ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 22.05.1996 
COM(96)220 τελικό 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 
ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ 
ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΠΕΔΙΟ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 
ΚΑΙ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 

2 
ΠΕΡΙΛΗΨΗ 
Η Επιτροπή επιζητεί συνεχώς να αποδείξει και να αναδείξει την αξιοπιστία 
και την αποτελεσματικότητα των προσπαθειών της όσον αφορά την αξιολόγηση των 
κοινοτικών δράσεων Ε&ΤΑ. Με βάση τις πρόσφατες νομοθετικές αποφάσεις για το 
τέταρτο πρόγραμμα πλαίσιο και τα συναφή ειδικά προγράμματα, τα οποία 
προδιαγράφουν σύνθετο σχέδιο αξιολόγησης και ενεργό ρόλο για τους 
εξωτερικούς ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες στο σχέδιο αυτό, η Επιτροπή 
αποφάσισε να εξετάσει από νέα οπτική γωνία τις κοινοτικές προσπάθειες 
αξιολόγησης της Ε&ΤΑ. Η Επιτροπή Επιστημονικής και Τεχνολογικής Ερευνας 
(CREST) γνωμοδότησε επί του θέματος· στη συνέχεια, η CREST συγκρότησε μία 
υποεπιτροπή αξιολόγησης. Η ομάδα έρευνας του Συμβουλίου και η ομάδα 
πυρηνικών θεμάτων, καθώς επίσης η επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για 
την έρευνα, την τεχνολογική ανάπτυξη και την ενέργεια (CERT) ενημερώθηκαν 
για τις εξελίξεις αυτές. 
Η παρούσα ανακοίνωση συνοψίζει την αξιολόγηση που απαιτείται βάσει 
νομοθετικών αποφάσεων και σκιαγραφεί μία ορθολογική προσέγγιση, 
λαμβάνοντας υπόψη τη γνώμη της CREST. Η προσέγγιση θα αποφέρει αποτελέσματα 
έγκαιρα και με αποτελεσματικό και επικερδή τρόπο. Στο επίκεντρο της είναι 
η συνεχής παρακολούθηση των ειδικών προγραμμάτων και του προγράμματος 
πλαισίου, καθώς επίσης η πενταετής εκτίμηση τους. Κάθε χρόνο θα συντάσσεται 
τακτική έκθεση σε συνδυασμό με τη δημοσίευση της ετήσιας έκθεσης που 
απαιτείται βάσει του άρθρου 1300 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ενωση. Η 
προσέγγιση αυτή άρχισε να εφαρμόζεται πειραματικά το 1995 και θα 
επανεξετασθεί μετά από μία τριετία. 
Η προσέγγιση έχει ως θεμέλιο την πείρα που έχει ήδη αποκτήσει από η 
Επιτροπή από τις αξιολογήσεις της κατά το παρελθόν και λαμβάνει υπόψη μια 
πρόσφατη πρωτοβουλία με συγκεκριμένα στάδια προς καλύτερη πρακτική 
αξιολόγησης στην Επιτροπή. Το κύριο χαρακτηριστικό της προσέγγισης είναι η 
περαιτέρω προσπάθεια με σκοπό τη συνεπή παρακολούθηση και αξιολόγηση των 
κοινοτικών δράσεων Ε&ΤΑ. Συγκεκριμένα, η προσέγγιση: 
(ϊ)εισάγει τη συνεχή παρακολούθηση και αναπτύσσει μέσω της αξιολόγησης των 
προγραμμάτων την αξιολόγηση των πολιτικών Ε&Τ· 
(ϋ)καθορίζει τις αρχές εφαρμογής· 
(ΐπ)καθιερώνει κατάλληλη συνδρομή από ανεξάρτητους εξωτερικούς 
εμπειρογνώ μονές· 
(ΐν)θα πρέπει να αποφέρει αποτελέσματα εγκαίρως ούτως ώστε αυτά να 
συζητηθούν ενόψει των μελλοντικών αποφάσεων για τα προγράμματα. 
Η Επιτροπή είναι υπεύθυνη για την παρακολούθηση και αξιολόγηση των 
κοινοτικών προσπαθειών Ε&ΤΑ. Ωστόσο, η συμμετοχή εξωτερικών 
εμπειρογνωμόνων και φορέων και το άνοιγμα των διαδικασιών θα προωθήσει την 
αυτόνομία και τη διαφάνεια της παρακολούθησης και της αξιολόγησης. Επιπλέον, 
καθιερώνεται νέο επίπεδο υπευθυνότητας μέσω της δημοσίευσης των απαντήσεων 
της Επιτροπής στις συστάσεις που προβαίνει η ομάδα πενταετούς εκτίμησης του 
προγράμματος πλαισίου. Ολα αυτά θα αναβαθμίσουν την αξιοπιστία της 
αξιολόγησης της κοινοτικής Ε&ΤΑ. 
Με την παρούσα ανακοίνωση, η Επιτροπή καλεί το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο να λάβουν γνώση της ορθολογικής προσέγγισης, η οποία λαμβάνει 
υπόψη τις τρέχουσες νομοθετικές απαιτήσεις όσον αφορά την παρακολούθηση και 
την αξιολόγηση. 
