/* COM/2012/0362 final - 2012/0195 (CNS) */ Not executed





ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 1. ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ 1.1. Γενικό πλαίσιο Οι ΥΧΕ είναι συνδεδεμένες με την Ευρωπαϊκή Ένωση από την έναρξη ισχύος της Συνθήκης της Ρώμης το 1958. Οι ΥΧΕ είναι νησιά που βρίσκονται στον Ατλαντικό, στην Ανταρκτική, στην Καραϊβική, στον Ινδικό και στον Ειρηνικό Ωκεανό. Δεν είναι κυρίαρχα κράτη αλλά εξαρτώνται από τέσσερα κράτη μέλη της ΕΕ: τη Δανία, τη Γαλλία, τις Κάτω Χώρες και το Ηνωμένο Βασίλειο. Η σύνδεση των ΥΧΕ με την Ένωση απορρέει από τις συνταγματικές σχέσεις που διατηρούν οι εν λόγω χώρες και εδάφη με αυτά τα τέσσερα κράτη μέλη. Γενικά, οι ΥΧΕ διαθέτουν ευρεία αυτονομία σε τομείς όπως, για παράδειγμα, οι οικονομικές υποθέσεις, η αγορά εργασίας, η δημόσια υγεία, οι εσωτερικές υποθέσεις και τα τελωνεία. Συνήθως η άμυνα και οι εξωτερικές υποθέσεις παραμένουν στην αρμοδιότητα των κρατών μελών. Οι ΥΧΕ δεν αποτελούν μέρος του τελωνειακού εδάφους της Ένωσης και βρίσκονται εκτός της εσωτερικής αγοράς. Κατά συνέπεια, δεν εφαρμόζεται η νομοθεσία της Ένωσης. Επειδή είναι υπήκοοι των κρατών μελών της ΕΕ με τα οποία συνδέονται συνταγματικά οι χώρες και τα εδάφη τους, οι κάτοικοι των ΥΧΕ διαθέτουν την ιθαγένεια της ΕΕ. Ο συνολικός πληθυσμός των ΥΧΕ αντιπροσωπεύει μόνο το 0,02% του παγκόσμιου πληθυσμού (1,2 εκατ.). Η συνολική τους εδαφική κάλυψη αντιπροσωπεύει μόνο 80 000 τετρ. χλμ[1]. Μετά την έγκριση, το 2001, της απόφασης για τη σύνδεση ΥΧΕ-ΕΕ, το περιφερειακό και το διεθνές περιβάλλον εντός του οποίου λειτουργούν οι ΥΧΕ έχουν αλλάξει σημαντικά. Νέες πολιτικές προτεραιότητες έχουν αναληφθεί σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, (όπως το περιβάλλον, η κλιματική αλλαγή, η βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων), καθώς και αλλαγές στα ρεύματα του παγκόσμιου εμπορίου. Με την «Ευρώπη 2020», η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε μια στρατηγική[2] διαρθρωμένη γύρω από τρεις προτεραιότητες: έξυπνη ανάπτυξη, βιώσιμη ανάπτυξη και ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς ως απάντηση στην οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση. Από την πλευρά τους, οι ΥΧΕ εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα και/ή προσπαθούν να θέσουν τις οικονομίες τους σε βιώσιμη βάση. Αντιμετωπίζουν ορισμένες δυσκολίες που συνδέονται με τα ευαίσθητα περιβάλλοντα στα οποία βρίσκονται και την ανάγκη προστασίας του περιβαλλοντικού σκέλους της αειφόρου ανάπτυξης. Η βασική πρόκληση που αντιμετωπίζουν οι ΥΧΕ συνίσταται στο να κατευθύνουν τις οικονομίες και τις κοινωνίες τους στην πορεία προς την αειφόρο ανάπτυξη με την αύξηση της ανταγωνιστικότητας, τη μείωση της τρωτότητάς τους, τη βελτίωση της ανθεκτικότητάς τους σε περιβαλλοντικά προβλήματα, την ενίσχυση της συνεργασίας με τις γειτονικές χώρες και την ένταξή τους στην περιφερειακή και/ή παγκόσμια οικονομία, όπου αυτό είναι δυνατό. Για την Ένωση, η πρόκληση έγκειται στην υποστήριξη των ΥΧΕ για να υλοποιήσουν αυτούς τους στόχους και τον σκοπό της σύνδεσης, όπως ορίζεται στο άρθρο 198 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέσω ενός πλαισίου προσαρμοσμένου στις ανάγκες, στην πραγματικότητα, στις ιδιαιτερότητες και στην πολυμορφία τους. 1.2. Ισχύουσες διατάξεις Οι ισχύοντες κανόνες και διαδικασίες της σύνδεσης ΕΕ-ΥΧΕ καθορίζονται στην απόφαση 2001/822/ΕΚ του Συμβουλίου, της 27ης Νοεμβρίου 2001, για τη σύνδεση των Υπερπόντιων Χωρών και Εδαφών με την Ευρωπαϊκή Κοινότητα (ΕΕ L 314 της 30.11.2001 σ. 1), όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2007/249/ΕΚ (ΕΕ L 109/33 της 26.4.2007) και την απόφαση XXXXXXX (απόφαση σχετικά με τον Άγιο Βαρθολομαίο). 1.3. Συνοχή με άλλες πολιτικές της ΕΕ Η στρατηγική «Ευρώπη 2020» αποτελεί το πλαίσιο αναφοράς βάσει του οποίου πρέπει να ελέγχονται η συνοχή των πολιτικών της ΕΕ και η προαγωγή των αξιών, των προτύπων και των συμφερόντων της ΕΕ[3]. Η συνοχή με τη στρατηγική «Ευρώπη 2020» πρέπει να επιδιωχθεί όσον αφορά την έξυπνη ανάπτυξη και τις βιώσιμες προτεραιότητες, την προώθηση της στήριξης για την έρευνα, την καινοτομία, καθώς και τις τεχνολογίες των πληροφοριών και των επικοινωνιών (ΤΠΕ) και τις ικανότητες βιώσιμης ανάπτυξης ως καταλύτες για την κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη. Η Απόφαση για τη σύνδεση ΥΧΕ-ΕΕ 2014-2020 θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο από την άποψη αυτή. Πράγματι, η ιδέα της δημιουργίας «κέντρων πείρας και εμπειρογνωσίας» μπορεί να σχετίζεται με την εφαρμογή και την προώθηση υψηλών προτύπων, συμπεριλαμβανομένων των διεθνών προτύπων, π.χ. στους τομείς του περιβάλλοντος, της ασφάλειας των τροφίμων και της υγείας των καταναλωτών. Οι ΥΧΕ χαρακτηρίζονται όλες από πλούσια βιοποικιλότητα. Η βιώσιμη χρήση και η προστασία αυτής της βιοποικιλότητας θα μπορούσαν να επωφεληθούν από τη βελτίωση της επιστημονικής τεκμηρίωσης και της πρόσβασης στα αποτελέσματα της έρευνας και καινοτομίας. Επίσης, η εφαρμογή των διεθνών προτύπων στον τομέα της ασφάλειας των τροφίμων, της υγείας των ζώων και των φυτών θα μπορούσε να διευκολύνει τις συναλλαγές μεταξύ των ΥΧΕ και των εμπορικών εταίρων τους, συμπεριλαμβανομένων των κρατών μελών της ΕΕ. Η δέσμευση της Ένωσης ως προς τα περιβαλλοντικά πρότυπα, καθώς και ο ρόλος που μπορεί να αναλάβει ως παγκόσμιος παράγοντας στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής θα μπορούσε να αποβεί πολύτιμη τόσο για την Ένωση όσο και για τις ΥΧΕ. Η Επιτροπή πιστεύει ότι η βιοποικιλότητα και οι διάφοροι άλλοι φυσικοί πόροι των ΥΧΕ θα μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο ενισχυμένης συνεργασίας στον τομέα της έρευνας, της καινοτομίας και της διατήρησής τους. Μια εταιρική σχέση στον τομέα του περιβάλλοντος θα ήταν προς το αμοιβαίο συμφέρον των δύο μερών. 2. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ Η αναθεώρηση της απόφασης για τη σύνδεση ΥΧΕ-ΕΕ αποτέλεσε αντικείμενο των διαβουλεύσεων των διαφόρων ενδιαφερόμενων φορέων σε όλη την περίοδο 2008-2011. Οι διαβουλεύσεις αυτές περιλαμβάνουν δημόσιες διαβουλεύσεις, αλλά και ad hoc τακτικές συνεδριάσεις μεταξύ των ΥΧΕ, των κρατών μελών με τα οποία είναι συνδεδεμένες συνταγματικά και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς και τον διάλογο στο πλαίσιο των οργάνων που προβλέπονται στο άρθρο 7 της τρέχουσας απόφασης για τη σύνδεση ΥΧΕ-ΕΕ: ετήσια φόρουμ, τακτικές τριμερείς συνεδριάσεις και ομάδες εργασίας εταιρικής σχέσης που ασχολούνται με περιβαλλοντικά θέματα, εμπορικά θέματα, την περιφερειακή ολοκλήρωση των ΥΧΕ, τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες στις ΥΧΕ και τις μελλοντικές σχέσεις ΕΕ-ΥΧΕ. 2.1. Διαβουλεύσεις Τα αποτελέσματα των διαβουλεύσεων των ενδιαφερόμενων μερών υπογράμμισαν τα ακόλουθα θέματα: Στις απαντήσεις τους στην Πράσινη Βίβλο[4] του 2008, τα ενδιαφερόμενα μέρη ζήτησαν να μεταβληθεί η σημερινή εστίαση της σύνδεσης από τη μείωση της φτώχειας και την αναπτυξιακή συνεργασία σε μια περισσότερο αμοιβαία σχέση που θα επικεντρώνεται στην αειφόρο ανάπτυξη των ΥΧΕ (δηλαδή ένα αναπτυξιακό μοντέλο που θα συμβιβάζει οικονομικές δραστηριότητες και κοινωνική ευημερία μακροπρόθεσμα, ενώ θα διατηρεί παράλληλα τους φυσικούς πόρους και τα οικοσυστήματα για τις μελλοντικές γενιές), και η οποία θα μπορούσε, ταυτόχρονα, να προαγάγει τις αξίες και τα πρότυπα της ΕΕ στον ευρύτερο κόσμο. Τούτο υπογραμμίστηκε κατά τη διάρκεια των παρεμβάσεων στη διάσκεψη των ενδιαφερομένων μερών τον Οκτώβριο του 2008, όπου συγκεντρώθηκαν πάνω από 100 ενδιαφερόμενα μέρη από τις αρχές των ΥΧΕ, των κρατών μελών με τα οποία συνδέονται, τα θεσμικά όργανα και τους οργανισμούς της Ένωσης και την κοινωνία των πολιτών γενικότερα. Επίσης, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης[5] εξέφρασε την ικανοποίησή του και επικρότησε την αλλαγή του προσανατολισμού. Σε έγγραφο κοινής θέσης[6] που εγκρίθηκε τον Φεβρουάριο του 2011, οι ΥΧΕ και τα κράτη μέλη με τα οποία συνδέονται ζήτησαν μεγαλύτερη αναγνώριση των ΥΧΕ ως μέρους της ευρωπαϊκής οικογένειας, μια σύνδεση που να στηρίζεται περισσότερο στα αμοιβαία συμφέροντα της Ένωσης και των ΥΧΕ και να επικεντρώνεται στο δυναμικό και στα ευάλωτα σημεία των ΥΧΕ. Το έγγραφο εφιστά επίσης την προσοχή στην ανάγκη να αναγνωρισθούν και να συνεκτιμηθούν τα συμφέροντα των ΥΧΕ στους ακόλουθους τομείς: διάβρωση των προτιμήσεων και ζητήματα που συνδέονται με το εμπόριο, καθώς και δημιουργία ικανοτήτων. Επίσης υπογραμμίστηκε ότι θέματα σχετικά με το περιβάλλον, την κλιματική αλλαγή και τη μείωση των κινδύνων καταστροφών θα πρέπει να αποτελέσουν προτεραιότητα για τις μελλοντικές σχέσεις ΕΕ-ΥΧΕ: βιώσιμη χρήση και προστασία της βιοποικιλότητας και των φυσικών πόρων των ΥΧΕ, περιβαλλοντική ασφάλεια, ενέργεια και ανανεώσιμες μορφές ενέργειας, διατήρηση των οικοσυστημάτων, καταπολέμηση και μετριασμός των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, ετοιμότητα και αντίδραση στις καταστροφές, χωροκατακτητικά είδη, βιώσιμη αλιεία. Τα ενδιαφερόμενα μέρη[7] ζήτησαν ενισχυμένη συνεργασία της Ένωσης με τις ΥΧΕ και τις εξόχως απόκεντρες περιοχές στον τομέα της διατήρησης της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημικών υπηρεσιών. Η αλληλεγγύη μεταξύ της Ένωσης και των ΥΧΕ πρέπει να βασίζεται στο γεγονός ότι οι κάτοικοι των ΥΧΕ, ως υπήκοοι των κρατών μελών με τα οποία συνδέονται, είναι επίσης πολίτες της ΕΕ. Υπογραμμίστηκε ότι με την παροχή βοήθειας στις ΥΧΕ για να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα και την ανθεκτικότητά τους, να μειώσουν την τρωτότητά τους και να ισχυροποιήσουν τη θέση τους στο περιφερειακό περιβάλλον τους, η Ένωση θα επενδύσει στην πραγματικότητα σε στρατηγικά «προκεχωρημένα φυλάκια» ικανά να προωθούν τις αξίες της Ένωσης στον κόσμο. 2.2. Συγκέντρωση και χρήση εμπειρογνωσίας Η σύνδεση ΕΕ-ΥΧΕ αναλύθηκε σε διάφορες μελέτες, που ανατέθηκαν είτε από την Επιτροπή ή από τις ΥΧΕ. Οι μελέτες αυτές κάλυψαν θέματα όπως το εμπορικό καθεστώς που περιλαμβάνεται στην απόφαση για τη σύνδεση ΥΧΕ-ΕΕ, τα περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά των ΥΧΕ, τα στατιστικά συστήματα και τις ικανότητες των ΥΧΕ, την ετοιμότητά τους έναντι των καταστροφών, καθώς και τη συνεργασία της Ένωσης με τις ΥΧΕ κατά την περίοδο 1999-2009[8]. Η τελευταία μελέτη παρουσιάστηκε και συζητήθηκε με τα ενδιαφερόμενα μέρη κατά το ετήσιο φόρουμ ΥΧΕ – ΕΕ που έλαβε χώρα τον Μάρτιο του 2011. Οι βασικές συστάσεις που προέκυψαν από τις διάφορες μελέτες όσον αφορά τη χρηματοδοτική ενίσχυση της Ένωσης στις ΥΧΕ είναι οι εξής: (1) να ενσωματωθούν οι πολιτικές προτεραιότητες που προέκυψαν κατά την τελευταία δεκαετία στον προγραμματισμό της συνεργασίας ΕΕ-ΥΧΕ· (2) να προσαρμοστούν οι κανόνες και οι διαδικασίες του προγραμματισμού της χρηματοδοτικής ενίσχυσης, ώστε να μειωθεί ο χρόνος απόκρισης της βοήθειας· (3) να προωθηθεί η συνεργασία μεταξύ των ΥΧΕ και των γειτονικών τους χωρών, μεταξύ άλλων με τον καλύτερο συντονισμό των αντίστοιχων χρηματοδοτικών μηχανισμών που διαθέτουν οι ΥΧΕ, τα κράτη ΑΚΕ και οι εξόχως απόκεντρες περιοχές· (4) να διευκολυνθεί η πρόσβαση σε οριζόντια προγράμματα της Ένωσης για τα οποία είναι επιλέξιμες οι ΥΧΕ. Οι βασικές συστάσεις που προέκυψαν από τις διάφορες μελέτες όσον αφορά τις πτυχές της απόφασης για τη σύνδεση ΥΧΕ-ΕΕ σχετικά με το εμπόριο και τα συναφή εμπορικά θέματα ήταν οι εξής: (1) να προσαρμοστούν οι ρυθμίσεις σχετικά με τις εμπορευματικές συναλλαγές, ώστε να λαμβάνονται καλύτερα υπόψη οι διαρθρωτικές δυσκολίες, μεταξύ άλλων με την εισαγωγή πιο ευέλικτων κανόνων καταγωγής για τις εξαγωγές αγαθών των ΥΧΕ στην Ένωση· (2) να προβλεφθεί η δυνατότητα για τις ΥΧΕ να αναπτύξουν ευνοϊκότερες εμπορικές σχέσεις με τις άλλες ΥΧΕ και αναπτυσσόμενες χώρες, ώστε να αντανακλάται η αυξανόμενη σημασία που έχουν αποκτήσει οι συναλλαγές στον τομέα των υπηρεσιών στην παγκόσμια και την περιφερειακή οικονομία κατά την τελευταία δεκαετία και να διευκολυνθεί η περιφερειακή ολοκλήρωση στον εν λόγω τομέα· (3) να προβλεφθούν η ενίσχυση και η δημιουργία ικανοτήτων για την ανάπτυξη πολιτικών των ΥΧΕ στον εμπορικό τομέα, καθώς και να παρασχεθεί βοήθεια στις ΥΧΕ για τις κανονιστικές μεταρρυθμίσεις τους· (4) να στηριχθεί η διάδοση, εντός των ΥΧΕ, πληροφοριών σχετικά με τους όρους πρόσβασης στην αγορά της ΕΕ· (5) να διατηρηθεί ο άμεσος διάλογος μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των ΥΧΕ σχετικά π.χ. με το εμπόριο και τα ζητήματα που συνδέονται με το εμπόριο και να διασφαλιστεί ότι τα συμφέροντα των ΥΧΕ λαμβάνονται υπόψη στο πλαίσιο των εμπορικών διαπραγματεύσεων της ΕΕ. Όσον αφορά τα περιβαλλοντικά ζητήματα, οι διάφορες μελέτες συνιστούσαν στην Ένωση και στις ΥΧΕ να συνεργάζονται περισσότερο στους ακόλουθους τομείς: (1) κλιματική αλλαγή, (2) φυσικές καταστροφές, (3) απειλές για την άγρια πανίδα και χλωρίδα και τη βιοποικιλότητα, καταστροφή των οικοτόπων, (4) παράνομη, αδήλωτη και ανεξέλεγκτη αλιεία, (5) διαχείριση των αποβλήτων, (6) υδροδότηση και αποχέτευση. 