Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών για

- την Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών "Προς μια κοινοτική στρατηγική-πλαίσιο για την ισότητα των φύλων (2001-2005)", και

- την Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου περί του προγράμματος που αναφέρεται στην κοινοτική στρατηγική πλαίσιο για την ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών (2001-2005)

(2001/C 144/14)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών - "Προς μια κοινοτική στρατηγική-πλαίσιο για την ισότητα των φύλων (2001-2005)" και την "Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου περί του προγράμματος που αναφέρεται στην κοινοτική στρατηγική πλαίσιο για την ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών (2001-2005)" (COM(2000) 335 τελικό)·

έχοντας υπόψη την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή της σύστασης 96/694/ΕΚ για την ισόρροπη συμμετοχή γυναικών και ανδρών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων (COM(2000) 120 τελικό)·

έχοντας υπόψη την έκθεση της Προεδρίας του Συμβουλίου 11829/1/99 της 8ης Νοεμβρίου 1999, όπου επισκοπείται η εφαρμογή της πλατφόρμας δράσης του Πεκίνου από πλευράς των κρατών μελών και των ευρωπαϊκών οργάνων·

έχοντας υπόψη την απόφαση του Συμβουλίου στις 24 Ιουλίου 2000 σύμφωνα με το άρθρο 265 παράγραφος 1 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας να ζητήσει γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών για αυτό το θέμα·

έχοντας υπόψη την απόφαση του Προεδρείου της στις 13 Ιουνίου 2000 να αναθέσει την κατάρτιση σχετικής γνωμοδότησης στην επιτροπή 5 "Κοινωνική πολιτική, δημόσια υγεία, προστασία των καταναλωτών, έρευνα, τουρισμός" σε συνεργασία με την επιτροπή 7 "Εκπαίδευση, επαγγελματική κατάρτιση, πολιτισμός, νεότητα, αθλητισμός και δικαιώματα των πολιτών"·

έχοντας υπόψη τη συμπληρωματική γνωμοδότηση της επιτροπής 7 για το θέμα (εισηγήτρια: η κα Christine May, UK-PES) (DI CdR 315/2000)·

έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησης (CdR 233/2000 rev. 2)που υιοθέτησε η επιτροπή 5 στις 23 Οκτωβρίου 2000 [(Εισηγήτρια η κα Diane Bunyan (UK-PES)]·

υιοθέτησε ομόφωνα κατά την 36η σύνοδο ολομέλειάς της (συνεδρίαση της 13ης και 14ης Δεκεμβρίου 2000) την ακόλουθη γνωμοδότηση.

Η Επιτροπή των Περιφερειών

1. Επικροτεί έντονα τη μακροχρόνια δέσμευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπέρ της ισότητας των δύο φύλων και την επέκταση της αρμοδιότητας για θέματα ίσων ευκαιριών στη Συνθήκη του Άμστερνταμ.

2. Συμφωνεί με την άποψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι έχει σημειωθεί "σημαντική πρόοδος" στην προώθηση των ίσων ευκαιριών, αλλά ότι η "ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών στην καθημερινή ζωή εξακολουθεί να υπονομεύεται από το γεγονός ότι γυναίκες και άνδρες δεν απολαμβάνουν τα ίδια δικαιώματα στην πράξη".

3. Επικροτεί την ευρεία στρατηγική που περιλαμβάνεται στο πλαίσιο, αλλά θεωρεί ότι η ανακοίνωση δεν περιέχει αρκετά αναλυτικές πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής της στρατηγικής.

4. Αναγνωρίζει τη δράση που έχει αναληφθεί μέχρι σήμερα μέσω της εφαρμογής των προηγούμενων κοινοτικών προγραμμάτων, της νομοθεσίας και της ανάπτυξης πολιτικών συνεργασίας που προσέφεραν σημαντική συμβολή στα ανθρώπινα δικαιώματα των γυναικών και πιστεύει ότι θα πρέπει να αναληφθεί περαιτέρω δράση.

5. Επικροτεί την προσέγγιση της ενσωμάτωσης της διάστασης της ισότητας στις άλλες πολιτικές, η οποία υιοθετείται στην ανακοίνωση. Η ΕΤΠ υπογραμμίζει τη σημασία της διάστασης της ισότητας των φύλων σε όλες τις κοινοτικές πολιτικές αλλά τονίζει την ανάγκη παρακολούθησης και αξιολόγησης όλων των κοινοτικών πολιτικών από την άποψη της ισότητας των φύλων.

6. Πιστεύει ότι η ενσωμάτωση της διάστασης της ισότητας μπορεί να επιτευχθεί ευκολότερα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή εάν η μονάδα της ισότητας των φύλων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τοποθετηθεί σε μια στρατηγικότερη θέση στη δομή της Επιτροπής.

7. Δέχεται την ανάγκη περαιτέρω στρατηγικών παρεμβάσεων στους ακόλουθους τομείς: οικονομική ζωή, ίση συμμετοχή και εκπροσώπηση, κοινωνικά δικαιώματα, καθημερινή ζωή και ρόλοι και στερεότυπα των φύλων.

8. Θεωρεί ότι οι δράσεις και τα κονδύλια που προτείνονται στο πρόγραμμα δράσης είναι ανεπαρκή για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που συνδέονται με την ισότητα των φύλων. Υπογραμμίζει το ρόλο των τοπικών και περιφερειακών αρχών, οι οποίες αποτελούν το θεμέλιο της δημοκρατικής κοινωνίας και είναι απαραίτητες για τη διαδικασία λήψης αποφάσεων και την εφαρμογή των πολιτικών για την ισότητα.

9. Εκφράζει βαθιά ανησυχία για τις λιγοστές αναφορές στις τοπικές και περιφερειακές αρχές στη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και για τη μη συμπερίληψη των δράσεών τους. Θα πρέπει να αναγνωριστεί ότι, συλλογικά, οι τοπικές και περιφερειακές αρχές αποτελούν τον μεγαλύτερο εργοδότη και έχουν σημαντικό αντιπροσωπευτικό ρόλο στην Ευρωπαϊκή Ένωση σε όλα τα κράτη μέλη. Έχουν σημαντικές αρμοδιότητες λήψης αποφάσεων που επηρεάζουν την καθημερινή ζωή εκατομμυρίων γυναικών και ανδρών. Διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο ως πάροχοι εκπαίδευσης, κατάρτισης και οικονομικής ανάπτυξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση και έχουν τη δυνατότητα να ασκήσουν σημαντική επιρροή.

10. Λυπάται για την παράλειψη της συμμετοχής των συνδικαλιστικών ενώσεων και των μη κυβερνητικών οργανώσεων στις εργασίες για την ισότητα των φύλων. Οι συνδικαλιστικές ενώσεις και οι ΜΚΟ συνεργάζονται στενά με την κυβέρνηση σε όλα τα επίπεδα, πολλές διαθέτουν ερευνητές και συντονιστές ερευνών και είναι σε θέση να παράσχουν την εμπειρογνωμοσύνη τους σε αυτές τις εργασίες. Θα πρέπει να εξετασθεί η δυνατότητα εργασίας στο πλαίσιο κοινωνικών εταιρικών σχέσεων για την προαγωγή και την ανάπτυξη της στρατηγικής.

11. Υποστηρίζει γενικά την έμφαση στις περισσότερες ευκαιρίες για τις γυναίκες, αλλά τονίζει ότι στη στρατηγική πρέπει να ληφθούν, επίσης, υπόψη οι άνδρες και τα αγόρια. Η ισότητα αφορά τις σχέσεις μεταξύ των φύλων ως κοινωνικών ομάδων και γι' αυτό είναι σημαντικό να διασαφηνιστεί η σχέση αυτή και οι συνθήκες που επικρατούν και για τα δύο φύλα σε όλους τους τομείς της ζωής. Είναι, π.χ., σημαντικό να δοθεί προσοχή στην αλλοτρίωση των νεαρών ανδρών με χαμηλές προσδοκίες εργασίας και ένταξης όπως και στο πρόβλημα ότι τα αγόρια γενικά σημειώνουν χαμηλότερες επιδόσεις στο σχολείο σε σύγκριση με τα κορίτσια. Προκειμένου να μειωθεί το χάσμα μεταξύ των δύο φύλων είναι σημαντικό να αναθεωρηθούν οι αξίες και οι νοοτροπίες στα εκπαιδευτικά συστήματα.

12. Υπογραμμίζει τον σημαντικό ρόλο της εκπαίδευσης και της κατάρτισης στην προαγωγή των ίσων ευκαιριών, εκφράζει την ικανοποίησή της για την πρόοδο που σημειώθηκε στην κατάρτιση και την εκπαίδευση των γυναικών μέσω των διαρθρωτικών ταμείων και των προγραμμάτων Leonardo, Σωκράτης και "Γυναίκες στις επιστήμες" και αναγνωρίζει την ανάγκη αύξησης και διεύρυνσης της χρηματοδότησης, για να διασφαλισθεί η συνεχιζόμενη αποτελεσματικότητα αυτών των προγραμμάτων.

13. Πιστεύει ότι πολλές γυναίκες ενδέχεται να έρχονται αντιμέτωπες με άλλες μορφές διακρίσεων, εξαιτίας άλλων παραγόντων που εκτίθενται στο άρθρο 13 της Συνθήκης. Η ΕΤΠ εκφράζει την απογοήτευσή της για το γεγονός ότι τα νέα κοινοτικά προγράμματα κατά των διακρίσεων δεν ενσωματώθηκαν στη νέα στρατηγική για την ισότητα των φύλων και πιστεύει ότι πρέπει να αναπτυχθούν παρόμοιοι σύνδεσμοι, αν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέλει να αναπτύξει μια προσέγγιση ενσωμάτωσης των ίσων ευκαιριών.

Σχέδιο Χάρτη των Θεμελιωδών Ανθρώπινων Δικαιωμάτων

14. Θεωρεί ότι η ισότητα των φύλων αποτελεί θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα και ότι το δικαίωμα αυτό πρέπει να ενσωματωθεί στο Σχέδιο Χάρτη των Θεμελιωδών Ανθρώπινων Δικαιωμάτων. Η ΕΤΠ υποστηρίζει απόλυτα τις προτάσεις της Επιτροπής για την προαγωγή των δικαιωμάτων των γυναικών ως ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο τμήμα της στρατηγικής που αφορά την προαγωγή της ισότητας των φύλων στην καθημερινή ζωή.

Ενσωμάτωση της διάστασης της ισότητας

15. Επικροτεί τη δέσμευση που περιλαμβάνεται στην ανακοίνωση για ενσωμάτωση της διάστασης της ισότητας στις άλλες κοινοτικές πολιτικές και απομάκρυνση από την προηγούμενη πρακτική του κατατεμαχισμού των δραστηριοτήτων. Ωστόσο, υπενθυμίζει ότι η ενσωμάτωση της διάστασης της ισότητας μπορεί να πετύχει καλύτερα αποτελέσματα όταν συνοδεύεται από θετικές δράσεις. Οι πολιτικές της ενσωμάτωσης της διάστασης της ισότητας απαιτούν ισχυρή ηγεσία, αποφασιστικότητα και αναγνώριση της ανάγκης αντιμετώπισης των ζητημάτων της ισότητας των φύλων. Όλες οι δράσεις χρειάζεται να συνοδευτούν από εκτενή κατάρτιση, έτσι ώστε το προσωπικό που δεν διαθέτει υπόβαθρο στις ίσες ευκαιρίες να μπορέσει να ενσωματώσει την ισότητα στις πολιτικές του.

16. Φρονεί ότι χρειάζεται να εντοπισθούν οι ορθές πρακτικές και να διαμορφωθούν οι πολιτικές της ευρωπαϊκής, εθνικής, τοπικής και περιφερειακής διοίκησης κατά τέτοιο τρόπο ώστε να διασφαλίζεται η συμπερίληψη της ισότητας των φύλων. Επιπλέον, η Επιτροπή προτρέπεται να αναπτύξει σε όλους τους τομείς προσεγγίσεις ενσωμάτωσης της διάστασης του φύλου που να μην βασίζεται αποκλειστικά στην πολιτική.

17. Θεωρεί ότι η ορθή πρακτική μπορεί να επιτευχθεί με τον καθορισμό μικρών εφικτών στόχων κατά στάδια, οι οποίοι θα οδηγήσουν στον απώτατο στόχο της πλήρους συμμετοχής των γυναικών και των ανδρών, η οποία μπορεί να επιτευχθεί μετά από ένα χρονικό διάστημα και με τον ρυθμό που ταιριάζει καλύτερα στα διάφορα κράτη μέλη.

18. Πιστεύει ότι ορισμένες Γενικές Διευθύνσεις έχουν σημειώσει εξαιρετική πρόοδο στην ενσωμάτωση, π.χ., της πρωτοβουλίας "Γυναίκες στις επιστήμες" της ΓΔ Έρευνας, αλλά ότι απαιτείται τώρα αποφασιστική δέσμευση όλων των Γενικών Διευθύνσεων.

Ζητήματα αγοράς εργασίας

19. Επικροτεί την ενσωμάτωση δράσεων για τις ίσες ευκαιρίες στις κατευθυντήριες γραμμές της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση και στα εθνικά σχέδια δράσης για την απασχόληση και εκφράζει την ικανοποίησή της για την αναγνώριση του έργου των περιφερειακών και τοπικών αρχών στην προαγωγή του τοπικού επιχειρηματικού πνεύματος και των τοπικών επιχειρήσεων. Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εντοπίσει σημαντικά κενά όσον αφορά την ισότητα στις εθνικές πολιτικές και στρατηγικές απασχόλησης, γεγονός που σημαίνει ότι πολλά κράτη μέλη έχουν πολλή δουλειά ακόμη για την προαγωγή των ίσων ευκαιριών στις εθνικές τους αγορές εργασίας.

20. Υπενθυμίζει ότι, παρά τη νομοθετική πρόοδο, εξακολουθεί να είναι αναγκαία η ανάληψη πρωτοβουλιών υπέρ των γυναικών στον τομέα της απασχόλησης, ιδιαίτερα προκειμένου:

- να εξασφαλίζουν οι γυναίκες κάποια θέση απασχόλησης και να τη διατηρήσουν,

- να διασφαλιστεί η ισότιμη πρόσβαση των γυναικών στην επαγγελματική κατάρτιση και στις επαγγελματικές προαγωγές,

- να διασφαλιστεί ο συμβιβασμός της επαγγελματικής και της οικογενειακής ζωής για τους άντρες και για τις γυναίκες,

- να διασφαλιστεί η ισόρροπη εκπροσώπηση ανδρών και γυναικών στα διάφορα επαγγέλματα καθώς και στα διάφορα επίπεδα ανάληψης ευθυνών,

- να ενθαρρυνθεί το επιχειρηματικό πνεύμα των γυναικών,

- να προσφέρονται ίδιες συνθήκες εργασίας, και κυρίως ίσες αποδοχές για ισότιμη εργασία,

- να διασφαλίζεται ότι είναι εξίσου προσαρμοσμένοι στις γυναίκες και τους άνδρες ο χώρος εργασίας, η εργασιακή οργάνωση και οι συνθήκες εργασίας.

- Υπογραμμίζει ότι όλα τα επίπεδα λήψης αποφάσεων - ευρωπαϊκό, εθνικό, περιφερειακό, τοπικό και διακοινοτικό - πρέπει να συμπεριλαμβάνουν την ισότητα των ευκαιριών στις πολιτικές τους και κυρίως στον τομέα της απασχόλησης και της επαγγελματικής κατάρτισης. Η χρήση των διαρθρωτικών ταμείων και κυρίως του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου μέσω της εφαρμογής του προγράμματος Εqual αναμένεται να ενισχύσει τη στήριξη των τοπικών πρωτοβουλιών που ενθαρρύνουν την εν λόγω ισότητα.

Κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς

21. Επισημαίνει ότι πολλές ομάδες γυναικών που δεν μπορούν να δραστηριοποιηθούν στην αγορά εργασίας ή είναι επικεφαλής μονογονικής οικογένειας και δεν λαμβάνουν κατάλληλη στήριξη, αντιμετωπίζουν υψηλό βαθμό κοινωνικού αποκλεισμού. Αναγνωρίζοντας ότι η ΕΕ χαράσσει επί του παρόντος την πολιτική της για μια κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς και ότι πολλά κράτη μέλη βελτιώνουν τις εθνικές πολιτικές τους, η ΕΤΠ πιστεύει ότι η προαγωγή της ισότητας των φύλων στην καθημερινή ζωή και η ίση πρόσβαση και πλήρης απόλαυση των ατομικών δικαιωμάτων είναι σημαντικές πτυχές για να διασφαλισθεί η αίσθηση της κοινωνικής ενσωμάτωσης των γυναικών.

22. Πιστεύει ότι οι υπεύθυνοι για τη χάραξη πολιτικών θα πρέπει να αναγνωρίσουν τον κοινωνικό αποκλεισμό που αντιμετωπίζουν πολλές ομάδες γυναικών, μεταξύ των οποίων και οι ομάδες που αναφέρονται στο άρθρο 13 της Συνθήκης, και να προωθήσουν την ισότητα των φύλων στις πολιτικές για την προαγωγή της κοινωνικής ενσωμάτωσης. Οι στόχοι αυτοί αποτελούν σημαντικά στοιχεία της στρατηγικής και η ΕΤΠ υποστηρίζει τις δράσεις που τους επιδιώκουν. Ειδικότερα, η ΕΤΠ υπογραμμίζει τη σημασία των προγραμμάτων STOP και Daphne.

23. Καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ενσωματώσει τις ίσες ευκαιρίες στους αναθεωρημένους κανονισμούς της για τις δημόσιες συμβάσεις ως μέσο προαγωγής της απασχόλησης των γυναικών και αναγνωρίζει τον ρόλο των γυναικών της τοπικής αυτοδιοίκησης σ' αυτή τη διαδικασία.

Διακυβέρνηση

24. Επικροτεί τη σύσταση του Συμβουλίου (96/694/ΕΚ) σχετικά με την ισόρροπη συμμετοχή ανδρών και γυναικών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Η έκθεση της Επιτροπής για την εφαρμογή της σύστασης αναφέρει ότι η υποεκπροσώπηση των γυναικών στα όργανα λήψης αποφάσεων "αποτελεί διαρκές φαινόμενο που απαιτεί μακροπρόθεσμη δέσμευση και πολύπλευρες στρατηγικές". Η δέσμευση χρηματοδότησης του Ευρωπαϊκού Λόμπι Γυναικών από το πρόγραμμα δράσης είναι ευπρόσδεκτη, αλλά η ΕΤΠ πιστεύει ότι θα πρέπει να εξετασθεί η δυνατότητα ανάληψης περισσότερων δράσεων για την προαγωγή της ισορροπίας των φύλων στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, συμπεριλαμβανομένου του τοπικού και του περιφερειακού επιπέδου διακυβέρνησης.

