Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ περί εξουσιοδοτήσεως των κρατών μελών που είναι συμβαλλόμενα μέρη στη Σύμβαση των Παρισίων της 29ης Ιουλίου 1960 για την αστική ευθύνη στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας να υπογράψουν το πρωτόκολλο περί τροποποιήσεως της εν λόγω Σύμβασης προς το συμφέρον της Ευρωπαϊκής Κοινότητας

(υποβληθείσε από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Στόχος των προτάσεων

Η Επιτροπή προτείνει να εξουσιοδοτήσει το Συμβούλιο τα κράτη μέλη που είναι συμβαλλόμενα μέρη της Σύμβασης της 29ης Ιουλίου 1960 για την αστική ευθύνη στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας ("Σύμβαση των Παρισίων") να υπογράψουν και να κυρώσουν το πρωτόκολλο περί τροποποιήσεως της εν λόγω Σύμβασης το οποίο εγκρίθηκε υπό την αιγίδα του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης ή να προσχωρήσουν σε αυτό, προς το συμφέρον της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

2. Το τροποποιητικό πρωτόκολλο της Σύμβασης των Παρισίων

2.1. Η Σύμβαση των Παρισίων

Η σύναψη της Σύμβασης των Παρισίων της 29ης Ιουλίου 1960 για την αστική ευθύνη στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας έγινε στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Οργάνωσης Οικονομικής Συνεργασίας η οποία μετατράπηκε στον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης. Η έγκριση της Σύμβασης πραγματοποιήθηκε για να εξυπηρετηθεί ο σκοπός της καταβολής επαρκούς και δίκαιας αποζημίωσης στα θύματα των ζημιών που προκαλούνται από πυρηνικά ατυχήματα.

Με τη Σύμβαση των Παρισίων καθιερώνεται ένα ειδικό καθεστώς αστικής ευθύνης στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας, που είναι προσαρμοσμένο στα ιδιάζοντα προβλήματα που υπάρχουν στον τομέα αυτό, το οποίο παρεκκλίνει σε πολλά σημεία από τις ρυθμίσεις για την αστική ευθύνη του κοινού δικαίου. Χαρακτηριστικό για το εν λόγω καθεστώς είναι η αντικειμενική (ανυπαίτια) και αποκλειστική ευθύνη του φορέα εκμετάλλευσης της πυρηνικής εγκατάστασης, ο οποίος επιβαρύνεται με την υποχρέωση της καταβολής αποζημιώσεων μέχρι το συγκεκριμένο ανώτατο ύψος που καθορίζεται και με την υποχρέωση κάλυψης των ευθυνών του με τη σύναψη ασφάλισης ή με την παροχή κάποιας άλλης χρηματικής εγγύησης. Το πεδίο εφαρμογής επεκτείνεται στα πυρηνικά ατυχήματα που λαμβάνουν χώρα σε ορισμένες πυρηνικές εγκαταστάσεις ή που συμβαίνουν κατά τη διάρκεια της μεταφοράς των πυρηνικών ουσιών που καθορίζονται από τη Σύμβαση στο έδαφος των συμβαλλομένων κρατών, συμπεριλαμβανομένων των χωρικών υδάτων.

Η Σύμβαση των Παρισίων ολοκληρώνεται από τη Σύμβαση των Βρυξελλών της 31ης Ιανουαρίου 1963, η οποία συμπληρώνει τη Σύμβαση των Παρισίων (πρόκειται για την αποκαλούμενη "συμπληρωματική Σύμβαση των Βρυξελλών"), με την οποία καθιερώνεται ένα συμπληρωματικό καθεστώς αποζημιώσεων, το οποίο τροφοδοτείται από κρατικούς πόρους. Το σύστημα της επανόρθωσης συμπεριλαμβάνει τρία σκέλη. Η πρώτη βαθμίδα αποζημίωσης, η οποία αντιστοιχεί στην ευθύνη του φορέα εκμετάλλευσης της πυρηνικής εγκατάστασης, καλύπτεται από την ασφάλεια ή από τις χρηματικές εγγυήσεις του φορέα εκμετάλλευσης. Η δεύτερη βαθμίδα, πέρα από το ποσό της ευθύνης του φορέα εκμετάλλευσης, τροφοδοτείται από τους κρατικούς πόρους που χορηγούνται από το κράτος στο οποίο βρίσκεται η πυρηνική εγκατάσταση, έως το ποσό των 175 εκατομμυρίων Ειδικών Τραβηκτικών Δικαιωμάτων (ΕΤΔ) [1]. Η τρίτη βαθμίδα, που τροφοδοτείται από τις συνεισφορές των συμβαλλομένων μερών, καλύπτει την επανόρθωση των πυρηνικών ζημιών που υπερβαίνουν το ποσό των 175 εκατομμυρίων ΕΤΔ έως και το ποσό των 300 εκατομμυρίων ΕΤΔ.

