[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 23.2.2009

COM(2009) 84 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΜΕΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΜΕΝΕΣ ΧΩΡΕΣ

{SEC(2009) 217}{SEC(2009) 218}{SEC(2009) 220}

1. Εισαγωγη

Οι καταστροφές υπονομεύουν την ανάπτυξη και διακυβεύουν την επίτευξη των αναπτυξιακών στόχων της χιλιετίας (ΑΣΧ). Έχει καταδειχθεί προ πολλού ότι η μείωση των κινδύνων καταστροφών (ΜΚΚ) έχει πολύ υψηλό συντελεστή κόστους-οφέλους. Η διεθνής στρατηγική των ΗΕ για τη μείωση των καταστροφών ορίζει τη ΜΚΚ ως : «Δράσεις που αναλαμβάνονται για τη μείωση του κινδύνου των καταστροφών και των δυσμενών επιπτώσεων των φυσικών κινδύνων, μέσω συστηματικών προσπαθειών για την ανάληψη και τη διαχείριση των αιτιών των καταστροφών, συμπεριλαμβανομένων της αποφυγής των κινδύνων, της μείωσης της κοινωνικής και οικονομικής ευπάθειας έναντι των κινδύνων και της βελτίωσης της ετοιμότητας έναντι ανεπιθύμητων, απρόοπτων καταστάσεων».

Η ΕΕ είναι ο σημαντικότερος χορηγός βοήθειας στον κόσμο αλλά δεν διαθέτει ένα στρατηγικό πλαίσιο που να κατευθύνει τη στήριξη την οποία παρέχει στις αναπτυσσόμενες χώρες για τη ΜΚΚ. Η παρούσα ανακοίνωση προτείνει μια κοινοτική στρατηγική για την υποστήριξη της ΜΚΚ στις αναπτυσσόμενες χώρες μέσω τόσο της αναπτυξιακής συνεργασίας όσο και της ανθρωπιστικής βοήθειας, για να συμβάλει στη στήριξη του πλαισίου δράσης του Hyogo 2005[1] και στην επίτευξη των ΑΣΧ.

Βασιζόμενη στο άρθρο 180 για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η στρατηγική αυτή αποτελεί το ήμισυ μιας δέσμης μέτρων που καλύπτει πτυχές της ΜΚΚ εντός[2] και εκτός της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων και των κατάλληλων δεσμών μεταξύ των δύο διαστάσεων. Η στρατηγική συμπληρώνει και στηρίζει υφιστάμενες κοινοτικές πρωτοβουλίες στον τομέα της αλλαγής του κλίματος.

2. Σκεπτικό

2.1. Οι καταστροφές σημειώνουν αύξηση και οι πλέον θιγόμενες είναι οι αναπτυσσόμενες χώρες

Κατά τα τελευταία 30 έτη, οι καταστροφές αυξήθηκαν τόσο από άποψη συχνότητας όσο και έντασης. Ο συνολικός αριθμός τους αυξήθηκε από 73 το 1975 σε περίπου 440 το 2007. Ο αριθμός των καταστροφών λόγω κλίματος έχει σχεδόν τριπλασιαστεί και από 1280 μεταξύ 1978 και 1987 έφθασε σε 3435 μεταξύ 1998 και 2007.[3]

Οι καταστροφές πλήττουν περισσότερο τις αναπτυσσόμενες χώρες, δεδομένου ότι αυτές είναι οι πλέον ευάλωτες και διαθέτουν τη λιγότερη ικανότητα για την αντιμετώπισή τους. Για παράδειγμα, ο σεισμός έντασης 6,6, ο οποίος έπληξε το Ιράν το 2003, σκότωσε πάνω από 40 000 ανθρώπους. Συγκριτικά, ο σεισμός έντασης 6,5 ο οποίος έπληξε την Κεντρική Καλιφόρνια τέσσερις ημέρες πριν από το σεισμό του Ιράν, κόστισε τη ζωή 2 ανθρώπων και τον τραυματισμό 40.[4] Οι καταστροφές έχουν επίσης ως αποτέλεσμα να εκτρέπονται ουσιαστικής σημασίας εθνικοί πόροι από την ανάπτυξη για να διοχετευθούν για την ανακούφιση, την αποκατάσταση και την ανοικοδόμηση, στερώντας έτσι τους φτωχούς από τους πόρους που χρειάζονται για να ξεφύγουν από τη φτώχεια. Στο Aceh της Ινδονησίας, υπολογίζεται ότι το τσουνάμι του 2004 αύξησε το ποσοστό των ανθρώπων που ζουν κάτω από τα όρια της φτώχειας από 30% σε 50%.[5]

Επιπλέον, η εξάρτηση από υγιή ζώα και φυτά (καλλιέργειες) είναι υψηλή στις αναπτυσσόμενες χώρες και οι καταστροφές που προκαλούνται από βιολογικούς κινδύνους μπορεί να έχουν αρνητικό αντίκτυπο στην ασφάλεια των τροφίμων και, κατά συνέπεια, να προκαλέσουν νέες καταστροφές. Για τους βιολογικούς κινδύνους πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη ότι η εμφάνιση ασθενειών ή βλαβερών οργανισμών, αν δεν αντιμετωπιστεί κατάλληλα, μπορεί να γίνει πολύ εύκολα ενδημική, έχοντας έτσι σημαντικό αντίκτυπο στο «οικονομικό» καθεστώς της χώρας ή της περιοχής και, ως εκ τούτου, στις μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες οικονομικές προοπτικές.

Η διακυβερνητική ομάδα για την αλλαγή του κλίματος (IPCC) διαπίστωσε ότι ορισμένα ακραία καιρικά φαινόμενα άλλαξαν ως προς τη συχνότητα ή/και την ένταση.[6] Οι μεταβολές αυτές μπορεί ήδη να έχουν συμβάλει στην αύξηση του αριθμού και της έντασης των καταστροφών, καθιστώντας την ανάγκη για αποτελεσματική ΜΚΚ ακόμη μεγαλύτερη και πιο επείγουσα.

2.2. Η επένδυση στη ΜΚΚ αποφέρει καρπούς

Οι καταστροφές μπορούν να αποφευχθούν. Υπάρχουν τρόποι μείωσης των κινδύνων και περιορισμού των επιπτώσεων, για παράδειγμα, με την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτιών που καθιστούν ευάλωτους τους ανθρώπους και την αύξηση της ικανότητας αντιμετώπισής τους. Η ΜΚΚ περιλαμβάνει την ετοιμότητα, την άμβλυνση και την πρόληψη. Σκοπός της είναι να ενισχύσει την ανθεκτικότητα στις καταστροφές χάρη στη γνώση τρόπων διαχείρισης του κινδύνου, την ανάπτυξη της ικανότητας και τη χρήση της τεχνολογίας των πληροφοριών και της επικοινωνίας καθώς και των εργαλείων παρατήρησης του πλανήτη.

