C 206/9

Γνωμοδοτηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Οι φυσικές καταστροφές (πυρκαγιές, πλημμύρες, ξηρασία)»

(2006/C 206/03)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

Έχοντας υπόψη ην απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 4ης Απριλίου 2006 να ζητήσει γνωμοδότησή της σχετικά με το θέμα αυτό, σύμφωνα με το άρθρο 265, παράγραφος 4, της συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας·

Έχοντας υπόψη την απόφαση του Προέδρου της, της 23ης Μαρτίου 2006, σύμφωνα με το άρθρο 40, παράγραφος 2 του Εσωτερικού Κανονισμού της, να ορίσει τον κ. Valcárcel Siso, Πρόεδρο της Αυτόνομης Περιφέρειας της Μούρθια (ES/ΕΛΚ), γενικό εισηγητή για τη σχετική γνωμοδότηση·

Έχοντας υπόψη τη γνωμοδότησή της για την ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο, στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών «Ενίσχυση της Ικανότητας Πολιτικής Προστασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση» (COM(2004) 200 τελικό – CDR 241/2003 fin (1))·

Εκτιμώντας ότι:

κατά την 64η σύνοδο ολομέλειάς της, της 26ης και 27ης Απριλίου 2006 (συνεδρίαση της 26ης Απριλίου), υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση:

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Η Επιτροπή των Περιφερειών

(1) ΕΕ C 43 της 18.02.2005, σ. 38.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Παραδείγματα βέλτιστων πρακτικών για την πρόληψη φυσικών καταστροφών

1. ESCAPE - European Solutions by Ευρωπαϊκές λύσεις από την Co-operation and Planning in Emergencies (Συνεργασία και προγραμματισμός σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης) (για πλημμύρες σε παράκτιες περιοχές)

Προκειμένου να μετριαστεί ο αντίκτυπος των πλημμύρων, εταίροι από τις περιοχές που πλήττονται περισσότερο στο Ηνωμένο Βασίλειο, στις Κάτω Χώρες και στο Βέλγιο, προώθησαν το πρόγραμμα ESCAPE. Το πρόγραμμα αυτό υπερέβη την πρόληψη και τη διαχείριση του κινδύνου και επιδίωξε να βελτιώσει τις πολιτικές στον τομέα της χωροταξίας, τις στρατηγικές για τη διαχείριση του κινδύνου, τα σχέδια για την αντιμετώπιση απρόβλεπτων συμβάντων και την ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης, με στόχο την ελαχιστοποίηση των ζημιών που προκαλούν οι πλημμύρες στις παράκτιες κοινότητες.

Μια βασική δραστηριότητα συνίστατο σε εκστρατεία ενημέρωσης σχετικά με τις πλημμύρες. Χρησιμοποιήθηκαν βίντεο, διασκέψεις, καθώς και μια εφημερίδα, προκειμένου να μπορέσουν τα παιδιά και οι ενήλικες, ο τοπικός πληθυσμός και οι επαγγελματίες να καταλάβουν τους κινδύνους που σχετίζονται με τις πλημμύρες. Η ενημερωτική εκστρατεία προσέφερε επίσης εξηγήσεις σχετικά με το τι πρέπει να αναμένεται από τις κυβερνήσεις και με τον τρόπο κατά τον οποίο οι άνθρωποι θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους εαυτούς τους. Μια άλλη σημαντική δραστηριότητα αφορούσε την ανάπτυξη ενός ευέλικτου και πολυλειτουργικού σχεδίου για την αντιμετώπιση απρόβλεπτων συμβάντων με στόχο την προστασία του τοπικού πληθυσμού, των τουριστών και των επιχειρήσεων σε περίπτωση πλημμύρας. Ένα διασυνοριακό πλαίσιο σχεδιασμού για την αντιμετώπιση απρόβλεπτων συμβάντων διατίθεται προς σε χρήση και σε άλλους.

