ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 31.05.1995 
COM(95) 86 τελικό 
95/0074(COD) 
ΕΚΘΕΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 89/552/ΕΟΚ 
ΚΑΙ 
Πρόταση 
ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
για την τροποποίηση της οδηγίας 89/552/ΕΟΚ του Συμβουλίου για τον συντονισμό 
ορισμένων νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών με πιν 
άσκηση τηλεοπτικών δραστηριοτήτων 
(υποβληθείσες (χπό την Επιτροπή) 

Πίνακας περιεγοιιένων 
ΜΕΡΟΣ A 
Εισαγωγή 
1. Αναδρομή στο θεσμικό και πολιτικό πλαίσιο 5 
2. Η, οδηγία και το Πράσινο Βιβλίο "βιομηχανίες προγραμμάτων" 6 
3. Η διαδικασία διαβουλεύσεων 7 
4. Η οδηγία και η κοινωνία της πληροφορίας 7 
5. Η ολοκλήρωση της διαδικασίας προετοιμασίας της αναθεώρησης 8 
ΜΕΡΟΣ Β 
Έκθεση εφαρμογής της οδηγίας 89/552/ΕΟΚ σύμςχυνα με το άρθρο 26 
1. Αντικείμενο της έκθεσης 10 
Οι διατάξεις της οδηγίας του 1989 11 
Το δίκαιο που εφαρμόζεται στι ραδιοτηλεοπτικές μεταδόσεις 11 
II προ(ί)θηση της παραγοχγής και διανομής ευρα*παϊκών έργίον 11 
II τηλεοπτική μετάδοση κινηματογραφικοί έργων 11 
Η τηλεοπτική διαφήμιση και οι χορηγίες 12 
Η προστασία των ανηλίκων 12 
Το δικαίωμα απάντησης 12 
2. Οικονομικά θέματα 13 
Ποσοτική ανάπτυξη των υπηρεσιών 13 
Ανάπτυξη της διαφημιστικής αγοράς 14 
Θετικός σφαιρικά ο απολογισμός για τα ευρωπαϊκά έργα 14 
3. Εφαρμογή της οδηγίας 15 
3.1 Γενικά προβλήμματα 15 
3.1.1 Λυσχέρεια προσδιορισμού του εφαρμοστέου δικαίου 15 
Ο τόπος εγκατάστασης: καθοριστικό κριτήριο 16 
3.1.2 Ουσιαστική αμφισημία 17 
3.2 Ειδικά προβλήματα 19 
3.2.1 Αρθρο 2.2 - Ελευθερία λήψης ! 9 
3.2.2 Κεφάλαιο III - Ιΐροώθηση της διανομής και της παραγωγής 
τηλεοπτικών προγραμμάτων 19 
Έλεγχος της εφαρμογής των άρθρων 4 και 5 19 
Ευρωπαϊκά έργα 21 
Κινηματογραφικά έργα 21 
3.2.3 Κεφάλαιο IV * Τηλεοπτική διαφήμιση καν χορηγίες 22 
Η μνεία του ονόματος και/ή του λογοτύπου του χορηγού ή των 
επιχορηγούμενων εκπομπών 22 
Η μετάδοση διαφημιστικών μηνυμάτων μέσα σε δεδομινο 
διάστημα μίας "ώρας" 22 
II "προγραμματισμένη διάρκεια" τα*ν οπτικοακουστικών έργ»υν 
όσον αφορά το καθεστώς των διακοπών για την παρεμβολή 
διαφημίσεων 22 
ΓΙ κατάσταση και ο υπολογισμός του μέγιστου επιτρεπόμενου 
χρόνου για την τηλεοπτική προώθηση εμπορικοχν προϊόντων 23 
H κατάσταση των τηλεαγορών 23 
3.2.4 Κεφάλαιο V - Προστασία των ανηλίκων 23 
3.2.5 Κεφάλαιο VI - Το Δικαίωμα απάντησης 24 
ΜΕΡΟΣ Γ 
Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί τροποποίησε» < >ν 
της οδηγίας 89/552/ΕΟΚ 
Αιτιολογική έκθεση και εξέταση των τροποποιηθεισών διατάξεων 
1. Ο χαρακτήρας και οι κατευθυντήριες γραμμές της πρότασης αναθεώρησης 25 
2. Εξέταση των τροποποιηθεισών διατάξεων 26 
2.1 Κεφάλαιο Ι - Ορισμοί '6 
Αρθρο 1 - Παράγραφοι (β) και (ε) 6 
2.2 Κεφάλαιο II - Γενικές διατάξεις 27 
2.2 Άρθρο 2 27 
2.2.1. "Ο τόπος εγκατάστασης", 
κριτήριο που καθορίζεται από 
την οδηγίαγια τον καθορισμό της 
"δικαιοδοσίας" 27 
Ι Το ιστορικό 28 
II Το κείμενο 28 
III Το πλαίσιο 28 
IV Στόχοι και πρακτικά θέματα 29 
2.2.2. Αποσαφήνιση της έννοιας της "εγκατάστασης" που εφαρμόζεται στον τομέα το >ν 
οπτικοακουστικών υπηρεσιών 3 0 
2.2.3 Αρθρο 2α 31 
2.2.4 Αρθρο 3 33 
2.3 Προώθηση της διανομής και της παραγωγής προγραμμάτων 33 
2.3.1 Η προώθηση των ευρωπαϊκών έργων 3 3 
Αρθρο 4 35 
Αρθρο 5 35 
2.3.2 Λεπτομερής εξέταση των προτεινόμενων τροποποιήσεων 3 6 
α) Ένα ειδικό καθεστώς για τους σταθμούς θεματικού χαρακτήρα 
μυθοπλασίας και ντοκυμαντέρ 36 
β) Ένα καθεστώς καθορισμένης σταδιακής προσαρμογής για τα τους νέοι ς 
σταθμούς 3 7 
2.3.3 Αρθρο 6 37 
2.3.4 Άρθρο 7 38 
2.3.5 Άρθρο 8 40 
2.4. Κεφάλαιο IV - Τηλεοπτική διαφήμιση, χορηγία και τηλεαγορά 40 
2.4.1 Άρθρο 11 40 
2.4.2 Άρθρο 12 έως 16 40 
2.4.3 Άρθρο 17 41 
2.4.4. Άρθρο 18 41 
2.4.5 Άρθρο 18α 42 
2.4.6. Άρθρο 18β 42 
2.4.7 Άρθρο 19 42 
2.4.8 Άρθρο 20 42 
2.4.9 Άρθρο 21 43 
2.5 Κεφάλαιο V - Προστασία των ανηλίκων και των δημοσίων ηθών 43 
2.5.1 Άρθρο 22 43 
2.5.2 Άρθρο 22α και β 43 
2.6 Κεφάλαιο VII - Τελικές διατάξεις 43 
2.6.1 Άρθρο 25 43 
2.6.2 Άρθρο 26 43 
3. Διεθνή θέματα 44 
3.1 Η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τη διασυνοριακή τηλεόραση 44 
3.2 Οι "ευρωπαϊκές συμφωνίες" 45 
3.3 Προς μία παγκόσμια σύμβαση ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης 45 
4. Κείμενο της πρότασης οδηγίας που τροποποιεί την οδηγία 89/552/ΕΟΚ 47 
(1) 
(2) 
(3) 
(4) 
(5) 
(6) 
(7) 
(8) 
(9) ΕΚΘΕΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΚΑΙ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 
ΜΕΡΟΣ Α: ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Αναδρομή στο θεσμικό και πολιτικό πλαίσιο 
Π οδηγία 89/552/ΕΟΚ0 \ που φέρει τον τίτλο "τηλεόραση χωρίς σύνορα" εγκρίθηκε στις 3 
Οκτωβρίου 1989, μετά από πολυετείς σί>ζητήοεις στο πλαίσιο των κοινοτικών οργάνοη "'. Ο 
έντονος χαρακτήρας των συζητήσεων αυτών αντικατόπτριζε τη θέση που ήδη καταλάμβανε η 
τηλεόραση στις κοινωνίες μας, εν μέσω οικονομικών, βιομηχανικίόν, πολιτιστικών, κοινωνικών 
και τεχνολογικών προκλήσεων μείζοντος σημασίας. 
Το ενδιαφέρον των κοινοτικών οργάνων για τον τομέα αυτό δεν μειώθηκε μετά την έγκρκ ?η της 
οδηγίας. Το αντίθετο. Φθάνει να υπενθυμίσουμε τα συμπεράσματα του Ευραχτπϊκού 
Συμβουλίου του Στρασβούργου τον Δεκέμβριο του 1989 και την ανακοίνιυση y\<>. την 
οπτικοακουστική πολιτική που εκρίθηκε τον Φεβρουάριο 1990ί3) με την ώθηση των συναντήσεων 
του Παρισιού, την έγκριση του προγράμματος MEDIA(4) τον Δεκέμβριο του 1990, το Πράσινο 
Βιβλίο όσον αφορά τις συγκεντρώσεις και την πολυφωνία στα μαζικά μέσα ενημέρωση; που 
ενέκρινε η Επιτροπή τον Δεκέμβριο 1992<5), την έγκριση του σχεδίου οράσεως για την τηλε< >ραση 
προηγμένης τεχνολογίας(6) το 1993, καθώς και τη σημασία που δόθηκε στον οπτικοακουστικό 
τομέα κατά τις διαπραγματεύσεις της GATT που ολοκληρώθηκαν στις 15 Δεκεμβρίου 1993. 
Το 1994 εξάλλου, χαρακτηρίσθηκε από μία νέα προσπάθεια μελέτης και ανάλυσης των τάσεων 
σε ένα τομέα ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά του οποίου είναι η ικανότητα του να αναπτ υχθεί 
ταχέως, ιδίως υπό την ώθηση της τεχνολογικής ανάπτυξης. 
Η Επιτροπή δημοσίευσε το Μάρτιο, μία πρώτη έκθεση για την εφαρμογή των άρθρων 4 και 5 της 
οδηγίας στο πλαίσιο του "monitoring"(7) (ελέγχου) κυρίως όμως άρχισε μία ευρεία εξέταοι των 
προοπτικών του μέλλοντος της βιομηχανίας προγράμματα™, δημοσιεύοντας το ΙΙράσινο Ηιβλίο 
με τίτλο "Στρατηγικές επιλογές για την ενίσχυση της βιομηχανίας προγραμμμάτων στο πλαίσιο 
της Οπτικοακουστικής Πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης"(8). Αυτό το Πράσινο Βιβλίο αυτό 
είναι σε μεγάλο βαθμό εμπνευσμένο από τις διάφορες συμβολές των επαγγελματικών κύκλων 
κατά τη διάρκεια προκαταρκτικών διαβουλεύσεων καθώς και από την έκθεση της Ομάδας 
Μελέτης που συνέστησε η Επιτροπή και η οποία αποτελείται από έξι αναγνωρισμένες 
προσωπικότητες του τομέα αυτού(9). Το Πράσινο Βιβλίο αποτέλεσε αντικείμενο ευρείας 
συζήτησηςαπό μέρους των αρμοδίων υπουργών των κρατών μελών κατά το ανεπίσημο συμβούλιο 
που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα στις 20 και 21 Απριλίου 1994. Τα συμπεράσματα που 
συνήγαγε η προεδρία από τις συζητήσεις επιβεβαιώνουν σε μεγάλο βαθμό το δόκιμο των 
αναλύσεων του Πράσινου Βιβλίου και επισημαίνουν την ανάγκη διαμόρφωσης των κοινοτικών 
κανόνων ώστε να λαμβάνεται ως σημείο εκκίνησης το κεκτημένο της οδηγίας. 
ΕΕ L 298, 17 10 1989, καλούμενη εφ' εξής "η οδηγία" 
Η Επιτροπή είχε υποβάλλει την πρόταση της στις 30 Απριλίου 1986 (βλέπε COM(86) 146 τελικό που δημοσιεύτηκε στο δελτ \ο των 
ΕΚ Συμπλήρωμα S/86 
COM(90)78 τελικό 
Απόφαση του Συμβουλίου της 21ης Δεκεμβρίου 1990 σχετικά με την εφαρμογή προγράμματος δράσης για την ενΟάρριη <>η της 
ανάπτυξης της ευρωπαϊκής βιομηχανίας (MEDIA) (1991-1995) - ΕΕ L380 
Πολυφωνία και συγκέντρωση στα μέσα μαζικής ενημέρωσης στην εσωτερική αγορά: στάθμιση της αναγκαιότητας για μια κοι νοτική 
ενέργεια - COM(92)480 
Απόφαση του Συμβουλίου της 22ας Ιουλίου 1993 σχετικά με τη θέσπιση σχεδίου δράσης για την εισαγωγή προηγμένων τηλεο ιτικών 
υπηρεσιών στην Ευρώπη - 93/424/ΕΟΚ - ΕΕ L 196/48 
Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 4κ«ι 5 της 
οδηγίας 89/552/ΕΟΚ "Τηλεόραση χωρίς Σύνορα" - ΟΟΜ(94) τελικό - 03-03.94 
ΟΟΜ(94)96 τελικό 
Έκθεση της ομάδας μελέτης για την οπτικοακουστική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
(10) 
(Π) 
(12) 
(13) 
(14) Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο από την πλευρά του, συνέχισε κατά τη διάρκεια του 19c>4 να 
εκδηλώνει ζωηρό ενδιαφέρον για τον οπτικοακουστικό τομέα, ιδίως εγκρίνοντας τον Μάιο τι ς 
εκθέσεις Barzanti(10) και Hoppcnstedt(11). Ιδιαίτερα, σε νομοθετικό επίπεδο και όσον αφορά την 
οδηγία, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπενθυμίζει τη σημασία που αποδίδει στην οδηγία αυτή 
προσθέτοντας στην πρόταση οδηγίας σχετικά με 'τους κανόνες μετάδοσης των τηλεοπ πκών 
<Η|μάτο>νι'2^ι« τροπολογία'nWo μορφή σημείου m^^ 
επιβεβαίοχϊης του ρόλου που πρέπει να διαδραματίσει η οδηγία "τηλεόραση χωρίς σύνορα'" στην 
ενίσχυση του οπτικοακουστικού δυναμικού της Ευρώπης. 
Η οδηγία και το Πράσινο Βιβλίο "βιομηχανίες προγραμμάτων" 
Στο Πράσινο Βιβλίο, στο κεφάλαιο που αφορά τους "κανόνες του παιχνιδιού", εξετάζεται ιδίως 
ο τρόπος με τον οποίο το κοινοτικό νομοθετικό πλαίσιο μπορεί να προωθήσει περισσότερο τις 
βιομηχανίες παραγωγής προγραμμάτων. Στη δραστηριότητα αυτή αποδίδεται μέγιστη σημασία 
στο άρθρο 128 παράγραφος 4 της Συνθήκης της Ενωσης που επιβεβαιώνει την υπο/οέωοη της 
Ένωσης να λαμβάνει υπόψη της τις πολιστικές πτυχές κατά την δράση της στο πλαίσιο των 
άλλων διατάξεων της Συνθήκης, πράγμα που συμβαίνει στην περίπτωση στης οδηγίας. Παρ' ότι 
η οδηγία περιλαμβάνει μέτρα που έχουν ως στόχο την προώθηση της παραγωγής κοι της 
διανομής τηλεοπτικών προγραμμάτων και παρ' όλο ότι κατά την λήψη τόσο τουν μεν όσο κ<> ι των 
δε η προσοχή εστιάζεται στην πτυχή αυτή, δεν θα πρέπει να αγνοείται το γεγονός ότι το κ* ίμενο 
αυτό εντάσσεται κατά κύριο λόγο στο πλαίσιο της υλοποίησης της εσωτερικής α οράς 
υπηρεσιών. Επίσης η δημιουργία κοινής αγοράς ραδιοτηλεοπτικών μεταόόσεοχν είχε θεωρηθεί 
ως σημαντικό και επείγον καθήκον στο πλαίσιο του Λευκού Βιβλίου της Επιτροπής γι-n την 
ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς που είχε δημοσιευθεί το 1986<Μ). 
II οδηγία συντονίζει τους κανόνες τοχν κρατών μελο'τν σε ορισμένους τομείς όπου οι διαφορές 
σε εθνικό επίπεδο θα μπορούσαν ν' αποτελέσουν εμπόδιο, από νομική άποψη, στην ελεύθερη 
κυκλοφορία των τηλεοπτικών μεταδόσεων. Δεδομένου ότι έχουν ήδη εγκριθεί κοινοί κσ νόνες 
(ττους τομείς όπου αυτό ήταν αναγκαίο, αρκεί μετά την έγκριση της οδηγίας ένας 
ραδιοτηλεοπτικός οργανισμός που είναι εγκατεστημένος σε κράτος μέλος να τηρεί τη νομοθεσία 
του εν λόγω κράτους για να έχει τη δυνατότητα οι εκπομπές του να λαμβάνονται και να 
αναμεταδίδονται ελευθέρα σε ολόκληρη την Ένωση. Οι συντονισθέντες τομείς για τον σκοπό 
αυτό υπερβαίνουν κατά πολύ το θέμα της προώθησης των προγράμματος,και συμπεριλαμβάνουν 
θέματα όπως το εφαρμοζόμενο δίκαιο, η τηλεοπτική διαφήμιση και η χορηγία, η προστασία των 
ανηλίκων και το δικαίωμα απάντησης. Στην έκθεση εφαρμογής που περιλαμβάνεται στο μέρος 
Β του παρόντος εγγράφου καταβάλλεται κατά συνέπεια προσπάθεια εξέτασης της εφαρμογής της 
οδηγίας σε σχέση με το σύνολο το?ν ορισθέντων στόχων και των νομοθετικών μέσων που » χουν 
τεθεί σε εφαρμογή και όχι μόνο σε σχέση με την πτυχή της προώθησης των προγραμμάτων που 
εξετάζεται από το Πράσινο Βιβλίο για τις βιομηχανίες παραγωγής προγραμμάτων. 
Η διαδικασία διαβουλεύσεων 
Οι απόψεις της οδηγίας σχετικά με την προώθηση των προγράμματος αποτέλεσαν αντικι ιμενο 
διεξοδικών διαβουλεύσεανν με όλους τους ενδιαφερόμενους κύκλους βάσει το>ν θεμάτοη που 
τίθενται στο Πράσινο Βιβλίο. Παράλληλα, οι υπηρεσίες της Επιτροπής προέβησαν σε 
μεμονωμένες διαβουλεύσεις με τους ενδιαφερόμενους κύκλους σχετικά με θέματα που αψ ρουν 
άλλους συντονισθέντες τομείς. Εξάλλου, οι υπηρεσίες της Επιτροπής κάλεσαν τα κράτη μέλη 
Έκθεση για τα προβλήματα του οπτικοακουστικού τομέα μετά την εφαρμογή της οδηγίας "Τηλεόραση χωρίς σύνορα": ανακ άνωση 
της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 4 και 5 της οδηγίας 89/552/ΕΟΚ - ΕΚ 208 575 
Έκθεση για την ανακοίνωση της Επιτροπή σχετικά με την αξιολόγηση του προγράμματος MEDIA COM(93)462 τελικό - ΕΚ Γ09 002 
COM(93)556 τελικό ΕΕ C341, 18.12.93, σελίδα 18 
ΕΚ 180 706 που εγκρίθηκε στις 20.4.1994 
αναφ. COM(85)310 
(15) 
(16) 
(17) που συνήλθαν στο πλαίσιο της ομάδας ad-hoc(15) να υποβάλουν γραπτά τις απόψεις τους σχετικά 
με ενδεχόμενες πρακτικές δυσκολίες εφαρμογής της οδηγίας σε κάθε κράτος μέλος. 
Τέλος, κατά την Ευροχπαϊκή Διάσκεψη γιοι τον οπτικοακουστικό τομέα που διεξήχθη στις 30 
Ιουνίου και στις 1 και 2 Ιουλίου 1994, η γενική διαδικασία διαβούλευσης με τους επαγγελματίες 
διευρύνθηκε σε όλους τους τομείς τους οποίους συντονίζει η οδηγία. Μία από τις τέσσερις 
ομάδες που συνήλθαν με την ευκαιρία της διάσκεψης ασχολήθηκε με τους "κανόνι\ του 
παιχνιδιού". Η ομώδα αυτή, όπου εκπροσωπούντο όλες οι ενδιαφερόμενες επαγγελματικές 
οργανώσεις, ασχολήθηκε ιδιαίτερα με την οδηγία και εξέτασε κατά πόσον οι διατάξεις της ήταν 
κατάλληλες σε σχέση με την εξέλιξη του τομέα. Η αξιολόγηση της ομάδας ήταν σε γενικές 
γραμμές θετική, παρ' ότι θεωρήθηκε ότι ορισμένες διατάξεις χρειάζεται να ενημερωθούν ή να 
καταστούν σαφέστερες. 
Τα αποτελέσματα της διαδικασίας διαβούλευσης, καθώς και οι αναλύσεις που έκανε η ίοια η 
Επιτροπή όσον αφορά την εξέλιξη του τομέα (ιδίως στο Πράσινο Βιβλίο της) τα οποία δεν 
χρειάζεται να επαναλάβουμε στο παρόν έγγραφο, την οδήγησαν στην πρόταση της μερικής 
αναθεώρησης της οδηγίας που περιλαμβάνεται στο μέρος Γ του παρόντος εγγράφου. Η Επη ροπή 
έχει ήδη ανακοινώσει την πρόθεση κατ αρχήν να υποβάλει πρόταση αναθεώρησης κατά την 
έγκριση του σχεδίου δράσης "Προς μία Κοινωνία της Πληροφορίας στην Ευρο'χπη"0 '"' τον 
Ιούλιο 1994. 
Η οδηγία και η κοινωνία τικ πληροφορίας 
Στο εν λόγω σχέδιο δράσης αφιερώνεται το πρώτο κεφάλαιο στο κανονιστικό και νομοθετικό 
πλαίσιο της Κοινωνίας της Πληροφορίας. Η παράγραφος 10 του κεφαλαίου αυτού αφορά τον 
οπτικοακουστικό τομέα και ιδιαίτερα το περιεχό^ιενοτων οπτικοακουστικών υπηρεσιών. Στόχος 
είναι η εξασφάλιση της ελεύθερης κυκλοφορίας των υπηρεσιο')ν αυτών στην Ένωση με 
ταυτόχρονη αντιμετώπιση των δυνατοτήτων ανάπτυξης που διανοίγονται στον τομέα αυτό από 
τις νέες τεχνολογίες και λαμβανομένης υπόψη της ειδικής φύσης, και ιδιαίτερο της 
πολιτιστικήςκαι κοινωνιολογικής επιρροής των οπτικοακουστικώνποογοαιιυιάτο)ν.ανε£αοτήτοκ 
τρόπου μετάδοσης τους(17). 
Χωρίς να χρειάζεται να επανέλθουμε στη σημασία που είχε για την προώθηση της ανάπτυξης της 
Κοινωνίας της Πληροφορίας μια στρατηγική όσον αφορά το περιεχόμενο, επισημαίνουμε α τλο')ς 
ότι η εν λόγω παράγραφος του σχεδίου δράσης καταξιώνει την αρχή που προκύπτει σαφο>, από 
την διαδικασία διαβούλευσης, δηλαδή ότι κατά την λήψη το>ν μέτρονν που αφορούν το 
περιεχόμενοταιν οπτικοακουστικώνυπηρεσκόν πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η πολιτιστική και 
κοινωνιολογική τους επίδραση ανεξάρτητα οιπό τον τρόπο μετάδοσης το>ν προγράμματος.'( >ντο)ς 
στόχος το>ν υπηρεσιών αυτών είναι να παράσχουν εικόνα και ήχο στους καταναλωτές για τους 
οποίους έχει μεγαλύτερη σημασία το περιεχόμενο παρά ο τρόπος μετάδοσης. 
Η οδηγία συμβάλλει στη δημιουργία ενός νομικού περιβάλλοντος που να ευνοεί την ανάπτυξη 
της Κοινωνίας της Πληροφορίας παρέχοντας στις ραδιοτηλεοπτικές εκπομπές τη δυνατότητα να 
επωφελούνται από το πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς για την ελεύθερη κυκλοφορία τους, 
τηρουμένων ωστόσο ορισμένων κανόνων. 
Ομάδα που αποτελείται από εκπροσώπους των Κρατών μελών, συσταθείσα από την Επιτροπή στο πλαίσιο της εφαρμο. ής της 
οδηγίας (επίσης συμμετέχουν στις εργασίες της ομάδας αυτής οι εκπρόσωποι των κρατών της Ευρωπαϊκής Ζώνης Κλπ θέρων 
Συναλλαγών στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, καθώς και η Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου της Ευ< <όπης). 
COM(94)347 τελικό της 19.07.1994 
COM(94)347 τελικό, σελίδα 8, σημείο 1. 10 
Το Συμβούλιο, κατά την κοινή συνεδρίαση του υπουργών βιομηχανίας/τηλεπικοινιονιών 
της 28ης Σεπτεμβρίου 1994, εξέφρασε την ικανοποίηση του για την ταχύτητα με την on οία η 
Επιτροπή υπέβαλε το σχέδιο δράσης. Στο πλαίσιο τοιν συμπερααμάτοιν που ενέκρινε με την 
ευκαιρία αυτή, κρίνει ότι πολλά θέματα έχουν ιδιαίτερα επείγοντα χαρακτήρα, όπο>ς "η βελπ'οκιη 
της ανταγωνιστικότητας της ευραχπαϊκής οπτικοακουστικής βιομηχανίας, συμπεριλαμβανομένης 
και της αναγκαίας ανάπτυξης μίας βιομηχανίας παραγωγής προγραμμάτων όπου θα λαμβάνονται 
δεόντως υπόψη οι πολιτιστικές ιδιομορφίες και η επίδραση τοχν προγραμμάτων αυτών στην 
κοινο3νία"(18). Υπ' αυτό ακριβώς το πνεύμα η Επιτροπή προτείνει την μερική αναθεώρηση της 
οδηγίας "τηλεόραση χωρίς σύνορα". Εξάλλου η Επιτροπή ξεκίνησε τις εργασίες στο κανόνι στικό 
πλαίσιο των υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας: πρόκειται να παρουσιάσει προσεχώς 
ένα πράσινο βιβλίο σχετικά με το δικαίωμα δημιουργού στην κοινωνία της πληροφορία;, ένα 
πράσινο βιβλίο σχετικά με τη νομική προστασία των κρυπτογραφημένοι σημάτων, ένα πράσινο 
βιβλίο σχετικά με τα εμπορικά μηνύματα στην εσωτερική αγορά, μια ανακοίνωση σχετικά με ένα 
μηχανισμό διαφάνειας της εσωτερικής αγοράς με σκοπό να κατοχυρωθεί η διαφάνεια των 
σχεδίων εθνικών ρυθμίσεων στο συγκεκριμένο θέμα καθώς και η συνοχή τους με τις αρχές της 
εσωτερικής αγοράς και ξεκίνησε μια νέα διαβούλευση σχετικά με το περιεχόμενο μιας 
ενδεχόμενης κοινοτικής προποβουλίας στον τομέα της ιδιοκτησίας των μαζικών μέσ<υν 
ενημέρωσης. Επιπλέον, τα θέματα της ενθάρρυνσης της ανάπτυξης νέων οπτικοακουοιικο')ν 
υπηρεσιών, της προο)θησης της πολιτιστικής ταυτότητας και της γλοκτσικής πολυμορφίας κ< 11 το>ν 
επιπτώσεων για την προστασία του κοινού συμφέροντος πρόκειται να εξετασθούν ο»· ένα 
πράσινο βιβλίο σχετικά με την ανάπτυξη το/ν νέο/ν οπτικοακουστικό'™ υπηρεσκόν. 
II ολοκλήρωση της διαδικασίας προετοιμασίας της αναθεώρησης 
Το τέλος του 1994 επιβεβαίωσε το ενδιαφέρον που υπάρχει σε πολιτικό επίπεδο για την 
αναθεώρηση της οδηγίας. Οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων που συνήλθαν στα πλαίσια του 
Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Έσσεν κάλεσαν την Επιτροπή να υποβάλει τις προτάσεις της πριν 
από την προσεχή συνεδρίαση τους, που ορίσθηκε για τις Κάννες τον Ιούνιο 1995. 
Το σχετικό ενδιαφέρον διατηρήθηκε και στις αρχές του 1995. Οι αρμόδιοι για οπτικοακουστικά 
θέματα υπουργοί που συνήλθαν σε άτυπο συμβούλιο στο Μπορντώ στις 13 Φεβρουαρίου 
συζήτησαν σχετικά με την οδηγία. Τα συμπεράσματα της Προεδρίας σημειώνουν "την ανάγκ η που 
αισθάνονται οι Υπουργοί ώστε η προβλεπόμενη προσαρμογή της οδηγίας να σχεδιασθεί 
ανάλογα με την κτηθείσα εμπειρία, με την ανάγκη να προωθηθεί η ευρωπαϊκή βιομηχανία των 
προγραμμάτων και να ενισχυθεί ο πλουραλισμός και η ποικιλομορφία των παραγόντοιν, 
λαμβάνοντας υπόψη την εξέλιξη των τεχνικών της πληροφορίας και την εμφάνιση νέων 
υπηρεσιών". Πράττοντας αυτό, κάλεσαν την Επιτροπή να "υποβάλει την πρόταση αναθεο>οησης 
. . . (όστε μεταξύ άλλων να παράσχει στους παράγοντες σαφείς και ευκρινείς κανόνες όσον 
αφορά ιδίως την ευθύνη των κρατών μελών απέναντι στους φορείς διανομής, την ανάπτυϊ: η της 
ευρωπαϊκής βιομηχανίας προγραμμάτων, την τήρηση του πλουραλισμού και την προστασί « ι των 
πολιτών στο πλαίσιο των νέων υπηρεσιών η πρόταση αυτή προβλέπεται να υποβληθεί στο 
Συμβούλιο εγκαίρως, ώστε να του επιτρέψει να ξεκινήσει μια πρώτη συζήτηση ήδη από τις 3 
Απριλίου". 
Εξάλλου, το Κοινοβούλιο, εκδίδοντας στις 15 Μαρτίου το ψήφισμα του όσον αφορά το 
πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής για το 1995(Ι9) ζήτησε από την Επιτροπή να εγκρίνει το 
συντομότερο την πρόταση αναθεώρησης της οδηγίας "διατηρώντας και βελτιώνοντας τα μέτρα 
που αφορούν την εφαρμογή ποσοστώσεων διανομής της ευρωπαϊκής τηλεοπτικής παραγο/γής". 
(18) 
09) Συμπεράσματα του Συμβουλίου 9561/94 (Τύπος 197) της 28ης Σεπτεμβρίου 1994 
ΕΚ 188.641 
Έτσι η Επιτροπή, λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των διοργανικοχν εργασιών και τη συνέχεια 
τους μέσα στο χρόνο, και αφού προέβη σε νέες συζητήσεις με τους επαγγελματικούς χο>ρους, 
εξέδωσε στις 22 Μαρτίου την παρούσα πρόταση αναθεώρηση της οδηγίας "τηλεόραση χο>ρίς 
σύνορα". 
Θα πρέπει να επισημανθεί ότι η ισχύουσα οδηγία δεν παύει ωστόσο να ισχύει· θα συνεχίσει να 
εφαρμόζεται μέχρι την έναρξη ισχύος ενός τροποποιημένου κειμένου και η Επιτροπή σύμφορα 
με το άρθρο 155 της Συνθήκης, θα μεριμνά για την τήρηση ατττών των διατάξεο>ν και θα λάβει 
όλα τα απαραίτητα μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσει την αποτελεσματική και πραγματική 
εφαρμογή τους. 
ΜΕΡΟΣ Β: ΕΚΘΕΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 89/552/ΕΟΚ 
Αντικείμενο της έκθεσης 
Στο άρθρο 26 προβλέπεται ότι η Επιτροπή πρέπει να υποβάλει στα κοινοτικά όργανα έκθεση 
σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας, συνοδευομένη, κατά περίπτοκτη, από προτάσεις 
τροποποίησης με στόχο την προσαρμογή της στην εξέλιξη του τομέα τοχν ραδιοτηλεοπτικοί 
μεταδόσεων, μέσα σε πέντε χρόνια από την ημερομηνία έκδοσης της οδηγίας. 
Στην έκθεση αυτή, η Επιτροπή εξέτασε κυρίως το θέμα της επισήμανσης των προβλήματος που 
αντιμετωπίζουν τα κράτη μέλη κατά την εφαρμογή της οδηγίας σε σχέση προς τους γενικούς 
στόχους των οποίων επιδκόκει την επίτευξη. Σύμφοτνα με την αιτολογική έκθεση της αρχικής 
πρότασης, προπαρχικός στόχος της οδηγίας είναι η δημιουργία κοινού νομοθετικού πλσισίου 
που να ευνοεί την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής αγοράς ραδιοτηλεοπτικών μεταδόσεο>ν και 
συναφών δραστηριοτήτων, τηρούμενης και ενθαρρυνόμενηςτης ποικιλίας και ιδιομορφίας το)ν 
οπτικοακουστικοί συστήματα™ τοχν κρατο')ν μελών. Η Επιτροπή επιθυμεί να επισημάνει τη 
σημασία της διττής οικονομικής και πολιτιστικής συνιστώσας αυτού του στόχου που αποτελεί 
συνέπεια του ειδικού χαρακτήρα και της ιδιαίτερης ταυτότητας αυτού του τομέα δραστηριότητας. 
