[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 30.5.2007

SEC(2007) 724 τελικό

Σύσταση για

ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Τσεχικής Δημοκρατίας, 2006-2009

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. γενικο πλαισιο

Το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, το οποίο τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουλίου 1998, βασίζεται στον στόχο της επίτευξης υγιών δημόσιων οικονομικών ως μέσου ενίσχυσης των προϋποθέσεων για σταθερότητα των τιμών και ισχυρή διατηρήσιμη ανάπτυξη, οι οποίες ευνοούν τη δημιουργία απασχόλησης. Η μεταρρύθμιση του Συμφώνου το 2005, αφενός, αναγνώριζε τη χρησιμότητά του για την εδραίωση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, αφετέρου δε, αποσκοπούσε στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και των οικονομικών του ερεισμάτων, καθώς και στη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών.

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών[1], ο οποίος αποτελεί στοιχείο του συμφώνου, ορίζει ότι τα κράτη μέλη υποβάλλουν υποχρεωτικά, στο Συμβούλιο και την Επιτροπή, προγράμματα σταθερότητας ή σύγκλισης, καθώς και ετήσιες επικαιροποιήσεις τους (τα κράτη μέλη που έχουν ήδη υιοθετήσει το ενιαίο νόμισμα υποβάλλουν (επικαιροποιημένα) προγράμματα σταθερότητας, ενώ τα κράτη μέλη που δεν το έχουν υιοθετήσει ακόμη υποβάλλουν (επικαιροποιημένα) προγράμματα σύγκλισης). Το πρώτο πρόγραμμα σύγκλισης της Τσεχικής Δημοκρατίας υποβλήθηκε τον Μάιο του 2004. Κατ’ εφαρμογή του κανονισμού, το Συμβούλιο εξέδωσε γνώμη για το πρόγραμμα στις 5 Ιουλίου 2004 βάσει σύστασης της Επιτροπής και μετά από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή. Βάσει της ίδιας διαδικασίας, τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης αξιολογούνται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και εξετάζονται από την προαναφερθείσα επιτροπή, ενώ το Συμβούλιο δύναται να τα εξετάσει.

2. Ιστορικο τησ Αξιολογησησ του επικαιροποιημενου προγραμματος

Η Επιτροπή εξέτασε το πλέον πρόσφατο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Τσεχική Δημοκρατίας, το οποίο υποβλήθηκε στις 15 Μαρτίου 2007, και εξέδωσε σύσταση για την έκδοση γνώμης του Συμβουλίου επ' αυτού (βλ. πλαίσιο για τα κυριότερα σημεία της αξιολόγησης).

Προκειμένου να σχηματισθεί μια εικόνα του πλαισίου εντός του οποίου αξιολογείται η δημοσιονομική στρατηγική του επικαιροποιημένου προγράμματος σύγκλισης, στις παραγράφους που ακολουθούν περιγράφονται συνοπτικά τα εξής:

1. οι οικονομικές και δημοσιονομικές επιδόσεις κατά την τελευταία δεκαετία

2. η κατάσταση της χώρας βάσει του διορθωτικού σκέλους του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης (διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος)

3. η πλέον πρόσφατη αξιολόγηση της κατάστασης της χώρας βάσει του προληπτικού σκέλους του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης (περίληψη της γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης)· και

4. η αξιολόγηση της Επιτροπής σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του Νοεμβρίου 2006.

2.1. Πρόσφατες οικονομικές και δημοσιονομικές επιδόσεις

Η τσεχική οικονομία χαρακτηρίστηκε από σταθερή ανάπτυξη κατά την τελευταία εξαετία αφού διήνυσε περίοδο ύφεσης στο τέλος της δεκαετίας του '90. Κατά την τελευταία διετία, η οικονομία παρουσίασε άνευ προηγουμένου επίπεδο ανάπτυξης, της τάξης του 6% του ΑΕγχΠ. Η αγορά εργασίας παρουσιάζει σταθερή βελτίωση από το 2004, με αποτέλεσμα το 2006 η ανεργία να υποχωρήσει στο 7% περίπου. Το κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ βρίσκεται σήμερα στο 76,2% του κοινοτικού μέσου όρου. Το 2006 ο εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή ήταν ελάχιστα άνω του 2%.

Από το 2004 μέχρι σήμερα τα δημοσιονομικά ελλείμματα ήταν χαμηλότερα από τους στόχους που είχαν τεθεί, κυρίως λόγω της υψηλότερης από την αναμενόμενη ανάπτυξη και της μεταφοράς των μη διατεθέντων δημοσιονομικών κονδυλίων σε αποθεματικό κεφάλαιο, μολονότι υπήρξε υπέρβαση των ανώτατων ορίων δαπανών που είχαν καθοριστεί στο μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πλαίσιο.

2.2. Η διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος για την Τσεχική Δημοκρατία

Στις 5 Ιουλίου 2004 το Συμβούλιο εξέδωσε απόφαση στην οποία διαπιστωνόταν η ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στην Τσεχική Δημοκρατία βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 6. Συγχρόνως, το Συμβούλιο απηύθυνε σύσταση βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 7, στην οποία όριζε ότι το υπερβολικό έλλειμμα έπρεπε να διορθωθεί μέχρι το 2008. Συγκεκριμένα, απευθύνθηκε σύσταση στην Τσεχική Δημοκρατία να θέσει τέλος στο υπερβολικό έλλειμμα το ταχύτερο δυνατό λαμβάνοντας μέτρα σε μεσοπρόθεσμο πλαίσιο ώστε να επιτύχει το στόχο του περιορισμού του ελλείμματος σε επίπεδα κάτω του 3% του ΑΕγχΠ έως το 2008 με αξιόπιστο και διατηρήσιμο τρόπο και σύμφωνα με την πορεία μείωσης του ελλείμματος που προσδιορίζεται στη γνώμη του Συμβουλίου της 5ης Ιουλίου 2004 για το πρόγραμμα σύγκλισης που υποβλήθηκε τον Μάιο του 2004. Υποβλήθηκε επίσης σύσταση στις τσεχικές αρχές να εφαρμόσουν με αποφασιστικότητα τα μέτρα που προβλέπονταν στο πρόγραμμα σύγκλισης του Μαΐου 2004, και ειδικότερα να περικόψουν τις μισθολογικές δαπάνες της κεντρικής κυβέρνησης και να μειώσουν τις δαπάνες επιμέρους υπουργείων, και να αναλάβουν αποτελεσματική δράση έως την 5η Νοεμβρίου 2004 σχετικά με τα μέτρα που προβλέπονται ώστε να επιτευχθεί ο στόχος για το δημοσιονομικό έλλειμμα του 2005.

Στις 22 Δεκεμβρίου 2004 η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Τσεχική Δημοκρατία, ανταποκρινόμενη στη σύσταση του Συμβουλίου, είχε αναλάβει αποτελεσματική δράση σε σχέση με τα προγραμματισμένα μέτρα με σκοπό την επίτευξη του στόχου για το έλλειμμα του 2005 πριν από την παρέλευση της προθεσμίας της 5ης Νοεμβρίου, και ως εκ τούτου δεν ήταν αναγκαίο να ληφθούν πρόσθετα μέτρα στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος.

2.3. Η αξιολόγηση που διατυπώνεται στη γνώμη του Συμβουλίου σχετικά με το προηγούμενο πρόγραμμα

Στις 24 Ιανουαρίου 2006, το Συμβούλιο εξέδωσε γνώμη σχετικά με το προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης, για την περίοδο 2005-2008. Tο Συμβούλιο έκρινε ότι «το πρόγραμμα ακολουθεί την πορεία μείωσης του ελλείμματος που προσδιορίζεται στις συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφος 7». Το Συμβούλιο κάλεσε την Τσεχική Δημοκρατία «(i) να ενισχύσει, στα πλαίσια πιθανώς καλύτερων δημοσιονομικών αποτελεσμάτων το 2005 καθώς και ισχυρότερης ανάπτυξης και βελτιωμένων προοπτικών, την προσπάθεια διαρθρωτικής δημοσιονομικής προσαρμογής, λαμβάνοντας υπόψη το μικρό περιθώριο κάτω από την τιμή αναφοράς που αποτελεί τον στόχο για το 2008 (πρόκειται για τη διορία που τίθεται για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος) και προκειμένου επιταχύνει την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου στόχου· (ii) να αναβαθμίσει την ποιότητα του δημοσιονομικού σχεδιασμού, ιδίως μέσω της ανάλυσης των αιτιών στις οποίες οφείλονται οι σημαντικές μεταφορές δαπανών και της ενίσχυσης των μεσοπρόθεσμων ανώτατων ορίων που τίθενται για τις δαπάνες· (iii) να βελτιώσει τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών, ιδίως με την επίσπευση της μεταρρύθμισης των συντάξεων και την υλοποίηση της μεταρρύθμισης του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης.»

2.4. Η αξιολόγηση της Επιτροπής σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του Νοεμβρίου 2006

Η έκθεση εφαρμογής του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων της Τσεχικής Δημοκρατίας, που καταρτίστηκε στο πλαίσιο της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση, υποβλήθηκε στις 21 Νοεμβρίου 2006. Το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Τσεχική Δημοκρατίας εντοπίζει τις ακόλουθες βασικές προκλήσεις/προτεραιότητες: τη συνέχιση της μεταρρύθμισης των δημοσίων οικονομικών· την ενίσχυση και την αύξηση της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας με σεβασμό στην ανάγκη διασφάλισης της διατηρησιμότητας των πόρων· και την αύξηση της ευελιξίας της αγοράς εργασίας.

