Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για τις «Πολλαπλές συνέπειες που προέκυψαν από την κρίση της σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας των βοοειδών στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης»

(96/C 295/13)

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, κατά τη σύνοδο ολομέλειας που πραγματοποίησε στις 25 Απριλίου 1996, αποφάσισε σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 23, εδάφιο 3 του Εσωτερικού Κανονισμού της, να προβεί στην κατάρτιση γνωμοδότησης για τις «Πολλαπλές συνέπειες που προέκυψαν από την κρίση της σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας των βοοειδών στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης».

Η υποεπιτροπή «BSE», η οποία συστήθηκε βάσει του άρθρου 19 του Εσωτερικού Κανονισμού και στην οποία ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε κατά πλειοψηφία και με τρεις αποχές στις 2 Ιουλίου 1996 σχέδιο γνωμοδότησης της ΟΚΕ (εισηγητής: ο κ. Atαide Ferreira, συνεισηγητές: οι κ. Christie και Pricolo).

Κατά την 337η συνόδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 10ης Ιουλίου 1996), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 126 ψήφους υπέρ, 18 κατά και 6 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

0. Πλαίσιο της γνωμοδότησης

0.1. Η ασθένεια της σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας των βοοειδών έχει λάβει διαστάσεις επιδημίας στο Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ σποραδικές αντιδράσεις σημειώθηκαν σε ορισμένα κράτη μέλη τα οποία είχαν προβεί στην εισαγωγή βοοειδών ή είχαν χρησιμοποιήσει ως ζωοτροφές άλευρα από κρέατα εισαγόμενα από το Ηνωμένο Βασίλειο. Εξάλλου, υπάρχουν βάσιμες υποψίες ότι ο θάνατος πολλών ευρωπαίων πολιτών συνδέεται με την ασθένεια BSE. Η κατάσταση αυτή ήταν φυσικό να προκαλέσει την αντίδραση των καταναλωτών και, στη συνέχεια, οικονομική κρίση στον τομέα εκτροφής βοοειδών και κατά συνέπεια στους τομείς που εξαρτώνται από την εν λόγω παραγωγή με την κατάργηση θέσεων εργασίας στο σύνολο της παραγωγής, της μεταποίησης και της εμπορίας κρέατος.

0.2. H Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή θεωρεί σημαντικό το γεγονός ότι η κρίση σημειώθηκε λόγω της αυξημένης πίεσης για μείωση των δαπανών του δημοσίου γενικά και για περικοπές στις επενδύσεις που αφορούν την έρευνα στο δημόσιο τομέα ως συνέπεια των δημοσιονομικών περιορισμών, της ιδιωτικοποίησης και της άρσης των ρυθμίσεων. Δεν υπάρχει εναλλακτική λύση για τον έλεγχο και την εφαρμογή των κανόνων που αφορούν την ασφάλεια τροφίμων, και οι οποίοι εφαρμόζονται από κατάλληλα χρηματοδοτούμενες δήμοσιες δομές, ούτε και για την ανεξάρτητη έρευνα όσον αφορά την ασθένεια BSE και τη σχέση της με την νέα ασθένεια Creutzfeld-Jakob 7 η ΟΚΕ θεωρεί συνεπώς ότι η κρίση της BSE συνέπεσε με τις περικοπές στους τομείς αυτούς.

0.3. Στην πρόσφατη Σύνοδο Κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στη Φλωρεντία επιτεύχθηκε συμφωνία αρχής όσον αφορά την εφαρμογή σχεδίου εξάλειψης της ασθένειας στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη χορήγηση ενισχύσεων στους κτηνοτρόφους, με την επιφύλαξη επίλυσης του θέματος της BSE σύμφωνα με τους επιστημονικούς κανόνες, λαμβανομένων υπόψη των δικαιωμάτων των καταναλωτών και της προστασίας της ανθρώπινης υγείας. Η ΟΚΕ εκφράζει την ευχαρίστησή της για αυτή τη συμφωνία αρχής και διαπιστώνει ότι οι υπηρεσίες της Επιτροπής κατέβαλαν μείζονες προσπάθειες προκειμένου να επιτευχθεί συντονισμός για να αντιμετωπισθεί η σοβαρή αυτή κρίση.

0.4. Η ΟΚΕ δεν προτίθεται βεβαίως να υποκαταστήσει τον επιστημονικό κόσμο ούτε βεβαίως τις πολιτικές αρχές, που αυτή τη στιγμή εξετάζουν τη λήψη επειγόντων μέτρων για την αντιμετώπιση της κρίσης. Εντούτοις, εκφράζοντας την ανησυχία της για τη δυσπιστία που παρατηρήθηκε στους καταναλωτές και επιθυμώντας να εκφράσει τις απόψεις των οργανώσεων που εκπροσωπούν τη γεωργία, τη βιομηχανία, το εμπόριο, τους καταναλωτές και τους εργαζομένους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ΟΚΕ εκτιμά ότι θα πρέπει να προβεί στη διατύπωση παρατηρήσεων γενικού χαρακτήρα και ορισμένων συστάσεων προς τα θεσμικά όργανα της Κοινότητας, σύμφωνα με το άρθρο 198 της Συνθήκης, με σκοπό να συνεκτιμηθούν τα διδάγματα αυτής της κρίσεως που είχε σοβαρότατες συνέπειες στη δημόσια υγεία και στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.

0.5. Η ΟΚΕ εκφράζει επίσης την ανησυχία της για το γεγονός ότι οι μηχανισμοί λήψεως αποφάσεων της ΕΕ κινδυνεύουν λόγω των εμποδίων που δημιουργεί η μια πλευρά. Τούτο είναι ένα επιχείρημα το οποίο θα πρέπει να αντιμετωπίσει η ΔΔ, και για το λόγο αυτό η ΟΚΕ δεν προβαίνει σε περαιτέρω ανάλυση επί του παρόντος.

1. Δημόσια υγεία

1.1. Το γεγονός ότι τα επιστημονικά και τεχνικά στοιχεία τείνουν να επιβεβαιώσουν την υπόθεση σύμφωνα με την οποία η ασθένεια BSE είναι δυνατόν να μεταδοθεί στον άνθρωπο μέσω των τροφίμων, προκαλεί έντονες ανησυχίες.

1.1.1. Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας, τον Απρίλιο 1996: «Δεν έχει ακόμη αποδειχτεί η σχέση μεταξύ της νέας ασθένειας Creutzfeld-Jakob (MCJ-V) και των συνεπειών έκθεσης στον παράγοντα BSΕ. Ωστόσο, το πιθανότερο είναι οι δύο ασθένειες να σχετίζονται μεταξύ τους» ().

1.1.2. Ενώπιον αυτής της κατάστασης, κατέστη σαφές ότι η ΕΕ δεν διαθέτει τα κατάλληλα μέσα για την άμεση, ικανοποιητική και αποτελεσματική αντιμετώπιση του προβλήματος, προκειμένου να διασφαλισθεί η υγεία και τα άλλα δικαιώματα των καταναλωτών.

1.2. Παρά τις προειδοποιήσεις των εμπειρογνωμόνων της ΠΟΥ (Γενεύη, Μάϊος 1995), την έρευνα και το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (), η Κοινότητα δεν επέδειξε τη δέουσα προσοχή στο θέμα της δημόσιας υγείας, και ενδεχομένως αγνόησε τη σοβαρότητα του ζητήματος.

1.2.1. Παρά τη λήψη σειράς νομοθετικών μέτρων (), θα πρέπει να επισημανθεί ο αναποτελεσματικός έλεγχος της εφαρμογής τους από τα κράτη μέλη. Η κατάσταση έχει επιδεινωθεί λόγω του μη υποχρεωτικού χαρακτήρα των συστάσεων.

1.2.2. Εξάλλου, η ΟΚΕ επισημαίνει ότι η καθυστέρηση με την οποία αντιμετωπίζεται στον τομέα της δημόσιας υγείας το πρόβλημα της μετάδοσης της ασθένειας BSE και των ασθενειών από κολεόπτερα. Εκφράζει επίσης την ικανοποίησή της ότι τελικά η πρόσφατη πρόταση, που ακόμη συζητείται, για τη δημιουργία δικτύου επιδημιολογικού ελέγχου () λαμβάνει υπόψη την ασθένεια Creutzfeld-Jakob.

1.3. Οι επισημάνσεις και το περιεχόμενο των υποθέσεων που διετύπωσαν διάφοροι εκπρόσωποι του επιστημονικού κόσμου (), προφανώς δεν ευαισθητοποίησαν επαρκώς τους κοινοτικούς υπευθύνους, δεδομένου ότι δεν θεσπίσθηκαν αποτελεσματικά μέτρα για τη διατήρηση του αποκαλούμενου «φράγματος μεταξύ των ειδών».

1.3.1. Η ΟΚΕ θεωρεί απαραίτητη την αύξηση των πόρων για την επιστημονική έρευνα σε κοινοτικό επίπεδο όσον αφορά την BSE και την MCJ και εκφράζει την επιθυμία να είναι καλύτερη η διάδοση των αποτελεσμάτων στο κοινό από ό,τι υπήρξε με τα προγράμματα που ξεκίνησαν το 1990.

1.4. Το ζήτημα της προστασίας της υγείας αγνοήθηκε λόγω των τεράστιων οικονομικών συμφερόντων. Οι απόψεις των ειδικών αγνοήθηκαν κατά τη λήψη οικονομικών και πολιτικών αποφάσεων και η έλλειψη στοιχείων που να αποδεικνύουν την ύπαρξη κινδύνου εξελήφθη ως πλήρης απουσία κάθε κινδύνου ().

1.4.1. Οι τροποποιήσεις των διαδικασιών παρασκευής αλεύρων για τη διατροφή των ζώων, κυρίως λόγω των συμφερόντων που συνδέονται με την παραγωγή, κατέστησαν δυνατές λόγω της έλλειψης επαρκών ρυθμίσεων και της έλλειψης κατάλληλων ελέγχων, κατάσταση η οποία είναι δυνατόν να πλήξει οποιονδήποτε, συμπεριλαμβανομένων των ίδιων των οικονομικών παραγόντων.

1.5. Οι βιομηχανίες του τομέα των γεωργικών προϊόντων διατροφής, του φαρμακευτικού τομέα και του τομέα των καλλυντικών αποτελούν σήμερα αντικείμενο δικαιολογημένων επικρίσεων, λόγω της ανεπάρκειας των ελέγχων που πραγματοποιούνται κατά την αγορά πρώτων υλών, με αποτέλεσμα τη χρήση, σε ορισμένες περιπτώσεις, ελάχιστα ασφαλών προϊόντων.

1.5.1. Δυστυχώς δεν υπάρχει ακόμη έλεγχος τον οποίο να χρησιμοποιούν οι βιομηχανίες του τομέα των γεωργικών προϊόντων διατροφής, του φαρμακευτικού τομέα και του τομέα των καλλυντικών ώστε να εξασφαλίσουν ότι οι πρώτες ύλες δεν περιέχουν τον παράγοντα BSE. Έως ότου υπάρξει παρόμοιος έλεγχος, ο έλεγχος ποιότητας των πρώτων υλών βασίζεται εξ ολοκλήρου στα πιστοποιητικά των προμηθευτών.

1.6. Εξακολουθούν επομένως να υπάρχουν επιφυλάξεις ως προς την καταλληλότητα των βιομηχανικών πρακτικών και των πρακτικών ποιοτικού ελέγχου. Εξάλλου λόγω της υιοθέτησης διαφορετικών μεθοδολογιών στα διάφορα κράτη μέλη σε σχέση με τα προγράμματα επιδημιολογικής παρακολούθησης και λόγω των τελευταίων συμπερασμάτων που διετύπωσαν οι εμπειρογνώμονες της ΠΟΥ () τον Απρίλιο του 1996 καθίσταται δυσχερής ο έλεγχος της ασφάλειας των πρώτων υλών αν βασίζεται αποκλειστικά στην προέλευση.

1.7. Παρά το γεγονός ότι έχουν ληφθεί κατάλληλα μέτρα για την απόσυρση ορισμένων προϊόντων από την αγορά, είναι απαραίτητη η αυστηρή εφαρμογή τους, σύμφωνα με τις γνωμοδοτήσεις των αρμόδιων επιστημονικών επιτροπών, για την χωρίς συμβιβασμούς προάσπιση της δημόσιας υγείας. Η ΟΚΕ υποστηρίζει τη σύσταση διεπιστημονικής επιτροπής για την BSE, απαρτιζόμενη από εξέχουσες προσωπικότητες του επιστημονικού κόσμου, η οποία θα πρέπει να διασφαλίσει την ανεξάρτητη και οριζόντια προσέγγιση του θέματος.

1.8. Σε ό,τι αφορά τις διαδικασίες αδρανοποίησης και προέλευσης των πρώτων υλών, η ΟΚΕ εκφράζει την ανησυχία της για το γεγονός ότι η Επιτροπή αγνόησε τη γνώμη της αρμόδιας επιτροπής για την ανθρώπινη διατροφή της 15ης Απριλίου () στην απόφασή της να άρει τον αποκλεισμό για τη ζωική κόλλα, το λίπος και το σπέρμα σε ορισμένες περιπτώσεις ().

1.9. Όσον αφορά τη φαρμακευτική βιομηχανία τα προβλήματα που ανακύπτουν αφορούν, σύμφωνα με τη θέση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Αξιολόγησης των Φαρμακευτικών Προϊόντων της 16ης Απριλίου 1996, τα ακόλουθα σημεία:

α) τον τόπο προέλευσης των πρώτων υλών 7 β) την προέλευση των ιστών 7 γ) την ασφάλεια των διαδικασιών εξαγωγής (θερμοκρασία, πίεση και διάρκεια).

1.9.1. Όσον αφορά τα έκδοχα που βασίζονται στη ζωϊκή κόλλα και στα παράγωγα του ζωϊκού λίπους, θα πρέπει να συνεχισθεί η αναφορά στις οδηγίες του 1992 (), οι οποίες επιβεβαιώθηκαν πρόσφατα από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Αξιολόγησης Φαρμακευτικών Προϊόντων. Εντούτοις θα πρέπει να επισημανθούν οι δυσκολίες, τις οποίες αναγνωρίζει και η ίδια η βιομηχανία, που παρουσιάζει η σαφής αναγνώριση της προέλευσης των πρώτων υλών (σημείο α) ανωτέρω).

1.9.2. Για το λόγο αυτό απαιτείται όχι μόνο η απαγόρευση της παραγωγής αλλά και η απόσυρση κάθε φαρμάκου ή ανενεργού δισκίου που κυκλοφορεί στην Ένωση και περιέχει προϊόντα που ανήκουν στις κατηγορίες επικινδυνότητας Ι έως ΙΙΙ που δεν είναι σημαντικά από ιατρική άποψη 7 όσα διατηρηθούν θα πρέπει να χορηγούνται αποκλειστικά βάσει ιατρικής συνταγής. Στους ιατρούς εναπόκειται να αποφασίσουν για τους κινδύνους που ενδεχομένως αντιμετωπίσει ο ασθενής τόσο στον τομέα της αλλοπαθητικής όσο και στον τομέα της ομοιοπαθητικής.

1.10. Οι ίδιες απόψεις θα μπορούσαν να διατυπωθούν και για τον τομέα των καλλυντικών. Θα πρέπει να εξετασθεί το ενδεχόμενο να απαγορευθεί η διάθεση στην αγορά προϊόντων που δεν έχουν αποτελέσει αντικείμενο κατάλληλων μεθόδων αδρανοποίησης.

1.11. Οι εργαζόμενοι στη βιομηχανία εξέφρασαν επίσης τις ανησυχίες τους σχετικά με τις επιπτώσεις που ενδέχεται να έχει στην υγεία τους η επαφή τους με ζώα ή σφάγια που έχουν προσβληθεί από την ασθένεια BSE.

1.12. Με βάση τα συμπεράσματα της ανεξάρτητης συμβουλευτικής επιτροπής για τις επικίνδυνες παθογόνες ουσίες (ACDP) του δημοσίου οργανισμού «Public Health & Safety Executive» και των εμπειρογνωμόνων των συνδικαλιστικών οργανώσεων, γνωστοποιήθηκε στους εργαζομένους ότι δεν υφίσταται μέχρι στιγμής κανένα στοιχείο που να αποδεικνύει ότι εκτίθενται στην ασθένεια κατά τη διάρκεια της εργασίας τους. Η ΟΚΕ συνιστά την επίδειξη ιδιαίτερης σύνεσης διότι δεν είναι δυνατόν να προεξοφληθούν οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις, κυρίως στους εργαζόμενους που έρχονται σε άμεση επαφή με την επεξεργασία κρεάτων, και καλεί να ληφθούν όλες οι απαραίτητες για την περίπτωση προφυλάξεις () και να καταγράφεται κάθε περίπτωση ατυχήματος.

2. Εσωτερική αγορά και κατανάλωση

2.1. Τα μέτρα των κοινοτικών αρχών και η καθυστερημένη αναγνώριση της πιθανής μετάδοσης της BSE στον άνθρωπο προκάλεσαν προφανώς την απώλεια της εμπιστοσύνης των καταναλωτών των κρατών μελών έναντι ορισμένων προϊόντων που κυκλοφορούν ελεύθερα στην ΕΕ. Η δικαιολογημένη αυτή δυσπιστία έχει ως βασική αιτία τη διαπίστωση, ότι για μια ορισμένη χρονική περίοδο, κατέστη δυνατή η ελεύθερη κυκλοφορία στην ΕΕ άρρωστων ζώων, μολυσμένων τροφίμων και άλλων προϊόντων που προέρχονται από τα βοοειδή, και τα οποία ήταν ενδεχομένως επικίνδυνα.

2.2. Η εν λόγω δυσπιστία είχε ως συνέπεια την επανεμφάνιση ενός πνεύματος προστατευτισμού και διαπιστώθηκε η σαφής μείωση της κατανάλωσης εισαγόμενων προϊόντων, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις οι καταναλωτές απέφυγαν την κατανάλωση οποιουδήποτε άλλου προϊόντος εκτός αυτών που παράγονται σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο.

2.3. Η απότομη μείωση της κατανάλωσης βοείου κρέατος είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση της κατανάλωσης άλλων κρεάτων και ψαριού, με συνέπεια την μη φυσιολογική αύξηση των τιμών των προϊόντων αυτών, σε βάρος των καταναλωτών με χαμηλό εισόδημα.

2.4. Σε ό,τι αφορά τα προϊόντα βοοειδών, έτσι όπως είναι σήμερα η κατάσταση, ενδείκνυται να αποκλείονται από το εμπόριο τα επικίνδυνα προϊόντα () 7 τα προϊόντα που δεν παρουσιάζουν κινδύνους που μπορούν να ανιχνευθούν πρέπει να υποστούν αφαίρεση του οστού, χωρίς εμφανείς λεμφατικούς ή νευρικούς ιστούς, ούτως ώστε οι πιθανόν μολυσμένες ουσίες να αποκλείονται από την οικιακή κατανάλωση, δεδομένου ότι δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν καταλλήλως.

2.5. Η ΟΚΕ συμμεριζόμενη τις ανησυχίες των καταναλωτών στα θέματα ασφάλειας των τροφίμων καλεί να πραγματοποιηθεί ενημερωτική και εκπαιδευτική εκστρατεία για την υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή, παράλληλα με τα προγράμματα δράσης για την προαγωγή της υγείας.

2.6. Γενικότερα, η ΟΚΕ υπογραμμίζει ότι η διάθεση σαφών και αξιόπιστων πληροφοριών αποτελεί αφενός θεμελιώδες δικαίωμα των πολιτών και αφετέρου καθοριστικό παράγοντα για την αποκατάσταση του επιδιωκόμενου κλίματος εμπιστοσύνης. Η ενεργός συμμετοχή των ενώσεων των καταναλωτών και των λιανοπωλητών είναι απαραίτητη στις εκστρατείες ενημέρωσης του κοινού. Πρέπει να διασφαλιστεί η έγκαιρη και πλήρης ενημέρωση όλων των κλάδων που πλήττονται από την κρίση και στις ετικέτες των προϊόντων πρέπει να αναγράφεται η σύνθεση και το ποσοστό των συστατικών.

2.7. Εξάλλου, απαιτείται η μελέτη της αποτελεσματικότητας της οδηγίας που αφορά την ασφάλεια των προϊόντων (92/59) και η αναθεώρηση της οδηγίας σχετικά με την απόδοση ευθυνών σε περίπτωση ελαττωματικών προϊόντων (85/374) ώστε να επεκταθεί η εφαρμογή της στα γεωργικά προϊόντα και τους κινδύνους που συνδέονται με αυτά, όπως έχει ήδη ζητήσει η ΟΚΕ ().

2.8. Είναι εξίσου αληθές ότι πέρα από τις κριτικές που απευθύνονται σε ορισμένες βιομηχανίες που χρησιμοποιούν πρώτες ύλες από παράγωγα βοοειδών, το θέμα είναι τα προβλήματα, κυρίως οικονομικά, που αντιμετωπίζουν πολλές επιχειρήσεις στον τομέα του βοείου κρέατος και τα οποία οφείλονται στην κρίση της BSE: σφαγεία, εταιρείες μεταφοράς ζώων, βιομηχανία συσκευασίας, κατεργασία, βιομηχανία γάλακτος κ.λπ. Οι επιχειρήσεις αυτές δεν έχουν καμιά ευθύνη για το θέμα αυτό, αλλά παρουσιάζουν απώλεια εισοδήματος λόγω των επιφυλάξεων των καταναλωτών.

3. Επιπτώσεις της ασθένειας BSE στην παραγωγή βοοειδών

3.1. Η κρίση που πλήττει τον τομέα της ευρωπαϊκής παραγωγής βοοειδών έλαβε εφέτος την άνοιξη δραματικές διαστάσεις, λόγω της απότομης, σημαντικής και γενικευμένης μείωσης της κατανάλωσης και της πτώσης των τιμών των βοοειδών στην παραγωγή, παρόλο που έμειναν σταθερές οι τιμές κατανάλωσης.

3.2. Οι επιπτώσεις της κρίσης που διέρχεται ο τομέας του βοείου κρέατος μπορούν να συνοψισθούν ως ακολούθως:

- συνεχής μείωση, και σε ορισμένες ζώνες διακοπή της σφαγής ζώων, λόγω της μείωσης των αγορών ζώων από τους κτηνοτρόφους 7 - παράλληλη συρρίκνωση και σε ορισμένες περιπτώσεις παύση των δραστηριοτήτων επεξεργασίας των κρεάτων και των προϊόντων κρέατος 7 - δραστική μείωση των εξαγωγών, συμπεριλαμβανομένων των παραδοσιακών, προς τρίτες χώρες 7 - μείωση των δραστηριοτήτων διανομής και των λιανικών πωλήσεων.

3.3. Οι άμεσες επιπτώσεις στους κτηνοτρόφους ήταν οι ακόλουθες:

- παύση των δραστηριοτήτων αγοράς και πώλησης και κατ'επέκταση ανάγκη διατήρησης στις εκμεταλλεύσεις έτοιμων προς σφαγή ζώων 7 - περιορισμός των δυνατοτήτων ενασχόλησης με εναλλακτικές δραστηριότητες που αφορούν άλλες γεωργικές παραγωγές, δεδομένου ότι τα καλλιεργούμενα εδάφη συνεχίζουν να χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ζωοτροφών για τη διατροφή αντιπαραγωγικών ζώων, τα οποία εντούτοις θα πρέπει να διατηρηθούν 7 - ουσιαστική αδυναμία των γεωργών/κτηνοτρόφων να επωφεληθούν, αντισταθμιστικά, από τα προβλεπόμενα από την ΚΓΠ μέτρα που αφορούν τα καλλιεργήσιμα εδάφη και τις αποκαλούμενες βιολογικές καλλιέργειες.

3.4. Δεν χρειάζεται να υπογραμμισθεί ότι όλες οι προαναφερθείσες αρνητικές συνέπειες οφείλονται στην πτώση της κατανάλωσης που σε ορισμένες χώρες, προσεγγίζει σχεδόν το 40 %. Οι επιπτώσεις στο εισόδημα των κτηνοτρόφων δεν μπορούν να προσδιορισθούν επακριβώς. Εντούτοις θα πρέπει να επισημανθεί ότι οι τιμές που ισχύουν κατά τις ελάχιστες εμπορικές συναλλαγές που πραγματοποιούνται είναι κατά 20 % κατώτερες σε σχέση με την περίοδο που προηγήθηκε της κρίσης.

3.5. Είναι ακόμη νωρίς να πραγματοποιηθεί οριστικός απολογισμός, με όρους διαρθρωτικής μείωσης της κατανάλωσης βοείου κρέατος, του κυκλώνα της «τρελής αγελάδας».

Υπολογίστηκε ωστόσο ότι η μείωση κατά 5 % της κατανάλωσης στην ΕΕ θα είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση έως ένα εκατομμύριο τόνων του πλεονάσματος παραγωγής σε σχέση με την εσωτερική κατανάλωση.

Με μείωση 20 %, το πλέονασμα ήδη από το 1997 θα φτάσει τα δύο εκατομμύρια τόνους. Είναι συνεπώς σαφές ότι, χωρίς ανάκαμψη της κατανάλωσης, τίθεται σε κίνδυνο η ισορροπία της αγοράς, η οποία επιτεύχθηκε με μεγάλο κόπο και με πολύχρονες και πολυδάπανες δημόσιες παρεμβάσεις.

4. Λήψη μέτρων σε κοινοτικό επίπεδο στον τομέα του βοείου κρέατος

4.1. Μέχρι στιγμής - εκτός του μέτρου υγειονομικού χαρακτήρα που έχει ως στόχο την απαγόρευση της εξαγωγής βοοειδών, προϊόντων βοείου κρέατος και προϊόντων που προέρχονται από τα βοοειδή του Ηνωμένου Βασιλείου προς άλλες χώρες της ΕΕ και τις τρίτες χώρες - έχουν ληφθεί σε κοινοτικό επίπεδο μέτρα διαχείρισης της αγοράς προκειμένου να διευκολυνθεί η ενίσχυση του τομέα βοείου κρέατος με δημόσιες παρεμβάσεις ().

4.2. Η Επιτροπή, έχοντας συνείδηση ότι τα εν λόγω μέτρα δεν μπορούν να έχουν ως αποτέλεσμα παρά μόνο την προσωρινή αντιμετώπιση της κρίσης, πρότεινε τη διάθεση 650 εκατομμυρίων Ecu για την ενίσχυση του εισοδήματος των παραγωγών βοείου κρέατος, ποσό το οποίο το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Φλωρεντίας αύξησε σε 850 εκατομμύρια Ecu.

4.3. Κατά την άποψη της ΟΚΕ προκειμένου να τονωθεί η κτηνοτροφική δραστηριότητα θα πρέπει να προβλεφθεί πέρα από την επείγουσα χορήγηση ενισχύσεων και η λήψη μακροπρόθεσμων μέτρων.

4.3.1. Η πρώτη κατηγορία περιλαμβάνει:

- τις αποζημιώσεις που θα πρέπει να καταβληθούν στους παραγωγούς των ζωνών που έχουν πληγεί από την ασθένεια για τη σφαγή των ζώων () 7 - τις αποζημιώσεις για τη διατήρηση των προς σφαγή βοοειδών, που δεν έχουν όμως αποσυρθεί από την αγορά 7 - τη χορήγηση δανείων με μειωμένο επιτόκιο για την κάλυψη των δαπανών διαχείρισης των εκμεταλλεύσεων, τουλάχιστον κατά τη διάρκεια δύο γεωργικών περιόδων 7 - την αύξηση των πριμοδοτήσεων που ισχύουν για τα άρρενα βοοειδή και τις αγελάδες παραγωγής γάλακτος.

4.3.2. Τα μακροπρόθεσμα μέτρα θα πρέπει να περιλαμβάνουν:

- επιχορηγήσεις κατά προτεραιότητα στους κτηνοτρόφους, στο πλαίσιο των προβλεπόμενων διαρθρωτικών προγραμμάτων, για την προσαρμογή των κτηνοτροφικών διαρθρώσεων στις απαιτήσεις του ελέγχου των συνθηκών υγιεινής και του υγειονομικού ελέγχου, καθώς και για την ανάληψη προληπτικών δράσεων (συμπεριλαμβανομένης της περιοδικής εξυγίανσης των βοσκοτόπων) 7 - επιχορηγήσεις για τη μετατροπή της εντατικής κτηνοτροφικής παραγωγής αρρένων βοοειδών σε σταύλους σε εκτατική ή ημιεκτατική παραγωγή 7 - δράσεις προώθησης ακόμη και στις αγορές τρίτων χωρών, με πρωτοβουλία σαφώς καθορισμένων και αρμόδιων οργανώσεων παραγωγών κρέατος, για τη διασφάλιση της ποιότητας, της προέλευσης και της εμπορικής αξίας των προϊόντων.

5. Η υγεία των ζώων

5.1. Τα υφιστάμενα σήμερα ευρωπαϊκά πρότυπα γεωργικής παραγωγής, έχουν εξελιχθεί προς την κατεύθυνση της εκτατικοποίησης, χάρη στο γεγονός ότι έχει γίνει συνείδηση το πρόβλημα των πλεονασμάτων της παραγωγής καθώς και το γεγονός ότι αποτελεί επιτακτική ανάγκη να προστατευθεί η ποιότητα των τροφίμων, το περιβάλλον και η ευημερία των ζώων. Η θετική αυτή εξέλιξη, σημαίνει στο πλαίσιο της ΚΓΠ, το σεβασμό των οικολογικών ισορροπιών, οι οποίες στο πρόσφατο παρελθόν απειλήθηκαν από την εφαρμογή εντατικών συστημάτων παραγωγής, κύριος στόχος των οποίων ήταν η παραγωγή μεγάλων ποσοτήτων.

5.2. Κατά συνέπεια, παραμένει αναγκαία η προαγωγή της υγείας των ζώων μέσω υγειονομικών προγραμμάτων που είναι δυνατόν να οδηγήσουν στην εξάλειψη των ασθενειών στο σύνολο της επικράτειας της ΕΕ.

5.3. Η κατάρτιση και η εφαρμογή των εν λόγω διακρατικών προγραμμάτων απαιτούν την κοινοτική παρέμβαση για τον συντονισμό των δράσεων που θα αναληφθούν και την παρακολούθηση της εφαρμογής τους, καθώς και για την πλήρη εναρμόνιση των προγραμμάτων κατάρτισης του προσωπικού που ασχολείται με τους ελέγχους αυτούς. Η αρχή της επικουρικότητας δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να αποτελέσει εμπόδιο για την υιοθέτηση των κατάλληλων μέτρων για τη διατήρηση της καλής κατάστασης της υγείας των ζώων. Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το ψήφισμα του Συμβουλίου Γεωργίας (τέλη Ιουνίου) όσον αφορά την πολιτική στον κτηνιατρικό τομέα και την εσωτερική αγορά, που επικεντρώνεται στα θέματα αυτά.

5.4. Στη συγκεκριμένη περίπτωση της ασθένειας BSE και λόγω του επείγοντος χαρακτήρα του προβλήματος, θα ήταν επιθυμητό να δημιουργηθούν, όπου απαιτείται, ειδικές διοικητικές διαρθρώσεις, ανεξάρτητα από τα συμφέροντα της παραγωγής, στις οποίες θα ανατεθεί η αρμοδιότητα του ελέγχου των εκμεταλλεύσεων, των σφαγείων και της κυκλοφορίας των ζώντων ζώων και των προϊόντων ζωϊκής προέλευσης συμπεριλαμβανομένων και όσων εισάγονται από τρίτες χώρες.

5.5. Στο πλαίσιο αυτό, η ΟΚΕ έλαβε γνώση της ιδιαίτερα ενδιαφέρουσας πρότασης που υπέβαλε πρόσφατα η Επιτροπή στις 29 Μαΐου 1995 με σκοπό τη σύσταση Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Επιθεώρησης και Κτηνιατρικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου, με έδρα την Ιρλανδία, και επιφυλάσσεται να εκφράσει τις απόψεις της ως προς τη λειτουργία της εν λόγω Υπηρεσίας, ιδιαίτερα όσον αφορά τον τομέα της πρόληψης.

6. Μέτρα υγειονομικού χαρακτήρα που θα πρέπει να ληφθούν στον τομέα του βοείου κρέατος

6.1. Η ΟΚΕ εκτιμώντας ότι η ασθένεια BSE έχει προκαλέσει σημαντική κρίση σε όλες τις δραστηριότητες που συνδέονται με τον εν λόγω τομέα, τόσο όσον αφορά την παραγωγή όσο και τη σφαγή ζώων, τη μεταποίηση, τη διανομή και τη λιανική πώληση βόειου κρέατος, θεωρεί ότι θα πρέπει να προβλεφθεί επειγόντως η λήψη των ακόλουθων μέτρων:

6.2. Κατ'αρχήν θα πρέπει να εξαλειφθεί η κύρια αιτία εμφάνισης και διάδοσης της ασθένειας, δηλαδή η χρήση αλεύρων που βασίζονται στο κρέας για τη διατροφή των μηρυκαστικών.

Η απαγόρευση αυτής της πρακτικής θα πρέπει να εφαρμοσθεί, προληπτικά, χωρίς καθυστέρηση και κατά τρόπο αποτελεσματικό στο σύνολο της κοινοτικής επικράτειας, ενώ θα πρέπει να εξεταστεί η δυνατότητα επέκτασής της και στα μη μηρυκαστικά.

6.3. Η πρακτική της διατροφής με κρέας των χορτοφάγων ζώων εμπεριέχει στοιχεία τα οποία είναι επιβλαβή για τη δημόσια υγεία, για τη γεωργική οικονομία και το περιβάλλον, διότι:

- αποτελεί το κύριο μέσο μετάδοσης της ασθένειας BSE 7 - παρεμποδίζει τη χρησιμοποίηση φυτικών αλεύρων, που αποτελούν και θα πρέπει να συνεχίσουν να αποτελούν τη φυσική τροφή των μηρυκαστικών 7 - προκαλεί την εγκατάλειψη των κτηνοτροφικών πρακτικών που βασίζονται στην ελεύθερη βοσκή και στους βοσκοτόπους, που πρέπει να διατηρηθούν τουλάχιστον στις ζώνες (ορεινές και μειονεκτικές γενικά) όπου υπάρχει κίνδυνος υποβάθμισης των οικολογικών και εδαφολογικών ισορροπιών.

6.4. Θα πρέπει να θεσπισθούν ή να ενισχυθούν οι ήδη υπάρχοντες κτηνιατρικοί έλεγχοι προκειμένου να διαπιστωθεί η υγειονομική κατάσταση των ζώων και να υπάρξει έλεγχος των συμπληρωματικών τροφών που χρησιμοποιούνται για τη διατροφή τους.

Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και το σύστημα της ενεργού ανάληψης ευθυνών εκ μέρους των κτηνοτρόφων, μέσω της θέσπισης ενός ειδικού παραστατικού εγγράφου που θα συνοδεύει το ζώο μέχρις ότου να οδηγηθεί στο σφαγείο (στο έγγραφο θα αναφέρονται ο τόπος προέλευσης, ο τύπος των ζωοτροφών που χρησιμοποιήθηκαν, ενδεχόμενες ασθένειες, κ.λπ.). Παρόμοιο παραστατικό πρέπει να χρησιμεύει ως βάση για μια σαφή και λεπτομερή επισήμανση που απευθύνεται στον καταναλωτή.

7. Επιπτώσεις στην απασχόληση

7.1. Οι επιπτώσεις στην απασχόληση και στην ταμειακή ροή πολλών επιχειρήσεων από τον κλονισμό της εμπιστοσύνης των καταναλωτών σε σχέση με το βόειο κρέας υπήρξαν σημαντικές σε ορισμένες χώρες της Ευρώπης. Εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Συνομοσπονδίας των Συνδικαλιστικών Οργανώσεων για τις επιπτώσεις σε όλα τα κράτη μέλη δείχνουν ότι ο αριθμός των θέσεων εργασίας που έχουν απωλεσθεί ανέρχεται σε 50 000.

7.2. Στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι ήδη εμφανείς οι επιπτώσεις στην απασχόληση. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της βρετανικής κυβέρνησης στα τέλη Απριλίου 4 000 εργαζόμενοι είχαν απωλέσει τη θέση εργασίας τους λόγω της κρίσης BSE. Ο συνολικός αριθμός είναι πιθανότατα υψηλότερος και με βάση τις εκτιμήσεις των συνδικαλιστικών οργανώσεων υπολογίζεται ότι ήδη έχουν χαθεί 10 000 θέσεις εργασίας. Οι εκτιμήσεις αυτές κρίνονται σήμερα αισιόδοξες και ο αριθμός των χαμένων θέσεων εργασίας είναι πιθανόν υψηλότερος.

7.3. Υπενθυμίζεται ότι οι επιπτώσεις θα είναι συνεχείς και εξελικτικές και ότι θα πλήξουν τους εργαζομένους και τις επιχειρήσεις όλων των κλάδων που συνδέονται με τον τομέα της παραγωγής προϊόντων διατροφής. Παραδείγματος χάρη, η σφαγή, για μερικούς μήνες, ζώων η ηλικία των οποίων υπερβαίνει τους 30 μήνες θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στους απασχολούμενους στο γεωργικό τομέα, το 25 % περίπου των οποίων απασχολείται άμεσα στον τομέα των βοοειδών. Η σφαγή ζώων η ηλικία των οποίων υπερβαίνει τους 30 μήνες θα απαιτήσει την απασχόληση περισσότερων εργαζομένων στα σφαγεία, αλλά δεν θα πρέπει να διαφεύγει της προσοχής μας ότι οι εν λόγω συμπληρωματικές θέσεις απασχόλησης, που θα συσταθούν, θα καταργηθούν αμέσως μετά την ολοκλήρωση της σφαγής των ζώων.

7.4. Με την ολοκλήρωση της σφαγής, οι επιπτώσεις θα είναι σημαντικές τόσο στα βοοειδή που χρησιμοποιούνται στον γαλακτοκομικό τομέα όσο και στους εργαζόμενους των επιχειρήσεων γαλακτοκομικής παραγωγής. Θα σημειωθεί διαταραχή στον εφοδιασμό των καταναλωτών σε γάλα και θα παρουσιασθούν ελλείψεις πρώτων υλών στον τομέα της παρασκευής γαλακτοκομικών προϊόντων, όπως στα τυροκομεία και στα παρασκευαστήρια βουτύρου.

7.5. Στο στάδιο αυτό, είναι αδύνατον να εκτιμηθούν οι συνολικές επιπτώσεις στην απασχόληση στο γαλακτοκομικό τομέα, αλλά σύμφωνα με τις υπάρχουσες ενδείξεις θα είναι σοβαρές.

7.6. Μία από τις σημαντικότερες επιπτώσεις που θα έχει η προαναφερθείσα κατάσταση για τους γαλακτοπαραγωγούς είναι το γεγονός ότι οι μεγαλύτερες στην ηλικία αγελάδες, οι οποίες υπό φυσιολογικές συνθήκες οδηγούνται στα σφαγεία όταν πλέον δεν είναι επαρκώς παραγωγικές, θα διατηρηθούν στη ζωή, λόγω της κρίσης, και θα συνεχίσουν να παράγουν γάλα. Με τη συνεχή εισαγωγή στα κοπάδια νέων σε ηλικία ζώων, χιλιάδες γαλακτοπαραγωγοί θα υπερβούν ενδεχομένως τις προβλεπόμενες για την περίοδο ποσοστώσεις παραγωγής, με αποτέλεσμα να υποστούν την επιβολή σοβαρών κυρώσεων.

7.7. Το ζήτημα του κατά πόσο θα καταστεί δυνατόν για ένα γεωργό, στον οποίο καταβάλλεται αποζημίωση για τη σφαγή των ζώων του, να ανανεώσει ή όχι τα ζώα του, είναι ιδιαίτερα κρίσιμο για τους εργαζόμενους στον γεωργικό τομέα. Ένα άλλο επίσης σημαντικό ζήτημα που τίθεται είναι η αναπλήρωση των απωλεσθέντων ζώων, με νέα υγιή ζώα που δεν έχουν προσβληθεί από την ασθένεια BSE.

7.8. Εκτός από τις θέσεις απασχόλησης που αφορούν αποκλειστικά τον γεωργικό τομέα, χιλιάδες εργαζόμενοι απασχολούνται στις βιομηχανίες μεταποίησης και συσκευασίας του βόειου κρέατος, καθώς και σε τομείς παρασκευής τροφών όπως «πατέ» κρέατος, λουκάνικα και άλλες ειδικές τροφές, στον τομέα της μεταφοράς ζώντων ζώων και κατεψυγμένου κρέατος, στον τομέα συσκευασίας καθώς και στον τομέα της φαρμακευτικής βιομηχανίας και της ζαχαροπλαστικής. Σε όλους αυτούς τους τομείς θα σημειωθούν απώλειες θέσεων εργασίας και οι επιχειρήσεις υφίστανται ήδη τις συνέπειες της μείωσης των δραστηριοτήτων.

7.9. Επίσης πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι οι γεωργικές επιχειρήσεις και οι επιχειρήσεις της βιομηχανίας παραγωγής γεωργικών προϊόντων διατροφής που έχουν πληγεί από την κρίση, καθώς και οι εργαζόμενοι που αντιμετωπίζουν δυσκολίες, θα περιορίσουν τις δαπάνες τους στις τοπικές επιχειρήσεις και στους τοπικούς φορείς παροχής υπηρεσιών, με αποτέλεσμα τη μείωση των θέσεων απασχόλησης στον αγροτικό τομέα. Κατά συνέπεια τα χωριά και οι τοπικές επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών που συχνά αγωνίζονται για την επιβίωσή τους, ενδέχεται να μη συνέλθουν ποτέ από την απώλεια εισοδήματος που έχει προκαλέσει η κρίση λόγω της ασθένειας BSE.

7.10. Η απροσδιόριστη ακόμη κοινωνική διάσταση της κρίσης που προκάλεσε η επιδημία της BSE δείχνει, κατά τη γνώμη της ΟΚΕ, τη σημασία που έχει το παράρτημα της Συνθήκης του Μάαστριχτ που αφορά την κοινωνική πολιτική. Η ΟΚΕ επισημαίνει με ανησυχία ότι, κατά τη διάρκεια της Διάσκεψης Κορυφής της Φλωρεντίας, το θέμα της απασχόλησης δεν έτυχε της δέουσας προσοχής, δεδομένου ότι για μια ακόμη φορά αναβλήθηκε η λήψη των σχετικών αποφάσεων. Η ΟΚΕ προτείνει η κρίση στον τομέα της απασχόλησης που προκλήθηκε από την BSE να αποτελέσει αντικείμενο έκτακτης «κοινοτικής πρωτοβουλίας», με την κατάλληλη χρησιμοποίηση των υφιστάμενων διαρθρωτικών ταμείων λόγω του επείγοντος χαρακτήρα της κρίσης.

8. Συμπεράσματα

8.1. Η ΟΚΕ, εκτιμώντας ότι η δημόσια υγεία και η ασφάλεια των τροφίμων είναι ιδιαίτερα σημαντικά θέματα για την ποιότητα ζωής όλων των πολιτών της ΕΕ, καλεί το Συμβούλιο, την Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη να προβούν επειγόντως, στο πλαίσιο των αντίστοιχων αρμοδιοτήτων τους, στη λήψη κάθε απαραίτητου μέτρου προκειμένου να διασφαλισθεί ο εφοδιασμός των καταναλωτών με ασφαλή προϊόντα διατροφής και να αποφευχθεί η επιδείνωση της υφιστάμενης κατάστασης. Προς τον σκοπό αυτό ζητεί:

α) την απαγόρευση της παραγωγής και της εμπορίας κάθε προϊόντος κρέατος που αφορά τη διατροφή των μηρυκαστικών και την εξέταση της δυνατότητας επέκτασης της απαγόρευσης στα μη μηρυκαστικά με την παράλληλη διασφάλιση αξιόπιστων συστημάτων παρασκευής ζωοτροφών για τα κατοικίδια ή τα διατηρούμενα σε ειδικούς χώρους ζώα 7 β) την απαγόρευση της κυκλοφορίας ή της εμπορίας προϊόντων υψηλού κινδύνου σύμφωνα με τους εμπειρογνώμονες της ΠΟΥ και την ανάπτυξη της συνεργασίας μεταξύ της ΠΟΥ και των αντίστοιχων υπηρεσιών της Επιτροπής 7 γ) τη διασφάλιση ανεξάρτητων και συντονισμένων ελέγχων από τις εθνικές αρχές 7 δ) την κατάρτιση ενός προγράμματος ενημέρωσης όλων των καταναλωτών και των ενδιαφερόμενων κοινωνικοοικονομικών φορέων, σε συνεργασία με τις αντιπροσωπευτικές οργανώσεις τους, τις υγειονομικές υπηρεσίες των κρατών μελών και τους άλλους ανεξάρτητους οργανισμούς και την ανάληψη ευρύτερης εκστρατείας σχετικά με το ζήτημα της διατροφής, στο πλαίσιο της προσπάθειας προαγωγής της υγείας και της πρόληψης, κυρίως για την προστασία από την ασθένεια BSE 7 ε) την εισαγωγή ειδικού παραστατικού εγγράφου που θα συνοδεύει κάθε ζώο στο σφαγείο και στο οποίο θα αναγράφεται ο τόπος προέλευσης, ο τύπος των ζωοτροφών που χρησιμοποιήθηκαν, ενδεχόμενες ασθένειες. Το παραστατικό πρέπει να χρησιμεύει ως βάση για μια σαφή και λεπτομερή επισήμανση που θα απευθύνεται στον καταναλωτή.

8.2. Η ΟΚΕ ζητεί επίσης από την Επιτροπή να υποβάλει πρόταση οδηγίας σχετικά με την επισήμανση των καλλυντικών, παρόμοια με την υφιστάμενη οδηγία για τα φαρμακευτικά προϊόντα καθώς και για την επισήμανση κάθε προϊόντος που προέρχεται από μηρυκαστικά, στην οποία μνημονεύεται η προέλευση και ο τρόπος διατροφής, όπως και για την τυποποίηση της επισήμανσης των τροφών που προορίζονται για τα βοοειδή, προβλέποντας πλήρη ένδειξη των συστατικών καθώς και το ποσοστό τους στη σύνθεση του προϊόντος.

8.3. Η ΟΚΕ ζητεί επίσης την άμεση αναθεώρηση της οδηγίας 85/374/ΕΟΚ του Συμβουλίου προκειμένου να υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής της τα γεωργικά προϊόντα και οι κίνδυνοι που ενδεχομένως αυτά συνεπάγονται ().

8.4. Η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να ενθαρρύνει τη συνέχιση της επιστημονικής έρευνας για την ασθένεια BSE. Ζητεί κυρίως να εξετασθούν, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τα ακόλουθα σημεία:

α) η νέα ασθένεια MCJ,

β) η έγκαιρη διάγνωση της BSE,

γ) η χρηματοδότηση ερευνητικού προγράμματος με σκοπό την παρακολούθηση της κατάστασης της υγείας των εργαζομένων, που έρχονται σε επαφή, με τον τάδε ή δείνα τρόπο, με την ασθένεια BSE στον χώρο εργασίας.

8.5. Ζητεί από το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Επιτροπή, να θέσουν στη διάθεση των ευρωπαϊκών οργανισμών και των αρμόδιων κοινοτικών οργάνων και υπηρεσιών, τα κατάλληλα νομικά μέσα καθώς και τους αναγκαίους οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους, προκειμένου η δράση, που θα αναλάβουν στον τομέα της προστασίας έναντι της ασθένειας BSE, να είναι αποτελεσματική.

8.6. Προς συμπλήρωση των μέτρων που έχουν ήδη υιοθετηθεί ή προταθεί για την ενίσχυση των κτηνοτρόφων και των άλλων κλάδων που έχουν πληγεί από την κρίση, η ΟΚΕ ζητεί να εξετασθεί η λήψη μέτρων στήριξης των εργαζομένων, των επιχειρήσεων και των περιοχών που έχουν υποστεί απώλεια εισοδήματος λόγω της κρίσης που έχει προκαλέσει η ασθένεια BSE. Η στήριξη αυτή πρέπει να παρασχεθεί κατά τρόπο ευέλικτο, ταχύ και αποτελεσματικό.

8.7. Η ΟΚΕ καλεί να μελετηθεί η δυνατότητα ανάληψης έκτακτης κοινοτικής πρωτοβουλίας η οποία να καλύπτει όλες τις ζώνες της Ευρώπης που έχουν πληγεί από την κρίση ανεξάρτητα του αστικού ή αγροτικού τους χαρακτήρα, με τη χρησιμοποίηση των υφιστάμενων γεωργικών, κοινωνικών και περιφερειακών διαρθρωτικών ταμείων.

Βρυξέλλες, 10 Ιουλίου 1996.

Ο Πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής Carlos FERRER

() WHO/EMC/DIS/96.147.

() ΕΕ αριθ. C 42 της 15. 2. 1993.

() ΕΕ αριθ. L 172 της 7. 7. 1994, σ. 23 7 ΕΕ αριθ. L 172 της 7. 7. 1994, σ. 25 7 Τροπ. (95/29/ΕΚ) ΕΕ αριθ. L 38 της 18. 2. 1995, σ. 17 7 ΕΕ αριθ. L 194 της 29. 7. 1994, σ. 96 7 Τροπ.(94/794/ΕΚ) ΕΕ αριθ. L 325 της 17. 12. 1994, σ. 60 7 Τροπ. (95/287/ΕΚ) ΕΕ αριθ. L 181 της 1. 8. 1995, σ. 40 7 ΕΕ αριθ. L 78 της 28. 3. 1996, σ. 47. Για πλήρη κατάλογο των μέτρων που έχουν ληφθεί βλ. Παράρτημα Ι στο «Εγχειρίδιο της σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας των βοοειδών - Ενημέρωση των καταναλωτών», που συνέταξε η Γενική Διεύθυνση XXIV.

() Έγγρ. COM(96) 78 τελικό.

() Για παραδείγματα μετάδοσης από το ένα είδος σε άλλο που έχουν ήδη παρατηρηθεί πριν το 1995, βλέπε το βασικό έγγραφο για την ΟΙΕ (Διεθνής Υπηρεσία για τα επίζωα) International Health Code Chapter 3.2.13, για τη σπογγώδη εγκεφαλοπάθεια των βοοειδών (BSE) (τελευταία στοιχεία, Μάιος 1996) και τις σχετικές αναφορές.

() The Lancet, Vol. 347, Απρίλιος 1996.

() «Oι συνέπειες της BSE σε μια χώρα θεωρούνται άγνωστες αν δεν υπάρχουν στοιχεία όσον αφορά τους ελέγχους που έχουν πραγματοποιηθεί».

() Στη γνώμη αυτή υπενθυμίζεται ότι λόγω των ελλιπών γνώσεων όσον αφορά την BSE και την πιθανή μετάδοσή της στον άνθρωπο καθώς και της αβεβαιότητας όσον αφορά την αδρανοποίηση του παράγοντα που μολύνει, η ΟΚΕ προς το παρόν μόνο να συμβουλεύσει μπορεί ώστε τα υλικά προέλευσης από τα βοοειδή για τα προϊόντα αυτά να προέρχονται από ζώνες όπου η BSE δεν έχει λάβει διαστάσεις επιδημίας (Επιστημονική Επιτροπή αρμόδια για την ανθρώπινη διατροφή, γνωμοδότηση όσον αφορά τα προϊόντα που προέρχονται από ιστούς βοοειδών στο πλαίσιο της BSE, παράρτημα 1 στο έγγραφο ΙΙΙ/5124/96).

() Ερμηνευτικές σημειώσεις για τον «Περιορισμό του κινδύνου μετάδοσης της σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας των βοοειδών στον άνθρωπο μέσω των φαρμακευτικών προϊόντων», που δημοσιεύθηκαν στον Τόμο ΙΙΙ, Προσθήκη αριθ. 2, της Κανονιστικής Ρύθμισης των Φαρμακευτικών Προϊόντων στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα.

() ΕΕ αριθ. L 139 της 12. 6. 1996.

() Οι εργαζόμενοι που ασχολούνται με την αφαίρεση ειδικών σπλάγχνων απο τα βοοειδή (εγκέφαλο και νωτιαίο μυελό) θα πρέπει:

- να καλύπτουν τα τραύματα με αδιάβροχα ενδύματα 7 - να φορούν προστατευτικές στολές και γάντια 7 - να αποφεύγουν πληγές από κοψίματα και τρυπήματα 7 - να χρησιμοποιούν προστατευτική μάσκα (κυρίως για τα μάτια και το στόμα) αν υπάρχει κίνδυνος πιτσιλίσματος 7 - να αποφεύγουν όσο το δυνατό περισσότερο τη χρήση αιχμηρών αντικειμένων 7 - να πλένονται πριν το φαγητό, το ποτό, το κάπνισμα, και πριν πάνε στην τουαλέτα 7 - να καθαρίζουν τους χώρους με απορρυπαντικό/απολυμαντικό 7 - να πλένουν και να απολυμαίνουν την προστατευτική στολή μετά τη χρησιμοποίησή της.

() Στην έκθεση της Κτηνιατρικής Ένωσης της ΠΟΥ σχετικά με διαβούλευση σε θέματα δημόσιας υγείας που αφορούν την μετάδοση της ασθένειας BSE στους ανθρώπους και τα ζώα, Μάιος του 1995, οι ιστοί χωρίζονται σε τέσσερις κατηγορίες, ανάλογα με το βαθμό μόλυνσης 7 η τέταρτη κατηγορία, που περιλαμβάνει μεταξύ άλλων το γάλα και τους σκελετικούς μύες, δεν παρουσιάζει κινδύνους που μπορούννα ανιχνευθούν εργαστηριακώς.

() Γνωμοδότηση της ΟΚΕ, ΕΕ αριθ. C 339 της 31. 12. 1991. Στη γνωμοδότηση αυτή, η ΟΚΕ επισημαίνει τους κινδύνους που συνεπάγεται η ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς χωρίς τους κατάλληλους ελέγχους και ζητεί την εφαρμογή συνεκτικής πολιτικής στον τομέα της ασφάλειας των προϊόντων, ιδιαίτερα δε όσον αφορά την απόδοση ευθυνών για ελαττωματικά προϊόντα (σημείο 5.3.4).

() Τα μέτρα αυτά ήταν:

α) έγκριση στις 17 Απριλίου 1996, της υπαγωγής σε καθεστώς παρέμβασης 50 000 τόνων σφάγιων βοοειδών όλων των κατηγοριών, κατά παρέκκλιση των υφιστάμενων διατάξεων [Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 701/96 της 17. 4. 1996] 7 β) η έγκριση στις 6 Μαΐου 1996 της υπαγωγής σε καθεστώς παρέμβασης 50 000 επιπλέον τόνων βοείου κρέατος, με ειδικές παρεκκλίσεις για ορισμένα προϊόντα του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας [Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 834/96 της 6. 5. 1996] 7 γ) η χορήγηση ενίσχυσης, στις 6 Μαΐου 1996, για την αποθήκευση βοείου κρέατος σε ιδιωτικούς χώρους.

() Στην πρότασή της για τον προϋπολογισμό του 1997, η Επιτροπή περιέλαβε κεφάλαιο συμπληρωματικών δαπανών ύψους 873 εκατομμυρίων Ecu για τη χρηματοδότηση σχεδίων αποτέφρωσης των βοοειδών που έχουν προσβληθεί από την ασθένεια BSE ή διατρέχουν τον κίνδυνο να προσβληθούν από αυτή.

() ΕΕ αριθ. L 228 της 11. 8. 1992.