Τροποποιημένη πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τους κανόνες συμμετοχής επιχειρήσεων, κέντρων ερευνών και πανεπιστημίων και τους κανόνες διάδοσης των αποτελεσμάτων της έρευνας για την υλοποίηση του προγράμματος πλαισίου της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 2002-2006 (υποβληθείσα από την Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ)

2001/0202 (COD)

Τροποποιημένη πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τους κανόνες συμμετοχής επιχειρήσεων, κέντρων ερευνών και πανεπιστημίων και τους κανόνες διάδοσης των αποτελεσμάτων της έρευνας για την υλοποίηση του προγράμματος πλαισίου της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 2002-2006

1. Αντικείμενο της πρότασης

Στόχος της πρότασης είναι να καθορίσει τους κανόνες συμμετοχής και διάδοσης των αποτελεσμάτων (πρόγραμμα ΕΚ) για την υλοποίηση του έκτου προγράμματος πλαισίου. Οι κανόνες αυτοί εκπονήθηκαν με γνώμονα, αφενός, την προσαρμογή των διατάξεων περί συμμετοχής και διάδοσης στα χαρακτηριστικά του νέου προγράμματος πλαισίου και, αφετέρου, την απλοποίηση, τον εξορθολογισμό και τη διασαφήνιση των διατάξεων αυτών.

Πρέπει να σημειωθεί ότι οι διατάξεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας απλοποιήθηκαν σε μεγάλο βαθμό ούτως ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή εκτέλεση έργων στα οποία ενδέχεται να συμμετέχει μεγάλος αριθμός συμμετεχόντων και τα οποία διεξάγονται από εταιρικά σχήματα που ενδέχεται να μεταβληθούν.

2. Ιστορικό

- Στις 9 Σεπτεμβρίου 2001, η Επιτροπή ενέκρινε την αρχική της πρόταση (ΕΚ) [COM(2001) 500 τελικό].

- Στις 10 Ιανουαρίου 2002, η Επιτροπή ενέκρινε μια τροποποιημένη πρόταση (ΕΚ) [COM(2001) 822 τελικό 2001/0202 (COD)], μετά την πολιτική συμφωνία που επιτεύχθηκε στο πλαίσιο του Συμβουλίου, στις 10 Δεκεμβρίου 2001, σχετικά με τα μέσα του έκτου προγράμματος πλαισίου.

- Στις 3 Ιουλίου 2002, έπειτα από διάφορες άτυπες τριμερείς επαφές ενόψει ολοκλήρωσης της διαδικασίας σε πρώτη ανάγνωση, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε 32 τροπολογίες σε πρώτη ανάγνωση.

3. Γνώμη της Επιτροπή για τις τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

3.1 Γενική εκτίμηση

Όλες οι τροποποιήσεις που επέφερε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ευθυγραμμίζονται με την πρόταση της Επιτροπής και διασαφηνίζουν κατάλληλα την εφαρμογή του έκτου προγράμματος πλαισίου. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή τις αποδέχεται όλες.

3.2 Eξέταση των τροπολογιών

- Νομικός χαρακτηρισμός της πρότασης [τίτλος] :

Το Κοινοβούλιο υποστηρίζει την έγκριση της πρότασης υπό μορφή κανονισμού, στον βαθμό που οι προβλεπόμενοι σε αυτήν κανόνες έχουν δυνητική εφαρμογή σε όλους τους παράγοντες της επιστημονικής κοινότητας και, ως εκ τούτου, γενική ισχύ. Η Επιτροπή μπορεί να αποδεχτεί αυτή την τροπολογία.

- Ελάχιστος αριθμός συμμετεχόντων [άρθρο 5]:

Το Κοινοβούλιο προτείνει να καθοριστεί ο ίδιος ελάχιστος απαιτούμενος αριθμός συμμετεχόντων (τουλάχιστον τρεις, ανεξάρτητες μεταξύ τους, νομικές οντότητες εγκατεστημένες σε τρία διαφορετικά κράτη μέλη ή συνδεδεμένα κράτη, εκ των οποίων τουλάχιστον δύο είναι κράτη μέλη ή συνδεδεμένα υποψήφια κράτη) για όλα τα μέσα, με εξαίρεση τις δράσεις ειδικής στήριξης και τις δράσεις για τους ανθρώπινους πόρους και την κινητικότητα. Η Επιτροπή θεωρεί ότι αυτό θα ενισχύσει τον διαμεθοριακό χαρακτήρα των έμμεσων δράσεων και θα συμβάλει στη δημιουργία μιας κρίσιμης μάζας δεξιοτήτων.

- Συμμετοχή νομικών οντοτήτων από τρίτες χώρες [άρθρο 6]:

Όσον αφορά τη συμμετοχή νομικών οντοτήτων από βιομηχανικές τρίτες χώρες, το Κοινοβούλιο προτείνει την υπαγωγή της συμμετοχής τους σε αμοιβαίους διακανονισμούς οι οποίοι είναι δυνατό να λάβουν τη μορφή επιστημονικής και τεχνολογικής συμφωνίας. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι προτεινόμενες τροποποιήσεις αποτελούν συμβιβαστική λύση η οποία εκφράζει ορθώς τη σημασία που αποδίδει το Κοινοβούλιο στα θέματα αυτά.

- Προσκλήσεις υποβολής προτάσεων [άρθρο 9]:

Το Κοινοβούλιο υποστηρίζει την κατοχύρωση της δυνατότητας αξιολόγησης των σχεδίων έργων σε δύο στάδια και προβλέπει επίσης ότι οι προσκλήσεις εκδήλωσης ενδιαφέροντος τις οποίες μπορεί να προκηρύσσει η Επιτροπή ώστε να προσδιορίζει και να αξιολογεί με ακρίβεια τους στόχους και τις ανάγκες σε έναν δεδομένο τομέα, δεν θα έχουν επίπτωση στις μεταγενέστερες αποφάσεις της Επιτροπής. Η Επιτροπή αναγνωρίζει τη χρησιμότητα τόσο της διαδικασίας δύο σταδίων όσο και της διευκρίνισης ως προς τις προσκλήσεις εκδήλωσης ενδιαφέροντος.

- Κριτήρια αξιολόγησης και επιλογής των ερευνητικών δράσεων [άρθρο 10]:

Το Κοινοβούλιο προτείνει την εισαγωγή ορισμένων προαιρετικών κριτηρίων στην πρόταση, όπως η αναφορά στον ρόλο των γυναικών στην έρευνα, η συνέργια με την εκπαίδευση και οι κοινωνικές επιπτώσεις. Η Επιτροπή μπορεί να αποδεχθεί την προσθήκη επιπλέον κριτηρίων, στον βαθμό που αυτά δεν είναι υποχρεωτικά.

Επιπλέον, το Κοινοβούλιο προτείνει τη διαγραφή της υποχρέωσης τήρησης ανωνυμίας κατά την αξιολόγηση, εκτός εάν άλλως προβλέπεται στην πρόσκληση υποβολής προτάσεων. Δίνει αντιθέτως έμφαση στην εμπιστευτικότητα της διαδικασίας αξιολόγησης. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η προτεινόμενη τροποποίηση αποτελεί αποδεκτή συμβιβαστική λύση λαμβανομένων υπόψη των αρχών που διέπουν τη διαδικασία αξιολόγησης.

- Υπογραφή της σύμβασης και συμφωνία κοινοπραξίας [άρθρο 12]:

Πέραν της διευκρίνισης ότι η σύμβαση θα τίθεται σε ισχύ με την υπογραφή της από την Επιτροπή και τον συντονιστή, το Κοινοβούλιο επιθυμεί να εισαγάγει υποχρέωση σύναψης συμφωνίας κοινοπραξίας μεταξύ των συμμετεχόντων, εκτός εάν άλλως προβλέπεται στις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων. Το Κοινοβούλιο προτείνει επίσης τον προσδιορισμό των βασικών σημείων που πρέπει να καλύπτει η συμφωνία κοινοπραξίας. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η τροπολογία ευθυγραμμίζεται με την επιθυμία της για μια ευέλικτη και απλοποιημένη προσέγγιση.

