ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 29.06.1995 
COM(95) 303 τβλικό 
ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ, 
ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ 
ΣΤΙΣ ΤΡΙΤΕΣ ΧΩΡΕΣ 

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι: 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Π: 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ III: 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV: Εισαγωγή 
Η Ευρωπαϊκή Ενιαία Αγορά Χρηματοπιστωτικών Υπηρεσιών 
Γύρος της Ουρουγουάης και διαπραγματεύσεις για τις 
χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες 
Η μεταχείριση των επιχειρήσεων επενδύσεων, των πιστωτικών 
ιδρυμάτων και των ασφαλιστικών εταιρειών της Κοινότητας σε 
τρίτες χώρες - διαπιστώσεις και συμπεράσματα 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α: Αρθρο 7 της οδηγίας για τις επενδυτικές υπηρεσίες 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β: Οι εξελίξεις στην Ενιαία Αγορά των Χρηματοπιστωτικών 
Υπηρεσιών 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ: Συνοπτικός πίνακας 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ I - Εισαγωγή 
1. Σκοπός της έκθεσης 
Βάσει της κοινοτικής νομοθεσίας, η Επιτροπή υποχρεούται να καταρτίσει και να 
υποβάλει στο Συμβούλιο έκθεση σχετικά με τη μεταχείριση των κοινοτικών 
επιχειρήσεων επενδύσεων στις τρίτες χώρες όσον αφορά την εγκατάσταση, την 
άσκηση των δραστηριοτήτων παροχής επενδυτικών υπηρεσιών και την απόκτηση 
συμμετοχών σε επιχειρήσεις επενδύσεων τρίτων χωρών.1 Η έκθεση αυτή πρέπει να 
ολοκληρωθεί το αργότερο έξι μήνες πριν από την έναρξη ισχύος της οδηγίας για 
τις επενδυτικές υπηρεσίες. 
Σύμφωνα με το προοίμιο της εν λόγω οδηγίας καθώς και τα αντίστοιχα τμήματα 
άλλων οδηγιών για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, η έκθεση της Επιτροπής 
αποτελεί μέρος της διαδικασίας "που έχει ως στόχο να εξασφαλίσει ότι οι 
επενδυτικές επιχειρήσεις της Κοινότητας τυγχάνουν ισότιμης μεταχείρισης στις 
εν λόγω τρίτες χώρες". Η διαδικασία αυτή πρέπει να είναι "ευέλικτη" και να 
καθιστά δυνατή την αξιολόγηση της αμοιβαιότητας σε κοινοτική βάση. Βασικός της 
στόχος είναι "η μεγαλύτερη ελευθέρωση των παγκόσμιων χρηματοπιστωτικών 
αγορών στις τρίτες χώρες" και "προβλέπει διαδικασίες διαπραγμάτευσης με τρίτες 
χώρες και σαν τελευταία λύση, τη δυνατότητα λήψης μέτρων που συνεπάγονται την 
αναστολή νέων αιτήσεων για χορήγηση άδειας λειτουργίας ή τον περιορισμό των 
νέν αδειών". 
Η πρώτη από τις εκθέσεις αυτές εκρίθηκε από την Επιτροπή στις 15 Ιουλίου 1992 
(SEC 92 1343 τελικό και XV/4004/92-EN). Η εν λόγω έκθεση αφορούσε την 
μεταχείριση των κοινοτικών πιστωτικών ιδρυμάτων και ασφαλιστικών εταιρειών 
στις τρίτες χώρες. Ωστόσο, κάλυπτε και τις επενδυτικές υπηρεσίες, στο βαθμό που 
αυτές περιλαμβάνονταν στον κατάλογο δραστηριοτήτων που υπόκεινταν στην 
αμοιβαία αναγνώριση βάσει της δεύτερης τραπεζικής οδηγίας (βλ. παράρτημα για 
τον τραπεζικό τομέα). 
Η έκθεση του 1992 εξηγούσε λεπτομερώς την λειτουργία των διατάξεων για τις 
σχέσεις με τις τρίτες χώρες, ιδίως τις έννοιες της άρνησης της εθνικής μεταχείρισης 
και της συγκρίσιμης πραγματικής πρόσβασης στην αγορά σύμφωνα με το άρθρο 9 
παράγραφοι 3 και 4 της δεύτερης ασφαλιστικής οδηγίας2. Οι ίδιες διατάξεις 
περιέχονται και στις αντίστοιχες ασφαλιστικές οδηγίες. Δεδομένου ότι οι ίδιες αυτές 
Αρθρο 7 παράγραφος 3 της οδηγίας 93/22/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 19ης 
Μαΐου 1993 σχετικά με τις επενδυτικές υπηρεσίες στον τομέα των κινητών 
αξιών (ΕΕ αριθ. L 141 της 11.6.1993, σελ.*,7) 
Δεύτερη οδηγία του Συμβουλίου της 15ης Δεκεμβρίου 1989 για το συντονισμό 
των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων που αφορούν την 
ανάληψη και την άσκηση δραστηριότητας πιστωτικού ιδρύματος και την 
τροποποίηση της οδηγίας 77/780/ΕΟΚ (ΕΕ L 386 της 30/12/90 σελ. 7). 
έννοιες διέπουν και τις σχέσεις με τις τρίτες χώρες στον τομέα των επενδυτικών 
υπηρεσιών, δεν επαναλαβάνεται στην παρούσα έκθεση η προηγούμενη αιτιολόγηση. 
2. Αντικείμενο της έκθεσης 
Η Επιτροπή αποφάσισε με την ευκαιρία της έκθεσης για την μεταχείριση των 
επενδυτικών επιχειρήσεων της Κοινότητας να ενημερώσει τα στοιχεία της έκθεσης 
του 1992 σχετικά με τα πιστωτικά ιδρύματα και τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις. Η 
ενημέρωση αυτή βασίζεται στις εξελίξεις που έλαβαν χώρα στον τομέα των 
χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών στις 24 χώρες που εξετάζονται στην έκθεση3. Παρά 
το γεγονός ότι η έκθεση είναι επιλεκτική ως προς τις χώρες που καλύπτει, δεν θα 
πρέπει να θεωρηθεί ότι η εξέταση, ή η μη εξέταση, της κατάστασης σε κάποια 
συγκεκριμένη χώρα έχει επιπτώσεις για την μεταχείριση που εφαρμόζει η εν λόγω 
χώρα στα πιστωτικά ιδρύματα, τις ασφαλιστικές εταιρείες και τις επενδυτικές 
επιχειρήσεις της Κοινότητας. Το βασικό κριτήριο που έλαβε υπόψη η Επιτροπή είναι 
η σχετική σημασία που έχει ο χρηματοπιστωτικός τομέας κάθε μιας από τις χώρες 
αυτές στις ίδιες τις επιχειρήσεις της Κοινότητας, που αποτελεί ένα παράγοντα ο 
οποίος μεταβάλλεται συνεχώς καθώς αναπτύσσονται και διευρύνονται οι αγορές, 
θα πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη η σημασία της κοινοτικής παρουσίας στις αγορές 
των τρίτων χωρών παρά την ύπαρξη περιορισμών. Η Επιτροπή επιφυλάσσεται να 
υποβάλει νέες εκθέσεις σε συνάρτηση με τις εκάστοτε διαθέσιμες πληροφορίες, όπως 
άλλωστε εξουσιοδοτείται να το πράξει βάσει του κοινοτικού δικαίου. Στο πλαίσιο 
αυτό, η Επιτροπή θα συνεχίσει να εκπληρώνει τις υποχρεώσεις της με διαφάνεια, 
μέσω διαλόγου με τις ενδιαφερόμενες τρίτες χώρες και, όπου είναι αναγκαίο, με 
διαπραγματεύσεις και κατά τρόπο που να αντικατοπτρίζει πλήρως τη δέσμευση της 
Κοινότητας να ακολουθήσει μια φιλελεύθερη πολιτική ανοικτού ανταγωνισμού 
στον χρηματοπιστωτικό τομέα. 
3. Οι εξελίξεις μετά την έκθεση του 1992 
Στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα: με την θέσπιση της οδηγίας για τις επενδυτικές 
υπηρεσίες στις 10 Μαΐου 1993, ολοκληρώθηκε η δημιουργία μιας ενιαίας αγοράς 
χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών στους τομείς των τραπεζών, των ασφαλειών και 
των επενδυτικών υπηρεσιών. Η οδηγία για τις επενδυτικές υπηρεσίες τίθεται σε 
ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1996. Η νομοθεσία για τα πιστωτικά ιδρύματα τέθηκε σε 
εφαρμογή την 1η Ιανουαρίου 1993 και για τον ασφαλιστικό τομέα την 1η Ιουλίου 
1994. Οι προσπάθειες τώρα επικεντρώνονται στην εδραίωση της ενιαίας αγοράς και 
την ενίσχυση της. 
Βλ. κεφάλαιο II. 
Αργεντινή, Αυστραλία, Βραζιλία, Καναδάς, Χιλή, Κίνα, Αίγυπτος, Χονγκ-
Κονγκ, Ινδία, Ινδονησία, Ιαπωνία, Κορέα, Μαλαισία, Μεξικό, Φιλιπίνες, 
Ρωσία, Σιγκαπούρη, Νότιος Αφρική, Ελβετία, Ταϊβάν, Ταϊλάνδη, Τουρκία, 
Ηνωμένες Πολιτείες, Βενεζουέλα. 
Σε πολυμερές επίπεδο: η Ευρωπαϊκή Κοινότητα και τα κράτη μέλη συμμετέχουν 
ενεργά στις διαπραγματεύσεις για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες στο πλαίσιο της 
GATS (Γενική Συμφωνία για τις συναλλαγές στον τομέα των υπηρεσιών). Η 
Ευρωπαϊκή Κοινότητα και τα κράτη μέλη πρότειναν την παγίωση της πολιτικής 
τους όσον αφορά την ελεύθερη πρόσβαση και των όρων λειτουργίας με βάση την 
εθνική μεταχείριση σύμφωνα με τη ρήτρα του ΜΕΚ (μάλλον ευνοούμενου κράτους). 
Βλ. κεφάλαιο III. 
Σε διμερές επίπεδο, τέθηκαν σε ισχύ συμφωνίες με ορισμένες τρίτες χώρες4, όπου 
περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων και διατάξεις σχετικά με τις χρηματοπιστωτικές 
υπηρεσίες. Οι συμφωνίες αυτές, μολονότι δεν αποτέλεσαν αντικείμενο 
διαπραγματεύσεων αυστηρά με βάση τις διατάξεις που προβλέπονται για την 
συγκεκριμένη περίπτωση από τις κοινοτικές οδηγίες για τις χρηματοπιστωτικές 
υπηρεσίες, έχουν τους ίδιους στόχους από πλευράς ανοίγματος των αγορών. 
Επιδιώκουν δηλαδή την εφαρμογή της εθνικής μεταχείρισης στην περίπτωση του 
δικαιώματος εγκατάστασης και άσκησης των δραστηριοτήτων στην οικεία χώρα. Οι 
στόχοι πάντως αυτοί θα υλοποιηθούν προοδευτικά. 
4. Διεύρυνση - ΕΖΕΣ 
Από την έκθεση του 1992, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα συμπεριέλαβε μεταξύ των μελών 
της την Αυστρία, την Φινλανδία και τη Σουηδία. Μολονότι για τα νέα αυτά κράτη 
μέλη προβλέφθηκαν μεταβατικές περίοδοι σε περιορισμένο αριθμό τομέων όσον 
αφορά την ενσωμάτωση του κοινοτικού δικαίου, καμία από τις διατάξεις που 
καλύπτονται από τις παρεκκλίσεις αυτές δεν επηρεάζει τους όρους πρόσβασης των 
χρηματοπιστωτικών οργανισμών τρίτων χωρών στις αγορές της Αυστρίας, της 
Φινλανδίας και της Σουηδίας. Τα κράτη αυτά ακολουθούσαν ανέκαθεν φιλελεύθερες 
πολιτικές στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Αυτό αντικατοπτρίζεται 
στα στατιστικά στοιχεία τα οποία δείχνουν την παρουσία αλλοδαπών 
χρηματοοικονομικών εταιρειών σε ποσοστό πάνω του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης των 12, καθώς και στο ύψος των περιουσιακών στοιχείων που κατέχουν οι 
εν λόγω αλλοδαπές χρηματοοικονομικές εταιρείες στην Αυστρία, την Φιλανδία και 
τη Σουηδία. 
Οι χώρες ΕΖΕΣ, που υπέγραψαν τη συμφωνία για τη δημιουργία του Ευρωπαϊκού 
Οικονομικού Χώρου με την Ευρωπαϊκή Κοινότητα και η οποία τέθηκε σε ισχύ την 
1η Ιανουαρίου 1994 (Ισλανδία, Λιχτενστάϊν και Νορβηγία), εφαρμόζουν την 
κοινοτική νομοθεσία σχετικά με τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, με την ύπαρξη 
σύντομων μεταβατικών περιόδων σε περιορισμένο αριθμό περιπτώσεων. Η Ισλανδία 
και το Λιχτενστάϊν για παράδειγμα μπορούν να διατηρήσουν περιορισμούς στις 
άμεσες επενδύσεις μέχρι την 1η Ιανουαρίου 1996. 
Οι ευρωπαϊκές συμφωνίες έχουν όλες τεθεί σε ισχύ και καλύπτουν τις 
Πολωνία, Ουγγαρία, Δημοκρατίες Τσεχίας και Σλοβακίας, Βουλγαρία και 
Ρουμανία. 
Παράρτημα Α: Αρθρο 7 της οδηγίας για τις επενδυτικές υπηρεσίες. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ II - Η Ευρωαϊκή Ενιαία Αγορά Χρηματοπιστωτικών Υπηρεσιών 
1. Εισαγωγή 
Ο τομέας των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών έχει μεγάλη σημασία για την 
κοινοτική οικονομία. Το 1992, αντιπροσώπευε το 5,1% της παραγωγής της 
ΕΚ 5 (περίπου 300 τρις ECU). Μεταξύ 1980 και 1989, η απασχόληση στον 
εν λόγω τομέα σημείωσε μέση ετήσια αύξηση 3,2%. Κατά το 1992, η 
απασχόληση 6 στον χρηματοπιστωτικό τομέα υπολογιζόταν σε 3% της 
συνολικής απασχόλησης στην ΕΚ. Το 1991, οι κοινοτικές άμεσες επενδύσεις 
σε τρίτες χώρες7 στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών 
αντιπροσώπων το 32% του συνόλου των επενδύσεων της Κοινότητας στο 
εξωτερικό. 
Κατά το 1993, η συνολική αξία των στοιχείων του ενεργητικού των 
πιστωτικών ιδρυμάτων στην ΕΚ8 ήταν περίπου 10757 δισ. ECU9, που 
αντιστοιχεί σε 195% του ΑΕΠ της Κοινότητας. Οι συνολικές καταθέσεις 
των πιστωτικών ιδρυμάτων στην ΕΚ υπολογίστηκαν σε 9794 δισ. ECU (178% 
του κοινοτικού ΑΕΠ). Κατά το 1992, τα συνολικά ασφάλιστρα ανήλθαν σε 
334 δισ. ECU10 ή 6,2% κοινοτικού ΑΕΠ. Το ποσό αυτό αντιπροσωπεύει 963 
ECU ασφάλιστρα κατά κεφαλή. Το 1994, ο κύκλος εργασιών των κυριοτέρων 
χρηματιστηριακών αγορών της Κοινότητας ανήλθε σε 2183 δις ECU 1 (37,8% 
του κοινοτικού ΑΕΠ). Κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου, η τρέχουσα αξία 
του συνόλου των χρηματιστηριακών αξιών ήταν 2314 δις ECU 2 (40,1% του 
κοινοτικού ΑΕΠ). Ο αριθμός των επιχειρήσεων με μετοχές εισηγμένες στα 
κυριότερα χρηματιστήρια αξιών της Κοινότητας ήταν 5781. 
5 
10 
12 Εκτίμηση βασιζόμενη στην ακαθάριστη προστιθέμενη αξία σε τρέχουσες 
τιμές, SEC-2 βάσει δεδομένων EUROSTAT. 
Εκτίμηση βασιζόμενη στην βάση δεδομένων SEC - 2, EUROSTAT. ΕΕ=11. Δεν 
υπάρχουν στοιχεία για την Ελλάδα 
Πηγή: άμεσες επενδύσεις στην ΕΚ. EUROSTAT 
ΕΕ = 12 κράτη 
Πηγή: στατιστικές ΔΝΤ. 
Πηγή: SIGMA 
Πηγή: Ευρωπαϊκές Χρηματιστηριακές Στατιστικές 
Ομοίως με την υποσημείωση 8. 
6 
11 ευρωπαϊκή κοινή αγορά χρηματοπιτωτικών υπηρεσιών αποτελεί επομένως 
ένα βασικό και, από οικονομική άποψη, καθοριστικής σημασίας τμήμα της 
ενιαίας και χωρίς σύνορα αγοράς 348 εκατομμυρίων ατόμων. Η ενιαία αγορά 
χρηματοπιστωτικών Υπηρεσιών αποσκοπεί στην κατάργηση όλων των 
εμποδίων στην ελεύθερη παροχή χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, είτε αυτά 
έχουν τη μορφή περιορισμών του δικαιώματος εγκατάστασης είτε φραγμών 
στην διασυνοριακή παροχή υπηρεσιών ανάμεσα στα IS κράτη μέλη που 
αποτελούν την Ευρωπαϊκή Κοινότητα. 
2. Πρόσβαση των χρηματοπιστωτικών οργανισμών τρίτων χωρών στην 
αγορά της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 
Η Κοινότητα εφαρμόζει φιλελεύθερη πολιτική στις σχέσεις της με τρίτες 
χώρες στον χρηματοπιστωτικό τομέα, τόσο όσον αφορά την πρόσβαση στις 
αγορές της όσο και τους όρους λειτουργίας των εγκατεστημένων στην 
Κοινότητα χρηματοπιστωτικών οργανισμών τρίτων χωρών. Η θέση αυτή της 
Κοινότητας περιεγράφη πλήρως στην έκθεση του 1992 και εδώ 
παρουσιάζεται μόνο συνοπτικά. Η Κοινότητα γνωρίζει τη σημασία που έχει 
το άνοιγμα των χρηματοπιστωτικών αγορών της για την ανάπτυξη και την 
ρευστότητα τους· θεωρεί επίσης ότι ο ελεύθερος ανταγωνισμός στις αγορές 
αυτές θα οδηγήσει στην παροχή καλύτερων υπηρεσιών, από τις οποίες θα 
επωφεληθεί το σύνολο της οικονομίας, λαμβανομένου υπόψη του κεντρικού 
ρόλου που διαδραματίζουν οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες στην 
αποτελεσματική κατανομή των πόρων. 
Η πολιτική της Κοινότητας και των κρατών μελών γενικότερα βασίζεται σε 
δύο σημαντικές αρχές: 
• Πρώτον, στην αρχή της ελεύθερης πρόσβασης στην αγορά και 
ειδικότερα στο δικαίωμα εγκατάστασης κάτω από συνθήκες εθνικής 
μεταχείρισης: οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί τρίτων χωρών 
αποκτούν πρόσβαση στην κοινοτική αγορά τόσο μέσα) της απευθείας 
εγκατάστασης τους όσο και μέσω της διασυνοριακής παροχής 
υπηρεσιών. II πρόσβαση των τρίτων χωρών μέσα) της παροχής 
διασυνοριακών χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών δεν εξετάζεται στην 
παρούσα έκθεση. Όσον αφορά το δικαίωμα εγκατάστασης, οι 
επιχειρήσεις των τρίτων χωρών μπορούν να εγκατασταθούν σε όλα τα 
κράτη μέλη της Κοινότητας μέσω θυγατρικών, υποκαταστημάτων ή, 
με ελάχιστες εξαιρέσεις, γραφείων αντιπροσωπείας. Η υπό όρους 
προσφορά της Κοινότητας στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων του 
γύρου της Ουρουγουάης για τον τομέα των υπηρεσιών θα παγιώσει 
τη σημερινή φιλελεύθερη πολιτική παροχής δικαιώματος 
εγκατάστασης υπό οιανδήποτε μορφή σε χρηματοπιστωτικούς 
οργανισμούς τρίτων χωρών. 
• Λεύτερον, η αρχή της εθνικής μεταχείρισης, που εφαρμόζεται χωρίς 
εξαιρέσεις σε κοινοτικό επίπεδο, συμπεριλαμβανομένων των εργασιών 
τα)ν εν μέρει ή εξ ολοκλήρου αλλοδαπών θυγατρικών, και με 
περιορισμένες εξαιρέσεις όσον αφορά την κύρια εγκατάσταση των 
θυγατρικών αυτών καθώς και την εγκατάσταση και μεταχείριση των 
υποκαταστημάτων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι εξαιρέσεις αυτές 
στην πλήρη εφαρμογή της αρχής της εθνικής μεταχείρισης 
καταργούνται σταδιακά και, εν πάση περιπτώσει, δεν μπορεί να 
θεωρηθεί ότι αποτέλεσαν σημαντικό αποτρεπτικό παράγοντα για την 
παρουσία μεγάλου αριθμού χρηματοπιστωτικών οργανισμών τρίτων 
χωρών στην κοινοτική αγορά. 
Το επίκεντρο της ενιαίας αγοράς χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών είναι η 
ενιαία άδεια, που ορισμένες φορές αναφέρεται και ως το "ενιαίο 
διαβατήριο". Η οδηγία για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες καθιέρωσε το 
στοιχείο αυτό για τις επιχειρήσεις επενδύσεων, όπως ανάλογα συνέβη στον 
ασφαλιστικό τομέα με την τρίτη γενεά ασφαλιστικών οδηγιών και με την 
δεύτερη τραπεζική οδηγία για τα πιστωτικά ιδρύματα. 
