Α4-0125/95

Ψήφισμα σχετικά με την Πέμπτη Περιοδική Έκθεση για την Κοινωνική και Οικονομική Κατάσταση και την Ανάπτυξη των Περιφερειών της Κοινότητας

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- λαμβάνοντας υπόψη την 5η Περιοδική Έκθεση για την κοινωνική και οικονομική κατάσταση και την ανάπτυξη των περιφερειών της Κοινότητας (COM(94)0322 - C4-0095/94),

- λαμβάνοντας υπόψη τον Κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2083/93 στις 20 Ιουλίου 1993 που τροποποιεί τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 4254/88 που θεσπίζει διατάξεις για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2052/88, για τη μεταρρύθμιση του ΕΤΠΑ ((EE L 193 της 31.07.93, σ. 34)),

- λαμβάνοντας υπόψη το άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4254/88 όπως τροποποιήθηκε,

- λαμβάνοντας υπόψη την Τέταρτη Περιοδική Έκθεση για την Οικονομική και Κοινωνική Κατάσταση και την Ανάπτυξη των περιφερειών της Κοινότητας (CΟΜ(90)0609 -C3-0053/91), καθώς και το ψήφισμά του της 12ης Μαρτίου 1992 ((ΕΕ C 94 της 13.04.92, σ. 309)),

- λαμβάνοντας υπόψη τη Λευκή Βίβλο της Επιτροπής και κυρίως το κεφάλαιο 10 (COM(93)0700),

- λαμβάνοντας υπόψη το 5ο Πρόγραμμα Δράσης για το Περιβάλλον (COM(92)0023),

- λαμβάνοντας υπόψη το σχέδιο προγράμματος της Επιτροπής «Ευρώπη 2000+" (CX- 86-94-117),

- λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Περιφερειακής Πολιτικής (Α4- 0125/95),

1. συγχαίρει την Επιτροπή για την Πέμπτη Περιοδική Έκθεση η οποία μαζί με την Τέταρτη Περιοδική Έκθεση και την Έκθεση «η Ευρώπη του 2000+", παρουσιάζει εκτενώς και λεπτομερώς την οικονομική και κοινωνική κατάσταση των περιφερειών της Ένωσης, δημιουργώντας μία επαρκώς ισχυρή βάση για τη διαμόρφωση διαρθρωτικών πολιτικών σε επίπεδο Ένωσης[semigr ] εκφράζει την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι κάθε μεταγενέστερη έκθεση παρουσιάζει σημαντική βελτίωση όσον αφορά τον αριθμό των αναπτυξιακών παραγόντων που περιγράφονται και αναλύονται[semigr ]

2. επισημαίνει με ικανοποίηση ότι αρκετές από τις συστάσεις που διατυπώνονται στην έκθεση του Κοινοβουλίου σχετικά με την Τέταρτη Περιοδική Έκθεση υιοθετούνται από την Επιτροπή στην Πέμπτη Περιοδική έκθεση, όπως π.χ. οι πιο λεπτομερείς περιγραφές σχετικά με τη δημογραφική κατάσταση και τις αναμενόμενες εξελίξεις, θέματα που αφορούν τη μετανάστευση, ροές επενδύσεων και τις περιφερειακές πολιτικές των επιμέρους κρατών μελών[semigr ]

3. επισημαίνει ότι δεν συμπεριλαμβάνονται ακόμη στην έκθεση σημαντικά θέματα όπως αυτό των κρατικών ενισχύσεων και της παραοικονομίας και επιμένει να αξιολογηθούν, στο πλαίσιο της επόμενης έκθεσης, η κλίμακα και η επίδραση των εν λόγω φαινομένων[semigr ] υπογραμμίζει την ανάγκη μιάς τέτοιου είδους αξιολόγησης δεδομένου του σημαντικότατου ρόλου των διαρθρωτικών και περιφερειακών πολιτικών ως μέσων υποστήριξης και ενίσχυσης των προσπαθειών που αναλαμβάνουν οι περιφέρειες στην πορεία τους προς την ΟΝΕ[semigr ]

4. υπενθυμίζει στα κράτη μέλη ότι την ευθύνη για την επίτευξη μιάς υγειούς οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής αναλαμβάνουν οι κυβερνήσεις των κρατών μελών και οι περιφέρειές τους. Επιβεβαιώνει ότι οι χρηματοοικονομικές ενισχύσεις της Κοινότητας -απουσία μιας δραστήριας συνεισφοράς των κρατών μελών- μπορούν να επιφέρουν μόνο σταδιακά τη μείωση των οικονομικών και κοινωνικών ανισοτήτων[semigr ]

5. εκφράζει την απογοήτευσή του για το γεγονός ότι τα θετικά βήματα που έχουν αναληφθεί σε εθνικό επίπεδο με στόχο την ονομαστική σύγκλιση δεν συνοδεύονται από μία πραγματική σύγκλιση σε περιφερειακό επίπεδο, και για το ότι δεν λαμβάνονται επαρκώς υπόψη οι διαφορές όσον αφορά τη συνοχή εντός των περιφερειών: καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίζουν τη συμπληρωματικότητα και την ολοκλήρωση των κοινοτικών πολιτικών προκειμένου να επιτραπεί στις περιφέρειες να βελτιώσουν την οικονομική και κοινωνική τους βάση συνεχίζοντας τις προσπάθειες προκειμένου να επιτευχθούν τα κριτήρια σύγκλισης της ΟΝΕ. Καλεί την Επιτροπή να υποβάλλει προτάσεις και να χαράξει πολιτικές για την υποστήριξη της περιφερειακής σύγκλισης[semigr ]

6. φρονεί ότι δεν μπορεί να θεωρηθεί ως δεδομένο ότι «η καθιέρωση ενιαίου νομίσματος θα βοηθήσει την περιφερειακή ανάπτυξη», όπως φαίνεται να πιστεύει η Επιτροπή, και ότι τα οφέλη θα εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό από την καθιέρωση, σε επίπεδο Ένωσης, μιας πραγματικής οικονομικής δημοσιονομικής και φορολογικής πολιτικής μαζί με τη νομισματική Ένωση[semigr ]

7. αναγνωρίζει το μακροπρόθεσμο χαρακτήρα της κοινοτικής περιφερειακής και διαρθρωτικής πολιτικής[semigr ] γνωρίζει επίσης ότι ακόμη και οι μακροπρόθεσμες πολιτικές πρέπει να εφαρμόζονται στο πλαίσιο των δεδομένων χρηματοοικονομικών περιορισμών[semigr ]

8. επισημαίνει στο Συμβούλιο ότι προκειμένου να δικαιολογηθεί η διάθεση υψηλών πιστώσεων, η πολιτική των διευρωπαϊκών δικτύων στον τομέα των μεταφορών έχει ως αποτέλεσμα να γίνονται επενδύσεις σε περιοχές με ήδη ισχυρή οικονομική ανάπτυξη, ενισχύοντας κατά τον τρόπο αυτό τη συγκέντρωση της οικονομικής δραστηριότητας στις εν λόγω περιοχές και μειώνοντας τις πιθανότητες εγκατάστασης επιχειρήσεων σε λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές[semigr ]

9. υπενθυμίζει τα πορίσματα της έκθεσης σύμφωνα με τα οποία οι επενδύσεις στον τομέα της παιδείας στις λιγότερο ευνοημένες περιοχές αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τη βελτίωση των προοπτικών της απασχόλησης και για την προώθηση της ανταγωνιστικότητας[semigr ] επομένως, ένα μεγαλύτερο ποσοστό των δημοσίων κονδυλίων θα πρέπει να προβλεφθεί για τη χρηματοδότηση των ανθρώπινων πόρων προκειμένου να υποστηριχθούν η διδασκαλία, η εκπαίδευση και η έρευνα[semigr ]

10. φρονεί ότι είναι εξίσου σημαντικό να αναζωογονηθούν λιγότερο ευνοημένες περιοχές με την παροχή κινήτρων για τη δημιουργία και βελτίωση μικρομεσαιών επιχειρήσεων[semigr ]

11. επισημαίνει την ανάγκη να βελτιωθούν τα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης με στόχο να διασφαλισθεί η βελτίωση των προσόντων των εργαζομένων προκειμένου να προωθείται η ανταγωνιστικότητα και να ελέγχεται η ανεργία[semigr ]

12. εκφράζει τη βαθειά ανησυχία του για το βαθμό της ανισότητας στην έρευνα και ανάπτυξη (τρία τέταρτα όλων των δημοσίων ερευνητικών συμβάσεων, συμπεριλαμβανομένων αυτών που χρηματοδοτούνται από την Κοινότητα, βρίσκονται στα χέρια ενός μικρού αριθμού κέντρων καινοτομίας)[semigr ]

13. καλεί την Επιτροπή να αναλύσει λεπτομερέστερα τους παράγοντας οι οποίοι ευνοούν την ανταγωνιστικότητα στις ολιγότερο ευνοημένες περιοχές με στόχο να του οριοθετήσουν καλύτερο προσανατολισμό των δράσεων που αναλαμβάνονται στο διαρθρωτικό τομέα για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των περιφερειών. Εκφράζει την απογοητευσή του για το γεγονός ότι παρά τη γενικότερη βελτίωση στις περιφέρειες της Κοινότητας εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες μεταξύ των πλουσιότερων και πτωχότερων περιοχών. Υπενθυμίζει ότι η ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής παραμένει ένας εκ των βασικών πυλώνων της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση και ότι αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο των στόχων σύγκλισης της Κοινότητας. Εκφράζει την απογοήτευσή του για το γεγονός ότι η αύξηση των ανισοτήτων μεταξύ και εντός των περιφερειών εξακολουθεί να έχει ως αποτέλεσμα απαράδεκτα υψηλά ποσοστά ανεργίας και υποχρησιμοποίησης του ανθρωπίνου δυναμικού. Καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συντονίσουν αποτελεσματικότερα τις μακροοικονομικές και κοινοτικές πολιτικές προκειμένου να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα της ανεργίας στις περιφέρειες, και υπό το φως της ανάλυσης που περιέχει η Λευκή Βίβλος, να αναθεωρήσουν τη χρήση μακροοικονομικών μηχανισμών και κοινοτικών πολιτικών προκειμένου να καθορίσουν σε ποιό βαθμό δικαιολογούνται ως προς την αποτελεσματικότητα τους στη μείωση της ανεργίας, και να λάβουν υπόψη τους την αύξηση της ανεργίας των γυναικών μέσω ειδικών συνοδευτικών μέτρων[semigr ]

14. καλεί την Επιτροπή να αναλύσει, με αξιολόγησή της, τις επιπτώσεις των δράσεων που αναλαμβάνουν τα διαρθρωτικά ταμεία όσον αφορά τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και να διαθέσει, στο μέτρο του δυνατού, στατιστικά στοιχεία και πληροφορίες ανά περιοχή

15. καλεί την Επιτροπή να εξετάσει λεπτομερέστερα τις δυνατότητες διερεύνησης, καθορισμού και ανάλυσης των παραγόντων που έχουν αρνητικό αποτέλεσμα, καθώς και την τάση να αυξάνουν τις ανομοιότητες σε ορισμένες περιοχές της Κοινότητας παρά τη διάθεση υψηλών πιστώσεων στο πλαίσιο της κοινοτικής περιφερειακής και διαρθρωτικής πολιτικής[semigr ]

16. καλεί την Επιτροπή να προβεί σε λεπτομερέστερη ανάλυση των συγκριτικών ποσοστών επιδόσεων των περιφερειών σε συγκρίσιμες κοινωνικοοικονομικές καταστάσεις, να αξιολογήσει τη συνεισφορά των κοινοτικών διαρθρωτικών πολιτικών στις επιδόσεις και να υποβάλει συστάσεις για μελλοντικές δράσεις στο πλαίσιο των διαρθρωτικών ταμείων[semigr ]

17. ζητεί από την Επιτροπή να καλύψει, στο πλαίσιο της επόμενης περιοδικής της έκθεσης, τα συγκεκριμένα προβλήματα (απομακρυσμένες περιοχές, περιφερειακές και κοινωνικές επιπτώσεις της κρίσης της ναυτιλίας- ναυπηγεία, αλιεία κλπ.), νέα θέματα (ο οικονομικός ρόλος των θαλασσίων λιμένων και των ακτοπλοϊκών μεταφορών, προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας), καθώς και τις πιθανότητες ανάπτυξης των παραθαλλάσιων περιοχών της Ευρώπης ούτως ώστε, μελλοντικά να υπάρξει συντονισμένη προσπάθεια, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Περιφερειακής Πολιτικής προς όφελος των απομακρυσμένων αυτών περιοχών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που είναι συχνά λιγότερος ευνοημένες από τις άλλες[semigr ]

18. εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι κατόπιν ελέγχων αποκαλύφθηκε ότι υπάρχουν διάφορες ανωμαλίες όσον αφορά τη διάθεση των πόρων[semigr ]

19. επισημαίνει με ανησυχία ότι σε μερικές περιπτώσεις οι περιφερειακές πολιτικές που χαράσσονται στα κράτη μέλη από την κεντρική κυβέρνηση ή τις περιφερειακές κυβερνήσεις δεν συμπληρώνουν ούτε ενισχύουν τις δράσεις που αναλαμβάνει η Κοινότητα στον τομέα της περιφερειακής πολιτικής. Καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να βελτιώσουν το συντονισμό των μέσων που χρησιμοποιούν. Καλεί την Επιτροπή να αναλάβει κατάλληλες δράσεις προκειμένου να διασφαλίσει ότι τα κράτη μέλη θα ανταποκρίνονται στα καθήκοντα που έχουν αναλάβει με στόχο την επίτευξη της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής[semigr ]

20. φρονεί ότι η Επιτροπή, κατά την ανάλυση των προβλημάτων των παράκτιων περιοχών, θα πρέπει μελλοντικά να προβαίνει σε λεπτομερή ανάλυση, παρόμοια με την ανάλυση που περιέχεται στην έκθεση και αφορά συγκεκριμένους τομείς της οικονομίας σε γεωγραφική βάση (και καλύπτει τον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας, την αεροναυπηγική βιομηχανία, τον τομέα της κλωστοϋφαντουργίας και της ένδυσης καθώς και την αμυντική βιομηχανία) της σημασίας που έχουν για τις περιφέρειες ο τομέας της αλιείας και οι υπόλοιποι τομείς της ναυτιλίας (ναυπηγεία, λιμένες, ακτοπλοϊκές μεταφορές) και να καθορίζει τις περιοχές των οποίων το οικονομικό δυναμικό θα μπορούσε να αναπτύσσεται με τη βοήθεια της περιφερειακής πολιτικής[semigr ]

21. υπενθυμίζει στα κράτη μέλη και την Επιτροπή το σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν οι τοπικές και περιφερειακές αρχές κατά τη μείωση των οικονομικών και κοινωνικών ανισοτήτων, και τονίζει επομένως την ανάγκη να συμμετέχουν οι εν λόγω αρχές κατά το σχεδιασμό και την εφαρμογή δράσεων στο πλαίσιο της περιφερειακής πολιτικής[semigr ] υπενθυμίζει ότι η εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας απαιτεί διαφάνεια και συμμετοχή και, επομένως τη στενότερη συνεργασία και των δυο πλευρών της βιομηχανίας και των τοπικών και περιφερειακών αρχών σε δραστηριότητες προγραμματισμού[semigr ]

22. καλεί την Επιτροπή να προβεί σε αξιολόγηση των παρεμβάσεων των κρατών μελών στο διαρθρωτικό και χρηματοοικονομικό τομέα σε περιοχές τις οποίες έχουν διατεθεί πόροι από το κοινοτικό διαρθρωτικό ταμείο και να εντείνει τον έλεγχο και τις κυρώσεις σε περίπτωση ακατάλληλης χρησιμοποίησης των πόρων εκ μέρους των κρατών μελών[semigr ] καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι οι χρηματοοικονομικές ή άλλου είδους παρεμβάσεις στις δικαιούχες περιοχές θα υποστηρίζουν και θα ενισχύουν το στόχο της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής, κυρίως στις περιπτώσεις κατά τις οποίες οι δράσεις που έχουν αναληφθεί αποδεικνύονται εις βάρος της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής. Κατά τον καθορισμό των δικαιούχων περιοχών τα κράτη μέλη πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους τις δράσεις και τους στόχους των διαρθρωτικών ταμείων[semigr ]

23. καλεί την Επιτροπή να διερευνήσει τις δυνατότητες προσδιορισμού και καθορισμού πιο συγκρίσιμων «κοινωνικο-οικονομικών περιοχών» (που θα περιλαμβάνουν πιθανώς τα περισσότερα στοιχεία που χρησιμοποιούνται για τον καθορισμό «περιοχών αγοράς εργασίας») με στόχο την ακριβέστερη διατύπωση των στοχοθετημένων διαρθρωτικών πολιτικών[semigr ]

24. καλεί την Επιτροπή να εκπονήσει έκθεση, εν αναμονή της μελλοντικής μεταρρύθμισης των διαρθρωτικών ταμείων σχετικά με τα κριτήρια καταλληλότητας των διαρθρωτικών ταμείων, με σκοπό να διασφαλισθούν μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και αισθητή συγκέντρωση κονδυλίων[semigr ]

25. υπενθυμίζει στα κράτη μέλη και την Επιτροπή ότι έχουν αναλάβει το καθήκον, σύμφωνα με τις διατάξεις των διαρθρωτικών ταμείων, να διασφαλίζουν ίσες ευκαιρίες[semigr ] τους υπενθυμίζει επίσης την ανάγκη δράσεων κατά προτεραιότητα προς όφελος των μειονεκτούσων και ασθενέστερων περιφερειών και περιοχών[semigr ]

26. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αποφεύγουν την κακή χρήση ή διάθεση των διαρθρωτικών πόρων ιδιαίτερα υπό το φως του πρόσφατου ελέγχου που διεξήγαγε η Επιτροπή όσον αφορά τη διάθεση πόρων του ΕΤΠΑ σε ιδιωτικοποιημένες επιχειρήσεις κοινής ωφελείας. Η Επιτροπή θα έπρεπε να διασφαλίσει την αυστηρή και ακριβή εφαρμογή των διατάξεων και, όπου αυτό είναι αναγκαίο, να τροποποιήσει τις διατάξεις προκειμένου να αποφύγει την ακατάλληλη διάθεση των πόρων[semigr ]

27. καλεί την Επιτροπή να διερευνήσει τις επιπτώσεις που θα έχει η μελλοντική διεύρυνση της Κοινότητας στην πολιτική που ακολουθούν τα διαρθρωτικά ταμεία. Ιδιαίτερα καλεί την Επιτροπή να προβεί, επειγόντως σε λεπτομερή ανάλυση των δημοσιονομικών επιπτώσεων μιας μελλοντικής διεύρυνσης σύμφωνα με την έρευνα της ΚΑΠ, καθώς και σε αξιολόγηση των απαραίτητων μέτρων αναδιανομής των πιστώσεων του προϋπολογισμού, προκειμένου να διασφαλίσει ότι θα επιτευχθεί η οικονομική και κοινωνική συνοχή στο πλαίσιο του κοινοτικού κεκτημένου και σε πνευμά αλληλεγγύης. Επιπλέον θα πρέπει να αναληφθούν προσπάθειες προκειμένου να διασφαλισθεί η αποτελεσματικότερη χρήση των πόρων που διατίθονται[semigr ]

28. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και την Επιτροπή.