ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, THΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ EΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ Ενδιάμεση αξιολόγηση σχετικά με την υλοποίηση του πολυετούς κοινοτικού προγράμματος δράσης για την προώθηση της ασφαλέστερης χρήσης του Ίντερνετ μέσω της καταπολέμησης του παράνομου και βλαβερού περιεχομένου στα παγκόσμια δίκτυα

1. Εισαγωγή

Η παρούσα ανακοίνωση αφορά την ενδιάμεση αξιολόγηση του πολυετούς προγράμματος δράσης για ασφαλέστερη χρήση του Ίντερνετ. Την αξιολόγηση εκτέλεσε εταιρία [1] βάσει σύμβασης την οποία συνήψε μετά από πρόσκληση υποβολής προσφορών που προκήρυξε η ΓΔ «Κοινωνία της Πληροφορίας» το καλοκαίρι του 2000. Η αξιολόγηση εκτελέστηκε κατά τη χρονική περίοδο Νοεμβρίου 2000-Απριλίου 2001. Η σύνοψη της έκθεσης αξιολόγησης [2] προσαρτάται στην παρούσα ανακοίνωση.

[1] Business Development Research Consultants Limited.

[2] Intermediate Evaluation of the Internet Action Plan: Final Report, May 2001, Business Development Research Consultants Ltd, http://europa.eu.int/information_society/programmes/evaluation/index_en.htm

iap.

2. Ιστορικό

Στόχος του προγράμματος δράσης για ασφαλέστερη χρήση του Ίντερνετ (εφεξής καλούμενο «πρόγραμμα δράσης») είναι να εξασφαλίσει την υλοποίηση των πρωτοβουλιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για αντιμετώπιση του ανεπιθύμητου περιεχομένου στο Ίντερνετ. Για το σκοπό αυτό, το πρόγραμμα δράσης έχει σχεδιαστεί ώστε να στηρίζει ένα φάσμα μη κανονιστικών μέτρων. Στόχοι του προγράμματος δράσης, όπως προσδιορίζονται στη σχετική απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου [3] είναι:

[3] Προοίμιο στο παράρτημα I της απόφασης 276/1999/ΕΚ της 25ης Ιανουαρίου 1999 (ΕΕ L 33, 6.2.1999, σ. 1).

- παρότρυνση των παραγόντων (βιομηχανία, χρήστες) να αναπτύξουν και να εφαρμόσουν κατάλληλα συστήματα αυτορρύθμισης.

- ενίσχυση σημαντικών εξελίξεων με την υποστήριξη επιδείξεων και την τόνωση της εφαρμογής τεχνικών λύσεων

- κινητοποίηση και πληροφόρηση των γονέων και των διδασκάλων, ιδιαίτερα μέσω των σχετικών ενώσεών τους.

- ενίσχυση της συνεργασίας και της ανταλλαγής εμπειριών και καλύτερης πρακτικής σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο

- προώθηση του συντονισμού σε όλη την Ευρώπη και μεταξύ των σχετικών παραγόντων

- εξασφάλιση συμβατότητας μεταξύ της προσέγγισης που χρησιμοποιείται στην Ευρώπη και σε άλλα μέρη του κόσμου.

Το πρόγραμμα δράσης καλύπτει το χρονικό διάστημα από την 1η Ιανουαρίου 1999 έως την 31η Δεκεμβρίου 2002 με προϋπολογισμό 25 εκατομμυρίων ευρώ. Οι γραμμές δράσης είναι:

(1) Προώθηση της αυτορρύθμισης [4] και ενός ευρωπαϊκού δικτύου ανοικτών τηλεφωνικών γραμμών για να επιτευχθεί υψηλό επίπεδο προστασίας [5] (που θα καλύπτουν ιδιαίτερα περιεχόμενο όπως η παιδική πορνογραφία, ο ρατσισμός και ο αντι-σημιτισμός).

[4] Μέσω συμβουλών (παρά μέσω χρηματοοικονομικής στήριξης) προς τους αυτορρυθμιστικούς οργανισμούς.

[5] Ανοικτή τηλεφωνική γραμμή, είναι ένα κέντρο που επιτρέπει στους χρήστες να αναφέρουν περιεχόμενο το οποίο παρεισφρύει κατά τη διάρκεια χρήσης του Ίντερνετ και το οποίο θεωρούν ως παράνομο.

(2) Επίδειξη και εφαρμογή αποτελεσματικών υπηρεσιών φιλτραρίσματος και συμβατών μηχανισμών διαβάθμισης που δίνουν εξουσία στους χρήστες και λαμβάνουν υπόψη την πολιτιστική και γλωσσική ποικιλομορφία.

(3) Προώθηση των δράσεων συνειδητοποίησης των χρηστών που απευθύνονται στους χρήστες, ιδίως στα παιδιά, τους γονείς και τους δασκάλους, ώστε να έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν πόρους του Ίντερνετ με ασφάλεια και εμπιστοσύνη.

