31. 8. 87 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 232/29 
Γνωμοδότηση για την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για το συντονισμό ορισμένων νομοθετικών, 
κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την άσκηση ραδιοτηλεοπτικών 
δραστηριοτήτων 0) 
(87/C 232/16) 
Στις 28 Μαΐου 1986, το Συμβούλιο αποφάσισε, σύμφωνα με το άρθρο 198 της συνθήκης για την ίδρυση 
της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, να ζητήσει από την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή 
να γνωμοδοτήσει για την παραπάνω πρόταση. 
Η υποεπιτροπή «Ραδιοτηλεοπτικές δραστηριότητες», στην οποία ανατέθηκε η προετοιμασία των 
σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση της στις 6 Μαίου 1987. Εισηγητής ήταν ο κ. Ramaekers 
και συνεισηγητής ο κ. Broicher. 
Η ΟΚΕ, κατά τη 247η σύνοδο ολομέλειας της της 1ης και 2ας Ιουλίου 1987 (συνεδρίαση της 1ης 
Ιουλίου), υιοθέτησε με 102 ψήφους υπέρ, 5 κατά και 26 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση: 
Η ΟΚΕ εκτιμά την ταχύτητα με την οποία η Επιτροπή 
πρότεινε ένα σύνολο διατάξεων που αποσκοπούν στην πρα­
κτική υλοποίηση της κοινής αγοράς ραδιοτηλεοπτικών δρα­
στηριοτήτων, υπέρ της οποίας είχε εκφρασθεί στη γνωμοδό­
τηση πρωτοβουλίας της για το «Πράσινο Βιβλίο για την 
ίδρυση κοινής αγοράς ραδιοφώνου-τηλεόρασης, ιδιαίτερα 
μέσω δορυφόρου και καλωδίου» (2). 
Η υλοποίηση αυτή προσλαμβάνει ακόμα πιο επείγοντα 
χαρακτήρα επειδή το Συμβούλιο της Ευρώπης αποφάσισε 
στις 9 και 10 Δεκεμβρίου 1986, στη Βιέννη, να καταρτίσει 
σύμβαση στον τομέα των ραδιοτηλεοπτικών δραστηριοτή­
των, στην οποία η Κοινότητα πρέπει να συμβάλει με τη μορφή 
μιας εναρμονισμένης στάσης των δώδεκα κρατών μελών 
της. 
Η ΟΚΕ υπενθυμίζει τις επιφυλάξεις που έχει εκφράσει στη 
γνωμοδότηση αυτή πρωτοβουλίας αναφορικά με τις οικονο­
μικές, κοινωνικές και πολιτιστικές πτυχές οι οποίες δεν είναι 
δυνατόν να αγνοηθούν, αν πρόκειται να διατηρηθούν οι 
βασικές λειτουργίες των ραδιοτηλεοπτικών δραστηριοτή­
των, οι οποίες είναι: 
— η ενημέρωση, 
— η εκπαίδευση, 
— η ψυχαγωγία, και 
— η πολιτιστική ανάπτυξη. 
Ενώ θα διατηρείται οπωσδήποτε παράλληλα η πολιτιστική 
ταυτότητα και η εθνική διάρθρωση των μέσων μαζικής 
ενημέρωσης, η ΟΚΕ τονίζει την ανάγκη να ενθαρρυνθεί η 
προώθηση ευρωπαϊκών τηλεοπτικών προγραμμάτων με μια 
κοινοτική οδηγία. 
Κρίνει, πράγματι, ότι η ευρωπαϊκή πολιτιστική πολυμέρεια 
και τα πολυάριθμα χαρακτηριστικά της συνγκροτούν ένα 
κεφάλαιο για την Ευρώπη. Στα πλαίσια της οπτικοακουστι­
κής διεθνοποίησης η Ευρώπη μπορεί να προσφέρει, χάρη 
στην πολιτιστική της πολυμέρεια, ένα φάσμα προγραμμάτων 
ασυνήθιστης ποικιλίας. 
Επιθυμεί επίσης να υπογραμμίσει ότι η συνύπαρξη ραδιοτη­
λεοπτικών οργανισμών διαφορετικού νομικού καθεστώτος, 
ιδιαίτερα δημόσιου και ιδιωτικού δικαίου, μπορεί να διασφα­
λίσει ορισμένο πολιτιστικό πλουραλισμό και συμβάλλει έτσι 
0) ΕΕ αριθ. C 179 της 17. 7. 1986, σ. 4. 
(2) ΕΕ αριθ. C 303 της 25. 11. 1985. στη διατήρηση της ελευθερίας έκφρασης και γνώμης και του 
πλουραλισμού, προϋποθέσεις απαραίτητες για την άσκηση 
της δημοκρατίας και την οικονομική και κοινωνική ανά­
πτυξη. 
Κατά συνέπεια, τα νομοθετικά και διοικητικά μέτρα που θα 
ληφθούν στον τομέα των ραδιοτηλεοπτικών μεταδόσεων θα 
πρέπει να επιδιώκουν αυτό το στόχο και να αποφεύγουν κάθε 
διάταξη που μπορεί να δημιουργήσει μία δύναμη που θα 
δεσπόζει στον τομέα της διαμόρφωσης της κοινής γνώμης. 
Λαμβάνοντας υπόψη τους σκοπούς, τις διαρθρώσεις και τις 
διάφορες μορφές χρηματοδότησης όσον αφορά τους δημό­
σιους οργανισμούς, θεωρεί ότι οι εμπορικοί ραδιοτηλεοπτικοί 
οργανισμοί θα έπρεπε επίσης να πληρούν ορισμένες ελάχι­
στες προϋποθέσεις που αποσκοπούν στην ικανοποίηση των 
πολιτιστικών αναγκών των πληθυσμών που αναφέρονται 
ανωτέρω. 
Η ΟΚΕ θα προτιμούσε εντούτοις να περιορισθεί η πρόταση 
στη ρύθμιση ορισμένων θεμελιωδών πτυχών με ένα ελαστικό 
κείμενο, χωρίς να υπεισέρχεται πολύ σε λεπτομέρειες, πράγ­
μα που την καθιστά σε ορισμένα σημεία ασαφή, αντιφατική 
και ανεφάρμοστη. 
Η ΟΚΕ είναι σε θέση να επιδοκιμάσει τις προσπάθειες της 
Επιτροπής για την υλοποίηση, διά μέσου μιας πρότασης 
εναρμόνισης, μιας κοινής αγοράς των εκπομπών ραδιοφώ­
νου και τηλεόρασης. 
Όσον αφορά την αντίληψη που επικρατεί σχετικά, η ΟΚΕ 
εκφράζει αμφιβολίες και για σημεία σημαντικά, αναφορικά 
με το βαθμό εγγύησης που προσφέρεται από τις προϋποθέσεις 
που έχουν ορισθεί για την ελευθέρωση του τομέα. 
1. Γενικές παρατηρήσεις 
1.1. Η ΟΚΕ διαπιστώνει ότι η Επιτροπή έλαβε υπόψη 
ορισμένες παρατηρήσεις που είχαν διατυπωθεί στην προανα­
φερθείσα γνωμοδότηση πρωτοβουλίας σχετικά με το Πράσι­
νο Βιβλίο. 
Πρόκειται κυρίως, ώς ένα βαθμό, για τη σκοπιμότητα της 
προσέγγισης των εθνικών νομοθεσιών διά μέσου μιας κοινό-
Αριθ. C 232/30 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 31. 8. 87 
τικής οδηγίας σχετικά με την ευρωπαϊκή παραγωγή προ­
γραμμάτων, τη διαφήμιση, την προστασία των νέων, καθώς 
και τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας. 
Στις ειδικές παρατηρήσεις της, η ΟΚΕ θα εξετάσει λεπτομε­
ρώς αυτές τις διατάξεις εναρμόνισης. 
1.2. Ο κύριος στόχος που επιδιώκεται με την πρόταση 
οδηγίας, δηλαδή η πραγματοποίηση της ελεύθερης κυκλοφο­
ρίας ραδιοτηλεοπτικών προγραμμάτων, έχει σημαντικές 
επιπτώσεις στο πολιτιστικό επίπεδο των προγραμμάτων, 
στην κοινοτική διάρθρωση των μέσων μαζικής ενημέρωσης 
και στην κατάσταση των εργαζομένων στον τομέα αυτό, 
επιπτώσεις που δεν μπορούν να αφήσουν αδιάφορο το σύνολο 
των οικονομικών και κοινωνικών κύκλων. 
1.3. Έτσι, ακόμη και αν ληφθεί υπόψη το ευρύτερο πλαί­
σιο των οικονομικών προκλήσεων τις οποίες πρέπει να 
αντιμετωπίσει η Κοινότητα, αφενός στον τομέα της παραγω­
γής τηλεοπτικών προγραμμάτων και της κινηματογραφικής 
παραγωγής και αφετέρου στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, η 
πολιτιστική ποιότητα των προγραμμάτων θα πρέπει να 
ενισχύεται. 
1.4. Σε διάφορες γνωμοδοτήσεις, η ΟΚΕ είχε την ευκαιρία 
να λάβει θέση σχετικά με το μέλλον της Ευρώπης στον 
οπτικοακουστικό τομέα και να οριοθετήσει το πλαίσιο των 
κοινοτικών παρεμβάσεων. 
Η ΟΚΕ, ενώ εξέφρασε τη γνώμη ότι η Κοινότητα δεν πρέπει να 
παρεμβαίνει άμεσα στις εθνικές δομές των μέσων μαζικής 
ενημέρωσης (*), υπογράμμισε την πολιτιστική σημασία οπτι­
κοακουστικών επιτευγμάτων και τάχθηκε υπέρ της πρότα­
σης κανονισμού του Συμβουλίου αναφορικά με ένα κοινοτικό 
σύστημα υποστήριξης των κινηματογραφικών και τηλεοπτι­
κών συμπαραγωγών μυθιστορηματικού χαρακτήρα (2). 
Η ΟΚΕ, μεριμνώντας για τη βελτίωση της τεχνικής ποιότη­
τας των προγραμμάτων που μεταδίδονται, ενθάρρυνε επίσης 
την υιοθέτηση κοινών τεχνικών προδιαγραφών για να γίνει 
δυνατό να δημιουργηθεί με τρόπο συγκεκριμένο μια μεγάλη 
ευρωπαϊκή αγορά ραδιοτηλεοπτικών δραστηριοτήτων (3). 
Η ΟΚΕ έλαβε, επίσης, γνώση του προγράμματος δράσης 
υπέρ της ευρωπαϊκής οπτικοακουστικής παραγωγής. 
1.5. Χωρίς να παραγνωρίζει τα όρια των αρμοδιοτήτων 
που η συνθήκη αναθέτει στην Επιτροπή, η ΟΚΕ την καλεί, 
λίγο πριν αρχίσει το «ευρωπαϊκό έτος κινηματογράφου και 
τηλεόρασης (1988)» (4), να εξετάσει τις δυνατότητες ενί­
σχυσης των ευρωπαϊκών πολιτιστικών ταυτοτήτων, κυρίως 
στον τομέα των ραδιοτηλεοπτικών δραστηριοτήτων. 
0) Έγγρ. CES 776/85 που αναφέρθηκε. 
(2) ΕΕ αριθ. C 303 της 25. 11. 1985. 
(3) Βλέπε γνωμοδότηση της ΟΚΕ της 23ης Απριλίου 1986 (ΕΕ αριθ. 
C 119 της 28. 7. 1986) για την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου 
σχετικά με τη θέσπιση κοινών τεχνικών προδιαγραφών όσον 
αφορά την οικογένεια προτύπων πακέτων (MAC) για τις άμεσες 
τηλεοπτικές μεταδόσεις μέσω δορυφόρου και απόφαση του 
Συμβουλίου (ΕΕ αριθ. L 311 της 6. 11. 1986). 
(4) Βλέπε ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρω­
παϊκό Κοινοβούλιο και την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή 
για το «ευρωπαϊκό έτος κινηματογράφου και τηλεόρασης (1988)» 
[έγγρ. COM(86) 320 τελικό]. Στον τομέα αυτό, πραγματικά, η ΟΚΕ κρίνει ότι κάθε 
απόφαση οικονομικού χαρακτήρα προσλαμβάνει πολιτιστι­
κές διαστάσεις. 
1.6. Η ΟΚΕ τονίζει ότι στο μέλλον όλες οι ενέργειες του 
Συμβουλίου ή της Επιτροπής στον πολιτιστικό τομέα θα 
πρέπει να προωθούν τον ευρωπαϊκό πλουραλισμό και να 
σέβονται τις μειονότητες. 
Εύχεται, επίσης, να διατεθούν στην Κοινότητα επαρκή χρη­
ματοδοτικά μέσα για να εφαρμοσθεί μια πολιτιστικά ισορρο­
πημένη πολιτική. 
1.7. Ήδη από τώρα, η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να 
εξετάσει τη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής αρχής δημοσίου 
δικαίου με διεθνικές αρμοδιότητες στον τομέα των ραδιοτη­
λεοπτικών δραστηριοτήτων η οποία θα είναι σε θέση να 
χειρίζεται το θέμα της εφαρμογής των διατάξεων της παρού­
σας οδηγίας με τους ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς των 
οποίων οι εκπομπές έχουν διεθνικό χαρακτήρα. 
1.8. Σαν επιστέγασμα των γενικών παρατηρήσεων της, η 
ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να λάβει μέτρα για τη ρύθμιση του 
δικαιώματος της απάντησης για να εξασφαλισθεί σε όλα τα 
κράτη μέλη ισοδύναμη προστασία της προσωπικής ακεραιό­
τητας. 
2. Ειδικές παρατηρήσεις 
Άρθρο πρώτο 
2.1. Η ΟΚΕ εκφράζει επιφυλάξεις για την αποτελεσματι­
κότητα των διατάξεων που προβλέπονται από το άρθρο αυτό. 
Έτσι, η ΟΚΕ διαπιστώνει ότι το άρθρο αυτό της οδηγίας το 
οποίο καθορίζει τα όρια των αρμοδιοτήτων μεταξύ των 
ενδιαφερόμενων κρατών δεν θίγει το πρόβλημα που 
δημιουργείται από τις διαφημιστικές εκπομπές που προέρ­
χονται από ένα κράτος μέλος και προορίζονται ειδικά για ένα 
άλλο κράτος. 
Για να αποφευχθεί το ότι οι διαμεθοριακές τηλεοπτικές 
εκπομπές θα μπορούν να καταστρατηγούν ορισμένες εθνικές 
διατάξεις σχετικά με τη διαφήμιση, η ΟΚΕ κρίνει ότι τα 
κράτη μέλη θα πρέπει να εναρμονίσουν τις εν λόγω διατάξεις 
για να τις καταστήσουν ευρωπαϊκούς κοινούς κανόνες. 
