Γνωμοδότηση σχετικά με την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τις οδικές μεταφορές επικινδύνων εμπορευμάτων (1) (94/C 195/07)

Στις 20 Δεκεμβρίου 1993, το Συμβούλιο αποφάσισε, βάσει του άρθρου 75 της Συνθήκης ΕΚ, να ζητήσει τη γνωμοδότηση της ΟΚΕ για την παραπάνω πρόταση.

Το τμήμα μεταφορών και επικοινωνιών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 6 Απριλίου 1994. Εισηγητής ήταν ο κ. Giesecke.

Κατά την 315η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 27ης Απριλίου 1994), η ΟΚΕ υιοθέτησε ομόφωνα εκτός μιας αποχής την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η από κοινού ανάπτυξη των αγορών σε διεθνές και, ιδίως, σε ευρωπαϊκό επίπεδο εντείνει τον ανταγωνισμό. Με την επιστήμη και την έρευνα αυξάνεται με ταχύ ρυθμό η ποσότητα και διευρύνεται το φάσμα των εμπορευμάτων που ταξινομούνται ως επικίνδυνα. Αναλόγως, αυξάνεται και η ποσότητα και το μερίδιο των μεταφερόμενων οδικώς επικινδύνων εμπορευμάτων.

1.2. 'Υστερα από μια σειρά πολύ σοβαρών ατυχημάτων, η κοινή γνώμη απέκτησε πολύ μεγαλύτερη επίγνωση του κινδύνου που απειλεί τόσο τους ανθρώπους όσο και το περιβάλλον. Τούτο, εν τω μεταξύ, υποχρέωσε τις κυβερνήσεις να λάβουν αυστηρά μέτρα προκειμένου να περιοριστεί ο κίνδυνος.

1.3. Συχνά, τα μέτρα αυτά βασίζονται στην Ευρωπαϊκή Συμφωνία για τις διεθνείς οδικές μεταφορές επικινδύνων εμπορευμάτων (ADR), η οποία ρυθμίζει καταρχήν, μόνο τις διασυνοριακές μεταφορές επικινδύνων εμπορευμάτων.

1.4. Οι διαφορές που παρατηρούνται μεταξύ των κανονιστικών διατάξεων που ισχύουν στα κράτη μέλη είναι μάλλον σημαντικές και θέτουν φραγμούς στην ελεύθερη κυκλοφορία επικινδύνων εμπορευμάτων στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου.

1.5. Συνεπώς, ενδείκνυται μια εναρμόνιση σε όσο το δυνατόν υψηλότερο βαθμό ασφαλείας.

1.6. Οι νέες εναρμονισμένες κανονιστικές διατάξεις πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις ταχέως αυξανόμενες οδικές μεταφορές εμπορευμάτων και επικίνδυνων εμπορευμάτων από και προς τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.

2. Η πρόταση της Επιτροπής

2.1. Η Ευρωπαϊκή Ένωση από κοινού με τα κράτη μέλη (σύμφωνα με το άρθρο 75, παράγραφος 1, εδάφιο γ) θα επιτύχει, μέσω της παρούσας οδηγίας, την απαραίτητη εναρμόνιση.

2.2. Ως βάση της οδηγίας, η Επιτροπή επέλεξε τις διεθνείς κανονιστικές διατάξεις της ADR και των Ηνωμένων Εθνών δεδομένου ότι όλα τα κράτη μέλη, με μόνη εξαίρεση την Ιρλανδία, έχουν κυρώσει τη Συμφωνία ADR.

2.3. Όμως, η εναρμόνιση σε ευρωπαϊκό επίπεδο που προ τείνεται από την οδηγία, δεν πρέπει να υποβαθμίσει τα πρότυπα ασφαλείας που καθορίζονται από τις υφιστάμενες νομοθεσίες των κρατών μελών της Κοινότητας όσον αφορά τις μεταφορές επικινδύνων εμπορευμάτων. Συνεπώς, προκειμένου να παραμείνουν τα πρότυπα αυτά στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο, πρέπει να υιοθετούνται οι τροποποιήσεις, οι οποίες αποφασίζονται κατά την τακτική προσαρμογή στην επικαιρότητα της ADR και των συστάσεων των Ηνωμένων Εθνών όσον αφορά τις μεταφορές επικινδύνων εμπορευμάτων, στην προσπάθεια για όσο το δυνατόν υψηλότερη ασφάλεια.

