P6_TA(2006)0457

Εξαγωγή τοξικών αποβλήτων στην Αφρική

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την εξαγωγή τοξικών αποβλήτων στην Αφρική

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη τη σύμβαση για τον έλεγχο της διασυνοριακής διακίνησης επικίνδυνων αποβλήτων και της διάθεσής τους (σύμβαση της Βασιλείας), η οποία υιοθετήθηκε στις 22 Μαρτίου 1989 και εγκρίθηκε από την Κοινότητα με την απόφαση 93/98/ΕΟΚ [1] και την απαγόρευση επί των εξαγωγών επικίνδυνων αποβλήτων από χώρες του ΟΟΣΑ προς χώρες μη μέλη του ΟΟΣΑ,

- έχοντας υπόψη την κοινοτική νομοθεσία σχετικά με τη μεταφορά αποβλήτων, ιδίως δε τον κανονισμό του Συμβουλίου (ΕΟΚ) αριθ. 259/93 της 1ης Φεβρουαρίου 1993 σχετικά με την παρακολούθηση και τον έλεγχο των μεταφορών αποβλήτων στο εσωτερικό της Κοινότητας καθώς και κατά την είσοδο και έξοδό τους [2], καθώς και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1013/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 2006, για τις μεταφορές αποβλήτων [3], ο οποίος καταργεί τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 259/93, από την 12η Ιουλίου 2007,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 103, παράγραφος 4, του Κανονισμού του,

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι περίπου 500 τόνοι χημικών αποβλήτων απορρίφθηκαν σε διάφορες περιοχές κοντά στο Αμπιτζάν (Ακτή Ελεφαντοστού), όπου ζουν 5 εκατομμύρια άτομα,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι μέχρι στιγμής έχουν πεθάνει 8 άτομα και περίπου 85000 μεταφέρθηκαν σε νοσοκομείο για θεραπεία για ρινορραγίες, διάρροια, ναυτία, οφθαλμική φλεγμονή και αναπνευστικές δυσκολίες· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι συνέπειες αυτής της απόρριψης τοξικών αποβλήτων ενδέχεται να είναι εκτεταμένες και να περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων μόλυνση του εδάφους και ρύπανση των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η δηλητηρίαση έπληξε ιδιαίτερα σοβαρά μεγάλο αριθμό παιδιών: σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Unicef, 9000 έως 23000 παιδιά θα χρειασθούν ιατρική βοήθεια, περίθαλψη και άλλα μέτρα ώστε να καθαριστεί το περιβάλλον στο οποίο ζουν,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η απόρριψη των αποβλήτων έγινε από δεξαμενόπλοιο ελληνικής ιδιοκτησίας με σημαία Παναμά, που είχε ναυλωθεί από την εταιρεία Trafigura Beheer B.V με έδρα τις Κάτω Χώρες· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο επιμερισμός των ευθυνών τέτοιου είδους θέτει ένα συστηματικό και απαράδεκτο πρόβλημα όσον αφορά την επιβολή της κοινοτικής νομοθεσίας,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι περιβαλλοντικές ρυθμίσεις στις χώρες του Βορρά έχουν καταστήσει τη διάθεση επικίνδυνων αποβλήτων δαπανηρή,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι λιμενικές αρχές του Άμστερνταμ ανακάλυψαν ότι επρόκειτο για επικίνδυνα απόβλητα κατά την εκφόρτωση του πλοίου και ζήτησαν υψηλότερη αμοιβή για να ολοκληρώσουν την εκφόρτωση, οπότε το δεξαμενόπλοιο προτίμησε αντ' αυτού να τα επαναφορτώσει με αντλίες στο πλοίο· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αρχές των Κάτω Χωρών επέτρεψαν στο πλοίο να αποπλεύσει από την επικράτειά τους μολονότι γνώριζαν την επικίνδυνη φύση των αποβλήτων και την απροθυμία του κυβερνήτη να πληρώσει για την περιβαλλοντικά ασφαλή διάθεση των αποβλήτων στις Κάτω Χώρες,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η εταιρεία είχε μεν τη δυνατότητα να διαθέσει τα απόβλητα με νόμιμο και ασφαλή τρόπο στην Ευρώπη, αλλά επέλεξε φθηνότερη εναλλακτική λύση στην Ακτή του Ελεφαντοστού,

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Αφρική αποτελεί έδαφος απόρριψης πάσης φύσεως επικίνδυνων αποβλήτων· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Greenpeace έχει εντοπίσει 80 μέρη όπου έχουν απορριφθεί επικίνδυνα απόβλητα από τα ανεπτυγμένα κράτη, συμπεριλαμβανομένων παλαιών υπολογιστών στη Νιγηρία, ραδιενεργών δοχείων στη Σομαλία, χλωρίου στο Καμερούν κλπ.,

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι περισσότερες αφρικανικές χώρες δεν διαθέτουν αυστηρούς κανονισμούς για την προστασία του περιβάλλοντος και της διαβίωσης του πληθυσμού από τα επικίνδυνα απόβλητα,

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι όλες οι εξαγωγές αποβλήτων προς διάθεση από την ΕΕ απαγορεύονται από το Μάιο του 1994 σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 259/93· λαμβάνοντας υπόψη ότι η εξαγωγή επικίνδυνων αποβλήτων από την ΕΕ προς χώρες που δεν ανήκουν στον ΟΟΣΑ για ανάκτηση απαγορεύεται από τον Ιανουάριο του 1997, σύμφωνα με τον ίδιο κανονισμό,

