ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Πλαίσιο της πρότασής

Από τότε που τέθηκε σε εφαρμογή το 1990, η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή (ΜΧΣ) χρησιμοποιείται για τη χορήγηση χρηματοδοτικής συνδρομής μακροοικονομικού χαρακτήρα σε τρίτες χώρες που αντιμετωπίζουν βραχυπρόθεσμες δυσκολίες του ισοζυγίου πληρωμών. Συνολικά, μέχρι σήμερα έχουν εγκριθεί 55 αποφάσεις ΜΧΣ προς όφελος 23 χωρών, με συνολικές αναλήψεις υποχρεώσεων ύψους 7,4 δισ. ευρώ υπό μορφή μη επιστρεπτέων επιχορηγήσεων και δανείων.

Η ΜΧΣ συμπληρώνει χρηματοδότηση που χορηγείται από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) στο πλαίσιο ενός προγράμματος προσαρμογής και μεταρρυθμίσεων. Με τον τρόπο αυτό αναγνωρίζεται το γεγονός ότι, αν και στο πλαίσιο του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος η παροχή στήριξης του ισοζυγίου πληρωμών αποτελεί κατ’ εξοχήν αποστολή του ΔΝΤ, είναι σε ορισμένες περιπτώσεις απαραίτητο να συμπληρώνει η ΕΕ, σε έκτακτες περιστάσεις, τη συνδρομή του ΔΝΤ σε χώρες με πολιτική, οικονομική και γεωγραφική εγγύτητα με την ΕΕ.

Επιπλέον από την ύπαρξη χρηματοδοτικής ρύθμισης με το ΔΝΤ, βασικές προϋποθέσεις για τη χορήγηση ΜΧΣ από την ΕΕ είναι να υπάρχουν υπολειπόμενες ανάγκες εξωτερικής χρηματοδότησης, κατά την εκτίμηση της Επιτροπής σε συνεννόηση με το ΔΝΤ, και η τήρηση αποτελεσματικών δημοκρατικών θεσμών και μηχανισμών στη δικαιούχο χώρα. Μετά την έγκριση μιας πράξης ΜΧΣ, προϋπόθεση για τις εκταμιεύσεις της συνδρομής είναι η ικανοποιητική εφαρμογή του προγράμματος του ΔΝΤ και η εκπλήρωση από μέρους της δικαιούχου χώρας ορισμένων μέτρων οικονομικής και δημοσιονομικής πολιτικής που αποτελούν αντικείμενο συμφωνίας μεταξύ της ΕΕ και της δικαιούχου χώρας στη βάση κοινής θεώρησης των κύριων οικονομικών και διαρθρωτικών προκλήσεων που αντιμετωπίζει η χώρα. Η ΜΧΣ έχει έκτακτο χαρακτήρα και η χορήγησή της διακόπτεται όταν η χώρα μπορέσει να ικανοποιήσει τις ανάγκες εξωτερικής χρηματοδότησής της από άλλες πηγές, όπως οι διεθνείς χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί (ΔΧΟ) και οι εισροές ιδιωτικών κεφαλαίων.

Η συμβολή της ΜΧΣ στη μακροοικονομική σταθερότητα στις υποψήφιες, τις δυνάμει υποψήφιες και τις γειτονικές χώρες της ΕΕ υπήρξε πολύτιμη και είχε θετικές δευτερογενείς επιπτώσεις στην οικονομία της ΕΕ. Εντούτοις, ορισμένα στοιχεία της περιορίζουν την αποτελεσματικότητα και τη διαφάνειά της. Συγκεκριμένα, η ΜΧΣ αποτελεί σήμερα αντικείμενο νομοθετικών αποφάσεων κατά περίπτωση, δηλαδή, για να τεθεί σε εφαρμογή κάθε επιμέρους πράξη ΜΧΣ με μια χώρα που βρίσκεται σε κρίση, απαιτείται χωριστή νομοθετική απόφαση.

Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης

Με τον προτεινόμενο κανονισμό-πλαίσιο, η Επιτροπή προτίθεται να δημιουργήσει ένα επίσημο νομικό μέσο για τη ΜΧΣ σε τρίτες χώρες. Πρωταρχικός στόχος είναι να καταστεί η ΜΧΣ αποτελεσματικότερη με την απλούστευση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων. Όπως κατέδειξε η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, η αποτελεσματική αντιμετώπιση έκτακτων μακροοικονομικών και δημοσιονομικών καταστάσεων απαιτεί ένα εργαλείο αντιμετώπισης της κρίσης που θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί γρήγορα και αποτελεσματικά. Προς τούτο, απαιτείται μια μέθοδος λήψης αποφάσεων με την οποία θα αποφεύγονται οι χρονοβόρες διαδικασίες και οι καθυστερήσεις. Ο προτεινόμενος κανονισμός θα επιταχύνει τη λήψη αποφάσεων για κάθε πράξη ΜΧΣ, έτσι ώστε το μέσο αυτό να είναι σε θέση να βοηθά τις δικαιούχες χώρες να αντέχουν τις βραχυπρόθεσμες εξωτερικές πιέσεις χρηματοδότησης, στηρίζοντάς τες να λαμβάνουν μέτρα προσαρμογής με στόχο την αποκατάσταση μιας βιώσιμης θέσης ισοζυγίου πληρωμών. Η ικανότητα χορήγησης ΜΧΣ με μεγαλύτερη ταχύτητα εκτιμάται ότι θα αυξήσει και τη συμπληρωματικότητά της προς τις διευκολύνσεις των ΔΧΟ.

Επιπλέον, ο προτεινόμενος κανονισμός θα ευθυγραμμίσει τη διαδικασία λήψης αποφάσεων για τη ΜΧΣ με τη διαδικασία άλλων μέσων εξωτερικής χρηματοδοτικής συνδρομής της ΕΕ. Κατά κύριο λόγο, η Επιτροπή θα έχει την αρμοδιότητα να εκδίδει αποφάσεις για τη χορήγηση ΜΧΣ υπό την εποπτεία μιας επιτροπής αντιπροσώπων των κρατών μελών, σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που θεσπίστηκε με τις νέες διατάξεις για τις διαδικασίες επιτροπής, οι οποίες τέθηκαν σε ισχύ την 1η Μαρτίου 2011[1].

Ο προτεινόμενος κανονισμός-πλαίσιο αποσκοπεί επίσης στην επισημοποίηση και τη διασαφήνιση των βασικών κανόνων που διέπουν τη ΜΧΣ, με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας και της προβλεψιμότητας του μέσου, χωρίς ωστόσο να το τροποποιεί ουσιαστικά. Μέχρι σήμερα, η ΜΧΣ βασίζεται σε αρχές που καθιερώθηκαν σε συμπεράσματα του Συμβουλίου. Αυτά τα «κριτήρια του Genval»[2] ορίζουν το γεωγραφικό πεδίο, τις προϋποθέσεις και τις βασικές διατάξεις εφαρμογής της ΜΧΣ. Αποτέλεσαν χρήσιμη κατευθυντήρια γραμμή για τις προηγούμενες πράξεις ΜΧΣ. Θα πρέπει, συνεπώς, να διατηρηθούν και να επιβεβαιωθούν. Ο προτεινόμενος κανονισμός επικαιροποιεί και διασαφηνίζει ορισμένα από αυτά τα κριτήρια.

Η ανάγκη έκδοσης ενός κανονισμού-πλαισίου, ώστε να καταστεί αποτελεσματικότερη η διαδικασία λήψης αποφάσεων για τη ΜΧΣ, παροχής μιας περισσότερο διαφανούς νομικής βάσης γι’ αυτό το μέσο και διεξοδικότερης επεξεργασίας ορισμένων από τα κριτήρια του Genval αναγνωρίστηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ήδη από το 2003 στο ψήφισμα σχετικά με τη χορήγηση ΜΧΣ προς τρίτες χώρες[3].

Επιπλέον, από τότε που τέθηκε σε ισχύ η συνθήκη της Λισαβόνας, οι αποφάσεις για τη ΜΧΣ δεν λαμβάνονται πλέον από το Συμβούλιο, αλλά σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (συναπόφαση). Αυτό κατέδειξε την ανάγκη να αποκτήσει το Κοινοβούλιο την συναρμοδιότητα καθορισμού των κανόνων και των κριτηρίων που διέπουν τη ΜΧΣ, με την ένταξή τους σε μια βασική νομοθετική πράξη εγκεκριμένη και από τα δύο νομοθετικά όργανα. Ο προτεινόμενος κανονισμός-πλαίσιο θα προσδώσει στα κριτήρια του Genval αυτόν τον επίσημο και νομικά δεσμευτικό χαρακτήρα.

Γενικό πλαίσιο

Η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008-09 κατέδειξε τη σημασία του να διαθέτει η ΕΕ δικά της αξιόπιστα και ταχέως ενεργοποιούμενα συστήματα πρόληψης και διαχείρισης κρίσεων, περιλαμβανομένων των κατάλληλων χρηματοδοτικών διευκολύνσεων. Η διαδικασία έκδοσης χωριστών νομοθετικών αποφάσεων για κάθε πράξη ΜΧΣ είχε συνήθως ως αποτέλεσμα να υπάρχουν σημαντικές καθυστερήσεις από την υποβολή της αίτησης συνδρομής από την ενδιαφερόμενη χώρα μέχρι την πρώτη εκταμίευση. Το γεγονός αυτό υπονομεύει την αποτελεσματικότητα ενός μέσου που σχεδιάστηκε να χρησιμοποιείται σε συνθήκες κρίσιμων καταστάσεων του ισοζυγίου πληρωμών, οι οποίες απαιτούν άμεση ανταπόκριση. Η χρονοβόρα διαδικασία είχε ως αποτέλεσμα τη χρονική υστέρηση ανάμεσα στην έγκριση των προγραμμάτων του ΔΝΤ και των συναφών πράξεων ΜΧΣ της ΕΕ. Με βάση αυτές τις εκτιμήσεις, μια μεταγενέστερη αξιολόγηση του 2009 προγενέστερων πράξεων ΜΧΣ[4] διαπίστωσε ότι οι καθυστερήσεις στην έκδοση των αποφάσεων ΜΧΣ συνιστούσαν σημαντικό μειονέκτημα του μέσου, μειονέκτημα το οποίο προτίθεται να αντιμετωπίσει ο προτεινόμενος κανονισμός-πλαίσιο. Εξάλλου, η διαδικασία συναπόφασης, η οποία εφαρμόζεται στη ΜΧΣ βάσει της συνθήκης της Λισαβόνας, σε συνδυασμό με την ανάγκη να υπάρχει διάστημα τουλάχιστον οκτώ εβδομάδων για να ασκήσουν τα εθνικά κοινοβούλια το δικαίωμα ελέγχου της νέας νομοθεσίας, θα μπορούσε να καταλήξει σε περαιτέρω επιμήκυνση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων. Το γεγονός αυτό αποτέλεσε άλλον ένα λόγο για τον οποίο προτάθηκε ο κανονισμός-πλαίσιο τώρα.

Σύγκριση με τις ισχύουσες διατάξεις στο πεδίο που καλύπτε ται από την πρόταση

Διαδικασία λήψης αποφάσεων

Βάσει του προτεινόμενου κανονισμού-πλαισίου, η Επιτροπή θα υποβάλλει σχέδια αποφάσεων ΜΧΣ για κάθε χώρα σε επιτροπή αντιπροσώπων των κρατών μελών (στο εξής «επιτροπή»). Η επιτροπή θα γνωμοδοτεί σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που καθιερώθηκε με τον κανονισμό περί «επιτροπολογίας», ο οποίος τέθηκε σε ισχύ την 1η Μαρτίου 2011[5]. Αυτή η διαδικασία λήψης αποφάσεων θα αντικαταστήσει την τρέχουσα χρονοβόρα διαδικασία λήψης νομοθετικών αποφάσεων για τη χορήγηση ΜΧΣ για κάθε περίπτωση χωριστά.

