούς τίτλους θα παρέχει σημαντικές πληροφορίες που θα βοηθήσουν τις ρυθμιστικές αρχές στην παρακολούθηση του κατά πόσο οι εν λόγω θέσεις δημιουργούν πράγματι συστημικούς κινδύνους ή χρησιμοποιούνται για καταχρηστικούς σκοπούς. Πρέπει επομένως να προβλέπεται κοινοποίηση προς τις ρυθμιστικές αρχές για τις καθαρές αρνητικές θέσεις που σχετίζονται με κρατικούς χρεωστικούς τίτλους στην Ένωση. Η εν λόγω απαίτηση πρέπει να περιλαμβάνει μόνο ιδιωτικές γνωστοποιήσεις προς τις ρυθμιστικές αρχές, καθώς η δημοσίευση πληροφοριών στην αγορά για τα μέσα αυτά θα μπορούσε να έχει επιζήμιες επιπτώσεις στις αγορές κρατικών χρεωστικών τίτλων στις οποίες η ρευστότητα έχει ήδη μειωθεί. Κάθε απαίτηση πρέπει να περιλαμβάνει κοινοποιήσεις σημαντικών εκθέσεων σε κρατικούς εκδότες μέσω της χρήσης συμβολαίων αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου.

(8) Οι απαιτήσεις κοινοποίησης για κρατικούς χρεωστικούς τίτλους πρέπει να ισχύουν για τους χρεωστικούς τίτλους που εκδίδονται από την Ένωση και τα κράτη μέλη συμπεριλαμβανομένων υπουργείων, υπηρεσιών, κεντρικών τραπεζών, οργανισμών ή φορέων που εκδίδουν χρεωστικούς τίτλους εκ μέρους ενός κράτους μέλους, εξαιρουμένων ωστόσο περιφερειακών φορέων ή οιονεί δημόσιων φορέων που εκδίδουν χρεωστικούς τίτλους.

(9) Για να διασφαλιστεί μια ολοκληρωμένη και αποτελεσματική απαίτηση διαφάνειας, είναι σημαντικό να συμπεριληφθούν όχι μόνο οι αρνητικές θέσεις που δημιουργούνται από τη διαπραγμάτευση μετοχών ή κρατικών χρεωστικών τίτλων σε τόπους διαπραγμάτευσης, αλλά και οι αρνητικές θέσεις που δημιουργούνται από τη διαπραγμάτευση εκτός των τόπων διαπραγμάτευσης και οι οικονομικές καθαρές ανοικτές θέσεις που δημιουργούνται από τη χρήση παραγώγων.

(10) Για να είναι χρήσιμο για τις ρυθμιστικές αρχές και την αγορά, το καθεστώς διαφάνειας πρέπει να παρέχει πλήρεις και ακριβείς πληροφορίες σχετικά με τις θέσεις ενός φυσικού ή νομικού προσώπου. Συγκεκριμένα, οι πληροφορίες που παρέχονται στη ρυθμιστική αρχή ή στην αγορά πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τόσο τις αρνητικές θέσεις όσο και τις θετικές θέσεις προκειμένου να παρέχονται χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με την καθαρή αρνητική θέση του φυσικού ή νομικού προσώπου σε μετοχές, κρατικούς χρεωστικούς τίτλους και συμβάσεις αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου.

(11) Ο υπολογισμός της αρνητικής θέσης ή της θετικής θέσης πρέπει να λαμβάνει υπόψη κάθε μορφή οικονομικού κέρδους που έχει ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο σε σχέση με το εκδοθέν μετοχικό κεφάλαιο μιας εταιρείας ή τον εκδοθέντα κρατικό χρεωστικό τίτλο του κράτους μέλους ή της Ένωσης. Συγκεκριμένα, θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα κέρδη που έχουν αποκτηθεί άμεσα ή έμμεσα μέσω της χρήσης παραγώγων, όπως συμβολαίων δικαιωμάτων προαίρεσης, συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης, συμβάσεων επί διαφορών και τοποθετήσεων βάσει προβλέψεων σχετικά με μετοχές ή κρατικούς χρεωστικούς τίτλους. Στην περίπτωση θέσεων που αφορούν κρατικούς χρεωστικούς τίτλους, πρέπει επίσης να λαμβάνει υπόψη τις συμβάσεις αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου σχετικά με εκδότες κρατικών χρεωστικών τίτλων.

(12) Επιπρόσθετα του καθεστώτος διαφάνειας για τη γνωστοποίηση των καθαρών αρνητικών θέσεων σε μετοχές, θα πρέπει να θεσπιστεί μια απαίτηση για τη σήμανση των εντολών πώλησης που εκτελούνται στους τόπους διαπραγμάτευσης ως εντολές ανοικτής πώλησης για να παρέχει συμπληρωματικές πληροφορίες σχετικά με τον όγκο των ανοικτών πωλήσεων που πραγματοποιούνται στους τόπους διαπραγμάτευσης. Οι πληροφορίες σχετικά με τις εντολές ανοικτής πώλησης πρέπει να ταξινομούνται από τον τόπο διαπραγμάτευσης και να δημοσιεύονται σε συνοπτική μορφή τουλάχιστον καθημερινά προκειμένου επίσης να βοηθήσουν τις αρμόδιες αρχές και τους παράγοντες της αγοράς να παρακολουθήσουν τα επίπεδα των ανοικτών πωλήσεων.

(13) Η αγορά συμβάσεων αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου χωρίς θετικές θέσεις σε υποκείμενους κρατικούς χρεωστικούς τίτλους μπορεί να είναι, από οικονομικής άποψης, ισοδύναμη με την ανάληψη μιας αρνητικής θέσης στον υποκείμενο χρεωστικό τίτλο. Συνεπώς, ο υπολογισμός μιας καθαρής αρνητικής θέσης σε σχέση με έναν κρατικό χρεωστικό τίτλο πρέπει να περιλαμβάνει τις συμβάσεις αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου σχετικά με μια υποχρέωση ενός εκδότη κρατικών χρεωστικών τίτλων. Η θέση συμβάσεων αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου πρέπει να λαμβάνεται υπόψη με σκοπό να καθοριστεί αν ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο κατέχει σημαντική καθαρή αρνητική θέση σχετικά με τον κρατικό χρεωστικό τίτλο, η οποία πρέπει να κοινοποιηθεί σε μια αρμόδια αρχή ή μια σημαντική ακάλυπτη θέση σε μια σύμβαση αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου σχετικά με έναν εκδότη κρατικών χρεωστικών τίτλων, η οποία πρέπει να κοινοποιηθεί στην αρχή.

(14) Για να καταστεί δυνατή η συνεχής παρακολούθηση των θέσεων, οι υποχρεώσεις διαφάνειας πρέπει επίσης να συμπεριλαμβάνουν την κοινοποίηση ή γνωστοποίηση σε περίπτωση που η μεταβολή μιας καθαρής αρνητικής θέσης οδηγεί σε αύξηση ή μείωση πάνω ή κάτω από συγκεκριμένα όρια.

(15) Για να διασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα, οι υποχρεώσεις διαφάνειας πρέπει να ισχύουν ανεξάρτητα από τον τόπο εγκατάστασης του φυσικού ή νομικού προσώπου, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων στις οποίες το φυσικό ή νομικό πρόσωπο βρίσκεται εκτός της Ένωσης, αλλά κατέχει σημαντική καθαρή αρνητική θέση σε μια εταιρεία με μετοχές που έχουν εισαχθεί προς διαπραγμάτευση σε μια αγορά διαπραγμάτευσης της Ένωσης ή καθαρή αρνητική θέση σε κρατικό χρεωστικό τίτλο που έχει εκδοθεί από ένα κράτος μέλος ή την Ένωση.

(16) Οι ακάλυπτες ανοικτές πωλήσεις μετοχών και κρατικών χρεωστικών τίτλων θεωρούνται ορισμένες φορές ότι αυξάνουν τον πιθανό κίνδυνο αποτυχίας διακανονισμού και μεταβλητότητας. Για να μειωθούν οι κίνδυνοι αυτοί, κρίνεται σκόπιμο να τεθούν αναλογικοί περιορισμοί στις ακάλυπτες ανοικτές πωλήσεις. Οι λεπτομερείς περιορισμοί πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τα διαφορετικά συστήματα που χρησιμοποιούνται επί του παρόντος για τις καλυμμένες ανοικτές πωλήσεις. Επίσης, είναι σκόπιμο να συμπεριληφθούν απαιτήσεις για τους τόπους διαπραγμάτευσης που αφορούν τις διαδικασίες αγοράς και τα πρόστιμα σε περίπτωση αποτυχίας διακανονισμού των συναλλαγών στα συγκεκριμένα μέσα. Οι διαδικασίες αγοράς και οι απαιτήσεις καθυστερημένου διακανονισμού θα πρέπει να θέτουν βασικά πρότυπα που αφορούν τη μέθοδο διακανονισμού.

(17) Τα μέτρα που σχετίζονται με τους κρατικούς χρεωστικούς τίτλους και τις κρατικές συμβάσεις αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου τα οποία συμπεριλάμβαναν αυξημένη διαφάνεια και περιορισμούς όσον αφορά τις ανοικτές πωλήσεις πρέπει να επιβάλουν ανάλογες απαιτήσεις και ταυτόχρονα να αποφύγουν τις δυσμενείς επιπτώσεις όσον αφορά τη ρευστότητα των αγορών των κρατικών ομολόγων και των αγορών συμφωνιών επαναγοράς κρατικών ομολόγων (repos).

(18) Ολοένα και περισσότερες μετοχές εισάγονται προς διαπραγμάτευση σε διαφορετικούς τόπους διαπραγμάτευσης τόσο εντός της Ένωσης όσο και εκτός της Ένωσης. Πολλές μεγάλες εταιρείες με έδρα εκτός της Ένωσης έχουν επίσης μετοχές εισηγμένες προς διαπραγμάτευση σε έναν τόπο διαπραγμάτευσης εντός της Ένωσης. Για λόγους αποτελεσματικότητας, κρίνεται σκόπιμο να εξαιρεθούν κινητές αξίες από ορισμένες απαιτήσεις ειδοποίησης και κοινοποίησης, όταν ο βασικός τόπος διαπραγμάτευσης του μέσου αυτού είναι εκτός της Ένωσης.

