ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Έκθεση 2006-2010 για την εφαρμογή του καθεστώτος μακροπρόθεσμων εθνικών ενισχύσεων υπέρ της γεωργίας των βόρειων περιοχών της Φινλανδίας και της Σουηδίας κατ' εφαρμογή των αποφάσεων 2009/3067 και 2010/6050 της Επιτροπής /* COM/2012/0358 final */





ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Έκθεση 2006-2010 για την εφαρμογή του καθεστώτος μακροπρόθεσμων εθνικών ενισχύσεων υπέρ της γεωργίας των βόρειων περιοχών της Φινλανδίας και της Σουηδίας κατ' εφαρμογή των αποφάσεων 2009/3067 και 2010/6050 της Επιτροπής ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1........... ΕΙΣΑΓΩΓΗ................................................................................................................... 4 2........... ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΒΟΡΕΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ.............. 4 2.1........ Στόχοι των ενισχύσεων................................................................................................. 4 2.2........ Εγκρίσεις της Επιτροπής............................................................................................... 4 2.3........ Περιφέρειες που καλύπτονται από τις ενισχύσεις........................................................ 5 2.4........ Σχέση με την παραγωγή................................................................................................ 5 3........... ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΒΟΡΕΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ 6 3.1........ Αξιολόγηση του καθεστώτος ενισχύσεων.................................................................... 6 3.2........ Μεταρρύθμιση των καθεστώτων ενισχύσεων.............................................................. 6 4........... ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΒΟΡΕΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ ΤΗΣ ΦΙΝΛΑΝΔΙΑΣ 2006-2010.... 7 4.1........ Χορηγηθείσες άδειες.................................................................................................... 7 4.2........ Ενισχύσεις που εκταμιεύτηκαν..................................................................................... 8 4.3........ Ποσότητες παραγωγής στις βόρειες περιοχές ενίσχυσης............................................ 9 4.4........ Εξελίξεις στη γεωργική οικονομία στις βόρειες περιοχές ενίσχυσης........................ 12 5........... ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΒΟΡΕΙΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΗΣ ΣΟΥΗΔΙΑΣ 2006-2010................. 13 5.1........ Χορηγηθείσες άδειες.................................................................................................. 13 5.2........ Ενισχύσεις που εκταμιεύτηκαν................................................................................... 14 5.3........ Ποσότητες παραγωγής στις περιοχές ενισχύσεων..................................................... 14 5.4........ Εξελίξεις στη γεωργική οικονομία στην περιοχή ενίσχυσης...................................... 16 6........... ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ.................................................................................................... 16 6.1........ Φινλανδία.................................................................................................................... 17 6.2........ Σουηδία....................................................................................................................... 17 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύμφωνα με το άρθρο 142 της πράξης προσχώρησης της Αυστρίας, της Φινλανδίας και της Σουηδίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση[1], η Επιτροπή επέτρεψε στη Φινλανδία και τη Σουηδία να χορηγούν μακροπρόθεσμες εθνικές ενισχύσεις στον τομέα της γεωργίας των βορείων περιοχών, προκειμένου να διατηρηθεί η γεωργική δραστηριότητα. Η ενίσχυση αυτή αναφέρεται ως ενισχύσεις στις βόρειες περιοχές(«η ενίσχυση»). Η παρούσα έκθεση υποβάλλεται στο Συμβούλιο σύμφωνα με την απαίτηση υποβολής εκθέσεων του άρθρου 143 της πράξης προσχώρησης, όπου προβλέπεται ότι η Επιτροπή θα υποβάλει κάθε πέμπτο χρόνο έκθεση σχετικά με τις χορηγηθείσες άδειες και τα αποτελέσματα των ενισχύσεων που χορηγούνται βάσει των εν λόγω αδειών. Οι προηγούμενες εκθέσεις υποβλήθηκαν το 1996, το 2002[2] και το 2007[3]. 2. ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΒΟΡΕΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ 2.1. Στόχοι των ενισχύσεων Η ενίσχυση χορηγείται κυρίως για τη διατήρηση της παραδοσιακής πρωτογενούς παραγωγής και μεταποίησης που είναι προσαρμοσμένες με φυσικό τρόπο στις κλιματικές συνθήκες των εν λόγω περιοχών, τη βελτίωση των παραγωγικών διαρθρώσεων, την εμπορία και μεταποίηση των γεωργικών προϊόντων, τη διευκόλυνση της πώλησης των εν λόγω προϊόντων και την εξασφάλιση της προστασίας του περιβάλλοντος και της διατήρησης του φυσικού χώρου. 