[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 20.9.2006

SEC(2006) 1106

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Συνοδευτικό έγγραφο της Πρότασης κανονισμού του Συμβουλίου για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΟΚ) αριθ. 404/93, (ΕΚ) αριθ. 1782/2003 και (ΕΚ) αριθ. 247/2006 όσον αφορά τον τομέα της μπανάνας

Προς μία μεταρρύθμιση του καθεστώτος ενίσχυσεων στους ευρωπαίους παραγωγούς μπανάνας Σύνοψη της συγκεφαλαιωτικής έκθεσης σχετικά με τις εργασίες εκτίμησης αντίκτυπου {COM(2006) 489 τελικό}{SEC(2006) 1107}

Προς μία μεταρρύθμιση του καθεστώτος ενίσχυσεων στους ευρωπαίους παραγωγούς μπανάνας Σύνοψη της συγκεφαλαιωτικής έκθεσης σχετικά με τις εργασίες εκτίμησης αντίκτυπου

Λόγοι της μεταρρύθμισης

Περίπου το 16% των μπανανών που εισάγονται στην κοινοτική αγορά προέρχεται από τρεις άκρως απόκεντρες περιφέρειες της Ευρώπης : τις Καναρίους Νήσους, τη Μαρτινίκα και τη Γουαδελούπη, και τη Μαδέρα.

Το καθεστώς ενισχύσεων στους ευρωπαίους παραγωγούς μπανάνας θεσπίστηκε το 1993, εποχή κατά την οποία έπρεπε να αντισταθμιστούν τα αποτελέσματα της ενοποίησης δώδεκα εθνικών καθεστώτων, εκ των οποίων άλλα ήταν άκρως προστατευτικά και άλλα ήταν καθεστώτα ελεύθερης πρόσβασης.

Λίγο πριν από τη ριζική μεταρρύθμιση του καθεστώτος εισαγωγής, την 1η Ιανουαρίου 2006, και ενόψει αποφάσεων που θα επηρεάσουν τους προτιμησιακούς όρους πρόσβασης στην αγορά (επικείμενα συμπεράσματα του γύρου διαπραγματεύσεων της Ντόχα και μελλοντικές συμφωνίες οικονομικής εταιρικής σχέσης με τις χώρες ΑΚΕ), η Επιτροπή αποφάσισε να αναθεωρήσει το καθεστώς των ενισχύσεων στους παραγωγούς στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης της ΚΓΠ και της ανανέωσης των προγραμμάτων POSEI. Το καθεστώς ενισχύσεων, απαραίτητο για τη διατήρηση της κοινοτικής παραγωγής, δεν εναρμονίζεται πλέον με τη δυναμική εξέλιξης της ΚΓΠ και τους κανόνες για τη στήριξη της γεωργίας στο πλαίσιο του ΠΟΕ :

- το γεγονός ότι οι διακυμάνσεις των τιμών επηρεάζουν αυτομάτως στο ύψος της ενίσχυσης απομονώνει τεχνητά τους παραγωγούς από τις εξελίξεις της αγοράς και έρχεται σε αντίθεση με το στόχο του προσανατολισμού του γεωργικού τομέα προς την αγορά. Δυσχεραίνει επίσης τη δυνατότητα πρόβλεψης των δημοσιονομικών δαπανών·

- η εξάρτηση της ενίσχυσης από τις ποσότητες που διατίθενται στο εμπόριο θεωρείται ότι στρεβλώνει άμεσα τις διεθνείς συναλλαγές·

- τα τελευταία χρόνια ο μηχανισμός χορήγησης των ενισχύσεων, ο οποίος βασίζεται στη διαφορά μεταξύ του εισοδήματος αναφοράς και του μέσου εισοδήματος των παραγωγών, προκαλεί διαφορές όσον αφορά την αντιστάθμιση μεταξύ των παραγωγών διαφόρων περιφερειών.

κατευθυνσεις για τη μεταρρύθμιση

Λαμβανομένων υπόψη των προτεραιοτήτων της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την αειφόρο ανάπτυξη και της στρατηγικής της Λισαβόνας, οι οποίες έχουν ενσωματωθεί στους στόχους της νέας ΚΓΠ, των δημοσιονομικών προοπτικών και των διεθνών δεσμεύσεων καθώς και, όπως απαιτεί η Συνθήκη, των ειδικών προβλημάτων των άκρως απόκεντρων περιοχών, η μεταρρύθμιση του καθεστώτος ενισχύσεων πρέπει να αποβλέπει στην :

- συνέχιση της γεωργικής δραστηριότητας ως συνιστώσας της αειφόρου ανάπτυξης των περιφερειών που παράγουν μπανάνες·

- εναρμόνιση των καθεστώτων στήριξης των παραγωγών με τη νέα ΚΓΠ και τις δεσμεύσεις στο πλαίσιο του ΠΟΕ·

- σταθερότητα και τη δυνατότητα πρόβλεψης των δαπανών του καθεστώτος ενίσχυσης·

- εξασφάλιση αξιοπρεπούς βιοτικού επιπέδου για τους παραγωγούς και στην εξάλειψη των ανισοτήτων όσον αφορά την ενίσχυση·

- δυνατότητα προσανατολισμού των κοινοτικών ενισχύσεων βάσει των προοπτικών γεωργικής ανάπτυξης κάθε περιφέρειας παραγωγής·

- μείωση της πίεσης που ασκείται στο περιβάλλον από την παραγωγή μπανάνας·

- απλοποίηση της διαχείρισης του καθεστώτος ενισχύσεων στους παραγωγούς και της βελτίωσης του ελέγχου των δαπανών.

Εναλλακτικές λυσεις και σενάρια αναφοράς

Τρεις είναι οι εναλλακτικές λύσεις που έχουν προταθεί και αξιολογηθεί: η πρώτη ονομάζεται « αποσύνδεση » και προβλέπει την αντικατάσταση των αντισταθμιστικών ενισχύσεων από ενισχύσεις που έχουν αποσυνδεθεί από την παραγωγή, οι οποίες καθορίζονται βάσει ιστορικών στοιχείων αναφοράς, στο πλαίσιο της αναμορφωμένης ΚΓΠ· η δεύτερη « υπόμνημα » και βασίζεται στην πρόταση των κυριότερων ευρωπαϊκών χωρών παραγωγής, ενώ προβλέπει καθορισμένη χρηματοδότηση ανά χώρα και την χορήγηση ενισχύσεων βάσει ιστορικών στοιχείων αναφοράς με τον όρο να διατηρηθεί ένα μέρος της παραγωγής· και η τρίτη « POSEI » και προβλέπει τη μεταφορά χρηματοδοτικών μέσων από το καθεστώς ενίσχυσης στα προγράμματα POSEI, με αποκέντρωση του καθορισμού των λεπτομερών κανόνων χορήγησής τους και του είδους της ενίσχυσης ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες κάθε περιφέρειας παραγωγής. Για τις περιφέρειες της ηπειρωτικής Ευρώπης η λύση αυτή προβλέπει την ενσωμάτωση των ενισχύσεων στο καθεστώς της αποσυνδεδεμένης ενιαίας ενίσχυσης. Η μελέτη των τριών αυτών εναλλακτικών λύσεων συμπληρώθηκε με την εξέταση των δύο σεναρίων αναφοράς : της « διατήρησης του υφιστάμενου καθεστώτος » και της « ελευθέρωσης ».

αντικτυπος της μεταρρύθμισης

Ο αντίκτυπος των τριών διαφορετικών λύσεων όσον αφορά τη μεταρρύθμιση στην αγορά, για την περίοδο 2009–2013, προβλέπεται να είναι περιορισμένος. Οι λύσεις αυτές αναμένεται ότι θα έχουν σημαντικό οικονομικό και κοινωνικό αντίκτυπο στις περιφέρειες παραγωγής και ότι θα επηρεάσουν τη σταθερότητα ορισμένων αγροτικών κοινοτήτων. Ο αντίκτυπος στις τρίτες χώρες δεν συνδέεται άμεσα με τη μεταρρύθμιση του καθεστώτος ενισχύσεων. Ο περιβαλλοντικός αντίκτυπος των τριών αυτών λύσεων δεν μπορεί να προσδιοριστεί με βεβαιότητα. Ο αντίκτυπος της παραγωγής μπανάνας στο περιβάλλον μπορεί να βελτιωθεί στο πλαίσιο κάθε μίας εκ των λύσεων αυτών.

Οικονομικός αντίκτυπος

Οι λύσεις αυτές έχουν άμεσο αντίκτυπο στο επίπεδο της κοινοτικής παραγωγής . Μέχρι το 2013, στο πλαίσιο της αποσύνδεσης , η παραγωγή αναμένεται ότι θα μειωθεί κατά περισσότερο από 50%. Με εξασφαλισμένο ένα μέρος του εισοδήματός τους ανεξαρτήτως παραγωγής, οι παραγωγοί θα μπορούν να αποφεύγουν “τις απώλειες” που υφίστανται με την παραγωγή των ποσοτήτων που πωλούνται κάτω από το οριακό τους κόστος. Στο πλαίσιο των λύσεων υπόμνημα και POSEI , η παραγωγή θα διατηρηθεί σε αισθητά υψηλότερο επίπεδο. Οι αποσυνδεδεμένες ενισχύσεις φαίνονται αρκετά ελκυστικές, ώστε να αποφασίσουν οι παραγωγοί να προσφέρουν την ελάχιστη απαιτούμενη ποσότητα για την χορήγησή τους, δηλ. 70% της προηγούμενης παραγωγής τους. Η εξέλιξη της δασμολογικής προστασίας δεν φαίνεται να επηρεάζει την παραγωγή.

Οι εισαγωγές αυξάνονται και στις τρεις περιπτώσεις . Η αύξησή τους, την οποία ευνοεί η μείωση των δασμών, συνδέεται επίσης με τη μείωση της κοινοτικής παραγωγής την οποία υποκαθιστούν. Η αύξησή τους θα είναι της τάξεως του 12%–14% στην περίπτωση της αποσύνδεση,ς ενώ στην περίπτωση των λύσεων POSEI και υπομνήματος θα κυμανθεί από 8% έως 9%. Οι λύσεις αυτές δεν φαίνεται να επηρεάζουν την κατανομή των εισαγωγών μεταξύ των διαφόρων χωρών καταγωγής, η οποία αντιθέτως επηρεάζεται άμεσα από το επίπεδο της προστασίας.

Οι εναλλακτικές λύσεις όσον αφορά τη μεταρρύθμιση δεν επηρεάζουν την εξέλιξη των τιμών εισαγωγής οι οποίες ακολουθούν σε μεγάλο βαθμό την εξέλιξη των εισαγωγών και της δασμολογικής προστασίας.

Οι εναλλακτικές λύσεις για τη μεταρρύθμιση δεν επηρεάζουν την εξέλιξη της κατανάλωσης. Η κατανάλωση αυξάνεται όσο μειώνονται οι τιμές λόγω της αύξησης των εισαγωγών και επηρεάζεται από την εξέλιξη της εξωτερικής προστασίας.

Εφόσον πρόκειται για εναλλακτικές λύσεις, εξυπακούεται ότι ο προϋπολογισμός των ενισχύσεων παραμένει σταθερός. Η συνολική χρηματοδότηση για κάθε λύση θα βασίζεται στον μέσο όρο των ενισχύσεων που χορηγήθηκαν στους παραγωγούς μπανάνας της ΕΕ κατά τη διάρκεια ιστορικής πολυετούς περιόδου αναφοράς.

Οι εναλλακτικές λύσεις για τη μεταρρύθμιση έχουν επίσης αντίκτυπο στους πόρους που προέρχονται από τους εισαγωγικούς δασμούς. Οι πόροι αυτοί αυξάνονται στο βαθμό που η κοινοτική παραγωγή υποκαθίσταται από τις εισαγωγές ( αποσύνδεση και POSEI / Υπόμνημα ). Οι πόροι αυτοί μειώνονται ανάλογα με τη μείωση του δασμού.

Περιφερειακός αντίκτυπος

Ο αντίκτυπος που θα έχει η μείωση της παραγωγής μπανάνας στις διάφορες περιφέρειες παραγωγής θα είναι ανάλογη της σημασίας της καλλιέργειας αυτής σε κάθε μία απ’ αυτές. Η συνέχιση της παραγωγής φαίνεται πως έχει εξαιρετική σημασία για τη γεωργία της Μαρτινίκας, σχετική σημασία για τη γεωργία των Καναρίων Νήσων και της Γουαδελούπης και μικρότερη σημασία για τη γεωργία της Μαδέρας.

Οι εμπειρογνώμονες των οποίων ζητήθηκε η γνώμη αναγνωρίζουν ότι, λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών των περιφερειών αυτών, το περιθώριο διαφοροποίησης τόσο εντός όσο και εκτός του γεωργικού τομέα είναι περιορισμένο.

Επισημαίνουν επίσης τις έμμεσες επιπτώσεις που θα έχουν οι εξαγωγές μπανάνας προς την ηπειρωτική Ευρώπη στη μείωση του κόστους θαλάσσιας μεταφοράς από τα νησιά καθώς και το ρόλο των φυτειών στη διατήρηση του τοπίου σε περιφέρειες με υψηλό τουριστικό δυναμικό.

Συμφωνούν λοιπόν ως προς την αναγκαιότητα του προοδευτικού αναπροσανατολισμού της γεωργίας προς τις τοπικές αγορές και ως προς την ανάπτυξη συμπληρωματικών προς τη γεωργία αγροτικών δραστηριοτήτων. Η υλοποίηση των κοινών αυτών στόχων απαιτεί ωστόσο διαφοροποιημένους στόχους και στρατηγικές, ανάλογα με το δυναμικό και τις ιδιαιτερότητες κάθε περιφέρειας.

Κοινωνικός αντίκτυπος

Η καλλιέργεια μπανάνας απαιτεί σημαντικό γεωργικό εργατικό δυναμικό . Στην ίδια περιφέρεια παραγωγής ο αριθμός των εργαζομένων μπορεί να κυμαίνεται από 0,8 ΓΜΕ/εκτάριο στις φυτείες στις πεδιάδες του νοτίου τμήματος των Καναρίων Νήσων έως 1,4 ΓΜΕ/εκτάριο στις φυτείες του βορείου τμήματος με ανώμαλη μορφολογία εδάφους.

Συνολικά, στις τρεις άκρως απόκεντρες περιφέρειες παραγωγής ο τομέας της μπανάνας αντιπροσωπεύει 30 000 άμεσες και έμμεσες θέσεις πλήρους απασχόλησης. Δεδομένου ότι ορισμένοι γεωργοί αναπτύσσουν περισσότερες της μιας δραστηριότητες και ότι σε ορισμένες περιφέρειες οι καλλιέργειες ποικίλλουν, τα εν λόγω ισοδύναμα πλήρους χρόνου απασχόλησης αντιστοιχούν σε μεγαλύτερο αριθμό ατόμων.

Λόγω του ότι τα αριθμητικά αυτά στοιχεία είναι συνολικά, δεν είναι δυνατόν να σχηματιστεί μια σαφής εικόνα όσον αφορά τον αντίκτυπο ενδεχόμενης μείωσης της παραγωγής. Άλλες εκμεταλλεύσεις ειδικεύονται στην παραγωγή μπανάνας και χρησιμοποιούν εργάτες, ενώ άλλες καλλιεργούν την μπανάνα μαζί με άλλα είδη και οι εργασίες γίνονται κυρίως από μέλη της οικογένειας.

Το εργατικό δυναμικό των φυτειών είναι κατά κανόνα ελάχιστα ειδικευμένο και μερικές φορές σχετικά ηλικιωμένο. Τούτο περιορίζει αισθητά τις δυνατότητες κατάρτισης και απασχόλησής τους στον τομέα των υπηρεσιών που αντιπροσωπεύει τα τρία τέταρτα του συνόλου των θέσεων απασχόλησης στις τρεις περιφέρειες παραγωγής.

Μεσοπρόθεσμα, σύμφωνα πάντα με τους εμπειρογνώμονες, δεν θα υπάρχει αξιόπιστη εναλλακτική λύση για την επαναπασχόληση των γεωργικών εργατών του τομέα της μπανάνας. Κάθε μείωση της παραγωγής θα επιδεινώσει ακόμη περισσότερο την ήδη πολύ κακή κατάσταση όσον αφορά την απασχόληση στις κυριότερες περιφέρειες παραγωγής.

Τρίτες χώρες

Η μεταρρύθμιση του καθεστώτος ενισχύσεων δεν επηρεάζει άμεσα τα έσοδα από τις εξαγωγές ούτε την κατάσταση των παραγωγών τρίτων χωρών. Εντούτοις, ο ανταγωνισμός για τη διατήρηση των μεριδίων αγοράς ωθεί τις επιχειρήσεις να συμπιέσουν τα περιθώρια των κερδών τους και επηρεάζει τις συνθήκες εργασίας σε ορισμένες φυτείες, με κίνδυνο να επηρεαστούν αρνητικά οι προσπάθειες για την προστασία του περιβάλλοντος. Για να αποτραπούν οι προοπτικές αυτές, ορισμένα από τα ενδιαφερόμενα μέρη προτείνουν 1) την ανακύκλωση ενός μέρους των πρόσθετων πόρων που δημιουργούνται με την αύξηση των δασμών για την προώθηση περισσότερο βιώσιμων μεθόδων παραγωγής και 2) την χρηματοδότηση μιας διεθνούς σύσκεψης για τη διεξαγωγή διαλόγου μεταξύ των παραγόντων του κλάδου. Παρόλο που η αύξηση των τελωνειακών εσόδων δεν οδηγεί, για τεχνικούς λόγους, σε αύξηση των δυνατοτήτων χρηματοδότησης δαπανών του είδους αυτού, οι εν λόγω προτάσεις δεν στερούνται ενδιαφέροντος για τους ευρωπαίους φορολογούμενους.

Έχουν επισημανθεί πολλοί τομείς στους οποίους θα μπορούσαν να συνεργαστούν οι ευρωπαίοι παραγωγοί μπανάνας με τους παραγωγούς τρίτων χωρών των ιδίων περιοχών. Ωστόσο, ο συντονισμός των μέσων της περιφερειακής πολιτικής και των αναπτυξιακών μέσων παραμένει προβληματικός.

Περιβαλλοντικός αντίκτυπος

Επί του παρόντος, η παραγωγή μπανάνας στηρίζεται σε μία στενή γενετική βάση που καθιστά τα μπανανόδενδρα ιδιαίτερα ευπαθή. Η παρατεταμένη χρήση χημικών προϊόντων αυξάνει την αντίσταση των παρασίτων και την ανάγκη καταπολέμησής τους. Αυτό αποτελεί απειλή για την υγεία των εργαζομένων, για τη βιοποικιλότητα, το έδαφος και τους υδροφόρους ορίζοντες.

Παρά την πολύ πιο περιορισμένη χρήση φυτοφαρμάκων, οι περιοχές της Ευρώπης που παράγουν μπανάνες δεν έχουν απαλλαγεί από τα προβλήματα της ρύπανσης. Στις Αντίλλες, με την εφαρμογή ολοκληρωμένων καλλιεργητικών συστημάτων μειώθηκε κατά το ήμισυ η ποσότητα φυτοφαρμάκων που χρησιμοποιήθηκαν σε διάστημα οκτώ ετών, χωρίς να μειωθούν η παραγωγή και η αποδοτικότητα.

Στο πλαίσιο σύσκεψης με εμπειρογνώμονες σε θέματα του περιβάλλοντος, παρουσιάστηκε ένα σχέδιο δράσης για την επίτευξη περαιτέρω προόδου. Το σχέδιο αυτό προβλέπει ενέργειες για μία 5ετή περίοδο με στόχο την ανάπτυξη, προσαρμογή στην απαιτούμενη κλίμακα και μεταφορά στο σύνολο των ευρωπαϊκών περιφερειών στις οποίες παράγονται μπανάνες, καινοτόμων καλλιεργητικών συστημάτων και ανθεκτικότερων ποικιλιών, έτσι ώστε να περιοριστεί δραστικά ή και να εξαλειφθεί η χρήση φυτοφαρμάκων. Σε ορισμένες περιοχές, η εφαρμογή του σχεδίου είναι δυνατόν να διευκολύνει τη μετάβαση στη βιολογική καλλιέργεια μπανάνας. Η παραγωγή της ΕΕ, η οποία αντιπροσωπεύει μόλις 1% της παγκόσμιας παραγωγής, θα μπορούσε να αποτελέσει παράδειγμα προς μίμηση και από άλλους. Πέραν της μεταβατικής στήριξης που προβλέπεται για τους γεωργούς που δεσμεύονται να συνεχίσουν την εφαρμογή ολοκληρωμένων καλλιεργητικών συστημάτων, η μακροπρόθεσμη επιτυχία της εξαρτάται από την ύπαρξη αξιόπιστων προοπτικών διαφοροποίησης για την αύξηση της αξίας των εν λόγω μπανανών στην αγορά.

Οι εναλλακτικές λύσεις όσον αφορά τη μεταρρύθμιση του καθεστώτος ενισχύσεων θα έχουν έμμεσο μόνο αντίκτυπο στις εν λόγω προοπτικές βελτίωσης του αντίκτυπου της καλλιέργειας μπανανών στο περιβάλλον.

Μετά τη μεταρρύθμιση της ΚΓΠ και παρά τον αποκλεισμό των ΑΑΠ από το σύστημα ενιαίας αποσυνδεδεμένης ενίσχυσης ανά γεωργική εκμετάλλευση, η συμμόρφωση με τα περιβαλλοντικά πρότυπα εφαρμόζεται δυνάμει των διατάξεων για τη χορήγηση των άμεσων ενισχύσεων. Θα εξακολουθήσει λοιπόν να εφαρμόζεται στο πλαίσιο των τριών εναλλακτικών λύσεων για τη μεταρρύθμιση. Στο πλαίσιο της λύσης “ POSEI ” η περιβαλλοντική διάσταση θα αποτελέσει επίσης σαφώς αντικείμενο μελετών που θα πρέπει να εκπονούνται υποχρεωτικά πριν από την έγκρισή τους.

Υπάρχει επίσης η δυνατότητα χορήγησης ενισχύσεων στο πλαίσιο της στήριξης της αγροτικής ανάπτυξης ή άλλων κοινοτικών μέσων για τη θέσπιση και την εφαρμογή γεωργοπεριβαλλοντικών μέτρων, ανεξαρτήτως εναλλακτικής λύσης.

Οι μπανανοφυτείες αποτελούν κατά κανόνα στοιχείο που συνδέεται με το φυσικό κάλλος των περιοχών παραγωγής. Δεδομένων των δυσχερειών που παρουσιάζει η γεωργική διαφοροποίηση, οποιαδήποτε εγκατάλειψη της εν λόγω καλλιέργειας θα σήμαινε εγκατάλειψη της γεωργίας προς όφελος άλλων χρήσεων γης.

Ανακεφαλαίωση των πλεονεκτήματων και των μειονεκτημάτων

Η διατήρηση της γεωργικής δραστηριότητας και της απασχόλησης στο γεωργικό τομέα , οι οποίες αποτελούν συνιστώσες της αειφόρου ανάπτυξης των ΑΑΠ, φαίνεται πως απειλείται σοβαρά από τη λύση της αποσύνδεσης που ενδέχεται να οδηγήσει στην εγκατάλειψη του μεγαλύτερου μέρους της παραγωγής. Στην περίπτωση της μπανάνας η ίδια η λογική της αποσύνδεσης, δηλ. η παροχή στους παραγωγούς της δυνατότητας να αποφασίζουν ελεύθερα βάσει των δυνατοτήτων που προσφέρει η αγορά και όχι βάσει του ύψους των επιδοτήσεων, υπονομεύεται σοβαρά από τον αποκλεισμό των υπόλοιπων καλλιεργειών από την αποσύνδεση.

Από την άποψη της διατήρησης της γεωργικής δραστηριότητας τα αποτελέσματα των δύο άλλων εναλλακτικών λύσεων είναι λιγότερο σαφή. Η συρρίκνωση της παραγωγής που αναμένεται ότι θα επιφέρουν είναι της τάξης του ενός τρίτου του σημερινού όγκου. Υπάρχει κίνδυνος συγκέντρωσης της παραγωγής στις περιοχές στις οποίες η οικονομική δραστηριότητα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την παραγωγή μπανάνας, εφόσον μάλιστα οι δυνατότητες διαφοροποίησης και στροφής προς άλλες καλλιέργειες , όταν υπάρχουν, απαιτούν την καταβολή ιδιαίτερων προσπαθειών. Ωστόσο, οι δυνατότητες αυτές, όσο περιορισμένες κι αν είναι, υπάρχουν. Από τις αναλύσεις φαίνεται ότι απαιτούνται διαφοροποιημένες στρατηγικές, ακόμη και αν αυτές παρουσιάζουν κοινά στοιχεία : αναπροσανατολισμός προς τις τοπικές αγορές, προσπάθεια καλύτερης ενοποίησης προς των τελευταίων σταδίων της διαδικασίας μεταποίησης, τα οποία δημιουργούν το μεγαλύτερο μέρος προστιθέμενης αξίας, ανάπτυξη συμπληρωματικών προς τη γεωργία δραστηριοτήτων στις αγροτικές περιοχές. Από την άποψη αυτή, η λύση “ POSEI ” διαφέρει από τη λύση “ υπόμνημα ” καθότι παρέχει μεγαλύτερη ευελιξία στις περιφέρειες.

Οι λύσεις “ υπόμνημα ” και POSEI, με τη διατήρηση του ύψους των ενισχύσεων που είναι απαραίτητες για την αντιστάθμιση των μειονεκτημάτων των ΑΑΠ χωρίς να τις συνδέουν άμεσα με τις παραγόμενες ποσότητες, πλησιάζουν λίγο στο στόχο του προσανατολισμού προς την αγορά . Το δυναμικό θα είναι πιο δυνατό στο πλαίσιο της λύσης POSEI ακόμη και αν ο εκούσιος χαρακτήρας της δεν προσφέρει εγγυήσεις από την άποψη αυτή.

Και οι τρεις εναλλακτικές λύσεις προστατεύουν τον κοινοτικό προϋπολογισμό από κάθε κίνδυνο αστάθειας, αν εξαιρέσουμε τη ρήτρα αναθεώρησης με τον εκ των προτέρων καθορισμό του ύψους της ενίσχυσης. Στηριζόμενες στην κλείδα κατανομής μεταξύ περιφερειών παραγωγής, τη οποία πρότειναν οι χώρες παραγωγής, και οι τρεις εναλλακτικές λύσεις οδηγούν στην εξάλειψη των υφιστάμενων διαφορών όσον αφορά την παρεχόμενη στήριξη.

Όσο αφορά το στόχο της διατήρησης του γεωργικού εισοδήματος , εκ πρώτης όψεως φαίνεται ότι η λύση της αποσύνδεσης είναι αυτή που προσφέρει τη σαφέστερη βελτίωση. Το εισόδημα διασφαλίζεται ενώ οι παραγωγοί δεν θα είναι πλέον υποχρεωμένοι να καλύπτουν το κόστος της παραγωγής ποσοτήτων που πωλούνται κάτω από το οριακό τους κόστος. Θα μπορούμε ωστόσο να συνεχίσουμε να μιλάμε για γεωργούς ενώ η πλειονότητα των παραγωγών θα επιλέξει να εγκαταλείψει το επάγγελμα; Η λύση POSEI προσφέρεται περισσότερο για την επίτευξη του στόχου αυτού δεδομένου ότι προσφέρει στις αρχές τη δυνατότητα να διαχειρίζονται σε τοπικό επίπεδο τη σύγκρουση μεταξύ βραχυπρόθεσμων περιορισμών και της ανάγκης εξέλιξης προς μία βιώσιμη διαφοροποίηση των δραστηριοτήτων.

Όλες οι εναλλακτικές λύσεις λαμβάνουν υπόψη τους την προστασία του περιβάλλοντος χάρη στο συστηματικό τρόπο με τον οποίο έχει ενσωματωθεί ο στόχος αυτός στις διάφορες μορφές στήριξης στο πλαίσιο της ΚΓΠ. Η συμμόρφωση των περιβαλλοντικών ενισχύσεων με τα περιβαλλοντικά πρότυπα ισχύει για το σύνολο των εναλλακτικών λύσεων. Οι προσπάθειες προστασίας του περιβάλλοντος πέραν όσων απαιτούν οι ορθές γεωργικές πρακτικές θα συνεχίσουν να αποτελούν το αντικείμενο κοινοτικής στήριξης στο πλαίσιο των γεωργοπεριβαλλοντικών μέτρων που εφαρμόζονται στο πλαίσιο της πολιτικής για την αγροτική ανάπτυξη. Η λύση POSEI προσφέρει ωστόσο περισσότερες δυνατότητες εναρμόνισης των δράσεων για την προστασία και την αναβάθμιση του περιβάλλοντος. Η δραστική μείωση της παραγωγής στο πλαίσιο της αποσύνδεσης θα οδηγούσε αυτομάτως σε μείωση της πίεσης που ασκείται στο περιβάλλον και τους φυσικούς πόρους. Η λύση αυτή θα έχει πιθανώς ως αποτέλεσμα την εγκατάλειψη της καλλιέργειας μπανάνας στο μεγαλύτερο μέρος των εκτάσεων που είναι σήμερα φυτεμένες με μπανανιές και τη χρήση των εκτάσεων για μη γεωργικούς σκοπούς, ο αντίκτυπος των οποίων στους φυσικούς πόρους, στο περιβάλλον, στη βιοποικιλότητα και στο τοπίο δεν μπορεί να εκτιμηθεί εκ των προτέρων.

Όσον αφορά το στόχο της απλοποίησης της διαχείρισης και της βελτίωσης του ελέγχου των ενισχύσεων, υπάρχουν δυνατότητες σε κάθε μία εκ των εναλλακτικών λύσεων, πλην της λύσης “ υπόμνημα ”, αλλά οι διαφορές δεν είναι σημαντικές.

Συνολικά, μετά την εξέταση των εναλλακτικών λύσεων βάσει του συνόλου των κριτηρίων που έχουν επιλεγεί για την αξιολόγησή τους, η λύση POSEI φαίνεται ότι ανταποκρίνεται καλύτερα στους στόχους της μεταρρύθμισης.