Η ενιαία άδεια επιτρέπει σε οποιαδήποτε τραπεζική, ασφαλιστική ή άλλου 
είδους επιχείρηση παροχής χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, ανεξαρτήτως 
προελεύσεως, που έχει συσταθεί στην Κοινότητα, να ιδρύει υποκαταστήματα 
σε οποιοδήποτε ή και σε όλα τα υπόλοιπα κράτη μέλη, ή να παρέχει 
υπηρεσίες στους καταναλωτές σε άλλα κράτη μέλη. 
3. Επενδυτικές υπηρεσίες 
Βάσει της οδηγίας για τις επενδυτικές υπηρεσίες (ISD), η άσκηση της 
επενδυτικής δραστηριότητας απαιτεί τη χορήγηση άδειας λειτουργίας από 
τις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους "καταγωγής" της ενδιαφερόμενης 
επιχείρησης (κράτος μέλος σύστασης της εταιρείας), που στο εξής θα 
διέπεται κατά κύριο λόγο από τις ρυθμιστικές διατάξεις του κράτους μέλους 
αυτού, ανεξάρτητα από το εάν η επενδυτική επιχείρηση ιδρύσει 
υποκατάστημα ή παρέχει υπηρεσίες χωρίς τοπική εγκατάσταση σε άλλο 
κράτος μέλος, που καλείται κράτος μέλος "υποδοχής". 
Όπως και οι άλλες οδηγίες για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, η ISD 
προβλέπει ένα ελάχιστο επίπεδο εναρμόνισης των ρυθμιστικών διατάξεων σε 
όλη την Κοινότητα, δημιουργώντας με τον τρόπο αυτό την βάση για την 
αμοιβαία αναγνώριση των αδειών λειτουργίας εκ μέρους των κρατών μελών. 
Τα είδη των επενδυτικών δραστηριοτήτων για τα οποία απαιτείται χορήγηση 
άδειας λειτουργίας είναι η λήψη και εκτέλεση εντολών μέσω πρακτορείου ή 
αντιπροσωπείας, η διαπραγμάτευση, η διαχείριση χαρτοφυλακίων επενδύσεων 
και η αναδοχή έκδοσης τίτλων, στο βαθμό που οι δραστηριότητες αυτές 
συνδέονται με τίτλους ή μέσα που αφορούν τίτλους όπως είναι οι 
προθεσμιακές χρηματοοικονομικές συμβάσεις και οι πράξεις 
χρηματοοικονομικών δικαιωμάτων. Δεν καλύπτονται τα εμπορεύματα και οι 
προθεσμιακές συμβάσεις επί αυτών. Η επενδυτική επιχείρηση μπορεί να 
παρέχει παρεπόμενες υπηρεσίες σε όλα τα κράτη μέλη εφόσον αυτές 
αναφέρονται ρητά στην άδεια λειτουργίας. 
Το άρθρο 7 της οδηγίας για τις επενδυτικές υπηρεσίες καλύπτει τις σχέσεις 
με τις τρίτες %ώοες. Στην παράγραφο 4 αναφέρεται ότι εάν η Επιτροπή 
διαπιστώσει, είτε βάσει των εκθέσεων που αναφέρονται στην παράγραφο 3 
(παρούσα έκθεση) είτε βάσει άλλων πληροφοριών, ότι μια τρίτη χώρα δεν 
παρέχει στις επιχειρήσεις επενδύσεων της Κοινότητας δυνατότητα 
πραγματικής πρόσβασης στην αγορά συγκρίσιμης με εκείνη που παρέχει η 
Κοινότητα στις αντίστοιχες επιχειρήσεις της τρίτης αυτής χώρας, η Επιτροπή 
μπορεί να υποβάλει στο Συμβούλιο πρόταση να της δοθεί η κατάλληλη 
εντολή διαπραγματεύσεων με σκοπό την εξασφάλιση ανάλογων όρων 
ανταγωνισμού για τις κοινοτικές επιχειρήσεις επενδύσεων. Το Συμβούλιο 
αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία. 
Το άρθρο 7 παράγραφος 5 αναφέρει ότι εάν η Επιτροπή διαπιστώσει, είτε 
βάσει των εκθέσεων που αναφέρονται στην παράγραφο 3 είτε βάσει άλλων 
πληροφοριών, ότι η μεταχείριση των κοινοτικών επιχειρήσεων επενδύσεων 
σε κάποια τρίτη χώρα δεν τους εξασφαλίζει ανάλογους όρους ανταγωνισμού 
με εκείνους που παρέχονται στις επιχειρήσεις επενδύσεων της χώρας αυτής 
και ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις πραγματικής πρόσβασης στην αγορά, 
μπορεί να αρχίσει διαπραγματεύσεις για την επίλυση των προβλημάτων. 
Την 1η Ιανουαρίου 1996 τίθεται σε ισχύ και η οδηγία για την επάρκεια των 
ιδίων κεφαλαίων (93/6/ΕΟΚ)13 η οποία αναφέρει τις βασικές κεφαλαιακές 
απαιτήσεις των επιχειρήσεων επενδύσεων και ορίζει τις προσαρμοσμένες 
ανάλογα με τον κίνδυνο κεφαλαιακές υποχρεώσεις για τους κινδύνους 
αγοράς που αναλαμβάνουν οι επενδυτικές επιχειρήσεις καθώς και τα 
πιστωτικά ιδρύματα κατά την διαχείρηση του χαρτοφυλακίου συναλλαγών 
τους. 
Συνεχίζονται επί του παρόντος οι εργασίες για την επέκταση του πεδίου 
εφαρμογής της οδηγίας του 1985 για τους ΟΣΕΚΑ και την καθιέρωση σε 
επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης ενός ελάχιστου επιπέδου αποζημίωσης των 
επενδυτών σε περίπτωση αδυναμίας εκπλήρωσης των υποχρεώσεων εκ μέρους 
μιας επενδυτικής επιχείρησης. 
Βλ. Παράρτημα Β 
4. Πιστωτικά ιδρύματα 
Η δεύτερη τραπεζική οδηγία, η οδηγία για τους ετήσιους λογαριασμούς 
καθώς και η οδηγία σχετικά με τα ίδια κεφάλαια που ήταν αναγκαίες για να 
καταστεί δυνατή η υλοποίηση της ενιαίας αγοράς στον τομέα των πιστωτικών 
ιδρυμάτων έχουν έκτοτε συμπληρωθεί με 5 άλλες σημαντικές οδηγίες· όλες 
εφαρμόζουν την αρχή της εθνικής μεταχείρισης στα πιστωτικά ιδρύματα 
ανεξαρτήτως προέλευσης. 
13 Οδηγία 93/6/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 15ης Μαρτίου 1993 για την επάρκεια 
των ιδίων κεφαλαίων των επιχειρήσεων επενδύσεων και των πιστωτικών 
ιδρυμάτων (ΕΕ L 141 11.6.1993, ο^λ.ΐ) 
14 
IS 
16 
17 
18 Η οδηγία περί εποπτείας των πιστωτικών ιδρυμάτων (οδηγία 92/30/ΕΟΚ )14 
προβλέπει την ενοποιημένη εποπτεία των χρηματοοικονομικών εταιρειών 
χαρτοφυλακίου καθώς και των εταιρειών χαρτοφυλακίου μεικτής 
δραστηριότητας που έχουν την έδρα τους στην Κοινότητα. 
Η οδηγία 92/121/ΕΟΚ αφορά την εποπτεία και τον έλεγχο των πιστωτικών 
ιδρυμάτων. Στόχος της είναι να περιοριστεί η υπερβολική συγκέντρωση 
χρηματοδοτικών ανοιγμάτων σε ένα μόνο πελάτη ή ομάδα πελατών15. 
Η οδηγία 94/19/ΕΟΚ καθιερώνει τα συστήματα εγγύησης καταθέσεων, 
υποχρεώνοντας τα κράτη μέλη να εισαγάγουν ένα ή περισσότερα επισήμως 
αναγνωρισμένα συστήματα εγγύησης των καταθέσεων, παρέχοντας εγγύηση 
μέχρι 20.000 ECU16. 
Η οδηγία 93/6/ΕΟΚ εξετάζει την επάρκεια των ιδίων κεφαλαίων των 
επιχειρήσεων επενδύσεων και των πιστωτικών ιδρυμάτων έναντι των 
κινδύνων της αγοράς17. 
Η οδηγία 91/308/ΕΟΚ απαγορεύει τη νομιμοποίηση προσόδων από 
εγκληματικές δραστηριότητες και καθιερώνει σειρά μέτρων για την πρόληψη 
της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για το "ξέπλυμα" 
χρήματος18. 
Βλ. Παράρτημα Β. 
Οδηγία του Συμβουλίου της 6ης Απριλίου 1992 για την εποπτεία των 
πιστωτικών ιδρυμάτων σε ενοποιημένη βάση (92/30/ΕΟΚ) (ΕΕ L 110 της 
28.V.199*, σελ. 52) 
Οδηγία του Συμβουλίου της 21ης Δεκεμβρίου 1992 σχετικά με την εποπτεία 
και τον έλεγχο των μεγάλων χρηματοδοτικών ανοιγμάτων των πιστωτικών 
ιδρυμάτων (92/121/ΕΟΚ) (ΕΕ L 29 της 5.2.1993, σελ. 1) 
Οδηγία 94/19/ΕΟΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 
30ης Μαΐου 1994, για τα συστήματα εγγύησης καταθέσεων (ΕΕ L 135 της 
31.5.1994, σελ. 5) 
Οδηγία του Συμβουλίου της 15ης Μαρτίου 1993 για την κεφαλαιακή επάρκεια 
των επενδυτικών επιχειρήσεων και πιστωτικών ιδρυμάτων (93/6/ΕΟΚ) (ΕΕ 
L 141 της 11.6.1993, σελ. 1) 
Οδηγία του Συμβουλίου της 10ης Ιουνίου 1991 σχετικά με την αποφυγή της 
χρησιμοποίησης χρηματοπιστωτικού συστήματος για την νομιμοποίηση 
προσόδων από παράνομες δραστηριότητες (91/308/ΕΟΚ) (ΕΕ L 166 της 
28.6.1991, σελ. 77) 
10 
5. Ασφάλειες 
Οι αρχές του ελέγχου στη χώρα καταγωγής καθώς και της ενιαίας άδειας 
λειτουργίας συμπληρώθηκαν μέσω δύο οδηγιών (τρίτες οδηγίες ασφάλισης 
ζωής και ζημιών19), που εκδόθηκαν το 1992 και τέθηκαν σε ισχύ από την 1η 
Ιουλίου 1994. 
Με τις οδηγίες αυτές καταργούνται οι υποχρεώσεις προηγούμενης έγκρισης 
των ασφαλίστρων και συστηματικής κοινοποίησης των όρων ασφάλισης για 
όλους τους κινδύνους που αφορούν τους καταναλωτές. Μια επιχείρηση είναι 
συνεπώς ελεύθερη να προσφέρει το προϊόν της χωρίς να απαιτείται 
προηγούμενη έγκριση για κάθε αγορά στην οποία εισέρχεται. Λόγω της 
ευαίσθητης φύσης της υποχρεωτικής ασφάλισης, μπορεί να διατηρηθεί η 
απαίτηση συστηματικής κοινοποίησης των συγκεκριμένων κατηγοριών 
κινδύνων. 
Μολονότι η μη συστηματική κοινοποίηση αποτελεί το γενικό κανόνα, δεν 
αποκλείεται η δυνατότητα για τις αρμόδιες αρχές να ζητήσουν πληροφορίες 
για ορισμένες επιχειρήσεις ή ακόμα και για όλη την αγορά, εφόσον το 
κρίνουν απαραίτητο για λόγους προληπτικής εποπτείας. Δεν υφίσταται 
ωστόσο θέμα νομικής υποχρέωσης για τις επιχειρήσεις να ενημερώνουν τις 
αρχές κάθε φορά που διαθέτουν κάποιο νέο προϊόν στην αγορά. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ III - Πολυμερείς διαπραγματεύσεις 
Στην έκθεση του 1992, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι "η πολιτική 
εκείνη που θα αποβεί πιο αποτελεσματική για το άνοιγμα των αγορών και 
πιο ευεργετική για τον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών της 
Κοινότητας είναι η συνέχιση της χρησιμοποίησης των δυνατοτήτων που 
παρέχονται από τις διαπραγματεύσεις του γύρου της Ουρουγουάης για τις 
χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες προκειμένου να επιλυθούν τα προβλήματα που 
αντιμετωπίζουν τα πιστωτικά ιδρύματα και οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις της 
Κοινότητας". 
Οι δυνατότητες επίλυσης τα)ν προβλημάτων που συνδέονται με την πρόσβαση 
στην αγορά και τους όρους λειτουργίας σε μια συγκεκριμένη αγορά δεν έχουν 
ακόμη προσδιοριστεί ακριβώς, λόγω της απόφασης να συνεχιστούν οι 
Οδηγία 92/49/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 18ης Ιουνίου 1992 για το συντονισμό 
των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων που αφορούν 
την πρωτασφάλιση, εκτός από την ασφάλιση ζωής και για την τροποποίηση 
των οδηγιών 73/239/ΕΟΚ και 88/357/ΕΟΚ (ΕΕ L 228 της 11.8.1992, σελ. 1) 
Οδηγία 92/96/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 10ης Νοεμβρίου 1992 για το 
συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεα)ν που 
αφορούν την πρωτασφάλιση ζα)ής και για την τροποποίηση των οδηγιών 
79/267/ΕΟΚ xaiSOAfyEOK (ΕΕ L 360 της 9.12.1992 σελ. 1) 
διαπραγματεύσεις για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες μέχρι και 6 μήνες 
μετά την έναρξη ισχύος της GATS. Οι διαπραγματεύσεις της GATS για τις 
χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες πρόκειται να λήξουν στις 30 Ιουνίου 1995 και 
έχουν φθάσει σε μια πολύ κρίσιμη φάση. Η Κοινότητα και τα κράτη μέλη της 
είναι περισσότερο παρά ποτέ αποφασισμένα να υπάρξει επιτυχής έκβαση και 
επανέλαβαν τη θέση τους αυτή σε έγγραφο που υπέβαλαν στην επιτροπή 
συναλλαγών στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών στις 22 Μαρτίου 
1995. 
Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας και των κρατών μελών τους προς την επιτροπή συναλλαγών 
στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών της GATS, που υποβλήθηκε 
στις 22 Μαρτίου 1995: 
"Αναλήψεις υποχρεώσεων στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών" 
Κατά τη συνεδρίαση της προσωρινής ομάδας για τις χρηματοπιστωτικές 
υπηρεσίες στις 3 Φεβρουαρίου 1995, ο πρόεδρος κάλεσε τους συμμετέχοντες 
να αναφέρουν γραπτώς τις προτάσεις τους στις συνεχιζόμενες 
διαπραγματεύσεις με σκοπό τη βελτίωση των αναλαμβανόμενων δεσμεύσεων. 
Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα και τα κράτη μέλη επιβεβαίωσαν την πρόθεση τους 
να διατηρήσουν πλήρως τον πίνακα των ειδικών αναλήψεων υποχρεώσεων 
της 15ης Απριλίου 1994 (GATS SC 31). Εξακολουθούν να δεσμεύονται για 
την παγίωση ενός καθεστώτος ανοικτής πρόσβασης και συνθηκών λειτουργίας 
βασιζόμενων στην εθνική μεταχείρηση στο πλαίσιο της ρήτρας ΜΕΚ υπό την 
προϋπόθεση, ωστόσο, ότι και οι άλλοι εμπορικοί εταίροι προβαίνουν σε 
σημαντικά βελτιωμένες παραχωρήσεις πάνω στην ίδια βάση. 
Ο πίνακας των υποχρεώσεων συμβάλλει στη εδραίωση ολόκληρου του τομέα 
των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Αποτελεί κάτι παραπάνω από ένα απλό 
καθεστώς standstill και προσφέρει μια πολυμερή εγγύηση για σημαντικό 
βαθμό απελευθέρωσης. Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα και τα κράτη μέλη 
επιθυμούν να επιστήσουν περαιτέρω την προσοχή στα ακόλουθα σημαντικά 
χαρακτηριστικά των δεσμεύσεων τους: 
ο πίνακας, που διατηρήθηκε στο σύνολο του με την ολοκλήρωση του 
Γύρου της Ουρουγουάης και τέθηκε σε πλήρη ισχύ από την 1η 
Ιανουαρίου 1995, εξασφαλίζει άμεση πρόσβαση κάτω από συνθήκες 
μη διακριτικής μεταχείρισης και με οποιαδήποτε εμπορική μορφή, 
είτε πρόκειται για θυγατρική, είτε πρόκειται για υποκατάστημα ή για 
γραφείο αντιπροσωπείας· 
οι θυγατρικές αλλοδαπών τραπεζών, ασφαλιστικών εταιρειών και 
επιχειρήσεων συναλλαγών σε τίτλους ανεξάρτητα από τον τόπο 
σύστασης τους στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα, επωφελούνται πλήρως 
από τα πλεονεκτήματα που προσφέρει η κοινοτική ενιαία αγορά 
χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και ιδιαίτερα από την "ενιαία άδεια 
12 
ή το ενιαίο διαβατήριο". Αυτό σημαίνει ότι έχουν τη δυνατότητα να 
παρέχουν υπηρεσίες σε διασυνοριακή κλίμακα και να ιδρύουν 
υποκαταστήματα σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Κοινότητας· 
οι αναλήψεις υποχρεώσεων προβλέπουν επίσης τη δυνατότητα για τις 
κοινοτικές επιχειρήσεις και τα μεμονωμένα άτομα να ασκούν εκτός 
της Ευρωπαϊκής Ένωσης δραστηριότητες και να προβαίνουν σε 
συναλλαγές σε όλους τους τομείς των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. 
Επιπλέον, με την αύξηση του αριθμού των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας σε 15, μετά την προσχώρηση της Αυστρίας, της Φινλανδίας και 
της Σουηδίας, επεκτάθηκαν και τα πλεονεκτήματα της εσωτερικής αγοράς 
καθώς και της ενιαίας άδειας. Με την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων 
στα πλαίσια του Γύρου της Ουρουγουάης, αυξήθηκαν σημαντικά οι 
δυνατότητες πρόσβασης στην αγορά των κυριότερων εμπορικών μας 
εταίρων. 
Στη νομοθεσία της Κοινότητας και των κρατών μελών περιλαμβάνονται 
μέτρα τα οποία εξαρτούν την πρόσβαση στις αγορές τους από την 
παραχώρηση αντίστοιχων δυνατοτήτων στις αγορές τρίτων χωρών. Η 
Κοινότητα και τα κράτη μέλη προσφέρθηκαν να μην κάνουν χρήση των 
διατάξεων αυτών εφόσον κριθούν ικανοποιητικά τα αποτελέσματα των 
διαπραγματεύσεων. Για το λόγο αυτό απέφυγαν μέχρι σήμερα να ζητήσουν 
παρέκκλιση από τη ρήτρα ΜΕΚ, που θα ήταν αναγκαία εάν τα μέτρα αυτά 
επρόκειτο να εφαρμοστούν στα μέλη της GATS. Η οριστική απόφαση για την 
διατήρηση μιας τέτοιας προσέγγισης, που θα αποτελέσει η ίδια ένα σημαντικό 
βήμα προς την κατεύθυνση της ελευθέρωσης, θα εξαρτηθεί από το επίπεδο 
των βελτιωμένων δεσμεύσεων και των οφελών που θα προκύψουν στο τέλος 
της περιόδου των διαπραγματεύσεων. Μεταξύ των παραγόντων που πρέπει 
να ληφθούν υπόψη κατά τη στιγμή της λήψης της απόφασης είναι ο βαθμός 
στον οποίο κατέστη δυνατή η επίτευξη: 
δεσμεύσεων μη δημιουργίας διακρίσεων εκ μέρους άλλων μερών όσον 
αφορά την πρόσβαση στην αγορά και ιδιαίτερα το δικαίωμα 
εγκατάστασης κάτω από οποιαδήποτε μορφή και την παροχή 
υπηρεσιών μέσω άλλων τρόπων παράδοσης· 
εθνικής μεταχείρισης για τους όρους λειτουργίας. 
Έχουν διαπιστωθεί ορισμένα ενθαρρυντικά σημεία προόδου: μέσω ενδείξεων 
σχετικά με την μεταρρύθμιση του τραπεζικού συστήματος και τις μεταβολές 
στο ρυθμιστικό καθεστώς που διέπει τον ασφαλιστικό τομέα και τον τομέα 
των κινητών αξιών. Ολοκληρώθαν επίσης και ορισμένες σημαντικές διμερείς 
πρωτοβουλίες. Αυτές πρέπει να επιβεβαιωθούν σε βάση ΜΕΚ στο πλαίσιο 
ενός βελτιωμένου "πακέτου" δεσμεύσεων. 
Όπως προβλέπεται στην υπουργική απόφαση της συνέχισης των 
διαπραγματεύσεων, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα και τα κράτη μέλη διατηρούν 
13 
το δικαίωμα να μεταβάλουν το επίπεδο των δεσμεύσεων που έχουν αναλάβει 
με την αφαίρεση ορισμένων από αυτές και την εισαγωτή απαλλαγών από την 
υποχρέωση τήρησης της ρήτρας ΜΕΚ, εφόσον δεν θεωρηθεί ικανοποιητικό 
το αποτέλεσμα των συνεχιζόμενων διαπραγματεύσεων. Το διάστημα που 
απομένει για την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων είναι σύντομο. Εάν δεν 
υπάρξουν ουσιαστικές κινήσεις που να έχουν ως αποτέλεσμα το μεγαλύτερο 
άνοιγμα των αγορών και σε πολυμερές επίπεδο πριν από το τέλος των 
διαπραγματεύσεων, θα είναι πολύ δύσκολο για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα 
και τα κράτη μέλη να διατηρήσουν το ιδιαίτερα φιλελεύθερο καθεστώς τους 
στη βάση του ΜΕΚ". 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV - Η μεταχείριση των επιχειρήσεων επενδύσεων, των 
πιστωτικών ιδρυμάτων και των ασφαλιστικών εταιρειών της Κοινότητας σε 
τρίτες χώρες - διαπιστώσεις και συμπεράσματα 
Ανασκόπηση 
Η μελέτη που πραγματοποίησε η Επιτροπή σχετικά με την μεταχείριση των 
επιχειρήσεων επενδύσεων, των πιστωτικών ιδρυμάτων και ασφαλιστικών 
εταιρειών στις χώρες που καλύπτονται από την παρούσα έκθεση κατέληξε 
στη διαπίστωση ότι υπάρχει μεγάλη διαφοροποίηση στα ισχύοντα καθεστώτα. 
