EL    EL  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ  ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ  
Βρυξέλλες , 25.1.2006 
COM(2006) 19 τελικό  
  
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  ΠΡΟΣ  ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ , ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ  
ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ , ΤΗΝ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ  ΚΑΙ  ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ  
ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΚΑΙ  ΤΗΝ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ  ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ  
Θεµατικό  πρόγρα µµα: «Μη κρατικοί  φορείς  και τοπικές  αρχές  αρµόδιες  για την 
ανάπτυξη » 
 
EL 2   EL ΠΙΝΑΚΑΣ  ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ  
1. Εισαγωγή ...................................................................................................................... 3 
2. Πλαίσιο ........................................................................................................................ 3 
2.1. Ανάλυση  του αντικει µένου .......................................................................................... 3 
2.2. Καθιερω µένο πλαίσιο  πολιτικής .................................................................................. 5 
2.3. Προηγού µενη εµπειρία /διδάγ µατα............................................................................... 6 
2.4. Σκεπτικό  το οποίο  υπαγόρευσε  την παρούσα  θεµατική  προσέγγιση ........................... 6 
3. Το θεµατικό  πρόγρα µµα.............................................................................................. 8 
3.1. Πεδίο ............................................................................................................................ 8 
3.1.1. Επιλέξι µοι φορείς ......................................................................................................... 8 
3.1.2. Επιλέξι µοι τύποι  παρε µβάσεων ................................................................................... 8 
3.1.3. Γεωγραφική  κάλυψη .................................................................................................... 9 
3.2. Αρχές  προγρα µµατισµού.............................................................................................. 9 
3.3. Στόχοι ......................................................................................................................... 10 
3.4. Προτεραιότητες .......................................................................................................... 11 
 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ  – Σύνοψη  προηγού µενης εµπειρίας .................................................. 12 
 
EL 3   EL ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  ΠΡΟΣ  ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ , ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ  
ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ , ΤΗΝ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ  ΚΑΙ  ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ  
ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΚΑΙ  ΤΗΝ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ  ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ  
Θεµατικό  πρόγρα µµα: «Μη κρατικοί  φορείς  και τοπικές  αρχές  αρµόδιες  για την 
ανάπτυξη » 
1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ  
Για τον εξορθολογισ µό και την απλούστευση  του ισχύοντος  νοµοθετικού  πλαισίου  που 
διέπει  τις εξωτερικές  δραστηριότητες  της Κοινότητας , η Ευρωπαϊκή  Επιτροπή  πρότεινε  
µια νέα δέσµη έξι µέσων  στο πλαίσιο  των δηµοσιονο µικών  προοπτικών  από το 2007 ως 
το 2013. Τα τρία µέσα (ανθρωπιστική  βοήθεια , σταθερότητα  και µακροοικονο µική 
βοήθεια ) είναι  οριζόντιου  χαρακτήρα , ώστε  να ανταποκρίνονται  σε ιδιαίτερες  ανάγκες  
και περιστάσεις . Τρία  µέσα (προενταξιακή  βοήθεια , στήριξη  της ευρωπαϊκής  πολιτικής  
γειτονίας  και εταιρικής  σχέσης  (ΕΜΓΕΣ ) και το µέσο συνεργασίας  για την ανάπτυξη  και 
οικονο µικής συνεργασίας  (ΜΣΑΟΣ ), έχουν  σχεδιαστεί  µε σκοπό  την υλοποίηση  ειδικών  
πολιτικών  και καλύπτουν  συγκεκρι µένες γεωγραφικές  περιοχές . Στο µέλλον , τα µέσα 
αυτά  θα αποτελούν  τη νοµική βάση  για τις κοινοτικές  δαπάνες  προς  στήριξη  των 
προγρα µµάτων  εξωτερικής  συνεργασίας , καθώς  και των κατάλληλων  θεµατικών  
προγρα µµάτων  και θα αντικαταστήσουν  τους ισχύοντες  θεµατικούς  κανονισ µούς. 
Σύµφωνα  µε τις προτάσεις  αυτές , τα θεµατικά  προγρά µµατα παρέχουν  σηµαντική  
προστιθέ µενη αξία και συµπληρώνουν  τα γεωγραφικά  προγρά µµατα, τα οποία  
εξακολουθούν  να συνιστούν  το κατεξοχήν  πλαίσιο  της κοινοτικής  συνεργασίας  µε τρίτες  
χώρες1. 
Η Επιτροπή  έχει δεσµευτεί  να αρχίσει  διάλογο  µε το Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο  και το 
Συµβούλιο  σχετικά  µε το πεδίο  εφαρ µογής, τους στόχους  και τις προτεραιότητες  κάθε  
θεµατικού  προγρά µµατος, µε βάση  επίση µες ανακοινώσεις  προς  τα δύο θεσµικά όργανα . 
Το αποτέλεσ µα της διαδικασίας  αυτής  θα αποτελέσει  τον πολιτικό  προσανατολισ µό για 
τα µετέπειτα  στάδια  του προγρα µµατισµού, κυρίως  για τα έγγραφα  θεµατικής  
στρατηγικής  που θα εκπονηθούν  σύµφωνα  µε τις διατάξεις  των προαναφερθέντων  
µέσων .  
Η Επιτροπή  πραγ µατοποίησε  διεξοδική  δηµόσια διαβούλευση  για να εξασφαλίσει  τη 
συµµετοχή  πολλών  ενδιαφερό µενων  µερών  για τον καθορισ µό των κύριων  
χαρακτηριστικών  του προγρά µµατος. Το πρόγρα µµα βασίζεται  στο αποτέλεσ µα των εν 
λόγω  διαβουλεύσεων  (βλ. στo δικτυακό  τόπο  «Europa» της Γ∆ Ανάπτυξη  που περιέχει  
την πλήρη  αναφορά  αυτής  της δηµόσιας  διαβούλευσης ). 
                                                 
1 Ανακοίνωση  της Επιτροπής  προς  το Συµβούλιο  και το Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο  σχετικά  µε τις 
«Εξωτερικές  δράσεις  µέσω θεµατικών  προγρα µµάτων  στο πλαίσιο  των µελλοντικών  
δηµοσιονο µικών  προοπτικών  2007-2013», COM(2005) 324, 3.8.2005. 
 
