[pic] | ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ |

Βρυξέλλες, 11.4.2011

COM(2011) 195 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Υλοποίηση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Μικροχρηματοδοτήσεων Progress - 2010

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ,ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Υλοποίηση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Μικροχρηματοδοτήσεων Progress - 2010

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Εισαγωγή 4

2. Bασικά χαρακτηριστικά του ευρωπαϊκού μηχανισμού μικροχρηματοδοτήσεων Progress 5

3. Εγγυήσεις στο πλαίσιο των Μικροχρηματοδοτήσεων Progress 6

3.1. Η σύσταση της θυρίδας «εγγυήσεις» στο πλαίσιο των Μικροχρηματοδοτήσεων Progress 6

3.2. Κύρια χαρακτηριστικά 7

3.3. Ποιοι είναι οι δικαιούχοι; 9

4. Χρηματοδοτούμενα μέσα 11

4.1. Δημιουργία του «fonds commun de placement» για χρηματοδοτούμενα μέσα 11

4.2. Κύρια χαρακτηριστικά 11

4.3. Ποιοι είναι οι δικαιούχοι; 13

5. Παρακολούθηση και υποβολή εκθέσεων 14

6. Επικοινωνία 14

7. Συμπληρωματικότητα και συντονισμός με άλλα μέσα 15

8. Προοπτικές και συμπεράσματα 16

Εισαγωγή

Οι πολύ μικρές επιχειρήσεις[1] είναι το υπόβαθρο της οικονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αντιστοιχούν στο 95 % και πλέον των 2 εκατομμυρίων επιχειρήσεων που ιδρύονται κάθε χρόνο. Το ένα τρίτο των πολύ μικρών και μικρών επιχειρήσεων συστήνονται από ανέργους.

Προϋπόθεση για το ξεκίνημα μιας επιχείρησης είναι η πρόσβαση στη χρηματοδότηση. Η οικονομική κρίση μείωσε σημαντικά τη δανειοδότηση από τράπεζες, επιδεινώνοντας με τον τρόπο αυτόν τα διαρθρωτικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς κοινωνικές ομάδες όταν επιχειρούν να αποκτήσουν πρόσβαση σε τραπεζικές υπηρεσίες.

H μικροχρηματοδότηση[2], και ειδικότερα η μικροπίστωση, δηλαδή τα δάνεια ύψους κάτω των 25 000 ευρώ, είναι μια λύση. Πριν από την κρίση, η δυνητική ζήτηση για μικροπίστωση στην ΕΕ, βραχυπρόθεσμα, ανερχόταν, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, σε 700 000 και πλέον νέα δάνεια αξίας 6 296 εκατομμυρίων ευρώ κατά προσέγγιση[3]. Το μεγαλύτερο μέρος των μικροπιστώσεων στην ΕΕ παρέχεται από μη εμπορικούς οργανισμούς μικροχρηματοδοτήσεων (ΜΚΟ, ιδρύματα, κυβερνητικές υπηρεσίες, εμπορικές τράπεζες στα κράτη μέλη και μη τραπεζικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα), αλλά αυτοί οι πάροχοι δεν έχουν επί του παρόντος τη δυνατότητα ή τους πόρους να ανταποκριθούν στη μεγάλη ζήτηση.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναγνώρισε το πρόβλημα και ζήτησε από την Επιτροπή να επιταχύνει τις προσπάθειές της για την ανάπτυξη της μικροπίστωσης στην ΕΕ με σκοπό τη στήριξη της ανάπτυξης και της απασχόλησης[4].

Ως απάντηση στην κρίση[5], η Επιτροπή ενέκρινε, στις 2 Ιουλίου 2009, δύο νομοθετικές προτάσεις, μία για τη δημιουργία του ευρωπαϊκού μηχανισμού μικροχρηματοδοτήσεων Progress και μία για την αξιοποίηση πόρων από το πρόγραμμα PROGRESS για τη χρηματοδότηση του μηχανισμού. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο συμφώνησαν επ’ αυτών στις αρχές του 2010 και, στη συνέχεια, υπέγραψαν την απόφαση αριθ. 283/2010/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Μαρτίου 2010, για τη δημιουργία ευρωπαϊκού μηχανισμού μικροχρηματοδοτήσεων Progress για την απασχόληση και την κοινωνική ένταξη[6] («η απόφαση»), που άρχισε να ισχύει την 8η Απριλίου 2010.

Η χρηματοδοτική συνεισφορά από τον προϋπολογισμό της ΕΕ ανέρχεται σε 100 εκατομμύρια ευρώ για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2010 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2013[7]. Από το ποσό αυτό, τα 60 εκατομμύρια ευρώ προέρχονται από το πρόγραμμα PROGRESS[8] και τα 40 εκατομμύρια ευρώ από τα περιθώρια του προϋπολογισμού. Η δυνατότητα που έχει η δημοσιονομική αρχή να αποφασίσει να αποπληρώσει έως και 20 εκατομμύρια ευρώ στο πρόγραμμα PROGRESS μέσω του σχεδίου ετήσιου προϋπολογισμού για την περίοδο 2011 έως 2013 ήταν μέρος της συμφωνίας.

Η παρούσα πρώτη ετήσια έκθεση περιέχει στοιχεία σχετικά με την υλοποίηση του ευρωπαϊκού μηχανισμού μικροχρηματοδοτήσεων Progress (στο εξής «Μικροχρηματοδοτήσεις Progress»). Σύμφωνα με το άρθρο 8 της απόφασης, η έκθεση βασίζεται στις εκθέσεις προόδου που έχει υποβάλει το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων (ΕΤΕ). Δεδομένου ότι η μικροχρηματοδότηση Progress δημιουργήθηκε πρόσφατα, η παρούσα έκθεση εστιάζεται στα βασικά χαρακτηριστικά του μέσου αυτού, τον σχεδιασμό των προϊόντων και τα πρώτα στάδια της υλοποίησης. Στα τρία τελευταία τμήματα παρουσιάζεται το επικοινωνιακό έργο της Επιτροπής και του ΕΤΕ, ο τρόπος με τον οποίο οι Μικροχρηματοδοτήσεις Progress συμπληρώνουν άλλα μέσα που διαθέτει η ΕΕ και η προοπτική περαιτέρω ανάπτυξης.

βασικα χαρακτηριστικα του ευρωπαϊκου μηχανισμου μικροχρηματοδοτησεων PROGRESS

Ο σκοπός του ευρωπαϊκού μηχανισμού μικροχρηματοδοτήσεων Progress είναι διττός: αφενός, καθιστά τη μικροχρηματοδότηση προσιτή σε άτομα που επιθυμούν να ξεκινήσουν ή να επεκτείνουν πολύ μικρές επιχειρήσεις, μεταξύ άλλων και ως αυτοαπασχολούμενοι, καθώς δίνει τη δυνατότητα σε παρόχους μικροπίστωσης στην ΕΕ να αυξήσουν τα επίπεδα δανειοδότησης προς τους ενδιαφερόμενους. Από την άλλη πλευρά, βελτιώνει την πρόσβαση στη μικροχρηματοδότηση, ενώ παράλληλα μειώνει τους κινδύνους που διατρέχουν οι φορείς μικροχρηματοδοτήσεων. Δίνεται, συνεπώς, η δυνατότητα στους παρόχους να προσεγγίσουν ομάδες που δεν θα μπορούσαν κανονικά να εξυπηρετηθούν, επειδή δεν θα μπορούσαν, για παράδειγμα, να εξασφαλίσουν επαρκείς εμπράγματες εγγυήσεις ή να αντέξουν τα επιτόκια που θα είναι πολύ υψηλά για αντιστάθμιση του πραγματικού κινδύνου. H μικροχρηματοδότηση Progress απευθύνεται σε πολλούς και διάφορους τελικούς δικαιούχους:

- άτομα που έχουν χάσει τη δουλειά τους ή κινδυνεύουν να τη χάσουν ή που δυσκολεύονται να ενταχθούν ή να επανενταχθούν στην αγορά εργασίας, άτομα που απειλούνται με κοινωνικό αποκλεισμό και άτομα ευάλωτα που βρίσκονται σε μειονεκτική θέση όσον αφορά την πρόσβαση στη συμβατική πιστωτική αγορά·

- πολύ μικρές επιχειρήσεις, ιδίως στον τομέα της κοινωνικής οικονομίας, που απασχολούν άτομα στις παραπάνω κατηγορίες[9].

Για την προσέγγιση αυτών των τελικών δικαιούχων, θα πρέπει οι πάροχοι μικροπίστωσης να διαθέτουν ποικίλα χρηματοδοτικά μέσα. Συνεπώς, η απόφαση[10] προβλέπει τέσσερα είδη χρηματοδοτικών μέσων: εγγυήσεις, μέσα καταμερισμού των κινδύνων, συμμετοχή στο μετοχικό κεφάλαιο και δανειοδοτικά μέσα. Αυτά διατίθενται σε δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς, σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, που παρέχουν ένα τελικό προϊόν – μικροπίστωση- σε άτομα και πολύ μικρές επιχειρήσεις στα κράτη μέλη.

Για την ανάπτυξη αυτών των μέσων, έχουν δημιουργηθεί δύο ξεχωριστές δομές:

- ένα εγγυοδοτικό μέσο·

- ένας διαρθρωμένος επενδυτικός μηχανισμός, με τη μορφή ενός fonds commun de placement-fonds d’investissement spécialisé (FCP-FIS), που διέπεται από τη λουξεμβουργιανή νομοθεσία και προσφέρει χρηματοδοτούμενα μέσα (δανειοδότηση, συμμετοχή σε μετοχικό κεφάλαιο και καταμερισμό των κινδύνων).

Η Επιτροπή εκτιμά ότι η συμβολή της Ένωσης, ύψους 100 εκατομμυρίων ευρώ, θα κινητοποιήσει μικροδάνεια συνολικού ποσού άνω των 500 εκατομμυρίων ευρώ σε οκτώ χρόνια χάρη:

- σε πρόσθετους πόρους από άλλους επενδυτές. Θεωρείται δεδομένο ότι οι επενδύσεις της ΕΕ μπορούν να ελκύσουν χρηματοδότηση από τρίτα μέρη. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) έχει ήδη δεσμευτεί ότι θα συνεισφέρει στη συμβολή της ΕΕ και θα διαθέσει 100 εκατομμύρια ευρώ για το μέρος «χρηματοδοτούμενα μέσα». Αναμένονται και άλλα 47 εκατομμύρια ευρώ από άλλους επενδυτές.

- Η ανταποδοτική φύση των κεφαλαίων χρηματοδότησης. Τα κεφάλαια χρηματοδότησης μπορούν να χρησιμοποιηθούν πάνω από μία φορές στη διάρκεια ζωής του ευρωπαϊκού μηχανισμού μικροχρηματοδοτήσεων Progress. Σύμφωνα με την απόφαση, η τελευταία (επαν-)επένδυση προβλέπεται να γίνει το 2016.

- Έσοδα παραγόμενα από τα προϊόντα. Από τις εκτιμήσεις φαίνεται ότι κάθε ευρώ που δεσμεύεται σε εγγυήσεις μπορεί να αποδώσει τουλάχιστον έξι ευρώ σε μικροπίστωση, ενώ τα χρηματοδοτούμενα μέσα αναμένεται να έχουν αποδώσουν από ένα έως και τρία ευρώ.

Στα τμήματα 3 και 4 περιγράφεται η σύσταση και τα βασικά χαρακτηριστικά της θυρίδας «εγγυήσεις» και των χρηματοδοτούμενων μέσων, αντίστοιχα, καθώς και το ποιος ωφελείται από αυτά.

Ε γγυησεισ στο πλαισιο των μικροχρηματοδοτησεων PROGRESS

Η σύσταση της θυρίδας «εγγυήσεις» στο πλαίσιο των Μικροχρηματοδοτήσεων Progress

Η θυρίδα «εγγυήσεις» άρχισε να λειτουργεί την 1η Ιουλίου 2010 στο πλαίσιο μιας Πιστωτικής και Διαχειριστικής Συμφωνίας (FMA) που συνήφθη μεταξύ της Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων. Από τα 100 εκατομμύρια ευρώ που είναι συνολικά διαθέσιμα για τις μικροχρηματοδοτήσεις Progress, τα 25 εκατομμύρια ευρώ θα διατεθούν για τη θυρίδα «εγγυήσεις».

Κύρια χαρακτηριστικά

Η θυρίδα «εγγυήσεις» ακολούθησε το μοντέλο της θυρίδας εγγυήσεων του μηχανισμού εγγυήσεων υπέρ των ΜΜΕ (SMEG)[11] του προγράμματος-πλαισίου για την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία[12].

Το κατωτέρω σχήμα δείχνει πώς δουλεύει ο μηχανισμός εγγυήσεων. Ενδιάμεσοι μπορούν να υποβάλουν αίτηση για εγγυήσεις απαντώντας στην ανοικτή πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος που δημοσιεύεται στον ιστότοπο του ΕΤΕ[13]. Το ΕΤΕ αξιολογεί τις αιτήσεις και, αφού αυτές εγκριθούν από το διοικητικό συμβούλιο του ΕΤΕ και την Επιτροπή, διαπραγματεύεται τις συμβάσεις και τις υπογράφει με τους ενδιάμεσους.

Το ΕΤΕ εκδίδει απευθείας εγγυήσεις στους παρόχους μικροπίστωσης για να καλύψει τα χαρτοφυλάκια μικροδανείων ή αντεγγυήσεις προς ιδρύματα που με τη σειρά τους εκδίδουν εγγυήσεις για την κάλυψη χαρτοφυλακίων μικροδανείων, αιτήσεις των οποίων απευθύνονται στους φορείς μικροχρηματοδότησης. Και στις δύο περιπτώσεις, το ανώτατο ποσοστό εγγύησης είναι 75 % της βασικής μικροπίστωσης ή του χαρτοφυλακίου εγγύησης, ενώ ο ενδιάμεσος παραμένει υπεύθυνος για το 20 % τουλάχιστον. Η εγγύηση που εξέδωσε το ΕΤΕ καλύπτει την πρώτη ζημία, αλλά συμφωνείται επίσης και ένα ανώτατο όριο για κάθε εγγυημένο χαρτοφυλάκιο, βάσει των προσδοκώμενων σωρευτικών ζημιών του χαρτοφυλακίου. Η μέγιστη υποχρέωση για τον ευρωπαϊκό μηχανισμό μικροχρηματοδοτήσεων Progress ορίζεται στο 20 % κάθε εγγυημένου χαρτοφυλακίου.

Οι εγγυήσεις έχουν διάρκεια τριών ετών. Κατ’ αρχήν, παρέχονται χωρίς επιβάρυνση, αλλά οι ενδιάμεσοι πρέπει να καταβάλουν «προμήθεια ανάληψης υποχρεώσεων», εάν δεν κατορθώσουν να καλύψουν το 90 % του συμφωνηθέντος όγκου χαρτοφυλακίου, δηλαδή εάν καταβάλλουν λιγότερο από το 90 % του συμφωνηθέντος ύψους των μικροδανείων. Αυτό είναι αναγκαίο κίνητρο για την προσέγγιση των τελικών δικαιούχων και την επίτευξη του συμφωνηθέντος όγκου χαρτοφυλακίου.[pic]

Προσθετικότητα

Η συμφωνία με το ΕΤΕ προβλέπει ότι κεφάλαια από τις μικροχρηματοδοτήσεις Progress δεν μπορούν να αντικαθιστούν ισοδύναμες εγγυήσεις που λαμβάνονται από ενδιαμέσους δυνάμει των υφιστάμενων χρηματοπιστωτικών μέσων σε επίπεδο ΕΕ, εθνικό ή περιφερειακό. Τα κριτήρια που εφαρμόζονται είναι το αποτέλεσμα γεωγραφικής προσέγγισης ή επί του συνολικού ποσού της χρηματοδότησης που παρέχεται στους τελικούς δικαιούχους ή σε κάθε τύπο τελικού δικαιούχου, ιδίως σε ομάδες που βρίσκονται σε κίνδυνο.

Γεωγραφική ισορροπία

Το ΕΤΕ θα επιδιώξει να προωθήσει μια ισορροπημένη γεωγραφική κατανομή για τις μικροχρηματοδοτήσεις Progress. Σύμφωνα με τη συμφωνία, το ΕΤΕ πρέπει να εκδώσει εγγυήσεις για ενδιαμέσους σε τουλάχιστον 12 κράτη μέλη, έως τα τέλη του 2016, για να συμμορφωθεί με το όριο συγκέντρωσης εγγυήσεων που έχει τεθεί για κάθε χώρα[14].

Ποιοι είναι οι δικαιούχοι;

Επιλέξιμες είναι μόνον αιτήσεις από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που εξυπηρετούν τους τελικούς δικαιούχους που καλύπτονται από την απόφαση. Πρέπει να χορηγούν:

- είτε εγγυήσεις για χαρτοφυλάκια μικροδανείων·

- είτε μικροπίστωση, όπως αυτή ορίζεται στην απόφαση.

Και στις δύο περιπτώσεις, σκοπός είναι η σύσταση και/ή η επέκταση πολύ μικρών επιχειρήσεων: τα μικροδάνεια που χορηγούνται στους τελικούς δικαιούχους πρέπει να χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση επενδύσεων, κεφαλαίου εργασίας, συμπεριλαμβανομένης της απόκτησης αδειών και άλλων δαπανών για την εκκίνηση πολύ μικρών επιχειρήσεων.

Η πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος βρήκε μεγάλη ανταπόκριση από τους ενδιάμεσους φορείς, αν και στο τέλος μερικοί από αυτούς δεν υπέβαλαν αίτηση. Οι περισσότεροι ήταν πολύ μικροί οργανισμοί μικροπίστωσης που λειτουργούν σε τοπικό επίπεδο και δεν πληρούν τις ελάχιστες απαιτήσεις ως προς τα μεγέθη χρηματοδότησης που πρέπει να επιτευχθούν (τουλάχιστον 100 μικροδάνεια ανά έτος σε χαρτοφυλάκια Μικροχηματοδοτήσεων Progress). Η συγκεκριμένη απαίτηση μειώνει τον κίνδυνο για τον ενδιάμεσο φορέα, επειδή διαφοροποιούνται τα χαρτοφυλάκια και υπάρχει εγγύηση ότι ωφελείται μεγαλύτερος αριθμός δικαιούχων, αλλά δεν αποκλείονται οι μικροί πάροχοι μικροπίστωσης. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, για παράδειγμα, οκτώ μικροί οργανισμοί μικροχρηματοδότησης συνένωσαν τους πόρους τους και ίδρυσαν ένα κοινό ταμείο ώστε να ωφεληθούν από τη δυνατότητα αυτή (χρηματοδοτούμενα μέσα στην περίπτωση αυτή).

Έως τα τέλη του 2010, υπογράφηκαν δύο συμβάσεις στο πλαίσιο της θυρίδας «εγγυήσεις» των Μικροχρηματοδοτήσεων Progress, η πρώτη με τον βέλγο πάροχο μικροχρηματοδοτήσεων microStart[15] και η δεύτερη με τον ολλανδικό οργανισμό Qredits[16].

MicroStart

Το microStart είναι ένα νέο βελγικό, μη κερδοσκοπικό ίδρυμα μικροχρηματοδοτήσεων που έχει συστήσει η BNP Paribas Fortis σε συνεργασία με τον ADIE[17], έναν γάλλο πάροχο μικροπίστωσης και από τους μεγαλύτερους στο είδος του. O μηχανισμός Μικροχρηματοδοτήσεων Progress εγγυάται για το microStart έως 111 375 ευρώ για ένα χαρτοφυλάκιο μικροδανείων της τάξης των 2,7 εκατομμυρίων ευρώ σε ποσοστό εγγυήσεων 75 % και ανώτατο όριο επιτοκίου 5,5 %.

To microStart χορηγεί μικροδάνεια σε επιχειρηματίες πολύ μικρών επιχειρήσεων που δεν έχουν πρόσβαση στον συμβατικό τραπεζικό δανεισμό, ιδίως σε ανέργους, δικαιούχους επιδομάτων πρόνοιας και μετανάστες, και τους παρέχει στήριξη στο στάδιο της σύστασης και της ανάπτυξης των επιχειρήσεων τους. Το microStart θα επικεντρώσει τις πρώτες δραστηριότητές του σε διάφορες φτωχές περιοχές των Βρυξελλών, όπως Saint-Gilles/Sint-Gillis[18], Saint-Josse-ten-Noode/Sint-Joost-ten-Node και Schaerbeek/Schaarbeek, όπου τα ποσοστά ανεργίας κυμαίνονται μεταξύ 27 % και 32 %. Τα σχέδια είναι να επεκταθούν οι δραστηριότητες του στη Βαλονία και τη Φλάνδρα έως τα τέλη του 2012.

Η εγγύηση από τις Μικροχρηματοδοτήσεις Progress άνοιξε το δρόμο για να μπορέσει η BNP Paribas Fortis να ιδρύσει αυτόν τον νέο φορέα μικροπιστώσεων. Αυτό σημαίνει ότι είχε άμεσο αντίκτυπο στη συνολική χρηματοδότηση που δόθηκε στην στοχευόμενη ομάδα. Σε αντίθεση με τα υπάρχοντα ιδρύματα μικροχρηματοδότησης στο Βέλγιο, που καλύπτουν κυρίως το ανώτερο άκρο της αγοράς[19], στόχος του microStart είναι να επικεντρωθεί στο κατώτατο όριο με μέσο ύψος δανείου από 2 000 έως 3 000 ευρώ. Κατά συνέπεια, το microStart θα καταστήσει δυνατή τη μικροχρηματοδότηση στο Βέλγιο όπου μέχρι τώρα η εστίαση ήταν σε μεγαλύτερα σχέδια.

Qredits

Το Qredits είναι ένα ιδιωτικό, μη κερδοσκοπικό ίδρυμα που άρχισε να λειτουργεί το 2009. Στους ιδρυτές του περιλαμβάνονται δημόσιοι και ιδιωτικοί φορείς, όπως το ολλανδικό υπουργείο Κοινωνικών Υποθέσεων και Απασχόλησης, το Ταμείο Απασχόλησης και Διαβίωσης και οι τράπεζες ABN AMRO, Fortis Bank Nederland, ING Nederland και η Rabobank Nederland. Λαμβάνει εγγύηση ύψους 1 300 500 ευρώ από τις Mικροχρηματοδοτήσεις Progress για ένα χαρτοφυλάκιο μικροδανείων ύψους 20,4 εκατομμυρίων ευρώ σε ποσοστό εγγύησης 75 % και ανώτατο όριο επιτοκίου 8,5 %.

Το Qredits παρέχει όχι μόνο χρηματοδότηση αλλά και συμβουλές σε ήδη εγκατεστημένους επιχειρηματίες και νεοσυσταθείσες επιχειρήσεις με βιώσιμο επιχειρησιακό σχέδιο αλλά χωρίς πρόσβαση σε εμπορική χρηματοδότηση. Χορηγεί επίσης μικροδάνεια σε δικαιούχους που μόλις ξεκίνησαν την επιχείρησή τους και πελάτες από ευάλωτες ομάδες, όπως άνεργοι, άτομα που λαμβάνουν επιδόματα πρόνοιας, νέοι, ηλικιωμένοι, άτομα με κακό χρεωστικό ιστορικό[20] και ανύπαντρους.

Προτού λάβει το Qredits την εγγύηση των Μικροχρηματοδοτήσεων Progress, ο μικροδανεισμός προς νεοσυσταθείσες εταιρείες αντιστοιχούσε μόνο στο 34 % του χαρτοφυλακίου, διότι τέτοιου είδους συναλλαγές συνεπάγονται σχετικά υψηλό κίνδυνο. Η εγγύηση δίνει τη δυνατότητα στο Qredits να επεκτείνει τον δανεισμό σε νεοσυσταθείσες επιχειρήσεις (οι οποίες ορίζονται ως επιχειρήσεις που το ιστορικό τους δεν υπερβαίνει τα τρία έτη), συμπεριλαμβανομένων ευάλωτων ομάδων που συνεπάγονται μεγαλύτερο κίνδυνο. Η εγγύηση επιτρέπει, επίσης, στο Qredits να έχει λιγότερο αυστηρές απαιτήσεις ως προς τις εμπράγματες εγγυήσεις για ορισμένους μικροδανειζόμενους οι οποίοι, διαφορετικά, δεν θα είχαν πρόσβαση σε χρηματοδότηση στις Κάτω Χώρες.

Μελλοντικές συναλλαγές

Όσον αφορά μελλοντικές συναλλαγές, το ΕΤΕ συνεχίζει να λαμβάνει αιτήσεις που αναμένεται να οδηγήσουν σε περαιτέρω δραστηριότητες το 2011.

χρηματοδοτουμενα μεσα

Δημιουργία του «fonds commun de placement» για χρηματοδοτούμενα μέσα

Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ της Επιτροπής, της ΕΤΕπ και του ΕΤΕ για τη δημιουργία του fonds commun de placement-fonds d’investissement spécialisé (FCP-FIS) ολοκληρώθηκαν στα τέλη του Οκτωβρίου 2010. Η ρυθμιστική αρχή του Λουξεμβούργου[21] έδωσε την τελική έγκρισή της για την έναρξη του FCP στις 22 Νοεμβρίου 2010, ημερομηνία κατά την οποία έγινε λειτουργική η θυρίδα «χρηματοδοτούμενα μέσα». Από τα 100 εκατομμύρια ευρώ που είναι συνολικά διαθέσιμα για τις μικροχρηματοδοτήσεις Progress για την περίοδο έως το 2013, τα 75 εκατομμύρια ευρώ θα διατεθούν για τη θυρίδα «χρηματοδοτούμενα μέσα». Η ΕΤΕπ θα συνεισφέρει 100 εκατομμύρια ευρώ και επενδυτές-τρίτα μέρη αναμένεται να συμμετάσχουν σε μεταγενέστερο στάδιο με συνολικές επενδύσεις ύψους έως και 50 εκατομμυρίων ευρώ. Μετά την έκδοση της απόφασης, επιπλέον 3 εκατομμύρια ευρώ προστέθηκαν από την Επιτροπή[22].

Κύρια χαρακτηριστικά

Για τη προσέγγιση μεγάλου μέρους των τελικών δικαιούχων, προσφέρονται διάφορα προϊόντα από το FCP. Οι δυνητικοί ενδιάμεσοι μπορούν να υποβάλουν αίτηση για κάποιο από τα τέσσερα χρηματοπιστωτικά μέσα:

- δάνεια πλήρους εξασφάλισης [23]·

- δάνεια μειωμένης εξασφάλισης (δάνεια που εξοφλούνται αφού πληρωθούν οι πρωτεύοντες πιστωτές)·

- δάνεια καταμερισμού των κινδύνων (δάνεια πλήρους εξασφάλισης που συνδυάζονται με τη συμμετοχή στον κίνδυνο στο χαρτοφυλάκιο μικροπίστωσης)·

- συμμετοχή στο μετοχικό κεφάλαιο (άμεσα ή έμμεσα με τη μορφή επενδύσεων σε κανονικές ή προνομιούχες μετοχές).

Για τα χρηματοδοτούμενα μέσα, οι δυνητικοί ενδιάμεσοι φορείς ενθαρρύνονται να υποβάλουν αιτήσεις απευθείας στο ΕΤΕ. Το ΕΤΕ στη συνέχεια προεπιλέγει προτάσεις και διεξάγει τον έλεγχο δέουσας επιμέλειας. Αφού δώσει την έγκρισή του το συμβούλιο του ΕΤΕ, η σύμβαση γίνεται αντικείμενο διαπραγμάτευσης και υπογράφεται από το ΕΤΕ και τον ενδιάμεσο φορέα.

Στο σχήμα που ακολουθεί φαίνεται πώς λειτουργεί η θυρίδα «χρηματοδοτούμενα μέσα». Το FCP δημιουργήθηκε ως συλλογικό ταμείο, η πλατφόρμα Μικροχρηματοδοτήσεων της ΕΕ. Επί του παρόντος, το μοναδικό δευτερεύον ταμείο είναι το Ευρωπαϊκό Ταμείο Μικροχρηματοδοτήσεων Progress του οποίου οι ιδρυτικοί επενδυτές είναι η Επιτροπή και η ΕΤΕπ και διαχειρίστρια εταιρεία είναι το ΕΤΕ. Η Επιτροπή διατηρεί τις δευτερεύουσες μονάδες που υπάγονται στις πρωτεύουσες μονάδες: αυτό σημαίνει ότι η Επιτροπή υφίσταται τις πρώτες καθαρές ζημίες επί των στοιχείων του ενεργητικού του δευτερεύοντος ταμείου, ενώ η ΕΤΕπ προστατεύεται ως κάτοχος τίτλων πλήρους εξασφάλισης έναντι των ζημιών που προκαλούνται από τους τίτλους μειωμένης εξασφάλισης.

Προσθετικότητα

Η συμφωνία (κανονισμός για τη διαχείριση) που δεσμεύει το ΕΤΕ ως διαχειρίστρια εταιρεία δηλώνει ότι οι επιχειρησιακές συμφωνίες που συνήφθησαν με τους ενδιάμεσους φορείς πρέπει να αυξάνουν την πρόσβαση σε μέσα μικροπίστωσης για τους τελικούς δικαιούχους και τη διαθεσιμότητα αυτών και δεν επιτρέπεται να αντικαταστήσουν ισοδύναμες συμφωνίες που έχουν συναφθεί από τους ενδιάμεσους φορείς δυνάμει της υφιστάμενης νομοθεσίας της ΕΕ, εθνικών ή περιφερειακών νομικών πράξεων.

Γεωγραφική ισορροπία

Για να αποκατασταθεί η γεωγραφική ισορροπία σε όλη την ΕΕ, η έκθεση σε ενδιάμεσους φορείς σε οποιοδήποτε μεμονωμένο κράτος μέλος δεν μπορεί να υπερβαίνει το 10 % των συνολικών στοχευόμενων δεσμεύσεων από τους επενδυτές.[pic]

Ποιοι είναι οι δικαιούχοι;

Όπως και με τις εγγυήσεις, μόνον οι πάροχοι μικροπίστωσης των οποίων οι δραστηριότητες είναι ευθυγραμμισμένες με τον στόχο του ευρωπαϊκού μηχανισμού μικροχρηματοδοτήσεων Progress[24] είναι επιλέξιμοι.

Δεδομένου ότι η θυρίδα «χρηματοδοτούμενα μέσα» δεν άρχισε να λειτουργεί παρά μόνο στο τέλος του έτους, τη στιγμή που γράφεται η παρούσα έκθεση έχει υπογραφεί μία μόνο σύμβαση, με τον βουλγαρικό οργανισμό μικροχρηματοδότησης Mikrofond [25].

Το Mikrofond είναι ένας μη τραπεζικός οργανισμός που άρχισε να λειτουργεί το 1999 με τη στήριξη του Ιδρύματος Οικονομικής Ανάπτυξης Soros (SEDF) και τη χρηματοδότηση των τραπεζών United Bulgarian Bank και Raiffeisenbank. Από το 2003 έχει το νομικό καθεστώς ιδιωτικής ανώνυμης εταιρείας και έχει προσελκύσει αρκετές τράπεζες ως δανειστές[26] και το SEDF ως επενδυτή.

Το Mikrofond χορηγεί σχετικά μικρά δάνεια, ύψους κατά μέσο όρο 3 000 ευρώ και στοχεύει κατ’ αρχήν στους πολύ μικρούς επιχειρηματίες και τις πολύ μικρές επιχειρήσεις που δεν έχουν συνήθως πρόσβαση σε άλλες πηγές χρηματοδότησης[27]. Ενώ άλλοι χορηγοί μικροπιστώσεων εστιάζουν το ενδιαφέρον τους στις αστικές περιοχές γύρω από τη Σόφια, το Mikrofond έχει παραρτήματα σε όλη τη Βουλγαρία. Αυτό του δίνει τη δυνατότητα να καλύπτει και αγροτικές περιοχές όπου είναι παρούσες λίγες τράπεζες, ώστε να καλύπτει ένα κενό στην παροχή πίστης. Η πελατεία του περιλαμβάνει σημαντικό αριθμό μελών της κοινότητας Ρομ της Βουλγαρίας.

Το σημαντικό δάνειο των 3 εκατομμυρίων ευρώ από τη θυρίδα «χρηματοδοτούμενα μέσα» των Μικροχρηματοδοτήσεων Progress θα δώσει τη δυνατότητα στο Mikrofond να επεκτείνει τις δυνατότητες μικροδανεισμού, ιδίως στις αγροτικές περιοχές, και να στοχεύσει ειδικότερα την κοινότητα Ρομ που αντιμετωπίζει ιδιαιτέρως τον κίνδυνο του κοινωνικού αποκλεισμού, της φτώχειας και της ανεργίας.

Μελλοντικές συναλλαγές

Και άλλες περαιτέρω δραστηριότητες βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο προετοιμασιών. Στις 13 Δεκεμβρίου 2010 το συμβούλιο του ΕΤΕ ενέκρινε έμμεση επένδυση στο μετοχικό κεφάλαιο σε ένα ταμείο που είναι εγκατεστημένο στο ΗΒ. Μια άλλη αίτηση από έναν ρουμανικό οργανισμό μικροχρηματοδοτήσεων για δάνειο πλήρους εξασφάλισης έγινε δεκτή από το συμβούλιο του ΕΤΕ τον Ιανουάριο του 2011. Μέχρι τώρα δεν έχει απορριφθεί καμία πρόταση. Τέσσερις ακόμη πάροχοι μικροπίστωσης επιβεβαίωσαν το ενδιαφέρον τους για τα χρηματοδοτούμενα μέσα και το ΕΤΕ αναμένει να εκδηλωθεί ενδιαφέρον από οκτώ ακόμη δυνητικούς ενδιάμεσους φορείς το 2011.

Η πρόβλεψη για συναλλαγές στο πλαίσιο του FCP δείχνει ότι η χρήση των χρηματοδοτούμενων μέσων θα είναι γεωγραφικά ισόρροπη: με βάση τα στοιχεία που υπάρχουν μέχρι σήμερα, το 48 % των συναλλαγών αναμένεται να γίνει με ενδιάμεσους στη Δυτική Ευρώπη και το 52 % με ενδιάμεσους στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.

Παρακολούθηση και υποβολή εκθέσεων

Για να εξασφαλιστεί ότι επιτυγχάνεται ο στόχος των Μικροχρηματοδοτήσεων Progress, δηλαδή να διευκολυνθεί η διαθεσιμότητα και η πρόσβαση στη μικροχρηματοδότηση για άτομα που δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν τις συμβατικές τραπεζικές υπηρεσίες, έχει πολύ μεγάλη σημασία να μπορεί η Επιτροπή να αναλύσει τους τρόπους απορρόφησης κεφαλαίων και τον κοινωνικό και οικονομικό αντίκτυπο των μέσων, ιδίως για την προώθηση της επιχειρηματικότητας μεταξύ των μη προνομιούχων ομάδων.

Το ΕΤΕ πρέπει, συνεπώς, να υποβάλει εξαμηνιαίες εκθέσεις για τον αριθμό των αιτήσεων για μικροπίστωση που έλαβε και απέρριψε σε ενδιάμεσο επίπεδο, τον αριθμό των συμφωνιών που σύναψε με τελικούς δικαιούχους, τη γεωγραφική και τομεακή κατανομή χρηματοδότησης και το συνολικό αριθμό και είδος δικαιούχων. Με τη σειρά του, το ΕΤΕ απαιτεί από τους χρηματοπιστωτικούς ενδιάμεσους φορείς να παρέχουν περιοδικώς πληροφορίες για τα σημεία αυτά.

Κάθε έτος, ζητείται από το ΕΤΕ να υποβάλει έκθεση για τον κοινωνικό αντίκτυπο των Μικροχρηματοδοτήσεων Progress. Οι ενδιάμεσοι θα εμπλακούν, συνεπώς, στη συλλογή πληροφοριών για τα κοινωνικά χαρακτηριστικά των τελικών δικαιούχων, ιδίως για το καθεστώς απασχόλησης τη στιγμή της υποβολής της αίτησης, το μορφωτικό τους επίπεδο, το φύλο και την ηλικία και κατά πόσο ανήκουν σε μια ειδική ομάδα (π.χ. ομάδα ατόμων με αναπηρία ή σε μειονότητα). Οι πληροφορίες για τον αριθμό των εργαζομένων συλλέγονται κατά τις ημερομηνίες έναρξης και λήξης του μικροδανείου, ώστε να μετρηθεί ο αντίκτυπος των Μικροχρηματοδοτήσεων Progress ως προς τη δημιουργία θέσεων εργασίας και για την παρακολούθηση της βιωσιμότητας των πολύ μικρών επιχειρήσεων στις οποίες δόθηκε ενίσχυση.

Επικοινωνια

Η δημιουργία του ευρωπαϊκού μηχανισμού μικροχρηματοδοτήσεων Progress έχει κινήσει σε μεγάλο βαθμό το ενδιαφέρον τόσο των χρηματοπιστωτικών ενδιάμεσων φορέων όσο και μεμονωμένων ιδιωτών που επιθυμούν να συστήσουν ή να αναπτύξουν τη δική τους εταιρεία. Η Επιτροπή και το ΕΤΕ ένωσαν τις προσπάθειές τους για να παρέχουν σαφείς πληροφορίες ως προς τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ο μηχανισμός. Το ΕΤΕ χρησιμοποιεί τον ιστότοπό του και άμεσες επαφές με τους ενδιαμέσους για τον σκοπό αυτό. Η Επιτροπή εστιάζει τις επικοινωνιακές προσπάθειές της στους υπευθύνους χάραξης πολιτικής, στους φορείς που διαχειρίζονται το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) και το ευρύ κοινό. Η διάσκεψη με θέμα «Μικροχρηματοδοτήσεις στην Ευρώπη», που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες στις 9 και στις 10 Νοεμβρίου 2010[28] και είχε ευρεία συμμετοχή, έδωσε έμφαση στη στενότερη συνεργασία και τον συντονισμό για τα οποία έχουν δεσμευτεί σθεναρά όλες οι υπηρεσίες της Επιτροπής που ασχολούνται με τις μικροχρηματοδοτήσεις, με σκοπό την επίτευξη της συμπληρωματικότητας των διαφόρων μέσων. Όλες οι εμπλεκόμενες υπηρεσίες της Επιτροπής και η ομάδα του ΕΤΕ συνέβαλαν στην εκδήλωση, που σήμαινε την έναρξη των Μικροχρηματοδοτήσεων Progress.

Συμπληρωματικότητα και συντονισμοσ με άλλα μέσα

Η δημιουργία του ευρωπαϊκού μηχανισμού μικροχρηματοδοτήσεων Progress οδήγησε στην παγίωση και εναρμόνιση της χρηματοδότησης και των εγγυήσεων που παρέχει η Ευρωπαϊκή Ένωση για τη στήριξη των μικροχρηματοδοτήσεων στην ΕΕ.

Το πρόγραμμα-πλαίσιο «Ανταγωνιστικότητα και καινοτομία» για την περίοδο από 2007 έως 2013, μέρος της διαχείρισης του οποίου πραγματοποιείται από το ΕΤΕ, είναι ένα μέσο που έχει δημιουργηθεί παλαιότερα και παρέχει εγγυήσεις. Στο πλαίσιο της θυρίδας «εγγυήσεις μικροπίστωσης» του προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα και καινοτομία», το ΕΤΕ παρέχει εγγυήσεις δανείων σε οργανώσεις μικροπίστης (χρηματοπιστωτικούς ενδιάμεσους) και χορηγεί δάνεια ύψους έως και 25 000 ευρώ σε πολύ μικρές επιχειρήσεις. Από τον Σεπτέμβριο του 2010, οι Μικροχρηματοδοτήσεις Progress έχουν τη μεγαλύτερη ζήτηση για μικροπιστώσεις. Αυτό σημαίνει ότι οι συναλλαγές αυτές μπορούν να πραγματοποιούνται από το πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα και καινοτομία» όταν δεν είναι δυνατή συναλλαγή από τις Μικροχρηματοδοτήσεις Progress, π.χ. όταν δεν υπάρχει προϋπολογισμός δυνάμει των τελευταίων, όταν ο ενδιάμεσος δραστηριοποιείται σε κράτος μη μέλος και δεν είναι, συνεπώς, επιλέξιμος στο πλαίσιο των Μικροχρηματοδοτήσεων Progress, όταν το ποσό υπερβαίνει το όριο συγκέντρωσης ανά κράτος μέλος ή όταν το χαρτοφυλάκιο του ενδιάμεσου έχει κυρίως εμπορική εστίαση. Οι συναλλαγές δυνάμει του JEREMIE[29] συμπληρώνουν παρομοίως αυτές των Μικροχρηματοδοτήσεων Progress. Στο πλαίσιο των διαρθρωτικών ταμείων και της κοινής διαχείρισης με τα κράτη μέλη, το JEREMIE στοχεύει στη βελτίωση της πρόσβασης στη χρηματοδότηση για την επέκταση των ΜΜΕ και στην επένδυση στην καινοτομία, καθώς και στη χρηματοδότηση για τη σύσταση νέων επιχειρήσεων, συμπεριλαμβανομένων των πολύ μικρών επιχειρήσεων.

Η στήριξη της ενίσχυσης της ικανότητας των μη τραπεζικών παρόχων μικροπίστωσης δεν αποτελεί καθεαυτό στόχο των Μικροχρηματοδοτήσεων Progress, αλλά του JASMINE[30], του τριετούς πιλοτικού σχεδίου που έχουν σχεδιάσει από κοινού η Επιτροπή και η ομάδα του ΕΤΕ (2009-11) για την παροχή τεχνικής βοήθειας και χρηματοδότησης σε μη τραπεζικούς παρόχους μικροπίστωσης που είναι εγκατεστημένοι στην ΕΕ. Η Επιτροπή στήριξε τη συνιστώσα «τεχνική βοήθεια» του JASMINE της οποίας τα κεφάλαια (7 εκατομμύρια ευρώ) διατέθηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στην Επιτροπή στο πλαίσιο προπαρασκευαστικής δράσης που ζήτησε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Τα κεφάλαια αυτά ενισχύουν την ανάπτυξη οργανισμών μικροχρηματοδότησης στην ΕΕ και χρησιμοποιούνται από την Επιτροπή ως κεφάλαια εκκίνησης για μη τραπεζικούς παρόχους μικροπίστωσης. Εκτός από τις δύο πρώτες εγγυήσεις που ελήφθησαν από τη θυρίδα «εγγυήσεις» των Μικροχρηματοδοτήσεων Progress, τα microStart και Qredits θα μπορούσαν, επίσης, να ωφεληθούν από επενδύσεις στο μετοχικό κεφάλαιο ύψους 750 000 ευρώ και από δάνειο ύψους αντίστοιχα 750 000 ευρώ για τη δημιουργία ικανοτήτων στο πλαίσιο της προπαρασκευαστικής δράσης. Τα αδαπάνητα κεφάλαια της προπαρασκευαστικής δράσης (3 εκατομμύρια ευρώ) δεσμεύτηκαν στα χρηματοδοτούμενα μέσα των Μικροχρηματοδοτήσεων Progress για λόγους απόδοσης.

Οι Μικροχρηματοδοτήσεις Progress συμπληρώνουν το ΕΚΤ, για το οποίο η στήριξη της επιχειρηματικότητας είναι μεταξύ των προτεραιοτήτων της περιόδου προγραμματισμού 2007-13. Αναγνωρίζεται ευρέως ότι το ποσοστό επιτυχίας των νεοσύστατων επιχειρήσεων μπορεί να αυξηθεί με συνεκτική, υψηλής ποιότητας στήριξη για το ξεκίνημα και την ανάπτυξη επιχειρήσεων, με υπηρεσίες στα μέτρα των αναγκών των ομάδων που βρίσκονται σε μειονεκτική θέση. Τον στόχο αυτό έθεσαν ως προτεραιότητα στα επιχειρησιακά τους προγράμματα 17 κράτη μέλη.

Η Επιτροπή θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί την τεχνική βοήθεια του ΕΚΤ για να βοηθήσει τις εθνικές και περιφερειακές αρχές στα κράτη μέλη να βελτιώσουν την ποιότητα των συστημάτων τους στήριξης για τα άτομα που επιθυμούν να εδραιώσουν τις επιχειρήσεις τους ή να ιδρύσουν μια επιχείρηση. Στη βοήθεια περιλαμβάνονται μεταφορές καλής πρακτικής ώστε να αυξηθεί η κάλυψη των στοχευόμενων ομάδων και να βελτιωθεί η πολυτομεακή/πολυεπίπεδη διακυβέρνηση.

Τέλος, στα άτομα που παίρνουν μικροδάνεια μπορεί να χορηγείται έκπτωση επιτοκίου ως επιλογή που παρέχει προαιρετικά ο κανονισμός ΕΚΤ[31]. Οι διαχειριστικές αρχές του ΕΚΤ στα κράτη μέλη μπορούν να σχεδιάσουν ειδικές επιχειρήσεις για τους πολύ μικρούς επιχειρηματίες ώστε να καλύψουν το σύνολο ή μέρος του επιτοκίου των δανείων, γεγονός που θα μείωνε τη χρηματοοικονομική επιβάρυνση των μικροεπιχειρηματιών και, συνεπώς, θα συμπλήρωνε τις Μικροχρηματοδοτήσεις Progress. Ωστόσο, έως σήμερα κανένα κράτος μέλος δεν έχει αφήσει να εννοηθεί ότι προτίθεται να χρησιμοποιήσει τη δυνατότητα αυτή σε συνδυασμό με τις Μικροχρηματοδοτήσεις Progress.

Προοπτικεσ και συμπεράσματα

Οι συμφωνίες που υπογράφηκαν και οι προβλέψεις συναλλαγών δείχνουν ότι τα διάφορα προσφερόμενα μέσα είναι ελκυστικά για ένα ευρύ φάσμα ενδιαμέσων.

Κατά προσέγγιση, το ένα τρίτο των συναλλαγών που βρίσκονται σε στάδιο προετοιμασίας αναμένεται να γίνουν με τράπεζες και τα δύο τρίτα με άλλους οργανισμούς εκτός τραπεζών. Όσον αφορά μόνο τα χρηματοδοτούμενα μέσα, το 53 % των συμβάσεων, με όρους μεγέθους, είναι πιθανόν να υπογραφούν με μικρότερες τράπεζες και το 47 % με μη τραπεζικούς οργανισμούς μικροχρηματοδότησης. Αυτό σημαίνει ότι οι πρώτες συναλλαγές θα είναι καλά εξισορροπημένες ως προς τα είδη των ενδιάμεσων στοχευόμενων φορέων, γεγονός που θα βοηθήσει επίσης να προσεγγιστεί μεγαλύτερο εύρος μικροδανειζόμενων στους οποίους απευθύνονται οι Μικροχρηματοδοτήσεις Progress.

Μέχρι σήμερα, τα προγνωστικά συναλλαγών δείχνουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον για χρηματοδοτούμενα μέσα από ό,τι για εγγυήσεις, γεγονός που σημαίνει ότι ήταν σωστός ο τρόπος με τον οποίο έχουν μοιραστεί οι πόροι της ΕΕ ανάμεσα στα δύο τμήματα των Μικροχρηματοδοτήσεων Progress (75 % έναντι 25 %). Από το εύρος των προϊόντων που παρέχονται από το FCP, τα δάνεια πλήρους εξασφάλισης είναι, όπως αναμενόταν, αυτά με τη μεγαλύτερη ζήτηση (63 %). Ωστόσο, όλα τα διαθέσιμα χρηματοπιστωτικά μέσα, δηλαδή τα δάνεια πλήρους εξασφάλισης, τα δάνεια μειωμένης εξασφάλισης, τα δάνεια με καταμερισμό των κινδύνων και η άμεση ή έμμεση συμμετοχή στο μετοχικό κεφάλαιο, περιλαμβάνονται στην πρόβλεψη για τις συναλλαγές, γεγονός που αποδεικνύει ότι το μεγάλο φάσμα προϊόντων αντικατοπτρίζει την πραγματική ζήτηση μεταξύ των στοχευόμενων ενδιάμεσων και βοηθά στη βελτιστοποίηση της κάλυψης σε επίπεδο ΕΕ.

Η Επιτροπή και το ΕΤΕ προσδοκούν, επίσης, ικανοποιητική απορρόφηση των κεφαλαίων. Κατά την περίοδο 2010-13, θα διατίθενται 25 εκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο στον μηχανισμό μικροχρηματοδοτήσεων.

Το 2010 δεσμεύτηκαν 10 εκατομμύρια ευρώ για εγγυήσεις και 18 εκατομμύρια ευρώ[32] για χρηματοδοτούμενα μέσα[33]. Άλλα 24 εκατομμύρια ευρώ που συνεισέφερε το ΕΤΕ ανεβάζουν το συνολικό ποσό που διατέθηκε στο FCP σε 42 εκατομμύρια ευρώ. Για το 2011 η Επιτροπή δέσμευσε σχεδόν 5 εκατομμύρια ευρώ για εγγυήσεις[34] και 20 εκατομμύρια ευρώ για χρηματοδοτούμενα μέσα.

Όσον αφορά τις εγγυήσεις, ακόμη 8 εκατομμύρια ευρώ αναμένεται να απορροφηθούν το 2011, ενώ οι προβλέψεις για συναλλαγές που αφορούν και χρηματοδοτούμενα μέσα δείχνουν ότι έως το τέλος του έτους θα έχουν απορροφηθεί 44 εκατομμύρια ευρώ.

Στην προσεχή ετήσια έκθεση, που θα υποβληθεί τον Ιούνιο του 2012 βάσει των εκθέσεων υλοποίησης του 2011 που θα υποβάλει το ΕΤΕ, θα εκτιμηθεί λεπτομερέστερα η προσπελασιμότητα της χρηματοδότησης για τους μεμονωμένους επενδυτές και τα είδη των δικαιούχων, μαζί με τη γεωγραφική και τομεακή κατανομή. Θα δοθούν επίσης αρχικές ενδείξεις για τον αντίκτυπο και τη βιωσιμότητα των Μικροχρηματοδοτήσεων Progress.

[pic][pic][pic]

[1] Σύμφωνα με το παράρτημα της σύστασης 2003/361/EK της Επιτροπής, της 6ης Μαΐου 2003, σχετικά με τον ορισμό των πολύ μικρών, των μικρών και των μεσαίων επιχειρήσεων (ΕΕ L 124 της 20.5.2003, σ. 36), ως «πολύ μικρή επιχείρηση» ορίζεται «η επιχείρηση η οποία απασχολεί λιγότερους από δέκα εργαζομένους και της οποίας ο ετήσιος κύκλος εργασιών ή το σύνολο του ετήσιου ισολογισμού δεν υπερβαίνει τα 2 εκατομμύρια ευρώ».

[2] Η «μικροχρηματοδότηση» είναι ευρύτερη έννοια που περιλαμβάνει τη μικροπίστωση αλλά και άλλες χρηματοοικονομικές υπηρεσίες όπως η αποταμίευση, η μικροασφάλιση ή οι μεταφορές πιστώσεων.

[3] Βλέπε ανακοίνωση «Μια ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την προώθηση της μικροπίστωσης με σκοπό τη στήριξη της ανάπτυξης και της απασχόλησης», [COM(2007)708 τελικό/2 της 20ής Δεκεμβρίου 2007].

[4] Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 24ης Μαρτίου 2009, στο οποίο διατυπώνονται συστάσεις προς την Επιτροπή σχετικά με την ανάπτυξη μιας ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας για την προώθηση της μικροπίστωσης με σκοπό τη στήριξη της ανάπτυξης και της απασχόλησης [2008/2122(INI)].

[5] Βλέπε ανακοίνωση «Κοινή δέσμευση για την απασχόληση» [COM(2009) 257 της 3ης Ιουνίου 2009].

[6] ΕΕ L 87 της 7.4.2010, σ. 1.

[7] Άρθρο 3 παράγραφος 1 της απόφασης.

[8] Απόφαση αριθ. 1672/2006/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Οκτωβρίου 2006, για τη θέσπιση κοινοτικού προγράμματος για την απασχόληση και την κοινωνική αλληλεγγύη — Ρrogress (ΕΕ L 315 της 15.11.2006, σ. 1).

[9] Άρθρο 2 της απόφασης.

[10] Άρθρο 4 της απόφασης.

[11] SMEG: SME Guarantee: εγγυήσεις υπέρ των ΜΜΕ.

[12] Απόφαση αριθ. 1639/2006/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Οκτωβρίου 2006, που θεσπίζει πρόγραμμα-πλαίσιο για την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία (2007 έως 2013) (ΕΕ L 310 της 9.11.2006, σ. 15).

[13] http://www.eif.org/what_we_do/microfinance/microcredit_guarantees/index.htm.

[14] Από τη στιγμή που αθροιστικά οι αναλήψεις υποχρεώσεων στον προϋπολογισμό ή περαιτέρω ποσά διαθέσιμα για αναλήψεις υποχρεώσεων δεν υπερβαίνουν τα 25 εκατομμύρια ευρώ, το όριο συγκέντρωσης είναι 4 εκατομμύρια ευρώ ανά κράτος μέλος· πάνω από 25 εκατομμύρια ευρώ, 6 εκατομμύρια ευρώ ή το 16 % των συνολικών αναλήψεων υποχρεώσεων του προϋπολογισμού ή των περαιτέρω ποσών που είναι διαθέσιμα για αναλήψεις υποχρεώσεων (όποιο από τα δύο ποσά είναι μικρότερο).

[15] Η σύμβαση υπογράφηκε στις 15 Δεκεμβρίου 2010.

[16] Η σύμβαση υπογράφηκε στις 16 Δεκεμβρίου 2010.

[17] Association pour le droit à l’initiative économique: Ένωση για το δικαίωμα στην οικονομική πρωτοβουλία.

[18] Το υποκατάστημα του Saint-Gilles/Sint-Gillis θα εξυπηρετήσει, επίσης, μέρη από τους γειτονικούς δήμους Anderlecht και Bρυξελλών.

[19] Ο κύριος βελγικός φορέας στον τομέα αυτόν είναι το Fonds de Participation , που χορηγεί μικροδάνεια ύψους κατά μέσο όρο 15 000 ευρώ (2007).

[20] Το Qredits λαμβάνει υπόψη πληροφορίες που παρέχει το Credit Bureau για να αξιολογήσει την υπερχρέωση του υποψηφίου.

[21] Commission de Surveillance du Secteur Financier (CSSF).

[22] Τα 3 εκατομμύρια ευρώ προέρχονται από την προπαρασκευαστική δράση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Βλέπε τμήμα 7.

[23] Σε περίπτωση που ο δανειολήπτης χρεοκοπήσει, τα δάνεια αυτού του είδους πρέπει να εξοφληθούν προτού οι άλλοι πιστωτές λάβουν οποιαδήποτε πληρωμή.

[24] Άρθρο 2 της απόφασης.

[25] Η σύμβαση υπογράφηκε στις 18 Φεβρουαρίου 2011.

[26] Τις τράπεζες Deutsche Bank, Dexia Microcredit Fund, Oikocredit, Coop-Est και Alphabank.

[27] Ο μεγαλύτερος χορηγός μικροχρηματοδοτήσεων στη Βουλγαρία είναι η τράπεζα ProCredit Bank που κατέχει το 78.59 % της αγοράς μικροδανείων. Επικεντρώνεται περισσότερο στις ΜΜΕ και λιγότερο στις πολύ μικρές επιχειρήσεις και στους πολύ μικρούς επιχειρηματίες.

[28] Ιστοσελίδα της διάσκεψης με σύνδεσμο στις παρουσιάσεις:http://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=836&langId=en&eventsId=300&furtherEvents=yes.

[29] Κοινοί ευρωπαϊκοί πόροι για πολύ μικρές έως και τις μεσαίες επιχειρήσεις.http://www.eif.europa.eu/what_we_do/jeremie/index.htm.

[30] Κοινή Δράση για τη Στήριξη Μικροχρηματοπιστωτικών Οργανισμών στην Ευρώπη:http://www.eif.europa.eu/what_we_do/microfinance/JASMINE/index.htm.

[31] Κανονισμός (EΚ) αριθ. 1081/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουλίου 2006, για το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1784/1999, ΕΕ L 210 της 31.7.2006, σ. 12.

[32] Τα 3 εκατομμύρια ευρώ στο πλαίσιο της προπαρασκευαστικής δράσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

[33] Για τις εγγυήσεις καταβλήθηκαν 6 εκατομμύρια ευρώ στον λογαριασμό των Μικροχρηματοδοτήσεων Progress του ΕΤΕ. Για τα χρηματοδοτούμενα μέσα, αντλήθηκαν 15 εκατομμύρια ευρώ, ενώ μεταφέρθηκαν στο επόμενο έτος 3 εκατομμύρια ευρώ.

[34] Η δέσμευση για εγγυήσεις ανέρχεται σε 4 750 000 ευρώ. Τα 250 000 ευρώ δεσμεύτηκαν για μέτρα στήριξης.