- Από κοινού και εις ολόκληρον ευθύνη [άρθρο 13]:

Το Κοινοβούλιο επαναλαμβάνει τις αρχές εφαρμογής της από κοινού και εις ολόκληρον ευθύνης των συμμετεχόντων όπως αυτές περιγράφονται στη ρηματική διακοίνωση που απηύθυνε η Επιτροπή στο Συμβούλιο σχετικά με το θέμα αυτό, προβλέποντας μια χρηματοοικονομική ευθύνη των συμμετεχόντων κατ'αναλογία της συμμετοχής τους μέχρι το ύψος κατ'ανώτατο όριο των εισπραχθέντων από αυτούς ποσών. Εντούτοις, το Κοινοβούλιο διέγραψε κάθε ρητή αναφορά στην από κοινού και εις ολόκληρον ευθύνη των συμμετεχόντων. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η προτεινόμενη τροποποίηση διευκρινίζει ορθώς την εφαρμογή της από κοινού και εις ολόκληρον ευθύνης.

- Χρηματοδοτική συνεισφορά [άρθρο 14 ]:

Σε ό,τι αφορά τα δίκτυα αριστείας, το Κοινοβούλιο διευκρινίζει τον τρόπο με τον οποίο θα υπολογίζεται η χρηματοδοτική συνεισφορά της Κοινότητας, προβλέποντας ότι ο υπολογισμός αυτός θα εξαρτάται από τον βαθμό ολοκλήρωσης και τον αριθμό των ερευνητών που οι συμμετέχοντες προτίθενται να ενοποιήσουν, λαμβανομένων υπόψη των ιδιαιτεροτήτων του εκάστοτε ερευνητικού πεδίου και του εκάστοτε κοινού προγράμματος δραστηριοτήτων.

Το Κοινοβούλιο προτείνει επίσης τον περιορισμό των δαπανών διαχείρισης μιας έμμεσης δράσης στο 7% της χρηματοδοτικής συνεισφοράς της Κοινότητας.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι τροποποιήσεις αυτές διευκρινίζουν τους όρους χρηματοδότησης των έμμεσων δράσεων.

- Κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας [ιδίως άρθρα 18, 20 και 21]

Το Κοινοβούλιο επιθυμεί να αναφέρεται η αρχή της μη μεταβίβασης των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων της Επιτροπής και των συμμετεχόντων σε σχέση με τη διάθεση, εκ μέρους της Επιτροπής, χρήσιμων πληροφοριών σχετικά με τις γνώσεις που προκύπτουν από τις έμμεσες δράσεις στα κράτη μέλη και τα συνδεδεμένα κράτη που θα τις ζητήσουν, για σκοπούς δημόσιας πολιτικής, υπό την προϋπόθεση ότι οι ενδιαφερόμενοι συμμετέχοντες δεν προβάλουν δικαιολογημένες αντιρρήσεις.

Επιπλέον, το Κοινοβούλιο επιθυμεί να εισαγάγει στις διατάξεις μια αναφορά στη συμφωνία κοινοπραξίας καθώς και στην προθεσμία εντός της οποίας η Επιτροπή και οι συμμετέχοντες μπορούν να προβάλουν αντιρρήσεις στην εκχώρηση της κυριότητας γνώσεων.

Το Κοινοβούλιο προβλέπει επίσης τη δυνατότητα των συμμετεχόντων να δημοσιεύουν πληροφορίες σχετικά με αποτελέσματα που δεν τους ανήκουν στην περίπτωση των δράσεων συλλογικής έρευνας και ερευνητικής συνεργασίας (ΜΜΕ), υπό την προϋπόθεση ότι η Επιτροπή και λοιποί συμμετέχοντες δεν προβάλουν αντιρρήσεις.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι προτεινόμενες τροποποιήσεις ευθυγραμμίζονται με τον στόχο της ευελιξίας και απλοποίησης που διέπει τους κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας.

4. Συμπέρασμα

Κατά συνέπεια, η Επιτροπή τροποποιεί την πρότασή της σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της Συνθήκης ΕΚ.