[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 24.2.2009

COM(2009) 96 τελικό

ΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Απαντήσεις των κρατών μελών στην ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για το οικονομικό έτος 2007{SEC (2009) 257}

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Πεδίο εφαρμογής της έκθεσης 2

2 Σύνοψη 2

3. Γενικά πορίσματα της δήλωσης αξιοπιστίας 2007 και πορίσματα της δήλωσης αξιοπιστίας όσον αφορά την κοινή διαχείριση 4

4. Παρακολούθηση των σφαλμάτων 6

5. Δράσεις που ανέλαβαν τα κράτη μέλη για να αντιμετωπίσουν τις ελλείψεις στη συνοχή και στη γεωργία/φυσικούς πόρους 7

6. Αρωγή στα κράτη μέλη για τη βελτίωση της διαχείρισης των έργων που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ 10

7. Συμπέρασμα 11

1. Πεδίο εφαρμογής της έκθεσης

Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο (ΕΕΣ), ο εξωτερικός ελεγκτής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εκδίδει δήλωση αξιοπιστίας (DAS) στην ετήσια έκθεση για την αξιοπιστία των λογαριασμών και τη νομιμότητα και κανονικότητα των σχετικών πράξεων. Κύριος στόχος της DAS είναι να παράσχει μια ελεγκτική γνώμη για το κατά πόσο τα κοινοτικά έσοδα και έξοδα είναι επιμελώς καταχωρισμένα στους λογαριασμούς και εισπράχθηκαν και δαπανήθηκαν σύμφωνα με όλες τις συμβατικές και νομικές υποχρεώσεις.[1]

Από την Επιτροπή ζητείται να ενημερώσει τα κράτη μέλη σχετικά με τις λεπτομέρειες της ετήσιας έκθεσης του Ελεγκτικού Συνεδρίου που αναφέρονται στη διαχείριση των κονδυλίων για τα οποία τα κράτη μέλη είναι αρμόδια, αμέσως μόλις η έκθεση διαβιβαστεί και τα κράτη μέλη έχουν υποχρέωση να απαντήσουν εντός εξήντα ημερών.[2] Στις 11 Νοεμβρίου 2008, η Επιτροπή διαβίβασε εγκαίρως αυτά τα πορίσματα και κάλεσε τα κράτη μέλη να συμπληρώσουν ένα χωρισμένο σε τρία μέρη ερωτηματολόγιο. Τα κράτη μέλη είχαν ήδη λάβει τα πορίσματα του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τις αντίστοιχες χώρες τους και τα είχαν συζητήσει με το Ελεγκτικό Συνέδριο και την Επιτροπή πριν την έκδοση της έκθεσης του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Σύνοψη των απαντήσεων των κρατών μελών υποβάλλεται σε έκθεση της Επιτροπής (συνοδευόμενη από έγγραφο εργασίας του προσωπικού της Επιτροπής) προς το Ελεγκτικό Συνέδριο, το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, πριν την 28η Φεβρουαρίου 2009.

2 Σύνοψη

Η ετήσια έκθεση για το 2007 του Ελεγκτικού Συνεδρίου είναι σημαντική για δύο λόγους. Πρώτον, το Συνέδριο τροποποίησε τη δομή της έκθεσης, η οποία τώρα αντικατοπτρίζει πιστά το νέο δημοσιονομικό πλαίσιο. Δεύτερον, η παρούσα δήλωση αξιοπιστίας είναι η τελευταία που παρουσιάζεται στο πλαίσιο της θητείας της παρούσας Επιτροπής και του παρόντος Κοινοβουλίου.

Τα αποτελέσματα των προσπαθειών της Επιτροπής να βελτιώσει περαιτέρω το πλαίσιο ελέγχου καθίστανται ορατά στα αποτελέσματα του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Το Συνέδριο, για πρώτη φορά, διατύπωσε γνώμη χωρίς επιφύλαξη (σαφή) για την αξιοπιστία των λογαριασμών. Το Συνέδριο διατύπωσε επίσης γνώμες χωρίς επιφύλαξη για τη νομιμότητα και την κανονικότητα των πράξεων στα έσοδα, τις αναλήψεις υποχρεώσεων και τις πληρωμές για οικονομικές και χρηματοδοτικές υποθέσεις και τις δαπάνες διοικητικής λειτουργίας και λοιπές δαπάνες. Το Συνέδριο επισημαίνει ότι τα συστήματα εποπτείας και ελέγχου σ’αυτούς τους τομείς, στο σύνολό τους, λειτουργούν αποτελεσματικά. Αντιθέτως, η κοινή διαχείριση κυριαρχείται από τις αρνητικές γνώμες του Συνεδρίου όσον αφορά τη νομιμότητα και την κανονικότητα των πράξεων. Επιπλέον, τα συστήματα εποπτείας και ελέγχου σ’αυτούς τους τομείς φαίνεται να είναι μόνο εν μέρει αποτελεσματικά. Για τη γεωργία και τους φυσικούς πόρους το Συνέδριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι υποκείμενες στις δαπάνες πράξεις για τον τομέα πολιτικής στο σύνολό του ήταν επηρεασμένες από το σημαντικό ύψος σφάλματος, αλλά για το ΕΓΤΕ – στο οποίο αντιστοιχεί το 85% των γεωργικών δαπανών – το ποσοστό σφάλματος είναι ελαφρώς χαμηλότερο από το όριο της σημαντικότητας. Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι ο τομέας της πολιτικής συνοχής ήταν ο περισσότερο επηρεασμένος από σφάλμα τομέας με κατ’εκτίμηση 11% του συνολικού ποσού το οποίο δεν υπήρξε δυνατόν να επιστραφεί. Οι κυριότερες αδυναμίες εντοπίστηκαν σε καθημερινούς ελέγχους από τις αρχές διαχείρισης και πληρωμής, καθώς και στην εργασία των ελεγκτικών οργάνων. Αξίζει να σημειωθεί ότι η μεγάλη πλειονότητα των πράξεων που ελέγχθηκαν από το Ελεγκτικό Συνέδριο αφορούν την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006.