Στο πλαίσιο του ESCAPE δημιουργήθηκε και δοκιμάστηκε επίσης ένα High Water Information System – HIS (Σύστημα Πληροφόρησης για την Πλημμυρίδα) για τις πλημμύρες που προκαλούνται από τη θάλασσα, το οποίο παρακολουθεί τις παλίρροιες, την ισχύ του ανέμου και το ύψος των κυμάτων. Στο σύστημα αυτό ενσωματώθηκε και ένα Decision Support System – DSS (Σύστημα Υποστήριξης των Αποφάσεων) που υπολογίζει το χρόνο που απαιτείται για την εκκένωση μιας πληγείσας περιοχής και συνιστά τις διαδρομές εκκένωσης χρησιμοποιώντας στοιχεία όπως οι οδικές δυνατότητες και η δημογραφία. Οι τοπικές, περιφερειακές και εθνικές αρχές που είναι αρμόδιες τόσο για το σχεδιασμό σε περίπτωση απρόβλεπτων συμβάντων όσο και για τη χωροταξία μπορούν να χρησιμοποιούν τα συστήματα HIS και DSS για την πρόβλεψη των επιπτώσεων και για το χρονικό υπολογισμό των πλημμύρων που προκαλούνται από τη θάλασσα. http://www.interregnorthsea.org/project-details.asp?id=1-16-31-7-526-02

2. AWARE - Attention to warning and readiness in emergencies (Προσοχή στην προειδοποίηση και στην ετοιμότητα σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης)

Ένα από τα συμπεράσματα στα οποία κατέληξε το πρόγραμμα ESCAPE ήταν ότι, εφόσον οι έκτακτες ανάγκες δεν γνωρίζουν τα σύνορα, ούτε και ο σχεδιασμός για την αντιμετώπιση απρόβλεπτων συμβάντων πρέπει να σταματά σε σύνορα. Το AWARE μπορεί να θεωρηθεί ως διάδοχος του ESCAPE. Ενώ το ESCAPE περιορίζεται στις πλημμύρες, το AWARE περιλαμβάνει και άλλους τομείς και έχει ως χαρακτηριστικότερο γνώρισμα τη διατομεακή συνεργασία σε περίπτωση καταστροφών που οφείλονται είτε σε φυσικά αίτια είτε σε ανθρώπινη παρέμβαση, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας του σχεδιασμού για την αντιμετώπιση απρόβλεπτων συμβάντων και την προαγωγή της συνειδητοποίησης των κινδύνων από τους πολίτες.

Το AWARE εστιάζεται στη βελτίωση της ενημέρωσης κατά τρόπο ώστε να περιοριστεί η ευπάθεια του πληθυσμού στις διασυνοριακές περιοχές, τόσο κατά τη διάρκεια όσο και μετά από μια καταστροφή, με τη βελτίωση των πηγών και των διαύλων πληροφόρησης και επικοινωνίας. Προκειμένου οι άνθρωποι, τα ΜΜΕ, οι αρχές και οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης να συνειδητοποιήσουν περισσότερο τους υπάρχοντες κινδύνους και τους τρόπους αντιμετώπισης και αντίδρασης σε περίπτωση καταστροφικών συμβάντων, θα πραγματοποιηθούν δύο εκστρατείες αειφόρου συνειδητοποίησης για τη νεολαία και για τους επαγγελματίες, ακολουθούμενες από μια έκθεση όσον αφορά τις απαιτούμενες διευθετήσεις με τα ΜΜΕ σχετικά με τον τρόπο κατά τον οποίο καλύπτουν τις καταστροφές που συμβαίνουν σε διάφορες χώρες και από μια μελέτη σκοπιμότητας σχετικά με ένα μέσο το οποίο να παρέχει στις αρχές τη δυνατότητα να ενημερώνουν τους συγγενείς και τους φίλους των θυμάτων για τον ακριβή τόπο κατοικίας τους, αμέσως μόλις συμβεί μια καταστροφή. Το AWARE εστιάζεται επίσης στο περιεχόμενο και στη δομή της πληροφόρησης και της επικοινωνίας μεταξύ των τοπικών και περιφερειακών αρχών στις διασυνοριακές περιοχές πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από μια καταστροφή. Στόχος είναι η συνεκτίμηση εκ μέρους των τοπικών διοικήσεων των διασυνοριακών επιπτώσεων που έχουν οι αποφάσεις τους και η διασφάλιση της ενημέρωσης των αρχών από την άλλη πλευρά των συνόρων. Έχοντας αποκτήσει κοινή γνώση και εμπειρία, μέσω της ανταλλαγής πληροφοριών και της άντλησης διδαγμάτων, οι εταίροι θα καταρτίσουν έκθεση – συμπεριλαμβανομένων και συστάσεων – σχετικά με ένα εικονικό διασυνοριακό σύστημα διαχείρισης κρίσεων και θα προωθήσουν τη διεξαγωγή δύο διαπεριφερειακών συνεδριάσεων με ειδικούς στον τομέα της διαχείρισης κρίσεων και της αντιμετώπισης καταστροφών. Ο τελικός στόχος του προγράμματος συνίσταται στην ποιοτική βελτίωση της αντιμετώπισης καταστροφών στις διασυνοριακές περιοχές μέσω της ανταλλαγής προσωπικού μεταξύ των συμμετεχουσών περιοχών και της διοργάνωσης περιφερειακών και διασυνοριακών ασκήσεων (μόνον σε επίπεδο αρμοδίων αρχών) με διασυνοριακούς/διαπεριφερειακούς παρατηρητές για τη μεταβίβαση στοιχείων στο σύστημα εξασφάλισης της ποιότητας. www.project-aware.com

