Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Προβληματισμοί για την Ευρώπη: η φωνή των τοπικών και των περιφερειακών αρχών για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στην Ευρωπαϊκή Ένωση»

(2018/C 461/02)

Συνεισηγητές: Karl-Heinz LAMBERTZ (BE/PES), πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών, βουλευτής του Κοινοβουλίου της Γερμανόφωνης Κοινότητας, μέλος της Γερουσίας Markku MARKKULA (FI/EPP), Α' αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών και δημοτικός σύμβουλος Espoo Έγγραφο αναφοράς: Επίσημη αίτηση γνωμοδότησης του Donald TUSK, προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, της 8ης Νοεμβρίου 2016, για την εκπόνηση γνωμοδότησης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών (ΕτΠ) με θέμα «Προβληματισμοί για την Ευρώπη: η φωνή των τοπικών και των περιφερειακών αρχών για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στην Ευρωπαϊκή Ένωση».

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Προοίμιο: το πλαίσιο της συμβολής των τοπικών και των περιφερειακών εκπροσώπων στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης

1. έχοντας υπόψη τη δήλωση αποστολής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών (ΕτΠ), Βρυξέλλες, 21 Απριλίου 2009, στην οποία επισημαίνονται τα εξής: «Είμαστε μια πολιτική συνέλευση απαρτιζόμενη από αιρετούς εκπροσώπους των περιφερειακών και των τοπικών αρχών στην υπηρεσία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Βασιζόμενοι στην πολιτική μας νομιμότητα, διασφαλίζουμε τη θεσμική εκπροσώπηση του συνόλου των περιοχών, των περιφερειών, των πόλεων και των δήμων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αποστολή μας είναι η ενσωμάτωση των περιφερειακών και των τοπικών αρχών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων στην Ευρώπη καθώς και η καλύτερη συμμετοχή των πολιτών […] Μεριμνούμε για τον σεβασμό των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, προκειμένου οι αποφάσεις στην Ευρώπη να λαμβάνονται και να εφαρμόζονται στο πλέον κατάλληλο και πλησιέστερο στους πολίτες επίπεδο […] Συμμετέχουμε σε έναν άμεσο διάλογο με τους συμπολίτες μας για τα επιτεύγματα της Ευρώπης και τις μελλοντικές προκλήσεις, και συμβάλλουμε στην αποσαφήνιση και στην κατανόηση της εφαρμογής και του εδαφικού αντικτύπου των κοινοτικών πολιτικών»·

2. έχοντας υπόψη τις πέντε πολιτικές προτεραιότητες της ΕτΠ για την περίοδο 2015-2020 («Νέο ξεκίνημα για την ευρωπαϊκή οικονομία», «Εδαφική διάσταση της νομοθεσίας της ΕΕ», «Απλούστερη, πιο συνδεδεμένη Ευρώπη», «Σταθερότητα και συνεργασία εντός και εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης», «Η Ευρώπη των πολιτών είναι η Ευρώπη του μέλλοντος»)·

3. έχοντας υπόψη την επίσημη αίτηση γνωμοδότησης του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 8ης Νοεμβρίου 2016 για την εκπόνηση γνωμοδότησης από την ΕτΠ στην οποία θα παρουσιάζονται οι αντιλήψεις και οι προτάσεις των τοπικών και των περιφερειακών αρχών σχετικά με το μέλλον της Ευρώπης προκειμένου να συμβάλουν στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στο ευρωπαϊκό εγχείρημα ( 1 )

4. έχοντας υπόψη τη Λευκή Βίβλο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το μέλλον της Ευρώπης — Προβληματισμοί και σενάρια για την ΕΕ των 27 έως το 2025, της 1ης Μαρτίου 2017, και τα επακόλουθα πέντε έγγραφα προβληματισμού·

5. έχοντας υπόψη τη Διακήρυξη της Ρώμης, η οποία υπεγράφη στις 25 Μαρτίου 2017 και όπου οι υπογράφοντες δηλώνουν τα εξής: «δεσμευόμαστε ότι θα ακούμε και θα ανταποκρινόμαστε στις ανησυχίες που εκφράζουν οι πολίτες μας» και «θα συνεργαζόμαστε στο αποδοτικότερο κάθε φορά επίπεδο, είτε είναι το ενωσιακό, το εθνικό, το περιφερειακό ή το τοπικό και με πνεύμα εμπιστοσύνης και καλόπιστης συνεργασίας, μεταξύ των κρατών μελών και μεταξύ αυτών και των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας. Θα δώσουμε τον απαραίτητο χώρο ελιγμών στα διάφορα επίπεδα ώστε να ενισχυθούν η καινοτομία και το δυναμικό μεγέθυνσης της Ευρώπης. Επιθυμούμε η Ένωση να είναι μεγάλη στα μεγάλα ζητήματα και μικρή στα μικρά. Θα προάγουμε μια δημοκρατική, αποτελεσματική και διαφανή διαδικασία λήψης αποφάσεων και καλύτερα αποτελέσματα»·

6. έχοντας υπόψη την επιστολή προθέσεων του Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ( 2 ) με την οποία επιδιώκεται η συνέχιση του διαλόγου αναφορικά με τη Λευκή Βίβλο για το μέλλον της Ευρώπης μέχρι τις εκλογές του Ιουνίου του 2019 μέσω συζητήσεων, διαλόγων με τους πολίτες, αλληλεπίδρασης με τα εθνικά κοινοβούλια και συνεργασίας με τις περιφέρειες·

7. έχοντας υπόψη την έκθεση με τίτλο «Άνοιγμα προς τους Ευρωπαίους πολίτες: Μια νέα ευκαιρία» ( 3 ) , στην οποία αναφέρεται ότι «οι περιφέρειες διαδραματίζουν επίσης αυξανόμενο ρόλο στην επανεξέταση της διακυβέρνησης στην Ένωση και στα κράτη μέλη της. Με τη σταθερή κοινωνικοοικονομική τους βάση και την κοινή πολιτιστική τους ταυτότητα, προσφέρουν τη σωστή κλίμακα για προσανατολισμούς πολιτικής και επαρκή εκτέλεση σε πολλούς τομείς πολιτικής, δεδομένου ότι αποτελούν σημαντικούς παράγοντες και μεσάζοντες στην προσέγγιση των πολιτών»· καθώς και την «Έκθεση 2017 για την ιθαγένεια της ΕΕ» ( 4 ) όπου αναγνωρίζεται ότι έχει ζωτική σημασία να ενισχυθεί η επίγνωση των Ευρωπαίων πολιτών ότι αποτελούν μέρος του σχεδίου ολοκλήρωσης και ότι συμμετέχουν σε αυτό.

8. έχοντας υπόψη τα τρία ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης ( 5 )

9. έχοντας υπόψη την έναρξη «διαβουλεύσεων με τους πολίτες» στα κράτη μέλη της ΕΕ από τον Απρίλιο του 2018.

Κατανόηση και παρουσίαση των αντιλήψεων και των προσδοκιών των πολιτών και των τοπικών και των περιφερειακών εκπροσώπων σχετικά με την ΕΕ

α) Οι τοπικοί και οι περιφερειακοί εκπρόσωποι εργάζονται για να εισακούγεται η φωνή των πολιτών

10. «Προβληματισμοί για την Ευρώπη», η οποία δρομολογήθηκε τον Μάρτιο του 2016, η ΕτΠ εργάζεται για την οικοδόμηση εμπιστοσύνης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των λαών της μέσω διαλόγων και δημόσιων συζητήσεων με τους πολίτες, συναντήσεων με ενώσεις και συνελεύσεις τοπικών και περιφερειακών πολιτικών, αλλά και με μια σειρά κινημάτων λαϊκής βάσης υπογραμμίζει ότι, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας με τίτλοη οποία δρομολογήθηκε τον Μάρτιο του 2016, η ΕτΠ εργάζεται για την οικοδόμηση εμπιστοσύνης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των λαών της μέσω διαλόγων και δημόσιων συζητήσεων με τους πολίτες, συναντήσεων με ενώσεις και συνελεύσεις τοπικών και περιφερειακών πολιτικών, αλλά και με μια σειρά κινημάτων λαϊκής βάσης ( 6 ) καθώς και με εθνικές και ευρωπαϊκές εδαφικές ενώσεις που έχουν στόχο να αφουγκράζονται και να μεταφέρουν τις απόψεις, τις ιδέες και τις ανησυχίες των πολιτών σχετικά με το ευρωπαϊκό εγχείρημα·

11. Σημειώνει ότι, μέχρι στιγμής, στη διαδικασία συμμετέχουν περισσότεροι από 176 πολιτικοί εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών, δρομολογώντας και συμμετέχοντας σε διαλόγους με τους πολίτες στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Προβληματισμοί για την Ευρώπη». Περισσότεροι από 40 000 συμμετέχοντες έχουν λάβει μέρος προσωπικά ή ψηφιακά στις εκδηλώσεις αυτές σε 110 περιφέρειες σε όλα τα κράτη μέλη. Περισσότεροι από 22 000 πολίτες συμμετείχαν ενεργά μέσω μιας διαδικτυακής έρευνας και μιας εφαρμογής για κινητά τηλέφωνα, οι οποίες λειτούργησαν ως μηχανισμοί ανατροφοδότησης. Χάρη σε αυτές οι συμμετέχοντες στους διαλόγους και οι πολίτες συνέβαλαν στη συζήτηση και εξ αποστάσεως·

