[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 10.03.2006

COM(2006) 106 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

Επανεξέταση της εφαρμογής της οδηγίας για τα απλά δοχεία πίεσης (87/404/ΕΟΚ) σε σχέση με την οδηγία για τον εξοπλισμό υπό πίεση (97/23/ΕΚ)

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ 3

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3

Ιστορικό 3

Μέθοδος επανεξέτασης 4

2. ΕΠΑΝΕΞΕΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΠΛΑ ΔΟΧΕΙΑ ΠΙΕΣΗΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟ ΥΠΟ ΠΙΕΣΗ 4

Γενικές παρατηρήσεις 4

Συγκροτήματα 5

Προβλήματα κατασκευής των απλών δοχείων πίεσης 6

Τυποποίηση 7

Εξαιρέσεις της οδηγίας για τον εξοπλισμό υπό πίεση 7

Ειδικές διατάξεις για τα απλά δοχεία πίεσης σε μια ενοποιημένη οδηγία 8

Διοικητικός φόρτος 8

Η διάσταση της ανταγωνιστικότητας 9

3. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 9

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

Επανεξέταση της εφαρμογής της οδηγίας για τα απλά δοχεία πίεσης (87/404/ΕΟΚ) σε σχέση με την οδηγία για τον εξοπλισμό υπό πίεση (97/23/ΕΚ)

Περίληψη

Στην οδηγία 97/23/EK για τον εξοπλισμό υπό πίεση καλείται η Επιτροπή να επανεξετάσει την εφαρμογή της οδηγίας 87/404/EOK για τα απλά δοχεία πίεσης προκειμένου να διαπιστωθεί η ανάγκη για ενσωμάτωση αυτής της οδηγίας στην οδηγία για τον εξοπλισμό υπό πίεση.

Η παρούσα ανακοίνωση ανταποκρίνεται στο αίτημα αυτό και βασίζεται σε εκτεταμένες διαβουλεύσεις με τις εθνικές αρχές και τα ενδιαφερόμενα μέρη.

Τόσο οι αρμόδιες εθνικές αρχές για την εφαρμογή αμφότερων των οδηγιών όσο και τα ενδιαφερόμενα μέρη θεωρούν ότι η πρακτική εφαρμογή και των δύο οδηγιών είναι πολύ καλή και αντιτίθενται στην ενσωμάτωση της οδηγίας για τα απλά δοχεία πίεσης μέσα στο κείμενο της οδηγίας για τον εξοπλισμό υπό πίεση. Ειδικότερα, βάσει των εκτιμήσεων για τεχνικά θέματα και θέματα ασφάλειας, οι οποίες αναλύονται λεπτομερώς κατωτέρω, υποστηρίζεται η διατήρηση δύο χωριστών οδηγιών.

Με βάση τα στοιχεία αυτά, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι υπάρχουν ισχυρά επιχειρήματα που συνηγορούν υπέρ του να παραμείνουν χωριστές οι δύο οδηγίες, δηλ. η οδηγία για τα απλά δοχεία πίεσης και η οδηγία για τον εξοπλισμό υπό πίεση.

Ωστόσο, αυτό δεν αποκλείει την ανάληψη μιας μελλοντικής πρωτοβουλίας στο πλαίσιο μιας επανεξέτασης της ΟΕΥΠ και μέσα από το πρίσμα της συνολικής επανεξέτασης της νέας προσέγγισης, πράγμα που μπορεί να οδηγήσει στη συγχώνευση σε ένα ενιαίο κείμενο.

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ιστορικό

Τα απλά δοχεία πίεσης[1] καλύπτονται από την οδηγία 87/404/EOK, η οποία εκδόθηκε τον Ιούνιο του 1987 και είναι η πρώτη οδηγία που εντάχθηκε στο πλαίσιο της αποκαλούμενης νέας προσέγγισης. Τα δοχεία αυτά αντιστοιχούν μόνον σε ένα μικρό μέρος των κατηγοριών προϊόντων που ενέχουν κίνδυνο λόγω πίεσης. Μόλις το 1997, το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο εξέδωσαν μια γενική οδηγία για τον εξοπλισμό υπό πίεση (97/23/EK), η οποία καλύπτει έναν ευρύτατο τομέα που εκτείνεται από τις χύτρες ταχύτητας έως τις πλήρεις χημικές εγκαταστάσεις. Η οδηγία αυτή καλεί την Επιτροπή (αιτιολογική σκέψη 11) να επανεξετάσει την εφαρμογή της οδηγίας για τα απλά δοχεία πίεσης προκειμένου να διαπιστωθεί η ανάγκη για ενσωμάτωση της εν λόγω οδηγίας στην οδηγία για τον εξοπλισμό υπό πίεση.

Παράλληλα, στην παρούσα ανακοίνωση παρουσιάζεται η θέση της Επιτροπής επί του ψηφίσματος του Συμβουλίου Ανταγωνιστικότητας[2], βάσει του οποίου η πιθανή ενσωμάτωση της οδηγίας για τα απλά δοχεία πίεσης στην οδηγία για τον εξοπλισμό υπό πίεση ανάγεται σε μία από τις προτεραιότητες του Συμβουλίου όσον αφορά την απλούστευση της νομοθεσίας.

Μέθοδος επανεξέτασης

Η παρούσα ανακοίνωση βασίζεται σε μια σειρά διαβουλεύσεων με τις εθνικές αρχές και τα ενδιαφερόμενα μέρη, οι οποίες συνοψίζονται ως εξής:

- Το κεντρικό βήμα των διαβουλεύσεων με τις εθνικές αρχές και τα ενδιαφερόμενα μέρη ήταν η ομάδα εργασίας για θέματα πίεσης, η οποία οργανώθηκε από τις υπηρεσίες της Επιτροπής και ασχολείται με αυτό το ζήτημα από το 2003.

- Προκειμένου να διαμορφώσει μια όσο το δυνατόν πληρέστερη εικόνα, η Επιτροπή οργάνωσε διαβούλευση μέσω του Διαδικτύου για να συγκεντρώσει τις απόψεις και τις προτάσεις των ενδιαφερόμενων μερών που ανήκουν στον ευρωπαϊκό κλάδο παραγωγής προϊόντων υπό πίεση. Η διαβούλευση αυτή προαναγγέλθηκε μέσω διαφόρων διαύλων και η σχετική ιστοσελίδα ήταν ανοιχτή στο Διαδίκτυο από τις αρχές Οκτωβρίου του 2004 έως τα τέλη Ιανουαρίου του 2005. Παρελήφθη σημαντικός αριθμός σχολίων[3].

- Η περίληψη και η λεπτομερής ανάλυση των απαντήσεων που προέκυψαν από τη δημόσια κρίση, μαζί και με τα προκαταρκτικά συμπεράσματα, εξετάστηκαν από την ομάδα εργασίας για θέματα πίεσης τον Απρίλιο του 2005.

- Οι εθνικές αρχές εκλήθησαν να μελετήσουν τα επισημανθέντα ζητήματα έως το τέλος Μαΐου του 2005 προκειμένου να έχουν τη δυνατότητα να διατυπώσουν σχόλια επί των πτυχών που ενδεχομένως έπρεπε ακόμη να επανεξεταστούν.

2. ΕΠΑΝΕΞΕΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΠΛΑ ΔΟΧΕΙΑ ΠΙΕΣΗΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟ ΥΠΟ ΠΙΕΣΗ

Γενικές παρατηρήσεις

Η οδηγία για τα απλά δοχεία πίεσης και η οδηγία για τον εξοπλισμό υπό πίεση διαφέρουν στη διάταξη του κειμένου τους, στον τρόπο παρουσίασης και στο αναλυτικό περιεχόμενό τους. Ωστόσο, και οι δύο εντάσσονται στη νέα προσέγγιση, μολονότι η οδηγία για τα απλά δοχεία πίεσης περιλαμβάνει διάφορα στοιχεία της παλαιάς προσέγγισης. Τόσο η οδηγία για τα απλά δοχεία πίεσης όσο και η οδηγία για τον εξοπλισμό υπό πίεση περιλαμβάνουν στοιχεία ταξινόμησης, ταυτότητας και σήμανσης, ρύθμισης, επιτήρησης και τεχνικών απαιτήσεων.

Η συγχώνευση των δύο οδηγιών δεν συνεπάγεται ότι οι νέες κατηγορίες προϊόντων θα διέπονται από το νομοθετικό πλαίσιο που συγκροτούν σήμερα οι δύο χωριστές οδηγίες, ή, αντιστρόφως, ότι δεν θα καλύπτονται πλέον τα προϊόντα που καλύπτονται σήμερα.

Δεδομένου ότι η οδηγία για τα απλά δοχεία πίεσης είναι μια από τις πρώτες οδηγίες που εκδόθηκαν στο πλαίσιο της νέας προσέγγισης, έχει αποκτηθεί σημαντική πείρα από την πρακτική εφαρμογή της. Από την άλλη πλευρά, η οδηγία για τον εξοπλισμό υπό πίεση είναι μια σχετικά νέα οδηγία, ιδιαίτερα περίπλοκη ως προς τη φύση της, και η εφαρμογή της δημιουργεί ακόμη κάποια προβλήματα, ενώ από την επιτήρηση της αγοράς έχει αποκτηθεί μέχρι τώρα πολύ μικρή πείρα και έχουν καταγραφεί ελάχιστες παρατηρήσεις. Αυτά τα στοιχεία είναι κρίσιμα, αφού η συγχώνευση των δύο οδηγιών δεν πρόκειται να είναι μια απλή επιμέλεια νομοθετικών κειμένων, αλλά πρέπει να βασιστεί σε εκτιμήσεις επί της ουσίας.

Οι κύριες παράμετροι που διαφάνηκαν κατά τη διαδικασία επανεξέτασης όσον αφορά την προστιθέμενη αξία της συγχώνευσης φαίνεται ότι είναι τα τεχνικά προβλήματα ή τα προβλήματα ασφάλειας των απλών δοχείων πίεσης ή των προϊόντων που περιέχουν τέτοια δοχεία, η περισσότερο ή λιγότερο σημαντική μείωση του διοικητικού φόρτου σε ευρωπαϊκό ή εθνικό επίπεδο, καθώς και οι οικονομικές πτυχές, π.χ. η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.

Στο πλαίσιο αυτής της αξιολόγησης, πρέπει να ληφθεί υπόψη η γνώμη που εξέφρασαν οι εθνικές αρχές οι οποίες είναι αρμόδιες για την εφαρμογή και των δύο οδηγιών αλλά και τα ενδιαφερόμενα μέρη, σύμφωνα με την οποία και οι δύο οδηγίες εφαρμόζονται στην πράξη πολύ καλά όσον αφορά τόσο την απαιτούμενη όσο και την υπάρχουσα νομική-διοικητική υποδομή και τους μηχανισμούς εφαρμογής.

Από τη δημόσια διερεύνηση προέκυψε ότι η σαφής πλειονότητα των ερωτηθέντων αντιτίθεται στη συγχώνευση της οδηγίας για τα απλά δοχεία πίεσης με την οδηγία για τον εξοπλισμό υπό πίεση. Εκείνοι που άφησαν να εννοηθεί ότι θα υποστήριζαν τη συγχώνευση των δύο οδηγιών, δεν αιτιολόγησαν επαρκώς τη θέση τους.

Ειδικότερα, εκτιμήσεις τεχνικής φύσεως και λόγοι ασφάλειας συνηγορούν κατά της συγχώνευσης των δύο οδηγιών σύμφωνα με τη γνώμη τόσο των αρμόδιων αρχών όσο και των ενδιαφερόμενων μερών. Αυτά τα επιχειρήματα κατηγοριοποιούνται στις ακόλουθες ενότητες:

Συγκροτήματα

Βάσει της οδηγίας για τον εξοπλισμό υπό πίεση απαιτείται γενική εκτίμηση της συμμόρφωσης για τα «συγκροτήματα», δηλ. τα «σύνολα εξοπλισμών υπό πίεση που συναρμολογούνται από τον κατασκευαστή προκειμένου να αποτελέσουν ένα ολοκληρωμένο και λειτουργικό συγκρότημα». Ειδικότερα, πρέπει να εκτιμάται «η συναρμολόγηση των διαφόρων στοιχείων του συγκροτήματος και η προστασία του συγκροτήματος κατά της υπέρβασης των επιτρεπομένων ορίων λειτουργίας» (π.χ. μέγιστη πίεση). Με την οδηγία για τα απλά δοχεία πίεσης ρυθμίζεται νομοθετικά μόνον η ασφάλεια του ίδιου του απλού δοχείου πίεσης. Στο κείμενο της οδηγίας δεν προβλέπονται απαιτήσεις για θέματα όπως τα συστήματα ασφάλειας ή η ορθή εγκατάσταση απλών δοχείων πίεσης σε σύστημα συμπίεσης.

Μερικές από τις απαντήσεις που παρελήφθησαν κατά τη διάρκεια της διαβούλευσης μέσω Διαδικτύου υποδεικνύουν ότι η απουσία τέτοιων απαιτήσεων από το κείμενο της οδηγίας για τα απλά δοχεία πίεσης ενέχει πιθανούς κινδύνους. Σε άλλες απαντήσεις εκτιμάται ότι η συγχώνευση των δύο οδηγιών θα συνεπαγόταν υπερβολικά επαχθείς όρους, αφού ένας σημαντικός αριθμός πρόσθετων διατάξεων (κυρίως διατάξεις συμπίεσης) θα υπόκειντο αίφνης στη γενική εκτίμηση συμμόρφωσης ως συγκροτήματα πλέον.

Για αυτό τον λόγο, ζητήθηκε ειδικότερα από τις εθνικές αρχές να αναφέρουν τα πιθανά προβλήματα ασφάλειας που αντιμετωπίστηκαν κατά το παρελθόν σε σχέση με την ενσωμάτωση και τις προστατευτικές διατάξεις συγκροτημάτων που περιλαμβάνουν απλό δοχείο πίεσης. Συγκεκριμένα ερωτήθηκαν εάν συντρέχει ανάγκη εισαγωγής της έννοιας του συγκροτήματος για τα απλά δοχεία πίεσης. Ωστόσο, δεν αναφέρθηκε κανένα πρόβλημα ασφάλειας ως προς τα θέματα συναρμολόγησης των απλών δοχείων πίεσης, από το οποίο να προκύπτει ότι η ρύθμιση αυτών των θεμάτων είναι αναγκαία.

Συνεπώς, η εισαγωγή της έννοιας του συγκροτήματος στην οδηγία για τα απλά δοχεία πίεσης θεωρείται ότι δεν έχει ουσιαστική σημασία για το επίπεδο ασφάλειας των συγκροτημάτων που περιλαμβάνουν απλό δοχείο πίεσης.

Προβλήματα κατασκευής των απλών δοχείων πίεσης

Η επιτήρηση της αγοράς από τα κράτη μέλη και οι εκθέσεις που έστειλαν βιομηχανικές ενώσεις του κλάδου δείχνουν ότι τα «μικρά» απλά δοχεία πίεσης, συνήθως σχετικά φθηνά καταναλωτικά προϊόντα, τα οποία διατίθενται στην ευρωπαϊκή αγορά, μπορεί να παρουσιάζουν κατασκευαστικά ελαττώματα που ενδέχεται σε μερικές περιπτώσεις να μειώνουν σοβαρά την ασφάλεια. Ως εκ τούτου, δόθηκε ιδιαίτερη προσοχή στην άποψη των εθνικών αρχών ως προς το εάν η συγχώνευση των δύο οδηγιών θα βοηθούσε στην επιτήρηση της αγοράς. Ζητήθηκε επίσης από τις αρχές αυτές να διαβιβάσουν την εκτίμησή τους σχετικά με το εάν η συμμετοχή των κοινοποιημένων οργανισμών στο πλαίσιο της οδηγίας για τον εξοπλισμό υπό πίεση θα είχε θετικό αντίκτυπο στην ασφάλεια των απλών δοχείων πίεσης. Είναι γεγονός ότι δυνάμει της οδηγίας για τα απλά δοχεία πίεσης, τα δοχεία υπόκεινται – ως συγκεκριμένη κύρια κατηγορία – σε εξακρίβωση από κοινοποιημένους οργανισμούς, ενώ δυνάμει της οδηγίας για τον εξοπλισμό υπό πίεση, τα δοχεία αυτού του είδους θα ταξινομούνταν μάλλον σε κάποια χαμηλή κατηγορία και θα υπόκειντο σε λιγότερο αυστηρή εξακρίβωση από κοινοποιημένους οργανισμούς.

Από τις διατυπωθείσες παρατηρήσεις προκύπτει ότι τα προβλήματα ασφάλειας των απλών δοχείων πίεσης δεν οφείλονται στις ελλείψεις της οδηγίας για τα απλά δοχεία πίεσης. Οι σχετικά σαφείς τεχνικές απαιτήσεις της οδηγίας για τα απλά δοχεία πίεσης προβλέπουν κατάλληλα περιθώρια ασφάλειας και αξιόπιστο επίπεδο ασφάλειας για τα απλά δοχεία πίεσης. Η ενσωμάτωση της οδηγίας για τα απλά δοχεία πίεσης στην οδηγία για τον εξοπλισμό υπό πίεση δεν θα βελτίωνε την ασφάλεια αυτής της ομάδας προϊόντων, πολύ δε περισσότερο αφού η οδηγία για τον εξοπλισμό υπό πίεση είναι λιγότερο συγκεκριμένη από την οδηγία για τα απλά δοχεία πίεσης (π.χ. στις συγκεκριμένες φυσικές ιδιότητες των δοχείων, στο πάχος των τοιχωμάτων, στη συγκόλληση κ.λπ.). Ιδίως σε περίπτωση κατασκευής σε αναπτυσσόμενες οικονομίες εκτός Ευρώπης, εκεί όπου βρίσκονται οι κύριοι προμηθευτές φθηνών και μικρότερου μεγέθους απλών δοχείων πίεσης, μια τέτοια αλλαγή θα μπορούσε να καταστήσει δυσκολότερη την ακριβή εφαρμογή των ευρωπαϊκών απαιτήσεων.

Ωστόσο, από τη διερεύνηση προκύπτει σαφώς ότι πρέπει να δοθεί έμφαση στην καλύτερη εφαρμογή της ισχύουσας οδηγίας για τα απλά δοχεία πίεσης, και ειδικότερα στον καλύτερο συντονισμό της επιτήρησης της αγοράς από τα κράτη μέλη.

Τυποποίηση

Η συγχώνευση της οδηγίας για τα απλά δοχεία πίεσης με την οδηγία για τον εξοπλισμό υπό πίεση μπορεί να έχει αντίκτυπο στα πρότυπα που εναρμονίστηκαν στο πλαίσιο της οδηγίας για τα απλά δοχεία πίεσης, αφού θα έπρεπε να δημοσιευτούν στο πλαίσιο της οδηγίας για τον εξοπλισμό υπό πίεση.

Το κυριότερο πρότυπο προϊόντος για τα απλά δοχεία πίεσης είναι η σειρά EN 286 (μέρη 1 έως 4). Επί πλέον, στο πλαίσιο της οδηγίας για τα απλά δοχεία πίεσης έχει εναρμονιστεί και μια σειρά άλλων προτύπων για τις διαδικασίες και τους επαγγελματικούς τίτλους για τη συγκόλληση και τις δοκιμές[4].

Μέχρι σήμερα, δεν έχουν ενεργοποιηθεί επίσημες αντιρρήσεις ή ρήτρες διασφάλισης που να δείχνουν ότι τα εναρμονισμένα πρότυπα στο πλαίσιο της οδηγίας για τα απλά δοχεία πίεσης παρουσιάζουν ελλείψεις.

Αν και εκ πρώτης όψεως μπορεί να φαίνεται ότι σε περίπτωση ενοποίησης των δύο οδηγιών θα απλουστευόταν το έργο της τυποποίησης, αφού θα έπρεπε να συνταχθούν εναρμονισμένα πρότυπα για μία και μόνη οδηγία, πρέπει ωστόσο να σημειωθεί ότι τα απλά δοχεία πίεσης είναι μια πολύ καλά καθορισμένη κατηγορία προϊόντων, για την οποία απαιτείται έτσι κι αλλιώς η ανάπτυξη συγκεκριμένων προτύπων, ανεξάρτητα από το εάν στην περίπτωσή τους εφαρμόζεται ή όχι μια συγκεκριμένη οδηγία. Επί πλέον, η μετάβαση σε μια ενοποιημένη οδηγία θα απαιτούσε την επανεξέταση όλων των εναρμονισμένων προτύπων που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο της οδηγίας για τα απλά δοχεία πίεσης, με ιδιαίτερο βάρος στη σειρά EN 286.

Η ανάλυση των προτύπων που συνδέονται με την οδηγία για τα απλά δοχεία πίεσης δείχνει ότι η κατάργηση αυτής της οδηγίας θα συνεπαγόταν 3 έως 4 έτη εργασίας προκειμένου να γίνουν οι αναγκαίες τροποποιήσεις, κυρίως στο πρότυπο EN 286, ώστε τα πρότυπα να δημοσιευτούν ως εναρμονισμένα πρότυπα στο πλαίσιο της οδηγίας για τον εξοπλισμό υπό πίεση. Οι κατασκευαστές θα έπρεπε να χρησιμοποιήσουν πιο περίπλοκα πρότυπα (π.χ. το EN 13445) έως ότου τεθεί στη διάθεσή τους η τροποποιημένη σειρά των προτύπων για τα απλά δοχεία πίεσης. Μπορεί επίσης να αναμένεται αντίκτυπος κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου σε άλλες εργασίες τυποποίησης λόγω έλλειψης πόρων.

Εξαιρέσεις της οδηγίας για τον εξοπλισμό υπό πίεση

Η οδηγία για τον εξοπλισμό υπό πίεση εφαρμόζεται βασικά σε κάθε εξοπλισμό υπό πίεση και σε συγκροτήματα με μέγιστη επιτρεπόμενη πίεση άνω του 0,5 bar. Αυτό συνεπάγεται ένα τεράστιο πεδίο εφαρμογής, το οποίο καλύπτει τις χύτρες ταχύτητας και τις πλήρεις χημικές εγκαταστάσεις όπως και τους λέβητες για σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτό το ευρύ πεδίο προσδιορίζεται σαφέστερα με μια σειρά εξαιρούμενων κατηγοριών προϊόντων που ειδάλλως θα καλύπτονταν από την οδηγία [π.χ. πλοία, πύραυλοι, αεροσκάφη, φιάλες για αεριούχα ποτά και προϊόντα που καλύπτονται από ειδικότερη νομοθεσία, όπως τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα, οι συσκευές αερολυμάτων (αεροζόλ), ο εξοπλισμός που προορίζεται για τη λειτουργία των οχημάτων και τα απλά δοχεία πίεσης].

Σε περίπτωση συγχώνευσης των δύο οδηγιών, οι ισχύουσες εξαιρέσεις από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας για τον εξοπλισμό υπό πίεση που δεν προβλέπονται στην οδηγία για τα απλά δοχεία πίεσης, π.χ. εξοπλισμός που προορίζεται για τη λειτουργία των οχημάτων, θα χρειαστεί να εξεταστούν προσεκτικά και ενδεχομένως να διορθωθούν ούτως ώστε να εξασφαλιστεί ότι τα απλά δοχεία πίεσης που καλύπτονται σήμερα από την οδηγία για τα απλά δοχεία πίεσης θα εξακολουθήσουν να καλύπτονται από νομικές απαιτήσεις για τους κινδύνους λόγω πίεσης. Ο πιθανότερος τρόπος να λυθεί το πρόβλημα είναι η εισαγωγή «εξαιρέσεων από τις εξαιρέσεις» προκειμένου να περιοριστεί αντιστοίχως το πεδίο εφαρμογής των ισχυουσών εξαιρέσεων της οδηγίας για τον εξοπλισμό υπό πίεση.

Οι απαντήσεις που δόθηκαν στο πλαίσιο της διαβούλευσης και τα σχόλια των εθνικών αρχών δείχνουν ότι η εξέταση των εξαιρέσεων της οδηγίας για τον εξοπλισμό υπό πίεση θα πρέπει να γίνει για κάθε περίπτωση χωριστά. Επί πλέον, τα ενδιαφερόμενα μέρη έχουν ζητήσει τη διενέργεια συγκεκριμένης ανάλυσης κόστους-οφέλους.

Για αυτούς τους λόγους, η Επιτροπή κρίνει ότι η διατήρηση των δύο οδηγιών ως χωριστών νομοθετημάτων είναι καλύτερη λύση όσον αφορά τις εξαιρέσεις της οδηγίας για τον εξοπλισμό υπό πίεση.

Ειδικές διατάξεις για τα απλά δοχεία πίεσης σε μια ενοποιημένη οδηγία

Στο ισχύον σήμερα κείμενο της οδηγίας για τον εξοπλισμό υπό πίεση δεν λαμβάνεται υπόψη ο αριθμός (παραγωγή ενός μοναδικού τεμαχίου έναντι παραγωγής εν σειρά) ή η χρήση (καταναλωτική έναντι επαγγελματικής) του παραγόμενου εξοπλισμού για τον καθορισμό της εφαρμοστέας διαδικασίας εκτίμησης της συμμόρφωσης. Ωστόσο, προβλέπονται ειδικές διατάξεις που εξασφαλίζουν μια αυστηρότερη εκτίμηση της συμμόρφωσης για ορισμένα προϊόντα, όπως οι πυροσβεστήρες, οι χύτρες ταχύτητας και οι φιάλες αναπνευστικών συσκευών, τα οποία συνήθως κατασκευάζονται μαζικά. Από την άλλη πλευρά, η οδηγία για τα απλά δοχεία πίεσης εφαρμόζεται μόνον στα απλά δοχεία πίεσης που κατασκευάζονται εν σειρά.

Κατά τη διαδικασία διαβούλευσης προτάθηκε, εφόσον γίνει συγχώνευση, η εισαγωγή ειδικών διατάξεων για τα απλά δοχεία πίεσης που κατασκευάζονται εν σειρά, π.χ. ταξινομώντας τα απλά δοχεία πίεσης στην «ελάχιστη» κατηγορία της οδηγίας για τον εξοπλισμό υπό πίεση[5], ανεξάρτητα από τις φυσικές διαστάσεις τους.

Ωστόσο, το θέμα της ενδεχόμενης εισαγωγής κοινών ειδικών διατάξεων για τα προϊόντα μαζικής παραγωγής δεν αφορά μόνον τα απλά δοχεία πίεσης και πρέπει καλύτερα να συζητηθεί στο πλαίσιο μιας γενικής επανεξέτασης της οδηγίας για τον εξοπλισμό υπό πίεση, στο κατάλληλο στάδιο.

Διοικητικός φόρτος

Όσον αφορά τα πιθανά διοικητικά πλεονεκτήματα που συνηγορούν υπέρ της συγχώνευσης, δεν βρέθηκε κανένα ισχυρό επιχείρημα υπέρ αυτής της επιλογής κατά τη διάρκεια της διαδικασίας επανεξέτασης. Η συγχώνευση των δύο οδηγιών, σε συνδυασμό με την επακόλουθη μεταφορά στα εθνικά δίκαια και την εφαρμογή μιας ενοποιημένης οδηγίας, θα συνεπαγόταν αυτομάτως σημαντικό φόρτο διοικητικού έργου για την Επιτροπή, τα κράτη μέλη και τα άλλα ενδιαφερόμενα μέρη, για τον οποίο θα απασχολούνταν πρόσθετοι πόροι χωρίς να προκύψει κανένα αξιόλογο όφελος.

Οι κύκλοι της βιομηχανίας έχουν εκφράσει τις σοβαρές ανησυχίες τους σχετικά με την επίδραση της λύσης της ενοποίησης των δύο οδηγιών, δηλώνοντας ότι δεν αποκομίζουν κανένα πλεονέκτημα εάν αλλάξει η σημερινή κατάσταση. Πιστεύουν ότι η συγχώνευση θα καταλήξει σε πρόσθετη εργασία για τους κατασκευαστές χωρίς κανένα όφελος για την ασφάλεια. Για παράδειγμα, προβλέπεται μάλλον η πλήρης επανεξέταση των βασικών απαιτήσεων που εφαρμόζονται στα απλά δοχεία πίεσης, οι αντίστοιχες αλλαγές στους τεχνικούς φακέλους και στην τεχνική τεκμηρίωση, στις πινακίδες των κατασκευαστών και στις δοκιμές, καθώς και μια αλλαγή στα προγράμματα εκτίμησης της συμμόρφωσης, με επακόλουθη αύξηση των γραφειοκρατικών διατυπώσεων και του συνεπαγόμενου κόστους. Οι κύκλοι της βιομηχανίας τονίζουν ότι η ενοποίηση της νομοθεσίας δεν οδηγεί αυτομάτως σε πραγματική απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών, αλλά απεναντίας μπορεί να έχει ακόμη και το αντίθετο αποτέλεσμα.

Η διάσταση της ανταγωνιστικότητας

Δεδομένου ότι η οδηγία για τα απλά δοχεία πίεσης εφαρμόζεται μόνον στα δοχεία που προορίζονται να περιέχουν αέρα ή άζωτο, οι κατασκευαστές έχουν όντως στην πράξη τη δυνατότητα να τα υπαγάγουν στην οδηγία για τον εξοπλισμό υπό πίεση, προσδιορίζοντας τον σκοπό για τον οποίο προορίζονται τα δοχεία πίεσης με γενικότερη διατύπωση από αυτή της οδηγίας για τα απλά δοχεία πίεσης, χωρίς να έχουν αναγκαστικά την υποχρέωση να τροποποιήσουν τα σχέδια των δοχείων. Καθώς τέτοιες περιπτώσεις δεν παρατηρούνται σε μεγάλους αριθμούς στην αγορά, φαίνεται εύλογο ότι οι περισσότεροι κατασκευαστές θεωρούν τη συμμόρφωση με την οδηγία για τα απλά δοχεία πίεσης πιο οικονομική από τη συμμόρφωση με την οδηγία για τον εξοπλισμό υπό πίεση. Η συγχώνευση των δύο οδηγιών θα περιόριζε τις επιλογές των κατασκευαστών, αφαιρώντας τη μία από τις δύο δυνατότητες συμμόρφωσης με τις νομικές απαιτήσεις.

Επί πλέον, σύμφωνα με τους βιομηχανικούς κύκλους, η συμμόρφωση με την οδηγία για τα απλά δοχεία πίεσης αναγνωρίζεται ευρέως εκτός Ευρώπης ως ένδειξη ποιότητας. Επομένως, οποιαδήποτε αλλαγή θα μπορούσε να έχει αρνητικό αντίκτυπο στη διεθνή αποδοχή των ευρωπαϊκών απλών δοχείων πίεσης και στην ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.

Οι κατασκευαστές της ΕΕ τόνισαν επίσης ότι η ενοποίηση των δύο οδηγιών θα δημιουργούσε βραχυπρόθεσμα προβλήματα προσαρμογής, θα αύξανε τον διοικητικό φόρτο της βιομηχανίας αλλά και το κόστος, αφού θα καθιστούσε πιο περίπλοκες τις διαδικασίες για την εκτίμηση της συμμόρφωσης.

Τέλος, η ενοποίηση των δύο οδηγιών θα οδηγούσε, σύμφωνα με τους κατασκευαστές, για μια ορισμένη μεταβατική περίοδο σε μια αβέβαιη κατάσταση για τους κατασκευαστές απλών δοχείων πίεσης.

3. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχει καμία σαφής αιτιολόγηση προς υποστήριξη της επιλογής της συγχώνευσης. Η θέση αυτή υποστηρίζεται από την πολύ μεγάλη πλειονότητα των ενδιαφερόμενων μερών και των εθνικών αρχών.

Σύμφωνα με τη γνώμη της Επιτροπής, των περισσότερων εθνικών αρχών και των κατασκευαστών, η συγχώνευση δεν θα ήταν μια απλή «αποκοπή και επικόλληση» κειμένου, αλλά μια εκ βάθρων επανεξέταση που δεν θα αποτελούσε απλούστευση της νομοθεσίας. Αντιθέτως, η προτεινόμενη ενοποίηση των δύο οδηγιών μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα και τουλάχιστον προσωρινά διοικητικά βάρη που θα απαιτούν την προσαρμογή των ενδιαφερόμενων μερών.

Ωστόσο, αυτό δεν αποκλείει μια μελλοντική πρωτοβουλία, ιδίως στο πλαίσιο μιας επανεξέτασης της ΟΕΥΠ όταν θα έχει αποκτηθεί επαρκής πείρα από την εφαρμογή, και μέσα από το πρίσμα της συνολικής επανεξέτασης της νέας προσέγγισης. Μια τέτοια πρωτοβουλία μπορεί να περιλάβει τη συγχώνευση της ΟΑΔΠ και της ΟΕΥΠ σε ένα ενιαίο κείμενο, ακόμη και αν πρόκειται να παραμείνουν άθικτες οι ειδικές διατάξεις που απηχούν τα χαρακτηριστικά των δύο τομέων των προϊόντων υπό πίεση.

[1] Η οδηγία για τα απλά δοχεία πίεσης εφαρμόζεται στα απλά δοχεία πίεσης που κατασκευάζονται εν σειρά. Για τους σκοπούς της οδηγίας, ως «απλό δοχείο πίεσης» νοείται κάθε συγκολλημένο δοχείο που υποβάλλεται σε σχετική εσωτερική πίεση ανώτερη από 0,5 bar, προορίζεται να περιέχει αέρα ή άζωτο, και δεν προορίζεται να εκτεθεί σε φλόγα.

[2] Προτεραιότητες του Συμβουλίου για την απλούστευση της κοινοτικής νομοθεσίας, οι οποίες εγκρίθηκαν στις 25 Νοεμβρίου 2004.

[3] Περίληψη των σχολίων παρατίθεται στη διεύθυνση: http://europa.eu.int/comm/enterprise/pressure_equipment/index_en.htm.

[4] Μέχρι σήμερα έχουν δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης τα στοιχεία αναφοράς 12 προτύπων στο πλαίσιο της οδηγίας για τα απλά δοχεία πίεσης. Τα σημαντικότερα είναι αυτά της σειράς EN 286. Περισσότερες πληροφορίες στη διεύθυνση:http://europa.eu.int/comm/enterprise/newapproach/standardization/harmstds/reflist/spvessel.html.

[5] Για κάθε κατηγορία εξοπλισμού υπό πίεση υπάρχει κατάλληλη διαδικασία ή επιλογή μεταξύ διαφορετικών διαδικασιών ισοδύναμης αυστηρότητας για την εκτίμηση της συμμόρφωσης με τις βασικές απαιτήσεις της ΟΕΥΠ.