Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ που τροποποιεί τον κανονισμό (ΕΟΚ, Ευρατόμ) αριθ. 354/83 για το άνοιγμα στο κοινό των ιστορικών αρχείων της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εξέδωσαν, στις 30 Μαΐου 2001, τον κανονισμό ΕΚ 1049/2001 ο οποίος καθορίζει το γενικό πλαίσιο για την άσκηση του δικαιώματος πρόσβασης του κοινού στα έγγραφα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής.

Το άρθρο 18 του εν λόγω κανονισμού προβλέπει ότι η Επιτροπή εξετάζει κατά πόσον ο κανονισμός 354/83 σχετικά με την πρόσβαση του κοινού στα ιστορικά αρχεία της ΕΟΚ και της ΕΚΑΕ είναι σύμφωνος με τις αρχές και τους περιορισμούς που ορίζονται από το νέο κανονισμό σχετικά με την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα.

Το άρθρο 4, παράγραφος 7 του κανονισμού ΕΚ αριθ. 1049/2001 προβλέπει ότι οι εξαιρέσεις από το δικαίωμα πρόσβασης που περιέχονται στις παραγράφους 1 έως 3 του ιδίου αυτού άρθρου εφαρμόζονται μόνο για μέγιστη περίοδο 30 ετών. Ωστόσο, οι εξαιρέσεις όσον αφορά την προστασία της ιδιωτικής ζωής (άρθρο 4, πρώτη παράγραφος, εδάφιο β) ή τα εμπορικά συμφέροντα (άρθρο 4, παράγραφος 2, πρώτη περίπτωση) καθώς και ειδικές διατάξεις για τα ευαίσθητα έγγραφα (άρθρο 9) μπορούν, εφόσον κριθεί σκόπιμο, να εφαρμοστούν και πέραν αυτής της περιόδου.

2. ΚΑΛΥΠΤΟΜΕΝΑ ΘΕΣΜΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ (άρθρο 1)

Δεδομένου ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο έχει αποκτήσει καθεστώς οργάνου δυνάμει του άρθρου 7 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα [1], δεν είναι πλέον απαραίτητο να αναφερθεί η εξομοίωσή του με τα θεσμικά όργανα στο πρώτο άρθρο. Για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και η Επιτροπή των Περιφερειών εξομοιώνονται με τα όργανα που αναφέρονται στο άρθρο 7 παράγραφος 1 της εν λόγω συνθήκης.

[1] ΕΕ C 340 της 10.11.1997, σ. 173.

3. ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΕΞΑΙΡΕΣΕΩΝ ΠΕΡΑΝ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΤΩΝ 30 ΕΤΩΝ:

- Προστασία της ιδιωτικής ζωής : ο κανονισμός (ΕΟΚ, ΕΥΡΑΤΟΜ) αριθ. 354/83 δεν εφαρμόζεται ούτε στους φακέλους του προσωπικού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, ούτε στα έγγραφα που περιλαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με την ιδιωτική ή επαγγελματική ζωή συγκεκριμένου ατόμου. τα εν λόγω έγγραφα εξαιρούνται του δικαιώματος πρόσβασης. Η εξαίρεση αυτή μιας κατηγορίας εγγράφων δεν συμβιβάζεται με τη γενική αρχή του κανονισμού ΕΚ αριθ. 1049/2001, δυνάμει της οποίας παρέχεται δυνατότητα πρόσβασης σε κάθε έγγραφο εκτός εάν η γνωστοποίηση του περιεχομένου του θα μπορούσε να θίξει κάποιο από τα συμφέροντα που προστατεύονται ρητά από τον κανονισμό. Η προστασία της ιδιωτικής ζωής συνιστά εξαίρεση στο δικαίωμα πρόσβασης, η οποία μπορεί να εφαρμοστεί πέραν της προθεσμίας των τριάντα ετών υπό τους όρους που καθορίζονται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 45/2001 [2].

[2] ΕΕ L 8 της 12.1.2001. σ.1.

