Γνώμη του Συμβουλίου

της 12ης Μαρτίου 2001

για το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Ισπανίας 2000-2004

(2001/C 109/03)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών(1), και ιδιαίτερα το άρθρο 5 παράγραφος 3,

τη σύσταση της Επιτροπής,

Αφού ζήτησε τη γνώμη της οικονομικής και δημοσιονομικής επιτροπής,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΓΝΩΜΗ:

Στις 12 Μαρτίου 2001 το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Ισπανίας, το οποίο καλύπτει την περίοδο 2000-2004. Το Συμβούλιο σημειώνει ότι το πρόγραμμα επιβεβαιώνει τη στρατηγική που είχε υιοθετηθεί στα προηγούμενα δύο προγράμματα: προώθηση ισχυρής οικονομικής ανάπτυξης μέσω της δημοσιονομικής εξυγίανσης και των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Ωστόσο, η επικαιροποίηση χαρακτηρίζεται, όπως και τα δύο προηγούμενα προγράμματα, από έλλειψη πληροφοριών, η οποία καθιστά πολύ πιο δυσχερή την αξιολόγηση του μακροοικονομικού σεναρίου και την εκτίμηση της διαρθρωτικής δημοσιονομικής θέσης. Αυτή η έλλειψη πληροφοριών θα πρέπει να διορθωθεί στις μελλοντικές επικαιροποιήσεις του προγράμματος.

Στόχος του προγράμματος είναι να μετατρέψει το εκτιμώμενο σε 0,3 % έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης για το 2000 σε μια ισοσκελισμένη δημοσιονομική θέση το 2001 και σε πλεόνασμα της τάξης του 0,3 % το 2004, ενώ το δημόσιο χρέος αναμένεται να μειωθεί στο 49,6 % του ΑΕΠ στα τέλη της περιόδου που καλύπτουν οι προβλέψεις.

Το Συμβούλιο εκφράζει την ικανοποίησή του για τα γενικά αποτελέσματα της υλοποίησης του προηγούμενου επικαιροποιημένου προγράμματος. Η αύξηση του ΑΕΠ ήταν ταχύτερη της αναμενόμενης και συνδυάστηκε με υψηλούς ρυθμούς δημιουργίας θέσεων απασχόλησης, ενώ σημειώθηκε υπέρβαση στην επίτευξη του στόχου για το δημοσιονομικό αποτέλεσμα και το δημόσιο χρέος. Ωστόσο, η πρόσφατη εξέλιξη των τιμών ήταν πιο δυσμενής από ό,τι αναμενόταν, αντικατοπτρίζοντας την αύξηση του δομικού πληθωρισμού λόγω ισχυρής εγχώριας ζήτησης και την επίδραση εξωτερικών παραγόντων. Το Συμβούλιο θεωρεί σημαντικό η αύξηση των μισθών να είναι συμβατή με τη σταθερότητα των τιμών. Επίσης, συνιστά τη βαθμιαία κατάργηση της τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των μισθών και μια περιοριστικότερη δημοσιονομική πολιτική, αν οι πληθωριστικές πιέσεις συνεχιστούν.

Το μακροοικονομικό σενάριο του επικαιροποιημένου προγράμματος λαμβάνει ως υπόθεση μια επιβράδυνση της αύξησης της παραγωγής σε σχέση με τα σημερινά υψηλά επίπεδα (4,0 % το 2000) σε 3,6 % το 2001 και σε λίγο λιγότερο από τη βασική της τάση στην περίοδο 2002-2004 (3,2 % σε μέσο όρο). Παρόλο που για το 2001 οι πρόσφατες εξελίξεις φαίνεται να οδηγούν σε χαμηλότερο αποτέλεσμα, το Συμβούλιο σημειώνει ότι αυτό το μεσοπρόθεσμο σενάριο φαίνεται συνολικά ρεαλιστικό.

Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα συνεχίζει την επιτυχή δημοσιονομική στρατηγική που βασίζεται στην περικοπή των τρεχουσών πρωτογενών δαπανών, η οποία θα επιτρέψει την ενίσχυση των δημόσιων επενδύσεων και τη μείωση του φορολογικού βάρους με τη φορολογική μεταρρύθμιση που θα υλοποιηθεί το 2002. Η δημοσιονομική πολιτική μπορεί να θεωρηθεί ως ηπίως περιοριστική κατά το συγκεκριμένο διάστημα. Δεδομένου ότι η σχεδιαζόμενη βελτίωση του δημοσιονομικού υπολοίπου βασίζεται στον έλεγχο των δαπανών, το Συμβούλιο ενθαρρύνει εκ νέου τις ισπανικές αρχές να εγκρίνουν ενδεδειγμένα μέτρα, όπως ο προτεινόμενος νόμος για τη δημοσιονομική σταθερότητα, τα οποία θα καταστήσουν δυνατή την ενίσχυση του ελέγχου των δημόσιων δαπανών στα διάφορα επίπεδα της κυβέρνησης. Από την πλευρά τους, οι ισπανικές αρχές θα πρέπει να εξετάσουν τη σκοπιμότητα μέτρων για την αντιστάθμιση της δημοσιονομικής επίπτωσης της πρόσφατης δικαστικής απόφασης για τους μισθούς των δημόσιων υπαλλήλων, σε περίπτωση που η ασκηθείσα έφεση απορριφθεί.

