Αριθ. C 69/36 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 18.3.91 
5. Τελικές παρατηρήσεις 
5.1. Σύμφωνα με το άρθρο 5 η Επιτροπή αναλαμβάνει την 
επανεξέταση του προγράμματος και διαβιβάζει έκθεση επί 
των αποτελεσμάτων της επανεξέτασης αυτής στο Συμβούλιο 
και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συνοδευόμενη, αν χρεια­
σθεί, από προτάσεις τροποποιήσεων. Η ΟΚΕ επισημαίνει ότι 
το άρθρο 7 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής 
Βρυξέλλες, 31 Ιανουαρίου 1991. 
1. Προεισαγωγικές παρατηρήσεις 
1.1. Το κοινοτικό σύστημα γενικευμένων προτιμήσεων 
αποτελεί μέτρο εμπορικής πολιτικής (απαλλαγή από δασμούς 
κατά την εισαγωγή στην Κοινότητα) σκοπός του οποίου είναι 
να βοηθήσει τις αναπτυσσόμενες χώρες. 
1.2. Οι εν λόγω προτιμήσεις είναι μη διακριτικού χαρα­
κτήρα (παρέχονται σε όλες τις αναπτυσσόμενες χώρες) και 
αυτόνομες (δεν προκύπτουν από διαπραγματεύσεις με τις 
δικαιούχες χώρες). Εφαρμόζονται δε μέσω ορισμένων περιο­
ρισμών για τα ευαίσθητα προϊόντα σε όλα τα βιομηχανικά 
είδη είτε είναι σε τελική μορφή ή σε ημικατεργασμένη καθώς 
και σε πολυάριθμα γεωργικά προϊόντα. 
1.3. Με απόφαση που λήφθηκε στο πλαίσιο της Διάσκεψης 
των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη 
(UNCTAD), οι γενικευμένες προτιμήσεις εφαρμόσθηκαν ήδη 
από την Επιτροπή επί δύο δεκαετείς περιόδους (1971-1980 και Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας (ΕΚΑΕ) ορίζει ότι «η Επι­
τροπή τηρεί ενήμερη την Οικονομική και Κοινωνική Επι­
τροπή επί των γενικών γραμμών των προγραμμάτων ερευνών 
και εκπαιδεύσεως της Κοινότητας». Αυτό σημαίνει ότι η 
Επιτροπή οφείλει να αποστείλει την έκθεση αυτή με τις 
ενδεχόμενες προτάσεις τροποποιήσεων στην ΟΚΕ. Το αυτό 
ισχύει για την τελική έκθεση. Συνεπώς, το άρθρο 5 της πρό­
τασης της Επιτροπής πρέπει να τροποποιηθεί ανάλογα. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Francois STAEDELIN 
1981-1990). Υπόκεινται δε σε ετήσιες προσαρμογές ενώ στα 
μέσα της δεκαετίας του '80 έγινε πενταετής προσαρμογή από 
την Κοινότητα. 
1.4. Η Κοινότητα πρέπει τώρα να καθορίσει το καθεστώς 
που θα εφαρμόσει την επόμενη δεκαετία δεδομένου ότι (καθό­
σον αφορά τις γενικευμένες προτιμήσεις) η δεκαετία αυτή 
αρχίζει την 1η Ιανουαρίου 1992. Πράγματι, η Κοινότητα θα 
πρέπει, με μικρές τροποποιήσεις, να θεσπίσει για το 1991 το 
καθεστώς που ισχύει σήμερα για το 1990. 
2. Η ανάλυση της επιτροπής 
2.1. Όταν πριν από είκοσι χρόνια τέθηκε σε εφαρμογή το 
Σύστημα Γενικευμένων Προτιμήσεων (ΣΓΠ), η κατάσταση 
χαρακτηριζόταν από: 
— την ύπαρξη σχετικά υψηλής δασμολογικής προστασίας 
στις βιομηχανικές χώρες, Γνωμοδότηση για το σύστημα γενικευμένων προτιμήσεων: κατευθυντήριες γραμμές για τη δεκαετία του 
1990 
(91/C 69/09) 
Στις 27 Ιουλίου 1990, το Συμβούλιο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αποφάσισε, σύμφωνα με το άρθρο 
198 της συνθήκης ΕΟΚ, να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για 
το σύστημα γενικευμένων προτιμήσεων: κατευθυντήριες γραμμές για τη δεκαετία του 1990. 
Το τμήμα εξωτερικών σχέσεων, εμπορικής και αναπτυξιακής πολιτικής, στο οποίο ανατέθηκε η 
προετοιμασία των σχετικών εργασιών, επεξεργάσθηκε τη γνωμοδότηση του στις 22 Ιανουαρίου 1991 
με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Liverani. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, κατά τη 283η σύνοδο ολομέλειας της (συνεδρίαση της 
30ής Ιανουαρίου 1991), υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
18.3.91 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 69/37 
— τον περιορισμένο αριθμό συμφωνιών ελεύθερων συναλλα­
γών ανάμεσα στις βιομηχανικές χώρες, 
— τη «μικρή συμμετοχή των αναπτυσσόμενων χωρών στους 
μηχανισμούς διαπραγματεύσεων της Γενικής Συμφωνίας 
Δασμών και Εμπορίου (ΓΣΔΕ-GATT) και στις πολυμερείς 
συμφωνίες που προκύπτουν», 
— μια απόκλιση μικρότερη από τη σημερινή μεταξύ των 
αναπτυξιακών επιπέδων των βοηθούμενων χωρών». 
2.2. Η κατάσταση από τότε μεταβλήθηκε και σήμερα χαρα­
κτηρίζεται κατ'αρχάς από τη σημαντική διάβρωση του προ-
τιμησιακού περιθωρίου του οποίου απολαμβάνουν στα πλαί­
σια του ΣΓΠ οι αναπτυσσόμενες χώρες. Η διάβρωση αυτή 
οφείλεται κυρίως: 
— στις δασμολογικές μειώσεις μετά το Γύρο του Τόκυο 
καθώς και σ'αυτές που αναμένονται από το Γύρο της 
Ουρουγουάης οι διαπραγματεύσεις του οποίου θα έπρεπε 
να είχαν ολοκληρωθεί το Δεκέμβριο του 1990, 
— στη δημιουργία διαφόρων τελωνειακών ενώσεων ή ζωνών 
ελεύθερων συναλλαγών ανάμεσα στις βιομηχανικές 
χώρες, 
— στην επέκταση των προτιμησιακών σχέσεων της Κοινό­
τητας με τις αναπτυσσόμενες χώρες. 
Μολαταύτα οι εισαγωγές από πλευράς αναπτυσσόμενων 
χωρών στα πλαίσια του ΣΓΠ της Κοινότητας ανήλθαν το 
1988 σε 16 δισεκατομμύρια Ecu που αντιστοιχούν σε μείωση 
των δασμών της τάξεως του 1 δισεκατομμυρίου Ecu. 
2.3. Η σημερινή κατάσταση χαρακτηρίζεται επίσης από 
τον ετερογενή χαρακτήρα των βοηθούμενων χωρών ο οποίος 
και οδήγησε την Κοινότητα στην καθιέρωση μιας διαφο­
ροποίησης στη μεταχείριση τους. 
Η Επιτροπή διαπιστώνει εξάλλου ότι «οι αναπτυσσόμενες 
χώρες δεν είναι πλέον μια ομοιογενής ομάδα χωρών». 
2.4. Τίθεται κατά συνέπεια το ζήτημα της προστασίας και 
της διαρθρωτικής προσαρμογής στην Κοινότητα. 
Πράγματι, το κοινοτικό ΣΓΠ καλύπτει όχι μόνο ένα ευρύ 
φάσμα προϊόντων (βλέπε παραπάνω) αλλά εκτείνεται βαθ­
μιαία σε έναν ολοένα και μεγαλύτερο αριθμό χωρών της 
Ανατολικής Ευρώπης (Ουγγαρία και Πολωνία από το 1990, 
Βουλγαρία και Τσεχοσλοβακία από το 1991, ενώ η Γιου­
γκοσλαβία και η Ρουμανία έχουν εισέλθει σ'αυτό από πολύ 
παλαιότερα). 
Επιπλέον, καθώς η προοπτική της Ενιαίας Αγοράς του 1993 
δεν επιτρέπει πλέον μια επαρκή περιφερειακή διαμόρφωση 
για παρόμοιες εισαγωγές (βλέπε την απόφαση του Δικαστη­
ρίου του 1988 με την οποία απαγορεύεται η «κατανομή» 
μεταξύ των κρατών μελών ορισμένων δασμολογικών ποσο­
στώσεων για ευαίσθητα προϊόντα), η Επιτροπή φρονεί ότι 
«τα πλεονεκτήματα που προσφέρονται μέσω του ΣΓΠ πρέπει 
να λαμβάνουν υπόψη την ευαισθησία των τομέων και των πιο 
φτωχών περιοχών». 2.5. Το πολύπλοκο και το απρόβλεπτο του καθεστώτος 
αποτελούν τις δύο κυριότερες κριτικές της ίδιας της Επιτρο­
πής για το κοινοτικό ΣΓΠ: 
— ο πολύπλοκος χαρακτήρας του συστήματος συνεπάγεται 
δυσανάλογο κόστος «σε χρόνο, χρήμα, προσωπικό και 
διοικητικά μέσα», 
— το απρόβλεπτο του συστήματος — με όλα τα προφανή 
μειονεκτήματα που προκύπτουν για τους οικονομικούς 
επιχειρηματίες — οφείλεται σε περισσότερους παράγο­
ντες: 
• στην ετήσια ανανέωση του καθεστώτος, 
• στην αυστηρότητα του συστήματος των «δασμολογικών 
ποσοστώσεων» ή των «σταθερών ποσών μηδενικού 
δασμού» (ορισμένα από αυτά εξαντλούνται τις 3 πρώτες 
μέρες κάθε έτους, 
• στον τυχαίο χαρακτήρα (και πολλές φορές διακριτικό 
μεταξύ των δικαιούχων χωρών) της επανακαθιέρωσης 
των δασμών κατά τη διάρκεια του έτους για τα προϊόντα 
που υπάγονται σε «ανώτατα δασμολογικά όρια», και 
μάλιστα για τα «μη ευαίσθητα, επιτηρούμενα» προϊόντα 
στα οποία και εφαρμόζεται μια «βάση αναφοράς», 
— η Επιτροπή προσθέτει ότι «στον τομέα της γεωργίας, τα 
πλεονεκτήματα που παρέχονται περιορίζονται συχνά στο 
επίπεδο του προτιμησιακού δασμού». 
2.6. Μετά τη διαπίστωση αυτή, η Επιτροπή παρατηρεί ότι 
από την άποψη της εκβιομηχάνισης των αναπτυσσόμενων 
χωρών, «ο απολογισμός για το ΣΓΠ είναι πολυαμφιλεγόμε-
νος». 
Ο απολογισμός είναι «ιδιαίτερα θετικός» για μικρό αριθμό 
χωρών που χαρακτηρίζονται από ταχεία αύξηση του κατά 
κεφαλήν εισοδήματος καθώς και για τις χώρες που μπόρεσαν 
να αναπτύξουν ορισμένους ανταγωνιστικούς βιομηχανικούς 
τομείς όσον αφορά τις εξαγωγές. 
Αντίθετα, ο απολογισμός δεν είναι καθόλου ικανοποιητικός 
για τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες (ΛΑΧ) όπως ορίζονται 
από τα Ηνωμένα Έθνη, πολύ περισσότερο επειδή απολαύουν 
μιας πλεονεκτικής μεταχειρίσεως (εξαίρεση από την επανα-
καθιέρωση των δασμών χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το ποσό 
των εξαγωγών τους προς την Κοινότητα και ευρύτερη κάλυψη 
των προϊόντων τους). Η Επιτροπή κρίνει ότι απέναντι στις 
χώρες αυτές οι κανόνες καταγωγής διαδραματίζουν περιο­
ριστικό ρόλο (βλέπε κατωτέρω κεφάλαιο III). 
3. Οι κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής 
3.1. Το γενικό πλαίσιο 
3.1.1. Η Επιτροπή παραδέχεται ότι η διατήρηση του ΣΓΠ 
αποτελεί επιτακτική ανάγκη. Κρίνει ότι το εν λόγω μέσο 
εμπορικής πολιτικής, που πρέπει να διαφοροποιηθεί σύμφωνα 
με τις βοηθούμενες χώρες, είναι το απαραίτητο συμπλήρωμα 
των χρηματοδοτικών μέσων και της οικονομικής συνεργα­
σίας που εφαρμόζει η Κοινότητα στις σχέσεις της με τις 
αναπτυσσόμενες χώρες με τις οποίες δεν υπάρχει συμφωνία 
σύνδεσης. 
3.1.2. Η Επιτροπή κρίνει επίσης ότι το ΣΓΠ δεν αποτελεί 
πλέον όπως στο παρελθόν λύση εναλλακτική στους μηχανι­
σμούς της ΓΣΔΕ. Κατά την άποψη της, «ο Γύρος της Ουρου­
γουάης αντιπροσωπεύει την καλύτερη δυνατότητα για την 
Αριθ.Ο^ Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 1^.1^1 
ενσωμάτωση των αναπτυσσόμενων χωρών στο διεθνές εμπό^ 
ριο». Ενόψει της προοπτικής αυτήςηπαραχώρηση του ^Η 
μπορεί να θεωρηθεί ως μια προκαταβολή τωνπαραχωρήσεων 
πουθακάνειηΚοινότητασταπλαίσιατουΡυρουτηςΟυρου 
γουάης και συνεπώς ως μια επιπλέον ενθάρρυνση προς τις 
δικαιοΰχεςχώρεςναδιαδραματίσουν ρόλοπολυμερή και 
ιδιαιτέρως να ελευθερώσουν τις εισαγωγές τους πράγμα που 
αποτελεί παράγοντα της ίδιας τους ανάπτυξης. 
Τονέο^ΡΗ πρέπει να είναι πιο απλό^ πιο διάφανες και πιο 
σταθερό. 
II ό^^^τ^οπ^οη^σ^ 
III Το^ΡΗ θαπαραμείνει ανοικτόστιςχώρεςπου 
σήμεραείναι δικαιούχοι έβλεπε τις προηγούμενεςπαρατηρή 
σεις σχετικάμετιςχώρεςτηςΑνατολικής Ευρώπης^ δηλαδή 
δεν συνεπάγεταιτον αποκλεισμό καμιάς χώραςόπως έχει 
σήμερα. Από την πλευρά τους^ οι ΑΑ^ θα εξακολουθήσουν 
να απολαμβάνουν ενός καθεστώτος πιο ευνοϊκού και ενδεχο 
μένως βελτιωμένου. 
111 Τομελλοντικό^ΡΗκαλΰπτειτασημερινάπροϊ 
όντα^και επεκτείνεται στο μέτρο του δυνατού και σε άλλα. 
111 Α απλοποίηση του συστήματος συνεπάγεται^ κατά 
τη γνώμη της Επιτροπής, την αντικατάσταση των ποσοτικών 
περιορισμών γιαταπροϊόνταπουυπόκεινταισε δασμούς 
σε μια διαμόρφωση τους που θα λαμβάνει υπό^η τόσο την 
ευαισθησία των προϊόντων για την Κοινότητα όσο και την 
ανταγωνιστικότητα των προμηθευτριών υπό ανάπτυξη 
χωρών.Τούτοσημαίνει ότι για όλα τα υποκείμενα σε δασμούς 
προϊόντα θα υπάρξουν τρεις πιθανώς τάσεις^ 
^ηδασμολογική ατέλειας χωρίς ποσοτικό περιορισμός για 
τα περισσότερα προϊόντα και ιδιαίτεραγια τα βιομη 
χανικά προϊόντα, 
^ηαπλή μείωση του δασμού^για τις πλέον ευνοούμενες 
χώρες χωρίς ποσοτικούς περιορισμούς για τα ευαίσθητα 
προϊόντα ^και κατά το μέτρο κατά το οποίο το τέλος αυτό 
δεν είναι κατώτερο από ένα ελάχιστο όριο^που ποικίλλει 
ανάλογα με τους τομείς, 
^ηπλήρης εφαρμογή των δασμών για τις πλέον ευνοούμε^ 
νες χώρες ^πρόκειταιστην πραγματικότητα γιατη μη 
εφαρμογή του ^ΡΝ^ για τα ^εΰγη προϊόντος^χώρας 
υψηλής ευαισθησίας ι^ή για τα οποία το προβλεπόμενο 
προτιμησιακό περιθώριο θα αποδειχθεί ανεπαρκές^ βλέπε 
προηγούμενη παράγρα^ο^. 
11^. Α σταθερότητα του συστήματος εξασφαλίζεται για 
περίοδο εφαρμογής τριών ετών το λιγότερο ^αντίτου ενός 
έτους που ισχύει σήμερα^. 
^^^ν^^^0^8Τ8^Ι8ίτ^^^^^^^Τ^8 81Ι^^. Ηπροσ^υγή στην ανασταλτική ρήτρα ^περιορίζεται σεεξαι-
ρετικές περιπτώσειςπου θαδικαιολογούνται μεκριτήρια 
πραγματικής διατάραξης της αγοράς».Της επιβεβαίωσης για 
την επανακαθιέρωση του δασμού θα προηγείται ειδοποίηση 
των χωρών που επωφελούνται το ^ΡΗ. 
11 Α^^σ^^^^σ^^^ 
Χωρίς να γίνεται ρητή σύνδεση της εφαρμογής των κατευ­
θυντήριων αυτών γραμμών με μια προσπάθεια εκ μέρους των 
άλλων εταίρων του διεθνούς εμπορίου^ηΕπιτροπήανα^έρει^ 
ωστόσο^ με σα^ήνεια^και τούτο για πρώτη ^οράκαθόσο 
γνωρί^ουμε^τη σκοπιμότητα της συμμετοχής στα βάρη που 
συνεπάγεταιηχορήγησητου^ΡΗ. 
111. Εν πρώτοις^ηΕπιτροπή θεωρεί ότιηνέα κοινοτική 
πολιτική στοντομέα αυτό τότε μόνο θαείναι αποτελεσματική 
εάν πραγματοποιηθεί σε συννενόηση με τους εταίρους της 
Κοινότητας στον Οργανισμό Οικονομικής συνεργασίας και 
Ανάπτυξης^ΟΟ^Α^με βάση παρόμοιεςπροσπάθειεςεκ 
μέρους τους» 
Και αναφέρει μάλιστα ότι είναι απαράδεκτο ορισμένες από 
τις χώρες αυτές ^όπως οι Ηνωμένες ΙΙολιτείες^ να εξαιρούν 
από τοδικότους^Ρϋ ολόκληρους τομείς όπως της κλωστοϋ­
φαντουργίας και της ένδυσης. 
111 Κατά δεύτερο λόγο,ηΕπιτροπή επισημαίνει ^την 
αυξανόμενη ικανότητα του συνόλου των δικαιούχων χωρών 
νασυμβάλουναπόμόνεςτουςστηνεπίτευξητηςελευθέρωσης 
των συναλλαγών με τις ΑΑΧ». 
Η Επιτροπή εύχεται επίσηςόπως μεγάλος αριθμός χωρών 
εκτός απότις αναπτυσσόμενες, συμμετάσχειενεργάστοΡύρο 
της Ουρουγουάης ανάλογα με το επίπεδο ανάπτυξης τους. 
θεωρεί ότι τούτο θα αποτελέσει^σημαντικό στοιχείο» για 
την Κοινότητα προκειμένου να καθορίσει το μελλοντικό της 
^ΡΗ που, οπωσδήποτε^ θα παραμείνει αυτόνομο. 
Ακριβέστερα^ηΚοινότητα σκοπεύεις σύμφωνα με την Επι­
τροπή,^ναπείσειτις πιο προηγμένες από τις δικαιούχους 
χώρες καθώς και τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης ώστε 
να ανοίξουν την αγορά τους στις εισαγωγές από τις αναπτυσ­
σόμενες χώρες». 
Επιπλέον και χωρίς να αποσα^ηνίξει πως θα το επιτύχει^η 
Επιτροπή δηλώνει ότιηΚοινότητα^θα δραστηριοποιηθεί 
ώστεναεξασ^αλίσει ότι κάθε συμπληρωματική παραχώρηση 
στις δικαιούχους χώρες που δεν ανήκουν στις ΑΑ^ και στις 
χώρεςτης Α^ρικής^τηςΚαραϊβικήςκαιτουΕιρηνικού 
^ΑΚΕ^ θα αντισταθμίζεται από το περαιτέρω ανοιγμάτων 
αγορών αυτών των χωρών προς τις ΑΑ^». 
18.3.91 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 69/39 
3.4. Οι άμεσες πρακτικές επιπτώσεις 
Ενώ προτείνει στο Συμβούλιο να επιβεβαιώσει τις κατευ­
θυντήριες αυτές γραμμές, η Επιτροπή: 
— Δηλώνει ότι «δεν είναι πρόσφορο να υποβληθεί συγκεκρι­
μένη και εμπεριστατωμένη πρόταση για ένα νέο ΣΓΠ 
πριν από τη θετική κατάληξη των διαπραγματεύσεων του 
Γύρου της Ουρουγουάης. Ως εκ τούτου η ΟΚΕ θα είναι 
σε θέση να αξιολογήσει ενδεχομένως και πάλι τις θέσεις 
της σχετικά με το ΣΓΠ για το 1990, βάσει των 
συμπερασμάτων που θα εξαχθούν από την τελευταία φάση 
των διεξαγόμενων διαπραγματεύσεων για τη ΓΣΔΕ, οι 
οποίες, θα επαναληφθούν τον Ιανουάριο του 1991 στη 
Γενεύη-
— και αναγγέλλει ότι «για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις 
(ΜΜΕ), το ευνοϊκό καθεστώς ως προς τους κανόνες προέ­
λευσης θα τεθεί σε εφαρμογή το 1991 ως συμβολή στη 
συνδιάσκεψη των Παρισίων που πραγματοποιήθηκε το 
Σεπτέμβριο του 1990. 
4. Οι κανόνες προελεύσεως 
4.1. Πρόκειται για ένα πολύπλοκο θέμα του οποίου η 
επίδραση, ιδίως σε ορισμένους τομείς, όπως για παράδειγμα 
των κλωστοϋφαντουργικών και της ένδυσης, είναι εμφανέ­
στατη στο εμπόριο των αναπτυσσόμενων χωρών: για να μην 
επεκταθεί υπερβολικά το κείμενο της γνωμοδότησης, επισυ­
νάπτεται σε παράρτημα σχετική σύνοψη των κανόνων και 
των προθέσεων της Επιτροπής. 
5. Γενικές παρατηρήσεις 
5.1. Η ΟΚΕ συμμερίζεται και επικροτεί πλήρως την 
ανάλυση που ανέπτυξε η Επιτροπή κατά τα είκοσι χρόνια 
εφαρμογής του ΣΓΠ: η ανάλυση αυτή καθώς και οι σκέψεις 
που τη συνοδεύουν στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό στις παρα­
τηρήσεις, μεταξύ άλλων, τις οποίες έχει διατυπώσει η ΟΚΕ 
στις γνωμοδοτήσεις της για το ΣΓΠ κατά τα τελευταία 5-6 
χρόνια. 
5.2. Απεναντίας, εκείνο που το τμήμα θεωρεί λιγότερο πει­
στικό είναι το πλαίσιο των κριτηρίων που παρουσιάζει η 
Επιτροπή ως κατευθυντήριες γραμμές για τη δεκαετία 1991-
2000. Το τμήμα πιστεύει ότι τα εν λόγω κριτήρια μαρτυρούν 
αναποφασιστικότητα που απορρέει ίσως από τις δυσκολίες 
αντιμετώπισης όλων των αναγκών των ενδιαφερόμενων 
χωρών και που μακροπρόθεσμα είναι δυνατό να στραφούν 
κατά της Κοινότητας των κρατών μελών. 
Το ΣΓΠ πρέπει να συλληφθεί, ή καλύτερα να διορθωθεί, κατά 
τρόπο ώστε να καταστεί ασφαλές, συναφές και αποτελεσμα­
τικό. 
5.3. Στην κατεύθυνση αυτή, ο περιορισμός του πεδίου 
εφαρμογής και του αριθμού των συμβαλλομένων χωρών δημι­
ουργεί μια συγκέντρωση που αποτελεί απαραίτητο και αποφα­
σιστικό παράγοντα για την εξασφάλιση μεγαλύτερης αποτε­λεσματικότητας και βεβαιότητας, τόσο για το σύστημα στο 
σύνολο του όσο και για τους χρήστες, τις ΛΑΧ και τους 
κοινοτικούς οικονομικούς επιχειρηματίες. 
Εκτός αυτού, μια μεγαλύτερη συγκέντρωση θα είχε ως ψυχο­
λογική συνέπεια να δημιουργηθεί μεγαλύτερη εμπιστοσύνη 
μεταξύ των δικαιούχων χωρών. 
Η ΟΚΕ αναγνωρίζει ότι πρόκειται για μια δυσχερή επιλογή 
η οποία όμως πρέπει να γίνει με θάρρος και αποφασιστι­
κότητα έστω και αν δημιουργηθούν στην αρχή ορισμένες 
δυσαρέσκειες ή παρεξηγήσεις. 
5.4. Από την άποψη αυτή, η ΟΚΕ εκφράζει δυσαρέσκεια 
διότι, χωρίς να συμβουλευθούν την ΟΚΕ, η Επιτροπή και το 
Συμβούλιο επανεξέτειναν πρόσφατα το ΣΓΠ και σε χώρες 
που δεν ανήκουν στις ΛΑΧ. 
5.5. Πράγματι, το ΣΓΠ δεν πρέπει να θεωρείται ως το μόνο 
μέσο παρεμβάσεως υπέρ της ανάπτυξης και να χρησιμοποιεί­
ται ως θαυματουργικό και αποτελεσματικό αντίδοτο για κάθε 
περίπτωση: η πολιτική αυτή εκτός του ότι προϋποθέτει όπως 
συμβαίνει πάντοτε σύνθετους και εύκαμπτους κανόνες διαχει­
ρίσεως, καθιστά δυνατή την ύπαρξη ευνοουμένων, συνεπάγε­
ται αυθαιρεσίες κ.ά. και τούτο μακροπρόθεσμα δεν ωφελεί 
κανένα πολύ περισσότερο μάλιστα την Κοινότητα. 
5.6. Όσο πιο συγκεντρωμένο θα είναι το ΣΓΠ τόσο θα 
πρέπει να συνοδεύεται και από άλλες δραστήριες πολιτικές 
για την υποστήριξη των ΛΑΧ. 
Οι πολιτικές αυτές οφείλουν να αποτελούν αντικείμενο δια­
πραγματεύσεων, διμερών και/ή πολυμερών, και να συνοδεύο­
νται με σημαντικές πιστώσεις. 
Για το σκοπό αυτό πρέπει μεταξύ άλλων να ληφθεί υπόψη η 
ανάγκη αναθεώρησης της διεθνούς συμφωνίας για τον καφέ. 
Επίσης γίνεται όλο και πιο απαραίτητος ο καλύτερος συντο­
νισμός της πολιτικής ενισχύσεων για την ανάπτυξη των κρα­
τών μελών ώστε να διασφαλίζεται η μέγιστη αποτελεσματικό­
τητα. 
5.7. Η ΟΚΕ ωστόσο, θεωρεί απαράδεκτο το γεγονός ότι 
για τον καφέ, όπως και για άλλα τροπικά προϊόντα, το τσάι, 
τα μπαχαρικά, τις μπανάνες, κλπ. και για μεγάλο αριθμό 
πρώτων υλών, ξυλεία, βαμβάκι, και άλλα ορυκτά, οι βιομη­
χανικές χώρες διατηρούν προς όφελος τους τη σημερινή 
εμπορική ανισορροπία. 
Η Κοινότητα οφείλει να χαράξει μια πολιτική που θα αποβλέ­
πει στην επίτευξη του εξής διττού στόχου: από τη μια να 
πραγματοποιηθεί υψηλότερη προστιθέμενη αξία, με την 
πραγματοποίηση του πρώτου μετασχηματισμού των πρώτων 
υλών στις χώρες προέλευσης και από την άλλη να προβεί σε 
επιστροφή με τη μορφή ενισχύσεως προς τους επενδυτές, με 
εμπεριστατωμένα προγράμματα προσαρμοσμένα στην 
ανάπτυξη των χωρών αυτών. 
Αρι^^ Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ^1^ 
11 ΟΚΕ έχει επίγνωση ότι μια παρόμοια πολιτική συνεπάγε­
ται την πραγματοποίηση σημαντικών επενδύσεων: είναι μια 
επιλογή δαπανηρή αλλάκαιαναπό^ευκτη, εάν πρόκειται 
να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για μια αποτελεσματική 
αύξηση τωνσυναλλαγώνμεταξύπλουσίωνκαιπτωχώνχωρών 
και έτσι να υπάρξει μια πιο ισορροπημένη και σταθερή 
ανάπτυξη. 
ό.^. Ρενικότερα, κατά τη χορήγηση των ενισχύσεων προς 
τις ΑΑΧ, και διαμέσου του^ίτρ ^ τμήμαεπιμένει να 
εκτελούνται οι απαραίτητοι έλεγχοι ώστε να αποφεύγονται 
οιστρε^λώσεις του αθέμιτου μέσουκαιναω^ελούνταιοι 
λαοί των χωρών στις οποίες χορηγούνται οι ενισχύσεις. 
^ ^εό^τια^ορά το συμπληρωματικό τομέα των γεωργι 
κών προϊόντων, η ΟΚΕ παραπέμπει στην ενημερωτική 
έκθεση του Ιουνίου 1^ και στη γνωμοδότηση του ίεπτεμ^ 
^ρίουΙ^ για τις διαπραγματεύσεις της Ρ^ΑΕ που διεξά 
γονται σήμερα: προσθέτει όμως ότι ανεξάρτητα από την 
έκβαση των διαπραγματεύσεων αυτώνγιατονεξαιρετικά 
ευαίσθητο τομέα του οποίου τα στρατηγικά, περιβαλλοντικά 
και κοινωνικά χαρακτηριστικά δεν^αχάσουνποτέτηνκύρια 
σημασία τους^ηκοινοτικη εξέταση του δέματος πρέπει να 
συνεχισθεί 
όΜΟ. Επίτουπαρόντος,αρχίξονταςαπότηνΚοινότητα 
αλλά και με παρεμβάσεις στις διαρθρώσεις των χωρών που 
απολαμβάνουν ειδικώνπολιτικών συνεργασίας, είναι απαραί-
τητηηπαρέμ^ασηγιατηνκατάργησηήτουλάχιστονγιατη 
μείωση των αδικαιολόγητων εσόδων που χαρακτηρίζουν το 
μετασχηματισμό καιτην εμπορευματοποίηση πολυάριθμων 
γεωργικών προϊόντων 
Οι επιπτώσεις μιας παρόμοιας πολιτικής^α μπορούσαν να 
έχουν τη μορ^ή είτε μιας μειώσεως τωντιμών υπέρ του 
καταναλωτή είτε της μεταβίβασης στους παραγωγούς ^είτε 
είναι κοινοτικοί είτε όχι^ τωνπόρων που απορροφούνται 
σήμερα από τους τομείς της διανομής και προπάντων από 
τους μεσάζοντες. 
^.ΙΡ Οσον α^ορά τη συμμετοχή των πιο προηγμένων 
ΑΑ^στο εμπορικό άνοιγμα προς τις πτωχότερες ΑΑΧ,η 
ΟΚΕ επικροτεί την επιλογή αυτή που εμπίπτει άλλωστε στο 
πλαίσιο μιας συμπληρωματικής διαπραγμάτευσης των εμπο 
ρικών συμφωνιών χορήγησης ενισχύσεων για την ανάπτυξη, 
συμπεριλαμβανομένου και του ^Εΐί, στο πλαίσιο της ΟΑΤΤ. 
^.11 ϋΟΚΕ συμφωνεί επίσης με την πρόθεση να υπάρ­
ξουν διευθετήσεις και με τις άλλες χώρεςήομίλους χωρών 
πουπαρέχουντο^ΡΝ, αλλάεπισημαίνειότι τούτοείναι 
ελάχιστα πιθανό, δεδομένου ότιτέτοιο^έμα δεν προκύπτει 
ούτε από τις πολυάριθμες διμερείς επαφές με τις ϋΗΑ αλλά 
ούτε και από τις ακόμη συχνότερεςεπα^ές μετιςχώρες 
της Ευρωπαϊκής ^ώνης Ελεύθερων συναλλαγών ^Ε^: τα 
χρονικά περιθώρια για τον καθορισμό της κοινοτικής ζέσεως 
αναφορικά με το ^ΕΗ έως το ^ΟΟΟ είναι πολύ περιορισμένα 
και συνεπώς μια παρόμοια δήλωση, για το κράτος, μαίνεται 
να έχει χαρακτήρα περισσότερο προγραμματικό παρά χαρά 
κτήραπου^αμπορούσε ναε^αρμοσ^εί γιαμιαπολιτική 
δέσμευση με συναφείς επιπτώσεις ^11 11 επιθυμητή αυτή κοινή εξέταση των ^ΡΗ για την 
επίτευξη μιας ευρείας εναρμόνισης, και εν πάση περιπτώσει 
η κοινοτική προσέγγιση, πρέπει να καταλήξουν στην κα^ιέ-
ρωσησυστημάτων που στις γενικέςγραμμές τους τουλά­
χιστον χρειάζεται να απορρέουν από κοινή συνεννόηση και 
να αποσκοπούν στην αμοιβαία συμφωνία για προβλήματα 
^εμελιώδηόπως εκείνο των κατευθυντήριων γραμμών της 
αναπτύξεως στο πλαίσιο ενός σφαιρικού προγράμματος για 
ένα νέο διεθνή καταμερισμό εργασίας σε διεθνές επίπεδο, για 
την περιφρούρηση των φυσικών πόρων του πλανήτη και του 
περιβάλλοντος του,τηναναγνώρισηκαιτην τήρηση των 
ανθρωπίνων και κοινωνικών θεμελιωδών δικαιωμάτων κα^ώς 
και για το δημογραφικό έλεγχο. 
ϋ^. Κατά συνέπεια,ηΟΚΕ θεωρεί ότι το κεφάλαιο των 
συμπερασμάτων της ανακοίνωσης της Επιτροπής δεν είναι 
επαρκώς σα^ές.Χρειάξεται μεγαλύτερη σα^ήνειακαι συνοχή 
για το συμφέρον όλων 
ϋ^. Τοπρό^λημα της συνοχής και μιας αυστηρότερης 
καισυστηματικότερηςμετα^άσεωςαπότηνανάλυση στη 
σύνδεση και στις συνεπόμενες αποβάσεις είναι γενικότερο 
και τίθεται στην Κοινότητα μας κατά τρόπο αναντίρρητο. 
^ Ε^^έςπ^^τ^^ε^ 
^.Ρ ΗΟΚΕ δηλώνει ότι συμφωνεί πλήρως με τα αιτήματα 
που διατυπώνονται στο σημείο ^ της ανακοίνωσης της 
Επιτροπής: ^...ένα^ΡΗ ελκυστικό, ουσιώδες, απλό, σταθερό, 
δια^ανές^^καιπροσ^έτουμε^αποτελεσματικό. 
^.1 Τούτομεταξύάλλωνσημαίνειότιτοκα^εστώς^αείναι 
^συγκεντρωμένο και δεν ^α παραμείνει ανοικτό καταρχήν 
στις σημερινές βοηθούμενες χώρες^ όπως ανα^έρειηΕπι^ 
τροπή στην πρώτη περίπτωση του σημείου^. 
^.1 ΙΙροςτούτο,ηΟΚΕ επαναλαμβάνει τις προτάσεις του 
για τον καταρχήν αποκλεισμό από το ^Εϋ όλων των χωρών 
των οποίων το κατά κεφαλήν εισόδημα είναι υψηλότερο από 
εκείνο μιας κοινοτικής χώρας. 
^. ϋαρόμοια ενέργεια ^α προκαλούσε ήδη μια 
συγκέντρωσηηοποία ωστόσο, θεωρείται ανεπαρκής.ΡΡαυτό 
επι^άλλεταινα καθορισθούν ειδικά κριτήρια αποκλεισμού 
και προς το σκοπό αυτό το τμήμα θεωρεί ότι: 
^χρειά^εται να μειωθούν σημαντικά τα περιθώρια που προ 
βλέπονται σήμερα για την αξιολόγηση του ζεύγους 
προϊόντος^χώρας για να καθορισθούν οι αποκλεισμοί από 
ταο^έλητου^ΡΗ, 
^ είναι ανάγκητελικάνακα^ιερω^ούν ελάχιστες κοινών 
νικές ρήτρες ανάλογα με το ^Ρ11 που εφαρμόζεται από τις 
ϋΗΑ ανεξάρτητα από τις επιθυμητές σχετικές συμφωνίες 
ως κοινή επιδίωξη όλων των άλλων συμβαλλόμενων 
χωρών του ^ΡΗ. 
^. Οπωσδήποτε ^α ήταν δυνατό να περιορισ^είηε^αρ^ 
μογή του ^Ρϋ μόνον για τις ΑΑΧ. και μολονότιηυπό^εση 
πρέπει να απορρίψει ευ^ύςεξαρχήςηΟΚΕ θεωρεί ότι αυτό 
δεν είναι σήμερα δυνατό. 
18.3.91 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 69/41 
6.6. Σε ό,τι αφορά τη διάρκεια των κανονισμών η ΟΚΕ 
συμφωνεί με την πρόθεση της Επιτροπής να καταστεί τριετής 
η σημερινή ετήσια αναθεώρηση και να περιορισθεί η 
προσφυγή στις ασφαλιστικές ρήτρες μόνο σε πραγματικά 
εξαιρετικές και επιβεβαιωμένες περιπτώσεις και ενδεχομένως 
όταν πρόκειται για ειδικές ομάδες προϊόντων. 
7. Συμπεράσματα 
7.1. Η ΟΚΕ επαναλαμβάνει την εκτίμηση της για το 
έγγραφο της Επιτροπής «Σύστημα Γενικευμένων Προτιμή­
σεων: κατευθυντήριες γραμμές για τη δεκαετία του 1990». Στις σελίδες που προηγούνται διατυπώνονται παρατηρήσεις 
και προτάσεις που αποτελούν καθ'όλα λογική και συνεπή 
συνέχεια των γνωμοδοτήσεων που έχει εκδώσει η ΟΚΕ από 
το 1985 και ιδιαιτέρως η γνωμοδότηση για την αναθεώρηση 
του ΣΓΠ κατά την περίοδο 1986-1990 και της γνωμοδότησης 
για το 1991 (στην οποία υπογραμμίζει και πάλι την έκκληση 
προς την Επιτροπή για την επανεξέταση της μη συμμετοχής 
των πρώην σοσιαλιστικών χωρών της Ανατολικής Ευρώπης 
στο ΣΓΠ). Εύχεται οι προτάσεις του Συμβουλίου και οι επακό­
λουθες προτάσεις της Επιτροπής για τους ανά τριετία εκδιδό­
μενους κανονισμούς σχετικά με το κοινοτικό ΣΓΠ να είναι 
πιο θαρραλέες, και συνεπείς και να ανταποκρίνονται στις 
διατυπωμένες αρχές. 
Βρυξέλλες, 30 Ιανουαρίου 1991. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Frarujois STAEDELIN 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
1. Βασικά δεδομένα 
Οι κανόνες προελεύσεως καθορίζουν τους όρους που πρέπει να ικανοποιούν τα προϊόντα που προέ­
ρχονται από ορισμένη χώρα αλλά τα οποία παράγονται από ύλες που δεν κατάγονται εξ ολοκλήρου 
από τη χώρα αυτή, για να απολαύουν ορισμένου καθεστώτος κατά την εισαγωγή. 
Οι προτιμησιακοί κανόνες προελεύσεως διακρίνονται από τους μη προτιμησιακούς κανόνες προελεύ­
σεως — που εφαρμόζονται από την Κοινότητα ελλείψει των πρώτων π.χ. ως προς τις ΗΠΑ ή την 
Ιαπωνία. 
Οι κανόνες αυτοί προελεύσεως είναι αυστηρότεροι από τους μη προτιμησιακούς κανόνες διότι στόχος 
τους είναι να ωφελούνται από μια προτιμησιακή συμφωνία (ή ένα αυτόνομο καθεστώς) μόνον οι 
συμβαλλόμενες χώρες. 
Οι κανόνες προελεύσεως που εφαρμόζονται στα πλαίσια του ΣΓΠ είναι προτιμησιακοί αλλά διαφέρουν 
για παράδειγμα από τους επίσης προτιμησιακούς κανόνες που εφαρμόζονται στις σχέσεις με τις χώρες 
ΑΚΕ ή στις σχέσεις με τις μεσογειακές χώρες. 
2. Κανόνες προελεύσεως του ΣΓΠ 
Η προέλευση αποκτάται μέσω «επαρκούς μετασχηματισμού» στη δικαιούχο χώρα του ΣΓΠ πράγμα 
που σε γενικές γραμμές επιτυγχάνεται με «μια μεταβολή της δασμολογικής θέσεως». Με άλλα λόγια, 
το προϊόν έχει συγκεκριμένη προέλευση εάν καταλαμβάνει δασμολογική θέση διαφορετική από ό,τι 
τα προϊόντα μη συγκεκριμένης προελεύσεως. 
Αυτός ο γενικός κανόνας προβλέπει δύο ειδών εξαιρέσεις οι οποίες έχουν συμπεριληφθεί σε έναν 
ενιαίο κατάλογο. Πρόκειται για προϋποθέσεις: 
— είτε συμπληρωματικές (η προέλευση δεν αποκτάται με μόνη την αλλαγή της δασμολογικής θέσεως), 
— είτε διαφορετικές (η προέλευση αποκτάται όχι από την αλλαγή της δασμολογικής θέσεως που δεν 
είναι απαραίτητη, αλλά από την πραγματοποίηση ορισμένων κατεργασιών ή μετασχηματισμών στις 
δικαιούχους χώρες του ΣΓΠ). 
Στις διατάξεις αυτές προστίθενται και οι σχετικές με την «περιφερειακή συσσώρευση». Επιτρέπουν να 
θεωρούνται ως προϊόντα με συγκεκριμένη προέλευση ενός κράτους μέλους ή μιας περιφερειακής 
οργάνωσης είτε προϊόντα τα οποία αποτελούν μέρος άλλων παραχθέντων προϊόντων είτε εργασίες που 
πραγματοποιήθηκαν σε ένα άλλο κράτος μέλος της αυτής οργάνωσης. Οι διατάξεις αυτές εφαρμόζονται 
αντίστοιχα για τις χώρες ASEAN, του Συμφώνου των 'Ανδεων και της Κοινής Αγοράς της Κεντρικής 
Αμερικής. 
Αριθ. C 69/42 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 18. 3. 91 
3. Οικονομικές πτυχές των κανόνων προελεύσεως του ΣΓΠ 
Ο στόχος των προτιμησιακών κανόνων, που εδραιώνονται στην έννοια του επαρκούς μετασχηματισμού, 
είναι να ενθαρρυνθεί η εκβιομηχάνιση των δικαιούχων χωρών του ΣΓΠ. Επίσης, να διασφαλισθεί για 
τις χώρες αυτές η προτίμηση που παρέχει το ΣΓΠ. Εντούτοις, η εφαρμογή πολύ αυστηρών κανόνων 
ενδέχεται να επιφέρει το αντίθετο αποτέλεσμα, δεδομένου ότι οι δικαιούχες χώρες μπορεί να αντιμετω­
πίζουν δυσκολίες για την επίτευξη του επιβαλλόμενου βαθμού μετασχηματισμού. Αυτό είναι ακόμη 
πιθανότερο κατά το μέτρο κατά το οποίο πραγματοποιείται μια αυξανόμενη διεθνοποίηση της παραγω­
γής· 
Δεδομένου ότι οι κανόνες προελεύσεως του ΣΓΠ είναι βασικά ταυτόσημοι για όλες τις δικαιούχους 
χώρες — εκτός των κανόνων σχετικά με την περιφερειακή συσσώρευση (βλέπε παραπάνω) — ορισμένες 
χώρες συναντούν μεγαλύτερες δυσχέρειες για να ανταποκριθούν σ'αυτούς. Τούτο ισχύει ιδιαίτερα για 
τις εννέα λιγότερο προηγμένες χώρες που δεν περιλαμβάνονται στις χώρες ΑΚΕ, ενώ οι κανόνες 
προελεύσεως που ισχύουν στη Συνθήκη Λομέ (ΑΚΕ), είναι ευνοϊκότεροι για τις δικαιούχους χώρες 
απ'ό,τι οι κανόνες που ισχύουν στα πλαίσια του ΣΓΠ. 
4. Οι προβλεπόμενες κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής 
Μολονότι εύχεται να διεξαχθεί συζήτηση για τους κανόνες προελεύσεως του ΣΓΠ, η Επιτροπή 
υπογραμμίζει ότι η ίδια είναι αρμόδια για τη διαδικασία λήψεως αποφάσεων στον τομέα αυτό. Σύμφωνα 
με την αρμοδιότητα της αυτή, η Επιτροπή προκειμένου να βελτιώσει την πρόσβαση στην κοινοτική 
αγορά επιδιώκει να καταστήσει πιο εύκαμπτους τους κανόνες προελεύσεως του ΣΓΠ. 
Για όλες τις δικαιούχους χώρες του ΣΓΠ προβλέπεται: 
— να επανεξετασθεί το σύνολο των διεργασιών που προσφέρουν την προέλευση (εξαιρέσεις), οι οποίες 
αντικαθιστούν σε ορισμένες περιπτώσεις, τον κανόνα μεταβολής της δασμολογικής θέσεως (βλέπε 
σημείο III. 2), 
— να καθιερωθεί «ένα περιθώριο ανοχής» όσον αφορά τη χρησιμοποίηση διακοσμητικών και συμπλη­
ρωμάτων στα κλωστοϋφαντουργικά είδη (ας σημειωθεί ότι στις σχέσεις μεταξύ της Κοινότητας και 
της ΑΚΕ/ΥΧΔ υφίσταται γενική ανοχή για τις ύλες που προέρχονται από τρίτες χώρες), 
— να καθιερωθεί η έννοια της «διμερούς συσσώρευσης» (και στοιχείο της δωρήτριας χώρας) μεταξύ 
των προϊόντων προελεύσεως ΕΟΚ και εκείνων μιας δικαιούχου χώρας του ΣΓΠ(2), 
— να επεκταθεί η «περιφερειακή συσσώρευση» (βλέπε σημείο III. 2) σε άλλες περιφερειακές οργανώ­
σεις εκτός από εκείνες στις οποίες εφαρμόζεται ήδη. 
Για τις ΛΑΧ εκτός από τις τροποποιήσεις που αναφέρθηκαν προηγουμένως η Επιτροπή προτείνει: 
— να παρασχεθεί στις χώρες αυτές γενική ανοχή για το 10% των προϊόντων που προέρχονται από 
τρίτες χώρες, 
— να επανεξετασθούν οι διατάξεις σχετικά με τις αιτήσεις παρεκκλίσεων προκειμένου η Κοινότητα 
«να μπορεί να ικανοποιεί όλες τις αιτήσεις παρεκκλίσεων των ΑΑΧ που επωφελούνται του ΣΓΠ, 
εφόσον είναι δεόντως αιτιολογημένες και δεν βλάπτουν σοβαρά μια βιομηχανία της Κοινότητας». 
Η Κοινότητα και οι χώρες ΕΖΕΣ που εφαρμόζουν σήμερα τους ίδιους κανόνες προελεύσεως του ΣΓΠ 
θα πρέπει να αντιμετωπίσουν από κοινού το θέμα της μεγαλύτερης ελαστικότητας εκ μέρους τους. 
(') Η «διμερής συσσώρευση» επιτρέπει στα υλικά (ή τις διεργασίες) 
που προέρχονται από την ΕΟΚ και περιλαμβάνονται στη σύνθεση 
ενός προϊόντος που παράγεται σε μια δικαιούχο χώρα του ΣΓΠ 
να θεωρούνται ως προερχόμενα από τη χώρα αυτή. Η σώρευση 
αυτή υφίσταται ήδη για κάθε χώρα της Μεσογείου (εκτός από τις 
χώρες Μαγκρέμπ) που συνδέεται με την ΕΟΚ. Η σώρευση δεν 
είναι μόνο διμερής αλλά πλήρης μεταξύ όλων των χωρών ΑΚΕ-
ΥΧΔ και της ΕΚ.