2.3. Εκτίμηση αντικτύπου Στην εκτίμηση των επιπτώσεων εξετάστηκαν λεπτομερώς τρεις επιλογές πολιτικής. Επιλογή πολιτικής 1: διατήρηση της υφιστάμενης κατάστασης - Ανανέωση της τρέχουσας απόφασης για τη σύνδεση ΥΧΕ-ΕΕ χωρίς καμία αλλαγή. Βάσει της πολιτικής επιλογής 1, η δομή και το περιεχόμενο της απόφασης για τη σύνδεση ΥΧΕ-ΕΕ που ισχύει σήμερα θα πρέπει να διατηρηθεί για την περίοδο 2014-2020. Η διατήρηση της υφιστάμενης κατάστασης μπορούσε να θεωρηθεί δικαιολογημένα ως έγκυρη εναλλακτική λύση για τη μελλοντική σύνδεση ΕΕ-ΥΧΕ, επειδή διαπιστώθηκε ότι οι τρέχουσες ρυθμίσεις έχουν ευεργετικά αποτελέσματα για την κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη των ΥΧΕ, μεταξύ άλλων με την παροχή ελεύθερης πρόσβασης στη μεγάλη αγορά της ΕΕ και τη δυνατότητα στήριξης για την αξιοποίηση των σχετικών δυνατοτήτων εξαγωγής. Η συνεργασία ΕΕ-ΥΧΕ κατά την περίοδο 1999-2009 θεωρήθηκε από εξωτερικές μελέτες ότι συμβιβάζεται με τους στόχους της σύνδεσης και τις πολιτικές προτεραιότητες των ΥΧΕ και συνήχθη το συμπέρασμα ότι δεν υπήρξαν έντονες αντιφάσεις ή ανακολουθίες μεταξύ της συνεργασίας ΕΕ-ΥΧΕ και άλλων πολιτικών της Ένωσης. Παρόλο που είναι σύμφωνη με το Μέρος 4 της ΣΛΕΕ και το προοίμιό της, η επιλογή 1 δεν θα επιτρέψει να υλοποιηθεί η κοινή φιλοδοξία των ΥΧΕ, των κρατών μελών με τα οποία συνδέονται και της Επιτροπής ως προς την αναμόρφωση και τον εκσυγχρονισμό των σχέσεων ΕΕ-ΥΧΕ σε αμοιβαία βάση. Αναμένεται να διατηρηθεί η λογική δωρητή/δικαιούχου που χαρακτήριζε πάντα τις σχέσεις ΕΕ-ΥΧΕ και όχι να εκσυγχρονιστούν οι σχέσεις και να καθιερωθεί μια περισσότερο αμοιβαία εταιρική σχέση, στην οποία τα αμοιβαία συμφέροντα θα μπορούν να λαμβάνονται καλύτερα υπόψη. Η πρόσβαση των αγαθών και υπηρεσιών των ΥΧΕ στην Ένωση θα εξακολουθήσει να υπόκειται στους ισχύοντες κανόνες και θα οδηγήσει σε απώλεια της πρόσβασης στην αγορά για τις ΥΧΕ (λόγω της διάβρωσης των προτιμήσεων). Αυτό θα είχε αρνητική επίπτωση στην κοινωνική και οικονομική κατάσταση των ΥΧΕ. Επιλογή πολιτικής 2: εκσυγχρονισμός της απόφασης για τη σύνδεση ΥΧΕ-ΕΕ και εναρμόνιση με το πλαίσιο πολιτικής της ΕΕ Η επιλογή 2 θα συμβάλει στον εκσυγχρονισμό και την εναρμόνιση της απόφασης για τη σύνδεση ΥΧΕ-ΕΕ με το πλαίσιο πολιτικής της ΄Ενωσης. Οι στόχοι και οι αρχές της θα αναθεωρηθούν, λαμβανομένων υπόψη των πολιτικών κατευθύνσεων του Συμβουλίου της ΕΕ, των αιτημάτων των ΥΧΕ και των κρατών μελών τους που έχουν διατυπωθεί σε διάφορες περιπτώσεις, καθώς και των αποτελεσμάτων των εξωτερικών μελετών. Η επιλογή πολιτικής 2 θα βελτιώσει τη συνεργασία ΕΕ-ΥΧΕ με βάση τα αμοιβαία συμφέροντα των ενδιαφερόμενων μερών που έχουν καθοριστεί καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας διαβούλευσης. Επίσης θα προωθήσει μια πιο αποτελεσματική συνεργασία με μεγαλύτερη εστίαση και με συντονισμένη δράση μεταξύ της Ένωσης, των ΥΧΕ και των κρατών μελών με τα οποία συνδέονται. Οι τομείς συνεργασίας που έχουν αναγνωρισθεί ως προτεραιότητες από τις ΥΧΕ θα τύχουν ενισχυμένης στήριξης από την Ένωση (π.χ.: διατήρηση της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημικών υπηρεσιών, έρευνα και καινοτομία). Στην επιλογή πολιτικής 2, η Ένωση είναι έτοιμη να στηρίξει τις ΥΧΕ για την αντιμετώπιση ευαίσθητων θεμάτων που υπονομεύουν την αειφόρο ανάπτυξή τους, όπως είναι η κλιματική αλλαγή, την οποία δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν από μόνες τους. Γι’ αυτές τις προκλήσεις, τα νησιωτικά εδάφη δεν μπορούν να θεσπίσουν επιτυχή μέτρα μόνα τους, αλλά πρέπει να βρουν εταίρους και να ενταχθούν στις παγκόσμιες λύσεις για την αντιμετώπισή τους. Η επιλογή πολιτικής 2 θα προσφέρει στις ΥΧΕ ένα σύγχρονο εμπορικό καθεστώς με την Ένωση, το οποίο 1) θα συνεπάγεται βελτιωμένους κανόνες και καταγωγή και 2) θα εγγυάται μεταχείριση των συναλλαγών στον τομέα των υπηρεσιών και της εγκατάστασης όχι λιγότερο ευνοϊκή από εκείνη που παρέχεται από την Ένωση σε άλλες τρίτους εταίρους, πράγμα που δεν συμβαίνει στην περίπτωση του ισχύοντος πλαισίου. Η επιλογή πολιτικής 2 θα είναι σύμφωνη με το Μέρος 4 της ΣΛΕΕ και το προοίμιό της. Θα πρέπει επίσης να απεικονίζει τους πολιτικούς προσανατολισμούς του Συμβουλίου της ΕΕ σχετικά με τους τρεις στόχους της ανταγωνιστικότητας, και συγκεκριμένα της ανθεκτικότητας και της συνεργασίας. Βάσει της πολιτικής επιλογής 2, το πλαίσιο της σύνδεσης θα λαμβάνει υπόψη τις πρόσφατες πολιτικές εξελίξεις και τις συζητήσεις που προέκυψαν κατά την τελευταία δεκαετία. Η συνοχή πολιτικής θα εξασφαλιστεί βάσει της επιλογής αυτής και να ενισχυθεί. Οι κοινωνικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις θα είναι περισσότερο θετικές σε σχέση με την επιλογή 1. Η επιλογή πολιτικής 2 θα αντικατοπτρίζει καλύτερα την έννοια των αμοιβαίων συμφερόντων από ό, τι συμβαίνει σήμερα. Θα επιτρέψει την ενσωμάτωση των προτεραιοτήτων του θεματολογίου πολιτικής της ΕΕ στις σχέσεις μεταξύ της Ένωσης και των ΥΧΕ, ενώ θα ενισχυθεί η προστιθέμενη αξία της ΕΕ ως παγκόσμιου παράγοντα στα αναδυόμενα παγκόσμια ζητήματα. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, οι ΥΧΕ θα προαγάγουν καλύτερα τις αξίες και τα πρότυπα της Ένωσης στον ευρύτερο κόσμο. Επιλογή πολιτικής 3: σύναψη πολλών συμφωνιών εταιρικής σχέσης Η επιλογή 3 συνεπάγεται τη διαφοροποίηση των σχέσεων ΕΕ-ΥΧΕ. Στον τομέα του εμπορίου και της οικονομικής συνεργασίας θα υιοθετηθούν δύο προσεγγίσεις. Ορισμένες ΥΧΕ θα μπορούσαν να συμπεριληφθούν σε άλλες διμερείς εμπορικές συμφωνίες της ΕΕ, ιδίως σε συμφωνίες οικονομικής εταιρικής σχέσης (ΣΟΕΣ), ή συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών (ΣΕΣ), όπου κρίνεται σκόπιμο και είναι εφικτό. Για τις υπόλοιπες ΥΧΕ, μπορεί να προβλεφθεί ένα εμπορικό καθεστώς ΥΧΕ ισοδύναμο με την επιλογή πολιτικής 1 ή 2 εντός του πλαισίου της σύνδεσης. Ενώ το πλαίσιο αυτό δεν θα καλύπτει το εμπόριο και την οικονομική συνεργασία με τις ΥΧΕ οι οποίες δεν έχουν συμπεριληφθεί σε άλλες εμπορικές συμφωνίες, θα μπορούσε να καλύπτει τη συνεργασία με όλες τις ΥΧΕ σε όλους τους άλλους τομείς. Μια εναλλακτική λύση θα ήταν να αναπτυχθεί το σύνολο της συνεργασίας με τις ΥΧΕ, που υπάγονται σε ΣΕΣ ή ΣΟΕΣ, στο πλαίσιο των εν λόγω συμφωνιών. Αυτό θα σημαίνει ότι η χρηματοδοτική ενίσχυση θα μπορεί επίσης να εφαρμόζεται εκτός του πλαισίου της σύνδεσης. Με την ένταξη ή τη σύνδεση των ΥΧΕ σε άλλες εμπορικές συμφωνίες, μπορούν να υλοποιηθούν ορισμένοι από τους στόχους της σύνδεσης ΕΕ-ΥΧΕ. Ωστόσο, τούτο θα γίνει εκτός της σύνδεσης αυτής καθαυτήν. Επιπλέον, η επιλογή 3 μπορεί να μην είναι πλήρως προσαρμοσμένη στις ανάγκες και στην πραγματικότητα των περισσότερων ή ακόμη και όλων των ΥΧΕ. Ενδέχεται να υπάρχουν αρνητικές επιπτώσεις επίσης και για την ίδια την Ένωση εάν απαιτηθεί σημαντική αποζημίωση προκειμένου να ενσωματωθούν οι ΥΧΕ στις υφιστάμενες συμφωνίες. Με την ένταξη των ΥΧΕ σε άλλες εμπορικές συμφωνίες οι συνδεδεμένες χώρες και εδάφη που διατηρούν συνταγματικούς δεσμούς με τα κράτη μέλη θα παύσουν να είναι νομικά και πραγματικά ΥΧΕ. Επειδή η εφαρμογή της επιλογής πολιτικής 3 μπορεί να αναγκάσει την Ένωση να εξεύρει λύσεις για την καθιέρωση σχέσεων διαφόρων ειδών με καθεμία από τις ΥΧΕ, η νομική διαδικασία θα καταστεί εξαιρετικά πολύπλοκη και θα πρέπει να επαναλαμβάνεται για κάθε ΥΧΕ. Επίσης θα αυξήσει ενδεχομένως τη σύγχυση όσον αφορά το καθεστώς αυτών των χωρών και εδαφών, καθώς και των κατοίκων τους. Ορισμένοι κανόνες που περιέχονται επί του παρόντος ή που εξετάζεται στις διάφορες συμφωνίες, δεν μπορούν να εφαρμοστούν σε κατοίκους των ΥΧΕ στο βαθμό που αυτοί είναι πολίτες της ΕΕ. Ως εκ τούτου, η εφαρμογή της επιλογής πολιτικής 3 ενδέχεται να αυξήσει τις εντάσεις που υφίστανται μεταξύ του εδαφικού και προσωπικού πεδίου εφαρμογής της ΣΛΕΕ. Η σύγχυση μπορεί να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο με την παροχή διαφόρων μορφών συνεργασίας μέσα σε διάφορα είδη πλαισίων. 3. ΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ 3.1. Νομική βάση Η σύνδεση ΕΕ-ΥΧΕ βασίζεται στο Μέρος 4 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι λεπτομερείς κανόνες και οι διαδικασίες της σύνδεσης ΥΧΕ-ΕΕ καθορίζονται στις αποφάσεις του Συμβουλίου βάσει του άρθρου 203 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο προβλέπει ότι οι εν λόγω πράξεις εκδίδονται με ειδική νομοθετική διαδικασία. 3.2. Επικουρικότητα Οι λεπτομερείς ρυθμίσεις των διατάξεων του Μέρους 4 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να καθοριστούν κατ’ ανάγκη σε επίπεδο της Ένωσης, δεδομένου ότι ο στόχος της σύνδεσης, η κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη και οι στενοί οικονομικοί δεσμοί μεταξύ των ΥΧΕ και της Ένωσης στο σύνολό της, δεν μπορούν να επιτευχθούν μέσω δράσεων σε επίπεδο κρατών μελών. Επιπλέον, όσον αφορά το εμπορικό καθεστώς των ΥΧΕ, οι δράσεις των κρατών μελών δεν θα είναι δυνατές επειδή η κοινή εμπορική πολιτική εμπίπτει στον τομέα της αποκλειστικής αρμοδιότητας της Ένωσης (Μέρος 5, Τίτλος ΙΙ της ΣΛΕΕ). Η προσέγγιση όσον αφορά τη συνεργασία με τις ΥΧΕ που περιλαμβάνεται στη νομοθετική πρόταση της Επιτροπής σέβεται τις αρχές της εταιρικής σχέσης, της συμπληρωματικότητας και της επικουρικότητας. Προτείνεται να βασιστεί η χρηματοδοτική ενίσχυση που παρέχει η Ένωση στις ΥΧΕ σε έγγραφα προγραμματισμού, για τα οποία θα είναι υπεύθυνες οι αρμόδιες αρχές των ΥΧΕ και η Επιτροπή από κοινού και τα οποία θα ορίζουν τις στρατηγικές συνεργασίας μεταξύ των ΥΧΕ και της Ένωσης. Αυτές οι στρατηγικές συνεργασίας θα βασίζονται στους αναπτυξιακούς στόχους, τις στρατηγικές και τις προτεραιότητες που έχουν εγκρίνει οι αρμόδιες αρχές των ΥΧΕ. Οι δραστηριότητες θα αποφασίζονται σε στενή διαβούλευση μεταξύ της Επιτροπής, των ΥΧΕ και των κρατών μελών με τα οποία είναι συνδεδεμένες, με πλήρη τήρηση των αντίστοιχων θεσμικών, νομικών και δημοσιονομικών αρμοδιοτήτων κάθε εταίρου. Με την επιφύλαξη των εξουσιών της Επιτροπής, οι αρχές των ΥΧΕ θα έχουν την πρωταρχική ευθύνη για την υλοποίηση των ενεργειών που έχουν συμφωνηθεί στο πλαίσιο της στρατηγικής συνεργασίας. Η Επιτροπή θα είναι υπεύθυνη για τον καθορισμό των γενικών κανόνων και όρων σχετικά με τα εν λόγω προγράμματα και έργα. 3.3. Αναλογικότητα Οι στόχοι της σύνδεσης, όπως αναφέρονται στα άρθρα 198 και 199, απαιτούν μια συνολική εταιρική σχέση, η οποία να περιλαμβάνει ένα θεσμικό πλαίσιο και εμπορικές ρυθμίσεις και να καλύπτει πολλούς τομείς συνεργασίας, καθώς και τις βασικές αρχές που διέπουν την χρηματοδοτική ενίσχυση που παρέχει η Ένωση στις ΥΧΕ. Αυτό απαιτεί μία ευρεία και φιλόδοξη νομική πράξη. Οι στόχοι που καθορίζονται από τη Συνθήκη τοποθετούνται σε μακροπρόθεσμη βάση. Για το σκοπό αυτό, απαιτείται απόφαση με επαρκή διάρκεια ισχύος. Επειδή κατά τη διάρκεια του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2014-2020 οι ΥΧΕ θα επωφεληθούν από το 11ο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης και από τον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης, είναι σκόπιμο να εναρμονιστεί η διάρκεια της απόφασης με τη διάρκεια του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου. Η πρόταση της Επιτροπής προτείνει μια προσέγγιση που είναι ευέλικτη και προσαρμόζεται στην κατάσταση κάθε επιμέρους ΥΧΕ. Προτείνεται η αποτελεσματικότητα της συνεργασίας ΕΕ-ΥΧΕ να παρακολουθείται με ελέγχους καθώς και με εκ των προτέρων, ενδιάμεσες και εκ των υστέρων αξιολογήσεις. 4. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟΣ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ Στην ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Εκπόνηση του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου όσον αφορά τη χρηματοδότηση της συνεργασίας της ΕΕ υπέρ των κρατών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού και των Υπερπόντιων Χωρών και Εδαφών για την περίοδο 2014-2020 (11ο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης)»[9], προβλέπεται ποσό ύψους 343,4 εκατ. ευρώ για τη συνεργασία με τις ΥΧΕ. Το ποσό των 343,4 εκατ. ευρώ διατίθεται σύμφωνα με απόφαση του Συμβουλίου που πρέπει να ληφθεί πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 2013 για την εφαρμογή της σύνδεσης με τις ΥΧΕ. Από το ποσό αυτό τα 338,4 εκατ. ευρώ προορίζονται για τη χρηματοδότηση εδαφικών και περιφερειακών προγραμμάτων και τα 5 εκατ. ευρώ διατίθενται υπό μορφή χορήγησης της ΕΤΕπ για τη χρηματοδότηση επιδοτήσεων επιτοκίου και τεχνικής βοήθειας σύμφωνα με την απόφαση για τη σύνδεση ΥΧΕ-ΕΕ. 2012/0195 (CNS) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη σύνδεση των Υπερπόντιων Χωρών και Εδαφών με την Ευρωπαϊκή Ένωση («απόφαση για τη σύνδεση ΥΧΕ-ΕΕ») ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 203, Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Κατόπιν διαβιβάσεως του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια, Έχοντας υπόψη τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Αποφασίζοντας σύμφωνα με ειδική νομοθετική διαδικασία, Εκτιμώντας τα ακόλουθα: (1) Η απόφαση 2001/822/EΚ του Συμβουλίου, της 27ης Νοεμβρίου 2001, για τη σύνδεση των Υπερπόντιων Χωρών και Εδαφών με την Ευρωπαϊκή Κοινότητα[10] εφαρμόζεται μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2013. Δυνάμει του άρθρου 62 αυτής, το Συμβούλιο οφείλει να καθορίσει τις διατάξεις που πρέπει να προβλεφθούν ενόψει της μεταγενέστερης εφαρμογής των αρχών που περιέχονται στα άρθρα 198 έως 202 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (2) Στα συμπεράσματά του της 22ας Δεκεμβρίου 2009 για τις σχέσεις της ΕΕ με τις Υπερπόντιες Χώρες και Εδάφη (ΥΧΕ)[11], το Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή να υποβάλει νομοθετική πρόταση για την αναθεώρηση της απόφασης για τη σύνδεση ΥΧΕ-ΕΕ πριν από τον Ιούλιο του 2012. Το Συμβούλιο ενέκρινε την πρόταση της Επιτροπής να στηρίξει τη μελλοντική σχέση μεταξύ της Ένωσης και των ΥΧΕ σε τρεις βασικούς πυλώνες που συνίστανται στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας και τη μείωση της τρωτότητάς τους, καθώς και στην ενίσχυση της συνεργασίας και της ολοκλήρωσης μεταξύ των ΥΧΕ και άλλων εταίρων και γειτονικών περιοχών. (3) Η Επιτροπή διεξήγαγε δημόσια διαβούλευση μεταξύ του Ιουνίου και του Οκτωβρίου 2008 και πρότεινε ορισμένες κατευθύνσεις για νέα απόφαση σύνδεσης. Τα αποτελέσματα αυτής της διαβούλευσης συνοψίζονται σε ανακοίνωση με τίτλο «Στοιχεία της νέας εταιρικής σχέσης μεταξύ της ΕΕ και των Υπερπόντιων Χωρών και Εδαφών (ΥΧΕ)[12]». (4) Η Συνθήκη και το παράγωγο δίκαιο δεν εφαρμόζονται αυτομάτως στις ΥΧΕ, με εξαίρεση ορισμένες διατάξεις που ορίζουν ρητά το αντίθετο. Παρότι δεν είναι τρίτες χώρες, οι ΥΧΕ δεν αποτελούν μέρος της ενιαίας αγοράς και πρέπει να συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις που επιβάλλονται σε τρίτες χώρες σε ό,τι αφορά το εμπόριο, ιδίως τους κανόνες καταγωγής, τα υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά πρότυπα και τα μέτρα διασφάλισης. (5) Η ειδική σχέση μεταξύ της Ένωσης και των ΥΧΕ θα πρέπει να μετατραπεί από μια κλασσική προσέγγιση αναπτυξιακής συνεργασίας σε μια αμοιβαία εταιρική σχέση προκειμένου να ενισχυθεί η αειφόρος ανάπτυξη των ΥΧΕ. Επιπλέον, η αλληλεγγύη μεταξύ της Ένωσης και των ΥΧΕ θα πρέπει να στηριχθεί στη μοναδική σχέση τους και στην υπαγωγή τους στην ίδια «ευρωπαϊκή οικογένεια». (6) Η συμβολή της κοινωνίας των πολιτών στην ανάπτυξη των ΥΧΕ μπορεί να βελτιωθεί με την ενίσχυση των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών σε όλους τους τομείς συνεργασίας. (7) Λόγω της γεωγραφικής θέσης των ΥΧΕ, θα επιδιωχθεί η συνεργασία μεταξύ αυτών και των γειτόνων τους, παρά το διαφορετικό καθεστώς που ισχύει έναντι του δικαίου της Ένωσης για κάθε παράγονται μιας δεδομένης γεωγραφικής περιοχής, προς το συμφέρον όλων των πλευρών, με ιδιαίτερη έμφαση σε τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος και με την προώθηση των αξιών και προτύπων της Ένωσης. (8) Η Ένωση θα στηρίξει τις πολιτικές και τις στρατηγικές μιας ΥΧΕ σε τομέα αμοιβαίου ενδιαφέροντος με βάση τις ειδικές ανάγκες, το δυναμικό και τις επιλογές της εν λόγω ΥΧΕ. (9) Η σύνδεση θα πρέπει να αποσκοπεί στη διατήρηση, την αποκατάσταση και τη βιώσιμη χρήση της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημικών υπηρεσιών, ως βασικού στοιχείου για την επίτευξη αειφόρου ανάπτυξης. (10) Οι ΥΧΕ χαρακτηρίζονται από ευρεία εδαφική και θαλάσσια βιοποικιλότητα. Η κλιματική αλλαγή μπορεί να επηρεάσει το φυσικό περιβάλλον των ΥΧΕ και συνιστά απειλή που υπονομεύει την αειφόρο ανάπτυξή τους. Οι δράσεις στους τομείς της διατήρησης της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημικών υπηρεσιών, της μείωσης του κινδύνου καταστροφών, της βιώσιμης διαχείρισης των φυσικών πόρων και της προώθησης της βιώσιμης ενέργειας θα συμβάλουν στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και στον μετριασμό των επιπτώσεών της στις ΥΧΕ. (11) Ο σημαντικός ρόλος που μπορούν να διαδραματίσουν οι ΥΧΕ συμβάλλοντας στην υλοποίηση των δεσμεύσεων που ανέλαβε η Ένωση στο πλαίσιο πολυμερών περιβαλλοντικών συμφωνιών θα πρέπει να αναγνωρίζεται στις σχέσεις μεταξύ της ΕΕ και των ΥΧΕ. (12) Είναι σημαντικό να στηριχθούν οι προσπάθειες που καταβάλλουν οι ΥΧΕ για να περιορίσουν την εξάρτησή τους από τα ορυκτά καύσιμα, ώστε να μειώσουν τα τρωτά τους σημεία ως προς την πρόσβαση σε καύσιμα και την αστάθεια των τιμών, καθιστώντας έτσι τις οικονομίες τους περισσότερο ανθεκτικές και λιγότερο ευάλωτες σε εξωγενείς κλυδωνισμούς. (13) Η Ένωση μπορεί να βοηθήσει τις ΥΧΕ να μειώσουν την τρωτότητά τους σε καταστροφές και να στηρίξει τις δράσεις και τα μέτρα που λαμβάνουν γι’ αυτόν τον σκοπό. (14) Οι επιπτώσεις του απομακρυσμένου χαρακτήρα των ΥΧΕ συνιστούν φραγμό στην ανταγωνιστικότητά τους και, επομένως, είναι σημαντικό να βελτιωθεί η προσβασιμότητα των ΥΧΕ. (15) Η Ένωση και οι ΥΧΕ αναγνωρίζουν τη σημασία της εκπαίδευσης ως μοχλού για την αειφόρο ανάπτυξη των ΥΧΕ. (16) Η περαιτέρω οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη των ΥΧΕ πρέπει να αλληλοσυμπληρώνεται και να αποσκοπεί στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας των ΥΧΕ, καθώς και στην επίτευξη κοινωνικής ευημερίας και ένταξης, ειδικότερα σε ό,τι αφορά τις ευάλωτες ομάδες και τα άτομα με αναπηρία. Για τον σκοπό αυτό, η συνεργασία μεταξύ της Ένωσης και των ΥΧΕ θα πρέπει να περιλαμβάνει ανταλλαγές πληροφοριών και βέλτιστων πρακτικών στους σχετικούς τομείς, καθώς και την ανάπτυξη δεξιοτήτων και την κοινωνική προστασία, και να προωθεί να δικαιώματα ατόμων με αναπηρία, λαμβανομένων υπόψη των αρχών της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες. Επιπλέον, η σύνδεση μεταξύ της Ένωσης και των ΥΧΕ θα πρέπει να συμβάλει στην προώθηση της αξιοπρεπούς εργασίας, συμπεριλαμβανομένων των βέλτιστων πρακτικών στο πλαίσιο του κοινωνικού διαλόγου, καθώς και του σεβασμού των βασικών εργασιακών προτύπων, των ίσων ευκαιριών, της μη εισαγωγής διακρίσεων και της προσβασιμότητας στις ΥΧΕ και στις περιοχές όπου βρίσκονται αυτές. (17) Η επίπτωση των μεταδοτικών ασθενειών στις ΥΧΕ, όπως ο δάγγειος στην Καραϊβική και στον Ειρηνικό και ο ιός Chikungunya στην περιοχή του Ινδικού Ωκεανού, μπορούν να έχουν σημαντικές αρνητικές συνέπειες για την υγεία και την οικονομία. Πέραν του ότι μειώνουν την παραγωγικότητα των πληγέντων πληθυσμών, οι επιδημίες στις ΥΧΕ μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά και τον τουρισμό που αποτελεί τον πυλώνα της οικονομίας πολλών ΥΧΕ. Δεδομένου ότι μεγάλος αριθμών τουριστών και διακινούμενων εργαζομένων ταξιδεύουν προς τις ΥΧΕ, οι χώρες αυτές είναι ευάλωτες στην εισαγωγή λοιμωδών νοσημάτων. Αντίστροφα, τα άτομα που μετακινούνται σε υψηλούς αριθμούς επιστρέφοντας από τις ΥΧΕ μπορούν να είναι φορείς εισαγωγής μεταδοτικών ασθενειών στην Ευρώπη. Η διασφάλιση ενός «ασφαλούς τουρισμού» αποτελεί, επομένως, κρίσιμο παράγοντα για τη βιωσιμότητα των οικονομιών των ΥΧΕ που εξαρτώνται σημαντικά από τον τουρισμό. (18) Η σύνδεση μεταξύ της Ένωσης και των ΥΧΕ λαμβάνει υπόψη και συμβάλλει στη διατήρηση της πολιτισμικής ποικιλομορφίας και ταυτότητας των ΥΧΕ. (19) Η Ένωση αναγνωρίζει ότι είναι σημαντικό να αναπτυχθεί μια πιο ενεργός εταιρική σχέση με τις ΥΧΕ σε ό,τι αφορά τη χρηστή διακυβέρνηση και την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, την εμπορία ανθρώπων, την τρομοκρατία και τη διαφθορά. (20) Το εμπόριο και η συναφής με το εμπόριο συνεργασία μεταξύ της Ένωσης και των ΥΧΕ θα πρέπει να συμβάλει στην υλοποίηση του στόχου αειφόρου ανάπτυξης στον τομέα της οικονομίας, της κοινωνικής ανάπτυξης και της προστασίας του περιβάλλοντος. (21) Η Ένωση, ο κυριότερος εμπορικός εταίρος τόσο των ΥΧΕ όσο και των κρατών ΑΚΕ που γειτνιάζουν με αυτές και των λοιπών οικονομικών εταίρων τους, συμμετέχει σε μεγάλο βαθμό στις παγκόσμιες εξελίξεις που συνίστανται σε μια διαρκή διαδικασία ελευθέρωσης των συναλλαγών. (22) Οι ΥΧΕ είναι ευπαθή νησιωτικά περιβάλλοντα που απαιτούν την κατάλληλη προστασία, κυρίως όσον αφορά τη διαχείριση των αποβλήτων. Όσον αφορά τα ραδιενεργά απόβλητα, το άρθρο 198 της Συνθήκης Ευρατόμ και το σχετικό παράγωγο δίκαιο περιλαμβάνουν σχετικές διατάξεις, με εξαίρεση τη Γροιλανδία στην οποία δεν εφαρμόζεται η Συνθήκη Ευρατόμ. Για τα λοιπά απόβλητα, θα πρέπει να προσδιοριστούν οι κανόνες της Ένωσης που πρέπει να εφαρμόζονται στις ΥΧΕ. (23) Η παρούσα απόφαση θα πρέπει να προβλέπει πιο ευέλικτους κανόνες καταγωγής, καθώς και νέες δυνατότητες σώρευσης της καταγωγής. Η σώρευση θα πρέπει να καταστεί δυνατή όχι μόνο με τις ΥΧΕ και τις χώρες που έχουν συνάψει συμφωνία οικονομικής εταιρικής σχέσης (ΣΟΕΣ), αλλά, υπό ορισμένους όρους, και για τα προϊόντα καταγωγής χωρών με τις οποίες η Ένωση εφαρμόζει συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών και για τα προϊόντα που εισέρχονται στην Ένωση χωρίς δασμούς και ποσοστώσεις βάσει του συστήματος γενικευμένων προτιμήσεων της Ένωσης[13], επίσης υπό ορισμένους όρους. Οι προϋποθέσεις αυτές είναι αναγκαίες για να αποτραπεί η καταστρατήγηση του εμπορίου και να διασφαλιστεί η ορθή λειτουργία των ρυθμίσεων για τη σώρευση. (24) Οι διαδικασίες πιστοποίησης της καταγωγής ΥΧΕ θα πρέπει να αναπροσαρμοστούν προς το συμφέρον των φορέων και διοικήσεων στις ΥΧΕ. Θα πρέπει επίσης να επικαιροποιηθούν ανάλογα και οι διατάξεις για τη διοικητική συνεργασία μεταξύ της Ένωσης και των ΥΧΕ. (25) Είναι σκόπιμο να καθοριστούν μέθοδοι διοικητικής συνεργασίας και να προβλεφθεί η δυνατότητα προσωρινής ανάκλησης του καθεστώτος προτιμησιακής μεταχείρισης όσον αφορά όλα ή ορισμένα προϊόντα καταγωγής ΥΧΕ σε περιπτώσεις απάτης, παρατυπιών ή συστηματικής έλλειψης συμμόρφωσης με τους κανόνες καταγωγής των προϊόντων ή παράλειψης παροχής διοικητικής συνεργασίας. Επιπλέον, θα πρέπει να θεσπιστούν λεπτομερείς διατάξεις διασφάλισης και εποπτείας. Τούτο θα επιτρέψει στις αρμόδιες αρχές των ΥΧΕ και της Ένωσης, καθώς και στους οικονομικούς φορείς, να στηρίζονται σε σαφείς και διαφανείς κανόνες και διαδικασίες. Τέλος, είναι προς το κοινό συμφέρον να διασφαλιστεί η ορθή εφαρμογή των διαδικασιών και ρυθμίσεων που θα επιτρέψουν στις ΥΧΕ να εξάγουν αγαθά στην ΕΕ χωρίς δασμούς και ποσοστώσεις. Επομένως, είναι σκόπιμο να συμπεριληφθεί μια διάταξη η οποία θα διευκρινίζει τις συνέπειες που θα έχουν τα διοικητικά σφάλματα στην εφαρμογή αυτών των διαδικασιών και ρυθμίσεων με αποτέλεσμα ο προϋπολογισμός της Ένωσης να χάνει πόρους προερχόμενους από εισαγωγικούς δασμούς. Μια τέτοια διάταξη θα πρέπει να επιβεβαιώνει ρητά ότι η δημοσιονομική επιβάρυνση που οφείλεται στην απώλεια αυτών των πόρων δεν πρέπει να επιβαρύνει τον προϋπολογισμό της Ένωσης, αλλά το κράτος μέλος το οποίο διατηρεί ειδικές σχέσεις με την ΥΧΕ οι αρχές της οποίας διέπραξαν το σφάλμα. Η διάταξη αυτή δεν θα πρέπει να κάνει διάκριση μεταξύ αγαθών που προέρχονται από τις ΥΧΕ και αγαθών που προέρχονται από τρίτες χώρες, αλλά θα πρέπει να καλύπτει και τις δύο περιπτώσεις. (26) Λαμβανομένων υπόψη των στόχων ολοκλήρωσης και των εξελίξεων του παγκόσμιου εμπορίου στον τομέα των υπηρεσιών και της εγκατάστασης, είναι αναγκαίο να στηριχτεί η ανάπτυξη των αγορών υπηρεσιών και των επενδυτικών δυνατοτήτων με τη βελτίωση της πρόσβασης των υπηρεσιών και των επενδύσεων των ΥΧΕ στην αγορά της Ένωσης. Ως προς αυτό η Ένωση θα πρέπει να προσφέρει στις ΥΧΕ την καλύτερη δυνατή μεταχείριση που προβλέπεται για κάθε άλλο εμπορικό εταίρο με γενικές ρήτρες του μάλλον ευνοουμένου κράτους, και παράλληλα να διασφαλίζει πιο ευέλικτες δυνατότητες για τις εμπορικές σχέσεις με τις ΥΧΕ με τον περιορισμό της μεταχείρισης που χορηγούν οι ΥΧΕ στην Ένωση στα επίπεδα της μεταχείρισης που παρέχεται στις άλλες μεγάλες εμπορικές οικονομίες. (27) Τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας αποτελούν βασικό στοιχείο για την τόνωση της καινοτομίας και ένα μέσο για την προώθηση της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης. Με τα δικαιώματα αυτά οι χώρες μπορούν να προστατεύουν τις πνευματικές δημιουργίες και τα διανοητικά αγαθά. Η προστασία και επιβολή τους διευκολύνουν το εμπόριο, την ανάπτυξη, τις ξένες επενδύσεις και συμβάλλουν στην αντιμετώπιση των κινδύνων που παρουσιάζουν τα προϊόντα παραποίησης/απομίμησης για την υγεία και την ασφάλεια. Οι ΥΧΕ μπορούν να ωφεληθούν από μια πολιτική για τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, ειδικότερα στο πλαίσιο της διατήρησης της βιοποικιλότητας και της τεχνολογικής ανάπτυξης. (28) Τα υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά μέτρα και οι τεχνικοί φραγμοί στο εμπόριο μπορούν να έχουν επιπτώσεις στις συναλλαγές και απαιτούν συνεργασία. Το εμπόριο και η συνδεόμενη με το εμπόριο συνεργασία θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις πολιτικές ανταγωνισμού και τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας που επηρεάζουν την ισότιμη κατανομή των κερδών από το εμπόριο. (29) Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι ΥΧΕ μπορούν να συμμετέχουν υπό τους καλύτερους δυνατούς όρους στην εσωτερική αγορά της Ένωσης, καθώς και στην περιφερειακή, υποπεριφερειακή και διεθνή αγορά, είναι σημαντικό να βελτιωθεί η ικανότητα των ΥΧΕ στους σχετικούς τομείς. Σε αυτούς συγκαταλέγονται η ανάπτυξη των ανθρώπινων πόρων και οι δεξιότητές τους, η ανάπτυξη των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, η διαφοροποίηση των οικονομικών τομέων και η εφαρμογή κατάλληλου νομικού πλαισίου, ώστε να δημιουργηθεί ένα επιχειρηματικό κλίμα που θα προσελκύσει τις επενδύσεις. (30) Η