EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 24/97

P7_TA(2013)0056

Δικαστική εκπαίδευση — δικαστικοί συντονιστές

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 7ης Φεβρουαρίου 2013 σχετικά με τη δικαστική εκπαίδευση — δικαστικοί συντονιστές (2012/2864(RSP))

(2016/C 024/12)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

— έχοντας υπόψη ότι τα άρθρα 81 και 82 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης ορίζουν ότι τα μέτρα που αποσκοπούν στην «υποστήριξη της κατάρτισης των δικαστών και των άλλων λειτουργών και υπαλλήλων του τομέα απονομής της δικαιοσύνης» εγκρίνονται με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία,

— έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 10ης Σεπτεμβρίου 1991 σχετικά με την ίδρυση Ακαδημίας Ευρωπαϊκού Δικαίου (1), τη θέση του της 24ης Σεπτεμβρίου 2002 σχετικά με την έγκριση απόφασης του Συμβουλίου για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού δικτύου κατάρτισης δικαστών (2), το ψήφισμά του της 9ης Ιουλίου 2008 σχετικά με το ρόλο του εθνικού δικαστή στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού δικαστικού συστήματος (3) και τη σύστασή του της 7ης Μαΐου 2009 προς το Συμβούλιο σχετικά με την ανάπτυξη ενός χώρου ποινικής δικαιοσύνης στην Ευρωπαϊκή Ένωση (4),

— έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 20ής Απριλίου 2010 για ένα σχέδιο δράσης σχετικά με την εφαρμογή του προγράμματος της Στοκχόλμης (COM(2010)0171),

— έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 25ης Νοεμβρίου 2009 σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο — ένας χώρος ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης στην υπηρεσία των πολιτών — το πρόγραμμα της Στοκχόλμης (5),

— έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 13ης Σεπτεμβρίου 2011 με τίτλο «Εμπιστοσύνη στην πανευρωπαϊκή δικαιοσύνη — Μια νέα διάσταση στην ευρωπαϊκή δικαστική κατάρτιση» (COM(2011)0551),

— έχοντας υπόψη το πιλοτικό σχέδιο σχετικά με την κατάρτιση των δικαστών που πρότεινε το Κοινοβούλιο το 2011,

— έχοντας υπόψη τη συγκριτική μελέτη για την κατάρτιση των δικαστών στα κράτη μέλη, που διεξήγαγε κατ’ εντολήν του Κοινοβουλίου η Ακαδημία Ευρωπαϊκού Δικαίου (ΑΕΔ) σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Κατάρτισης Δικαστών (ΕΔΚΔ) (6),

— έχοντας υπόψη τα ψηφίσματά του της 17ης Ιουνίου 2010 (7) και της 14ης Μαρτίου 2012 (8) σχετικά με την κατάρτιση των δικαστών,

— έχοντας υπόψη τις εμπειρίες της Ολλανδίας με το Eurinfra και το δίκτυό της από δικαστικούς συντονιστές για το ευρωπαϊκό δίκαιο, το οποίο αρχίζει να βρίσκει μιμητές σε άλλα κράτη μέλη, και συγκεκριμένα στην Ιταλία με το πρόγραμμα European Gaius· οι σχεδιασμοί της Δανίας, της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας έχουν γίνει γύρω από τους τρεις πυλώνες (α) της βελτιωμένης πρόσβασης στις πηγές πληροφόρησης σχετικά με το ευρωπαϊκό δίκαιο μέσω της δικτυακής τεχνολογίας, (β) της ενισχυμένης γνώσης του ευρωπαϊκού δικαίου εκ μέρους των δικαστών και (γ) της συγκρότησης και διατήρησης δικτύου δικαστικών συντονιστών για το ευρωπαϊκό δίκαιο,

