25.1.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων Αριθ.ε19/7
ΓνωμοδότησηγιατηνπρότασηαπόφασηςτουΣυμβουλίουσχετικάμετηνπροαγωγήτωνανανεωσιμων
ενεργειώνστηνΚοινότητα(')
(93/C19/03)
Στις16Ιουλίου1992,τοΣυμβούλιο,σύμφωναμετοάρθρο130ΣτηςΣυνθήκηςπεριιδρύσεωςτης
ΕΟΚ,αποφάσισεναζητήσειτηγνωμοδότησητηςΟικονομικήςκαιΚοινωνικήςΕπιτροπήςγιατην
ανωτέρωπρόταση.
Τοτμήμαενέργειας,πυρηνικώνθεμάτωνκαιέρευναςστοοποίοανατέθηκεηπροετοιμασίατων
σχετικώνεργασιών,κατήρτισετηγνωμοδότησήτουστις30Οκτωβρίου1992(εισηγητής :οκ.Von(der
Decken).
ΗΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπήυιοθέτησεομόφωνατηνακόλουθηγνωμοδότησηκατάτη
διάρκειατης301ηςσυνόδουολομέλειας(συνεδρίασητης24ηςΝοεμβρίου1992).
1.Εισαγωγή
1.1.ΤοκοινόΣυμβούλιοενέργειας/περιβάλλοντος καθό­
ρισε,κατάτησύνοδοτουστις29Οκτωβρίου1990,ωςστόχο
τηςΚοινότηταςτησταθεροποίηση τωνεκπομπώντουδιοξει­
δίουτουάνθρακος(002)κατάτοέτος2000σταεπίπεδατου
1990,πουέφθαναντοέτοςεκείνοτων2738εκ.τ.
1.2.ΗΕπιτροπήτηρώνταςτηδέσμευσήτηςπρότεινετον
Οκτώβριο1991μιαστρατηγικήπροβλέπουσατηθέσησε
εφαρμογήμιαςσειράςμέτρων,φορολογικώνκαιμη,μετα
οποίααποσκοπείται ,αφενός,ηβελτίωσητηςενεργειακής
απόδοσηςκαιαφετέρουηενθάρρυνσητηςχρησιμοποίησης
λιγότερορυπαντικών,σε0)2,ενεργειακώνπηγών[έγγρ.
5Ε€(91)1744τελικότης14ηςΟκτωβρίου1991],Ελλείψει
παρομοίωνμέτρωνοικοινοτικέςεκπομπές002θααυξηθούν,
σύμφωναμετιςπροβλέψειςκατά12%μεταξύ1990και2000.
1.3.ΣχετικάμεαυτόηΕπιτροπήεκτιμάότιπρέπεινα
δοθείκυρίωςπροτεραιότητα στηναυξημένηπροσφυγήστις
ανανεώσιμεςενέργειες,επειδήαυτέςδύνανταινασυμβάλουν
αποφασιστικάστησταθεροποίηση τωνεκπομπώντου€02.
Μιατέτοιαπολιτικήπροϋποθέτει ,ωστόσο,σχετικήβελτίωση
τωνπρογραμμάτων έρευνας,ανάπτυξηςκαιεπίδειξηςωςεπί­
σηςκαιτηνπροώθησήτουςστηναγοράσεσχέσημετις
άλλεςπηγέςενέργειαςκαι,κατάσυνέπεια,τηνυιοθέτησητων
κατάλληλωνγιατηνπερίστασημέτρων.
1.4.ΗανωτέρωστρατηγικήεγκρίθηκεαπότοκοινόΣυμ­
βούλιοενέργειας/περιβάλλοντος στησύνοδοτουτης13ης
Δεκεμβρίου1991.Τοσημείο8τωναποφάσεωνπουυιοθέτησε
τοΣυμβούλιοπροβλέπεικυρίωςτηνυιοθέτηση,σεκοινοτική
κλίμακα,ειδικώνμέτρωνγιατηνεντατικότερηανάπτυξητων
«νέωνανανεώσιμωνενεργειακώνπηγών».
1.5.ΗΕπιτροπήπροτίθεταιναενεργήσει,σχετικά,προς
τρειςκατευθύνσειςμεδράσειςπουαλληλοσυμπληρούνται και
προστίθενταιστιςπρωτοβουλίεςπουανελήφθησανσεεθνική
κλίμακα,ενώταυτόχρονααποτελούνκαιτονκινητήριοάξονα
τωνενλόγωπρωτοβουλιών ,ήτοι:
—συνέχισηκαιενίσχυσητωνδράσεωνέρευναςκαιανάπτυ­
ξηςτόσοστοντομέατωνανανεώσιμωνενεργειών(πρό­
γραμμα.Joule)[απόφασητουΣυμβουλίουτης14ηςΜαρ­
τίου1989,σχετικάμεέναειδικόπρόγραμμαέρευναςκαιτεχνολογικήςαναπτυξηςστοντομέατωνμηπυρηνικών
μορφώνενέργειαςκαιτηνορθολογικήχρήσητηςενέρ­
γειας(1989-1992)(πρόγραμμα .Ιου1ε)](2)όσοκαιστοναντί­
στοιχοτομέατηςπροώθησηςτωνενεργειακώντεχνολο­
γιών(πρόγραμμαΤ1ΐ6πτιίε)(3),
—καθιέρωσηκοινοτικούφόρουεπίτηςκατανάλωσηςενέρ­
γειαςκαιεπίτωνεκπομπών(Χ)2πουλογίζεταιότιθα
συμβάλειστηβελτίωσητηςανταγωνιστικότητας τωνανα­
νεώσιμωνπηγώνενέργειας,
—εφαρμογήσυνοδευτικώνμέτρωνγιατηνεμπορικήαξιο­
ποίησητωνπροσπαθειώνέρευνας,ανάπτυξηςκαιεπίδει­
ξηςστοντομέατωνανανεώσιμωνενεργειώνκαιτη
δημιουργίαευνοϊκώνπροϋποθέσεων γιατηναυξημένη
διείσδυσήτουςστηναγορά.
1.6.Ταανωτέρωμέτραεμπίπτουνστοπρόγραμμακοινοτι­
κήςδράσηςγιαμιαμεγαλύτερηπροώθησητωνανανεώσιμων
ενεργειώνπουπροτείνεται ,επίτουπαρόντος,απότηνΕπι­
τροπήκαιπρόκειταινακαλύψειτηνπερίοδο1993-1997και
σταπλαίσιατουοποίουεντάσσεταιηπρότασηαπόφασης
περίτηςοποίαςζητήθηκεκατάτουςτύπουςηγνώμητης
ΟΚΕ.