συνεργασία στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών μεταξύ της Ένωσης και των ΥΧΕ θα πρέπει να συμβάλει στην οικοδόμηση ασφαλέστερου, σταθερότερου και διαφανέστερου χρηματοπιστωτικού συστήματος το οποίο αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο για την ενίσχυση της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και για τη στήριξη της αειφόρου ανάπτυξης. Οι προσπάθειες σ’ αυτόν τον τομέα θα πρέπει να επικεντρωθούν στη σύγκλιση με τα διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα και στην εναρμόνιση της νομοθεσίας των ΥΧΕ με το κεκτημένο της Ένωσης στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Θα πρέπει να δοθεί η κατάλληλη προσοχή στην ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας των αρχών των ΥΧΕ, καθώς και των εποπτικών αρχών. (31) Θα πρέπει να παρασχεθεί χρηματοδοτική ενίσχυση σε ΥΧΕ με βάση ομοιόμορφα, διαφανή και αποτελεσματικά κριτήρια, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες και τις επιδόσεις των ΥΧΕ. Τα κριτήρια αυτά θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη το μέγεθος του πληθυσμού, το επίπεδο του ακαθάριστου εγχωρίου προϊόντων (ΑΕΠ), το επίπεδο των προηγούμενων χορηγήσεων από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (ΕΤΑ) και τους περιορισμούς λόγω της γεωγραφικής απομόνωσης των ΥΧΕ. (32) Για λόγους αποτελεσματικότητας, απλούστευσης και αναγνώρισης των ικανοτήτων διαχείρισης των αρχών των ΥΧΕ, η διαχείριση των χρηματοδοτικών πόρων που χορηγούνται στις ΥΧΕ θα πρέπει να διασφαλιστεί βάσει αμοιβαίας εταιρικής σχέσης. Επιπλέον, οι αρχές των ΥΧΕ θα πρέπει να αναλάβουν την αρμοδιότητα χάραξης και εφαρμογής των πολιτικών που συμφωνήθηκαν μεταξύ των μερών ως στρατηγικές συνεργασίας. (33) Οι διαδικασίες σχετικά με τη χρηματοδοτική ενίσχυση που προβλέπεται στα άρθρα 9 και 82 αναθέτουν ειδικά στις ΥΧΕ την κύρια αρμοδιότητα για τον προγραμματισμό και την συνεργασία εφαρμογής του 11ου ΕΤΑ. Η συνεργασία θα διεξάγεται κυρίως σύμφωνα με τις εδαφικές ρυθμίσεις των ΥΧΕ και θα ενισχύει τη στήριξη για την παρακολούθηση, την αξιολόγηση και τον έλεγχο των προγραμματιζόμενων δραστηριοτήτων. Επιπλέον, είναι αναγκαίο να διευκρινιστεί ότι οι ΥΧΕ που τυγχάνουν χρηματοδότησης από διάφορες πηγές που προβλέπονται στο άρθρο 76. (34) Προκειμένου να εγκριθούν λεπτομερείς κανόνες για την εκπόνηση των εγγράφων προγραμματισμού, την παρακολούθηση, τον έλεγχο, την αξιολόγηση, την επανεξέταση και την εφαρμογή τους, καθώς και για την υποβολή εκθέσεων και για χρηματοπιστωτικές διορθώσεις, η εξουσία για την έκδοση πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή σε ό,τι αφορά τη Μέρος IV της παρούσας απόφασης. Για να ληφθούν υπόψη οι τεχνολογικές εξελίξεις και οι τροποποιήσεις της τελωνειακής νομοθεσίας, θα πρέπει επίσης να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων που τροποποιούν τα προσαρτήματα του παραρτήματος VI, σύμφωνα με το άρθρο 209 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έχει ιδιαίτερη σημασία να διενεργεί η Επιτροπή τις δέουσες διαβουλεύσεις κατά τις προπαρασκευαστικές εργασίες της, μεταξύ άλλων και σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων. Η Επιτροπή, όταν εκπονεί και συντάσσει κατ' εξουσιοδότηση πράξεις, θα πρέπει να εξασφαλίζει την ταυτόχρονη, έγκαιρη και κατάλληλη διαβίβαση των σχετικών εγγράφων στο Συμβούλιο. (35) [Το καθεστώς σύνδεσης που καθορίζεται στην παρούσα απόφαση δεν θα πρέπει να εφαρμοστεί στις Βερμούδες, σύμφωνα με την επιθυμία της κυβέρνησης των Βερμούδων.] (36) Δυνάμει της παρούσας απόφασης, το Συμβούλιο θα πρέπει να δώσει καινοτόμα απάντηση σε όλους τους προαναφερόμενους νέους παράγοντες, η οποία θα είναι συνεκτική και προσαρμοσμένη στις διάφορες καταστάσεις. (37) Η παρούσα απόφαση πρέπει να αντικαταστήσει την απόφαση 2001/822/ΕΚ, ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ: Μέρος Ι: Γενικές διατάξεις της σύνδεσης των Υπερπόντιων Χωρών και Εδαφών με την Ένωση Κεφάλαιο 1 Γενικές διατάξεις Άρθρο 1 Αντικείμενο 1. Η σύνδεση των υπερπόντιων χωρών και εδαφών (ΥΧΕ) με την Ένωση (εφεξής «η σύνδεση») συνιστά εταιρική σχέση, βάσει του άρθρου 198 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και αποβλέπει στη στήριξη της αειφόρου ανάπτυξης των ΥΧΕ, καθώς και στην προώθηση των αξιών και προτύπων της Ένωσης στον ευρύτερο κόσμο. 2. Οι εταίροι της σύνδεσης είναι η Ένωση, οι ΥΧΕ και τα κράτη μέλη με τα οποία είναι συνδεδεμένες. Άρθρο 2 Στόχοι, αρχές και αξίες 3. Η σύνδεση μεταξύ της Ένωσης και των ΥΧΕ στηρίζεται σε στόχους, αρχές και αξίες που συμμερίζονται οι ΥΧΕ, τα κράτη μέλη με τα οποία είναι συνδεδεμένες και η Ένωση. 4. Η σύνδεση επιδιώκει τους γενικούς στόχους που καθορίζονται στο άρθρο 199 της Συνθήκης, με την αύξηση της ανταγωνιστικότητας των ΥΧΕ, την ενίσχυση της ανθεκτικότητάς τους, τη μείωση της τρωτότητάς τους και την προώθηση της συνεργασίας μεταξύ αυτών και άλλων εταίρων. 5. Κατά την επιδίωξη αυτών των στόχων, η σύνδεση σέβεται τις θεμελιώδεις αρχές της ελευθερίας, της δημοκρατίας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, το κράτος δικαίου, τη χρηστή διακυβέρνηση και την αειφόρο ανάπτυξη, οι οποίες είναι όλες κοινές στις ΥΧΕ και στα κράτη μέλη με τα οποία είναι συνδεδεμένες. 6. Απαγορεύεται κάθε διάκριση λόγω του φύλου, της φυλής ή της εθνοτικής καταγωγής, της θρησκείας ή των πεποιθήσεων, κάποιας αναπηρίας, της ηλικίας ή του σεξουαλικού προσανατολισμού στους τομείς της συνεργασίας που περιλαμβάνονται στην παρούσα απόφαση. 7. Οι εταίροι αναγνωρίζουν αμοιβαία τα δικαιώματά τους για τον καθορισμό των πολιτικών και προτεραιοτήτων τους στον τομέα της αειφόρου ανάπτυξης, για τον προσδιορισμό των δικών τους επιπέδων προστασίας του περιβάλλοντος και της εργασίας, καθώς και για την υιοθέτηση ή τροποποίηση των αντίστοιχων νόμων και πολιτικών τους, με σταθερή δέσμευση υπέρ των διεθνώς αναγνωρισμένων προτύπων και συμφωνιών. Με αυτόν τον τρόπο, προσπαθούν να εξασφαλίσουν υψηλά επίπεδα προστασίας του περιβάλλοντος και της εργασίας. 8. Κατά την εφαρμογή της παρούσας απόφασης, οι εταίροι έχουν ως γνώμονα τις αρχές της διαφάνειας, της επικουρικότητας και την ανάγκη αποτελεσματικότητας και λαμβάνουν εξίσου υπόψη τους τρεις πυλώνες της αειφόρου ανάπτυξης των ΥΧΕ: οικονομική ανάπτυξη, κοινωνική ανάπτυξη και προστασία του περιβάλλοντος. Άρθρο 3 Διαχείριση της σύνδεσης Η διαχείριση της σύνδεσης εξασφαλίζεται από την Επιτροπή και από τις αρχές των ΥΧΕ και, όταν είναι αναγκαίο, το κράτος μέλος με το οποίο είναι συνδεδεμένη η ΥΧΕ, σύμφωνα με τις αντίστοιχες θεσμικές, νομικές και χρηματοπιστωτικές αρμοδιότητες. Άρθρο 4 Εδαφική εφαρμογή Η σύνδεση εφαρμόζεται στις ΥΧΕ που απαριθμούνται στο παράρτημα ΙΙ της Συνθήκης [με εξαίρεση τις Βερμούδες]. Άρθρο 5 Αμοιβαία συμφέροντα, συμπληρωματικότητα και προτεραιότητες 1. Η σύνδεση αποτελεί το πλαίσιο για τον διάλογο πολιτικής και τη συνεργασία σε θέματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος. 2. Δίνεται προτεραιότητα στη συνεργασία σε τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος, όπως: α) η διαφοροποίηση των οικονομιών των ΥΧΕ, καθώς και η μελλοντική ένταξή τους στην παγκόσμια και περιφερειακή οικονομία· β) η προώθηση της πράσινης ανάπτυξης· γ) η αειφόρος διαχείριση των φυσικών πόρων, καθώς και η διατήρηση και η αειφόρος χρήση της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημικών υπηρεσιών· δ) η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και ο μετριασμός των επιπτώσεών της· ε) η προώθηση της μείωσης των κινδύνων καταστροφών· στ) η προώθηση των δραστηριοτήτων έρευνας, καινοτομίας και επιστημονικής συνεργασίας· ζ) η προώθηση των κοινωνικών, πολιτιστικών και οικονομικών ανταλλαγών μεταξύ των ΥΧΕ, των γειτονικών τους χωρών και άλλων εταίρων. 3. Η συνεργασία στους τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος αποσκοπεί στην ενίσχυση της αυτονομίας των ΥΧΕ και της ανάπτυξης των ικανοτήτων των ΥΧΕ να διαμορφώνουν, να εφαρμόζουν και να παρακολουθούν τις στρατηγικές και τις πολιτικές που καθορίζονται στην παράγραφο 2. Άρθρο 6 Προώθηση της σύνδεσης 1. Για την ενίσχυση των μεταξύ τους σχέσεων, η ΄Ενωση και οι ΥΧΕ προσπαθούν να καταστήσουν γνωστή τη σύνδεση στους πολίτες τους, ειδικότερα με την προώθηση της ανάπτυξης των δεσμών και της συνεργασίας μεταξύ των αρχών, της ακαδημαϊκής κοινότητας, της κοινωνίας των πολιτών και των επιχειρήσεων των ΥΧΕ, αφενός, και των ομολόγων τους στην Ένωση, αφετέρου. 2. Τα κράτη μέλη στηρίζουν τις προσπάθειες των ΥΧΕ για να ενισχύσουν και να προωθήσουν τις σχέσεις τους με την Ένωση στο σύνολό της. Άρθρο 7 Περιφερειακή συνεργασία, περιφερειακή ολοκλήρωση και συνεργασία με άλλους εταίρους 1. Με την επιφύλαξη του άρθρου 3 της παρούσας απόφασης, η σύνδεση αποσκοπεί στη στήριξη των προσπαθειών που καταβάλλουν οι ΥΧΕ για να λαμβάνουν μέρος στις σχετικές διεθνείς, περιφερειακές και/ή υποπεριφερειακές πρωτοβουλίες συνεργασίας, καθώς και στις περιφερειακές ή υποπεριφερειακές διαδικασίες ολοκλήρωσης, σύμφωνα με τις δικές τους προσδοκίες και με τους στόχους και τις προτεραιότητες που καθορίζουν οι αρμόδιες αρχές των ΥΧΕ. 2. Για τον σκοπό αυτό, η Ένωση και οι ΥΧΕ μπορούν να ανταλλάσσουν πληροφορίες και βέλτιστες πρακτικές ή να καθιερώνουν οποιαδήποτε άλλη μορφή στενής συνεργασίας και συντονισμού με άλλους εταίρους στο πλαίσιο της συμμετοχής των ΥΧΕ σε περιφερειακούς και διεθνείς οργανισμούς, όπου ενδείκνυται μέσω διεθνών συμφωνιών. 3. Η σύνδεση αποσκοπεί στην ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των ΥΧΕ και άλλων εταίρων στους τομείς συνεργασίας που καθορίζονται στα Μέρη 2 και 3 της παρούσας απόφασης. Ως προς αυτό, στόχος της σύνδεσης είναι να προωθήσει τη συνεργασία μεταξύ των ΥΧΕ και των εξόχως απόκεντρων περιοχών, που αναφέρονται στο άρθρο 349 της Συνθήκης, των γειτονικών τους χωρών Αφρικής, Καραϊβικής και Ειρηνικού (ΑΚΕ) και των κρατών εκτός ΑΚΕ. Για την υλοποίηση του στόχου αυτού, η Ένωση βελτιώνει τον συντονισμό και τις συνέργειες μεταξύ των προγραμμάτων συνεργασίας που χρηματοδοτούνται από διάφορους χρηματοπιστωτικούς μηχανισμούς της ΕΕ. 4. Η στήριξη της συμμετοχής των ΥΧΕ στους σχετικούς οργανισμούς περιφερειακής ολοκλήρωσης επικεντρώνεται ιδίως στα εξής: α) δημιουργία ικανοτήτων των σχετικών περιφερειακών οργανώσεων και οργανισμών στους οποίους είναι μέλη οι ΥΧΕ· β) περιφερειακές ή υποπεριφερειακές πρωτοβουλίες, όπως η εφαρμογή τομεακών μεταρρυθμιστικών πολιτικών σχετικών με τους τομείς συνεργασίας που επισημαίνονται στα Μέρη 2 και 3 της παρούσας απόφασης· γ) ευαισθητοποίηση και γνώση των ΥΧΕ όσον αφορά τις επιπτώσεις των διαδικασιών περιφερειακής ολοκλήρωσης σε διάφορους τομείς· δ) συμμετοχή των ΥΧΕ στην ανάπτυξη περιφερειακών αγορών στο πλαίσιο των οργανισμών περιφερειακής ολοκλήρωσης· ε) διασυνοριακές επενδύσεις μεταξύ των ΥΧΕ και των γειτόνων τους. Άρθρο 8 Ειδική μεταχείριση 1. Η σύνδεση λαμβάνει υπόψη την ποικιλομορφία των ΥΧΕ σε ό,τι αφορά την οικονομική ανάπτυξη και την ικανότητά τους να επωφελούνται πλήρως από την περιφερειακή συνεργασία και την περιφερειακή ολοκλήρωση που αναφέρονται στο άρθρο 7. 2. Καθορίζεται ειδική μεταχείριση για τις απομονωμένες ΥΧΕ. 3. Για να μπορέσουν οι απομονωμένες ΥΧΕ να υπερβούν τα διαρθρωτικά και άλλα εμπόδια στην ανάπτυξή τους, αυτή η ειδική μεταχείριση λαμβάνει υπόψη τις ιδιαίτερες δυσκολίες τους, μεταξύ άλλων, κατά τον καθορισμό του όγκου της χρηματοδοτικής βοήθειας και των προϋποθέσεων που τη συνοδεύουν. 4. Ο κατάλογος των ΥΧΕ που θεωρούνται απομονωμένες περιλαμβάνεται στο παράρτημα Ι. Κεφάλαιο 2 Φορείς της συνεργασίας Άρθρο 9 Γενική προσέγγιση 1. Η σύνδεση στηρίζεται σε ευρύ διάλογο και σε διαβουλεύσεις για θέματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος μεταξύ των ΥΧΕ, των κρατών μελών με τα οποία είναι συνδεδεμένες και της Επιτροπής, και, εφόσον είναι σκόπιμο, με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕ). 2. Οι ΥΧΕ οργανώνουν, κατά περίπτωση, διάλογο και διαβουλεύσεις με αρχές και οργανισμούς όπως: α) αρμόδιες τοπικές και άλλες δημόσιες αρχές· β) οικονομικούς και κοινωνικούς εταίρους· γ) κάθε άλλο κατάλληλο οργανισμό που αντιπροσωπεύει την κοινωνία των πολιτών, περιβαλλοντικούς εταίρους, μη κυβερνητικές οργανώσεις και οργανισμούς αρμόδιους για την προώθηση της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών. Άρθρο 10 Φορείς της συνεργασίας 1. Στους φορείς της συνεργασίας στις ΥΧΕ συγκαταλέγονται: α) οι κυβερνητικές αρχές των ΥΧΕ· β) οι τοπικές αρχές στις ΥΧΕ· γ) οι πάροχοι δημόσιας υπηρεσίας και οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, όπως οι κοινωνικές, επιχειρηματικές, εργοδοτικές και συνδικαλιστικές οργανώσεις, και οι τοπικές, εθνικές ή διεθνείς μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ)· δ) οι περιφερειακές και υποπεριφερειακές οργανώσεις. 