Τούτο μεταφράζεται ιδιαίτερα με την κοινή πολιτική βούληση συντονισμού των εθνικών 
νομοθεσιών σε ορισμένους τομείς ώστε: 
να ευνοηθεί η παροχή και η κυκλοφορία των οπτικοακουστικών υπηρεσκόν στο εσωτερικό της 
Ένωσης, 
να αναπτυχθεί μία σύγχρονη ευρωπαϊκή υποδομή επικοινωνιών ικανή να ενισχύσει την 
οικονομική θέση της Ένωσης και να εξασφαλίσει έτσι την ανταγωνιστικότητα της σε δι εθνές 
επίπεδο, 
- να προωθήσει την ανάπτυξη της αγοράς για την τηλεοπτική διαφήμιση και για τα 
οπτικοακουστικά προγράμματα σε ένα διευρυμένο οικονομικό και γεωγραφικό περιβ* ιλλον 
μέσα στα κοινοτικά σύνορα, 
- να αυξήσει την παραγατγή και την διανομή ευραιπαϊκιόν έργο™ ώστε να τονώσει την εθνική 
πολιτιστική παραγωγή και την έκφραση της πολιτιστικής ταυτότητας κάθε Κράτους μι λους, 
- να παράσχει νέες εμπορικές διεξόδους στην δημιουργικότητα επαγγελματιώνκαι εργαζοι ι ένων 
στον πολιτιστικό τομέα, 
- να ενθαρρύνει την ανάπτυξη της ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης ο>ς στρατηγικού τομέα της 
κοινοτικής βιομηχανίας τηλεπικοινοχνκόν. 
II Επιτροπή κατά την σύνταξη του παρόντος κειμένου έλαβε σε μεγάλο βαθμό υπόψη τι,ς τις 
παρατηρήσεις και τα σχόλια που διατύπαχϊαν κατόπιν αιτήσεοις της τα κράτη μέλη σχετι -ίά με 
τις πρακτικές δυσκολίες που αντιμεταχπίζουν κατά την εφαρμογή της οδηγίας. Η κανονική αυτή 
διαδικασία ανταλλαγής απόψεων πραγματοποιήθηκε κατά τη χρονική περίοδο από 
Σεπτέμβριο 1993 μέχρι Ιούνιο 1994 με συνεδριάσεις που διοργάνωσε η Επιτροπή με τους 
εθνικούς εμπειρογνώμονες που εκπροσωπούντα κράτη μέλη στο πλαίσιο της ομάδας ad-hoc(20). 
(20) παράβαλε ανωτέρω Μέρος Α, σημείο 1.3 
10 
Οι διατάξεις οδηγίας τον 1989 
Η οδηγία καθορίζει το νομικό πλαίσιο αναφοράς για την ελεύθερη κυκλοφορία των 
ραδιοτηλεοπτικών υπηρεσιών στην Ένωση. Στο πλαίσιο αυτό προβλέπει τον συντονισμό των 
εθνικών νομοθεσιών σε κοινοτικό επίπεδο σε μία σειρά τομέων που είναι οι ακόλουθοι: 
- το δίκαιο που εφαρμόΕεται στις ραδιοτηλεοπτικές μεταδόσεις 
Το σύστημα που προβλέπει η οδηγία με την οποία επιβάλλεται ο κανόνας της εφαρμογής εν! αίου 
δικαίου, διαρθρώνεται γύρω από μία διττή βασική αρχή: 
- κάθε ραδιοτηλεοπτικός οργανισμός υπόκειται στη νομοθεσία ενός μόνο κράτους μέλους που 
αναλαμβάνει την ευθύνη του ελέγχου (άρθρο 2.1)· 
- τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν την ελευθερία λήψεως και αναμετάδοσης στο έδαφος του, των 
τηλεοπτικών εκπομπών που προέρχονται από άλλο κράτος μέλος (άρθρο 2.2). Μία μόνο 
προϋπόθεση επιτρέπει την προσωρινή αναστολή της αναμετάδοσης: η κατ' εξακολούθηση 
παράβαση του άρθρου 22 (παράβαλε κατωτέρω). Στην περίπτοκτη αυτή, πρέπει να κι νηθεί 
ειδική διαδικασία διαβούλευσης μεταξύ της Επιτροπής, του κράτους μετάδοσης και του 
κράτους λήψης. 
- Η προώθηση της παραγωγής και διανομής ευρωπαϊκών έργων 
Τα μέτρα, τα οποία προορίζονται να ενθαρρύνουν την ευροχπαϊκή βιομηχανία πάρα ο)γής 
προγραμμάτων και να προσαρμοσθούν στον νέο οπτικοακουστικό χα')ρο που καθορίζεται με τον 
τρόπο αυτό, προβλέπουν, για τους ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς: 
- ότι το μεγαλύτερο ποσοστό του χρόνου εκπομπής, εκτός από τον χρόνο των ειδήσεοη·, των 
αθλητικών εκδηλώσεων, των τηλεοπτικών παιχνιδιών, των διαφημίσεων ή των υπηρεσιών 
τηλεκειμενογραφίας, πρέπει να αφιερώνεται σε ευρωπαϊκά έργα (άρθρο 4)· 
- ότι το 10% του χρόνου εκπομπής, ή εναλλακτικά το 10% του προϋπολογισμού 
προγραμματισμού πρέπει να αφιερώνεται σε ευρωπαϊκά έργα ανεξαρτήτων παράγωγο™ με 
επαρκές ποσοστό πρόσφατων έργων (άρθρο 5) 
Καθορίζεται επίσης η έννοια των ευρωπαϊκών έργων (άρθρο 6) 
Οι κανόνες αυτοί δεν εφαρμόζονται σε εκπομπές τοπικών τηλεοράσεων που δεν ανήκουν στο 
εθνικό δίκτυο (άρθρο 9) 
- Η τηλεοπτική μετάδοση κινηματογραφικών έρνο™ 
Η οδηγία θεσπίζει μηχανισμό που έχει ως στόχο να καθορίσει ένα σύστημα χρονικής δέσμ υσης 
τα™ μέσων μαζικής ενημέροκιης: κανένα κινηματογραφικό έργο δεν μπορεί να μετοόοθεί 
τηλεοπτικά πρίν παρέλθουν δύο χρόνια (ή ένας χρόνος σε περίπτωση συμπαραγοιγής με w 'ποιο 
ραδιοτηλεοπτικό οργανισμό) από την αρχή της εκμετάλλευσης (προ'πη προβολή) του έργο ι < στις 
κινηματογραφικές αίθουσες. Η προθεσμία αυτή μπορεί να είναι διαφορετική αν υπάρξει 
αντίθετη συμφωνία μεταξύ των κατόχων των σχετικών δικαιωμάτων (άρθρο 7). 
11 
- Η τηλεοπτική διαφήμιση και οι χορηγίες 
Σε θέματα διαφήμισης, οι συντονισθέντες κανόνες αφορούν: 
• τις γενικές διατάξεις που εξασφαλίζοι™ την αναγνώριση της διαφήμισης (άρθρο 10)· 
• το καθεστώς το™ διακοπών για την παρεμβολή διαφημίσεο™ (άρθρα 11 και 18)· 
τους κανόνες ηθικής τάξης και προστασίας το™ ανηλίκων όσον αφορά το περιεχόμενο (ά ι >0ρα 
12 και 16)· το καθεστώς που επιβάλλεται στα προϊόντα καπνού (άρθρο 13), στα φάρμακα 
(άρθρο 14) και στα αλκοολούχα ποτά (άρθρο 15). 
Όσον αφορά τις χορηγίες, στόχος της οδηγίας είναι να εξασφαλίσει αφενός τη δυνατότητα 
προσδιορισμού προέλευσης τους, και αφετέρου την μη επιρροή τους στο περιεχόμενο του 
προγράμματος. 
- Η προστασία των ανήλικο™ (άρθρο 22) 
Πρόκειται για γενικό κανόνα που αφορά επίσης το περιεχόμενο των προγραμμάτων: 
γενική απαγόρευση της προβολής προγραμμάτο™ που ενδέχεται να βλάψοι™ σοβαρά τους 
ανήλικους 
περιορισμένη εκπομπή, με την επιλογή κατάλληλης ώρας εκπομπής ή με άλλα τεχνικής φι σεως 
μέτρα, το™ προγραμμάτο™ που ενδέχεται να βλάψουν τους ανηλίκους. 
Επίσης προβλέπεται γενική απαγόρευση της προβολής προγραμμάτο™που ο)0ούν στο μίσος λόγω 
διαφορών φυλής, φύλου, θρησκείας ή ιθαγένειας. 
- Το δικαίωμα απάντησης (άρθρο 23) 
Η διάταξη αυτή προβλέπει τη δυνατότητα προσφυγής στη δικαιοσύνη κάθε προσώπου του οποίου 
θίγονται τα νόμιμα δικαιώματα λόγω ισχυρισμού που διατυπώθηκε στη διάρκεια τηλεοπ τικής 
εκπομπής, με τη θέσπιση των καταλλήλων αστικών, διοικητικοί™ ή ποινικών μέτρων. 
Παράλληλα με τους συντονισθέντες αυτούς τομείς, άλλες γενικές διατάζεις συμπληρώνουν την 
οδηγία: 
- τα κράτη μέλη έχουν δικαίωμα να. 
θεσπίσουν αυστηρότερους κανόνες για τους ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς που υπάγ> >νται 
στη δικαιοδοσία τους (άρθρο 3), 
να προβλέπουν αυστηρότερους ή λεπτομερέστερους κανόνες όσον αφορά το ποσοστό 
ευρουπαϊκο'™ έργο™ αν αυτό επιβάλλεται από τη γλοκισική τους πολιτική (άρθρο 8), 
να προβλέπουν άλλους κανόνες σχετικά με το καθεστώς το™ διακοπο'™ για την μετ< -δόση 
διαφημίσεο™ για τις εκπομπές που προορίζονται αποκλειστικά για την επικράτεια τον; και 
το™ οποίο™ η λήψη δεν είναι δυνατή σε άλλο κράτος μέλος (άρθρο 20) 
- τα κράτη μέλη υποχρεούνται 
να μεριμνούν για την τήρηση της οδηγίας (άρθρο 3), 
να μεριμνούν για την επιβολή κυράκτεων για τηλεοπτικές εκπομπές στις οποίες δεν τηρο ύνται 
οι κανόνες διαφήμισης και χορηγίας (άρθρο 21). 
12 
Η τελευταία προθεσμία πον παρέχεται στα κράτη μέλη για να συμμορφιυθούν προς την οδηγία 
είχε ορισθεί σε δύο χρόνια μετά την έκδοση της δηλαδή στις 3 Οκτωβρίου 1991. ϊτην 
πραγματικότητα, παρόλο που τα περισσότερα κράτη μέλη τήρησαν τη προθεσμία αυι ή, η 
τελευταία ανακοίν(υση εθνικό'™ εκτελεστικό'™ μέτρο™διαβιβάστηκε τον Ιούλιο 1994. 111ίππ οοπή 
σύμφο™α με τις αρμοδιότητες της ελέγχου της εφχιρμογής του κοινοτικού δικαίου, κίνησε τις 
επιβεβλημένες διαδικασίες επί παραβάσει μετά την εξέταση το™ μέτρο™, σε δύο δε περιπτώσεις 
προσέφυγε ενώπιον του Δικαστηρίου της Ένωσης λόγω μη συμφωνίας του εθνικού νόμου προς 
την οδηγία. 
Θα πρέπει επίσης να προσθέσουμε ότι η οδηγία αυτή συμπληρώθηκε με άλλη οδηγία που 
εκδόθηκε το 1993 όσον αφορά την άσκηση του δικαιώματος δημιουργού και των συγγενικών 
δικαιωμάτων στο πλαίσιο της ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης μέσω δορυφόρου και καλωδιακά*21}, 
ως ημερομηνία μεταφοράς στα εθνικά δίκαια ορίσθηκε η 1η Ιανουρίου 1995. Και οι δύο αυτές 
οδηγίες έχουν ως στόχο να δημιουργήσουν το κατάλλληλο νομικό περιβάλλον για την ανάπτυξη 
του τομέα της ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης. 
2. Οικονομικά θέματα 
Μπορούμε να προβούμε σε μία πρώτη διαπίστωση : η προσέγγιση το™ εθνικό'™ νομοθεσιών < - τους 
προαναφερθέντες τομείς έχει εν πάση περιπτώσει δημιουργήσει ευνοϊκό πλαίσιο για την ελε ι Όερη 
κυκλοφορία των τηλεοπτικών υπηρεσιών μεταξύ το™ κρατών μελών της Ένοχες. Η βούληση 
συντονισμού που έχουν επιδείξει τα κοινοτικά όργανα έχει παράσχει τη δυνατότητα στα εθνικά 
ραδιοτηλεοπτικά συστήματα, που έχουν πλέον διοργανωθεί νομοθετικά ουσιαστικά σε εθνικό 
πλαίσιο, να αντιμετωπίσουν την διαρκή εξέλιξη του διεθνούς οπτικοακουστικού περιβάλλοντος 
το οποίο χαρακτηρίζεται ουσιαστικά κατά τα δέκα τελευταία χρόνια, από μία έκρηξη των 
τεχνολογιών της πληροφόρησης. 
Έτσι η εφαρμογή ενός κοινού νομικού πλαισίου ακόμα και περιορισμένου έχει οδηγήσει τον 
επαγγελματικό κόσμο να οργανωθεί για να επωφεληθεί από την διευρυμένη γεωγραφική και 
οικονομική αγορά. Αρκεί να εξετάσουμε τα στοιχεία που ακολουθούν για να πεισθούμε: 
- Ποσοτική ανάπτυξη των υπηρεσιών 
Ο αριθμός τηλεοπτικών εθνικών ή διασυνοριακών τηλεοπτικών σταθμών στην Ένωση αύξά νεται 
συνεχώς κατά τα τελευταία χρόνια: 77 το 1988, 85 το 1989, 92 το 1990, 97 το 1991, 111 το 1992 
και 129 το 1993(22). Ο πολλαπλασιασμός αυτός οφείλεται κατά μεγάλο μέρος στην εμφάνισ η όλο 
και περισσοτέρων σταθμό'™ που εκπέμπουν μέσω δορυφ>όρου, συχνά με συγκεκριμένο 
αντικείμενο, οι οποίοι είτε χρηματοδοτούνται από διαφημίσεις είτε από συνδρομές. 
(21) 
(22) Οδηγία 93/83/ΕΟΚ περί συντονισμού ορισμένων κανόνων όσον αφορά το δικαίωμα του δημιουργού και τα συγγενικά δικά. ώματα 
που εφαρμόζονται στις δορυφορικές ραδιοτηλεοπτικές μετατόδεις και την καλωδιακή αναμετάδοση (ΕΕ L248 της 6ης Οκτ ιβρίου 
1993). Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι στην αρχική της πρόταση του 1986, περιλαμβάνονταν διατάξεις σχετικά με τα δικπώματα 
δημιουργού και τα συγγενή δικαιώματα. Το Συμβούλιο όμως επιθυμούσε το θέμα των δικαιωμάτων να αποτελέσει αντί χίμενο 
ειδικής οδηγίας. 
Πηγή: Marché mondial du cinéma et de Γ audiovisuel. Etude IDATE (Institut de Γ audiovisuel et des télécommunications 
en Europe) Δεκέμβριος 1993, τόμος 2, σελ. 39 
13 
(23) 
(24) 
(25) - Ανάπτυξη της διαφημιστικής αγοράς 
Ο πολλαπλασιασμός το™ εθνικό'™ ή διασυνοριακό'™ τηλεοπτικών σταθμών, οδήγησε σε ιδιαι τερα 
μεγάλη αύξηση το™ δ^ημιοτικών επενδιΉϊεοιν στην τηλεόραση. Μεταξύ του 1989 και του 1992, 
τα έσοδα που προέρχονταν από την τηλεοπτική διαφημιστική δραστηριότητα αυξήθηκαν κατά 
50%(23). 
Η Επιτροπή αποκάλυψε επίσης ότι οι διαφημιστικές δαπάνες στην τηλεόραση για τις 100 πρώτες 
σε ευρωπαϊκό επίπεδο μάρκες αυξήθηκαν κατά 21% μεταξύ του 1990 και 1991 και κατά 28% 
μεταξύ του 1991 και 1992(24). 
- Θετικός σφαιρικά ο απολογισμός νια τα ευοοχηαϊκά έργα 
Σύμφο™α με το σύστημα του ελέγχου που θεσπίζεται με το άρθρο 4 παράγραφος 3 της οδηγίας,η 
εφαρμογή των άρθρων 4 και 5 αποτέλεσε αντικείμενο ειδικής ανακοίνωσης που εγκρίθηκε από 
την Επιτροπή και διαβιβάστηκε στο Συμβούλιο και στο Ευραιπαϊκό Κοινοβούλιο τον Μάρτιο 
1994(25). Από τα αποτελέσματα που καταγράφονται βάσει των στατιστικών στοιχεία™ που 
λαμβάνει η Επιτροπή από τα κράτη μέλη προκύπτει ότι μεγάλο ποσοστό των ραδιοτηλεοπτ ικών 
οργανισμοί™ είχαν κατά την περίοδο 1991-1992, τηρήσει τα ποσοστά που ορίζονται στα άρθρα 
4 και 5 σχετικά με τα ευροχηαϊκά έργα και τις ανεξάρτητες παραγα>γές. Εκεί όπου τα ποσοστά 
αυτά εμφανώς δεν επετει'ίχθησανη Επιτροπή διαπίστοκιε ωστόσο γενικευμένη τάση προς αύξηση. 
Ειδικότερα, η Επιτροπή επιθυμεί να υπενθυμίσει τα επιτευχθέντα αποτελέσματα: 
- όσον αφορά την μετάδοση ευρωπαϊκών έργων (υποβλήθηκαν στατιστικές για όλους τους 
τηλεοπτικούς σταθμούς που περιλαμβάνονται στις εθνικές εκθέσεις ο γενικός μέσος όρος 
όπου έχει τηρηθεί το απαιτούμενο ποσοστό είναι 66,6%): 
στην Πορτογαλία, Ιρλανδία, Δανία, Κάτω Χώρες όλοι οι σταθμοί μετέδωσαν το ελάχιστο 
και ίσως μεγαλύτερο ακόμα ποσοστό ευρωπαϊκών έργων, 
στο Ηνωμένο Βασίλειο και στη Γαλλία όλα τα ερτζιανά κανάλια μετέδωσαν ποσοστό άνω 
του 50%, 
στην Ιταλία, Ισπανία, Βέλγιο, Ελλάδα, Γερμανία, Λουξεμβούργο, Γαλλία (ένας 
καλωδιακός σταθμός, Ηνωμένο Βασίλειο (ορισμένοι δορυφορικοί σταθμοί) διαπιστώθηκε ότι 
υπήρχαν σταθμοί που δεν μετέδωσαν το απαιτούμενο ποσοστό ευραχπαϊκών έργα™. 
\ 
Θα πρέπει να σημεκυθεί ότι στις περισσότερες περιπτώσεις, οι ερτζιανοί σταθμοί γενικού 
περιεχομένου επέτυχαν ποσοστά που ξεπερνούν το απαιτούμενο 51%, σπάνια δε τα ποσοστά 
αυτά έπεφταν κάτο) από το 40%. 
- Όσοναωορά ne ανεξάρτητες παραγωγές (δεν έχουν υποβληθεί στατιστικά στοιχεία για < >λους 
τους σταθμούς που περιλαμβάνονται στις εθνικές εκθέσεις ο γενικός μέσος όρος ('mou 
τηρείται το απαιτούμενο ποσοστό είναι 68,4%): 
European Advertising & Media Forecast - Μάρτιος 1994 
AFEP - 6 Σεπτεμβρίου 1994 
Παράβολε COM(94)57 τελικό της 3/3/1994 
14 
Γαλλία (μόνη χώρα που επέλεξε το "τμήμα του προϋπολογισμού προγραμματισμού"), 
Γερμανία, Λανία, Κάτω Χώρες: τήρηση του ποσοστού του 10% από όλους τους σταθμούς· 
Ισπανία, Ιρλανδία, ΙΙορτογαλία: υποβλήθηκαν στατιστικά στοιχεία για όλους τους σταθ( ιούς. 
Ένας από τους σταθμούς αιπούς (πορτογαλικός) τήρησε το 10%. Οι υπόλοιποι 
τοποθετούνται μεταξύ του 5 και του 9%· 
Λουξεμβούργο, Βέλγιο, Ηνωμένο Βασίλειο, Ελλάδα, Ιταλία: δεν υποβλήθηκαν στατιστικά 
στοιχεία για όλους τους σταθμούς. Εκεί όπου υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία, το ποσοστό 
τοποθετείται για τους περισσότερους σταθμούς πάνω από το 10%. 
- Όσον αωορά τα πρόσακχτα έργα (δεν υποβλήθηκαν σταστιστικά στοιχεία για όλους τους 
σταθμούς που αναφέρονται στις εθνικές εκθέσεις): 
Ιταλία, Πορτογαλία, Γερμανία, Δανία, Ελλάδα, Γαλλία, Ιρλανδία: δεν υπάρχουν 
στατιστικά στοιχεία· 
Ισπανία, Κάτω Χώρες: υποβλήθηκαν στατιστικά στοιχεία για όλους τους σταθμούς (μεταξύ 
1 και 3% στην Ισπανία και 9 και 29% στις Κάτω Χώρες)· 
Ηνωμένο Βασίλειο, Λουξεμβούργο: υποβλήθηκαν στατιστικά στοιχεία για το μεγαλ ύτερο 
μέρος των σταθμών (μεταξύ 1 και 15% στο Λουξεμβούργο και μεταξύ 1 και 100% στο 
Ηνωμένο Βασίλειο)· 
Βέλγιο: υποβλήθηκαν στατιστικά στοιχεία για δύο σταθμούς (67,7% στον ένα και 3,4% στον 
άλλο). 
Η Επιτροπή θεωρεί ότι τα αποτελέσματα αυτά είναι γενικώς ενθαρρυντικά. Παρότι οι διαφορές 
ως προς τα κριτήρια που εφήρμοσαν τα κράτη μέλη, καθώς και οι διαφορές στην υποβολή των 
εθνικών εκθέσεων καθιστούν εμφανή μία σειρά μεθοδολογικών, τεχνικοί™ και νομικών 
προβλημάτων που περιπλέκουν το καθήκον της Επιτροπής όσον αφορά την εξασφάλιση του 
συντονισμού της εφαρμογής του καθορισθέντος συστήματος (πρλ. κατωτέρω σημεία 3.2.2.) 
3. Εφαρμογή της οδηγίας 
3.1 Γενικά προβλήματα 
3.1.1 Δυσνέρεια προσδιορισμού του εφαρμοστέου δικαίου 
Κατά την εφαρμογή του σιχιτήματος ελεύθερης κυκλοφορίας που διοργανώθηκε με την οδηγία 
αντιμετωπίσθηκε μία νομικής φύσης δυσχέρεια όσον αφορά τι™ προσδιορισμό τον πού 
υπάγονται νομικά ορισμένοι τηλεοπτικοί σταθμοί. Ιίαρότι μέχρι σήμερα ήταν λίγες οι 
συγκεκριμένες περιπτώσεις όπου αντιμεταχπιζόταν αυτή η δυσκολία, η Επιτροπή κρίνει ότι ο 
πολλαπλασιασμός των δορυφορικών τηλεοπτικών υπηρεσία™ θα καθιστά το πρόβλημα αυτό όλο 
και οξύτερο. Το πρόβλημα αφορά τον προσδιορισμό του κριτηρίου βάσει του οποίου θα 
καθορίζεται το κράτος μέλος στη δικαιοδοσία του οποίου υπάγεται κάποιος ραδιοτηλεοπτικός 
οργανισμός. Στο άρθρο 2.1 προβλέπεται διττή δυνατότητα υπαγωγής του ραδιοτηλεοπτικού 
οργανισμού στο εθνικό δίκαιο κράτους μέλους: 
15 
(26) 
(27) 
(28) 
(29) - είτε υπάγεται στη δικαιοδοσία του εν λόγω κράτους μέλους· 
- είτε, δεν υπάγεται στη δικαιοδοσία κανενός κράτους μέλους, χρησιμοποιεί τη συχνότητ· t ή το 
δυναμικό δορυφόρου ή μία ανοδική σύνδεση προς δορυφόρο εγκατεστημένη σ' αυτό το κράτος 
μέλος. 
Η χρησιμοποίηση διαφορετικών κριτήριο™ για τον καθορισμό της δικαιοδοσίας κράτους μέλους 
μπορεί να οδηγήσει στον πολλαπλασιασμό περιπταχίεων κενού δικαιοδοσίας (αρνητική 
σύγκρουση) ή υπαγαιγή στη δικαιοδοσία περισσότερο™ κρατών (θετική σύγκρουση). Με άλλα 
λόγια, ένα ραδιοτηλεοπτικός οργανισμός που παρέχει τις τηλεοπτικές του υπηρεσίες στην 1 να>ση 
μπορεί σήμερα από νομική άποψη είτε να μην υπάγεται σε κανένα εθνικό δίκαιο είτε να υπ< γεται 
σε περισσότερα του ενός δίκαια. Για να εξηγήσουμε την περίπταχχη της αρνητικής σύγκρουσης 
αναφέρουμε το παράδειγμα του σταθμού Red Hot Television που εκτίθεται κατοπέρο) κ< ιι για 
την περίπτοκτη της θετικής σύγκρουσης, την περίπταχτη του σταθμού RTL-TVi, που avaq>έ ρθηκε 
σε δύο εκθέσεις κράτα™ μελό'™, του Βελγίου και του Λουξεμβούργου,στο πλαίσιο της εφαρμογής 
των άρθρων 4 και 5(27). 
Στη περίπτωση της αρνητικής σύγκρουσης όπως είναι εκείνη της Red Hot Television, είναι 
δύσκολο να ληφθούν μέτρα κατά ενός σταθμού που διαφεύγει από κάθε νομικό έλεγχο δεδο; ιένου 
ότι εξέπεμπε από τις Κάτω Χώρες και τη Δανία και θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι ήταν 
εγκατεστημένος στο Ηνωμένο Βασίλειο(28). 
Οι περιπτώσεις θετικής σύγκρουσης από την άλλη πλευρά μπορεί αν οδηγήσουν σε αποτυχι α την 
εφαρμογή της οδηγίας λόγω της σώρευσης περισσοτέρων νομοθεσιών που εφαρμόζονται στον 
ίδιο ραδιοτηλεοπτικό οργανισμό (νομοθεσίες που μπορεί να περιέχουν διατάξεις πο.' δεν 
συμβιβάζονται μεταξύ τους). 
Ο τόπος εγκατάστασης: καθοριστικό κριτήριο 
Με τα συγκεκριμένα αυτά παραδείγματα επισημαίνεται η ανάγκη τήρησης κοινών κριτήριο >ν για 
τον προσδιορισμό της εφαρμοστέας εθνικής νομοθεσίας σε κάθε περίπταχίη. Σύμφο>να με την 
Επιτροπή και τα περισσότερα κράτη μέλη, ο πλέον καθοριστικός δεσμός είναι ο όπος 
εγκατάστασης του ραδιοτηλεοπτικού οργανισμού. Η επιλογή αυτή στηρίζεται τόσο στο ιστορικό 
της οδηγίας, στο κείμενο και τους στόχους της όσο και στην γενικότερη τάση του κοινοτικού 
δικαίου και της πάγιας νομολογίας του Δικαστηρίου(29). 
Θα πρέπει να προσδιοριστεί ότι υποβλήθηκε στο Δικαστήριο της ΕΚ. αίτηση έκδοσης προδικαστικής απόφασης σχετικά με δύο >έματα 
που αφορούσαν την υπόθεση "Red Hot Television", τα οποία δεν αφορούν το πρόβλημα της δικαιοδοσίας ,αλλά την ένν< αα της 
"αναμετάδοσης" και τον ορισμό της προσβολής ορισμένων προγραμμάτων (περίπτωση C-327/93 πρβλ σημεία 3.2.1 και 3.2.5). i υτόσο, 
η περίπτωση αυτή είναι παραδειγματική. Ο εν λόγω σταθμός άρχισε να εκπέμπει τον Ιούλιο 1992 από ανοδική Μίνδεση 
εγκατεστημένη στις Κάτω Χώρες. Κατόπιν από τον Δεκέμβριο 1992 από ανοδική σύνδεση που ήταν εγκατεστημένη ότι; Λανία 
έχοντας ωστόσο ορισμένα τμήματα σχετικά με την ραδιοτηλεοπτική δραστηριότητα εγκατεστημένα στο Ηνωμένο Ηααΐλι<ο. Οι 
βρετανικές αρχές αποφάσισαν να παρέμβουν κατά της συνέχισης των εκπομπών αυτών στη χώρα και ετέθη (υς εκ τούτου ι > θέμα 
του προσδιορισμού του κράτους μέλους στη δικαιοδοσία του οποίου υπαγόταν ο σταθμός. Ουσιαστικά δεν υπαγόταν ού ; ι οτην 
δικαιοδοσία της Δανίας ούτε σε εκείνη των Κάτω Χωρών ούτε και σε εκείνη του Ηνωμένου Βασιλείου λόγω του γεγονότο. ότι οι 
εθνικές νομοθεσίες των δύο πρώτων κρατών μελών ορίζουν ότι ο νομικός δεσμός που καθορίζει την δικαιοδοσία τους 11 ναι οι 
εγκαταστάσεις, ενώ η βρετανική νομοθεσία ορίζει τον τόπο όπου είναι εγκατεστημένη η ανοδική σύνδεση προς δορυφόρο, 
πρβλ Ανακοίνωση του Μαρτίου 1994 ο.π., βλέπε σ. 13 
βλέπε ΕΚ(93)251 της 2.04.1993 
πρβλ. τα άρθρα 58, 59, 60,66 της Συνθήκης της Ένωσης, το γενικό πρόγραμμα για την κατάργηση των περιορισμών στην ε? ΰθερη 
κυκλοφορία των υπηρεσιών (ΕΕ 32/62 της 15ης Ιανουαρίου 1962, σ. 32), Απόφαση Factortame (υπόθεση 221/89, 25/7/1991. Συλλογή 
Ι - 3958) 
16 
Λπό ιστορική άποψη η αρχική πρόταση της Επιτροπής όριζε σαφώς τον τόπο εγκατάστασης ως 
το καθοριστικό κριτήριο διεθνούς δικαιοδοσίας(30). Ο λόγος για τον οποίο ο νομοθέτης επέλεξε 
να γίνεται αναφορά στην αρμοδιότητα και όχι στην προο)θούμενη αναφορά στον τόπο 
εγακτάστασης ήταν για να λύσει το ιδιαίτερο πρόβλημα που ετίθετο στη Γερμανία όπου 
ραδιοφωνικοί οργανισμοί των συμμαχικών δυνάμεο™ (που καλύπτονταν τότε από την αρχική 
πρόταση) μετέδιδαν τις εκπομπές τους και ήταν εγκατεστημένοι στη Γερμανία αλλά δεν 
υπάγονταν στη δικαιοδοσία της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας. Το κείμενο της οδηγίας όπιο; είχε 
εγκριθεί από το Συμβούλιο στην πράπη περίπταχτη του άρθρου 2.1 αναφερόταν μόνο στους 
ραδιοφωνικούς οργανισμούς ενώ στη δεύτερη περίπτωση ο νομοθέτης ανέφερε ρητά μόνο 
τεχνικής φύσεως κριτήρια. Τούτο έρχεται να στηρίξει την αρχική πρόθεση του νομοθέτη να 
καθορίσει τη δικαιοδοσία του κράτους μέλους σε σχέση με τον τόπο εγκατάστασης του 
ραδιοφωνικού οργανισμού. Αυτός είναι και ο στόχος που επιδίίόκεται με την οδηγία, δεδοι ιένου 
ότι η αρχή της ενιαίας εφαρμογής του δικαίου δύναται να τηρηθεί μόνον εφ' όσον στηρίζεται σε 
κατάλληλα κριτήρια, γεγονός που τοποθετεί την εγκατάσταση σε προπαρχική θέση έναντι των 
άλλων κριτηρίων. Όντως, από τεχνική άποψη, ένας ραδιοφωνικός οργανισμός π.χ. μπορεί 
κάλλιστα να εξασφαλίσει την ανοδική σύνδεση του ιδίου προγράμματος μέσω διαφορετικών 
δορυφόρων, που να απευθύνονται σε διαφορετικό κοινό ή να την εξασφαλίσει από πολλά κράτη 
μέλη ταυτόχρονα(31). 
