ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ  ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
Βρυξέλλες , 2.10.2001
COM(2001) 531 τελικό
ΠΡΑΣΙΝΟ  ΒΙΒΛΙΟ
για την προστασία  των καταναλωτών  στην  Ευρωπ ·ϊκή Ένωση
(υποβλήθηκε  από την Επιτροπή )
2ΠΡΑΣΙΝΟ  ΒΙΒΛΙΟ
για την προστασία  των καταναλωτών  στην  Ευρωπαϊκή  Ένωση
1.∆ΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ  ΓΙΑ ΤΗΝ  ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ  ΤΩΝ  ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ  ΣΤΗΝ  ΕΕ
Ο σκοπός  αυτού  του Πράσινου  Βιβλίου  είναι  να ξεκινήσει  µια εκτενής  δηµόσια διαβούλευση
για τη µελλοντική  κατεύθυνση  όσον  αφορά  την προστασία  των καταναλωτών  στην  ΕΕ. Για
να δοθεί  το έναυσ µα να ξεκινήσει  µια καλά  ενηµερωµένη συζήτηση , αναλύεται  η τρέχουσα
κατάσταση  και οι δυνατές  επιλογές  για το µέλλον .
Η Επιτροπή  καλεί  τα ενδιαφερό µενα µέρη να υποβάλουν  τα σχόλιά  τους µέχρι τις 15
Ιανουαρίου  2002. Καλούνται  να σχολιάσουν  όλες τις πτυχές  του εγγράφου  και ειδικότερα  τα
ακόλουθα  θέµατα:
/g183 Ποια  είναι  τα κύρια  εµπόδια  που αντιµετωπίζουν  οι καταναλωτές  και οι επιχειρήσεις  τα
οποία   απορρέουν  από τις διαφορές  στους  εθνικούς  κανονισ µούς σχετικά  µε τις
θεµιτές/ορθές  εµπορικές  πρακτικές  για τη διαφή µιση και τις πρακτικές  που συνδέονται  µε
προσυ µβατικές , συµβατικές  και µετά την πώληση  πτυχές  των σχέσεων  επιχειρήσεων -
καταναλωτών ;
/g183 Συµφωνείτε  ότι υπάρχει  ανάγκη  για µεταρρύθ µιση της προστασίας  των καταναλωτών  όσον
αφορά  αυτή την πτυχή  της εσωτερικής  αγοράς ;
/g183 Πρέπει  η µεταρρύθ µιση να γίνει µε βάση  την υπάρχουσα  ειδική  προσέγγιση  ή µε βάση  τη
µικτή προσέγγιση  που αναπτύσσεται  παρακάτω ;
/g183 Ποιος  είναι  ο πιθανός  αντίκτυπος  των δύο προσεγγίσεων  όσον  αφορά  το κόστος  και τα
οφέλη  των καταναλωτών  και των επιχειρήσεων ;
Αν ακολουθηθεί  η ειδική  προσέγγιση :
/g183 Ποιες  είναι  οι προτεραιότητες  για εναρµόνιση ;
Αν ακολουθηθεί  η µικτή προσέγγιση
/g183 Ποια  θα είναι  βασικά  στοιχεία  µιας γενικής  ρήτρας , οι γενικές  δοκιµές και οι βασικοί
κανόνες  για τη ρύθµιση των εµπορικών  πρακτικών ;
/g183 Τι θα ήταν καλύτερο  - µια οδηγία  πλαίσιο  µε µια γενική  ρήτρα  µε βάση  τις θεµιτές εµπορικές
πρακτικές  ή µε βάση  µόνο τις πρακτικές  παραπλάνησης  και εξαπάτησης ; Ποια  προσέγγιση
είναι  πιο εφικτή  ; Ποια  είναι  πιθανότερο  να αντιµετωπίσει  µε επιτυχία  το πρόβλη µα του
κατακερ µατισµού της εσωτερικής  αγοράς  για το συµφέρον  των καταναλωτών ;
/g183 Θα ήταν χρήσι µο να περιληφθεί  µια βάση  για αυτορρύθ µιση σε µια οδηγία -πλαίσιο ; Αν ναι,
ποια είναι  τα βασικά  στοιχεία  αυτών  των επιλογών  και τα κριτήρια  για την συµπερίληψή
τους;
3/g183 Θα ήταν χρήσι µο να αναπτυχθεί  µια µη δεσµευτική  πρακτική  καθοδήγηση ; Αυτή  η
καθοδήγηση  θα ήταν προτι µότερη  µε τη µορφή  συστάσεων  της Επιτροπής  ή µέσω ενός
ενδεικτικού  καταλόγου  επιτρεπό µενων  και των αθέµιτων παραδειγ µάτων  σε παράρτη µα της
οδηγίας ;
/g183 Πρέπει  να υπάρχει  η συµµετοχή  των ενδιαφερο µένων  µερών  στην ανάπτυξη  της µη
δεσµευτικής  νοµικής καθοδήγησης ;
/g183 Χρειάζεται  ένα νοµικό πλαίσιο  για τη βελτίωση  της συνεργασίας  µεταξύ  των αρχών  επιβολής
της προστασίας  των καταναλωτών ;
/g183 Ποια  πρέπει  να είναι  τα βασικά  στοιχεία  για ένα τέτοιο  νοµικό πλαίσιο ;
Παρακαλείσθε  να στείλετε  τα σχόλιά  σας (µε την ένδειξη  "Green Paper on EU Consumer
Protection") στη διεύθυνση :
The European Commission
Health and Consumer Prot ection Directorate General
B232 06/52Rue de la Loi 200B-1049 Brussels
ή µέσω ηλεκτρονικού  ταχυδρο µείου στη διεύθυνση : consultsanco@cec.eu.int
Η Επιτροπή  προτίθεται  να διοργανώσει  ακρόαση  των ενδιαφερο µένων  µερών  και
διαβούλευση  µε τις εθνικές  αρχές .
2.ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ  ΤΩΝ  ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ  ΣΤΗΝ  ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ  ΑΓΟΡΑ
2.1Εισαγωγή
Για να ωφεληθούν  οι καταναλωτές  από την εσωτερική  αγορά , πρέπει  να µπορούν  να έχουν
εύκολη  πρόσβαση  σε αγαθά  και υπηρεσίες  που προωθούνται , προσφέρονται  και πωλούνται
εκτός  των συνόρων . Η διασυνοριακή  διακίνηση  των αγαθών  και των υπηρεσιών  επιτρέπει
στους  καταναλωτές  να αναζητούν  συµφέρουσες  τιµές, καινοτό µα προϊόντα  και υπηρεσίες  και
µε αυτόν  τον τρόπο  να εξασφαλίζεται  ότι επωφελούνται  τα µέγιστα  από τις καταναλωτικές
αποφάσεις  τους. Αυτή  η διασυνοριακή  ζήτηση  αυξάνει  την ανταγωνιστική  πίεση  µέσα στην
εσωτερική  αγορά  και επιτρέπει  την αποτελεσ µατικότερη  προσφορά  αγαθών  και υπηρεσιών
σε ανταγωνιστικότερες  τιµές. Αυτός  ο ενάρετος  κύκλος  µπορεί  να επιτευχθεί  όταν  το ισχύον
κανονιστικό  πλαίσιο  ενθαρρύνει  τους καταναλωτές  και τις επιχειρήσεις  να προχωρούν  σε
διασυνοριακές  συναλλαγές . Οι διαφορετικοί  εθνικοί  νόµοι για τις εµπορικές  πρακτικές  που
συνδέονται  µε τις σχέσεις  επιχειρήσεων -καταναλωτών  µπορούν  να σταθούν  εµπόδιο  σε αυτή
την εξέλιξη .
Η διάσταση  της ΕΕ στην  προστασία  των καταναλωτών  (πρόκειται  για το κανονιστικό  πλαίσιο
για τα οικονο µικά συµφέροντα  των καταναλωτών  και δεν συµπεριλα µβάνονται  τα θέµατα
υγείας  και ασφάλειας  και άλλα  σχετικά  ζητήµατα) υφίσταται  εδώ και πάνω  από είκοσι  πέντε
χρόνια . Το άρθρο  153 της συνθήκης  ΕΚ περιλα µβάνει  αρκετά  δικαιώ µατα των καταναλωτών
- ενηµέρωση , εκπαίδευση  και οργάνωσή  τους για την υπεράσπιση  των συµφερόντων  τους. Οι
οδηγίες  για την προστασία  των καταναλωτών , που συνήθως  βασίζονται  στις διατάξεις  για την
εσωτερική  αγορά  του άρθρου  95 (πρώην  άρθρο  100Α) της συνθήκης  ΕΚ, έχουν  κατοχυρώσει
λεπτο µερώς  ορισµένα από αυτά  τα δικαιώ µατα. Περαιτέρω  οδηγίες  της ΕΕ, ο πρωταρχικός
4σκοπός  των οποίων  δεν είναι  η προστασία  των καταναλωτών , έχουν  επίσης  άµεση επίδραση
στην  προστασία  των καταναλωτών . Οι εθνικοί  κανονισ µοί και η νοµολογία  µε τη σειρά  τους
έχουν  αντίκτυπο  στην  προστασία  των καταναλωτών  στην  εσωτερική  αγορά .
Ωστόσο  η προστασία  των καταναλωτών  στην  εσωτερική  αγορά  αντιµετωπίζεται  µε µια
κατακερ µατισµένη δέσµη κανονισ µών και µε ένα κατακερ µατισµένο εκτελεστικό  σύστη µα.
Με την προοπτική  της διεύρυνσης  υπάρχει  ο κίνδυνος  περαιτέρω  κατακερ µατισµού της
εσωτερικής  αγοράς  και επιπλέον  προβλη µάτων  εκτέλεσης . Η κυκλοφορία  των
χαρτονο µισµάτων  και των νοµισµάτων  ευρώ  τον Ιανουάριο  του 2002 είναι  µια µεγάλη
ευκαιρία  για την ανάπτυξη  της εσωτερικής  καταναλωτικής  αγοράς . Αν αυτή  η ευκαιρία  µείνει
ανεκ µετάλλευτη , οι πολίτες  θα µείνουν  µε την εντύπωση  ότι το κύριο  σχέδιο  της ΕΕ - η
εσωτερική  αγορά  - δεν αφορά  την καθη µερινή  τους ζωή και είναι  απλά  ένα σχέδιο  που
προορίζεται  να εξυπηρετήσει  τα συµφέροντα  των επιχειρήσεων . Οι στόχοι  της προστασίας
των καταναλωτών  είναι  να θεσπιστεί  ένα κανονιστικό  σύστη µα το οποίο  :
/g183 να προστατεύει  όσο το δυνατόν  περισσότερο  τους καταναλωτές  ελαχιστοποιώντας  το
κόστος  για τις επιχειρήσεις ·
/g183 να είναι  όσο το δυνατόν  πιο απλό  και αρκετά  ευέλικτο  για να ανταποκρίνεται  γρήγορα
στην  αγορά  και µε τη συµµετοχή  των ενδιαφερο µένων  µερών  όσο το δυνατόν
περισσότερο ·
/g183 να παρέχει  ασφάλεια  δικαίου  και να εξασφαλίζει  την αποτελεσ µατική  και την έµπρακτη
εκτέλεση , ιδίως  στις διασυνοριακές  περιπτώσεις .
Έχουν  πραγ µατοποιηθεί  τρεις  µελέτες  για λογαριασ µό της Επιτροπής1 για να γίνει µια
ολοκληρω µένη έρευνα  για τους κανονισ µούς που αφορούν  την προστασία  των καταναλωτών
σε εθνικό  επίπεδο  και σε επίπεδο  ΕΕ. Οι ακόλουθες  παράγραφοι  δίνουν  µια γενική  ανάλυση
του αντίκτυπού  τους.
2.2Κανονιστική  ρύθµιση και νοµολογία  σε επίπεδο  ΕΕ
Οι οδηγίες  για την προστασία  των καταναλωτών  εµπίπτουν  σε δύο ευρείες  κατηγορίες :
οδηγίες  που ισχύουν  γενικά  και οδηγίες  που περιλα µβάνουν  κανόνες  σχετικά  µε ειδικούς
τοµείς ή µεθόδους  πώλησης . Η οδηγία  περί αγωγών  παραλείψεως  παρέχει  έναν εκτελεστικό
µηχανισ µό. Στο παρακάτω  πλαίσιο  συνοψίζονται  οι υπάρχουσες  οδηγίες .
Οδηγίες  της ΕΕ για την προστασία  των καταναλωτών
Γενικοί  κανόνες - Οδηγία  για την παραπλανητική  διαφή µιση2, όπως  τροποποιήθηκε  από την
οδηγία  σχετικά  τη συγκριτική  διαφή µιση3. Οδηγία  για την αναγραφή  των τιµών. Οδηγία
σχετικά  µε τις καταχρηστικές  ρήτρες  των συµβάσεων  που συνάπτονται  µε τους
καταναλωτές4. Οδηγία  σχετικά  µε ορισµένες πτυχές  της πώλησης  και των εγγυήσεων
καταναλωτικών  αγαθών5.
Κανόνες  για τοµείς και µεθόδους  πώλησης  – Οδηγίες  για τα τρόφι µα6, τα καλλυντικά7, τις
ονοµασίες  υφανσί µων8, τα φάρµακα που προορίζονται  για ανθρώπους9, τα οργανω µένα
ταξίδια ,10 τη σύναψη  συµβάσεων  εκτός  εµπορικού  καταστή µατος11, την καταναλωτική
πίστη12, τις εξ αποστάσεως  συµβάσεις13, τα όργανα  ζύγισης  µη αυτό µατης λειτουργίας14 και
τη χρονο µεριστική  µίσθωση15.
Εκτέλεση  - Οδηγία  περί των αγωγών  παραλείψεως16.
5Περαιτέρω  νοµοθεσία  της ΕΕ, ο κύριος  σκοπός  της οποίας  δεν είναι  η προστασία  των
καταναλωτών , περιέχει  διατάξεις  για την προστασία  των καταναλωτών  ή ρυθµίζει την
εξουσία  των εθνικών  αρχών  ώστε  να εισάγουν  κανονισ µούς για την προστασία  των
καταναλωτών . Για παράδειγ µα η οδηγία  για το ηλεκτρονικό  εµπόριο17 καλύπτει  τη διαφή µιση
και την έρευνα  αγοράς  µέσω φορέων  παροχής  υπηρεσιών  της κοινωνίας  της πληροφορίας . Η
οδηγία  για την τηλεόραση  χωρίς  σύνορα18 συντονίζει  επίσης  ορισµένες πτυχές  των
εµπορικών  επικοινωνιών  µέσω της άσκησης  τηλεοπτικών  δραστηριοτήτων . Προβλέπει  ένα
οµοιόµορφο  επίπεδο  προστασίας , την εφαρ µογή της αρχής  της χώρας  προέλευσης , κοινούς
ορισµούς που ορίζονται  µε ακρίβεια  και σαφείς  απαιτήσεις  εκτέλεσης .
Επιπλέον , η σύµβαση  των Βρυξελλών  (ενσω µατωµένη σήµερα σε κανονισ µό της ΕΕ19) και η
σύµβαση  της Ρώµης20 θεσπίζουν  κανόνες , σε περιπτώσεις  διασυνοριακών  συµβατικών
διενέξεων  µέσα στην  ΕΕ, για να καθορίσουν  ποιο δικαστήριο  κράτους  µέλους  πρέπει  να
εκδικάσει  την υπόθεση  (δικαιοδοσία ) και ποιο δίκαιο  κράτους  µέλους  θα ισχύσει  για τη
σύµβαση  (εφαρ µοστέο  δίκαιο ). Τέλος  υπάρχει  η νοµολογία  του ∆ικαστηρίου  των
Ευρωπαϊκών  Κοινοτήτων  που καλύπτει  τη συµβατότητα  ορισµένων  εθνικών  κανόνων  για την
προστασία  των καταναλωτών  µε την εσωτερική  αγορά21.
Τα κύρια  χαρακτηριστικά  της προστασίας  των καταναλωτών  στην  ΕΕ είναι  τα εξής:
/g183 οι υπάρχουσες  οδηγίες  της ΕΕ για την προστασία  των καταναλωτών , σε σύγκριση  µε την
εθνική  νοµοθεσία , δεν αποτελούν  ένα συνεκτικό  ρυθµιστικό  πλαίσιο  για τις εµπορικές
πρακτικές  µεταξύ  των επιχειρήσεων  και των καταναλωτών , κάτι που αποτελεί  το βασικό
στόχο  της προστασίας  των καταναλωτών . Αν και η εστίαση  σε ορισµένους  τοµείς είναι
αποτελεσ µατική , άλλοι  τοµείς-κλειδιά  δεν καλύπτονται  από κανόνες  της ΕΕ, ιδίως  οι
πρακτικές  µάρκετινγκ , οι πρακτικές  που συνδέονται  µε τη σύµβαση , την πληρω µή και τις
υπηρεσίες  µετά την πώληση . Η ανάπτυξη  νέων  εµπορικών  πρακτικών  και της τεχνολογίας
τείνει  επίσης  να καθιστά  δυσδιάκριτες  τις παραδοσιακές  διακρίσεις  στους  κανόνες  της ΕΕ
µεταξύ  των διαφόρων  σταδίων  των συναλλαγών , προσθέτοντας  µε αυτόν  τον τρόπο  ένα
στοιχείο  αβεβαιότητας .
/g183 Ορισ µένες οδηγίες , ιδίως  οι οδηγίες  που αφορούν  ειδικούς  τοµείς, δίνουν  πολύ
λεπτο µερείς  απαντήσεις  σε ειδικά  προβλή µατα που µπορούν  να εντοπιστούν  σε
συγκεκρι µένη στιγµή µέσα στο χρόνο . Η προσέγγιση  αυτή  σε συνδυασ µό µε τη µακρά
περίοδο  µεταξύ  της πρότασης  και της εφαρ µογής των µέτρων  της ΕΕ (η οδηγία  για τις εξ
αποστάσεως  συµβάσεις  προτάθηκε  τον Ιούνιο  του 1992 αλλά  δεν αναµενόταν  να
εφαρ µοστεί  έως τον Ιούνιο  του 2000), έχει εξασφαλίσει  ένα πλαίσιο  παρωχη µένο ως ένα
βαθµό, ενώ ταυτόχρονα  εξελίσσονται  οι πρακτικές  της αγοράς . Με αυτόν  τον τρόπο  οι
κανονισ µοί της ΕΕ µπορούν  να καταστούν  εκτός  θέµατος, να περιοριστεί  χωρίς  λόγο  η
καινοτο µία ή να επιτραπεί  στους  αδίστακτους  εµπόρους  να βρίσκονται  ένα βήµα µπροστά
από το νόµο. Ο χρόνος  που χρειάζεται  για την τροποποίηση  αυτών  των οδηγιών  ώστε  να
προσαρ µοστούν  στην  τεχνολογική  ανάπτυξη , διατηρώντας  το ίδιο επίπεδο  προστασίας  των
πολιτών , εντείνει  την έλλειψη  ευελιξίας .
Περιπτωσιολογική  µελέτη  - η οδηγία  για τις εξ αποστάσεως  πωλήσεις  και η οδηγία  για
τη χρονο µεριστική  µίσθωση
Η οδηγία  για τις εξ αποστάσεως  πωλήσεις  δίνει  έναν αριθµό συµβατικών  δικαιω µάτων  στους
καταναλωτές  όταν  αγοράζουν  αγαθά  ή υπηρεσίες  από προµηθευτή  τον οποίο  δεν συναντούν
πρόσωπο  µε πρόσωπο . Ειδικότερα  ορίζεται  ένας αριθµός απαιτήσεων  για πληροφορίες  που
πρέπει  να παρέχονται  σε "µόνιµο υπόθε µα" ώστε  να µπορεί  ο καταναλωτής  να έχει µόνιµα
ουσιαστικές  πληροφορίες  για τη σύµβαση . Αυτό  δεν αποτελεί  πρόβλη µα αν το µέσο που
6χρησι µοποιείται  για τη συναλλαγή  είναι  είτε το ταχυδρο µείο είτε το ηλεκτρονικό
ταχυδρο µείο. Ωστόσο  η ανάπτυξη  των εξ αποστάσεως  πωλήσεων  µέσω της νέας τεχνολογίας
των κινητών  τηλεφώνων  ενδέχεται  να περιοριστεί  από τέτοιες  απαιτήσεις  και από τα όρια της
τρέχουσας  τεχνολογίας . Αυτό  ενδέχεται  να παρε µποδίσει  την καινοτο µία και να υπονο µεύσει
την προστασία  των καταναλωτών .
Έχουν  σχεδιαστεί  νέες τεχνικές  µάρκετινγκ  για τη χρονο µεριστική  µίσθωση  για να
εξασφαλιστεί  ότι σε ορισµένες περιπτώσεις  οι συµβάσεις  εξαιρούνται  από το πεδίο  της
οδηγίας  και τις βασικές  της υποχρεώσεις . Για παράδειγ µα ορισµένοι πωλητές  προσφέρουν
συµβάσεις  για µια περίοδο  µικρότερη  από τρία χρόνια  ή που ορίζουν  ετήσια  περίοδο  χρήσης
µικρότερη  από 7 ηµέρες. Επιπλέον  οι συµβάσεις  τύπου  χρονο µεριστικής  µίσθωσης
προσφέρονται  µέσω ασφάλισης  ή µέσω της εγγραφής  σε µια λέσχη  ή µέσω σχεδίων  µε
βαθµούς µε σκοπό  τον αποκλεισ µό τέτοιων  ρυθµίσεων  από το πεδίο  της οδηγίας .
/g183 Η διάδραση  µεταξύ  των κανόνων  της ΕΕ για την προστασία  των καταναλωτών  και των
άλλων  µέτρων  που αναφέρθηκαν  έχει δηµιουργήσει  ένα ρυθµιστικό  πλαίσιο  το οποίο  είναι
περίπλοκο  και δυσνόητο  για τις επιχειρήσεις  και τους καταναλωτές .
/g183 Η νοµολογία  του ∆ικαστηρίου  των Ευρωπαϊκών  Κοινοτήτων  για την πιθανή  αιτιολόγηση
των φραγ µών στην  ελεύθερη  διακίνηση  των αγαθών  και των υπηρεσιών  λόγω  της
προστασίας  των καταναλωτών , δεν αποτελεί  λύση  διότι  περιορίζεται  σε συγκεκρι µένα
θέµατα.
/g183 Η αυτορρύθ µιση, αν και αναπτύσσεται  γρήγορα  σε ορισµένα κράτη  µέλη, περιορίζεται
αυστηρά  µέσω κωδίκων  συµπεριφοράς  σε επίπεδο  ΕΕ. Έχουν  γίνει πρόσφατες
προσπάθειες  για την ανάπτυξη  της αυτορρύθ µισης σε επίπεδο  ΕΕ οι οποίες  έχουν
αποφέρει  µόνο ανάµικτα αποτελέσ µατα. Η αυτορρύθ µιση έχει αποδειχθεί  ένα εν δυνά µει
χρήσι µο συµπλήρω µα στην  κανονιστική  ρύθµιση που µπορεί  να µειώσει  την ανάγκη  για
πολύ  λεπτο µερή νοµοθεσία  και να παρέχει  οφέλη  στους  καταναλωτές . Αν και οι κώδικες
συµπεριφοράς  αναφέρονται  ειδικά  σε ένα µέρος της νοµοθεσίας  της ΕΕ, δεν κατάφεραν  να
αξιοποιήσουν  τις δυνατότητές  τους σε επίπεδο  ΕΕ λόγω  του βαθµού της εθνικής  νοµικής
ποικιλο µορφίας . Επιπλέον , προβλή µατα προκαλούνται  από την αβεβαιότητα  για το
καθεστώς  των δεσµεύσεων  στους  κώδικες  συµπεριφοράς  και τις δυνατότητες  εκτέλεσής
τους.
/g183 Σε αντίθεση  µε το έργο των οργάνων  τυποποίησης  στη 'νέα προσέγγιση22' και µε το έργο
των εκπροσώπων  της διοίκησης  και των εργαζο µένων  στον  κοινωνικό  διάλογο  όσον
αφορά  τις ρυθµίσεις  για την απασχόληση , δεν υπάρχει  πλαίσιο  για την επίση µη συµµετοχή
των ενδιαφερο µένων  µερών  στη ρυθµιστική  διαδικασία  σε επίπεδο  ΕΕ. Καθώς  οι αγορές
διαφοροποιούνται , αυξάνεται  όλο και περισσότερο  η ανάγκη  προσφυγής  σε
εµπειρογνώ µονες για τη θέσπιση  κανονισ µών. Η συµµετοχή  των ενδιαφερο µένων  µερών
µπορεί  επίσης  να ενισχύσει  την αποδοχή  των κανονιστικών  αποφάσεων . Η συµµετοχή  των
ενδιαφερο µένων  µερών  σε επίπεδο  ΕΕ εξαρτάται  από την ύπαρξη  ικανών  και
αντιπροσωπευτικών  οργανώσεων  οι οποίες  είναι  σε θέση  να εκπροσωπούν  τα
ενδιαφερό µενα µέρη οι οποίες  µπορούν  να εκπροσωπούν  αποτελεσ µατικά  τις οµάδες
συµφερόντων .
2.3Εθνικοί  κανονισ µοί και νοµολογία  για την προστασία  των καταναλωτών
Όπου  δεν υπάρχει  κοινοτική  νοµοθεσία  ή νοµολογία , ισχύουν  οι εθνικοί  κανονισ µοί οι οποίοι
µπορεί  να διαφέρουν  ως προς  την ουσία  και την εφαρ µογή τους. Κάθε  κράτος  µέλος διαθέτει
ένα σχετικά  καλά  ανεπτυγ µένο ρυθµιστικό  περιβάλλον  που είτε αποσκοπεί  ειδικά  στην
7προστασία  των καταναλωτών  είτε ρυθµίζει τις εµπορικές  πρακτικές  επιχειρήσεων /
καταναλωτών  για άλλους  σκοπούς . Ωστόσο  εκτός  από το ίδιο είδος  κανονισ µών που
υπάρχουν  σε επίπεδο  ΕΕ, πολλά  κράτη  µέλη έχουν  µια γενική  νοµική αρχή , η οποία
ορισµένες φορές  υποστηρίζεται  από ειδικούς  νόµους για τη ρύθµιση των εµπορικών
πρακτικών  µεταξύ  των επιχειρήσεων  και των καταναλωτών .
Γενικές  αρχές
Η γενική  αρχή  του contra bonos mores ( συµπεριφορά  ενάντια  στα χρηστά  ήθη)
περιλα µβάνεται  σε νόµους της Αυστρίας23, της Ελλάδας24, της Πορτογαλίας25 και της
Γερµανίας26. Η αρχή  των θεµιτών εµπορικών  πρακτικών  περιλα µβάνεται  στη νοµοθεσία  του
Βελγίου27, της Ιταλίας28, του Λουξε µβούργου29 και της Ισπανίας30. Η Γαλλία31 και οι Κάτω
Χώρες32, υιοθετούν  γενικές  διατάξεις  από το δίκαιο  των αδικοπραξιών , µε την έννοια  της
παρανο µίας. Υπάρχουν  πολλές  οµοιότητες  στην  αρχή  των ορθών  πρακτικών  µάρκετινγκ  που
υιοθέτησε  η ∆ανία33, η Φινλανδία34 και η Σουηδία35. Παρό µοιες γενικές  αρχές  βρίσκονται
επίσης  στα νοµικά συστή µατα πολλών  τρίτων  χωρών  και ιδιαίτερα  των ΗΠΑ , του Καναδά
(όπου  η προστασία  των καταναλωτών  ρυθµίζεται  σε επίπεδο  επαρχίας ) και της Αυστραλίας .
Αν και δεν υπάρχει  ένα υπερκεί µενο νοµικό πρότυπο  που να ρυθµίζει τη σχέση
καταναλωτών -επιχειρήσεων  στο ΗΒ ή την Ιρλανδία , υπάρχουν  αντίστοιχες  αρχές  µέσα στα
νοµικά συστή µατά τους36.
Αυτές  οι γενικές  αρχές  είτε έχουν  αναπτυχθεί  µέσω επιπλέον  ειδικής  νοµοθεσίας  ή η
ανάπτυξή  τους έχει αφεθεί  στα δικαστήρια , για πολλές  δεκαετίες , τα οποία  έχουν  παράγει  µια
συνεκτική  και λεπτο µερή νοµολογία . Σε κάθε  κράτος  µέλος η ανάπτυξή  τους ποικίλλει
ανάλογα  µε το νοµικό σύστη µα, το πεδίο  και το σκοπό  της γενικής  αρχής . Οι αρχές
δηµιουργήθηκαν  για διάφορους  λόγους , αν και σήµερα λειτουργούν  για να ρυθµίσουν  τις
εµπορικές  πρακτικές  επιχειρήσεων -καταναλωτών . Με τον τρόπο  αυτό  στη Γερµανία και στην
Αυστρία  η εκτίµηση της γενικής  αρχής  έχει ξεπεράσει  τα όρια της προστασίας  των
ανταγωνιστών  κατά  των αθέµιτων εµπορικών  πρακτικών  και καλύπτει  και την προστασία  των
καταναλωτών . Στη Γαλλία  και την Ισπανία , οι στόχοι  αυτοί  αντιµετωπίζονται  ξεχωριστά  - η
προστασία  των καταναλωτών  προβλέπεται  άµεσα από ειδική  νοµοθεσία  αλλά  οι καταναλωτές
προστατεύονται  έµµεσα από τις γενικές  αρχές  και τους κανονισ µούς που στοχεύουν  στην
προστασία  των ανταγωνιστών . Αντίθετα , η ∆ανία  και η Σουηδία  έχουν  εγκρίνει  µέτρα που
στοχεύουν  ειδικά  στην  προστασία  τόσο  των καταναλωτών  όσο και των ανταγωνιστών . Το
πεδίο  και η εφαρ µογή αυτών  των γενικών  νόµων για τον αθέµιτο ανταγωνισ µό ποικίλλουν
στην  πράξη  µεταξύ  ορισµένων  κρατών  µελών  λόγω  του στόχου  τους και της ερµηνείας  τους.
Τέτοιες  διαφορές  µπορούν  να λειτουργήσουν  ως εµπόδιο  για το εµπόριο  και να στρεβλώσουν
τον ανταγωνισ µό, εξασφαλίζοντας  ότι παρό µοιες πρακτικές  αντιµετωπίζονται  µε τελείως
διαφορετικούς  τρόπους  σε όλη την ΕΕ.
Επιπλέον  οι κανόνες  για την προστασία  των καταναλωτών  σε επίπεδο  ΕΕ γενικά  επιτρέπουν
στα κράτη  µέλη να λαµβάνουν  λεπτο µερέστερα  ή αυστηρότερα  µέτρα (µέσω των
αποκαλού µενων  "ελάχιστων  ρητρών ") για την προστασία  των καταναλωτών  ή, όπως  είναι  πιο
συνηθισ µένο, να διατηρούν  τους υπάρχοντες  κανόνες , εφόσον  είναι  αυστηρότεροι  από τους
κανόνες  της ΕΕ. Συνεπώς  αυτό  δηµιουργεί  περισσότερες  αποκλίσεις  στις εθνικές  νοµοθεσίες
εκτός  από αυτές  που υπάρχουν  σε µη εναρ µονισµένους  τοµείς της προστασίας  των
καταναλωτών .
Τα κύρια  χαρακτηριστικά  της διάδρασης  µεταξύ  των εθνικών  και των κοινοτικών
κανονισ µών µέσα στην  εσωτερική  αγορά  είναι  τα εξής:
8/g183 Υπάρχουν  σηµαντικές  αποκλίσεις  στους  νόµους που ισχύουν  για τις εµπορικές  πρακτικές
επιχειρήσεων -καταναλωτών  στην  εσωτερική  αγορά , είτε απορρέουν  από τους ειδικούς
εθνικούς  κανονισ µούς, τις διαφορές  στις γενικές  αρχές  ή τη διαφορετική  νοµολογία . Η
αντιµετώπιση  της διαφή µισης, µέσω εθνικών  κανόνων  για τη "θεµιτή διαφή µιση",
διαφέρει , όπως  και η αντιµετώπιση  των διαφη µιστικών  απαιτήσεων  (για την υγεία
("θαυµατουργά  προϊόντα "), για το περιβάλλον  ή την κοινωνία ) και η διαφή µιση µε
αποδέκτες  τα παιδιά  (συµπεριλα µβανο µένης της χορηγίας  εκπαιδευτικών  προγρα µµάτων ,
αθλητικών  εκδηλώσεων  και το µάρκετινγκ  στα σχολεία ). Οι πρακτικές  µάρκετινγκ  όπως
αυτές  που καλύπτονται  από τον προτεινό µενο κανονισ µό για την προώθηση  των
πωλήσεων  (π.χ. εκπτώσεις , απλή  µείωση  των τιµών, επιστροφή  χρηµάτων , ενιαίες
προσφορές , δώρα , κουπόνια , δωροεπιταγές  και διαγωνισ µοί και παιχνίδια  για εµπορικούς
σκοπούς ) και άλλες , όπως  κληρώσεις  και τυχερά  παιχνίδια , εικονικοί  πλειστηριασ µοί,
πυρα µιδοειδείς  πωλήσεις , πολυεπίπεδο  µάρκετινγκ  και ‘διαφη µιστικό  δόλω µα για την
προώθηση  άλλου  προϊόντος ’ (bait and switch) υπόκεινται  σε διαφορετικούς  εθνικούς
κανόνες . ∆ιαφέρουν  επίσης  οι εµπορικές  πρακτικές  που συνδέονται  µε την πληρω µή, το
αντικεί µενο της σύµβασης , τον υπολογισ µό της τιµής, την εκτέλεση , την επίδοση , την
παράδοση , την χειρισ µό των καταγγελιών  και τις υπηρεσίες  µετά την πώληση  (π.χ.
τηλεφωνικές  γραµµές εξυπηρέτησης  πρόσθετου  τέλους , εµπορικές  εγγυήσεις ,
υποκατάσταση , αποκατάσταση ). Το µεγαλύτερο  µέρος των διαφορών  στους  εθνικούς
κανόνες  αφορούν  απαιτήσεις  για ενηµέρωση , αν και ορισµένες πρακτικές  απαγορεύονται
συνολικά  ή µερικώς  σε ορισµένα κράτη  µέλη αλλά  επιτρέπονται  σε άλλα .
Περιπτωσιολογική  µελέτη : Πολυεπίπεδες  άµεσες πωλήσεις .
Γενικά  πρόκειται  για έναν προµηθευτή  που δηµιουργεί  το δικό του δίκτυο  διανο µής για τα
προϊόντα  του µέσω της πρόσληψης  πελατών  για να πωλούν  σε καταναλωτές  που γνωρίζουν .
Ορισ µένες χώρες  βασίζονται  σε γενικές  διατάξεις  για την απάτη  για τη ρύθµιση τέτοιων
πρακτικών , ενώ άλλες  βασίζονται  στους  νόµους για την προστασία  των καταναλωτών  (π.χ. η
Ιταλία  και οι Κάτω  Χώρες ) και άλλες  βασίζονται  στους  νόµους για τον αθέµιτο ανταγωνισ µό
(π.χ. Αυστρία , Βέλγιο , Γαλλία , Γερµανία και Ισπανία ). Η µεγάλη  ποικιλία  των διαφορετικών
εθνικών  κανόνων  που κυµαίνονται  από την πλήρη  απαγόρευση  της πώλησης  κατ’οίκον  (π.χ.
στο Λουξε µβούργο ), έως τη λεπτο µερή ρύθµιση του τρόπου  µε τον οποίο  µπορεί  να γίνονται
οι νόµιµες πολυεπίπεδες  πωλήσεις  (π.χ. στην  Ισπανία  και το ΗΒ), σηµαίνει  ότι οι εταιρίες  σε
αυτόν  τον τοµέα πρέπει  να αναδιαρθρώσουν  τα σχέδια  και το υλικό  τους όσον  αφορά  το
µάρκετινγκ  από τη µια χώρα  στην  άλλη  για να εξασφαλίσουν  τη συµµόρφωση  µε τους
κανόνες  κάθε  κράτους  µέλους  ξεχωριστά . Οι εταιρίες  που εφαρ µόζουν  τις πολυεπίπεδες
άµεσες πωλήσεις  συνεπώς  δεν µπορούν  να αναπτύξουν  µια πραγ µατική  πανευρωπαϊκή
στρατηγική  για τις πωλήσεις  και το µάρκετινγκ  λόγω  των πολυάριθ µων διαφορών  µεταξύ  των
εθνικών  νόµων στην  ΕΕ.
/g183 Η χρήση  της αυτορρύθ µισης και των κωδίκων  συµπεριφοράς  ποικίλλουν  σε µεγάλο  βαθµό
ανάµεσα στα κράτη  µέλη. Στη ∆ανία , τη Σουηδία  και τη Φινλανδία , ενθαρρύνεται  η χρήση
των κωδίκων  για να πλαισιώσουν  τους γενικούς  κανόνες . Η συµµετοχή  των εκτελεστικών
φορέων  των καταναλωτών  είναι  πιο σηµαντική  για την εκπόνηση  αυτών  των κωδίκων . Οι
κώδικες  είναι  διαδεδο µένοι στο ΗΒ, την Ιρλανδία  και τις Κάτω  Χώρες , αν και οι
εκτελεστικοί  φορείς  των καταναλωτών  έχουν  έναν πιο ανεπίση µο ρόλο . Η χρήση  της
αυτορρύθ µισης ως συµπλήρω µα του κανονισ µού είναι  λιγότερο  γνωστή  σε άλλα  κράτη
µέλη και φαίνεται  ότι κερδίζει  έδαφος  στην  ΕΕ, αν και ακολουθεί  διαφορετικές  γραµµές
σε κάθε  κράτος  µέλος (βλέπε  το πλαίσιο  που ακολουθεί ).
Περιπτωσιολογική  µελέτη : κώδικες  συµπεριφοράς  για το ηλεκτρονικό  εµπόριο
9Οι κώδικες  συµπεριφοράς  έχουν  αποδειχθεί  ιδιαίτερα  δηµοφιλείς  για το ηλεκτρονικό
εµπόριο . Στη ∆ανία , τη Σουηδία  και τη Φινλανδία  πραγ µατοποιούνται  προσπάθειες  για την
ανάπτυξη  ενός εθνικού  κώδικα  συµπεριφοράς  για το ηλεκτρονικό  εµπόριο , συγκεντρώνοντας
τις επιχειρήσεις  και τις οργανώσεις  των καταναλωτών  υπό την αιγίδα  της κυβέρνησης . Στις
Κάτω  Χώρες , το ΗΒ και τη Γερµανία, αφού  αναγνωρίστηκε  ότι έχουν  εκπονηθεί  πολλοί
κώδικες  συµπεριφοράς  για το ηλεκτρονικό  εµπόριο , οι κυβερνήσεις  εργάστηκαν  µαζί µε
καταναλωτές  και επιχειρήσεις  για σχέδια  προκει µένου να καθορίσουν  τα κριτήρια  για
κώδικες  και ανταγωνιστικούς  φορείς  για να τους παρακολουθούν . Αν και οι αντίστοιχοι
κώδικες  και τα κριτήρια  που αναπτύσσονται  έχουν  πολλά  κοινά  σηµεία, διαφέρουν  όλοι διότι
απηχούν  διαφορετικούς  βασικούς  εθνικούς  κανόνες .
/g183 Ο αντίκτυπος  αυτών  των διαφορών  στους  καταναλωτές  και τις επιχειρήσεις  είναι  πιθανό
να αυξηθεί  µε την ανάπτυξη  των εµπορικών  πρακτικών  της "νέας οικονο µίας", τις οποίες
δεν έχουν  προβλέψει  οι υπάρχοντες  ειδικοί  κανόνες  αλλά  οι οποίες  καλύπτονται  ήδη από
τις εθνικές  γενικές  αρχές  και αντιµετωπίζονται  µε διαφορετικούς  τρόπους . Νέες
διαφη µιστικές  πρακτικές  που αποτελούν  πρόκληση  για την παραδοσιακή  διάκριση  των
έντυπων  µέσων  µαζικής  ενηµέρωσης  µεταξύ  του περιεχο µένου των µέσων  και της
διαφή µισης (π.χ. χορηγία  των ιστοχώρων , σύνδεση  (affiliation), εργαλεία  αναζήτησης  επί
πληρω µή, χρήση  µεταδεδο µένων  και συνδέσεων , παραπο µπές (referrals) και
αναθεωρήσεις  (reviews)) εµπίπτουν  σε αυτή  την κατηγορία . Νέες  µέθοδοι  µάρκετινγκ
όπως  τα cookies, οι τεχνικές  "spidering", οι οµαδικές  αγορές  και η αναζήτηση  υψηλού
αριθµού αγοραστών  για την επίτευξη  χαµηλότερης  τιµής αποτελούν  επίσης  πρόκληση  για
τους παραδοσιακούς  κανόνες . Τα τυχερά  παιχνίδια  και τα παιχνίδια  σε απευθείας
επικοινωνία , τα νοµίσµατα του διαδικτύου  (internet currencies), οι πλειστηριασ µοί στο
διαδίκτυο , η χρήση  της τεχνολογίας  θα αποκαλύψουν  επίσης  διαφορές  σε εθνικούς
κανόνες  στην  εσωτερική  αγορά . Καθώς  η ανάπτυξη  του διαδικτύου  έχει οδηγήσει  σε
πρακτικές  που δεν έχουν  προβλέψει  οι εθνικοί  κανόνες , η ανάπτυξη  του εµπορίου  µέσω
των κινητών  τηλεφώνων  φαίνεται  ότι είναι  πιθανόν  να έχει το ίδιο αποτέλεσ µα.
Περιπτωσιολογικές  µελέτες
Αναζήτηση  υψηλού  αριθ µού αγοραστών  για την επίτευξη  χαµηλότερης  τιµής
(Powershopping) ( ή οµαδικές  αγορές  (co-shopping)) περιγράφει  µια σώρευση  πελατών  που
συγκεντρώνονται  µέσω του διαδικτύου  για να αγοράσουν  αγαθά  ή υπηρεσίες  σε µειωµένες
τιµές που χορηγούν  οι φορείς  παροχής  αγαθών  και υπηρεσιών  δεδοµένου ότι έχει υπάρξει
παραγγελία  για µια επαρκή  ποσότητα . ∆εν είναι  σαφές  µε ποιο τρόπο  θα αντιµετωπιστούν
τέτοιες  πρακτικές  σε όλα τα κράτη  µέλη. Ωστόσο  ένα γερµανικό  δικαστήριο  (Landgericht
Köln), στις 12 Οκτωβρίου  του 2000 αποφάσισε  ότι η πρακτική  του “power shopping”, µ έσω
της οποίας  οι αγοραστές  σε απευθείας  σύνδεση  αγοράζουν  φθηνότερα  όταν  αγοράζουν
οµαδικά , αποτελεί  παραβίαση  της γερµανικής  νοµοθεσίας  κατά  του αθέµιτου ανταγωνισ µού.
Προκύπτουν  νέες τεχνικές  πληρω µής όπως  η χρέωση  µέσω κινητού  τηλεφώνου  και άλλων
τηλεφώνων  προκει µένου να χρεώνει  ο προµηθευτής  τα αγαθά  και τις υπηρεσίες . Αν και µε
αυτόν  τον τρόπο  δηµιουργούνται  ευκαιρίες  για τους καταναλωτές , υπάρχουν  παράλληλα
σοβαροί  κίνδυνοι , ιδίως  όταν χρησι µοποιούνται  από απατεώνες , τις πληρω µές των οποίων  οι
τράπεζες  αρνούνται  να διευκολύνουν  µε πιστωτικές  κάρτες . Απόδειξη  για αυτό  το πρόβλη µα
προέκυψε  στις Ηνωµένες Πολιτείες .
10Ερώτη µα για διαβούλευση
/g183 Ποια  είναι  τα κύρια  εµπόδια  που αντιµετωπίζουν  οι καταναλωτές  και οι επιχειρήσεις  και
απορρέουν  από τις διαφορές  στους  εθνικούς  κανονισ µούς για τις θεµιτές/ορθές  εµπορικές
πρακτικές  όσον  αφορά  τη διαφή µιση και τις πρακτικές  που σχετίζονται  µε τις προ-
συµβατικές , συµβατικές  και τις µετά την πώληση  πτυχές  των σχέσεων  επιχειρήσεων -
καταναλωτών ;
3.Η ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ  ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ  ΤΗΣ  ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ  ΤΩΝ
ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ  ΣΤΗΝ  ΕΕ
3.1Η ανάγκη  για δράση
Η σωρευτική  επίδραση  αυτής  της κατάστασης  είναι  µια 'εσωτερική  καταναλωτική  αγορά ' που
δεν έχει ακόµα φτάσει  στο έπακρο  των δυνατοτήτων  της ούτε στο επίπεδο  ανάπτυξης  της
εσωτερικής  αγοράς  των συναλλαγών  µεταξύ  των επιχειρήσεων . Οι καταναλωτές  σπάνια
συµµετέχουν  άµεσα στην  εσωτερική  αγορά  µέσω των διασυνοριακών  αγορών . Για τις
επιχειρήσεις , κυρίως  τις ΜΜΕ , η διαφορετική  µεταχείριση  όµοιων  εµπορικών  πρακτικών  σε
κάθε  κράτος  µέλος αποτρέπει  σε µεγάλο  βαθµό την ανάπτυξη  των διασυνοριακών  πωλήσεων
και την εκµετάλλευση  των δυνατοτήτων  της εσωτερικής  αγοράς . Στην  καλύτερη  περίπτωση
υπάρχει  µια έλλειψη  βεβαιότητας  και σαφήνειας  για δεκαπέντε  δέσµες νοµικών
υποχρεώσεων . Στη χειρότερη  περίπτωση , µόνον  και µόνο ο αριθµός των υποχρεώσεων
αποθαρρύνει  σχεδόν  όλες τις επιχειρήσεις  εκτός  από εκείνες  που έχουν  την οικονο µική
δυνατότητα  να εγκατασταθούν  σε όλα τα κράτη  µέλη. Για τους καταναλωτές , η έλλειψη
σαφήνειας  και ασφάλειας  απέναντι  στους  κινδύνους  αποτελούν  τροχοπέδη  στην  εµπιστοσύνη
και την πίστη  τους. Η εσωτερική  αγορά , όπως  όλες οι αγορές  εξαρτάται  από την εµπιστοσύνη
των καταναλωτών . Οι οδηγίες , όπως  η οδηγία  για την τηλεόραση  χωρίς  σύνορα , που
βασίζονται  στους  κανόνες  της εσωτερικής  αγοράς , δεν αναγκάζονται  να εφαρ µόσουν
δεκαπέντε  δέσµες εθνικών  κανόνων  στους  τοµείς που συντονίζονται  από τις οδηγίες  αυτές ,
καθώς  εφαρ µόζονται  οι κανόνες  της χώρας  προέλευσης . Αυτό  διευκολύνει  επίσης  τον έλεγχο
του φορέα  παροχής  υπηρεσιών  από την αρµόδια αρχή .
Μια εσωτερική  αγορά  σε πλήρη  λειτουργία  θα µπορούσε  να συµβάλει  ουσιαστικά  στην
επίτευξη  των στόχων  της ΕΕ. Το κύριο  πλεονέκτη µα της εσωτερικής  αγοράς  είναι  ότι
συγκεντρώνει  τη µεγαλύτερη  καταναλωτική  ζήτηση  στον  κόσµο - και αυτό  το πλεονέκτη µα
δεν αξιοποιείται  πλήρως . Αν οι επιχειρήσεις , ιδίως  οι ΜΜΕ , είχαν  εύκολη  πρόσβαση  σε αυτό
το δυνα µικό όπως  οι εγχώριες  αγορές , θα δινόταν  µεγάλη  ώθηση  στην  ανταγωνιστικότητα . Η
απλοποίηση  των υπάρχοντων  κανόνων  και, όπου  είναι  δυνατή , η απορρύθ µιση, θα βοηθούσε
επίσης  να µειωθεί  το δυσανάλογο  φορτίο  που βαραίνει  τις επιχειρήσεις . Οι καταναλωτές  θα
είχαν  πρόσβαση  σε µεγαλύτερη  επιλογή  και σε καλύτερες  τιµές. Οι διασυνοριακές  αγορές  δεν
αναµένεται  να υποσκελίσουν  τις εγχώριες  αγορές  αλλά  θα γίνουν  ένα σηµαντικό  µέσο µε
ευρύτερη  επίδραση  στις αγορές  από το µερίδιο  των λιανικών  πωλήσεων . Η εµπειρία  των
αυτοκινήτων  δείχνει  ότι οι διασυνοριακές  αγορές  µπορούν  να έχουν  έναν ισχυρό  έµµεσο
ανταγωνιστικό  αντίκτυπο  στις εθνικές  αγορές , καθώς  οι καταναλωτές  ασκούν  πίεση  σε
προµηθευτές  ώστε  να προσαρ µόσουν  τις τιµές που βρίσκουν  αλλού  στην  εσωτερική  αγορά .
Μελέτες  της Επιτροπής  και άλλες  µελέτες  για τιµές στην  εσωτερική  αγορά  δείχνουν  ότι
υπάρχουν  ουσιαστικές  αποκλίσεις  στις τιµές σε άλλα  καταναλωτικά  προϊόντα  παρό µοιες µε
αυτές  για τα αυτοκίνητα . Μια πρόσφατη  έρευνα  της Επιτροπής  για τις τιµές έδειξε  ότι οι
διαφορές  στις τιµές µεταξύ  30 ή 40% ανάµεσα σε χώρες  της ΕΕ µε τις χαµηλότερες  και τις
11υψηλότερες  τιµές δεν είναι  ασυνήθιστες , για παράδειγ µα για τα επώνυ µα ηλεκτρικά  είδη
κατανάλωσης  (και τέτοιες  διαφορές  δεν µπορούν  να εξηγηθούν  µόνο από τις διαφορές  στους
έµµεσους  φόρους )37. Αυτές  οι αποκλίσεις  δείχνουν , εν µέρει, τις συνέπειες  µιας εσωτερικής
καταναλωτικής  αγοράς  που δεν λειτουργεί  σωστά .
Η κατάσταση  αυτή  δεν είναι  νέα. Ωστόσο  χρειάζεται  περισσότερη  δράση  για να συµπληρωθεί
η εσωτερική  καταναλωτική  αγορά  σήµερα. Η κυκλοφορία  των χαρτονο µισµάτων  και των
νοµισµάτων  ευρώ  από την 1 Ιανουαρίου  2002 θα αποµακρύνει  ένα κύριο  ψυχολογικό
εµπόδιο  στην  άµεση συµµετοχή  των καταναλωτών  στην  εσωτερική  αγορά . Το ηλεκτρονικό
εµπόριο  έχει τις δυνατότητες  να αποµακρύνει  πολλούς  γεωγραφικούς  και φραγ µούς
διοικητικής  διαχείρισης  για την εσωτερική  καταναλωτική  αγορά . Οι ΜΜΕ  και οι
καταναλωτές  που βρίσκονται  σε διάφορα  σηµεία της ευρωπαϊκής  ηπείρου  µπορούν  να
αναπτύξουν  εµπορικές  σχέσεις  ευκολότερα  από ποτέ. Οι δυνατότητες  αυτές  παρα µένουν
ανεκ µετάλλευτες38 και το ηλεκτρονικό  εµπόριο  αντιστοιχεί  µόνο σε ένα µικρό µέρος των
λιανικών  πωλήσεων  αλλά  περιορίζεται  επίσης  σε µεγάλο  βαθµό µέσα στα εθνικά  σύνορα .
Η προοπτική  της διεύρυνσης  απαιτεί  επίσης  περαιτέρω  δράση , εφόσον  χωρίς  κάποια
µεταρρύθ µιση, θα µπορούσε  να περιπλέξει  ακόµα περισσότερο  το νοµικό πεδίο . Είναι  επίσης
µια ευκαιρία  να αποκτήσουν  οι υποψήφιες  χώρες  που δεν έχουν  πάντα  µακρά  ιστορία  στην
προστασία  των καταναλωτών , απλούς  και αποτελεσ µατικούς  κανόνες .
Τα πολιτικά  επιχειρή µατα για µεταρρύθ µιση έχουν  αναγνωριστεί  στο ανώτατο  επίπεδο . Στο
Ευρωπαϊκό  Συµβούλιο  στη Λισσαβώνα  τέθηκε  ένας νέος στρατηγικός  στόχος  για την Ένωση
"να γίνου µε η πιο ανταγωνιστική  και δυνα µική οικονο µία της γνώσης  στον κόσµο",
ολοκληρώνοντας  την εσωτερική  αγορά , αναπτύσσοντας  προβλέψι µους κανόνες  για το
ηλεκτρονικό  εµπόριο  και απλοποιώντας  και βελτιώνοντας  το κανονιστικό  περιβάλλον . Το
άτυπο  Συµβούλιο  στο Lund εσωτερικής  αγοράς  των καταναλωτών  στις 27-28 Απριλίου  2001
αναγνώρισε  επίσης  την ανάγκη  να ενισχυθεί  η καταναλωτική  διάσταση  της εσωτερικής
αγοράς .
Τέλος  µια εσωτερική  καταναλωτική  αγορά  σε πλήρη  λειτουργία  θα µπορούσε  να
διαδρα µατίσει  σηµαντικό  ρόλο  στη στρατηγική  για να έρθει  η ΕΕ πιο κοντά  στους  πολίτες ,
καταρρίπτοντας  έτσι το µύθο ότι η εσωτερική  αγορά  είναι  ένα εταιρικό  σχέδιο  των
επιχειρήσεων  αλλά  και προσφέροντας  απτά  οικονο µικά οφέλη  στην  καθη µερινή  τους ζωή.
3.2Γενική  προσέγγιση
Όπου  υπάρχουν  διασυνοριακοί  περιορισ µοί στο εµπόριο  επιχειρήσεων -καταναλωτών , έχει
ουσιαστική  σηµασία ένας µεγαλύτερος  βαθµός εναρ µόνισης  των κανόνων  που ρυθµίζουν  τις
εµπορικές  πρακτικές  επιχειρήσεων /καταναλωτών  για την ανάπτυξη  µιας εσωτερικής
καταναλωτικής  αγοράς  σε πλήρη  λειτουργία . Η Επιτροπή  έχει ήδη αναγνωρίσει , στην
ανακοίνωσή  της για την εσωτερική  αγορά  υπηρεσιών39 ότι ‘φαίνεται  ότι είναι  κατάλληλο  να
ληφθούν  πρόσθετα  µέτρα εναρ µόνισης  σε τοµείς έντονης  ανησυχίας  για την υγεία  και την
προστασία  των καταναλωτών '.
Η κεντρική  επιλογή  συνεπώς  στρέφεται  γύρω  από το είδος  της µεθόδου  που χρειάζεται  για
την επίτευξη  µεγαλύτερης  εναρ µόνισης . Υπάρχουν  ουσιαστικά  δύο επιλογές :
/g183 µια ειδική  προσέγγιση  που βασίζεται  στην  έκδοση  µιας σειράς  πρόσθετων  οδηγιών , ή
/g183 µια µικτή προσέγγιση  µιας συνεκτικής  οδηγίας -πλαισίου , που θα συµπληρώνεται  από
στοχοθετη µένες οδηγίες , όταν χρειάζεται
123.3Ειδική  προσέγγιση
Μια µεγαλύτερη  εναρ µόνιση  θα µπορούσε  να επιτευχθεί  µε µια σειρά  πρόσθετων  ειδικών
οδηγιών . Είναι  δύσκολο  να υπολογισθεί  ο αριθµός των οδηγιών  που χρειάζονται . Θα
µπορούσε  να εξεταστεί  το ενδεχό µενο έκδοσης  οδηγίας  για τη διαφή µιση (εκτός  από τα
θέµατα που καλύπτει  η οδηγία  για την τηλεόραση  χωρίς  σύνορα ), τις πρακτικές  µάρκετινγκ ,
τις πληρω µές και τις υπηρεσίες  µετά την πώληση  καθώς  και ορισµένες οδηγίες  που αφορούν
ειδικούς  τοµείς.
Για παράδειγ µα η Επιτροπή  έχει ήδη ξεκινήσει  εργασίες  στον  τοµέα των εµπορικών
ανακοινώσεων  και έχει εξετάσει  λεπτο µερώς  µε τους εκπροσώπους  των κρατών  µελών  στην
οµάδα των εµπειρογνω µόνων , τις δυνατότητες  εφαρ µογής της αρχής  της αµοιβαίας
αναγνώρισης  στους  εθνικούς  κανόνες  στον  επιµέρους  τοµέα των προσφορών  στις πωλήσεις40.
Τέτοιες  εµπορικές  πρακτικές  χρησι µοποιούνται  από τις επιχειρήσεις  για να κάνουν  γνωστά  τα
προϊόντα  τους και τις υπηρεσίες  τους και υπόκεινται  σε λεπτο µερείς  εθνικούς  κανόνες  ή σε
νοµολογία  που διαφέρει  σε µεγάλο  βαθµό από κράτος  µέλος σε κράτος  µέλος. Οι εργασίες
της οµάδας  των εµπειρογνω µόνων  έδειξαν  ότι το µοναδικό  µέσο για να επιτραπεί  η ελεύθερη
κυκλοφορία  τέτοιων  υπηρεσιών  βάσει  υψηλού  επιπέδου  προστασίας  των καταναλωτών  σε
αυτό  το πεδίο , είναι  να ενισχυθεί  η εναρ µόνιση . Αυτό  προτείνεται  σε σχέδιο  κανονισ µού για
τις προσφορές  στις πωλήσεις  στην  εσωτερική  αγορά .
Μια τέτοια  προσέγγιση  έχει σηµαντικά  πλεονεκτή µατα -είναι  µια οικεία , αξιόπιστη  µέθοδος
που έχει οδηγήσει  στην  έκδοση  των υπαρχουσών  νοµοθετικών  διατάξεων . Κατ’αρχήν  είναι
επίσης  ευκολότερο  να επιτευχθεί  συµφωνία  για τις οδηγίες  που έχουν  ένα σχετικά  στενό
πεδίο  και να γίνουν  συγκεκρι µένες αλλαγές  πιο µακροπρόθεσ µα.
Ωστόσο  υπάρχουν  σαφώς  ορισµένες αµφιβολίες  για το αν είναι  αποτελεσ µατικό  να
βασιστού µε αποκλειστικά  σε αυτή  την προσέγγιση  για τη δηµιουργία  µιας πραγ µατικής
εσωτερικής  αγοράς . Το περιορισ µένο πεδίο  των υπάρχοντων  κανονισ µών σε επίπεδο  ΕΕ έχει
δικαιολογήσει  την ανάγκη  για τις αποκαλού µενες ελάχιστες  ρήτρες  στις οδηγίες  της ΕΕ. Η
συνέχιση  της προσέγγισης  της επιλεκτικής , ειδικής  νοµοθεσίας  θα απαιτούσε  δέσµευση  από
τα κράτη  µέλη να αλλάξουν  αυτή  την πολιτική , τόσο  όσον  αφορά  τις υπάρχουσες  όσο και τις
νέες οδηγίες . Επιπλέον , πολλές  από τις υπάρχουσες  οδηγίες  για την προστασία  των
καταναλωτών  θα χρειαστεί  να τροποποιηθούν  για να αντιµετωπιστεί  το παρωχη µένο πλαίσιο
που έχει δηµιουργηθεί  επειδή  υπάρχουν  νέες εξελίξεις  στην  αγορά  ή επειδή  οι νοµοθετικές
απαιτήσεις  έχουν  ξεπεραστεί . Συνολικά , αν επιτευχθεί , θα είναι  ένα εξαιρετικό
µακροπρόθεσ µο πρόγρα µµα.
3.4Μικτή  προσέγγιση
Η εναλλακτική  λύση  θα ήταν  να αναπτυχθεί  µια συνεκτική , ουδέτερη  προς  την τεχνολογία
οδηγία -πλαίσιο  της ΕΕ για την εναρ µόνιση  των εθνικών  κανόνων  θεµιτού εµπορίου  για τις
εµπορικές  πρακτικές  επιχειρήσεων -καταναλωτών . Θα βασιζόταν  σε παρό µοια µοντέλα  µε
αυτά  ορισµένων  κρατών  µελών  και τρίτων  χωρών  για την προστασία  των καταναλωτών  και
σε επίπεδο  ΕΕ για την ασφάλεια  των προϊόντων41 και στις προτάσεις  για την ασφάλεια  των
τροφί µων42. Μια οδηγία  πλαίσιο  δεν θα αγνοούσε  τις οδηγίες  που αναφέρονται  σε ειδικούς
τοµείς, όπως  η οδηγία  για τις καταχρηστικές  ρήτρες  στις συµβάσεις , καθώς  και µια
µελλοντική  νοµοθεσία , όπως  ο προτεινό µενος κανονισ µός για τις προσφορές  στις πωλήσεις
και τις µελλοντικές  τροπολογίες  αυτής  της νοµοθεσίας  (π.χ. οδηγία  για την τηλεόραση  χωρίς
σύνορα ). Η οδηγία -πλαίσιο  αναµένεται  να οδηγήσει  σε ένα δίχτυ  ασφαλείας  για την κάλυψη
των πρακτικών  στις οποίες  εντοπίζονται  διασυνοριακοί  περιορισ µοί και οι οποίες  δεν
εµπίπτουν  στα συντονισ µένα πεδία  των οδηγιών  που αναφέρονται  σε ειδικούς  τοµείς. Όπου
13χρειάζεται , η οδηγία  πλαίσιο  θα συνοδευτεί  εν ευθέτω  χρόνω  από µια µεταρρύθ µιση των
υπαρχουσών  οδηγιών  για την προστασία  των καταναλωτών  για να εξασφαλιστεί  µια γενική
συνοχή  του συστή µατος προστασίας  των καταναλωτών . Μια τέτοια  µεταρρύθ µιση
αναµένεται  να αρχίσει  όταν καθοριστεί  η οδηγία -πλαίσιο  και αποκτήσου µε εµπειρία  από τη
λειτουργία  της στην  πράξη .
Για να υπάρξει  η απαιτού µενη ασφάλεια  και να προληφθούν  οι διαφορετικές  νοµικές
ερµηνείες  από τα εθνικά  δικαστήρια , η οδηγία  πλαίσιο  θα πρέπει  να µην είναι  απλά  µια
γενική  αρχή  που να ρυθµίζει τις εµπορικές  πρακτικές  επιχειρήσεων -καταναλωτών .
Αναµένεται  να αντιµετωπίζει  αποτελεσ µατικά  τις κύριες  διαφορές  στην  εθνική  νοµοθεσία  για
τις εµπορικές  πρακτικές  που επηρεάζουν  τη λειτουργία  της εσωτερικής  αγοράς , θεσπίζοντας
σαφείς  κανόνες  για την ΕΕ µέσω της εναρ µόνισης .
Το κύριο  πλεονέκτη µα µιας προσέγγισης  πλαισίου  σε σύγκριση  µε µια ειδική  προσέγγιση
είναι  ότι η συνεκτική  φύση  του µειώνει  την ανάγκη  για περαιτέρω  λεπτο µερή ρύθµιση της
προστασίας  των καταναλωτών . Η ύπαρξη  γενικής  συγκριτικής  αξιολόγησης  επιτρέπει  να
αντιµετωπίζονται  οι αναδυό µενες εµπορικές  πρακτικές  χωρίς  προσφυγή  σε νέες ρυθµίσεις . Οι
επιχειρήσεις  µπορούν  να προχωρούν  σε καινοτο µίες µέσα σε κλίµα µεγαλύτερης  ασφάλειας
και οι αθέµιτες πρακτικές  µπορούν  να αντιµετωπιστούν  χωρίς  να θεσπιστούν  περαιτέρω
κανόνες . Μια προσέγγιση  πλαίσιο  επιτρέπει  επίσης  την απλοποίηση  των υπάρχοντων
κανόνων . Για παράδειγ µα οι οδηγίες  για την παραπλανητική  και συγκριτική  διαφή µιση θα
µπορούσαν  να περιληφθούν  στην  οδηγία -πλαίσιο . Η ευελιξία  µιας οδηγίας -πλαισίου  θα
µπορούσε  να εξαλείψει  την επιχειρη µατολογία  για τις ελάχιστες  ρήτρες  στις οδηγίες  της ΕΕ
για την προστασία  των καταναλωτών .
Μια οδηγία  πλαίσιο  θα µπορούσε  επίσης  να προσφέρει  µια σταθερή  βάση  για την
αυτορρύθ µιση σε όλη την ΕΕ όσον  αφορά  την προστασία  των καταναλωτών  και για την
ανάπτυξη  µη δεσµευτικής  πρακτικής  καθοδήγησης . Και τα δύο αυτά  εργαλεία  µπορούν  εν
δυνά µει να µειώσουν  την ανάγκη  για λεπτο µερείς  κανονιστικές  διατάξεις . Τέλος  µια οδηγία
πλαίσιο  µπορεί  να αποτελέσει  τη βάση  για κάποια  άτυπη  συµµετοχή  των ενδιαφερο µένων
µερών  στη κανονιστική  διαδικασία .
Αν και η διαπραγ µάτευση  µιας µόνο οδηγίας -πλαισίου  θεωρητικά  είναι  ευκολότερη  και
γίνεται  πιο γρήγορα  από µια σειρά  οδηγιών , ωστόσο  θα συµπεριλά µβανε  περισσότερα  θέµατα
ουσίας  και συνεπώς  θα ήταν  πιο δύσκολη  η συναίνεση .
14Θέµατα για διαβούλευση
/g183 Συµφωνείτε  ότι υπάρχει  ανάγκη  για µεταρρύθ µιση της προστασίας  των καταναλωτών  όσον
αφορά  αυτή την πτυχή  της εσωτερικής  αγοράς ;
/g183 Η µεταρρύθ µιση πρέπει  να επιδιώκεται  µε βάση  την υπάρχουσα  ειδική  προσέγγιση  ή τη µικτή
προσέγγιση  που τονίζεται ;
/g183 Ποιος  είναι  ο πιθανός  αντίκτυπος  των δύο προσεγγίσεων  όσον  αφορά  το κόστος  και τα
οφέλη  για τους καταναλωτές  και τις επιχειρήσεις ;
/g183 Ποιες  είναι  οι προτεραιότητες  για την εναρµόνιση  κάτω  από µια ειδική  ή µικτή προσέγγιση ;
4.ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ  ΘΕΜΑΤΑ
Αν επιλεχθεί  η µικτή προσέγγιση  για τη µεταρρύθ µιση της προστασίας  των καταναλωτών , θα
προκύψουν  περαιτέρω  ζητήµατα.
4.1Γενικό  πλαίσιο  για θεµιτές εµπορικές  πρακτικές
Μια οδηγία -πλαίσιο  αναµένεται  να βασιστεί  σε µια γενική  ρήτρα  για τις σχέσεις
καταναλωτών -επιχειρήσεων . Θα εµπνευστεί  από τα υπάρχοντα  νοµικά υποδείγ µατα που
βασίζονται  σε "θεµιτές εµπορικές  πρακτικές " ή στην  "καλή  συµπεριφορά  της αγοράς ". Στην
ουσία , θα είναι  µια απαίτηση  να µην προβούν  σε αθέµιτες εµπορικές  πρακτικές  και θα
περιλα µβάνει  µια γενική  δοκιµή. Μια τέτοια  προσέγγιση  συγκρίνεται  µε την προσέγγιση  στην
οδηγία  για τις καταχρηστικές  ρήτρες  των συµβάσεων . Αναµένεται  να αποκλειστούν  οι
εθνικοί  κανόνες  που καλύπτουν  καθαρά  στόχους  γενικού  ενδιαφέροντος  σε σχέση  µε
εµπορικές  πρακτικές  που δεν αφορούν  την προστασία  των καταναλωτών  (π.χ. πλουραλισ µός,
προστασία  του πολιτισ µού, υγεία  και ασφάλεια , αξιοπρέπεια ) και απαιτήσεις  για το εθνικό
δίκαιο  των συµβάσεων .
Η γενική  ρήτρα  θα πρέπει  να συµπληρωθεί  µε γενικές  δοκιµές ισότητας  και ειδικών  κανόνων
για να εξαλειφθούν  οι διαφορές  στους  εθνικούς  κανόνες  για τις εµπορικές  πρακτικές . Θα
µπορούσαν  να καλυφθούν  όλα τα στοιχεία  του θεµιτού εµπορίου  π.χ. αποκάλυψη
πληροφοριών , πρακτικές  παραπλάνησης  και εξαπάτησης , κατάχρηση  της επιρροής  καθώς  και
κανόνες  για το µάρκετινγκ  και τις εµπορικές  πρακτικές  που συνδέονται  µε τα συµβατικά
στάδια  και τα στάδια  της συναλλαγής  µετά την πώληση . Αυτές  οι γενικές  αρχές  και κανόνες
αναµένεται  να αντιµετωπίσουν  τα κύρια  θέµατα της αβεβαιότητας  και της ποικιλίας  και θα
αξιοποιήσουν :
/g183 τη νοµολογία  του ∆ικαστηρίου  των Ευρωπαϊκών  Κοινοτήτων  και τις υπάρχουσες  νοµικές
έννοιες  της ΕΕ, ιδίως  για την παραπλανητική  διαφή µιση και την επαλήθευση  για τις
καταχρηστικές  ρήτρες  των συµβάσεων , και·
/g183 τα εθνικά  παραδείγ µατα για θέµατα όπως  οι πρακτικές  παραπλάνησης  και εξαπάτησης , η
κατάχρηση  της επιρροής , η πίεση , η αποκάλυψη  στοιχείων , οι ευάλωτοι  καταναλωτές , οι
δίκαιες  διαπραγ µατεύσεις  και η καλή  πίστη .
154.2Γενικό  πλαίσιο  που καλύπτει  τις πρακτικές  παραπλάνησης  και εξαπάτησης
Αντί να βασιστεί  στις θεµιτές εµπορικές  πρακτικές , η οδηγία  πλαίσιο  θα µπορούσε  να
βασιστεί  στην  πιο περιοριστική  έννοια  των πρακτικών  παραπλάνησης  και εξαπάτησης . Θα
ήταν  πιθανώς  πιο εύκολη  η επίτευξη  συµφωνίας  για µια τέτοια  οδηγία  πλαίσιο  καθώς  αυτή  η
έννοια  είναι  µε πολλούς  τρόπους  το κοινό  επίκεντρο  των αθέµιτων εµπορικών  εννοιών  στην
ΕΕ. Ιδιαίτερα  αυτή  η γενική  απαγόρευση  έχει ήδη καθιερωθεί  ως κριτήριο  για την οδηγία  για
την παραπλανητική  διαφή µιση. Μια κοινή  προσέγγιση  της ΕΕ σε αυτά  τα θέµατα θα
αποτελούσε  ένα σηµαντικό  βήµα µπροστά  τόσο  για την προστασία  των καταναλωτών  όσο
και για την απλοποίηση  του κανονιστικού  περιβάλλοντος . Θα µπορούσε  επίσης  να θεωρηθεί
ως το πρώτο  βήµα προς  µια οδηγία  πλαίσιο  µε βάση  τις θεµιτές εµπορικές  πρακτικές . Ωστόσο
δεδοµένου του πιο περιορισ µένου πεδίου , η οδηγία  πλαίσιο  δεν αναµένεται  να καλύψει  όλο
το φάσµα των θεµάτων  που καλύπτονται  από την καθολική  υποχρέωση  του θεµιτού εµπορίου
(π.χ. χρήση  της πώλησης  τεχνικών  που βασίζονται  στην  κατάχρηση  της επιρροής ). Οµοίως, οι
αποκλίνουσες  εθνικές  προσεγγίσεις  για θέµατα που δεν εµπίπτουν  στο πεδίο  της υποχρέωσης
θα µπορούσαν  να εξακολουθούν  να αναπτύσσονται  και αναµένεται  να χρειαστούν
πιθανότατα  περαιτέρω  ειδικοί  κανονισ µοί σε επίπεδο  ΕΕ.
4.3Ενηµέρωση
∆εδο µένης της σηµασίας  των απαιτήσεων  για ενηµέρωση  όσον  αφορά  την προστασία  των
καταναλωτών  και το δικαίω µα των καταναλωτών  στην  ενηµέρωση  σύµφωνα  µε το άρθρο  153
της συνθήκης  ΕΚ, οι γενικές  υποχρεώσεις  για αποκάλυψη  πληροφοριών  αναµένεται  να είναι
πολύ  σηµαντικές  και για τις δύο εναλλακτικές  λύσεις . Μια ουσιαστική  πτυχή  θα ήταν  η
απαίτηση  για τις επιχειρήσεις  να αποκαλύπτουν  όλες τις πληροφορίες  που αφορούν  το υλικό
στους  καταναλωτές  έγκαιρα  και σαφώς . Έτσι  θα εξασφαλιζόταν  η σωστή  άσκηση  του
δικαιώ µατος στην  ενηµέρωση  που προσφέρει  στους  καταναλωτές  η Συνθήκη . Μέσα  στην
οδηγία  πλαίσιο  για θεµιτές εµπορικές  πρακτικές  θα ήταν  επίσης  δυνατόν  να αποκλειστούν
πρακτικές  όπως  ο καταιγισ µός πληροφοριών  που γίνεται  σκόπι µα και η υπερβολική  χρήση
'µικρών  χαρακτήρων '. Επιπλέον  θα έδειχνε  µια άλλη  σηµαντική  διάσταση  του αθέµιτου
εµπορίου , δηλαδή  ότι οι παραλείψεις  µπορούν  επίσης  να αποτελέσουν  αθέµιτες εµπορικές
πρακτικές .
4.4Αυτορρύθ µιση και από κοινού  ρύθµιση
Πολλά  προβλή µατα δεν ενδείκνυνται  να επιλυθούν  µε ρυθµιστικά  µέτρα. Η αυτορρύθ µιση
µπορεί  να επιτύχει  ορισµένους  στόχους  στον  τοµέα προστασίας  των καταναλωτών , ειδικά  σε
βιοµηχανικούς  κλάδους  που αναγνωρίζουν  ότι έχουν  ισχυρό  κοινό  συµφέρον  να διατηρήσουν
την εµπιστοσύνη  των καταναλωτών  και στους  οποίους  κλάδους  οι "ελεύθεροι  σκοπευτές " ή
οι αδίστακτοι  έµποροι  µπορούν  να κλονίσουν  αυτή  την εµπιστοσύνη . Η αποτελεσ µατική
αυτορρύθ µιση που περιέχει  σαφώς  δεσµευτικές  υποχρεώσεις  προς  τους καταναλωτές  και η
εφαρ µογή της οποίας  µπορεί  να εκτελεστεί  σωστά , µπορεί  να µειώσει  την ανάγκη  για
ρύθµιση ή από κοινού  ρύθµιση. Προς  το παρόν  δεν υπάρχουν  µέσα για την εξασφάλιση
αποτελεσ µατικής  αυτορρύθ µισης σε όλη την ΕΕ όσον  αφορά  την προστασία  των
καταναλωτών . Μια άλλη  επιλογή  είναι  να επιτευχθεί  µέσω της οδηγίας  πλαισίου , δίνοντας  µε
αυτόν  τον τρόπο  τη δυνατότητα  στις επιχειρήσεις  να εγκρίνουν  έναν κοινό  κώδικα
συµπεριφοράς  αντί για δεκαπέντε . Οι διαφορές  στην  εθνική  νοµοθεσία  και στις γενικές
υποχρεώσεις  δεν επιτρέπουν  προς  στιγµή τη δηµιουργία  πραγ µατικού  πανευρωπαϊκού  κώδικα
συµπεριφοράς .
∆ύο ζωτικά  στοιχεία  χρειάζονται  για να λειτουργήσει  η αυτορρύθ µιση σε όλη την ΕΕ.
Πρώτον , κάθε  γενική  υποχρέωση  πρέπει  να ορίσει  τη µη συµµόρφωση  µε µια δέσµευση  που
16ανέλαβε  οικειοθελώς  µια επιχείρηση  απέναντι  στους  καταναλωτές  είτε ως παραπλανητική  ή
ως αθέµιτη εµπορική  πρακτική . Προς  το παρόν  υπάρχει  η δυνατότητα  επέµβασης  µόνον  σε
περίπτωση  µη εκπλήρωσης  οικειοθελώς  αναληφθεισών  υποχρεώσεων  που επαναλα µβάνονται
στη διαφή µιση. Η περίπτωση  αυτή  καλύπτεται  από την οδηγία  για την παραπλανητική
διαφή µιση. Η δηµιουργία  ενός σωστού  νοµικού πλαισίου  για κώδικες  συµπεριφοράς  και
άλλες  προαιρετικές  δεσµεύσεις  θα βοηθούσε  τόσο  τις επιχειρήσεις  όσο και τους
καταναλωτές . Οι καταναλωτές  θα µπορούσαν  να έχουν  εµπιστοσύνη  ότι οι δηµόσιες  αρχές  θα
λειτουργούν  ως "ύστατος  φορέας  επιβολής ". Η αυστηρότερη  τήρηση  των δεσµεύσεων  µέσω
της αυτορρύθ µισης θα ενίσχυε  ένα λιγότερο  ουσιαστικό  κανονιστικό  σύστη µα. Μια πιο
αυστηρή  αυτορρύθ µιση θα συνέβαλε  στην  αντιµετώπιση  του προβλή µατος των 'ελεύθερων
σκοπευτών ', εφόσον  θα παρείχε  ένα επιπλέον  σηµείο αναφοράς  στα δικαστήρια  και στις
εκτελεστικές  αρχές  για την αντιµετώπιση  εµπόρων  που δεν τηρούν  αυτές  τις συµφωνίες .
∆εύτερον , το πεδίο  εφαρ µογής της γενικής  υποχρέωσης  δεν θα ισχύει  µόνον  για τις
επιχειρήσεις  που συναλλάσσονται  µε καταναλωτές  αλλά  επίσης  και για τις εµπορικές  ενώσεις
και άλλες  οργανώσεις  που κάνουν  συστάσεις  για εµπορικές  πρακτικές  και συντάσσουν
κώδικες  συµπεριφοράς  κλπ. Το ίδιο ισχύει  σήµερα και για την οδηγία  σχετικά  µε τις
καταχρηστικές  ρήτρες  συµβάσεων  (άρθρο  7). Λόγω  της επίδρασης  που έχουν  οι ενώσεις
επιχειρήσεων  στην  ανάπτυξη  των πρακτικών  της αγοράς , θα ήταν  λογικό  να αυξηθεί  επίσης  η
ευθύνη  των ενεργειών  τους µε τον τρόπο  αυτόν . Τέλος , δεν προβλέπεται  ρητώς  η αποδοχή  ή
η έγκριση  τέτοιου  είδους  κώδικα  από την Επιτροπή . Επειδή  οι κώδικες  αυτοί  µπορεί  να
χρησι µοποιηθούν  για παραβίαση  των κανόνων  ανταγωνισ µού και η Επιτροπή  φέρει  την
ευθύνη  για την εφαρ µογή των διατάξεων  αυτών , η λύση  αυτή  δεν ενδείκνυται .
Η Επιτροπή  έχει ενθαρρύνει  τη µεγαλύτερη  χρήση  των "µηχανισ µών της από κοινού
ρύθµισης" και των "οδηγιών  πλαισίου " στο πρόσφατο  Λευκό  Βιβλίο  για τη διακυβέρνηση43.
Οποιαδήποτε  πρόταση  για την προστασία  των καταναλωτών  που περιλα µβάνει  την από
κοινού  ρύθµιση πρέπει  συνεπώς  να συµµορφώνεται  µε τους όρους  της από κοινού  ρύθµισης
που ορίζονται  στο Λευκό  Βιβλίο . Ο ρόλος  και η ευθύνη  των φορέων  που εγγυώνται  για τους
κώδικες  συµπεριφοράς  στην  ανάπτυξη  των κωδίκων  και ο ρόλος  των δηµοσίων  αρχών  στην
επιβολή  τους θα µπορούσαν  να ενισχυθούν  και παράλληλα  να αποσαφηνιστούν . Ο
συνδυασ µός της οδηγίας  πλαισίου  και µιας βάσης  για αυτορρύθ µιση σε όλη την ΕΕ, θα
µπορούσαν  να θεωρηθούν  ως από κοινού  ρυθµιστική  προσέγγιση , σύµφωνα  µε τους όρους
του Λευκού  Βιβλίου , µε κάποιες  λίγες  οµοιότητες  µε τη "Νέα προσέγγιση ".
4.5Πρακτική  καθοδήγηση
Αν και η οδηγία  πλαίσιο  θα µπορούσε  να παρέχει  έναν υψηλό  βαθµό ασφάλειας  δικαίου  για
επιχειρήσεις  και καταναλωτές , θα υπάρχει  πάντα  ένας κίνδυνος  αποκλίσεων  στην  ερµηνεία
από τα εθνικά  δικαστήρια , αν και όχι στο βαθµό που υπάρχει  σήµερα. Ωστόσο  µια οδηγία
πλαίσιο  θα µπορούσε  να καταστήσει  για το ∆ικαστήριο  των Ευρωπαϊκών  Κοινοτήτων
ευκολότερη  την επίλυση  των θεµάτων  αυτών  στο µέλλον . Θα µπορούσαν  να
χρησι µοποιηθούν  περαιτέρω  οδηγίες  για την εξασφάλιση  ασφάλειας  δικαίου , ιδίως  για
θέµατα που αφορούν  ειδικούς  τοµείς.
Επιπλέον  θα µπορούσε  να υπάρξει  πρόβλεψη  για µη δεσµευτική  πρακτική  καθοδήγηση  η
οποία  θα αναπτυχθεί  σε γλώσσα  φιλική  προς  το χρήστη  προς  όφελος  των καταναλωτών  ή των
επιχειρήσεων , των δικαστών  και των αρµόδιων  υπαλλήλων . Μια τέτοια  καθοδήγηση , αν και
µη δεσµευτική  νοµικά, θα µπορούσε  να ενισχύσει  την ασφάλεια  και να µειώσει  τον κίνδυνο
κατακερ µατισµού. Μια τέτοια  καθοδήγηση  θα µπορούσε  να εκφραστεί  είτε µέσω συστάσεων
της Επιτροπής  είτε µέσω ενός ενδεικτικού  καταλόγου  παραδειγ µάτων  εµπορικών  πρακτικών
τόσο  γενικών  όσο και ειδικών  τοµέων. Ένας  τέτοιος  κατάλογος , παρό µοιος µε αυτόν  που
17χρησι µοποιείται  στην  οδηγία  για τις καταχρηστικές  ρήτρες  των συµβάσεων , θα είχε το
πλεονέκτη µα να συνδέεται  πιο επίση µα µε τη βασική  νοµοθεσία . Η πιθανότητα  η Επιτροπή
και τα κράτη  µέλη να ενηµερώνουν  τον κατάλογο , µέσω ρυθµιστικής  επιτροπής , θα
µπορούσε  επίσης  να εξεταστεί  για να µην θεωρηθεί  παρωχη µένος. Και στις δύο περιπτώσεις ,
η καθοδήγηση  θα πρέπει  να αναπτυχθεί  σε ένα περιβάλλον  ύψιστης  διαφάνειας  και
διαβούλευσης .
4.6Συµµετοχή  των ενδιαφερο µένων  µερών
Η εισαγωγή  µη δεσµευτικής  πρακτικής  καθοδήγησης  θα µπορούσε  επίσης  να επιτρέψει  τη
συµµετοχή  των ενδιαφερο µένων  µερών  στην  ανάπτυξη  τέτοιας  καθοδήγησης . Τα
ενδιαφερό µενα µέρη θα µπορούσαν  να κληθούν  από την Επιτροπή  και τα κράτη  µέλη να
συµφωνήσουν  για τµήµατα της καθοδήγησης  που επικεντρώνονται  σε ειδικούς  τοµείς εντός
προθεσ µίας. Για να καταστεί  αυτό  δυνατό , η οδηγία  πλαίσιο  θα πρέπει  να καθορίσει  ένα
πλαίσιο  για αυτή  τη συµµετοχή  και τα κριτήρια  για τους φορείς  των ενδιαφερο µένων  µερών .
Οι φορείς  σε όλη την ΕΕ θα πρέπει  επίσης  να έχουν  καλύτερη  οργάνωση  και να είναι  πιο
ικανοί  από ό,τι σήµερα. Επίσης  πρέπει  να επανεξεταστεί  η χρηµατοδότησή  τους.
18Ερωτήσεις  για διαβούλευση
Εάν ακολουθηθεί  η µικτή προσέγγιση :
/g183 ποια θα ήταν τα βασικά  στοιχεία  µιας γενικής  ρήτρας , οι γενικές  δοκιµές και οι κύριοι
κανόνες  για τη ρύθµιση των εµπορικών  πρακτικών ;
/g183 Ποιο  από τα δύο θα ήταν καλύτερο  - µια οδηγία -πλαίσιο  µε µια γενική  ρήτρα  που βασίζεται
σε θεµιτές εµπορικές  πρακτικές  ή να βασίζεται  µόνον  στις πρακτικές  παραπλάνησης  και
εξαπάτησης ; Ποια  προσέγγιση  είναι  πιο εφικτή ; Ποια  είναι  πιθανότερο  να αντιµετωπίσει  µε
επιτυχία  το πρόβλη µα του κατακερ µατισµού στην εσωτερική  αγορά  προς  όφελος  των
καταναλωτών ;
/g183 Θα ήταν χρήσι µο να περιληφθεί  µια βάση  για την αυτορρύθ µιση σε µια οδηγία  πλαίσιο ; Αν
ναι, ποια είναι  τα βασικά  στοιχεία  τέτοιων  επιλογών  και τα κριτήρια  για την συµπερίληψή
τους;
/g183 Θα ωφελούσε  η ανάπτυξη  της µη δεσµευτικής  πρακτικής  καθοδήγησης ; Η καθοδήγηση  αυτή
θα ήταν προτι µότερη  µε τη µορφή  συστάσεων  της Επιτροπής  ή µέσω ενός ενδεικτικού
καταλόγου  επιτρεπό µενων  και αθέµιτων παραδειγ µάτων  στο παράρτη µα της οδηγίας ;
/g183 Θα πρέπει  συνεπώς  να υπάρχει  ένας ρόλος  για τη συµµετοχή  των ενδιαφερο µένων  µερών
στην ανάπτυξη  µη δεσµευτικής  νοµικής καθοδήγησης ;
5.ΕΚΤΕΛΕΣΗ
5.1Εκτέλεση  στην  ΕΕ σήµερα
Οποιαδήποτε  κανονιστικά  µέτρα πρέπει  να συνδέονται  µε κατάλληλες  εκτελεστικές  δοµές
που να εξασφαλίζουν  τη συνεχή  εφαρ µογή τους. Οι αγορές  χρειάζονται  σαφείς  και σίγουρους
κανόνες  αλλά  απαιτούν  επίσης  οι κανόνες  αυτές  να εκτελούνται  στην  πράξη . Η εµπιστοσύνη
των καταναλωτών  και µια ανταγωνιστική  εσωτερική  αγορά  απαιτούν  µια συνεχή  εφαρ µογή
και εκτέλεση  του νόµου όπου  βρίσκεται  ο καταναλωτής  ή η επιχείρηση . Είτε χρησι µοποιείται
µια ειδική  οδηγία  είτε µια οδηγία  πλαίσιο  ως ρυθµιστικό  εργαλείο , πρέπει  να συνδέεται  µε
εκτελεστικούς  µηχανισ µούς προκει µένου τα κράτη  µέλη να µπορούν  να συνεργαστούν
γρήγορα , αποτελεσ µατικά  και έµπρακτα  για την αντιµετώπιση  των διασυνοριακών  θεµάτων
εκτέλεσης .
Η δηµιουργία  της εσωτερικής  αγοράς  έχει ήδη οδηγήσει  στην  ανάγκη  ανάπτυξης  κάποιας
συνεργασίας  για την εκτέλεση  και το συντονισ µό. Για παράδειγ µα, έχουν  δηµιουργηθεί
επίση µοι µηχανισ µοί συνεργασίας  για τις πολιτικές  της εσωτερικής  αγοράς  για τη φορολογία ,
τα τελωνεία , την ασφάλεια  των τροφί µων και των προϊόντων . Για την προστασία  των
καταναλωτών  υπάρχει  προς  το παρόν  ένα µείγµα µηχανισ µών και ένα νοµικό µέσο. Η οδηγία
περί αγωγών  παραλείψεως  δίνει  στα εθνικά  εκτελεστικά  όργανα  των καταναλωτών  και στις
ενώσεις  των καταναλωτών  που έχουν  οριστεί  από τα κράτη  µέλη το δικαίω µα άσκησης
αγωγών  παραλείψεως  σε όλα τα δικαστήρια  στη χώρα  τους και σε άλλα  κράτη  µέλη στην  ΕΕ
για να σταµατήσουν  οι έµποροι  να παραβιάζουν  τις οδηγίες  της ΕΕ για την προστασία  των
καταναλωτών . Το διεθνές  δίκτυο  εποπτείας  της εµπορίας  (∆∆ΕΕ -IMSN) είναι  ένα διετές
19φόρου µ για την άτυπη  συνεργασία  µεταξύ  των αρµόδιων  εκτελεστικών  φορέων  από όλο τον
κόσµο. Μια επιµέρους  οµάδα υπαλλήλων  της ΕΕ αρµόδιων  για θέµατα εκτέλεσης
συνεδριάζει  επίσης  ανά διετία .
Η Επιτροπή  συµµετέχει  ενεργά  στο ∆∆ΕΕ  (IMSN) και έχει επιδιώξει  διάλογο  µε τα κράτη
µέλη για τη µελλοντική  συνεργασία  για θέµατα εκτέλεσης . Η ανάλυση  για τη λειτουργία  της
εκτέλεσης  στην  εσωτερική  αγορά  έχει εντοπίσει  τα ακόλουθα  κύρια  χαρακτηριστικά  της
εκτέλεσης  της προστασίας  των καταναλωτών  στην  εσωτερική  αγορά :
/g183 Αν και οι καταναλωτές  και οι καταναλωτικές  ενώσεις  θα εξακολουθήσουν  να
διαδρα µατίζουν  έναν ουσιαστικό  εκτελεστικό  ρόλο , µέσω των δικαστηρίων , η πλήρης
λειτουργία  της καταναλωτικής  εσωτερικής  αγοράς  θα εξαρτηθεί  επίσης  από τις δηµόσιες
αρχές  εκτέλεσης  της νοµοθεσίας  που θα ενεργούν  σε συνεργασία  ως 'εκτελεστικοί  φορείς
έσχατης  προσφυγής . Η ικανότητα  των δηµόσιων  αρχών  να δρουν  για να προλα µβάνουν  τις
ζηµιές στους  καταναλωτές  πριν συµβούν , όταν οι επιχειρήσεις  εξαπατούν  και δρουν
ανέντι µα και αθέµιτα και να πείθουν  τις επιχειρήσεις  να αλλάξουν  τις πρακτικές  τους
χωρίς  να προσφεύγουν  σε χρονοβόρες  νοµικές διαδικασίες  είναι  ένα βασικό  στοιχείο  της
εµπιστοσύνης  των επιχειρήσεων  και των καταναλωτών . Μια εσωτερική  αγορά  χρειάζεται
συντονισ µένη εποπτεία  της αγοράς .
/g183 Η ανάπτυξη  του ηλεκτρονικού  εµπορίου  ιδιαίτερα , θα αυξήσει  την ανάγκη  για
συνεργασία . Το περιβάλλον  σε απευθείας  σύνδεση  προσφέρει  χωρίς  προηγού µενο
ευκαιρίες  στις επιχειρήσεις  που εξαπατούν  και δρουν  ανέντι µα και αθέµιτα, να στοχεύουν
σε καταναλωτές  από διαφορετική  δικαιοδοσία  και να αποφεύγουν  τους εκτελεστικούς
φορείς . Το άρθρο  19 της οδηγίας  για το ηλεκτρονικό  εµπόριο  απαιτεί  τα κράτη  µέλη να
έχουν  τα κατάλληλα  µέσα επίβλεψης  και έρευνας  που χρειάζονται  για την υλοποίηση  της
οδηγίας  και τη συνεργασία  µεταξύ  τους.
/g183 Η συνεργασία  µεταξύ  των δηµόσιων  οργάνων  σε διάφορα  κράτη  µέλη είναι  ουσιαστική
για την καταπολέ µηση των εµπόρων  που εξαπατούν  και δρουν  ανέντι µα και αθέµιτα
διασυνοριακά . Οι υπάρχουσες  άτυπες  ρυθµίσεις  συνεργασίας  είναι  ιδιαίτερα  επιτυχη µένες
µέσα στο ανεπίση µο πλαίσιό  τους. Ωστόσο  δεν παρέχουν  τα αναγκαία  εργαλεία
συνεργασίας  που έχουν  αναπτυχθεί  σε άλλους  τοµείς της πολιτικής .
/g183 Η οδηγία  περί αγωγών  παραλείψεως , αν και καλύπτει  ένα σηµαντικό  "παραθυράκι " και
είναι  ένα σηµαντικό  εργαλείο  για τις καταναλωτικές  ενώσεις , µάλλον  δεν θα γίνει ένα
εργαλείο  γενικής  χρήσης  για την επίλυση  τέτοιων  θεµάτων . Η σχέση  κόστους  - οφέλους
για µια δηµόσια αρχή  για να αρχίσει  διαδικασίες  αγωγών  παραλείψεως  σε ξένες
δικαιοδοσίες  ποτέ δεν είναι  αρκετά  θετική  για να γίνει ένα καθη µερινό  εκτελεστικό
εργαλείο .
/g183 ∆εν υπάρχει  πλαίσιο  για συστη µατική  ανταλλαγή  πληροφοριών  ('αµοιβαία  συνδρο µή')
αυθόρ µητα ή ύστερα  από αίτηµα για εµπόρους  που εξαπατούν  και δρουν  ανέντι µα και
αθέµιτα. Η εκτενής  ανταλλαγή  πληροφοριών  είναι  ένα βασικό  θεµέλιο της
αποτελεσ µατικής  εποπτείας  της αγοράς . ∆εν υπάρχει  νοµική βάση  για να µοιράζονται  τα
εκτελεστικά  όργανα  τέτοιες  πληροφορίες  εµπιστευτικά . Για παράδειγ µα δηµιουργήθηκε
µια βάση  δεδοµένων  µέσα στην  επιµέρους  οµάδα ΕΕ-IMSN. Ωστόσο  περιορίζεται  να είναι
ένα ιστορικό  εργαλείο  ανασκόπησης  και όχι ένα εκτελεστικό  εργαλείο  "πραγ µατικού
χρόνου " λόγω  των απαιτήσεων  για εµπιστευτικότητα . Τα εκτελεστικά  όργανα  δρουν  µόνο
εξ ονόµατος των καταναλωτών  µέσα στη δική τους δικαιοδοσία , και όχι, όπως  απαιτεί  η
εσωτερική  αγορά , εξ ονόµατος των καταναλωτών  της ΕΕ. ∆εν υπάρχει  πλαίσιο  για
συντονισ µένες ενέργειες  εκτέλεσης  της νοµοθεσίας  κατά  των εµπόρων  που στοχεύουν  σε
20καταναλωτές  σε αρκετά  κράτη  µέλη. Τα εκτελεστικά  όργανα  υπάρχουν  σε πολλά  επίπεδα
της κυβέρνησης  στα κράτη  µέλη - δεν υπάρχει  ωστόσο  επίση µο ενιαίο  σηµείο επαφής  για
τις αρχές  σε άλλα  κράτη  µέλη και επαρκής  σύνδεση  µε κάθε  κράτος  µέλος για να
εξασφαλιστεί  η οµαλή συνεργασία .
/g183 Η έλλειψη  ενός πλαισίου  συνεργασίας  για την εκτέλεση  µέσα στην  ΕΕ έχει επίσης  ως
συνέπεια  η ΕΕ να µην µπορεί  να αναπτύξει  αποτελεσ µατική  συνεργασία  µε τρίτες  χώρες .
Η ανάπτυξη  του ηλεκτρονικού  εµπορίου , που αυξάνει  την προοπτική  των παγκόσ µιων
διασυνοριακών  αγορών , απαιτεί  µια τέτοια  συνεργασία . Για να αντιµετωπιστεί  αυτή  η
πρόκληση , έχει δηµιουργηθεί  ένα επίση µο παγκόσ µιο δίκτυο  συνεργασίας  από τις ΗΠΑ ,
τον Καναδά  και την Αυστραλία  - η ΕΕ, η Ιαπωνία  και οι άλλες  χώρες  έχουν  κληθεί  να
συµµετάσχουν . Ήδη το παγκόσ µιο δίκτυο  έχει καταφέρει  να ξεπεράσει  τα προβλή µατα
εµπιστευτικότητας  που έχει αντιµετωπίσει  η IMSN-ΕΕ και έχει αναπτύξει  µια βάση
δεδοµένων  "πραγ µατικού  χρόνου ". Η έλλειψη  ενός πλαισίου  συνεργασίας  της ΕΕ
εµποδίζει  την ΕΕ να συµµετέχει  στο παγκόσ µιο δίκτυο  και να επηρεάζει  την εξέλιξή  του.
/g183 Εκτός  από την έλλειψη  των πρακτικών  εργαλείων  συνεργασίας  για την εκτέλεση  που είναι
γνωστά  από άλλους  τοµείς πολιτικής , υπάρχει  και µια έλλειψη  ενός επίση µου πλαισίου
συνεργασίας  για κοινά  σχέδια  και ανταλλαγές  βέλτιστων  πρακτικών  για την εκπαίδευση ,
την ενηµέρωση  και την οργάνωση  των καταναλωτών  για την υπεράσπιση  των
συµφερόντων  τους. Οι καλές  ιδέες  δεν είναι  συστη µατικά  κοινές  και οι προσπάθειες  για
την αποφυγή  της επικάλυψης  εργασιών  και για τη συνένωση  των πόρων  ήταν
περιορισ µένες και ad hoc. Αυτό  συµβαίνει  παρά  τους πολύ  περιορισ µένους  πόρους  για την
εκτέλεση  και την εκπαίδευση , την ενηµέρωση  και την οργάνωση  των καταναλωτών  για
την υπεράσπιση  των συµφερόντων  τους σε όλα τα κράτη  µέλη.
/g183 Μια εσωτερική  αγορά  καταναλωτών  σε πλήρη  λειτουργία  εξαρτάται  από την εκτέλεση  της
νοµοθεσίας  η οποία  πρέπει  να είναι  λίγο έως πολύ  το ίδιο αποτελεσ µατική  σε όλα τα
κράτη  µέλη. Το άρθρο  153 της συνθήκης  ΕΚ τροποποιήθηκε  από τη συνθήκη  του
Άµστερντα µ για να διασαφηνιστεί  ο ρόλος  της Επιτροπής  ως θεµατοφύλακας  της
αποτελεσ µατικότητας  των εθνικών  πολιτικών . Σήµερα δεν υπάρχει  πλαίσιο  ώστε  η
Επιτροπή  να διεξάγει  αυτό  το ρόλο  και να βοηθήσει  να βελτιωθούν  τα πρότυπα  για την
εκτέλεση  στην  εσωτερική  αγορά . Η ανάγκη  να διαδρα µατίσει  η Επιτροπή  αυτόν  τον ρόλο
υποστήριξης  θα αυξηθεί  µε τη διεύρυνση  και την προσχώρηση  χωρών  χωρίς  µακρά
ιστορία  στην  εκτέλεση  για την προστασία  των καταναλωτών .
/g183 Η Επιτροπή  επίσης  παρε µποδίζεται  στην  εποπτεία  της εσωτερικής  αγοράς  των
καταναλωτών  και του αντίκτυπου  της νοµοθεσίας  για την προστασία  των καταναλωτών
λόγω  της έλλειψης  συστη µατικής  ανατροφοδότησης  από τα κράτη  µέλη. Ειδικότερα , η
έλλειψη  ανατροφοδότησης  από τις αρχές  που είναι  αρµόδιες  για την εκτέλεση  της
νοµοθεσίας  και τα συστη µατικών  δεδοµένων  από τις καταγγελίες  των καταναλωτών
καθιστούν  ιδιαίτερα  δύσκολη  την αξιολόγηση  της ανάπτυξης  της εσωτερικής
καταναλωτικής  αγοράς .
5.2Επιλογές  για ενισχυ µένη συνεργασία  για την εκτέλεση
Υπάρχει  µεγάλη  ανάγκη  για ένα νοµικό πλαίσιο  για την επίση µη συνεργασία  µεταξύ  των
δηµοσίων  αρχών  για την οικοδό µηση της εσωτερικής  καταναλωτικής  αγοράς  και, αν και η
περαιτέρω  ανάπτυξή  της θα συµπλήρωνε  σαφώς  οποιαδήποτε  κανονιστική  µεταρρύθ µιση
όπως  υπογρα µµίζεται  στα κεφάλαια  3 και 4, εξακολουθεί  να υπάρχει  µια σαφής  ανεξάρτητη
ανάγκη  για τέτοιους  µηχανισ µούς. Το πλεονέκτη µα ενός νοµικού πλαισίου  για συνεργασία ,
όπως  φαίνεται  από άλλους  τοµείς πολιτικής , είναι  ότι προσφέρει  νέες δυνατότητες  και νέα
21εργαλεία  για τις εκτελεστικές  αρχές . Ωστόσο  θα µπορούσε  να σηµειωθεί  πρόοδος  αν γίνονταν
επιπλέον  βήµατα που δεν απαιτούν  νοµοθεσία . Η χρήση  και η πρακτική  επίση µων ή άτυπων
εργαλείων  µπορεί  να αναπτυχθεί  µε το χρόνο  και σύµφωνα  µε τις ανάγκες  αλλά  δεν µπορεί
να αρχίσει  πριν δηµιουργηθούν  τέτοια  εργαλεία .
Ένα νοµικό πλαίσιο  για τη συνεργασία  θα είχε οφέλη  για την εσωτερική  αγορά  µε βάση  τους
υπάρχοντες  κανόνες  της ΕΕ για την προστασία  των καταναλωτών  και χωρίς  οποιαδήποτε
µεταρρύθ µιση της προστασίας  των καταναλωτών  που αναφέρθηκε  προηγου µένως . Τα οφέλη
του νοµικού πλαισίου  για τη συνεργασία  θα ήταν  ωστόσο  µεγαλύτερα  αν εγκρίνονταν  αυτές
οι επιλογές  για τη µεταρρύθ µιση. Μια µεγαλύτερη  κοινή  βάση  κανόνων  για την εκτέλεση  θα
βοηθούσε  τις εκτελεστικές  αρχές  να οικοδο µήσουν  τη συνεργασία  και την εµπιστοσύνη
ευκολότερα .
Η ανάπτυξη  του πλαισίου  για τη συνεργασία  θα βοηθούσε  τη βελτίωση  της ανατροφοδότησης
µεταξύ  των φορέων  που είναι  υπεύθυνοι  για την εκτέλεση  και την εποπτεία  των κανονισ µών.
Η ίδια η φύση  των προβλη µάτων  της προστασίας  των καταναλωτών  απαιτεί  συχνά  µια µικτή
απάντηση  από τις πολιτικές , συνδυάζοντας  κανονιστική  δράση  µε τις πρωτοβουλίες
εκτέλεσης , ενηµέρωσης  και εκπαίδευσης . Η καθη µερινή  διαχείριση  της εκτέλεσης  και της
θέσπισης  κανονιστικών  ρυθµίσεων  αναµένεται  να ολοκληρωθεί  περισσότερο  στο µέλλον .
Ένας  αριθµός δυνατών  εργαλείων  συνεργασίας  θα µπορούσε  επίσης  να συµπεριληφθεί  στο
νοµικό πλαίσιο  για τη συνεργασία . Αναφέρονται  παρακάτω :
/g183 Ο διορισ µός αρµόδιων  αρχών  από κάθε  κράτος  µέλος για το συντονισ µό της συνεργασίας
όσον  αφορά  την εκτέλεση  ανάµεσα στα εθνικούς , περιφερειακούς  και τοπικούς  φορείς  και
για να αποτελέσει  ένα ενιαίο  σηµείο επαφής . Η δικαστική  συνεργασία  δεν καλύπτεται .
/g183 Η θέσπιση  δικαιω µάτων  και υποχρεώσεων  αµφοτεροβαρούς , αµοιβαίας  συνδρο µής
ανάµεσα στα κράτη  µέλη. Η αµοιβαία  συνδρο µή θα µπορούσε  να καλύψει  την ανταλλαγή
πληροφοριών  ύστερα  από αίτηµα ή αυθόρ µητα, την αµφοτεροβαρή  χρήση  της εθνικής
κοινοποίησης , τις εξουσίες  εποπτείας , έρευνας  και κατάσχεσης . Η αρχή  ότι οι εθνικοί
εκτελεστικοί  φορείς  µπορούν  να δρουν  εξ ονόµατος όλων  των καταναλωτών  στην  ΕΕ θα
µπορούσε  επίσης  να περιλα µβάνεται  στο πλαίσιο .
/g183 Η θέσπιση  κοινών  βάσεων  δεδοµένων  και δικτύων  επικοινωνίας  που τηρούν  τις
απαιτήσεις  για εµπιστευτικότητα .
/g183 Η θέσπιση  υποχρεώσεων  για τα κράτη  µέλη να παρέχουν  πληροφορίες  (στατιστικές ,
καταγγελίες , πρότυπα  κινδύνων , έκτακτες  ανάγκες ) στην  Επιτροπή  προκει µένου να
διαβιβάζονται  στα άλλα  κράτη  µέλη για την ενίσχυση  του συντονισ µού της εποπτείας  της
αγοράς . Περιλα µβάνεται  η ανάπτυξη  ενός συστή µατος της ΕΕ για την ταξινό µηση των
καταγγελιών  ανά είδος  και τοµέα. Η θέσπιση  υποχρεώσεων  για να παρακολουθεί  και να
αξιολογεί  η Επιτροπή  την εκτέλεση  στην  εσωτερική  αγορά  και την εφαρ µογή των εθνικών
πολιτικών  και να συντονίζει  τα κοινά  σχέδια .
/g183 Η δυνατότητα  των κρατών  µελών  να διεξαγάγουν  συντονισ µένες ενέργειες  εκτέλεσης
(ταυτόχρονες  έρευνες , αγωγές  παραλείψεως  κ.τ.λ) διατηρώντας  ωστόσο  τις εθνικές
εκτελεστικές  εξουσίες .
/g183 Η δυνατότητα  διεξαγωγής  κοινών  κοινοτικών  και εθνικών  σχεδίων  όπως  η δηµιουργία
δικτύων  ενηµέρωσης  και επικοινωνίας , οι κοινές  βάσεις  δεδοµένων , η κατάρτιση , τα
σεµινάρια , οι ανταλλαγές  και οι κοινοί  έλεγχοι .
22/g183 Η δυνατότητα  να συνεργαστεί  η ΕΕ µε τρίτες  χώρες  για την εκτέλεση  και να συµµετέχει
σε παγκόσ µια δίκτυα  για την εκτέλεση . Η ενδεχό µενη σύνδεση  των υποψηφίων  κρατών  µε
τις πρωτοβουλίες  συνεργασίας , ιδίως  µε τα κοινά  σχέδια .
Όποια  κι αν είναι  τα εργαλεία  που θα επιλεχθούν  τελικά  να συµπεριληφθούν  στο πλαίσιο  για
τη συνεργασία , η διαχείρισή  τους θα απαιτούσε  τη σύσταση  επιτροπής  από την Επιτροπή  και
τα κράτη  µέλη, σύµφωνα  µε την απόφαση  1999/468/ ΕΚ44 του Συµβουλίου . Θα είχε το ρόλο
να υλοποιήσει  τη συνεργασία  και να ενεργεί  ως φόρου µ για ανάλυση , παρακολούθηση ,
εντοπισ µό των προβλη µάτων  και των µη νοµοθετικών  ενεργειών .
Ερωτή µατα προς  διαβούλευση
/g183 Χρειάζεται  ένα νοµικό πλαίσιο  για τη βελτίωση  της συνεργασίας  µεταξύ  των εκτελεστικών
αρχών  της προστασίας  των καταναλωτών ;
/g183 Ποια  πρέπει  να είναι  τα βασικά  στοιχεία  ενός τέτοιου  νοµικού πλαισίου ;
23                                                
1V.I.E.W. Μελέτη  σκοπι µότητας  για ένα γενικό  νοµοθετικό  πλαίσιο  για το θεµιτό εµπόριο  (Study on the
feasibility of a general legislative framework on fair trading). http://europa.eu.int/comm/consumers;·µελέτη  της PriceWaterhouseCoopers για το καταναλωτικό  δίκαιο  και την κοινωνία  της πληροφορίας
(study on consumer law and the information society). http://europa.eu.int/comm/consumers και µελέτη
της Lex Fori για τον εντοπισ µό της βέλτιστης  πρακτικής  στη χρήση  του ήπιου  δικαίου  και για την
ανάλυση  του τρόπου  µε τον οποίο  αυτές  οι βέλτιστες  πρακτικές  µπορούν  να ισχύσουν  για τους
καταναλωτές  στην  ΕΕ. http://europa.eu.int/comm/consumers
2Οδηγία  84/450/ΕΚ του Συµβουλίου  της 10ης Σεπτε µβρίου  1984 για την προσέγγιση  των νοµοθετικών ,
κανονιστικών  και διοικητικών  διατάξεων  των κρατών  µελών  σχετικά  µε την παραπλανητική
διαφή µιση(ΕΕ L250, 19.09.1984)
3Οδηγία  97/55/ΕΚ του Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  και του Συµβουλίου  της 6ης Οκτωβρίου  1997 για την
τροποποίηση  της οδηγίας  84/450/ΕΟΚ  σχετικά  µε την παραπλανητική  διαφή µιση προκει µένου  να
συµπεριληφθεί  η συγκριτική  διαφή µιση (ΕΕ L290 23.10.1997)
4Οδηγία  93/13/ΕΟΚ  του Συµβουλίου  της 5ης Απριλίου  1993 σχετικά  µε τις καταχρηστικές  ρήτρες  των
συµβάσεων  που συνάπτονται  µε καταναλωτές  (ΕΕ L95 21.04.1993, σ. 29-34)
5Οδηγία  1999/44/ ΕΚ του Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  και του Συµβουλίου  της 25ης Μαΐου  1999 σχετικά
µε ορισµένες πτυχές  της πώλησης  και των εγγυήσεων  καταναλωτικών  αγαθών  (ΕΕ L 171 της
07.07.1999, σ. 12-15
6Οδηγία  95/58/ΕΚ του Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  και του Συµβουλίου , της 29ης Νοεµβρίου  1995, που
τροποποιεί  την οδηγία  79/581/ΕΟΚ  για την προστασία  των καταναλωτών  όσον  αφορά  την αναγραφή
των τιµών των τροφί µων όπως  τροποποιήθηκε  µε την οδηγία  88/314/ΕΟΚ  για την προστασία  των
καταναλωτών  όσον  αφορά  την αναγραφή  των τιµών των µη εδώδι µων προϊόντων  (ΕΕ L 299 της
12.12.1995, σ.11-12)
7Οδηγία  76/768/ΕΟΚ  του Συµβουλίου  της 27.7.1976 περί προσεγγίσεως  των νοµοθεσιών  των κρατών
µελών  των σχετικών  µε τα καλλυντικά  (ΕΕ L 262 της 27.9.1976, σ.169), που τροποποιήθηκε  από την
οδηγία  79/661/ΕΟΚ  (ΕΕ L 192 της 31.7.1979, σ.35), οδηγία  82/368/ΕΟΚ  (ΕΕ L 167 της 15.6.1982,
σ.1), οδηγία  83/574/ΕΟΚ  (ΕΕ L 332 της 28.11.1983, σ.38), οδηγία  88/667/ΕΟΚ  (ΕΕ L 382 της
31.12.1988, σ.46), οδηγία  89/679/ΕΟΚ  (ΕΕ L 398 της 30.12.89, σ.25), οδηγία  93/35/ΕΟΚ  (ΕΕ L 151
της 23.6.1993 σ.32) και οδηγία  97/18/ΕΚ (ΕΕ L 114 της 1.5.1997).
8Οδηγία  96/74/ΕΚ του Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  και του Συµβουλίου  της 16.12.1996 περί των
ονοµασιών  των υφανσί µων (ΕΕ L32 της 3.2.1997, σ.38), που τροποποιήθηκε  από την οδηγία  97/37/ΕΚ
(ΕΕ L 169 της 27.6.1997, σ.74)
9Οδηγία  92/28/ΕΟΚ  του Συµβουλίου  της 31ης Μαρτίου  1992 για τη διαφή µιση των φαρµάκων  που
προορίζονται  για ανθρώπους  (ΕΕ L 113, της 30.40.1992)
10Οδηγία  90/314/ΕΟΚ  του Συµβουλίου  της 13.06.1990 για τα οργανω µένα ταξίδια  και τις οργανω µένες
διακοπές  και περιηγήσεις  (ΕΕ L 158 της 23.06.1990, σ. 59-64)
11Οδηγία  85/577/ΕΟΚ  του Συµβουλίου  της 20.12.1985 για την προστασία  των καταναλωτών  κατά  τη
σύναψη  συµβάσεων  εκτός  εµπορικού  καταστή µατος -"πώληση  κατ’οίκον "-(ΕΕ L 372 της 31.12.1985,
σ. 31-33)
12Οδηγία  87/102/ ΕΟΚ  του Συµβουλίου  της 22.12.1986 για την προσέγγιση  των νοµοθετικών ,
κανονιστικών  και διοικητικών  διατάξεων  των κρατών  µελών  που διέπουν  την καταναλωτική  πίστη  (ΕΕ
L 42 της 12.02.1987, σ. 48-53). Τροποποιήθηκε  από: την οδηγία  90/88/ΕΟΚ  του Συµβουλίου  της
22.02.1990 ( ΕΕ L 61 της 10.03.1990, σ. 14-18), την οδηγία  του 98/7/ΕΚ του Συµβουλίου  και του
Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  της 16.02.1998 ( ΕΕ L 101 της 01.04.1998, σ. 17-23)
24                                                                                                                                                        
13Οδηγία  97/7/ΕΚ του Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  και του Συµβουλίου , της 20.05.97, για την προστασία
των καταναλωτών  κατά  τις εξ αποστάσεως  συµβάσεις . (ΕΕ L 144 της 04.06.1997, σ. 19-28)
14Οδηγία  90/384/ΕΚ του Συµβουλίου  για την εναρ µόνιση  των νοµοθεσιών  των κρατών  µελών  σχετικά  µε
τα όργανα  ζύγισης  µη αυτό µατης λειτουργίας  ΕΕ L 189 της 20/07/1990 σ. 1-16
15Οδηγία  94/47/ΕΚ του Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  και του Συµβουλίου  της 26.10.1994 περί της
προστασίας  των αγοραστών  ως προς  ορισµένες πλευρές  των συµβάσεων  που αφορούν  την απόκτηση
δικαιώ µατος χρήσης  ακινήτων  υπό καθεστώς  χρονο µεριστικής  µίσθωσης  (ΕΕ L 280 της 29.10.1994, σ.
83-87)
16Οδηγία  98/27/ΕΚ του Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  και του Συµβουλίου  της 19.05.1998 περί των
αγωγών  παραλείψεως  στον  τοµέα της προστασίας  των συµφερόντων  των καταναλωτών  (ΕΕ L 166 της
11.06.1998, σ. 51-56)
17Οδηγία  2000/31/ ΕΚ του Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  και του Συµβουλίου  της 8ης Ιουνίου  2000 για
ορισµένες νοµικές πτυχές  των υπηρεσιών  της κοινωνίας  της πληροφορίας , ιδίως  του ηλεκτρονικού
εµπορίου , στην  εσωτερική  αγορά  (οδηγία  για το ηλεκτρονικό  εµπόριο ), ΕΕ L 178/1 της 17.7.2000.
18Οδηγία  89/552/ΕΟΚ  του Συµβουλίου  της 3ης Οκτωβρίου  1989 για το συντονισ µό ορισµένων
νοµοθετικών , κανονιστικών  και διοικητικών  διατάξεων  των κρατών  µελών  σχετικά  µε την άσκηση
τηλεοπτικών  δραστηριοτήτων  (ΕΕ L 298 της 17.10.1989, σ. 23) όπως  τροποποιήθηκε  από την οδηγία
97/36/ΕΚ.
19Κανονισ µός (ΕΚ) αριθ. 44/2001 του Συµβουλίου  της 22ας ∆εκε µβρίου  2000 για τη διεθνή  δικαιοδοσία ,
την αναγνώριση  και την εκτέλεση  αποφάσεων  σε αστικές  και εµπορικές  υποθέσεις , ΕΕ L 12, 16
Ιανουαρίου  2001, σ.1
2080/934/ΕΟΚ  Σύµβαση  σχετικά  µε το νόµο που εφαρ µόζεται  στις συµβατικές  υποχρεώσεις , η οποία  έχει
ανοιχθεί  για υπογραφή  στη Ρώµη, ΕΕ. L 266, 9 Οκτωβρίου  1980
21Τέτοια  παραδείγ µατα περιλα µβάνουν  δώρα  (Oosthoek , C-286/81 [1982] Συλλογή  4575), δουλική
αποµίµηση (Industrie Diensten Groep κατά  Beele Handelmaastschzppij , C-6/81 [1982] Συλλογή  707),
µεταπώληση  σε τιµή κάτω  του κόστους  (Keck και Mithouard , C-267 & 268/91 [1993] Συλλογή  I-6097),
παράλληλες  εισαγωγές  (Dansk supermarked κατά  Imerco , C-58/80 [1981] Συλλογή  181),
παραπλανητική  διαφή µιση (Pall corp. κατά  Dahlhausen , C-283/89 [1990] Συλλογή  I-4827· Verband
Sozialer Wettbewerb e.V κατά  Clinique Laboratoires SNC και Estée Lauder Cosmetics GmbH , C-
315/92 [1994] Συλλογή  I-317· Mars , C-470/93 [1995] Συλλογή  I923·  Commission κατά  Οµοσπονδιακής
∆ηµοκρατίας  της Γερµανίας  “Sauce Hollandaise” , C-51/94 [1995] Συλλογή  I-3299·  Gut Springenheide ,
C-210/96 [1998] . I-4657 , Estée Lauder κατά  Lancaster , C-220/98 χωρίς  παραπο µπές), συγκρίσεις
τιµών και δέλεαρ  (GB-INNO , C-362/88 [1990] Συλλογή  I-667·  Yves Rocher , C-156/91 [1993] Συλλογή
I-2361), και απαιτήσεις  για πληροφορίες  (Commission κατά  UK , C-207/83 [1985] Συλλογή  1201·
Robertson , C-220/81 [1982] Συλλογή  2349).
22Ψήφισ µα του Συµβουλίου  για "Νέα προσέγγιση  στο θέµα της τεχνικής  εναρ µόνισης  και τυποποίησης "
της 7ης Μαΐου  1985 ΕΕ C 136/1 της 04/06/1995.
23Άρθρο  1, Bundesgesetz gegen den unlauteren Wettbewerb
24Άρθρο  1, Act on Unfair Competition
25Άρθρο  260, παράγραφος  1, Codigo da Propriedade Industrial
26§ 1 Gesetz gegen unlautern Wettbewerb
27Άρθρο  93 και 94, Loi sur les pratiques du commerce et sur l’information et la protection du
consommateur
25                                                                                                                                                        
28Άρθρο  2598, Codice Civile
29Άρθρο  16, Loi du 27 Novembre 1986 réglementant certaines pratiques commerciales et sanctionant la
concurrance déloyale
30Άρθρο  5, Ley Competencia Desleal and Article 6(b) Ley General de Publicidad
31Άρθρα  1382-1384, Code Civil
32Άρθρο  6:162, ‘Burgerlijk Wetboek’
33§1 Marketing Practices Act
34Consumer Protection Act, τµήµα 2 §1
35Άρθρο  4, παράγραφος  1, Marketing Act
36 Το εθιµικό δίκαιο  της Αγγλίας  έχει αναπτύξει  αρχές  όπως  η ‘συµβατική  µονοµέρεια ’ και η "ισότητα "
για να εξασφαλίσει  την ισορροπία  και τη δίκαιη  αντιµετώπιση  στις εµπορικές  συναλλαγές . Πρόσφατη
έκθεση  της αρχής  χρηµατοοικονο µικών  υπηρεσιών  του ΗΒ µε τίτλο  "Treating Customers fairly after
the point of sale” ( Η δίκαιη  αντιµετώπιση  των πελατών  αφού  αποµακρυνθούν  από το σηµείο της
πώλησης ), Ιούνιος  2001 εξέτασε  την έννοια  της "δίκαιης  αντιµετώπισης " στο δίκαιο  της Αγγλίας  και
την κατένει µε σε ορισµένα αναγνωρίσι µα στοιχεία , τα οποία  όταν  ενωθούν  αποτελούν  την έννοια  του
"δίκαιου " και τα είδη συµπεριφοράς  που είναι  ενδεικτικά  της δίκαιης  αντιµετώπισης  (βλέπε  παράρτη µα
1).
37Πίνακας  αποτελεσ µάτων  για την ενιαία  αγορά  αριθ. 8 (28 Μαΐου  2001) σ.17-21.
38Η γνώµη της Οικονο µικής και Κοινωνικής  Επιτροπής  για ‘τις επιπτώσεις  του ηλεκτρονικού  εµπορίου
στην  ενιαία  αγορά  (SMO)’ δείχνει  ότι πραγ µατοποιούνται  σήµερα στην  Ευρώπη  µέσω του
ηλεκτρονικού  εµπορίου  κάτω  από το 1% των συνολικών  τελικών  συναλλαγών  των καταναλωτών ,
δηλαδή  λιγότερο  από τις παραδοσιακές  ταχυδρο µικές παραγγελίες  των επιχειρήσεων . (ΕΕ C/123,
25.04.01, σ.1-10)
39Ανακοίνωση  της Επιτροπής  στο Συµβούλιο  και το Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο : Μια στρατηγική  για την
εσωτερική  αγορά  υπηρεσιών  : COM(2000) 888
40βλέπε  τη γνώµη της οµάδας  των εµπειρογνω µόνων  – κανονισ µός για τις διασυνοριακές  εκπτώσεις  στην
κοινότητα  (Εµπορικές  επικοινωνίες , τεύχος  19, Ιούνιος  1999) και τη γνώµη της οµάδας  των
εµπειρογνω µόνων  για τον κανονισ µό της διασυνοριακής  προσφοράς  δώρων  και προσφορών  στην
Κοινότητα  (Εµπορικές  επικοινωνίες , τεύχος  24, Οκτώβριος  2000)
41Οδηγία  92/59/ΕΟΚ  του Συµβουλίου  της 29ης Ιουνίου  1992 για τη γενική  ασφάλεια  των προϊόντων , ΕΕ
L 228, 11.08.92, σ. 24
42Πρόταση  κανονισ µού του Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  και του Συµβουλίου  για τον καθορισ µό των
γενικών  αρχών  και απαιτήσεων  της νοµοθεσίας  για τα τρόφι µα, για την ίδρυση  της Ευρωπαϊκής
Υπηρεσίας  Τροφί µων και τον καθορισ µό διαδικασιών  σε θέµατα ασφάλειας  των τροφί µων COM(2000)
716 τελικό , 08.11.2000  (ΕΕ C 96 E της 27.3.2001, σ.247)
43Ευρωπαϊκή  διακυβέρνηση : Μια λευκή  βίβλος  (COM(2001) 428)
44Απόφαση  του Συµβουλίου  της 28.6.1999 για τον καθορισ µό των όρων  άσκησης  των εκτελεστικών
αρµοδιοτήτων  που ανατίθενται  στην  Επιτροπή  (ΕΕ L184 της 17.7.1999, σ.23)