Άρθρο 1.3 
2.2. Η ΟΚΕ, για τεχνικούς λόγους, εκφράζει επιφυλάξεις 
για την καταλληλότητα μιας τέτοιας διάταξης. 
Καλεί την Επιτροπή να πολλαπλασιάσει τις συμφωνίες με τις 
τρίτες χώρες και ιδιαίτερα στους κόλπους του Συμβουλίου 
της Ευρώπης, με σκοπό να αποφευχθεί κάθε παρεκτροπή από 
τους στόχους που επιδιώκονται από την παρούσα οδηγία. 
Άρθρο 2 
2.3. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει τους στόχους που επιδιώκει η 
πρόταση οδηγίας στο βαθμό που ευνοεί την παραγωγή 
κοινοτικών έργων με σκοπό την ανάπτυξη της απασχόλησης 
και την προώθηση της ευρωπαϊκής δημιουργικότητας. 
Ωστόσο, εκφράζει επιφυλάξεις για τη σκοπιμότητα των 
προτεινόμενων μέτρων τόσο όσον αφορά τις δυνατότητες 
επίτευξης των επιδιωκόμενων στόχων όσο και τον έλεγχο 
αυτών των στόχων. 
31. 8. 87 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 232/31 
Κρίνει πράγματι, ότι τα στοιχεία που συνεκτιμώνται για τον 
καθορισμό των στόχων που θα πρέπει να επιτευχθούν δεν 
είναι αρκετά σαφή και συγκεκριμένα. 
Μια ρύθμιση με τη μορφή ποσοστώσεων δεν θα πρέπει να 
εξετασθεί τόσο κάτω από το πρίσμα της εθνικής ταυτότητας 
των προγραμμάτων, για τήν οποία είναι αρμόδια τα κράτη 
μέλη, αλλά κάτω από το πρίσμα της προώθησης της παρα­
γωγής τηλεοπτικών προγραμμάτων στην Κοινότητα. 
Συγχρόνως υπάρχει και ο κίνδυνος, η βεβαιότητα της απορ­
ρόφησης όλων των κοινοτικών παραγωγών να επιδράσει 
αρνητικά στην ποιότητα εφόσον οι παραγωγές αυτές δεν θα 
αντιμετωπίζουν τον διεθνή ανταγωνισμό. 
Κατά τη θέσπιση ενός συστήματος ποσοστώσεων για την 
προστασία των ευρωπαίων παραγωγών θα πρέπει να ληφθούν 
υπόψη, εφόσον είναι αναγκαίο, οι ιδιαίτερες καταστάσεις 
που επικρατούν στα κράτη μέλη και να γίνουν οι απαραίτητες 
ενέργειες ώστε το σύστημα να παραμείνει ευέλικτο και 
προσαρμόσιμο. 
Η κατάσταση διαφέρει από κράτος σε κράτος, κυρίως στο 
μέτρο κατά το οποίο τα κράτη έχουν γλωσσικούς και 
πολιτιστικούς δεσμούς με ορισμένα τρίτα κράτη ή, όπως 
συμβαίνει συχνά, υποχρεούνται βάσει πολιτιστικών συμφω­
νιών να προβάλουν παραγωγές αυτών των τρίτων χωρών. 
Θα έπρεπε οπωσδήποτε να επανεξετασθεί το σύστημα κατά 
τη λήξη της προθεσμίας που προβλέπεται στο άρθρο 23, αφού 
ληφθούν υπόψη τα αποτελέσματα που έχουν επιτευχθεί. 
Άρθρο 3 
2.4. Προκειμένου να αποφευχθούν τυχόν διαφορετικές 
ερμηνείες, που είναι δυνατόν να προκαλέσουν στρεβλώσεις 
στα διάφορα κράτη μέλη, η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να 
προσδιορίσει την έννοια «ανεξάρτητοι παραγωγοί», ώστε να 
τονίζεται σαφέστερα ότι πρέπει να είναι ανεξάρτητοι από 
τους ραδιοτηλεοπτικούς σταθμούς. 
Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίηση της για την πρόθεση της 
Επιτροπής να ευνοήσει την απασχόληση στον τομέα των 
μέσων μαζικής ενημέρωσης. 
Διερωτάται, ωστόσο, αν το μέτρο που προτείνεται στην 
πρόταση οδηγίας μπορεί να ανταποκριθεί στο στόχο αυτό. 
Αρθρο 4 στοιχείο γ) 
2.5. Η ΟΚΕ εκφράζει επιφυλάξεις για την ακριβή σημασία 
αυτής της διάταξης η οποία φαίνεται να θεωρεί ως κριτήριο 
εκτίμησης του κοινοτικού χαρακτήρα ενός έργου την προέ­
λευση των κεφαλαίων που προορζίζονται για τη χρηματοδό­
τηση του. Αν αυτή είναι η ερμηνεία που θα πρέπει να δοθεί στη 
εν λόγω διάταξη, η ΟΚΕ δεν πιστεύει ότι θα ήταν σκόπιμο να 
επιλεγεί αυτό το κριτήριο. Η ΟΚΕ διερωτάται μήπως θα ήταν 
προτιμότερο να επιλεγεί ως κριτήριο εκτίμησης σ' αυτόν τον 
τομέα το κριτήριο της «κοινοτικής επιχείρησης», υπό την 
προϋπόθεση ότι η έννοια αυτή μπορεί να συμπεριλάβει 
κάποια ξένη συμμετοχή στο κοινωνικό κεφάλαιο. Άρθρο 5 
2.6. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει την εξαγγελθείσα απόφαση της 
Επιτροπής να διατηρήσει στον τομέα της δημοσιότητας τη 
συνύπαρξη και τη συμπληρωματικότητα διαφορετικών 
μέσων μαζικής ενημέρωσης. 
Κρίνει ότι υπάρχει κίνδυνος να σημειωθεί συγκέντρωση στον 
τομέα της εμπορικής τηλεόρασης, η οποία θα μπορούσε να 
δημιουργήσει προβλήματα επειδή θα περιορίζει αυτόν τον 
τύπο διαφήμισης σε περιορισμένο αριθμό μεγάλων επιχειρή­
σεων. 
Άρθρο 6 
2.7. Λόγω της ευρείας ερμηνευτικής εξουσίας που αφήνε­
ται στα κράτη μέλη από τα οποία πραγματοποιούνται 
εκπομπές, όσον αφορά ορισμένες διατάξεις της παρούσας 
οδηγίας, η ΟΚΕ εκφράζει το φόβο ότι θα υπάρξουν αντι­
κρουόμενες ερμηνείες. Διερωτάται αν τα διάφορα αρμόδια 
κοινοτικά όργανα θα είναι σε θέση να εξασφαλίσουν την 
ερμηνευτική ομοιομορφία και ενδεχομένως να καταστέλλουν 
αποτελεσματικά τις καταχρήσεις που διαπιστώνονται στα 
διαφημιστικά μηνύματα. 
2.8. Κατά συνέπεια, η ΟΚΕ προτείνει να δημιουργηθεί μια 
υπερεθνική επιτροπή παραπόνων, ανεξάρτητη από τις κοινο­
τικές υπηρεσίες, η οποία θα εξετάζει ενδεχόμενες καταχρή­
σεις όσον αφορά τη διαφήμιση στους κόλπους της οποίας θα 
εκπροσωπούνται με τρόπο δίκαιο τα διάφορα ενδιαφερόμενα 
μέρη. 
2.9. Αυτή η επιτροπή θα μπορεί επίσης να παρεμβαίνει 
ύστερα από αίτηση ενός ραδιοτηλεοπτικού οργανισμού, ο 
οποίος, στα πλαίσια ενός εκουσίου και προκαταρκτικού 
ελέγχου θα απευθύνεται απευθείας στο εν λόγω όργανο ώστε 
να υπάρχει νομική ασφάλεια. 
2.10. Όσον αφορά το εθνικό επίπεδο, το άρθρο 6 σημείο 1 
θα πρέπει να προσδιορίζει ότι ο προκαταρκτικός έλεγχος δεν 
μπορεί να ασκείται παρά από οργανισμούς που λειτουργούν 
με πλήρη ανεξαρτησία από τις δημόσιες υπηρεσίες και στους 
οποίους θα εκπροσωπούνται οι φορείς των μέσων μαζικής 
ενημέρωσης της διαφήμισης και των καταναλωτών. Πάντως, 
οι κυρώσεις εθνικού χαρακτήρα που επιβάλλει το κράτος 
μέλος από το οποίο πραγματοποιείται η εκπομπή, που 
προβλέπονται στο άρθρο 6 σημείο 2, εφαρμόζονται σε 
περίπτωση μη τήρησης των διατάξεων οι οποίες περιγράφο­
νται από την παρούσα οδηγία. 
Άρθρο 7 
2.11. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει αυτή τη διάταξη που αφορά 
βέβαια μόνο την άμεση διαφήμιση και διακρίνει σαφώς τη 
διαφήμιση από άλλα στοιχεία του προγράμματος. Υπενθυμί­
ζει ότι, στη γνωμοδότηση της για το Πράσινο Βιβλίο, είχε 
υιοθετήσει αυτήν την ελάχιστη απαίτηση. 
2.12. Ωστόσο, διερωτάται, σχετικά με το στοιχείο γ) του 
ιδίου άρθρου, μήπως οι παρατηρήσεις που είχε διατυπώσει 
στην ίδια γνωμοδότηση, σύμφωνα με τις οποίες θα έπρεπε να 
εγκρίνεται μία μόνο διακοπή για ορισμένα προγράμματα, 
παρουσιάζουν περισσότερη σαφήνεια και αποτρέπουν τον 
κίνδυνο διαφορετικών ερμηνειών. 
Αρνθ. C 232/32 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 31. 8. 87 
Άρθρο 8 
2.13. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει τους στόχους που επιδιώκονται 
με την εν λόγω διάταξη της οδηγίας. Ωστόσο, έχει επίγνωση 
του γεγονότος ότι ορισμένες έννοιες εξελίσσονται στο χρόνο 
και στο χώρο και ότι υπάρχει κίνδυνος να ανακύψουν 
προβλήματα διαφορετικής ερμηνείας. 
Επίσης, εκφράζει την ευχή όπως η Επιτροπή προσθέσει στο 
άρθρο 8 στοιχείο β) την απαγόρευση των διακρίσεων λόγω 
εθνικότητας. 
Άρθρο 9 
2.14. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει την απαγόρευση της ραδιοτηλε­
οπτικής διαφήμισης σιγαρέττων και προϊόντων καπνού. Η 
ΟΚΕ αντιλαμβάνεται ότι είναι δυνατό να προκύψουν προ­
βλήματα αναφορικά με την καλυμμένη διαφήμιση. Θεωρεί, 
πάντως, ότι απόκειται στα αρμόδια όργανα ελέγχου να 
εξάγουν τη νομολογία σε εθνικό επίπεδο. 
2.15. Η ΟΚΕ κρίνει ότι ένας μερικός ή ολικός περιορισμός 
της διαφήμισης φαρμάκων θα πρέπει να αφεθεί στην ευχέρεια 
του εθνικού νομοθέτη σε συνάρτηση με τους εθνικούς και 
διεθνείς κανόνες για τη διάθεση φαρμάκων και τη δεοντολο­
γία. 
Άρθρο 11 
2.16. Η ΟΚΕ, ενώ εγκρίνει τους κανόνες καλής συμπερι­
φοράς στα θέματα της ραδιοτηλεοπτικής διαφήμισης που 
προορίζεται για τα παιδιά και τους εφήβους, εκφράζει, 
ωστόσο, επιφυλάξεις όσον αφορά τη συγκεκριμένη εφαρμογή 
και την αποτελεσματικότητα του ελέγχου διατάξεων με 
ασαφές περιεχόμενο. 
Θα ήταν σκόπιμο, αν ληφθεί υπόψη πόσο ευπρόσβλητο είναι 
το κοινό στο οποίο αναφέρεται η διάταξη αυτή, να προβλε­
φθεί ένα ελάχιστο επίπεδο κανόνων με αναγκαστικό χαρα­
κτήρα και λιγότερο ασαφές περιεχόμενο. 
Η ΟΚΕ καλεί, επίσης, την Επιτροπή να εξετάσει τη δυνατό­
τητα απαγόρευσης της διακοπής, με την προβολή διαφημί­
σεων, προγραμμάτων που προορίζονται ειδικά για παιδιά και 
εφήβους καθώς και της διαφήμισης παιχνιδιών που παριστά­
νουν όπλα. 
Η ΟΚΕ προτείνει, επίσης, να τροποποιηθεί το στοιχείο α) της 
διάταξης αυτής και να τονισθεί το γεγονός ότι η παρότρυνση 
για αγορά δεν πρέπει να προκύπτει από την εκμετάλλευση 
της απειρίας και της ευπιστίας των παιδιών και των εφή­
βων. 
Επίσης, επιθυμεί όπως η Επιτροπή εξετάσει τα προβλήματα 
που δυμιουργούνται ενδεχομένως από τη συμμετοχή παιδιών 
και εφήβων ως ηθοποιών σε διαφημιστικά προγράμματα. 
Άρθρο 12 
2.17. Η ΟΚΕ ανησυχεί για τον περιορισμένο χαρακτήρα 
και το πολύ ασαφές περιεχόμενο των διατάξεων σχετικά με 
την προσφορά ή χρηματοδότηση ραδιοφωνικών και τηλεο­
πτικών εκπομπών, που πρέπει ωστόσο να εξασφαλίζουν την 
ανεξαρτησία της καλλιτεχνικής και δημοσιογραφικής εργα­
σίας. Η ΟΚΕ επιμένει ότι δεν πρέπει να υπάρχει ανάμειξη του 
προσφέροντος την εκπομπή στο περιεχόμενο του προγράμ­
ματος. 
Άρθρο 13 
2.18. Η ΟΚΕ επιθυμεί να επιστήσει την προσοχή της 
Επιτροπής στους κινδύνους στρέβλωσης του ανταγωνισμού 
που μπορεί να προκύψει από τη θέσπιση εθνικών διατάξεων 
που θα απαγορεύουν, επιλεκτικά, τη διαφήμιση ορισμένων 
οινοπνευματωδών ποτών. 
Έτσι υποδεικνύει την παρεμβολή μιας συμπληρωματικής 
παραγράφου που θα αποσκοπεί στην αποφυγή παρόμοιας 
στρέβλωσης επιβάλλοντας στα κράτη μέλη που προτίθενται 
να αξιοποιήσουν τη δυνατότητα που προσφέρει αυτό το 
άρθρο, την υποχρέωση να αντιμετωπίζουν όλα τα οινοπνευ­
ματώδη ποτά με τον ίδιο τρόπο. 