(19) Οι δραστηριότητες ειδικής διαπραγμάτευσης διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στην παροχή ρευστότητας στις αγορές εντός της Ένωσης και οι ειδικοί διαπραγματευτές πρέπει να κατέχουν αρνητικές θέσεις για την επιτέλεση αυτού του ρόλου. Η επιβολή απαιτήσεων στις δραστηριότητες αυτές θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά τη δυνατότητα παροχής ρευστότητας και να έχει σημαντικές δυσμενείς επιπτώσεις στην αποτελεσματικότητα των αγορών της Ένωσης. Επιπλέον, οι ειδικοί διαπραγματευτές δεν αναμένεται να κατέχουν σημαντικές αρνητικές θέσεις, παρά μόνο για πολύ σύντομες περιόδους. Συνεπώς, κρίνεται σκόπιμο να εξαιρεθούν φυσικά ή νομικά πρόσωπα που συμμετέχουν στις δραστηριότητες αυτές από απαιτήσεις που μπορεί να περιορίσουν τη δυνατότητά τους να ασκήσουν αυτόν τον ρόλο και, συνεπώς, επηρεάζουν δυσμενώς τις αγορές της Ένωσης. Για τον προσδιορισμό ισοδύναμων οντοτήτων τρίτων χωρών, απαιτείται μια διαδικασία για την αξιολόγηση της ισοδυναμίας των αγορών τρίτων χωρών. Η εξαίρεση πρέπει να ισχύει για διαφορετικούς τύπους δραστηριοτήτων ειδικής διαπραγμάτευσης, χωρίς ωστόσο να εξαιρούνται οι συναλλαγές για ίδιο λογαριασμό. Επίσης, κρίνεται σκόπιμο να εξαιρεθούν ορισμένες δραστηριότητες της πρωτογενούς αγοράς, όπως εκείνες που αφορούν τους κρατικούς χρεωστικούς τίτλους και τους μηχανισμούς σταθεροποίησης, καθώς πρόκειται για σημαντικές δραστηριότητες που συμβάλλουν στην αποτελεσματική λειτουργία των αγορών. Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να ενημερώνονται για τη χρήση εξαιρέσεων και πρέπει να έχουν την εξουσία να απαγορεύσουν σε ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο να κάνει χρήση μιας εξαίρεσης αν δεν πληροί τα σχετικά κριτήρια εξαίρεσης. Οι αρμόδιες αρχές πρέπει επίσης να είναι σε θέση να απαιτήσουν πληροφορίες από το φυσικό ή νομικό πρόσωπο, προκειμένου να παρακολουθούν τη χρήση της εξαίρεσης.

(20) Σε περίπτωση ανεπιθύμητων εξελίξεων που συνιστούν σοβαρή απειλή για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα ή την εμπιστοσύνη των αγορών σε ένα κράτος μέλος ή στην Ένωση, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να έχουν εξουσίες παρέμβασης, ώστε να απαιτούν μεγαλύτερη διαφάνεια ή να επιβάλλουν προσωρινούς περιορισμούς στις συναλλαγές ανοικτών πωλήσεων, συμβάσεων αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου ή άλλων συναλλαγών για την αποτροπή μιας άτακτης υποχώρησης της τιμής του χρηματοπιστωτικού μέσου. Μπορεί να απαιτείται η λήψη παρόμοιων μέτρων λόγω διαφόρων ανεπιθύμητων συμβάντων, συμπεριλαμβανομένων όχι μόνο χρηματοπιστωτικών ή οικονομικών συμβάντων, αλλά και φυσικών καταστροφών, για παράδειγμα, ή τρομοκρατικών ενεργειών. Επιπλέον, ορισμένα ανεπιθύμητα συμβάντα ή εξελίξεις που απαιτούν τη λήψη μέτρων μπορεί να προκύψουν απλώς σε ένα μόνο κράτος μέλος και να μην έχουν διασυνοριακές επιπτώσεις. Οι εξουσίες πρέπει να είναι αρκετά ευέλικτες, ώστε να είναι δυνατή η αντιμετώπιση μεγάλου εύρους διαφορετικών εξαιρετικών καταστάσεων.

(21) Παρόλο που οι αρμόδιες αρχές θα είναι συχνά οι πλέον κατάλληλες για την παρακολούθηση και την αρχική αντίδραση σε ένα ανεπιθύμητο συμβάν ή εξέλιξη καθορίζοντας εάν έχει προκύψει σοβαρή απειλή για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα ή την εμπιστοσύνη της αγοράς και αν απαιτείται η λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση της κατάστασης αυτής, οι εξουσίες και οι συνθήκες και διαδικασίες για τη χρήση τους πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο εναρμονισμένες.

(22) Στην περίπτωση σημαντικής πτώσης της τιμής ενός χρηματοπιστωτικού μέσου σε έναν τόπο διαπραγμάτευσης, η αρμόδια αρχή πρέπει να έχει επίσης τη δυνατότητα να απαγορεύσει προσωρινά τις ανοικτές πωλήσεις του χρηματοπιστωτικού μέσου σε αυτόν τον τόπο διαπραγμάτευσης προκειμένου να καταφέρει να παρέμβει άμεσα όπου κρίνεται σκόπιμο και για ένα χρονικό διάστημα 24 ωρών να αποτρέψει την άτακτη υποχώρηση της τιμής του εν λόγω μέσου.

(23) Όταν ένα ανεπιθύμητο συμβάν ή εξέλιξη υπερβαίνει τα σύνορα ενός κράτους μέλους ή έχει άλλες διασυνοριακές επιπτώσεις, η στενή διαβούλευση και συνεργασία μεταξύ αρμόδιων αρχών έχουν ουσιαστική σημασία. Η ΕΑΚΑΑ πρέπει να διαδραματίζει συντονιστικό ρόλο σε καταστάσεις αυτού του είδους, ώστε να διασφαλίζεται η συνοχή μεταξύ αρμόδιων αρχών. Η σύνθεση της ΕΑΚΑΑ που περιλαμβάνει εκπροσώπους των αρμόδιων αρχών θα συμβάλει στην ικανότητά της να εκτελέσει έναν τέτοιο ρόλο.

(24) Επιπρόσθετα των συντονιστικών μέτρων των αρμόδιων αρχών, η ΕΑΚΑΑ πρέπει να διασφαλίζει ότι λαμβάνονται μέτρα από τις αρμόδιες αρχές μόνο όταν κρίνεται απαραίτητο και τηρουμένων των ορίων της αναλογικότητας. Η ΕΑΚΑΑ θα πρέπει να έχει την εξουσία να παράσχει γνωμοδοτήσεις στις αρμόδιες αρχές όσον αφορά τη χρήση των εξουσιών παρέμβασης.

(25) Παρόλο που οι αρμόδιες αρχές θα είναι συχνά οι πλέον κατάλληλες για την παρακολούθηση και την άμεση αντίδραση σε ένα ανεπιθύμητο συμβάν ή εξέλιξη, η ΕΑΚΑΑ θα πρέπει να έχει επίσης η ίδια την εξουσία να λαμβάνει μέτρα όταν οι ανοικτές πωλήσεις και άλλες σχετικές δραστηριότητες απειλούν την εύρυθμη λειτουργία και την ακεραιότητα των χρηματαγορών ή τη σταθερότητα του συνόλου ή μέρους του χρηματοπιστωτικού συστήματος στην Ένωση, υπάρχουν διασυνοριακές επιπτώσεις και δεν έχουν ληφθεί επαρκή μέτρα από τις αρμόδιες αρχές για την αντιμετώπιση της απειλής. Η ΕΑΚΑΑ πρέπει να διαβουλεύεται με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου εφόσον είναι δυνατόν, καθώς και με άλλες σχετικές αρχές όταν το μέτρο θα μπορούσε να έχει επιπτώσεις πέρα από τις χρηματοπιστωτικές αγορές, όπως στην περίπτωση παραγώγων επί εμπορευμάτων που χρησιμοποιούνται για την αντιστάθμιση κινδύνων φυσικών θέσεων.

(26) Οι εξουσίες της ΕΑΚΑΑ σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό σε εξαιρετικές καταστάσεις για τον περιορισμό των ανοικτών πωλήσεων άλλων σχετικών δραστηριοτήτων καθορίζονται σύμφωνα με τις εξουσίες που περιλαμβάνονται στο άρθρο 6α παράγραφος 5 του κανονισμού …/…. [ΕΑΚΑΑ]. Οι εξουσίες που εκχωρούνται στην ΕΑΚΑΑ σε εξαιρετικές καταστάσεις θα πρέπει να εκχωρούνται με την επιφύλαξη των εξουσιών της ΕΑΚΑΑ σε μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης βάσει του άρθρου 10 του κανονισμού …/…. [κανονισμός ΕΑΚΑΑ]. Συγκεκριμένα, η ΕΑΚΑΑ θα πρέπει να είναι σε θέση να εκδίδει μεμονωμένες αποφάσεις με τις οποίες ζητείται από τις αρμόδιες αρχές να λάβουν μέτρα ή μεμονωμένες αποφάσεις που απευθύνονται σε παράγοντες της χρηματοπιστωτικής αγοράς βάσει του άρθρου 10.

(27) Οι εξουσίες παρέμβασης των αρμόδιων αρχών και της ΕΑΚΑΑ σχετικά με τον περιορισμό των ανοικτών πωλήσεων και τις συμβάσεις αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου και άλλες συναλλαγές πρέπει να είναι αποκλειστικά προσωρινού χαρακτήρα και να ασκούνται μόνο για σύντομη περίοδο και στον βαθμό που απαιτείται για την αντιμετώπιση της συγκεκριμένης απειλής.

(28) Λόγω των ειδικών κινδύνων οι οποίοι μπορεί να προκύψουν από τη χρήση των συμβάσεων αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου, οι συναλλαγές αυτές απαιτούν στενή παρακολούθηση από τις αρμόδιες αρχές. Συγκεκριμένα, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να έχουν την εξουσία σε εξαιρετικές περιπτώσεις να ζητούν πληροφορίες από φυσικά ή νομικά πρόσωπα που πραγματοποιούν συναλλαγές αυτού του τύπου σχετικά με τον σκοπό για τον οποίο πραγματοποιείται η συναλλαγή.

(29) Πρέπει να εκχωρηθούν στην ΕΑΚΑΑ γενικές εξουσίες για τη διεξαγωγή έρευνας σχετικά με ένα ζήτημα ή μια πρακτική που αφορά τις ανοικτές πωλήσεις ή τη χρήση των συμβάσεων αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου, ώστε να διαπιστωθεί εάν το συγκεκριμένο ζήτημα ή η συγκεκριμένη πρακτική συνιστά πιθανή απειλή για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα ή την εμπιστοσύνη των αγορών. Η ΕΑΚΑΑ πρέπει να δημοσιεύει μια έκθεση που θα περιλαμβάνει τα ευρήματά της όταν διεξάγει τις έρευνες αυτές.

(30) Καθώς ορισμένα μέτρα μπορεί να ισχύουν για φυσικά ή νομικά πρόσωπα και πράξεις εκτός της Ένωσης, είναι απαραίτητο σε ορισμένες περιπτώσεις να υπάρχει συνεργασία ανάμεσα στις αρμόδιες αρχές και τις αρχές τρίτων χωρών. Συνεπώς, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να συνάπτουν συμφωνίες με αρχές σε τρίτες χώρες. Η ΕΑΚΑΑ πρέπει να συντονίζει την ανάπτυξη αυτών των συμφωνιών συνεργασίας και την ανταλλαγή των πληροφοριών που λαμβάνονται από τρίτες χώρες μεταξύ των αρμόδιων αρχών.