Επιτυχείς περιπτώσεις όσον αφορά τη ΜΚΚ Ο τυφώνας Michelle του 2001, κατηγορίας 4, ήταν ο ισχυρότερος τυφώνας που έπληξε την Κούβα σε διάστημα 50 ετών. Χάρη στο αποτελεσματικό σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης της Κούβας και του σχεδίου ετοιμότητας για την αντιμετώπιση τυφώνα, απομακρύνθηκαν 700 000 άνθρωποι, από τους οποίους στους 270 000 παρασχέθηκε προσωρινή στέγαση και κάλυψη των βασικών αναγκών για αρκετά μεγάλη χρονική περίοδο. Περίπου 777 000 ζώα μεταφέρθηκαν σε ασφαλείς περιοχές. Ο τυφώνας ήταν ένας πολύ σημαντικός παράγοντας οικονομικής ύφεσης, αλλά αναφέρθηκαν μόνο πέντε θάνατοι και 12 τραυματισμοί. [7] Το 1998, ένα παλιρροϊκό κύμα (τσουνάμι) έπληξε τη Βορειοδυτική ακτή της Παπουασίας-Νέας Γουϊνέας, με αποτέλεσμα να απολεσθούν 2 200 ζωές. Χάρη στις προσπάθειες για ΜΚΚ που κατέβαλε το Ασιατικό Κέντρο Μείωσης των Καταστροφών, μετά από αυτή την καταστροφή, ένα τσουνάμι, το 2000, κατέστρεψε χιλιάδες σπίτια αλλά δεν προκάλεσε κανένα θάνατο. [8] |

Η αποτελεσματική ΜΚΚ μπορεί να περιορίσει τις απώλειες ζωής και ιδιοκτησίας. Από διάφορες μελέτες προκύπτει ότι τα οφέλη από την πρόληψη ή τη μείωση των επιπτώσεων των καταστροφών ανέρχονται από δύο έως τέσσερα δολάρια για κάθε δολάριο που επενδύεται στη ΜΚΚ.[9]

2.3. Διεθνείς προσπάθειες ΜΚΚ

Κατά τα πρόσφατα έτη, το κέντρο ενδιαφέροντος μετατοπίστηκε από τη δράση που εστιάζεται κυρίως στην αντίδραση που υπάρχει απέναντι στις καταστροφές προς την εφαρμογή συνεκτικών προσεγγίσεων ΜΚΚ. Το 2005, 168 κυβερνήσεις ενέκριναν το πλαίσιο δράσης του Hyogo για την περίοδο 2005-2015: βελτίωση της ανθεκτικότητας των εθνών και των κοινοτήτων στις καταστροφές, του οποίου την εφαρμογή υποστηρίζει πλήρως η Επιτροπή[10]. Η πρόκληση είναι τώρα να αναληφθεί αποτελεσματική δράση σε παγκόσμιο, περιφερειακό, εθνικό και τοπικό επίπεδο. Πολλές αναπτυσσόμενες χώρες καταβάλλουν αξιοσημείωτες προσπάθειες για την υλοποίησή του, αλλά περιορίζονται από την έλλειψη χρηματοδότησης και ικανότητας.[11] Στόχος της δεύτερης παγκόσμιας πλατφόρμας για τη ΜΚΚ, η οποία θα πραγματοποιηθεί τον Ιούνιο του 2009, είναι να διατηρήσει την ώθηση που δόθηκε στο Hyogo και να κάνει απολογισμό της σημειωθείσας προόδου. Η αυξανόμενη διεθνής επίγνωση του θέματος εκδηλώνεται με πρωτοβουλίες όπως η παγκόσμια διευκόλυνση της Παγκόσμιας Τράπεζας για τη μείωση των καταστροφών και την αποκατάσταση.

Κατά τις διαπραγματεύσεις στο πλαίσιο της σύμβασης-πλαισίου των ΗΕ για την αλλαγή του κλίματος, ιδίως στο σχέδιο δράσης του Μπάλι που εγκρίθηκε το 2007, η ΜΚΚ θεωρήθηκε ως ένας τρόπος προσαρμογής στην αλλαγή του κλίματος για να μειωθούν οι επιπτώσεις της καθώς και συμπληρωματικό μέσο των μακροπρόθεσμων προσπαθειών για την άμβλυνση της κλιματικής αλλαγής.[12]

2.4. Ανάληψη κοινοτικής δράσης για τη ΜΚΚ

Τόσο η Ευρωπαϊκή Κοινή Αντίληψη για την Ανάπτυξη του 2005 όσο και η Ευρωπαϊκή Κοινή Αντίληψη για την Ανθρωπιστική Βοήθεια του 2007 δεσμεύουν την ΕΕ να υποστηρίξει την πολιτική και τη δράση της ΜΚΚ. Τα συμπεράσματα του Συμβουλίου του 2008 για την ενίσχυση της ικανότητας απόκρισης στις καταστροφές της Ένωσης καλούν την Επιτροπή να υποβάλει πρόταση για κοινοτική στρατηγική όσον αφορά τη ΜΚΚ στις αναπτυσσόμενες χώρες. Επίσης, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζήτησε επανειλημμένα να ενισχυθεί η πολιτική για τη ΜΚΚ και να αυξηθούν τα χρηματοδοτικά μέσα.

Η πλειονότητα των κρατών μελών της ΕΕ και η Επιτροπή υποστηρίζουν τις προσπάθειες για τη ΜΚΚ σε όλες τις περιοχές των αναπτυσσομένων χωρών σε τακτική βάση και υπάρχουν θετικά παραδείγματα συντονισμού της ΕΕ, για παράδειγμα, στο Μπαγκλαντές, όπου το ολοκληρωμένο πρόγραμμα διαχείρισης φυσικών καταστροφών 2010-2014 θα υποστηριχθεί από κοινού από την ΕΚ και από το DFID (Υπουργείο Διεθνούς Ανάπτυξης του ΗΒ). Παρόλα αυτά όμως, η σημερινή κοινοτική δράση δεν έχει στρατηγικό χαρακτήρα, δεδομένου ότι ακολουθεί κυρίως μία ad hoc ανά έργο/πρόγραμμα προσέγγιση που είναι ακατάλληλη και ασυντόνιστη. Για παράδειγμα, μετά από 10 χρόνια παρεμβάσεων στον τομέα της ετοιμότητας για την αντιμετώπιση των καταστροφών, ιδίως μέσω των προγραμμάτων της DIPECHO σε έξι περιοχές στον κόσμο που είναι περισσότερο εκτεθειμένες σε φυσικές καταστροφές, η Επιτροπή γνωρίζει ελάχιστα παραδείγματα επίσημης συνεργασίας με τα κράτη μέλη. Φαίνεται ότι η αποτελεσματικότητα της κοινοτικής δράσης παρεμποδίζεται από ορισμένους παράγοντες:

- Έλλειψη πλαισίων πολιτικής και στρατηγικής όσον αφορά τη ΜΚΚ. Ενώ το πλαίσιο του Hyogo παρέχει εναρμονισμένες κατευθύνσεις για τη ΜΚΚ, δεν μπορεί ακόμη να χρησιμοποιηθεί για τους σκοπούς της αναπτυξιακής συνεργασίας. Για παράδειγμα, το περιφερειακό πλαίσιο αναφέρεται σπανίως παρά το συγκριτικό πλεονέκτημα και τις οικονομίες κλίμακος που μπορούν να αποκτηθούν χάρη στην περιφερειακή δράση. Μόνο το ΗΒ και η Σουηδία (SIDA) έχουν αναπτύξει έως τώρα συγκεκριμένη πολιτική/στρατηγική όσον αφορά τη ΜΚΚ, υπάρχουν όμως και άλλα κράτη μέλη που σχεδιάζουν να κάνουν το ίδιο. Πράγματι, περίπου 10 κράτη μέλη και η Επιτροπή επιταχύνουν τώρα τις διαδικασίες για ατομική στήριξη της ΜΚΚ. Το γεγονός αυτό θα οδηγήσει αναπόφευκτα σε μεγαλύτερο κατακερματισμό ή/και αλληλοεπικάλυψη των προσπαθειών αν δεν υπάρξει κοινοτική στρατηγική που να κατευθύνει αυτές τις προσπάθειες.