[1] Με βάση την αξία των νομισμάτων που αντιστοιχούν στα Ειδικά Τραβηκτικά Δικαιώματα, στις 2 Ιανουαρίου 2002, όπως αυτά δημοσιεύθηκαν από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, το 1 Ειδικό Τραβηκτικό Δικαίωμα = 1,39732 ευρώ.

Η Σύμβαση των Παρισίων τροποποιήθηκε από το πρόσθετο πρωτόκολλο της 28ης Ιανουαρίου 1964 και από το πρωτόκολλο της 16ης Νοεμβρίου 1982. Τη στιγμή αυτή ισχύει στις σχέσεις μεταξύ 15 χωρών, από τις οποίες οι 12 είναι κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, εφόσον η Αυστρία, η Ιρλανδία και το Λουξεμβούργο δεν είναι συμβαλλόμενα μέρη.

2.2. Το τροποποιητικό πρωτόκολλο

Για να βελτιώσουν το καθεστώς αποζημίωσης των πυρηνικών ατυχημάτων, τα συμβαλλόμενα μέρη της Σύμβασης των Παρισίων εγκαινίασαν από το 1998 τις διαπραγματεύσεις για την αναθεώρηση της εν λόγω Σύμβασης. Στόχος της αναθεώρησης είναι η εξασφάλιση της διαθεσιμότητας αυξημένων πόρων επανόρθωσης, για να αποζημιωθεί ο μεγαλύτερος δυνατός αριθμός θυμάτων, με βάση ένα διευρυμένο ορισμό της ζημίας.

Το οριστικό κείμενο της πρότασης πρωτοκόλλου περί τροποποιήσεως της Σύμβασης των Παρισίων εγκρίθηκε από τα συμβαλλόμενα μέρη τον Φεβρουάριο 2002 και έγινε αποδεκτό από τη Διευθύνουσα Επιτροπή Πυρηνικής Ενέργειας του ΟΟΣΑ, το Μάιο 2002.

Οι πιο αξιοσημείωτες τροποποιήσεις σχετίζονται με την επέκταση του πεδίου γεωγραφικής εφαρμογής της Σύμβασης στις πυρηνικές ζημίες που συμβαίνουν στα εδάφη ή τη θαλάσσια ζώνη κρατών που δεν είναι συμβαλλόμενα μέρη της Σύμβασης και τη διεύρυνση της έννοιας της αποζημιωτέας ζημίας στις άυλες ζημίες και στο κόστος των μέτρων διασφάλισης και των μέτρων αποκατάστασης του περιβάλλοντος.

Η σημαντικότερη βελτίωση είναι η αύξηση των ποσών της ευθύνης που φέρει ο φορέας εκμετάλλευσης της πυρηνικής εγκατάστασης. Από το ανώτατο ποσό των 15 εκατομμυρίων Ειδικών Τραβηκτικών Δικαιωμάτων (ΕΤΔ) που καθορίζεται στην τρέχουσα Σύμβαση, η ευθύνη του φορέα εκμετάλλευσης αυξάνεται σε ένα ελάχιστο βασικό ποσό αναφοράς ύψους 700 εκατ. ευρώ, με αποτέλεσμα οι εθνικοί νομοθέτες να έχουν την ευχέρεια να καθορίσουν ανώτερα ποσά ή να θεσπίσουν την απεριόριστη ευθύνη του φορέα εκμετάλλευσης. Η αύξηση αυτή αφορά επίσης τις εγκαταστάσεις χαμηλού κινδύνου, στις οποίες η ευθύνη του φορέα εκμετάλλευσης αυξάνεται από 5 εκατ. ΕΤΔ σε 70 εκατομμύρια ευρώ, τουλάχιστον, και για τα ατυχήματα που συμβαίνουν κατά τη διάρκεια της μεταφοράς πυρηνικών ουσιών για τα οποία η ευθύνη του φορέα εκμετάλλευσης αυξάνεται από 5 εκατ. ΕΤΔ σε 80 εκατ. ευρώ, τουλάχιστον.

