EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 229/57

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών για το Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την προστασία των μειονοτήτων και τις πολιτικές κατά των διακρίσεων σε μια διευρυμένη Ευρώπη

(2006/C 229/09)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

Έχοντας υπόψη την απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 8ης Ιουνίου 2005 να ζητήσει τη γνωμοδότησή της για το ανωτέρω θέμα, σύμφωνα με το άρθρο 265 παράγραφος 4 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας·

Έχοντας υπόψη την απόφαση του Προεδρείου της στις 11 Οκτωβρίου 2005 να αναθέσει την κατάρτιση αυτής της γνωμοδότησης στην επιτροπή «Συνταγματικά θέματα και ευρωπαϊκή διακυβέρνηση»·

Έχοντας υπόψη το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την προστασία των μειονοτήτων και τις πολιτικές κατά των διακρίσεων σε μια διευρυμένη Ευρώπη (Τ6-0228/2005)·

Έχοντας υπόψη το άρθρο 6 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το άρθρο 13 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας·

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη θέσπιση Συντάγματος της Ευρώπης, η οποία υπογράφηκε στις 29 Οκτωβρίου 2004, και συγκεκριμένα τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, ο οποίος αποτελεί το Μέρος ΙΙ της·

Έχοντας υπόψη την οδηγία 2000/43/ΕΚ περί εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχείρισης προσώπων ασχέτως φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής και την οδηγία 2000/78/ΕΚ περί θεσπίσεως γενικού πλαισίου για την ίση μεταχείριση στην απασχόληση και την εργασία·

Έχοντας υπόψη τη γνωμοδότησή της (CdR 226/2005 fin) για την ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών «Απαγόρευση των διακρίσεων και ίσες ευκαιρίες για όλους — Στρατηγική-πλαίσιο» (COM(2005) 224 τελικό) και την πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με το Ευρωπαϊκό Έτος Ίσων Ευκαιριών για Όλους (2007) — Προς μια δίκαιη κοινωνία (COM(2005) 225 τελικό — 2005/0107 (COD)·

Έχοντας υπόψη το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την ομοφυλοφοβία στην Ευρώπη (RSP/2005/2666)·

Έχοντας υπόψη τη γνωμοδότησή της (CdR 241/2004 fin) (1) για την Πράσινη Βίβλο Ισότητα και μη διακριτική μεταχείριση στη διευρυμένη Ευρωπαϊκή Ένωση (COM(2004) 379 τελικό).

Έχοντας υπόψη τις συστάσεις του Δικτύου Ανεξάρτητων Εμπειρογνωμόνων για τα Θεμελιώδη Δικαιώματα της ΕΕ στο έντυπο Thematic Comment No 3: The Protection of Minorities in the European Union [Θεματικές Παρατηρήσεις αριθ. 3: Η προστασία των μειονοτήτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση]·

Έχοντας υπόψη τις εκθέσεις του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου των Φαινομένων Ρατσισμού και Ξενοφοβίας (EUMC) για την κατάσταση των μεταναστών, των μειονοτήτων και ειδικότερα των Ρομ·

Έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησής της (CdR 53/2005 rev. 1) που υιοθετήθηκε ομόφωνα στις 7 Απριλίου 2006 από την επιτροπή της «Συνταγματικά θέματα, ευρωπαϊκή διακυβέρνηση και χώρος ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης» (εισηγητές: ο κ. Sovič, Δήμαρχος του Maribor, και ο κ. Sinner, Υπουργός, Προϊστάμενος της Καγκελαρίας της Βαυαρίας)·

1) ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ ότι ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων και της πολιτισμικής και γλωσσικής ποικιλομορφίας αποτελούν ένα βαθιά ευρωπαϊκό πλεονέκτημα, το οποίο πρέπει να διατηρηθεί σε όλες τις περιφέρειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το οποίο αποτελεί προτεραιότητα για την ΕΤΠ·

2) ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ ότι όλες οι μορφές διακρίσεων με βάση το φύλο, τη φυλετική ή εθνοτική καταγωγή, τη θρησκεία ή τις πεποιθήσεις, την αναπηρία, την ηλικία ή τον γενετήσιο προσανατολισμό πρέπει να καταπολεμηθούν με την ίδια επιμονή και ότι πρέπει να υπενθυμίζεται ότι όλοι ανεξαρτήτως οι κάτοικοι συνεισφέρουν στον πλούτο της Ευρώπης·

3) ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ ότι υφίστανται διαφορές ανάμεσα στην προστασία των μειονοτήτων και στις πολιτικές καταπολέμησης των διακρίσεων και ότι η ίση μεταχείριση αποτελεί βασικό δικαίωμα και όχι προνόμιο όλων των πολιτών·

4) ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ ότι κάθε άτομο έχει το δικαίωμα να διαφέρει και ότι ο σεβασμός θα πρέπει να αποτελεί μία γενική στάση στη ζωή, να βασίζεται στην αμοιβαιότητα και να μην θεωρείται χάρη που γίνεται σε ορισμένους και όχι σε άλλους·

5) ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ ότι οι τοπικές αρχές έχουν σημαντικό ρόλο να διαδραματίσουν για την υποστήριξη του θεμελιώδους δικαιώματος της ελευθερίας της συνάθροισης·

6) ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ ότι οι τοπικές έχουν ιδιαίτερη ευθύνη να δώσουν το καλό παράδειγμα και να προωθήσουν τις ορθές πρακτικές·

7) ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ ότι η εξουσία που οι τοπικές και περιφερειακές αρχές ασκούν σε τομείς που έχουν σχέση με τα κρατικά αρχεία, την εκπαίδευση, την αστυνομία, την υγεία, τη στέγαση και την κοινωνική πρόνοια είναι ουσιώδης για τη διασφάλιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων·

8) ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ ότι η Επιτροπή των Περιφερειών προέβη, κατόπιν αιτήματος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, σε συλλογή των ορθών πρακτικών που εφαρμόζονται στο τοπικό και περιφερειακό επίπεδο και ότι με τον τρόπο αυτό εκδηλώνει την επιθυμία της να συμβάλει ουσιαστικά στην καλύτερη προστασία των μειονοτήτων και στην εφαρμογή των πολιτικών καταπολέμησης των διακρίσεων·

υιοθέτησε ομόφωνα κατά την 65η σύνοδο ολομέλειάς της, που πραγματοποιήθηκε στις 14 και 15 Ιουνίου 2006 (συνεδρίαση της 15ης Ιουνίου), την ακόλουθη γνωμοδότηση.

Η Επιτροπή των Περιφερειών

1. Γενικές παρατηρήσεις

1.1 επιδοκιμάζει το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και συμφωνεί με αυτό ότι το επίπεδο εφαρμογής των πολιτικών καταπολέμησης των διακρίσεων είναι «μη ικανοποιητικό»· αναγνωρίζει, ωστόσο, ότι μολονότι το επίπεδο εφαρμογής των εν λόγω πολιτικών ποικίλλει από κράτος μέλος σε κράτος μέλος, καθώς ορισμένα από αυτά έχουν υιοθετήσει μία πιο πρωτόβουλη στάση απ' ό,τι άλλα, η ΕΕ, τα κράτη μέλη της, καθώς και οι τοπικές και περιφερειακές αρχές έχουν ήδη καταρτίσει έναν περιεκτικό κατάλογο ορθών πρακτικών·

1.2 συμφωνεί με τη θέση του ΕΚ ότι οι διάφορες τοπικές, περιφερειακές και εθνικές αρχές των κρατών μελών θα μπορούσαν να συντονίσουν καλύτερα τα μέτρα που λαμβάνουν για την καταπολέμηση κάθε μορφής διακρίσεων με βάση το φύλο, τη φυλετική ή εθνοτική καταγωγή, τη θρησκεία ή τις πεποιθήσεις, την αναπηρία, την ηλικία ή τον γενετήσιο προσανατολισμό, συμπεριλαμβανομένου του αντισημιτισμού και των επιθέσεων εις βάρος μειονοτικών ομάδων, ιδιαίτερα των Ρομ·

1.3 αναγνωρίζει ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές αντιμετωπίζουν μία διπλή πρόκληση: αφενός, λόγω της ευθύνης που έχουν αναλάβει οι διοικήσεις τους να καταπολεμούν τις πρακτικές που ασκούν διακρίσεις και να σέβονται την αρχή της ισότητας σε ό,τι αφορά την πρόσβαση σε ατομικά, οικονομικά και κοινωνικά δικαιώματα και, αφετέρου, λόγω της ευθύνης που έχουν αναλάβει να προωθούν κατά τρόπο δυναμικό τα θεμελιώδη δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένου του σεβασμού των δικαιωμάτων των μειονοτήτων·

1.4 υπογραμμίζει ότι οι πολιτικές και οι κανόνες που καλούνται να εφαρμόσουν οι τοπικές αρχές πρέπει, τόσο από τυπική όσο και από πρακτική άποψη, να μην ασκούν διακρίσεις και να προωθούν την κοινωνική, οικονομική και πολιτική ολοκλήρωση·

1.5 αναγνωρίζει ότι η φτώχεια, ο κοινωνικός αποκλεισμός και η γκετοποίηση μπορούν να οδηγήσουν στην ανάπτυξη ριζοσπαστικών στάσεων και, συνεπώς, φρονεί ότι η υιοθέτηση αποτελεσματικών πολιτικών ολοκλήρωσης, συμπεριλαμβανομένης της λήψης μέτρων στους τομείς της εκπαίδευσης και της στέγασης σε περιφερειακή και τοπική κλίμακα, μπορούν να βοηθήσουν έμμεσα στην πρόληψη ενός βίαιου ριζοσπαστισμού, καθώς και ότι πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στους νέους που ζουν στα «γκέτο» των αστικών κέντρων·

1.6 επισημαίνει ότι έχουν ήδη τεθεί σε εφαρμογή θετικές δράσεις σε διάφορες πόλεις, κοινότητες και περιφέρειες, με σκοπό τη διασφάλιση ενός υψηλότερου επιπέδου προστασίας στα μέλη των μειονοτήτων που διαβιούν σε αυτές, οι οποίες βασίζονται στην αρχή της πολυπολιτισμικής κοινωνίας και στην συνείδηση του πλούτου και της ποικιλομορφίας της ΕΕ, και συνεπώς υποβάλλει, αφού έλαβε υπόψη τα τεκμήρια που συγκέντρωσαν τα μέλη της, έναν πρώτο, μη εξαντλητικό κατάλογο ορθών πρακτικών που εφαρμόζονται στο τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, ο οποίος επισυνάπτεται στην παρούσα γνωμοδότηση·

2. Απόψεις και συστάσεις

2.1 Προώθηση της ποικιλομορφίας και του διαπολιτισμικού διαλόγου — Αποκεντρωμένα μέτρα

2.1.1 είναι της γνώμης ότι οι περιφερειακές και τοπικές αρχές θα πρέπει να προσκομίζουν προστιθέμενη αξία στον αγώνα για την καταπολέμηση του ρατσισμού, του αντισημιτισμού, της ισλαμοφοβίας, της ξενοφοβίας, της ομοφυλοφοβίας και των επιθέσεων κατά ομάδων μειονοτήτων, ιδιαίτερα δε κατά των Ρομ και των υπηκόων τρίτων χωρών, ενθαρρύνοντας την ποικιλομορφία στο επίπεδο του απλού πολίτη και εφαρμόζοντας την αρχή ότι η ποικιλομορφία πλουτίζει την κοινωνία·