2. Τα κράτη μέλη με τα οποία συνδέονται οι ΥΧΕ ενημερώνουν την Επιτροπή εντός τριμήνου από την έναρξη ισχύος της παρούσας απόφασης σχετικά με τις κυβερνητικές και τοπικές αρχές που αναφέρονται στην παράγραφο 1 στοιχείο α) και β). Άρθρο 11 Αρμοδιότητες των μη κυβερνητικών φορέων 1. Οι μη κυβερνητικοί φορείς μπορούν να διαδραματίσουν κάποιο ρόλο στην ανταλλαγή πληροφοριών και στις διαβουλεύσεις όσον αφορά τη συνεργασία, και ειδικότερα για την προετοιμασία και την εφαρμογή της βοήθειας, των σχεδίων ή προγραμμάτων συνεργασίας. Είναι δυνατό να τους ανατεθούν εξουσίες χρηματοδοτικής διαχείρισης για την εφαρμογή τέτοιων σχεδίων ή προγραμμάτων προκειμένου να ενισχυθούν τοπικές αναπτυξιακές πρωτοβουλίες. 2. Οι μη κυβερνητικοί φορείς που μπορούν να επιλεγούν για αποκεντρωμένη διαχείριση σχεδίων ή προγραμμάτων, προσδιορίζονται κατόπιν συμφωνίας μεταξύ των αρχών των ΥΧΕ, της Επιτροπής και του κράτους μέλους με το οποίο συνδέεται η ΥΧΕ, ανάλογα με τα εξεταζόμενα θέματα και την πείρα και τους τομείς δράσης τους. Ο προσδιορισμός αυτός γίνεται για κάθε ΥΧΕ στο πλαίσιο του ευρέως διαλόγου και των διαβουλεύσεων που αναφέρονται στο άρθρο 9. 3. Η σύνδεση αποσκοπεί στο να στηρίξει τις προσπάθειες που καταβάλλουν οι ΥΧΕ για την ενίσχυση των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, όσον αφορά ιδίως τη δημιουργία και την ανάπτυξή τους, καθώς και την ανάπτυξη των αναγκαίων ρυθμίσεων για τη συμμετοχή τους στον σχεδιασμό, την εφαρμογή και την αξιολόγηση αναπτυξιακών στρατηγικών και προγραμμάτων. Κεφάλαιο 3 Θεσμικό πλαίσιο της σύνδεσης Άρθρο 12 Κατευθυντήριες αρχές για τον διάλογο 1. Η Ένωση, οι ΥΧΕ και τα κράτη μέλη με τα οποία είναι συνδεδεμένες διεξάγουν κατά τακτά διαστήματα ολοκληρωμένο και πολιτικό διάλογο. 2. Ο διάλογος διεξάγεται με πλήρη τήρηση των αντίστοιχων θεσμικών, νομικών και δημοσιονομικών αρμοδιοτήτων της Ένωσης, των ΥΧΕ και των κρατών μελών με τα οποία είναι συνδεδεμένες. Ο διάλογος διεξάγεται με ευελιξία: μπορεί να είναι επίσημος ή ανεπίσημος, στο κατάλληλο επίπεδο ή υπό την κατάλληλη μορφή και να διεξάγεται στο πλαίσιο που αναφέρεται στο άρθρο 13. 3. Ο διάλογος επιτρέψει στις ΥΧΕ να συμμετάσχουν πλήρως στην εφαρμογή της σύνδεσης. 4. Ο διάλογος εστιάζεται, μεταξύ άλλων, σε συγκεκριμένα πολιτικά ζητήματα αμοιβαίου ή γενικού ενδιαφέροντος για την επίτευξη των στόχων της σύνδεσης. Άρθρο 13 Όργανα της σύνδεσης 1. Για τους σκοπούς της σύνδεσης θεσπίζονται τα ακόλουθα όργανα: α) φόρουμ διαλόγου ΥΧΕ-ΕΕ (εφεξής το φόρουμ ΥΧΕ-ΕΕ) συνέρχεται ετησίως για να φέρει σε επαφή τις αρχές ΥΧΕ, τους εκπροσώπους των κρατών μελών και την Επιτροπή. Τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, οι εκπρόσωποι της ΕΤΕπ και οι εκπρόσωποι των εξόχως απόκεντρων περιοχών συνδέονται με το φόρουμ ΥΧΕ-ΕΕ, κατά περίπτωση· β) κατά τακτά διαστήματα, η Επιτροπή, οι ΥΧΕ και τα κράτη μέλη με τα οποία είναι συνδεδεμένες πραγματοποιούν τριμερείς διαβουλεύσεις. Οι διαβουλεύσεις αυτές διοργανώνονται κατά κανόνα τέσσερις φορές το έτος με πρωτοβουλία της Επιτροπής ή έπειτα από αίτημα των ΥΧΕ και των κρατών μελών με τα οποία είναι συνδεδεμένες· γ) με συμφωνία μεταξύ των ΥΧΕ, των κρατών μελών με τα οποία είναι συνδεδεμένες και της Επιτροπής, δημιουργούνται ομάδες εργασίας συμβουλευτικού χαρακτήρα για την παρακολούθηση της εφαρμογής της σύνδεσης, σε μορφή ανάλογη με τα υπό εξέταση ζητήματα. Οι εν λόγω ομάδες εργασίας διεξάγουν τεχνικές συζητήσεις για θέματα που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις ΥΧΕ και τα κράτη μέλη με τα οποία είναι συνδεδεμένες, και συμπληρώνουν με τον τρόπο αυτό τις εργασίες που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο του φόρουμ ΥΧΕ-ΕΕ και/ή των τριμερών διαβουλεύσεων. 2. Η Επιτροπή προεδρεύει του φόρουμ ΥΧΕ-ΕΕ, των τριμερών διαβουλεύσεων και των ομάδων εργασίας και εξασφαλίζει τη γραμματειακή υποστήριξη. Μέρος 2 Τομείς συνεργασίας για την αειφόρο ανάπτυξη στο πλαίσιο της σύνδεσης Κεφάλαιο 1 Περιβαλλοντικά ζητήματα, κλιματική αλλαγή και μείωση των κινδύνων καταστροφών Άρθρο 14 Γενικοί στόχοι και αρχές Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα του περιβάλλοντος, της κλιματικής αλλαγής και της μείωσης των κινδύνων καταστροφών αφορά: α) τη στήριξη των προσπαθειών των ΥΧΕ για τον καθορισμό και την εφαρμογή πολιτικών, στρατηγικών, σχεδίων δράσης και μέτρων· β) τη στήριξη των προσπαθειών των ΥΧΕ για την ένταξή τους στα περιφερειακά δίκτυα και πρωτοβουλίες· γ) την προώθηση της βιώσιμης και αποτελεσματικής χρήσης των πόρων, καθώς και την ενθάρρυνση μέτρων που αποβλέπουν στην αποσύνδεση της οικονομικής ανάπτυξης από την υποβάθμιση του περιβάλλοντος. Άρθρο 15 Βιώσιμη διαχείριση και διατήρηση της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημικών υπηρεσιών Στο πλαίσιο της σύνδεσης, το θέμα της συνεργασίας στον τομέα της βιώσιμης διαχείρισης, καθώς και της διατήρησης της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημικών υπηρεσιών μπορεί να αφορά: α) την προώθηση της σύστασης και της αποτελεσματικής διαχείρισης των θαλάσσιων και χερσαίων προστατευόμενων περιοχών και τη βελτίωση της διαχείρισης των υφιστάμενων προστατευόμενων περιοχών· β) την ενθάρρυνση της βιώσιμης διαχείρισης των θαλάσσιων και χερσαίων πόρων, που συμβάλλουν σημαντικά στην προστασία ειδών, ενδιαιτημάτων και οικοσυστημικών λειτουργιών εκτός των προστατευμένων περιοχών · γ) την ενίσχυση της διατήρησης και της βιώσιμης χρήσης της θαλάσσιας και χερσαίας βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων με: i) την αντιμετώπιση της ευρύτερης οικοσυστημικής πρόκλησης της κλιματικής αλλαγής χάρη στη διατήρηση υγιών και ανθεκτικών οικοσυστημάτων και την προώθηση μεθόδων βασιζόμενων σε οικολογικές υποδομές και στα οικοσυστήματα για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και τον μετριασμό των επιπτώσεών της, οι οποίες αποφέρουν συχνά πολλαπλά οφέλη· ii) την ενίσχυση των ικανοτήτων σε τοπική, περιφερειακή και/ή διεθνή κλίμακα, με την προώθηση της ανταλλαγής πληροφοριών, γνώσεων και βέλτιστων πρακτικών μεταξύ όλων των ενδιαφερόμενων φορέων, συμπεριλαμβανομένων των δημόσιων αρχών, των ιδιοκτητών γης, του ιδιωτικού τομέα, των ερευνητών και της κοινωνίας των πολιτών· iii) την ενίσχυση των υφιστάμενων προγραμμάτων διατήρησης της φύσης και των συναφών προσπαθειών για τη διατήρηση της φύσης εντός και εκτός των προστατευόμενων περιοχών· iv) τη διεύρυνση της βάσης γνώσεων και την κάλυψη των γνωστικών κενών, με τον ποσοτικό προσδιορισμό, συν τοις άλλοις, της αξίας των οικοσυστημικών λειτουργιών και υπηρεσιών· δ) την ενθάρρυνση και τη διευκόλυνση της περιφερειακής συνεργασίας για την αντιμετώπιση ζητημάτων όπως τα χωροκατακτητικά ξένα είδη ή οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής· ε) την ανάπτυξη μηχανισμών για την αύξηση των πόρων, καθώς και τη χρηματοδότηση των οικοσυστημικών υπηρεσιών. Άρθρο 16 Βιώσιμη διαχείριση των δασών Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα της βιώσιμης διαχείρισης των δασών θα καλύψει την προώθηση, τη διατήρηση και τη βιώσιμη διαχείριση των δασών, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης των δένδρων για τη διατήρηση του περιβάλλοντος από τη διάβρωση και για τον έλεγχο της απερήμωσης, της δάσωσης και της διαχείρισης των εξαγωγών ξυλείας. Άρθρο 17 Ολοκληρωμένη διαχείριση των παράκτιων ζωνών Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στο πεδίο της ολοκληρωμένης διαχείρισης των παράκτιων ζωνών αφορά: α) τη στήριξη των προσπαθειών των ΥΧΕ για μια αποτελεσματική και βιώσιμη διαχείριση των θαλάσσιων και παράκτιων ζωνών με τον καθορισμό των στρατηγικών και ολοκληρωμένων προσεγγίσεων του προγραμματισμού και της διαχείρισης των θαλάσσιων και παράκτιων ζωνών· β) τον συμβιβασμό των οικονομικών και κοινωνικών δραστηριοτήτων, όπως η αλιεία και οι υδατοκαλλιέργειες, ο τουρισμός, οι θαλάσσιες μεταφορές, με το δυναμικό των θαλάσσιων και παράκτιων ζωνών σε σχέση με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τις πρώτες ύλες, λαμβανομένων υπόψη των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής και των ανθρώπινων δραστηριοτήτων. Άρθρο 18 Θαλάσσιες υποθέσεις Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα των θαλάσσιων υποθέσεων αφορά: α) την ενίσχυση του διαλόγου για θέματα κοινού ενδιαφέροντος στον τομέα αυτόν· β) την προώθηση των γνώσεων για το θαλάσσιο περιβάλλον και τη βιοτεχνολογία, την ενέργεια των ωκεανών, τη θαλάσσια επιτήρηση, τη διαχείριση των παράκτιων ζωνών και τη διαχείριση με βάση το οικοσύστημα· γ) την προώθηση ολοκληρωμένων προσεγγίσεων σε διεθνές επίπεδο. Άρθρο 19 Βιώσιμη διαχείριση των ιχθυαποθεμάτων 1. Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα της βιώσιμης διαχείρισης των ιχθυαποθεμάτων βασίζεται στις ακόλουθες αρχές: α) δέσμευση για υπεύθυνη διαχείριση της αλιείας και υπεύθυνες αλιευτικές πρακτικές· β) αποφυγή μέτρων ή δραστηριοτήτων που παραβιάζουν τις αρχές της βιώσιμης εκμετάλλευσης των αλιευτικών πόρων· γ) με την επιφύλαξη των υφιστάμενων ή μελλοντικών διμερών συμφωνιών εταιρικής σχέσης στον τομέα της αλιείας μεταξύ της Ένωσης και των ΥΧΕ, η Ένωση και οι ΥΧΕ έχουν ως στόχο να προβαίνουν σε τακτικές μεταξύ τους διαβουλεύσεις σχετικά με τη διατήρηση και τη διαχείριση των έμβιων θαλάσσιων πόρων, καθώς και για την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με την τρέχουσα κατάσταση των πόρων στο πλαίσιο των αρμόδιων οργάνων της σύνδεσης που προβλέπονται στο άρθρο 13. 2. Η συνεργασία στον τομέα που αναφέρεται στην παράγραφο 1 μπορεί να αφορά: α) την ενεργό προώθηση της χρηστής διακυβέρνησης, των βέλτιστων πρακτικών και της υπεύθυνης διαχείρισης της αλιείας στον τομέα της διατήρησης και της βιώσιμης διαχείρισης των αλιευτικών πόρων, συμπεριλαμβανομένων των αλιευτικών αποθεμάτων κοινού ενδιαφέροντος και των αποθεμάτων που υπάγονται στη διαχείριση περιφερειακών οργανώσεων διαχείρισης της αλιείας· β) τον διάλογο και τη συνεργασία όσον αφορά τη διατήρηση των αλιευτικών αποθεμάτων, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων για την καταπολέμηση της παράνομης, αδήλωτης και ανεξέλεγκτης αλιείας και της αποτελεσματικής συνεργασίας με τις περιφερειακές οργανώσεις διαχείρισης της αλιείας και στο πλαίσιο των περιφερειακών αυτών οργανώσεων. Ο διάλογος και η συνεργασία περιλαμβάνουν προγράμματα ελέγχου και επιθεώρησης, κίνητρα και υποχρεώσεις για μια πιο αποτελεσματική διαχείριση της αλιείας και του παράκτιου περιβάλλοντος μακροπρόθεσμα. Άρθρο 20 Βιώσιμη διαχείριση των υδάτων 1. Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η Ένωση και οι ΥΧΕ μπορούν να συνεργάζονται στον τομέα της βιώσιμης διαχείρισης των υδάτων μέσω της πολιτικής στον τομέα των υδάτων και της δημιουργίας των θεσμών, της προστασίας των υδάτινων πόρων, της υδροδότησης αγροτικών και αστικών περιοχών για οικιακούς, βιομηχανικούς ή γεωργικούς σκοπούς, της αποθήκευσης, διανομής και διαχείρισης των υδάτινων πόρων και της διαχείρισης των λυμάτων. 2. Στον τομέα της υδροδότησης και αποχέτευσης, ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στην πρόσβαση στο πόσιμο νερό και στις υπηρεσίες αποχέτευσης στις περιοχές που δεν εξυπηρετούνται επαρκώς, πράγμα που συμβάλλει άμεσα στην ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού, με τη βελτίωση της κατάστασης της υγείας του και την αύξηση της παραγωγικότητας. 3. Η συνεργασία στους τομείς αυτούς πρέπει να έχει ως γνώμονα την αρχή σύμφωνα με την οποία η συνεχής ανάγκη επέκτασης της παροχής βασικών υπηρεσιών στον τομέα της ύδρευσης και της αποχέτευσης, τόσο στους αστικούς όσο και στους αγροτικούς πληθυσμούς, πρέπει να αντιμετωπίζεται με βιώσιμο από περιβαλλοντικής απόψεως τρόπο. Άρθρο 21 Διαχείριση αποβλήτων Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα της διαχείρισης των αποβλήτων αφορά την προώθηση της χρήσης των βέλτιστων περιβαλλοντικών πρακτικών σε όλες τις δραστηριότητες που συνδέονται με τη διαχείριση των αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένων της μείωσης των αποβλήτων, της ανακύκλωσης ή άλλων διαδικασιών για την εξαγωγή των δευτερογενών πρώτων υλών, και της διάθεσης των αποβλήτων. Άρθρο 22 Βιώσιμη ενέργεια Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα της βιώσιμης ενέργειας αφορά: α) την παραγωγή ενέργειας, ιδίως την ανάπτυξη, την προώθηση, τη χρήση και την αποθήκευση βιώσιμων μορφών ενέργειας, όπως η ηλιακή, η υδροηλεκτρική, η βιομάζα, η γεωθερμική, η κυματική, η θαλάσσια και η αιολική ενέργεια· β) τις πολιτικές και τις ρυθμίσεις στον τομέα της ενέργειας, ιδίως τη διαμόρφωση πολιτικών και τη θέσπιση ρυθμίσεων που εγγυώνται προσιτές και βιώσιμες τιμές ενέργειας· γ) την ενεργειακή απόδοση, ιδίως την ανάπτυξη και καθιέρωση προτύπων ενεργειακής απόδοσης και την εφαρμογή μέτρων ενεργειακής απόδοσης σε διάφορους τομείς (βιομηχανικό, εμπορικό, δημόσιο τομέα και νοικοκυριά), καθώς και συνοδευτικές δραστηριότητες εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης· δ) τη μεταφορά, ιδίως την ανάπτυξη, την προώθηση και τη χρήση πιο φιλικών προς το περιβάλλον δημόσιων και ιδιωτικών μέσων μεταφοράς, όπως τα υβριδικά, τα ηλεκτρικά ή υδρογονοκίνητα οχήματα, ο συνεπιβατισμός και η χρήση ποδηλάτων· ε) τον χωροταξικό σχεδιασμό και τις δομικές κατασκευές, ιδιαίτερα την προώθηση και την καθιέρωση υψηλών ποιοτικών προτύπων στον τομέα του περιβάλλοντος και υψηλής ενεργειακής απόδοσης στον πολεοδομικό σχεδιασμό και τις δομικές κατασκευές· στ) τον τουρισμό, ιδίως την προώθηση υποδομών ενεργειακής αυτάρκειας (με βάση τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας) και/ή υποδομών οικολογικού τουρισμού. Άρθρο 23 Κλιματική αλλαγή Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα της κλιματικής αλλαγής σκοπό έχει να υποστηρίξει τις πρωτοβουλίες των ΥΧΕ σχετικά με την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και τον μετριασμό των επιπτώσεών της, και μπορεί να καλύπτει: α) τον προσδιορισμό δράσεων, σχεδίων, ή μέτρων σε εδαφικό, περιφερειακό και/ή διεθνές επίπεδο με σκοπό την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή· β) την ενσωμάτωση της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή και τον μετριασμό των επιπτώσεών της στις δημόσιες πολιτικές και στρατηγικές· γ) την επεξεργασία και τον προσδιορισμό στατιστικών στοιχείων και δεικτών, που αποτελούν ουσιώδη εργαλεία για τη χάραξη πολιτικής και την εφαρμογή της · δ) την προώθηση της συμμετοχής των ΥΧΕ στα περιφερειακά και διεθνή όργανα διαλόγου, ώστε να ευνοηθεί η ανταλλαγή γνώσεων και εμπειριών. Άρθρο 24 Μείωση των κινδύνων καταστροφών Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα της μείωσης των κινδύνων καταστροφών αφορά: α) την ανάπτυξη και τελειοποίηση των συστημάτων πρόληψης και ετοιμότητας έναντι των καταστροφών, συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων πρόγνωσης και έγκαιρης προειδοποίησης, με σκοπό τον περιορισμό των επιπτώσεων των καταστροφών· β) την ανάπτυξη λεπτομερών γνώσεων σχετικά με την έκθεση στις καταστροφές και στις σημερινές ικανότητες αντίδρασης στις ΥΧΕ και στις περιοχές στις οποίες βρίσκονται· γ) την ενίσχυση των ισχυόντων μέτρων πρόληψης και ετοιμότητας έναντι των καταστροφών σε τοπικό, εθνικό και περιφερειακό επίπεδο· δ) τη βελτίωση των ικανοτήτων αντίδρασης των ενδιαφερόμενων φορέων, ώστε να ενισχυθούν ο συντονισμός, η αποτελεσματικότητα και η απόδοσή τους· ε) τη βελτίωση των δράσεων ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης του πληθυσμού όσον αφορά την έκθεση στους κινδύνους, την πρόληψη, την προετοιμασία και την αντίδραση σε περίπτωση καταστροφής, με την παροχή της δέουσας προσοχής στις ιδιαίτερες ανάγκες των ατόμων με αναπηρία· στ) την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των βασικών παραγόντων πολιτικής προστασίας· ζ) την προώθηση της συμμετοχής των ΥΧΕ σε περιφερειακό, ευρωπαϊκό και/ή διεθνές επίπεδο, ώστε να επιτραπεί η τακτικότερη ανταλλαγή πληροφοριών και η στενότερη συνεργασία μεταξύ των διαφόρων εταίρων σε περίπτωση καταστροφής. Κεφάλαιο 2 Προσβασιμότητα Άρθρο 25 Γενικοί στόχοι 1. Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα της προσβασιμότητας αποβλέπει: α) στη διασφάλιση μεγαλύτερης πρόσβασης των ΥΧΕ στα παγκόσμια δίκτυα μεταφορών· β) στη διασφάλιση μεγαλύτερης πρόσβασης των ΥΧΕ στις τεχνολογίες και τις υπηρεσίες των πληροφοριών και των επικοινωνιών. 2. Η συνεργασία στο πλαίσιο που αναφέρεται στην παράγραφο 1 μπορεί να περιλαμβάνει: α) τη χάραξη πολιτικών και την δημιουργία θεσμών· β) τις οδικές, σιδηροδρομικές, αεροπορικές, θαλάσσιες και εσωτερικές πλωτές μεταφορές· γ) τις εγκαταστάσεις αποθήκευσης στους θαλάσσιους λιμένες και τους αερολιμένες. Άρθρο 26 Θαλάσσιες μεταφορές 1. Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών αποβλέπει στην ανάπτυξη και την προώθηση οικονομικά αποτελεσματικών και αποδοτικών υπηρεσιών θαλάσσιων μεταφορών στις ΥΧΕ και μπορεί να αφορά: α) την προώθηση της αποδοτικής μεταφοράς των φορτίων με οικονομικές και εμπορικά πρόσφορες τιμές· β) τη διευκόλυνση της μεγαλύτερης συμμετοχής των ΥΧΕ στις διεθνείς υπηρεσίες θαλάσσιων μεταφορών· γ) την ενθάρρυνση των περιφερειακών προγραμμάτων· δ) τη στήριξη της συμμετοχής του τοπικού ιδιωτικού τομέα στις ναυτιλιακές δραστηριότητες. 2. Η Ένωση και οι ΥΧΕ προωθούν την ασφάλεια στην ναυτιλία, την ασφάλεια των πληρωμάτων και την πρόληψη της ρύπανσης. Άρθρο 27 Αεροπορικές μεταφορές Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα των αεροπορικών μεταφορών αφορά: α) τη μεταρρύθμιση και τον εκσυγχρονισμό του τομέα των αεροπορικών μεταφορών στις ΥΧΕ, β) την προώθηση της εμπορικής βιωσιμότητας και ανταγωνιστικότητάς τους· γ) τη διευκόλυνση των επενδύσεων και της συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα· δ) την προώθηση της ανταλλαγής γνώσεων και ορθών εμπορικών πρακτικών. Άρθρο 28 Ασφάλεια των αεροπορικών μεταφορών Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας των αεροπορικών μεταφορών αποβλέπει στη στήριξη των ΥΧΕ στις προσπάθειές τους να συμμορφωθούν με τα σχετικά διεθνή πρότυπα και μπορεί να αφορά μεταξύ άλλων: α) την εφαρμογή συστημάτων ασφάλειας της αεροπλοΐας· β) την εφαρμογή της ασφάλειας στους αερολιμένες και την ενίσχυση της ικανότητας των αρχών πολιτικής αεροπορίας να διαχειρίζονται κάθε πτυχή της επιχειρησιακής ασφάλειας που υπάγεται στις αρμοδιότητές τους· γ) την ανάπτυξη των υποδομών και των ανθρώπινων πόρων. Άρθρο 29 Υπηρεσίες των τεχνολογιών των πληροφοριών και των επικοινωνιών Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα των υπηρεσιών των τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών (ΤΠΕ) αποβλέπει στην προώθηση, στις ΥΧΕ, της καινοτομίας, της οικονομικής ανάπτυξης και της βελτίωσης της καθημερινής ζωής τόσο των πολιτών όσο και των επιχειρήσεων, καθώς και στην προαγωγή της προσβασιμότητας για τα άτομα με αναπηρία. Η συνεργασία αποβλέπει, ειδικότερα, στην ενίσχυση της ρυθμιστικής ικανότητας των ΥΧΕ και μπορεί να στηρίξει την επέκταση των δικτύων και υπηρεσιών ΤΠΕ με τα ακόλουθα μέτρα: α) τη δημιουργία ενός προβλέψιμου ρυθμιστικού περιβάλλοντος που συμβαδίζει με τις τεχνολογικές εξελίξεις, ενισχύει την ανάπτυξη και την καινοτομία και ευνοεί τον ανταγωνισμό και την προστασία των καταναλωτών· β) τον διάλογο για τις διάφορες πτυχές πολιτικής που αφορούν την προώθηση και την παρακολούθηση της κοινωνίας της πληροφορίας· γ) την ανταλλαγή πληροφοριών στον τομέα των προτύπων και της διαλειτουργικότητας· δ) την προώθηση της συνεργασίας στον τομέα της έρευνας για τις ΤΠΕ και στον τομέα των ερευνητικών υποδομών που βασίζονται στις ΤΠΕ· ε) την ανάπτυξη υπηρεσιών και εφαρμογών σε τομείς με υψηλό κοινωνιακό αντίκτυπο. Κεφάλαιο 3 Έρευνα και καινοτομία Άρθρο 30 Συνεργασία στον τομέα της έρευνας και καινοτομίας Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας καλύπτει την επιστήμη, την τεχνολογία, συμπεριλαμβανομένων των τεχνολογιών των πληροφοριών και των επικοινωνιών, με σκοπό να συμβάλει στην αειφόρο ανάπτυξη των ΥΧΕ και την προώθηση της αριστείας και της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας στο πλαίσιο των ΥΧΕ. Ειδικότερα, η συνεργασία αφορά: α) τον διάλογο, τον συντονισμό και τη δημιουργία συνεργειών μεταξύ των πολιτικών και πρωτοβουλιών των ΥΧΕ και της Ένωσης σε σχέση με την επιστήμη, την τεχνολογία και την καινοτομία· β) τη χάραξη πολιτικών και την δημιουργία θεσμών στο πλαίσιο των ΥΧΕ και την ανάληψη συντονισμένων δράσεων σε τοπικό, εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο, με σκοπό την ανάπτυξη δραστηριοτήτων στον τομέα της επιστήμης, της τεχνολογίας και της καινοτομίας, καθώς και την εφαρμογή τους· γ) τη συνεργασία μεταξύ των νομικών οντοτήτων των ΥΧΕ, της Ένωσης, των κρατών μελών και των τρίτων χωρών· δ) τη συμμετοχή διαφόρων ερευνητών, ερευνητικών οργανισμών και νομικών οντοτήτων των ΥΧΕ στο πλαίσιο της συνεργασίας στον τομέα των προγραμμάτων έρευνας και καινοτομίας εντός της Ένωσης· ε) την εκπαίδευση και τη διεθνή κινητικότητα των ερευνητών των ΥΧΕ και τις ανταλλαγές των ερευνητών. Κεφάλαιο 4 Νεολαία, εκπαίδευση, κατάρτιση, υγεία, απασχόληση και κοινωνική πολιτική Άρθρο 31 Νεολαία 1. Η Ένωση μεριμνά ώστε τα φυσικά πρόσωπα των ΥΧΕ, όπως ορίζονται στο άρθρο 49, να μπορούν να συμμετάσχουν σε πρωτοβουλίες της Ένωσης για τη νεολαία με βάση τα ίδια κριτήρια που ισχύουν για τους υπηκόους των κρατών μελών. 2. Η σύνδεση αποβλέπει στην ενίσχυση των δεσμών μεταξύ των νέων που ζουν στις ΥΧΕ και στην Ένωση, μεταξύ άλλων με την προώθηση της μαθησιακής κινητικότητας των νέων των ΥΧΕ, καθώς και με την ενθάρρυνση της αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ των νέων. Άρθρο 32 Εκπαίδευση και κατάρτιση 1. Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης μπορεί να καλύπτει: α) την παροχή υψηλής ποιότητας πρωτοβάθμιας, δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας εκπαίδευσης χωρίς αποκλεισμούς, συμπεριλαμβανομένου του τομέα της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης· β) τη στήριξη των ΥΧΕ κατά τον καθορισμό και την εφαρμογή πολιτικών στον τομέα της εκπαίδευσης. 2. Η Ένωση μεριμνά ώστε τα φυσικά πρόσωπα των ΥΧΕ, όπως ορίζονται στο άρθρο 49, να μπορούν να συμμετέχουν σε πρωτοβουλίες της Ένωσης στον τομέα της εκπαίδευσης με βάση τα ίδια κριτήρια που ισχύουν για τους υπηκόους των κρατών μελών. 3. Η Ένωση μεριμνά ώστε οι εκπαιδευτικοί οργανισμοί και ιδρύματα των ΥΧΕ να μπορούν να συμμετέχουν σε ενωσιακές πρωτοβουλίες συνεργασίας στον τομέα της εκπαίδευσης με βάση τα ίδια κριτήρια που ισχύουν για τους εκπαιδευτικούς οργανισμούς και ιδρύματα των κρατών μελών. Άρθρο 33 Απασχόληση και κοινωνική πολιτική 1. Η Ένωση και οι ΥΧΕ διατηρούν τον διάλογο στον τομέα της απασχόλησης και της κοινωνικής πολιτικής, ώστε να συμβάλουν στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη των ΥΧΕ και στην προώθηση της αξιοπρεπούς εργασίας στις ΥΧΕ και στις περιοχές στις οποίες βρίσκονται. Ο διάλογος αυτός αποβλέπει επίσης στη στήριξη των προσπαθειών των αρχών των ΥΧΕ να αναπτύξουν πολιτικές και νομοθεσία στον τομέα αυτό. 2. Ο διάλογος αφορά κυρίως την ανταλλαγή πληροφοριών και βέλτιστων πρακτικών σχετικά με τις πολιτικές και τη νομοθεσία στον τομέα της απασχόλησης και της κοινωνικής πολιτικής που ενδιαφέρουν τόσο την Ένωση όσο και τις ΥΧΕ. Στο πλαίσιο αυτό, λαμβάνονται υπόψη τομείς όπως η ανάπτυξη δεξιοτήτων, η κοινωνική προστασία, ο κοινωνικός διάλογος, οι ίσες ευκαιρίες, η μη εισαγωγή διακρίσεων και η προσβασιμότητα για τα άτομα με αναπηρία, η υγεία και η ασφάλεια στην εργασία και διάφορα άλλα εργασιακά πρότυπα. Άρθρο 34 Δημόσια υγεία Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα της δημόσιας υγείας αποβλέπει στην ενίσχυση των ικανοτήτων των ΥΧΕ όσον αφορά την παρακολούθηση, την έγκαιρη ανίχνευση και την αντιμετώπιση των εστιών μεταδοτικών ασθενειών με μέτρα που περιλαμβάνουν: α) δράσεις για την ενίσχυση της ικανότητας ετοιμότητας και αντίδρασης έναντι των διασυνοριακών απειλών κατά της υγείας, όπως των λοιμωδών νοσημάτων, οι οποίες θα πρέπει να υλοποιηθούν με βάση τις υφιστάμενες δομές και θα πρέπει να στοχεύουν ασυνήθη συμβάντα· β) δημιουργία ικανοτήτων με την ενίσχυση δικτύων δημόσιας υγείας, σε περιφερειακό επίπεδο, ώστε να διευκολυνθεί η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ εμπειρογνωμόνων και να προαχθεί η κατάλληλη κατάρτιση· γ) ανάπτυξη εργαλείων και πλαισίων επικοινωνίας, καθώς και προγραμμάτων ηλεκτρονικής μάθησης προσαρμοσμένων στις ειδικές ανάγκες των ΥΧΕ. Κεφάλαιο 5 Πολιτισμός Άρθρο 35 Πολιτιστικές ανταλλαγές και διάλογος 1. Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα των πολιτιστικών ανταλλαγών και του πολιτιστικού διαλόγου μπορεί να αφορά: α) την αυτόνομη ανάπτυξη των ΥΧΕ, με επίκεντρο τους ίδιους τους λαούς και θεμέλιο τον πολιτισμό κάθε λαού· β) τη στήριξη στις πολιτικές και τα μέτρα που λαμβάνουν οι αρμόδιες αρχές των ΥΧΕ για να αξιοποιήσουν το ανθρώπινο δυναμικό τους, να αυξήσουν τις ίδιες ικανότητες δημιουργίας και να προαγάγουν την πολιτισμική τους ταυτότητα· γ) τη συμμετοχή των πληθυσμών στην αναπτυξιακή διαδικασία· δ) την ανάπτυξη κοινής αντίληψης και βελτιωμένης ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με πολιτιστικά και οπτικοακουστικά θέματα μέσω του διαλόγου. 2. Με τη συνεργασία τους, η Ένωση και οι ΥΧΕ επιδιώκουν τη μεταξύ τους τόνωση των πολιτιστικών ανταλλαγών χάρη: α) στη συνεργασία μεταξύ του πολιτιστικού και του δημιουργικού τομέα όλων των εταίρων· β) στην προώθηση της κυκλοφορίας των πολιτιστικών και δημιουργικών έργων, καθώς και των φορέων μεταξύ τους· γ) στη συνεργασία σε επίπεδο πολιτικής για να τονωθούν η χάραξη πολιτικής, η καινοτομία, η δημιουργία ακροατηρίου και η κατάρτιση νέων επιχειρηματικών μοντέλων. Άρθρο 36 Οπτικοακουστική συνεργασία 1. Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα των οπτικοακουστικών μέσων αποβλέπει στην προώθηση των οπτικοακουστικών έργων αλλήλων και μπορεί να καλύπτει τις ακόλουθες ενέργειες: α) τη συνεργασία και τις ανταλλαγές μεταξύ των αντίστοιχων ραδιοτηλεοπτικών τομέων· β) την ενθάρρυνση των ανταλλαγών οπτικοακουστικών έργων· γ) την ανταλλαγή πληροφοριών και απόψεων σχετικά με τον οπτικοακουστικό τομέα και τη ραδιοτηλεοπτική πολιτική, καθώς και το ρυθμιστικό πλαίσιο μεταξύ αρμόδιων αρχών· δ) την ενθάρρυνση των επισκέψεων και της συμμετοχής σε διεθνείς εκδηλώσεις που πραγματοποιούνται στα εκατέρωθεν εδάφη, καθώς και σε τρίτες χώρες. 