12. υπογραμμίζει ότι οι εκλεγμένοι εκπρόσωποι όλων των πολιτικών ομάδων της ΕτΠ συμμετέχουν στις δραστηριότητες αυτές και, όπου είναι δυνατόν, μοιράζονται πλατφόρμες με εκπροσώπους του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, βουλευτές των εθνικών κοινοβουλίων, βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή. Τονίζει ότι απαιτείται περαιτέρω συντονισμός για τη βελτίωση της προβολής και του αντικτύπου των δραστηριοτήτων επικοινωνίας όλων των θεσμικών οργάνων και των κρατών μελών·

13. αναδεικνύει τα αποτελέσματα της έρευνας που ανέθεσε η ΕτΠ και πραγματοποιήθηκε μεταξύ των τοπικών και των περιφερειακών αρχών, συμπεριλαμβανομένων των μελών και των αναπληρωτών της ΕτΠ, καθώς και των ενώσεών τους ( 7 )

14. επισημαίνει ότι, στην πλειονότητα των διαλόγων, τα θέματα αντιμετωπίζονται από τους πολίτες μέσω του πρίσματος τού τι συμβαίνει στην περιφέρεια, στην πόλη ή στην περιοχή τους. Στο πλαίσιο αυτό, σημειώνει ότι οι πολιτικοί της ΕΕ από τις περιφέρειες και τις πόλεις βρίσκονται, συνεπώς, στην πρώτη γραμμή των ανησυχιών και των προσδοκιών των πολιτών·

β) Τι μας είπαν οι πολίτες: θέλουν ένα ευρωπαϊκό εγχείρημα με βάση την αλληλεγγύη, τη συνοχή και την εγγύτητα

15. υπογραμμίζει ότι οι κύριοι προβληματισμοί που διατυπώνονται στους διαλόγους με τους πολίτες της ΕτΠ ( 8 ) αφορούν τη βραδεία εφαρμογή λύσεων, ιδίως στον τομέα της ανεργίας, της μετανάστευσης και της γενικής κοινωνικοοικονομικής κατάστασης·

16. στο πλαίσιο αυτό, εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι πολλοί πολίτες εξέφρασαν την επιθυμία για περισσότερη αλληλεγγύη στην ΕΕ. Αυτό αποτελεί ισχυρό αίτημα για την ανάληψη δράσης με στόχο τη μείωση των υφιστάμενων και, σε πολλές περιπτώσεις, αυξανόμενων ανισοτήτων σε διάφορους τομείς, κυρίως με την ενίσχυση της συνοχής και της αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών και των περιφερειών και εντός αυτών· η εκπλήρωση αυτής της γενικής προσδοκίας ενδέχεται να απαιτήσει τον επαναπροσανατολισμό και την επανεξισορρόπηση μιας σειράς πολιτικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση·

17. επισημαίνει την ευρεία απογοήτευση που επικρατεί απέναντι στην ΕΕ, καθώς συχνά η Ένωση θεωρείται υπερβολικά απομακρυσμένη και αναξιόπιστη. Ταυτόχρονα, ένας μεγάλος αριθμός πολιτών εξακολουθεί να αισθάνεται ότι δεν γνωρίζει τι είναι η ΕΕ και τι πράττει. Αυτό οδηγεί σε σημαντικό χάσμα μεταξύ των προσδοκιών των πολιτών και της ικανότητας της ΕΕ να αποφέρει αποτελέσματα. Τα οφέλη δεν γίνονται επαρκώς αντιληπτά κατά την αντιμετώπιση τοπικών θεμάτων, μεταξύ άλλων εξαιτίας της έλλειψης επικοινωνίας, αλλά και λόγω των παραπλανητικών αφηγημάτων και του λεξιλογίου που χρησιμοποιούνται όταν η ΕΕ απευθύνεται στους πολίτες, καθώς και της ελλιπούς συμμετοχής στη διαδικασία λήψης αποφάσεων·

18. Παρατηρεί ότι οι δημοσκοπήσεις του Ευρωβαρομέτρου ( 9 ) καταδεικνύουν ότι πάνω από τα δύο τρίτα των ερωτηθέντων είναι πεπεισμένοι ότι η χώρα τους έχει επωφεληθεί από την ιδιότητα του μέλους της ΕΕ·

19. επισημαίνει, στο πλαίσιο αυτό, τη συνυπευθυνότητα των κρατών μελών για την εξεύρεση λύσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο και για τη διασφάλιση της ικανότητας της ΕΕ να ενεργεί στο πλαίσιο σημαντικών θεματολογίων, όπου δύναται να προσδώσει πραγματική προστιθέμενη αξία. Ταυτόχρονα, πρέπει να εφαρμοστούν οι απαραίτητες εθνικές μεταρρυθμίσεις, συμπεριλαμβανομένης της ικανής χρηματοδότησης, για την εξασφάλιση μιας εύρυθμα λειτουργούσας τοπικής και περιφερειακής διακυβέρνησης, στα πλαίσια της οποίας οι πολίτες θα γνωρίζουν ότι τα προβλήματά τους αντιμετωπίζονται·

20. υπογραμμίζει το γεγονός ότι, σε πολλές τοπικές συζητήσεις, και σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, τα άτομα κάτω των 30 ετών αποτελούν την πλέον ενθουσιώδη γενιά υπέρ της ΕΕ, αποδίδουν δε μεγάλη σημασία στην ελεύθερη κυκλοφορία και στις εκπαιδευτικές ευκαιρίες που προσφέρει η ΕΕ· γνωρίζει επίσης ότι η παρούσα γενιά έχει πληγεί περισσότερο σε πολλές χώρες λόγω των διαρκών επιπτώσεων της οικονομικής κρίσης και της ανεργίας των νέων και είναι πολύ επικριτική για τον ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε αυτό το πλαίσιο· επιμένει, ως εκ τούτου, ότι απαιτείται να επιδιωχθεί και να ενσωματωθεί στη διαδικασία λήψης αποφάσεων της ΕΕ ένας πολύ ισχυρότερος μελλοντοστραφής προσανατολισμός των πολιτικών της ΕΕ, με συγκεκριμένες δράσεις και ειδικότερους πόρους για την αντιμετώπιση των ιδιαίτερων προβλημάτων των νέων·

21. τονίζει ότι η ανησυχία των πολιτών ότι δεν λαμβάνονται επαρκώς υπόψη κατά τη διαδικασία λήψης αποφάσεων οδηγεί συχνά σε διαφορετικές μορφές δυσπιστίας έναντι των δημοκρατικών θεσμών, συμπεριλαμβανομένων των θεσμικών οργάνων της ΕΕ·

22. επισημαίνει ότι η εμπιστοσύνη στο τοπικό και το περιφερειακό επίπεδο διακυβέρνησης είναι, κατά μέσο όρο, μεγαλύτερη από την εμπιστοσύνη στην εθνική κυβέρνηση και, στα περισσότερα κράτη μέλη, είναι επίσης υψηλότερη από την εμπιστοσύνη στην ΕΕ·

23. για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στην ΕΕ, υπογραμμίζει ότι είναι σημαντικό να διευκρινίσουμε στους πολίτες ποιος εντέλει είναι υπεύθυνος για τις αποφάσεις που λαμβάνονται σε επίπεδο ΕΕ και, άρα, ζητεί να ενισχυθεί η δημοκρατική λογοδοσία·

24. υπενθυμίζει ότι η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση είναι ένα σχέδιο πολιτικής έκφρασης ενός συνόλου οικουμενικών αξιών και δικαιωμάτων, αλλά ότι πολλοί πολίτες απογοητεύονται από αυτό που αντιλαμβάνονται ως αδυναμία της ΕΕ να ανταποκριθεί και να υποστηρίξει τις ίδιες τις αξίες της· εκτιμά ότι είναι ζωτικής σημασίας να επαναβεβαιώνεται συνεχώς το κοινό σύνολο αξιών των πολιτών της ΕΕ, το οποίο είναι απολύτως αναγκαίο ως θεμέλιο για την ύπαρξη αμοιβαίας εμπιστοσύνης και την επίτευξη συμβιβασμών·

25. θεωρεί ότι υπάρχει σημαντικό δυναμικό για την ανάπτυξη μιας «ταυτότητας Ευρωπαίου πολίτη» μεταξύ των πολιτών της ΕΕ, με σημαντικά δικαιώματα και καθήκοντα που επηρεάζουν την καθημερινή τους ζωή· μια τέτοια ταυτότητα —η οποία βασίζεται στην κοινή ιστορική και πολιτισμική κληρονομιά της Ευρώπης— θα ήταν σημαντικό να ενισχύει την αίσθηση του ανήκειν των μεμονωμένων πολιτών στο «ευρωπαϊκό εγχείρημα» και να συμπληρώνει και να εμπλουτίζει τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές ταυτότητες που συνθέτουν την ταυτότητα ενός ατόμου· παρότι καμία αίσθηση ταυτότητας δεν μπορεί και δεν πρέπει να επιβληθεί, υπάρχει δυνατότητα —και πρέπει— να υποστηριχθεί με τα κατάλληλα μέτρα και μέσα και να ενθαρρυνθεί μέσω της συμμετοχής των πολιτών στα κοινά, των πολιτιστικών δραστηριοτήτων και της εκπαίδευσης·

26. αναγνωρίζει ότι οι πολίτες που ζουν σε κοινωνίες με επίκεντρο τη γνώση και με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον μπορούν να εντοπίσουν καλύτερα τις ανάγκες των τοπικών τους κοινοτήτων και, ως εκ τούτου, είναι καλύτερα σε θέση να πειραματιστούν και να επεξεργαστούν πρωτότυπες και εξελισσόμενες καινοτόμες λύσεις με στόχο την κάλυψη των τοπικών αναγκών·

