ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ

Απλή περίοδος αποπληρωμής : Η περίοδος αποπληρωμής είναι μία από τις μεθόδους αξιολόγησης της οικονομικής αποδοτικότητας. Υπολογίζει τον χρόνο που μεσολαβεί μεταξύ του χρόνου της αρχικής επένδυσης και της χρονικής στιγμής στην οποία οι συσσωρευθείσες εξοικονομήσεις επαρκούν για την αποπληρωμή της αρχικής επένδυσης.

Βέλτιστη μεθοδολογία από άποψη κόστους για τα κτίρια : Στόχος της βέλτιστης από άποψη κόστους μεθοδολογίας είναι η δημιουργία ενός νομικού πλαισίου για την αύξηση των ελάχιστων απαιτήσεων ενεργειακής απόδοσης που θέτουν τα κράτη μέλη για τα κτίρια, ώστε να διασφαλίζεται η υιοθέτηση όλων των οικονομικά ορθολογικών μέτρων.

Διαχειριστική αρχή : Ο εθνικός, περιφερειακός ή τοπικός φορέας που ορίζεται από το κράτος μέλος, ο οποίος υποβάλλει προς έγκριση το επιχειρησιακό πρόγραμμα στην Επιτροπή και είναι αρμόδιος για την επακόλουθη διαχείριση και υλοποίησή του.

Εθνικό σχέδιο δράσης για την ενεργειακή απόδοση (ΕΣΔΕΑ) : Στα ΕΣΔΕΑ τους, τα κράτη μέλη πρέπει να διευκρινίζουν τους τρόπους με τους οποίους σκοπεύουν να επιτύχουν τον ενδεικτικό στόχο εξοικονόμησης ενέργειας σε ποσοστό 9 % έως το 2016, όπως απαιτείται από την οδηγία 2006/32/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την ενεργειακή απόδοση κατά την τελική χρήση και τις ενεργειακές υπηρεσίες. Τα ΕΣΔΕΑ πρέπει να περιγράφουν τα σχεδιαζόμενα μέτρα βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης και τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για τη συμμόρφωση με τις διατάξεις σχετικά με τον υποδειγματικό ρόλο του δημόσιου τομέα και την παροχή πληροφοριών και συμβουλών στους τελικούς καταναλωτές.

Ενεργειακή απόδοση : Η ενεργειακή απόδοση αναφέρεται στη χρήση λιγότερων εισροών ενέργειας για ισοδύναμο επίπεδο οικονομικής δραστηριότητας ή υπηρεσίας. Οι επενδύσεις στη διατήρηση της ενέργειας και στην ενεργειακή απόδοση έχουν καλύτερα αποτελέσματα για την οικονομία και την κοινωνία από τις επενδύσεις στον ενεργειακό εφοδιασμό. Η ενεργειακή απόδοση αυξάνει το δυναμικό οικονομικής ανάπτυξης, ενισχύει την ανταγωνιστικότητα των εταιρειών, μειώνει την κατανάλωση ενέργειας των νοικοκυριών και οδηγεί, αφενός, σε χαμηλότερη εξάρτηση όσον αφορά την εισαγωγή ενέργειας και, αφετέρου, σε χαμηλότερες εκπομπές.

Ενεργειακός έλεγχος : Ένας τυπικός ενεργειακός έλεγχος συνίσταται σε ολοκληρωμένη ενεργειακή ανάλυση των ενεργειακών συστημάτων μιας εγκατάστασης. Συγκεκριμένα, περιλαμβάνει την ανάπτυξη ενός βασικού σχεδίου για τη χρήση ενέργειας, αξιολόγηση της δυνητικής εξοικονόμησης ενέργειας και της οικονομικής αποδοτικότητας κατάλληλα επιλεγμένων μέτρων διατήρησης της ενέργειας.

Επιχειρησιακό πρόγραμμα (ΕΠ) : Έγγραφο που υποβάλλεται από ένα κράτος μέλος και εγκρίνεται από την Επιτροπή, το οποίο ορίζει μια αναπτυξιακή στρατηγική με ένα συνεκτικό σύνολο προτεραιοτήτων (οι οποίες αναφέρονται στον κανονισμό αριθ. 1083/2006 ως "άξονες προτεραιότητας") που πρόκειται να υλοποιηθούν με την ενίσχυση ενός ταμείου της πολιτικής Συνοχής. Οι άξονες προτεραιότητας περιλαμβάνουν μια ομάδα δραστηριοτήτων που συνδέονται μεταξύ τους και έχουν συγκεκριμένους μετρήσιμους στόχους. Οι άξονες υποδιαιρούνται περαιτέρω σε μέτρα. Τα μέτρα (τα οποία χρησιμοποιούνται επίσης στην έκθεση με την έννοια βημάτων ή διαδικασιών) συνιστούν ένα έργο ή μια ομάδα έργων, τα οποία επιλέγονται από τη διαχειριστική αρχή (σύμφωνα με τα κριτήρια που θεσπίζονται από την επιτροπή παρακολούθησης) και υλοποιούνται από έναν ή περισσότερους δικαιούχους.

Μονάδες μέτρησης της ενέργειας :

Ένας τόνος ισοδύναμου πετρελαίου (ΤΙΠ) είναι η ποσότητα της ενέργειας που απελευθερώνεται από την καύση ενός τόνου αργού πετρελαίου, κατά προσέγγιση 42 GJ.

Γίγα τζάουλ (GJ)

Γίγα/Μέγα/κιλοβατώρες (G/M/kWh)

Οικονομικά αποδοτική επένδυση : Εναλλακτική χαμηλότερου κόστους για την επίτευξη ενός δεδομένου επιπέδου επιδόσεων ή εναλλακτική με το υψηλότερο επίπεδο επιδόσεων για ένα δεδομένο επίπεδο κόστους. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για τη σύγκριση και τον καθορισμό προτεραιοτήτων για εναλλακτικά έργα στο πλαίσιο ενός προγράμματος. (Kreith, F., Goswaμi Y.D. Handbook of Energy Efficiency and Renewable Energy, Taylor & Francis, Boca Raton, USA, 2007). Για τις δαπάνες της ΕΕ απαιτείται να επιτυγχάνεται η βέλτιστη σχέση μεταξύ των χρησιμοποιηθέντων πόρων και των επιτευχθέντων αποτελεσμάτων (βλέπε άρθρο 27, παράγραφος 2, του δημοσιονομικού κανονισμού).

Πολιτική Συνοχής :

Πολιτική της ΕΕ που αποσκοπεί στην ενίσχυση της οικονομικής, εδαφικής και κοινωνικής συνοχής στο πλαίσιο της ΕΕ μέσω της μείωσης του χάσματος στην ανάπτυξη των διαφόρων περιφερειών. Ο εν λόγω έλεγχος αφορά συγκεκριμένα τα ακόλουθα δύο ταμεία:

α) Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), το οποίο επενδύει στις υποδομές, δημιουργεί ή διατηρεί θέσεις εργασίας και υποστηρίζει τις τοπικές αναπτυξιακές δραστηριότητες μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων.

β) Το Ταμείο Συνοχής (ΤΣ), το οποίο ενισχύει την οικονομική και κοινωνική συνοχή μέσω της χρηματοδότησης περιβαλλοντικών έργων και έργων στον τομέα των μεταφορών στα κράτη μέλη με κατά κεφαλή ΑΕΠ μικρότερο από το 90 % του μέσου όρου της ΕΕ.

ΣΥΝΟΨΗ

I. Το κόστος της αυξημένης κατανάλωσης ενέργειας, η εξάντληση των αποθεμάτων ορυκτών καυσίμων και οι επιπτώσεις των ανθρώπινων δραστηριοτήτων στην παγκόσμια κλιματική αλλαγή είναι οι παράγοντες που οδήγησαν στις πρόσφατες πολιτικές ενεργειακής απόδοσης. Από το 2000, η Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσω των ταμείων της πολιτικής Συνοχής, έχει διαθέσει σχεδόν 5 δισεκατομμύρια ευρώ για τη συγχρηματοδότηση μέτρων ενεργειακής απόδοσης στα κράτη μέλη. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και οι εθνικές και περιφερειακές αρχές είναι υπεύθυνες για τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση των εν λόγω ταμείων σύμφωνα με το σύστημα της "επιμερισμένης διαχείρισης".

II. Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο αξιολόγησε εάν οι επενδύσεις της πολιτικής Συνοχής για την ενεργειακή απόδοση ήταν οικονομικά αποδοτικές. Προκειμένου να απαντήσει σε αυτό το ερώτημα, το Συνέδριο εξέτασε εάν

α) είχαν οριστεί οι κατάλληλες προϋποθέσεις σχετικά με τον προγραμματισμό και τη χρηματοδότηση οι οποίες να επιτρέπουν οικονομικά αποδοτικές επενδύσεις όσον αφορά την ενεργειακή απόδοση και εάν

β) τα έργα ενεργειακής απόδοσης σε δημόσια κτίρια ήταν αποδοτικά από άποψη κόστους.

III. Ο έλεγχος πραγματοποιήθηκε στην Τσεχική Δημοκρατία, την Ιταλία και τη Λιθουανία, ήτοι στις χώρες που είχαν λάβει τις υψηλότερες εισφορές από το Ταμείο Συνοχής και από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης για μέτρα ενεργειακής απόδοσης κατά την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 και είχαν, επίσης, διαθέσει τα υψηλότερα ποσά σε έργα έως το 2009. Στον έλεγχο συμπεριλήφθηκε η εξέταση τεσσάρων επιχειρησιακών προγραμμάτων και ενός δείγματος 24 επενδυτικών έργων ενεργειακής απόδοσης σε δημόσια κτίρια.

IV. Το Συνέδριο κατέληξε στα κατωτέρω συμπεράσματα:

α) Δεν είχαν οριστεί οι κατάλληλες προϋποθέσεις σχετικά με τον προγραμματισμό και τη χρηματοδότηση οι οποίες να επιτρέπουν οικονομικά αποδοτικές επενδύσεις όσον αφορά την ενεργειακή απόδοση, εφόσον διαπιστώθηκαν τα εξής:

- Δεν είχαν πραγματοποιηθεί κατάλληλες εκτιμήσεις αναγκών για τα επιχειρησιακά προγράμματα που ελέγχθηκαν, προκειμένου να προσδιοριστούν, αφενός, οι συγκεκριμένοι τομείς στους οποίους θα μπορούσε να επιτευχθεί εξοικονόμηση ενέργειας, και, αφετέρου, οι επιλογές για την επίτευξη της εν λόγω εξοικονόμησης με οικονομικά αποδοτικό τρόπο, ούτως ώστε να δικαιολογούνται τα επιλεγέντα μέτρα και το κόστος τους. Οι εθνικές αρχές δεν διασφάλισαν την ενσωμάτωσή τους στα εθνικά σχέδια δράσης για την ενεργειακή απόδοση.

- Η έννοια της οικονομικής αποδοτικότητας, ή της βέλτιστης σχέσης μεταξύ των χρησιμοποιηθέντων πόρων και των επιτευχθέντων αποτελεσμάτων, δεν αποτέλεσε αποφασιστικό παράγοντα κατά τη διάθεση χρηματοδότησης εκ μέρους των κρατών μελών σε μέτρα ενεργειακής απόδοσης και σε συγκεκριμένα έργα. Επίσης, η εν λόγω έννοια δεν συμπεριλήφθηκε στην αξιολόγηση που πραγματοποίησε η Επιτροπή πριν από την έγκριση των επιχειρησιακών προγραμμάτων.

- Οι δείκτες επιδόσεων για τα μέτρα ενεργειακής απόδοσης δεν ήταν οι κατάλληλοι για την παρακολούθηση των προγραμμάτων. Στις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής σχετικά με την παρακολούθηση δεν θεσπίστηκαν δείκτες όσον αφορά την ενεργειακή απόδοση. Κατά συνέπεια, τα αποτελέσματα των μέτρων ενεργειακής απόδοσης που αναφέρθηκαν από τις επιμέρους διαχειριστικές αρχές δεν είναι συγκρίσιμα μεταξύ των χωρών της ΕΕ και δεν είναι δυνατόν να εξεταστούν συνολικά.

β) Τα ελεγχθέντα έργα ενεργειακής απόδοσης σε δημόσια κτίρια δεν ήταν οικονομικά αποδοτικά, λόγω των εξής:

- Μολονότι όλα τα ελεγχθέντα έργα παρήγαγαν τις προγραμματισμένες φυσικές υλοποιήσεις, για παράδειγμα αντικαταστάθηκαν παράθυρα και πόρτες ή μονώθηκαν τοίχοι και οροφές, το κόστος ήταν υψηλό σε σύγκριση με τη δυνητική εξοικονόμηση ενέργειας. Η ανακαίνιση των δημόσιων κτιρίων ήταν σημαντικότερο μέλημα από την ενεργειακή απόδοση. Παρότι στόχος των έργων που ελέγχθηκαν ήταν η εξοικονόμηση ενέργειας και η βελτίωση της άνεσης, η αναλογία μεταξύ της εξοικονόμησης ενέργειας και του αντίστοιχου επενδυτικού κόστους δεν ήταν ικανοποιητική. Η μέση προβλεπόμενη περίοδος αποπληρωμής για τις επενδύσεις ήταν κατά προσέγγιση τα 50 έτη, διάστημα υπερβολικά μεγάλο εάν ληφθεί υπόψη η διάρκεια ζωής των ανακαινισμένων τμημάτων ή ακόμη και των ίδιων των κτιρίων.

- Οι ενεργειακοί έλεγχοι είτε δεν ήταν υποχρεωτικοί (Ιταλία, Λιθουανία) είτε, στις περιπτώσεις που απαιτούνταν (Τσεχική Δημοκρατία), οι επενδυτικές επιλογές που συνιστούσαν οι ενεργειακοί έλεγχοι ήταν υπερβολικά δαπανηρές. Στα 18 από τα 24 έργα που ελέγχθηκαν δεν κατέστη δυνατό να επαληθευτεί η πραγματική εξοικονόμηση ενέργειας, καθώς η μέτρησή της δεν ήταν αξιόπιστη.

V. Το Συνέδριο συνιστά στην Επιτροπή να θέσει ως προϋποθέσεις για τη χρηματοδότηση της πολιτικής Συνοχής σχετικά με μέτρα ενεργειακής απόδοσης την κατάλληλη εκτίμηση αναγκών, την τακτική παρακολούθηση και τη χρήση συγκρίσιμων δεικτών επιδόσεων, καθώς και τη χρήση διαφανών κριτηρίων επιλογής έργων και πάγιου επενδυτικού κόστους ανά μονάδα ενέργειας που πρόκειται να εξοικονομηθεί, με μέγιστη αποδεκτή περίοδο απλής αποπληρωμής.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ

1. Βελτιωμένη ενεργειακή απόδοση σημαίνει χρήση λιγότερων εισροών ενέργειας για ισοδύναμο επίπεδο οικονομικής δραστηριότητας ή υπηρεσίας. Τα μέτρα ενεργειακής απόδοσης προσφέρουν αναξιοποίητες ακόμη δυνατότητες για τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας, τον μετριασμό των αρνητικών επιπτώσεων των ανθρώπινων δραστηριοτήτων και την προαγωγή της ενεργειακής ασφάλειας [1]. Η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης είναι σημαντική σε κατοικίες, σε δημόσια και εμπορικά κτίρια, στην κατασκευαστική βιομηχανία, στις μεταφορές και την παραγωγή και διανομή ενέργειας.

2. Στις συνήθεις επενδύσεις στον τομέα της ενεργειακής απόδοσης περιλαμβάνονται η ενίσχυση της μόνωσης των κτιρίων, τα ενεργειακά αποδοτικά παράθυρα, η θερμορύθμιση, η αναβάθμιση των συστημάτων τηλεθέρμανσης, οι βιομηχανικοί κινητήρες, τα συστήματα ηλεκτρικής ενέργειας και ατμού, η συνδυασμένη παραγωγή θερμότητας και ηλεκτρικής ενέργειας και η ανάκτηση ενέργειας από αέρια εξαερισμού και από απόβλητα και υλικά ανακύκλωσης. Στις μεταφορές, μπορεί να επιτευχθεί σημαντικός αντίκτυπος από τη μετάβαση σε άλλους τρόπους μεταφοράς πέραν των οδικών μεταφορών [2] και από τη βελτιωμένη απόδοση των καυσίμων.

3. Όπως καταδεικνύεται στον πίνακα 1, πρέπει ακόμη να πραγματοποιηθούν πολλά για να αξιοποιηθεί πλήρως το δυναμικό ενεργειακής απόδοσης (η πρόοδος αξιολογήθηκε από την Επιτροπή μέσω σύγκρισης των αρχικών προβλέψεων που διατυπώθηκαν το 2007 και των πιο πρόσφατων το 2009). Πολλοί παράγοντες παρεμποδίζουν τις επενδύσεις στην ενεργειακή απόδοση. Οι σημαντικότεροι από αυτούς είναι το υψηλό αρχικό κόστος και τα αβέβαια οφέλη. Οι επενδυτικές αποφάσεις επηρεάζονται από τις τιμές της ενέργειας, την κανονιστική αβεβαιότητα, τη διαθεσιμότητα επιδοτήσεων και την πρόσβαση σε πιστώσεις. Τα ανωτέρω εμπόδια μπορούν να αντιμετωπιστούν με δημόσια μέτρα για την αντιμετώπιση των αδυναμιών σε επίπεδο αγοράς και σε κανονιστικό επίπεδο.

ΣΤΟΧΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ΕΕ

4. Η προώθηση της ενεργειακής απόδοσης προβλέπεται στο άρθρο 194, παράγραφος 1, της ΣΛΕΕ στο πλαίσιο της εγκαθίδρυσης και λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς και της ανάγκης προστασίας και βελτίωσης του περιβάλλοντος. Το 2007 η ΕΕ όρισε ως μη δεσμευτικό στόχο της την εξοικονόμηση του 20 % της προβλεπόμενης κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας έως το 2020 [3]. Ωστόσο, σύμφωνα με την αξιολόγηση των τρεχουσών πολιτικών από την Επιτροπή [4] (συμπεριλαμβανομένων όσων βρίσκονται ακόμη στη φάση σχεδιασμού), χωρίς περαιτέρω δράση η ΕΕ θα έχει επιτύχει συνολικά ποσοστό εξοικονόμησης ενέργειας μόλις 9 % έως το 2020 (βλέπε πίνακα 1). Οι επιπλέον προσπάθειες για την επίτευξη του στόχου του 20 % θα πρέπει να καταβληθούν, ως επί το πλείστον, στις κατοικίες και τον τριτογενή τομέα (εμπορικά και δημόσια κτίρια) [5]. Η νέα ενεργειακή στρατηγική για την περίοδο 2011-2020 απαιτεί ισχυρότερη πολιτική δέσμευση "μέσω του σαφούς καθορισμού του προς επίτευξη στόχου" και της "ισχυρής παρακολούθησης της συμμόρφωσης" της νομοθεσίας της ΕΕ όπως εφαρμόζεται στο εθνικό δίκαιο [6].

ΠΙΝΑΚΑΣ 1

ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΤΟ 2020

Πηγή: Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής, Εκτίμηση αντικτύπου που συνοδεύει την οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την ενεργειακή απόδοση και την τροποποίηση και συνακόλουθη κατάργηση των οδηγιών 2004/8/ΕΚ και 2006/32/ΕΚ, SEC(2011) 779 τελικό.

| 2020 (τιμές αναφοράς 2007) (ΜΤΙΠ) | 2020 (τιμές αναφοράς 2009) (ΜΤΙΠ) | Αναμενόμενη πρόοδος το 2020 χωρίς περαιτέρω δράση (%) | Οικονομικό δυναμικό το 2020 (%) |

| 1 | 2 | 3 [=(2-1)/1*100] | 4 |

Ακαθάριστη εγχώρια κατανάλωση μείον την τελική μη ενεργειακή χρήση | 1842 | 1678 | -9 % | -20 % (στόχος ΕΕ) |

Τελική κατανάλωση ενέργειας, εκ της οποίας: | 1348 | 1214 | -10 % | -19 % |

Βιομηχανία | 368 | 327 | -11 % | -13 % |

Μεταφορές | 439 | 395 | -10 % | -21 % |

Κατοικίες | 336 | 310 | -8 % | -24 % |

Τριτογενής τομέας | 205 | 181 | -12 % | -17 % |

Μετατροπή, μετάδοση και διανομή ενέργειας | 494 | 464 | -6 % | -35 % |

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ

5. Η ΕΕ διαθέτει διάφορα προγράμματα δαπανών [7] για την προώθηση της πολιτικής που αφορά την ενεργειακή απόδοση. Οι σημαντικότερες πηγές χρηματοδότησης είναι τα ταμεία της πολιτικής Συνοχής (το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και το Ταμείο Συνοχής (ΤΣ)). Κατά την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006, το ΕΤΠΑ και το ΤΣ παρείχαν στήριξη ύψους 306 εκατομμυρίων ευρώ σε έργα στον τομέα της ενεργειακής απόδοσης [8]. Κατά την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013, τα συνολικά προγραμματισμένα κονδύλια για την ενεργειακή απόδοση έχουν αυξηθεί έως τώρα από 4192 εκατομμύρια ευρώ το 2008 σε 5078 εκατομμύρια ευρώ τον Οκτώβριο του 2012 (βλέπε παράρτημα Ι για την ανάλυση ανά κράτος μέλος την περίοδο 2000-2013). Όσον αφορά την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020, η Επιτροπή έχει προτείνει τη διάθεση περισσότερων από 17 δισεκατομμύρια ευρώ [9].

ΕΠΙΜΕΡΙΣΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ

6. Στο πλαίσιο της πολιτικής Συνοχής, η Επιτροπή εκδίδει κατευθυντήριες γραμμές για την κατάρτιση επιχειρησιακών προγραμμάτων. Κατά την έναρξη της περιόδου προγραμματισμού, διαπραγματεύεται και εγκρίνει τα επιμέρους επιχειρησιακά προγράμματα που προτείνουν τα κράτη μέλη. Στα καθήκοντά της εμπίπτει επίσης η εποπτεία της θέσπισης και λειτουργίας συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου στα κράτη μέλη. Σε μεταγενέστερο στάδιο, ο κύριος ρόλος της είναι η παρακολούθηση της υλοποίησης του επιχειρησιακού προγράμματος, ωστόσο δεν συμμετέχει στην καθημερινή διαχείριση των επιμέρους έργων. Η Επιτροπή λαμβάνει ετήσιες εκθέσεις υλοποίησης από τα κράτη μέλη και συμμετέχει σε επιτροπές παρακολούθησης [10]. Η Επιτροπή φέρει την τελική ευθύνη για την εκτέλεση του προϋπολογισμού [11].

7. Οι διαχειριστικές αρχές, οι ενδιάμεσοι φορείς και οι αρχές πιστοποίησης σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο διαχειρίζονται και παρακολουθούν την υλοποίηση των επιχειρησιακών προγραμμάτων [12]. Οι διαχειριστικές αρχές ή οι ενδιάμεσοι φορείς επιλέγουν τα έργα και παρακολουθούν την υλοποίησή τους. Η χρηματοδότηση των έργων υπόκειται σε ορισμένους κανόνες και προϋποθέσεις που ορίζονται εν μέρει σε επίπεδο ΕΕ [13] και εν μέρει σε επίπεδο κρατών μελών (τα κριτήρια επιλογής των έργων, η αξιολόγηση του κόστους, των οφελών και των πιθανών κερδών των έργων, καθώς και οι εκτιμήσεις αντικτύπου όσον αφορά τις οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές πτυχές ορίζονται και πραγματοποιούνται συνήθως σε επίπεδο κράτους μέλους, με εξαίρεση τα μεγάλα έργα της περιόδου 2007-2013 για τα οποία η Επιτροπή εγκρίνει την απόφαση συγχρηματοδότησης των έργων).

