P6_TA(2004)0022

Μέλλον του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης

Σύσταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σχετικά με το μέλλον του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, καθώς και σχετικά με τις προϋποθέσεις για την ενίσχυση της νομιμότητας και της αποτελεσματικότητάς του (2004/2175(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την πρόταση σύστασης προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που υπέβαλε η Βαρώνη Sarah Ludford εξ ονόματος της Ομάδας ALDE σχετικά με το μέλλον του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, καθώς και σχετικά με τις προϋποθέσεις για την ενίσχυση της νομιμότητας και της αποτελεσματικότητάς του (B6-0006/2004),

- έχοντας υπόψη το άρθρο 114, παράγραφος 3, και το άρθρο 94 του Κανονισμού του,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων (A6-0010/2004),

Α. έχοντας πληροφορηθεί ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο προτίθεται στις 5 Νοεμβρίου 2004 να καθορίσει τις προτεραιότητες του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης (ΧΕΑΔ) για τα προσεχή έτη,

Β. έχοντας λάβει γνώση των σημαντικών βημάτων προόδου, αλλά και των πολυάριθμων καθυστερήσεων που έχει σημειώσει η Ένωση στην εφαρμογή του ΧΕΑΔ που προβλέπεται στο άρθρο 2 της Συνθήκης ΕΕ,

Γ. εκφράζοντας την λύπη του διότι η πρόοδος στους τομείς του ασύλου και της μετανάστευσης αφορούσε κατά κύριο λόγο μέχρι σήμερα την καταστολή της λαθρομετανάστευσης, και δεν συνοδεύτηκε από επαρκείς προσπάθειες υπέρ της ενσωμάτωσης των αλλοδαπών που βρίσκονται σε νόμιμη κατάσταση,

Δ. εκτιμώντας ότι δεν θα πρέπει να αντιμετωπιστεί το ενδεχόμενο της δημιουργίας στρατοπέδων προσφύγων εκτός της Ένωσης, καθόσον υφίσταται καταφανής κίνδυνος παραβίασης των θεμελιωδών δικαιωμάτων,

Ε. έχοντας την πεποίθηση ότι κάθε μελλοντική ανάπτυξη του ΧΕΑΔ πρέπει να λαμβάνει υπόψη:

- την επιδείνωση, μετά τις 11 Σεπτεμβρίου 2001, της απειλής της διεθνούς τρομοκρατίας, η οποία έπληξε σοβαρά την Ευρωπαϊκή Ένωση με τις τρομοκρατικές επιθέσεις της Μαδρίτης στις 11 Μαρτίου 2004,

- την διεύρυνση σε 10 νέα κράτη μέλη, η οποία έχει μετατρέψει την Ένωση σε μια δημοκρατία 450 εκατ. ανθρώπων,

- τη θέση σε ισχύ, την 1η Φεβρουαρίου 2003, της Συνθήκης της Νίκαιας, η οποία για πρώτη φορά προβλέπει την επέκταση της ειδικής πλειοψηφίας και της διαδικασίας της συναπόφασης σε ορισμένες σημαντικές διατάξεις της πολιτικής ασύλου και μετανάστευσης, καθώς και της δικαστικής συνεργασίας στον αστικό τομέα,

- την υπογραφή, στις 29 Οκτωβρίου 2004, του Σχεδίου Συνταγματικής Συνθήκης [1], το οποίο υιοθετεί τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων ως τίτλο ΙΙ της Συνθήκης, γενικεύει την χρήση της συναπόφασης για τις νομοθετικές διαδικασίες και επεκτείνει τον έλεγχο του Δικαστηρίου στα μέτρα του ΧΕΑΔ, τα οποία εξαιρούνταν μέχρι στιγμής, και επιτέλους καθιερώνει το δικαίωμα των φυσικών προσώπων να προσφεύγουν στους ευρωπαίους δικαστές,

