ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο της συνθήκης EK σχετικά με την κοινή θέση που καθόρισε το Συμβούλιο σχετικά με την έκδοση οδηγίας του ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ KAI TOY ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την ποιότητα των καυσίμων βενζίνης και ντίζελ και την τροποποίηση της οδηγίας 98/70/EΚ (COM(2001)241 2001/0107(COD))

2001/0107 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο της συνθήκης EK σχετικά με την κοινή θέση που καθόρισε το Συμβούλιο σχετικά με την έκδοση οδηγίας του ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ KAI TOY ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την ποιότητα των καυσίμων βενζίνης και ντίζελ και την τροποποίηση της οδηγίας 98/70/EΚ (COM(2001)241 2001/0107(COD))

1. ΙΣΤΟΡΙΚΟ

- Η πρόταση υποβλήθηκε στο Συμβούλιο στις 11 Μαΐου 2001 (ΕΕ C 213 της 31.7.2001, σ. 255).

- Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή γνωμοδότησε στις 18 Οκτωβρίου 2001 (CES 1331/2001). Η Επιτροπή των Περιφερειών δεν διατύπωσε γνώμη μέχρι σήμερα.

- Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο γνωμοδότησε (πρώτη ανάγνωση) κατά τη σύνοδο της ολομελείας του στις 29 Νοεμβρίου 2001.

- Στη συνεδρίασή του της 13ης Δεκεμβρίου 2001, το Συμβούλιο κατέληξε ομόφωνα σε πολιτική συμφωνία με σκοπό την έγκριση κοινής θέσης.

- Στη συνεδρίασή του της 15.04.2002.το Συμβούλιο καθόρισε επισήμως κοινή θέση.

2. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Η πρόταση απαιτεί από τα κράτη μέλη να έχουν θέση σε κυκλοφορία μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2005 και σε ισόρροπη γεωγραφική βάση, βενζίνη και ντίζελ μέγιστης περιεκτικότητας σε θείο 10 mg/kg. Προτείνεται επίσης η μέγιστη περιεκτικότητα σε θείο του συνόλου της πωλούμενης βενζίνης και του πωλούμενου ντίζελ στην Κοινότητα να είναι 10 mg/kg μετά την 1η Ιανουαρίου 2011. Η ημερομηνία για το ντίζελ θα επιβεβαιωθεί στο πλαίσιο επισκόπησης που θα ολοκληρώσει η Επιτροπή το αργότερο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2006. Τα κράτη μέλη καλούνται να αναφέρουν τις ποσότητες βενζίνης και ντίζελ με μέγιστη περιεκτικότητα σε θείο 10 mg/kg που διατίθενται στην αγορά κατά τη διάρκεια της περιόδου εισαγωγής του μέτρου.

Η πρόταση αποσαφηνίζει επίσης την κατάσταση όσον αφορά την τρέχουσα επιτρεπτή περιεκτικότητα σε θείο του ντίζελ που χρησιμοποιείται σε μη οδικά κινητά μηχανήματα αλλά δεν εισάγει νέες διατάξεις. Προτείνονται επιπλέον μικρές τροποποιήσεις των διατάξεων που αφορούν την τεχνική προσαρμογή και ευθυγράμμιση με ένα υπό εκπόνηση ευρωπαϊκό πρότυπο για την παρακολούθηση της ποιότητας των καυσίμων. Δεν προτείνονται αλλαγές σχετικά με τις παραμέτρους που δεν αφορούν το θείο.

3. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΙΝΗ ΘΕΣΗ

3.1. Γενικές παρατηρήσεις

Τρία βασικά ζητήματα απασχόλησαν το Συμβούλιο κατά τη διάρκεια των συζητήσεων:

* η καταληκτική ημερομηνία μετά την οποία η μέγιστη περιεκτικότητα σε θείο του συνόλου της πωλούμενης βενζίνης και του πωλούμενου πετρελαίου θα πρέπει να περιορίζεται σε 10 mg/kg.

* κατά πόσο οι απαιτήσεις για την ποιότητα του ντίζελ που χρησιμοποιείται στα οδικά οχήματα θα πρέπει να επεκταθούν ώστε να ισχύουν και για τη χρήση σε μη οδικά κινητά μηχανήματα.

