5. 3. 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 53/47 
Σύσταση Απόφασης (ΕΟΚ) του Συμβουλίου για τη σύναψη πρωτοκόλλου χρηματοδοτικής και 
τεχνικής συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και της Κυπριακής 
Δημοκρατίας. 
COM(89) 431 τελικό 
( Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 12 Σεπτεμβρίου 1989) 
(90/C 53/04) 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, και ίδιως το 
άρθρο 238, 
τη σύσταση της Επιτροπής, 
τη σύμφωνη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, 
Εκτιμώντας: 
ότι πρέπει να εγκριθεί το πρωτόκολλο χρηματοδοτικής και τεχνικής συνεργασίας μεταξύ της 
Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και της Κυπριακής Δημοκρατίας. 
ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ: 
Άρθρο 1 
Εγκρίνεται εξ ονόματος της Κοινότητας το πρωτόκολλο χρηματοδοτικής και τεχνικής 
συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και της Κυπριακής 
Δημοκρατίας. 
Το κείμενο του πρωτοκόλλου επισυνάπτεται στην παρούσα απόφαση. 
Άρθρο 2 
Ο πρόεδρος του Συμβουλίου προβαίνει στην κοινοποίηση που προβλέπει το άρθρο 21 του 
πρωτοκόλλου (')· 
Άρθρο 3 
Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την επόμενη από τη δημοσίευση της στην Επίσημη 
Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. 
(') Η ημερομηνία έναρξης ισχύος του πρωτοκόλλου θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα των 
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων από τη Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου. 
ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ 
χρηματοδοτικής και τεχνικής συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας 
και της Κυπριακής Δημοκρατίας 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
αφενός, και 
Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, 
αφετέρου, 
ΕΠΙΘΥΜΩΝΤΑΣ να προωθήσουν την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας και την επιδίωξη των 
στόχων της συμφωνίας συνδέσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και της Κυπριακής 
Δημοκρατίας-
Αριθ. C 53/48 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 5. 3. 90 
ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ τη δήλωση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας για το τρίτο χρηματοδοτικό 
πρωτόκολλο που περιλαμβάνεται στην τελική πράξη και επισυνάπτεται στο πρωτόκολλο που καθορίζει 
τους όρους και τις προϋποθέσεις για την εφαρμογή της δεύτερης φάσης της συμφωνίας συνδέσεως μεταξύ 
της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και της Κυπριακής Δημοκρατίας και προσαρμόζει ορισμένες 
διατάξεις της συμφωνίας και λαμβάνει υπόψη τη σχέση που δημιουργήθηκε πρόσφατα μεταξύ της 
Κοινότητας και της Κύπρου όπως αυτή προκύπτει από το εν λόγω πρωτόκολλο-
ΑΠΟΦΑΣΙΣΑΝ να συνάψουν το παρόν πρωτόκολλο και όρισαν για το σκοπό αυτό ως πληρεξουσίους: 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ: 
ΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ: 
οι οποίοι, μετά την ανταλλαγή των πληρεξουσίων εγγράφων τους που βρέθηκαν εντάξει, 
ΣΥΜΦΩΝΗΣΑΝ ΣΤΙΣ ΑΚΟΛΟΥΘΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ: 
Άρθρο 1 
Στο πλαίσιο της χρηματοδοτικής και τεχνικής συνερ­
γασίας που προβλέπει η συμφωνία συνδέσεως μεταξύ 
της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και της 
Κυπριακής Δημοκρατίας, η Κοινότητα συμμετέχει με 
τους όρους που ορίζει το παρόν πρωτόκολλο, στην 
χρηματοδότηση ενεργειών οι οποίες αποβλέπουν στην 
οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της Κύπρου με 
ειδική έμφαση στους παραγωγικούς τομείς της κυπρια­
κής οικονομίας, διευκολύνοντας έτσι την προσαρμογή 
τους στις νέες συνθήκες ανταγωνισμού. 