(31) Ο παρών κανονισμός σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και τηρεί τις αρχές που αναγνωρίζονται συγκεκριμένα στη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στο χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ειδικότερα το δικαίωμα στην προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που αναγνωρίζονται στο άρθρο 16 της Συνθήκης και στο άρθρο 8 του χάρτη. Ειδικότερα, η διαφάνεια όσον αφορά τις σημαντικές καθαρές αρνητικές θέσεις, συμπεριλαμβανομένης της δημόσιας κοινοποίησης όταν προβλέπεται στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού, είναι απαραίτητη για λόγους σταθερότητας των χρηματαγορών και προστασίας των επενδυτών. Η εν λόγω διαφάνεια θα δώσει στις ρυθμιστικές αρχές τη δυνατότητα να παρακολουθούν τη χρήση των ανοικτών πωλήσεων σε σύνδεση με καταχρηστικές στρατηγικές και τις συνέπειες για την καλή λειτουργία των αγορών. Επιπλέον, η εν λόγω διαφάνεια μπορεί να συμβάλει στην αποφυγή ασυμμετριών στην πληροφόρηση, εξασφαλίζοντας ότι όλοι οι συμμετέχοντες στην αγορά θα είναι επαρκώς πληροφορημένοι για το βαθμό στον οποίο οι ανοικτές πωλήσεις επηρεάζουν τις τιμές. Κάθε ανταλλαγή ή διαβίβαση πληροφοριών εκ μέρους των αρμόδιων αρχών πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τους κανόνες για τη διαβίβαση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, όπως ορίζονται στην οδηγία 95/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Οκτωβρίου 1995 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών[16]. Κάθε ανταλλαγή ή διαβίβαση πληροφοριών εκ μέρους της ΕΑΚΑΑ πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τους κανόνες για τη διαβίβαση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, όπως ορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 45/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2000, σχετικά με την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τα όργανα και τους οργανισμούς της Κοινότητας και σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών[17], ο οποίος θα πρέπει να εφαρμόζεται πλήρως για την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού.

(32) Τα κράτη μέλη πρέπει να καταρτίσουν κανόνες για την επιβολή κυρώσεων σε περιπτώσεις παραβίασης των διατάξεων του κανονισμού αυτού και να διασφαλίζουν την εφαρμογή τους. Οι κυρώσεις πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές.

(33) Τα μέτρα που είναι αναγκαία για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού πρέπει να εγκριθούν σύμφωνα με την απόφαση 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 1999 για τον καθορισμό των διαδικασιών άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που εκχωρούνται στην Επιτροπή[18].

(34) Η Επιτροπή πρέπει να εξουσιοδοτηθεί ώστε να θεσπίζει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 290 της Συνθήκης. Συγκεκριμένα, οι κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις πρέπει να θεσπίζονται όσον αφορά τις λεπτομέρειες για τον υπολογισμό αρνητικών θέσεων, όταν ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο κατέχει μια ακάλυπτη θέση σε μια σύμβαση αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου, τα όρια κοινοποίησης ή γνωστοποίησης και τον περαιτέρω καθορισμό κριτηρίων και παραγόντων για να προσδιορίζεται πότε ένα ανεπιθύμητο συμβάν ή εξέλιξη ενέχει σοβαρή απειλή για τη χρηματοοικονομική σταθερότητα ή την εμπιστοσύνη της αγοράς σε ένα κράτος μέλος ή στην Ένωση.

(35) Η Επιτροπή πρέπει να υποβάλλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο στην οποία θα αξιολογείται η καταλληλότητα των ορίων πληροφόρησης και δημοσιοποίησης που προβλέπονται, η λειτουργία των περιορισμών και των απαιτήσεων που αφορούν τη διαφάνεια των καθαρών αρνητικών θέσεων και το κατά πόσο άλλοι περιορισμοί ή όροι για τις ανοικτές πωλήσεις ή τις συμβάσεις αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου θεωρούνται κατάλληλοι.

(36) Παρόλο που οι εθνικές αρμόδιες αρχές μπορούν να παρακολουθούν και γνωρίζουν καλύτερα τις εξελίξεις της αγοράς, οι συνολικές επιπτώσεις των προβλημάτων που σχετίζονται με τις ανοικτές πωλήσεις και τις συμβάσεις αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου μπορούν να γίνουν πλήρως αντιληπτές στο πλαίσιο της Ένωσης. Για αυτόν τον λόγο, οι στόχοι του παρόντος κανονισμού μπορούν να επιτευχθούν καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης· η Ένωση μπορεί να εγκρίνει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως ορίζεται στο εν λόγω άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα απαιτούμενα προκειμένου να επιτευχθούν αυτοί οι στόχοι.

(37) Δεδομένου ότι ορισμένα κράτη μέλη έχουν ήδη θέσει σε εφαρμογή περιορισμούς για τις ανοικτές πωλήσεις και εφόσον προβλέπονται κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις και δεσμευτικά τεχνικά πρότυπα τα οποία πρέπει να εγκριθούν πριν καταστεί δυνατή η πλήρης εφαρμογή του πλαισίου που πρόκειται να υιοθετηθεί, είναι απαραίτητο να προβλέπεται και επαρκές χρονικό διάστημα.

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

ΚΕΦΑΛΑΙΟ I ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 1 Πεδίο εφαρμογής

Ο παρών κανονισμός ισχύει για τα ακόλουθα χρηματοπιστωτικά μέσα:

(1) χρηματοπιστωτικά μέσα τα οποία έχουν εισαχθεί προς διαπραγμάτευση σε έναν τόπο διαπραγμάτευσης στην Ένωση, συμπεριλαμβανομένων των μέσων αυτών κατά τη διαπραγμάτευσή τους εκτός ενός τόπου διαπραγμάτευσης·

(2) παράγωγα τα οποία καθορίζονται στο παράρτημα Ι τμήμα Γ σημεία 4 έως 10 της οδηγίας 2004/39/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου[19] τα οποία σχετίζονται με κάποιο χρηματοπιστωτικό μέσο που αναφέρεται στην παράγραφο 1, ή με κάποιον εκδότη χρηματοπιστωτικού που αναφέρεται στην παράγραφο 1, συμπεριλαμβανομένων παρόμοιων παραγώγων τα οποία εισάγονται για διαπραγμάτευση εκτός ενός τόπου διαπραγμάτευσης·

(3) χρεωστικούς τίτλους που εκδίδονται από ένα κράτος μέλος ή την Ένωση και τα παράγωγα που ορίζονται στο παράρτημα Ι τμήμα Γ, σημεία 4 έως 10 της οδηγίας 2004/39/ΕΚ που συνδέονται με παρόμοιους χρεωστικούς τίτλους που εκδίδονται από ένα κράτος μέλος ή την Ένωση ή με μια υποχρέωση ενός κράτους μέλους ή της Ένωσης.

Άρθρο 2 Ορισμοί

1. Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:

(α) ως «εξουσιοδοτημένος βασικός διαπραγματευτής» νοείται το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που έχει υπογράψει συμφωνία με έναν εκδότη κρατικού χρεωστικού τίτλου βάσει της οποίας το φυσικό ή νομικό πρόσωπο δεσμεύεται να ενεργεί ως βασικός διαπραγματευτής όσον αφορά δραστηριότητες πρωτογενούς και δευτερογενούς αγοράς σχετικά με τον χρεωστικό τίτλο που εκδόθηκε από το συγκεκριμένο εκδότη.

(β) ως «κεντρικός αντισυμβαλλόμενος» νοείται η οντότητα που παρεμβάλλεται νόμιμα ανάμεσα στους αντισυμβαλλόμενους για τις συμβάσεις υπό διαπραγμάτευση σε μία ή περισσότερες χρηματοπιστωτικές αγορές, γίνεται αγοραστής για κάθε πωλητή και πωλητής για κάθε αγοραστή και είναι υπεύθυνος για τη λειτουργία ενός συστήματος εκκαθάρισης.

(γ) ως «σύμβαση αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου» νοείται μια σύμβαση παραγώγου στην οποία ο ένας συμβαλλόμενος καταβάλλει αμοιβή σε έναν άλλο συμβαλλόμενο ως αντάλλαγμα για αποζημίωση ή πληρωμή σε περίπτωση αθέτησης της πληρωμής από μια οντότητα αναφοράς ή ενός πιστωτικού συμβάντος που σχετίζεται με τη συγκεκριμένη οντότητα αναφοράς και οποιαδήποτε άλλη σύμβαση παραγώγων που έχει παρόμοιες οικονομικές επιπτώσεις·

(δ) ως «χρηματοπιστωτικό μέσο» νοείται κάθε μέσο που αναφέρεται στο παράρτημα 1, τμήμα Γ της οδηγίας 2004/39/ΕΚ

(ε) ως «κράτος μέλος προέλευσης» μιας ρυθμιζόμενης αγοράς, μιας επιχείρησης επενδύσεων που λειτουργεί έναν πολυμερή μηχανισμό διαπραγμάτευσης ή οποιαδήποτε άλλη επιχείρηση επενδύσεων, νοείται το κράτος μέλος προέλευσης αυτής της ρυθμιζόμενης αγοράς ή επιχείρησης επενδύσεων υπό την έννοια του άρθρου 4 παράγραφος 1 σημείο 20 της οδηγίας 2004/39/ΕΚ·

(στ) ως «επιχείρηση επενδύσεων» νοείται μια επιχείρηση επενδύσεων, όπως ορίζεται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 εδάφιο 1 της οδηγίας 2004/39/ΕΚ.

(ζ) ως «κρατικός χρεωστικός τίτλος» νοείται ένας χρεωστικός τίτλος που εκδίδεται από την Ένωση ή από ένα κράτος μέλος, συμπεριλαμβανομένων υπουργείων, υπηρεσιών, κεντρικών τραπεζών, οργανισμών ή φορέων του κράτους μέλους.

(η) ως «εκδοθέν μετοχικό κεφάλαιο» όσον αφορά μια εταιρεία νοείται το σύνολο των κοινών μετοχών και προνομιούχων μετοχών που εκδίδονται από μια εταιρεία, εξαιρουμένων των μετατρέψιμων χρεογράφων.

(θ) ως «εκδοθείς κρατικός χρεωστικός τίτλος» νοείται:

(i) όσον αφορά ένα κράτος μέλος, η συνολική αξία των χρεωστικών τίτλων που εκδίδονται από το κράτος μέλος ή από υπουργεία, υπηρεσίες, κεντρικές τράπεζες, οργανισμούς ή φορείς του κράτους μέλους και δεν έχουν εξοφληθεί·

(ii) όσον αφορά την Ένωση, η συνολική αξία των χρεωστικών τίτλων που εκδίδονται από την Ένωση και δεν έχουν εξοφληθεί·

(ι) ως «τοπική επιχείρηση» νοείται μια επιχείρηση που αναφέρεται στο άρθρο 2 παράγραφος 1 εδάφιο (ιβ) της οδηγίας 2004/39/ΕΚ που διαπραγματεύεται τίτλους για λογαριασμό άλλων μελών μιας αγοράς ή διαμορφώνει τιμές για αυτά·

(ια) ως «δραστηριότητα ειδικής διαπραγμάτευσης» νοείται μια δραστηριότητα που ορίζεται στο άρθρο 15 παράγραφος 1·

(ιβ) ως «πολυμερής μηχανισμός διαπραγμάτευσης (ΠΜΔ)» νοείται ένα πολυμερές σύστημα υπό την έννοια του άρθρου 4 παράγραφος 1 εδάφιο 15 της οδηγίας 2004/39/ΕΚ·

(ιγ) ως «βασικός τόπος» όσον αφορά μια μετοχή νοείται ο τόπος διαπραγμάτευσης της συγκεκριμένης μετοχής με τον υψηλότερο κύκλο εργασιών·

(ιδ) ως «ρυθμιζόμενη αγορά» νοείται ένα πολυμερές σύστημα υπό την έννοια του άρθρου 4 παράγραφος 1 εδάφιο 14 της οδηγίας 2004/39/ΕΚ·

(ιε) ως «σχετική αρμόδια αρχή» νοείται:

(i) σε σχέση με κρατικούς χρεωστικούς τίτλους ενός κράτους μέλους ή για συμβάσεις αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου που αφορούν υποχρεώσεις ενός κράτους μέλους, η αρμόδια αρχή του συγκεκριμένου κράτους μέλους,

(ii) σε σχέση με κρατικούς χρεωστικούς τίτλους της Ένωσης ή για συμβάσεις αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου που αφορούν υποχρεώσεις της Ένωσης, η αρμόδια αρχή της δικαιοδοσίας στην οποία έχει συγκροτηθεί ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας·

(iii) σε σχέση με χρηματοπιστωτικό μέσο διαφορετικό από εκείνο που αναφέρεται στο σημείο (i) ή (ii), η αρμόδια αρχή για το συγκεκριμένο χρηματοπιστωτικό μέσο, όπως καθορίζεται στο άρθρο 2 παράγραφος 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1287/2006 της Επιτροπής και προσδιορίζεται σύμφωνα με το κεφάλαιο III του εν λόγω κανονισμού·

(iv) σε σχέση με ένα χρηματοπιστωτικό μέσο το οποίο δεν καλύπτεται στα σημεία (i), (ii) ή (iii), η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους στην οποία το χρηματοπιστωτικό μέσο εισήχθη για πρώτη φορά για διαπραγμάτευση σε τόπο διαπραγμάτευσης·

(ιστ) ως «ανοικτή πώληση» σε σχέση με μια μετοχή ή χρεωστικό τίτλο νοείται κάθε πώληση της μετοχής ή χρεωστικού τίτλου, τα οποία ο πωλητής δεν κατέχει κατά τη στιγμή της σύναψης της συμφωνίας πώλησης, συμπεριλαμβανομένης μιας πώλησης στην οποία κατά τη στιγμή της σύναψης της συμφωνίας πώλησης ο πωλητής έχει δανειστεί ή έχει συμφωνήσει να δανειστεί τη μετοχή ή χρεωστικό τίτλο για παράδοση κατά τον διακανονισμό·

(ιζ) ως «ημέρα συναλλαγής» νοείται μια ημέρα συναλλαγής υπό την έννοια του άρθρου 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1287/2006·

(ιη) ως «τόπος διαπραγμάτευσης» νοείται μια ρυθμιζόμενη αγορά ή ένας ΠΜΔ στην Ένωση·

(ιθ) ως «κύκλος εργασιών» μιας μετοχής νοείται ο κύκλος εργασιών, όπως καθορίζεται στο άρθρο 2 παράγραφος 9 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1287/2006.

2. Η Επιτροπή μπορεί να θεσπίζει, μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 36 και με την επιφύλαξη των προϋποθέσεων των άρθρων 37 και 38, μέτρα που καθορίζουν τους ορισμούς της παραγράφου 1, κυρίως αυτούς που καθορίζουν πότε ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο θεωρείται ότι κατέχει ένα χρηματοπιστωτικό μέσο για τους σκοπούς του ορισμού της ανοικτής πώλησης στην παράγραφο 1 εδάφιο ιστ).

Άρθρο 3 Αρνητικές και θετικές θέσεις

1. Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, μια θέση που προκύπτει από οποιαδήποτε από τα παρακάτω πρέπει να θεωρείται αρνητική θέση σχετικά με το εκδοθέν μετοχικό κεφάλαιο μιας εταιρείας ή εκδοθέντες κρατικούς χρεωστικούς τίτλους ενός κράτους μέλους ή της Ένωσης:

(α) ανοικτή πώληση μιας μετοχής που εκδόθηκε από την εταιρεία ή ενός χρεωστικού τίτλου που εκδόθηκε από το κράτος μέλος ή την Ένωση ή

(β) φυσικό ή νομικό πρόσωπο που πραγματοποιεί μια συναλλαγή, η οποία δημιουργεί ή σχετίζεται με άλλο χρηματοπιστωτικό μέσο και οι επιπτώσεις ή μία από τις επιπτώσεις της συναλλαγής είναι η παροχή χρηματοπιστωτικών πλεονεκτημάτων στο πρόσωπο σε περίπτωση μείωσης της τιμής ή της αξίας της μετοχής ή του χρεωστικού τίτλου.

2. Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, μια θέση που προκύπτει από οποιαδήποτε από τα παρακάτω πρέπει να θεωρείται αρνητική θέση σχετικά με το εκδοθέν μετοχικό κεφάλαιο μιας εταιρείας ή εκδοθέντες κρατικούς χρεωστικούς τίτλους ενός κράτους μέλους ή της Ένωσης:

(α) κατοχή μιας μετοχής που εκδόθηκε από την εταιρεία ή ενός χρεωστικού τίτλου που εκδόθηκε από το κράτος μέλος ή την Ένωση·

(β) φυσικό ή νομικό πρόσωπο που πραγματοποιεί μια συναλλαγή, η οποία δημιουργεί ή σχετίζεται με χρηματοπιστωτικό μέσο διαφορετικό από τα μέσα που ορίζονται στο σημείο α) και οι επιπτώσεις ή μία από τις επιπτώσεις της συναλλαγής είναι η παροχή χρηματοπιστωτικών πλεονεκτημάτων στο πρόσωπο σε περίπτωση μείωσης της τιμής ή της αξίας της μετοχής ή του χρεωστικού τίτλου.

3. Για τους σκοπούς των παραγράφων 1 και 2, ο υπολογισμός μιας αρνητικής θέσης και μιας θετικής θέσης σχετικά με κρατικό χρεωστικό τίτλο περιλαμβάνει τυχόν συμβάσεις αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου που σχετίζονται με μια υποχρέωση ή ένα πιστωτικό συμβάν που σχετίζεται με ένα κράτος μέλος ή την Ένωση.

4. Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, η θέση που απομένει μετά την αφαίρεση μιας θετικής θέσης που κατέχει ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο σε σχέση με το εκδοθέν μετοχικό κεφάλαιο μιας εταιρείας από μια αρνητική θέση που κατέχει το φυσικό ή νομικό πρόσωπο σε σχέση με αυτό το κεφάλαιο, πρέπει να θεωρείται ως καθαρή αρνητική θέση σε σχέση με το εκδοθέν μετοχικό κεφάλαιο αυτής της εταιρείας.

5. Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, η θέση που απομένει μετά την αφαίρεση μιας θετικής θέσης που κατέχει ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο σε σχέση με τον εκδοθέντα χρεωστικό τίτλο ενός κράτους μέλους ή της Ένωσης από οποιαδήποτε αρνητική θέση που κατέχει αυτό το φυσικό ή νομικό πρόσωπο σε σχέση με τον ίδιο χρεωστικό τίτλο - πρέπει να θεωρείται καθαρή αρνητική θέση σε σχέση με τον εκδοθέντα κρατικό χρεωστικό τίτλο ενός κράτους μέλους ή της Ένωσης.

6. Ο υπολογισμός βάσει των παραγράφων 1 έως 5 για κρατικούς χρεωστικούς τίτλους αφορά κάθε κράτος μέλος ή την Ένωση, ακόμη και αν ξεχωριστές οντότητες εντός του κράτους μέλους ή της Ένωσης εκδίδουν κρατικούς χρεωστικούς τίτλους εκ μέρους του κράτους μέλους ή της Ένωσης.

7. Η Επιτροπή εγκρίνει, μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 36 και με την επιφύλαξη των προϋποθέσεων των άρθρων 37 και 38, μέτρα που καθορίζουν:

(α) πότε ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο θεωρείται ότι κατέχει μια μετοχή ή έναν χρεωστικό τίτλο για τους σκοπούς της παραγράφου 2·

(β) περιπτώσεις στις οποίες ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο έχει μια καθαρή αρνητική θέση για τους σκοπούς των παραγράφων 4 και 5 και τη μέθοδο υπολογισμού της θέσης·

(γ) τη μέθοδο υπολογισμού θέσεων για τους σκοπούς της παραγράφου 3, 4 και 5 όταν διαφορετικές οντότητες ενός ομίλου έχουν αρνητικές ή θετικές θέσεις ή για δραστηριότητες διαχείρισης κεφαλαίων που συνδέονται με χωριστά κεφάλαια.

Άρθρο 4 Ακάλυπτη θέση σε μια σύμβαση αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου

1. Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο που θεωρείται ότι έχει μια ακάλυπτη θέση σε μια σύμβαση αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου σχετικά με μια υποχρέωση κράτους μέλους ή της Ένωσης, στον βαθμό που η σύμβαση αντιστάθμισης δεν χρησιμεύει στη λήψη μέτρων κατά του κινδύνου μη εκπλήρωσης των υποχρεώσεων του εκδότη, όπου το φυσικό ή νομικό πρόσωπο έχει μια θετική θέση στον κρατικό χρεωστικό τίτλο αυτού του εκδότη ή οποιαδήποτε θετική θέση στον χρεωστικό τίτλο του εκδότη για τον οποίο η τιμή του χρέους έχει υψηλή θετική συσχέτιση με την τιμή της υποχρέωσης του κράτους μέλους ή της Ένωσης. Το μέρος στο πλαίσιο μιας σύμβασης αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου που υποχρεούται να εκτελέσει την πληρωμή ή να καταβάλει την αποζημίωση σε περίπτωση αδυναμίας πληρωμής ή πιστωτικού γεγονότος που σχετίζεται με την οντότητα αναφοράς δεν έχει λόγω αυτής της υποχρέωσης μια ανοιχτή θέση για τους σκοπούς της παρούσας παραγράφου.

2. Η Επιτροπή εγκρίνει, μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 36 και με την επιφύλαξη των προϋποθέσεων των άρθρων 37 και 38, μέτρα που καθορίζουν:

(α) περιπτώσεις στις οποίες μια συναλλαγή σύμβασης αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου θεωρείται πως λαμβάνει μέτρα κάλυψης έναντι κινδύνου αθέτησης, για τους σκοπούς της παραγράφου 1, και τη μέθοδο υπολογισμού μιας ανοιχτής θέσης σε μια σύμβαση αντιστάθμισης για τους σκοπούς αυτής της παραγράφου·

(β) τη μέθοδο υπολογισμού θέσεων για τους σκοπούς της παραγράφου 1 όταν διαφορετικές οντότητες ενός ομίλου έχουν αρνητικές ή θετικές θέσεις ή για δραστηριότητες διαχείρισης κεφαλαίων που συνδέονται με χωριστά κεφάλαια.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ II ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΚΑΘΑΡΩΝ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΘΕΣΕΩΝ

Άρθρο 5 Κοινοποίηση προς τις αρμόδιες αρχές σημαντικών καθαρών αρνητικών θέσεων σε μετοχές

1. Ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο που κατέχει μια καθαρή αρνητική θέση σε σχέση με το εκδοθέν μετοχικό κεφάλαιο μιας εταιρείας που διαθέτει μετοχές εισηγμένες προς διαπραγμάτευση σε μια αγορά διαπραγμάτευσης, ενημερώνει τη σχετική αρμόδια αρχή κάθε φορά που η θέση αγγίζει, ή μειώνεται κάτω από το σχετικό όριο κοινοποίησης που αναφέρεται στην παράγραφο 2.

2. Το σχετικό όριο κοινοποίησης είναι ένα ποσοστό ίσο με το 0,2% της αξίας του εκδοθέντος μετοχικού κεφαλαίου της σχετικής εταιρείας και κάθε 0,1% κάτω από το όριο αυτό.