* η δυνατότητα επιβολής αυστηρότερων περιβαλλοντικών προδιαγραφών για τη βενζίνη και το ντίζελ από εκείνες που καθορίζει η οδηγία, όταν αυτό υπαγορεύεται από τις τοπικές περιβαλλοντικές συνθήκες.

Στην πρώτη ανάγνωση, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επεδίωξε να συντομεύσει την προθεσμία μετά την οποία η περιεκτικότητα σε θείο της πωλούμενης βενζίνης και του πωλούμενου ντίζελ θα πρέπει να περιοριστεί σε 10 mg/kg κατ'ανώτατο όριο ορίζοντας ως καταληκτική ημερομηνία την 1η Ιανουαρίου 2008 αντί της 1ης Ιανουαρίου 2011 που είχε προτείνει η Επιτροπή. Όσον αφορά το ντίζελ που χρησιμοποιείται σε μη οδικά κινητά μηχανήματα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επεδίωξε να απαιτήσει την εφαρμογή, από 1ης Ιανουαρίου 2005, των ποιοτικών προδιαγραφών που ισχύουν για το ντίζελ των οδικών οχημάτων.

Στην κοινή θέση, το Συμβούλιο συμφώνησε να συντομεύσει την προθεσμία μετά την οποία η μέγιστη περιεκτικότητα σε θείο του συνόλου της πωλούμενης βενζίνης και του πωλούμενου ντίζελ θα πρέπει να είναι 10 mg/kg, ορίζοντας ως ημερομηνία λήξης της την 1η Ιανουαρίου 2009. Όσον αφορά το πετρέλαιο εσωτερικής καύσης που χρησιμοποιείται σε μη οδικά κινητά μηχανήματα, το Συμβούλιο διατήρησε αμετάβλητη την τρέχουσα κατάσταση ώστε να εξακολουθήσει να ισχύει μέγιστη περιεκτικότητα σε θείο 2000 mg/kg έως την 1η Ιανουαρίου 2008 και ακολούθως η περιεκτικότητα αυτή να μειωθεί στα 1000 mg/kg. Τα κράτη μέλη, ωστόσο, εφόσον το επιθυμούν, μπορούν να εφαρμόσουν αυστηρότερα πρότυπα για την περιεκτικότητα σε θείο. Πέραν τούτου, το Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή να ευθυγραμμίσει την απαιτούμενη ποιότητα των καυσίμων με τα πρότυπα εκπομπών που θα ισχύουν στο επόμενο στάδιο για κινητήρες ανάφλεξης με συμπίεση που χρησιμοποιούνται σε μη οδικά μηχανήματα. Η ισχύουσα διάταξη της οδηγίας 98/70, σύμφωνα με την οποία τα κράτη μέλη μπορούν να ζητήσουν άδεια να εφαρμόσουν αυστηρότερες περιβαλλοντικές προδιαγραφές για τη βενζίνη και/ή το ντίζελ σε ορισμένες περιοχές της επικράτειάς τους για λόγους που συνδέονται με την ποιότητα του αέρα, επεκτάθηκε ώστε να συμπεριλάβει τον κίνδυνο ρύπανσης των υπογείων υδάτων.

3.2. Τροπολογίες του Κοινοβουλίου που έγιναν δεκτές από την Επιτροπή στο σύνολό τους, εν μέρει ή κατ'αρχήν και ενσωματώθηκαν στο σύνολό τους, εν μέρει ή κατ'αρχήν στην κοινή θέση

Τροπολογίες 1, 2, 4, 6, 7, 8, 9, 13, 16, 28, 29, 30, 34, 35, 44, 47 & 48

Η τροπολογία 1 αυξάνει τη σαφήνεια του κειμένου τονίζοντας τη σημασία της περιεκτικότητας σε θείο των καυσίμων που χρησιμοποιούνται τόσο στα οδικά οχήματα όσο και σε μη οδικά κινητά μηχανήματα. Η τροπολογία αυτή αντανακλάται στην αιτιολογική σκέψη 5.

Η τροπολογία 2 αντικατοπτρίζει ακριβέστερα τους τίτλους των οδηγιών που αναφέρονται στην αιτιολογική σκέψη 6 και περιλαμβάνεται στη συγκεκριμένη αιτιολογική σκέψη.