2.1.2 προτείνει να λάβουν οι τοπικές και περιφερειακές αρχές τα κατάλληλα αποκεντρωμένα μέτρα για την αύξηση του επιπέδου προστασίας των δικαιωμάτων των μειονοτήτων, καθώς και για την αντιμετώπιση του ρατσισμού και της ξενοφοβίας στις ευρωπαϊκές πόλεις και περιφέρειες, όπως: — τη σύσταση περιφερειακών και τοπικών υπηρεσιών καταπολέμησης των διακρίσεων, οι οποίες θα παρακολουθούν και θα καταγράφουν τις καταγγελίες ατόμων που ανήκουν σε ομάδες, που αποτέλεσαν αντικείμενο διακρίσεων· — τη διάδοση σε ευρύτερο κοινό των βασικών πληροφοριών που αφορούν την κατάσταση των μειονοτήτων και τις πολιτικές καταπολέμησης των διακρίσεων· — τη διοργάνωση δημόσιων παρουσιάσεων με θέμα τις ορθές πρακτικές εκ μέρους εκπροσώπων πόλεων, κοινοτήτων και περιφερειών — τη θέση σε λειτουργία των κέντρων 'Europe Direct' για την προαγωγή των δικαιωμάτων των μειονοτήτων και των μέτρων καταπολέμησης των διακρίσεων· — τη διοργάνωση εκδηλώσεων, εορταστικών και μη, με σκοπό τη συνάντηση διαφορετικών πολιτισμών, παραδόσεων και γλωσσικών ομάδων που ζουν στον ίδιο χώρο· — τη χάραξη προγραμμάτων κατάρτισης για το προσωπικό των τοπικών και περιφερειακών διοικήσεων, τους εκπαιδευτικούς και τους δημοσιογράφους, με σκοπό την προώθηση της μη άσκησης διακρίσεων και της ίσης μεταχείρισης όλων των πολιτών· — την καθιέρωση απλών και άμεσων επαφών με τις διοικητικές υπηρεσίες για τα μέλη των μειονοτήτων, με σκοπό την αντιμετώπιση των περιπτώσεων όπου είναι πιθανό να αποτελέσουν αντικείμενο άσκησης διακρίσεων

2.1.3 υποστηρίζει τη θέση του Κοινοβουλίου, το οποίο τονίζει ότι η κατάσταση της κοινότητας των Ρομ εμπνέει ιδιαίτερη ανησυχία και, συνεπώς, φρονεί ότι η κοινότητα των Ρομ χρήζει ιδιαίτερης προστασίας, ιδίως εάν ληφθεί υπόψη το μέγεθός της και η ιδιαιτερότητά της·

2.1.4 πιστεύει ότι η ενσωμάτωση των Ρομ αποτελεί μία μείζονα πρόκληση για τις τοπικές και περιφερειακές αρχές και καλεί τα ευρωπαϊκά όργανα, τις εθνικές κυβερνήσεις και τις τοπικές και περιφερειακές αρχές να αναπτύξουν μία κοινή ολοκληρωμένη και αποκεντρωμένη προσέγγιση με σκοπό τη διευκόλυνση της πολιτικής, κοινωνικής και οικονομικής ένταξης τους και ταυτόχρονα την προώθηση του σεβασμού της ποικιλομορφίας και της ανεκτικότητας. Για το λόγο αυτό, προτείνει να ληφθούν τα ακόλουθα μέτρα στο τοπικό και περιφερειακό επίπεδο: — να αναπτυχθούν ευέλικτες εκπαιδευτικές στρατηγικές προκειμένου να ενισχυθούν όσο το δυνατόν περισσότερο οι ευκαιρίες ενσωμάτωσης των Ρομ· — να καθιερωθεί η ανταλλαγή ορθών πρακτικών μεταξύ των πόλεων και των περιφερειών στις οποίες ζουν μέλη της κοινότητας των Ρομ· — να χρηματοδοτηθούν πολιτισμικές εκδηλώσεις οι οποίες να προβάλουν την πολιτισμική κληρονομιά και παράδοσή τους·

2.1.5 τονίζει τη σημασία του διαλόγου μεταξύ των θρησκευτικών και εθνοτικών ομάδων στο περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, ο οποίος επιδιώκει την αποφυγή του ριζοσπαστισμού και του φυλετικού διαχωρισμού και ο οποίος θα μπορούσε να συντελέσει επίσης στο να γίνει κατανοητή από όλους η ισοτιμία και η ποικιλομορφία των ευρωπαϊκών κοινωνιών·

2.1.6 υποστηρίζει την έμφαση που δίδεται από το Κοινοβούλιο στην ομοφυλοφοβία στην Ευρώπη ως ιδιαίτερο μέλημα, κυρίως όσον αφορά το γεγονός «ότι πρόσφατα σημειώθηκε σε ορισμένα κράτη μέλη της ΕΕ μια σειρά από ανησυχητικά επεισόδια [ …]»·

2.2 Χρήση και προώθηση προτύπων και προγραμμάτων για την ίση μεταχείριση προσώπων

2.2.1 θεωρεί ότι προκειμένου να καθιερωθούν πρότυπα για την ισότητα στον τομέα της παροχής υπηρεσιών, οι τοπικές και περιφερειακές αρχές πρέπει να εξετάσουν την περίπτωση επιλογής στόχων και δεικτών που θα βοηθήσουν στον υπολογισμό της προόδου που σημειώνεται σε ό,τι αφορά την εφαρμογή των πολιτικών, επιθυμεί δε να συμβάλει στην κατάρτιση των εν λόγω δεικτών·

2.2.2 αναγνωρίζει ότι η ύπαρξη προτύπων και σχεδίων για την ίση μεταχείριση των προσώπων προς χρήση στο πλαίσιο των στρατηγικών ισότητας μεταξύ των κοινοτήτων, όπως και ισότητας ανεξάρτητα από τη φυλετική καταγωγή, το φύλο, την αναπηρία και τον γενετήσιο προσανατολισμό, θα βοηθήσουν στο να γίνει καλύτερα κατανοητή η σημασία της δίκαιης μεταχείρισης και της ισότιμης πρόσβασης στις τοπικές δημόσιες υπηρεσίες και στην απασχόληση, οι οποίες έχουν την έννοια να χρησιμεύσουν ως μέσο που επιτρέπει στις τοπικές και περιφερειακές αρχές να εντάξουν τα θέματα που συνδέονται με το φύλο, την φυλετική προέλευση και την αναπηρία στην τοπική πολιτική και πρακτική σε όλα τα επίπεδα·

2.2.3 θεωρεί ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές πρέπει να παρέχουν τοπικές υπηρεσίες υψηλού επιπέδου, οι οποίες να είναι προσιτές σε όλους, να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των διάφορων συνοικιών και κοινοτήτων των πόλεων και να παρέχουν ευνοϊκό πλαίσιο για τη συνοχή και η βιωσιμότητα των κοινοτήτων, μέσω της χρήσης των ορθών πρακτικών που έχουν ήδη αναγνωριστεί και οι οποίες είναι: — νομική συνδρομή με τη μορφή παροχής συμβουλών σχετικά με το καθεστώς των μεμονωμένων ατόμων· — χρηματοδότηση κέντρων υποδοχής στις επιμέρους κοινότητες· — διοργάνωση φόρουμ δημόσιων συζητήσεων με θέμα τη μετανάστευση, για την αύξηση των επαφών μεταξύ των ημεδαπών/μόνιμων κατοίκων και των νεοαφιχθέντων· — σύσταση συμβουλευτικών οργάνων για την καταπολέμηση των διακρίσεων και ορισμός ειδικών συμβούλων οι οποίοι να είναι αρμόδιοι για τις περιπτώσεις άσκησης διακρίσεων με βάση τη φυλετική καταγωγή ή το φύλο·

2.3 Πρόσβαση στην εκμάθηση γλωσσών, στην εκπαίδευση και στην αγορά εργασίας

2.3.1 τονίζει ότι η εκπαίδευση αποτελεί ένα θεμελιώδες μέσο, το οποίο επιτρέπει την ενσωμάτωση των μειονοτήτων στον κοινωνικό και πολιτικό βίο των χωρών όπου διαβιούν και το οποίο διδάσκει τη σημασία της ανεκτικότητας και του σεβασμού της ποικιλομορφίας, καθώς και ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές διαδραματίζουν ζωτικό ρόλο σε αυτόν τον τομέα·

2.3.2 παροτρύνει τα κράτη μέλη, σε συμφωνία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, να καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να διασφαλιστεί η αποτελεσματική ένταξη των παιδιών των προσφύγων, των αιτούντων άσυλο και των μεταναστών στα εκπαιδευτικά τους συστήματα. Οι δημόσιες αρχές θα μπορούσαν επίσης να βοηθήσουν ώστε να διασφαλιστεί ότι θα παρέχεται κάθε ευκαιρία στα μέλη των μειονοτήτων να αποκτήσουν τις γλωσσικές γνώσεις που απαιτούνται για να είναι επιτυχής η ένταξή τους·

2.3.3 υπογραμμίζει ότι η απόκτηση επαρκών γλωσσικών γνώσεων στην επίσημη γλώσσα της κοινότητας όπου διαβιούν οι μειονότητες αυξάνει τις πιθανότητες της αποτελεσματικής ενσωμάτωσής τους και υποστηρίζει ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές πρέπει, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους, να θέτουν σε εφαρμογή, όπου αυτό είναι απαραίτητο, προγράμματα ένταξης τα οποία να περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, προαιρετικά δωρεάν μαθήματα σε όλες τις επίσημες γλώσσες, ακόμη και στο επίπεδο των νηπιαγωγείων·

2.3.4 ανησυχεί για τα αποκαρδιωτικά αποτελέσματα της υψηλής ανεργίας των νέων και συνιστά τη χρήση θετικών μέτρων, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την πρόσβαση στην αγορά εργασίας όλων των ομάδων μη προνομιούχων πολιτών·

2.3.5 προτείνει να ενεργοποιηθεί το δίκτυο των μελών προκειμένου να τεθούν σε εφαρμογή: — περίοδοι άσκησης στους δήμους για τα άτομα που ανήκουν σε μειονότητες· — ένα σύστημα υποτροφιών για τους καλύτερους φοιτητές που προέρχονται από εθνοτικές μειονότητες ή από μη προνομιούχες ομάδες· — ειδικά γλωσσικά προγράμματα για τα παιδιά των μεταναστών·

2.3.6 λαμβάνει υπό σημείωση τις ορθές πρακτικές που εφαρμόζονται ήδη στο περιφερειακό και στο τοπικό επίπεδο στον τομέα της εκπαίδευσης και της πρόσβασης στην αγορά εργασίας, στις οποίες περιλαμβάνονται οι εξής: — εγγραφή των παιδιών κάθε εθνικότητας στα δημόσια σχολεία· — ελεύθερη πρόσβαση για όλους στην εκμάθηση γλωσσών, με την εγγύηση των δήμων· — ισότητα πρόσβασης στην εκπαίδευση και για τα άτομα με αναπηρίες, τους πολίτες που δεν προέρχονται από χώρες της ΕΕ και τον γηραιότερο πληθυσμό με βάση την αρχή της δια βίου εκπαίδευσης· — εκπαιδευτικά σχέδια για την καταπολέμηση των διακρίσεων· — προσφορά μαθημάτων στην γλώσσα της μειονοτικής ομάδας· — εικονικά γραφεία για την εφαρμογή των πολιτικών ένταξης· — δράσεις για την καταπολέμηση των διακρίσεων στο επίπεδο των υπηρεσιών που παρέχονται σε τοπική κλίμακα, π.χ. αποστολή στους εργοδότες 'ανώνυμων' στοιχείων σχετικά με τους αναζητούντες εργασία, στοιχείων από τα οποία να απουσιάζει το επίθετο κλπ.·

2.4 Πρόσβαση στην κοινωνική στέγαση και στις δημόσιες υπηρεσίες

2.4.1 καλεί τα κράτη μέλη να δημιουργήσουν μία εθνική βάση δεδομένων ή εθνικές κατευθυντήριες γραμμές για τις ορθές πρακτικές με σκοπό τη συστηματική και διεξοδική συλλογή δεδομένων σχετικά με τη στέγαση των μεταναστών και των μελών εθνοτικών μειονοτήτων·

2.4.2 καλεί τις εθνικές και περιφερειακές αρχές να εντείνουν τις προσπάθειές τους ώστε να διασφαλιστεί ότι εφαρμόζονται μέτρα καταπολέμησης των διακρίσεων και πιο συγκεκριμένα ότι: — οι εργατικές κατοικίες θα χορηγούνται σε οικογένειες κάθε εθνικότητας· — θα αποφεύγεται ο διαχωρισμός στη στέγαση και, εάν χρειάζεται, θα επιδιώκεται η άσκηση θετικών διακρίσεων· — θα καταρτίζονται σχέδια δράσης σε τοπική και περιφερειακή κλίμακα με σκοπό την διασφάλιση της ισότιμης πρόσβασης των προσφύγων και των μεταναστών στη στέγαση·

2.4.3 εξαίρει τις ορθές πρακτικές που εφαρμόζουν οι τοπικές και περιφερειακές αρχές και οι οποίες αποβλέπουν στη διασφάλιση της ισότιμης πρόσβασης όλων των πολιτών στη στέγαση και στις δημόσιες υπηρεσίες, όπως: — παροχή τεχνικών και νομικών εγγυήσεων και ασφάλισης σε όλες τις ομάδες του πληθυσμού· — διάθεση εργατικών κατοικιών σε μετανάστες και άτομα από τρίτες χώρες· — σύσταση συμβουλευτικών οργανισμών για τη βελτίωση της πρόσβασης των προσφύγων και των μεταναστών στη στέγαση· — καθιέρωση προγραμμάτων μη κερδοσκοπικής μισθωτήριας στέγασης· — διασφάλιση της συμμετοχής των μεταναστών σε δημόσια φόρουμ στα οποία συζητούνται οι πολιτικές που αφορούν τη στέγαση· — εξασφάλιση ισότιμης πρόσβασης στην παροχή δημόσιων υπηρεσιών και ίσης ποιότητας των υπηρεσιών για κάθε μέλος των τοπικών κοινοτήτων·

2.5 Ενεργός πρόσβαση στον πολιτικό βίο

2.5.1 υποστηρίζει σθεναρά τη συμμετοχή μελών των μειονοτικών ομάδων στον πολιτικό βίο σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης (τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και ευρωπαϊκό), ιδιαίτερα δε την συμμετοχή τους στον τοπικό πολιτικό βίο. Για το σκοπό αυτό, οι διαρθρώσεις και οι διαδικασίες λήψης αποφάσεων των τοπικών και περιφερειακών αρχών θα μπορούσαν να αποβούν πιο διαφανείς και προσιτές ώστε να ενθαρρυνθεί η συμμετοχή των μειονοτήτων καθώς και η χωρίς περιορισμούς ελευθερία της συνάθροισης και της έκφρασης·

2.5.2 καλεί τις τοπικές και περιφερειακές αρχές να ενθαρρύνουν τους εκπροσώπους των διαφόρων εθνοτικών ομάδων μεταναστών να διαδραματίζουν ένα πιο υπεύθυνο ρόλο στην κοινωνία των κρατών μελών καθώς και στις περιφερειακές και τοπικές αρχές στις οποίες υπάγονται·

2.5.3 επιδοκιμάζει τις πρωτοβουλίες που λαμβάνονται σε ορισμένες πόλεις και περιφέρειες οι οποίες έχουν υιοθετήσει συγκεκριμένα μέτρα για την προαγωγή της άσκησης των πολιτικών δικαιωμάτων όπως: — δημιουργία συμβουλευτικών οργάνων· — συμμετοχή ενός ή περισσοτέρων εκπροσώπων μειονοτήτων στα δημοτικά συμβούλια· — πλήρης συμμετοχή μελών των μειονοτήτων στις τοπικές και δημοτικές εκλογές· — δημιουργία χώρων κοινοτικής δραστηριότητας μεταξύ ημεδαπών, μεταναστών και άλλων μη προνομιούχων ομάδων·

2.5.4 ζητεί να εφαρμοστούν συγκεκριμένα μέτρα, στα οποία να περιλαμβάνεται και η δημιουργία των συνθηκών εκείνων που θα επιτρέψουν στις αντιπροσωπευτικές οργανώσεις των μελών των εθνικών μειονοτήτων να λαμβάνουν πράγματι μέρος στην ανάπτυξη και εφαρμογή πολιτικών και προγραμμάτων σχετικών με την εκπαίδευση και την ενσωμάτωση των μειονοτήτων στο εργασιακό περιβάλλον·

2.5.5 υπογραμμίζει την ευθύνη των τοπικών και περιφερειακών ΜΜΕ στην προαγωγή της ανεκτικότητας και του σεβασμού της ποικιλομορφίας και τον ρόλο τους στη διασφάλιση αποτελεσματικής επικοινωνίας και στην προώθηση μιας πιο ενεργού συμμετοχής των μελών των μειονοτήτων στον τοπικό πολιτικό βίο·

2.6 Προαγωγή της συλλογής στοιχείων σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο

2.6.1 θεωρεί ότι η συλλογή στοιχείων καταχωρισμένων κατά εθνότητα έχει ουσιαστική σημασία για την αξιολόγηση της εφαρμογής των μέτρων καταπολέμησης των διακρίσεων·

2.6.2 επαναλαμβάνει την έκκληση που απηύθυνε στην Επιτροπή να δημοσιεύσει ένα εγκόλπιο με ορθές πρακτικές για την καταπολέμηση των διακρίσεων, το οποίο να προορίζεται για τις τοπικές αρχές στο πλαίσιο του ρόλου που διαδραματίζουν ως εργοδότες, φορείς παροχής αγαθών και υπηρεσιών και κύριοι παράγοντες διασφάλισης της συνοχής και της μη διακριτικής μεταχείρισης. Το εγκόλπιο αυτό κρίνεται σκόπιμο να περιλαμβάνει τα καθήκοντα των τοπικών αρχών όσον αφορά την προάσπιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένης της ελευθερίας της συνάθροισης, και την ιδιαίτερη ευθύνη που φέρουν οι τοπικές αρχές προκειμένου να απόσχουν από δηλώσεις που μπορούν εύλογα να εκληφθούν ως πρόκληση μίσους ή από δηλώσεις οι οποίες ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα τη νομιμοποίηση της διακριτικής μεταχείρισης ή της έχθρας που οφείλεται στην αδιαλλαξία. Σε αυτό το πλαίσιο προσφέρει στην Επιτροπή την υποστήριξή της για τη συλλογή στοιχείων σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο·

2.6.3 φρονεί ότι είναι σημαντικό να βελτιωθεί η συλλογή δεδομένων, η παρακολούθηση και η αξιολόγησή τους για να μπορέσουν να αναπτυχθούν αποτελεσματικές πολιτικές, οι οποίες θα προάγουν την ισότητα και θα αντιμετωπίζουν όλες τις μορφές διακρίσεων, και επαναλαμβάνει εκ νέου ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές πρέπει να συμμετέχουν, παράλληλα με την Επιτροπή, στην ανάπτυξη συγκρίσιμων ποσοτικών δεδομένων ώστε να μπορέσει να προσδιοριστεί και να υπογραμμιστεί η έκταση των υφιστάμενων ανισοτήτων·

3. Τελικές παρατηρήσεις

3.1 τονίζει ότι είναι σημαντικό να βελτιωθεί η διοργανική συνεργασία μεταξύ των οργάνων της ΕΕ, καθώς και η συνεργασία τους με το Συμβούλιο της Ευρώπης, τον ΟΗΕ και τον ΟΑΣΕ για την αποτελεσματική προστασία των μειονοτήτων, και εξαίρει τον ρόλο των ΜΚΟ και των εθνικών, υπερεθνικών και ευρωπαϊκών ενώσεων περιφερειακών και τοπικών αρχών στη διαδικασία αυτή·

3.2 επιθυμεί να ληφθεί ευρύτερα υπόψη η περιφερειακή διάσταση στις εκθέσεις του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου των Φαινομένων Ρατσισμού και Ξενοφοβίας (EUMC) και του Δικτύου Ανεξάρτητων Εμπειρογνωμόνων για τα Θεμελιώδη Δικαιώματα της ΕΕ·

3.3 φρονεί ότι η ΕΕ θα μπορούσε να συμπληρώνει τις δραστηριότητες που αναπτύσσουν τα κράτη μέλη σε τοπική, περιφερειακή και εθνική κλίμακα, διαθέτοντας τις κατάλληλες πιστώσεις, καθώς και ότι τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να εκχωρήσουν μέρος των αρμοδιοτήτων τους όσον αφορά τη λήψη αποφάσεων για τα διαρθρωτικά ταμεία στις περιφερειακές και τοπικές αρχές, στο πλαίσιο της πολιτικής αποκέντρωσης που έχει υιοθετήσει η ΕΕ·

3.4 ζητεί να προβλεφθεί η κατάλληλη χρηματοδότηση για τις δραστηριότητες που αναπτύσσονται σε τοπική και περιφερειακή κλίμακα και οι οποίες αποσκοπούν στην καταπολέμηση των διακρίσεων και στην προστασία των δικαιωμάτων όλων των πολιτών.

Βρυξέλλες, 15 Ιουνίου 2006 Ο Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών Michel DELEBARRE

(1) ΕΕ C 71 της 22.3.2005, σ. 62