- Έλλειψη ενιαίας φωνής. Σήμερα, η ΕΕ δεν διαθέτει κοινή φωνή όσον αφορά την ΜΚΚ, ακόμη και αν ο τρόπος που αντιλαμβάνεται τη ΜΚΚ είναι κοινός. Η ΜΚΚ πρέπει να αποτελεί μέρος του πολιτικού διαλόγου μεταξύ της ΕΕ και των αναπτυσσομένων χωρών και θα είναι αποτελεσματικότερη αν η ΕΕ εκπέμπει ένα σταθερό και συντονισμένο μήνυμα. Για παράδειγμα, η έλλειψη χωριστής και συντονισμένης παρουσίας της ΕΕ στην πρώτη παγκόσμια πλατφόρμα για τη μείωση των καταστροφών το 2007 ήταν προφανής. Ένα άλλο βήμα, στο οποίο η συντονισμένη θέση της ΕΕ για τη ΜΚΚ και την αλλαγή του κλίματος θα ήταν πολύ χρήσιμη, είναι η UNFCCC (Σύμβαση-Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Αλλαγή του Κλίματος).

- Περιορισμένη πρόοδος όσον αφορά την ενσωμάτωση της ΜΚΚ. Λαμβανομένων υπόψη των κινδύνων που αντιπροσωπεύουν οι καταστροφές για την ανάπτυξη, η ΜΚΚ πρέπει να ενταχθεί καλύτερα στην αναπτυξιακή συνεργασία της ΕΕ. Πολλά κράτη μέλη και η Επιτροπή καταβάλλουν σήμερα προσπάθειες προς αυτή την κατεύθυνση, αλλά η πρόοδος που έχει σημειωθεί μέχρι τώρα είναι άνιση και περιορισμένη και πρέπει να βελτιωθεί. [13]

- Περιορισμένη σύνδεση της ΜΚΚ και της αλλαγής του κλίματος. Η ΜΚΚ αποτελεί σημαντικό μέρος της επιτυχούς προσαρμογής στη μεταβολή του κλίματος και, για να είναι αποτελεσματική, χρειάζεται όλο και περισσότερο να λαμβάνονται υπόψη οι αλλαγές των κινδύνων σε συνδυασμό με την αλλαγή του κλίματος. Εντούτοις, στην πράξη, τα οφέλη και οι συνέργειες της σύνδεσης της ΜΚΚ και της προσαρμογής δεν εντοπίζονται ούτε κεφαλαιοποιούνται συστηματικά.

Όλα τα σημεία που έχουν παρουσιαστεί ανωτέρω υποδεικνύουν ότι μία στρατηγική της ΕΕ για την υποστήριξη της ΜΚΚ στις αναπτυσσόμενες χώρες θα προσδώσει στην ΕΕ τον στρατηγικό προσανατολισμό τον οποίον δεν έχει τώρα, ενώ συγχρόνως θα συγκεντρώσει όλες τις προσπάθειες που καταβάλλει η ΕΕ για την ΜΚΚ, επιτρέποντας την περισσότερο συνεκτική και συντονισμένη εκμετάλλευση των οφελών και των συνεργειών, συμπεριλαμβανομένων αυτών που συνδέονται με τη συνοχή της πολιτικής, τη μη αλληλοεπικάλυψη των προσπαθειών, τη σχέση κόστους-αποτελεσματικότητας, την αποτελεσματικότητα και την ανταλλαγή των βέλτιστων πρακτικών.

3. Προς μια στρατηγικη της εε για την υποστηριξη της μκκ στις αναπτυσσομενεσ χωρες

Η προτεινόμενη στρατηγική βασίζεται στο στρατηγικό έργο που εκπόνησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή[14] και τα κράτη μέλη της ΕΕ καθώς και στα διδάγματα που αντλήθηκαν, όσον αφορά τη ΜΚΚ, των όλες τις περιοχές των αναπτυσσόμενων χωρών. Ενώ οι παρακάτω τομείς προτεραιότητας για παρέμβαση ευθυγραμμίζονται πλήρως με τις προτεραιότητες του πλαισίου του Hyogo, ο γενικός στόχος της στρατηγικής, οι στρατηγικοί στόχοι και οι προτεραιότητες υλοποίησης αντικατοπτρίζουν ειδικότερα το πλαίσιο της υφιστάμενης εταιρικής σχέσης και συνεργασίας μεταξύ της ΕΕ και των αναπτυσσομένων χωρών, μεταξύ άλλων, και σε περιφερειακό επίπεδο.

3.1. Στόχοι

Ο γενικός στόχος είναι η συμβολή στην αειφόρο ανάπτυξη και στην εξάλειψη της φτώχειας μέσω της μείωσης της επιβάρυνσης που αντιπροσωπεύουν οι καταστροφές για τις φτωχές και τις πλέον ευάλωτες χώρες και πληθυσμιακές ομάδες, χάρη στη βελτίωση της ΜΚΚ..

Για να επιτευχθεί αυτός ο γενικός στόχος, η ΕΕ θα στηρίξει τους ακόλουθους στρατηγικούς στόχους:

1. στήριξη των αναπτυσσομένων χωρών, ώστε να ενταχθεί αποτελεσματικά η θεματική της ΜΚΚ στις αναπτυξιακές πολιτικές και σχεδιασμό τους·

2. στήριξη των αναπτυσσομένων χωρών και των κοινωνιών τους για την αποτελεσματικότερη μείωση του κινδύνου καταστροφών, μέσω στοχοθετημένης δράσης για την πρόληψη, την άμβλυνση και την ετοιμότητα αντιμετώπισης των κινδύνων·

3. αποτελεσματικότερη ενσωμάτωση των θεμάτων ΜΚΚ στις πολιτικές για την ανάπτυξη και την ανθρωπιστική βοήθεια καθώς και στον προγραμματισμό της ΕΕ και στην αντιμετώπιση των κρίσεων, όταν καλύπτουν την αντιμετώπιση και την αποκατάσταση σε περίπτωση καταστροφών.

3.2. Γεωγραφική κάλυψη, πεδίο εφαρμογής και προσέγγιση

Από τη στρατηγική καλύπτονται όλες τις αναπτυσσόμενες χώρες[15] και οι Υπερπόντιες Χώρες και Εδάφη (ΥΧΕ), αλλά θα δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις περιοχές που είναι πλέον ευαίσθητες στις καταστροφές, στις λιγότερο αναπτυγμένες και πολύ ευάλωτες χώρες και τοπικές κοινότητες και στις πλέον ευάλωτες ομάδες.[16] Επίσης, θα επεκταθεί περισσότερο η συνεργασία για τη ΜΚΚ με τις πλέον απομακρυσμένες περιφέρειες.

