ΕΠΙΤΡΟΠΉ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΉτΩΝ 
ΙΕΚ(92) 1006 τελικό Βρυξέλλες, 2 Ιουλlου 1992 
Εκθεση τη~ Επιτροπ~~ στο ~υμβούλιο σχετικά 
με τι~ μεταβατικέ~ διατάξει~ οι οποfε~ απορρέουν 
-από το άρθρο 28, παράyραφο~ 3 τη~. 6η~ οδηy{ας 77/388/ΕΟΚ 
-από το άρθρο l, παράyραφο~ l τη~ 18η~ Οδηyfας 89/465/ΕΟΚ 
η οποfα υποβλήθηκε σύμφωνα με το άρθρο 3 τη~ 18η~ οδηyfα~ 
του ~uμβουλfοu τη~ 18η~ rouλCou 1989 
- 2 -
το κοινό σόστημα φόροu προστιθέμενη~ αξCα~ θα πρέπει κατ'αρχήν να 
περιλαμβάνει μ(α ομοιόμορφη φορολογική βάση. ο στόχο~ αuτό~ δεν ε(χε 
επιτεuχθεC πλήρω~ με την 6η Οδηγ(α 77/388/ΕΟΚ για την εναρμόνιση των 
νομοθεσιών των κρατών μελών, των σχετικών με τοu~ φόροu~ κόκλοu εργασιών, η 
οπο(α επιτρέπει στα κράτη αuτά να εφαρμόζοuν, κατά τη διάρκεια μια~ 
μεταβατική~ περιόδοu, ορισμένε~ παρεκκλfσει~ από το κανονικό καθεστώ~ τοu 
κοινοό σuστήματο~ φόροu προστιθέμενη~ αξ(α~. 
οι παρεκκλfσει~ αuτέ~ θεσπCστηκαν για να δοθε{ η χρονική εuχέρεια στα κράτη 
μέλη και στοu~ οικονομικοό~ φορεC~ ποu επωφελοόνται από τι~ εν λόγω 
παρεκκλ(σει~ να πραγματοποιήσοuν τι~ αναγκα(ε~ προσαρμογέ~. 
1) Ετσι, στα άρθρα 13 και 15 η έκτη οδηγCα τη~ 17η~ Mαtou 1977 απαριθμεC 
ορισμένε~ πράξει~ οι οποrε~ απαλλάσσονται οριστικά από το φόρο 
προστιθέμενη~ αξ(α~. 
το άρθρο 28, παράγραφο~ 3, περrπτωση α, τη~ ανωτέρω οδηγCα~ επιτρέπει 
στα κράτη μέλη να παρεκκλCνοuν, κατά τη διάρκεια μια~ μεταβατική~ 
περιόδοu, από τον κοινό κανόνα, δηλαδή τοu~ επιτρέπει να 
εξακολοuθήσοuν να εφαρμόζοuν τον φόρο προστιθέμενη~ αξCα~ στις 
πράξει~ οι οποCε~ κανονικά απαλλάσσονται από το φόρο και οι οποfε~ 
απριθμοόνται σε ένα κατάλογο στο παράρτημα Ε τη~ Οδηγ(α~. 
Επfση~ το άρθρο 28, παράγραφο~ 3, περ(πτωση β, επιτρέπει στα κράτη 
μέλη να εξακολοuθήσοuν να απαλλάσσοuν, uπό τοu~ όροu~ ποu uφCστανται 
στο κράτο~ μέλο~, τι~ πράξει~ ποu απαριθμοόνται στο παράρτημα ΕΤ, ενώ 
οι εν λόγω πράξει~ εμπ(πτοuν κανονικά στο πεδ(ο εφαρμογή~ τοu ΦΠΑ, 
δuνάμει των άρθρων 5 και 6 τη~ έκτη~ ΟδηγCα~. 
2) Η οδηγ(α αuτή προβλέπει επ(ση~ ότι το Εuμβοόλιο, με βάση μ(α έκθεση 
τη~ Επιτροπή~, επανεξετάζει την κατάσταση όσον αφορά τι~ παρεκκλ(σει~ 
οι οπο(ε~ αναφέρονται στην παράγραφο 3 τοu άρθροu 28 και αποφασ(ζει 
σχετικά με την ενδεχόμενη κατάργηση ορισμένων ή όλων των παρεκκλ(σεων 
αuτών. 
3) Εuνιστάται η κατάργηση των παρεκκλ(σεων αuτών για τοu~ εξή~ λόγοu~: 
α) Οι παρεκκλCσει~ θα πρέπει να καταργηθοόν, προκειμένοu να 
εξασφαλισθε( η καλότερη λειτοuργCα τοu σuστήματος ΦΠΑ. 
Πράγματι, οι παρεκκλCσει~ αuτές αποτελοόν μέτρα τα οπο(α 
παρεμποδ(ζοuν την πλήρη εναρμόνιση τοu ΦΠΑ σε κοινοτικό επ(πεδο 
και κατά σuνέπεια μποροόν να προκαλέσοuν στρεβλώσει~ τοu 
ανταγωνισμοό μεταξό των κρατών μελών. 
- 3 -
β) Εξάλλοu, ο κανονισμός ΕΟΚ, ΕΥΡΑΤΟΜ αριθ. 1553/89 τοu Σuμβοuλ(οu 
της 29ης Mαtou 1989 σχετικά με το ομοιόμορφο οριστικό καθεστώς 
ε(σπραξης των ιδ(ων πόρων ποu προέρχονται από τον ΦΠΑ, προβλέπει 
στο άρθρο 2 ότι, yια τον καθορισμό της βάσης των πόρων ΦΠΑ, θα 
πρέπει να λαμβάνονται uπόψη : 
οι πράξεις τις οπο(ες εξακολοuθούν να φορολογούν τα κράτη 
μέλη δuνάμει τοu άρθροu 28, παράγραφος 3, περrπτωση α) της 
οδηy(ας 77/388/ΕΟΚ· 
οι πράξεις τις οπο(ες εξακολοuθούν να απαλλάσσοuν τα κράτη 
μέλη δuνάμει τοu άρθροu 28, παράγραφος 3, περfπτωση β) της 
οδηy(ας 77/388/ΕΟΚ. 
Επομένως οι παρεκκλ(σεις αuτές επηρεάζοuν σημαντικά τον τρόπο 
uπολοyισμού των ιδ(ων πόρων και καθιστούν δuσχερέστερο τον έλεγχό 
τοuς. 
Υ) Τέλος, όπως αναφέρεται στη δήλωση η οπο(α περιλαμβάνεται στα 
πρακτικά τοu Σuμβοuλ(οu κατά την έγκριση της 18ης Οδηy(ας (Fisc 
105-7716/89), οι απαιτούμενες τροποποιήσεις τοu καταλόyοu των 
απαλλασσόμενων και των φορολογητέων πράξεων, όπως αuτός προκύπτει 
από το άρθρο 28, παράγραφος 3, θα πρέπει να έχοuν ως αποτέλεσμα 
την εξασφάλιση της (σης φορολογικής μεταχεfρισης των κρατών μελών 
σόμφωνα με τις αρχές της σuνθήκης ΕΟΚ. 
4) Με την προοπτική αuτή και μετά από πρόταση της Επιτροπής, το 
Σuμβούλιο των Εuρωπα·ίκών κοινοτήτων, αποφάσισε, στην οδηy(α τοu της 
18ης Iouλ(ou 1989, την κατάργηση ορισμένων παρεκκλ(σεων. 
Ετσι, ο αριθμός των παρεκκλ(σεων τοu παραρτήματος Ε μειώθηκε από 13 
σε 4 (εκ των οποCων οι δύο δεν ε(χαν χρησιμοποιηθε(), ενώ εκε(νος τοu 
παραρτήματος ΣΤ από 27 σε 14. 
5) Επ(σης το Σuμβούλιο προέβλεψε στο άρθρο 3 της 18ης οδηy(ας, να 
επανεξετάσει τις uπάρχοuσες παρεκκλ(σεις οι οπο(ες προκύπτοuν, 
τόσο από το άρθρο 28, παράγραφος 3 της 6ης οδηy(ας της 17.5.1977, 
όσο και από το άρθρο 1, παράγραφος 1, 2ο εδάφιο, της 18ης οδηy(ας 
της 18.7.1989, 
λαμβάνοντας uπόψη τις στρεβλώσεις τοu ανταγωνισμού ποu προέκuψαν από 
την εφαρμογή τοuς, ή ποu θα uπήερχε κfνδuνος να εμφανιστούν ενόψει 
της ολοκληρώσεως της εσωτερικής αγοράς. 
χ 
χ χ 
- 4 -
Η παρούσα έκθεση έχει ω~ στόχο να παρουσιάσει την κατάσταση όσον αφορά τι~ 
παρεκκλCσει~ οι οποCε~ δεν καταργήθηκαν από την lβη ΟδηγCα, λαμβάνοντα~ 
υπόψη τι~ οικονομικέ~ συνθήκε~ και την ολοκλήρωση τη~ εσωτερική~ αγορά~. 
Στην παροuσα έκθεση εξετάζονται: 
οι παρεκκλCσει~ για τι~ οποCε~ η Επιτροπή ανέλαβε τη δέσμευση να 
υποβάλει συγκεκριμένε~ προτάσει~ στο Σuμβοuλιο· 
οι επιπτώσει~ ποu προκuπτοuν από την εφαρμογή των άλλων παρεκκλCσεων 
ή ποu θα uπήρχε κCνδuνο~ να εμφανιστοuν ενόψει τη~ ολοκληρώσεω~ τη~ 
εσωτερική~ αγορά~· 
- 5 -
Ι. ΠΑΡΕΚΚΛΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ θΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΔΙΑΤΥΠΩθΟΥΝ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΕΣ 
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ 
1. Ορισμένες; παρεκκλCσεις; του άρθρου 28, παρά"yραφοc; 3, περιΊΠώσεις; α 
και β (παράρτημα Ε και ΣΤ) θα πρέπει να αποτελέσουν αντικεfμενο 
ειδικών διατάξεων και δεν θα εξετασθούν περαιτέρω στο πλα{σιο τηc; 
παρούσας; έκθεσης;. Πρόκειται yια τα ακόλουθα σημε{α: 
Ε15 Παροχή υπηρεσιών από πρακτορε(α ταξιδfων -ταξ(δια εκτός; τηc; 
ΕΟΚ (βλ. σημε(ο ΣΤ27 και άρθρο 28 παράγραφος; 3 στοιχε(ο ζ)) 
Προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι πρακτικές; δυσκολ(εc; οι 
οποfεc; προκύπτουν κατά τη φορολόγηση του περιθωρ(ου κέρδους; 
των πρακτορε(ων ταξιδ(ων, δυσκολfεc; για τις; οποfεc; έγινε ήδη 
λόγος; στην επιτροπή ΦΠΑ και σύμφωνα με τη δέσμευση την οπο(α 
ανέλαβε κατά τη διαδικασ(α έγκρισης; τηc; 18ης; οδηγfαc;, η 
Επιτροπή θα υποβάλει στο Συμβούλιο μ(α συγκεκριμένη πρόταση 
οδηγ(αc;. 
ΣΤ10 Εργασfεc; που πραγματοποιούν τα νοσοκομειακά ιδρύματα 
(ιδιωτικές; κλινικές;) 
Η πρόταση 19ης; Οδηγfαc; (Com 84/648) προβλέπει την επέκταση 
τηc; απαλλαγής; στα νοσοκομειακά ιδρύματα εκτός; από εκε(να τα 
οπο(α αναφέρονται στο άρθρο 13Α παράγραφος; 1, περfπτωση β 
τηc; 6ης; Οδηγfαc;, και τα οπο(α απαλλάσσονται ήδη. Η διεύρυνση 
του πεδ(ου εφαρμογής; τηc; απαλλαγής; που αναφέρεται στο άρθρο 
αυτό θα καθιστούσε επομένως; άνευ αντικειμένου την παρέκκλιση 
η οπο(α αναφέρεται στο σημε(ο 10 του παραρτήματος; ΣΤ. 
ΣΤ17 Μεταφορές; προσώπων καθώς; και μεταφορές; αγαθών συναφών προς; 
τη μεταφορά προσώπων. 
Η εφαρμογή του άρθρου 28 παράγραφος; 5 θα αποτελέσει 
αντικεfμενο χωριστής; πρότασης; σύμφωνα με το πρόγραμμα 
εργασfαc; της; Επιτροπής; για το 1992. 
κατά συνέπεια, πρόκειται να διαβιβασθε( το συντομότερο 
δυνατό στο Συμβούλιο μfα πρόταση οδηγ(αc; σχετικά με το 
καθεστώς; ΦΠΑ που θα εφαρμόζεται στις; μεταφορές; προσώπων. 
- 6 -
ΕΤ26 Ερyασ(ες σχετικά με το χρuσό εκτός τοu χρuσού βιομηχανικής 
χρήσης 
Εύμφωνα με τη δέσμεuση ποu ανέλαβε κατά τις σuζητήσεις yια 
την lβη οδηy(α ΦΠΑ, η Επιτροπή θα uποβάλει στο Εuμβούλιο μ(α 
σuyκεκριμένη πρόταση οδηyCας, όσον αφορά το καθεστώς ΦΠΑ ποu 
θα εφαρμόζεται στις ερyασ(ες αuτές. Εχοuν ήδη αρχCσει οι 
τεχνικές διαδικασ(ες yια την κατάρτιση τοu σχετικού εyyράφοu 
ερyασ(ας. 
ΕΤ27 Παροχή uπηρεσιων από πρακτορε(α ταξιδ(ων (ταξfδια στο 
εσωτερικό της ΕΟΚ) 
(βλ. ElS) 
2. ΙΙαρf)()(λιση του άρθρου 28, παpάη?αφος 3, περfΊΠωση ζ, της έκτης 
οδηyfαc; (δυνατότητα απαλλαyήc; της παροχfιc; U1Π]eεσιων από 
πραχτορε(α ταξιδ(ων χωρfc; δικαfωμα προς έΚΊΠωση των ετιβληθέντων 
χατά το προηyούμενο στάδιο φόρων). 
Η παρέκκλιση αuτή θα εξετασθε( επ(σης στο πλα(σιο των νέων 
προτάσεων σχετικά με τις ερyασ(εc; ποu πραγματοποιούν τα 
πρακτορε(α ταξιδ(ων (βλ. ElS). 
- 7 -
ΙΙ. ΑΝΑΛΥΕΗ ΤΩΝ ΥΦΙΕΤΑΜΕΝΩΝ ΠΑΡΕΚΚΛΙΕΕΩΝ 
Α. rενιχfι uαροuσfαση 
Η εφαρμογ~ των uφιστάμενων παρεκκλ(σεων από μέροuς των κρατών 
μελών επηρεάζει κατ'ανάγκη το επ(πεδο των δημοσιονομικών τοuς 
εσόδων. Επιπλέον, η διατ~ρηση των παρεκκλ(σεων αuτών μπορεf να 
δημιοuργ~σει στρεβλώσεις των όρων ανταγωνισμού μεταξύ των 
οικονομικών φορέων των διαφόρων κρατών μελών. Λαμβάνοντας uπόψη 
τα στοιχε(α αuτά, η Επιτροπ~ προτfθεται να ολοκληρώσει την 
~ναρμόνιση, uιοθετώντας μfα πραγματιστικ~ προσέγγιση. 
1. Η διατ~ρηση των παρεκκλ(σεων οι οποfες διεuρύνοuν ~ 
περιορfζοuν de facto το πεδfο εφαρμογ~ς τοu φόροu 
προστιθέμενης αξ(ας σε ένα δικαιούχο κράτος μέλος επηρεάζει 
το επfπεδο των εσόδων ΦΠΑ τοu κράτοuς αuτού. 
οι uφιστάμενες παρεκκλfσεις έχοuν ως αποτέλεσμα 
-εfτε την σuνέχιση της φορολόγησης των πράξεων οι οποfες 
κανονικά απαλλάσσονται από το φόρο με βάση το οριστικό 
καθεστώς (άρθρο 28, παράγραφος 3, περfπτωση α και 
παράρτημα Ε της 6ης Οδηγ(ας), 
-εfτε τη σuνέχιση της απαλλαγ~ς των πράξεων οι οπο(ες 
κανονικά εfναι φορολογητέες (άρθρο 28, παράγραφος 3, 
περfπτωση β και παράρτημα ΕΤ της 6ης οδηγfας). 
Επομένως, η κατάργηση των uφιστάμεων παρεκκλfσεων αναμένεται 
ότι κατ'αρχήν θα έχει ως αποτέλεσμα την απώλεια εσόδων στην 
πρώτη περfπτωση και την αύξηση των πόρων στη δεύτερη 
περfπτωση, uπέρ κάθε κράτοuς μέλοuς το οπο(ο αφορά η 
κατάργηση των εν λόγω παρεκκλ(σεων. 
Σχετικά με το θέμα αuτό θα πρέπει να αναφερθε( ότι οι 
uφιστάμενες παρεκκλfσεις ε(ναι περισσότερες στο παράρτημα 
ET(l4) απ'ότι στο παράρτημα Ε(4). Έτσι, ανεξάρτητα από 
οποιοδήποτε άλλο επιχεfρημα, τα κράτη μέλη θα έπρεπε να 
επιθuμούν, για δημοσιονομικούς λόγοuς, την κατάργηση των 
παρεκκλ(σεων τοu παραρτ~ματος ΕΤ των οποfων κάνοuν χρήση. 
Επιπλέον, η διατήρηση των uφιστάμενων παρεκκλfσεων 
uποχρεώνει τις uπηρεσ(ες της Επιτροπ~ς να διορθώνοuν τον 
τρόπο uπολογισμού των ιδfων πόρων, με βάση τις πληροφορfες 
τις οποfες τοuς παρέχοuν τα κράτη μέλη. 
2. Εξάλλοu, το Εuμβούλιο ζήτησε ρητά από την Επιτροπή(l) να 
τοu uποβάλει έκθεση, ώστε να έχει τη δuνατότητα να αποφανθε( 
για την κατάργηση των παρεκκλfσεων "λαμβάνοντας uπόψη τις 
στρεβλώσεις τοu ανταγωνισμού ποu προέκuψαν από την εφαρμογή 
τοuς, ~ ποu θα uπήρχε κfνδuνος να εμφανιστούν ενόψει της 
ολοκληρώσεως της εσωτερικής αγοράς". 
(l) άρθρο 3 της 18ης οδηy(ας 
- 8 -
θα πρέπει λοιπόν, προκειμένου να εκτιμηθούν πλ~ρω~ οι 
κCνδυνοι στρέβλωση~ του ανταγωνισμού, να εξετασθεf η 
κατάσταση, τόσο από τη σκοπιά του μεταβατικού καθεστώτα~, 
όσο και από τη σκοπιά του οριστικού καθεστώτα~. 
Ετη συνέχεια του κειμένου, αναλύεται εν σuντομCα η εφαρμογ~ 
καθεμιά~ από τι~ παρεκκλfσει~ οι οπο(ε~ διατηρούνται με τη 
18η οδηγfα, λαμβάνοντα~ υπόψη το κριτ~ριο αυτό. 
-θα πρέπει ωστόσο να υπογραμμιστε(, ότι η ύπαρξη σημαντικών 
διαφορών μεταξύ των συντελεστών που εφαρμόζονται για τα 
fδια αγαθά και υπηρεσ(ε~, ενδέχεται επ(ση~ να δημιουργ~σει 
ορισμένε~ στρεβλώσει~. 
οσον αφορά τι~ παραδόσει~ αγαθών, το εφαρμοζόμενο τη 
στιγμ~ αυτ~ καθεστώ~ του φόρου προστιθέμενη~ αξ(α~, ~ το 
σύστημα το οποrο θα προκόψει από το μεταβατικό καθεστώ~ 
δεν δημιουργε( φανερ~ στρέβλωση του ανταγωνισμού, όσον 
αφορά τον εφαρμοζόμενο συντελεστ~, ο οποCο~ ε(ναι πάντοτε 
ο συντελεστ~~ τη~ χώρα~ εισαγωγ~~ (παρόν καθεστώ~) ~ τη~ 
χώρα~ προορισμού (μεταβατικό καθεστώ~). 
Η κατάσταση δεν θα ~ταν η (δια εάν, όπω~ ε(χε προτε(νει η 
Επιτροπ~ τον Αύγουστο του 1987, ο μη υποκεCμενο~ στο φόρο 
~ απαλλασσόμενο~ αγοραστ~~ έπρεπε να καταβάλει το φόρο 
προστιθέμενη~ αξ(α~ με βάση το σuντελεστ~ τη~ χώρα~ 
καταγωγ~~· 
οσον αφορά τι~ παροχέ~ υπηρεσιών, μπορούν να εμφανιστούν 
στρεβλώσει~ ανταγωνισμού όταν, με βάση τι~ διατάξει~ του 
άρθρου 9, περCπτωση 1 τη~ 6η~ ΟδηγCα, ω~ τόπο~ παροχ~~ των 
υπηρεσιών θεωρε(ται ο τόπο~ όπου έχει την έδρα τη~ 
δραστηριότητά~ του ο παρέχων τι~ υπηρεσ(ε~. 
Επομένω~ η προσέγγιση των συντελεστών που προτε(νει η 
Επιτροπ~ διαδραματfζει καθοριστικό ρόλο για την άμβλυνση 
των υφιστάμεων στρεβλώσεων. 
Εξάλλου, σε ορισμένε~ περιπτώσει~, περιορfζονται 
κατ'ανάγκη οι στρεβλώσει~ του ανταγωνισμού οι οπο(ε~ 
οφε(λονται αποκλειστικά στη διατ~ρηση τη~ μ(α~ ~ άλλη~ 
παρέκκλιση~. Πράγματι, ορισμένε~ παρεκκλfσει~ εφαρμόζονται 
από ένα πολύ μικρό αριθμό κρατών μελών (βλ. παράρτημα 1). 
Εξάλλου, διάφοροι παράγοντε~, όπω~ η απόσταση, η ευχέρεια, 
η εξυπηρέτηση επηρεάζουν άμεσα την επιλογ~ του αγοραστ~ 
και επομένω~ καθιστούν σε ορισμένε~ περιπτώσει~ την 
στρέβλωση καθαρά θεωρητικ~. 
Άλλωστε, η 6η οδηγfα περιλαμβάνει και άλλε~ παρεκκλCσει~, 
εκτό~ από εκεrνε~ του άρθρου 28, παράγραφο~ 3. 
- 9 -
3. Επιπλέον, με βάση την δη οδηγ(α, οι παρεκκλ(σει~ οι οπο(ε~ 
διατηρήθηκαν μετά την έγκριση τη~ 18η~ Οδηγ(α~ έχοuν 
μεταβατικό χαρακτήρα. Κατά σuνέπεια, θα πρέπει κατ'αρχήν να 
καταργηθούν, προκειμένοu να ολοκληρωθε( η εναρμόνιση των 
νομοθεσιών των κρατών μελών οι οποfε~ αφορούν τοu~ φόροu~ 
κύκλοu εργασιών. 
Ωστόσο, σύμφωνα με την επιθuμ(α ποu εςέφρασε το Σuμβούλιο, 
και με βάση τι~ διατάςει~ τοu άρθροu 28, παράγραφο~ 4 τη~ 
δη~ οδηγ(α~, η Επιτροπή προτ(θεται να προτε(νει την 
κατάργηση μόνο των παρεκκλ(σεων ποu η διατήρησή τοu~ θα ε(χε 
ω~ αποτέλεσμα τη διατάραςη τη~ (ση~ φορολογική~ μεταχείριση~ 
των κρατών μελών. 
4. Ωστόσο, στην πράςη, τα κράτη μέλη έχοuν τη δuνατότητα να 
κάνοuν χρήση ενό~ δικαιώματο~ επιλογή~ το οποfο θα 
αντικαταστήσει ορισμένε~ από τι~ παρεκκλ(σει~ των οπο(ων 
προτε(νεται η κατάργηση, παρά το γεγονό~ ότι η εφαρμογή τοu~ 
δεν δημιοuργεC πραγματική στρέβλωση τοu ανταγωνισμού. 
Η κύρια σκοπιμότητα τη~ διάταςη~ αuτή~ ε(ναι να επιτρέψει σε 
όλα τα κράτη μέλη και κuρ(ω~ στα κράτη τα οπο(α δεν 
"εuνοούνται" τη στιγμή αuτή από καμ(α παρέκκλιση να 
προσαρμόσοuν τη νομοθεσ(α τοu~. 
Βέβαια, η δuνατότητα αuτή δεν θα πρέπει να έχει ω~ σuνέπεια 
την παράβλεψη των γενικών αρχών τη~ δη~ οδηγfα~, ούτε να 
προκαλέσει νέε~ στρεβλώσει~ των όρων ανταγωνισμού μεταςύ των 
κρατών μελών. 
5. Πάντω~, η κατάργηση μια~ παρέκκλιση~, ε(τε αuτή 
αντισταθμ(ζεται, ε(τε όχι, από τη χορήγηση δικαιώματο~ 
επιλογή~ ποu προσφέρεται σε όλα τα κράτη μέλη, θα πρέπει να 
πραγματοποιηθε( το αργότερο μέχρι την lη Ιανοuαρfοu 1993, 
οπότε θα αρχίσει να ισχύει το μεταβατικό καθεστώ~ στο 
πλα(σιο τη~ κατάργηση~ των φορολογικών σuνόρων. 
-10 -
Β. Πρdξει~ τοu χαραρτ~ματος Ε 
Ε2 Dapoxt~ υπηρεσιών οι οχο{ες χραyματοχοιούνται από οδοντοτεχν(τες 
χαθ~ χαι χαραδόσει~ ειδώv οδοντιχ~ς χροσθετιχής xou 
wραyματοχοιούνται από τους οδοντιάτρους χαι τους οδοντοτεχν(τες 
Οι εν λόyω ερyασ(ες ε(ναι αυτές οι οχο(ες αναφέρονται στο άρθρο 13 Α, 
παράyραφος 1, περ(πτωση ε) της 6ης Οδηγ(ας, δηλαδ~ οι παροχές υπηρεσιών που 
πραyματοποιούνται από οδοντοτεχν(τες στο πλαCσιο της δραστηριότητάς τους, 
καθώς χαι οι παραδόσεις ειδών οδοντικής προσθετικής που πραγματοποιούνται 
από τους οδοντιάτρους χαι τους οδοντοτεχν(τες. 
Η διάτα(η αuτ~ δεν απαλλάσσει του φόρου ούτε την αγορά ειδών οδοντικής 
προσθετιχ~~ στο εσωτερικό της χώρας ούτε την εισαγωγή τους από τους 
οδοντοτεχν(τες, αλλά μόνο τις ερyασCες οι οπο(ες πραγματοποιούνται μεταξύ 
του οδοντοτεχνCτη ~ του οδοντιάτρου και των πελατών τους. 
Μεταξύ των δύο κρατών μελών τα οπο(α φορολογούν τις εν λόγω εργασ(ες 
(rερμανrα, Βέλγιο), μόνο η rερμανrα εξέφρασε την επιθυμfα, κατά τη διάρκεια 
των προπαρασκευαστικών εργασιών της 18ης οδηγfας, να διατηρήσει την 
παρέκκλιση αυτ~ για δημοσιονομικούς λόγους. 
Η κατάρyησ~ της, η οπο(α εfχε προβλεφθεf ήδη το 1984 από την Επιτροπή στην 
πρότασή τη~ για την 18η οδηγCα, δικαιολογεfται από το γεγονός ότι η 
διατ~ρηση της φορολοy{ας υποχρεώνει τους οδοντιάτρους να κάνουν διάκριση 
μετα(ύ των μη φορολοyητέων και των φορολοyητέων εργασιών τους. Επιπλέον, 
μια τέτοια παρέκκλιση δεν θα ήταν δυνατόν να έχει μόνιμο χαραχτήρα. 
Ε7 -11 -
Δραστηριότητες δημοσ!ων οργαvισμώv ραδιοφώνου και τηλεοράσεως, 
εξ α ι ρtσε ι αuτώv 'Ι[Ου tχουν εμ'Ι[ορ ι κό χαρακτήρα 
οι εμπορικtc;; δραστηριότητες των δημοσ(ων οργανισμών ραδιοφώνου και 
τηλεοράσεως ε(ναι φορολογητέες κατ'εφαρμογήν του άρθρου 4, παράγραφος 5, 
τρfτο εδάφιο και παράρτημα Δ τηc;; 6ηc;; οδηγfαc;; ΦΠΑ. 
Αντfθετα, οι δραστηριότητες οι οποfεc;; δεν έχουν εμπορικό χαρακτήρα 
απαλλάσσονται δυνάμει του άρθρου l3A, παράγραφος l, περfπτωση ιζ), της 
fδιαc;; οδηγfαc;;. το άρθρο 28, παράγραφος 3, περfπτωση α) δfνει ωστόσο τη 
δυνατότητα στα κράτη μέλη να εξακολουθήσουν να φορολογούν τιc;; εν λόγω 
πράξεις κατά τη διάρκεια μιας μεταβατικής περιόδου. 
Δύο κράτη μέλη εφαρμόζουν την παρέκκλιση του παραρτήματος Ε σημε(ο 7 (Δαν(α 
και Ιταλ(α). Ολα τα άλλα κράτη μέλη θεωρούνται ότι απαλλάσσουν τιc;; 
δραστηριότητες με μη εμπορικό χαρακτήρα. Η κατάργηση της παρέκκλισης θα 
ε(χε ωc;; αποτέλεσμα την καθιέρωση τηc;; διάκρισης η οπο(α γfνεται στην 6η 
Οδηγ(α μεταξύ φορολογητέων εμπορικών δραστηριοτήτων και απαλλασσόμενων μη 
εμπορικών δραστηριοτήτων. 
Η Επιτροπή παρατηρεC ότι οι υπηρεσ(εc;; που παρέχονται στους τηλεθεατές από 
ένα κρατικό δ(αυλο δεν παρουσιάζουν ουσιαστικές διαφορές σε σχέση με 
εκε(νεc: που παρέχονται από ιδιωτικούς διαύλους. οι κρατικο( δfαυλοι 
προσπαθούν και αυτο( να προσελκύσουν ένα όσο το δυνατόν ευρύτερο κοινό, 
tτσι ώστε να αυξήσουν τον όγκο των εσόδων τους εκτός από τα έσοδα που 
προtρχονται από τιc;; εισφορές. ο ανταγωνισμός μεταξύ κρατικών και ιδιωτικών 
διαύλων ε(ναι επομένως πολύ πιο άμεσος απ'ό,τι κατά το παρελθόν. 
Δεδομtνου ότι οι νέες τεχνικές (καλωδιακή, δορυφορική τηλεόραση κ.λπ.) 
συμβάλλουν στην κατάργηση των συνόρων μεταξύ των κρατών, ένας εθνικός 
κρατικός δ(αυλοc;; ενδέχεται να ευρ(σκεται σε ανταγωνισμό με ένα δ(αυλο άλλου 
κράτους μέλους (κρατικό ή ιδιωτικό). 
Η σημερινή εξέλιξη των οπτικοακουστικών μέσων στην Ευρώπη χαρακτηρ{ζεται 
επ(σηc;; από τη διεθνοπο(ηση της παραγωγής και τηc;; αγοράς. 
Η απαλλαγή tχει σαν αποτέλεσμα τη διατήρηση στρεβλώσεων του ανταγωνισμού σε 
βάρος των κρατικών διαύλων, των οπο(ων τα έσοδα προέρχονται σε μεγάλο βαθμό 
από εισφορές. Πράγματι, οι κρατικο( δ(αυλοι δεν μπορούν, αντ(θετα με τους 
ανταγωνιστές τους του ιδιωτικού τομέα, να εκπ(πτουν στο σύνολό του το φόρο 
που καταβλήθηκε για την απόκτηση των αναγκα(ων για την άσκηση των 
δραστηριοτήτων τους αγαθών και υπηρεσιών. 
Κατά συνέπεια, μόνο η φορολόγηση των μη εμπορικών δραστηριοτήτων μπορε( να 
εξασφαλ(σει την ισότιμη μεταχε(ριση όλων των οργανισμών ραδιοφώνου και 
τηλεόρασης. 
-12 -
Επιπλtον, η φορολόyηση αυτών των δραστηριοτήτων θα ε(χε πολύ περιορισμένε~ 
επιπτώσει~ yια το ποσό αυτών των εισφορών, δεδομένου ότι τα κράτη μέλη θα 
έχουν τη δυνατότητα να εφαρμόζουν μειωμένο συντελεστή. Εξάλλου, εφόσον 
πρόκειται yια εισφορt~ των οποCων το ποσό καθορfζεται από τι~ δημόσιε~ 
αρχt~, τα κράτη μέλη θα μπορούν, εάν το επιθυμούν, να μην μετακuλCουν το 
συνολικό ποσό του φόρου στην εισφορά που καταβάλλουν οι χρήστε~ αυτή~ τη~ 
δημόσια~ υπηρεσ(α~. 
Λαμβάνοντα~ υπόψη τα στοιχεCα αυτά, η Επιτροπή προτ(θεται να προτε(νει την 
κατάρyηση, αφενό~, τη~ παρέκκλιση~ που επιτρέπει σε ορισμένα κράτη μέλη να 
εξακολουθούν να φορολοyούν τι~ "μη εμπορικέ~" δραστηριότητε~ των δημοσ(ων 
ορyανισμών ραδιοφώνου και τηλεοράσεω~ και, αφετέρου, την τροποπο(ηση τη~ 
6η~ οδηyCα~ κατά τρόπο ώστε να καταστούν φορολοyητέε~ όλε~ οι 
δραστηριότητε~ που ασκούνται από του~ εν λόyω ορyανισμού~. 
Πρέπει ωστόσο να ληφθούν επίση~ υπόψη οι κοινωνικέ~ και πολιτιστικέ~ 
ιδιαιτερότητε~ κάθε κράτου~ μέλου~ όσον αφορά τη δημόσια υπηρεσ(α 
ραδιοφων(α~ και τηλεόραση~. τα κράτη μέλη θα μπορούσαν πράyματι να δώσουν 
μεyαλύτερη βαρύτητα σ'αυτέ~ τι~ ιδιαιτερότητε~ απ'ό,τι στου~ οικονομικού~ 
παράyοντε~ που σχετίζονται με τον ανταyωνισμό μεταξύ κρατικών και ιδιωτικών 
ορyανισμών ραδιοφώνου και τηλεόραση~. 
κατά συνέπεια, προβλέπεται ότι τα δύο κράτη μέλη που απαλλάσσουν σήμερα τι~ 
μη εμπορικt~ δραστηριότητε~ των ορyανισμών ραδιοφώνου και τηλεόραση~ θα 
έχουν τη δυνατότητα να εφαρμόζουν την απαλλαyή αυτή και μετά την lη 
ΙανοuαρCου 1993. 
Εν πάση περιπτώσει, η κατάσταση αυτών των ορyανισμών όσον αφορά το ΦΠΑ θα 
αποτελέσει μελλοντικά αντικείμενο νέα~ εξέταση~ από την Επιτροπή και το 
~υμβούλιο θα αποφανθε( σχετικά με τη παρέκκλιση αυτή βάσει πρόταση~ που θα 
υποβάλει η Επιτροπή πριν από τι~ 31 Δεκεμβρ(ου 1996. 
-13 -
Ell παραδόσεις μη νεόδμητων κτιρfων, όταν πραyματοποιούνται από 
uποκε{μενους στο φόρο που είχαν δικαfωμα προς tχπτωση των 
προηyουμtνως καταβληθέντων φόρων yια τα εν λόyω χτfρια κατά την 
πρώτη παράδοση 
Η παρέχχλιση επιτρέπει τη φορολογία των παραδόσεων κτιρfων που 
πραγματοποιούνται μετά την πρώτη του~ κατοfκηση από υποκεfμενου~ στο φόρο 
οι οπο(οι εfχαν ασχ~σει το δικαfωμά του~ προ~ έκπτωση του ΦΠΑ που ε(χε 
καταβληθε( προηγουμένω~ κατά την πρώτη παράδοση των εν λόγω κτιρfων. 
Μόνο τρει~ χώρε~ παρεκκλfνουν από την αρχ~ τη~ απαλλαγ~~ που προβλέπεται 
στο άρθρο 13-Β, περfπτωση ζ) τη~ 6η~ οδηγfα~ (Ιρλανδ(α, Ιταλ(α και rαλλfα) 
και εφαρμόζουν για τι~ εν λόγω παραδόσει~ το φόρο προστιθέμενη~ αξ(α~. Ετη 
πλειοψηφ(α των άλλων κρατών μελών, οι παραδόσει~ οδηγούν στην είσπραξη 
δικαιωμάτων εγγραφ~~. ~ τελών μεταβιβάσεω~, τα οποrα κατ'αρχ~ν δεν εfναι 
εχπτώσιμα από τον υποκε!μενο στο φόρο αγοραστ~. 
Εφόσον τα εν λόγω αγαθά δεν ε(ναι δυνατόν να μετακινηθούν, η διατ~ρηση τη~ 
παρtχχλιση~ δεν εfναι δυνατόν να έχει πραγματικέ~ σuνέπειε~, όσον αφορά τον 
ανταγωνισμό. 
Αυτοό του είδου~ οι στρεβλώσει~ θα μπορούσαν να προκόψουν μόνο εφόσον η 
φορολογικ~ επιβάρυνση η οπο(α συνδέεται με την αγορά παρουσιάζει μεγάλε~ 
διαφορέ~ από το ένα κράτος στο άλλο και στη συνέχεια, το γεγονό~ αυτό 
επηρεάζει την απόφαση μια~ επιχεfρηση~, όσον αφορά το μελλοντικό τόπο 
εγκατάστασ~ς τη~. Πάντω~, ο παράγων αυτό~ δεν φαfνεται ότι εfναι από μόνο~ 
του καθοριστικός, δεδομένου ότι υπάρχουν ορισμένες ενισχύσει~ τι~ οποfες 
μπορούν να χορηγ~σουν οι δημόσιε~ αρχέ~ στι~ επιχειρ~σει~, ω~ κ(νητρο για 
να προτιμ~σουν την εγκατάστασ~ του~ σε ένα κράτος μέλο~ παρά σε ένα άλλο 
και δεδομένου ότι σηματικό ρόλο διαδραματfζουν επ(ση~ και οι εμπορικέ~ 
πολιτικέ~ που ασκε( κάθε εταιρεfα. 
Ωστόσο, με την προοπτικ~ τη~ μεγάλη~ εσωτερικ~~ αγορά~, θεωρεfται αναγκαfο 
να καταργηθε( η παρέκκλιση, ώστε να καταστε( το κοινό σύστημα του φόρου 
προστιθέμνης αξ(ας όσο το δυνατόν πιο ουδέτερο για τους διάφορους 
οικονομικού~ φορεfς. 
Επιπλέον, εφόσον πρόκειται για πράξει~ οι οποfε~ απαλλάσσονται δυνάμει του 
άρθρου 13Β, περ(πτωση ζ), τα κράτη μέλη θα μπορούν να εφαρμόσουν το άρθρο 
l3r, παρCπτωση β) και να παραχωρ~σουν στου~ υποκεfμενους στο φόρο υπηκόους 
του~ το δικαfωμα επιλογ~ς τη~ φορολογ(α~ των εν λόγω πράξεων. 
-14 -
r. Πράξει~ τοu ~αραρτήματο~ Ετ 
ETl ΕCσπραξη διχαιωμάτωv εισόδοu σε αθλητιχf~ εκδηλώσει~ 
Η πρώτη παρέχχλιση τοu παραρτήματα~ ΕΤ επιτρέπει σε οποιοδήποτε χράτο~ 
μέλο~ να απαλλάσσει από τη φορολογία την είσπραξη δικαιωμάτων εισόδου σε 
αθλητικέ~ εκδηλώσει~, οι οποίε~ κανονικά είναι φορολογητέε~. τρία κράτη 
απαλλάσσοuν τη στιγμή αuτή από το φόρο τι~ εν λόγω πράξει~ (rαλλία, 
Ιρλανδία, Λουξεμβούργο). 
Η Επιτροπή εrχε προβλέψει την κατάργηση τη~ παρέκκλιση~ στην αρχική τη~ 
πρόταση για την lθη οδηγ(α. 
κατά τη διάρκεια των συζητήσεων, το κοινοβούλιο τη~ ζήτησε να χάνει 
διάκριση μεταξύ ερασιτεχνικών και επαγγελματικών αθλητικών δραστηριοτήτων, 
προκειμένου να υποβάλλονται σε φορολογCα τα δικαιώματα εισόδου σε αθλητικέ~ 
εκδηλώσει~ επαγγελματικού χαραχτήρα, δηλαδή σε αθλητικέ~ συναντήσει~ στι~ 
οποCε~ οι συμμετέχοντε~ αθλητέ~ λαμβάνουν άμεσα ή έμμεσα αμοιβή. Ετσι, θα 
εξακολουθούσαν να απαλλάσσονται του φόρου μόνο τα δικαιώματα εισόδοu σε 
αθλητικέ~ εκδηλώσει~ στι~ οποCε~ συμμετέχουν αθλητέ~ οι οπο(οι δεν 
εισπράττουν χαμCα άμεση ή έμμεση αμοιβή για τη συμμετοχή του~ στην εν λόγω 
εκδήλωση. 
Η Επιτροπή αρνήθηκε την τροποποfηση αυτή, με την αιτιολογ(α ότι η σημερινή 
ανάπτυξη χαι πρακτική των αθλητικών δραστηριοτήτων δεν επιτρέπει μια τέτοια 
διάκριση. Επιπλέον, η αποδοχή τη~ τροποποίηση~ θα είχε ω~ αποτέλεσμα τη 
διατήρηση μια~ μερική~ παρέχχλιση~ υπέρ των ερασιτεχνικών αθλητικών 
δραστηριοτήτων, γεγονό~ το οπο(ο αντ(χειται στον τελικό στόχο τη~ 
κατάργηση~ όλων των παρεχχλ(σεων. 
Με βάση τι~ προηγούμενε~ εργασίε~ τη~ ομάδα~ η οπο(α ε(ναι επιφορτισμένη με 
τα δημοσιονομικά θέματα και λαμβανομένου υπόψη του γεγονότο~ ότι οι φόροι, 
εκτό~ του φόρου προστιθέμενη~ αξ(α~, οι οπο(οι εφαρμόζονται ενδεχομένω~ στα 
δικαιώματα εισόδου σε αθλητικέ~ συναντήσει~ εισπράττονται υπέρ των 
οργανισμών τοπική~ αυτοδιοίκηση~, η Επιτροπή προτε(νει να επαφfεται στην 
ευχέρεια κάθε χράτου~ μέλου~ η επιλογή του φορολογικού χαθεστώτο~ το οποrο 
κρίνει ότι είναι το ενδεδειγμένο για την κάθε περCπτωση. 
Εν τω μεταξύ, το γεγονό~ ότι θα εξακολουθεί να υπάρχει διαφορετική 
μεταχείριση δεν αναμένεται ότι θα δημιουργήσει στρέβλωση του ανταγωνισμού 
στον τομέα αυτό, δεδομένου ότι ο τόπο~ μια~ αθλητική~ εκδήλωση~ δεν 
συνδέεται με το φορολογικό χαθεστώ~ το οπο(ο εφαρμόζει ένα δεδομένο χράτο~ 
μέλο~ για τα δικαιώματα εισόδου. 
κατά συνέπεια, η Επιτροπή έχει την πρόθεση να προτείνει την κατάργηση τη~ 
παρέχχλιση~, χαθώ~ και τη δυνατότητα των κρατών μελών να επιλέξουν την 
απαλλαγή από τη φορολογία των δικαιωμάτων εισόδου σε όλε~, ή σε ορισμένε~ 
αθλητικέ~ εκδηλώσει~. 
-15 -
ΣΤ2 uaρoxt~ uπηeεσι~ σuyypaφfωv, καλλιτεχνΦΥ και ερμηνευτ~ tρyωv 
τtχνης, διχηyόpων και λοιπών ελεόθερωv εχαyyελματιών 
ολεσ οι δραστηριότητε~ που ασκοόνται από τους ανωτtρω αναφερόμενου~ 
ελεύθερου~ επαyyελματ(ε~ υπόκεινται στην καταβολ~ φόρου προστιθέμενη~ αξfα~ 
κατ'εφαρμοy~ των συνδυασμένων διατάξεων των άρθρων 2 και 4 τη~ έκτη~ 
οδηyfα~. Η ενδεχόμενη παρέκκλιση από την αρχ~ τη~ φορολόyησης δεν εfναι 
δυνατ~ παρά μόνο κατ'εφαρμοy~ του άρθρου 13 ~ της παρούσας μεταβατικ~ς 
διάταξης. Εξι κράτη μέλη εφαρμόζουν σ~μερα την παρtκκλιση ΣΤ2 (Βέλyιο, 
Δαν(α, Ισπανfα, Ελλάδα, Ιρλανδ(α, Κάτω Χώρες). 
uαροχtς uπηρεσι~ διχηrόρωv και λοιπών ελεόθερωv επαyyελματι~ 
οταν οι υπηρεσ(ες δικηyόρων και άλλων ελεύθερων επαyyελματιών, όπως οι 
συμβολαιοyράφοι, οι δικαστικο( κλητήρες, οι δημοσιοyράφοι και οι λοyιστές, 
παρέχονται σε υποκεfμενους στο φόρο, η φορολόyησή τους επιτρέπει στους 
λήπτες των υπηρεσιών να εκπ(πτουν το φόρο που τους χρεώνεται στα σχετικά 
τιμολόyια και στους παρέχοντες τις υπηρεσ(ες να ανακτοόν το φόρο που tχουν 
καταβάλει κατά το προηyοόμενο στάδιο. Αντ(θετα, η απαλλαyή της παρεχόμενης 
υπηρεσ(ας δεν δCνει δικαfωμα yια έκπτωση των φόρων που καταβλ~θηκαν σε 
προηyούμενο στάδιο και οι οποfοι αποτελούν tνα στοιχε(ο της τιμής της 
παρεχόμενης uπηρεσ(ας. 
Η διατ~ρηση της παρέκκλισης που εφαρμόζει ένα κράτος μέλος ενδέχεται να 
οδηy~σει σε στρεβλώσεις των όρων ανταyωνισμού. 
Πράyματι, με βάση το άρθρο 9-2 ε) της 6ης οδηy(ας ΦΠΑ, ως τόπος ορισμένων 
πράξεων θεωρεfται ο τόπος όπου έχει την έδρα τη~ δραστηριότητάς του ο 
υποκε(μενος στο φόρο λήπτης. 
κατά συνέπεια, η παρεχόμενη υπηρεσ(α θα ε(ναι πάντα φορολοyητέα, εάν η 
πράξη δεν απαλλάσσεται στο κράτος μέλος όπου ε(ναι εyκατεστημένος ο 
υποκε(μενος στο φόρο λ~πτης, οποιοδήποτε και αν ε(ναι το καθεστώς που 
εφαρμόζεται yια την υπηρεσ(α αυτή στο κράτο~ μέλος του παρέχοντα την 
υπηρεσ(α. ΑντCθετα, δεν θα φορολοyε(ται ποτέ στο κράτος μέλος του 
υποκεfμενου στο φόρο λ~πτη, όταν το εν λόyω κράτος εφαρμόζει την 
παρέκκλιση. 
Στις περιπτώσει~ αυτές, η παρέκκλιση δεν έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουρy(α 
σημαντικών στρεβλώσεων των όρων ανταyωνισμού. 
Ωστόσο, θα πρέπει να παρατηρηθεC, ότι ο παρέχων υπηρεσ(ες ο οπο(ο~ ε{ναι 
εyκατεστημένος σε ένα κράτος μtλος το οπο(ο εφαρμόζει την παρέκκλιση, δεν 
μπορε( να ασκήσει δικαfωμα προς έκπτωση, ακόμη και αν η παρεχόμενη υπηρεσ(α 
εfναι φορολοyητέα στο κράτο~ του λ~πτη. Επομένως, η βάση εκτός ΦΠΑ της 
τιμολοyούμενης υπηρεσ(ας περιλαμβάνει κατ'ανάyκη στοιχε(α που έχουν 
επιβαρυνθε( με ένα μη εκπτώσιμο φόρο προστιθέμενης αξ(ας. 
-16 -
οταν ο λήπτη~ δεν ε(ναι uποκε(μενο~ στο φόρο, ω~ τόπο~ τη~ παρεχόμενη~ 
uπηρεσ(α~ θεωρεCται ο τόπο~ όποu εCναι εγκατεστημένο~ ο παρέχων την 
uπηρεσ(α. Επομένω~, όταν ο παρέχων την uπηρεσ(α ε(ναι εγκατεστημένο~ σε ένα 
κράτο~ μέλο~ το οπο(ο εφαρμόζει την παρέκκλιση, τότε η εν λόγω uπηρεσ(α δεν 
επιβαρόνεται ποτέ με φόρο προστιθέμενη~ αξ(α~, όποιο και αν ε(ναι το 
καθεστώ~ ποu ισχόει στο κράτο~ τοu λήπτη. Η διατήρηση αuτή~ τη~ δuνατότητα~ 
ολική~ απαλλαγή~, η οπο(α επιφέρει στρέβλωση των όρων ανταγωνισμοό, δεν 
ε(ναι δuνατόν να γ(νει αποδεκτή. 
Τέλο~, η εφαρμογή τοu οριστικοό καθεστώτο~ θα ε(χε ω~ αποτέλεσμα, λόγω τη~ 
διατήρηση~ τη~ παρέκκλιση~, την επιδε(νωση τη~ στρέβλωση~ των όρων 
ανταγωνισμοό, εφόσον στα πλα(σια τοu καθεστώτο~ αuτοό, ω~ τόπο~ τη~ παροχή~ 
uπηρεσιών θεωρεCται ο τόπο~ τοu παρέχοντο~ την uπηρεσ(α ο οπο(ο~ εrναι 
εγκατεστημένο~ εντό~ τη~ κοινότητα;, οποιαδήποτε και αν ε(ναι η ιδιότητα 
τοu λήπτη, εφόσον ο λήπτης ε(ναι εγκατεστημένος στην Κοινότητα. 
Επομένω;, ε(ναι φανερό ότι ο στόχος της οuδετερότητας τοu ΦΠΑ μπορε( να 
επιτεuχθε( πλήρω;, μόνο εάν οι εν λόγω πράξει~ uπόκεινται σε ενια(ο 
καθεστώς φορολογ(ας εντός τη; ΕΟΚ. rια το λόγο αuτό η Επιτροπή προτε(νει 
την κατάργηση τη~ παρέκκλισης. 
-17 -
παροχέ~ υπηρεσιών συyyραφέωv, καλλιτεχνών και ερμηνευτών έprων τέχνη~ 
το σημε(ο 2 του παραρτήματα~ ΣΤ περιλαμβάνει επ(ση~ τι~ παροχέ~ υπηρεσιών 
που πραyματοποιούν οι συyyραφεC~, καλλιτέχνε~ και ερμηνευτέ~ έρyων τέχνη~. 
Στην αρχική πρόταση 7η~ οδηy(α~(l) και αρyότερα στην πρόταση 19η~ 
οδηy(α~(2) η Επιτροπή ε(χε προβλέψει την απαλλαyή από το φόρο τη~ 
καλλιτεχνική~ δημιουρy(α~ καθώ~ και των παραδόσεων έρyων τέχνη~ που 
πραyματοποιούνται από τον (διο τον καλλιτέχνη ο οπο(ο~ τα δημιούρyησε. 
Μετά από τη yνωμοδότηση τη~ οικονομική~ και κοινωνική~ Επιτροπή~ και του 
κοινοβουλ(ου(3), η Επιτροπή διέyραψε από το κεCμενο τη~ πρόταση~ τη~ 19η~ 
οδηy(α~ τι~ διατάξει~ yια την απαλλαyή τη~ καλλιτεχνική παραyωyή~(4). 
Έτσι, οι παροχέ~ υπηρεσιών συyyραφέων, καλλιτεχνών και ερμηνευτών έρyων 
τέχνη~ καθώ~ και οι παραδόσει~ έρyων τέχνη~ που πραyματοποιούνται απευθε(α~ 
από τον καλλιτέχνη ο οπο(ο~ τα δημιούρyησε εξακολουθούν να υπόκεινται στο 
φόρο προστιθέμενη~ αξ(α~ υπό τι~ προUποθέσει~ που ορCζονται στο κοινό 
δCκαιο. 
Η παρέκκλιση του παραρτήματο~ ΣΤ έχει ω~ αποτέλεσμα να καταστήσει δυνατή 
την απαλλαyή μόνο των παροχών υπηρεσιών. 
Εφόσον υπήρξαν ορισμένοι δισταyμο( όσον αφορά τη φύση ορισμένων πράξεων που 
πραyματοποιούνται από του~ καλλιτέχνε~ (παραδόσει~ ή παροχέ~ υπηρεσιών) και 
συyκεκριμένα από του~ δημιουρyού~ έρyων τέχνη~(5), η κατάρyηση τη~ 
παρέκκλιση~ θα ε(χε το πλεονέκτημα ότι θα ενοποιούσε το καθεστώ~ 
φορολόyηση~ που εφαρμόζεται στο σύνολο των πράξεων που πραyματοποιούνται 
από τα πρόσωπα αυτά, σε κάθε κράτο~ μέλο~. 
Εντωμεταξύ, φα(νεται ότι η απαλλαyή των εν λόyω παροχών υπηρεσιών δεν 
επιτρέπει στου~ υποκεrμενου~ στο φόρο να ασκήσουν το δικαCωμά του~ προ~ 
έκπτωση των προηyουμένω~ καταβληθέντων φόρων. Έτσι, οι υποκε(μενοι στο φόρο 
λήπτε~ επιβαρύνονται με ένα κατάλοιπο φόρου, yεyονό~ το οποrο αντ(κειται 
στι~ yενικέ~ αρχέ~ που διέπουν το φόρο προστιθέμενη~ αξ(α~. 
Χωρ(~ να θέτει σε αμφισβήτηση την αρχή τη~ φορολόyηση~ των υπηρεσιών που 
παρέχονται από συyyραφε(~, καλλιτέχνε~ και ερμηνευτέ~ έρyων τέχνη~, η 
Επιτροπή επισημαfνει ότι η εφαρμοyή τη~ αρχή~ αυτή~ θα προσκρούσει σε 
(1) ΕΕ αριθ. c 26 τη~ 1.2.1978 και ΕΕ αριθ. c 136 της 31.5.1979. 
(2) COM84(648) τη~ 6.12.1984. 
(3) Γνώμη τη~ 3.7.1985 και τη~ 6.4.1987. 
(4) COM87(315) τη~ 1.7.1987. 
(5) οι παραδόσει~ των δημιουρyών έρyων τέχνη~ δεν εμπCπτουν στο ειδικό 
καθεστώ~ το οπο(ο αναφέρεται στην πρόταση 7η~ Οδηy(α~. 
-18 -
ορισμένα εμπόδια, λαμβανομένη~ uπόψη τη~ φύση~ των εν λόγω δραστηριοτ~των. 
Εξάλλοu, το μεγαλύτερο μέρο~ των σuγγραφέων και καλλιτεχνών ποu θα έπρεπε 
να φορολογηθούν με τοu~ όροu~ τοu κοινού καθεστώτο~ θα έχοuν, με βάση τον 
πραγματοποιηθέντα κύκλο εργασιών, τη δuνατότητα να επωφεληθούν από το 
καθεστώ~ ποu θα εφαρμοστε( στι~ ΜΜΕ (βλέπε COM(86)444). 
κατά σuνέπεια, η Επιτροπ~ θεωρε( ότι ε(ναι σκόπιμο να μην αποφανθε( σχετικά 
με την κατάργηση αuτ~~ τη~ παρέκκλιση~ πριν από την οριστικ~ έγκριση τοu 
ειδικού καθεστώτο~ ποu θα εφαρμοστε( στι~ μικρομεσα(ε~ επιχειρ~σει~· 
προτε(νει επομένω~ τη διατ~ρησ~ τη~ όσον αφορά τοu~ σuγγραφεf~, τοu~ 
καλλιτέχνε~ και τοu~ ερμηνεuτέ~ έργων τέχνη~. 
-19 -
ETS παροχtc; uπηρεσ ιών χα ι Ίrαpαδόσε ιc; αyαθών ΊrαρεΊrόμενεc; Ίrpoc; τ ιc; 
παροχtc; αuτfc;, οι οuΌ(εc; Ίrpcryματ01tοιοόνται από τιc; δημόσιες 
ταχuδρομιχfc; uπηρεσ(εc; στον τομέα των τηλεπιχοινωνιώv 
οι ανωτέρω πράtειc; uπάγονται ήδη στο φόρο προστιθέμενης αξ(αc; στη rαλλCα 
από την 1η ΝοεμβρCοu 1987, ενώ Ίrέντε κράτη μέλη εξακολοuθοόν να εφαρμόζοuν 
τη παρέκκλιση (rερμανία, ΙρλανδCα, Ιταλfα, Λοuξεμβοόργο, Κάτω Χώρεc;). 
Μεταξό των τελεuτα(ων αuτών χωρών, η Ιταλ(α εφαρμόζει την απαλλαγή από το 
φόρο μόνο στην τηλεγραφ(α. 
Η rερμαν(α, η οποrα κρ(νει ότι η δημόσια uπηρεσ(α τηλεπικοινωνιών θα Ίrρέπει 
στο εξήc; να UΊrάγεται στο φόρο προστιθέμενης αξfαc; ανέλαβε την προοδεuτική 
φορολογfα των Ίrαροχών uπηρεσιών και των παραδόσεων αγαθών. Η φορολογfα 
αναμένεται ότι θα γενικεuτε( το αργότερο στιc; 31 Δεκεμβρfοu 1995. 
Η Ιρλανδία αποφάσισε επCσηc; να επιβάλει φόρο στιc; εν λόγω πράξειc; αΊrό την 
1η Ιανοuαρfοu 1991. 
Η κατάσταση αuτή δεν ε(ναι ικανοΊrοιητική στο βαθμό ποu οι απαλλασσόμενοι 
uποκεfμενοι στο φόρο δεν μΊrοροόν να ασκήσουν το δικα(ωμα προc; έΚ'Ιrτωση του 
uποβληθέντοc; στο προηγοόμενο στάδιο φόρου, γεγονόc; Ίrou μπορε( να αποτελέσει 
σημαντικό ανασχετικό παράγοντα για τιc; επενδόσειc;. Εξάλλοu, οι υπαγόμενοι 
στο φόρο πελάτεc; των απαλλασσόμενων από το φόρο προμηθεuτών ή των 
παρεχόντων uΊrηρεσιών δεν μποροόν να ασκήσοuν κανένα δικαfωμα προc; έκπτωση, 
παρά το γεγονόc; ότι οι δικέc; τουc; δραστηριότητες μποροόν να uπάγονται στο 
φόρο προστιθέμενης αξ(αc;. 
Εξάλλου, είναι δuνατόν να σημειωθοuν στρεβλώσεις των όρων ανταγωνισμοu, 
εφόσον η δημόσια υπηρεσ(α δεν uπάγεται στο φόρο σε αντ(θεση προc; τιc; 
ανταγωνιστικές ιδιωτικές επιχειρήσεις. Πράγματι, η αΊrαλλαγή σε ένα κράτοc; 
μέλοc; των υπηρεσιών που παρέχοuν οι δημόσιες ταχuδρομικέc; υπηρεσ(εc; έχει ωc; 
σuνέΊrεια όχι μόνο την ενίσχuση τηc; θέσηc; του δημόσιοu οργανισμοu σε σχέση 
με τουc; ενδεχόμενους ανταγωνιστές του οι οπο(οι υπάγονται στο φόρο αλλά 
προκαλε( εΊrίσηc; νόθευση των όρων του ανταγωνισμοu μεταξu των κρατών μελών. 
Ε(ναι γεγονόc; ότι η απαλλαγή ποu χορηγείται σε ένα δημόσιο οργανισμό έχει 
αναγκαστικά ωc; αΊrοτέλεσμα να παρακινε( τouc; απαλλασσόμενους από τη 
φορολογ(α uποκείμενοuc; στο φόρο (τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρείες κ.λΊr • 
••• )οι οΊrοίοι αποτελοuν τουc; κuριουc; καταναλωτές στον τομέα των 
τηλεπικοινωνιών να τοποθετοuν ορισμένες δραστηριότητές τουc; στα κράτη όποu 
τα αΊrοκτοuμενα αγαθά και υΊrηρεσίεc; δεν εΊrιβαρuνονται με φόρο. 
Τέλοc;, τονfσθηκε ιδιαιτέρως η ανάγκη μιαc; μεγαλuτερηc; τuποποfησηc; των 
εξοπλισμών, τηc; μεfωσηc; των ρuθμιστικών παρεμβάσεων και τοu ανοfγματοc; των 
εθνικών αγορών στη μελέτη σχετικά με τα οφέλη που θα προέκuπταν από την 
uπαρξη μιαc; Ίrραγματικά ενια(αc; αγοράc; στην Ευρώπη στον τομέα των 
-20 -
τηλεφωνικών υπηρεσιών και εξοπλισμών(!). Επιπλέον, οι στρεβλώσει~ που θα 
προέκυπταν από μfα διαφοροποιημένη φορολογική αντιμετώπιση θα καθ(σταντο 
ακόμη περισσότερο σημαντικέ~ στο μέλλον, δεδομένου ότι η αγορά των 
τηλεπικοινωνιών δεν θα πρέπει πλέον να υπάγεται σε τόσο περιοριστικοu~ 
εθνικοu~ κανόνε~ όπω~ κατά το παρελθόν και ότι ο ανταγωνισμό~ θα εfναι 
περισσότερο έντονο~ στον εν λόγω τομέα τη~ οικονομ(α~, ο οπο(ο~ βρfσκεται 
σε πλήρη ανάπτυξη. 
Η εξέλιξη που σημειώθηκε σε ορισμένα κράτη μέλη καθώ~ και τα προαναφερθέντα 
δεδομένα συνηγοροuν σαφώ~ υπέρ τη~ κατάργηση~ τη~ παρέκκλιση~ οuτω~ ώστε 
όλε~ οι παροχέ~ υπηρεσιών και όλε~ οι παραδόσει~ αγαθών οι παρεπόμενε~ προ~ 
τι~ παροχέ~ αυτέ~ στον τομέα των τηλεπικοινωνιών να φορολογοuνται κατά 
τρόπο ομοιόμορφο σε κάθε κράτο~ μέλο~, ανεξάρτητα από την ιδιότητα του 
παρέχοντο~ τι~ υπηρεσ(ε~ ή του προμηθευτή. 
(1) πβλ. Έρευνα επ( του κόστου~ της μη-Ευρώπη~ -Βασικά πορCσματα -τόμος 
1, σελ(δε~ 293 και εξής· 329 και εξή~. 
-21 -
ΕΤ6 παροχές υπηρεσιών wραyματοuοιούμενες αwό τις εuιχειρ~σεις κηδειών 
και αwοτεφρώσεως καθώς και οι wαρεuόμενες προς τις ανωτέρω 
wαροχές wαpαδόσεις αyαθών 
Η κατάρyηση της εν λόyω παρέκκλισης, την οπο(α εφαρμόζουν έξι κράτη μέλη 
(Δαν(α, Ιρλανδrα, Ιταλ(α, Κάτω Χώρες, Ηνωμένο Βασ(λειο και πορτοyαλ(α) δεν 
ε(χε προταθε( από την Επιτροwή στο πλα(σιο της 18ης οδηγfας δεδομένου του 
κοινωνικού και έκτακτου χαρακτήρα των σχετικών παροχών. 
Εξάλλου, η διατήρηση της παρέκκλισης ε(ναι εμφανές ότι δεν έχει ως 
αποτέλεσμα τη δημιουργ(α στρεβλώσεων του ανταγωνισμού. 
Η Επιτροπή uροτεrνει συνεπώς την κατάργηση της παρέκκλισης και τη 
δυνατότητα επιλογής yια τα κράτη μέλη να εφαρμόζουν την απαλλαγ~. 
-22 -
Ετ7 Εpyαα(ες 1rpcrrμcπ0'Ιι'οιούμενεc; αιιό τuφλούc; f) εeταατ()ρια τuφλ«ίΝ, ιnrό 
την !pΟU1rόβεση ότι η αιιαλλαyfι τouc; δεν nιφtρε ι αημαvτιχtc; 
ατρε@λcίiαε ι ς τοu avτayωv ιαμού 
τα κράτη μtλη δύνανται να παρεκκλCνοuν από την αρχfι της φορολοyfας 
αrιαλλ6ασοντας τις ερyααfες ποu πραyματοποιούν οι τuφλο( fι τα ερyαατfιρια 
τuφλών, uπό την προUπόθεση ότι η αrιαλλαyfι τοuς δεν επιφtρει σημαντικές 
στρεβλώσεις τοu αvταyωνισμού. 
τρCα κράτη μέλη εφαρμόζουν την απαλλαyfι (rερμανrα, rαλλfα, Κάτω Χώρες). 
Η αrιαλλαyfι auτfι μπορε(, κατ'αρχfιν, να δημιοuρyfισει στρεβλώσεις αvταyωνισμού 
μεταεύ των uποκε(μενων στο φόρο και των ιδιωτών ποu πραyματοποιούν τις 
Cδιες ερyαα(ες (πapoxts υπηρεσιών fι παρcιδ6σεις αyαθών). 
Εtάλλοu, η κοινωνικfι αντιμετώπιση αuτού τοu τμfιματος τοu πληθυσμού δεν 
μπορεC να βασCζεται αποτελεσματικά σε μια απαλλαyfι από το φόρο μιας 
προστιθέμενης αξ(ας, η οπο(α δεν παρέχει παρά tνα επιφανειακό και πολύ 
σχετικό πλεονέκτημα, δεδομένου ότι η αrιαλλαyfι δεν δικαιολοyεf την έκπτωση 
τοu φόροu ποu επιβάρuνε τα αyαθά και τις uπηρεσ(ες ποu αποκτfιθηκαv yια τις 
ανάyκες 6ακησης της δραστηριότητάς τοu. Η Επιτροπfι ανέκαθεν έκρινε ότι ο 
Cδιος στόχος μπορεC να επιτεuχθε( μέσω της χορfιyησης ειδικών επιδοτfισεων, 
επιδομάτων βοηθε(ας καθώς και με οποιοδfιποτε άλλο μέσο κατά την κρfση τοu 
κάθε κράτοuς. 
Επιπλέον, η αrιαλλαyfι της οπο(ας μπορε( να χαrρει αuτfι η κατηyορ(α τοu 
πληθυσμού αποδεικνύεται ότι αποτελε( διακριτικfι μεταχεCριση έναντι των 
uπολο(πων μειονεκτούντων προσώπων και των παρόμοιων διαρθρώσεων ποu 
εφαρμόζονται στην περCπτωσfι τοuς. 
Ωστόσο, η Επιτροπfι δεν αμφισβητε( τον κοινωνικό χαρακτfιρα αuτών των μέτρων. 
προτεrνει επομένως την κατάρyηση της εν λόyω παρέκκλισης, αλλά προτ(θεται 
παράλληλα να δcίiαει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να επιλttοuν το καθεστώς 
της απαλλαyfις, uπό την προUπόθεση ότι αuτό δεν σuνεπάyεται σημαντικές 
στρεβλώσεις των όρων τοu αvταyωνισμού. 
-23 -
ΣΤ8 παραδόσεις αyαθώv και παροχtς υπηρεσιών προς ορrαvισμούς 
επιφορτισμtνους με την κατασκεu~, τη διαρρύθμιση και τη σuντ~ρηση 
νεκροταφεfων κ.λπ •••• των θυμάτων πολtμου 
Η παρέκκλιση αυτ~ η οποCα εφαρμόζεται από δύο κράτη μέλη (Βέλyιο και 
rαλλfα) επιτρtπει την απαλλαyή από το φόρο των παραδόσεων αyαθών και των 
παροχών υπηρεσιών προς τους ορyανισμούς που ε(ναι επιφορτισμένη με την 
κατασκευή, τη διαρύθμιση και τη συντήρηση των νεκροταφεfων, τάφων και 
μνημεfων των θυμάτων πολέμου. 
Η εφαρμοyή της εν λόyω παρέκκλισης δεν έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουρyfα 
στρεβλώσεων του ανταyωνισμού μεταξύ των κρατών μελών, στο βαθμό κατά τον 
οποfον η σχετική αyορά η οποrα αφορά ακfνητα αyαθά εfναι αyορά 
περιορισμένης σημασfας από οικονομική άποψη. 
Η Επιτροπή προτεfνει να δοθε( στα κράτη μέλη η δυνατότητα επιλοyής της 
απαλλαyής, διευκρινfζοντας ότι η απαλλαyή έχει αναyκαστικά ως αποτέλεσμα 
τον αποκλεισμό οποιουδήποτε δικαιώματος έκπτωσης του φόρου που επιβαρύνει 
τα αyαθά και τις υπηρεσfες που εfναι αναyκαfα yια την υλοποfηση των 
ερyασιών που εμπfπτουν στο πεδfο εφαρμοyής της παρέκκλισης. 
-24 -
ΕΤ12 Παpοχ~ uδατος από ορyανισμοuς δημοσCοu δικαCοu 
Τέσσερα κράτη μέλη απαλλάσσουν την παροχή uδατος από ορyανισμοuς δημοσ(οu 
δικα(ου (rαλλfα, Ελλάδα, Ιρλανδfα και Λουξεμβοuρyο). 
Β απόφαση ορισμένων κρατών να απαλλάσσουν τη διανομή ύδατος ε(ναι δυνατόν 
να προκαλέσει στρεβλώσεις του ανταyωνισμού μεταξύ των κρατών μελών. 
Πράyματι, η τρέχουσα εξέλιξη στον εν λόyω σημαντικό από κάθε άποψη 
οικονομικό τομέα χαρακτηρfζεται σε πολλά κράτη μέλη ταυτόχρονα από το 
άνοιyμα των εθνικών δημοσ(ων συμβάσεων και από την ιδιωτικοπο(ηση των 
δημοσ(ων υπηρεσιών που εfναι επιφορτισμένες με τη διανομή. 
Εξάλλου, η διανομή ύδατος καθιστά αναyκα(α την πραyματοπο(ηση σημαντικών 
επενδύσεων εκ μέρους των δημοσ(ων ή ιδιωτικών ορyανισμών. Β απαλλαyή των 
δημοσ(ων ορyανισμών θέτει σε μειονεκτική θέση τους εν λόyω ορyανισμούς οι 
οπο(οι δεν ε(ναι σε θέση να ασκήσουν το δικα(ωμα προς έκπτωση του ΦΠΑ ποu 
επιβάρυνε τα αyαθά και τις υπηρεσ(ες που αποκτήθηκαν yια τις ανάyχες της εν 
λόyω δραστηριότητας, ενώ οι υπόλοιποι ορyανισμο( εκτός των ορyανισμών 
δημοσ(ου δικα(ου μπορούν να ασκήσουν δικα(ωμα προς έκπτωση. Β Επιτροπή 
υποyραμμfζει εξάλλου ότι η φορολοy(α της παροχής ύδατος από έναν ορyανισμό 
δημοσfου δικαfου θα ε(χε πολύ μικρές επιπτώσεις στο επ(πεδο των τιμών και 
θα επηρέαζε ελάχιστα ή καθόλου τη συνολική ζήτηση, λόyο του συντελεστή που 
θα εφαρμοζόταν. Πράyματι, εφόσον πρόκειται yια ένα αyαθό πρώτης ανάyκης, ο 
εφαρμοστέος συτνελεστ~ς θα ήταν κατά την άποψη της Επιτροπής ο μειωμένος 
συντελεστής, ο οπο(ος κυμα(νεται μεταξύ 4% και 9%(1). 
rια τους λόyους αυτούς, η Επιτροπή προτε(νει την κατάρyηση της παρέκκλισης. 
(1) πβλ. Πρόταση της Επιτροπής COM(87)320 
ΕΤ16 -25 -
οι παραδόσεις χτιρfων και γηπιfδων προc; οικοδόμηση πριν από την 
πρώτη εyχατάσταση σε αuτά 
οι παραδόσειc; νέων κτιρCων και γηπέδων προc; οικοδόμηση αντιπροσωπεόουν μια 
ιδια(τερα σημαντικ~ οικονομικ~ δραστηριότητα, η οπο(α αφορά τόσο τα 
νοικοχuριά όσο και τιc; επιχειρ~σειc;. οι παραδόσειc; αuτέc; δεν εξαιροuνται 
από το γενικό κανόνα που προβλιfπει η έκτη οδηγ(α, σόμφωνα με τον οπο(ο όλεc; 
οι παραδόσειc; αγαθών και οι παροχέc; υπηρεσιών που πραγματοποιοόνται εξ 
επαχθοόc; αιτ(αc; στο εσωτερικό μιαc; χώραc; από έναν υποκε(μενο στο φόρο ο 
οπο(οc; ενεργε( υπό την ιδιότητα αυτ~ υποβάλλονται στην καταβολ~ φόρου 
προστιθέμενηc; αξCαc;. 
Επιπλέον, η έκτη οδηγfα επεκτε(νει το πεδ(ο εφαρμοy~c; του φόρου 
επιτρέπονταc; στα κράτη μέλη να θεωροόν ωc; υποκε(μενουc; στο φόρο τουc; 
ιδιώτες που πραyματοποιοόν επ'ευκαιρ(α μόνο τιc; ανωτέρω πράξεις. 
Η παρέκκλιση επιτρέπει στα εν λόγω κράτη μέλη να απαλλάσσουν τιc; παραδόσειc; 
κτιρCων που πραγματοποιοόνται πριν από την πρώτη εγκατάσταση σε αυτά και 
τιc; παραδόσειc; γηπέδων προc; οικοδόμηση. 
οκτώ κράτη μέλη απαλλάσσουν εν όλω ~ εν μέρει τιc; εν λόyω παραδόσειc; 
(Βέλγιο, Δαν(α, rαλλ(α, Ο.Δ.r., Λουξεμβοόργο, Ηνωμένο Βασ(λειο, Ελλάδα, 
πορτογαλ (α). 
Η παρέκκλιση ε(ναι συμμετρικ~ προς εκεCνη που ορCζεται στο σημε(ο 11 του 
παραρτ~ματοc; Ε η οπο(α επιτρέπει την υπαyωy~ στο φόρο προστιθέμενης αξ(ας 
των παραδόσεων κτιρrων που έχουν ~δη αποτελέσει αντικεCμενο μιαc; πρώτηc; 
παράδοσηc; και οι οποfεc; κανονικά απαλλάσσονται. 
το αποτέλεσμα της παρέκκλισης εCναι ότι έναc; απαλλασσόμενοc; εργολάβος δεν 
μπορε( να ε}('J((πτει τουc; φόρουc; που επιβάρυναν τα αγαθά και τις υπηρεσCεc; 
που αποκτ~θηκαν yια τις ανάyκεc; τηc; απαλλασσόμενης δραστηριότητάc; του και 
ότι ο υποκε(μενοc; στο φόρο αyοραστ~c; ενόc; αyαθοό, η τιμ~ του οπο(ου 
συμπεριλαμβάνει τουc; φόρουc; που δεν εξέπεσαν και οι οπο(οι καταβλ~θηκαν στο 
προηyοόμενο στάδιο, δεν θα μπορεC να ασκ~σει κανένα δικα(ωμα προc; έκπτωση, 
ενώ ενδέχεται να του απαιτηθοόν και φόροι άλλοι εκτός του ΦΠΑ. 
πρέπει να σημειωθε( ότι η ανασόσταση τηc; βάσηc; επιβολ~ς του φόρου επ( των 
εν λόγω πράξεων yια την ε(σπραξη των ιδ(ων πόρων δημιουρyε( πολλά 
προβλ~ματα τόσο για τις διοικ~σεις των κρατών μελών όσο και για τις 
υπηρεσfεc; της Επιτροπ~ς. 
Ωστόσο, η Επιτροπ~ θεωρε( ότι η κατάργηση αυτήc; τηc; παρέκκλισης δεν 
φα(νεται ενδεδειγμένη στο παρόν στάδιο, λαμβανομένων ιδ(ωc; υπόψη των 
δυσχερών οικονομικών συνθηκών που επικρατοόν σ~μερα σ'αυτό τον τομέα σε 
ορισμένα κράτη μέλη και των κοινωνικών παραγόντων που συνδέονται με το 
κόστος της κατοικ(αc;. 
το ::ευμβοόλιο θα αποφανθε( σχετικά με αυτ~ την παρέκκλιση βάσει νέας 
πρότασηc; που θα υποβάλει η Επιτροπ~ πριν από τιc; 31 ΔεκεμβρCου 1996. 
ΕΤ23 -26 -
Παpαδόσει~, μεταφορf~, συντήρηση, ναυλώσει~ και μισθώσει~ 
αεροσκαφ§ν χρησιμοποιούμενων από κρατικού~ οργανισμού~ ••• 
Τέσσερα κράτη μέλη εφαρμόζουν την παρέκκλιση (Δανfα, Βέλγιο, Ελλάδα και 
Ιταλ(α). Η εφαρμογή τη~ δεν προχαλε( στρεβλώσεις των όρων του ανταγωνισμού 
μεταξύ των κρατών μελών. 
Ωστόσο, η φορολογ(α πράξεων, οι οπο(ες δεν θα ε(χαν χαμfα επ(πτωση επ( του 
προϋπολογισμού των ενδαφερομένων κρατών μελών, θα επέτρεπε την παροuσ(αση 
τοu πραγματικού κόστους των σχετικών δαπανών. 
θα ε(χε επιπλέον το πλεονέκτημα να επιτρέπεται στου~ οικονομικούς φορε(ς 
ποu πραγματοποιούν αυτές τις πράξεις να εχπ(πτουν το φόρο που επιβάρυνε τα 
αγαθά και τι~ υπηρεσ(ες ποu αποκτήθηκαν για τις ανάγκες της εν λόγω 
δραστηριότητας. 
Τέλος, η φορολογCα θα καθιστούσε περιττό οποιοδήποτε υπολογισμό για τον 
καθορισμό των συμψηφισμών (Cδιοι πόροι), ο οπο(ος αποδειχνόεται ιδια(τερα 
δυσχερής λόγω του ευα(σθητου χαραχτήρα των πληροφοριών που αφορούν τις εν 
λόγω πράξει~. 
Για τοuς λόγους αυτοός, η Επιτροπή προτε(νει την κατάργηση της εν λόγω 
παρέκκλισης. 
-27 -
παραδόσει~, μετατρο~έ~, διορθώσει~, συντήρηση, ναυλώσει~ και 
εκμισθώσει~ ~ολεμιχών ~λοfων 
Πέντε κράτη μέλη εφαρμόζουν την ~αρέκκλιση (ΔανCα, Βέλγιο, Ελλάδα, Ιταλ(α 
και Κάτω Χώρε~)· 
Η εφαρμογή τη~ δεν ~ροκαλε( στρεβλώσει~ των όρων του ανταγωνισμού μεταξύ 
των κρατών μελών. 
Ωστόσο, η φορολογCα ~ράξεων, οι ο~ο(ε~ δεν θα εCχαν χαμ(α ε~r~τωση ε~C του 
~ροUπολογισμού των ενδαφερομένων κρατών μελών, θα ε~έτρεπε την παρουσ(αση 
του πραγματικού χόστου~ των σχετικών δα~ανών. 
θα εCχε ε~ι~λέον το ~λεονέκτημα να ε~ιτρέπεται στου~ οικονομικού~ φορε(~ 
~ου πραγματο~οιούν αυτέ~ τι~ ~ράξει~ να εκπ(~τουν το φόρο που ε~ιβάρυνε τα 
αγαθά και τι~ υπηρεσ(ε~ που αποκτήθηκαν για τι~ ανάγκε~ τη~ εν λόγω 
δραστηριότητα~. 
Τέλο~, η φορολογCα θα καθιστούσε ~εριττό ο~οιοδή~οτε υ~ολογισμό για τον 
καθορισμό των συμψηφισμών (Cδιοι ~όροι), ο ο~ο(ο~ α~οδειχνύεται ιδιαίτερα 
δυσχερή~ λόγω του ευα(σθητου χαραχτήρα των πληροφοριών ~ου αφορούν τι~ εν 
λόγω ~ράξει~. 
rια του~ λόγου~ αυτού~, η Ε~ιτροπή ~ροτε(νει την κατάργηση τη~ εν λόγω 
~αρέκκλιση~. 
-28 -
Δ. Άλλες; 1rpοσωρινfς διατάξει ς; 1rou 1rροβλέ1rονται στο άρθρο 28, 
'Π"αeάΎραφος; 3 
Άρθρο 28, 1rαpάyραφος 3, εδάφιο r και 1rαpάρτημα z της 6ης οδηyfας 
( 1rαpάyραφος 1) 
Με την εν λόyω διάταξη 
ε1rιτρέπεται στα κράτη μέλη που α1rαλλάσσουν τις 1rράξεις του 
παραρτήματος Ε, με βάση δικα(ωμα ε1rιλοyής ενός υποκεfμενου στο φόρο, 
να διατηρήσουν το εν λόyω δικαfωμα ε1rιλογής· 
ε1rιτρέ1rεται στα κράτη μέλη να χορηyοόν στους υποκεCμενους στο φόρο 
δικαfωμα επιλοyής yια τη φορολοyfα των 1rράξεων του παραρτήματος ΣΤ, 
τις ο'Π"ο(ες απαλλάσουν σε μεταβατική βάση· 
Η διατήρηση του εν λόyω δικαιώματος ε1rιλογής συνδέεται συνεπώς με την 
αντιμετώπιση που θα uιοθετηθε( όσον αφορά τις παρεκκλfσεις των 1rαραρτημάτων 
Ε και ΣΤ. 
Με την επιφόλαξη της ενδεχόμενης εφαρμογής του από τα κράτη μέλη επ( των 
1rράξεων που ορfζονται στα σημεfα ElS, ΣΤ2, ΣΤ10, ΣΤ16, ΣΤ17, ΣΤ26 και 27, η 
παροόσα παρέκκλιση θα 1rρέ1rει κανονικά να καταργηθε( στο βαθμό 1rου η 
Ε1rιτροπή 1rροτεfνει την κατάργηση όλων των άλλων 1rαρεκκλfσεων (πβλ. 
1rαpάρτημα 2). 
-29 -
!Ρθeο 28, παράγραφος 3 δ 
Δυνάμει του εν λόγω άρθρου τα κράτη μέλη επιτρέπεται να εξακολουθούν να 
εφαρμόζουν διατάξεις που παρεκκλCνουν από την αρχ~ της άμμεσης έκπτωσης του 
φόρου που προβλέπεται στα άρθρα 18, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο και 17, 
παράγραφος 1 της 6ης οδηγCας (το δικαCωμα έκπτωσης δημιουργεCται τη στιγμ~ 
κατά την οποCα ο εκπτώσιμος φόρος καθCσταται απαιτητός). 
Μόνον η rαλλCα κάνει χρ~ση της εν λόγω παρέκκλισης εφαρμόζοντας τον κανόνα 
που αποκαλεCται "decalage d•un mois" (διαφορά ενός μήνα). 
Η Επιτροπή υπενθυμCζει ότι ο βασικός κανόνας της άμεσης έκπτωσης του φόρου 
προστιθέμενης αξ(ας που ε(χε καταβληθεC προηγουμένως, όπως αυτός προκύπτει 
από το άρθρο 18, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, αποσκοπεC στο να απαλλάξει εξ 
ολοκλήρου τον υποκε(μενο στο φόρο από το βάρος του φόρου που οφε(λεται ή 
έχει καταβληθεC ιδCως yια αγαθά τα οπο(α του έχουν ή πρόκειται να του 
παραδοθούν και για τις υπηρεσ(ες που του έχουν ~ πρόκειται να του 
παρασχεθούν από ένα άλλο υποκεCμενο στο φόρο. 
Η εφαρμογή της παρέκκλισης δεν έχει σαν αποτέλεσμα τη δημιουργCα 
στρεβλώσεων του ανταγωνισμού σε βάρος των επιχειρ~σεων των άλλων κρατών 
μελών. 
Εξάλλου, η απότομη κατάργησ~ της θα εCχε σημαντικές και άμεσες επιπτώσεις 
στον προUπολογισμό του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους. 
Ωστόσο, η εφαρμογή της δημιουργε( επCσης μια μόνιμη επιβάρυνση για τις 
γαλλικές επιχειρήσεις, οι οποCες προκαταβάλλουν κατ'αυτό τον τρόπο μη 
αμειβόμενα ταμιακά διαθέσιμα. 
Η κατάσταση αυτ~ δικαιολογεC τη λ~ψη, το συντομότερο δυνατό, μέτρων από τη 
γαλλική κυβέρνηση για την προοδευτικ~ κατάργηση της εφαρμογ~ς της 
παρέκκλισης. 
κατά συνέπεια, Η Επιτροπ~ δεν προτεCνει στο παρόν στάδιο την κατάργησή της. 
Η παρέκκλιση αυτή θα αποτελέσει αντικεCμενο επανεξέτασης, σε συνάρτηση με 
την πρόοδο των εργασιών του ΕυμβουλCου σχετικά με την 12η οδηγCα(1). 
(1) COM(84)84 τελικό της 16ης ΦεβρουαρCου 1984. 
-30 -
Άρθρο 28, παράγραφος 3 ε 
1. Η διάτα(η αuτ~ επιτρέπει σuγκεκριμένα στα κράτη μέλη να παρεκκλίνοuν 
από τις διατά(εις 
τοu άρθροu S, παράγραφος 4 γ: σuνεπώς, τα κράτη μέλη μποροuν να 
μη θεωροuν ως παράδοση αγαθών τη μεταβίβαση ενός αγαθοu εφόσον 
πραγματοποιείται δuνάμει σuμβασης εντολής προς αγορά~ πώληση 
(στην περίπτωση αuτ~, ο εντολοδόχος αγοράζει και πωλεf για 
λογαριασμό τρίτων αλλά ιδίω ονόματι, ακόμη και αν δεν καθίσταται 
ο ίδιος ποτέ κuριος των αγαθών). 
το άρθρο 6, παράγραφος 4: τα κράτη μέλη μποροuν να θεωροuν ότι 
ένας uποκείμενος στο φόρο ο οποfος μεσολαβεί σε μfα παροχ~ 
uπηρεσιών δεν έχει λάβει ~ παράσχει τις εν λόγω uπηρεσίες εφόσον 
ενεργεf ιδfω ονόματι. 
οι δuο πρώτες παρεκκλίσεις επιτρέποuν σuνεπώς να θεωρείται ο 
ενδιάμεσος φορέας ποu ενεργεί ιδίω ονόματι ως παρέχων απλώς uπηρεσ(ες 
και όχι ως uποκείμενος στο φόρο ο οπο(ος πραγματοποιε( ο (διος 
πρά(εις αγοράς-μεταπώλησης εφόσον ενεργε( δuνάμει σuμβάσεως εντολ~ς 
προς αγορά~ πώληση, ~ ο οποfος προσφέρει προσωπικά ο (διος τις 
παροχές uπηρεσιών στο λήπτη. 
Σuνεπώς ο ενδιάμεσος φορέας, ο παρέχων τις uπηρεσfες, φορολογε(ται 
επ( της αμοιβ~ς ποu λαμβάνει για την παροχ~ τοu. ο τόπος φορολογfας 
της παροχ~ς uπηρεσιών ορfζεται στο άρθρο 9 της 6ης οδηγfας και το 
δικαfωμα έκπτωσης δεν μπορεί να ασκηθε( παρά μόνον για εκεfνα τα 
στοιχε(α τα οποία σuνέβαλαν στην πραγματοποίηση της διαμεσολάβησης. 
οσον αφορά τη σχέση μετα(u των κρατών μελών, η ε(έταση των διαφόρων 
καταστάσεων ποu προκuπτοuν από την εφαρμογ~ της παρέκκλισης 
καταδεικνuει ότι η διατ~ρησ~ της δεν έχει προς το παρόν ως αποτέλεσμα 
τη δημιοuργία στρεβλώσεων στοuς όροuς ανταγωνισμοu σε σχέση με το 
καθεστώς ποu εφαρμόζεται στις πρά(εις εντολών ποu θεωροuνται ως 
παραδόσεις αγαθών δuνάμει τοu άρθροu 5 παράγραφος 4 γ ~ ως παροχές 
uπηρεσιών κατά την έννοια τοu άpθροu 6 παράγραφος 4. 
Ωστόσο, η διατ~ρηση της παρέκκλισης αuτ~ς εfναι πιθανόν να οδηγήσει 
σε στρεβλώσεις τοu ανταγωνισμοu, με την καθιέρωση τοu οριστικοu 
καθεστώτος, κάθε φορά ποu η μεσολάβηση ενός εντολοδόχοu σε αγορά ποu 
πραγματοποιεfται στη χώρα της τελικής κατανάλωσης επιτρέπει σε ένα 
πρόσωπο μη uποκεfμενο στο φόρο να αγοράζει σε ένα κράτος μέλος με 
μειωμένο σuντελεστ~ ένα αγαθό το οποfο, εάν ο εντολοδόχος της αγοράς 
-31 -
εθεωρεfτο ως αyοραστής-μεταπωλητής, θα uπόκειτο στον uψηλότερο 
σuντελεστή, της χώρας κατανάλωσης. 
Σuνεπώς, η Επιτροπή προτε(νει την κατάρyηση της παρέκκλισης. 
οσον αφορά τοuς επαyyελματ(ες ποu αyοράζοuν μεταχειρισμένα αyαθά, 
έρyα τέχνης, αντ(κες και έρyα σuλλοyής, με σκοπό τη μεταπώλησή τοuς, 
η Επιτροπή uπέβαλε στο Σuμβοόλιο πρόταση 7ης Οδηyfας (πβλ. CΟΜ(ββ)-
846) η οποCα καθορ(ζει το ιδια(τερο καθεστώς ποu ενδέχεται να 
εφαρμοστε( εφόσον τα αyαθά έχοuν αyοραστε( από άτομα μη uποκε(μενα 
στο φόρο ή από άτομα uποκε(μενα στο φόρο τα οπο(α δεν ε(χαν δικα(ωμα 
έκπτωσης τοu ΦΠΑ κατά την απόκτηση. 
Δεδομένοu ότι η εν λόyω πρόταση εξετάζεται τη στιyμή αuτή από τις 
uπηρεσ(ες τοu ΣuμβοuλCοu, θα ήταν σκόπιμο στο πλαfσιο αuτό να ληφθε( 
uπόψη η κατάσταση ποu θα προέκuπτε από την κατάρyηση της εν λόyω 
παρέκκλισης όσον αφορά τοuς εντολοδόχοuς προς αyορά ή πώληση. 
2) ~λλες παρεκκλCσεις ποu προκόπτοuν από το άρθρο 28, παράrραφος 3 ε 
το άρθρο 28, παράyραφος 3 ε επιτρέπει εξάλλοu την παρέκκλιση από το 
άρθρο 11 Α παράyραφος 3 y της 6ης Οδηy{ας. Σuνεπώς, τα κράτη μέλη 
μπόρεσαν να σuμπεριλάβοuν στη βάση επιβολής τοu φόροu προστιθέμενης 
αξ(ας τις επιστροφές των εξόδων στα οπο(α uποβάλλεται ο uποκε(μενος 
στο φόρο επ' ονόματι και yια λοyαριασμό τοu αyοραστή ή τοu λήπτη. Η 
διατήρηση της παρέκκλισης αυτής δεν δικαιολοyε(ται και προτε(νεται 
επfσης η κατάρyησή της. 
-32 -
:tpθpo 28, παράyραφο~ 3 στ 
το άρθρο αυτό επιτρέπει στα κράτη μέλη να εφαρμόζουν ως βάση επιβολής του 
φόρου προστιθέμενης αξ(ας τη διαφορά μεταξύ της τιμής αyοράς και της τιμής 
πώλησης κτιρ(ων ή yηπέδων προς οικοδόμηση που έχουν αyοραστε( με σκοπό την 
επαναπώληση από έναν υποκε(μενο στο φόρο ο οπο(ος δεν ε(χε δικαCωμα προς 
έκπτωση του φόρου κατά την αyορά. 
Η παρέκκλιση αφορά συνεπώς τους υποκεrμενους στο φόρο που εμπορεύονται μη 
νεόδμητα κτCρια ή yήπεδα η αyορά, των οπο(ων δεν ενέπιπτε στο πεδfο 
εφαρμοyής του φόρου προστιθέμενης αξrας. 
τα εν λόyω αyαθά αποκτώνται εν μέρει από επιχειρήσεις στο πλα(σιο των 
δραστηριοτήτων τους. 
το κόστος yια την αyορά αυτών των αyαθών αποτελε( ένα στοιχε(ο του κόστους 
των παραyόμενων αyαθών ή των παρεχόμενων υπηρεσιών αυτών των επιχειρήσεων. 
κατά συνέπεια, η μη φορολόyηση (βλέπε παρέκκλιση ΕΤ16), ή η φορολόyηση σε 
περιορισμένη βάση, αποτελε( πηyή στρεβλώσεων του ανταyωνισμού σε βάρος 
ορισμένων επιχειρήσεων στο εσωτερικό τη~ κοινότητας. 
rια τους λόyους αυτούς, η Επιτροπή θεωρε( ότι η παρέκκλιση πρέπει να 
καταρyηθεC. 
-33 -
Ε. Παρέχκλιση από το 6ρθρο 1, παράyραφος 1, 2ο εδάφιο της 18ης οδηyfας 
1) το άρθρο 13 Α, παράγραφος 1 ιγ) και ιδ) της 6ης Οδηγ{ας απαλλάσσει 
ορισμένες παροχές uπηρεσιών σuνδεόμενες στενά με τον αθλητισμό ή 
τη σωματική αγωγή και προσφερόμενες από οργανισμοuς μη 
κερδοσκοπικοu χαρακτήρα. 
ορισμένες παροχές uπηρεσιών πολιτιστικοu χαρακτήρα καθώς και τις 
στενά σuνδεόμενες με αuτές παραδόσεις αγαθών ποu 
πραγματοποιοuνται από οργανισμοuς δημοσ{οu δικα{οu ή άλλοuς 
οργανισμοuς πολιτιστικοu χαρακτήρα αναγνωρισμένοuς από το 
ενδιαφερόμενο κράτος μέλος. 
Σε ορισμένα κράτη μέλη εfχε επιτραπε{, κατά τη διάρκεια μιας 
μεταβατικής περιόδοu, δuνάμει τοu άρθροu 28, παράγραφος 3 (παράρτημα 
Ε σημεfο 4 και 5) να επιβάλοuν φόρο επ( των εν λόγω πράξεων ποu 
κανονικά απαλλάσσονται. Σuνεπώς, οι οργανισμοf δημοσfοu δικαfοu ή οι 
άλλοι οργανισμο{ πολιτιστικοu χαρακτήρα ποu ε(ναι αναγνωρισμένοι από 
το κράτος uποβάλλονταν στο φόρο προστιθέμενης αξfας για τη 
δραστηριότητα ποu ασκοuν στην (δια βάση με ένα πρόσωπο ιδιωτικοu 
δικα(οu. 
Η 18η Οδηγfα, στο άρθρο της 1, παράγραφος 1, 2ο εδάφιο επέτρεψε στα 
κράτη μέλη τα οποfα, την 1η Ιανοuαρfοu 1989, εφάρμοσαν την παρέκκλιση 
φορολογώντας τις εν λόγω πράξεις να uπαγάγοuν την απαλλαγή τοu 
άρθροu 13 Α, παράγραφος 1 ιγ) και ιδ) στοuς όροuς ποu ορfζονται στο 
άρθρο 13 γράμμα Α, παράγραφος 2, uπό α τελεuτα(α παuλα. Σuνεπώς, ένα 
κράτος μέλος, το Ηνωμένο Βασfλειο, κατέληξε στο σuμπέρασμα ότι 
μποροuσε να εξακολοuθήσει να φορολογε( το δημόσιο οργανισμό εφόσον η 
απαλλαγή τοu ενδέχετο να προκαλέσει στρεβλώσεις τοu ανταγωνισμοu σε 
βάρος των εμπορικών επιχειρήσεων ποu uπόκεινται στο φόρο 
προστιθέμενης αξfας. 
2) Η παράταση της ισχuος της αρχικής παρέκκλισης ποu κατέστη δuνατή βάση 
τοu άρθροu 1, παράγραφος 1, 2ο εδάφιο της 18ης Οδηγfας θα πρέπει να 
καταργηθε( για τοuς ακόλοuθοuς λόγοuς: 
Εάν επιτραπε( η φορολογfα των πράξεων ποu πραγματοποιοuν οι 
οργανισμοf δημοσ(οu δικαfοu ή άλλοι αναγνωρισμένοι οργανισμο( 
πολιτιστικοu χαρακτήρα με τη δικαιολογfα ότι η μη φορολογfα τοuς 
θα επέτρεπε τη δημιοuργfα στρεβλώσεων τοu ανταγωνισμοu σε βάρος 
των uποκεfμενων στο φόρο επιχειρήσεων εμπορικοu χαρακτήρα, η 
παρέκκλιση ποu προκuπτει από τη 18η Οδηγfα έχει ως αποτέλεσμα να 
αντιμάχεται το άρθρο 13 Α uπό ιγ) και ιδ) της 6ης οδηγ{ας, το 
οποfο προβλέπει τη μη uπαγωγή στο φόρο των οργανισμών δημοσ{οu 
δικαrοu yια τις δραστηριότητες ποu ασκοuν uπό την ιδιότητα των 
δημοσrων αρχών. 
-34 -
Ωστόσο, οι απαλλαγέ~ ποu προβλέπονται στο άρθρο 13 Α αφοροuν 
δραστηριότητε~ γενικοό σuμφέροντο~ •οι οπο(ε~ απαριθμοόνται 
επακριβώ~ και περιγράφονται λεπτομερώ~(1) προκειμένοu να 
καθιερωθεf ένα~ κοινό~ κατάλογο~ απαλλαγών με τον οποfο 
διασφαλfζεται μια σuyκρfσιμη εfσπραξη ιδfων πόρων σε όλα τα κράτη 
μέλη(2). 
Η δuνατότητα για ένα κράτο~ μέλο~ να φορολογε( μfα δραστηριότητα 
ποu απαλλάσσεται δuνάμει τοu άρθροu 13 Α βάσει τοu άρθροu 13 Α 2 
uπό α, τελεuτα(α παόλα (ή το άρθρο 4 παράγραφο~ 5) αντιβα(νει 
σuνεπώ~ τοu~ βασικοό~ κανόνε~ και τοu~ στόχοu~ τη~ 6η~ Οδηγ(α~ 
και θα έχει ω~ αποτέλεσμα να αφαιρέσει από το άρθρο 13 Α κάθε 
σημασ(α. 
Εξάλλοu, δεν ε(ναι νομικά βάσιμο να επεκταθοόν στοu~ δημόσιοu~ 
οργανισμοός (άρθρο 13 Α 1 ιγ) και ιδ)) οι όροι ποu ενδεχομένως 
εφαρμόζονται στοuς άλλοu~ ορyανισμοό~ εκτό~ εκε(νων τοu δημοσfοu 
δικαίοu (άρθρο 13 Α 2, α). 
Πράγματι, οι όροι ποu επιτρέπεται να καθορfζοuν τα κράτη μέλη 
έχοuν ως μοναδικό στόχο τοuς να διασφαλfσοuν την ορθή εφαρμογή 
των προβλεπόμενων απαλλαγών και να αποτρέψοuν την απάτη. Δεν 
ε(ναι δuνατόν να εφαρμοστοόν για την επfτεuξη ενό~ στόχοu 
αντfθετοu προς εκε(νο ποu προβλέπει η 6η Οδηγfα, δηλαδή την 
απαλλαγή των δημοσfων οργανισμών. 
Επιπλέον, κάθε μfα από τι~ διατάξει~ τοu άρθροu 13 θα πρέπει, σόμφωνα 
με τη νομολογfα τοu Δικαστηρfοu, να ερμηνεόεται σuσταλτικά δεδομένοu 
ότι αποτελεf μfα εξαfρεση προ~ τη γενική αρχή της φορολογfας ποu 
προβλέπεται στην 6η οδηγfα. 
Σuνεπώ~, δεν ε(ναι δuνατόν να επικαλεσθοόμε το άρθρο 13 Α παράγραφος 
2 α, για τη φορολογ(α των πράξεων ποu ορfζονται στο άρθρο 13 Α 
παράγραφος 1 ιγ και ιδ. 
Τέλος, μία διαφορετική ερμηνε(α τη~ 6ης Οδηγ(α~ θα επέτρεπε επ(σης 
την επέκταση των όρων τοu άρθροu 13 Α 2 και στις πράξει~ ποu 
ορfζονται στην παράγραφο 1 uπό β, ζ, η, ι, και ια. 
Εν σuνεχεία, το ενδιαφερόμενο κράτο~ μέλο~ το οπο(ο προ~ το παρόν 
επιβάλλει σε φόρο προστιθέμενη~ αξfας τοu~ οργανισμοό~ ποu σuνήθως 
απαλλάσσονται θα πρέπει να εφαρμόσει σωστά την 6η οδηγία 
απαλλάσσοντας τοu~ ορyανισμοός ποu ορfζονται στο άρθρο 13 Α 1 ιγ και 
~διατηρώντας τη δuνατότητα να uπαγάγει την κατ'αρχήν απαλλαγή των 
άλλων οργανισμών εκτό~ των οργανισμών δημοσ(οu δικα(οu στοu~ όροuς 
τοu άρθροu 13 Α παράγραφος 2 α. 
(1) Απόφαση της 11.8.1985 τοu Εuρωπα"ίκοό Δικαστηρfοu- uπόθεση 107/84 
Επιτροπή κατά ομοσπονδιακής Δημοκρατ(ας τη~ rερμαν(ας 
(2) πβλ. τα σημε(α αιτιολογικοό της 6ης οδηγ(α~ ΦΠΑ 
-35 -
3) Τέλο~, η Επιτροπή παρατηρε( αφενός ότι η 18η Οδηγfα (άρθρο 1, 
παράγραφο~ 1, 1ο εδάφιο) αποσκοπε( σαφώ~ στην κατάργηση των 
παρεκκλ(σεων τοu παραρτήματο~ Ε, σημε(α 4 και 5· και αφετέροu ότι τα 
κράτη μέλη τα οποfα εντοuτοις επέτuχαν την παράταση τη~ παρέκκλισης 
επέτuχαν επ(ση~ τη χορήγηση μια~ σuμπληρωματική~ προθεσμ(α~ για τη 
σuμμόρφωση τη~ νομοθεσfας τοu~ με την 6η Οδηγ(α. 
rια τοuς λόyοu~ ποu αναφέρονται ανωτέρω, η Επιτροπή θα ζητήσει από το 
Σuμβούλιο την κατάργηση τη~ παρέκκλιση~ ποu προκUπτει από τη lβη οδηy(α. 
ΩΑΡΑΡ?ΒΜΑ " 1>11: :a ι:s .,. 
ε 
ε 2 χ χ 
ε 7 χ 
εll χ 
ε 15 χ χ 
ΩΑΡΑΡτΗΗλ 
&Τ 
ΣΤ 1 χ 
&Τ 2 Σ χ χ 
&Τ 5 χ 
&Τ δ χ 
&Τ 7 χ χ 
&Τ 8 χ χ 
ΣΤ 10 
ΣΤ 12 χ 
Σ:Τ 16 χ χ χ χ 
ΣΤ 17 χ χ 
Σ:Τ 23 χ χ 
ΣΤ 25 χ χ 
&Τ 26 χ 
&Τ 27 χ χ 
ΣΎΝΟΛΟ 6 8 7 1 8 QR 
χ 
χ 
χ 
χ 
χ 
5 -36 -
αapcteτnua 1. Χpό:ηι μ.j).η wou ι:φαρμόζοuv τιc •αρcΜΜ).{οcιc 
ηιv aσροpτημότωv ι: waι t'l' της 6ης Οδητlας 
Ι'1' IRL L IIL Ρ Ull: tnιoAO 
2 
χ 2 
χ χ 3 
χ 3 
χ χ 3 
χ χ ' 
χ χ χ χ 5 
Σ χ χ χ χ δ 
χ 3 
2 
χ 1 
χ χ ι 
χ χ χ 8 
χ χ χ χ χ 7 
χ 4 
χ χ s 
χ χ 3 
χ χ 4 
7 7 7 7 5 3 71 
-38 -
Παράρτημα 2: περιληπτικ~ παροuσCαση των προτάσεων τη~ Επιτροπ~~ 
(ΠαρεκκλCσει~ από το άρθρο 28 παράyραφο~ 3 και από το άρθρο 1 
παράyραφο~ 1 τη~ 18η~ Οδηy(α~) 
Διατήρηση Κατάρyηση ΑικαCωμα Ειδική 
επιλοyή~ πρόταση 
ΠαeάeΤ!)):!Q 
Ε -
Ε2 χ 
Ε7 χ 
Ell χ 
Ε15 χ 
παeάeτ!JΙ:!α 
ΣΤ -
ΣΤ1 χ χ 
ΣΤ2(δικη-χ 
yόρο ι) 
ΣΤ2(καλ-χ χ 
λιτέχνε~) 
ΣΤS χ 
ΣΤ6 χ χ 
ΣΤ7 χ χ 
ΣΤΒ χ χ 
ΣΤ10 χ 
ΣΤ12 χ 
ΣΤ16 χ 
ΣΤ17 χ 
ΣΤ23 χ 
ΣΤ25 χ 
ΣΤ26 χ 
ΣΤ27 χ 
-J~ -
Δ.ιατfιρηση κατάργηση Δ.ι)(α(ωμα Ειδι)(fι 
επιλοyfιc;; πρόταση 
Λοιπιfc;; 
παρε)()(λ (σε ιc;; 
28 πcxp<iyρ.3 'Υ χ 
28 πcxp<iyρ.3 δ χ 
28 πcxp<iyρ.3 ε χ 
28 πcxp<iyρ.3 στ χ 
28 παράyρ.3 ζ χ 
Παριf)()(λ ι ση από 
το άρθρο 1, 
πcxp<iyρaφoc;; 1 , χ 
τηc: 18ηc: 
ΟδηyCαc;;