2.4. Λόγω της ιδιαιτερότητας αυτού του τρόπου μεταφοράς, πρέπει επιπλέον να παραχωρηθεί στα κράτη μέλη το δικαίωμα να εκδίδουν, για λόγους π.χ. προστασίας του περιβάλλοντος ή εθνικής ασφαλείας - αλλά όχι για λόγους ασφαλείας των μεταφορών - συμπληρωματικές διατάξεις σχετικά με ορισμένες πτυχές της μεταφοράς επικινδύνων εμπορευμάτων.

Στην πρόταση οδηγίας δεν θίγεται το ζήτημα των ελέγχων διότι αυτό το θέμα θα ρυθμιστεί με ιδιαίτερη νομική πράξη της Επιτροπής.

3. Γενικές παρατηρήσεις

3.1. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει την προβλεπόμενη εναρμόνιση, σε όσο το δυνατόν υψηλότερο βαθμό, των ποικίλλων κρατικών (εθνικών) διατάξεων για τα επικίνδυνα εμπορεύματα.

3.2. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει επίσης την υιοθέτηση της διάταξης της ADR και σχετικά με τις μεταφορές επικινδύνων εμπορευμάτων στο εσωτερικό των κρατών μελών.

3.3. Κατ'αρχήν, όσον αφορά τις μεταφορές επικινδύνων εμπορευμάτων πρέπει να ισχύουν για όλους τους μεταφορείς της Κοινότητας όσο το δυνατόν πιο ομοιόμορφοι κανόνες που να προσανατολίζονται προς τις διεθνείς ρυθμίσεις και συμφωνίες.

3.4. Όμως, κατά την άποψη της ΟΚΕ, ο βαθμός ασφαλείας που θεσπίζει η οδηγία θα αυξανόταν σημαντικά, εάν η οδηγία, αντί των προβλεπόμενων προσαρμογών σύμφωνα με την εκάστοτε μορφή της ADR, περιελάμβανε σαφή παραπομπή («δυναμική παραπομπή - ενημερώνεται αυτόματα») στην εκάστοτε ισχύουσα διατύπωση της ADR.

3.5. Κατ'αυτόν τον τρόπο, θα αναβαθμιζόταν όχι μόνο η αποτελεσματικότητα και η διαφάνεια των μέτρων αλλά, κυρίως, η ακριβής κατανόηση και σαφήνεια των ορισμών και των εννοιών.

3.6. Επίσης, θα αποφευγόταν ο κίνδυνος πολύ επικινδύνων παρανοήσεων και παρερμηνειών που προκαλεί η ταυτόχρονη ισχύς τριών κανονιστικών πλαισίων:

α) της ADR.

β) ixτης οδηγίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης που προσανατολίζεται προς την ADR.

γ) των εθνικών διατάξεων.

Οι υπάλληλοι-συνεργάτες στις συχνά μικρές και πολύ μικρές μεταφορικές επιχειρήσεις είναι εξοικειωμένοι με την ADR τουλάχιστον όσον αφορά τις διασυνοριακές μεταφορές επικινδύνων εμπορευμάτων. Η επιμόρφωση και η κατάρτιση εστιάζονται στην ADR.

3.7. Μια σαφής παραπομπή (η δυναμική παραπομπή) στην ADR θα μπορούσε επίσης να διευκολύνει τις μεταφορές επικινδύνων εμπορευμάτων προς Ανατολάς και να επιφέρει έτσι υψηλότερο βαθμό ασφάλειας.

3.8. Μια σαφής παραπομπή στην ADR είναι δυνατή σύμφωνα με το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την προϋπόθεση ότι τα κείμενα πηγές έχουν δημοσιευθεί και στα οποία κάθε πολίτης μπορεί να έχει πρόσβαση.

3.9. Από την πλευρά της, η Επιτροπή θα έπρεπε σε περίπτωση σαφούς παραπομπής να μεριμνά μόνο ώστε οι τροποποιήσεις στο κείμενο της ADR να διατίθενται εγκαίρως, μεταφρασμένες στις γλώσσες των κρατών μελών.