Η εν λόγω αύξηση των ποσών ευθύνης των φορέων εκμετάλλευσης των πυρηνικών εγκαταστάσεων συνοδεύεται, παράλληλα, από την αύξηση του ποσού των συμπληρωματικών πόρων που προβλέπονται από τη συμπληρωματική Σύμβαση των Βρυξελλών, η οποία αποτελεί επίσης αντικείμενο αναθεώρησης. Σύμφωνα με την προτεινόμενη τροποποίηση, οι βαθμίδες επανόρθωσης που προβλέπονται από τη συμπληρωματική Σύμβαση των Βρυξελλών διαμορφώνονται ως εξής: το ποσό της πρώτης βαθμίδας που αντιστοιχεί στην ευθύνη του φορέα εκμετάλλευσης αυξάνεται σε 700 εκατ. ευρώ, τουλάχιστον. το αντίστοιχο ποσό της δεύτερης βαθμίδας, με το οποίο επιβαρύνεται το κράτος της εγκατάστασης, τοποθετείται κάπου μεταξύ του ποσού της πρώτης βαθμίδας και ποσού 1,2 δισεκατ. ευρώ. το ποσό για την τρίτη βαθμίδα ανέρχεται σε 300 εκατ. ευρώ. Το σύνολο των τριών προαναφερόμενων βαθμίδων ανέρχεται συνεπώς στο ποσό του 1,5 δισεκατ. ευρώ.

3. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 44/2001 του Συμβουλίου

Στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 44/2001 του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 2000, για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις [2] καθορίζονται οι κοινοί κανόνες δικαιοδοσίας, αναγνώρισης και εκτέλεσης των αποφάσεων στις αστικές και εμπορικές υποθέσεις. Ο κανονισμός είναι δεσμευτικός για όλα τα κράτη μέλη, εκτός της Δανίας. Η Σύμβαση των Βρυξελλών του 1968 παραμένει σε ισχύ στις σχέσεις μεταξύ της Δανίας και των υπόλοιπων κρατών μελών.

[2] ΕΕ L 12, της 16.1.2001, σ. 1.

Οι κανόνες δικαιοδοσίας που θεσπίζονται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 44/2001 εφαρμόζονται όταν ο εναγόμενος έχει την κατοικία του σε ένα από τα κράτη μέλη που δεσμεύονται από τις διατάξεις του κανονισμού, ενώ ο εναγόμενος που δεν έχει την κατοικία του σε ένα κράτος μέλος μπορεί να εναχθεί ενώπιον των δικαστηρίων κάθε κράτους μέλους, με βάση τους εθνικούς κανόνες δικαιοδοσίας του τελευταίου αυτού κράτους, υπό την επιφύλαξη των άρθρων 22 (αποκλειστική αρμοδιότητα) και 23 (ρήτρες συμφωνιών εκλογής δωσιδικίας).

Το καθεστώς της δικαιοδοσίας βασίζεται κατά πρώτο λόγο στον τόπο κατοικίας του εναγόμενου. Επιπλέον, όταν συντρέχει η περίπτωση αξιώσεων εξ αδικημάτων, ενοχών αδικοπραξίας ή οιονεί αδικοπραξίας, το πρόσωπο που έχει την κατοικία του στο έδαφος κράτους μέλους μπορεί να εναχθεί στο κράτος μέλος στο οποίο συνέβη ή ενδέχεται να συμβεί το ζημιογόνο γεγονός. Όπως εξυπακούεται, σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, ο τόπος επέλευσης του ζημιογόνου γεγονότος είναι ο τόπος όπου έχει παραχθεί το ζημιογόνο γεγονός ή ο τόπος στον οποίο συντελέστηκε η ζημία. Σε διαφορές σχετικές με υποθέσεις ασφαλίσεων, ο ασφαλιστής που έχει την κατοικία του σε ένα κράτος μέλος μπορεί να εναχθεί α) ενώπιον των δικαστηρίων του κράτους μέλους όπου έχει την κατοικία του, ή β) στο κράτος μέλος, στο οποίο ο ενάγων έχει την κατοικία του, εφόσον την αγωγή έχει ασκήσει ο αντισυμβαλλόμενος του ασφαλιστή, ο ασφαλισμένος ή ο δικαιούχος, ή γ) εάν πρόκειται για συνασφαλιστή, ενώπιον του δικαστηρίου του κράτους μέλους στο οποίο έχει εναχθεί ο κύριος ασφαλιστής. Σε υποθέσεις ασφάλισης αστικής ευθύνης, ο ασφαλιστής μπορεί επιπλέον να εναχθεί ενώπιον των δικαστηρίων του τόπου όπου συνέβη το ζημιογόνο γεγονός και μπορεί επίσης να προσεπικληθεί ενώπιον του δικαστηρίου που έχει επιληφθεί της αγωγής του ζημιωθέντος κατά του ασφαλισμένου, αν το δίκαιο του δικαστηρίου το επιτρέπει.