Οι καταστροφές στις οποίες στοχεύει η στρατηγική είναι αυτές που προκαλούνται από θεομηνίες[17] και κινδύνους τεχνολογικού χαρακτήρα. Εντούτοις, μπορεί να υπάρξει αλληλεπίδραση διαφόρων κινδύνων, δημιουργώντας αλυσιδωτή αντίδραση — π.χ., η υποβάθμιση του περιβάλλοντος μπορεί να αυξήσει τον αντίκτυπο των πλημμυρών, με αποτέλεσμα την εμφάνιση επιδημιών. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να υιοθετηθεί μια προσέγγιση πολλαπλών κινδύνων, δεδομένου ότι μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη ανθεκτικότητα και σε άλλα είδη καταστροφών. Ενώ είναι γνωστό ότι οι καταστροφές μπορούν να οξύνουν τις υφιστάμενες εντάσεις και την αστάθεια, η στρατηγική δεν θα ασχοληθεί με ανθρωπογενείς καταστροφές, όπως οι ένοπλες συγκρούσεις και ο πόλεμος.[18] Θα ληφθούν υπόψη τόσο η βραδεία όσο και η ταχεία επέλευση καταστροφών, οι μεγάλης κλίμακας καθώς και οι τοπικές αλλά συχνά εμφανιζόμενες καταστροφές, όπως κατολισθήσεις, στιγμιαίες πλημμύρες, πυρκαγιές, καταιγίδες, εμφάνιση ασθενειών στον άνθρωπο και στα ζώα καθώς και βλαβερών οργανισμών στα φυτά, λαμβανομένου υπόψη ότι οι καταστροφές αυτές μπορεί να απαιτούν διαφορετικές προσεγγίσεις.

Η στρατηγική συνδυάζει τη στήριξη για την ενσωμάτωση της ΜΚΚ στην εξωτερική δράση της ΕΕ και στις στρατηγικές των αναπτυσσομένων χωρών και τη στοχοθετημένη δράση ΜΚΚ η οποία μπορεί να συμπληρώσει αποτελεσματικά τις προσπάθειες ενσωμάτωσης με σημαντικό άμεσο αντίκτυπο. Ορισμένα παραδείγματα είναι η βασική επένδυση στη ΜΚΚ με μεγάλο δυναμικό επαναχρησιμοποίησης, όπως ειδικά προγράμματα ΜΚΚ ή περιφερειακά συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης. Η περιφερειακή διάσταση έχει ύψιστη σημασία, δεδομένου ότι οι καταστροφές δεν σταματούν στα σύνορα. Η ΕΕ θα χρησιμοποιήσει την παρουσία της και την πείρα της σε περιφερειακό επίπεδο για να στηρίξει δράσεις που είναι αποτελεσματικότερες όταν λαμβάνονται σε περιφερειακό επίπεδο σύμφωνα με τις αρχές του συγκριτικού πλεονεκτήματος και της εταιρικότητας.

4. Τομεισ προτεραιοτητασ για παρεμβαση

4.1. Να διασφαλιστεί ότι η ΜΚΚ είναι εθνική και τοπική προτεραιότητα και ότι υπάρχει ισχυρή θεσμική βάση για την υλοποίησή της

Η πολιτική δέσμευση είναι βασικής σημασίας για την προώθηση των θεμάτων ΜΚΚ σε όλα τα επίπεδα. Η ΕΕ θα στηρίξει τις αναπτυσσόμενες χώρες, αναλαμβάνοντας ηγετικό ρόλο όσον αφορά τη ΜΚΚ, αυξάνοντας την προβολή της και αποδεικνύοντας τα οφέλη της.

Η εφαρμογή του Hyogo περιλαμβάνει και τη στήριξη για καλύτερη ενσωμάτωση της ΜΚΚ: α) στις αναπτυξιακές και ανθρωπιστικές πολιτικές, β) στην αντιμετώπιση των κρίσεων όταν αφορά την παρέμβαση και την ανάκαμψη από τις καταστροφές και γ) στις στρατηγικές προσαρμογής στην αλλαγή του κλίματος. Για την υποστήριξή της πρέπει να διατεθούν πόροι στην Επιτροπή, στα κράτη μέλη της ΕΕ και στις αναπτυσσόμενες χώρες.

Εξάλλου, για μια αποτελεσματική ΜΚΚ χρειάζεται ισχυρή θεσμική βάση, η οποία μπορεί να γίνει ισχυρότερη μέσω, π.χ. της ανάπτυξης της ικανότητας, της χρηστής διακυβέρνησης, της προώθησης κατάλληλων πολιτικών και νομοθεσίας, της διευκόλυνσης της ανταλλαγής πληροφοριών και αποτελεσματικών μηχανισμών συντονισμού. Ο πολυμερής διάλογος θα πρέπει να επισημοποιηθεί σε εθνικές πλατφόρμες που θα παρέχουν καθοδήγηση για την πολιτική και τις συντονισμένες δραστηριότητες. Επίσης, είναι σημαντικό να ενισχυθεί η διεθνής ικανότητα των συστημάτων να δρουν βάσει διεθνών δεσμεύσεων και να συντονίζουν τις παρεμβάσεις των χορηγών της ΕΕ ώστε να μεγιστοποιείται η αποτελεσματικότητα της βοήθειας.

Η ΕΕ θα: ► προωθήσει την ένταξη της ΜΚΚ στο θεματολόγιο πολιτικών συνεδριάσεων υψηλού επιπέδου και θα την καταστήσει μέρος του τακτικού πολιτικού διαλόγου με τις αναπτυσσόμενες χώρες ► υποστηρίξει την ενσωμάτωση της ΜΚΚ στις αναπτυξιακές πολιτικές και το σχεδιασμό των αναπτυσσομένων χωρών, και, μεταξύ άλλων στις σχετικές τομεακές πολιτικές, στις στρατηγικές προσαρμογής στην αλλαγή του κλίματος και σε οριζόντια θέματα ► βελτιώσει την ενσωμάτωση της ΜΚΚ στις κοινοτικές πολιτικές, στις στρατηγικές στήριξης στα προγράμματα και στα έργα ► υποστηρίξει την ανάπτυξη και την εφαρμογή εθνικής πολιτικής, νομικών και θεσμικών πλαισίων για τη ΜΚΚ, μεταξύ άλλων με εθνικές και περιφερειακές πλατφόρμες. ► διασφαλίσει το στενότερο συντονισμό της στήριξης της ΜΚΚ στις αναπτυσσόμενες χώρες για να συμβάλει στην υλοποίηση αυτής της στρατηγικής ► υποστηρίξει την ISDR (Διεθνής Στρατηγική για την Περιστολή των Φυσικών καταστροφών) των ΗΕ ως συντονιστικό φορέα για την υλοποίηση του πλαισίου του Hyogo |

4.2. Προσδιορισμός, εκτίμηση και έλεγχος των κινδύνων καταστροφών και ενίσχυση της έγκαιρης προειδοποίησης

Η καλύτερη γνώση των κινδύνων, ιδίως στο πλαίσιο της αυξανόμενης μεταβλητότητας και ευπάθειας του κλίματος ή της τεράστιας αύξησης του παγκόσμιου εμπορίου ζώντων ζώων και προϊόντων, επιτρέπει στις κοινότητες και στις χώρες να κατανοούν καλύτερα, να προβλέπουν και να αμβλύνουν τους κινδύνους καταστροφών και το στοιχείο αυτό θα πρέπει να τροφοδοτεί το σχεδιασμό των πολιτικών.