Από την έκθεση του 1992 σημειώθηκαν σημαντικές εξελίξεις σε αρκετές 
χώρες, ορισμένες από τις οποίες βελτίωσαν τους όρους πρόσβασης και 
λειτουργίας για τις επιχειρήσεις παροχής χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών της 
ΕΚ. Σε ορισμένες περιπτώσεις, εξακολουθούν να εφαρμόζονται σταδιακά, 
προγράμματα ελευθέρωσης των εγχώριων αγορών. 
Η Επιτροπή και πάλι τονίζει, όπως και κατά το 1992, ότι είναι δύσκολο να 
γίνει μια γενικότερη αξιολόγηση της μεταχείρισης που παρέχουν οι τρίτες 
χώρες στις κοινοτικές επιχειρήσεις χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Για το 
λόγο αυτό πρέπει να εξετασθεί κάθε χώρα χωριστά. 
Είναι ωστόσο δυνατό, να εξαχθούν ορισμένα χρήσιμα γενικά συμπεράσματα. 
Αρχικά, στις αγορές των κυριοτέρων ανεπτυγμένων χωρών και σε ορισμένες 
αναπτυσσόμενες χώρες με οργανωμένες αγορές χρηματοπιστωτικών 
υπηρεσιών, δηλαδή αγορές στις οποίες πραγματοποιείται το 80-85% των 
παγκόσμιων δραστηριοτήτων σε χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, οι δυσκολίες 
που συνάντησαν οι διάφοροι επιχειρηματικοί φορείς της Κοινότητας τείνουν 
να μην οφείλονται στην μη παροχή "εθνικής μεταχείρισης που να προσφέρει 
τις ίδιες ανταγωνιστικές δυνατότητες με εκείνες που είναι διαθέσιμες για 
τους εγχώριους φορείς". Σε ελάχιστες - αν όχι σε καμία - από τις αγορές 
αυτές σημειώθηκαν άξιες λόγου από οικονομικής απόψεως περιπτώσεις 
άρνησης παροχής εθνικής μεταχείρισης. Έχουν ωστόσο υπάρξει αρκετά 
παραδείγματα έλλειψης ουσιαστικής πρόσβασης στην αγορά. Επειδή δεν έχει 
20 ΟΟΣΑ, Σιγκαπούρη, Χονγκ-Κονγκ. 
14 
δοθεί οριστική ερμηνεία στην έννοια της πραγματικής πρόσβασης στην 
αγορά" θα πρέπει να υπάρξει αξιολόγηση σε εμπειρική βάση: συγκεκριμένα, 
η απαγόρευση εισόδου σε μια νέα αγορά, οι γεωγραφικοί περιορισμοί, η 
τομεακή κατάτμηση σημαίνουν ότι δεν πληρούται ο όρος αυτός που 
αναφέρεται στις κοινοτικές οδηγίες. 
Δεύτερον, στις αγορές ορισμένων αναπτυσσόμενων χωρών που αποκτούν όλο 
και μεγαλύτερη σπουδαιότητα, είναι πιο συχνές οι περιπτώσεις σημαντικής 
άρνησης παροχής της εθνικής μεταχείρισης, τόσο όσον αφορά το δικαίωμα 
αρχικής εγκατάστασης όσο και την άσκηση των δραστηριοτήτων για τις ήδη 
εγκατεστημένες επιχειρήσεις. 
Τρίτον, τα τελευταία χρόνια έχει αναπτυχθεί η έννοια της "προοδευτικής" 
παροχής εθνικής μεταχείρισης και/ή της πρόσβασης στην αγορά. Η έννοια 
αυτή βασίζεται στην υπόθεση ότι ο τομέας των χρηματοπιστωτικών αγορών 
σε ορισμένες χώρες πιθανόν να αντιμετωπίσει δυσκολίες λόγω των νέων 
ανταγωνιστικών συνθηκών που θα δημιουργηθούν με την ξαφνική καθιέρωση 
μιας πολιτικής πλήρους εθνικής μεταχείρισης. Ίσως χρειαστεί, συνεπώς, 
κάποια χρονική περίοδος προσαρμογής. Η προοδευτική μεταχείριση 
χρησιμοποιήθηκε για χώρες των οποίων οι οικονομίες βρίσκονται σε στάδιο 
θεμελιωδών μεταβολών ή σε μεταβατική περίοδο και στις οποίες ο τομέας 
των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών είναι σε πολύ αρχικά στάδια και 
ορισμένες φορές σε κρίσιμη φάση ανάπτυξης. 
Έτσι, η έννοια αυτή υιοθετήθηκε από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα και τα 
κράτη μέλη της αρχικά στις ευρωπαϊκές συμφωνίες με τις χώρες της 
Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και, με σημαντικές διαφορές, στις 
συμφωνίες με την Ρωσία και τις άλλες δημοκρατίες της πρώην Σοβιετικής 
Ένωσης. Η συμφωνία NAFTA (βορειοατλαντική ζώνη ελεύθερου εμπορίου) 
μεταξύ των ΗΠ Α, του Καναδά και του Μεξικού περιέχει μια παραλλαγή της 
έννοιας αυτής, η οποία επιτρέπει στο Μεξικό να ακολουθεί μια πολιτική 
χρονικά προοδευτικής βελτίωσης των όρων πρόσβασης στην αγορά και την 
δυνατότητα εφαρμογής του μηχανισμού διασφάλισης σε περίπτωση 
απρόβλεπτων δυσμενών οικονομικών ή δημοσιονομικών συνθηκών. 
Η προοδευτική απελευθέρωση αποτέλεσε αντικείμενο πολυμερών συζητήσεων 
στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Η 
Κοινότητα και τα κράτη μέλη ανέφεραν ότι ήταν διατεθιμένα να 
χρησιμοποιήσουν την έννοια αυτή ως βάση διαπραγματεύσεων σε κατάλληλες 
περιπτώσεις. 
Οι δυσκολίες που συναντούν οι επιχειρήσεις της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 
είναι πολλές και διαφέρουν ανάλογα με τους τομείς. Πολλά έχουν αναφερθεί 
για την τάση που παρατηρείται στον τομέα των χρηματοπιστωτικών 
υπηρεσιών - τράπεζες, ασφάλειες, επενδυτικές υπηρεσίες - όσον αφορά τη 
δημιουργία διαφόρων μορφών συγκέντρωσης. Ακόμα και εάν η διαπίστωση 
αυτή αληθεύει, υπάρχουν ωστόσο σημαντικές διαφορές στις πολιτικές που 
ακολουθούν ορισμένες χώρες. Στην Ινδία, ο ασφαλιστικός τομέας αποτελεί 
κρατικό μονοπώλιο, ενώ η πολιτική στον τραπεζικό τομέα και τις 
15 
επενδυτικές υπηρεσίες είναι περισσότερο φιλελεύθερη· η Μαλαισία δεν 
επιτρέπει την κατοχή ποσοστού μεγαλύτερου από το 30% μιας ασφαλιστικής 
επιχείρησης, ενώ δέχεται την πλήρη κατοχή μιας θυγατρικής στον τραπεζικό 
τομέα. 
Διαφορές παρατηρούνται επίσης και σε σχέση με τη νομική μορφή ή τα όρια 
ιδιοκτησίας για τους αλλοδαπούς συναλλασσόμενους: ο Καναδάς δεν 
επιτρέπει την απευθείας ίδρυση υποκαταστημάτων, επιμένοντας σε μια 
πολιτική υποχρεωτικής σύστασης εταιρείας (όχι στον ασφαλιστικό τομέα)· 
η Κορέα, αντίστροφα, δεν επιτρέπει την εξ ολοκλήρου κατοχή μιας 
θυγατρικής, από αλλοδαπούς ενώ αντίθετα δέχεται την απευθείας δημιουργία 
υποκαταστημάτων. Άλλες χώρες της νοτιοανατολικής Ασίας εφαρμόζουν 
πολιτικές που επιτρέπουν την πρόσβαση στην αγορά για αλλοδαπών 
νεοεισερχομένων μέσω της κατοχής μετοχών μειοψηφίας. 
16 
ΑΡΓΕΝΤΙΝΗ 
Η πρόσβαση των αλλοδαπών επενδυτικών εταιρειών στην αγορά κινητών αξιών 
της Αργεντινής επιτρέπεται σε μη διακριτική βάση τόσο με τη μορφή 
υποκαταστημάτων όσο και με την μορφή θυγατρικών. Δεν υπάρχουν όρια όσον 
αφορά την κατοχή μετοχών εγχώριων εταιρειών από αλλοδαπές εταιρείες. Για την 
διαχείριση των κεφαλαίων των συνταξιοδοτικών ταμείων πρέπει να ιδρυθεί 
χωριστή εταιρεία. 
Τα αλλοδαπά πιστωτικά ιδρύματα επιτρέπεται να εγκαθίσανται με μορφή 
θυγατρικών ή υποκαταστημάτων. Οι πράξεις των αλλοδαπών τραπεζικών 
υποκαταστημάτων επιτρέπονται μέχρι το ύψος των κεφαλαίων τους στη χώρα αυτή. 
Στο πλαίσιο της προληπτικής εποπτείας, οι αλλοδαπές τράπεζες μπορούν να 
προσφέρουν νέα χρηματοπιστωτικά προϊόντα και να συμμετέχουν σε 
χρηματοδοτικές δραστηριότητες σε μη διακριτική βάση. Ωστόσο, υφίστανται 
διαφορές μεταχείρισης στην Αργεντική μεταξύ κρατικών και ιδιωτικών πιστωτικών 
ιδρυμάτων, οι δε καταθέσεις που προέρχονται από το δημόσιο τομέα τοποθετούνται 
σε κρατικές τράπεζες οι οποίες επίσης διαχειρίζονται όλους τα δημόσια κεφάλαια 
σε αποκλειστική βάση. 
Στον ασφαλιστικό τομέα . ισχύει γενική απαγόρευση νέας εγκατάστασης τόσο για 
τις εγχώριες όσο και για τις αλλοδαπές επιχειρήσεις. Οι τελευταίες, μπορούν να 
εισέρχονται στην ασφαλιστική αγορά μόνο μέσω της απόκτησης μεριδίων σε ήδη 
υπάρχουσες ασφαλιστικές εταιρείες. 
ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ 
Στην Αυστραλία εφαρμόζεται προσεκτική αντιμετώπιση στις αλλοδαπές επενδύσεις. 
Όσον αφορά τις επενδυτικές υπηρεσίες, ισχύει η αμοιβαιότητα για τη συμμετοχή στο 
χρηματιστήριο. Η Επιτροπή δεν έχει ωστόσο διαπιστώσει σοβαρά εμπόδια ή 
περιπτώσεις άρνησης χορήγησης της εθνικής μεταχείρισης. 
Γενικά, η εικόνα που δίνει η αυστραλιανή νομοθεσία είναι ότι δεν υπάρχουν 
διακρίσεις έναντι των αλλοδαπών πιστωτικών ιδρυμάτων. Ωστόσο, τα 
υποκαταστήματα αλλοδαπών τραπεζών δεν μπορούν να δέχονται ιδιωτικές 
καταθέσεις. Διάκριση επίσης αποτελεί η επιβολή φόρου που παρακρατείται επί των 
τόκων (IWT) για το ήμισυ των τόκων επί του διατραπεζικού δανεισμού εκ μέρους 
αλλοδαπών τραπεζικών υποκαταστημάτων. 
Όσον αφορά τις αλλοδαπές ασφαλιστικές επιχειρήσεις, είναι δυνατόν να μειωθούν 
οι δυνατότητες εγκατάστασης και άσκησης δραστηριοτήτων σε κλάδους που 
αποτελούν κρατικά μονοπώλια. 
17 
ΒΡΑΖΙΛΙΑ 
Ο τομέας των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών είναι κλειστός για τους αλλοδαπούς 
νεοεισερχόμενους δυνάμει του συντάγματος της χώρας αυτής. Το άρθρο 52 του 
συντάγματος της Βραζιλίας του 1988 απαγορεύει, εκτός αν το Κογκρέσο 
αποφασίσει διαφορετικά με νομοθετική πράξη, την εγκατάσταση νέων 
υποκαταστημάτων και θυγατρικών, καθώς και την αύξηση του ποσοστού του 
μετοχικού κεφαλαίου που μπορούν να κατέχουν αλλοδαποί σε βραζιλιανά 
χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Οι απαγορεύσεις αυτές θα μπορούσαν θεωρητικά να 
πάψουν να ισχύουν βάσει των διεθνών συμφωνιών και στο πλαίσιο της 
αμοιβαιότητας και του εθνικού συμφέροντος, μέσω απλής νομοθετικής ρύθμισης, 
πλην όμως οι αρχές της Βραζιλίας δεν έχουν μέχρι σήμερα επιτρέψει την 
εγκατάσταση νέων αλλοδαπών εταιρειών στη χώρα. Η νέα κυβέρνηση της Βραζιλίας 
εξέφρασε την πρόθεση της να απελευθερώσει την αγορά χρηματοπιστωτικών 
υπηρεσιών με την κατάθεση συνταγματικής μεταρρύθμισης στο Κογκρέσο, η οποία 
θα οδηγήσει στην άρση του περιορισμού αυτού για τους νεοεισερχόμενους. Ωστόσο, 
ο στόχος αυτός δεν φαίνεται να αποτελεί προς το παρόν μια από τις βασικές 
προτεραιότητες. 
Αντίθετα, το καθεστώς εθνικής μεταχείρισης παρέχεται για πράξεις 
χρηματοπιστωτικών οργανισμών που είναι ήδη εγκατεστημένοι στην αγορά της 
χώρας αυτής. 
ΚΑΝΑΔΑΣ 
Οι αλλοδαπές επενδυτικές επιχειρήσεις έχουν πρόσβαση στην καναδική αγορά, πλην 
όμως σε ορισμένες επαρχίες απαιτείται εταιρική σύσταση βάσει της ομοσπονδιακής 
ή της περιφερειακής νομοθεσίας. Ωστόσο, όλες οι ιδιωτικές πράξεις ρυθμίζονται 
νομοθετικά σε περιφερειακό επίπεδο που συνεπάγεται 10 διαφορετικές ομάδες 
κανονισμών οι οποίοι διέπουν τις κεφαλαιακές απαιτήσεις, τις πράξεις και τις 
επενδύσεις. 
Στον τραπεζικό τομέα δεν επιτρέπεται η απευθείας ίδρυση υποκαταστημάτων από 
αλλοδαπές τράπεζες. Εάν τα ιδρύματα αυτά επιθυμούν να ασκήσουν δραστηριότητες 
στον Καναδά πρέπει να ιδρύσουν μια θυγατρική βάσει του Σχεδίου II (ιδρύματα με 
μετοχικό κεφάλαιο που δεν υπερβαίνει τα 750 mn CAD). 
Η πρόσβαση των αλλοδαπών ασφαλιστικών εταιρειών υπόκειται στο προβλεπόμενο 
από το νόμο κριτήριο της οικονομικής ανάγκης, μολονότι είναι δύσκολο να 
εκτιμηθούν οι πραγματικές του επιπτώσεις. Οι διατάξεις αμοιβαιότητας ισχύουν και 
κατά την χορήγηση αδειών για τα ιδρύματα που παρέχουν τραπεζικές, ασφαλιστικές 
και υπηρεσίες διαχείρισης. 
ΧΙΛΗ 
Οι συναλλαγές σε κινητές αΒες επιτρέπονται μέσω μέχρι και 100% αλλοδαπών 
θυγατρικών επιχειρήσεων που ανήκουν σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα τα οποία 
ασχολούνται με χρηματιστηριακές πράξεις στον τομέα των κινητών αξιών, είτε ως 
χρηματιστές είτε ως ^μεσίτες για την αγοραπωλησία τίτλων, πλην όμως μόνο οι 
18 
χρηματιστές μπορούν να προβαίνουν σε πράξεις επί μετοχών ή παραγόντων στο 
χρηματιστήριο. Η εθνική μεταχείριση για τις πράξεις από αλλοδαπές επενδυτικές 
επιχειρήσεις εξασφαλίζεται μέσω της χιλιανής νομοθεσίας. Η Χιλή διατηρεί το 
κριτήριο των οικονομικών αναγκών για όλους τους τομείς χρηματοπιστωτικών 
υπηρεσιών. 
Στον τραπεζικό τομέα, επιτρέπεται η εγκατάσταση θυγατρικών και 
υποκαταστημάτων. Απαιτείται άδεια για την απόκτηση περισσότερο από 10% των 
μετοχών μιας τοπικής τράπεζας· αυτό εφαρμόζεται σε μη διακριτική βάση τόσο για 
τις αλλοδαπές όσο και για τις εγχώριες τράπεζες. Γενικά, η τραπεζική νομοθεσία 
(άρθρο 30) προβλέπει την εξασφάλιση της εθνικής μεταχείρισης για τις αλλοδαπές 
τράπεζες. 
Στον ασφαλιστικό τομέα, απαιτείται η επί τόπου ίδρυση εταιρείας περιορισμένης 
ευθύνης για την παροχή ασφαλιστικών και αντασφαλιστικών υπηρεσιών. Δεν 
επιτρέπεται η άμεση ίδρυση υποκαταστημάτων. Η εθνική μεταχείριση εξασφαλίζεται 
σε ευρεία βάση για τις αλλοδαπές ασφαλιστικές εταιρείες που είναι ήδη παρούσες 
στην αγορά της χώρας αυτής. 
ΚΙΝΑ 
Οι αλλοδαπές εταιρείες επενδύσεων μπορούν να ιδρύουν γραφεία αντιπροσωπείας 
αλλά δεν επιτρέπεται να εγκαθιστούν υποκαταστήματα ή θυγατρικές. Τα γραφεία 
αντιπροσωπείας περιορίζονται σε εξωχώριες (offshore) δραστηριότητες και, για τα 
μέλη του χρηματιστηρίου, σε δραστηριότητες σε μετοχές "Β" μόνο, δηλαδή μετοχές 
που μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο συναλλαγής μόνο εκτός της Κίνας. 
Οι αλλοδαπές τράπεζες μπορούν να εγκαθιστούν υποκαταστήματα ή θυγατρικές σε 
13 οικονομικές περιοχές. Η εγκατάσταση εκτός των περιοχών αυτών μπορεί να 
λάβει χώρα μόνο με τη μορφή γραφείου αντιπροσωπείας. Οι τράπεζες επενδύσεων 
απαγορεύεται να ανοίγουν υποκαταστήματα. Οι αλλοδαπές τράπεζες δεν μπορούν 
να ασκούν δραστηριότητες σε εγχώριο νόμισμα, που αποτελεί άρνηση εθνικής 
μεταχείρισης υψηλής οικονομικής σημασίας. 
Οι αλλοδαπές ασφαλιστικές εταιρείες μπορούν μόνο να ιδρύουν γραφεία 
αντιπροσωπείας στην Κίνα. Κατά τη διάρκεια μιας πειραματικής περιόδου δύο 
ετών, παρέχεται η δυνατότητα ίδρυσης υποκαταστημάτων ή κοινών επιχειρήσεων 
αλλοδαπών ασφαλιστικών εταιρειών στην πόλη της Σανγκάη (Shanghai), όπου 
επιτρέπονται οι συναλλαγές σε τοπικό νόμισμα. 
Για όλους τους τομείς πρέπει να πληρούνται ορισμένοι ιδιαίτερα αυστηροί όροι για 
να επιτραπεί η εγκατάσταση κάτω από οποιαδήποτε εμπορική μορφή (π.χ. ελάχιστο 
ύψος συνολικών στοιχείων του ενεργητικού, ή 30 χρόνια προηγούμενης άσκησης 
ασφαλιστικών εργασιών) και εφαρμόζονται διακριτικά μέτρα στα αλλοδαπά 
ιδρύματα και κυρίως όσον αφορά τις κεφαλαιακές απαιτήσεις και τα αποθεματικά. 
19 
ΑΙΓΥΠΤΟΣ 
Οι αλλοδαπές επενδυτικές εταιρείες πρέπει να συσταθούν σε τοπική βάση για να 
μπορέσουν να ασκήσουν δραστηριότητες στις αγορές τίτλων. Τα υποκαταστήματα 
αλλοδαπών τραπεζών μπορούν να αποκτήσουν πρόσβαση στην εν λόγω χώρα με την 
δημιουργία ad hoc συνδεδεμένων επιχειρήσεων. 
Η πρόσβαση στην τραπε£ική αγορά είναι δυνατή είτε μέσω απευθείας δημιουργίας 
υποκαταστημάτων είτε στο πλαίσιο κοινών επιχειρήσεων με κατά πλειοψηφία 
συμμετοχή του αιγυπτιακού κεφαλαίου. Η ίδρυση νέων υποκαταστημάτων (είτε 
εγχώριων είτε αλλοδαπών) υπόκειται στο κριτήριο των οικονομικών αναγκών. 
Ωστόσο, εξακολουθεί να μην επιτρέπεται η εγκατάσταση τραπεζικών θυγατρικών 
που να ανήκουν εξ ολοκλήρου σε αλλοδαπούς. 
Η πρόσβαση στην αγορά έχει ελαφρώς βελτιωθεί στον ασφαλιστικό τομέα από το 
1990. Επιτρέπεται η εγκατάσταση αλλοδαπών θυγατρικών σε ορισμένες ειδικές 
"εξωχώριες" (offshore) περιοχές. Ωστόσο, δεν αναμένεται πριν από το 2000 να δοθεί 
ελεύθερη πρόσβαση σε όλον τον ασφαλιστικό τομέα για κοινές επιχειρήσεις, με 
κατοχή μόνο συμμετοχής μειοψηφίας από αλλοδαπούς. Σε κάθε περίπτωση, θα 
συνεχίζει να εφαρμόζεται το κριτήριο των οικονομικών αναγκών. 