1.7.Τοπρόγραμμααυτόθασυμβάλειστηνκαλύτερηχρη­
σιμοποίησητωντοπικώνενεργειακώνπηγών,στηνορθή
κατανομήτωνδημόσιωνενισχύσεων ,στηνπροστασίατου
περιβάλλοντος μετονπεριορισμότωνεκπομπώναερίωνπου
προκαλούνφαινόμεναθερμοκηπίουκαιάλλωνρυπώνκαιθα
συμβάλειεπίσηςστηνεμπέδωσητηςεσωτερικήςαγοράςκαι
στονπεριορισμότηςεξάρτησηςτηςΚοινότηταςαπότις
εισαγωγέςενέργειας .
1.8.Απόποσοτικήάποψη,ηθέσησεεφαρμογήτωνδρά­
σεωνπουπεριγράφονται στοσημείο1.5τουπρογράμματος
αυτούθακαταστήσειδυνατήτηνεπίτευξητωνκατωτέρω
στόχωνέωςτοέτος2005:
—αύξησητηςσυμβολήςτωνανανεώσιμωνμορφώνενέρ­
γειαςστηνκάλυψητηςσυνολικήςενεργειακήςζήτησης
από4%το1991σε8%το2005,
—τριπλασιασμός τηςπαραγωγήςηλεκτρικήςενέργειαςαπό
ανανεώσιμεςενεργειακέςπηγές(εξαιρούνταιοιμεγάλοι
υδροηλεκτρικοί σταθμοί),
(')ΕΕαριθ.Ο179της16.7.1992,σ.4.(2)ΕΕαριθ.Ε98της11.4.1989,σ.13.
(3)ΕΕαριθ.Ε185της17.7.1990,σ.1.

Αριθ.Γ19/8 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 25.1.93
2.2.ΜετατηνυιοθέτησηαπότοΣυμβούλιοστις16Σεπτεμ­
βρίου1986«νέωνκοινοτικώνστόχωνενεργειακήςπολιτικής
γιατο1995»('),ηΟΚΕείχετηνευκαιρίαναεκφέρειγνώμη
μεδιάφορασχέδιαψηφισμάτωνήσυστάσεωντουΣυμβουλίου
πουαπέβλεπανόλαστηδημιουργίαευνοϊκότερωνσυνθηκών
καιπεριβάλλοντος γιατηνανάπτυξηκαιτηναυξανόμενη
χρήσητωνανανεώσιμωνενεργειώνστηνΚοινότητα .
2.3.Είναιλυπηρό,απότηνάποψηαυτή,ότι,εκτόςαπότις
πληροφορίεςπουπεριέχονταιστηναιτιολογικήέκθεσηπου
συνοδεύειτηνπρότασηαπόφασης,ποτέδενδιαβιβάσθηκε
σχετικάστηνΟΚΕκαμίαέκθεσηπράγμαπουθατηςείχε
επιτρέψειναεκτιμήσεισυγκεκριμένατηνεξέλιξητηςκατά­
στασηςτωνανανεώσιμωνενεργειώνστηνΚοινότητακατάτη
διάρκειατωντελευταίωνετών.Οιεκθέσειςαυτέςθαμπορού­
σανεπίσηςνααποτελέσουνέναιδιαίτεραχρήσιμοστοιχείο
εκτίμησηςγιατοπρόγραμμαδράσηςπουπροτείνεταισήμερα.
2.4.Πρέπειεπίσηςναυπογραμμισθεί ηέλλειψηέως
σήμερασταθερών,συνεκτικώνκαιεναρμονισμένων στατιστι­
κώνβάσεωνπουθαεπέτρεπανναγίνειγνωστήμεσαφέστερο
τρόποκαιμεμεγαλύτερηαξιοπιστίαησυμβολήτωνανανεώ­
σιμωνενεργειώνστοενεργειακόισοζύγιοτηςΚοινότητας
καιβάσειτωνοποίωνθαήτανδυνατόνακαθορισθούνοι
προοπτικέςανάπτυξης .Εκφράζεταιακόμημιαφοράδυσαρέ­
σκειαγιατηνέλλειψηαυτή.Ειδικότεραθαήτανχρήσιμο
ναυπάρχουναυτάταστατιστικάδεδομέναόσοναφοράτην
παραγωγήπρωτογενούςκαιδευτερογενούςενέργειαςκαιτην
εξέλιξητηςενεργειακήςκατανάλωσηςστουςδιάφορους
τομείςτηςοικονομίας .
2.4.1.ΗΟΚΕεκφράζειτηνικανοποίησήτηςγιατιςενέρ­
γειεςπουέχουναναληφθείαπότηνΕπιτροπήσεσυνεργασία
μετακράτημέλη,μεσκοπόνααναπτυχθείένασύστημα
πουθαεπιτρέψειτησυλλογήκαιτηνπαροχήστατιστικών
δεδομένωνγιατιςανανεώσιμεςμορφέςενέργειαςσετακτική
καισυγκρίσιμηβάση.Τοσχέδιοπουπροωθήθηκετο1990
απότηνΕπιτροπήεπέτρεψεήδητησυλλογήσυγκρίσιμων
στατιστικώνγιατο1989,μολονότισεορισμένεςπεριπτώσεις
ταστοιχείααυτάδενείναιπλήρη.
2.5.Ενπάσηπεριπτώσει,διαπιστώνεταιότιπαράτιςδιά­
φορεςσυστάσειςκαιψηφίσματατουΣυμβουλίου ,οιανανεώ­
σιμεςενέργειεςδενπαρουσίασαν ακόμααξιοσημείωτη
αύξησηκατάτηδιάρκειατωντελευταίωνετών.
2.6.Το1985,ησυμβολήτωνανανεώσιμωνενεργειώνυπο­
λογιζότανσε15εκατ.τ.ι.π.δηλ.μόλιςτο1%τηςσυνολικής
ζήτησηςενέργειας.Αυτήηανανεώσιμηενέργειαπροέρχοταν
εξάλλουκατά85%περίπουαπόυδροηλεκτρικές εγκαταστά­
σεις.Το1985,πάντοτε,τοπραγματικάεκμεταλλεύσιμο δυνα­
μικόέωςτο2000υπολογιζότανότιθακυμανθείμεταξύ42και
52εκατ.τ.ι.π.
2.7.Όπωςυπογραμμίζει ,ωστόσο,ηΕπιτροπήστηνανα­
κοίνωσήτηςτουΜαΐου1988μετίτλο«Τακυριότερααποτελέ­
σματατηςεξέτασηςτωνενεργειακώνπολιτικώντωνκρατών
μελώνπουπραγματοποιήθηκε απότηνΕπιτροπή»[έγγρ.