27. υποστηρίζει το αίτημα των πολιτών για περισσότερους διαύλους δημοκρατικής συμμετοχής και καλύτερη επικοινωνία με τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα μέσω μόνιμων και διαρθρωμένων διαύλων διαλόγου· προς τούτο, ζητεί την ενίσχυση της επικοινωνιακής στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μέσω των δικτύων ενημέρωσής της χρησιμοποιώντας τον συντονισμό που μπορούν να ασκούν οι περιφερειακές αρχές στα κέντρα ευρωπαϊκής πληροφόρησης της επικράτειάς τους, πράγμα που θα πολλαπλασιάσει το αποτέλεσμα της δράσης τους·

γ) Η ισχυρή έκκληση των τοπικών και των περιφερειακών εκπροσώπων για πλήρη συμμετοχή στον καθορισμό και την υλοποίηση του εγχειρήματος της ΕΕ (10)

28. συμφωνεί με τους εκπροσώπους του τοπικού και του περιφερειακού επιπέδου ότι οι τομείς προτεραιότητας στους οποίους θα πρέπει να επικεντρωθεί η ΕΕ αφορούν κυρίως την πολιτική συνοχής, την οποία ακολουθούν η κοινωνική πολιτική (συμπεριλαμβανομένης της εκπαίδευσης και της κινητικότητας), οι οικονομικές πολιτικές (απασχόληση και ανάπτυξη), η μετανάστευση και η ένταξη, τα περιβαλλοντικά ζητήματα, συμπεριλαμβανομένης της αλλαγής του κλίματος και η ασφάλεια·

29. υπογραμμίζει ότι τόσο από τους διαλόγους με τους πολίτες όσο και από την έρευνα μεταξύ των τοπικών και των περιφερειακών αρχών ανακύπτει έντονη ανησυχία για τους νέους σχετικά με το πώς μπορούν να τους δοθούν οι κατάλληλες ευκαιρίες και να υπάρξει ανταπόκριση στις προσδοκίες τους·

30. υπογραμμίζει ότι, όπως και για τους πολίτες, η αλληλεγγύη αποτελεί επίσης μια συνεχώς επαναλαμβανόμενη έννοια για τους εκπροσώπους των τοπικών και των περιφερειακών αρχών, ως μία από τις βασικές ιδρυτικές αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

31. αναδεικνύει το γεγονός ότι η πλειοψηφία των ερωτηθέντων της τοπικής αυτοδιοίκησης θεωρεί ότι η ενίσχυση της αποκέντρωσης και η καλύτερη κατανομή των αρμοδιοτήτων αποτελούν βασικά στοιχεία της χρηστής διακυβέρνησης, διότι αυξάνουν τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και την ποιότητα της χάραξης πολιτικής, καθότι επιτρέπουν την άμεση συμμετοχή και δέσμευση των πολιτών και την εξεύρεση ειδικών ανά τόπο λύσεων· σημειώνει ότι η συμμετοχή των τοπικών και των περιφερειακών αρχών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων της ΕΕ προσδίδει προστιθέμενη αξία στις εφαρμοζόμενες πολιτικές·

32. διαπιστώνει ότι οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές έχουν επίγνωση της συνεχώς αυξανόμενης ανάγκης για συνεργασία πέραν των εθνικών συνόρων προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι μείζονες προκλήσεις της εποχής μας, όπως η κλιματική αλλαγή, οι φυσικές καταστροφές, η παγκοσμιοποίηση σε όλες τις εκφάνσεις της, η ψηφιοποίηση και οι κοινωνικές συνέπειές της, η αστάθεια σε όλη την υφήλιο, η δημογραφική αλλαγή, η φτώχεια, ο κοινωνικός αποκλεισμός κ.λπ. Διαδραματίζουν επίσης αποφασιστικό ρόλο στην εφαρμογή της πολιτικής συνοχής, μεταξύ άλλων, μέσω πρωτοβουλιών διασυνοριακής συνεργασίας, όπως τα πολυάριθμα σχέδια μικρής και διαπροσωπικής κλίμακας, που είναι ιδιαίτερα σημαντικές ως καθημερινή συγκεκριμένη ένδειξη αλληλεγγύης·

33. υπογραμμίζει ότι οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές επιθυμούν και αυτές να επικεντρωθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση περισσότερο στα δικαιώματα της ιθαγένειας της ΕΕ, όπως το δικαίωμα να ζει, να εργάζεται και να σπουδάζει κανείς ελεύθερα· σε αυτό το πλαίσιο, είναι σημαντικό το έργο που μπορούν να επιτελέσουν οι περιφερειακές και οι τοπικές αρχές, σε συνεργασία με τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, ώστε οι πολίτες να γνωρίζουν τις πραγματικές δυνατότητες που τους παρέχει η ελεύθερη κυκλοφορία για να σπουδάσουν ή να αναπτύξουν την επαγγελματική τους σταδιοδρομία σε άλλο κράτος μέλος·

Εδραίωση των πολιτικών της ΕΕ σε τοπικό επίπεδο ώστε να υπάρξει διαφορά στη ζωή των πολιτών

α) Αντιμετώπιση των κοινωνικών προκλήσεων σε τοπικό επίπεδο

34. τονίζει ότι οι πολιτικές της ΕΕ πρέπει να εξασφαλίζουν στους πολίτες τη δυνατότητα να αντιμετωπίζουν τα ζητήματα που είναι σημαντικά για τη ζωή τους, παρέχοντας απαντήσεις σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης, από το ευρωπαϊκό έως το τοπικό·

35. επισημαίνει ότι οι κοινωνικές προκλήσεις που συναντάμε πρέπει να αντιμετωπίζονται συνολικά, ωστόσο, η δράση πρέπει να αναλαμβάνεται σε τοπικό επίπεδο·

36. υπενθυμίζει ότι οι πόλεις και οι περιφέρειες εξασφαλίζουν τη σύνδεση μεταξύ των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) των Ηνωμένων Εθνών και των πολιτών, απαντώντας στο αίτημά τους για δράση μέσω των εργαλείων που η ΕΕ θέτει στη διάθεσή τους. Οι 17 ΣΒΑ δεν μπορούν να επιτευχθούν χωρίς συμμετοχή και συντονισμό με τις τοπικές και τις περιφερειακές διοικήσεις. Για τον σκοπό αυτόν, πρέπει να αξιοποιηθούν στο έπακρο όλα τα μέσα στήριξης της αποκεντρωμένης συνεργασίας, της συνοχής των πολιτικών και της εδαφικής εστίασης, καθότι κινητοποιούν το δυναμικό των υποεθνικών αρχών και της κοινωνίας των πολιτών με απώτερο σκοπό την προαγωγή της συνεργασίας και της συνέργειας όλων των επιπέδων της δημόσιας διοίκησης·

β) Προώθηση της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής για τους πολίτες

37. τονίζει ότι η αντιμετώπιση των συνεχιζόμενων οικονομικών, κοινωνικών και εδαφικών ανισοτήτων εξακολουθεί να αποτελεί μείζονα πρόκληση για το μέλλον της ΕΕ·

38. υπενθυμίζει ότι η κοινωνική, οικονομική και εδαφική συνοχή είναι στόχοι που κατοχυρώνονται στη Συνθήκη της ΕΕ και ότι η επίτευξή τους απαιτεί την αντιμετώπιση τόσο των διαρθρωτικών όσο και των νέων προκλήσεων, την προώθηση ανθεκτικών κοινωνιών και οικονομιών και ένα πλαίσιο για την τιθάσευση της παγκοσμιοποίησης·

39. επισημαίνει την 7η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την οικονομική, την κοινωνική και την εδαφική συνοχή με τίτλο «Η περιφέρειά μου, η Ευρώπη μου, το μέλλον μου», στην οποία «διαπιστώνεται πόσο ζωτική είναι η πολιτική συνοχής για την Ευρώπη, τους πολίτες, την οικονομία και τις πόλεις και τις περιφέρειές της, και ότι η συμφιλίωση της βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης με την κοινωνική πρόοδο, στην οποία συμβάλλει η πολιτική συνοχής, είναι σημαντικότερη σήμερα από ποτέ» ( 11 )

40. ζητεί μια ισχυρή πολιτική συνοχής μετά το 2020 για όλες τις περιφέρειες, με βάση την αρχή των ευρωπαϊκών εταιρικών σχέσεων, την επιμερισμένη διαχείριση και την πολυεπίπεδη διακυβέρνηση, όπως ζητείται στη Δήλωση «Συμμαχία για τη συνοχή» (#CohesionAlliance)·

41. εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι μόνο μια μειοψηφία πολιτών γνωρίζει τις θετικές επιδράσεις της πολιτικής συνοχής. Ως εκ τούτου, ζητεί να καταβληθούν συντονισμένες προσπάθειες σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης ώστε να διαδοθούν ευρύτερα οι επιδράσεις των διαφόρων στοιχείων των πολιτικών και των κονδυλίων της ΕΕ·

42. υπογραμμίζει ότι το πρόγραμμα της ΕΕ για το αστικό περιβάλλον συμβάλλει στην αντιμετώπιση ποικίλων θεμάτων, όπως η αστική κινητικότητα και η ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα, η κυκλική οικονομία και η ένταξη των μεταναστών και των προσφύγων. Υπογραμμίζει εξάλλου τη σημασία των αστικών-αγροτικών συμπράξεων για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων. Επιπλέον, στηρίζει τις πόλεις και τις περιφέρειες στην ανάπτυξη τοπικού χαρακτήρα οικοσυστημάτων καινοτομίας και στην εφαρμογή στρατηγικών έξυπνης εξειδίκευσης·

43. υπογραμμίζει ότι οι υπηρεσίες κοινής ωφελείας (ΥΚΩ) και οι υπηρεσίες γενικού οικονομικού συμφέροντος (ΥΓΟΣ) αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου και της κοινωνικής οικονομίας της αγοράς, διασφαλίζοντας ότι όλοι έχουν το δικαίωμα και τη δυνατότητα πρόσβασης σε βασικά αγαθά και σε δημόσιες υπηρεσίες υψηλής ποιότητας· υποστηρίζει τη διεύρυνση της έννοιας των ΥΓΟΣ σε νέες κοινωνικές υπηρεσίες, όπως αυτές που συνδέονται με την αρχική υποδοχή και την ένταξη των προσφύγων και των μεταναστών, η κοινωνική στέγαση, το ελάχιστο εισόδημα ένταξης ή οι ψηφιακές υποδομές·

44. ζητεί να αναπτυχθούν περισσότερες ευρωπαϊκές εταιρικές σχέσεις μεταξύ δήμων, πόλεων και περιφερειών, μεταξύ άλλων μέσω αδελφοποιήσεων, οι οποίες θα λειτουργήσουν ως παγκόσμιοι πρόδρομοι για την εφαρμογή βέλτιστων πρακτικών με στόχο την αντιμετώπιση των κοινωνικών προκλήσεων και την έμπρακτη εφαρμογή των πλέον πρόσφατων επιστημονικών γνώσεων·

γ) Απάντηση στη μετανάστευση και διασφάλιση της ενσωμάτωσης

45. επισημαίνει ότι ο τρόπος με τον οποίο οι πολίτες της Ευρώπης αντιλαμβάνονται την πρόκληση της μετανάστευσης αποτελεί μια από τις βασικές συνιστώσες του τρόπου με τον οποίο η «αλληλεγγύη» τίθεται έμπρακτα σε εφαρμογή· σημειώνει, ωστόσο, ότι εξακολουθεί να χρειάζεται η διαμόρφωση κοινής αντίληψης σχετικά με το σημαίνει αλληλεγγύη σε αυτό το πλαίσιο· υπογραμμίζει τον καθοριστικό ρόλο που καλούνται να διαδραματίσουν οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές για τη διευκόλυνση της υποδοχής και της ένταξης των μεταναστών, καθώς και για τη διοργάνωση μιας ανοικτής, ορθολογικής και ανθρώπινης συζήτησης σχετικά με τις ορθές πολιτικές σε αυτόν τον ευαίσθητο τομέα·

46. επιμένει ότι οι δήμοι, οι πόλεις και οι περιφέρειες πρέπει να στηριχθούν στον ρόλο τους τόσο όσον αφορά τη διαχείριση κρίσεων όσο και τη μακροπρόθεσμη ενσωμάτωση. Η ΕΕ πρέπει να παρέχει ένα συνεκτικό πολιτικό πλαίσιο για τη μετανάστευση, καθώς και επαρκή στοχοθετημένη οικονομική και τεχνική υποστήριξη πέρα από τα κράτη μέλη, ώστε να διευκολυνθεί η ένταξη των μεταναστών σε τοπικό επίπεδο·

47. υπογραμμίζει ότι οι πολιτικές ένταξης των μεταναστών πρέπει να αναπτύσσονται στο πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ όλων των επιπέδων διακυβέρνησης και να υποστηρίζονται από κατάλληλα χρηματοδοτικά μέσα σε ενωσιακό επίπεδο ως μέρος μιας συνολικής μεταναστευτικής πολιτικής της ΕΕ. Προκειμένου να εξασφαλιστούν οι όσο το δυνατόν υψηλότερες πιθανότητες επιτυχούς ένταξης προς το συμφέρον τόσο των μεταναστών όσο και της κοινωνίας υποδοχής, θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη διάφοροι παράγοντες όπως οι επαγγελματικές και οι γλωσσικές δεξιότητες των μεταναστών, οι υφιστάμενοι οικογενειακοί δεσμοί, οι προτιμήσεις τους και οι ενδεχόμενες επαφές με μια χώρα υποδοχής πριν από την άφιξή τους·

48. επισημαίνει ότι η αποτελεσματική και ανθρώπινη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ και η ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης μεταναστευτικής πολιτικής και μιας κοινής πολιτικής της ΕΕ για το άσυλο με βάση υψηλά κοινά πρότυπα είναι ουσιώδους σημασίας για όλους τους δήμους και όλες τις πόλεις και τις περιφέρειες, ιδίως για όσες φιλοξενούν πρόσφυγες και όσες βρίσκονται σε σύνορα που πλήττονται ιδιαίτερα από τις μεταναστευτικές εξάρσεις· τονίζει επίσης ότι μια τέτοια πολιτική πρέπει να περιλαμβάνει συντονισμένη προσέγγιση για την ανθρωπιστική προστασία, νέες οδούς για τη νόμιμη μετανάστευση, συμπεριλαμβανομένων συστημάτων κυκλικής μετανάστευσης, καθώς και προσπάθειες για την αντιμετώπιση των αιτίων της μετανάστευσης και την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων, και ιδίως της παράνομης εμπορίας γυναικών και παιδιών για σκοπούς σεξουαλικής εκμετάλλευσης, πράγμα το οποίο απαιτεί, αφενός, νέα πολιτική δέσμευση σε όλες τις βαθμίδες και, αφετέρου, κατάλληλα μέσα·

δ) Διασφάλιση των κοινωνικών δικαιωμάτων και της πρόσβασης στην εκπαίδευση και προώθηση της πολιτιστικής κληρονομιάς

49. υπογραμμίζει ότι οι πολίτες αισθάνονται σαφώς την ανάγκη να αναπτυχθεί η κοινωνική διάσταση της ΕΕ σε όλες τις πολιτικές και τα προγράμματα της ΕΕ, συμπληρωματικά προς τα υφιστάμενα εθνικά ή περιφερειακά συστήματα σε θέματα ισότητας των φύλων και κοινωνικής προστασίας. Τα άρθρα 8 και 9 της ΣΛΕΕ αποτελούν τη βάση για το θέμα αυτό και θα πρέπει, κατά συνέπεια, να τίθενται σωστά σε εφαρμογή. Η ΕτΠ υποστηρίζει επίσης την εφαρμογή του κοινωνικού πυλώνα βάσει του οποίου οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές θα πρέπει να διαδραματίζουν θεμελιώδη ρόλο και ζητεί να συμπεριληφθεί στις Συνθήκες της ΕΕ ένα Πρωτόκολλο Κοινωνικής Προόδου με στόχο να ευθυγραμμιστούν τα κοινωνικά δικαιώματα με τα οικονομικά· χαιρετίζει την ένταξη του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Η ΕτΠ τάσσεται υπέρ της καθιέρωσης ενός κοινωνικού πίνακα αποτελεσμάτων υπό το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο και είναι της γνώμης ότι κοινωνικοί στόχοι υποχρεωτικού χαρακτήρα πρέπει να ενσωματωθούν στην πρωτογενή νομοθεσία της ΕΕ·

50. εμμένει στην άποψη ότι οι κοινωνικές επενδύσεις δεν θα πρέπει να θεωρούνται απλώς επιβάρυνση για τα δημόσια οικονομικά. Η χρηματοδότηση των κοινωνικών πολιτικών και η προστασία των κοινωνικών δικαιωμάτων, όπως προσδιορίστηκε στη σύνοδο κορυφής του Γκέτεμποργκ τον Νοέμβριο του 2017, έχει σαφή ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία η οποία είναι θεμελιώδης για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών στη διαδικασία ενσωμάτωσης·

51. υπογραμμίζει τη ζωτική σημασία της παροχής βοήθειας στους πολίτες όσον αφορά την πρόσβαση σε τοπικές και δίκαιες αγορές εργασίας για την εξάλειψη της ανεργίας, σε συνδυασμό με ειδικά μέτρα για την αρωγή των ομάδων που πλήττονται περισσότερο από αυτήν· επιδιώκει την κατάρτιση σχεδίου κοινωνικών στόχων που θα συμπεριληφθεί σε ένα μελλοντοστραφές πρόγραμμα δράσης για την κοινωνική πολιτική, το οποίο θα περιέχει ειδικά μέτρα και συγκεκριμένη νομοθετική παρακολούθηση και θα επενδύει στους ανθρώπους, τις δεξιότητες, τη γνώση, την κοινωνική προστασία και την ένταξη·

52. ζητεί μία ΕΕ πλήρως προσηλωμένη στην προώθηση της ισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών και, ειδικότερα, στην πρόληψη και εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών, ενός οικουμενικού, δομικού και πολυδιάστατου προβλήματος που ενέχει ανυπολόγιστο προσωπικό, κοινωνικό και οικονομικό κόστος·

53. επιμένει ότι είναι απαραίτητο να επενδύσουμε στους νέους και καλεί την ΕΕ να υποστηρίξει τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές στην αντιμετώπιση των αναγκών στον τομέα των δεξιοτήτων και της εκπαίδευσης. Ζητεί μια νέα «συμμαχία για τις δεξιότητες και την εκπαίδευση» με στόχο την ενίσχυση των δημόσιων επενδύσεων στην εκπαίδευση, την προώθηση της κινητικότητας (Erasmus+), την προώθηση της διαπεριφερειακής συνεργασίας, ιδίως στις διασυνοριακές περιοχές, και την ενθάρρυνση των διαπροσωπικών ανταλλαγών όχι μόνο στο επαγγελματικό πλαίσιο, αλλά και στον πολιτιστικό τομέα·

54. ζητεί, σύμφωνα με τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, τη συμμετοχή των περιφερειακών αρχών στη διαχείριση μέσων όπως το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και τα ταμεία υποστήριξης της εφαρμογής της Εγγύησης για τη Νεολαία, καθώς συχνά το περιφερειακό επίπεδο είναι αυτό στο οποίο εφαρμόζονται ενεργές πολιτικές απασχόλησης, συμπεριλαμβανομένης της κοινωνικής καινοτομίας και των πολιτικών ισότητας·

55. υπογραμμίζει ότι, στον εκπαιδευτικό τομέα, θα ήταν σημαντικό να ενσωματωθούν στα προγράμματα σπουδών τα ποικίλα κοινά στοιχεία που μοιραζόμαστε ως Ευρωπαίοι σε διάφορους τομείς, όπως η ιστορία, ο πολιτισμός, η κληρονομιά ή το ίδιο το ευρωπαϊκό εγχείρημα. Επίσης, σε κάθε περίπτωση υπογραμμίζει τη σημασία του έργου που επιτελούν συχνά οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές για τη διάδοση του ευρωπαϊκού εγχειρήματος στα σχολεία·

56. υπενθυμίζει ότι η πολυμορφία της πολιτιστικής κληρονομιάς αποτελεί πολύτιμο αγαθό για την Ευρώπη: ένα μέσο με δυνητικά υψηλού επιπέδου μόχλευση για πιο συνεκτικές και βιώσιμες περιφέρειες στην ΕΕ, το οποίο μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση της ταυτότητας σε μια περιφέρεια αλλά και σε ολόκληρη την Ευρώπη και αντιπροσωπεύει, σε μεγάλο βαθμό, το σύνθημα της ΕΕ: «Ενωμένοι στην πολυμορφία»·

57. Τονίζει ότι οι τουριστικές και οι δημιουργικές βιομηχανίες μπορούν να μετατρέψουν την πολιτιστική κληρονομιά των περιφερειών σε ευκαιρία δημιουργίας θέσεων εργασίας και οικονομικής διείσδυσης, μεταξύ άλλων μέσω στρατηγικών καινοτομίας και έξυπνης εξειδίκευσης·

58. υπογραμμίζει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να προωθήσει και να αναδείξει τη γλωσσική και πολιτιστική πολυμορφία της, να ενισχύσει τη γνώση τους, να προωθήσει την καινοτομία και τη διαπεριφερειακή συνεργασία σε όλους τους πολιτιστικούς τομείς, καθώς και νέα εμπορικά πρότυπα στον κλάδο της πολιτιστικής και δημιουργικής βιομηχανίας·

ε) Ενίσχυση της έρευνας, της καινοτομίας και του ψηφιακού μετασχηματισμού

59. θεωρεί ότι τα ευρωπαϊκά προγράμματα χρηματοδότησης που βασίζονται στην έρευνα, την καινοτομία, την ανταλλαγή, την εταιρική σχέση και την κινητικότητα και υλοποιούνται στις έξυπνες πόλεις μπορούν να συμβάλουν στην παροχή καλύτερων υπηρεσιών για τους πολίτες, βελτιώνοντας έτσι την ποιότητα ζωής τους, και τονίζει ότι η πολιτική συνοχής και η κοινή γεωργική πολιτική μπορούν να καταστούν δυναμικές και μελλοντοστραφείς πολιτικές, μεταξύ άλλων μέσω της έρευνας και της καινοτομίας·

60. ζητεί αύξηση της κλίμακας της καινοτομίας στον δημόσιο τομέα και στις επιχειρήσεις, μεταξύ άλλων με τη βοήθεια πρωτοβουλιών όπως «Η επιστήμη συναντά τις περιφέρειες» (Science meets regions), οι οποίες φέρνουν σε επαφή πολιτικούς και επιστήμονες για να συζητήσουν τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων, επιτρέποντας στους Ευρωπαίους να συνδημιουργήσουν το μέλλον τους·

61. υπογραμμίζει ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός και η ηλεκτρονική διακυβέρνηση στηρίζουν τις τοπικές δημόσιες διοικήσεις. Οι πολίτες και οι επιχειρηματικές κοινότητες εκτιμούν συχνά την ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία των εν λόγω επενδύσεων στο πλαίσιο της διασυνοριακής ή της διαπεριφερειακής συνεργασίας (συμπεριλαμβανομένης της ευρυζωνικότητας για όλους) επειδή ενισχύουν την ανθεκτικότητα της τοπικής οικονομίας και συμβάλλουν στη βελτίωση της ποιότητας ζωής σε τοπικό και σε περιφερειακό επίπεδο·

62. υπογραμμίζει ότι οι πόλεις είναι χώροι —τόσο φυσικοί όσο και ψηφιακοί— όπου οι άνθρωποι μπορούν να συναντηθούν, να συναντήσουν νέες ιδέες, να διερευνήσουν νέες δυνατότητες, να σχεδιάσουν το μέλλον με καινοτόμο τρόπο, να μάθουν πώς αλλάζει η κοινωνία και ποιες είναι οι συνέπειες για τους πολίτες. Επομένως, οι πόλεις μπορούν να επιταχύνουν τη διαδικασία ψηφιακής σύνδεσης των τοπικών κοινοτήτων σε ολόκληρη την Ευρώπη·

63. ως εκ τούτου, υπενθυμίζει ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός αποτελεί ένα νέο μέσο συνοχής και ένα αποτελεσματικό μέσο αντιμετώπισης των δημογραφικών προκλήσεων: οι απομακρυσμένες και οι αγροτικές περιοχές και οι εξόχως απόκεντρες περιφέρειες πρέπει να παραμείνουν συνδεδεμένες και να μετατρέψουν τα φυσικά τους μειονεκτήματα σε θετικά στοιχεία, σύμφωνα με την αρχή της εδαφικής συνοχής. Οι κόμβοι καινοτομίας, τα ζωντανά εργαστήρια, τα εργαστήρια ψηφιακής παρασκευής, τα στούντιο σχεδιασμού, οι βιβλιοθήκες, τα φυτώρια, τα εργαστήρια καινοτομίας που υποστηρίζονται από την ΕΕ και οι τοπικοί φορείς ενισχύουν την τοπική οικονομία και διευκολύνουν την πρόσβαση των ενδιαφερομένων στις ψηφιακές τεχνολογίες·

στ) Στήριξη της ανάπτυξης των αγροτικών περιοχών, διαφύλαξη της κοινής γεωργικής πολιτικής και προώθηση της τοπικής παραγωγής

64. υπενθυμίζει ότι οι αγροτικές και οι ενδιάμεσες περιοχές αποτελούν το 91 % της επικράτειας της ΕΕ και φιλοξενούν το 60 % του πληθυσμού της και επισημαίνει ότι υπάρχει σημαντική καθυστέρηση ανάπτυξης μεταξύ αστικών και αγροτικών περιοχών, όπου η αίσθηση της εγκατάλειψης μεταφράζεται σε αυξανόμενο ευρωσκεπτικισμό. Ως εκ τούτου, θεωρεί ότι τόσο η κοινή γεωργική πολιτική όσο και η πολιτική συνοχής πρέπει να συνεχίσουν να λειτουργούν ως μέσα που βασίζονται στην αλληλεγγύη για την προώθηση της ανανέωσης της βιώσιμης και καινοτόμου γεωργίας και της αγροτικής ανάπτυξης και τονίζει ότι οι αγροτικές περιοχές θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη σε όλες τις πολιτικές της ΕΕ·

65. φρονεί ότι η διαπεριφερειακή συνεργασία μπορεί να αποτελέσει καθοριστικό στοιχείο για τη βελτιστοποίηση των στρατηγικών έξυπνης εξειδίκευσης, προωθώντας συνέργειες και μεγιστοποιώντας την απόδοση της παγκόσμιας προσπάθειας καινοτομίας·

66. υπογραμμίζει ότι ο τρόπος παραγωγής και κατανάλωσης τροφίμων έχει τεράστιο τοπικό και παγκόσμιο αντίκτυπο, όχι μόνο για την ευημερία των πολιτών, το περιβάλλον, τη βιοποικιλότητα και το κλίμα, αλλά και για την υγεία και την οικονομία μας. Ζητεί την ανάπτυξη και προώθηση των τοπικών αγορών και των μικρών αλυσίδων εφοδιασμού τροφίμων ως συστημάτων τροφίμων με ειδική τοπική διάσταση και εμμένει στην ανάγκη προώθησης ποιοτικής ευρωπαϊκής παραγωγής·

67. θεωρεί ότι οι περικοπές στον δεύτερο πυλώνα της ΚΓΠ είναι δυσανάλογες και εκφράζει ανησυχία για το γεγονός ότι το μέτρο αυτό ενδέχεται να αποβεί σε βάρος αφενός των αγροτικών περιοχών και, αφετέρου, του στόχου που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για μια ενισχυμένη προστασία του περιβάλλοντος και της φύσης, αλλά και της συμβολής στους στόχους προστασίας του κλίματος και των φυσικών πόρων που έχουν τεθεί από την EΕ·

ζ) Βιωσιμότητα, προστασία του περιβάλλοντος και καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής

68. επισημαίνει ότι οι πολίτες αναμένουν την ανάληψη παγκόσμιας και τοπικής δράσης για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης. Επομένως, η βιωσιμότητα πρέπει να ενσωματώνεται σε όλες τις πολιτικές της ΕΕ, ιδίως όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, την ενεργειακή απόδοση, την καθαρότερη κινητικότητα, την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και από τις δεξαμενές αποθήκευσης άνθρακα, καθώς και τη βιώσιμη παραγωγή και κατανάλωση. Η ΕτΠ καλεί την ΕΕ να παράσχει ένα άρτιο νομικό και πολιτικό πλαίσιο εντός του οποίου οι περιφέρειες και οι πόλεις θα μπορούν να αναπτύξουν τις δικές τους πρωτοβουλίες για την προώθηση της επίτευξης των στόχων του Παρισιού·

69. υπενθυμίζει ότι το Παγκόσμιο σύμφωνο των Δημάρχων για το Κλίμα και την Ενέργεια και οι πρωτοβουλίες εφαρμογής από τη βάση προς την κορυφή διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην επίτευξη των στόχων της συμφωνίας του Παρισιού και καλεί την ΕΕ να υποστηρίξει την ανάπτυξη τοπικά καθορισμένων συνεισφορών στη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Η βιωσιμότητα και η προστασία του περιβάλλοντος σύμφωνα με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης και με άλλες διεθνείς δεσμεύσεις της ΕΕ θα πρέπει, συνεπώς, να ενσωματώνονται σε όλες τις πολιτικές της ΕΕ·

70. Υπογραμμίζει την ανάγκη για μεγαλύτερες συνέργειες μεταξύ των δικτύων, των έργων και των συμφωνιών για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και εκείνων που αφορούν την ανθεκτικότητα στις καταστροφές, όπως το πλαίσιο του Σεντάι·

η) Συνεργασία πέρα από την ΕΕ για τη στήριξη της σταθερότητας και της ανάπτυξης

71. υπενθυμίζει ότι ο ρόλος που διαδραματίζουν οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές στις δραστηριότητες διασυνοριακής συνεργασίας και διπλωματίας των πόλεων εκτός της ΕΕ, ιδίως στο πλαίσιο της διαδικασίας διεύρυνσης και στις γειτονικές χώρες της ΕΕ, είναι ζωτικής σημασίας για την προώθηση της δημοκρατίας, της βιώσιμης ανάπτυξης και της σταθερότητας σε επίπεδο βάσης·

72. υπενθυμίζει ότι οι τοπικές αρχές διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο με το να εγγυώνται την ασφάλεια των πολιτών, αποτρέποντας τη βίαιη ριζοσπαστικοποίηση και προστατεύοντας τους δημόσιους χώρους. Λαμβάνοντας υπόψη τον διασυνοριακό και διακρατικό χαρακτήρα του εγκλήματος και της τρομοκρατίας, οι πολίτες και οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές αντιμετωπίζουν την ανάγκη συνεργασίας και θα επωφεληθούν από την προστιθέμενη αξία των δράσεων της ΕΕ για κοινά σχέδια.

73. υπενθυμίζει τη θέση της ΕτΠ σύμφωνα με την οποία, πριν από οποιαδήποτε πρόταση για τη σύναψη συμφωνιών ελευθέρωσης του εμπορίου, πρέπει να διενεργείται αξιολόγηση εδαφικού αντικτύπου. Επαναλαμβάνει επίσης ότι απαιτείται να προβλεφθούν μηχανισμοί σε εθνικό και τοπικό επίπεδο για την εξασφάλιση της πρόσβασης σε πληροφορίες σχετικές με την εμπορική πολιτική. Επιπλέον, οι εμπορικές διαπραγματεύσεις θα πρέπει να συνοδεύονται από επίσημο και συμμετοχικό διάλογο μεταξύ των αρμόδιων εθνικών αρχών και των τοπικών και των περιφερειακών αρχών. Πρόκειται για ζήτημα καθοριστικής σημασίας, ιδίως όταν οι εμπορικές διαπραγματεύσεις καλύπτουν επίσης τομείς συντρέχουσας αρμοδιότητας με τα κράτη μέλη, δεδομένου ότι σε αυτές τις περιπτώσεις οι αρμοδιότητες του τοπικού και του περιφερειακού επιπέδου επηρεάζονται συχνότερα·

Διασφάλιση του αναγκαίου περιθωρίου ελιγμών για τις πόλεις και τις περιφέρειες: ένας ευρωπαϊκός προϋπολογισμός μετά το 2020 που θα ανταποκρίνεται στις φιλοδοξίες και θα χρησιμοποιεί μέτρα ευελιξίας ώστε να ενεργεί και να επενδύει

74. υπογραμμίζει ότι το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ) πρέπει να αντικατοπτρίζει τις προτεραιότητες και τις φιλοδοξίες της ΕΕ να τηρήσει την υποχρέωσή της που απορρέει από τη Συνθήκη και να ανταποκριθεί στις προσδοκίες των πολιτών της. Τάσσεται υπέρ ενός ΠΔΠ που θα αντιπροσωπεύει το 1,3 % του ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος (ΑΕΕ) της ΕΕ των 27·

75. υπογραμμίζει ότι ο προϋπολογισμός της ΕΕ δεν θα πρέπει να νοείται ως συμψηφισμός μεταξύ καθαρών συνεισφερόντων και καθαρών αποδεκτών, αλλά ως κοινό εργαλείο για την επίτευξη των κοινών μας στόχων που προσδίδει προστιθέμενη αξία σε ολόκληρη την Ευρώπη. Υποστηρίζει, ως εκ τούτου, τα πορίσματα της Επιτροπής ότι όλοι είμαστε δικαιούχοι του ΠΔΠ επειδή τα θετικά αποτελέσματα της κοινής αγοράς, της ασφάλειας και της συνοχής υπερτερούν έναντι κάθε ατομικής χρηματοδοτικής συνεισφοράς στην ΕΕ·

76. τονίζει ότι το μέλλον της ΕΕ εξαρτάται από έναν φιλόδοξο και αποτελεσματικό προϋπολογισμό της ΕΕ σύμφωνα με την αρχή ότι τα πρόσθετα καθήκοντα για την ΕΕ θα πρέπει να συμβαδίζουν και με πρόσθετους πόρους και με τη σταδιακή κατάργηση των εκπτώσεων στις εθνικές συνεισφορές·

77. εμμένει στην άποψη ότι οποιαδήποτε αναβίωση του συγκεντρωτισμού του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, ιδίως μέσω της υπονόμευσης των προγραμμάτων επιμερισμένης διαχείρισης και των τοποκεντρικών προσεγγίσεων, θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τη συνοχή στο εσωτερικό της Ένωσης και πρέπει να αποφεύγεται·

78. υπενθυμίζει ότι η ποιότητα των δημόσιων υπηρεσιών αποτελεί βασικό καθοριστικό παράγοντα εμπιστοσύνης στα θεσμικά όργανα εφόσον οι πολίτες αξιολογούν τις κυβερνήσεις υπό το πρίσμα της εμπειρίας τους από την παροχή υπηρεσιών και, λαμβάνοντας υπόψη ότι περισσότερο από το ένα τρίτο όλων των δημοσίων δαπανών και περισσότερο από το ήμισυ των δημόσιων επενδύσεων διεκπεραιώνονται σε υποεθνικό επίπεδο, τονίζει ότι το επίπεδο των δημόσιων επενδύσεων στην ΕΕ παραμένει πολύ χαμηλό για να παρέχονται οι σωστές δημόσιες υποδομές και υπηρεσίες. Η γεφύρωση του χάσματος των δημόσιων επενδύσεων είναι, επομένως, ζωτικής σημασίας·

79. αναδεικνύει, μια δεκαετία μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση που έπληξε σημαντικά τις δημόσιες επενδύσεις των τοπικών και των περιφερειακών αρχών, την ανάγκη να ενισχυθεί η επενδυτική τους ικανότητα, παρέχοντάς τους τον δημοσιονομικό χώρο που είναι απαραίτητος για τη στήριξη δημόσιων επενδύσεων και την προώθηση τοπικών λύσεων με την ενίσχυση των αρχών της επιμερισμένης διαχείρισης στη βάση της εταιρικής σχέσης και της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης και τον αποκλεισμό της δημόσιας συγχρηματοδότησης των προγραμμάτων της ΕΕ από τον υπολογισμό του χρέους στο πλαίσιο του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης·

Οικοδόμηση της Ένωσής μας από τη βάση προς την κορυφή: η πορεία προς τη δημοκρατική αναβίωση της ΕΕ είναι εφικτή μέσω δέσμευσης σε επίπεδο βάσης

α) Ενίσχυση της δράσης της ΕΕ: η σωστή δράση πρέπει να αναλαμβάνεται στο σωστό επίπεδο

80. πιστεύει ακράδαντα ότι η ορθή εφαρμογή των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας είναι υψίστης σημασίας για την προσέγγιση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τους πολίτες της. Υπενθυμίζει πόσο σημαντικό είναι οι αποφάσεις να λαμβάνονται όσο το δυνατόν πλησιέστερα στους πολίτες και τονίζει την ανάγκη για ένα πλήρως υπεύθυνο και διαφανές σύστημα λήψης αποφάσεων στην ΕΕ, όπου οι πολίτες θα είναι σε θέση να αναγνωρίζουν σαφώς ποιος είναι πολιτικά υπεύθυνος και υπόλογος για τις αποφάσεις που λαμβάνονται ( 12 )

81. επισημαίνει με έμφαση ότι η επιμερισμένη ευθύνη και η στενή σχέση μεταξύ των αρχών της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης και της αρχής της επικουρικότητας αποτελούν ζωτικά στοιχεία μιας πραγματικά δημοκρατικής Ευρωπαϊκής Ένωσης·

82. υπογραμμίζει ότι η συνεπής εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας πρέπει να αποτελέσει τη μελλοντική ρήτρα εγγύησης της ΕΕ. Αυτό σημαίνει ότι η εφαρμογή της προσέγγισης «περισσότερη ΕΕ εκεί όπου χρειάζεται περισσότερη ΕΕ» και «λιγότερη Ευρώπη εκεί όπου χρειάζεται λιγότερη Ευρώπη» θα οδηγήσει σε μια πιο αποτελεσματική και αποδοτική Ευρωπαϊκή Ένωση. Η απλοϊκή λογική της προστασίας των συμφερόντων των κρατών μελών από την παρέμβαση της ΕΕ είναι αντιπαραγωγική στο πλαίσιο της συζήτησης για το μέλλον της Ευρώπης. Γνωρίζει τον ρόλο της ως ενός από τους «θεματοφύλακες» της αρχής της επικουρικότητας και θεωρεί ότι η αρχή της επικουρικότητας θα πρέπει να θεωρείται ως δυναμική πολιτική, αλλά και ως νομική έννοια όσον αφορά τη χάραξη και την εφαρμογή των πολιτικών, με σκοπό να διασφαλίζεται ότι τα καταλληλότερα επίπεδα αναλαμβάνουν τη σωστή δράση την κατάλληλη στιγμή και προς το συμφέρον των πολιτών· οι εν λόγω πεποιθήσεις της ενισχύονται από την τελική έκθεση της επιχειρησιακής ομάδας «Επικουρικότητα και αναλογικότητα» στην οποία προτάσσεται μια νέα προσέγγιση «ενεργού επικουρικότητας»· θα επιδιώξει να υλοποιήσει τις συστάσεις της επιχειρησιακής ομάδας σε στενή συνεργασία με τα άλλα όργανα της ΕΕ, τα εθνικά κοινοβούλια και τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές σε ολόκληρη την επικράτεια της Ένωσης·

83. επαναλαμβάνει την έκκλησή της να κωδικοποιηθούν και να εφαρμοστούν οι αρχές της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης και της εταιρικής σχέσης σε έναν διοργανικό κώδικα δεοντολογίας και να αντικατοπτριστούν στη διοργανική συμφωνία για τη βελτίωση της νομοθεσίας. Πέρα από την πολιτική συνοχής, η πολυεπίπεδη διακυβέρνηση θα πρέπει να ενσωματώνεται σε όλες τις νομοθετικές και κανονιστικές διατάξεις των πολιτικών που έχουν περιφερειακό αντίκτυπο ( 13 )

84. θεωρεί ότι είναι ζωτικής σημασίας να εξουδετερωθούν τυχόν μετατοπίσεις προς τον συγκεντρωτισμό και να υποστηριχθεί η ανάπτυξη κατάλληλων και αποτελεσματικών λύσεων επιτόπου, ιδίως στη μελλοντική πολιτική συνοχής, που θα χρησιμεύουν ως πρότυπο διακυβέρνησης και σε άλλους τομείς πολιτικής·

85. συνιστά περαιτέρω ανάπτυξη των υφιστάμενων Αξιολογήσεων Εδαφικού Αντικτύπου προκειμένου να δημιουργηθούν αποτελεσματικοί βρόχοι ανατροφοδότησης που θα συνεκτιμούν την ποικιλομορφία των περιφερειών της ΕΕ και τις πολύ διαφορετικές επιπτώσεις των πολιτικών της ΕΕ στις διάφορες τοπικές και περιφερειακές αρχές·

β) Συμμετοχή των περιφερειών και των πόλεων: ανανέωση της ευρωπαϊκής δημοκρατίας μέσω ιδιοποίησης και αποτελεσματικότητας

86. υπογραμμίζει ότι οι πολιτικές της ΕΕ πρέπει να δίδουν στους πολίτες τη δυνατότητα να αντιμετωπίζουν ενεργά τα ζητήματα που είναι σημαντικά για τη ζωή τους. Οι πολίτες αναζητούν λύσεις σε τοπικό επίπεδο, βελτίωση της συμμετοχής στον καθορισμό των προβλημάτων και βοήθεια για την αντιμετώπισή τους. Αυτή η ανθρωποκεντρική προσέγγιση με βάση τους πολίτες μπορεί να επιλύσει πολλές τοπικές προκλήσεις και να καταδείξει τη σημασία της ΕΕ για τους πολίτες. Συνεπάγεται, επίσης, την εστίαση της πολιτικής της ΕΕ στην ενίσχυση του ρόλου των πόλεων και των περιφερειών με τη συμμετοχή των πολιτών μέσω εταιρικών σχέσεων δημόσιου-ιδιωτικού τομέα και πολιτών·

87. υπογραμμίζει ότι οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές αποφέρουν προστιθέμενη αξία στις πολιτικές της ΕΕ δρώντας ως εργαστήρια για την ανάπτυξη και την εφαρμογή νέων μορφών κοινωνικών καινοτομιών, αλληλεγγύης και συμμετοχικών πολιτικών που αναμένουν οι πολίτες από την Ευρωπαϊκή Ένωση·

88. σημειώνει, επιπλέον, ότι αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούν να επιλυθούν όλα τα προβλήματα των πολιτών μέσω της θέσπισης λεπτομερούς νομοθεσίας της ΕΕ. Η αρχή της επικουρικότητας δεν αφορά μόνο την ικανότητα της ΕΕ από νομικής άποψης να νομοθετεί, αλλά και το κατά πόσον οι λύσεις που προσφέρονται στους πολίτες είναι κατάλληλες. Η αντίδραση των πολιτών ενάντια στην ΕΕ θα αυξηθεί, εάν θεωρήσουν ότι οι λύσεις που προτείνει δεν έχουν αντίκρισμα στην καθημερινή τους ζωή·

89. είναι πεπεισμένη ότι το θεσμικό σύστημα της ΕΕ θα πρέπει να συνεχίσει να εξελίσσεται και να προσαρμόζεται στις νέες προκλήσεις προς όφελος της επίτευξης μιας συμμετοχικής, διαφανούς, δημοκρατικής και αποτελεσματικής διαδικασίας λήψης αποφάσεων· υπογραμμίζει ότι ο ρόλος των τοπικών και των περιφερειακών αρχών, όπως αυτές εκπροσωπούνται από την ΕτΠ, απαιτείται να αναγνωριστεί πλήρως, τόσο κατά την καθημερινή διαχείριση των υποθέσεων της ΕΕ όσο και σε περίπτωση μελλοντικών προσαρμογών των Συνθηκών της ΕΕ, ενώ η ΕτΠ θα πρέπει να εκπροσωπείται με πλήρη δικαιώματα σε κάθε μελλοντική σύμβαση·

90. πιστεύει ακράδαντα ότι η τοπική και περιφερειακή διάσταση πρέπει να αναγνωρίζεται στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο και ότι, κατά συνέπεια, οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές πρέπει να συμμετέχουν από την έναρξη της προετοιμασίας της Ετήσιας Επισκόπησης της Ανάπτυξης στην κατάρτιση των ανά χώρα εκθέσεων και στα Εθνικά Προγράμματα Μεταρρυθμίσεων. Είναι πεπεισμένη ότι, για τον σκοπό αυτό, ο πίνακας αποτελεσμάτων της διαδικασίας μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΔΜΑ) θα πρέπει να εμπλουτιστεί με περιφερειακούς δείκτες που θα συμβάλλουν στην προώθηση και τη διατήρηση της περιφερειακής διάστασης της διαδικασίας του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου·

91. θεωρεί ότι η δημοκρατική νομιμότητα της ΕΕ, και ειδικότερα της οικονομικής και νομισματικής ένωσης (ΟΝΕ), πρέπει να ενισχυθεί με την τοποθέτηση των αρχών της κοινωνικής προόδου και της ισότητας των ευκαιριών στο επίκεντρο της διαδικασίας λήψης αποφάσεων της ΕΕ, έτσι ώστε τα πρότυπα απασχόλησης και οι κοινωνικοί κανόνες να μην θεωρούνται αμελητέα στοιχεία κατά τη διαδικασία μακροοικονομικής προσαρμογής·

92. θεωρεί ότι η βελτίωση της συμμετοχής των περιφερειών και των περιφερειακών κοινοβουλίων στη διαδικασία λήψης αποφάσεων της ΕΕ θα μπορούσε να ενισχύσει τον δημοκρατικό έλεγχο και τη λογοδοσία·

γ) Διευκόλυνση της συμμετοχής των πολιτών στις πολιτικές της ΕΕ και συνδημιουργία ενός μόνιμου διαλόγου με τους πολίτες μετά το 2019

93. υπενθυμίζει επίσης ότι η ΕΕ θα κερδίσει σε εμπιστοσύνη και αξιοπιστία μόνο εάν και εφόσον επιτυγχάνει θετικά αποτελέσματα και οι πολίτες λαμβάνουν σαφέστερες εξηγήσεις για την ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία και το σχετικό σκεπτικό, αλλά και για τους αναγκαίους συμβιβασμούς που αποτελούν τη βάση των αποφάσεων της ΕΕ. Υπό αυτή την έννοια, η ΕτΠ ζητεί να καταβληθούν πολύ μεγαλύτερες προσπάθειες στον τομέα της υποστήριξης πολυγλωσσικών ευρωπαϊκών μέσων ενημέρωσης και υποδειγμάτων εγγράφων πληροφόρησης, συμπεριλαμβανομένων εύκολα κατανοητών αφηγημάτων, της ανάπτυξης και εφαρμογής ευρωπαϊκών ενοτήτων αγωγής του πολίτη για τα διάφορα επίπεδα εκπαίδευσης, καθώς και σημαντικών αυξήσεων στην υποστήριξη διαπροσωπικών συναντήσεων σε διασυνοριακό επίπεδο (προγράμματα ανταλλαγών σε εκπαιδευτικό και επαγγελματικό επίπεδο, προγράμματα αδελφοποίησης κ.λπ.)·

94. τονίζει ότι θα πρέπει να ενισχυθούν συμμετοχικά μέσα όπως η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών ( 14 ) · ως συμπληρωματικό μέσο τόσο των υφιστάμενων δομών αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας σε επίπεδο ΕΕ όσο και των καινοτόμων πρόσθετων στοιχείων της συμμετοχικής διαδικασίας λήψης αποφάσεων και του μόνιμου διαλόγου, η Πρωτοβουλία Ευρωπαίων Πολιτών μπορεί να συμβάλει στην κινητοποίηση των πολιτών για την επιδίωξη ενός κοινού σκοπού, στην ανάδειξη της ευρωπαϊκής διάστασης των βασικών πολιτικών ζητημάτων και στην προώθηση της διεξαγωγής πανευρωπαϊκών συζητήσεων με παράλληλη διαμόρφωση της αντίστοιχης κοινής γνώμης·

95. καλεί τα μέλη της ΕτΠ να συνεχίσουν να έρχονται σε επαφή με τους πολίτες και να ακούν τις απόψεις τους μέσω των κατά τόπους εκδηλώσεων, δημόσιων συζητήσεων και διαλόγων με τους πολίτες, προκειμένου να προσεγγίσουν κάθε περιφέρεια στην ΕΕ των 27, και ζητεί από τα άλλα θεσμικά όργανα να ενώσουν τις δυνάμεις τους· προβάλλει σε αυτό το πλαίσιο τον στόχο της διοργάνωσης διαλόγων με τους πολίτες σε όλες τις περιφέρειες της ΕΕ έως τις ευρωπαϊκές εκλογές του 2019 και ενθαρρύνει τα μέλη της να διοργανώσουν ειδικές συνόδους των τοπικών ή των περιφερειακών συνελεύσεων από κοινού με τους κατά τόπους πολίτες και τις ενώσεις τους, με στόχο τη συγκέντρωση στοιχείων για θέματα σχετικά με το μέλλον της Ευρώπης που εντοπίστηκαν τόσο στο ερωτηματολόγιο της ΕτΠ όσο σε εκείνο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής· τονίζει τη ζωτική σημασία της αποκεντρωμένης επικοινωνίας σχετικά με τις πολιτικές της ΕΕ και τις πολιτικές επιλογές στις οποίες βασίζονται, καθώς και την ανάγκη υποστήριξης των τοπικών και των περιφερειακών προσπαθειών και πρωτοβουλιών προς αυτή την κατεύθυνση από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ·

96. υπογραμμίζει ότι η διαβούλευση με τους πολίτες θα πρέπει επίσης να απευθύνεται στους πολίτες που συχνά αγνοούνται ή δεν ενδιαφέρονται για τις διαδικασίες διαβούλευσης· αυτό είναι σημαντικό προκειμένου να διασφαλιστεί μια πραγματικά συμμετοχική και αντιπροσωπευτική συζήτηση και να αποφευχθεί η μονοπώληση της συζήτησης από εκείνους που είναι ήδη περισσότερο κινητοποιημένοι υπέρ ή κατά της ΕΕ ή για ένα ιδιαίτερο πολιτικό ζήτημα·

97. τονίζει ότι η επικοινωνία και ο μόνιμος διάλογος με τους πολίτες είναι ζωτικής σημασίας σε κάθε πολιτικό σύστημα και, ως εκ τούτου, συνιστούν ουσιώδη στοιχεία για την ενίσχυση της δημοκρατικής νομιμότητας της ΕΕ και την προσέγγιση της Ευρώπης με τους πολίτες της·

98. υπενθυμίζει σε αυτό το πλαίσιο ότι η επαφή με τους πολίτες δεν πρέπει να περιορίζεται στις περιόδους που προηγούνται της διεξαγωγής των ευρωπαϊκών εκλογών·

99. δεσμεύεται να προτείνει, πριν από τις ευρωπαϊκές εκλογές του 2019, μεθοδολογία για ένα μόνιμο και διαρθρωμένο σύστημα διαλόγου μεταξύ των πολιτών και των πολιτικών και των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, με τη συμμετοχή των τοπικών και των περιφερειακών αρχών μέσω της ΕτΠ και με βάση μια διαφανή διαδικασία στο πλαίσιο της οποίας θα επιδιώκεται η συμβολή των πολιτών, παρέχοντάς τους τον χώρο και τις πληροφορίες που απαιτούνται για τον εντοπισμό και τη συζήτηση των θεμάτων που τους απασχολούν περισσότερο, εμπλουτίζοντας τη διαδικασία χάραξης πολιτικής της ΕΕ με τα σχετικά αποτελέσματα και εξασφαλίζοντάς τους κατάλληλη ενημέρωση σχετικά με τον αντίκτυπο κάθε συμβολής των πολιτών·

100. είναι πεπεισμένη ότι, με την παροχή ανατροφοδότησης στους πολίτες, το πολιτικό έργο των μελών της ΕτΠ μπορεί να ενισχύσει τους δεσμούς με τη βάση και να ενισχύσει την εμπιστοσύνη των πολιτών στις «πολιτικές της ΕΕ».

Βρυξέλλες, 9 Οκτωβρίου 2018. Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών Karl-Heinz LAMBERTZ

(1) Επιστολή του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου προς τον Πρόεδρο της Επιτροπής των Περιφερειών, 8 Νοεμβρίου 2016, http://www.cor.europa.eu/en/events/Documents/Letter%20Tusk%20Markkula_Reflecting%20on%20the%20EU_081116.pdf

(2) Επιστολή προθέσεων προς τον πρόεδρο Antonio Tajani και τον πρωθυπουργό Jüri Ratas, 13 Σεπτεμβρίου 2017, https://ec.europa.eu/commission/sites/beta-political/files/letter-of-intent-2017_el.pdf

(3) Luc Van den Brande — Ειδικός σύμβουλος του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Jean-Claude Juncker, «Άνοιγμα προς τους Ευρωπαίους πολίτες: Μια νέα ευκαιρία», Οκτώβριος 2017.

(4) Γνωμοδότηση ΕτΠ με θέμα την Έκθεση για την ιθαγένεια της ΕΕ 2017, COR-2017-01319, εισηγητής: Guillermo Martínez Suárez.

(5) Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (2017) «Βελτίωση της λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης με βάση τις δυνατότητες της Συνθήκης της Λισαβόνας», P8_TA (2017)0049, (2017) «Πιθανές εξελίξεις και αναπροσαρμογές στην τρέχουσα θεσμική δομή της Ευρωπαϊκής Ένωσης», P8_TA (2017)0048, (2017) «Δημοσιονομική ικανότητα για τη ζώνη του ευρώ», P8_TA (2017) 0050.

(6) Όπως, για παράδειγμα, οι πρωτοβουλίες: Why Europe (Γιατί Ευρώπη), Pulse of Europe (Ο σφυγμός της Ευρώπης), Stand up for Europe (Υπερασπίσου την Ευρώπη), Committee for the Defence of Democracy (Επιτροπή για την προάσπιση της δημοκρατίας), 1989 Generation Initiative (Πρωτοβουλία της γενιάς του 1989).

(7) London School of Economics, Προβληματισμοί για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Reflecting on the future of the European Union), Μάρτιος 2018, https://cor.europa.eu/en/engage/studies/Documents/Future-EU.pdf

(8) ΕτΠ, «Προβληματισμοί για την Ευρώπη: με ποιον τρόπο γίνεται η Ευρώπη αντιληπτή από τους πολίτες στις περιφέρειες και τις πόλεις», Απρίλιος 2018, https://cor.europa.eu/en/events/Documents/COR-17-070_report_EN-web.pdf

(9) Ευρωβαρόμετρο — Η κοινή γνώμη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, παράρτημα, αριθ. 88, Νοέμβριος 2017, http://ec.europa.eu/commfrontoffice/publicopinion/index.cfm/ResultDoc/download/DocumentKy/81142, Ευρωβαρόμετρο — Το μέλλον της Ευρώπης, αριθ. 467, Σεπτέμβριος — Οκτώβριος 2017, http://ec.europa.eu/commfrontoffice/publicopinion/index.cfm/survey/getsurveydetail/instruments/special/surveyky/2179, Έρευνα του Ευρωβαρομέτρου που ανατέθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Η δημοκρατία σε κίνηση ένα έτος πριν από τις ευρωπαϊκές εκλογές, αριθ. 89.2, Μάιος 2018, http://www.europarl.europa.eu/pdf/eurobarometre/2018/oneyearbefore2019/eb89_one_year_before_2019_eurobarometer_en_opt.pdf

(10) London School of Economics, Προβληματισμοί για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Reflecting on the future of the European Union), Μάρτιος 2018.

(11) Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής και Αστικής Πολιτικής, «Η περιφέρειά μου, η Ευρώπη μου, το μέλλον μας: Η 7η έκθεση για την οικονομική, την κοινωνική και την εδαφική συνοχή», Σεπτέμβριος 2017.

(12) Ψήφισμα της ΕτΠ σχετικά με τη Λευκή Βίβλο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το μέλλον της Ευρώπης — Προβληματισμοί και σενάρια για την ΕΕ των 27 έως το 2025 (2017/C 306/01).

(13) Γνωμοδότηση της ΕτΠ με θέμα: «Έγγραφο προβληματισμού για το μέλλον των οικονομικών της ΕΕ», COR-2017-03718, εισηγητής: Marek Woźniak.

(14) Γνωμοδότηση της ΕτΠ με θέμα «Κανονισμός σχετικά με την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών», COR-2017-04989, εισηγητής: Luc Van den Brande.