EL    EL EL 
EL    EL  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ  ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ  
Βρυξέλλες , 7.5.2008 
SEC(2008) 574 τελικό  
  
Σύσταση  για 
ΑΠΟΦΑΣΗ  ΤΟΥ  ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ  
για την κατάργηση  της απόφασης  2005/694/ ΕΚ για την ύπαρξη  υπερβολικού  
ελλεί µµατος  στην  Ιταλία  
(υποβληθείσα  από την Επιτροπή ) 
EL 2   EL ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ  ΕΚΘΕΣΗ  
1. ΙΣΤΟΡΙΚΟ  
Το άρθρο  104 της συνθήκης  ορίζει  ότι τα κράτη  µέλη πρέπει  να αποφεύγουν  τα υπερβολικά  
δηµοσιονο µικά ελλεί µµατα και καθορίζει  διαδικασία  για τον εντοπισ µό και τη διόρθωσή  
τους. Η διαδικασία  υπερβολικού  ελλεί µµατος («∆ΥΕ ») προσδιορίζεται  περαιτέρω  στον  
κανονισ µό (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συµβουλίου  «για την επιτάχυνση  και τη διασαφήνιση  της 
εφαρ µογής της διαδικασίας  υπερβολικού  ελλεί µµατος»1, ο οποίος  εντάσσεται  στο Σύµφωνο  
Σταθερότητας  και Ανάπτυξης . Σύµφωνα  µε το άρθρο  104 παράγραφος  2 της συνθήκης , η 
Επιτροπή  πρέπει  να εξετάζει  την τήρηση  της δηµοσιονο µικής πειθαρχίας  µε βάση  τα 
ακόλουθα  δύο κριτήρια : (α) κατά  πόσον  το προβλεπό µενο ή υφιστά µενο δηµοσιονο µικό 
έλλει µµα υπερβαίνει  την τιµή αναφοράς  3% του ΑΕΠ  (εκτός  αν είτε ο δείκτης  ελλεί µµατος 
σηµειώνει  ουσιαστική  και συνεχή  πτώση  και έχει φθάσει  σε επίπεδο  παραπλήσιο  της τιµής 
αναφοράς , είτε, εναλλακτικά , η υπέρβαση  της τιµής αναφοράς  είναι  απλώς  έκτακτη  και 
προσωρινή  και ο δείκτης  παρα µένει κοντά  στην  τιµή αναφοράς )· και (β) κατά  πόσον  το 
δηµόσιο χρέος  υπερβαίνει  την τιµή αναφοράς  60% του ΑΕΠ  (εκτός  εάν ο δείκτης  χρέους  
µειώνεται  επαρκώς  και πλησιάζει  την τιµή αναφοράς  µε ικανοποιητικό  ρυθµό). 
Σύµφωνα  µε το πρωτόκολλο  σχετικά  µε τη διαδικασία  υπερβολικού  ελλεί µµατος που 
προσαρτάται  στη συνθήκη , η Επιτροπή  παρέχει  τα στοιχεία  για την εφαρ µογή της ∆ΥΕ . Στο 
πλαίσιο  της εφαρ µογής του εν λόγω  πρωτοκόλλου , τα κράτη  µέλη πρέπει  να κοινοποιούν  
στοιχεία  σχετικά  µε τα δηµόσια ελλεί µµατα και το δηµόσιο χρέος  και άλλες  συναφείς  
µεταβλητές  δύο φορές  το χρόνο , δηλαδή  πριν από την 1η Απριλίου  και πριν από την 1η 
Οκτωβρίου , σύµφωνα  µε το άρθρο  4 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 3605/93 του Συµβουλίου2,3. 
Στις 7 Ιουνίου  2005, η Επιτροπή  κίνησε  τη ∆ΥΕ  έναντι  της Ιταλίας  µε την έκδοση  έκθεσης  
δυνά µει του άρθρου  104 παράγραφος  3, µε βάση  έλλει µµα γενικής  κυβέρνησης  3,1% του 
ΑΕΠ  και δηµόσιο χρέος  106-107% του ΑΕΠ  περίπου  τόσο  το 2003 όσο και το 20044. Στις 28 
Ιουλίου  2005, το Συµβούλιο  αποφάσισε  βάσει  σύστασης  της Επιτροπής  ότι η Ιταλία  είχε 
υπερβολικό  έλλει µµα κατά  την έννοια  του άρθρου  104 παράγραφος  65. Ταυτοχρόνως , και 
πάλι βάσει  σύστασης  της Επιτροπής , το Συµβούλιο  απηύθυνε  συστάσεις  στην  Ιταλία  βάσει  
του άρθρου  104 παράγραφος  7 µε σκοπό  να τερµατισθεί  η κατάσταση  υπερβολικού  
ελλεί µµατος έως το 2007 το αργότερο6. Ειδικότερα , προς  τον σκοπό  αυτό  συστηνόταν  στις 
ιταλικές  αρχές : να εκτελέσουν  απαρεγκλίτως  τον προϋπολογισ µό του 2005· να λάβουν  τα 
µέτρα που ήταν  αναγκαία  για να εξασφαλισθεί  η σωρευτική  µείωση  του κυκλικά  
προσαρ µοσµένου ελλεί µµατος, χωρίς  τα έκτακτα  και λοιπά  προσωρινά  µέτρα, κατά  
                                                 
1 ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 6. Κανονισ µός όπως  τροποποιήθηκε  τελευταία  µε τον κανονισ µό (ΕΚ) αριθ. 
1056/2005 ( ΕΕ L 174 της 7.7.2005, σ. 5). 
2 ΕΕ L 332 της 31.12.1993, σ. 7. Κανονισ µός όπως  τροποποιήθηκε  τελευταία  µε τον κανονισ µό (ΕΚ) 
αριθ. 2103/2005 ( ΕΕ L 337 της 22.12.2005, σ. 1). 
3 Η πλέον  πρόσφατη  κοινοποίηση  της Ιταλίας  είναι  δηµοσιευ µένη στη διεύθυνση : 
 http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page?_p ageid=2373,58110711&_dad=portal&_schema=portal. 
4 SEC(2005) 750. Μετά  από διαδοχικές  αναθεωρήσεις , το έλλει µµα γενικής  κυβέρνησης  που δηλώνεται  
σήµερα είναι  3,5% του ΑΕΠ  τόσο  για το 2003 όσο και για το 2004. Για τα ίδια έτη, ο δείκτης  χρέους  
έχει αναθεωρηθεί  προς  τα κάτω  σε 104% του ΑΕΠ  περίπου , κατά  βάση  λόγω  της τρέχουσας  
υψηλότερης  εκτίµησης  για το ονοµαστικό  ΑΕΠ . 
5 ΕΕ L 266 της 11.10.2005, σ. 57 
6 Όλα τα σχετικά  µε τη ∆ΥΕ  έγγραφα  για την Ιταλία  είναι  δηµοσιευ µένα στον  εξής δικτυακό  τόπο : 
http://ec.europa.eu/economy_finance/sg_pact_fiscal_policy/excessive_deficit9109_en.htm. 
EL 3   EL τουλάχιστον  1,6% του ΑΕΠ  κατά  την περίοδο  2006-2007, σε σχέση  µε το ύψος  του κατά  το 
2005, ενώ το ήµισυ τουλάχιστον  της διόρθωσης  αυτής  έπρεπε  να πραγ µατοποιηθεί  το 2006. 
Επιπλέον , συστηνόταν  στις ιταλικές  αρχές  να µεριµνήσουν  ώστε  ο δείκτης  του ακαθάριστου  
δηµόσιου  χρέους  να µειωθεί  επαρκώς  και να πλησιάσει  την τιµή αναφοράς  µε ικανοποιητικό  
ρυθµό, παράλληλα  µε τη διόρθωση  του υπερβολικού  ελλεί µµατος, αποκαθιστώντας  
µεσοπρόθεσ µα το πρωτογενές  πλεόνασ µα σε επαρκές  επίπεδο . Εξάλλου , απευθυνόταν  στις 
ιταλικές  αρχές  η σύσταση  να δώσουν  ιδιαίτερη  προσοχή  στους  παράγοντες  πέραν  του 
καθαρού  δανεισ µού, όπως  οι εκτός  ισοζυγίου  («κάτω  από τη γραµµή») πράξεις , που 
συµβάλλουν  στη µεταβολή  του ύψους  του χρέους . Ακόµη, το Συµβούλιο  καλούσε  τις ιταλικές  
αρχές  να µεριµνήσουν  ώστε  η δηµοσιονο µική εξυγίανση  προς  µεσοπρόθεσ µη θέση  των 
δηµόσιων  οικονο µικών  σχεδόν  ισοσκελισ µένη ή πλεονασ µατική  να υποστηριχθεί  µέσω 
µείωσης  του κυκλικά  προσαρ µοσµένου ελλεί µµατος, χωρίς  τα έκτακτα  και λοιπά  προσωρινά  
µέτρα, κατά  τουλάχιστον  0,5% του ΑΕΠ  ετησίως , αφού  διορθωθεί  το υπερβολικό  έλλει µµα. 
Τέλος , το Συµβούλιο  καλούσε  µετ’ επιτάσεως  τις ιταλικές  αρχές  να βελτιώσουν  περαιτέρω  τη 
συλλογή  και την επεξεργασία  των στοιχείων  γενικής  κυβέρνησης . 
Πίνακας  1: Προσαρ µογή εγκριθείσα  από το Συµβούλιο  στις 28 Ιουλίου  2005  
% του ΑΕΠ , εκτός  εάν προσδιορίζεται  
διαφορετικά  2005 2006 2007 
Ισοζύγιο  γενικής  κυβέρνησης  
Προσωρινά  µέτρα -4,3 
0,4 έλλει µµα σαφώς <4 
- έλλει µµα σαφώς < 3 
- 
µεταβολή  διαρθρωτικού  ισοζυγίου   +1,6 το 2006-2007 έναντι  του 2005 
(τουλάχιστον ) 
το ήµισυ τουλάχιστον  της µεταβολής  αυτής  
το 2006 
π.υ.: Αύξηση  πραγ µατικού  ΑΕΠ  (%) 0 1,5  1,5 
Σηµείωση : διαρθρωτικό  ισοζύγιο  = κυκλικά  προσαρ µοσµένο ισοζύγιο  πλην  εκτάκτων  και λοιπών  προσωρινών  
µέτρων  
Πηγή : Σύσταση  του Συµβουλίου  βάσει  του άρθρου  104 παράγραφος  7, όπου  παρατίθενται  οι εαρινές  
προβλέψεις  των υπηρεσιών  της Επιτροπής  του 2005 και συµπεριλα µβάνονται  µεταγενέστερες  αξιολογήσεις  
Στις 22 Φεβρουαρίου  2006, δηλαδή  µετά την εκπνοή  της προθεσ µίας για τη λήψη  µέτρων  που 
τασσόταν  στη σύσταση  του Συµβουλίου , η Επιτροπή  εξέδωσε  ανακοίνωση  προς  το 
Συµβούλιο , η οποία  κατέληγε  στο συµπέρασ µα ότι τα µέτρα που είχαν  ληφθεί  µέχρι εκείνη  τη 
χρονική  στιγµή από την Ιταλία  φαίνονταν  συµβατά  µε τη σύσταση  του Συµβουλίου  και ότι, 
παρά  το γεγονός  ότι η δηµοσιονο µική κατάσταση  παρέ µενε εύθραυστη , δεν απαιτούνταν  στο 
στάδιο  εκείνο  πρόσθετα  µέτρα στο πλαίσιο  της ∆ΥΕ7. Στη συνεδρίασή  του της 14ης Μαρτίου  
2006, το Συµβούλιο  συµφώνησε  µε την αξιολόγηση  αυτή . 
                                                 
7 SEC(2006) 238. 
EL 4   EL Σύµφωνα  µε το άρθρο  104 παράγραφος  12, µία απόφαση  του Συµβουλίου  για την ύπαρξη  
υπερβολικού  ελλεί µµατος µπορεί  να καταργηθεί , µετά από σύσταση  της Επιτροπής , όταν το 
υπερβολικό  έλλει µµα του σχετικού  κράτους  µέλους  έχει, κατά  τη γνώµη του Συµβουλίου , 
διορθωθεί . 
2. ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ  ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ  ΣΧΕΤΙΚΑ  ΜΕ ΤΟ ΕΛΛΕΙΜΜΑ  
Στοιχεία  που δόθηκαν  στη δηµοσιότητα  από την εθνική  στατιστική  υπηρεσία  στις 29 
Φεβρουαρίου  2008 επιβεβαιώνουν  ότι το έλλει µµα γενικής  κυβέρνησης  ανήλθε  σε 3,5% του 
ΑΕΠ  τόσο  το 2003 όσο και το 2004, έπειτα  από διαδοχικές  αναθεωρήσεις  του αρχικού  3,1% 
του ΑΕΠ , εξαιτίας  του οποίου  η Επιτροπή  είχε κινήσει  τη ∆ΥΕ  έναντι  της Ιταλίας  το 2005. 
Το έλλει µµα των συγκεκρι µένων  δύο ετών  θα ήταν  ακόµη υψηλότερο  αν δεν 
συνυπολογίζονταν  ορισµένα έκτακτα  µέτρα, τα οποία  ισοδυνα µούν µε 1¾% και 1¼% του 
ΑΕΠ , αντιστοίχως . Από σχεδόν  5% του ΑΕΠ  στα τέλη της δεκαετίας  του 1990, το 
πρωτογενές  πλεόνασ µα µειώθηκε  µε ταχύ ρυθµό σε 1,2% το 2004. Το 2005, έτος κατά  το 
οποίο  το ΑΕΠ  παρέ µεινε στάσι µο, το έλλει µµα γενικής  κυβέρνησης  έφθασε  το 4,2% του 
ΑΕΠ , παρά  ορισµένα έκτακτα  µέτρα που συνεπάγονταν  µείωση  του ελλεί µµατος και 
ισοδυνα µούσαν  µε ½% του ΑΕΠ , το δε πρωτογενές  πλεόνασ µα εξανε µίστηκε  σχεδόν  εξ 
ολοκλήρου . 
Από στοιχεία  που διέθεσε  η Ιταλία  πριν από τον Απρίλιο  του 2008 προκύπτει  ότι κατά  το 
2006 επιτεύχθηκε  σηµαντική  δηµοσιονο µική προσαρ µογή, δεδοµένου ότι το έλλει µµα 
γενικής  κυβέρνησης  ανήλθε  σε 3,4% του ΑΕΠ8. Σηµειωτέον  ότι στο επικαιροποιη µένο 
πρόγρα µµα σταθερότητας  του ∆εκε µβρίου  2005 ετίθετο  ως στόχος  για το έλλει µµα το 3,5% 
του ΑΕΠ9. Το ονοµαστικό  έλλει µµα επηρεάστηκε  αρνητικά  από την απόφαση  της 
κυβέρνησης  να διαγράψει  το χρέος  της επιχείρησης  σιδηροδρό µων το οποίο  σχετιζόταν  µε το 
έργο για τη δηµιουργία  δικτύου  υψηλών  ταχυτήτων , µε αποτέλεσ µα να αυξηθεί  το έλλει µµα 
κατά  0,9% του ΑΕΠ . Η ονοµαστική  προσαρ µογή του ΑΕΠ  κατά  σχεδόν  0,9 π.µ. του ΑΕΠ  
µεταξύ  του 2005 και του 2006 είχε ως ελατήριο  τον δυνα µισµό των εσόδων  σε συνδυασ µό µε 
την ελαφρά  µείωση  του δείκτη  τρεχουσών  πρωτογενών  δαπανών  προς  το ΑΕΠ , η οποία  
επετεύχθη  χάρη  στη σχεδόν  στάσι µη ενδιά µεση ανάλωση . Η εξέλιξη  αυτή  αντιστάθ µισε µε το 
παραπάνω  την προαναφερθείσα  διαγραφή  του χρέους  της επιχείρησης  σιδηροδρό µων. Η 
αξιόλογη  αύξηση  που παρατηρήθηκε  σε πολλές  κατηγορίες  εσόδων  σχετιζόταν  µε µια σειρά  
µέτρων  τα οποία  προβλέπονταν  στο νόµο για τον προϋπολογισ µό του 2006 καθώς  και σε 
πρόσθετη  δέσµη δηµοσιονο µικών  µέτρων  η οποία  θεσπίστηκε  στα µέσα του έτους . Τα έσοδα  
από τον ΦΠΑ , τους φόρους  εισοδή µατος φυσικών  προσώπων  και τους φόρους  εταιρειών  
αυξήθηκαν  σε όλες τις περιπτώσεις  κατά  0,3 π.µ. του ΑΕΠ  σε ετήσια  βάση .  
Το 2006, τα έσοδα  µη συµπεριλα µβανο µένων  των έκτακτων  µέτρων  διαµορφώθηκαν  σε 
επίπεδο  κατά  1½ π.µ. του ΑΕΠ  υψηλότερο  σε σύγκριση  µε το 2005, ενώ οι δαπάνες  µη 
                                                 
8 Το έλλει µµα του 2006 αναθεωρήθηκε  προς  τα κάτω  από το 4,4% του ΑΕΠ  που είχε κοινοποιηθεί  πριν 
από τον Απρίλιο  του 2008 (ανακοίνωση  τύπου  της Eurostat αριθ. 55 της 23ης Απριλίου  2007 και αριθ. 
142 της 22ας Οκτωβρίου  2007). Η αναθεώρηση  οφείλεται  κυρίως  στη µείωση  των κεφαλαιουχικών  
δαπανών  λόγω  της απόφασης  να εγγραφούν  οι επιστροφές  ΦΠΑ  που σχετίζονται  µε την απόφαση  του 
∆ικαστηρίου  των Ευρωπαϊκών  Κοινοτήτων  (∆ΕΚ ) σχετικά  µε τον ΦΠΑ  που βαρύνει  τα εταιρικά  
αυτοκίνητα  στο έτος έγκρισης  της εκάστοτε  αίτησης  επιστροφής  και όχι στο 2006, όπως  είχε 
προβλεφθεί  αρχικά . 
9 Τόσο  το πρόγρα µµα όσο και η αξιολόγησή  του από την Επιτροπή  και το Συµβούλιο  είναι  διαθέσι µα 
στην  εξής ηλεκτρονική  διεύθυνση : 
http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm. 
EL 5   EL συµπεριλα µβανο µένων  των έκτακτων  µέτρων  µειώθηκαν  κατά  περισσότερο  από ¼ π.µ. του 
ΑΕΠ . Μη λαµβανο µένων  υπόψη  των έκτακτων  και προσωρινών  µέτρων10, το έλλει µµα του 
2006 µειώθηκε  σε 3% του ΑΕΠ  από 4,8% το 2005. 
Το 2006, το διαρθρωτικό  ισοζύγιο , δηλαδή  το δηµοσιονο µικό ισοζύγιο  χωρίς  τις κυκλικές  και 
τις έκτακτες  συνέπειες , βελτιώθηκε  κατά  1,7 π.µ. του ΑΕΠ  σε σύγκριση  µε το 2005, επίδοση  
πολύ  καλύτερη  από την 0,8 π.µ. τουλάχιστον  που απαιτείτο  µε βάση  τη σύσταση  του 
Συµβουλίου  του Ιουλίου  2005 κατ’ εφαρ µογή του άρθρου  104 παράγραφος  7. 
Με βάση  στοιχεία  που διατέθηκαν  από την Επιτροπή  (Eurostat) µ ετά την υποβολή  στοιχείων  
από πλευράς  Ιταλίας  προ του Απριλίου  200811, το έλλει µµα γενικής  κυβέρνησης  το 2007 
διαµορφώθηκε  στο 1,9% του ΑΕΠ . Υπάρχει  πολύ  µικρή πιθανότητα  οι δυνητικές  µελλοντικές  
αναθεωρήσεις  των δηµόσιων  λογαριασ µών να οδηγήσουν  σε αύξηση  του δείκτη  ελλεί µµατος 
για το 2007 πάνω  από το 3% του ΑΕΠ12. 
Το έλλει µµα 1,9% του ΑΕΠ  που έχει δηλωθεί  για το 2007, συµπεριλα µβανο µένων  έκτακτων  
µέτρων  που συνεπάγονται  συνολικά  αύξηση  του ελλεί µµατος κατά  0,2% του ΑΕΠ13, είναι  
πολύ  χαµηλότερο  από το 2,8% του ΑΕΠ , που ετίθετο  ως στόχος  στο πρόγρα µµα 
σταθερότητας  του 2006, το οποίο  περιελά µβανε  έκτακτα  µέτρα που συνεπάγονταν  µείωση  
του ελλεί µµατος κατά  0,1% του ΑΕΠ . Το καλύτερο  από το αναµενόµενο αποτέλεσ µα 
οφείλεται  στη θετική  επίδραση  βάσης  του ελλεί µµατος του 2006 (χωρίς  τα έκτακτα  µέτρα), 
το οποίο  απεδείχθη  1,5 π.µ. του ΑΕΠ  χαµηλότερο  από τη σχετική  εκτίµηση στο 
επικαιροποιη µένο πρόγρα µµα σταθερότητας  του 2006. Η εφαρ µογή των διορθωτικών  µέτρων  
που θεσπίστηκαν  ταυτόχρονα  µε τον νόµο για τον προϋπολογισ µό του 2007 υπήρξε  
αποτελεσ µατική · παρά  ταύτα , η καλύτερη  θέση  εκκίνησης  εξουδετερώθηκε  µέχρι ενός 
σηµείου από τη µερική  εκτέλεση  ορισµένων  πρόσθετων  δαπανών , κυρίως  κοινωνικών  
µεταβιβάσεων  και κεφαλαιουχικών  δαπανών , οι οποίες  αποφασίστηκαν  κατά  τη διάρκεια  του 
2007.  
Η ονοµαστική  προσαρ µογή 1½ π.µ. του ΑΕΠ  το 2007 σε σύγκριση  µε το 2006 επετεύχθη  
κατά  µεγάλο  µέρος χάρη  στην  περαιτέρω  σηµαντική  αύξηση , κατά  1,2 π.µ., του δείκτη  
                                                 
10 Τα έκτακτα  και προσωρινά  µέτρα αύξησαν  το έλλει µµα του 2006 κατά  0,4% του ΑΕΠ  το 2006. Εκτός  
από τη διαγραφή  χρέους  που είχε ως συνέπεια  την αύξηση  του ελλεί µµατος, οι ακόλουθες  πράξεις  
λογίζονται  ως έκτακτα  µέτρα τα οποία  συνεπάγονται  µείωση  του ελλεί µµατος: πωλήσεις  ακινήτων  
(0,1% του ΑΕΠ ) και φόροι  µε βάση  νέα αποτί µηση του ενεργητικού  εταιρειών  (0,4% του ΑΕΠ ). Κατ’ 
αντιδιαστολή , το επικαιροποιη µένο πρόγρα µµα σταθερότητας  του 2005 προέβλεπε  έκτακτα  µέτρα που 
συνεπάγονταν  µείωση  του ελλεί µµατος και ισοδυνα µούσαν  µε το 0,3% του ΑΕΠ  το 2006. 
11 Ανακοίνωση  τύπου  αριθ. 54 της Eurostat, της 18ης Απριλίου  2008. 
12 Οι δείκτες  ελλεί µµατος συνήθως  αναθεωρούνται  – είτε προς  τα επάνω  είτε προς  τα κάτω  – µετά τη 
δηµοσίευση  του πρώτου  αποτελέσ µατος στην  εαρινή  κοινοποίηση . Ορισ µένες αναθεωρήσεις  στην  
Ιταλία  κατά  το παρελθόν  ήταν  αρκετά  µεγάλου  µεγέθους . Παρόλα  αυτά , η απόκλιση  µεταξύ  του 
ελλεί µµατος που δηλώνεται  σήµερα για το 2007 και της τιµής αναφοράς  που ισχύει  για το έλλει µµα 
είναι  τόσο  µεγάλη , ώστε  να συνάγεται  ότι η οποιαδήποτε  αναθεώρηση  δεν είναι  πιθανό  να οδηγήσει  το 
έλλει µµα του 2007 σε ύψος  ανώτερο  του 3% του ΑΕΠ . 
13 Η εκτίµηση 0,2% του ΑΕΠ  για την αύξηση  του ελλεί µµατος ως αποτέλεσ µα έκτακτων  µέτρων  το 2007 
είναι  συνέπεια , αφενός , έκτακτων  µέτρων  που συνεπάγονταν  µείωση  του ελλεί µµατος κατά  0,2% του 
ΑΕΠ , συµπεριλα µβανο µένων  των εσόδων  από την πώληση  ακινήτων  και από φόρους  µε βάση  νέα 
αποτί µηση του ενεργητικού  εταιρειών  και, αφετέρου , έκτακτων  µέτρων  που συνεπάγονταν  αύξηση  του 
ελλεί µµατος κατά  0,4% του ΑΕΠ · τα τελευταία  αυτά  µέτρα συνίσταντο : (i) στην  απόφαση  που 
εκδόθηκε  στις 31/12/2007 για την κατάργηση  της υποχρέωσης  των φοροεισπρακτόρων  να 
προκαταβάλλουν  στο κράτος  ένα ορισµένο ποσό  από τους φόρους  που θα εισπράττονταν  το επόµενο 
έτος (0,3% του ΑΕΠ )· και (ii) στην  εξόφληση  απαιτήσεων  φορολογου µένων  µετά την απόφαση  του 
∆ΕΚ  µε την οποία  κρίθηκε  παράνο µο το καθεστώς  ΦΠΑ  που εφάρ µοζε η Ιταλία  για τα εταιρικά  
αυτοκίνητα  (λιγότερο  από 0,1% του ΑΕΠ ). 
EL 6   EL εσόδων  προς  το ΑΕΠ . Η διόγκωση  των εσόδων  τόσο  από τον φόρο  εισοδή µατος φυσικών  
προσώπων  όσο και από τον φόρο  εταιρειών  αντιστάθ µισε σε µεγάλο  βαθµό τη µείωση , 
αφενός , των πρόσκαιρων  εσόδων  συνεπεία  της νέας αποτί µησης  του ενεργητικού  των 
εταιρειών  και, αφετέρου , του δείκτη  έµµεσων  φόρων  προς  το ΑΕΠ , κυρίως  λόγω  της µείωσης  
των ειδικών  φόρων  κατανάλωσης  επί των πετρελαιοειδών . Η µεταβίβαση  του καθεστώτος  
καταβολής  αποζη µιώσεων  απόλυσης  TFR στο ιταλικό  ίδρυµα κοινωνικών  ασφαλίσεων  
αντιπροσωπεύει  σχεδόν  0,4 π.µ. της αύξησης  των κοινωνικών  εισφορών  ως ποσοστού  του 
ΑΕΠ14. Στο σκέλος  των δαπανών , οι σηµαντικά  χαµηλότερες  (έκτακτες ) κεφαλαιουχικές  
δαπάνες  σε σύγκριση  µε το 2006 εξουδετερώθηκαν  εν µέρει από τη διόγκωση  των δαπανών  
για τόκους . Η αναλογία  των τρεχουσών  πρωτογενών  δαπανών  προς  το ΑΕΠ  µειώθηκε  οριακά  
µεταξύ  2006 και 2007, καθώς  η συγκρατη µένη αύξηση  των αµοιβών  των εργαζο µένων , η 
οποία  αντικατοπτρίζει  την απουσία  των σηµαντικών  καθυστερη µένων  οφειλών  που 
εξοφλήθηκαν  το 2006, εξουδετερώθηκε  σε µεγάλο  βαθµό από την αύξηση  των κοινωνικών  
µεταβιβάσεων  πλην  εκείνων  εις είδος . Συνολικά , οι πρωτογενείς  δαπάνες  συρρικνώθηκαν  
κατά  σχεδόν  ¾ π.µ. του ΑΕΠ , ενώ οι συνολικές  δαπάνες  µειώθηκαν  κατά  περίπου  ¼ π.µ. του 
ΑΕΠ  το 2007.  
Το 2007, τα έσοδα  µη συµπεριλα µβανο µένων  των έκτακτων  µέτρων  αυξήθηκαν  κατά  1½ π.µ. 
του ΑΕΠ  σε σύγκριση  µε το 2006, ενώ οι δαπάνες  µη συµπεριλα µβανο µένων  των έκτακτων  
µέτρων  αυξήθηκαν  κατά  περισσότερο  από ¼ π.µ. του ΑΕΠ . Αν δεν ληφθεί  υπόψη  το 
συγκεκρι µένο µέτρο και τα υπόλοιπα  έκτακτα  και προσωρινά  µέτρα, το έλλει µµα του 2007 
ήταν  1,7% του ΑΕΠ . 
Το διαρθρωτικό  ισοζύγιο , δηλαδή  το κυκλικά  προσαρ µοσµένο δηµοσιονο µικό ισοζύγιο  πλην  
εκτάκτων  µέτρων , εκτιµάται ότι βελτιώθηκε  το 2007 κατά  περίπου  1¼ π.µ. του ΑΕΠ . Κατά  
την περίοδο  2006-2007, η διόρθωση  του διαρθρωτικού  ελλεί µµατος ανήλθε  σε 3 π.µ. του 
ΑΕΠ . Το µέγεθος  αυτό  υπερβαίνει  µε άνεση  το 1,6 π.µ. τουλάχιστον  που απαιτείτο  µε βάση  
τη σύσταση  του Συµβουλίου  του Ιουλίου  2005 κατ’ εφαρ µογή του άρθρου  104 παράγραφος  
7. 
                                                 
14 Ο νόµος για τον προϋπολογισ µό του 2007 όριζε  ότι οι εργοδότες  που απασχολούν  τουλάχιστον  50 
εργαζό µενους  είναι  υποχρεω µένοι να µεταβιβάσουν  τους πόρους  από το καθεστώς  καταβολής  
αποζη µιώσεων  απόλυσης  (Trattamento di Fine Rapporto  – TFR) που οι εργαζό µενοι επιλέγουν  να µη 
µεταφέρουν  σε ιδιωτικά  καθεστώτα  συνταξιοδότησης  προς  ένα νέο καθεστώς  το οποίο  συγκροτείται  
εντός  του πλαισίου  του ιταλικού  ιδρύµατος κοινωνικών  ασφαλίσεων  (Istituto Nazionale della 
Previdenza Sociale  - INPS). Οι πόροι  που συγκεντρώνονται  στο νέο καθεστώς  INPS εγγράφονται  ως 
κρατικά  έσοδα  τα οποία  µειώνουν  το έλλει µµα, αλλά  οι υποχρεώσεις  που προκύπτουν  εξ αυτών  για το 
∆ηµόσιο υπό τη µορφή  αποζη µιώσεων  απόλυσης  προς  εργαζό µενους  θα οδηγήσουν  σταδιακά  σε 
πρόσθετες  δηµόσιες  δαπάνες . Η µείωση  του ελλεί µµατος ως αποτέλεσ µα της συγκεκρι µένης διάταξης  
προβλέπεται  να αµβλυνθεί  µε την πάροδο  του χρόνου , ενώ εντός  8-9 ετών  αναµένεται  να επέλθει  
εξισορρόπηση  των επιπλέον  εσόδων  και δαπανών . 
EL 7   EL Η Ιταλία , ανταποκρινό µενη στη σύσταση  του Συµβουλίου  βάσει  του άρθρου  104 παράγραφος  
7 όπου  εκαλείτο  να µεριµνήσει  για την περαιτέρω  βελτίωση  της συλλογής  και επεξεργασίας  
στοιχείων  γενικής  κυβέρνησης , ελάττωσε  πράγ µατι τις στατιστικές  ασυµφωνίες . Η ανάπτυξη  
της ηλεκτρονικής  δηµόσιας  διοίκησης  οδηγεί  ήδη σε αποτελεσ µατικότερη  συλλογή  στοιχείων  
για τις δηµοσιονο µικές πράξεις . Εξακολουθούν  να υπάρχουν  ορισµένες αδυνα µίες, όπως , για 
παράδειγ µα, η σοβαρή  αναντιστοιχία  µεταξύ  δεδουλευ µένων  και εισπραχθεισών  κοινωνικών  
εισφορών  το 2006 και το 2007. Μετά  την κοινοποίηση  που υπεβλήθη  τον Σεπτέ µβριο του 
2005 στο πλαίσιο  της διαδικασίας  υπερβολικού  ελλεί µµατος, η Eurostat δηµοσίευσε  τα 
στοιχεία  σχετικά  µε την Ιταλία  χωρίς  κανένα  εκκρε µές ζήτηµα. 
3. ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ  ΓΙΑ ΤΗΝ  ΕΞΕΛΙΞΗ  ΤΟΥ  ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΟΣ  ΤΟ 2008  ΚΑΙ  ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ  ΕΤΗ 
Σύµφωνα  µε τις εαρινές  προβλέψεις  των υπηρεσιών  της Επιτροπής  του 2008, το έλλει µµα 
γενικής  κυβέρνησης  για το 2008 προβλέπεται  να αυξηθεί  σε 2,3% του ΑΕΠ , ενώ το 
πραγ µατικό  ΑΕΠ  θα αυξηθεί  µε ρυθµό 0,5%. Μη λαµβανο µένων  υπόψη  των έκτακτων  και 
προσωρινών  µέτρων , ήτοι των εσόδων  από την πώληση  ακινήτων  και των τελικών  δόσεων  
ορισµένων  έκτακτων  φόρων , το έλλει µµα του 2008 αναµένεται  να είναι  2,4% του ΑΕΠ , 
δηλαδή  και πάλι χαµηλότερο  από τη σχετική  τιµή αναφοράς . Στο επικαιροποιη µένο 
πρόγρα µµα σταθερότητας  της Ιταλίας  του Νοεµβρίου  2007, ο επίση µος στόχος  για το 
έλλει µµα του 2008 ήταν  2,2% του ΑΕΠ , συµπεριλα µβανο µένων  επίσης  ορισµένων  έκτακτων  
µέτρων , που συνεπάγονται  µείωση  του ελλεί µµατος κατά  0,1% του ΑΕΠ  περίπου . Παρά  το 
καλύτερο  από το εκτιµηθέν επίπεδο  στο οποίο  διαµορφώθηκε  το έλλει µµα του 2007, η 
επίση µη πρόβλεψη  για το έλλει µµα του 2008 αναθεωρήθηκε  προς  τα πάνω  στις 12 Μαρτίου , 
σε 2,4% του ΑΕΠ , πρόβλεψη  που επιβεβαιώθηκε  µεταγενέστερα  στην  κοινοποίηση  του 
Απριλίου  2008. Η αναθεώρηση  αποτυπώνει  τη χαµηλότερη  αναµενόµενη αύξηση  του 
πραγ µατικού  ΑΕΠ  (0,6% έναντι  1,5% του ΑΕΠ  σύµφωνα  µε το επικαιροποιη µένο 
πρόγρα µµα), αλλά  και ορισµένες δηµοσιονο µικές αστοχίες . Η ελαφρώς  χαµηλότερη  
πρόβλεψη  για το έλλει µµα του 2008 µε βάση  τις εαρινές  προβλέψεις  είναι  αποτέλεσ µα της 
παραδοχής  ότι θα εξακολουθήσουν  να παρατηρούνται  κάποιες  καθυστερήσεις  σε σχέση  µε τη 
δηµοσιονο µική εκτέλεση  επενδύσεων . Οι εαρινές  προβλέψεις  κάνουν  επιπλέον  λόγο  για 
µείωση  των δαπανών  για τόκους . 
Εκτιµάται ότι το έλλει µµα 2,3% του ΑΕΠ  το 2008 µε βάση  τις εαρινές  προβλέψεις  των 
υπηρεσιών  της Επιτροπής  του 2008 ισοδυνα µεί µε αύξηση  σε ονοµαστικούς  όρους  κατά  
σχεδόν  ½ π.µ. του ΑΕΠ  σε σύγκριση  µε το 2007, παρά  τη ραγδαία  µείωση  των 
κεφαλαιουχικών  δαπανών , γεγονός  που αντικατοπτρίζει  τις σηµαντικές  έκτακτες  δαπάνες  που 
κατέστησαν  πληρωτέες  το 2007. Η προβλεπό µενη χειροτέρευση  του ονοµαστικού  
ελλεί µµατος αντικατοπτρίζει  όχι µόνο τη χαµηλότερη  οικονο µική ανάπτυξη  αλλά  και τον 
αρνητικό  δηµοσιονο µικό αντίκτυπο  του προϋπολογισ µού του 2008, καθώς  επίσης  ορισµένα 
επεκτατικά  µέτρα, εκ των οποίων  µερικά  προγρα µµατίστηκαν  αρχικά  το 2007 ενώ κάποια  
άλλα  θεσπίστηκαν  τους πρώτους  µήνες του 2008. Ειδικότερα , ο προϋπολογισ µός του 2008 
προβλέπει  τη χρηµατοδότηση  σε τοπικό  επίπεδο  της συµφωνίας  για τις αποδοχές  στον  
δηµόσιο τοµέα κατά  την περίοδο  2006-2007, συµπεριλα µβανο µένων  των καθυστερη µένων  
οφειλών  (σύµφωνα  µε τις επίση µες προβλέψεις , οι δαπάνες  µισθοδοσίας  αυξάνονται  σε 
ποσοστό  άνω του 6% το 2008 και µειώνονται  ελαφρώς  το 2009), µ ειώσεις  των τοπικών  
φόρων  περιουσίας , µείωση  των εσόδων  λόγω  της θέσπισης  της δυνατότητας  να εκπίπτει  το 
ενοίκιο  από το φορολογητέο  εισόδη µα και κάποια  αύξηση  των επιδο µάτων  ανεργίας . Ο νόµος 
για τον προϋπολογισ µό προβλέπει  επίσης  τη µεταρρύθ µιση τόσο  των φορολογικών  
συντελεστών  που ισχύουν  για τη φορολόγηση  του εισοδή µατος των εταιρειών  (IRES) όσο και 
του περιφερειακού  φόρου  επί της παραγωγικής  δραστηριότητας  (IRAP), η δηµοσιονο µική 
EL 8   EL επίδραση  των οποίων  αναµένεται  να µετατραπεί  από θετική  το 2008 σε αρνητική  το 2009, για 
να καταστεί  ακολούθως  ουδέτερη  τα επόµενα έτη. Ορισ µένες επιπρόσθετες  κοινωνικές  
µεταβιβάσεις  και επενδύσεις  οι οποίες  εγκρίθηκαν  το 2007, καθώς  και µειώσεις  του IRAP µε 
βάση  το νόµο για τον προϋπολογισ µό του 2006 θα έχουν  ετεροχρονισ µένο δυσµενή 
δηµοσιονο µικό αντίκτυπο  το 2008. Τον Φεβρουάριο  του 2008, το κοινοβούλιο  της χώρας  
θέσπισε  µια σειρά  µέτρων  ήσσονος  σηµασίας  που συνεπάγονται  πρόσθετες  δαπάνες  και 
µείωση  των εσόδων . Συνολικά , το 2008, οι δαπάνες  άνευ  των έκτακτων  µέτρων  αναµένεται  
να αυξηθούν  κατά  0,5 π.µ. του ΑΕΠ , καθώς  η περιορισ µένη µείωση  του δείκτη  τόσο  των 
δαπανών  για τόκους  όσο και των κεφαλαιουχικών  δαπανών  άνευ  των έκτακτων  µέτρων  
αναµένεται  να εξουδετερωθεί  µε το παραπάνω  από τη διόγκωση  των τρεχουσών  πρωτογενών  
δαπανών . Τα έσοδα  άνευ  έκτακτων  µέτρων  αναµένεται  να µειωθούν  το 2008 κατά  σχεδόν  0,2 
π.µ. του ΑΕΠ . 
Αν δεν υπάρξει  µεταβολή  πολιτικής , οι κίνδυνοι  στους  οποίους  υπόκεινται  οι δηµοσιονο µικές 
προβλέψεις  για το 2008 απορρέουν  από εκκρε µείς δικαστικές  αποφάσεις , ιδίως  σχετικά  µε τη 
µη εκπτωσι µότητα  του φόρου  IRAP από τη βάση  επιβολής  των φόρων  εισοδή µατος. Κίνδυνοι  
πηγάζουν  επίσης  από τις προοπτικές  για την οικονο µική ανάπτυξη . Επιπλέον , η έκβαση  των 
σηµαντικών  µεταβολών  που επέρχονται  στη φορολογία  των επιχειρήσεων  υπόκειται  σε 
σοβαρή  αβεβαιότητα  και προς  τις δύο κατευθύνσεις . 
Για το 2009, οι εαρινές  προβλέψεις  των υπηρεσιών  της Επιτροπής  του 2008, µε βάση  το 
συµβατικό  σενάριο  περί αµετάβλητων  πολιτικών  και αύξηση  του πραγ µατικού  ΑΕΠ  κατά  
0,8%, κάνουν  λόγο  για ελαφρά  αύξηση  του ελλεί µµατος γενικής  κυβέρνησης  σε 2,4% του 
ΑΕΠ . Η εν λόγω  προβλεπό µενη συγκρατη µένη αύξηση  είναι  αποτέλεσ µα της ελάττωσης  των 
φορολογικών  βαρών , ιδίως  δε της µείωσης  του φόρου  εισοδή µατος εταιρειών , συνεπεία  τόσο  
µέτρων  ληφθέντων  κατά  διακριτική  ευχέρεια  όσο και της αρνητικής  οικονο µικής συγκυρίας . 
Το επικαιροποιη µένο πρόγρα µµα σταθερότητας  του Νοεµβρίου  2007 έθετε  ως στόχο  
έλλει µµα 1,5% του ΑΕΠ , µε αύξηση  του πραγ µατικού  ΑΕΠ  κατά  1,6%. Όπως  
υπογρα µµίζεται  στη γνώµη του Συµβουλίου  σχετικά  µε το επικαιροποιη µένο πρόγρα µµα 
σταθερότητας  της Ιταλίας  του 200715, στο πρόγρα µµα δεν προσδιορίζονται  διορθωτικά  µέτρα 
προς  στήριξη  της δηµοσιονο µικής προσαρ µογής. 
Η προβλεπό µενη χειροτέρευση  της διαρθρωτικής  θέσης  το 2008 σε σύγκριση  µε το 2007, 
κατά  περισσότερο  από ¼ π.µ. του ΑΕΠ , σαφώς  δεν συµβιβάζεται  µε την ετήσια  ελάττωση  
κατά  0,5% του ΑΕΠ  τουλάχιστον  η οποία  καθορίζεται  στο σύµφωνο  σταθερότητας  και 
ανάπτυξης  και υπενθυ µίζεται  στην  απόφαση  του Συµβουλίου  δυνά µει του άρθρου  104 
παράγραφος  7 µετά τη διόρθωση  του υπερβολικού  ελλεί µµατος. Το Συµβούλιο , στη γνώµη 
την οποία  εξέδωσε  επί του επικαιροποιη µένου προγρά µµατος σταθερότητας  του Νοεµβρίου  
2007, που προέβλεπε  βελτίωση  της διαρθρωτικής  θέσης  κατά  ¼ π.µ. του ΑΕΠ  το 2008, 
επεσή µαινε ότι υπήρχε  κίνδυνος  σοβαρής  χειροτέρευσης  του διαρθρωτικού  ισοζυγίου  το 
2008, εκτός  αν διατηρείτο  η καλύτερη  από την προβλεπό µενη θέση  εκκίνησης  του 2007, και 
κατέληγε  στο συµπέρασ µα ότι ο µεσοπρόθεσ µος δηµοσιονο µικός στόχος  (Μ∆Σ ) υπήρχε  
περίπτωση  να µην επιτευχθεί  έως το 2011, όπως  προέβλεπε  το πρόγρα µµα. Κατά  συνέπεια , το 
Συµβούλιο  κάλεσε  την Ιταλία  να ενισχύσει  τον δηµοσιονο µικό στόχο  για το 2008, ώστε  να 
εξασφαλίσει  µια φιλόδοξη  προσαρ µογή, καθώς  επίσης  να εφαρ µόσει την προγρα µµατιζό µενη 
δηµοσιονο µική εξυγίανση  ακολούθως , λαµβάνοντας  συγκεκρι µένα µέτρα προκει µένου να 
εξασφαλιστεί  επαρκής  πρόοδος  σε σχέση  µε τον Μ∆Σ , ώστε  αυτός  να επιτευχθεί  εντός  της 
περιόδου  του προγρά µµατος, δηλαδή  έως το 2011. 
                                                 
15 ΕΕ C 49 της 22.2.2008, σ.49. 
EL 9   EL 4. ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ  ΚΑΙ  ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ  ΟΣΟΝ  ΑΦΟΡΑ  ΤΟ ΧΡΕΟΣ  
Από δεδοµένα που δηµοσιοποίησε  η εθνική  στατιστική  υπηρεσία  στις 29 Φεβρουαρίου  2008 
προκύπτει  ότι το χρέος  γενικής  κυβέρνησης  ήταν  περίπου  104% του ΑΕΠ  τόσο  το 2003 όσο 
και το 2004, έπειτα  από διαδοχικές  αναθεωρήσεις  του αρχικού  106-107% του ΑΕΠ , που είχε 
καταγραφεί  κατά  τον χρόνο  κίνησης  της ∆ΥΕ  για την Ιταλία , κυρίως  εξαιτίας  της υψηλότερης  
εκτίµησης  για το ύψος  του ΑΕΠ . Το 2005, ο δείκτης  χρέους  προς  το ΑΕΠ  αυξήθηκε  για 
πρώτη  φορά  έπειτα  από µια δεκαετία , κατά  2 π.µ.. Το πρωτογενές  πλεόνασ µα δεν συνέβαλε  
σχεδόν  καθόλου  στη µείωσή  του, ενώ, λόγω  της υποτονικής  οικονο µικής ανάπτυξης , το 
τεκµαιρόµενο επιτόκιο  εξυπηρέτησης  του δηµόσιου  χρέους  υπερέβη  κατά  πολύ  την αύξηση  
του ονοµαστικού  ΑΕΠ , υποδηλώνοντας  ένα πολύ  αρνητικό  φαινό µενο «χιονοστιβάδας ». Ο 
δείκτης  δηµόσιου  χρέους  αυξήθηκε  εκ νέου το 2006 παρά  την αύξηση  του πρωτογενούς  
πλεονάσ µατος κι ένα λιγότερο  αρνητικό  φαινό µενο «χιονοστιβάδας ». Το εν λόγω  έτος, η 
προσαρ µογή «αποθε µάτων -ροών » συνετέλεσε  κατά  ιδιαίτερα  αρνητικό  τρόπο  στην  εξέλιξη  
του χρέους , κατά  βάση  λόγω  της συσσώρευσης  ρευστών  διαθεσί µων για τη χρηµατοδότηση  
των εκτιµώµενων  επιστροφών  ΦΠΑ  µετά την απόφαση  του ∆ΕΚ  σχετικά  µε τον ΦΠΑ  που 
βαρύνει  τα εταιρικά  αυτοκίνητα  (βλ. την υποση µείωση  αριθ. 8). Το 2007, ο δείκτης  χρέους  
προς  το ΑΕΠ  ελαττώθηκε  κατά  2,5 π.µ., σε 104% του ΑΕΠ , επανερχό µενος στο επίπεδο  που 
είχε καταγραφεί  το 2004. Το αποτέλεσ µα αυτό  επετεύχθη  χάρη  στο αυξη µένο πρωτογενές  
πλεόνασ µα, που υπερέβη  το 3% του ΑΕΠ . Η προσαρ µογή «αποθε µάτων -ροών » συνετέλεσε  
οµοίως στη µείωση  του δείκτη  χρέους , δεδοµένου ότι τα ρευστά  κρατικά  διαθέσι µα 
µειώθηκαν  σηµαντικά  στα τέλη του 2007 σε σύγκριση  µε το προηγού µενο έτος, καθώς  το 
συνολικό  ποσό  επιστροφών  ΦΠΑ  που πράγ µατι απαίτησαν  οι φορολογού µενοι ήταν  πολύ  
µικρότερο  από αυτό  που αναµενόταν . Επιπλέον , η προσαρ µογή «αποθε µάτων -ροών » το 2007 
ευνοήθηκε  από τη διανο µή κεφαλαίου  ίσου προς  το 0,2% του ΑΕΠ  περίπου  από µέρους  της 
κρατικής  επιχείρησης  SACE SpA. 
Η µείωση  του χρέους  κατά  την περίοδο  2006-2007, µ ε βάση  την αύξηση  του πρωτογενούς  
πλεονάσ µατος και χωρίς  σηµαντικές  επαυξάνουσες  το χρέος  πράξεις  «κάτω  από τη γραµµή», 
θεωρείται  συµβατή  µε τη διόρθωση  του υπερβολικού  ελλεί µµατος. Εντούτοις , καθώς  
προβλέπεται  µείωση  του πρωτογενούς  πλεονάσ µατος το 2008 και δεν έχουν  προσδιορισθεί  
µέτρα για την επαναφορά  του σε ανοδική  τροχιά  µεσοπρόθεσ µα, ο δείκτης  χρέους  αναµένεται  
να µειωθεί  µόνον  ελαφρώς  το 2008 και το 2009 (µε την προϋπόθεση  αµετάβλητης  πολιτικής ). 
Οι εαρινές  προβλέψεις  των υπηρεσιών  της Επιτροπής  του 2008, που βασίζονται  στην  
παραδοχή  ότι δεν θα υπάρξει  µεταβολή  πολιτικής , κάνουν  λόγο  για συνέχιση  της µείωσης  του 
δείκτη  δηµόσιου  χρέους  το 2008 και το 2009, έστω  και µε βραδύτερο  ρυθµό, λόγω  της 
χειροτέρευσης  του πρωτογενούς  πλεονάσ µατος και της απογοητευτικής  οικονο µικής 
ανάπτυξης . Οι κίνδυνοι  που σχετίζονται  µε την οικονο µική ανάπτυξη  και τις δηµοσιονο µικές 
εξελίξεις  ισχύουν  οµοίως για τον δείκτη  χρέους  προς  το ΑΕΠ . 
EL 10   EL 5. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ  
Το έλλει µµα γενικής  κυβέρνησης  αυξήθηκε  από 3,5% του ΑΕΠ  το 2003 και το 2004 σε 4,2% 
του ΑΕΠ  το 2005. Ακολούθως  µειώθηκε  σε 3,4% του ΑΕΠ  το 2006 και σε 1,9% το 2007, 
δηλαδή  κάτω  από τη σχετική  τιµή αναφοράς  (3% του ΑΕΠ ). Τα µέτρα στα οποία  στηρίχτηκε  
η µείωση  του ελλεί µµατος έχουν  ως επί το πλείστον  µόνιµο χαρακτήρα . Ειδικότερα , το 
έλλει µµα των ετών  2006 και 2007 θα ήταν  ακόµη χαµηλότερο  αν δεν υπήρχαν  ορισµένα 
έκτακτα  µέτρα. Το διαρθρωτικό  ισοζύγιο , δηλαδή  το κυκλικά  προσαρ µοσµένο ισοζύγιο  µη 
συµπεριλα µβανο µένων  των τυχόν  έκτακτων  και λοιπών  προσωρινών  µέτρων , βελτιώθηκε  
κατά  3 π.µ. του ΑΕΠ  την περίοδο  2006-2007, πράγ µα που ισοδυνα µεί µε σαφή  υπέρβαση  της 
δηµοσιονο µικής προσπάθειας  1,6 π.µ. του ΑΕΠ  τουλάχιστον  την οποία  συνέστησε  το 
Συµβούλιο . Με βάση  τις εαρινές  προβλέψεις  των υπηρεσιών  της Επιτροπής  του 2008, το 
ονοµαστικό  έλλει µµα αναµένεται  να αυξηθεί  σε 2,3% του ΑΕΠ  το 2008 (ακόµη και αν 
συνυπολογισθούν  έκτακτα  µέτρα που ισοδυνα µούν µε περίπου  0,1% του ΑΕΠ , χωρίς  τα 
οποία  το έλλει µµα θα ήταν  ωστόσο  και πάλι χαµηλότερο  από 3% του ΑΕΠ ) και, µε την 
προϋπόθεση  αµετάβλητης  πολιτικής , σε 2,4% το 2009. Τούτο  υποδηλώνει  ότι το έλλει µµα 
µειώθηκε  κάτω  από την ανώτατη  επιτρεπό µενη τιµή 3% του ΑΕΠ  µε αξιόπιστο  και 
διατηρήσι µο τρόπο . 
Ο δείκτης  δηµόσιου  χρέους , αφού  µειώθηκε  επί µία δεκαετία  σε επίπεδο  µόλις κάτω  από 
104% του ΑΕΠ  το 2004 (από επίπεδο  που υπερέβαινε  το 121% του ΑΕΠ  το 1994), 
ακολούθως  αυξήθηκε  κατά  δύο π.µ. του ΑΕΠ  το 2005 και κατά  0,6 π.µ. επιπλέον  το 2006. Ο 
δείκτης  χρέους  µειώθηκε  περαιτέρω  σε 104% του ΑΕΠ  το 2007. Η εξέλιξη  του δείκτη  χρέους  
επηρεάστηκε  σε µεγάλο  βαθµό από µία προσωρινή  χρηµατοοικονο µική πράξη , η οποία  
αύξησε  το χρέος , και από την αντιστροφή  της το 2007. Χωρίς  την εν λόγω  πράξη , ο δείκτης  
χρέους  θα είχε παρα µείνει εν πολλοίς  σταθερός  το 2006, αντικατοπτρίζοντας  τη βελτίωση  του 
πρωτογενούς  πλεονάσ µατος σύµφωνα  µε τη σύσταση  του Συµβουλίου . Με βάση  τις εαρινές  
προβλέψεις  της Επιτροπής  του 2008 και την παραδοχή  ότι οι πολιτικές  θα παρα µείνουν  ως 
έχουν , ο δείκτης  χρέους  προβλέπεται  να µειωθεί  σε περίπου  102½% έως το 2009. Μπορεί  να 
γίνει δεκτό  ότι ο δείκτης  χρέους  µειώθηκε  κατά  τρόπο  που συµβαδίζει  µε τη διόρθωση  του 
υπερβολικού  ελλεί µµατος το 2007.  
Από µια συνολική  εκτίµηση προκύπτει  ότι η κατάσταση  υπερβολικού  ελλεί µµατος στην  
Ιταλία  έχει διορθωθεί . Συνεπώς , η Επιτροπή  συνιστά  στο Συµβούλιο  να καταργήσει  την 
απόφασή  του σχετικά  µε την ύπαρξη  υπερβολικού  ελλεί µµατος στην  Ιταλία . 
EL 11   EL Πίνακας  2: ∆ηµοσιονο µικές εξελίξεις , 2003-2009 
2007 2008 2009 % του ΑΕΠ , εκτός  αν ορίζεται  
διαφορετικά  2003 2004 2005 2006 Αποτέ -
λεσµαΠΣ (2)COM ΠΣ (2) COM(3)ΠΣ (2)
Ισοζύγιο  γενικής  κυβέρνησης  -3,5 -3,5 -4,2 -3,4 -1,9 -2,4 -2,3 -2,2 -2,4 -1,5 
        (-2,4)    
- Σύνολο  εσόδων(5) 44,8 44,2 43,8 45,4 46,6 46,2 46,4 46,3 46,4 45,9 
- Σύνολο  δαπανών(5) 48,3 47,7 48,0 48,8 48,5 48,6 48,7 48,5 48,7 47,9 
Εκ των οποίων : - δαπάνες  για τόκους  5,1 4,7 4,5 4,6 5,0 4,8 4,9 4,9 4,9 4,9 
        (5,0)   - ακαθάριστος  σχηµατισµός παγίου  κεφαλαίου
 2,5 2,4 2,4 2,4 2,4 2,7 2,4 2,5 2,4 2,6 
Πρωτογενές  ισοζύγιο  1,6 1,2 0,3 1,3 3,1 2,5 2,6 2,6 2,5 3,4 
        (2,6)    
Έκτακτα  και προσωρινά  µέτρα 1,7 1,3 0,6 -0,4 -0,2 0,2 0,1 0,1 0,0 0,1 
∆ιαρθρωτικό  ισοζύγιο(1) -5,1 -4,7 -4,5 -2,8 -1,5 -2,2 -1,9 -2,0 -1,6 -1,3 
        (-2,2)    
∆ιαθρωτικό  πρωτογενές  ισοζύγιο(1) 0,0 0,0 0,0 1,8 3,5 2,6 3,1 2,9 3,3 3,6 
Ακαθάριστο  δηµόσιο χρέος(4) 104,3 103,8 105,8 106,5 104,0 105,0 103,2 103,5 102,6 101,5 
        (103,0)    
Αλλαγή  του δείκτη  χρέους  (α) = (β) + (γ) 
+ (δ) -1,3 -0,5 2,0 0,6 -2,5 -1,8 -0,8 -1,6 -0,6 -2,0 
Συνιστώσες : - πρωτογενές  ισοζύγιο  (β) -1,6 -1,2 -0,3 -1,3 -3,1 -2,5 -2,6 -2,6 -2,5 -3,4 
- σωρευτικό  αποτέλεσ µα (γ ) 1,9 0,5 1,9 0,9 1,1 0,1 1,5 0,9 2,0 1,5 
προσαρ µογή αποθε µάτων - 
ροών  (δ) -1,6 0,3 0,5 1,0 -0,5 0,6 0,4 0,2 -0,1 -0,1 
π.υ. Αύξηση  πραγ µατικού  ΑΕΠ  (%) 0,0 1,5 0,6 1,8 1,5 1,9 0,5 1,5 0,8 1,6 
        ( 0 , 6 )    
π.υ. Κενό  παραγωγής  -0,2 0,0 -0,6 -0,3 -0,3 -0,6 -1,0 -0,6 -1,6 -0,6 
(1) Κυκλικά  προσαρ µοσµένο (πρωτογενές ) ισοζύγιο  πλην  εκτάκτων  και προσωρινών  µέτρων . 
(2) Κυκλικά  προσαρ µοσµένα και διαρθρωτικά  ισοζύγια  και κενά  παραγωγής  σύµφωνα  µε το πρόγρα µµα, όπως  
υπολογίστηκαν  από τις υπηρεσίες  της Επιτροπής  µε βάση  τις πληροφορίες  του προγρά µµατος. 
(3) Με την παραδοχή  αµετάβλητης  πολιτικής . 
(4) Η µεταβολή  του δείκτη  ακαθάριστου  χρέους  µπορεί  να αναλυθεί  ως εξής: 
 tt
tt t
tt
tt
tt
tt
YSF
yyi
YD
YPD
YD
YD+⎟⎟
⎠⎞
⎜⎜
⎝⎛
+−+=−
−−
−−
1*
11
11
 
 όπου  t αντιπροσωπεύει  τον χρόνο · D, PD, Y και SF είναι  το ύψος  του δηµοσίου  χρέους , το πρωτογενές  έλλει µµα, 
το ονοµαστικό  ΑΕΠ  και οι προσαρ µογές αποθε µάτων -ροών , αντίστοιχα · και όπου  i και y είναι  το µέσο κόστος  
του χρέους  και η ονοµαστική  αύξηση  του ΑΕΠ . Ο µαθηµατικός  τύπος  σε παρένθεση  αντιπροσωπεύει  το 
φαινό µενο «χιονοστιβάδας ». 
(5) Τα δηµοσιονο µικά στοιχεία  που παρέχονται  στο ΠΣ για το 2009 είναι  τάσεις  στηριζό µενες σε µη µεταβολή  της 
νοµοθεσίας . Προκει µένου να επιτευχθεί  ο στόχος  για το ισοζύγιο  γενικής  κυβέρνησης , προγρα µµατίστηκαν  
πρόσθετα  µέτρα µε θετικό  αντίκτυπο  0,4% του ΑΕΠ . 
Πηγές : Εαρινές  προβλέψεις  των υπηρεσιών  της Επιτροπής  του 2008 (COM) και επικαιροποιη µένο πρόγρα µµα 
σταθερότητας  του Νοεµβρίου  2007 (ΠΣ) (σε παρένθεση , νέες επίση µες προβλέψεις  του Μαρτίου  2008 µε την προϋπόθεση  
της µη µεταβολής  της νοµοθεσίας ) 
 
 
EL 12   EL Σύσταση  για 
ΑΠΟΦΑΣΗ  ΤΟΥ  ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ  
για την κατάργηση  της απόφασης  2005/694/ ΕΚ για την ύπαρξη  υπερβολικού  
ελλεί µµατος  στην  Ιταλία  
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ  ΤΗΣ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ  ΕΝΩΣΗΣ , 
Έχοντας  υπόψη : 
τη συνθήκη  για την ίδρυση  της Ευρωπαϊκής  Κοινότητας , και ιδίως  το άρθρο  104 παράγραφος  
12, 
τη σύσταση  της Επιτροπής , 
Εκτιµώντας  τα ακόλουθα : 
(1) Με την απόφαση  2005/694/ ΕΚ του Συµβουλίου16, µετά από σύσταση  της Επιτροπής  
βάσει  του άρθρου  104 παράγραφος  6 της συνθήκης , διαπιστώθηκε  η ύπαρξη  
υπερβολικού  ελλεί µµατος στην  Ιταλία . Το Συµβούλιο  επεσή µανε ότι το έλλει µµα 
γενικής  κυβέρνησης  βρισκόταν  πάνω , χωρίς  να απέχει  πολύ , από τη σχετική  τιµή 
αναφοράς  (3% του ΑΕΠ ) τόσο  το 2003 όσο και το 2004, ενώ το ακαθάριστο  χρέος  
γενικής  κυβέρνησης  ήταν  της τάξεως  του 106-107% του ΑΕΠ  σε αµφότερα  τα 
προαναφερθέντα  έτη, δηλαδή  σαφώς  πάνω  από τη σχετική  τιµή αναφοράς  βάσει  της 
συνθήκης  (60% του ΑΕΠ ), καθώς  επίσης  ότι δεν είχε µειωθεί  µε ικανοποιητικό  ρυθµό 
κατά  τα πρόσφατα  έτη. 
(2) Στις 28 Ιουλίου  2005, σύµφωνα  µε το άρθρο  104 παράγραφος  7 της συνθήκης  και το 
άρθρο  3 παράγραφος  4 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συµβουλίου  της 7ης 
Ιουλίου  2007 για την επιτάχυνση  και τη διασαφήνιση  της εφαρ µογής της διαδικασίας  
υπερβολικού  ελλεί µµατος17, το Συµβούλιο  απηύθυνε , βάσει  σύστασης  της Επιτροπής , 
σύσταση  στην  Ιταλία  µε σκοπό  να τερµατισθεί  η κατάσταση  υπερβολικού  
ελλεί µµατος έως το 2007 το αργότερο . Η σύσταση  δηµοσιοποιήθηκε . 
(3) Σύµφωνα  µε το άρθρο  104 παράγραφος  12 της συνθήκης , η απόφαση  του Συµβουλίου  
σχετικά  µε την ύπαρξη  υπερβολικού  ελλεί µµατος καταργείται  όταν, κατά  την άποψη  
του Συµβουλίου , το υπερβολικό  έλλει µµα στο εκάστοτε  κράτος  µέλος έχει διορθωθεί .  
(4) Σύµφωνα  µε το πρωτόκολλο  για τη διαδικασία  υπερβολικού  ελλεί µµατος που 
προσαρτάται  στη συνθήκη , η Επιτροπή  παρέχει  τα στοιχεία  για την εφαρ µογή της 
διαδικασίας . Στο πλαίσιο  της εφαρ µογής του εν λόγω  πρωτοκόλλου , τα κράτη  µέλη 
υποχρεούνται  να παρέχουν  στοιχεία  για τα δηµόσια ελλεί µµατα και το δηµόσιο χρέος  
                                                 
16 ΕΕ L 266 της 11.10.2005, σ. 57. 
17 ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 6. Κανονισ µός όπως  τροποποιήθηκε  τελευταία  µε τον κανονισ µό (ΕΚ) αριθ. 
1056/2005 ( ΕΕ L 174 της 7.7.2005, σ. 5). 
EL 13   EL και άλλες  συναφείς  µεταβλητές  δύο φορές  το χρόνο , δηλαδή  πριν από την 1η 
Απριλίου  και πριν από την 1η Οκτωβρίου , σύµφωνα  µε το άρθρο  4 του κανονισ µού 
(ΕΚ) αριθ. 3605/93 του Συµβουλίου , της 22ας Νοεµβρίου  1993, σχετικά  µε την 
εφαρ µογή του πρωτοκόλλου  για τη διαδικασία  υπερβολικού  ελλεί µµατος που 
προσαρτάται  στη συνθήκη  για την ίδρυση  της Ευρωπαϊκής  Κοινότητας18. 
(5) Βάσει  των στοιχείων  που παρασχέθηκαν  από την Επιτροπή  (Eurostat) σύµφωνα  µε το 
άρθρο  8 σηµείο ζ παράγραφος  1 του κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 3605/93, σε συνέχεια  της 
κοινοποίησης  από µέρους  της Ιταλίας  πριν από την 1η Απριλίου  2008 και µε βάση  τις 
εαρινές  προβλέψεις  των υπηρεσιών  της Επιτροπής  του 2008, εξάγονται  τα ακόλουθα  
συµπεράσ µατα:  
– το έλλει µµα γενικής  κυβέρνησης , αφού  αυξήθηκε  από 3,5% του ΑΕΠ  το 2004 
σε 4,2% του ΑΕΠ  το 2005, µειώθηκε  σε 3,4% του ΑΕΠ  το 2006 και, εν τέλει , 
σε 1,9% του ΑΕΠ  το 2007, ποσοστό  που υπολείπεται  της τιµής αναφοράς  για 
το έλλει µµα βάσει  της συνθήκης  (3% του ΑΕΠ ). Χωρίς  τον δηµοσιονο µικό 
αντίκτυπο  ορισµένων  έκτακτων  µέτρων , το έλλει µµα το 2007 θα ήταν  1,7% 
του ΑΕΠ . Σηµειωτέον  ότι στο επικαιροποιη µένο πρόγρα µµα σταθερότητας  του 
∆εκε µβρίου  2006 ετίθετο  ως στόχος  για το έλλει µµα το 2,8% του ΑΕΠ ·  
– µοχλός  της προσαρ µογής υπήρξε  η αύξηση  των µόνιµων φορολογικών  εσόδων  
κατά  την περίοδο  2006-2007, η οποία  υπερέβη  κατά  πολύ  τις σχετικές  
προσδοκίες . Το αποτέλεσ µα αυτό  επετεύχθη  πρωτίστως  χάρη  στην  υψηλότερη  
της αναµενόµενης αποτελεσ µατικότητα  των θεσπισθέντων  µέτρων  και στο 
γεγονός  ότι η οικονο µική ανάπτυξη  ήταν  κάπως  υψηλότερη  από ό,τι 
προβλεπόταν . Μετά  την εκτιµώµενη χειροτέρευση  κατά  ¼ π.µ. του ΑΕΠ  το 
2005, το διαρθρωτικό  ισοζύγιο  (δηλαδή  το κυκλικά  προσαρ µοσµένο ισοζύγιο  
χωρίς  έκτακτα  και λοιπά  προσωρινά  µέτρα) εκτιµάται ότι βελτιώθηκε  κατά  1¾ 
και 1¼ π.µ. του ΑΕΠ  το 2006 και το 2007, αντιστοίχως · 
– για το 2008, οι εαρινές  προβλέψεις  του 2008 κάνουν  λόγο  για αύξηση  του 
ελλεί µµατος σε 2,3% του ΑΕΠ , συµπεριλα µβανο µένων  των έκτακτων  εσόδων  
από την πώληση  ακινήτων , τα οποία  ισοδυνα µούν µε 0,1% του ΑΕΠ . Η 
προβλεπό µενη χειροτέρευση  του δηµοσιονο µικού ισοζυγίου  θα είναι  συνέπεια  
τόσο  της αύξησης  του δείκτη  τρεχουσών  πρωτογενών  δαπανών  προς  το ΑΕΠ  
όσο και της µείωσης  των τρεχόντων  φόρων . Η εξέλιξη  αυτή  αντισταθ µίζεται  εν 
µέρει από την αναµενόµενη µείωση  των κεφαλαιουχικών  δαπανών , η οποία  
αντικατοπτρίζει  τις µεγάλου  ύψους  έκτακτες  δαπάνες  που κατέστησαν  
πληρωτέες  το 2007. Παρά  το γεγονός  ότι η πρόβλεψη  για έλλει µµα 2,3% του 
ΑΕΠ  ελάχιστα  υπερβαίνει  τον επίση µο στόχο  για το έλλει µµα (2,2% του ΑΕΠ ) 
που καθοριζόταν  στο επικαιροποιη µένο πρόγρα µµα σταθερότητας  του 
Νοεµβρίου  2007, αυτή  η τελευταία  πρόβλεψη  στηριζόταν  στην  εκτίµηση ότι 
το ύψος  του ελλεί µµατος το 2007 θα ήταν  πολύ  µεγαλύτερο  από αυτό  που 
δηλώθηκε  ως πραγ µατικό . Για το 2009, σύµφωνα  µε τις εαρινές  προβλέψεις , 
µε την προϋπόθεση  αµετάβλητης  πολιτικής , αναµένεται  έλλει µµα 2,4% του 
ΑΕΠ . Τούτο  υποδηλώνει  ότι το έλλει µµα µειώθηκε  κάτω  από την ανώτατη  
επιτρεπό µενη τιµή 3% του ΑΕΠ  µε αξιόπιστο  και διατηρήσι µο τρόπο . Το 
διαρθρωτικό  ισοζύγιο  αναµένεται  να χειροτερεύσει  κατά  ¼ π.µ. του ΑΕΠ  και 
                                                 
18 ΕΕ L 332 της 31.12.1993, σ. 7. Κανονισ µός όπως  τροποποιήθηκε  τελευταία  µε τον κανονισ µό (ΕΚ) 
αριθ. 2103/2005 ( ΕΕ L 337 της 22.12.2005, σ. 1). 
EL 14   EL πλέον  το 2008 και, µε την προϋπόθεση  αµετάβλητης  πολιτικής , να βελτιωθεί  
κατά  ¼ π.µ. το 2009. Η εξέλιξη  αυτή  πρέπει  να αξιολογηθεί  µε γνώµονα την 
ανάγκη  να πραγ µατοποιηθεί  πρόοδος  για την επίτευξη  του µεσοπρόθεσ µου 
δηµοσιονο µικού στόχου  (Μ∆Σ ), ο οποίος  για την Ιταλία  συνίσταται  στην  
επίτευξη  ισοσκελισ µένης θέσης  σε διαρθρωτικούς  όρους · 
– Ο δείκτης  δηµόσιου  χρέους , αφού  µειώθηκε  επί µία δεκαετία  σε επίπεδο  µόλις 
κάτω  από 104% του ΑΕΠ  το 2004 (από επίπεδο  που υπερέβαινε  το 121% του 
ΑΕΠ  το 1994), ακολούθως  αυξήθηκε  κατά  δύο π.µ. του ΑΕΠ  το 2005 και κατά  
0,6 π.µ. επιπλέον  το 2006, σε 106½% του ΑΕΠ . Ο δείκτης  χρέους  µειώθηκε  
περαιτέρω  σε 104% του ΑΕΠ  το 2007. Η εξέλιξη  του δείκτη  χρέους  
επηρεάστηκε  σε µεγάλο  βαθµό από µία προσωρινή  χρηµατοοικονο µική πράξη  
το 2006 (πρόκειται  για τη συσσώρευση  ρευστών  περιουσιακών  στοιχείων ), η 
οποία  αύξησε  το χρέος , και από την αντιστροφή  της το 2007. Χωρίς  την εν 
λόγω  πράξη , ο δείκτης  χρέους  θα είχε παρα µείνει εν πολλοίς  σταθερός  το 
2006, αντικατοπτρίζοντας  τη βελτίωση  του πρωτογενούς  πλεονάσ µατος 
σύµφωνα  µε τη σύσταση  του Συµβουλίου . Με βάση  τις εαρινές  προβλέψεις  της 
Επιτροπής  του 2008 και την παραδοχή  ότι οι πολιτικές  θα παρα µείνουν  ως 
έχουν , ο δείκτης  χρέους  προβλέπεται  να µειωθεί  σε περίπου  102½% έως το 
2009. Μπορεί  να γίνει δεκτό  ότι ο δείκτης  χρέους  µειώθηκε  κατά  τρόπο  που 
συµβαδίζει  µε τη διόρθωση  του υπερβολικού  ελλεί µµατος το 2007.  
(6) Κατά  την άποψη  του Συµβουλίου , το υπερβολικό  έλλει µµα της Ιταλίας  έχει διορθωθεί  
και η απόφαση  2005/694/ ΕΚ πρέπει  εποµένως  να καταργηθεί . 
ΕΞΕ∆ΩΣΕ  ΤΗΝ  ΠΑΡΟΥΣΑ  ΑΠΟΦΑΣΗ : 
Άρθρο  1 
Από µια συνολική  εκτίµηση προκύπτει  ότι η κατάσταση  υπερβολικού  ελλεί µµατος στην  
Ιταλία  έχει διορθωθεί . 
Άρθρο  2 
Η απόφαση  2005/694/E Κ καταργείται . 
Άρθρο  3 
Η παρούσα  απόφαση  απευθύνεται  στην  Ιταλική  ∆ηµοκρατία .  
Βρυξέλλες , 
 Για το Συµβούλιο  
 Ο Πρόεδρος