3.10. Στο βαθμό που ορισμένες νομικές αντιρρήσεις παρεμποδίζουν μια παρόμοια σαφή παραπομπή, θα πρέπει να εξετασθούν εκ νέου οι πιθανές συνέπειες που εκτίθενται στα σημεία 3.5 και 3.6 όσον αφορά την εφαρμογή της παρούσας πρότασης οδηγίας.

3.11. Η ΟΚΕ λαμβάνει ως δεδομένο ότι, στο βαθμό που ουσιαστικές επιφυλάξεις όσον αφορά την εκάστοτε τροποποίηση της ADR, θέτουν εμπόδια στη σαφή παραπομπή, οι εκπρόσωποι της ΕΕ και του ΕΟΧ που διαθέτουν τουλάχιστον 18 ψήφους στα Συμβούλια της ADR σε σύνολο 23 κρατών μελών, θα έχουν στο μέλλον σημαντικότερη επιρροή στη διαμόρφωση της ADR.

3.12. Με την παραπομπή στην ADR, η ΕΕ διατηρεί το δικαίωμα να εκδίδει κανονισμούς αυστηρότερους από την ADR. Στη συνέχεια, υποστηρίζει την άμεση ένταξη στην ADR του κανονισμού αυτού.

4. Ειδικές παρατηρήσεις

4.1. Σχετικά με το άρθρο 1

Τα κράτη μέλη πρέπει να έχουν το δικαίωμα να αποφασίζουν ελεύθερα εάν τα οχήματα των ενόπλων δυνάμεων θα υπόκεινται στις διατάξεις αυτές. Η ΟΚΕ συνιστά να ρυθμιστεί από τα κράτη μέλη, με γενικές εθνικές διατάξεις, η συμπερίληψη των οχημάτων των ενόπλων δυνάμεων. Οι ταχυδρομικές αποστολές πρέπει να συμπεριληφθούν στην οδηγία διότι το κρατικό μονοπώλιο στα ταχυδρομεία έχει καταργηθεί ή θα καταργηθεί στο μέλλον.

4.2. Σχετικά με το άρθρο 2

Οι ορισμοί, πρέπει για λόγους όσο το δυνατόν μεγαλύτερης σαφήνειας και ακρίβειας, να υιοθετούνται από την ADR. Συνεπώς, το άρθρο 1, παράγραφος 2, μπορεί επίσης να καταργηθεί.

4.3. Σχετικά με το άρθρο 3

Για λόγους ασφαλείας πρέπει οι μεταφορές κατά την έννοια της οδηγίας να περιλαμβάνουν όχι μόνο την ίδια τη μεταφορά αλλά και την παραλαβή και την παράδοση των εμπορευμάτων, τις προσωρινές στάσεις κατά τη διάρκεια της μεταφοράς, τις εργασίες προπαρασκευής και περάτωσης (συσκευασία και αποσυσκευασία των εμπορευμάτων, φόρτωση και εκφόρτωση), ακόμη και αν οι εργασίες αυτές δεν πραγματοποιούνται από τον μεταφορέα.

4.4. Σχετικά με το άρθρο 4

Αυτή η διάταξη αφορά μόνο τη διατήρηση των κειμένων διατάξεων. Συνεπώς, δεν μπορούν να εισαχθούν νέες.

4.5. Σχετικά με το άρθρο 5.2

Παράγραφος 2: πρέπει να γίνει σαφές ότι τα κράτη μέλη θα μπορούν να εκδίδουν ειδικές κανονιστικές ρυθμίσεις, σε επίπεδο εθνικό, περιφερειακό και τοπικό. Οι ρυθμίσεις αυτές ισχύουν, χωρίς διακρίσεις, για όλους όσοι συμμετέχουν στη μεταφορά επικίνδυνων προϊόντων στο συγκεκριμένο χώρο.

4.6. Σχετικά με το άρθρο 5.3

Παράγραφος 3: πρέπει να γίνει σαφές ότι οι ειδικές κανονιστικές ρυθμίσεις, οι οποίες ισχύουν κατά παράδοση σε εθνικό περιφερειακό και τοπικό επίπεδο - π.χ. όσον αφορά την επισήμανση - θα διατηρηθούν και θα ισχύουν αποκλειστικά για τα οχήματα του συγκεκριμένου κράτους.

