Γνωμοδότηση για τις δυνατές αναπτύξεις στην πολιτική των αρόσιμων γαιών που έχουν παύσει να καλλιεργούνται - Έγγραφο στο οποίο διατυπώνονται σκέψεις και προτάσεις της Επιτροπής (94/C 148/05)

Την 1η Ιουνίου 1993, και σύμφωνα με τα άρθρα 43 και 198 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για τις δυνατές αναπτύξεις στην πολιτική των αρόσιμων γαιών που έχουν παύσει να καλλιεργούνται (έγγραφο στο οποίο διατυπώνονται σκέψεις και προτάσεις της Επιτροπής).

Το τμήμα γεωργίας και αλιείας, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 3 Μαρτίου 1994 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Pelletier Ch.

Η ΟΚΕ κατά την 314η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 23ης Μαρτίου 1994), υιοθέτησε, χωρίς ψήφους κατά και με μία αποχή, την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Τα διάφορα καθεστώτα παύσης καλλιέργειας των αρόσιμων γαιών που ισχύουν στις 15 Ιανουαρίου 1994

1.1. Από τη συγκομιδή του 1992, η πενταετής παύση της καλλιέργειας (ή παύση ARTA) δεν αποτελεί πλέον μια δυνατή επιλογή. Η εν λόγω μορφή παύσης, που εφαρμόσθηκε από την περίοδο εμπορίας 1988-1989 (1), βασιζόταν σε μία πενταετή σύμβαση που μπορούσε να καταγγελθεί στο τέλος της τριετίας. Αφορούσε το σύστημα της σταθερής παύσης της καλλιέργειας για 5 χρόνια ή το σύστημα της ετήσιας εναλλαγής. Οι επιδοτήσεις για τα δύο αυτά συστήματα ήταν διαφορετικές. Έταν, επίσης, δυνατόν να δοθούν με σύμβαση οι ακαλλιέργητες εκτάσεις για βοσκή ή για αναδάσωση, είτε να χρησιμοποιηθούν για καλλιέργειες προϊόντων με προορισμό τη βιομηχανία. Το ποσοστό παύσης της καλλιέργειας έπρεπε να κυμαίνεται μεταξύ 20 και 100 % των αρόσιμων γαιών της εκμετάλλευσης [αρόσιμες γαίες: ωφέλιμη γεωργική επιφάνεια (ΩΓΕ) εκτός των μόνιμων λιβαδιών, συμπεριλαμβανομένων των προσωρινών λιβαδιών, μόνιμων καλλιεργειών και παραγωγών που δεν υπόκεινται σε κοινή οργάνωση της αγοράς (ΚΟΑ), κυρίως η πατάτα]. Οι επιδοτήσεις εχρηματοδοτούντο εν μέρει από την Κοινότητα και εν μέρει από το κράτος μέλος. Το ύψος των επιδοτήσεων ήταν πολύ διαφορετικό, ανάλογα με το κάθε κράτος μέλος (βλ. πίνακα στο παράρτημα 3). Εξίσου επίκοιλε και η ελκυστικότητα του συστήματος για τους παραγωγούς, οι οποίοι ελάμβαναν την απόφαση για την παύση ή όχι της καλλιέργειας, συγκρίνοντας αν το όφελός τους από την παύση της καλλιέργειας ήταν μεγαλύτερο από τις τιμές παραγωγής που επροσφέροντο στην περιοχή τους.

1.2. Η επιτυχία του πενταετούς προγράμματος παύσης των καλλιεργειών είναι πολύ μέτρια: οι εκτάσεις που αποσύρθηκαν από την καλλιέργεια είναι μάλλον οριακές, μεταξύ 350 000 και 500 000 εκταρίων κατ'έτος σε όλη την Κοινότητα (το 1988 η επιφάνεια των αρόσιμων γαιών ήταν 67,4 εκατομμύρια εκτάρια).