Ο κύριος μηχανισμός υλοποίησης του προγράμματος δράσης είναι η συγχρηματοδότηση έργων που έχουν επιλεγεί βάσει δημοσίων προσκλήσεων υποβολής προσφορών. Την 1η Απριλίου 2001 ήταν σε εξέλιξη 19 έργα στα οποία συμμετείχαν 87 οργανισμοί. Πέντε έργα αφορούν ανοικτές τηλεφωνικές γραμμές (που καλύπτουν ένα σύνολο 12 ανοικτών τηλεφωνικών γραμμών εκτεινόμενων σε 10 χώρες), πέντε αφορούν το πεδίο του φιλτραρίσματος και της διαβάθμισης και εννέα είναι έργα συνειδητοποίησης. Η συνολική χρηματοδότηση όλων των έργων επιμερισμένου κόστους με βάση τον προϋπολογισμό του 1999 και του 2000 είναι 10.030.119 ευρώ. Το μέσο ποσό χρηματοδότησης ανά έργο είναι 501.506 ευρώ (το μικρότερο είναι 49.650, το μεγαλύτερο 1.931.303). Το μέσο ποσό κοινοτικής χρηματοδότησης που έχουν λάβει οι 87 συμμετέχοντες οργανισμοί είναι 115.289 ευρώ.

3. Στοχοι τησ αξιολογησησ

Η αξιολόγηση του προγράμματος δράσης για ασφαλέστερη χρήση του Ίντερνετ εκτίμησε την καταλληλότητα των στόχων, των προτεραιοτήτων και των μέσων υλοποίησης του προγράμματος δράσης υπό το φως των εξελίξεων κανονιστικού, τεχνολογικού και εμπορικού χαρακτήρα, την αποτελεσματικότητα του θεωρητικού υπόβαθρου του προγράμματος (το σκεπτικό της παρέμβασης), την αποτελεσματικότητα της οργάνωσης και διαχείρισης του προγράμματος δράσης και ζητήματα συμπληρωματικότητας και αειφόρου ανάπτυξης. Οι αξιολογητές έλαβαν υπόψη την πρόσφατη αξιολόγηση [6] των μέτρων που έχουν ληφθεί για την προστασία των ανηλίκων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας τα οποία προβλέπονται στη σχετική σύσταση του Συμβουλίου [7].

[6] COM(2001) 106, 27.2.2001.

[7] Εκδόθηκε στις 24.09.1998: ΕΕ L 270, 7.10.98, σελ. 48.

4. Συμπεράσματα τησ αξιολόγησης

Οι εκτιμητές διαπίστωσαν ότι το πρόγραμμα δράσης έχει εφαρμοστεί επιτυχώς. Τα σημεία στα οποία εστίαζαν οι γραμμές δράσης παραμένουν επίκαιρα, αν και θα πρέπει να βρεθούν και άλλοι τρόποι για την παρακολούθηση της εξέλιξης του νομοθετικού και κανονιστικού πλαισίου και την παρακολούθηση και αξιολόγηση των αλλαγών τεχνολογικού και εμπορικού χαρακτήρα. Τα περισσότερα έργα δεν θα είχαν ξεκινήσει χωρίς χρηματοδότηση από το πρόγραμμα δράσης. Η έκθεση τονίζει ότι είναι σημαντικό να ληφθούν υπόψη, στις μελλοντικές εργασίες, οι νεοεμφανιζόμενοι δίαυλοι πρόσβασης στο Ίντερνετ [8] και τα νέα μέσα αλληλεπίδρασης μεταξύ χρηστών του Ίντερνετ [9] καθώς και να συνεχίσει να καλύπτει με ισορροπημένο τρόπο και άλλους τομείς περιεχομένου επιπλέον της παιδικής πορνογραφίας.

[8] Παραδείγματος χάριν, προσωπικοί ψηφιακοί βοηθοί (PDAs) που χρησιμοποιούν την κινητή τηλεφωνία τρίτης γενιάς (3G).

[9] Όπως χώροι συνομιλίας και υπηρεσίες στιγμιαίας αποστολής μηνυμάτων.

Οι εκτιμητές προσδιόρισαν ότι το πρόγραμμα δράσης υπήρξε πολύ αποτελεσματικό στην παραγωγή έργων, αν και υπάρχει ο κίνδυνος αλληλοεπικαλύψεων στο πλαίσιο της γραμμής δράσης για τη συνειδητοποίηση. επίσης, διάφοροι συμμετέχοντες είχαν δηλώσει ότι η εξεύρεση των κατάλληλων διεθνών εταίρων υπήρξε αρκετά δύσκολη. Η έκθεση σημειώνει την ανάγκη προβληματισμού σχετικά με τη δυνατότητα να διατηρηθούν τα αποτελέσματα των προγραμμάτων μετά το πέρας της κοινοτικής χρηματοδότησης.

Οι εκτιμητές διαπίστωσαν ότι τα προβλήματα που αντιμετωπίστηκαν μέχρι τώρα κατά τη διάρκεια της υλοποίησης του προγράμματος δράσης ήταν σχετικά δευτερεύοντα: υπήρξαν μερικές καθυστερήσεις στην ανάθεση των συμβάσεων και οι αιτήσεις υποψηφιότητας κρίθηκαν εξαιρετικά περίπλοκες από ορισμένους συμμετέχοντες. Οι εκτιμητές επίσης διαπίστωσαν ότι θα μπορούσαν να γίνουν περισσότερα για τη βελτίωση της εικόνας τόσο των μεμονωμένων έργων όσο και του προγράμματος δράσης στο σύνολό του.

5. Συστάσεις και σχόλια της Επιτροπής

Η έκθεση αξιολόγησης περιλαμβάνει δεκαπέντε συστάσεις [10]:

[10] Βλέπε τη συνημμένη σύνοψη και τις σ. 54 και εντεύθεν του πρώτου τόμου της έκθεσης αξιολόγησης.

Περιεχόμενο και κάλυψη

(1) Η γενική διαίρεση σε τρεις κύριες γραμμές δράσης στο τρέχον πρόγραμμα υλοποίησης (ανοικτές τηλεφωνικές γραμμές & αυτορρύθμιση, συνειδητοποίηση, διαβάθμιση & φιλτράρισμα) πρέπει να διατηρηθεί σε όλες τις μελλοντικές δράσεις.

Σχόλιο: Πρόκειται για σημαντικό συμπέρασμα, το οποίο θα λάβει υπόψη η Επιτροπή κατά την εκπόνηση οποιασδήποτε πρότασης για επακόλουθο πρόγραμμα δράσης.

(2) Οι γραμμές δράσης πρέπει να επεκταθούν για να αντιμετωπίσουν τον αντίκτυπο των νέων τεχνολογιών.

Σχόλιο: Μια διημερίδα με τίτλο «Ασφαλέστερη χρήση των νέων διαλογικών τεχνολογιών» διοργανώθηκε στις 11-12 Ιουνίου 2001 ειδικά για την εξέταση αυτού του ζητήματος. Τα αποτελέσματά της θα τροφοδοτήσουν και τη διαδικασία λήψης αποφάσεων για πιθανό διάδοχο πρόγραμμα δράσης. Τα σχετικά με το φιλτράρισμα έργα που θα επιλεγούν στο πλαίσιο της πρόσκλησης υποβολής προτάσεων του 2001 και τα έργα που θα επιλεγούν στο πλαίσιο της πρόσκλησης του 2002 θα ενθαρρυνθούν να λάβουν υπόψη τις νέες τεχνολογίες.

(3) Πρέπει να εξασφαλίζεται ότι οι διάφορες κατηγορίες περιεχομένου αντιμετωπίζονται ισόρροπα στο πρόγραμμα δράσης.

Σχόλιο: Το πρόγραμμα δράσης προσφέρει το πεδίο για κάλυψη σειράς ζητημάτων (όπως ο ρατσισμός και η ξενοφοβία) στα οποία, όπως υπέδειξαν οι ερωτηθέντες, πρέπει να δοθεί προσοχή. Οι υφιστάμενες προσκλήσεις υποβολής προτάσεων επιτρέπουν την υποβολή έργων που καλύπτουν παρόμοια ζητήματα και η προσεχής πρόσκληση υποβολής προτάσεων του 2002 θα διατυπωθεί με τρόπο ώστε να είναι σαφές ότι υπάρχει αυτή η δυνατότητα.

Υλοποίηση

(4) Στις διαδικασίες υποβολής αιτήσεων πρέπει να χρησιμοποιούνται απλούστερα έντυπα.

Σχόλιο: Είναι υπό εξέλιξη οι εργασίες απλοποίησης των εντύπων ώστε να επικεντρώνονται στα κύρια σημεία και να περιέχουν σαφείς και συνοπτικές εξηγήσεις για τον τρόπο συμπλήρωσής τους.

(5) Οι καθυστερήσεις μεταξύ της έγκρισης του έργου και της υπογραφής της σύμβασης πρέπει να μειωθούν.

Σχόλιο: Η πρόοδος που έχει ήδη σημειωθεί προς αυτή την κατεύθυνση θα ενισχυθεί με:

(a) την απλοποίηση των εντύπων ώστε να επικεντρώνονται στα κύρια σημεία και να περιέχουν σαφείς και συνοπτικές εξηγήσεις για τον τρόπο συμπλήρωσής τους

(b) τον εκ νέου σχεδιασμό των εντύπων ώστε να περιοριστεί ο αριθμός λαθών κατά τη συμπλήρωσή τους

(c) τον εγκαιρότερο εντοπισμό των σημείων πιθανών δυσκολιών στη διαπραγμάτευση των συμβάσεων (ειδικά όσον αφορά την οικονομική βιωσιμότητα) και με την παροχή συμβουλών σχετικά με πιθανές λύσεις.

Στη μείωση ωστόσο της καθυστέρησης πρέπει να συμβάλλουν και οι εταίροι του έργου συμπληρώνοντας τα έντυπα με ακρίβεια και υποβάλλοντας τα κατάλληλα έγγραφα εγκαίρως.

