ΕΠΙΤΡΟΠΉ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑϊΚΏΝ ΚΟΙΝΟΤΉΤΩΝ 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΚΟΜ(94) 260 τελικό 
Βρuξtλλες, 23.06.1994 
σχετικά uε τους νiουc -ποοσανατολισμοuc στον τομiα τnc 
εvθuνnc του Φοοiα -παooxfic υ-πηρεσιών 
ΑΝΑΚΟΙΝΩLΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
σrετιιcά uε τους νiους -ποοσανατολισuοίίc στον τοuiα τnc 
εvθfίνnc τοv Φοοiα -παpoxfic υ-πnοεσιών 
Ιστοpικ.δ 
(1) Η ιδέα μιας οδηγίας για την ευθίiνη τουφορέα1Γαροχfις υ1rηρεσιών 
διατυ1rώθηκε μ6νο 1rρ6σΦατα,μετά την έκδοση της οδηγίας "ευθίiνη λ6γω 
ελαττωματικών 1rρο ί 6 ν των" το 19851• Καμιά κο ι νοτ ι κ_fι δράση δε ν είχε 
λάβε ι χώρα στο 1rαρελθ6ν σ'αυτ6ν τον τομέα, 1rαρ6λο 1rου η δυνατ6τητα 
... δράσης στον τομέα της ασφάλε ι ας των υ1rηρεσιών είχε fιδη μελετηθεί, 
κυρίως κατά τη διάρκεια της 'Προετοιμασίας της οδηγίας για τη γενική 
ασΦάλε ι α των 1rρο ί 6 ν των. 
(2) Η οδηγία του 1985 καθ ι eρωσε ε να καθεστώς αν τ ι κ ε ι με ν ι κfις ε υ θ uνης για 
τις βλάβες 1rου 1rροξενοfiνται α1r6 ελαττωματικά 1rροί6ντα. Οσον αΦορά 
τις υτηρεσίες, διατυπώθηκαν ορισμένες 1rρώτες σκέψεις σχετικά με την 
ενο1rοίηση των κ.αθεστώτων 1rροί6ντων και υπηρεσιών, κάτι 1rου θα 
οδηγοfiσε και σε ε να καθεστώς αν τ ι κ ε ι με ν ι κής ευθfiνης στον τομέα των 
υπηρεσιών. Υστεραα1r6 1rιο ε1rισταμeνο έλεγχο, κρίθηκε εντοίίτοις 
1rpοτιμώτερο να μη διαταραχθοίίν τα εθνικάσυατήματα1rου βασίζονται 
. I . 
κατά κ.αν6να στην αν τ ι κ. ε ι με ν ι κ.fι ε υθίί ν η. Πρ6κ.ε ι τα ι σε τε λ ι κ.fι ανάλυση 
γ ι α ε να σίίστημ.α 1ro υ 1rροβλe1Γε ι αν τ ι κ. ε ι με ν ι κ. ή ε υ θ υ ν η μ. ε αν τ ι στροφή 
του βάρους της α1r6δειξης, το ο1rοίο και υιοθετήθηκε στην πρδταση που 
εξέδωσε η Ε1Γι τρο1Γfι στις 24 Οκτωβρίου 1990 . 
Οδηγία του Συμβουλίου της 25ης Ιουλίου 1985 γ ι α την 1rροσeγγ ι ση των 
νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών 
μ.ελών σε θέματα ευθfiνης λ6γω ελαττωματικών 1rροί6ντων (851374/Εοκ)­
ΕΕΕΚ L 210, 7.8.1985, σ. 29. 
(3) Αρμοrε ι επίσης να υπογραμμισθεί 6τι η οδmία του 1985 σχετικά με την 
ευθίίνη λδγω των προίοντων είχε ως κίνητρο οχ ι μονο τη μeριμνα 
προστασίας των καταναλωτών αλλά επίσης και τις επι τακτικeς ανάγκες 
του ανταγων ι σμοu, λαμβανομ€ ν ης υπ6ψη της ε υ ρε ίας κυκλοφορίας των 
προϊοντων. 
(4) Εκτ6ς απ6 τις πτυχeς τις σχετικeς με τον αντζηωνισμ6 στον τομeα των 
υπηρεσιών, ο κίιριος στοχος της πpοτασης του Οκτωβρίου του 1990 fιταν 
η ασΦάλε ι α τ<J.?ν υπηρεσιών με σκοπό την α(ιξηση της εμπιστοσuνης των 
καταναλωτών στην εσωτερ ι κfι αγορά. Η επιλογή μιας δράσης που 
αποβλeπε ι στην εναρμονιση του καθεστώτος της ευθίινης υ1Γfjρξε το μeσο 
που επιλ€:χθηκε για να επιτευχθεί ηασφ&λειααυτή.Η ιδeαfιταν 6τι οι 
παρ€:χοντες υπηρεσίες θα είχαν πράγματι συμφf:ρον ναπαρf:χουν 
ασφαλείς υπηρεσίες που να μην προξενοvν βλάβες, αντί ναΦf:ρουν το 
βάρος της αποδειξης της f:λλειψης υπαιτιοτητας ή, διαΦορετικά, να 
είναι υποχρεωμ.€νοι ν,α αποrημιώνουν τα θfiματα. 
A1ΓoλOΎLC1UOC τωv ΕοΎασιώv 
(5) Η προ ταση ε τ υ χε θ ε τ ι κfις υποδοχής απ δ την Επιτροπή Περιβάλλον τος, 
Δημόσιας Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών του Ευρωπαί κοίί 
Κοινοβουλίου, καθώς και απ6 τις ενώσεις καταναλωτών,γενικοτερα.Η 
Οικονομική και Νομισματική Επιτροπή του Ευρωπαίκοίί Κοινοβουλίου 
επεφερε επίσης ορισμf:νες τροποποιήσεις υπf:ρ των καταναλωτών. 
(6) Αντίθετα, η Οικονομική και ΚοινωνικήΕπιτροπή εξf:δωσε το 1991 
απορριπτική γνώμη, ενώ οι επαγγελματικοί κuκλοι γνωστοποίησηαν τις 
αρνητικ€:ς τους αντιδράσεις. Στα πλαίσια της Νομικfjς Επιτροπής και· 
Επιτροπής των Δικαιωμάτων των Πολιτών, στην οποία διαβιβάσθηκε κατά 
πρώτον ο φάκελος αυτ6ς στο Ευρωπαίκ6 Κοινοβοuλιο, η πρόταση 
προξf: νησε rωηρf:ς συ rητήσε ι ς Ο ι ΟΠΟί ες τελικά κατf:ληξαν στην f:γκρ ι ση 
τροποποιήσεων οι οποίες κινδuνευαν να eχουνωςαποτf:λεσμα να 
στερήσουν την προταση απ6 ουσιαστικ6 μf:ρος του περιεχομf:νου της 
2 
. κ.υρίωςμε τον αποκ.λε ισμδ μιας σειράς σημαντικών τομ€ων. Επε ιδfj ο 
φα κ. ε λ ο ς α υ τος της δ ι αβ ι βάστη κ. ε μετά τη σv νοδο ολομeλε ι ας το υ 
Ευρωπαϊ κ. ου Κοινοβουλίου του Ιανουαρίου 1993, η Ν ο μι κ.fj Επιτροπή, στη 
διάρκ.ε ια της συνεδρίασής της της 22ας κ.αι 23ης Νοεμβρί~υ 1993, ffjτησε 
να της υποβληθεί νeα πρδταση σχετικά με το θeμα αυτ6. 
(7) Οι συtητήσε ι ς για την πρδταση της Επιτροπής είχαν ως αποτeλεσμα να 
διατυπωθουν τρείς εναλλακ.τικ.€ς υποθ€σεις για κάποιο ενδεχομενο 
κο ι ν ο τι κο καθεστώς. 
α) Υ π ο κ. ε ι μ ε ν ι κ ή ε υ θ υ ν η μ ε α ν τ ι σ τ ρ οΦfί τ ο υ απ ο δ ε ι κ. τ ι κ ο υ βάρ ο υ ς, 
δπως προτείνει η Επιτροπή. 
β) ΗΝομικ.ήΕπιτροπή και Επιτρο-πή Δικαιωμάτων των Πολιτών, του 
Ευρωπαϊκουκοινοβουλίου,εζεπδνησεορισμδυποκειμενικfjς 
ευθυνης για τις υποχρεώσεις μeσου και αντικειμενικής ευθυνης 
για τις υποχρεώσεις αποτελeσματος. 
γ) Η τρίτη υπδθεση μελετήθηκε στο στάδιο αυτδ αλλά δεν 
συtητfjθηκ.ε.Αυτή προeβλε-πε συστημα υποκειμενικής ευθuνης με 
αναστροφή του βάρους της απδδε ι ζ ης και ε ι σfjγε την ε ν ν ο ι α του 
ελαττώματος της υπηρεσίας. Το ελάττωμα της υπηρεσίας θα eπρεπε 
να ορίfεται σε σχeση με το νομίμως προσδοκώμενο και θα €πρεπε 
να απ ο δ ε ι κ. ν u ε τα ι απ δ το ν καταναλωτή. 
(8) <!>λες ο ι συ tητήσε ι ς που €λαβαν χώρα ανeδε ι ζαν δυο κυρ ια στο ι χε ία: 
αΦενδς, δπως προκuπτει απδ τις δυο τελευταίες εναλλακτικ€ς που 
αναΦeρονται στο σημείο 7, το αίσθημα αδυναμίας του καταναλωτή 
σε μια διαμάχη με €ναν επαγγελματία οφείλεται συχνδτατα σε 
μια απδκ.λιση μεταζu της προσδοκίας αυτοu του καταναλωτή και 
του πραγματικ.οu περιεχομeνου της υποχρeωσης αυτοu του 
ε παγγ ε λ ματ ία· 
3 
αΦετ€.ρου, είναι αναγκαίο να λαμβάνονται υπδψη οι 
ιδιαιτερδτητες των διαΦδρων τομeων υπηρεσιών, ιδιαίτερα των 
υπηρεσιών κατασκευής και των ιατρικών υπηρεσιών. 
(9) Υπδ αυτ€.ς τις συνθfικ.ες,φαίνεται να αποκλείεται ?"Ο ενδεχδμενο η 
πρδταση της Ε-πιτροπής να εγκριθεί χωρίς σημαντικές τροποποιήσεις, 
οι οποίες υπάρχει κίνδυνος να την στερfjσουν ατrδ μεγάλο μέρος του 
περιεχομένου της. 
Ε'Πιιcοvοικ.δτnτα 
(10) Εξάλλου, το Ευρω-παϊκδ Συμβοuλιο του Εδιμβούργου eλαβε υπδψη του, σε 
€.να απδ τα συμπεράσματά του, την πρδθεση της Επιτροπής να 
ανα.θεωρήσε ι ορισμ€νες προτάσε ις,μεταξu των οποίων την πρδταση 
οδηγίας "ευθuνη του Φορ€.α παροχfις υπηρεσιών", γuρω απδ γενικές αρχές 
που τα κράτη μέλη θα μποροuσαν να συμπληρώσουν. 
(11) <!>λες οι κοινοτικ€.ς ενeργειες σχετικά με τηνασφ&λεια των υπηρεσιών 
θα πρέ1rε ι στο εξfις να ευθυγραμμίrονται με το άρθρο 129 Α της Συνθήκης 
γ ι α την Ευρωπαϊ κfι Ενωση, σuμΦωνα με το οποί ο η Κο ι νδτητα συμβάλλει 
στην επίτευξη υψηλοu επιπeδου προστασίας των καταναλωτών. 