3. Η Επιτροπή μπορεί, μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, σύμφωνα με το άρθρο 36 και με την επιφύλαξη των προϋποθέσεων των άρθρων 37 και 38, να τροποποιήσει τα όρια που αναφέρονται στην παράγραφο 2, λαμβάνοντας υπόψη τις εξελίξεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές.

Άρθρο Σήμανση εντολών ανοικτής πώλησης στον τόπο διαπραγμάτευσης

Ένας τόπος διαπραγμάτευσης με μετοχές που έχουν εισαχθεί προς διαπραγμάτευση καθορίζει διαδικασίες που διασφαλίζουν ότι τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα που εκτελούν εντολές στον τόπο διαπραγμάτευσης επισημαίνουν τις εντολές πώλησης ως εντολές ανοικτής πώλησης, εάν ο πωλητής πραγματοποιεί ανοικτή πώληση της μετοχής. Η αγορά διαπραγμάτευσης δημοσιεύει τουλάχιστον καθημερινά μια σύνοψη του όγκου των εντολών που έχουν επισημανθεί ως εντολές ανοικτής πώλησης.

Άρθρο 7 Δημοσιοποίηση σημαντικών καθαρών θέσεων σε μετοχές

1. Ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο που κατέχει μια καθαρή αρνητική θέση σε σχέση με το εκδοθέν μετοχικό κεφάλαιο μιας εταιρείας που διαθέτει μετοχές εισηγμένες προς διαπραγμάτευση σε μια αγορά διαπραγμάτευσης, γνωστοποιεί στο κοινό λεπτομέρειες σχετικά με τη θέση, κάθε φορά που η θέση αγγίζει ή μειώνεται κάτω από το σχετικό όριο κοινοποίησης που αναφέρεται στην παράγραφο 2.

2. Το σχετικό όριο κοινοποίησης είναι ένα ποσοστό ίσο με το 0,5% της αξίας του εκδοθέντος μετοχικού κεφαλαίου της σχετικής εταιρείας και κάθε 0,1% κάτω από το όριο αυτό.

3. Η Επιτροπή μπορεί, μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, σύμφωνα με το άρθρο 36 και με την επιφύλαξη των προϋποθέσεων των άρθρων 37 και 38, να τροποποιήσει τα όρια που αναφέρονται στην παράγραφο 2, λαμβάνοντας υπόψη τις εξελίξεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές.

Άρθρο 8 Κοινοποίηση στις αρμόδιες αρχές σημαντικών καθαρών αρνητικών θέσεων σε κρατικούς χρεωστικούς τίτλους και συμβάσεις αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου

1. Ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο που κατέχει οποιαδήποτε από τις παρακάτω θέσεις, πρέπει να ενημερώνει τη σχετική αρμόδια αρχή όποτε παρόμοια θέση αγγίζει ή μειώνεται κάτω από ένα σχετικό όριο κοινοποίησης για το εν λόγω κράτος μέλος ή την Ένωση:

(α) μια καθαρή αρνητική θέση σχετικά με τον εκδοθέντα χρεωστικό τίτλο ενός κράτους μέλους ή της Ένωσης·

(β) μια ανοιχτή θέση σε μια σύμβαση αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου σχετικά με μια υποχρέωση ενός κράτους μέλους ή της Ένωσης.

2. Τα σχετικά όρια κοινοποίησης συνίστανται από μια αρχική τιμή και, στη συνέχεια, πρόσθετα προσαυξανόμενα επίπεδα σε σχέση με κάθε κράτος μέλος και την Ένωση, όπως ορίζεται στα μέτρα που ελήφθησαν από την Επιτροπή σύμφωνα με την παράγραφο 3.

3. Η Επιτροπή, μέσω κατ' εξουσιοδότηση πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 36 και με την επιφύλαξη των προϋποθέσεων των άρθρων 37 και 38, προσδιορίζει τα ποσά και τα στοιχειώδη επίπεδα που ορίζονται στην παράγραφο 2. Πρέπει να λαμβάνει υπόψη όλα τα παρακάτω στοιχεία:

(α) ότι τα όρια δεν πρέπει να ορίζονται σε επίπεδο τέτοιο ώστε απαιτείται κοινοποίηση θέσεων αμελητέας αξίας·

(β) η συνολική αξία εκκρεμών εκδοθέντων κρατικών χρεωστικών τίτλων του κράτους μέλους και της Ένωσης και το μέσο μέγεθος των θέσεων που κατέχονται από παράγοντες της αγοράς σε σχέση με τους κρατικούς χρεωστικούς τίτλους του συγκεκριμένου κράτους μέλους ή της Ένωσης.

Άρθρο 9 Μέθοδος κοινοποίησης και γνωστοποίησης

1. Κάθε κοινοποίηση ή γνωστοποίηση βάσει των άρθρων 5, 7 ή 8 περιλαμβάνει λεπτομέρειες για την ταυτότητα του φυσικού ή νομικού προσώπου που κατέχει τη σχετική θέση, το μέγεθος της σχετικής θέσης, τον εκδότη σε σχέση με τον οποίο κατέχεται η σχετική θέση και την ημερομηνία δημιουργίας, μεταβολής ή παύσης της κατοχής της σχετικής θέσης.

2. Ο σχετικός χρόνος για τον υπολογισμό μιας καθαρής αρνητικής θέσης είναι 12.00 μ.μ. της ημέρας διαπραγμάτευσης κατά την οποία το φυσικό ή νομικό πρόσωπο κατέχει τη σχετική θέση. Η κοινοποίηση ή η γνωστοποίηση πραγματοποιείται το αργότερο έως τις 3.30 μ.μ. της επόμενης ημέρας διαπραγμάτευσης.

3. Η κοινοποίηση πληροφοριών σε μια σχετική αρμόδια αρχή πραγματοποιείται σύμφωνα με το σύστημα που ορίζεται στο άρθρο 12 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1287/2006.

4. Η δημοσιοποίηση πληροφοριών που ορίζεται στο άρθρο 7 πραγματοποιείται κατά τρόπο που να διασφαλίζει την ταχεία και τη χωρίς διακρίσεις πρόσβαση στις πληροφορίες. Οι πληροφορίες πρέπει να διατίθενται στον επίσημα καθορισμένο μηχανισμό του κράτους μέλους προέλευσης του εκδότη των μετοχών που αναφέρεται στο άρθρο 21 παράγραφος 2 της οδηγίας 2004/109/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου[20].

5. Εκχωρούνται εξουσίες στην Επιτροπή για την έγκριση ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων που καθορίζουν τις λεπτομέρειες των πληροφοριών που πρέπει να παρασχεθούν για τους σκοπούς της παραγράφου 1.

Τα ρυθμιστικά πρότυπα που ορίζονται στο πρώτο εδάφιο εγκρίνονται σύμφωνα με τα άρθρα [7 έως 7δ] του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. ... / .... [κανονισμός ΕΑΚΑΑ].

Η ΕΑΚΑΑ υποβάλλει σχέδια για τα εν λόγω ρυθμιστικά τεχνικά πρότυπα στην Επιτροπή το αργότερο έως τις [31 Δεκεμβρίου 2011].

6. Για να διασφαλιστούν ομοιόμορφοι όροι για την εφαρμογή της παραγράφου 4, εκχωρούνται εξουσίες στην Επιτροπή για την έγκριση εκτελεστικών τεχνικών προτύπων που θα καθορίζουν τα μέσα με τα οποία οι πληροφορίες μπορούν να δημοσιοποιούνται.

Τα εκτελεστικά τεχνικά πρότυπα που ορίζονται στο πρώτο εδάφιο πρέπει να εγκρίνονται σύμφωνα με το άρθρο [7ε] του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. …/….[κανονισμός ΕΑΚΑΑ].

Η ΕΑΚΑΑ πρέπει να υποβάλει σχέδια για αυτά τα ρυθμιστικά τεχνικά πρότυπα στην Επιτροπή το αργότερο έως τις [31 Δεκεμβρίου 2011].

Άρθρο 10 Εφαρμογή εκτός της Ένωσης

Οι απαιτήσεις κοινοποίησης και γνωστοποίησης βάσει του άρθρου 5, 7 και 8 ισχύουν για φυσικά ή νομικά πρόσωπα που διαμένουν ή είναι εγκατεστημένα είτε εντός είτε εκτός της Ένωσης.

Άρθρο 11 Πληροφορίες που πρέπει να παρέχονται στην ΕΑΚΑΑ

1. Οι αρμόδιες αρχές παρέχουν πληροφορίες σε συνοπτική μορφή στην ΕΑΚΑΑ σε τριμηνιαία βάση για καθαρές αρνητικές θέσεις σε σχέση με μετοχές ή κρατικούς χρεωστικούς τίτλους και ακάλυπτες θέσεις σε σχέση με συμβάσεις αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου, για τις οποίες αποτελεί τη σχετική αρμόδια αρχή και λαμβάνει κοινοποιήσεις βάσει των άρθρων 5 έως 8.

2. Η ΕΑΚΑΑ μπορεί να ζητήσει, οποιαδήποτε στιγμή, με σκοπό την εκτέλεση των καθηκόντων της βάσει του παρόντος κανονισμού, πρόσθετες πληροφορίες, από μια σχετική αρμόδια αρχή ενός κράτους μέλους, όσον αφορά καθαρές αρνητικές θέσεις που σχετίζονται με μετοχές ή κρατικούς χρεωστικούς τίτλους ή ακάλυπτες θέσεις που σχετίζονται με συμβάσεις αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου.

Η αρμόδια αρχή παρέχει τις απαιτούμενες πληροφορίες στην ΕΑΚΑΑ το αργότερο εντός επτά ημερολογιακών ημερών.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙΙ ΑΚΑΛΥΠΤΕΣ ΑΝΟΙΚΤΕΣ ΠΩΛΗΣΕΙΣ

Άρθρο 12 Περιορισμοί για ακάλυπτες ανοικτές πωλήσεις

1. Ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο δεν πρέπει να πραγματοποιεί ανοικτή πώληση μιας μετοχής που έχει εισαχθεί προς διαπραγμάτευση σε έναν τόπο διαπραγμάτευσης ή ανοικτή πώληση ενός κρατικού χρεωστικού τίτλου όταν πληρούται μια από τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

(α) το φυσικό ή νομικό πρόσωπο έχει δανειστεί τη μετοχή ή το μέσο χρεωστικού τίτλου·

(β) το φυσικό ή νομικό πρόσωπο έχει συνάψει συμφωνία να δανειστεί τη μετοχή ή το μέσο χρεωστικού τίτλου·

(γ) το φυσικό ή νομικό πρόσωπο έχει προβεί σε ρύθμιση με ένα τρίτο μέρος, βάσει της οποίας το τρίτο μέρος έχει επιβεβαιώσει ότι η μετοχή ή ο χρεωστικός τίτλος διατίθεται και προορίζεται για δανεισμό προς το φυσικό ή νομικό πρόσωπο, ώστε ο διακανονισμός να μπορεί να πραγματοποιηθεί όταν αναμένεται.

2. Για να διασφαλιστούν ομοιόμορφοι όροι εφαρμογής της παραγράφου 1 εκχωρούνται εξουσίες στην Επιτροπή για την έγκριση εκτελεστικών τεχνικών προτύπων που προσδιορίζουν τους τύπους συμφωνιών ή ρυθμίσεων που διασφαλίζουν επαρκώς ότι η μετοχή ή ο κρατικός χρεωστικός τίτλος θα είναι διαθέσιμα για διακανονισμό.

Η Επιτροπή πρέπει κυρίως να λάβει υπόψη την ανάγκη διατήρησης της ρευστότητας των αγορών, ιδίως των κρατικών αγορών ομολόγων και των κρατικών αγορών επαναγοράς ομολόγων (αγορές repos).

Τα εκτελεστικά τεχνικά πρότυπα που ορίζονται στο πρώτο εδάφιο πρέπει να εγκρίνονται σύμφωνα με το άρθρο [7ε] του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. …/….[Κανονισμός ΕΑΚΑΑ].

Η ΕΑΚΑΑ πρέπει να υποβάλει σχέδια για αυτά τα εκτελεστικά τεχνικά πρότυπα στην Επιτροπή το αργότερο έως την [1η Ιανουαρίου 2012].

Άρθρο 13 Διαδικασίες αγοράς και πρόστιμα για καθυστερημένο διακανονισμό

1. Ένας τόπος διαπραγμάτευσης με μετοχές ή κρατικούς χρεωστικούς τίτλους εισηγμένους προς διαπραγμάτευση διασφαλίζει ότι ο τόπος διαπραγμάτευσης ή ο κεντρικός αντισυμβαλλόμενος που παρέχει υπηρεσίες εκκαθάρισης για τον τόπο διαπραγμάτευσης διαθέτει διαδικασίες αγοράς που συμμορφώνονται με τις παρακάτω απαιτήσεις:

(α) όταν ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο που πωλεί μετοχές ή κρατικούς χρεωστικούς τίτλους στην αγορά δεν μπορεί να παραδώσει τις μετοχές ή τους χρεωστικούς τίτλους για διακανονισμό εντός τεσσάρων ημερών διαπραγμάτευσης μετά την ημέρα κατά την οποία πραγματοποιήθηκε η διαπραγμάτευση ή εντός έξι ημερών διαπραγμάτευσης μετά την ημέρα κατά την οποία πραγματοποιήθηκε η διαπραγμάτευση στην περίπτωση δραστηριοτήτων ειδικής διαπραγμάτευσης, τότε οι διαδικασίες τίθενται αυτόματα σε εφαρμογή για την αγορά διαπραγμάτευσης ή τον κεντρικό αντισυμβαλλόμενο με σκοπό την αγορά των μετοχών ή του κρατικού χρεωστικού τίτλου, ώστε να διασφαλίζεται η παράδοση των τίτλων για διακανονισμό·

(β) όταν ο τόπος διαπραγμάτευσης ή ο κεντρικός αντισυμβαλλόμενος δεν είναι σε θέση να αγοράσει τις μετοχές ή τον κρατικό χρεωστικό τίτλο για παράδοση, τότε καταβάλλεται χρηματική αποζημίωση από τον τόπο διαπραγμάτευσης ή τον κεντρικό αντισυμβαλλόμενο στον αγοραστή βάσει της αξίας των μετοχών ή του χρεωστικού τίτλου προς παράδοση την ημέρα παράδοσης, καθώς και ένα ποσό για τυχόν ζημίες που υπέστη ο αγοραστής·

(γ) το φυσικό ή νομικό πρόσωπο το οποίο έχει αθετήσει τις υποχρεώσεις του καταβάλλει ένα ποσό στον τόπο διαπραγμάτευσης ή στον κεντρικό αντισυμβαλλόμενο ως αποζημίωση του τόπου διαπραγμάτευσης ή του κεντρικού αντισυμβαλλόμενου για όλα τα ποσά που έχουν καταβληθεί σύμφωνα με τα σημεία α και β.

2. Ένας τόπος διαπραγμάτευσης με μετοχές ή κρατικούς χρεωστικούς τίτλους εισηγμένους προς διαπραγμάτευση διασφαλίζει ότι διαθέτει διαδικασίες ή ότι το σύστημα διακανονισμού που παρέχει υπηρεσίες διακανονισμού για τις μετοχές ή τους χρεωστικούς τίτλους διαθέτει διαδικασίες, που διασφαλίζουν ότι όταν ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο που πωλεί μετοχές ή κρατικούς χρεωστικούς τίτλους στον τόπο διαπραγμάτευσης αδυνατεί να παραδώσει τις μετοχές ή τους χρεωστικούς τίτλους για διακανονισμό έως την ημερομηνία κατά την οποία αναμένεται να πραγματοποιηθεί ο διακανονισμός, τότε αυτό το φυσικό ή νομικό πρόσωπο είναι υποχρεωμένο να καταβάλλει καθημερινά χρηματικά ποσά στον τόπο διαπραγμάτευσης ή σύστημα διακανονισμού για κάθε μέρα κατά την οποία συνεχίζεται η αδυναμία αυτή.

Οι ημερήσιες πληρωμές θα πρέπει να είναι επαρκώς υψηλές προκειμένου να μην επιτρέπουν στον πωλητή να αποκτήσει κέρδος από την αποτυχία διακανονισμού και να ενεργεί αποτρεπτικά για φυσικά ή νομικά πρόσωπα που αθετούν τις υποχρεώσεις διακανονισμού.

3. Ένας τόπος διαπραγμάτευσης στον οποίο εισάγονται για διαπραγμάτευση μετοχές ή κρατικοί χρεωστικοί τίτλοι πρέπει να έχει θεσπίσει κανόνες που θα συμβάλουν στην απαγόρευση σε ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο που είναι μέλος ενός τόπου διαπραγμάτευσης να συμμετέχει σε περαιτέρω ανοικτές πωλήσεις μετοχών ή μέσων κρατικών χρεωστικών τίτλων στον τόπο διαπραγμάτευσης από τη στιγμή που το πρόσωπο αυτό αθετεί τις υποχρεώσεις διακανονισμού μιας συναλλαγής που προκύπτει από μια ανοικτή πώληση σε αυτόν τον χώρο διαπραγμάτευσης.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙV ΕΞΑΙΡΕΣΕΙΣ

Άρθρο 14 Εξαιρέσεις όταν η βασική αγορά διαπραγμάτευσης βρίσκεται εκτός της Ένωσης

1. Τα άρθρα 5, 7, 12 και 13 δεν ισχύουν για μετοχές μιας εταιρείας που έχουν εισαχθεί προς διαπραγμάτευση σε έναν τόπο διαπραγμάτευσης στην Ένωση, όταν ο βασικός τόπος διαπραγμάτευσης των μετοχών βρίσκεται σε χώρα εκτός της Ένωσης.

2. Η σχετική αρμόδια αρχή αξιολογεί, για μετοχές μιας εταιρείας υπό διαπραγμάτευση σε τόπο διαπραγμάτευσης της Ένωσης και σε τόπο που βρίσκεται εκτός της Ένωσης, τουλάχιστον κάθε δύο έτη, αν ο βασικός τόπος για τη διαπραγμάτευση αυτών των μετοχών βρίσκεται εκτός της Ένωσης.

Η σχετική αρμόδια αρχή ενημερώνει την ΕΑΚΑΑ για τυχόν μετοχές που προσδιορίστηκε πως έχουν τον βασικό τόπο διαπραγμάτευσης εκτός της Ένωσης.

Η ΕΑΚΑΑ δημοσιεύει τον κατάλογο των μετοχών για τις οποίες ο βασικός τόπος βρίσκεται εκτός της Ένωσης κάθε δύο έτη. Ο κατάλογος ισχύει για περίοδο δύο ετών.

3. Εκχωρούνται εξουσίες στην Επιτροπή για την έγκριση ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων που ορίζουν τη μέθοδο υπολογισμού του κύκλου εργασιών για τον καθορισμό του κύριου τόπου διαπραγμάτευσης μιας μετοχής.

Τα ρυθμιστικά πρότυπα που ορίζονται στο πρώτο εδάφιο εγκρίνονται σύμφωνα με τα άρθρα [7 έως 7δ] του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. ... / .... [κανονισμός ΕΑΚΑΑ].

Η ΕΑΚΑΑ υποβάλλει σχέδια για τα εν λόγω ρυθμιστικά τεχνικά πρότυπα στην Επιτροπή το αργότερο έως τις [31 Δεκεμβρίου 2011].

4. Προκειμένου να εξασφαλιστούν ομοιόμορφες συνθήκες εφαρμογής των παραγράφων 1 και 2, εκχωρούνται εξουσίες στην Επιτροπή για την έγκριση εκτελεστικών τεχνικών προτύπων για να καθοριστεί:

(α) η ημερομηνία κατά την οποία και η περίοδος για την οποία πραγματοποιείται ο υπολογισμός του βασικού τόπου για μια μετοχή·

(β) η ημερομηνία έως την οποία η σχετική αρμόδια αρχή ενημερώνει την ΕΑΚΑΑ για τις μετοχές με βασικό τόπο εκτός της Ένωσης,

(γ) την ημερομηνία κατά την οποία τίθεται σε ισχύ ο κατάλογος μετά τη δημοσίευσή του από την ΕΑΚΑΑ.

Τα εκτελεστικά τεχνικά πρότυπα που ορίζονται στο πρώτο εδάφιο πρέπει να εγκρίνονται σύμφωνα με το άρθρο [7ε] του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. …/….[Κανονισμός ΕΑΚΑΑ].

Η ΕΑΚΑΑ πρέπει να υποβάλει σχέδια για αυτά τα ρυθμιστικά τεχνικά πρότυπα στην Επιτροπή το αργότερο έως τις [31 Δεκεμβρίου 2011].

Άρθρο 15 Εξαιρέσεις για δραστηριότητες ειδικής διαπραγμάτευσης και πρωτογενούς αγοράς

1. Τα άρθρα 5, 6, 7, 8 και 12 δεν ισχύουν για τις δραστηριότητες μιας επιχείρησης επενδύσεων ή οντότητας τρίτης χώρας ή τοπικής επιχείρησης που αποτελεί μέλος ενός τόπου διαπραγμάτευσης αγοράς τρίτης χώρας, της οποίας το νομικό και εποπτικό πλαίσιο έχει δηλωθεί ως ισοδύναμο σύμφωνα με την παράγραφο 2, όταν ενεργεί ως βασικός διαπραγματευτής σε ένα χρηματοπιστωτικό μέσο, που υποβάλλεται σε διαπραγμάτευση εντός ή εκτός ενός τόπου διαπραγμάτευσης, με μία από τις δύο ή και τις δύο ακόλουθες ιδιότητες:

(α) με τη δημοσίευση αυστηρών, ταυτόχρονων ζευγών εντολών συγκριτικού μεγέθους και σε ανταγωνιστικές τιμές, με αποτέλεσμα την παροχή ρευστότητας σε τακτική και μόνιμη βάση προς την αγορά

(β) στο πλαίσιο της συνήθους επιχειρηματικής της δραστηριότητας, μέσω της εκτέλεσης εντολών που προέρχονται από πελάτες ή ως ανταπόκριση σε αιτήματα πελατών για διαπραγμάτευση, καθώς και μέσω αντιστάθμισης των κινδύνων των θέσεων που προκύπτουν από τις εν λόγω διαπραγματεύσεις.