EL 4   EL 2. ΠΛΑΙΣΙΟ  
2.1. Ανάλυση  του αντικει µένου  
Η ενσυνείδητη  αποδοχή  και η συµµετοχή  αποτελούν  καίριες  αρχές  της αναπτυξιακής  
πολιτικής  της ΕΕ όπως  αναφέρεται  στο έγγραφο : «Ευρωπαϊκή  κοινή  αντίληψη  για την 
Ανάπτυξη »2. Για την αποτελεσ µατική  εφαρ µογή αυτών  των αρχών , η Επιτροπή  πρέπει  
να διαδρα µατίσει  σηµαντικό  ρόλο  στη διευκόλυνση  και στην  προώθηση  του διαλόγου  
µεταξύ  κρατικών  και µη κρατικών  φορέων  όσον  αφορά  αναπτυξιακές  προτεραιότητες  
και στρατηγικές  στις χώρες  εταίρους .  
Στο παρόν  πλαίσιο  είναι  σηµαντική  η ενίσχυση  των εγχώριων  διαδικασιών  ανάπτυξης  
της ικανότητας  σε όλες τις διαστάσεις  και σε διαφορετικά  επίπεδα . Οι κυβερνήσεις  
εταίροι  επιδεικνύουν  ολοένα  µεγαλύτερη  προσήλωση  στην  προώθηση  συµµετοχικών  
προσεγγίσεων . Προωθούν  ολοένα  και περισσότερο  τη συµµετοχή  της κοινωνίας  των 
πολιτών  τόσο  στην  προετοι µασία όσο και στην  εφαρ µογή αναπτυξιακών  στρατηγικών  
και διευκολύνουν  την πρόσβασή  τους στη χρηµατοδότηση . Ωστόσο , σε ορισµένες 
περιπτώσεις , είτε η κατάσταση  της χώρας  είτε η στάση  της κυβέρνησης  καθιστούν  τη 
συµµετοχή  των ενδιαφερό µενων  µερών  µόνον  µερική , πολύ  περιορισ µένη, ή, σε ακραίες  
περιπτώσεις , αδύνατη .  
Το παρόν  πρόγρα µµα πρόκειται  να διαδεχθεί  τα δυο τρέχοντα  προγρά µµατα για τη 
συγχρη µατοδότηση  των ΜΚΟ  και για την αποκεντρω µένη συνεργασία . Υιοθετεί  δε µια 
προσέγγιση  µε «γνώµονα τους φορείς » και όχι τους «τοµείς». Στηρίζει  το «δικαίω µα» 
των ενδιαφερό µενων  µερών  να αναλα µβάνουν  «πρωτοβουλίες » παρέχοντάς  τους 
χρηµατοδοτικούς  πόρους  για «ίδιες πρωτοβουλίες » σε περιπτώσεις  στις οποίες  τα 
γεωγραφικά  προγρά µµατα δεν συνιστούν  κατάλληλο  µέσο χρηµατοδότησης . 
Συµπληρώνει  τη στήριξη  που παρέχουν  άλλα  «τοµεακά » θεµατικά  προγρά µµατα στους  
ίδιους  φορείς , ιδίως  το πρόγρα µµα για τη δηµοκρατία  και τα ανθρώπινα  δικαιώ µατα. 
Η παρούσα  ανακοίνωση  περιέχει  πολιτικούς  προσανατολισ µούς για ένα θεµατικό  
πρόγρα µµα µε γνώµονα τους φορείς , εφικτό  ως προς  τη διαχείρισή  του, επικουρικό  
γεωγραφικών  προγρα µµάτων  και συµπληρω µατικό  των λοιπών  θεµατικών  
προγρα µµάτων . Οι προσανατολισ µοί αυτοί  κάνουν  διαχωρισ µό µεταξύ  των φορέων  µε 
βάση  την αντίστοιχη  προστιθέ µενη αξία τους όσον  αφορά  το πεδίο  εφαρ µογής του 
προγρά µµατος και τα αντίστοιχα  χαρακτηριστικά , τις ανάγκες  και τους περιορισ µούς του 
κάθε  φορέα , (όπως  είναι  για παράδειγ µα οι ικανότητες , το δυνα µικό, οι ειδικοί  τοµείς 
ενδιαφέροντος , οι χρηµατοδοτικοί  πόροι ) για την εξεύρεση  του καλύτερου  τρόπου  
ένταξής  τους στην  αναπτυξιακή  πολιτική  της ΕΚ. Σύµφωνα  µε την προσέγγιση  που είναι  
προσανατολισ µένη στους  φορείς , οι οργανώσεις  της κοινωνίας  των πολιτών  
αναγνωρίζονται  ως φορείς  καίριας  σηµασίας  για την παροχή  βοήθειας  και ως σηµαντικοί  
παίκτες  που συνδέονται  µε τη διαδικασία  χάραξης  πολιτικής . Συνεπώς , το παρόν  
πρόγρα µµα θα επιτρέψει  στην  κοινωνία  των πολιτών  να ασκεί  το δικαίω µα 
πρωτοβουλίας  που διαθέτει , να αναπτύσσει  καινοτό µες προσεγγίσεις  και να εµφυσήσει  
µια ιδιαίτερη  δυνα µική στη διαδικασία . 
Η προστιθέ µενη αξία των µη κρατικών  φορέων  συνίσταται  στην  ανεξαρτησία  τους από 
το κράτος , στην  εγγύτητά  τους σε δεδοµένες κοινωνικές  οµάδες και στην  κατανόηση  
                                                 
2 Συµβούλιο  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης , έγγραφο  αριθ. 14820/05, 22 Νοεµβρίου  2005. 
 
EL 5   EL αυτών  των οµάδων , καθώς  και στην  ικανότητά  τους να εκφράζουν  τα ειδικά  συµφέροντα  
των εν λόγω  οµάδων , στη γνώση  και στην  εµπειρία  που προσφέρουν  καθώς  και στην  
ικανότητα  γεφύρωσης  ενός σηµαντικού  «κενού » µεταξύ  των στρατηγικών  στόχων  και 
της υλοποίησής  τους. 
Όσον  αφορά  τους µη κρατικούς  φορείς , µπορού µε να επιση µάνου µε την ειδική  συµβολή  
από οργανώσεις  διαφορετικού  τύπου . Οι ΜΚΟ  µεταφέρουν  τις απόψεις  των πολιτών  και 
της βάσης  σε συζητήσεις  για τη χάραξη  πολιτικής  και συµβάλλουν  αποτελεσ µατικά  σε 
δραστηριότητες  ανάπτυξης . Οι οργανώσεις  εργοδοτών  και εργαζο µένων  οφείλουν  να 
διαδρα µατίσουν  καίριο  ρόλο  στην  προαγωγή  του κοινωνικού  διαλόγου  προωθώντας  έτσι 
την αξιοπρεπή  εργασία  για όλους  και την ισότι µη ανάπτυξη . Τα ανεξάρτητα  πολιτικά  
ιδρύµατα µπορούν  να συµβάλουν  στην  ενίσχυση  των δηµοκρατικών  αρχών  και στην  
ανάπτυξη  συνδέσ µων µεταξύ  πολιτών  και πολιτικών  εκπροσώπων . Τα πανεπιστή µια 
µπορούν  να ενισχύσουν  τόσο  τις ικανότητες  ανάλυσης  και έρευνας  της κοινωνίας  των 
πολιτών  όσο και τη δηµιουργία  δικτύων  Βορρά -Νότου , Νότου -Νότου . 
Στο πλαίσιο  γεωγραφικών  προγρα µµάτων  πρέπει  να παρέχεται  στήριξη  στις τοπικές  
αρχές , κατά  προτί µηση µέσω διαδικασιών  αποκέντρωσης . Ωστόσο , οι τοπικές  αρχές  
είναι  εγγύτερα  στους  πολίτες  σε σχέση  µε άλλoυς δηµόσιους  θεσµούς και µπορούν  να 
διευκολύνουν  την άµεση συµµετοχή  τους στην  αναπτυξιακή  διαδικασία  καθώς  και την 
αλληλεπίδραση  µεταξύ  των πολιτών  και του κράτους  και να δηµιουργούν  δεσµούς 
µεταξύ  των πολιτών  της ΕΕ και των χωρών  εταίρων .  
Τα κύρια  στοιχεία  της παρούσας  πρότασης  µπορούν  να συνοψιστούν  ως εξής: 
– Όλες  οι οργανώσεις  της κοινωνίας  των πολιτών  και οι τοπικές  αρχές  από την ΕΕ και 
τις χώρες  εταίρους  είναι , κατ’αρχήν , επιλέξι µες για χρηµατοδότηση  βάσει  του 
παρόντος  θεµατικού  προγρά µµατος. 
– Το µεγαλύτερο  µέρος των χρηµατοδοτήσεων  θα χορηγηθεί  για τη στήριξη  επί τόπου  
παρε µβάσεων  σε αναπτυσσό µενες χώρες . Ωστόσο , το πρόγρα µµα θα λάβει  δεόντως  
υπόψη  και παρε µβάσεις  που προωθούν  την ευαισθητοποίηση  και την εκπαίδευση  σε 
θέµατα ανάπτυξης . ∆ραστηριότητες  που διευκολύνουν  το συντονισ µό µεταξύ  δικτύων  
των ενδιαφερό µενων  µερών  θα είναι  επίσης  επιλέξι µες για χρηµατοδότηση . 
– Τα διαφορετικά  είδη παρε µβάσεων  θα εφαρ µοστούν  σε αναπτυσσό µενες χώρες  που 
καλύπτονται  από το ΜΣΑΟΣ  και σε όλες τις χώρες  που καλύπτονται  από το ΕΜΓΕΣ . 
– Τα κράτη  µέλη της ΕΕ και τα προσχωρούντα  κράτη  είναι  επιλέξι µα για παρε µβάσεις  
όσον  αφορά  την ευαισθητοποίηση  και την εκπαίδευση  σε θέµατα ανάπτυξης  καθώς  
και για το συντονισ µό µεταξύ  δικτύων  των ενδιαφερό µενων  µερών  στην  ΕΕ. 
– Οι ειδικές  προτεραιότητες  για ανάληψη  δράσης  καθώς  και περισσότερες  λεπτο µέρειες  
σχετικά  µε το ειδικό  πεδίο  εφαρ µογής του προγρά µµατος θα περιληφθούν  σε έγγραφο  
πολυετούς  προγρα µµατισµού (έγγραφο  θεµατικής  στρατηγικής ). 
2.2. Καθιερω µένο πλαίσιο  πολιτικής  
Η συµµετοχή  µη κρατικών  φορέων  και τοπικών  αρχών  στην  αναπτυξιακή  διαδικασία , 
µεταξύ  άλλων  µέσω του διαλόγου  και της χρηµατοδοτικής  στήριξης , αποτελεί  σαφώς  
καθιερω µένη αρχή  της αναπτυξιακής  πολιτικής  της ΕΚ, έκδηλη  σε πολλά  έγγραφα  
 
