Γνωμοδότηση της Eπιτροπής των Περιφερειών για την "Πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τροποποίηση της απόφασης αριθ. 1254/96/ΕΚ για καθορισμό συνόλου προσανατολισμών σχετικά με τα διευρωπαϊκά δίκτυα στον τομέα της ενέργειας"

(1999/C 374/07)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την Πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τροποποίηση της απόφασης (ΕΚ) αριθ. 1254/96 για καθορισμό συνόλου προσανατολισμών σχετικά με τα διευρωπαϊκά δίκτυα στον τομέα της ενέργειας (COM(98) 542 τελικό - 98/0284 (COD)(1)),

έχοντας υπόψη την απόφαση του Συμβουλίου της 23ης Οκτωβρίου 1998 να ζητήσει τη γνωμοδότησή της επί του θέματος αυτού, σύμφωνα με τα άρθρα 129(δ) και 198(γ) πρώτη παράγραφος της Συνθήκης ΕΚ,

έχοντας υπόψη της απόφασης του Προεδρείου της 15ης Ιουλίου 1998 να αναθέσει τις προπαρασκευαστικές εργασίες για την κατάρτιση γνωμοδότησης στην επιτροπή 3 "διευρωπαϊκά δίκτυα, μεταφορές, κοινωνία των πληροφοριών",

έχοντας υπόψητο σχέδιο γνωμοδότησης (CdR 59/99 rev. 1) που υιοθετήθηκε από την επιτροπή 3, την 15η Απριλίου 1999, με βάση εισηγητική έκθεση του κ. Κουκουλοπούλουμ,

υιοθέτησε ομόφωνα κατά την 30ή σύνοδο ολομέλειας της 15ης και 16ης Σεπτεμβρίου 1999 (συνεδρίαση της 15ης Σεπτεμβρίου) την ακόλουθη γνωμοδότηση:

1. Εισαγωγή

1.1. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εξέδωσαν στις 5 Ιουνίου 1996 την Απόφαση (ΕΚ) αριθ. 1254/96 με την οποία καθορίζονταν σειρά προσανατολισμών σχετικά με τα διευρωπαϊκά ενεργειακά δίκτυα. Η εν λόγω απόφαση περιέχει στο παράρτημα τον ενδεικτικό πίνακα σχεδίων κοινού ενδιαφέροντος που προκρίθηκαν για τον ενεργειακό τομέα.

1.2. Ο ενδεικτικός αυτός πίνακας σχεδίων κοινού ενδιαφέροντος αναθεωρήθηκε με την απόφαση (ΕΚ) αριθ. 1047/97 που εκδόθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, στις 29 Μαΐου 1997. Η αναθεώρηση έγινε αναγκαία λόγω της ένταξης των τριών νέων κρατών στην Κοινότητα, της ολοένα και ταχύτερης επέκτασης των συνδεδεμένων δικτύων στο επίπεδο της Ηπειρωτικής Ευρώπης, καθώς και της ιδιαίτερα ταχείας ανάπτυξης της αγοράς φυσικού αερίου. Σήμερα ο ενδεικτικός πίνακας περιέχει 74 σχέδια κοινού ενδιαφέροντος.

1.3. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει την αναθεώρηση του ενδεικτικού πίνακα σχεδίων κοινού ενδιαφέροντος που προσαρτάται στην απόφαση (ΕΚ) αριθ. 1254/96, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση (ΕΚ) αριθ. 1047/97 για τους εξής λόγους:

- γρήγορη εξέλιξη της αγοράς, κυρίως του φυσικού αερίου, και των αναγκών σε υποδομές δικτύων που θα την εξυπηρετούν (π.χ. διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού και αυξημένες δυνατότητες αποθήκευσης)

- συνεχιζόμενη εγκατάσταση διασυνδεδεμένων ενεργειακών δικτύων σε πανευρωπαϊκή κλίμακα.

1.4. Συγκεκριμένα οι ανάγκες αυτές επιβάλλουν:

- την προσαρμογή, σε ορισμένες περιπτώσεις, των σχεδίων κοινού ενδιαφέροντος που περιλαμβάνονται στον πίνακα,

- την προσθήκη στον πίνακα νέων σχεδίων που έχουν ήδη ωριμάσει αρκετά.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί σημαντικό τον καθορισμό και την υλοποίηση των διευρωπαϊκών δικτύων στον τομέα της ενέργειας για την ορθή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, αλλά και για την ενίσχυση της συνοχής των παραμεθόριων και απομακρυσμένων περιοχών της ΕΕ. Εξάλλου, η Επιτροπή των Περιφερειών έχει ήδη εκφράσει γνώμη για τα διευρωπαϊκά δίκτυα ενέργειας υιοθετώντας δύο γνωμοδοτήσεις(2)(3).

2.2. Η λήψη μέτρων για τα διευρωπαϊκά δίκτυα στον τομέα της ενέργειας είναι εξαιρετικά σημαντική, και ιδίως μέτρων που να αφορούν τον ρεαλιστικό σχεδιασμό επενδύσεων. Ειδικότερα, στη χρηματοδότηση δικτύων διανομής ενέργειας σε παραμεθόριες και απομακρυσμένες περιοχές της Ένωσης, σήμερα ενδείκνυται η αύξηση της κοινοτικής συμμετοχής.

2.3. Περαιτέρω σε ό,τι αφορά τις απομακρυσμένες περιοχές και ειδικά τις απομονωμένες, όπως οι νησιώτικες, η χρηματοδότηση σχεδίων για τη διασύνδεσή τους με τα διευρωπαϊκά δίκτυα ενέργειας εξυπηρετεί τη σταθερότητα του ενεργειακού εφοδιασμού τους. Η σταθερότητα αυτή πέραν του ότι αποτελεί κοινό στόχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμβάλει στην οικονομική και κοινωνική τους ανάπτυξη, προωθώντας τελικά την έννοια της συνοχής.

2.4. Στη διαδικασία χάραξης των διευρωπαϊκών δικτύων στον τομέα της ενέργειας οι θέσεις των τοπικών και περιφερειακών αρχών δεν ελήφθησαν υπόψη. Η εν λόγω έλλειψη διαλόγου ενδέχεται να καθυστερήσει σε σημαντικό βαθμό τη διάρθρωση των δικτύων. Η Επιτροπή των Περιφερειών προτείνει η Επιτροπή να λαμβάνει υπόψη τις θέσεις των τοπικών και περιφερειακών αρχών κατά τη λήψη μέτρων. Τα μέτρα αυτά θα πρέπει να εξασφαλίζουν τις πραγματικές προϋποθέσεις υλοποίησης των διευρωπαϊκών δικτύων ενέργειας.

2.5. Η κατάλληλη εκτίμηση των επιπτώσεων στο περιβάλλον και η τήρηση των απαιτούμενων προδιαγραφών συμβάλλουν στην αποδοχή από τις τοπικές και περιφερειακές αρχές των διευρωπαϊκών δικτύων ενέργειας. Η Επιτροπή των Περιφερειών προτείνει να γίνει εκτίμηση των επιπτώσεων που έχουν τα διευρωπαϊκά δίκτυα ενέργειας στο περιβάλλον και να θεσπιστούν βασικές τεχνικές προδιαγραφές για την προστασία του περιβάλλοντος κατά το σχεδιασμό και την υλοποίηση των δικτύων. Εξίσου σημαντική παράμετρο με τη θέσπιση προδιαγραφών αποτελεί και η ενθάρρυνση της διείσδυσης και άλλων παραγωγών στην αγορά ενέργειας.

2.6. Η Επιτροπή των Περιφερειών έχει ήδη ζητήσει από την Επιτροπή να προωθήσει την πρόσβαση των τοπικών και περιφερειακών παραγωγών ενέργειας στα εθνικά και ευρωπαϊκά δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος και φυσικού αερίου. Για τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και την αποτελεσματική χρήση της ενέργειας το κριτήριο αυτό πρέπει να περιλαμβάνεται στις αποφάσεις της ΕΕ που αφορούν τη σύνδεση όλων των διευρωπαϊκών δικτύων ενέργειας.

3. Προτάσεις

Προτείνεται η προσθήκη δύο νέων έργων:

3.1. Στο παράρτημα Ι στα Δίκτυα Ηλεκτρισμού να προστεθεί σημείο ως εξής: "Ισπανία: Ενίσχυση και επέκταση των εσωτερικών συνδέσεων."

3.2. Στο Παράρτημα ΙΙ στα Ηλεκτρικά Δίκτυα να προστεθεί σημείο ως εξής: "Ελλάς: Διασύνδεση των νησιών με την ηπειρωτική χώρα καθώς και μεταξύ τους."

4. Συμπεράσματα

4.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών κρίνει ικανοποιητική την πρόταση της Επιτροπής σχετικά με τον καθορισμό προσανατολισμών που αφορούν τα διευρωπαϊκά δίκτυα στον τομέα της ενέργειας και την προσαρμογή των αποφάσεων που έχουν ληφθεί ώστε να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες.

4.2. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ιδιαίτερα σημαντική τη θέσπιση λειτουργικών συστημάτων χρηματοδότησης κυρίως στις απομακρυσμένες και παραμεθόριες περιοχές της ΕΕ για την σύνδεση των διευρωπαϊκών δικτύων ενέργειας.

4.3. Η Επιτροπή των Περιφερειών, σε ό,τι την αφορά, είναι έτοιμη να συνεργαστεί με την Επιτροπή και τις τοπικές και περιφερειακές αρχές για τη λήψη αποφάσεων που να ανταποκρίνονται καλύτερα στη διαδικασία προετοιμασίας του θέματος. Η εκτίμηση των επιπτώσεων στο περιβάλλον, οι τεχνικές προδιαγραφές για την προστασία του περιβάλλοντος και ο γόνιμος διάλογος με τις τοπικές και περιφερειακές αρχές συμβάλλουν στην, υπο ρεαλιστικό πρίσμα, υλοποίηση των δικτύων.

4.4. Στα διευρωπαϊκά δίκτυα ενέργειας πρέπει να έχουν πρόσβαση και οι τοπικοί και περιφερειακοί παραγωγοί ενέργειας.

4.5. Η Επιτροπή των Περιφερειών ζητά την εφαρμογή της πρότασης οδηγίας του Συμβουλίου για την καθιέρωση τεχνικών ορθολογικού προγραμματισμού στους τομείς της διανομής ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου(4) και στα σχέδια που συμπεριλαμβάνονται στα διευρωπαϊκά δίκτυα ενέργειας.

Βρυξέλλες, 15 Σεπτεμβρίου 1999.

Ο Πρόεδρος

της Επιτροπής των Περιφερειών

Manfred DAMMEYER

(1) ΕΕ C 320 της 17.10.1998, σ. 12.

(2) CdR 46/96 fin - ΕΕ C 217 της 6.8.1994, σ. 26.

(3) CdR 367/96 fin - ΕΕ C 116 της 14.4.1997, σ. 96.

(4) COM(95) 369 τελικό - EE C 1 της 4.1.1996, p. 6.