- ότι η τρομοκρατία συνιστά το πρωταρχικό πρόβλημα που πλήττει και κυρίως θα συνεχίσει να πλήττει τη αρμονική συνύπαρξη και την ασφάλεια των Ευρωπαίων· γεγονός που θεμελιώνει την πεποίθησή μας ότι η ανάπτυξη του ΧΕΑΔ πρέπει να μετατραπεί σε πραγματικό σύμβολο και σημείο αναφοράς για την εξαιρετική σπουδαιότητα που αποκτά ο αγώνας της Ένωσης εναντίον των δεινών της τρομοκρατίας,

- της απουσία μιας από κοινού αποδεκτής ανάλυσης ως προς τα μέσα αντιμετώπισης των προβλημάτων ασφάλειας που αντιμετωπίζουν οι Ευρωπαίοι,

- το γεγονός ότι η τρομοκρατία δεν θεωρείται ως το κατ' εξοχήν πρόβλημα που πλήττει τη αρμονική συνύπαρξη και την ασφάλεια των Ευρωπαίων,

ΣΤ. εκφράζοντας τη βαθιά ανησυχία του για τις αδυναμίες που τα κράτη μέλη και τα θεσμικά όργανα επέδειξαν κατά την εφαρμογή του ΧΕΑΔ, γεγονός που έχει επισύρει κριτική κατά τις εργασίες της συνέλευσης, σε πολλά συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, καθώς και σε περιοδικές εκθέσεις της Επιτροπής,

Ζ. εκτιμώντας ότι οι αδυναμίες αυτές πρέπει να διορθωθούν αμέσως με τις κατάλληλες μεταρρυθμίσεις που πρέπει να θεσπιστούν σε συμμόρφωση με τις ισχύουσες συνθήκες και υπό το πρίσμα των πολιτικών στόχων που καθορίστηκαν στο Σχέδιο Συνταγματικής Συνθήκης, το οποίο προβλέπεται να έχει υπογραφεί την παραμονή του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

Η. επισημαίνοντας ότι, αν και το άρθρο 29 της Συνθήκης ΕΕ αναθέτει στην Ευρωπαϊκή Ένωση την ευθύνη "να παρέχει στους πολίτες υψηλό επίπεδο προστασίας εντός ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης", η αντίδραση της Ένωσης ήταν εικονική μάλλον παρά πραγματική, λόγω:

- του κανόνα της ομοφωνίας ο οποίος δυσχεραίνει εξαιρετικά τη λήψη δεσμευτικών αποφάσεων·

- του άλλοθι των κυριαρχικών δικαιωμάτων, το οποίο συχνά αποκρύπτει συντεχνιακά ανακλαστικά·

- την απουσία σαφούς καταμερισμού ρόλων μεταξύ της Ένωσης και των κρατών μελών της, τόσο στο πλαίσιο διάφορων πολιτικών (μετανάστευση, δικαστική συνεργασία, προστασία δεδομένων) όσο και μεταξύ κρατών μελών (συνεργαζόμενων πλήρως ή εν μέρει στο πλαίσιο της συμφωνίας Σένγκεν)·

- την απουσία αξιόπιστων και κατάλληλα διαρθρωμένων διαδικασιών παρακολούθησης·

- την απουσία αξιόπιστων μηχανισμών ασφαλείας σε περίπτωση κρίσης ή άρνησης συνεργασίας,

Θ. εκτιμώντας ότι δεν είναι δυνατόν:

- να αποσυνδεθεί η εφαρμογή του ΧΕΑΔ από μια πολιτική προστασίας και προώθησης των θεμελιωδών δικαιωμάτων και της ιθαγένειας στην Ένωση και

- να αποσυνδεθεί η αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης από ένα ελάχιστο επίπεδο εναρμόνισης προκειμένου να δημιουργηθεί αμοιβαία εμπιστοσύνη,

Ι. εκτιμώντας ότι θα πρέπει να θεωρούνται δεδομένες όλες οι διατάξεις του νέου Συντάγματος που προτείνουν την επέκταση της συναπόφασης και της ειδικής πλειοψηφίας κάθε φορά που η ισχύουσα συνθήκη παρέχει νομικά τη δυνατότητα,