3. Chain of Safety (Αλυσίδα Ασφαλείας), μια πρωτοβουλία για το σχεδιασμό της αντιμετώπισης απρόβλεπτων συμβάντων από πλημμύρες η οποία καλύπτει ολόκληρη την περιοχή της Βόρειας Θάλασσας

Εφόσον οι καταστροφές δεν σταματούν στα περιφερειακά ή στα εθνικά σύνορα, το ίδιο πρέπει να ισχύσει και για τη διαχείριση των κρίσεων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνώρισε ότι τούτο αποτελεί πρόβλημα και αναπτύσσει επί του παρόντος, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, διάφορες πρωτοβουλίες για μια ευρωπαϊκή προσέγγιση του σχεδιασμού σε περίπτωση απρόβλεπτων συμβάντων. Το πρόγραμμα Chain of Safety σκοπεύει να εκθέσει τις απόψεις της περιοχής της Βόρειας Θάλασσας ως συνεισφορά στις εν λόγω πρωτοβουλίες με την προώθηση ενός προγράμματος εστιασμένου στη δημιουργία μιας δομής για το σχεδιασμό της αντιμετώπισης απρόβλεπτων συμβάντων από πλημμύρες, βασισμένης στο πρότυπο του Chain of Safety και εκτεινόμενης σε ολόκληρη την περιοχή της Βόρειας Θάλασσας. Το πρόγραμμα αποσκοπεί στη διευκόλυνση της συνεργασίας, της ανταλλαγής εμπειριών και της αμοιβαίας βοήθειας σε περίπτωση πλημμύρας στην περιοχή της Βόρειας Θάλασσας με τη συσσώρευση γνώσης και εμπειρίας σχετικά με τις παράκτιες πλημμύρες, μέσω μιας αλυσίδας ασφαλείας η οποία θα καλύπτει ολόκληρη την περιοχή της Βόρειας Θάλασσας με στόχο τη βελτιστοποίηση της ενδοπεριφερειακής συνεργασίας μεταξύ των περιφερειών της Βόρειας Θάλασσας προκειμένου να μειωθεί ο αριθμός των θυμάτων και να ελαχιστοποιηθούν οι ζημίες που προκαλούν οι παράκτιες πλημμύρες. Ο γενικός στόχος του προγράμματος έγκειται στη δρομολόγηση ενός σχεδίου για την αντιμετώπιση απρόβλεπτων συμβάντων από πλημμύρες, εκτεινόμενου σε ολόκληρη την περιοχή της Βόρειας Θάλασσας. Τούτο προϋποθέτει συνεργασία με όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς προκειμένου να συγκεντρωθούν παραδείγματα βέλτιστων πρακτικών και εμπειριών από τις συμμετέχουσες περιφέρειες.

Οι δραστηριότητες στο πλαίσιο του προγράμματος Chain of Safety μπορούν να διαιρεθούν σε τρεις βασικές θεματικές ενότητες: συγκριτική ανάλυση των υφισταμένων περιφερειακών και εθνικών σχεδίων για την αντιμετώπιση πλημμύρων στις περιφέρειες της Βόρειας Θάλασσας· διαμόρφωση κοινής προσέγγισης όσον αφορά το Chain of Safety στην περιοχή της Βόρειας Θάλασσας· και κατάρτιση καταλόγου με τον αναγκαίο και το διαθέσιμο εξοπλισμό προκειμένου να τεθεί σε εφαρμογή ένα κοινό σχέδιο για την αντιμετώπιση απρόβλεπτων συμβάντων από πλημμύρες.

