P6_TA(2007)0053

Ετήσια έκθεση της ΕΤΕπ (2005)

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την Ετήσια Έκθεση της ΕΤΕπ για το 2005 (2006/2269(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη τα άρθρα 266 και 267 της Συνθήκης ΕΚ σχετικά με την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ), και το συνημμένο στην Συνθήκη Πρωτόκολλο σχετικά με το Καταστατικό της ΕΤΕπ,

- έχοντας υπόψη την έκθεση δραστηριοτήτων του 2005 του ομίλου της ΕΤΕπ και το επιχειρησιακό του σχέδιο 2006-2008, την ετήσια έκθεση 2005 του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων, τις ετήσιες εκθέσεις της επιτροπής ελέγχου για το οικονομικό έτος 2005 και τις απαντήσεις της διευθύνουσας επιτροπής, την γενική έκθεση 2005 σχετικά με την αξιολόγηση των δράσεων, καθώς και την ακρόαση του Προέδρου της ΕΤΕπ ενώπιον της αρμόδιας επιτροπής του Κοινοβουλίου στις 20 Ιουνίου 2005,

- έχοντας υπόψη την Ευρωπαϊκή Δράση για την Ανάπτυξη που ενεκρίθη από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Βρυξελλών την 12η και 13η Δεκεμβρίου 2003,

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 8 Μαρτίου 2005 σχετικά με την έκθεση δραστηριοτήτων 2003 της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων [1] καθώς και το ψήφισμά του της 4ης Απριλίου 2006 σχετικά με την κατάσταση της ευρωπαϊκής οικονομίας: προπαρασκευαστική έκθεση σχετικά με τις γενικές κατευθύνσεις της οικονομικής πολιτικής για το 2006 [2],

- έχοντας υπόψη την περιβαλλοντική έκθεση της ΕΤΕ για το 2004,

- έχοντας υπόψη τη δημοσίευση της ΕΤΕ, στις 2 Οκτωβρίου 2006, με τίτλο "Η Κοινωνική Εκτίμηση Σχεδίων εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης: η προσέγγιση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων",

- έχοντας υπόψη τη Σύμβαση για την πρόσβαση σε πληροφορίες, τη συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη σε θέματα περιβάλλοντος (Σύμβαση του Ώρχους), σύμφωνα με την οποία η Κοινότητα έχει δεσμευθεί να διασφαλίσει "το δικαίωμα πρόσβασης σε πληροφορίες, τη συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη για θέματα περιβάλλοντος",

- έχοντας υπόψη το άρθρο 112, παράγραφος 2, και το άρθρο 45 του Κανονισμού του,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Οικονομικών και Νομισματικών Θεμάτων (A6-0011/2007),

A. επισημαίνοντας ότι η ΕΤΕ είναι δημόσια τράπεζα με πολιτικό προσανατολισμό, η οποία ιδρύθηκε βάσει της Συνθήκης ΕΚ ως το κύριο χρηματοπιστωτικό θεσμικό όργανο επιφορτισμένο με την επιδίωξη των στόχων της ΕΕ,

Β. επισημαίνοντας ότι το αναπτυξιακό δυναμικό της ευρωπαϊκής οικονομίας εξακολουθεί να είναι αρκετά χαμηλό —κυμαίνεται περί το 2%—, πολύ χαμηλότερα από αυτό που έχει επιτευχθεί σε άλλες περιοχές του κόσμου και είναι ανεπαρκές προκειμένου να παράσχει απασχόληση στους άνω των δώδεκα εκατομμυρίων άνεργους ευρωπαίους και για την ανάπτυξη μιας διευρυμένης Ευρώπης,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, το 2005, η ΕΤΕπ χορήγησε δάνεια ύψους 47400 εκατ. ευρώ από τα οποία 42300 εκατ. ευρώ προορίζονταν για τα κράτη μέλη, 2000 εκατ. ευρώ για τις προσχωρούσες χώρες, και 3100 εκατ. ευρώ για συνδεδεμένες χώρες, και ότι περίπου 9000 εκατ. ευρώ διανεμήθηκαν μέσω ενδιάμεσων τραπεζών,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, από τα δάνεια που χορήγησε ο όμιλος ΕΤΕπ, 34000 εκατ. ευρώ προορίζονταν για την οικονομική και την κοινωνική συνοχή, 10400 εκατ. ευρώ για την πρωτοβουλία "Καινοτομία 2010", 12300 εκατ. ευρώ για την προστασία του περιβάλλοντος, 8200 εκατ. ευρώ για την ανάπτυξη των Διευρωπαϊκών Δικτύων, 4200 εκατ. ευρώ για τη στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ), 3600 εκατ. ευρώ ως συνδρομή στην ευρωπαϊκή πολιτική συνεργασίας και αναπτυξιακής βοήθειας, 400 εκατ. ευρώ για κεφάλαια επιχειρησιακού κινδύνου και 1700 εκατ. ευρώ για εγγυήσεις υπέρ των ΜΜΕ,

Ε. επισημαίνοντας ότι με τις ενοποιημένες κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής για την ανάπτυξη και την απασχόληση για την περίοδο 2005-2008 (COM(2005)0141), επισημαίνεται η ανάγκη προώθησης του επιχειρηματικού πνεύματος και της δημιουργίας επιχειρήσεων και ότι ένας τρόπος επίτευξης των στόχων αυτών είναι η βελτίωση της πρόσβασης στην χρηματοδότηση για τις ΜΜΕ,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη το σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν στο πλαίσιο της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής οι περίπου 23 εκατ. ΜΜΕ στην ΕΕ, που συνιστούν το ήμισυ της συνολικής οικονομίας της ΕΕ και απασχολούν τα 2/3 των ευρωπαίων εργαζομένων,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι απαραίτητη μία νέα ενεργειακή πολιτική για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών ενέργειας για τη διασφάλιση του εφοδιασμού και για την αναχαίτιση της αλλαγής του κλίματος,

1. συγχαίρει την ΕΤΕπ για την έκθεση δραστηριοτήτων του 2005, λόγω της μεγαλύτερης διαφάνειας για το κοινό και της βελτίωσης των συστημάτων ελέγχου· ενθαρρύνει την ΕΤΕπ να συνεχίσει το έργο της για την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής οικονομίας·

Στρατηγική και δραστηριότητες

2. εκφράζει την ικανοποίησή του διότι η ΕΤΕπ έχει ενστερνιστεί τους στόχους της Στρατηγικής της Λισαβόνας επί θεμάτων ανάπτυξης και απασχόλησης και χαιρετίζει τις αλλαγές που έχει πραγματοποιήσει η ΕΤΕπ κατά την άσκηση της δραστηριότητάς της για την επίτευξη των στόχων αυτών· στο σημείο αυτό θεωρεί ότι υπάρχει περιθώριο προβληματισμού εάν οι πόροι που έχει στη διάθεσή της η ΕΤΕπ επαρκούν για την επίτευξη των στόχων αυτών·

3. διαπιστώνει ότι κατά την αναθεώρηση της στρατηγικής της ΕΤΕπ που ολοκληρώθηκε το 2005 η προώθηση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξακολουθεί να αποτελεί την κύρια αποστολή της ΕΤΕπ· ζητεί, ως εκ τούτου, η δραστηριότητα της ΕΤΕπ στον τομέα αυτό να επικεντρωθεί στις περιφέρειες που παρουσιάζουν μεγαλύτερη αναπτυξιακή καθυστέρηση·

4. ζητεί από την ΕΤΕπ, όσον αφορά την πρωτοβουλία "Καινοτομία 2010", να χρηματοδοτήσει αποκλειστικά προγράμματα άμεσα συνδεόμενα με την καινοτομία, ειδικότερα δε, σε θέματα κατάρτισης και εκπαίδευσης ζητεί να υποστηριχθούν πλήρως οι στόχοι πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης προκειμένου αυτή να καταστεί μια κοινωνία που βασίζεται στη γνώση, με ιδιαίτερη έμφαση σε εκπαιδευτικά προγράμματα που αφορούν την καινοτομία, τόσο στη βασική όσο και στην ανώτερη εκπαίδευση ούτως ώστε να βελτιωθεί το ανθρώπινο δυναμικό της Ευρώπης· υποστηρίζει την ΕΤΕπ στις προσπάθειες που καταβάλλει για την ενσωμάτωση ολιγότερο ανεπτυγμένων περιφερειών στην οικονομία που βασίζεται στην γνώση·

5. συγχαίρει την ΕΤΕπ διότι επέτυχε τον στόχο της να διαθέσει μεταξύ 30 και 35 % των ατομικών της δανείων εντός της ΕΕ σε προγράμματα για την προστασία ή τη βελτίωση του φυσικού ή του αστικού περιβάλλοντος· σημειώνει ότι επί του συνόλου των δανείων που χορηγήθηκαν εντός της ΕΕ το 60 % διατέθηκε για το αστικό περιβάλλον (δημόσια μεταφορικά μέσα, ανάπλαση του αστικού περιβάλλοντος), ενώ μόνον το 20 % κατευθύνθηκε για έρευνα στην ενεργειακή απόδοση και την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας· ζητεί, ως εκ τούτου, από την ΕΤΕπ να κατανείμει με συνεκτικότερο τρόπο τα κονδύλια που προορίζονται για την προστασία του περιβάλλοντος·

6. αντιμετωπίζει ευνοϊκά την πρόθεση της ΕΤΕπ να καταρτίσει νέο πρόγραμμα δράσης υπέρ της ενέργειας ενσωματώνοντας τους νέους σχετικούς με το θέμα στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης· καλεί την ΕΤΕπ να καθορίσει περισσότερο φιλόδοξους στόχους χρηματοδότησης τόσο για τις ανανεώσιμες μορφές ενέργειας όσο και για τα προγράμματα που βελτιώνουν την ενεργειακή απόδοση, κυρίως στα νέα κράτη μέλη και στον τομέα των ΜΜΕ όπου οι δυνατότητες βελτίωσης είναι μεγαλύτερες·

7. συγχαίρει την ΕΤΕπ για τον καταλυτικό της ρόλο όσον αφορά τη χρηματοδότηση, κυρίως στον τομέα των δανείων που προορίζονται για την ενίσχυση συμπράξεων του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα που προωθούν την συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στην χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων· υποστηρίζει την ανάπτυξη ενός μέσου εγγυήσεων της ΕΕ που θα σχεδιασθεί ειδικά για τα σχέδια των διευρωπαϊκών δικτύων στον τομέα των μεταφορών και θα προορίζεται για την κάλυψη του κινδύνου σε περίπτωση που τα έσοδα δεν θα ανέρχονται στα προβλεπόμενα επίπεδα κατά τη διάρκεια της αρχικής φάσης λειτουργίας· τονίζει πόσο σημαντικό είναι να βελτιωθεί η διάσταση των ενεργειακών δικτύων προς και μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ για να διευκολυνθεί η δημιουργία της εσωτερικής αγοράς εφοδιασμού και διανομής ενέργειας·

8. πιστεύει ότι οι δραστηριότητες της ΕΤΕπ θα πρέπει και να αντικατοπτρίζουν τις ανάγκες μιας διευρυμένης ΕΕ· τονίζει ότι η ΕΤΕπ δεν διαθέτει μόνιμη αντιπροσωπεία στην περιοχή της Βαλτικής που θα κάλυπτε τα κράτη της Βαλτικής, τη Δανία, τη Φινλανδία, τη Σουηδία και τις χώρες ΕΟΧ-ΕΖΕΣ·

9. ζητεί μεγαλύτερη συνοχή στο θέμα της εξωτερικής εντολής της ΕΤΕπ τόσο όσον αφορά την επάρκεια των κονδυλίων για ολόκληρη την περίοδο της νέας εντολής, όσο και για την κατανομή τους κατά γεωγραφικές περιοχές· υπογραμμίζει την ανεπάρκεια των δανείων που χορηγήθηκαν στην Λατινική Αμερική που αντιπροσωπεύουν μόνο το 2,5 % του συνόλου που διετέθη για προγράμματα εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης· επιδοκιμάζει τη νέα πρωτοβουλία που συνδυάζει τα δάνεια της ΕΤΕπ με μη επιστρεπτέες ενισχύσεις της ΕΕ που προορίζονται για περιφερειακά σχέδια υποδομών στην Αφρική καθώς και για άλλες πρωτοβουλίες που στηρίζουν την αφρικανική αναπτυξιακή ατζέντα με βάση κριτήρια βιωσιμότητας, στον περιβαλλοντικό, τον κοινωνικό και τον οικονομικό τομέα· προτρέπει την ΕΤΕπ, στο πλαίσιο των συνολικών δανείων που προορίζονται για μεσογειακές χώρες εταίρους, να θέσει σε λειτουργία τεχνική βοήθεια που θα συμβάλλει στην ανάπτυξη και την αναμόρφωση του τοπικού χρηματοοικονομικού τομέα·

10. συγχαίρει το Συμβούλιο των διοικητών της ΕΤΕπ διότι, κατά το 2005, κατέστησε την ενίσχυση των ΜΜΕ έναν από τους 5 στόχους προτεραιότητας που έθεσε· υποστηρίζει την ΕΤΕπ στην προσπάθεια που καταβάλλει προκειμένου να αναπτύξει τα χρηματοδοτικά μέσα που είναι προσαρμοσμένα στις ανάγκες των ΜΜΕ εις τρόπον ώστε τα συνολικά δάνεια υπέρ των ΜΜΕ να υπερβούν το 50 % του συνόλου των ετήσιων συνολικών δανείων·

Τρόποι παρέμβασης

11. εγκρίνει την εντατικοποίηση της συνεργασίας με την Επιτροπή στο πλαίσιο των νέων προγραμμάτων που αποσκοπούν στην αύξηση της αποτελεσματικότητας των δαπανών χάρη στην αποκτηθείσα πείρα από την ΕΤΕπ, και ειδικότερα στο πρόγραμμα JASPERS·

12. υπογραμμίζει ότι ένα πλαίσιο νέων χρηματοδοτικών οργάνων, τα οποία διαχειρίζεται η ΕΤΕπ και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων, θα επηρεάσει πολλαπλασιαστικά τις επιστρεπτέες ενισχύσεις· εκφράζει επίσης την ικανοποίησή του για την έναρξη λειτουργίας της πρωτοβουλίας κοινών ευρωπαϊκών πόρων για τις μικροεπιχειρήσεις και τις μεσαίες επιχειρήσεις (JEREMIE), που θα μπορούσε να παραγάγει πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα ακόμη και δεκαπλάσιο σε σύγκριση με τον προϋπολογισμό των διαρθρωτικών ταμείων μέσω της λειτουργίας του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων, το οποίο μετατρέπει τις επενδύσεις σε ένα φάσμα χρηματοδοτικών προϊόντων που προορίζονται για τις ΜΜΕ·

13. εκτιμά ότι οι νέοι τρόποι συνεργασίας και χρηματοδότησης πρέπει να αξιολογηθούν με προσοχή προκειμένου να επιλυθούν τα διοικητικά προβλήματα που ενδέχεται να υπάρχουν·

14. υπενθυμίζει στην ΕΤΕπ ότι τα δάνειά της δεν πρέπει να υποκαθιστούν, με πλεονεκτικότερους για τα ενδιάμεσα χρηματοοικονομικά ιδρύματα όρους, δάνεια που σε κάθε περίπτωση ο ιδιωτικός τομέας θα είχε χορηγήσει·

15. καλεί το Ελεγκτικό Συνέδριο να διασφαλίσει ότι οι όροι που διέπουν τα δάνεια και τις εγγυήσεις που αφορούν δημοσιονομικούς πόρους της ΕΕ που χορηγεί η ΕΕ δεν έχουν ως αποτέλεσμα να επωφελούνται έμμεσα ορισμένοι δικαιούχοι από μη θεμιτές επιδοτήσεις, μολονότι θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση στην αγορά·

16. καλεί την ΕΤΕπ να διεξαγάγει λεπτομερή έρευνα σχετικά με την πραγματική συμβολή των επενδύσεων της ΕΤΕπ στην περιφερειακή ανάπτυξη, αφού αναλύσει επίσης τις συνέπειες των πολιτικών της ΕΕ, και να καθορίσει κατάλληλους δείκτες, όπως συνιστά το τμήμα αξιολόγησής της·

17. συνιστά στην ΕΤΕπ να ενισχύσει ακόμη περισσότερο τις δυνατότητες πρόσβασης σε χρηματοδοτήσεις της, κυρίως για τις ΜΜΕ, μέσω της αύξησης του αριθμού των χρηματοδοτικών οργάνων με κατάλληλο δυναμικό εμπειρογνωμοσύνης και δανειοδότησης για την υποστήριξη των προτεραιοτήτων της ΕΕ, τα οποία λειτουργούν ως ενδιάμεσοι φορείς στην κάθε χώρα, πράγμα που θα βελτίωνε ταυτοχρόνως τους όρους για τους τελικούς δικαιούχους·

18. συνιστά, στην επόμενη ετήσια έκθεσή της, να δώσει η ΕΤΕπ ιδιαίτερη έμφαση στη σχέση της με τις τράπεζες οι οποίες —σε εθνικό επίπεδο — ειδικεύονται στη χορήγηση δανείων σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, υπενθυμίζει δε ότι η καλή συνεργασία μεταξύ της ΕΤΕπ και των τραπεζών αυτών δεν μπορεί παρά να αποβεί επωφελής για τις ΜΜΕ·

19. θεωρεί ότι θα πρέπει να προωθηθεί, επ' ωφελεία των ΜΜΕ, ένας συνδυασμός χορηγούμενων από την ΕΤΕπ κεφαλαίων και εγκεκριμένων κρατικών ενισχύσεων·

Διαφάνεια και λειτουργία

20. ζητεί από την ΕΤΕπ να αναπτύσσει καλύτερα τα αξιολογικά της κριτήρια κατά την επιλογή των χρηματοδοτούμενων προγραμμάτων και να παρουσιάζει αξιολόγηση των ενεργειών της με όρους οικονομικής ανάπτυξης και απασχόλησης· συνιστά στην ΕΤΕπ να δημοσιεύει τις πληροφορίες της σχετικά με τα επενδυτικά σχέδια στα οποία μετέχει, για την ενθάρρυνση της συμμετοχής ιδιωτών επενδυτών στη πιθανή χρηματοδότηση των σχεδίων αυτών·

21. συνιστά στην ΕΤΕπ να προσδιορίσει σαφέστερα τα κριτήρια για την τελική χορήγηση των συνολικών δανείων της, και την καλεί να καθιερώσει διαφανή διαδικασία γνωστοποίησης και εκτίμησης του τρόπου χρησιμοποίησής τους από τις ενδιάμεσες τράπεζες, πράγμα που θα διευκολύνει ειδικότερα να ελέγχεται εάν από την ποιότητα των δανείων της ΕΤΕπ επωφελούνται πραγματικά οι τελικοί δικαιούχοι·

22. καλεί την ΕΤΕπ να διασφαλίσει ότι τα επιχειρησιακά της πρότυπα συμφωνούν με τα διεθνή πρότυπα και τις βέλτιστες πρακτικές, και να θεσπίσει διαφανή μηχανισμό για τη συμμετοχή οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και άλλων ενδιαφερομένων μερών κατά τη διαμόρφωση ενισχυμένων κοινωνικών προτύπων της ΕΤΕπ·

23. καλεί την ΕΤΕπ να θεσπίσει νέο περιβαλλοντικό πλαίσιο που θα βασίζεται σε σαφή, δεσμευτικά και εφαρμόσιμα ελάχιστα πρότυπα που θα εξασφάλιζαν τη δυνατότητα στην ΕΤΕπ να γνωστοποιεί σε όλους τους ενδιαφερομένους, συμπεριλαμβανομένων των τοπικών κοινοτήτων, τις αξίες και τα πρότυπά της·

24. συγχαίρει την ΕΤΕπ για την εξέλιξη του συστήματος ελέγχου με σκοπό την αναβάθμιση της εκ των υστέρων αξιολόγησης των ενεργειών· εκφράζει την ικανοποίησή του για την δημοσίευση συνοπτικής παρουσίασης των αξιολογήσεων που πραγματοποιήθηκαν από το τμήμα "Αξιολόγηση των δράσεων"· επαναλαμβάνει το αίτημα του σημείου 14 του Ψηφίσματός του της 22ας Απριλίου 2004 σχετικά με την έκθεση δραστηριοτήτων 2002 της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων [3] να παρέχει η ΕΤΕπ ενημέρωση σχετικά με τα προγράμματα που απέτυχαν, ενημέρωση που θα μπορούσε να αποβεί ιδιαίτερα χρήσιμη·

25. διαπιστώνει τη θέληση της ΕΤΕπ να συνδεθεί εθελοντικώς με την καθιέρωση ενός διεθνούς συντελεστή φερεγγυότητας (Βασιλεία II)· ζητεί από την ΕΤΕπ να ανακοινώσει τις εφαρμοζόμενες μεθοδολογίες και τα καταστατικά μακροοικονομικά μεγέθη του εν λόγω συντελεστή· ζητεί να εξεταστεί η μορφή εποπτείας της εφαρμογής του·

26. χαιρετίζει τον στόχο της ΕΤΕπ στο θέμα της διαφάνειας, που περιγράφεται στο πλαίσιο της πολιτικής της για την ενημέρωση του κοινού της 28ης Μαρτίου 2006·

27. ζητεί από την ΕΤΕπ να συνεχίσει να βελτιώνει την επικοινωνιακή της πολιτική· ζητεί τα βασικά σημεία της ιστοσελίδας της ΕΤΕπ να μεταφράζονται σε όλες τις γλώσσες της ΕΕ·

28. ζητεί από την ΕΤΕπ να συνεχίσει να παρέχει τόσο στο Κοινοβούλιο όσο και στην κοινή γνώμη μια ετήσια συνοπτική παρουσίαση των μέτρων που ελήφθησαν για την βελτίωση της λειτουργίας της, ευθυγραμμιζόμενη με παλαιότερα ψηφίσματα του Κοινοβουλίου·

*

* *

29. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.

[1] ΕΕ C 320 E της 15.12.2005, σ. 66.

[2] ΕΕ C 293 Ε της 2.12.2006, σ. 163.

[3] ΕΕ C 104 E της 30.4.2004, σ. 1019.

--------------------------------------------------