Πρόταση ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ περί των ελαχίστων απαιτήσεων υγείας και ασφάλειας όσον αφορά την έκθεση των εργαζομένων σε κινδύνους προερχόμενους από φυσικούς παράγοντες (ηλεκτρομαγνητικά πεδία) (20ή ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ) /* COM/2011/0348 τελικό - 2011/0152 (COD) */





ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 1. ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ · Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης Στόχος της παρούσας πρότασης είναι η τροποποίηση της οδηγίας 2004/40/ΕΚ[1] του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 29ης Απριλίου 2004 περί των ελαχίστων προδιαγραφών υγείας και ασφάλειας όσον αφορά στην έκθεση των εργαζομένων σε κινδύνους προερχόμενους από φυσικούς παράγοντες (ηλεκτρομαγνητικά πεδία). Το 2006, η ιατρική κοινότητα ενημέρωσε την Επιτροπή σχετικά με τους προβληματισμούς της ως προς την εφαρμογή της οδηγίας, υποστηρίζοντας ότι οι οριακές τιμές έκθεσης που ορίζονταν στην οδηγία θα περιόριζαν με δυσανάλογο τρόπο τη χρήση και την εξέλιξη της απεικόνισης μαγνητικού συντονισμού (MRI), η οποία θεωρείται σήμερα ζωτικής σημασίας για τη διάγνωση και θεραπεία αρκετών νόσων. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να εκφράσουν τους προβληματισμούς τους σχετικά και άλλοι βιομηχανικοί τομείς σχετικά με τις επιπτώσεις της οδηγίας πάνω στις δραστηριότητές τους. Ενόψει αυτών των ανησυχιών η Επιτροπή έλαβε μια σειρά μέτρων. Για λόγους διαφάνειας, επικοινώνησε με τα κράτη μέλη και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και ενημέρωσε σχετικά με τα μέτρα που επρόκειτο να λάβει. Σε αυτό το πλαίσιο, ζήτησε ενημέρωση από τα κράτη μέλη για τυχόν δυσκολίες που σχετίζονται με την εφαρμογή της οδηγίας. Δρομολόγησε επίσης μια μελέτη για την εκτίμηση των πραγματικών επιπτώσεων της οδηγίας στις ιατρικές διαδικασίες κατά τις οποίες χρησιμοποιείται εξοπλισμός MRI. Τα αποτελέσματα της έρευνας κατέστησαν διαθέσιμα στις αρχές του 2008. Στο μεταξύ, προκειμένου: - να επιτραπεί πλήρης ανάλυση των μελετών, συμπεριλαμβανομένης εκείνης που δρομολογήθηκε από την Επιτροπή, σχετικά με τις πιθανές αρνητικές επιπτώσεις των οριακών τιμών έκθεσης που θέτει η οδηγία όσον αφορά την ιατρική χρήση της MRI, - να ληφθούν υπόψη τα αποτελέσματα της αναθεώρησης των συστάσεων της νέας ICNIRP και άλλων πρόσφατων συστάσεων, όπως είναι τα κριτήρια υγιεινής περιβάλλοντος για τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία της ΠΟΕ τα οποία βασίζονται στις πλέον πρόσφατες επιστημονικές μελέτες σχετικά με τις επιπτώσεις των ηλεκτρομαγνητικών πεδίων στην υγεία του ανθρώπου και τα οποία δημοσιεύθηκαν μετά την έγκριση της οδηγίας 2004/40/ΕΚ και, τέλος, - να διεξαχθεί μια εις βάθος ανάλυση των επιπτώσεων των διατάξεων της οδηγίας και να προταθούν τροποποιήσεις προκειμένου να διασφαλιστεί τόσο το υψηλό επίπεδο ασφάλειας και προστασίας της υγείας των εργαζομένων όσο και η συνέχιση και ανάπτυξη των ιατρικών και βιομηχανικών δραστηριοτήτων που σχετίζονται με τη χρήση ηλεκτρομαγνητικών πεδίων, η προθεσμία για τη μεταφορά της οδηγίας στο εσωτερικό δίκαιο των κρατών μελών μεταφέρθηκε από τις 30 Απριλίου 2008 στις 30 Απριλίου 2012, με την οδηγία 2008/46/ΕΚ[2] του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Απριλίου 2008 για την τροποποίηση της οδηγίας 2004/40/ΕΚ περί των ελάχιστων προδιαγραφών υγείας και ασφάλειας όσον αφορά την έκθεση των εργαζομένων σε κινδύνους προερχόμενους από φυσικούς παράγοντες (ηλεκτρομαγνητικά πεδία). Η Διεθνής Επιτροπή για την Προστασία από τις Μη Ιοντίζουσες Ακτινοβολίες (ICNIRP) ολοκλήρωσε την αναθεώρηση των κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τα μαγνητικά πεδία και τα χρονικώς μεταβαλλόμενα χαμηλής συχνότητας πεδία, στα οποία βασίζεται ένα μέρος της οδηγίας. Νέες συστάσεις εκδόθηκαν το 2009 και το 2010, αντίστοιχα. Στις περισσότερες περιπτώσεις αυξάνονται οι τιμές αναφοράς και οι βασικοί περιορισμοί σε σύγκριση με τις προηγούμενες συστάσεις. · Γενικό πλαίσιο Η οδηγία 2004/40/ΕΚ είναι η 18η ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 12ης Ιουνίου 1989, σχετικά με την εφαρμογή μέτρων για την προώθηση της βελτίωσης της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων κατά την εργασία. Σχετίζεται με τις βλαβερές βραχυπρόθεσμες επιδράσεις της επαγγελματικής έκθεσης σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία. Οι διατάξεις της οδηγίας αποτελούν τις ελάχιστες προδιαγραφές και κάθε κράτος μέλος μπορεί να προβλέψει αυστηρότερες διατάξεις. Η οδηγία θεσπίζει οριακές τιμές έκθεσης για χρονικώς μεταβαλλόμενα ηλεκτρικά, μαγνητικά και ηλεκτρομαγνητικά πεδία, με συχνότητες μεταξύ 0 και 300 GHz[3]. Κανένας εργαζόμενος δεν μπορεί να εκτεθεί σε τιμές πεδίων που υπερβαίνουν αυτά τα όρια τα οποία καθορίστηκαν με βάση τις επιδράσεις στην υγεία και βιολογικές μελέτες. Η οδηγία προβλέπει επίσης, για τα χρονικώς μεταβαλλόμενα πεδία όπως και για τα στατικά πεδία, τιμές για την ανάληψη δράσης καθώς και τιμές για τον προσανατολισμό της δράσης. Οι τιμές αυτές είναι άμεσα μετρήσιμες και θέτουν ένα όριο, πάνω από το οποίο ο εργοδότης οφείλει να λαμβάνει ένα ή περισσότερα μέτρα μεταξύ εκείνων που προβλέπονται από την οδηγία. Η τήρηση των τιμών για την ανάληψη δράσης διασφαλίζει εξάλλου ότι τηρούνται οι σχετικές οριακές τιμές έκθεσης. Τα όρια που επιβλήθηκαν με την οδηγία καθορίστηκαν με βάση τις συστάσεις της ICNIRP το 1998, του οργανισμού που αναγνωρίζεται παγκοσμίως ως αυθεντία στον τομέα της εκτίμησης των επιπτώσεων αυτού του είδους ακτινοβολίας στην υγεία. Η ICNIRP συνεργάζεται στενά με όλους τους διεθνείς οργανισμούς όπως είναι η ΠΟΥ, η ΔΟΕ (Διεθνής Οργάνωση Εργασίας), η IRPA (Διεθνής Επιτροπή Ακτινοπροστασίας), ο ISO (Διεθνής Οργανισμός Τυποποίησης), η CENELEC (Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ηλεκτροτεχνικής Τυποποίησης), η CIE (Διεθνής Ηλεκτροτεχνική Επιτροπή), η ICI (Διεθνής Επιτροπή Φωτισμού), το ΙΕΕΕ (Ινστιτούτο Ηλεκτρολόγων και Ηλεκτρονικών Μηχανικών) κ.λπ. Η οδηγία διαπνέεται από τη λογική της πρόληψης που προβλέπεται ήδη, διατυπωμένη με γενικότερους όρους, από την οδηγία-πλαίσιο 89/391/ΕΟΚ: – προστασία όλων των εργαζομένων: όλοι οι εργαζόμενοι, ανεξαρτήτως τομέα δραστηριότητας, που εκτίθενται στους ίδιους κινδύνους δικαιούνται το ίδιο επίπεδο προστασίας – υποχρέωση, για τον εργοδότη, να προσδιορίζει και να εκτιμά την επικινδυνότητα, – εξάλειψη ή, όταν δεν είναι δυνατό κάτι τέτοιο, ελαχιστοποίηση των διαπιστωθέντων κινδύνων, – ειδική ενημέρωση και κατάρτιση των εργαζομένων και διαβούλευση με αυτούς – κατάλληλη ιατρική επίβλεψη. Η οδηγία εφαρμόζεται σε όλους τους τομείς δραστηριότητας, χωρίς εξαίρεση, και πρέπει να μεταφερθεί στο εσωτερικό δίκαιο των κρατών μελών έως τις 30 Απριλίου 2012 το αργότερο, εφόσον δεν αναληφθεί περαιτέρω δράση. Κατά τις συζητήσεις που προηγήθηκαν της έκδοσής της, συζητήθηκε λεπτομερώς η ειδική περίπτωση της ιατρικής απεικόνισης μαγνητικού συντονισμού τόσο στο πλαίσιο του Συμβουλίου όσο και στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Εθνικοί εμπειρογνώμονες προερχόμενοι από οργανισμούς όπως το National Radiation Protection Board (NRPB, Ηνωμένο Βασίλειο), το Institut national de recherche et de sécurité (INRS, Γαλλία), το φινλανδικό ίδρυμα υγείας της εργασίας (FIOH, Φινλανδία), το Bundesamt für Strahlenschutz (BfS, Γερμανία) παρείχαν τεχνική υποστήριξη κατά τις διαπραγματεύσεις στο Συμβούλιο. Η προεδρία του Συμβουλίου ζήτησε πολλές φορές τη γνώμη της ICNIRP. Δεδομένου ότι από κανένα στοιχείο δεν προέκυψε ότι θα υπάρξουν ανεπιθύμητες συνέπειες, τα συννομοθετούντα όργανα εξέδωσαν την οδηγία με ορισμένες τροποποιήσεις των τιμών που είχε προτείνει αρχικά η Επιτροπή. Συγκεκριμένα, δεν καθόρισαν οριακή τιμή έκθεσης για τα στατικά μαγνητικά πεδία, που αποτελούν ουσιαστική συνιστώσα των μαγνητικών τομογραφιών, επειδή η τιμή αυτή ήταν υπό αναθεώρηση βάσει των τελευταίων επιστημονικών στοιχείων κατά τον χρόνο έκδοσης της οδηγίας. Αυτή η πρόταση διατηρεί αρκετές σημαντικές αρχές και διατάξεις στην παρούσα οδηγία, όπως είναι: – η κάλυψη όλων των τομέων δραστηριότητας, – οριακές τιμές έκθεσης και τιμές για την ανάληψη δράσης για τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία με φάσμα συχνότητας από 100 kHz έως 300 GHz, – διατάξεις που αποσκοπούν στην αποφυγή ή τη μείωση των κινδύνων, – ενημέρωση και κατάρτιση των εργαζομένων, – διαβουλεύσεις και συμμετοχή των εργαζομένων, – κυρώσεις, – ιατρική παρακολούθηση. Οι πιο σημαντικές αλλαγές που εγκαινιάζονται με την πρόταση, λαμβάνοντας υπόψη τα πιο πρόσφατα επιστημονικά στοιχεία στο εν λόγω πεδίο, είναι οι εξής: – σαφέστεροι ορισμοί, ιδίως όσον αφορά τις δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία (άρθρο 2 της οδηγίας 2004/40/ΕΚ), – προσθήκη ενός αναθεωρημένου συστήματος για τις οριακές τιμές και τις τιμές αναφοράς, οι οποίες διαφέρουν από τις τρέχουσες οριακές τιμές και τις τιμές για την ανάληψη δράσης για την περιοχή από 0 έως 100 kHz (κάτι τέτοιο θα επηρεάσει τα άρθρα 2 και 3 της οδηγίας 2004/40/ΕΚ καθώς και το παράρτημά της). – εισαγωγή δεικτών προς διευκόλυνση των μετρήσεων και των υπολογισμών (άρθρο 3 παράγραφος 3) και καθοδήγηση όταν λαμβάνεται υπόψη η αβεβαιότητα της μέτρησης, Η νομοθεσία για την ασφάλεια των τροφίμων που θεσπίστηκε από τις οδηγίες 1999/5/ΕΚ και 2006/95/EΚ διασφαλίζει ότι το κοινό, συμπεριλαμβανομένων των εργαζομένων δεν εκτίθενται σε επίπεδα τα οποία υπερβαίνουν αυτά που ορίζονται στη σύσταση 1999/519/ΕΟΚ, με την προϋπόθεση ότι τα προϊόντα χρησιμοποιούνται με τον προβλεπόμενο τρόπο. Εφόσον τα επίπεδα που έχουν οριστεί για το κοινό είναι χαμηλότερα από αυτά που ορίζονται για τους εργαζόμενους και περιλαμβάνουν της προστασία έναντι μακροπρόθεσμων αποτελεσμάτων, η συμμόρφωση με τις εν λόγω οδηγίες προβλέπει επαρκή προστασία βάσει της παρούσας οδηγίας υπό αυτές τις συνθήκες. – εισαγωγή οδηγιών για τη διασφάλιση απλοποιημένων αλλά πιο αποτελεσματικών εκτιμήσεων κινδύνου (άρθρο 4) προκειμένου να διευκολυνθεί το έργο της αξιολόγησης και να περιοριστεί η επιβάρυνση των ΜΜΕ, – εισαγωγή ενός περιορισμένου αλλά κατάλληλου επιπέδου ευελιξίας με την πρόταση ενός ελεγχόμενου πλαισίου που θα επιτρέπει περιορισμένες παρεκκλίσεις για τον βιομηχανικό κλάδο, – προσθήκη μιας αιτιολογικής για ιατρική παρακολούθηση (άρθρο 8), – ειδική αντιμετώπιση της ιδιάζουσας περίπτωσης των ιατρικών εφαρμογών με χρήση μαγνητικού συντονισμού και των σχετικών δραστηριοτήτων, και – πρόβλεψη για συμπληρωματικά, μη δεσμευτικά μέτρα, όπως ένας μη δεσμευτικός, πρακτικός οδηγός. · Εναρμόνιση με άλλες πολιτικές και στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης Η παρούσα πρόταση συνάδει με τους στόχους άλλων πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως εκείνων για τη βελτίωση του κανονιστικού πλαισίου με στόχο τη δημιουργία ενός σαφούς, κατανοητού, ενημερωμένου και φιλικού προς τους χρήστες παράγωγου κοινοτικού δικαίου, προς το συμφέρον των πολιτών και των οικονομικών φορέων. Θα διευκολύνει επίσης την επικαιροποίηση των διατάξεων της τρέχουσας οδηγίας υπό το πρίσμα των πλέον πρόσφατων επιστημονικών στοιχείων σχετικά με τις επιπτώσεις της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας στην υγεία, οι οποίες δεν ήταν ακόμα διαθέσιμες όταν εξεδόθη η οδηγία 2004/40/ΕΚ. Επιπλέον πρόκειται να συνάδει με σχετική νομοθεσία για την προστασία των χρηστών από προϊόντα που παράγουν ΗΜΠ στον βαθμό που δεν απαιτείται η επαναξιολόγηση ΗΜΠ από παρόμοια προϊόντα στο πλαίσιο της παρούσας οδηγίας αλλά μπορεί να θεωρηθεί ότι είναι κάτω από τα επίπεδα που ορίζονται για το κοινό στη σύσταση του Συμβουλίου 1999/519/ΕΟΚ. 2. Διαβούλευση με τα ενδιαφερομενα μερη και εκτιμηση επιπτωσεων · Διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη - Διαβούλευση με τη συμβουλευτική επιτροπή για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία, σύμφωνα με την απόφαση του Συμβουλίου της 22ας Ιουλίου 2003 για τη συγκρότηση συμβουλευτικής επιτροπής για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία. Η επιτροπή κλήθηκε να γνωμοδοτήσει έως το τέλος Μαρτίου 2011. - Διαβούλευση με επιστημονικούς εμπειρογνώμονες στο εν λόγω πεδίο και με τη Διεθνή Επιτροπή για την Προστασία από τις Μη Ιοντίζουσες Ακτινοβολίες σε διμερείς συναντήσεις με την Επιτροπή. - Διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους, σύμφωνα με το άρθρο 154 παράγραφοι 2 και 3 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ). Η πρώτη διαβούλευση (άρθρο 154 παράγραφος 2 ΣΛΕΕ) έλαβε χώρα από την 1η Ιουλίου έως τις 10 Σεπτεμβρίου 2009. Η δεύτερη διαβούλευση σύμφωνα με το άρθρο 154 παράγραφος 3 έλαβε χώρα από τις 20 Μαΐου έως τις 5 Ιουλίου 2010 και διεξήχθη ανεξάρτητα από την εκτίμηση επιπτώσεων. Τα αποτελέσματα μπορούν να συνοψισθούν ως εξής: · Γενικά, τόσο οι συνδικαλιστικές ενώσεις όσο και οι εργοδότες συμφωνούν ότι υπάρχει προφανής ανάγκη για μια νέα οδηγία που θα προστατεύει τους εργαζομένους από τους κινδύνους για την υγεία που προκαλούν τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία. Ωστόσο, ορισμένοι εκπρόσωποι των εργαζομένων (ΜΜΕ και ορισμένοι εθνικοί οργανισμοί) δηλώνουν την προτίμησή τους για την εφαρμογή μη δεσμευτικών πράξεων αντί της οδηγίας. · Είναι κοινώς αποδεκτό ότι οι οριακές τιμές στην ισχύουσα οδηγία είναι υπερβολικά χαμηλές και βασίζονται σε ιδιαίτερα συντηρητικές παραδοχές· ενώ όμως οι εργοδότες τάσσονται υπέρ της χαλάρωσης των ορίων, οι εκπρόσωποι των εργαζομένων επιθυμούν να προβλέπεται κάλυψη των μακροπρόθεσμων επιπτώσεων για την υγεία στη μελλοντική οδηγία. · Η εξαίρεση ορισμένων κατηγοριών εργαζομένων από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας αντιμετωπίστηκε με δυσαρέσκεια από τους εργοδότες του βιομηχανικού κλάδου (εκτός των κατασκευαστών εξοπλισμού απεικόνισης μαγνητικού συντονισμού (MRI). Επίσης, το γεγονός ότι σε ορισμένους τομείς (υγειονομική περίθαλψη) επιτρέπονται παρεκκλίσεις από τα όρια έκθεσης, θέτει ορισμένα προβλήματα στη βιομηχανία. · Οι κοινωνικοί εταίροι επιβεβαιώνουν ότι καμία κατηγορία εργαζομένων δεν πρέπει να στερείται τα οφέλη που προσφέρει ένα νέο νομικό μέσο, εφόσον το νέο αυτό μέσο παρέχει την κατάλληλη ευελιξία που απαιτείται για τη συνέχιση των δραστηριοτήτων. · Ενώ οι εργοδότες τάσσονται υπέρ μιας ευέλικτης προσέγγισης η οποία θα επιτρέπει εξαιρέσεις, οι οργανώσεις των εργαζομένων εκφράζουν φόβους ότι η ευελιξία θα μειώσει την προστασία των εργαζομένων, εκτός εάν υπάρξουν αυστηροί έλεγχοι. · Η προσαρμογή των οριακών τιμών έκθεσης που ορίζονται στην τρέχουσα οδηγία είναι αποδεκτή από αμφότερες τις οργανώσεις εργαζομένων και εργοδοτών, μαζί με την πρόβλεψη μιας μεθόδου καθορισμού ζωνών η οποία θα επιτρέπει τη διεξαγωγή απλοποιημένων εκτιμήσεων κινδύνων σε λιγότερο προβληματικές καταστάσεις. Υπάρχει επίσης συναίνεση όσον αφορά τη σημασία των οδηγιών εφαρμογής. · Οι συνδικαλιστικές ενώσεις δέχονται ως βασική προσέγγιση τους ιατρικούς ελέγχους έπειτα από καταστάσεις υπερέκθεσης πέραν των οριακών τιμών. Οι οργανώσεις εργοδοτών και ο ιατρικός κλάδος εγείρουν αμφιβολίες ως προς την αναγκαιότητα των ιατρικών ελέγχων για τις κατηγορίες έκθεσης σε χαμηλές συχνότητες, όπου και ο εντοπισμός των επιπτώσεων ενδέχεται να είναι δύσκολος. · Οι παρεκκλίσεις από τις οριακές τιμές για τον ιατρικό τομέα ώστε να διευκολύνεται η θεραπεία με τη χρήση της MRI αντιμετωπίζεται με σκεπτικισμό από άλλους τομείς, ενώ οι συνδικαλιστικές ενώσεις συστήνουν μια ρήτρα λήξης ισχύος με την οποία θα αποτρέπεται η καταστρατήγηση της προστατευτικής νομοθεσίας. · Συγκέντρωση και χρήση εμπειρογνωμοσύνης Η Επιτροπή ζήτησε τη γνώμη διεθνώς αναγνωρισμένων επιστημονικών εμπειρογνωμόνων στο θέμα των επιπτώσεων της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας στην υγεία. Η Επιτροπή δρομολόγησε επίσης τη μελέτη που αναφέρεται ανωτέρω για τον προσδιορισμό των επιπέδων έκθεσης για το ιατρικό προσωπικό και των επιπτώσεών τους στις διαδικασίες που χρησιμοποιούνται για ιατρικές MRI. · Εκτίμηση επιπτώσεων Από τις συζητήσεις και τις διαβουλεύσεις με ενδιαφερόμενους φορείς προέκυψαν οι ακόλουθες επιλογές: Επιλογή πολιτικής Α: «Αδράνεια» Με άλλα λόγια αυτό σημαίνει ότι η οδηγία 2004/40/ΕΚ πρέπει να ενσωματωθεί στο εσωτερικό δίκαιο όλων των κρατών μελών έως τις 30 Απριλίου 2012. Επιλογή πολιτικής Β: «Νέα Οδηγία με αναθεωρημένα όρια έκθεσης» Η οδηγία 2004/40/ΕΚ αντικαθίσταται με μια νέα οδηγία, με αναθεωρημένες οριακές τιμές έκθεσης οι οποίες είναι υψηλότερες από τις προηγούμενες αλλά συνάδει με τα επιστημονικά στοιχεία. Επιλογή πολιτικής Γ1: «Νέα οδηγία με αναθεωρημένα όρια έκθεσης και μερικές απαλλαγές» Η Οδηγία 2004/40/ΕΚ αντικαθίσταται από μια νέα Οδηγία, με αναθεωρημένες οριακές τιμές έκθεσης οι οποίες είναι υψηλότερες από τις προηγούμενες αλλά ευθυγραμμίζονται με επιστημονικά στοιχεία (όπως στην επιλογή Β). Επιπλέον, παρέχονται απαλλαγές υπό προϋποθέσεις για MRI, οι οποίες ωστόσο θα εξακολουθήσουν να υπόκεινται σε γενικές απαιτήσεις διαχείρισης κινδύνου από ΗΜΠ και καλύπτονται από τη νέα οδηγία. Επιλογή πολιτικής Γ2: «Νέα Οδηγία με αναθεωρημένα όρια έκθεσης και πλήρης απαλλαγή για MRI» Η Οδηγία 2004/40/ΕΚ αντικαθίσταται από μια νέα Οδηγία με αναθεωρημένες οριακές τιμές έκθεσης οι οποίες είναι υψηλότερες από τις προηγούμενες αλλά συνάδει με τα επιστημονικά στοιχεία (όπως στην επιλογή Β). Οι ιατρικές MRI θα εξαιρούνται από όλες τις διατάξεις της οδηγίας για τα HΜΠ. Επιλογή πολιτικής Δ1: «Αντικατάσταση της οδηγίας με σύσταση» Η Οδηγία 2004/40/ΕΚ αντικαθίσταται από μη δεσμευτικές συστάσεις σχετικά με την έκθεση σε ΗΜΠ στην εργασία, βάσει των πλέον πρόσφατων διεθνών συστάσεων. Η μορφή των εν λόγω συστάσεων θα είναι παρόμοια με τη σύσταση του Συμβουλίου του 1999 σχετικά με την έκθεση του κοινού σε ΗΜΠ (1999/519/ΕΟΚ). Επιλογή πολιτικής Δ2: «Εθελούσιες συμφωνίες μεταξύ των κοινωνικών εταίρων» Η οδηγία 2004/40/ΕΚ αντικαθίσταται από εθελούσιες συμφωνίες σε Ευρωπαϊκό ή τομεακό επίπεδο μεταξύ των κοινωνικών εταίρων σύμφωνα με το άρθρο 154 παράγραφος 4 της ΣΛΕΕ. Επιλογή πολιτικής Ε: «Μη θέσπιση νομοθεσίας της ΕΕ» Η οδηγία 2004/40/ΕΚ αντικαθίσταται ενώ η οδηγία 89/391/ΕΟΚ (οδηγία πλαίσιο) και οι επί του θέματος υφιστάμενες εθνικές ρυθμιστικές διατάξεις παραμένουν εν ισχύ. Η απουσία εθνικών κανονισμών σε ορισμένα κράτη μέλη επιτρέπει την ανεξέλεγκτη έκθεση σε ΗΜΠ στην εργασία. Όσον αφορά αυτήν την επιλογή, υποτίθεται ότι π.χ. οι χώρες που έχουν ήδη εφαρμόσει εν μέρει) την οδηγία για τα ΗΜΠ δεν θα καταργήσουν τη νομοθεσία τους για τα ΗΜΠ. Οι εν λόγω επιλογές θεωρούνται ως σχετικές από τους ενδιαφερόμενους φορείς. Εναλλακτικές επιλογές που δεν αναλύονται λεπτομερώς περιλαμβάνουν τη θέσπιση μιας πιο τομεακής προσέγγισης, περιορίζοντας τη νομοθεσία στην παροχή ασφαλούς εξοπλισμού ή εστιάζοντας αποκλειστικά σε «ήπια» πολιτικά μέσα όπως είναι οι εκστρατείες πληροφόρησης και τα έγγραφα καθοδήγησης. Η τρέχουσα πρόταση συνάδει με την επιλογή Γ1. Η επιλογή Γ1 είναι επίσης αποδεκτή από την πλειονότητα των ενδιαφερόμενων φορέων. Το κόστος συμμόρφωσης θα είναι υψηλότερο σε σχέση με την επιλογή Ε αλλά χαμηλότερο σε σχέση με την επιλογή Α από την 1η Μαΐου 2012, εφόσον η οδηγία 2004/40/ΕΚ παραμείνει εν ισχύ. 3. ΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ · Σύνοψη των προτεινόμενων μέτρων Η πρόταση τροποποιεί τα σχετικά άρθρα και παραρτήματα της οδηγίας 2004/40/ΕΚ προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι που αναφέρονται ανωτέρω, στο σημείο 1. Αντί της κατάρτισης ενός μακροσκελούς καταλόγου περίπλοκων τροποποιήσεων για την οδηγία 2004/40/ΕΚ, η παρούσα οδηγία καταργεί και αντικαθιστά αυτή την οδηγία προκειμένου να προκύψει ένα σαφές, απλό και ακριβές κείμενο, το οποίο θα είναι ευκρινές και θα γίνεται αμέσως κατανοητό από το κοινό και τους οικονομικούς φορείς. · Νομική βάση Άρθρο 153 παράγραφος 2 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. · Αρχή της επικουρικότητας Η αρχή της επικουρικότητας εφαρμόζεται στο μέτρο που η πρόταση αφορά έναν τομέα – την προστασία της υγείας και την ασφάλεια των εργαζομένων στην εργασία – ο οποίος δεν εμπίπτει στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι στόχοι της πρότασης δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη, καθώς οι διατάξεις των οδηγιών δεν μπορούν να τροποποιηθούν ή να καταργηθούν σε εθνικό επίπεδο. Η επίτευξη των στόχων της πρότασης μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο μέσω της λήψης μέτρων σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς αυτή η πρόταση συνιστά τροποποίηση μιας εν ισχύ πράξης της ΕΕ , η οποία δεν μπορεί να γίνει από τα ίδια τα κράτη μέλη. Η αρχή της επικουρικότητας τηρείται στο μέτρο που η πρόταση τροποποιεί την ισχύουσα κοινοτική νομοθεσία. · Αρχή της αναλογικότητας Η πρόταση συνάδει με την αρχή της αναλογικότητας για τον εξής λόγο: Αποσκοπεί στη διασφάλιση της προστασίας των εργαζομένων που εκτίθενται σε ΗΜΠ ενώ παράλληλα μειώνει την επιβάρυνση για τους εργοδότες σε σχέση με τη διαμορφούμενη κατάσταση βάσει της οδηγίας 2004/40/ΕΚ. · Επιλογή μέσων Προτεινόμενο μέσο: οδηγία. Κανένα άλλο μέσο δεν θα ήταν κατάλληλο. Στόχος είναι η τροποποίηση μιας οδηγίας και ο μόνος τρόπος να επιτευχθεί κάτι τέτοιο είναι η έκδοση νέας οδηγίας. 4. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ Η πρόταση δεν έχει επιπτώσεις στον προϋπολογισμό της Ένωσης με εξαίρεση τις συνεδριάσεις των προτεινόμενων επιτροπών. Οι πιστώσεις θα προέρχονται από τα υφιστάμενα κονδύλια του προϋπολογισμού, όπως συμβαίνει συνήθως για τη λειτουργία της συμβουλευτικής επιτροπής για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία (διοικητικό κονδύλι PROGRESS) και για την πρόσκληση εμπειρογνωμόνων (γενικό κονδύλι). 5. Πρόσθετες πληροφορίες · Απλούστευση Η πρόταση συμβάλει στην απλούστευση του νομοθετικού πλαισίου, προσδίδοντάς του την κατάλληλη αναλογικότητα και ευελιξία. · Κατάργηση της ισχύουσας νομοθεσίας Η έγκριση της πρότασης συνεπάγεται την κατάργηση της οδηγίας 2004/40/ΕΚ. · Ευρωπαϊκός Οικονομικός Χώρος Η προτεινόμενη πράξη αφορά θέμα του ΕΟΧ και κατά συνέπεια θα πρέπει να διευρυνθεί ώστε να καλύπτει τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο. · Λεπτομερής ανάλυση της πρότασης ανά κεφάλαιο ή ανά άρθρο Η παρούσα πρόταση τροποποιεί μια σειρά άρθρων και παραρτημάτων της οδηγίας 2004/40/ΕΚ. Το άρθρο 1 της πρότασης παραμένει σχεδόν αμετάβλητο σε σχέση με την οδηγία 2004/40/ΕΚ και εξετάζει τον στόχο και το πεδίο εφαρμογής της πρότασης. Με την προσθήκη μιας νέας πρότασης στην παράγραφο 2 αναφέρεται ρητά η ύπαρξη άμεσων και έμμεσων επιπτώσεων λόγω της έκθεσης σε ΗΜΠ. Και οι δύο τύποι επιπτώσεων καλύπτονται από την οδηγία. Στο άρθρο 2 ορίζονται τα «ηλεκτρομαγνητικά πεδία», οι «οριακές τιμές έκθεσης» και οι «τιμές για την ανάληψη δράσης», όπως και στην περίπτωση της οδηγίας 2004/40/ΕΚ. Στο νέο άρθρο ορίζονται επίσης οι «τιμές για τον προσανατολισμό της δράσης» που προβλέπει η πρόταση καθώς και οι «δυσμενείς επιπτώσεις για την υγεία» και οι «δυσμενείς επιπτώσεις για την ασφάλεια» για λόγους σαφήνειας. Άρθρο 3 Το άρθρο αυτό αναφέρεται στις οριακές τιμές έκθεσης και τις τιμές για την ανάληψη δράσης, όπως και στην περίπτωση της οδηγίας 2004/40/ΕΚ. Ωστόσο, στην παράγραφο 1 ορίζονται συνοπτικά οι ρόλοι των νέων τιμών για τον προσανατολισμό και την ανάληψη δράσης προκειμένου να επιτευχθεί το επίπεδο αναλογικότητας που απαιτείται από τους ενδιαφερόμενους φορείς. Αυτό ισχύει για το φάσμα συχνότητας από 0 Hz έως 100 kHz. Από 100 kHz έως 300GHz, τα επίπεδα παραμένουν τα ίδια με αυτά της οδηγίας 2004/40/ΕΚ, καθώς δεν έχουν δημοσιευθεί νέες συστάσεις από το 1998 και μετά. Η παράγραφος 3 είναι παρόμοια με την αντίστοιχη παράγραφο της οδηγίας 2004/40/ΕΚ αλλά έχει προσαρμοστεί ώστε να περιορίζει τα εκτεταμένα μέτρα στις περιπτώσεις όπου είναι απολύτως απαραίτητα. Κάτι τέτοιο στην πράξη απλοποιεί τη διεξαγωγή της εκτίμησης κινδύνου για την πλειονότητα των χώρων εργασίας. Η παράγραφος 4 είναι νέα και αναφέρει μια εξαίρεση από τα όρια έκθεσης για τον τομέα των ιατρικών MRI και συναφών δραστηριοτήτων, οι οποίες θα εξακολουθήσουν να υπόκεινται σε όλες τις άλλες υποχρεώσεις. Η παράγραφος 5 είναι νέα και παρέχει το δικαίωμα του στρατιωτικού τομέα να χρησιμοποιεί ένα σύστημα προστασίας προσαρμοσμένο στις ειδικές συνθήκες εργασίας του (π.χ. ραντάρ). Το αίτημα αυτό υπεβλήθη από το NATO, το οποίο χρησιμοποιεί ένα σύστημα προστασίας που βασίζεται σε συστάσεις που έχει προτείνει το ΙΕΕΕ. Το σύστημα αυτό μπορεί να θεωρηθεί ανάλογο του συστήματος που ορίζεται στην παρούσα πρόταση. Η παράγραφος 6 είναι νέα και προβλέπει προσωρινές παρεκκλίσεις υπό ελεγχόμενες συνθήκες, στις περιπτώσεις όπου υπάρχει πιθανότητα υπέρβασης των ορίων έκθεσης. Το άρθρο 4 αφορά τον «προσδιορισμό της έκθεσης και της εκτίμησης των κινδύνων», όπως και στην οδηγία 2004/40/EΚ. Οι παράγραφοι 1 έως 3 και 6 παραμένουν αμετάβλητες. Η παράγραφος 4 έχει τροποποιηθεί ελαφρώς, ώστε να εκπληρώνει τον στόχο για περισσότερη ευελιξία και αναλογικότητα. Η παράγραφος 5 παραμένει αμετάβλητη, εκτός από το στοιχείο γ), όπου καθορίζονται με μεγαλύτερη ακρίβεια οι ομάδες που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερο κίνδυνο. Επίσης, το όριο που αναγράφεται στο στοιχείο δ) σημείο ii) σχετικά με τα στατικά μαγνητικά πεδία για τον κίνδυνο εκτόξευσης από σιδηρομαγνητικά αντικείμενα αυξήθηκε από τα 3 στα 30 mT, συνάδοντας με τα τρέχοντα επικαιροποιημένα στοιχεία. Το άρθρο 5, «Διατάξεις που αποσκοπούν στην αποφυγή ή τη μείωση των κινδύνων» παραμένει ουσιαστικά αμετάβλητο. Περιέχει μόνο μικρές αλλαγές, προκειμένου να διασφαλίζεται η συνοχή. Το άρθρο 6 σχετικά με την «Ενημέρωση και εκπαίδευση των εργαζομένων» τροποποιήθηκε ελαφρώς μόνο, ώστε να διασφαλίζεται η συνοχή. Το ίδιο ισχύει και για το άρθρο 7, «Διαβουλεύσεις και συμμετοχή των εργαζομένων». Το άρθρο 8 για την «Επίβλεψη της υγείας» τροποποιήθηκε ώστε να περιλαμβάνει μια διάκριση μεταξύ της έκθεσης σε φάσμα χαμηλής συχνότητας (0 Hz έως 100 kHz) και την έκθεση σε φάσμα υψηλής συχνότητας. Για την τροποποίηση ελήφθη υπόψη το γεγονός, το οποίο επιβεβαιώνεται από ιατρικούς εμπειρογνώμονες, ότι οι επιπτώσεις που οφείλονται σε πεδία χαμηλής συχνότητας δεν μπορούν να διαπιστωθούν όταν ο εργαζόμενος αποχωρήσει από το χώρο της ανεπιθύμητης έκθεσης. Συνεπώς, οποιαδήποτε βλάβη στην υγεία, η οποία προκύπτει από μια τέτοια έκθεση δεν μπορεί να διαπιστωθεί με ιατρική εξέταση. Το άρθρο 9 σχετικά με τις «Κυρώσεις» παραμένει πανομοιότυπο με το ίδιο άρθρο της οδηγίας 2004/40/ΕΚ. Το άρθρο αυτό προτάθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατά τις διαβουλεύσεις πριν την έκδοση της οδηγίας 2004/40/ΕΚ. Άρθρο 10 «Τεχνικές τροποποιήσεις». Συγκριτικά με το ίδιο άρθρο της οδηγίας 2004/40/ΕΚ, έχουν γίνει σημαντικές αλλαγές. Η πρώτη παράγραφος, η οποία περιέχει μια αναφορά στη νομοθετική διαδικασία που ορίζεται στο άρθρο 153 παράγραφος 2 σχετικά με τις τροποποιήσεις στις οριακές τιμές έκθεσης διεγράφη, καθώς η ίδια η πρόταση βασίζεται στο άρθρο 153 παράγραφος 2 της Συνθήκης και δεν είναι απαραίτητο να γίνει εκ νέου αναφορά σε αυτό στο διατακτικό. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο δεν εξουσιοδοτούν την Επιτροπή να τροποποιήσει τις οριακές τιμές έκθεσης. Συνεπώς, οποιαδήποτε τέτοια τροποποίηση δεν θα είχε γίνει με τις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις της Επιτροπής αλλά από τροποποιήσεις της οδηγίας σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται στο άρθρο 153 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ. Ωστόσο, όντως άμεσα μετρήσιμες τιμές αναφοράς, ήτοι οι τιμές για τον προσανατολισμό και την ανάληψη δράσης, θεωρούνται ως τροποποιήσεις αυστηρά τεχνικής φύσης στην πρόταση και συνεπώς αναφέρονται σε ένα νέο στοιχείο γ), το οποίο έχει προστεθεί στο πρώτο εδάφιο του άρθρου 10. Υπό το πρίσμα των νέων κανόνων «επιτροπολογίας» που προβλέπει η Συνθήκη της Λισαβόνας, οι αμιγώς τεχνικές τροποποιήσεις των παραρτημάτων οι οποίες αναφέρονται στο άρθρο 10 αποτελούν μέτρα γενικής εφαρμογής τα οποία έχουν σχεδιαστεί για να τροποποιήσουν μη ουσιώδη στοιχεία της οδηγίας. Επομένως, πραγματοποιούνται με τις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις που προβλέπει το άρθρο 290 της ΣΛΕΕ, ενώ για τη θέσπιση αυτών των τεχνικών τροποποιήσεων θα πρέπει να χρησιμοποιείται η διαδικασία που ορίζεται στο εν λόγω άρθρο (σχετικά με τη μεταβίβαση αρμοδιοτήτων). Συνεπώς, η εξουσία της Επιτροπής να εφαρμόζει αυτή τη διαδικασία περιλαμβάνεται στο εν λόγω άρθρο 10, μαζί με τη δυνατότητα χρήσης μιας διαδικασίας επείγοντος η οποία προβλέπεται στο δεύτερο εδάφιο του ίδιου άρθρου. Άρθρο 11 Η παλαιά διαδικασία «επιτροπολογίας» που προβλέπεται στην οδηγία 2004/40/ΕΚ αντικαταστάθηκε από νέους κανόνες σχετικά με τη μεταβίβαση αρμοδιοτήτων που προβλέπονται από τη Συνθήκη της Λισαβόνας. Συνεπώς, στο άρθρο αυτό ορίζεται η τυπική διαδικασία, δυνάμει του άρθρου 290 ΣΛΕΕ σχετικά με την άσκηση της εξουσίας που μεταβιβάζεται στην Επιτροπή, για τη θέσπιση κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων οι οποίες έχουν σχεδιαστεί για την τροποποίηση της οδηγίας με αμιγώς τεχνικές τροποποιήσεις των παραρτημάτων της. Το παλιό άρθρο 12 της οδηγίας 2004/40/ΕΚ, «Εκθέσεις» αφαιρέθηκε επειδή καταργήθηκε με το άρθρο 3 παράγραφος 20 της οδηγίας 2007/30ΕΚ. Οι διατάξεις σχετικά με τις εκθέσεις εφαρμογής για όλες τις ειδικές οδηγίες κατά την έννοια του άρθρου 16 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ περιλαμβάνονται τώρα στο άρθρο 17α της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ. Το άρθρο 12 «Διαδικασία επείγοντος» ορίζει τους κανόνες για την άσκηση της διαδικασίας επείγοντος δυνάμει της εξουσίας που μεταβιβάζεται στην Επιτροπή για τη θέσπιση κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων. Η πιθανότητα χρήσης της διαδικασίας επείγοντος είναι αποδεκτή στο πεδίο της προστασίας της υγείας και της ασφάλειας σύμφωνα με τη κοινή διοργανική συμφωνία για τις πράξεις κατ’ εξουσιοδότηση. Την δυνατότητα αυτή προέβλεπε και η παλαιά οδηγία 2004/40 για τα ΗΜΠ. Χρησιμοποιείται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όπου το επιβάλουν έκτακτοι λόγοι, όπως είναι οι πιθανοί άμεσοι κίνδυνοι για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων, οι οποίοι προκύπτουν από την έκθεσή τους σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία. Το άρθρο 13 είναι νέο και αναφέρεται στην ανάγκη κατάρτισης ενός πρακτικού οδηγού που θα διευκολύνει την εφαρμογή της οδηγίας. Αυτή η πρακτική προβλέπεται και από άλλες οδηγίες, ιδίως στην πλέον πρόσφατη οδηγία 2006/25/ΕΚ για τους φυσικούς παράγοντες (τεχνητή οπτική ακτινοβολία). Τα άρθρα 14, 15, 16 και 17 αποτελούν διατάξεις σχετικά με την υποβολή εκθέσεων, τη μεταφορά στο εσωτερικό δίκαιο, την κατάργηση της οδηγίας 2004/40/ΕΚ και την έναρξη ισχύος. Το παράρτημα Ι περιέχει μια σειρά από φυσικά μεγέθη που δεν περιλαμβάνονται στο κυρίως κείμενο (άρθρο 2). Αυτή η επιλογή θεωρείται προτιμότερη επειδή προσδίδει μεγαλύτερη συνοχή στο κείμενο της πρότασης. Το παράρτημα ΙΙ αποτελεί σημαντικό μέρος της πρότασης επειδή ορίζει όλα τα στοιχεία που απαιτούνται για τη διασφάλιση μεγαλύτερης ευελιξίας και αναλογικότητας φάσμα συχνότητας από 0 Ηz έως 100 kHz. Εισάγει στην πράξη το σύστημα καθορισμού ζωνών, το οποίο στηρίζουν οι περισσότεροι ενδιαφερόμενοι φορείς καθώς και μέτρα για τη διευκόλυνση των διαδικασιών εκτίμησης του κινδύνου, όποτε αυτό είναι εφικτό. Το παράρτημα ΙΙΙ καλύπτει το υψηλότερο επίπεδο του φάσματος συχνοτήτων. Καθώς δεν έχουν υπάρξει νέες διεθνείς συστάσεις σε αυτόν τον τομέα κατά τα τελευταία χρόνια, οι αλλαγές περιορίζονται σε μια διαφορετική παρουσίαση και σε ορισμένα στοιχεία που διευκολύνουν το έργο των εργοδοτών. Το παράρτημα IV αναφέρεται ειδικά στο ζήτημα της ιατρικής απεικόνισης μαγνητικού συντονισμού (MR). 'Έχει σχεδιαστεί κατά τρόπο ώστε να διασφαλίζει την ομαλή και εναρμονισμένη εφαρμογή κατάλληλων και ποιοτικών μέτρων προστασίας σε ένα ελεγχόμενο περιβάλλον. Το παράρτημα V περιλαμβάνει έναν κατάλογο νομοθετικών πράξεων για την τροποποίηση της οδηγίας 2004/40/ΕΚ (που ορίζονται στο άρθρο 15) και έναν πίνακα αντιστοιχίας μεταξύ των διατάξεων της οδηγίας 2004/40/ΕΚ, όπως αυτή τροποποιήθηκε με την παρούσα πρόταση. 2011/0152 (COD) Πρόταση ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ περί των ελαχίστων απαιτήσεων υγείας και ασφάλειας όσον αφορά την έκθεση των εργαζομένων σε κινδύνους προερχόμενους από φυσικούς παράγοντες (ηλεκτρομαγνητικά πεδία) (20ή ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ) ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και κυρίως το άρθρο 153 παράγραφος 2, την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια, Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής[4], Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών[5], Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία, Εκτιμώντας τα ακόλουθα: (1) Σύμφωνα με τη συνθήκη, το Συμβούλιο μπορεί να θεσπίζει, μέσω οδηγιών, τις ελάχιστες διατάξεις για την προώθηση βελτιώσεων, ιδίως στο εργασιακό περιβάλλον με στόχο τη διασφάλιση καλύτερου επιπέδου προστασίας της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων. Οι οδηγίες αυτές αποσκοπούν στην αποφυγή της επιβολής διοικητικών, οικονομικών και νομικών περιορισμών που ενδέχεται να εμποδίσουν τη δημιουργία και την ανάπτυξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. (2) Το άρθρο 31 παράγραφος 1 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπει ότι κάθε εργαζόμενος έχει δικαίωμα σε υγιεινές, ασφαλείς και αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας. (3) Μετά την έναρξη ισχύος της οδηγίας 2004/40/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 29ης Απριλίου 2004 περί των ελαχίστων προδιαγραφών υγείας και ασφάλειας όσον αφορά στην έκθεση των εργαζομένων σε κινδύνους προερχόμενους από φυσικούς παράγοντες (ηλεκτρομαγνητικά πεδία)[6], εκφράστηκαν σοβαρές ανησυχίες από τους ενδιαφερόμενους φορείς, ιδίως από την ιατρική κοινότητα, όσον αφορά τις πιθανές επιπτώσεις της εφαρμογής της εν λόγω οδηγίας στη χρήση ιατρικών διαδικασιών που βασίζονται στην ιατρική απεικόνιση. Ανησυχίες εκφράστηκαν επίσης όσον αφορά τις επιπτώσεις της οδηγίας σε ορισμένες βιομηχανικές δραστηριότητες. (4) Η Επιτροπή εξέτασε προσεκτικά τα επιχειρήματα που προέβαλαν οι ενδιαφερόμενοι φορείς και έπειτα από αρκετές διαβουλεύσεις αποφάσισε να επανεξετάσει σχολαστικά ορισμένες διατάξεις της οδηγίας 2040/40/ΕΚ, βάσει νέων επιστημονικών στοιχείων που προέρχονται από διεθνώς αναγνωρισμένους εμπειρογνώμονες. (5) Η οδηγία 2004/40/ΕΚ τροποποιήθηκε με την οδηγία 2008/46/ΕΚ της 23ης Απριλίου 2008[7], με αποτέλεσμα την αναβολή, για 4 έτη, της προθεσμίας μεταφοράς στο εσωτερικό δίκαιο της οδηγίας 2004/40/ΕΚ. Το γεγονός αυτό θα έδινε την δυνατότητα στην Επιτροπή να παρουσιάσει μια νέα πρόταση και στους συννομοθέτες να εκδώσουν μια νέα οδηγία επί τη βάσει πιο πρόσφατων και ασφαλών στοιχείων. (6) Η οδηγία 2004/40/ΕΚ πρέπει να καταργηθεί και να προβλεφθούν καταλληλότερα και αναλογικότερα μέτρα για την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που σχετίζονται με τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία. Ωστόσο, δεν αντιμετωπίζονται οι μακροχρόνιες επιπτώσεις, συμπεριλαμβανομένων των πιθανών καρκινογενέσεων που προκαλεί η έκθεση σε χρονικώς μεταβαλλόμενα ηλεκτρικά, μαγνητικά και ηλεκτρομαγνητικά πεδία, για τις οποίες δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής πειστικά επιστημονικά στοιχεία που να αποδεικνύουν κάποια αιτιώδη σχέση. Τα μέτρα που ισχύουν επί του παρόντος πρέπει να ενισχυθούν, όχι μόνο για να διασφαλίζουν την υγεία και την ασφάλεια του κάθε εργαζόμενου ξεχωριστά, αλλά και προκειμένου να δημιουργηθεί μια στοιχειώδης βάση προστασίας για όλους τους εργαζομένους της Ένωσης και να μειωθούν παράλληλα οι πιθανότητες στρέβλωσης του ανταγωνισμού. (7) Η παρούσα οδηγία προβλέπει τις βασικές διατάξεις, παρέχοντας στα κράτη μέλη την επιλογή διατήρησης ή θέσπισης πιο ευνοϊκών διατάξεων για την προστασία των εργαζομένων, ιδίως τον καθορισμό χαμηλότερων τιμών για τις τιμές όσον αφορά τον προσανατολισμό και την ανάληψη δράσης ή τις οριακές τιμές έκθεσης για τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία. Ωστόσο, η εφαρμογή της παρούσας οδηγίας δεν θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί ως άλλοθι για τυχόν επιδείνωση σε σχέση με την κατάσταση που υφίσταται ήδη στα κράτη μέλη. (8) Ένα σύστημα προστασίας κατά των ηλεκτρομαγνητικών πεδίων θα πρέπει να περιορίζεται σε έναν ορισμό, χωρίς υπερβολικές λεπτομέρειες, των επιδιωκόμενων στόχων, των αρχών που πρέπει να τηρούνται και των βασικών τιμών που πρέπει να ισχύουν ώστε να μπορούν τα κράτη μέλη να εφαρμόζουν τις ελάχιστες διατάξεις κατά τρόπο ομοιόμορφο. (9) Η προστασία των εργαζομένων που εκτίθενται σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία επιβάλλει τη διενέργεια μιας αποτελεσματικής και αποδοτικής εκτίμησης κινδύνου. Ωστόσο, αυτή η υποχρέωση πρέπει να είναι ανάλογη με την κατάσταση που επικρατεί στο χώρο εργασίας. Επομένως, κρίνεται σκόπιμος ο καθορισμός ενός συστήματος προστασίας που να αξιολογεί την σοβαρότητα του κινδύνου με απλό και εύκολα κατανοητό τρόπο. Συνεπώς, η αναφορά σε μια σειρά δεικτών και τυπικών καταστάσεων μπορεί να αποβεί χρήσιμη στους εργοδότες κατά την εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους. (10) Οι ανεπιθύμητες επιπτώσεις στο ανθρώπινο σώμα εξαρτώνται από τη συχνότητα του ηλεκτρομαγνητικού πεδίου ή της ακτινοβολίας στην οποία εκτίθεται, από 0 Hz έως 100 kHz και άνω των 100 kHz. Επομένως, για την προστασία των εργαζομένων που εκτίθενται σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία πρέπει να διαμορφωθούν δύο διαφορετικά συστήματα περιορισμού της έκθεσης. (11) Η μείωση του επιπέδου έκθεσης σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία μπορεί να επιτευχθεί αποτελεσματικότερα με την εφαρμογή προληπτικών μέτρων ήδη από το στάδιο του σχεδιασμού των θέσεων εργασίας, καθώς και με την επιλογή εξοπλισμού, διαδικασιών και μεθόδων εργασίας, σε τρόπο ώστε να δίδεται προτεραιότητα στη μείωση των κινδύνων στην πηγή. Οι διατάξεις που αναφέρονται στον εξοπλισμό και τις μεθόδους εργασίας συμβάλλουν έτσι στην προστασία των εμπλεκόμενων εργαζομένων. Υπάρχει ωστόσο η ανάγκη να αποφευχθεί η επανάληψη αξιολογήσεων, στις περιπτώσεις όπου ο εξοπλισμός εργασίας πληροί τις απαιτήσεις της νομοθεσίας της ΕΕ για τα προϊόντα η οποία θεσπίζει αυστηρότερα επίπεδα ασφαλείας από αυτά που ορίζονται στην παρούσα οδηγία και ιδίως στις οδηγίες 1999/5/ΕΚ και 2006/95/ΕΚ. Αυτό επιτρέπει την απλοποιημένη αξιολόγηση σε ένα μεγάλο ποσοστό περιπτώσεων. (12) Οι εργοδότες θα πρέπει να προσαρμόζονται στην τεχνική πρόοδο και στις επιστημονικές γνώσεις που αφορούν κινδύνους που συνδέονται με την έκθεση στα ηλεκτρομαγνητικά πεδία με σκοπό τη βελτίωση της ασφάλειας και της προστασίας της υγείας των εργαζομένων. (13) Επειδή η παρούσα οδηγία είναι ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 12ης