Ανα1rpοσανατολ ι σμδc της δράσης της Ε'Π ι τ DO'Πfic 
(12) <!>σον αφορά τους προβληματισμοuς σχετικά με την ευθuνη του Φορeα 
παροχfις υπηρεσιών,είΎαι σημαντικδ να επανατοποθετηθούν αυτοί σε 
πολu ευρfΊτερο πλαίσιο απδ ΕΙ(είνο στο οποίο εντασσδταν ηπρδταση του 
1990. Εκ τος απ6 την ανάπτυξη της ασφ&λε ιας των υπηρεσιών, η ανησυχία 
της Επι τροπfις αφορά πράγματι, κατά γ ε ν ι κ δ τρδπο, τη θέση του 
καταναλωτή στις σχeσε ι ς με τον Φορ€.απαροχfις υπηρεσιών και τη 
δυσκολία -προσΦυγfις στη δ ι και οσuνη στην περίπτωση δ ιαφοράς. Πρέπει, 
λοιπδν, ναδιερευνηθοuν ολοι οι τρδποι προκειμ€.νου ναλαμβάνετcχι 
κ.αλuτερα υπδψη αυτή η γενικfι μ€.ριjJ.να. 
4 
(13) Οσον αφορά τη σχ€ση μεταζίι των καταναλωτών και των Φορ€ων 1Γαpοχfις 
υ1rηpεσιών, 1rp€1rε ι να εξασφαλισθεί καλuτερη 1rληροφ6ρηση των 
καταναλωτών.Αυτfι η 1rληροφ6ρηση 1rpοϋ1rοθ€τε ι ορισμ6, δσο το δυνατδ 
σαΦ€στερο, του 1rεριεχομ€νου της υ1rοχρ€ωσης του Φορ€α1Γαpοχfις 
υ1rηρεσιών και, κατά συν€1rεια, της θεμιτfις 1rpοσδοκίας του καταναλωτfι. 
Η ανά1rτυζη 1rpoδ ιαγραΦών, κωδίκων συμ1rερ_ιφοράς και κανδνων της 
τ€χνης, στους ο1rοίους θα μ1rοpοίισε να αναΦ€ρεται ο Φορeας 1rαροχfjς 
υ1rηpεσ ιών θα ε1reτpε1Γε την καλίιτερη δ ιασ&φηση της υ1rοχρeωσης και της 
θεμιτfις 1rροσδοκίας που 1rροκίι1Γτει. Η Ε1Γιτρο1rfj 1rροτίθεται να 
1rαρακινfjσει και να υ1rοστηρίζει, σε κοινοτικδ ε7Γί1Γεδο, την ανά1rτυζη 
τeτο ιών εθελοντικών κανδνων, eστω και αν 1rρ6κε ι τα ι για μ.ακ.ρ61rνοο 
εγχείρημα και χωρίςαυτδ ναα1rοκλείει την ενδεχομενηαναδρομfισε 
οδηγίες. 
(14) Κά1Γοιαστοιχείαλίισηςαναμ€νεται ε1rίσης ναβρεθοίιν στο1rλαίσιο της 
συν€χειας 1rου θα δοθεί στο 1rράσινο βιβλίο 1rου εζeδωσε ηΕ1rιτρο1Γfj 
σχετικά με τ ι ς επυfισε ι ς των καταναλωτικών αγαθών και τ ι ς υτηρεσί ες 
μετά την 1rώληση (eγγραφο COM(93) 509 της 15ης Νοεμβρίου 1993). 