Όπως ορίζεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 44/2001, η απόφαση που εκδίδεται σε ένα κράτος μέλος οφείλει να αναγνωρίζεται και να εκτελείται στα άλλα κράτη μέλη, χωρίς να χρειάζεται να τηρηθεί καμία ειδική διαδικασία. Προβλέπεται, πάντως, περιορισμένος αριθμός λόγων μη αναγνώρισης, για να ληφθούν υπόψη οι λόγοι δημοσίας τάξεως, ο σεβασμός των δικαιωμάτων της υπεράσπισης και η ύπαρξη ορισμένων αντικρουόμενων αποφάσεων.

4. Η αρμοδιότητα της Κοινότητας

Δεν υπάρχει κοινοτική νομοθεσία που να διέπει την αστική ευθύνη στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας. Στο νέο τροποποιητικό πρωτόκολλο της Σύμβασης των Παρισίων, αντιθέτως, περιλαμβάνονται διατάξεις οι οποίες επηρεάζουν τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 44/2001 του Συμβουλίου της 22ας Δεκεμβρίου 2000, για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις. Πράγματι, σε αντίθεση με τις πολυάριθμες δωσιδικίες αρμοδιότητας που είναι διαθέσιμες βάσει του κανονισμού, στο άρθρο 13 της Σύμβασης των Παρισίων, όπως αυτό τροποποιείται από το πρωτόκολλο, θεσπίζεται κατά βάση η αποκλειστική αρμοδιότητα του κράτους μέλους, στο έδαφος του οποίου έχει λάβει χώρα το πυρηνικό ατύχημα.

Στο άρθρο 13 της Σύμβασης των Παρισίων καθιερώνεται πλέον η αποκλειστική αρμοδιότητα των δικαστηρίων του συμβαλλόμενου κράτους, στο έδαφος του οποίου έλαβε χώρα το πυρηνικό ατύχημα, για τον προσδιορισμό των αγωγών αποζημίωσης για τη ζημία που προκάλεσε το ατύχημα. Εάν το ατύχημα έλαβε χώρα είτε εκτός του εδάφους των συμβαλλομένων κρατών, ή εάν το ατύχημα δεν είναι δυνατόν να προσδιοριστεί με βεβαιότητα, αρμόδια δικαστήρια είναι εκείνα τα δικαστήρια του συμβαλλόμενου κράτους, στο έδαφος του οποίου βρίσκεται η έδρα του υπεύθυνου φορέα εκμετάλλευσης.

Εξάλλου, λόγω της βασικής αρχής της ενότητας κατά την απονομή της δικαιοσύνης, οι οριστικές αποφάσεις που εκδίδονται από το αρμόδιο δικαστήριο υποβάλλονται στην απλουστευμένη διαδικασία περιαφής του εκτελεστήριου τίτλου, για να καταστούν εκτελεστές στα συμβαλλόμενα κράτη, εκτός από το κράτος εκείνο στο οποίο εδρεύει το αρμόδιο δικαστήριο, χωρίς να γίνει οποιαδήποτε νέα εξέταση της ουσίας της υπόθεσης.

Το σχέδιο πρωτοκόλλου προβλέπει προσέτι την αποκλειστική αρμοδιότητα των δικαστηρίων του συμβαλλόμενου παράκτιου κράτους για τα ατυχήματα που έγιναν στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη του (ΑΟΖ). Η αρμοδιότητα αυτή παραχωρείται υπό την προϋπόθεση ότι ο θεματοφύλακας της Σύμβασης έλαβε κοινοποίηση για την καθιέρωση μιας τέτοιας ζώνης, πριν από την επέλευση του πυρηνικού ατυχήματος. Όπως διευκρινίζεται στο πρωτόκολλο, ούτε η κοινοποίηση μιας Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης στο θεματοφύλακα, αλλά ούτε και η άσκηση των αρμοδιοτήτων δυνάμει αυτής της νέας διάταξης δεν εγείρει το δικαίωμα ή την υποχρέωση στο θέμα της οριοθέτησης των θαλασσίων συνόρων μεταξύ κρατών που έχουν αντικείμενες ή συνεχόμενες ακτές.