ΧΟΝΓΚ ΚΟΝΓΚ 
Οι αλλοδαπές επενδυτικές εταιρείες μπορούν να εγκαθίστανται μέσω θυγατρικών, 
εμπορικών υποκαταστημάτων ή με εξαγορά. Απαιτείται μόνο προηγούμενη 
πενταετής διαμονή. 
Οι αλλοδαπές τράπεζες δεν μπορούν να ιδρύουν θυγατρικές αλλά αντίθετα μπορούν 
να αποκτούν ελέγχουσα συμμετοχή σε τοπικές τράπεζες. Η εγκατάσταση 
υποκαταστημάτων βασίζεται στην αρχή της αμοιβαιότητας και απαιτεί 
προηγουμένως γραφείο αντιπροσωπείας. Δεν υφίστανται παρόμοιοι περιορισμοί 
στον ασφαλιστικό τομέα. Η εθνική μεταχείριση παρέχεται για την άσκηση των 
δραστηριοτήτων και στους τρεις αυτούς τομείς. 
ΙΝΑΙΑ 
Με εξαίρεση τον αποκλεισμό των αλλοδαπών χρηματομεσιτικών εταιρειών από την 
άμεση άσκηση δραστηριοτήτων στις χρηματιστηριακές αγορές της Ινδίας και τον 
περιορισμό της ίδρυσης υποκαταστημάτων για εμπορικές τράπεζες, η Επιτροπή δεν 
έχει ενδείξεις άρνησης εθνικής μεταχείρισης στον κλάδο των επενδυτικών 
υπηρεσιών. 
Παρά τις πρόσφατες σημαντικές αλλαγές που επήλθαν όσον αφορά την άσκηση 
εμπορικών τραπεζικών δραστηριοτήτων, οι τράπεζες της ΕΚ δεν μπορούν να 
ιδρύουν θυγατρικές και η δημιουργία υποκαταστημάτων υπόκειται στην αρχή της 
αμοιβαιότητας. Στον τομέα των επενδυτικών τραπεζικών εργασιών, επιτρέπεται η 
εγκατάσταση υποκαταστήματος και η κατοχή πλειοψηφικής συμμετοχής σε 
θυγατρική. Οι πράξεις διέπονται γενικά από την αρχή της εθνικής μεταχείρισης. 
20 
Η ασφαλιστική αγορά είναι κλειστή για τις ασφαλιστικές εταιρείες της ΕΚ. 
ΙΝΔΟΝΗΣΙΑ 
Οι τράπεζες της ΕΚ αντιμετωπίζουν στην Ινδονησία σχετικά σοβαρούς 
περιορισμούς. Σε ότι αφορά την εγκατάσταση, οι τράπεζες, οι ασφαλιστικές 
εταιρείες και τα χρηματιστηριακά γραφεία πρέπει να συμμετέχουν σε κοινές 
επιχειρήσεις με εγχώρια ιδρύματα. Παρά τις μεταρρυθμίσεις που έλαβαν χώρα κατά 
το 1992 και επιτρέπουν στα αλλοδαπά ιδρύματα να κατέχουν μέχρι και το 80% του 
κεφαλαίου των κοινών αυτών επιχειρήσεων (για τις τραπεζικές και 
χρηματιστηριακές εργασίες, το ποσοστό αυτό φθάνει μέχρι το 85%), δεν υπάρχει 
εγγύηση ότι τα επίπεδα αυτά αλλοδαπής συμμετοχής μπορούν να διατηρηθούν 
μακροπρόθεσμα. Πράγματι, η παρούσα πολιτική απαιτεί από κάθε εγχώριο 
χρηματοπιστωτικό ίδρυμα να βρίσκεται κάτω από ινδονησιακό έλεγχο. Εάν δεν 
υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για υποχρεωτική εκχώρηση στον 
τραπεζικό τομέα, οι υπουργικές διατάξεις επιβάλλουν στους αλλοδαπούς εταίρους 
που κατέχουν πλειοψηφία μετοχών σε κάποια ασφαλιστική κοινή επιχείρηση, να 
εκχωρήσουν κατά τη διάρκεια περιόδου 20 ετών τον πλειοψηφικό έλεγχο στους 
ινδονήσιους εταίρους τους. 
Όσον αφορά τους όρους λειτουργίας, οι κεφαλαιακές απαιτήσεις για τα αλλοδαπά 
ιδρύματα είναι υψηλότερες σε σχέση με εκείνες που ισχύουν για τα εγχώρια. 
Περιορισμοί διατηρούνται για την γεωγραφική επέκταση αλλοδαπών τραπεζών. 
Επιπλέον, από τον Ιανουάριο 1995 επιβάλλεται φόρος 20% ειδικά επί των 
ασφαλίστρων που καταβάλλονται σε αλλοδαπές ασφαλιστικές εταιρείες. 
ΙΑΠΩΝΙΑ 
Η Ιαπωνία συνεχίζει να εφαρμόζει γενικά πολιτική εθνικής μεταχείρισης απέναντι 
στα αλλοδαπά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα τόσο όσον αφορά την εγκατάσταση τους 
όσο και τους όρους λειτουργίας. Οι αλλοδαπές εταιρείες, ωστόσο, αντιμετωπίζουν 
σοβαρά προβλήματα πρόσβασης στην ιαπωνική αγορά για διαφόρους λόγους. Η 
επαχθής και συντηρητική νομοθεσία, η κατάτμηση της αγοράς και η ύπαρξη στενών 
σχέσεων σε επίπεδο επιχειρήσεων, ήδη καθιερωμένων δικτύων και επιχειρηματικών 
πρακτικών αποτελούν τις κυριότερες αιτίες των δυσχερειών πρόσβασης και 
διείσδυσης των αλλδαπών επιχειρήσεων στην αγορά, ιδιαίτερα δε στον 
ασφαλιστικό τομέα. Κατά το 1995 αναμένεται να σημειωθούν σοβαρές 
μεταρρυθμίσεις στον εν λόγω τομέα. 
Κατά τα δύο τελευταία έτη η Ιαπωνία επιβεβαίωσε την πρόθεση της να ακολουθήσει 
πολιτική μείωσης των περεμβάσεων στον χρηματοπιστωτικό τομέα. Σημαντικές 
προσπάθειες μεταρρύθμισης έχουν καταβληθεί στον ασφαλιστικό τομέα με την 
αναθεώρηση της σχετικής νομοθεσίας. Σχεδιάζεται η εισαγωγή ενός συστήματος για 
την διενέργεια χρηματιστηριακών πράξεων. Σκοπός του συστήματος αυτού θα είναι 
η επιτάχυνση και απλούστευση των διαδικασιών έγκρισης των προϊόντων και 
χορήγησης άδειας λειτουργίας. Ορισμένες πράξεις συναλλάγματος οι οποίες στο 
παρελθόν διεξάγονταν μόνο από τράπεζες, επιτρέπεται πλέον να πραγματοποιούνται 
και από χρηματομεσιτικές εταιρείες, μέσω θυγατρικών. Οι αλλοδαπές τράπεζες 
μπορούν στο εξής να έχουν την πλήρη ιδιοκτησία θυγατρικών ή υποκαταστημάτων 
21 
στον τομέα των κινητών αξιών. Τους παρέχεται η δυνατότητα να μην υπερβαίνουν 
το όριο του 50%, αποφεύγοντας με τον τρόπο αυτόν την ανάγκη αυστηρού 
διαχωρισμού των δραστηριοτήτων (κατάτμηση) κάτι που δεν επιτρέπεται στους 
εγχώριους οικονομικούς φορείς. Η αντιμετώπιση αυτή χαρακτηρίστηκε "καλύτερη 
από εθνική μεταχείριση". Οι κανόνες σχετικά με τον παραδοσιακό διαχωρισμό των 
αγορών έχουν καταστεί λιγότερο αυστηροί. Κατά συνέπεια, η Ιαπωνία έχει 
ικανοποιήσει αρκετά από τα αιτήματα της ΕΚ. 
Ωστόσο πρέπει να επιλυθούν ακόμα τα προβλήματα της αναδοχής έκδοσης 
εταιρικών τίτλων (καμία αλλοδαπή εταιρεία δεν έχει μέχρι σήμερα αναλάβει, ως 
κύριος ανάδοχος, την έκδοση χρεογράφων), των υπηρεσιών διαχείρισης επενδύσεων 
(πρόβλημα διανομής) και διαχείρισης συνταξιοδοτικών ταμείων (καλύτερη 
πρόσβαση για τις επιχειρήσεις παροχής επενδυτικών συμβουλών). Χρειάζονται, 
συνεπώς, συμπληρωματικά μέτρα μείωσης των παρεμβάσεων και ανοίγματος των 
αγορών στους τομείς της διαχείρισης των περιουσιακών στοιχείων και 
χαρτοφυλακίων, όπως επίσης και των τίτλων εταιρειών, ούτως ώστε να 
ολοκληρωθεί η πρόοδος που έχει σημειωθεί μέχρι σήμερα στηνίαπωνία. Τα μέτρα 
που αποφασίστηκαν μεταξύ των ΗΠΑ και της Ιαπωνίας στον ασφαλιστικό τομέα 
και στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών θα δώσουν μεγαλύτερη ώθηση 
στο άνοιγμα της αγοράς καθώς και στην διαδικασία μείωσης των παρεμβάσεων σε 
ορισμένο αριθμό υπηρεσιών, μόλις αρχίσουν να εφαρμόζονται. Εναπομένει να 
εξακριβωθεί σε ποιο βαθμό οι μη αμερικανικές εταιρείες πρόκειται να επωφεληθούν 
στην πραγματικότητα από τις διατάξεις αυτές. 
ΚΟΡΕΑ 
Στον τομέα των κινητών α£ιών η χορήγηση άδειας ίδρυσης υποκαταστημάτων 
αλλοδαπών επενδυτικών εταιρειών εξαρτάται από κριτήρια διακριτικής ευχέρειας 
τα οποία αποφασίζουν οι κορεατικές αρχές. Η πολιτική αυτή κατέληξε σε 
ποσοτικούς περιορισμούς ως προς τον αριθμό των αλλοδαπών επενδυτικών 
εταιρειών που επιτρέπεται να λειτουργούν στην κορεατική αγορά. Οι εταιρείες αυτές 
μπορούν να ιδρύουν μόνο υποκαταστήματα ή κοινές επιχειρήσεις, στις οποίες η 
συμμετοχή τους δεν μπορεί να υπερβαίνει το 50%, πρέπει όμως να είναι 
τουλάχιστον 40%. Στις περισσότερες περιπτώσεις παρέχεται εθνική μεταχείριση όσον 
αφορά τους όρους λειτουργίας. Οι αλλοδαπές επενδυτικές εταιρείες υπόκεινται 
γενικά στους ίδιους περιορισμούς άσκησης των δραστηριοτήτων τους σε σχέση με 
εκείνους που ισχύουν για τις εγχώριες εταιρείες· στο πλαίσιο αυτό, δεν μπορούν 
να διαπραγματεύονται τίτλους μη εισηγμένους στο χρηματιστήριο, μπορούν να 
ασκούν πράξεις επί τίτλων μόνο για λογαριασμό κατοίκων, δεδομένου ότι οι 
αλλοδαποί δεν επιτρέπεται να αγοράζουν εγχώριους τίτλους. Η διαχείριση 
επενδύσεων καθώς και η διαχείριση οργανισμών επενδύσεων χαρτοφυλακίου 
αντιμετωπίζουν σοβαρά εμπόδια: περιορισμοί στην συμμετοχή των αλλοδαπών στο 
μετοχικό κεφάλαιο (5%)· απαγόρευση διαπραγμάτευσης αλλοδαπών τίτλων· 
περιορισμοί στη δυνατότητα πρόσβασης των κατοίκων της Κορέας σε αλλοδαπές 
κινητές αξίες. 
Ο σοβαρότερος περιορισμός λειτουργίας που τίθεται για τις χρηματιστηριακές 
εταιρείες αφορά τα όρια των αλλοδαπών επενδύσεων σε κορεατικούς τίτλους. Η 
πρόσβαση στις χρηματιστηριακές εργασίες συναντά εμπόδια λόγω ενός γενικού 
22 
περιορισμού της αλλοδαπής συμμετοχής στο κεφάλαιο της τάξης του 12% και 3% 
για τις μεμονωμένες αλλοδαπές συμμετοχές στο κεφάλαιο των κορεατικών 
επιχειρήσεων. Απαγορεύεται η αγορά κορεατικών ομολογιών από αλλοδαπούς. 
Η πρόσβαση στον τραπεζικό τομέα είναι δυνατή μόνο μέσω υποκαταστημάτων και 
αντιπροσωπειών χωρίς δυνατότητα πραγματοποίησης συναλλαγών. Για τα αλλοδαπά 
υποκαταστήματα απαιτείται κεφάλαιο ύψους τριών δισεκατομμυρίων won. Οι 
αλλοδαπές τράπεζες που επιθυμούν να ιδρύσουν υποκαταστήματα πρέπει να 
περιλαμβάνονται μεταξύ των πρώτων 500 σε παγκόσμια κλίμακα (βάσει των 
στοιχείων του ενεργητικού τους) και να λειτουργούν ήδη μέσω αντιπροσωπείας για 
τουλάχιστον ένα χρόνο. Η δημιουργία θυγατρικών απαγορεύεται. Υπάρχει όριο 10% 
για την αλλοδαπή συμμετοχή στις υπάρχουσες εμπορικές τράπεζες. Δεν επιτρέπεται 
η συμμετοχή αλλοδαπών σε εγχώριες τράπεζες που ασκούν ευρύτερες επενδυτικές 
δραστηριότητες. 
Οι περισσότερες από τις δυσκολίες που συναντούν οι κοινοτικές τράπεζες στην 
Κορέα πηγάζουν από την αυστηρότητα της σχετικής νομοθεσίας. Μερικά από τα 
προβλήματα συνδέονται με την εφαρμογή διαφορετικής μεταχείρισης σε ορισμένους 
τομείς. Προβλήματα αναφέρθηκαν στη λειτουργία αλλοδαπών τραπεζών στην Κορέα 
και συγκεκριμένα όσον αφορά τη χρηματοδότηση σε εγχώριο νόμισμα, τις συνθήκες 
ανταγωνισμού για την δανειοδότηση κορεατικών επιχειρήσεων τα επιτόκια των 
καταθέσεων στις τράπεζες αυτές και την πρόσβαση σε αυτόματες ταμειολογιστικές 
μηχανές (ATM) και στα συστήματα συμψηφισμού. 
Η Κορέα εφαρμόζει το κριτήριο της οικονομικής ανάγκης στην περίπτωση της 
χορήγησης νέων αδειών λειτουργίας στον ασφαλιστικό τομέα τόσο για τις 
αλλοδαπές όσο και για τις εγχώριες επιχειρήσεις. Οι όροι που ισχύουν είναι 
ιδιαίτερα αυστηροί. Οι αλλοδαπές εταιρείες πρέπει να διαθέτουν δεκαετή εμπειρία 
στην αγορά της χώρας προέλευσης τους, ο συνολικός παγκόσμιος όγκος 
ασφαλίστρων και το σύνολο των στοιχείων του ενεργητικού πρέπει να υπερβαίνουν 
το ήμισυ του μέσου όρου των εσόδων από ασφάλιστρα και του συνόλου των 
στοιχείων του ενεργητικού των κορεατικών ασφαλιστικών εταιρειών ζωής (αυτό 
σημαίνει ότι οι αλλοδαπές επιχειρήσεις πρέπει να έχουν παγκόσμιο όγκο 
ασφαλίστρων της τάξης περίπου του 1,5 δις δολλαρίων ετησίως). 
Η ασφαλιστική αγορά στην Κορέα υπόκειται σε αυστηρούς ελέγχους με αποτέλεσμα 
τα τελευταία 20 χρόνια να έχουν χορηγηθεί πολύ λίγες άδειες λειτουργίας σε 
εταιρείες του κλάδου αυτού. Τα τιμολογιακοί οι εφαρμοζόμενοι κανόνες ελέγχονται 
αυστηρά, ιδιαίτερα στον κλάδο ασφάλισης μειώνοντας με τον τρόπο αυτό την 
ουσιαστική άσκηση του ανταγωνισμού στον εν λόγω τομέα. 
ΜΑΛΑΙΣΙΑ 
Η Μαλαισία επιβάλλει ορισμένους σημαντικούς περιορισμούς στα αλλοδαπά 
χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Από το 1982, δεν έχουν εκδοθεί νέες άδειες 
λειτουργίας για εμπορικές τραπεζικές εργασίες εκτός από ορισμένες περιορισμένες 
εξωχώριες (offshore) δραστηριότητες με βάση το Labuan. Προς το παρόν, δεν 
δίνονται νέες άδειες σε ασφαλιστικές εταιρείες και χρηματιστηριακά γραφεία. Όσον 
23 
αφορά την εγκατάσταση μέσω απόκτησης συμμετοχών, όλα τα αλλοδαπά 
χρηματοπιστωτικά ιδρύματα εξακολουθούν να περιορίζονται στην απόκτηση 
συμμετοχών μειοψηφίας. 
Σημαντικοί περιορισμοί υφίστανται και στην λειτουργία και επέκταση αλλοδαπών 
επιχειρήσεων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η υποχρέωση μετατροπής όλων των 
αλλοδαπών τραπεζικών και ασφαλιστικών υποκαταστημάτων σε θυγατρικές. 
Ωστόσο, ενώ για τα υπάρχοντα υποκαταστήματα αλλοδαπών εμπορικών τραπεζών 
επιτρέπεται, μετά από σύσταση εγχώριων εταιρειών, η μετατροπή τους σε 100% 
θυγατρικές αλλοδαπών τραπεζών, οι αλλοδαποί εταίροι των νέων ασφαλιστικών 
εταιρειών υποχρεούνται να εκχωρούν οποιοδήποτε ποσοστό συμμετοχής που 
υπερβαίνει το 30% του συνολικού μετοχικού κεφαλαίου της εγχώριας εταιρείας. Το 
Δεκέμβριο του 1994 θεσπίστηκε ένα διττό ρυθμιστικό καθεστώς στον τραπεζικό 
τομέα, το οποίο θέτει τα τοπικά υποκαταστήματα ή τις θυγατρικές αλλοδαπών 
τραπεζών σε σημαντικά μειονεκτική θέση σε σύγκριση με τις τοπικές τράπεζες, λόγω 
των υπερβολικών εποπτικών και κεφαλαιακών απαιτήσεων, οι οποίες είναι 
δυσανάλογες με τις ασκούμενες δραστηριότητες (και τον αναλαμβανόμενο κίνδυνο). 
Παρά το γεγονός ότι τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της ΕΚ πραγματοποιούν 
σήμερα σχετικά υψηλό κύκλο εργασιών στη Μαλαισία, οι νέοι περιορισμοί θα 
επηρεάσουν μάλλον αρνητικά τις δραστηριότητες τους, όπως συμβαίνει στην 
περίπτωση του ασφαλιστικού τομέα. 
ΜΕΞΙΚΟ 
Η πρόσβαση στην μεξικανική αγορά διευκολύνθηκε με την έναρξη ισχύος της 
NAFTA, την 1η Ιανουαρίου 1994. Οι αλλοδαπές χρηματοπιστωτικές εταιρείες έχουν 
πλέον πρόσβαση μέσω θυγατρικών εγκατεστημένων στις ΗΠΑ ή τον Καναδά. Δεν 
επιτρέπεται η δημιουργία υποκαταστημάτων. Το άνοιγμα της αγοράς θα 
πραγματοποιηθεί σταδιακά από την 1η Ιανουαρίου 1994 μέχρι την 1η Ιανουαρίου 
2000. Στον τραπεζικό τομέα, το μερίδιο της αγοράς που θα μπορούν να κατέχουν 
οι αλλοδαπές επιχειρήσεις θα αυξηθεί από 8% σε 15%, στον ασφαλιστικό τομέα από 
6% σε 12% και στον τομέα των κινητών αξιών από 10% σε 20%. Πολλές από τις 
επιχειρήσεις χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών που είναι εγκατεστημένες στην 
Ευρωπαϊκή Κοινότητα έχουν ήδη επωφεληθεί από τους νέους κανόνες. 
Για τις αλλοδαπές εταιρείες χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών που είναι 
εγκατεστημένες στο Μεξικό ισχύει η εθνική μεταχείριση. 
ΦΙΛΙΠΠΙΝΕΣ 
Η πρόσβαση στην αγορά χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών των Φιλιππίνων έχει 
βελτιωθεί, μετά τις τραπεζικές και ασφαλιστικές μεταρρυθμίσεις που σημειώθηκαν 
το 1994. Έχουν χορηγηθεί νέες άδειες, αν και σε πολύ περιορισμένο αριθμό, για 
την ίδρυση αλλοδαπών τραπεζικών υποκαταστημάτων (για πρώτη φορά από το 
1948) ή 100% ασφαλιστικών θυγατρικών ή υποκαταστημάτων που ανήκουν κατά 
100% σε ασφαλιστικές επιχειρήσεις. Το όριο των αλλοδαπών συμμετοχών στον 
τραπεζικό τομέα αυξήθηκε σημαντικά από 30% σε 60% των μετοχών με δικαίωμα 
ψήφου. Οι περιορισμοί για την συμμετοχή αλλοδαπών στο μετοχικό κεφάλαιο 
24 
εγχώριων ασφαλιστικών εταιρειών έχουν καταργηθεί. Ωστόσο, η χορήγηση νέων 
αδειών εγκατάστασης σε όλους τους χρηματοπιστωτικούς κλάδους εξακολουθεί να 
υπόκειται στο κριτήριο των οικονομικών αναγκών. 
Συνεχίζουν να υφίστανται περιορισμοί σε όλα τα αλλοδαπά χρηματοπιστωτικά 
ιδρύματα όσον αφορά τη δημιουργία υποκαταστημάτων και την επέκταση των 
δραστηριοτήτων. Επιπλέον, οι κεφαλαιακές απαιτήσεις είνα υψηλότερες σε σύγκριση 
με εκείνες που ισχύουν με τις εγχώριες χρηματοπιστωτικές εταιρείες. Στην 
περίπτωση των αλλοδαπών τραπεζικών υποκαταστημάτων, οι εν λόγω απαιτήσεις 
κυμαίνονται ανάλογα με τον αριθμό των ιδρυόμενων επί μέρους υποκαταστημάτων 
(έως 6), και για τις αλλοδαπές ασφαλιστικές εταιρείες ανάλογα με το ύψος της 
αλλοδαπής συμμετοχής στο κεφάλαιο τους. 