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η απόρριψη επικίνδυνων αποβλήτων στην Ακτή του Ελεφαντοστού αποτελεί μόνο την κορυφή του παγόβουνου των συνεχιζόμενων μεταφορών επικίνδυνων αποβλήτων από την ΕΕ προς τις χώρες που δεν ανήκουν στον ΟΟΣΑ· λαμβάνοντας υπόψη ότι πολύ μεγάλες ποσότητες αποβλήτων ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού απορρίπτονται σε χώρες που δεν ανήκουν στον ΟΟΣΑ με το πρόσχημα της επαναχρησιμοποίησης· λαμβάνοντας υπόψη ότι σημαντικός αριθμός παλαιών πλοίων της ΕΕ στα οποία υπάρχει πληθώρα τοξικών ουσιών και υλικών υποβάλλονται σε διάλυση στην Ασία υπό συνθήκες εξαιρετικά επιβλαβείς για τους εργαζόμενους και το περιβάλλον,

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι στις 9 Απριλίου 2002 υιοθέτησε σε πρώτη ανάγνωση θέση σχετικά με την πρόταση οδηγίας για την προστασία του περιβάλλοντος μέσω του ποινικού δικαίου [4]· λαμβάνοντας υπόψη ότι το Συμβούλιο ποτέ δεν ενέκρινε πολιτική συμφωνία για την ως άνω πρόταση και τάχθηκε αντ' αυτού υπέρ της εγκρίσεως αποφάσεως πλαισίου του τρίτου πυλώνα επί του ιδίου θέματος (Απόφαση-πλαίσιο 2003/80/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 27ης Ιανουαρίου 2003 [5])· λαμβάνοντας υπόψη ότι το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ακύρωσε την απόφαση-πλαίσιο με την απόφασή του της 13ης Σεπτεμβρίου 2005 στην υπόθεση C-176/03,

1. ζητεί από την Επιτροπή, τις Κάτω Χώρες και την Ακτή του Ελεφαντοστού να διερευνήσουν πλήρως την υπόθεση, να αποδώσουν ευθύνη σε όλα τα επίπεδα, να προσαγάγουν ενώπιον της δικαιοσύνης τους υπαίτιους του περιβαλλοντικού αυτού εγκλήματος και να διασφαλίσουν την πλήρη εξουδετέρωση της περιβαλλοντικής μόλυνσης, καθώς και την αποζημίωση των θυμάτων·

2. ζητεί από τα όργανα της ΕΕ και τα κράτη μέλη να λάβουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για να παράσχουν κάθε δυνατή βοήθεια στον πληγέντα πληθυσμό και ειδικότερα στα παιδιά, με τη χρήση κάθε μέσου υποστήριξης, συνεργασίας και πολιτικής προστασίας·

3. εκτιμά ότι στην περίπτωση της εξαγωγής τοξικών αποβλήτων στο Αμπιτζάν υπήρξε καταφανής παραβίαση τόσο της κοινοτικής νομοθεσίας όσο και των διεθνών συμβάσεων, και καλεί επομένως την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να λάβουν όλα τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσουν την πλήρη επιβολή της κοινοτικής νομοθεσίας για τη μεταφορά φορτίων αποβλήτων·

4. ζητεί από την Επιτροπή και τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη να κοινοποιήσουν όλες τις διμερείς και πολυμερείς συμφωνίες που έχουν συνάψει με χώρες που δεν ανήκουν στον ΟΟΣΑ για τη μεταφορά φορτίων αποβλήτων·

5. καλεί την Επιτροπή να υποβάλει νομοθετικές προτάσεις για να καλυφθούν τα κενά που υπάρχουν στο ισχύον καθεστώς περί επικίνδυνων αποβλήτων ώστε να τεθεί τέρμα στις μεταφορές αποβλήτων ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού και απαρχαιωμένων πλοίων και σκαφών σε χώρες που δεν είναι μέλη του ΟΟΣΑ·

6. καλεί την Επιτροπή να συγκεντρώσει πληροφορίες για την παράνομη διακίνηση και απόρριψη τέτοιων επικίνδυνων αποβλήτων και προϊόντων σε αφρικανικές και άλλες αναπτυσσόμενες χώρες, να υποβάλει προτάσεις για μέτρα ελέγχου, μείωσης και εξάλειψης της παράνομης αυτής διακίνησης, μεταφοράς και απόρριψης παρόμοιων προϊόντων σε αφρικανικές και άλλες αναπτυσσόμενες χώρες και να συντάσσει ετησίως κατάλογο των χωρών και των διεθνικών εταιρειών που εμπλέκονται στην παράνομη απόρριψη τοξικών αποβλήτων και προϊόντων σε αφρικανικές και άλλες αναπτυσσόμενες χώρες·

7. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή, τις κυβερνήσεις των κρατών μελών, το Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, την κυβέρνηση της Ακτής του Ελεφαντοστού και τη Γραμματεία της Σύμβασης της Βασιλείας.

[1] ΕΕ L 39 της 16.2.1993, σ. 1.

[2] ΕΕ L 30 της 6.2.1993, σ. 1.

[3] ΕΕ L 190 της 12.7.2006, σ. 1.

[4] ΕΕ C 127 Ε της 29.5.2003, σ. 119.

[5] ΕΕ L 29 της 5.2.2003, σ. 55.

--------------------------------------------------