15.3.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C73/65
Γνωμοδότησηγιατατεχνολογικάπροβλήματαπυρηνικήςασφάλειας
(93/C73/12)
HΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπήαποφάσισεστις27Μαΐου1992,συμφωνάμετοάρθρο20,
εδάφιο4τουΕσωτερικούΚανονισμού,νακαταρτίσειμιαγνωμοδότησηγιατατεχνολογικάπροβλήματα
πυρηνικήςασφάλειας.
Τοτμήμαενέργειας,πυρηνικώνθεμάτωνκαιέρευναςστοοποίοανατέθηκεηπροετοιμασίατων
σχετικώνεργασιών,υιοθέτησετηγνωμοδότησήτουστις11Ιανουαρίου1993μεβάσητηνεισηγητική
έκθεσητουκ.vonderDecken(').
HΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπήυιοθέτησεκατάτην302ησύνοδοολομέλειας(συνεδρίασητης
28ηςΙανουαρίου1993),τηνακόλουθηγνωμοδότηση .
οσοκαιγιαπολλάετηακόμη,θαλειτουργείμεγάλοςαριθμός
πυρηνικώνεγκαταστάσεων καιθαδιασφαλίζεταιoκύκλος
ζωήςτωνκαυσίμωνυλών.
1.6.Σημειώνεταιότιοιατομικοίαντιδραστήρεςστακράτη
τηςΚεντρικήςκαιΑνατολικήςΕυρώπηςεμφανίζουνπροβλή­
ματαασφάλειας.Καλούνταιλοιπόνταδυτικάβιομηχανικά
κράτηκαιιδίωςηΕυρωπαϊκήΚοινότητανασυνδράμουν
τόσοτεχνολογικάόσοκαιοργανωτικάκαιχρηματοδοτικά
τιςχώρεςαυτέςγιατηναντιμετώπισητωνανωτέρωπροβλη­
μάτων.1.Εισαγωγή
1.1.Hπυρηνικήενέργεια,μεποσοστόπερίπου35%,απο­
τελείμιααπότιςσημαντικότερες πηγέςενέργειαςγιατην
παραγωγήηλεκτρικούρεύματοςστηνΚοινότητα.Ωστόσο
πρέπειναληφθείυπόψηότιμόνο6κράτημέληπαράγουν
πυρηνικήενέργειασεδιαφορετικόμέγεθος(μεταξύ5και
75%).
1.2.Στοσημείοαυτόκαταδεικνύονται ,πράγμαπουσυμβαί­
νειελάχιστασεάλλουςτομείς,οιδιαφορετικέςεκτιμήσεις,
απόπολιτικήςαπόψεως,τηςχρησιμοποίησης πυρηνικής
ενέργειας,καιτελευταία,τηςπυρηνικήςασφάλειαςκαθώςκαι
τουδιαφορετικούβαθμούαποδοχήςτηςπυρηνικήςενέργειας
απότηνκοινήγνώμησταεπιμέρουςκράτημέλητηςΚοινότη­
τας.Οιοικονομικέςπροϋποθέσειςείναι,επιπλέον,διαφορετι­
κέςστακράτητηςΚοινότητας .
1.3.ΘαήταναναγκαίοηΚοινότητανακαταλήξεισεμια
τρόποντινάενιαίαγνώμηγιατορόλοπουπρόκειταινα
διαδραματίσειστομέλλονηπυρηνικήενέργεια.Υπάρχουν
βάσιμοιλόγοιπουσυνηγορούνγι'αυτόκαιεξικνούνταιαπό
τηνολοκλήρωσητηςεσωτερικήςαγοράς,γενικάκαιειδικά,
στονενεργειακότομέα,έωςτηνανάπτυξημιαςκοινήςπολιτι­
κήςενέργειαςκαιπεριβάλλοντος (ηΟΚΕn.χ.στηγνωμοδό­
τησήτηςμεθέμα«Ενέργειακαιπεριβάλλον»(2)ζήτησετον
καθορισμότουρόλουτηςπυρηνικήςενέργειαςβάσειμιας
κοινοτικήςστρατηγικήςγιατημείωσητωνεκπομπώνC02
καθώςκαιμιαςκοινοτικήςπολιτικήςέναντιτωνκρατώντης
ΚεντρικήςκαιΑνατολικήςΕυρώπηςκαιτωναναπτυσσόμε­
νωνχωρών.
1.4.HΟΚΕδενθαήθελεωστόσοστηγνωμοδότησηαυτή
ναθίξειμόνοτιςγενικέςπολιτικέςπτυχέςτηςχρήσηςπυρηνι­
κήςενέργειαςπουέχουνσχέσημετιςανάγκεςκαιτηνυπεύ­
θυνηθέσητουενλόγωενεργειακούπαράγοντοςκαιαποτε­
λούντοχαρακτηριστικό γνώρισματηςενεργειακήςπολιτι­
κήςτηςΚοινότητας .HΟΚΕθαεπιθυμούσεπολύπερισσό­
τερονασυμβάλειστηδημιουργίαενόςειδικούπλαισίουδια­
μέσουτουεστιασμού,κατάπροτεραιότητα ,στιςτεχνολογικές
πτυχέςτηςπυρηνικήςασφάλειαςεπίτωνοποίωνθαεπιδιω­
χθείηεπίτευξημιαςγενικήςπολιτικήςσυναίνεσης .
1.5.Επιπλέον,πέραντηςανεξάρτητααπότιςμελλοντικές
πολιτικέςεκτιμήσεις,γιατηχρήσητηςπυρηνικήςενέργειας
είναιδεδομένοότιστηνΚοινότητα,τόσοεπίτουπαρόντος1.7.ΈκθεσητηςΕπιτροπήςτης23ηςΙανουαρίου1992
1.7.1.HΕπιτροπήεκπόνησεέκθεσησχετικάμετα«Τεχνο­
λογικάπροβλήματαπυρηνικήςασφάλειας»,δηλ.γιατην
εφαρμογήτηςαπόφασηςτουΣυμβουλίουτης22αςΙουλίου
1975(1987-1991)[έγγρ.SEC(92)79τελικό].HΟΚΕεπέδειξε
ενδιαφέρονγιατηνέκθεσηαυτήκαιεκτίμησετοεπιτευχθέν
έργο.
1.7.2.HΟΚΕεντούτοιςεκφράζειτηλύπητηςεπειδήη
έκθεσηπεριορίζεταιμόνοσεμια,λίγοπολύτυπικήεξέταση
τωνστόχωνπουέθεσετοΣυμβούλιοκαιγιατοότιαυτή
αναφέρεταιμόνοσεορισμένεςπτυχέςτηςπυρηνικήςασφά­
λειας.Έτσιεπικρίνεταιγιαπαράδειγματογεγονόςότι:
—ηέκθεσητηςΕπιτροπήςαναφέρεταιμόνοστιςεργασίες
πουήδηεπιτελέσθηκανκατάτοπαρελθόνκαιδενπεριέχει
καμίαεκτίμησητηςπρακτικήςχρήσηςτωνεργασιώνE
καιA.Δενεκτίθενταισυμπεράσματαγιαμελλοντικές
προοπτικέςκαισχεδιασμούςμεβάσητηνπαρούσακατά­
σταση,
—ηέκθεσηαφοράαποκλειστικάθέματαασφαλείαςτων
πυρηνικώναντιδραστήρων .Ταπροβλήματαασφαλείας
πουσχετίζονταιμετονκύκλοζωήςτηςκαύσιμηςύλης:η
επανεπεξεργασία ,ημεταφοράκαιητελικήεναπόθεση
δενθίγονταικατάβάσηανκαιαφορούντηνπυρηνική
ασφάλεια,
—oαυστηρόςπεριορισμόςσεκαθαράτεχνολογικάπροβλή­
ματατηςπυρηνικήςασφάλειαςφαίνεταιπολύπροβλημα­
τικός.Επειδήδενεξετάζεταιηαντενέργειαεπίτηςτεχνι­
κήςτηςασφάλειαςηοποίαπραγματοποιείται μέσωτης
αντίστροφηςδράσηςμεταξύτεχνικήςτηςασφάλειαςκαι
απόδοσηςκαθώςκαιτηςασφάλειαςτουεφοδιασμού,(')Εμπειρογνώμονας τουεισηγητήήτανoκαθηγητήςΉ.Barnert,
ΕρευνητικόΚέντρογιατηνασφάλειακαιτηντεχνολογίατων
αντιδραστήρων τουJulich.
(2)ΕΕαριθ.C269της14.10.1992,σ.67.

Αριθ.C73/66 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων 15.3.93
2.1.4.Μιαβιομηχανικήτεχνολογικήπαραγωγήπουενέχει
πολλέςπιθανότητεςπρόκλησηςζημιώνμπορείμόνοντότενα
δικαιολογηθείότανηασφάλειατηςτεχνολογίαςβελτιώνεται
συνεχώς.
2.2.Διεθνήςσυνεργασία—οιβαθύτατεςμεταλλαγέςστηνΚεντρικήκαιΑνατολική
Ευρώπηκαιηεπίδρασήτουςστηδραματικήεξέλιξηόσον
αφοράτηνπυρηνικήασφάλειαθίγονταιστηνέκθεσητης
Επιτροπήςμόνον«επίτροχάδην«,
—δενσυμπεριλήφθηκαν καθόλουστιςπαρατηρήσειςδιε­
θνείςπροσανατολισμοί όπωςαυτοίτηςΔΟΑΕ
(InternationalAtomicEnergyAgency,Βιέννη)·μετην
ευκαιρίατης«Conférence -onthesafetyofnuclearpower»
πουδιοργανώθηκετοΣεπτέμβριο1991καιηοποίαμάλι­
στακαθοδηγήθηκεαπότηνΕυρωπαϊκήΚοινότητα .
1.8.ΤοΕυρωπαϊκόΚοινοβούλιοστηνέκθεσήτουτης17ης
Σεπτεμβρίου1992γιατηνασφάλειατωνπυρηνικώνεγκατα­
στάσεωνστακράτημέλητηςΕΚ(·)υπέδειξεστηνΕπιτροπή
σειράενεργειώνπουπρέπεινααναληφθούν .HΟΚΕδεν
μπορείπαράνασυναινέσειστιςανωτέρωυποδείξεις.2.2.1.Hδιεθνήςσυνεργασίαστοθέμααυτό(διάσκεψητης
Βιέννης),αποκτάιδιαίτερησημασίαπράγμαπουθίγεταιστο
κεφάλαιο3τηςγνωμοδότησης .Δεδομένουότιηασφάλεια
τηςτεχνολογίαςπαραμένεικαιπρέπειναμείνειστηνεθνική
σφαίραευθύνηςηπλατειάενημέρωσηκαιηεμπεριστατωμένη
συζήτησησεδιεθνέςεπίπεδοέχειιδιαίτερησημασίακαι
αποτελείμιααπότιςαπαραίτητεςπροϋποθέσειςγιατηνπεραι­
τέρωεξέλιξητηςασφάλειαςτηςτεχνολογίας .Απαιτείται
λοιπόνναεπιδιωχθείησύναψημιαςγενικήςσυμφωνίας,σε
μόνιμηβάση.θεωρείταισκόπιμοναυπομνησθείότιηΟΚΕ,
ήδηαπότο1977,εκπόνησεμελέτησχετικάμεέναν«Κοινο­
τικόκώδικαγιατηνπυρηνικήασφάλεια»(έγγρ.CES484/77).
2.3.Ασφαλειατωνπυρηνικώναντιδραστήρων στιςχώρες
τηςΚεντρικήςκαιΑνατολικήςΕυρώπης2.Βασικέςπαρατηρήσεις
2.1.Προϋποθέσειςγιατηνευθύνημιαςβιομηχανικήςπαρα­
γωγήςτεχνολογίαςμεμεγάλεςπιθανότητεςπρόκλησης
ζημιών
2.1.1.Hαναγκαίαασφάλεια(τεχνολογίαασφάλειας)για
μιαβιομηχανικήπαραγωγήπουαπαιτείτεχνολογίαόπωςη
πυρηνικήενέργειαδύναταιαλλάκαιπρέπεινααναπτύσσεται
παράλληλαμετηβελτίωσηκαιτηνκαθιέρωσηαυτήςτης
τεχνολογίας .Αυτόείναιμιαδιηνεκήςδιεργασίαπουδεν
τελειώνειποτέ.Ιστορικόπαράδειγμαoατμολέβητας .Hσχε­
τικήτεχνολογίαοδήγησεστηδημιουργία,τοντελευταίο
αιώνα,στηΓερμανίατηςΈνωσηςΤεχνολογικούΕλέγχου
(TÛV).Ανκαιπαρήλθανπερισσότεροαπό100έτηβιομηχα­
νικήςεφαρμογήςδενμπορείναλεχθείακόμηότιολοκληρώ­
θηκεητεχνολογίαγιατηνασφάλειατουατμολέβητα .H
ασφάλεια(τεχνολογίαασφάλειας)είναιμιασυνεχήςδιεργα­
σίααπόκτησηςβιωμάτωνηοποίαδιαρκείόσοχρονικόδιά­
στημαεφαρμόζεταιησχετικήτεχνολογίαστηβιομηχανική
παραγωγή.Τούτοείναιιδιαίτερασημαντικόγιατοείδος
τεχνολογίαςόπωςαυτήτηςπυρηνικήςενέργειας.
2.1.2.Βασικόυπόβαθρομιαςτέτοιαςδιεργασίαςαποτελεί
ηευρεία,λεπτομερήςκαιηαντικειμενικήενημέρωσηγια
όλεςτιςεμπειρίες,τασυμπεράσματα ,ιδίωςόμωςταπροβλή­
ματακαιτιςαποτυχίεςτωνατόμωνκαιτωνοργανώσεωνπου
ασχολήθηκανμετηνανάλογηβιομηχανικήτεχνολογία.H
ενλόγωενημέρωσηαποτελείτηνπροϋπόθεσηγιαμιαεπιτα­
κτική,διαρκώςανοικτήκαιενμέρειανοικτήσυζήτησηη
οποίαπροκαλεί,μονίμως,σειράκρισίμωνερωτημάτων .
2.1.3.Σεμιαβιομηχανικήτεχνολογίαπουενέχειυψηλές
πιθανότητεςπρόκλησηςζημιώντέθηκανόριαστηνκαθιερω­
μένηεκπαιδευτικήδιεργασίατηςτεχνολογίας«Δοκιμήκαι
λάθος».Hαρχήαυτήθαήτανσκόπιμοναπεριορισθείσε
τεχνολογικάπρότυπαασφάλειαςταοποίαδενθαέχουνουσι­
ώδειςσυνέπειες.Ωστόσοηλεπτομερήςενημέρωσηγιαπολλά
μικράπεριστατικάσυμβάλλειταμέγισταστηναποτροπή
μεγάλωνατυχημάτωνεπειδήταενλόγωατυχήματαείναι
αποτέλεσματηςσυρροήςπερισσότερωνμικρότερωνπεριστα­
τικών.2.3.1.Συμφωνάμετιςπληροφορίεςπουδιαθέτουμεμέχρι
σήμερασχετικάμετηνανάπτυξητηςπυρηνικήςτεχνολογίας
στιςχώρεςτηςΚεντρικήςκαιΑνατολικήςΕυρώπης,δηλαδή
στιςπρώηνσοσιαλιστικέςχώρες,ηροήπληροφοριώνσεό,τι
αφοράτοντομέατηςασφάλειαςήταναρκετάδυσχερήςκαι
ενμέρειπαρεμποδίζετοσυστηματικά .Δενδιεξήγετοκανενός
είδουςενδελεχήςσυζήτησηούτεμεταξύεμπειρογνωμόνων
ούτεαπότηνκοινήγνώμηκαιδενυπήρχε^ανάλογηεξέλιξη
τηςισχύουσαςεκπαιδευτικήςδιαδικασίας,όπωςζητήθηκε
στοσημείο2.1.Αυτόήταναποφασιστικόςπαράγονταςγιατα
μεγάλατεχνολογικάπροβλήματασεθέματαασφάλειαςτων
αντιδραστήρων σοβιετικήςκατασκευής,πράγμαπουθαθιγεί
στοκεφάλαιο4.
2.3.2.Hανάλυσητουατυχήματοςστουςπυρηνικούςαντι­
δραστήρεςστοTschernobylπουέγινεαπόρωσικέςκαιουκρα­
νικέςυπηρεσίεςεπιβεβαιώνειτιςοδυνηρέςεπιπτώσειςαπό
τηνέλλειψηπληροφοριών .Σημειώνεταιότιποτέδεναντηλ­
λάγησανζωτικέςπληροφορίεςκαιεμπειρίεςμεταξύτωνυπευ­
θύνωνγιατηλειτουργίααντιδραστήρων ιδίουτύπου.Το
γεγονόςαυτόήτανμιααπότιςαποφασιστικές ,ανόχιη
καθοριστικήαιτίατουατυχήματος .
2.3.3.ΤοατύχηματουTschernobylκαιοιμετέπειταδραμα­
τικέςπολιτικέςαλλαγέςείχανωςσυνέπειατηνάπλετηροή
πληροφοριώνκαιτηνπραγματοποίηση συζητήσεωντόσοσε
εθνικόόσοκαιδιεθνέςεπίπεδοησημασίατωνοποίωνγια
τηνασφάλειαδενμπορείακόμηναεκτιμηθείδεόντως.Και
μόνονοιελεύθερεςκαιδημόσιεςσυζητήσειςεπέτεινανουσιω­
δώςκαισαφώςτηνευαισθητοποίηση σεθέματαασφάλειας
όλωντωνενδιαφερομένων μεαποτέλεσμανααποκομίσει
μεγάλαοφέληoτομέαςτηςασφάλειας.Hανωτέρωδιαδικασία
ενημέρωσηςκαιδιαβουλεύσεων αποτελεί,επιπλέον,τηβάση
γιατησυγκεκριμένηεξακρίβωσητωνπροβλημάτωνασφαλεί­
ας,τοσχεδιασμόκαιτηνανάληψηδράσεωνσεεθνικόκαι
διεθνέςεπίπεδο,γιατηναντιμετώπισητωνενλόγωπροβλη­
μάτων(βλέπεκεφάλαιο4). (')ΕΕαριθ.C284της2.11.1992,σ.111.

15.3.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C73/67
—ηΔΟΑΕθαήτανσκοπιμονααναπτύξειστόχουςασφαλεί­
αςσεδιεθνέςεπίπεδοσχετικάμετηνεπεξεργασίααποβλή­
τωνκαιτηντελικήεναποθήκευσήτους,
—ηΔΟΑΕοφείλεισταπλαίσιατηςδιεθνούςσύμβασης­
πλαίσιοσυγκεκριμένανααναλάβεικάθεαναγκαίαδράση
πουθαπεριλαμβάνειόλεςτιςπτυχέςτηςπυρηνικήςασφά­
λειαςκαιθαείναιαποδεκτήαπόόλεςτιςκυβερνήσειςτων
κρατών.
3.6.Σειράτωνσυστάσεωνπουέγινανεπ'ευκαιρίατης«Διε­
θνούςΔιάσκεψηςγιατηνασφάλειατηςατομικήςενέργειας:
Μελλοντικέςστρατηγικές»υιοθετήθηκαναπότονΔΟΑΕ.
Μεταξύαυτώνδέοννααπαριθμηθούν :
—ηεκπόνησηαρχώνασφαλείαςγιαμελλοντικούςαντιδρα­
στήρες,
—τοσχέδιοστοιχείωνμιαςδιεθνούςσυμφωνίας-πλαίσιο για
τηνπυρηνικήασφάλειακαι
—oκαθορισμόςδιεθνώνστόχωνασφαλείαςγιατηνεπεξερ­
γασίακαιτηντελικήεναπόθεσητωναποβλήτων.
3.7.HΟΚΕθεωρείτονΔΟΑΕωςέναναπότουςσημαντι­
κότερουςδιεθνείςοργανισμούςγιατιςπροσπάθειεςπουκατα­
βάλλειγιατηβελτίωση,σεπαγκόσμιακλίμακα,τηςπυρηνι­
κήςασφάλειας.HΟΚΕζητείαπότακράτημέληκαιτην
Επιτροπήνααρχίσουνναασχολούνταιέντοναμετηθεσμική
ενίσχυση,ιδίωςόσοναφοράτονκαθορισμόπροδιαγραφών
καιπροτύπωνκαιτοκαθεστώςτωνελεγκτών.Hαύξησητων
πόρωντουΔΟΑΕπρέπειναγίνειεπειγόντως.Μόνοκατ'αυτόν
τοντρόποθαμπορέσειoΔΟΑΕναασκήσειτοναπαραίτητο
ρόλοτου.
3.8.HΟΚΕεπισημαίνειότιόλεςοιπροσπάθειεςπουκατα­
βάλλονταισεπαγκόσμιακλίμακαγιατηνπυρηνικήασφάλεια
θαμείνουνημιτελείςανδενληφθούνυπόψηοιστρατηγικές
πυρηνικέςεγκαταστάσειςπάσηςφύσεως.Οιπιθανότητεςκιν­
δύνουπουπροέρχονταιαπότιςστρατιωτικέςεγκαταστάσεις
είναιπερισσότερεςαπόαυτέςπουπροκαλούνταιαπότις
πυρηνικέςεγκαταστάσειςγιαειρηνικούςσκοπούς.
3.9.Έναάλλοπρόβλημααποτελείηασφαλήςκαταστροφή
τωνπυρηνικώνοπλικώνσυστημάτων(π.χ.Start)καιηασφα­
λήςκαισυνετήχρήσητωναποθεμάτωνυλικώνοπλικών
συστημάτωνγιατηνπαραγωγήενέργειας.3.Διεθνήςσυνεργασία,συμβάσειςκαιπρότυπα
3.1.Δενυπάρχειαμφιβολίαότιμιαεντατικήδιεθνής
συνεργασίαστοντομέατηςασφάλειαςτωνπυρηνικώναντι­
δραστήρωναποτελείτησημαντικότερη προϋπόθεσηγιατη
μελλοντικήχρήσητηςπυρηνικήςενέργειαςπουπροορίζεται
γιατηνπαροχήενέργειας,τηνασφάλειατηςπρομήθειαςκαι
τηνάμβλυνσητωνκλιματολογικών προβλημάτων(φαινόμενο
θερμοκηπίου).
3.2.ΤοΣυμβούλιοΥπουργώνεπίσηςστηναπόφασήτου
της18ηςΙουνίου1992(1)τόνισεμεέμφασητηβαρύνουσα
σημασίατηςδιεθνούςσυνεργασίαςκαικάλεσετακράτημέλη
καιτηνΕπιτροπήναενισχύσουντιςπροσπάθειέςτουςσε
διεθνήκλίμακα.HΟΚΕεπικροτείσαφώςτιςανωτέρωπροτά­
σεις.
3.3.Τασημαντικότερα θέματαδιεθνούςσυνεργασίαςείναι:
ευρείακαιλεπτομερήςενημέρωσηκαιδιεξαγωγήσυζητή­
σεωνγιατιςεμπειρίεςκαιτασυμπεράσματαστοντομέατης
πυρηνικήςασφάλειας,ηεπεξεργασίαμιαςδιεθνούςσύμβα­
σης-πλαίσιοκαιηανάπτυξηδιεθνώνστρατηγικώνγιατην
αντιμετώπισηκαταστάσεωνανάγκης,ηανάπτυξηδιεθνών
στρατηγικώνγιατηνεπεξεργασίακαιτηνεναπόθεσητων
αποβλήτων .Κρίνεταισκόπιμησχετικάηχρησιμοποίηση ,σε
επίπεδοκρατών,όλωντωνκτηθεισώνγνώσεωνκαιεμπειριών.
3.4.Τελευταίαδιοργανώθηκε απότονΔΟΑΕαπότις2
έωςτις6Σεπτεμβρίου1992,κατόπινπροτάσεωςτωνκρατών
μελώντηςΚοινότηταςμια«InternationalConférenceonthe
SafetyofNuclearPower:Strategyforthefuture».
3.5.HΟΚΕεκτιμάότιηδιάσκεψηαυτήαποτελείένα
σημαντικόβήμαγιατηνεπείγουσακαιαναγκαίαδιεθνή
συνεργασίακαιαποδέχεταιπλήρωςτονκατάλογοτωνανα­
γκαίωνενεργειώνoοποίοςαναφέρεταιστηδιακήρυξητης
ανωτέρωδιάσκεψης :
—ευθύνησεεθνικήκλίμακαγιατηνπυρηνικήασφάλεια
σταεπιμέρουςκράτημέληκαιγιατονεντοπισμότων
παλαιότερωνεγκαταστάσεων οιοποίεςδενπληρούντους
αναγκαίουςκανόνεςασφάλειας,αλλά:
—διεύρυνσητουπεδίουτωνυπηρεσιώνπουπροσφέρειη
ΔΟΑΕμέσωτηςAsset(ομάδεςεκτίμησηςσημαντικών
γεγονότωνσεθέματαασφάλειας)καιτηςOsart(ομάδες
επιθεώρησηςτηςλειτουργικήςασφάλειας)γιατηνεξέ­
τασηόλωντωνενενεργείαεγκαταστάσεων ,
—ηΔΟΑΕθαήτανσκόπιμονακαθιερώσειτηνεπεξεργασία
μιαςγενικώςαναγνωρισμένης βάσηςελάχιστωναπαιτή­
σεωνγιαπαλαιότερεςεγκαταστάσειςκαιενδεχομένωςνα
συμβάλειστηνκατάρτισηαναλύσεωνγιαθέματαασφά­
λειας,
—ηΔΟΑΕοφείλειναπροωθήσειτηνανταλλαγήπληροφο­
ριώνκαιεμπειριώναλλάκαιτηνενημέρωσητηςκοινής
γνώμης,
—ηΔΟΑΕπρέπεινααρχίσειμετηνπροοδευτικήεπεξεργα­
σίαενόςκαταλόγουκριτηρίωνασφαλείαςγιαμελλοντι­
κούςαντιδραστήρες ,4.Κατάστασητηςβιομηχανίαςπυρηνικώνστιςχώρεςτης
ΚεντρικήςκαιΑνατολικήςΕυρώπης:Κατάστασηκαι
προοπτικέςτηςσυνεργασίας
4.1.Hσημασίατηςπυρηνικήςενεργείαςστιςχώρεςτης
ΚεντρικήςκαιΑνατολικήςΕυρώπης
4.1.1.Hπυρηνικήενέργειαέχειζωτικήσημασίαγιατις
χώρεςτηςΚεντρικήςκαιΑνατολικήςΕυρώπηςγιατην
παροχήηλεκτρικήςενέργειας.Ταποσοστάτηςπαραγομένης
απότηνπυρηνικήενέργειαηλεκτρικήςενέργειαςανέρχεται (')ΕΕαριθ.C172της8.7.1992.

Αριθ.C73/68 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 15.3.93
κατανεμημένηκατάποσοστά):Ουγγαρία:51%,Βουλγαρία:
36%,Τσεχοσλοβακία :28%καιηπρώηνΣοβιετικήΈνωση:
12%.ΣτοχαμηλόποσοστότηςπρώηνΣοβιετικήςΈνωσης
συμπεριλαμβάνονται μόνοοιπυρηνικέςεγκαταστάσεις που
λειτουργούνστοευρωπαϊκότμήμα.Σχετικάμεαυτάηπυρη­
νικήενέργειαέχειιδιαίτερησημασίαγιατιςεπιμέρουςπερι­
φέρειες,δηλαδήστοβορειοδυτικόενεργειακόσύστημα:33%,
στοκεντρικόενεργειακόσύστημα:22%καιστοενεργειακό
σύστημαΒόλγα:17%.
4.1.2.ΣτιςχώρεςτηςΚεντρικήςκαιΑνατολικήςΕυρώπης
ευρίσκονταισελειτουργία(στοιχείατουΣεπτεμβρίου1991)
68συμπλέγματαπυρηνικώνεγκαταστάσεων και21συμπλέγ­
ματαυπόκατασκευή .Ορισμένααπόταανωτέρωσυμπλέγματα
έπαυσανναλειτουργούν ,ιδίωςτασυμπλέγματαGreifswald
1έως4(διεκόπηηεκτέλεσητωνπρογραμμάτων τωνυπό
κατασκευήκαιυπόπαράδοσηGreifswald5έως8).Τοσύ­
μπλεγμα4τωνπυρηνικώνεγκαταστάσεων τουTschernobyl
τοοποίοκαταστράφηκεολοσχερώςαπότοατύχημαπροκαλεί
τεχνολογικάπροβλήματαασφάλειας.
4.1.3.Προςσύγκρισηαναφέρονταιταεξής:Ταποσοστά
τηςπαραγόμενης ,απόπυρηνικήενέργεια,ηλεκτρικήςενέρ­
γειαςσεπαγκόσμιακλίμακαανέρχεταισεπερίπου17%.
Παγκοσμίωςλειτουργούν424συμπλέγματαπυρηνικώνεγκα­
ταστάσεωνκαι72υπόκατασκευή .
4.2.Δράσειςγιατηβελτίωσητωνσυνθηκώνασφάλειας
4.2.1.Μετησυντέλεσητωνπολιτικώναλλαγώνστιςχώρες
τηςΚεντρικήςκαιΑνατολικήςΕυρώπηςεπανελήφθησαν ,
εντονότεραοισυζητήσειςγιαθέματαασφάλειαςτωνπυρηνι­
κώνεγκαταστάσεων στιςανωτέρωχώρες.Τοολέθριοατύ­
χημαστιςεγκαταστάσεις τουTschernobylστις26Απριλίου
1986απετέλεσεπροηγουμένωςτηναφορμήγιατηδιεξαγωγή
σχετικώνσυζητήσεων .
4.2.2.Οικυριότεροιφορείςπουανέλαβανδράσηγιατη
βελτίωσητωνσυνθηκώνασφάλειαςσεδιεθνέςεπίπεδοείναι
οιεξής:ΟιΕυρωπαϊκέςΚοινότητες(ΕΚ),ηInternational
AtomicEnergyAgency(ΔΟΑΕ)καιάλλοιοργανισμοίμε
εκτελεστικέςαρμοδιότητες ,όπωςπ.χ.oWorldAssociationof
NuclearOperators(WANO).
4.2.3.HΕΚέχειθέσειστηδιάθεσητωνχωρώντηςΚεντρι­
κήςκαιΑνατολικήςΕυρώπηςενισχύσειςύψους45εκατ.Ecu
σταπλαίσιατουπρογράμματοςβοηθείαςPhare(Πολωνία,
Ουγγαρία,AssistanceetReconstruction Economique)γιατα
έτη1990,1991και1992στουςτομείςπεριβάλλοντος και
ενέργειαςγιατηδιεξαγωγήερευνώνμεστόχοτηβελτίωση
τωνπυρηνικώντεχνολογιώνασφαλείαςτωναντιδραστήρων .
ΓιατηνυλοποίησητωνστόχωναυτώνηΕΚέχειενισχύσει
τακράτητηςΑνατολικήςΕυρώπηςσταοποίαλειτουργούν
αντιδραστήρες πουχρησιμοποιούν βαρύύδωρμετησυμμε­
τοχήτηςWANO.HΕΚεκπόνησεκατάτοέτος1991το
πρόγραμμαTacis(TechnicalAssistancetoCommonwealthof
IndépendantStates).Στοενλόγωπρόγραμμαπροβλέποντο
ενισχύσειςγιατηβελτίωσητηςασφάλειαςτωνπυρηνικών
εγκαταστάσεων στηνπρώηνΣοβιετικήΈνωση.Διατέθηκαν
πιστώσειςύψους54εκατ.Ecuαπότιςοποίες40εκατ.Ecuγια
τηβελτίωσητηςασφάλειαςτωνενλειτουργίαευρισκόμενων
αντιδραστήρων και14εκατ.Ecuγιατηνενίσχυσητωναρμο­
δίωνγιατηχορήγησηαδείαςαρχών.
4.2.4.HInternationalAtomicEnergyAgency(ΔΟΑΕ)μετά
τιςαλλαγέςστηνΑνατολικήΕυρώπηέλαβεαιτήσειςαπό
πολλέςχώρεςγιασυμπληρωματικό εξοπλισμότωνπυρηνικών
εγκαταστάσεων στιςενλόγωχώρες.ΕπιπλέονηπρώηνΣοβιε­
τικήΈνωσηζήτησεαπότηνInternationalAtomicEnergyAgency(ΔΟΑΕ)κατάτηδιάρκειατης«International
ConférencefortheFuture»,τηδιεξαγωγήελέγχουασφαλείας
τωναντιδραστήρων RBMK.
4.2.5.HWorldAssociationofNuclearOperators(WANO)
ιδρύθηκεπριναπό3έτηστηΜόσχαμεστόχοτηνανύψωση
τουεπιπέδουασφάλειαςκαιαξιοπιστίαςτωνπυρηνικώνεγκα­
ταστάσεωνπαγκοσμίωςμέσωτηςσυνεχούςανταλλαγής
εμπειριώνκαιτηςσύσφιξηςτηςσυνεργασίαςμεταξύόλων
τωνκρατώνσταοποίαλειτουργούνπυρηνικοίαντιδραστήρες .
HWANOμόλιςεκπόνησεπρόγραμμαγιατηνενίσχυσητων
ενλειτουργίαπυρηνικώνεγκαταστάσεων στηνΑνατολική
Ευρώπη.
4.2.6.Εκτόςτούτουπροβλέπεταιηανάληψηεκτενώνδρά­
σεωνεκμέρουςτηςπρώηνΣοβιετικήςΈνωσηςοιοποίες
πρόκειταιναεκτελεσθούνείτεδιμερώςείτεσεεπίπεδοεπιμέ­
ρουςχωρών.
4.2.7.Τοβασικόσυμπέρασμαπουαπορρέειαπότην
«InternationalConférenceonSafetyofNuclearPower:
StrategyfortheFuture»είναιότι«Οιδρώσεςοργανώσειςκαι
εθνικέςαρχέςθαπρέπειναεντοπίσουντιςλειτουργούσες
πυρηνικέςεγκαταστάσειςπουδενπληρούνταυψηλάεπίπεδα
ασφάλειαςλειτουργίαςτηςμεγάληςπλειοψηφίαςτωνπυρηνι­
κώνεγκαταστάσεων καιναεπιφέρουνβελτιώσειςμετηβοή­
θειατηςδιεθνούςΚοινότητας».
4.3.Πρώτασυμπεράσματα:Επείγουσεςδράσεις,μεγαλύτε­
ρεςανάγκες
4.3.1.RBMK-αντιδραστήρες τουτύπου
Tschernobyl
4.3.1.1.Πυρηνικέςεγκαταστάσειςπαραγωγήςενέργειαςμε
αντιδραστήρες τουτύπουRBMK(RBMK:Αντιδραστήρες
υψηλήςαπόδοσηςφυσικήςκυκλοφορίας)ευρίσκονταισελει­
τουργίαμόνοστοέδαφοςτηςπρώηνΣοβιετικήςΈνωσης.
Συνολικάτα16συμπλέγματαπυρηνικώνεγκαταστάσεων (δεν
συγκαταλέγονται μικρέςπρότυπεςεγκαταστάσεις)βρίσκο­
νταισεπέντεβιομηχανικέςπεριφέρειες(Tschernobyl(Ουκρα­
νία),Ignalina(Λιθουανία),Kursk,ΑγίαΠετρούποληκαι
Smolensk)·εκτόςτούτων4συμπλέγματαβρίσκονταιστοστά­
διοτηςκατασκευής .ΑμφότερατασυμπλέγματατηςIgnalina
παράγουν,έκαστον1380MWe(καθαρό),ταυπόλοιπαέκα­
στον925MWe(καθαρό)ενέργεια.
4.3.1.2.OτύποςτουαντιδραστήραRBMKέχειαποκτήσει
θλιβερήφήμη.Στιςεγκαταστάσεις τουTschernobylστην
Ουκρανίαστις26Απριλίου1986,στοσύμπλεγμα4συνέβη
τοολέθριοατύχημα.Μεταξύτωνπολυάριθμωναρνητικών
επιπτώσεωνσυμπεριλαμβάνονται κυρίωςoκίνδυνοςγιατη
ζωήπολλώνανθρώπωνκαιηραδιενεργήμόλυνσητωνγειτο­
νικώνπεριοχών.Τααίτιακαιοισυνέπειεςτουανωτέρωατυ­
χήματοςαποτελούνακόμηαντικείμενοέρευνας.Σύμφωναμε
τατελευταίαπορίσματαγιατοενλόγωγεγονόςoαποσταθε­
ροποιητικόςχαρακτήραςοδήγησεσεδύοεκρήξειςστο
κέντροτουαντιδραστήραπουσυνοδεύθηκαναπόεκρήξεις
ατμώνκαιτηναπόρριψηυλικώναντιδράσεωνεκτουαντιδρα­
στήροςστηγύρωπεριοχή.Τοσύμπλεγμα2στοTschernobyl
έπαυσεναλειτουργείμετάαπότηνέκρηξηπυρκαϊάςστην
αερογεννήτρια .ΣυνεπείατούτουτοΚοινοβούλιοτηςΟυκρα­
νίαςαπεφάσισενακλείσει,απότο1993,ταυπόλοιπαδύο
συμπλέγματατουTschernobyl .
4.3.1.3.Σταπλαίσιατουπρογράμματος TacisτωνΕΚθα
διεξαχθούν,μεταξύάλλων,έρευνεςμετιςοποίεςθαδιευρυνθεί

15.3.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων Αριθ.C73/69
oρόλοςτωναντιδραστήρων RBMKστησυνολικήπαραγωγή
ηλεκτρικήςενέργειαςτηςΡωσικήςΟμοσπονδίας ,Λιθουανίας
καιΟυκρανίας.Hπαύσηαυτούτουτύπουαντιδραστήρων
αποτελείμιααπότιςεπικρατέστερες πολιτικέςεπιλογές.Επι­
πλέον,προβλέπεταισταδιακόςέλεγχοςτωνενλόγωαντιδρα­
στήρωνγιαμιααντικειμενικήαξιολόγησητηςεπιχειρησια­
κήςασφάλειάςτουςστιςπροαναφερόμενες χώρες.
4.3.1.4.Απότις6έωςτις10Απριλίου1992συνήλθεστα
πλαίσιατηςΔΟΑΕηTechnicalComitteeMeetingon«Safety
ofRBMKReactors»όπουσυμμετείχανεκπρόσωποιτηςΡωσι­
κήςΟμοσπονδίας ,Λιθουανίας,Ουκρανίαςκαι6ευρωπαϊκών
χωρών,τηςΕΚκαιτηςΔΟΑΕ.Στόχοςτηςήτανησυζήτηση
ενόςδιεθνούςσχεδίου«SafetyofDesignSolutionand
OpérationofNPPswithRBMK-Reactors ».
4.3.1.5.Στηνενλόγωδιάσκεψηελήφθησανοιεξήςαποφά­
σεις:ΑπαιτείταιoσυντονισμόςτωνδράσεωντηςΔΟΑΕ,της
ΕΚκαιτηςΔιεθνούςΤράπεζαςμέσωμιαςκοινήςσυντονιστι­
κήςγραμματείαςενώκαθορίζεταιότιηευθύνηγιατην
ασφαλήλειτουργίατωναντιδραστήρων ανήκει,όπωςπριν,
στιςχώρεςόπουαυτοίλειτουργούν .Τησημαντικότερη αφε­
τηρίααποτελείμιαεκτενήςανάλυσητωνόρωνασφάλειας.
Επιβάλλεταιναδοθείμεγάληπροτεραιότηταστηνενίσχυση
τωναρμοδίωνγιατηνασφάλειαυπηρεσιών.Βάσειτωνεκτιθε­
μένωνστηδιάσκεψηαπότιςχώρεςλειτουργίαςτωναντιδρα­
στήρωναπόψεωνγιατηνανάληψηεπειγουσώνδράσεωνθα
καταρτισθείέναδιεθνέςπρόγραμμαπουθααποβλέπειστη
δυνατότερηκαιάμεσηβελτίωσητηςασφάλειαςτωνRBMK.
ΖητήθηκεηεκπόνησησχεδίουαπότοΔΟΑΕγιατουςαντι­
δραστήρεςRBMK.
4.3.1.6.Εκτόςτούτωνεκτελούνταιεπίσηςδιμερήπρογράμ­
ματαενίσχυσης,π.χ.μεταξύτηςΣουηδίαςκαιτηςΟυκρανίας.
4.3.1.7.Εντωμεταξύσυντελέσθηκαν ,εμφανώς,βελτιώσεις
τωναντιδραστήρων RBMKστηΡωσικήΟμοσπονδίασύμ­
φωναμεδηλώσειςτουπρώτουυφυπουργούV.A.Sidorenko,
(ΠρώτοςυφυπουργόςτηςΡωσικήςΟμοσπονδίας ,αρμόδιος
επίθεμάτωνατομικήςενέργειας).Ωστόσο,δενυπάρχουν
ακριβήστοιχείαγιατουςαντιδραστήρεςπουαυτέςαφορούν
καιτοείδοςτωντεχνολογιώνπουχρησιμοποιήθηκαν .
4.3.2.Αντιδραστήρες πουχρησιμοποιούν βαρύ
ύδωρσοβιετικήςκατασκευής ,αντιδρα­
στήρεςWWER
4.3.2.1.Επίτουπαρόντοςλειτουργούν44αντιδραστήρες
πουχρησιμοποιούν βαρύύδωρσοβιετικήςκατασκευήςστις
χώρεςτηςΚεντρικήςκαιΑνατολικήςΕυρώπης,τουτύπου
WWER(WWER:Αντιδραστήρας παραγωγήςενέργειαςμέσω
πεπιεσμένουύδατος)και21τηςκατηγορίαςμεγάληςαπόδο­
σηςυπόκατασκευή .
4.3.2.2.Oαντιδραστήρας πουχρησιμοποιείβαρύύδωρ
σοβιετικήςκατασκευήςWWERσυνηθίζεταιναδιακρίνεται
σετρειςτύπουςκαιτρειςγενεές,ήτοι,oκαθέναςμετον
αριθμότωνσυμπλεγμάτων :
1)WWER-440τύπος230:10συμπλέγματα·
2)WWER-440τύπος213:16συμπλέγματα·
3)WWER-1000:18συμπλέγματα .4.3.2.3.ΟιέρευνεςτουοργανισμούInternationalAtomic
EnergyAgencyγιατηνκατάστασητωναντιδραστήρων σοβιε­
τικήςκατασκευήςαπόαπόψεωςασφάλειαςάρχισανμετον
τύποWWER-440τύπος230.Εντωμεταξύέχεικαταρτισθεί
μιαεκτενήςέκθεση.Επιθεωρήθηκαν περίπου1300«Spécifié
SafetyItems»καισυναθροίσθηκαν περίπου100«Issuesof
SafetyConcern»πουταξινομήθηκαν σετέσσεριςκατηγορίες
επείγουσαςδράσης.Αυτέςείναι:
1)στηνκατηγορία«Αναγκαίαηανάληψηάμεσηςδράσης»
(Immediateactionisrequired)διαπιστώθηκαν 15«Issues
ofSafetyConcern»·
2)στηνκατηγορία«Αναγκαίαηάμεσηανάληψηδράσης
γιατηνεπισκευήτους»(Immediatecorrectiveactionis
necessary,ΚατηγορίαIII)διαπιστώθηκαν 45«Issuesof
SafetyConcern»·
3)στηνκατηγορία«Αναγκαίαανάληψηδράσης»(Actionis
required,κατηγορίαII)διαπιστώθηκαν 32«IssuesofSafety
Concern»και
4)στηνκατηγορία«Δράσηγιατηνεπίλυσηθεμάτωνμεγί­
στηςπροτεραιότητας »(Actiontoresolvehigherpriority
issues,κατηγορίαI)διαπιστώθηκαν πέντε«IssuesofSafety
Concern».
4.3.2.4.Πρέπειναπαρατηρηθείότιμεγάλοςαριθμός
«IssuesofSafetyConcern»τηςανώτατηςκατηγορίας«Ανα­
γκαίαηανάληψηάμεσηςδράσης»(ImmediateActionis
requiredΚατηγορίαIV)ενέχειτονκίνδυνοατυχήματοςλόγω
καταστροφικής δυσλειτουργίας τωναποθηκώνσυνεπεία
εμφανίσεωςρηγμάτωνπουοφείλονταιστασυστήματακαθο­
δήγησης.
4.3.2.5.Τοίδιογεγονόςδιαδραμάτισεορισμένορόλογια
τηνπαύσητηςλειτουργίαςτουσυμπλέγματοςστοGreifswald
στανέακρατίδια(Lander)τηςΟμοσπονδιακής Δημοκρατίας
τηςΓερμανίας.
4.3.2.6.Σύμφωναμερωσικέςδηλώσεις(V.A.Sidorenko)
πρόκειταιναληφθούνμέτρακατάτουεύθραυστουτουπερι­
βλήματοςτωναντιδραστήρων (θερμικήεπεξεργασία).
4.4.Πρώτεςεκτιμήσειςγιατηνανάγκηεπενδύσεων
4.4.1.Τααναγκαίαεπενδυτικάποσάγιατηβελτίωσητης
ασφάλειαςτωναντιδραστήρων σοβιετικήςκατασκευήςυπο­
λογίσθηκανεντωμεταξύκαιπαρουσιάσθηκαν σεσυνέντευξη
τύπουτηςForatomστις17Ιουνίου1992στηΒόννη.
4.4.2.Υπολογίσθηκε ότιοιεπενδυτικέςανάγκεςγιατους
αντιδραστήρες τουτύπουRBMKκαιWWER(μεδιαδοχική
παύσητηςλειτουργίαςτωνπαλαιοτέρωνεγκαταστάσεων
RBMK)ανέρχονταισυνολικάαπό6,7δισ.Ecuέως8,0δισ.
Ecu.Αναφέρθηκε ,επιπλέον,ότιταανωτέρωχρηματοδοτικά
μέσαδενείναιδυνατόνναχρησιμοποιηθούν πλήρωςμόνον
απότιςενδιαφερόμενες χώρες,λόγωτωνανεπαρκώνοικονο­
μικώνκαιτεχνικώνδυνατοτήτων .
4.4.3.Συνεπώς,χωρίςναληφθούνυπόψηοιεθνικέςεπιδό­
σεις,τοκόστοςτηςπαύσηςτηςλειτουργίαςκαιοισυνεπαγό­
μενεςδαπάνεςκατάτονεκρόχρόνοόπωςκαιοιεπιβραδύνσεις
στιςκατασκευές,υπάρχειανάγκηεισαγωγήςσυναλλάγματος
(αλλάκυρίωςσύγχρονηςδυτικήςυψηλήςτεχνολογίας)ύψους
2έως2,5δισ.Ecu,καιμάλισταγια:
—τιςλειτουργούσεςεγκαταστάσειςπερίπου1,5έως1,75δισ.
Ecuκαι

Αριθ.C73/70 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων 15.3.93
—στιςυπόκατασκευήεγκαταστάσειςπερίπου0,55εως0,75
δισ.Ecu.
4.4.4.Αναφέρθηκεπεραιτέρωότιταδιατιθέμεναεπίτου
παρόντοςσταπλαίσια,μεταξύάλλων,τουκοινοτικούπρο­
γράμματοςPhareκαιTacisχρηματοδοτικά μέσαύψους50
εκατ.Ecuδεναρκούνεπ'ουδενίπαράμόνογιαμιαεπιφανεια­
κήαντιμετώπισητωνεπιτακτικώναναγκών.Ωςλύσηυποδει­
κνύεταιηέγκρισημεγάλωνπιστώσεωνοιοποίεςθακαταστή­
σουνδυνατήτηνεκτέλεση,κυρίως,τωναναγκαίωνδράσεων
στοντομέατωνυπολογιστών .αυτολοιπονείναιαναγκη,μεσωτηςδιεθνούςπολιτικήςπίε­
σης,ενδεχομένωςναγίνει,τογρηγορότερο,ηαποσαφήνιση
τωναρμοδιοτήτωνσεθέματαπυρηνικήςασφάλειαςστιςενδι­
αφερόμενεςχώρες.
4.5.6.Όλαταπρογράμματαενίσχυσηςπεριέχουνέναευρύ
φάσμαστόχων:
—Χορήγησηενισχύσεωνσεάτομαπουπραγματοποιούν την
εξάσκησήτουςκαιγιατησύστασηαρμοδίωνγιατην
έγκρισηυπηρεσιών .
—Βελτίωσητηςασφάλειαςτηςτεχνικήςδιεύθυνσηςτης
επιχείρησης,ιδίωςτηςεκπαίδευσηςτουπροσωπικούτης
επιχείρησης .
—Αναλύσειςτηςτεχνολογικήςασφάλειαςτωνδιαφόρων
τύπωναντιδραστήρων καιτωνεπιμέρουςαντιδραστήρων .
—ΕιδικέςεργασίεςE+Aσχετικάμετηνπροσαρμογήλογι­
στικώνπρογραμμάτωνκαιαναλύσειςαναφορικάμετις
πιθανότητεςασφαλείαςγιατηνεξακρίβωσητωναδύνατων
σημείωντωνσχετικώνσυστημάτωναντιδραστήρων καθώς
καιειδικέςέρευνεςγιατουςμηχανισμούςσχάσης.