ΡΩΣΙΑ 
Στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, η ρωσική αγορά προσφέρει 
περιορισμένες δυνατότητες πρόσβασης στα αλλοδαπά ιδρύματα. Σε ό,τι αφορά τις 
κεφαλαιαγορές, δεν υφίσταται επί του παρόντος κανένας συγκεκριμένος περιορισμός 
για τα αλλοδαπά ιδρύματα πλην της απαγόρευσης κατοχής άνω του 10% των 
δημοπρατούμενων ομολόγων του δημοσίου. Μελετάται προσεχώς η λήψη ορισμένων 
περιοριστικών μέτρων για την προστασία της ρωσικής αγοράς. 
Στον τραπεζικό τομέα ακολουθείται κατά κανόνα το status quo. Το προεδρικό 
διάταγμα της 10ης Ιουνίου 1994 απαγορεύει ουσιαστικά την είσοδο αλλοδαπών 
νέων επιχειρήσεων για δύο έτη εμποδίζοντας τις να συναλλάσσονται με ρώσους 
πελάτες. Μετά την περίοδο της αναστολής η ευρωπαϊκή συμφωνία συνεργασίας 
προβλέπει παροχή εθνικής μεταχείρισης για μια περίοδο 5 ετών από την υπογραφή 
της. Υφίστανται επίσης και άλλα τεχνικά εμπόδια με τη μορφή υψηλότερων 
απαιτούμενων ελάχιστων ιδίως κεφαλαίων για τα αλλοδαπά ιδρύματα, καθώς και 
ενός γενικού ανώτατου ορίου για τις αλλοδαπές συμμετοχές (12% του κεφαλαίου 
του ρωσικού τραπεζικού συστήματος). 
Στον ασφαλιστικό τομέα η αλλοδαπή συμμετοχή περιορίζεται σε 49% του κεφαλαίου 
μιας ρωσικής ασφαλιστικής εταιρείας (διάταγμα της 27ης Νοεμβρίου 1992). Η 
άσκηση των δραστηριοτήτων των χρηματιστηριακών εταιρειών είναι ελεύθερη. 
Στόχος είναι επίσης η επίτευξη της παροχής εθνικής μεταχείρισης και για τις 
αλλοδαπές επιχειρήσεις, εντός 5 ετών από την υπογραφή της συνθήκης μεταξύ της 
ΕΕ και Ρωσίας. 
ΣΙΓΚΑΠΟΥΡΗ 
Υπάρχουν δύο αγορές: μια μεγάλη εξωχώρια αγορά χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών 
(που χαρακτηρίζεται από την έντονη παρουσία ξένων εταιρειών) και η εγχώρια 
αγορά· η παρουσία των αλλοδαπών επιχειρήσεων είναι ιδιαίτερα σημαντική και 
στις δύο αγορές. Ωστόσο, στην εγχώρια αγορά υπάρχει από το 1974 ένα 
μορατόριουμ για την έκδοση αδειών λειτουργίας των τραπεζών - τόσο για τους 
εγχώριους όσο και για τους αλλοδαπούς υποψηφίους - και οι εγκεκριμένες 
τράπεζες αλλοδαπής ιδιοκτησίας δεν μπορούν να ιδρύσουν υποκαταστήματα στη 
Σιγκαπούρη. 
*• -<* • 
25 
Στον τομέα των επενδυτικών υπηρεσιών, οι αλλοδαπές επιχειρήσεις έχουν, για ένα 
ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων (αμοιβαία κεφάλαια, τίτλοι με την εγγύηση του 
δημοσίου, προθεσμιακά συμβόλαια, τραπεζικές επενδυτικές εργασίες) τα ίδια 
δικαιώματα εγκατάστασης και προσφοράς χρηματοπιστωτικών προϊόντων με τις 
εγχώριες εταιρείες. Ωστόσο, για πολλά χρόνια μέλη στο χρηματιστήριο της 
Σιγκαπούρης μπορύσαν να γίνουν μόνο εγχώριοι χρηματιστές. Η πρόσβαση στο εν 
λόγω χρηματιστήριο είναι δυνατή μόνο μέσω της απόκτησης του 49% του μετοχικού 
κεφαλαίου μιας εγχώριας χρηματιστηριακής εταιρείας ή του ειδικού καθεστώτος 
"του διεθνούς μέλους", που επιτρέπει στον δικαιούχο να ασκεί πράξεις για 
λογαριασμό μη κατοίκων της αλλοδαπής. 
Στον ασφαλιστικό τομέα, δεν μπορεί προς το παρόν να λειτουργήσει καμία νέα 
επιχείρηση (αλλοδαπή ή εγχώρια). Η νομισματική αρχή της Σιγκαπούρης θεωρεί ότι 
η μικρή εγχώρια αγορά δεν δικαιολογεί την είσοδο των νέων επιχειρήσεων, και δεν 
τροποποιήθηκε κανένας από τους επιβαλλόμενους περιορισμούς επί των 
δραστηριοτήτων που συνεπάγονται διάκριση. 
ΝΟΤΙΟΣ ΑΦΡΙΚΗ 
Σημαντικές μεταβολές παρατηρούνται στον χρηματοπιστωτικό τομέα της Νότιας 
Αφρικής. Ετοιμάζεται η απελευθέρωση της πρόσβασης στην αγορά κινητών αξιών. 
Στον τραπεζικό τομέα . η πρόσβαση είναι σήμερα περιορισμένη εφόσον απαιτείται 
η σύσταση εγχώριας εταιρείας. Ωστόσο, η νέα νομοθεσία θα επιτρέψει την απευθείας 
ίδρυση υποκαταστημάτων από το τέλος του 1995. 
Στον ασφαλιστικό τομέα, απαιτείται η εγκατάσταση με το μορφή ανώνυμης 
εταιρείας που να έχει συσταθεί στη χώρα αυτή και απαγορεύεται η απευθείας ίδρυση 
υποκαταστημάτων. 
II εθνική μεταχείριση είναι εξασφαλισμένη για το σύνολο των επιμέρους κλάδων. 
ΕΛΒΕΤΙΑ 
Οι αλλοδαπές επιχειρήσεις επενδύσεων μπορούν να εγκαθίστανται είτε με τη μορφή 
θυγατρικών είτε με τη μορφή υποκαταστημάτων και να λειτουργούν βάσει του 
καθεστώτος της εθνικής μεταχείρισης. 
Για την εγκατάσταση, την λειτουργία και τη χρηματοδότηση τραπεζικών 
δραστηριοτήτων η ελβετική κυβέρνηση δεν επιβάλλει νομικούς περιορισμούς στις 
αλλοδαπές τράπεζες. Η τραπεζική νομοθεσία βασίζεται στην αρχή της 
αμοιβαιότητας. 
Οι αλλοδαπές εταιρείες του ασφαλιστικού τομέα πρέπει να ιδρύουν πρακτορείο ή 
υποκατάστημα. Οι εταιρείες που ασκούν δραστηριότητες και στον κλάδο ζωής και 
στον κλάδο ζημιών στις χώρες προέλευσης τους, μπορούν στην Ελβετία να ασκούν 
δραστηριότητες μόνο στον κλάδο ασφάλισης ζωής και όχι ζημιών. Οι ασφαλιστικές 
εταιρείες ζωής επιτρέπεται να παρέχουν περιορισμένο μόνο φάσμα 4 κατηγοριών 
ασφαλιστικής κάλυψης. Απαγορεύονται οι συναλλαγές πλην των ασφαλιστικών. Η 
26 
έδρα της ασφαλιστικής εταιρείας η οποία αιτεί την ίδρυση υποκαταστήματος ή 
πρακτορείου στην Ελβετία πρέπει να έχει τη μορφή είτε ανώνυμης εταιρείας 
(Aktiengesellschaft, société anonyme) ή συνεταιρισμού (Genossenschaft, société 
cooperative). Απαιτείται συνήθως ελάχιστη εμπειρία τριών ετών στην χώρα 
καταγωγής, όπως και ένα ελάχιστο μετοχικό κεφάλαιο για την εταιρεία της χώρας 
καταγωγής. Τα τιμολόγια, οι γενικοί όροι των συμβολαίων καθώς και τα έγγραφα 
που χρησιμοποιούνται για ορισμένες κατηγορίες κινδύνων του κλάδου ζημιών 
υπόκεινται σε προηγούμενη έγκριση. Για τον κλάδο ζημιών, τα τεχνικά αποθεματικά 
του ελβετικού χαρτοφυλακίου πρέπει να καλύπτονται από αντίστοιχα στοιχεία του 
ενεργητικού. Στον κλάδο ασφάλισης ζωής, τα υποκαταστήματα και τα πρακτορεία 
πρέπει να συστήνουν ένα κεφάλαιο στην Ελβετία, το ύψος του οποίου καθορίζεται 
από τις αρμόδιες ασφαλιστικές αρχές και πρέπει να αποτελείται από διαθέσιμα 
στοιχεία του ενεργητικού. 
ΤΑΪΒΑΝ 
Οι αλλοδαπές εταιρείες που ασκούν δραστηριότητες στην αγορά κινητών αξιών της 
Δημοκρατίας της Κίνας εξακολουθούν να υφίστανται διακριτική μεταχείριση η 
οποία έχει ως αποτέλεσμα την επιβολή περιορισμών σε πολλούς τομείς της 
εμπορικής δραστηριότητας. 
Από την έκθεση του 1992, έχουν βελτιωθεί σημαντικά οι όροι πρόσβασης στην 
τραπεζική αγορά της χώρας αυτής. Ωστόσο, η είσοδος στην αγορά αυτή 
περιορίζεται σε υποκαταστήματα και γραφεία αντιπροσωπείας. Απαγορεύεται η 
ίδρυση θυγατρικών που να ανήκουν εξ ολοκλήρου σε αλλοδαπούς. Επιπλέον, οι 
αλλοδαποί θεσμικοί επενδυτές μπορούν να κατέχουν μόνο μέχρι 5% του συνόλου 
του εκδοθέντος μετοχικού κεφαλαίου μιας εταιρείας εισηγμένης στο χρηματιστήριο. 
Ορισμένοι από τους υπάρχοντες περιορισμούς λειτουργίας όπως είναι εκείνοι που 
αφορούν την κίνηση κεφαλαίων, λειτουργούν ως εμπόδιο για τις αλλοδαπές 
τράπεζες. 
Επί του παρόντος, δεν λειτουργεί καμία κοινοτική εταιρεία στην ασφαλιστική αγορά 
της δημοκρατίας της Κίνας. Κατά συνέπεια δεν είναι δυνατός ο σχολιασμός της 
μεταχείρισης στον εν λόγω τομέα. 
ΤΑΪΛΑΝΔΗ 
Στον τομέα των κινητών αξιών, δεν εκδίδονται νέες άδειες. Η αγορά συμμετοχών 
μειοψηφίας σε ήδη υπάρχουσες εταιρείες επενδύσεων σε κινητές αξίες (49%) ή σε 
πιστωτικούς οργανισμούς 25% παραμένει για τους' νεοεισερχόμενους η μόνη 
δυνατότητα πρόσβασης στην αγορά. Όσον αφορά τους όρους λειτουργίας των 
υφιστάμενων εταιρειών, η Ταϊλάνδη θα καταργήσει την υποχρέωση χωριστής άδειας 
που επιβάλλεται στις εταιρείες κινητών αξιών, οι οποίες επιθυμούν να επεκταθούν 
σε άλλες δραστηριότητες κεφαλαιαγοράς: οι συμπληρωματικές άδειες θα 
χορηγούνται αυτόματα μετά από αίτηση. 
Παρά τα πρόσφατα προγράμματα απελευθέρωσης του τραπεζικού τομέα, η Ταϊλάνδη 
εξακολουθεί να επιβάλει σημαντικούς περιορισμούς στην εγκατάσταση 
χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων της ΕΚ. Δεν υπάρχει σήμερα δυνατότητα πρόσβασης 
27 
νεοεισερχόμενων (εγχώριων ή αλλοδαπών) στην αγορά εμπορικών τραπεζικών 
εργασιών της Ταϊλάνδης, εκτός, σε πολύ περιορισμένο βαθμό, εάν επιτραπεί η 
μετατροπή της άδειας λειτουργίας ενός υποκαταστήματος για εξωχώριες (offschore) 
δραστηριότητες BIBF ή PD3F σε μια γενική ενδοχώρια (onshore) άδεια λειτουργίας 
υποκαταστήματος. Η αλλοδαπή συμμετοχή στο μετοχικό κεφάλαιο των τραπεζών της 
Ταϊλάνδης περιορίζεται σε 25%. Οι όροι λειτουργίας των κοινοτικών τραπεζών θα 
βελτιωθούν εφόσον σταματήσει να ισχύει η σημερινή απαγόρευση για τις αλλοδαπές 
τράπεζες να δημιουργούν δίκτυα υποκαταστημάτων, όπως ανακοινώθηκε στο βασικό 
πρόγραμμα για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες που υποβλήθηκε το Μάρτιο του 
1995. 
Στον ασφαλιστικό τομέα, δεν χορηγούνται νέες άδειες και η αλλοδαπή συμμετοχή 
στις ασφαλιστικές εταιρείες περιορίζεται σε 25%. Ωστόσο, το Υπουργείο Εμπορίου, 
μελετά την τροποποίηση της υφιστάμενης ασφαλιστικής νομοθεσίας, με την αύξηση 
των σημερινών ορίων της αλλοδαπής συμμετοχής στο μετοχικό κεφάλαιο από 25% 
σε 49% και με την παροχή δυνατότητας στις αλλοδαπές ασφαλιστικές εταιρείες να 
συστήνουν υποκαταστήματα στην Ταϊλάνδη. 
ΤΟΥΡΚΙΑ 
Οι αλλοδαπές εταιρείες επενδύσεων δεν μπορούν να δημιουργήσουν απευθείας 
υποκαταστήματα, ούτε να ιδρύσουν γραφείο αντιπροσωπείας. Η εγκατάσταση 
θυγατρικών υπόκειται στο κριτήριο των οικονομικών αναγκών. Από τη στιγμή που 
θα εγκατασταθούν οι αλλοδαπές εταιρείες κινητών αξιών, μπορούν να ασκούν τις 
δραστηριότητες τους βάσει του καθεστώτος της εθνικής μεταχείρισης. 
Οι αλλοδαπές τράπεζες μπορούν να ιδρύουν υποκαταστήματα ή θυγατρικές. Από 
τη στιγμή της εγκατάστασης τους μπορούν να λειτουργούν βάσει των κανόνων της 
εθνικής μεταχείρισης. 
Οι αλλοδαπές ασφαλιστικές εταιρείες μπορούν να ιδρύουν υποκαταστήματα ή 
θυγατρικές. Με πολύ λίγες εξαιρέσεις, όπως είναι η υποχρεωτική ασφάλιση 
κυκλοφορίας οχημάτων του δημοσίου τομέα, οι αλλοδαπές ασφαλιστικές εταιρείες 
τυγχάνουν εθνικής μεταχείρισης κατά την άσκηση των δραστηριοτήτων τους. 
ΗΠΑ 
Στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, οι ΗΠΑ αντιμετώπιζαν ανέκαθεν 
ευνοϊκά τις αλλοδαπές επενδύσεις και ακολουθούν μια πολιτική που βασίζεται στην 
εφαρμογή της εθνικής μεταχείρισης προς τις ξένες εταιρείες. Η εθνική μεταχείριση 
παρέχεται συνήθως σε ομοσπονδιακό επίπεδο με πολύ λίγες εξαιρέσεις, οι 
περισσότερες από τις οποίες είναι ασήμαντες. Η πολιτική εθνικής μεταχείρισης 
ακολουθείται επίσης και σε επίπεδο πολιτειών, μολονότι ορισμένες από αυτές 
εξακολουθούν να επιβάλουν περιορισμούς σε αλλοδαπές εταιρείες 
συμπεριλαμβανομένων των απαιτήσεων αμοιβαιότητας, ιδιαίτερα στον τραπεζικό και 
ασφαλιστικό τομέα. Σε αρκετές περιπτώσεις, ορισμένες αλλοδαπές τράπεζες οι 
οποίες είχαν εν τω μεταξύ αποκτήσει ορισμένα ιδιαίτερα δικαιώματα ( grandfathered 
banks) εξαιρέθηκαν από τους περιορισμούς που εφαρμόζονται σε τράπεζες των 
ΗΠΑ, όπως είναι η δυνατότητα διατήρησης θυγατρικών εταιρειών που ασκούν 
28 
δραστηριότητες στον τομέα των κινητών αξιών βάσει της International Banking Act 
του 1978. 
Οι πιο σημαντικοί περιορισμοί που αντιμετωπίζουν τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα 
της Κοινότητας οφείλονται σε ρυθμιστικούς κανόνες που εφαρμόζονται χωρίς 
διακρίσεις και περιορίζουν το φάσμα των επιτρεπόμενων δραστηριοτήτων των 
ραπεζών ή απαγορεύουν την ταυτόχρονη άσκηση τραπεζικών και χρηματιστηριακών 
δραστηριοτήτων από τον ίδιο τραπεζικό οργανισμό, ή περιορίζουν τις δυνατότητες 
επέκτασης των δραστηριοτήτων των τραπεζών σε διαπολιτειακή κλίμακα. Μολονότι 
οι περιορισμοί αυτοί μειώθηκαν προοδευτικά με διαφόρους τρόπους, εξακολουθούν 
να εμποδίζουν τις κοινοτικές τράπεζες που είναι συνδεδεμένες εντός της Κοινότητας 
με ασφαλιστικές εταιρείες, χρηματιστηριακές εταιρείες ή βιομηχανικές επιχειρήσεις 
να ασκούν αντίστοιχα τραπεζικές, ασφαλιστικές ή χρηματιστηριακές πράξεις στις 
ΗΠΑ. Στις περιπτώσεις στις οποίες μια ασφαλιστική εταιρεία της Κοινότητας που 
ασκεί δραστηριότητες στις ΗΠΑ συνδεθεί εκτός των ΗΠΑ με τράπεζα η οποία ασκεί 
επίσης δραστηριότητες στις ΗΠΑ, ο εν λόγω τραπεζικός οργανισμός θα πρέπει να 
αναστείλει είτε τις τραπεζικές είτε τις ασφαλιστικές του εργασίες. 
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ευρωπαϊκές επιχειρήσεις/τράπεζες υποχρεώθηκαν, στην 
πράξη, από τις αρμόδιες αρχές των ΗΠΑ να σταματήσουν την άσκηση 
συγκεκριμένων δραστηριοτήτων. 
Οι περιορισμοί γεωγραφικής επέκτασης των τραπεζών μειώθηκαν το 1994. Η 
επίπτωση της "Iterstate Banking and Branching Act" θα εξαρτηθεί από τα μέτρα που 
λάβουν οι ομοσπονδιακοί οργανισμοί ρύθμισης του τραπεζικού τομέα στο πλαίσιο 
της ερμηνείας και εφαρμογής των διατάξεων της ανωτέρω νομοθετικής πράξης. Οι 
αποφάσεις που λαμβάνονται στο επίπεδο των διαφορετικών πολιτειών πρόκειται 
να επηρεάσουν τις διατάξεις αυτές, οι οποίες κατά πάσα πιθανότητα δεν θα 
δημιουργούν διακρίσεις. 
ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ 
Σημαντική πρόοδος σημειώθηκε κατά τα τελευταία χρόνια όσον αφορά την 
πρόσβαση στην αγορά των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, με την θέσπιση νέας 
νομοθεσίας. Ωστόσο, η πρόσβαση αλλοδαπών τραπεζών και ασφαλιστικών εταιρειών 
βασίζεται στην αμοιβαιότητα. Η είσοδος νέων αλλοδαπών χρηματοπιστωτικών 
εταιρειών στην αγορά κινητών αξιών είναι δυνατή μέσω της απόκτησης εγχώριων 
τραπεζών και άλλων χρηματοπιστωτικών οργανισμών, της δημιουργίας νέων 
τραπεζών επενδύσεων και τραπεζών γενικών συναλλαγών, όπως επίσης επενδυτικών 
εταιρειών, και με την απευθείας ίδρυση υποκαταστημάτων. 
Τόσο στον τραπεζικό όσο και στον ασφαλιστικό τομέα, η εγκατάσταση νέας 
εμπορικής παρουσίας μπορεί να λάβει τη μορφή θυγατρικής ή υποκαταστήματος. 
Επιτρέπεται επίσης η απόκτηση εγχώριων τραπεζών ή ασφαλιστικών εταιρειών. 
Στους ήδη εγκατεστημένους αλλοδαπούς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς 
παρέχεται γενικά η εθνική μεταχείριση όσον αφορά τις πράξεις που διενεργούν. 
29 
Ενέργειες δυνάμει τον άρθρου 7 παράγραφος 4 ή παράγραφος 5 της οδηγίας για 
τις επενδυτικές υπηρεσίες ( και των αντιστοίχων διατάξεων της δεύτερης 
τραπεζικής οδηγίας και των ασφαλιστικών οδηγιών) 
Η Επιτροπή εξέτασε τις δυνατότητες λήψης μέτρων σύμφωνα με τις οδηγίες. Τα 
συμπεράσματα της είναι τα ακόλουθα. 