2.2. Εγκρίσεις της Επιτροπής Η ενίσχυση έχει εγκριθεί με χωριστές αποφάσεις της Επιτροπής για τη Φινλανδία και τη Σουηδία αντίστοιχα. Οι βασικές προϋποθέσεις καθορίζονται στο άρθρο 142 της πράξης προσχώρησης· το συνολικό ποσό της χορηγούμενης ενίσχυσης πρέπει να είναι επαρκές για τη διατήρηση της γεωργικής δραστηριότητας στις βόρειες περιοχές, αλλά δεν επιτρέπεται να οδηγήσει σε συνολική στήριξη που υπερβαίνει το επίπεδο της υποστήριξης κατά τη διάρκεια μιας προενταξιακής περιόδου αναφοράς, η οποία ορίζεται από τις άδειες. Επίσης, η ενίσχυση δεν μπορεί να συνδέεται με τη μελλοντική παραγωγή ή να επιφέρει αύξηση της παραγωγής, σε σχέση με τα επίπεδα αναφοράς. Η πρώτη απόφαση για τη Φινλανδία εγκρίθηκε το 1995 (95/196/ΕΚ[4]) και αναδιατυπώθηκε με την απόφαση 2002/404/ΕΚ[5] και με την απόφαση C(2009)3067. Το μέγιστο επιτρεπόμενο ποσό πληρωμής ανέρχεται σήμερα σε 358 εκατομμύρια ευρώ/έτος. Η πρώτη απόφαση για τη Σουηδία εγκρίθηκε το 1996 (96/228/ΕΚ[6]) και αναδιατυπώθηκε με την απόφαση C (2010) 6050. Η μέγιστη επιτρεπόμενη ετήσια πληρωμή ανέρχεται σε 318,67 εκατομμύρια SEK (περίπου 35,41 εκατομμύρια ευρώ: η συναλλαγματική ισοτιμία που χρησιμοποιείται στην παρούσα έκθεση είναι 9,0 SEK/ευρώ). 2.3. Περιφέρειες που καλύπτονται από τις ενισχύσεις Οι περιοχές που υπάγονται στο καθεστώς ενισχύσεων ορίζονται στις αντίστοιχες αποφάσεις και βρίσκονται βορείως του 62ου παράλληλου και μερικές όμορες περιοχές νοτίως του παράλληλου που επηρεάζονται από συγκρίσιμες κλιματικές συνθήκες, οι οποίες καθιστούν ιδιαίτερα δυσχερή τη γεωργική δραστηριότητα. Οι παράγοντες που ελήφθησαν υπόψη κατά τον καθορισμό των περιοχών είναι η χαμηλή πυκνότητα πληθυσμού (ανώτατο όριο 10 κάτοικοι/km2), η αναλογία της χρησιμοποιούμενης γεωργικής έκτασης (ΧΓΕ) ως προς τη συνολική έκταση (<10%), το ποσοστό της γεωργικής έκτασης ως προς την ΧΓΕ για αροτραίες καλλιέργειες που προορίζονται για τη διατροφή του ανθρώπου(≤ 20%), και οι δήμοι που εγκλείονται από άλλους στις προαναφερόμενες ζώνες (ακόμη και αν δεν πληρούν τις ίδιες απαιτήσεις). Στη Φινλανδία, οι περιοχές αυτές καλύπτουν σήμερα 1 417 000 εκτάρια ΧΓΕ (55,5 % της συνολικής ΧΓΕ), ενώ στη Σουηδία η έκταση της ΧΓΕ ανέρχεται σε 335 676 εκτάρια (11% της συνολικής ΧΓΕ [7]). Σχήμα 1: Φινλανδικές (C1-C4) και σουηδικές (1-3) περιοχές στήριξης. 2.4. Σχέση με την παραγωγή Η ενίσχυση περιορίζεται σε συγκεκριμένους τομείς της γεωργίας, όπως ορίζεται για κάθε κράτος μέλος στην αντίστοιχη απόφαση. Η ενίσχυση χορηγείται με βάση τις μονάδες παραγωγής, είτε μονάδες ζωικού κεφαλαίου (ΜΖΚ) είτε εκτάρια, με εξαίρεση τη στήριξη και τη μεταφορά του γάλακτος, όπου παρέχεται υποστήριξη για τις ποσότητες που παραδίδονται και μεταφέρονται. Η φινλανδική ενίσχυση για τους ταράνδους παρέχεται ανά ζώο. Όπως προαναφέρθηκε, η ενίσχυση δεν μπορεί να συνδέεται με τη μελλοντική παραγωγή ή να επιφέρει αύξηση της παραγωγής σε σχέση με την περίοδο αναφοράς. Οι περίοδοι αναφοράς ορίζονται στην αντίστοιχη απόφαση για κάθε κράτος μέλος ανά τομέα. Η ποσότητα αναφοράς για την παραγωγή γάλακτος στη Φινλανδία έχει πολλές φορές ευθυγραμμιστεί με τις συναφείς εξελίξεις της ΚΓΠ στον τομέα των γαλακτοκομικών προϊόντων. Ωστόσο, κατά την επανεξέταση των φινλανδικών και σουηδικών καθεστώτων ενίσχυσης το 2009-2010, καταργήθηκε η σύνδεση μεταξύ των ατομικών ποσοστώσεων γάλακτος της ΚΓΠ και των καταβαλλόμενων ενισχύσεων. Αντ’ αυτού, καθιερώθηκε ο περιορισμός να μην καταβάλλονται οι εν λόγω ενισχύσεις για την ποσότητα του γάλακτος στην περιοχή που υπόκειται σε εισφορά επί του πλεονάσματος με βάση το σύστημα των ποσοστώσεων γάλακτος. 3. ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΒΟΡΕΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ 3.1. Αξιολόγηση του καθεστώτος ενισχύσεων Μετά από παραπάνω από μια δεκαετία χρόνια εφαρμογής, η Επιτροπή προέβη σε αξιολόγηση του καθεστώτος ενισχύσεων, η οποία οριστικοποιήθηκε το 2007[8]. Κατά την αξιολόγηση διερευνήθηκε σε ποιο βαθμό επιτεύχθηκαν οι στόχοι των προγραμμάτων, οι πιθανές παρενέργειες, κατά πόσο αυτοί οι λειτουργικοί μηχανισμοί εξακολουθούν να επαρκούν και είναι δικαιολογημένοι, καθώς και η αποτελεσματικότητα, αποδοτικότητα και καταλληλότητα των ενισχύσεων. Από τα αποτελέσματα της αξιολόγησης προκύπτει ότι τα καθεστώτα ενισχύσεων: · έχουν συμβάλει στη διατήρηση των γεωργικών δραστηριοτήτων, της παραγωγής και των χρήσεων της γης στις ενδιαφερόμενες περιοχές· · εξακολουθούν να είναι αναγκαία για την επίτευξη των στόχων του άρθρου 142, της διατήρησης των γεωργικών δραστηριοτήτων στις ενδιαφερόμενες περιοχές, και ως εκ τούτου παραμένουν επίκαιρα· · θα μπορούσαν να αναμορφωθούν (απλουστευθούν). Βασιζόμενα στις συστάσεις της αξιολόγησης καθώς και στις εξελίξεις της παραγωγής, τα δύο κράτη μέλη πρότειναν την επανεξέταση των αντίστοιχων καθεστώτων τους. 3.2. Μεταρρύθμιση των καθεστώτων ενισχύσεων Στόχος της επανεξέτασης των αποφάσεων είναι η απλούστευση των καθεστώτων, καθώς και η ευθυγράμμιση των αδειών με τους στόχους της πράξης προσχώρησης. Όσον αφορά την απλούστευση, κατά τις αναδιατυπώσεις που οριστικοποιήθηκαν το 2009 και το 2010 ομαδοποιήθηκαν