4. Βελτίωση της βάσης γνώσεων NEDIES (Natural and Environmental Disaster Information Exchange System - Σύστημα Ανταλλαγής Πληροφοριών για Φυσικές και Περιβαλλοντικές Καταστροφές) του Κοινού Κέντρου Ερευνών

Η προστασία των πολιτών και του περιβάλλοντος στην Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια διαρκή πρόκληση λόγω του ευρέος φάσματος των κινδύνων που προκύπτουν από φυσικά αίτια. Επομένως, η άντληση διδαγμάτων από τη συστηματική ανάλυση της εξέλιξης προγενέστερων καταστροφών και των περιστάσεων που ευνόησαν την εμφάνισή τους είναι υψίστης σημασίας για τη μελλοντική ελαχιστοποίηση των κινδύνων και για τον καθορισμό των προτεραιοτήτων έναντι της ευπάθειας. Η διαδεδομένη εφαρμογή και κοινοποίηση των αντληθέντων διδαγμάτων αποτελεί άλλο ένα βήμα ζωτικής σημασίας για την καταπολέμηση της εμφάνισης ανεπιθύμητων συμβάντων και, κυρίως, για τη μετρίαση των επιπτώσεών τους. Για την υποστήριξη του στόχου αυτού, το Κοινό Κέντρο Ερευνών (ΚΚΕρ) διατηρεί το Σύστημα Ανταλλαγής Πληροφοριών για Φυσικές και Περιβαλλοντικές Καταστροφές (NEDIES), το οποίο αποσκοπεί στην προετοιμασία και στη διάδοση των διδαγμάτων που αντλούνται από την πρόληψη, την επίδειξη ετοιμότητας και την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών και τεχνολογικών ατυχημάτων. Οι εκθέσεις σχετικά με τις φυσικές καταστροφές που περιλαμβάνονται στο σύστημα NEDIES είναι διαθέσιμες μέσω δικτυακής πύλης.

Για την ενίσχυση και την επέκταση της βάσης γνώσεων NEDIES η οποία περιέχει δεδομένα σχετικά με τις καταστροφές, συμπεριλαμβανομένων και των αντληθέντων διδαγμάτων, απαιτείται μια καλύτερα διαρθρωμένη και πιο ενδελεχής κατανόηση των περιστάσεων της εκάστοτε καταστροφής, προκειμένου να καταστεί δυνατή η παροχή εκτεταμένων και πολύτιμων στοιχείων για τη λήψη αποφάσεων. Στο πλαίσιο μελέτης που του ανατέθηκε από το ΚΚΕρ και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Πανεπιστήμιο του Zeeland (Κάτω Χώρες) αναπτύσσει ένα σχέδιο για τη δομημένη ανάλυση και τη χαρτογράφηση της χρονικής εξέλιξης μιας καταστροφής, των δράσεων που ανέλαβαν οι διάφοροι φορείς πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από το συμβάν, καθώς και των περιβαλλοντικών και λοιπών παραμέτρων που επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα της διαχείρισης. Το σχέδιο αυτό αποβλέπει στην παροχή ικανοποιητικά διαρθρωμένων στοιχείων κατά τρόπο ώστε να διευκολυνθεί η άντληση διδαγμάτων. Τα πορίσματα της προαναφερθείσας μελέτης θα ενταχθούν στο πλαίσιο της «αλυσίδας ασφαλείας», γεγονός το οποίο θα έχει ως αποτέλεσμα να καταστούν ορατές οι αλληλένδετες συνέπειες σε όλα τα στάδια.

5. INTERREG IIIA – Ιταλία/Σλοβενία: Πρόγραμμα SIMIS για ένα συνδεδεμένο σύστημα ελέγχου του ποταμού Ιζόντσο - Σόκα (Soča)

Το πρόγραμμα αυτό στοχεύει στη βελτίωση του συστήματος ελέγχου της λεκάνης του ποταμού Ιζόντσο και, άρα, στη μεγιστοποίηση της ασφάλειας του πληθυσμού με την καταπολέμηση των πλημμύρων. Το πρόγραμμα χρησιμεύει επίσης στη βελτίωση των υπερεθνικών μέτρων ασφαλείας, στην ενδυνάμωση της συνεργασίας μεταξύ της Περιφέρειας Φριούλι-Βενέτσια Τζούλια και της Σλοβενίας και χρησιμοποιεί καινοτόμα τεχνικά μέσα. Για την επίτευξη των εν λόγω στόχων, τα επιχειρησιακά κέντρα της Παλμανόβα και της Λουμπλιάνα διασυνδέθηκαν και, συγχρόνως, διαμορφώθηκαν κοινά πρωτόκολλα για την παρέμβαση σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Επίσης, πραγματοποιήθηκε ενδελεχής μελέτη της υδρολογικής λεκάνης και εγκαταστάθηκαν προηγμένες μονάδες ελέγχου στα κρισιμότερα σημεία της λεκάνης με στόχο την πρόβλεψη και την αποτροπή των πλημμύρων. http://www.simis.si