(6) Θα πρέπει να εξεταστεί η παροχή βοήθειας από το πρόγραμμα δράσης για την αναζήτηση εταίρων.

Σχόλιο: Θα δοθεί περισσότερη προβολή στον υφιστάμενο μηχανισμό αναζήτησης εταίρων online σε συνδυασμό με τις εργασίες για την προβολή του προγράμματος (βλ. την απάντηση στη σύσταση 14, κατωτέρω).

(7) Πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες ώστε οι παρεχόμενες στα έργα συμβουλές σχετικά με τα οικονομικά έντυπα αιτήσεων να παρουσιάζουν μεγαλύτερη συνοχή.

Σχόλιο: Η κύρια δυσκολία αφορούσε την παροχή συμβουλών στους εταίρους σχετικά με τον τρόπο να επιτύχουν στο τεστ οικονομικής βιωσιμότητας όταν η καθαρή χρηματοοικονομική αξία τους δεν επαρκούσε για την κάλυψη του μεριδίου δαπανών τους. αφορούσε επίσης την έκταση που μπορεί να λάβει η εκτέλεση με υπεργολαβία των καθηκόντων συντονισμού. Το σημείο αυτό απασχόλησε την Επιτροπή κατά τις πρώτες διαπραγματεύσεις έργων. Τώρα είναι σαφέστερο ποιες συμβουλές πρέπει να δίνονται και πρέπει επομένως οι συμβουλές που δίνονται στα έργα κατά τα διάφορα στάδια της διαδικασίας να παρουσιάζουν συνοχή. Η Επιτροπή καταβάλλει ιδιαίτερη προσπάθεια σε κάθε στάδιο για να δώσει πληροφορίες έτσι ώστε οι οργανισμοί να γνωρίζουν τους κανόνες.

(8) Τα έργα πρέπει να αφιερώνουν επαρκείς πόρους για κάλυψη από τον τύπο και τα ΜΜΕ και για την προβολή τους.

Σχόλιο: Πρόκειται για σημαντικό στοιχείο το οποίο συνδέεται με τις προσπάθειες των υπηρεσιών της Επιτροπής για την προβολή του προγράμματος (βλ. απάντηση στη σύσταση 14, κατωτέρω). Οι υπηρεσίες της Επιτροπής θα δώσουν συμβουλές στους αναδόχους των έργων σχετικά με τον καλύτερο τρόπο προσέλκυσης της προσοχής των ΜΜΕ.

(9) Το πρόγραμμα θα πρέπει να επανεξετάσει τις προσπάθειες υποστήριξης του αειφόρου χαρακτήρα των έργων.

Σχόλιο: Η Επιτροπή επιθυμεί να εξασφαλίσει ότι τα υποστηριζόμενα έργα εξακολουθούν να παράγουν αποτελέσματα όταν παύσει η χρηματοδότηση. Η Επιτροπή θα εξετάσει εάν υπάρχουν οποιαδήποτε μέτρα που μπορεί να λάβει για να ενθαρρύνει αυτή την διαδικασία.

(10) Στο πρόγραμμα δράσης πρέπει να εξετάζονται τρόποι ρύθμισης της πιθανής επικάλυψης μεταξύ των έργων συνειδητοποίησης.

Σχόλιο: Έχει ζητηθεί να περιλαμβάνονται στα έργα πακέτα εργασίας τα οποία να αφορούν τη συνεργασία με άλλα έργα και οι ανάδοχοι οφείλουν επίσης να υποβάλουν σχετική αναφορά στις υπηρεσίες της Επιτροπής τακτικά. Την επιλογή ενός έργου ακολουθεί ενημέρωση σχετικά με την ύπαρξη άλλων προγραμμάτων συνειδητοποίησης και δίνεται ενθάρρυνση για επαφή με αυτά προκειμένου να συζητηθεί πιθανή συνεργασία. Αυτές οι επαφές ενισχύθηκαν από μια συνεδρίαση τον Ιανουάριο του 2001 όπου συμμετείχαν όλα τα έργα συνειδητοποίησης. Η εκδήλωση ανταλλαγής απόψεων «Safer Internet Awareness Exchange» σχεδιάστηκε συγκεκριμένα για να βοηθήσει τους ασχολούμενους με τα έργα συνειδητοποίησης και όσους άλλους ενδιαφέρονται για την αύξηση της συνειδητοποίησης σε θέματα ασφαλέστερου Ίντερνετ. Προσφέρει κάποια ευελιξία στη διοργάνωση τόσο ζωντανών όσο και online συνεδριάσεων και στη χρήση του Διαδικτύου και του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου για ανταλλαγή πληροφοριών και πόρων συνειδητοποίησης, για ανταλλαγή πείρας, για ανταλλαγή καλών πρακτικών και δημοσίευση των αποτελεσμάτων των έργων καθώς και ειδήσεων. Η ανάγκη αποφυγής αλληλοεπικαλύψεων θα τύχει ιδιαίτερης προσοχής στο πλαίσιο της πρόσκλησης υποβολής προτάσεων του 2002.

(11) Τα έργα που χρηματοδοτούνται από το πρόγραμμα πρέπει να έίναι δομημένα με τρόπο που να επιτρέπει τη μέτρηση της επιτυχίας τους με προκαθορισμένα κριτήρια.

Σχόλιο: Η Επιτροπή θα εξασφαλίσει ότι όποτε είναι δυνατόν τα προγράμματα εργασίας των έργων περιλαμβάνουν συγκεκριμένους μετρήσιμους στόχους και ότι τα παραδοτέα του έργου είναι σαφώς καθορισμένα. Θα απαιτήσει οι περιοδικές διαχειριστικές εκθέσεις που συντάσσουν οι ανάδοχοι να δίνουν πληροφορίες για την επίτευξη των στόχων (ή λόγους για την αποτυχία τους, εάν αυτό συμβαίνει). Η Επιτροπή θα ζητήσει οι επισκοπήσεις των έργων, που διεξάγονται από εξωτερικούς εμπειρογνώμονες, να περιλαμβάνουν ειδικά σχόλια για την ποιότητα των πληροφοριών που αφορούν μετρήσεις της επιτυχίας και για τα συμπεράσματα που πρέπει να εξαχθούν από αυτές τις πληροφορίες (ή την έλλειψη πληροφοριών).

Τάσεις σε ρυθμιστικά, τεχνολογικά και εμπορικά ζητήματα

(12) Στο πρόγραμμα δράσης πρέπει να εξεταστεί η δυνατότητα να θεσπιστούν επίσημοι μηχανισμοί για την παρακολούθηση των νομοθετικών και κανονιστικών εξελίξεων.

(13) Στο πρόγραμμα δράσης πρέπει να εξεταστεί η περίπτωση να θεσπιστούν επίσημοι μηχανισμοί για την παρακολούθηση και αξιολόγηση των τεχνολογικών και εμπορικών εξελίξεων.

Σχόλια για το 12 και 13.: Η παρακολούθηση των σχετικών εξελίξεων της νομοθεσίας και του κανονιστικού πλαισίου έχει θεσπιστεί στο πλαίσιο της στήριξης της αυτορρύθμισης. Οι σχετικές τεχνολογικές και εμπορικές εξελίξεις και ο κοινωνικοοικονομικός τους αντίκτυπος για την ασφαλέστερη χρήση του Ίντερνετ θα εξεταστούν μέσω εκθέσεων, φόρουμ και ημερίδων.

Γενικότερα ζητήματα

(14) Το πρόγραμμα δράσης πρέπει να γίνει ευρύτερα γνωστό και να αυξηθεί η συνειδητοποίηση σχετικά με τις εργασίες του.

Σχόλιο: Είναι υπό εξέλιξη οι εργασίες αύξησης της προβολής του προγράμματος δράσης. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής έχουν εντοπίσει σχετικές εκδηλώσεις στις οποίες θα επιδιώξουν να τους διατεθεί χρόνος ομιλίας και να διανείμουν σχετικό ενημερωτικό υλικό. Έχει δρομολογηθεί ένας νέος ιστοχώρος [11] για να καταστούν οι δραστηριότητες στον τομέα πιο προσιτές καθώς και ένα φυλλάδιο που θα εκδίδεται σε 11 γλώσσες. Έχει συνταχθεί, σε συνεργασία με την υπηρεσία του εκπροσώπου τύπου της Επιτροπής, κατάλογος δημοσιογράφων που ενδιαφέρονται συγκεκριμένα για τις δραστηριότητες της Επιτροπής στους τομείς της κοινωνίας της πληροφορίας και για τα σχετικά με την ασφαλέστερη χρήση του Ίντερνετ ζητήματα.

[11] http://www.saferinternet.org.

(15) Στο πρόγραμμα δράσης πρέπει να εξεταστεί η δυνατότητα να υπάρξει μεγαλύτερη σύνδεση με δραστηριότητες και οργανισμούς εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης

Σχόλιο: Θα καταβληθεί ιδιαίτερη προσπάθεια για δημιουργία παρόμοιων δεσμών σε αμοιβαία ή πολυμερή βάση, και για συμμετοχή ειδικών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης στις εκθέσεις, φόρουμ και ημερίδες που προαναφέρθηκαν στα σχόλια 12 και 13. Η νομική βάση του προγράμματος δράσης εξουσιοδοτεί συγκεκριμένα την Επιτροπή να εξασφαλίσει ότι λαμβάνεται υπόψη ο διεθνής χαρακτήρας του Ίντερνετ. Η Επιτροπή έχει παρακολουθήσει στενά τις εξελίξεις σε άλλα μέρη του κόσμου, και έχει διοργανώσει διάφορες σημαντικές εκδηλώσεις ευρωπαϊκής και παγκόσμιας κλίμακας ή έχει συμμετάσχει σε αυτές. Η Επιτροπή συμμετέχει επίσης στις διαπραγματεύσεις για τη σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης σχετικά με την εγκληματικότητα στον κυβερνοχώρο. Ορισμένα προγράμματα έχουν ήδη μια διεθνή συνιστώσα και ένα δίκτυο δεσμών εκτός Ευρώπης.

6. Συμπερασμα

Η Επιτροπή λαμβάνει πλήρως υπόψη τα συμπεράσματα και τις συστάσεις της ενδιάμεσης αξιολόγησης του προγράμματος δράσης για ασφαλέστερη χρήση του Ίντερνετ. Λαμβάνοντας υπόψη τις απαντήσεις της Επιτροπής στην έκθεση των αξιολογητών, καλεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών:Council, the Economic and Social Committee and the Committee of the Regions to:

(1) να λάβουν γνώση ότι το πρόγραμμα δράσης για ασφαλέστερο Ίντερνετ έχει υλοποιηθεί έως τώρα με επιτυχία

(2) να υποστηρίξουν την Επιτροπή στην προσπάθειά της για απλοποίηση των διοικητικών διαδικασιών, βελτίωση της αποτελεσματικότητας των έργων, αύξηση της διάδοσης των αποτελεσμάτων των έργων και τόνωση της δημόσιας συζήτησης για τα σχετικά με την ασφαλέστερη χρήση του Ίντερνετ ζητήματα

(3) να συνδράμουν την Επιτροπή στις εργασίες αύξησης της προβολής του προγράμματος δράσης

(4) να στηρίξουν την Επιτροπή στις διαβουλεύσεις της με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη και στην εξέταση των πιθανών επακόλουθων δραστηριοτήτων, που θα αφορούν ιδίως τις νέες τεχνολογίες και τις νέες κατηγορίες ψηφιακού περιεχομένου, καθώς και στην εξέταση του πεδίου για κάλυψη ευρύτερων ζητημάτων σχετικών με την ασφαλέστερη χρήση του Ίντερνετ.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Σύνοψη

Το παρόν έγγραφο είναι η τελική έκθεση της ενδιάμεσης αξιολόγησης του προγράμματος δράσης για ασφαλέστερη χρήση του Ίντερνετ (IAP). Η ανάλυση, τα συμπεράσματα και οι συστάσεις βασίζονται στις πληροφορίες που έχουν συγκεντρωθεί από τα έγγραφα αναφοράς του IAP, τηλεφωνικές και προσωπικές συνεντεύξεις με εμπειρογνώμονες της Επιτροπής, συμμετέχοντες σε έργα και συμμετόχους, και βιβλιογραφική έρευνα στο νομοθετικό, κανονιστικό και τεχνολογικό πεδίο. Τα συμπεράσματα αναλύονται περισσότερο στο τμήμα 10.

* Από τις απόψεις των συμμετεχόντων και των συμμετόχων, γίνεται φανερό ότι και οι τρεις γραμμές δράσης εξακολουθούν να εξυπηρετούν τους στόχους του IAP και κρίνονται ως εξαιρετικής σημασίας.

* Η διαβάθμιση και το φιλτράρισμα αποτελούν αναδυόμενο τεχνολογικό τομέα και στα μελλοντικά έργα θα πρέπει οπωσδήποτε να λαμβάνεται υπόψη το γεγονός ότι θα πρέπει να λειτουργήσουν στο πλαίσιο νέων διαύλων πρόσβασης (όπως η δυνατότητα για πλήρη πρόσβαση στο Ίντερνετ μέσω προσωπικού ψηφιακού βοηθού τρίτης γενιάς (3G PDA)).

* Αποτελεί σαφή προτεραιότητα η εστίαση στην προστασία των παιδιών, στο θέμα της παιδικής πορνογραφίας. Εντούτοις, τόσο οι συμμετέχοντες όσο και οι συμμέτοχοι συμφωνούν ότι και άλλοι τομείς περιεχομένου είναι επίσης πολύ σημαντικοί και πρέπει και αυτοί να διατηρήσουν μεγάλη σπουδαιότητα στις εργασίες του IAP.

* Η υλοποίηση των στόχων του IAP γίνεται εμφανής στις διαδικασίες υποβολής αιτήσεων και επιλογής και στη συνεχή υποστήριξη που παρέχεται στα επιτυχή έργα. Στο μέτρο που σειρά έργων έχουν υποβάλει αίτηση για χρηματοδότηση με επιτυχία, αποδεικνύεται ότι η υλοποίηση λειτουργεί αποδοτικά.

* Εντούτοις, κρίνοντας το πρόγραμμα οι συμμετέχοντες υπέδειξαν ότι η υλοποίηση θα μπορούσε να γίνει ευκολότερη και περισσότερο "φιλική προς το χρήστη", ώστε η διαδικασία να είναι ταχύτερη και λιγότερο "γραφειοκρατική".