1.3. Μεταξύ 1988/89 και 1991/92, η Ιταλία υπερτερούσε κατά πολύ των άλλων κρατών μελών αφού συνέβαλε με σχεδόν το 50 % των εκτάσεων που αποσύρθηκαν από την καλλιέργεια, ακολουθούσαν η Γερμανία, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ οι άλλες χώρες κατά τη διάρκεια της ιδίας περιόδου απέσυραν από την καλλιέργεια λιγότερα από 25 000 εκτάρια κάθε μία. Όπως είναι φυσικό, οι παραγωγοί είχαν τάση να παύουν εκουσίως την καλλιέργεια των γαιών τους που είχαν τις πιο χαμηλές αποδόσεις. Η μείωση του όγκου των δημητριακών που οφείλεται στην 5ετή παύση της καλλιέργειας των γαιών, και η οποία είναι πολύ δύσκολο να εκτιμηθεί (εκτιμάται ότι ανερχόταν σε 3,3 εκατομμύρια τόνους το 1991, ήτοι στο 2 % της κοινοτικής παραγωγής), δεν ήταν αρκετά σημαντική για να έχει ευεργετικά αποτελέσματα στην αγορά.

1.4. Ο κανονισμός που καθορίζει ως απαραίτητη προϋπόθεση τη συμμετοχή σε ένα νέο καθεστώς αρόσιμων γαιών, που έχουν παύσει να καλλιεργούνται προκειμένου να επωφεληθούν οι παραγωγοί των ενισχύσεων των αροτριαίων καλλιεργειών (2) προβλέπει στο άρθρο 14 ότι η συγκομιδή του 1992 θα να είναι η τελευταία για την οποία μπορούν να υποβληθούν νέες αιτήσεις για ενισχύσεις βάσει του 5ετούς προγράμματος παύσης της καλλιέργειας. Οι παραγωγοί που επωφελούνται από το νέο σύστημα παύσης της καλλιέργειας μπορούν «να παραιτούνται» από το 5ετές πρόγραμμα παύσης της καλλιέργειας χωρίς κυρώσεις, κάθε χρόνο μεταξύ της 1ης Σεπτεμβρίου και 15ης Δεκεμβρίου, από το 1992 έως το 1996 (όχι όμως «οι μικροί παραγωγοί» που παράγουν λιγότερους από 92 τόννους δημητριακών, ελαιούχων σπόρων και πρωτεϊνούχων προϊόντων, οι οποίοι δεν έχουν υπαχθεί στην υποχρεωτική παύση της καλλιέργειας).

2. Στο πλαίσιο της αναμορφωμένης ΚΓΠ

2.1. Η επί εξαετία εναλλασσόμενη παύση καλλιέργειας γαιών, που αφορά το 15 % της καλλιεργούμενης επιφάνειας με δημητριακά, ελαιούχους σπόρους και πρωτεϊνούχα προϊόντα (ΚΕΔΠ) [κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1765/92]. Οι εκμεταλλεύσεις που παράγουν ετησίως λιγότερους από 92 τόννους δημητριακών, ελαιούχων σπόρων και πρωτεϊνούχων προϊόντων, ήτοι το 80 % των εκμεταλλεύσεων που επιδοτούνται για τις αροτριαίες καλλιέργειες για το 1992/93, δεν υπόκεινται στην υποχρεωτική παύση της καλλιέργειας γαιών προκειμένου να επωφεληθούν των ενισχύσεων.

2.2. Η παύση καλλιέργειας εκτός από «την επί εξαετία εναλλακτική παύση της καλλιέργειας» ή την «ελεύθερη παύση», υπό οποιαδήποτε μορφή, η οποία αφορά το 20 % της ΚΕΔΠ [ή 18 %, κατ'εξαίρεση, για το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Δανία (3)]. Η εν λόγω μορφή παύσης καλλιέργειας περιλαμβάνει κυρίως τη «μικτή» παύση καλλιέργειας (εν μέρει σταθερή και εν μέρει εναλλακτική για την ίδια εκμετάλλευση και την εναλλακτική παύση καλλιέργειας που βασίζεται σε μια άλλη περιοδικότητα και όχι στην εξαετία). Οι λεπτομέρειες του συστήματος αυτού διευκρινίστηκαν πρόσφατα από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 231/94.