6. Διαπεριφερειακό πρωτόκολλο διασυνοριακής συνεργασίας για την αστική προστασία – Φριούλι-Βενέτσια Τζούλια/Καρινθία/Σλοβενία

Έχοντας επίγνωση των υφισταμένων κινδύνων για τον πληθυσμό είτε από φυσικά αίτια είτε λόγω ανθρώπινης παρέμβασης, καθώς και της ανάγκης για διασφάλιση της παροχής ταχείας αμοιβαίας βοήθειας σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης και όντες αποφασισμένοι να ενισχύσουν και να ενθαρρύνουν τη διασυνοριακή συνεργασία στον τομέα της αστικής προστασίας, οι αρμόδιοι για την αστική προστασία της Αυτόνομης Περιφέρειας Φριούλι-Βενέτσια-Τζούλια και της Καρινθίας/Δημοκρατίας της Σλοβενίας εκφράζουν τη βούλησή τους να επιδιώκουν τη μέγιστη αμοιβαία συνεργασία και να συντονίζουν από κοινού τις απαιτούμενες παρεμβάσεις για την προστασία των όμορων πληθυσμών, των αγαθών, των εγκαταστάσεων και του περιβάλλοντος σε περίπτωση ή εν αναμονή έκτακτης ανάγκης, συμπεριλαμβανομένων και των δασικών πυρκαγιών. Τα πρωτόκολλα διασυνοριακής συνεργασίας καθορίζουν τις κοινές λειτουργικές μεθόδους για την πρόβλεψη και την πρόληψη καταστροφών, για την ανταλλαγή στοιχείων σε πραγματικό χρόνο και για την ταχεία κοινοποίηση πληροφοριών που αφορούν καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, για την παροχή αμοιβαίας βοήθειας σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, καθώς και για το συντονισμό των συνεργείων διάσωσης των πληγέντων όμορων πληθυσμών.

Για την ανάληψη των δραστηριοτήτων που σχετίζονται με την πρόβλεψη, την πρόληψη και την ανταλλαγή πληροφοριών κοινού ενδιαφέροντος στον τομέα της αστικής προστασίας, η Αυτόνομη Περιφέρεια Φριούλι-Βενέτσια-Τζούλια και η Καρινθία/Δημοκρατία της Σλοβενίας συνδέουν τα αντίστοιχα Επιχειρησιακά Κέντρα Αναφοράς τους, με στόχο την εξασφάλιση ταχείας αμοιβαίας κοινοποίησης όλων των σημαντικών πληροφοριών, και πραγματοποιούν ανταλλαγές γνώσεων και εκπαιδευτικών ασκήσεων. Οι περιοχές αυτές συμφωνούν επίσης να συνδέσουν τα δικά τους Επιχειρησιακά Κέντρα Αναφοράς με τη βοήθεια ενός αποτελεσματικού συστήματος μετάδοσης και συλλογής δεδομένων μεταξύ των αντίστοιχων Επιχειρησιακών Κέντρων Αναφοράς, προκειμένου να καταστεί δυνατή τόσο η αμοιβαία ανταλλαγή σημαντικών στοιχείων σε πραγματικό χρόνο από τα δίκτυα σεισμολογικής παρακολούθησης, υδρομετεωρολογίας και θάλασσιας μετεωρολογίας, τα οποία είναι εγκατεστημένα στις αντίστοιχες περιοχές, όσο και η διαμόρφωση μιας ειδικής σύνδεσης για την πραγματοποίηση τηλεεικονοδιασκέψεων μεταξύ των Επιχειρησιακών Κέντρων Αναφοράς.

Οι προαναφερθείσες περιφέρειες δεσμεύονται για την ταχεία αμοιβαία επικοινωνία μεταξύ των Επιχειρησιακών Κέντρων Αναφοράς σχετικά με τους δυνητικούς ή πραγματικούς κινδύνους έκτακτης ανάγκης, οι οποίοι απειλούν τους όμορους πληθυσμούς, τα αγαθά, τις εγκαταστάσεις και το περιβάλλον κοντά στη μεθόριο. Προωθούν επίσης ένα πρόγραμμα για την πραγματοποίηση περιοδικών συναντήσεων μεταξύ του τεχνικού προσωπικού των αντίστοιχων δομών, προβαίνουν στην ανταλλαγή γνώσεων σχετικά με τις σημαντικές τεχνικές και επιστημονικές εξελίξεις στον τομέα της αστικής προστασίας, μεταξύ άλλων και με την προώθηση κοινών σχεδίων που διαμορφώνονται και εφαρμόζονται στον τομέα της πρόβλεψης και της πρόληψης φυσικών κινδύνων, και διοργανώνουν κοινές εκπαιδευτικές ασκήσεις προσομοίωσης για την εξοικείωση με τις αντίστοιχες λειτουργικές μεθόδους σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Εάν τυχόν προκύψει κάποια έκτακτη ανάγκη στην επικράτειά τους, η οποία ενδέχεται να έχει επιπτώσεις στους όμορους πληθυσμούς, οι εν λόγω περιφέρειες δύνανται να αιτηθούν την παροχή αμοιβαίας βοήθειας διαμέσου των Επιχειρησιακών Κέντρων Αναφοράς. Ανάλογα με τους διαθέσιμους πόρους, η αμοιβαία βοήθεια μπορεί να συνίσταται στην αποστολή εξειδικευμένου προσωπικού, κατάλληλα εξοπλισμένων εθελοντικών μονάδων, αεροσκαφών και ειδών πρώτης ανάγκης προς τους πληγέντες όμορους πληθυσμούς, καθώς και στην ανάληψη οποιασδήποτε άλλης ενέργειας που μπορεί να θεωρηθεί χρήσιμη για την αντιμετώπιση της εκάστοτε έκτακτης ανάγκης. Οι περιφέρειες αυτές συμφωνούν, επίσης, να συνεργάζονται για την κατάσβεση δασικών πυρκαγιών στις μεθόριες περιοχές. Η αμοιβαία βοήθεια παρέχεται δωρεάν.

7. DESERTNET – Παρακολούθηση και δράσεις για την καταπολέμηση της απερήμωσης στο ευρωπαϊκό τμήμα της Μεσογείου.

Το πρόγραμμα «DESERTNET» επικεντρώνεται στη μελέτη, στην παρακολούθηση και στην αειφόρο διαχείριση των περιοχών που διατρέχουν κίνδυνο απερήμωσης εντός της λεκάνης της Μεσογείου. Το πρόγραμμα αυτό στοχεύει στην εκλογίκευση των πληροφοριών και των τεχνικών και επιστημονικών εμπειριών που αποκτώνται και διαμορφώνονται κατά τρόπο εξατομικευμένο για τις επικίνδυνες περιοχές, στο πλαίσιο των περιφερειακών και των εθνικών προγραμμάτων. Προβλέπεται να δημιουργηθεί μια πλατφόρμα υπηρεσιών, ένα δίκτυο πιλοτικών δράσεων και χρηστών, καθώς και ένα διαπεριφερειακό παρατηρητήριο για την καταπολέμηση της απερήμωσης, με στόχο να προαχθεί η υλοποίηση ενός ομοιογενούς συστήματος τόσο για την ανταλλαγή δεδομένων και πληροφοριών όσο και για τον έλεγχο των διαδικασιών της απερήμωσης.

Το «DESERTNET» συνέβαλε στη δημιουργία ενός δικτύου πιλοτικών δράσεων, το οποίο αποσκοπεί στην καθιέρωση μιας διαδικασίας ομογενοποίησης των μεθόδων, βασισμένης στη σύγκριση των εμπειριών διαφόρων περιοχών. Το δίκτυο αυτό υλοποιήθηκε απτά με την ανάπτυξη μιας πλατφόρμας υπηρεσιών η οποία κατέστησε δυνατή τη δημιουργία μιας βάσης δεδομένων σχετικά με τις μεθόδους, τα πρότυπα και τα διαθέσιμα δεδομένα στις περιφέρειες-εταίρους. Επίσης, η δομή αυτή αναμένεται να συντελέσει μελλοντικά στην απλούστερη διαχείριση των δραστηριοτήτων και των συνεργασιών στο πλαίσιο προγραμμάτων ή άλλων δραστηριοτήτων και, συγχρόνως, να αποτελέσει πραγματικό σημείο αναφοράς για τις επικρατέστερες και τις συνηθέστερα χρησιμοποιούμενες μεθόδους. Πιο μακροπρόθεσμα, οι εταίροι αναλαμβάνουν να προωθήσουν την πλατφόρμα υπηρεσιών, κυρίως με την αύξηση του αριθμού των χρηστών. Η εν λόγω επέκταση προβλέπεται να μετατρέψει την προαναφερθείσα πλατφόρμα σε έναν εικονικό τόπο ανταλλαγής γνώσεων, συμπεριλαμβάνοντας σε αυτήν – εκτός από τους χρήστες της – και τις Εθνικές Επιτροπές για την Καταπολέμηση της Απερήμωσης.