2. Η Επιτροπή μπορεί, σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται στο άρθρο 39 παράγραφος 2, να λάβει αποφάσεις, καθορίζοντας ότι το νομικό και εποπτικό πλαίσιο μιας τρίτης χώρας διασφαλίζει ότι μια αγορά που είναι εξουσιοδοτημένη στη συγκεκριμένη τρίτη χώρα συμμορφώνεται με τις νομικά δεσμευτικές απαιτήσεις, οι οποίες, για τον σκοπό της εφαρμογής της εξαίρεσης που ορίζεται στην παράγραφο 1, είναι ισοδύναμες με τις απαιτήσεις που προκύπτουν από τον τίτλο III της οδηγίας 2004/39/ΕΚ, από την οδηγία 2003/6/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου[21] και την οδηγία 2004/109/ΕΚ και οι οποίες υπόκεινται στην αποτελεσματική εποπτεία και επιβολή στη συγκεκριμένη τρίτη χώρα.

Το νομικό και εποπτικό πλαίσιο μιας τρίτης χώρας μπορεί να θεωρείται ισοδύναμο όταν το εν λόγω πλαίσιο πληροί τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

(α) οι αγορές της εν λόγω τρίτης χώρας υπόκεινται σε εξουσιοδότηση και αποτελεσματική εποπτεία και επιβολή σε μόνιμη βάση·

(β) οι αγορές έχουν σαφείς και διαφανείς κανονισμούς σχετικά με την εισαγωγή των κινητών αξιών προς διαπραγμάτευση, ώστε οι εν λόγω κινητές αξίες να μπορούν να υποβληθούν σε διαπραγμάτευση με δίκαιο, τακτικό και αποτελεσματικό τρόπο και να είναι ελεύθερα διαπραγματεύσιμες·

(γ) οι εκδότες κινητών αξιών υπόκεινται σε απαιτήσεις περιοδικής και διαρκούς πληροφόρησης που διασφαλίζουν υψηλό επίπεδο προστασίας των επενδυτών·

(δ) διασφαλίζει τη διαφάνεια και την ακεραιότητα της αγοράς αποτρέποντας καταχρηστικές πρακτικές στην αγορά μέσω πράξεων προσώπων που κατέχουν εμπιστευτικές πληροφορίες και πράξεων χειραγώγησης της αγοράς.

3. Τα άρθρα 8, 12 δεν ισχύουν για τις δραστηριότητες ενός φυσικού ή νομικού προσώπου, το οποίο ενεργώντας ως εξουσιοδοτημένος βασικός διαπραγματευτής βάσει συμφωνίας με έναν εκδότη κρατικού χρεωστικού τίτλου, λειτουργεί ως βασικός διαπραγματευτής σε ένα χρηματοπιστωτικό μέσο όσον αφορά δραστηριότητες πρωτογενούς ή δευτερογενούς αγοράς σχετικά με τον κρατικό χρεωστικό τίτλο.

4. Τα άρθρα 5, 6, 7 και 12 δεν ισχύουν για ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο όταν αυτό συμμετέχει σε μια ανοικτή πώληση μιας μετοχής ή κατέχει καθαρή αρνητική θέση όσον αφορά τη διενέργεια πράξεων σταθεροποίησης βάσει του κεφαλαίου III του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2273/2003[22].

5. Οι εξαιρέσεις που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 3 ισχύουν μόνο όταν το εν λόγω φυσικό ή νομικό πρόσωπο έχει πρώτα ενημερώσει γραπτώς την αρμόδια αρχή του κράτους μέλους προέλευσης για την πρόσθεσή του να κάνει χρήση της εξαίρεσης. Η κοινοποίηση πρέπει να πραγματοποιείται εντός τουλάχιστον τριάντα ημερολογιακών ημερών πριν το φυσικό ή νομικό πρόσωπο κάνει χρήση της εξαίρεσης.

6. Η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους προέλευσης μπορεί να απαγορεύσει τη χρήση της εξαίρεσης αν θεωρήσει ότι το φυσικό ή νομικό πρόσωπο δεν πληροί τους όρους της εξαίρεσης. Οποιαδήποτε απαγόρευση πρέπει να επιβάλλεται εντός περιόδου τριάντα ημερολογιακών ημερών που ορίζεται στο πρώτο εδάφιο ή στη συνέχεια αν η αρμόδια αρχή ενημερωθεί πως υπήρξαν αλλαγές στις συνθήκες σύμφωνα με τις οποίες ένα πρόσωπο δεν πληροί πια τους όρους.

7. Μια οντότητα τρίτης χώρας η οποία δεν εξουσιοδοτείται στην Ένωση, πρέπει να αποστείλει την ειδοποίηση η οποία αναφέρεται στην παράγραφο 5 στην αρμόδια αρχή του κύριου τόπου διαπραγμάτευσης στην Ένωση, στον οποίο διαπραγματεύεται.

8. Ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο στο οποίο έχει σταλεί ειδοποίηση βάσει της παραγράφου 5 πρέπει το συντομότερο δυνατό να ενημερώσει γραπτώς την αρμόδια αρχή του κράτους μέλους προέλευσης σχετικά με το που υπάρχουν αλλαγές οι οποίες θα μπορούσαν να επηρεάσουν την επιλεξιμότητα για τη χρήση της εξαίρεσης.

9. Η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους προέλευσης μπορεί να ζητήσει πληροφορίες γραπτώς, από ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο που υπόκειται στο πλαίσιο των εξαιρέσεων που ορίζονται στην παράγραφο 1, 3 ή 4 σχετικά με τις αρνητικές θέσεις ή τις δραστηριότητες που διεξάγονται στο πλαίσιο αυτής της εξαίρεσης. Το φυσικό ή νομικό πρόσωπο πρέπει να παράσχει τις πληροφορίες το αργότερο τέσσερις ημερολογιακές ημέρες μετά τη διατύπωση του αιτήματος.

10. Η οικεία αρμόδια αρχή ενημερώνει την ΕΑΚΑΑ εντός δύο εβδομάδων από την κοινοποίηση σύμφωνα με την παράγραφο 5 ή 8 σχετικά με ειδικούς διαπραγματευτές και εξουσιοδοτημένους βασικούς διαπραγματευτές που κάνουν χρήση της εξαίρεσης καθώς και για οποιουσδήποτε ειδικούς διαπραγματευτές και εξουσιοδοτημένους βασικούς διαπραγματευτές που δεν κάνουν πλέον χρήση της εξαίρεσης.

11. Η ΕΑΚΑΑ δημοσιεύει στον ιστότοπό της έναν κατάλογο των ειδικών διαπραγματευτών και των εξουσιοδοτημένων βασικών διαπραγματευτών που κάνουν χρήση της εξαίρεσης και τον επικαιροποιεί σε τακτική βάση.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ V ΕΞΟΥΣΙΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΤΩΝ ΑΡΜΟΔΙΩΝ ΑΡΧΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΑΚΑΑ

Τμήμα 1 Εξουσίες των αρμόδιων αρχών

Άρθρο 16 Κοινοποίηση σε εξαιρετικές περιπτώσεις

1. Η αρμόδια αρχή ενός κράτους μέλους μπορεί να ζητήσει από φυσικά ή νομικά πρόσωπα τα οποία έχουν καθαρές αρνητικές θέσεις που σχετίζονται με ένα συγκεκριμένο χρηματοπιστωτικό μέσο ή τάξη χρηματοπιστωτικών μέσων, να την ενημερώσουν ή να κοινοποιήσουν στο κοινό λεπτομέρειες για τη θέση, όποτε η θέση αγγίζει ή βρίσκεται κάτω από το όριο κοινοποίησης που έχει οριστεί από την αρμόδια αρχή όταν πληρούνται όλες οι παρακάτω προϋποθέσεις:

(α) υπάρχουν ανεπιθύμητα συμβάντα ή εξελίξεις οι οποίες αποτελούν σοβαρή απειλή για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα ή την εμπιστοσύνη της αγοράς στο κράτος μέλος ή σε ένα ή περισσότερα άλλα κράτη μέλη·

(β) το μέτρο είναι απαραίτητο για την αντιμετώπιση της απειλής.

2. Η παράγραφος 1 δεν ισχύει για χρηματοπιστωτικά μέσα για τα οποία απαιτείται ήδη διαφάνεια βάσει των άρθρων 5 έως 8 του κεφαλαίου ΙΙ.

Άρθρο 17 Περιορισμοί όσον αφορά τις ανοικτές πωλήσεις και παρόμοιες συναλλαγές σε εξαιρετικές περιπτώσεις

1. Η αρμόδια αρχή ενός κράτους μέλους μπορεί να λάβει το μέτρο που ορίζεται στις παραγράφους 2 ή 3, όπου πληρούνται όλες οι παρακάτω προϋποθέσεις:

(α) υπάρχουν ανεπιθύμητα συμβάντα ή εξελίξεις οι οποίες ενέχουν σοβαρή απειλή για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα ή την εμπιστοσύνη της αγοράς στο κράτος μέλος ή σε ένα ή περισσότερα άλλα κράτη μέλη·

(β) το μέτρο είναι απαραίτητο για την αντιμετώπιση της απειλής.

2. Η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους μπορεί να απαγορεύσει ή να επιβάλλει προϋποθέσεις που συνδέονται με φυσικά ή νομικά πρόσωπα που συμμετέχουν σε:

(α) ανοικτή πώληση·

(β) μια συναλλαγή εκτός από ανοικτή πώληση η οποία δημιουργεί, ή συνδέεται με, ένα χρηματοπιστωτικό μέσο και η επίπτωση ή μια από τις επιπτώσεις αυτής της συναλλαγής είναι η εκχώρηση ενός χρηματοοικονομικού πλεονεκτήματος για το φυσικό ή νομικό πρόσωπο σε περίπτωση μείωσης στην τιμή ή την αξία ενός άλλου χρηματοπιστωτικού μέσου.

3. Η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους μπορεί να εμποδίσει φυσικά ή νομικά πρόσωπα να συμμετάσχουν σε συναλλαγές που σχετίζονται με χρηματοπιστωτικά μέσα ή να περιορίσει την αξία των συναλλαγών στο χρηματοπιστωτικό μέσο στο οποίο μπορεί να συμμετέχουν.

4. Ένα μέτρο σύμφωνα με την παράγραφο 2 ή 3 μπορεί να ισχύει για όλες τις συναλλαγές που αφορούν χρηματοπιστωτικά μέσα, τα χρηματοπιστωτικά μέσα ειδικής κατηγορίας ή ενός ειδικού χρηματοπιστωτικού μέσου. Το μέτρο μπορεί να ισχύει σε περιπτώσεις ή να υπόκειται σε εξαιρέσεις που προβλέπονται από την οικεία αρμόδια αρχή. Εξαιρέσεις μπορούν ειδικότερα να καθορίζονται για να εφαρμόζονται σε δραστηριότητες ειδικής διαπραγμάτευσης και σε κύριες δραστηριότητές της αγοράς.

Άρθρο 18 Περιορισμοί συναλλαγών συμβάσεων αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου σε εξαιρετικές περιπτώσεις

1. Η αρμόδια αρχή ενός κράτους μέλους μπορεί να εμποδίσει ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο να συμμετέχει σε συναλλαγές συμβάσεων αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου που σχετίζεται με την υποχρέωση ενός κράτους μέλους ή της Ένωσης ή να περιορίσει την αξία ακάλυπτων θέσεων συμβάσεων αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου που μπορεί να συναφθούν από φυσικά ή νομικά πρόσωπα που συνδέονται με μια υποχρέωση ενός κράτους μέλους ή της Ένωσης, όπου πληρούνται και οι δύο παρακάτω όροι:

(α) υπάρχουν ανεπιθύμητα συμβάντα ή εξελίξεις οι οποίες ενέχουν σοβαρή απειλή για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα ή την εμπιστοσύνη της αγοράς στο κράτος μέλους ή σε ένα ή περισσότερα άλλα κράτη μέλη·

(β) το μέτρο είναι απαραίτητο για την αντιμετώπιση της απειλής.