(ΌΜ(88)174τελικό],οιπροβλέψειςαυτέςέγινανπριναπό—εξασφαλισηγιαταβιοκαύσιμαενόςμεριδίουτηςαγοράς
ύψους5%τηςσυνολικήςκατανάλωσηςτωναυτοκινήτων
οχημάτων .
1.9.ΗΕπιτροπήεκτιμάέτσιότιμιαμείωσηκατά180εκ.τ.
τωνεκπομπών002δύναταιναεπιτευχθείτο2005.Καιμόνο
ηεφαρμογήτουπρογράμματος Altenerθασυμβάλεισε
μείωσητωνεκπομπών002το2000,δηλ.ελαφρώςανώτερη
των30εκ.τ.
1.10.Προβλέπονται ,συγκεκριμένατέσσεριςτύποιδρά­
σεων:στοπρόγραμμαAltener
—δράσειςπουπροορίζονταιγιατηνπροαγωγήτηςαγοράς
ανανεώσιμωνενεργειώνκαιτηνένταξήτουςστηνεσωτε­
ρικήαγοράενέργειας,
—οιδράσειςαυτέςαφορούνκυρίωςτηνεναρμόνισητων
νομοθεσιώνκαιτονκαθορισμόκοινώντεχνικώνπροδια­
γραφών,
—δράσειςοικονομικήςφύσεως,
—δράσειςεπιμόρφωσης ,πληροφόρησης καιενθάρρυνσης ,
—δράσειςγιασυνεργασίαμετρίτεςχώρες(αναπτυσσόμενες
χώρες,χώρεςτηςΚεντρικήςκαιΑνατολικήςΕυρώπης,
συμπεριλαμβανομένων καιτωνχωρώντηςπρώηνΣοβιετι­
κήςΈνωσης).
1.11.ΗπροτεινόμενηαπότηνΕπιτροπήαπόφασηστα
πλαίσιατουπρογράμματοςαυτούαποσκοπείστοναεπιτρέψει
στηνΚοινότηταναχρηματοδοτήσει σειράδράσεωνγιατην
προώθησητηνανανεώσιμωνενεργειών .Πρόκειταιγιατέσσε­
ριςκατηγορίεςδράσεων,ήτοι:
—μελέτεςκαιτεχνικέςαξιολογήσειςπουσκοπόέχουντον
καθορισμόπροτύπωνκαιτεχνικώνπροδιαγραφών ,
—μέτραγιατηνυποστήριξητωνπρωτοβουλιών τωνκρατών
μελώνπουαποβλέπουνστηδιεύρυνσηκαιστηδημιουργία
υποδομήςγιατιςανανεώσιμεςενέργειες,
—μέτραγιατηνενθάρρυνσητηςδημιουργίαςδικτύουπλη­
ροφοριώνμεσκοπότηβελτίωσητουσυντονισμούτων
δράσεωνσεεθνικό,κοινοτικόκαιδιεθνέςεπίπεδο,
—δοκιμαστικέςδράσειςσεβιομηχανικήκλίμακαστον
τομέατηςενεργειακήςμετατροπήςτηςβιομάζαςκαιιδίως
γιατηνπαραγωγήβιοκαυσίμωνκαιβιοαερίωνκαθώςκαι
γιατηχρησιμοποίηση φυτώνσύντομουκύκλουζωήςκαι
φυτών(Γ4.
1.12.Προτάθηκεήδηηδιάθεσητουποσούτων40εκατ.
Ecuαπότονκοινοτικόπροϋπολογισμό γιατηνεκτέλεσητου
προγράμματος ηδιάρκειατουοποίουθαείναι5έτη.
1.13.Ηπρότασηαπόφασηςδιευκρινίζειτοποσοστόχρη­
ματοδοτικήςσυμμετοχήςτηςΚοινότηταςγιακάθεδράσηως
επίσηςκαιτιςλεπτομέρειεςεπιλογήςτους.Κατάτοτρίτο
έτοςεκτέλεσηςπροβλέπεταιηκατάρτισηέκθεσηςγιατα
επιτευχθέντααποτέλεσματα συνοδευόμενης ,ενδεχομένως ,
απόπροτάσειςτροποποίησης τουενλόγωπρογράμματος
καθώςκαισχετικήεκτίμησητωνεκτελεσθεισώνεργασιών .
2.Ηανάπτυξητωνανανεώσιμωνενεργειώνσταπλαίσιατης
πολιτικήςτηςΚοινότηταςστοπεδίοτηςενέργειας
2.1.Ηπαρουσίασητουπρογράμματος «Altener»αποτελεί
τηνπιοπρόσφατηπροσπάθειαπουαποβλέπειστηνεξασφά­
λισησημαντικήςαύξησηςτηςσυμβολήςτωνανανεώσιμων
ενεργειώνστοενεργειακόισοζύγιοτηςΚοινότητας . (')ΕΕαριθ.Ο241της25.9.1986,σ.1.

25.1.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων Αριθ.€19/9
τηθεαματικήπτώσητωντιμώντουπετρελαίουκαιεκτοτεη
οικονομικήσυγκυρίακαθώςκαιηανταγωνιστικότητα των
ανανεώσιμωνπηγώνενέργειαςέχουνακολουθήσεικαθοδική
πορεία(βλέπεσημ.6.2).
2.8.Το1991,οιυπόεμπορικήεκμετάλλευσηανανεώσιμες
ενέργειεςκάλυπτανμόλιςτο2%τηςζήτησηςπρωτογενούς
ενέργειας,δηλ.περίπου23εκατ.τ.ι.π.,εκτωνοποίωνπάνω
από23εκατ.τ.ι.π.προέρχονταναπότιςμεγάλεςυδραυλικές
εγκαταστάσεις .Οσυνυπολογισμός τηςενέργειαςξυλείαςπου
αντιπροσωπεύει 20εκατ.τ.ι.π.,αυξάνειτομερίδιοτωνανανε­
ώσιμωνενεργειώνπερίπουστο4%.
2.9.Ηεφαρμογήτουπρογράμματος «Altener"»θαπρέπει
νασυμβάλει,σύμφωναμετηνΕπιτροπή,στονααυξηθεί
ησυμβολήτωνανανεώσιμωνενεργειώνστηνκάλυψητων
αναγκώνπρωτογενούςενέργειαςτηςΚοινότηταςσε109εκ.
τ.ι.π.το2005,δηλ.στο8%τηςκατανάλωσηςενέργειας.
2.10.Πρέπειωστόσοναυπογραμμισθεί ότιτομισόπερί­
πουτηςαύξησηςαυτήςθαπροκύψειαπότηνπεραιτέρω
ανάπτυξητηςβιομάζαςπεριλαμβανομένης τηςενέργειαςαπό
ξύλο,τηςοποίαςησυμβολήθααυξηθείαπό25,4σε66εκ.μ.τ.
Ησυμβολήτωνβιοκαυσίμωνθαανέλθειαπό0σε11εκ.μ.τ.
το2005.
2.11.ΗΕπιτροπήεκτιμάπράγματιότιηβιομάζα«συνιστά
τηνανανεώσιμηπηγήενέργειαςπουβραχύ—καιμεσοπροθέ­
σμωςκαθιστάδυνατόναυπάρξειμιααισθητήσυμβολήστην
αντικατάσταση τωνπαραδοσιακών καυσίμων»ενώυπογραμ­
μίζειότι«προτεραιότητα θαδοθείστηνεμπορικήδιείσδυση
βιοκαυσίμωνκαικαυσίμωνγεωργικήςπροέλευσης»(σημείο
56τουαιτιολογικού ).
2.12.ΠάντασύμφωναμετηνΕπιτροπή,ηαύξησητης
συμβολήςτωνανανεώσιμωνενεργειώνστοενεργειακόισοζύ­
γιοτηςΚοινότηταςπρέπειναέχειωςπηγή(σημείο38του
αιτιολογικού )
—τηνενεργειακήαξιοποίησητωνβιομηχανικώνκαιαστι­
κώναπορριμμάτων ,
—τηναιολικήενέργεια,
—τηνμικρούδραυλική .εκμετάλλευσης ανανεώσιμωνπηγώνενεργείαςστηνΚοινο­
τητα»—ΓνωμοδότησητηςΟΚΕ27Ιανουαρίου1988(2).
«ΠρότασησύστασηςτουΣυμβουλίουσχετικάμετηνενί­
σχυσητηςσυνεργασίαςμεταξύτωνεπιχειρήσεωνδημόσιας
διανομήςκαιτωνπαραγωγώνηλεκτρικήςενέργειαςγιαίδια
χρήση»—ΓνωμοδότησητηςΟΚΕ27Οκτωβρίου1988(3).
3.1.2.Σχετικά,συχνάτίθεταισεαμφιβολίακαιηαληθινή
πολιτικήβούλησητωνκρατώνμελώνγιατηδημιουργίατων
συνθηκώνπουείναιαναγκαίεςώστεοιανανεώσιμεςενέργειες
νασυμβάλουνμετρόποαποτελεσματικό στονενεργειακό
εφοδιασμότηςΚοινότητας ,καιζητείται,ιδίως,ναεξαλει­
φθούντανομοθετικά,κανονιστικάκαιδιοικητικάεμπόδια
καθώςκαιτακωλύματαπουσυνδέονταιμετιςτεχνικέςτης
προτυποποίησης γιαναεξασφαλισθεί ηπρακτικήχρησιμο­
ποίηση,σεμεγάληκλίμακα,τωνανανεώσιμωνενεργειών .
3.1.3.ΗΟΚΕυπεγράμμισεεπίσηςότιτοδυναμικόπου
απορρέειαπότιςανανεώσιμεςενέργειεςδενθαήτανδυνατό
νατύχειπλήρουςεκμετάλλευσης ανδιατηρούντανοισημερι­
νέςγενικέςσυνθήκεςκαιυποδομές.
3.1.4.Θεωρείεπίσηςότιτόσοσ'αυτόνόσοκαιστους
άλλουςενεργειακούςτομείς,οικαθορισθέντεςστόχοιδενθα
επιτευχθούνπαράμόνοανεξασφαλισθεί ησυνεκτικότητα
μεταξύτωνδιαφόρωνδράσεωνπουδιεξάγονταιστουςάλλους
τομείςτηςΚοινότητας ,καιτούτοστομέτροκατάτοοποίο
οιδράσειςαυτέςέχουνάμεσηεπίπτωσηγιατηνυλοποίηση
τωνανωτέρωενεργειακώνστόχων.
3.1.5.ΗΟΚΕεπαναλαμβάνει τηνυποστήριξήτηςστις
πρωτοβουλίεςτηςΕπιτροπήςγιατοθέμακαιυποστηρίζει
τηνπαρουσίασητουπρογράμματοςAltenerπουαποτελείτην
τελευταίαπροσπάθεια ,μεαυτήτηφορά,στόχουςπουέχουν
εκτιμηθείποσοτικώς ,γιαναεξασφαλισθείμιαανάπτυξηκαι
μιααυξανόμενηκαισταθερήχρήσητωνανανεώσιμωνενερ­
γειών.
3.1.6.Διαπιστώνει ,οπωσδήποτε ,ότιτοπρόγραμμαπου
προτείνειηΕπιτροπήβασίζεταισεμιαανάλυσηκαιέναν
απολογισμότηςκατάστασηςγιατηνανάπτυξητωνανανεώσι­
μωνενεργειώνστηνΚοινότητακαιτωνπροοπτικώνστον
τομέαπουηΟΚΕ,πέραντωνπληροφοριώντουαιτιολογικού
τηςπρότασης,δενδύναταιναεκτιμήσειηίδια.
3.1.7.ΗΟΚΕλαμβάνεισυνεπώςμόνογνώσητηςευνοϊκής
εξέλιξηςπουσημειώθηκεστοντομέααπότο1986,καιτης
εμφανούςανάγκηςγιαεδραίωσήτης,ιδιαίτεραμέσωπρωτο­
βουλιώνγιατηνυποστήριξητωνπροσπαθειώντωνκρατών
μελών,πρωτοβουλιών πουσυμβάλλουνστηδημιουργίατων
συνθηκώνγιατησταθερήδιείσδυσητωνανενεώσιμωνενερ­
γειών,χωρίςτιςοποίεςηεξέλιξηαυτήμπορείνατεθείσε
αμφισβήτησηλόγωπτώσεωςτωντιμώντωνπαραδοσιακών
ενεργειών .
3.1.8.ΗΟΚΕεπιμένειεπίσηςότιθαπρέπειηνέαθέληση
πουεπιδεικνύουντακράτημέληναμεταφρασθείσεμιααυξη­
μένηοικονομικήπροσπάθειαυπέρτωνδραστηριοτήτων έρευ­
νας,ανάπτυξηςκαιεπίδειξηςστοντομέατωνανανεώσιμων
ενεργειώνκαιτούτοαντίθεταπροςτηνεξέλιξητωντελευ­3.ΓενικέςπαρατηρήσειςγιατοπρόγραμμαAltener
3.1.Συνολικήεκτίμηση
3.1.1.ΗΟΚΕαποφάνθηκεήδηπολλέςφορέςυπέρμιας
αυξημένηςανάπτυξηςτωνανανεώσιμωνενεργειώνκαιτούτο
γιαλόγουςπουπροέρχονταιτόσοαπότηφροντίδαγιαενί­
σχυσητηςενεργειακήςασφάλειαςτηςΕυρώπηςόσονκαι
απόευρύτερεςπεριβαλλοντικές καικοινωνικο-οικονομικές
σκέψεις.«Κοινοτικόςπροσανατολισμός γιατηνανάπτυξη
νέωνκαιανανεώσιμωνπηγώνενέργειας»—Γνωμοδότηση
τηςΟΚΕ18Αυγούστου1986(·).«Πρότασησύστασηςτου
Συμβουλίουστακράτημέλησχετικάμετηνανάπτυξητης
(')ΕΕαριθ.ε316της9.12.1988,σ.1.(2)ΕΕαριθ.€80της28.3.1988,σ.5.
(3)ΕΕαριθ.€337της31.12.1988,σ.4.

Αριθ.€19/10 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων 25.1.93
ταίωνετών,πουχαρακτηρίσθηκε απόσταθερήμείωσητων
ποσώνπουδιατίθενταιστηνέρευνα.Είναισκόπιμοσχετικά
νασυνεκτιμηθείησημασίαπουθαείχεπαρόμοιαπροσπάθεια
ιδιαίτεραόσοναφοράτοστόχοτηςενίσχυσηςτηςκοινωνικής
καιοικονομικήςσυνοχήςστοεσωτερικότηςΚοινότητας(βλ.
σημείο3.2).
3.1.9.ΗΟΚΕθεωρείότιοιστόχοιτουπρογράμματος
Altenerιδιαίτεραφιλόδοξοκαιότιδενπρέπειναυπερεκτιμώ­
νταιοιπραγματικέςδυνατότητεςγιατηναληθινήεπίτευξή
τους.Ηπολυασθενήςαύξησητωνανανεώσιμωνενεργειώντα
τελευταίαχρόνια,παράτιςπολυάριθμεςδηλώσειςπροθέ­
σεων,επιβάλλειορισμένοσκεπτικισμό ,ιδιαίτεραωςπρος
τοστόχοπουσυνιστάταιστηναύξησητηςσυμβολήςτων
ανανεώσιμωνενεργειώνστηνκάλυψητηςσυνολικήςζήτησης
ενέργειαςαπό4%το1991σε8%το2005.
3.1.10.Ακόμηκαιστηνπερίπτωσηόπουπαρόμοιοςστόχος
δύναταιναεπιτευχθεί,δενείναισκόπιμοναυπερεκτιμάται ο
ρόλοςτωνανανεώσιμωνενεργειώντόσοόσοναφοράτη
μείωσητωνεκπομπών00^όσοκαιόσοναφοράτονεφοδια­
σμόσεενέργειατηςΚοινοτητας .
3.1.11.Γιατοτελευταίοσημείο,υπενθυμίζεταιότι,βάσει
τωνπροβλέψεων ,ησυνολικήκατανάλωσηενέργειαςστην
Κοινότηταθααυξηθείκατά20,7%μέχριτο2005,δηλαδή
από1160σε1400εκατ.τ.ι.π.,ενώ,στηνκαλύτερητων
περιπτώσεων ,οιανανεώσιμεςενέργειεςδενθασυμβάλουν
κατάτηνίδιαπερίοδοπαράμόνοκατά4%στηνκάλυψη
αυτώντωνσυμπληρωματικών αναγκών[Σύμφωναμετιςτελευ­
ταίεςπροβλέψειςησυνολικήκατανάλωσηενέργειαςπρόκει­
ταιστηνπραγματικότητα νααυξηθείμόλιςλίγοπάνωαπότο
19%μεταξύτου1990καιτου2005,περνώνταςαπό1226εκατ,
τ.ι.π.σε1461εκατ.τ.ι.π..Ησυμβολήτωνανανεώσιμων
ενεργειώνστηνκάλυψητηςσυνολικήςζήτησηςενέργειας
στηνΚοινότητααντιπροσωπεύει μόλιςτο7,4%—βλ.
«EnergyinEurope»ειδικότεύχος,Σεπτέμβριος1912—«Α
viewtothefuture»].
3.2.Ανανεώσιμεςενέργειεςκαιοικονομικήκαικοινωνική
σύγκλιση
3.2.1.ΗΟΚΕθεωρείαντίθεταότιπρέπεινατονίσειτη
σημασίατηςανάπτυξηςτωνανανεώσιμωνενεργειώνενόψει
μιαςενδυνάμωσηςτηςοικονομικήςκαικοινωνικήςσυνοχής
στοεσωτερικότηςΚοινότητας .
3.2.2.Σχετικά,ταδιαθέσιμαουσιαστικάδεδομένα,λόγω
τουγενικούχαρακτήρατους,δενδίνουνμιααληθινήεικόνα
τηςκατάστασηςστηνοποίαέχουναναπτυχθείοιανανεώσιμες
ενέργειεςσταδιάφορακράτημέληκαιπεριφέρειεςτηςΚοινό­
τητας,όπουησυμβολήτουςσεπρομήθειεςπρωτογενούς
ενέργειαςυπερβαίνεισεορισμένεςπεριπτώσειςτο10%.
3.2.3.Ηαξιοποίησητωνανανεώσιμωνενεργειώναποτελεί
συνεπώςβασικόπαράγονταοικονομικήςκαικοινωνικήςανά­
πτυξηςιδιαίτερασεαπομακρυσμένες ήπεριφερειακέςπεριο­
χέςτηςΚοινότητας,περιοχέςπουδιαθέτουνλίγοαναπτυγμέ­
νεςενεργειακέςυποδομέςκαι/ήπουδιαθέτουνέναενδογενές
ενεργειακόδυναμικόσημαντικούκαιεκμεταλλεύσιμου χαρα­
κτήρα.
3.2.4.Οιπτυχέςαυτέςκατέστησανήδηανάγλυφεςσεπολυ­
άριθμεςπρογενέστερες γνωμοδοτήσεις τηςΟΚΕ(βλ.ιδ.
σημείωση 1,2,3,σ9).3.2.5.ΗΟΚΕθεωρείοτιηαναπτυξησεμεγάληκλίμακα
ανανεώσιμωνενεργειών,πουσυνεπάγεταιτοπρόγραμμα
Altener,εγείρειπολλάερωτήματαπουπρέπεινααναφερθούν .
3.3.Περιβαλλοντικές επιπτώσεις
3.3.1.Επιθυμείκαταρχήναεπισύρειτηνπροσοχήγιατις
αρνητικέςεπιπτώσειςστοπεριβάλλονπουμπορείναπροκύ­
ψουναπόπαρόμοιαανάπτυξη,επιπτώσειςπουθαήτανδυνατό
μακροπροθέσμως νααντισταθμίσουν ταενεργητικάαποτελέ­
σματαπουαναμένονταιαπότηνάποψητηςμείωσηςτων
εκπομπώνCO2.
3.3.2.Στοσημείοαυτόμπορείνααναφερθεί,π.χ.,ηηχη­
τικήμόλυνσηπουμπορείναπροκύψειαπότονπολλαπλασια­
σμότωναερογεννητριών ,τονυποβιβασμότηςποιότηταςτου
περιβάλλοντος πουμπορείναπροκαλέσειηανάπτυξητης
μικροϋδραυλικής ήακόμηεκείνηπουπροκαλείταιστοέδα­
φοςκαισταεπιφανειακάύδατααπόταδασύλλιαμεταχεία
εναλλαγήστιςκαλλιέργειεςκαιαπόταρυτινούχα .
3.3.3.Πράγματι,ορισμένεςπαρατηρήσειςτηςΕπιτροπής
γιατοθέμαεγείρουνσοβαρέςεπιφυλάξειςκαιηΟΚΕζητείνα
αξιολογούνται τακτικάοιπεριβαλλοντικές επιπτώσειςμιας
αυξημένηςανάπτυξηςτωνδιαφόρωνανανεώσιμωνενεργειών
καιτααποτελέσματατωναξιολογήσεωναυτώνναδημοσιεύο­
νταικαιναδημοσιοποιούνται .
3.3.4.Οισκέψειςαυτέςδενμεταβάλλουνκαθόλουτην
γνώμητηςΟΚΕσύμφωναμετηνοποίαστησημερινήκατά­
στασηκαισεπολυάριθμεςπεριπτώσεις ,σεσύγκρισημετα
παραδοσιακάκαύσιμα,οιανανεώσιμεςενέργειεςυποκρύ­
πτουνέναδυναμικόευνοϊκόόσοναφοράτηνεπίδρασήτους
στοπεριβάλλονπράγμαπουπροσαυξάνειτοοικονομικόενδι­
αφέρονγιατηνανάπτυξήτους.
3.4.Παραγωγήηλεκτρικήςενέργειας,βάσειανανεώσιμων
ενεργειώνκαιπλαίσιατηςεσωτερικήςαγοράςενέργειας
3.4.1.ΗΟΚΕδιερωτάται,κατόπιν,γιατηδυνατότητααπο­
τελεσματικήςεπίτευξηςτουτριπλασιασμού τηςπαραγωγής
ηλεκτρισμούμεβάσηανανεώσιμεςενέργειεςκαιιδιαίτεραμε
βάσητημικροϋδραυλική ,τωνοποίωνησυμβολήθαδιπλασι­
ασθείμεταξύ1991και2005.
3.4.2.Στηγνωμοδότησήτηςγιατηνπρότασησύστασης
τουΣυμβουλίουπροςτακράτημέλησχετικάμετηνενίσχυση
τηςσυνεργασίαςμεταξύεπιχειρήσεωνδημόσιαςδιανομής
καιπαραγωγώνηλεκτρικήςενέργειαςγιαίδιαχρήση,του
Οκτωβρίου1988(σημ.3,σ9),ηΟΚΕυποστήριζετιςπρωτο­
βουλίεςτηςΕπιτροπήςπουείχανσκοπότηδημιουργίακατά­
λληληςβάσηςγιατηναύξησητηςπαραγωγήςηλεκτρισμού
μεβάσηανανεώσιμεςενέργειεςκαιδιατύπωσεαρκετέςπροτά­
σειςσχετικά.
3.4.3.ΣτοσημείοαυτόηΟΚΕαποφάνθηκεευνοϊκάγια
τηνκατασκευήκαιτηνεκμετάλλευσηυδραυλικώνμικροεγκα­
ταστάσεωνπαραγωγήςηλεκτρισμού .Εγκρίνεισυνεπώςτην
άρσητωνεμποδίωννομοθετικής ,κανονιστικήςήδιοικητικής
τάξηςπουπαρεμβάλλονται .
3.4.4.Ηάρσητωνεμποδίωναυτώνπάντωςδεναρκεί.Χρει­
άζεταιεπίσηςναληφθείυπόψηότιστιςπερισσότερεςτων

25.1.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων Αριθ.€19/11
περιπτωσεων ,καιτούτοισχύειιδιαίτεραγιατημικροϋ­
δραυλική,ηοικονομικήαπόδοσητηςπαραγωγήςηλεκτρι­
σμούβάσειανανεώσιμωνενεργειών—καιανσυνεκτιμηθεί
μόνοτοάμεσοκόστος—δενμπορείναεξασφαλισθείπαρά
μόνονμακροπροθέσμως .
3.4.5.Ηπραγματοποίηση τουστόχουπουκαθορίζειηΕπι­
τροπήπροϋποθέτεισυνεπώςότιοηλεκτρισμόςπουπαράγεται
έτσιθαδύναταιναπωλείταισετιμήπουεπιτρέπει,τουλάχι­
στον,τηνκάλυψητουκόστουςτωνεπενδύσεωνκαιτοσύνολο
τωνάμεσωνδαπανών.Επομένωςτίθεταιθέμασυμβατούενός
παρόμοιουστόχουμεεκείνουςστουςοποίουςαποβλέπουνοι
προτάσειςγιαελευθέρωσητουτομέαηλεκτρικήςενέργειας
ενόψειτηςκαθιέρωσηςμιαςεσωτερικήςαγοράςτηςενέργειας
πιοανοικτήςκαιανταγωνιστικής .
3.4.6.ΗΟΚΕζητάεπίσηςναεξετασθείηεπίπτωσηαπό
τηνπραγματοποίηση τηςεσωτερικήςαγοράςστηναγοράτου
ηλεκτρισμούόσοναφοράτηνανάπτυξητωνανανεώσιμων
ενεργειών .3.5.4.1.Τοποσοστοαυτοπουμπορείναθεωρηθείωςσημα­
ντικόσχετικάθαδικαιολογείτηνανάγκηκαθησύχασηςτων
φόβωνπουμπορείναπροκαλέσειοστόχοςτηςΚοινότητας
απόπεριβαλλοντική πλευράόπωςεπίσηςαπότηνπτυχήτης
πολιτικήςγιατημείωσητωνεπιδοτήσεωνστηγεωργία.
3.5.5.Πρέπειεπίσηςνατεθείτοερώτημααπότημια
πλευράσεποιεςπροϋποθέσειςθεμελιώνεταιοστόχοςπου
έχειτεθείαπότηνΕπιτροπή,κυρίωςσεό,τιαφοράτηνεξέ­
λιξητουαριθμούτωνοχημάτωνμεκινητήραστονορίζοντα
του2005καιτιςπροβλέψειςκατανάλωσηςκαυσίμων,καιαπό
τηνάλληπλευρά,πώςεντάσσεταισταπλαίσιατης«κοινοτι­
κήςστρατηγικής»γιατηνανάπτυξημεταφορώνπουσέβονται
περισσότεροτοπεριβάλλον»ηοποίαπραγματοποιείται από
τηνίδιατηνΕπιτροπήστοπράσινοβιβλίοτηςσχετικάμε
τιςεπιπτώσειςτωνμεταφορώνστοπεριβάλλον [έγγρ.
(ΓΟΜ(92)46τελικό],
3.5.6.Τοτμήμαθεωρείότι,στοπαράρτημαAltener,σχε­
τικάμετακίνητραπροςτιςπρότυπεςεγκαταστάσεις στον
τομέαβιοκαυσίμωνγιακινητήτεςDiesel,πρέπεινασυνεκτι­
μηθούνοιβιομηχανικέςπρότυπεςεγκαταστάσειςστοντομέα
τωνοξυγονομένωνπρόσθετωνουσιώνγιατηβενζίνη(βιοαι­
θανόλη).
3.6.Ηλιοθερμικήενέργεια
3.6.1.Ηχρησιμοποίηση τηςηλιοθερμικήςενέργειαςδια­
φέρειουσιωδώςστιςδιάφορεςπεριφέρειεςτηςΚοινότητας .
Τούτοδενισχύειμόνο—όπωςθααναμένετογιακλιματολογι­
κούςλόγους—γιατηδιαφοράμεταξύτωνχωρώντουΝότου
καιτουΒορρά.ΚαιμεταξύτωνχωρώντουΝότουυφίστανται
ακόμημεγάλεςδιαφορέςέτσιώστεναμπορείναγίνειλόγος
γιαμιαχαρακτηριστική διαφοράμεταξύΑνατολήςκαι
Δύσης.Τηνπρώτηθέση,μεμεγάληδιαφορά,κατέχειη
Ελλάδαακολουθούμενη απότηΓαλλίακαιτηνΙταλία.Η
χρήσητηςηλιοθερμικήςενέργειαςστηνΙσπανίαείναιασυνή­
θισταχαμηλή.Τοαυτόισχύεικαιγιατηνπαραγωγήηλιακών
θερμοσιφώνων .
3.6.2.ΗΟΚΕζητείαπότηνΕπιτροπήνααναλύσει,με
τηνεκπόνησηκατάλληλωνμελετών,τιςαιτίεςτωνενλόγω
διαφορώνκαινααναπτύξειστρατηγικέςγιατοντρόπομετον
οποίομπορείναπροωθηθείηηλιοθερμικήενέργειαστην
αγοράτωνχωρώντουΝότουμεχαμηλήχρήσητηςανωτέρω
ενέργειας .
4.Ειδικέςπαρατηρήσειςγιατηνπρότασηαπόφασης
4.1.ΗΟΚΕεπιδοκιμάζειτηνπρότασημετηνεπιφύλαξη
τωνκατωτέρωπαρατηρήσεων καιπροτάσεωνήσυμπληρώ­
σεων.
4.2.Θέματαδημοσιονομικού χαρακτήρα
4.2.1.ΗΟΚΕδιαπιστώνεικαταρχήότιδενέχεικαθορισθεί
κανένακονδύλιο,έστωκαιενδεικτικώς,γιαορισμένεςενέρ­
γειεςχρηματοδοτικής υποστήριξηςκαθώςκαιγιατησυνερ­
γασίαμετρίτεςχώρες.
4.2.2.Θεωρείσχετικάότιείναιαξιοσημείωτοότιδενπαρέ­
χονταιπληροφορίεςγιατιςδημοσιονομικές επιπτώσειςτων
ενεργειώνγιατηνανάπτυξητωνβιοκαυσίμωνπαράτηνπρο­
τεραιότηταπουδίνεταισ'αυτές.3.5.Αναπτυξητηςβιομαζαςκαιτωνβιοκαυσίμων
3.5.1.ΗΕπιτροπήδίνειέμφασηστηβιομάζακαιταβιοκα­
ύσιμα.ΤούτοαναγκάζειτηνΟΚΕναδιατυπώσειορισμένες
παρατηρήσεις .
3.5.2.Υπενθυμίζεικαταρχήνότιηίδιαετάχθηκευπέρτης
αύξησηςτηςχρήσηςδασικώνκαιγεωργικώνπόρωνγιαενερ­
γειακούςσκοπούς,ιδιαίτεραγιατηνπαραγωγήβιοκαυσίμων .
«Αύξησητηςχρησιμοποίησης γεωργικώνκαιδασικώνπόρων
στουςβιομηχανικούς ,μηεπισιτιστικούς τομείςκαιστην
ενέργεια :προοπτικέςπουδιανοίγονταιαπότηνέρευνακαι
τηντεχνολογικήκαινοτομία»—ΓνωμοδότησητηςΟΚΕτης
29ηςΜαρτίου 1990(1).«ΠρότασηοδηγίαςτουΣυμβουλίου
γιατονσυντελεστήτωνειδικώνφόρωνκατανάλωσηςπου
εφαρμόζεταιστακαύσιμαγιακινητήρεςγεωργικήςπροσελεύ­
σεως»—ΓνωμοδότησητηςΟΚΕτης26ηςΜαΐου1992(2).
3.5.3.Ενώ,επομένως,ευνοούσετηνεκμετάλλευσηενδεχο­
μένωνσυνεργιώνμεταξύτηςΚΓΠκαιτηςενεργειακήςπολι­
τικής,ηΟΚΕεπέσυρετηνπροσοχήστην«ανάγκηπρόληψης
επιζήμιωνγεωργικώνπρακτικώνστοαγροτικόπεριβάλλον
πουθαέθετανσεκίνδυνοτονγεωργικόιστόκαιθαέβλαπταν
τοπεριβάλλον»(1).