2. Οι οπτικοακουστικές συμπαραγωγές μπορούν να επωφελούνται από οποιοδήποτε καθεστώς για την προώθηση του τοπικού και περιφερειακού πολιτιστικού περιεχομένου που καθορίζεται στην Ένωση, στις ΥΧΕ και στα κράτη μέλη με τα οποία είναι συνδεδεμένες. Άρθρο 37 Τέχνες του θεάματος Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα των τεχνών του θεάματος μπορεί να καλύπτει: α) τη διευκόλυνση της αύξησης των επαφών μεταξύ ενασχολουμένων στον χώρο του θεάματος, σε τομείς όπως οι επαγγελματικές ανταλλαγές και η επαγγελματική κατάρτιση, συμπεριλαμβανομένων της συμμετοχής σε συνεντεύξεις, της ανάπτυξης δικτύων και της προώθησης της δικτύωσης· β) την ενθάρρυνση συμπαραγωγών μεταξύ παραγωγών ενός ή περισσοτέρων κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ενός ή περισσοτέρων ΥΧΕ· γ) την ενθάρρυνση της ανάπτυξης διεθνών προτύπων θεατρικής τεχνολογίας και της χρήσης συμβόλων θεατρικής σκηνής, μεταξύ άλλων, μέσω κατάλληλων φορέων τυποποίησης. Άρθρο 38 Προστασία χώρων πολιτιστικής κληρονομιάς και ιστορικών μνημείων Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς και των ιστορικών μνημείων αποβλέπει στην προώθηση της ανταλλαγής εμπειρογνωσίας και βέλτιστων πρακτικών με: α) τη διευκόλυνση των ανταλλαγών εμπειρογνωμόνων· β) τη συνεργασία στον τομέα της επαγγελματικής κατάρτισης· γ) την ευαισθητοποίηση της τοπικής κοινής γνώμης· δ) την παροχή συμβουλών για την προστασία των ιστορικών μνημείων και των προστατευόμενων χώρων, καθώς και για τη νομοθεσία και την εφαρμογή μέτρων σχετικών με την κληρονομιά, ιδίως την ενσωμάτωσή της στην τοπική ζωή. Κεφάλαιο 6 Καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος Άρθρο 39 Καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, της εμπορίας ανθρώπων, της σεξουαλικής κακοποίησης των παιδιών και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης, της τρομοκρατίας και της διαφθοράς 1. Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα του οργανωμένου εγκλήματος μπορεί να περιλαμβάνει: α) την ανάπτυξη καινοτόμων και αποτελεσματικών μέσων αστυνομικής και δικαστικής συνεργασίας, συμπεριλαμβανομένης της συνεργασίας με άλλους ενδιαφερόμενους φορείς, όπως η κοινωνία των πολιτών, στον τομέα της πρόληψης και της καταπολέμησης του οργανωμένου εγκλήματος, της εμπορίας ανθρώπων, της σεξουαλικής κακοποίησης των παιδιών και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης, της τρομοκρατίας και της διαφθοράς· β) τη στήριξη με σκοπό να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα των πολιτικών των ΥΧΕ για την πρόληψη και την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, της εμπορίας ανθρώπων, της σεξουαλικής κακοποίησης των παιδιών και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης, της τρομοκρατίας και της διαφθοράς, καθώς και της παραγωγής, της διανομής και της διακίνησης κάθε μορφής ναρκωτικών και ψυχοτρόπων ουσιών, με την πρόληψη και τη μείωση της χρήσης των ναρκωτικών, καθώς και των επιβλαβών συνεπειών που συνδέονται με αυτά, λαμβανομένου υπόψη του έργου που έχουν πραγματοποιήσει σε αυτούς τους τομείς οι διεθνείς οργανισμούς, μεταξύ άλλων με τους ακόλουθους τρόπους: i) κατάρτιση και δημιουργία ικανοτήτων για την πρόληψη και την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, καθώς και της εμπορίας ανθρώπων, της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης, της τρομοκρατίας και της διαφθοράς· ii) πρόληψη, συμπεριλαμβανομένης της κατάρτισης, της εκπαίδευσης και της προαγωγής της υγείας, θεραπεία και αποκατάσταση των τοξικομανών, συμπεριλαμβανομένων σχεδίων για την επανένταξη των εξαρτημένων τοξικομανών στο εργασιακό και το κοινωνικό περιβάλλον· iii) ανάπτυξη αποτελεσματικών μέτρων επιβολής του νόμου· iv) τεχνική, οικονομική και διοικητική βοήθεια για την ανάπτυξη αποτελεσματικών πολιτικών και νομοθεσίας σχετικά με την εμπορία ανθρώπων, ιδίως εκστρατειών ευαισθητοποίησης, μηχανισμών παραπομπής και συστημάτων προστασίας των θυμάτων, με τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων φορέων και της κοινωνίας των πολιτών· v) τεχνική βοήθεια, χρηματοδοτική ενίσχυση και διοικητική συνδρομή στον τομέα της πρόληψης, της θεραπείας και της μείωσης των επιβλαβών συνεπειών που συνδέονται με τη χρήση των ναρκωτικών· vi) τεχνική βοήθεια για την υποστήριξη της ανάπτυξης της νομοθεσίας και της πολιτικής για την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης των παιδιών και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης· vii) τεχνική βοήθεια και κατάρτιση για την υποστήριξη της δημιουργίας ικανοτήτων και την ενθάρρυνση της συμμόρφωσης με τα ελάχιστα διεθνή πρότυπα για την καταπολέμηση της διαφθοράς, και ιδίως λαμβανομένων υπόψη των ικανοτήτων που καθορίζονται στη σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών κατά της διαφθοράς. 2. Στο πλαίσιο της σύνδεσης, οι ΥΧΕ συνεργάζονται με την Ένωση όσον αφορά την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες σύμφωνα με τα άρθρα 69 και 70. Μέρος 3 Εμπόριο και συνεργασία στον τομέα του εμπορίου Τίτλος I Γενικές Διατάξεις Άρθρο 40 Γενικοί στόχοι Οι γενικοί στόχοι του εμπορίου και της συνεργασίας στον τομέα του εμπορίου μεταξύ της Ένωσης και των ΥΧΕ είναι οι εξής: α) προώθηση της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης των ΥΧΕ με την καθιέρωση στενών οικονομικών σχέσεων μεταξύ τους και με την Ένωση στο σύνολό της· β) τόνωση της αποτελεσματικής ένταξης των ΥΧΕ στην περιφερειακή και παγκόσμια οικονομία και ανάπτυξη των συναλλαγών στον τομέα των αγαθών και των υπηρεσιών· γ) στήριξη των ΥΧΕ για τη δημιουργία ευνοϊκού επενδυτικού κλίματος για την υποστήριξη της κοινωνικής και οικονομικής ανάπτυξης των ΥΧΕ· δ) προώθηση της σταθερότητας, της ακεραιότητας και της διαφάνειας του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος, καθώς και της χρηστής διακυβέρνησης στον φορολογικό τομέα· ε) στήριξη της διαδικασίας διαφοροποίησης των οικονομιών των ΥΧΕ· στ) στήριξη των ικανοτήτων των ΥΧΕ για τη διαμόρφωση και την εφαρμογή των αναγκαίων πολιτικών για την ανάπτυξη των συναλλαγών στον τομέα των αγαθών και των υπηρεσιών τους· ζ) στήριξη των εξαγωγικών και εμπορικών ικανοτήτων των ΥΧΕ· η) στήριξη των προσπαθειών που καταβάλλουν οι ΥΧΕ για να εναρμονίσουν την τοπική νομοθεσία τους με τη νομοθεσία της Ένωσης, όπου αυτό είναι εφικτό· θ) εξασφάλιση δυνατοτήτων στοχευμένης συνεργασίας και διαλόγου με την Ένωση σχετικά με το εμπόριο και τους τομείς που συνδέονται με το εμπόριο. Τίτλος II Ρυθμίσεις σχετικά με τις συναλλαγές στον τομέα των αγαθών και των υπηρεσιών και την εγκατάσταση Κεφάλαιο 1 Ρυθμίσεις σχετικά με τις συναλλαγές στον τομέα των αγαθών Άρθρο 41 Ελεύθερη πρόσβαση των προϊόντων καταγωγής 1. Τα προϊόντα καταγωγής των ΥΧΕ εισάγονται στην Ένωση με απαλλαγή από εισαγωγικούς δασμούς. 2. Ο ορισμός των προϊόντων καταγωγής και οι αντίστοιχες μέθοδοι διοικητικής συνεργασίας καθορίζονται στο παράρτημα VI. Άρθρο 42 Ποσοτικοί περιορισμοί και μέτρα ισοδυνάμου αποτελέσματος 1. Η Ένωση δεν επιβάλλει στις ΥΧΕ κατά την εισαγωγή προϊόντων καταγωγής ΥΧΕ ούτε ποσοτικούς περιορισμούς ούτε μέτρα ισοδυνάμου αποτελέσματος. 2. Οι διατάξεις της παραγράφου 1 δεν εμποδίζουν την επιβολή απαγορεύσεων ή περιορισμών κατά την εισαγωγή, την εξαγωγή ή τη διαμετακόμιση, εφόσον δικαιολογούνται για λόγους δημοσίας ηθικής ή δημόσιας πολιτικής, προστασίας της υγείας και της ζωής των ανθρώπων και των ζώων ή προφύλαξης των φυτών, προστασίας εθνικών θησαυρών καλλιτεχνικής, ιστορικής ή αρχαιολογικής αξίας, διατήρησης των εξαντλήσιμων φυσικών πόρων ή προστασίας της βιομηχανικής και εμπορικής ιδιοκτησίας. Οι εν λόγω απαγορεύσεις ή περιορισμοί δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να αποτελούν μέσο επιβολής αδικαιολόγητων διακρίσεων ή συγκεκαλυμμένων περιορισμών του εμπορίου γενικότερα. Άρθρο 43 Μέτρα που λαμβάνουν οι ΥΧΕ 1. Οι αρμόδιες αρχές των ΥΧΕ δύνανται να διατηρήσουν ή να θεσπίσουν, όσον αφορά τις εισαγωγές προϊόντων καταγωγής της Ένωσης, τους δασμούς ή τους ποσοτικούς αυτούς περιορισμούς, κατά περίπτωση, βάσει των αντίστοιχων αναπτυξιακών αναγκών. 2. Για τους τομείς που καλύπτονται από το παρόν κεφάλαιο, οι ΥΧΕ παρέχουν στην Ένωση μεταχείριση που δεν υπολείπεται της πλέον ευνοϊκής μεταχείρισης που εφαρμόζεται σε οποιαδήποτε σημαντική εμπορική οικονομία, όπως ορίζεται στην παράγραφο 4. 3. Οι διατάξεις της παραγράφου 2 δεν εμποδίζουν μια ΥΧΕ να παραχωρήσει σε ορισμένες άλλες ΥΧΕ ή σε άλλες αναπτυσσόμενες χώρες καθεστώς ευνοϊκότερο από αυτό που παραχωρεί στην Ένωση. 4. Για τους σκοπούς του παρόντος τίτλου, ως «σημαντική εμπορική οικονομία» νοείται οποιαδήποτε αναπτυγμένη χώρα, ή κάθε χώρα, της οποίας το μερίδιο των παγκόσμιων εξαγωγών εμπορευμάτων υπερβαίνει το ένα τοις εκατό, ή, με την επιφύλαξη της παραγράφου 3, κάθε ομάδα χωρών που ενεργεί μεμονωμένα, συλλογικά ή μέσω συμφωνίας οικονομικής ολοκλήρωσης, της οποίας το μερίδιο των παγκόσμιων εμπορευματικών εξαγωγών υπερβαίνει συλλογικά το 1,5 τοις εκατό. Οι υπολογισμοί αυτοί βασίζονται στα τελευταία διαθέσιμα επίσημα στοιχεία του ΠΟΕ σχετικά με τους κυριότερους εξαγωγείς του παγκόσμιου εμπορίου εμπορευμάτων (πλην του ενδοενωσιακού εμπορίου). 5. Οι αρμόδιες αρχές των ΥΧΕ κοινοποιούν στην Επιτροπή, εντός τριών μηνών από την έναρξη ισχύος της παρούσας απόφασης, τους δασμούς και τους καταλόγους των ποσοτικών περιορισμών που εφαρμόζουν σύμφωνα με την παρούσα απόφαση. Οι αρχές των ΥΧΕ κοινοποιούν επίσης στην Επιτροπή τις τυχόν μεταγενέστερες τροποποιήσεις που επιφέρουν σε αυτά τα μέτρα, κατά τη θέσπισή τους. Άρθρο 44 Μη εισαγωγή διακρίσεων 1. Η Ένωση δεν εισάγει διακρίσεις μεταξύ των ΥΧΕ και οι ΥΧΕ δεν εισάγουν διακρίσεις μεταξύ των κρατών μελών της Ένωσης. 2. Σύμφωνα με το άρθρο 64, η εφαρμογή των συγκεκριμένων διατάξεων της παρούσας απόφασης και ιδίως του άρθρου 42, παράγραφος 2, των άρθρων 43, 46, 48, 50 και του άρθρου 58 παράγραφος 3 δεν πρέπει να θεωρείται ότι αποτελούν διακρίσεις. Άρθρο 45 Όροι για τις μετακινήσεις αποβλήτων 1. Οι μετακινήσεις αποβλήτων μεταξύ των κρατών μελών και των ΥΧΕ ελέγχονται σύμφωνα με τη διεθνή και την ενωσιακή νομοθεσία. Η Ένωση υποστηρίζει την καθιέρωση και την ανάπτυξη ουσιαστικής διεθνούς συνεργασίας στον τομέα αυτό για την προστασία του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας. 2. Η Ένωση απαγορεύει κάθε άμεση ή έμμεση εξαγωγή αποβλήτων προς τις ΥΧΕ, εξαιρουμένων των εξαγωγών μη επικίνδυνων αποβλήτων που προορίζονται για ανάκτηση, ενώ συγχρόνως οι αρχές των ΥΧΕ απαγορεύουν στην επικράτειά τους τις άμεσες ή έμμεσες εισαγωγές των αποβλήτων αυτών από την Ένωση ή οιαδήποτε τρίτη χώρα, με την επιφύλαξη ειδικών διεθνών δεσμεύσεων σχετικά με τους τομείς αυτούς, οι οποίες έχουν αναληφθεί, ή μπορεί να αναληφθούν μελλοντικά, στα αρμόδια διεθνή φόρουμ. 3. Όσον αφορά τις ΥΧΕ οι οποίες λόγω του συνταγματικού τους καθεστώτος δεν αποτελούν συμβαλλόμενα μέρη της σύμβασης της Βασιλείας, οι οικείες αρχές τους επισπεύδουν τις απαραίτητες εσωτερικές νομοθετικές και διοικητικές ρυθμίσεις για την εφαρμογή των διατάξεων της σύμβασης της Βασιλείας(10)[14] στις εν λόγω ΥΧΕ. 4. Επιπλέον, τα κράτη μέλη με τα οποία είναι συνδεδεμένες οι ΥΧΕ προωθούν τη θέσπιση, εκ μέρους των ΥΧΕ, των απαραίτητων εσωτερικών νομοθετικών και διοικητικών ρυθμίσεων για την εφαρμογή των ακόλουθων πράξεων: α) Κανονισμός (EK) αριθ. 1013/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου[15] ως εξής: – Άρθρο 40 όσον αφορά τις εξαγωγές αποβλήτων σε υπερπόντιες χώρες ή εδάφη· – Άρθρο 46 όσον αφορά τις εισαγωγές αποβλήτων από υπερπόντιες χώρες ή εδάφη· β) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1420/1999 του Συμβουλίου[16]· γ) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1547/1999 της Επιτροπής[17]· δ) Οδηγία 2000/59/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου[18], με την επιφύλαξη των χρονικών ορίων για τη μεταφορά της στην εθνική νομοθεσία, τα οποία καθορίζονται στο άρθρο 16. 5. Μία ή περισσότερες ΥΧΕ και το κράτος μέλος με το οποίο είναι συνδεδεμένες μπορούν να εφαρμόζουν τις δικές τους εθνικές διαδικασίες στις εξαγωγές αποβλήτων από τις ΥΧΕ προς το συγκεκριμένο κράτος μέλος. 