Αρθρο 2 
1. Για τους σκοπούς που ορίζονται στο άρθρο 1 και 
για χρονική περίοδο που λήγει στις 31 Δεκεμ­
βρίου 1993, είναι δυνατόν να δεσμευθεί συνολικό ποσό 
62 εκατομμυρίων Ecu που κατανέμεται ως ακολούθως: 
α) 44 εκατομμύρια Ecu με μορφή δανείων της Ευρωπαϊ­
κής Τράπεζας Επενδύσεων, που στη συνέχεια θα 
ονομάζεται« η Τράπεζα », τα οποία χορηγούνται από 
τους ιδίους πόρους της· 
β) 13 εκατομμύρια Ecu από τους πόρους του προϋπολο­
γισμού της Κοινότητας, με τη μορφή μη επιστρε­
πτέων ενισχύσεων 
γ) 5 εκατομμύρια Ecu από τους ίδιους πόρους της 
Κοινότητας, με μορφή συνεισφορών για τη δημιουρ­
γία επιχειρηματικών κεφαλαίων. 
2. Τα δάνεια που αναφέρονται στην παράγραφο 1, 
στοιχείο α) είναι δυνατόν να συνδυάζονται με επιδοτή­
σεις επιτοκίου ύψους 1,5 % που χρηματοδοτούνται από 
τα κεφάλαια που αναφέρονται στην παράγραφο 1 
στοιχείο β) 
3. Τα επιχειρηματικά κεφάλαια που αναφέρονται 
στην παράγραφο 1 στοιχείο γ) συμβάλλουν στους 
στόχους και τις δράσεις συνεργασίας που ορίζονται στο 
άρθρο 3 και, ειδικότερα, σε εκείνους που αναφέρονται 
στην παράγραφο 2 πρώτη περίπτωση. 
Τα κεφάλαια αυτά χρησιμοποιούνται κατά προτεραιό­
τητα για τη διάθεση ιδίων ή εξομοιουμένων με ίδια 
κεφάλαια σε κυπριακές ιδιωτικές καθώς και δημόσιες 
επιχειρήσεις ή επιχειρήσεις με δημόσια συμμετοχή, 
και ιδιαίτερα σε αυτές στις οποίες συμμετέχουν φυσικά 
ή νομικά πρόσωπα από κράτη μέλη της Κοινότητας. Θα 
μπορούν επίσης να χρησιμοποιούνται, με τους ίδιους όρους, για τη χρηματοδότηση ειδικών μελετών για την 
προετοιμασία και την εκπόνηση σχεδίων των επιχειρή­
σεων αυτών καθώς και τη βοήθεια προς αυτές κατά την 
αρχική περίοδο λειτουργίας τους. 
Τα κεφάλαια αυτά, που χορηγεί και διαχειρίζεται η 
Τράπεζα, μπορούν να λάβουν τη μορφή: 
α) εξαρτημένων δανείων, των οποίων η εξόφληση και, 
ενδεχομένως, η πληρωμή των τόκων γίνονται μόνο 
μετά την ικανοποίηση των άλλων τραπεζικών 
απαιτήσεων 
β) δανείων υπό όρους, των Όποιων η εξόφληση ή η 
διάρκεια εξαρτώνται από την πλήρωση προϋποθέ­
σεων που καθορίζονται τη στιγμή της χορήγησης 
του δανείου-
γ) προσωρινών συμμετοχών μειοψηφίας εξ ονόματος 
της Κοινότητας, στο κεφάλαιο επιχειρήσεων εγκα­
τεστημένων στην Κύπρο* 
δ) χρηματοδοτήσεων συμμετοχών, υπό μορφή δανείων 
υπό όρους χορηγουμένων στην Κύπρο, ή με τη 
συμφωνία της κυπριακής κυβέρνησης, σε κυπριακές 
επιχειρήσεις, είτε απευθείας είτε μέσω κυπριακών 
χρηματοπιστωτικών οργανισμών. 
Άρθρο 3 
1. Το συνολικό ποσό που ορίζει το άρθρο 2 χρησιμο­
ποιείται κατά προτεραιότητα για τη χρηματοδότηση ή 
τη συμμετοχή στη χρηματοδότηση σχεδίων η ενερ­
γειών συνεργασίας οι οποίες έχουν στόχο την ενίσχυ­
ση, προς το κοινό συμφέρον, των οικονομικών σχέσεων 
ανάμεσα στην Κοινότητα και την Κύπρο με την 
ανάπτυξη της συνεργασίας στο βιομηχανικό τομέα, και 
τους τομείς της κατάρτισης και της έρευνας, της 
τεχνολογίας, του εμπορίου και της παροχής υπηρεσιών 
και οι οποίες αποβλέπουν στην αναδιάρθρωση και τον 
εκσυγχρονισμό της κυπριακής οικονομίας και την 
αύξηση της ανταγωνιστικότητας της. Είναι επίσης 
δυνατόν να χρηματοδοτούνται έργα οικονομικής υπο­
δομής και συμπληρωματικές επενδύσεις σε αυτές τις 
ενέργειες συνεργασίας. 