25. Αναγνωρίζει τους φραγμούς στην πρόσβαση των γυναικών σε θέσεις λήψης αποφάσεων σε όλα τα επίπεδα και σε όλους τους τομείς πολιτικής δραστηριότητας και την ανάγκη αντιμετώπισης των εμποδίων (π.χ. έλλειψη υποστήριξης έλλειψη ενημέρωσης, απαγορευτικές ώρες συνεδριάσεων κ.λπ.) ως τμήμα της στρατηγικής και τονίζει ότι η συνεχιζόμενη υποεκπροσώπηση των γυναικών - που συνιστούν πάνω από το ήμισυ του πληθυσμού - στην πολιτική ζωή σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης είναι απαράδεκτη στη σύγχρονη δημοκρατία.

26. Αναγνωρίζει τον ρόλο των τοπικών και περιφερειακών αρχών ως σημαντικού σημείου πρόσβασης των γυναικών στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων και καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να υποκινήσει μια ποσοτική εξέταση της λήψης αποφάσεων από γυναίκες και από άνδρες σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης (ευρωπαϊκό, εθνικό, τοπικό και περιφερειακό), προκειμένου να προσδιορισθεί ο αντίκτυπος κάθε φύλου στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων και να καταρτισθεί μια στρατηγική για τη διόρθωση των ανισορροπιών. Η πρακτική αυτή πρέπει να συσταθεί σε όλα τα μέλη των κοινωνικών εταιρικών σχέσεων, δηλαδή τις συνδικαλιστικές ενώσεις, τις ΜΚΟ και τις επιχειρήσεις.

27. Καλεί τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν πλήρως τη σύσταση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 2ας Δεκεμβρίου 1996 σχετικά με την ισόρροπη εκπροσώπηση γυναικών/ανδρών στη λήψη αποφάσεων σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης.

28. Υπογραμμίζει τη σημασία της ανταλλαγής εμπειριών και ορθών πρακτικών μεταξύ των εκπροσώπων των τοπικών και περιφερειακών αρχών για την επίτευξη της ισότητας σε υποεθνικό επίπεδο.

29. Αναλαμβάνει να εκπονήσει ή να αναθέσει σε εξωτερικό φορέα μια συγκριτική μελέτη της ισορροπίας των φύλων στη λήψη αποφάσεων της τοπικής αυτοδιοίκησης και της περιφερειακής διοίκησης στις υποψήφιες χώρες και στα σημερινά κράτη μέλη, η οποία θα έχει ως στόχο τον εντοπισμό των βέλτιστων πρακτικών και την ενθάρρυνση της ανταλλαγής εμπειριών και αναμένεται να δημοσιευθεί το αργότερο στα μέσα του 2001 ως συμβολή στη διαδικασία της διεύρυνσης.

Δείκτες, παρακολούθηση και αξιολόγηση

30. Επικροτεί την πρόταση να υιοθετηθεί στη στρατηγική-πλαίσιο μια προσέγγιση διαχείρισης των επιδόσεων, η οποία να χαρακτηρίζεται από σαφή κριτήρια αξιολόγησης, εργαλεία παρακολούθησης, καθορισμό σημείων αναφοράς, διαδικασίες εξέτασης του κατά πόσον έχει ενσωματωθεί η διάσταση του φύλου και αξιολόγηση. Η ΕΤΠ θεωρεί ότι οι τεχνικές αυτές πρέπει να εφαρμοστούν αυστηρά, αν θέλουμε να γίνει η ισότητα των φύλων πραγματικότητα αντί να παραμείνει απλώς προγραμματική προσδοκία.

Στόχοι

31. Συμφωνεί ότι, για να βελτιωθεί η ισορροπία των φύλων στη λήψη αποφάσεων σε όλα τα επίπεδα και να εξασφαλισθεί αποτελεσματική και αποδοτική παρακολούθηση, χρειάζεται να αναπτυχθούν κοινοί δείκτες και σημεία αναφοράς, ο καθορισμός των οποίων θα πρέπει να γίνει κατά στάδια, για να εξασφαλισθεί η μέγιστη συμμετοχή και ενθάρρυνση.

Πρόγραμμα δράσης

32. Εκφράζει την ανησυχία της για την περιορισμένη φύση του προγράμματος δράσης όσον αφορά τόσο τον τύπο δραστηριότητας που θα είναι επιλέξιμος από το πρόγραμμα όσο και το ύψος του προϋπολογισμού. Η ΕΤΠ ανησυχεί ιδιαίτερα διότι το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού προορίζεται για την αύξηση της ευαισθητοποίησης και εκφράζει τη λύπη της που, ύστερα από τέσσερα κοινοτικά προγράμματα για τις ίσες ευκαιρίες, αυτό εξακολουθεί να αποτελεί επίκεντρο των δραστηριοτήτων, όπως αποδεικνύεται π.χ. από τη χρηματοδότηση των εκδηλώσεων της Προεδρίας, μιας ετήσιας ευρωπαϊκής εβδομάδας και των συνεδριάσεων των εμπειρογνωμόνων.

33. Εκφράζει την ανησυχία της διότι πολλές δράσεις του προγράμματος μοιάζουν να επικεντρώνονται σε ομάδες επίλεκτων αντί να διευκολύνουν την ανάπτυξη της ισότητας στη βάση. Καλεί την Επιτροπή να ενισχύσει τη στρατηγική αναβαθμίζοντας τις αξιολογήσεις των συνεπειών των προγραμματικών μέτρων, ούτως ώστε τα μέτρα αυτά μετατραπούν σε στρατηγικές παρεμβάσεις αντί για απλά σχόλια επί του status quo.

34. Πιστεύει ότι το επίκεντρο του προγράμματος θα πρέπει να είναι η οικοδόμηση ικανοτήτων, η ανταλλαγή εμπειριών και η στήριξη καινοτόμων σχεδίων που μπορούν να μεταβιβασθούν σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ.

35. Καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει τα εκπαιδευτικά επιτεύγματα των γυναικών, τις εκπαιδευτικές επιλογές τους και τις δυνατότητές τους να συμμετάσχουν επί ίσοις όροις με τους άνδρες στον επαγγελματικό βίο και στην πολιτική διαδικασία λήψης αποφάσεων.

36. Καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη, ιδιαίτερα, να δουν πώς μπορούν να δημιουργήσουν νέες ευκαιρίες απασχόλησης για τις γυναίκες οι νέοι τομείς, όπως οι πληροφορίες και οι επικοινωνίες. Αναγνωρίζει, ωστόσο, ότι χρειάζεται να εξετασθούν οι εκπαιδευτικές δυνατότητες και να διενεργηθεί μια ενημερωτική εκστρατεία, για να ενθαρρυνθούν οι γυναίκες να εισέλθουν σ' αυτόν τον τομέα.

37. Αναγνωρίζει ότι οι άνδρες μπορούν να διαδραματίσουν μείζονα ρόλο στη διαδικασία των ίσων ευκαιριών σε πολλά επίπεδα, αρχίζοντας από τις ευθύνες του σπιτιού ως πρώτο βήμα, για παράδειγμα συμμετέχοντας στη φροντίδα των παιδιών, προάγοντας και αξιοποιώντας τις δυνατότητες που προσφέρουν οι στρατηγικές εξισορρόπησης επαγγελματικής-προσωπικής ζωής. Η ΕΤΠ καλεί τα κράτη μέλη να θεσπίσουν πιο ισότιμα δικαιώματα γονικής άδειας μετ' αποδοχών, για να επιτρέψουν στους πατέρες να διαδραματίσουν πιο ενεργητικό ρόλο στην ανατροφή των παιδιών τους. Καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι τα νομοθετικά μέτρα δεν επιδρούν αρνητικά στη συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας.

38. Θεωρεί ότι οι δράσεις που αναφέρονται στα σκέλη 1 και 2 είναι εξαιρετικά φιλόδοξες σε σχέση με τα διατιθέμενα κονδύλια. Για παράδειγμα, ο προϋπολογισμός για την ετήσια ευρωπαϊκή εβδομάδα ανέρχεται σε μόλις 1 εκατομμύριο. ευρώ. Επιπλέον, το σκέλος 1 θα χρηματοδοτήσει μόνο 15 διακρατικές πρωτοβουλίες με 250000 ευρώ το πολύ κατά τη διάρκεια του πενταετούς προγράμματος. Η πολιτική για την ισότητα έχει ευρύ πεδίο και η ΕΤΠ λυπάται που το πρόγραμμα δράσης δεν περιγράφει αναλυτικότερα τους τομείς που θέλει να αναπτύξει από άποψη αύξησης της ευαισθητοποίησης.

39. Υποστηρίζει έντονα τις δράσεις του σκέλους 2 για τη βελτίωση της συλλογής δεδομένων και την ανάπτυξη σημείων αναφοράς, ώστε οι πολιτικές για τις ίσες ευκαιρίες να μπορούν να συγκριθούν σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ωστόσο, η ΕΤΠ ανησυχεί διότι ο προϋπολογισμός που προβλέπεται για αυτό το σκέλος ίσως να μην επαρκέσει για να υλοποιηθούν οι σημαντικές δράσεις αυτού του τμήματος του προγράμματος. Η ΕΤΠ επιθυμεί να συνεργασθεί στενά με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην ανάπτυξη σημείων αναφοράς και δεικτών απόδοσης.

40. Εκφράζει βαθιά ανησυχία για τη μεταβολή της στάσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσον αφορά τη χρηματοδότηση σχεδίων για την ισότητα των φύλων. Κατά το τέταρτο πρόγραμμα δράσης, οι τοπικοί και περιφερειακοί εταίροι ήταν αποδέκτες των επιχορηγήσεων πολλών σχεδίων, τα οποία προώθησαν σημαντικά το ζήτημα της ενσωμάτωσης της διάστασης της ισότητας και εξηύραν εξαιρετικά πρακτικούς τρόπους για τη βελτίωση της ισότητας σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Ωστόσο, το νέο πρόγραμμα δράσης στρέφεται σαφώς σε πολύ μεγαλύτερα σχέδια εις βάρος των μικρών καινοτόμων σχεδίων. Υποστηρίζοντας τις ενέργειες των κρατών μελών, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χρειάζεται να διασφαλίσει ότι τα σχέδια του νέου προγράμματος συμπεριλαμβάνουν και τους τοπικούς και περιφερειακούς παράγοντες.

Υλοποίηση

41. Ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προσκαλούν έναν εκπρόσωπο των τοπικών και περιφερειακών αρχών να συμμετέχει σε κάθε ομάδα εμπειρογνωμόνων ή συμβούλων για τον σχεδιασμό, την υλοποίηση και την αξιολόγηση δράσεων που σχετίζονται με το πρόγραμμα.

Επιτροπή των Περιφερειών

42. Επιβεβαιώνει τα παλαιότερα ψηφίσματά της σχετικά με την ισορροπία των φύλων στη σύνθεση των εθνικών αντιπροσωπειών της ΕΤΠ, με τις ίσες ευκαιρίες στη γραμματεία της ΕΤΠ και με την ενσωμάτωση των θεμάτων της ισότητας στο έργο των επιτροπών της.

Βρυξέλλες, 13 Δεκεμβρίου 2000.

Ο Πρόεδρος

Της Επιτροπής των Περιφερειών

Jos Chabert