Άρθρο 7 παράγραφος 4 
Ακόμα και στις χώρες στις οποίες οι επιχειρήσεις επενδύσεων, τα πιστωτικά 
ιδρύματα και οι ασφαλιστικές εταιρείες της Κοινότητας έχουν αποκτήσει σημαντικό 
μερίδιο της αγοράς, είτε σε απόλυτους αριθμούς, είτε συγκριτικά με το μερίδιο που 
έχουν αποκτήσει άλλες χώρες, σε πολύ λίγες περιπτώσεις παρέχεται στα ιδρύματα 
της Κοινότητας πραγματική πρόσβαση στην αγορά, συγκρίσιμη με εκείνη που 
παρέχεται από την Κοινότητα σε τρίτες χώρες. Πολύ λίγες χώρες επιτρέπουν 
ανάλογη ευελιξία τόσο για τον τομέα των κινητών αξιών, όσο και για τον τραπεζικό 
και ασφαλιστικό τομέα, σε ότι αφορά τους όρους πρόσβασης στις αγορές τους, τη 
μορφή με την οποία μπορεί να πραγματοποιηθεί η εγκατάσταση (υποκατάστημα, 
θυγατρική, γραφείο αντιπροσωπείας ή απόκτηση συμμετοχής), στον ίδιο βαθμό 
γεωγραφικής επέκτασης και το ίδιο φάσμα δραστηριοτήτων ή την ίδια ποικιλία 
χρηματοπιστωτικών προϊόντων. 
Έτσι, πολλές χώρες εφαρμόζουν, χωρίς διακρίσεις, ρυθμίσεις που περιορίζουν τις 
δραστηριότητες και την ελευθερία ανταγωνισμού των χρηματοπιστωτικών 
ιδρυμάτων οι κανόνες αυτοί μπορεί να περιλαμβάνουν περιορισμούς για την 
γεωγραφική εξάπλωση, περιορισμούς σε ό,τι αφορά τις χρηματοπιστωτικές 
δραστηριότητες που μπορούν να ασκούν τα εν λόγω ιδρύματα, ή διαχωρισμό των 
δραστηριοτήτων, και συγκεκριμένα μεταξύ τραπεζικών, χρηματιστηριακών και 
ασφαλιστικών εργασιών· σε άλλες περιπτώσεις ενδέχεται να υπάρχουν περιορισμοί 
(ττα είδη των επιτρεπομένων χρηματοπιστωτικών προϊόντων, ή να ισχύουν 
περιορισμοί ή μακρόχρονη διαδικασία έγκρισης για την εισαγωγή νέα)ν προϊόντων. 
Η Επιτροπή θα μπορούσε ως εκ τούτου να υποβάλει προτάσεις στο Συμβούλιο 
ζητώντας να της δοθεί εντολή διαπραγματεύσεων ώστε να επιτύχει πραγματική 
πρόσβαση στην αγορά συγκρίσιμη με εκείνη που παρέχεται από την Κοινότητα στις 
επιχειρήσεις επενδύσεων, στα πιστωτικά ιδρύματα και στις ασφαλιστικές εταιρείες 
της τρίτης αυτής χώρας. Ωστόσο η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι μια 
τέτοια πρόταση για την χορήγηση εντολής θα ήταν προς το παρόν περιττή. 'Οπως 
προαναφέρθηκε, η Κοινότητα και τα κράτη μέλη συμμετέχουν σε πολυμερείς 
διαπραγματεύσεις επιδιώκονται, την εξασφάλιση, τουλάχιστον εν μέρει, μεγαλυτέρων 
δυνατοτήτων ανταγωνισμού για τις χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις της Κοινότητας. 
Η Επιτροπή πιστεύει ότι το να ζητήσει στη φάση αυτή χωριστή εντολή για να 
διαπραγματευθεί το ίδιο θέμα δυνάμει των οδηγιών για τις χρηματοπιστωτικές 
υπηρεσίες δεν θα εξυπηρετήσει κανένα πρακτικό σκοπό. Η Επιτροπή θα συνεχίσει 
τις άτυπες επαφές της τόσο σε πολιτικό όσο και σε υπηρεσιακό επίπεδο με τις αρχές 
των αντιστοίχων χωρών για την ενίσχυση των προσπαθειών της στα πλαίσια της 
GATS, αλλά διατηρεί το δικαίωμα "να υποβάλει στο Συμβούλιο πρόταση ώστε να 
της δοθεί η κατάλληλη εντολή διαπραγματεύσεων με σκοπό την εξασφάλιση 
30 
ανάλογων όρων ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις επευνδύσεων/τα πιστωτικά 
ιδρύματα/τις ασφαλιστικές εταιρείες της Κοινότητας". Η Επιτροπή θα ασκήσει το 
δικαίωμα αυτό χωριστά για κάθε χώρα και θα λάβει υπόψη μεταξύ άλλων και τα 
αποτελέσματα των διευρυμένων διαπραγματεύσεων της GATS για τις 
χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες οι οποίες πρόκειται να ολοκληρωθούν μέχρι τις 30 
Ιουνίου 1995. 
Αρθρο 7 παράγραφος 5 
Το ίδιο σκεπτικό ισχύει και για τη λήψη μέτρων δυνάμει του άρθρου 7 παράγραφος 
5. 
Το άρθρο 7 παράγραφος 5 (και οι αντίστοιχες διατάξεις της δεύτερης τραπεζικής 
οδηγίας και των ασφαλιστικών οδηγιών) προβλέπει ότι στις περιπτώσεις κατά τις 
οποίες δεν παρέχεται εθνική μεταχείριση στις επιχειρήσεις επενδύσεων της 
Κοινότητας και δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις πραγματικής πρόσβασης στην 
αγορά, η Επιτροπή μπορεί να αρχίσει διαπραγματεύσεις για να επανορθώσει την 
κατάσταση. 
Σε κάθε περίπτωση σχεδόν21, οι χώρες που εξετάσθηκαν από την Επιτροπή κατά την 
σύνταξη της παρούσας έκθεσης συμμετέχουν στον σημερινό γύρο των διευρυμένων 
διαπραγματεύσεων για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες που περιλαμβάνονται στα 
μέτρα που αποφασίστηκαν κατά την λήξη του Γύρου της Ουρουγουάης τον 
Δεκέμβριο του 1993. 
Μεταξύ των θεμάτων που διαπραγματεύεται η Κοινότητα είναι να επιτύχει 
καλύτερες διασφαλίσεις για την πρόσβαση στην αγορά και την εθνική μεταχείριση 
κατά την παροχή διασυνοριακών υπηρεσιών, οι οποίες δεν περιέχονται στις 
διατάξεις περί τρίτων χωρών των οδηγιών που αφορούν τις χρηματοπιστωτικές 
υπηρεσίες. Ωστόσο, η καλύτερη διασφάλιση της πρόσβασης στην αγορά και της 
εθνικής μεταχείρισης όσον αφορά την εγκατάσταση και την άσκηση δραστηριοτήτων 
σε άλλη χώρα αποτελεί, ίσως, τον σημαντικότερο γενικό στόχο των 
διαπραγματεύσεων. Ως εκ τούτου, η Κοινότητα πρέπει να είναι βέβαιη ότι τα 
αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων που θα επιτευχθούν μέχρι τις 30 Ιουνίου 
1995, αποτελούν σημαντική βελτίωση σε σύγκριση με την κατάσταση του τέλους 
Δεκεμβρίου 1993. Εάν δεν ικανοποιηθεί ο όρος αυτός, δεν θα πρέπει να θεωρηθεί 
ως δεδομένη η σημερινή προσφορά της Κοινότητας στις διαπραγματεύσεις, 
συμπεριλαμβανομένης και της προσφοράς για τη μη εφαρμογή της δυνατότητας 
περιορισμού ή αναστολής του δικαιώματος εγκατάστασης των επιχειρήσεων 
χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών τρίτων χωρών στην Κοινότητα. Παραμένει ανοιχτό 
το ενδεχόμενο να ζητήσει η Κοινότητα εξαίρεση από το καθεστώς του μάλλον 
ευνοουμένου κράτους και να συνεχίσει να επικαλείται τη δυνατότητα περιορισμού 
ή αναστολής. 
21 Η Ταϊβάν και η Κίνα δεν έλαβαν μέρος στις διαπραγματεύσεις του Γύρου 
της Ουρουγουάης, έχουν όμως ζητήσει να γίνουν μέλη του ΠΟΕ, πράγμα που 
συνεπάγεται^ ι/ποχρεωτικά και προσχώρηση στην GATS. 
31 
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 
Η Επιτροπή καταλήγει συνεπώς στο συμπέρασμα ότι η Κοινότητα και τα κράτη μέλη 
πρέπει να συνεχίσουν να ακολουθούν την πολιτική τους για το άνοιγμα των αγορών 
στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων της GATS σχετικά με τις χρηματοπιστωτικές 
υπηρεσίες. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί την πρόοδο των 
διαπραγματεύσεων σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη. Η στάση αυτή είναι 
απολύτως συνεπής με τις διατάξεις για τις τρίτες χώρες των σχετικών οδηγιών, οι 
οποίες τονίζουν σαφώς ότι το άνοιγμα των αγορών θα επιτευχθεί με την διαδικασία 
των διαπραγματεύσεων. Η Επιτροπή θα επεξεργασθεί και θα παρουσιάσει στο 
Συμβούλιο έκθεση αξιολόγησης των τελικών αποτελεσμάτων. Στην αξιολόγηση αυτή 
θα περιλαμβάνεται και η εξέταση των συνεπειών που θα έχουν τα αποτελέσματα 
των διαπραγματεύσεων όσον αφορά την εφαρμογή στο μέλλον των διατάξεων που 
αφορούν τις τρίτες χώρες και περιέχονται στις οδηγίες των χρηματοπιστωτικών 
υπηρεσιών. 
32 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α: άρθρο 7 της οδηγίας για τις επενδυτικές υπηρεσίες 
1. Οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών ενημερώνουν την Επιτροπή: 
α) για κάθε άδεια λειτουργίας μιας άμεσα ή έμμεσα θυγατρικής μιας 
μητρικής επιχείρησης που διέπεται από το δίκαιο τρίτης χώρας· 
β) στις περιπτώσεις κατά τις οποίες μια τέτοια μητρική επιχείρηση 
αποκτά συμμετοχή σε επιχείρηση επενδύσεων της Κοινότητας, η οποία 
με τον τρόπο αυτό καθίσταται θυγατρική της. 
Και στις δύο περιπτώσεις η Επιτροπή ενημερώνει το Συμβούλιο μέχρις ότου 
ιδρυθεί, από το Συμβούλιο και μετά από πρόταση της Επιτροπής, η επιτροπή 
κινητών αξιών. 
'Οταν χορηγείται άδεια λειτουργίας σε επιχείρηση που είναι άμεσα ή έμμεσα 
θυγατρική μιας μητρικής επιχείρησης που υπάγεται στο δίκαιο τρίτης χώρας, 
η διάρθρωση του ομίλου προσδιορίζεται στην κοινοποίηση που απευθύνουν 
οι αρμόδιες αρχές προς την Επιτροπή. 
2. Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή σχετικά με της γενικής φύσεως 
δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις επενδύσεων τους κατά την 
εγκατάσταση τους ή την παροχή επενδυτικών υπηρεσιών εντός τρίτης 
χώρας. 
3. Η Επιτροπή συντάσσει αρχικά έξι τουλάχιστον μήνες πρινα πό τη θέση σε 
εφαρμογή της παρούσας οδηγίας και, στη συνέχεια περιοδικά, έκθεση, στην 
οποία εξετάζεται η μεταχείριση, κατά την έννοια των παραγράφων 4 και 5, 
των επιχειρήσεων επενδύσεων της Κοινότητας στις τρίτες χώρες, όσον αφορά 
την εγκατάσταση και την άσκηση δραστηριοτήτων επενδυτικών υπηρεσιών, 
καθώς και την απόκτηση συμμετοχών σε επιχειρήσεις επενδύσεων τρίτων 
χωρών. Η Επιτροπή διαβιβάζει τις εκθέσεις αυτές στο Συμβούλιο, 
συνοδευόμενες, ενδεχομένως από ενδεδειγμένες προτάσεις. 
4. Εάν η Επιτροπή διαπιστώσει, είτε βάσει των εκθέσεων που αναφέρονται στην 
παράγραφο 3 είτε βάσει άλλων πληροφοριών, ότι μια τρίτη χώρα δεν παρέχει 
στις επιχειρήσεις επενδύσεων της Κοινότητας δυνατότητα πραγματικής 
πρόσβασης στην αγορά συγκρίσιμη με εκείνη που παρέχεται από την 
Κοινότητα στις επιχειρήσεις επενδύσεων της τρίτης αυτής χώρας, η Επιτροπή 
μπορεί να υποβάλλει στο Συμβούλιο πρόταση να της δοθεί η κατάλληλη 
εντολή διαπραγματεύσεων με σκοπό την εξασφάλιση ανάλογων όρων 
ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις επενδύσεων της Κοινότητας. Το 
Συμβούλιο αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία. 
5. Εάν η Επιτροπή διαπιστώσει, είτε βάσει των εκθέσεων που αναφέρονται 
στην παράγραφο 3, είτε βάσει άλλων πληροφοριών, ότι η μεταχείριση των 
κοινοτικών επιχειρήσεων επενδύσεων σε μια τρίτη χώρα δεν τους 
33 
εξασφαλίζει ανάλογους όρους ανταγωνισμού με εκείνους που παρέχονται 
στις επιχειρήσεις επενδύσεων της χώρας αυτής και ότι δεν πληρούνται οι 
προϋποθέσεις πραγματικής πρόσβασης στην αγορά, μπορεί να αρχίσει 
διαπραγματεύσεις για να επανορθώσει την κατάσταση. 
Στην περίπτωση που προβλέπει το πρώτο εδάφιο, μπορεί επίσης να 
αποφασιστεί, σε οποιαδήποτε στιγμή και παράλληλα με την έναρξη 
διαπραγματεύσεων, σύμφωνα με τη διαδικασία που θα προβλεφθεί στην 
οδηγία με την οποία το Συμβούλιο θα συστήσει την επιτροπή που αναφέρεται 
στην παράγραφο 1, ότι οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών οφείλουν να 
περιορίσουν ή να αναστείλουν τις αποφάσεις τους σχετικά με τις ήδη 
υποβληθείσες ή τις μελλοντικές αιτήσεις χορήγησης άδειας λειτουργίας και 
την απόκτηση συμμετοχών από άμεσα ή έμμεσα μητρικές επιχειρήσεις του 
διέπονται από το δίκαιο της εν λόγω τρίτης χώρας. Η διάρκεια ισχύος των 
μέτρων αυτών δεν μπορεί να υπερβαίνει τους τρεις μήνες. 
Πριν από τη λήξη της τρίμηνης προθεσμίας, και βάσει των αποτελεσμάτων 
των διαπραγματεύσεων, το Συμβούλιο μπορεί να αποφασίσει με ειδική 
πλειοψηφία, μετά από πρόταση της Επιτροπής, εάν πρέπει να συνεχιστεί η 
εφαρμογή των μέτρων. 
Οι ανωτέρω περιορισμοί ή αναστολές δεν μπορεί να εφαρμόζονται κατά 
την ίδρυση θυγατρικών από επιχειρήσεις επενδύσεων που επενδύσεων που 
έχουν λάβει την απαιτούμενη άδεια λειτουργίας στην Κοινότητα, ή από 
θυγατρικές τους, ούτε κατά την απόκτηση συμμετοχών από αυτές τις 
επιχειρήσεις ή τις θυγατρικές τους σε επιχείρηση επενδύσεων της Κοινότητας. 
6. Εάν η Επιτροπή διαπιστώσει ότι συντρέχει μια από τις περιστάσεις που 
αναφέρονται στις παραγράφους 4 και 5, τα κράτη μέλη της γνωστοποιούν, 
κατόπιν αιτήσεως της: 
α) Τις αιτήσεις χορήγησης άδειας λειτουργίας σε άμεση ή έμμεση 
θυγατρική μιας ή περισσοτέρων μητρικών επιχειρήσεων που διέπονται 
από το δίκαιο της εν λόγω τρίτης χώρας· 
β) οποιοδήποτε σχέδιο απόκτησης συμμετοχής, το οποίο γνωρίζουν 
σύμφωνα με το άρθροίΡ, εκ μέρους μιας από τις εν λόγω επιχειρήσεις 
σε επιχείρηση επενδύσεων της Κοινότητας, η οποία θα καταστεί 
κατ'αυτό τον τρόπο θυγατρική της. 
Αυτή η υποχρέωση παροχής πληροφοριών παύει να ισχύει μόλις συναφθεί 
συμφωνία με την τρίτη χώρα που αναφέρεται στις παραγράφους 4 ή 5, ή 
εφόσον παύσουν να εφαρμόζονται τα μέτρα της παραγράφου 5 δεύτερο και 
τρίτο εδάφιο. 
7. Τα μέτρα που λαμβάνονται δυνάμει του παρόντος άρθρου πρέπει να είναι 
σύμφωνα με τις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει η Κοινότητα στο πλαίσιο 
διεθνών συμφωνιών, είτε διμερών είτε πολυμερών, οι οποίες διέπουν την 
ανάληψη και .την άσκηση δραστηριότητας επιχειρήσεις επενδύσεων. 
34/15 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β 
Οι εξελίξεις στην Ενιαία Αγορά των Χρηματοπιστωτικών Υπηρεσκόν 
ΕΙΙΕΝΛΥΤΙΚΕΣ ΥΙΙΗΡΕΣΙΕΣ 
Τα θεμέλια της ευρωπαϊκής αγοράς κινητών αξιών ετέθησαν με μια σειρά οδηγιών 
που υιοθετήθηκαν κυρίως κατά την διάρκεια της δεκαετίας του 1980 και οι οποίες 
καθορίζουν κοινούς όρους για τις οικονομικές πληροφορίες που απαιτούνται κατά 
την εισαγωγή κινητών αξιών σε χρηματιστήριο (οδηγία 79/279/ΕΟΚ), και για τις 
πληροφορίες που πρέπει να δημοσιεύουν τακτικά οι εταιρείες των οποίων οι 
μετοχές έχουν εισαχθεί σε χρηματιστήριο αξιών (82/121/ΕΟΚ). Επίσης θεσπίστηκαν 
κοινοί όροι σχετικά με το ενημερωτικό δελτίο που πρέπει να δημοσιεύεται για την 
εισαγωγή κινητών αξιών σε χρηματιστήριο (οδηγία 80/3S0/EOK) ενώ προβλέπεται 
η αμοιβαία αναγνώριση του ενημερωτικού δελτίου (οδηγία 87/345/ΕΟΚ), ώστε να 
διευκολύνεται σε μεγάλο βαθμό η εισαγωγή κινητών αξιών σε χρηματιστήρια 
περισσοτέρων του ενός κρατών μελών. Στόχος των μέτρων αυτών είναι να 
βοηθήσουν τις εταιρείες να αντιμετωπίζουν την Ένωση ως ενιαία αγορά όταν ζητούν 
την εισαγωγή σε χρηματιστήριο αξιών των μετοχών και ομολογιών που έχουν 
εκδώσει. 
Για να συμπληρώσει τις οδηγίες αυτές, η Επιτροπή εξασφάλισε την έκδοση μιας 
οδηγίας (89/2θ8/ΕΟΚ) η οποία θέτει κοινούς όρους για το ενημερωτικό δελτίο που 
πρέπει να δημοσιεύεται, όταν απευθύνεται στο κοινό πρόσκληση για κινητές αξίες. 
Η βελτίωση της διαφάνειας των αγορών κινητών αξιών και της εμπιστοσύνης των 
επενδυτών στις αγορές αυτές (κυρίως όσον αφορά τις εξαγορές και τις λοιπές 
πληροφορίες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις τιμές κινητών αξιών) ήταν 
επίσης ο στόχος των οδηγιών σχετικά με τις πληροφορίες που θα πρέπει να 
δημοσιεύονται κατά την απόκτηση και των εκχώρηση σημαντικής συμμετοχής σε 
εταιρεία της οποίας οι μετοχές είναι εισηγμένες στο χρηματιστήριο (οδηγία 
88/627/ΕΟΚ) και για την καταστολή της παράνομης χρήσης εμπιστευτικών 
πληροφοριών εντός της Ένωσης (οδηγία 89/592/ΗΟΚ). 
Ο οδηγία για τους "ΟΣΕΚΛ" (οδηγία 85/611/ΕΟΚ) ετέθη σε ισχύ τον Οκτώβριο του 
1989. Η οδηγία αυτή επιτρέπει την διαπραγμάτευση των μεριδίων των οργανισμών 
συλλογικών επενδύσεων σε κινητές αξίες σε ολόκληρη την Ένωση, με την 
προϋπόθεση ότι θα πληρούν τις στοιχειώδεις προϋποθέσεις που καθορίζει η εν λόγω 
οδηγία. 
II ενιαία αγορά για τους ενδιαμέσους επενδύσεων θα αρχίσει να εφαρμόζεται από 
την 1η Ιανουαρίου 1996 με την έναρξη της ισχύος της οδηγίας για τις επενδυτικές 
υπηρεσίες (93/22/ΕΟΚ). Με την οδηγία αυτή επιτρέπεται στους χρηματιστές και τις 
λοιπές επιχειρήσεις επενδύσεων να ιδρύουν υποκαταστήματα και να παρέχουν 
υπηρεσίες σε ολόκληρη των Ένωση βάσει της άδειας λειτουργίας που έχει εκδώσει 
το κράτος μέλος καταγωγής και υπό την εποπτεία του εν λόγω κράτους μέλους . 
36 
Η οδηγία για την κεφαλαιακή επάρκεια (93/6/ΕΟΚ), η οποία τίθεται σε ισχύ την 
ίδια ημερομηνία καθορίζει τις βασικές κεφαλαιακές απαιτήσεις που πρέπει να 
πληρούν οι επιχειρήσεις επενδύσεων καθώς και τις προσαρμοσμένες ανάλογα με τον 
βαθμό του κινδύνου κεφαλαιακές απαιτήσεις για την κάλυψη του κινδύνου αγοράς 
που αφορά το χαρτοφυλάκιο συναλλαγών των επιχειρήσεων και των πιστωτικών 
ιδρυμάτων. 
Ήδη προετοιμάζεται διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής της οδηγίας του 1985 για 
τους ΟΣΕΚΑ και η καθιέρωση στο επίπεδο της Ένωσης ενός ελαχίστου ορίου για 
την αποζημίωση των επενδυτών στην περίπτωση αδυναμίας της επιχειρήσεως 
επενδύσεων να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της. 
37 
Τμήμα A 
Τμήμα Β 
Τμήμα Γ 
38 
ΤΡΑΠΕΖΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ 
Η πρώτη τραπεζική συντονιστική οδηγία του 1977 (οδηγία 77/780/ΕΟΚ) επέτυχε δύο 
βασικούς στόχους. Πρώτον εξάλειψε το μεγαλύτερο μέρος των εμποδίων για την 
ελεύθερη εγκατάσταση των τραπεζών και των άλλων πιστωτικών ιδρυμάτων και 
δεύτερον καθόρισε κοινούς κανόνες για την χορήγηση τραπεζικής άδειας. 
Ωστόσο η δεύτερη τραπεζική συντονιστική οδηγία (89/646/ΕΟΚ) είναι αυτή που 
αποτέλεσε τον ακρογωνιαίο λίθο της ενιαίας αγοράς στον τομέα των 
χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Η οδηγία αυτή προβλέπει ενιαία τραπεζική άδεια 
λειτουργίας, που ισχύει σε ολόκληρη των Κοινότητα και η οποία επιτρέπει στις 
τράπεζες ή τα πιστωτικά ιδρύματα που είναι εγκατεστημένα σε ένα κράτος μέλος 
να παρέχουν τις υπηρεσίες τους στην Ευρώπη, είτε με την εγκατάσταση 
υποκαταστημάτων σε άλλα κράτη μέλη, είτε με την παροχή διασυνοριακών 
τραπεζικών υπηρεσιών σε πελάτες άλλων κρατών μελών. Η άδεια αυτή θα 
αναγνωρίζεται αμοιβαία από τις τραπεζικές εποπτικές αρχές της Κοινότητας σε όλα 
τα άλλα κράτη μέλη. 
Η ενιαία τραπεζική άδεια λειτουργίας δεν σημαίνει μόνο ότι τα κράτη μέλη 
αναγνωρίζουν και επιτρέπουν τις παραδοσιακές υπηρεσίες, αλλά επίσης επιβάλλει 
την αμοιβαία αναγνώριση ορισμένων τραπεζικών υπηρεσιών ή δραστηριοτήτων οι 
οποίες δεν ήταν άλλοτε συνδεδεμένες με τον αμιγώς τραπεζικό τομέα (όπως π.χ. η 
διαπραγμάτευση κινητών αξιών). Η οδηγία προβλέπει ότι οι ακόλουθες 
δραστηριότητες επιτρέπονται και απολαμβάνουν αμοιβαίας αναγνώρισης από τις 
αρμόδιες αρχές όλων των κρατών μελών: 
1. Αποδοχή καταθέσεων ή άλλων επιστρεπτέων κεφαλαίων από το κοινό. 
2. Χορήγηση πιστώσεων (συμπεριλαμβάνονται μεταξύ άλλων η καταναλωτική 
και ενυπόθηκη πίστη· η ανάληψη απαιτήσεων τρίτων ( factoring) με ή χωρίς 
δικαίωμα αναγωγής· η χρηματοδότηση των εμπορικών συναλλαγών 
συμπεριλαμβανομένου του forfeiting) 
3. Χρηματοδοτική μίσθωση (leasing) 
4. Πράξεις πληρωμής 
5. Έκδοση και διαχείριση μέσων πληρωμής (π.χ. πιστωτικών καρτών, 
ταξιδιωτικών επιταγών και πιστωτικών επιστολών) 
6. Εγγυήσεις και αναλήψεις υποχρεώσεων 
7. Συναλλαγές για λογαριασμό του ιδίου του ιδρύματος ή της πελατείας του σε: 
α) μέσα της χρηματαγοράς (επιταγές, γραμμάτια, πιστοποιητικά 
καταθέσεων, κ.λ.π)· 
β) αγορές συναλλάγματος· 
39 
Υ) χρηματοπιστωτικά προθεσμιακά συμβόλαια και χρηματοοικονομικά 
δικαιώματα· 
δ) μέσα σχετικά με συνάλλαγμα και επιτόκια· 
ε) κινητές αξίες· 
8. Συμμετοχές σε εκδόσεις τίτλων και παροχή συναφών υπηρεσιών. 
9. Παροχή συμβουλών σε επιχειρήσεις όσον αφορά την κεφαλαιακή τους 
διάρθρωση, τη στρατηγική και συναφή θέματα και παροχή συμβουλών και 
υπηρεσιών στον τομέα των συγχωνεύσεων και των εξαγορών επιχειρήσεων. 
10. Μεσολάβηση στις διατραπεζικές αγορές. 
11. Διαχείριση χαρτοφυλακίου και παροχή συμβουλών. 
12. Φύλαξη και διαχείριση κινητών αξιών. 
13. Εμπορικές πληροφορίες. 
14. Εκμίσθωση θυρίδων 
Τρεις άλλες οδηγίες αποτέλεσαν τις προϋποθέσεις για την ολοκλήρωση της ενιαίας 
αγοράς στον τραπεζικό τομέα, συγκεκριμένα η οδηγία που είχε εγκριθεί 
προηγουμένως για τους ετήσιους και ενοποιημένους λογαριασμούς (οδηγία 
86/635/ΕΟΚ), η οδηγία για τα ίδια κεφάλαια των πιστωτικών ιδρυμάτων (οδηγία 
89/299/ΕΟΚ) και η οδηγία για τον συντελεστή φερεγγυότητας (οδηγία 89/647/ΕΟΚ). 
Η οδηγία για τους ετήσιους και ενοποιημένους λογαριασμούς καθορίζει ειδικούς 
κανόνες για την εφαρμογή των ειδικών διατάξεων επί των ετησίων λογαριασμών 
των ανωνύμων εταιρειών με απεριόριστη ευθύνη των μετόχων (joint-stock companies) 
(τέταρτη και έβδομη οδηγία για το δίκαιο των εταιρειών) στον τραπεζικό τομέα. 
Σύμφωνα με την οδηγία, τα πιστωτικά και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα οφείλουν 
να δημοσιεύουν στο τέλος εκάστου οικονομικού έτους ομοιόμορφα δελτία που να 
εμφανίζουν την χρηματοοικονομική τους θέση και τα οικονομικά τους 
αποτελέσματα με τη μορφή ισολογισμού, αποτελεσμάτων χρήσεως, έκθεσης 
διαχείρισης και αντιστοίχου παραρτήματος. Για να καταστεί δυνατή η σύγκριση των 
ετησίων λογαριασμών - και κατά συνέπεια και των πληροφοριών που παρέχονται 
στους πιστωτές, τους οφειλέτες και τους μετόχους - η οδηγία προβλέπει ενιαία 
διάρθρωση και ενιαίο περιεχόμενο για τα στοιχεία του ισολογισμού και των 
αποτελεσμάτων χρήσεως, κοινή ονοματολογία-ορολογία και κοινούς κανόνες 
αποτίμησης. 
Η οδηγία για τα ίδια κεφάλαια των πιστωτικών ιδρυμάτων που υιοθετήθηκε το 
1989 προβλέπει έναν ελάχιστο βαθμό εναρμόνισης των οικείων διατάξεων των 
κρατών μελών για τα ίδια κεφάλαια. Η οδηγία καθορίζει τα στοιχεία που συνιστούν 
τα ίδια κεφάλαια, και κάνει διάκριση μεταξύ των βασικών ιδίων κεφαλαίων και των 
συμπληρωματικών ιδίων κεφαλαίων ήσσονος σημασίας. Έτσι, υπό την επιφύλαξη 
ορισμένων περιορισμών που καθορίζονται στην οδηγία, τα ίδια κεφάλαια 
περιλαμβάνουν το καταβεβλημένο κεφάλαιο, τα αποθεματικά, τα αποθεματικά 
40 
αναπροσαρμογής, τα κεφάλαια για γενικούς τραπεζικούς κινδύνους, τις διορθώσεις 
αξίας, τις αναλήψεις υποχρεώσεων των μελών πιστωτικών ιδρυμάτων που έχουν 
συσταθεί υπό μορφή συνεταιριστικής εταιρείας, τις σωρευτικές προνομιούχες 
μετοχές και τα δάνεια μειωμένης εξασφάλισης. Τα συμπληρωματικά ίδια κεφάλαια 
δεν μπρούν να υπερβαίνουν το ύψος των βασικών ιδίων κεφαλαίων. Η οδηγία 
καθορίζει ενδεικτικά κριτήρια για ορισμένα στοιχεία των ιδίων κεφαλαίων, ενώ 
παρέχει την ευχέρεια στα κράτη μέλη να εφαρμόσουν αυστηρότερα κριτήρια εφόσον 
το κρίνουν σκόπιμο. 
Η οδηγία για τα ίδια κεφάλαια αποτέλεσε την βάση της οδηγίας σχετικά με τους 
συντελεστές φερεγγυότητας, η οποία καθιερώνει κοινούς ορισμούς και μεθόδους για 
τον υπολογισμό των ίδιων κεφαλαίων με βάση ένα κατώτατο όριο 8% για τον 
συντελεστή φερεγγυότητας. Και για τις δύο οδηγίες ελήφθη υπόψη το έργο της 
επιτροπής της Βασιλείας για τους Τραπεζικούς Κανονισμούς και τις Εποπτικές 
Πρακτικές της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών. 
Υπάρχουν πέντε άλλες σημαντικές οδηγίες. Η πρώτη είναι η οδηγία σχετικά με την 
εποπτεία των πιστωτικών ιδρυμάτων (οδηγία 92/30/ΕΟΚ) η οποία προβλέπει την 
άσκηση ενοποιημένης εποπτείας στις χρηματοδοτικές εταιρείες και τις μικτές 
εταιρείες που έχουν την έδρα τους στην Κοινότητα. Η δεύτερη, η οδηγία 
92/121/ΕΟΚ, αφορά την εποπτεία και τον έλεγχο των μεγάλων χρηματοδοτικών 
ανοιγμάτων των πιστωτικών ιδρυμάτων. Στόχος της είναι να περιορίσει την 
υπερβίολική συσσώρευση μεγάλων χρηματοδοτικών ανοιγμάτων σε έναν μόνο πελάτη 
ή ομάδα πελατών. Η τρίτη είναι η οδηγία 94/19/ΕΚ, η οποία αφορά τα συστήματα 
εγγύησης καταθέσεων και η οποία απαιτεί από τα κράτη μέλη να συστήσουν ένα ή 
περισσότερα επισήμως αναγνωρισμένα συστήματα εγγύησης καταθέσεων για την 
κάλυψη ποσού έως 20.000 ECU. Η τέταρτη, η οδηγία 93/6/ΕΟΚ, αφορά την επάρκεια 
των ιδίων κεφαλαίων των επιχειρήσειων επενδύσεων και των πιστωτικών 
ιδρυμάτων. Και τέλος η οδηγία 91/308/ΕΟΚ η οποία απαγορεύει τη νομιμοποίηση 
των εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και καθιερώνει μια σειρά μέτρων με 
στόχο την αποφυγή της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για 
τους σκοπούς της νομιμοποίησης των εσόδων που προέρχονται από παράνομες 
δραστηριότητες. Η εν λόγω οδηγία εξασφαλίζει την τακτική συνεργασία μεταξύ των 
πιστωτικών και χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και των αστυνομικών αρχών 
επιβάλλοντας την άρση του επαγγελματικού απορρήτου για την επίτευξη του στόχου 
αυτού. 
ΑΣΦΑΛΕΙΕΣ 
Το 1961 υιθετήθηκε ένα φιλόδοξο πρόγραμμα στον τομέα των ασφαλειών για την 
πραγματοποίηση της ελεύθερης εγκατάστασης και την άσκηση της ελεύθερης παροχής 
υπηρεσιών. 
Το 1964 εκδόθηκε μια οδηγία που κατάργησε τους φραγμούς για την εγκατάσταση 
και την παροχή υπηρεσιών στον τομέα των αντασφαλειων. Στον τομέα των 
αντασφαλειων ασκείτο περιορισμένος έλεγχος στα 6 τότε κράτη μέλη και η οδηγία 
επιβεβαίωσε απλώς την προϋπάρχουσα κατάσταση στα κράτη μέλη, χωρίς να 
επιφέρει εναρμόνιση των εθνικών διατάξεων. 
41 
Πρώτη σειρά οδηγιών 
Η επόμενη σειρά οδηγιών (η λεγόμενη πρώτη σειρά οδηγιών) δηλαδή η πρώτη οδηγία 
για τις ασφαλίσεις εκτός κλάδου ζωής (73/239/ΕΟΚ) και η πρώτη οδηγία για τις 
ασφάλειες ζωής (79/267/ΕΟΚ) αφορούν την ελευθερία της εγκατάστασης στον τομέα 
των πρωτασφαλειών. 
Για να καταστεί δυνατή η εφαρμογή της ελεύθερης εγκατάστασης, τα κράτη μέλη 
συμφώνησαν σε ορισμένες βασικές αρχές, οι οποίες καθορίστηκαν στις οδηγίες. 
Έτσι, μια ασφαλιστική εταιρεία που επιθυμεί να ξεκινήσει τις εργασίες της, οφείλει 
να λάβει προηγούμενη έγκριση από τις εθνικές αρχές για κάθε χωριστό κλάδο 
εργασιών. Η έγκριση αυτή παρέχεται υπό ορισμένες σαφείς προϋποθέσεις 
καθορίζονται στις οδηγίες. 
Σε ό,τι αφορά τα τεχνικά αποθεματικά και τα στοιχεία του ενεργητικού, οι οδηγίες 
αυτές δεν περιέχουν λεπτομερείς κανόνες εναρμόνισης. Εναρμόνιση υπάρχει μόνο 
σε ό,τι αφορά τον επιδιωκόμενο στόχο, δηλαδή τα κράτη μέλη οφείλουν μόνο να 
διασφαλίσουν ότι η επιχείρηση θα συστήσει επαρκή τεχνικά αποθεματικά, τα οποία 
θα καλύπτονται από ισοδύναμα και νομισματικώς αντίστοιχα στοιχεία του 
ενεργητικού τοποθετημένα στις χώρες στις οποίες διεξάγονται κάθε φορά οι 
εργασίες. Στην περίπτωση αυτή - και το ίδιο ισχύει για τους γενικούς και ειδικούς 
όρους των ασφαλιστηρίων συμβολαίων- επετράπη στα κράτη μέλη να διατηρήσουν 
σε ισχύ τις οικείες διατάξεις. Κατά συνέπεια, οι οδηγίες για την ελεύθερη 
εγκατάσταση διατήρησαν το καθεστώς της άσκησης ελέγχου από τη χώρα υποδοχής. 
Τα αποτελέσματα των οδηγιών σχετικά με την ελεύθερη εγκατάσταση ήταν κυρίως 
να επιβεβαιώσουν την υπάρχουσα κατάσταση σε δώδεκα χωριστές, ανεξάρτητες 
αγορές, ενώ επέτρεπαν στις χώρες να διατηρήσουν το εποπτικό και ρυθμιστικό τους 
πλαίσιο. 
Λεύτερη σειρά οδηγιών 
Η προσέγγιση που υιοθετήθηκε στις λεγόμενες οδηγίες δεύτερης γενιάς , την οδηγία 
του 1988 για τις ασφαλίσεις εκτός'των ασφαλειών ζωής' 
(90/619/ΕΟΚ) σ\τνεδύαζε στοιχεία που 
αφορούσαν την άσκηση ελέγχου τόσο από 'τη χώρα καταγωγής όσο και από τη χώρα 
υποδοχής. 
Μετά την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου του 1986, και οι δύο οδηγίες 
κάνουν διάκριση μεταξύ των ασφαλισμένων που δεν έχουν ανάγκη ιδιαίτερης 
προστασίας στις συναλλαγές τους με μια ασφαλιστική εταιρεία άλλου κράτους 
μέλους, και εκείνοι οι οποίοι χρειάζονται αυτή την προστασία. Στις ασφαλίσεις 
εκτός του κλάδου ζωής, την πρώτη κατηγορία αποτελούν οι μεγάλοι βιομηχανικοί 
και εμπορικοί πελάτες ή άλλοι επαγελματίες που μπορούν να φροντίσουν τον εαυτό 
τους (μεγάλοι κίνδυνοι). Στις ασφαλίσεις ζωής, εκείνοι που λαμβάνουν την 
πρωτοβουλία να συνάψουν σύμβαση με ασφαλιστική επιχείρηση είναι οι 
ασφαλισμένοι. Γι' αυτές τις δύο κατηγορίες ασφαλισμένων τα κράτη μέλη 
συμφώνησαν για την αμοιβαία αναγνώριση των οικείων συστημάτων χωρίς 
42 
περαιτέρω εναρμόνιση των κανόνων που αφορούν κυρίως την άσκηση οικονομικού 
ελέγχου. Για τους λοιπούς ασφαλισμένους, ωστόσο, και σύμφωνα με την απόφαση 
του Δικαστηρίου, συνέχισαν να εφαρμόζονται οι διατάξεις της χώρας υποδοχής εν 
αναμονή περαιτέρω συντονισμού σε ό,τι αφορά τα τεχνικά αποθεματικά, τα στοιχεία 
του ενεργητικού που καλύπτουν τα εν λόγω τεχνικά αποθεματικά και τους γενικούς 
και ειδικούς όρους των ασφαλιστηρίων συμβολαίων. Περιορισμένη εναρμόνιση 
επιτεύχθηκε σε ό,τι αφορά π.χ. την επιλογή του εφαρμοστέου δικαίου των 
συμβάσεων και το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί μεταξύ του ατυχήματος και της 
καταβολής αποζημιώσεως. 
Τρίτη σειρά οδηγιών 
Γνήσια ενιαία αγορά στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα είναι η αγορά εκείνη στην οποία 
οι ασφαλιστικές εταιρείες και οι ενδιάμεσοι είναι ελεύθεροι να ασκούν τις 
δραστηριότητες τους σε ολόκληρη την Κοινότητα, είτε υπό καθεστώς εγκατάστασης 
είτε υπό καθεστώς ελεύθερης παροχής υπηρεσιών δια μέσου των εθνικών συνόρων. 
Ο ανταγωνισμός θα πρέπει να βασίζεται στις τιμές, τη φύση των προϊόντων και τις 
παρεχόμενες υπηρεσίες. Το κοινό θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να επιλέγει 
ελεύθερα από ένα ευρύ φάσμα ανταγωνιστικών προϊόντων και προμηθευτών. Οι 
ασφαλιστικές εταιρείες θα πρέπει να υπόκεινται στους ίδιους βασικούς κανόνες 
εποπτείας που εξασφαλίζουν επαρκή προληπτικό έλεγχο και κατά συνέπεια την 
προστασία των καταναλωτών. Ο έλεγχος πρέπει να ασκείται από τη χώρα στην 
οποία είναι εγκατεστημένα τα κεντρικά γραφεία της εταιρείας η οποία επίσης θα 
χορηγεί και την άδεια που θα ισχύει για ολόκληρη την Κοινότητα. Δηλαδή, ο 
έλεγχος ασκείται αποκλειστικά από τη χώρα καταγωγής και χορηγείται ενιαία άδεια 
λειτουργίας. 
Οι αρχές αυτές συμπληρώθηκαν με δύο οδηγίες (τρίτη οδηγία για τις ασφαλίσεις 
εκτός κλάδου ζωής και τρίτη οδηγία για τις ασφαλίσεις ζωής) οι οποίες εγκρίθηκαν 
το 1992 και άρχισαν να εφαρμόζονται την 1η Ιουλίου 1994. Οι οδηγίες αυτές 
παρέχουν στις ασφαλιστικές εταιρείες που έχουν λάβει άδεια λειτουργίας σε μία 
χώρα της ΕΚ, πρόσβαση και στις 15 αγορές με βάση την ενιαία άδεια λειτουργίας 
(αντί για 15 χωριστές άδειες) για εγκατάσταση και ελεύθερη παροχή υπηρεσιών. Ο 
χρηματοπιστωτικός έλεγχος από το 1994 αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα της 
χώρας στην οποία είναι εγκατεστημένη η έδρα της εταιρείας. Όσον αφορά τον 
έλεγχο των προϊόντων, τα κράτη μέλη θα έχουν τη δυνατότητα να διατηρήσουν τις 
οικείες διατάξεις του δικαίου των συμβάσεων, οι οποίες όμως θα εξακολουθήσουν 
να υπόκεινται στις γενικές αρχές του κοινοτικού δικαίου όπως τις ανέπτυξε το 
Ευρωπαϊκό Δικαστήριο στο Λουξεμβούργο κατά τις προαναφερθείσες υποθέσεις 
συνασφάλισης. Οι βασικές αυτές αρχές θα παρέχουν προστασία έναντι των εθνικών 
διατάξεων που περιορίζουν αδικαιολόγητα τον ανταγωνισμό στις διάφορες 
κατηγορίες προϊόντων. 
Οι ανωτέρω οδηγίες προβλέπουν κανόνες για τις αρμοδιότητες του κράτους 
καταγωγής και του κράτους υποδοχής καθώς και για τον τρόπο συνεργασίας μεταξύ 
τα)ν δύο κρατών. Οι κανόνες αυτοί αφορούν τόσο τη διαδικασία χορήγησης άδειας 
στις νέες επιχειρήσεις όσο και την προληπτική εποπτεία των επιχειρήσεων που 
βρίσκονται ήδη σε λειτουργία. Απεικονίζουν τις αυξημένες αρμοδιότητες του 
κράτους καταγωγής, παρέχουν όμως τη δυνατότητα στο κράτος υποδοχής να κινήσει 
•· -ν 
43 
διαδικασίες ή, σε επείγουσες περιπτώσεις, να επέμβει άμεσα, όταν οι ενέργειες μιας 
εταιρείας είναι αντίθετες προς τις αιτιολογημένες νομοθετικές του διατάξεις. 