3.5.4.ΗΟΚΕλαμβάνειυπόψητης,σχετικά,ότιγιατην
επίτευξητουστόχουπουέχειτεθείαπότηνΕπιτροπή,δηλαδή
νακαταστείδυνατόταβιοκαύσιμανακαλύπτουνποσοστό
5%τηςσυνολικήςκατανάλωσηςτωνοχημάτωνμεκινητήρα,
αναφέρεταισυγκεκριμέναότιθαχρειασθούνσήμερα7εκατ.
εκτάριαγιατηνπαραγωγή 11εκατ.τ.ι.π.Οαριθμόςαυτός
αντιπροσωπεύει περίπουτο5.5%τηςωφέλιμηςγεωργικής
επιφάνειαςτηςΚοινότηταςηοποίαυπολογίζεταισε128080
εκατομμύριαεκτάρια(Έκθεση1991γιατηνκατάστασηστη
γεωργίαστηνΚοινότητα—ΕπιτροπήτωνΕυρωπαϊκώνΚοι­
νοτήτων—1992).
(')ΕΕαριθ.€124της21.5.1990,σ.47.
(2)ΕΕαριθ.Γ223της31.8.1992,σ.1.

Αριθ.€19/12 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 25.1.93
4.2.3.ΗΟΚΕσημειώνεικατόπινοτιηπρότασηηιδιαδεν
περιέχειδιατάξειςσχετικάμετακονδύλια,ειςβάροςτου
κοινοτικούπροϋπολογισμού πουείναιαναγκαίαγιατηνεκτέ­
λεσητουπρογράμματος .Τοποσότων40εκατ.Εcυ,που
αναφέρουνστοέγγραφοτηςΕπιτροπής,καιηκατανομήτου
δεναναλύεταιπαράκατάτρόποενδεικτικό,πράγμαπουπρο­
στίθεταιστονκατατμητικόχαράκτηράτου.
4.2.4.ΗΕπιτροπήδικαιολογείτηναπουσίαπαρόμοιων
διατάξεωναπότηνανάγκηδιατήρησηςενόςδιαπραγματευτι­
κούπεριθωρίουμετουςδιάφορουςκλάδουςτηςΑρμόδιαςγια
τονΠροϋπολογισμό Αρχήςώστεναεπιτύχειτιςπιστώσεις
πουθεωρείαναγκαίεςγιατηνεκτέλεσητουπρογράμματος
καιναδιαθέτειικανοποιητική ευελιξίαγιανααντιμετωπίσει
τααπρόβλεπτακαιναεπαναπροσανατολίσει ,εάνχρειασθεί,
τιςπροτεραιότητες .
4.2.5.ΗΟΚΕφοβάται,οπωσδήποτε ,μήπωςηχρηματοδό­
τησητουπρογράμματοςAltenerεμπλακείστηγραφειοκρατία
τωνδημοσιονομικών διαδικασιών ,ελλείψειμιαςγνήσιας
πολιτικήςβούλησηςεκμέρουςτωνκρατώνμελώνυπέρτης
ανάπτυξηςτωνανανεώσιμωνενεργειών,πουθααντανακλάται
ιδιαίτερααπόχρηματοδοτικής πλευράςστηναπόφασηπου
θαληφθεί.
4.2.6.ΗΟΚΕδιερωτάταιεπίσης,ανηεπιλογήτηςΕπιτρο­
πήςδενκαθιστάαμφιλεγόμενητηναποφασιστικότητα της
Κοινότηταςνασυμβάλειμετρόποαποτελεσματικό καιουσια­
στικόστημείωσητωνεκπομπώνCO2,ιδιαίτεραμέσωμιας
σταθερήςδέσμευσηςυπέρτωνανανεώσιμωνενεργειών.
4.3.Δράσειςπουαπολαύουνκοινοτικήςχρηματοδότησης
4.3.1.ΗΟΚΕζητάναπροσδιορισθούν στηναπόφασητα
κριτήριακαιοιόροιεπιλογήςτωνενεργειώνπουθααπολαύ­
ουνκοινοτικήςχρηματοδότησης .4.3.2.Θεωρείεπιπλεον,ότικάθεδράσηπουαπολαύει
παρόμοιαςχρηματοδότησης πρέπεινααποτελείαντικείμενο
έκθεσηςγιατηνυλοποίησήτης,σετακτικάδιαστήματα,για
ναδιασφαλισθεί ηκαλήδιαχείρισητωνκοινοτικώνπιστώ­
σεων.
4.4.Εκτίμησητωναποτελεσμάτων τουπρογράμματος
4.4.1.ΗΟΚΕδιαπιστώνειότιηΕπιτροπήδενέχειθέσει
κανέναποσοτικάυπολογισμένοστόχογιατηναύξησησυμ­
βολήςτωνανανεώσιμωνενεργειώνστησυνολικήκάλυψητης
ζήτησηςπρωτογενούςενέργειας,ενόψειτου1997,δηλ.στο
τέλοςτουπρογράμματοςAltener.
4.4.2.Διερωτάται ,συνεπώς,γιατιςβάσειςπουθαεπιτρέ­
ψουνναεκτιμηθούνοιπρόοδοιπουθασημειωθούνπροςτην
υλοποίησητωνστόχωνπουκαθορίζονταιγιατο2005,μετην
εφαρμογή,πέρααπότοπρόγραμμαAltener,τουσυνόλουτων
ενεργειώνπουαναφέρονταιστοπροαναφερθένσημείο1.5.
4.4.3.ΗΟΚΕζητά,επίσης,όπωςκατάτηλήξητουπρο­
γράμματος,πραγματοποιηθεί :
—εκτίμησητωνεθνικώνκαικοινοτικώνδράσεωνεπίτου
περιβάλλοντος ,όταντούτοκριθείκατάλληλο,
—εκτίμησητηςσυμβολήςτουπρογράμματοςστηνυλοποί­
ησητουστόχουτηςενίσχυσηςτηςοικονομικήςκαικοι­
νωνικήςσυνοχήςστηνΚοινότητα .
4.5.ΔιαβίβασηστηνΟΚΕτωνεκθέσεωντουάρθρου8
4.5.1.ΗΟΚΕμετάτροποποίησητουάρθρου8τηςπρότα­
σηςώστεναπροβλεφθείηδιαβίβασηκαιστηνΟΚΕτόσο
τηςπροσωρινήςέκθεσης,τηςοποίαςηεκπόνησηπουπροβλέ­
πεταικατάτηδιάρκειατουτρίτουέτους,καικατάτηλήξη
τούτου,τηςέκθεσηςγιατηνεκτίμησητωναποτελεσμάτων
του.
Βρυξέλλες,24Νοεμβρίου1992.
ΗΠροεδροςτης
ΟικονομικήςκαιΚοινωνικήςΕπιτροπής
SusanneΤΙΕΜΑΝΝ