Παρ* όλο ότι η Επιτροπή είναι πεπεισμένη για την αποτελεσματικότητα του κριτηρίου της 
εγκατάστασης, είναι ανοικτή σχετικά με το θέμα του ακριβέστερου προσδιορισμούτο™ κριτήριο™ 
που να επιτρέπουν τον σαφέστερο ορισμό ακόμα και της έννοιας της εγκατάστασης στο ειδικό 
πλαίσιο της οικονομικής δρστηριότητας της ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης ώστε να εξασφαλιστεί 
υψηλός βαθμός σταθερότητας και νομικής ασφάλειας στους ασκούντες δραστηριότητα στην 
Ένωση και να προωθηθεί με τον τρόπο αυτό η ανάπτυξη της διασυνοριακής τηλεόρασης. 
3.1.2. Ουσιαστικά αμφισημία 
Το κείμενο της οδηγίας, στο οποίο έχει επιτευχθεί μία ισορροπία ως προς τα μέτρο που 
προβλέπει, αποτέλεσμα επίπονου πολιτικού συμβιβασμού λόγω της διττής οικονομικής και 
πολιτιστικής φύσης του τομέα των ραδιοτηλεοπτικών εκπομπών, εγκρίθηκε το 1989, μετά από 
μακρές συζητήσεις στο πλαίσιο των κοινοτικών οργάνων. Για τους λόγους αυτούς, το Συμβ* >ύλιο 
το™ Υπουργών συμφώνησε τελικά επί μίας οδηγίας που περιλαμβάνει ορισμένες διατάζεις η 
αμφισημία των οποίων οδηγεί σε αρκετά γενικευμένα προβλήματα εφαρμογής. Λυτό συμβαίνει 
ιδιαίτερα στα άρθρα 4 και 5 που αναφέρονται στην αναλογία που πρέπει να τηρείται κα ru τη 
μετάδοση ευρωπαϊκών έργων και ανεξάρτητο™ παραγαιγο™. II ηθελημένη ελαστικότητα που 
επιτρέπεται κατά την εφαρμογή το™ μέτρο™ αυτό™, μέσω της διατύπωσης στα δύο άρθρα κάθε 
φορά που τούτο είναι εφικτό", "σταδιακά" και "με τα κατάλληλα μέσα" έχει αφήσει περιθώρια 
για την δημιουργία πολύ διαφορετικών μηχανισμών από το ένα κράτος στο άλλο που 
συνεπάγονται διαφορετικά επίπεδα υποχρεώσεων. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την ύπαρξη 
ασάφειας όσον αφορά την εφαρμογή της ελεύθερης λήψης και αναμετάδοσης που πρεσβεύει η 
οδηγία. 
(30) 
(3D "Το εν λόγω άρθρο στηρίζεται στην αρχή ότι για χάθε δραστηριότητα ραδιοφωνικής μετάδοσης της οποίας η λήψη πράγματος οιείται 
στο εσωτερικό της Κοινότητας πρέπει να τηρείται το δίκαιο της χώρας εκπομπής δηλαδή της χώρας μέλους όπο>> είναι 
εγκατεστημένος ο αρχικός οργανισμός, ότι το πρόγραμμα προορίζεται για λήψη από το κοινό του εν λόγο; κράτους μέλοί' ή τ<ον 
άλλων κρατών μελών(...)" (Πρβλ. σημείο 43 της αιτιολογικής έκθεσης) 
Οι ραδιοτηλεοπτικοί οργανισμοί καταφεύγουν στην εκπομπή "simulcast" δηλαδή εκπέμπουν το ίδιο πρόγραμμα χρησιμοποιώντας 
διαφορετικούς κανόνες εκπομπής κατά τρόπο ώστε να απευθύνονται σε διαφορετικές γεωγραφικές αγορές (Pal ή Secam), ή 
διαφορετικά είδη αγορών (π.χ., χρησιμοποιούν πρότυπα D2-MAC ή PAL PLUS για την αγορά της τηλεοπτικής οθόνης 16 '») 
17 
(32) 
(33) Η κατάσταση αυτή μπορεί να περιγραφεί με ένα συγκεκριμένο παράδειγμα: τις εκπομπές από το 
Ηνωμένο Βασίλειο, τηλεοπτικών σταθμών που είναι γνακπές με το όνομα TNT/Cartoon, που 
έχουν εξάλλου καταγγελθεί από μια ευρωπαϊκή επαγγελματική οργάνοχιη και από έναν γαλλικό 
τηλεοπτικό σταθμό με συγκεκριμένο θέμα*"'. Οι δυο σταθμοί έχουν άδειοι από τις βρετανικές 
αρχές και υπάγονται όντο>ς στο ειδικό καΟεστο'κ; που θεσπίζει το βρετανικό δίκαιο για τους 
τηλεοπτικούς σταθμούς μέσο> δορυφόρου που είναι το καθεστώς το™ καλούμενο™ άδειο'™ γυ ' "μη 
εθνική δορυφορική υπηρεσία". Το καθεστο>ς αυτό περιλαμβάνει διατάξεις για την επίτευξίι το™ 
ποσοστό™ εκπομπής ευρωπαϊκών έργο™ και ανεξάρτητα™ παραγιυγών σαφώς κατοπερο™ από 
εκείνων που προβλέπονται στους κανόνες για τους επίγειους σταθμούς και για τους 
δορυφορικούς σταθμούς που υπάγονται στο καλούμενο καθεστώς "εθνική δορυφορική υπηρι σία". 
Έτσι, η διατύπωση "κάθε φορά που τούτο είναι εφικτό" των άρθρων 4 και 5 παρέχει τη 
δυνατότητα στους σταθμούς αυτούς να επιτυγχάνουν μέσω της ελευθερίας λήψης και 
αναμετάδοσης που προβλέπει το άρθρο 2.2, τη δέουσα άδεια για την διεθνή μετάδοση εκπομπών 
με ιδιαίτερα χαμηλό, ίσως και μηδενικό, ποσοστό ευρωπαϊκών έργων και ανεξάρτητων 
παραγωγοί™ λόγω του προφασιζόμενου "ανεφάρμοστου" τέτοιων υποχρεώσεων στους σταθμούς 
ο προγραμματισμός των οποίων περιορίζεται εκούσια σε προγράμματα που προέρχονται από 
τρίτες χώρες (παρότι τα προγράμματα που εκπέμπονται ουσιαστικά εμπίπτουν στα είδη που 
προβλέπονται στα άρθρα 4 και 5). Η κατάσταση αυτή είναι φυσικό να οδηγεί όπως διαπιστο σαμε 
στην περίπτωση τα™ συγκεκριμένα™ σταθμών σε διαφορές δεδομένου ότι συνεπάγεται σοβαρά 
προβλήματα εισαγατγής διακρίσεο™ και αθέμιτου ανταγο)νισμού μεταξύ επαγγελματία™, 
ραδιοτηλεοπτικών οργανισμό™ και παραγο>γο™ το™ διαφόρων κρατά'™ μελών. 
'Ετσι, μπορεί να αναφερθεί π.χ. η υπόθεση του καναλιού TNT/Cartoon, που ώθησε το βελγικό 
δικαστήριο να υποβάλει, στις 29.11.94, προδικαστική ερώτηση στο Ευραχπαϊκό Δικαστήριο, όσον 
αφορά την ερμηνεία των άρθρων 2, 4 και 5 τη οδηγίας. 
Η Επιτροπή έχει επίγνωση του γεγονότος ότι η ισχύουσα διατύπωση των άρθρων 4 και 5 
επιτρέπει στα κράτη μέλη να προβλέπουν λίγο πολύ ελαστικά καθεστώτα. Επισημαίνει ωστόσο 
σαφώς ότι η μεταφορά το™ διατάξεο™ μιας οδηγίας στην εθνική νομοθεσία δεν μπορεί να οδηγεί 
σε εκτροπή από τους ίδιους τους στόχους που οδήγησαν στην έκδοση της οδηγίας. Είναι 
ανησυχητική η διαπίστοχτη ότι ορισμένα κράτη μέλη δεν διαθέτουν επαρκή δικαστικά μέσα ή 
άλλα μέσα ελέγχου και επιβολής κυρώσεων για να εξασφαλίσουν ότι η εφαρμογή τα™ 
συγκεκριμένο™ άρθρο™ δεν παρεκκλίνει από τους στόχους οι οποίοι στην περίπταχτη αυτή 
αφορούν ουσιαστικά την προιόθηση της παραγαιγής και την διευροοπαϊκή κυκλοφορία 
ευραιπαϊκο™ και ανεξάρτητης παραγατγής οπτικοακουστικοί™ προγράμματα™. 
Η Επιτροπή υπογράμμισε ήδη στις 4 Ιανουαρίου 1990 σε απάντηση της σε ερώτηση του 
Κοινοβουλίου, το γεγονός ότι η οδηγία συνέδεε νομικά τα κράτη μέλη α>ς προς όλα τα στοιχεία 
της, διευκρινίζοντας ότι αν και η ελαστικότητα στη σύνταξη των άρθρων 4 και 5 καθιο ι ούσε 
δυσχερέστερη την εκτίμηση της, εντούτοις δεν αφαιρούσε τίποτα από το νομικό χαρακτήρα της 
υποχρέοχχης, που αναλύεται ως υποχρέωση συμπεριφοράς*33*. 
Έχουν επίσης υποβληθεί και άλλες καταγγελίες για την μη προαναρθείσα εφαρμογή των άρθρων 4 και 5, η τελευταία ν ιό την 
Ιταλία, βρίσκεται υπό εξέταση. 
QE αριθ. 758/98 του κ Kenneth Collins (ΕΕ C 97 της 14/4/1990) 
18 
3.2. Ειδικά προβλήματα 
3.2.1 Άρθρο 2.2 - Ελευθερία λήψης 
Η προαναφερθείσα υπόθεση του σταθμού Red Hot Television (πρβλ. σημείο 3.1), κίνησε ένα 
σημαντικό θέμα που αφορά τον όρο "αναμετάδοση" που χρησιμοποιείται στο άρθρο 2.2. Όντα>ς 
διευκρινίζεται επίσημα ότι σε περίπταχτη παράβασης του άρθρου 22 (προστασία των ανήλικα™) 
και τηρούμενης της ιδιαίτερης διαδικασίας που προβλέπεται για το σκοπό αυτό, το κράτος 11 έλος 
μπορεί να αναστείλει προσωρινά την "αναμετάδοση" των υπό καταγγελία εκπομπών. Τίθεται 
λοιπόν θέμα να εξετασθεί κατά πόσο τούτο σημαίνει ότι η προσακπνή αναστολή μπορεί να 
εφαρμόζεται μόνο στην καλωδιακή τηλεόραση. 
Κατά την Επιτροπή, θα πρέπει να ερμηνευθεί ο όρος της αναμετάδοσης κατά την ευροτερη 
δυνατή έννοια. Όντως, ο περιορισμός στην καλωδιακή τηλεόραση θα σήμαινε ότι η ειδική 
διαδικασία της προσαχπνής αναστολής δεν θα εφαρμοζόταν σε τηλεοπτικούς σταθμούς που 
μεταδίδουν μέσω δορυφόρου που θα παρέβαιναν το άρθρο 22. Αυτό στην πράξη θα σήμαινε ότι 
ένα κράτος μέλος όπου συνυπάρχουν συστήματα μετάδοσης μέσο> δορυφόρου και καλαάιακής 
ο ίδιος σταθμός θα μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο προσαχΗνής αναστολής ως προς το 
καλωδιακό του τμήμα συνεχίζοντας ωστόσο να λαμβάνεται μέσω κεραίας άμεσης λήψης. Κατά 
τον ίδιο τρόπο τούτο θα σήμαινε επίσης ότι ένα κράτος μέλος στο οποίο κυριαρχεί η καλωδιακή 
τηλεόραση θα βρισκόταν σε διαφορετική κατάσταση σε σχέση με ένα άλλο όπου η άμεση λήψη 
είναι πιο σημαντική, δεδομένου ότι το πρώτο θα μπορούσε να καταφύγει πλήρως στη διαδικασία 
της αναστολής ενώ το δεύτερο δεν θα μπορούσε να το κάνει. 
Μία τέτοια ερμηνεία θα είχε ως συνέπεια τον εκμηδενισμό του επωφελούςαποτελέσματος της 
παρούσας οδηγίας δημιουργαιντας εκ τα™ πράγματα™ διακρίσεις αντίθετες προς τους γενικούς 
στόχους της οδηγίας. Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι ο στόχος της συνδυασμένης διαδικασίας των 
άρθρων 2.2 και 22 είναι να παράσχουν στα κράτη μέλη που το κρίνοι™ αναγκαίο τη μείαχ}ΐ| των 
εκπομπών στην επικράτεια τους σταθμών που παραβαίνουν το άρθρο 22. 
Τέλος, επιβάλλεται ένα τελευταίο σχόλιο ιδίως όσον αφορά την παράγραφο β). Δεν χρειάζεται 
το κράτος μέλος λήψης να αναμένει την πλήρη περίοδο των δώδεκα μηνών για να κινήσει τη 
διαδικασία. Αρκεί η παράβαση δύο φορές του άρθρου 22 κατά την διάρκεια δωδεκάμηνης 
περιόδου για να κινηθεί η διαδικασία. 
3.2.2. Κεφάλαιο III - Προώθηση τικ διανομής και της παραγωγής τηλεοπτικών προγραμμάτο™ 
- Έλεγχος της εακχρμονής των άρθρων 4 και 5 
Όπως είδαμε παραπάνω (πρβλ. άρθρο 2.3) η εφαρμογή των άρθρα™ 4 και 5 αποτελεί αντικιι μενο 
ειδικής Ανακοίναχτης στην οποία η Επιτροπή καταλήγει σε γενικά θετικό απολογισμό. Ωο cooo, 
η πρώτη αυτή άσκηση ελέγχου κατέδειξε σειρά προβλήματα™ που καθιστούν δυσχερή 
οποιαδήποτε αξιολόγηση της επίδρασης αυτιί™ τα™ μέτρα™ στις οικονομικές αγορές, βάσει τα™ 
στοιχεία™ που διαβιβάζουν τα κράτη μέλη στις εκθέσεις τους. 
19 
Τα προβλήματα αυτά οφείλονται τόσο στην συντακτική αμφισημία τα™ άρθρο™ 4 και 5 (πρβλ. 
σημείο 3.1.2), όσο και σε άλλες δυσχέρειες μεθοδολογικές,τεχνικές και νομικές που έχουν σχέση 
με την ίδια την άσκηση του συντονισμού όπως η διαφορετική παρουσίαση το™ εθνικό'™ εκθέσεων, 
η διαφορά κριτηρίων αναφοράς τα οποία λαμβάνουν υπόψη τους τα κράτη μέλη, ο ορισμός 
ορισμένων χρησιμοποιούμενα™ έννοια™ (π.χ. εκείνης του ανεξάρτητου παραγωγού), και η 
απουσία ανακοίναχτης στατιστικοί™ στοιχείο™ για ορισμένους νέους σταθμούς όσον αφορά γενικά 
τα ποσοστά πρόσφατα™ ιδίως ανεξαρτήτων παραγοαγιί™. Η Επιτροπή προσδιορίζει εξάλλου όσον 
αφορά τις παραγωγές αυτές ότι η κύρια δυσκολία εφαρμογής που αντιμεταχπίζουν τα κράτη μέλη 
αφορά την αξιολόγηση του "κατάλληλου ποσοστού" που πρέπει να παρέχουν για τις πρόσφατες 
ανεξάρτητες παραγοογές. 
Όσον αφορά την ίδια την έννοια του ανεξάρτητου παραγοογού, οι υπηρεσίες της Επιτροπής, 
αφού εκπόνησαν μια οικονομική μελέτη και συμβουλεύτηκαν τους αντιπροσοχηους των κρατών 
μελ(ί™ που συνήλθαν στα πλαίσια της ομάδας ad hoc, πρότειναν ένας παραγωγός να θεατσείται 
ως ανεξάρτητος από τους οργανισμούς ραδιοτηλεοπτικών μεταδόσεο™ 
- αν ένας οργανισμός ραδιοτηλεοπτικά™ μεταδόσεο™ δεν κατέχει περισσότερο από 25% του 
κεφαλαίου της εταιρείας παραγατγής (50% αν πρόκειται για περισσότερους οργανισμούς 
ραδιοτηλεοπτικών μεταδόσεο™)· 
- αν ο παραγοαγός δεν διαθέτει περισσότερο από το 90% της παραγωγής του, μέσα σε τρία 
χρόνια, στον ίδιο οργανισμό ραδιοτηλεοπτικών μεταδόσεο™, εκτός αν ο παραγουγύς δεν 
παράγει παρά ένα μόνο πρόγραμμα ή μία μόνη σειρά κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου 
αναφοράς· 
ενώ εννοείται ότι τα κριτήρια αυτά πρέπει να εφαρμόζονται και αντίστροφα (π.χ. στην 
περίπταχτη που ένας παραγατγός είναι σημαντικός μέτοχος ενός οργανισμού ραδιοτηλεοπτικών 
μεταδόσεο™). 
Έτσι η Επιτροπή έδαχτε τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να προσδιορίσουν το καθένα χωριστά 
την έννοια του "ανεξάρτητου παραγωγού" σε μία κοινή βάση για τους σκοπούς της εφαρμογής 
του άρθρου 5 της οδηγίας (για περισσότερες λεπτομέρειες, παραπέμπουμε στο κεφ. 5 της έκθεσης, 
όσον αφορά τον προαναφερθέντα έλεγχο). 
Δεδομένου ότι πρόκειται για μία πρώτη έκθεση η Επιτροπή έλαβε υπόψη της κατά την γ» νική 
εκτίμηση της παρούσας περιόδου εφαρμογής, τα προβλήματα που έχουν αντιμετωπίσει τα -, ράτη 
μέλη κατά την εφαρμογή το™ απαιτούμενα™ μηχανισμών ελέγχου ιδιαίτερα ως προς το θέμα της 
συγκέντρωσης στοιχείο™. Έκρινε αχιτόσο μη ικανοποιητικό το γεγονός ότι τα περισσότερ( ι από 
αυτά, δεν έχουν παρουσιάσει στις εκθέσεις τους ληφθέντα ή προβλεπόμενα μέτρα κατά των 
ραδιοφωνικά™ οργανισμών της δικαιοδοσίας τους με τα οποία να επιτυγχάνονται τα 
καθορισθέντα ποσοστά όπως υπαγορεύει ρητά το άρθρο 4 παράγραφος 3. Αυτός είναι ο λόγος 
για τον οποίο εστάλη το Μάιο του 1994 επιστολή προς όλα τα άμεσα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη 
όπου τους ζητούντο ακριβείς πληροφορίες σχετικά με το θέμα. Η Επιτροπή επιφυλάσσεται να 
αξιολογήσει το κατά πόσον είναι κατάλληλα τα εθνικά αυτά μέτρα για την τήρηση των 
υποχρεώσεων που επιβάλλουν τα άρθρα 4 και 5. 
Συμπερασματικά ως προς το σημείο αυτό, η Επιτροπή κρίνει ότι τα αποτελέσματα της πρώτης 
περιόδου εφαρμογής των άρθρων 4 και 5 είναι ενθαρρυντικά κυρίως λόγω μιας γενικευμένης 
τάσης βελτίωσης. 
20 
Το άρθρο 4 παράγραφος 4 αναφέρει ρητά τη δυνατότητα προτάσποναναΟεο^ρησης το™ άρ()ρο>ν 
4 και 5. II Επιτροπή σχετικά με το θέμα αυτό επισήμανε, κατά την έγκριση της πρώτης της 
έκθεσης ελέγχου, έπρεπε πλέον να βελτιωθεί, και να ενισχυθεί το σύστημα που τίθεται σε 
εφαρμογή με τα άρθρα 4 και 5, υπενθυμίζοντας ότι πρόκειται για έναν τομέα όπου απαιτείται 
εναρμόνιση για την διευκόλι™ση της άσκησης αναξερτήτων δραστηριότητα™ στο πλαίσιο της νέας 
κοινοτικής αγοράς οπτικοακουστικών προϊόντων που δημιουργείται με την οδηγία. 
Ωστόσο, δεν έκρινε σκόπιμο το Μάρτιο 1994, να υποβάλει προτάσεις αναθεώρησης λόγω τον ότι 
έπρεπε να υποβάλει πριν από το τέλος του έτους έκθεση εφαρμογής για το σύνολο της οδηγίας. 
Επίσης η Επιτροπή έκρινε σκόπιμο να αναμείνει την συνολική αξιολόγηση πριν προτείνει 
τροποποιήσεις, ώστε να μπορεί να τις συγκεντρώσει σε μία συνολική πρόταση. 
Εξάλλου, η αντιμετώπιση αυτή της παρέχει τη δυνατότητα να λάβει υπόψη της τα αποτελέσματα 
των συζητήσεων σχετικά με το Πράσινο Βιβλίο για την οπτικοακουστική πολιτική. 
- Ευρωπαϊκά έονα 
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι τα κράτη μέλη δεν επεσήμαναν καμία ιδιαίτερη δυσκολία κατά την 
εφαρμογή του άρθρου 6 που αφορά τον ορισμό των ευρωπαϊκά™ έργα™ αν εξαιρεθούν όριο ι ιένες 
αιτήσεις πληροφοριών σχετικά με το καθεστα'κ; τα™ διαδικασία™ επικύροχτης το™ συμφο™οί™ μι 
ορισμένες τρίτες χώρες. Ωστόσο η Επιτροπή έχει επίγναχτη του γεγονότος ότι επιχειρηματίες 
τρίτο™ χωρών που επιθυμούν να επενδύσουν στην παραγωγή της Ευρωπαϊκής Ένοκτης, 
αντιμετωπίζουν μερικές φορές δυσκολίες λόγω ορισμένων διαφορών που παρουσιάζουν τα μέτρα 
που έχουν ληφθεί σε εθνικό επίπεδο. 
- Κινηματογραφικά έργα 
Η αρχή του άρθρου 7, σύμφωνα με την οποία πρέπει να τηρείται συγκεκριμένη προθεσμία, αν 
δεν υπάρχουν διαφορετικές συμφωνίες με τους κατόχους των δικαιωμάτων, μεταξύ της 
εκμετάλλευσης στις κινηματογραφικές αίθουσες (πραττη προβολή) και της τηλεοπτικής μετάόοσης 
κινηματογραφικού έργου εμφάνισε μία μόνο δυσχέρεια εφαρμογής σε πολύ λίγα κράτη μέλη. Η 
δυσχέρεια αυτή αφορά τον τόπο που λαμβάνεται υπόψη για να αρχίσει να τρέχει η προθεσμία 
που καθορίζεται με την πραπη προβολή σε αίθουσα σε οποιοδήποτε κράτος μέλος της Ένοχτης. 
Κατά την Επιτροπή, η έναρξη της προθεσμίας δεν μπορεί να αντικατασταθεί όπα)ς επιθυμούν 
ορισμένοι, από την πρώτη προβολή σε εθνική αίθουσα. Μία τέτοια τροποποίηση θα οδηγούσε 
(ττον εκμηδενισμό οποιουδήποτε στοιχείου εναρμόνισης στον τομέα αυτό, δεδομένου ότι, θα 
εισήγε αλυσιδαπές διακρίσεις μεταξύ τηλεοπτικών οργανισμών των διαφόρων κρατών μελών και 
θα οδηγούσε έτσι σε αδρανοποίηση της ίδιας της εκμετάλλευσης των κινηματογραφικών έργων. 
Τα προβλήματα διακρίσεων θα καθίσταντο όλο και πιο οξέα με την ανάπτυξη των δορυφορικό™ 
τηλεοπτικών υπηρεσιών. 
Ο νομοθέτης, παρέχοντας προτεραιότητα στα πλεονεκτήματα των διεπαγγελματικα™συμφο)νια™ 
επέλεξε τη λύση ενός κάποιου βαθμού εναρμόνισης μεριμνιί™τας αχττε να μην υπάρξουν εθνικοί 
κανόνες απόκλισης τέτοιας που θα εμπόδιζε τη διασυνοριακή μετάδοση τηλεοπτικών εκπομπών. 
Πρόταση η οποία θα είχε αχ; στόχο να συμπεριλάβει την πραπη προβολή σε εθνική αίθουσα αχ; 
έναρξη της προθεσμίας θα οδηγούσε στην εκμηδένιση της ίδιας της ύπαρξης αυτής της διάταξης 
βάσει της οποίας η εναρμόνιση πρέπει να στηρίζεται σε έναν μόνο τόπο. Η Επιτροπή επιθυμεί 
εξάλλου να επισημάνει ότι είναι πλέον πεπεισμένη ότι στον τομέα αυτό πρέπει να δοθεί 
προτεραιότητα στις διεπαγγελματικές συμφωνίες. 
21 
3.2.3. Κεοάλαιο IV - Τηλεοπτική διαφήμιση και χορηγίες 
Τα μέτρα σχετικά με τη διαφήμιση και τις χορηγίες στην τηλεόραση δεν έχουν θέσει ιδιαίτερα 
προβλήματα ουσίας, και εφαρμόζονται στο σύνολο τους ορθά σε όλα τα κράτη μέλη. Η Επιτροπή 
αχττόσο, έχει κληθεί επανειλημμένα να προσδιορίσει την ερμηνεία ορισμένο™ διατάξεο>ν της 
οδηγίας. Επιθυμεί ωστόσο να επισημάνει σχετικά ότι τα κράτη μέλη διαθέτουν σε ορισμένες 
περιπτώσεις ένα περιθώριο ελιγμών που τους επιτρέπει να προσαρμόσουν κάποιο μέτρο στην 
κατάσταση που επικρατεί σ'αυτά, στο βαθμό που αυτή συμβιβάζεται με το κοινοτικό δίκαιο. 
Έτσι, το Δικαστήριο αναγνώρισε στις 9 Φεβρουαρίου 1995 σε προδικαστικό ζήτημα ότι ένα 
εθνικό μέτρο το οποίο απαγόρευε την μετάδοση διαφημιστικά™ μηνυμάτων υπέρ του οικονομικού 
κλάδου της διανομής από οργανισμούς τηλεοπτικά'™ μεταδόσεο™ εγκατεστημένους στην 
επικράτεια του εν λόγω κράτους μέλους δεν αποτελούσε παράβαση της οδηγίας (υπόθεση 
"Leclerc", C-412/93). 
Οι αιτήσεις ερμηνείας αφορούσαν : 
- τη μνεία του ονόματος και/ή του λογοτύπου του γοοηνούή των επιγοοηγούμενωνεκποιιπών 
(άρθρο 17 (Ι.β) 
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η διάταξη η οποία προβλέπει ότι τα επιχορηγούμενα προγράμματα 
οφείλουν να προσδιορίζονται με σαφήνεια κατά την έναρξη και κατά την λήξη των 
προγραμμάτων δεν αποκλείει τη δυνατότητα να αναφέρεται το όνομα και ο λογότυπος του 
χορηγού κατά τη διάρκεια της εκπομπής, υπό τον όρον ότι τηρούνται αυστηρά όλες οι άλλες 
διατάξεις και λαμβανομένου υπόψιν ότι τα κράτη μέλη έχουν την ευχέρεια να προβλέπουν 
αυστηρότερους ή λεπτομερέστερουςκανόνες όσον αφορά τους ραδιοτηλεοπτικούς μεταδότες που 
υπάγονται στην αρμοδιότητα τους· 
- τη μετάδοση διαφημιστικών μηνύματα™ μέσα σε δεδομένο διάστημα μιας "ο>οας" 
(άρθρο 13(2)) 
Το θέμα που τίθεται αφορά τον καθορισμό της ώρας: πρόκειται για ακριβή ώρα η για 
χρονομετρούμενη ώρα δηλαδή 60 λεπτά που αρχίζουν να μετρούνται, από οποιαδήποτε στιγμή. 
Η Επιτροπή καθώς και τα περισσότερα κράτη μέλη και οι επιχειρηματίες επέλεξαν για λογούς 
απλούστευσης του ελέγχου την πρώτη λύση. 
- την "προγραμματισμένη διάρκεια" των οπτικοακουστικοί™ έργων όσον αφορά το καθεστώς 
των διακοπών νια την παρεμβολή διαφημίσεων (άρθρο 11 (4 και 5)) 
Το θέμα που τίθεται είναι να διαπιστωθεί αν θα ήταν σκόπιμο να περιληφθεί στη διάρκεια αυτή 
ο χρόνος τα™ διαφημίσεο™ συμπεριλαμβανομένου και του χρόνου του καθαυτό προγράμματος 
και της χορηγίας. Το θέμα αυτό έχει δημιουργήσει προβλήματα ιδιαίτερα στη Γερμανία, όπου το 
Εφετείο του Koblenz κλήθηκε να αποφανθεί τον Μάρτιο του 1994, στην καλούμενη υπόθεση 
"brutto-netto". Κατά τη γνώμη της Επιτροπής η αρχή του "μικτού χρόνου" (δι(λαδή 
συμπεριλαμβανομένης και της διάρκειας του χρόνου τα™ διαφημιστικών μηνύματα™) αποτελεί 
την ελάχιστη απαραίτητη για τους σκοπούς της οδηγίας διάταξη. Πρέπει όμο>ς να 
υπενθυμισθείγια μια ακόμη φορά ότι τα κράτη μέλη διαθέτουν την δυνατότητα να προβλ* πουν 
αυστηρότερους ή λεπτομερέστερουςκανόνες όσον αφορά τους ραδιοτηλεοπτικούς μεταδότες που 
υπάγονται στην αρμοδιότητα τους. 
22 
- την κατάσταση και τον υπολογισμό του μέγιστου επιτρεπόμενου νοόνου για την τηλεοπτική 
προώθηση εμπορικών ποοϊόντων(34) 
Σχετικά με το θέμα αυτό η Επιτροπή επιθυμεί να προσδιορίσει ότι η τηλεοπτική ποό>0ηση 
εμπορικών προϊόντων πρέπει κατά τη γνώμη της να θεωρηθεί ως ένα είδος νόμιμης καταρχήν 
διαφήμισης και να υποβληθεί κατά συνέπεια στις διατάξεις της οδηγίας για τη διαφήμιση'!V|. Η 
τηλεοπτική προώθηση εμπορικών προϊόντων εξαρτάται όμως από δύο ποσοτικούς όρους, οι 
οποίοι δεν λειτουργούν εναλλακτικά αλλά σωρευτικά. Πράγματι, ισχύουν τόσο το ανώτατο όριο 
του 20% (άρθρο 18 (1)) όσο και ο απόλυτος αριθμός της μιας ώρας ανά ημέρα (άρθρο IX (3)). 
Αντίθετα, δεν ισχύει το όριο σχετικά με τη συγκέντρωση της διαφήμισης στο πλαίσιο μιας οράς, 
το οποίο προκύπτει από το άρθρο 18 (2), δεδομένου ότι αυτό το όριο αφορά μόνον τα 
διαφημιστικά μηνύματα. Στο προκείμενο, η επιλογή του κράτους μέλους έγκειται στη 
δυνατότητα να αυξήσει από 15 σε 20% το χρόνο καθημερινής μετάδοσης που aq;^omTai στη 
διαφήμιση. 
- την κατάσταση των τηλεανοοών 
Η Επιτροπή καλείται να προσδιορίσει βάσει του παρόντος κειμένου, ότι μία τηλεοπτική 
υπηρεσία η οποία περιλαμβάνει άμεσες προσφορές στο κοινό για την πώληση ή την μίσθαχτη 
αγαθού ή υπηρεσίας υπάγεται στην οδηγία (πρβλ άρθρο 1 α) βάσει του ορισμού "τηλεοπτικής 
εκπομπής"). Αυτού του είδους η υπηρεσία υπόκειται στο εσωτερικό μιας ζώνης προγράμματα™ 
ενός σταθμού συνεπώς στους περιορισμούς που καθορίζονται στο άρθρο 18 πράγμα που 
σημαίνει ότι δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να υπερβαίνει τη μία ώρα ημερησίως, θα πρέπει 
ωστόσο να προστεθεί ότι η σύσταση σε κράτος μέλος υπηρεσίας για την οποία δεν τηρείται 
κανένας ωριαίος περιορισμός επιτρέπεται εφόσον δεν είναι δυνατή η άμεση ή έμμεση λήψη της 
σε ένα ή περισσότερα άλλα κράτη μέλη (πρβλ άρθρο 20). 
Αυτό το σύστημα ενιαίου περιορισμού για τις τηλεαγορές θέτει προβλήματα εφαρμογής. II μη 
τήρηση του εν λόγω περιορισμού από ορισμένους δορυφορικούς τηλεοπτικούς σταθμούς που 
έχουν άδεια λειτουργίας σε ένα κράτος μέλος και κατά συνέπεια δύνανται να ληφθούν ελευθέρα 
σε άλλα κράτη μέλη, έχει (κ^ηγήσει σε επανειλημμένες καταγγελίες προς την Επιτροπή, το 1994. 
