[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 16.2.2005

SEC(2005) 230 τελικό

Σύσταση για

ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

κατ' εφαρμογή του άρθρου 9 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης του Ηνωμένου Βασιλείου, 2003/04 – 2009/10

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών[1], ορίζει ότι τα κράτη μέλη που δεν συμμετέχουν στο ενιαίο νόμισμα, όφειλαν να υποβάλλουν προγράμματα σύγκλισης στο Συμβούλιο και την Επιτροπή έως την 1η Μαρτίου 1999. Σύμφωνα με το άρθρο 9 του εν λόγω κανονισμού, το Συμβούλιο οφείλει να εξετάσει έκαστο πρόγραμμα σύγκλισης με βάση τις εκτιμήσεις της Επιτροπής και της επιτροπής του άρθρου 114 της συνθήκης (Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή). Βάσει σύστασης της Επιτροπής και μετά από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή, το Συμβούλιο, μετά την εξέταση του προγράμματος, εξέδωσε γνώμη. Σύμφωνα με τον κανονισμό, τα κράτη μέλη πρέπει να υποβάλλουν ετησίως επικαιροποιημένα προγράμματα σύγκλισης τα οποία μπορούν, επίσης, να εξετάζονται από το Συμβούλιο σύμφωνα με τις ίδιες διαδικασίες.

Το πρώτο πρόγραμμα σύγκλισης του Ηνωμένου Βασιλείου για την περίοδο 1997/98-2003/04, υποβλήθηκε στις 22 Δεκεμβρίου 1998 και αξιολογήθηκε από το Συμβούλιο στις 8 Φεβρουαρίου 1999. Έκτοτε υποβλήθηκαν κατ' έτος επικαιροποιημένα προγράμματα. Το Ηνωμένο Βασίλειο υπέβαλε το πλέον πρόσφατο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης στις 17 Δεκεμβρίου 2004. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής προέβησαν σε τεχνική αξιολόγηση του εν λόγω επικαιροποιημένου προγράμματος λαμβάνοντας υπόψη τα πορίσματα των φθινοπωρινών οικονομικών προβλέψεων των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2004, καθώς και τον κώδικα δεοντολογίας[2], την κοινή μεθοδολογία υπολογισμού της δυνητικής παραγωγής και των κυκλικά προσαρμοσμένων αποτελεσμάτων, τις συστάσεις των γενικών προσανατολισμών των οικονομικών πολιτικών για την περίοδο 2003-2005 και τις αρχές που θεσπίζονται με την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, της 27ης Νοεμβρίου 2002 για την ενίσχυση του συντονισμού των δημοσιονομικών πολιτικών[3] Από την εν λόγω αξιολόγηση προέκυψαν τα ακόλουθα συμπεράσματα:

- Οι αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου υπέβαλαν το έκτο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης (εφ'εξής επικαιροποίηση) στις 17 Δεκεμβρίου 2004, για την περίοδο από το οικονομικό έτος 2003/04 έως το 2009/10. Η επικαιροποίηση ενσωματώνει τις τελευταίες προβλέψεις των αρχών για τα δημόσια οικονομικά όπως καθορίστηκαν στην προκαταρκτική έκθεση για τον προϋπολογισμό (PBR) στις 2 Δεκεμβρίου 2004. Το πρόγραμμα πληροί εν μέρει τις πληροφοριακές απαιτήσεις του αναθεωρημένου «κώδικα δεοντολογίας για το περιεχόμενο και τη μορφή των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης». Τα στοιχεία για τις συνολικές δαπάνες και τα συνολικά έσοδα δεν παρέχονται σε εναρμονισμένη βάση σύμφωνα με το ΕΣΟΛ95, ενώ για τα στοιχεία δεν χρησιμοποιούνται οι τυποποιημένοι πίνακες βάσει του κώδικα δεοντολογίας. Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα συνεχίζει επίσης να αντιμετωπίζει τα έσοδα από την πώληση των συχνοτήτων κινητής τηλεφωνίας (UMTS) ως ετήσια ροή εσόδων, αντί για πώληση περιουσιακού στοιχείου, και δεν παρέχει πληροφορίες για την βαρύτητά τους σε σχέση με τις προβλέψεις για τα δημόσια οικονομικά.

- Tο κεντρικό μακροοικονομικό σενάριο προβλέπει σταθερή οικονομική ανάπτυξη με επιβράδυνση της τάσης από το 2006 και μετά. Αναμένεται κάποια εξισορρόπηση της ανάπτυξης, με πρόβλεψη για επιβράδυνση της εγχώριας ζήτησης, ενώ οι πρόσφατες αρνητικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη από τη μείωση των καθαρών εξαγωγών αναμένεται να εξουδετερωθούν. Βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών, οι μακροοικονομικές προβλέψεις του προγράμματος θεωρούνται εύλογες, παρά τους κινδύνους μικρότερης ανάπτυξης από την προβλεπόμενη βραχυπρόθεσμα. Οι προβλέψεις είναι αισιόδοξες για το 2005, αλλά συμφωνούν με τις προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής για το 2006. Στη συνέχεια, οι προβλέψεις των αρχών για την τάση της ανάπτυξης το 2007 και μετά είναι ελαφρώς χαμηλότερες από τις τελευταίες εκτιμήσεις των υπηρεσιών της Επιτροπής για τη δυνητική ανάπτυξη.

- Έχει σημασία ωστόσο να σημειωθεί ότι οι αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου βασίζουν τις προβλέψεις τους για τα δημόσια οικονομικά σε ένα σενάριο στο οποίο η τάση για την αύξηση της παραγωγής είναι κατά 0,25 εκατοστιαίες μονάδες χαμηλότερη από το ποσοστό που χρησιμοποιείται στην κεντρική μακροοικονομική πρόβλεψη. Αλλά ακόμη και στην περίπτωση υλοποίησης του εν λόγω σεναρίου ανάπτυξης, υπάρχει κίνδυνος η αύξηση του ΑΕΠ το 2005 να είναι μικρότερη από την πρόβλεψη· ωστόσο, η μεσοπρόθεσμη παραδοχή για την τάση αύξησης της παραγωγής αναμένεται να αποδειχθεί συνετή εκτίμηση.

- Παρά την ισχυρή αγορά εργασίας και την αύξηση του μέσου εισοδήματος, ο πληθωρισμός ΕΝΔΤΚ παρέμεινε συγκρατημένος κατά τη διάρκεια του 2004, γενικά αρκετά κάτω από τον επίσημο στόχο 2% για τον πληθωρισμό. Ενόψει ανατιμητικών πιέσεων, η Τράπεζα της Αγγλίας αύξησε το επιτόκιό της 4 φορές κατά τη διάρκεια του έτους, με αποτέλεσμα σωρευτική αύξηση του επιτοκίου επαναγοράς τίτλων από τον Νοέμβριο του 2003 κατά 125 μονάδες βάσης στο 4,75%. Η πραγματική ισοτιμία της λίρας αυξήθηκε ελαφρώς σε ονομαστικές τιμές το πρώτο εξάμηνο του χρόνου αλλά στη συνέχεια υποχώρησε, και ως τα τέλη του 2004 μεταβλήθηκε ελάχιστα σε σχέση με την ισοτιμία της αρχής του έτους· αντικατοπτρίζοντας τις εξελίξεις αυτές, η διμερής ισοτιμία έναντι του ευρώ ανατιμήθηκε κατά τη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου του 2004 πριν κλείσει τη χρονιά σε επίπεδο κοντά σε εκείνο που είχε δώδεκα μήνες νωρίτερα. Τον τελευταίο χρόνο, οι αποδόσεις των ομολόγων στη Ηνωμένο Βασίλειο ευθυγραμμίστηκαν γενικά με τις τάσεις των διεθνών αγορών ομολόγων, ενώ η διαφορά επιτοκίου στα δεκαετή κυβερνητικά ομόλογα σε σχέση με τη Γερμανία αυξήθηκε από περίπου 50 μονάδες βάσης στις αρχές του 2004 σε ανώτατη τιμή περίπου 100 μονάδων βάσης στα μέσα Νοεμβρίου, λόγω της μεγαλύτερης διαφοράς μεταξύ των βραχυπρόθεσμων επιτοκίων και των υψηλότερων κυβερνητικών εκδόσεων στα Ηνωμένο Βασίλειο σε σχέση με τα προηγούμενα έτη.

- Το πλαίσιο δημοσιονομικής πολιτικής του Ηνωμένου Βασιλείου βασίζεται σε δύο εγχώριους δημοσιονομικούς κανόνες για τον δημόσιο τομέα συνολικά: τον «χρυσό κανόνα» στόχος του οποίου είναι να διασφαλισθεί ότι, κατά τη διάρκεια του οικονομικού κύκλου, η κυβέρνηση δανείζεται μόνο για να χρηματοδοτήσει καθαρές επενδύσεις, και όχι για να χρηματοδοτήσει τρέχουσες δαπάνες· και τον «κανόνα διατηρήσιμων επενδύσεων» με στόχο να παραμείνει το καθαρό χρέος του δημόσιου τομέα σε «σταθερό και συνετό επίπεδο» κάτω από το 40% του ΑΕΠ κατά τη διάρκεια του κύκλου. Στο πλαίσιο αυτό, το επικαιροποιημένο πρόγραμμα προβλέπει τη μείωση του ελλείμματος από 3,2% του ΑΕΠ το οικονομικό έτους 2003/04 σε τιμή κάτω από το όριο αναφοράς 3% το 2004/05 (βάσει του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης περίοδος αναφοράς για την αξιολόγηση των δημόσιων οικονομικών του Ηνωμένου Βασιλείου είναι το οικονομικό έτος). Στη συνέχεια το επικαιροποιημένο πρόγραμμα προβλέπει σταδιακή μείωση του ελλείμματος μεσοπρόθεσμα, αλλά μόνο ως το επίπεδο του 1,7% το 2008/09. Ο δείκτης δαπανών συνεχίζει να αυξάνεται σύμφωνα με τι προτεραιότητες της κυβερνητικής πολιτικής, περιλαμβανομένης αύξησης και των καθαρών επενδύσεων, αλλά η αναμενόμενη αύξηση του δείκτη εσόδων θα οδηγήσει σε συνολική βελτίωση του γενικού ισοζυγίου της κυβέρνησης. Οι προβλέψεις για το έλλειμμα το 2006/07 αναθεωρήθηκαν προς τα πάνω σε σχέση με την προηγούμενη επικαιροποίηση παρά τη μη ουσιώδη μεταβολή του μακροοικονομικού πλαισίου, ενώ διατηρήθηκαν για το 2007/08· συνεπώς, την πιο χαλαρή βραχυπρόθεσμη πορεία θα ακολουθήσει μετά το 2005/06 αυστηρότερη εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών σε σχέση με προηγούμενο πρόγραμμα.

- Οι κίνδυνοι για υψηλότερο έλλειμμα σε σχέση με τις προβλέψεις φαίνεται να εξισορροπούνται μεσοπρόθεσμα. Ειδικότερα για το οικονομικό έτος 2004/05, το έλλειμμα μπορεί να υπερβεί το 3% του ΑΕΠ. Τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μεσοπρόθεσμα υπάρχουν κίνδυνοι λόγω των σχετικά αισιόδοξων προβλέψεων σε ότι αφορά την ανάπτυξη το 2005 και της πιθανότητας ασθενέστερης ανάκαμψης των εσόδων, ιδιαίτερα από φόρους επιχειρήσεων. Ειδικά για την περίοδο κατά την οποία προβλέπεται μικρότερη αύξηση των δαπανών, από το 2006/07, ίσως η κυβέρνηση αντιμετωπίσει δυσκολίες στην προσαρμογή σε αυστηρότερους προϋπολογισμούς και χρησιμοποιήσει συσσωρευμένα μη διατεθέντα αποθεματικά. Ωστόσο, από το 2006-07 οι κίνδυνοι αυτοί αντισταθμίζονται από σχετικά συγκρατημένες μακροοικονομικές προβλέψεις.

- Ενόψει της αξιολόγησης των κινδύνων, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός του προγράμματος δεν φαίνεται να παρέχει επαρκές περιθώριο ασφαλείας ώστε να μην υπερβεί το έλλειμμα το όριο 3% του ΑΕΠ με συνηθισμένες μακροοικονομικές διακυμάνσεις σε κάποιο σημείο της καλυπτόμενης περιόδου. Δεν επαρκεί για να διασφαλίσει τον μεσοπρόθεσμο στόχο του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης για σχεδόν ισοσκελισμένη δημοσιονομική θέση ως το 2009/10. Ταυτόχρονα, ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι το επίπεδο του χρέους είναι σχετικά χαμηλό και τα προβλεπόμενα αποτελέσματα επηρεάζονται από την εφαρμογή του προαναφερθέντος σημαντικού προγράμματος επενδύσεων.

- Ο ακαθάριστος δείκτης χρέους προβλέπεται να αυξηθεί ελαφρώς κατά την περίοδο που καλύπτεται από το επικαιροποιημένο πρόγραμμα (κυρίως λόγω των ελλειμμάτων του πρωτογενούς ισοζυγίου), με ανώτατη τιμή κάτω από το 43% του ΑΕΠ το 2007-08, πολύ χαμηλότερα από την τιμή αναφοράς της συνθήκης 60% του ΑΕΠ.