— έχοντας υπόψη την τεράστια εξέλιξη που έχει επιτύχει η τεχνολογία της πληροφορίας, με την οποία είναι για παράδειγμα δυνατό να χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο η ηλε-μάθηση ως ευέλικτο εργαλείο που θα φθάνει σε όλο και περισσότερους τελικούς χρήστες, ανεξαρτήτως χρόνου και τόπου, ενώ η εξελιγμένη τεχνολογία (ιδίως οι εξελιγμένες μηχανές αναζήτησης) μπορεί να χρησιμοποιείται για τη συλλογή πληροφοριών, για να βελτιωθεί η πρόσβαση στο νόμο,

— έχοντας υπόψη την ερώτηση προς την Επιτροπή σχετικά με τη δικαστική εκπαίδευση και τους δικαστικούς συντονιστές (O-000186/2012 — B7-0112/2013),

— έχοντας υπόψη το άρθρο 115 παράγραφος 5 και το άρθρο 110 παράγραφος 2 του Κανονισμού του,

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι καταβολές των νομικών μας συστημάτων είναι σύνθετες, με αποτέλεσμα, σύμφωνα με πρόσφατη επιστημονική δημοσίευση (9), το ρωμαϊκό δίκαιο να πρέπει να θεωρείται μάλλον πολυπολιτισμικό εγχείρημα παρά ιδιότυπη εξέλιξη ενός συγκεκριμένου πολιτισμού, και το εθιμικό δίκαιο (χωρίς να συνυπολογίζουμε το πραιτορικό του αντίστοιχο, το σύστημα της επιείκειας, και την επιρροή του κανονικού δικαίου) να μπορεί να είναι μάλλον γνωστό ως «αγγλονορμανδικό» δίκαιο· λαμβάνοντας υπόψη ότι το κράτος δικαίου είναι κάτι που έχουμε από κοινού και μία από τις αξίες που δόθηκαν στον κόσμο από το ευρωπαϊκό δίκαιο· λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτό που χρειαζόμαστε είναι μία ολιστική προσέγγιση του δικαίου εκ μέρους τόσο των ασκούντων όσο και των δικαστών·

B. λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν δικαιολογείται η άγνοια του ευρωπαϊκού δικαίου εκ μέρους των εθνικών δικαστών, οι οποίοι είναι, και πρέπει να είναι, Ευρωπαίοι δικαστές, που καλούνται να παίξουν θεμελιώδη ρόλο σε ένα πλαίσιο όπου θα χρειαζόμαστε περισσότερη Ευρώπη· λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτό δεν αποκλείει την προώθηση μιας ευρωπαϊκής δικαστικής κουλτούρας, στην οποία η πολυμορφία επιδοκιμάζεται ως κοινό αγαθό·

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι κάθε εθνικό δικαστήριο είναι δικαστήριο του ενωσιακού δικαίου·

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η αύξηση του αριθμού των κρατών μελών και ο αυξανόμενος φόρτος του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου σημαίνουν ότι τα εθνικά δικαστήρια πρέπει να χρησιμοποιούν κάθε μέσο στη διάθεσή τους για να διευκολύνουν την αποτελεσματική και γρήγορη πρόσβαση στη δικαιοσύνη·

E. λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτό που χρειαζόμαστε είναι οικονομικά μέσα για τη βελτίωση της κατάρτισης των δικαστών και της πρόσβασής τους στο νόμο·

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι θα ήταν ανεκτίμητο να προωθηθεί η ιδέα συντονιστών των εθνικών δικαστηρίων για το ευρωπαϊκό δίκαιο και της διασύνδεσής τους σε ευρωπαϊκό επίπεδο· λαμβάνοντας υπόψη ότι η βασική αποστολή ενός δικτύου διασυνδεδεμένων δικαστικών συντονιστών θα ήταν η διευκόλυνση των δικαστών προκειμένου να διαβουλεύονται στην καθημερινή εργασία τους με τους ομολόγους τους σε άλλα κράτη μέλη σχετικά με ζητήματα όπως η ερμηνεία συγκεκριμένων λέξεων στο εφαρμοστέο ευρωπαϊκό δίκαιο (οδηγία ή κανονισμό) μέσω ασφαλούς ψηφιακού περιβάλλοντος (με τη βοήθεια ενός επί τούτω δημιουργημένου κοινωνικού μέσου ή μέσω της δικτυακής πύλης της ευρωπαϊκής ηλε-δικαιοσύνης)· λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτοί οι «κύκλοι συνοχής» θα συνέβαλαν στην ομοιομορφία όσον αφορά την εφαρμογή του ενωσιακού δικαίου, ενώ παράλληλα θα μειωνόταν ο αριθμός των αιτήσεων έκδοσης προδικαστικών αποφάσεων χωρίς να μειώνεται ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου·

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, όπως έχει ήδη δηλώσει το Κοινοβούλιο, ένας τρόπος επίλυσης των προβλημάτων (κόστος, γλωσσική εκπαίδευση, απόδοση κόστους) είναι η αξιοποίηση της σύγχρονης τεχνολογίας και η χρηματοδότηση της δημιουργία εφαρμογών βασισμένων στον υπολογιστή για να χρησιμοποιούνται σε PC, κινητά τηλέφωνα, ταμπλέτες, κ.λπ.·

H. λαμβάνοντας υπόψη ότι ένα πρώτο ξεκίνημα μπορεί να γίνει με το γενικό μέρος του δικαίου της ΕΕ, καθώς η διαχείριση της ηλεκτρονικής γνώσης επιτρέπει την εις βάθος πρόσβαση στις πιο επικαιροποιημένες πληροφορίες·

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τυχόν κατάσταση στην οποία κάθε κράτος μέλος θα άρχιζε να αναπτύσσει τη δική του τεχνολογία και τις δικές του ψηφιακές δομές για να διευκολύνει την εξασφάλιση ψηφιακών εργαλείων θα ισοδυναμούσε με σπατάλη ενέργειας και οικονομικών πόρων, ιδίως στη σημερινή εποχή λιτότητας·

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι η αλληλεπικάλυψη προσπαθειών πρέπει να αποφευχθεί και πρέπει να προωθηθεί η εκ νέου χρήση ποιοτικών εκπαιδευτικών προγραμμάτων· λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτό απαιτεί μεγαλύτερη διασύνδεση μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τη διαχείριση της γνώσης του ενωσιακού δικαίου·

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, ειδικά σε ό,τι αφορά την ανάπτυξη τέτοιων μηχανών αναζήτησης αποφάσεων, γνωμοδοτήσεων και πράξεων ενωσιακού δικαίου γενικά, τα κράτη μέλη πρέπει να εξετάζουν το ενδεχόμενο μήπως αυτή η τεχνολογία θα μπορούσε να οφελήσει τους δικαστές και σε άλλα κράτη μέλη, οπότε οι σχετικές εργασίες μπορεί να σχεδιάζονται, να συντονίζονται και να αναπτύσσονται από κοινού·

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι πρέπει να δρομολογηθεί ένα σύστημα για την εκ νέου χρήση προϊόντων κατάρτισης, για παράδειγμα με την εγγραφή και τη μετάφραση/μεταγλώτιση/υποτιτλισμό διαλέξεων επί τη βάσει χρηματοδότησης·

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι όλα αυτά πρέπει να συγκεντρώνονται σε ένα βασικό σχέδιο διαχείρισης της γνώσης για το δικαστικό σώμα, με τη βοήθεια της δικτυακής πύλης της ευρωπαϊκής ηλε-δικαιοσύνης, όπου κρίνεται αναγκαίο·

ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το κοινό ευρωπαϊκό δίκαιο των πωλήσεων θα εξασφαλίσει, όταν εγκριθεί, ένα πεδίο άσκησης για το δίκτυο των δικαστικών συντονιστών του ευρωπαϊκού δικαίου, καθώς θα παρέχει την ευκαιρία να επιτευχθεί οριζόντια συνοχή μεταξύ των δικαστών των κρατών μελών σε τομείς όπου η νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου είναι από ελάχιστη έως ανύπαρκτη, χωρίς φυσικά να υπάρχει αλληλεπικάλυψη ειδικευμένων δικτύων σε αυτόν τον τομέα·

ΙΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η φιλοπεριέργεια σχετικά με άλλα συστήματα, το ανοικτό μυαλό –πράγμα που περιλαμβάνει τη χρήση νέων τεχνολογιών και μεθόδων– και ο διάλογος πρέπει να είναι τα βασικά συνθήματα σε μία Ευρώπη και έναν κόσμο όπου το δίκαιο και οι λειτουργοί του πρέπει να επιδεικνύουν περισσότερο πνεύμα καινοτομία στην προσέγγιση της διαχείρισης της γνώσης·

ΙΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτό μπορεί να επιδράσει θετικά στη δημόσια πρόσληψη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς όσο περισσότερες πληροφορίες βασισμένες σε γεγονότα διατίθενται στο κοινό, τόσο λιγότερο θα γίνονται πιστευτοί μύθοι και πλάνες σχετικά με την ίδια την Ένωση, το δίκαιό της για τη λειτουργία της, και τόσο μεγαλύτερο θα είναι το περιθώριο για έντιμη συζήτηση και πολιτικό διάλογο (10)·

ΙΖ. λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτό αποτελεί μία ακόμη παράμετρο της οικοδόμησης μιας ευρωπαϊκής δικαστικής κουλτούρας αλλά το πράγμα δεν περιορίζεται εκεί· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι νέες μέθοδοι κατάρτισης και το νέο διδακτικό υλικό που δίνει έμφαση στη γλωσσική εκμάθηση και προωθεί τη μελέτη του συγκριτικού και του διεθνούς δικαίου πρέπει να φθάνουν μέχρι τα πανεπιστήμια και τις νομικές σχολές — το πρόγραμμα Erasmus (για φοιτητές νομικής και δικαστές) ήταν μόνο η αρχή·

ΙΗ. λαμβάνοντας υπόψη ότι έχουν ωριμάσει οι συνθήκες για να προχωρήσουν τα πράγματα, με αφετηρία μία συζήτηση χωρίς προδιαγραφές σχετικά με τη νομική κατάρτιση των δικαστών και των λειτουργών της δικαιοσύνης καθώς και τη νομική εκπαίδευση, σε ένα φόρουμ στο οποίο θα συμμετέχουν μέλη του δικαστικού σώματος, οι αρμόδιες εθνικές αρχές –στις οποίες περιλαμβάνονται τα δικαστικά συμβούλια και οι σχολές δικαστικής εκπαίδευσης– καθώς και η Ακαδημία Ευρωπαϊκού Δικαίου (ΑΕΔ), το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Κατάρτισης Δικαστών (EΔΚΔ), το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Δικαστικών Συμβουλίων (ΕΔΔΣ) και το Ινστιτούτο Ευρωπαϊκού Δικαίου (ΙΕΔ)·

1. επαναλαμβάνει και επιβεβαιώνει τα προαναφερθέντα ψηφίσματά του της 17ης Ιουνίου 2010 και 14ης Μαρτίου 2012 σχετικά με τη δικαστική κατάρτιση·

2. καλεί την Επιτροπή να επισπεύσει την ανάθεση συμβάσεων στο πλαίσιο του πιλοτικού σχεδίου·

3. καλεί την Επιτροπή να προωθήσει και να χρηματοδοτήσει τους εθνικούς δικαστικούς συντονιστές του ευρωπαϊκού δικαίου και την ανερχόμενη διασύνδεση των εθνικών δικτύων δικαστικών συντονιστών, ενώ παράλληλα θα ενθαρρύνει και θα προάγει τις ιδέες που προβάλλονται στις αιτιολογικές αναφορές του παρόντος ψηφίσματος και των ψηφισμάτων του Κοινοβουλίου της 17ης Ιουνίου 2010 και της 14ης Μαρτίου 2012·

4. επισημαίνει τα ενδεχόμενα οφέλη για την οικονομία, και ιδιαίτερα τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, από την ανάπτυξη και αξιοποίηση της ηλε-μάθησης και των νέων τεχνολογιών, ιδίως των μηχανών αναζήτησης·