ΙΑ. εκφράζοντας τη λύπη του διότι κατά τα τελευταία πέντε χρόνια ορισμένα από τα κράτη μέλη αντιτάχθηκαν στο πλαίσιο του Συμβουλίου στον καθορισμό προτύπων προστασίας των δικαιωμάτων των πολιτών και των προσώπων, ενώ συχνά η απουσία τέτοιων προτύπων προεβλήθη (συχνά από τα ίδια κράτη μέλη) ως λόγος για την παρεμπόδιση της αμοιβαίας αναγνώρισης,

ΙΒ. εκφράζοντας την πεποίθησή του ότι οι ρεαλιστικές λύσεις που προτείνουν ορισμένα κράτη μέλη δεν θα κατορθώσουν να οδηγήσουν στην επίλυση των πραγματικών προβλημάτων που θέτει η ανάπτυξη του ΧΕΑΔ εφόσον δεν υπάρξει σαφής συμφωνία για μια κοινή βάση αρχών, όπως καταδεικνύει η αδυναμία να σημειωθεί σοβαρή πρόοδος στο θέμα της προστασίας των δεδομένων,

ΙΓ. εκφράζοντας την έντονη ανησυχία του για την έλλειψη απολύτως κατάλληλων μέτρων για την καταπολέμηση της τρομοκρατικής απειλής και για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που τίθενται ως προς τις ελευθερίες των πολιτών· εκφράζοντας δε την πεποίθησή του ότι θα πρέπει να δοθεί ευρωπαϊκή διάσταση στις έννοιες της εθνικής ασφάλειας και της δημόσιας τάξης, προκειμένου τα κράτη μέλη να αντιμετωπίζουν μια απειλή κατά της εθνικής ασφάλειας ή της δημόσιας τάξης κάθε άλλου κράτους μέλους σαν να επρόκειτο για απειλή κατά της δικής τους εθνικής ασφάλειας ή δημόσιας τάξης [2],

ΙΔ. έχοντας επίγνωση της καίριας ευθύνης του στον τομέα της προστασίας των ευρωπαίων πολιτών, τόσο όσον αφορά τα δικαιώματα όσο και την ασφάλειά τους, και αποδοκιμάζοντας την αδιαφάνεια και την έλλειψη δημοκρατικότητας των μηχανισμών προγραμματισμού και λήψης αποφάσεων εντός του ΧΕΑΔ, που έχουν ως αποτέλεσμα να θέτουν πολύ συχνά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα εθνικά κοινοβούλια προ τετελεσμένου γεγονότος,

1. συνιστά στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Συμβούλιο, όσον αφορά τον καθορισμό του μέλλοντος του ΧΕΑΔ, να εμπνευστούν από τρεις επιταγές γενικής εμβέλειας:

α) ενίσχυση της νομιμότητας του ΧΕΑΔ:

- μέσω της ειλημμένης απόφασης, σύμφωνα με το πνεύμα του Συντάγματος και των συμφωνιών που έχουν ήδη συναφθεί κατά την εφαρμογή της συνθήκης της Νίκαιας, να γίνεται χρήση της διαδικασίας συναπόφασης με το Κοινοβούλιο, να γίνεται χρήση της ψηφοφορίας με ειδική πλειοψηφία στο πλαίσιο του Συμβουλίου και να επεκταθεί η δικαιοδοσία του Δικαστηρίου στους τομείς του ΧΕΑΔ, αρχικά για τα μέτρα στον τομέα της μετανάστευσης (άρθρο 67 της Συνθήκης ΕΚ) και εν συνεχεία για τα μέτρα που συνδέονται με την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και του διεθνούς εγκλήματος (άρθρο 42 της Συνθήκης ΕΕ)·

- μέσω της διασφάλισης ότι τα θεσμικά όργανα της Ένωσης συμμορφώνονται, στον τομέα της ελευθερίας, της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου, με τα ίδια αυστηρά κριτήρια που αναμένουν από τα κράτη μέλη·

- μέσω της άμεσης εφαρμογής της αρχής της διαφάνειας των νομοθετικών συζητήσεων στο πλαίσιο του Συμβουλίου καθώς και κατά τη μεταφορά σε εθνικό επίπεδο των μέτρων που λαμβάνει η Ένωση (με ανάλογη προσαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1049/2001 [3] και των εσωτερικών κανονισμών του Συμβουλίου και της Επιτροπής)·

- μέσω της πρόβλεψης για συστηματική διαβούλευση με το Κοινοβούλιο σχετικά με κάθε διεθνή συμφωνία της Ένωσης στον τομέα της δικαστικής, ποινικής και αστυνομικής συνεργασίας καθώς και σε κάθε σχέδιο κοινής θέσης που αφορά τον ΧΕΑΔ, διαβούλευση ιδιαιτέρως απαραίτητη όταν τα κείμενα αυτά δεν υποβάλλονται στα εθνικά κοινοβούλια·

- μέσω της πλήρους και έγκαιρης συμμετοχής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και των εθνικών κοινοβουλίων στον καθορισμό και στην ενημέρωση του νομοθετικού και επιχειρησιακού προγραμματισμού στον ΧΕΑΔ (άρθρο III-258 του σχεδίου συνθήκης για τη θέσπιση ενός Συντάγματος για την Ευρώπη)·

β) προώθηση των θεμελιωδών ελευθεριών και δικαιωμάτων μέσω των πολιτικών που συνδέονται με τον ΧΕΑΔ που περιλαμβάνει, ως εκ τούτου, τα εξής:

- να ληφθούν υπόψη στο προσεχές πρόγραμμα δράσης όχι μόνο οι πολιτικές που ορίστηκαν στο Τάμπερε και που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα του Συμβουλίου Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων, αλλά και το σύνολο των άλλων πολιτικών οι οποίες, στο πλαίσιο των ισχυουσών Συνθηκών, συνδέονται με τα θεμελιώδη δικαιώματα, την ιθαγένεια, την προστασία των μειονοτήτων, την καταπολέμηση των διακρίσεων, την προώθηση της διαφάνειας και την προστασία των δεδομένων·

- να ενισχυθεί η γνώση και η εαισθητοποίηση ως προς τα δικαιώματα που αφορούν την ευρωπαϊκή ιθαγένεια σε συμφωνία με τα κράτη μέλη, προκειμένου κανένας ευρωπαίος πολίτης να μην θεωρείται αλλοδαπός σε καμία χώρα της Ένωσης·

- να συστηματοποιηθεί η κατάρτιση στο ευρωπαϊκό δίκαιο για τους δικαστές, τους δικηγόρους και τους αστυνομικούς που μεριμνούν για το σεβασμό του κράτους δικαίου, δεδομένου ότι κάθε εθνικός δικαστής ή αστυνομικός είναι επίσης ευρωπαίος δικαστής ή αστυνομικός·

- να απαιτηθεί η ταχεία ίδρυση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, η οποία θα εξυπηρετεί τα ευρωπαϊκά και θεσμικά όργανα και στην οποία θα ανατεθεί η συστηματική αξιολόγηση των πολιτικών που βρίσκονται σε ισχύ στην επικράτεια της Ένωσης όσον αφορά τα θεμελιώδη δικαιώματα, λαμβάνοντας επίσης υπόψη το άρθρο 7 της Συνθήκης ΕΕ· με την Υπηρεσία αυτή να υπόκειται στις αρχές, τις διαδικασίες και τους ελέγχους που ισχύουν για τις κοινοτικές υπηρεσίες·

- να απαιτηθεί η ταχεία δημιουργία από την Επιτροπή ενός Ευρωπαϊκού Οργανισμού Στήριξης Θυμάτων Τρομοκρατίας, ως σημείο αναφοράς και ως σύνδεσμος σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τους πολίτες των οποίων τα θεμελιώδη δικαιώματα παραβιάσθηκαν λόγω της τρομοκρατικής απειλής που σκιάζει την Ευρώπη και τον υπόλοιπο πλανήτη·

- να αποκατασταθεί μέσω νέων νομοθετικών προτάσεων η ισορροπία μεταξύ των αναγκών σε ασφάλεια και του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων,

- να απαιτηθεί η προκαταρκτική αξιολόγηση κάθε νομοθετικής πράξης της Ένωσης ή της Κοινότητας ως προς τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων (όπως αυτά ορίζονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ένωσης)·

- να προωθηθεί, προκειμένου να διευκολυνθεί η αμοιβαία εμπιστοσύνη, μια κουλτούρα θεμελιωδών δικαιωμάτων εντός της Ένωσης, η οποία θα ευνοεί τον μόνιμο διάλογο των ανώτατων δικαστικών αρχών, δημόσιων διοικήσεων και λειτουργών του δικαίου, καθώς και να προωθηθεί η ανάπτυξη δικτύων ανταλλαγής πληροφοριών και διαβούλευσης μεταξύ δικαστών, διοικήσεων και ερευνητών·

- να ενισχυθεί η έννοια της ιθαγένειας της Ένωσης και να συμπεριληφθούν εγγυήσεις για την ελευθερία κινήσεως των πολιτών της Ένωσης και των μελών της οικογενείας τους καθώς και του καταχωρισμένου συντρόφου τους, ανεξαρτήτως φύλου·

- να διασφαλιστεί ένα κοινό επίπεδο προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων σε όλη την Ένωση, με ταυτόχρονη προώθηση της αμοιβαίας αναγνώρισης και της καλύτερης δικαστικής συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών, καθώς και της έγκρισης κοινών ελάχιστων προδιαγραφών για ορισμένα ζητήματα δικονομίας·

γ) όσον αφορά την αξιοπιστία τόσο σε επίπεδο Ένωσης όσο και σε επίπεδο ανταπόκρισης των κρατών μελών: Τούτο συνεπάγεται ότι οι κατευθυντήριες γραμμές της 5ης Νοεμβρίου 2004 πρέπει να προβλέπουν αξιόπιστο χρονοδιάγραμμα για κάθε στόχο, τη σύσταση ομάδας παρακολούθησης (στην οποία θα μετέχουν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα εθνικά κοινοβούλια) και επαρκώς φιλόδοξους στόχους, όπως:

- η δέσμευση σχετικά με τη διεξαγωγή συστηματικών ερευνών σε θέματα εσωτερικής ασφάλειας της Ένωσης (βλέπε σχέδιο PASR-2004), κυρίως για να προλαμβάνονται οι καταστροφές που θα μπορούσαν να προκληθούν από θεομηνίες ή τρομοκρατικές επιθέσεις·

- η δημιουργία σε ευρωπαϊκό επίπεδο ενός πυρήνα επιχειρησιακών μηχανισμών στον τομέα της δικαστικής και αστυνομικής συνεργασίας, υιοθετώντας υπό μορφήν αποφάσεων και αποφάσεων-πλαισίων το περιεχόμενο των σχετικών συμβάσεων που έχουν ήδη υπογραφεί, αλλά δεν έχουν κυρωθεί, από την πλειοψηφία των κρατών μελών πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 2004·

- η ενίσχυση σε επίπεδο ΕΕ του ρόλου της Επιτροπής στις επιχειρησιακές δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων των οποίων την ευθύνη έχει ο συντονιστής του αντιτρομοκρατικού αγώνα, με τη διασφάλιση των προϋποθέσεων για μια λειτουργική σύνδεση του συντονιστή με την Επιτροπή, και ενός πραγματικού κοινοβουλευτικού ελέγχου επί των πράξεων του συντονιστή· ούτως ή άλλως, το καθεστώς του συντονιστή, ο οποίος αυτή τη στιγμή βρίσκεται παρά τον Ύπατο Εκπρόσωπο για την ΚΕΠΠΑ, πρέπει να επανεξεταστεί όταν αυτός ο τελευταίος έχει παραχωρήσει τη θέση του στον Υπουργό Εξωτερικών της Ένωσης, αντιπρόεδρο της Επιτροπής·

- η ανάπτυξη ενός συνεκτικού συνόλου πληροφορικών δικτύων, με σεβασμό των διατάξεων των σχετικών με την προστασία των δεδομένων, με σκοπό την μόνιμη διασύνδεση των εθνικών υπηρεσιών που είναι αρμόδιες για τον έλεγχο των συνόρων (π.χ. αναμορφοποίηση του SΙS ΙΙ), της δικαστικής συνεργασίας (π.χ. διασύνδεση των εθνικών ποινικών μητρώων) ή της κυκλοφορίας προσώπων, συμπεριλαμβανομένων των πολιτών τρίτων χωρών (βλ. σχέδιο VIS)·

- ο μετασχηματισμός, με απόφαση βάσει του άρθρου 30 της Συνθήκης ΕΕ, της Europol σε ευρωπαϊκή υπηρεσία που να υπόκειται στις αρχές, τις διαδικασίες και τους ελέγχους που εφαρμόζονται στις ευρωπαϊκές υπηρεσίες·

- η συμπερίληψη, στις αποφάσεις και τις αποφάσεις-πλαίσια, του συνόλου των διατάξεων δικαστικής και αστυνομικής συνεργασίας που περιλαμβάνονται στις συμβάσεις που έχουν υπογραφεί, αλλά δεν έχουν κυρωθεί, από τα κράτη μέλη·

- ο καθορισμός των όρων απόκτησης, επεξεργασίας και ελέγχου - συμπεριλαμβανομένου του κοινοβουλευτικού και δικαστικού ελέγχου των πληροφοριών που προέρχονται από τις υπηρεσίες πληροφοριών·

- ο εντοπισμός, δεδομένου ότι η ύπαρξη κοινών προβλημάτων στο εσωτερικό καθιστά δυνατή την άσκηση εξωτερικής πολιτικής, των κύριων τομέων στους οποίους επιβάλλεται να στρέψει το έντονο ενδιαφέρον της η ΕΕ, όπως το άσυλο, η μετανάστευση ή η τρομοκρατία, τομείς μάλιστα που καθιστούν επιτακτική την εκ του σύνεγγυς συνεργασία Επιτροπής και Συμβουλίου υπουργών δικαιοσύνης και εσωτερικών υποθέσεων·

- η έγκριση προτύπων προστασίας δεδομένων και η δημιουργία κοινής αρχής για την προστασία των δεδομένων, η οποία να συγκεντρώνει σε ευρωπαϊκό επίπεδο τις εθνικές αρχές που είναι επιφορτισμένες με αυτή την αρμοδιότητα·

- η υπαγωγή των εκτελεστικών αρχών της Ένωσης στον τομέα της συγκέντρωσης και επεξεργασίας εμπιστευτικών πληροφοριών στο δημοκρατικό έλεγχο του Κοινοβουλίου κατά τρόπο αντίστοιχο όσων συμβαίνουν σε εθνικό επίπεδο στη μεγάλη πλειοψηφία των κρατών μελών·

2. συνιστά στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Συμβούλιο την υλοποίηση των ακόλουθων ειδικών στόχων εντός της προσεχούς πενταετίας:

α) όσον αφορά τη μεταναστευτική πολιτική, καθορισμός ενός συνεκτικού πλαισίου για την επίτευξη έξι στόχων:

- χάραξη μιας συνεκτικής πολιτικής επί μεταναστευτικών θεμάτων, ώστε να υπάρξουν νόμιμοι τρόποι μετανάστευσης προκειμένου, μεταξύ άλλων, να μειωθούν τα κίνητρα για λαθραία μετανάστευση·

- απάντηση στις νέες δημογραφικές και οικονομικές προκλήσεις με τις οποίες βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη η Ένωση, λαμβανομένης υπόψη της ικανότητας υποδοχής των κρατών μελών·

- να αναγνωρισθεί ότι οι μετανάστες δεν αποτελούν απλώς πηγή προσωρινού εργατικού δυναμικού που εξυπηρετεί την διόρθωση των ανισορροπιών, αλλά αντίθετα, να προβλεφθεί η μακροπρόθεσμη συνεισφορά τους στις κοινωνίες μας·

- υποστήριξη της κοινωνικής, πολιτιστικής και πολιτικής ένταξης των μεταναστών με τα κατάλληλα μέτρα και οικονομικά μέσα·

- συμπερίληψη στις αποφάσεις και τις αποφάσεις πλαίσιο, όλων των διατάξεων που προβλέπονται στη διεθνή σύμβαση για την προστασία των δικαιωμάτων όλων των διακινουμένων εργαζομένων και των μελών των οικογενειών τους, την οποία ενέκρινε η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών, στις 18 Δεκεμβρίου 1990·

- δημιουργία συνεκτικού πλαισίου διεθνούς συνεργασίας με τις χώρες προέλευσης·

β) όσον αφορά την πολιτική καταπολέμησης της λαθρομετανάστευσης, οικοδόμηση του κατάλληλου νομοθετικού πλαισίου για την επίτευξη των εξής τριών στόχων:

- εναρμόνιση μεταξύ των κρατών μελών της έννοιας της παράνομης μετανάστευσης ως κλειδί μιας κοινής προσέγγισης·

- καθιέρωση κοινής πολιτικής για την καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης και την πρόληψη της λαθραίας απασχόλησης με την επιβολή ποινών στους υπεύθυνους για την παράνομη διακίνηση ανθρώπων·

- καθορισμός μιας κοινής πολιτικής για την καταπολέμηση όλων των μορφών εμπορίας ανθρώπων·

γ) ως προς την πολιτική επιστροφής, θα πρέπει να χαραχθεί, με τη διαδικασία της συναπόφασης και σύμφωνα προς τις υποχρεώσεις που έχουν αναληφθεί δυνάμει της Δήλωσης αριθ. 5 του άρθρου 67 της Συνθήκης ΕΚ και με σεβασμό των διατάξεων της Σύμβασης της Γενεύης, πολιτική επαναπατρισμού σε συνεννόηση με τις χώρες προέλευσης ή προορισμού, με σκοπό την έκδοση κοινών προδιαγραφών για την προστασία των επαναπατριζομένων οι οποίες θα υποχρεώνουν τα κράτη μέλη να προφυλάσσουν την αξιοπρέπεια και τη σωματική ακεραιότητα των ατόμων που απελαύνονται στο πλαίσιο επιχειρήσεων επαναπατρισμού·

δ) ως προς την πολιτική στο θέμα του ασύλου, θα πρέπει να ορισθούν ένα ενιαίο νομικό καθεστώς και μια κοινή διαδικασία ασύλου, όπως προβλέφθηκε στο Τάμπερε και επιβεβαιώθηκε με το σχέδιο Συνταγματικής Συνθήκης, με παράλληλη ενίσχυση των μέτρων προστασίας των προσφύγων ή των ατόμων που χρειάζονται ανθρωπιστική βοήθεια, και με διασφάλιση σε αυτούς της πλήρους άσκησης των ατομικών και κοινωνικών τους δικαιωμάτων, και ειδικότερα των σχετιζομένων με την υγεία, την εκπαίδευση και την εργασία· επισημαίνει επίσης ότι το νομικό πλαίσιο το οποίο η ΕΕ και τα κράτη μέλη οφείλουν να τηρούν χάριν αυτών των ανθρώπων δεν μπορεί να τίθεται σε αμφισβήτηση βάσει διεθνών συμφωνιών, είτε έχουν συναφθεί από την Ένωση είτε από τα κράτη μέλη· για τους σκοπούς της πολιτικής αυτής, να αποκομισθούν διδάγματα από την εμπειρία του κέντρου του Sangatte και να ληφθούν υπόψη οι ανησυχίες που εξέφρασαν οι οργανώσεις προάσπισης των δικαιωμάτων των μεταναστών, και ιδιαίτερα η Διεθνής Ομοσπονδία Συνδέσμων για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου που καλούν την ΕΕ να μην απεκδυθεί των ευθυνών της οι οποίες απορρέουν από τη Σύμβαση της Γενεύης και να προλάβει τον κίνδυνο να δημιουργηθεί κενό δικαίου σε σχέση με πρόσωπα που συγκαταλέγονται μεταξύ των πλέον ακλήρων στον πλανήτη·

ε) όσον αφορά τη δικαστική συνεργασία θα πρέπει να προωθηθεί η αμοιβαία αναγνώριση. Τούτο προϋποθέτει την έγκριση μέτρων που ευνοούν την ανάπτυξη αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ των δικαστικών αρχών και των πολιτών και μεταξύ των ιδίων των δικαστικών αρχών.

- όσον αφορά τη δικαστική συνεργασία στον τομέα του αστικού δικαίου, θα πρέπει να εγκριθούν μέτρα που προσεγγίζουν το οικογενειακό δίκαιο, το νομικό πλαίσιο της κληρονομικής διαδοχής και των άλλων τομέων που ρυθμίζονται επί του παρόντος από ελάχιστους κανόνες που θεσπίστηκαν στο πλαίσιο της Διάσκεψης της Χάγης για το διεθνές ιδιωτικό δίκαιο·

- όσον αφορά τη δικαστική συνεργασία στον τομέα του ποινικού δικαίου, θα πρέπει να εγκριθούν μέτρα που καθορίζουν τα ουσιώδη στοιχεία των εγκλημάτων του άρθρου 2 της αποφάσεως πλαισίου 2002/584/ΔΕΥ για το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης και τις διαδικασίες παράδοσης μεταξύ των κρατών μελών [4], καθώς επίσης να εγκριθούν μέτρα που να ορίζουν τις ελάχιστες εγγυήσεις για την εξασφάλιση των διωκομένων και των κρατουμένων. Στον ίδιο τομέα, θα πρέπει επίσης να δοθεί νέα ώθηση στην Eurojust, με στόχο τη δημιουργία Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας με αρμοδιότητες πέραν της απλής προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης·

στ) θα πρέπει, πριν από τα τέλη 2005, να γίνει μια επακριβής και δημόσια αξιολόγηση της εφαρμογής του σχεδίου αντιτρομοκρατικής δράσης, της συνάρθρωσής του με τα αντίστοιχα εθνικά και διεθνή σχέδια και της απόλυτης συμβατότητάς του με το σεβασμό των ατομικών ελευθεριών·

ζ) ακριβής και δημόσια αξιολόγηση των πρακτικών αποτελεσμάτων της ύπαρξης ειδικών καθεστώτων για ορισμένα κράτη μέλη και προετοιμασία της πορείας για τη σταδιακή ενσωμάτωσή τους στο καθεστώς ευρωπαϊκού δικαίου·

η) δημιουργία ενός ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης των συνόρων που θα επιτρέπει τη συνεργασία μεταξύ του ευρωπαϊκού οργανισμού που θα ιδρυθεί, και των υπηρεσιών των κρατών μελών που είναι επιφορτισμένες με τον έλεγχο των προσώπων και των εμπορευμάτων·

3. συγχαίρει την ολλανδική προεδρία για τη δέσμευσή της να διασφαλίσει, το αργότερο ώς την 1η Απριλίου 2005, την έγκριση της απόφασης που προβλέπει τη μετάβαση στην ειδική πλειοψηφία και στη συναπόφαση όλων των μέτρων που εμπίπτουν στον τίτλο ΙV της Συνθήκης περί Ιδρύσεως της ΕΚ· καλεί το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να υιοθετήσει αυτή τη σύσταση·

4. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει την παρούσα σύσταση στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και, προς ενημέρωση, στην Επιτροπή, καθώς και στις κυβερνήσεις και στα κοινοβούλια των κρατών μελών.

[1] Οι αναφορές στο παρόν ψήφισμα αφορούν το έγγραφο CIG/87/04.

[2] Πρόταση της ολλανδικής προεδρίας, έγγραφο υπ' αριθ. 11122/04, σημείο 4.2.

[3] ΕΕ L 145 της 31.5.2001, σ. 43.

[4] ΕΕ L 190 της 18.7.2002, σ. 1.

--------------------------------------------------