* Αληθεύει επίσης ότι οι καθυστερήσεις που διαπιστώνουν οι συμμετέχοντες στη διαδικασία σύναψης των συμβάσεων έχουν σημαντική επίπτωση σε αυτούς όσον αφορά ζητήματα οικονομικά και επάνδρωσης σε προσωπικό.

* Η υλοποίηση του προγράμματος δράσης παρακωλύεται επίσης από το γεγονός ότι οι συμμετέχοντες σε ένα έργο λαμβάνουν αλληλοσυγκρουόμενες πληροφορίες από το IAP ως απάντηση στις ερωτήσεις τους σχετικά με το έντυπο της αίτησης και το οικονομικό έντυπο.

* Εντούτοις όλοι οι συμμετέχοντες εγκωμιάζουν το IAP για την ανταπόκριση που δείχνει και την υποστήριξη που παρέχει.

* Με βάση τις συζητήσεις μας με τους συμμετέχοντες και τους συμμετόχους, το πρόγραμμα δράσης είναι αυτήν την περίοδο πολύ αποτελεσματικό στην παραγωγή έργων που σημειώνουν επιτυχία και στις τρεις γραμμές δράσης.

* Εντούτοις, από τις ερωτήσεις σχετικά με τη συνειδητοποίηση όσον αφορά το IAP είναι προφανές ότι θα μπορούσαν να γίνουν περισσότερα για τη βελτίωση του προφίλ του προγράμματος δράσης συνολικά, ώστε και άλλα πιθανά έργα να ενδιαφερθούν γι'αυτό και να ζητήσουν πληροφορίες.

* Κατά την έρευνα αναφέρθηκε ότι υπάρχει πιθανότητα αλληλοεπικάλυψης των προσπαθειών στο πλαίσιο της γραμμής δράσης που αφορά τη συνειδητοποίηση.

* Ορισμένοι συμμετέχοντες ανέφεραν ότι η εξεύρεση εταίρων αποδεκτών από το IAP υπήρξε αρκετά δυσχερής. Και οι καθυστερήσεις που προκαλεί η απώλεια ενός εταίρου κατά τη διάρκεια της διαδικασίας αιτήσεων μπορούν να έχουν σημαντική επίπτωση στην επιτυχία ενός έργου.

* Είναι ευκταίο να συνεχίζουν τα έργα να επιδρούν και να λειτουργούν και μετά τη λήξη της χρηματοδότησης. Ως προς αυτό το ζήτημα, συμμετέχοντες στο έργο που αντιπροσωπεύουν την πλειοψηφία των έργων δήλωσαν ότι υπήρχε πολύ μικρή πιθανότητα να αρχίσουν τις εργασίες τους χωρίς τη χρηματοδότηση από το IAP. Από αυτή την άποψη, υπάρχει άμεση σχέση εξάρτησης μεταξύ της παροχής χρηματοδότησης και της έναρξης των εργασιών ενός έργου.

* Υπάρχει σοβαρή διάθεση για εναρμόνιση και των ουσιαστικών και των διαδικαστικών νόμων σε σχέση με όλες τις μορφές εγκληματικότητας στον κυβερνοχώρο, συμπεριλαμβανομένων αυτών που αφορούν το επιβλαβές περιεχόμενο. Ο κυριότερος χώρος ανάπτυξης σχετικών δραστηριοτήτων υπήρξε το συνέδριο του Συμβουλίου της Ευρώπης για την εγκληματικότητα στον κυβερνοχώρο, αλλά αναπτύχθηκαν δραστηριότητες και στο πλαίσιο της G8.

* Τα κύρια προβλήματα σχετικά με την εναρμόνιση αφορούν την επιθυμία να εφαρμοστεί η νομοθεσία για την υποκλοπή δεδομένων και τις δυνατότητες παρακράτησής τους σε σχέση με την ευρωπαϊκή Συνθήκη για τα δικαιώματα του ανθρώπου και τη νομοθεσία για την προστασία δεδομένων. Στην πράξη, η πιο βαθμιαία προσέγγιση που υιοθετείται από την Επιτροπή και από την απόφαση-πλαίσιο του Συμβουλίου του Μαΐου 2000 μπορούν να φέρουν ταχύτερα αποτελέσματα.

* Σε όλη την Κοινότητα υπάρχει διάχυτη η επιθυμία οι παροχείς υπηρεσιών Ίντερνετ (ISPs) και οι τηλεπικοινωνιακές εταιρείες να συνεχίζουν να παρέχουν πολύ χαμηλού κόστους ή «δωρεάν» υπηρεσίες και ευρυζωνικές υπηρεσίες με πρόσβαση καθόλο το 24ωρο. Σε κάποιο βαθμό, οι πιέσεις που δέχονται οι παροχείς πρόσβασης στο Ίντερνετ και οι λοιποί παροχείς υπηρεσιών για συγκράτηση των τιμών σε χαμηλά επίπεδα τους αποτρέπουν από το να αναλάβουν το οικονομικό βάρος που συνεπάγονται αυτές οι επιθυμητές πολιτικές, το φιλτράρισμα του περιεχομένου και ο περιορισμός των χώρων συνομιλίας (chat rooms).

* Οι χώροι συνομιλίας και οι υπηρεσίας άμεσης αποστολής μηνυμάτων έχουν αυξήσει σημαντικά τη δημοτικότητά τους από την εποχή που ξεκίνησε το IAP. Οι χώροι συνομιλίας προκαλούν ιδιαίτερη ανησυχία επειδή μπορεί κανείς να συμμετάσχει με ψευδή ταυτότητα. και στις δύο περιπτώσεις τα μέτρα αυτορρύθμισης και επιβολής του νόμου, αν και είναι δυνατά, δείχνουν αρκετά περιορισμένα, το οποίο σημαίνει ότι ίσως χρειάζεται μεγαλύτερη έμφαση σε μέτρα εκπαίδευσης και συνειδητοποίησης.

* Η έκθεση εξετάζει επίσης ορισμένες αναδυόμενες τεχνολογίες όπως peer-to-peer, WAP, I-Mode, διαλογική τηλεόραση και κινητά τρίτης γενιάς. Καμία από αυτές τις τεχνολογίες δεν θεωρείται ότι έχει άμεση επίπτωση στο δεύτερο ήμισυ του τρέχοντος IAP, όμως το πρόγραμμα θα πρέπει να εξακολουθήσει να παρακολουθεί τις εξελίξεις.

Με βάση τα ανωτέρω συμπεράσματα οι αξιολογητές υπέβαλαν τις ακόλουθες συστάσεις. Οι συστάσεις αναλύονται λεπτομερέστερα στο τμήμα 11.

Γραμμές δράσης

(1) Η γενική διαίρεση σε τρεις κύριες γραμμές δράσης που εφαρμόζεται στο τρέχον πρόγραμμα δράσης για ασφαλέστερη χρήση του Ίντερνετ (ανοικτές τηλεφωνικές γραμμές & αυτορρύθμιση, συνειδητοποίηση και διαβάθμιση & φιλτράρισμα) πρέπει να διατηρηθεί σε κάθε μελλοντικό πρόγραμμα.

(2) Οι γραμμές δράσης πρέπει να διευρυνθούν για να εφαρμόζονται στις επιπτώσεις των νέων τεχνολογιών.

(3) Το πρόγραμμα δράσης πρέπει να εξασφαλίσει την ισόρροπη μεταχείριση των κατηγοριών περιεχομένου με τις οποίες ασχολείται.

Υλοποίηση

(4) Στις διαδικασίες υποβολής αιτήσεων πρέπει να χρησιμοποιούνται απλούστερα έντυπα.

(5) Το χρονικό διάστημα μεταξύ της έγκρισης του έργου και της υπογραφής της σύμβασης πρέπει να μειωθεί.

(6) Πρέπει στο πρόγραμμα δράσης να προβλεφθεί ένα μέσο για τη διευκόλυνση της αναζήτησης εταίρων.

(7) Πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες ώστε να αυξηθεί η συνοχή των συμβουλών που παρέχουν οι υπεύθυνοι του προγράμματος σχετικά με τα έντυπα αίτησης και τα οικονομικά έντυπα.

(8) Τα έργα πρέπει να αφιερώνουν επαρκείς πόρους για κάλυψη από τον τύπο και τα ΜΜΕ και για την προβολή τους.

(9) Το πρόγραμμα θα πρέπει να επανεξετάσει τις προσπάθειες υποστήριξης του αειφόρου χαρακτήρα των έργων.

(10) Πρέπει να αναζητηθούν τρόποι, στο πλαίσιο του προγράμματος δράσης, για ρύθμιση της πιθανής επικάλυψης μεταξύ των έργων συνειδητοποίησης.

(11) Τα έργα που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του προγράμματος δράσης πρέπει να είναι δομημένα με τέτοιο τρόπο ώστε να επιτρέπουν τη μέτρηση της επιτυχίας τους με προκαθορισμένα κριτήρια.

Τάσεις της νομοθεσίας και της τεχνολογίας

(12) Πρέπει να εξεταστεί η δυνατότητα να θεσπιστούν επίσημοι μηχανισμοί, στο πλαίσιο του προγράμματος δράσης, για την παρακολούθηση των νομοθετικών και κανονιστικών εξελίξεων.

(13) Πρέπει να εξεταστεί η δυνατότητα να θεσπιστούν επίσημοι μηχανισμοί, στο πλαίσιο του προγράμματος δράσης, για την παρακολούθηση και αξιολόγηση των τεχνολογικών και εμπορικών εξελίξεων.

Συστάσεις ευρύτερης σημασίας

(14) Το πρόγραμμα δράσης πρέπει να γίνει ευρύτερα γνωστό και να αυξηθεί η συνειδητοποίηση σχετικά με τις εργασίες του.

(15) Στο πλαίσιο του προγράμματος δράσης, πρέπει να εξεταστεί η δυνατότητα για μεγαλύτερη σύνδεση με δραστηριότητες και οργανισμούς εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.