διάφοροι παραγωγικοί τομείς και καθορίστηκε ο μέγιστος μέσος όρος των ποσοστών ενίσχυσης για όλες τις φινλανδικές και σουηδικές περιοχές ενίσχυσης, αντίστοιχα. Προηγουμένως, στις αποφάσεις για την ενίσχυση γινόταν διαφοροποίηση μεταξύ περιφερειών και μονάδων παραγωγής. Στο πλαίσιο αυτό, είχε ανατεθεί στις εθνικές αρχές η εντολή να εντοπίζουν τους ειδικούς όρους και τα λεπτομερή κριτήρια, με βάση το βαθμό των φυσικών μειονεκτημάτων, για τη διαφοροποίηση των ποσών της ενίσχυσης. Τα αντικειμενικά κριτήρια που σχετίζονται με τη σοβαρότητα των φυσικών μειονεκτημάτων έχουν κοινοποιηθεί στην Επιτροπή και από τις δύο χώρες. Σε σχέση με την ευθυγράμμιση των αδειών με τους στόχους που καθορίζονται στην πράξη προσχώρησης, από την επανεξέταση των αδειών παραγωγής και πληρωμής προέκυψε ότι στη φινλανδική περιοχή ενισχύσεων η παραγωγή είχε σε γενικές γραμμές διατηρηθεί, έστω και αν είχε σημειωθεί κάποια μετατόπιση προς τις νότιες περιφέρειες εντός της περιοχής. Σε ορισμένους τομείς, ιδίως στους τομείς των χοιροειδών και των πουλερικών, η παραγωγή είχε, ωστόσο, αυξηθεί σημαντικά, εν μέρει λόγω των ενισχύσεων. Αυτό, σε συνδυασμό με τις εξελίξεις σε σχέση με τις άλλες πληρωμές στην περιοχή ενίσχυσης, οδήγησε σε μείωση του μέγιστου ετήσιου ύψους εντολών πληρωμής για τη Φινλανδία από 448,59 εκατομμύρια σε 358 εκατομμύρια ευρώ. Επίσης, οι ενισχύσεις στους τομείς των χοιροειδών και των πουλερικών αποσυνδέθηκαν από το είδος της παραγωγής. Όπως προέκυψε επίσης από την επανεξέταση, στη σουηδική περιοχή ενισχύσεων, τα επίπεδα παραγωγής είχαν μειωθεί - ιδίως στον τομέα των γαλακτοκομικών προϊόντων, που αποτελεί τον κύριο τομέα ενίσχυσης. Αυτό ήταν ενδεικτικό για την αποτυχία επίτευξης των στόχων του άρθρου 142, δηλαδή της διατήρησης της γεωργικής παραγωγής. Ως εκ τούτου, κατά την αναθεώρηση της απόφασης που οριστικοποιήθηκε το 2010, επιτράπηκε η συγκέντρωση των ενισχύσεων προς την υπόλοιπη παραγωγή προκειμένου να αναχαιτιστεί η εν λόγω πτώση, με βάση την πρόταση που είχαν υποβάλει οι σουηδικές αρχές. 4. ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΒΟΡΕΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ ΤΗΣ ΦΙΝΛΑΝΔΙΑΣ 2006-2010 4.1. Χορηγηθείσες άδειες Στην αρχή της πενταετούς περιόδου, η απόφαση C (2002) 404 επέτρεψε στη Φινλανδία να καταβάλει ετησίως συνολικές ενισχύσεις ύψους 448,59 εκατομμυρίων. Στην απόφαση προσδιοριζόντουσαν οι επιτρεπόμενοι συντελεστές ενίσχυσης και παραγωγής για κάθε επιμέρους περιοχή (δεν αναγράφονται). Η απόφαση C (2009) 3067 (όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση C (2009) 9122) εφαρμόστηκε από την 1η Ιανουαρίου 2009 και επέτρεψε τη χορήγηση ενισχύσεων, όπως παρουσιάζεται στον πίνακα 1. Η διάταξη που αφορά το γάλα εφαρμόζεται από την 1η Απριλίου 2009, ενώ οι διατάξεις της για τα μηρυκαστικά, τα οπωροκηπευτικά, τη φυτική παραγωγή και τις άλλες ενισχύσεις εφαρμόζονται από την 1η Ιανουαρίου 2010. Πίνακας 1: Ετήσιες εγκεκριμένες ενισχύσεις βάσει της απόφασης C2009/3067/EΚ || Μέγιστο μέσο ύψος επιτρεπόμενων ενισχύσεων/ μονάδα || Μονάδα || Μέγιστο ύψος επιτρεπόμενων ενισχύσεων(εκατ. ευρώ) || Μέγιστος αριθμός επιλέξιμων συντελεστών παραγωγής 1. ΓΑΛΑ || 10,9 || σεντ/kg || 193,7 || 1 776 765 t[9] 2, ΜΗΡΥΚΑΣΤΙΚΑ || || €/ΜΖΚ || 73,7 || Βοοειδή || 412 || || || 179 160 ΜΖΚ Προβατίνες, αίγες || 533 || || Άλογα || 277 || || 3,ΧΟΙΡΟΕΙΔΗ ΚΑΙ ΠΟΥΛΕΡΙΚΑ[10] || 266 || ευρώ/ΜΖΚ || 37,0 || 4. ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΑ || || || 25,4 || Θερμοκήπια || 11,3 || ευρώ/m2 || || 202,9 εκτάριο Αποθήκευση των οπωροκηπευτικών προϊόντων || 18,5 || ευρώ/m3 || || 5. ΦΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ || || ευρώ/εκτάριο || 583 || Γενική ενίσχυση ανά εκτάριο || 37 || || || 881 825 εκτάριο Ενισχύσεις για ορισμένες καλλιέργειες[11] || 145 || || || 62 475 εκτάριο Ενισχύσεις για νέους γεωργούς || 36 || || || 6. ΑΛΛΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ || || || 14,9 || Τάρανδοι || 36 || ευρώ/ζώο || || 171 100 ζώα Αποζημίωση για ζημιές που προκάλεσαν τα σαρκοφάγα στην εκτροφή ταράνδων[12] || || || || Ενίσχυση για τη μεταφορά γάλακτος και κρέατος || || || || Διασφάλιση των υπηρεσιών για τα ζώα || || || || Αποθήκευση άγριων μούρων, μανιταριών || 0,10–0,42 || ευρώ/kg || || Άλλες ενισχύσεις[13] || || || || Σύνολο || || || 358 || 4.2. Ενισχύσεις που εκταμιεύτηκαν Ενισχύσεις για τις βόρειες περιοχές Κατά τη διάρκεια των ετών 2006-2009 η συνολική ετήσια ενίσχυση που καταβλήθηκε ανήλθε σε 326 εκατομμύρια ευρώ περίπου (επί ποσού εγκεκριμένων ενισχύσεων 448,59 εκατομμυρίων ευρώ), ενώ αυξήθηκε σε 338 εκατομμύρια ευρώ το 2010 (επί ποσού εγκεκριμένων ενισχύσεων 358 εκατομμυρίων ευρώ) (Πίνακας 2). Πίνακας 2: Ενισχύσεις στις βόρειες περιοχές που εκταμιεύτηκαν στην Φινλανδία (εκατομμύρια ευρώ) Τομέας ενίσχυσης || 2006 || 2007 || 2008 || 2009 || 2010 Γάλα || 159 || 159 || 159 || 159 || 161 Μηρυκαστικά || 65 || 66 || 66 || 68 || 71 Χοιροειδή, πουλερικά || 36 || 35 || 35 || 33 || 32 Οπωροκηπευτικά || 21 || 20 || 21 || 20 || 22 Φυτική παραγωγή || 42 || 43 || 42 || 