Κρίνει κατά συνέπεια ότι θα πρέπει να επισημάνει ότι η ανάπτυξη της δραστηριότητας αυτής η 
οποία ευνοείται από τον πολλαπλασιασμό των δυνατοτήτων εκπομπής, είναι ουσιαστικής 
σημασίας για τους ενδιαφερόμενους επαγγελματικούς κύκλους δεδομένου ότι τέτοιου είδους 
υπηρεσίες κερδίζουν την εκτίμηση των καταναλωτών. Κρίνει, κατά συνέπεια, προς αποφυγήν 
του πολλαπλασιασμού των διαφορών και προς προώθηση της ανάπτυξης ενός νέου είδους 
υπηρεσιών νόμιμου κατά τα άλλα, ότι θα πρέπει να αναθεωρήσει την αρχή του ενιαίου αυτού 
περιορισμού και του περιεχομένου του ενόψει της γενικής δομής του ραδιοτηλεοπτικού τομέα. 
3.2.4. Κε<ράλαιο V - Προστασία των ανήλικο™ 
Ένα δεύτερο θέμα τέθηκε στο πλαίσιο της υπόθεσης Red Hot Television (πρβλ σημεία 3.1.1 
και 3.2.1) δηλαδή να καταστεί γνωστό εάν τα προγράμματα που υπάρχει κίνδυνος να "βλάψουν 
σοβαρά" τους ανηλίκους μπορεί να θεωρηθούν κατάλληλα όπως και τα προγράμματαπου μπορεί 
απλώς να τους "βλάψουν". Τα προγράμματα που μπορεί απλώς να τους "βλάψουν" δύνανται 
να μεταδίδονται εφόσον επιλέγεται ωράριο ή τεχνική διαδικασία που να προφυλάσσει τους 
ανήλικους τηλεθεατές. Πρόθεση ακττόσο του νομοθέτη ήταν σαφα'χ; να προβλέψει καθεστώς 
γενικής απαγόρευσης για τα προγράμματαπου μπορεί να τους "βλάψουν σοβαρά". 
(34) 
(35) Πρόκειται για την τηλεοπτική προώθηση προϊόντων ή υπηρεσιών μέσω τηλεοπτικών παιχνιδιών ή κινηματογραφημένων 
παρουσιάσεων. 
βλέπε ΕΚ(93)396 της 24ης Μαΐου 1993 
23 
Ωστόσο, το γεγονός ότι τα εθνικά δικαστήρια είχαν ανάγκη να θέσουν το ζήτημα στο Ι νυραυι αϊκο 
Λικαστήριο αποδεικνύει την ανάγκη αποσαφήνισης της διατύποχτης. II Επιτροπή Οεατρεί κατά 
συνέπεια ότι θα πρέπει να αποσαφηνίσει επίσημα το άρθρο 22 κατά την έννοια αυτή, ο'κττε 
αφενός να διευκολύνει την προσφυγή του κράτους μέλους λήψης στη διαδικασία της προσο>ρινής 
αναστολής που δικαιούται σε περίπταχτη επανειλημμένης παράβασης από κάποιο τηλεοπτικό 
σταθμό που δεν υπάγεται στη δικαιοδοσία του (συνδυσμός τοον άρθρων 2.2 και 22) και αφετέρου 
να συμβάλει στην καλύτερη εφαρμογή του συστήματος προστασίας τα™ νέα™. Θα πρέπει επίσης 
να σημειατθεί ότι μία τέτοια αποσαφήνιση θα ήταν αντίθετη με τις ανησυχίες που εξέφρασε το 
Ευριαπαϊκό Κοινοβούλιο ιδίοος μέσω της έκθεσης του περί πορνογραφίας (εισηγητής κ. J.T. 
Nordmann) η οποία εγκρίθηκε το Δεκέμβριο 1993(36). 
3.2.5. Κεφάλαιο VI - Δικαίωμα απάντησικ 
Δεν επισημάνθηκε καμία ιδιαίτερη δυσχέρεια εφαρμογής. 
* * * 
Αυτή η πρώτη εξέταση εφαρμογής υπογράμμισε τη χρησιμότητα της οδιιγίας αυτής στο κοινοτικό 
δίκαιο. Σε ένα διεθνές πλαίσιο που βρίσκεται σε μεταλλαγή και εξέλιξη, αποτελεί αναγκαία βάση 
στην οποία μπορεί να στηριχθεί η ανάπτυξη της ευραχπαϊκής οπτικίκχκουστικής βιομηχανίας και 
η βελτίωση των όρων εργασίας των εργαζόμενο™ στον τομέα αυτό. Πρόκειται για μια ανάπτυξη 
που έχει γίνει βασική, πραπαρχική και επείγουσα, όπως αναγνώρισε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο 
(Έσσεν - 10/11 Δεκεμβρίου 1994), υπογραμμίζοντας τη σημασία των νέων υπηρεσιών και 
περιεχομένου της πληροφόρησης και το ρόλο του οπτικοακουστικού κλάδου στην πολιτιστική 
διάσταση του, που αποτελεί ουσκόδη συνισταχτατης ανάπτυξης της κοινωνίας της πληροφορίας. 
(36) ΕΚ 204.592 
24 
ΜΕΡΟΙ Γ: ΑΓΠΟΛΟΠΚΙ1 ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΗ 
ΤΩΝ ΤΡΟΙΙΟΙΙΟΙΗΘΕΙΗΣΩΝ A1A1ASES2N 
1. Ο ναρακτηοας και οι κατευθυντήριες γραμμές της πρότασης αναθεώρησης 
Στο άρθρο 26 της οδηγίας, προβλέπεται, εκτός από την έκθεση εφαρμογής, ότι η Επιτροπή 
διατυπώνει, κατά περίπτωση, προτάσεις για την προσαρμογή της οδηγίας στην εξέλιξη του τομέα 
της ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης. Έτσι, η Επιτροπή διατύπωσε την πρόταση αναθεοΰρησης που 
περιλαμβάνεται στο τμήμα Δ του παρόντος εγγράφου, λαμβάνοντας υπόψη της τρεις κατηγορίες 
παραγόντων: 
τα συμπεράσματα που συνάγει από την έκθεση εφαρμογής καθώς και τη συμβολή τα™ κράτα™ 
μελών όσον αφορά τις πρακτικές δυσκολίες που έχουν αντιμετωπίσει, 
τα συμπεράσματα που έχει συναγάγει από τη μακρά διαδικασία διαβουλεύσεων τόσο με τους 
επαγγελματικούς κύκλους όσο και με τα κράτη μέλη κατά το 1994 και στις αρχές του 1995, 
την ανάλυση που έχει πραγματοποιήσει για την εξέλιξη του οπτικοακουστικού τομέα, ιδίως 
στο πλαίσιο του Πράσινου Βιβλίου και τις εργασίες σχετικά με την κοινωνία της 
πληροφορίας. 
Η Επιτροπή κατά την κατάρτιση της πρότασης της κατέβαλε προσπάθειες να επιτύχει ισορροπία 
λαμβάνοντας υπόψη μερικές φορές ασυμβίβαστα ακόμη και αντικρουόμενα συμφέροντα, αλλά 
κυρίως προσπαθώντας να ενισχύσει τη νομική ασφάλεια του κοινοτικοί» μέσου που κρίθηκε γενικά 
θετικό από όλους και ουσιαστικό για την ανάπτυξη του τομέα αυτού. Η ίδια η χρησιμότητα της 
οδηγίας έγινε κοινώς αποδεκτή και κρίθηκε ότι ουσιαστική αναμόρφωση του κειμένου δεν είναι 
ούτε αναγκαία ούτε επιθυμητή. Παρόλα αυτά, και χατρίς να επηρεάζεται η γενική δομή της οδηγίας 
ορισμένες τροποποιήσεις κρίνονται αναγκαίες καθώς και ορισμένες βελτιώσεις δευτερεύοιχτας 
σημασίας ώστε η οδηγία να ενημερωθεί και να βελτιωθεί ως προς τη λειτουργία της, δεδομένου 
ότι στόχος είναι να υπάρξει ένα μέσο ικανό να παράσχει σταθερό νομικό πλαίσιο που θα ευνοεί 
την ανάπτυξη του οπτικοακουστικού τομέα στην Ένωση μέχρι το τέλος του αιώνα. 
Αντίθετα, όσον αφορά το πεδίο εφαρμογής, παραμένει αμετάβλητος ο ορισμός της 
ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης που προβλέπεται στο άρθρο 1 παράγραφος α της οδηγίας του 1989. 
Καλύπτει όχι μόνο τις "παραδοσιακές" τηλεοπτικές υπηρεσίες αλλά και υπηρεσίες όπως το "Pay-
per-View" (χρέωση ανά θέαμα) ή "near-video-on-demand" ("οιονεί βίντεο κατ'επιλογή")(37). Ολες οι 
υπηρεσίες του είδοι»ς "από σημείο σε πολλαπλό σημείο", δηλαδή αυτές που αποτελούν τμήμα 
φάσματος προγράμματα™ που μεταδίδεται ταυτόχρονα σε περισσότερα σημεία λήψης (συσκευές 
τηλεοράσεως), καλύπτονται πλέον σαφώς και διευκολύνονται από το πλαίσιο που παρέχει, η 
οδηγία. 
Στο στάδιο αυτό δεν κρίθηκε σκόπιμο να επεκταθεί το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας στις νέες 
υπηρεσίες "από σημείο σε σημείο" εξαιτίας του ειδικού χαρακτήρα των προβλημάτων που τίθενται. 
Η Επιτροπή εντούτοις έχει συνείδηση της ανάγκης να ασχοληθεί επειγόντως με το νομικό πλαίσιο 
το οποίο χρειάζονται οι νέες οπτικοακουστικές υπηρεσίες για να εξασφαλισθεί η ανάπτυξη τους 
στην Ευρώπη, ιδίως όσον αφορά την προστασία του κοινού συμφέροντος. Σχετικά με το θέμα 
αυτό, η Επιτροπή καθόρισε μια προσέγγιση σχετικά με το νομικό πλαίσιο των υπηρεσιών της 
κοιν(ονίας της πληροφορίας, η οποία προβλέπει ότι κάθε νομοθετική λύση σχετικά με τις νέες 
υπηρεσίες θα πρέπει να στηρίζεται στο νομικό πλαίσιο της Εσαπερικής Αγοράς και ότι οι 
πρωτοβουλίες θα πρέπει να επιδιώκουν, ιδιαίτερα, να αποφεύγουν τους κινδύνους νέου 
κατακερματισμού του χώρου χα>ρίς σύνορα, υπερβολικής κανονιστικής ρύθμισης σε κοινοτικό 
επίπεδο και έλλειψης συνοχής των νομοθετικών ρυθμίσεων επιζήμιας για την ανάπτυξη αυτά'™ το™ 
(37) Στο μέτρο που με τον όρο οιονεί βίντεο κατ' επιλογή όεν νοούνται οι πολυπλεκτικές υπηρεσίες χρέα>σης ανά θέαμα. 
25 
υπηρεσιών. Η Επιτροπή θεωρεί πρόωρη και παρακινδυνευμένη την προσπάθεια να προσδιορισθεί 
σε αυτό το στάδιο μια μελλοντική νομοθεσία σε κοινοτικό επίπεδο σχετικά με τις νέες υπηρεσίες, 
επειδή τα προβλήματα που αυτές μπορούν να δημιουργήσουν και τα οποία θα δικαιολογούσαν 
δράση σε κοινοτικό επίπεδο δεν είναι επαρκώς γνωστά. Σε αυτό το πλαίσιο, η Επη ροπή 
προτίμησε να ξεκινήσει εργασίες ανάλυσης και διαβουλεύσεων σε ορισμένα νομοθετικά ζητήματα 
όπως το δικαίωμα δημιουργού (πράσινο βιβλίο υπο προετοιμασία), τα εμπορικά μηνύματα 
(πράσινο βιβλίο υπό προετοιμασία), η κυριότητα των μέσων μαζικής ενημέρωσης (υπό 
διαβούλευση) και η διαφάνεια των μελλοντικών σχεδίων εθνικών νομοθετικών ρυθμίσεων καθώς 
και η συνοχή τους με τις αρχές της εσαπερικής Αγοράς (ανακοίνοχτη υπό προετοιμασία). 
Εξάλλου, τα θέματα της ενθάρρυνσης της ανάπτυξης τα™ νεά™ οπτικοακουστικών υπηρεσία') ν, της 
προα)θησης των πολιτιστικών ταυτοτήτων και της γλαχτσικής πολυμορφίας και το™ επιπτο>σεα™ 
για την προστασία του κοινού συμφέροντος θα εξετασθούν σε ένα πράσινο βιβλίο σχετικά με την 
ανάπτυξη το™ νέων οπτικοακουστικών υπηρεσιών. 
Δεδομένων αυτών των εργασιών, η Επιτροπή είναι συνεπώς πεπεισμένη σε αυτό το στάδιο γι α την 
ανάγκη περιορισμένης αναθεώρησης της οδηγίας. II ανάγκη αυτή προκύπτει από τριών t ιδών 
θεοορήσεις: 
αφενός, κρίνεται αναγκαίο, προς νομική ασφάλεια και αποτελεσματικότητα, να υπάρξουν 
ορισμένες αποσαφηνίσεις τα™ ισχύοντα™ κανόνα™: πρόκειται ιδίως για τον προσδιορισμότων 
κριτήριο™ που καθορίζουν τη δικαιοδοσία κράτους μέλους επί ραδιοτηλεοπτικού οργανι σμού 
και αποσαφήνιση το™ κανόνα™ που αφορούν την προστασία των ανήλικων, 
αφετέρου, πρέπει να τροποποιηθούν ορισμένοι κανόνες για να ληφθεί υπόψη μια οίκον* >μική 
και τεχνολογική πραγματικότητα στον οπτικοακουστικό τομέα: πρόκειται ίδίως για τον 
προσδιορισμότου πεδίου εφαρμογής της οδηγίας, τον καθορισμό τα™ ελάχιστων κανόνων που 
επιτρέπουν τη διασ\™οριακή ανάπτυξη τα™ υπηρεσία™ τηλεαγοράς, την επέκταση των 
δυνατοτήτων των ραδιοτηλεοπτικών οργανισμό'™ όσον αφορά την εισαγα>γή διαφημισι ικά™ 
μηνύματα™ στα προγράμματα τους. 
Τέλος, οι εκθέσεις το™ κρατοί™ μελά™ όσον αφορά τον έλεγχο που προβλέπεται στα άρ( >ρα 4 
και 5 της οδηγίας σε συνδυασμό με τα συμπεράσματα του Πράσινου Βιβλίου επέδειξαν την 
ανάγκη τροποποίησης ορισμένα™ θεμάτων τα™ κανόνων που αφορούν την προώθηο r| της 
διανομής και της παραγατγής ευροοπαί'κά™ έργα™. 
Η Επιτροπή προτείνοντας αυτή την περιορισμένης κλίμακας αναθεά)ρηση φρόντισε να ενισχύσει 
το κεκτημένο της οδηγίας, ιδίως όσον αφορά τον πρωταρχικό της στόχο της ελεύθερης 
κυκλοφορίας των υπηρεσιών, αλλά και να διατηρήσει τις ουσιαστικές ισορροπίες που 
επιβεβαιώνει: την ισορροπία μεταξύ της προστασίας των γενικών συμφέροντα™και της ανάπτυξης 
το™ οπτικοακουστικώνυπηρεσιώνκαι την ισορροπία μεταξύ της ανάπτυξης των υπηρεσιών αυτών 
και της ενίσχυσης της ευρωπαϊκής παραγωγής προγραμμάτων. 
2. Εξέταση των τροποποιηθείσα™διατά£εο™ 
(Σημείοοση: οι παράγραφοι του παρόντος κεφαλαίου ακολουθούν το κείμενο της πρότασης 
αναθεάτρησης της οδηγίας) 
2.1. Κεφάλαιο Ι - Ορισμοί (για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας) 
Αρθρο 1 - Παράγραφοι (β) και (ε) 
Ο προτεινόμενος ορισμός της τηλεαγοράς καταδεικνύει το ουσιιόδες χαρακτηριστικό που διακρίνει 
τη δραστηριότητα αυτή από τη διαφήμιση και το οποίο συνίσταται σε τηλεοπτικά προγρά| ι ματα 
ή σπότ που περιλαμβάνουν άμεσες προσφορές αγαθά™ ή υπηρεσία™ στο κοινό έναντι αμοιβής. Οι 
26 
νέες διατάξεις αποσκοπούν στο να επιτρέψουν την διεθνική ανάπτυξη στην Ευρώπη τηλεοπι ικών 
υπηρεσία™ τηλεαγοράς. 
2.2 Κεφάλαιο II - Γενικές διατάζεις 
2.2.1 Αρθρο 2 
Οι προτεινόμενες στο σημείο αυτό τροποποιήσεις γίνονται αναγκαίες για τους λόγους που 
εκτίθενται στο σημείο 3.1.1 της έκθεσης εφαρμογής. Αυτές ανταποκρίνονται σε γενικό αίτημ( <. που 
εξέφρασαν τα κράτη μέλη τα οποία συνήλθαν στο πλαίσιο της ομάδας ad hoc. 'Οντως, ο 
πολλαπλασιασμός του αριθμού οπτικοακουστικών υπηρεσιών θα καθιστά όλο και πιο αναγκαία 
την ύπαρξη σαφήνειας και ακρίβειας, ως προς τον καθορισμό του ποιοί ραδιοτηλεοπτικοί 
οργανισμοί υπάγονται στην δικαιοδοσία του κάθε κράτους μέλους. Το πρόβλημα αφορά ιδιαίτερα 
τους τηλεοπτικούς σταθμούς που εκπέμπουν μέσω δορυφόρου. Θα πρέπει εδώ να υπενθυμισθεί 
η τεχνική και νομική ανάλυση που πραγματοποιεί η Επιτροπή. 
2.2.1 "Ο τόπος εγκατάστασης" κριτήριο που καΟορίΕεται από την οδηγία για τον προσδιορισμό της 
"δικαιοδοσίας" 
Η οδηγία εκδόθηκε με στόχο να καθορίσει το νομοθετικό πλαίσιο για την ελεύθερη κύκλος ορία 
των ραδιοτηλεοπτικών μεταδόσεων στην Κοινότητα. Η ταυτόχρονη εφαρμογή νομοθισιών 
περισσοτέρωνκρατών μελών σε μια συγκεκριμένη μετάδοση θα αποτελούσε εμπόδιο στην ελεύθερη 
κυκλοφορία. 
Επίσης το άρθρο 2 παράγραφος Ι της οδηγίας ορίζει ότι ο νόμος που εφαρμόζεται σε μια 
τηλεοπτική μετάδοση είναι εκείνος του κράτους μέλους στη δικαιοδοσία του οποίου βρίσκι ται ο 
ραδιοτηλεοπτικός οργανισμός. Εξασφαλίζεται έτσι η εφαρμογή ενιαίου δικαίου. 
Στην περίπτωση που ο ραδιοτηλεοπτικός οργανισμός λειτουργεί στο έδαφος της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας αλλά δεν υπάγεται στη δικαιοδοσία κανενός κράτους μέλους, η οδηγία προβλέπει 
συμπληρωματικά κριτήρια ώστε να προσδιορισθείτο δίκαιο που εφαρμόζεται στις μεταδόσει ; του. 
Τα κριτήρια περιλαμβάνονται στο άρθρο 2 παράγραφος 1 δεύτερη περίπταχτη και είναι τα 
ακόλουθα: 
χρησιμοποίηση συχνότητας που έχει εγκρίνει ένα κράτος μέλος, 
χρησιμοποίηση δι™αμικού δορυφόρου που έχει εγκρίνει ένα κράτος μέλος, 
- ή χρησιμοποίηση ανοδικής σύνδεσης με δορυφόρο που είναι εγκατεστημένος σε κράτος μ: λος. 
Η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι το αποφασιστικό κριτήριο για τον καθορισμό της δικαιοδ* >σίας 
είναι ο τόπος εγκατάστασης, δηλαδή το κράτος μέλος όπου είναι εγκατεστημένος ο 
ραδιοτηλεοπτικός οργανισμός. Τούτο προκύπτει σαφούς από το περιεχόμενοτης ίδιας της οδηγίας, 
που το πλαίσιο της, από το ιστορικό της και κυρίως από τους στόχους της. 
Ι Το ιστορικό 
Η αρχική πρόταση της Επιτροπής της 6ης Ιουνίου 1986 όριζε σαφώς τον τόπο εγκατάστασης ως 
καθοριστικό κριτήριο της "δικαιοδοσίας". Στο σημείο 43 της αιτιολογικής έκθεσης περιλαμβανόταν 
σαφής ορισμός της έννοιας της "δικαιοδοσίας" η οποία σήμαινε "το κράτος μέλος όπου ήταν 
εγκατεστημένος ο ραδιοτηλεοπτικός οργανισμός". 
27 
(38) 
(39) Στο σημείο 43 της αιτιολογικής έκθεσης αναφέρεται ότι: "με το άρθρο αυτό τίθεται η αρχή ότι 
κάθε ραδιοτηλεοπτική δραστηριότητα που προορίζεται για λήψη στο εσωτερικό της Κοινότητας 
πρέπει να υπάγεται στο δίκαιο της χώρας εκπομπής, δηλαδή της χώρας μέλους στην οποία είναι 
εγκατεστημένος ο οργανισμός προέλευσης. 
Παρότι το περιεχόμενο είχε αναθεωρηθεί για να υπάρξει αναφορά στη "δικαιοδοσία" αυτό είχε 
γίνει μόνο για να λυθεί ένα ειδικό πρόβλημα που είχε τεθεί στη Γερμανία όπου οι ραδιοφωνικοί 
οργανισμοί (η αρχική πρόταση κάλυπτε και τους ραόιοφα™ικούς οργανισμούς) των συμμαχικών 
δυνάμεο™ στο Βερολίνο εξέπεμπαν και ήταν εγκατεστημένοι στη Γερμανία, αλλά δεν υπάγονταν 
στην αρμοδιότητα της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας. 
Με τον τρόπο αυτό διατηρείται η αρχική πρόθεση του νομοθέτη να ορίσει την αρμοδιότητα του 
κράτους μέλους σε συνάρτηση με τον τόπο εγκατάστασης του ραδιοτηλεοπτικού οργανισμού. 
II. Το κείμενο 
Η θέση της Επιτροπής είναι βάσιμη και λόγω της διατύπωσης του άρθρου 2 παράγραφος Ι. Η 
αναφορά στους "ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς" σημαίνει ότι το αρμόδιο κράτος μέλος πρέπει 
να προσδιορίζεται βάσει κριτηρίων που σχετίζονται με τον αρμόδιο οργανισμό μετάδοσης και όχι 
με τις υπηρεσίες που παρέχει. 
III. Το πλαίσιο 
Η ραδιοτηλεοπτική μετάδοση αποτελεί "υπηρεσία" κατά την έννοια των άρθρα™ 59 και 60 της 
συνθήκης(38). Επίσης, η οδηγία έχει ως στόχο να εξασφαλίσει την ελευθερία παροχής τηλεοπ > ικών 
υπηρεσιών στο εσαπερικό της ΚοινότηταςτΟι αποδέκτεςττων υπηρεσιών αυτών κατά την έ ννοια 
το™ άρθρων 59 και 60 είναι "οι υπήκοοι των κρατά™ μελά™ που είναι εγκατεστημένοι σε κράτος 
μέλος της Κοινότητας άλλο από εκείνο του (χποδέκτου της παροχής". 
Όσον αφορά τις εταιρείες, στο άρθρο 58 πρώτο εδάφιο της συνθήκης αναφέρονται τα κριτήρια 
της καταστατικής έδρας, της κεντρικής διοίκησης ή της κύριας εγκατάστασης όταν ορίζονται 
εταιρείες στις οποίες εφαρμόζεται το σχετικό κεφάλαιο περί δικαιώματος εγκατάστασης Στο 
άρθρο 66 προβλέπεται η εφαρμογή του άρθρου 58 στις εταιρείες και στο πλαίσιο της ελεύθερης 
παροχής υπηρεσία™. Κατά συνέπεια, οι αποδέκτες της ελεύθερης παροχής υπηρεσία™ κατά την 
έννοια των άρθρων 59 και 60 είναι εταιρείες που έχουν την καταστατική τους έδρα, την κεντρική 
τους διοίκηση ή τις κύριες εγκαταστάσεις τους σε κράτος μέλος άλλο από εκείνο του αποοέκτη 
της παροχής. 
Ο όρος "δικαιοδοσία" που χρησιμοποιείται στο άρθρο 2 παράγραφος 1 της οδηγίας δεν μπορεί 
να ερμηνευθεί κατά έννοια που θα απέκλινε ουσιαστικά από το άρθρο 58 της συνθήκες. Ο 
κοινοτικός νομοθέτης θα είχε ορίσει ειδικούς και ακριβείς κανόνες αν είχε πρόθεση να ορίσει τους 
όρους που θα διήπαν την ελεύθερη παροχή ραδιοτηλεοπτικών υπηρεσιών βάσει διαφορετικών 
λεπτομερειών από τις συνήθεις. 
II νομολογία του Δικαστηρίου παγιώνει αυτήν την άποψη και προσθέτει και άλλα στοιχεία. Στην 
υπόθεση "Factortame"(39), το Δικαστήριο όρισε ότι "η εγκατάσταση κατά την έννοια το™ άρθρων 
52 και επομένων της συνθήκης, συνεπάγεται την πραγματική άσκηση οικονομικής δραστήριο τητας 
μέσω σταθερών εγκαταστάσεων σε κράτος μέλος για αόριστη διάρκεια". Επίσης επεσήμανε ότι η 
έννοια της εγκατάστασης συμπίπτει με εκείνη του τόπου που ασκείται η οικονομική δραστηριότητα 
ΔΕΚ, Υποθ. 155/73, 30 Απριλίου 1974 Συλλ. σ. 409 
ΔΕΚ. Υποθ. 221/89, 25.07.1991, Συλλ. σ. 3962 
28 
και του τόπου από τον οποίο διευθύνεται η λειτουργία και διενεργούνται οι έλεγχοι. Σχετικά με 
το θέμα αυτό, ο γενικός εισαγγελέας Mischo επεσήμανε τη σημασία του γεγονότος ότι στο άρθρο 
58 λαμβάνεται υπόψη το κριτήριο της καταστατικής έδρας, της κεντρικής διοίκησης ή της κυρίας 
εγκατάστασης όταν ορίζει τις εταιρείες στις οποίες εφαρμόζεται το κεφάλαιο περί δικαιότατος 
εγκατάστασης. 
Μπορούμε να αναφέρουμε άλλα κοινοτικά έγγραφα που όλα επισημαίνουν ότι το γεγονός της 
ύπαρξης καταστατικής έδρας ενός οργανισμού σε κάποιο κράτος μέλος δεν είναι αφ'ευατού 
επαρκές για να καθορίσει την εγκατάσταση του κατά την έννοια της συνθήκης, αλλά θα πρέπει 
επίσης οι δραστηριότητες του να παρουσιάζουν πραγματικούς και συνεχείς δεσμούς με την 
οικονομία του κράτους μέλους (πρβλ. π.χ. το "γενικό πρόγραμμα για την κατάργηση το™ 
περιορισμών στην ελεύθερη παροχή υπηρεσιών" που ενέκρινε το Συμβούλιο το 1962, ΕΕ αριθ. 2 
της 15ης Ιανουαρίου 1962, σ. 32). 
Η Επιτροπή εφαρμόζοντας τις αρχές αυτές στον ειδικό τομέα της ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης, 
υπέδειξε στις "κατευθυντήριες γραμμές που προτείνονται για την παρακολούθηση εφαρμογής της 
οδηγίας "τηλεόραση χωρίς σύνορα" της 15ης Φεβρουαρίου 1993 (που αποτέλεσαν αντικείμενο 
μακρών συζητήσεων με τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της ομάδας ad hoc) ότι τα σχετικά κριτήρια 
για τον καθορισμό του τόπου εγκατάστασης αφορούν τις πραγματικές οικονοιιικές 
δραστηριότητες, όπακ; η παραγωγή προγραμμάτων, ο καθορισμός φάσματος προγράμματα™, η 
άσκηση ελέγχου δικαιωμάτων για κάθε υπηρεσία προγραμμάτων μάλλον παρά οι καθαρά τεχνικές 
τηλεπικοινωνιακές λειτουργίες. 
IV Στόχοι και πρακτικά θέματα 
Εκτός από τα νομικά επιχειρήματα, η Επιτροπή είναι πεπεισμένη ότι ο τόπος εγκατάσι ασης 
αποτελεί το πλέον αποτελεσματικό κριτήριο για τον καθορισμό της δικαιοδοσίας βάσει των 
στόχων της οδηγίας. 
Οι διατάξεις του άρθρου 2 παράγραφος 1 έχουν ως στόχο να καθορίσουν το πλαίσιο ώστε να 
εφαρμόζεται ενιαίο δίκαιο σε όλες τις εκπομπές στο εσωτερικό της Κοινότητας. Το δίκαιο αυτό 
πρέπει να είναι εκείνο του κράτους μέλους προέλευσης. Τούτο απαιτεί την εφαρμογή ενός ή 
περισσοτέρων κριτηρίων που να εξασφαλίζουν όσο το δυνατό υψηλότερο βαθμό σταθερότητας. 
Το κριτήριο της δικαιοδοσίας που καθορίζεται σε συνάρτηση με τον τόπο εγκατάστασης του 
ραδιοτηλεοπτικού οργανισμού είναι το πλέον κατάλληλο και το πλέον αποτελεσματικό για να 
ορίσει την ευθύνη του κράτους μέλους επί των ραδιοτηλεοπτικών οργανισμό'™. Δεδομένου ότι 
καθορίζεται κυρίως βάσει του οργανισμού, υπάρχει μικρότερος κίνδ\™ος να προκύψουν 
προβλήματα καθορισμοί» της ευθύνης για μια συγκεκριμένη υπηρεσία προγραμμάτων. 
Το κριτήριο της ανοδικής σύνδεσης δεν εξασφαλίζει σταθερότητα. Η τεχνολογικές πρόοδοι είναι 
τέτοιες που οι ανοδικές συνδέσεις προς δορυφόρους έχουν καταστεί ιδιαίτερα κινητές και 
χρησιμοποιούνται κατά διάφορους τρόπους. Π.χ., συμβαίνει όλο και συχνότερα να εξασφαλίζεται 
ανοδική σύνδεση για ορισμένες χρονικές στιγμές ή "διαφορετικά διαστήματα" στο πλαίσιο της 
ίδιας υπηρεσίας προγραμμάτων από διαφορετικά κράτη μέλη. Οι ραδιοτηλεοπτικοί οργανισμοί 
μπορεί να επιλέξουν τη διαβίβαση του σήματος για καθορισμένη υπηρεσία προγραμμάτων από μια 
ανοδική σύνδεση σε συγκεκριμένη στιγμή της ημέρας και από άλλη ανοδική σύνδεση σε άλλη 
στιγμή της ημέρας π.χ. το πρωΐ και το βράδυ. 
Μπορεί επίσης να συμβεί ένας ραδιοτηλεοπτικός οργανισμός να εξασφαλίζει την ανοδική σύνδεση 
του ιδίου προγράμματος μέσω διαφορετικά™ δορυφόρων, απευθυνόμενος σε διαφορετικό κοινό 
π.χ. κατεφεύγοντας στη λύση ταυτόχρονης μετάδοσης ("simulcast") δηλαδή να εκπέμπει το ίδιο 
προγραμμαχρησιμοποιώνταςδιαφορετικούς κανόνες μετάδοσης, κατά τρόπον που να επιτυγχάνει 
29 
τη μετάδοση σε διαφορετικές γεωγραφικές αγορές (PAL SECAM) ή διαφορετικά είδη αγοράς (π.χ. 
να χρησιμοποιείτο PAL-PLUS ή το D2-MAC για την αγορά με ευρεία οθόνη). Σε περιπτώσεις 
αυτού του είδους, μπορεί να είναι καλύτερο να εξασφαλισθεί η ανοδική σύνδεση των ιδίων 
προγραμμάτων από διαφορετικά σημεία ταυτόχρονα. 
II εφαρμογή του κριτηρίου της ανοδικής σύνδεσης θα μπορούσε να προκαλέσει έλλειψη ασφάλειας 
νόμου δεδομένου ότι θα ήταν δυνατό για έναν ραδιοτηλεοπτικό οργανισμό να διαφύγει από την 
εφαρμογή της νομοθεσίας κράτους μέλους απλώς μεταφέροντας την ανοδική του σύμβαση στο 
έδαφος άλλου κράτους μέλους. Η υπόθεση "Red Hot Television" επέδειξε σαφώς τον κίνδυνο λόγο) 
κενού δικαιοδοσίας. 
Τα όλο και περισσότεραπροβλήματαπου μπορεί να αποδοθούν στην εφαρμογή του κριτηρίου της 
ανοδικής σύνδεσης ενισχύουν τα επιχειρήματα κατά της χρησιμοποίησης του κριτηρίου αυτού για 
τον καθορισμό της δικαιοδοσίας. 