Από το 2001 και μετά, η διαρθρωτική δημοσιονομική θέση θα παρέχει επαρκή περιθώρια ελιγμών για να αποφευχθεί η υπέρβαση του ορίου του 3 % του ΑΕΠ για το δημοσιονομικό έλλειμμα υπό συνθήκες κανονικής κυκλικής κάμψης της δραστηριότητας. Τα περιθώρια ελιγμών θα αυξηθούν ακόμη περισσότερο μετά το 2001. Κατά συνέπεια, το Συμβούλιο θεωρεί ότι το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας είναι σύμφωνο με τις διατάξεις του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης. Το Συμβούλιο εκτιμά ότι η προβλεπόμενη διεύρυνση των περιθωρίων ελιγμών δικαιολογείται από την ανάγκη αντιμετώπισης των δημοσιονομικών επιπτώσεων της γήρανσης του πληθυσμού. Από την άποψη αυτή, το Συμβούλιο καλωσορίζει τη δέσμευση των ισπανικών αρχών να διαθέσουν τα αναμενόμενα πλεονάσματα των λογαριασμών της κοινωνικής ασφάλισης για την περαιτέρω ενίσχυση του ταμείου κοινωνικής ασφάλισης που δημιουργήθηκε το 2000. Το Συμβούλιο σημειώνει ότι το ταμείο αυτό ενισχύθηκε το 2000, σύμφωνα με τις συστάσεις των γενικών προσανατολισμών των οικονομικών πολιτικών του 2000. Ωστόσο, το επικαιροποιημένο πρόγραμμα δεν προβλέπει πρόσθετα μέτρα για τη στήριξη της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών ενόψει της γήρανσης του πληθυσμού. Το Συμβούλιο συνιστά στις ισπανικές αρχές να λάβουν νέα μέτρα για να εξασφαλίσουν τη βιωσιμότητα του συστήματος δημόσιων συντάξεων και θεωρεί επιθυμητό να δοθεί περισσότερη προσοχή στο θέμα αυτό στις μελλοντικές επικαιροποιήσεις του προγράμματος σταθερότητας.

Το Συμβούλιο εκτιμά ότι η δημοσιονομική προσαρμογή θα διευκολυνθεί εάν επεκταθεί σε όλα τα επίπεδα της δημόσιας διοίκησης, και σημειώνει με ικανοποίηση ότι για τις τοπικές διοικήσεις ο στόχος είναι η ισοσκέλιση των λογαριασμών τους μετά το 2001. Λαμβανομένου υπόψη του αυξανόμενου ρόλου των τοπικών διοικήσεων στις διάφορες κατηγορίες δαπανών (και ιδίως τις επενδύσεις), αυτό απαιτεί τη συνέχιση της αποτελεσματικής λειτουργίας της υφιστάμενης διαδικασίας συνεργασίας μεταξύ των διαφόρων υποτομέων της γενικής κυβέρνησης και την περαιτέρω ενίσχυσή της με τα υπό εξέταση ενδεδειγμένα μέτρα, όπως ο προτεινόμενος νόμος για τη δημοσιονομική σταθερότητα. Επίσης, το Συμβούλιο καλωσορίζει τη δέσμευση των ισπανικών αρχών να διαθέσουν για την αποπληρωμή του δημόσιου χρέους κάθε καλύτερο του αναμενόμενου δημοσιονομικό αποτέλεσμα της κεντρικής διοίκησης.

Το Συμβούλιο θεωρεί ότι το πρόγραμμα είναι συνεπές με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών. Σημειώνει με ικανοποίηση τη σημασία που αποδίδει το επικαιροποιημένο πρόγραμμα στις διαρθρωτικές πολιτικές. Οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις συμβάλλουν σημαντικά στην αύξηση της δυνητικής παραγωγής της ισπανικής οικονομίας, ενώ χαλαρώνουν παράλληλα τις πληθωριστικές πιέσεις. Το Συμβούλιο ενθαρρύνει συνεπώς την ισπανική κυβέρνηση να υλοποιήσει τις σχεδιαζόμενες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, η εφαρμογή των οποίων πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο στενής παρακολούθησης και ενίσχυσης εάν είναι αναγκαίο.

(1) ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.