Από την αξιολόγηση του εν λόγω προγράμματος από την Επιτροπή (που εκδόθηκε στο πλαίσιο της ετήσιας έκθεσης προόδου που συνέταξε τον Δεκέμβριο του 2006[2]) προέκυψε ότι η Τσεχική Δημοκρατία σημειώνει πρόοδο όσον αφορά την εφαρμογή του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων. Σε αρκετούς τομείς η πρόοδος δεν είναι σαφής, ορισμένες μεταρρυθμίσεις έχουν αναβληθεί, ενώ άλλες δεν έχουν καν ξεκινήσει. Εντούτοις, η ισχυρή οικονομική ανάπτυξη αναμένεται ότι θα διευκολύνει τις μεταρρυθμίσεις. Υπάρχουν ορισμένοι κίνδυνοι στον μακροοικονομικό τομέα, ιδιαίτερα όσον αφορά τη μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική εξυγίανση και την μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών στο πλαίσιο ενός γηράσκοντος πληθυσμού. Μολονότι η πορεία της Τσεχική Δημοκρατίας είναι εν γένει σχετικά ικανοποιητική στο μικροοικονομικό τομέα, η χώρα σημειώνει μέτρια πρόοδο όσον αφορά την έρευνα και την ανάπτυξη. Στον τομέα της απασχόλησης πρέπει να καταβληθούν συμπληρωματικές προσπάθειες προκειμένου η χώρα να ανταποκριθεί στη βασική πρόκληση της βελτίωσης της ευελιξίας στην αγορά εργασίας.

Λαμβάνοντας υπόψη τις διαπιστωθείσες αρετές και αδυναμίες, απευθύνθηκε στην Τσεχική Δημοκρατία η σύσταση να αναλάβει δράση όσον αφορά (i) τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος και του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης· (ii) τη συνεργασία μεταξύ των επιχειρήσεων και των δημόσιων ιδρυμάτων έρευνας και ανάπτυξης· και (iii) την προστασία της απασχόλησης, καθώς και τα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης.

Πλαίσιο: Κυριότερα σημεία της αξιολόγησης Όπως απαιτεί το άρθρο 5 παράγραφος 1 (για τα προγράμματα σταθερότητας) και το άρθρο 9 παράγραφος 1 (για τα προγράμματα σύγκλισης) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, κατά την αξιολόγηση εξετάζεται: αν είναι ευλογοφανείς οι οικονομικές παραδοχές στις οποίες βασίζεται το πρόγραμμα, ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος (ΜΔΣ) που καθόρισε το κράτος μέλος και αν η πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του στόχου αυτού είναι κατάλληλη, αν τα μέτρα που λαμβάνονται ή/και προτείνονται για την τήρηση της πορείας προσαρμογής επαρκούν για την επίτευξη του ΜΔΣ κατά τη διάρκεια του οικονομικού κύκλου, κατά την αξιολόγηση της πορείας προσαρμογής για την επίτευξη του ΜΔΣ, αν καταβάλλεται μεγαλύτερη προσπάθεια προσαρμογής σε περιόδους ευνοϊκής οικονομικής συγκυρίας, ενώ η προσπάθεια μπορεί να είναι πιο περιορισμένη σε περιόδους δυσμενούς οικονομικής συγκυρίας και, για τη ζώνη του ευρώ και τα κράτη μέλη του ΜΣΙ ΙΙ, αν το κράτος μέλος προβλέπει ετήσια βελτίωση του κυκλικά προσαρμοσμένου αποτελέσματος, μείον έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα, ίση προς το 0,5% του ΑΕγχΠ ως ένδειξη προόδου για την επίτευξη του ΜΔΣ του, κατά τον προσδιορισμό της πορείας προσαρμογής για την επίτευξη του ΜΔΣ (για κράτη μέλη που δεν τον έχουν ακόμη επιτύχει) ή την προσωρινή απόκλιση από αυτόν (για κράτη μέλη που τον έχουν επιτύχει), αν εφαρμόζονται μείζονες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που οδηγούν άμεσα στην εξοικονόμηση πόρων μακροπρόθεσμα (μεταξύ άλλων, μέσω της αύξησης της δυνητικής ανάπτυξης) και, ως εκ τούτου, έχουν απτά αποτελέσματα για τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών (υπό τον όρο ότι εξασφαλίζεται κατάλληλο περιθώριο ασφαλείας σε σχέση με την τιμή αναφοράς 3% του ΑΕγχΠ και εφόσον η δημοσιονομική θέση αναμένεται να επανέλθει στα επίπεδα του ΜΔΣ εντός της περιόδου του προγράμματος), με ιδιαίτερη προσοχή στις μεταρρυθμίσεις του συνταξιοδοτικού συστήματος οι οποίες εισάγουν πολυπυλωνικό σύστημα που περιλαμβάνει έναν υποχρεωτικό και πλήρως κεφαλαιοποιητικό πυλώνα, αν οι οικονομικές πολιτικές του κράτους μέλους παρουσιάζουν συνοχή με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών. Η ευλογοφάνεια των μακροοικονομικών παραδοχών του προγράμματος αξιολογείται με βάση τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2007, χρησιμοποιώντας επίσης την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία για την εκτίμηση του δυνητικού προϊόντος και των κυκλικά προσαρμοσμένων αποτελεσμάτων. Η αξιολόγηση της συνεκτικότητας με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών πραγματοποιείται με βάση τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών στον τομέα των δημόσιων οικονομικών όπως παρουσιάζονται στις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές για την περίοδο 2005-2008. Κατά την αξιολόγηση εξετάζεται επίσης: η εξέλιξη του δείκτη χρέους και οι προοπτικές της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών τα οποία, σύμφωνα με την έκθεση του Συμβουλίου της 20ής Μαρτίου 2005 για τη «Βελτίωση της εφαρμογής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης», πρέπει να αποτελούν αντικείμενο «αρκετής προσοχής κατά την εποπτεία των δημοσιονομικών θέσεων». Σε ανακοίνωση της Επιτροπής, της 12ης Οκτωβρίου 2006, περιγράφεται η προσέγγιση που πρέπει να τηρείται κατά την αξιολόγηση της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας[3], ο βαθμός συνοχής με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων που υπέβαλε το κράτος μέλος στο πλαίσιο της στρατηγικής της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση. Στο διαβιβαστικό σημείωμα της 7ης Ιουνίου 2005 προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών για την περίοδο 2005-2008, το Συμβούλιο ΕCOFIN δήλωσε ότι τα εθνικά προγράμματα μεταρρυθμίσεων πρέπει να παρουσιάζουν συνοχή με τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, η συμμόρφωση με τον κώδικα δεοντολογίας[4], ο οποίος, μεταξύ άλλων, προβλέπει μια κοινή διάρθρωση και τυποποιημένους πίνακες δεδομένων για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. |

