ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, επί των τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην κοινή θέση του Συμβουλίου σχετικά με την πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΕΡΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 93/104/ΕΚ ΤΗΣ 23 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1993 ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΟΡΙΣΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΠΡΟΚΕΙΜΕΝΟΥ ΝΑ ΚΑΛΥΦΘΟΥΝ ΤΟΜΕΙΣ ΚΑΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΟΥ ΕΞΑΙΡΟΥΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝ ΛΟΓΩ ΟΔΗΓΙΑ ΠΕΡΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ

1. Ιστορικο

Η Επιτροπή υπέβαλε την ανωτέρω πρόταση οδηγίας βάσει του άρθρου 118A της συνθήκης (άρθρο 137 σήμερα) στο Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο στις 25 Νοεμβρίου 1998.

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή γνωμοδότησε στις 25 Μαρτίου 1999.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο γνωμοδότησε σε πρώτη ανάγνωση στις 14 Απριλίου 1999.

Η Επιτροπή αποδέχθηκε 12 τροπολογίες που υπέβαλε το Κοινοβούλιο. Ωστόσο δεν υπέβαλε τροποποιημένη πρόταση, αλλά κοινοποίησε στο Συμβούλιο τη θέση της επί όλων των τροπολογιών.

Το Συμβούλιο ενέκρινε ομόφωνα την κοινή του θέση στις 12.7.99. Η Επιτροπή διατήρησε την πρότασή της όσον αφορά τα κύρια σημεία της.

Στις 16 Νοεμβρίου 1999 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε σε δεύτερη ανάγνωση 10 τροπολογίες στην κοινή θέση του Συμβουλίου.

Η παρούσα γνώμη εκφράζει τη θέση της Επιτροπής επί των τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σύμφωνα με το άρθρο 251 (2)(γ) της συνθήκης ΕΚ.

2. Στοχος της προτασης της επιτροπης

Το Συμβούλιο των Υπουργών εξέδωσε την οδηγία 93/104/ΕΚ σχετικά με ορισμένα στοιχεία της οργάνωσης του χρόνου εργασίας στις 23 Νοεμβρίου 1993. Ορισμένοι τομείς και δραστηριότητες εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας. Οι τομείς αυτοί είναι οι αεροπορικές, οι σιδηροδρομικές, οι οδικές, οι θαλάσσιες, οι ποτάμιες και οι λιμναίες μεταφορές, η θαλάσσια αλιεία και λοιπές θαλάσσιες δραστηριότητες καθώς και οι δραστηριότητες των ειδικευόμενων ιατρών.

Η εν λόγω πρόταση αποτελεί μέρος πακέτου μέτρων για την προστασία των εργαζομένων που δεν καλύπτονται από την οδηγία 93/104/EΚ από δυσμενείς επιδράσεις στην υγεία τους οι οποίες προκαλούνται από υπερβολικά παρατεταμένη εργασία, ανεπαρκή ανάπαυση ή άτακτο ωράριο εργασίας. Με τη συγκεκριμένη πρόταση επιδιώκεται η τροποποίηση της εν λόγω οδηγίας, προκειμένου να καλυφθούν όλοι οι μη μετακινούμενοι εργαζόμενοι, καθώς και οι μετακινούμενοι εργαζόμενοι στον τομέα των σιδηροδρόμων, και προκειμένου να θεσπιστούν ορισμένες διατάξεις για όλους τους άλλους μετακινούμενους εργαζομένους.

3. Γνωμη της επιτροπης περι των τροπολογιων που υπεβαλε το κοινοβουλιο

3.1. Σύνοψη της θέσης της Επιτροπής

Η Επιτροπή μπορεί να αποδεχθεί τέσσερις από τις τροπολογίες στο σύνολό τους και άλλες τρεις κατ' αρχήν.

Η Επιτροπή δεν μπορεί να αποδεχθεί τρεις από τις τροπολογίες που ενέκρινε το Κοινοβούλιο.

3.2. Οι τροπολογίες του Κοινοβουλίου στη δεύτερη ανάγνωση

3.2.1. Τροπολογίες που έγιναν δεκτές

3.2.1.1. Τροπολογία 2 ( οδηγοί για ίδιο λογαριασμό) (άρθρο 1(2))

Με την τροπολογία αυτή επιδιώκεται η διαγραφή από τον ορισμό των «μετακινούμενων εργαζομένων» των εργαζόμενων που απασχολούνται ως μετακινούμενο προσωπικό επιχείρησης η οποία παρέχει υπηρεσίες μεταφοράς επιβατών ή αγαθών οδικώς, σιδηροδρομικώς ή δια μέσου εσωτερικών υδάτινων οδών για δικό της λογαριασμό. Η εν λόγω τροπολογία, που αποκαθιστά την αρχική πρόταση της Επιτροπής, θα είχε ως αποτέλεσμα την πλήρη προστασία των εργαζομένων αυτών από την οδηγία.