- Προστασία εμπορικών συμφερόντων: το όργανο, μετά τη λήξη της προθεσμίας των 30 ετών και πριν αποφασίσει να εγκρίνει την πρόσβαση του κοινού σε έγγραφα και στοιχεία των οποίων η γνωστοποίηση θα μπορούσε να θίξει εμπορικά συμφέροντα, ενημερώνει τις επιχειρήσεις ή άλλους ενδιαφερόμενους τρίτους, σύμφωνα με τους όρους εφαρμογής που καθορίζονται από το κάθε όργανο, για την πρόθεσή του να επιτρέψει την πρόσβαση του κοινού στα εν λόγω έγγραφα.

- Προστασία ευαίσθητων εγγράφων: ο κανονισμός ΕΚ αριθ. 1049/2001 ορίζει ότι ευαίσθητα είναι τα έγγραφα που φέρουν τη διαβάθμιση «εμπιστευτικό» ή σε υψηλότερη κατηγορία ασφαλείας με στόχο την προστασία του δημοσίου συμφέροντος όσον αφορά τη δημόσια ασφάλεια, την άμυνα και τις στρατιωτικές υποθέσεις, τις διεθνείς σχέσεις και τη δημοσιονομική νομισματική ή οικονομική πολιτική της Κοινότητας ή ενός κράτους μέλους.

Το όργανο επαληθεύει μετά την πάροδο των 30 ετών εάν πρέπει να διατηρηθεί η διαβάθμιση ενός εγγράφου ως ευαίσθητου. Εάν αυτό κριθεί σκόπιμο, δεν παρέχεται στο κοινό δυνατότητα πρόσβασης και το έγγραφο αποτελεί το αντικείμενο περιοδικής επανεξέτασης σύμφωνα με το άρθρο 5, παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΟΚ, Ευρατόμ) αριθ. 354/83.

4. ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΤΩΝ ΕΞΑΙΡΕΣΕΩΝ ΑΝΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ (άρθρο 3)

Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 3, παράγραφοι 1β, 1γ και 2 του κανονισμού (ΕΟΚ, Ευρατόμ) αριθ. 354/83 δεν είναι προσιτές στο κοινό ορισμένες κατηγορίες εγγράφων: οι συμβάσεις που έχουν συναφθεί από τον Οργανισμό Εφοδιασμού Ευρατόμ, τα έγγραφα και στοιχεία των υποθέσεων ενώπιον του Δικαστηρίου των ΕΚ ως δικαιοδοτικού οργάνου και τα έγγραφα που έχουν διαβαθμισθεί ως εμπιστευτικά ή ως ανήκοντα σε αυστηρότερη κατηγορία ασφαλείας.

Στον κανονισμό ΕΚ αριθ. 1049/2001, τα έγγραφα αυτά καλύπτονται από το δικαίωμα πρόσβασης και η γνωστοποίησή τους μπορεί να απαγορευθεί μόνο βάσει των εξαιρέσεων που προβλέπονται στο άρθρο 4 και των ειδικών διατάξεων που προβλέπονται στο άρθρο 9. Πρέπει κατά συνέπεια να καταργηθεί το καθεστώς των εξαιρέσεων ανά κατηγορία του κανονισμού ΕΟΚ, Ευρατόμ αριθ. 354/83 και να προστατεύονται, ενδεχομένως, τα έγγραφα με βάση μία από τις εξαιρέσεις στο δικαίωμα πρόσβασης η εφαρμογή της οποίας μπορεί να επεκταθεί δυνάμει του κανονισμού ΕΚ αριθ. 1049/2001.