41 || 42 Άλλες ενισχύσεις || 3,5 || 3,7 || 4 || 4,2 || 11 Σύνολο || 326,7 || 326,6 || 326,5 || 325,8 || 338,1 Εν κατακλείδι, οι ενισχύσεις που χορηγήθηκαν σε ετήσια βάση στις βόρειες περιοχές της Φινλανδίας σεβάστηκαν τα ανώτατα όρια που καθορίζονται στις αποφάσεις. Οφείλει να σημειωθεί ότι για εκείνους τους τομείς όπου η συνολική παραγωγή υπερέβη τον επιτρεπόμενο αριθμό επιλέξιμων συντελεστών παραγωγής, εφαρμόστηκε αναλογική μείωση της ενίσχυσης ανά μονάδα συντελεστή παραγωγής προκειμένου να τηρηθεί το ανώτατο δημοσιονομικό όριο που επιτρέπεται από την απόφαση. Συνολική στήριξη στις βόρειες περιοχές ενίσχυσης Στις περιοχές που στηρίζονται από το καθεστώς ενισχύσεων η γεωργία επωφελείται επίσης από τα μέσα που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ, και ιδίως από τους δύο πυλώνες της ΚΓΠ. Από τα μέτρα του δεύτερου πυλώνα, η στήριξη για τις μειονεκτικές περιοχές (ΜΠ) και τα γεωργοπεριβαλλοντικά μέτρα έχουν ιδιαίτερη σημασία για τον γεωργικό τομέα στις ενισχυόμενες περιοχές. Η απόφαση C2000/405[14] καθόρισε το ανώτατο όριο της συνολικής ετήσιας στήριξης στις ενισχυόμενες περιοχές σε 1118,9 εκατομμύρια ευρώ (επίπεδο1993). Από τον πίνακα 3 προκύπτει ότι για τις ενισχύσεις που εκταμιεύθηκαν στην περιοχή ενίσχυσης κατά τα έτη 2006-2010, ανάλογα με τη νομική βάση που χρησιμοποιήθηκε, τηρήθηκε το ανώτατο όριο που καθορίζεται στην απόφαση. Πίνακας 3: Συνοπτική κατάσταση των συνολικών ετήσιων ενισχύσεων που εκταμιεύτηκαν για τη Φινλανδία, συμπεριλαμβανομένων των ενισχύσεων της ΕΕ (εκατομμύρια ευρώ) Είδος εκταμιευόμενης ενίσχυσης || 2006 || 2007 || 2008 || 2009 || 2010 Άμεσες ενισχύσεις, πλήρως χρηματοδοτούμενες από την ΕΕ || 350,3 || 278,9 || 281,3 || 283,8 || 278,5 ΜΠ, συμπεριλαμβανομένων των συμπληρωματικών εθνικών ενισχύσεων || 308,7 || 309,1 || 309,5 || 308,9 || 308,1 Στήριξη με γεωργοπεριβαλλοντικές ενισχύσεις || 164,9 || 153,5 || 162,7 || 164,6 || 167,1 Ενισχύσεις στις βόρειες περιοχές[15] || 326,7 || 326,6 || 326,5 || 325,8 || 338,1 Σύνολο || 1 150,6[16] || 1 068,1 || 1 080,6 || 1 083,1 || 1 092.6 4.3. Ποσότητες παραγωγής στις βόρειες περιοχές ενίσχυσης Τομέας του γάλακτος Σχεδόν το 80% της φινλανδικής παραγωγής γάλακτος παράγεται στην περιοχή ενίσχυσης. Το μερίδιο παρέμεινε αρκετά σταθερό κατά τη διάρκεια της πενταετίας, με ελαφρά συνολική αύξηση προς το τέλος της περιόδου. Ωστόσο, η παραγωγή συγκεντρώνεται στην περιοχή C2. Κατά τη διάρκεια της πενταετούς περιόδου, η παραγωγή γάλακτος ήταν υψηλότερη κατά την περίοδο 2006/2007 και χαμηλότερη κατά την περίοδο εμπορίας 2008/2009 (1 813 έναντι 1 756 χιλιάδες τόνοι). Η παραγωγή υπερέβη το καθοριζόμενο επίπεδο αναφοράς κατά τη διάρκεια τριών περιόδων εμπορίας· το 2006/2007, το 2009/2010 και το 2010/2011. Η υπέρβαση το 2010/2011 ήταν της τάξης του 1,5%. Σχήμα 2: Ανάπτυξη της παραγωγής γάλακτος κατά τη διάρκεια των περιόδων εμπορίας 2006/2007-2010/2011 στις βόρειες περιοχές ενίσχυσης της Φινλανδίας Μηρυκαστικά Η αναθεωρημένη απόφαση του 2009 για την έγκριση των ενισχύσεων ομαδοποίησε τους συντελεστές παραγωγής για τα βοοειδή, τις προβατίνες, τις αίγες και τα άλογα. Εντός του πλαισίου της ομάδας αυτής η παραγωγή βοοειδών εμφάνισε ανοδική τάση, ενώ η παραγωγή προβατίνων, αιγών και αλόγων μειώθηκε ελαφρά. Η παραγωγή βοείου κρέατος στην περιοχή της ενίσχυσης παρουσίασε διακυμάνσεις κατά τη διάρκεια της πενταετούς περιόδου. Το επίπεδο του 2010 ήταν κατά περίπου 2% χαμηλότερο από το επίπεδο του 2006, ενώ σημείωσε πτώση κατά ποσοστό 8,8% στην υπόλοιπη Φινλανδία. Ο αριθμός των θηλαζουσών αγελάδων αυξήθηκε παντού στη Φινλανδία, ενώ η μεγαλύτερη αύξηση σημειώθηκε στην περιοχή C με 55%. Ο αριθμός των άλλων μηρυκαστικών παρέμεινε σχετικά σταθερός κατά την περίοδο 2006-2010. Η συνολική παραγωγή μηρυκαστικών ανήλθε σε 173 774 ΜΖΚ το 2010, δηλαδή συνέχισε να είναι κατά 3% κατώτερη από το επιτρεπόμενο ανώτατο επίπεδο ενισχυόμενης παραγωγής. Σχήμα 3: Ανάπτυξη των μηρυκαστικών παραγωγής κατά την περίοδο 2006-2010 στις βόρειες περιοχές ενίσχυσης της Φινλανδίας Χοιροειδή και πουλερικά Η παραγωγή χοίρων και πουλερικών είχε ήδη αυξηθεί αισθητά πριν από την προαναφερόμενη πενταετή περίοδο και υπερέβαινε το επίπεδο αναφοράς κατά ποσοστό 50-70% επί σειρά ετών. Η παραγωγή χοιρινού κρέατος συγκεντρώνεται στις περιοχές παραγωγής σιτηρών, στις νοτιότερες επιμέρους περιοχές ενίσχυσης. Το 2006, η παραγωγή χοιρινού κρέατος ανήλθε σε 90,9 εκατομμύρια kg και συνέχισε να αυξάνεται τα επόμενα έτη φθάνοντας σε 93,6 εκατομμύρια kg, το 2010. Αλλά και η παραγωγή πουλερικών είναι συγκεντρωμένη στις πιο νότιες περιοχές ενίσχυσης . Η παραγωγή παρουσίασε σχεδόν συνεχή αύξηση από 34,6 σε 40,4 εκατ. kg κατά την περίοδο 2006 - 2010. Η ενίσχυση στην εν λόγω ομάδα αποσυνδέθηκε από την παραγωγή από το 2009 και μετά, ενώ το ύψος της ενίσχυσης πάγωσε στα επίπεδα του 2007. Επιπλέον, στην απόφαση προβλέπεται η θέσπιση ανώτατου ορίου για την παραγωγή των γεωργικών εκμεταλλεύσεων που λαμβάνουν αποσυνδεδεμένη ενίσχυση η οποία παραμένει καθηλωμένη στα επίπεδα του 2007 (139 200 ΜΖΚ). Το 2010, η παραγωγή