Άρθρο 14 
2.19. Όσον αφορά το ανώτατο χρονικό όριο διαφήμισης, η 
ΟΚΕ υπενθυμίζει ότι στη γνωμοδότηση πρωτοβουλίας που 
εξέδωσε για το Πράσινο Βιβλίο, δεν είχε λάβει οριστική θέση 
σχετικά με το θέμα αυτό. Τόνισε όμως με αυτή την ευκαιρία 
ότι οι ραδιοτηλεοπτικοί οργανισμοί θα πρέπει, όσον αφορά το 
θέμα αυτό, να επιδείξουν αυτοπεριορισμό και οφείλουν να 
πράξουν κάτι τέτοιο για να μην υπερβαίνουν το όριο ανοχής 
του τηλεθεατή: όταν ο χρόνος διαφημίσεων είναι πολύ 
μεγάλος, ο ώριμος τηλεθεατής υπάρχει κίνδυνος να αντιδρά­
σει αρνητικά και να αλλάξει σταθμό, αντίδραση που δεν 
αφήνει αδιάφορο το διαφημιζόμενο. 
2.20. Η ΟΚΕ κρίνει ότι ο καθορισμός του ορίου αυτού 
συνεπάγεται ορισμένες συνέπειες για τις οποίες είναι σκόπιμο 
να υπάρξει αρκετή προσοχή. 
Ένας υπερβολικά αυστηρός περιορισμός του χρόνου που 
παρέχεται για τη μετάδοση διαφημιστικών μηνυμάτων υπάρ­
χει κίνδυνος να οδηγήσει σε μια συστολή της αγοράς και να 
ενισχύσει τις συγκεντρώσεις και ολιγοπωλιακές θέσεις ορι­
σμένων ιδιαίτερα ισχυρών επιχειρηματικών ομάδων. 
Αυτή η σπανιότητα της προσφοράς διαφήμισης επιφέρει την 
αύξηση του κόστους των ραδιοτηλεοπτικών δραστηριοτήτων 
περιορίζοντας έτσι την πρόσβαση στη διαφήμιση αποκλει­
στικά στις μεγάλες επιχειρήσεις. 
2.21. Υπάρχει κίνδυνος επίσης να οδηγήσει σε μια συγκέ­
ντρωση της μετάδοσης διαφημιστικών μηνυμάτων στις ώρες 
μεγάλης ακροαματικότητας, προκαλώντας έτσι τον κορε­
σμό του καταναλωτή. 
Υπάρχει επίσης ο κίνδυνος να ενθαρρυνθεί με τον τρόπο αυτό 
η αύξηση του αριθμού ή της χρονικής διάρκειας των διακο­
πών των προγραμμάτων με σκοπό τη μετάδοση διαφημιστι­
κών μηνυμάτων. 
Η ΟΚΕ επιθυμεί, εκτός από τα ανώτατα χρονικά όρια που θα 
διατίθενται για διαφημίσεις ανά ημέρα, να καθορισθούν και 
τα ανώτατα χρονικά όρια ανά χώρα, τα οποία θα διαμορφώ­
νονται σε συνάρτηση με τις ώρες μεγάλης ακροαματικότη­
τας. 
Εξάλλου δεν υπάρχει κανένας σχετικός κανονισμός όσον 
αφορά την κατανομή της διαφήμισης για το σύνολο του 
χρόνου εκπομπής. 
31. 8. 87 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 232/33 
2.22. Αφενός για να ικανοποιηθεί το αίτημα ότι τα ραδιο­
τηλεοπτικά προγράμματα πρέπει να συμβάλουν στη χρημα­
τοδότηση των ραδιοτηλεοπτικών δραστηριοτήτων και αφε­
τέρου για να διασφαλισθεί η ελευθερία του πολίτη η ΟΚΕ 
προτείνει να γίνει μια διάκριση μεταξύ ραδιοτηλεοπτικών 
οργανισμών για τους οποίους επιτρέπεται να διαθέτουν χρόνο 
για διαφημίσεις λαμβάνοντας υπόψη τους περιορισμούς 
στους οποίους υπάγονται. 
2.23. Τέλος, ο καθορισμός κατωτάτων ορίων μπορεί να 
προκαλέσει σημαντικές οικονομικές δυσκολίες στις τοπικές 
ή περιφερειακές τηλεοράσεις, που στηρίζονται στα έσοδα 
από τις διαφημίσεις. 
2.24. Η ΟΚΕ διαπιστώνει ότι το ποσοστό 15% που προ­
βλέπεται από την Επιτροπή καλύπτεται σπάνια από τον 
χρόνο που διατίθεται για διαφημίσεις στα διάφορα κράτη 
μέλη. 
Η ΟΚΕ τονίζει ότι το γεγονός αυτό θα πρέπει να ληφθεί υπόψη 
κατά τον καθορισμό ανώτατου χρονικού ορίου διαφήμισης 
διαμέσου οδηγίας της ΕΟΚ. Πάντως σε καμία περίπτωση το 
επιτρεπόμενο χρονικό όριο διαφήμισης δεν θα πρέπει να 
υπερβαίνει το 10%. 
Η ΟΚΕ κρίνει, εντούτοις, ότι το κατώτατο όριο που προτεί­
νεται έτσι στην παρούσα πρόταση οδηγίας θα πρέπει να 
επανεξεταστεί στο τέλος μιας δοκιμαστικής περιόδου που 
προβλέπεται στο άρθρο 23 της πρότασης οδηγίας. 
Άρθρο 15 
2.25. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει τις διατάξεις της πρότασης 
οδηγίας στα θέματα της προστασίας των παιδιών και των 
νέων. Κρίνει ότι αυτοί οι κανόνες συμπεριφοράς που προορί­
ζονται για την προστασία των παιδιών και των νέων πρέπει να 
συνοδεύονται και να υποστηρίζονται από μια συστηματική 
εκπαίδευση του καταναλωτή σε εθνικό επίπεδο, έτσι ώστε οι 
νέοι που εκτίθενται διαρκώς σε ραδιοτηλεοπτικές εκπομπές 
να μάθουν ταυτόχρονα να έχουν κριτικό πνεύμα αλλά και 
ενημέρωση όσον αφορά τα προγράμματα και τις διαφη­
μίσεις. 
Όσον αφορά την παράγραφο 2 του άρθρου 15, η ΟΚΕ 
προτείνει, προκειμένου να γίνουν σεβαστές οι δημοκρατικές 
αρχές, να καταργηθεί κάθε μορφή προληπτικής λογοκρι­
σίας, η οποία άλλωστε προβλέπεται στα συντάγματα αρκε­
τών κρατών μελών. 
Άρθρο 17 
2.26. Η ΟΚΕ διαπιστώνει ότι το θέμα της προστασίας των 
δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας αφορά εξίσου και 
άλλους τομείς εκτός των ραδιοτηλεοπτικών δραστηριοτήτων 
και γι' αυτό πιστεύει ότι μία επιμέρους ρύθμιση του θέματος 
Βρυξέλλες, 1η Ιουλίου 1987. που θα περιορίζεται μόνο σ' αυτόν τον τομέα δεν αποτελεί 
ορθολογική αντιμετώπιση του προβλήματος και δεν εξυπη­
ρετεί ούτε τα συμφέροντα των δημιουργών ούτε των κατανα­
λωτών. Γι' αυτό ζητά από την Επιτροπή να επεξεργασθεί 
σύντομα μία αυτόνομη και πλήρη πρόταση για τη ρύθμιση 
των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας στην Κοινό­
τητα. 
Άρθρο 18 
2.27. Η ΟΚΕ επιβεβαιώνει την αρχή της συμβατικής 
συμφωνίας στον τομέα της προστασίας των δικαιωμάτων 
πνευματικής ιδιοκτησίας. Επισημαίνει εκ νέου ότι προτιμά 
συμβατικές λύσεις και απορρίπτει συνεπώς την άδεια που 
παρέχεται με νόμο. Επισημειώνει επίσης ότι δεν είναι ορθό 
και δίκαιο να γίνεται αναφορά μόνο σε μεταδόσεις μέσω 
καλωδίου. 
2.28. Η ΟΚΕ είναι της γνώμης ότι επαρκούν οι διαιτητικές 
ρυθμίσεις που προβλέπονται σε εθνικό επίπεδο. Η ΟΚΕ δεν 
θεωρεί σκόπιμη μια διοικητική υπηρεσία, στην οποία δεν 
αντιπροσωπεύονται ανάλογα όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη. 
Ως ενδεχόμενη όμως δεύτερη αρμόδια υπηρεσία πρέπει να 
προβλεφθεί μια διαιτητική υπηρεσία, στην οποία θα αντιπρο­
σωπεύονται τα ενδιαφερόμενα μέρη και η οποία θα είναι 
προσαρμοσμένη σε κοινοτικό επίπεδο- μια τέτοια υπηρεσία 
πρέπει να εξασφαλίζει την επίτευξη μιας λύσης εντός λογικής 
προθεσμίας. 
Άρθρο 19 
2.29. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι —για οποιοδήποτε σύστημα 
διαιτησίας— το περιεχόμενο του σημείου 2 του άρθρου 19 
είναι ιδιαίτερα περιοριστικό και ζητά μια πιο ολοκληρωμένη 
επεξεργασία των ελάχιστων απαιτήσεων. 
2.30. Για να τονισθεί η σημασία του πνευματικού δικαιώ­
ματος του δημιουργού θα πρέπει να ορίζεται στην οδηγία ότι 
οι αντίστοιχες συμβάσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος 
της οδηγίας. 
Άρθρο 23 
2.31. Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίηση της για το γεγονός 
ότι θα παρουσιαστεί από την Επιτροπή έκθεση σχετικά με την 
εφαρμογή των διατάξεων της οδηγίας η οποία και θα της 
υποβληθεί για εξέταση. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alfons MARGOT