[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 11.6.2008

COM(2008) 310 τελικό

2005/0239 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ σχετικά με την

κοινή θέση που έλαβε το Συμβούλιο ενόψει της έκδοσης οδηγίας που τροποποιεί την οδηγία 2002/59/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη δημιουργία κοινοτικού συστήματος παρακολούθησης της κυκλοφορίας των πλοίων και ενημέρωσης

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

2005/0239 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ σχετικά με την

κοινή θέση που έλαβε το Συμβούλιο ενόψει της έκδοσης οδηγίας που τροποποιεί την οδηγία 2002/59/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη δημιουργία κοινοτικού συστήματος παρακολούθησης της κυκλοφορίας των πλοίων και ενημέρωσης

1. ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΥΠΟΘΕΣΗΣ

Ημερομηνία διαβίβασης της πρότασης στο ΕΚ και το Συμβούλιο [έγγραφο COM(2005)589 τελικό – 2005/0239 COD)] | 9.01.2006 |

Ημερομηνία γνωμοδότησης της Επιτροπής των Περιφερειών | 15.06.2006 |

Ημερομηνία γνωμοδότησης της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής: | 13.09.2006 |

Ημερομηνία γνωμοδότησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση: | 25.04.2007 |

Ημερομηνία έγκρισης της κοινής θέσης: | 6.06.2008 |

2. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Η πρόταση οδηγίας που τροποποιεί την οδηγία 2002/59 για τη δημιουργία κοινοτικού συστήματος παρακολούθησης της κυκλοφορίας των πλοίων και ενημέρωσης είναι μια από τις συνιστώσες της σειράς μέτρων που αποβλέπουν στην ενίσχυση και τη συμπλήρωση του νομοθετικού οπλοστασίου στον τομέα της ναυτικής ασφάλειας.

Σκοπός της πρότασης είναι να συμπληρωθεί, να ενισχυθεί και να αποσαφηνισθεί η υπάρχουσα οδηγία 2002/59/ΕΚ, στα εξής σημεία:

- Αποσαφήνιση και ενίσχυση των διατάξεων της υπάρχουσας οδηγίας που αφορούν την υποδοχή των πλοίων που διατρέχουν κίνδυνο σε καταφύγια. Θεσπίζεται η αρχή της υποδοχής των πλοίων που διατρέχουν κίνδυνο σε καταφύγια, εξαιρουμένης της περίπτωσης κατά την οποία η εκτίμηση της κατάστασης οδηγεί σε διαφορετική απόφαση. Σκοπός είναι επίσης να διασφαλισθεί ότι οι ανεξάρτητες αρχές, οι οποίες είναι υπεύθυνες για τον καθορισμό του καταλληλότερου καταφυγίου, είναι σαφώς προσδιορισμένες και διαθέτουν τα απαραίτητα στοιχεία για να λάβουν γρήγορα απόφαση, καθώς και ακριβείς πληροφορίες για τις παράκτιες περιοχές που είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθούν ως καταφύγια.

- Υποχρέωση εγκατάστασης εξοπλισμού (AIS – Automatic identification Systems (Συστήματα Αυτόματης Αναγνώρισης)), ο οποίος επιτρέπει την αυτόματη αναγνώριση των αλιευτικών σκαφών μήκους άνω των 15 μέτρων. Με τον εξοπλισμό αυτό θα είναι δυνατόν να βελτιωθεί η αναγνώριση και ο εντοπισμός επιτρέψει των αλιευτικών σκαφών, ιδίως από εμπορικά πλοία, και να μειωθεί έτσι ο κίνδυνος ατυχήματος που διατρέχουν.

- Γενίκευση της χρήσης του τηλεματικού συστήματος ανταλλαγής δεδομένων SafeSeaNet. Το σύστημα αυτό, το οποίο αναπτύχθηκε από την Επιτροπή και του οποίου τη λειτουργία έχει αναλάβει ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την ασφάλεια στη θάλασσα, θα επιτρέψει στις ναυτιλιακές αρχές να γνωρίζουν με ακρίβεια τις κινήσεις τρων πλοίων και των φορτίων τους.

- Υποχρέωση των φορτωτών να παρέχουν στον πλοίαρχο λεπτομερείς πληροφορίες για το φορτίο, ιδίως για να αντιμετωπίζονται καλύτερα τα περιστατικά ρύπανσης με βάση πληρέστερη γνώση των φυσικο-χημικών χαρακτηριστικών των προϊόντων.

- Διατάξεις με τις οποίες θα επιτραπεί στα κράτη μέλη να λαμβάνουν κατάλληλα μέτρα για να περιορισθούν οι κίνδυνοι που μπορούν να δημιουργηθούν για την πλοήγηση από τον σχηματισμό πάγων σε ορισμένες βόρειες θαλάσσιες περιοχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το θέμα αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό λόγω του μεγάλου κινδύνου εξαιτίας του αυξανόμενου όγκου πετρελαίου που μεταφέρεται μέσω της Βαλτικής Θάλασσας.

3. ΣΧΟΛΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΘΕΣΗΣ

Το Συμβούλιο απέκλινε σημαντικά σε ένα ουσιαστικό σημείο της πρότασης της Επιτροπής, συγκεκριμένα στο θέμα των καταφυγίων, το οποίο η Επιτροπή δεν μπορεί να δεχθεί. Το Συμβούλιο μείωσε όντως αισθητά το εύρος της πρότασης της Επιτροπής καταργώντας αφενός την αρχή, σύμφωνα με την οποία τα πλοία που διατρέχουν κίνδυνο πρέπει να γίνονται δεκτά σε καταφύγια, με την επιφύλαξη του αποτελέσματος αξιολόγησης της κατάστασης, και αφετέρου την υποχρέωση των κρατών μελών να ορίσουν ανεξάρτητη αρχή για την αξιολόγηση της κατάστασης και τη λήψη απόφασης.

Όμως, η Επιτροπή κρίνει ότι η ανεξαρτησία της αρχής είναι ουσιαστικής σημασίας για να εξασφαλισθεί ότι θα λαμβάνεται έγκαιρα η ορθότερη απόφαση, χωρίς την άσκηση πολιτικής πίεσης από τοπικούς παράγοντες, με σκοπό την προφύλαξη πλοίου που διατρέχει μεγάλο κίνδυνο ή την οριοθέτηση ρύπανσης, όταν δεν είναι δυνατόν να αποφευχθεί, και την μείωση επομένως των επιπτώσεών της, ακόμη και για γειτονικά κράτη.

Η Επιτροπή λαμβάνει επομένως γνώση της κοινής θέσης του Συμβουλίου η οποία εγκρίθηκε ομόφωνα, υπογραμμίζοντας ταυτόχρονα την διαφορετική θέση της επί αυτού του κεντρικού θέματος των καταφυγίων.

Η Επιτροπή επισημαίνει αντίθετα ότι το Συμβούλιο συμπαρατάσσεται με την πρότασή της σε άλλες πτυχές, αποδεχόμενο ιδίως ότι : τα αλιευτικά μήκους άνω των 15 μέτρων πρέπει να είναι εξοπλισμένα με συστήματα αυτόματης αναγνώρισης, τα AIS, ούτως ώστε να προλαμβάνονται οι κίνδυνοι σύγκρουσης· την ανάγκη να εξασφαλισθεί ότι το SafeSeaNet, δηλαδή το κοινοτικό δίκτυο ανταλλαγής δεδομένων για τα πλοία, τις κινήσεις τους και τα φορτία τους, θα λειτουργεί αδιάκοπα 24 ώρες το εικοσιτετράωρο και 7 ημέρες την εβδομάδα.

4. Λεπτομερείς παρατηρησεισ της Επιτροπής

4.1. Τροπολογίες αποδεκτές από την Επιτροπή που ενσωματώθηκαν πλήρως ή εν μέρει στην κοινή θέση

Οι τροπολογίες 17, 20 και 22 αποτελούν χρήσιμες αποσαφηνίσεις της πρότασης της Επιτροπής, και ιδίως όσον αφορά τον ορισμό του συστήματος LRIT (Σύστημα Αναγνώρισης και Εξ Αποστάσεως Παρακολούθησης Πλοίων) και την προσθήκη του διεθνούς κειμένου αναφοράς (τροπολογία 17).

4.2. Τροπολογίες αποδεκτές από την Επιτροπή που δεν ενσωματώθηκαν στην κοινή θέση

Οι τροπολογίες 1, 4, 12, 16, 18, 25, 26, 27, 28, 30, 36, 42, 43 και 48 αποτελούσαν κατά τη γνώμη της Επιτροπής χρήσιμες αποσαφηνίσεις ή/και προσθήκες στο κείμενο της πρότασής της.

Οι τροπολογίες 5, 31 και 33, οι οποίες αφορούσαν τον καθορισμό αρμοδίων αρχών που διαθέτουν την απαραίτητη εμπειρογνωμοσύνη και ανεξαρτησία υπό την έννοια ότι θα έχουν τη δυνατότητα να λαμβάνουν αποφάσεις με δικής τους πρωτοβουλία σε ό,τι αφορά την υποδοχή πλοίων που βρίσκονται σε κίνδυνο σε καταφύγιο, είχαν την πλήρη υποστήριξη της Επιτροπής.

Το ίδιο ισχύει για τις τροπολογίες 8, 34, 39 και 40 σχετικά με την αρχή υποδοχής πλοίου σε καταφύγιο.

Η Επιτροπή είχε υποστηρίξει επίσης τις τροπολογίες 13, 14 και 24 σχετικά με τη δημιουργία ευρωπαϊκού κέντρου δεδομένων LRIT.

4.3. Τροπολογίες που απορρίφθηκαν από την Επιτροπή και δεν ενσωματώθηκαν στην κοινή θέση

Οι τροπολογίες 2, 45 και 46, οι οποίες απέβλεπαν στην αναβολή της εγκατάστασης του συστήματος AIS στα αλιευτικά, δεν συμβαδίζουν με το γενικό στόχο της πρότασης της Επιτροπής, διότι το AIS είναι σημαντικό μέτρο που θα συμβάλει στη διάσωση ανθρώπινων ζωών.

Η Επιτροπή δεν υποστήριξε την τροπολογία 3, η οποία αφορά τη δημιουργία κονδυλίου του προϋπολογισμού ανεξάρτητο από το χρηματοδοτικό μέσο προσανατολισμού της αλιείας για τον εξοπλισμό του υπάρχοντος στόλου με το σύστημα AIS. Υπενθυμίζεται ότι το χρηματοδοτικό μέσο από μέρους της Κοινότητας για τη χρηματοδότηση της εγκατάστασης εξοπλισμού ασφάλειας όπως το AIS είναι το ευρωπαϊκό κονδύλιο για την αλιεία.

Η τροπολογία 6 που αφορά τα πλοία που χρήζουν βοήθειας είναι εκτός πεδίου εφαρμογής της οδηγίας, διότι οι συνήθεις παρεμβάσεις σε πλοία που χρήζουν βοήθειας πρέπει όντως να παραμείνει σε επίπεδο κρατών μελών, με βάση την αρχή της επικουρικότητας. Η πρόταση της Επιτροπής αφορά τα καταφύγια για τα πλοία που κινδυνεύουν.

Η τροπολογία 11, η οποία προβλέπει να απαγορεύεται στα μη ασφαλισμένα πλοία η είσοδος τους στα χωρικά ύδατα των κρατών μελών, είναι αντίθετη προς το διεθνές δίκαιο και επομένως δεν μπορεί να γίνει δεκτή από την Επιτροπή.

Οι τροπολογίες 21, 50, 51, 52, 53 και 54, οι οποίες αφορούν την εγκατάσταση του εξοπλισμού AIS μόνον στα αλιευτικά μήκους άνω των 24 m (έναντι 15 m στην πρόταση της Επιτροπής), περιορίζουν το εύρος της πρότασης της Επιτροπής και επομένως δεν είναι δυνατόν να γίνουν δεκτές. Όντως, τα μικρότερα πλοία (κάτω των 24 m) είναι και τα πιο ευάλωτα στον κίνδυνο σύγκρουσης.

5. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Η Επιτροπή λαμβάνει γνώση της κοινής θέσης του Συμβουλίου, η οποία εγκρίθηκε ομόφωνα, αλλά υπενθυμίζει την διαφορετική θέση της στο κεντρικό θέμα των καταφυγίων (αρχή υποδοχής των πλοίων που κινδυνεύουν σε καταφύγια και υποχρέωση των κρατών μελών να συστήσουν ανεξάρτητη αρχή).