4.7. Σχετικά με το άρθρο 6

Παράγραφος 1: θα έπρεπε να είχε πραγματοποιηθεί λεπτομερέστερη εξέταση διότι η διάταξη δεν συμβιβάζεται με την ADR. Προτείνεται ωστόσο να ζητηθεί η συμπερίληψη της διάταξης αυτής στην ADR.

Παράγραφος 2: για λόγους σαφήνειας, πρέπει να προστεθεί μια τρίτη πρόταση, η οποία να έχει ως εξής:

«Τούτο ισχύει συγκεκριμένα για τις εθνικές γλώσσες».

Παράγραφος 7: η ΟΚΕ προτείνει να εναρμονισθούν οι μέχρι σήμερα εθνικές παρεκκλίσεις για τα μικροαντικείμενα (οικιακές ανάγκες), στο βαθμό που αυτό είναι δυνατόν, μέσω της επιτροπής σύμφωνα με το άρθρο 8.

Πρέπει να επανεξετασθούν οι προθεσμίες που προβλέπονται στην παράγραφο 8 όσον αφορά τις παρεκκλίσεις. Μια τετραετής παρέκκλιση από την προθεσμία που παραχωρείται σε ένα κράτος μέλος χωρίς να δίνεται η δυνατότητα ανανέωσής της, σε πολλές περιπτώσεις, δεν επαρκεί. Δεδομένου ότι η ADR εναρμονίζεται συνεχώς με τις συστάσεις των Ηνωμένων Εθνών, πρέπει συνήθως, πριν από τις τροποποιήσεις των διατάξεων της ADR, να προηγηθεί τροποποίηση των συστάσεων των Ηνωμένων Εθνών. Συνεπώς, το χρονικό περιθώριο των 4 ετών σπάνια είναι αρκετό.

Παράγραφος 10: η ΟΚΕ συνιστά να μην καθορισθεί ακόμη προθεσμία για τις διμερείς και πολυμερείς συμβάσεις που έχουν συναφθεί βάσει της ADR.

4.8. Σχετικά με το άρθρο 8

Η ΟΚΕ εκφράζει ανησυχία μήπως, σύμφωνα με το άρθρο 8, χορηγηθούν στην επιτροπή πολλές αρμοδιότητες. Για το λόγο αυτό, ζητεί από την Επιτροπή να φροντίσει για τον τρόπο λειτουργίας της επιτροπής αυτής.

Με σαφή παραπομπή στη Συμφωνία ADR, θα μπορούσε να παραληφθεί η προσαρμογή.

Η Επιτροπή θα μπορούσε να ασχολείται μόνο με τις επικαλυπτόμενες ρυθμίσεις των παρεκκλίσεων.

4.9. Σχετικά με το άρθρο 9

Οι ενδιαφερόμενες παραγωγικές τάξεις πρέπει να συμμετέχουν στις εργασίες της Επιτροπής μέσω των συνδικαλιστικών και επαγγελματικών οργανώσεων.

4.10. Σχετικά με τα παραρτήματα Α και Β

Δεδομένου ότι το κείμενο έχει ήδη μεταφραστεί επίσημα στη γαλλική και αγγλική γλώσσα και ανεπίσημα στη γερμανική από μια συντακτική ομάδα στην οποία συμμετέχουν η Γερμανία, η Αυστρία και η Ελβετία και, συνεπώς, υφίσταται στη γερμανική γλώσσα, πρέπει να μεταφραστεί και να διατίθεται από την Επιτροπή μόνο στις υπόλοιπες γλώσσες εργασίας.

Ωστόσο, παραμένει ο κίνδυνος ότι, λόγω των διαφορετικών μεταφράσεων, μπορεί να υπάρξουν διαφορετικές ερμηνείες για μια τόσο ειδική ρύθμιση.

Βρυξέλλες, 27 Απριλίου 1994.

Ο Πρόεδρος της

Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Susanne TIEMANN

(1) ΕΕ αριθ. C 17 της 20. 1. 1994, σ. 6.