Σύμφωνα με τον κανονισμό περί «επιτροπολογίας», η επιτροπή θα απαρτίζεται από αντιπροσώπους των κρατών μελών και η προεδρία της θα ασκείται από την Επιτροπή, ενώ ο Πρόεδρος δεν θα έχει δικαίωμα ψήφου. Η διαδικασία θα είναι η ακόλουθη: η Επιτροπή υποβάλλει στην επιτροπή σχέδιο αποφάσεων της Επιτροπής για τη χορήγηση ΜΧΣ σε μια τρίτη χώρα («σχέδια εκτελεστικών πράξεων»). Εάν η επιτροπή διατυπώσει θετική γνώμη (που εκδίδεται με ειδική πλειοψηφία των αντιπροσώπων των κρατών μελών) για τις προτεινόμενες αποφάσεις, η Επιτροπή τις εκδίδει. Σε περίπτωση αρνητικής γνώμης της επιτροπής (η οποία επίσης εκδίδεται με ειδική πλειοψηφία των αντιπροσώπων των κρατών μελών), η Επιτροπή δεν τις εκδίδει, αν και θα μπορούσε να τις παραπέμψει στην επιτροπή προσφυγών ή να υποβάλει τροποποιημένα σχέδια. Τέλος, εάν δεν εκδοθεί γνώμη, η Επιτροπή μπορεί ακόμη να εγκρίνει τα σχέδια αποφάσεων, εκτός εάν μια απλή πλειοψηφία των μελών της επιτροπής έχει αντίθετη άποψη.

Με την έκδοση της απόφασης για τη χορήγηση συνδρομής σε τρίτη χώρα, σύμφωνα με τη διαδικασία που περιγράφεται ανωτέρω, η Επιτροπή εκτελεί την πράξη ΜΧΣ. Το Μνημόνιο Συνεννόησης που ορίζει τα μέτρα πολιτικής που συνδέονται με τη βοήθεια εκδίδεται από την Επιτροπή, με την επιφύλαξη της γνώμης της επιτροπής. Για τον σκοπό αυτόν, η επιτροπή αποφασίζει σύμφωνα με τη διαδικασία συμβουλευτικής επιτροπής, εφόσον τα εν λόγω μνημόνια δεν έχουν δημοσιονομικές επιπτώσεις ούτε επιπτώσεις για τρίτες χώρες, πέρα από αυτές της απόφασης για τη χορήγηση της συνδρομής. Με την έκδοση Μνημονίου Συνεννόησης, η Επιτροπή αποφασίζει την αποδέσμευση του ποσού της συνδρομής, με την επιφύλαξη της ικανοποιητικής εφαρμογής του οικονομικού προγράμματος το οποίο χρηματοδοτείται από το ΔΝΤ, καθώς και των μέτρων πολιτικής που συμφωνούνται μεταξύ της ΕΕ και της δικαιούχου χώρας.

Σύμφωνα με τα άρθρα 10 και 11 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο θα έχουν πρόσβαση στα έγγραφα που αφορούν τις διαδικασίες της επιτροπής και το δικαίωμα να απορρίψουν τα σχέδια εκτελεστικών πράξεων που υποβάλλει η Επιτροπή, εάν ένα από τα όργανα αυτά θεωρεί ότι οι εν λόγω πράξεις υπερβαίνουν τις προβλεπόμενες στον κανονισμό-πλαίσιο εκτελεστικές αρμοδιότητες.

Κατευθυντήριες γραμμές για τις πράξεις ΜΧΣ

Εκτός από τις αλλαγές στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, ο κανονισμός-πλαίσιο θα επισημοποιήσει και, όπου ενδείκνυται, θα επικαιροποιήσει τα κριτήρια του Genval που διέπουν τις πράξεις ΜΧΣ. Τα κριτήρια αυτά μνημονεύθηκαν στα συμπεράσματα του Συμβουλίου ECOFIN, της 8ης Οκτωβρίου 2002, και επιβεβαιώθηκαν από την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή τον Μάρτιο του 2006.

- Έκτακτος χαρακτήρας: Η ΜΧΣ έχει έκτακτο χαρακτήρα, ενεργοποιείται κατά περίπτωση για να βοηθήσει τη δικαιούχο χώρα να αντιμετωπίσει βραχυπρόθεσμες δυσκολίες του ισοζυγίου πληρωμών ή δημοσιονομικές δυσκολίες. Η χορήγησή της διακόπτεται μόλις η χώρα μπορέσει να ικανοποιήσει τις ανάγκες εξωτερικής χρηματοδότησής της από άλλες πηγές.

- Γεωγραφική οριοθέτηση: Σύμφωνα με τα κριτήρια του Genval, η ΜΧΣ προορίζεται για τρίτες χώρες που έχουν στενούς πολιτικούς και οικονομικούς δεσμούς με την ΕΕ. Το 2002, το Συμβούλιο διευκρίνισε ότι προορίζεται να καλύπτει υποψήφιες και δυνάμει υποψήφιες χώρες, τις τρεις ευρωπαϊκές χώρες της ΚΑΚ (Λευκορωσία, Μολδαβία και Ουκρανία) και τις χώρες που υπάγονται στη διαδικασία της Βαρκελώνης (χώρες οι οποίες έχουν υπογράψει ή αναμένεται να υπογράψουν Ευρωμεσογειακές Συμφωνίες Σύνδεσης). Άλλες τρίτες χώρες μπορούν επίσης να είναι επιλέξιμες σε εξαιρετικές περιστάσεις.Στον κανονισμό-πλαίσιο ορίζονται, ως επιλέξιμες για ΜΧΣ χώρες και εδάφη, οι υποψήφιες και εν δυνάμει υποψήφιες χώρες, όλες οι καλυπτόμενες από την Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας χώρες και τα εδάφη (συμπεριλαμβανομένων εκείνων του Νοτίου Καυκάσου: Αρμενία, Αζερμπαϊτζάν και Γεωργία), καθώς και άλλες τρίτες χώρες σε έκτακτες και δεόντως δικαιολογημένες περιστάσεις. Οι χώρες αυτές πρέπει να έχουν πολιτικούς, οικονομικούς και γεωγραφικούς δεσμούς με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

- Πολιτικές προϋποθέσεις: Σύμφωνα με τις θεμελιώδεις αξίες της ΕΕ, μια δυνάμει δικαιούχος χώρα πρέπει να διαθέτει αποτελεσματικούς δημοκρατικούς θεσμούς και μηχανισμούς, μεταξύ των οποίων πολυκομματικό κοινοβουλευτικό σύστημα, και να σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος δικαίου.

- Συμπληρωματικότητα και κατανομή των βαρών: Προϋπόθεση για τη χορήγηση ΜΧΣ είναι η ύπαρξη και η ικανοποιητική εφαρμογή στη δικαιούχο χώρα προγράμματος στηριζόμενου από το ΔΝΤ που συνεπάγεται τη χρήση κεφαλαίων του ΔΝΤ. Για να υπάρξει η απαραίτητη κατανομή των χρηματοδοτικών βαρών μεταξύ της ΕΕ και των άλλων χορηγών, με τα κριτήρια του Genval καθορίστηκε ανώτατο όριο της συνεισφοράς της ΕΕ στο 60% των υπολειπόμενων αναγκών εξωτερικής χρηματοδότησης της χώρας (δηλαδή μετά την αναμενόμενη στήριξη από τους ΔΧΟ) για τις υποψήφιες και δυνάμει υποψήφιες χώρες και στο ένα τρίτο της υπολειπόμενης ανάγκης εξωτερικής χρηματοδότησης για άλλες χώρες.Επιβεβαιώνοντας τις αρχές της συμπληρωματικότητας προς τη στήριξη των ΔΧΟ και της κατανομής των βαρών με τους άλλους χορηγούς, η Επιτροπή δεν προτείνει την συμπερίληψη ρητών ανώτατων ορίων για την κατανομή της συνεισφοράς της ΜΧΣ της ΕΕ για την κάλυψη των υπολειπόμενων αναγκών χρηματοδότησης των δικαιούχων χωρών. Αυτό αντανακλά την παρελθούσα εμπειρία όπου ήταν δύσκολο, σε ορισμένες περιπτώσεις, να υπολογιστούν με ακρίβεια τα κενά χρηματοδότησης. Επιπλέον, η συμμετοχή διμερών χορηγών εκτός της ΕΕ είναι κατά κανόνα περιορισμένης κλίμακας, ή και ανύπαρκτη, όσον αφορά την κάλυψη των κενών εξωτερικής χρηματοδότησης των γειτονικών χωρών της ΕΕ.

- Προϋποθέσεις: Προϋπόθεση για την εκτέλεση μιας πράξης ΜΧΣ είναι να εφαρμόζει η χώρα πρόγραμμα στηριζόμενο από το ΔΝΤ που συνεπάγεται τη χρήση κεφαλαίων του ΔΝΤ. Επιπλέον, η Επιτροπή, εξ ονόματος της ΕΕ, συμφωνεί με τη δικαιούχο χώρα σε ένα χωριστό σύνολο προϋποθέσεων πολιτικής. Οι όροι αυτοί καθορίζονται στο Μνημόνιο Συνεννόησης (ΜΣ).

- Δημοσιονομική πειθαρχία: Όταν η ΜΧΣ έχει τη μορφή μη επιστρεπτέας επιχορήγησης, τα κεφάλαια προέρχονται από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Τα ποσά που χορηγούνται ως ΜΧΣ πρέπει να τηρούν τα ανώτατα όρια που ορίζονται για τα σχετικά κονδύλια του προϋπολογισμού στις πολυετείς δημοσιονομικές προοπτικές της ΕΕ. Όταν η ΜΧΣ έχει τη μορφή δανείου, η Επιτροπή, εξ ονόματος της ΕΕ, εκδίδει ομόλογο στις κεφαλαιαγορές σύμφωνα με τους όρους χρηματοδότησης που έχουν συμφωνηθεί με τη δικαιούχο χώρα και δανείζει αμέσως τα χρήματα που λαμβάνει. Για να υπάρχει κάλυψη έναντι κινδύνου αθέτησης πληρωμών από τις δικαιούχες χώρες, το ομόλογο της ΕΕ είναι εγγυημένο από το Ταμείο Εγγυήσεων, το οποίο τροφοδοτείται με ποσοστό του 9% του κεφαλαίου.Για να ενισχυθεί η δημοσιονομική πειθαρχία και να υπάρξει μεγαλύτερη προβλεψιμότητα του μέσου, ο κανονισμός-πλαίσιο προτείνει έναν πιο διαφανή τρόπο καθορισμού των περιστάσεων στις οποίες πρέπει να χορηγείται ΜΧΣ υπό μορφή δανείου ή μη επιστρεπτέας επιχορήγησης ή ως συνδυασμός και των δύο. Σύμφωνα με την πρακτική της Παγκόσμιας Τράπεζας και του ΔΝΤ, τα βασικά κριτήρια καθορισμού της μορφής της ενίσχυσης είναι: το επίπεδο οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης (επίπεδα μέσου εισοδήματος, ποσοστά φτώχειας) και η βιωσιμότητα του χρέους, λαμβανομένης επίσης υπόψη της ικανότητας μιας χώρας να αποπληρώσει το χρέος της.

Συνέπεια με τις άλλες πολιτικές και τους στόχους της Ένωσης

Έχουν εκδοθεί κανονισμοί-πλαίσια για όλα τα βασικά μέσα εξωτερικής χρηματοδότησης της ΕΕ (Μηχανισμός Προενταξιακής Βοήθειας, Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Γειτονίας και Εταιρικής Σχέσης, Μηχανισμός Αναπτυξιακής Συνεργασίας, Μηχανισμός Σταθερότητας, Μηχανισμός Συνεργασίας στον Τομέα της Πυρηνικής Ασφάλειας και Ανθρωπιστική Βοήθεια). Οι μηχανισμοί αυτοί καλύπτουν τις δημοσιονομικές προοπτικές 2007-13 και παρέχουν στην Επιτροπή εκτελεστικές εξουσίες. Η προβλεπόμενη από τον παρόντα κανονισμό-πλαίσιο διαδικασία λήψης αποφάσεων για ΜΧΣ είναι παρόμοια με τη διαδικασία που χρησιμοποιείται στα άλλα μέσα εξωτερικής χρηματοδότησης.