2. Από τα σχέδια και τις ενέργειες που είναι δυνατόν 
να χρηματοδοτηθούν, προτιμούνται εκείνα που έχουν 
στόχο: 
— στο βιομηχανικό και γεωργικό τομέα και τον τομέα 
της παροχής υπηρεσιών, την ενθάρρυνση κοινών 
ενεργειών μεταξύ επιχειρήσεων των κρατών μελών 
της Κοινότητας και της Κυπριακής Δημοκρατίας, 
ό.ό5^θ Επίσημη Εφημερίοα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ^ό^ 
τιςάμεσεςεπαφές^τηνανταλλαγήπληροφοριων^ 
τηνπροωθηση των επενδύσεων καιτη χορήγηση 
ι^ιωτικωνκεφαλαίων^τηστήρι^ητωνμικρομεσαίων 
επιχειρήσεων^ συμπεριλαμβανομένων των βιοτε^ 
^νιων^ για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης^ 
— στον τομέαττης επιστήμης και της τεχνολογίας^ την 
επέκταση της δυνατότητας κατάρτισης και της 
έρευνας στην Κύπρο και τη δημιουργία ή την 
επέκταση των σχέσεων ανάμεσα σε ινστιτούτα 
κατάρτισης και ερευνητικά ιδρύματα στην Κ^ύπρο 
και την Ευρώπης ιδιωτικά και ^ημόσια^ 
— στοντομέατουεμπορίου^ τη διαφοροποίηση και την 
προώθηση των ε^αγωγων^καθως και την οργάνωση 
επαφών ανάμεσα σε επιχειρήσεις της Κύπρου και 
των κρατών μελών της Κοινότητας^ 
— στουςπροαναφερθέντεςτομείςμεπροτεραιότητα^ 
ενέργειες πρακτικής κατάρτισης που συνδέονται με 
σ^έοιαήενέργειες σε επιχειρήσεις και ερευνητικά 
ιδρύματα. 
^. ^Οι^ρηματο^οτικές συνεισφορές της κοινότητας 
αποβλέπουν στο να καλύψουν τις εσωτερικές και 
εξωτερικές οαπάνες που απαιτούνται για την υλοποίη^ 
ση των σ^ε^ιων ^συμπεριλαμβανομένωντωνε^ό^ων 
μελετών^ παροχής τεχνικών συμβουλών και τεχνικής 
βοήθειας^ απορεί να χρησιμοποιηθούν για να καλύ^ 
^ουν τις τρέμουσες διοικητικές οαπάνες^ τα έ^οοα 
συντήρησης και λειτουργίας. 
Ρ Ταεπεν^υτικάσ^ια^ικαιούνται^ρηματο^ότη^ 
σης είτε με δάνεια τηςΤράπεζας που συνοδεύονται από 
επιδοτήσεις επιτοκίου με τους όρους που προβλέπει το 
άρθρο^παράγραφος^ήμε επιχειρηματικά κεφάλαια^ 
ήμεμηεπιστρεπτέεςενισ^ύσεις^ήμεσυν^υασμόαυτων 
των μέσων. 
^ διενέργειες τεχνικής και οικονομικής σύνεργα^ 
σίας χρηματοδοτούνται κατά κανόνα με τη μορφή μη 
επιστρεπτέων ενισχύσεων. 
Ρ Ταποσά που θα δεσμεύονται κάθε έτος πρέπει να 
κατανέμονται με τοντακτικότερο^υνατότρόπογιαόλη 
τη διάρκεια εφαρμογής του παρόντος πρωτοκόλλου. 
2. Τουπόλοιπο που οεν θα έ^ει ενδεχομένως οεσμευ^ 
θεί έως το τέλος της περιόδου που αναφέρει το άρθρον 
παράγραφος^θα χρησιμοποιηθεί μέχρις εξαντλήσεως 
του σύμφωνα με τουςόρους που προβλέπειτο παρόν 
πρωτόκολλο. 