ΕΜΒΕΛΕΙΑ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ

8. Το κύριο ερώτημα του ελέγχου ήταν εάν οι επενδύσεις της πολιτικής Συνοχής για την ενεργειακή απόδοση ήταν οικονομικά αποδοτικές. Προκειμένου να απαντήσει στο ερώτημα αυτό, το Συνέδριο εξέτασε τα εξής:

- εάν είχαν καθοριστεί οι κατάλληλες προϋποθέσεις όσον αφορά τον προγραμματισμό και τη χρηματοδότηση, με τις οποίες να μπορούν να πραγματοποιούνται οικονομικά αποδοτικές επενδύσεις όσον αφορά την ενεργειακή απόδοση και

- εάν τα συγχρηματοδοτούμενα έργα σε δημόσια κτίρια ήταν οικονομικά αποδοτικά.

9. Προκειμένου να δοθεί απάντηση στο ερώτημα που αφορά τον προγραμματισμό και τη χρηματοδότηση αναλύθηκαν τα συναφή επιχειρησιακά προγράμματα, οι εκ των προτέρων αξιολογήσεις τους και η ιεράρχηση της πολιτικής ενεργειακής απόδοσης σε εθνικό επίπεδο και στο πλαίσιο επιμέρους οικονομικών κλάδων. Ήταν επίσης αναγκαία η πραγματοποίηση ανάλυσης σχετικά με την επίτευξη των εθνικών στόχων ενεργειακής απόδοσης και τον αντίκτυπο των ταμείων της πολιτικής Συνοχής στην εν λόγω επίτευξη, τη διαθεσιμότητα εθνικής και ιδιωτικής συγχρηματοδότησης και επισκόπηση άλλων εθνικών μηχανισμών χρηματοδοτικής στήριξης.

10. Τα αποτελέσματα του ελέγχου που παρουσιάζονται στην παρούσα ειδική έκθεση βασίζονται στην εξέταση τεσσάρων επιχειρησιακών προγραμμάτων που χρηματοδοτήθηκαν μέσω του Ταμείου Συνοχής ή του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης στην Τσεχική Δημοκρατία, την Ιταλία και τη Λιθουανία. Τρία από τα ελεγχθέντα επιχειρησιακά προγράμματα αφορούν την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 [14] και ένα την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006 [15]. Έως το τέλος του 2011, οι εν λόγω χώρες είχαν διαθέσει 1199,3 εκατομμύρια ευρώ σε έργα ενεργειακής απόδοσης στο πλαίσιο των αντίστοιχων επιχειρησιακών προγραμμάτων τους (33 % του συνολικού ποσού των έργων που επιλέχθηκαν την περίοδο εκείνη από τα κονδύλια της πολιτικής Συνοχής διατέθηκαν για την ενεργειακή απόδοση κατά την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013, βλέπε επίσης παράρτημα Ι).

11. Προκειμένου να δοθεί απάντηση στο ερώτημα της οικονομικής αποδοτικότητας των έργων σε δημόσια κτίρια, εξετάστηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου 24 ολοκληρωμένα επενδυτικά έργα στον τομέα των δημόσιων κτιρίων. Στον έλεγχο των έργων συμπεριλήφθηκε επισκόπηση των προτάσεων των έργων και εξέταση των υλοποιήσεων και των αποτελεσμάτων τους ώστε να εξακριβωθεί η οικονομική αποδοτικότητά τους.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ

ΤΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΕΝ ΒΑΣΙΣΤΗΚΑΝ ΣΕ ΚΑΤΑΛΛΗΛΕΣ ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΑΝΑΓΚΩΝ

12. Τα επιχειρησιακά προγράμματα πρέπει να βασίζονται σε εκτιμήσεις αναγκών και, όταν πρόκειται για μέτρα ενεργειακής απόδοσης, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα εθνικά και περιφερειακά σχέδια δράσης για την ενεργειακή απόδοση. Τέτοιου είδους εκτιμήσεις αναγκών πρέπει να υπολογίζουν την κατανάλωση ενέργειας βάσει τελικής χρήσης σε όλους τους τομείς, να προσδιορίζουν το δυναμικό εξοικονομήσεων ενέργειας της οικονομίας και να θεσπίζουν στόχους και κατάλληλες μεθόδους για την αξιολόγηση της επιτυχίας του σχεδίου, όπως ορίζει και προωθεί ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας [16]. Το δυναμικό εξοικονομήσεων ενέργειας πρέπει να αξιοποιηθεί στον βαθμό που είναι οικονομικά αποδοτικό.

13. Η Επιτροπή ενθάρρυνε επίσης τα κράτη μέλη να μεριμνούν ώστε οι σχετικές επενδύσεις της πολιτικής Συνοχής να ενσωματώνονται πλήρως στις εθνικές στρατηγικές ενεργειακής απόδοσης και να συμβουλεύονται τις διαχειριστικές αρχές σχετικά με τα συναφή μέτρα, ιδίως σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, τα οποία πρέπει να συμπεριληφθούν στα εθνικά σχέδια δράσης για την ενεργειακή απόδοση [17].

14. Στα επιχειρησιακά προγράμματα που ελέγχθηκαν περιελήφθησαν ορισμένες δράσεις που βασίστηκαν στις κοινοτικές στρατηγικές κατευθυντήριες γραμμές, στα εθνικά στρατηγικά πλαίσια αναφοράς και στα εθνικά στρατηγικά σχέδια και προτεραιότητες. Οι άξονες προτεραιότητας της ενεργειακής απόδοσης συνάδουν τόσο με τις κοινοτικές στρατηγικές κατευθυντήριες γραμμές όσο και με τα εθνικά στρατηγικά πλαίσια αναφοράς, αλλά οι ευρείες κατευθυντήριες γραμμές τους δεν συνέβαλαν στον μετασχηματισμό των επιχειρησιακών προγραμμάτων σε εύρωστα μέσα οικονομικής ανάπτυξης όπως περιγράφεται κατωτέρω.

15. Οι εθνικές αρχές δεν είχαν συνδέσει τα επιχειρησιακά προγράμματα με τα εθνικά σχέδια δράσης για την ενεργειακή απόδοση. Για κανένα από τα επιχειρησιακά προγράμματα που ελέγχθηκαν δεν πραγματοποιήθηκε, προηγουμένως ή κατά τη διάρκειά τους, κατάλληλη εκτίμηση αναγκών που να περιλαμβάνει λεπτομερή περιγραφή και ανάλυση του συνολικού δυναμικού εξοικονόμησης ενέργειας της οικονομίας, ανά τομέα και ανά περιφέρεια, προσδιορίζοντας το δυναμικό εξοικονόμησης ενέργειας της οικονομίας και καθορίζοντας στόχους και επαρκείς μεθόδους για την παρακολούθηση της επίτευξης των στόχων του προγράμματος. Ως εκ τούτου, δεν ήταν σαφές για ποιον λόγο έπρεπε να χρηματοδοτηθούν οι διάφοροι τομείς και σε ποιο βαθμό ήταν δυνατό να επιτευχθεί το δυναμικό εξοικονόμησης ενέργειας μέσω υφιστάμενων μέσων της αγοράς και δημόσιων επιδοτήσεων, συμπεριλαμβανομένου του ΕΤΠΑ και του ΤΣ. Κατά συνέπεια, στο πλαίσιο των επιχειρησιακών προγραμμάτων δεν προσδιορίστηκαν οι συγκεκριμένοι τομείς στους οποίους μπορεί να επιτευχθεί εξοικονόμηση ενέργειας, καθώς και οι επιλογές για την επίτευξη της εν λόγω εξοικονόμησης, ούτως ώστε να δικαιολογούνται τα επιλεγέντα μέτρα και το κόστος τους.

16. Ως παράδειγμα, ο πίνακας 2 παρέχει επισκόπηση της συνεισφοράς των επιχειρησιακών προγραμμάτων στους στόχους εξοικονόμησης ενέργειας των τριών κρατών μελών που ελέγχθηκαν. Ο στόχος εξοικονόμησης ενέργειας του ΕΠ Περιβάλλον (Τσεχική Δημοκρατία) αντιστοιχεί στο 21,7 % του στόχου εξοικονόμησης ενέργειας που ορίζεται στο εθνικό σχέδιο δράσης για την ενεργειακή απόδοση, ο οποίος πρέπει να επιτευχθεί έως το 2016. Στις άλλες δύο χώρες, τα επιχειρησιακά προγράμματα αναμενόταν να διαδραματίσουν ήσσονος σημασίας ρόλο. Όσον αφορά το ΕΠ Basilicata δεν ορίστηκε στόχος εξοικονόμησης ενέργειας.

17. Κατά την έγκριση των επιχειρησιακών προγραμμάτων, η Επιτροπή δεν απαίτησε από τα κράτη μέλη να υποστηρίξουν τη διάθεση των κονδυλίων τους σε μέτρα ενεργειακής απόδοσης με τα αποτελέσματα των εκτιμήσεων αναγκών.

ΠΙΝΑΚΑΣ 2

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΕΝΗ ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ ΣΤΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ

Πηγή: Επιχειρησιακά προγράμματα, ΕΣΔΕΑ (2007), υπολογισμοί του ΕΕΣ.

Κράτος μέλος | Επιχειρησιακό Πρόγραμμα (κονδύλια για την ενεργειακή απόδοση) | Στόχος εξοικονόμησης ενέργειας του κράτους μέλους έως το 2016 (σε GJ) όπως ορίζεται στο ΕΣΔΕΑ (2007) | Στόχος εξοικονόμησης ενέργειας για το επιχειρησιακό πρόγραμμα (σε GJ) | % |

Τσεχική Δημοκρατία | Περιβάλλον | 7143120 | 1550000 (το 2007, αρχικά 430000) | 21,7 (6) |

Ιταλία | Basilicata | 45477720 | Δεν ορίστηκε | ά.α. |

Διαπεριφερειακό ΕΠ Ενέργεια | 52500 | 0,1 |

Λιθουανία | Προώθηση της συνοχής (ανακαίνιση δημόσιων κτιρίων) | 13669200 | 360000 | 2,6 |

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΕΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΕ ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΘΕΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΣΕ ΜΕΤΡΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ

18. Στο πλαίσιο της ανάλυσης της οικονομικής αποδοτικότητας, το κόστος (των επενδύσεων ή άλλων μορφών δαπανών) αντιπαραβάλλεται με τα προς επίτευξη αποτελέσματα. Οι θεωρήσεις περί οικονομικής αποδοτικότητας πρέπει να αποτελούν σημαντικό παράγοντα των αποφάσεων περί δημόσιων δαπανών [18]. Η έννοια της οικονομικής αποδοτικότητας πρέπει να χρησιμοποιείται ιδίως κατά τη θέση προτεραιοτήτων για έργα ενεργειακής απόδοσης. Η Επιτροπή τόνισε ότι ο στόχος της εξοικονόμησης κατά 20 % της προβλεπόμενης κατανάλωσης ενέργειας στην ΕΕ έως το 2020 μπορεί να επιτευχθεί μέσω της θέσπισης οικονομικά αποδοτικών μέτρων, γεγονός που σημαίνει ότι οι επενδύσεις που πραγματοποιούνται θα αποσβεστούν μέσω των μειωμένων λογαριασμών κατανάλωσης ενέργειας κατά τη διάρκεια εφαρμογής των μέτρων εξοικονόμησης ενέργειας ή σε πολλές περιπτώσεις και ακόμη νωρίτερα [19].

19. Τα κράτη μέλη απαιτείται να μεριμνούν ώστε ο δημόσιος τομέας να λαμβάνει μέτρα βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης, τα οποία εστιάζονται σε οικονομικά αποδοτικά μέτρα που οδηγούν στη μεγαλύτερη εξοικονόμηση ενέργειας εντός του συντομότερου χρονικού διαστήματος [20]. Δεδομένου του χαμηλού επιπέδου της προβλεπόμενης επίτευξης του στόχου του 20 % (βλέπε σημείο 4), η διάθεση της χρηματοδότησης και η επιλογή των έργων πρέπει να αποσκοπούν στη μεγιστοποίηση της οικονομικής αποδοτικότητας (βλέπε το πλαίσιο για τις τρέχουσες πρακτικές που αφορούν το Βέλγιο και τη Δανία).

ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΔΥΟ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ

Στο Βέλγιο, στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης της φλαμανδικής περιφέρειας "Ενεργειακή διαχείριση στα φλαμανδικά κυβερνητικά κτίρια" όλες οι περιφερειακές επενδύσεις με περίοδο αποπληρωμής τα επτά έτη ή μικρότερο χρονικό διάστημα πρέπει να υλοποιούνται εντός τριών ετών. Η πρώτη φάση πρέπει να αξιολογείται εντός πέντε ετών προκειμένου να αποφασιστεί εάν και με ποιον τρόπο μπορεί να υλοποιηθεί μια δεύτερη φάση επενδύσεων με περίοδο αποπληρωμής τα 10 έτη ή μικρότερο χρονικό διάστημα. Στη Δανία, οι κυβερνητικοί φορείς υποχρεούνται να εφαρμόζουν μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας με χρόνο αποπληρωμής έως και πέντε έτη [21].

20. Σε κανένα από τα ελεγχθέντα επιχειρησιακά προγράμματα η οικονομική αποδοτικότητα δεν αποτέλεσε αποφασιστικό παράγοντα όσον αφορά τη διάθεση των πόρων για επενδύσεις στην εξοικονόμηση ενέργειας. Οι διαχειριστικές αρχές διευκρίνισαν ότι η διάθεση των κονδυλίων της πολιτικής Συνοχής σε έργα ενεργειακής απόδοσης αποφασίστηκε βάσει των εκτιμήσεων των κυβερνήσεων σχετικά με την κατανάλωση ενέργειας και της σχεδιαζόμενης μείωσης από την κυβέρνηση, καθώς και, έως έναν βαθμό, βάσει της απορρόφησης των πιστώσεων στις περιφέρειες κατά την προηγούμενη περίοδο προγραμματισμού. Εντούτοις, η διάθεση των πόρων δεν βασίστηκε στο προβλεπόμενο επενδυτικό κόστος των εν λόγω μειώσεων. Τα ελεγχθέντα επιχειρησιακά προγράμματα δεν παρείχαν καμία ανάλυση που θα μπορούσε να αποσαφηνίσει τον τρόπο με τον οποίο διατέθηκαν οι πόροι σε κάθε προτεραιότητα ή μέτρο.

21. Κατά την αξιολόγηση των επιχειρησιακών προγραμμάτων, η Επιτροπή δεν απαίτησε από τα κράτη μέλη να αιτιολογήσουν τη διάθεση των κονδυλίων σε μέτρα ενεργειακής απόδοσης βάσει της οικονομικής αποδοτικότητάς τους ούτε έλαβε υπόψη την εν λόγω υποχρέωση στις ενδοϋπηρεσιακές διαβουλεύσεις της και κατά την πραγματοποίηση των σχολίων της στα σχέδια επιχειρησιακών προγραμμάτων που υπέβαλαν προς έγκριση οι διαχειριστικές αρχές.

22. Η αρχική έκδοση του ΕΠ Περιβάλλον (Τσεχική Δημοκρατία) αναμενόταν να έχει επενδυτικό κόστος 722 ευρώ για κάθε εξοικονομούμενο GJ, με αποτέλεσμα απλή περίοδο αποπληρωμής 61 ετών (με τη δεύτερη ανακατανομή, το κόστος μειώθηκε σε 339 ευρώ/GJ και η περίοδος αποπληρωμής σε 28 έτη) [22]. Στην Ιταλία, οι δείκτες επιδόσεων και οι τιμές τους δεν ήταν αξιόπιστοι. Στο ΕΠ Basilicata για την περίοδο 2000-2006, ο δείκτης εξοικονόμησης ενέργειας αφορούσε μόνο κτίρια κατοικιών. Στο διαπεριφερειακό ΕΠ Ενέργεια, ο στόχος εξοικονόμησης ενέργειας ήταν χαμηλός, με αποτέλεσμα ιδιαίτερα εκτενή περίοδο αποπληρωμής (από 288 έως 444 έτη ανάλογα με την τιμή της ενέργειας). Στο ΕΠ Προώθηση της συνοχής (Λιθουανία), το κόστος κάθε εξοικονομούμενου GJ εκτιμήθηκε στα 861 ευρώ, με περίοδο αποπληρωμής από 72 έως 96 έτη, ανάλογα με την τιμή της ενέργειας (βλέπε πίνακα 3). Η διάρκεια των περιόδων αποπληρωμής είναι υπερβολικά μεγάλη εάν ληφθεί υπόψη η διάρκεια ζωής των ανακαινισμένων τμημάτων των κτιρίων, καθώς και των ίδιων των κτιρίων.

ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΕΡΓΩΝ

23. Τα κριτήρια επιλογής που χρησιμοποιούνται από τις διαχειριστικές αρχές πρέπει να είναι διαφανή και να διασφαλίζουν ότι η στήριξη παρέχεται σε οικονομικά αποδοτικά έργα ενεργειακής απόδοσης. Πρέπει να ορίζουν ένα πρότυπο ή μια αποδεκτή τιμή για κάθε επιλεγμένη παράμετρο, όπως η (μέγιστη) απλή περίοδος αποπληρωμής για μια επένδυση ή το κόστος ανά μονάδα εξοικονομούμενης ενέργειας, τα οποία θα συμβάλουν στην αξιοποίηση των πόρων για οικονομικά αποδοτικές επενδύσεις.

24. Οι διαχειριστικές αρχές δεν επιδίωξαν να διασφαλίσουν ότι τα επιλεγμένα έργα παρείχαν τη βέλτιστη αναλογία μεταξύ της μείωσης της κατανάλωσης ενέργειας και της πραγματοποιηθείσας επένδυσης. Στα κριτήρια επιλογής που χρησιμοποιήθηκαν παρατηρήθηκαν ορισμένες αδυναμίες, όπως εξηγείται στις κατωτέρω παραγράφους.

25. Στο ΕΠ Περιβάλλον (Τσεχική Δημοκρατία), τα κριτήρια επιλογής ήταν αντικειμενικά και διαφανή και βοήθησαν τους δυνητικούς δικαιούχους να προβλέψουν κατά πόσο οι προσπάθειές τους θα ήταν επιτυχείς. Κάθε πρόταση έργου ελέγχθηκε όσον αφορά δύο οικολογικά κριτήρια (κόστος κάθε εξοικονομούμενου GJ και ετήσιο κόστος μείωσης των εκπομπών του CO2) και τρία τεχνικά κριτήρια (ποσοστό εξοικονομούμενης ενέργειας σε σύγκριση με την αρχική κατάσταση, κόστος της ανακαίνισης και ενεργειακό πρότυπο που επιτυγχάνεται μετά την ολοκλήρωση του έργου). Επιπλέον, η προβλεπόμενη εξοικονόμηση ενέργειας για τα επόμενα πέντε έτη αφαιρέθηκε από το συνολικό επιλέξιμο κόστους του έργου. Εντούτοις, παρότι τα κριτήρια επιλογής έργων ήταν αντικειμενικά και συμπεριλάμβαναν το κόστος ανά εξοικονομούμενο GJ, η αποδεκτή τιμή κυμαινόταν μεταξύ 200 και 560 ευρώ ανά GJ, που συνεπάγεται περίοδο αποπληρωμής από 17 έως 47 έτη, ήτοι πολύ μεγαλύτερη σε σχέση με τα κρατικά προγράμματα (βλέπε υποσημείωση 22).

ΠΙΝΑΚΑΣ 3

ΚΟΣΤΟΣ ΚΑΘΕ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕΝΟΥ GJ ΣΤΑ ΤΕΣΣΕΡΑ ΕΛΕΓΧΘΕΝΤΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ

Πηγή: Επιχειρησιακά προγράμματα, υπολογισμοί του ΕΕΣ.

Κράτος μέλος | Επιχειρησιακό πρόγραμμα (κονδύλια για την ενεργειακή απόδοση) | Στόχος εξοικονόμησης ενέργειας του επιχειρησιακού προγράμματος (σε GJ) | Προϋπολογισμός (σε εκατομμύρια ευρώ) | Κόστος κάθε εξοικονομούμενου GJ (σε ευρώ) | Αποπληρωμή (σε έτη) |

Τσεχική Δημοκρατία | Περιβάλλον | 1550000 (430000) [9999] | 525 (310) [9999] | 339 (722) [9999] | 28 (61) [9999] |

Ιταλία | Basilicata | Δεν ορίστηκε | 26 (17) [9999] | ά.α. | ά.α. |

Διαπεριφερειακό ΕΠ Ενέργεια | 52500 | 764 | 14560 | 288–444 |

Λιθουανία | Προώθηση της συνοχής | 360000 | 310 | 861 | 72–96 |

26. Στο ΕΠ Basilicata (Ιταλία), η διαχειριστική αρχή θέσπισε ως μοναδικό κριτήριο αξιολόγησης την αναλογία μεταξύ της εκτιμώμενης ποσότητας της εξοικονομούμενης ενέργειας κατά τη διάρκεια ζωής της επένδυσης και του συνολικού επιλέξιμου κόστους. Η ποσότητα της εξοικονομούμενης ενέργειας υπολογίστηκε από τη διαχειριστική αρχή. Χρησιμοποιώντας την εν λόγω αναλογία, η διαχειριστική αρχή είχε σκοπό να επιλέξει έργα που θα μπορούσαν ενδεχομένως να οδηγήσουν στην υψηλότερη απόδοση επί του συνολικού κόστους του έργου. Επειδή στους υπολογισμούς δεν ελήφθη υπόψη η τρέχουσα κατάσταση των σχετικών κτιρίων (ήτοι η ενεργειακή κατηγορία τους ή η πραγματική κατανάλωση ενέργειας) και συνεπώς βασίστηκαν σε εκτιμήσεις εξοικονόμησης ενέργειας αντί σε αξιόπιστα δεδομένα από ενεργειακούς ελέγχους, είναι δύσκολο να αποφασιστεί εάν τα επιλεγμένα έργα πρόσφεραν οικονομικά αποδοτικές λύσεις.

27. Στο διαπεριφερειακό ΕΠ Ενέργεια (Ιταλία), η διαχειριστική αρχή έθεσε ως προϋποθέσεις για την επιλογή των έργων να έχουν παραδειγματικό χαρακτήρα, να συνάδουν με το διαπεριφερειακό ΕΠ και τους στόχους των περιφερειακών ενεργειακών σχεδίων, να είναι "έτοιμα" (ώστε να μπορούν να ξεκινήσουν οι εργασίες) και καινοτόμα από άποψη τεχνολογίας και υλικών, ενώ η ποσότητα της εξοικονομούμενης ενέργειας και το κόστος που συνεπάγεται, καθώς και η μεταξύ τους αναλογία, δεν αποτέλεσαν αποφασιστικό παράγοντα για την επιλογή.

28. Στο ΕΠ Προώθηση της συνοχής (Λιθουανία), χρησιμοποιήθηκαν διαφορετικά κριτήρια επιλογής έργων σε περιφερειακό και σε εθνικό επίπεδο για παρόμοια έργα στον τομέα των δημόσιων κτιρίων. Σε δύο από τα τρία μέτρα, μολονότι η κατανάλωση ενέργειας ήταν το κύριο κριτήριο επιλογής, η διεξαγωγή ενεργειακού ελέγχου δεν ήταν υποχρεωτική. Κατά συνέπεια, επιλέχθηκαν για χρηματοδότηση έργα που αφορούσαν τα δημόσια κτίρια με την υψηλότερη κατανάλωση ενέργειας. Ωστόσο, καθώς τα ανωτέρω κριτήρια δεν περιλαμβάνουν το κόστος της εξοικονομούμενης ενέργειας, δεν είναι δυνατόν να προσδιοριστεί ποιο κτίριο μπορεί να επιτύχει τη βέλτιστη αναλογία μεταξύ της εξοικονόμησης ενέργειας και του κόστους και, συνεπώς, μόνο κατά τύχη μπορούν τα έργα να είναι οικονομικά αποδοτικά.

ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΔΟΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ

29. Στο πλαίσιο της διαχείρισης οποιουδήποτε προγράμματος δαπανών ή αναπτυξιακού έργου πρέπει να θεσπίζονται ορθολογικοί στόχοι και αντικειμενικά επαληθεύσιμοι δείκτες για την επίτευξή τους. Στο πλαίσιο των επενδύσεων της πολιτικής Συνοχής για την ενεργειακή απόδοση, οι διαχειριστικές αρχές πρέπει να θεσπίζουν ένα σύστημα συναφών και μετρήσιμων δεικτών επιδόσεων [23]. Με τη βοήθεια της Επιτροπής πρέπει να εκδώσουν σχετικές κατευθυντήριες γραμμές προκειμένου να διευκολύνουν την παρακολούθηση των επιτευγμάτων των έργων, όπως την ποσότητα και το κόστος της εξοικονομούμενης ενέργειας και τη συνεισφορά τους στην επίτευξη των στόχων της πολιτικής ενεργειακής απόδοσης. Η ποιότητα των δεδομένων που συλλέγονται πρέπει να είναι αποδεκτή από άποψη συνάφειας, συγκρισιμότητας και αξιοπιστίας [24].

30. Οι διαχειριστικές αρχές δεν διέθεταν δεδομένα βάσης σχετικά με το δυναμικό εξοικονόμησης ενέργειας στους τομείς που επιλέχθηκαν για επενδύσεις, κατά την κατάρτιση των επιχειρησιακών προγραμμάτων τους. Χωρίς τα εν λόγω δεδομένα, οι φορείς χάραξης πολιτικής δεν διέθεταν πληροφορίες για να εκτιμήσουν σε ποιο βαθμό μπορεί να συνεισφέρει ένα πρόγραμμα στην επίτευξη ενός στόχου πολιτικής και, συνεπώς, δεν μπορούσαν να αποφανθούν σχετικά με τη σκοπιμότητα της χρηματοδότησης ενός προγράμματος.

31. Οι δείκτες επιδόσεων για μέτρα ενεργειακής απόδοσης δεν επαρκούσαν για την κατάλληλη παρακολούθηση των προγραμμάτων. Παρότι η χρήση δεικτών επιδόσεων ήταν υποχρεωτική για τις διαχειριστικές αρχές, δεν προσδιορίστηκε το είδος του δείκτη. Ως αποτέλεσμα, οι ελεγχθείσες διαχειριστικές αρχές χρησιμοποίησαν διαφορετικές μεθοδολογίες και μονάδες μέτρησης. Κατά συνέπεια, τα αποτελέσματα των μέτρων ενεργειακής απόδοσης δεν μπορούν να συγκριθούν μεταξύ των χωρών της ΕΕ και δεν μπορούν να εξεταστούν συνολικά.

32. Στο ΕΠ Περιβάλλον (Τσεχική Δημοκρατία), ο δείκτης για το μέτρο ενεργειακής απόδοσης ήταν η συνολική ποσότητα ενέργειας που εξοικονομείται μέσω του μέτρου σε GJ. Αναφέρθηκαν δεδομένα σε επίπεδο έργου τα οποία στη συνέχεια προστέθηκαν. Τα εν λόγω δεδομένα ήταν ακριβή και αξιόπιστα, καθώς υπολογίστηκαν από διαπιστευμένους ελεγκτές ενέργειας. Εντούτοις, μόνο οι στόχοι τεχνικών υλοποιήσεων (αντικατάσταση παραθύρων και θυρών, μόνωση τοίχων και οροφών σε τ.μ.) ήταν δεσμευτικοί για τα έργα, ενώ δεν ίσχυε το ίδιο για τους ειδικούς στόχους εξοικονόμησης ενέργειας.

33. Στην Ιταλία δεν είχε καθοριστεί ούτε η τιμή βάσης του δυναμικού εξοικονόμησης ενέργειας ούτε η μεθοδολογία μέτρησης. Στο ΕΠ Basilicata, ο δείκτης φυσικών υλοποιήσεων για την εξοικονόμηση ενέργειας ήταν ο αριθμός των έργων, ενώ ο δείκτης αποτελεσμάτων (εξοικονόμηση ενέργειας σε GJ/έτος) βασίστηκε σε θεωρητικές εκτιμήσεις. Στο διαπεριφερειακό ΕΠ Ενέργεια, η απουσία δεδομένων βάσης σχετικά με το δυναμικό εξοικονόμησης ενέργειας αντικατοπτρίζεται σε αναξιόπιστους δείκτες αντικτύπου. Οι δείκτες αποτελεσμάτων και φυσικών υλοποιήσεων δεν βασίζονταν σε μεθοδολογία μέτρησης, συνεπώς, οι τιμές στόχοι τους δεν δικαιολογούνταν.

34. Στο ΕΠ Προώθηση της συνοχής (Λιθουανία), οι δείκτες ορίστηκαν για το επιχειρησιακό πρόγραμμα, τους άξονες προτεραιότητας και τα μέτρα του. Τυχόν αύξηση ή μείωση της διαθέσιμης χρηματοδότησης για τους σκοπούς της ενεργειακής απόδοσης δεν συνεπαγόταν πάντοτε μεταβολές στην τιμή των δεικτών όπως θα αναμενόταν φυσιολογικά. Σε επίπεδο αξόνων προτεραιότητας, οι δείκτες σχετίζονταν με τη μείωση της έντασης ενέργειας και, σε επίπεδο μετρήσεων, οι δείκτες αφορούσαν τον αριθμό των έργων και την ποσότητα της εξοικονομούμενης ενέργειας αλλά όχι το κόστος της.

35. Οι κατευθυντήριες γραμμές παρακολούθησης της Επιτροπής δεν περιείχαν προτεινόμενους ή δεσμευτικούς δείκτες όσον αφορά την ενεργειακή απόδοση [25]. Επιπλέον, τα ταμεία της πολιτικής Συνοχής προωθούν τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης σε πολλούς άλλους τομείς του προϋπολογισμού πέραν της ενεργειακής απόδοσης (ηλεκτρική ενέργεια, φυσικό αέριο, προϊόντα πετρελαίου και διάφορες υποδομές). Η Επιτροπή δεν έχει παρακολουθήσει τη συνεισφορά των εν λόγω μέτρων στην επίτευξη του στόχου εξοικονόμησης ενέργειας για το 2020 ούτε έχει προβλέψει τη χρήση τέτοιου είδους δεικτών επιδόσεων στον τομέα της ενεργειακής απόδοσης [26].

ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΕΡΓΩΝ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΚΤΙΡΙΑ

Η ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΔΕΝ ΗΤΑΝ Ο ΚΥΡΙΟΣ ΣΤΟΧΟΣ

36. Οι δήμοι και οι περιφέρειες πρέπει να διαθέτουν σχέδια βάσει εκτιμήσεων αναγκών τα οποία πρέπει να περιλαμβάνουν απογραφές όλων των κτιρίων τους και του ενεργειακού κόστους και να θέτουν ως προτεραιότητα τα κτίρια με το υψηλότερο δυναμικό εξοικονόμησης ενέργειας. Μέσω της εν λόγω στρατηγικής πρέπει να δίνεται προτεραιότητα στη χρηματοδότηση των μέτρων ενεργειακής απόδοσης σε κτίρια με το υψηλότερο δυναμικό εξοικονόμησης ενέργειας.

37. Οι δήμοι ή οι περιφέρειες δεν διέθεταν σχέδια βάσει κατάλληλων εκτιμήσεων αναγκών. Σύμφωνα με τις διαχειριστικές αρχές, τα κτίρια θεωρούνταν συνήθως "έτοιμα" για χρηματοδότηση εάν χρειάζονταν ανακαίνιση και η τεκμηρίωσή τους ήταν σύμφωνη με τις απαιτήσεις.

38. Τα έργα που επιλέχθηκαν για χρηματοδότηση δεν περιείχαν ορθολογικούς στόχους από άποψη οικονομικής αποδοτικότητας, ήτοι από την άποψη του κόστους ανά μονάδα εξοικονομούμενης ενέργειας. Στόχοι τους ήταν η εξοικονόμηση ενέργειας και η βελτίωση της άνεσης, αλλά δεν επιλέχθηκαν για χρηματοδότηση βάσει του δυναμικού εξασφάλισης οικονομικών οφελών μέσω της εξοικονόμησης ενέργειας, ούτως ώστε να αντισταθμίσουν το κόστος που συνεπάγονται (βλέπε παράρτημα ΙΙ για τις περιόδους αποπληρωμής σχετικά με τα ελεγχθέντα έργα).

39. Καμία από τις χώρες που ελέγχθηκαν δεν είχαν εγκρίνει ελάχιστες, βέλτιστες από άποψη κόστους, απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης για κτίρια και για τμήματα κτιρίων ούτε είχαν συλλέξει συστηματικά δεδομένα για τα προφίλ κατανάλωσης ενέργειας των υφιστάμενων κτιρίων. Παρότι τα εθνικά πρότυπα κατασκευής θεσπίζουν όρια για τις θερμικές τιμές των κτιρίων και των υλικών κατασκευής, οι δικαιούχοι χρησιμοποίησαν ευέλικτες προσεγγίσεις, τεχνολογίες και υλικά για την επίτευξη διαφόρων κατηγοριών ενεργειακής απόδοσης.

40. Οι διαχειριστικές αρχές δεν παρείχαν καθοδήγηση για την υλοποίηση μέτρων ενεργειακής απόδοσης, όπως προδιαγραφές για τα έργα, τεχνολογίες που πρέπει να χρησιμοποιηθούν και το κόστος ή τις βέλτιστες αναλογίες κόστους-ωφέλειας που πρέπει να επιτευχθούν.

ΟΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΠΑΝΤΑ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟΙ ’Η Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥΣ ΗΤΑΝ ΑΝΕΠΑΡΚΗΣ

41. Ένας τυπικός ενεργειακός έλεγχος περιλαμβάνει την ανάπτυξη ενός βασικού σεναρίου σχετικά με τη χρήση ενέργειας σε ένα κτίριο, την αξιολόγηση της εξοικονόμησης ενέργειας και την οικονομική αποδοτικότητα κατάλληλα επιλεγμένων μέτρων διατήρησης της ενέργειας και πρέπει να εκτελείται πριν από τη λήψη της απόφασης χρηματοδότησης. Ο ενεργειακός ελεγκτής πρέπει να προτείνει μόνο επιλογές που οδηγούν στη συμμόρφωση με τα υφιστάμενα τεχνικά πρότυπα. Η Επιτροπή ευνοεί τους ενεργειακούς ελέγχους, καθώς μπορούν να αποτελέσουν κατάλληλο εργαλείο για την επίτευξη εξοικονόμησης ενέργειας, ιδιαίτερα σε κτίρια και στη βιομηχανία. Για τον λόγο αυτό, ορισμένα κράτη μέλη έχουν θεσπίσει ενεργειακούς ελέγχους στον δημόσιο τομέα και τους έχουν καταστήσει υποχρεωτικούς [27].

42. Στην Τσεχική Δημοκρατία, οι ενεργειακοί έλεγχοι ήταν υποχρεωτικοί για δημόσια κτίρια με ενεργειακή κατανάλωση άνω των 1500 GJ/έτος. Οι δικαιούχοι βασίστηκαν πλήρως στις συστάσεις που διατυπώθηκαν στο πλαίσιο των εν λόγω ελέγχων. Ο ενεργειακός ελεγκτής στις περισσότερες περιπτώσεις συνέστησε μια πολύ δαπανηρή επενδυτική επιλογή, επειδή υποσχόταν υψηλότερη εξοικονόμηση ενέργειας σε σχέση με τις φτηνότερες επιλογές. Δεν προτάθηκε καμία οικονομικά αποδοτική επιλογή.

43. Στην Ιταλία, δεν πραγματοποιήθηκε ενεργειακός έλεγχος πριν από τα έργα. Δεν υπήρχε η απαίτηση για τον δικαιούχο του έργου να παρακολουθεί την κατανάλωση ενέργειας πριν από το έργο και μετά την ολοκλήρωσή του.