Τα κενά που υπάρχουν σήμερα όσον αφορά τη δυνατότητα ανάλυσης, καθιστούν αναγκαίες τη βελτίωση της χαρτογράφησης και την ενίσχυση της ικανότητας ανάλυσης των κινδύνων, την προώθηση της ολοκληρωμένης εκτίμησης των ευάλωτων σημείων και των ικανοτήτων, την αναβάθμιση των σταθμών παρακολούθησης των δεδομένων και της ικανότητας αξιόπιστης έγκαιρης προειδοποίησης καθώς και την προώθηση των εκτιμήσεων της κατάστασης και των αναγκών οι οποίες πραγματοποιούνται από κοινού μετά από τις καταστροφές (PDNA)[19], για να αναπτύσσονται στρατηγικές ΜΚΚ και να λαμβάνονται μέτρα που είναι κατάλληλα για τις εκάστοτε ιδιαίτερες περιπτώσεις των ανθρώπων που αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο καθώς και για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας. Στη διαδικασία αυτή, έχει ζωτική σημασία η ανάπτυξη της ικανότητας και μέσων που θα διασφαλίσουν ότι η έγκαιρη προειδοποίηση θα φθάσει στον «τελευταίο αποδέκτη» προς όφελος των κοινοτήτων και των ανθρώπων που απειλούνται περισσότερο.

Η εκτεταμένη έρευνα και η στατιστική ικανότητα και διάδοση των αποτελεσμάτων που αφορούν τη ΜΚΚ έχουν αποφασιστική σημασία για την κάλυψη αυτών των κενών. Η ΕΕ διαθέτει σημαντική ερευνητική ικανότητα, μεταξύ άλλων και το 7ο πρόγραμμα-πλαίσιο για την έρευνα και το κοινό ερευνητικό κέντρο, που στηρίζουν εργαλεία όπως το Kopernikus, που θα πρέπει να συμβάλουν και να συμπληρώσουν τις προσπάθειες που καταβάλλουν οι ίδιες οι αναπτυσσόμενες χώρες. Η ΕΕ θα διασφαλίσει ότι θα γίνουν οι κατάλληλες διασυνδέσεις με τις πρωτοβουλίες ενοποίησης των γνώσεων οι οποίες διερευνώνται στο πλαίσιο της ανακοίνωσης για μια κοινοτική προσέγγιση όσον αφορά την πρόληψη των φυσικών και ανθρωπογενών καταστροφών.

Η ΕΕ θα: ► υποστηρίξει την εκτεταμένη (επιστημονική, τεχνολογική και κοινωνικοοικονομική έρευνα) και στατιστική ικανότητα στις αναπτυσσόμενες χώρες ► προωθήσει την καθιέρωση εθνικών αξιολογήσεων πολλαπλών κινδύνων και την από κοινού εκμετάλλευση των πληροφοριών και των γνώσεων που αφορούν τους κινδύνους ► προωθήσει την από κοινού εκτίμηση ζημιών και αναγκών μετά τις καταστροφές με την ΠΤ και τα ΗΕ σε συνδυασμό με τις εκτιμήσεις που εκπονούνται σε εθνικό επίπεδο για να ενισχύσει την ανθεκτικότητα των χωρών στις κρίσεις ► υποστηρίξει τη συμμετοχική κοινοτική εκτίμηση κινδύνου και θα την συνδέσει με τις εκτιμήσεις που εκπονούνται σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο ► προωθήσει την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών, ιδεών και πείρας τόσο μεταξύ αναπτυσσομένων χωρών όσο και μεταξύ αναπτυσσομένων και αναπτυγμένων χωρών ► υποστηρίξει την ανάπτυξη ή την ενίσχυση συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης, συμπεριλαμβανομένης της έγκαιρης προειδοποίησης με επίκεντρο τον πληθυσμό, και τη σχετική οικοδόμηση ικανότητας |

4.3. Να χρησιμοποιηθούν, η γνώση, η καινοτομία και η εκπαίδευση για να οικοδομηθεί μια παιδεία ασφάλειας και ανθεκτικότητας σε όλα τα επίπεδα

Οι καταστροφές μπορούν να μειωθούν σημαντικά αν οι άνθρωποι είναι καλά ενημερωμένοι για τον κίνδυνο που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν και τις δυνατότητες επιλογής και τα μέτρα που μπορούν να λάβουν για να μειώσουν την ευπάθεια και να βελτιώσουν την ετοιμότητά τους.

Η επίγνωση και η ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης όσον αφορά τη ΜΚΚ μπορεί να αυξηθεί με τη διανομή πληροφοριών για τους κινδύνους καταστροφών στις σχετικές αρχές και στους τοπικούς πληθυσμούς, ώστε να αναλάβουν οι άνθρωποι την προστασία τους και να καταστήσουν τον τόπο κατοικίας τους περισσότερο ανθεκτικό στις καταστροφές. Τα μαζικά μέσα επικοινωνίας μπορούν να διαδραματίσουν σε αυτό σημαντικό ρόλο. Τα παιδιά, ιδίως, μπορούν να ευαισθητοποιηθούν χάρη στην ένταξη ύλης σχετικής με τη ΜΚΚ στην επίσημη, ανεπίσημη και άτυπη εκπαίδευση και κατάρτιση και την παροχή εύκολης πρόσβασης στα δεδομένα για τον κίνδυνο καταστροφών και στα μέσα προστασίας.

Η υποστήριξη για την εφαρμογή μηχανισμών ασφάλισης που βασίζονται στην αγορά μπορεί επίσης να αποτελέσει εργαλείο για την αύξηση της ευαισθητοποίησης του κοινού όσον αφορά τους κινδύνους καταστροφών και να παράσχει κίνητρα που ενθαρρύνουν συμπεριφορές ικανές να μειώνουν τον κίνδυνο.

Η ΕΕ θα: ► υποστηρίξει εκστρατείες και προγράμματα αύξησης της ευαισθητοποίησης του κοινού ► υποστηρίξει την ένταξη σχετικής με την ΜΚΚ ύλης στην εκπαίδευση και την κατάρτιση ► βοηθήσει να καταστεί ευκολότερα προσβάσιμη η πληροφόρηση για τη ΜΚΚ, ιδίως για τους πληθυσμούς που κατοικούν σε περιοχές υψηλού κινδύνου ► υποστηρίξει την ανάπτυξη ή την αναβάθμιση προγραμμάτων διαχείρισης των κινδύνων καταστροφών σε κοινοτικό επίπεδο, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης μηχανισμών ασφάλισης με βάση την αγορά |

4.4. Να μειωθούν οι παράγοντες κινδύνου

Η ευπάθεια στους κινδύνους αυξάνεται από πολλούς παράγοντες: π.χ. φτώχεια, ανεπαρκής σχεδιασμός των χρήσεων της γης και μη ασφαλείς οικισμοί, ταχεία δημογραφική αύξηση, αυξανόμενη πυκνότητα πληθυσμού και ταχεία αστικοποίηση, κακή διακυβέρνηση, έλλειψη κοινωνικών διχτυών ασφαλείας, κακή υγεία και αναπηρία, ανεπαρκής διαχείριση των φυσικών πόρων, περιβαλλοντική υποβάθμιση, ανισότητες μεταξύ των δύο φύλων, έλλειψη ασφάλειας των τροφίμων, επιτάχυνση της μεταβολής του κλίματος και το γεγονός ότι περισσότεροι άνθρωποι ζουν σήμερα σε περιοχές που είναι εκτεθειμένες στους κινδύνους.

