A4-0088/97

Ψήφισμα σχετικά με τις κοινωνικές πτυχές της στέγασης

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη τα Άρθρα 2, 3, 117 και 130Α της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

- έχοντας υπόψη το Άρθρο 1 της Συμφωνίας για την κοινωνική πολιτική που συνάφθηκε μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας πλην του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βορείου Ιρλανδίας,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής των Σοφών: "Για μία Ευρώπη πολιτικών και κοινωνικών δικαιωμάτων¨,

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 23ης Μαΐου 1996 επί της τελικής εκθέσεως της Επιτροπής για την υλοποίηση του κοινοτικού προγράμματος που αφορά την οικονομική και κοινωνική ενσωμάτωση των από οικονομικής και κοινωνικής απόψεως λιγότερο ευνοημένων ομάδων της κοινωνίας "Φτώχεια 3" (1989-1994) ((ΕΕ C 166 της 10.6.1996, σελ. 191)),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 24ης Μαΐου 1996 για τη διάσκεψη του ΟΗΕ "Habitat II¨ ((ΕΕ C 166 της 10.6.1996, σελ. 257)) που έγινε στην Κωνσταντινούπολη τον Ιούνιο 1996,

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 15ης Νοεμβρίου 1996 σχετικά με την ενσωμάτωση της ΕΚΑΧ στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης ((ΕΕ C 362 της 2.12.1996, σελ. 327)),

- έχοντας υπόψη τη Δήλωση της 9ης Νοεμβρίου 1996 στο Cork για τη Ζωντανή Ύπαιθρο,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων (A4-0088/97),

A. δεδομένου ότι έως 18 εκατ. κάτοικοι της ΕΕ μπορούν πλέον να θεωρηθούν ότι είναι είτε άστεγοι είτε κακά στεγασμένοι, σε κατώτερης ποιότητος ή υπερπλήρη οικήματα,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι η γενική τάση των κυβερνήσεων των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι να αποφεύγουν την εκπλήρωση των καθηκόντων τους σε ό,τι αφορά τη στεγαστική πολιτική,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανυπαρξία αξιοπρεπούς στέγης αποτελεί προσβολή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και εμπόδιο για την συμμετοχή στην πολιτική, οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική ζωή των ενδιαφερομένων ατόμων και των οικογενειών,

Δ. δεδομένου ότι το πρόβλημα των αστέγων και της κακής στέγασης έχει επιδεινωθεί λόγω ανεπαρκών οικονομικών πόρων για ανέγερση κατοικιών, αφενός, και της αύξησης του αριθμού των μακροχρόνια ανέργων, των εργαζομένων σε άτυπες ή αβέβαιες εργασίες και εκείνων για τους οποίους δεν ισχύουν οι μηχανισμοί της κοινωνικής δικαιοσύνης[semigr ]

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν υφίσταται μία πολιτική για την πρόληψη της απώλειας της στέγης και ότι, εάν ένα πρόσωπο χάσει τη στέγη του και δεν λάβει άμεση και κατάλληλη κοινωνική βοήθεια, τα προσωρινά προβλήματα τα οποία αντιμετωπίζει θα τείνουν να μετατραπούν σε μόνιμα μειονεκτήματα,

ΣΤ. δεδομένου ότι η έλλειψη στέγης ή η κακή στέγαση αποτελούν αίτιο αλλά και συνέπεια του κοινωνικού αποκλεισμού, η κλιμάκωση του οποίου υπονομεύει τη συνοχή και το πρότυπο κοινωνικής αναδιανομής των ευρωπαϊκών χωρών[semigr ]

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι απουσία αποτελεσματικών κοινωνικών διορθωτικών μέτρων, η αγορά στέγης καθίσταται ολοένα και πιο απρόσιτη για πρόσωπα που δεν έχουν σίγουρη απασχόληση και ότι, στα περισσότερα κράτη μέλη, η έλλειψη στεγαστικού βοηθήματος αποτελεί σοβαρό κενό στο σύστημα κοινωνικής προστασίας,

Η. δεδομένου ότι η έλλειψη στέγης ή η κακή στέγαση πλήττουν ιδιαίτερα τις πλέον ευάλωτες ομάδες της κοινωνίας, όπως οι ανάπηροι, οι ηλικιωμένοι, οι μονογονεϊκές οικογένειες, οι μετανάστες, οι εθνοτικές μειονότητες και οι μακροχρόνια άνεργοι[semigr ] δεδομένου ότι τα προβλήματα αυτά εντείνονται κατά τους χειμερινούς μήνες,

Θ. δεδομένου ότι η άμεσα διαθέσιμη και καλής ποιότητος στέγαση συνιστά σημαντικό παράγοντα για την προσέλκυση επενδύσεων και μεταφοράς επιχειρήσεων, όντας κατ´ αυτόν τον τρόπο σημαντική για την επίτευξη κοινωνικής και οικονομικής συνοχής,