Ιουνίου 1989, σχετικά με την εφαρμογή μέτρων για την προώθηση της βελτίωσης της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων κατά την εργασία[8], η εν λόγω οδηγία εφαρμόζεται στον τομέα της έκθεσης των εργαζομένων σε κραδασμούς, με την επιφύλαξη των αυστηρότερων ή/και ειδικότερων διατάξεων που περιέχονται στην παρούσα οδηγία. (14) Η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή, ώστε να μπορεί να προβαίνει σε αμιγώς τεχνικές τροποποιήσεις των παραρτημάτων της εν λόγω οδηγίας, ως αποτέλεσμα της έκδοσης νέων οδηγιών στο πεδίο της τεχνικής εναρμόνισης και τυποποίησης, της τεχνικής προόδου, των αλλαγών στα πλέον συναφή εναρμονισμένα ευρωπαϊκά πρότυπα ή προδιαγραφές και των νέων επιστημονικών στοιχείων σχετικά με τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία, καθώς και να προσαρμόζει τις τιμές για τον προσανατολισμό και την ανάληψη δράσης και τις σχετικές κατηγορίες δραστηριοτήτων, χώρων εργασίας και τύπων εξοπλισμού. Επιβάλλεται, συνεπώς, να προβεί η Επιτροπή στις κατάλληλες διαβουλεύσεις, και σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων, κατά τις προπαρασκευαστικές εργασίες της. Η Επιτροπή, κατά την προετοιμασία και τη σύνταξη κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, θα πρέπει να διασφαλίζει την κατά τον δέοντα τρόπο ταυτόχρονη και έγκαιρη και διαβίβαση των συναφών εγγράφων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. (15) Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όπου το επιβάλουν έκτακτοι λόγοι, όπως είναι οι πιθανοί άμεσοι κίνδυνοι για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων, οι οποίοι προκύπτουν από την έκθεσή τους σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία, θα πρέπει να δίνεται η δυνατότητα εφαρμογής της διαδικασίας επείγοντος στις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις που εκδίδει η Επιτροπή. (16) Όποτε εφαρμόζεται ένα σύστημα που περιλαμβάνει οριακές τιμές έκθεσης και τιμές για τον προσανατολισμό και την ανάληψη δράσης, πρέπει να εκλαμβάνεται ως ένα μέσο διευκόλυνσης της παροχής ενός υψηλού επιπέδου προστασίας έναντι των αποδεδειγμένων δυσμενών επιπτώσεων στην υγεία, οι οποίες ενδέχεται να προκύψουν από την έκθεση σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία. Ωστόσο, ένα τέτοιο σύστημα ενδέχεται να έρχεται σε σύγκρουση με συγκεκριμένες συνθήκες υπό τις οποίες διεξάγονται ορισμένες δραστηριότητες, όπως είναι οι ιατρικές διαδικασίες με τη χρήση τεχνικών μαγνητικού συντονισμού ή οι στρατιωτικές επιχειρήσεις, όπου απαιτείται διαλειτουργικότητα και όπου εφαρμόζονται ήδη διεθνώς αποδεκτά πρότυπα που παρέχουν ισοδύναμη προστασία στους εργαζομένους που εκτίθενται σε ειδικές συνθήκες. Είναι επομένως αναγκαίο να ληφθούν υπόψη αυτές οι ιδιαίτερες συνθήκες. (17) Ένα σύστημα που διασφαλίζει υψηλό επίπεδο προστασίας όσον αφορά τις δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία που ενδέχεται να προκύψουν από την έκθεση σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία θα πρέπει να λαμβάνει δεόντως υπόψη συγκεκριμένες ομάδες εργαζομένων και να αποφεύγονται τα προβλήματα παρεμβολής ή επίδρασης στη λειτουργία ιατροτεχνολογικών βοηθημάτων, όπως είναι τα μεταλλικά προθέματα, οι βηματοδότες, οι απινιδωτές και τα κοχλιακά και άλλα εμφυτεύματα. Τα προβλήματα παρεμβολής, ιδίως σε βηματοδότες, ενδέχεται να εμφανίζονται σε χαμηλότερα επίπεδα από τις τιμές για την ανάληψη δράσης και θα πρέπει, κατά συνέπεια, να λαμβάνονται κατάλληλες προφυλάξεις και μέτρα προστασίας. ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ: ΚΕΦΑΛΑΙΟ I ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ Άρθρο 1 Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής 1. Η παρούσα οδηγία, η οποία αποτελεί την 20ή ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ, καθορίζει τις ελάχιστες προδιαγραφές όσον αφορά στην προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους για την υγεία και την ασφάλειά τους οι οποίοι προκύπτουν ή ενδέχεται να προκύψουν λόγω της έκθεσης σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία (0 Hz έως 300 GHz) κατά την εργασία τους. 2. Η παρούσα οδηγία σχετίζεται με τους άμεσους κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων, οι οποίοι οφείλονται σε γνωστά βραχυπρόθεσμα δυσμενή αποτελέσματα στο ανθρώπινο σώμα λόγω επαγόμενων ηλεκτρικών ή μαγνητικών πεδίων, απορρόφησης ενέργειας και ρευμάτων επαφής. Καλύπτει επίσης έμμεσες επιπτώσεις στην υγεία και την ασφάλεια. 3. Η παρούσα οδηγία δεν αφορά τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα. 4. Η παρούσα οδηγία δεν αφορά τους κινδύνους που προκύπτουν από την επαφή με ηλεκτροφόρους αγωγούς. 5. Η οδηγία 89/391/ΕΟΚ εφαρμόζεται πλήρως στο σύνολο του αναφερόμενου στην παράγραφο 1 τομέα με την επιφύλαξη αυστηρότερων ή/και ειδικότερων διατάξεων της παρούσας οδηγίας. Άρθρο 2 Ορισμοί 1. Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, νοούνται ως: α) «ηλεκτρομαγνητικά πεδία»: τα στατικά ηλεκτρικά, τα στατικά μαγνητικά και τα χρονικώς μεταβαλλόμενα ηλεκτρικά, μαγνητικά και ηλεκτρομαγνητικά πεδία με συχνότητες έως 300 GHz· β) «δυσμενή αποτελέσματα για την υγεία»: οι βιολογικές επιπτώσεις που βλάπτουν τη νοητική, σωματική και/ή γενική υγεία των εκτιθέμενων εργαζομένων. Στην παρούσα οδηγία εξετάζονται μόνο τα βραχυπρόθεσμα αποτελέσματα· γ) «δυσμενή αποτελέσματα για την ασφάλεια»: οι επιπτώσεις που δημιουργούν προσωρινή ενόχληση ή επηρεάζουν τη γνωστική λειτουργία ή άλλες λειτουργίες του εγκεφάλου ή των μυών και ως εκ τούτου ενδέχεται να επηρεάσουν την ικανότητα του εργαζομένου να ασκήσει με ασφάλεια τις δραστηριότητές του· γ) «άμεσο αποτέλεσμα»: η επίπτωση στο ανθρώπινο σώμα που προκαλείται άμεσα από την παρουσία ισχυρού μαγνητικού ή ηλεκτρικού πεδίου, για παράδειγμα διέγερση των μυών, των νεύρων ή των αισθητήριων οργάνων, θέρμανση του ιστού, ίλιγγος ή πονοκέφαλοι· δ) «έμμεσο αποτέλεσμα»: η επίπτωση πάνω σε ένα αντικείμενο λόγω της παρουσίας ισχυρού ηλεκτρικού ή μαγνητικού πεδίου, η οποία ενδέχεται να αποτελέσει αιτία κινδύνου για την υγεία ή την ασφάλεια, για παράδειγμα τα ρεύματα επαφής, η εκσφενδόνιση σιδηρομαγνητικών αντικειμένων ή η παρεμβολή σε ενεργά εμφυτεύσιμα ιατρικά βοηθήματα· ε) «οριακές τιμές έκθεσης»: όρια έκθεσης σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία τα οποία έχουν θεσπιστεί επί τη βάσει γνωστών επιπτώσεων στην υγεία και βιολογικών εκτιμήσεων. Η συμμόρφωση με τις οριακές τιμές έκθεσης για τις επιπτώσεις στην υγεία διασφαλίζει ότι οι εργαζόμενοι που εκτίθενται σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία προστατεύονται από όλες τις γνωστές δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία. Η συμμόρφωση με τις οριακές τιμές έκθεσης για τις επιπτώσεις στην ασφάλεια θα διασφαλίζει ότι οι εργαζόμενοι που εκτίθενται σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία θα προστατεύονται από όλες τις γνωστές δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία και στην ασφάλεια· στ) «τιμή για τον προσανατολισμό της δράσης» και «τιμή για την ανάληψη δράσης»: οι άμεσα μετρούμενες – εξαρτώμενες από τη συχνότητα – παράμετροι, το μέγεθος των οποίων ορίζεται σε όρους έντασης ηλεκτρικού πεδίου (Ε), έντασης μαγνητικού πεδίου (Η), πυκνότητας μαγνητικής ροής (Β) και πυκνότητας ισχύος (S) για τις οποίες πρέπει να λαμβάνονται ένα ή περισσότερα από τα μέτρα που καθορίζονται στην παρούσα οδηγία. 2. Η «τιμή για τον προσανατολισμό της δράσης» που αναφέρεται στο στοιχείο στ) της παραγράφου 1 αντιστοιχεί σε ένα πεδίο όπου δεν αναμένονται επιπτώσεις στην υγεία υπό κανονικές συνθήκες εργασίας όσον αφορά τα άτομα που δεν αποτελούν μέρος μιας ομάδας ειδικού κινδύνου. Συνεπώς, η διάρκεια της διαδικασίας εκτίμησης του κινδύνου μπορεί να περιοριστεί στο ελάχιστο. Η συμμόρφωση με την τιμή για τον προσανατολισμό της δράσης διασφαλίζει τη συμμόρφωση με τις αντίστοιχες οριακές τιμές έκθεσης για τις επιπτώσεις στην υγεία και την ασφάλεια. Η «τιμή για την ανάληψη δράσης» που αναφέρεται στο στοιχείο στ) της παραγράφου 1 αντιστοιχεί στο μέγιστο άμεσα μετρούμενο πεδίο για το οποίο είναι εγγυημένη η αυτόματη συμμόρφωση με την οριακή τιμή έκθεσης. Οποιοδήποτε επίπεδο έκθεσης μεταξύ της «τιμής για τον προσανατολισμό της δράσης» και της «τιμής για την ανάληψη δράσης» απαιτεί εκτενέστερη αξιολόγηση και λήψη προληπτικών μέτρων. Η συμμόρφωση με την τιμή για την ανάληψη δράσης διασφαλίζει τη συμμόρφωση με τις αντίστοιχες οριακές τιμές έκθεσης για τις επιπτώσεις στην υγεία. Άρθρο 3 Οριακές τιμές έκθεσης, τιμές για τον προσανατολισμό της δράσης και τιμές για την ανάληψη δράσης 1. Οι οριακές τιμές έκθεσης καθώς και οι τιμές για τον προσανατολισμό και την ανάληψη δράσης για ηλεκτρικά και μαγνητικά πεδία με εύρος συχνότητας από 0 έως 100 GHz θα είναι αυτές που ορίζονται στο παράρτημα ΙΙ. Για επίπεδα έκθεσης άνω της τιμής για την ανάληψη δράσης, θα διεξάγονται οι κατάλληλες επαληθεύσεις ώστε να αποδεικνύεται ότι το επίπεδο έκθεσης δεν υπερβαίνει την αντίστοιχη οριακή τιμή έκθεσης για τις επιπτώσεις στην υγεία. Για επίπεδα έκθεσης άνω της τιμής για τον προσανατολισμό της δράσης, θα διεξάγονται οι κατάλληλες επαληθεύσεις ώστε να αποδεικνύεται ότι το επίπεδο έκθεσης δεν υπερβαίνει τις αντίστοιχες οριακές τιμές έκθεσης για τις επιπτώσεις στην υγεία και την ασφάλεια ή ότι το επίπεδο έκθεσης είναι κάτω από την τιμή για την ανάληψη δράσης. Όσον αφορά την τελευταία περίπτωση θα πρέπει να προβλεφθούν μέτρα πρόληψης και ενημέρωση των εργαζομένων. 2. Οι οριακές τιμές έκθεσης καθώς και οι τιμές για την ανάληψη δράσης για ηλεκτρικά και μαγνητικά πεδία με εύρος συχνότητας από 100 kHz έως 300 GHz θα είναι αυτές που ορίζονται στο παράρτημα ΙΙΙ. Για επίπεδα έκθεσης άνω του επιπέδου για την ανάληψη δράσης θα διεξάγονται οι κατάλληλες επαληθεύσεις ώστε να αποδεικνύεται ότι το επίπεδο έκθεσης δεν υπερβαίνει την αντίστοιχη οριακή τιμή έκθεσης για τις επιπτώσεις στην υγεία. 3. Για την εκτίμηση, τη μέτρηση και/ή τον υπολογισμό των επιπέδων έκθεσης των εργαζομένων σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία που ενδέχεται να είναι αρκετά χαμηλότερα από την τιμή για την ανάληψη δράσης μπορούν να χρησιμοποιηθούν απλές μέθοδοι. Για τις άλλες περιπτώσεις, όπου το επίπεδο έκθεσης ενδέχεται να είναι κοντά ή πάνω από την τιμή για την ανάληψη δράσης, τα κράτη μέλη πρέπει να παρέχουν οδηγίες βάσει των διαθέσιμων εναρμονισμένων ευρωπαϊκών προτύπων που έχουν θεσπιστεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ηλεκτροτεχνικής Τυποποίησης (Cenelec) ή άλλων επιστημονικώς τεκμηριωμένων προτύπων ή κατευθυντήριων οδηγιών. 4. Κατ’ εξαίρεση, οι παράγραφοι 1 και 2, δεν θα ισχύουν για ιατρικές εφαρμογές κατά τις οποίες χρησιμοποιείται το φαινόμενο του μαγνητικού συντονισμού και οι ακόλουθες συναφείς δραστηριότητες: έλεγχος ολόκληρου του συστήματος πριν την έκδοση άδειας για δραστηριότητες μεταφοράς, εγκατάστασης, καθαρισμού, συντήρησης, έρευνας και ανάπτυξης. Σε αυτές τις ειδικές περιπτώσεις θα εφαρμόζονται ειδικά μέτρα προστασίας. Για τον σκοπό αυτό η Επιτροπή θα συμβουλεύεται τις υφιστάμενες ομάδες εργασίας και θα ενεργεί σύμφωνα με τα μέτρα που ορίζονται στο παράρτημα IV. 5. Κατ’ εξαίρεση, οι παράγραφοι 1 και 2, δεν θα ισχύουν για τις ένοπλες δυνάμεις στα κράτη μέλη όπου εφαρμόζεται και ισχύει ήδη ένα ισοδύναμο και πιο συγκεκριμένο σύστημα προστασίας, όπως είναι το πρότυπο STANAG 2345 του ΝΑΤΟ. Τα κράτη μέλη θα ενημερώνουν την Επιτροπή για την ύπαρξη και την αποτελεσματική εφαρμογή αυτών των συστημάτων προστασίας κατά την κοινοποίηση της ενσωμάτωσης των διατάξεων της παρούσας οδηγίας στο εθνικό τους δίκαιο σύμφωνα με το άρθρο 14. 6. Με την επιφύλαξη των παραγράφων 4 και 5 οι εργαζόμενοι δεν πρέπει να εκτίθενται σε τιμές άνω των οριακών τιμών έκθεσης για τις επιπτώσεις στην υγεία. Σε ειδικές περιπτώσεις κατά τις οποίες ενδέχεται να υπάρξει προσωρινή υπέρβαση των τιμών, τα κράτη μέλη μπορούν να εφαρμόσουν ένα σύστημα που θα επιτρέπει την εργασία υπό ελεγχόμενες συνθήκες και επί τη βάσει μιας συνολικής εκτίμησης κινδύνου που θα ορίζει τα πραγματικά επίπεδα έκθεσης και την επικινδυνότητά τους και θα τα συγκρίνει με τις οριακές τιμές έκθεσης που ορίζονται στα παραρτήματα ΙΙ και ΙΙΙ. Αυτές οι ειδικές περιπτώσεις θα κοινοποιούνται στην Επιτροπή με την έκθεση που αναφέρεται στο άρθρο 17α της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ II ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΡΓΟΔΟΤΩΝ Άρθρο 4 Προσδιορισμός της έκθεσης και εκτίμηση των κινδύνων 1. Ο εργοδότης, ανταποκρινόμενος στις υποχρεώσεις που καθορίζονται στο άρθρο 6 παράγραφος 3 και στο άρθρο 9 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ, εκτιμά και, εάν είναι αναγκαίο, μετρά ή/και υπολογίζει τα επίπεδα των ηλεκτρομαγνητικών πεδίων στα οποία εκτίθενται οι εργαζόμενοι. Η εκτίμηση, η μέτρηση και ο υπολογισμός μπορούν να διενεργούνται με την χρησιμοποίηση των οδηγιών που περιλαμβάνονται στα παραρτήματα ΙΙ και ΙΙΙ. Για ειδικές περιπτώσεις οι οποίες δεν αναφέρονται στα εν λόγω παραρτήματα ο εργοδότης μπορεί να χρησιμοποιεί εναρμονισμένα ευρωπαϊκά πρότυπα που έχει θεσπίσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ηλεκτροτεχνικής Τυποποίησης (CENELEC) για ανάλογες περιπτώσεις εκτίμησης, μέτρησης και υπολογισμού. Ο εργοδότης έχει επίσης το δικαίωμα να χρησιμοποιεί άλλα πρότυπα ή κατευθυντήριες οδηγίες που βασίζονται σε επιστημονικά στοιχεία, εφόσον αυτό απαιτείται από το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος. Όποτε κρίνεται σκόπιμο, ο εργοδότης θα λαμβάνει επίσης υπόψη τα επίπεδα εκπομπών και άλλα στοιχεία που σχετίζονται με την ασφάλεια και τα οποία παρέχουν οι κατασκευαστές εξοπλισμού σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία της Ένωσης. 