3.2.1.2. Τροπολογία 3 (παρέκκλιση όσον αφορά τους εργαζόμενους ανοιχτής θάλασσας) (άρθρο 1(5))

Η εν λόγω τροπολογία αποσαφηνίζει το κείμενο ούτως ώστε να εξασφαλίζεται ότι η δυνατότητα δεν περιορίζεται στους εργαζόμενους ανοιχτής θάλασσας.

3.2.1.3. Τροπολογία 4 (παρέκκλιση όσον αφορά τους εργαζόμενους στις αστικές μεταφορές) (άρθρο 1(5))

Με την εν λόγω τροπολογία διαγράφονται από την κοινή θέση λέξεις που θεωρούνται περιττές.

3.2.1.4. Τροπολογία 8 (περίοδος εφαρμογής) (άρθρο 2)

Επαναφέρει τη διετή περίοδο εφαρμογής που είχε προτείνει η Επιτροπή.

3.2.2. Τροπολογίες που γίνονται κατ' αρχήν αποδεκτές

3.2.2.1. Τροπολογία 6 (όρια χρόνου εργασίας για τους μετακινούμενους εργαζομένους και τους εργαζομένους ανοιχτής θάλασσας) (άρθρο 1(7))

Η Επιτροπή πρότεινε τα κράτη μέλη να έχουν το δικαίωμα να επεκτείνουν στο ένα έτος την περίοδο αναφοράς για τον υπολογισμό του μέσου όρου όσον αφορά το όριο των 48 ωρών ανά εβδομάδα για τους μετακινούμενους εργαζόμενους και τους εργαζόμενους ανοιχτής θάλασσας. Η εν λόγω τροπολογία επιβάλλει στους μετακινούμενους εργαζομένους τις ίδιες περιόδους αναφοράς που ισχύουν για τους άλλους εργαζόμενους οι οποίοι ήδη καλύπτονται από την οδηγία. Ωστόσο η τροπολογία εξακολουθεί να επιτρέπει να υπολογίζεται ο μέσος όρος σε περίοδο ενός έτους όσον αφορά τους εργαζόμενους ανοιχτής θάλασσας, μολονότι αυτό τώρα υπόκειται σε ορισμένους όρους σχετικά με τις διαβουλεύσεις και τις διαπραγματεύσεις και σε ρήτρα αναθεώρησης ύστερα από μια πενταετία. Πρέπει να διασαφηνιστεί η διατύπωση ούτως ώστε να εξασφαλίζεται ότι πράγματι θα καταβάλλονται προσπάθειες για συμμετοχή στις διαπραγματεύσεις χωρίς να επιτρέπεται παράλληλα σε κανένα μέρος να εμποδίζει τη δυνατότητα παρέκκλισης αρνούμενο να διαπραγματευτεί. Επιπρόσθετα η ρήτρα αναθεώρησης πρέπει να ευθυγραμμιστεί με το άρθρο 3 της κοινής θέσης προκειμένου να επιτραπεί στην Επιτροπή να υποβάλει, αν το κρίνει σκόπιμο, τις κατάλληλες τροποποιήσεις.

3.2.2.2. Τροπολογία 7 (όρια όσον αφορά το χρόνο εργασίας των εργαζόμενων σε ποντοπόρα αλιευτικά σκάφη) (άρθρο 1(7))

Με την εν λόγω τροπολογία επιδιώκεται η επιβολή ορίου στον αριθμό των ωρών τις οποίες επιτρέπεται να εργάζονται οι εργαζόμενοι σε ποντοπόρα αλιευτικά σκάφη εντός περιόδου 12 μηνών. Το όριο αυτό θα ανέρχεται το μέγιστο σε 48 ώρες κατά μέσο όρο την εβδομάδα, υπολογιζόμενο βάσει περιόδου αναφοράς 12 μηνών. Δεν θα επιτρέπεται καμία παρέκκλιση από τις διατάξεις αυτές. Η διατύπωση της διάταξης πρέπει να ευθυγραμμιστεί με τη διατύπωση του άρθρου 6 της οδηγίας 93/104/ΕΚ.

3.2.2.3. Τροπολογία 9 (εργαζόμενοι στις αστικές μεταφορές επιβατών) (άρθρο 3α)(νέο))

Σκοπός της εν λόγω τροπολογίας είναι να προβλεφθεί η αναθεώρηση μέσα στα επόμενα πέντε έτη της λειτουργίας των διατάξεων εκείνων που αφορούν του εργαζόμενους στις αστικές μεταφορές επιβατών προκειμένου να εξασφαλιστεί μια συνεκτική προσέγγιση όσον αφορά τις οδικές και τις σιδηροδρομικές μεταφορές. Η ρήτρα αναθεώρησης πρέπει να ευθυγραμμιστεί με το άρθρο 3 της κοινής θέσης ώστε να προβλέπεται ότι η Επιτροπή θα υποβάλει, εάν το κρίνει σκόπιμο, τις κατάλληλες τροπολογίες.

3.2.3. Τροπολογίες που δεν γίνονται αποδεκτές

3.2.3.1. Τροπολογία 1 (ανάπαυση της Κυριακής) (αιτιολογική σκέψη 15)

Η Επιτροπή φρονεί ότι η προτεινόμενη τροπολογία στην αιτιολογική σκέψη σχετικά με την ανάπαυση της Κυριακής δεν έχει θέση στο πλαίσιο της παρούσας πρότασης.

3.2.3.2. Τροπολογία 5 (ειδικευόμενοι ιατροί) (άρθρο 1(6))

Η Επιτροπή διατηρεί την αρχική πρότασή της όσον αφορά τους ειδικευόμενους ιατρούς. Βάσει της πρότασης αυτής όλες οι διατάξεις της οδηγίας για το χρόνο εργασίας θα ισχύουν στους ειδικευόμενους ιατρούς. Ωστόσο η Επιτροπή έχει προτείνει να προβλεφθεί μεταβατική περίοδος επτά ετών από την ημερομηνία έκδοσης της οδηγίας για την εφαρμογή του μέσου μέγιστου ορίου των 48 ωρών εργασίας εβδομαδιαίως, εφόσον υπάρχει συμφωνία μεταξύ εργοδότη και εκπροσώπων των εργαζομένων. Το μέγιστο αυτό όριο μπορεί να ανέρχεται στις 54 ώρες εβδομαδιαίως για μια περίοδο αναφοράς 4 μηνών για τον υπολογισμό του μέσου όρου. Η Επιτροπή φρονεί ότι η πρότασή της παραμένει ρεαλιστική σε σχέση με την τροπολογία του Κοινοβουλίου υπέρ μεταβατικής περιόδου 4 ετών και την κοινή θέση του Συμβουλίου, η οποία προβλέπει συνολική μεταβατική 13 ετών.

3.2.3.3. Τροπολογία 10 (επαρκής ανάπαυση) (αιτιολογική σκέψη 11)

Η Επιτροπή εκτιμά ότι η εν λόγω τροπολογία δεν είναι κατάλληλη. Οι ενδιαφερόμενοι εργαζόμενοι μπορεί να είναι μη μετακινούμενοι εργαζόμενοι, εργαζόμενοι στους σιδηροδρόμους, ειδικευόμενοι ιατροί και εργαζόμενης ανοιχτής θάλασσας. Οι διατάξεις των άρθρων 3, 4 και 5 της οδηγίας 93/104/ΕΚ (σχετικά με την ημερήσια ανάπαυση, τα διαλείμματα και την εβδομαδιαία ανάπαυση αντίστοιχα) θα ισχύουν πλήρως για όλες αυτές τις κατηγορίες εργαζομένων. Σε περίπτωση που επιτρέπονται παρεκκλίσεις από τις εν λόγω διατάξεις, πρέπει να παρέχονται στους ενδιαφερόμενους εργαζομένους «ισοδύναμες περίοδοι αντισταθμιστικής ανάπαυσης» σύμφωνα με το άρθρο 17.2 της ίδιας οδηγίας. Αυτό θα παρέχει στους ενδιαφερόμενους εργαζόμενους μεγαλύτερη προστασία από ό,τι θα παρείχε μια γενικότερη διάταξη περί «επαρκούς ανάπαυσης». Όσον αφορά τους εργαζόμενους που καλύπτονται από την προτεινόμενη αιτιολογική σκέψη, δηλ. τους μετακινούμενους εργαζόμενους και τους εργαζόμενους σε ποντοπόρα αλιευτικά σκάφη, θα ισχύουν ήδη οι διατάξεις περί επαρκούς ανάπαυσης. Δεν υπάρχουν παρεκκλίσεις από τις εν λόγω διατάξεις.

3.3. Τροποποιημένη πρόταση

Η Επιτροπή δεν υποβάλλει τροποποιημένη πρόταση, αλλά καλεί το Συμβούλιο να λάβει υπόψη την παρούσα γνώμη κατά την εξέταση των τροπολογιών του Κοινοβουλίου.