(15) Οσον αφορά την 1rρ6σβαση στη δικαιοσuνη, 1rρ€1Γε ι κατ'ανάγκη να 
δια1rιστωθεί 6τι θαεζακολουθfισει να είναι καθεαυτfιδuσκολη και 
δαπανηρfι, €στω και αν €να καθεστώς ευθίινης 1rιο απλουστευμ€νο και 1rιο 
ευνοϊκδ για τους καταναλωτ€ς θα ε1r€τρε1Γε να ευνοοuνται λ€ίσεις 
συναλλαγfις. Για τις ανάγκες των καταναλωτών αλλά ε1rίσης συχνά και 
1rρος 6Φελος των ίδιων τωνΦορ€ων 1Γαροχfις υ1rηρεσιώνα1rαιτείται η 
ανά1rτυζη διαδικασιώνα1rλουστευιi,€νης διευθ€τησης των διαφορών. Η 
€κθεσηSutherlandαν€1Γτυζε fιδη ορισμ€νες ιδeες σχετικά με το θ€μα 
αυτ6. Η δημιουργία οργάνων διαιτησίας, η καθ ι €ρωση μεσολαβητών θα 
ε1Γ ι τρ€ψου ν συγκε κ ρ ι μ€ ν η 1Γρ6οδο,αντα1rοκρ ι ν δ με ν ες 'Παράλληλα στ ι ς 
αντί στο ι χ ες ανάγκες των δ ιαΦ6ρων τομ€ων. Η Ε1Γι τρo1rfj θα υ1rοβάλε ι 
συ γ κ ε κ ρ ι μ€ ν ε ς 1rρο τ άσε ι ς σε συ ν €χ ε ι α το υ 1rράσ ι ν ο υ βιβλίο υ 1ro υ 
εζeδωσε σχετικά με την 1rp6σβαση των καταναλωτών στη δικαιοσuνη και 
τη ρuθμιση των καταναλωτικών διαφορών στην ΕνιαίαΑγορά(€γγρ. 
COM(93) 576 της 16ης Νοεμβρίου 1993). 
5 
(16) . Τeλος θαπρeπει ναληΦθοίίνπερισσδτερο υπόψη και οι ιδιαιτερδτητες 
των δ ιαΦδρων υπηρεσιών, Επί σης, η Επιτροπή θα κ.ατaρτίσε ι, εΦδσον 
χ ρε ι&rε τα ι, σχeδ ι α κ. ε ι με νων σχε τ ι κ.ά με τομείς Ύ ι α τους οποί ους θα 
ε π ι β ε β α ι ω θ ε ί 6 τ ι υ 1rά ρ χ ο υ ν ι δ ι α ί τ ε ρ ε ς α ν άΎ κ ε ς. 
(17) Το σίίνολο των διαπιστώσεων αυτών, η αρνητική αντίδραση της 
Ο ι κ ο ν ο μ. ι κ fις κ α ι Κο ι ν ων ι κ ή ς Ε π ι τ ροπfις κ α ι της πρώτης αρμ.δδ ι ας 
επίτροwfις του Ευρωπαίκοίί Κοινοβουλίου, κ.αθώς κ.αι οι eντονες 
επιιιρίσεις εκ μeρους διαφδρων επαγΎελματικ.ών κiίκλων του τομeα 
παροχfις υπηρεσιώ~ καθώς κ.αi η αν6Ύκrι να εξεταστοiίν οι 
προβληματισμοί-σχετικά με την ευθίίνη τουΦορeα-παροχfι υπηρεσιών σε 
ε υρίίτερο πλαίσιο, ωθοίίν την Επιτροπή να ε ξακ.ολουθfισε ι τ ι ς ερΎασί ες 
της στο ση μαν τ ι κ. δ αυτόν τομ.eα σίίμΦωνα με νeους προσανατολισμ.οfiς. 
Αυτό συνε-πάγεται την απόσυρση της πρότασης της 20fις Δεκ.εμβρίόυ 1990. 
Το γεγονός δτιαποσίiρει την ενλδγωπρόταση,δενσημ.αίνει ότι η 
Ε π ι τ ρ ο -π fι ε γκ. α τ α λ ε ί π ε ι τ η ν π ρ ο σ πά θ ε ι ά τ η ς ν α π ρ ο σ τ α τ ε (ί σ ε ι τ η ν 
ασφάλε ια των υπηρεσιών. Αντίθετα, θα επανεξετάσει τις μεθόδους 
1rpοκ.ε ιμ.eνου να βρε ι την καλuτερη απ6 αυτeς για την επ.ίτευξη του 
rητοuμ.ε νου αποτελeσματος, στη ρ ι rομε νη σε κατάλληλες δ ιαβουλε fίσε ι ς. 
6