2. Ένα μέτρο δυνάμει της παραγράφου 1 μπορεί να ισχύει για συναλλαγές συμβάσεων αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου μιας συγκεκριμένης κατηγορίας ή σε συγκεκριμένες συναλλαγές συμβάσεων αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου. Το μέτρο μπορεί να ισχύει σε περιπτώσεις ή να υπόκειται σε εξαιρέσεις που καθορίζονται από την αρμόδια αρχή. Εξαιρέσεις μπορούν ειδικότερα να καθορίζονται για να εφαρμόζονται σε δραστηριότητες ειδικής διαπραγμάτευσης και σε κύριες δραστηριότητές της αγοράς.

Άρθρο 19 Εξουσία για τον προσωρινό περιορισμό ανοικτών πωλήσεων χρηματοπιστωτικών μέσων σε περίπτωση σημαντικής πτώσης της τιμής

1. Όταν η τιμή ενός χρηματοπιστωτικού μέσου σε τόπο διαπραγμάτευσης έχει, κατά τη διάρκεια μιας ημέρας διαπραγμάτευσης, μειωθεί από την αξία που ορίζεται στην παράγραφο 4, από την τιμή κλεισίματος σε αυτόν τον τόπο την προηγούμενη ημέρα συναλλαγών, η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους προέλευσης για τον εν λόγω τόπο εξετάζει κατά πόσον είναι σκόπιμο να απαγορευθεί ή να περιοριστεί η συμμετοχή φυσικών ή νομικών προσώπων σε ανοικτή πώληση χρηματοπιστωτικού μέσου στον τόπο διαπραγμάτευσης ή διαφορετικά να περιοριστούν οι συναλλαγές σε αυτό το χρηματοπιστωτικό μέσο στον εν λόγω τόπο διαπραγμάτευσης προκειμένου να αποτραπεί η άτακτη υποχώρηση της τιμής του χρηματοπιστωτικού μέσου.

Σε περίπτωση που η αρμόδια αρχή έχει πεισθεί σύμφωνα με πρώτο εδάφιο ότι είναι σκόπιμο να πράξει κάτι τέτοιο, οφείλει στην περίπτωση μετοχής ή χρεωστικού τίτλου, να απαγορεύσει ή να περιορίσει την συμμετοχή προσώπων σε μια ανοικτή πώληση στον τόπο διαπραγμάτευσης ή στην περίπτωση άλλου τύπου χρηματοπιστωτικού μέσου, να περιορίσει τις συναλλαγές σε αυτό το χρηματοπιστωτικό μέσο για τον εν λόγω τόπο διαπραγμάτευσης.

2. Το μέτρο ισχύει για μια περίοδο που δεν υπερβαίνει το τέλος της ημέρας διαπραγμάτευσης που ακολουθεί την ημέρα διαπραγμάτευσης κατά την οποία προκύπτει η πτώση των τιμών.

3. Το μέτρο ισχύει σε περιπτώσεις ή υπόκειται σε εξαιρέσεις που καθορίζονται από την αρμόδια αρχή. Εξαιρέσεις μπορούν ειδικότερα να καθορίζονται για να εφαρμόζονται σε δραστηριότητες ειδικής διαπραγμάτευσης και σε κύριες δραστηριότητές της αγοράς.

4. Η πτώση της αξίας ανέρχεται σε 10% ή περισσότερο στην περίπτωση μιας μετοχής και για άλλες κατηγορίες χρηματοπιστωτικών μέσων σε ένα ποσό που καθορίζεται από την Επιτροπή.

Η Επιτροπή, μέσω κατ' εξουσιοδότηση πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 36 και με την επιφύλαξη των προϋποθέσεων των άρθρων 37 και 38, προσδιορίζει την πτώση της τιμής των χρηματοπιστωτικών μέσων με εξαίρεση τις μετοχές, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες κάθε κατηγορίας χρηματοπιστωτικού μέσου.

5. Εκχωρούνται εξουσίες στην Επιτροπή για την έγκριση ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων για τον προσδιορισμό της μεθόδου υπολογισμού της πτώσης κατά 10% για τις μετοχές και της πτώσης της αξίας που καθορίζεται από την Επιτροπή, όπως ορίζεται στην παράγραφο 4.

Τα ρυθμιστικά πρότυπα που ορίζονται στο πρώτο εδάφιο εγκρίνονται σύμφωνα με τα άρθρα [7 έως 7δ] του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. ... / .... [κανονισμός ΕΑΚΑΑ].

Η ΕΑΚΑΑ υποβάλλει σχέδια για τα εν λόγω ρυθμιστικά τεχνικά πρότυπα στην Επιτροπή το αργότερο έως τις [31 Δεκεμβρίου 2011].

Άρθρο 20 Περίοδος περιορισμών

Οποιοδήποτε μέτρο επιβάλλεται σύμφωνα με τα άρθρα 16 έως 18 πρέπει να ισχύει για μια αρχική περίοδο η οποία δεν υπερβαίνει τους τρεις μήνες από την ημερομηνία δημοσίευσης της ειδοποίησης που ορίζεται στο άρθρο 21.

Οποιοδήποτε παρόμοιο μέτρο μπορεί να ανανεωθεί για περαιτέρω περίοδο που δεν θα υπερβαίνει τους τρεις μήνες κάθε φορά.

Άρθρο 21 Ανακοίνωση περιορισμών

1. Η αρμόδια αρχή δημοσιεύει στον ιστότοπό της ανακοίνωση της απόφασης για επιβολή ή ανανέωση των μέτρων που αναφέρονται στα άρθρα 16 έως 19.

2. Η ανακοίνωση περιλαμβάνει λεπτομέρειες τουλάχιστον για:

(α) τα μέτρα που επιβάλλονται, συμπεριλαμβανομένων των μέσων και της κατηγορίας των συναλλαγών για τις οποίες ισχύουν, καθώς και τη διάρκεια των μέτρων·

(β) τους λόγους για τους οποίους η αρμόδια αρχή θεωρεί ότι είναι απαραίτητη η επιβολή των μέτρων, συμπεριλαμβανομένων των στοιχείων που υποστηρίζουν τους λόγους.

3. Ένα μέτρο βάσει των άρθρων 16 έως 19 τίθεται σε εφαρμογή όταν η ανακοίνωση δημοσιευθεί ή κατά τον χρόνο που καθορίζεται στην ανακοίνωση μετά τη δημοσίευσή της και ισχύει μόνο για συναλλαγές που πραγματοποιούνται μετά την εφαρμογή του μέτρου.

Άρθρο 22 Κοινοποίηση στην ΕΑΚΑΑ και σε άλλες αρμόδιες αρχές

1. Πριν από την επιβολή ή την ανανέωση οποιουδήποτε μέτρου σύμφωνα με τα άρθρα 16, 17 ή 18 και πριν από την επιβολή οποιουδήποτε περιορισμού σύμφωνα με το άρθρο 19, η αρμόδια αρχή κοινοποιεί στην ΕΑΚΑΑ και άλλες αρμόδιες αρχές το μέτρο το οποίο προτείνει.

2. Η κοινοποίηση αυτή περιλαμβάνει λεπτομέρειες των προτεινόμενων μέτρων, της κατηγορίας των χρηματοπιστωτικών μέσων και συναλλαγών στις οποίες θα εφαρμόζονται, τα αποδεικτικά στοιχεία που ενισχύουν αυτές τις αιτιολογήσεις και τον χρόνο κατά τον οποίο πρόκειται να τεθούν σε ισχύ τα μέτρα.

3. Η κοινοποίηση της πρότασης για την επιβολή ή ανανέωση ενός μέτρου σύμφωνα με τα άρθρα 16, 17 και 18 πρέπει να πραγματοποιείται τουλάχιστον 24 ώρες πριν το μέτρο έχει προγραμματιστεί τεθεί σε ισχύ ή να ανανεωθεί. Σε εξαιρετικές συνθήκες, η αρμόδια αρχή μπορεί να προβεί στην κοινοποίηση σε λιγότερο από 24 ώρες πριν το μέτρο έχει προγραμματιστεί να τεθεί σε ισχύ, σε περιπτώσεις όπου δεν είναι δυνατόν να υπάρξει ειδοποίηση 24 ώρες πριν. Η κοινοποίηση σύμφωνα με το άρθρο 19 πρέπει να πραγματοποιηθεί πριν από αυτό το μέτρο έχει προγραμματιστεί να τεθεί σε ισχύ.

4. Μια αρμόδια αρχή κράτους μέλους που λαμβάνει κοινοποίηση βάσει του παρόντος άρθρου μπορεί να λάβει μέτρα, σύμφωνα με τα άρθρα 16 έως 19 στο εν λόγω κράτος μέλος στο οποίο έχει πεισθεί ότι το μέτρο είναι αναγκαίο για να βοηθήσει την άλλη αρμόδια αρχή. Η αρμόδια αρχή πρέπει επίσης να προχωρήσει σε κοινοποίηση σύμφωνα με τις παραγράφους 1 έως 3, στην οποία προτείνει τη λήψη μέτρων.

Τμήμα 2 Εξουσίες της ΕΑΚΑΑ

Άρθρο 23 Συντονισμός από την ΕΑΚΑΑ

1. Η ΕΑΚΑΑ διενεργεί διευκολυντικό και συντονιστικό έργο σε σχέση με τα μέτρα που λαμβάνονται από τις αρμόδιες αρχές σύμφωνα με το τμήμα 1. Συγκεκριμένα η ΕΑΚΑΑ διασφαλίζει ότι έχει υιοθετηθεί μια συνεκτική προσέγγιση από τις αρμόδιες αρχές σχετικά με τα μέτρα σύμφωνα με το τμήμα 1, κυρίως όταν είναι αναγκαίο να κάνει χρήση των εξουσιών παρέμβασης σύμφωνα με το τμήμα 1, τη φύση των μέτρων που έχουν επιβληθεί και την έναρξη και τη διάρκεια των μέτρων.

2. Μετά τη λήψη της κοινοποίησης σύμφωνα με το άρθρο 22 για κάθε μέτρο που πρόκειται να επιβληθεί ή να ανανεωθεί σύμφωνα με τα άρθρα 16, 17 ή 18, η ΕΑΚΑΑ πρέπει εντός 24 ωρών να εκδώσει μια γνωμοδότηση σχετικά με το κατά πόσο θεωρεί ότι το μέτρο ή το προτεινόμενο μέτρο είναι αναγκαία για την αντιμετώπιση της εξαιρετικής κατάστασης. Η γνωμοδότηση αυτή πρέπει να προσδιορίζει κατά πόσο η ΕΑΚΑΑ θεωρεί ότι προέκυψαν ανεπιθύμητα γεγονότα ή εξελίξεις, τα οποία συνιστούν σοβαρή απειλή για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα ή την εμπιστοσύνη της αγοράς σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη, αν το μέτρο ή το προτεινόμενο μέτρο είναι κατάλληλο και εντός των ορίων της αναλογικότητας για την αντιμετώπιση της απειλής και αν η προτεινόμενη διάρκεια των μέτρων είναι αιτιολογημένη. Αν η ΕΑΚΑΑ κρίνει ότι