EL 6   EL πολιτικής  της Επιτροπής  και στα συµπεράσ µατα, στις αποφάσεις  και στις γνώµες άλλων  
θεσµικών  οργάνων  της ΕΕ3. 
«Η Ευρωπαϊκή  κοινή  αντίληψη  για την ανάπτυξη » 
«Η ΕΕ υποστηρίζει  την ευρεία  συµµετοχή  όλων  των ενδιαφερό µενων  µερών  στην  
ανάπτυξη  των χωρών  και προτρέπει  όλους  τους κοινωνικούς  συντελεστές  να 
συµπράξουν . Η κοινωνία  των πολιτών , συµπεριλα µβανο µένων  των οικονο µικών  και 
κοινωνικών  εταίρων , µεταξύ  των οποίων  συγκαταλέγονται  οι συνδικαλιστικές  
οργανώσεις , οι οργανώσεις  των εργοδοτών  και ο ιδιωτικός  τοµέας, οι ΜΚΟ  και άλλοι  µη 
κρατικοί  φορείς  των χωρών  εταίρων , διαδρα µατίζουν  ζωτικό  ρόλο  στην  προώθηση  της 
δηµοκρατίας , της κοινωνικής  δικαιοσύνης  και των ανθρωπίνων  δικαιω µάτων . Η ΕΕ θα 
εντείνει  την υποστήριξή  της για την οικοδό µηση ικανοτήτων  των µη κρατικών  φορέων , 
προκει µένου να ακούγονται  περισσότερο  κατά  την αναπτυξιακή  διαδικασία  και να 
προχωρήσει  ο πολιτικός , οικονο µικός και κοινωνικός  διάλογος . Θα αναγνωριστεί  επίσης  
ο σηµαντικός  ρόλος  της ευρωπαϊκής  κοινωνίας  των πολιτών · για τον σκοπό  αυτόν  θα 
δώσει  ιδιαίτερη  προσοχή  στην  εκπαίδευση  σε θέµατα ανάπτυξης  και στην  
ευαισθητοποίηση  των πολιτών  της ΕΕ.» 
Η προσέγγιση  αυτή  επαναλα µβάνεται  και σε συµφωνίες  εταιρικής  σχέσης  και 
συνεργασίας . Η διάσταση  της «εταιρικής  σχέσης » στη συνεργασία  ΑΚΕ -ΕΚ έχει 
διευκολύνει  την ανάδειξη , τη σταδιακή  εδραίωση  και την τυποποίηση  των συµµετοχικών  
προσεγγίσεων  στην  ανάπτυξη . Η συµµετοχή  αναφέρεται  ρητά  στις αρχές  της 
συνεργασίας  ΑΚΕ -ΕΕ και περιλα µβάνει  ένα ευρύ  φάσµα ενδιαφερό µενων  µερών . Η 
πρόσφατη  αναθεώρηση  της συµφωνίας  Κοτονού  πρόσφερε  την ευκαιρία  για περαιτέρω  
ενίσχυση  αυτής  της προσέγγισης , πρώτον , διευκολύνοντας  την πρόσβαση  στη 
χρηµατοδότηση  µε βάση  τον προγρα µµατικό  διάλογο  και δεύτερον , επεκτείνοντας  αυτή  
την προσέγγιση  στις τοπικές  αρχές4. Η συνεργασία  της ΕΚ µε άλλες  γεωγραφικές  
περιοχές  όπως  είναι  η Ασία , η Λατινική  Αµερική  και οι γειτονικές  της χώρες , 
χαρακτηρίζεται  επίσης  από µια γενική  τάση  για µεγαλύτερη  συµµετοχή  από οργανώσεις  
της κοινωνίας  των πολιτών  καθώς  και για συµµετοχή  αυτών  στο διάλογο  για τη χάραξη  
πολιτικής5. Συνεπώς , η συµµετοχή  της κοινωνίας  των πολιτών  αποτελεί  αναπόσπαστο  
µέρος του συνηθισ µένου τρόπου  εργασίας  της ΕΚ. 
Η Ευρωπαϊκή  Πολιτική  Γειτονίας  στοχεύει  στην  οικοδό µηση µιας προνο µιούχας  
εταιρικής  σχέσης  µε τις γειτονικές  χώρες , στην  περαιτέρω  προσέγγισή  τους µε την 
Ένωση  και στη συµµετοχή  τους στην  εσωτερική  αγορά  της Κοινότητας  και παράλληλα  
προσφέρει  στήριξη  σ’αυτές  τις χώρες  για την ενίσχυση  του διαλόγου , των 
µεταρρυθ µίσεων  και της κοινωνικής  και οικονο µικής ανάπτυξης . Ενώ εστιάζει  σαφώς  
στην  ολοκλήρωση , συνήθως  περιλα µβάνει  σηµαντικές  αναπτυξιακές  πτυχές . Οι στόχοι  
της µείωσης  της φτώχειας  και της κοινωνικής  ανάπτυξης  θα συµβάλουν  στην  
οικοδό µηση κοινωνιών  που θα ευηµερούν , θα είναι  πιο δίκαιες  και κατά  συνέπεια  
                                                 
3 « Η Ευρωπαϊκή  κοινή  αντίληψη  για την ανάπτυξη » (Συµβούλιο  της ΕΕ – 14820/05, 22.11.2005)· 
«Η συµµετοχή  των µη κρατικών  φορέων  στην  αναπτυξιακή  πολιτική  της ΕΚ» - COM(2002) 598, 
της 7.11.2002· Συµπεράσ µατα του Συµβουλίου  της 19ης Μαΐου  2003, ψήφισ µα του Ευρωπαϊκού  
Κοινοβουλίου  της 4ης Σεπτε µβρίου  2003, γνώµη της Ευρωπαϊκής  Οικονο µικής και Κοινωνικής  
Επιτροπής  της 16ης Ιουλίου  2003. 
4 Αναθεωρη µένη συµφωνία  του Κοτονού , άρθρα  4, 6, 58 και Παράρτη µα IV, άρθρα  4 και 15.  
5 Βλ. ειδικότερα  το άρθρο  43 των συµφωνιών  πολιτικού  διαλόγου  και συνεργασίας  µε χώρες  της 
Κεντρικής  Αµερικής  και της Κοινότητας  των Άνδεων . 
 
EL 7   EL σταθερότερες  κυρίως  στις αναπτυσσό µενες χώρες . Τα µέσα που µπορούν  να προσφέρουν  
τεχνική  και οικονο µική ενίσχυση  για τη στήριξη  αυτής  της πολιτικής  θα περιλα µβάνουν , 
όπου  ενδείκνυται , βέλτιστες  πρακτικές  ανάπτυξης  για την προώθηση  της 
αποτελεσ µατικής  διαχείρισης  και εφαρ µογής. Οι συµµετοχικές  προσεγγίσεις  αποτελούν  
αναµφισβήτητα  µέρος αυτών  των «βέλτιστων  πρακτικών  ανάπτυξης ». 
2.3. Προηγού µενη εµπειρία /διδάγ µατα 
Η συγχρη µατοδότηση  των ΜΚΟ  από την ΕΕ και η εφαρ µογή αποκεντρω µένων  
προγρα µµάτων  συνεργασίας  είχε ως αποτέλεσ µα τη σταδιακή  εδραίωση  των µέσων  
αναπτυξιακής  πολιτικής  που υιοθετούν  µια προσέγγιση  µε γνώµονα τους φορείς  και 
στηρίζουν  το δικαίω µα πρωτοβουλίας  τους. Η προηγού µενη εµπειρία  (βλ. παράρτη µα) 
και οι αξιολογήσεις  και συζητήσεις  µε τα διάφορα  ενεχό µενα µέρη δείχνουν  ότι το 
δυνα µικό της στρατηγικής  συνεργασίας  µεταξύ  της ΕΚ και των ενδιαφερό µενων  µερών  
εκτός  των κεντρικών  κυβερνήσεων  µάλλον  δεν αξιοποιείται  αρκετά . Αυτό  δεν φαίνεται  
να συνδέεται  µε το πλαίσιο  πολιτικής , αλλά  οφείλεται  µάλλον  σε απαιτήσεις  των 
δηµοσιονο µικών  κανονισ µών, σε συχνές  αλλαγές  των κανόνων  και των προϋποθέσεων  
εφαρ µογής. Ταυτόχρονα , ο αριθµός των προτάσεων  που έχουν  υποβληθεί  για 
χρηµατοδότηση  έχει αυξηθεί  σηµαντικά  χωρίς  αντίστοιχα  να έχει αυξηθεί  το ανθρώπινο  
δυνα µικό της Επιτροπής  ώστε  να είναι  σε θέση  να επιληφθεί  των εν λόγω  προτάσεων . Η 
Επιτροπή  διερευνά  σήµερα νέες προσεγγίσεις  όσον  αφορά  τη διαδικασία  επιλογής , µε 
στόχο  τη µείωση  του διοικητικού  φόρτου , την καλύτερη  στοχοθέτηση  των προσκλήσεων  
υποβολής  προτάσεων  και τη διευκόλυνση  της πρόσβασης  των µικρών  ΜΚΟ  στη 
χρηµατοδότηση . Η υιοθέτηση  µιας προσέγγισης  κατάτ µησης , µε γνώµονα τους φορείς , 
θα συµβάλει  σε µια καινοτό µο και απλούστερη  προσέγγιση  της συγχρη µατοδότησής  
τους. 
2.4. Σκεπτικό  το οποίο  υπαγόρευσε  την παρούσα  θεµατική  προσέγγιση  
Εκτός  από τη στήριξη  στους  µη κρατικούς  φορείς  µέσω όλου  του φάσµατος 
προγρα µµάτων  ανθρωπιστικής  βοήθειας  και αναπτυξιακής  συνεργασίας  (τόσο  
γεωγραφικά  όσο και θεµατικά ), είναι  απαραίτητη  και η θέσπιση  ενός θεµατικού  
προγρά µµατος µε γνώµονα τους φορείς  µε το κατάλληλο  επίπεδο  χρηµατοοικονο µικών  
πόρων : 
– Όταν  η συνεργασία  µέσω γεωγραφικών  προγρα µµάτων  είναι  περιορισ µένη, όπως  για 
παράδειγ µα σε περίπτωση  δύσκολων  εταιρικών  σχέσεων6, το εν λόγω  πρόγρα µµα θα 
επιτρέπει  στην  ΕΚ να διατηρεί  τις δεσµεύσεις  της, να στηρίζει  άµεσα τους 
πληθυσ µούς, να διευκολύνει  την εφαρ µογή της βοήθειας  και την πρόσβαση  σε 
βασικές  υπηρεσίες , να ενισχύει  τις διαδικασίες  εκδη µοκρατισ µού και να διευκολύνει  
τις ειρηνευτικές  διαδικασίες  σε παρό µοιες περιπτώσεις . Αυτό  προβλέπεται  να 
                                                 
6 Ως δύσκολες  εταιρικές  σχέσεις  νοούνται  εκείνες  µε τις οποίες , για έναν από τους ακόλουθους  
λόγους , τα συνήθη  µέσα συνεργασίας  δεν είναι  δυνατόν  να χρησι µοποιηθούν  πλήρως  για τη 
στήριξη  πρωτοβουλιών  που έχουν  αναλάβει  ενδιαφερό µενα µέρη εκτός  των κεντρικών  
κυβερνήσεων : (1) χώρες  µε τις οποίες  η συνεργασία  έχει ανασταλεί , (2) χώρες  όπου  οι αρχές  δεν 
έχουν  αναλάβει  δεσµεύσεις  για στόχους  µείωσης  της φτώχειας  και άλλων  βασικών  αρχών  
αναπτυξιακής  πολιτικής , περιλα µβανο µένης της χρηστής  διακυβέρνησης  και της συµµετοχής  της 
κοινωνίας  των πολιτών  και των αποκεντρω µένων  αρχών , (3) χώρες  όπου  ο διάλογος  σχετικά  µε 
τις συµµετοχικές  προσεγγίσεις  στην  ανάπτυξη  είναι  πολύ  περιορισ µένος.  
 
EL 8   EL συµβάλει  περαιτέρω  στην  πρόοδο  που έχει ήδη σηµειωθεί  από τους δηµόσιους  
θεσµούς στους  εν λόγω  τοµείς. 
– Στις περιπτώσεις  εκείνες  όπου  υπάρχει  επιτυχής  συνεργασία  και αποτελεσ µατική  
εταιρική  σχέση , οι δραστηριότητες  που χρηµατοδοτούνται  από το πρόγρα µµα θα 
συµπληρώνουν  και θα βελτιώνουν  τα προγρά µµατα συνεργασίας  ανά χώρα  ή περιοχή , 
στηρίζοντας  τα ενδιαφερό µενα µέρη στην  εισαγωγή  νέων  σχεδίων  και προσεγγίσεων , 
στην  καλύτερη  ενσω µάτωση  εγκάρσιων  προτεραιοτήτων  κατά  τρόπο  ολιστικό , στη 
διευκόλυνση  της συµµετοχής  της βάσης  ή µιας συγκεκρι µένης οµάδας , στην  ενίσχυση  
της ισότητας  των φύλων , στην  οικοδό µηση των ικανοτήτων  τους σε νέους  τοµείς 
όπως  είναι  το θεµιτό εµπόριο , η προστασία  του περιβάλλοντος , κλπ. 
– Το πρόγρα µµα θα συµβάλει  στην  οικοδό µηση εµπιστοσύνης  µεταξύ  κρατικών  και µη 
κρατικών  φορέων , για παράδειγ µα όσον  αφορά  τη συζήτηση  για τη χάραξη  πολιτικής , 
την παροχή  βασικών  υπηρεσιών , κλπ., µε στόχο  τη διευκόλυνση  της σταδιακής  τους 
ενσω µάτωσης  σε γεωγραφικά  προγρά µµατα όπου  αυτό  δεν ισχύει  ακόµη. 
– Το πρόγρα µµα θα συµβάλει  στην  ευαισθητοποίηση  του κοινού  όσον  αφορά  
αναπτυξιακά  θέµατα και θα προαγάγει  την εκπαίδευση  σε θέµατα ανάπτυξης  στην  ΕΕ 
µε στόχο  να εδραιωθεί  η αναπτυξιακή  πολιτική  στις ευρωπαϊκές  κοινωνίες , να 
επιτευχθεί  µεγαλύτερη  στήριξη  του κοινού  στην  ΕΕ όσον  αφορά  την καταπολέ µηση 
της φτώχειας  και την ανάπτυξη  πιο δίκαιων  σχέσεων  µεταξύ  ανεπτυγ µένων  και 
αναπτυσσό µενων  χωρών  καθώς  και να µεταβληθούν  οι νοοτροπίες  στην  ΕΕ σχετικά  
µε θέµατα και δυσκολίες  που αντιµετωπίζουν  οι αναπτυσσό µενες χώρες  και οι λαοί 
τους και να προαχθεί  η κοινωνική  διάσταση  της παγκοσ µιοποίησης . 
– Το πρόγρα µµα θα στηρίξει  µέτρα για την ενίσχυση  του συντονισ µού και της 
αλληλεπίδρασης  µεταξύ  των ενδιαφερό µενων  µερών  και των θεσµικών  οργάνων  της 
ΕΕ, µε στόχο  τη διευκόλυνση  της δηµιουργίας  δικτύων  και της αλληλεπίδρασης . 
– Το πρόγρα µµα θα επιτρέψει  τη στήριξη  των πρωτοβουλιών  των ενδιαφερό µενων  
µερών  µε στόχο  την ενίσχυση  της διαδικασίας  αύξησης  της ικανότητας  στις εν λόγω  
χώρες  για τη συµµετοχή  τους σε συζητήσεις  σχετικά  µε τη χάραξη  πολιτικής  και την 
παροχή  βασικών  υπηρεσιών  (όπως  είναι  η υγεία , η εκπαίδευση , η εργασία  και η 
ασφάλεια , στις οποίες  συγκαταλέγονται  και η πρόληψη  των συγκρούσεων , η 
ετοιµότητα  για την αντιµετώπιση  καταστροφών , κλπ.) σε τοπικό  επίπεδο  όταν τα 
γεωγραφικά  προγρά µµατα δεν µπορούν  να χρησι µοποιηθούν  ή όταν είναι  
απαραίτητες  καινοτό µες προσεγγίσεις . Η προστιθέ µενη αξία του προγρά µµατος 
συνίσταται  εν µέρει και στην  ικανότητα  ενσω µάτωσης  ευρέως  φάσµατος κρατικών  
και µη κρατικών  φορέων  τόσο  από την ΕΕ όσο και από χώρες  εταίρους . 
– Το πρόγρα µµα θα στηρίζει , γενικά , το δικαίω µα των ενδιαφερό µενων  µερών  να 
αναλα µβάνουν  πρωτοβουλίες , παράλληλα  µε τα γεωγραφικά  προγρά µµατα, 
χρηµατοδοτώντας  τις «ίδιες πρωτοβουλίες » τους και όχι καθορίζοντας  λεπτο µερώς  τις 
δραστηριότητες  που πρέπει  να λάβουν  ενίσχυση  ως δραστηριότητες  «εταίρων  
υλοποίησης ». Ωστόσο , είναι  σηµαντικό  το ότι το πρόγρα µµα συµβάλλει  στη 
διατήρηση  επαρκούς  συνεκτικότητας  µε άλλες  αναπτυξιακές  δραστηριότητες  που 
ενισχύει  η ΕΚ και µε αναπτυξιακές  στρατηγικές  χωρών  εταίρων  που στηρίζονται  από 
τα γεωγραφικά  προγρά µµατα. Πρέπει  δε να µεγιστοποιηθεί  η συµπληρω µατικότητα  
 
EL 9   EL µεταξύ  του παρόντος  θεµατικού  προγρά µµατος και άλλων  προγρα µµάτων  που 
χρηµατοδοτεί  η ΕΚ7. 
3. ΤΟ ΘΕΜΑΤΙΚΟ  ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ  
3.1. Πεδίο  
Η παρούσα  ανακοίνωση  περιλα µβάνει  τους γενικούς  πολιτικούς  προσανατολισ µούς για 
το πρόγρα µµα. Το πολυετές  έγγραφο  θεµατικής  στρατηγικής8 θα καθορίσει  λεπτο µερώς  
αυτούς  του προσανατολισ µούς και θα εντοπίσει  τις προτεραιότητες  σε διαφορετικά  
επίπεδα  (χώρες , τύποι  παρέ µβασης  και θέµατα που συνδέονται  µε τους φορείς , όπως  το 
επίπεδο  της συγχρη µατοδότησης  και όροι για την δυνατότητα  επιλογής  κρατικών  
φορέων ) ώστε  να στοχοθετηθεί  καλύτερα  το πρόγρα µµα. 
Αυτό  το πρόγρα µµα θα επικεντρωθεί  κατ’αρχήν  σε παρε µβάσεις  επί τόπου  και θα 
εφαρ µοστεί  πρώτα  στις αναπτυσσό µενες χώρες  και περιοχές  όπου  τα γεωγραφικά  
προγρά µµατα δεν προβλέπουν  καµία στήριξη  ή χρηµατοδοτική  βοήθεια  για τους µη 
κρατικούς  φορείς  και τις τοπικές  αρχές  λόγω  χαλαρής  πολιτικής  δέσµευσης , ή σε υπο-
περιφέρειες  στις οποίες  δεν έχει πρόσβαση  το εθνικό  πρόγρα µµα, ή σε καταστάσεις  
δύσκολων  εταιρικών  σχέσεων , σε ευαίσθητα  κράτη , σε περιόδους  µετά από σύγκρουση , 
πολιτικής  αστάθειας , κλπ. 
3.1.1. Επιλέξι µοι φορείς  
Ένα ευρύ  φάσµα µη κερδοσκοπικών  φορέων  από την ΕΕ και από τις χώρες  εταίρους  θα 
είναι  επιλέξι µοι για τη χρηµατοδότηση  στο πλαίσιο  του προγρά µµατος. Πρέπει  να είναι  
σε θέση  να ευαισθητοποιούν  τους πολίτες  στα θέµατα της ανάπτυξης , να 
ανταποκρίνονται  στις ανάγκες  του πληθυσ µού, να ασκούν  τις δραστηριότητές  τους µε 
διαφάνεια  και υπευθυνότητα  και να αποδεικνύουν  τις συγκεκρι µένες αρµοδιότητές  τους. 
Όλοι  οι τύποι  µη κρατικών  φορέων , στους  οποίους  συµπεριλα µβάνονται  και οι ΜΚΟ , οι 
συνδικαλιστικές  οργανώσεις , οι οργανώσεις  προστασίας  του περιβάλλοντος , τα 
πανεπιστή µια και τα πολιτικά  ιδρύµατα, κλπ., µπορούν  να λάβουν  χρηµατοδοτική  
στήριξη  στο πλαίσιο  του προγρά µµατος. Επιπλέον , οι τοπικές  αρχές  µπορούν  να λάβουν  
χρηµατοδοτική  στήριξη  για δραστηριότητες  σε συγκεκρι µένους  τοµείς στους  οποίους  
αποδεικνύεται  η προστιθέ µενη αξία τους και οι οποίες  δεν µπορούν  να εφαρ µοστούν  στο 
πλαίσιο  των γεωγραφικών  προγρα µµάτων . 
Αυτή  η ευρεία  προσέγγιση  µε γνώµονα τους φορείς  θα καθοριστεί  λεπτο µερέστερα  στο 
πολυετές  έγγραφο  θεµατικής  στρατηγικής . Για να εφαρ µοστούν  οι προτεραιότητες  που 
προσδιορίζονται  στον  έγγραφο  θεµατικής  στρατηγικής  θα καθοριστούν  πιο λεπτο µερή 
κριτήρια  επιλεξι µότητας  για τους διάφορους  φορείς  ανάλογα  µε την αντίστοιχη  
προστιθέ µενη αξία τους, τις ικανότητες  και τις ειδικές  ανάγκες  και τους περιορισ µούς 
                                                 
7 Για τους σκοπούς  του παρόντος  εγγράφου , η συνεκτικότητα  πρέπει  να ερµηνευθεί  υπό την έννοια  
ότι µια δραστηριότητα  δεν µειώνει  την αποτελεσ µατικότητα  ή τον αντίκτυπο  µιας άλλης  (στον  
ίδιο ή σε άλλο  τοµέα)· η συµπληρω µατικότητα  αναφέρεται  στο διαχωρισ µό της εργασίας  µε βάση  
την προστιθέ µενη αξία κάθε  φορέα . 
8 Αντίστοιχα  άρθρα  ΕΜΓΕΣ  και ΜΣΑΟΣ . 
 
EL 10   EL (και σε χρηµατοδοτικό  επίπεδο ). Σύµφωνα  µε τις προτεραιότητες  παρέ µβασης , είτε το 
έγγραφο  θεµατικής  στρατηγικής  ή τα έγγραφα  εφαρ µογής του µπορούν  να 
προσδιορίζουν  τις λεπτο µέρειες  πρόσβασης  των διαφόρων  φορέων  στη χρηµατοδότηση  
(ποσοστό  συγχρη µατοδότησης , τύποι  δράσεων , κλπ.). 
Λαµβάνεται  υπόψη  ότι οι φορείς  µπορούν  επίσης  να λάβουν  χρηµατοδοτική  στήριξη  στο 
πλαίσιο  άλλων  προγρα µµάτων  που χρηµατοδοτούνται  από την ΕΚ. 
3.1.2. Επιλέξι µοι τύποι  παρε µβάσεων  
Το θεµατικό  πρόγρα µµα σέβεται  το δικαίω µα πρωτοβουλίας  των επιλέξι µων φορέων  
παρέχοντας  σ’αυτούς  χρηµατοδοτική  στήριξη  για την εφαρ µογή τριών  τύπων  
παρε µβάσεων : 
– το µεγαλύτερο  τµήµα των χρηµατοδοτικών  κονδυλίων  θα στηρίξει  τις παρε µβάσεις  
στις αναπτυσσό µενες χώρες  και περιοχές  οι οποίες  1) συµβάλλουν  στη συµµετοχική  
ανάπτυξη , 2) ενισχύουν  την διαδικασία  ανάπτυξης  των ικανοτήτων  των εν λόγω  
φορέων  σε επίπεδο  χώρας  ή περιφέρειας , 3) προωθούν  την διαδικασία  αµοιβαίας  
κατανόησης . Αυτός  ο τύπος  παρε µβάσεων  θα συµπεριλα µβάνει , όπου  κρίνεται  
σκόπι µο, τις δράσεις  που αποσκοπούν  στο να διευκολύνουν  την ενεργό  συµµετοχή  
των πολιτών  στη διαδικασία  ανάπτυξης  και στο να ενισχύουν  τις ικανότητές  τους 
ανάληψης  δράσης · 
– δράσεις  ευαισθητοποίησης  και εκπαίδευσης  για την ανάπτυξη  στην  ΕΕ και στα 
προσχωρούντα  κράτη · 
– το συντονισ µό και την επικοινωνία  µεταξύ  των δικτύων  της κοινωνίας  των πολιτών  
και των τοπικών  αρχών , στο πλαίσιο  των οργανώσεών  τους και µεταξύ  των διαφόρων  
ενδιαφερό µενων  µερών  που συµµετέχουν  ενεργά  στην  δηµόσια συζήτηση  για την 
ανάπτυξη  σε ευρωπαϊκό  επίπεδο . 
Το πολυετές  έγγραφο  θεµατικής  στρατηγικής  θα καθορίσει  λεπτο µερέστερα  τις 
προτεραιότητες  δράσης  στους  διάφορους  τοµείς λαµβανο µένων  υπόψη  των 
γεωγραφικών  προγρα µµάτων  αλλά  χωρίς  να προβλέπεται  ένα αυστηρό  πλαίσιο , ώστε  να 
υπάρχει  ο σεβασ µός του δικαιώ µατος ανάληψης  πρωτοβουλίας  των φορέων  µε την 
υποστήριξη  των δικών  τους πρωτοβουλιών . 
Όλοι  αυτοί  οι τύποι  δράσεων  µπορούν  να εφαρ µοστούν  σε µία ή σε περισσότερες  χώρες , 
σε περιφερειακό  επίπεδο  ή σε πολλές  περιφέρειες . Όλες  οι δράσεις  µπορούν  να 
χρηµατοδοτηθούν  µε τη στήριξη  µεµονωµένων  σχεδίων . 
3.1.3. Γεωγραφική  κάλυψη  
Σύµφωνα  µε την «Ευρωπαϊκή  Συναίνεση  για την Ανάπτυξη », οι παρε µβάσεις  σε όλες τις 
αναπτυσσό µενες χώρες , όπως  καθορίζεται  στον  κατάλογο  δικαιούχων  της επίση µης 
αναπτυξιακής  βοήθειας  (ΕΑΒ ), θα είναι  επιλέξι µες για χρηµατοδότηση  στο πλαίσιο  
 
EL 11   EL αυτού  του θεµατικού  προγρά µµατος9. Αυτές  οι χώρες  καλύπτονται  από το ΕΜΓΕΣ  και 
το ΜΣΑΟΣ . 
Τα γενικά  κριτήρια  για τη δυνατότητα  επιλογής  των χωρών  θα καθοριστούν  
λεπτο µερέστερα  στο πολυετές  έγγραφο  θεµατικής  στρατηγικής . Αυτά  µπορούν  να 
περιλα µβάνουν  κριτήρια  για τον προσδιορισ µό χωρών  και περιοχών  µε προτεραιότητα . 
Τα κράτη  µέλη της ΕΕ και τα προσχωρούντα  κράτη  θα συµπεριληφθούν  µόνον  στο 
γεωγραφικό  πεδίο  του θεµατικού  προγρά µµατος για παρε µβάσεις  στους  τοµείς δράσεων  
ευαισθητοποίησης  και εκπαίδευσης  για την ανάπτυξη  και για δραστηριότητες  
συντονισ µού. 
3.2. Αρχές  προγρα µµατισµού 
Η Επιτροπή  θα αποφασίσει  σύµφωνα  µε τις διαδικασίες  της επιτροπολογίας  τα έγγραφα  
θεµατικής  στρατηγικής  (έγγραφα  προγρα µµατισµού) για τέσσερα  έτη (2007-2010) και, 
εν συνεχεία , για τρία έτη (2011-2013). Αυτά  τα έγγραφα  θα καθορίσουν  µε περισσότερες  
λεπτο µέρειες  τα κριτήρια  επιλογής  χωρών  και περιοχών  µε προτεραιότητα  µαζί µε τις 
προτεραιότητες  για την ανάληψη  δράσης . Τα κυριότερα  ενδιαφερό µενα µέρη θα 
συµµετέχουν , όταν κρίνεται  εφικτό , στις διάφορες  φάσεις  του κύκλου  προγρα µµατισµού. 
Με βάση  τον πολυετή  προγρα µµατισµό, η Επιτροπή  θα εκπονεί  ετήσια  προγρά µµατα 
που θα καθορίζουν  τις δράσεις  προτεραιότητας  που πρέπει  να λάβουν  χρηµατοδοτική  
στήριξη , ειδικούς  στόχους , τα αναµενόµενα αποτελέσ µατα καθώς  και ενδεικτικά  ποσά . 
Σχετικά  µε την ενδιά µεση επανεξέταση , θα διενεργηθεί  εξωτερική  αξιολόγηση  των 
δράσεων  κατά  την πρώτη  τριετή  περίοδο  (2007-2009) ενόψει  της προετοι µασίας  του 
δεύτερου  εγγράφου  θεµατικής  στρατηγικής  (2011-2013). Οι εκθέσεις  θα διαβιβαστούν  
και θα συζητηθούν  µε τα κράτη  µέλη και το Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο . 
Το πρόγρα µµα θα εφαρ µοστεί  σύµφωνα  µε τη µεταρρύθ µιση της διαχείρισης  της 
κοινοτικής  ενίσχυσης  2000 η οποία  προβλέπει , µεταξύ  άλλων , την αποκέντρωση  των 
αρµοδιοτήτων  διαχείρισης  στις αντιπροσωπείες  όταν αυτό  είναι  εφικτό . Επιπλέον , σε ό,τι 
αφορά  τις ΜΚΟ , η Επιτροπή  θα υιοθετήσει  τον ορισµό των ΜΚΟ  στο σύνολό  της και θα 
δηµιουργήσει  µια βάση  δεδοµένων  γνώσης  που θα επιτρέψουν  στις υπηρεσίες  της 
Επιτροπής , στην  έδρα  και στις αντιπροσωπείες , να έχουν  εύκολη  πρόσβαση  σε ποσοτικές  
και ποιοτικές  πληροφορίες  για κάθε  ΜΚΟ  εταίρο  της Κοινότητας . 
Για να εξασφαλιστεί  η γεωγραφική  συνάφεια  µεταξύ  των διαφόρων  φάσεων  του 
προγρα µµατισµού, το έγγραφο  θεµατικής  στρατηγικής  θα αναλύσει  τη στήριξη  που 
προβλέπεται  για τις παρε µβάσεις  οι οποίες  έχουν  το ίδιο πεδίο  µε τα γεωγραφικά  και 
θεµατικά  προγρά µµατα, αλλά  επίσης  και στο πλαίσιο  των άλλων  σχετικών  κονδυλίων  
του προϋπολογισ µού που διαχειρίζεται  η ΕΚ. Η ίδια ανάλυση  πρέπει  να διενεργηθεί , στο 
µέτρο του δυνατού , για τις παρε µβάσεις  που στηρίζονται  από τα κράτη  µέλη και άλλους  
χορηγούς  βοήθειας . Τα έγγραφα  στρατηγικής  ανά χώρα  και τα έγγραφα  περιφερειακής  
                                                 
9 Ο κατάλογος  δικαιούχων  της επίση µης αναπτυξιακής  βοήθειας  (ΕΑΒ ) θα αποφασιστεί  από τον 
ΟΟΣΑ /ΕΑΒ  τον Απρίλιο  2006. Συµβούλιο  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης , έγγραφο  αριθ. 14820/05, 22 
Νοεµβρίου  2005. 
 
EL 12   EL στρατηγικής  που αφορούν  χώρες  και περιοχές  πρέπει  να το λαµβάνουν  υπόψη  και να 
παρέχουν  µια σφαιρική  εικόνα  όλων  των χρηµατοδοτικών  µέσων  και προγρα µµάτων . 
3.3. Στόχοι  
Το πρόγρα µµα είναι  κατ’αρχήν  ένα µέσο αναπτυξιακής  πολιτικής . Οι γενικοί  στόχοι  του 
καθώς  και οι στόχοι  κάθε  επιλέξι µου τύπου  δράσης  είναι  σύµφωνοι  µε τη νέα δήλωση  
για την αναπτυξιακή  πολιτική  της ΕΕ «Ευρωπαϊκή  Συναίνεση  για την Ανάπτυξη »10. Ο 
πρωταρχικός  στόχος  είναι  η εξάλειψη  της φτώχειας  στο πλαίσιο  της βιώσι µης 
ανάπτυξης , καθώς  και η υλοποίηση  των αναπτυξιακών  στόχων  της Χιλιετίας . Οι άλλοι  
βασικοί  στόχοι  (όπως  ορίζονται  στην  Ευρωπαϊκή  συναίνεση ) περιλα µβάνουν  τη χρηστή  
διακυβέρνηση  και τα ανθρώπινα  δικαιώ µατα που είναι  διασταυρού µενα θέµατα τα οποία  
πρέπει  να ενταχθούν  στις παρε µβάσεις  στις χώρες  εταίρους . Οι διάφοροι  τύποι  
παρε µβάσεων  πρέπει  να συµβάλουν  στην  υλοποίηση  αυτών  των στόχων  ως εξής: 
– Οι παρε µβάσεις  στις χώρες  και περιοχές  εταίρους  θα προωθήσουν  την οικοδό µηση 
µιας κοινωνίας  που θα βασίζεται  στις αρχές  της αλληλεγγύης  και της αυτονο µίας. Οι 
στόχοι  θα είναι  1) να ευνοηθούν  οι πληθυσ µοί οι οποίοι  δεν έχουν  πρόσβαση  στις 
βασικές  υπηρεσίες  και στους  πόρους  και οι οποίοι  δεν συµµετέχουν  στη διαδικασία  
διαµόρφωσης  πολιτικής , 2) να ενισχυθεί  η ικανότητα  των οργανώσεων  της κοινωνίας  
των πολιτών  στις χώρες  εταίρους , µε στόχο  να διευκολυνθεί  η συµµετοχή  τους στον  
καθορισ µό και στην  εφαρ µογή στρατηγικών  βιώσι µης ανάπτυξης , 3) να στηριχθεί  η 
αλληλεπίδραση  µεταξύ  κρατικών  και µη κρατικών  φορέων  σε διάφορα  πλαίσια . Θα 
δοθεί  προσοχή  στον  εντοπισ µό και στην  στοχοθέτηση  των φορέων  από ιδιαίτερα  
περιθωριοποιη µένες και ευάλωτες  οµάδες. Οι παρε µβάσεις  µπορούν  επίσης  να 
περιλα µβάνουν  δραστηριότητες  που αποσκοπούν  στην  ενίσχυση  των ικανοτήτων  των 
πολιτών  να αναλα µβάνουν  δράση , να υπερασπίζονται  τα δικαιώ µατά τους και να 
συµµετέχουν  στον  πολιτικό  διάλογο  σε τοπικό , εθνικό  και διεθνές  επίπεδο . 
– Οι δράσεις  ευαισθητοποίησης  και εκπαίδευσης  για δραστηριότητες  ανάπτυξης  στην  
ΕΕ και στα προσχωρούντα  κράτη  αποσκοπούν  στο να αυξήσουν  την συνειδητοποίηση  
των πληθυσ µών της Ευρώπης  όσον  αφορά  τα θέµατα ανάπτυξης . Κινητοποιούν  την 
ενεργό  δηµόσια στήριξη  στην  Ευρώπη  για τη µείωση  της φτώχειας  και τις 
στρατηγικές  βιώσι µης ανάπτυξης  στις χώρες  εταίρους , για πιο ισότι µες σχέσεις  
µεταξύ  ανεπτυγ µένων  και αναπτυσσο µένων  χωρών , και ενισχύουν  το ρόλο  της 
κοινωνίας  των πολιτών  ως παράγοντα  προόδου  και αλλαγής . 
– Οι δραστηριότητες  συντονισ µού µεταξύ  των δικτύων  της κοινωνίας  των πολιτών , στο 
πλαίσιο  των οργανώσεών  τους και µε τα θεσµικά όργανα  της ΕΕ, αποσκοπούν  στο να 
επιτύχουν  αποτελεσ µατικότερη  συνεργασία , ευνοώντας  τις συνέργιες  και 
εξασφαλίζοντας  έναν διαρθρω µένο διάλογο . Ο συντονισ µός θα συµβάλει  στην  
αύξηση  της αξιοπιστίας , της προβολής  και της επιρροής  των ενδιαφερο µένων  µερών . 
3.4. Προτεραιότητες  
Μπορούν  να προσδιοριστούν  οι ακόλουθες  γενικές  προτεραιότητες  ώστε  το θεµατικό  
πρόγρα µµα να υλοποιήσει  τους στόχους  του: 
                                                 
10 Συµβούλιο  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης , έγγραφο  αριθ. 14820/05, 22 Νοεµβρίου  2005. 
 
EL 13   EL – Να διευκολυνθεί  η συµµετοχή  των ενδιαφερό µενων  µερών  σε δυσµενείς  καταστάσεις  
όπως  οι δύσκολες  εταιρικές  σχέσεις , οι ασταθείς  καταστάσεις , οι συγκρούσεις , η 
έλλειψη  αναγνωρισ µένου καθεστώτος  στους  φορείς  της κοινωνίας  των πολιτών , η 
µέτρια  διακυβέρνησης , κλπ. 
– Να ενισχυθούν  οι διαδικασίες  αναπτυξιακών  ικανοτήτων  και να ενθαρρυνθεί  η πιο 
συµµετοχική  ανάπτυξη  στις χώρες  και περιοχές  εταίρους . 
– Να προωθηθούν  οι διασυνοριακές  και περιφερειακές  πρωτοβουλίες  που θα 
συµπληρώνουν  τα γεωγραφικά  προγρά µµατα και θα ενισχύουν  τους δεσµούς και τις 
συµµαχίες  µεταξύ  των ενδιαφερό µενων  µερών . 
– Να αναπτυχθούν  εταιρικές  σχέσεις  ποιότητας  µεταξύ  των διαφόρων  ενδιαφερό µενων  
µερών  από την ΕΕ και τις χώρες  εταίρους . 
– Να στηριχθούν  οι πρωτοβουλίες  που ενισχύουν  τη δηµιουργία  ικανοτήτων  των 
ενώσεων  εργοδοτών  και εργαζο µένων , να προωθηθεί  η καθιέρωση  µηχανισ µών και 
δοµών κοινωνικού  διαλόγου  και να επιδιωχθεί  µεγαλύτερη  ελευθερία  των κοινωνικών  
εταίρων  σε καταστάσεις  που δεν είναι  ευνοϊκές . 
– Να διευκολυνθεί  η ενεργός  συµµετοχή  των πολιτών  µε δράσεις  ευαισθητοποίησης  και 
εκπαίδευσης  για την ανάπτυξη , δράσεις  προώθησης  και µε εκστρατείες  ενηµέρωσης . 
– Να επιδιωχθεί  η συνοχή  των αναπτυξιακών  πολιτικών  στον  τοµέα της εκπαίδευσης , 
και µε την πρόσβαση  των παιδιών  και των νέων  στην  εκπαίδευση  σε θέµατα 
ανάπτυξης . 
– Να ενισχυθούν  οι δοµές του διαλόγου  και η διάδοση  των πληροφοριών  µεταξύ  των 
οργανώσεων  των ενδιαφερό µενων  µερών , µε την προώθηση  των δικτύων  και των 
ανταλλαγών  βέλτιστων  πρακτικών  και µε τις σχέσεις  Βορρά -Νότου  και Νότου -
Νότου . 
 