- Σύσταση για

ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Τσεχικής Δημοκρατίας, 2006-2009

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών[5], και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 3,

τη σύσταση της Επιτροπής,

Έπειτα από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΓΝΩΜΗ:

5. Στις [10 Ιουλίου 2007] το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Τσεχικής Δημοκρατίας, το οποίο καλύπτει την περίοδο 2006-2009. Η υποβολή του επικυρωμένου προγράμματος αναβλήθηκε για τις 15 Μαρτίου 2007, ενώ αρχικά ως προθεσμία στον δεντολογικό κώδικα είχε τεθεί η 1η Δεκεμβρίου 2006, λόγο της πολιτικής κατάστασης στην Τσεχική Δημοκρατία, όπου η κυβέρνηση έλαβε ψήφο εμπιστοσύνης από το κοινοβούλιο μόλις στις 19 Ιανουαρίου 2007 μετά από τις εκλογές του Ιουνίου 2006.

6. Σύμφωνα με το μακροοικονομικό σενάριο, βάσει του οποίου εκπονήθηκε το πρόγραμμα, η πραγματική αύξηση του ΑΕγχΠ θα μειωθεί από το 6,1% το 2006 στο 4,9% το 2007, για να σταθεροποιηθεί σε γενικές γραμμές τη συνέχεια. Με βάση τις διαθέσιμες σήμερα πληροφορίες, το σενάριο αυτό φαίνεται ότι βασίζεται σε ευλογοφανείς αναπτυξιακές παραδοχές. Οι προβλέψεις του προγράμματος σχετικά με τον πληθωρισμό φαίνονται, επίσης, ρεαλιστικές.

7. Για το 2006, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης εκτιμάται στο 2,9% του ΑΕγχΠ στις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2007, έναντι στόχου 3,8% του ΑΕγχΠ που είχε τεθεί στην προηγούμενη επικαιροποίηση του προγράμματος σύγκλισης. Χάρη στην υψηλότερη αύξηση του ΑΕγχΠ και της απασχόλησης, καθώς και στην μεταφορά σημαντικού ποσοστού μη διατεθέντων δημοσιονομικών κονδυλίων, το δημοσιονομικό έλλειμμα ήταν χαμηλότερο του αναμενόμενου.

8. Κύριος στόχος της μεσοπρόθεσμης δημοσιονομικής στρατηγικής του προγράμματος ήταν η επίτευξη μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημοσίων οικονομικών, ιδίως σημειώνοντας πρόοδο στην κατεύθυνση της επίτευξης του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου (ΜΔΣ), πράγμα που σημαίνει ότι το διαρθρωτικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα (δηλ. το κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα πλην των εκτάκτων και λοιπών προσωρινών μέτρων) πρέπει να φθάσει στο 1% του ΑΕγχΠ. Σύμφωνα με το πρόγραμμα, το πραγματικό έλλειμμα αναμένεται να διευρυνθεί στο 4,0% του ΑΕγχΠ το 2007, κυρίως ως αποτέλεσμα των αυξήσεων σε διακριτική βάση των κοινωνικών δαπανών, για να υποχωρήσει στη συνέχεια στο 3,5% του ΑΕγχΠ το 2008 και στο 3,2% του ΑΕγχΠ το 2009. Το πρωτογενές έλλειμμα προβλέπεται να η υποχωρήσει από το 2,4% του ΑΕγχΠ το 2006 στο 1,6% του ΑΕγχΠ το 2009. Η προγραμματιζόμενη δημοσιονομική εξυγίανση μετά το 2007 βασίζεται σε αύξηση των εσόδων κατά 0,4 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕγχΠ κατά την προγραμματική περίοδο, ιδίως όσον αφορά τα «άλλα έσοδα» (χωρίς αναφορά σε συγκεκριμένα μέτρα, αν και πρόκειται προφανώς για μεταφορές κοινοτικών κονδυλίων), αύξηση η οποία θα αντισταθμίσει κατά πολύ τη μείωση των φορολογικών εσόδων και των κοινωνικών εισφορών. Επί της ουσίας, ωστόσο, η δημοσιονομική εξυγίανση συναρτάται με τις δαπάνες, με σταθερή υποχώρηση της δημόσιας κατανάλωσης, κυρίως λόγω των μισθολογικών περιορισμών στο δημόσιο τομέα, γεγονός που θα αντισταθμίσει κατά πολύ την αύξηση των δημοσίων επενδύσεων και την εξυπηρέτηση των τόκων. Σε σχέση με την προηγούμενη επικαιροποίηση, το νέο πρόγραμμα αναβάλλει την προγραμματισμένη μείωση του ελλείμματος σε ποσοστό κάτω της τιμής αναφοράς του 3% του ΑΕγχΠ κατά δύο τουλάχιστον έτη σε σύγκριση με ό,τι θα συνέβαινε σε ένα ευνοϊκότερο μακροοικονομικό σενάριο. Σημειωθείτω ότι το πρόγραμμα παρουσιάζει επίσης μια εναλλακτική πρόταση, την οποία εξετάζει η κυβέρνηση, δουν για έλλειμμα ύψους 3,2% του ΑΕγχΠ για το 2008 και 2,8% του ΑΕγχΠ για το 2009. Η επίτευξη των στόχων αυτών εξαρτάται από ένα σύνολο μέτρων πολιτικής, καθώς και από τη θέσπιση περισσότερης ελαστικότητας στα δημόσια οικονομικά μέσω της μείωσης του ποσοστού των υποχρεωτικών δαπανών. Ωστόσο, αυτά τα μέτρα πολιτικής δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί ούτε έχουν εγκριθεί, το δε πρόγραμμα προτείνει ένα συνεκτικό και επαρκώς ποσοτικοποιημένο μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πλαίσιο μόνο για τους υψηλότερους στόχους του ελλείμματος που αναφέρονται ανωτέρω.

9. Το διαρθρωτικό έλλειμμα που υπολογίστηκε βάσει από κοινού συμφωνηθείσας μεθοδολογίας προβλέπεται ότι θα επιδεινωθεί από το 3,5% περίπου του ΑΕγχΠ το 2006 στο 4,5% περίπου του ΑΕγχΠ το 2007 για να βελτιωθεί στη συνέχεια σταδιακά στο 3,5% του ΑΕγχΠ το 2009. Όπως και στο προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας, ως μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος (ΜΔΣ) του προγράμματος έχει τεθεί διαρθρωτικό έλλειμμα ίσο προς 1% του ΑΕγχΠ. Σε σύγκριση με την προηγούμενη επικαιροποίηση, η επίτευξη του ΜΔΣ αναβάλλεται κατά ένα έτος, έως το 2013. Δεδομένου ότι ο ΜΔΣ είναι απαιτητικότερος από το σχετικό κατώτατο όριο αναφοράς (που εκτιμάται ως διαρθρωτικό έλλειμμα 1,5% του ΑΕγχΠ περίπου), η επίτευξή του θα επιτρέψει την εκπλήρωση του στόχου της δημιουργίας περιθωρίου ασφαλείας για την αποτροπή της εμφάνισης υπερβολικού ελλείμματος. Ο ΜΔΣ αντικατοπτρίζει επαρκώς τον δείκτη χρέους και την μέση αύξηση του δυνητικού προϊόντος μακροπρόθεσμα.

10. Οι κίνδυνοι για τις δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος κρίνονται σε γενικές γραμμές ισορροπημένοι. Οι κίνδυνοι λόγω του μακροοικονομικού σεναρίου είναι σε γενικές γραμμές ουδέτεροι, ενώ οι φορολογικές προβλέψεις φαίνεται να στηρίζονται συνολικά σε προσεκτικές παραδοχές. Η σχεδιαζόμενη δημοσιονομική εξυγίανση του προγράμματος στηρίζεται κατά κύριο λόγο σε περικοπές των δαπανών δημόσιας κατανάλωσης, αλλά το πρόγραμμα δεν παρέχει επαρκείς πληροφορίες για πώς θα επιτευχθεί ο στόχος αυτός. Εντούτοις, η Τσεχική Δημοκρατία έχει επιδείξει ικανοποιητικά αποτελέσματα κατά τα πρόσφατα έτη, παρόλο που η επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων διευκολύνθηκε από τους υψηλότερους σε σχέση με τους αναμενόμενους αναπτυξιακούς ρυθμούς. Υπάρχει επίσης ένας πολιτικός κίνδυνος λόγω των λεπτών ισορροπιών που επικρατούν στο κοινοβούλιο.

11. Λαμβάνοντας υπόψη αυτήν την αξιολόγηση των κινδύνων, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός του προγράμματος θεωρείται σε γενικές γραμμές συνεπής με το στόχο της διόρθωσης του υπερβολικού ελλείμματος μέχρι το 2008, όπως είχε συστήσει το Συμβούλιο. Δεδομένου ότι η τσεχική οικονομία διανύει σήμερα περίοδο ευνοϊκής συγκυρίας και ότι οι ρυθμοί ανάπτυξης είναι υψηλότεροι από αυτούς που είχαν προβλεφθεί κατά την έκδοση της σύστασης του Συμβουλίου του Ιουλίου 2004, υπάρχουν σημαντικά περιθώρια για να ενισχυθεί η προσπάθεια εξυγίανσης και για να επιτευχθεί μια σαφέστερη μείωση του ελλείμματος σε σχέση με αυτή που προβλέπεται στο πρόγραμμα.

12. Υπολογίζεται ότι το 2006 το ακαθάριστο δημόσιο χρέος ανήλθε στο 30,4% του ΑΕγχΠ, ήταν δηλαδή πολύ κατώτερο του 60% του ΑΕγχΠ, ποσοστό που αποτελεί την τιμή αναφοράς βάσει της Συνθήκης. Το πρόγραμμα προβλέπει ότι ο δείκτης χρέους θα αυξηθεί κατά 2 εκατοστιαίες μονάδες κατά τη διάρκεια του προγράμματος.

13. Ο μακροπρόθεσμος δημοσιονομικός αντίκτυπος από τη γήρανση του πληθυσμού στην Τσεχική Δημοκρατία είναι σαφώς ανώτερος του κοινοτικού μέσου όρου, κατά κύριο λόγο εξαιτίας της σημαντικής αύξησης των συνταξιοδοτικών δαπανών ως ποσοστό του ΑΕγχΠ, καθώς και εξαιτίας της σημαντικής αύξησης των δαπανών υγειονομικής περίθαλψης. Η εφαρμογή μέτρων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, ιδίως στον τομέα του συνταξιοδοτικού συστήματος και του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης, με σκοπό τον περιορισμό της σημαντικής αύξησης των δαπανών λόγω της γήρανσης του πληθυσμού θα συνέβαλλε στη μείωση των κινδύνων για την βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Η δημοσιονομική κατάσταση που προβλέπεται για το τέλος της περιόδου εφαρμογής του προγράμματος, η οποία επιδεινώθηκε σε σχέση με τα προηγούμενα οικονομικά έτη, θέτει σε κίνδυνο τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών ακόμα και πριν να συνυπολογιστεί ο μακροπρόθεσμος δημοσιονομικός αντίκτυπος από τη γήρανση του πληθυσμού. Η εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών σε ακόμα μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι προγραμματίζεται επί του παρόντος θα συνέβαλλε στη μείωση των κινδύνων που απειλούν τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Συνολικά, η Τσεχική Δημοκρατία φαίνεται ότι αντιμετωπίζει μεγάλο κίνδυνο όσον αφορά τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών της.

14. Το πρόγραμμα σύγκλισης δεν περιλαμβάνει ποιοτική αξιολόγηση του συνολικού αντικτύπου της έκθεσης για την εφαρμογή του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων, που παρουσιάστηκε τον Οκτώβριο του 2006 στο πλαίσιο της μεσοπρόθεσμης δημοσιονομικής στρατηγικής. Επιπλέον, δεν παρέχει συστηματικές πληροφορίες σχετικά με το δημοσιονομικό κόστος ή την εξοικονόμηση πόρων που συνδέονται άμεσα με τις κυριότερες μεταρρυθμίσεις του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων, με εξαίρεση την αύξηση των δαπανών για την έρευνα και την ανάπτυξη στον προϋπολογισμό του 2007, αλλά οι δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος φαίνεται ότι λαμβάνουν υπόψη τις δημοσιονομικές επιπτώσεις των δράσεων που περιγράφονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Τα προβλεπόμενα στο πρόγραμμα σταθερότητας μέτρα για τον τομέα των δημόσιων οικονομικών φαίνεται ότι συμβαδίζουν με τα μέτρα που προβλέπονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, ιδιαίτερα η μετατόπιση της φορολογικής επιβάρυνσης από την άμεση στην έμμεση φορολογία και οι πρόσθετοι πόροι για την έρευνα και την ανάπτυξη.

15. Η δημοσιονομική στρατηγική του προγράμματος δεν συνάδει με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών που περιλαμβάνονται στους ολοκληρωμένους προσανατολισμούς για την περίοδο 2005-2008, ιδίως λόγω της απόκλισης από την πορεία προσαρμογής που καθόρισε το Συμβούλιο τον Ιούλιο 2004 για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος και την απουσία προόδου όσον αφορά τις μεταρρυθμίσεις στο συνταξιοδοτικό σύστημα και στο σύστημα υγειονομικής περίθαλψης.

16. Σε ό,τι αφορά τις απαιτήσεις δεδομένων που καθορίζονται στον κώδικα δεοντολογίας για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, το πρόγραμμα παρέχει όλα τα υποχρεωτικά και τα περισσότερα από τα προαιρετικά δεδομένα[6].

Το συνολικό συμπέρασμα είναι ότι, παρά τις καλύτερες προοπτικές ανάπτυξης και το χαμηλότερο από το αναμενόμενο έλλειμμα το 2006, το πρόγραμμα αναβάλλει τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος για το 2010, σε σχέση με τη διορία του 2008 η οποία είχε τεθεί στη σύσταση που είχε εκδώσει το Συμβούλιο τον Ιούλιο 2004 σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφος 7. Δεδομένης της σταθερής ανάπτυξης, η αναβολή αυτή, η οποία αντανακλά το υψηλότερο έλλειμμα που οφείλεται κατά κύριο λόγο στις προγραμματισμένες αυξήσεις των κοινωνικών δαπανών το 2007, θα είχε επίσης ως αποτέλεσμα μια προκυκλική επεκτατική δημοσιονομική πολιτική.

Με βάση την παραπάνω αξιολόγηση, το Συμβούλιο καλεί την Τσεχική Δημοκρατία:

(i) να περιορίσει την επιδείνωση της δημοσιονομικής κατάστασης το 2007 και να λάβει μέτρα για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος με αξιόπιστο και διατηρήσιμο τρόπο το αργότερο έως το 2008·

(ii) να αναθεωρήσει τη σύνθεση των δαπανών με σκοπό τη μείωση του ποσοστού των υποχρεωτικών δαπανών·

(iii) ενόψει της προβλεπόμενης αύξησης των δαπανών που οφείλονται στη γήρανση του πληθυσμού, να βελτιώσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών μέσω της εφαρμογής των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων στο συνταξιοδοτικό σύστημα και στο σύστημα υγειονομικής περίθαλψης.

Σύγκριση βασικών μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβλέψεων

2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 |

Πραγματικό ΑΕγχΠ (% μεταβολής) | ΠΣ Μαρτίου 2007 | 6,1 | 6,0 | 4,9 | 4,8 | 4,8 |

Προβλ. υπηρ. Επιτρ. Μαΐου 2007 | 6,1 | 6,1 | 4,9 | 4,9 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Νοεμβ. 2005 | 4,8 | 4,4 | 4,2 | 4,3 | μ.δ.σ. |

Πληθωρισμός ΕνΔΤΚ (%) | ΠΣ Μαρτίου 2007 | 1,6 | 2,4 | 2,6 | 2,5 | 2,5 |

Προβλ. υπηρ. Επιτρ. Μαΐου 2007 | 1,6 | 2,1 | 2,4 | 2,9 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Νοεμβ. 2005 | 1,5 | 2,2 | 2,0 | 2,1 | μ.δ.σ. |

Κενό παραγωγής (% του δυνητικού ΑΕγχΠ) | ΠΣ Μαρτίου 20071 | -0,7 | 0,9 | 1,1 | 1,0 | 1,0 |

Προβλ. υπηρ. Επιτρ. Μαΐου 20073 | -1,1 | 0,4 | 0,5 | 0,5 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Νοέμ. 20051 | -0,8 | -0,1 | 0,3 | 0,8 | μ.δ.σ. |

Γενικό δημόσιο ισοζύγιο (% του ΑΕγχΠ) | ΠΣ Μαρτίου 20076 | -3,6 | -3,5 | -4,0 | -3,5 | -3,2 |

Προβλ. υπηρ. Επιτρ. Μαΐου 2007 | -3,5 | -2,9 | -3,9 | -3,6 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Νοεμβ. 2005 | -4,8 | -3,8 | -3,3 | -2,7 | μ.δ.σ. |

Πρωτογενές ισοζύγιο (% του ΑΕγχΠ) | ΠΣ Μαρτίου 2007 | -2,5 | -2,4 | -2,6 | -2,0 | -1,6 |

Προβλ. υπηρ. Επιτρ. Μαΐου 2007 | -2,4 | -1,8 | -2,8 | -2,6 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Νοεμβ. 2005 | -4,1 | -3,0 | -2,4 | -1,7 | μ.δ.σ. |

Κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα (% του ΑΕγχΠ) | ΠΣ Μαρτίου 20071 | -3,4 | -3,9 | -4,4 | -3,9 | -3,5 |

Προβλ. υπηρ. Επιτρ. Μαΐου 2007 | -3,1 | -3,1 | -4,1 | -3,8 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Νοέμ. 20051 | -4,5 | -3,8 | -3,4 | -3,0 | μ.δ.σ. |

Διαρθρωτικό αποτέλεσμα (% του ΑΕγχΠ)2 | ΠΣ Μαρτίου 2007 | -3,4 | -3,9 | -4,4 | -3,9 | -3,5 |

Προβλ. υπηρ. Επιτρ. Μαΐου 20074 | -2,0 | -2,8 | -4,1 | -3,8 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Νοέμ. 20055 | -3,4 | -3,8 | -3,4 | -3,0 | μ.δ.σ. |

Ακαθάριστο δημόσιο χρέος (% του ΑΕγχΠ) | ΠΣ Μαρτίου 2007 | 30,4 | 30,6 | 30,5 | 31,3 | 32,2 |

Προβλ. υπηρ. Επιτρ. Μαΐου 2007 | 30,4 | 30,4 | 30,6 | 30,9 | μ.δ.σ. |

ΠΣ Νοεμβ. 2005 | 37,4 | 37,1 | 37,9 | 37,8 | μ.δ.σ. |

Παρατηρήσεις: |

1Οι υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής πραγματοποιήθηκαν βάσει των πληροφοριών που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα |

2Κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα (όπως και στις προηγούμενες γραμμές) πλην εκτάκτων και λοιπών προσωρινών μέτρων. |

3Bάσει εκτιμώμενης δυνητικής ανάπτυξης 4,2%, 4,6%, 4,8% και 4,9% αντίστοιχα για την περίοδο 2005-2008. |

4Τα έκτακτα και άλλα προσωρινά μέτρα προέρχονται από τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2007 |

(1,1% του ΑΕγχΠ το 2005 and 0,2% του ΑΕγχΠ το 2006 - αμφότερα συνεπάγονται αύξηση του ελλείμματος) |

5Τα έκτακτα και άλλα προσωρινά μέτρα προέρχονται από το πρόγραμμα σύγκλισης του 2005 |

(1,1% του ΑΕγχΠ το 2005 - νεπάγονται αύξηση του ελλείμματος) |

6Εναλλακτικοί στόχοι για το έλλειμμα οι οποίοι βασίζονται σε μέτρα της νέας τσεχικής κυβέρνησης που δεν έχουν εγκριθεί ακόμα: |

3,2% του ΑΕγχΠ το 2008, 2,8% του ΑΕγχΠ το 2009 |

Πηγή: |

Πρόγραμμα σύγκλισης (ΠΣ)· Εαρινές οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2007 (COM), υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής |

[1] ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (EΚ) αριθ. 1055/2005 (ΕΕ L 174 της 7.7.2005, σ. 1). Όλα τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο:

http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm

[2] Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, "Εφαρμογή της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση - Ένα έτος επίτευξης αποτελεσμάτων", 12.12.2006, COM(2006) 816.

[3] Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - Μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών στην ΕΕ, της 12.10.2006, COM(2006) 574 και έγγραφο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Γενική Διεύθυνση Οικονομικών και Χρηματοδοτικών Υποθέσεων (2006), «Μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση», Ευρωπαϊκή Οικονομία, τεύχος αριθ. 4/2006.

[4] «Λεπτομερείς ρυθμίσεις για την εφαρμογή του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και κατευθυντήριες γραμμές για τη μορφή και το περιεχόμενο των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης» που εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο ECOFIN στις 11 Οκτωβρίου 2005.

[5] ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (EΚ) αριθ. 1055/2005 (ΕΕ L 174 της 7.7.2005, σ. 1). Όλα τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο:

http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm

[6] Δεν αναφέρονται, ιδίως, τα δεδομένα που αφορούν τις δαπάνες 2009 της γενικής κυβέρνησης κατά λειτουργική διάκριση.