6. Στην περίπτωση αυτή, το κράτος μέλος με το οποίο είναι συνδεδεμένη η ΥΧΕ κοινοποιεί στην Επιτροπή την εφαρμοστέα νομοθεσία εντός εξαμήνου από την έναρξη ισχύος της παρούσας απόφασης, καθώς και κάθε μελλοντική σχετική εθνική νομοθεσία, συμπεριλαμβανομένων τυχόν τροποποιήσεών της. Άρθρο 46 Προσωρινή ανάκληση προτιμήσεων Για να διασφαλιστεί η ορθή εφαρμογή της παρούσας απόφασης, η Ένωση μπορεί να ανακαλεί προσωρινά τις προτιμήσεις που έχουν χορηγηθεί σε μία ΥΧΕ, σύμφωνα με τις διατάξεις που προβλέπονται στο παράρτημα VII. Άρθρο 47 Διαχείριση διοικητικών σφαλμάτων Σε περίπτωση σφάλματος από τις αρμόδιες αρχές των ΥΧΕ κατά την έκδοση των πιστοποιητικών, καθώς και στις μεθόδους διοικητικής συνεργασίας, και εάν το σφάλμα αυτό έχει ως αποτέλεσμα απώλειες που επηρεάζουν τους εισαγωγικούς δασμούς της Ένωσης, το κράτος μέλος με το οποίο διατηρεί ιδιαίτερες σχέσεις η ΥΧΕ που διέπραξε το σφάλμα, αποδίδει το απολεσθέν ποσό στον προϋπολογισμό της Ένωσης. Άρθρο 48 Μέτρα διασφάλισης και επιτήρησης Για να διασφαλιστεί η ορθή εφαρμογή της παρούσας απόφασης, η Ένωση μπορεί να λαμβάνει τα μέτρα διασφάλισης και επιτήρησης που προβλέπονται στο παράρτημα VIII. Κεφάλαιο 2 Ρυθμίσεις σχετικά με τις συναλλαγές στον τομέα των υπηρεσιών και την εγκατάσταση Άρθρο 49 Ορισμοί Για τους σκοπούς του παρόντος κεφαλαίου νοούνται ως: α) «φυσικό πρόσωπο μιας ΥΧΕ»: πρόσωπο που έχει τη συνήθη διαμονή του σε ΥΠΕ, το οποίο είναι υπήκοος ενός κράτους μέλους ή που τυγχάνει ειδικού νομικού καθεστώτος σε μία ΥΧΕ. Ο ορισμός αυτός δεν θίγει τα δικαιώματα που συνεπάγεται η ιθαγένεια της Ένωσης κατά την έννοια της Συνθήκης· β) «νομικό πρόσωπο μιας ΥΧΕ»: ένα νομικό πρόσωπο της ΥΧΕ που έχει συσταθεί σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία στη συγκεκριμένη ΥΧΕ και έχει την έδρα, την κεντρική διοίκηση ή τον κύριο τόπο άσκησης των επιχειρηματικών του δραστηριοτήτων στο έδαφος της εν λόγω ΥΧΕ· σε περίπτωση που το νομικό πρόσωπο έχει μόνο την καταστατική έδρα ή την κεντρική διοίκησή του στην ΥΧΕ, δεν θεωρείται ως νομικό πρόσωπο της ΥΧΕ, εκτός εάν ασκεί δραστηριότητα που έχει πραγματική και διαρκή δεσμό με την οικονομία της εν λόγω χώρας ή εδάφους· γ) Οι αντίστοιχοι ορισμοί που καθορίζονται στο πλαίσιο των συμφωνιών οικονομικής ολοκλήρωσης που αναφέρονται στο άρθρο 50 παράγραφος 1 εφαρμόζονται στη μεταχείριση που παρέχεται μεταξύ της Ένωσης και των ΥΧΕ. Άρθρο 50 Πλέον ευνοϊκή μεταχείριση 1. Όσον αφορά τυχόν μέτρα που επηρεάζουν τις συναλλαγές στον τομέα των υπηρεσιών και την εγκατάσταση των οικονομικών δραστηριοτήτων: α) η Ένωση παρέχει στα φυσικά και νομικά πρόσωπα των ΥΧΕ μεταχείριση όχι λιγότερο ευνοϊκή από την πλέον ευνοϊκή μεταχείριση της οποίας τυγχάνουν παρόμοια φυσικά και νομικά πρόσωπα οποιασδήποτε τρίτης χώρας με την οποία η Ένωση συνάπτει ή έχει συνάψει συμφωνία οικονομικής ολοκλήρωσης· β) Μια ΥΧΕ παρέχει στα φυσικά και νομικά πρόσωπα της Ένωσης μεταχείριση όχι λιγότερο ευνοϊκή από την πλέον ευνοϊκή μεταχείριση της οποίας τυγχάνουν παρόμοια φυσικά και νομικά πρόσωπα οποιασδήποτε σημαντικής εμπορικής οικονομίας με την οποία η Ένωση συνάπτει ή έχει συνάψει συμφωνία οικονομικής ολοκλήρωσης μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας απόφασης. 2. Οι υποχρεώσεις που καθορίζονται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου δεν ισχύουν για τη μεταχείριση που χορηγείται: α) στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς που απαιτεί από τα συμβαλλόμενα μέρη να εναρμονίζουν σημαντικά τις νομοθεσίες τους με σκοπό την άρση εμποδίων που δεν εισάγουν διακρίσεις στην εγκατάσταση και στις συναλλαγές στον τομέα των υπηρεσιών· β) βάσει μέτρων που προβλέπουν την αναγνώριση προσόντων, αδειών ή μέτρων προληπτικής εποπτείας, σύμφωνα με το άρθρο VII της Γενικής Συμφωνίας για τις συναλλαγές στον τομέα των Υπηρεσιών (GATS) ή το παράρτημά της για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες· η παρούσα διάταξη εφαρμόζεται με την επιφύλαξη των συγκεκριμένων μέτρων των ΥΧΕ στο πλαίσιο του παρόντος άρθρου· γ) βάσει οποιασδήποτε διεθνούς συμφωνίας ή ρύθμισης που αφορά, συνολικά ή κυρίως, τη φορολογία· δ) βάσει μέτρων που επωφελούνται από την κάλυψη μιας εξαίρεσης μάλλον ευνοημένου κράτους που παρατίθεται σύμφωνα με το άρθρο II.2 της GATS. 3. Προκειμένου να προωθηθεί και να υποστηριχθεί η απασχόληση σε τοπικό επίπεδο, οι αρχές μιας ΥΧΕ δύνανται να θεσπίζουν ρυθμίσεις υπέρ των φυσικών προσώπων τους και των τοπικών δραστηριοτήτων. Σε αυτήν την περίπτωση, οι αρμόδιες αρχές των ΥΧΕ κοινοποιούν τις ρυθμίσεις που θεσπίζουν στην Επιτροπή, η οποία και ενημερώνει τα κράτη μέλη. Άρθρο 51 Επαγγελματικοί τίτλοι Όσον αφορά τα επαγγέλματα του ιατρού, του οδοντιάτρου, της μαίας, της γενικής νοσοκόμας, του φαρμακοποιού και του κτηνιατρικού χειρούργου, το Συμβούλιο, με ομοφωνία και κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής, εγκρίνει τον κατάλογο των επαγγελματικών τίτλων των ΥΧΕ οι οποίοι πρέπει να αναγνωρίζονται στα κράτη μέλη. Τίτλος III Τομείς που συνδέονται με το εμπόριο Κεφάλαιο 1 Εμπόριο και αειφόρος ανάπτυξη Άρθρο 52 Γενική προσέγγιση Το εμπόριο και η συνεργασία στον τομέα του εμπορίου στο πλαίσιο της σύνδεσης σκοπό έχουν να συμβάλουν στην αειφόρο ανάπτυξη στις οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές της διαστάσεις. Στο πλαίσιο αυτό, δεν μειώνονται οι εθνικές περιβαλλοντικές ή εργασιακές νομοθετικές διατάξεις και κανονισμοί των ΥΧΕ προκειμένου να ενθαρρυνθούν το εμπόριο ή οι επενδύσεις. Άρθρο 53 Πρότυπα σχετικά με το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή στο εμπόριο 1. Το εμπόριο και η συνεργασία στον τομέα του εμπορίου στο πλαίσιο της σύνδεσης αποσκοπούν στην ενίσχυση της αμοιβαίας υποστήριξης μεταξύ εμπορικών και περιβαλλοντικών πολιτικών και υποχρεώσεων. Το εμπόριο και η συνεργασία στον τομέα του εμπορίου στο πλαίσιο της σύνδεσης λαμβάνουν υπόψη τις αρχές της διεθνούς περιβαλλοντικής διακυβέρνησης και των πολυμερών περιβαλλοντικών συμφωνιών. 2. Πρέπει να επιτευχθεί ο απώτερος στόχος της σύμβασης-πλαισίου του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή (UNFCCC) και του πρωτοκόλλου του Κιότο. Η συνεργασία βασίζεται στην ανάπτυξη του μελλοντικού διεθνούς πλαισίου για την αλλαγή του κλίματος σύμφωνα με το σχέδιο δράσης του Μπαλί και στην υλοποίηση των αποφάσεων που προκύπτουν από τις διασκέψεις των συμβαλλόμενων μερών στο πλαίσιο της UNFCCC, οι οποίες αφορούν στόχους σχετικούς με την παγκόσμια θερμοκρασία και τις εκπομπές αερίων. 3. Τα μέτρα για την εφαρμογή των πολυμερών περιβαλλοντικών συμφωνιών δεν πρέπει να εφαρμόζονται κατά τρόπον ώστε να συνιστούν μέσο αυθαίρετης ή αδικαιολόγητης διακριτικής μεταχείρισης μεταξύ των εταίρων ή συγκεκαλυμμένο περιορισμό του εμπορίου. Άρθρο 54 Εργασιακά πρότυπα στο εμπόριο 1. Η σύνδεση αποσκοπεί στην προώθηση του εμπορίου έτσι ώστε να ευνοηθούν η πλήρης και παραγωγική απασχόληση και η αξιοπρεπής εργασία για όλους. 2. Οι διεθνώς αναγνωρισμένοι βασικοί κανόνες εργασίας, όπως ορίζονται από τις σχετικές συμβάσεις της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας, πρέπει να τηρούνται και να εφαρμόζονται στη νομοθεσία και την πρακτική. Τα εργασιακά αυτά πρότυπα περιλαμβάνουν ειδικότερα τον σεβασμό της ελευθερίας του συνεταιρίζεσθαι και του δικαιώματος της συλλογικής διαπραγμάτευσης, την κατάργηση κάθε μορφής καταναγκαστικής εργασίας, την εξάλειψη των χειρότερων μορφών παιδικής εργασίας, το κατώτατο όριο ηλικίας εισόδου στην απασχόληση και τη μη εφαρμογή διακρίσεων στον τομέα της απασχόλησης. 3. Η παραβίαση των βασικών εργασιακών προτύπων δεν μπορεί να προβληθεί ή να χρησιμοποιηθεί άλλως ως νόμιμο συγκριτικό πλεονέκτημα. Αυτοί οι κανόνες δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για σκοπούς εμπορικού προστατευτισμού. Άρθρο 55 Βιώσιμο εμπόριο αλιευτικών προϊόντων Με σκοπό την προώθηση της αειφόρου διαχείρισης των αλιευτικών πόρων, η σύνδεση μπορεί να συμπεριλάβει τη συνεργασία στον τομέα της καταπολέμησης της παράνομης, αδήλωτης και ανεξέλεγκτης αλιείας και του συναφούς εμπορίου. Η συνεργασία σε αυτόν τον τομέα αποσκοπεί: α) στην προώθηση της εφαρμογής των μέτρων για την καταπολέμηση της παράνομης, αδήλωτης και ανεξέλεγκτης αλιείας και του συναφούς εμπορίου στις ΥΧΕ· β) στη διευκόλυνση της συνεργασίας μεταξύ των ΥΧΕ και των περιφερειακών οργανισμών διαχείρισης της αλιείας, ιδίως όσον αφορά την ανάπτυξη και την αποτελεσματική εφαρμογή των προγραμμάτων ελέγχου και επιθεώρησης, των κινήτρων και των μέτρων για την αποτελεσματική μακροπρόθεσμη διαχείριση των αλιευτικών και θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Άρθρο 56 Βιώσιμο εμπόριο ξυλείας Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα του εμπορίου ξυλείας αποσκοπεί στην προώθηση του εμπορίου στον τομέα της νόμιμα υλοτομημένης ξυλείας. Η συνεργασία αυτή μπορεί να περιλαμβάνει τον διάλογο σχετικά με τα ρυθμιστικά μέτρα, καθώς και ανταλλαγή πληροφοριών όσον αφορά αγορακεντρικά ή εθελοντικά μέτρα, όπως η δασική πιστοποίηση ή οι οικολογικές πολιτικές δημοσίων συμβάσεων. Άρθρο 57 Αειφόρος ανάπτυξη του εμπορίου 1. Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα της αειφόρου ανάπτυξης μπορεί να επιτευχθεί με: α) τη διευκόλυνση και την προώθηση του εμπορίου και των επενδύσεων στον τομέα των περιβαλλοντικών αγαθών και υπηρεσιών και των αγαθών που συμβάλλουν στη βελτίωση των κοινωνικών συνθηκών των ΥΧΕ· β) τη διευκόλυνση της άρσης των εμποδίων στο εμπόριο ή τις επενδύσεις, όσον αφορά αγαθά και υπηρεσίες που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον μετριασμό των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, όπως βιώσιμες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, και ενεργειακώς αποδοτικά προϊόντα και υπηρεσίες, μεταξύ άλλων, με τη θέσπιση πλαισίων πολιτικής που ευνοούν την ανάπτυξη των βέλτιστων διαθέσιμων τεχνολογιών, καθώς και με την προώθηση προτύπων που ανταποκρίνονται στις περιβαλλοντικές και οικονομικές ανάγκες και ελαχιστοποιούν τα τεχνικά εμπόδια στο εμπόριο· γ) την προώθηση του εμπορίου προϊόντων που συμβάλλουν σε κοινωνικές συνθήκες και σε περιβαλλοντικά υγιείς πρακτικές, συμπεριλαμβανομένων των προϊόντων που αποτελούν αντικείμενο εθελοντικών καθεστώτων εξασφάλισης της βιωσιμότητας, όπως δίκαια και ηθικά εμπορικά καθεστώτα, οικολογικά σήματα και συστήματα πιστοποίησης προϊόντων προερχόμενων από φυσικούς πόρους· δ) την προώθηση διεθνώς αναγνωρισμένων αρχών και κατευθυντήριων γραμμών στον τομέα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, και την ενθάρρυνση των εταιρειών που αναπτύσσουν δραστηριότητες στο έδαφος των ΥΧΕ να τις εφαρμόσουν· ε) την ανταλλαγή πληροφοριών και βέλτιστων πρακτικών στον τομέα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης. 2. Κατά τον σχεδιασμό και την εφαρμογή των μέτρων που αποσκοπούν στην προστασία του περιβάλλοντος ή των συνθηκών εργασίας που μπορούν να επηρεάσουν το εμπόριο ή τις επενδύσεις, η Ένωση και οι ΥΧΕ λαμβάνουν υπόψη τις διαθέσιμες επιστημονικές και τεχνικές πληροφορίες και τα σχετικά διεθνή πρότυπα, κατευθυντήριες γραμμές ή συστάσεις, καθώς και την αρχή της προφύλαξης. 3. Η Ένωση και οι ΥΧΕ αναπτύσσουν, θεσπίζουν και εφαρμόζουν με πλήρη διαφάνεια μέτρα τα οποία αποσκοπούν στην προστασία του περιβάλλοντος και των συνθηκών εργασίας που επηρεάζουν το εμπόριο ή τις επενδύσεις. Κεφάλαιο 2 Άλλοι τομείς που συνδέονται με το εμπόριο Άρθρο 58 Τρέχουσες πληρωμές και κινήσεις κεφαλαίων 1. Δεν επιβάλλονται περιορισμοί σε καμία πληρωμή σε ελεύθερα μετατρέψιμο νόμισμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών μεταξύ κατοίκων της Ένωσης και των ΥΧΕ. 2. Όσον αφορά τις συναλλαγές επί του λογαριασμού κεφαλαίων του ισοζυγίου πληρωμών, τα κράτη μέλη και οι αρχές των ΥΧΕ δεν επιβάλλουν κανένα περιορισμό στην ελεύθερη κυκλοφορία κεφαλαίων για άμεσες επενδύσεις σε εταιρείες οι οποίες έχουν συσταθεί σύμφωνα με το δίκαιο του κράτους μέλους, χώρας ή εδάφους υποδοχής και εξασφαλίζουν ότι τα περιουσιακά στοιχεία που έχουν συσταθεί από τις επενδύσεις αυτές και όλα τα κέρδη που έχουν απορρέουν από αυτές μπορούν να ρευστοποιηθούν ή να επαναπατριστούν. 3. Η Ένωση και οι ΥΧΕ έχουν το δικαίωμα να λαμβάνουν, τηρουμένων των αναλογιών, τα μέτρα που αναφέρονται στα άρθρα 64, 65, 66, 75 και 215 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται σε αυτά. 4. Οι αρμόδιες αρχές της ΥΧΕ, του κράτους μέλους ή της Ένωσης αλληλοενημερώνονται για τυχόν λήψη ανάλογων μέτρων και υποβάλλουν χρονοδιάγραμμα για την κατάργησή τους, το ταχύτερο δυνατό. Άρθρο 59 Πολιτικές ανταγωνισμού Η εξάλειψη των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού, λαμβανομένων δεόντως υπόψη των διαφορετικών επιπέδων ανάπτυξης και οικονομικών αναγκών μεταξύ των επιμέρους ΥΧΕ, προϋποθέτει την εφαρμογή σε εθνικό, τοπικό ή περιφερειακό επίπεδο κανόνων και πολιτικών που περιλαμβάνουν την εποπτεία και, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, την απαγόρευση της σύναψης συμφωνιών μεταξύ επιχειρήσεων, της λήψης αποφάσεων από ενώσεις επιχειρήσεων και της άσκησης εναρμονισμένων πρακτικών μεταξύ επιχειρήσεων, που έχουν ως στόχο ή αποτέλεσμα την παρεμπόδιση, τον περιορισμό ή τη στρέβλωση του ανταγωνισμού. Η απαγόρευση αυτή αφορά επίσης την κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης από μέρους μιας ή περισσοτέρων επιχειρήσεων στο έδαφος της Ένωσης ή των ΥΧΕ. Άρθρο 60 Προστασία των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας 1. Ένα κατάλληλο και αποτελεσματικό επίπεδο προστασίας των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας, συμπεριλαμβανομένων των μέσων επιβολής του σεβασμού των δικαιωμάτων αυτών, εξασφαλίζεται με την ευθυγράμμιση προς τα υψηλότερα διεθνή πρότυπα, προκειμένου να περιοριστούν οι στρεβλώσεις και τα προσκόμματα στις διμερείς συναλλαγές. 2. Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία σε αυτόν τον τομέα ενδέχεται να αφορά την κατάρτιση νόμων και κανονισμών που αποβλέπουν στην προστασία και την επιβολή των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας, την πρόληψη της κατάχρησης των δικαιωμάτων αυτών από τους δικαιούχους και της παραβίασης των δικαιωμάτων από ανταγωνιστές, καθώς και της υποστήριξης περιφερειακών οργανισμών διανοητικής ιδιοκτησίας με αντικείμενο την εφαρμογή και προστασία, συμπεριλαμβανομένης της κατάρτισης του προσωπικού. Άρθρο 61 Τεχνικοί φραγμοί στο εμπόριο Η σύνδεση μπορεί να περιλαμβάνει συνεργασία στους τομείς της τεχνικής ρύθμισης των εμπορευμάτων, της τυποποίησης, της διαπίστ