Η τροπολογία 4 τονίζει την επίδραση που θα έχουν τα καύσιμα με μέγιστη περιεκτικότητα σε θείο 10 mg/kg στις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO2) και στους συμβατικούς ρύπους, λαμβανομένων υπόψη των νέων και αναδυόμενων τεχνολογιών οχημάτων. Αναφέρει επίσης ότι το θείο όπως και οι άλλες παράμετροι των καυσίμων έχουν εξίσου μεγάλη σημασία και στην περίπτωση των μη οδικών κινητών μηχανημάτων. Στην αιτιολογική σκέψη 7, η κοινή θέση δέχεται τα ανωτέρω για την περίπτωση του θείου που περιέχεται στα καύσιμα των οδικών οχημάτων αλλά αναφέρει ότι τα στοιχεία αυτά θα πρέπει να μελετηθούν όσον αφορά την περίπτωση των καυσίμων που χρησιμοποιούνται στα μη οδικά κινητά μηχανήματα.

Η τροπολογία 6 τονίζει το ρόλο που είναι δυνατόν να διαδραματίσουν τα φορολογικά κίνητρα για τη στροφή της ζήτησης των καταναλωτών προς φιλικότερα για το περιβάλλον καύσιμα και αντανακλάται στην αιτιολογική σκέψη 8.

Η τροπολογία 7 υπογραμμίζει την ανάγκη να ληφθεί υπόψη η στροφή προς τη βενζίνη και το ντίζελ με μέγιστη περιεκτικότητα σε θείο 10 mg/kg κατά την αναθεώρηση των αυτοδεσμευτικών συμφωνιών που έχουν συναφθεί με τους μεγαλύτερους κατασκευαστές αυτοκινήτων για τη μείωση των εκπομπών CO2 από τα οχήματα. Η τροπολογία αυτή αντανακλάται στην αιτιολογική σκέψη 9.

Η τροπολογία 8 ενσωματώνεται εν μέρει στην αιτιολογική σκέψη 10 στο μέτρο που βελτιώνει το αναφερόμενο στη μέγιστη περιεκτικότητα σε θείο κείμενο. Ωστόσο, το τμήμα της τροπολογίας που προβλέπει υποχρεωτική διάθεση βενζίνης όλων των ποιοτήτων, με μέγιστη περιεκτικότητα σε θείο 10 mg/kg δεν έχει ενσωματωθεί στην κοινή θέση και δεν έγινε δεκτό από την Επιτροπή.

Η τροπολογία 9, που περιλαμβάνει αιτιολογική σκέψη σύμφωνα με την οποία θα πρέπει να εξακολουθήσει να επιτρέπεται η διάθεση στην αγορά απλής αμόλυβδης βενζίνης, αντικατοπτρίζεται στη διάταξη της υποσημείωσης 3 των παραρτημάτων Ι και ΙΙΙ.

Η τροπολογία 13 ενσωματώνεται κατ'αρχήν στην αιτιολογική σκέψη 14 δεδομένου ότι τα προβλεπόμενα συστήματα παρακολούθησης της ποιότητας των καυσίμων θα επιτύχουν το στόχο που επιδιώκει και η τροπολογία.

Οι τροπολογίες 16 και 48, που επισημαίνουν την ανάγκη περαιτέρω αξιολόγησης εναλλακτικών καυσίμων και βιοκαυσίμων καθώς και την ανάγκη θεσπίσεως ειδικής νομοθεσίας, αντικατοπτρίζονται στην αιτιολογική σκέψη 17 και στο άρθρο 1 σημείο 6, παράγραφος 1, εδάφιο ζ).

Η τροπολογία 28 σχετικά με τις εκθέσεις που υποβάλλουν τα κράτη μέλη ενσωματώνεται κατ'αρχάς στο άρθρο 1 σημείο 5 παράγραφοι 2 και 3 ενώ η τροπολογία 29 που αναφέρεται στην ανάγκη να δημοσιεύει η Επιτροπή τα αποτελέσματα της παρακολούθησης της ποιότητας των καυσίμων αντανακλάται στο άρθρο 1 σημείο 5 παράγραφος 4.

Η τροπολογία 30 που προτείνει να επισπευσθεί η επόμενη επανεξέταση της οδηγίας από την Επιτροπή ενσωματώνεται εν μέρει στο άρθρο 1, σημείο 6 παράγραφος 1.