Οι περιφέρειες-εταίροι είναι οι εξής: οι ιταλικές περιφέρειες της Λιγουρίας, της Καμπανίας, της Καλαβρίας, της Τοσκάνης, της Σικελίας, της Αιμίλια Ρομάνα, της Βασιλικάτα και της Σαρδηνίας, καθώς και οι αυτόνομες ισπανικές περιφέρειες της Μούρθια και της Ανδαλουσίας (www.desertnet.org).

8. ROBINWOOD – Αναζωογόνηση αγροτικών και ορεινών περιοχών μέσω της βιώσιμης ανάπτυξης και χάρη σε ολοκληρωμένη δασονομική διαχείριση

Το πρόγραμμα ROBINWOOD συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο του προγράμματος INTERREG ΙΙΙ Γ – Νότια Ζώνη (South) και αποσκοπεί στην κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών με την αναζωογόνηση της αλυσίδας ανεφοδιασμού σε ξυλεία. Το πρόγραμμα αυτό προβλέπεται να εφαρμόσει μια καινοτόμο προσέγγιση βασισμένη στη βιώσιμη δασική διαχείριση, η οποία θα συνδυάζει χωροταξικές, περιβαλλοντικές, ενεργειακές, εδαφικές, οικονομικές και εργασιακές παραμέτρους.

Το πρόγραμμα ROBINWOOD περιλαμβάνει τις εξής πέντε βασικές θεματικές ενότητες:

— Συντονισμό και διαχείριση του προγράμματος

— Διατήρηση του εδάφους: στοχεύει στην εξεύρεση λύσεων για την πρόληψη της διάβρωσης, για τον έλεγχο της καθίζησης και για την προστασία από τις πλημμύρες, μέσω της δασονομικής διαχείρισης.

— Δασικοί πόροι: αποσκοπεί στη βελτίωση της δασονομικής διαχείρισης δια της ανταλλαγής των βέλτιστων πρακτικών και λύσεων για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που αφορούν την πιστοποίηση, τη διαχείριση και τον προγραμματισμό στο δασικό τομέα. Η εν λόγω συνιστώσα θα ολοκληρωθεί με την εκπόνηση ενός επιχειρησιακού σχεδίου δασονομικής διαχείρισης από τις συνεργαζόμενες περιφέρειες για την αξιολόγηση της οικονομικής και περιβαλλοντικής βιωσιμότητας των διαδικασιών δασονομικής διαχείρισης.

— Ενέργεια: αποβλέπει στην αύξηση της χρήσης της δασικής βιομάζας για την παραγωγή ενέργειας ουδέτερης ως προς τις εκπομπές CO2 από έναν βιώσιμο πόρο.

— Επικοινωνία: έχει ως στόχο τη συνεκτίμηση των νέων εξελίξεων στις αγροτικές και ορεινές περιοχές των συνεργαζόμενων περιφερειών. Η επικοινωνία αποτελεί καθοριστικό μέσο για την προαγωγή της «αριστείας» και για τη διάδοση ορθών πρακτικών μεταξύ των περιφερειών-εταίρων.

Οι συμμετέχουσες περιφέρειες είναι οι ακόλουθες: η Λιγουρία (Ιταλία), το Βραδεμβούργο (Γερμανία), η Αυτόνομη Περιφέρεια της Μούρθια (Ισπανία), η Ουαλία (Μεγάλη Βρετανία), η Ανατολική Πομερανία (Πολωνία), η Ανατολική Σλοβακία (Αυτόνομες Περιφέρειες του Košice και του Prešov – Δημοκρατία της Σλοβακίας).