- Το πρόγραμμα πραγματοποιεί επισκόπηση της διαρθρωτικής μεταρρύθμισης της κυβέρνησης μετά την προηγούμενη επικαιροποίηση, παρέχοντας πληροφορίες για μεταρρυθμίσεις στις αγορές εργασίας, προϊόντων και κεφαλαίων. Υπογραμμίζει επίσης περαιτέρω μέτρα για τη βελτίωση της ποιότητας των δημόσιων οικονομικών μέσω ενός μείζονος προγράμματος για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του δημόσιου τομέα, συνεκτικού με τις συστάσεις, που περιλαμβάνονται στους ΓΠΟΠ 2003-2005, που καλούσε τις αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου να διασφαλίσουν ότι οι δημόσιες υπηρεσίες που συνοδεύουν την προγραμματισμένη αύξηση των δαπανών «…… παρέχονται αποτελεσματικά, και διασφαλίζοντας τη σχέση κόστους-αποτελεσματικότητας». Η επικαιροποίηση σημειώνει επίσης σημαντικές συνεχιζόμενες προσπάθειες για τη βελτίωση της μέτρησης της παραγωγής του δημόσιου τομέα.

- Το Ηνωμένο Βασίλειο φαίνεται να είναι σε σχετικά ευνοϊκή θέση σε ότι αφορά τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημοσίων οικονομικών. Ο σχετικά χαμηλός δείκτης χρέους προς ΑΕΠ και η έμφαση που δίνουν οι αρχές του ΗΒ στις υφιστάμενες πολιτικές για την μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών είναι θετικά στοιχεία ως προς το θέμα αυτό. Η στρατηγική που περιγράφεται στο πρόγραμμα έχει κυρίως ως στόχο υψηλούς και σταθερούς ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης με υγιή και διατηρήσιμα δημόσια οικονομικά ως απαραίτητη προϋπόθεση. Δεδομένου ότι δεν μπορούν να αποκλεισθούν υψηλότερες δαπάνες για τους ηλικιωμένους, αφού υπάρχει πιθανότητα ανεπάρκειας των ιδιωτικών συντάξεων η οποία μπορεί να επηρεάσει τα δημόσια οικονομικά του ΗΒ, οι αρχές εισαγάγουν το Ταμείο Προστασίας των Συντάξεων, από τον Απρίλιο του 2005, με σκοπό να προστατεύσουν τους δικαιούχους ιδιωτικών συνταξιοδοτικών συστημάτων που θα καταστούν αφερέγγυα. Ωστόσο, η αποτελεσματικότα του εν λόγω σχεδίου θα πρέπει να διαπιστωθεί. Επιπλέον, η τήρηση των εγχώριων δημοσιονομικών κανόνων του ΗΒ συνεπάγεται ότι οποιαδήποτε αύξηση των δαπανών για δημόσιες συντάξεις (κατά μέσο όρο στη διάρκεια του κύκλου) πρέπει να χρηματοδοτηθεί από έσοδα ή αναδιάρθρωση των δαπανών. Ο σχετικά χαμηλός δείκτης φορολογίας του Ηνωμένου Βασιλείου αναμένεται να διευκολύνει την προσαρμογή τυχόν ανισορροπιών που μπορούν να προκύψουν μακροπρόθεσμα.

- Συνολικά, οι οικονομικές πολιτικές που περιγράφονται στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα συμφωνούν εν μέρει με τις συστάσεις για τα δημόσια οικονομικά του Ηνωμένου Βασιλείου, που περιείχε η επικαιροποίηση των ΓΠΟΠ, σύμφωνα με τις οποίες το ΗΒ μπορεί να βελτιώσει την κυκλικά προσαρμοσμένη δημοσιονομική του θέση επιτυγχάνοντας σχεδόν ισοσκελισμένο ή πλεονασματικό αποτέλεσμα μεσοπρόθεσμα. Για το 2004/05, δεν υπάρχουν ακόμη στοιχεία που να αποδεικνύουν σημαντική πρόοδο ενώ υπάρχει υψηλός βαθμός αβεβαιότητας τόσο για τις δαπάνες όσο και για τα έσοδα, με αποτέλεσμα τον προαναφερθέντα κίνδυνο το έλλειμμα να παραμείνει πάνω από το 3% του ΑΕΠ. Επιπλέον, η προβλεπόμενη ελαφρά επεκτατική πολιτική για το 2005/06 και ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός προσανατολισμός δεν συμφωνούν με τις συστάσεις των ΓΠΟΠ.

- Ενόψει των παραπάνω, θεωρείται ότι το Ηνωμένο Βασίλειο πρέπει να διασφαλίσει ότι το έλλειμμα θα είναι μικρότερο του 3% του ΑΕΠ το οικονομικό έτος 2004-05 σύμφωνα με το σχεδιασμό, και να βελτιώσει τα κυκλικά προσαρμοσμένα αποτελέσματα ώστε να διασφαλίσει την επίτευξη και τη διατήρηση μεσοπρόθεσμα σχεδόν ισοσκελισμένης ή πλεονασματικής δημοσιονομικής θέσης.

Με βάση την αξιολόγηση αυτή, η Επιτροπή εξέδωσε την επισυναπτόμενη σύσταση για γνώμη του Συμβουλίου σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης του Ηνωμένου Βασιλείου και την υποβάλλει στο Συμβούλιο.

Σύσταση για

ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

κατ' εφαρμογή του άρθρου 9 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης του Ηνωμένου Βασιλείου, 2003/04 – 2009/10

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη: τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών[4], και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 3,

τη σύσταση της Επιτροπής,

Έπειτα από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΓΝΩΜΗ:

1. Στις 8 Μαρτίου 2005 το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης του Ηνωμένου Βασιλείου, το οποίο καλύπτει την περίοδο 2003/04- 2009/10. Το πρόγραμμα αυτό συμμορφώνεται εν μέρει με τον αναθεωρημένο «κώδικα δεοντολογίας για το περιεχόμενο και τη μορφή των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης». Τα στοιχεία σχετικά με το σύνολο των δαπανών και των εσόδων δεν είναι εναρμονισμένα βάσει του ΕΣΟΛ95, ενώ τα στοιχεία που υποβάλλονται δεν παρουσιάζονται σύμφωνα με τους τυποποιημένους πίνακες που έχουν συμφωνηθεί βάσει του κώδικα δεοντολογίας. Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα συνεχίζει επίσης να αντιμετωπίζει τα έσοδα από την πώληση συχνοτήτων κινητής τηλεφωνίας (UMTS), ως ετήσια ροή εσόδων, αντί για πώληση περιουσιακού στοιχείου και δεν παρέχει λεπτομερείς πληροφορίες ως προς τη σημασία τους σε σχέση με προβλέψεις για τα δημόσια οικονομικά. Συνεπώς, το Ηνωμένο Βασίλειο καλείται να συμμορφωθεί με τις προβλεπόμενες πληροφοριακές απαιτήσεις.

2. Tο πρόγραμμα περιέχει δύο διαφορετικά σενάρια για τις μακροοικονομικές και τις δημοσιονομικές προβλέψεις: Ένα «βασικό» μακροοικονομικό σενάριο και ένα σενάριο χαμηλότερης ανάπτυξης με τάση ανάπτυξης χαμηλότερη κατά 0,25 εκατοστιαίες μονάδες σε σχέση με τη βασική πρόβλεψη. Το σενάριο αυτό χρησιμοποιείται για τις προβλέψεις των δημοσίων οικονομικών. Το σενάριο χαμηλότερης ανάπτυξης θεωρείται συνεπώς ως σενάριο αναφοράς για την αξιολόγηση των δημοσιονομικών προβλέψεων, και αντικατοπτρίζει γενικά εύλογες παραδοχές. Το σενάριο προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ το 2005 κατά 3%, ελαφρώς χαμηλότερη από την αύξηση 3,5% το 2004, πριν επιβραδυνθεί σε 2,25% ως το 2007/08. Βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών, υπάρχει κίνδυνος το 2005 η αύξηση του ΑΕΠ να είναι μικρότερη από τις προβλέψεις, δεδομένου ότι η προβλεπόμενη ανάπτυξη εμφανίζεται στο ανώτερο επίπεδο των τρεχουσών προβλέψεων. Ωστόσο, μεσοπρόθεσμα, η παραδοχή για την ανάπτυξη στην οποία βασίζονται οι προβλέψεις για τα δημόσια οικονομικά θεωρείται συνετή. Οι προβλέψεις του προγράμματος για τον πληθωρισμό θεωρούνται επίσης ρεαλιστικές.

3. Το πλαίσιο δημοσιονομικής πολιτικής του Ηνωμένου Βασιλείου βασίζεται σε δύο εγχώριους δημοσιονομικούς κανόνες για τον δημόσιο τομέα συνολικά: τον «χρυσό κανόνα» στόχος του οποίου είναι να διασφαλισθεί ότι, κατά τη διάρκεια του οικονομικού κύκλου, η κυβέρνηση δανείζεται μόνο για να χρηματοδοτήσει καθαρές επενδύσεις, και όχι για να χρηματοδοτήσει τρέχουσες δαπάνες· και τον «κανόνα διατηρήσιμων επενδύσεων» με στόχο να παραμείνει το καθαρό χρέος του δημόσιου τομέα σε «σταθερό και συνετό επίπεδο» κάτω από το 40% του ΑΕΠ κατά τη διάρκεια του κύκλου. Στο πλαίσιο αυτό, το επικαιροποιημένο πρόγραμμα προβλέπει τη μείωση του ελλείμματος από 3,2% του ΑΕΠ το οικονομικό έτους 2003/04 σε τιμή κάτω από το όριο αναφοράς 3% το 2004/05 (βάσει του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης περίοδος αναφοράς για την αξιολόγηση των δημόσιων οικονομικών του Ηνωμένου Βασιλείου είναι το οικονομικό έτος). Στη συνέχεια το επικαιροποιημένο πρόγραμμα προβλέπει σταδιακή μείωση του ελλείμματος μεσοπρόθεσμα, αλλά μόνο ως το επίπεδο του 1,7% το 2008/09. Ο δείκτης δαπανών συνεχίζει να αυξάνεται σύμφωνα με τι προτεραιότητες της κυβερνητικής πολιτικής, περιλαμβανομένης αύξησης και των καθαρών επενδύσεων, αλλά η αναμενόμενη αύξηση του δείκτη εσόδων θα οδηγήσει σε συνολική βελτίωση του γενικού ισοζυγίου της κυβέρνησης. Στο πλαίσιο των δαπανών υλοποιείται ένα σημαντικό πρόγραμμα δημόσιων επενδύσεων, με στόχο την αύξηση των καθαρών επενδύσεων της γενικής κυβέρνησης από 1,9% του ΑΕΠ το 2004/05 σε 2,4% το 2007/08. Οι προβλέψεις για το έλλειμμα το 2006/07 αναθεωρήθηκαν προς τα πάνω σε σχέση με την προηγούμενη επικαιροποίηση του 2003. Μετά το 2005/06, ωστόσο, οι μεσοπρόθεσμες προβλέψεις της επικαιροποίησης περιέχουν ελαφρώς ταχύτερη εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών σε σχέση με το προηγούμενο πρόγραμμα.

4. Υπάρχει κίνδυνος τα δημοσιονομικά αποτελέσματα να είναι χειρότερα βραχυπρόθεσμα από τις προβλέψεις. Ειδικότερα για το οικονομικό έτος 2004/05, το έλλειμμα μπορεί να υπερβεί το 3% του ΑΕΠ. Τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μεσοπρόθεσμα υπάρχουν κίνδυνοι λόγω των σχετικά αισιόδοξων προβλέψεων σε ό,τι αφορά την ανάπτυξη το 2005 και της πιθανότητας ασθενέστερης ανάκαμψης των εσόδων, ιδιαίτερα από φόρους επιχειρήσεων. Ειδικά για την περίοδο κατά την οποία προβλέπεται μικρότερη αύξηση των δαπανών από το 2006/07, ίσως η κυβέρνηση αντιμετωπίσει δυσκολίες στην προσαρμογή σε αυστηρότερους προϋπολογισμούς και χρησιμοποιήσει συσσωρευμένα μη διατεθέντα αποθεματικά. Ωστόσο, από το 2006-07 οι κίνδυνοι αυτοί αντισταθμίζονται από σχετικά συγκρατημένες μακροοικονομικές προβλέψεις.

5. Ενόψει της αξιολόγησης των κινδύνων, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός του προγράμματος δεν φαίνεται να παρέχει επαρκές περιθώριο ασφάλειας για τη μη υπέρβαση του ορίου 3% του ΑΕΠ, με συνηθισμένες μακροοικονομικές διακυμάνσεις σε οποιοδήποτε σημείο της καλυπτόμενης περιόδου. Δεν αρκεί να διασφαλισθεί ότι επιτυγχάνεται ως το 2009/10 ο μεσοπρόθεσμος στόχος του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης για σχεδόν ισοσκελισμένη δημοσιονομική θέση. Ταυτόχρονα, ωστόσο πρέπει να σημειωθεί ότι ο δείκτης του χρέους είναι σχετικά χαμηλός και τα προβλεπόμενα ισοζύγια επηρεάζονται από την εφαρμογή των προαναφερθέντων σημαντικών προγραμμάτων δημόσιων επενδύσεων.

6. Ο δείκτης ακαθάριστου χρέους υπολογίζεται ότι έχει φθάσει το 39,5% του ΑΕΠ το 2003/04, πολύ κάτω από το όριο αναφοράς 60% του ΑΕΠ που προβλέπει η Συνθήκη. Tο πρόγραμμα προβλέπει ότι ο δείκτης χρέους θα αυξηθεί ελαφρώς κατά λιγότερο από δύο εκατοστιαίες μονάδες την περίοδο ως το 2009/10.

7. Το Ηνωμένο Βασίλειο φαίνεται να είναι σε σχετικά ευνοϊκή θέση σε ότι αφορά τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών του, παρά το προβλεπόμενο δημοσιονομικό κόστος από τη γήρανση του πληθυσμού. Ο σχετικά χαμηλός δείκτης χρέους προς ΑΕΠ και η έμφαση που δίνουν οι αρχές του ΗΒ στις υφιστάμενες πολιτικές για τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών αποτελούν θετικά στοιχεία προς την κατεύθυνση αυτή. Οι υψηλότερες δαπάνες για τους ηλικιωμένους δεν μπορούν να αποκλεισθούν δεδομένου ότι υπάρχει πιθανότητα τα ανεπαρκή αποθεματικά των ιδιωτικών συνταξιοδοτικών συστημάτων να επηρεάσουν τα δημόσια οικονομικά, αλλά οι αρχές εισάγουν ένα Ταμείο Προστασίας των Συντάξεων, από τον Απρίλιο του 2005, προκειμένου να προστατεύσουν τους δικαιούχους των ιδιωτικών συνταξιοδοτικών συστημάτων σε περίπτωση που αυτά καταστούν αφερέγγυα. Τα μέτρα αυτά είναι θετικά, αν και η αποτελεσματικότητά τους δεν έχει ακόμη δοκιμασθεί. Ο σχετικά χαμηλός συντελεστής φορολογίας του ΗΒ αναμένεται να διευκολύνει την προσαρμογή τυχόν ανισορροπιών που μπορούν να προκύψουν μακροπρόθεσμα.

8. Οι οικονομικές πολιτικές που περιλαμβάνει το πρόγραμμα συμφωνούν εν μέρει με τις συστάσεις για τα δημόσια οικονομικά που περιείχε για το Ηνωμένο Βασίλειο η επικαιροποίηση του 2004 των ΓΠΟΠ, σύμφωνα με τις οποίες συνιστάται στο ΗΒ «να καταβάλει κάθε προσπάθεια για την αποφυγή υπερβολικού ελλείμματος, να βελτιώσει την κυκλικά προσαρμοσμένη δημοσιονομική του θέση, να εξυγιάνει τα δημόσια οικονομικά του, σε συνδυασμό με δημοσιονομικό αποτέλεσμα σχεδόν ισοσκελισμένο ή πλεονασματικό μεσοπρόθεσμα». Για το 2004/05, υπάρχει κίνδυνος για έλλειμμα υψηλότερο από το 3% του ΑΕΠ. Επιπλέον, η ελαφρά επεκτατική πολιτική που σχεδιάζεται για το 2005/06 και ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός προσανατολισμός δεν συμφωνούν με τις συστάσεις των ΓΠΟΠ.

* * *

Ενόψει της παραπάνω αξιολόγησης, το Συμβούλιο έχει τη γνώμη ότι το Ηνωμένο Βασίλειο πρέπει: (i) να διασφαλίσει έλλειμμα κάτω από το 3% του ΑΕΠ το οικονομικό έτος 2004/05 σύμφωνα με το σχεδιασμό και (ii) να βελτιώσει τα κυκλικά προσαρμοσμένα αποτελέσματα ώστε να διασφαλίσει ότι θα επιτύχει και θα διατηρήσει μεσοπρόθεσμα δημοσιονομική θέση σχεδόν ισοσκελισμένη ή πλεονασματική.

Σύγκριση βασικών μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβλέψεων

1. Βασική μακροοικονομική πρόβλεψη | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 |

Πραγματικό ΑΕΠ – βασική πρόβλεψη (% μεταβολή) | ΠΣ 12/2004 | 3¼ | 3 - 3½ | 2½ - 3 | 2¼ -2¾ | μ.δ. |

COM | 3,3 | 2,8 | 2,8 | μ.δ. | μ.δ. |

ΠΣ 12/2003 | 3 - 3½ | 3 - 3½ | 2½ - 3 | μ.δ. | μ.δ. |

Πληθωρισμός ΕΝΔΤΚ (%) | ΠΣ 12/2004 | 1¼ | 1¾ | 2 | 2 | μ.δ. |

COM | 1,4 | 1,9 | 2,0 | μ.δ. | μ.δ. |

ΠΣ 12/2003 | 1¾ | 2 | 2 | μ.δ. | μ.δ. |

2. Μακροοικονομική πρόβλεψη για τα δημόσια οικονομικά | 2004/05 | 2005/06 | 2006/07 | 2007/08 | 2008/09 |

Πραγματικό ΑΕΠ – δημόσια οικονομικά 2 (% μεταβολή) | ΠΣ 12/2004 | 3¼ | 3 | 2½ | 2¼ | 2¼ |

COM 3 | 3,3 | 2,8 | 2,8 | μ.δ. | μ.δ. |

ΠΣ 12/2003 | 3¼ | 2¾ | 2½ | 2¼ | 2¼ |

Πληθωρισμός ΕΝΔΤΚ (%) | ΠΣ 12/2004 | 1¼ | 1¾ | 2 | 2 | 2 |

COM 3 | 1,4 | 1,9 | 2,0 | μ.δ. | μ.δ. |

ΠΣ 12/2003 | 1¾ | 2 | 2 | 2 | 2 |

Αποτέλεσμα γενικής κυβέρνησης4 (% ΑΕΠ) | ΠΣ 12/2004 | -2,9 | -2,8 | -2,3 | -2,1 | -1,7 |

COM 3 | -2,8 | -2,6 | -2,4 | μ.δ. | μ.δ. |

ΠΣ 12/2003 | -2,7 | -2,5 | -2,2 | -2,1 | -1,9 |

Πρωτογενές αποτέλεσμα 5 (% ΑΕΠ) | ΠΣ 12/2004 | -0,9 | -0,7 | -0,2 | -0,1 | μ.δ. |

COM 3 | -0,9 | -0,6 | -0,4 | μ.δ. | μ.δ. |

ΠΣ 12/2003 | -0,5 | -0,4 | μ.δ. | μ.δ. | μ.δ. |

Κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα (% ΑΕΠ) | ΠΣ 12/2004 | -2,8 | -2,9 | -2,3 | -2,0 | -1,6 |

COM 3 | -2,7 | -2,4 | -2,1 | μ.δ. | μ.δ. |

ΠΣ 12/2003 1 | -2,4 | -2,4 | -2,2 | -2,0 | -1,8 |

Ακαθάριστο δημόσιο χρέος (% ΑΕΠ) | ΠΣ 12/2004 | 40,9 | 41,8 | 42,4 | 42,8 | 42,8 |

COM 3 | 40,4 | 40,9 | 41,2 | μ.δ. | μ.δ. |

ΠΣ 12/2003 | 40,2 | 40,8 | 41,1 | 41,4 | 41,5 |

Σημείωση: 1 Υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής βάσει των πληροφοριών του προγράμματος. 2 Πρόβλεψη για το ΑΕΠ που χρησιμοποιείται για τα δημόσια οικονομικά, για δυνητική τάση αύξησης του ΑΕΠ χαμηλότερη κατά 0,25 εκατοστιαίες μονάδες σε σχλεση με τη βασική πρόβλεψη. 3 Τα στοιχεία της Επιτροπής αναφέρονται σε ημερολογιακό έτος (για παράδειγμα το ημερολογιακό έτος 2004 αντιστοιχεί στο οικονομικό έτος 2004/05). 4 Οι αρχές του ΗΒ περιλαμβάνουν στις προβλέψεις τους για το αποτέλεσμα της γενικής κυβέρνησης, ετήσια έσοδα περίπου 1,4 δισεκατομμυρίων λιρών από την πώληση αδειών κινητής τηλεφωνίας (UMTS) το 2000. Η σχετική προσαρμογή ώστε οι προβλέψεις να αντιστοιχούν σε EDP ισοδυναμεί με την αφαίρεση περίπου 0,1 εκατοστιαίας μονάδας από το αποτέλεσμα (δηλαδή αντίστοιχη αύξηση του ελλείμματος) κάθε έτος. Όλα τα στοιχεία του παρόντος πίνακα δίνονται μετά την προσαρμογή που πραγματοποίησαν οι υπηρεσίες της Επιτροπής στα στοιχεία της επικαιροποίησης. 5 Οι αρχές του ΗΒ υποβάλλουν πρωτογενή αποτελέσματα που αποκλείουν τους καθαρούς τόκους αντί τις πληρωμές τόκων όπως κάνει η Επιτροπή. Τα στοιχεία του πίνακα έχουν υπολογισθεί εκ νέου από τις υπηρεσίες της Επιτροπής, βάσει των στοιχείων του πίνακα 4.4 του επικαιροποιημένου προγράμματος. Πηγές: Πρόγραμμα σύγκλισης (ΠΣ)· οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής φθινόπωρο 2004 (COM)· υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής. |

[1] ΕΕ L 209, 2.8.1997. Όλα τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο είναι διαθέσιμα στον εξής δικτυακό τόπο: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.

[2] Αναθεωρημένη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής σχετικά με το περιεχόμενο και τη μορφή τωνπρογραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης, που εγκρίθηκε στο Συμβούλιο Ecofin στις 10.7.2001.

[3] COM(2002) 668, 27.11.2002.

[4] ΕΕ L 209, 2.8.1997, σ. 1 Τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.