Η ΜΧΣ και οι άλλοι μηχανισμοί εξωτερικής βοήθειας αλληλοενισχύονται. Τα μέτρα πολιτικής που θα συμφωνηθούν από την Επιτροπή και τη δικαιούχο χώρα είναι συνεπή με τις υφιστάμενες συμφωνίες εταιρικής σχέσης, συνεργασίας ή σύνδεσης που έχουν συναφθεί μεταξύ της ΕΕ και της δικαιούχου χώρας. Επιπλέον, η ΜΧΣ έχει τη δυνατότητα να αυξήσει την αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται από άλλα μέσα εξωτερικής χρηματοδότησης της ΕΕ, ιδίως έργα που χρηματοδοτούνται βάσει του Μηχανισμού Προενταξιακής Βοήθειας και του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Γειτονίας και Εταιρικής Σχέσης, συμβάλλοντας με τις προϋποθέσεις της ιδίως στην εξασφάλιση ενός κατάλληλου συνολικού πλαισίου για τη μακροοικονομική σταθερότητα και τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Από την άλλη πλευρά, τα μέτρα πολιτικής που περιλαμβάνονται στα Μνημόνια Συνεννόησης για τις πράξεις ΜΧΣ συνήθως υποστηρίζονται από την τεχνική βοήθεια που παρέχει η ΕΕ μέσω των τακτικών μηχανισμών συνεργασίας, καθώς και από τομεακές δράσεις που εντοπίζονται στο πλαίσιο πράξεων άμεσης δημοσιονομικής στήριξης. Τέλος, συμπληρώνουν τη διαχείριση των δημοσίων οικονομικών και άλλους στόχους των πράξεων πιο μακροπρόθεσμης τομεακής δημοσιονομικής στήριξης της ΕΕ.

Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη και εκτίμηση επιπτώσεων

Το 2009 η Επιτροπή πραγματοποίησε, με τη στήριξη εξωτερικών συμβούλων, συνολική μεταγενέστερη αξιολόγηση των πράξεων ΜΧΣ που υλοποιήθηκαν το διάστημα από το 2004 έως το 2008. Στο πλαίσιο αυτής της μεταγενέστερης αξιολόγησης, η Επιτροπή διοργάνωσε, τον Μάιο του 2009, σεμινάριο εργασίας υψηλού επιπέδου στο οποίο συμμετείχαν υπάλληλοι των αρμόδιων υπηρεσιών της Επιτροπής, του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας. Ο προτεινόμενος κανονισμός-πλαίσιο είναι συνεπής με τα αποτελέσματα της μεταγενέστερης αξιολόγησης και της διαδικασίας διαβούλευσης, όπου τονίστηκε η ανάγκη μιας ταχύτερης διαδικασίας λήψης αποφάσεων και μιας περισσότερο διαφανούς νομικής βάσης. Είναι επίσης συνεπής με το ψήφισμα σχετικά με την εφαρμογή της ΜΧΣ, το οποίο εξέδωσε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το 2003[6], με το οποίο ζητούσε την έκδοση κανονισμού-πλαισίου με στόχο να επιταχυνθούν οι διαδικασίες λήψης αποφάσεων και να δημιουργηθεί σαφέστερη νομική βάση. Εφόσον ο βασικός στόχος του προτεινόμενου κανονισμού-πλαισίου είναι να αλλάξει η διαδικασία λήψης αποφάσεων της ΕΕ όσον αφορά τις πράξεις ΜΧΣ και όχι η ουσιαστική αλλαγή του μηχανισμού, η Επιτροπή δεν διενήργησε επίσημη εκτίμηση επιπτώσεων. Η επίπτωση του προτεινόμενου κανονισμού αξιολογείται σχετικά διεξοδικά στο έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής που συνοδεύει την παρούσα πρόταση.

Νομικά στοιχεία της πρότασης

Νομική βάση

Σε αντίθεση με τα ισχύοντα βάσει της συνθήκης ΕΚ, το άρθρο της ΣΛΕΕ που διέπει την οικονομική και χρηματοοικονομική συνεργασία με τρίτες χώρες (άρθρο 212 της ΣΛΕΕ) περιλαμβάνει τη ΜΧΣ. Το άρθρο αυτό αποτέλεσε τη νομική βάση για τις αποφάσεις ΜΧΣ οι οποίες εκδόθηκαν από τότε που τέθηκε σε ισχύ η συνθήκη της Λισαβόνας. Εάν, ωστόσο, η δικαιούχος χώρα της ΜΧΣ είναι αναπτυσσόμενη χώρα, η απόφαση μπορεί να εκδοθεί βάσει του άρθρου 209 της ΣΛΕΕ, το οποίο διέπει τη συνεργασία της ΕΕ για την ανάπτυξη. Εφόσον ο προτεινόμενος κανονισμός παρέχει το πλαίσιο για τις μελλοντικές πράξεις ΜΧΣ σε τρίτες χώρες που έχουν πληγεί από την κρίση, έχει την ίδια νομική βάση με αυτήν των αποφάσεων για τη χορήγηση ΜΧΣ σε μεμονωμένες χώρες μετά τη συνθήκη της Λισαβόνας, δηλαδή τα άρθρα 209 και 212 της ΣΛΕΕ.

Επιπλέον, προτείνεται να έχει τη δυνατότητα η Επιτροπή να εκδίδει αποφάσεις ΜΧΣ για κάθε χώρα, υπό την εποπτεία επιτροπής αντιπροσώπων των κρατών μελών. Με αυτόν τον τρόπο αναγνωρίζεται το γεγονός ότι η ΜΧΣ υπάγεται στην κατηγορία των νομικά δεσμευτικών πράξεων που πρέπει να εφαρμόζονται ομοιόμορφα και, ως εκ τούτου, σε κεντρικό επίπεδο, εφόσον υπάγονται στο άρθρο 291 της ΣΛΕΕ σχετικά με την ανάθεση στην Επιτροπή εκτελεστικών αρμοδιοτήτων, και ιδίως στην παράγραφο 2. Εφόσον οι αποφάσεις ΜΧΣ είναι σχέδια εκτελεστικών πράξεων με σημαντικές δημοσιονομικές επιπτώσεις, η προαναφερθείσα επιτροπή αντιπροσώπων των κρατών μελών θα ενεργεί σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που καθορίζεται στον κανονισμό περί «επιτροπολογίας»[7].

Αρχή της επικουρικότητας

Ο προτεινόμενος κανονισμός-πλαίσιο αφορά τη χρηματοδοτική συνδρομή της ΕΕ προς τρίτες χώρες, η οποία αποτελεί συντρέχουσα αρμοδιότητα της ΕΕ. Ο μηχανισμός της ΜΧΣ είναι σύμφωνος με την αρχή της επικουρικότητας, εφόσον ο στόχος της αποκατάστασης της βραχυπρόθεσμης μακροοικονομικής σταθερότητας σε τρίτες χώρες μπορεί να επιτευχθεί αποτελεσματικότερα και επαρκέστερα από την ΕΕ και όχι από το κάθε κράτος μέλος χωριστά. Η ΕΕ ως σύνολο μπορεί να συγκεντρώσει χρηματοδοτικούς πόρους και να διαπραγματευθεί με τις δικαιούχες χώρες τους όρους χορήγησης της συνδρομής και τους όρους πολιτικής ως ένας μόνο συνομιλητής.

Αρχή της αναλογικότητας

Η πρόταση είναι σύμφωνη με την αρχή της αναλογικότητας. Αυτό εξασφαλίζεται με τη συνέχιση της εφαρμογής των βασικών αρχών της ΜΧΣ, όπως η συμπληρωματικότητα προς τη στήριξη των ΔΧΟ και η κατανομή των βαρών με άλλους χορηγούς, γεγονός που εξασφαλίζει ότι η ΕΕ δεν καλύπτει αδικαιολόγητα μεγάλο μέρος των αναγκών χρηματοδότησης μιας δικαιούχου χώρας. Επιπλέον, η αναλογικότητα εξασφαλίζεται από το γεγονός ότι η ΜΧΣ δεν υπερβαίνει τα εγκεκριμένα κονδύλια του προϋπολογισμού και είναι σύμφωνη με τις πολυετείς δημοσιονομικές προοπτικές.

Επιλογή νομικών μέσων

Ο προτεινόμενος κανονισμός-πλαίσιο δεν επιφέρει ριζική αλλαγή της ουσίας της ΜΧΣ ως μέσου· αντίθετα, επικεντρώνεται στην απλούστευση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων. Για ένα χρηματοδοτικό μέσο του τύπου της ΜΧΣ, η διαχείριση του οποίου ασκείται σε κεντρικό επίπεδο από την Επιτροπή για ολόκληρη την ΕΕ, ο κανονισμός (σε αντίθεση με την οδηγία) είναι η κατάλληλη νομική πράξη για την επίτευξη αυτού του στόχου. Ένας κανονισμός-πλαίσιο θα ευθυγραμμίσει τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων για τη ΜΧΣ με εκείνες των άλλων υφισταμένων μηχανισμών εξωτερικής βοήθειας, ενώ θα παρέχει και την ευκαιρία να επιτευχθούν και άλλοι στόχοι που συνδέονται με τη ΜΧΣ, όπως η επισημοποίηση και επικαιροποίηση των κριτηρίων του Genval, συμπεριλαμβανομένης της διασφάλισης της επίσημης επικύρωσής τους και από το Συμβούλιο και από το Κοινοβούλιο.

Ένας πιθανός εναλλακτικός τρόπος να επιτευχθεί ο πρωταρχικός στόχος της απλούστευσης της διαδικασίας λήψης αποφάσεων για τη ΜΧΣ θα ήταν να χρησιμοποιείται σε τακτική βάση το άρθρο 213 της ΣΛΕΕ για τη ΜΧΣ. Το άρθρο αυτό παρέχει στο Συμβούλιο την εξουσία να «εκδίδει, μετά από πρόταση της Επιτροπής, τις αναγκαίες αποφάσεις», όταν «η κατάσταση σε τρίτη χώρα επιβάλλει την επείγουσα παροχή χρηματοοικονομικής συνδρομής από την Ένωση». Εντούτοις, όπως επισημαίνουν οι νομικές υπηρεσίες του Συμβουλίου και της Επιτροπής, η προσφυγή σε επείγουσα διαδικασία ως τακτική νομική βάση για όλες ή για τις περισσότερες πράξεις στο πλαίσιο ενός συγκεκριμένου μέσου, όπως η ΜΧΣ, δεν θα ήταν ενδεδειγμένη.

Δημοσιονομικές επιπτώσεις

Ο προτεινόμενος κανονισμός-πλαίσιο δεν επιφέρει από μόνος του μεταβολή της τρέχουσας πρακτικής όσον αφορά τον αριθμό των πράξεων ΜΧΣ ή τα ποσά που χορηγούνται με κάθε μία από αυτές τις πράξεις. Ο αριθμός και η κλίμακα των πράξεων καθορίζονται από τη συχνότητα και τη σοβαρότητα των οικονομικών και χρηματοπιστωτικών κρίσεων, όπως συμβαίνει για κάθε μέσο αντιμετώπισης κρίσεων. Σε κάθε περίπτωση, η ΜΧΣ θα εξακολουθήσει να είναι συνεπής με τις τρέχουσες δημοσιονομικές προοπτικές που καλύπτουν την περίοδο 2007-13 και τις προβλεπόμενες σε αυτές πιστώσεις του προϋπολογισμού.

2011/0176 (COD)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

περί καθορισμού γενικών διατάξεων για τη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή σε τρίτες χώρες

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως τα άρθρα 209 και 212,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

1. Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι σημαντικός χορηγός οικονομικής, χρηματοδοτικής και τεχνικής βοήθειας σε τρίτες χώρες. Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης (στο έξης «μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή») έχει αποδειχθεί αποτελεσματικό μέσο οικονομικής σταθεροποίησης και μοχλός για διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στις δικαιούχες χώρες. Σύμφωνα με τη γενική πολιτική της για τις υποψήφιες, τις δυνάμει υποψήφιες και τις γειτονικές χώρες, η Ένωση θα πρέπει να είναι σε θέση να χορηγεί μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή σε αυτές τις χώρες, με στόχο την ανάπτυξη μιας ζώνης κοινής σταθερότητας, ασφάλειας και ευημερίας.

2. Σήμερα, η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή σε τρίτες χώρες βασίζεται σε ad hoc αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για κάθε χώρα. Το γεγονός αυτό μειώνει την αποδοτικότητα και την αποτελεσματικότητα της συνδρομής, προκαλώντας περιττές καθυστερήσεις από τη στιγμή της υποβολής των αιτήσεων μέχρι την εκτέλεση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στην πράξη.

3. Ο καθορισμός ενός πλαισίου για τη χορήγηση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής σε τρίτες χώρες, με τις οποίες η Ένωση έχει σημαντικούς πολιτικούς, οικονομικούς και εμπορικούς δεσμούς, θα καταστήσει τη βοήθεια περισσότερο αποτελεσματική. Συγκεκριμένα, θα πρέπει να είναι δυνατή η χορήγηση μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής σε τρίτες χώρες για να ενθαρρυνθούν να λάβουν μέτρα οικονομικής πολιτικής που θα μπορέσουν να επιλύσουν την κρίση του ισοζυγίου πληρωμών.

4. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με το ψήφισμά του σχετικά με την εφαρμογή της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής προς τρίτες χώρες, της 3ης Ιουνίου 2003[8], ζήτησε να εκδοθεί κανονισμός-πλαίσιο για τη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή, ούτως ώστε να επισπευσθεί η διαδικασία λήψης αποφάσεων και να αποδοθεί επίσημη και διαφανής βάση σε αυτό το χρηματοδοτικό μέσο.

5. Η έκδοση γενικού κανονισμού για τη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή βάσει των άρθρων 209 και 212 τελεί υπό την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 213 της Συνθήκης, που διέπουν την επείγουσα χρηματοδοτική βοήθεια σε τρίτες χώρες, και των σχετικών προνομιών του Συμβουλίου.

6. Το 2006, η Ένωση εξέτασε διεξοδικά και απλούστευσε το πλαίσιο της εξωτερικής βοήθειάς της, ώστε να γίνει αποτελεσματικότερο. Εξέδωσε κανονισμούς-πλαίσια για όλα τα βασικά μέσα εξωτερικής χρηματοδότησης, οι οποίοι παρέχουν εκτελεστικές εξουσίες στην Επιτροπή. Το μόνο σημαντικό χρηματοδοτικό μέσο που δεν διέπεται σήμερα από κανονισμό-πλαίσιο είναι η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή.

7. Στα συμπεράσματά του της 8ης Οκτωβρίου 2002, το Συμβούλιο καθόρισε κριτήρια (τα αποκαλούμενα κριτήρια του Genval) που διέπουν τις πράξεις μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της ΕΕ[9]. Είναι σκόπιμο να επισημοποιηθούν τα κριτήρια αυτά σε μια νομοθετική πράξη εγκεκριμένη και από το Κοινοβούλιο και από το Συμβούλιο, η οποία θα τα επικαιροποιεί και θα τα διασαφηνίζει.

8. Θα πρέπει να προβλεφθούν εκ των προτέρων οι κατάλληλες διαδικασίες και τα μέσα που θα επιτρέψουν στην Ένωση να διασφαλίζει την ταχεία χορήγηση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής, ιδίως όταν οι περιστάσεις απαιτούν άμεση δράση. Αυτό θα αυξήσει επίσης τη σαφήνεια και τη διαφάνεια των κριτηρίων που εφαρμόζονται για την εφαρμογή της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής.

9. Η Επιτροπή οφείλει να εξασφαλίσει ότι η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή είναι σύμφωνη με τις βασικές αρχές, τους στόχους και τα μέτρα που έχουν ληφθεί στους διάφορους τομείς της εξωτερικής δράσης και σε άλλες συναφείς πολιτικές της Ένωσης.

10. Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή αναμένεται να στηρίξει την προσήλωση των δικαιούχων χωρών στις κοινές αξίες με την Ένωση, στις οποίες περιλαμβάνονται η δημοκρατία, το κράτος δικαίου, η χρηστή διακυβέρνηση, ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η βιώσιμη ανάπτυξη και η μείωση της φτώχειας, καθώς και στις αρχές ενός ελεύθερου και θεμιτού εμπορίου βάσει κανόνων.

11. Οι ειδικοί στόχοι των μεμονωμένων πράξεων μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής θα πρέπει να περιλαμβάνουν την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας, της διαφάνειας και της λογοδοσίας όσον αφορά τη διαχείριση των δημοσίων οικονομικών στις δικαιούχες χώρες. Η Επιτροπή οφείλει να παρακολουθεί συστηματικά την εκπλήρωση αυτών των στόχων.

12. Δεδομένου ότι οι στόχοι του παρόντος κανονισμού, και συγκεκριμένα η συμβολή στην μακροοικονομική σταθεροποίηση των εταίρων τρίτων χωρών, είναι αδύνατον να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και δύνανται, λόγω της κλίμακας της δράσης, να επιτευχθούν καλύτερα στο επίπεδο της Ένωσης, η Ένωση μπορεί να λάβει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας που διατυπώνεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως διατυπώνεται στο εν λόγω άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη αυτών των στόχων.

13. Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή θα πρέπει να είναι συμπληρωματική προς τους πόρους που χορηγούνται από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και άλλους πολυμερείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς και θα πρέπει να υπάρχει δίκαιη κατανομή των βαρών με τους άλλους χορηγούς. Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή θα πρέπει να διασφαλίζει την προστιθέμενη αξία της συμμετοχής της Ένωσης.

14. Για να διασφαλιστεί η αποτελεσματική προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης σε σχέση με την μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή, είναι απαραίτητο οι δικαιούχες χώρες να λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα για την πρόληψη και την καταπολέμηση της απάτης, της διαφθοράς και άλλων παρατυπιών που συνδέονται με την εν λόγω βοήθεια, και να διενεργούνται έλεγχοι από την Επιτροπή και δημοσιονομικοί έλεγχοι από το Ελεγκτικό Συνέδριο.

15. Για να διασφαλιστούν ομοιόμορφοι όροι εφαρμογής του παρόντος κανονισμού, όσον αφορά την έγκριση και τη διαχείριση των πράξεων μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στις δικαιούχες χώρες, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές εξουσίες. Οι εξουσίες αυτές θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή[10].

16. Θα πρέπει να ακολουθείται η διαδικασία εξέτασης για την έκδοση των εκτελεστικών αποφάσεων οι οποίες καθορίζουν το ποσό, τον τύπο, τη διάρκεια και τους γενικούς όρους των επιμέρους πράξεων μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής, δεδομένου ότι οι εν λόγω αποφάσεις έχουν σημαντικές δημοσιονομικές επιπτώσεις.

17. Θα πρέπει να ακολουθείται η διαδικασία της συμβουλευτικής επιτροπής για την έγκριση του Μνημονίου Συνεννόησης (ΜΣ) το οποίο καθορίζει τα μέτρα οικονομικής πολιτικής που συνδέονται με τη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης, εφόσον το ΜΣ δεν είναι εκτελεστική πράξη γενικής εφαρμογής ούτε πράξη που έχει δημοσιονομικές επιπτώσεις ή επιπτώσεις για τις τρίτες χώρες πέρα από αυτές που συνεπάγεται ήδη η απόφαση για τη χορήγηση της συνδρομής,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Σκοπός και πεδίο της συνδρομής

18. Ο παρών κανονισμός θεσπίζει τις γενικές διατάξεις για τη χορήγηση μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στις επιλέξιμες τρίτες χώρες και εδάφη που ορίζονται στο άρθρο 2.

19. Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή είναι έκτακτο χρηματοδοτικό μέσο στήριξης του ισοζυγίου πληρωμών χωρίς προϋποθέσεις σε επιλέξιμες τρίτες χώρες και εδάφη. Αποσκοπεί στην αποκατάσταση μιας βιώσιμης θέσης εξωτερικής χρηματοδότησης για χώρες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες εξωτερικής χρηματοδότησης. Στηρίζει την εφαρμογή μέτρων σοβαρής προσαρμογής και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που αποσκοπούν στην άρση των δυσκολιών του ισοζυγίου πληρωμών.

20. Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή μπορεί να χορηγηθεί υπό τον όρο της ύπαρξης σημαντικού και υπολειπόμενου κενού εξωτερικής χρηματοδότησης που εντοπίζεται από κοινού με τους πολυμερείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς, συμπληρωματικά προς τους πόρους που χορηγούν το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) και άλλοι πολυμερείς οργανισμοί, παρά την εφαρμογή προγραμμάτων σοβαρής οικονομικής σταθεροποίησης και μεταρρυθμίσεων.

21. Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή έχει προσωρινό χαρακτήρα και διακόπτεται αμέσως μόλις αποκατασταθεί η βιωσιμότητα της κατάστασης εξωτερικής χρηματοδότησης της δικαιούχου χώρας.

Άρθρο 2

Επιλέξιμες χώρες

Επιλέξιμες για μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή είναι οι ακόλουθες τρίτες χώρες και εδάφη:

α) Υποψήφιες και εν δυνάμει υποψήφιες χώρες που απαριθμούνται στο σημείο 1 του παραρτήματος Ι του παρόντος κανονισμού,

β) Οι καλυπτόμενες από την Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας χώρες και εδάφη που απαριθμούνται στο σημείο 2 του παραρτήματος Ι του παρόντος κανονισμού,

γ) Άλλες τρίτες χώρες σε έκτακτες και δεόντως δικαιολογημένες περιστάσεις. Οι χώρες αυτές πρέπει να έχουν πολιτικούς, οικονομικούς και γεωγραφικούς δεσμούς με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Άρθρο 3

Μορφή της συνδρομής

22. Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή χορηγείται υπό μορφή δανείου ή μη επιστρεπτέας επιχορήγησης ή συνδυασμού των δύο. Κατά τον καθορισμό της κατάλληλης μορφής, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη το επίπεδο της οικονομικής ανάπτυξης της δικαιούχου χώρας, που μετράται με βάση το κατά κεφαλήν εισόδημα και τα ποσοστά φτώχειας, καθώς και την ικανότητα της χώρας για αποπληρωμή με βάση ανάλυση βιωσιμότητας του χρέους.

23. Όταν η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή έχει τη μορφή δανείου, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται εξ ονόματος της Ένωσης να δανείζεται τα αναγκαία κεφάλαια από τις κεφαλαιαγορές ή από χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και να τα δανείζει στη δικαιούχο χώρα.

24. Οι δανειοληπτικές και δανειοδοτικές πράξεις εκτελούνται σε ευρώ με την ίδια τοκοφόρο ημερομηνία, χωρίς εμπλοκή της Ένωσης στη μετατροπή των προθεσμιών λήξης ούτε ανάληψη οιουδήποτε κινδύνου συναλλάγματος ή επιτοκίου.

25. Όλες οι δαπάνες που πραγματοποιούνται από την Ένωση και σχετίζονται με τις δανειοληπτικές και δανειοδοτικές πράξεις βαρύνουν τη δικαιούχο χώρα.

26. Εάν το ζητήσει η δικαιούχος χώρα, και εφόσον οι περιστάσεις επιτρέπουν τη μείωση του επιτοκίου του δανείου, η Επιτροπή μπορεί να αναχρηματοδοτήσει το σύνολο ή μέρος των αρχικών δανειοληπτικών της πράξεων ή να αναπροσαρμόσει τους αντίστοιχους όρους χρηματοδότησης. Οι πράξεις αναχρηματοδότησης ή αναπροσαρμογής εκτελούνται με τους όρους που ορίζονται στην παράγραφο 4 και δεν έχουν ως αποτέλεσμα την παράταση της μέσης διάρκειας των εν λόγω δανείων ούτε την αύξηση του οφειλόμενου κεφαλαίου κατά την ημερομηνία διεξαγωγής των πράξεων αναχρηματοδότησης ή αναπροσαρμογής.

Άρθρο 4

Δημοσιονομικές διατάξεις

27. Τα ποσά της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής που χορηγούνται υπό μορφή μη επιστρεπτέων επιχορηγήσεων βάσει του παρόντος κανονισμού είναι σύμφωνα με τις πιστώσεις του προϋπολογισμού που έχουν καθοριστεί στο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο.

28. Τα ποσά της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής που χορηγούνται υπό μορφή δανείων βάσει του παρόντος κανονισμού τροφοδοτούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 480/2009 του Συμβουλίου, της 25ης Μαΐου 2009, για την ίδρυση Ταμείου Εγγυήσεων για τις εξωτερικές δράσεις[11].

29. Οι ετήσιες πιστώσεις εγκρίνονται από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή εντός των ορίων του δημοσιονομικού πλαισίου. Τα αντίστοιχα ποσά αναφοράς για την περίοδο 2011 έως 2013 ορίζονται στο παράρτημα ΙΙ.

Άρθρο 5

Ποσό της συνδρομής

30. Το ποσό της συνδρομής βασίζεται στις υπολειπόμενες ανάγκες εξωτερικής χρηματοδότησης της δικαιούχου χώρας. Οι ανάγκες αυτές διαπιστώνονται από την Επιτροπή σε συνεργασία με τους διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, βάσει συνολικής και καλά τεκμηριωμένης ποσοτικής εκτίμησης. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή βασίζεται στις τελευταίες προβλέψεις ισοζυγίου πληρωμών για την εξεταζόμενη χώρα, οι οποίες πραγματοποιούνται από το ΔΝΤ και λαμβάνουν υπόψη τις αναμενόμενες χρηματοδοτικές συνεισφορές πολυμερών χορηγών.

31. Κατά τον καθορισμό των ποσών της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής λαμβάνεται επίσης υπόψη η ανάγκη να διασφαλιστεί δίκαιη κατανομή των βαρών με τους άλλους χορηγούς.

32. Εάν οι ανάγκες χρηματοδότησης της δικαιούχου χώρας μειωθούν ριζικά κατά την περίοδο εκταμίευσης της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής, η Επιτροπή μπορεί, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 14 παράγραφος 2, να αποφασίσει να μειώσει το ποσό της συνδρομής, να αναστείλει ή να ακυρώσει τη συνδρομή.

Άρθρο 6

Προϋποθέσεις

33. Προϋπόθεση για τη χορήγηση μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής είναι να τηρεί η αποδέκτρια χώρα αποτελεσματικούς δημοκρατικούς θεσμούς, που περιλαμβάνουν το πολυκομματικό κοινοβουλευτικό σύστημα, το κράτος δικαίου και τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

34. Προϋπόθεση για τη χορήγηση μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής είναι η ύπαρξη ενός προγράμματος του ΔΝΤ που συνεπάγεται τη χρήση πόρων του ΔΝΤ.

35. Προϋπόθεση για την εκταμίευση της συνδρομής αποτελεί η ικανοποιητική εφαρμογή ενός προγράμματος του ΔΝΤ. Η εκταμίευση εξαρτάται επίσης από την εφαρμογή, εντός συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος, ενός συνόλου σαφώς προσδιορισμένων μέτρων οικονομικής πολιτικής με επίκεντρο τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, τα οποία αποτελούν αντικείμενο συμφωνίας μεταξύ της Επιτροπής και της δικαιούχου χώρας και ορίζονται σε Μνημόνιο Συνεννόησης.

36. Για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης και την ενίσχυση της διακυβέρνησης της δικαιούχου χώρας, το Μνημόνιο Συνεννόησης περιλαμβάνει μέτρα που αποσκοπούν στην ενίσχυση της επάρκειας, της διαφάνειας και της λογοδοσίας των συστημάτων διαχείρισης δημοσίων οικονομικών.

37. Κατά τον σχεδιασμό των μέτρων πολιτικής θα πρέπει να λαμβάνονται επίσης υπόψη η πρόοδος όσον αφορά το αμοιβαίο άνοιγμα των αγορών, την ανάπτυξη θεμιτών εμπορικών συναλλαγών βάσει κανόνων και άλλες προτεραιότητες στο πλαίσιο της εξωτερικής πολιτικής της Ένωσης.

38. Τα μέτρα πολιτικής είναι σύμφωνα με τις υφιστάμενες συμφωνίες εταιρικής σχέσης, τις συμφωνίες συνεργασίας ή τις συμφωνίες σύνδεσης που έχουν συναφθεί μεταξύ της Ένωσης και της δικαιούχου χώρας και με τα προγράμματα μακροοικονομικής προσαρμογής και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που εφαρμόζει η δικαιούχος χώρα με τη στήριξη του ΔΝΤ.

Άρθρο 7

Διαδικασία

39. Μια χώρα που επιθυμεί να λάβει μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή υποβάλλει γραπτή αίτηση στην Επιτροπή.

40. Εάν πληρούνται οι όροι που αναφέρονται στο άρθρο 1, το άρθρο 2, το άρθρο 4 και το άρθρο 6, η Επιτροπή χορηγεί τη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή, αποφασίζοντας σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγραφος 2.

41. Η απόφαση για τη χορήγηση δανείου ορίζει το ποσό, την ανώτατη μέση διάρκεια και τον μέγιστο αριθμό δόσεων της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής. Η απόφαση για τη χορήγηση μη επιστρεπτέας επιχορήγησης ορίζει το ποσό και τον μέγιστο αριθμό δόσεων. Και στις δύο περιπτώσεις, καθορίζεται η περίοδος διαθεσιμότητας της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής, η οποία δεν υπερβαίνει, κατά κανόνα, τα τρία έτη.

42. Μετά την έγκριση της απόφασης για χορήγηση μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής, η Επιτροπή, αποφασίζοντας σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγραφος 3, συμφωνεί με τη δικαιούχο χώρα τα μέτρα πολιτικής που αναφέρονται στο άρθρο 6 παράγραφοι 3, 4, 5 και 6.

43. Μετά την έγκριση της απόφασης για χορήγηση μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής, η Επιτροπή συμφωνεί τους λεπτομερείς οικονομικούς όρους της συνδρομής με τη δικαιούχο χώρα. Οι όροι αυτοί ορίζονται στη συμφωνία μη επιστρεπτέας επιχορήγησης ή δανείου.

44. Η Επιτροπή ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για την εξέλιξη της συνδρομής σε μια χώρα, διαβιβάζοντάς τους τα σχετικά έγγραφα.

Άρθρο 8

Εφαρμογή και δημοσιονομική διαχείριση

45. Η Επιτροπή εκτελεί τη συνδρομή βάσει του παρόντος κανονισμού, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002[12] και τις εκτελεστικές διατάξεις του[13].

46. Η εφαρμογή της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής τελεί υπό άμεση κεντρική διαχείριση.

47. Οι δημοσιονομικές δεσμεύσεις πραγματοποιούνται βάσει αποφάσεων που λαμβάνει η Επιτροπή σύμφωνα με το παρόν άρθρο. Οι δημοσιονομικές δεσμεύσεις για συνδρομή που εκτείνεται σε διάστημα αρκετών οικονομικών ετών μπορούν να κατανεμηθούν σε ετήσιες δόσεις.

Άρθρο 9

Εκταμίευση της συνδρομής

48. Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή εκταμιεύεται στην κεντρική τράπεζα της δικαιούχου χώρας.

49. Η συνδρομή εκταμιεύεται σε διαδοχικές δόσεις, υπό την προϋπόθεση της εκπλήρωσης των όρων που αναφέρονται στο άρθρο 6 παράγραφοι 2 και 3.

50. Η Επιτροπή επαληθεύει σε τακτά διαστήματα την τήρηση των όρων που αναφέρονται στο άρθρο 6 παράγραφοι 2 και 3.

51. Σε περίπτωση μη τήρησης των όρων που αναφέρονται στο άρθρο 6 παράγραφοι 2 και 3, η Επιτροπή μπορεί να αναστείλει προσωρινά, να μειώσει το ποσό ή να ακυρώσει την εκταμίευση της συνδρομής.

Άρθρο 10

Μέτρα στήριξης

52. Εντός των ορίων που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 1, οι δημοσιονομικοί πόροι της Ένωσης μπορούν να χρησιμοποιούνται για την κάλυψη δαπανών που συνδέονται με την προετοιμασία, τη συνέχεια, την παρακολούθηση, τον δημοσιονομικό έλεγχο και την αξιολόγηση των πράξεων μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής, που είναι απαραίτητα στοιχεία για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού και για την επίτευξη των στόχων του.

53. Οι αναφερόμενες στην παράγραφο 1 δραστηριότητες υλοποιούνται μέσω συμβάσεων παροχής συμβουλών.

54. Όταν η κατά μονάδα αξία των εν λόγω συμβάσεων παροχής συμβουλών υπερβαίνει τις 250 000 ευρώ, οι συμβάσεις υπογράφονται από την Επιτροπή με τη διαδικασία που ορίζεται στο άρθρο 14 παράγραφος 2.

Άρθρο 11

Προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης

55. Οι δικαιούχες χώρες ελέγχουν τακτικά ότι η χρηματοδότηση που χορηγείται από τον προϋπολογισμό της Ένωσης χρησιμοποιείται ορθά, λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για την πρόληψη παρατυπιών και απάτης και, εάν είναι απαραίτητο, κινούν δικαστική διαδικασία για την ανάκτηση αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών που χορηγήθηκαν βάσει του παρόντος κανονισμού.

56. Όλες οι συμφωνίες που συνάπτονται βάσει του παρόντος κανονισμού περιέχουν διατάξεις που διασφαλίζουν την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως όσον αφορά την απάτη, τη διαφθορά και κάθε άλλη παρατυπία, σύμφωνα με τον κανονισμό (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2988/95[14], τον κανονισμό (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96[15] και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1073/1999[16].

57. Το αναφερόμενο στο άρθρο 6 παράγραφος 3 Μνημόνιο Συνεννόησης εξουσιοδοτεί ρητά την Επιτροπή και το Ελεγκτικό Συνέδριο να διενεργούν δημοσιονομικούς ελέγχους, συμπεριλαμβανομένων των ελέγχων εγγράφων και των επιτόπιων ελέγχων, όπως οι επιχειρησιακές αξιολογήσεις. Το Μνημόνιο εξουσιοδοτεί επίσης ρητά την Επιτροπή ή τους αντιπροσώπους της να διενεργούν επιτόπιους ελέγχους και επιθεωρήσεις, σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 του Συμβουλίου.

58. Κατά την εφαρμογή της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής, η Επιτροπή παρακολουθεί, με επιχειρησιακές αξιολογήσεις, την ορθότητα των δημοσιονομικών ρυθμίσεων της δικαιούχου χώρας, των διοικητικών διαδικασιών, των μηχανισμών εσωτερικού και εξωτερικού ελέγχου σε σχέση με την εν λόγω συνδρομή.

59. Εάν διαπιστωθεί ότι, σε σχέση με τη διαχείριση της συνδρομής βάσει του παρόντος κανονισμού, μια δικαιούχος χώρα έχει εμπλακεί σε οποιαδήποτε πράξη απάτης ή διαφθοράς ή οποιαδήποτε άλλη παράνομη δραστηριότητα σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, η Επιτροπή δικαιούται την πλήρη επιστροφή της μη επιστρεπτέας επιχορήγησης ή/και την πρόωρη αποπληρωμή του δανείου.

Άρθρο 12

Αξιολόγηση

60. Η Επιτροπή αξιολογεί τα αποτελέσματα και την αποτελεσματικότητα της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής σε τακτά διαστήματα, για να βεβαιωθεί ότι έχουν επιτευχθεί οι στόχοι και να είναι σε θέση να διατυπώσει συστάσεις με στόχο τη βελτίωση των μελλοντικών πράξεων.

61. Η Επιτροπή υποβάλλει εκθέσεις εκ των υστέρων αξιολόγησης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, όπου αξιολογεί τον βαθμό στον οποίο οι πρόσφατα περατωθείσες πράξεις ΜΧΣ συνέβαλαν στην επίτευξη των στόχων της συνδρομής.

Άρθρο 13

Ετήσια έκθεση

62. Η Επιτροπή εξετάζει την πρόοδο της εφαρμογής των μέτρων που λαμβάνονται βάσει του παρόντος κανονισμού και υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ετήσια έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής.

63. Η ετήσια έκθεση αξιολογεί την οικονομική κατάσταση και τις προοπτικές των δικαιούχων χωρών, καθώς και την πρόοδο της εφαρμογής των μέτρων πολιτικής που αναφέρονται στο άρθρο 6 παράγραφος 3.

Άρθρο 14

Επιτροπή

64. Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή.

65. Σε περίπτωση παραπομπής στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.

66. Σε περίπτωση παραπομπής στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.

Άρθρο 15

Έναρξη ισχύος

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και λήγει την 31η Δεκεμβρίου 2013.