Με τις οδηγίες δεν επιδιώκεται πλήρης εναρμόνιση των συστημάτων και των 
κανόνων προληπτικής εποπτείας των κρατών μελών, αλλά μάλλον μία στοιχειώδης 
εναρμόνιση, η οποία θα είναι αναγκαία και επαρκής για να εξασφαλίσει την 
αμοιβαία αναγνώριση των μέτρων που λαμβάνει κάθε κράτος μέλος για την 
προστασία των καταναλωτών. Για ορισμένες μορφές ελέγχου, επιτρέπεται στα κράτη 
μέλη να επιβάλουν αυστηρότερους κανόνες στις επιχειρήσεις που έχουν την έδρα 
τους εντός του εδάφους τους, δηλαδή εντός των ορίων της δικαιοδοσίας τους. 
Η αμοιβαία αυτή αναγνώριση καθίσταται δυνατή με την εφαρμογή κοινών κανόνων 
για τον υπολογισμό των τεχνικών αποθεματικών και των στοιχείων του ενεργητικού 
που καλύπτουν αυτά τα τεχνικά αποθεματικά, και με το ότι επιτρέπεται στα κράτη 
μέλη να διατηρήσουν το εθνικό τους δίκαιο των συμβάσεων, λαμβανομένης υπόψη 
της νομολογίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Ένα άλλο βασικό στοιχείο της 
προσέγγισης που υιοθέτησε η Ευρωπαϊκή Κοινότητα είναι η ενδυνάμωση της 
συνεργασίας μεταξύ των εποπτικών αρχών. 
Καταργείται η προηγούμενη έγκριση των ασφαλίστρων και η συστηματική 
κοινοποίηση των όρων των ασφαλιστηρίων συμβολαίων για όλους τους κινδύνους 
που αφορούν τους καταναλωτές. Έτσι, οι εταιρείες είναι σε θέση να πωλούν τα 
προϊόντα τους χωρίς να χρειάζονται άδεια για κάθε αγορά στην οποία εισέρχονται. 
Ωστόσο, λόγω της ευαισθησίας που παρουσιάζει ο τομέας της υποχρεωτικής 
ασφάλισης, διατηρείται η συστηματική κοινοποίηση αυτού του είδους των κινδύνων. 
Παρά το ότι καθιερώνεται μη συστηματική κοινοποίηση, αυτό δεν εμποδίζει τις 
αρμόδιες αρχές να ζητούν πληροφορίες για ορισμένες εταιρείες ή ακόμα και για το 
σύνολο της αγοράς, εφόσον το κρίνουν σκόπιμο για τους σκοπούς της άσκησης της 
προληπτικής εποπτείας. Εκείνο το οποίο καταργείται είναι η νομική υποχρέωση των 
εταιρειών να ενημερώνουν τις αρχές κάθε φορά που επιθυμούν να προωθήσουν στην 
αγορά ένα νέο προϊόν. 
44 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ 
ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ 
Πίνακας με τα συιιπεοάσματα τικ έκθεσης του 1995 για TIC TOÎTEC 
χώρες 
Χώρα Τομέας Εγκατάσταση Δραστηριότητες Απόκτηση 
συμμετοχής 
Αργεντινή 
Χρεώγραφα Θυγατρική, 
υποκατάστημα. Εθνική μεταχείριση. Δεν τίθεται όριο για 
την απόκτηση 
συμμετοχής. 
Τράπεζες Θυγατρική, 
υποκατάστημα. Εθνική μεταχείριση. Δεν τίθεται όριο για 
την απόκτηση 
συμμετοχής. 
Ασφάλειες Απαγόρευση εισόδου 
νέων εταιρειών. Επιτρέπεται η 
απόκτηση 
συμμετοχής σε 
υπάρχουσες 
εταιρείες. 
Αυστραλία 
Κινητές αξίες Προβλήματα 
πρόσβασης στο 
χρηματιστήριο της 
Αυστραλίας 
(αμοιβαιότητα), 
εκτός αυτού δεν 
υπάρχουν άλλα 
προβλήματα. Εθνική μεταχείριση. Απαιτείται έγκριση 
για τις ξένες 
επενδύσεις σε 
ποσοστό που 
ισούται ή υπερβαίνει 
το 15% και για ποσό 
μεγαλύτερο των 5 
εκατομμυρίων. 
Τράπεζες Θυγατρική, 
υποκατάστημα. Οι ξένες τράπεζες 
δεν έχουν άμεση 
πρόσβαση στο 
σύστημα 
συμψηφισμού 
επιταγών· επίσης δεν 
επιτρέπεται η 
πρόσβαση στο 
σύστημα 
αναπροεξόφλησης 
της κεντρικής 
τράπεζας. 
Παρακρατείται 
φόρος στο ήμισυ του 
ποσού των τόκων 
που εισπράττουν οι 
ξένες τράπεζες από 
διατραπεζικό 
δανεισμό· δεν 
επιτρέπεται να 
αποδεχθούν 
καταθέσεις μικρών 
ποσών. 
Ασφάλειες Μπορούν να 
περιοριστούν από 
κρατικά μονοπώλια. Εθνική μεταχείριση. 
45 
Χώρα Τομέας Εγκατάσταση Δραστηριότητες Απόκτηση 
συμμετοχής 
Βραζιλία 
Καναδάς Κινητές αξίες 
Τράπεζες 
Ασφάλειες 
Κινητές αξίες 
Τράπεζες 
Ασφάλειες Η πρόσβαση 
απαγορεύεται από 
το 1988. 
Προστατεύονται τα 
κεκτημένα 
δικαιώματα των 
επιχειρήσεων που 
ιδρύθηκαν πριν από 
το 1988. 
Η πρόσβαση 
απαγορεύεται μετά 
το 1988. 
Προστατεύονται τα 
κεκτημένα 
δικαιώματα ων 
επιχειρήσεων που 
ιδρύθηκαν πριν από 
το 1988. 
Δεν επιτρέπεται η 
απευθείας ίδρυση 
υποκαταστημάτων. 
Θυγατρική, 
υποκατάστημα· 
απαίτηση 
αμοιβαιότητας. 
Δεν επιτρέπεται στις 
ξένες τράπεζες να 
ανοίγουν απευθείας 
υποκαταστήματα. Οι 
ξένες τράπεζες 
πρέπει να ιδρύουν 
θυγατρικές υπό το 
καθεστώς που 
προβλέπεται στο 
σχέδιο II· απαίτηση 
αμοιβαιότητας. 
Θυγατρική, 
υποκατάστημα, 
εφαρμόζεται το 
κριτήριο των 
οικονομικών 
αναγκών· απαίτηση 
αμοιβαιότητας. Επιβάλλονται 
περιορισμοί στην 
επέκταση των 
παλαιών 
επιχειρήσεων των 
οποίων 
προστατεύονται τα 
κεκτημένα 
δικαιώματα. 
Εφαρμόζονται 
περιορισμοί στην 
επέκταση των 
παλαιών 
επιχειρήσεων των 
οποίων 
προστατεύονται τα 
κεκτημένα 
δικαιώματα. 
Εθνική μεταχείριση 
για τις 
εγκατεστημένες 
εταιρείες. 
Οι ιδιωτικές 
συναλλαγές 
ρυθμίζονται σε 
περιφερειακό 
επίπεδο. 
Ανταγωνιστικό 
μειονέκτημα λόγω 
του ότι οι τράπεζες 
υποχρεούνται να 
ασκούν τις εργασίες 
τους μέσω 
θυγατρικής. 
Ορισμένα μέτρα 
επηρεάζουν τις 
δραστηριότητες, 
όπως η επιβολή 
κεφαλαιακών 
απαιτήσεων για τις 
μητρικές εταιρείες. Απαγορεύεται η 
αύξηση της ξένης 
συμμετοχής. Οι 
θεσμικοί επενδυτές 
μπορούν να 
κατέχουν το 49% 
των μετοχών. 
Απαγορεύεται η 
αύξηση της ξένης 
συμμετοχής. Οι 
θεσμικοί επενδυτές 
μπορούν να 
κατέχουν μέχρι το 
49% των μετοχών. 
Το όριο της ξένης 
συμμετοχής είναι το 
50% του κεφαλαίου. 
46 
Χώρα Τομέας Εγκατάσταση Δραστηριότητες Απόκτηση 
συμμετοχής 
Χιλή 
Λαϊκή 
Δημοκρατία 
της Κίνας Κινητές αξίες 
Τράπεζες 
Ασφάλειες 
Κινητές αξίες 
Τράπεζες 
Ασφάλειες Πρέπει να ιδρύουν 
'corredores de boisa' 
προκειμένου να 
συμμετέχουν στο 
χρηματιστήριο· 
πραγματοποιείται 
έλεγχος των 
οικονομικών 
αναγκών. 
Θυγατρική, 
υποκατάστημα, 
έλεγχος των 
οικονομικών 
αναγκών. 
Δεν επιτρέπεται στις 
ξένες τράπεζες να 
ιδρύουν απευθείας 
υποκαταστήματα· 
έλεγχος των 
οικονομικών 
αναγκών. 
Οι ξένες τράπεζες 
μπορούν μόνο να 
ιδρύουν γραφεία 
αντιπροσωπείας. 
Θυγατρική, 
υποκατάστημα σε 
ορισμένες περιοχές. 
Μπορούν να 
ιδρύουν γραφεία 
αντιπροσωπείας. 
Επιτρέπονται τα 
υποκαταστήματα και 
οι κοινοπραξίες στη 
Σαγκάη σε 
πειραματική βάση. Εθνική μεταχείριση. 
Εθνική μεταχείριση. 
Εθνική μεταχείριση 
για τις 
εγκατεστημένες 
εταιρείες. 
Περιορίζονται σε 
εξωχώριες 
δραστηριότητες και 
σε συναλλαγές που 
αφορούν μετοχές της 
κατηγορίας Έ'. 
Απαγορεύονται οι 
εργασίες σε τοπικό 
νόμισμα. 
Όρια στις 
επενδύσεις. Απαιτείται έγκριση 
για την απόκτηση 
ποσοστού ίσου ή 
μεγαλύτερου του 
10% μιας 
υπάρχουσας 
τράπεζας. 
47 
Χώρα Τομέας Εγκατάσταση Δραστηριότητες Απόκτηση 
συμμετοχής 
Αίγυπτος 
Χονγκ Κόγκ 
Ινδία 
Ινδονησία Κινητές αξίες 
Τράπεζες 
Ασφάλειες 
Κινητές αξίες 
Τράπεζες 
Ασφάλειες 
Κινητές αξίες 
Τράπεζες 
Ασφάλειες 
Κινητές αξίες 
Τράπεζες 
Ασφάλειες Με έγκριση της 
αρμόδιας αρχής 
κεφαλαιαγοράς. 
Υποκατάστημα, 
κοινοπραξίες, με την 
επιφύλαξη του 
κριτηρίου της 
οικονομικής 
ανάγκης. 
Θυγατρικές σε 
εξωχώριες ζώνες. 
Εθνική μεταχείριση. 
Υποκαταστήματα, 
εφόσον προϋπήρχε 
γραφείο 
αντιπροσωπείας. 
Εθνική μεταχείριση. 
Υποκαταστήματα 
για τις τράπεζες 
επενδύσεων. 
Υποκαταστήματα, με 
την επιφύλαξη 
αμοιβαιότητας. 
Κλειστή αγορά. 
Μόνο μέσω 
κοινοπραξίας. 
Μόνο μέσω 
κοινοπραξίας. 
Μόνω μέσω 
κοινοπραξίας. Επιτρέπεται η 
άσκηση ορισμένων 
δραστηριοτήτων. 
Απαγόρευση έναρξης 
νέων 
δραστηριοτήτων από 
τον Οκτώβριο του 
1993. 
Εθνική μεταχείριση. 
Εθνική μεταχείριση. 
Εθνική μεταχείριση. 
Απαγορεύεται η 
πραγματοποίηση 
επενδύσεων 
χαρτοφυλακίου σε 
εταιρείες. 
Εθνική μεταχείριση. 
Υψηλές κεφαλαιακές 
απαιτήσεις. 
Υψηλές κεφαλαιακές 
απαιτήσεις. 
Υψηλές κεφαλαιακές 
απαιτήσεις· δεν 
{απορούν να 
ασφαλίζουν κρατική 
περιουσία· κατά την 
πληρωμή 
ασφαλίστρων σε 
ξένες εταιρείες 
παρακρατείται 
φόρος 20% επί των 
προϋπολογιζομένων 
καθαρών εσόδων. Ανώτατο όριο 
συμμετοχής 49% για 
τις κοινοπραξίες. 
Επιτρέπεται η 
απόκτηση 
ελέγχουσας 
συμμετοχής. 
Όριο 51%. 
48 
Χώρα Ι Τομέας | Εγκατάσταση | Δραστηριότητες | Απόχτηση συμμετοχής 
Ιαπωνία 
Κινητές αξίες Εθνική μεταχείριση. 
Τράπεζες Εθνική μεταχείριση. Εθνική μεταχείριση. 
Ασφάλειες Εθνική μεταχείριση. Εθνική μεταχείριση. 
Κορέα 
Κινητές αξίες Απαιτείται έγκριση 
του Υπουργείου 
Οικονομικών. 
Υποκαταστήματα, 
κοινοπραξίες. Εθνική μεταχείριση. Όριο ξένης 
συμμετοχής 50%. 
Τράπεζες Υποκαταστήματα, 
πρέπει να 
κατατάσσονται μεταξύ 
των 500 μεγαλυτέρων 
τραπεζών του κόσμου. Εφαρμόζονται 
περιορισμοί για την 
πρόσβαση στα 
κεφάλαια του 
δημοσίου, την 
απόκτηση ακινήτων, 
και τη χρηματοδότηση 
σε εγχώριο νόμισμα· 
πρόσβαση στις 
αυτόματες 
ταμειολογιστικές 
μηχανές και τα δίκτυα 
γραφείων 
συμψηφισμού. Ανώτατο όριο για την 
ξένη συμμετοχή: 10% 
Ασφάλειες Εφαρμόζεται το 
κριτήριο των 
οικονομικών αναγκών. Ελέγχονται αυστηρά 
τα τιμολόγια και τα 
συμβόλαια. 
Μαλαισία 
Κινητές αξίες Δεν δίνονται νέες 
άδειες για 
χρηματιστηριακές 
δραστηριότητες Επιτρέπεται η 
απόκτηση συμμετοχής 
σε κοινοπραξία· το 
όριο της συμμετοχής 
είναι 30% κατά την 
έναρξη της 
συμφωνίας. 
Τράπεζες Σήμερα δεν 
χορηγούνται νέες 
άδειες. 
Ασφάλειες Δεν χορηγούνται 
σήμερα νέες άδειες. Εφαρμόζονται 
υπερβολικές 
απαιτήσεις για το 
κεφάλαιο εποπτείας 
καθώς και για τα ίδια 
κεφάλαια· έλεγχος των 
παρεχομένων δανείων· 
δεν υπάρχει πρόσβαση 
στο δίκτυο των 
αυτομάτων 
ταμειολογιστικών 
μηχανών. 
Οι αντασφαλίσεις 
επιτρέπονται μόνο για 
τους κινδύνους τους 
οποίους δεν επαρκούν 
ή δεν μπορούν να 
καλύψουν οι εταιρείες 
της χώρας. Ανώτατο όριο 30% 
για την ξένη 
συμμετοχή και 
επιπλέον απαιτείται 
έγκριση. 
Ανώτατο όριο 30% 
για την ξένη 
συμμετοχή και 
«πιπλέον απαιτείται 
έγκριση. 
49 
Χώρα Τομέας Εγκατάσταση Δραστηριότητες Απόκτηση 
συμμετοχής 
Μεξικό 
Φιλιππίνες 
Ρωσία Κινητές αξίες 
Τράπεζες 
Ασφάλειες 
Κινητές αξίες 
Τράπεζες 
Ασφάλειες 
Κινητές αξίες 
Τράπεζες 
Ασφάλειες Μόνο μέσω 
θυγατρικής 
εγκατεστημένης στον 
Καναδά ή στις 
ΗΠΑ. 
Μόνο μέσω 
θυγατρικής 
εγκατεστημένης στον 
Καναδά ή στις 
ΗΠΑ. 
Θυγατρική, γραφείο 
αντιπροσωπείας. 
Θυγατρική, 
υποκατάστημα. 
Θυγατρική, 
υποκατάστημα. 
Θυγατρική, 
υποκατάστημα. 
Δεν επιτρέπεται η 
πρόσβαση επί δύο 
χρόνια. 
Κοινοπραξίες. Εθνική μεταχείριση. 
Εθνική μεταχείριση. 
Εθνική μεταχείριση. 
Εν γένει, εθνική 
μεταχείριση. 
Εθνική μεταχείριση. 
Οι ξένες 
ασφαλιστικές 
επιχειρήσεις δεν 
μπορούν να 
ασφαλίζουν κρατική 
περιουσία ή να 
χορηγούν εγγυήσεις 
καλής εκτέλεσης για 
τις εταιρείες του 
δημόσιου τομέα. 
Ειδικές απαιτήσεις 
για τις καταθέσεις· 
διαφορετικές 
κεφαλαιακές 
απαιτήσεις. Ανώτατο όριο ξένης 
συμμετοχής 40%-
όριο 30% για τη 
συμμετοχή στα 
κεφάλαια του 
συνόλου του 
τραπεζικού 
συστήματος· όριο 
60% για τα 
δικαιώματα ψήφου. 
Επιτρέπεται να 
εξαγοράζουν κατά 
100% υπάρχουσες 
εταιρείες. 
50 
Χώρα Τομέας Εγκατάσταση Δραστηριότητες Απόκτηση 
συμμετοχής 
Σιγκαπούρη 
Νότιος Αφρική 
Ελβετία Κινητές αξίες 
Τράπεζες 
Ασφάλειες 
Κινητές αξίες 
Τράπεζες 
Ασφάλειες 
Κινητές αξίες 
Τράπεζες 
Ασφάλειες Δεν χορηγούνται 
νέες άδειες. 
Δεν χορηγούνται 
προς το παρόν νέες 
άδειες. 
Δεν ιδρύονται προς 
το παρόν νέες 
εταιρείες. 
Κλειστή αγορά. 
Θυγατρική, 
υποκατάστημα, 
γραφείο 
αντιπροσαιπείας. 
Με τη μορφή 
εγχώριας ανώνυμης 
εταιρείας. 
Εθνική μεταχείριση. 
Εθνική μεταχείριση. 
Υποκατάστημα, 
πρακτορείο. Εθνική μεταχείριση. 
Εθνική μεταχείριση. 
Εθνική μεταχείριση. 
Εθνική μεταχείριση. 
Εθνική μεταχείριση. 
Επιτρέπονται μόνο 
οι ασφαλίσεις 
ζημιών, αν η 
μητρική εταιρεία 
διενεργεί ασφαλίσεις 
στον κλάδο ζωής και 
στον κλάδο ζημιών. Όριο ξένης 
συμμετοχής στις 
εγχώριες 
χρηματιστηριακές 
εταιρείες 49%. 
Όριο ξένης 
συμμετοχής στο 
σύνολο του 
κεφαλαίου 40%. 
51 
Χώρα Τομέας Εγκατάσταση Δραστηριότητες Απόκτηση 
συμμετοχής 
Ταϊβάν 
Ταϊλάνδη 
Turkey Κινητές αξίες 
Τράπεζες 
Ασφάλειες 
Κινητές αξίες 
Τράπεζες 
Ασφάλειες 
Κινητές αξίες 
Τράπεζες 
Ασφάλειες Διακριτική 
μεταχείριση που 
περιορίζει την 
πρόσβαση. 
Υποκατάστημα, 
γραφείο 
αντιπροσωπείας. 
Δεν ασκεί 
δραστηριότητες 
καμία εταιρεία της 
ΕΕ. 
Απαιτείται χωριστή 
άδεια για κάθε 
αναλαμβανόμενη 
δραστηριότητα. 
Δεν χορηγούνται 
προς το παρόν νέες 
άδειες. 
Δεν χορηγούνται 
προς το παρόν νέες 
άδειες. 
Θυγατρική, με την 
εφαρμογή του 
κριτηρίου των 
οικονομικών 
αναγκών. 
Θυγατρική, 
υποκατάστημα. 
Θυγατρική, 
υποκατάστημα. Περιορισμοί για 
τους ξένους 
θεσμικούς επενδυτές· 
απαγόρευση των 
ατομικών 
επενδύσεων 
χαρτοφυλακίου. 
Επιβάλλονται 
σημαντικοί 
περιορισμοί στις 
δραστηριότητες των 
ξένων τραπεζών· 
περιορισμοί για την 
κίνηση κεφαλαίων· 
όρια στο ύψος των 
χορηγούμενων 
δανείων. 
Επιβάλλονται όρια 
για την άσκηση 
χρηματιστηριακής 
δραστηριότητας. 
Αυστηροί όροι όσον 
αφορά την αναλογία 
μεταξύ του ποσού 
των δανείων και του 
κεφαλαίου· όρια για 
τα ξένα δάνεια. 
Εθνική μεταχείριση. 
Εθνική μεταχείριση. 
Εθνική μεταχείριση. Το όριο είναι 5% 
για τη συμμετοχή σε 
εταιρείες· και 15% 
για τη συνολική ξένη 
συμμετοχή σε 
ομίλους. 
Ανώτατο όριο ξένης 
συμμετοχής 49%. 
Ανώτατο όριο ξένης 
συμμετοχής 25%. 
52 
Χώρα Τομέας Εγκατάσταση Δραστηριότητες Απόκτηση 
συμμετοχής 
ΗΠΑ 
Βενεζουέλα Κινητές αξίες 
Τράπεζες 
Ασφάλειες 
Κινητές αξίες 
Τράπεζες 
Ασφάλειες Εθνική μεταχείριση. 
Εθνική μεταχείριση· 
διαχωρισμός κατά 
τομέα. 
Εθνική μεταχείριση· 
διαχωρισμός κατά 
τομέα. 
Θυγατρική, 
υποκατάστημα. 
Θυγατρική, 
υποκατάστημα. 
θυγατρική, 
υποκατάστημα. Εθνική μεταχείριση. 
Εθνική μεταχείριση. 
Καταρχήν, εθνική 
μεταχείριση. 
Εθνική μεταχείριση. 
Εθνική μεταχείριση. 
Εθνική μεταχείριση. 
53 
ISSN 0254-1483 
COM(95) 303 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 10 11 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-95-336-GR-C 
ISBN 92-77-91084-4 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουζεμβσύργο 
^