Η τροπολογία 34 επισημαίνει την ανάγκη να ληφθεί υπόψη η μείωση της περιεκτικότητας της βενζίνης και του ντίζελ σε θείο από 50 σε 10 mg/kg κατά την επανεξέταση των αυτοδεσμευτικών συμφωνιών για τις εκπομπές CO2 που έχουν συναφθεί με τους μεγαλύτερους κατασκευαστές αυτοκινήτων. Αυτό αντανακλάται κατ'αρχήν στο άρθρο 1 σημείο 6 παράγραφος 1 εδάφιο δ).

Η τροπολογία 35 επαναφέρει τη δυνατότητα για τα κράτη μέλη να συνεχίσουν να επιτρέπουν τη διάθεση στην αγορά απλής αμόλυβδης βενζίνης με ελάχιστο ερευνητικό αριθμό οκτανίων (RON) 91. Η κοινή θέση προβλέπει στην υποσημείωση 3 των παραρτημάτων Ι και ΙΙΙ ότι τα κράτη μέλη που επιτρέπουν τώρα τη διάθεση της βενζίνης αυτής στην αγορά θα μπορούν να συνεχίσουν να την επιτρέπουν.

Οι τροπολογίες 44 και 47 επισημαίνουν έναν ορισμένο αριθμό θεμάτων, μεταξύ των οποίων τη χρήση μεταλλικών πρόσθετων ουσιών στη βενζίνη, τα οποία ενδέχεται να έχουν επιπτώσεις στη λειτουργία του εξοπλισμού για τη μείωση της ρύπανσης και συνεπώς στις εκπομπές των οχημάτων. Οι τροπολογίες αυτές ενσωματώνονται συνοπτικά στην αιτιολογική σκέψη 17 και στο άρθρο 1 σημείο 6 παράγραφος 1 εδάφιο στ) αντιστοίχως.

3.3. Τροπολογίες του Κοινοβουλίου που δεν έγιναν δεκτές από την Επιτροπή και δεν ενσωματώθηκαν στην κοινή θέση

Τροπολογίες 3, 5, 10, 11, 12, 15, 18, 19, 20, 21, 23, 24, 25, 26, 27, 32 & 37

Οι τροπολογίες 10, 19 και 27, σύμφωνα με τις οποίες τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν αυτομάτως το δικαίωμα να προωθούν την νωρίτερη διάθεση στην αγορά βενζίνης και ντίζελ με μέγιστη περιεκτικότητα σε θείο 10 mg/kg μέσω της παροχής φορολογικών κινήτρων, δεν έγιναν δεκτές από το Συμβούλιο δεδομένου ότι δεν συμβιβάζονται με τη νομική βάση της παρούσας πρότασης και με τις ισχύουσες διατάξεις της κοινοτικής νομοθεσίας.

Οι τροπολογίες 20, 21, 24, 25 που προτείνουν την κατάργηση της δυνατότητας για τα κράτη μέλη να ζητούν, για χρονικό διάστημα έως δύο ετών, εξαίρεση από την υποχρέωση διάθεσης στην αγορά βενζίνης και ντίζελ με περιεκτικότητα σε θείο μικρότερη των 50 mg/kg από 1ης Ιανουαρίου 2005, δεν έγιναν δεκτές.

Οι τροπολογίες 3, 12, 26 και 37 που προβλέπουν ότι το ντίζελ που χρησιμοποιείται σε μη οδικά κινητά μηχανήματα θα πρέπει να ανταποκρίνεται στις ίδιες περιβαλλοντικές προδιαγραφές με το ντίζελ των οδικών οχημάτων από 1ης Ιανουαρίου 2005 δεν έγιναν δεκτές. Ωστόσο, στο άρθρο 1, σημείο 6, παράγραφος (2), το Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή να εκπονήσει τις απαιτούμενες προδιαγραφές για το ντίζελ όταν θα εξετάσει τα πρότυπα εκπομπών του επομένου σταδίου για τους κινητήρες ανάφλεξης με συμπίεση των μη οδικών κινητών μηχανημάτων.