Ρ Τα^άνεια που ^ορηγείηΤράπεζα από τους ίδιους 
πόρους της^ορηγούνταισύμφωναμετουςτρόπους^ 
τους όρους και τις διαδικασίες που προβλέπει το 
καταστατικό της^ο^άρκειατωνοανείων βασίζεται 
στα οικονομικά και χρηματοπιστωτικά χαρακτηριστώ 
κά των σ^ίων για τα οποία προορίζονται τα σ^ια 
αυτά και αφού ληφθούν επίσης υπό^η οι όροι που 
επικρατούν στις κεφαλαιαγορές στις οποίεςηΤράπεζα προμηθεύεται τους πόρους της.Τοεπιτόκιο καθόριζες 
ταισύμφωναμετηνπρακτικήτηςΤράπεζαςστοντομέα 
αυτό κατά τη στιγμή της υπογραφής κάθε σύμβασης 
^ανείου^ με την επιφύλαξη της επιδότησης επιτοκίου 
που προβλέπει το άρθρο^παράγραφος2. 
2. ^ιόροικαιοι τρόποι τηςκαταβολήςτωνσυνεισφο^ 
ρωνγια τη ^ημιουργίαεπι^ειρηματικών κεφαλαίων 
ορίζονται κατά περίπτωστρ 
^. ^ Επιτροπή χορηγεί καιείναιαρμό^ιαγιατη 
^ια^είρηση των ενισχύσεων από τους πόρους του 
προϋπολογισμούτης^οινότητας^εκτόςαπότιςενισ^ 
σεις που προορίζονταιγιατις επιδοτήσεις επιτοκίων 
των δανείων της Τράπεζας. 
4^ Τακεφάλαιαπου αναφέρονται στο άρθρο^είναι 
^υνατόννα^ορηγούνταιμέσωτουκυπριακούκράτουςή 
των ενδεδειγμένων κυπριακών οργανισμών^ που είναι 
αρμόδιοι για τη διάθεση τωνκεφαλαίων στους ^ικαιού^ 
^ουςμετουςκαθορισμένουςόρους^ σε συμφωνία μετην 
κοινότητα και με βάση τα οικονομικά και ^ρηματοπι^ 
στωτικά^αρακτηριστικάτωνσ^ίωνκαιτωνενερ^ 
γειών για τα οποία προορίζονται. 
^ συνδρομή της κοινότητας για την υλοποίηση 
ορισμένωνσ^ε^ίωνμπορεί^σεσυμφωνίαμετην Κύπρος 
ναέ^ειτη μορφή συγ^ρηματοοοτησης^ στηνοποία 
συμμετέχουν επίσηςοιπιστωτικοίκαιαναπτυ^ιακοί 
οργανισμοίήκαι ιδρύματα της Κύπρου^των κρατών 
μελών^ήτρίτων^ωρώνή^ιεθνών χρηματοπιστωτικών 
οργανισμών. 
Απότη χρηματοδοτική και τεχνική συνεργασίαεπωφε^ 
λούνται^ 
α^ γενικά^ 
— το κυπριακό κράτος^ 
β^ με τη σύμφωνη γνώμη της κυπριακής κυβέρνησης^ 
γιασ^ιαήενέργειεςπουέ^ειεγκρίνειηί^ια^ 
— οι^ημόσιοιοργανισμοί της Κύπρου που είναι 
αρμόδιοι για την ανάπτυ^ 
— οι ιδιωτικοί φορείς της Κύπρου που συμβάλλουν 
στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυ^η^ 
— οι επιχειρήσεις που ασκούν τη δραστηριότητα 
τους σύμφωνα με τους τρόπους βιομηχανικής και 
εμπορικής διαχείρισης και αποτελούν νομικά 
πρόσωπα κατά την έννοια του άρθρου Ρ^ 
— οι ενώσεις παραγωγώνπου είναι υπήκοοι της 
Κύπρου ή^ σε περίπτωση που οεν υπάρξουν 
παρόμοιες ενώσεις και κατ^ε^αίρεση^ οι ί^ιοι οι 
παραγωγού 
— οι υπότροφοι καιασκούμενοιπουστέλλονταιαπό 
την Κ-ύπρο στο πλαίσιο των ενεργειών κατάρτια 
σης που αναφέρονται στο άρθρον 
Ρ Ριατηνάριστη χρησιμοποίηση των μέσωνπου 
προβλέπει το παρόν πρωτόκολλο και για την επίτευξη 
των στόλων που ορίζονται στο άρθρο^η^οινότητα 
Αριθ. C 53/50 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 5. 3. 90 
και η Κύπρος καταρτίζουν, με κοινή συμφωνία, βάσει 
των στοιχείων που παρέχει η Κύπρος ενδεικτικό 
πρόγραμμα το οποίο δεσμεύει τα δύο μέρη και καθορίζει 
τους ειδικούς στόχους της χρηματοδοτικής και τεχνι­
κής συνεργασίας, τους τομείς παρέμβασης κατά προτε­
ραιότητα, καθώς και τα προβλεπόμενα προγράμματα 
δράσης, στο πλαίσιο των προτεραιοτήτων που καθορί­
ζονται στο σχέδιο ανάπτυξης της Κύπρου. 
2. Το ενδεικτικό πρόγραμμα μπορεί να αναθεωρείται 
με κοινή συναίνεση για να ληφθούν υπόψη οι αλλαγές 
που συντελούνται στην οικονομική κατάσταση της 
Κύπρου ή στους στόχους και τις προτεραιότητες που 
καθορίζονται στο σχέδιο ανάπτυξης. 
3. Η Κοινότητα και η Κύπρος προβαίνουν σε ανταλ­
λαγές απόψεων στο κατάλληλο διοικητικό επίπεδο και 
αξιολογούν την εφαρμογή του ενδεικτικού προγράμμα­
τος τουλάχιστον μία φορά κατά την περίοδο εφαρμογής 
του παρόντος πρωτοκόλλου και το αργότερο πριν από 
τη λήξη του τρίτου έτους μετά την έναρξη της ισχύος 
του. 
Άρθρο 10 
1. Στο πλαίσιο που ορίζει το άρθρο 9, το κυπριακό 
κράτος ή, με τη σύμφωνη γνώμη της κυπριακής 
κυβέρνησης, οι άλλοι ενδεχόμενοι δικαιούχοι που 
αναφέρει το άρθρο 8 υποβάλλουν στην Κοινότητα τις 
αιτήσεις χρηματοδοτικής συνδρομής. 
2. Η Κοινότητα εξετάζει τις αιτήσεις χρηματοδότη­
σης σε συνεργασία με τις αρμόδιες κυπριακές αρχές και 
τους άλλους δικαιούχους, σύμφωνα με τους στόχους 
που ορίζει το άρθρο 9, και τους ενημερώνει για τη 
συνέχεια που δόθηκε στις αιτήσεις αυτές. 
Άρθρο 11 
1. Η Κυπριακή Δημοκρατία ή οι άλλοι δικαιούχοι που 
αναφέρονται στο άρθρο 8 είναι υπεύθυνοι για την 
εκτέλεση, τη διαχείριση και τη συντήρηση των έργων 
που αποτελούν αντικείμενο χρηματοδότησης με βάση 
το παρόν πρωτόκολλο. 
Η Κοινότητα μεριμνά ώστε η χρησιμοποίηση αυτών 
των χρηματοδοτικών συνδρομών να πραγματοποιείται 
στα πλαίσια των ποσών που έχει αποφασιστεί να 
διατεθούν και με τους καλύτερους οικονομικούς όρους. 
2. Τα σχέδια και τα προγράμματα δράσης αποτελούν 
αντικείμενο αξιολόγησης τα αποτελέσματα της οποίας 
κοινοποιούνται στα δύο μέρη τα οποία, με κοινή 
συμφωνία, λαμβάνουν τα επιβαλλόμενα μέτρα. 
3. Κατά τη σύναψη του παρόντος πρωτοκόλλου η 
Επιτροπή και η Κύπρος ανταλλάσουν επιστολές ή 
υπογράφουν μία συμφωνία-πλαίσιο σχετικά με ορισμέ­
νες μεθόδους διαχείρισης της χρηματοδοτικής συνδρο­
μής που χορηγεί η Κοινότητα. 
Άρθρο 12 
1. Η συμμετοχή σε διαγωνισμούς, προσκλήσεις για 
υποβολή προσφορών και συμβάσεις που είναι δυνατόν 
να χρηματοδοτηθούν είναι ανοιχτή, με ίσους όρους, σε 
όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα που υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής της συνθήκης για την ίδρυση της 
Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και για όλα τα 
φυσικά και νομικά πρόσωπα της Κυπριακής Δημοκρα­
τίας. Αυτά τα νομικά πρόσωπα, που συστήνονται 
σύμφωνα με τη νομοθεσία ενός κράτους μέλους της 
Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας ή της Κύπρου 
πρέπει να έχουν την καταστατική τους έδρα, την 
κεντρική τους διοίκηση ή κύριο τόπο εγκατάστασης 
στα εδάφη που εφαρμόζεται η συνθήκη ΕΟΚ, ή στην 
Κύπρο. Εάν, εντούτοις, έχουν σε κοινοτικό ή κυπριακό 
έδαφος μόνο την καταστατική τους έδρα, η δραστηριό­
τητα τους πρέπει να έχει πραγματική και συνεχή σχέση 
με την οικονομία των περιοχών αυτών ή της Κύπρου. 
2. Η Κοινότητα, σε συμφωνία με την Κύπρο, αποβλέ­
ποντας στην ενθάρρυνση της περιφερειακής συνεργα­
σίας, μπορεί να επιτρέψει, κατά περίπτωση και κατ' 
εξαίρεση, στα φυσικά και νομικά πρόσωπα που είναι 
υπήκοοι αναπτυσσόμενων χωρών συνδεδεμένων με την 
Κοινότητα, δυνάμει γενικών συμφωνιών συνεργασίας ή 
συνδέσεως, να συμμετέχουν στις ενέργειες που προβλέ­
πει η παράγραφος 1, τις οποίες χρηματοδοτεί η 
Κοινότητα. Η δυνατότητα επιλογής των φυσικών και 
νομικών προσώπων εκτιμάται με τους ίδιους όρους που 
αναφέρονται στην παράγραφο 1. 
Άρθρο 13 
Για να ευνοηθεί η συμμετοχή των κυπριακών επιχειρή­
σεων κατά την εκτέλεση συμβάσεων και για να 
διασφαλισθεί η ταχεία και αποτελεσματική εφαρμογή 
των σχεδίων και των ενεργειών που χρηματοδοτούνται 
με πόρους τους οποίους διαχειρίζεται η Επιτροπή: 
α) η Κύπρος είναι δυνατόν να οργανώνει, σε συμφωνία 
με την Επιτροπή, συνοπτική διαδικασία δημοσίευ­
σης διαγωνισμών με περιορισμένες προθεσμίες για 
την υποβολή προσφορών, εφόσον πρόκειται για την 
εκτέλεση συμβάσεων έργων οι οποίες, λόγω της 
σπουδαιότητας τους, ενδιαφέρουν κυρίως τις κυ­
πριακές επιχειρήσεις· η οργάνωση αυτής της συνο­
πτικής διαδικασίας δεν αποκλείει τη δυνατότητα 
διοργάνωσης διεθνούς διαγωνισμού, σε περίπτωση 
που η φύση των έργων που πρέπει να εκτελεστούν, ή 
το συμφέρον του να υπάρξει ευρεία συμμετοχή, 
δικαιολογούν την οργάνωση διεθνούς διαγωνισμού-
β) σε περίπτωση που είναι επείγον ή εάν το δικαιολο­
γούν ο χαρακτήρας, ή η περιορισμένη σημασία ή τα 
ειδικά χαρακτηριστικά ορισμένων έργων ή προμη­
θειών, η Κύπρος μπορεί, σε συμφωνία με την 
Επιτροπή, και σε εξαιρετικές περιπτώσεις, να 
επιτρέπει τη σύναψη συμβάσεων με κλειστό διαγω­
νισμό, με απευθείας ανάθεση και την εκτέλεση τους 
με αυτεπιστασία. 
Οι διαδικασίες που αναφέρονται στα σημεία 1 και 2 
είναι δυνατόν να οργανώνονται για ενέργειες το κόστος 
των οποίων υπολογίζεται ότι είναι κατώτερο από τρία 
εκατομμύρια Ecu. 
Άρθρο 14 
1. Η Κύπρος παρέχει στις συμβάσεις που προβλέπο­
νται για την εκτέλεση σχεδίων ή ενεργειών που 
χρηματοδοτούνται από την Κοινότητα φορολογικό και 
5. 3. 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 53/51 
τελωνειακό καθεστώς που είναι τουλάχιστον εξίσου 
ευνοϊκό με το καθεστώς που εφαρμόζεται έναντι του 
πλέον ευνοουμένου κράτους ή έναντι της πλέον 
ευνοούμενης διεθνούς οργάνωσης. 
2. Τα δύο μέρη ανταλλάσσουν επιστολές για τον 
καθορισμό του περιεχομένου του καθεστώτος που 
αναφέρει η παράγραφος 1. 
Άρθρο 15 
Η Κύπρος λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα για να απαλλάσ­
σονται από κάθε εθνικό ή τοπικό φόρο ή εισφορά 
φορολογικού χαράκτη ρα οι τόκοι και όλα τα άλλα ποσά 
που οφείλονται στην Τράπεζα στα πλαίσια των ενερ­
γειών που διεξάγονται δυνάμει του παρόντος πρωτοκόλ­
λου. 
Άρθρο 16 
Σε περίπτωση που, όπως προβλέπει το άρθρο 8, 
χορηγείται δάνειο, με τη σύμφωνη γνώμη της κυπρια­
κής κυβέρνησης, σε δικαιούχο άλλο από το κυπριακό 
κράτος, η χορήγηση του δανείου υπόκειται εκ μέρους 
της Τράπεζας στην εγγύηση του κυπριακού κράτους ή 
στην παροχή άλλων ικανοποιητικών εγγυήσεων. 
Άρθρο 17 
Καθ' όλη τη διάρκεια των δανείων ή των ενεργειών με 
επιχειρηματικά κεφάλαια που προβλέπονται στο 
άρθρο 2, η Κύπρος αναλαμβάνει τη δέσμευση να θέτει 
στη διάθεση: 
α) των δικαιούχων ή των εγγυητών τους, τα αναγκαία 
ποσά σε συνάλλαγμα για την καταβολή των τόκων, 
των προμηθειών και την εξόφληση των δανείων και 
των συνδρομών για τα επιχειρηματικά κεφάλαια που 
χορηγούνται για την υλοποίηση των παρεμβάσεων 
στην επικράτεια της· 
β) της Τράπεζας, τα αναγκαία ποσά σε συνάλλαγμα για 
τη μεταφορά όλων των ποσών που εισπράττει σε 
εθνικό συνάλλαγμα και αντιπροσωπεύουν τα έσοδα και το καθαρό προϊόν από τη συμμετοχή της 
Κοινότητας στο κεφάλαιο των επιχειρήσεων. 
Άρθρο 18 
Τα αποτελέσματα της χρηματοδοτικής και τεχνικής 
συνεργασίας μπορεί να αποτελούν αντικείμενο εξέτα­
σης στο πλαίσιο του συμβουλίου σύνδεσης. Το συμβού­
λιο αυτό καθορίζει, κατά περίπτωση, τις γενικές 
κατευθύνσεις της συνεργασίας αυτής. 
Άρθρο 19 
Ένα έτος πριν από τη λήξη του παρόντος πρωτοκόλλου, 
τα συμβαλλόμενα μέρη θα εξετάσουν τις διατάξεις που 
είναι δυνατόν να προβλεφθούν στο τομέα της χρηματο­
δοτικής και τεχνικής συνεργασίας για μία ενδεχόμενη 
νέα περίοδο. 
Άρθρο 20 
Το παρόν πρωτόκολλο επισυνάπτεται ως παράρτημα 
στη συμφωνία συνδέσεως μεταξύ της Ευρωπαϊκής 
Οικονομικής Κοινότητας και της Κυπριακής Δημοκρα­
τίας. 
Άρθρο 21 
1. Το παρόν πρωτόκολλο υπόκειται στην έγκριση των 
συμβαλλομένων μερών, σύμφωνα με τις διαδικασίες 
τους, τα οποία προβαίνουν σε αμοιβαία κοινοποίηση 
της ολοκλήρωσης των αναγκαίων για το σκοπό αυτό 
διαδικασιών. 
2. Το παρόν πρωτόκολλο αρχίζει να ισχύει την πρώτη 
ημέρα του δεύτερου μήνα μετά την ημερομηνία κατά 
την οποία θα έχουν πραγματοποιηθεί οι κοινοποιήσεις 
που προβλέπει η παράγραφος 1. 
Άρθρο 22 
Το παρόν πρωτόκολλο συντάσσεται σε δύο αντίτυπα, 
στα αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά, δανικά, ελληνικά, 
ισπανικά, ιταλικά, ολλανδικά και πορτογαλικά. Όλα τα 
κείμενα είναι εξίσου αυθεντικά.