ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ σχετικά με την κοινή θέση του Συμβουλίου όσον αφορά την έκδοση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη διασυνοριακή διακίνηση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών

2002/0046 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ σχετικά με την κοινή θέση του Συμβουλίου όσον αφορά την έκδοση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη διασυνοριακή διακίνηση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών

1. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

Διαβίβαση της πρότασης στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (COM(2002)85 τελικό - 2002/0046(COD)) σύμφωνα με το άρθρο 175 παράγραφος 1 της συνθήκης - 18 Φεβρουαρίου 2002

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών - 16 Μαΐου 2002

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής

Επιτροπής - 17 Ιουλίου 2002

Γνωμοδότηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου - πρώτη ανάγνωση - 24 Σεπτεμβρίου 2002

Μετά τη γνωμοδότηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και σύμφωνα με το άρθρο 250 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ, το Συμβούλιο ενέκρινε ομόφωνα την κοινή θέση του στις 4.3.2003.

2. ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Στόχος της πρότασης της Επιτροπής είναι η θέση σε εφαρμογή των αντίστοιχων διατάξεων του πρωτοκόλλου της Καρθαγένης για τη βιοασφάλεια μέσω της θέσπισης κοινού συστήματος κοινοποίησης και πληροφόρησης για τις εξαγωγές γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών (ΓΤΟ) προς τρίτες χώρες. Το σύστημα αυτό θα συμβάλει στην εξασφάλιση επαρκούς επιπέδου προστασίας και ασφάλειας κατά τη μεταφορά, το χειρισμό και τη χρήση ΓΤΟ που ενδέχεται να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στη διατήρηση και την αειφόρο χρήση της βιολογικής ποικιλότητας, λαμβάνοντας επίσης υπόψη τους κινδύνους για την υγεία του ανθρώπου και εστιαζόμενο στις διασυνοριακές διακινήσεις.

3. ΣΧΟΛΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΗ ΘΕΣΗ

3.1. Γενικά σχόλια

Σε γενικές γραμμές, η κοινή θέση ακολουθεί τη δομή της αρχικής πρότασης της Επιτροπής. Διευρύνει ωστόσο το αρχικό πεδίο εφαρμογής της πρότασης και αυξάνει τις υποχρεώσεις για τους κοινοτικούς εξαγωγείς σε ουσιαστικότατο βαθμό που υπερβαίνει τις απαιτήσεις του πρωτοκόλλου για τη βιοασφάλεια. Η Επιτροπή δεν ήταν σε θέση να υποστηρίξει την κοινή θέση που εγκρίθηκε ομόφωνα. Ως εκ τούτου, προέβη σε σχετική δήλωση που περιελήφθη στα πρακτικά του Συμβουλίου "Περιβάλλον" (βλ. παράρτημα Ι).

3.2. Τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση

Στη σύνοδο της ολομέλειας της 24ης Σεπτεμβρίου 2002, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε 45 τροπολογίες. Από αυτές, ενσωματώθηκαν συνολικά στη κοινή θέση 31 τροπολογίες στο σύνολό τους, εν μέρει ή κατ'αρχήν (τροπολογίες 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 10, 11, 12, 13, 14, 18, 21, 23, 24, 25, 28, 29, 34, 35, 36, 37, 38, 40, 43, 46, 51 56 και 59).

Οι υπόλοιπες 14 τροπολογίες (τροπολογίες 9, 15, 16, 17, 27, 30, 31, 32, 44, 45, 47, 50, 53 και 60) δεν ενσωματώθηκαν για λόγους, ανάλογα με την περίπτωση, νομικής συνοχής και νομοθετικής τεχνικής, έλλειψης σαφήνειας στην τεχνική ορολογία, εφικτότητας, ή για να αποφευχθεί η υπέρμετρη διοικητική επιβάρυνση των επιχειρήσεων και των δημοσίων αρχών.

3.2.1. Τροπολογίες του Κοινοβουλίου που έγιναν δεκτές από την Επιτροπή στην τροποποιημένη πρότασή της και ενσωματώθηκαν στην κοινή θέση

Η τροπολογία 2 που αναγνωρίζει το δικαίωμα των πολιτών για μια ελεύθερη επιλογή όσον αφορά τους ΓΤΟ, ενσωματώθηκε κατ'αρχήν στην αιτιολογική σκέψη 4.

Οι τροπολογίες 6, 8, 11, 12, 13, 28, 40, 43 και 56 βελτιώνουν τη συντακτική ποιότητα της πρότασης. Ενσωματώθηκαν στο σύνολό τους ή κατ'αρχήν, στα ακόλουθα σημεία της κοινής θέσης αντιστοίχως: αιτιολογική σκέψη 10, αιτιολογική σκέψη 17, άρθρο 8 παράγραφος 1, άρθρο 3 παράγραφος 6, άρθρο 3 παράγραφος 7, άρθρο 9 παράγραφος 1, άρθρο 14 παράγραφος 2, στοιχείο (β), άρθρο 15 παράγραφος 2, στοιχείο (ζ) και άρθρο 8 παράγραφος 1.

Η τροπολογία 10 αναδιατυπώνει την προβλεπόμενη εξαίρεση για τους ΓΤΟ που είναι φαρμακευτικά είδη για ανθρώπινη χρήση. Ενσωματώθηκε κατ'αρχήν στο άρθρο 2 παράγραφος 2 της κοινής θέσης.

Η τροπολογία 14 διαγράφει τον ορισμό του "κοινοποιούντος" από το άρθρο 3 παράγραφος 11 της πρότασης. Η τροπολογία αυτή ελήφθη υπόψη στην κοινή θέση με τη διαγραφή του σημείου 11 του άρθρου 3 της αρχικής πρότασης.

Η τροπολογία 18 που παρέχει ορισμό για τη "διασυνοριακή διακίνηση", ενσωματώθηκε κατ'αρχήν στο άρθρο 3 σημείο 14 της κοινής θέσης.

Η πρώτη παράγραφος της τροπολογίας 23, που καταργεί την αναφορά στον κοινοποιούντα ενσωματώθηκε στο άρθρο 6 της κοινής θέσης, ενώ το δεύτερο μέρος της τροπολογίας 23 δεν ελήφθη υπόψη.

Οι τροπολογίες 24 και 25 αντανακλούν τις διατάξεις του άρθρου 21 του πρωτοκόλλου για τη βιοασφάλεια οι οποίες αφορούν τις εμπιστευτικές πληροφορίες. Ενσωματώθηκαν κατ'αρχήν στο άρθρο 16 της κοινής θέσης.

Οι τροπολογίες 34, 35 και 36 συμπληρώνουν τις σχετικές με την ταυτοποίηση απαιτήσεις της πρότασης. Ενσωματώθηκαν κατ'αρχήν στις διατάξεις του άρθρου 12 της κοινής θέσης.

Η τροπολογία 37 εξασφαλίζει τη μεταφορά του άρθρου 11 παράγραφος 4 του πρωτοκόλλου για τη βιοασφάλεια. Ενσωματώθηκε κατ'αρχήν στις διατάξεις του νέου άρθρου 10 παράγραφος 1 της κοινής θέσης.

Η τροπολογία 46 ευθυγραμμίζει τις προθεσμίες για την παρακολούθηση της τήρησης των υποχρεώσεων και την υποβολή των σχετικών εκθέσεων με τις διατάξεις της οδηγίας 2001/18/EΚ για τη σκόπιμη ελευθέρωση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών στο περιβάλλον [1]. Ενσωματώθηκε κατ'αρχήν στο άρθρο 19 παράγραφος 1 της κοινής θέσης.

[1] ΕΕ L 106, 17.4.2001, σ. 1-39

Η τροπολογία 51 εξαιρεί τους ΓΤΟ που προορίζονται για περιορισμένη χρήση καθώς και τους υπό διαμετακόμιση ΓΤΟ από το πεδίο εφαρμογής της διαδικασίας χορήγησης αδείας κατόπιν ενημέρωσης. Ενσωματώθηκε κατ'αρχήν στις διατάξεις του άρθρου 11 παράγραφος 1 της κοινής θέσης, όσον αφορά την περιορισμένη χρήση, και στις διατάξεις του άρθρου 13, όσον αφορά τη διαμετακόμιση.

3.2.2. Tροπολογίες του Κοινοβουλίου οι οποίες έγιναν δεκτές από την Επιτροπή στην τροποποιημένη πρότασή της αλλά δεν ενσωματώθηκαν στην κοινή θέση

Τροπολογία 15: Η Επιτροπή ήταν σε θέση να δεχθεί, κατ'αρχήν, την τροποποίηση του ορισμού του "εξαγωγέα" που περιελάμβανε η αρχική πρόταση, υπό τον όρο ότι θα τον αντικαθιστούσε με παραπομπή στις σχετικές διατάξεις του Τελωνειακού Κώδικα της Κοινότητας. Το Συμβούλιο προτίμησε να διατηρήσει μιας ελαφρώς τροποποιημένη απόδοση της αρχικής πρότασης της Επιτροπής. Η Επιτροπή μπορεί να υποστηρίξει τη διατύπωση της κοινής θέσης λόγω της συνοχής της με τον Τελωνειακό Κώδικα.

Τροπολογία 50: Η Επιτροπή λυπάται που το Συμβούλιο δεν έλαβε υπόψη την εν λόγω τροπολογία που απέκλειε σαφώς την επανακοινοποίηση μεταγενέστερης διακίνησης συγκεκριμένου ΓΤΟ ο οποίος είχε ήδη εγκριθεί σε μια ορισμένη χώρα.

3.2.3. Κυριότερες διαφορές μεταξύ της τροποποιημένης πρότασης και της κοινής θέσης του Συμβουλίου

Η τροπολογία 21 αφορά τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθείται σε περίπτωση που ένα συμβαλλόμενο μέρος εισαγωγής δεν λαμβάνει απόφαση σχετικά με κοινοποίηση ΓΤΟ. Η Επιτροπή θα μπορούσε να δεχθεί το σύνολο της τροπολογίας εκτός από την τέταρτη πρόταση. Ο λόγος είναι ότι η απαίτηση της ρητής συγκατάθεσης του συμβαλλόμενου μέρους εισαγωγής πριν από την διασυνοριακή διακίνηση υπερβαίνει τις προβλεπόμενες από τις διατάξεις του πρωτοκόλλου απαιτήσεις και προδικάζει την έκβαση μελλοντικών συζητήσεων και διαδικασιών σε διεθνές επίπεδο. Το Συμβούλιο δεν ακολούθησε την θέση της Επιτροπής και αποφάσισε ομόφωνα να ενσωματώσει κατ'αρχήν το σύνολο της τροπολογίας 21, η οποία περιλαμβάνεται τώρα στο άρθρο 5 της κοινής θέσης. Η Επιτροπή εξέφρασε την επιφύλαξή της για το σημείο αυτό και προέβη σε δήλωση η οποία περιελήφθη στα πρακτικά του Συμβουλίου "Περιβάλλον" της 17ης Οκτωβρίου 2002 (βλ. παράρτημα I).

Η τροπολογία 29 καθορίζει διαδικασίες για τους ΓΤΟ που προορίζονται για άμεση χρήση ως τρόφιμα ή ζωοτροφές ή για μεταποίηση, οι οποίες δεν αντικατοπτρίζουν πλήρως τις διατάξεις του άρθρου 11 του πρωτοκόλλου για τη βιοασφάλεια. Ακόμη σημαντικότερο, περιορίζοντας τις κοινοτικές εξαγωγές στους ΓΤΟ που έχουν εγκριθεί για άμεση χρήση ως τρόφιμα ή ζωοτροφές ή για μεταποίηση στην ΕΕ, αντίκειται στις διατάξεις του άρθρου 12 του κανονισμού 178/2002/EΚ για τον καθορισμό των γενικών αρχών και απαιτήσεων της νομοθεσίας για τα τρόφιμα. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή δεν ήταν σε θέση να δεχθεί την τροπολογία αυτή. Το Συμβούλιο, ωστόσο, δεν ακολούθησε τη θέση της Επιτροπής και αποφάσισε ομόφωνα να ενσωματώσει κατ'αρχήν την τροπολογία 29, η οποία περιλαμβάνεται τώρα στο άρθρο 10 της κοινής θέσης. Η Επιτροπή εξέφρασε την επιφύλαξή της για το σημείο αυτό στο Συμβούλιο "Περιβάλλον" της 17ης Οκτωβρίου 2002.

Οι τροπολογίες 38 και 59 προβλέπουν υποχρέωση για τα κράτη μέλη να λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα για την πρόληψη μη σκόπιμων διασυνοριακών διακινήσεων ζώντων τροποποιημένων οργανισμών. Η Επιτροπή πιστεύει ότι η έννοια της μη σκόπιμης διασυνοριακής διακίνησης καλύπτει κυρίως τις περιπτώσεις ατυχήματος. Η πτυχή αυτή όμως ρυθμίζεται ήδη δεόντως από την κοινοτική νομοθεσία και συγκεκριμένα από την οδηγία 2001/18/EΚ. Το Συμβούλιο δεν ακολούθησε τη θέση της Επιτροπής και αποφάσισε ομόφωνα να ενσωματώσει τις τροπολογίες 38 και 59 στο άρθρο 14 παράγραφος 1 της κοινής θέσης. Η Επιτροπή προέβη σε σχετική δήλωση η οποία περιελήφθη στα πρακτικά του Συμβουλίου "Περιβάλλον" (βλ. παράρτημα Ι).

3.3. Νέες διατάξεις που εισήγαγε το Συμβούλιο και η θέση της Επιτροπής

Πέρα από τις προαναφερόμενες αλλαγές, το Συμβούλιο επέφερε αρκετές ακόμη τροποποιήσεις οι οποίες αποσκοπούν κυρίως στην αναδιοργάνωση του κειμένου ώστε να ευθυγραμμιστεί με τη διάρθρωση του πρωτοκόλλου. Πολλές από αυτές είναι αρκετά μικρές. Η Επιτροπή μπορεί να συμφωνήσει κατ'αρχήν με τις κατωτέρω τροποποιήσεις, εφόσον αναδιατυπωθούν.

Τίτλος: τροποποίηση του όρου "διασυνοριακή διακίνηση" σε "διασυνοριακές διακινήσεις".

Αιτιολογικό της κοινής θέσης

Η αιτιολογική σκέψη 1 περιλαμβάνει νέα αναφορά στην απόφαση που έλαβε η Κοινότητα στις 25 Ιουνίου 2002 να συνάψει το πρωτόκολλο της Καρθαγένης για τη βιοασφάλεια.

Στην αιτιολογική σκέψη 3, διαγράφηκε η αναφορά σε ενδεχόμενη τροποποίηση της οδηγίας 2001/18/EΚ από τον επικείμενο κανονισμό σχετικά με την ανιχνευσιμότητα και την επισήμανση των ΓΤΟ. Η τροποποίηση αυτή συμβαδίζει με την τροπολογία 1 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Η αιτιολογική σκέψη 6 περιέχει διευκρίνιση σχετικά με το πεδίο εφαρμογής της διαδικασίας κοινοποίησης, η οποία αφορά μόνο τους ΓΤΟ που προορίζονται για σκόπιμη ελευθέρωση στο περιβάλλον.

Στις αιτιολογικές σκέψεις 7 και 12: η διατύπωση απλουστεύεται. Πρόκειται, μεταξύ άλλων, για τη διαγραφή της αναφοράς στον "κοινοποιούντα", η οποία συμβαδίζει με την τροπολογία 4 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Προστέθηκε νέα αιτιολογική σκέψη 8, σύμφωνα με την οποία απαιτείται ρητή συναίνεση της εισάγουσας χώρας, είτε αυτή είναι συμβαλλόμενο μέρος είτε όχι, πριν από την πρώτη διασυνοριακή διακίνηση ΓΤΟ οι οποίοι προορίζονται για σκόπιμη ελευθέρωση στο περιβάλλον. Η αιτιολογική αυτή σκέψη είναι σύμφωνη με το αντίστοιχο άρθρο 5 παράγραφος 1 της κοινής θέσης, για το οποίο η Επιτροπή προέβη σε δήλωση στο Συμβούλιο "Περιβάλλον" (βλ. παράρτημα Ι). Η Επιτροπή διατύπωσε σχετική επιφύλαξη.

Μια νέα αιτιολογική σκέψη 9 που προβλέπει αναγνώριση σε πολιτικό επίπεδο της σημασίας της ανάπτυξης θεσμικών ικανοτήτων, συμβαδίζει με την τροπολογία 5 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Αιτιολογική σκέψη 14: διαγράφεται η αναφορά στην πρόταση σχετικά με την επισήμανση και την ανιχνευσιμότητα των ΓΤΟ, και αντικαθίσταται από γενικότερη αναφορά στην κοινοτική νομοθεσία που περιλαμβάνει κανόνες σχετικά με την ανιχνευσιμότητα, την επισήμανση και την ταυτοποίηση των ΓΤΟ.

Μια νέα αιτιολογική σκέψη 15 προβλέπει αναγνώριση σε πολιτικό επίπεδο της σημασίας της εκπόνησης διεθνών κανόνων και διαδικασιών στον τομέα της ευθύνης και της αποκατάστασης των ζημιών που προκύπτουν από τις διασυνοριακές διακινήσεις ΓΤΟ. Είναι σύμφωνη με την τροπολογία 7 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Προστίθεται νέα αιτιολογική σκέψη 16 που προβλέπει την αναγνώριση σε πολιτικό επίπεδο των εργασιών που επιτελούνται επί του παρόντος σε διεθνές επίπεδο όσον αφορά την ανάπτυξη κοινών προτύπων για τα συνοδευτικά έγγραφα σχετικά με τους ΓΤΟ.

Στην αιτιολογική σκέψη 17 προστίθεται αναφορά στην ενημέρωση των κρατών μελών που θίγονται ή ενδέχεται να θιγούν σε περίπτωση ακούσιας διασυνοριακής διακίνησης, η οποία συμβαδίζει με τις διατάξεις του άρθρου 14 παράγραφος 2, στοιχείο β) της κοινής θέσης.

Στην αιτιολογική σκέψη 18 διαγράφεται η φράση "σε τακτική βάση".

Προστίθεται νέα αιτιολογική σκέψη 20 η οποία περιλαμβάνει αναφορά στην αρχή της προφύλαξης και ενσωματώνει με τον τρόπο αυτό, κατ'αρχήν, την τροπολογία 3 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Άρθρα της κοινής θέσης

Άρθρο 1 (Στόχος)

- Στον στόχο της πρότασης προστίθεται αναφορά στην οδηγία 2001/18/EΚ και στην εφαρμογή του πρωτοκόλλου της Καρθαγένης. Η Επιτροπή πιστεύει ότι στις αιτιολογικές σκέψεις γίνεται αναφορά στο νομικό/πολιτικό σύνδεσμο με το πρωτόκολλο και με την οδηγία 2001/18/EΚ. Το διατακτικό θα πρέπει ιδανικά να εστιάζεται μόνο στους πρακτικούς στόχους των προτάσεων, καθώς και στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που συνεπάγονται για τις επιχειρήσεις και τις δημόσιες διοικήσεις.

- Αντικατάσταση του όρου "εξαγωγές" από τον όρο "διασυνοριακές διακινήσεις" στον στόχο της πρότασης και σε όλο το κείμενο. Η Επιτροπή έκλινε πάντα υπέρ των ορισμών που προέρχονται από τον Τελωνειακό Κώδικα της Κοινότητας (δηλ. "εξαγωγές").

Άρθρο 2 (Πεδίο εφαρμογής)

- Αντικατάσταση του όρου "εξαγωγές" από τον όρο "διασυνοριακές κινήσεις" (βλ. σχόλια της Επιτροπής στο άρθρο 1 ανωτέρω).

Άρθρο 3 (Ορισμοί)

- Προσθήκη του όρου "προσηκόντως" όσον αφορά τη χρήση μεθόδου περιορισμού ΓΤΟ που δεν είναι μικροοργανισμοί (άρθρο 3 σημείο 5 στοιχείο β)).

- Διαγραφή του ορισμού του όρου "προϊόν" ο οποίος χρησιμοποιείται ελάχιστα στην πρόταση (πρώην άρθρο 3 σημείο 6 της αρχικής πρότασης).

- Αποσαφήνιση του ορισμού της "κοινοποίησης" με την προθήκη αναφοράς στο ρόλο του "εξαγωγέα" και στα "μη συμβαλλόμενα μέρη" (άρθρο 3 σημείο 8).

- Αντικατάσταση του όρου "προϊόντων" από τον όρο "ΓΤΟ" στον ορισμό της "εξαγωγής" (άρθρο 3 σημείο 10).

- Αντικατάσταση του όρου "προϊόντων" από τον όρο "ΓΤΟ" στον ορισμό της "εισαγωγής" (άρθρο 3 σημείο 11) και αποσαφήνιση του πεδίου εφαρμογής (εισαγωγή ενός ΓΤΟ στο τελωνειακό έδαφος τρίτης χώρας).

- Αντικατάσταση του όρου "προϊόντων" από τον όρο "ΓΤΟ" στον ορισμό του "εξαγωγέα" (άρθρο 3 σημείο 12) και αποσαφήνιση του ρόλου του εξαγωγέα σε σχέση με την κοινοποίηση.

- Προσθήκη νέου ορισμού του "εισαγωγέα" (άρθρο 3 σημείο 13).

- Τροποποίηση των ορισμών του "συμβαλλόμενου μέρους" και "μη συμβαλλόμενου μέρους" στο άρθρο 3 σημεία 15 και 16.

- Αποσαφήνιση του ορισμού της "αρμόδιας αρχής" ώστε να ληφθεί υπόψη η κατάσταση των μη συμβαλλομένων μερών (άρθρο 3 σημείο 19)..

Άρθρο 4 (Κοινοποίηση στα συμβαλλόμενα και μη συμβαλλόμενα μέρη εισαγωγής)

- Διαγραφή της λέξης "εθνική" που προηγείται του όρου "αρμόδια αρχή".

- Προσθήκη παραπομπής σε "χρήση που καθορίζεται σύμφωνα με το παράρτημα Ι στοιχείο θ)" για τους ΓΤΟ που υπόκεινται στη διαδικασία χορήγησης αδείας κατόπιν ενημέρωσης. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι προβλεπόμενες χρήσεις περιλαμβάνονται ήδη στην κοινοποίηση (παράρτημα I της κοινής θέσης). Ως εκ τούτου, η προσθήκη αυτή έχει περιορισμένη προστιθέμενη αξία.

- Το άρθρο 4 παράγραφος 2 της αρχικής πρότασης έγινε νέο άρθρο 8 ("Εξαιρέσεις από το κεφάλαιο ΙΙ, τμήμα 1").

Άρθρο 5 (Περιπτώσεις μη απόφασης):

- Προσθήκη υποχρέωσης για τους εξαγωγείς να μην πραγματοποιούν την πρώτη σκόπιμη διασυνοριακή διακίνηση ΓΤΟ προοριζόμενου για σκόπιμη ελευθέρωση εάν δεν έχουν ακολουθηθεί οι διαδικασίες που ορίζει το συμβαλλόμενο μέρος εισαγωγής κατ'εφαρμογή των άρθρων 9 και 10 του πρωτοκόλλου ή, ανάλογα με την περίπτωση, οι ανάλογες διαδικασίες που απαιτεί μη συμβαλλόμενο μέρος εισαγωγής. Η Επιτροπή εξέφρασε την επιφύλαξή της σχετικά δηλώνοντας ότι προτιμά μια λύση που να συμβαδίζει περισσότερο με τη διατύπωση των άρθρων 9 και 10 του πρωτοκόλλου για τη βιοασφάλεια.

- Προσθήκη αναφοράς στις απλουστευμένες διαδικασίες και στις διαδικασίες που απορρέουν από διμερείς, περιφερειακές ή πολυμερείς συμφωνίες ή ρυθμίσεις.

- Προσθήκη αναφοράς στις επικείμενες διαδικασίες και τους μηχανισμούς διευκόλυνσης της λήψης αποφάσεων ή προώθησης της συμμόρφωσης, οι οποίες θα αποφασισθούν σε διεθνές επίπεδο.

Άρθρο 6 (Πληροφόρηση του συμβαλλόμενου μέρους εξαγωγής)

- Καθορισμός χρονικής περιόδου πέντε ετών για τη διατήρηση των σχετικών με την κοινοποίηση στοιχείων.

- Προσθήκη των αποφάσεων των συμβαλλομένων και μη συμβαλλομένων μερών στον κατάλογο των εγγράφων που υπόκεινται στις διατάξεις του άρθρου 6.

Άρθρο 7 (Αναθεώρηση αποφάσεων)

- Νέο άρθρο που βασίζεται στο άρθρο 12 του πρωτοκόλλου για τη βιοασφάλεια.

Άρθρο 8 (Εξαιρέσεις από το κεφάλαιο ΙΙ, τμήμα 1)

- Νέο άρθρο που συγκεντρώνει τις περιπτώσεις που εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής ης διαδικασίας χορήγησης αδείας κατόπιν ενημέρωσης, οι οποίες στην αρχική πρόταση καλύπτονταν από τα άρθρα 2 και 4.

- Προσθήκη νέων εξαιρέσεων για τις απλουστευμένες διαδικασίες, σύμφωνα με το άρθρο 13 παράγραφος 1 στοιχείο β) του πρωτοκόλλου, και για τη διακίνηση ΓΤΟ μεταξύ συμβαλλόμενων μερών σε διμερείς, περιφερειακές ή πολυμερείς συμφωνίες ή ρυθμίσεις που αναφέρονται στο άρθρο 14 παράγραφος 3 του πρωτοκόλλου.

Άρθρο 9 (Ενημέρωση του Οργανισμού Ελέγχου της Βιολογικής Ασφάλειας)

- Νέος τίτλος που ανταποκρίνεται περισσότερο στη διατύπωση του πρωτοκόλλου για τη βιοασφάλεια: "Ενημέρωση του Οργανισμού Ελέγχου της Βιολογικής Ασφάλειας" αντί του "Κοινοποίηση στον Οργανισμό Ελέγχου της Βιολογικής Ασφάλειας".

- Νέα κατανομή των αρμοδιοτήτων μεταξύ Κοινότητας και κρατών μελών για την ενημέρωση του Οργανισμού Ελέγχου της Βιολογικής Ασφάλειας, με βάση το επίπεδο στο οποίο ελήφθη η απόφαση για την οποία θα πρέπει να γίνει ενημέρωση. Και από τυπικής απόψεως, και σύμφωνα με την κοινοτική νομοθεσία, τα σχετικά με την έγκριση των ΓΤΟ θέματα εμπίπτουν στην κοινοτική αρμοδιότητα. Τα κράτη μέλη είναι μεν υπεύθυνα για την κίνηση των διαδικασιών έγκρισης, αλλά ενεργούν στο πλαίσιο της κοινοτικής νομοθεσίας.

- Περιορισμός της εξαίρεσης για αποφάσεις σχετικά με τις επιτόπιες δοκιμές στους ΓΤΟ που εγκρίνονται δυνάμει του μέρους Β της οδηγίας 2001/18/EΚ και που δεν προορίζονται για άμεση χρήση ως τρόφιμα ή ζωοτροφές ή για μεταποίηση σε τρίτη χώρα χωρίς μεταγενέστερη απόφαση. Πρόκειται για νέο περιορισμό ο οποίος δεν προβλέπεται από το πρωτόκολλο.

Άρθρο 10 (Εθνικές αποφάσεις περί εισαγωγής των συμβαλλόμενων και μη συμβαλλόμενων μερών)

- Νέο άρθρο που καθορίζει διαδικασίες εξαγωγής για τους ΓΤΟ που προορίζονται για άμεση χρήση ως τρόφιμα, ζωοτροφές ή για μεταποίηση. Μέρος του νέου αυτού άρθρου ενσωματώνει κατ'αρχήν τις τροπολογίες 29 και 37 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (βλ. σχόλια στις παραγράφους 3.2.3 ανωτέρω- τροπολογία 29 και 3.2.1 - τροπολογία 37). Η Επιτροπή εξέφρασε επιφυλάξεις σχετικά δηλώνοντας ότι προτιμά μια λύση που να συμβαδίζει περισσότερο με το άρθρο 11 του πρωτοκόλλου για τη βιοασφάλεια και με το άρθρο 12 του κανονισμού 178/2002/EΚ για τον καθορισμό των γενικών αρχών και απαιτήσεων της νομοθεσίας για τα τρόφιμα [2] .

[2] ΕΕ L 31, 1.2.2002, σ. 1-24

Άρθρο 11 (ΓΤΟ που προορίζονται για περιορισμένη χρήση)

- Νέο άρθρο που θέτει σε εφαρμογή τις διατάξεις του άρθρου 6 παράγραφος 2 του πρωτοκόλλου για τη βιοασφάλεια. Το άρθρο αυτό εξαιρεί, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, από την υποχρέωση εφαρμογής της διαδικασίας χορήγησης αδείας κατόπιν ενημέρωσης, τους ΓΤΟ που προορίζονται για περιορισμένη χρήση. Αναγνωρίζει επίσης το δικαίωμα των συμβαλλομένων μερών να ρυθμίζουν την εισαγωγή ΓΤΟ που προορίζονται για περιορισμένη χρήση στο έδαφός τους.

Άρθρο 12 (Ταυτοποίηση και συνοδευτικά έγγραφα)

- Το άρθρο 12 παράγραφος 1, το οποίο θα εφαρμόζεται σε όλους τους ΓΤΟ προέκυψε από την αναδιατύπωση του κειμένου της αρχικής πρότασης της Επιτροπής το οποίο προσαρμόστηκε στις τελευταίες εξελίξεις της πρότασης για την επισήμανση και την ανιχνευσιμότητα.

- Το άρθρο 12 παράγραφος 2 εφαρμόζεται στους ΓΤΟ που προορίζονται για άμεση χρήση ως τρόφιμα, ζωοτροφές ή για μεταποίηση. Θέτει σε εφαρμογή τις διατάξεις του άρθρου 18 παράγραφος 2 στοιχείο α) του πρωτοκόλλου για τη βιοασφάλεια. Στο τελευταίο εδάφιο προβλέπεται παρέκκλιση για τα μείγματα ΓΤΟ, σύμφωνα με το πρωτόκολλο για τη βιοασφάλεια και με την επιφύλαξη της ισχύουσας και μελλοντικής κοινοτικής νομοθεσίας για την επισήμανση και την ανιχνευσιμότητα των ΓΤΟ. Το εδάφιο αυτό είναι αποτέλεσμα συμβιβασμού που επετεύχθη στο Συμβούλιο "Περιβάλλον" και με τον οποίο συμφώνησε η Επιτροπή.

- Οι παράγραφοι 3 και 4 του άρθρου 12 θέτουν σε εφαρμογή αντιστοίχως το άρθρο 18 παράγραφος 2 στοιχείο β) του πρωτοκόλλου για τη βιοασφάλεια (ΓΤΟ για περιορισμένη χρήση) και το άρθρο 18 παράγραφος 2 στοιχείο γ) (ΓΤΟ για σκόπιμη ελευθέρωση στο περιβάλλον).

Άρθρο 13 (Διαμετακόμιση)

- Νέο άρθρο που, ενώ ενσωματώνει τις διατάξεις της αρχικής πρότασης της Επιτροπής (πρώην άρθρο 7 της αρχικής πρότασης), επεκτείνει την υποχρέωση κοινοποίησης, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, σε όλους τους ΓΤΟ (και όχι μόνο στους ΓΤΟ που προορίζονται για σκόπιμη ελευθέρωση στο περιβάλλον).

Άρθρο 15 (Συμμετοχή στη διαδικασία διεθνούς πληροφόρησης)

- Νέα κατανομή των αρμοδιοτήτων μεταξύ Κοινότητας και κρατών μελών για την ενημέρωση του Οργανισμού Ελέγχου της Βιολογικής Ασφάλειας, με βάση το επίπεδο στο οποίο ελήφθη η απόφαση για την οποία θα πρέπει να γίνει ενημέρωση.

- Νέες υποχρεώσεις παροχής λεπτομερών πληροφοριών σχετικά με τις αποφάσεις που λαμβάνονται για τους ΓΤΟ κατ'εφαρμογή του μέρους Β της οδηγίας 2001/18/EΚ ή για την περιορισμένη χρήση ΓΤΟ κατηγορίας κινδύνου 3 ή 4 (άρθρο 15 παράγραφος 1 στοιχείο ε).

- Νέα υποχρέωση παροχής πληροφοριών σχετικά με τα λαμβανόμενα από κράτος μέλος μέτρα διασφάλισης, σύμφωνα με το άρθρο 23 της οδηγίας 2001/18/EΚ, ή μέτρα έκτακτης ανάγκης σύμφωνα με το άρθρο 35 της πρότασης κανονισμού για τα γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα και τις γενετικώς τροποποιημένες ζωοτροφές (COM/2001/0425 τελικό) [3].

[3] ΕΕ C 304 E, 30.10.2001, σ. 221-240

Άρθρο 17 (Αρμόδιες αρχές και συντονιστικά κέντρα)

- Νέα δυνατότητα για την Επιτροπή να καθορίζει, κατά περίπτωση, κάθε αρμόδια κοινοτική αρχή.

- Νέα κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ Κοινότητας και κρατών μελών για την υπόδειξη των αρμοδίων αρχών και συντονιστικών κέντρων.

Άρθρο 20 (Έναρξη ισχύος)

- Προσθήκη νέων όρων όσον αφορά την έναρξη ισχύος του κανονισμού ώστε να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι η Κοινότητα κατέθεσε ήδη το έγγραφο κύρωσης του πρωτοκόλλου.

4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Παρόλο που η αρχική πρόταση βελτιώθηκε σημαντικά σε πολλά σημεία, ορισμένες αλλαγές που επέφερε το Συμβούλιο, ιδίως σε σχέση με τη ρητή συναίνεση και με τις εξαγωγές γενετικώς τροποποιημένων προϊόντων, επηρεάζουν τη συνοχή της πρότασης με άλλες πράξεις της κοινοτικής νομοθεσίας. Πέραν τούτου, οι αλλαγές αυτές ενδέχεται να δημιουργήσουν προβλήματα όσον αφορά την πρακτική εφαρμογή της πρότασης ιδίως στο διεθνές εμπόριο. Η Επιτροπή δεν μπορεί επομένως να υποστηρίξει την κοινή θέση που καθορίστηκε στις 4.3.2003.

5. ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Βλ. παράρτημα I.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I Δήλωση της Επιτροπής

Η Επιτροπή λαμβάνει υπό σημείωση ότι υπάρχει ομοφωνία στο Συμβούλιο για να επιβληθεί η υποχρέωση στους εξαγωγείς της Κοινότητας να έχουν λάβει ρητή συναίνεση του συμβαλλόμενου μέρους εισαγωγής πριν από την πραγματοποίηση της πρώτης σκόπιμης διασυνοριακής διακίνησης ΓΤΟ προοριζόμενου για σκόπιμη ελευθέρωση στο περιβάλλον (άρθρο 5 παράγραφος 1).

Η Επιτροπή θεωρεί ότι ο συμβιβασμός ο οποίος επετεύχθη στο Συμβούλιο υπερβαίνει τα όρια της ακριβούς διατύπωσης του πρωτοκόλλου της Καρθαγένης για τη βιοασφάλεια και μπορεί να παρεμποδίσει ασκόπως τις εξαγωγές των εν λόγω ΓΤΟ για τους οποίους έχει δοθεί συναίνεση για ελευθέρωση βάσει του μέρους Β ή του μέρους Γ, από την Κοινότητα προς τρίτες χώρες, και να προκαλέσει υπέρμετρη διοικητική επιβάρυνση, ενδεχομένως δυσανάλογη προς τους στόχους που πρέπει να επιτευχθούν.

Η Επιτροπή σημειώνει επίσης την ομόφωνη υποστήριξη του Συμβουλίου όσον αφορά την προσθήκη νέας παραγράφου 1 στο άρθρο 14 [4], σύμφωνα με την οποία τα κράτη μέλη οφείλουν να λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα για την πρόληψη της μη σκόπιμης διασυνοριακής διακίνησης ΓΤΟ. Η Επιτροπή υπογραμμίζει το ασυμβίβαστο της διάταξης αυτής με τα μέτρα αξιολόγησης και διαχείρισης του κινδύνου που προβλέπονται από την οδηγία 2001/18/EΚ για τη σκόπιμη ελευθέρωση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών στο περιβάλλον και την οδηγία 90/219/EΟΚ για την περιορισμένη χρήση γενετικώς τροποποιημένων μικροοργανισμών, όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 98/81/EΚ, δεδομένου ότι μέσω των μέτρων αυτών προστατεύονται η υγεία του ανθρώπου και το περιβάλλον από τους εν λόγω ΓΤΟ που ελευθερώνονται στο περιβάλλον.

[4] Η αρίθμηση του άρθρου άλλαξε προκειμένου να προσαρμοστεί στην τελική εκδοχή της Κοινής Θέσης.