2. Βάσει της διενεργούμενης, κατ’ εφαρμογή της παραγράφου 1, εκτίμησης των επιπέδων των ηλεκτρομαγνητικών πεδίων, όταν σημειώνεται υπέρβαση των αναφερόμενων στα παραρτήματα ΙΙ και ΙΙΙ τιμών για την ανάληψη δράσης, ο εργοδότης προβαίνει σε περαιτέρω εκτίμηση και, εφόσον είναι αναγκαίο, υπολογίζει κατά πόσον σημειώνεται υπέρβαση των οριακών τιμών έκθεσης για τις επιπτώσεις στην υγεία. 3. Η εκτίμηση, η μέτρηση ή/και οι υπολογισμοί που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2 δεν απαιτείται να διενεργούνται σε χώρους εργασίας ανοικτούς στο ευρύτερο κοινό, υπό την προϋπόθεση ότι έχει πραγματοποιηθεί ήδη αξιολόγηση σύμφωνα με τις διατάξεις της σύστασης 1999/519/ΕΚ του Συμβουλίου της 12ης Ιουλίου 1999, περί του περιορισμού της έκθεσης του κοινού σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία (0 Hz έως 300 GHz)[9], και ότι οι περιορισμοί όπως καθορίζονται στη σύσταση αυτή τηρούνται για τους εργαζόμενους και ότι οι κίνδυνοι για την ασφάλεια αποκλείονται. Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες ο εξοπλισμός που προορίζεται για το κοινό και συνάδει με τη νομοθεσία της ΕΕ για τα προϊόντα και ιδίως με τις οδηγίες 1999/5/ΕΚ και 2006/95/ΕΚ χρησιμοποιείται με τον προβλεπόμενο τρόπο, οι προϋποθέσεις αυτές πληρούνται. 4. Η εκτίμηση, η μέτρηση ή/και οι υπολογισμοί που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2 σχεδιάζονται και διενεργούνται από τις αρμόδιες υπηρεσίες ή πρόσωπα ανά κατάλληλα χρονικά διαστήματα με βάση τις οδηγίες που παρέχονται στα παραρτήματα ΙΙ και ΙΙΙ και ιδίως τα άρθρα 7 και 11 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ σχετικά με τις αναγκαίες αρμόδιες υπηρεσίες ή πρόσωπα καθώς και τις διαβουλεύσεις και τη συμμετοχή των εργαζομένων. Τα στοιχεία που προκύπτουν από την εκτίμηση, τη μέτρηση και/ή τον υπολογισμό του επιπέδου έκθεσης φυλάσσονται υπό κατάλληλη μορφή, ώστε να είναι δυνατό να τα συμβουλευθεί κανείς σε μεταγενέστερο στάδιο. 5. Σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 3 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ ο εργοδότης αποδίδει ιδιαίτερη προσοχή, κατά τη διεξαγωγή της εκτίμησης των κινδύνων, στα ακόλουθα: α) στο φάσμα συχνοτήτων και το επίπεδο, τη διάρκεια και τον τύπο της έκθεσης· β) στις οριακές τιμές έκθεσης και στις τιμές για την ανάληψη δράσης που αναφέρονται στο άρθρο 3 και στα παραρτήματα ΙΙ και ΙΙΙ της παρούσας οδηγίας· γ) σε οποιεσδήποτε επιπτώσεις επί της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων οι οποίοι διατρέχουν ιδιαίτερο κίνδυνο όπως είναι οι εργαζόμενοι που έχουν δηλώσει στον εργοδότη ότι φορούν ενεργό εμφυτευμένο ιατρικό βοήθημα και οι γυναίκες που έχουν δηλώσει εγκυμοσύνη· δ) σε οποιεσδήποτε έμμεσες επιπτώσεις, όπως: i) παρεμβολές στη λειτουργία ιατρικών ηλεκτρονικών εξοπλισμών και συσκευών (συμπεριλαμβανομένων των καρδιακών βηματοδοτών και άλλων εμφυτευμένων ιατροτεχνολογικών βοηθημάτων, όπως αναφέρονται στο στοιχείο γ))· ii) τον κίνδυνο εκσφενδόνισης σιδηρομαγνητικών αντικειμένων εντός στατικών μαγνητικών πεδίων με πυκνότητα μαγνητικής ροής άνω των 30 mΤ· iii) την πυροδότηση ηλεκτροεκρηκτικών συσκευών (πυροκροτητών)· iv) πυρκαγιές και εκρήξεις οφειλόμενες στην ανάφλεξη εύφλεκτων υλικών λόγω σπινθήρων προκαλούμενων από επαγόμενα πεδία, ρεύματα επαφής ή εκκενώσεις σπινθήρων· ε) στην ύπαρξη εναλλακτικού εξοπλισμού σχεδιασμένου για τη μείωση των επιπέδων έκθεσης σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία· στ) σε κατάλληλες πληροφορίες που συγκεντρώνονται στο πλαίσιο της παρακολούθησης της υγείας. Στις πληροφορίες αυτές περιλαμβάνονται και οι δημοσιευμένες πληροφορίες· ζ) στις πολλαπλές πηγές έκθεσης· η) στην ταυτόχρονη έκθεση σε πεδία πολλαπλών συχνοτήτων. 6. Ο εργοδότης πρέπει να έχει στην κατοχή του μια εκτίμηση των κινδύνων σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 1 στοιχείο α) της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ και να προσδιορίζει τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν σύμφωνα με τα άρθρα 5 και 6 της παρούσας οδηγίας. Η εκτίμηση των κινδύνων πρέπει να καταγράφεται επί καταλλήλου υποθέματος σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο και την εθνική πρακτική. Μπορεί να περιλαμβάνει αιτιολόγηση εκ μέρους του εργοδότη ότι η φύση και η έκταση των κινδύνων που συνδέονται με ηλεκτρομαγνητικά πεδία καθιστούν μη αναγκαία την περαιτέρω λεπτομερή εκτίμηση των κινδύνων. Η εκτίμηση των κινδύνων πρέπει να επαναλαμβάνεται σε τακτά διαστήματα, ιδίως εάν έχουν επέλθει σημαντικές μεταβολές που μπορεί να την καθιστούν απαρχαιωμένη ή όταν το επιβάλλουν τα αποτελέσματα της παρακολούθησης της υγείας. Άρθρο 5 Διατάξεις που αποσκοπούν στην αποφυγή ή τη μείωση των κινδύνων 1. Λαμβανομένων υπόψη της τεχνική πρόοδο και των διαθέσιμων μέτρων ελέγχου του κινδύνου στην πηγή προέλευσης, οι κίνδυνοι που προκύπτουν από την έκθεση σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία πρέπει να εξαλείφονται ή να μειώνονται στο ελάχιστο. Η μείωση των κινδύνων που προκύπτουν από την έκθεση σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία γίνεται βάσει των γενικών αρχών πρόληψης που καθορίζονται στην οδηγία 89/391/ΕΟΚ. 2. Βάσει της εκτίμησης των κινδύνων που προβλέπεται στο άρθρο 4, εάν σημειωθεί υπέρβαση των τιμών για την ανάληψη δράσης που καθορίζονται στο άρθρο 3 και στα παραρτήματα ΙΙ και ΙΙΙ, ο εργοδότης καταρτίζει και εφαρμόζει σχέδιο δράσης το οποίο περιλαμβάνει τεχνικά ή/και οργανωτικά μέτρα με σκοπό την πρόληψη της έκθεσης που υπερβαίνει τις οριακές τιμές έκθεσης, λαμβάνοντας, ιδίως, υπόψη, εκτός εάν η εκτίμηση που διενεργείται σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 2 δείχνει ότι δεν σημειώθηκε υπέρβαση των οριακών τιμών έκθεσης και ότι οι κίνδυνοι για την ασφάλεια είναι δυνατόν να αποκλεισθούν,: α) άλλες μεθόδους εργασίας που συνεπάγονται μικρότερη έκθεση σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία· β) την επιλογή εξοπλισμού εργασίας που εκπέμπει χαμηλότερων επιπέδων ηλεκτρομαγνητικά πεδία, λαμβανομένης υπόψη της προς εκτέλεση εργασίας· γ) τα τεχνικά μέτρα για τη μείωση της εκπομπής των ηλεκτρομαγνητικών πεδίων, συμπεριλαμβανομένης, όπου χρειάζεται, της χρήσης συστημάτων αυτόματης απενεργοποίησης, θωράκισης ή παρόμοιων μηχανισμών προστασίας της υγείας· δ) κατάλληλα προγράμματα συντήρησης του εξοπλισμού εργασίας, των χώρων εργασίας και των συστημάτων της θέσης εργασίας· ε) τον σχεδιασμό και τη διαμόρφωση των χώρων και θέσεων εργασίας· στ) τον περιορισμό της διάρκειας και της έντασης της έκθεσης· ζ) τη διάθεση κατάλληλου εξοπλισμού ατομικής προστασίας. 3. Βάσει της εκτίμησης των κινδύνων που αναφέρεται στο άρθρο 4, οι χώροι εργασίας στους οποίους οι εργαζόμενοι ενδέχεται να εκτεθούν σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία που υπερβαίνουν τις τιμές για τον προσανατολισμό και την ανάληψη δράσης, προσδιορίζονται με κατάλληλη σήμανση σύμφωνα με τα παραρτήματα ΙΙ και ΙΙΙ και την οδηγία 92/58/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 1992, σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές για τη σήμανση ασφαλείας ή/και υγείας στην εργασία (ένατη ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391ΕΟΚ)[10]. Οι εν λόγω χώροι προσδιορίζονται και η πρόσβαση σε αυτούς περιορίζεται όταν αυτό κρίνεται σκόπιμο. Όπου η πρόσβαση σε αυτούς τους χώρους είναι δεόντως περιορισμένη για άλλους λόγους, τότε δεν απαιτείται σήμανση και περιορισμοί πρόσβασης ειδικά για τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία. 4. Σε καμία περίπτωση οι εργαζόμενοι δεν πρέπει να εκτίθενται σε τιμές άνω των οριακών για τις επιπτώσεις στην υγεία, εκτός εάν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 3 παράγραφος 6. Εάν, παρά τα μέτρα που έλαβε ο εργοδότης προς συμμόρφωση με την παρούσα οδηγία, σημειώνεται υπέρβαση των οριακών τιμών έκθεσης για τις επιπτώσεις στην υγεία, ο εργοδότης λαμβάνει αμέσως τα κατάλληλα μέτρα, ώστε να μειώνεται η έκθεση σε επίπεδα χαμηλότερα αυτών των οριακών τιμών έκθεσης. Ο εργοδότης προσδιορίζει τους λόγους υπέρβασης των οριακών τιμών έκθεσης για τις επιπτώσεις στην υγεία και τροποποιεί αναλόγως τα μέτρα προστασίας και πρόληψης, ώστε να αποφευχθεί η εκ νέου υπέρβαση των τιμών αυτών. 5. Κατ' εφαρμογή του άρθρου 15 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ ο εργοδότης προσαρμόζει τα μέτρα που αναφέρονται στο παρόν άρθρο και στα παραρτήματα ΙΙ και ΙΙΙ προς τις απαιτήσεις των εργαζομένων οι οποίοι διατρέχουν ιδιαίτερο κίνδυνο. Άρθρο 6 Ενημέρωση και κατάρτιση των εργαζομένων Με την επιφύλαξη των άρθρων 10 και 12 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ, ο εργοδότης φροντίζει ώστε στους εργαζόμενους οι οποίοι εκτίθενται σε κινδύνους από ηλεκτρομαγνητικά πεδία κατά την εργασία ή/και στους εκπροσώπους τους να παρέχεται κάθε αναγκαία πληροφόρηση και κατάρτιση σε σχέση με το αποτέλεσμα της εκτίμησης των κινδύνων που προβλέπεται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 της παρούσας οδηγίας, και ιδίως σχετικά με: α) τα μέτρα που λαμβάνονται κατ’ εφαρμογή της παρούσας οδηγίας β) τις τιμές και τις έννοιες των οριακών τιμών έκθεσης και των τιμών για τον προσανατολισμό και την ανάληψη δράσης, τους συνδεόμενους με αυτές δυνητικούς κινδύνους και τα μέτρα πρόληψης που έχουν ληφθεί· γ) τα αποτελέσματα της εκτίμησης, της μέτρησης ή/και των υπολογισμών των επιπέδων έκθεσης σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία που διενεργούνται κατ’ εφαρμογή των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 4 της παρούσας οδηγίας· δ) τις μεθόδους εντοπισμού και αναφοράς των δυσμενών επιπτώσεων επί της υγείας λόγω της έκθεσης· ε) τις περιστάσεις υπό τις οποίες οι εργαζόμενοι έχουν δικαίωμα επίβλεψης της υγείας τους· στ) τις ασφαλείς εργασιακές πρακτικές για την ελαχιστοποίηση των κινδύνων από την έκθεση. Άρθρο 7 Διαβουλεύσεις και συμμετοχή των εργαζομένων Οι διαβουλεύσεις και η συμμετοχή των εργαζομένων ή/και των εκπροσώπων τους πραγματοποιούνται σύμφωνα με το άρθρο 11 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ III ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ Άρθρο 8 Παρακολούθηση της υγείας 1. Αποσκοπώντας στην πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση οιωνδήποτε δυσμενών επιπτώσεων επί της υγείας που οφείλονται στην έκθεση σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία, διενεργείται η δέουσα παρακολούθηση της υγείας σύμφωνα με το άρθρο 14 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ. Σε περίπτωση έκθεσης σε συχνότητα άνω των 100 kHz τυχόν ανεπιθύμητες ή μη αναμενόμενες επιπτώσεις στην υγεία που αναφέρονται από έναν εργαζόμενο διαβιβάζονται στο πρόσωπο που είναι υπεύθυνο για την ιατρική παρακολούθηση, το οποίο θα λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία και πρακτική. Σε περίπτωση έκθεσης σε συχνότητα μεταξύ 100 kHz έως και 300 GHz και σε κάθε περίπτωση όπου διαπιστώνεται έκθεση άνω των οριακών τιμών έκθεσης πρέπει να παρέχεται στον ενδιαφερόμενο εργαζόμενο ή εργαζόμενους η δυνατότητα ιατρικής εξέτασης σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο και την εθνική πρακτική. Εάν διαγνωσθεί βλάβη της υγείας προερχόμενη από έκθεση άνω των οριακών τιμών, διενεργείται από τον εργοδότη επανεκτίμηση των κινδύνων σύμφωνα με το άρθρο 4. 2. Ο εργοδότης λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι ο ιατρός ή/και η ιατρική αρχή που είναι υπεύθυνη για την παρακολούθηση της υγείας έχει πρόσβαση στα αποτελέσματα της εκτίμησης των κινδύνων που αναφέρεται στο άρθρο 4. 3. Τα αποτελέσματα της παρακολούθησης της υγείας τηρούνται υπό κατάλληλη μορφή, έτσι ώστε να είναι δυνατό να χρησιμοποιούνται συμβουλευτικά σε μεταγενέστερη ημερομηνία, λαμβανομένων υπόψη των απαιτήσεων περί εμπιστευτικότητας. Κάθε εργαζόμενος έχει πρόσβαση, εφόσον το ζητήσει, στον ιατρικό φάκελο που τον αφορά προσωπικά. Άρθρο 9 Κυρώσεις Τα κράτη μέλη προβλέπουν την επιβολή των κατάλληλων κυρώσεων σε περίπτωση παράβασης της εθνικής νομοθεσίας που θεσπίζεται βάσει της παρούσας οδηγίας. Οι εν λόγω κυρώσεις πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές. Άρθρο 10 Τροποποιήσεις τεχνικού χαρακτήρα των παραρτημάτων Στην Επιτροπή πρέπει να εκχωρηθούν εξουσίες έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 11, προκειμένου να προβαίνει σε τροποποιήσεις των παραρτημάτων αμιγώς τεχνικού χαρακτήρα, ώστε: α) να λαμβάνει υπόψη την έκδοση οδηγιών στο πεδίο της τεχνικής εναρμόνισης και τυποποίησης σχετικά με τον σχεδιασμό, την ανέγερση, την παραγωγή ή κατασκευή εξοπλισμού εργασίας ή χώρων εργασίας· β) να λαμβάνει υπόψη την τεχνική πρόοδο, τις εξελίξεις στα πλέον σχετικά εναρμονισμένα ευρωπαϊκά πρότυπα ή προδιαγραφές και τα νέα επιστημονικά ευρήματα στον τομέα των ηλεκτρομαγνητικών πεδίων· γ) να προβαίνει σε προσαρμογές των τιμών για τον προσανατολισμό και την ανάληψη δράσης, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι υφιστάμενες οριακές τιμές έκθεσης, καθώς και των συναφών κατηγοριών δραστηριοτήτων, χώρων εργασίας και τύπων εξοπλισμού που αναφέρονται στα παραρτήματα ΙΙ και ΙΙΙ. Όταν, σε περίπτωση αμιγώς τεχνικών τροποποιήσεων των παραρτημάτων που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο, το επιβάλλουν έκτακτοι λόγοι η διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 12 θα εφαρμόζεται στις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις που θεσπίζονται δυνάμει του παρόντος άρθρου. Άρθρο 11 Άσκηση της εξουσιοδότησης 1. Η εξουσία έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων ανατίθεται στην Επιτροπή σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στο παρόν άρθρο. 2. Η εξουσιοδότηση που αναφέρεται στο άρθρο 10 ανατίθεται για απροσδιόριστο χρονικό διάστημα από τις [η ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας οδηγίας]. 3. Η εξουσιοδότηση που αναφέρεται στο άρθρο 10 μπορεί να ανακληθεί ανά πάσα στιγμή από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο. Η απόφαση ανάκλησης περατώνει την ανάθεση της εξουσίας που προσδιορίζεται στην εν λόγω απόφαση. Τίθεται σε ισχύ την επόμενη ημέρα από τη δημοσίευση της απόφασης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία που ορίζεται σε αυτήν. Δεν επηρεάζει την εγκυρότητα καμίας από τις ισχύουσες κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις. 4. Μόλις εκδώσει μια πράξη κατ’ εξουσιοδότηση, η Επιτροπή την κοινοποιεί ταυτόχρονα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο. 5. Οι κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις που εκδίδονται σύμφωνα με το άρθρο 10 τίθενται σε ισχύ μόνο, εφόσον δεν διατυπωθούν αντιρρήσεις είτε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είτε από το Συμβούλιο, εντός προθεσμίας δύο μηνών από την κοινοποίηση της πράξης αυτής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ή εάν, πριν από τη λήξη της προθεσμίας αυτής, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενημερώσουν αμφότερα την Επιτροπή ότι δεν πρόκειται να προβάλουν αντιρρήσεις. Η περίοδος αυτή παρατείνεται κατά 2 μήνες με πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή του Συμβουλίου. Άρθρο 12 Διαδικασία επείγοντος 1. Οι κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις που εκδίδονται δυνάμει του παρόντος άρθρου τίθενται αμέσως σε ισχύ και εφαρμόζονται, εφόσον δεν προβληθεί καμία αντίρρηση σύμφωνα με την παράγραφο 2. Η κοινοποίηση μιας κατ’ εξουσιοδότηση πράξης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο αναφέρει τους λόγους χρήσης της διαδικασίας επείγοντος. 2. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο μπορούν να διατυπώσουν αντιρρήσεις για κατ’ εξουσιοδότηση πράξη που έχει εκδοθεί σύμφωνα με τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 11 παράγραφος 5. Σε αυτήν την περίπτωση η Επιτροπή καταργεί την πράξη αμέσως μετά την κοινοποίηση της απόφασης προβολής αντιρρήσεων από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο. ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ Άρθρο 13 Πρακτικός οδηγός Προκειμένου να διευκολύνει την εφαρμογή αυτής της οδηγίας, ιδίως τη διεξαγωγή της αξιολόγησης κινδύνου, η Επιτροπή θα καταρτίσει πρακτικές οδηγίες για τις διατάξεις των άρθρων 4 και 5 και των παραρτημάτων ΙΙ έως IV. Η Επιτροπή θα συνεργαστεί στενά με τη συμβουλευτική επιτροπή για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία. Άρθρο 14 Αναθεώρηση και υποβολή εκθέσεων Η έκθεση που πρόκειται να καταρτιστεί σύμφωνα με το άρθρο 17 παράγραφος α της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ θα πρέπει κυρίως να αναφέρεται στην αποτελεσματικότητα της οδηγίας όσον αφορά τη μείωση της έκθεσης σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία καθώς και στο ποσοστό των χώρων εργασίας για τους οποίους απαιτήθηκε η λήψη διορθωτικών μέτρων. Άρθρο 14 Ενσωμάτωση στο εσωτερικό δίκαιο 1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία το αργότερο έως τις [30 Απριλίου 2014]. Διαβιβάζουν αμέσως στην Επιτροπή το κείμενο των εν λόγω διατάξεων και έναν πίνακα αντιστοιχίας μεταξύ των εν λόγω διατάξεων και της παρούσας οδηγίας. Οι διατάξεις αυτές, όταν θεσπίζονται από τα κράτη μέλη, αναφέρονται στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από την αναφορά αυτή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της αναφοράς αυτής καθορίζεται από τα κράτη μέλη. 2. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή το κείμενο των ουσιωδών διατάξεων εσωτερικού δικαίου που θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία. Άρθρο 15 Κατάργηση Η οδηγία 2004/40/ΕΚ καταργείται. Άρθρο 16 Έναρξη ισχύος Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Άρθρο 17 Παραλήπτες Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη. Βρυξέλλες, Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΦΥΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΣΕ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΠΕΔΙΑ Τα ακόλουθα φυσικά μεγέθη χρησιμοποιούνται για την περιγραφή της έκθεσης σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία: Ρεύμα επαφής (IC) μεταξύ ενός ατόμου και ενός αντικειμένου· εκφράζεται σε αμπέρ (Α). Ρεύμα επαφής σταθερής κατάστασης δημιουργείται όταν ένα πρόσωπο έρχεται σε επαφή με ένα αγώγιμο σώμα σε ένα ηλεκτρικό πεδίο. Κατά τη διαδικασία δημιουργίας μιας τέτοιας επαφής, ενδέχεται να δημιουργηθεί ηλεκτρικός σπινθήρας με σχετικά μεταβατικά ρεύματα. Ένταση ηλεκτρικού πεδίου είναι ένα διανυσματικό μέγεθος (Ε) που αντιστοιχεί στη δύναμη που ασκείται επί ενός φορτισμένου σωματιδίου, ανεξάρτητα από την κίνησή του στο χώρο. Εκφράζεται σε βολτ ανά μέτρο (V/m). Ένταση μαγνητικού πεδίου είναι ένα διανυσματικό μέγεθος (Η), το οποίο, σε συνδυασμό με την πυκνότητα μαγνητικής ροής, ορίζει ένα μαγνητικό πεδίο σε κάθε σημείο στο χώρο. Εκφράζεται σε αμπέρ ανά μέτρο (Α/m). Πυκνότητα μαγνητικής ροής (Μαγνητική επαγωγή) είναι ένα διανυσματικό μέγεθος (Β), που έχει ως αποτέλεσμα μια δύναμη η οποία ασκείται επί κινουμένων φορτίων· εκφράζεται σε τέσλα (Τ). Στο κενό και στα βιολογικά υλικά μπορεί να γίνει μετατροπή της πυκνότητας μαγνητικής ροής σε ένταση του μαγνητικού πεδίου και αντίστροφα με την χρήση του τύπου 1 A/m = 4π 10-7 Τ. Πυκνότητα ισχύος (S) είναι το μέγεθος που χρησιμοποιείται επί πολύ υψηλών συχνοτήτων, για τις οποίες το βάθος της διείσδυσης στο σώμα είναι μικρό. Πρόκειται για την ακτινοβολούμενη ισχύ που προσπίπτει κάθετα επί μιας επιφάνειας, διαιρούμενη διά του εμβαδού της επιφανείας, εκφράζεται δε σε βατ ανά τετραγωνικό μέτρο (W/m2). Ειδική απορρόφηση ενέργειας (SA) ορίζεται ως η ενέργεια που απορροφάται ανά μονάδα μάζας βιολογικού ιστού και εκφράζεται σε τζάουλ ανά χιλιόγραμμο (J/kg). Στην παρούσα οδηγία χρησιμοποιείται για τον περιορισμό των μη θερμικών αποτελεσμάτων από παλμική μικροκυματική ακτινοβολία. Ρυθμός ειδικής απορρόφησης ενέργειας (SAR) υπολογιζόμενος ως μέσος όρος για όλο το σώμα ή για μέρη αυτού, ορίζεται ως ο ρυθμός με τον οποίο η ενέργεια απορροφάται ανά μονάδα μάζας ιστών του σώματος, εκφράζεται δε σε βατ ανά χιλιόγραμμο (W/kg). Ο SAR για όλο το σώμα είναι ένα ευρέως αποδεκτό μέτρο συσχέτισης δυσμενών θερμικών αποτελεσμάτων και έκθεσης σε ραδιοσυχνότητες (RF). Εκτός από τον μέσο SAR για ολόκληρο το σώμα, απαιτούνται και τιμές τοπικού SAR για την αξιολόγηση και τον περιορισμό της υπερβολικής απόθεσης ενέργειας σε μικρά μέρη του σώματος, η οποία οφείλεται σε ειδικές συνθήκες έκθεσης. Παραδείγματα συνθηκών αυτού του τύπου είναι: ένα γειωμένο άτομο που εκτίθεται σε ραδιοσυχνότητες της περιοχής χαμηλών τιμών MHz και άτομα που εκτίθενται στο κοντινό πεδίο μιας κεραίας. Από τα μεγέθη αυτά μπορούν να μετρηθούν αμέσως η πυκνότητα μαγνητικής ροής, το ρεύμα επαφής, η ένταση ηλεκτρικού και μαγνητικού πεδίου και η πυκνότητα ισχύος. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II ΕΚΘΕΣΗ ΣΕ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΠΕΔΙΑ ΓΙΑ ΣΥΧΝΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟ 0 Hz ΕΩΣ 100 kHz Α. ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ Οι βασικές αρχές που διέπουν το σύστημα προστασίας που έχει εγκριθεί για την περιοχή συχνοτήτων έως 100 Hz (100 χιλιάδες κύκλοι ανά δευτερόλεπτο) έχουν ως εξής: - λαμβάνονται δεόντως υπόψη οι πλέον πρόσφατες διεθνείς συστάσεις που έχουν δημοσιευτεί από τους διεθνώς αναγνωρισμένους ειδικούς οργανισμούς - καθιερώνονται οι κατάλληλες και «αναγκαίες» απλουστεύσεις προκειμένου να διευκολύνουν την κατανόηση και την εφαρμογή του συστήματος προστασίας «εντός του πεδίου». - εισάγουν στην πράξη ένα σύστημα «καθορισμού ζωνών» βάσει του οποίου μπορεί να κατηγοριοποιηθεί κάθε δραστηριότητα και όπου ο εντοπισμός μιας δραστηριότητας σε μια συγκεκριμένη ζώνη έχει άμεση επίπτωση τόσο στο εύρος της εκτίμησης κινδύνου που διεξάγεται από τον εργοδότη όσο και στα συνιστώμενα μέτρα πρόληψης. - περιορίζουν τον αριθμό των περιπτώσεων όπου πρέπει να διασφαλίζεται η συμμόρφωση με τα πραγματικά όρια έκθεσης, επειδή το μετρούμενο όριο έκθεσης είναι υψηλότερο από το ανώτατο όριο της ανώτατης επιτρεπόμενης ζώνης (επίπεδο ανάληψης δράσης). Β. ΕΠΙΠΕΔΑ ΕΚΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΟΡΙΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Βάσει των πλέον πρόσφατων συστάσεων έγιναν οι ακόλουθες επιλογές: - Οι τιμές για την ανάληψη δράσης και οι τιμές για τον προσανατολισμό της δράσης αντιστοιχούν στις εκτιμώμενες ή μετρούμενες τιμές των πεδίων στον χώρο εργασίας εν τη απουσία του εργαζομένου. - Οι οριακές τιμές έκθεσης για τις επιπτώσεις στην υγεία και οι οριακές τιμές έκθεσης για τις επιπτώσεις στην ασφάλεια εκφράζονται ως ηλεκτρικά πεδία που παράγονται στον νευρικό ιστό εντός του σώματος (σε V/m). - Για έναν εργαζόμενο που αντιμετωπίζει ιδιαίτερο κίνδυνο, όπως ορίζεται στο άρθρο 4 παράγραφος 5 στοιχείο γ, πρέπει να διενεργηθεί ατομική εκτίμηση του κινδύνου σύμφωνα με το παράρτημα ΙΙ σημείο Ε. Σημείωση 1: σε κάθε κατάσταση όπου η μετρούμενη τιμή είναι υψηλότερη από την τιμή για την ανάληψη δράσης πρέπει να διενεργείται ουσιαστική επαλήθευση σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 2. Σημείωση 2: για οποιαδήποτε κατάσταση όπου το σχήμα του σήματος διαφέρει σημαντικά από το ημιτόνιο για να επηρεάσει το αποτέλεσμα, τότε οι μέγιστες τιμές πρέπει να χρησιμοποιηθούν ως εξής: Για τις οριακές τιμές έκθεσης η μέγιστη τιμή ς πρέπει να συγκριθεί με την μέγιστη τιμή του επαγόμενου ηλεκτρικού φορτίου που προκύπτει από τον πολλαπλασιασμό των τιμών του πίνακα 2.1 με το 1,41. Για επίπεδα μαγνητικού και ηλεκτρικού πεδίου εκτός του σώματος, οι μέγιστες τιμές του ρυθμού μεταβολής τους στο χρόνο πρέπει να συγκριθούν με τις τιμές του πίνακα 2.2 ή 2.3, πολλαπλασιασμένες με το 8,9f (που αντιστοιχεί σε √2 2πf). Για περίπλοκα παλμικά σήματα πρέπει να διενεργείται ουσιαστική επαλήθευση σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 3. Πίνακας 2.1 Οριακές τιμές έκθεσης (εκφρασμένες σε τιμές RMS) Συχνότητα (Hz) || Οριακή τιμή έκθεσης (V/m) Για επιπτώσεις στην ασφάλεια || Για επιπτώσεις στην υγεία 1 – 10 || 0,5/f || 0.8 10 – 25 || 0.05 || 0.8 25 – 400 || 0,002 f || 0.8 400 – 3000 || 0.8 || 0.8 3000 – 100000 || 2.7 x 10-4 f || 2.7 x 10-4 f f είναι η συχνότητα εκφρασμένη σε Hertz (Hz) Η οριακή τιμή έκθεσης για τις επιπτώσεις στην ασφάλεια προκύπτει από το ανώτατο όριο επιπτώσεων για επιπτώσεις στο κεντρικό νευρικό σύστημα της κεφαλής (CNS). Η οριακή τιμή έκθεσης για τις επιπτώσεις στην υγεία προκύπτει από το ανώτατο όριο επιπτώσεων για επιπτώσεις στο περιφερειακό νευρικό σύστημα (PNS) και επίσης αποτρέπει τη διέγερση των νευρικών ινών στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Οι οριακές τιμές έκθεσης για στατικά μαγνητικά πεδία αναγράφονται στον πίνακα 2.3 Πίνακας 2.2 Τιμές για τον προσανατολισμό και την ανάληψη δράσης όσον αφορά την έκθεση σε ηλεκτρικό πεδίο (τιμές RMS) Συχνότητα (Hz) || Τιμή για τον προσανατολισμό της δράσης (V/m) || Τιμή για την ανάληψη δράσης (V/m) || 1 – 25 || 20 x 103 || 20 x 103 || 25 – 90 || 500 x 103/f || 20 x 103 || 90 – 3000 || 500 x 103/f || 1800 x 103/f || 3000 - 100000 || 170 || 600 || Σημείωση 1: Η τιμή για την ανάληψη δράσης για ηλεκτρικά πεδία με εύρος συχνότητας 1-90 Hz περιορίζεται σε 20 kV/m ώστε να περιορίζεται ο κίνδυνος έμμεσων επιπτώσεων, οι οποίες συνίστανται στην εκκένωση σπινθήρων που προκαλείται όταν ένας εργαζόμενος έρχεται σε επαφή με ένα αγώγιμο σώμα με διαφορετικό ηλεκτρικό δυναμικό. Στις περιπτώσεις που ο κίνδυνος εκκένωσης σπινθήρων αντιμετωπίζεται με τεχνικά μέσα και με εκπαίδευση των εργαζομένων, η έκθεση σε τιμές που υπερβαίνουν τις τιμές για την ανάληψη δράσης μπορεί να γίνει αποδεκτή υπό την προϋπόθεση ότι δεν υπάρχει υπέρβαση των οριακών τιμών έκθεσης σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 2. Πίνακας 2.3 Τιμές για τον προσανατολισμό και την ανάληψη δράσης όσον αφορά την έκθεση σε μαγνητικό πεδίο (RMS) Συχνότητα (Hz) || Τιμή για τον προσανατολισμό της δράσης (µT) || Τιμή για την ανάληψη δράσης (µT) || 0 || 2 x 106 || 8 x 106 >0 – 1 || (2-1,8 f) x 106 || (5,67 – 5f) x 106 1 – 8 || 2 105/f2 || 0.666 x 106/f 8 – 25 || 25000/f || 0.666 x 106/f 25 – 300 || 1000 || 0.666 x 106/f 300 – 3000 || 3 x 105/f || 0.666 x 106/f 3000 – 9000 || 100 || 222 9000 – 20000 || 100 || 2 x 106 / f 20000 – 100000 || 2 x 106 / f || 2 x 106 / f Σημείωση 1: Οι τιμές για τη συχνότητα 0 Hz σε αυτόν τον πίνακα είναι οριακές τιμές έκθεσης. Για τιμές άνω των 8 Τ εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 3 παράγραφος 6. Σημείωση 2: Η τιμή για την ανάληψη δράσης σε συχνότητα άνω των 9 kHz και η τιμή για τον προσανατολισμό της δράσης σε συχνότητα άνω των 20 kHz προκύπτουν από τις οριακές τιμές έκθεσης για το μέσο SAR ολόκληρου του σώματος, όπως ορίζεται στο παράρτημα ΙΙΙ. Πέραν των τιμών που περιλαμβάνονται στους πίνακες 2.1, 2.2 και 2.3, τα ρεύματα επαφής σταθερής κατάστασης που προκύπτουν όταν ένας εργαζόμενος έρχεται σε επαφή με αγώγιμα σώματα, πρέπει να περιοριστούν: Από 0 έως 2,5 kHz: 1,0 mA· Από 2.5 Hz έως 100 kHz: 0,4 10-3f mA (συχνότητα, f σε Hz). Γ. ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ Ή ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1) Ο ακόλουθος εξοπλισμός ή δραστηριότητες, υπό κανονικές συνθήκες, θεωρείται ότι εκθέτουν τον εργαζόμενο σε φάσματα συχνότητας μικρότερα από την τιμή για τον προσανατολισμό της δράσης. · Δραστηριότητες κατά τις οποίες ο εξοπλισμός εργασίας που συνάδει με τις οδηγίες 1999/5/ΕΚ και 2006/95/ΕΚ χρησιμοποιείται για τον σκοπό για τον οποίο προορίζεται και ιδίως: · ηλεκτρικές συσκευές οικιακής ή παρόμοιας χρήσης (συμπ. φορητών συσκευών εξοπλισμένων με θερμαντικά στοιχεία, φορτιστών μπαταριών, θερμαστρών, ηλεκτρικών σκουπών για τη συλλογή ρύπων και νερού, κουζινών, φούρνων και εξοπλισμού μαγειρικής για βιομηχανική και εμπορική χρήση, θερμαντικών στοιχείων για στρώματα νερού, φούρνων μικροκυμάτων για βιομηχανική και εμπορική χρήση) · γραφεία (συμπ. εξοπλισμού ηλεκτρονικών υπολογιστών, δικτύων καλωδίων, εξοπλισμού ραδιοεπικοινωνίας, εξαιρ. διαγραφέων ταινιών) · λειτουργία ηλεκτρικών εγκαταστάσεων: · δίκτυο χαμηλής τάσης < 1000 V · εξοπλισμός χαμηλής τάσης με ισχύ κάτω των 200 kVA · χώροι εργασίας που απέχουν τουλάχιστον 60 εκ. από εξοπλισμό χαμηλής τάσης με ισχύ που δεν υπερβαίνει τα 1000 kVA · μετασχηματιστές ισχύος συνδεδεμένοι σε δίκτυα χαμηλής τάσης (<1000 V μεταξύ φάσεων) με ισχύ έως 200 kVA · χώροι εργασίας που απέχουν τουλάχιστον 60 εκ. από μετασχηματιστές ισχύος συνδεδεμένους σε δίκτυα χαμηλής τάσης (<1000 V μεταξύ φάσεων) με ισχύ που δεν υπερβαίνει τα 1000 kVA · ηλεκτρικοί κινητήρες, ηλεκτρικές αντλίες · με ισχύ κάτω των 200 kVA · σε χώρο εργασίας που απέχει τουλάχιστον 60 εκ. και με ισχύ που δεν υπερβαίνει τα 1000 kVA · εντοπισμός αντικειμένων και προσώπων · RFID 1 Hz - 100 kHz · διαγραφείς ταινιών (εφόσον διατίθενται και ακολουθούνται οδηγίες του κατασκευαστή). · επαγόμενη θέρμανση · αυτοματοποιημένα συστήματα (εφόσον διατίθενται και τηρούνται οι οδηγίες του κατασκευαστή) · εντοπισμός αντικειμένων και προσώπων · EAS 0,01 - 20 kHz (μαγνητικό) · EAS 20 - 100 kHz (παλμική επαγωγή) · ανιχνευτές μετάλλων · Επαγωγικές εστίες στον κλάδο των ξενοδοχείων και της εστίασης (προετοιμασία τροφίμων) · χειρόφερτα ηλεκτρικά εργαλεία με κινητήρα · φορητά ηλεκτρικά εργαλεία με κινητήρα (συμπ. ηλεκτροκινούμενων συσκευών κήπου) · όργανα δοκιμής (εξαιρ. μη καταστρεπτικές μαγνητικές δοκιμές) · εγκατάσταση και συντήρηση · χειρόφερτα ηλεκτρικά εργαλεία (εξαιρ. εξοπλισμού συγκόλλησης) · παραγωγή και διανομή ηλεκτρικής ενέργειας · ζυγοί τροφοδοσίας/ ηλεκτροφόρες ράβδοι επαφής σε υποσταθμούς · υπέργεια καλώδια υψηλής τάσης · υποσταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας · εξοπλισμός μεταγωγής · συγκόλληση · αυτοματοποιημένα συστήματα (εφόσον διατίθενται και τηρούνται οι οδηγίες του κατασκευαστή) · καλώδιο συγκόλλησης τόξου (εφόσον διατίθενται και τηρούνται οι οδηγίες του κατασκευαστή) · ιατρικές εφαρμογές · επιφανειακή υπερθερμία (εφόσον διατίθενται και τηρούνται οι οδηγίες του κατασκευαστή) · διαχείριση πόνου, διέγερση της οστικής ανάπτυξης, κ.λπ. · θερμοκοιτίδες, λάμπες φωτοθεραπείας, ασύρματα συστήματα επικοινωνίας, κ.λπ. · βαθιά υπερθερμία (εφόσον διατίθενται και τηρούνται οι οδηγίες του κατασκευαστή) · ηλεκτροχειρουργική (εφόσον διατίθενται και τηρούνται οι οδηγίες του κατασκευαστή) · συστήματα μεταφοράς και έλξης · σιδηροδρομικές μεταφορές που λειτουργούν με συνεχές ρεύμα · οχήματα, σκάφη, αεροσκάφη · (μεγάλοι) ηλεκτρικοί κινητήρες · συστήματα μεταφορών και μεταφοράς εμπορευμάτων · σιδηροδρομικές μεταφορές με τη χρήση εναλλασσόμενου ρεύματος (50 Hz) · παραγωγή και διανομή ηλεκτρικής ενέργειας · ηλεκτροχημικές διεργασίες (εκτός ειδικών χώρων) 2) Οι ακόλουθες δραστηριότητες ενδέχεται να εκθέσουν τον εργαζόμενο σε τιμές άνω της τιμής για τον προσανατολισμό, ωστόσο υπό κανονικές συνθήκες, θεωρείται ότι τον εκθέτουν σε φάσματα συχνότητας μικρότερα από την τιμή για την ανάληψη δράσης – πλαστικά μονωτικά – επαγόμενη θέρμανση – εξοπλισμός συγκόλλησης ξύλου – σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας – αερόψυκτα πηνία σε συστοιχίες πυκνωτών – συστήματα παροχής ρεύματος (ζυγοί τροφοδοσίας) – θάλαμος ηλεκτρόλυσης (μέρη) – ευρύτερες κάμινοι – καλώδιο συγκόλλησης τόξου – χρήση – «ανοικτού μάγνετρον» – μη καταστροφικές μαγνητικές δοκιμές 3) Οι ακόλουθες δραστηριότητες ενδέχεται να υπερβαίνουν την τιμή για την ανάληψη δράσης και απαιτούν ειδική εκτίμηση για τη διασφάλιση ότι δεν υπάρχει υπέρβαση των οριακών τιμών έκθεσης για τις επιπτώσεις στην υγεία: · αντιμετώπιση σφαλμάτων κατά την εγκατάσταση και τη συντήρηση · εγγύτητα ανορθωτών σε ηλεκτροχημικές διεργασίες · μη αυτόματη επαγόμενη θέρμανση (μικρές κάμινοι τήξης) · ημι-αυτοματοποιημένη αυτογενής ή επαγόμενη συγκόλληση · δραστηριότητες έρευνας. Δ. ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ και άλλες συνθήκες 1) Για πρόσωπα που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερο κίνδυνο, όπως αναφέρεται στο άρθρο 4 παράγραφος 5 στοιχείο γ), πρέπει να διενεργούνται ατομικές εκτιμήσεις σύμφωνα με το σημείο Ε. 2) Ζώνη έκθεσης κάτω της τιμής για τον προσανατολισμό της δράσης: - Σήμανση κατά περίπτωση 3) Ζώνη έκθεσης άνω της τιμής για τον προσανατολισμό της δράσης αλλά κάτω της τιμής για την ανάληψη δράσης - Σήμανση κατά περίπτωση - Μέτρα οριοθέτησης (π.χ. σήμανση δαπέδου, φράχτες) για τον περιορισμό ή τον έλεγχο της πρόσβασης κατά περίπτωση - Ενημέρωση και ειδική κατάρτιση των εμπλεκόμενων εργαζομένων - Επαλήθευση της συμμόρφωσης με τις οριακές τιμές έκθεσης για τις επιπτώσεις στην ασφάλεια ή εναλλακτικά εφαρμογή διαδικασιών για τη διασφάλιση της αντιμετώπισης των δυσμενών επιπτώσεων στην ασφάλεια. 4) Έκθεση σε φάσματα μεγαλύτερα της τιμής για την ανάληψη δράσης: - Σήμανση κατά περίπτωση - Μέτρα οριοθέτησης (π.χ. σήμανση δαπέδου, φράχτες) για τον περιορισμό ή τον έλεγχο της πρόσβασης, κατά περίπτωση - Επαλήθευση της συμμόρφωσης με τις οριακές τιμές έκθεσης για τις επιπτώσεις στην υγεία - Διαδικασία για τη διαχείριση εκκένωσης σπινθήρων με τεχνικά μέσα και μέσω της κατάρτισης των εργαζομένων. (Εφαρμόζεται μόνο όταν η έκθεση σε ηλεκτρικά πεδία εμπίπτει σε αυτή τη ζώνη). - Κατάλληλα μέτρα οριοθέτησης και πρόσβασης - Ενημέρωση και ειδική κατάρτιση των ενδιαφερόμενων εργαζομένων. Ε. ΠΡΟΣΩΠΑ ΠΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΥΝ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟ ΚΙΝΔΥΝΟ Οι εργαζόμενοι που έχουν δηλώσει ότι φορούν ενεργό εμφυτευμένο ιατρικό βοήθημα (AIMD) και οι γυναίκες που έχουν δηλώσει εγκυμοσύνη θεωρούνται ως άτομα ειδικού κινδύνου, όπως ορίζεται στο άρθρο 4 παράγραφος 5 στοιχείο γ). Σε περίπτωση που ένας εργαζόμενος δηλώσει στον εργοδότη του ότι φοράει ενεργό εμφυτευμένο ιατρικό βοήθημα (AIMD), τότε ο εργοδότης θα διενεργήσει μια εκτίμηση για τον προσδιορισμό του περιορισμού που πρέπει να εφαρμόζεται κατά την εργασία του, προκειμένου να αποφευχθεί τυχόν παρεμβολή με το εμφυτευμένο βοήθημα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ηλεκτροτεχνικής Τυποποίησης (CENELEC) παρέχει συμβουλές σχετικά με τον τρόπο διενέργειας της εν λόγω εκτίμησης (βλ. 50527 και σχετικά μέρη). Επισημαίνεται ότι η αρχή που διέπει τις οδηγίες της CENELEC είναι ότι η παρεμβολή δεν θα προκύψει όταν τα πεδία βρίσκονται κάτω από τα επίπεδα αναφοράς που ορίζονται με τη σύσταση 1999/519/ΕΚ περί του περιορισμού της έκθεσης του κοινού σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία (0 Hz έως 300 GHz)[11]. Όταν μια εργαζόμενη δηλώσει εγκυμοσύνη στον εργοδότη της, τότε εφαρμόζονται οι διατάξεις της οδηγίας 92/85/ΕΟΚ του Συμβουλίου σχετικά με την εφαρμογή μέτρων που αποβλέπουν στη βελτίωση της υγείας και της ασφάλειας κατά την εργασία των εγκύων, λεχώνων και γαλουχουσών εργαζομένων[12] . Ο εργοδότης θα διευκολύνει την εργαζόμενη να αποφύγει την πρόσβαση σε χώρους όπου σημειώνεται υπέρβαση των ορίων έκθεσης για το ευρύ κοινό που ορίζονται στη σύσταση 1999/519/ΕΚ του Συμβουλίου ή σε επακόλουθες αναθεωρήσεις της. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II ΕΚΘΕΣΗ ΣΕ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΠΕΔΙΑ ΓΙΑ ΣΥΧΝΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟ 100 ΚHz ΕΩΣ 300 GHz Α. ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ Ανάλογα με τη συχνότητα του ηλεκτρομαγνητικού πεδίου ή της ακτινοβολίας στην οποία εκτίθεται ο εργαζόμενος χρησιμοποιούνται τα ακόλουθα φυσικά μεγέθη για τον προσδιορισμό των οριακών τιμών έκθεσης όσον αφορά τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία: – για συχνότητες από 100 kHz έως 10 MHz προβλέπονται οριακές τιμές έκθεσης τόσο στο SAR, για την πρόληψη της θερμικής καταπόνησης, όσο και στα επαγόμενα ηλεκτρικά πεδία, για την πρόληψη των επιπτώσεων στις λειτουργίες του κεντρικού και περιφερειακού νευρικού συστήματος· – για συχνότητες από 10 MHz έως 10 GHz προβλέπονται οριακές τιμές έκθεσης στο SAR για την πρόληψη της θερμικής καταπόνησης ολόκληρου του σώματος και της υπερβολικής τοπικής θέρμανσης τω ιστών· – για συχνότητες από 10 GHz έως 300 GHz προβλέπεται οριακή τιμή έκθεσης στην πυκνότητα ρεύματος για την πρόληψη της υπερβολικής θέρμανσης των ιστών σε ή κοντά στην επιφάνεια του σώματος· - στο φάσμα συχνότητας του παρόντος παραρτήματος, μεταξύ 100 kHz και 300 GHz μόνο οι οριακές τιμές έκθεσης που προκαλούν επιπτώσεις στην υγεία πρέπει να λαμβάνονται υπόψη Β. ΕΠΙΠΕΔΑ ΕΚΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΟΡΙΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Πίνακας 3.1 Τιμές για την ανάληψη δράσης και οριακές τιμές έκθεσης για έκθεση σε ηλεκτρικά πεδία υψηλής συχνότητας (τιμές RMS) Συχνότητα (Hz) || Τιμή για την ανάληψη δράσης (V/m) || Οριακή τιμή έκθεσης για επαγόμενα ηλεκτρικά πεδία (V/m) || Οριακή τιμή έκθεσης για ολόκληρο το σώμα: Μέσος ρυθμός ειδικής απορρόφησης SAR (σε W/kg) ‡ || Οριακή τιμή έκθεσης για την κεφαλή και τον κορμό: Τοπικός ρυθμός ειδικής απορρόφησης SAR (σε W/kg) ‡ || Οριακή τιμή έκθεσης για τα άκρα: Τοπικός ρυθμός ειδικής απορρόφησης SAR (σε W/kg) ‡ || Οριακή τιμή έκθεσης: Πυκνότητα Ισχύος S (σε W/m2) 105 – 106 (*) || 600 || 2,7 x 10-4 f || 0.4 || 10 || 20 || - 106 – 107 (*) || 600 106/f || 2.7 x 10-4 f* || 0.4 || 10 || 20 || - 107 - – 4 108 || 60 || - || 0.4 || 10 || 20 || - 4 108 - 2 109 || 3 x 10-3 x f0.5 || - || 0.4 || 10 || 20 || - 2 109 - 1010 || 137 || - || 0.4 || 10 || 20 || - 1010 - 3 1011 || 137 || - || - || - || - || 50 (*)f είναι η συχνότητα εκφρασμένη σε Hertz (Hz) (‡) Βλ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III σημείο ΣΤ Πίνακας 3.2 Τιμές για την ανάληψη δράσης και οριακές τιμές έκθεσης για έκθεση σε μαγνητικά πεδία υψηλής συχνότητας (τιμές RMS) Συχνότητα (Hz) || Τιμή για την ανάληψη δράσης (µT) || Οριακή τιμή έκθεσης για επαγόμενα ηλεκτρικά πεδία (V/m) || Οριακή τιμή έκθεσης για Ολόκληρο το σώμα: μέσος ρυθμός ειδικής απορρόφησης SAR (σε W/kg) ‡ || Οριακή τιμή έκθεσης για την κεφαλή και τον κορμό: Τοπικός ρυθμός ειδικής απορρόφησης SAR (σε W/kg) ‡ || Οριακή τιμή έκθεσης για τα άκρα: Τοπικός ρυθμός ειδικής απορρόφησης SAR (σε W/kg) ‡ || Οριακή τιμή έκθεσης: Πυκνότητα Ισχύος S (σε W/m2) 105 – 107 || 2,106/f || 2.7 x 10-4 f* || 0.4 || 10 || 20 || - 107 - 4 108 || 0.2 || - || 0.4 || 10 || 20 || - 4 108 - 2 109 || 10-5 x f0.5 || - || 0.4 || 10 || 20 || - 2 109 - 1010 || 0.45 || - || 0.4 || 10 || 20 || - 1010 - 3 1011 || 0.45 || - || - || - || - || 50 (‡) Βλ. παράρτημα III σημείο ΣΤ Εκτός από τις τιμές που περιλαμβάνονται στους πίνακες 3.1 και 3.2, τα ρεύματα επαφής που προκύπτουν όταν ένας εργαζόμενος έρχεται σε επαφή με αγώγιμα σώματα πρέπει να περιοριστούν: Από 100 kHz έως 10 MHz: · 40 mA. Γ. ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ Ή ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1) Οι ακόλουθες δραστηριότητες, υπό κανονικές συνθήκες, θεωρείται ότι εκθέτουν τον εργαζόμενο σε φάσματα συχνότητας μικρότερα από την τιμή για την ανάληψη δράσης. · Χώροι εργασίας στους οποίους ο εξοπλισμός που συνάδει με τις οδηγίες 1999/5/ΕΚ και 2006/95/ΕΚ όταν χρησιμοποιείται μόνο για το σκοπό για τον οποίο προορίζεται και ιδίως: · πομποί (μικροί, σε σταθμούς βάσης GSM, < 1 W) · τηλέφωνα και συσκευές χειρός · συστήματα ραδιοεντοπισμού (έλεγχος ταχύτητας, ραντάρ καιρού) · RFID άνω των 100 kHz · ξήρανση με μικροκύματα · πομποί TETRA σε ιστούς · πομποί TETRA σε οχήματα, μέγιστη ισχύς 10 W · διαγραφείς ταινιών · σταθμοί βάσης για κινητές τηλεφωνίες (GSM, UMTS) 2) Οι ακόλουθες δραστηριότητες, υπό κανονικές συνθήκες, θεωρείται ότι εκθέτουν τον εργαζόμενο σε φάσματα συχνότητας μεγαλύτερα από την τιμή για την ανάληψη δράσης. · εξοπλισμός που εγκαθίσταται ή βρίσκεται υπό συντήρηση (υπό συνθήκες αντιμετώπισης σφάλματος) · Μη αυτόματες εργασίες επαγόμενης θέρμανσης στο εν λόγω φάσμα συχνότητας · ραδιοσυχνότητα και ακτινοβολία μικροκυμάτων · μη καταστροφικές μαγνητικές δοκιμές · Δραστηριότητες εντός της ζώνης αποκλεισμού για το κοινό που βρίσκεται κοντά σε: · μεγάλους πομπούς μετάδοσης · συστήματα ραδιοεντοπισμού (πλοήγησης) · λοιπό εξοπλισμό παραγωγής ΗΜΠ Δ. ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ 1) Για πρόσωπα που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερο κίνδυνο, όπως αναφέρεται στο άρθρο 4.5 στοιχείο γ), πρέπει να διενεργούνται ατομικές εκτιμήσεις σύμφωνα με το παράρτημα ΙΙΙ σημείο Ε. 2) Ζώνη έκθεσης κάτω της τιμής για την ανάληψη δράσης: - Σήμανση κατά περίπτωση - Πληροφόρηση εργαζομένων 3) Έκθεση σε συχνότητες άνω της τιμής για την ανάληψη δράσης: - Επαλήθευση της συμμόρφωσης με τις οριακές τιμές έκθεσης - Κατάλληλα μέτρα οριοθέτησης και πρόσβασης - Ενημέρωση και ειδική κατάρτιση των ενδιαφερόμενων εργαζομένων. Ε. ΠΡΟΣΩΠΑ ΠΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΥΝ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟ ΚΙΝΔΥΝΟ Οι εργαζόμενοι που έχουν δηλώσει ότι φορούν ενεργό εμφυτευμένο ιατρικό βοήθημα (AIMD) και οι γυναίκες που έχουν δηλώσει εγκυμοσύνη θεωρούνται ως άτομα ειδικού κινδύνου, όπως ορίζεται στο άρθρο 4 παράγραφος 5 στοιχείο γ). Σε περίπτωση που ένας εργαζόμενος δηλώσει στον εργοδότη του ότι φοράει ενεργό εμφυτευμένο ιατρικό βοήθημα (AIMD), τότε ο εργοδότης θα διενεργήσει μια εκτίμηση για τον προσδιορισμό του περιορισμού που πρέπει να εφαρμόζεται κατά την εργασία του, προκειμένου να αποφευχθεί τυχόν παρεμβολή με το εμφυτευμένο βοήθημα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ηλεκτροτεχνικής Τυποποίησης (CENELEC) παρέχει συμβουλές σχετικά με τον τρόπο διενέργειας της εν λόγω εκτίμησης (βλ. 50527 και σχετικά μέρη). Επισημαίνεται ότι η αρχή που διέπει τις οδηγίες της CENELEC είναι ότι η παρεμβολή δεν θα προκύψει όταν τα πεδία βρίσκονται κάτω από τα επίπεδα αναφοράς που ορίζονται με τη σύσταση 1999/519/ΕΚ. Όταν μια εργαζόμενη δηλώσει εγκυμοσύνη στον εργοδότη της, τότε εφαρμόζονται οι διατάξεις της οδηγίας 92/85/ΕΟΚ. Ο εργοδότης θα διευκολύνει την εργαζόμενη να αποφύγει την α πρόσβαση σε χώρους όπου σημειώνεται υπέρβαση των ορίων έκθεσης για το ευρύ κοινό που ορίζονται στη σύσταση 1999/519/ΕΚ ή σε επακόλουθες αναθεωρήσεις της. ΣΤ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ Η κύρια(-ες) συχνότητα(-ες) στην(στις) οποία(-ες) μπορεί να εκτεθεί ο εργαζόμενος πρέπει να προσδιοριστεί(-ούν). Τα στοιχεία των κατασκευαστών ή των υπεύθυνων εγκατάστασης πρέπει να χρησιμοποιούνται, όποτε είναι διαθέσιμα. Είναι επίσης αναγκαία η εκτίμηση του ημιτονοειδούς ή παλμικού χαρακτήρα των πεδίων. Επιπλέον: - θα πρέπει να εξάγεται ο μέσος όρος όλων των τιμών SAR ανά εξάλεπτες χρονικές περιόδους· - η τοπική SAR υπολογίζεται ως μέσος όρος επί μάζας 10 g παρακειμένων ιστών. H μεγαλύτερη SAR που προκύπτει κατ' αυτόν τον τρόπο πρέπει να αποτελεί την τιμή που χρησιμοποιείται για την εκτίμηση της έκθεσης Τα εν λόγω 10 g ιστού υπονοούν συνεχόμενη μάζα ιστού με σχεδόν ομοιογενείς ηλεκτρικές ιδιότητες. Αναγνωρίζεται ότι η έννοια της συνεχόμενης μάζας ιστού είναι χρήσιμη για τους δοσιμετρικούς υπολογισμούς αλλά παρουσιάζει δυσκολίες όσον αφορά τις άμεσες φυσικές μετρήσεις. Επιτρέπεται να χρησιμοποιούνται απλά γεωμετρικά σχήματα, π.χ. κυβικά μέρη ιστών, αρκεί οι υπολογιζόμενες δοσιμετρικές ποσότητες να έχουν συντηρητικές τιμές σε σχέση με τις κατευθυντήριες γραμμές για τα επίπεδα έκθεσης· - για παλμικές εκθέσεις στη ζώνη συχνοτήτων 0,3 έως 10 GHz και για τοπικές εκθέσεις της κεφαλής, προκειμένου να περιοριστούν και να αποφευχθούν επιδράσεις στην ακοή που προκαλούνται από τη θερμοελαστική διαστολή συνιστάται η επιβολή ενός συμπληρωματικού βασικού περιορισμού: ότι η ειδική απορρόφηση (SA) δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τα 10mJ kg (μέσος όρος 10 g ιστού). - πρέπει να εξάγεται ο μέσος όρος των πυκνοτήτων ισχύος για κάθε 20 cm2 εκτιθέμενης επιφάνειας και για κάθε χρονική περίοδο διάρκειας 68/f1,05-λεπτών (όπου f εκφράζεται σε GHz), ώστε να αντισταθμίζεται το προοδευτικά μικρότερο βάθος διείσδυσης καθώς αυξάνει η συχνότητα. Το χωρικό μέγιστο των πυκνοτήτων ισχύος εκφραζόμενο ως μέσος όρος επί επιφανείας εμβαδού 1 cm2 δεν πρέπει να υπερβαίνει το 20πλάσιο της τιμής των 50 W/m2· - όσον αφορά τα παλμικά ή μεταβατικά ηλεκτρομαγνητικά πεδία ή γενικά όσον αφορά στην ταυτόχρονη έκθεση σε πεδία πολλαπλών συχνοτήτων εφαρμόζονται κατάλληλες μέθοδοι εκτίμησης, μέτρησης ή/και υπολογισμού για την ανάλυση των χαρακτηριστικών των κυματομορφών και της φύσης των βιολογικών αλληλεπιδράσεων, με βάση τα εναρμονισμένα Ευρωπαϊκά πρότυπα που αναπτύσσει η Cenelec. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV ΕΙΔΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕς ΠΟΥ ΕΜΠΙΠΤΟΥΝ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ 3 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 4 Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 4 και προκειμένου να διασφαλιστεί η εναρμονισμένη και επαρκής προστασία των εργαζομένων και λαμβάνοντας παράλληλα δεόντως υπόψη τα υφιστάμενα μέτρα πρόληψης και προστασίας, θα εφαρμοσθούν οι εξής αρχές και θα εκτελεσθούν οι εξής ενέργειες. 1. Στόχοι α) Ο πρώτος στόχος είναι η ανάπτυξη, σε συνεργασία με τα ενδιαφερόμενα μέρη, μιας συνεπούς και πρακτικής μεθοδολογίας για την προστασία των εργαζομένων που εκτίθενται σε ΗΜΠ κατά την άσκηση των δραστηριοτήτων που εμπίπτουν στο άρθρο 3 παράγραφος 4. β) Ο δεύτερος στόχος είναι να συμπεριληφθούν, στη μεθοδολογία και τα σχετικά εργαλεία που αναπτύχθηκαν, θέματα όπως: – μέτρα αποτελεσματικής πληροφόρησης και δυναμικοί μηχανισμοί διαβούλευσης – αποτελεσματικά μέτρα κατάρτισης και για το εξωτερικό προσωπικό που έχει πρόσβαση σε χώρους μαγνητικού συντονισμού (MR) (αίθουσα εγκατάστασης εξοπλισμού μαγνητικού συντονισμού, αίθουσα ελέγχου και συναφείς παρακείμενες αίθουσες) – τεκμηριωμένες διαδικασίες εργασίας (και μηχανισμός αναθεώρησης) – αυστηροί κανόνες πρόσβασης σε αίθουσες μαγνητικού συντονισμού – παρακολούθηση της ποιότητας της εφαρμογής γ) Ο τρίτος στόχος είναι η συμμετοχή όλων των αντιπροσωπευτικών οργανώσεων στη διάδοση πληροφοριών στα μέλη τους, ώστε να διασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή των ορθών πρακτικών με εναρμονισμένο τρόπο σε όλες τις εγκαταστάσεις μαγνητικού συντονισμού της Ένωσης. 2. Ενέργειες Οι ενέργειες συνίστανται: · στη συλλογή ορθών πρακτικών που εφαρμόζονται ήδη στα κράτη μέλη ή σε συγκεκριμένες εγκαταστάσεις· · στην εξέταση των υφιστάμενων οδηγών και διαδικασιών εργασίας· · στον εντοπισμό και την περιγραφή των κινδύνων (ΗΜΠ, θόρυβος, ιπτάμενα αντικείμενα, κρυογονικά υγρά)· · στον εντοπισμό των σεναρίων μέγιστης έκθεσης· · στον εντοπισμό των τυπικών συνθηκών εργασίας· · στον προσδιορισμό των κατάλληλων κανόνων συμπεριφοράς για κάθε τυπική συνθήκη εργασίας· · στη θέσπιση ενός τυπικού προγράμματος κατάρτισης και του περιεχομένου του· · στη θέσπιση κάθε άλλου μέσου που απαιτείται για την εκπλήρωση των στόχων· · στην εκπόνηση συστάσεων για τη βελτίωση της ασφάλειας (σχεδιασμός τμήματος, διαχείριση πρόσβασης σε αίθουσες μαγνητικού συντονισμού, σχεδιασμός αιθουσών, κ.λπ.), όσον αφορά τις μελλοντικές εγκαταστάσεις. 3. Διάρκεια εργασιών και υποβολή εκθέσεων α) Οι εργασίες θα ξεκινήσουν αμέσως μετά την έκδοση της παρούσας οδηγίας και θα ολοκληρωθούν το αργότερο έως την ημερομηνία που αναφέρεται στο άρθρο 14 παράγραφος 1· β) Η Επιτροπή θα καταρτίσει έκθεση στην οποία θα διευκρινίζονται τα αποτελέσματα που έχουν επιτευχθεί. Η έκθεση θα διαβιβαστεί στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το αργότερο 9 μήνες μετά την ημερομηνία που αναφέρεται στο άρθρο 14 παράγραφος 1. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V Πίνακας αντιστοιχίας Οδηγία 2004/40/ΕΚ || Η παρούσα οδηγία Άρθρο 1 παράγραφος 1 || Άρθρο 1 παράγραφος 1 Άρθρο 1 παράγραφος 2 || Άρθρο 1 παράγραφος 2 Άρθρο 1 παράγραφος 3 || Άρθρο 1 παράγραφος 3 Άρθρο 1 παράγραφος 4 || Άρθρο 1 παράγραφος 4 (αμετάβλητο) Άρθρο 1 παράγραφος 5 || Άρθρο 1 παράγραφος 5 (αμετάβλητο) Άρθρο 2 στοιχείο α) || Άρθρο 2 στοιχείο α) - || Άρθρο 2 στοιχείο β) - || Άρθρο 2 στοιχείο γ) - || Άρθρο 2 στοιχείο δ) Άρθρο 2 στοιχείο β) || Άρθρο 2 στοιχείο ε) Άρθρο 2 στοιχείο γ) || Άρθρο 2 στοιχείο στ) Άρθρο 3 παράγραφος 1 || Άρθρο 3 παράγραφος 1 Άρθρο 3 παράγραφος 2 || Άρθρο 3 παράγραφος 2 Άρθρο 3 παράγραφος 3 || Άρθρο 3 παράγραφος 3 - || Άρθρο 3 παράγραφος 4 - || Άρθρο 3 παράγραφος 5 - || Άρθρο 3 παράγραφος 6 Άρθρο 4 παράγραφος 1 || Άρθρο 4 παράγραφος 1 Άρθρο 4 παράγραφος 2 || Άρθρο 4 παράγραφος 2 Άρθρο 4 παράγραφος 3 || Άρθρο 4 παράγραφος 3 Άρθρο 4 παράγραφος 4 || Άρθρο 4 παράγραφος 4 Άρθρο 4 παράγραφος 5 στοιχείο α) || Άρθρο 4 παράγραφος 5 στοιχείο α) Άρθρο 4 παράγραφος 5 στοιχείο β) || Άρθρο 4 παράγραφος 5 στοιχείο β) Άρθρο 4 παράγραφος 5 στοιχείο γ) || Άρθρο 4 παράγραφος 5 στοιχείο γ) Άρθρο 4 παράγραφος 5 στοιχείο α) σημείο i) || Άρθρο 4 παράγραφος 5 στοιχείο α) σημείο i) Άρθρο 4 παράγραφος 5 στοιχείο α) σημείο ii) || Άρθρο 4 παράγραφος 5 στοιχείο α) σημείο ii) Άρθρο 4 παράγραφος 5 στοιχείο α) σημείο iii) || Άρθρο 4 παράγραφος 5 στοιχείο α) σημείο iii) (αμετάβλητο) Άρθρο 4 παράγραφος 5 στοιχείο α) σημείο iv) || Άρθρο 4 παράγραφος 5 στοιχείο α) σημείο iv) (αμετάβλητο) Άρθρο 4 παράγραφος 5 στοιχεία στ) έως η) || Άρθρο 4 παράγραφος 5 στοιχεία στ) έως η) (αμετάβλητο) Άρθρο 4 παράγραφος 6 || Άρθρο 4 παράγραφος 6 Άρθρο 5 παράγραφος 1 || Άρθρο 5 παράγραφος 1 Άρθρο 5 παράγραφος 2, εισαγωγική φράση || Άρθρο 5 παράγραφος 2, εισαγωγική φράση Άρθρο 5 παράγραφος 2 στοιχεία α) έως ζ) || Άρθρο 5 παράγραφος 2 στοιχεία α) έως ζ) (αμετάβλητο) Άρθρο 5 παράγραφος 3 || Άρθρο 5 παράγραφος 3 Άρθρο 5 παράγραφος 4 || Άρθρο 5 παράγραφος 4 Άρθρο 6, εισαγωγική φράση || Άρθρο 6, εισαγωγική φράση Άρθρο 6 στοιχείο α) || Άρθρο 6 στοιχείο α) (αμετάβλητο) Άρθρο 6 στοιχείο β) || Άρθρο 6 στοιχείο β) Άρθρο 6 στοιχεία γ) έως στ) || Άρθρο 6 στοιχεία γ) έως στ) (αμετάβλητο) Άρθρο 7 || Άρθρο 7 (αμετάβλητο) Άρθρο 8 παράγραφος 1 || Άρθρο 8 παράγραφος 1 Άρθρο 8 παράγραφος 2 || Άρθρο 8 παράγραφος 2 (αμετάβλητο) Άρθρο 8 παράγραφος 3 || Άρθρο 8 παράγραφος 3 (αμετάβλητο) Άρθρο 9 (αμετάβλητο) || Άρθρο 9 (αμετάβλητο) Άρθρο 10 παράγραφος 1 || Άρθρο 10 παράγραφος 1 Άρθρο 10 παράγραφος 2, εισαγωγικό κείμενο || Άρθρο 10 παράγραφος 2, εισαγωγικό κείμενο Άρθρο 10 παράγραφος 2 στοιχείο α) || Άρθρο 10 παράγραφος 2 στοιχείο α) (αμετάβλητο) Άρθρο 10 παράγραφος 2 στοιχείο β) || Άρθρο 10 παράγραφος 2 στοιχείο α) (αμετάβλητο) - || Άρθρο 10 παράγραφος 2 στοιχείο γ) Άρθρο 10 παράγραφος 2, τελευταία φράση || Άρθρο 10 παράγραφος 2, τελευταία φράση Άρθρο 11 παράγραφος 1 || - Άρθρο 11 παράγραφος 2 || Άρθρο 11 Άρθρο 11 παράγραφος 3 || Άρθρο 12 || Άρθρο 12 (άρθρο που καταργήθηκε από την οδηγία 2007/30/ΕΚ) || - - || Άρθρο 13 Άρθρο 13 παράγραφος 1 || Άρθρο 14 παράγραφος 1 Άρθρο 13 παράγραφος 2 || Άρθρο 14 παράγραφος 2 (αμετάβλητο) - || Άρθρο 15 Άρθρο 14 || Άρθρο 16 Άρθρο 15 || Άρθρο 17 || Παράρτημα || - - || Παράρτημα 1 - || Παράρτημα 2 - || Παράρτημα 3 - || Παράρτημα 4 - || Παράρτημα 5 [1] ΕΕ L 184 της 24.5.2004, σ. 23. [2] ΕΕ L 114 της 26.4.2008, σ. 88. [3] 300 GHz: συχνότητα 300 δισεκατομμυρίων hertz ή κύκλοι ανά δευτερόλεπτο Η μονάδα hertz (συντομογραφία Hz) είναι η διεθνής μονάδα μέτρησης της συχνότητας. [4] ΕΕ C […], […], σ. […]. [5] ΕΕ C […], […], σ. […]. [6] ΕΕ L 184 της 24.5.2004, σ. 1. [7] ΕΕ L 114 της 26.4.2008, σ. 88-89. [8] ΕΕ L 183 της 29.6.1989, σ. 1. [9] ΕΕ L 199, της 30.7.1999, σ. 59. [10] ΕΕ L 245 της 26.8.1992, σ. 23. [11] ΕΕ L 199, της 30.7.1999, σ. 59. [12] ΕΕ L 348 της 28.11.1992, σ. 1.