Η ΕΕ θα στηρίξει τη σύνδεση μεταξύ της ΜΚΚ και αυτών των διαφόρων θεμάτων με σκοπό να καταστήσει περισσότερο συνεκτική και ανθεκτική στις καταστροφές τη στήριξη της ΕΕ, εκμεταλλευόμενη παράλληλα τα πλεονεκτήματα ενδεχόμενων συνεργειών. Η ΕΕ θα διασφαλίσει ιδίως ότι θα γίνουν οι κατάλληλες διασυνδέσεις με προγράμματα για τους φυσικούς πόρους και το περιβάλλον, συμπεριλαμβανομένων των πρωτοβουλιών, όπως η ΣΑΚΠ (Συμμαχία για την Αλλαγή του Κλίματος του Πλανήτη), το κοινό έγγραφο ΕΚ-SEC για την «αλλαγή του κλίματος και διεθνή ασφάλεια»[20] και το σχέδιο δράσης της ΕΕ για το κλίμα και την ανάπτυξη[21]. Από τη σύνδεση της ΜΚΚ και της προσαρμογής στην αλλαγή του κλίματος μπορούν να προκύψουν πολλά οφέλη από την άποψη της μη αλληλοεπικάλυψης των προσπαθειών και των ιδρυμάτων.

Η ΕΕ θα: ► υποστηρίξει την ένταξη της ΜΚΚ σε θέματα που αποτελούν παράγοντες κινδύνου καταστροφών ► διερευνήσει τρόπους για να συνδέσει σαφέστερα και πιο αρμονικά την ΜΚΚ και τους στόχους προσαρμογής ► υποστηρίξει ολοκληρωμένα προγράμματα ή έργα που έχουν ως αντικείμενο τη ΜΚΚ και πολλαπλά θέματα που προσδιορίζονται ως σύνθετοι παράγοντες κινδύνου (π.χ. ΜΚΚ/προσαρμογή στο κλίμα/ασφάλεια των τροφίμων). ► διερευνήσει με ποιο τρόπο μπορεί να κινητοποιηθεί καινοτόμα χρηματοδότηση προς όφελος της ΜΚΚ και της προσαρμογής |

4.5. Να ενισχυθεί η ετοιμότητα απέναντι στις καταστροφές για αποτελεσματική αντιμετώπιση σε όλα τα επίπεδα

Η ετοιμότητα μπορεί να συνεπάγεται πολλά είδη δραστηριοτήτων, όπως σχεδιασμό για την αντιμετώπιση απρόοπτων καταστάσεων, αποθήκευση εξοπλισμού και προμηθειών, υπηρεσίες εκτάκτου ανάγκης και επιφυλακής, επικοινωνίες, διαχείριση των πληροφοριών και ρυθμίσεις για το συντονισμό, ανάπτυξη της ικανότητας στις κοινότητες που είναι εκτεθειμένες σε κινδύνους και των ιδρυμάτων τους, κατάρτιση του προσωπικού, ασκήσεις και γυμνάσια σε επίπεδο κοινότητας και δημόσια εκπαίδευση.

Οι δραστηριότητες ετοιμότητας συνδέονται επίσης με τις δραστηριότητες αντιμετώπισης και αποκατάστασης. Κατ’ αυτή την έννοια, αποτελούν μια καλή ευκαιρία για τη διασφάλιση συνοχής μεταξύ των δραστηριοτήτων διαχείρισης των καταστροφών, που εμπίπτουν συχνά στην αρμοδιότητα των οργανώσεων πολιτικής προστασίας, καθώς και για τη διασφάλιση συνοχής και συμπληρωματικότητας μεταξύ του ανθρωπιστικού και του αναπτυξιακού τομέα, για παράδειγμα, μέσω της ανάπτυξης ή της επέκτασης της εθνικής ικανότητας να προβαίνει σε αξιολογήσεις των ζημιών και των αναγκών μετά την επέλευση των καταστροφών και να προετοιμάζει σχέδια για την ανάκαμψη και την ανασυγκρότηση υπό το πρίσμα της ΜΚΚ.

Τα αποτελεσματικά σχέδια ετοιμότητας και οργάνωσης βοηθούν επίσης να αντιμετωπίζονται οι πολλές μικρές και μεσαίες καταστροφές που συμβαίνουν κατ’ επανάληψη σε πολλές κοινότητες. Η στήριξη των κοινοτήτων, ώστε να μπορούν να αντιμετωπίζουν οι ίδιες μια καταστροφή, και η οικονομική ετοιμότητα, ώστε να είναι σε θέση να απορροφούν τις επιπτώσεις μιας καταστροφής χωρίς να δημιουργούνται μακροοικονομικά ή δημοσιονομικά προβλήματα, έχουν ζωτική σημασία για την σταθερή μείωση της φτώχειας. Οι κυβερνήσεις θα μπορούσαν να παρέχουν κίνητρα/στήριξη για να προωθείται η υπεύθυνη συμπεριφορά των επιχειρήσεων και οι εταιρικές σχέσεις δημόσιου-ιδιωτικού τομέα, οι οποίες είναι ιδιαίτερα σημαντικές για την ανάπτυξη (προσιτών) μηχανισμών ασφάλισης κατά των καταστροφών.

Η ΕΕ θα: ► υποστηρίξει τα προγράμματα ετοιμότητας σε κοινοτική βάση ► υποστηρίξει την ανάπτυξη της ετοιμότητας και τα σχέδια αντιμετώπισης απρόοπτων καταστάσεων τα οποία θα βασίζονται σε στοιχεία των πλέον πρόσφατων εκτιμήσεων κινδύνου ► προωθήσει την ένταξη της ΜΚΚ σε διαδικασίες αντιμετώπισης καταστροφών και αποκατάστασης ► προωθήσει μηχανισμούς καταμερισμού και μεταβίβασης των κινδύνων |

5. Υλοποίηση της στρατηγικησ

5.1. Προτεραιότητες υλοποίησης

Η ΕΕ θα υποστηρίξει την πλήρη υλοποίηση της στρατηγικής κάνοντας χρήση της ευρύτερης εμπειρίας της με την ΜΚΚ. Εντούτοις, προτείνεται να γίνει μια ταχεία έναρξη στους παρακάτω τομείς όπου η ΕΕ διαθέτει ένα συγκριτικό πλεονέκτημα:

- Πολιτικός διάλογος για τη ΜΚΚ . Η ΕΕ θα ξεκινήσει έναν πολιτικό διάλογο για τη ΜΚΚ με όλες τις αναπτυσσόμενες περιοχές και χώρες στα ήδη υπάρχοντα φόρα, μεταξύ άλλων, και για την υποστήριξη της προόδου των διαπραγματεύσεων για την αλλαγή του κλίματος με σκοπό μία συμφωνία για μετά το 2012 στο πλαίσιο της UNFCCC (Συμφωνία-πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την αλλαγή του κλίματος). Η ΕΕ θα έχει επίσης ως στόχο τη συντονισμένη παρουσία στην δεύτερη παγκόσμια πλατφόρμα για τη ΜΚΚ, τον Ιούνιο του 2009.

- Περιφερειακά σχέδια δράσης για τη ΜΚΚ. Η ΕΕ θα υποστηρίξει την ανάπτυξη και την υλοποίηση των σχεδίων δράσης για τη ΜΚΚ σε περιοχές που είναι περισσότερο εκτεθειμένες σε καταστροφές. Τα σχέδια αυτά θα μπορούσαν να υλοποιηθούν εν μέρει με την αναβάθμιση των υφιστάμενων κοινοτικών έργων και προγραμμάτων για τη ΜΚΚ, με βάση στρατηγικές και προτεραιότητες των αναπτυσσομένων χωρών. Επίσης, θα πρέπει να συμπληρώνουν και να στηρίζουν πρωτοβουλίες προσαρμογής, όπως η GCCA (Παγκόσμια Συμμαχία για την Αντιμετώπιση της Αλλαγής του Κλίματος). Προτείνεται να ξεκινήσει με ένα σχέδιο δράσης για την Καραϊβική για να υποστηρίξει, μεταξύ άλλων, την εφαρμογή της συνεκτικής στρατηγικής για τη διαχείριση των καταστροφών[22]. Θα πρέπει να ακολουθήσουν άλλα σχέδια δράσης, δηλ. για τη Λατινική Αμερική, τη Νοτιοανατολική Ασία, την Αφρική και τον Ειρηνικό.

- Ενσωμάτωση της ΜΚΚ στις πολιτικές και τα σχέδια της ΕΕ και των αναπτυσσομένων χωρών και στήριξη των βασικών εθνικών επενδύσεων στη ΜΚΚ . Η ΕΕ θα ενσωματώσει τη ΜΚΚ στην αναπτυξιακή συνεργασία, στις ανθρωπιστικές επιχειρήσεις και στις προσπάθειες αποκατάστασης της ΕΕ, κάνοντας πλήρη χρήση των βέλτιστων εργαλείων και πρακτικών ενσωμάτωσης που έχει αναπτύξει η Επιτροπή και τα διάφορα κράτη μέλη χωριστά, συμπεριλαμβανομένων αυτών που αφορούν το περιβάλλον, την αλλαγή του κλίματος και την προστασία των πολιτών. Η Επιτροπή θα χρησιμοποιήσει την επόμενη ενδιάμεση αναθεώρηση των εγγράφων εθνικής και περιφερειακής στρατηγικής ως σημείο αφετηρίας για να ενταχθούν πλήρως τα θέματα της ΜΚΚ στην αναπτυξιακή βοήθειά της, όπου είναι σκόπιμο, στον επόμενο κύκλο προγραμματισμού που ξεκινά το 2012.

- Η ΕΕ θα υποστηρίξει επίσης την ενσωμάτωση της ΜΙΚΚ στις εθνικές πολιτικές και σχέδια των αναπτυσσομένων χωρών, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών τομεακών πολιτικών και στρατηγικών, ιδίως των εγγράφων στρατηγικής για τη μείωση της φτώχειας, των ευαίσθητων ως προς τις καταστροφές τομέων και των σχετικών εγκαρσίων θεμάτων. Η ΕΕ θα συντονίσει την υποστήριξή της για βασικές επενδύσεις στον τομέα της ΜΚΚ οι οποίες έχουν ήδη εντοπισθεί και προβλεφθεί σε τέτοιου είδους εθνικά πλαίσια.

5.2. Συνεργασία, συμπληρωματικότητα και συντονισμός της ΕΕ

Η ΕΕ θα εφαρμόσει τη στρατηγική σύμφωνα με τη δήλωση του Παρισιού για την αποτελεσματικότητα της βοήθειας και του κώδικα δεοντολογίας της ΕΕ για τον καταμερισμό της εργασίας: εκμετάλλευση των μηχανισμών ενεργού συντονισμού· εντατικοποίηση του πολιτικού διαλόγου της ΕΕ για τη ΜΚΚ στις αναπτυσσόμενες χώρες και στήριξη των εθνικών και τοπικών προσπαθειών οικειοποίησης με σκοπό την συμπλήρωση των θεσμικών κενών που υφίστανται στη ΜΚΚ όσον αφορά το θέμα της ανάπτυξης, του ανθρωπιστικού τομέα και της αλλαγής του κλίματος· ενεργή προώθηση του αυξημένου συντονισμού, σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο μεταξύ των χορηγών και των κυβερνήσεων με ιδιαίτερη έμφαση στο συντονισμό της ΕΕ και την εναρμόνιση των μεθόδων.

Στην έδρα της, η ΕΕ θα συντονίσει τις προσπάθειές της με άλλες διαδικασίες καθορισμού των πολιτικών, με σημαντικά μέσα και προγράμματα[23], τόσο σε επίπεδο ΕΕ όσο και στο πλαίσιο της συνεργασίας με περιφερειακές και διεθνείς οργανώσεις, χορηγούς εκτός της ΕΕ, διεθνείς και κοινοτικές ΜΚΕ, τη διεθνή ομοσπονδία του Ερυθρού Σταυρού και της Ερυθράς Ημισελήνου, την Παγκόσμια Τράπεζα, τα ΗΕ και τη διεθνή στρατηγική για την περιστολή των φυσικών καταστροφών.

Για να προωθήσει τον πολιτικό διάλογο για τη ΜΚΚ, να παρακολουθεί την υλοποίηση της στρατηγικής και να ενισχύει το συντονισμό και την ευθυγράμμιση της στήριξης της ΕΕ, η Επιτροπή θα συστήσει μία διευθύνουσα ομάδα (ΔΟ) ΕΕ – ΜΚΚ, συμπεριλαμβανομένων της Επιτροπής και των κρατών μελών της ΕΕ. Αυτή η ΔΟ :

- Το 2009, θα αναπτύξει ένα σχέδιο εφαρμογής για να καθορίσει επακριβώς τις βασικές δράσεις, τις αρμοδιότητες, τα κύρια μέσα και την ιεράρχηση των προτεραιοτήτων που απαριθμούνται στην παράγραφο 5.1. Το 2011, το σχέδιο αυτό θα επανεξεταστεί για να προχωρήσει η εφαρμογή της υπόλοιπης στρατηγικής.

- Θα προωθήσει τη δημιουργία δικτύων ΜΚΚ σε χώρες και περιοχές που είναι εκτεθειμένες σε καταστροφές με σκοπό την ανταλλαγή πληροφοριών και πείρας και την προώθηση ευκαιριών συνεργασίας και βελτίωσης της εφαρμογής της στρατηγικής.

- Θα καθιερώσει ένα βήμα για τακτικές διαβουλεύσεις και ανταλλαγές με την κοινωνία των πολιτών, τις ΜΚΟ και τους εθνικούς και περιφερειακούς αντιπροσώπους.

- Θα συστήσει ένα κατάλληλο πλαίσιο για την παρακολούθηση της προόδου και της χρηματοδότησης καθώς και για την αξιολόγηση της εφαρμογής της στρατηγικής.

5.3. Χρηματοδοτικά μέσα της ΕΕ[24]

Η ΕΕ θα εφαρμόσει τη στρατηγική χρησιμοποιώντας το πλήρες φάσμα των χρηματοδοτικών μέσων που διαθέτει και στο πλαίσιο του στόχου που έχει θέσει για την αύξηση της δημόσιας αναπτυξιακής βοήθειας (ΔΑΒ) σε 0,56% του ΑΕΠ έως το 2010 [25]. Πράγματι, πολλά κράτη μέλη και η Επιτροπή[26] αυξάνουν τη χρηματοδότηση για τη ΜΚΚ εντός των υφιστάμενων χρηματοδοτικών πλαισίων. Αν και η παρούσα ανακοίνωση δεν συνεπάγεται πρόσθετες δημοσιονομικές επιπτώσεις και οι δράσεις θα χρηματοδοτηθούν εντός του υφιστάμενου χρηματοδοτικού πλαισίου 2007-20013, παρέχει το πλαίσιο που επιτρέπει να διασφαλιστεί η συμπληρωματικότητα και η πλέον δυνατή αποτελεσματική χρήση των υφιστάμενων μέσων, συμπεριλαμβανομένης της καλύτερης διασύνδεσης της χρηματοδότησης της ΜΚΚ που προέρχεται από τα μέσα για την ανάπτυξη και τις ανθρωπιστικές παρεμβάσεις.

Όσον αφορά την ΕΕ, οι κύριες χρηματοδοτικές πηγές της περιλαμβάνουν το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (ΕΤΑ) και τα μέσα του γενικού προϋπολογισμού της ΕΕ[27]. Οι μεμονωμένες χορηγήσεις για τη ΜΚΚ καθορίζονται στα έγγραφα εθνικής και περιφερειακής στρατηγικής για όλες τις αναπτυσσόμενες περιοχές, στα ενδο-ΑΚΕ προγράμματα, στα προγράμματα ετοιμότητας σε καταστάσεις ξηρασίας και στα προγράμματα DIPECHO στο πλαίσιο της ανθρωπιστικής βοήθειας και σε θεματικά προγράμματα για την ασφάλεια των τροφίμων και τους περιβαλλοντικούς/φυσικούς πόρους. Για παράδειγμα, προτάθηκε να χορηγηθούν για τη ΜΚΚ 180 εκατομμύρια ευρώ στο πλαίσιο των ένδο-ΑΚΕ πόρων του 10ου ΕΤΑ.[28] Η Επιτροπή θα διερευνήσει τις δυνατότητες για περισσότερο ολοκληρωμένη διάρθρωση των ανωτέρω στοιχείων. Το 7ο ερευνητικό πρόγραμμα πλαίσιο (ΠΠ7) και το Κοινό Κέντρο Ερευνών της Επιτροπής υποστηρίζουν επίσης σημαντικό αριθμό ερευνητικών εργασιών και εργαλείων σχετικών με τους κινδύνους και τις καταστροφές.

Η ΕΕ θα διερευνήσει επίσης τρόπους κινητοποίησης καινοτόμου χρηματοδότησης, εκτός της υφιστάμενης ΕΑΒ, προς όφελος τόσο της ΜΚΚ όσο και της προσαρμογής στην αλλαγή του κλίματος. Ένα τέτοιο μέσο θα μπορούσε να είναι ο χρηματοδοτικός μηχανισμός για την αντιμετώπιση της αλλαγής του κλίματος του πλανήτη, ο οποίος αναπτύσσεται τώρα από την Επιτροπή.

[1] Θεσπίστηκε στην Παγκόσμια Διάσκεψη για την Περιστολή των Καταστροφών.

[2] Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με μια κοινοτική προσέγγιση για την πρόληψη των φυσικών και ανθρωπογενών καταστροφών (COM) 2008.

[3] Ερευνητικό Κέντρο Συνεργασίας για την Επιδημιολογία των Καταστροφών.

[4] DFID (Υπουργείο Διεθνούς Ανάπτυξης του ΗΒ) (2006): για τη μείωση του κινδύνου των καταστροφών .

[5] Idem.

[6] IPCC (ΔΟΚΑ) (2007): 4η έκθεση αξιολόγησης.

[7] ISDR (Διεθνής Στρατηγική για την Περιστολή των Φυσικών Καταστροφών) (2004): Living with Risk: A global review of disaster reduction initiatives .

[8] ADRC (Ασιατικό Κέντρο Μείωσης των Καταστροφών) (2001) .

[9] DFID (Υπουργείο Διεθνούς Ανάπτυξης του ΗΕ) (2006): Reducing the Risk of Disasters.

[10] Μόνον οι κυβερνήσεις μπορούν να εγκρίνουν το πλαίσιο του Hyogo και για το λόγο αυτό η Επιτροπή δεν το ενέκρινε επίσημα.

[11] ISDR: Παγκόσμια Ανασκόπηση 2007.

[12] UNFCCC (2007), Bali Action Plan (Σχέδιο δράσης του Μπάλι), απόφαση 1/CP.13.

[13] Tearfund (2007): Institutional donor progress with mainstreaming DRR (Πρόοδος των θεσμικών χορηγών όσον αφορά την ενσωμάτωση της ΜΚΚ).

[14] Οι ανακοινώσεις της Επιτροπής για την ενίσχυση της ικανότητας της Ένωσης στην αντιμετώπιση καταστροφών (COM(2008)130)· για τη δημιουργία συμμαχίας όσον αφορά την αλλαγή του κλίματος του πλανήτη μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των φτωχών αναπτυσσομένων χωρών που είναι οι πλέον ευάλωτες στις κλιματικές αλλαγές (COM(2007)540)· για την ενίσχυση των ικανοτήτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά την αντιμετώπιση καταστροφών και κρίσεων σε τρίτες χώρες (COM(2005)153), το κοινό έγγραφο του Ύπατου Αντιπροσώπου και της Επιτροπής για το κλίμα και τη διεθνή ασφάλεια (S113/08) και το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής για την ετοιμότητα έναντι των καταστροφών και την πρόληψή τους (2003).

[15] Κατάλογος του ΟΟΣΑ/ΕΑΒ για τους αποδέκτες της επίσημης αναπτυξιακής βοήθειας.

[16] Θα προσδιοριστούν περαιτέρω μέσω της ανάλυσης κινδύνου στα σχετικά επίπεδα και των αποτελεσμάτων που θα προκύψουν σχετικά με τα ευάλωτα σημεία και τις ειδικές ανάγκες..

[17] Βιολογικές, γεωφυσικές ή υδρομετεωρολογικές.

[18] Σε τέτοιες καταστάσεις, θα είναι πολύ σημαντική η σύνδεση της ΜΚΚ με τις προσπάθειες για τα ην πρόληψη των κρίσεων και την αντιμετώπισή τους.

[19] Κοινή ΗΕ/ΠΤ/ΕΚ πλατφόρμα δράσης για «εκτιμήσεις και σχεδιασμό ανάκαμψης μετά τις κρίσεις» στις περιπτώσεις εκτίμησης ζημιών και αναγκών μετά από καταστροφές.

[20] (S113/08)

[21] Έγγραφο του Συμβουλίου 15164/04.

[22] Οι χώρες της Ανατολικής Καραϊβικής συγκαταλέγονται μεταξύ των 10 πλέον εκτεθειμένων σε καταστροφές χωρών στον κόσμο. Ένα σχέδιο δράσης για την Καραϊβική θα μπορούσε επίσης να συνδέεται στενά με την εφαρμογή της δήλωσης Cariforum–ΕΕ για την αλλαγή του κλίματος και την ενέργεια (05/08).

[23] Όπως ο μηχανισμός GFDRR της ΠΤ, οι προσπάθειες μείωσης των επιπτώσεων των καταστροφών υπό την καθοδήγηση του ΑΠΗΕ και οι προσπάθειες των χωρών για τα ην προσαρμογή στο κλίμα.

[24] Παράρτημα II.

[25] Στόχος που επιβεβαιώθηκε στη Doha το 2008.

[26] Υποχρεώσεις που ανελήφθησαν το 2006 : 39,95 εκατομμύρια ευρώ και το 2007: 65,.06 εκατομμύρια ευρώ, από τους πόρους που διατίθενται για την Dipecho, το Μεγάλο Κέρας της Αφρικής και το ΕΤΑ.

[27] Μέσα για : i) την αναπτυξιακή συνεργασία, ii) την ανθρωπιστική βοήθεια, iii) τη σταθερότητα, iv) τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Γειτονίας και Εταιρικής Σχέσης.

[28] Πολυετές πρόγραμμα ενδο-ΑΚΕ που θα εγκριθεί το Φεβρουάριο 2009.