ανήλθε σε 135 066 ΜΖΚ, ήταν δηλαδή ίση με 97% του καθορισμένου επιπέδου για το 2007. Οπωροκηπευτικά Η παραγωγή οπωροκηπευτικών αποτελεί εξειδικευμένη παραγωγή μικρής κλίμακας στη Φινλανδία, διαθέτοντας περιορισμένο αριθμό επιχειρήσεων θερμοκηπίου. Αντιπροσωπεύει περίπου το 6% των ενισχύσεων, ενώ το 72% της παραγωγής πραγματοποιείται στην περιοχή C1. Η ετήσια περιοχή παραγωγής οπωροκηπευτικών εμφάνισε διακυμάνσεις από 207 έως 211 εκτάρια κατά τη διάρκεια της πενταετούς περιόδου, μόλις υπερβαίνοντας το επίπεδο αναφοράς των 203 εκταρίων (κατά 8 εκτάρια, κατά μέγιστο όριο, ή κατά ποσοστό 4% του επιπέδου αναφοράς). Φυτική παραγωγή Στις ενισχύσεις προς τις βόρειες περιοχές για τους σκοπούς της φυτικής παραγωγής συγκαταλέγονται «η γενική χορήγηση στρεμματικής ενίσχυσης», «οι ενισχύσεις στους νέους γεωργούς» και «οι ενισχύσεις για ορισμένες καλλιέργειες», όπως ορίζεται στην απόφαση. Όσον αφορά τη «γενική χορήγηση στρεμματικής ενίσχυσης», η ενισχυόμενη ΧΓΕ στην περιοχή ενισχύσεων παρέμεινε απόλυτα σταθερή κατά τη διάρκεια της εν λόγω πενταετούς περιόδου (630 000-650 000 εκτάρια), παρά το γεγονός ότι η μείωση της ΧΓΕ σε σύγκριση με το προενταξιακό επίπεδο αναφοράς ήταν σημαντική (30%). Για τις «ενισχύσεις στους νέους γεωργούς» δεν υπάρχει ανώτατο όριο επιλέξιμων συντελεστών παραγωγής που να καθορίζεται στην απόφαση και δεν μπορεί να γίνει καμία σύγκριση. Όσον αφορά τις «ενισχύσεις για ορισμένες καλλιέργειες», η καλυπτόμενη έκταση υπερέβαινε το 2010 τον μέγιστο αριθμό των επιλέξιμων συντελεστών παραγωγής κατά 60%. Αυτή η αποκορύφωση της παραγωγής «ορισμένων καλλιεργειών» οφείλεται στην αλλαγή της κατάστασης που επικρατεί στην αγορά, πράγμα που είχε ως αποτέλεσμα να αυξηθεί το ενδιαφέρον για την παραγωγή ελαιούχων σπόρων μέσα στο 2010. Το σιτάρι αντιπροσωπεύει ποσοστό 35-45% της παραγωγής της περιοχής και παρέμεινε σταθερό κατά τη διάρκεια αυτής της πενταετούς περιόδου. Άλλες ενισχύσεις Η παραγωγή ταράνδων παρέμεινε αρκετά σταθερή, κυμαινόμενη από 151 589 έως 154 971 ζώα κατά τη διάρκεια της πενταετούς περιόδου, με αποτέλεσμα να είναι κατά 10% χαμηλότερη από το μέγιστο αριθμό των επιλέξιμων συντελεστών παραγωγής που καθορίζεται στην απόφαση. Το υπόλοιπο μέρος των άλλων ενισχύσεων δεν συνδέεται άμεσα με την παραγωγή. Συμπεράσματα σχετικά με τον όγκο παραγωγής Εν κατακλείδι, η συνολική παραγωγή των ενισχυόμενων τομέων αυξήθηκε στην περιοχή ενίσχυσης κατά τη διάρκεια της εν λόγω πενταετούς περιόδου και ξεπέρασε το μέγιστο αριθμό των επιλέξιμων συντελεστών παραγωγής για το γάλα, τα οπωροκηπευτικά και «ορισμένες καλλιέργειες». Αυτή η υπέρβαση της παραγωγής ήταν μικρής σημασίας για το γάλα και τα οπωροκηπευτικά (1-4% κατά τη διάρκεια της περιόδου), αλλά ήταν ουσιαστική για «ορισμένες καλλιέργειες» το 2010 (60%). Η αναγγελλόμενη αύξηση της παραγωγής δεν μπορεί να διατεθεί μόνο για την ενίσχυση, δεδομένου ότι τα επίπεδα ενίσχυσης ανά μονάδα μειώθηκαν κατ ’αναλογία σε εκείνους τους τομείς στους οποίους παρατηρήθηκε ο μέγιστος αριθμός υπέρβασης των επιλέξιμων συντελεστών παραγωγής. 4.4. Εξελίξεις στη γεωργική οικονομία στις βόρειες περιοχές ενίσχυσης Το 2010 υπήρχαν στη Φινλανδία 62 300 γεωργικές εκμεταλλεύσεις, εκ των οποίων 58% στην περιοχή χορήγησης ενισχύσεων· πρόκειται για πτώση κατά 9% από το 2006 τόσο σε εθνικό επίπεδο, όσο και στην περιοχή χορήγησης των ενισχύσεων. Η ΧΓΕ παρέμεινε ταυτόσημη, ενώ ο αριθμός των εκταρίων ανά γεωργική εκμετάλλευση αυξήθηκε, πράγμα που αποτελεί ενδεικτικό στοιχείο διαρθρωτικής προσαρμογής. Το μικρότερο μέγεθος γεωργικών εκμεταλλεύσεων βρίσκεται στη βορειότερη περιοχή ενίσχυσης. Έχει επιτευχθεί η διατήρηση της παραγωγής, μολονότι το έργο αυτό εμφανίζεται πιο πολύπλοκο στις βορειότερες περιοχές, παρά τα υψηλότερα επίπεδα παροχής ενισχύσεων, τόσο για το ζωικό κεφάλαιο, όσο και για τη φυτική παραγωγή. Η ενίσχυση είναι σημαντική για την παραγωγή γεωργικού εισοδήματος στην περιοχή· σχεδόν τα δύο τρίτα του εισοδήματος των κατόχων γεωργικών εκμεταλλεύσεων προέρχεται από αυτήν. Η αύξηση του ποσού των ενισχύσεων ανά γεωργική εκμετάλλευση έχει συνεχιστεί, ιδίως για τη ζωική παραγωγή. Αυτό οφείλεται πάνω από όλα στη διαρθρωτική ανάπτυξη. Το ύψος της ζωικής παραγωγής αυξήθηκε στις βόρειες περιοχές· αντιστοιχούσε σε ποσοστό μεγαλύτερο από το 80% των γεωργικών εσόδων από πωλήσεις. Η αναλογία των ενισχύσεων για τις βόρειες περιοχές σε σχέση προς την καθαρή προστιθέμενη αξία ανά εκμετάλλευση (ΚΠΑΕ) κυμάνθηκε μεταξύ 0,41 και 0,52 κατά τη διάρκεια της περιόδου 2006-2010. Η ΚΠΑΕ ανά μονάδα ετήσιας εργασίας (ΚΠΑΕ/ΜΕΕ) στην περιοχή αυξήθηκε κατά ποσοστό σχεδόν 15% από το 2006 έως το 2007, αλλά έπεσε και πάλι μετά το 2008, για να φθάσει το 2010 σε επίπεδο κατά 3% υψηλότερο σε σύγκριση με την αρχή της περιόδου. Σε ορισμένα μέρη των περιοχών χορήγησης των ενισχύσεων, η συρρίκνωση του πληθυσμού ήταν μεγαλύτερη από 4% κατά την υπό εξέταση περίοδο, ενώ το 76% των δήμων γνώρισε το φαινόμενο της μείωσης του πληθυσμού σε σύγκριση με ποσοστό 44% στη νότια Φινλανδία. Το ποσοστό των θέσεων εργασίας στον τομέα της γεωργίας στις βόρειες περιοχές είναι υπερτριπλάσιο σε σύγκριση με εκείνο του νότου και έχει μειωθεί λιγότερο. Συνολικά σημειώθηκε θετική αλλαγή στα θέματα της απασχόλησης, αλλά οι θέσεις εργασίας δημιουργούνται στις κύριες πόλεις και όχι στις πιο αγροτικές περιοχές. Η συνέχιση της γεωργικής παραγωγής στην περιοχή της ενίσχυσης έχει οδηγήσει στη διατήρηση πολλών περιβαλλοντικών υπηρεσιών και έχει διαφυλάξει τα τοπία με ανοιχτές πεδιάδες της υπαίθρου, τα οποία είναι σπάνια στην περιοχή. Οι αγρότες εκτιμούν ότι οι προσπάθειές τους να καταστήσουν τις δραστηριότητές τους περισσότερο φιλικές προς το περιβάλλον αποτέλεσαν τη μεγαλύτερη αλλαγή στις δραστηριότητές τους τα τελευταία χρόνια. Στις ενισχυόμενες περιοχές της βόρειας Σκανδιναβίας δίνεται σχετικά μεγαλύτερη έμφαση σε μέτρα που επηρεάζουν τα φυτοφάρμακα και τις εκπομπές ατμοσφαιρικών ρύπων σε σύγκριση με την υπόλοιπη Φινλανδία· στις βορειότερες περιοχές τονίζονται έντονα η ποικιλομορφία και η διατήρηση του τοπίου. 5. ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΒΟΡΕΙΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΗΣ ΣΟΥΗΔΙΑΣ 2006-2010 5.1. Χορηγηθείσες άδειες Στην αρχή της πενταετούς περιόδου, η απόφαση 96/228/ΕΚ (όπως τροποποιήθηκε) επέτρεψε στη Σουηδία να καταβάλει 318,67 εκατομμύρια SEK ανά έτος (35,41 εκατομμύρια ευρώ). Στην απόφαση προσδιορίζονταν επίσης οι ενισχύσεις και οι επιλέξιμοι συντελεστές παραγωγής που επιτρέπονται ανά επιμέρους περιοχή (δεν αναγράφονται). Από την 1η Ιουλίου 2010, η απόφαση C (2010) 6050 επιτρέπει στη Σουηδία να καταβάλει ενισχύσεις, όπως προκύπτει από τον πίνακα 4 που ακολουθεί στη συνέχεια. Πίνακας 4: Εγκεκριμένες ενισχύσεις/έτος βάσει της απόφασης C(2010)6050 || Μέγιστη μέση ενίσχυση/μονάδα[17] || Μονάδα || Εθνική ενίσχυση[18] εκατομμύρια SEK /έτος || Μέγιστος αριθμός επιλέξιμων συντελεστών παραγωγής 1. Τομέας του γάλακτος || || || 295,67 || 450 000 t – Γάλα αγελάδων || 0,73 || SEK/kg – Αίγες[19] || 500 || SEK/κεφαλή – Ενισχύσεις για τη μεταφορά του γάλακτος αγελάδων || 0,039 || SEK/kg 2. Χοιροειδή, πουλερικά[20] || 1 350 || SEK/ΜΖΚ || 20,97 || 16 532 ΜΖΚ 3.Μαλακοί καρποί, λαχανικά || 2 800 || SEK/εκτάριο || 2,03 || 750 εκτάριο 5.2. Ενισχύσεις που εκταμιεύτηκαν Ενισχύσεις στις βόρειες περιοχές Τα συνολικά ετήσια ποσά που καταβλήθηκαν υπό μορφή ενισχύσεων κυμάνθηκαν από 263,29 έως 289,89 εκατομμύρια SEK (29,25 έως 32,21 εκατομμύρια ευρώ) κατά τη διάρκεια της περιόδου (Πίνακας 5). Η εκταμίευση της ενίσχυσης έφτασε στο χαμηλότερο επίπεδό της το 2009, αλλά αυξήθηκε το 2010 μετά την επανεξέταση του καθεστώτος ενισχύσεων. Πίνακας 5: Ενισχύσεις ανά τομέα, εκατομμύρια SEK Ενισχυόμενος τομέας || 2006 || 2007 || 2008 || 2009 || 2010 Γάλα || 274,22 || 257,46 || 249,66 || 248,27 || 264,36 Χοιροειδή, πουλερικά || 14,51 || 14,09 || 12,75 || 13,97 || 14,70 Μαλακοί καρποί, λαχανικά || 1,16 || 1,12 || 1,14 || 1,05 || 1,04 Σύνολο || 289,89 || 272,67 || 263,55 || 263,29 || 280,10 Εν κατακλείδι, κατά την ετήσια χορήγηση των ενισχύσεων στη Σουηδία, τηρήθηκε πάντοτε το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ενίσχυσης που προβλεπόταν από τις αποφάσεις. Συνολική στήριξη στις βόρειες περιοχές ενίσχυσης Στις ενισχυόμενες περιοχές, η γεωργία επωφελείται στο πλαίσιο του καθεστώτος ενισχύσεων και από τα μέσα που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ, και ιδίως από τους δύο πυλώνες της ΚΓΠ (Πίνακας 6). Από τα μέτρα του δεύτερου πυλώνα, ιδιαίτερη σημασία έχουν τα μέτρα στήριξης των μειονεκτικών περιοχών (ΜΠ), αλλά και τα γεωργοπεριβαλλοντικά μέτρα. Στην απόφαση C (2010) 6050 δεν καθορίζεται ανώτατο όριο για τη συνολική στήριξη που παρέχεται στην περιοχή της ενίσχυσης. Η έμπρακτη παρακολούθηση του επιπέδου της βοήθειας της ΕΕ διενεργείται εκ των υστέρων από το 2003 και μετά. Πίνακας 6: Συνοπτική κατάσταση των ενισχύσεων που εκταμιεύτηκαν για τη Σουηδία, συμπεριλαμβανομένων των ενισχύσεων της ΕΕ , εκατομμύρια SEK Είδος ενίσχυσης || 2006 || 2007 || 2008 || 2009 || 2010 Αντισταθμιστική πληρωμή (ΜΠ) || 299 || 314 || 309 || 302 || 313 Κύριες γεωργοπεριβαλλοντικές ενισχύσεις (ανοικτά και ποικίλα γεωργικά τοπία/μόνιμη αγρανάπαυση) || 270 || 282 || 278 || 276 || 298 Ενισχύσεις στις βόρειες περιοχές[21] || 290 || 273 || 264 || 263 || 280 Σύνολο || 860 || 869 || 850 || 841 || 891 Η συνολική συνδυασμένη στήριξη ποικίλλει από χρόνο σε χρόνο, αλλά δεν έχει ακολουθήσει σταθερή πορεία και έχει παραμείνει εντός της ιδίας ζώνης από το 1997. 5.3. Ποσότητες παραγωγής στις περιοχές ενισχύσεων Τομέας του γάλακτος Κατά τη διάρκεια της περιόδου, η μείωση της παραγωγής γάλακτος στην περιοχή ενίσχυσης ανήλθε σε 11% (Σχήμα 4), σε σύγκριση με 8% για την χώρα στο σύνολό της. Η πιο απότομη κάμψη σημειώθηκε στη νοτιότερη περιοχή ενίσχυσης, με 20%. Η παραγωγή εξακολουθεί να μειώνεται, ενώ είναι πολύ νωρίς για να εξαχθούν οποιαδήποτε συμπεράσματα κατά πόσον η αναθεωρημένη άδεια ενίσχυσης θα έχει συγκεκριμένο αποτέλεσμα. Τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν αναφορικά με τις εκταμιεύσεις ενισχύσεων για τη μεταφορά του γάλακτος από τις εκμεταλλεύσεις στο πρώτο σημείο συλλογής δεν είναι αρκετά ακριβή για να παρατεθούν. Σχήμα 4: Η παραγωγή γάλακτος (συμπεριλαμβανομένου του γάλακτος αίγας) στην οποία δόθηκε υποστήριξη κατά τη διάρκεια της περιόδου 2006-2010 στη σουηδική περιοχή ενίσχυσης. Το επίπεδο αναφοράς είναι ο μέγιστος αριθμός των επιλέξιμων συντελεστών παραγωγής που καθορίζεται με την απόφαση C (2010) 6050 Χοιροειδή και πουλερικά Η παραγωγή παραμένει σχετικά σταθερή, αλλά είναι πολύ χαμηλότερη από το μέγιστο αριθμό των επιλέξιμων συντελεστών παραγωγής των 16 532 ΜΖΚ, ενώ είναι επίσης χαμηλότερη από την προηγούμενη πενταετή περίοδο, όπου η παραγωγή ανερχόταν σε περίπου 13 500 ΜΖΚ. Ο αριθμός των ΜΖΚ που λαμβάνουν υποστήριξη στους τομείς του χοιρινού κρέατος και των πουλερικών προσέγγιζε τις 11 500, ή ισοδυναμούσε περίπου με 70% του μέγιστου ορίου. Μαλακοί καρποί και λαχανικά Ο ενισχυόμενος αριθμός εκταρίων για την παραγωγή μαλακών καρπών και λαχανικών μειώθηκε από 414 σε 376 εκτάρια κατά τη διάρκεια της περιόδου. Η παραγωγή κυμάνθηκε περίπου στα αυτά επίπεδα κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας και φτάνει περίπου μόλις στο ήμισυ του μέγιστου αριθμού των επιλέξιμων συντελεστών παραγωγής. Συμπεράσματα σχετικά με τον όγκο παραγωγής Όσον αφορά το γάλα, ο όγκος της παραγωγής μειώθηκε κατά τη διάρκεια της πενταετούς περιόδου. Οι άλλοι δύο τομείς παραμένουν σχετικά σταθεροί, έστω και εάν η παραγωγή παρουσιάζει διακυμάνσεις από το ένα έτος στο άλλο. Όλοι οι τομείς βρίσκονται πολύ χαμηλότερα από το μέγιστο αριθμό των επιλέξιμων συντελεστών παραγωγής. 5.4. Εξελίξεις στη γεωργική οικονομία στην περιοχή ενίσχυσης Η σουηδική στρεμματική ενίσχυση εμφανίζει χαμηλή πυκνότητα πληθυσμού, περιορισμούς στο δυναμικό οικονομικής ανάπτυξης και πενιχρές συνθήκες για τη γεωργία. Η διάρθρωση των γεωργικών εκμεταλλεύσεων χαρακτηρίζεται από μικρότερες, περισσότερο διάσπαρτες και ακανόνιστες εκτάσεις σε σύγκριση με τη μέση κατάσταση που επικρατεί στη Σουηδία. Αυτό κάνει το κόστος υψηλότερο ακόμη και για σκοπούς μεταφοράς εντός των εκμεταλλεύσεων, λόγω των αποστάσεων μεταξύ των εκτάσεων. Η συνολική παραγωγή γεωργικών προϊόντων μειώθηκε κατά 10% κατά τη διάρκεια της πενταετούς περιόδου. Το βασικό γεωργικό προϊόν της περιοχής είναι το γάλα και ο αριθμός των παραγωγών μειώθηκε από 1 523 σε 1 056· μειώθηκε περισσότερο από το ήμισυ από το 2001 και μετά. Το μερίδιο της ενισχυόμενης περιοχής στους παραγωγούς γάλακτος στη Σουηδία κυμαινόταν γύρω σε 19% περίπου, ενώ το μερίδιο της παραγωγής ανερχόταν σε 14%, γεγονός που αντικατοπτρίζεται στο μέσο αριθμό των αγελάδων ανά εκμετάλλευση, ο οποίος ανερχόταν το 2009 σε 45,2 έναντι 62,4 για τη χώρα στο σύνολό της. Η ανάπτυξη του αγροτικού εισοδήματος των γαλακτοπαραγωγών εμφανίζει σημαντικές μειώσεις. Η παραγωγή χοίρων σφαγής μειώθηκε κατά την περίοδο σε 67 παραγωγούς το 2010, ενώ μόνο λίγοι απομένουν στην περιοχή ενίσχυσης 1. Ο αριθμός των γεωργικών εκμεταλλεύσεων που λαμβάνουν στήριξη για χοιρομητέρες μειώθηκε από 74 σε 60, παρά το γεγονός ότι ο αριθμός των χοιρομητέρων αυξήθηκε κατά 20%, υποδηλώνοντας μια διαρθρωτική προσαρμογή. Στην περιοχή ενίσχυσης, η οποία κυριαρχείται από τα δάση, οι γαίες της γεωργικής παραγωγής συμβάλλει στο να διατηρούνται οι περιοχές με ανοιχτές πεδιάδες, γεγονός που ευνοεί τη βιοποικιλότητα και το φυσικό σκηνικό. Ωστόσο, οι εκτάσεις γης που χρησιμοποιούνται για αγρανάπαυση μειώθηκαν κατά 12% κατά τη διάρκεια της πενταετούς περιόδου· τα χορτολίβαδα μειώθηκαν κατά 40%. Οι γεωργικές πρακτικές στις ενισχυόμενες περιοχές χαρακτηρίζονται από μικρότερη ένταση παραγωγής, δεδομένου ότι οι κύριες καλλιέργειες αποτελούν λιβάδια και βοσκοτόπια. Αυτά συνήθως βασίζονται σε χαμηλό επίπεδο χρήσης φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων. Συνεπώς, οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις είναι μικρότερες σε σύγκριση με τις γεωργικές δραστηριότητες σε άλλες περιοχές της χώρας. Κατά την περίοδο 2000-2009, η ανάπτυξη του πληθυσμού της ενισχυόμενης περιοχής ήταν υποδεέστερη από την αντίστοιχη στον υπόλοιπο νομό, σημειώνοντας μείωση κατά 5,5% στις περισσότερες αγροτικές περιοχές. Ο αριθμός των απασχολούμενων στη γεωργία μειώθηκε κατά ποσοστό 15,2% στην ενισχυόμενη περιοχή κατά το διάστημα από το 2000 έως το 2008, τη στιγμή που η απασχόληση αυξήθηκε στον τομέα της δασοκομίας. 6. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η παρούσα έκθεση προβαίνει σε απολογισμό των αδειών που δόθηκαν στη Φινλανδία και τη Σουηδία για τις ενισχύσεις που παρέχονται στις βόρειες περιοχές κατά την περίοδο 2006-2010 και των αποτελεσμάτων που επιτεύχθηκαν. Η έκθεση συντάχθηκε με βάση τα στοιχεία που χορηγήθηκαν από τις αρχές του κράτους μέλους σύμφωνα με το άρθρο 143 παράγραφος 2 της Πράξης Προσχώρησης. 6.1. Φινλανδία Όσον αφορά την εφαρμογή του φινλανδικού καθεστώτος ενισχύσεων στις βόρειες περιοχές της χώρας, η Επιτροπή σημειώνει τα εξής: 1. Συμμόρφωση με το ανώτατο ποσό ενίσχυσης που επιτρέπεται από τις εγκρίσεις της Επιτροπής: κατά την καταβολή των συνολικών ποσών των ενισχύσεων, αλλά και στο πλαίσιο της παροχής απόλυτης υποστήριξης στις βόρειες περιοχές στις οποίες χορηγήθηκαν ενισχύσεις κατά την περίοδο 2006-2010, τηρήθηκαν το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ενισχύσεων και τα επίπεδα αναφοράς που καθορίζονται στις αντίστοιχες αποφάσεις της Επιτροπής C(2009)3067 και 2002/404/ΕΚ. 2. Συμμόρφωση με το μέγιστο αριθμό των επιλέξιμων συντελεστών παραγωγής: η συνολική παραγωγή στην περιοχή ενίσχυσης έχει υπερβεί το μέγιστο αριθμό των επιλέξιμων συντελεστών παραγωγής για το γάλα, τα οπωροκηπευτικά και για «ορισμένες καλλιέργειες». Για να αποφευχθεί η υπέρβαση των αντίστοιχων συνολικών ποσών των εγκεκριμένων ενισχύσεων, η Φινλανδία εφάρμοσε την κατ ’αναλογία μείωση της πληρωμής ανά μονάδα συντελεστή παραγωγής. Ενώ με το σύστημα αυτό διασφαλίζεται ότι η υποχρέωση της χώρας όσον αφορά τα ανώτατα συνολικά ποσά των καταβαλλόμενων ενισχύσεων γίνεται πάντοτε σεβαστή, αυτό δεν εμποδίζει την επέκταση της ενίσχυσης, έστω και σε μειωμένο επίπεδο, στο σύνολο της παραγωγής. 3. Επίτευξη των στόχων του καθεστώτος ενισχύσεων: σε γενικές γραμμές, οι ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στις βόρειες περιοχές της Φινλανδίας συνέβαλαν στη διατήρηση των επιπέδων παραγωγής στην περιοχή. Ωστόσο, δεδομένου ότι η συνολική παραγωγή αυξήθηκε σε ορισμένους από τους ενισχυόμενους τομείς και ότι παρατηρήθηκε μετατόπιση προς τις νοτιότερες περιοχές που βρίσκονται στο χώρο των ενισχύσεων προς τις βόρειες περιοχές, η εφαρμογή του καθεστώτος και τα κριτήρια που εφαρμόζονται για τη διαφοροποίηση των ενισχύσεων θα πρέπει να παρακολουθούνται στενά. 6.2. Σουηδία Όσον αφορά την εφαρμογή του σουηδικού καθεστώτος ενισχύσεων στις βόρειες περιοχές της χώρας, η Επιτροπή σημειώνει τα εξής: 1. Συμμόρφωση με το ανώτατο ποσό ενίσχυσης που επιτρέπεται από τις εγκρίσεις της Επιτροπής: κατά την καταβολή των συνολικών ποσών των ενισχύσεων στις βόρειες περιοχές της χώρας κατά την περίοδο 2006-2010, τηρήθηκε το καθοριζόμενο ανώτατο όριο για τη μέγιστη επιτρεπόμενη ενίσχυση που εγκρίθηκε με τις αποφάσεις της Επιτροπής 96/228/ΕΚ και C (2010) 6050. 2. Συμμόρφωση με το μέγιστο αριθμό των επιλέξιμων συντελεστών παραγωγής: ο μέγιστος αριθμός των επιλέξιμων συντελεστών παραγωγής που έλαβαν ενισχύσεις έγινε σε γενικές γραμμές σεβαστός σε όλους τους τομείς που έλαβαν ενίσχυση για τις βόρειες περιοχές. 3. Επίτευξη των στόχων του καθεστώτος ενισχύσεων: οι ενισχύσεις που εκταμιεύθηκαν στη Σουηδία δεν έχουν διατηρήσει τα επίπεδα παραγωγής. Η αναθεωρημένη απόφαση C (2010) 6050 θα μπορούσε να συμβάλει στην αναστροφή αυτής της τάσης, αλλά είναι πολύ νωρίς για να συναχθούν συμπεράσματα για τις τυχόν επιπτώσεις. Η συνέχιση της γεωργικής παραγωγής συμβάλλει και για τις δύο χώρες στη διατήρηση των περιοχών με ανοιχτές πεδιάδες και στην καλή διαχείριση των γεωργικών τοπίων στις βόρειες περιοχές ενίσχυσης οι οποίες κυριαρχούνται από τα δάση. Η διατήρηση των περιοχών με ανοιχτές πεδιάδες αποτελεί θετικό στοιχείο για τη βιοποικιλότητα και για τη γενική εντύπωση του τοπίου. Βάσει των πληροφοριών που χορηγήθηκαν από τις εθνικές αρχές, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι αρχές εφάρμοσαν σε γενικές γραμμές την απόφαση 2002/404/ΕΚ και την απόφαση C (2009) 3067, που αφορούν τη Φινλανδία, και τις αποφάσεις 96/228/ΕΚ και C (2010 ) 6050, που αφορούν τη Σουηδία, σχετικά με τις ενισχύσεις στις βόρειες περιοχές με ικανοποιητικό τρόπο. [1] ΕΕ C 241 της 29.8.1994. [2] Φινλανδία COM(2002) 102 της 25.02.2002, Σουηδία COM(2002) 105 της 01.03.2002 [3] Φινλανδία COM(2007) 459 της 31.7.2007, Σουηδία COM(2007) 416 της 31.7.2007 [4] ΕΕ L 126 της 9.6.1995, σ. 35 [5] ΕΕ L 139 της 29.5.2002, σ.38 [6] ΕΕ L 76 της 26.3.1996, σ.29 [7] Λόγω των αλλαγών στον ορισμό της ΧΓΕ το ποσοστό αυτό μειώθηκε από την προηγούμενη έκθεση. [8] http://ec.europa.eu/agriculture/eval/reports/nordic/index_en.htm [9] Στην περίοδο εμπορίας [10] Αποσυνδεδεμένη ενίσχυση. Ποσότητα αναφοράς ≤ 139 200 ΜΖΚ [11] Σιτηρά (εκτός από κριθάρι, βρώμη, μεικτά σιτηρά), ελαιούχοι σπόροι, άλλα ελαιούχα φυτά, πρωτεϊνούχες καλλιέργειες, καλλιέργειες ινωδών φυτών. Ζαχαρότευτλα, γεώμηλα για παραγωγή αμύλου, μήλα στις περιοχές C1, C2, C2 βορράς. Υπαίθρια καλλιέργεια οπωροκηπευτικών στις περιοχές C1–C4. [12] Το μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος ενισχύσεων ανέρχεται σε 5 εκατομμύρια ευρώ [13] Skolts, φυσικά μέσα διαβίωσης, εκτροφή ταράνδων [14] ΕΕ L 154 της 27.6.2000, σ.23 [15] Το επίπεδο αναφοράς ανέρχεται σε 448,59 εκατομμύρια ευρώ έως το 2008 και σε 358 εκατομμύρια EUR από την 1η Ιανουαρίου, 2009 [16] Κατά τη διάρκεια του ημερολογιακού έτους 2006, της καταβλήθηκαν άμεσες ενισχύσεις για τα έτη 2005 και 2006 [17] Η ενίσχυση/μονάδα ενδέχεται να διαφοροποιούνται ανά περιοχή εντός των ορίων του ανώτατου μέσου όρου [18] Μέγιστη επιτρεπόμενη ενίσχυση: 318,67 εκατομμύρια SEK [19] Αίγες γαλακτοπαραγωγής (~ 800 kg γάλα/αίγα/ έτος) [20] 1 ωοτόκος όρνιθα= 0.01, χοιρομητέρα= 0.33, 1 χοίρος σφαγής= 0.10 ΜΖΚ [21] Επίπεδο αναφοράς: 318.67 εκατομμύρια SEK