Οι τροπολογίες 5, 11, 15, 18, 23 και 32, που αφορούν την επίσπευση (στην 1η Ιανουαρίου 2008) της λήξης της προθεσμίας μετά την οποία το σύνολο της πωλούμενης βενζίνης και του πωλούμενου ντίζελ πρέπει να έχει μέγιστη περιεκτικότητα σε θείο 10 mg/kg καταργώντας τη δυνατότητα για την Επιτροπή να επιβεβαιώσει την καταληκτική ημερομηνία για το ντίζελ και προβλέποντας δυνατότητα παρέκκλισης για κοινωνικοοικονομικούς λόγους, δεν ενσωματώθηκαν στην κοινή θέση. Το Συμβούλιο συμφώνησε ωστόσο να συντομεύσει την προθεσμία ορίζοντας την 1η Ιανουαρίου 2009 ως καταληκτική ημερομηνία αλλά διατήρησε τη δυνατότητα για την Επιτροπή να επιβεβαιώσει την ημερομηνία στην περίπτωση του ντίζελ το αργότερο μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2005.

3.4. Τροπολογίες του Κοινοβουλίου που έγιναν δεκτές από την Επιτροπή αλλά δεν ενσωματώθηκαν στο σύνολό τους ή εν μέρει στην κοινή θέση του Συμβουλίου

Τροπολογίες 42/45 & 43/46

Οι τροπολογίες 42/45 και 43/46 προτείνουν να θεσπίσει η Επιτροπή με διαδικασία επιτροπής, κριτήρια για τον προσδιορισμό του τι αποτελεί δυνατότητα διάθεσης βενζίνης και ντίζελ περιεκτικότητας σε θείο 10 mg/kg σε ισόρροπη γεωγραφική βάση στο στάδιο εισαγωγής του μέτρου. Ενώ η Επιτροπή δέχθηκε τις τροπολογίες αυτές, το Συμβούλιο τις απέρριψε κρίνοντας ότι η απόκλιση των τοπικών συνθηκών θα διακυβεύσει την ανάπτυξη των κοινών αυτών κριτηρίων.

3.5. Νέες διατάξεις που εισήγαγε το Συμβούλιο

Διευρυμένη βάση για τη δικαιολόγηση αυστηρότερων περιβαλλοντικών προδιαγραφών

Το Συμβούλιο αποφάσισε να επεκτείνει προηγούμενη διάταξη του άρθρου 6 της οδηγίας 98/70/ΕΚ, βάσει της οποίας τα κράτη μέλη μπορούν, για λόγους ατμοσφαιρικής ρύπανσης, να απαιτήσουν σε συγκεκριμένες περιοχές τους, και με την επιφύλαξη κοινοτικής διαδικασίας ελέγχου, τη διάθεση στην αγορά μόνο καυσίμων που ανταποκρίνονται σε αυστηρότερες περιβαλλοντικές προδιαγραφές, ώστε να συμπεριληφθούν και λόγοι ρύπανσης των υπογείων υδάτων.

4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Η κοινή θέση εγκρίθηκε ομόφωνα από το Συμβούλιο. Οι διατάξεις συμβαδίζουν σε γενικές γραμμές με την πρόταση της Επιτροπής αν και η προθεσμία μετά την οποία το σύνολο της πωλούμενης βενζίνης και του πωλούμενου ντίζελ στην Κοινότητα θα πρέπει να έχουν μέγιστη περιεκτικότητα σε θείο 10 mg/kg συντομεύθηκε κατά 24 μήνες και ως καταληκτική ημερομηνία ορίστηκε η 1η Ιανουαρίου 2009. Όσον αφορά το ντίζελ, η καταληκτική ημερομηνία της 1ης Ιανουαρίου 2009 για την πλήρη μετάβαση της αγοράς στα 10 mg/kg θα επιβεβαιωθεί στο πλαίσιο επισκόπησης την οποία θα ολοκληρώσει η Επιτροπή το αργότερο μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2005, αντί της 31ης Δεκεμβρίου 2006 που είχε προταθεί αρχικά.

Η κοινή θέση δεν θα μειώσει μακροπρόθεσμα τα περιβαλλοντικά οφέλη της πρότασης της Επιτροπής. Βραχυπρόθεσμα, και αυτό θα εξαρτηθεί από τις τεχνολογικές εξελίξεις, η επίσπευση της ημερομηνίας για την τελική μετάβαση της αγοράς στα 10 mg/kg ενδέχεται να μεταβάλει την ισορροπία μεταξύ βελτιώσεων της ποιότητας του αέρα και μειώσεων των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Ωστόσο, όλα αυτά μπορούν να ληφθούν υπόψη στην επισκόπηση που θα ολοκληρωθεί στα τέλη του 2005. Η Επιτροπή είναι επομένως σε θέση να δεχθεί και να υποστηρίξει την κοινή θέση.