5. λαμβάνει υπόψη ότι η επαγγελματική ανάπτυξη των νομικών πρέπει να δίνει έμφαση στην ανάγκη για κοινές προδιαγραφές επαγγελματικής δεοντολογίας, στην ανάγκη να είναι το δικαστικό σώμα ανεξάρτητο και αμερόληπτο και στην ανάγκη μιας προσέγγισης της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, η οποία θα σέβεται την πολυμορφία, καθώς μόνο με αυτόν τον τρόπο μπορεί να επιτευχθεί γνήσια αμοιβαία εμπιστοσύνη·

6. επισημαίνει ότι τα νομικά συστήματα των κρατών μελών παρά την ποικιλομορφία τους βασίζονται σε κοινές αρχές και μοιράζονται κοινές καταβολές· υπενθυμίζει ότι, μέχρι πριν από μερικούς αιώνες, τα νομικά επαγγέλματα στην Ευρώπη θεωρούνταν ότι συνιστούν ενιαίο σώμα λειτουργών, ικανών να συμβουλεύουν, να συντάσσουν νομικά έγγραφα και να συνηγορούν ενώπιον δικαστηρίων σε οποιοδήποτε μέρος της Ευρώπης· θεωρεί ότι η πολιτική νομικής κατάρτισης της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να εμπνέεται από αυτό το γεγονός, πράγμα που δείχνει ότι είναι εφικτή η πλήρης κινητικότητα των λειτουργών της δικαιοσύνης·

7. προτείνει, τέλος, να οργανώσει η Επιτροπή το καλοκαίρι του 2013 ένα φόρουμ — μία «Διάσκεψη της Μεσσήνης για την οικοδόμηση ευρωπαϊκής δικαστικής κουλτούρας» — στο πλαίσιο του οποίου θα μπορούν να συνέρχονται οι δικαστές όλων των βαθμίδων, για τη διεξαγωγή συζητήσεων σχετικά με ζήτημα ή ζητήματα νομικής ασάφειας ή δυσκολίας που ανέκυψαν πρόσφατα, προκειμένου να ενθαρρύνεται ο διάλογος, να γίνονται επαφές, να συγκροτούνται δίαυλοι επικοινωνίας και να οικοδομείται κλίμα αμοιβαίας εμπιστοσύνης και κατανόησης· πιστεύει ότι ένα τέτοιο φόρουμ θα μπορούσε να εξασφαλίσει μία ιστορική ευκαιρία για τις αρμόδιες αρχές και εμπειρογνώμονες, συμπεριλαμβανομένων των πανεπιστημίων και των επαγγελματικών φορέων, με σκοπό τη συζήτηση της πολιτικής για τη δικαστική εκπαίδευση και του μέλλοντος της νομικής εκπαίδευσης στην Ευρώπη·

8. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Επιτροπή.

(1) ΕΕ C 267 της 14.10.1991, σ. 33.

(2) ΕΕ C 273 E της 14.11.2003, σ. 99.

(3) ΕΕ C 294 E της 3.12.2009, σ. 27.

(4) ΕΕ C 212 E της 5.8.2010, σ. 116.

(5) ΕΕ C 285 E της 21.10.2010, σ. 12.

(6) http://www.europarl.europa.eu/delegations/en/studiesdownload.html?languageDocument=EN&file=60091

(7) ΕΕ C 236 E της 12.8.2011, σ. 130.

(8) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2012)0079.

(9) P.G. Monateri, Black Gaius. A Quest for the Multicultural Origins of the «Western Legal Tradition», περ. Hastings Law Journal, 51, 2000, 479 et seq.· στο http://www.jus.unitn.it/cardozo/users/pigi/blackgaius/bge.pdf

(10) Βλ., για παράδειγμα, όσον αφορά τους μύθους για τη συμμετοχή της ΕΕ στο ποινικό δίκαιο, το εξαιρετικό έργο, Opting out of EUR Criminal law: What is actually involved?, των Hinarejos, Spencer and Peers, CELS Working Paper, New Series, No 1, http://www.cels.law.cam.ac.uk/publications/working_papers.php