EL    EL EL 
 
EL    EL  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ  ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ  
Βρυξέλλες , 22.7.2009 
SEC(2009) 1041 τελικό  
  
ΕΓΓΡΑΦΟ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ  ΤΩΝ  ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
 
Συνοδευτικό  έγγραφο  στην  
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  ΠΡΟΣ  ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ  ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ  ΚΑΙ  
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ   
 
σχετικά  µε µια ευρωπαϊκή  πρωτοβουλία  για τη νόσο  του Αλτσχάι µερ και άλλες  µορφές  
άνοιας  
  
Συνοπτική  εκτίµηση αντικτύπου  
{COM(2009) 380 τελικό } 
{SEC(2009) 1040} 
 
EL 2   EL 1. ΟΡΙΣΜΟΣ  ΤΟΥ  ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ  
Οι άνοιες  είναι  νευροεκφυλιστικές  νόσοι  που προκαλούνται  από ποικίλα  αίτια . Οι πιο κοινές  
µορφές  άνοιας  στην  Ευρωπαϊκή  Ένωση  είναι  η νόσος  του Αλτσχάι µερ (περίπου  το 70% των 
περιπτώσεων ) και η αγγειακή  άνοια  (λιγότερο  από το 30%)1. 
Πάνω  από έξι εκατο µµύρια άνθρωποι  πάσχουν  σήµερα από άνοια  στην  Ευρωπαϊκή  Ένωση2 
και προβλέπεται  ότι ο αριθµός αυτός  θα διπλασιαστεί  τα επόµενα 20 χρόνια3. Η 
επικαιροποιη µένη έκθεση  που εξέδωσε  η Παγκόσ µια Οργάνωση  για την Υγεία  το 2004 
σχετικά  µε τη συνολική  επιβάρυνση  από τη νόσο  εκτιµά τον συνολικό  επιπολασ µό της νόσου  
του Αλτσχάι µερ και της άνοιας  στην  Ευρώπη  σε 7,3 εκατο µµύρια4. 
1.1. Νοητικές  ικανότητες  και καλή  διαβίωση , διάγνωση  και έγκαιρη  παρέ µβαση  
Αν και υπάρχουν  στοιχεία  που δείχνουν  ότι ένας υγιεινός  τρόπος  ζωής  συντελεί  στην  
πρόληψη  της νόσου  του Αλτσχάι µερ και της άνοιας5, η δυνατότητα  και η σηµασία  της 
πρόληψης  και της έγκαιρης  παρέ µβασης  δεν είναι  επαρκώς  γνωστές  στην  ΕΕ και δεν 
αναλα µβάνονται  σχετικές  ενέργειες .  
Η νόσος  του Αλτσχάι µερ εξακολουθεί  να µην διαγιγνώσκεται  έγκαιρα  στην  ΕΕ. Αν και η 
βελτίωση  της διάγνωσης  συνεπάγεται  ότι µεγαλύτερο  µέρος του πληθυσ µού θα έχει 
καλύτερες  φροντίδες  υγείας  και πρόνοιας , η έγκαιρη  διάγνωση  µπορεί  να εξασφαλίσει  ότι η 
ιατρική  παρέ µβαση  γίνεται  τη στιγµή που είναι  και πιο αποτελεσ µατική , µε αποτέλεσ µα την 
καθυστέρηση  της εξέλιξης  της νόσου  και την ενδεχό µενη µείωση  του συνολικού  κόστους  
περίθαλψης  για τον κάθε  ασθενή  ξεχωριστά . 
1.2. Έρευνα  
∆εν υπάρχει  συντονισ µός της έρευνας , γεγονός  που περιορίζει  τις δυνατότητες  δράσης  σε 
ευρωπαϊκό  επίπεδο . Συγκεκρι µένα, υπάρχει  και έλλειψη  έρευνας  στον  τοµέα της 
υγειονο µικής περίθαλψης  και κοινωνικής  πρόνοιας , όπου  δεν είναι  γνωστό  ποια µοντέλα  
περίθαλψης  είναι  αποτελεσ µατικά  για τους ασθενείς  που πάσχουν  από Αλτσχάι µερ και άλλες  
µορφές  άνοιας , και γενικότερα  για τη φροντίδα  των ευπαθών  ατόµων και των ηλικιω µένων . 
Υπάρχει  έλλειψη  επικαιροποιη µένων  επιδη µιολογικών  στοιχείων  σχετικά  µε τον 
επιπολασ µό και την επίπτωση  της νόσου  του Αλτσχάι µερ και άλλων  µορφών  άνοιας , τα 
οποία  θα παρείχαν  κατευθύνσεις  για την έρευνα  και τη λήψη  µέτρων  και θα βοηθούσαν  στο 
σχεδιασ µό της παροχής  υγειονο µικής περίθαλψης  και κοινωνικής  πρόνοιας  στο µέλλον . 
Επειδή  η διάγνωση  της νόσου  του Αλτσχάι µερ είναι  ελλιπής  στην  ΕΕ, δεν είναι  γνωστό  το 
µέγεθος  του προβλή µατος καθώς  τα αριθµητικά  στοιχεία  για τον επιπολασ µό βασίζονται  
µόνο σε διαγνωσθείσες  περιπτώσεις . 
                                                 
1 Alzheimer’s disease: Scientific, medical and so cietal implications, Synthesis and recommendations, 
(Νόσος  του Αλτσχάι µερ: επιστη µονικές , ιατρικές  και κοινωνικές  πτυχές , σύνθεση  και συστάσεις ). 
Συλλογικό  έργο εξειδικευ µένων  επιστη µόνων  του INSERM ( Γαλλικό  Εθνικό  Ινστιτούτο  για την Υγεία  
και την Ιατρική  Έρευνα ), 2007. 
2 Alzheimer Europe (2006) Dementia in Europe Yearbook 2006. 
3 Ferri et al.  (2005) The Lancet 366: 2112-2117. 
4 http://www.who.int/healthinfo/global_burden_disease/GBD_report_2004update_full.pdf 
5 Alzheimer Europe (2008) Dementia in Europe Yearbook. 
 
EL 3   EL 1.3. Αλληλεγγύη , αγωγή , περίθαλψη  και χρηµατοδότηση  
Παρά  το ότι διαµορφώνονται  καλές  πρακτικές  σε διάφορα  µέρη της ΕΕ ως προς  τη 
διάγνωση , την αγωγή , την περίθαλψη  και τη χρηµατοδότηση  των τρόπων  αντιµετώπισης  
αυτών  των νόσων , οι πρακτικές  αυτές  δεν γίνονται  επαρκώς  γνωστές  σε όλη την Ένωση .  
Αν και η έγκαιρη  παροχή  υποστήριξης  στο σπίτι  µπορεί  να µειώσει  την ιδρυµατοποίηση  κατά  
22%6, δεν γίνονται  επαρκώς  γνωστές  οι καλύτερες  πρακτικές  όσον  αφορά  την έγκαιρη  
υποστήριξη . Περισσότερη  έρευνα  θα χρειαστεί  στον  τοµέα αυτό  για την ενηµέρωση  των 
κρατών  µελών  σχετικά  µε τους τρόπους  αξιοποίησης  των οικονο µικών  πόρων  για την 
υποδο µή της υγείας  µέσω των κονδυλίων  συνοχής . 
Για ορισµένες πτυχές , όπως  οι αναµενόµενες ελλείψεις  εργατικού  δυνα µικού  στον  τοµέα 
της µακροχρόνιας  επίση µης φροντίδας  και η χρηµατοδότηση  της κοινωνικής  προστασίας  για 
τα άτοµα µε νευροεκφυλιστικές  νόσους  και τις οικογένειές  τους, είναι  ανάγκη  να γίνουν  
γνωστές  και να αναπτυχθούν  καλές  πρακτικές , αλλά  και να διατυπωθούν  ιδέες  και βιώσι µες 
λύσεις , τόσο  σε εθνικό  όσο και σε ευρωπαϊκό  επίπεδο .  
1.4. ∆ικαιώ µατα, αυτονο µία κα αξιοπρέπεια  
Τα άρθρα  25, 26 και 35 του Χάρτη  των Θεµελιωδών  ∆ικαιω µάτων  της Ευρωπαϊκής  
Ένωσης7 (2000/C364/01) αναφέρονται  στην  κατάσταση  των ασθενών  που πάσχουν  από τη 
νόσο  του Αλτσχάι µερ και άλλες  άνοιες . Επιπλέον , µε τη Σύµβαση  των Ηνω µένων  Εθνών  
για τα δικαιώ µατα των ατόµων µε αναπηρία8 κατοχυρώνεται  το δικαίω µα στη µη επιβολή  
διακρίσεων  και το σεβασ µό της αξιοπρέπειας  και αυτονο µίας των ασθενών  µε Αλτσχάι µερ. 
∆εν υπάρχει  σε όλη την Ευρώπη  συναινετική  άποψη  για τα δεοντολογικά  ζητή µατα που 
αφορούν  τους ευπαθείς  ενήλικες · οι διακρίσεις  είναι  συνιστα µένη της προκατάληψης  για την 
ηλικία , τον αποκλεισ µό, την έλλειψη  αναγνώρισης  των νοητικών  ικανοτήτων  των ατόµων 
µεγαλύτερης  ηλικίας , του στιγµατισµού που συνοδεύει  την άνοια  και των διασυνοριακών  
πτυχών  της αναγνώρισης  των νοµικών  δικαιω µάτων  των νοσηλευτών  των ανοϊκών  ασθενών . 
2. ΑΝΑΛΥΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑΣ  
Μια πρωτοβουλία  της Επιτροπής  στον  τοµέα της νόσου  του Αλτσχάι µερ ανταποκρίνεται  στην  
ανάγκη  δραστηριοποίησης  σε ευρωπαϊκό  επίπεδο , κατά  προτεραιότητα , όπως  τέθηκε  από τα 
κράτη  µέλη στα συµπεράσ µατα του Συµβουλίου9 που συνεδρίασε  στο πλαίσιο  της γαλλικής  
προεδρίας  στις 16 ∆εκε µβρίου  2008. Επιπλέον  το Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο , στη γραπτή  
δήλωσή  του10 (0080/2008), καλεί  την Επιτροπή , το Συµβούλιο  και τις κυβερνήσεις  των 
κρατών  µελών  να καταρτίσουν  σχέδιο  δράσης  για την αντιµετώπιση  της νόσου  του 
Αλτσχάι µερ. 
Τα ευρωπαϊκά  όργανα , αν ηγηθούν  των προσπαθειών , µπορούν  να συµβάλουν  σηµαντικά  
στην  αύξηση  της ευαισθητοποίησης  και να ενθαρρύνουν  τα κράτη  µέλη να δώσουν  πολιτική  
προτεραιότητα  στη νόσο  του Αλτσχάι µερ, ιδίως  στο πλαίσιο  της δηµογραφικής  γήρανσης  και 
του κόστους  που συνεπάγεται . 
                                                 
6 Gaugler JE, Kane RL, Kane RA, Newcomer R (2005) The Gerontologist  45:177-185. 
7 http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUri Serv.do?uri=OJ:C:2000:364:0001:0022:EN:PDF 
8 http://www.un.org/disabilities/docum ents/convention/c onvoptprot-e.pdf 
9 http://www.consilium.europa.eu/ueDocs/cms _Data/docs/pressData/en/lsa/104778.pdf 
10 http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.d o?pubRef=-//EP//NONSG ML+WDECL+P6-DCL-2008-
0080+0+DOC+PDF+V0//EN&language=EN 
 
EL 4   EL Σχεδιάζεται  να εγκριθεί  ταυτόχρονα  πρόταση  της Γ∆ RTD για σύσταση  του Συµβουλίου  
σχετικά  µε τον κοινό  προγρα µµατισµό της έρευνας  στον  τοµέα των νευροεκφυλιστικών  
νόσων , συµπεριλα µβανο µένης της νόσου  του Αλτσχάι µερ· ο συγχρονισ µός αυτός  θα δώσει  τη 
δυνατότητα  περαιτέρω  συντονισ µού των δραστηριοτήτων  σε επίπεδο  ΕΕ στον  τοµέα αυτόν . 
Το σχέδιο  EuroCoDe έχει αποδώσει  ακριβή  ποιοτικά  και ποσοτικά  δεδοµένα και αναλύσεις  
για την επιβάρυνση  από τη νόσο  του Αλτσχάι µερ στην  ΕΕ· ωστόσο , το σχέδιο  ολοκληρώθηκε  
τον Ιούλιο  του 2009 και υπάρχει  η ανάγκη  αξιολόγησης  των διαθέσι µων επιλογών  για 
µελλοντική  δράση . Εάν δεν γίνουν  περαιτέρω  ενέργειες , η επιτευχθείσα  πρόοδος  µπορεί  να 
µαταιωθεί .  
3. ΣΤΟΧΟΙ  
3.1. Έγκαιρη  δραστηριοποίηση  για την προαγωγή  της καλής  διαβίωσης  σε µεγάλες  
ηλικίες  
– Προώθηση  της καλής  σωµατικής  και πνευµατικής  υγείας . 
– Εντοπισ µός και προβολή  των βέλτιστων  πρακτικών  για την έγκαιρη  διάγνωση . 
– Βελτίωση  της πρόληψης  και έγκαιρη  διάγνωση  και παρέ µβαση . 
3.2. Καλύτερη  κατανόηση  της νόσου  του Αλτσχάι µερ και των άλλων  µορφών  της 
άνοιας  µέσω κοινής  ευρωπαϊκής  προσπάθειας  
– Υποστήριξη  της στοχευ µένης έρευνας  σε ζητήµατα-κλειδιά  σε ευρωπαϊκό  επίπεδο · 
χρησι µοποίηση  της νόσου  του Αλτσχάι µερ ως πεδίου  πειρα µατισµού για κοινό  
προγρα µµατισµό. 
– Περαιτέρω  ανάπτυξη  των διαθέσι µων επακριβών  συγκριτικών  επιδη µιολογικών  
δεδοµένων . 
– Προαγωγή  της ανταλλαγής  και συγκέντρωσης  γνώσης  και δεδοµένων  σε επίπεδο  ΕΕ. 
– Προαγωγή  της έρευνας  για µοντέλα  κοινωνικής  πρόνοιας , συµπεριλα µβανο µένης της 
ανταλλαγής  βέλτιστων  πρακτικών  στην  κατάρτιση  των φροντιστών  ανοϊκών  ασθενών . 
3.3. Ενίσχυση  της εθνικής  αλληλεγγύης  ως προς  τις άνοιες  
– Καταγραφή  και καλύτερη  περιγραφή  των υφιστά µενων  και υπό σχεδιασ µό καλών  
πρακτικών  που αφορούν  την αγωγή  και τη φροντίδα  και βελτίωση  της διάχυσης  των 
πρακτικών  αυτών . 
– ∆ιαµόρφωση  ποιοτικών  πλαισίων  για τις υπηρεσίες  υγειονο µικής περίθαλψης  και 
κοινωνικής  πρόνοιας  για τους ανοϊκούς  ασθενείς . 
– Ισχυροποίηση  των εθνικών  και διεθνών  ενώσεων  για τη νόσο  του Αλτσχάι µερ και των 
συναφών  οργανώσεων  των ασθενών . 
3.4. Σεβασ µός των δικαιω µάτων  των ανοϊκών  ασθενών   
– Αναγνώριση  των νοητικών  ικανοτήτων  των ατόµων µεγαλύτερης  ηλικίας  και µείωση  του 
στίγµατος που συνδέεται  µε τη νόσο  του Αλτσχάι µερ και άλλες  µορφές  άνοιας . 
– Ανταλλαγή  βέλτιστων  πρακτικών  για το σεβασ µό των δικαιω µάτων  των ευπαθών  
ενηλίκων  και την πάταξη  της κακοποίησης  των ασθενών . 
 
EL 5   EL 4. ΕΠΙΛΟΓΕΣ  ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ  
4.1. Βασικό  σενάριο  – Καµία νέα ενέργεια  της ΕΕ 
Εάν γίνει δεκτή  η επιλογή  αυτή , θα συνεχιστούν  οι τρέχουσες  πρωτοβουλίες  στο πεδίο  της 
νόσου  του Αλτσχάι µερ και άλλων  µορφών  άνοιας  που βρίσκονται  σε εξέλιξη . ∆εδο µένου ότι 
το σχέδιο  EuroCoDe έχει τώρα  ολοκληρωθεί , το έργο αυτό  θα σταµατήσει  και δεν θα 
συνεχιστεί  εκτός  από τις προσκλήσεις  υποβολής  προτάσεων  στο πλαίσιο  του τρέχοντος  
προγρά µµατος «Υγεία »11. 
Τα σηµερινά  σχέδια  και προτάσεις  στο πλαίσιο  του προγρά µµατος-πλαισίου  για την έρευνα  
θα συνεχίσουν  να ισχύουν . Επιπλέον , τα κράτη  µέλη θα εξακολουθήσουν  να ενεργούν  
µεµονωµένα. Ωστόσο , στα κράτη  µέλη όπου  δεν υπάρχει  πολιτική  δέσµευση  και 
ευαισθητοποίηση  για το πρόβλη µα των ανοιών , θα σηµειωθεί  ελάχιστη  πρόοδος . 
4.2. Έκθεση  που θα συνεχίζει  τις εργασίες  του σχεδίου  EuroCoDe  
Η Επιτροπή  θα συνεχίσει  να υποστηρίζει  τη σύνταξη  και την έκδοση  των επετηρίδων  για την 
άνοια  στην  Ευρώπη , που δηµοσιεύονται  από την Alzheimer Europe. Ένα νέο σχέδιο  ή µια 
λειτουργική  επιχορήγηση  από το πρόγρα µµα «Υγεία » θα ενισχύσει  την πρωτοβουλία  αυτή  
και θα προχωρήσει  ένα βήµα ακόµα το σχέδιο  EuroCoDe. 
Οι πολιτικές  ενέργειες , εάν προκριθεί  αυτή  η επιλογή , περιορίζονται  στη συνέχιση  της 
συλλογής  συναινετικών  και συγκριτικών  ποσοστών  επιπολασ µού για την άνοια  στην  Ευρώπη  
και στη συµµετοχή  σε διεθνή  φόρου µ για τη διάχυση  των στοιχείων  αυτών . 
4.3. Ανακοίνωση  της Επιτροπής  
Η υποβολή  ανακοίνωσης  από την Επιτροπή  ισοδυνα µεί µε επίση µη έκφραση  της υποστήριξης  
της Επιτροπής  στα κράτη  µέλη στους  τοµείς της δηµόσιας  υγείας , της κοινωνικής  
προστασίας , της έρευνας  και των νοµικών  δικαιω µάτων  για τη διασφάλιση  συνεκτικών  και 
ολοκληρω µένων  ενεργειών . Η ανακοίνωση  θα εγκρινόταν  µαζί µε µια πρόταση  από τη 
Γενική  ∆ιεύθυνση  Έρευνας  για σύσταση  του Συµβουλίου  σχετικά  µε τον κοινό  
προγρα µµατισµό της έρευνας  στον  τοµέα των νευροεκφυλιστικών  νόσων , 
συµπεριλα µβανο µένης της νόσου  του Αλτσχάι µερ και άλλων  µορφών  άνοιας .  
Θα ενισχύονταν  και άλλες  πρωτοβουλίες  εντός  του πεδίου  εφαρ µογής των τρεχόντων  
προγρα µµάτων  και πόρων , ιδίως  µέσω του ισχύοντος  προγρά µµατος «Υγεία » και του 
προγρά µµατος-πλαισίου  για την έρευνα  και την τεχνολογική  ανάπτυξη . Συνεργατικές  
ενέργειες  µεταξύ  διαφόρων  κρατών  µελών  θα επιτυγχάνονταν  µέσω προαιρετικής  
συµµετοχής  σε κοινές  ενέργειες  που θα χρηµατοδοτούνταν  από το πρόγρα µµα «Υγεία ». 
4.4. Επίση µο πρόγρα µµα και ευρωπαϊκό  σχέδιο  δράσης  
Η κατάρτιση  ευρωπαϊκού  σχεδίου  δράσης  θα ενισχυόταν  από ένα ειδικό  νέο πρόγρα µµα µε 
πρόσθετη  χρηµατοδότηση  πέραν  των υφιστά µενων  πόρων . Με τον τρόπο  αυτό  θα είχαµε µια 
µια ενιαία , λεπτο µερή χρηµατοδοτού µενη στρατηγική  για τη νόσο  του Αλτσχάι µερ και τις 
άλλες  µορφές  άνοιας  σε κοινοτικό  επίπεδο  και θα διαµορφώνονταν  εξειδικευ µένα σχέδια  για 
τη νόσο  του Αλτσχάι µερ και τις άλλες  µορφές  άνοιας  µε τρόπο  παρε µφερή  µε αυτόν  άλλων  
ειδικών  πρωτοβουλιών  για τη νόσο  του Αλτσχάι µερ και τις άλλες  µορφές  άνοιας  την περίοδο  
1996-1998. Η εκπόνηση  του επίση µου προγρά µµατος θα έδινε  τη δυνατότητα  να διατεθούν  
περισσότερα  κονδύλια  για την επίτευξη  των στόχων  µε πιο εµπεριστατω µένο τρόπο . 
                                                 
11 http://ec.europa.eu/health/ph_programme/pgm2008_2013_en.htm. 
 
EL 6   EL 5. ΑΝΑΛΥΣΗ  ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ  
Θεωρήθηκε  ότι κάθε  πρωτοβουλία  που βελτιώνει  την κατάσταση  των ασθενών  µε 
Αλτσχάι µερ και των ασθενών  µε άνοια  θα έχει κοινωνικά  οφέλη , π.χ. θα βελτιώσει  την 
ισότι µη πρόσβαση , θα τονώσει  την αξιοπρέπεια  και θα βοηθήσει  στην  εξάλειψη  του 
στιγµατισµού. Επιπλέον , κάθε  πρωτοβουλία  που προάγει  το συντονισ µό και στηρίζει  την 
αποτελεσ µατικότερη  χρήση  των πόρων  θα έχει οικονο µικά οφέλη . 
Οι ποσοτικές  πληροφορίες  που δίνονται  εδώ περιορίζονται  στην  τρέχουσα  οικονο µική και 
κοινωνική  επιβάρυνση  από την άνοια , στο κόστος  των σχεδίων  δράσης  σε εθνικό  επίπεδο , 
στις προσδοκώ µενες τάσεις  για τις νόσους  αυτές  στο µέλλον  και, τέλος , στα στοιχεία  από τις 
παρε µβάσεις  πολιτικής  σε εθνικό  επίπεδο . 
Ο περιβαλλοντικός  αντίκτυπος  είναι  αµελητέος  και δεν θα εξεταστεί  περαιτέρω . 
5.1. Βασικό  σενάριο  – Καµία νέα ενέργεια  της ΕΕ 
Η κοινωνικοοικονο µική επιβάρυνση  από τη νόσο  του Αλτσχάι µερ, που έχει τη µεγαλύτερη  
συµβολή  στην  επιβάρυνση  από όλες τις άνοιες , αυξάνεται  ταχύτατα  στην  Ευρώπη  λόγω  της 
αυξη µένης διάρκειας  ζωής  και της µειούµενης αναλογίας  εργαζό µενων  προς  συνταξιούχους . 
Όπως  ήδη τονίστηκε , οι συνολικές  άµεσες και έµµεσες δαπάνες  για την περίθαλψη  της νόσου  
του Αλτσχάι µερ και των άλλων  µορφών  άνοιας  το 2005 ανέρχονταν  σε 130 δισεκατο µµύρια 
ευρώ  για την ΕΕ των 27 (21 000 ευρώ  ανά ασθενή )· το 56% των δαπανών  αφορούσε  άτυπη  
µορφή  περίθαλψης12. 
Εάν δεν γίνουν  ενέργειες , δεν θα υπάρξει  άµεση πίεση  στις δηµόσιες  αρχές  οποιασδήποτε  
βαθµίδας, ούτε απαιτήσεις  για πρόσθετη  χρηµατοδότηση  σε επίπεδο  ΕΕ. Ωστόσο , 
µακροπρόθεσ µα, το κόστος  για το δηµόσιο σύστη µα παροχής  υγειονο µικής περίθαλψης  σε 
µακροχρόνια  βάση  στα κράτη  µέλη θα αυξηθεί  καθώς  αυξάνεται  η επιβάρυνση  λόγω  της 
δηµογραφικής  γήρανσης , χωρίς  αντιστάθ µιση από συντονισ µένη ανταλλαγή  εµπειρίας  και 
βέλτιστων  πρακτικών  σε όλη την ΕΕ. 
5.2. Έκθεση  που θα συνεχίζει  τις εργασίες  του σχεδίου  EuroCoDe  
Η σύνταξη  έκθεσης  θα προέβαλε  τα ζητήµατα που σχετίζονται  µε τη νόσο  του Αλτσχάι µερ σε 
ευρωπαϊκό  επίπεδο  και θα συνέβαλε  στην  απόκτηση  εµπεριστατω µένων  και 
επικαιροποιη µένων  πληροφοριών  για το µέγεθος , τον επιπολασ µό και την επίπτωση  της 
νόσου . Εάν δεν υπάρξει  πολιτική  στήριξη  από την Επιτροπή , είναι  απίθανο  να συµπεριληφθεί  
στις προτεραιότητες  η νόσος  του Αλτσχάι µερ και οι άλλες  µορφές  άνοιας . 
Το κόστος  προϋπολογισ µού της ανάλυσης  και της υποβολής  έκθεσης  θα καλυφθεί  από τη 
χρηµατοδότηση  της ΕΕ, ενδεχο µένως  µέσω πρωτοβουλίας  παρό µοιας µε το ολοκληρω µένο 
σχέδιο  EuroCoDe. Το προηγού µενο σχέδιο  EuroCoDe κόστισε  1 423 190 ευρώ  (από αυτά  τα 
843 000 ευρώ  διατέθηκαν  από το πρόγρα µµα «Υγεία »). 
5.3. Ανακοίνωση  
Εάν υποβληθεί  ανακοίνωση , θα εξασφαλιστεί  ότι η διαδικασία  θα προσεταιριστεί  όλους  τους 
σχετικούς  συντελεστές  και τα συναφή  µε τη νόσο  του Αλτσχάι µερ ζητήµατα θα 
αναγνωριστούν  σε ευρωπαϊκό  επίπεδο . Θα αντληθούν  στοιχεία  για το µέγεθος , τον 
επιπολασ µό και την επίπτωση  της νόσου . Αυτό  συνεπάγεται  τη διαµόρφωση  στέρεης  βάσης  
για το σχεδιασ µό της πρόληψης , της έγκαιρης  παρέ µβασης  και της παροχής  υπηρεσιών  
ιατροφαρ µακευτικής  περίθαλψης  και υπηρεσιών  κοινωνικής  πρόνοιας . Η υποβολή  
ανακοίνωσης  µπορεί  να συµβάλει  στη µείωση  των ανισοτήτων  στην  παροχή  υπηρεσιών  
                                                 
12 Alzheimer Europe (2008) Dementia in Europe Yearbook 2008 
 
EL 7   EL υγειονο µικής περίθαλψης  και βέλτιστων  πρακτικών  ιδίως  στον  τοµέα της πρωτογενούς  
πρόληψης . 
Οι απαιτού µενες τεχνικές  εργασίες , οι οποίες  θα συντονιστούν  από τις συναφείς  πτυχές  του 
συµφώνου  για την ψυχική  υγεία , θα επιδοτηθούν  από την ΕΕ µέσω της ενίσχυσης  από το 
υπάρχον  πρόγρα µµα «Υγεία » και το πρόγρα µµα-πλαίσιο  για την έρευνα  και την τεχνολογική  
ανάπτυξη . Εάν οι προσπάθειες  ενορχηστρωθούν  σε κεντρικό  επίπεδο , θα είναι  πιο 
αποτελεσ µατικές  και λιγότερο  επιβαρυντικές  για τα εθνικά  συστή µατα υγείας  και τις 
δηµόσιες  αρχές . 
Ενδέχεται  να υπάρξουν  βραχυπρόθεσ µα ορισµένες άµεσες και διοικητικές  δαπάνες  για τις 
δηµόσιες  αρχές  σε διάφορα  επίπεδα , οι οποίες  θα αφορούν  την εφαρ µογή των συστάσεων  που 
απορρέουν  από τα συναφή  µε την πρωτοβουλία  σχέδια , και λόγω  της προαιρετικής  
συµµετοχής  σε κοινές  ενέργειες . 
Με την υποβολή  ανακοίνωσης  θα τονωθεί , επίσης , η έρευνα  και ανάπτυξη . 
5.4. Επίση µο πρόγρα µµα και ευρωπαϊκό  σχέδιο  δράσης  
Εάν προκρινόταν  η επιλογή  αυτή , πολλές  από τις συνέπειες  της προηγού µενης επιλογής  θα 
ήταν  ίδιες. Υπάρχουν  όµως και πρόσθετες  συνέπειες  που πρέπει  να εξεταστούν . 
Η εισήγηση  µίας και µόνο πρωτοβουλίας  και ενός σχεδίου  για το Αλτσχάι µερ θα υπονό µευε 
την προσέγγιση  της ΕΕ που συνίσταται  στην  εστίαση  πρώτα  απ’ όλα στις αιτίες  της νόσησης  
και όχι σε απόπειρες  για εξειδικευ µένες στρατηγικές . 
Εάν προκριθεί  η επιλογή  αυτή , θα χρειαστεί  ενδεχο µένως  χρηµατοδότηση  πάνω  από το status 
quo και θα πρέπει  να προστεθεί  νέα γραµµή στον  προϋπολογισ µό. 
6. ΣΥΓΚΡΙΣΗ  ΤΩΝ  ΕΠΙΛΟΓΩΝ  
Επιλογή  Συµβολή  της 
ΕΕ και 
απόδοση  Πεδίο  
εφαρ µογής  
και 
αποτελεσ µατικ
ότητα  Πολιτική  
αποδοχή  και 
συνεκτικότητ
α Αναλογικότητα  
και 
δέσµευση  των 
κρατών  µελών  
Βασικό  σενάριο  ∆εν θα υπήρχε  περαιτέρω  συµβολή  ή 
συντονισ µός από την ΕΕ στον  τοµέα της 
νόσου  του Αλτσχάι µερ και άλλων  
µορφών  άνοιας  από τις ενέργειες  που ήδη 
γίνονται . Αυτό  δεν θα απαιτούσε  
πρόσθετη  χρηµατοδότηση , αλλά  δεν θα 
υπήρχαν  αποτελέσ µατα και δεν θα 
καλύπτονταν  οι υπάρχουσες  ανεπάρκειες . Η επιλογή  αυτή  
δεν συνάδει  
καθόλου  µε τις 
προσδοκίες  των 
κρατών  µελών  
όπως  
εκφράστηκαν  στο 
πλαίσιο  του 
Συµβουλίου  και 
του 
Κοινοβουλίου . Αν και δεν θα 
απαιτούνταν  επιπλέον  
δέσµευση  από τα κράτη  
µέλη, η επιλογή  αυτή  
δεν θα συνέβαλε  στην  
αντιµετώπιση  κανενός  
από τα προβλή µατα 
ούτε στην  επίτευξη  
κανενός  στόχου  από 
όσους  εκτίθενται  στην  
παρούσα  εκτίµηση 
αντικτύπου . 
Έκθεση  Η έκθεση  θα 
παρείχε  
επικαιροποιη µένα 
συγκριτικά  
δεδοµένα σε 
επίπεδο  ΕΕ για τον 
επιπολασ µό και 
την επίπτωση  της Η επιλογή  αυτή  
συνεπάγεται  
στήριξη  µέσω της 
χρηµατοδότησης  
άλλου  σχεδίου  
παρό µοιου µε το 
επιτυχη µένο 
EuroCoDe. Η Η επιλογή  αυτή  
δεν θα 
ικανοποιούσε  τις 
προσδοκίες  που 
εκφράζονται  στα 
συµπεράσ µατα 
του Συµβουλίου  
ή στη γραπτή  ∆εν θα υπήρχε  η 
επίση µη δέσµευση  που 
είναι  αναγκαία  από τα 
κράτη  µέλη, διότι  η 
επιλογή  αυτή  θα 
χρηµατοδοτούνταν  
αποκλειστικά  από το 
πρόγρα µµα «Υγεία ». 
 
EL 8   EL νόσου  του 
Αλτσχάι µερ και 
των άλλων  
µορφών  άνοιας . Οι 
ενέργειες  των 
κρατών  µελών  
µεµονωµένα θα 
µπορούσαν  να 
δώσουν  τα 
στοιχεία  αυτά , 
χωρίς  ωστόσο  να 
εξασφαλίζεται  
συγκρισι µότητα . χρηµατοδότηση  θα 
µπορούσε  να 
επιτευχθεί  µέσω 
του τρέχοντος  
προγρά µµατος 
«Υγεία ». Άλλες  
ενέργειες  των 
κρατών  µελών  και 
το πρόγρα µµα-
πλαίσιο  θα 
συνεχίσουν  να 
εφαρ µόζονται . δήλωση  του 
Κοινοβουλίου , 
όπου  ζητείται  µια 
πιο 
ολοκληρω µένη 
προσέγγιση  για 
τη νόσο  του 
Αλτσχάι µερ και 
τις άλλες  µορφές  
άνοιας . Ωστόσο , η επιλογή  
αυτή  δεν συµφωνεί  µε 
το κριτήριο  της 
αναλογικότητας , διότι  
δεν επαρκεί  για τους 
καθορισ µένους  
στόχους . 
Ανακοίνωση  Μια ανακοίνωση  
θα ενίσχυε  τις 
συντονισ µένες 
προσπάθειες  στην  
ΕΕ σε τοµείς όπως  
η ανταλλαγή  
βέλτιστων  
πρακτικών  και 
έρευνας . Με την 
επιλογή  αυτή  θα 
επιτυγχάνονταν  
µεγαλύτερη  
απόδοση  και 
πολιτική  
υποστήριξη  για 
µια πιο συνεκτική  
προσέγγιση  στη 
νόσο  του 
Αλτσχάι µερ. Η επιλογή  αυτή  
συνεπάγεται  την 
ταυτόχρονη  
έγκριση  πρότασης  
σύστασης  του 
Συµβουλίου  για 
κοινό  
προγρα µµατισµό 
στον  τοµέα της 
νόσου  του 
Αλτσχάι µερ. 
Συνεργατικές  
ενέργειες  στα 
κράτη  µέλη θα 
µπορούσαν  να 
ενισχυθούν  µέσω 
κοινής  δράσης  
χρηµατοδοτού µενης 
από το πρόγρα µµα 
«Υγεία ». Η επιλογή  αυτή  
ικανοποιεί , κατ' 
ουσία , τους 
τέσσερις  
βασικούς  
στόχους  που 
τέθηκαν  στα 
συµπεράσ µατα 
του Συµβουλίου  
και καθιστά  
πολιτική  
προτεραιότητα  τη 
νόσο  του 
Αλτσχάι µερ και 
τις άλλες  µορφές  
άνοιας . Οι ενέργειες  θα είναι  
νοµικώς µη 
δεσµευτικές  και τυχόν  
κοινός  
προγρα µµατισµός ή 
κοινή  δράση  θα 
συνεπάγεται  την 
προαιρετική  συµµετοχή  
των κρατών  µελών . Η 
επιλογή  αυτή  
ικανοποιεί , επίσης , το 
κριτήριο  της 
αναλογικότητας  ως 
προς  τους στόχους  που 
αναφέρονται  στην  
ενότητα  3.  
Σχέδιο  δράσης  Ένα σχέδιο  δράσης  θα επιτύγχανε  τους 
ίδιους  στόχους  σε επίπεδο  ΕΕ όπως  και η 
ανακοίνωση , αλλά  θα οδηγούσε  σε µία 
µόνο λεπτο µερή στρατηγική  που θα 
απαιτούσε  πρόσθετους  πόρους . Επειδή  απαιτείται  
πρόσθετη  
χρηµατοδότηση  
πέραν  των 
υφιστά µενων  
κονδυλίων , η 
επιλογή  αυτή  
καθίσταται  
λιγότερο  εφικτή  
στο πλαίσιο  των 
ισχυόντων  
δηµοσιονο µικών  
προοπτικών  και 
χρειάζεται  
περισσότερο  
χρόνο  για να 
εφαρ µοστεί . 
Ωστόσο , θα 
ικανοποιούσε  
πλήρως  τις 
προσδοκίες  του 
Κοινοβουλίου  και 
του Συµβουλίου . Λόγω  των διαφορών  ως 
προς  την οργάνωση  και 
την παροχή  της 
υγειονο µικής 
περίθαλψης  στην  ΕΕ, η 
επιλογή  αυτή  
δηµιουργεί  
προβλή µατα 
επικουρικότητας . 
Επειδή  οι στόχοι  που 
αναφέρονται  στην  
ενότητα  3 θα 
µπορούσαν  να 
επιτευχθούν  
ουσιαστικά  µέσω µιας 
λιγότερο  επισή µως 
δεσµευτικής  
πρωτοβουλίας , πρέπει  
να γίνει σαφές  ότι το 
πρόσθετο  κόστος  και η 
εναρ µόνιση  που 
συνεπάγεται  η επιλογή  
αυτή  είναι  ανάλογα  των 
πρόσθετων  οφελών . 
 
EL 9   EL  
Βάσει  αυτής  της αξιολόγησης , η λύση  που προτι µάται είναι  η υποβολή  προτάσεων  για µια 
κοινοτική  στρατηγική  για τη νόσο  του Αλτσχάι µερ στο πλαίσιο  ανακοίνωσης  της 
Επιτροπής . Η υποβολή  ανακοίνωσης  της Επιτροπής  εκτιµάται ότι είναι  ανάλογη  µε τους 
στόχους  χωρίς  να θίγεται  η αρχή  της επικουρικότητας . 
7. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ  ΚΑΙ  ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ  
Η παρούσα  πρωτοβουλία  δεν καθιστά  αναγκαία  τη συλλογή  νέων  στατιστικών  στοιχείων , 
αλλά  εστιάζεται  περισσότερο  στο πρόβλη µα των ασύµβατων  και ατελών  πηγών  δεδοµένων  
και στην  ανάπτυξη  µιας µεθοδολογίας  για την αξιοποίηση , µε συνεκτικό  τρόπο , των 
διαθέσι µων στοιχείων . Βάσει  των εργασιών  που θα διεξαχθούν  στο πλαίσιο  της 
πρωτοβουλίας  θα διαµορφωθεί  ένα σύνολο  δεδοµένων  για τους βασικούς  δείκτες  προόδου  
που αντιστοιχούν  στους  βασικούς  στόχους .