ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 225 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 2 ΤΗΣ ΣΥΝΘΗΚΗΣ ΕΚ σχετικά με την αίτηση για τη διεύρυνση των αρμοδιοτήτων του Δικαστηρίου και σχετικά με την αίτηση για την αύξηση του αριθμού των δικαστών του Πρωτοδικείου (διαφορές στον τομέα των σημάτων)

(υποβληθέν από την Επιτροπή)

Με επιστολή της 14ης Δεκεμβρίου 1998, ο Πρόεδρος του Δικαστηρίου έστειλε στον Πρόεδρο του Συμβουλίου σχέδιο απόφασης σχετικά την διεύρυνση των αρμοδιοτήτων του Πρωτοδικείου, που καθορίστηκαν με την απόφαση 88/591/ΕΚΑΧ, ΕΟΚ, Ευρατόμ του Συμβουλίου της 24.10.1988, όπως τροποποιήθηκε τελευταία με την απόφαση 94/149/ΕΚΑΧ, ΕΚ της 7ης Μαρτίου 1994.

Με επιστολή της 27ης Απριλίου 1999, ο Πρόεδρος του Δικαστηρίου υπέβαλε στον Πρόεδρο του Συμβουλίου αίτηση για την αύξηση του αριθμού των δικαστών του Πρωτοδικείου ώστε να αντιμετωπιστούν οι νέες διαφορές στον τομέα των σημάτων.

Με την παρούσα γνώμη, η Επιτροπή αποφαίνεται επί των δύο αυτών αιτήσεων που διατύπωσε το Δικαστήριο, δυνάμει του άρθρου 225, παράγραφος 2 της συνθήκης.

I. Σχετικά με την αίτηση για τη διεύρυνση των αρμοδιοτήτων του Δικαστηρίου

1. Το Δικαστήριο ζητά την εισαγωγή εξαίρεσης στον ισχύοντα κανόνα σχετικά με την κατανομή των αρμοδιοτήτων μεταξύ Δικαστηρίου και Πρωτοδικείου: οι προσφυγές λόγω ακυρώσεως που ασκούν τα κράτη μέλη σε ορισμένους τομείς και αφορούν ορισμένες κατηγορίες πράξεων να υπάγονται στο εξής στην αρμοδιότητα του Πρωτοδικείου.

Οι τομείς και οι πράξεις που αναφέρει για το σκοπό αυτό το Δικαστήριο είναι οι αποφάσεις εκκαθάρισης των λογαριασμών του ΕΓΤΠΕ (Τμήμα Εγγυήσεων), οι εκτελεστικές πράξεις - που εκδίδονται με εξουσιοδότηση μιας βασικής πράξης - στον τομέα της πολιτικής μεταφορών και στο πλαίσιο των ταμείων, των χρηματοδοτικών μέσων ή των προγραμμάτων δράσης που προβλέπουν τη χορήγηση κοινοτικής χρηματοδότησης, οι κανόνες ανταγωνισμού που εφαρμόζονται στις επιχειρήσεις, οι κρατικές ενισχύσεις, τα μέτρα εμπορικής προστασίας (ντάμπινγκ) και όλες οι προσφυγές που βασίζονται σε ρήτρα διαιτησίας, περιλαμβανομένων εκείνων που ασκούνται από θεσμικά όργανα.

Οι υποθέσεις που αφορά η αίτηση του Δικαστηρίου ανέρχονται σε είκοσι περίπου το χρόνο.

2. Η Επιτροπή συμμερίζεται το σκεπτικό της αίτησης αυτής, στο βαθμό που διασφαλίζεται η καλύτερη απονομή της δικαιοσύνης και κατανέμονται κατά τρόπο περισσότερο ορθολογικό οι αρμοδιότητες μεταξύ του Δικαστηρίου και του Πρωτοδικείου.

Θεωρεί, ωστόσο, ότι η τροποποίηση των κανόνων σχετικά με την κατανομή των αρμοδιοτήτων μεταξύ του Δικαστηρίου και του Πρωτοδικείου πρέπει να βασίζεται σε απλά κριτήρια, σαφέστερα από εκείνα που προτείνονται, και να γίνει μία σε βάθος μεταρρύθμιση της διάρθρωσης του κοινοτικού δικαιοδοτικού συστήματος, η οποία είναι πλέον απαραίτητη για τη διατήρηση μιας Κοινότητας δικαίου.

Συμπέρασμα :

Η Επιτροπή θεωρεί ότι η αίτηση του Δικαστηρίου για διεύρυνση των αρμοδιοτήτων του Πρωτοδικείου πρέπει να ληφθεί υπόψη στο πλαίσιο των εργασιών που διεξάγονται σήμερα στους κόλπους της Διακυβερνητικής Συνδιάσκεψης για τη μεταρρύθμιση του κοινοτικού δικαιοδοτικού συστήματος.

II. Σχετικά με την αίτηση για την αύξηση του αριθμού των δικαστών του Πρωτοδικείου (διαφορές στον τομέα των σημάτων)

Όπως ανέφερε στην εισήγησή της στη Διακυβερνητική Συνδιάσκεψη της 1ης Μαρτίου 2000, η Επιτροπή θεωρεί ότι η αύξηση του αριθμού των δικαστών του Πρωτοδικείου είναι μία από τις δυνατές λύσεις, εάν η λύση αυτή είναι επαρκής για να αντιμετωπισθεί ο φόρτος εργασίας του δικαιοδοτικού αυτού οργάνου, τουλάχιστον σε μία πρώτη φάση, όσον αφορά τις διαφορές για τα σήματα.

Επ' αυτού, η Επιτροπή διατυπώνει τις ακόλουθες παρατηρήσεις :

1. Στο παρόν στάδιο, ο αριθμός των προσφυγών που ασκούνται ενώπιον του Πρωτοδικείου στον τομέα των σημάτων παραμένει περιορισμένος (10 υποθέσεις, σύμφωνα με την έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που υπέβαλε τον Ιανουάριο του 2000 ο κ. Marinho)

Ο αριθμός αυτός είναι πολύ χαμηλότερος από τις εκτιμήσεις του Γραφείου Εναρμόνισης στην εσωτερική αγορά του Αλικάντε, που αναφέρονται και στην αίτηση του Δικαστηρίου της 7ης Φεβρουαρίου 1997 για την καθιέρωση της μονομελούς σύνθεσης, σύμφωνα με τις οποίες προβλεπόταν η υποβολή 400 υποθέσεων ενώπιον του Πρωτοδικείου από το 1997. Φαίνεται επίσης ότι είναι πολύ χαμηλότερος και από τις εκτιμήσεις που αναφέρονται στην αίτηση του Δικαστηρίου της 27ης Απριλίου 1999 (περίπου 100 προσφυγές από το 2000).

2. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δόθηκαν από το Πρωτοδικείο στο πλαίσιο της ομάδας εργασίας του Συμβουλίου και από τον εισηγητή του Κοινοβουλίου (προαναφερθείσα έκθεση Marinho), η απόκλιση μεταξύ των εκτιμήσεων του Γραφείου Εναρμόνισης στην εσωτερική αγορά και του αριθμού των προσφυγών που έχουν ασκηθεί προς το παρόν ενώπιον του Πρωτοδικείου προκύπτει από τη συμφόρηση που αντιμετωπίζει ήδη το Γραφείο του Αλικάντε: ο αριθμός των υποθέσεων που εκκρεμούν ενώπιον των τμημάτων προσφυγών φαίνεται ότι ανερχόταν σε 544 το Σεπτέμβριο του 1999 [1], γεγονός που αντιστοιχεί σε 2 χρόνια εργασίας [2].

[1] Ήταν 110 υποθέσεις τον Οκτώβριο του 1998, σύμφωνα με την έκθεση Marinho.

[2] Τα εν λόγω τμήματα προσφυγών εκδίδουν μεταξύ 7 και 37 αποφάσεις το μήνα.

Με βάση τα παραπάνω στοιχεία, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι μεσοπρόθεσμα θα αυξηθεί ο αριθμός των προσφυγών που ασκούνται ενώπιον του Πρωτοδικείου στον τομέα αυτό.

3. Αν και η Επιτροπή δεν είναι αντίθετη με την αρχή της αύξησης του αριθμού των δικαστών του Πρωτοδικείου, εκτιμά ωστόσο ότι για τις διαφορές στον τομέα των σημάτων και, γενικότερα, της διανοητικής ιδιοκτησίας, το μέτρο αυτό θα ήταν μια προσωρινή λύση και με κανέναν τρόπο δεν θα απάλλασσε το Συμβούλιο από την υποχρέωση να προβεί στις μεταρρυθμίσεις που απαιτούν τόσο η εκδίκαση αυτών των ειδικών διαφορών όσο και η κατάσταση στο Πρωτοδικείο γενικότερα.

Η αύξηση του αριθμού των δικαστών του Πρωτοδικείου για την εκδίκαση των διαφορών σχετικά με τα σήματα :

- δεν θα λύσει το πρόβλημα της συμφόρησης που διαπιστώνεται ήδη στα τμήματα προσφυγών του Αλικάντε και το οποίο πρέπει να αντιμετωπιστεί για να μην καταλήξουμε, πολύ σύντομα, σε απαράδεκτα μεγάλες προθεσμίες για την εκδίκαση των υποθέσεων.

- υπάρχει κίνδυνος να αποδειχθεί πολύ γρήγορα ανεπαρκής εάν, όπως αναφέρει το Δικαστήριο στο υπόμνημά του της 27ης Απριλίου 1999, "ο σταθερός ρυθμός" της άσκησης προσφυγών ενώπιον του Πρωτοδικείου, στον τομέα αυτό, φθάσει τις 200 έως 400 υποθέσεις το χρόνο [3].

[3] Ακόμη και αν ο πολύπλοκος χαρακτήρας των υποθέσεων που εκδικάζει σήμερα το Πρωτοδικείο δεν συγκρίνεται με αυτόν των διαφορών για τα σήματα, υπενθυμίζεται ότι το Πρωτοδικείο εκδικάζει κατά μέσο όρο 240 υποθέσεις το χρόνο.

- δεν λαμβάνει υπόψη τις άλλες κατηγορίες διαφορών διανοητικής ιδιοκτησίας που αφορούν τα σχέδια και τα υποδείγματα, τα υποδείγματα χρησιμότητας και ιδίως αυτές που θα προκύψουν από το εκπονούμενο σήμερα κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, που θα είναι ανάλογες σε αριθμό με αυτές του κοινοτικού σήματος.

4. Για όλους αυτούς τους λόγους, η Επιτροπή θεωρεί ότι πρέπει να βρεθούν διαφορετικές λύσεις για τις ειδικές διαφορές και ότι το Πρωτοδικείο πρέπει να είναι σε θέση να αποφαίνεται, στο πλαίσιο όλων των άλλων αρμοδιοτήτων του, μέσα σε αισθητά μικρότερο χρονικό διάστημα.

Όσον αφορά τις διαφορές σχετικά με τα σήματα, θα πρέπει να γίνουν γρήγορα ορισμένες μεταρρυθμίσεις, ώστε το Πρωτοδικείο να μην αντιμετωπίσει τον αναμενόμενο όγκο υποθέσεων. Η Επιτροπή πιστεύει ότι πρέπει να τροποποιηθούν οι δομές που διέπουν τη λειτουργία των τμημάτων προσφυγής του Γραφείου Εναρμόνισης του Αλικάντε και να αποκτήσουν καθεστώς πρωτοβάθμιου δικαιοδοτικού οργάνου του οποίου οι αποφάσεις θα μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο αναιρέσεως ενώπιον του Δικαστηρίου περιορισμένης σε νομικά ζητήματα.

Θα πρέπει, εξάλλου, να εξευρεθεί κατάλληλη λύση και για το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας.

Το Πρωτοδικείο πρέπει, εν πάση περιπτώσει, να απαλλαγεί οριστικά από τις ειδικές αυτές διαφορές, προκειμένου να είναι σε θέση να εκδικάζει μέσα σε ικανοποιητικές προθεσμίες τις άλλες σημαντικές διαφορές που υπάγονται σήμερα στην αρμοδιότητά του και εκείνες που θα προστεθούν μεσοπρόθεσμα, στο πλαίσιο της νέας κατανομής των αρμοδιοτήτων μεταξύ του Δικαστηρίου και του Πρωτοδικείου.

Συμπέρασμα :

Η αύξηση του αριθμού των δικαστών του Πρωτοδικείου μπορεί να είναι δικαιολογημένη, εάν έχει σαν στόχο να επιτρέψει στο Πρωτοδικείο όχι την εκδίκαση των διαφορών σχετικά με τα σήματα, από τις οποίες θα πρέπει να απαλλαγεί, αλλά να αποφαίνεται, μέσα σε αισθητά μικρότερες προθεσμίες, για τις άλλες κατηγορίες διαφορών που υπάγονται στην παρούσα και μελλοντική αρμοδιότητά του.