44. Στη Λιθουανία, οι ενεργειακοί έλεγχοι δεν ήταν επαρκώς λεπτομερείς όσον αφορά τα δεδομένα μέτρησης για κτίρια πριν από την ανακαίνισή τους. Κατά συνέπεια, δεν κατέστη δυνατή η επαλήθευση του πραγματικού οφέλους των έργων [28]. Παρόμοια προβλήματα εντοπίστηκαν στην έκθεση παρακολούθησης σχετικά με την υλοποίηση του προγράμματος εκσυγχρονισμού των κτιρίων κατοικιών [29]. Επιπλέον, δεν ήταν υποχρεωτική η αξιολόγηση βασικού σεναρίου ενεργειακής απόδοσης πριν από την υλοποίηση του έργου. Μόνο σε δύο από τα οχτώ ελεγχθέντα έργα είχαν πραγματοποιηθεί ενεργειακοί έλεγχοι πριν από την έναρξη των έργων και τα υπόλοιπα έξι υποβλήθηκαν σε ενεργειακό έλεγχο μετά την έναρξη των εργασιών ανακαίνισης.

ΤΑ ΕΡΓΑ ΠΑΡΗΓΑΓΑΝ ΦΥΣΙΚΕΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΕΙΣ, ΑΛΛΑ ΣΕ ΥΨΗΛΟ ΚΟΣΤΟΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΔΥΝΗΤΙΚΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

45. Όλα τα έργα που ελέγχθηκαν παρήγαγαν τις φυσικές υλοποιήσεις τους (π.χ. αντικατάσταση παραθύρων και θυρών, μόνωση τοίχων και οροφών) σε ικανοποιητικό βαθμό και με την προβλεπόμενη ποιότητα. Όλα τα έργα που ελέγχθηκαν παρήγαγαν οφέλη, όπως συντήρηση κτιρίων και αυξημένη άνεση (π.χ. μείωση των θορύβων, διείσδυση υδάτων/αέρα) ή καλύτερη συμμόρφωση με τις τρέχουσες νομικές απαιτήσεις από άποψη ασφάλειας (π.χ. θύρες εξόδου).

46. Όσον αφορά 18 από τα 24 έργα που ελέγχθηκαν, οι διαχειριστικές αρχές δεν μπόρεσαν να προσδιορίσουν σε ποιο βαθμό τα έργα πέτυχαν τους στόχους τους από την άποψη της εξοικονόμησης ενέργειας, διότι η εξοικονόμηση ενέργειας δεν είχε υπολογιστεί με αξιόπιστο τρόπο. Στα επιχειρησιακά προγράμματα που ελέγχθηκαν στην Ιταλία και τη Λιθουανία, η εξοικονόμηση ενέργειας που επιτεύχθηκε αποτέλεσε απλώς αντικείμενο εκτίμησης της διαχειριστικής αρχής ή του δικαιούχου. Μόνο στην Τσεχική Δημοκρατία οι μετρήσεις πραγματοποιήθηκαν από διαπιστευμένους ενεργειακούς ελεγκτές. Τα οριστικά αποτελέσματα των έργων στην Τσεχική Δημοκρατία και τη Λιθουανία έπρεπε να αξιολογηθούν τρία έτη μετά την ολοκλήρωση των έργων. Ωστόσο, κατά τη χρονική στιγμή του ελέγχου το σύστημα παρακολούθησης δεν είχε τεθεί ακόμη σε λειτουργία.

47. Σύμφωνα με τις προκαταρκτικές εκθέσεις των ενεργειακών ελεγκτών, όλα τα έργα που ελέγχθηκαν στην Τσεχική Δημοκρατία πλην ενός πέτυχαν τους στόχους σχετικά με τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας [30], και μάλιστα η πραγματική εξοικονόμηση ενέργειας υπερέβη τα προβλεπόμενα επίπεδα. Ωστόσο, όλα τα ελεγχθέντα έργα αποτελούσαν δαπανηρές επενδύσεις με περιόδους αποπληρωμής που υπερβαίνουν τη διάρκεια ζωής των επιμέρους τμημάτων ή κτιρίων. Η περίοδος αποπληρωμής για τα ελεγχθέντα έργα κυμαίνεται από 27 έως 148 έτη, με μέσο όρο τα 52 έτη.

48. Στην Basilicata (Ιταλία), δεν κατέστη δυνατή η αξιόπιστη αξιολόγηση των οφελών των έργων που ελέγχθηκαν. Δεν είχαν πραγματοποιηθεί ενεργειακοί έλεγχοι ούτε είχαν συλλεγεί δεδομένα σχετικά με την κατανάλωση ενέργειας πριν από τα έργα και κατόπιν αυτών. Σύμφωνα με τον προγραμματισμό, η εξοικονόμηση 1 GJ ενέργειας θα κόστιζε κατά μέσο όρο 252 ευρώ στα έξι έργα που ελέγχθηκαν. Για πέντε από τα έξι έργα, οι δικαιούχοι παρείχαν στους ελεγκτές ορισμένα δεδομένα σχετικά με την κατανάλωση ενέργειας τα οποία υποδείκνυαν ότι τα έργα ενδέχεται να οδηγήσουν σε μέση περίοδο αποπληρωμής 50 ετών περίπου.

49. Στο πλαίσιο του διαπεριφερειακού ΕΠ Ενέργεια (Ιταλία), μόνο ένα έργο είχε ολοκληρωθεί έως τα τέλη του 2011 [31]. Στην αίτηση του έργου, τα οφέλη υπολογίζονταν σε 1 εκατομμύριο ευρώ/έτος, το οποίο θα είχε ως αποτέλεσμα απλή περίοδο αποπληρωμής δέκα ετών. Εκτιμάται ότι, μετά την ολοκλήρωσή του, το έργο θα παράγει εξοικονόμηση ενέργειας η οποία θα ανέρχεται σε μόλις 500000 ευρώ/έτος (ο δικαιούχος είχε πραγματοποιήσει εσφαλμένο υπολογισμό στην αίτηση του έργου), το οποίο συνεπάγεται απλή περίοδο αποπληρωμής 19 ετών.

50. Στη Λιθουανία (ΕΠ Προώθηση της συνοχής), το πραγματικό επενδυτικό κόστος για τα έργα που ελέγχθηκαν ανήλθε μεταξύ 56 και 488 ευρώ ανά τ.μ. θερμαινόμενης επιφάνειας, ήτοι κατά πολύ υψηλότερο από την πρόβλεψη των 31,85 ευρώ ανά τ.μ. του εθνικού σχεδίου δράσης για την ενεργειακή απόδοση για την περίοδο 2006-2010. Για πέντε από τα οκτώ ελεγχθέντα έργα υποστηρίχθηκε ότι είχαν επιτύχει τα προβλεπόμενα επίπεδα εξοικονόμησης ενέργειας, ωστόσο η εξοικονόμηση δεν είχε μετρηθεί με αξιόπιστο τρόπο [32]. Σε τρεις περιπτώσεις τα αποτελέσματα δεν είχαν ακόμη μετρηθεί [33]. Για τα έργα που ελέγχθηκαν, η προβλεπόμενη απλή περίοδος αποπληρωμής κυμαινόταν από 8 έως 156 έτη, με μέσο όρο τα 58 έτη (βλέπε παράρτημα ΙΙ για τα αποτελέσματα του συνόλου των ελεγχθέντων έργων).

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

51. Δεν είχαν οριστεί οι κατάλληλες προϋποθέσεις σχετικά με τον προγραμματισμό και τη χρηματοδότηση οι οποίες να επιτρέπουν οικονομικά αποδοτικές επενδύσεις όσον αφορά την ενεργειακή απόδοση, εφόσον διαπιστώθηκαν τα εξής:

α) Δεν είχαν πραγματοποιηθεί κατάλληλες εκτιμήσεις αναγκών για τα επιχειρησιακά προγράμματα που ελέγχθηκαν, προκειμένου να προσδιοριστούν, αφενός, οι συγκεκριμένοι τομείς στους οποίους θα μπορούσε να επιτευχθεί εξοικονόμηση ενέργειας, και, αφετέρου, οι επιλογές για την επίτευξη της εν λόγω εξοικονόμησης με οικονομικά αποδοτικό τρόπο, ούτως ώστε να δικαιολογούνται τα επιλεγέντα μέτρα και το κόστος τους. Οι εθνικές αρχές δεν διασφάλισαν την ενσωμάτωσή τους στα εθνικά σχέδια δράσης για την ενεργειακή απόδοση (βλέπε σημεία 12 έως 17).

β) Η έννοια της οικονομικής αποδοτικότητας, ή της βέλτιστης σχέσης μεταξύ των χρησιμοποιηθέντων πόρων και των επιτευχθέντων αποτελεσμάτων, δεν αποτέλεσε αποφασιστικό παράγοντα κατά τη διάθεση χρηματοδότησης εκ μέρους των κρατών μελών σε μέτρα ενεργειακής απόδοσης και σε συγκεκριμένα έργα. Επίσης, η εν λόγω έννοια δεν συμπεριλήφθηκε στην αξιολόγηση που πραγματοποίησε η Επιτροπή πριν από την έγκριση των επιχειρησιακών προγραμμάτων (βλέπε σημεία 18 έως 22 και 23 έως 28).

γ) Οι δείκτες επιδόσεων για τα μέτρα ενεργειακής απόδοσης δεν ήταν οι κατάλληλοι για την παρακολούθηση των προγραμμάτων. Στις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής σχετικά με την παρακολούθηση δεν θεσπίστηκαν δείκτες όσον αφορά την ενεργειακή απόδοση. Κατά συνέπεια, τα αποτελέσματα των μέτρων ενεργειακής απόδοσης που αναφέρθηκαν από τις επιμέρους διαχειριστικές αρχές δεν είναι συγκρίσιμα μεταξύ των χωρών της ΕΕ και δεν είναι δυνατόν να εξεταστούν συνολικά (βλέπε σημεία 29 έως 35).

52. Τα ελεγχθέντα έργα ενεργειακής απόδοσης σε δημόσια κτίρια δεν ήταν οικονομικά αποδοτικά.

α) Μολονότι όλα τα ελεγχθέντα έργα παρήγαγαν τις προγραμματισμένες φυσικές υλοποιήσεις, για παράδειγμα αντικαταστάθηκαν παράθυρα και πόρτες ή μονώθηκαν τοίχοι και οροφές, το κόστος ήταν υψηλό σε σύγκριση με τη δυνητική εξοικονόμηση ενέργειας. Η ανακαίνιση των δημόσιων κτιρίων ήταν σημαντικότερο μέλημα από την ενεργειακή απόδοση. Παρότι στόχος των έργων που ελέγχθηκαν ήταν η εξοικονόμηση ενέργειας και η βελτίωση της άνεσης, η αναλογία μεταξύ της εξοικονόμησης ενέργειας και του αντίστοιχου επενδυτικού κόστους δεν ήταν ικανοποιητική. Η μέση προβλεπόμενη περίοδος αποπληρωμής για τις επενδύσεις ήταν κατά προσέγγιση τα 50 έτη, διάστημα υπερβολικά μεγάλο εάν ληφθεί υπόψη η διάρκεια ζωής των ανακαινισμένων τμημάτων ή ακόμη και των ίδιων των κτιρίων (βλέπε σημεία 18 έως 22, 23 έως 28, 36 έως 40 και 45 έως 50).

β) Οι ενεργειακοί έλεγχοι είτε δεν ήταν υποχρεωτικοί (Ιταλία, Λιθουανία) είτε, στις περιπτώσεις που απαιτούνταν (Τσεχική Δημοκρατία), οι επενδυτικές επιλογές που συνιστούσαν οι ενεργειακοί έλεγχοι ήταν υπερβολικά δαπανηρές. Στα 18 από τα 24 έργα που ελέγχθηκαν δεν κατέστη δυνατό να επαληθευτεί η πραγματική εξοικονόμηση ενέργειας, καθώς η μέτρησή της δεν ήταν αξιόπιστη (βλέπε σημεία 41 έως 44).

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

Η Επιτροπή πρέπει να λάβει τις αναγκαίες πρωτοβουλίες, συμπεριλαμβανομένων περαιτέρω προτάσεων κανονισμών για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού, ούτως ώστε να θέσει τις εξής προϋποθέσεις για τη χρηματοδότηση, κατά την επόμενη περίοδο προγραμματισμού, μέτρων που αφορούν την ενεργειακή απόδοση στο πλαίσιο της πολιτικής Συνοχής:

1) Καθιέρωση κατάλληλης εκτίμησης αναγκών σε επίπεδο προγράμματος: τέτοιου είδους εκτίμηση αναγκών πρέπει να υπολογίζει την κατανάλωση ενέργειας βάσει τελικής χρήσης σε όλους τους τομείς, να προσδιορίζει το δυναμικό εξοικονομήσεων ενέργειας της οικονομίας και να θεσπίζει στόχους και κατάλληλες μεθόδους για την αξιολόγηση της επιτυχίας του ενεργειακού σχεδίου. Για κάθε τομέα, πρέπει να προσδιορίζονται οικονομικά αποδοτικές λύσεις.

2) Τακτική παρακολούθηση και χρήση συγκρίσιμων δεικτών επιδόσεων: κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα που αφορά έργα ενεργειακής απόδοσης πρέπει να παρακολουθείται τακτικά όσον αφορά την εξέλιξη του κόστους ανά μονάδα εξοικονομούμενης ενέργειας και την περίοδο αποπληρωμής που έχει προβλεφθεί και επιτυγχάνεται από το επιχειρησιακό πρόγραμμα. Επιπλέον, η ποιότητα των δεδομένων που συλλέγονται πρέπει να είναι αποδεκτή από άποψη συνάφειας, συγκρισιμότητας και αξιοπιστίας. Τα δεδομένα σχετικά με την εξοικονόμηση ενέργειας που επιτυγχάνεται από μέτρα στήριξης στο πλαίσιο των ταμείων της πολιτικής Συνοχής πρέπει να συλλέγονται από τις εθνικές αρχές και να αθροίζονται από την Επιτροπή. Πρέπει να προσδιοριστεί η συνεισφορά των ταμείων της πολιτικής Συνοχής στον στόχο της εξοικονόμησης του 20 % της κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας από την ΕΕ έως το 2020.

3) Χρήση διαφανών κριτηρίων επιλογής έργων και πρότυπου επενδυτικού κόστους ανά μονάδα ενέργειας προς εξοικονόμηση (με χρήση ενιαίας μονάδας και μεθοδολογίας μέτρησης): η Επιτροπή πρέπει να θεσπίσει μια μέγιστη αποδεκτή απλή περίοδο αποπληρωμής βάσει των συνηθισμένων περιόδων απόσβεσης για τις επενδύσεις που αφορούν την ενεργειακή απόδοση. Αυτό μπορεί να στηριχθεί με την καθιέρωση βέλτιστων, από άποψη κόστους, επιπέδων αναφοράς για τα κτίρια στα κράτη μέλη που συμμορφώνονται με την οδηγία 2010/31/ΕΕ σχετικά με την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων. Οι ενεργειακοί έλεγχοι πρέπει να χρησιμοποιούνται ως πρωταρχική απαίτηση για την επιλογή έργων ενεργειακής απόδοσης στις περιπτώσεις όπου τα βέλτιστα από άποψη κόστους επίπεδα αναφοράς των κτιρίων δεν έχουν ακόμη οριστεί σε εθνικό επίπεδο.

Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Τμήμα IΙ, του οποίου προεδρεύει ο κύριος Harald NOACK, Μέλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στο Λουξεμβούργο, κατά τη συνεδρίασή του της 14ης Νοεμβρίου 2012.

Για το Ελεγκτικό Συνέδριο

+++++ TIFF +++++

Vítor Manuel da Silva Caldeira

Πρόεδρος

[1] COM(2006) 545 τελικό της 19ης Οκτωβρίου 2006 — Σχέδιο δράσης για την ενεργειακή απόδοση: Αξιοποίηση του δυναμικού.

[2] Ό.π.

[3] Συμπεράσματα της Προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 8ης-9ης Μαρτίου 2007, έγγραφο 7224/1/07 REV 1. Ο ανωτέρω στόχος αντιστοιχεί στην εξοικονόμηση 368 μεγατόνων ισοδύναμου πετρελαίου (MΤΙΠ) πρωτογενούς ενέργειας (ακαθάριστη εγχώρια κατανάλωση μείον μη ενεργειακές χρήσεις) έως το 2020 σε σύγκριση με την προβλεπόμενη κατανάλωση 1842 MΤΙΠ για το συγκεκριμένο έτος, υπονοώντας επίπεδο κατανάλωσης 1474 ΜΤΙΠ. Ο στόχος αυτός επιβεβαιώθηκε εκ νέου από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον Ιούνιο του 2010 ( 17/6/2010 αριθ. EUCO 13/10) και αναφέρεται στη νέα οδηγία για την ενεργειακή απόδοση.

[4] SEC(2011) 277 τελικό της 8ης Μαρτίου 2011.

[5] Οι κατοικίες, τα εμπορικά και τα δημόσια κτίρια ευθύνονται για το 40 % περίπου της κατανάλωσης ενέργειας και έχουν το μεγαλύτερο δυναμικό εξοικονόμησής της. Τα κτίρια που κατέχει ή καταλαμβάνει ο δημόσιος τομέας αντιστοιχούν περίπου στο 12 % της επιφάνειας του κτιριακού δυναμικού της ΕΕ και στο σχέδιο για την ενεργειακή απόδοση υπογραμμίζεται η σημασία των μέτρων ενεργειακής απόδοσης στον δημόσιο τομέα (Πηγή: COM(2006) 545 τελικό). Πρέπει να σημειωθεί ότι στον εν λόγω τομέα, σε αντίθεση, για παράδειγμα, με τον τομέα των μεταφορών, διατίθενται ήδη οι τεχνολογικές λύσεις που απαιτούνται για μια κοινωνία με χαμηλές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα.

[6] COM(2010) 639 τελικό της 10ης Νοεμβρίου 2010 — Ενέργεια 2020 — Μια στρατηγική για ανταγωνιστική, αειφόρο και ασφαλή ενέργεια.

[7] 7ο πρόγραμμα-πλαίσιο για την έρευνα (7ο ΠΠ), Ευφυής ενέργεια για την Ευρώπη (ΕEE) και χρηματοδοτική διευκόλυνση για την ενεργειακή απόδοση (EEFF).

[8] Ευρωπαϊκή Επιτροπή (2009) Ex-post Evaluation of Cohesion Policy Programmes 2000-2006 Co-financed by the ERDF (Objectives 1 and 2) — Work Package 5B: Environment and Climate Change (Εκ των υστέρων αξιολόγηση των προγραμμάτων της πολιτικής Συνοχής την περίοδο 2000-2006 που συγχρηματοδοτήθηκαν από το ΕΤΠΑ (Στόχοι 1 και 2) — Δέσμη εργασιών 5Β: Περιβάλλον και κλιματική αλλαγή), σ. 43.

[9] Σύμφωνα με την πρόταση της Επιτροπής, στις περισσότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες και στις περιφέρειες μετάβασης, το 80 % τουλάχιστον των πόρων του ΕΤΠΑ πρέπει να επικεντρώνεται στην ενεργειακή απόδοση και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, την έρευνα και την καινοτομία, καθώς και την ανταγωνιστικότητα των ΜΜΕ, εκ των οποίων το 20 % τουλάχιστον πρέπει να δαπανηθεί για την ενεργειακή απόδοση και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Στις λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες το 50 % τουλάχιστον των πόρων του ΕΤΠΑ πρέπει να επικεντρωθεί στους τρεις ανωτέρω τομείς, εκ των οποίων το 6 % τουλάχιστον πρέπει να δαπανηθεί στην ενεργειακή απόδοση και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. (Πηγή: COM(2011) 614 τελικό της 6ης Οκτωβρίου 2011, σ. 4).

[10] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου, της 11ης Ιουλίου 2006, περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και το Ταμείο Συνοχής και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999 (ΕΕ L 210 της 31.7.2010, σ. 25).

[11] Άρθρο 17, παράγραφος 1, της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ C 326 της 26.10.2012, σ. 13) και άρθρο 317 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ C 326 της 26.10.2012, σ. 47).

[12] Η νομοθετική σύνοψη της ΕΕ σχετικά με τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου των ενισχύσεων που χορηγούνται στο πλαίσιο των Διαρθρωτικών Ταμείων διατίθεται στον ιστότοπο: http://europa.eu/legislation_summaries/regional_policy/management/g24241_el.htm

[13] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1083/2006.

[14] ΕΠ Περιβάλλον (Τσεχική Δημοκρατία), διαπεριφερειακό ΕΠ Ενέργεια (Ιταλία) και ΕΠ Προώθηση της συνοχής (Λιθουανία).

[15] ΕΠ Basilicata (Ιταλία).

[16] ΟΟΣΑ/ΔΟΕ (2008) Συστάσεις για την πολιτική ενεργειακής απόδοσης, Παρίσι.

[17] SEC(2009) 889 τελικό της 23ης Ιουνίου 2009 — Σύνοψη της πλήρους αξιολόγησης και των 27 εθνικών σχεδίων δράσης ενεργειακής απόδοσης, όπως απαιτείται από την οδηγία 2006/32/ΕΚ για την ενεργειακή απόδοση κατά την τελική χρήση και τις ενεργειακές υπηρεσίες, σ. 47.

[18] Άρθρο 27, παράγραφοι 1 και 2, του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 2002, για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΕ L 248 της 16.9.2002, σ. 1).

[19] SEC(2011) 277 τελικό.

[20] Άρθρο 5 της οδηγίας 2006/32/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 5ης Απριλίου 2006, για την ενεργειακή απόδοση κατά την τελική χρήση και τις ενεργειακές υπηρεσίες και για την κατάργηση της οδηγίας 93/76/ΕΟΚ του Συμβουλίου (ΕΕ L 114 της 27.4.2006, σ. 64).

[21] Φλαμανδικό σχέδιο δράσης για την ενεργειακή απόδοση (2007) και σχέδιο δράσης για τη διατήρηση της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές (2005), Δανία (www.ec.europa.eu/energy).

[22] Συγκριτικά, το ετήσιο τσεχικό κρατικό πρόγραμμα στήριξης της εξοικονόμησης ενέργειας και της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, που σήμερα ονομάζεται πρόγραμμα EFEKT, λειτουργεί από το 1991. Η απλή περίοδος αποπληρωμής για τις επενδύσεις κυμάνθηκε μεταξύ πέντε ετών (βιομηχανία), επτά ετών (τριτογενής τομέας) και 21 ετών (νοικοκυριά), με μέσο κόστος 74 ευρώ ανά GJ που εξοικονομήθηκε κατά την περίοδο 2005-2007.

[9999] Μετά την ανακατανομή των πόρων.

[23] Το άρθρο 27, παράγραφος 3, του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 προβλέπει ότι τίθενται στόχοι ειδικοί, μετρήσιμοι, εφικτοί, σχετικοί και προσδιορισμένοι χρονικά για όλους τους τομείς δραστηριοτήτων που καλύπτει ο προϋπολογισμός της ΕΕ. Η επίτευξη των στόχων αυτών ελέγχεται βάσει δεικτών επίδοσης.

[24] Γνώμη αριθ. 7/2011 του Ελεγκτικού Συνεδρίου (ΕΕ C 47 της 17.2.2012, σ. 1).

[25] Έγγραφο εργασίας αριθ. 2 της Επιτροπής The New Programming Period 2007-2013, Indicative Guidelines on Evaluation Methods: Monitoring and Evaluation Indicators (Η νέα περίοδος προγραμματισμού 2007-2013, Ενδεικτικές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις μεθόδους αξιολόγησης: Δείκτες παρακολούθησης και αξιολόγησης), Αύγουστος 2006.

[26] Έγγραφο εργασίας της Επιτροπής με τίτλο "Outcome indicators and targets, Towards a new system of monitoring and evaluation in EU Cohesion Policy" (Δείκτες και στόχοι αποτελεσμάτων, Προς ένα νέο σύστημα παρακολούθησης και αξιολόγησης στην πολιτική Συνοχής της ΕΕ), Ιούνιος 2011, δεν έχει δημοσιευτεί.

[27] SEC(2009) 889 τελικό, σ. 36 και 59.

[28] Αυτό δεν απαιτείται στο πλαίσιο της μεθοδολογίας για τους ενεργειακούς ελέγχους και τους ελέγχους των ενεργειακών πόρων και της χρήσης κρύου νερού σε δημόσια κτίρια που έχει εγκριθεί από τη διαταγή αριθ. 4-184 της 29ης Απριλίου 2008 του Υπουργείου Οικονομικών.

[29] Παρακολούθηση του προγράμματος ανακαίνισης κτιρίων πολυκατοικιών, Δημόσιος οργανισμός "Kompetencijų centras", με εντολή του HUDA, 2009.

[30] Έργο Kladno.

[31] Έργο του Νοσοκομείου Cardarelli, Νάπολη.

[32] Έργα των Πανεπιστημιακών Κλινικών Palanga, Gargzdai, Garliava, Alytus, και Βίλνιους.

[33] Έργα Klaipeda, Ογκολογικό Κέντρο του Kaunas και Mykolas Marcinkevičius της Βίλνιους.

--------------------------------------------------

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

ΔΙΑΘΕΣΗ ΠΟΡΩΝ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2000-2013 ΚΑΙ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΕΡΓΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2007-2011

Σημείωση: Το ποσοστό επιλογής που υπερβαίνει το 100 % προέρχεται από αναδιανομή των κονδυλίων από άλλες προτεραιότητες ή μέτρα εντός του ίδιου ή άλλου επιχειρησιακού προγράμματος.

Πηγή: Βάση δεδομένων της ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής όσον αφορά τα διαρθρωτικά ταμεία κατά την περίοδο 2000-2006, SFC2007, Ετήσια έκθεση υλοποίησης για το 2011 όσον αφορά επιλεγμένα έργα.

Κράτος μέλος | Ποσό που διατέθηκε την περίοδο 2000-2006 (σε ευρώ) | Ποσό που διατέθηκε την περίοδο 2007-2013 (σε ευρώ) | Σύνολο των κονδυλίων που διατέθηκαν στο κράτος μέλος την περίοδο 2000-2013 (σε ευρώ) | Σύνολο των κονδυλίων που διατέθηκαν στο κράτος μέλος επί του συνόλου των διατεθέντων κονδυλίων (%) | Επιλεγμένα έργα την περίοδο 2007-2011 (σε ευρώ) | Επιλεγμένα έργα την περίοδο 2007-2011 (%) |

Τσεχική Δημοκρατία [1] | 9225386 | 942214473 | 951439859 | 17,7 | 342658632 | 36,4 |

Ιταλία | 35298133 | 838592232 | 873890365 | 16,2 | 417305116 | 49,8 |

Πολωνία [1] | 11410880 | 499012133 | 510423013 | 9,5 | 389379855 | 78,0 |

Λιθουανία [1] | 31815678 | 370508149 | 402323827 | 7,5 | 439300937 | 118,6 |

Γερμανία | 11969823 | 373182646 | 385152469 | 7,1 | 307047003 | 82,3 |

Ουγγαρία [1] | 7181475 | 328531227 | 335712702 | 6,2 | 163856263 | 49,9 |

Γαλλία | 25596690 | 291167688 | 316764378 | 5,9 | 177008914 | 60,8 |

Βουλγαρία [2] | 0 | 258104621 | 258104621 | 4,8 | 74144427 | 28,7 |

Ρουμανία [2] | 0 | 253241727 | 253241727 | 4,7 | 60131969 | 23,7 |

Ηνωμένο Βασίλειο | 23362973 | 150657204 | 173420177 | 3,2 | 167360699 | 111,1 |

Ισπανία | 39941325 | 110048101 | 146803260 | 2,7 | 33326165 | 30,3 |

Διασυνοριακή συνεργασία της ΕΕ | 4029659 | 119642025 | 123671684 | 2,3 | 164027992 | 137,1 |

Ελλάδα | 42623511 | 71170000 | 113793511 | 2,1 | 492363482 | 691,8 |

Σλοβενία [1] | 0 | 105700000 | 105700000 | 2,0 | 73707906 | 69,7 |

Λετονία [1] | 21048774 | 60220000 | 81268774 | 1,5 | 106078878 | 176,2 |

Σλοβακία [1] | 1334466 | 78584184 | 79918650 | 1,5 | 64760737 | 82,4 |

Πορτογαλία | 0 | 74200883 | 74200883 | 1,4 | 49599067 | 66,8 |

Ιρλανδία | 22864270 | 19000000 | 41864270 | 0,8 | 22346186 | 117,6 |

Κάτω Χώρες | 793076 | 34250000 | 35043076 | 0,7 | 19917049 | 58,2 |

Εσθονία [1] | 2568584 | 28760241 | 31328825 | 0,6 | 27844967 | 96,8 |

Φινλανδία | 190740 | 24243917 | 24434657 | 0,5 | 6926847 | 28,6 |

Βέλγιο | 5271426 | 18976147 | 24247573 | 0,5 | 9375338 | 51,0 |

Μάλτα [1] | 0 | 12550000 | 12550000 | 0,2 | 3096758 | 24,7 |

Σουηδία | 0 | 9173788 | 9173788 | 0,2 | 1057737 | 11,5 |

Αυστρία | 2864306 | 6156013 | 9020319 | 0,1 | 17383781 | 282,4 |

Διαπεριφερειακή συνεργασία της ΕΕ | 6891928 | 0 | 6891928 | 0,1 | 0 | 0 |

Λουξεμβούργο | 0 | 504873 | 504873 | 0,01 | 1744838 | 345,6 |

Κύπρος [1] | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |

Δανία | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |

Σύνολο | 306283104 | 5078392272 | 5384675376 | 100 % | 3632051543 | 71,5 |

[1] Κονδύλια από το 2004.

[2] Κονδύλια από το 2007.

--------------------------------------------------

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΑΠΟΠΛΗΡΩΜΗΣ ΚΑΙ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΕΠΙΤΕΥΧΘΗΚΕ ΑΠΟ ΕΡΓΑ ΣΤΗΝ ΤΣΕΧΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ΤΗΝ ΙΤΑΛΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΛΙΘΟΥΑΝΙΑ

Πηγή: Ενεργειακοί έλεγχοι και πραγματικές υλοποιήσεις των έργων, υπολογισμοί από ελεγκτές βάσει δεδομένων των ενεργειακών ελέγχων, περίοδος αξιολόγησης μεταξύ 25 και 50 ετών.

Έργο | Σκοπός | Κατάσταση εξοικονόμησης ενέργειας έπειτα από ένα έτος | Προγραμματισμένη περίοδος αποπληρωμής (σε έτη) | Πραγματική/ εκτιμώμενη περίοδος αποπληρωμής (σε έτη) |

Uherské Hradiště | Μόνωση τοίχων, οροφής, αντικατάσταση παραθύρων σε πολιτιστικό ίδρυμα και σε σχολείο | Επιτυχής | 42 | 35 |

Karviná | Μόνωση τοίχων, οροφής, αντικατάσταση παραθύρων σε λύκειο | Επιτυχής | 93 | 78 |

Frýdek-Místek | Μόνωση τοίχων, οροφής, αντικατάσταση παραθύρων σε λύκειο | Επιτυχής | 40 | 30 |

Sokolov | Μόνωση τοίχων, οροφής, αντικατάσταση παραθύρων σε δύο δημοτικά σχολεία, ένα νηπιαγωγείο και ένα κέντρο αναψυχής | Επιτυχής | 86 | 81 |

Sokolov II | Μόνωση τοίχων, οροφής, αντικατάσταση παραθύρων σε τρία δημοτικά σχολεία | Επιτυχής | 30 | 26 |

Volyně | Σύνθετο έργο μόνωσης τοίχων, οροφής, αντικατάστασης παραθύρων, αντικατάστασης μονάδας παραγωγής ισχύος άνθρακα σε κοινό λύκειο και ανώτερη εκπαιδευτική σχολή, καθώς και σε εστίες | Επιτυχής | 148 (46) [1] | 146 (26) [1] |

Kladno | Μόνωση τοίχων, οροφής, αντικατάσταση παραθύρων σε οχτώ νηπιαγωγεία | Ανεπιτυχής | 27 | 32 |

Plzeň | Μόνωση τοίχων, οροφής, αντικατάσταση παραθύρων σε ένα δημοτικό σχολείο και σε ένα λύκειο | Επιτυχής | 55 | 48 |

Melfi | Αντικατάσταση παραθύρων σε σχολείο δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης | ά.α. | 20 | ά.α. |

Matera | Αντικατάσταση παραθύρων στα γραφεία της Επαρχίας της Matera | Δεν υπάρχουν αξιόπιστες μετρήσεις | 42 | 104 |

Grassano | Αντικατάσταση παραθύρων στο δημοτικό σχολείο | Δεν υπάρχουν αξιόπιστες μετρήσεις | 28 | 56 |

Sant'Arcangelo | Αντικατάσταση παραθύρων στο κυρίως κτίριο της Κοινότητας Sant’Arcangelo | Δεν υπάρχουν αξιόπιστες μετρήσεις | 37 | 17 |

ENEA-Rotondella | Αντικατάσταση παραθύρων στο κτίριο της καντίνας του κέντρου ENEA του Trisaia | Δεν υπάρχουν αξιόπιστες μετρήσεις | 21 | 10 |

Policoro | Αντικατάσταση παραθύρων στο δημοτικό σχολείο του Policoro | Δεν υπάρχουν αξιόπιστες μετρήσεις | 33 | 53 |

Napoli | Μέτρα στον τομέα της παροχής, με στόχο την αύξηση της απόδοσης της παραγωγής και της διανομής, όπως ο εκσυγχρονισμός της θερμικής μονάδας παραγωγής ισχύος και η αντικατάσταση τεχνικών συσκευών, σωλήνων και συστημάτων παροχής κρύου και ζεστού νερού και αέρα που χρησιμοποιούνται κυρίως στο κυρίως κτίριο του νοσοκομείου. | Δεν υπάρχουν αξιόπιστες μετρήσεις | 10 | 19 |

Palanga | Ανακαίνιση του σχολείου δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης Palanga Vladas Jurgutis | Δεν υπάρχουν αξιόπιστες μετρήσεις | 40 | 21 |

Gargždai | Ανακαίνιση εγκαταστάσεων φροντίδας ηλικιωμένων Viliaus Gaigalaitis | Δεν υπάρχουν αξιόπιστες μετρήσεις | 49 | 36 |

Klaipėda | Ανακαίνιση της τουριστικής σχολής Klaipėda | ά.α. | 156 | ά.α. |

Garliava | Αύξηση της αποδοτικότητας της κατανάλωσης ενέργειας στο Επαρχιακό Νοσοκομείο Kaunas στην Garliava | Δεν υπάρχουν αξιόπιστες μετρήσεις | 57 | 31 |

Kaunas | Ανακαίνιση του Ογκολογικού Κέντρου του Ιατρικού Πανεπιστημίου Kaunas | ά.α. | 8 | ά.α. |

Βίλνιους | Μερική ανακαίνιση του Νοσοκομείου Mykolas Marcinkevičius και των μηχανικών συστημάτων του για τη βελτίωση των ενεργειακών χαρακτηριστικών τους | Δεν υπάρχουν αξιόπιστες μετρήσεις | 63 | 21 |

Alytus | Αύξηση της ενεργειακής απόδοσης του Κέντρου Επαγγελματικής Κατάρτισης του Alytus | Δεν υπάρχουν αξιόπιστες μετρήσεις | 26 | 23 |

Βίλνιους | Μόνωση οροφής και ανακαίνιση συστημάτων θέρμανσης και εξαερισμού της Επεμβατικής Μονάδας της Κλινικής Santariškių του Νοσοκομείου του Βίλνιους | ά.α. | 66 | ά.α. |

Μέσος όρος | | | 51 | |

[1] Ο ενεργειακός ελεγκτής χρησιμοποίησε την τιμή του λιγνίτη (85,45 CZK/GJ) που χρησιμοποιείτο αρχικά στον ανακατασκευασμένο λέβητα· ως μέτρο σύγκρισης, ο ελεγκτής χρησιμοποίησε τη μέση τιμή ενέργειας των 279 CZK/GJ που κατέβαλε το σχολείο για όλες τις εισροές ενέργειάς του.

--------------------------------------------------