Το φαινόμενο θα ενταθεί με την χρησιμοποίηση το™ "ψηφιακά™ τεχνικών μετάδοσης που θα 
καταργήσουν σε μεγάλο βαθμό τους τεχνικούς περιορισμούς που εqxλρμόζovται κατά παράδοση 
στην ραδιοτηλεοπτική μετάδοση. 
2.2.2 Αποσαφήνιση της έννοιας της "εγκατάστασης" που εφαρμόζεται στον τομέα το™ 
οπτικοακουστικών υπηρεσία™ 
Δεδομένα™ τα™ παραπάνω, η Επιτροπή επιβεβαιώνει την πεποίθηση της, ότι η εγκατάσταση 
αποτελεί το πλέον αποτελεσματικό κριτήριο για τον καθορισμό της δικαιοδοσίας ενός κράτους. 
Εκτιμά εντούτοις, υπό το φως της κτηθείσας πείρας, ότι χρειάζεται, στο ίδιο το διατακτικό του 
άρθρου 2 να γίνεται αναφορά στα συσσωρευτικά κριτήρια που πρόβαλε το Δικαστήριο και τα 
οποία είναι η πραγματική άσκηση οικονομικής δραστηριότητας και η ύπαρξη μιας μόνιμης 
εγκατάστασης στο εν λόγω κράτος μέλος. 
Εξάλλου, προτείνεται να προστεθεί και μία αιτιολογική σκέψη που θα καθορίζει μια σειρά 
στοιχείων που θα παρέχουν τη δυνατότητα να καθορισθεί η έννοια της εγκατάστασης για τους 
σκοπούς της εφαρμογής της οδηγίας, με στόχο τον προσδιορισμό και την αποσαφήνιση της αρχής 
της εγκατάστασης ώστε να επιτευχθούν καλύτερα οι θεμελιώδεις στόχοι σταθερότητας και νομικής 
ασφάλειας για τους επιχειρηματίες. Στα στοιχεία αυτά πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόιρη το 
κοινοτικό νομικό πλαίσιο όσον αφορά την εγκατάσταση καθά>ς και η ειδική φύση της 
ραδιοτηλεοπτικής δραστηριότητας. 
Προτείνονται έτσι τα ακόλουθα: 
ο τόπος όπου έχει την κατασταστική του έδρα ο ραδιοτηλεοπτικός οργανισμός (δηλαδή ο 
τόπος όπου η εταιρεία έχει συσταθεί σύμφωνα με τη νομοθεσία κράτους μέλους και έχ» ι την 
καταστατική της έδρα, την κεντρική της διοίκηση ή τις κύριες εγκαταστάσεις της στο ίδιο 
κράτος μέλος), 
ο τόπος όπου λαμβάνονται συνήθως οι αποφάσεις σχετικά με την πολιτική καθιέρωσης των 
προγραμμάτων, 
ο τόπος της τελικής διαχείρισης (όπου καταρτίζεται οριστικά το πρόγραμμαπου θα μεταδοθεί 
στο κοινό). 
Αυτά είναι με τη σειρά τα πλέον σημαντικά στοιχεία, το δε δεύτερο αφορά ειδικό/ την 
ραδιοτηλεοπτική δραστηριότητα. Ωστόσο, {Απορεί από μόνα τους να μην επαρκούν για την 
οργάνωση ενός "πραγματικού και συνεχούς δεσμοί»" με την οικονομία ενός συγκεκριμένουκρ< /.τους 
μέλους, θα πρέπει κατά συνέπεια να διευκρινιστεί ότι σημαντικό τμήμα του προσωπικοί'» θα 
πρέπει να απασχολείται σ'αυτό το κράτος μέλος. 
30 
Με την έκφραση "σημαντικό", θα πρέπει να νοείται σημαντικό τμήμα του προσωπικού από 
αριθμητικής πλευράς, αλλά επίσης και κυρίως ποιοτικής (τα άτομα των οποίων η δραστηριότητα 
συνδέεται άμεσα με την παραγωγή ή/και τη διάθεση των προγραμμάτων στο εμπόριο). 
Ωστόσο, αν υφίσταται διαφωνία μεταξύ των κρατών μελών, παρά την εφαρμογή των κριτηρίων 
αυτών, εναπόκειται στα εθνικά δικαστήρια και σε τελική ανάλυση στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο να 
αποφανθούν. 
Τέλος, επισημαίνουμε ότι στις περιπτώσεις όπου ένας ραδιοτηλεοπτικός οργανισμός δεν 
θεατρείται, βάσει της παραγράφου 2 "εγκατεστημένος" σε κράτος μέλος, αλλά χρησιμοποιεί 
συχνότητα, δυναμικό δορυφόρου ή ανοδική σύνδεση που υπάγονται στη δικαιοδοσία κράτους 
μέλους, ο σταθμός αυτός υποχρεούται βάσει των άρθρων της παραγράφου 3 να εφ>αρμό1ει τη 
νομοθεσία του κράτους αιπού. Εδά) πρόκειται για την ίδια διάταξη με εκείνη που περιλαμβό νεται 
στην ισχύουσα οδηγία και που έχει ως στόχο να εξασφαλίσει ότι όλες οι εκπομπές που 
μεταδίδονται στην Ένωση θα έχουν σχέση, στην περίπτωση αυτή τεχνική, με ένα από τα κράτη 
μέλη, και θα πραγματοποιούνται βάσει των όρων της οδηγίας. 
2.2.3 Αρθρο 2α 
Πρόκειται για το ισχύον άρθρο 2 παράγραφος 2 που αποτελεί τον κεντρικό μηχανισμό της 
οδηγίας και καλύπτει το γεγονός ότι στηρίζεται στα άρθρα 57 παράγραφος 2 και 66 της συνθήκης 
(πρβλ. επίσης το ένατο σημείο του αιτιολογικού αριθμού της οδηγίας του 1989 που αναφέρεται 
στην ελευθερία έκφρασης όπως εξασφαλίζεται από το άρθρο 10 παράγραφος 1 της "σύμβασης για 
την διαφύλαξη των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ελευθέρια™" που έχουν επικυρώσει 
όλα τα κράτη μέλη). Οι προτεινόμενες αλλαγές ορίζουν, με συγκεκριμένο τρόπο, τις πρακτικές 
λεπτομέρειες της κατ εξαίρεση εφαρμοζόμενης διαδικασίας που επιτρέπει σε κράτος μέλος να 
λάβει μέτρα κατά εκπομπά™ που παραβιάζουν τα άρθρα 22 και 22α και είναι εμπνευσμένες από 
τα διδάγματα της περίπταχτης "Red Hot Television" (πρβλ. έκθεση εφαρμογής σημείο 3.2.1). 
Προτείνεται επίσης να προστεθεί ένα σημείο στο αιτιολογικό που αναφέρεται στο ότι σύμφο™α 
με την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, ένα κράτος μέλος διατηρεί το δικαίωμα να λάβει μέτρα 
κατά ραδιοτηλεοπτικού οργανισμού που υπάγεται στην αρμοδιότητα άλλους κράτους μέλους σε 
περίπτωση προφανούς και εσκεμμένης καταστρατήγησης της νομοθεσίας του. Πρόκειται για την 
καλούμενη νομοθεσία "Van Binsbeigen"(40) στην οποία έχει ήδη αναφερθεί η Επιτροπή με δήλωση 
της στα πρακτικά της συνεδρίασης του Συμβουλίου της 3ης Οκτωβρίου 1989. 
Η εν λόγω νομολογία συμπληρώθηκε πρόσφατα με την απόφαση του Δικαστηρίου της 5ης 
Οκτωβρίου 1994 στην υπόθεση C-23/93 TV 10 SA/Comissanaat voor Media(41). Πρόκειται για 
προδικαστική απόφαση όσον αφορά την ερμηνεία των διατάξεο™ της συνθήκης ΕΟΚ περί 
παροχά™ υπηρεσία™. Παρότι η απόφαση δεν αναφέρεται στη οδηγία, που δεν είχε εγκριθεί ακόμα 
τη στιγμή τα™ γεγονότα™ (απόφαση του Commissariaat voor de Media έχει ημερομηνία 28 
Σεπτεμβρίου 1989) θα πρέπει να συνάγουμε συμπεράσματα όσον αφορά τους τομείς που καλύπτει. 
Το Δικαστήριο βεβαιώνει ιδίως: 
ότι η έννοια της "παροχής υπηρεσιών" που αναφέρεται στα άρθρα 59 και 60 της συνθήκης 
ΕΟΚ καλύπτει τόσο της μετάδοση, μέσω της εκμετάλλευσης καλωδιακά™ δικτύων που \ ίναι 
εγκατεστημένων στο κράτος μέλος, τηλεοπτικών προγραμμάτων που παρέχει 
ραδιοτηλεοπτικός οργανισμός που είναι εγκατεστημένος σε άλλο κράτος μέλος, 
(40) 
(41) ΔΕΚ. Υποθ. 33/74, 3 Δεκεμβρίου 1974, Συλλ. σ. 1299 
Δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη 
31 
ότι το κράτος μέλος μπορεί να υποβάλει σε περιορισμούς τις εκπομπές ραδιοτηλεοππκού 
οργανισμού που είναι εγκατεστημένος σε άλλο κράτος μέλος, οι δραστηριότητες του οποίου 
απευθύνονται εξολοκλήρου ή εν μέρει προς το έδαφος του πρώτου κράτους μέλους όταν η 
εγκατάσταση του πραγματοποιήθηκε με στόνο να παράσχει τη δυνατότητα στον οργανισμό 
αυτό να επαχρεληθεί από τη μη εφαρμογή τα™ κανόνα™ που θα εφαρμόζοντο σε αυτόν, σε 
περίπταχτη που θα ήταν εγκατεστημένος στο έδαφος του πράπου κράτους. 
Η Επιτροπή συνάγει τα ακόλουθα συμπεράσματα : 
Πράπον, το Δικαστήριο επιβεβαιώνει ότι η ραδιοτηλεοπτική μετάδοση καΟάτς και η καλοχΜ,ακή 
αναμετάδοση αποτελούν υπηρεσίες κατά την έννοια των άρθρο™ 59 και 60 της Συνθήκης II 
καταστρατήγηση τα™ εθνικά™ κανόνων δεν είναι σε θέση να αποσπάσει μια περίπτωση, από το 
πεδίο εφαρμογής αυτών των διατάξεων. 
Δεύτερον, η απόφαση καταξιώνει το κριτήριο του τόπου εγκατάστασης ως κριτήριο που καθ* βρίζει 
το μόνο δίκαιο που εφαρμόζεται σε ραδιοτηλεοπτικό οργανισμό, εκτός από την περίπταχτη που 
η εγκατάσταση του πραγματοποιείται με τον προφανή σκοπό της καταστρατήγησης των κανόνων 
κράτους μέλους προς το έδαφος του οποίου "απευθύνονται εξολοκλήρου ή εν μέρει" οι εκπομπές 
(η παράγραφος 21 της απόφασης του Δικαστηρίου χρησιμοποιεί την έννοια της εγκατάστασης επί 
σκοπώ να παράσχει τις υπηρεσίες αυτές). Σε μια ιδιαίτερη περίπταχτη, το κράτος λήψης μπορεί 
να εξομοιάχτει οργανισμό που υπάγεται στην αρμοδιότητα άλλους κράτους με εθνικό 
ραδιοτηλεοπτικό οργανισμό. Τούτο θα πρέπει να ληφθεί υπόψη με την πρόσθεση αναφοράς κατ' 
αυτή την έννοια στο αιτιολογικό της οδηγίας. 
Τρίτον, θα πρέπει αχττόσο επίσης να επισημανθεί ότι όπως διατυπώνεται από το Δικαστήριο η 
νομολογία αυτή δεν αφορά: 
ούτε τους ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς που είναι εγκατεστημένοι πριν από ορισμένο 
χρονικό διάστημα σε κράτος μέλος οι οποίοι επιθυμούν να επεκτείνουν την κάλυψη των 
εκπομπών τους από το εν λόγω κράτος μέλος (σημειούται ότι η TV 10 ήταν νέος οργανισμός 
που επέλεξε την εγκατάσταση σε κράτος μέλος άλλο εκτός από τις κάτω χώρες προς τις 
οποίες θα έπρεπε κυρίως να απευθύνονται οι εκπομπές του και ο οποίος δεν άρχισε ποτέ να 
μεταδίδει. 
ούτε τους ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς οι εκπομπές των οποίων απευθύνονται κατά κύριο 
λόγο προς το κράτος μέλος στο οποίο υπάγονται, είτε προς το έδαφος περισσοτέρων κρατών 
μελών. 
ούτε τους οργανισμούς ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης, των οποίων οι εκπομπές στρέφονται 
ολοκληρωτικά ή κατά κύριο λόγο προς ένα μόνον κράτος μέλος εφ' όσον αυτοί οι οργανισμοί 
δεν είναι εγκατεστημένοι σε κάποιο άλλο κράτος μέλος προκειμένου να εκφύγουν των 
κανόνων οι οποίοι θα ίσχυαν στην περίπτωση που θα ήταν εγκατεστημένοι στο έδαφος του 
πρώτου κράτους μέλους. 
θα ήταν όντως λογικό να σκεφθούμε ότι αν το Δικαστήριο διατύπωσε την απόφαση του με τόση 
ακρίβεια είναι για να αποφΐ»γει να καταστήσει κενό το γράμμα τα™ σχετικά™ διατάξεα™ τόσο της 
Συνθήκης ΕΚ όσο και της Σύμβασης για τη διαφύλαξη τα™ θεμελιοοδά™ ανθρατπίνων δικαιώματα™ 
και ελευθέρια™. Εξάλλου, δε μπορεί να τεθεί θέμα καταστρατήγησης κατά την έννοια αυτής της 
νομολογίας, όταν η καταστρατηγούμενη εθνική νομοθεσία είναι η ίδια ασυμβίβαστη με το 
κοινοτικό δίκαιο. Τέλος θα πρέπει να επισημανθεί ότι γεγονότα όπο)ς αυτά που προσδιορίζει το 
παραπέμπον δικαστήριο αφορούν έναν τομέα που δεν έχει αποτελέσει αντικείμενο συντονισμού 
από την οδηγία, στην προκειμένη περίπταχτη τα ολλανδικά εθνικά μέτρα που έχουν ως στό/ο να 
εξασφαλίσουν τό πλουραλιστικό και μη εμπορικό περιεχόμενο τα™ προγράμματα™. 
32 
Η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι δεν πρέπει να προτείνει ουσιαστική τροποποίηση του 
άρθρου 2 παραγράφου 2 της οδηγίας. 
2.2.4 Άρθρο 3 
Με στόχο τη βελτίωση της συνοχής του κειμένου στο νομικό πεδίο και λαμβάνοντας υπόψη την 
υπόθεση LECLERC (υποθ. C-412/93 της 9.02.1995, που προαναφέρθηκε ήδη στην έκθεση 
εφαρμογής) η Επιτροπή έκρινε προτιμότερο να συμπτύξει σε μια γενική παρέκκλιση τις εξαιρέσεις 
που προβλέπονταν στα άρθρα 8 (γλωσσικοί στόχοι) και 19 (παρεκκλίσεις σε θέματα διαφήμισης) 
χωρίς αυτές να είναι περιοριστικές. 
Εξάλλου, κατά την εφαρμογή της οδηγίας, απεδείχθει ότι ορισμένες από τις διατάξεις αυτές είτε 
εξαιτίας λανθασμένης μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο, είτε εξαιτίας διαφορετικών ερμηνεία™ ή 
περαιτέρω λόγω της μη τήρησης των μεταφερθέντων κανόνα™ εκ μέρους των οργανισμών 
ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης δεν εφαρμόσθηκαν σύμφωνα με τον επιδιωκόμενο στόχο. 
Λυτό οδήγησε ορισμένους, συμπεριλαμβανόμενο™ τα™ κρατά™ μελά™, στο να ζητήσοι ν να 
αναγνωρισθεί στο κράτος λήψης ένα δικαία>μα ελέγχου. 
Το αίτημα αυτό, που αντιβαίνει στην αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των υπηρεσιών και στο 
άρθρο 2 που ορίζει την αρχή ενός και μόνο δικαίου εφαρμοστέου σε κάθε οργανισμό 
ραδιοτηλεοπτικών μεταδόσεων, δεν μπορεί να γίνει δεκτό. Αλλα, μεριμνώντας για τις ανησι»χίες 
ορισμένων επαγγελματιών και κρατών μελών, η Επιτροπή έκρινε αναγκαίο να προβλέψει στη 
δεύτερη παράγραφο λεπτομερέστερεςδιατάξεις σε σχέση με τον εθνικό έλεγχο το™ υπόχρεο >σεων 
της οδηγίας από τους οργανισμούς τηλεοπτικής μετάδοσης. Ετσι, ο μηχανισμός που προτείνεται 
στην παράγραφο 2 αυτού του ίδιου άρθρου αποβλέπει στο να καθορίσει ένα επαρκές επίπεδο 
κυράχτεων για να ωθήσει στην τήρηση εκ μέρους των ραδιοτηλεοπτικά™ οργανισμό™ των εθνικών 
μέτρων που λαμβάνονται για την εκτέλεση των διατάξεων της οδηγίας. Πρέπει να υπενθυμισθεί 
εξάλλου, ότι η μη τήρηση εκ μέρους ενός κράτους μέλους του καθήκοντος εποπτείας συνιστά 
παράβαση του άρθρου 3 (2) και ως εκ τούτου, παράβαση της οδηγίας. 
Ανεξάρτητα από τον έλεγχο της συμμόρφωσης των εθνικών κανόνων με τις διατάξεις της οδιιγίας 
που πρέπει να πραγματοποιηθεί σε κοινοτικό επίπεδο, είναι σαφές ότι η νομική ασφάλεια 
απορρέει επίσης για τους οργανισμούς ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης από τη δυνατότητα να 
επιτύχουν ταχέως συντηρητικά μέτρα στην περίπτωση παραβίασης το™ εθνικά™ κανόνα™ από έναν 
άλλο οργανισμό ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης, από οποιοδήποτε κράτος μέλος και αν προέρχεται. 
Εξάλλου, η Επιτροπή εκτιμά ότι είναι αναγκαίο να προβλεφθεί μια αιτιολογική σκέψη που να 
υπενθυμίζει την ύπαρξη ειδικά™ μηχανισμών στα κράτη μέλη, οι οποίοι επιτρέπουν σε κάθε 
ενδιαφερόμενο μέρος να ασκήσει προσφυγή σε περίπταχτη παραβίασης των διατάξεων της οδηγίας. 
2.3 Προώθηση της διανομής και της παραγωγής προνοαιιαάτων 
2.3.1 Η προώθηση των ευρωπαϊκών έργων (άρθρα 4 και 5) 
Πριν από την πρόταση του 1986, πολλά κράτη μέλη είχαν ήδη κανονιστικά συστήματα προά)0ησης 
των εθνικών και ευρωπαϊκών έργων. Επομένακ;, ήταν αναγκαίο να συμπεριληφθούν διάταξε ι ς του 
είδους αυτού στους τομείς που συντονίζονται από την οδηγία. Στην αρχική πρόταση της 
(Ιούλιος 1986), η Επιτροπή είχε προτείνει το ελάχιστο ποσοστό μετάδοσης ευρωπαϊκών έργ«™ να 
ορισθεί καταρχάς στο 30% και στη συνέχεια, τρία χρόνια αργότερα, στο 60%. Το κείμενο που 
τελικά εκδόθηκε από το Συμβούλιο το 1989, παρά την αντίθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 
σχετικά με το σημείο αυτό, καθιέρωσε τον κανόνα του "μεγαλύτεροι» ποσίκττού" "κάθε φορά που 
αυτό είναι εφικτό", με μια ρήτρα "μη μείωσης" που ορίζει ότι εφόσον δεν μπορούσε να επιτευχθεί 
33 
(42) το μεγαλύτερο ποσοστό, δεν θα έπρεπε να ήταν κατώτερη από το μέσο όρο που διαπιστο>0ηκε 
το 1988 στο εν λόγω κράτος μέλος. Επίσης, καθιερώθηκε ένα σύστημα ελέγχου ("monitoring") ενά) 
η Επιτροπή όφ>ειλε κάθε δύο χρόνια να υποβάλει έκθεση όσον αφορά τα ποσοστά στα οποία 
έφθανε καθένας τηλεοπτικός σταθμός που ανάγονταν στη δικαιοδοσία τα™ κρατά™ μελών. 
II πρώτη από τις εκθέσεις αυτές εκδόθηκε στις 3 Μαρτίου 1994(42). Στα συμπεράσματα της, η 
Επιτροπή σχολίαζε ως εξής την πρώτη εφαρμογή αυτής της παρακολούθησης: 
"Τα άρθρα 4 και 5 ισχύουν για όλους τους σταθμούς που υπάγονται στη δικαιοδοσία των κρατών 
μελών εκτός από τους σταθμούς τοπικού χαρακτήρα που δεν ανήκουν στο εθνικό δίκτυο. Η 
Επιτροπή έχει επίγνωση του γεγονότος ότι η σύνταξη αυτών των άρθρων και συγκεκριμένα η 
χρήση όρων όπως "κάθε φορά που αυτό είναι εφικτό"και "σταδιακά", δημιούργησαν προβλήματα 
ερμηνείας τόσο στις εθνικές αρχές όσο και στους φορείς. Οι όροι αυτοί αντανακλούν την 
ελαστικότητα που είναι απαραίτητη να έχει ένα σύστημα το οποίο ισχύει τόσο για τους γενικούς 
επίγειους σταθμούς όσο και για τους θεματικούς δορυφορικούς σταθμούς. 
Δεν χωράει αμφιβολία ότι το ιδανικό θα ήταν να ενσωματωθούν στην οδηγία κανόνες πιο καλά 
προσαρμοσμένοι στην πολυμορφία των διαφόρων σταθμών. Η Επιτροπή πάντως έχει τη γνώμη 
ότι τα αποτελέσματα αυτής της πρώτης προσπάθειας "ελέγχου" βοηθάει στον προσδιορισμό της 
εμβέ^ας αυτών των άρθρων Είναι γεγονός αναμφισβήτητο ότι η πλειοψηφία των σταθμών που 
περιλαμβάνονται στις εκθέσεις, ειδικά αυτών που υφίστανται εδώ και κάμποσο χρόνο, έχη την 
οικονομική δυνατότητα να μεταδίδει κατά το μεγαλύτερο ποσοστό ευρωπαϊκά έργα και να 
διατηρεί παράλληλα ικανοποιητικά ποσοστά τηλεθεατών. 
Η Επιτροπή συνεπώς κρίνει ότι το άρθρο 4 προβλέπει ότι όλοι οι τηλεοπτικοί σταθμοί που 
εμπίπτουν στη δικαιοδοσία των κρατών μελών μεταδίδουν, καταρχήν, ευρωπαϊκά έργα κατά το 
μεγαλύτερο ποσοστό, όταν υπάρχουν τέτοια έργα σε επαρκή ποσότητα για κάθε τύπο τηλεοπτικού 
σταθμού ή όταν η ευρωπαϊκή βιομηχανία προγραμμάτων είναι σε θέση να παράγει επαρκείς 
ποσότητες. Στόχος του μέτρου είναι η τόνωση της ανάπτυξης αυτής της βιομηχανίας ώστε να ι\)θεί 
η δυνατότητα στους τη^εατές να έχουν πρόσβαση & αυτά τα προϊόντα. Επιπλέον, η οδηγία 
ορίζει το θεσμικό πλαίσιο που ισχύει για όλους τους ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς (αρχή του 
"level playing field") η αρχή του θεμιτού ανταγνωνισμού σημαίνει ότι το πλαίσιο αυτό ισχνά για 
όλους και θα εφαρμόζεται κατά όσο το δυνατό πιο ομοιόμορφο τρόπο. Οι εκθέσεις δείχνουν ότι 
δεν δικαιολογείται, από άποψη οικονομικής βιωσιμότητας, να εφαρμόζονται διαφορετικά οι 
διατάξεις των άρθρων 4 και 5 για τους τηλεοπτικούς σταθμούς του ιδίου τύπου ανεξαρτήτως της 
αγοράς στην οποία απευθύνονται για το λόγο και μόνο ότι υπόκεινται στη δικαιοδοσία του ενός 
ή του άλλου κράτους μέλους. Ο όρος "σταδιακά" παρέχει τη δυνατότητα να λαμβάνεται υπόψη 
η ειδική κατάσταση των νέων ραδιοτηλεοπτικών οργανισμών χωρίς όμως να τους απάλλασσα από 
την υποχρέωση να φθάνουν το ζητούμενο ποσοστό μετάδοσης. Το άρθρο 4(2) εξάλλου ορίζα ένα 
κατώτατο όριο για όλα τα κράτη μέλη, όταν δεν μπορεί να επιτευχθεί το ζητούμενο ποσοστό. 
Το άρθρο 5 επιβάλλει λιγότερο επαχθείς υποχρεώσεις στους ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς. Η 
Επιτροπή συνεπώς είναι της γνώμης ότι δεν παρέχει την ίδια διακριτική ευχέρεια όπος το 
άρθρο 4 και επιβάλλεται αυστηρότερη εφαρμογή του εκ μέρους των κρατών μελών". 
Οι τροποποιήσεις που προτείνονται στα άρθρα 4 και 5 έχουν την ίδια λογική. Λαμβάνουν υπόψη 
πολλές διαβουλεύσεις, σε πολιτικό επίπεδο και επαγγελματικές διαβουλεύσεις που διεξήγε η 
Επιτροπή καθώς και τα αποτελέσματα της δΓαδικασίας διαβούλευσης που ξεκίνησε με το Πράσινο 
Βιβλίο του Απριλίου 1994. Το προτεινόμενο σύστημα έχει τα ακόλουθα κύρια χαρακτηριστικά: 
COM(94) 57 τελικό που προαναφέρθηχί 
34 
Αρθρο 4 
* 
* 
* Η υποχρέαχπι μετάδοσης παραμένει n ίδια σε σχέση με την υποχρέοκτη του 1989 για τα κανάλια 
γενικού χαρακτήρα, δηλαδή το μεγαλύτερο ποσοστό του χρόνου εκπομπής, εκτός από το χρόνο 
που αφιερώνεται σε ειδήσεις σε αθλητικές εκδηλάχτεις, σε παιχνίδια και στη διαφήμιση. II "βάση" 
είναι επομένως η ίδια και περιλαμβάνει, όπως και το 1989, τις εκπομπές που πραγματοποιούνται 
σε πλατώ. Η πρώτη έκθεση παρακολούθησης που προαναφέρθηκε έδειξε ότι οι σταθμοί γενικού 
χαρακτήρα δεν συναντούν δυσκολία στην τήρηση της υποχρέωσης αυτής. 
Αντίθετα, είναι αναγκαίο να προσαρμοσθεί το σύστημα στις ανάγκες των θεματικά™ σταθμά™, το™ 
οποία™ ο αριθμός αυξάνει σταθερά. Ως εκ τούτου προβλέπεται ότι οι σταθμοί αυτοί μπορούν να 
επιλέξουν μιαν υποχρέωση επένδυσης, δηλαδή το 25% του προϋπολογισμού προγράμματος (ο 
τελευταίος ορίζεται στο κείμενο). 
Η ρήτρα "μη μείωσης" (άρθρο 4.2 της οδηγίας του 1989) καταργείται. 
Οι σταθμοί διαθέτουν προθεσμία 3 ετών για να φθάσουν στα προτεινόμενα ποσοστά, από την 
ημερομηνία έναρξης των εκπομπών τους. 
Οι σταθμοί που μεταδίδουν σε μη ευρωπαϊκή γλώσσα και προορίζονται για ειδικές πολιτισμικές 
κοινότητες δεν υπόκεινται στις υποχρεώσεις των άρθρων 4 και 5. 
Το σύστημα ελέγχου ("monitoring") παραμένει ευρέως αμετάβλητο. Εντούτοις, δέχεται την 
πιθανότητα μη επίτευξης των ποσοστών. Στην περίπτωση αυτή, τα κράτη μέλη πρέπι ι να 
ενημερώσουν σχετικά την Επιτροπή σχετικά με τις αιτίες και τα μέτρα που προτείνουν για τη 
διόρθωση της κατάστασης. 
* Οι διατάξεις αυτές εφαρμόζονται πραγματικά για 10 χρόνια από την ημερομηνία έναρξης κ »χύος 
της νέας οδηγίας. Μετά την πάροδο δέκα ετών προβλέπεται ότι, αυτά τα κοινοτικά μέτρα δεν θα 
εφαρμόζονται πλέον, χωρίς εντούτοις ενδεχόμενα εθνικά μέτρα στον τομέα αυτό να μπορούν να 
παρεμποδίσουν την ελεύθερη κυκλοφορία τα™ τηλεοπτικών εκπομπών. Ο χρονικός περιορισμός 
δεν επηρεάζει τη δυνατότητα την οποία διαθέτει η Επιτροπή να προτείνει τα δέοντα μέτρα σε 
συνάρτηση με την εξέλιξη των περιστάσεων. 
Άρθρο 5 
* Οι ίδιες διατάξεις με το 1989, εκτός του ότι το ποσοστό πρόσφατων έργων, αντί να είναι 
"ανάλογο" πρέπει να είναι τουλάχιστον 50%. Ο στόχος της τροποποίησης αυτής είναι από τη μια 
πλευρά μια προσπάθεια διευκρίνισης για την εφαρμογή της οδηγίας και από την άλλη μια 
δηλωμένη βούληση να ευνοηθεί η παραγωγή και η μετάδοση νέων ανεξάρτητων έργων. 
Και στις δύο περιπτώσεις, το κομμάτι της φράσης "κάθε φορά που αυτό είναι εφικτό", πηγή 
αβεβαιότητας και επομένως συγκρούσεων σε νομικό επίπεδο(43' και ασύμβατο με την αρχή της 
μακροπρόθεσμης κατάργησης των διατάξεων του άρθρου 4, καταργείται. Αυτό θα συντελέσει σε ένα 
μεγαλύτερο επίπεδο νομικής ασφάλειας και θα εξασφαλίσει το νόμιμο ανταγο™ισμό σταθμά'™ της ίδιας 
κατηγορίας που είναι εγκατεστημένοι σε διαφορετικά κράτη μέλη. Εντούτοις, η κατάργηση της φράσης 
αυτής δεν σημαίνει μικρότερη ευελιξία. Αυτή εξασφαλίζεται από: 
(43) 
Κατά την άποψη της Επιτροπής, μια τελεολογική ερμηνεία της διάταξης αυτής, λαμβάνοντας υπόψη το στόχο του μέτρου που ί, κείται 
στην προώθηση της διανομής και της παραγωγής ευρωπαϊκών έργων, θα οδηγούσε στη διευκρίνιση ότι η πλειοψηφική αναλογι < ι rivai 
ο κανόνας και ότι οι εξαιρέσεις πρέπει να δικαιολογούνται για κάθε μια περίπτωση χωριστά βάοει αντικειμενικών κριτηρίων. 
35 
τη διατήρηση της βάσης του 1989, που περιλαμβάνει τα πλατώ· 
την κατάργηση της ρήτρας της μη μείωσης· 
τη δυνατότητα για τους θεματικούς σταθμούς να επιλέξουν τις ι»ποχρεάχτεις επένδυσης-
επίπεδα υποχρέαχτης (είτε μεγαλύτερο ποσοστό τον χρόνου εκπομπής, είτε 25% του 
προυπολογισμούπρογράμματος) ρεαλιστικά και εναρμονισμένα με τις υπάρχουσες πρακτικές της 
αγοράς· 
τριετή σταδιακό χαρακτήρα και γενική εξαίρεση των σταθμά™ που εκπέμπουν σε μη ευραχπαΐκή 
γλάχτσα. 
II μακροπρόθεσμη κατάργηση του συστήματος θα αποβεί ακόμη περισσότερο δικαιολογημένη 
εφόσον θα είναι ικανή να επιτύχει τους επιδιοκόμενους στόχους. Είναι πράγματι σκόπιμο να 
υπενθυμισθεί ότι το γεγονός ότι η πρόβλεψη μεγαλύτερου ποσοστού μετάδοσης των ευρωπαϊκοί™ 
έργων, και ενός κατωφλίου μετάδοσης ή χρηματοδοτικής συμμετοχής σε ανεξάρτητες παραγοαγές, 
για τηλεοπτικούς σταθμούς, ανταποκρίνεται τόσο σε μια βούληση ενίσχυσης των επαγγελματιών 
της εικόνας ώστε να επωφεληθούν από τη διευρυμένη αγορά μέσω της ελεύθερης κυκλοφορίας των 
τηλεοπτικά™ υπηρεσιών όσο και στην προώθηση της γνώσης των ευρωπαϊκά™ πολιτισμών στην 
Ένωση, μέσω των μέτρων ενθάρρυνσης της παραγωγής και διανομής τα™ έργο™ τους. Ο στόχος 
αυτός επαναβεβαιάτθηκε ευρέως από τους επαγγελματίες, ιδίως στη διάσκεψη του Ιουλίου 1994, 
οι οποίοι παραπονούνται σχετικά με την "â la carte" εφαρμογή των μόνων νομικών μέτρο™ που 
υφίστανται στο επίπεδο τηζ Ένακτης και που αποβλέπουν ειδικά στο να συντελέσουν στην 
επαναδραστηριοποίηση της ευραχιαϊκήςβιομηχανίαςοπτικοακουστικώνπρογραμμάτα™.Εξάλλο\», 
η προσέγγιση αυτή είναι συναφής με το Πράσινο Βιβλίο του 1994 που υπογράμμισε - πράγμα το 
οποίο επιβεβαιώθηκε από τις μεταγενέστερες διαβοτώ,εύσεις - ότι τα 10 προσεχή έτη θα είναι, 
αποφασιστικά για την ευρωπαϊκή βιομηχανία προγραμμάτων. Είτε η βιομηχανία αυτή θα έχει γίνει 
ανταγωνιστική στις παγκόσμιες αγορές και στο περιβαλλόντων πολλά™ υπηρεσιών, είτε θα έχει 
καταστεί δευτερεύα™ παράγοντας περιορισμένος κυρίακ; σε εθνικό επίπεδο. 
Όσον αφορά το άρθρο 5, η έκθεση "ελέγχου" διαπίσταχτσε την αρκετά γενική τήρηση αυτής της 
διάταξης, καθάκ; επίσης τον κατ* αρχήν υλοποιήσιμο χαρακτήρα της. Το ενδιαφέρον αυτής της 
διάταξης, της οποίας ο στόχος είανι διαρθραπικού χαρακτήρα, υπενθυμίστηκε από τους 
επαγγελματίες κυρίως στον τομέα της τήρησης της πολυμερείας στο πλαίσιο των συγκεντροκτεων 
επιχειρήσεων. Είναι ο λόγος για τον οποίο το μέτρο αποβλέπει να κάνει έκκληση υποχρετοιτικά, 
αλλά με αμετάβλητη αναλογία, για προγράμματα που προέρχονται από ανεξάρτητες πηγές των 
οργανισμών ραδιοτηλεοπτικής αναμετάδοσης, ισχύει ήδη από την πρώτη εκπομπή ενός καναλιού 
και δεν καταργείται μετά την πάροδο των δέκα ετών. 
2.3.2 Λεπτομερής ε£έταση των προτεινόμενων τροποποιήσεων 
Ορισμένες πλευρές των τροποποιήσεων που προτείνονται έτσι προκαλούν λεπτομερέστερα σχόλια 
εκ μέρους της Επιτροπής. 
α) Ενα ειδικό καθεστώς για τους σταθμούς θεματικού χαρακτήρα μυθοπλασίας και ντοκυμαντέο 
Τα κράτη μέλη πρέπει να προβλέψουν τη δυνατότητα μόνο για τους τηλεοπτικούς σταθμούς των 
οποίων το πρόγραμμα αποτελείται από τουλάχιστον 80% κινηματογραφικών ταινιών, έργων 
τηλεοπτικής μυθοπλασίας, ντοκυμαντέρ ή κινουμένων σχεδίων, αντί να ανταποκρίνονται στην 
υποχρέωση που βασίζεται στο χρόνο μετάδοσης να κρατούν για τα ευροχπαϊκά έργα το 25% του 
προϋπολογισμού του προγράμματος τους. Το προτεινόμενο μέτρο επαναλαμβάνει ρητοΊς τη 
διατύποχτη "προϋπολογισμού προγράμματος" που είχε ήδη προβλεφθεί στο άρθρο 5 της οδιιγίας 
όπως αυτή εκδόθηκε το 1989, αλλά ορίζει τη διατύπωση αυτή συγκεκριμένα: πρόκειται για το 
λογιστικό κόστος της αγοράς και της προαγοράς των δικαιωμάτων μετάδοσης, παραγωγής και 
συμπαραγωγής του προγραμματισμού για το έτος αναφοράς, δηλαδή για το τρέχον οικονομικό 
έτος. 
36 
Η Επιτροπή θεωρεί ότι ο προϋπολογισμός προγράμματος αποτελεί τον καλύτερο παρον< >μαστή 
για τον υπολογισμό του επιπέδου της υποχρέωσης επένδυσης. Επιτρέπει πράγματι να 
προσδιορισθεί με σαφήνεια ο στόχος, δηλαδή να ενθαρρυνθούν οι σταθμοί που μετσ δίδουν 
προγράμματα αποθεματοποίησης(44) να επενδύσουν στην παραγωγή έργα™ στην Ευρώπη, 
αποφεύγοντας παράλληλα να συμπεριληφθούν στη βάση υπολογισμού οι ακατάλληλες οικονομικές 
δραστηριότητες που μπορεί να έχουν οι οργανισμοί ραδιοτηλεοπτικών μεταδόσεων (ειδικότερα 
όσοι διανέμουν "μπουκέτα" θεματικά™ σταθμά™ εκ των οποίων μερικοί δεν υπόκεινται εκ των 
πραγμάτων ούτε στις υποχρεώσεις μετάδοσης ούτε στις υποχρεώσεις επένδυσης όπως οι σταθμοί 
"γενικής πληροφόρησης" ή οι αθλητικοί σταθμοί). 
Πρέπει εξαρχής να διει»κρινκττεί ότι ο στόχος του μέτρου δεν είναι να επιζητηθεί μια υπ< >0ετική 
"αντιστοιχία" μεταξύ υποχρεώσεων μετάδοσης και υποχρεάκτεα™ επένδυσης. Μια τέτοια ει» ιδίοτξη 
θα ήταν μάταιη, και μόνο για το ότι η έννοια του "μέσου ωριαίου κόστους" των προγραιιμάτα™ 
δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικότητες της οικονομίας τα™ οπτικοακουστικά™. 
Το κριτήριο εντοπισμού τα™ θεματικών σταθμών που μπορούν να επιλέξουν για την επένδυση -
τουλάχιστον 80% του προγράμματος αφιερωμένο στα έργα αποθεματοποίησης - ορίσθηκε μι τά από 
μελέτη των δεδομένων σχετικά με την κατανομή του φάσματος προγράμματος μιας σειράς 
σταθμών του είδους αυτού που μεταδίδουν στην Ευρώπη. Επιτρέπει την εξακρίβωση των σταθμών 
σαφούς θεματικού χαρακτήρα, χωρίς εντούτοις να αποκλείεται ότι οι σταθμοί αυτοί μπορούν, για 
ένα περιορισμένο μέρος του προγράμματος τους (20%), να μεταδίδουν άλλες κατηγορίες 
προγραμμάτων. 
Ο καθορισμός του ποσοστού σε 25% - αριθμητής - για την υποχρέωση επένδυσης βασίσθηκε σε 
δεδομένα που συνέλεξε η Επιτροπή με βάση ένα πρόγραμμα. Ο στόχος ήταν να καθορισθεί μια 
αναλογία ταυτόχρονα λογική, για να μην εμποδισθεί η ανάπτυξη των εν λόγο) τηλεοπτικά™ 
υπηρεσία™, και αρκετά αποτελεσματική, άκττε να αποτελέσει την αναμενόμενη προώθηση της 
ευρωπαϊκής βιομηχανίας προγραμμάτων. 
β) Ενα καθεστώς καθορισμένης σταδιακής προσαρμογής για τους νέους σταθμούς 
Η δεύτερη σημαντική προτεινόμενη τροποποίηση αποσκοπεί να ορίσει συγκεκριμένα την έννοια 
της σταδιακής προσαρμογής. Οι νέοι τηλεοπτικοί σταθμοί θα έχουν στη διάθεση τους 3 χρόνια 
για να συμμορφωθούνστις καθορισμένες αναλογίες. Αυτές οι αναλογίες θα επιτευχθούν στ< ιδιακά, 
δηλαδή θα πρέπει να καταβάλλεται προσπάθεια σε τακτά χρονικά διαστήματα. Η προθεσμία των 
τριών ετών καθορίσθηκε από τους οικονομικούς παράγοντες και από τις εθνικές εκθέσεις 
ορισμένων κρατών μελών στα πλαίσια του πρώτου "ελέγχου" (monitoring) όπως ήταν απαραίτητο 
για να επιτευχθεί η οικονομική ισορροπία στις περισσότερεςπεριπτάκτεις. Εξάλλου, είναι σ υναφής 
με το γεγονός ότι τα μέτρα της ευρωπαϊκής προώθησης δεν είναι εφαρμοστέα παρά για περίοδο 10 
ετών. 
2.3.3 Αρθρο 6 
Η τροποποίηση της παραγράφου Ια, είναι τυπικού χαρακτήρα και αποβλέπει στην ενημέρ ιχτη του 
κειμίνου. 
(44) Τα έργα αποθεματοποίησης είναι, σε αντιδιαστολή με τα προγράμματα ροής που έχουν περιορισμένη διάρκεια ροής και πει ι ορισμένο 
κατώφλι αποδοτικότητας, όπως τα τηλεοπτικά παιχνίδια και οι εκπομπές σε πλατώ, εκείνα τα έργα που το μέγεθος το 11 αρχικού 
κόστους τους προϋποθέτει μια στρατηγική μακροπρόθεσμης αποδοτικότητας (πολλές τηλεοπτικές μεταδόσεις) με διάφορα μέσα 
(κινηματογραφικές αίθουσες, έκδοση, βίντειο, έκδοση παιχνιδιών βιντεοταινίες κτλ.) και όσο το δυνατόν περισσότερες γε.·χγραφικές 
αγορές, λόγω του μη εφήμερου χαρακτήρα του περιεχομένου τους. 
37 
Η τροποποίηση της παραγράφου 3 έχει σαν στόχο να συμπεριλάβει τις τρίτες ευρωπαϊκές χάτρες 
με τις οποίες η Ένοχτη έχει συνάψει ευραιπαϊκές συμφο™ίες οι οποίες καλύπτουν τον 
οπτικοακουστικό τομέα κατά τρόπο που να εξασφαλίζεται η απαραίτητη νομική ασφάλεια γιοι την 
εφαρμογή τα™ υποχρεάκτεα™ των άρθρων 5 και 6 τονατνοντας παράλληλα τη συνεργασία μετάξι» 
επιχειρήσεωντης Ένωσης και επιχειρήσεων αυτών τα™ χωρά™ στον οπτικοακουστικό τομέ< ι. Λυτή 
η τροποποίηση συγκεκριμενοποιεί τη συνολική προσέγγιση συνεργασίας με αυτές τις χώρες την 
οποία επιθυμεί η Επιτροπή τόσο στα κανονιστικά θέματα όσο και στα θέματα οικονομικής 
υποστήριξης. 
Η συμπερίληψη μιας νέας παραγράφου 4 ανταποκρίνεται στην επιθυμία να εφαρμοστεί μια 
ενεργός πολιτική στον τομέα των εξωευρωπαϊκά™ επενδύσεα™ στην ευραχπαϊκή παραγατνή 
προγράμματα™, ιδιαίτερα ευνοά™τας τις συμφωνίες συμπαραγωγής με τις τρίτες μη ευροπαϊκές 
χώρες, με τις οποίες όμως υπάρχουν διμερείς συμφωνίες σε αυτόν τον τομέα. Ο στόχος της 
ανταποκρίνεται στην ανάγκη, η οποία έχει πολλές φορές επισημανθεί από τους επαγγελματίες, να 
ανοίξουν οι αγορές αποδοτικότητας των ευρωπαϊκών προγραμμάτων διατηρώντας παράλληλα 
τις δικές τους πολιτιστικές ταυτότητες. Ααπός είναι ο λόγος για τον οποίο η Επιτροπή προτείνει 
ότι μία μη πλειοψηφική οικονομική εταιρική σχέση με τους επενδυτές αυτών των χατρά™ επιτρέπει 
στο πρόγραμμα να διατηρεί την ευραχιταϊκή ταυτότητα του. Αυτή η πολιτική συμπαραγο >γής θα 
βελτιάχτει την παρουσία των ευρωπαϊκών προγράμματα™ στις αγορές αυτών των χατρά™ και θα 
αναπτύξει τις απαραίτητες συνεργίες για τη δημιουργία θέσεο™ απασχόλησης με άλλες βιομ ι ιχανίες 
στην παγκόσμια αγορά. 
2.3.4 Αρθρο 7 
Το νέο άρθρο 7 δεν τροποποιεί τις βασικές αρχές του προηγούμενου συστήματος σύμφωνα με τις 
οποίες, αφενός μεν, τα κράτη μέλη μεριμνούν για την καθιέρωση των προθεσμία™ τηλε< >πτικής 
μετάδοσης το>ν κινηματογραφικών έργων, αφετέρου δε, φροντίζουν ώστε αυτές οι προθεσμίες να 
μπορούν να αποτελούν το αντικείμενο διαφορετικών συμφωνιών μεταξύ των κατόχων 
δικαιωμάτων και των οργανισμών ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης. Η Επιτροπή επιθυμεί να τονίσει 
ότι ο στόχος αυτής της διάταξης είναι να προσδιορίσει, σε ένα πλαίσιο ελεύθερης κυκλοφορίας 
των τηλεοπτικών εκπομπών, την καλύτερη δυνατή ισορροπία μεταξύ της τηλεοπτικής 
εκμετάλλευσης ενός κινηματογραφικού έργου και της πρώτης προβολής του στις κινηματογραφικές 
αίθουσες. Παρέχεται προτεραιότητα στην ελευθερία σύναψης συμβάσεων, δεδομένοι ότι η 
προηγούμενη διάταξη αποτελεί ρήτρα διασφάλισης σε περίπταχτη μη συμφωνίας μεταςύ των 
μερών. 
Οπως υπογραμμίστηκε στην έκθεση εφαρμογής, η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι ενδείκνυται να 
ανατεθεί στις συμβατικές συμφωνίες μεταξύ κατόχα™ τα™ δικακυμάτα™ και οργανισμό'™ 
ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης, η φροντίδα να Οιοργανάκτουν κατά προτεραιότητα χρονολογική 
σειρά για την τηλεοπτική μετάδοση το™ κινηματογραφικών έργων. Η διατήρηση της αρ/ής της 
ελευθερίας σύναψης συμβάσεων στον συγκεκριμένο τομέα είναι κατ αυτόν τον τρόπο σύμο, (σνη με 
την βούληση που εκφράζεται από μεγάλο αριθμό επαγγελματιών οι οποίοι ενδιαφέρονται να 
καταστήσουν αποδοτική μια δημιουργική δραστηριότητα σε κατάσταση χρόνιας κρίσης. Πράγματι, 
ο παραγατγός, ο οποίος είναι γενικά ο κάτοχος όλα™ τα™ δικαιατμάτο™ εκμετάλλευσης, οφείλει 
να έχει ελευθερία κίνησης ως προς την διαπραγμάτευση της εμπορίας του ή των 
κινηματογραφικών έργων ανάλογα με την αντίληψη την οποία έχει και κατά τον καλύτερο για τα 
οικονομικά συμφέροντα του τρόπο. Αυτά τα οικονομικά συμφέροντα ποικίλλουν τόσο μεταξύ των 
έργων όσο και μεταξύ των αγορών προκειμένου να προσαρμοστούν σε καταστάσει; πολύ 
διαφορετικές θεμελιωμένες σε διαφορετικές πολιτιστικές παραδόσεις. 
Απεδείχθη αντιθέτως απαραίτητο να εισαχθούν νέοι τρόποι τηλεοπτικής εκμετάλλευσης, οηλαόή 
οι υπηρεσίες πληρωμής ανά εκπομπή (pay per view), στο προβλεπόμενο χρονικό σύστημα 
διασφάλισης, λαμβανομένης υπόψην της σημαντικής θέσης την οποία θα αποκτήσοι™ στις αγορές 
38 
μετάδοσης και της αδυναμίας να εφαρμοστεί σε αυτά η προθεσμία τα™ δύο ετά™ στη διάταξη όπως 
αυτή εγκρίθηκε το 1989. Για να εξισορροπηθεί ο ανταγωνισμός μεταξύ των διάφορα™ 
τηλεοπτικά™ μέσων, η Επιτροπή έκρινε λογική τη δημιουργία του ακόλουθου χρονοδιαγράμ ι ιατος, 
με βάση την πρώτη προβολή σε κινηματογραφική αίθουσα ενός κινηματογραφικοί» έργου: 
Προκειμένου να προσδιοριστούν αυτές οι προθεσμίες, η Επιτροπή έλαβε σε μεγάλο βαθμό υπόψη 
το γεγονός ότι οι οργανισμοί ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης αντιπροσωπεύοι™ σήμερα τους 
μεγαλύτερους επενδυτές στην κινηματογραφική παραγωγή, καθώς επίσης έλαβε υπόψη τις 
πρακτικές και τις συμφωνίες που καθορίζουν γενικά σε έξι μήνες την προθεσμία προβολής ενός 
κινηματογραφικού έργου σε έκδοση βίντεο (πρακτική η οποία εποβλέπει στο να μεγιστοποιήσει 
τα έσοδα τα™ παράγωγα™). Ο προσδιορισμός μιας ενιαίας προθεσμίας για κάθε μία εκ το™ 
κατηγοριών υπηρεσιών αποσκοπεί στην απλοποίηση της εφαρμογής του συστήματος. Οπως 
παρουσιάζονται, οι προθεσμίες είναι σύμφορες με την πραγματικότητα, και ανταποκρίνονται με 
τον καλύτερο δυνατό τρόπο σε χρονοδιάγραμμα προσαρμοσμένο στην ανάγκη να εξασφαλιστεί 
υγιής ανταγωνισμός μεταξύ των διαφόρων τηλεοπτικών μέσων, κίνητρο για μία ενεργό πολιτική 
επενδύσεων στο σινεμά. 
Η Επιτροπή επιθυμεί εξάλλου να προσδιορίσει τους λόγους για τους οποίους το σημείο εκκίνησης 
των προθεσμιών τηλεοπτικής μετάδοσης παραμένει η πράπη προβολή σε αίθουσα ενός 
κινηματογραφικού έργου σε ένα κράτος μέλος της Ένακτης. Αυτοί οι λόγοι στηρίζονται 
ταυτόχρονα σε συλλογισμούς νομικής φύσεακ; και στη βούληση να ενθαρρυνθούν διευρυμένες 
στρατηγικές εμπορικής εκμετάλλευσης τα™ ταινιά™. Δεδομένου ότι πρόκειται για οδηγία η οποία 
στηρίζεται στο συντονισμό των εθνικών νομοθεσιών, ο κοινοτικός νομοθέτης επέλεξε την αρχή 
της ομοιομορφίας του τόπου εκκίνησης με σκοπό να εξασφαλίσει νομική ασφάλεια στους 
οικονομικούς φορείς και να μην δημιουργήσει διακριτικές καταστάσεις μεταξύ οργανισμών 
ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης των διαφόρων κρατών μελών. Αυτή η επιλογή είναι σύμφατνιι προς 
την οδηγία "καλωδιακή-δορικρορική τηλεόραση" η οποία επιβάλλει τη συμβατική κτήση 
αποκλειστικών δικαιωμάτων ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης μέσω δορυφόρου σύμφιυνα με τη 
νομοθεσία ενός μόνον τόπου, του κράτους μέλους στο οποίο έλαβε χώρα η εκπομπή στο κοι νό(45). 
Η Επιτροπή τονίζει επίσης ότι αυτή η αρχή είναι σύμφωνη προς μια πρακτική εμπορικής 
εκμετάλλευσης ολοένα και περισσότερο διαδεδομένη στην Ένωση, επειδή τα κινηματογραφικά 
έργα τα οποία είναι οικονομικά αποδοτικά εξέρχονται στις αίθουσες ταυτόχρονα σε πολλά κράτη. 
Για την Επιτροπή, αυτή η διευρυμένη στρατηγική, η οποία επιτρέπει σε συνεχώς μεγαλύτερο 
αριθμό ευρωπαίων να έχουν πρόσβαση ταυτόχρονα σε νέα κινηματογραφικά έργα, έχει σα 
συνέπεια την αύξηση της αμοιβαίας γνώσης των ευρωπαϊκά™ λαών. θεωρεί ότι το να ενθαρρύνει 
αυτή τη στρατηγική ταυτίζεται με έμμεση βοήθεια για την αναδιάρθρακτη του τομέα του σι νεμά, 
επειδή ωθεί τους παραγωγούς και διανομείς κινηματογραφικών ταινιών να αναπτύσσουν 
στρατηγικές εμπορίας προσαρμοσμένες στο χαρακτήρα των έργων που παράγουν. Ενας 
προϋπολογισμός προώθησης θα πρέπει να προσδιορίζεται διαφορετικά ανάλογα με το εθνικό ή 
ευρωπαϊκό δυναμικό ενός κινηματογραφικού έργου και τους οικονομικούς κινδύνους τους 
οποίους συνεπάγεται. 
Η οδηγία 93/83/EOK. (ΕΕ L 248 της 6.10.1993) προβλέπει ότι "η εκπομπή στο κοινό μέσω δορυφόρου λαμβάνει χώρα μ«>νο στο 
κράτος μέλος στο οποίο, υπό τον έλεγχο και την ευθύνη του οργανισμού ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης, τα σή'ματο φορείς 
προγραμμάτων εισάγονται σε μία αδιάκοπη αλυσίδα επικοινωνίας που οδηγεί στο δορυφόρο και επανέρχεται προς τη γη" (άρΟοο 1.2β) 
39 
2.3.6 Αρθρο 8 
Το άρθρο 8 καταργείται εφόσον η ουσία του εμπεριέχεται στο νέο άρθρο 3. 
2.4 Κεφάλαιο IV - Τηλεοπτική διαφήμιση, νορηγία και τηλεανοοά 
2.4.1 Αοθοοίΐ 
Αυτό το άρθρο αποσκοπεί να οργανάκτει τον τρόπο κατά τον οποίον οι εκπομπές μπορούν να 
διακόπτονται απο διαφημίσεις και στο εξής, από τα μηνύματα τηλεαγοράς. 
Η προτεινόμενη τροποποίηση λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι οι ταινίες που σχεδιάσθηκι ιν για 
την τηλεόραση μπορεί να σκηνοθετηθούν με τέτοιο τρόπο άκττε να προβλέπουν φυσικές διακοπές 
που θα επιτρέπουν να ενταχθούν διαφημιστικά μηνύματα χωρίς να θίγεται η αρτιότητα του ; ργου. 
Αντίθετα, τα κινηματογραφικά έργα ανταποκρίνονται σε μια διαφορετικά σχεδιασμένη μέθοδο 
σεναρίου, που έχει φτιαχθεί για άλλα μέσα - για την κινηματογραφική αίθουσα, και στη συνέχεια 
για τη βιντεοκασέτα - και που δεν προβλέπουν καταρχήν διακοπή για διαφημιστική παρεμβολή. 
Λαμβάνει επίσης υπόψη τον ειδικό κύκλο οικονομικής ζωής των ταινιών που σχεδιάζονται για 
την τηλεόραση που προσεγγίζει περισσότερο εκείνον των άλλων προγραμμάτων που παράγονται 
για την τηλεόραση (όπως οι σειρές μυθοπλασίας) των οποίων το κύριο χαρακτηριστικό είναι η 
αποδοτικότητα που επιτυγχάνεται ουσιαστικά μέσω αυτής και μόνης της τηλεοπτικής μετάοοσης. 
Η Επιτροπή υπενθυμίζει επίσης ότι στην τρίτη παράγραφο πρέπει να ερμηνευθεί ότι η έκφραση 
"για κάθε πλήρες χρονικό διάστημα 45 λεπτών" επιτρέπει στους οργανισμούς ραδιοτηλο Γτικής 
μετάδοσης να διακόψοι™ μια κινηματογραςική ταινία μια φορά για κάθε τέτοιο διάστημα, χωρίς 
εντούτοις να είναι αναγκαίο για αυτό να περιμένουν το 45° λεπτό, υπό τον όρο βέβαα ότι 
τηρούντις υπόλοιπες προβλεπόμενες διατάξεις του άρθρου (για παράδειγμα το μεσοδιάστημα 
των 20 λεπτά™, καθάκ; εννοείται πακ; η διάταξη αυτή αποτελεί η ίδια αρχή και όχι κανόνα που 
πρέπει να εφαρμοσθεί επακριβούς). Τέλος λαμβανομένου υπόψιν ότι οι κινηματογραφικές ταινίες 
μεγάλου μήκους υπερβαίνουν εξ ορισμού τα 45 λεπτά προτείνεται να καταργηθεί το τμήμα της 
φράσης "υπό τον όρον ότι η προγραμματισμένη διάρκεια υπερβαίνει τα 45 λεπτά". 
24.2 Αρθρα 12 έως 16 
Οι διατάξεις των άρθρων 12 έατς 16, που αποβλέπουν στην προστασία του τηλεθεατή, 
επεκτείνονται στον τομέα της τηλεαγοράς ενώ αυτή η δραστηριότητα η οποία περιλαμβάνει τόσο 
τα προγράμματα όσο και τα μηνύματα τηλεαγοράς, προσδιορίζεται στη νέα παράγραφο > ) του 
άρθρου 1 (βλ. Έκθεση Εφαρμογής, μέρος Β, σημείο 3.2.4) 
2.4.3 Αρθρο 17 
Η απαγόρευση χορηγίας, η οποία αφορά τις επιχειρήσεις που έχουν ως κύρια δοαστηοιότη ι α την 
κατασκευή ή των πώληση φαρμακευτικά™ προϊόντα™ βάσει συνταγής, δημιουργ ι μη 
δικαιολογημένη κατάσταση διακριτικής μεταχείρισης με τις άλλες επιχειρήσεις που ευρίσνονται 
στην ίδια αντικειμενική κατάσταση με μόνη διαφορά ότι οι δραστηριότητες τους για την 
κατασκευή ή την πώληση αυτών των προϊόντων δεν υπερβαίνουν το όριο του 49%. Προτείνεται 
ως εκ τούτου να καταργηθεί η απαγόρευση που ισχύει για τις πραπες επιχειρήσεις σχετικά με τη 
χορηγία τα™ προγραμμάτων. Αυτό δεν αμφισβητεί τον στόχο της προστασίας των καταναλαπών 
που επιδιώκεται από το σύνολο αυτής της διάταξης δεδομένου ότι οι γενικοί κανόνες χορηγίας 
απαγορεύουν σαφώς κάθε προώθηση των προϊόντων ή υπηρεσιών που παρέχονται απο τον 
χορηγό. Εξάλλου, αντίθετα προς τις επιχειρήσεις καπνού, των οποίο™ το όνομα συνδέεται συχνά 
40 
με τα προϊόντα τους, οι επιχειρήσεις τις οποίες αφορά το εν λόγα> μέτρο δεν συνδέονται γενικά 
από το κοινό με ένα ειδικό φαρμακευτικό προϊόν. 
2.4.4 Άοθοο 18 
II τηλεοπτική διαφήμιση βρίσκεται υπο διαρκή εξέλιξη. Νέες μορφές διαφήμισης κάνουν την 
εμφάνιση τους. Πάντως, το κλασσικό διαφημιστικό "σποτ" παραμένει η πλέον διαδεδομένη και 
συχνά η πλέον αποδοτική μορφή διαφήμισης. Χαρακτηρίζεται από τη σύντομη διάρκεια του (από 
ορισμένα δευτερόλεπτα κατ' ανώτατο όριο γενικά), από το γεγονός ότι παρεισφρύει μεταξύ των 
προγραμμάτων ή τμημάτων προγραμμάτων. 
Η διάταξη σχετικά με τις "άλλες μορφές διαφήμισης" σε σχέση με τα διαφημιστικά σποτ 
αποσκοπεί να κατοχυρώσει την απαραίτητη ευκαμψία προκειμένου να ληφθεί υπόψην η ανάπτυξη 
νέων μορφών διαφήμισης όπως είναι η τηλεπροώθηση των πωλήσεων προϊόντων και οι 
"Dauprweitxisendungen" που διακρίνονται λόγω της μεγαλύτερης διάρκειας τους και λόγω του 
γεγονότος ότι ενσωματώνονται γενικά στην πορεία του ίδιου του προγράμματος. Τα κράτη μέλη 
που το επιθυμούν θα μπορούν να αυξήσουν το συνολικό ανώτατο όριο διαφημίσεων στο 20% του 
χρόνου καθημερινής μετάδοσης προκειμένου να ληφθούν υπόψην οι άλλες μορφές διαφήμισης 
πλην των κλασσικών διαφημιστικών σποτ, ενώ είναι ευνόητο ότι ο ραδιοτηλεοπτικός μεταδότης 
παραμένει ελεύθερος να καθορίσει τα ποσοστά που παραχωρεί στις διάφορες μορφές διαφήμισης 
στο πλαίσιο αυτού του ανώτατου ορίου υπό την επιφύλαξη του απόλυτου ορίου των 15% για τα 
διαφημιστικά σποτ. 
Λόγω της ανάπτυξης της δραστηριότητας της τηλεαγοράς, ο οχκαίος περιορισμό; της 
παραγράφου 1 αφορά μόνον μια μορφή τηλεαγοράς, εκείνη που ασκείται υπό τη μορφή τοη σποτ 
τηλεαγοράς. Τα σποτ τηλεαγοράς χαρακτηρίζονται, όπως και τα διαφημιστικά σποτ, από τη 
σχετικά περιορισμένη διάρκεια τους. Διαφέρουν από τα διαφημιστικά σποτ κυρίως ως προς το 
ότι αποτελούν μάλλον άμεσες προσφορές πώλησης ή μίσθωσης παρά διαφημιστικά μηνύματα 
προώθησης των πωλήσεων. Τα σποτ τηλεαγοράς διακρίνονται από τα παράθυρα εκμετάλλευσης 
της τηλεαγοράς που αναφέρονται στη παράγραφο 1 του άρθρου 18 β), τα οποία αποτελούν από 
την πλευρά τους προγράμματα που εκπέμπονται "συλλήβδην" και όχι σποτ που παρεισς ρύουν 
μεταξύ των προγραμμάτων ή τμημάτων προγραμμάτων. Τα σποτ τηλεαγοράς πρέπει να 
υπολογίζονται στο συνολικό ανώτατο όριο του 15 ή του 20% του χρόνου καθημερινής μετάόοσης. 
Η παράγραφος 2 αποσκοπεί να περιορίσει την υπερβολική συγκέντρωση διαφημιστικά™ σποτ στην 
ίδια δεδομένη χρονική περίοδο, δηλαδή στην περίοδο μιας άτρας. Αυτή η τελευταία έννοια, 
δεδομένου ότι δεν προσδιορίσθηκε στην οδηγία του 1989, οδήγησε σε διαφορές εφαρμογής 
ανάλογα με τη χρήση του κριτηρίου της κυκλικής άτρας (heure glissante) είτε εκείνου της 
ωρολογιακής ώρας. Το κριτήριο της κυκλικής ώρας είναι εκείνο που περιορίζει ως ι πί το 
πλείστον τις πιθανότητες συγκέντρωσης της διαφήμισης σε μια δεδομένη περίοδο. Επιπλέον, η 
πολυπλοκότητα των υπολογισμών στους οποίους πρέπει να προβούν οι ραδιοτηλεο ττικοί 
μεταδότες και οι εθνικές αρχές προκειμένου να κατοχυρώσουν την τήρηση αυτού του κρη ηρίου 
καθώς και οι συνεπαγόμενες δαπάνες συνηγορούν υπέρ του κριτηρίου της ωρολογιακής ώρας που 
είναι πιό απλό στον υπολογισμό. Προτείνεται συνεπώς να τροποποιηθεί ανάλογα το κείμενο. 
Αντίθετα, δεν φαίνεται απαραίτητο, δεδομένου ότι το διαφημιστικό σποτ συνεχίζει να αποτελεί 
τη μορφή διαφήμισης πόυ προσφέρει την καλύτερη σχέση εσόδων/χρόνουγια τον ραδιοτηλεοπτικό 
μεταδότη, ιδιαίτερα στις ώρες υψηλής ακροαματικότητας, να επεκταθεί ο εν λόγω περιορισμός 
στις άλλες μορφές διαφήμισης που διαρκούν περισσότερο χρόνο ή στα σπότ τηλεαγοράς 
(υπενθυμίζεται ότι τα τελευταία υπόκεινται στις διατάξεις του άρθρου 18 α) - βλέπε επόμενη 
παράγραφο). Πράγματι, αυτοί οι συλλογισμοί που εντάσσονται στην οικονομία της διαφημιστικής 
αγοράς συντελούν στο ότι ο ραδιοτηλεοπτικός μεταδότης δεν θα ωθηθεί να συγκεντρώσει κατά 
τρόπο υπερβολικό τις άλλες μορφές διαφήμισης πλην των διαφημιστικών σποτ, ιδιαίτερα στις 
41 
ώρες υψηλής ακροαματικότητας κατά τις οποίες γίνεται ως επί το πλείστον αισθητή η ανάγκη να 
διατηρηθεί η ισορροπία προς όφελος του τηλεθεατή. 
2.4.5 Αρθρο 18α 
Δεδομένου ότι η δραστηριότητα της τηλεαγοράς αναπτύσσεται σημαντικά σε εθνικό επίπεδο στα 
περισσότερα κράτη μέλη καθώς και στο εξωτερικό της Κοινότητας, δεν ετίθετο θέμα να αφεθεί να 
αναπτυχθεί αυτή η δραστηριότητα εκτός του νομικού πλαισίου, το οποίο θέτει η οδηγία. 
Λόγω της επίπταχτης την οποία έχει στην απόφαση κατανάλαχτης η απεικόνιση τοι» προϊόντος 
στην οθόνη, τα μέτρα που αποβλέπουν στην προστασία του τηλεθεατή και του καταναλαιτή 
οφείλουν να καθορίζονται στην οδηγία με σκοπό να τους δοθεί κανονιστικός χαρακτήρας και να 
αποφευχθεί κάθε καταχρηστική πρακτική. 
Τοιουτοτρόπως, οι γενικές αρχές που προβλέπονται στην παράγραφο 1 σχετικά με το περιεχόμενο 
τα™ εκπομπά™ τηλεαγοράς αποτελούν τους ελάχιστους κανόνες οι οποίοι αποβλέπουν να 
κατοχυρώσουν ότι οι εκπομπές τηλεαγοράς μπορούν άνετα να προσδιοριστούν από τον τηλεθεατή 
σε σχέση με τη διαφήμιση ή άλλα προγράμματα όπως είναι για παράδειγμα τα παιχνίδια. 
Εξάλλου, για να συμπληρωθεί το διατακτικό της προστασίας που έχει ήδη θεσπισθεί, γίνεται ρητή 
αναφορά, στη δεύτερη παράγραφο, στις διατάξεις της οδηγίας σχετικά με την προστασία το™ 
καταναλωτών όσον αφορά τις συμβάσεις που τυγχάνουν διαπραγμάτευσης εξ απόστασε»ος η 
οποία αποτέλεσε αντικείμενο κοινής θέσης του Συμβουλίου στις 30 Μαρτίου 1995(46). 
2.4.6 Αρθρο 186 
Η καθημερινή ποσότητα που ορίζεται στο διάστημα μιας ώρας ανά ημέρα στην οδηγία του 1989 
δεν επιτρέπει να γίνει αντιληπτή η δραστηριότητα της τηλεαγοράς σε όλες της τις μορφές 
Η παρούσα οδηγία αποσκοπεί ως εκ τούτου στην προώθηση της δραστηριότητας της τηλεα/οράς 
καταργώντας τον ωριαίο περιορισμό για τα κανάλια που ασχολούνται αποκλειστικά με αυτήν την 
δραστηριότητα. Αυτή η ιδέα μιας αγοράς σε κοινοτική κλίμακα για την τηλεαγορά ανταποκρίνεται 
σε γενικό αίτημα τα™ επαγγελματία™ και τα™ κρατά™ μελά™. 
Αυτό το άρθρο αποσκοπεί επίσης να δώσει τη δυνατότητα στους οργανισμούς τηλεοπτικής 
μετάδοσης που εκμεταλλεύονται σταθμούς όχι εξ ολοκλήρου αφιερωμένους στην τηλεαγορά, για 
να καταστήσουν αποδοτικές τις ώρες χαμηλής ακροαματικότητας, να προβλέπουν παράθυρα 
εκμετάλλευσης αφιερωμένα στις τηλεαγορές για μέγιστη διάρκεια τριών ωρών ανά 24ωρο. 
2.4.7 Αρθρο 19 
Οι ιδιαίτερες διατάξεις του άρθρου αυτού περιλαμβάνονται στο γενικότερο πλαίσιο του νέου 
άρθρου 3 παράγραφος 1. Το καθαυτό άρθρο 19 καταργείται. 
2.4.8 Αρθρο 20 
Αυτή η διάταξη επεκτείνει στον τομέα της τηλεαγοράς τη δυνατότητα που χορηγείται στα κράτη 
μέλη να λαμβάνουν χωριστά μέτρα για τις εκπομπές που απευθύνονται αποκλειστικά στην » Ονική 
επικράτεια και των οποίων η λήψη δεν είναι δυνατή, άμεσα ή έμμεσα σε ένα ή περισσότερα κράτη 
μέλη. 
(46) COM(93) 396 τελικό - Syn 411 
42 
2.4.9 Αρθρο 21 
Για να βελτιιοθεί η νομική συνοχή του κειμένου, το περιεχόμενο της διάταξης αιπής περιελι'ΝρΟη 
στο άρθρο 3 που θεσπίζει σειρά μέτρων τα οποία αποσκοπούν στην ενίσχυση της γενικής 
εφαρμογής των υποχρεώσεων της οδηγίας. Το καθαυτό άρθρο 21 καταργείται. 
25 Κεφάλαιο V - Προστασία των ανηλίκων και των δημοσίων ηθών 
2.5.1 Αρθρο ?2 
Η προστασία των ανηλίκων αποτελεί τομέα στον οποίο τα κράτη μέλη, σύμφωνα με τη διαδικασία 
που προβλέπεται στο άρθρο 2α (πρώην 2.2) μπορούν να εμποδίσουν την διασυνοριακή 
ραδιοτηλεοπτική μετάδοση. Αυτή η διάταξη αναδιοργανώθηκε ελαφρά με σκοπό να επιτρέψει να 
γίνει σαφής διάκριση μεταξύ των προγραμμάτων που αποτελούν το αντικείμενο γενικής 
απαγόρευσης (εκείνων που είναι σε θέση να "βλάψουν σοβαρά" τους ανήλικους) και εκείνων που 
επιτρέπονται εφόσον παρέχονται όλες οι τεχνικές εγγυήσεις (μετάδοση βάσει κωδικού) ή 
εγγυήσεις ώρας (μετάδοση σε ώρα νυχτερινή), ώστε να εξασφαλισθεί ότι, καταρχήν, δεν 
παρακολουθούνται από ανηλίκους. 
2.5.2 Αρθρο 22 α και β 
Το πρώην άρθρο 22 χωρίστηκε σε δύο μέρη προκειμένου να διευκολύνει την κατανόηση της 
διάταξης σχετικά με τη δημόσια τάξη. Πράγματι, αυτή έχει πολύ πιο γενικό πεδίο εφαρμογής από 
την προστασία των ενηλίκων και αποβλέπει εξίσου στην προστασία των ενηλίκων έναντι 
προγραμμάτων που μπορούν να θίξουν την φυσική, ηθική ή πνευματική τους ακεραιότητα. Τα 
κράτη μέλη διατηρούν βέβαια τη δυνατότητα να προσφύγουν στην διαδικασία που προβλέπεται 
στο άρθρο 3 σε περίπτωση κατ επανάληψη ν παραβίασης αυτής της διάταξης. 
Ανταποκρινόμενο στην ανησυχία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και ορισμένων κρατών μελών 
όσον αφορά την αυξανόμενη συχνότητα τηλεοπτικών προγραμμάτων που εμπεριέχουν ιδίως 
σκηνές υπερβολικής βιάς, το νέο άρθρο 22 β επιδιώκει να δείξει τη σημασία που πρέπει να δοθεί 
στο θέμα αυτό κατά την κατάρτιση της έκθεσης εφαρμογής που προβλέπεται στο άρθρο 26 
2.6. Κεφάλαιο VII - Τελικές διατάξεις 
2.6.1 Αρθρου 
Προβλέπεται προθεσμία ενός έτους για τη μεταφορά της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο δεδομέν< >υ ότι 
οι προτεινόμενεςτροποποιήσεις αποτελούν απλά προσαρμογέςή συμπληρώματα των νομοθι ηκών 
ή κανονιστικών διατάξεων που ήδη υπάρχουν στις εθνικές έννομες τάξεις. Πρέπει εξάλλου να 
μειωθεί όσο το δυνατόν περιοσότεροτο διάστημα μεταξύ της έκδοσης της τροποποιημένης οδηγίας 
και της θέσης σε εφαρμογή, κατά τη διάρκεια του οποίου η παρούσα οδηγία παραμένει σι ισχύ 
στις εθνικές έννομες τάξεις. 
2.6.2 Άοθοο 26 
Οι διατάξεις της τροποποιημένης οδηγίας θα υποβληθούν σε νέα εξέταση της Επιτροπής, τρία έτη 
μετά την έγκριση της, και στη συνέχεια ανά δύο έτη, με σκοπό να αξιολογηθεί η εν τατ μεταξύ 
αποκτηθείσα πείρα και να γίνουν ενδεχομένακ; νέες προτάσεις με σκοπό να ληφθούν υπόψη οι 
εξελίξεις στο συγκεκριμένο τομέα. 
43 
3. Διεθνή θέματα 
3.1 Η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τη διασυνοριακή τηλεόραση 
Ορισμένα κράτη μέλη επικύρακταν την Ευραιπαϊκή Σύμβαση για την διασυνοριακή τηλεόραση του 
Συμβουλίου της Ευράχπης, η οποία άρχισε να ισχύει την 1η Μαΐου 1993. 
Είναι σαφάκ; ευκταίο, προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα στους τηλεοπτικούς οργανισμούς και 
στις εθνικές αρχές να διοργάνάχτουν όσο το δυνατόν καλύτερα τις δραστηριότητες τους, νο είναι 
όσο το δυνατόν περισσότερο συμβιβάσιμες μεταξύ τους η οδηγία και η σύμβαση, λαμβανόμενα™ 
υπόψην τα™ αντίστοιχα™ αρμοδιότητα™ της Ευρατπαϊκής Έναχτης και του Συμβουλίου της 
Ευρώπης. Αυτός ο στόχος διευκολύνεται από το γεγονός ότι τα δύο όργανα καλύπτουν 
ουσιαστικά τους ίδιους τομείς. 
Πάντως, ορισμένες διατάξεις των ισχυόντων κειμένων διαφέρουν σημαντικά. Όλες αυτές οι 
διαφορές δε συνεπάγονται αναγκαστικά το ασυμβίβαστο. Για παράδειγμα, τα άρθρα 4 και 5 της 
οδηγίας, σχετικά με την προώθηση της παραγαιγής και της διανομής τηλεοπτικά'™ προγράμματα™, 
υπερβαίνουν αυτό που προβλέπεται από το άρθρο 10 της σύμβασης, σχετικά με τοι»ς πολιτισι ικούς 
στόχους, χωρίς αυτό να συνεπάγεται το ασυμβίβαστο, στο μέτρο που τα κράτη μέλη της -Ένωσης 
που έχουν συμβληθεί στη σύμβαση είναι διατεθειμένα να δεχθούν εκπομπές προερχόμενι ς από 
κράτη μη μέλη της Ένωσης, αλλά συμβαλλόμενα μέρη της σύμβασης, τα οποία δεν τηρούν 
αναγκαστικά τους κανόνες των άρθρων 4 και 5. 
Υπάρχουν επίσης διαφορές θεσμικού χαρακτήρα. Η σύμβαση προβαίνει στη σύσταση στο άρθρο 
της 21 μιας μόνιμης επιτροπής η οποία μπορεί να κάνει συστάσεις σχετικά με την εφαρμογή και 
την ερμηνεία της σύμβασης και να προτείνει τροποποιήσεις. Η οδηγία δεν περιλαμβάνει ανάλογη 
διάταξη, δεδομένου ότι σύμφωνα με τις διατάξεις της Συνθήκης εναπόκειται στην Επιτροπή να 
επαγρυπνεί για την καλή εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου υπό τον έλεγχο του Ευρωπαϊκού 
Δικαστηρίου. 
Πάντως, άλλα παραδείγματα διαφορών μεταξύ των κειμένων της οδηγίας και της σύμβασης έχουν 
πιο ουσιαστικό χαρακτήρα. Πρόκειται κυρίως για το άρθρο 16 της σύμβασης σχετικά με τη 
διαφήμιση με συγκεκριμένο στόχο η οποία δεν έχει το αντίστοιχο της στην οδηγία (λαμβανομένου 
υπόψην του ασυμβίβαστου της αρχής με το άρθρο 59 της συνθήκης ΕΟΚ) καθώς και το άρθρο 
5 παρ. 2 της σύμβασης σχετικά με τα κριτήρια προσδιορισμού του εφαρμοζομένου δικαίου 17). 
Είναι σαφές ότι ορισμένες τροποποιήσεις της (κ^ηγίας προτεινόμενες από την Επιτροπή 
κατ'εφαρμογήν του άρθρου της 26, είναι από τη φύση τους ικανές να αυξήσουν τις διαφορές 
μεταξύ των δύο κειμένων. Οι προτεινόμενες τροποποιήσεις του καθεστάπος που εφαρμόζεται στις 
υπηρεσίες τηλεαγοράς αποτελούν σαφές παράδειγμα. Πάντως, η Επιτροπή επιθυμεί να τονίσει τα 
ακόλουθα: 
αφενός, το άρθρο 26 της οδηγίας προβλέπει ρητά τη δυνατότητα προσαρμογής της οδηγίας 
με σκοπό να ληφθεί υπόψη η εξέλιξη του τομέα της τηλεοπτικής μετάδοσης. Πράγματι, σ έναν 
τέτοιο τομέα, είναι απαραίτητο να μπορεί να αναπτυχθεί το νομοθετικό και κανόνι στικό 
πλαίσιο για να ληφθούν υπόψη οι τεχνολογικές εξελίξεις και οι εξελίξεις της αγοράς· 
(47) βλ. τμήμα Β σημείο 3.1.1 και τμήμα Γ σημείο 3.1.1 
44 
- αφετέρου, το άρθρο 27 παράγραφος 1 της σύμβασης προβλέπει ότι, στις αμοιβαίες σχέσεις 
τους, τα συμβαλλόμενα μέρη που είναι μέλη της Κοινότητας εφαρμόζουν τους κοινοτικούς 
κανόνες και δεν εφαρμόζουν τους κανόνες της σύμβασης παρά μόνον όταν δεν υπάρχει 
κοινοτικός κανόνας που να διέπει το συγκεκριμένο ιδιαίτερο θέμα· είναι ως εκ τούτου 
δυνατόν να προσαρμοστεί η οδηγία χωρίς αυτό να σι™επάγεται συμπληρωματική νομική 
δυσκολία για τα τρία κράτη μέλη της Ενωσης που έχουν επικυράκτει τη σύμβαση. 
Πρέπει να τονιστεί εξάλλου ότι τα άρθρα 21 και 23 της σύμβασης προβλέπουν ένα μηχανισμό 
τροποποίησης σχετικά χαλαρό που θα μπορούσε να επιτρέψει την εξέλιξη της σύμβασης στο μέτρο 
που τα συμβαλλόμενα μέρη το επιθυμούν. Αργότερα, όταν τα δύο κείμενα θα έχουν καταστεί 
πλήρως συμβιβάσιμα, η Επιτροπή θεωρεί ότι θα ήταν ενδεδειγμένο να εξεταστεί η δυνατότητα να 
προταθεί η προσχώρηση της Κοινότητας στη σύμβαση, δυνατότητα που προβλέπεται στο άρθρο 
της 29 παράγραφος 1. Εν τω μεταξύ πρέπει να τονιστεί ότι αντιπρόσωποι της Επιτροπής 
συμμετέχουν στις εργασίες της μόνιμης επιτροπής και, αντιστρόφως, αντιπρόσωποι του 
Συμβουλίου της Ευρώπης στις εργασίες της ad hoc ομάδας. Αυτή η χιαστί συμμετοχή διευκολύνει 
τις ανταλλαγές πληροφοριών σχετικά με την εφαρμογή των δύο νομικών μέσων. 
3.2 Οι "Ευρωπαϊκές Συμφωνίες" 
Οι συμφωνίες σύνδεσης μεταξύ της Ένωσης και ορισμένων χωρών της κεντρικής και ανατολικής 
Ευρώπης, ονομαζόμενες "Ευρωπαϊκές Συμφωνίες" προβλέπουν την δυνατότητα των 
συγκεκριμένων χωρών μη μελών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας να συμμετέχουν στην 
οπτικοακουστική πολιτική της Ένωσης, συμπεριλαμβανόμενης της κανονιστικής διάστασης της, 
επειδή οι συμφωνίες αυτές αναφέρουν ρητά την προσέγγιση των νομοθετικών και κανονιστικών 
διατάξεων που εφαρμόζονται στον τομέα της ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης. Οι συμφα™ίες με την 
Ουγγαρία, Πολωνία, Βουλγαρία, Τσέχικη Δημοκρατία, Ρουμανία, και Σλοβακία ισχύουν. Γίνονται 
διαπραγματεύσεις με τη Σλοβενία και τις τρεις βαλτικές χώρες. 
Η Επιτροπή θα εξετάσει με τα εν λόγω κράτη τις λεπτομέρειες εφαρμογής του σύνολοι» των 
σχετικών διατάξεων. 
33 Προς μία παγκόσμια σύμβαση ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης 
Οι τεχνολογικές πρόοδοι και η ανάπτυξη του τομέα τηλεοπτικής μετάδοσης με δορυφόρο θέτουν 
ολοένα και περισσότερο το πρόβλημα των καναλιών που αποκαλούνται "ετερόδικα" (extra 
territorial). Πρόκειται για οργανισμούς ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης που εκπέμπουν προς την 
επικράτεια της Ένωσης χωρίς να υπόκεινται στη δικαιοδοσία ενός κράτους μέλους δυνάμει των 
διατάξεων του άρθρου 2 της οδηγίας (δηλαδή χωρίς να είναι εγκατεστημένοι σε ένα κράτος μέλος 
και χωρίς να χρησιμοποιούν δορυφορικές τεχνικές δυνατότητες που ανήκουν σε ένα κράτος 
μέλος). Τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να λαμβάνουν τα μέτρα που θεωρούν απαραίτητα 
έναντι εκπομπών αυτού του είδους, τηρώντας όμως τις διεθνείς υποχρεώσεις τους καθο»ς και 
εκείνες της Ένωσης. Φαίνεται χρήσιμο, προκειμένου να υπάρχει μεγαλύτερη σαφήνεια, να 
προστεθεί μια παράγραφος 3 με σχετικό περιεχόμενο. 
Πάντως, πέραν της οδηγίας, και με σκοπό να δοθεί η δυνατότητα στις διεθνείς δραστηριότητες 
τηλεοπτικής μετάδοσης να αναπτυχθούν τηρώντας ορισμένους κοινούς κανόνες που αποβλέπουν 
κυρίως στη διατήρηση της δημόσιας τάξης και στην προστασία του κοινού συμφέροντος, φαίνεται 
χρήσιμο να εξεταστούν οι δυνατότητες τις οποίες μπορεί να παρέχει μία διεθνής συμ<(«υνία 
(δηλαδή διηπειρωτική) στο συγκεκριμένο τομέα. 
45 
Μια τέτοια συμςχυνία θα μπορούσε να καλύπτει τομείς όπακ; τα κριτήρια δικαιοδοσίας, οι 
διαδικασίες που πρέπει να τηρούνται από το κράτος λήψεακ; σε περίπταχτη μονομερούς δράσης, 
οι διατάξεις που αφορούν τη δημόσια τάξη και την προστασία τα™ ενηλίκων, και πιθανόν 
ορισμένα θέματα σχετικά με τη διαφήμιση. Ένα τέτοιο μέσον, εφόσον αυτό επετύγχανε την 
προσχώρηση ικανοποιητικού αριθμού συμβαλλομένων μερών, θα μπορούσε να επιτρέψει την 
καθιέρωση κοινών ελάχιστων κανόνων και να αποτρέψει το ενδεχόμενο να δημιουργούνται 
"παράδεισοι τηλεοπτικής μετάδοσης" με σκοπό να αποφεύγεται η εφαρμογή κανόνων που 
κρίνονται ουσιώδεις από τα συγκεκριμένα κράτη. Σε ένα πρώτο διάστημα, η Επιτροπή έχει την 
πρόθεση να εμβαθύνει, προβαίνοντας σε διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη, σε ορισμένα θέματα 
σχετικά με το περιεχόμενο μιας ενδεχόμενης πρωτοβουλίας στο συγκεκριμένο τομέα καθώς επίσης 
με το θεσμικό πλαίσιο εντός του οποίου θα μπορούσε να τοποθετηθεί αυτή η πρωτοβουλία, 
αναπτύσσοντας ταυτόχρονα τις άτυπες επαφές της με τις τρίτες χώρες οι οποίες είναι πιθανόν 
ενδιαφερόμενες. 
46 
Πρόταση 
ΟΑΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
για την τροποποίηση ττις οδηγίας 89/552/ΕΟΚ του Συμβουλίου για τον συντονισμό 
ορισμένων νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελά>ν με 
την άσκηση τηλεοπτικά™ δραστηριοτήτατν 
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και κυρίως το άρθρο 57, 
παράγραφος 2 και το άρθρο 66, 
την πρόταση της Επιτροπής0*, 
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής(2), 
αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 189 β της Συνθήκηςί3), 
Εκτιμώντας: 
ότι η οδηγία 89/552/ΕΟΚ του Συμβουλίου(4) συνιστά το νομικό πλαίσιο της δραστηριότητας 
της ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης στην εσωτερική αγορά· 
ότι η οδηγία 89/552/ΕΟΚ προβλέπει στο άρθρο της 26 ότι η Επιτροπή το αργότερο στο τέλος 
του πέμπτου έτους από την έκδοση της εν λόγω οδηγίας υποβάλλει στο Ευρα>παϊκό 
Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή έκθεση σχετικά με 
την εφαρμογή της και, ενδεχομένως, διατυπώνει περαιτέρω προτάσεις για την προσαρμογή της 
οδηγίας στις εξελίξεις του τομέα της ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης-
ότι η θέση σε εφαρμογή της οδηγίας 89/552/ΕΟΚ, καθώς και η έκθεση εφαρμογής κατέδειξαν 
την ανάγκη διευκρίνισης ή αποσαφήνισης ορισμένων ορισμών ή υποχρεώσεων τατν κρατών 
μελών βάσει της εν λόγω οδηγίας· 
ότι η Επιτροπή στην ανακοίνωση της 19ης Ιουλίου 1994 με τον τίτλο "Προς την Κοινατνία τα)ν 
Πληροφοριών στην Ευρώπη: ένα σχέδιο δράσης" τόνισε τη σημασία την οποία έχει η ύπαρξη 
ενός κανονιστικού πλαισίου εφαρμοζομένου στο περιεχόμενο των οπτικοακουστικά^ 
υπηρεσιών το οποίο συμβάλλει στην κατοχύρωση της ελεύθερης κυκλοφορίας αυτών των 
υπηρεσιών στην Κοινότητα και το οποίο ανταποκρίνεται στις προσφερόμενες από τις νέες 
(1) ΕΕ 
(2) ΕΕ 
(3) ΕΕ 
(4) EEL 298, 17.10.1989,σ.23 
47 
τεχνολογίες δυνατότητες ανάπτυξης σε αυτόν τον τομέα, λαμβάνοντας ταυτόχρονα υπόψη τις 
ι^ιαιτερόττττες,ιδίωςπολιτιστικέςκαικοινωνιολογικέςτωνοπτικοακουστικώνπρογραμ[ΐ(ίτων, 
ανεξαρτήτως του τρόπου μετάδοσης-
ότι το Συμβούλιο, κατά τη 1787 συνοδό του της 28ης Σεπτεμβρίου 1994, έκανε ευνοϊκά δεκτό 
αυτό το σχέδιο δράσης και τόνισε την ανάγκη βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας της 
ευρωπαϊκής βιομηχανίας του οπτικοακουστικού τομέα· 
ότι οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων, οι οποίοι συνήλθαν στο Ευρατπαϊκό Συμβούλι > του 
Έσσεν στις 9 και 10 Λεκεμβρίου 1994, κάλεσαν την Επιτροπή να υποβάλει πρόταση 
αναθεώρησης της οδηγίας 89/552/ΕΟΚ πριν από την επόμενη συνεδρίαση τους· 
ότι η θέση σε εφαρμογή της οδηγίας 89/552/ΕΟΚ κατέστησε σαφή την ανάγκη διευκρίνισης της 
έννοιας της δικαιοδοσίας που ισχύει στον ειδικό τομέα των οπτικοακουστικών μέσων κ< α ότι 
λαμβάνοντας υπόψη τη νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτανν φαίνεται 
ενδεδειγμένο να προσδιορισθεί το κριτήριο της εγκατάστασης ως κύριο κριτήριο για τον 
καθορισμό της δικαιοδοσίας ενός κράτους μέλους-
ότι η έννοια της εγκατάστασης, σύμφωνα με τα κριτήρια που έχουν ορισθεί από το Δικαστήριο 
στην απόφαση της 25ης Ιουλίου 1991 στην υπόθεση C-221/89 ("Factortame")(5) ενέχει την 
πραγματική άσκηση μιας οικονομικής δραστηριότητας με τη δημιουργία μόνιμης εγκατάστασης 
για αόριστο χρονικό διάστημα-
ότι η εγκατάσταση ενός οργανισμού ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης, για τους σκοπού; της 
οδιιγίας 89/552/ΕΟΚ όπως τροποποιείται από την παρούσα οδιιγία, μπορεί να προσδιορισθεί 
με μια σειρά υλικών κριτηρίατν όπως είναι ο τόπος της εταιρικής έδρας του παρέχοντος 
υπηρεσίες, ο τόπος όπου συνήθως λαμβάνονται οι αποφάσεις σχετικά με την πολιτική των 
προγραμμάτων και ο τόπος της τελικής μετάδοσης (regie finale) (δηλαδή ο τόπος όπου 
συναρμολογείται οριστικά το πρόγραμμα το οποίο πρόκειται να μεταδοθεί στο κοινό ) στο 
μέτρο που σημαντικό μέρος του προσωπικού που είναι απαραίτητο για την άσκηση της 
δραστηριότητας ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης ευρίσκεται στο ίδιο κράτος μέλος-
ότι σύμφωνα με πάγια νομολογία του Δικαστηρίου(6), το κράτος μέλος διατηρεί το δικ( άωμα 
να λαμβάνει μέτρα κατά ραδιοτηλεοπτικού οργανισμού, ο οποίος εγκαθίσταται σε κάποιο άλλο 
κράτος μέλος, του οποίου όμως η δραστηριότητα στρέφεται πλήρως ή κατά κύριο λόγο προς 
το έδαφος του πρώτου κράτους μέλους, εφόσον αυτή η εγκατάσταση έλαβε χώρα προκειμένου 
να διαφύγει της εφαρμογής της νομοθεσίας η οποία θα έπρεπε να εφαρμοσθεί σε αυτόν τον 
οργανισμό αν αυτός ήταν εγκατεστημένος στο έδαφος του πράπου κράτους μέλους-
ότι κάθε ενδιαφερόμενος μέσα στην Ένωση πρέπει να μπορεί να επικαλεσθεί τα δίκαιο >ματά 
του ενώπιον των αρμοδίων δικαστηρίων του κράτους μέλους στην δικαιοδοσία των οποίων 
υπάγεται ο οργανισμός ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης, ο οποίος δεν τηρεί τις εθνικές διαι άξεις 
που απορρέουν από την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας-
(5) Factortame, υπόθεση C-221/89, Συλλογή 1991 σ. Ι - 3905, σκέψη 20 
(6) Υπόθεση 33/74 Van Binsbergen, Συλλογή 1974, σ. 1299 
Υπόθεση C-23/93 TV10 S.A., Συλλογή 1994, σ. Ι - 4795 
48 
ότι τα κράτη μέλη έχουν την ευχέρεια να λαμβάνουν τα μέτρα που ()εο)ρούν απαραίτητα κατά 
εκπομπών προερχομένων από τρίτες χώρες, οι οποίες δεν πληρούν τις προϋποθέσεις που 
ορίζονται στο άρθρο 2, της οδηγίας 8Φ/552/ΕΟΚ υπό τον όρον όμως ότι τηρείται το κοιν< >τικό 
δίκαιο και οι διεθνείς υποχρεάκτεις της Κοινότητας-
ότι προκειμένου να καταργηθούν τα εμπόδια που απορρέουν από τις διαφορές που 
υφίστανται μεταξύ των εθνικών νομοθεσιών στον τομέα της προώθησης των ευρωπαϊκών 
έργων, η οδηγία 89/552/ΕΟΚ περιλαμβάνει διατάξεις που αποσκοπούν στην εναρμόνιση α ιιτών 
των νομοθεσιών και ότι, γενικά, αυτές οι διατάξεις που θεσπίζονται προκειμένου να 
επιτρέψουν την φιλελευθεροποίηση των συναλλαγών, πρέπει να περιέχουν διατάξεις που να 
εναρμονίζουν τις προϋποθέσεις ανταγωνισμού· 
ότι εξ άλλου, σύμφωνα με το άρθρο 128 παράγραφος 4 της Συνθήκης, ανατίθεται στην 
Κοινότητα η υποχρέωση να λαμβάνει υπόψη της τις πολιτιστικές πτυχές όταν αναλαμίκτνει 
δράση δυνάμει άλλων διατάξεων της Συνθήκης· 
ότι το Ιΐράσινο Βιβλίο σχετικά με τις "Στραττιγικές επιλογές για την ενύτχυση της βιομτίχ ινίας 
τοον προγραμμάτων στο πλαίσιο της οπτικοακουστικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένοκτης", 
το οποίο εξεδόθη από την Επιτροπή τον Απρίλιο του 1994, υπογραμίζει κυρίατς την ανάγκη 
να ενταθούν τα μέτρα προώθησης των ευρωπαϊκών έργων για την ανάπτυξη του τομέα-
ότι στους προαναφερόμενους λόγους πρέπει να προστεθεί η ανάγκη να εξασφαλισθούν οι 
κατάλληλες προϋποθέσεις προκειμένου να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας 
προγραμμάτων, ότι η Ανακοίνωση σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 4 και 5 της οδιιγίας 
89/552/ΕΟΚ, η οποία εξεδόθη από την Επιτροπή στις 3 Μαρτίου 1994 σύμφωνα με το άρθρο 
4 παράγραφος 3, κατέδειξε ότι τα μέτρα προώθησης των ευρωπαϊκών έργων είναι σε θέση να 
συμβάλλουν στην επίτευξη αυτού του αποτελέσματος αλλά ότι είναι απαραίττιτο να εξευρεθεί 
εναλλακτική προσέγγιση καλύτερα προσαρμοσμένη σε ορισμένα είδη ραδιοτηλεοπτικών 
υπηρεσιών 
ότι η πραγματική εφαρμογή των διατάξεων που προβλέπει το άρθρο 4 της παρούσας οδιιγίας 
89/552/ΕΟΚ όπως τροποποιείται από την παρούσα οδηγία, για μια περίοδο διάρκειας δέκα 
ετάτν, πρέπει να δώσει τη δυνατότητα, λαμβανομένων επίσης υπόψη των αποτελέσματα^/ τατν 
οικονομικών μέσων που διαθέτουν η Κοινότητα και τα κράτη μέλη, να επιτευχθεί ο in όχος 
ενίσχυσης της ευρωπαϊκής βιομηχανίας προγραμμάτων 
ότι είναι απαραίττιτο να εξασφαλισθεί η πραγματική εφαρμογή τέτοιων μέτρων σε όλη την 
Κοινότητα με σκοπό να κατοχυρωθεί ο υγιής και θεμιτός ανταγωνισμός μεταξύ των 
οικονομικών φορέων του ίδιου τομέα, ότι εξάλλου η εφαρμογή αυτών των μέτρων ατό τη 
φύση της θα ενισχύσει την αμοιβαία αναγνώριση μεταξύ των κρατών μελών 
ότι μετά την παρέλευση της δκαετούς περιόδου ενδεχόμενεαεθνικά μέτρα στον τομέα αυτό δεν 
πρέπει να θίξουν την αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των υπηρεσιών παρακωλύοντας τη 
λήψη ή την αναμετάδοση ραδιοτηλεοπτικών εκπομπών που προέρχονται από άλλα κράτη μέλη· 
ότι οι σχετικές αναλογίες ευρωπαϊκών έργων πρέπει να επιτυγχάνονται λαμβανομένης υ τύψη 
της οικονομικής πραγματικότητας, ότι πρέπει συνεπώς να προβλεφθεί ένα σταδιακό σύατημα 
για την επίτευξη αυτού του στόχου· 
49 
ότι φαίνεται ενδεδειγμένο να λτιφϋεί υπόψη ο ειδικός χαρακτήρας τα>ν εκπομπών που 
μεταδίδονται αποκλειστικά σε γλώσσα άλλη από αυτές των κρατάτν μελών 
ότι η εφαρμογή ειδικάνν προθεσμία™ για κάθε είδος τηλεοπτικής εκμ*πάλληχτηο. το>ν 
κιντιματογραφικών έργων εξαρτάται αρχικά από την ελευθερία σύναψης συμβάσεων, ότι 
πρέπει, ωστόσο, ελλείψει συμφωνίας μεταξύ των ενδιαφερομένων μερών ή των σχετικών 
επαγγελματικών κύκλων να προβλεφθεί χρονοδιάγραμμα μεταδόσεων καλύτερα 
προσαρμοσμένο στα διάφορα στάδια εκμετάλλευσης αυτών των έργων 
ότι είναι σημ,αντικό να καταστεί δυνατή η ανάπτυξη της τηλεαγοράς η οποία αντιπροσο>πεύει 
μια οικονομική δραστηριότητα σημαντική για το σύνολο των οικονομικών φορέων και 
πραγματική αγορά αγαθών και υπηρεσιών στην Κοινότητα προσαρμόζοντας το σύστημα των 
ωριαίων ποσοτήτων, ότι προκειμένου να εξασφαλισθεί πλήρως η προστασία των συμφερόντων 
των καταναλωτών, είναι σημαντικό να υπαχθεί η τηλεαγορά σε ορισμένους ελάχιστους 
κανόνες οι οποία θα διέπουν τη μορφή και το περιεχόμενο των εκπομπά>ν 
ότι είναι απαραίτητο να διευκρινισθούν οι κανόνες για την προστασία της φυαικής, 
πνευματικής και ηθικής ανάπτυξης των ανηλίκατν, ότι η καθιέρωση σαφούς διάκρισης μ ταξύ 
τοον προγραμμάτων που αποτελούν το αντικείμενο απόλυτης απαγόρευσης και εκείνατν που 
μπορούν να επιτραπούν με την επιφύλαξη κατάλληλων τεχνικά™ μέσων, πρέπει να πι.ρέχει 
τη δυνατότητα να ικανοποιείται το κοινό συμφέρον το οποίο αποτελεί μέριμνα των κρατών 
μελών και της Κοινότητας· 
ότι, σύμφωνα με την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου(7), η έννοια της "παροχής υπηρεσιών" 
που αναφέρεται στα άρθρα 59 και 60 της Συνθήκης καλύπτει την μετάδοση τηλεοπτικών 
προγραμμάτων ακόμα και μέσω εταιριάτν εκμετάλλευσης καλωδιακάνν τηλεοπτικάτν δικτύα>ν· 
ότι ενδείκνυται, σύμφωνα με το άρθρο 3 Β της Συνθήκης, να μην υπερβαίνονται τα αναγκαία 
όρια για την επίτευξη των στόχων της Κοινότητας στον τομέα της ραδιοτηλεοπτικής 
μετάδοσης και ότι ενδείκνυται εξάλλου να επιβεβαιωθεί εκ νέου αυτή η αρχή σύμφωνα με την 
οποία τα κράτη μέλη έχουν την ευχέρεια, όσον αφορά τους ραδιοτηλεοπτικούς οργανιομούς 
που υπάγονται στην δικαιοδοσία τους, να προβλέπουν αυστηρότερους ή λεπτομερέστ) ρους 
κανόνες-
ότι το άρθρο Β της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση όριζει ότι στόχος της, μεταξύ άλλα)ν, 
είναι να διατηρήσει στο ακέραιο το κοινοτικό κεκτημένο-
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ: 
ΑΡΘΡΟ 1 
Η οδηγία 89/552/ΕΟΚ τροποποιείται ως εξής: 
1) Το άρθρο 1 τροποποιείται ως εξής: 
α) το στοιχείο β) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: 
(7) Υπόθεση 155/73 (Sacchi), Συλλογή 1974, σ. 409 
Υπόθεση 52/79 (Debauve), Συλλογή 1980, σ. 833 
50 
"β) "τηλεοπτική διαφήμιση" κάθε μορφή τηλεοπτικού μηνύματος που μεταδίδεται έναντι 
αμοιβής ή ανάλογης πληρωμής, από μη δημόσια ή ιδιωτική επιχείρηση στα πλαίσια 
εμπορικής, βιομηχανικής και βιοτεχνικής δραστηριότητας ή ασκτισης ελευθέριου 
επαγγέλματος, με σκοπό την προώθηση της παροχής αγαθών ή υπηρεσία™, έναντι 
πληρωμής, συμπεριλαμβανομένων ακινήτων, δικαιωμάτων και υποχρεώσεων. Δεν 
συμπεριλαμβάνεται η τηλεαγορά"· 
β) προστίθεται το ακόλουθο στοιχείο ε): 
"ε) η "τηλεαγορά" τα οπτικοακουστικά προγράμματα και τα τηλεοπτικά μηνύματα που 
περιέχουν άμεσες προσφορές στο κοινό με σκοπό την πώληση, την αγορά ή την εκμίσθωση 
προϊόντων ή με σκοπό την προμήθεια υπηρεσιών επ'αμοιβή"· 
2) Το άρθρο 2 αντικαθίσταται ως εξής: 
" Άρθρο 2 
1. Κάθε κράτος μέλος μεριμνά ώστε όλες οι τηλεοπτικές εκπομπές που μεταδίδονται από 
τους ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς που υπάγονται στη δικαιοδοσία του να τηρούν τους 
κανόνες δικαίου που εφαρμόζονται στις εκπομπές που απευθύνονται στο κοινό σε αυτό 
το κράτος μέλος. 
2. Υπάγονται στη δικαιοδοσία ενός κράτους μέλους, οι ραδιοτηλεοπτικοί οργανισμοί που 
είναι εγκατεστημένοι στην επικράτεια αυτού του κράτους μέλους ή στο οποίο ιχουν 
μόνιμη εγκατάσταση και ασκούν πραγματική οικονομική δραστηριότητα. 
3. Υπάγονται ομοίως στη δικαιοδοσία ενός κράτους μέλους, οι ραδιοτηλεοπτικοί οργανισμοί 
που είναι εγκατεστημένοι εκτός της επικράτειας της Κοινότητας οι οποίοι πληρούν μια 
από τις ακόλουθες προϋποθέσεις: 
α) χρησιμοποιούν συχνότητα η οποία έχει παραχωρηθεί από αυτό το κράτος μέλος, 
β) μΠ χρησιμοποιώντας συχνότητα παραχωρηθείσα από κάποιο κράτος μέλος της ' Εν όσης, 
χρησιμοποιούν το δυναμικό δορυφόρου που έχει παραχωρηθεί από το εν λόγω κράτος 
μέλος, 
Υ) Μ*) χρησιμοποιώντας ούτε συχνότητα ούτε το δυναμικό δορυφόρου κάποιου κράτους 
μέλους της Ένωσης, χρησιμοποιούν ανοδική σύνδεση προς δορυφόρο εγκατεστημένο στο 
εν λόγω κράτος μέλος. 
4. Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται στις ραδιοτηλεοπτικές εκπομπές που απευθύν· >νται 
αποκλειστικά προς τρίτες χά>ρες και των οποίων δεν γίνεται άμεση ή έμμεση λήψη ατό το 
κοινό ενός ή περισσότερων κρατών μελών." 
51 
3) ΙΙαρεμβάλλεται το ακόλουθο άρθρο 2α: 
"Άρθρο 2α 
Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν την ελευθερία λήψεως και δεν εμποδίζουν την αναμετάδοοη στο 
έδαφος τους των ραδιοτηλεοπτικών εκπομπών που προέρχονται από άλλα κράτη μέλ η για 
λόγους που εμπίπτουν σε τομείς τους οποίους συντονίζει η παρούσα οδηγία. Τα κράτη μέλη 
μπορούν να λαμβάνουν προσωρινά τα κατάλληλα μέτρα για να περιορίζουν τη λήψη ή/και να 
αναστέλλουν την αναμετάδοση τηλεοπτικών εκπομπών εάν συντρέχουν οι ακόλουθες 
προϋποθέσεις: 
α) η τηλεοπτική εκπομπή που προέρχεται από ένα άλλο κράτος μέλος παραβιάζει προφ< ινώς, 
σοβαρώς και βαρέως το άρθρο 22 ή/και το άρθρο 22α· 
β) ο ραδιοτηλεοπτικός οργανισμός παρέβη την ίδια διάταξη τουλάχιστον δύο φορές ; ντός 
των 12 προηγουμένων μηνών 
γ) το οικείο κράτος μέλος έχει κοινοποιήσει εγγράφως στον ραδιοτηλεοπτικό οργανισμό και 
στην Επιτροπή, τις παραβάσεις τις οποίες του προσάπτει, καθώς και την πρόθεση του 
να λάβει μέτρα προκειμένου να περιορίσει τη λήψη ή/και να αναστείλλει την αναμετάδοση 
σε περίπτωση νέας παράβασης· 
δ) οι διαβουλεύσεις με το κράτος μέλος μετάδοσης και την Επιτροπή δεν κατέληξαν σε q ιλικό 
διακανονισμό εντός 15 ημερών από την κοινοποίηση που προβλέπεται στο στοιχείο γ), 
η δε επικαλούμενη παράβαση εξακολουθεί. 
Η Επιτροπή αποφασίζει, εντός προθεσμίας όνο μηνών από την ανακοίνωση τον ληφθέντος 
από το κράτος μέλος μέτρον, σχετικά με το συμβιβάσιμο τον μέτρον με το κοινοτικό δίκαιο. 
Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης το κράτος μέλος οφείλει να παύσει επειγόντως το εν λόγω 
μέτρο. 
Η διάταξη του πρώτου εδαφίου δεν επηρεάζει την εφαρμογή οιασδήποτε διαδικασίας, μ-τρου 
ή κύρωσης για τις εν λόγω παραβάσεις εντός του κράτους μέλοτ>ς στη δικαιοδοσία του οποίου 
υπάγεται ο σχετικός ραδιοτηλεοπτικός οργανισμός" 
4) Το άρθρο 3 αντικαθίσταται ως εξής: 
" Αρθρο 3 
1. Τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα όσον αφορά τους ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς 
που υπάγονται στη δικαιοδοσία τους να προβλέψουν αυστηρότερους και λεπτομερέστερους 
κανόνες στους τομείς που καλύπτει η παρούσα οδηγία. Οι κανόνες αυτοί οι οποίοι πρέπει 
να τηρούν το κοινοτικό δίκαιο, μπορούν να αφορούν συγκεκριμένα: 
- την πραγματοποίηση στόχων γλωσσικής πολιτικής, 
- τη συνεκτίμηση του δημοσίου συμφέροντος σε συνάρτηση με το ρόλο της τηλεόρασης 
στους τομείς της πληροφόρησης, της εκπαίδευσης, της πολιτιστικής καλλιέργειας και 
της ψυχαγωγίας καθώς και στον τομέα της διατήρησης του πλουραλισμοί' της 
πληροφόρησης και των μέσων ενημέρωσης. 
52 
2. Τα κράτη μέλη, στο πλαίσιο της νομοθεσίας τους, μεριμνούν με την εφαρμογή κατάλληλων 
μέτρων για την τήρηση των διατάξεων της παρούσας οδηγίας από τους ραδιοτηλεοπτικούς 
οργανισμούς που υπάγονται στη δικαιοδοσία τους. 
Κάθε κράτος μέλος καθορίζει τις κυρώσεις που θα επιβάλλει στους ραδιοτηλεοπτικούς 
οργανισμούς που υπάγονται στη δικαιοδοσία του, σε περίπτωση που δεν τηρούν τις 
διατάξεις που εκδόθηκαν κατ'εφαρμογήν της παρούσας οδηγίας. Οι κυρώσεις αυτές πρέπει 
να είναι σοβαρές ώστε να εξασφαλίζουν την τήρηση αυτών των διατάξεων. 
3. Τα κράτη μέλη προβλέπουν επίσης στο πλαίσιο της νομοθεσίας τους όσον αφορά τους 
ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς που υπάγονται στη δικαιοδοσία του, τη δυνατότητα να 
προσφεύγουν σε προσωρινά μέτρα με σκοπό την παύση της παράβασης των διατάξεων ττις 
παρούσας οδηγίας, εάν χρειάζεται, μέσω της αναστολής της άδειας εκπομπής." 
5) Το άρθρο 4 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: 
" Αρθρο 4 
1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν με τα κατάλληλα μέσα ώστε οι ραδιοτηλεοπτικοί οργανισμοί να 
αφιερώνουν σε ευρωπαϊκά έργα, κατά την έννοια του άρθρου 6, το μεγαλύτερο ποσοστό 
του χρόνου εκπομπής τους, εκτός από το χρόνο που αφιερώνεται στις πληροφορίες, 
αθλητικές εκδηλώσεις, διαφημήσεις ή στις υπηρεσίες τηλεκειμένου και τηλεαγοράς 
2. Δεδομένου ότι πρόκειται για τηλεοπτικούς σταθμούς, ο χρόνος προγράμματος των οποίων, 
εκτός από το χρόνο που αφιερώνεται στη διαφήμιση ή την τηλεαγορά, συνίσταται 
τουλάχιστον ως προς το 80% σε κινηματογραφικά έργα, μυθοπλασίες, ντοκυμαντέρ ή 
κινούμενα σχέδια, τα κράτη μέλη προβλέπουν ότι οι ραδιοτηλεοπτικοί σταθμοί, αντί να 
ικανοποιήσουν την προβλεπόμενη στην παράγραφο 1 υποχρέωση, επιφυλασσόταν στα 
ευρωπαϊκά έργα, κατά την έννοια του άρθρου 6, το 25% του προϋπολογισμού 
προγράμματος. Ο προϋπολογισμός προγράμματος, κατά την έννοια της παρούσας 
οδηγίας, νοείται ότι είναι το λογιστικό κόστος της αγοράς και της προαγοράς των 
δικαιωμάτων τηλεοπτικής μετάδοσης, παραγωγής και συμπαραγωγής του συνόλου των 
προγραμάτων που μεταδίδονται από τον ενλόγω τηλεοπτικό σταθμό κατά τη διάρκεια του 
έτους αναφοράς. 
3. Τα ποσοστά που προβλέπονται στις παραγράφους 1 και 2 επιτυγχάνονται προοδευτικά, 
κατά στάδια, εντός προθεσμίας 3 ετών από την ημερομηνία έναρξης των μεταδόσεων του 
εν λόγω τηλεοπτικού σταθμού. 
4. Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου ή του άρθρου 5 δεν αφορούν τους τηλεοπτικούς 
σταθμούς που μεταδίδουν σε άλλη γλώσσα εκτός από τις γλώσσες των κρατών μελών. 
5. Από την ημερομηνία έκδοσης της παρούσας οδηγίας, τα κράτη μέλη διαβιβαζόταν στην 
Επιτροπή, ανά διετία, έκθεση σχετικά με την εφαρμογή του παρόντος άρθρου και του 
άρθρου 5. 
Η έκθεση αυτή περιλαμβάνει κυρίως μια στατιστική κατάσταση σχετικά με την επίτευξη 
των ποσοστών που αναφέρονται στο παρόν άρθρο και στο άρθρο 5 για καθέναν από τους 
τηλεοπτικούς σταθμούς που υπάγονται στη δικαιοδοσία του συγκεκριμένου κράτους 
μέλους. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή τους λόγους για τους οποίους δεν 
53 
κατέστη δυνατό να επιτευχθούν αυτά τα ποσοστά καθώς και τα μέτρα που λαμβάνουν, σε 
καθεμιά των περιπτώσεων, για να εξασφαλίσουν ότι ο ραδιοτηλεοπτικός σταθμός τα 
επιτυγχάνει πραγματικά. 
Η Επιτροπή γνωστοποιεί αυτές τις εκθέσεις στα άλλα κράτη μέλη και στο Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο, συνοδετκ5μενες ενδεχομένως από (τχετική γνώμη. Η Επιτροπή μεριμνά για 
την εφαρμογή του παρόντος άρθρου και του άρθρου 5 σύμφωνα με τις διατάξεις της 
Συνθήκης. II Επιτροπή, για τη διατύπωση της γνώμης της, μπορεί ιδίως να λαμβάνει 
υπόψη την πρόοδο που έχει επιτευχθεί σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη, το μέρος του 
προγράμματος το οποίο αντιπροσωπεύουν τα έργα που μεταδίδονται για πρώτη φορά, 
τις ιδιαίτερες συνθήκες λειτουργίας των νέων ραδιοτηλεοπτικών οργανισμών και την 
ειδική κατάσταση των χωρών που έχουν λίγες δυνατότητες οπτικοακουστικής παραγωγής 
ή περιορισμένη γλωσσική εμβέλεια." 
6) Το άρθρο 5 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: 
" Άρθρο 5 
Τα κράτη μέλη μεριμνούν, με τα κατάλληλα μέσα, ώστε οι ραδιοτηλεοπτικοί οργα\ ισμοί 
να αφιερώνουν τουλάχιστον 10% του χρόνου τους, εκτός από το χρόνο που αφιερώνεται 
στις πληροφορίες, αθλητικά γεγονότα, παιγνίδια, διαφήμιση, τηλεαγορά ή τις υπηρεσίες 
τηλεκειμένου, ή εναλλακτικά, κατ επιλογή του κράτους μέλους, 10% τουλάχιστον, του 
προϋπολογισμού των προγραμμάτων τους, σε ευρωπαϊκά έργα τα οποία προέρχονται από 
παραγωγούς ανεξάρτητους από ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς. 
Αυτό το ποσοστό επιτυγχάνεται αφιερώνοντας ποσοστό τουλάχιστον 50% σε πρόσφατα 
έργα, δηλαδή, σε έργα που έχουν μεταδοθεί εντός διαστήματος πέντε ετών απο την 
παραγωγή τους". 
7) Το άρθρο 6 τροποποιείται ως εξής: 
α) η παράγραφος 1, στοιχείο α) αντικαθίστατια από τα εξής: 
"α) τα έργα καταγωγής κρατών μελών" 
β) η παράγραφος 3 αντικαθίσταται από τα εξής: 
"3. Τά έργα που αναφέρονται στην παράγραφο 1 στοιχείο γ) είναι εκείνα που 
πραγματοποιούνται είτε αποκλειστικά είτε σε συμπαραγωγή με παραγωγούς εγκατεστημ! νους 
σε μια ή περισσότερες τρίτες ευρωπαϊκές χώρες με τις οποίες η Κοινότητα έχει συνάψει 
συμφωνίες που καλύπτουν τον οπτικοακουστικό τομέα εφόσον τα έργα αυτά 
πραγματοποιούνται κυρίως από δημιουργούς ή εργαζόμενους που κατοικούν σε ι να ή 
περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη." 
γ) παρεμβάλλεται η ακόλουθη παράγραφος 3α: 
"3α. Τα έργα, τα οποία δεν είναι ευρωπαϊκά κατά την έννοια της παραγράφου 1 αλλά 
πραγματοποιούνται στο πλαίσιο διμερών συμφωνιών παραγωγής που συνάπτονται μεταξ υ των 
κρατών μελών και τρίτων χωρών, θεωρούνται ως ευρωπαϊκά έργα, στο βαθμό που η 
54 
συμμετοχή των κοινοτικών συμπαραγωγών στο συνολικό κόστος της παραγωγής είναι 
μεγαλύτερη και η παραγωγή δεν ελέγχεται από έναν ή περισσότερους παραγωγούς 
εγκατεστημένους εκτός των κρατών μελών". 
δ) στη παράγραφο 4 οι λέξεις "και της παραγράφου 3α" παρεμβάλλονται μετά τις λέξεις 
"τα έργα τα οποία δεν είναι ευρωπαϊκά έργα κατά την έννοια της παραγράφου Γ· 
8) Το άρθρο 7 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: 
" Αρθρο 7 
Οι κάτοχοι δικαιωμάτων και οι ραδιοτηλεοπτικοί οργανισμοί συμφωνούν τις προθκτμίες 
μετάδοσης των κινηματογραφικών έργων. Ελλείψει σχετικής συμφωνίας, οι ραδιοτηλεοπτικοί 
οργανισμοί δεν προβαίνουν σε μετάδοση κινηματογραφικών έργων πριν την πάροδ( » των 
ακόλουθων προσΟεμιών, μετά την έναρξη της εκμετάλλευσης ατττού του έργου στις 
κινηματογραφικές αίθουσες σε ένα κράτος μέλος: 
α) έξι μήνες για τις υπηρεσίες πληρωμής ανά εκπομπή-
β) δώδεκα μήνες για τις τηλεοπτικές υπηρεσίες με συνδρομή πλην εκείνων που αναφέρονται 
στο σημείο α)· 
γ) δεκαοκτώ μήνες για τις λοιπές υπηρεσίες πλην εκείνων που αναφέρονται στα σημιία α) 
και β). 
Τα κράτη μέλη μεριμνούν για την τήρηση αυτών των διατάξεων από τους ραδιοτηλεοπτικούς 
οργανισμούς που υπάγονται στη δικαιοδοσία τους". 
9) Το άρθρο 8 καταργείται. 
10) Ο τίτλος του κεφαλαίου IV αντικαθίσταται από τον ακόλουθο τίτλο: 
"Τηλεοπτική διαφήμηση, χορηγία και τηλεαγορά" 
11) Στο άρθρο 11 η παράγραφος 3 αντικαθίσταται από τα εξής: 
"3. Η μετάδοση κινηματογραφικών ταινών μεγάλου μήκους μπορεί να διακόπτεται μια 
φορά για κάθε πλήρες χρονικό διάστημα 45 λεπτών. Αλλη διακοπή επιτρέπεται > άν η 
προγραμματισμένη διάρκεια τους υπερβαίνει κατά 20 λεπτά τουλάχιστον τη διαρκεί α δύο 
ή περισσοτέρων πλήρων χρονικών διαστημάτων 45 λεπτών". 
12) Στο άρθρο 12, η εισαγωγική φράση τροποποιείται ως εξής: 
"Η τηλεοπτική διαφήμιση και τα προγράμματα τηλεαγοράς δεν πρέπει:" 
55 
13) Το άρθρο 13 και 14 αντικαθίστανται από το ακόλουθο κείμενο: 
" Άρθρο 13 
Απαγορεύεται κάθε μορφή τηλεοπτικής διαφήμισης και τηλεαγοράς τσιγάρων και άλλων 
προϊόντων καπνού. 
Άρθρο 14 
Απαγορεύεται η τηλεοπτική διαφήμιση και η τηλεαγορά των φαρμάκων και των θεραπευτικών 
αγωγών που διατίθενται μόνο με ιατρική συνταγή στο κράτος μέλος στου οποίου τη 
δικαιοδοσία υπάγεται ο ραδιοτηλεοπτικός οργανισμός". 
14) Το άρθρο 15 τροποποιείται ως εξής: 
α) Η εισαγωγική φράση τροποποιείται ως εξής: 
"Η τηλεοπτική διαφήμιση και η τηλεαγορά αλκοολούχων ποτών πρέπει να τηρούν τα 
ακόλουθα κριτήρια:" 
β) Τα στοιχεία α) έως στ) αντικαθίστανται από τα εξής: 
"α) να μην απαευθύνονται ειδικά στους ανήλικους ούτε, ιδίως να εμφανίζουν 
ανήλικους να καταναλά)νουν τέτοια ποτά-
β) να μη συσχετίζουν την κατανάλωση αλκοολούχων ποτών με βελτιο>μένες 
σωματικές επιδόσεις ή την οδήγηση οχημάτων 
γ) να μην προκαλούν την εντύπωση ότι η κατανάλωση αλκοολούχων ποτών 
ευνοεί την κοινωνική ή σεξουαλική επιτυχία· 
δ) να μην αφήνουν να υπονοηθεί ότι τα αλκοολούχα ποτά έχουν θεραπευτικές 
ιδιότητες ή ότι επιδρούν ως διεγερτικά, ηρεμηστικά ή καταπραϋντικά 
ε) να μην ενθαρρύνουν την άμετρη κατανάλωση αλκοολούχων ποτοτν και vit μη 
δίνουν αρνητική εικόνα της αποχής από την κατανάλωση τους \) της 
μετρημένης κατανάλωσης τους· 
στ) να μην τονίζουν ως προτέρημα των ποτών την υψηλή περιεκτικότητα τ( >υς σε 
οινόπνευμα." 
15) Το άρθρο 16 τροποποιείται ως εξής: 
α) Η εισαγωγική φράση τροποποιείται ως εξής: 
"Η τηλεοπτική διαφήμιση και η τηλεαγορά δεν πρέπει να θίγουν ηθικά ή σωματικά τους 
ανήλικους και, συνεπώς, πρέπει να τηρούν τα ακόλουθα κριτήρια για την προστασία τους:" 
β) Τα στοιχεία α) έως δ) αντικαθίστανται από τα εξής: 
" α) να μην παρακινούν ευθέως τους ανηλίκους στην αγορά προϊόνι ος ή 
υπηρεσίας, εκμεταλλευόμενη την απειρία και την ευπιστία τους· 
β) να μην παρακινούν ευθέως τους ανηλίκους να πείσουν τους γονείς τους ή 
τους τρίτους να αγοράσουν τα διαφημιζόμενα προϊόντα ή υπηρεσίες· 
56 
γ) να μην εκμεταλλεύονται τη ιδιαίτερη εμπιστοσύνη των ανηλίκων προς τους 
γονείς τους, τους δασκάλους τοττς ή άλλα πρόσατπα-
δ) να μην παρουσιάζουν ανηλίκους, σε κατάσταση επισφαλή, χωρίς να συντ ρέχει 
λόγος." 
16) Το άρθρο 17, παράγραφος 2, τροποποιείται ως εξής: 
"2. Τα τηλεοπτικά προγράμματα δεν μπορούν να αποτελούν αντικείμενο χορηγίας από φ υσικά 
ή νομικά πρόσωπα των οποίων η κύρια δραστηριότητα συνίσταται στην κατασκευή ή πώληση 
προϊόντων και στην παροχή υπηρεσιών των οποίων η διαφήμιση απαγορεύεται όυνάμι ι του 
άρθρου 13." 
17) Το άρθρο 18 αντικαθίσταται από το εξής κείμενο: 
" Άρθρο 18 
Ι. Ο χρόνος μετάδοσης που αφιερώνεται στις διαφημίσεις δεν πρέπει να υπερβαίνει τ( ι 15% 
τοτ» καθημερινού χρόνου μετάδοσης Ωστόσο, το ποσοστό αυτό μπορεί να φθάνει το 20%, 
όταν περιλαμβάνει άλλες μορφές διαφήμισης εκτός των διαφημιστικών μηνυμάτων ή/και 
των μηνυμάτων τηλεαγοράς εντός ή μεταξύ προγραμμάτων για υπηρεσίες που δεν αφι >ρούν 
αποκλειστικά την τηλεαγορά, υπό τον όρο ότι το σύνολο των διαφημιστικών μηνυμάτων 
δεν υπερβαίνει το 15%. 
2. Ο χρόνος μετάδοσης που αφιερώνεται στα διαφημιστικά μηνύματα μέσα σε διάστημι ι μιας 
ωρολογιακής ώρας δεν πρέπει να υπερβαίνει το 20%". 
18) Τα άρθρα 18α καί 18β παρεμβάλλονται μετά το άρθρο 18: 
"Άρθρο 18α 
1. Τα προγράμματα και τα μηνύματα τηλεαγοράς πρέπει να μπορούν να προσδιορίζοντ αι ως 
τέτοια με άνεση και, στην περίπτωση κατά την οποία παρεισφρύουν σε μια υπηριοία η 
οποία δεν είναι αποκλειστικά αφιερωμένη σε αυτή τη δραστηριόττμα, πρέπει να μπ< »ρούν 
σαφώς να διακριθούν από άλλες εκπομπές αυτής της υπηρεσίας, συμπεριλαμβανομένων 
των εκπομπών διαφήμισης, χάρη σε οπτικά ή/και ακουστικά μέσα· 
2. Τα προγράμματα και τα μηνύματα τηλεαγοράς πρέπει να συμφωνούν με τις διατάξεις της 
οδηγίας [... του Συμβουλίου σχετικά με την προστασία των καταναλωτών για τις εξ 
αποστάσεως διαπραγματεύσεις συμβάσεων](8), κυρίως όσον αφορά τις πληροφορίες για το 
περιεχόμενο των ονμβάοεων. 
Άρθρο 18β 
1. Ο χρόνος μετάδοσης, που αφιερώνεται στα προγράμματα τηλεαγοράς τα οποία 
υπεισέρχονται σε μια υπηρεσία που δεν είναι αποκλειστικά αφιερωμένη σε αυτή τη 
δραστηριότητα, δεν πρέπει να υπερβαίνουν τις τρεις ώρες ανά εικοσιτετράωρο. 
(8) EEL 
57 
2. Οι υπηρεσίες που είναι αποκλειστικά αφιερωμένες στην τηλεαγορά δεν υπόκεινται σε 
κανένα χρονικό περιορισμό". 
19) Το άρθρο 19 καταργείται: 
20) Το άρθρο 20 αντικαθίσταται από τα εξής: 
" Άρθρο 20 
Με την επιφύλαξη του άρθρου 3, τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν, στα πλαίσια του 
κοινοτικού δικαίου, άλλους όρους εκτός από εκείνους που ορίζονται στο άρθοο 11 
παράγραφος 2 έως 5 και στα άρθρα 18 και 18β για τις εκπομπές οι οποίες προορίζονται 
αποκλειστικά για την επικράτεια τους και των οποίων η λήψη δεν είναι δυνατή, άμεσα ή 
έμμεσα, σε ένα ή περισσότερα άλλα κράτη μέλη". 
21) Το άρθρο 21 καταργείται. 
22) Ο τίτλος του κεφαλαίου V, αντικαθίσταται από τον ακόλουθο τίτλο: 
"Προστασία των ανηλίκων και της δημόσιας ηθικής" 
23) Το άρθρο 22 αντικαθίσταται από τα εξής: 
" Άρθρο 22 
1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα για να εξασφαλίσουν ότι οι εκπομπές, 
συμπεριλαμβανομένων των αγγελιών, των ραδιοτηλεοπτικά^ οργανισμών που υπάγονται 
στη δικαιοδοσία τους δεν περιλαμβάνουν προγράμματα τα οποία ενδέχεται να βλάψουν 
σοβαρά, τη σωματική, πνευματική ή ηθική ανάπτυξη των ανηλίκων και ειδικότερα 
προγράμματα που περιέχουν πορνογραφικές σκηνές ή σκηνές άσκοπης βίας. 
2. Τα μέτρα που αναφέρονται στη παράγραφο 1 επεκτείνονται επίσης στα άλλα προγράι ι ματα 
που είναι ικανά να βλάψουν τη σωματική ή ηθική ανάπτυξη των ανηλίκων, έκτος αν 
εξασφαλίζεται, με επιλογή της κατάλληλης ώρας εκπομπής ή με άλλα τεχνικής φύσεως 
μέτρα, ότι στην περιοχή μετάδοσης οι ανήλικοι δεν βλέπουν ή δεν ακούν κατά κανόνα τις 
εκπομπές αυτές". 
24) Παρεμβάλλονται τα ακόλουθα άρθρο 22α και 22β: 
" Άρθρο 22α 
Τα κράτη μέλη μεριμνούν άκπε οι εκπομπές να μην προκαλούν τη μισαλλοδοξία λόγω 
διαφορών φυλής, φύλου, θρησκείας ή ιθαγένειας. 
Άρθρο 22β 
Η Επιτροπή αποδίδει ιδιαίτερη προσοχή στην εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος 
κεφαλαίου στην έκθεση που ορίζεται στο άρθρο 26." 
58 
25) Το άρθρο 25 καταργείται. 
26) Το άρθρο 26 αντικαθίσταται από τα εξής: 
" Άρθρο 26 
Το αργότερο στο τέλος του τρίτου έτους από την έκδοση της παρούσας οδηγίας και κατόπιν 
ανά διετία, η Επιτροπή υποβάλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το Συμβούλιο και την 
Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας οδιτγίας 
και, ενδεχομένως, διατυπώνει περαιτέρω προτάσεις για την προσαρμογή της οδηγίας στις 
εξελίξεις του τομέα της ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης". 
ΑΡΘΡΟ 2 
1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις απαραίτητες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές 
διατάξεις προκειμένου να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία το αργότερο ένα έτος 
μετά την έναρξη ισχύος της. Ενημερωνόταν αμέσως ττιν Επιτροπή σχετικά. 
Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις εν λόγω διατάξεις, οι τελευταίες αυτές περεχούν 
παραπομπή στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από παρόμοια παραπομπή κατά την 
επίσημη δημοσίευση τους. Ο τρόπος της παραπομπής καθορίζεται από τα κράτη μέλη. 
2. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κείμενο των ουσιαστικών διατάξεων 
εσωτερικού δικαίου τις οποίες θεσπίζουν στους τομείς που διέπονται από την παρούσα 
οδηγία. 
ΑΡΘΡΟ 3 
Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευση της στην Επίσημη 
Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. 
Το άρθρο 1 σημείο 5 εφαρμόζεται πραγματικά για 10 έτη από την έναρξη ισχύος ττις παο< >ύσας 
οδτιγίας. 
ΑΡΘΡΟ 4 
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη. 
Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο * Για το Συμβούλιο 
Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος 
59 

ISSN 0254-1483 
COM(95) 86 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 15 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-95-119-GR-C 
ISBN 92-77-87039-7 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-29S5 Luxembourg 
GO