Βρυξέλλες,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I ΕΠΙΛΕΞΙΜΕΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΙ ΕΔΑ ΦΗ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 2 ΣΤΟΙΧΕΙΑ α) ΚΑΙ β)

1. Υποψήφιες και δυνάμει υποψήφιες χώρες

Αλβανία

Βοσνία-Ερζεγοβίνη

Κροατία

Ισλανδία

Κοσσυφοπέδιο (βάσει του ψηφίσματος 1244/99 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών)

Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας

Μαυροβούνιο

Σερβία

Τουρκία

2. Χώρες και εδάφη που καλύπτονται από την Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας

Αλγερία

Αρμενία

Αζερμπαϊτζάν

Λευκορωσία

Αίγυπτος

Γεωργία

Ισραήλ

Ιορδανία

Λίβανος

Λιβύη

Μολδαβία

Μαρόκο

Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη

Συρία

Τυνησία

Ουκρανία

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IIΠΟΣΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ 4 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 3

Γραμμή προϋπολογισμού | Ποσά αναφοράς σε χιλιάδες ευρώ |

2011[17] | 2012 | 2013 |

Αναλήψεις υποχρεώσεων για μη επιστρεπτέες επιχορηγήσεις μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής (γραμμή προϋπολογισμού 01 03 02) | 104 869 | 104 900 | 137 436 |

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΔΗ ΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΓΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ

Τίτλος της πρότασης/πρωτοβουλίας

Κανονισμός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί καθορισμού γενικών διατάξεων για τη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή προς τρίτες χώρες

Σχετικός(οί) τομέας(είς) πολιτικής στη δομή ΔΒΔ/ΠΒΔ[18]

Τομέας πολιτικής: Τίτλος 01 – Οικονομικές και χρηματοδοτικές υποθέσεις

Δραστηριότητα: 03 – Διεθνείς οικονομικές και χρηματοδοτικές υποθέσεις

Χαρακτήρας της πρότασης/πρωτοβουλίας

( Η πρόταση/πρωτοβουλία αφορά νέα δράση

( Η πρόταση/πρωτοβουλία αφορά νέα δράση μετά από πρότυπο έργο/ προπαρασκευαστική δράση[19]

X Η πρόταση/πρωτοβουλία αφορά την παράταση υφιστάμενης δράσης

( Η πρόταση/πρωτοβουλία αφορά αναπροσανατολισμό δράσης προς μια νέα δράση

Στόχοι

Ο πολυετής στρατηγικός στόχος της Επιτροπής τον οποίο αφορά η πρόταση:

«Προαγωγή της ευημερίας πέρα από την ΕΕ»

Ο κύριος τομέας της συναφούς δραστηριότητας της ΓΔ ECFIN είναι η ανάπτυξη, παρακολούθηση και εφαρμογή της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής σε τρίτες χώρες, σε συνεργασία με τους αρμόδιους διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς.

Ειδικός(οί) στόχος(οι) και δραστηριότητα(ες) ΔΒΔ/ΠΒΔ

Ειδικός στόχος αριθ. 3: «Χορήγηση μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής σε τρίτες χώρες για την επίλυση κρίσιμων προβλημάτων του ισοζυγίου πληρωμών τους και για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας του εξωτερικού τους χρέους»

Σχετική δραστηριότητα ΔΒΔ/ΠΒΔ : Διεθνείς οικονομικές και χρηματοδοτικές σχέσεις. Παγκόσμια διακυβέρνηση.

Αναμενόμενο(α) αποτέλεσμα(τα) και επιπτώσεις

Ο βασικός στόχος του προτεινόμενου κανονισμού-πλαισίου είναι να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα του μηχανισμού μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής (ΜΧΣ) μέσω της απλούστευσης της διαδικασίας λήψης αποφάσεων.

Όπως κατέδειξε η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, η αποτελεσματική αντιμετώπιση των έκτακτων μακροοικονομικών και δημοσιονομικών καταστάσεων απαιτεί ένα μηχανισμό αντιμετώπισης κρίσεων που να μπορεί να εφαρμοστεί με ταχύτητα και αποτελεσματικότητα. Για τον σκοπό αυτό απαιτείται ένα σύστημα λήψης αποφάσεων χωρίς χρονοβόρες διαδικασίες. Ο προτεινόμενος κανονισμός θα επιταχύνει τη λήψη αποφάσεων για τις μεμονωμένες πράξεις ΜΧΣ, ούτως ώστε το μέσο αυτό να μπορεί να βοηθήσει καλύτερα τις δικαιούχες χώρες να αντέξουν τις βραχυπρόθεσμες πιέσεις εξωτερικής χρηματοδότησης, ενώ θα τις στηρίξει να λάβουν μέτρα για την αποκατάσταση μιας βιώσιμης θέσης ισοζυγίου πληρωμών.

Βάσει του προτεινόμενου κανονισμού, η Επιτροπή θα έχει τη δυνατότητα να εκδίδει τις αποφάσεις ΜΧΣ για κάθε χώρα υπό την εποπτεία μιας επιτροπής αποτελούμενης από αντιπροσώπους των κρατών μελών και υπό την προεδρία της Επιτροπής, σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης. Αυτό θα επιτρέψει να επιταχυνθεί η διαδικασία λήψης αποφάσεων σε σύγκριση με τη διαδικασία εξέτασης κάθε περίπτωσης χωριστά, που ίσχυε για τις αποφάσεις του παρελθόντος.

Ενώ ο κανονισμός-πλαίσιο αποτελεί νέα νομοθετική πράξη, δεν θα αλλάξει την ουσία της ΜΧΣ.

Δείκτες αποτελεσμάτων και επιπτώσεων

Η εκτέλεση των πράξεων ΜΧΣ που εγκρίνονται σύμφωνα με τον προτεινόμενο κανονισμό θα παρακολουθείται βάσει συστήματος τακτικής αναφοράς των δεικτών που συμφωνούνται στην ΜΧΣ, των δηλώσεων συμμόρφωσης που χορηγούν οι αρχές της δικαιούχου χώρας πριν από την εκταμίευση, και των εγγράφων του ΔΝΤ.

Όπως και σήμερα, κάθε πράξη ΜΧΣ θα υπόκειται σε εκ των προτέρων αξιολόγηση και εκ των υστέρων αξιολόγηση, η οποία θα διενεργείται από την Επιτροπή ή από δεόντως εξουσιοδοτημένους αντιπροσώπους της, εντός δύο ετών από τη λήξη της πράξης. Ο προτεινόμενος κανονισμός προβλέπει την υποβολή ετήσιας έκθεσης στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η οποία περιέχει αξιολόγηση της εφαρμογής των πράξεων ΜΧΣ.

Αιτιολόγηση της πρότασης/πρωτοβουλίας

Βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη κάλυψη αναγκών

Δεν έχουν εντοπιστεί συγκεκριμένες ανάγκες για την έγκριση της πρότασης.

Για να είναι μια χώρα επιλέξιμη να λάβει ΜΧΣ, πρέπει να πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις από την αποδέκτρια χώρα. Οι προϋποθέσεις αυτές προσδιορίζονται στον κανονισμό-πλαίσιο.

Προστιθέμενη αξία της παρέμβασης της ΕΕ

Η χορηγούμενη μέσω πράξεων ΜΧΣ χρηματοδοτική συνδρομή και τα μέτρα πολιτικής που συνδέονται με αυτές αποσκοπούν στην ενίσχυση του προγράμματος δράσης της ΕΕ έναντι των αποδεκτριών χωρών, ιδίως με την προώθηση της μακροοικονομικής και πολιτικής σταθερότητας στις γειτονικές χώρες της ΕΕ. Τα μέτρα πολιτικής που συνδέονται με τη ΜΧΣ καλύπτουν επιλεγμένες διατάξεις που συνδέονται, κατά περίπτωση, με συμφωνίες προσχώρησης, συμφωνίες σταθεροποίησης και σύνδεσης, συμφωνίες εταιρικής σχέσης και συνεργασίας και σχέδια δράσης της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας ή ισοδύναμα έγγραφα. Καλύπτουν επίσης και άλλους όρους που αποσκοπούν στην ενίσχυση ενός βιώσιμου ισοζυγίου πληρωμών και δημοσιονομικής θέσης, μέσω της αύξησης της δυνητικής ανάπτυξης, της προώθησης της ολοκλήρωσης και της σύγκλισης του κανονιστικού πλαισίου με αυτό της ΕΕ και της ενίσχυσης της διαχείρισης των δημοσίων οικονομικών.

Οι πράξεις ΜΧΣ παρέχουν στην ΕΕ συνολικά τη δυνατότητα να συγκεντρώνει χρηματοδοτικούς πόρους και να διαπραγματεύεται με τις αποδέκτριες χώρες τους τρόπους χορήγησης της συνδρομής και τους όρους πολιτικής ως ενοποιητικό παράγοντα.

Συμπληρώνοντας τους πόρους τους οποίους διαθέτουν οι ΔΧΟ και άλλοι χορηγοί, η ΜΧΣ της ΕΕ συνεισφέρει στη συνολική αποτελεσματικότητα της χρηματοδοτικής ενίσχυσης η οποία συμφωνείται από τη διεθνή κοινότητα των χορηγών.

Διδάγματα από ανάλογες εμπειρίες του παρελθόντος

Εκτός από τις αξιολογήσεις χωρών, το 2009 πραγματοποιήθηκε μεταγενέστερη αξιολόγηση των πράξεων ΜΧΣ, κατά την οποία επανεξετάστηκαν οι αξιολογήσεις επτά επιμέρους πράξεων ΜΧΣ οι οποίες πραγματοποιήθηκαν το διάστημα από το 2004 έως το 2008. Μία από τις διαπιστώσεις της μεταγενέστερης αξιολόγησης ήταν οι καθυστερήσεις στη διαδικασία λήψης αποφάσεων για τη ΜΧΣ, την οποία περιέγραψε ως σημαντική αδυναμία αυτού του μέσου, ιδίως σε σύγκριση με τις παρεμβάσεις των ΔΧΟ.

Η μεταγενέστερη αξιολόγηση διαπίστωσε επίσης ότι, γενικά, οι πράξεις ΜΧΣ είχαν θετική επίπτωση στην υλοποίηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων στις δικαιούχες χώρες, ιδίως όσον αφορά τις μεταρρυθμίσεις των δημοσίων οικονομικών και του δημοσιονομικού τομέα.

Συνέπεια και ενδεχόμενη συνέργεια με άλλα συναφή μέσα

Όπως αναφέρθηκε, οι πράξεις ΜΧΣ έχουν συμπληρωματικό χαρακτήρα και συντονίζονται στενά με τις παρεμβάσεις των ΔΧΟ, και ιδίως του ΔΝΤ.

Η ΜΧΣ και άλλα μέσα εξωτερικής βοήθειας της ΕΕ είναι αλληλοενισχυόμενες. Η ΜΧΣ μπορεί να αυξήσει την αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται μέσω άλλων μηχανισμών εξωτερικής χρηματοδότησης της ΕΕ, και ιδίως του μηχανισμού προενταξιακής βοήθειας και του μηχανισμού Ευρωπαϊκής Γειτονίας και Εταιρικής Σχέσης, συμβάλλοντας στην εξασφάλιση ενός κατάλληλου συνολικού πλαισίου για τη μακροοικονομική σταθερότητα και τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Από την άλλη πλευρά, ορισμένα από τα μέτρα πολιτικής που συνδέονται με τις πράξεις ΜΧΣ συχνά στηρίζονται από την τεχνική βοήθεια που παρέχει η ΕΕ μέσω των μηχανισμών της τακτικής συνεργασίας και από τις τομεακές δράσεις που καθορίζονται στο πλαίσιο πράξεων άμεσης δημοσιονομικής στήριξης. Τέλος, συμπληρώνουν τη διαχείριση των δημοσίων οικονομικών και άλλους στόχους μακροπρόθεσμων πράξεων άμεσης δημοσιονομικής στήριξης.

Διάρκεια και δημοσιονομικές επιπτώσεις

X Πρόταση/πρωτοβουλία περιορισμένης διάρκειας

- ( Πρόταση/πρωτοβουλία που ισχύει από την [ΗΗ/MM/ΕΕΕΕ] έως [ΗΗ/MM/ΕΕΕΕ]

- X Δημοσιονομική επίπτωση από το 2011 έως το 2013

( Πρόταση/πρωτοβουλία απεριόριστης διάρκειας

- Περίοδος σταδιακής εφαρμογής από ΕΕΕΕ έως ΕΕΕΕ

- και στη συνέχεια λειτουργία με κανονικό ρυθμό.

Προβλεπόμενος(οι) τρόπος(οι) διαχείρισης [20]

X Κεντρική άμεση διαχείριση από την Επιτροπή

( Κεντρική έμμεση διαχείριση με ανάθεση καθηκόντων εκτέλεσης σε :

- ( εκτελεστικούς οργανισμούς

- ( οργανισμούς που δημιουργούνται από τις Κοινότητες[21]

- ( εθνικούς δημόσιους οργανισμούς/οργανισμούς με αποστολή δημόσιας υπηρεσίας

- ( πρόσωπα επιφορτισμένα με την εκτέλεση συγκεκριμένων δράσεων δυνάμει του τίτλου V της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως προσδιορίζονται στην αντίστοιχη βασική πράξη κατά την έννοια του άρθρου 49 του δημοσιονομικού κανονισμού.

( Επιμερισμένη διαχείριση με τα κράτη μέλη

( Αποκεντρωμένη διαχείριση με τρίτες χώρες

( Από κοινού διαχείριση με διεθνείς οργανισμούς (να προσδιοριστεί)

Εάν αναφέρονται περισσότεροι τρόποι διαχείρισης, παρακαλείστε να τους διευκρινίσετε στο τμήμα «παρατηρήσεις».

Παρατηρήσεις :

Επιτυγχάνεται ενεργή συνεργασία με τις Αντιπροσωπείες της ΕΕ κατά την παρακολούθηση της συνδρομής.

ΜΕΤΡΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

Κανόνες παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων

Βλ. τμήμα 1.4.4 ανωτέρω.

Σύστημα διαχείρισης και ελέγχου

Εντοπισθέντες κίνδυνοι

Οι πράξεις ΜΧΣ υπόκεινται τόσο σε πιστωτικούς κινδύνους όσο και σε κινδύνους πολιτικού χαρακτήρα.

Υπάρχει κίνδυνος να χρησιμοποιηθεί η ΜΧΣ με δόλιο τρόπο. Ο κίνδυνος αυτός συνδέεται με παράγοντες όπως η ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας, η ποιότητα των συστημάτων διαχείρισης και οι διοικητικές διαδικασίες, ο έλεγχος και η εποπτεία των χρηματοπιστωτικών κυκλωμάτων, η ασφάλεια των συστημάτων ΤΠ και η επάρκεια των ικανοτήτων εσωτερικού και εξωτερικού δημοσιονομικού ελέγχου στη δικαιούχο χώρα.

Όσον αφορά τους κινδύνους πολιτικού χαρακτήρα, οι πράξεις ΜΧΣ βασίζονται στην παραδοχή ότι η κυβέρνηση της δικαιούχου χώρας εξακολουθεί να δεσμεύεται από το πρόγραμμα προσαρμογής και μεταρρυθμίσεων που συμφωνήθηκε με το ΔΝΤ. Υπάρχει κίνδυνος να μην συμμορφωθούν οι κυβερνήσεις δικαιούχων χωρών με τους όρους του προγράμματος του ΔΝΤ, διότι η επίτευξη των στόχων μπορεί να αποδειχθεί δυσκολότερη και ενδέχεται να αλλάξουν οι πολιτικές συνθήκες.

Τέλος, υπάρχει περιορισμένος κίνδυνος μη αποπληρωμής της ΜΧΣ που χορηγείται υπό μορφή δανείων. Το πρόγραμμα μακροοικονομικής προσαρμογής και μεταρρυθμίσεων που στηρίζεται από την πράξη ΜΧΣ και τη σχετική ρύθμιση χρηματοδότησης του ΔΝΤ περιορίζουν αυτόν τον κίνδυνο, κατά το μέτρο που συμβάλλουν στην αποκατάσταση του ισοζυγίου πληρωμών και της δημοσιονομικής βιωσιμότητας. Επίσης, η τροφοδότηση του Ταμείου Εγγυήσεων για τη χορήγηση εξωτερικών δανείων από την ΕΕ, σύμφωνα με τους κανόνες που διέπουν το μηχανισμό του Ταμείου Εγγυήσεων, αποσκοπεί στην αντιμετώπιση ενδεχόμενων δυσμενών επιπτώσεων από την μη αποπληρωμή του δανείου.

Προβλεπόμενες μέθοδοι ελέγχου

Βλ. σημείο 2.3 κατωτέρω.

Μέτρα για την πρόληψη της απάτης και των παρατυπιών

Οι υπηρεσίες της Επιτροπής έχουν θέσει σε εφαρμογή πρόγραμμα Επιχειρησιακών Αξιολογήσεων (ΕΑ) των χρηματοπιστωτικών κυκλωμάτων και των διοικητικών διαδικασιών σε όλες τις τρίτες χώρες στις οποίες χορηγείται ΜΧΣ της ΕΕ, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό της ΕΕ. Λαμβάνονται επίσης υπόψη τα συμπεράσματα και άλλων συναφών εκθέσεων του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας.

Οι υπηρεσίες της Επιτροπής, με τη στήριξη δεόντως εξουσιοδοτημένων εξωτερικών συμβούλων, θα συνεχίσουν να διεξάγουν ΕΑ στα υπουργεία οικονομικών και τις κεντρικές τράπεζες των δικαιούχων χωρών. Οι εκθέσεις αυτές καλύπτουν τομείς όπως η διάρθρωση και οργάνωση της διαχείρισης, η διαχείριση και ο έλεγχος κεφαλαίων, η ασφάλεια των συστημάτων ΤΠ, η ικανότητα εσωτερικού και εξωτερικού ελέγχου, καθώς και η ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας.

Ο προτεινόμενος κανονισμός περιλαμβάνει ειδικές διατάξεις για την πρόληψη της απάτης. Κάθε πράξη ΜΧΣ θα υπόκειται στις διαδικασίες επαλήθευσης, ελέγχου και δημοσιονομικού ελέγχου με ευθύνη της Επιτροπής, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) και του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Οι διατάξεις για την πρόληψη της απάτης περιλαμβάνονται επίσης στο Μνημόνιο Συνεννόησης για κάθε πράξη ΜΧΣ.

ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΗ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ

Τομέας(είς) του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και γραμμή(ές) δαπανών του προϋπολογισμού που επηρεάζονται

- Υφιστάμενες γραμμές δαπανών του προϋπολογισμού:

Κατά σειρά τομέων του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και γραµµών του προϋπολογισμού.

01 03 02 — Μακροοικονομική συνδρομή

Τομέας του πολυετούς δημοσιονο-μικού πλαισίου | Γραμμή προϋπολογισμού | Είδος δαπανών | Συμμετοχή |

ΔΠ/ΜΔΠ ([22]) | χωρών ΕΖΕΣ[23] | Υποψήφιων χωρών[24] | τρίτων χωρών | κατά την έννοια του άρθρου 18 παράγραφος 1 στοιχείο αα) του δημοσιονομικού κανονισμού |

4 | 01 03 02 01 Μακροοικονομική συνδρομή | ΔΠ | ΟΧΙ | ΟΧΙ | ΟΧΙ | ΟΧΙ |

01 04 0114 Τροφοδότηση του Ταμείου Εγγυήσεων

Τομέας του πολυετούς δημοσιο-νομικού πλαισίου | Γραμμή προϋπολογισμού | Είδος δαπανών | Συμμετοχή |

ΔΠ/ΜΔΠ | χωρών ΕΖΕΣ | Υποψήφιων χωρών | τρίτων χωρών | κατά την έννοια του άρθρου 18 παράγραφος 1 στοιχείο αα) του δημοσιονομικού κανονισμού |

4 | 01 04 01 14 Τροφοδότηση του Ταμείου Εγγυήσεων | ΔΠ | ΟΧΙ | ΟΧΙ | ΟΧΙ | ΟΧΙ |

Το Ταμείο Εγγυήσεων για τις εξωτερικές δράσεις πρέπει να τροφοδοτείται σύμφωνα με τον τροποποιημένο κανονισμό για το Ταμείο. Με βάση τον εν λόγω κανονισμό, η πρόβλεψη ζημιών από δάνεια βασίζεται στο οφειλόμενο ποσό στο τέλος του έτους. Το Ταμείο Εγγυήσεων παρέχει εγγύηση για τρεις τύπους εξωτερικών δανείων της ΕΕ: για τα δάνεια της ΕΤΕπ στο πλαίσιο της εξωτερικής εντολής της, τα δάνεια Ευρατόμ και την ΜΧΣ.

Όσον αφορά τις πράξεις ΜΧΣ, το Ταμείο Εγγυήσεων συνδέεται με τη γραμμή του προϋπολογισμού 01 04 01 04 – Εγγύηση ΕΚ για κοινοτικά δάνεια που συνάπτονται για τη χορήγηση μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής σε τρίτες χώρες. Η εγγραφή στον προϋπολογισμό («π.υ.») σε αυτή τη γραμμή αποτυπώνει την εγγύηση του προϋπολογισμού για κάθε δάνειο ΜΧΣ. Θα ενεργοποιηθεί μόνο σε περίπτωση πραγματικής χρήσης της εγγύησης. Με βάση την μέχρι τώρα εμπειρία, δεν εκτιμάται ότι θα τεθεί σε εφαρμογή η εγγύηση του προϋπολογισμού.

Νέες γραμμές του προϋπολογισμού, των οποίων έχει ζητηθεί η δημιουργία: Όχι.

Εκτιμώμενες επιπτώσεις στις δαπάνες

Συνοπτική παρουσίαση της εκτιμώμενης επίπτωσης στις δαπάνες

Εκατομμύρια ευρώ (με 3 δεκαδικά ψηφία)

Τομέας του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου: | 4 | 01 03 02 Μακροοικονομική Χρηματοδοτική Συνδρομή 01 04 01 14 Τροφοδότηση του Ταμείου Εγγυήσεων |

σε εκατ. ευρώ

ΓΔ: ECFIN | 2011[25] | 2012 | 2013 |

( Λειτουργικές πιστώσεις (μη επιστρεπτέες επιχορηγήσεις) |

Αριθμός γραμμής του προϋπολογισμού: 01 03 02 | Αναλήψεις υποχρεώσεων | (1) | 104,869 | 104,900 | 137,436 |

Πληρωμές | (2) | 88,700 | 88,500 | 116,000 |

( Εκ των οποίων, εκτίμηση πιστώσεων διοικητικού χαρακτήρα που χρηματοδοτούνται από τους πόρους ειδικών προγραμμάτων[26]: επιχειρησιακής αξιολόγησης και εκ των υστέρων αξιολόγησης |

Αριθμός γραμμής του προϋπολογισμού: 01 03 02 | Αναλήψεις υποχρεώσεων | (3) | 0,700 | 0,600 | 0, 00 |

Πληρωμές | (4) | 0,600 | 0,600 | 0,700 |

( Λειτουργικές πιστώσεις (δάνεια) |

Αριθμός γραμμής του προϋπολογισμού: 01 04 01 14 | Αναλήψεις υποχρεώσεων[27] | (3) | 138,880 | 260,170 | 200,000 |

Πληρωμές[28] | (4) | 58,320 |

Το ποσό τροφοδότησης υπολογίζεται στην αρχή του έτους «ν» ως η διαφορά μεταξύ του ποσού-στόχου και της αξίας των καθαρών διαθεσίμων του Ταμείου στο τέλος του έτους «ν-1». Το εν λόγω ποσό της τροφοδότησης εισάγεται στο έτος «ν» στο προσχέδιο προϋπολογισμού του έτους «ν+1» και καταβάλλεται πραγματικά με μία πράξη στην αρχή του έτους «ν+1» από το κονδύλιο «Τροφοδότηση του Ταμείου Εγγυήσεων» (γραμμή προϋπολογισμού 01 04 01 14). Κατά συνέπεια, για τον υπολογισμό της τροφοδότησης του Ταμείου στα τέλη του έτους «ν-1» θα ληφθεί υπόψη στο ποσό-στόχος ποσοστό 9% του πράγματι εκταμιευθέντος ποσού.

ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων του ΤΟΜΕΑ 4 του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου | Αναλήψεις υποχρεώσεων | =4+6 | 243,749 | 365,070 | 337,436 |

Πληρωμές | =5+6 | 88,700 | 88,500 | 174,320 |

Τομέας του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου: | 5 | «Διοικητικές δαπάνες» |

Ευρώ

2011[29] | 2012 | 2013 | ΣΥΝΟΛΟ |

ΓΔ: ECFIN |

( Ανθρώπινοι πόροι | 762 000 | 762 000 | 762 000 | 2 286 000 |

( Άλλες διοικητικές δαπάνες: 01 01 02 11 01 – Έξοδα αποστολών και εκπροσώπησης | 160 000 | 133 000 | 200 000 | 493 000 |

ΣΥΝΟΛΟ ΓΔ ECFIN | Πιστώσεις | 922 000 | 895 000 | 962 000 | 2 779 000 |

ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων του ΤΟΜΕΑ 5 του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου | (Σύνολο αναλήψεων υποχρεώσεων = Σύνολο πληρωμών) | 922 000 | 895 000 | 962 000 | 2 779 000 |

Εκτιμώμενη επίπτωση στις πιστώσεις διοικητικής φύσεως

Περίληψη

- ( Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν απαιτεί τη χρήση διοικητικών πιστώσεων

- X Η πρόταση/πρωτοβουλία απαιτεί τη χρησιμοποίηση διοικητικών πιστώσεων[30].Οι ανάγκες σε διοικητικές πιστώσεις θα καλυφθούν από τις πιστώσεις που έχουν ήδη διατεθεί για τη διαχείριση της δράσης και/ή με ανακατανομή και θα συμπληρωθούν, κατά περίπτωση, με κάθε πρόσθετο κονδύλιο που θα μπορούσε να χορηγηθεί στην αρμόδια για τη διαχείριση ΓΔ στο πλαίσιο της διαδικασίας ετήσιας χορήγησης και βάσει των υφιστάμενων ορίων του προϋπολογισμού.

Εκτιμώμενες ανάγκες σε ανθρώπινους πόρους

- ( Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση ανθρώπινων πόρων

- X Η πρόταση/πρωτοβουλία συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση ανθρώπινων πόρων, όπως εξηγείται κατωτέρω:

Η εκτίμηση πρέπει να εκφραστεί σε ακέραιο αριθμό (ή το πολύ με ένα δεκαδικό ψηφίο)

2011[31] | 2012 | 2013 |

Θέσεις απασχόλησης του πίνακα προσωπικού (θέσεις μόνιμων και έκτακτων υπαλλήλων) |

Οικονομικές και Χρηματοδοτικές Υποθέσεις 01 01 01 (Έδρα και γραφεία αντιπροσωπείας της Επιτροπής) | 6,0 | 6,0 | 6,0 |

XX 01 01 02 (Αντιπροσωπείες) | - | - | - |

XX 01 05 01 (Έμμεση έρευνα) | - | - | - |

10 01 05 01 (Άμεση έρευνα) | - | - | - |

Εξωτερικό προσωπικό (σε μονάδα ισοδυνάμου πλήρους απασχόλησης: FTE)[32] |

XX 01 02 01 (ΣΥ, ΠΠ, ΑΕΕ από το «συνολικό κονδύλιο») | - | - | - |

XX 01 02 02 (ΣΥ, ΠΠ, ΝΕΑ, TΥ και ΑΕΕ στις αντιπροσωπείες) |

XX 01 04 yy | - στην έδρα |

- σε αντιπροσωπείες |

XX 01 05 02 (ΣΥ, ΠΠ, ΑΕΕ – Έμμεση έρευνα) |

10 01 05 02 (ΣΥ, ΠΠ, ΑΕΕ – Άμεση έρευνα) |

Άλλες γραμμές του προϋπολογισμού (να προσδιοριστούν) |

ΣΥΝΟΛΟ | 6,0 | 6,0 | 6,0 |

Οι ανάγκες σε ανθρώπινο δυναμικό θα καλυφθούν από το προσωπικό της ΓΔ στο οποίο έχει ανατεθεί ήδη η διαχείριση των πράξεων ΜΧΣ ή/και το οποίο έχει ανακατανεμηθεί στο εσωτερικό της ΓΔ, και θα συμπληρωθούν, εάν είναι απαραίτητο, με τυχόν συμπληρωματικά κονδύλια που μπορεί να διατεθούν στην διαχειρίστρια ΓΔ στο πλαίσιο της ετήσιας διαδικασίας χορήγησης και σύμφωνα με τους δημοσιονομικούς περιορισμούς. Το κόστος του προσωπικού που είναι αναγκαίο σε αποκεντρωμένη βάση για τη σύνταξη και παρακολούθηση της ΜΧΣ εκτιμάται στο 50% των ετήσιων δαπανών για έναν υπάλληλο της κατηγορίας AD5-AD12 για κάθε πράξη ΜΧΣ. Με βάση την πείρα των τελευταίων 5 ετών, προβλέπεται κατά μέσο όρο η εκτέλεση 8 πράξεων ΜΧΣ ετησίως στο πλαίσιο τρεχουσών ή νέων πράξεων. Οι λειτουργίες υποστήριξης που περιλαμβάνουν τον συντονισμό, τη δημοσιονομική διαχείριση, τη συμβολή στις επιχειρησιακές αξιολογήσεις και τις εκ των υστέρων αξιολογήσεις και την εργασία γραμματείας εκτιμάται ότι αντιπροσωπεύουν πρόσθετο κόστος της τάξης του 50% σε σχέση με το κόστος των αποκεντρωμένων καθηκόντων.

Περιγραφή των προς εκτέλεση καθηκόντων:

Μόνιμοι και έκτακτοι υπάλληλοι | Π.χ. προετοιμασία Μνημονίων Συνεννόησης και συμφωνιών δανειοδότησης ή χορήγησης μη επιστρεπτέας επιχορήγησης, επαφές με αρχές και ΔΧΟ, επαφές με εξωτερικούς εμπειρογνώμονες για τις επιχειρησιακές αξιολογήσεις και τις εκ των υστέρων αξιολογήσεις, πραγματοποίηση αποστολών επιθεώρησης και σύνταξη εκθέσεων του προσωπικού της Επιτροπής, προετοιμασία διαδικασιών της Επιτροπής σχετικά με τη διαχείριση της συνδρομής, συμπεριλαμβανομένης της «επιτροπολογίας». |

Εξωτερικό προσωπικό | Άνευ αντικειμένου |

Συμβατότητα με το ισχύον πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο

- X Η πρόταση/πρωτοβουλία είναι συμβατή με το ισχύον πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο.

- ( Η πρόταση/πρωτοβουλία απαιτεί αναπρογραµµατισµό του σχετικού τομέα του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου.

- ( Η πρόταση/πρωτοβουλία απαιτεί τη χρησιμοποίηση του μέσου ευελιξίας ή την αναθεώρηση του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου[33].

Συμμετοχή τρίτων μερών στη χρηματοδότηση

- Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν προβλέπει συγχρηματοδότηση από τρίτα μέρη

Εκτιμώμενες επιπτώσεις στα έσοδα

- X Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν έχει κανένα δημοσιονομικό αντίκτυπο στα έσοδα.

- ( Η πρόταση/πρωτοβουλία έχει τον δημοσιονομικό αντίκτυπο που περιγράφεται κατωτέρω

- ( στους ιδίους πόρους

- ( στα διάφορα έσοδα

[1] Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή (ΕΕ L 55 της 28.2.2011, σ. 13), ο οποίος αντικαθιστά την απόφαση του Συμβουλίου 1999/468/ΕΚ.

[2] Τα κριτήρια του Genval criteria μνημονεύθηκαν τελευταία φορά στα συμπεράσματα του Συμβουλίου ECOFIN της 8ης Οκτωβρίου 2002.

[3] ΕΕ C 68 E της 18.3.2004, σ. 86.

[4] «Meta-evaluation of Macro-Financial Assistance Operations, 2004-2008. Final Report», GHK Consulting, Οκτώβριος 2009, διαθέσιμη στη διεύθυνση:http://ec.europa.eu/economy_finance/evaluation/pdf/final_report_meta_annex_en.pdf.

[5] Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 182/2011, ο.π.

[6] ΕΕ C 68 E της 18.3.2004, σ. 86.

[7] Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 182/2011, ο.π.

[8] ΕΕ C 68 E της 18.3.2004, σ. 86.

[9] Συμπεράσματα Συμβουλίου Ecofin – «Επισκόπηση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της ΕΕ και δανειοδοτική και εγγυοδοτική ικανότητα της ΕΚ για εξωτερικές δράσεις», της 8ης Οκτωβρίου 2002.

[10] ΕΕ L 55 της 28.11.2011, σ. 13.

[11] ΕΕ L 145 της 10.6.2009, σ. 10.

[12] Κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 2002, για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΕ L 248 της 16.9.2002, σ. 1).

[13] Κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2342/2002 της Επιτροπής, της 23ης Δεκεμβρίου 2002, για τη θέσπιση των κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΕ L 357 της 31.12.2002, σ. 1).

[14] Κανονισμός (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2988/95 του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 1995, για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΕ L 312 της 23.12.1995, σ. 1).

[15] Κανονισμός (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 του Συμβουλίου, της 11ης Νοεμβρίου 1996, σχετικά με τους ελέγχους και εξακριβώσεις που διεξάγει επιτοπίως η Επιτροπή με σκοπό την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων από απάτες και λοιπές παρατυπίες (ΕΕ L 292 της 15.11.1996, σ. 2).

[16] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Μαΐου 1999, σχετικά με τις έρευνες που πραγματοποιούνται από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) (ΕΕ L 136 της 31.5.1999, σ. 1).

[17] Πιστώσεις εγγεγραμμένες στον προϋπολογισμό του 2011.

[18] ΔΒΔ: Διαχείριση βάσει δραστηριότητας – ΠΒΔ: Προϋπολογισμός βάσει δραστηριότητας.

[19] Όπως αναφέρεται στο άρθρο 49 παράγραφος 6 στοιχεία α) ή β) του δημοσιονομικού κανονισμού.

[20] Αναλυτικά στοιχεία για τους τρόπους διαχείρισης και παραπομπές στον δημοσιονομικό κανονισμό μπορείτε να βρείτε στον δικτυακό τόπο BudgWeb: http://www.cc.cec/budg/man/budgmanag/budgmanag_en.html

[21] Όπως αναφέρεται στο άρθρο 185 του δημοσιονομικού κανονισμού.

[22] ΔΠ= Διαχωριζόμενες πιστώσεις / ΜΔΠ= Μη διαχωριζόμενες πιστώσεις.

[23] ΕΖΕΣ: Ευρωπαϊκή Ζώνη Ελεύθερων Συναλλαγών.

[24] Υποψήφιες χώρες και κατά περίπτωση, δυνάμει υποψήφιες χώρες των Δυτικών Βαλκανίων.

[25] Το 2011 είναι το έτος που εκτιμάται ότι θα τεθεί σε εφαρμογή ο κανονισμός. Από το 2014, τα ποσά θα πρέπει να είναι σύμφωνα με το νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο που αρχίζει εκείνο το έτος.

[26] Τεχνική ή/και διοικητική βοήθεια και δαπάνες για τη στήριξη της εφαρμογής των πράξεων ΜΧΣ.

[27] Πιστώσεις για όλους τους τύπους δανείων της ΕΕ: Δάνεια ΕΤΕπ, Ευρατόμ και ΜΧΣ.

[28] Εκτίμηση των πιστώσεων πληρωμών για δάνεια ΜΧΣ μόνο βάσει τροφοδοσίας του 9% του υπολειπόμενου ποσού το έτος μετά την πραγματοποίηση της εκταμίευσης.

[29] Το 2011 είναι το έτος που εκτιμάται ότι θα τεθεί σε εφαρμογή ο κανονισμός. Από το 2014, τα ποσά θα πρέπει να είναι σύμφωνα με το νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο που αρχίζει εκείνο το έτος.

[30] Υφιστάμενο προσωπικό που είναι αρμόδιο για τις πράξεις ΜΧΣ στη ΓΔ ECFIN.

[31] Το 2011 είναι το έτος που εκτιμάται ότι θα τεθεί σε εφαρμογή ο κανονισμός. Από το 2014, τα ποσά θα πρέπει να είναι σύμφωνα με το νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο που αρχίζει εκείνο το έτος.

[32] ΣΥ = Συμβασιούχος υπάλληλος, ΠΠ = Προσωρινό προσωπικό (Intérimaire), ΝΕΑ = Νέος εμπειρογνώμονας σε αντιπροσωπεία (Jeune Expert en Délégation), ΤΥ = Τοπικός υπάλληλος, ΑΕΕ= Αποσπασμένος εθνικός εμπειρογνώμονας.

[33] Βλ. σημεία 19 και 24 της Διοργανικής Συμφωνίας.