—Έρευνεςσχετικάμετιςεπιμέρουςπυρηνικέςεγκαταστά­
σειςόσοναφοράτορόλοτουςγιατηνεξασφάλισητης
προμήθειαςενέργειαςστιςενδιαφερόμενες περιφέρειες
καθώςκαιστακράτηαπότηνάποψητωνοικονομικών
προοπτικώνκαιτηδυνατότηταδιάθεσηςενέργειαςπρος
αντικατάσταση τωνλιγότεροασφαλώνεγκαταστάσεων .
—Περαιτέρωεξοπλισμόςτωνεγκαταστάσεων βάσειενός
καταλόγουπροτεραιοτήτων .
4.5.7.Ταεπαρκήχρηματοδοτικάμέσααποτελούντηβάση
γιατηνανάληψηόλωντωνεπειγουσώνκαιαναγκαίωνδρά­
σεωνενίσχυσης.Παράτιςπολυάριθμεςσυζητήσειςκαιτις
δηλώσειςκαλήςθελήσεωςστησυνάντησητηςΟμάδαςτων
24καιτησύνοδοκορυφήςτηςΟμάδαςτων7στοΜόναχοτο
θέματηςχρηματοδότησης τωνπρογραμμάτωναυτώνπαρέμει­
νεανεξιχνίαστοκαιμηδεσμευτικό.Σχετικάμετοθέμααυτό
ταδυτικάβιομηχανικάκράτη,ιδίωςηΕΚκαιοιδιεθνείς
χρηματοδοτικοί οργανισμοί,οφείλουννααναλάβουντη
σημαντικήαυτήευθύνη.
4.5.8.Συνοπτικάγίνονταιοιεξήςδιαπιστώσεις :Επικροτεί­
ταιηέναρξητωνπρογραμμάτωνενίσχυσης.Υποστηρίζεται
μεέμφασηησυνέχισητωνπρογραμμάτων αυτών,ενώθα
ζητηθείηπεραιτέρωεντατικοποίησή τους.Κυρίωςαπαιτείται
σχετικήσταδιακήεφαρμογή.ΤοΣυμβούλιοκαιηΕπιτροπή
οφείλουννααναλάβουντηνευθύνηγιατηνοργάνωσητης
χρηματοδότησης οποιασδήποτεπροέλευσης .4.5.Συμπεράσματαγιατηνκατάστασητηςπυρηνικηςασφα­
λείαςστιςχώρεςτηςΛνατολικήςκαιΚεντρικήςΕυρώ­
πης
4.5.1.Έναςαπότουςβασικότερουςπαράγοντεςπουσυνέ­
βαλανστασημαντικάπροβλήματαστοντομέατηςτεχνολογι­
κήςασφάλειαςτωναντιδραστήρων σοβιετικήςκατασκευής
είναιηπαρεμπόδισητηςπληροφόρησης στοπεδίοτηςασφά­
λειαςτωναντιδραστήρων καιηαπαγόρευσηεντατικώνσε
βάθος,συζητήσεωντόσοσεεπίπεδοεθνικώνκαιδιεθνών
εμπειρογνωμόνων όσοκαισεεπίπεδοτηςκοινήςγνώμης.
4.5.2.ΤοατύχηματουTschernobylαλλάκυρίωςοιπολιτι­
κέςαλλαγέςστηνΚεντρικήκαιΑνατολικήΕυρώπημετέβα­
λανάρδηντηνκατάσταση .Hπλατειάενημέρωσηκαιοισε
βάθοςσυζητήσειςσημαίνουντονπορισμό,παρότιανεπαρ­
κούς,οφέλουςστοντομέατηςασφάλειας,αποτελώνταςιδίως
έναστέρεουπόβαθρογιαόλαταμελλοντικάεπείγοντακαι
αναγκαίαπρογράμματαβοηθείας.
4.5.3.Έχειήδηαρχίσειηκατάρτισημεγάληςσειράςδιε­
θνώνκαιδιμερώνπρογραμμάτων σταοποίασυμμετέχουν
διεθνείςοργανισμοίόπωςοιΕΚ,IACAκαιWANO.Έχει
επιτελεσθεί,επίτουπαρόντος,εξαιρετικόέργοπροςτην
κατεύθυνσηαυτή,παράταπεριοριστικάμέσα,τοοποίομπο­
ρείνααποτελέσειτηβάσηγιατηνεκτέλεσηπρογραμμάτων
μεγάληςεμβέλειας.Επιπλέον,τούτοείχεάμεσεςεπιπτώσεις,
ιδίωςσε«δράσειςπυροσβεστικής υπηρεσίας»όπωςγιαπαρά­
δειγμαστηΒουλγαρία .Σεσυνάρτησημετιςσυνολικέςανά­
γκεςτούτομπορείναθεωρηθείμόνοωςπρώτηπροσέγγιση .
4.5.4.Σεόλαταπρογράμματαβοηθείαςπρέπειναλαμβάνο­
νταιυπόψηδύοβασικέςαρχές,ήτοι:
—Ότιηπυρηνικήασφάλειαείναικαιπαραμένειστησφαίρα
ευθύνηςτωνκρατώνπουχρησιμοποιούν τηνπυρηνική
ενέργεια.
—Ότιπρόκειταιγιατηνπαροχήβοηθείαςμεστόχοτην
αυτοάμυνα .
Hεφαρμογήτωνανωτέρωμέτρωνπρέπειναπροωθηθείμέσω
τηςάσκησηςδιεθνούςπολιτικήςπίεσης.
4.5.5.Στατρέχονταπρογράμματαβοηθείαςαποδείχθηκεη
ύπαρξηπροβλημάτωναπότογεγονόςότιστανεοϊδρυθέντα
κράτηδενείναιαρκετάσαφείςοιαρμοδιότητεςγιαθέματα
πυρηνικήςασφάλειαςκαισυμβαίνεισυχνάνααλλάζειoεταί­
ροςπουδιαπραγματεύεται τέτοιαςφύσεωςθέματα.Καιγι'-5.Τεχνολογικέςαπαιτήσειςασφάλειαςστιςμελλοντικές
πυρηνικέςενέργειες
5.1.Hπυρηνικήενέργειααποτελεί,τόσοσεπαγκόσμια
κλίμακαόσοκαιεντόςτηςΚοινότητας,μιασημαντικήπηγή
ενέργειαςγιατηνπαραγωγήηλεκτρικούρεύματος(17%
παγκοσμίως,35%στηνΚοινότητα).
5.2.Hπυρηνικήενέργειαδιανύειπερίοδοκρίσεωςσε
παγκόσμιακλίμακα.Στιςβιομηχανικέςχώρες,μεεξαίρεση

15.3.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C73/71
τηνΙαπωνίακαιτηνΚορέα,δενυφίστανταιπρογράμματα
στονενλόγωτομέαγιατηνμετάτο1995περίοδο.Τούτο
οφείλεταισεποικίλεςαιτίες.Αποφασιστικός παράγωνγια
τηνκατάστασηαυτήείναιόχιμόνονηέλλειψηπολιτικής
αποδοχήςιδίωςλόγωτουατυχήματοςτουTschernobyl,αλλά
καιταπροβλήματαασφαλείαςτωναντιδραστήρων σοβιετι­
κήςκατασκευής .
5.3.Τοερώτημαπουτίθεταιείναιποιεςαπαιτήσειςτεχνο­
λογικήςασφάλειαςπρέπειναπληρούνοιμελλοντικέςπυρηνι­
κέςεγκαταστάσειςώστεηπυρηνικήενέργειαναμπορέσει
νασυνεισφέρειστηνπαροχήενέργειας,τηνασφάλειατης
προμήθειαςαλλάκαιτηνάμβλυνσητωνκλιματολογικών
προβλημάτων (φαινόμενοθερμοκηπίου).5.8.Ιτοχοςτωνενλογωσχεδιασμάτωνπρέπειναείναιη
ενίσχυσητουβαθμούασφάλειαςώστεταπροβλεπόμεναστα
σχέδιαπροστασίαςέναντικαταστροφώνμέτρα,όπως:ηανα­
ζήτησηοικημάτων,εκκένωση,ταχείαμετοίκηση,μετοικεσία
κατάτηδιάρκειαμηνών,απολύμανσηκαιπροσωρινήαπαγό­
ρευσητηςκατανάλωσηςτοπικώνγεωργικώνπροϊόντωννα
καθίστανταιπεριττά.
5.9.Μιααπότιςσημαντικότερες απαιτήσειςπουπρέπει
ναπληρούνοιμελλοντικέςεγκαταστάσειςτηςπυρηνικής
τεχνολογίαςείναιηανάγκηουσιαστικήςαπλοποίησηςτης
λειτουργίαςκαιτηςσυντήρησηςτωνεγκαταστάσεων .Μια
τέτοιουείδουςαπλοποίησηθασυνέβαλεκαθοριστικάστην
ενίσχυσητηςασφάλειαςκαιθαβοηθούσεαποφασιστικά ,
ιδίωςταμικράκαιλιγότεροβιομηχανικάανεπτυγμένακράτη,
ναδιορίζουνομάδεςατόμωνγιατησυντήρησηκαιτηλει­
τουργίατωνεγκαταστάσεων μεειδικάπροσόντα.
5.10.Αντοπρόβλημαπαρουσίασηςπιθανώνκινδύνωναπό
τουςπυρηνικούςαντιδραστήρες έχειβαρύνουσασημασία
τότεδενπρέπειναπαραβλεφθείηεπείγουσαλύσητουπρο­
βλήματοςτουκύκλουζωήςτωνκαυσίμωνυλών,δηλαδήη
επεξεργασίατωναποβλήτωνκαιητελικήεναπόθεσήτους.
Σχετικάμεταανωτέρωπρέπειναδοθείσαφήςαπάντησησε
σειράερωτημάτωνώστεναδημιουργηθείτοκατάλληλοκλίμα
εμπιστοσύνηςαπένταντιστηνκοινήγνώμη.
5.11.Ενκατακλείδι,καθίσταταιεπιτακτικήηδιεξαγωγή
έρευναςστοπεδίοτηςπυρηνικήςασφάλειας.5.4.Hδιαρκήςανάπτυξητηςασφάλειαςτωναντιδραστή­
ρωνσυνέβαλεσήμεραστηνεπίτευξηενόςαρκετάυψηλού
επιπέδουασφάλειαςτωνπυρηνικώνεγκαταστάσεων στιςδυτι­
κέςβιομηχανικέςχώρες.Παράταύτααπότακεφάλαια2και
3απορρέειότιείναιάμεσηηανάγκητηςπεραιτέρωανάπτυ­
ξηςτωναντιδραστήρων .
5.5.Επιπλέονπρέπειναεπιτευχθείκαιναανακτηθείη
πολιτικήαποδοχή,δηλαδήεμπιστοσύνηπροςτηνπυρηνική
ενέργεια.Απόταανωτέρωκαθίστανταιαναγκαίοινέοισχεδι­
ασμοίγιατηνανάπτυξητωνμελλοντικώνγενεώναντιδραστή­
ρων,πράγματοοποίοζητάεπίσηςτοΣυμβούλιοΥπουργών
(βλ.σημείο6.5),οιοποίοιθαπεριορίζουναισθητάτιςπιθανό­
τητεςκινδύνων,ιδίωςαπόμεγάληςεκτάσεωςατυχημάτων .
5.6.Στοχοιμιαςτέτοιαςαναπτυξηςμετηδυνατότερηεκμε­
τάλλευσητωναποκαλουμένων φυσικώνσυμφυώνιδιοτήτων
ασφαλείας :
—Μείωσητωνπιθανοτήτωνμεγάλωνβλαβώνκαι/ή
—Μείωσητωνεπιπτώσεωναπόμεγάλεςβλάβες.
Κρίνεταικατάλληλομέσοηθέσηανωτέρωνοριακώναξιών
γιατιςδύοκατηγορίεςκινδύνων.6.Δραστηριότητες EκαιAστοντομέατηςπυρηνικήςασφά­
λειας
6.1.Στοκεφάλαιο2διαπιστώθηκεότιηασφάλειααποτελεί
μιασυνεχήεκπαιδευτικήδιαδικασίαηοποίαδιαρκείόσο
εφαρμόζεταιαπότουςσχετικούςβιομηχανικούς κλάδους.
Εκτόςαπότηνευρείακαιλεπτομερήενημέρωσηκαισυζή­
τησηόλωντωνεμπειριώνκαιγεγονότωνηανάλογηδραστη­
ριότηταστηνEκαιAαποτελείτηνουσίαμιαςτέτοιαςδιαδι­
κασίας.
6.2.Επιπλέον,οισυζητηθείσεςστοκεφάλαιο5τεχνολογι­
κέςαπαιτήσειςασφάλειαςγιατουςμελλοντικούςαντιδραστή­
ρες,οιοποίεςπροέρχονταιαπόταπροβλήματααποδοχής,
δύνανταιναπληρωθούνμόνοβάσειτωνεργασιώντηςEκαι
A.
6.3.Στοντομέαεπίσηςτηςεπεξεργασίαςαποβλήτωνκαι
τελικήςεναποθήκευσης ανκαιυπάρχουνεκτενείςγνώσεις
σεμιασειράκρατών,εντούτοιςπολλέςγνώσειςπρέπεινα
αποκτηθούνκαιναδιασφαλισθούν μέσωτωνεργασιώντηςE
καιAώστεναεξασφαλισθείστομέλλονμιασίγουρητελική
εναποθήκευση .
6.4.Στοντομέα,τέλος,τηςπροστασίαςέναντιακτινοβο­
λιών,ιδίωςωςπροςτησημασίατηςλήψηςμικρώνδόσεων
ιονίζουσαςακτινοβολίαςγιατηνυγεία,είναιακόμηαναγκαία
ηδιεξαγωγήέρευνας.HΟΚΕστηγνωμοδότησήτηςγιατην
πρότασηαπόφασηςτουΣυμβουλίουσχετικάμεέναειδικό
πρόγραμμαέρευναςκαιτεχνολογικήςανάπτυξηςστον
τομέατηςπυρηνικήςασφάλειαςκατάτηνπυρηνική5.7.Γιατηνεπίτευξητωνανωτέρωστόχωνεξεταζονται
δύοβασικάσχέδια:
—Βασιζόμενοιστιςεμπειρίεςτωνσημερινώναντιδραστή­
ρωνμεπρόσθετηανάπτυξημεθόδωντεχνολογικήςασφά­
λειας,εγκαταστάσεων καιμέτρων,τηνπιθανότηταμεγά­
λωνβλαβών(π.χ.ητήξητουπυρήνα).Τηνουσιαστική
μείωσητωνπιθανοτήτωνσημαντικώνεπιπτώσεωνεπίτου
περιβάλλοντος .
—Μετοσχεδιασμόνέωναντιδραστήρων ,πουυφίστανται
ήδησήμερα,ναπεριορισθούννομοτελειακάστοελάχιστο
οιμεγάλεςβλάβεςόπωςπ.χ.ητήξητουπυρήνα.Σχετικά
μεαυτάοιεπιπτώσειςαπότιςβλάβεςμεγάληςεκτάσεωςθα
δύνανταιναπεριορισθούνμάλισταμόνονστιςπυρηνικές
εγκαταστάσεις .

Αριθ.C73/72 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων 15.3.93
7.Περίληψητωνσημαντικότερων συμπερασμάτων σχάση(1990-1994)(1)διαμαρτυρήθηκε έντοναγιατηδρα­
στικήπερικοπήτωνσχετικώνπρογραμμάτων απότηνΕπι­
τροπή.Οπωσδήποτετέτοιουείδουςερευνητικέςεργασίες
αποτελούνμιααπότιςβάσειςτωνεργασιώντουICRPκαι
έχουνπρακτικέςσυνέπειεςστοσχεδιασμόκαιτηνανάληψη
δράσεωνσεπερίπτωσηατυχημάτωνκαικατάτηχρήσητης
ιονίζουσαςακτινοβολίαςστηνιατρικήκαιτηντεχνολογία .7.1.Hπυρηνικήενεργείαείναιμιααπότιςσημαντικότερες
πηγέςενέργειαςγιατηνπαραγωγήηλεκτρικήςενέργειας
στηνΚοινότητα .Μερικάκράτημέληεξαρτώνταισεμεγάλο
βαθμόαπόαυτή.ΣτακράτημέλητηςΚοινότηταςυπάρχει
διαφορετικήαντίληψηόσοναφοράτηνπυρηνικήασφάλεια.
7.2.Hασφαλεια(τεχνολογικήασφάλεια)γιαμιαβιομηχα­
νικήπαραγωγήτεχνολογίαςόπωςηατομικήενέργειαείναι
μιαδιηνεκήςδιαδικασίααπόκτησηςγνώσεων.Hενλόγω
διαδικασίαμπορείναολοκληρωθείμόνονστηβάσημιας
ευρείας,λεπτομερούςκαιακώλυτηςαντικειμενικήςενημέρω­
σηςκαισυζήτησης,σεεθνικόκαιδιεθνέςεπίπεδο,σχετικά
μεόλεςτιςγνώσειςκαιτιςεμπειρίες,ιδίωςγιατααναδυόμενα
προβλήματακαιτιςσημειωθείσεςαποτυχίες.Στηνανωτέρω
διαδικασίαδέονναενταχθούνόλοιόσοιεμπλέκονταιστη
μαζικήπαραγωγήτεχνολογίας,πρόσωπακαιοργανισμοί,
συμπεριλαμβανόμενου καιτουκοινού.6.5.ΤοΣυμβούλιοΥπουργώνστηναποφασήτουγιατα
τεχνολογικάπροβλήματαπυρηνικήςασφάλειαςτης18ηςΙου­
νίου1992κατέληξε,μεταξύάλλων,σταεξήςσυμπεράσματα :
«ΤοΣυμβούλιοΥπουργών
3.ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΝΕΙ τηναξίατηςτεχνολογικήςπροό­
δουγιατηνασφάλειατωνπυρηνικώνεγκαταστάσεων και,
ωςεκτούτου,ΚΑΛΕΙτακράτημέληκαιτηνΕπιτροπήνα
συνεχίσουνκαιναενισχύσουντομεταξύτουςσυντονισμό
μέσωσημαντικώνενεργειώνπουαναλαμβάνονται από
κοινούκαιαφορούννευραλγικάθέματαασφάλειας.Έτσι,
τοΣυμβούλιουπογραμμίζειτηθεμελιώδησημασίατης
έρευναςκαιτηςτεχνολογικήςκαινοτομίαςστοντομέα
τηςπυρηνικήςασφάλειαςκαιτηνανάγκηνασυνεχισθούν
καιναενισχυθούνοιδράσειςπουέχουναναληφθείστην
Κοινότητα,συμπεριλαμβανόμενης τηςμελέτηςμελλοντι­
κώνγενεώναντιδραστήρων .Οιδράσειςαυτέςμπορούν
στομέτροτουδυνατού,ναεπεκταθούνσετρίτεςχώρες,
ιδίωςστιςχώρεςτηςΚεντρικήςκαιΑνατολικήςΕυρώπης
καιστιςΔημοκρατίεςτηςπρώηνΕΣΣΔ.»7.3.HΟΚΕκαλείτακράτημεληκαιτηνΕπιτροπήνα
ασχοληθούνέντοναμετηθεσμικήενίσχυσητηςΔΟΑΕ,ιδίως
όσοναφοράτονκαθορισμόπροδιαγραφών καιπροτύπων
όπωςκαιτοκαθεστώςτωνελεγκτών.Εκτόςτούτουκαθίσταται
επιτακτικήηαύξησητωνπόρωντουΔΟΑΕ.Μόνονκατ'αυτόν
τοντρόποθαμπορέσειoΔΟΑΕναδιαδραματίσειτοβασικό
ρόλοτουστιςπροσπάθειεςπουκαταβάλλονται παγκοσμίως
γιατηβελτίωσητηςπυρηνικήςασφάλειας. 6.6.HΟΚΕδενμπορείνακατανοήσειγιατίηΕπιτροπή
υπότοιαύταςπεριστάσειςπεριόρισε,δραστικάτατελευταία
έτη,ταπρογράμματαEκαιAστοντομέατηςτεχνολογίαςσε
θέματαπυρηνικήςασφάλειαςκαιπροστασίαςέναντιακτινο­
βολιώνπράγμαπουσυντελέσθηκεταυτόχροναμετονουσι­
ώδηπεριορισμότωνπλείστωνεθνικώνπρογραμμάτων .H
ΟΚΕεξέφρασεεπανειλημμένα καιεμπεριστατωμένα τη
γνώμητηςγιατοενλόγωθέμακατάτατελευταίαέτησε
διάφορεςγνωμοδοτήσειςτης[γνωμοδότησηγιαπρογράμματα
EκαιAπυρηνικήςασφάλειας(1990-1994)0καιτηγνωμοδό­
τησηγιαπρογράμματαδράσηςσταπλαίσιατουΚΠΣ(1992­
1994)1(3).7.4.Hελλιπήςασφάλειατωνπυρηνικώνεγκαταστάσεων
στιςχώρεςτηςΚεντρικήςκαιΑνατολικήςΕυρώπης,καθι­
στούνεπείγουσατηνανάληψηεκτεταμένωνδράσεωνιδίως
οικονομικήςφύσεως.ΚαλείταιηΕπιτροπήνααναλάβειτην
ευθύνηοργάνωσηςτηςχρηματοδότησης .
6.7.HΟΚΕαναφέρειότιέναουσιώδεςστοιχείοτηςσυνερ­
γασίαςστηνεπεξεργασίαδιεθνώνσυμβάσεων,προτύπωνκαι
προδιαγραφών (βλέπεκεφάλαιο3)είναιμιαδιαρκώςαναπτυσ­
σόμενη,στηβάσημιαςμόνιμηςδραστηριότητας EκαιA,
τεχνογνωσίατηνοποίαηΕΚμπορείναοφείλεινασυνεισφέ­
ρεισεδιεθνήκλίμακα .7.5.Hπολιτικήαποδοχήτηςπυρηνικήςενέργειας,ήτοιη
απόκτησηεμπιστοσύνηςθαγίνειμόνονότανστουςσχεδια­
σμούςαντιδραστήρων μελλοντικήςγενεάςθακαταστεί
δυνατή,μεσαφήνεια,ημείωσητωνκινδύνων,ιδιαίτερασε
περίπτωσημεγάλωνατυχημάτων .Τούτομπορείναπραγματο­
ποιηθείμόνονότανβασιζόμενοιστιςεμπειρίεςτωνσημερι­
νώναντιδραστήρων καιμεπρόσθετουςμηχανισμούςτεχνολο­
γικήςασφάλειαςθαπεριορισθείηπιθανότηταμεγάλων
ζημιώνκαιεπιπτώσεωνεπίτουπεριβάλλοντος ήμευφιστά­
μενασχέδιαθαπαρεμποδισθεί ηεμφάνισηζημιογόνωνγεγο­
νότωνοφειλομένωνσταστοιχείατηςφύσης.Επιπλέονπρέπει
ναδοθείιδιαίτερησημασίαστοπρόβληματηςεπεξεργασίας
καιτηςεναποθήκευσης τωναποβλήτωνκαιναδοθείεπειγό­
ντωςλύση.Εδώυφίσταταιακόμημιασειράζητημάτωνπου
απαιτούνσαφήαπάντησηώστεηκοινήγνώμηθααποκτήσει
επαρκήεμπιστοσύνη .6.8.ΕνκατακλείδιηΟΚΕδιαβλέπειμιαάμεσησχέση
μεταξύτηςεκπαίδευσηςκαιτωνδράσεωνEκαιA.Χωρίςτην
ύπαρξηκατάλληλωνπρογραμμάτων EκαιAηεκπαίδευση
θαυστερείμεκίνδυνοναμειωθείτοεξειδικευμένοπροσωπικό
ειςβάροςτηςασφαλούςλειτουργίαςτωνεγκαταστάσεων και
τηςτήρησηςτωνποικίλλωνδιεθνώνυποχρεώσεων .
(')ΕΕαριθ.C69της18.3.1991.
(2)ΕΕαριθ.C69της18.3.1991,σ.33.
(3)ΕΕαριθ.C49της24.2.1992,σ.16.7.6.Hπολιτικήτηςδραστικήςμείωσηςτωνπρογραμμάτων
EκαιAστοντομέατηςπυρηνικήςασφάλειαςτηςΕπιτροπής

15.3.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C73/73
δενμπορείναγίνειαποδεκτή,επειδήαντίκειταιστηναπό-τηνΕπιτροπήνασυνάγειταανάλογασυμπεράσματα ,
φασητουΣυμβουλίουτης18ηςΙουνίου1992.HΟΚΕκαλεί
Βρυξέλλες,28Ιανουαρίου1993.
HΠρόεδροςτης
ΟικονομικήςκαιΚοινωνικήςΕπιτροπής
SusanneΤΙΕΜΑΝΝ
ΓνωμοδότησηγιατηνπρότασηαπόφασηςτουΣυμβουλίουγιαέναμηχανισμόπαρακολούθησης τουC02
στηνΚοινότητακαιάλλωνεκπομπώναερίωνπουπροκαλούνφαινόμεναθερμοκηπίου
(93/C73/13)
Στις22Ιουνίου1992,καισύμφωναμετιςδιαταξειςτουάρθρου130PτηςΣυνθήκηςπερίιδρύσεωςτης
ΕυρωπαϊκήςΟικονομικήςΚοινότητας,τοΣυμβούλιοαποφάσισε,ναζητήσειτηγνωμοδότησητης
ΟικονομικήςκαιΚοινωνικήςΕπιτροπήςγιατηνανωτέρωπρόταση.
Τοτμήμαπεριβάλλοντος ,δημόσιαςυγείαςκαικατανάλωσης ,στοοποίοανατέθηκεηπροετοιμασία
τωνσχετικώνεργασιών,κατήρτισετηγνωμοδότησήτουβάσειτηςεισηγητικήςέκθεσηςτουεισηγητή
κ.A.Silvaστις5Ιανουαρίου1993.
HΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπήυιοθέτησεστις28Ιανουαρίου1993,κατάτηδιάρκειατης
302ηςσυνόδουολομέλειας,μεμεγάληπλειοψηφίακαι4αποχέςτηνακόλουθηγνωμοδότηση .
1.Προϋποθέσειςκαιπροηγούμενα —σταπλαίσια,εστωκαιμεσαστηνιδιαιτερότητάτης,της
στρατηγικήςπουπροτείνεταιαπότηνΕπιτροπήγιατον
περιορισμότωνεκπομπώνκαιτηβελτίωσητηςενεργεια­
κήςαποτελεσματικότητας ,πουπροβλέπει,πέρααπότα
προγράμματα«SAVE»και«Altener»τηνενδεχόμενηυιο­
θέτησηφορολογικώνμέτρων(').
1.2.HΟΚΕυποστηρίζειπάντοτεκαιεκτιμάτηνέρευνα
καιτηναξιόλογηεργασίαπουέχεισυντελεσθείωςτώραστο
πεδίοαυτό,τιςθετικέςεμπειρίεςπουέχουνπραγματοποιηθεί ,
τασημαντικάστοιχείακαιτιςαξιολογήσειςπουκαταρτίσθη­
καν,τηνπροσπάθειαγιατοξεπέρασματωνδυσκολιώνπου
συναντήθηκανκαιτωναποκλίσεωντωνθέσεωνμεσυμφωνία
λήψηςκοινώνμέτρων.HΟΚΕεπισημαίνειότιοισημαντικές
σημερινέςκαθυστερήσειςοφείλονταιτόσοστονπολυσύνθετο
χαρακτήρατουπροβλήματοςόσοκαιστιςδιαφωνίεςπου
υπάρχουνακόμημεταξύτωνκρατώνμελώνκαιτωνδιαφόρων
κλάδωνσχετικάμετακοινάμέτραήσεσχέσημεαυτάπου
θαπρέπειναληφθούν,λαμβάνονταςυπόψητόσοταδιάφορα
επίπεδαανάπτυξηςκαιρύπανσηςόσοκαιτηναπαίτησημιας
ισότιμηςκατανομήςτωνδαπανώνκαιτωνπλεονεκτημάτων .1.1.Γιανααξιολογηθείκαταλλήλωςσεολεςτιςεπιπτώ­
σειςτης,ηπρότασηγιαέναμηχανισμόπαρακολούθησης των
εκπομπώνCO,καιάλλωναερίωνπουπροκαλούνφαινόμενα
θερμοκηπίου,θαπρέπειναεξετασθεί:
—σταπλαίσιατωνπροηγούμενων θέσεωνκαιαποφάσεων
τηςΕΟΚσταθέματααυτά,καιειδικότερατηςδέσμευσης
πουέχειαναληφθείαπότοΣυμβούλιοΕνέργεια/Περιβάλ­
λοντης29ηςΟκτωβρίου1990γιατησταθεροποίηση των
εκπομπώντουC02σταεπίπεδατου1990γιατοέτος2000·
—λαμβάνονταςυπόψητασημερινάεπίπεδαεκπομπώνκαι
τιςτάσειςπουδιαγράφονταιγιαταεπόμεναχρόνια·
—σεστενήσύνδεσημετηνανάπτυξητηςσυζήτησηςσε
διεθνέςεπίπεδογιατοθέμααυτό,τηδιαμόρφωσηκαι
τηνεναρμόνισητωνμεθόδωνελέγχουκαιμέτρησηςστα
εθνικάκαιευρω-διεθνικάεπίπεδα,όπωςεπίσηςτηδιαθεσι­
μότητακαιτηδέσμευσητωνκρατώνμελώνκαιτωνάλλων
πλευρών,στιςοποίεςπεριλαμβάνονται οιάμεσασυμμετέ­
χουσεςκοινωνικοοικονομικές κατηγορίες·(')Έγγρ.SEC(91)1744τελικό,έγγρ.COM(92)246τελικό,έγγρ.
COM(92)180,182,226τελικό.