Από την άλλη πλευρά, εάν ένα πυρηνικό ατύχημα λαμβάνει χώρα σε μία θαλάσσια περιοχή που αποτελεί αντικείμενο διαφοράς σε συνάρτηση με την οριοθέτησή της, η αρμοδιότητα θα πρέπει να παραχωρείται στο δικαστήριο που κρίνεται ότι είναι το αμεσότερα συνδεόμενο με το ατύχημα και το οποίο επηρεάζεται από τις επιπτώσεις του.

Η Κοινότητα είναι αποκλειστικά αρμόδια για τα θέματα των διατάξεων της διεθνούς δικαιοδοσίας, της αναγνώρισης και της εκτέλεσης των αποφάσεων που απαριθμούνται στο τροποποιητικό πρωτόκολλο, επειδή αυτά επηρεάζουν, κατά την έννοια της νομολογίας του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, τους αντίστοιχους κανόνες του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 44/2001 του Συμβουλίου. Τα κράτη μέλη δεν δικαιούνται συνεπώς να παρεκκλίνουν πλέον μεταξύ τους όσον αφορά τους κανόνες αυτούς, ούτε δικαιούνται να συνάπτουν διεθνείς συμβατικές σχέσεις με τρίτα κράτη, οι οποίες θίγουν τους εν λόγω κανόνες [3].

[3] Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, υπόθεση 22/70, AETR, Συλλογή 1971, σ. 263.

Για να καταστεί δυνατή η άσκηση των αρμοδιοτήτων της Κοινότητας, το Συμβούλιο ανέθεσε στις 13 Σεπτεμβρίου 2002 στην Επιτροπή την εντολή να διαπραγματευθεί στα ζητήματα που εμπίπτουν στις αρμοδιότητες της Κοινότητας τη σύναψη του πρωτοκόλλου της Σύμβασης των Παρισίων της 29ης Ιουλίου 1960. Το Συμβούλιο δεν προέβλεψε, κατ'εξαίρεση την προσχώρηση της Κοινότητας στη Σύμβαση, εν προκειμένω. Το πραγματικό αυτό καθεστώς δεν επιτρέπεται να αποτελέσει προηγούμενο, στο μέλλον.

Στις διαπραγματευτικές οδηγίες διευκρινιζόταν ότι η Κοινότητα θα διατηρούσε την πρόταση τροποποίησης του άρθρου 13 της Σύμβασης των Παρισίων, η οποία είχε επεξεργασθεί από τα συμβαλλόμενα μέρη και είχε γίνει αποδεκτή από τη Διευθύνουσα Επιτροπή πυρηνικής ενέργειας, το Μάιο του 2002. Με την πρόταση αυτή διασφαλίζεται στην ουσία η βασική αρχή της ενότητας των δικαιοδοτικών αρμοδιοτήτων της Σύμβασης των Παρισίων, που είναι αναγκαία για την κατοχύρωση του ακριβοδίκαιου επιμερισμού των διαθέσιμων πόρων αποζημίωσης, μεταξύ των θυμάτων.

Βάσει των διαπραγματευτικών οδηγιών, η Επιτροπή ενημέρωσε επίσημα στις 25 Οκτωβρίου 2002 τον Οργανισμό Πυρηνικής Ενέργειας του ΟΟΣΑ, που είναι ο θεματοφύλακας της Σύμβασης των Παρισίων, ότι η Κοινότητα θα αποδεχόταν την πρόταση τροποποίησης του άρθρου 13 του σχεδίου πρωτοκόλλου, όπως είχε εγκριθεί το Φεβρουάριο του 2002, και ότι θα μπορούσε να αρθεί η επιφύλαξη που είχαν διατυπώσει αναφορικά με το άρθρο αυτό δώδεκα συμβαλλόμενα κράτη που είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η εν λόγω αποδοχή, η οποία επιβεβαιώθηκε από την ανταλλαγή επιστολών μεταξύ της Επιτροπής και του Οργανισμού Πυρηνικής Ενέργειας, έθεσε πέρας στις διαπραγματεύσεις.