Ι. δεδομένου ότι, παρά τις διαφορές μεταξύ των κρατών μελών στον τομέα της στεγαστικής πολιτικής, οι εντεινόμενες δυσχέρειες όσον αφορά την πρόσβαση στην κατάλληλη και οικονομικώς υποφερτή σε συνάρτηση με τα ατομικά και οικογενειακά εισοδήματα στέγη, αποτελούν πρόβλημα όλων των κρατών μελών, που θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικότερα με την κοινή δράση των κρατών μελών σε ευρωπαϊκό επίπεδο[semigr ]

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με το παρόν ψήφισμα και την έκθεση που αποτελεί τη βάση της, μια στεγαστική πολιτική που έχει διαμορφωθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο θα πρέπει να είναι ολοκληρωμένη, με την ενσωμάτωσή της στους τομείς της παιδείας, της επαγγελματικής κατάρτισης, της απασχόλησης, της στήριξης σε θέματα κοινωνικής ασφάλισης, της εισοδηματικής στήριξης, της παροχής συμβουλών για κοινωνικά θέματα καθώς και για θέματα υγείας καθώς και σε άλλους τομείς, εξασφαλίζοντας την πρόσβαση στις υπηρεσίες αυτές, μια προσέγγιση που είναι αποτελεσματικότερη για την καταπολέμηση της πτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού καθώς και για την επανένταξη των ανέργων στην αγορά εργασίας και των αστέγων, ιδίως κατά την «κρίσιμη περίοδο» που μένουν άστεγοι όταν δυσχεραίνεται περισσότερο η πρόσβασή τους σε τέτοιου είδους υπηρεσίες,

ΙΒ. δεδομένου ότι η ανάπτυξη μιας τέτοιας κοινοτικής στεγαστικής πολιτικής πρέπει να στηριχθεί στην προσπάθεια να επιτευχθεί κατάλληλη στέγαση για όλους,

ΙΓ. δεδομένου ότι η πολιτική αυτή δεν δημιουργεί προβλήματα αφού όλα τα κράτη μέλη έχουν αναγνωρίσει την αρχή του δικαιώματος όλων σε ικανοποιητική στέγαση, κυρώνοντας το Διεθνές Σύμφωνο του 1966 των ΗΕ για τα Οικονομικά, Κοινωνικά και Πολιτιστικά Δικαιώματα,

ΙΔ. έχοντας υπόψη ότι η θέσπιση ευρωπαϊκής στεγαστικής πολιτικής δε θα αποτελέσει ριζική καινοτομία, δεδομένου ότι η διαρθρωτική παρέμβαση και τα ευρωπαϊκά μέσα είχαν ήδη έμμεση επίπτωση επί των εθνικών στεγαστικών προγραμμάτων και ότι έχουν εφαρμοστεί από το 1955 στεγαστικά προγράμματα και έχει παρασχεθεί η σχετική βοήθεια στους εργαζόμενους στον τομέα του άνθρακα και του χάλυβα, βάσει της Συνθήκης ΕΚΑΧ,

ΙΕ. δεδομένου ότι η αδράνεια όσον αφορά την αντιμετώπιση του προβλήματος των αστέγων και της κακής στέγασης επιδεινώνει τόσο τα κοινωνικά όσο και τα οικονομικά προβλήματα των κρατών μελών της Ένωσης και επιβαρύνει τελικά περισσότερο τις ευρωπαϊκές οικονομίες απ' ό,τι μία καλά συγκροτημένη και χρηματοδοτημένη πολιτική για την εξαφάνιση του προβλήματος της έλλειψης στέγης και της κακής στέγασης,

1. καλεί τα κράτη μέλη στη Διακυβερνητική Διάσκεψη να περιλάβουν στη Συνθήκη διατάξεις που να συμβάλλουν στη σταδιακή υλοποίηση των θεμελιωδών κοινωνικών δικαιωμάτων των ατόμων που ζουν στην Ευρώπη, μεταξύ των οποίων και του δικαιώματος όλων των ατόμων σε αξιοπρεπή και προσιτή κατοικία[semigr ]

2. εμμένει ότι πρέπει να δοθεί στο θεμελιώδες δικαίωμα όλων για ικανοποιητική και προσιτή κατοικία, ουσιαστικό περιεχόμενο μέσω συγκεκριμένων πολιτικών και μέτρων που θα εφαρμοστούν στο κατάλληλο διοικητικό και θεσμικό επίπεδο[semigr ]

3. καλεί τα κράτη μέλη να αναλάβουν τις ευθύνες τους και να αναπτύξουν μια στεγαστική πολιτική: επαρκής προσφορά στέγης, στέγη υψηλής ποιότητος και μεγέθους, επαρκής προσφορά προσιτής στέγης, υψηλός βαθμός ασφάλειας σε θέματα στέγασης[semigr ]

4. ζητεί από τα κράτη μέλη να λάβουν προληπτικά μέτρα, ιδίως σε ό,τι αφορά το γενικό σύστημα κοινωνικής προστασίας και προστασίας σε θέματα στέγασης, εις τρόπον ώστε να καταστεί δυνατόν να κατοχυρωθεί επίσης ένα ελάχιστο επίπεδο ασφάλειας για τα πρόσωπα που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα κοινωνικού αποκλεισμού[semigr ]

5. προτείνει στα κράτη μέλη να λάβουν μέτρα προκειμένου να εμποδίζουν τους ιδιοκτήτες να αφήνουν εγκαταλελειμμένη τη στέγη τους σκοπίμως ή από αμέλεια[semigr ]

6. πιστεύει ότι η στέγαση πρέπει να θεωρείται τομέας γενικού ενδιαφέροντος, στον οποίο βασίζονται όλα τα άλλα θεμελιώδη κοινωνικά δικαιώματα, και ο οποίος θα λαμβάνεται υπόψη σε όλα τα επίπεδα της λήψης αποφάσεων στην ΕΕ[semigr ]

7. προτείνει να κατευθυνθεί η κοινοτική στεγαστική πολιτική προς:

- τη συλλογή, ανταλλαγή και ανάλυση πληροφοριών για τη στεγαστική πολιτική στα κράτη μέλη[semigr ]

- την αξιολόγηση, ανταλλαγή και προώθηση παραδειγμάτων καλής πρακτικής στα κράτη μέλη επί θεμάτων οικιστικών σχεδίων και υπηρεσιών, ιδίως των αποσκοπούντων στη συνδρομή των αστέγων και των ατόμων των οποίων η οικονομική κατάσταση τα παγιδεύει σε κακής ποιότητος οικίες[semigr ]

- τη θέσπιση, με τα κράτη μέλη, ελάχιστων στόχων ευθυγράμμισης όσον αφορά την εξασφάλιση της πρόσβασης όλων στη στέγαση, και τη θέσπιση των όρων αναφοράς για την επίτευξη αυτών των στόχων[semigr ]

- τη μόνιμη παρακολούθηση, π.χ. από Task Force των αρμοδίων Γενικών Διευθύνσεων της Επιτροπής του αντίκτυπου των πολιτικών της ΕΕ στον στεγαστικό τομέα, λαμβάνοντας υπόψη τις ενδεχόμενες επιπτώσεις τους επί των ευάλωτων και μειονεκτουσών ομάδων και στοχεύοντας στη χάραξη ολοκληρωμένων στρατηγικών και στον συντονισμό των κοινοτικών πόρων για την επίτευξη των μέγιστων αποτελεσμάτων[semigr ]

8. προτείνει να εξετάσει η Επιτροπή, με ποιο τρόπο θα μπορούσε να δρομολογηθεί ένα κοινοτικό πρότυπο πρόγραμμα (παρόμοιο με το πρόγραμμα IGLOO ή άλλα πρότυπα) για την υποστήριξη της χρηματοδότησης ολοκληρωμένων και σχετικών με τη στέγαση πρότυπων προγραμμάτων που θα αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα θέματα αστικής ανάπτυξης, στέγασης, παιδείας, επαγγελματικής κατάρτισης, απασχόλησης κοινωνικών υπηρεσιών και ζητημάτων υγείας, με τη συμμετοχή των ενδιαφερομένων ομάδων πληθυσμού[semigr ][semigr ] αναμένει ότι η επιλογή των προγραμμάτων αυτών θα γίνεται βάσει προτάσεων των κρατών μελών και ότι θα αφορούν τόσο την κατασκευή νέων κατοικιών όσο και τη διατήρηση και αποκατάσταση των υφισταμένων δυνατοτήτων στέγασης[semigr ]

9. πιστεύει ότι οι υπουργοί στέγασης των 15 κρατών μελών θα πρέπει να συναντώνται τακτικότερα για να προσδώσουν στην ευρωπαϊκή οικιστική πολιτική την αναγκαία πολική ώθηση και τον απαιτούμενο προσανατολισμό και για να παρακολουθήσουν τις δράσεις που προβλέπονται στις παραγράφους 7 και 8[semigr ]

10. πιστεύει ότι, ως μέρος της ευρωπαϊκής στεγαστικής πολιτικής, θα πρέπει η ΕΕ να συντονίζει και να διευκολύνει την εξασφάλιση στέγης με τη χορήγηση δανείων ή τη λήψη άλλων μέτρων[semigr ] επισημαίνει, στο πλαίσιο αυτό, ότι η Συνθήκη ΕΚΑΧ επιτρέπει από το 1954 τη χορήγηση ευρωπαϊκών χαμηλότοκων δανείων για τη στέγαση των εργαζομένων στον τομέα του άνθρακα και του χάλυβα, με θετικότατες ωφέλειες τόσο για τους εργαζομένους όσο και για τις περιοχές στις οποίες δίνονται τα δάνεια[semigr ] πιστεύει ότι το παράδειγμα αυτό μπορεί να χρησιμεύσει ως πρότυπο για τη στεγαστική παρέμβαση της ΕΕ και σε άλλους τομείς, με χρηματοδότηση από τα Διαρθρωτικά Ταμεία όπως θα μεταρρυθμιστούν μετά το 1999 ή από το αποθεματικό της ΕΚΑΧ, όταν θα λήξει η ισχύς της Συνθήκης των Παρισίων το 2002[semigr ] παροτρύνει την Επιτροπή να εξετάσει την σκοπιμότητα μιας τέτοιας διεύρυνσης[semigr ] πιστεύει ότι η ΕΕ θα πρέπει επίσης, να εξετάσει το ενδεχόμενο αξιοποίησης των χρηματοδοτικών πόρων του ΕΚΤ για την εκπαίδευση των ανέργων και των αστέγων, τόσο ανδρών όσο και γυναικών, ούτως ώστε να απαιτήσουν δεξιότητες και να μπορούν να κτίσουν τα σπίτια τους[semigr ]

11. τονίζει ότι η ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης ευρωπαϊκής στεγαστικής πολιτικής, και ιδίως μιας πολιτικής που θα προωθεί τις στεγαστικές επενδύσεις από το δημόσιο αλλά και τον ιδιωτικό τομέα, θα έχει θετικές επιπτώσεις επί της απασχόλησης και της εισόδου στην αγορά εργασίας των κοινωνικά αποκλεισμένων σε ολόκληρη την ΕΕ, όχι μόνο στον τομέα της οικοδομής αλλά και όσον αφορά όλες τις συναφείς υπηρεσίες, συμβουλές, επιμόρφωση κ.λπ. που θα δημιουργηθούν από αυτήν την ολοκληρωμένη στεγαστική πολιτική[semigr ]

12. πιστεύει ότι ολοκληρωμένη στεγαστική πολιτική είναι εκείνη που λαμβάνει υπόψη αστικά και περιβαλλοντικά ζητήματα, καθώς και τις επιταγές της κοινωνικής και οικονομικής συνοχής, συμβάλλοντας έτσι στη βιώσιμη ανάπτυξη[semigr ] καλεί την ΕΕ να αυξήσει τη χρηματοδότηση του προγράμματος SAVE ώστε να συμβάλει σε μία ενεργειακά αποδοτική στέγαση[semigr ]

13. όσον αφορά την οικονομική και κοινωνική συνοχή, τονίζει ότι μια σωστά σχεδιασμένη και ολοκληρωμένη στεγαστική πολιτική μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην υποστήριξη της οικονομικής και κοινωνικής βιωσιμότητας υπαίθριων, περιφερειακών ή άκρως απομακρυσμένων περιοχών[semigr ]

14. τονίζει ότι πρέπει να ληφθούν υπόψη οι ειδικές στεγαστικές ανάγκες των ατόμων με ειδικές ανάγκες, των ηλικιωμένων, των γυναικών και των παιδιών, ούτως ώστε να εξασφαλιστεί όχι μόνο η ύπαρξη αποδεκτών συνθηκών διαβίωσης, αλλά και η αξιοπρεπής συμμετοχή τους στη ζωή της κοινότητας[semigr ]

15. πιστεύει ότι, ενόψη της σημερινής εγκατάλειψης της υπαίθρου και της πληθυσμιακής έκρηξης των αστικών κέντρων, πρέπει να ενθαρρυνθεί και υποστηριχθεί πολιτική επανεγκατάστασης στην ύπαιθρο (Παράρτημα Ι)[semigr ]

16. πιστεύει ότι κάθε ανάπτυξη πρέπει να είναι βιώσιμη και να λαμβάνει υπόψη την προστασία του περιβάλλοντος, την εξοικονόμηση ενέργειας και τις καλύτερες δυνατές οικοδομικές πρακτικές (Παράρτημα ΙΙ)[semigr ]

17. καλεί τα κράτη μέλη, κατά την θέσπιση νέων νομοθετικών μέσων, να απαγορεύουν κάθε μορφή διάκρισης όσον αφορά την πρόσβαση σε δημόσια ή ιδιωτική στέγη και την εφαρμογή στεγαστικής πολιτικής, σε όλα τα διοικητικά επίπεδα[semigr ]

18. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στην Επιτροπή Περιφερειών, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στους κοινωνικούς εταίρους καθώς και στις ΜΚΟ που ασκούν δραστηριότητα υπέρ των αστέγων και κατά του κοινωνικού αποκλεισμού.