Τον Νοέμβριο 2008, δηλ. την επαύριον της υποβολής της ετήσιας έκθεσης, η Επιτροπή παρέσχε εγκαίρως σε κάθε κράτος μέλος λεπτομέρειες των σφαλμάτων σε συνέχεια των ελέγχων του ΕΕΣ που διενεργήθηκαν στην κάθε συγκεκριμένη χώρα. Η πλειονότητα των κρατών μελών απάντησε στην Επιτροπή εντός εύλογης προθεσμίας και με επαρκείς λεπτομέρειες.

Το Συνέδριο κατατάσσει τα σφάλματα είτε σε «προσδιορίσιμα ποσοτικώς» είτε σε «μη προσδιορίσιμα ποσοτικώς». Τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα για περισσότερο από το 90% του συνολικού αριθμού των προσδιορίσιμων ποσοτικώς σφαλμάτων στην κοινή διαχείριση. Στις απαντήσεις τους στις δράσεις που αναλήφθηκαν υπό το πρίσμα των πορισμάτων για τα προσδιορίσιμα ποσοτικώς σφάλματα, 15 από τα 17 οικεία κράτη μέλη χορήγησαν ορισμένες πληροφορίες για τις δράσεις που ανέλαβαν, καθώς και για το πιθανό αποτέλεσμα. Η Επιτροπή θα παρακολουθήσει αυτές τις δράσεις στο πλαίσιο της συνέχειας των σφαλμάτων που διαπίστωσε το Συνέδριο.

Επίσης, από τα κράτη μέλη ζητήθηκε να απαντήσουν σε έξι συγκεκριμένες ερωτήσεις για τη γεωργία και τη συνοχή. Για τη γεωργία, το Συνέδριο εξέφρασε ανησυχίες σχετικά με την αξιοπιστία των πληρωμών που πραγματοποιήθηκαν στα πλαίσια του καθεστώτος ενιαίας ενίσχυσης - SPS. Σχεδόν όλα τα κράτη μέλη απάντησαν σ’αυτή την ερώτηση και ανέφεραν ορισμένες βελτιώσεις που είχαν πραγματοποιηθεί. Οι ερωτήσεις για τη συνοχή ήταν βασισμένες στα επίπεδα στελέχωσης και επαγγελματικής κατάρτισης του προσωπικού στις αρχές διαχείρισης και πληρωμής. Ορισμένα κράτη μέλη ανέφεραν στις απαντήσεις τους ότι νέα μέλη του προσωπικού προσλήφθηκαν από τις αρχές διαχείρισης και πληρωμής κατά τους τελευταίους 12 μήνες. Άνω του 70% των κρατών μελών απάντησαν ότι το προσωπικό των αρχών διαχείρισης και πληρωμής εκπαιδεύτηκε στη δημοσιονομική διαχείριση και έλεγχο κατά τους τελευταίους 12 μήνες.

Επίσης, από τα κράτη μέλη ζητήθηκε να απαντήσουν σε δύο γενικές ερωτήσεις. Η πρώτη ερώτηση αφορούσε τις τριμερείς συζητήσεις που πραγματοποιήθηκαν μεταξύ της Επιτροπής, ορισμένων κρατών μελών και του ΕΕΣ σχετικά με τα πορίσματα για ατομικά σφάλματα, τον Μάιο-Ιούνιο 2008. Έξι κράτη μέλη ανέφεραν ότι είχαν λάβει μέρος σ’αυτές τις τριμερείς συζητήσεις. Στις απαντήσεις τα κράτη μέλη έδειξαν ικανοποίηση γι’αυτή την πρωτοβουλία.

Η δεύτερη ερώτηση που τέθηκε αφορούσε τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή θα μπορούσε να βελτιώσει τον εποπτικό της ρόλο στην κοινή διαχείριση. Οι κυριότερες βελτιώσεις που υποδείχθηκαν ήταν: απλοποίηση των κανόνων και των κανονισμών, βελτιώσεις στην παρακολούθηση και κατευθυντήριες γραμμές για θέματα δημοσίων συμβάσεων.

3. Γενικά πόρίσματα της δήλωσης αξιοπιστίας 2007 και πορίσματα της δήλωσης αξιοπιστίας όσον αφορά την κοινή διαχείριση

Τα αποτελέσματα των προσπαθειών της Επιτροπής να βελτιώσει περαιτέρω το πλαίσιο ελέγχου καθίστανται ορατά στα αποτελέσματα ΕΕΣ. Μολονότι αυτή η τάση έχει επισημανθεί από ορισμένα κράτη μέλη, άλλα υπογραμμίζουν το γεγονός ότι για το 14ο συνεχές έτος η Επιτροπή δεν κατόρθωσε να επιτύχει μια θετική δήλωση αξιοπιστίας. Σ’αυτό το πλαίσιο, προτάθηκε μια επανεξέταση της τρέχουσας προσέγγισης DAS, η δε σύσταση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τον καθορισμό ενός επιπέδου ανεκτού κινδύνου σφάλματος, επιτυγχάνοντας μια ισορροπία μεταξύ του κόστους και του οφέλους των ελέγχων έτυχε θετικής υποδοχής.

Η ελεγκτική γνώμη του Συνεδρίου για τις υποκείμενες πράξεις ήταν σχεδόν παρόμοια με εκείνη που διατυπώθηκε το 2006. Μολονότι τα εκτιμημένα ποσοστά σφάλματος μειώθηκαν σε δύο τομείς πολιτικής που προηγουμένως καλύπτονταν από τις εσωτερικές πολιτικές και εξωτερικές δράσεις, αυτό δεν επηρέασε τη συνολική εικόνα. Ωστόσο, το Συνέδριο διατύπωσε μια γνώμη χωρίς επιφύλαξη (σαφή) όσον αφορά την αξιοπιστία των λογαριασμών. Επιπλέον, Το Συνέδριο διατύπωσε επίσης γνώμες χωρίς επιφύλαξη για τη νομιμότητα και την κανονικότητα των πράξεων σε ορισμένους τομείς, δηλαδή στα έσοδα, στις αναλήψεις υποχρεώσεων και στις πληρωμές για οικονομικές και χρηματοδοτικές υποθέσεις και στις δαπάνες διοικητικής λειτουργίας και λοιπές δαπάνες. Τα συστήματα εποπτείας και ελέγχου σ’αυτούς τους τομείς, στο σύνολό τους, λειτουργούν αποτελεσματικά και το δείγμα των πράξεων που επιλέχθηκε δεν παρουσίασε κανένα σημαντικό σφάλμα.

Η συνολική εικόνα στην κοινή διαχείριση κυριαρχείται από τις αρνητικές γνώμες του Συνεδρίου όσον αφορά τη νομιμότητα και την κανονικότητα των πράξεων. Το Συνέδριο συνάγει το συμπέρασμα ότι αυτοί οι τομείς επηρεάζονται ακόμα σε διάφορους βαθμούς από το σημαντικό επίπεδο σφάλματος.

Ο πίνακας 1.1 κατωτέρω παρέχει σύνοψη των αποτελεσμάτων DAS ανά κεφάλαιο όσον αφορά τη νομιμότητα και την κανονικότητα των υποκείμενων πράξεων.

Πίνακας 1.1 – Πίνακας των αποτελεσμάτων DAS 2007 όσον αφορά τη νομιμότητα και την κανονικότητα των υποκείμενων πράξεων[3] κατά την ερμηνεία της Επιτροπής |

Εκτιμώμενο ποσοστό σφάλματος |

Έσοδα | Κάτω του 2% |

Γεωργία και φυσικοί πόροι - ΕΓΤΕ* | Κάτω του 2 % |

Γεωργία και φυσικοί πόροι - ΜΕΓΤΕ* | Άνω του 5% |

Συνοχή | Άνω του 5% |

Έρευνα, μεταφορές & ενέργεια | Μεταξύ 2% και 5% |

Εξωτερικές δράσεις | Μεταξύ 2% και 5% |

Εκπαίδευση & ιθαγένεια | Μεταξύ 2% και 5% |

Οικονομικές & χρηματοδοτικές υποθέσεις | Κάτω του 2% |

Διοίκηση | Κάτω του 2% |

ΕΤΑ | Μεταξύ 2% και 5% |

*Ανάλυση του κεφαλαίου 5 της ετήσιας έκθεσης του Συνεδρίου.

Τα υψηλότερα ποσοστά σφάλματος που διαπιστώθηκαν από το Συνέδριο βρίσκονται στους τομείς της συνοχής και της ανάπτυξης της υπαίθρου. Στον τομέα με τις υψηλότερες δαπάνες, ήτοι της γεωργίας και των φυσικών πόρων, το Συνέδριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι υποκείμενες στις δαπάνες πράξεις για τον τομέα πολιτικής στο σύνολό του επηρεάστηκαν από ένα σημαντικό επίπεδο σφάλματος. Το Συνέδριο ανέφερε επίσης ότι τα συστήματα εποπτείας και ελέγχου ήταν μόνο εν μέρει αποτελεσματικά. Ενώ οι δαπάνες ΕΓΤΕ που αντιστοιχούν σε περίπου 85% της συνολικής δαπάνης για τη γεωργία παρουσίασαν ποσοστό σφάλματος ελαφρώς κάτω του 2%, η ανάπτυξη της υπαίθρου αντιπροσώπευε ένα μεγάλο μέρος του συνολικού ποσοστού σφάλματος. Επιπλέον, όπως κατά το προηγούμενο έτος 2006, το Συνέδριο επεσήμανε ότι το Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου (ΟΣΔΕ) ήταν αποτελεσματικό για τη μείωση του κινδύνου αντικανονικών δαπανών, όταν εφαρμοζόταν καταλλήλως και υπό την προϋπόθεση ότι τα στοιχεία που καταχωρίζονταν στο σύστημα ήταν ακριβή και αξιόπιστα. Ως εκ τούτου, το Συνέδριο συνέστησε βελτιώσεις στην αναγνώριση, καταχώριση και διαχείριση των δικαιωμάτων.

Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι ο τομέας πολιτικής ήταν ο περισσότερο επηρεασμένος από σφάλματα. Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι τουλάχιστον 11% του συνολικού ποσού που επιστράφηκε στα έργα σχετικά με την πολιτική συνοχής δεν έπρεπε να είχαν επιστραφεί. Το Συνέδριο εκτίμησε ότι τα συστήματα εποπτείας και ελέγχου (Επιτροπή και κράτη μέλη) στην πολιτική συνοχής ήταν, για πρώτη φορά το 2007, εν μέρει αποτελεσματικά. Όλες οι πράξεις που ελέγχθηκαν από το ΕΕΣ στον τομέα πολιτικής συνοχής αφορούσαν την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006. Το 2007, το Συνέδριο διαπίστωσε εκ νέου τις κύριες αδυναμίες στους ελέγχους πρώτου βαθμού, καθώς και στα όργανα ελέγχου. Αυτές ήταν οι ακόλουθες[4]:

Αρχές διαχείρισης – ανεπαρκείς καθημερινοί έλεγχοι της πραγματικής υπόστασης των δαπανών, μη εντοπισμός δηλώσεων δαπανών που δεν συνοδεύονται από τα κατάλληλα αποδεικτικά στοιχεία και μη εντοπισμός αδυναμιών στις διαδικασίες διαγωνισμού

Αρχές πληρωμής – αδυναμία εντοπισμού των περιπτώσεων όπου οι διαχειριστικές αρχές δεν είχαν πραγματοποιήσει κατάλληλους καθημερινούς ελέγχους

Όργανα ελέγχου – αδυναμία πραγματοποίησης επαρκών ελέγχων ώστε να αποκομιστεί η βεβαιότητα περί αποτελεσματικής λειτουργίας των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου.

Το Συνέδριο θεώρησε ότι ο πολύπλοκος ή ανακριβής χαρακτήρας των νομικών διατάξεων είχε σοβαρή επίπτωση στη νομιμότητα και την κανονικότητα των πράξεων στην ανάπτυξη της υπαίθρου και στη συνοχή.

Η πραγματοποίηση δαπανών στον τομέα εκπαίδευσης και ιθαγένειας είναι μερικώς διαχειριζόμενη μέσω της κοινής διαχείρισης. Το Συνέδριο συνήγαγε το συμπέρασμα ότι οι υποκείμενες σ’αυτόν τον τομέα πολιτικής πληρωμές επηρεάστηκαν από ένα σημαντικό επίπεδο σφάλματος. Τα συστήματα εποπτείας και ελέγχου κρίθηκαν επίσης ως μερικώς αποτελεσματικά.

4. Παρακολούθηση των σφαλμάτων

Στην επιστολή της, η Επιτροπή παρέσχε εγκαίρως σε κάθε κράτος μέλος λεπτομέρειες των σφαλμάτων σε συνέχεια των ελέγχων του ΕΕΣ που διενεργήθηκαν στην κάθε συγκεκριμένη χώρα. Ακολούθως ζητήθηκε από το κράτος μέλος να χορηγήσει λεπτομέρειες των δράσεων που ανέλαβε για να διορθώσει τα σφάλματα, καθώς και το χρονοδιάγραμμα, το περιεχόμενο και το αναμενόμενο αποτέλεσμα της δράσης. Η πλειονότητα των κρατών μελών χορήγησε τις πληροφορίες που ζητήθηκαν εντός μιας εύλογης προθεσμίας. Επιπλέον, η ποιότητα των απαντήσεων γενικώς ήταν καλή και ορισμένες χώρες χορήγησαν πολύ λεπτομερείς πληροφορίες για τις δράσεις που είχαν αναλάβει όσον αφορά τα πορίσματα του ελέγχου. Η Επιτροπή θα παρακολουθήσει τις δράσεις που αναλήφθηκαν ως μέρος της συνήθους συνέχειας που δίδει σε όλες τις εκθέσεις του Συνεδρίου.

Ορισμός και αντιμετώπιση των σφαλμάτων

Σύμφωνα με το ΕΕΣ «τα σφάλματα μπορεί να αφορούν έναν όρο πληρωμής» ή ένα «άλλο κριτήριο συμμόρφωσης». Το Συνέδριο τώρα κατατάσσει τα σφάλματα ως είτε «υπολογίσιμα ποσοτικώς» είτε ως «μη υπολογίσιμα ποσοτικώς».[5] Μόνο υπολογίσιμα ποσοτικώς σφάλματα λαμβάνονται υπόψη κατά τον καθορισμό της δημοσιονομικής επίπτωσης των σφαλμάτων για το σύνολο του ελεγχομένου πληθυσμού και το συνολικό προς δημοσίευση ποσοστό σφάλματος.

Τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα για περισσότερο από το 90% του συνολικού αριθμού των υπολογίσιμων ποσοτικώς σφαλμάτων στην κοινή διαχείριση (100% στον τομέα της πολιτικής συνοχής). Όλα τα κράτη μέλη χορήγησαν τουλάχιστον μια μερική απάντηση όσον αφορά όλα τα υπολογίσιμα ποσοτικώς σφάλματα με ποσοστό σφάλματος 100%. Σε κάθε περίπτωση, τα κράτη μέλη δήλωσαν κατά πόσο το σφάλμα είχαν παραδεχτεί ή όχι το σφάλμα και ποιες δράσεις είχαν αναλάβει. Ορισμένα κράτη μέλη (Δημοκρατία της Τσεχίας, Γερμανία, Ιρλανδία, Ισπανία, Ελλάδα και Ηνωμένο Βασίλειο) παραδέχθηκαν τα περισσότερα από τα σφάλματα που διαπίστωσε το Συνέδριο. Στις απαντήσεις τους στις αναληφθείσες δράσεις υπό το πρίσμα των πορισμάτων των υπολογίσιμων ποσοτικώς σφαλμάτων, 15 από τα 17 οικεία κράτη μέλη χορήγησαν ορισμένες πληροφορίες για τις αναληφθείσες δράσεις και για το πιθανό αποτέλεσμα. Ορισμένα κράτη μέλη υπογράμμισαν το γεγονός ότι οι αναλήψεις είχαν είτε αρχίσει ή είχαν ήδη πραγματοποιηθεί και ανέφεραν τα ανακτηθέντα ποσά. Στην περίπτωση ενός κράτους μέλους - Ελλάδα - σε κάθε περίπτωση αποδεχθέντος σφάλματος η κοινοτική συμβολή μηδενίστηκε.

5. Δράσεις που ανέλαβαν τα κράτη μέλη για να αντιμετωπίσουν τις ελλείψεις στη συνοχή και στη γεωργία/φυσικούς πόρους

Το ερωτηματολόγιο που στάλθηκε στα κράτη μέλη περιείχε ερώτηση σχετικά με το κεφάλαιο της γεωργίας και των φυσικών πόρων βάσει των βελτιώσεων στο ΚΕΕ. Σύμφωνα με το Συνέδριο, τα πιο επείγοντα θέματα προς αντιμετώπιση ήταν τα δικαιώματα, οι πληροφορίες για τα αγροτεμάχια και η διευκρίνιση και απλοποίηση των κανόνων που διέπουν τα μέτρα, ιδίως τη χρήση του εθνικού αποθέματος. Σχεδόν όλα τα κράτη μέλη απάντησαν σ’αυτό την ερώτηση και ανέφεραν ότι είχαν επιτευχθεί ορισμένες βελτιώσεις. Μερικά νέα κράτη μέλη ανέφεραν ότι δεν εφάρμοζαν επί του παρόντος το ΚΕΕ. Ωστόσο, εκείνα που είχαν ήδη θέσει σε εφαρμογή αυτό το σύστημα ανέφεραν ότι είχαν προσφάτως ελεγχθεί και τύχει της έγκρισης της αρμόδιας εθνικής αρχής. Όλα τα θέματα που ανέφερε το Συνέδριο είχαν ληφθεί υπόψη. Μερικά από τα κράτη μέλη που ήδη εφάρμοζαν το σύστημα ανέφεραν ότι πραγματοποιούνταν συνεχώς βελτιώσεις, ιδίως στο πεδίο της ορθοφωτογραφίας και των δικαιωμάτων. Επιπλέον, οι βάσεις δεδομένων ήταν υπό ενημέρωση και υπό αναδιάρθρωση σε αρκετές περιπτώσεις.

Τα τέσσερα ερωτήματα για τη συνοχή βασίζονταν στα επίπεδα στελέχωσης και επαγγελματικής κατάρτισης του προσωπικού των αρχών διαχείρισης και πληρωμής. Η πλειονότητα των κρατών μελών απάντησε στην ερώτηση για τον αριθμό των νέων μελών προσωπικού που προσλήφθηκαν στις αρχές διαχείρισης και πληρωμής κατά τους τελευταίους 12 μήνες. Νέο προσωπικό προσλήφθηκε στα πλαίσια αναδιάρθρωσης και σε ορισμένες περιπτώσεις για την περάτωση της περιόδου προγραμματισμού 2000-2006, καθώς και για την κάλυψη των προγραμμάτων για τη νέα περίοδο 2007-2013. Ιδίως, τα νέα κράτη μέλη έδειξαν κατά κανόνα μια τάση υψηλών αυξήσεων του προσωπικού – στην περίπτωση της Βουλγαρίας – μέχρι 88%.

Άνω του 70% των κρατών μελών απάντησαν θετικά ότι το προσωπικό τόσο της αρχής διαχείρισης όσο και της αρχής πληρωμής έλαβε επαγγελματική κατάρτιση στη δημοσιονομική διαχείριση και έλεγχο κατά τους τελευταίους 12 μήνες. Πολλές χώρες είχαν ορισμένα στατιστικά στοιχεία του προσωπικού που έλαβε επαγγελματική κατάρτιση και αρκετές χώρες υπογράμμισαν το γεγονός ότι η συνεχιζόμενη επαγγελματική κατάρτιση στη δημοσιονομική διαχείριση και έλεγχο, καθώς και στη διαχείριση προγραμμάτων και συμβάσεων υπό μορφή σεμιναρίων, συνεδριάσεων ενημέρωσης και διασκέψεων ήταν βασικά χαρακτηριστικά των προγραμμάτων επαγγελματικής κατάρτισής τους. Τα μαθήματα κατά την ανάληψη των καθηκόντων, (σε μία περίπτωση διάρκειας έως τρεις ημέρες) και τα εναρκτήρια πακέτα ήταν αδιάσπαστο μέρος του πακέτου επαγγελματικής κατάρτισης των περισσότερων κρατών μελών. Επιπλέον, τα εναρκτήρια πακέτα για νέα μέλη του προσωπικού ήταν διαθέσιμα στο 80% των κρατών μελών. Αυτά τα πακέτα αποτελούνταν από διάφορα βασικά έγγραφα συμπεριλαμβανομένων καταλόγων ελέγχου, εγγράφων προσανατολισμού και εγχειριδίων διαδικασίας. Ορισμένα κράτη μέλη ανέφεραν ότι οι αρχές διαχείρισης και πληρωμής διέθεταν ιστοτόπους και ότι η χρήση του ενδοδικτύου για τη διάδοση των πληροφοριών αποτελούσε συνήθη πρακτική. Σε λίγες περιπτώσεις τα έγγραφα δημοσίων συμβάσεων δεν ήταν έτοιμα για διάθεση και η Λιθουανία ανέφερε ότι χρειαζόταν σ’αυτόν τον τομέα μεγαλύτερη στήριξη από την Επιτροπή. Δυσκολίες με τις δημόσιες συμβάσεις και τα προκύπτοντα προβλήματα από τις διαδικασίες προκήρυξης διαγωνισμών οδηγούν σε ένα από τα περισσότερο συχνά σφάλματα όπως παρατήρησε το ΕΕΣ.

Η ερώτηση 6 βασιζόταν στην παρατήρηση του Συνεδρίου για τα όργανα ελέγχου[6]. Σκοπός της ήταν να εντοπίσει τους λόγους της αποτυχίας των οργάνων ελέγχου να διενεργήσουν επαρκείς ελέγχους. Σχεδόν όλα τα κράτη μέλη ερμήνευσαν τον όρο «όργανο ελέγχου» ως το ανώτατο εθνικό όργανο ελέγχου και ανέφεραν ότι αυτό το όργανο ήταν ανεξάρτητο και το έργο που πραγματοποιούσε ήταν πολύ υψηλής ποιότητας. Ωστόσο, το Συνέδριο αναφερόταν σε άλλους οργανισμούς ελέγχου εντεταλμένους με ελεγκτικές λειτουργίες στο πλαίσιο της διαχείρισης και ελέγχου του έργου, όπως αναφέρεται στο σημείο 6.29 της ετήσιας έκθεσης ΕΕΣ. Συνεπώς, δεν είναι δυνατή η αξιοποίηση των απαντήσεων που χορήγησαν τα κράτη μέλη.

Τέλος, η ερώτηση 7 εστιαζόταν στη συνολική μείωση των σφαλμάτων που εντοπίστηκαν σε κάθε κράτος μέλος κατά το τελευταίο έτος. Πολλά κράτη μέλη δεν ήταν σε θέση να πραγματοποιήσουν τη σύγκριση, επειδή οι έλεγχοι δεν διενεργήθηκαν από το ΕΕΣ στην ίδια χώρα σε δύο συνεχόμενα έτη. Ωστόσο, τέσσερις χώρες - Ουγγαρία, Ηνωμένο Βασίλειο (Σκωτία), Πολωνία και Ισπανία επεσήμαναν ότι είχε υπάρξει μια συνολική μείωση των σφαλμάτων σε σύγκριση με τους ελέγχους προηγουμένων ετών.

Ο πίνακας 1.2 κατωτέρω παρέχει σύνοψη του συνολικού αριθμού των απαντήσεων στο ερωτηματολόγιο, με λεπτομέρειες για τις αυξήσεις προσωπικού, την επαγγελματική κατάρτιση του προσωπικού και τα έγγραφα εναρκτηρίου πακέτου διαθέσιμα στα κράτη μέλη.

Πίνακας 1.2

Ερώτηση | Συνολικός αριθμός απαντήσεων | Συνολικός αριθμός απαντήσεων που δεν χορηγήθηκαν |

1) Γεωργία | 24 | 3 |

2) Αύξηση του προσωπικού των αρχών διαχείρισης και πληρωμής | 25 | 2 |

Αύξηση προσωπικού % (όταν χορηγήθηκε ο υπολογισμός) |

5-24% | 4 |

25-49% | 8 |

50-100% | 5 |

3) Επαγγελματική κατάρτιση στις αρχές διαχείρισης | 24 | 3 |

Προσωπικό που έλαβε επαγγελματική κατάρτιση % (όταν χορηγήθηκε ο υπολογισμός) |

5-24% | 3 |

25-49% | 5 |

50-100% | 5 |

4) Επαγγελματική κατάρτιση στις αρχές πληρωμής | 24 | 3 |

Προσωπικό που έλαβε επαγγελματική κατάρτιση % (όταν χορηγήθηκε ο υπολογισμός) |

5-24% | 1 |

25-49% | 2 |

50-100% | 9 |

5) Περιεχόμενο του εναρκτήριου πακέτου | 22 | 5 |

ναι | όχι | χωρίς απάντηση |

Κατάλογοι ελέγχου | 20 | 2 | 5 |

Έγγραφα προσανατολισμού για τις στρατηγικές ελέγχου | 17 | 5 | 5 |

Έγγραφα προσανατολισμού για την υποβολή εκθέσεων πορισμάτων ελέγχου και ποσοστό σφάλματος | 20 | 2 | 5 |

Συλλογή επιλέξιμων κανόνων για τον έλεγχο των απαιτήσεων | 19 | 3 | 5 |

Κανόνες δημοσίων συμβάσεων | 19 | 3 | 5 |

Κανόνες οριστικών πληρωμών και έλεγχοι προς διεξαγωγή | 20 | 2 | 5 |

Παρατυπίες-οι συνέπειες | 19 | 3 | 5 |

Όλα τα υπόλοιπα εγχειρίδια διαδικασιών | 19 | 3 | 5 |

6) Όργανα ελέγχου | 23 | 4 |

7) Μείωση σφαλμάτων | 23 | 4 |

8) Τριμερείς συζητήσεις | 24 | 3 |

6. Αρωγή στα κράτη μέλη για τη βελτίωση της διαχείρισης των έργων που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ

Δύο γενικά ερωτήματα συμπεριλήφθηκαν στο ερωτηματολόγιο με σκοπό τον καθορισμό του τρόπου με τον οποίο η Επιτροπή θα μπορούσε να συμβάλει περαιτέρω στη βελτίωση από τα κράτη μέλη της διαχείρισης των χρηματοδοτηθέντων από την ΕΕ έργων.

Η πρώτη ερώτηση βασίστηκε στις τριμερείς συζητήσεις που είχαν λάβει χώρα μεταξύ του ΕΕΣ, ορισμένων κρατών μελών και της Επιτροπής πριν από τις «κατ’αντιδικίαν» συσκέψεις, τον Ιούλιο 2008. Αυτές οι συσκέψεις είχαν ως στόχο να εξετάσουν τα σφάλματα που διαπίστωσε το Συνέδριο όσον αφορά τα ελεγχθέντα προγράμματα και έργα, για να επιτευχθεί μία βάση για τις «κατ’αντιδικίαν» συσκέψεις και η ερώτηση εστιάστηκε στο πόσο χρήσιμο τα οικεία κράτη μέλη θεώρησαν αυτές τις συζητήσεις. Η δεύτερη ερώτηση αφορούσε τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή θα μπορούσε να βελτιώσει τον εποπτικό της ρόλο στην κοινή διαχείριση.

Τριμερείς συσκέψεις

Έξι κράτη μέλη ανέφεραν ότι είχαν λάβει μέρος σε τριμερείς συσκέψεις. Οι απαντήσεις έδειξαν ότι μολονότι τα αποτελέσματα των συσκέψεων δεν ήταν πάντοτε εξ ολοκλήρου θετικά για τα οικεία κράτη μέλη, παρόλα' αυτά, συνολικά υπήρξε ικανοποίηση γι’αυτήν την πρωτοβουλία και κρίθηκε πολύ χρήσιμη από την Ιρλανδία, Ελλάδα, Σλοβακία και τη Δημοκρατία της Τσεχίας. Ιδίως, η Ιρλανδία ανέφερε ότι «Η παρούσα διαδικασία και εμπειρία ήταν άκρως χρήσιμες τόσο για την αρχή διαχείρισης όσο και για το κράτος μέλος» για τους ακόλουθους λόγους:

Κατανόηση των μεθόδων και διαδικασιών του ΕΕΣ.

Ενσωμάτωση των ελέγχων του ΕΕΣ στους ελέγχους του ιδίου του κράτους μέλους.

Άμεση επικοινωνία που κατέληξε σε συμφωνία για πολλά περισσότερα σημεία από όσα με τη γραπτή επικοινωνία.

Οι λόγοι για τα σημεία τα οποία παρέμειναν στην έκθεση εξηγήθηκαν πλήρως από το ΕΕΣ και έγιναν κατανοητά και από τα κράτη μέλη, τα οποία και συμφώνησαν.

Αυτό επέτρεψε την επίλυση όλων των εκκρεμών θεμάτων και την έκδοση της τελικής έκθεσης εγκαίρως και κατά τρόπο αποτελεσματικό.»

Βελτίωση του εποπτικού έργου της Επιτροπής

Τα κράτη μέλη ανέφεραν ότι ήταν γενικά ικανοποιημένα με τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή επιτέλεσε το εποπτικό της έργο, δύο δε χώρες ανέφεραν τις συμβάσεις εμπιστοσύνης οι οποίες είχαν συναφθεί με την Επιτροπή στον τομέα των περιφερειακών ταμείων και του Ταμείου Συνοχής. Επιπλέον, τα κράτη μέλη υποδέχτηκαν θετικά το γεγονός ότι η Επιτροπή είχε ενισχύσει τον ρόλο της εκδίδοντας κατευθυντήριες γραμμές για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013. Ωστόσο, λίγο περισσότερο από το ήμισυ των κρατών μελών και ιδίως τα νέα κράτη μέλη υπογράμμισαν ότι η Επιτροπή θα μπορούσε να βελτιώσει τον ρόλο της. Μερικοί από τους τομείς προς βελτίωση που επισημάνθηκαν περιελάμβαναν:

- Κανόνες και κανονισμούς : εκπόνηση κατευθυντηρίων γραμμών, ορθές πρακτικές και επαγγελματική κατάρτιση για τις αρχές διαχείρισης και πληρωμής· απλοποίηση των κανόνων και των κανονισμών ώστε να προαχθεί η περισσότερο αποτελεσματική εφαρμογή έργων.

- Παρακολούθηση : βελτιώσεις στον ρόλο παρακολούθησης της Επιτροπής με περισσότερες πληροφορίες για τη μεθοδολογία που χρησιμοποιείται για τις αποστολές επιθεώρησης που αναλαμβάνει η Επιτροπή.

- Δημόσιες συμβάσεις : στενότερη εποπτεία στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων και της επαγγελματικής κατάρτισης στην κοινοτική νομοθεσία· κατευθυντήριες γραμμές για τις δημόσιες συμβάσεις.

7. Συμπέρασμα

- Η Επιτροπή είναι σε γενικές γραμμές ικανοποιημένη με την ποιότητα των απαντήσεων στο ερωτηματολόγιο που έλαβε από τα κράτη μέλη και από το γεγονός ότι η σύντομη προθεσμία τηρήθηκε σε σχεδόν όλες τις περιπτώσεις. Επιπλέον, ορισμένα κράτη χορήγησαν, επίσης, εκτεταμένα στοιχεία όσον αφορά τα διορθωτικά μέτρα που έλαβαν.

- Τα κράτη μέλη επεσήμαναν τις βελτιώσεις στη δήλωση αξιοπιστίας 2007, η οποία για πρώτη φορά χορήγησε ανεπιφύλακτη γνώμη για την αξιοπιστία των λογαριασμών. Στον τομέα της κοινής διαχείρισης τα κράτη μέλη συνεχίζουν να καταβάλουν προσπάθειες για τη βελτίωση των συστημάτων τους και τη μείωση των σφαλμάτων. Οι απαντήσεις στο ερωτηματολόγιο δείχνουν μια γενική θετική στάση, με βελτίωση των επιπέδων προσωπικού, με υψηλά επίπεδα αύξησης προσωπικού και επαγγελματικής κατάρτισης προσωπικού των αρχών διαχείρισης και πληρωμής. Τα σφάλματα που εντόπισε το Συνέδριο έγιναν συχνά παραδεκτά από τα κράτη μέλη και, για ένα μεγάλο μέρος των περιπτώσεων, έχουν ήδη αναληφθεί ενέργειες. Αυτά τα μέτρα θα αποτελέσουν αντικείμενο παρακολούθησης από την Επιτροπή.

- Τα κράτη μέλη ανέφεραν ότι ήταν γενικά ικανοποιημένα με τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή επιτέλεσε το εποπτικό της έργο. Υπογράμμισαν την ανάγκη για απλοποίηση, όσον αφορά τους κανόνες και τους κανονισμούς. Επιπλέον, ορισμένα ζητούν από την Επιτροπή να ενισχύσει και να αναπτύξει περαιτέρω τις κατευθυντήριες γραμμές και την παρεχόμενη αρωγή. Τέλος, τα κράτη μέλη ζητούν από την Επιτροπή και το Ελεγκτικό Συνέδριο διευκρινίσεις ιδίως όσον αφορά τις ορθές πρακτικές.

[1] Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο – Ετήσια έκθεση 2007 προϋπολογισμός ΕΕ-πληροφορική σημείωση σ. 7.

[2] Δημοσιονομικός κανονισμός άρθρο 143.6.

[3] Ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για την εφαρμογή του προϋπολογισμού όσον αφορά το οικονομικό έτος 2007, μαζί με τις απαντήσεις των θεσμικών οργάνων ΕΕ C 286 της 10.11.2008, σ. 29.

[4] Ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για την εφαρμογή του προϋπολογισμού όσον αφορά το οικονομικό έτος 2007, μαζί με τις απαντήσεις των θεσμικών οργάνων ΕΕ C 286 της 10.11.2008, σ. 150

[5] Ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για την εφαρμογή του προϋπολογισμού όσον αφορά το οικονομικό έτος 2007, μαζί με τις απαντήσεις των θεσμικών οργάνων ΕΕ C 286 της 10.11.2008, σ. 28

[6] Βλ. υποσημείωση 4 ανωτέρω.