1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Το Λευκό Βιβλίο της Επιτροπής για την "Ανάπτυξη, Ανταγωνιστικότητα και την 
Απασχόληση", COM(93)700 τελικό, θέτει ως στόχο μεγαλύτερες προσπάθειες 
στην Ε&ΤΑ και την προσαρμογή τους στις νέες συνθήκες της αγοράς, δεδομένου 
ότι τις θεωρεί αποφασιστικής σημασίας μέσο για να βελτιωθεί η βιομηχανική 
και τεχνολογική απόδοση της Ευρώπης. II αξιολόγηση - τόσο των προγραμμάτων 
(διαχείριση τους, ποιότητα παρακολούθησης, αποδοτικότητα εσωτερικό) ν 
διαδικασιών, κλπ.) όσο και των αποτελεσμάτων (άνοδος της επιστημονικής και 
τεχνολογικής γνώσης, διάδοση και βελτιστοποίηση των αποτελεσμάτων, 
βιομηχανική εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων Ε&ΤΑ και σχέση τους με τις 
διαδικασίες δημιουργίας καινοτομιών, η εκτίμηση μακροπρόθεσμων 
οικονομικών και κοινωνικών αποτελεσμάτων κλπ.) - διαδραματίζει σημαντικό 
ρόλο από την άποψη αυτή συμβάλλοντας στην: αποτελεσματική εφαρμογή των 
προσπαθειών Ε&ΤΑ, τη συνοχή με όλες τις υπόλοιπες σχετικές πολιτικές και 
την καλύτερη χρήση των δημοσίων πόρων. 
Οι νομοθετικές αποφάσεις για το τέταρτο πρόγραμμα πλαίσιο1 και τα ειδικά 
προγράμματα του απαιτούν από την Επιτροπή να εφαρμόσει ένα σύνθετο σχέδιο 
αξιολόγησης (βλ. σημείο 3 κατωτέρω). Στην παρούσα ανακοίνωση η Επιτροπή 
εκθέτει μία ορθολογική προσέγγιση, η οποία θα αποφέρει αποτελέσματα 
έγκαιρα και με αποδοτικό και επικερδή τρόπο. 
2. ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ Ε&ΤΑ 
Η συστηματική αξιολόγηση των κοινοτικών δραστηριοτήτων Ε&ΤΑ εδραιώθηκε 
με το σχέδιο δράσης του 19832 και έκτοτε εξακολουθεί να εξελίσσεται3. Οι 
εξωτερικοί εμπειρογνώμονες αποτέλεσαν πρωταρχικό χαρακτηριστικό στην 
προώθηση της αυτονομίας στην αξιολόγηση. 
Το 1993, το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κάλεσαν την Επιτροπή 
να συνεχίσει να βελτιώνει την αξιοπιστία της αξιολόγησης των κοινοτικών 
προγραμμάτων Ε&ΤΑ και παράλληλα να εξασφαλίσει την αυτονομία της. Ετσι, οι 
νομοθετικές αποφάσεις για το τέταρτο πρόγραμμα πλαίσιο συμπεριέλαβαν 
πρόσθετες απαιτήσεις σχετικά με την αξιολόγηση. 
Το 1994, οι υπηρεσίες της Επιτροπής που συμμετείχαν στην εφαρμογή του 
προγράμματος πλαισίου, εκπόνησαν ένα έγγραφο καταρχάς σκέψεων 
ανταποκρινόμενες στο σχετικό αίτημα του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου. Το έγγραφο διαβιβάσθηκε στην CREST, την CERT και την 
Ευρωπαϊκή Συνέλευση Επιστήμης και Τεχνολογίας (ESTA). 
Το 1995, η CREST εξέδωσε γνώμη4 και στην οποία συμπεριέλαβε τη συγκρότηση 
Στο παρόν έγγραφο, ο όρος "τέταρτο πρόγραμμα πλαίσιο" περιλαμβάνει τις κοινοτικές 
δραστηριότητες που απορρέουν απο δυο αποφάσεις: J_. Λποφαση αριθ. 1110/94/ΕΟΚ για το 4ο 
πρόγραμμα πλαίσιο των ευρωπαϊκών κοινοτικών δραστηριοτήτων στο πεδίο της έρευνας και 
τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης (1994-1998)· και, 2. Λποφαση αριθ. 94/268/Euratom για ενα 
πρόγραμμα πλαίσιο κοινοτικών δραστηριοτήτων στο πεδίο της έρευνας και της εκπαίδευσης 
για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας (1994-1998). 
Ψήφισμα του Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 1983. 
Ανακοίνωση στο Συμβούλιο, σχετικά με ένα κοινοτικό σχέδιο δράσης για την αξιολόγηση 
των κοινοτικών δραστηριοτήτων έρευνας και ανάπτυξης για ετη 1987 εως 1991, COM (86) 660 τελικό, 
20 Νοεμβρίου 1986. 
Η CREST γνωμοδότησε στο Συμβούλιο και την Επιτροπή σχετικά με τις διαδικασίες 
μιας υποεπιτροπής αξιολόγησης της CREST. Η ομάδα έρευνας και η ομάδα 
πυρηνικών θεμάτων (του Συμβουλίου), καθώς επίσης και η CERT (του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου), ενημερώθηκαν για τις εξελίξεις αυτές. 
Στις 21 Μαρτίου 1995, η Επιτροπή ενέκρινε πρόγραμμα5 για την "Εγκυρη και 
αποτελεσματική χρηματοοικονομική διαχείριση (SEM 2000)", το οποίο 
χωρίζεται σε τρία στάδια: εμπέδωση στο παρόν πλαίσιο, μεταβολή της 
νοοτροπίας χρηματοοικονομικής διαχείρισης και συνεργασία με τα κράτη 
μέλη. Στην έγκριση του δευτέρου σταδίου του προγράμματος αυτού, η Επιτροπή 
εισήγαγε μεταξύ άλλων την απαίτηση να αξιολογούνται συστηματικά όλα τα 
κοινοτικά προγράμματα και οι δράσεις και διευκρίνισε ότι την ευθύνη της 
αξιολόγησης έχουν κατά κύριο λόγο οι επιχειρησιακές Γενικές Διευθύνσεις. 
3. ΥΠΑΡΧΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ 
Οι νομοθετικές αποφάσεις για το τέταρτο πρόγραμμα πλαίσιο και τα ειδικά 
προγράμματα του6 απαιτούν από την Επιτροπή (βλ. πίνακα Ι): 
Για το πρόγραμμα πλαίσιο: 
να παρακολουθεί συνεχώς και συστηματικά με κατάλληλη συνδρομή από 
ανεξάρτητους εξωτερικούς εμπειρογνώμονες την πρόοδο όσον αφορά τους 
αρχικούς στόχους του (άρθρο 4.1)· και 
να αναθέτει σε ανεξάρτητους ειδικευμένους στη διαχείριση 
εμπειρογνώμονες την εξωτερική εκτίμηση της προόδου που σημειώνεται 
στις κοινοτικές δραστηριότητες, που διεξάγονται κατά την προηγούμενη 
πενταετία, και να κοινοποιεί την εκτίμηση, με τα σχόλια της, στο 
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Οικονομική και Κοινωνική 
Επιτροπή πριν υποβάλει πρόταση για το πέμπτο πρόγραμμα πλαίσιο (άρθρο 
4.2)· 
Για τα ειδικά προγράμματα. 
να παρακολουθεί συνεχώς και συστηματικά, με κατάλληλη συνδρομή από 
ανεξάρτητους εξωτερικούς εμπειρογνώμονες, την πρόοδο του προγράμματος 
(άρθρο 4.1)· 
να αναθέτει σε ανεξάρτητους ειδικευμένους εμπειρογνώμονες εξωτερική 
εκτίμηση, των δραστηριοτήτων που διεξάγονται στο πλαίσιο των πεδίων 
που καλύπτει το πρόγραμμα, καθώς και της διαχείρισης τους κατά τη 
διάρκεια της προηγούμενης πενταετίας (άρθρο 4.2)· 
και, συμπληρωματικά σε κάθε ειδικό πρόγραμμα, να παρέχει ανεξάρτητη 
τελική αξιολόγηση των αποτελεσμάτων που έχουν επιτευχθεί σε σύγκριση 
με τους στόχους που έχουν τεθεί και να υποβάλει την αξιολόγηση αυτή στο 
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Οικονομική και Κοινωνική 
παρακολούθησης και αξιολόγησης το>ν κοινοτικών ερευνητικών προγραμμάτων· η γνώμη 
εξεδόθη στη συνεδρίαση της 18ης Μαιυυ1995. 
Σύσταση αριθ. 4 του Μνημονίου απο τον 1 Ιροεδρο, την κ. («radin και τον κ. I.iikancn, SEC(95) 1301/4 της 22ας 
Ιουλίου 1995· και ανακοίνωση στην Επιτροπή για την αξιολόγηση (συγκεκριμένα βήματα προς 
μια καλύτερη πρακτική στην Επιτροπή) SEC (96)659 της 9 ης Απριλίου 1996. 
Αποφάσεις του Συμβουλίου: 94/801/ΕΚ της 23ης Νοεμβρίου 1994· 94/572/ΕΚ της 27ης Ιουλίου 1994· 
94/802/ΕΚ της 23ης Νοεμβρίου 1994· 94/571/ΕΚ της 27ης Ιουλίου 1994· 94/803/ΕΚ της 23ης Νοεμβρίου 1994· 
94/911/ΕΚ της 15ης Δεκεμβρίου 1994· 94/804/ΕΚ της 23ης Νοεμβρίου 1994· 94/912/ΕΚ της 15ης Δεκεμβρίου 
1994· 94/913/ΕΚ της 15ης Δεκεμβρίου 1994· 94/805/ΕΚ της 23ης Νοεμβρίου 1994· 94/806/ΕΚ της 23ης Νοεμβρίου 
1994· 94/914/ΕΚ της 15ης Δεκεμβρίου 1994· 94/915/ΕΚ της 15ης Δεκεμβρίου 1994· 94/807/ΕΚ της 23ης 
Νοεμβρίου 1994· 94/917/ΕΚ της 15ης Δεκεμβρίου 1994· 94/916/ΕΚ της 15ης Δεκεμβρίου 1994· 94/920/Euratom 
της 15ης Δεκεμβρίου 1994· 94/799/Euratom της 8ης Δεκεμβρίου 1994· και αποφάσεις του Συμβουλίου που 
εφαρμόζονται απο το Κοινό Κέντρο Ερευνών: 94/918/ΕΚ της 15ης Δεκεμβρίου 1994· 94/919/Euratom της 15ης 
Δεκεμβρίου 1994· 
Επιτροπή (άρθρο 4.3). 
Εάν αυτές οι νομοθετικές απαιτήσεις εφαρμόζονταν με την υπάρχουσα 
μεθοδολογία, το αποτέλεσμα θα ήταν: 
i) να χρειάζονται δύο κύριες αξιολογήσεις (η μία κατά τα μέσα του τέταρτου 
προγράμματος πλαισίου και η άλλη μία την ολοκλήρωση του), σε κάθε 
περίπτωση για περίπου 20 προγράμματα· 
ii) ενδιάμεσο διάστημα μεταξύ αυτών των δύο αξιολογήσεων πολύ μικρό για 
να είναι δυνατόν να επιτευχθεί σημαντική πρόοδος· 
iii) οι τελικές αξιολογήσεις που απαιτούνται να πραγματοποιούνται πριν 
επιτευχθούν σημαντικά αποτελέσματα Ε&Τ και πριν ο αντίκτυπος τους 
αποβεί εμφανής· 
iv) να χρειάζεται να αποσαφηνισθεί ο ρόλος των ανεξάρτητων εξωτερικών 
εμπειρογνωμόνων που θα παρέχουν την "κατάλληλη συνδρομή". 
4. ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ 
Οσα ακολουθούν σκιαγραφούν την ορθολογική προσέγγιση που η Επιτροπή 
προτίθεται να εφαρμόσει. Στην προσέγγιση αυτή λαμβάνονται υπόψη οι 
συμβουλές της CREST και, όπου χρειάζεται, οι αρχές της πρωτοβουλίας SEM 
2000. 
4.1 Tpόπoc ορθολογικής οργάνωσης 
Η CREST στη γνωμοδότηση της αναγνωρίζει ότι οι σύνθετες απαιτήσεις 
αξιολόγησης που προαναφέρθηκαν μπορούν πρακτικά να ικανοποιηθούν με 
ορθολογική προσέγγιση και ταυτόχρονα να αποφευχθεί η γραφειοκρατία και 
η αξιολόγηση ως αυτοσκοπός (βλ. πίνακα 1). Οι απαιτήσεις της παρακολούθησης 
του προγράμματος και η αξιολόγηση του θα ικανοποιηθούν με δύο είδη 
δράσεων που σχετίζονται με το πρόγραμμα πλαίσιο και τα ειδικά του 
προγράμματα: 
i) συνεχής παρακολούθηση, με κατάλληλη συνδρομή από ανεξάρτητους 
εξωτερικούς εμπειρογνώμονες, στην οποία συμπεριλαμβάνεται η σύνταξη 
ετήσιας έκθεσης· 
ii) πενταετής εκτίμηση εφαρμογής κατά τα μέσα της διάρκειας του 
προγράμματος. Η εκτίμηση αυτή θα διεξαχθεί από ανεξάρτητους εξωτερικούς 
εμπειρογνώμονες και θα εμπεριέχει την τελική αξιολόγηση με βάση το 
προηγούμενο πρόγραμμα πλαίσιο. Η τελική αξιολόγηση για οιοδήποτε 
τρέχον ειδικό πρόγραμμα θα ενσωματωθεί στην επόμενη πενταετή εκτίμηση. 
Ετσι η τελική αξιολόγηση (άρθρο 4.3) θα είναι ανεξάρτητη από την πενταετή 
εκτίμηση (άρθρο 4.2) οιουδήποτε προγράμματος. 
Αυτές οι δύο δραστηριότητες, παρακολούθηση και αξιολόγηση, αποτελούν δύο 
καθήκοντα σαφώς διαχωρισμένα. 
Για το πρόγραμμα πλαίσιο, η πενταετής εκτίμηση, μαζί με τα σχόλια της 
Επιτροπής, θα ανακοινωθούν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και 
την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή πριν υποβληθεί η πρόταση για το 
επόμενο πρόγραμμα πλαίσιο (άρθρο 4.2). 
Επιπλέον, η γνωμοδότηση της CREST προτείνει στα εξεταζόμενα θεμάτα να 
συ μπεριλαμ βάνεται : 
η συνοχή στην επιλογή των προγραμμάτων με τους στόχους του ειδικού 
προγράμματος και του προγράμματος εργασίας· 
η έκταση με την οποία τα επιλεγέντα έργα ή οι ομάδες έργων θα πληρούν 
τους απώτερους πολιτικούς στόχους της Κοινότητας, συγκεκριμένα σε πεδία 
που σχετίζονται με το σχετικό ειδικό πρόγραμμα· 
η πρόοδος και το αποτέλεσμα των έργων έναντι των αρχικών στόχων· 
οι περιπτώσεις στις οποίες οι ανεξάρτητες ομάδες παρακολούθησης 
κρίνουν ότι τα αποτελέσματα έχουν ιδιαίτερα σημαντικό αντίκτυπο, ή στις 
οποίες η χαμηλή απόδοση απαιτεί περαιτέρω εξέταση· 
η αποτελεσματικότητα και η διαφάνεια στη διαχείριση του προγράμματος, 
όπου συμπεριλαμβάνεται η εξέλιξη των προσκλήσεων υποβολής προσφορών, 
η διαδικασία εκτίμησης και επιλογής, η διαπραγμάτευση των συμβάσεων 
και η διάθεση των κεφαλαίων, καθώς και ο συντονισμός εντός της 
Επιτροπής· 
η χρήση ειδικών μέτρων και δραστηριοτήτων στήριξης (π.χ. στήριξη των MME, 
βελτίωση της διάδοσης των πληροφοριών κλπ.)· 
οι μεταβολές που ίσως χρειασθούν για ισοσκελισμό του προγράμματος ή 
για τη στρατηγική εφαρμογή με βάση την πείρα και τις αλλαγές στο 
ευρύτερο περιβάλλον. 
Η γνωμοδότηση της CREST προτείνει επιπλέον ένα σύνολο από δείκτες 
απόδοσης ως προς τους επιδιωκόμενους στόχους και τα επιτευχθέντα 
αποτελέσματα για τη διαδικασία παρακολούθησης και αξιολόγησης (βλ. 
σημείο 5.1 κατωτέρω). 
4.2 Τρόπος μεγιστοποίησης του οφέλους 
Στη συνέχεια σκιαγραφείται ολοκληρωμένη προσέγγιση παρακολούθησης και 
αξιολόγησης, με τη συνδρομή εξωτερικών εμπειρογνωμόνων, οι δε εκθέσεις 
συνεχούς παρακολούθησης θα παρέχουν εγκαίρως σημαντικές πρόσθετες 
πληροφορίες για την ετήσια έκθεση που απαιτείται βάσει του άρθρου 1300 της 
συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ενωση7. Η πενταετής εκτίμηση των προγραμμάτων 
θα παρέχει το κύριο υλικό των συζητήσεων για τις μελλοντικές κοινοτικές 
δραστηριότητες Ε&ΤΑ. 
Με αυτή την κίνηση συνεχούς παρακολούθησης και πενταετούς εκτίμησης, τα 
αποτελέσματα θα είναι διαθέσιμα εγκαίρως όταν χρειάζεται να ληφθούν 
αποφάσεις και θα είναι δυνατόν να διαμορφώνεται σφαιρική άποψη για την 
κατάσταση εφαρμογής σε τακτά χρονικά διαστήματα. Επιπλέον, οι αξιολογήσεις 
θα αποτελέσουν ένα "συνεκτικό σύνολο". Θα είναι δυνατόν να εξάγονται 
διδάγματα από τις αξιολογήσεις όχι μόνο των ειδικών προγραμμάτων αλλά και 
του προγράμματος πλαισίου και της κοινοτικής πολιτικής Ε&Τ συνολικά. 
Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ενωση, άρθρο 130Ο: "Στην αρχή κάθε έτους, η Επιτροπή 
υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο έκθεση η οποία 
αναφέρεται ιδίως στις δραστηριότητες του προηγουμένου έτους στον τομέα της 
έρευνας και της τεχνολογικής ανάπτυξης και της διάδοσης των αποτελεσμάτων, 
καθώς και στο πρόγραμμα εργασίας του τρέχοντος έτους". 
Η σωστή συμμετοχή εξωτερικών εμπειρογνωμόνων και φορέων (ειδικά της 
CREST και των επιτροπών προγράμματος), και το άνοιγμα των διαδικασιών θα 
αναβαθμίσουν την αυτονομία και τη διαφάνεια των αξιολογήσεων, 
αναγνωριζόμενης παράλληλα της ανάγκης να τηρείται η εμπιστευτικότητα 
ορισμένων δεδομένων. Οι εξωτερικοί εμπειρογνώμονες θα συζητούν τις 
εκθέσεις τους με τους διαχειριστές του προγράμματος και τις επιτροπές 
προγράμματος. Η διαδικασία αυτή θα διευκολύνει την εφαρμογή των συστάσεων 
στις οποίες έχουν προβεί οι εμπειρογνώμονες. Επίσης, καθιερώνεται νέο 
επίπεδο υπευθυνότητας μέσω της δημοσίευσης των απαντήσεων της Επιτροπής 
στις συστάσεις της επιτροπής πενταετούς εκτίμησης του προγράμματος 
πλαισίου. 
5. ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ 
5.1 Ειδικά προγράμματα 
Πρωταρχικές λειτουργίες της εξωτερικής παρακολούθησης θα είναι να 
εκτιμάται η πρόοδος των προγραμμάτων ούτως ώστε να επικουρούνται οι 
διαχειριστές προγράμματος στην αναπροσαρμογή των ειδικών προγραμμάτων 
στις εξελίξεις και να συμβάλει στην πενταετή εκτίμηση των προγραμμάτων 
αυτών. Η παρακολούθηση θα αποτελέσει έναν μηχανισμό άμεσης ανταπόκρισης 
που θα παρέχει την εικόνα της εξέλιξης του προγράμματος κάθε χρόνο. 
Η παρακολούθηση θα βασίζεται σε συνεχή και συστηματική συγκέντρωση 
δεδομένων από τους διαχειριστές προγράμματος σχετικά με την πρόοδο και τα 
αποτελέσματα που επιτυγχάνονται στα ειδικά προγράμματα. Με τη συνδρομή της 
CREST έχει προσδιοριστεί, ένα σύνολο από προτεινόμενους δείκτες απόδοσης 
του προγράμματος, οι οποίοι σχετίζονται καταρχήν με τα προγράμματα 
επιμερισμένης δαπάνης στο πλαίσιο της δραστηριότητας 1 του τέταρτου 
προγράμματος πλαισίου. Για" τα υπόλοιπα ειδικά προγράμματα, όπως η διάδοση 
και η βελτιστοποίηση των αποτελεσμάτων και η θερμοπυρηνική σύντηξη, 
ακολουθούνται διαφορετικές διαδικασίες εφαρμογής, για τις οποίες ίσως 
αποδειχθούν κατάλληλοι διαφορετικοί δείκτες απόδοσης τους. Η συμμετοχή 
του Κοινού Κέντρου Ερευνών (ΚΚΕρ) στα ειδικά προγράμματα εκτίθεται στις 
"Παρατηρήσεις του Διοικητικού Συμβουλίου στην Ετήσια Εκθεση του ΚΚΕρ", οι 
οποίες αποτελούν άμεσο αποτέλεσμα της συνολικής παρακολούθησης του 
προγράμματος πλαισίου. 
Τα συναφή δεδομένα που διατίθενται για κάθε ειδικό πρόγραμμα και 
περιλαμβάνονται στους δείκτες απόδοσης θα αναλύονται από μικρή ομάδα 
ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων για κάθε ειδικό πρόγραμμα, η οποία θα 
παρέχει την εξωτερική εικόνα. 
Οι ομάδες παρακολούθησης δεν θα αλληλεπικαλύπτουν τις λειτουργίες των 
επιτροπών προγράμματος, ούτε θα διαφιλονικούν με αυτές, θα προσθέτουν όμως 
μία επιπλέον διάσταση, π.χ. της ανεξάρτητης εκτίμησης σχετικά με τη συνολική 
απόδοση και τα επιτεύγματα κάθε ειδικού προγράμματος. Οι ομάδες 
παρακολούθησης θα εκτιμούν το έργο του προγράμματος ως προς τους στόχους 
του και την προόδο εφαρμογής του. 
Κάθε ομάδα θα παρουσιάζει τα αποτελέσματα της ανάλυσης της στην αντίστοιχη 
Διαχείριση του προγράμματος, η οποία θα προβαίνει σε ενδεδειγμένες 
δράσεις. 
5.2 Πρόγραμμα πλαίσιο 
Η παρακολούθηση του προγράμματος πλαισίου θα έχει ως αντικείμενο την 
ετήσια εφαρμογή όλου του προγράμματος και θα συμβάλει στην πενταετή 
εκτίμηση του. Μία ομάδα από ανεξάρτητους εξωτερικούς εμπειρογνώμονες θα 
επιβλέπει το αποτέλεσμα των εξετάσεων των ειδικών προγραμμάτων και θα 
εκτιμά τη συνολική πρόοδο ως προς τους στόχους, τις προτεραιότητες και την 
πρόοδο εφαρμογής ολοκλήρου του προγράμματος πλαισίου. Κατά την εκτίμηση 
όλου του προγράμματος πλαισίου, θα λαμβάνεται υπόψη η συμβολή στην 
επίτευξη του στόχου ενδυνάμωσης των επιστημονικών και τεχνολογικών βάσεων 
της κοινοτικής βιομηχανίας και στην ενθάρρυνση της ανταγωνιστικότητας σε 
διεθνές επίπεδο, καθώς και η συμβολή στην εφαρμογή των υπολοίπων 
κοινοτικών πολιτικών. 
Η ομάδα θα παρουσιάζει τα αποτελέσματα της ανάλυσης της στη Διαχείριση του 
προγράμματος πλαισίου, η οποία θα προβαίνει σε ενδεδειγμένες δράσεις. 
6. ΕΞΩΤΕΡΙΚΕΣ ΠΕΝΤΑΕΤΕΙΣ ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ 
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΛΑΙΣΙΟΥ 
Για τα ειδικά προγράμματα και ολόκληρο το πρόγραμμα πλαίσιο, ομάδες 
ανεξαρτήτων εξωτερικών εμπειρογνωμόνων θα προβαίνουν σε εκτιμήσεις ανά 
πενταετία για να παρέχουν στοιχεία για τις συζητήσεις σχετικά με τις 
μελλοντικές νομοθετικές αποφάσεις που αφορούν τις κοινοτικές 
δραστηριότητες Ε&ΤΑ. Οι ετήσιες εκθέσεις παρακολούθησης, που 
περιγράφονται ανωτέρω, θα παρέχουν δεδομένα για την πενταετή εκτίμηση, η 
οποία θα έχει περισσότερο στρατηγικό χαρακτήρα. (Παραδείγματος χάρη, τα 
μακροπρόθεσμα έργα που έχουν αναπτυχθεί σε διαδοχικά προγράμματα 
πλαίσια μπορούν να εκτιμηθούν σε πιο μακροπρόθεσμη κλίμακα). Οι 
εκτιμήσεις αυτές θα είναι έτοιμες όταν πρόκειται να συζητηθούν οι 
προτάσεις για το επόμενο πρόγραμμα πλαίσιο. 
Οι πενταετείς εκτιμήσεις, οι οποίες εμπεριέχουν τις τελικές αξιολογήσεις 
από το προηγούμενο πρόγραμμα πλαίσιο, θα περιλαμβάνουν τρία κύρια 
στοιχεία, με ανεξάρτητα αλλά αλληλένδετα χαρακτηριστικά: 
i) εκτίμηση της συνοχής, π.χ. κατά πόσον οι αρχικοί στόχοι εξακολουθούν να 
ισχύουν ως προς τις υπάρχουσες συνθήκες στην Ε&Τ, την βιομηχανία και τον 
κοινωνικοοικονομικό χώρο­
υ) εκτίμηση της απόδοσης, π.χ. κατά πόσον οι στόχοι επιδιώχθηκαν με 
αποδοτικό από οικονομική άποψη τρόπο· και 
iii) εκτίμηση της αποτελεσματικότητας, π.χ. κατά πόσον οι αρχικοί στόχοι 
επιτεύχθηκαν: συμβολή στην ενδυνάμωση της επιστημονικής και 
τεχνολογικής βάσης και της ανταγωνιστικότητας της κοινοτικής 
βιομηχανίας, καθώς και όσον αφορά τη συμβολή σε όλες τις σχετικές 
κοινοτικές πολιτικές. 
Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στην ανάπτυξη αξιόπιστων μεθοδολογιών για την 
αξιολόγηση των αποτελεσμάτων που θα παραχθούν από τα έργα Ε&ΤΑ. Προς τον 
σκοπό αυτό έχει συγκροτηθεί, μία ομάδα εργασίας ad hoc στην οποία 
συμμετέχουν εκπρόσωποι της βιομηχανίας. Η ομάδα εργασίας θα προτείνει, με 
τη βοήθεια της συμβολής από τον εξωτερικό χώρο, μια κοινή μεθοδολογία που 
θα χρησιμοποιηθεί για την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων των έργων Ε&ΤΑ, 
ιδιαίτερα εκείνων που αφορούν τη βιομηχανία. 
10 
Ισως χρειασθεί ιδιαίτερη προσοχή στις πενταετείς εκτιμήσεις όσον αφορά τη 
συνοχή μεταξύ κοινοτικών και εθνικών πολιτικών Ε&ΤΑ, προκειμένου να 
προωθηθεί ο συντονισμός μεταξύ τους8. 
Για τα ειδικά προγράμματα, εφόσον η πενταετής εκτίμηση θα περιλαμβάνει την 
τελική αξιολόγηση των προηγουμένων ειδικών προγραμμάτων, οι εκθέσεις θα 
υποβληθούν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Οικονομική 
και Κοινωνική Επιτροπή, όπως απαιτεί το άρθρο 4.3 των σχετικών αποφάσεων. 
Για το πρόγραμμα πλαίσιο, η έκθεση της πενταετούς εκτίμησης, συνοδευόμενη 
από σχόλια της Επιτροπής, θα υποβληθεί στα ίδια όργανα που αναφέρονται 
ανωτέρω πριν την υποβολή πρότασης για το επόμενο πρόγραμμα πλαίσιο, όπως 
απαιτεί το άρθρο 4.2 της σχετικής απόφασης. 
7. ΕΦΑΡΜΟΓΗ 
Η Επιτροπή είναι αρμόδια για την παρακολούθηση και αξιολόγηση των 
κοινοτικών προσπαθειών Ε&ΤΑ. Θα ζητηθεί ενδεδειγμένη γνωμοδότηση της 
CREST, των επιτροπών προγράμματος και όλων των υπολοίπων σχετικών φορέων. 
Ανεξάρτητοι εξωτερικοί εμπειρογνώμονες θα αναλάβουν με σύμβαση τα 
καθήκοντα της παρακολούθησης και της πενταετούς εκτίμησης, καθώς επίσης 
και της σύνταξης των εκθέσεων. 
Οι ομάδες παρακολούθησης των ειδικών προγραμμάτων θα απαρτίζονται 
κανονικά τρεις εμπειρογνώμονες με κατάλληλη πείρα και προσόντα: έναν από 
τη βιομηχανία, έναν ακαδημαϊκό και έναν με πείρα στην αξιολόγηση 
προγραμμάτων Ε&ΤΑ. Οι ομάδες παρακολούθησης του προγράμματος πλαισίου 
θα απαρτίζονται κανονικά από 6-7 εμπειρογνώμονες, οι περισσότεροι από τους 
οποίους θα έχουν ευρεία πείρα. Θα επιδιωχθεί παρεμφερής ισορροπία με 
εκπροσώπους από τη βιομηχανία, τον ακαδημαϊκό χώρο και εμπειρογνώμονες 
με πείρα στην αξιολόγηση προγραμμάτων. 
Για τις πενταετείς εκτιμήσεις, οι ομάδες, στις οποίες θα διατηρείται 
ελάχιστος ο αριθμός εμπειρογνωμόνων, θα είναι κατά τι ευρύτερες από 
εκείνες της παρακολούθησης. Το μέγεθος των ομάδων για τις εκτιμήσεις 
ειδικών προγραμμάτων θα καθοριστεί με βάση τους στόχους και το πεδίο 
εφαρμογής των αντίστοιχων προγραμμάτων. Θα απαιτηθεί μία ομάδα από 6-8 
εμπειρογνώμονες για την εκτίμηση του προγράμματος πλαισίου. Οι ομάδες 
πενταετούς εκτίμησης ίσως περιλάβουν ορισμένους εμπειρογνώμονες από τις 
σχετικές ομάδες παρακολούθησης ούτως ώστε να εξασφαλισθεί συνέχεια 
μεταξύ των δύο διαφορετικών προγραμμάτων. Οι εμπειρογνώμονες θα πρέπει να 
έχουν ποικιλία προσόντων, κατάλληλων για το δεδομένο πρόγραμμα, καθώς 
επίσης θα πρέπει να έχουν εκτεταμένη πείρα ούτως ώστε να εξετάσουν πλήρως 
τα οριζόντια θέματα. 
Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στη συνοχή της παρακολούθησης και της 
πενταετούς εκτίμησης και στη διατήρηση του κατά το δυνατόν υψηλότερου 
βαθμού διαφάνειας στο έργο. 
Αρθρο 13011 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ενωση: "Η Κοινότητα και τα κράτη μέλη 
συντονίζουν τη δράση τους στον τομέα της έρευνας και της τεχνολογικής ανάπτυξης, 
ώστε να εξασφαλίζεται αμοιβαία συνοχή των εθνικών πολιτικών και της 
κοινοτικής πολιτικής". 
Τακτική έκθεση θα συντάσσεται μία φορά ανά έτος, σε συνδυασμό με τη 
δημοσίευση της ετήσιας έκθεσης που απαιτείται βάσει του άρθρου 1300 της 
συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ενωση. 
8. ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 
Θα καταβληθεί κάθε προσπάθεια ούτως ώστε να τεθεί σε εφαρμογή το παρόν 
χρονοδιάγραμμα όσο το δυνατόν συντομότερα. 
Η παρακολούθηση του έργου κατά το 1995 έχει ολοκληρωθεί. Οι εκθέσεις των 
εθνικών εμπειρογνωμόνων για τα ειδικά προγράμματα και για ολόκληρο το 
πρόγραμμα πλαίσιο είναι πλέον διαθέσιμες. 
Οσον αφορά την επερχόμενη πενταετή εκτίμηση, οι πρώτες ομάδες αναμένεται 
να αρχίσουν το έργο τους κατά τη διάρκεια της άνοιξης του 1996, οι δε 
εκθέσεις για τα ειδικά προγράμματα αναμένονται κατά το θέρος/φθινόπωρο του 
1996 και η έκθεση για ολόκληρο το πρόγραμμα πλαίσιο πριν τα τέλη του έτους. 
Η ορθολογική προσέγγιση, που προτείνεται ανωτέρω, θα επανεξετασθεί μετά 
από τρία χρόνια εφαρμογής της. 
9. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 
Η σειρά των τακτικών ετήσεων εκθέσεων παρακολούθησης και των εκθέσεων 
πενταετούς εκτίμησης θα παράσχουν συνεκτική άποψη για τη διαχείριση των 
προγραμμάτων (πρόγραμμα πλαίσιο και ειδικά προγράμματα), την εφαρμογή τους 
και τα παράγωγα οφέλη. Η συμμετοχή εξωτερικών εμπειρογνωμόνων και το 
άνοιγμα των διαδικασιών θα αναβαθμίσει την αυτονομία και τη διαφάνεια της 
παρακολούθησης και αξιολόγησης. Η δημοσίευση των απαντήσεων της Επιτροπής 
στις συστάσεις της ομάδας πενταετούς εκτίμησης του προγράμματος πλαισίου 
θα εισαγάγουν νέο επίπεδο υπευθυνότητας. Οι συνεδριάσεις μεταξύ 
εμπειρογνωμόνων, διαχειριστών του προγράμματος και επιτροπών προγράμματος 
για τα αποτελέσματα της παρακολούθησης και της αξιολόγησης θα 
εξασφαλίσουν αμοιβαία κατανόηση και θα διευκολύνουν την εφαρμογή των 
ενδεδειγμένων συστάσεων. Ολα αυτά τα χαρακτηριστικά θα προωθήσουν 
περαιτέρω την αξιοπιστία των προσπαθειών αξιολόγησης της κοινοτικής Ε&ΤΑ. 
Οι εκθέσεις πενταετούς εκτίμησης θα υποβληθούν στο Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή 
παρέχοντας έτσι τη βάση για μελλοντικές αποφάσεις σχετικά με τις 
κοινοτικές δραστηριότητες Ε&ΤΑ. 
Με την ανακοίνωση αυτή, η Επιτροπή καλεί το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο να λάβουν γνώση της ορθολογικής προσέγγισης, η οποία 
λαμβάνει υπόψη τις τρέχουσες νομοθετικές απαιτήσεις όσον αφορά την 
παρακολούθηση και την αξιολόγηση. 
1990 ΠΙΝΑΚΑΣ 1: ΥΠΑΡΧΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΠΡΟΤΑΘΕΝ ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 
1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 ΕΤΟΣ. 
ΠΠ3: 1990-1994 
ΠΠ 4:1994-1998 
1. ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ 
1) ΠΠ3 
{ 
2) Ειδικά ποονοάυαατα 
ΠΠ3 
ΠΠ4 
{ Ειδικά προγράμματα "> 
ΠΠ4 | Τελική 
αξιολόγηση 
Τελική 
αξιολόγηση 
δετής 
εκτίμηση 
κατάσταση εφαρμογής 5ετης εκτίμηση ΠΠ5: 1998-2002 
Τελική 
αξιολόγηση 
Συνεχής παρακολούθηση 
Συνεχής παρακολούθηση με 
έκθεση στις αρχές κάθε έτουςΗ 
2. ΠΡΟΤΑΘΕΝ ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 
se τη ς εκτίμηση 
(με τελική αξιολόγηση του ΠΠ3) 
κατά προσεγ\ ιση καλυπτόμενη περίοδος 1991 -
1995 δετής εκτίμηση 
(με τελική αξιολόγηση του ΠΠ4) 
κατά προσέγγιση καλυπτόμενη περίοδος 1995-
1999 
ΠΠ3+ΠΠ4 +ΠΠ5 + Ειδικά προγράμματα του 
ΠΠ Συνεχής παρακολούθηση με 
έκθεση σης αρχές 
κάθε έτους ;" 
ΣΗΜ τα βέλη δείχνουν τις κατά προοε\>ιση περιόδους, κατά τις οποίες πρέπει να εκδίδονται οι εκθέσεις 
Λ^ 
ISSN 0254-1483 
COM(96) 220 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 15 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-96-231-GR-C 
ISBN 92-78-04208-0 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουζεμβσύργο