Πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την προσαρμογή της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ, λόγω της προσχώρησης της Τσεχικής Δημοκρατίας, της Εσθονίας, της Κύπρου, της Λεττονίας, της Λιθουανίας, της Ουγγαρίας, της Μάλτας, της Πολωνίας, της Σλοβενίας και της Σλοβακίας

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Εισαγωγή και ιστορικό

Στις 22 Οκτωβρίου 1999, στο πλαίσιο της εφαρμογής των συστάσεων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 11ης και 12ης Δεκεμβρίου 1998, και ιδίως της "Στρατηγικής της Βιέννης για την Ευρώπη", το Συμβούλιο εξέδωσε την οδηγία 1999/85/ΕΚ [1]. Η εν λόγω οδηγία τροποποιεί την οδηγία 77/388/ΕΟΚ [2] (την έκτη οδηγία για τον ΦΠA) όσον αφορά τη δυνατότητα δοκιμαστικής εφαρμογής μειωμένου συντελεστή ΦΠΑ στις υπηρεσίες υψηλής έντασης εργατικού δυναμικού. Στόχος της είναι να δοθεί στα κράτη μέλη που το επιθυμούν η δυνατότητα να δοκιμάσουν τις επιπτώσεις - όσον αφορά τη δημιουργία θέσεων εργασίας και μείωσης της παραοικονομίας - ενός μειωμένου συντελεστή ΦΠΑ στις εν λόγω υπηρεσίες.

[1] ΕΕ L 277 της 28.10.1999 σ. 34.

[2] ΕΕ L 145 της 13.06.1977, σ. 1. - Οδηγία που τροποποιήθηκε τελευταία με την οδηγία 2004/15/ΕΚ της 10ης Φεβρουαρίου 2004. ΕΕ L 52 της 21.02.2004, σ. 61

Κάθε κράτος μέλος που επιθυμούσε να εισαγάγει το μέτρο αυτό, όφειλε να ενημερώσει σχετικά την Επιτροπή πριν από την 1η Νοεμβρίου 1999 [3].

[3] Οι αιτήσεις που υποβλήθηκαν αποτέλεσαν αντικείμενο της απόφασης 2000/185/ΕΚ που εξέδωσε το Συμβούλιο στις 28 Φεβρουαρίου 2000- ΕΕ L 59 της 04.03.2000, σ. 10.

Το άρθρο 28, παράγραφος 6 της έκτης οδηγίας για τον ΦΠΑ επέτρεπε, αρχικά, τη δοκιμαστική εφαρμογή μειωμένου συντελεστή ΦΠΑ στις υπηρεσίες υψηλής έντασης εργατικού δυναμικού έως την 31η Δεκεμβρίου 2002. Η προθεσμία αυτή παρατάθηκε εν συνεχεία έως τις 31 Δεκεμβρίου 2003, με την οδηγία 2002/93/ΕΚ της 3ης Δεκεμβρίου 2002 [4], ώστε να επιτραπεί κατάλληλη αξιολόγηση των αποτελεσμάτων του δοκιμαστικού αυτού μέτρου.

[4] ΕΕ αριθ. L 331 της 07.12.2002, σ. 27

Βάσει των εκθέσεων αξιολόγησης των κρατών μελών που εφήρμοσαν τον εν λόγω μειωμένο συντελεστή, η Επιτροπή υπέβαλε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο έκθεση για τη συνολική αξιολόγηση της δοκιμαστικής εφαρμογής του μέτρου αυτού [5]. Η έκθεση αξιολόγησης της δοκιμαστικής εφαρμογής μειωμένων συντελεστών στις υπηρεσίες υψηλής έντασης εργατικού δυναμικού που υιοθέτησε η Επιτροπή στις 2 Ιουνίου 2003 κατέληγε στο συμπέρασμα ότι δεν είναι δυνατόν να προσδιοριστούν με βεβαιότητα ευνοϊκές επιπτώσεις για την απασχόληση, ούτε μείωση της παραοικονομίας λόγω του μειωμένου συντελεστή ΦΠΑ. Σε σύγκριση με τα μέτρα που στοχεύουν απευθείας στη μείωση του κόστους εργασίας, η μείωση του συντελεστή ΦΠΑ στην απασχόληση συνεπάγεται δημοσιονομικό κόστος πάντοτε υψηλότερο ανά δημιουργούμενη θέση απασχόλησης. Ωστόσο, δεν διαπιστώθηκε ότι τα μέτρα αυτά θέτουν σε κίνδυνο την ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.

[5] COM(2003) 309 τελικό της 02.06.2003.

Στις 23 Ιουλίου 2003, η Επιτροπή υιοθέτησε πρόταση οδηγίας που προβαίνει στη γενική αναθεώρηση των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ [6] με σκοπό την απλούστευση και τον εξορθολογισμό τους. Η εν λόγω πρόταση λαμβάνει υπόψη τα συμπεράσματα της εν λόγω έκθεσης αξιολόγησης και εντάσσεται στο πλαίσιο της ανακοίνωσης της Επιτροπής σχετικά με τη στρατηγική που αποβλέπει στη βελτίωση της λειτουργίας του συστήματος ΦΠΑ στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς [7].

[6] COM(2003) 397 τελικό της 23.07.2003.

[7] COM(2000)348 τελικό της 07.06.2003. COM(2003)614 τελικό της 02.10.2003.

Δεδομένου ότι το Συμβούλιο δεν έχει ακόμη επιτύχει ομόφωνη απόφαση με σκοπό την έγκριση της εν λόγω πρότασης οδηγίας, για να αποφευχθεί κάθε ανασφάλεια δικαίου από την 1η Ιανουαρίου 2004 και για να δοθεί στο Συμβούλιο ο απαραίτητος χρόνος για να αποφανθεί επί της γενικής πρότασης σχετικά με τους μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ, το άρθρο 28 παράγραφος 6 πρώτο εδάφιο της οδηγίας 77/388/ΕΚ και, παράλληλα, το άρθρο 1 πρώτο εδάφιο της απόφασης 2000/185/ΕΚ τροποποιούνται ώστε να παραταθεί επί μία διετία η περίοδος ισχύος της έγκρισης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2005 το αργότερο [8]. Η παράταση αυτή επιτρέπει, συνεπώς, στα εννέα κράτη μέλη που εφαρμόζουν επί του παρόντος μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ στις υπηρεσίες υψηλής έντασης εργατικού δυναμικού να εξακολουθήσουν να τον εφαρμόζουν επί δύο ακόμη έτη, υπό τους ίδιους όρους, χωρίς τροποποίηση ή επέκταση του πεδίου εφαρμογής του δοκιμαστικού μέτρου.

[8] Οδηγία 2004/115/ΕΚ της 10ης Φεβρουαρίου 2004. ΕΕ L 52 της 21.02.2004, σ. 61

2. διαβουλευσεισ με τισ προσχωρουσεσ χωρεσ

Κατά την περίοδο πριν από τη διεύρυνση, δημιουργήθηκε διαδικασία πληροφόρησης και διαβούλευσης με τις 10 προσχωρούσες χώρες για τη θέσπιση ορισμένων αποφάσεων του Συμβουλίου που μπορούν να θεωρηθούν ως νέο κοινοτικό κεκτημένο.

Κατά την έγκριση της παράτασης της δοκιμαστικής εφαρμογής των μειωμένων συντελεστών σε ορισμένες υπηρεσίες υψηλής έντασης εργατικού δυναμικού, ορισμένες προσχωρούσες χώρες εξέφρασαν τις ανησυχίες τους σχετικά με το γεγονός ότι δεν είχαν τη δυνατότητα να ζητήσουν ανάλογη άδεια εφαρμογής μειωμένων συντελεστών στις υπηρεσίες που καλύπτονται από το δοκιμαστικό αυτό μέτρο, υπό τους ίδιους όρους που καθορίζονται για τα σημερινά κράτη μέλη. Πράγματι, επειδή η δοκιμαστική αυτή εφαρμογή επρόκειτο να λήξει στις 31 Δεκεμβρίου 2003, το παράρτημα ΙΑ της έκτης οδηγίας ΦΠΑ θα έπρεπε να είχε εξαλειφθεί οριστικά έως την 1η Μαΐου 2004, ημερομηνία προσχώρησης των χωρών αυτών στην Κοινότητα.

Στο πλαίσιο της πράξης περί των όρων προσχωρήσεως των 10 προσχωρουσών χωρών και των προσαρμογών των Συνθηκών επί των οποίων βασίζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση [9], το άρθρο 57 ορίζει:

[9] ΕΕ L 236 της 23.09.2003

« 1. Όταν πράξεις των οργάνων πριν από την προσχώρηση απαιτούν προσαρϴογή συνεπεία αυτής, και οι αναγκαίες προσαρϴογές δεν έχουν προβλεφθεί στην παρούσα Πράξη ή στα Παραρτήϴατά της, οι προσαρϴογές αυτές διενεργούνται σύϴφωνα ϴε τη διαδικασία της παραγράφου 2. Οι εν λόγω προσαρμογές τίθενται σε ισχύ πριν από την προσχώρηση.

2. Το Συϴβούλιο, αποφασίζοντας ϴε ειδική πλειοψηφία προτάσει της Επιτροπής, ή η Επιτροπή, ανάλογα ϴε το ποιο εκ των δύο οργάνων είχε εκδώσει τις αρχικές πράξεις, συντάσσει τα αναγκαία προς τούτο κείϴενα.»

Μετά την παράταση του παραρτήματος ΙΑ έως τις 31 Δεκεμβρίου 2005, η Τσεχική Δημοκρατία και η Πολωνία ζήτησαν να τους δοθεί η δυνατότητα να εφαρμόσουν μειωμένους συντελεστές σε ορισμένες υπηρεσίες υψηλής έντασης εργατικού δυναμικού.

3. αναλυση των υπηρεσιών της Επιτροπής

Η οδηγία 2004/15/ΕΚ του Συμβουλίου εκδόθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 2004 [10]. Η οδηγία αυτή τέθηκε σε ισχύ την ημέρα της έκδοσής της και εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2004.

[10] ΕΕ L 52 της 21.02.2004

Κατά τις προενταξιακές διαπραγματεύσεις, η δυνατότητα εφαρμογής μειωμένων δασμών στις υπηρεσίες υψηλής έντασης εργατικού δυναμικού θεωρήθηκε ότι δεν ήταν σκόπιμη, δεδομένου ότι το δοκιμαστικό αυτό μέτρο επρόκειτο να λήξει οριστικά στις 31 Δεκεμβρίου 2003, δηλαδή πριν από τη διεύρυνση της Ένωσης. Υπό τις συνθήκες αυτές, δεν ήταν αναγκαίο να προβλεφθούν ειδικές διατάξεις για τις προσχωρούσες χώρες.

Η παράταση του μέτρου αυτού αποτελεί νέο στοιχείο που απαιτεί επανεξέταση της κατάστασης. Πρόκειται για νέο κεκτημένο που δεν μπόρεσε να ληφθεί υπόψη στο παρελθόν.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι σκόπιμο να παράσχει την ίδια δυνατότητα στα νέα κράτη μέλη. Διαφορετικά, οι χώρες αυτές θα πρέπει πράγματι να εφαρμόζουν τον πλήρη συντελεστή στις υπηρεσίες υψηλής έντασης εργατικού δυναμικού στις οποίες εφαρμόζεται επί του παρόντος ο μειωμένος συντελεστής, ενώ η υποχρέωση αυτή δεν επιβάλλεται στα σημερινά κράτη μέλη, τα οποία μπορούν να επωφεληθούν της παράτασης εφαρμογής του μειωμένου συντελεστή, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2005, όπως προβλέπει η οδηγία της 10ης Φεβρουαρίου 2004.

Επομένως, οι προσχωρούσες χώρες που υπέβαλαν σχετική αίτηση θα μπορούν να επιλέξουν, όπως συνέβαινε και με τα σημερινά κράτη μέλη, την εφαρμογή μειωμένου συντελεστή για ορισμένες υπηρεσίες υψηλής έντασης εργατικού δυναμικού που παρατίθενται στο παράρτημα ΙΑ. Πράγματι, όλα τα σημερινά κράτη μέλη είχαν τη δυνατότητα να συμμετάσχουν στο δοκιμαστικό αυτό μέτρο, υπό την προϋπόθεση υποβολής σχετικής αίτησης πριν από την 1η Νοεμβρίου 1999.

Συνεπώς, η Επιτροπή υποβάλλει πρόταση οδηγίας, βάσει του άρθρου 57 της συνθήκης προσχώρησης, για την τροποποίηση της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ με σκοπό να επιτραπεί στις προσχωρούσες χώρες που υποβάλλουν σχετική αίτηση να εφαρμόζουν μειωμένους συντελεστές σε ορισμένες υπηρεσίες που αναφέρονται στο παράρτημα ΙΑ, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούν τα όρια και τις προϋποθέσεις που καθορίστηκαν στην οδηγία 1999/85/ΕΚ, της 22ας Οκτωβρίου 1999, κατά την έναρξη του δοκιμαστικού αυτού μέτρου.

Σχόλια επί των άρθρων

Άρθρο πρώτο

Το άρθρο προσθέτει νέα παράγραφο 7 στο άρθρο 28 για τη θέσπιση διαδικασίας έγκρισης από το Συμβούλιο, το οποίο αποφασίζει ομόφωνα, για τα νέα κράτη μέλη που επιθυμούν να εφαρμόσουν μειωμένο συντελεστή σε ορισμένες τοπικές υπηρεσίες υψηλής έντασης εργατικού δυναμικού.

Άρθρα 2 έως 4

Τα εν λόγω άρθρα προβλέπουν τα μέτρα για τη θέση σε ισχύ της οδηγίας.

Πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την προσαρμογή της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ, λόγω της προσχώρησης της Τσεχικής Δημοκρατίας, της Εσθονίας, της Κύπρου, της Λεττονίας, της Λιθουανίας, της Ουγγαρίας, της Μάλτας, της Πολωνίας, της Σλοβενίας και της Σλοβακίας

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη προσχώρησης της Τσεχικής Δημοκρατίας, της Εσθονίας, της Κύπρου, της Λεττονίας, της Λιθουανίας, της Ουγγαρίας, της Μάλτας, της Πολωνίας, της Σλοβενίας και της Σλοβακίας, και ιδίως το άρθρο 2 παράγραφος 3,

την πράξη προσχώρησης της Τσεχικής Δημοκρατίας, της Εσθονίας, της Κύπρου, της Λεττονίας, της Λιθουανίας, της Ουγγαρίας, της Μάλτας, της Πολωνίας, της Σλοβενίας και της Σλοβακίας, και ιδίως το άρθρο 57 παράγραφος 1,

την πρόταση της Επιτροπής [11],

[11] ΕΕ C της , σ. .

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Σύμφωνα με το άρθρο 28 παράγραφος 6 της οδηγίας 77/388/ΕΚ του Συμβουλίου της 17ης Μαΐου 1977 περί εναρμονίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών, των σχετικών με τους φόρους κύκλου εργασιών - Κοινό σύστημα φόρου προστιθεμένης αξίας: ομοιόμορφη φορολογική βάση [12], οι μειωμένοι συντελεστές που προβλέπονται στο άρθρο 12 παράγραφος 3 σημείο α) τρίτο εδάφιο της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ μπορούν επίσης να εφαρμόζονται στις υπηρεσίες υψηλής έντασης εργατικού δυναμικού, οι οποίες απαριθμούνται στις κατηγορίες που εμφαίνονται στο παράρτημα ΙΑ της εν λόγω οδηγίας, για μέγιστη περίοδο έξι ετών, από 1ης Ιανουαρίου 2000 έως 31 Δεκεμβρίου 2005.

[12] ΕΕ L 145 της 13.6.1977, σ. 1. Οδηγία που τροποποιήθηκε τελευταία με την οδηγία 2004/15/ΕΚ (ΕΕ L 52 της 21.02.2004, σ. 61).

(2) Η απόφαση 2000/185/ΕΚ του Συμβουλίου της 28ης Φεβρουαρίου 2000 με την οποία επιτρέπεται στα κράτη μέλη να εφαρμόσουν μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ σε ορισμένες υπηρεσίες υψηλής έντασης εργατικού δυναμικού, σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 28 παράγραφος 6 της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ [13], όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2004/161/ΕΚ [14], επιτρέπει σε ορισμένα κράτη μέλη να εφαρμόσουν μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ στις υπηρεσίες υψηλής έντασης εργατικού δυναμικού έως τις 31 Δεκεμβρίου 2005.

[13] ΕΕ L 59 της 04.03.2000, σ. 10.

[14] ΕΕ L 52 της 21.02.2004, σ. 62.

(3) Είναι σκόπιμο να χορηγηθεί στα νέα κράτη μέλη που έχουν υποβάλει σχετικό αίτημα η δυνατότητα να εφαρμόζουν μειωμένο δασμό σε ορισμένες υπηρεσίες υψηλής έντασης εργατικού δυναμικού, εφόσον τηρούν τα όρια και τις προϋποθέσεις που προβλέπει η οδηγία 77/388/ΕΟΚ.

(4) Η απαιτούμενη προσαρμογή της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ πρέπει να εγκριθεί πριν από την προσχώρηση ώστε να τεθεί σε ισχύ από την ημερομηνία προσχώρησης.

(5) Είναι, επομένως, σκόπιμο να τροποποιηθεί ανάλογα η οδηγία 77/388/ΕΟΚ,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

Στο άρθρο 28 της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ, προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος 7:

«7. Στην περίπτωση που η Τσεχική Δημοκρατία, η Εσθονία, η Κύπρος, η Λεττονία, η Λιθουανία, η Ουγγαρία, η Μάλτα, η Πολωνία, η Σλοβενία ή η Σλοβακία επιθυμούν να εφαρμόσουν, από την 1η Μαΐου 2004, το μέτρο που προβλέπει η παράγραφος 6, ενημερώνουν σχετικά την Επιτροπή, πριν από την 1η Μαΐου 2004, και της κοινοποιούν, πριν από την ημερομηνία αυτή, όλα τα σχετικά στοιχεία, ιδίως εκείνα που προβλέπει η παράγραφος 6 τέταρτο εδάφιο».

Άρθρο 2

Τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη θεσπίζουν τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις ώστε να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία [το αργότερο] την 1 Μαΐου 2004. Ενημερώνουν αμέσως σχετικά την Επιτροπή.

Οι διατάξεις αυτές, όταν θεσπίζονται από τα κράτη μέλη, αναφέρονται στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από τέτοια αναφορά κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Οι λεπτομερείς διατάξεις για την αναφορά αυτή καθορίζονται από τα κράτη μέλη.

Άρθρο 3

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την ημερομηνία και με την επιφύλαξη της έναρξης ισχύος της συνθήκης προσχώρησης της Τσεχικής Δημοκρατίας, της Εσθονίας, της Κύπρου, της Λεττονίας, της Λιθουανίας, της Ουγγαρίας, της Μάλτας, της Πολωνίας, της Σλοβενίας και της Σλοβακίας.

Άρθρο 4

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος