[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 17.10.2007

COM(2007) 617 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Ποιότητα της βενζίνης και του ντίζελ που χρησιμοποιούνται για τις οδικές μεταφορές στην Ευρωπαϊκή Ένωση: Τέταρτη ετήσια έκθεση (Έκθεση για το έτος 2005)

1. Εκτενής περίληψη

Στην οδηγία 98/70/ΕΚ[1] καθορίζονται, με γνώμονα την υγεία και το περιβάλλον, οι ελάχιστες προδιαγραφές για τα καύσιμα οχημάτων που είναι εφοδιασμένα με κινητήρες επιβαλλόμενης ανάφλεξης και ανάφλεξης με συμπίεση. Η ποιότητα των καυσίμων είναι σημαντική από περιβαλλοντικής πλευράς, επειδή επηρεάζει τις ρυπογόνες εκπομπές των κινητήρων και, κατ’ επέκταση, την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα. Επίσης, επηρεάζει τον βαθμό δυσκολίας και το κόστος με το οποίο μπορούν να επιτευχθούν, εκ μέρους των κατασκευαστών, τα επιδιωκόμενα όρια εκπομπών των ρύπων και των αερίων που συμβάλλουν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου. Η οδηγία 2003/17/ΕΚ[2], με την οποία τροποποιήθηκε η οδηγία 98/70/ΕΚ, επιβάλλει την περαιτέρω μείωση της περιεκτικότητας της βενζίνης και του ντίζελ σε θείο.

Η παράβαση των προδιαγραφών για τα καύσιμα μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση των εκπομπών (π.χ. υπερβολικές ποσότητες οξυγονούχων ουσιών που μπορούν να αυξήσουν τις εκπομπές NOx) και να προκαλέσουν βλάβη σε κινητήρες και σε συστήματα μετεπεξεργασίας των καυσαερίων (π.χ υπερβολικές ποσότητες θείου που προκαλούν βλάβες σε καταλυτικούς μετατροπείς) με αποτέλεσμα υψηλότερα επίπεδα εκπομπών που ρυπαίνουν τον ατμοσφαιρικό αέρα. Προκειμένου να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με τα πρότυπα ποιότητας των καυσίμων που επιβάλλονται με την εν λόγω οδηγία, τα κράτη μέλη οφείλουν να καθιερώσουν συστήματα παρακολούθησης της ποιότητας των καυσίμων.

Το άρθρο 8 της οδηγίας 98/70/ΕΚ επιβάλλει στην Επιτροπή τη δημοσίευση ετήσιας έκθεσης σχετικά με την ποιότητα των καυσίμων στα κράτη μέλη. Η παρούσα τέταρτη έκθεση της Επιτροπής συνοψίζει τις εκθέσεις των κρατών μελών σχετικά με την ποιότητα της βενζίνης και του ντίζελ, καθώς και τις ποσότητες που πωλήθηκαν το έτος 2005. Όλα τα κράτη μέλη, πλην της Γαλλίας, υπέβαλαν εκθέσεις για το 2005.

Από την παρακολούθηση της ποιότητας των καυσίμων το 2005, προκύπτει ότι εν γένει τηρήθηκαν οι προδιαγραφές που ορίζει η οδηγία 98/70/ΕΚ για την βενζίνη και το ντίζελ και ότι σημειώθηκαν ελάχιστες υπερβάσεις. Όσον αφορά την βενζίνη, οι κύριες παράμετροι όπου διαπιστώθηκαν υπερβάσεις ήταν ο αριθμός οκτανίων (RON)[3], η τάση ατμών κατά την θερινή περίοδο[4] και η απόσταξη/εξάτμιση στους 100/150°C[5]. Όσον αφορά το ντίζελ, οι κύριες παράμετροι για τις οποίες διαπιστώθηκαν υπερβάσεις ήταν η περιεκτικότητα σε θείο, το σημείο απόσταξης 95%, ο αριθμός κετανίου και η πυκνότητα.

Μολονότι στις εκθέσεις αρκετών κρατών μελών αναφέρθηκαν μη-σύμμορφα δείγματα, σε γενικές γραμμές πολύ λιγότερα δείγματα υπερέβησαν τις οριακές τιμές (και τα όρια ανοχής των μεθόδων δοκιμών) σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη. Ωστόσο, ορισμένα κράτη μέλη ΕΕ-10 ανέφεραν υψηλό αριθμό δειγμάτων που υπερβαίνουν τις οριακές τιμές (μη-σύμμορφων). Το Βέλγιο ανέφερε υψηλότερο ποσοστό (~3,5%) μη-σύμμορφων δειγμάτων σε σύγκριση με τα άλλα κράτη μέλη, πλην όμως βελτίωσε τα επίπεδα συμμόρφωσης σε σχέση με τα προηγούμενα έτη.

Η περιεκτικότητα του ντίζελ σε θείο απετέλεσε ιδιαίτερα σημαντικό πρόβλημα το 2005 (κυρίως για την ΕΕ-10), λόγω των νέων υποχρεωτικών επιπέδων <50 ppm που ισχύουν από τις αρχές του 2005. Πολλά κράτη μέλη της ΕΕ-10 αντιμετώπισαν, ενωρίτερα κατά τη διάρκεια του έτους, προβλήματα με πωλήσεις διαβαθμίσεων (ποιοτήτων) υψηλότερης περιεκτικότητας σε θείο, και φαίνεται ότι ήταν μεγαλύτερος ο αριθμός δειγμάτων με προσμίξεις ντίζελ ή πετρελαίου εσωτερικής καύσης υψηλότερης περιεκτικότητας σε θείο απ’ ό,τι τα προηγούμενα έτη.

Η Επιτροπή δεν γνωρίζει την ύπαρξη αρνητικών επιπτώσεων στις εκπομπές των οχημάτων ή στην λειτουργία των κινητήρων οι οποίες να σχετίζονται με τις εν λόγω υπερβάσεις, πλην όμως εξακολουθεί να παροτρύνει τα κράτη μέλη στη λήψη μέτρων με στόχο την πλήρη συμμόρφωση. Τα περισσότερα από αυτά το πράττουν ήδη, και τα μέτρα που έχουν ληφθεί σε περίπτωση μη συμμόρφωσης περιλαμβάνονται – εφόσον αναφέρονται – στα κεφάλαια που είναι αφιερωμένα σε κάθε χώρα, στη λεπτομερή έκθεση για το έτος 2005[6]. Η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να παρακολουθεί την τήρηση των προδιαγραφών ποιότητας των καυσίμων που καθορίζει η οδηγία και προτίθεται να βελτιώσει την ανάλυσή της όσον αφορά τα παρεχόμενα δεδομένα, αρχής γενομένης από την έκθεση για το έτος 2006.

Όσον αφορά την μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και την πρόοδο της τεχνολογίας των κινητήρων, είναι σημαντική η διαπίστωση ότι η αναλογία των καυσίμων περιεκτικότητας σε θείο <10 ppm και <50 ppm αυξήθηκε σημαντικά, στην ΕE-15, στο διάστημα 2001 - 2005. Από το 2005 και μετά, όλα τα καύσιμα πρέπει να είναι περιεκτικότητας <50 ppm σε θείο και όλα τα κράτη μέλη είναι υποχρεωμένα να διαθέτουν στο εμπόριο καύσιμα περιεκτικότητας <10 ppm. Η μέση περιεκτικότητα σε θείο το 2005 είναι σαφώς μικρότερη απ’ ό,τι το 2004, όπως εμφαίνεται στον Πίνακα 1.

Πίνακας 1: Ετήσια εξέλιξη του μέσου όρου περιεκτικότητας της βενζίνης και του ντίζελ σε θείο, στην ΕΕ

Μέση περιεκτικότητα σε θείο (σε ppm) | ΕΕ-15 | ΕΕ-10 |

Καύσιμο/Έτος | 2001 | 2002 | 2003* | 2004* | 2005* | 2005* | 2005 |

Βενζίνη | 68 | 51 | 37 | 38 | 19 | 19 | 23 |

Ντίζελ | 223 | 169 | 125 | 113 | 25 | 24 | 37 |

Περιλαμβάνονται στοιχεία των χωρών της ΕΕ-10 από το 2004. *Εξαιρείται η Γαλλία, η οποία δεν υπέβαλε έκθεση στο διάστημα 2003 - 2005.

Τα συστήματα παρακολούθησης της ποιότητας των καυσίμων που έχουν θεσπιστεί σε εθνικό επίπεδο εξακολουθούν να διαφέρουν σημαντικά μεταξύ τους. ωστόσο, αναμένεται ότι οι προϋποθέσεις της οδηγίας θα βελτιώσουν την ομοιογένεια των εθνικών της συστημάτων παρακολούθησης και την ποιότητα των υποβαλλόμενων στοιχείων.

2. Εισαγωγή

Οι προδιαγραφές για την βενζίνη και το ντίζελ που πωλούνται στην Ευρωπαϊκή Ένωση καθορίζονται στα παραρτήματα της οδηγίας 98/70/ΕΚ και, από την 1η Ιανουαρίου 2005, εφαρμόζεται μία μόνο σειρά προδιαγραφών των καυσίμων. Στην οδηγία περιλαμβάνεται επίσης η απαίτηση υποβολής, εκ μέρους των κρατών μελών, συνοπτικών εκθέσεων σχετικά με την ποιότητα των πωλούμενων στην επικράτειά τους καύσιμων. Από το 2004 και μετά, τα κράτη μέλη οφείλουν να υποβάλλουν τις οικείες εκθέσεις παρακολούθησης σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πρότυπο EN 14274[7], ή σύμφωνα με συστήματα ίσης αξιοπιστίας. Σύμφωνα με το άρθρο 8 της οδηγίας 98/70/ΕΚ, όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 1 παράγραφος 5 της οδηγίας 2003/17/ΕΚ, η Επιτροπή υποχρεούται να διαβιβάζει τα αποτελέσματα των εκθέσεων των κρατών μελών για την ποιότητα των καυσίμων. Ανταποκρινόμενη στην ως άνω απαίτηση, η Επιτροπή συνοψίζει, στην παρούσα τέταρτη έκθεση, τα στοιχεία που αφορούν την ποιότητα της βενζίνης και του ντίζελ, καθώς και τις πωληθείσες ποσότητες στην Κοινότητα το έτος 2005. Οι εκθέσεις των προηγουμένων ετών υπάρχουν στις ιστοσελίδες της Επιτροπής[8].

3. Εθνικά συστήματα παρακολούθησης

Κατά την εφαρμογή των συστημάτων παρακολούθησης της ποιότητας των καυσίμων (Fuel Quality Monitoring Systems - FQMS) ανά την ΕΕ, υιοθετήθηκε σωρεία διαφορετικών προσεγγίσεων. Αυτές ποικίλλουν από τις βασιζόμενες στο ευρωπαϊκό πρότυπο EN 14274, με δειγματοληψίες σε ευρύ φάσμα πρατηρίων λιανικής πώλησης καυσίμων, μέχρι τα εθνικά συστήματα. Για παράδειγμα, τα συστήματα της Σουηδίας και του ΗΒ προβλέπουν δειγματοληψίες και αναλύσεις σε όλα τα διυλιστήρια ή τις εισαγόμενες παρτίδες καυσίμων, με γνώμονα τις απαιτήσεις για τη διανομή καυσίμων στο εσωτερικό της χώρας. Παράλληλα, διενεργούνται τυχαίες δειγματοληψίες σε όλη την αλυσίδα διανομής και καθόλη τη διάρκεια του έτους. Τα λειτουργούντα σε πολλά κράτη μέλη συστήματα είχαν σχεδιαστεί αρχικά γι’ άλλους σκοπούς, γεγονός που εξηγεί ορισμένες από τις διαφορές όσον αφορά το εύρος κάλυψης και την εφαρμογή ανά την ΕΕ. Αναμενόταν μεγαλύτερος βαθμός ομοιογένειας από το 2004, εφόσον η τροποποιημένη οδηγία απαιτεί : “τα κράτη μέλη καθιερώνουν σύστημα παρακολούθησης της ποιότητας των καυσίμων σύμφωνα με τις απαιτήσεις του σχετικού ευρωπαϊκού προτύπου” (EN 14274 και EN 14275[9]) από την 1η Ιανουαρίου 2004. Από το 2001 και μετά, επεφέρθησαν πολυάριθμες αλλαγές στα συστήματα παρακολούθησης. Από τα κράτη μέλη της ΕΕ-15, 6 έχουν στραφεί προς συστήματα που βασίζονται στο EN 14274, όπως εξάλλου και 6 από τα κράτη μέλη της ΕΕ-10. Η Πορτογαλία δήλωσε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία αλλαγής του συστήματός της, ώστε να καταστεί σύμμορφο προς το EN 14274. Η οδηγία επιτρέπει ορισμένα εναλλακτικά συστήματα παρακολούθησης, εφόσον αυτά εξασφαλίζουν αποτελέσματα ίσης αξιοπιστίας. Μέχρι σήμερα μόνο η Κύπρος, η Δανία και η Μάλτα διαβίβασαν στοιχεία για να αιτιολογήσουν την εκ μέρους τους εφαρμογή εθνικών συστημάτων που προβλέπουν μειωμένες δειγματοληψίες. Το ΗΒ διαβίβασε, επίσης, πληροφορίες για τη στατιστική αξιοπιστία του συστήματός της. Το Σχήμα 2 συνοψίζει τη συχνότητα δειγματοληψίας ανά την ΕΕ για το 2005.

4. Υποβολή εκθέσεων για το 2005

4.1 Διαβαθμίσεις (ποιότητες) και ποσότητες καυσίμων

Το 2005, μολονότι σε όλες τις χώρες της ΕΕ διετίθετο μεγάλη ποικιλία βενζίνης όσον αφορά τα οκτάνια και την περιεκτικότητα σε θείο, οι πωλήσεις αφορούσαν ως επί το πλείστον την βενζίνη τύπου RON95 (84% του συνόλου, από το οποίο 66% χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο και 34% χωρίς θείο[10]), βλ. Σχήμα 1 και Πίνακα του Παραρτήματος για τα πλήρη στοιχεία ανά κράτος μέλος (η Γαλλία δεν υπέβαλε στοιχεία σχετικά με την παρακολούθηση της ποιότητας των καυσίμων για το διάστημα 2003 - 2005). Από το σύνολο της βενζίνης που πωλήθηκε, το 61% ήταν χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο (<50 ppm) και το 39% χωρίς θείο (<10 ppm). Για το σύνολο των καυσίμων ντίζελ, η αντίστοιχη κατανομή ήταν 67% και 33%. Σε σύγκριση με το 2001, οι ποσότητες των καυσίμων περιεκτικότητας σε θείο <50 ppm και <10 ppm αυξήθηκαν σημαντικά, δεδομένου ότι το έτος αυτό αντιπροσώπευαν περίπου το 20% του συνόλου των πωλήσεων βενζίνης και ντίζελ στην ΕΕ, ενώ το 2005 αντιπροσωπεύουν, στην πράξη, το σύνολο των πωλήσεων βενζίνης και ντίζελ.

Οι πωλήσεις βενζίνης και ντίζελ στην ΕΕ-10 φθάνουν, αντιστοίχως, σε ποσοστά 10,5% και 11,3% των πωλήσεων των εν λόγω καυσίμων στην ΕΕ (παρουσιάζεται ελαφριά αύξηση σε σχέση με το 2004). Σε σύγκριση με την ΕΕ-15, η αναλογία διαβαθμίσεων βενζίνης χωρίς θείο που πωλήθηκαν στην ΕΕ-10 (15,5%), είναι πολύ μικρότερη, πλην όμως η αναλογία ντίζελ χωρίς θείο που πωλήθηκε είναι ελαφρά μεγαλύτερη (36%).

Σχήμα 1: Ποσοστά των πωλήσεων καυσίμων στην ΕΕ ανά κατηγορία καυσίμων (%)

Πωλήσεις βενζίνης | 2005 | Πωλήσεις ντίζελ | 2005 |

[pic] | [pic] |

Κατηγορία καυσίμου | % | Κατηγορία καυσίμου | % |

1 | Αμόλ. βενζίνη κατ’ ελάχιστον RON=91 | 0,0% | 13 | Ντίζελ | 0,1% |

2 | Αμόλ. βενζίνη κατ’ ελάχιστον RON=91 (<50 ppm S) | 0,3% | 14 | Ντίζελ (περιεκτικότητα σε θείο <50 ppm) | 66,5% |

3 | Αμόλ. βενζίνη κατ’ ελάχιστον RON=91 (<10 ppm S) | 7,7% | 15 | Ντίζελ (περιεκτικότητα σε θείο <10 ppm) | 33,5% |

4 | Αμόλ. βενζίνη κατ’ ελάχιστον RON=95 | 0,0% |

5 | Αμόλ. βενζίνη κατ’ ελάχιστον RON=95 (<50 ppm S) | 55,4% |

6 | Αμόλ. βενζίνη κατ’ ελάχιστον RON=95 (<10 ppm S) | 28,0% |

7 | Αμόλ. βενζίνη 95=<RON<98 | 0,0% |

8 | Αμόλ. βενζίνη 95=<RON<98 (<50 ppm S) | 4,1% |

9 | Αμόλ. βενζίνη 95=<RON<98 (<10 ppm S) | 0,00% |

10 | Αμόλ. βενζίνη RON>=98 | 0,0% |

11 | Αμόλ. βενζίνη RON>=98 (<50 ppm S) | 0,9% |

12 | Αμόλ. βενζίνη RON>=98 (<10 ppm S) | 3,5% |

Όπως και την περίοδο 2001-2004, οι μεγαλύτερες συνολικές πωλήσεις καυσίμων (βάσει των ήδη υποβληθέντων στοιχείων) το 2005 σημειώθηκαν στην Γερμανία, την Ιταλία, την Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο (Σχήμα 3). Μολονότι οι πωλήσεις ντίζελ κυριαρχούν σε πολλά από τα κράτη μέλη, εξακολουθούν να σημειώνονται διακυμάνσεις όσον αφορά τις σχετικές αναλογίες πωλήσεων βενζίνης και ντίζελ.

Από το 2001 και μετά αυξήθηκε η ομοιογένεια όσον αφορά τον αριθμό των ποιοτικών διαβαθμίσεων των καυσίμων που αναφέρθηκε ότι διετέθησαν ανά την ΕΕ (Σχήμα 4). Το 2005 υπάρχουν εν γένει 2-3 διαβαθμίσεις βενζίνης, οι οποίες διαφέρουν κυρίως όσον αφορά τον αριθμό οκτανίων (κατηγορία RON), μολονότι σε ορισμένες περιπτώσεις προστίθενται διακριτές διαβαθμίσεις χωρίς θείο (π.χ. η Εσθονία προτείνει μία απηλλαγμένη θείου μορφή για κάθε τύπο καυσίμου). Το 2005, οι διαβαθμίσεις καυσίμου χωρίς θείο (<10 ppm) οι οποίες φέρουν την ανάλογη επισήμανση, διετέθησαν σε 10 κράτη μέλη της ΕΕ-15 (έναντι μόνο 1 το 2001) και σε 4 κράτη μέλη της ΕΕ-10 (άλλες, διαθέτουν σε εμπόριο καύσιμα που τηρούν την μέγιστη περιεκτικότητα σε θείο αλλά δεν φέρουν την σχετική επισήμανση κατά την πώληση).

Σχήμα 2: Συχνότητα δειγματοληψιών για την παρακολούθηση της ποιότητας των καυσίμων στην ΕΕ το 2005 (μέσος αριθμός δειγμάτων ανά διαβάθμιση καυσίμου)

Μέσος αριθμός δειγμάτων ανά διαβάθμιση καυσίμου | [pic] |

Βενζίνη | Ντίζελ | Βενζίνη | Ντίζελ |

Αυστρία | 4 / 205 | 3 / 100 |

Βέλγιο | 232 / 4957 | 232 / 3748 | 1 / 18 | <6 μηνών | (3) |

Κύπρος | 19 / 155 | 7 / 18 | <1 μήνα | (4) |

Τσεχική Δημ. | 45 / 1381 | 64 / 1653 |

Δανία |

Εσθονία | 10 / 300 | 1 / 114 | <4 μηνών | (7) |

Φινλανδία | 2 / 257 |

Ελλάδα | 1 / 289 | 6 / 18 | <2 μηνών | (4) |

Ουγγαρία | 7 / 120 |

Ιρλανδία | 3 / 118 | 6 / 18 | <2 μηνών | (5) |

Ιταλία | 3 / 318 | 6 / 309 |

Λετονία | 1 / 251 | 9 / 438 | <1 μήνα | (8) |

Λιθουανία | 8 / 192 | 20 / 268 |

Λουξεμβούργο | <6 μηνών |

Μάλτα | 13 / 51 | 23 / 31 | 1 / 5 | <5 μηνών | (9) |

Κάτω Χώρες | 1 / 106 |

Πολωνία | 16 / 392 | 15 / 204 |

Πορτογαλία | 7 / 18 | (4) (6) |

Σλοβακία | 7 / 236 | 1 / 102 |

Σλοβενία | 22 / 136 | 25 / 152 |

Ισπανία | <1 μήνα |

Σουηδία | 6 / 18 | (4) |

ΗΒ | <3 μηνών |

Αριθ. χωρών | 17 | 13 | 6 | 1 | 12 |

Σημειώσεις :

Δεν είναι δυνατό να επιβεβαιωθεί κατά πόσο τηρήθηκαν οι οριακές τιμές σε όλα τα δείγματα στις περιπτώσεις για τις οποίες δεν έχουν υποβληθεί πλήρη στοιχεία. Στις περιπτώσεις που ήταν αδύνατον να διαπιστωθεί από τα υποβληθέντα στοιχεία το πλήθος των δειγμάτων που υπερέβησαν την οριακή τιμή, αναγράφεται το σύμβολο ‘>’ με το οποίο δηλώνεται ότι το αναφερόμενο πλήθος δειγμάτων που υπερέβησαν τις οριακές τιμές είναι ελάχιστο και δεν αποκλείεται να είναι μεγαλύτερο. |

Στην οδηγία 98/70/ΕΚ ορίζεται ότι τα κράτη μέλη οφείλουν να υποβάλλουν την έκθεση παρακολούθησης το αργότερο μέχρι την 30ή Ιουνίου κάθε έτους. |

Δεν δηλώθηκαν στοιχεία σχετικά με τη συγκέντρωση οξυγόνου. |

Δεν δηλώθηκαν στοιχεία για οξυγονούχες ενώσεις (εκτός των αιθέρων με περισσότερα από 5 άτομα άνθρακα στο μόριο). Εν τούτοις θεωρείται ότι όλες καταρχήν οι ουσίες του καταλόγου μετρώνται ταυτόχρονα με μεθόδους δοκιμασιών οξυγόνωσης. Εντούτοις το σύστημα πρέπει να βαθμονομείται με τη χρήση δείγματος βαθμονόμησης που περιέχει τις ίδιες οξυγονούχες ενώσεις υπό την αναλογία που απαντούν στο υπό εξέτασιν δείγμα. Ως επί το πλείστον δεν είναι σαφές κατά πόσον αυτό συνέβη, μολονότι η Πορτογαλία δήλωσε ότι δεν προστέθηκαν οξυγονούχες ενώσεις στα καύσιμα. Το σύνολο του οργανικά δεσμευμένου οξυγόνου υπολογίζεται ως ποσοστό κατά μάζα των επιμέρους συστατικών μετά από την ταυτοποίησή τους. |

Δεν έχουν αναφερθεί οι οξυγονούχες ενώσεις (πλην των αιθέρων με περισσότερα από 5 άτομα άνθρακα στο μόριο) (για περισσότερες λεπτομέρειες βλ. σημείωση 4). |

Η Πορτογαλία δεν πραγματοποίησε και φέτος μετρήσεις για την περιεκτικότητα σε μόλυβδο. |

Η Εσθονία ανέφερε επίσης 5 δείγματα βενζίνης χωρίς θείο και 4 δείγματα ντίζελ χωρίς θείο τα οποία υπερέβαιναν τα όρια ανοχής 10 ppm θείου για την συγκεκριμένη κατηγορία καυσίμων στις εθνικές προδιαγραφές. Τα μη-σύμμορφα αυτά δείγματα δεν περιλαμβάνονται στο σύνολο, δεδομένου ότι βρίσκονται εντός της υποχρεωτικής οριακής τιμής <50 ppm για την βενζίνη και το ντίζελ. |

Φαίνεται ότι στις αρχές του 2005 πωλήθηκαν στη Λετονία ποσότητες απλής ντίζελ περιεκτικότητας <350 ppm, μη-σύμμορφες με την υποχρεωτική, από την αρχή του 2005, οριακή τιμή των <50 ppm. |

Αντί του αριθμού κετανίου μετρήθηκε ο δείκτης κετανίου. |

1. 5. Συμπεράσματα

Η ποιότητα των καυσίμων έχει ιδιαίτερη σημασία για το περιβάλλον, δεδομένου ότι επηρεάζει τις ρυπογόνες εκπομπές των κινητήρων και, κατ’ επέκτασιν, την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και, εκ παραλλήλου, καθορίζει την ευκολία με την οποία οι κατασκευαστές κατορθώνουν να τηρούν τα επιθυμητά όρια εκπομπών ρύπων και αερίων που συμβάλλουν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου· επηρεάζουν επίσης τις δαπάνες που οι κατασκευαστές επωμίζονται προς τον σκοπό αυτό. Από την παρακολούθηση της ποιότητας των καυσίμων το 2005, προκύπτει ότι οι προδιαγραφές που ορίζει η οδηγία 98/70/ΕΚ για την βενζίνη και το ντίζελ τηρούνται σε γενικές γραμμές, ενώ διαπιστώθηκαν ελάχιστες υπερβάσεις. Η Επιτροπή δεν διαθέτει καμία πληροφορία σχετικά με τυχόν υπερβάσεις που θα είχαν αρνητικές επιπτώσεις στις εκπομπές των οχημάτων ή στη λειτουργία των κινητήρων. Ωστόσο, η Επιτροπή είναι ανήσυχη για τις υπερβάσεις και θα εξακολουθήσει να παρακολουθεί την τήρηση των προδιαγραφών που ορίζει η οδηγία σχετικά με την ποιότητα των καυσίμων. Στην προοπτική αυτή, προτίθεται να προβεί, αρχής γενομένης από τις εκθέσεις για το 2006, σε λεπτομερέστερη στατιστική ανάλυση των διαβιβαζόμενων δεδομένων.

Μεταξύ του 2001 και του 2004 αυξήθηκε η αναλογία των καυσίμων περιεκτικότητας <10 και <50 ppm. Το 2005, η αύξηση είναι αισθητή, δεδομένου ότι στο εξής η περιεκτικότητα σε θείο πρέπει να είναι <50 ppm και όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ οφείλουν να διαθέτουν στο εμπόριο καύσιμα περιεκτικότητας σε θείο <10 ppm. Το 2005 διετέθησαν, στην πλειονότητα των κρατών μελών, καύσιμα χωρίς θείο (γεγονός που δεν ισχύει ακόμη στο ΗΒ, στη Μάλτα και την Κύπρο). Ωστόσο, σύμφωνα με πρόσφατες ενδείξεις, υπάρχουν ακόμη περιπτώσεις όπου οι διαβαθμίσεις δεν φαίνεται να επισημάνονται σε ορισμένα κράτη μέλη κατά την πώληση.

Η εν λόγω έλλειψη επισήμανσης θα μπορούσε να δυσκολέψει την επιλογή οχημάτων που χρησιμοποιούν τεχνολογία η οποία απαιτεί καύσιμα χωρίς θείο, προτού καταστεί υποχρεωτική, το 2009, η αποκλειστική εμπορία των αναλόγων καυσίμων, δεδομένου ότι, χωρίς επισήμανση, οι καταναλωτές δεν έχουν, στην πράξη, την δυνατότητα να επιλέξουν τα εν λόγω καύσιμα. Η πτυχή αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική για τους ιδιοκτήτες οχημάτων τα οποία χρησιμοποιούν τεχνολογία η οποία απαιτεί καύσιμα χωρίς θείο και ως εκ τούτου υπονομεύει σε σημαντικό βαθμό την αξία της προσφοράς καυσίμων τα οποία καλύπτουν το εν λόγω κριτήριο. Ως εκ τούτου, δεν είναι δυνατή η πλήρης εκμετάλλευση των δυνατοτήτων μείωσης των εκπομπών CO2 στον τομέα των οδικών μεταφορών. Το Βέλγιο, η Τσεχική Δημοκρατία, η Ιρλανδία, η Λετονία, το Λουξεμβούργο και η Σλοβενία είναι χώρες όπου θα μπορούσαν να ληφθούν μέτρα για να εξασφαλιστεί η επισήμανση των καυσίμων χωρίς θείο κατά τη διάρκεια των προσεχών ετών. Η υποβολή εκθέσεων σχετικά με την επισήμανση θα μπορούσε να αυξήσει την εμπιστοσύνη της αυτοκινητοβιομηχανίας στην εξασφάλιση της διάθεσης καυσίμων, ούτως ώστε τα οχήματα που εκμεταλλεύονται πλήρως την μηδενική περιεκτικότητα σε θείο να υιοθετηθούν σε μεγαλύτερο βαθμό, με αποτέλεσμα την επίτευξη περιβαλλοντικών κερδών μέσω των χαμηλότερων επιπέδων εκπομπών ρύπων και αερίων θερμοκηπίου. Σε γενικές γραμμές, τα κράτη μέλη διαβίβασαν πολύ περιορισμένες πληροφορίες για την γεωγραφική διαθεσιμότητα των καυσίμων χωρίς θείο. Τα περισσότερα από αυτά αρκέστηκαν να επισημάνουν ότι τα εν λόγω καύσιμα ήταν ευρέως διαθέσιμα, πλην όμως δεν έδωσαν καμία συμπληρωματική πληροφορία που θα επέτρεπε μία ακριβή αξιολόγηση της γεωγραφικής αυτής διαθεσιμότητας.

Τα θεσπισθέντα σε εθνικό επίπεδο συστήματα παρακολούθησης της ποιότητας των καυσίμων παρουσιάζουν μεταξύ τους μεγάλες διαφορές και απαιτούν περαιτέρω εναρμόνιση, ούτως ώστε να παρέχουν διαφανή και συγκρίσιμα αποτελέσματα. Η εφαρμογή της οδηγίας 2003/17/ΕΚ οδήγησε σε βελτίωση της ποιότητας των εκθέσεων (αναφορών), δεδομένου ότι απαιτεί από τα κράτη μέλη την υποβολή εκθέσεων παρακολούθησης σύμφωνα με το νέο ευρωπαϊκό πρότυπο EN 14274, ή με συστήματα ισοδύναμης αξιοπιστίας. Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες η έκθεση δεν αντιστοιχεί με την παρουσίαση που καθορίζεται στο πρότυπο EN 14274, τα κράτη μέλη που έχουν υποβάλει την σχετική έκθεση καλούνται να δικαιολογήσουν τη διαφορά αυτή.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ : Πωλήσεις καυσίμων το 2005 στην ΕΕ ανά τύπο καυσίμου (σε εκατ. λίτρα)

Αριθ. ταυτοποίησης καυσίμου |Εκατομμύρια λίτρα |Αυστρία |Βέλγιο | Δανία |Φινλανδία |Γαλλία |Γερμανία |Ελλάδα |Ιρλανδία |Ιταλία |Λουξεμβούργο | Κάτω Χώρες |Πορτογαλία |Ισπανία |Σουηδία |ΗΒ | ΕΕ-15 | ΕΕ-15 | | |Διαβάθμιση καυσίμου |AU |BE | DK |FI |FR |DE |EL |IE |IT |LU | NL |PT |ES |SE |UK |ΕΕ-15 | % Σύνολο | |1 |Αμόλ. βενζίνη κατ’ ελάχιστον RON=91 |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |0 |0,0% | |2 |Αμόλ. βενζίνη κατ’ ελάχιστον RON=91 (<50 ppm S) |- |- |- |- |- |- |- |- |- |3 |- |- |- |- |- |3 |0,0% | |3 |Αμόλ. βενζίνη κατ’ ελάχιστον RON=91 (<10 ppm S) |738 |- |525 |- |- |8.884 |- |- |- |- |- |- |- |- |- |10.147 |8,6% | |4 |Αμόλ. βενζίνη κατ’ ελάχιστον RON=95 |- |- |- |- |0 |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |0 |0,0% | |5 |Αμόλ. βενζίνη κατ’ ελάχιστον RON=95 (<50 ppm S) |- |1.055 |- |- |- |- |4.229 |1.646 |16.461 |524 |7.089 |- |8.066 |- |24.082 |63.151 |53,4% | |6 |Αμόλ. βενζίνη κατ’ ελάχιστον RON=95 (<10 ppm S) |1.986 |659 |1.951 |2.232 |- |21.849 |- |669 |979 |- |- |- |- |5.104 |- |35.429 |30,0% | |7 |Αμόλ. βενζίνη 95=<RON<98 |- |- |- |- |0 |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |0 |0,0% | |8 |Αμόλ. βενζίνη 95=<RON<98 (<50 ppm S) |- |- |- |- |- |- |735 |- |- |- |- |1.919 |575 |- |1.273 |4.502 |3,8% | |9 |Αμόλ. βενζίνη 95=<RON<98 (<10 ppm S) |- |- |- |- |- |- |- |1 |- |- |- |- |- |- |- |1 |0,0% | |10 |Αμόλ. βενζίνη RON>=98 |- |- |- |- |0 |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |0 |0,0% | |11 |Αμόλ. βενζίνη RON>=98 (<50 ppm S) |- |276 |- |- |- |- |136 |- |- |131 |310 |- |- |- |- |854 |0,7% | |12 |Αμόλ. βενζίνη RON>=98 (<10 ppm S) |83 |395 |16 |269 |- |992 |268 |- |- |- |1 |495 |1.190 |384 |- |4.094 |3,5% | | |Βενζίνη (απλή) | 0 |0 | 0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 | 0 |0 |0 |0 |0 |0 | 0,0% | | |Βενζίνη (περιεκτ. σε θείο <50 ppm ) | 0 |1.331 | 0 |0 |0 |0 |5.100 |1.646 |16.461 |659 | 7.399 |1.919 |8.641 |0 |25.355 |68.510 | 58,0% | | |Βενζίνη (περιεκτ. σε θείο <10 ppm) | 2.807 |1.055 | 2.492 |2.501 |0 |31.725 |268 |670 |979 |0 | 1 |495 |1.190 |5.488 |0 |49.671 | 42,0% | | |Σύνολο βενζίνης | 2.807 |2.386 | 2.492 |2.501 |0 |31.725 |5.369 |2.315 |17.440 |659 | 7.400 |2.413 |9.831 |5.488 |25.355 |118.181 | 100,0% | |13 | Ντίζελ | - |- |- |- |0 |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |0 |0,0% | |14 | Ντίζελ (περιεκτ. σε θείο <50 ppm) | 976 |7.269 |- |- |- |- |2.446 |1.801 |27.081 |2.139 |9.000 |5.476 |27.840 |- |23.389 |107.418 |66,9% | |15 | Ντίζελ (περιεκτ. σε θείο <10 ppm) | 6.535 |168 |2.782 |2.383 |- |34.206 |9 |890 |1.467 |- |- |403 |0 |4.270 |- |53.113 |33,1% | | | Σύνολο ντίζελ | 7.511 |7.437 | 2.782 |2.383 |0 |34.206 |2.455 |2.691 |28.549 |2.139 | 9.000 |5.879 |27.840 |4.270 |23.389 |160.530 | 100,0% | |

Αριθ. ταυτοποίησης καυσίμου |Εκατομμύρια λίτρα |Κύπρος |Τσεχική Δημ. |Εσθονία |Ουγγαρία |Λετονία |Λιθουανία |Μάλτα |Πολωνία |Σλοβακία |Σλοβενία | ΕΕ-10 |ΕΕ-10 | |Ευρωπαϊκή Ένωση | Ευρωπαϊκή Ένωση | | |Διαβάθμιση καυσίμου |CY |CZ |EE |HU |LV |LT |MT |PL |SK |SI |ΕΕ-10 | % Σύνολο | |ΕΕ | % Σύνολο | |1 |Αμόλ. βενζίνη κατ’ ελάχιστον RON=91 |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |0 |0,0% | |0 |0,0% | |2 |Αμόλ. βενζίνη κατ’ ελάχιστον RON=91 (<50 ppm S) |- |280 |14 |- |21 |80 |- |- |28 |- |423 |3,0% | |426 |0,3% | |3 |Αμόλ. βενζίνη κατ’ ελάχιστον RON=91 (<10 ppm S) |- |- |5 |- |- |- |- |- |73 |- |78 |0,6% | |10.225 |7,7% | |4 |Αμόλ. βενζίνη κατ’ ελάχιστον RON=95 |- |- |- |- |- |- |- |9 |5 |- |14 |0,1% | |14 |0,0% | |5 |Αμόλ. βενζίνη κατ’ ελάχιστον RON=95 (<50 ppm S) |355 |2.762 |176 |1.801 |350 |355 |66 |4.130 |94 |- |10.088 |72,4% | |73.239 |55,4% | |6 |Αμόλ. βενζίνη κατ’ ελάχιστον RON=95 (<10 ppm S) |- |- |121 |- |- |2 |- |912 |562 |- |1.596 |11,5% | |37.025 |28,0% | |7 |Αμόλ. βενζίνη 95=<RON<98 |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |0 |0,0% | |0 |0,0% | |8 |Αμόλ. βενζίνη 95=<RON<98 (<50 ppm S) |- |- |- |- |- |- |24 |- |- |833 |857 |6,2% | |5.359 |4,1% | |9 |Αμόλ. βενζίνη 95=<RON<98 (<10 ppm S) |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |0 |0,0% | |1 |0,0% | |10 |Αμόλ. βενζίνη RON>=98 |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- |0 |0,0% | |0 |0,0% | |11 |Αμόλ. βενζίνη RON>=98 (<50 ppm S) |55 |27 |43 |175 |36 |1 |- |- |2 |53 |393 |2,8% | |1.246 |0,9% | |12 |Αμόλ. βενζίνη RON>=98 (<10 ppm S) |- |- |36 |4 |10 |7 |- |404 |18 |- |478 |3,4% | |4.572 |3,5% | | |Βενζίνη (απλή) | 0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |9 |5 |0 |14 |0,1% | |14 | 0,0% | | |Βενζίνη (περιεκτ. σε θείο <50 ppm ) | 410 |3.069 |233 |1.976 |408 |436 |90 |4.130 |124 |886 |11.760 |84,4% | |80.270 | 60,8% | | |Βενζίνη (περιεκτ. σε θείο <10 ppm) | 0 |0 |162 |4 |10 |9 |0 |1.316 |652 |0 |2.152 |15,5% | |51.823 | 39,2% | | |Σύνολο βενζίνης | 410 |3.069 |394 |1.980 |418 |444 |90 |5.455 |781 |886 |13.927 |100,0% | |132.108 | 100,0% | |13 | Ντίζελ | - |- |- |- |49 |- |- |45 |45 |- |139 |0,7% | |139 |0,1% | |14 | Ντίζελ (περιεκτ. σε θείο <50 ppm) | 414 |5.003 |118 |2.901 |716 |888 |116 |1.273 |443 |1.010 |12.882 |63,0% | |120.299 |66,5% | |15 | Ντίζελ (περιεκτ. σε θείο <10 ppm) | - |- |227 |59 |0 |65 |- |6.875 |215 |- |7.441 |36,4% | |60.553 |33,5% | | | Σύνολο ντίζελ | 414 |5.003 |345 |2.960 |765 |953 |116 |8.193 |703 |1.010 |20.461 |100,0% | |180.991 | 100,0% | |

[1] Οδηγία 98/70/ΕΚ σχετικά με την ποιότητα των καυσίμων βενζίνης και ντίζελ και την τροποποίηση της οδηγίας 93/12/EΟΚ, ΕΕ L 350 της 28.12.1998, σ. 58.

[2] Οδηγία 2003/17/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 3ης Μαρτίου 2003, για τροποποίηση της οδηγίας 98/70/ΕΚ όσον αφορά την ποιότητα των καυσίμων βενζίνης και ντίζελ, ΕΕ L 76 της 22.3.2003, σ. 10.

[3] Ο αριθμός οκτανίων (Research Octane Number - RON) αποτελεί ποσοτική παράμετρο του μέγιστου λόγου ανάφλεξης στον οποίο η βενζίνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε κινητήρα χωρίς μερικές ποσότητες από το αυτοαναφλεγόμενο μίγμα στον κινητήρα. Η αυτοανάφλεξη οδηγεί σε υπερβατική κατανάλωση καυσίμων και αύξηση των εκπομπών πτητικών οργανικών ενώσεων (Volatile Organic Compound - VOC) και του μονοξειδίου του άνθρακα.

[4] Η τάση ατμών αποτελεί μέτρο της ροπής του καυσίμου για εξάτμιση. Ρυθμίζεται στη θερινή περίοδο επειδή οι θερμοκρασίες την περίοδο αυτή μπορούν να οδηγήσουν σε υψηλές εκπομπές πτητικών οργανικών ενώσεων (VOC), οι οποίες αποτελούν πρόδρομο ουσία του τροποσφαιρικού όζοντος. Οι υπερβάσεις έχουν ως αποτέλεσμα αύξηση των εκπομπών των πτητικών οργανικών ενώσεων.

[5] Η παράμετρος της απόσταξης καθορίζει την αναλογία του καυσίμου που εξατμίζεται στους 100˚C και στους 150˚C. Η αναλογία αυτή περιορίζει το φάσμα των ελαφρύτερων συστατικών που μπορούν να αναμιχθούν με την βενζίνη. Οι υπερβάσεις θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην δημιουργία θυλάκων ατμού και να προκαλέσουν προβλήματα οδήγησης.

[6] Βλ. http://ec.europa.eu/environment/air/pdf/fqm_summary_2005.pdf.

[7] EN 14274:2003 – Καύσιμα για αυτοκίνητα – Αξιολόγηση της ποιότητας της βενζίνης και του ντίζελ – Σύστημα παρακολούθησης της ποιότητας των καυσίμων (FQMS).

[8] http://europa.eu.int/comm/environment/air/fuel_quality_monitoring.htm.

[9] EN 14275:2003 – Καύσιμα για αυτοκίνητα – Αξιολόγηση της ποιότητας της βενζίνης και του ντίζελ – Δειγματοληψίες στις αντλίες τροφοδότησης στα πρατήρια λιανικής πώλησης των δικτύων και στα εκτός δικτύων ιδιωτικά πρατήρια.

[10] Ο όρος “χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο” αντιστοιχεί σε περιεκτικότητα σε θείο 50 ppm· η έκφραση “χωρίς θείο” αντιστοιχεί σε περιεκτικότητα 10 ppm σε θείο.

[11] Βλ. http://europa.eu.int/comm/environment/air/fuel_quality_monitoring.htm.

114 ppm