EL 14   EL ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ   
ANNEX  - SUMMARY OF PAST EXPERIENCE  
Different types of stakeholders (non-state acto rs and local authoritie s) other than central 
governments both from the EU and partner countries are eligib le for funding under 
thematic and geographic programmes. They are expected to be able to mobilize citizens 
for development, to address the needs of th e population, to operate in a transparent and 
accountable manner and to prove  their specific competencies. These actors implement 
their own initiatives, but also act as “imple menting partners” for pre-defined thematic 
and geographic priorities . Eligibility in this context has been limited to non-profit making 
activities and this criterion should be uphe ld. Profit making activities should not be 
eligible for funding under the programme since other specific instruments are available 
for them. 
Civil society organisations and networks fr om the EU, particularly development NGOs, 
have been involved for years in regular pol icy dialogue and consu ltation within the EU. 
Their initiatives and interventions, funded by the EC, have shown NGOs’ added value 
both in the EU and in partne r countries, by contributing to development policy objectives 
and supporting capacity development processes. Supporting NGOs has brought 
innovative approaches and partnerships in civil society to the development process. 
Compared to public institutions, NGOs are in a better position to reach and give voice to 
the grassroots. Their capacity to work and e ffectively deliver even in the most difficult 
environments, as well as their ability to  mobilise EU constituencies in support of 
development policy issues, are also part of th eir contribution to the development process. 
The European Parliament has underscored th e specific and irreplaceable role and the 
utility and effectiveness of NGOs ’ development activities, stre ssing their crucial work in 
favour of disadvantaged groups in the devel oping countries, the need to maintain their 
freedom of action, and the essential role they play in promoting human rights and 
grassroots democratisation11.  
More recently, economic and social partners and interest groups have emerged in the 
process, very actively and constructivel y supported by the European Economic and 
Social Committee and by local and regional auth orities from the EU, with the progressive 
involvement of the Committee of the Regions,  plus other actors, such as political 
foundations and universities, and their respective networks . Although their access to EC 
funding and involvement in programme implemen tation have been limited so far, they 
advocate specific and differentiated issues that  are relevant to the development agenda 
and participate in development policy dial ogues and consultations both in the EU and 
partner countries.  
In addition to geographical programmes and humanitarian assistance, different actors 
have access to a number of thematic budget lines (EIDHR, food security, environment 
and tropical forests, anti-personnel mines, ge nder, and health) and to the Rapid Reaction 
Mechanism. Among these various instruments, the NGO co-financing budget line, 
                                                 
11 Resolution of 14 May 1992 on the role of NGOs in development cooperation (OJ C 150, 
15.6.1992). 
 
EL 15   EL created in 1976, best symbolises the pa rtnership between the EU and NGOs on 
development cooperation. Its size has gradually increased, from EUR 2.5 million to EUR 200 million a year. Since 1979, 10% of the total allocation has supported awareness 
raising and development e ducation interventions.  
Since 1998, the legal basis for the NGO co financing budget line is Council Regulation 
(EC) 1658/98. It fosters quality partnerships  for development objectives between NGOs 
from the EU and civil society organizations in developing countries, so that the budget 
line preserves the right of initiative in developing c ountries and allows active 
participation by European citizens in the deve lopment process. Under the Regulation, the 
budget line cofinances with European NGOs: (i) operations aimed at  meeting the basic 
needs of the poorest sections of the population in developing countri es, (ii) schemes to 
raise European public awareness of developm ent issues in developing countries, in 
particular relations between developing a nd developed countries, (iii) measures to 
strengthen cooperation and coordination be tween NGOs in the Member States and 
between such NGOs and Community instit utions. The Commission evaluated the 
instrument after three years, i.e., in mid-2001.
12 
Since the EU’s enlargement to ten new member states on 1 May 2004, NGOs from new 
Member States have had access to funding under the budget line. In addition, awareness 
raising and development education interven tions in and involving NGOs from the new 
Member States have become a strategic prior ity in this field. NGOs from new Member 
States have encountered certain difficultie s in obtaining financial support for their 
initiatives, mainly for reasons linked to their sometimes limited management capacity 
and knowledge of procedures. With a view to strengthening coope ration and supporting 
information-sharing among EU NGOs, proj ects such as TRIA LOG and DEEEP have 
been set up.  
The Decentralised Cooperation budget line aims  at similar objectives. Following the 
conclusions of 2003 external evaluation13, carried out before the relevant legal basis was 
extended14, it was decided that operations and in itiatives supported under this heading 
would be targeted on situations of difficu lt partnerships and that Delegations would 
manage these activities, through calls for pr oposals adjusted to the situation of the 
country concerned. In order to ensure flex ibility, priority was given to supporting 
decentralised cooperation actors’ own initiatives. Compared to NGO cofinancing, the decentralised cooperation budget line involve s much less financial resources (around 
EUR 6 million a year), is not limited to NGOs from the EU, but open to all types of civil 
society organisations and local authorities from both partner countries and the EU, and 
provides financial support to interventions in the field. Finally, its focus is on situations 
involving difficult partnership, when othe r instruments cannot be used, and the 
management is the responsibility of EC  Delegations in selected countries.  
                                                
 
12 Report 12/2000 – ref. 951568. 
 
13 Communication from the Commission to the Council and the European Parliament: Overall 
assessment of the operations financed by the Community under the Regulation on decentralized 
cooperation, COM (2003) 412 final, 11.07.2003. 
14 Regulation (EC) No 1659/98 on decentralised cooperation, amended and extended by Regulations 
(EC) No 955/2002 and (EC) No 625/2004 of the European Parliament and of the Council.  
 
EL 16   EL In the light of past experience, the different evaluations and discussions with the different 
parties involved, the potential of the st rategic partnership between the EC and 
stakeholders other than centra l governments appears to be unde r-utilised. In this context:  
– Project cycle management is considered to be heavily dominated by the selection 
process (which has become in creasingly complex, particular ly with the introduction of 
calls for proposals) and has neglected proj ect monitoring, which has been reduced to 
monitoring contract and budget issues.  
– The selection process has been primarily conceived to rationalise the workload created 
by the huge amount of proposals received ever y year as well as to ensure equal 
treatment and transparency. Strategic policy considerations have not completely been integrated in this process. The process is mainly based on the analysis made of the proposals by independent e xperts, without giving enough importance to the overall 
policy priorities decided by the Commission. 
– Timeframes in the decision-making process, from the call for proposals to the 
financial decision, are consid ered to be too long, which jeopardizes the relevance of 
the initiative and generates frustration amongs t applicants. More generally, the timing, 
stability and predictability of the calls for proposals should be improved. 
– The formal requirements currently app lied in calls for proposals represent a 
substantial administrative burden for the applicants and for Commission staff. 
– The different abilities, needs, constraints and sizes of various t ypes of actor should 
ideally be reflected in the conception of st rategies and the selection process (e.g. by 
using local languages for calls for proposals or for information, and putting in place 
different kinds and sizes of funding mechan isms according to the capacity and needs 
of each type of stakeholder). 
– Evaluation reports presented by grant bene ficiaries should not only describe the 
activities carried out but also show clearly  what effects the intervention has had on 
targeted populations and beneficiaries. 
– The role of the Delegations is considered  to be too low-key. They should play the 
most important part in the selection proces s and be in charge not just of project 
monitoring but of raising th e awareness of the local population and providing it with 
information.  
– Some modifications of existin g rules may be necessary to ensure better involvement 
of actors from new Member States. They may encounter certain difficulties in 
obtaining financial support for their initia tives, mainly for reasons linked to their 
sometimes limited management capacity and knowledge of procedures.  
The Commission is currently engaged in exploring new approaches to selection 
procedures, with a view to both reducing the administrative burden and facilitating access 
to funding for small NGOs.