Αντίθετα, πρέπει να διατηρηθεί η εξαίρεση όσον αφορά το δικαίωμα πρόσβασης του κοινού που προβλέπεται στο άρθρο 3, παράγραφος 1α του κανονισμού ΕΟΚ, Ευρατόμ αριθ. 354/83. Η εξαίρεση αυτή αφορά τα έγγραφα που έχουν χαρακτηρισθεί με μία από τις διαβαθμίσεις ασφαλείας του απορρήτου οι οποίες προβλέπονται στον κανονισμό αριθ. 3 του 1958 περί εφαρμογής του άρθρου 24 της συνθήκης Ευρατόμ. Σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου (απόφαση της 15.12.1987, Deutsche Babcock, υπόθεση 328/85, Συλλογή 1987, σ. 5119), οι διατάξεις της συνθήκης ΕΚ καθώς και εκείνες που έχουν εκδοθεί βάσει αυτής εφαρμόζονται στα θέματα που υπάγονται στη συνθήκη Ευρατόμ μόνο εφόσον δεν υπάρχουν σχετικές διατάξεις της συνθήκης αυτής. Οι διαβαθμίσεις αυτές δεν καλύπτονται συνεπώς από τους κανόνες πρόσβασης που προβλέπει ο κανονισμός ΕΚ αριθ. 1049/2001 και ο κανονισμός ΕΟΚ, Ευρατόμ αριθ. 354/83. Αντίθετα, ελλείψει διατάξεων της Ευρατόμ που απαιτούν την εξαίρεση των συμβάσεων εφοδιασμού, το άρθρο 3, παράγραφος 1β δεν μπορεί να διατηρηθεί. Ωστόσο, η προστασία των συμβάσεων εφοδιασμού διασφαλίζεται στο μέτρο που εμπίπτουν στην εξαίρεση όσον αφορά τα εμπορικά συμφέροντα.

2002/0203 (CNS)

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ που τροποποιεί τον κανονισμό (ΕΟΚ, Ευρατόμ) αριθ. 354/83 για το άνοιγμα στο κοινό των ιστορικών αρχείων της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 308,

τη συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας και ιδίως το άρθρο 203,

την πρόταση της Επιτροπής [3],

[3] ΕΕ L ...

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου [4],

[4] ΕΕ L ...

εκτιμώντας ότι :

(1) Οι γενικές αρχές και οι περιορισμοί που διέπουν το δικαίωμα πρόσβασης του κοινού στα έγγραφα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής καθορίστηκαν από τον κανονισμό ΕΚ αριθ. 1049/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου [5].

[5] ΕΕ L 145 της 31.5.2001,σ. 43.

(2) Δυνάμει του κανονισμού ΕΚ αριθ. 1049/2001, οι εξαιρέσεις όσον αφορά το δικαίωμα πρόσβασης που προβλέπονται στον εν λόγω κανονισμό μπορούν να εφαρμοστούν για μέγιστη περίοδο 30 ετών. Ωστόσο οι εξαιρέσεις όσον αφορά την προστασία της ιδιωτικής ζωής και των εμπορικών συμφερόντων καθώς και οι επιμέρους διατάξεις για τα ευαίσθητα έγγραφα μπορούν, ενδεχομένως να εφαρμοστούν και πέραν αυτής της περιόδου.

(3) Ο κανονισμός (ΕΟΚ, Ευρατόμ) αριθ. 354/83 του Συμβουλίου [6] προβλέπει ότι ορισμένες κατηγορίες εγγράφων δεν θα καθίστανται προσιτές στο κοινό με την περάτωση της προθεσμίας των 30 ετών μετά την εκπόνησή τους. Οι διατάξεις αυτές πρέπει να καταστούν συμβατές με τις εξαιρέσεις που προβλέπει ο κανονισμός ΕΚ αριθ. 1049/2001 όσον αφορά το δικαίωμα πρόσβασης.

[6] ΕΕ L 43 της 15.2.1983, σ. 1.

(4) Για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΟΚ, Ευρατόμ) αριθ. 354/83, πρέπει να προβλεφθεί στο εξής ότι η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και η Επιτροπή των Περιφερειών εξομοιώνονται προς τα όργανα που αναφέρονται στο άρθρο 7, παράγραφος 1 της συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

(5) Ο κανονισμός (ΕΟΚ, Ευρατόμ) αριθ. 354/83 τροποποιείται αναλόγως,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Ο κανονισμός (ΕΟΚ, Ευρατόμ) αριθ. 354/83 τροποποιείται ως εξής:

1) Στο άρθρο 1, η παράγραφος 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο :

« 1. Τα όργανα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, τα οποία καλούνται στο εξής «όργανα», καταρτίζουν ιστορικά αρχεία και τα καθιστούν προσιτά στο κοινό, υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό και μετά την πάροδο 30 ετών από την ημερομηνία δημιουργίας των εγγράφων. Για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και η Επιτροπή των Περιφερειών εξομοιώνονται προς τα όργανα που αναφέρονται στο άρθρο 7, παράγραφος 1, της συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας».

2) Τα άρθρα 2 και 3 αντικαθίστανται από το ακόλουθο κείμενο:

«Άρθρο 2

1. Για τα έγγραφα που υπάγονται στις εξαιρέσεις σχετικά με την ιδιωτική ζωή και την ακεραιότητα του ατόμου καθώς και τα εμπορικά συμφέροντα ενός συγκεκριμένου φυσικού ή νομικού προσώπου, συμπεριλαμβανομένης της πνευματικής ιδιοκτησίας, υπάρχει δυνατότητα συνέχισης της εφαρμογής των εν λόγω εξαιρέσεων και πέραν της προθεσμίας των 30 ετών εφόσον πληρούνται οι σχετικοί όροι εφαρμογής.

2. Τα έγγραφα που περιλαμβάνουν πληροφορίες σχετικές με την ιδιωτική ή επαγγελματική ζωή ενός συγκεκριμένου ατόμου, συμπεριλαμβανομένων των φακέλων του προσωπικού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, είναι προσιτά σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 45/2001 σχετικά με την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τα όργανα και τους οργανισμούς της Κοινότητας, και ιδίως με τα άρθρα 4 και 5.

3. Το όργανο, πριν αποφασίσει να εγκρίνει την πρόσβαση του κοινού σε έγγραφα των οποίων η γνωστοποίηση θα μπορούσε να θίξει τα εμπορικά συμφέροντα συγκεκριμένου φυσικού ή νομικού προσώπου, συμπεριλαμβανομένης της πνευματικής ιδιοκτησίας, ενημερώνει την επιχείρηση ή το ενδιαφερόμενο πρόσωπο σύμφωνα με τους όρους εφαρμογής που έχουν θεσπιστεί από το κάθε όργανο, για την πρόθεσή του να παράσχει δυνατότητα πρόσβασης στο κοινό στο εν λόγω έγγραφο. Τα έγγραφα αυτά δεν κοινοποιούνται εφόσον, λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που έχουν υποβληθεί από τα τρίτα ενδιαφερόμενα μέρη, το όργανο κρίνει ότι η γνωστοποίησή τους θα έθιγε τα εν λόγω εμπορικά συμφέροντα, εκτός εάν αιτιολογείται η δημοσίευση για λόγους υπερισχύοντος δημοσίου συμφέροντος.

4. Τα ευαίσθητα έγγραφα κατά την έννοια του άρθρου 9 του κανονισμού ΕΚ αριθ. 1049/2001 καθίστανται προσιτά εφόσον πληρούνται οι όροι που προβλέπονται στην εν λόγω διάταξη.

« Άρθρο 3

Εξαιρούνται από την πρόσβαση του κοινού τα έγγραφα και τα στοιχεία που έχουν διαβαθμισθεί σε κάποιο από τα καθεστώτα απορρήτου που προβλέπονται στο άρθρο 10 του κανονισμού αριθ. 3 του Συμβουλίου της 31 Ιουλίου 1958 σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 24 της συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας [7], και τα οποία δεν έχουν αποχαρακτηρισθεί ».

[7] ΕΕ 17 της 6.10.1958, σ. 406.

3) Το άρθρο 4 καταργείται.

4) Το άρθρο 6 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο :

« Άρθρο 6

Εφόσον υποβληθεί σε κράτος μέλος αίτηση για έγγραφο που έχει υπό την κατοχή του και το οποίο προέρχεται από κάποιο όργανο, το κράτος μέλος, στην περίπτωση που δεν είναι σαφές εάν το εν λόγω έγγραφο πρέπει ή δεν πρέπει να παρασχεθεί, συμβουλεύεται το ενδιαφερόμενο όργανο προκειμένου να λάβει απόφαση που δεν θα θίγει την υλοποίηση των στόχων του παρόντος κανονισμού.

Το κράτος μέλος δύναται, αντί των ανωτέρω ενεργειών, να υποβάλει το αίτημα στο όργανο. »

Άρθρο 2

Ο παρών κανονισμός τίθεται σε ισχύ την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος