Πρόταση κανονισμού (ΕΚ) του Συμβουλίου σχετικά με την υλοποίηση δράσεων στο πλαίσιο προενταξιακής στρατηγικής για την Κύπρο και τη Μάλτα

(2000/C 056 E/12)

COM(1999) 535 τελικό - 1999/0199(CNS)

(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 13 Οκτωβρίου 1999)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως, το άρθρο 308,

την πρόταση της Επιτροπής,

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Εκτιμώντας:

(1) ότι τα Συμβούλια Γενικών Υποθέσεων του Μαρτίου και του Απριλίου 1995 αποφάσισαν ότι οι διαπραγματεύσεις προσχώρησης με την Κύπρο και τη Μάλτα θα άρχιζαν έξι μήνες μετά το τέλος της Διακυβερνητικής Διάσκεψης·

(2) ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Λουξεμβούργου του Δεκεμβρίου 1997 ενέκρινε ως προς την Κύπρο μιαν ιδιαίτερη προενταξιακή στρατηγική και θεώρησε ότι η προσχώρηση της Κύπρου θα πρέπει να αποβεί επωφελής και για τις δύο κοινότητες και να συμβάλει στην εσωτερική ειρήνη και τη συμφιλίωση·

(3) ότι κατόπιν αιτήματος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Βιέννης του Δεκεμβρίου 1998, το οποίο εξέφρασε την ικανοποίησή του για την απόφαση της Μάλτας να επανενεργοποιήσει την υποψηφιότητά της για προσχώρηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η Επιτροπή υπέβαλε, τον Φεβρουάριο του 1999, προσαρμοσμένη στα νέα δεδομένα έκδοση της γνωμοδότησης του 1993·

(4) ότι το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων του Μαρτίου 1999 κάλεσε την Επιτροπή να υποβάλει το συντομότερο δυνατόν τις κατάλληλες προτάσεις για τον καθορισμό ιδιαίτερης προενταξιακής στρατηγικής για τη Μάλτα·

(5) ότι είναι αναγκαίο θα θεσπιστεί όσον αφορά την Κύπρο και τη Μάλτα το μέσον των εταιρικών σχέσεων για την προσχώρηση, σύμφωνα με τις λεπτομέρειες εφαρμογής που καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 622/98 του Συμβουλίου της 16ης Μαρτίου 1998(1) για τις υποψήφιες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, προκειμένου να επικεντρωθεί η συνδρομή της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στις προτεραιότητες και τους στόχους που τίθενται ενόψει της προσχώρησης·

(6) ότι οι διατάξεις του παρόντος κανονισμού βασίζονται στα πολιτικά κριτήρια που καθόρισε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κοπεγχάγης του 1993 και, ιδίως, στον σεβασμό των αρχών της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου, των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών καθώς και στον σεβασμό του διεθνούς δικαίου, ήτοι των ουσιωδών στοιχείων της πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών της·

(7) ότι τα χρηματοδοτικά πρωτόκολλα που έχουν συναφθεί με την Κύπρο και τη Μάλτα λήγουν την 31η Δεκεμβρίου 1999·

(8) ότι η Κύπρος και η Μάλτα μπορούν να χρηματοδοτούνται, σε περιπτώσεις δράσεων περιφερειακού ενδιαφέροντος, από το κονδύλιο του προϋπολογισμού για το πρόγραμμα MEDA·

(9) ότι η εφαρμογή του παρόντος κανονισμού μπορεί να συμβάλει στην επίτευξη των στόχων της Κοινότητας· ότι η συνθήκη δεν προβλέπει, για την υιοθέτηση του παρόντος κανονισμού, άλλες δυνατότητες δράσης εκτός από εκείνες του άρθρου 308,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΩΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

1. Η προενταξιακή στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά την Κύπρο και τη Μάλτα βασίζεται ιδίως στα εξής:

- στην εγκαθίδρυση εταιρικών σχέσεων για την προσχώρηση με την Κύπρο και τη Μάλτα·

- στη στήριξη των δράσεων προτεραιότητας που εντάσσονται στο πλαίσιο της προετοιμασίας για την προσχώρηση, όπως αυτές καθορίζονται στις ως άνω εταιρικές σχέσεις με κάθε μία από τις εν λόγω χώρες και όπως προκύπτουν από την ανάλυση της κατάστασης σε κάθε χώρα, λαμβανομένων υπόψη των πολιτικών και οικονομικών κριτηρίων και των υποχρεώσεων που απορρέουν από την ιδιότητα του κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως αυτά καθορίστηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο·

- στη συμμετοχή σε ορισμένα κοινοτικά προγράμματα και φορείς·

2. Το Συμβούλιο αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία, κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής, για τις αρχές, τις προτεραιότητες, τους ενδιάμεσους στόχους και τις προϋποθέσεις που θα περιλαμβάνει κάθε εταιρική σχέση για την προσχώρηση, όπως θα υποβληθούν στις υποψήφιες χώρες, καθώς και για τις μεταγενέστερες σημαντικές προσαρμογές που θα επέλθουν.

Άρθρο 2

Εκτός από τις κρατικές αρχές της Κύπρου και της Μάλτας, σε κεντρικό και περιφερεικό επίπεδο, δικαιούχουν των έργων και των δράσεων συνεργασίας μπορεί να αποτελούν επίσης οι τοπικές αρχές, οι περιφερειακές οργανώσεις, οι οργανισμοί του δημοσίου, οι τοπικές και παραδοσιακές κοινότητες, οι οργανισμοί στήριξης των επιχειρήσεων, οι συνεταιρισμοί και η κοινωνία πολιτών, ιδίως δε οι οργανώσεις των κοινωνικών εταίρων, οι ενώσεις, τα ιδρύματα και οι μη κυβερνητικές οργανώσεις.

Άρθρο 3

Ενδεικτικά, έργα συνεργασίας μπορεί να χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέες ενισχύσεις σε τομείς όπως:

- τεχνική συνδρομή, κατάρτιση ή άλλες υπηρεσίες, προμήθειες και έργα, λογιστικοί έλεγχοι και αποστολές αξιολόγησης και ελέγχου στο πλαίσιο των στόχων που αναφέρονται στο άρθρο 1·

- στην περίπτωση της Κύπρου, κάθε δράση που αποσκοπεί στην προσέγγιση των δύο κοινοτήτων.

Άρθρο 4

1. Η κοινοτική χρηματοδότηση μπορεί να καλύπτει ιδίως επενδυτικές δαπάνες, με εξαίρεση την αγορά ακινήτων, και τις επαναλαμβανόμενες δαπάνες (που περιλαμβάνουν τις διοικητικές δαπάνες και τις δαπάνες συντήρησης και λειτουργίας), δεδομένου ότι το έργο πρέπει να αποσκοπεί στην ανάληψη των επαναλαμβανόμενων δαπανών από τους δικαιούχους.

2. Για κάθε δράση συνεργασίας επιδιώκεται η χρηματοδοτική συμβολή των εταίρων που καθορίζονται στο άρθρο 2. Η εν λόγω συμβολή ζητείται εντός των ορίων των δυνατοτήτων των εκάστοτε εταίρων και αναλόγως του χαρακτήρα κάθε δράσης. Σε ειδικές περιπτώσεις και εφόσον ο εταίρος αποτελεί είτε μη κυβερνητική οργάνωση είτε οργάνωση με κοινοτική βάση, η συμβολή μπορεί να παρέχεται σε είδος.

3. Δυνατότητες χρηματοδότησης από άλλους χορηγούς είναι δυνατόν να αναζητούνται, ιδίως σε συνεργασία με τα κράτη μέλη.

4. Η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, μπορεί να αναλαμβάνει κάθε αναγκαία πρωτοβουλία, προκειμένου να διασφαλίζει τον άρτιο συντονισμό με τους άλλους ενδιαφερόμενους χορηγούς.

Άρθρο 5

Όταν ελλείπει κάποιο στοιχείο που είναι ουσιώδες για τη χορήγηση προενταξιακών ενισχύσεων στην Κύπρο και τη Μάλτα, ιδίως δε σε περίπτωση παραβίασης των αρχών της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου, των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιώδων ελευθεριών καθώς και του διεθνούς δικαίου ή/και όταν είναι ανεπαρκής η πρόοδος για την εκπλήρωση των κριτηρίων της Κοπεγχάγης, το Συμβούλιο, αποφασίζοντας με ειδική πλειοψηφία μετά από πρόταση της Επιτροπής, δύναται να λάβει τα προσήκοντα μέτρα σχετικά με οιαδήποτε προενταξιακή ενίσχυση χορηγούμενη στην Κύπρο ή τη Μάλτα.

Άρθρο 6

1. Η Επιτροπή επιφορτίζεται να εξετάζει, να αποφασίζει και να διαχειρίζεται τα έργα που αφορά ο παρών κανονισμός, σύμφωνα με τις ισχύουσες δημοσιονομικές διαδικασίες και, ειδικότερα, αυτές που προβλέπει ο δημοσιονομικός που διέπει τον γενικό προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

2. Η προενταξιακή ενίσχυση καλύπτει επίσης τις δαπάνες που αφορούν τον καθορισμό, την υλοποίηση, την παρακολούθηση, τον έλεγχο και την αξιολόγηση των διενεργούμενων παρεμβάσεων.

3. Κατά την προκαταρκτική αξιολόγηση των έργων και των προγραμμάτων λαμβάνονται υπόψη οι ακόλουθοι παράγοντες:

- η αποτελεσματικότητα και η βιωσιμότητα των έργων και των προγραμμάτων·

- το περιβάλλον·

- η θεσμική ανάπτυξη που απαιτείται για την επίτευξη των στόχων των έργων και των προγραμμάτων·

- η εμπειρία που αποκτήθηκε με την εκτέλεση έργων και προγραμμάτων του αυτού είδους·

- οι πολιτισμικές και κοινωνικές πτυχές, καθώς και οι πτυχές που αφορούν την ισότητα των φύλων.

4. Η Επιτροπή δύναται, αφού εξετάσει για κάθε εμπιμέρους περίπτωση την ικανότητα διαχείρισης εθνικών και τομεακών προγραμμάτων ή/και έργων, τις διαδικασίες δημοσιονομικού ελέγχου και τις διαρθρώσεις που συνδέονται με τα δημόσια οικονομικά, να αποφασίσει να παρεκκλίνει από την απαιτούμενη διαδικασία προκαταρκτικής έγκρισης, που προβλέπεται στην παράγραφο 3, και να αναθέσει την αποκεντρωμένη διαχείριση των ενισχύσεων σε εκτελεστικούς φορείς των υποψηφίων χωρών. Για την παραχώρηση αυτής της παρέκκλισης απαιτείται να πληρούνται:

- τα ελάχιστα κριτήρια αξιολόγησης της ικανότητας των εκτελεστικών φορέων των υποψηφίων χωρών να διαχειρίζονται τις ενισχύσεις καθώς και οι ελάχιστες προϋποθέσεις που ισχύουν ως προς αυτούς τους φορείς, που παρατίθενται στο παράρτημα του παρόντος κανονισμού,

- οι ειδικές προϋποθέσεις που αφορούν ιδίως την προκήρυξη διαγωνισμών, τη διαλογή και αξιολόγηση των προσφορών, την ανάθεση των συμβάσεων και την υλοποίηση των κοινοτικών οδηγιών στον τομέα των κρατικών προμηθειών, οι οποίες περιλαμβάνονται στους όρους χρηματοδότησης που συνάπτονται με κάθε δικαιούχο χώρα.

5. Οι αποφάσεις σχετικά με έργα και προγράμματα των οποίων η χρηματοδότηση στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού υπερβαίνει τα 2 εκατ. ευρώ ανά έργο και πρόγραμμα λαμβάνονται σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 7.

Η Επιτροπή ενημερώνει συνοπτικά την επιτροπή που αναφέρεται στο άρθρο 7 για τις αποφάσεις χρηματοδότησης που προτίθεται να λάβει όσον αφορά έργα και προγράμματα αξίας το πολύ μέχρι 2 εκατ. ευρώ. Αυτή η ενημέρωση πραγματοποιείται το αργότερο μία εβδομάδα πριν τη λήψη απόφασης.

6. Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εγκρίνει, χωρίς να ζητήσει τη γνώμη της επιτροπής που αναφέρεται στο άρθρο 7, τις συμπληρωματικές αναλήψεις υποχρεώσεων που είναι απαραίτητες για την κάλυψη υπερβάσεων που προβλέπονται ή που καταγράφονται στο πλαίσιο αυτών των έργων και προγραμμάτων, εφόσον η υπέρβαση ή η ανάγκη πρόσθετης χρηματοδότησης είναι μικρότερη ή ίση με το 20 % της αρχικής ανάληψης υποχρεώσεων που προέβλεπε η απόφαση χρηματοδότησης.

7. Κάθε σύμβαση χρηματοδότησης που συνάπτεται στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού προβλέπει, ειδικότερα, ότι η Επιτροπή και το Ελεγκτικό Συνέδριο δύνανται να προβαίνουν σε επιτόπιους ελέγχους, σύμφωνα με τις διαδικασίες που ορίζει η Επιτροπή στο πλαίσιο των ισχυουσών διατάξεων και, ιδίως, αυτών των δημοσιονομικού κανονισμού που διέπει τον γενικό προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

8. Στον βαθμό που τα έργα και προγράμματα συνεπάγονται τη σύναψη συμβάσεων χρηματοδότησης μεταξύ της Κοινότητας αφενός και της Κύπρου ή της Μάλτας αφετέρου, αυτές οι συμβάσεις προβλέπουν ότι η καταβολή φόρων, δασμών και επιβαρύνσεων δεν χρηματοδοτείται από την Κοινότητα.

9. Κάθε φυσικό και νομικό πρόσωπο των κρατών μελών και της Κύπρου και της Μάλτας δύναται να συμμετέχει υπό ίσους όρους στις διαδικασίες διαγωνισμών και σύναψης συμβάσεων.

10. Οι προμήθειες είναι καταγωγής των κρατών μελών ή της Κύπρου ή της Μάλτας.

Άρθρο 7

Συγκροτείται διαχειριστική επιτροπή (καλούμενη εφεξής "η επιτροπή").

Όταν γίνεται αναφορά στη διαδικασία του παρόντος άρθρου, εφαρμόζεται η διαχειριστική διαδικασία του άρθρου 4 της απόφασης 1999/468/ΕΚ.

Το χρονικό διάστημα που προβλέπεται στο άρθρο 4 παράγραφος 3 της απόφασης 1999/468/ΕΚ ορίζεται σε 3 μήνες.

Άρθρο 8 8

Μία φορά ετησίως και στο πλαίσιο συνεδρίασης της επιτροπής που αναφέρεται στο άρθρο 7, πραγματοποιείται αναταλλαγή απόψεων με βάση την προυσίαση εκ μέρους του εκπροσώπου της Επιτροπής των γενικών κατευθύνσεων που θα διέπουν τις δράσεις, οι οποίες πρέπει να αναληφθούν κατά το επόμενο έτος.

Άρθρο 9

Η Επιτροπή προβαίνει τακτικά σε αξιολογήσεις δράσεων που χρηματοδοτούνται από την Κοινότητα, προκειμένου να διαπιστώσει κατά πόσον έχουν επιτευχθεί οι στόχοι αυτών των δράσεων και να χαράξει τις γενικές κατευθύνσεις για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των μελλοντικών δράσεων. Η Επιτροπή υποβάλλει περίληψη των αξιολογήσεων που πραγματοποιήθηκαν στην επιτροπή που αναφέρεται στο άρθρο 7, η οποία δύναται, ενδεχομένως, να τις εξετάσει. Οι εκθέσεις αξιολόγησης θα διαβιβάζονται στα κράτη μέλη που εκφράζουν σχετικό αίτημα και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Άρθρο 10

Η Επιτροπή υποβάλλει, τρία έτη μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο συνολική αξιολόγηση των δράσεων που χρηματοδοτήθηκαν από την Κοινότητα στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού, συνοδευόμενη από τις προτάσεις της για το μέλλον του παρόντος κανονισμού και, εφόσον απαιτείται, για την τροποποίησή του.

Άρθρο 11

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την τρίτη ημέρα μετά τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Ο παρών κανονισμός αντικαθιστά τα χρηματοδοτικά πρωτόκολλα που έχουν συναφθεί με την Κύπρο και τη Μάλτα από το έτος 2000 και για χρονικό διάστημα πέντε ετών.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

(1) ΕΕ L 85 της 20.3.1998, σ. 1.