2.3. Είναι δυνατή η χρησιμοποίηση γαιών που βρίσκονται υπό καθεστώς προσωρινής παύσης καλλιέργειας για την παραγωγή [βλ. Κανονισμό (ΕΟΚ) 334/93] πρώτων υλών που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή προϊόντων προοριζομένων καταρχήν για άλλους σκοπούς εκτός της κατανάλωσης από τον άνθρωπο ή τα ζώα (σύμφωνα με κατάλογο που καθορίζει επακριβώς τα προϊόντα) [κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 334/93]. Η χρησιμοποίηση αυτή δίνει δικαίωμα στην καταβολή του συνόλου της αντισταθμιστικής πληρωμής, εκτός από την περίπτωση των ζαχαρότευτλων για τα οποία δεν καταβάλλεται αντισταθμιστική πληρωμή (1).

3. Τροποποιήσεις του καθεστώτος ενίσχυσης των παραγωγών ορισμένων αροτριαίων καλλιεργειών, που αποφάσισε το Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας στις 17 Δεκεμβρίου 1993, ύστερα από τις προτάσεις της Επιτροπής της 6ης Σεπτεμβρίου 1993 [έγγρ. COM(93) 417 τελικό]

3.1. Στα σχέδια περιφερειοποίησης, είναι δυνατή η διαφοροποίηση των αποδόσεων «αραβόσιτου», με δυνατότητα καθορισμού μίας βασικής έκτασης για τα «λοιπά σιτηρά» σε εθνικό επίπεδο (πρόταση της Επιτροπής και αίτημα της ΟΚΕ).

3.2. Δυνατότητα διαφοροποίησης των αποδόσεων «αρδευομένων» εκτάσεων για μια συγκεκριμένη καλλιέργεια σε περιφερειακό επίπεδο (απόφαση του Συμβουλίου).

3.3. Στις αρδευόμενες εκτάσεις που έχουν διαφοροποιηθεί σε περιφερειακό επίπεδο, δυνατότητα για τα κράτη μέλη να καθορίζουν ένα ανώτατο όριο αρδευομένης έκτασης, το οποίο πρέπει να τηρείται και το οποίο δεν συνοδεύεται από μία ειδική παύση «αρδευόμενης» καλλιέργειας (η απόφαση του Συμβουλίου είναι αντίθετη προς την πρόταση της Επιτροπής και επαναλαμβάνει το αίτημα που διατυπώθηκε από την ΟΚΕ).

3.4. Στην περίπτωση των σχεδίων περιφερειοποίησης με διαφορετικές αποδόσεις και περιφερειακές επιδοτήσεις, εφαρμογή ενός σταθεροποιητή απόδοσης με βάση τη «μέση κατά παράδοση εθνική απόδοση» (πρόταση της Επιτροπής). Ωστόσο, ο συντελεστής δεν θα εφαρμόζεται σε περίπτωση αύξησης της μέσης εθνικής απόδοσης, εάν το προϊόν της μέσης εθνικής απόδοσης για κάθε έκταση που επιδοτείται δεν αυξάνει (απόφαση του Συμβουλίου).

3.5. Το επίπεδο της επιδότησης για την παύση της καλλιέργειας αυξήθηκε κατά 27 % σε σχέση με το επίπεδο που είχε καθορισθεί για το 1992, και ανήλθε στα 57 Ecu ανά εκτάριο (πρόταση της Επιτροπής).

3.6. Οι παραγωγοί έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν μία εκούσια παύση καλλιέργειας, δηλαδή να παύσουν να καλλιεργούν μία έκταση που είναι μεγαλύτερη κατά 15 ή 20 % από ό,τι απαιτείται για να επωφεληθούν της ενίσχυσης για τις αροτριαίες καλλιέργειες (πρόταση της Επιτροπής). Όμως, το συνολικό ποσοστό της έκτασης που τίθεται σε παύση καλλιέργειας (υποχρεωτική + εκούσια) δεν πρέπει να υπερβαίνει το 50 % της ΚΕΔΠ (απόφαση του Συμβουλίου). Επιπλέον, τα κράτη μέλη μπορούν να καθορίσουν ένα ανώτατο ποσοστό που θα είναι κατώτερο του 50 %.

3.7. Οι παραγωγοί, οι οποίοι με βάση την 5ετή παύση καλλιέργειας γαιών, έπαυσαν να καλλιεργούν περισσότερο από το 50 % της ΚΕΔΠ, μπορούν να συνεχίσουν την παύση καλλιέργειας γαιών εφαρμόζοντας το ίδιο ποσοστό για μια νέα περίοδο 60 μηνών. Όμως, η πληρωμή για την παύση της καλλιέργειας θα είναι μόνο 40 Ecu ανά εκτάριο για το τμήμα της έκτασης που έχει τεθεί σε παύση, το οποίο υπερβαίνει το 50 % της ΚΕΔΠ (απόφαση του Συμβουλίου).

3.8. Τα κράτη μέλη μπορούν να επιτρέψουν ή να απαγορεύσουν τη μεταβίβαση των υποχρεώσεων της παύσης (πρόταση της Επιτροπής) με ένα ανώτατο όριο 20 χιλιομέτρων (απόφαση του Συμβουλίου). Τα κράτη μέλη μπορούν, επίσης, να καθορίσουν ένα ανώτατο όριο κάτω των 20 χιλιομέτρων, ή να επιτρέψουν μόνο τη μεταβίβαση της παύσης της καλλιέργειας στις περιφέρειες όπου επιδιώκεται επίτευξη περιβαλλοντικών στόχων (πρόταση της Επιτροπής).

3.9. Τα κράτη μέλη μπορούν να καθορίσουν επιλέξιμες νέες γαίες για τις οποίες θα καταβάλονται επιδοτήσεις, υπό τον όρο ότι δεν θα αυξάνεται σημαντικά η συνολική επιλέξιμη εθνική επιφάνεια (πρόταση της Επιτροπής, που μετριάστηκε από το Συμβούλιο).

4. Ημερομηνία εφαρμογής του κανονισμού

Η εφαρμογή του προβλέπεται για την τρέχουσα περίοδο, περίοδο παραγωγής 1993-94. Ωστόσο, αν ληφθεί υπόψη ότι οι τροποποιήσεις αυτές υιοθετήθηκαν πολύ πρόσφατα, ορισμένα μέτρα ενδεχομένως να εφαρμοσθούν μόνο από την προσεχή περίοδο (κυρίως μεταβιβάσεις για την υποχρεωτική παύση καλλιέργειας). Ο κανονισμός εφαρμογής των αποφάσεων του Συμβουλίου της 17ης Δεκεμβρίου 1993 δημοσιεύθηκε πρόσφατα [Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 231/94].

5. Απολογισμός της εφαρμογής της παύσης καλλιέργειας στα διάφορα κράτη μέλη

6. Εκτάσεις των οποίων έπαυσε η καλλιέργεια

Η ανάλυση στοιχείων σχετικά με την εφαρμογή των διαφόρων συστημάτων παύσης της καλλιέργειας που εφαρμόζονται δημιουργεί πολλά σχόλια.

6.1. Οι εκτάσεις που τέθηκαν σε 5ετή παύση της καλλιέργειας αποτελούν μειοψηφία σε σχέση με εκείνες που τέθηκαν σε υποχρεωτική παύση της καλλιέργειας το Δεκέμβριο του 1993, εκτός από την Ιταλία, όπου είναι τρεις φορές περισσότερες, και τις Κάτω Χώρες, όπου είναι δύο φορές περισσότερες (αλλά οι Κάτω Χώρες συμμετέχουν πολύ λίγο στην παύση της καλλιέργειας). Την περίοδο του 1992/93, στην Κοινότητα, η υποχρεωτική παύση της καλλιέργειας αφορούσε τριπλάσιο αριθμό εκτάσεων σε σύγκριση με την 5ετή παύση της καλλιέργειας. Η δυσαναλογία αυτή θα αυξηθεί στο 1997, έτος κατά το οποίο οι εκτάσεις που προορίζονται για την 5ετή παύση θα είναι μηδέν.

6.2. Υποχρεωτική παύση της καλλιέργειας: οι εκτάσεις τριών χωρών αποτελούν το 70 % της βασικής έκτασης, και το 75 % της παύσης καλλιέργειας: πρόκειται για τη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ισπανία.

6.3. Στο σύνολο σχεδόν των κρατών μελών, η βασική έκταση δεν αποσύρθηκε στο σύνολό της, πράγμα που είχε ως αποτέλεσμα μια «υποχρησιμοποίηση» σε κοινοτικό επίπεδο της τάξεως των 2,4 εκατομμυρίων εκταρίων (ήτοι 5 % της ΚΕΔΠ). Η Ιταλία φαίνεται να είναι η χώρα που απέσυρε το μικρότερο τμήμα της βασικής της επιφάνειας ( P20 %), ακολουθούμενη από την Ισπανία ( P7 %) και την Ελλάδα ( P13 %). Η Γερμανία αποτελεί μία σημαντική εξαίρεση, αφού υπερβαίνει κατά 310 000 εκτάρια (3 %) τη βασική έκταση. Η εν λόγω έκταση βρίσκεται στα νέα κρατίδια. Πρέπει να σημειωθεί ότι η ειδική βασική έκταση για τους «ελαιούχους σπόρους» της Γερμανίας αυξήθηκε κατά 150 000 εκτάρια από το Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας στις 17 Δεκεμβρίου 1993 (αντίθετα, οι ειδικές βασικές εκτάσεις πολλών άλλων κρατών μελών μειώθηκαν.

6.4. Εάν συγκριθεί η συμμετοχή του κάθε κράτους μέλους στην «υποχρεωτική» κοινοτική παύση της καλλιέργειας, το 1992/93, με το ποσοστό της κοινοτικής καλλιεργούμενης έκτασης που αντιπροσωπεύει, συνάγεται ότι ορισμένες χώρες υπερβαίνουν το μερίδιο που τους αναλογεί όπως η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Δανία. Η Ιταλία αποτελεί ιδιαίτερη περίπτωση διότι διαθέτει ακόμη σημαντικές εκτάσεις που έχουν αποσυρθεί στα πλαίσια της πενταετούς παύσης της καλλιέργειας.

7. Παραγωγές

7.1. Το μέσο με το οποίο κρίνεται η αποτελεσματικότητα του μέτρου της υποχρεωτικής παύσης της καλλιέργειας είναι η σύγκριση της κοινοτικής παραγωγής πριν την παύση της καλλιέργειας (1991/92) και μετά την παύση (1992/93).

7.2. Όμως, τα στοιχεία που έδωσε η Επιτροπή, στις 16 Δεκεμβρίου 1993, για κάθε χώρα, είναι προσωρινά.

7.3. Επιπλέον, είναι σαφές ότι μια αξιολόγηση της παύσης καλλιέργειας μετά από ένα μόνο χρόνο εφαρμογής θα ήταν πολύ μεροληπτική: κατά το πρώτο έτος της παύσης, οι παραγωγοί είχαν φυσικά την τάση να αποσύρουν τα εδάφη με τις φτωχότερες αποδόσεις 7 ο αντίκτυπος της παύσης της καλλιέργειας επί της παραγωγής θα γίνει πλήρως αισθητός μόνο όταν τεθούν σε παύση καλλιέργειας τα εδάφη με τις μεγαλύτερες δυνατότητες απόδοσης.

7.4. Εξάλλου, η σύγκριση μετά από ένα μόνο χρόνο εφαρμογής συντελεί στην παραμόρφωση της πραγματικότητας διότι υπάρχουν πολλοί άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν την παραγωγή εκτός από την παύση της καλλιέργειας. Ιδιαίτερα, η πολύ σοβαρή ξηρασία που ενέσκυψε το 1991/92 στην Ισπανία και στην Ιταλία συνέβαλε στη μείωση των αποδόσεων και της παραγωγής. Οι μετεωρολογικές συνθήκες ήταν ευνοϊκότερες όσον αφορά τις αποδόσεις (εάν όχι και την ποιότητα), την περίοδο 1992/93.

7.4.1. Σιτηρά

7.4.1.1. Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της 30ής Νοεμβρίου 1993, που χορήγησε η Επιτροπή, η μείωση της κοινοτικής παραγωγής σιτηρών, μετά τον πρώτο χρόνο εφαρμογής της υποχρεωτικής παύσης, είναι ίση προς το 2 % (3,3 εκατομμύρια τόνοι), με ένα μέσο ποσοστό παύσης της καλλιέργειας στην Κοινότητα ίσο προς το 10 %. Η απόδοση ήταν ιδιαίτερα χαμηλή το 1992. Σε σχέση με την παραγωγή του 1990/91, η διαφορά είναι πιο εμφανής ( P9 % ή 16 εκατομμύρια τόνοι).

7.4.1.2. Με βάση ακριβέστερες εκτιμήσεις της 16ης Δεκεμβρίου 1993 (βλ. παράρτημα 2), η μείωση των εκτάσεων σε κοινοτικό επίπεδο ανέρχεται σε 8,46 % και η μείωση της παραγωγής ανέρχεται σε 1,7 % σε σύγκριση με την περίοδο παραγωγής 1991/92. Οι χώρες που μείωσαν περισσότερο τις εκτάσεις που διατίθενται για την καλλιέργεια των σιτηρών δεν είναι αναγκαστικά εκείνες που μείωσαν περισσότερο την παραγωγή τους: η Ισπανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία και η Δανία μείωσαν τις εκτάσεις, στις οποίες καλλιεργούσαν σιτηρά, περισσότερο από τον κοινοτικό μέσο όρο. Οι χώρες που μείωσαν περισσότερο την παραγωγή τους είναι η Ιρλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία και η Ελλάδα. Αντίθετα, η Ισπανία (που υπέφερε από μεγάλη ξηρασία το 1991/92) και η Δανία αύξησαν την παραγωγή των σιτηρών κατά 20 % περίπου και η Πορτογαλία και οι Κάτω Χώρες κατά 10 % περίπου. Πολλές χώρες μείωσαν την έκτασή τους αλλά αύξησαν την παραγωγή τους σε σιτηρά, ορισμένες φορές σε σημαντικά ποσοστά: η Ισπανία, η Δανία, η Πορτογαλία, η Γερμανία και οι Κάτω Χώρες. Η Ιρλανδία, η Ελλάδα, και το Βέλγιο με το Λουξεμβούργο μαζί μείωσαν περισσότερο σε ποσοστά την παραγωγή τους από ό,τι την επιφάνειά τους. Η Γαλλία και η Ιταλία μείωσαν την παραγωγή τους με την ίδια αναλογία που μειώθηκαν και οι καλλιεργούμενες εκτάσεις.

7.4.1.3. Όλες αυτές οι εθνικές παραλλαγές εξηγούν το τελικό αποτέλεσμα: σημαντική πτώση των καλλιεργουμένων επιφανειών σε σιτηρά, αλλά χαμηλή πτώση της παραγωγής (ένας άλλος παράγοντας είναι, επίσης, η διαφορά μεταξύ εκτάσεων για τις οποίες έχει ζητηθεί ενίσχυση και του συνόλου των εκτάσεων που καλλιεργούνται).

7.4.2. Ελαιούχοι σπόροι (βλ. πίνακα στο παράρτημα 6)

7.4.2.1. Οι εκτάσεις που καλλιεργούνται με ελαιούχους σπόρους μειώθηκαν αισθητά στις επτά από τις δώδεκα χώρες της Ένωσης, αλλά αυξήθηκαν σημαντικά στην Ισπανία, στην Πορτογαλία (ηλιοτρόπια) και στη Γερμανία (κράμβη). Σε επίπεδο Ένωσης, η έκταση που καταλαμβάνει η καλλιέργεια των ελαιούχων σπόρων αυξήθηκε με 2 % μεταξύ 1991/92 και 1992/93.

7.4.2.2. Όσον αφορά τις παραγωγές, αυτές αυξήθηκαν σε μεγάλο βαθμό στη Γερμανία και την Ισπανία. Σημείωσαν, επίσης, αύξηση στο Ηνωμένο Βασίλειο και στη Δανία, παρά τη μείωση των εκτάσεων. Μειώθηκαν σημαντικά στην Ιταλία, στην Ελλάδα, στη Γαλλία και στην Ιρλανδία. Σε επίπεδο Ένωσης, η παραγωγή σε ελαιούχους σπόρους μειώθηκε κατά 10 %, μεταξύ 1991/92 και 1992/93.

7.4.3. Πρωτεϊνούχα προϊόντα (μπιζέλια και κουκιά) (βλ. πίνακα στο παράρτημα 7)

7.4.3.1. Οι εκτάσεις και η παραγωγή των πρωτεϊνούχων προϊόντων αυξήθηκε σε όλες σχεδόν τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μεταξύ 1991/92 και 1992/93, εκτός από την Ιταλία και τις Κάτω Χώρες. Σε επίπεδο Ένωσης, η αύξηση των επιφανειών ήταν ίση προς 5 %, ενώ η παραγωγή αυξήθηκε κατά 20 %.

7.4.3.2. Πάντως, αν ληφθούν υπόψη οι λόγοι που αναφέρονται παραπάνω είναι πάρα πολύ νωρίς να εκφρασθεί άποψη επαρκώς θεμελιωμένη για τα αποτελέσματα της υποχρεωτικής παύσης της καλλιέργειας.

8. Τελικές παρατηρήσεις

8.1. Η ΟΚΕ παραπέμπει στη γνωμοδότηση της 20ής Οκτωβρίου 1993 για το έγγραφο COM(93) 417 τελικό.

8.2. Πάντως, Η ΟΚΕ επιθυμεί να υπενθυμίσει τις βασικές απόψεις που είχε διατύπωσει στην εν λόγω γνωμοδότηση.

8.2.1. Η παύση της καλλιέργειας δεν πρέπει να αποτελέσει μία οριστική τροχοπέδη στην ευρωπαϊκή παραγωγή, αλλά, τουναντίον, πρέπει να της επιτρέψει να προσαρμοσθεί ανάλογα με τις εσωτερικές και εξωτερικές εξελίξεις, και ειδικότερα στους τομείς των ζωοτροφών και των βιοκαυσίμων.

8.2.2. Πρέπει να αναπτυχθούν καλλιέργειες προϊόντων που δεν προορίζονται για τη διατροφή.

8.2.3. Η κοινή πολιτική στον τομέα της παύσης της καλλιέργειας πρέπει να αποφασίζεται από την Ένωση κατά τρόπο αυτόνομο.

8.2.4. Το αντικείμενο της πρότασης για τη μεταρρύθμιση ήταν, πολύ σωστά, η απλούστευση και η ελαστικότητα του καθεστώτος ενίσχυσης των αροτριαίων καλλιεργειών.

8.2.5. Η ΟΚΕ ήταν αντίθετη στη μετατροπή των ανωτάτων ορίων των περιφερειακών αρδευομένων εκτάσεων σε ειδικές, αρδευόμενες βασικές εκτάσεις, συνοδευόμενες από μία ειδική παύση καλλιέργειας.

8.2.6. Η ΟΚΕ ζητούσε να αναφέρεται με σαφήνεια η δυνατότητα των κρατών μελών, στην περίπτωση που οι βασικές εκτάσεις για τον «αραβόσιτο» περιφερειοποιούνται, να ορίζουν μια βασική έκταση για τα «λοιπά σιτηρά» σε εθνικό επίπεδο.

8.2.7. Η ΟΚΕ ζητούσε την κατάργηση του άρθρου 3, παράγραφος 6, η οποία εισάγει ένα νέο σταθεροποιητή που εφαρμόζεται στην απόδοση.

8.2.8. Η ΟΚΕ ήταν υπέρ ενός σταθμισμένου «μικτού» συντελεστή παύσης της καλλιέργειας που θα ήταν στο μέσο, δηλαδή, μεταξύ του συντελεστή της «εναλλακτικής» παύσης και του συντελεστή της «σταθερής» παύσης.

8.2.9. Στο πλαίσιο της εκούσιας παύσης (ανώτερης από το υποχρεωτικό ποσοστό για να ωφελούνται οι παραγωγοί των ενισχύσεων), η ΟΚΕ εφιστούσε την προσοχή στους πιθανούς κινδύνους από μια 100 % παύση.

8.2.10. Η ΟΚΕ ήταν κατά της γενικής αρχής της μεταβίβασης, αλλά δεχόταν το όριο των 10 χιλιομέτρων που πρότεινε η Επιτροπή, ζητώντας, συγχρόνως, να δοθεί η δυνατότητα στα κράτη μέλη να καθορίζουν ένα κατώτερο όριο.

8.2.11. Η ΟΚΕ ζητούσε να αναφέρονται ρητώς πολλές μορφές καταστάσεων που παρέχουν τη δυνατότητα επιλογής νέων γαιών για ενίσχυση και ζητούσε, συγχρόνως, να πραγματοποιηθεί η ανταλλαγή των νέων επιλέξιμων εδαφών έναντι της αποκατάταξης άλλων αγρών, σε επίπεδο εκμετάλλευσης, για λόγους ισότητας μεταξύ των περιφερειών.

8.2.12. Η ΟΚΕ ζητούσε το ποσοστό της εναλλακτικής παύσης της καλλιέργειας για τα τρία χρόνια να είναι το ίδιο με εκείνο για τα έξι χρόνια με ρήτρα ελέγχου στα τρία χρόνια. Ζητούσε, ακόμη, ο γεωργός που επιλέγει την παύση καλλιέργειας με αυξημένο συντελεστή (20 % των σημερινών βασικών εκτάσεων) να μπορεί να διαλέγει ελεύθερα τη διάρκεια της παύσης και τους σχετικούς αγρούς.

8.3. Στη συνέχεια της δημοσίευσης του κανονισμού για την εφαρμογή των αποφάσεων σχετικά με την τροποποίηση της υποστήριξης των αροτριαίων καλλιεργειών, τις οποίες έλαβε το Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας, στις 17 Δεκεμβρίου 1993 [κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 231/94], η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι οι θέσεις της ελήφθησαν μερικώς υπόψη από το Συμβούλιο. Κρίνει, επίσης, απαραίτητο να εξετάσει διεξοδικά η Επιτροπή τις συνέπειες που θα έχει η πολιτική της παύσης της καλλιέργειας στη σταθερότητα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, στις θέσεις απασχόλησης στις διάφορες κατηγορίες εκμεταλλεύσεων και στις υπηρεσίες, στα προηγούμενα και επόμενα στάδια της παραγωγής, καθώς και το συνολικό κοινωνικό αντίκτυπο στους γεωργικούς και αγροτικούς κύκλους, την επίδραση στο περιβάλλον και στις επενδύσεις στον αγροτικό χώρο.

8.4. Η ΟΚΕ επιθυμεί να υπενθυμίσει με έμφαση ότι ο κύριος στόχος της μεταρρύθμισης της υποστήριξης των αροτριαίων καλλιεργειών ήταν η απάλυνση και η απλούστευση της νομοθεσίας και της εφαρμογής της στα κράτη μέλη, και ότι οι παρούσες διατάξεις έχουν ως αποτέλεσμα σημαντική 2η απομάκρυνση από το στόχο αυτό.

8.5. Η ΟΚΕ επιθυμεί, τέλος, να έχει τη δυνατότητα επανεξέτασης των αποτελεσμάτων της εφαρμογής της πολιτικής ενίσχυσης των αρόσιμων καλλιεργειών, υπό το φως των αποτελεσμάτων της τρέχουσας περιόδου, δηλαδή δύο χρόνια μετά την εφαρμογή της πολιτικής για την ενίσχυση των αροτριαίων καλλιεργειών.

Βρυξέλλες, 23 Μαρτίου 1994.

Ο Πρόεδρος της

Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Susanne TIEMANN

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 (ΟΒLΟΝG)

(1) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1094/88 της 25ης Απριλίου 1988, ΕΕ αριθ. L 105 της 27. 4. 1993.

(2) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1765/92 της 30ής Ιουνίου 1992, ΕΕ αριθ. L 81 της 1. 7. 1992.

(3) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1541/93 της 14ης Ιουνίου 1993, ΕΕ αριθ. L 154 της 25. 5. 1993.

(4) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 231/94, ΕΕ αριθ. L 30 της 3. 2. 1994.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Περίοδοι εμπορίας

Πίνακας αποτελεσμάτων από την παύση της καλλιέργειας αρόσιμων καλλιέργειων (πενταετές σύστημα)

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Εκτίμηση της παραγωγής σιτηρών για το 1993/94 και το 1992/93

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3 στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Ποσό των επιδοτήσεων ARTA στην EOK

Κανονικό και εθνικό σύνολο

Περίοδος 1990/1991

(Πηγή: Επιτροπή)

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 4 στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Εφαρμογή των διάφορων τρέχοντων συστημάτων παύσης καλλιέργειας

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 5 στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Σιτηρά

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 6 στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Ελαιούχοι σπόροι

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 7 στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Πρωτεϊνούχα προϊόντα (Μπιζέλια και κουκιά)

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>