Μετά από την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων, το τροποποιητικό πρωτόκολλο εγκρίθηκε οριστικά από τα συμβαλλόμενα μέρη, με τη μορφή που είχε εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η Διευθύνουσα Επιτροπή του Οργανισμού Πυρηνικής Ενέργειας έλαβε επισήμως γνώση της έγκρισης αυτής, κατά τη διάρκεια της 106ης συνόδου της, στις 24 Απριλίου 2003, κατά την οποία ήταν παρών ένας εκπρόσωπος της Επιτροπής. Η Διευθύνουσα Επιτροπή του Οργανισμού Πυρηνικής Ενέργειας σημείωσε επίσης ότι τα συμβαλλόμενα μέρη ήταν έτοιμα να υπογράψουν το εν λόγω πρωτόκολλο, μόλις θα διανοιγόταν η δυνατότητα αυτή με την ολοκλήρωση της διαδικασίας έγκρισης που εκκρεμεί στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

Το κείμενο του τροποποιητικού πρωτοκόλλου της Σύμβασης των Παρισίων είναι σύμφωνο με τις διαπραγματευτικές οδηγίες που εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο. Η άσκηση των αρμοδιοτήτων της Κοινότητας στους προαναφερόμενους τομείς συνεπάγεται ότι η Ευρωπαϊκή Κοινότητα θα καταστεί συμβαλλόμενο μέρος του τροποποιητικού πρωτοκόλλου. Ωστόσο, στο μέτρο που το τροποποιητικό πρωτόκολλο δεν επιτρέπει τη συμμετοχή των περιφερειακών οργανισμών ολοκλήρωσης, η Κοινότητα δεν θα είναι σε θέση να το υπογράψει και να το κυρώσει, αλλά ούτε και να προσχωρήσει σε αυτό.

Διασφαλίζοντας τη βελτιωμένη προστασία των θυμάτων στις περιπτώσεις πυρηνικών ατυχημάτων, το νέο πρωτόκολλο της Σύμβασης των Παρισίων εμφανίζει βαρύνουσα σημασία για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα και τα κράτη μέλη της, γεγονός που δικαιολογεί, κατ'εξαίρεση την υποχρέωση άσκησης από την πλευρά της Κοινότητας των αρμοδιοτήτων της, μέσω των κρατών μελών της που είναι συμβαλλόμενα μέρη στη Σύμβαση των Παρισίων.

Τρία κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Αυστρία, η Ιρλανδία και το Λουξεμβούργο, δεν είναι ωστόσο συμβαλλόμενα μέρη στη Σύμβαση των Παρισίων. Κατ'εξαίρεση, θεωρήθηκε ότι είναι αντικειμενικά δικαιολογημένο να επιτραπεί στα προαναφερόμενα τρία κράτη να μην καταστούν συμβαλλόμενα μέρη του πρωτοκόλλου και να εξακολουθήσουν, συνεπώς, να εφαρμόζουν τους κανόνες του κανονισμού 44/2001. Αυτή η διαφοροποιημένη εφαρμογή των κανόνων της διεθνούς δικαιοδοσίας εντός του πλαισίου της Κοινότητας εμφανίζεται δικαιολογημένη για τρεις λόγους:

- το πρωτόκολλο τροποποιεί μία σύμβαση στην οποία τα προαναφερόμενα τρία κράτη μέλη δεν είναι συμβαλλόμενα μέρη.

- ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 44/2001 δεν επηρεάζει τις συμβάσεις, των οποίων συμβαλλόμενα μέρη είναι τα κράτη μέλη, και

- το πρωτόκολλο δεν επιφέρει ουσιαστικές τροποποιήσεις στους κανόνες ανταγωνισμού της Σύμβασης.

Στις διαπραγματευτικές οδηγίες προβλεπόταν, ως εκ τούτου, ότι θα εγκαινιάζονταν οι σχετικές διαδικασίες, για να υπογράψουν και να κυρώσουν το πρωτόκολλο ή να προσχωρήσουν σε αυτό μόνο εκείνα τα κράτη μέλη που είναι τη στιγμή αυτή συμβαλλόμενα μέρη στη Σύμβαση των Παρισίων, προς το συμφέρον της Κοινότητας.

Όπως προβλέπεται στα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου για το καθεστώς της Δανίας, το οποίο επισυνάπτεται στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Δανία δεν δεσμεύεται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 44/2001, ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του. Συνεπώς, η Δανία δεν συμμετέχει στην έγκριση των εν λόγω αποφάσεων, οι οποίες δεν δεσμεύουν ως εκ τούτου τη Δανία και δεν εφαρμόζονται στην περίπτωσή της.

Συμπέρασμα

Για τους προαναφερόμενους λόγους, η Επιτροπή συνιστά το Συμβούλιο να εγκρίνει τις εξής αποφάσεις:

- αφενός μεν, την απόφαση με την οποία εξουσιοδοτούνται τα κράτη μέλη που είναι συμβαλλόμενα μέρη στη Σύμβαση των Παρισίων να υπογράψουν το πρωτόκολλο περί τροποποιήσεως της εν λόγω Σύμβασης προς το συμφέρον της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

- αφετέρου, την απόφαση με την οποία εξουσιοδοτούνται τα κράτη μέλη που είναι συμβαλλόμενα μέρη στη Σύμβαση των Παρισίων, να κυρώσουν το πρωτόκολλο περί τροποποιήσεως της εν λόγω Σύμβασης ή να προσχωρήσουν σε αυτό, προς το συμφέρον της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ περί εξουσιοδοτήσεως των κρατών μελών που είναι συμβαλλόμενα μέρη στη Σύμβαση των Παρισίων της 29ης Ιουλίου 1960 για την αστική ευθύνη στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας να υπογράψουν το πρωτόκολλο περί τροποποιήσεως της εν λόγω Σύμβασης προς το συμφέρον της Ευρωπαϊκής Κοινότητας

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 61, περίπτωση γ), το άρθρο 67, παράγραφος 5 και το άρθρο 300, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο,

την πρόταση της Επιτροπής [4],

[4] ΕΕ C ... της ..., σ. ...

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Οι διαπραγματεύσεις για τη σύναψη του πρωτοκόλλου περί τροποποιήσεως της Σύμβασης της 29ης Ιουλίου 1960 για την αστική ευθύνη στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας, όπως αυτή τροποποιήθηκε από το πρόσθετο πρωτόκολλο της 28ης Ιανουαρίου 1964 και από το πρωτόκολλο της 16ης Νοεμβρίου 1982 (η οποία στο εξής καλείται "η Σύμβαση των Παρισίων") έγιναν με σκοπό τη βελτίωση των αποζημιώσεων που καταβάλλονται στα θύματα ζημιών που προκλήθηκαν από πυρηνικά ατυχήματα. Το πρωτόκολλο προβλέπει την αύξηση των ποσών της ευθύνης και την επέκταση του καθεστώτος αστικής ευθύνης στο χώρο της πυρηνικής ενέργειας στις περιβαλλοντικές ζημίες.

(2) Στα ζητήματα που υπάγονται στην αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Επιτροπή διεξήγαγε εξ ονόματος της Κοινότητας τις διαπραγματεύσεις για τη σύναψη του πρωτοκόλλου περί τροποποιήσεως της Σύμβασης των Παρισίων, βάσει των διαπραγματευτικών οδηγιών του Συμβουλίου της 13ης Σεπτεμβρίου 2002. Ωστόσο, στις διαπραγματευτικές οδηγίες του Συμβουλίου δεν προβλεπόταν η διαπραγμάτευση της ρήτρας που θα επέτρεπε την προσχώρηση της Κοινότητας στο πρωτόκολλο.

(3) Το πρωτόκολλο εγκρίθηκε οριστικά από τα συμβαλλόμενα μέρη της Σύμβασης των Παρισίων. Το κείμενο του πρωτοκόλλου είναι σύμφωνο με τις διαπραγματευτικές οδηγίες του Συμβουλίου.

(4) Η Κοινότητα έχει αποκλειστική αρμοδιότητα στα θέματα της τροποποίησης του άρθρου 13 της Σύμβασης των Παρισίων, στο μέτρο που η εν λόγω τροποποίηση επηρεάζει τους κανόνες που θεσπίζονται με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 44/2001 του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 2000, για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις. Τα κράτη μέλη διατηρούν τις αρμοδιότητές τους στους θεματικούς τομείς που καλύπτονται από το πρωτόκολλο, οι οποίοι δεν επηρεάζουν το κοινοτικό δίκαιο. Λαμβάνοντας υπόψη το αντικείμενο και το σκοπό του τροποποιητικού πρωτοκόλλου, η αποδοχή των ρυθμίσεων του πρωτοκόλλου που εμπίπτουν στις κοινοτικές αρμοδιότητες δεν είναι δυνατόν να διαχωρισθεί από τις ρυθμίσεις που υπάγονται στην αρμοδιότητα των κρατών μελών.

(5) Το πρωτόκολλο περί τροποποιήσεως της Σύμβασης των Παρισίων εμφανίζει ιδιαίτερη σημασία για τα συμφέροντα της Κοινότητας και των κρατών μελών της, επειδή επιτρέπει τη βελτίωση των αποζημιώσεων για τις ζημίες που προκαλούνται από πυρηνικά ατυχήματα.

(6) Η Σύμβαση των Παρισίων και το τροποποιητικό της πρωτόκολλο δεν παραμένουν ανοικτά στη συμμετοχή περιφερειακών οργανώσεων. Εξαιτίας του γεγονότος αυτού, η Κοινότητα δεν ήταν η ίδια σε θέση να υπογράψει και να κυρώσει το πρωτόκολλο, αλλά ούτε και να προσχωρήσει σε αυτό. Υπό τις περιστάσεις αυτές, δικαιολογείται να υπογράψουν, κατ'εξαίρεση, τα κράτη μέλη το πρωτόκολλο, προς το συμφέρον της Κοινότητας.

(7) Ωστόσο, τρία κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Αυστρία, η Ιρλανδία και το Λουξεμβούργο, δεν είναι συμβαλλόμενα μέρη της Σύμβασης των Παρισίων. Λαμβάνοντας υπόψη ότι το πρωτόκολλο τροποποιεί τη Σύμβαση των Παρισίων, ότι ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 44/2001 εξουσιοδοτεί τα κράτη μέλη που δεσμεύονται από την εν λόγω Σύμβαση να εξακολουθήσουν να εφαρμόζουν τους κανόνες αρμοδιότητας που προβλέπονται από την εν λόγω Σύμβαση και το ότι πρωτόκολλο δεν τροποποιεί ουσιαστικά τους κανόνες αρμοδιότητας της προαναφερόμενης Σύμβασης, κρίθηκε ότι είναι αντικειμενικά δικαιολογημένο να επιτραπεί, κατ'εξαίρεση, να μην καταστούν τα εν λόγω τρία κράτη μέλη συμβαλλόμενα μέρη του πρωτοκόλλου.

(8) Κατά συνέπεια, επιβάλλεται τα κράτη μέλη που είναι συμβαλλόμενα μέρη στη Σύμβαση των Παρισίων να υπογράψουν, προς το συμφέρον της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και υπό τους όρους που καθορίζονται στην παρούσα απόφαση, το πρωτόκολλο περί τροποποιήσεως της Σύμβασης των Παρισίων, υπό την επιφύλαξη της ενδεχόμενης σύναψής του, σε κάποια μεταγενέστερη ημερομηνία.

(9) Συνεπώς, η εφαρμογή των ρυθμίσεων του πρωτοκόλλου, σε ό,τι αφορά την Ευρωπαϊκή Κοινότητα, περιορίζεται σε εκείνα μόνο τα κράτη μέλη που είναι τη στιγμή αυτή συμβαλλόμενα μέρη της Σύμβασης των Παρισίων.

(10) Το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιρλανδία δεσμεύονται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 44/2001 και συμμετέχουν ως εκ τούτου στην έγκριση της παρούσας απόφασης. Το Ηνωμένο Βασίλειο συμμετέχει εξάλλου στην εφαρμογή της παρούσας απόφασης.

(11) Βάσει των άρθρων 1 και 2 του πρωτοκόλλου για το καθεστώς της Δανίας το οποίο επισυνάπτεται στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Δανία δεν συμμετέχει στην έγκριση της παρούσας απόφασης, η οποία δεν δεσμεύει συνεπώς τη Δανία και δεν εφαρμόζεται στην περίπτωσή της.

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ:

Άρθρο 1

1. Τα κράτη μέλη που είναι την παρούσα στιγμή συμβαλλόμενα μέρη στη Σύμβαση των Παρισίων υπογράφουν, υπό την επιφύλαξη της ενδεχόμενης σύναψης σε κάποια μεταγενέστερη χρονική ημερομηνία και προς το συμφέρον της Κοινότητας, το πρωτόκολλο περί τροποποιήσεως της Σύμβασης των Παρισίων, με την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων της Κοινότητας.

2. Το κείμενο του πρωτοκόλλου περί τροποποιήσεως της Σύμβασης των Παρισίων επισυνάπτεται στην παρούσα απόφαση.

3. Ως "κράτος μέλος" νοούνται στην παρούσα απόφαση όλα τα κράτη μέλη που είναι την παρούσα στιγμή συμβαλλόμενα μέρη στη Σύμβαση των Παρισίων, εκτός της Δανίας.

Άρθρο 2

Τα κράτη μέλη καταβάλλουν μέριμνα ώστε να υπογράψουν το πρωτόκολλο πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 2003.

Άρθρο 3

Κατά την υπογραφή του πρωτοκόλλου περί τροποποιήσεως της Σύμβασης των Παρισίων, τα κράτη μέλη ενημερώνουν εγγράφως τη Γενική Γραμματεία του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης ότι η υπογραφή πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τους όρους της παρούσας απόφασης.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος