[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 1.10.2007

COM(2007) 543 final

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ

Ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με τη λειτουργία του συστήματος των ευρωπαϊκών σχολείων κατά το 2006 {SEC(2007) 1199}

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3

2. ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟ 2006 3

2.1. Επισκόπηση της σημερινής κατάστασης στα ευρωπαϊκά σχολεία 3

2.1.1. Συνεχής υπερπληθυσμός στις Βρυξέλλες 4

2.1.2. Νέες καθυστερήσεις στο Λουξεμβούργο 4

2.1.3. Άλλα σχολεία – πολλά προβλήματα υπερπληθυσμού 5

2.2. Τομείς με προβλήματα 6

3. ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ 7

3.1. Ο προϋπολογισμός του 2006 7

3.2. Ο νέος δημοσιονομικός κανονισμός 7

3.3. Απόφαση για τον προϋπολογισμό 2007 8

3.4. Δέσμευση μέρους της συνεισφοράς στο ΓΓΓ για το 2006 8

4. ΔΙΟΙΚΗΣΗ 8

4.1. Διάσκεψη στο Noordwijk και υπουργική σύνοδος 8

4.1.1. Αποτελέσματα της υπουργικής συνόδου: άνοιγμα και ενίσχυση του συστήματος των ευρωπαϊκών σχολείων 9

4.2. Σύσταση της κεντρικής αρχής εγγραφών 10

4.3. Επικοινωνία, ενημέρωση και διάλογος 11

4.4. Μελέτη: η έκθεση Van Dijk σχετικά με τέσσερα μικρά σχολεία 11

4.5. Διαπίστευση 11

5. ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ 2007 ΚΑΙ ΜΕΤΑ 12

5.1. Μελλοντικές ενέργειες μετά την υπουργική σύνοδο 12

5.2. Έναρξη λειτουργίας του σχολείου του Berkendael/Laeken στις Βρυξέλλες 13

5.3. Υποχρεώσεις των κρατών μελών 13

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η παρούσα έκθεση επικεντρώνεται στα σημαντικότερα γεγονότα και τις κυριότερες εξελίξεις που επηρέασαν το σύστημα των ευρωπαϊκών σχολείων και το ρόλο που διαδραμάτισε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά το 2006.

Κατά το έτος αυτό σημειώθηκαν καθοριστικές εξελίξεις για το μέλλον του συστήματος. Η μεγάλη διάσκεψη υψηλού επιπέδου που διοργανώθηκε την άνοιξη του 2006 στο Noordwijk αποτέλεσε ορόσημο για τη διαδικασία μεταρρύθμισης που πραγματοποιήθηκε σε διάφορα επίπεδα. Στο τέλος του έτους ακολούθησε ανεπίσημη υπουργική σύνοδος, κατά την οποία συζητήθηκε το μέλλον των σχολείων σε υψηλό πολιτικό επίπεδο. Το ανώτατο συμβούλιο των ευρωπαϊκών σχολείων (BoG) ανέλαβε τώρα το δύσκολο έργο της πρακτικής εφαρμογής των πολιτικών προθέσεων.

Ωστόσο, η καθημερινή ζωή σε ορισμένα σχολεία παραμένει πολύ δύσκολη λόγω του υπερπληθυσμού και της έλλειψης πολιτικής βούλησης σε ορισμένες χώρες υποδοχής να λάβουν τα απαραίτητα επείγοντα μέτρα και να πραγματοποιήσουν τις αναγκαίες επενδύσεις σε υποδομές ή, στις χειρότερες περιπτώσεις, στην πραγματική παροχή κατάλληλης υποδομής.

Γενικά, η Επιτροπή ανησυχεί διότι ορισμένα κράτη μέλη δεν εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις που έχουν ως χώρες υποδοχής των ευρωπαϊκών οργάνων και των ευρωπαϊκών σχολείων, όσον αφορά αφενός την παροχή υποδομής και αφετέρου την απόσπαση διδακτικού προσωπικού. Η κατάσταση αυτή έχει ως άμεση συνέπεια τη σοβαρή επιδείνωση των συνθηκών φοίτησης και της ποιότητας της καθημερινής ζωής των μαθητών και του προσωπικού αυτών των σχολείων.

Ο συνδυασμός των δύο αυτών προβλημάτων θέτει πράγματι σε κίνδυνο τις μακροπρόθεσμες προοπτικές των ευρωπαϊκών σχολείων. Η Επιτροπή γνωρίζει πολύ καλά ότι ορισμένα μέλη του προσωπικού αναζητούν εναλλακτικές λύσεις για την εκπαίδευση των παιδιών τους, συχνά παρά τη θέλησή τους, διότι το σύστημα των ευρωπαϊκών σχολείων δεν μπορεί πάντα να τους παράσχει μια ικανοποιητική λύση για τα παιδιά τους. Το πρόβλημα του υπερπληθυσμού πρέπει να ληφθεί υπόψη πολύ σοβαρά από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη και η Επιτροπή θα συνεχίσει να ασκεί πιέσεις στις σχετικές χώρες υποδοχής ώστε να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους.

ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟ 2006

Επισκόπηση της σημερινής κατάστασης στα ευρωπαϊκά σχολεία

Πολλοί γονείς και μαθητές εξακολούθησαν να προτιμούν τα ευρωπαϊκά σχολεία, με αποτέλεσμα να έχει αυξηθεί ο συνολικός αριθμός των μαθητών στα 13 σχολεία σε 20.582. Τα ευρωπαϊκά σχολεία έχουν ιδιαίτερη σημασία για τους έκτακτους υπαλλήλους, των οποίων τα παιδιά θα πρέπει να συνεχίσουν το σχολείο στη μητρική τους γλώσσα όταν θα επιστρέψουν στη χώρα καταγωγής τους. Με την προσχώρηση δύο νέων κρατών μελών, της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας, τον Ιανουάριο του 2007, η πολυμορφία και οι απαιτήσεις του συστήματος των ευρωπαϊκών σχολείων αυξάνονται ακόμη περισσότερο. Λεπτομερή στατιστικά στοιχεία παρέχονται στην ετήσια έκθεση του Γενικού Γραμματέα[1].

Συνεχής υπερπληθυσμός στις Βρυξέλλες

Σύμφωνα με την περιοριστική πολιτική εγγραφών για το 2006/2007, νέες εγγραφές μπορούσαν να γίνουν μόνο στο σχολείο του Uccle, το μόνο σχολείο που διέθετε ακόμη ορισμένες θέσεις. Το αποτέλεσμα ήταν πολλές οικογένειες να αρνηθούν να εγγράψουν τα παιδιά τους στο Uccle, λόγω του υπερβολικού χρόνου που απαιτείται για τη μετακίνηση των παιδιών τους. Τα υπάρχοντα τρία σχολεία των Βρυξελλών έχουν φθάσει πλέον σε σημείο κορεσμού. Και τα τρία σχολεία έχουν υπερβεί κατά πολύ την ονομαστική τους χωρητικότητα, εις βάρος των καθημερινών συνθηκών ζωής των μαθητών. Τον Απρίλιο του 2006, το ανώτατο συμβούλιο αποφάσισε ποια γλωσσικά τμήματα θα αρχίσουν να λειτουργούν στο Laeken όταν ανοίξει αυτό το σχολείο το 2009[2]. Η Επιτροπή τόνισε επανειλημμένα ότι οι βελγικές αρχές θα πρέπει να παράσχουν ένα μεταβατικό χώρο κοντά στο Laeken ώστε το σχολείο να μπορέσει να λειτουργήσει στις αρχές του σχολικού έτους 2007. Τον Ιούλιο, το βελγικό κράτος, πρότεινε μία μόνο λύση, το χώρο του Berkendael, που ευρίσκεται στην αντίθετη πλευρά, νοτίως των Βρυξελλών. Ως μεταβατικός χώρος για το Laeken, που ευρίσκεται βορείως των Βρυξελλών, η λύση αυτή θεωρήθηκε από την Επιτροπή και τους αντιπροσώπους των γονέων μη ικανοποιητική και μη συνεπής· επιπλέον υπήρχε φόβος να επαναληφθεί αυτό που συνέβη με τις εγγραφές του σχολικού έτους 2006/2007, δηλ. πολλές οικογένειες να εγκαταλείψουν το σύστημα των ευρωπαϊκών σχολείων.

Το φθινόπωρο του 2006, το ανώτατο συμβούλιο συμφώνησε με την άποψη της Επιτροπής και ζήτησε τρεις φορές από τις βελγικές αρχές να προτείνουν ένα ακόμη μεταβατικό χώρο. Δυστυχώς δεν προτάθηκε κανένας άλλος χώρος. Τον Νοέμβριο του 2006, το ανώτατο συμβούλιο αναγκάστηκε επομένως να αποφασίσει λόγω της απόλυτης ανάγκης να υπάρχει χώρος για τις νέες εγγραφές τον Σεπτέμβριο του 2007. Η Επιτροπή προέβη σε δήλωση που καθόριζε τη θέση της[3].

Νέες καθυστερήσεις στο Λουξεμβούργο

Τα κτίρια του πρώτου σχολείου του Λουξεμβούργου παραμένουν υπερπλήρη, ιδίως στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, όπου είναι εγγεγραμμένοι 2.134 μαθητές σε έντεκα τμήματα και παρά τη σταδιακή μεταφορά των τάξεων της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης οκτώ τμημάτων στο δεύτερο σχολείο. Η παροχή ενός μόνιμου κτιρίου για το δεύτερο σχολείο του Λουξεμβούργου εξακολουθεί να αποτελεί επείγουσα ανάγκη. Οι αρχές του Λουξεμβούργου δήλωσαν, το 2006, ότι το νέο κτίριο δεν θα είναι διαθέσιμο πριν από το 2011. Η Επιτροπή εξακολουθεί να ανησυχεί γι’αυτές τις καθυστερήσεις και συζήτησε το θέμα με τον Πρωθυπουργό, τονίζοντας ότι πρέπει να ληφθούν μέτρα χωρίς άλλη καθυστέρηση.

Η εξέταση της απόφασης όσον αφορά την κατανομή των μαθητών μεταξύ του πρώτου και του δεύτερου σχολείου του Λουξεμβούργου, την οποία έλαβε το ανώτατο συμβούλιο του 2003, συνεχίστηκε κατά τη διάρκεια του έτους και, στις αρχές Ιανουαρίου 2007, με πρωτοβουλία των συλλόγων γονέων και της τοπικής επιτροπής προσωπικού, πραγματοποιήθηκε στρογγυλή τράπεζα στην οποία έλαβαν μέρος όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη. Σ’αυτή τη συνεδρίαση συζητήθηκαν η τοποθεσία του δεύτερου σχολείου (Bertrange-Mamer) και η κατανομή των μαθητών μεταξύ των δύο σχολείων.

Δημοσιεύθηκε πρόσκληση υποβολής προσφορών για τη διαχείριση της καντίνας και της καφετέριας, οι οποίες λειτουργούν σήμερα.

Άλλα σχολεία – πολλά προβλήματα υπερπληθυσμού

Βαρέζε

Στο Βαρέζε το πρόβλημα του υπερπληθυσμού συνεχίστηκε και είναι ιδιαίτερα απογοητευτικό το γεγονός ότι οι πραγματικές ανάγκες του σχολείου δεν αντιμετωπίστηκαν με συμπληρωματική υποδομή. Η Επιτροπή ζήτησε αυτό το έτος γραπτώς από την ιταλική κυβέρνηση επείγουσα χρηματοδότηση και πρόσφατα έθεσε για άλλη μια φορά το θέμα στον αρμόδιο υπουργό, και περιμένει απάντηση.

Για το 2007-2008 προβλέπεται μια διαδικασία για τη ανάθεση της διαχείρισης της καντίνας σε συνεταιρισμό των γονέων που δημιουργήθηκε με πρωτοβουλία της τοπικής επιτροπής προσωπικού του Κοινού Κέντρου Ερευνών στην Ispra. Οι λεπτομέρειες για την ανάθεση αυτή πρέπει να εγκριθούν από το ανώτατο συμβούλιο του σχολείου κατά το πρώτο εξάμηνο του 2007.

Φρανκφούρτη

Ο πληθυσμός του σχολείου συνεχώς αυξάνεται (7% το 2006) λόγω της παρουσίας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), στην οποία οφείλεται η αύξηση των μαθητών. Επήλθαν ορισμένες βελτιώσεις στον υφιστάμενο χώρο, για να ανταποκριθεί στις ανάγκες των νέων τάξεων του νηπιαγωγείου, αλλά το σχολείο έχει φθάσει σχεδόν τη μέγιστη χωρητικότητα. Η ΕΚΤ προβλέπει να μετακομίσει σε νέα κτίρια στο σημερινό χώρο Großmarkthalle της Φρανκφούρτης, οπότε θα επηρεαστούν οι μελλοντικές αποφάσεις όσον αφορά το σχολείο.

Αλικάντε

Το 2006 αποφοίτησαν οι μαθητές της πρώτης τάξης του ευρωπαϊκού απολυτηρίου με ποσοστό επιτυχίας 97,7%. Οι ισπανικές αρχές ενέκριναν νέο νόμο, ο οποίος δεν έχει τεθεί ακόμη σε ισχύ και ο οποίος θα καταργήσει το υποχρεωτικό τεστ επιλογής ( selectividad ) για τους μαθητές που προέρχονται από ξένα συστήματα και θέλουν να παρακολουθήσουν την ανώτατη εκπαίδευση στην Ισπανία.

Το ποσοστό παιδιών των υπαλλήλων της ΕΕ στο ευρωπαϊκό σχολείο του Αλικάντε αυξήθηκε κάπως το τελευταίο έτος (36,8%) αλλά εξακολουθεί να απέχει πολύ από το απαιτούμενο 50%[4].

Μόναχο

Πραγματοποιήθηκαν εργασίες κατά τη διάρκεια του έτους, ώστε να βελτιωθεί η κατάσταση του υπερπληθυσμού στα κτίρια του νηπιαγωγείου, αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν προβλήματα χώρου. Οι γερμανικές αρχές έχουν προγραμματίσει περαιτέρω οικοδομικές εργασίες τις οποίες ζήτησε το σχολείο στον υφιστάμενο χώρο, αλλά θα πρέπει να αναζητηθεί ένας νέος χώρος για το μέλλον, ώστε να καλυφθούν οι ανάγκες του ευρωπαϊκού σχολείου.

Μπέργκεν, Κάλαμ, Μολ και Καρλσρούη

Τα τέσσερα αυτά σχολεία αποτέλεσαν το αντικείμενο εξωτερικής μελέτης, της «έκθεσης Van Dijk», η οποία πραγματοποιήθηκε κατά την περίοδο 2005/06 μετά από αίτημα της Επιτροπής, για να εξεταστεί το απώτερο μέλλον αυτών των σχολείων. Η έκθεση συνιστά το σταδιακό κλείσιμο του σχολείου στο Κάλαμ, το οποίο δεν θα έχει πλέον λόγο ύπαρξης μετά τη μεταφορά της κοινής επιχείρησης (JET, Κοινός Ευρωπαϊκός Δακτύλιος Πλάσματος) στο Κανταράς της Γαλλίας, η οποία προβλέπεται για το 2016.

Στα σχολεία του Μπέργκεν, του Μολ και της Καρλσρούης φοιτούν τα παιδιά των υπαλλήλων που εργάζονται στα Κοινά Κέντρα Ερευνών (όπως και στο σχολείο του Βαρέζε), και η έκθεση διατυπώνει προτάσεις σχετικά με την αποτελεσματική και αποδοτική διαχείριση αυτών των σχολείων, συστάσεις τις οποίες υποστηρίζει η Επιτροπή. Ωστόσο, η Επιτροπή δεν συμφωνεί με τη σύσταση να καταργηθεί το γλωσσικό τμήμα των χωρών υποδοχής.

Τομείς με προβλήματα

Η Επιτροπή εκφράζει ιδιαίτερη ανησυχία που ορισμένα κράτη μέλη δεν εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους ως χώρες υποδοχής των θεσμικών οργάνων όσον αφορά την παροχή κατάλληλης υποδομής για την ορθή λειτουργία των ευρωπαϊκών σχολείων. Υπάρχουν πολλά προβλήματα, αλλά το προφανέστερο είναι η παροχή κατάλληλης υποδομής σε εύθετο χρόνο, που αποτελεί κρίσιμο πρόβλημα στο Βέλγιο, αλλά και στο Λουξεμβούργο και την Ιταλία.

Προβλήματα όμως υπάρχουν και σε άλλους τομείς. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε επίσημο αίτημα στις βελγικές αρχές να τακτοποιήσουν το χρέος τους προς το σύστημα, ένα μέρος του οποίου χρονολογείται από το 1995.

Η Επιτροπή ανησυχεί ιδιαίτερα σχετικά με τον αριθμό των θέσεων αποσπασμένων εκπαιδευτικών που δεν έχουν καλυφθεί από ορισμένα κράτη μέλη. Αυτό έχει ως συνέπεια οι κενές θέσεις να πρέπει να καλυφθούν από εκπαιδευτικούς που προσλαμβάνονται τοπικά με καθεστώς μερικής απασχόλησης, οι οποίοι πληρώνονται από το μερίδιο του προϋπολογισμού της ΕΕ και, επομένως, όχι από τη νόμιμη συνεισφορά των κρατών μελών στον προϋπολογισμό. Επίσης, η Επιτροπή εκφράζει τη λύπη της για το ότι η απόσπαση ορισμένων εκπαιδευτικών πραγματοποιείται χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι επίσημες ημερομηνίες έναρξης του σχολικού έτους, με αποτέλεσμα να είναι δυσκολότερη η ένταξη των εκπαιδευτικών και οι μαθητές να αρχίζουν το σχολικό έτος χωρίς διορισμένους καθηγητές. Η Επιτροπή έθεσε το πρόβλημα αυτό υπόψη του Γενικού Γραμματέα των ευρωπαϊκών σχολείων και έστειλε πολυάριθμες επίσημες επιστολές στις εθνικές αρχές ορισμένων από τα εν λόγω κράτη μέλη.

ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ

Ο προϋπολογισμός του 2006

Η συνεισφορά που χορηγήθηκε αρχικά στα ευρωπαϊκά σχολεία από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή της ΕΕ ήταν, το 2006, 127,126 εκατ. ευρώ. Η πλέον πρόσφατη ανάλυση των διαφόρων συνεισφορών στο συνολικό προϋπολογισμό ήταν η ακόλουθη:

- 56% από τον προϋπολογισμό της ΕΕ,

- 22,5% από τα κράτη μέλη,

- 6,5% από το Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας (EPO)[5],

- το υπόλοιπο από τα δίδακτρα των μαθητών των κατηγοριών II και III και από άλλες πηγές.

Τα ευρωπαϊκά σχολεία έλαβαν το σύνολο της συνεισφοράς που χορηγήθηκε το 2006 και έκλεισαν τον ετήσιο προϋπολογισμό τους με θετικό υπόλοιπο περίπου 12,2 εκατ. ευρώ.

Το μερίδιο του προϋπολογισμού που χορηγήθηκε στα παιδιά με ειδικές ανάγκες αυξήθηκε κατά 24% κατά τα δύο τελευταία έτη. Η Επιτροπή τόνισε ότι η ετήσια έκθεση για το θέμα αυτό πρέπει να περιλαμβάνει μια περισσότερο ποιοτική ανάλυση της κατάστασης, ούτως ώστε να παράσχει ισχυρά στοιχεία για μελλοντικές βελτιώσεις. Παρόλες τις προσπάθειες, δεν είναι πάντα δυνατό να ενταχθούν μαθητές με σοβαρές μαθησιακές δυσκολίες. Οι οικογένειες πρέπει να βρουν εναλλακτική λύση, η οποία είναι δυσκολότερη όταν η μητρική γλώσσα δεν είναι η γλώσσα της χώρας υποδοχής.

Ο νέος δημοσιονομικός κανονισμός

Η Επιτροπή συνεργάσθηκε στενά και υποστήριξε σημαντικά την κατάρτιση του νέου δημοσιονομικού κανονισμού για τα ευρωπαϊκά σχολεία, ο οποίος βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στους ισχύοντες κανονισμούς των οργάνων οι οποίοι προσαρμόστηκαν στις ιδιαιτερότητες του συστήματος των ευρωπαϊκών σχολείων. Η Επιτροπή εξέφρασε την ικανοποίησή της για την έκδοση (με ομοφωνία, με αποχή της Αυστρίας) του νέου δημοσιονομικού κανονισμού κατά το έτος 2006. Οι περισσότεροι από τους νέους κανόνες άρχισαν να ισχύουν από την 1η Ιανουαρίου 2007. Οι πτυχές που αφορούν τα καθήκοντα ελέγχου καθώς και οι κανόνες για τις δημόσιες συμβάσεις θα εφαρμοστούν σταδιακά, την 1η Ιουλίου 2007 και την 1η Ιανουαρίου 2008 αντίστοιχα.

Απόφαση για τον προϋπολογισμό 2007

Για το 2007, η Επιτροπή και το Γραφείο του Γενικού Γραμματέα (ΓΓΓ) αποφάσισαν να προβούν σε λεπτομερή ανάλυση των λόγων για την επαναλαμβανόμενη μερική χρησιμοποίηση των πιστώσεων και τα δημοσιονομικά πλεονάσματα των τελευταίων ετών. Λόγω αυτής της κατάστασης, η Επιτροπή ζήτησε για το 2007 συνεισφορά στο ίδιο ύψος με εκείνη του 2006, δηλαδή: 127,13 εκατ. ευρώ για τα υφιστάμενα σχολεία και το ΓΓΓ, και 2,54 εκατ. ευρώ για το μελλοντικό τέταρτο σχολείο των Βρυξελλών στον προσωρινό χώρο του Berkendael.

Δέσμευση μέρους της συνεισφοράς στο ΓΓΓ για το 2006

Ο προϋπολογισμός της ΕΕ συνεισφέρει το 80% των πιστώσεων που χορηγούνται στο Γραφείο του Γενικού Γραμματέα (ΓΓΓ). Τον Δεκέμβριο του 2005, η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή αποφάσισε να δεσμεύσει το 25% αυτής της συνεισφοράς το 2006, για να ενθαρρύνει το ΓΓΓ:

- να βρει λύσεις στο πρόβλημα του υπερπληθυσμού των ευρωπαϊκών σχολείων,

- να βελτιώσει τη διοίκηση και τη διαχείριση των ευρωπαϊκών σχολείων.

Η Επιτροπή διαβίβασε την απόφαση αυτή στο Γενικό Γραμματέα και πρότεινε να βοηθήσουν οι υπηρεσίες της το ΓΓΓ να λάβει τα απαιτούμενα μέτρα και να οργανώσει τις επαφές με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Τον Μάιο του 2006, η Επιτροπή και το Κοινοβούλιο έκριναν ότι τα εν λόγω μέτρα είχαν ληφθεί και επομένως το Κοινοβούλιο αποδέσμευσε το 15% της συνεισφοράς. Εν συνεχεία, η συνεργασία του ΓΓΓ με την Επιτροπή στις εργασίες αναθεώρησης του δημοσιονομικού κανονισμού έπεισε το Κοινοβούλιο να αποδεσμεύσει το υπόλοιπο 10%.

ΔΙΟΙΚΗΣΗ

Το θέμα της διοίκησης συζητήθηκε αφενός συνολικά όσον αφορά το μέλλον και τη μεταρρύθμιση του συστήματος, αφετέρου σε πιο πρακτικό επίπεδο, για παράδειγμα στο πλαίσιο της δημιουργίας της κεντρικής αρχής εγγραφών στις Βρυξέλλες.

Διάσκεψη στο Noordwijk και υπουργική σύνοδος

Ο αντιπρόεδρος κ. Kallas και η Ολλανδή υπουργός Παιδείας κα van der Hoeven (η οποία άσκησε την προεδρία του συστήματος των ευρωπαϊκών σχολείων κατά την περίοδο 2005-2006) έκριναν και οι δύο ότι είναι απαραίτητη η πολιτική ώθηση για την εξέταση του μέλλοντος του όλου συστήματος. Ως εκ τούτου ανέλαβαν την πρωτοβουλία να καλέσουν τους αντιπροσώπους όλων των κρατών μελών να συμμετάσχουν σε μια διάσκεψη τον Μάιο του 2006 στις Κάτω Χώρες. Συγκροτήθηκε μία ομάδα υψηλού επιπέδου, στην οποία συμμετείχε πολύ ενεργά η Επιτροπή, για να καταρτίσει τις επιλογές που επρόκειτο να συζητηθούν στη διάσκεψη.

Η διάσκεψη πραγματοποιήθηκε στις 15 και 16 Μαΐου στο Noordwijk με τη συμμετοχή του αντιπροέδρου κ. Kallas, της υπουργού κας van der Hoeven και του Πορτογάλου υφυπουργού Παιδείας κ. Pedreira (η Πορτογαλία ανέλαβε την προεδρία των ευρωπαϊκών σχολείων από τον Αύγουστο του 2006).

Η διάσκεψη έδωσε την ευκαιρία να δοθεί μια νέα πολιτική ώθηση στη συζήτηση για το μέλλον των ευρωπαϊκών σχολείων. Μετά τη διάσκεψη, μια ομάδα υψηλού επιπέδου, αποτελούμενη από μετέχοντες στη διάσκεψη, συνέχισε τις εργασίες ετοιμάζοντας μια σύνοδο των υπουργών όλων των κρατών μελών που είναι αρμόδιοι για τα ευρωπαϊκά σχολεία.

Ο αντιπρόεδρος κ. Kallas, ως ευρωπαίος επίτροπος αρμόδιος για τα ευρωπαϊκά σχολεία, και οι 25 υπουργοί των κρατών μελών συνήλθαν στις 13 Νοεμβρίου 2006 για να συζητήσουν τη διαδικασία μεταρρύθμισης των ευρωπαϊκών σχολείων. Η σύνοδος κατέληξε σε ευρεία συμφωνία όσον αφορά τις βασικές ιδέες χάρη στις οποίες το σύστημα θα μπορεί να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις μιας διευρυμένης Ένωσης. Υπάρχει πλέον σαφές πολιτικό πλαίσιο το οποίο παρέχει τη βάση για την έναρξη της επόμενης φάσης. Αρμόδιο να λάβει τα συγκεκριμένα μέτρα που απαιτούνται για την επίτευξη της μεταρρύθμισης είναι το ανώτατο συμβούλιο (βλ. παράρτημα 2 των συμπερασμάτων της προεδρίας.)

Αποτελέσματα της υπουργικής συνόδου: άνοιγμα και ενίσχυση του συστήματος των ευρωπαϊκών σχολείων

Η μεγάλη πλειοψηφία των υπουργών της ΕΕ και η Επιτροπή συμφώνησαν ότι είναι απαραίτητη μια πιο ευέλικτη έννοια του συστήματος των ευρωπαϊκών σχολείων, η οποία θα μπορεί να εφαρμόζεται μελλοντικά σε τρεις τύπους σχολείων: τα υφιστάμενα κλασικά ευρωπαϊκά σχολεία (ή του τύπου I)[6], τα εθνικά ή διεθνή σχολεία που παρέχουν ευρωπαϊκή εκπαίδευση στα παιδιά των υπαλλήλων της ΕΕ σε τόπους στους οποίους πρόκειται να ιδρυθούν ευρωπαϊκοί οργανισμοί, οι οποίοι θα μπορούσαν να εξουσιοδοτηθούν να χορηγούν ευρωπαϊκό απολυτήριο (σχολεία του τύπου II), και τα ευρωπαϊκά σχολεία που δημιουργούνται με την πρωτοβουλία κράτους μέλους, το οποίο αναλαμβάνει μόνο του τα έξοδα, ανεξάρτητα από την παρουσία οργανισμού ή οργάνου της ΕΕ (σχολεία τύπου III).

Τα σχολεία των τύπων II και III θα προσπαθούν να παρέχουν ευρωπαϊκή εκπαίδευση με βάση ένα «κοινό πρόγραμμα μαθημάτων», το οποίο θα περιλαμβάνει στο μέτρο του δυνατού την εκπαίδευση στη μητρική γλώσσα. Αυτό το κοινό πρόγραμμα μαθημάτων θα είναι σύμφωνο με τους παιδαγωγικούς στόχους που καθορίζονται από το σύστημα των ευρωπαϊκών σχολείων και θα ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις όσον αφορά τις εξετάσεις και τη διαπίστευση. Θα πρέπει να υπογράφονται συμβάσεις επίτευξης όσον αφορά τις παιδαγωγικές, διοικητικές και οικονομικές απαιτήσεις, ώστε να διασφαλίζεται η συνοχή, η ποιότητα και η εγκυρότητα του συστήματος των ευρωπαϊκών σχολείων.

Η πλειοψηφία των μετεχόντων στη σύνοδο συμφώνησαν επίσης ότι είναι αναγκαία η μεταρρύθμιση των διοικητικών πτυχών που αποσκοπούν στη μεγαλύτερη αυτονομία των σχολείων, αλλά ότι αυτό θα πρέπει να αντισταθμίζεται με μεγαλύτερη υποχρέωση λογοδοσίας όσον αφορά τα παιδαγωγικά θέματα και τα θέματα διαχείρισης και οικονομικών.

Σύσταση της κεντρικής αρχής εγγραφών

Κατά τη συνεδρίαση του Απριλίου 2006 στη Χάγη, το ανώτατο συμβούλιο συγκρότησε μια κεντρική αρχή εγγραφών (ΚΑΕ)[7] η οποία θα αποφασίζει για τις εγγραφές στα ευρωπαϊκά σχολεία των Βρυξελλών. Το ανώτατο συμβούλιο αποφάσισε ότι «για να καλυφθούν τα νέα τμήματα των Βρυξελλών IV… οι εγγραφές θα περιοριστούν αυστηρά στα άλλα σχολεία». Αυτό το μέτρο είχε καταστεί απαραίτητο λόγω του υπερπληθυσμού στα υφιστάμενα σχολεία και της απόφασης του ανώτατου συμβουλίου να δεχθεί το Berkendael ως προσωρινό χώρο και ως πυρήνα για το τέταρτο σχολείο των Βρυξελλών (Laeken). Ως εκ τούτου, καθορίστηκαν οι ακόλουθοι στόχοι της ΚΑΕ:

1. να καταρτίζει και να δημοσιεύει κάθε χρόνο σαφή πολιτική για τις εγγραφές η οποία θα διασφαλίζει την επίτευξη των παρακάτω στόχων κατά τον πλέον δίκαιο και διαφανή τρόπο·

2. να εγκρίνει τους καταλόγους με τους μαθητές που θα εγγραφούν σε καθένα από τα σχολεία των Βρυξελλών. Οι κατάλογοι αυτοί θα προτείνονται από τους διευθυντές κάθε σχολείου·

3. να εξασφαλίζει ισόρροπη κατανομή των μαθητών μεταξύ των σχολείων των Βρυξελλών γενικά και μεταξύ των γλωσσικών τμημάτων, και να διασφαλίζει τη βέλτιστη χρήση των πόρων των σχολείων ώστε να καλύπτονται οι ανάγκες των μαθητών και να υπάρχει εκπαιδευτική συνέχεια. Στην αρχή, ένας ακόμη στόχος αυτής της πολιτικής θα είναι να διασφαλίσει την πλήρωση των τάξεων του τέταρτου σχολείου των Βρυξελλών·

4. να εξασφαλίζει θέση σε ευρωπαϊκό σχολείο των Βρυξελλών για όλους τους μαθητές των οποίων οι γονείς είναι υπάλληλοι της ΕΕ και ζητούν την εγγραφή τους στις Βρυξέλλες·

5. να εξασφαλίζει ότι τα αδέλφια εγγράφονται στο ίδιο σχολείο·

6. να παρακολουθεί διαρκώς την εξέλιξη του αριθμού μαθητών στα διάφορα γλωσσικά τμήματα και σχολεία.

Οι λεπτομέρειες όσον αφορά τη σύνθεση και τις διαδικασίες αυτής της αρχής, καθώς και η ακριβής εντολή της αποφασίστηκαν από το ανώτατο συμβούλιο κατά τη συνεδρίαση του Οκτωβρίου 2006. Η Επιτροπή τόνισε ότι η λεπτή αυτή διαδικασία θα πρέπει να εφαρμόζεται με ευέλικτο τρόπο και ότι θα πρέπει να παρακολουθείται το θέμα των SWALS (students without a language section, μαθητές δίχως γλωσσικό τμήμα) σε κάθε τάξη, όσον αφορά το ποσοστό μαθητών με μητρική τη γλώσσα του τμήματος. Το ανώτατο συμβούλιο τόνισε επίσης τη σημασία της σαφούς και άμεσης επικοινωνίας και του διαλόγου με τους ενδιαφερόμενους γονείς. Η ΚΑΕ έλαβε αποφάσεις όσον αφορά την εγγραφή στις Βρυξέλλες για το σχολικό έτος 2007/2008 σύμφωνα με τους ανωτέρω στόχους και τις αποφάσεις του ανώτατου συμβουλίου. Σύμφωνα με τις αποφάσεις αυτές, οι νέοι μαθητές για τους οποίους υπάρχει γλωσσικό τμήμα και επίπεδο στο Berkendael θα εγγραφούν σ’αυτό το σχολείο (εκτός από τα αδέλφια μαθητών που είναι ήδη εγγεγραμμένα σε άλλο ευρωπαϊκό σχολείο των Βρυξελλών). Εάν δεν υπάρχει στο Berkendael το γλωσσικό τμήμα και επίπεδο, οι νέοι μαθητές θα εγγραφούν στο μέτρο του δυνατού στο σχολείο της επιλογής τους.

Επικοινωνία, ενημέρωση και διάλογος

Δεδομένου ότι κατά τη διάρκεια του έτους πραγματοποιήθηκαν πολλές δραστηριότητες και το ανώτατο συμβούλιο έλαβε σημαντικές αποφάσεις, ο Γενικός Διευθυντής της ΓΔ ADMIN έστειλε τουλάχιστον επτά άμεσα ηλεκτρονικά μηνύματα σε όλα τα μέλη του προσωπικού για να τα ενημερώσει. Υπήρχαν πέντε εκκρεμείς υποθέσεις τις οποίες εξέταζε ο ευρωπαίος διαμεσολαβητής, για τις οποίες η Επιτροπή έδωσε εξηγήσεις ή αιτιολογήσεις, και 19 επίσημες γραπτές ή προφορικές ερωτήσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Ο πρόεδρος κ. Barroso συζήτησε το θέμα των ευρωπαϊκών σχολείων με πολλούς αρχηγούς κρατών, ενώ ο αντιπρόεδρος κ. Kallas συζήτησε επανειλημμένα το θέμα με το Κοινοβούλιο, καθώς και με αντιπροσώπους του προσωπικού και πολλά άλλα ενδιαφερόμενα μέρη. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής πραγματοποίησαν τακτικές συναντήσεις με τους συλλόγους γονέων και την τοπική επιτροπή προσωπικού, ούτως ώστε ο διάλογος να είναι σαφής και άμεσος.

Λόγω της αρνητικής προσέγγισης της χώρας υποδοχής με το μεγαλύτερο αριθμό σχολείων, η Επιτροπή επέμεινε, κατά τη συνεδρίαση του ανώτατου συμβουλίου τον Νοέμβριο, να σταλεί επιστολή στις βελγικές αρχές στην οποία να ζητηθεί μια συνάντηση. Κατ’αυτό τον τρόπο θα μπορούσαν να εξηγήσουν, με απευθείας διάλογο με τις οικογένειες από τα θεσμικά όργανα στις Βρυξέλλες, τη θέση τους όσον αφορά την απογοητευτική στάση τους σχετικά με το μεταβατικό χώρο. Η επιστολή αυτή εστάλη από την προεδρία τον Νοέμβριο. Το ανώτατο συμβούλιο και, ιδιαίτερα, η Επιτροπή, δυστυχώς περιμένουν ακόμη απάντηση των βελγικών αρχών.

Μελέτη: η έκθεση Van Dijk σχετικά με τέσσερα μικρά σχολεία

Η έκθεση “Van Dijk” σχετικά με τέσσερα μικρά σχολεία στο Μπέργκεν, στο Κάλαμ, στο Μολ και στην Καρλσρούη υποβλήθηκε από τον εξωτερικό σύμβουλο το 2006 (βλ. σημείο 2.1.3 “ Άλλα σχολεία ”). Το ανώτατο συμβούλιο εξέτασε την έκθεση αυτή δύο φορές το 2007 και αποφάσισε ότι το σχολείο του Κάλαμ θα κλείσει σταδιακά σε περίοδο επτά ετών. Τα σχολεία του Μπέργκεν, του Μολ και της Καρλσρούης θα διατηρηθούν ως κλασικά ευρωπαϊκά σχολεία.

Διαπίστευση

Το ανώτατο συμβούλιο αποφάσισε, με την πλήρη στήριξη της Επιτροπής, να πιστοποιήσει την εκπαίδευση που παρέχεται στα σχολεία της Πάρμας στην Ιταλία και του Dunshaughlin στην Ιρλανδία, ενώ το 2007 πρόκειται να υπογραφεί συμφωνία διαπίστευσης και συνεργασίας με τις αρμόδιες αρχές των δύο σχολείων. Η Επιτροπή υποστηρίζει απόλυτα αυτή τη διαδικασία. Τα παιδιά των υπαλλήλων της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων που ευρίσκεται στην Πάρμα και της Επιτροπής (ΓΔ SANCO) στο Grange θα μπορούν επομένως να παρακολουθήσουν ευρωπαϊκή εκπαίδευση σύμφωνα με την εκπαίδευση που παρέχεται στο πλαίσιο του συστήματος των ευρωπαϊκών σχολείων· στο παρόν στάδιο, τα σχολεία δεν έχουν εξουσιοδοτηθεί ακόμη να προτείνουν το ευρωπαϊκό απολυτήριο (διαπίστευση έως το πέμπτο έτος της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης). Το ανώτατο συμβούλιο αποφάσισε επίσης να εγκρίνει το πρώτο στάδιο της διαδικασίας ενόψει μελλοντικού αιτήματος διαπίστευσης για το σχολείο του Ηρακλείου στην Ελλάδα, το οποίο ευρίσκεται κοντά στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια Δικτύων και Πληροφοριών.

ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ 2007 ΚΑΙ ΜΕΤΑ

Μελλοντικές ενέργειες μετά την υπουργική σύνοδο

Το ανώτατο συμβούλιο εκτελεί σήμερα τις οδηγίες που παρουσιάστηκαν στα συμπεράσματα της προεδρίας[8] μετά την ανεπίσημη υπουργική σύνοδο και προτείνει να συζητηθεί μια στρατηγική για την προώθηση της διαδικασίας μεταρρύθμισης σε πρακτικό επίπεδο. Η στρατηγική αυτή συνίσταται στη διατύπωση προτάσεων για τη βελτίωση της διοίκησης σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές που συμφωνήθηκαν και κατ’αυτό τον τρόπο την ανάθεση περισσότερων αρμοδιοτήτων λήψης αποφάσεων, περιλαμβανομένου του δημοσιονομικού τομέα, στη διοίκηση των σχολείων, που θα εξισορροπούνται με τη μεγαλύτερη υποχρέωση λογοδοσίας, καθώς και στη μεταρρύθμιση της δομής της διοίκησης, ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι όσον αφορά τη διοίκηση στα σχολεία και γενικότερα.

Η προτεινόμενη στρατηγική συνίσταται επίσης στην προώθηση του ανοίγματος του συστήματος των ευρωπαϊκών σχολείων και στην ανάλυση των μέτρων και της πρακτικής εφαρμογής όσον αφορά τα σχολεία του τύπου II, καθώς και στη λήψη των απαραίτητων μέτρων για τη βελτίωσή τους και την περαιτέρω ανάπτυξη τους.

Εξάλλου, το ευρωπαϊκό απολυτήριο πρέπει να αναβαθμιστεί σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα, όσον αφορά κυρίως την οργάνωση, τη διαχείριση και την εξασφάλιση ποιότητας, αρχής γενομένης από μια εξωτερική εκτίμηση εμπειρογνωμόνων την οποία θα ξεκινήσει ο Γενικός Γραμματέας.

Μια ομάδα εργασίας θα εξετάσει το θέμα της κατανομής του κόστους που συνδέεται με την απόσπαση εκπαιδευτικών από τα κράτη μέλη στα κλασικά ευρωπαϊκά σχολεία. Το ανώτατο συμβούλιο θα εξετάσει επομένως τα μέτρα που είναι απαραίτητα για να διασφαλιστεί η δίκαιη κατανομή μεταξύ των κρατών μελών του κόστους απόσπασης εκπαιδευτικών.

Για να προωθηθεί το πιλοτικό σχέδιο σχετικά με τα σχολεία «τύπου III», θα πρέπει να καταρτιστεί ένα πλαίσιο αναφοράς που θα αφορά το πολύ δέκα σχολεία. Τα πιλοτικά σχέδια θα πρέπει κατά προτίμηση να αρχίσουν κατά το σχολικό έτος 2007/2008. Τα σχέδια αυτά θα παρακολουθούνται από το ανώτατο συμβούλιο και θα αξιολογούνται κάθε δύο έτη.

Έναρξη λειτουργίας του σχολείου του Berkendael/Laeken στις Βρυξέλλες

Το ανώτατο συμβούλιο εκφράζει τη λύπη του που αναγκάστηκε να αποδεχθεί το μεταβατικό σχολείο του Berkendael, δεδομένου ότι οι βελγικές αρχές αρνήθηκαν να συνεργαστούν και να παράσχουν ένα μεταβατικό χώρο που να ανταποκρίνεται στα απαραίτητα γεωγραφικά κριτήρια. Η Επιτροπή δεν αμφισβητεί ότι το ίδιο το σχολείο στεγάζεται σε κατάλληλο κτίριο, αλλά εξακολουθεί να θέτει το θέμα της τοποθεσίας του και των συνεπειών που θα έχει για τις οικογένειες.

Μετά την απόφαση την οποία το ανώτατο συμβούλιο έλαβε υπό πίεση στο τέλος του 2006, το σχολείο του Berkendael άνοιξε τις πόρτες του για να δεχθεί τους νέους μαθητές τον Σεπτέμβριο του 2007. Συνεπώς, τώρα επείγει να πραγματοποιηθούν σύντομα οι απαραίτητες διαρθρωτικές αλλαγές και ο πρόσφατα διορισθείς διευθυντής να ενεργήσει το συντομότερο, ώστε το σχολείο να είναι έτοιμο να υποδεχθεί τους νέους μαθητές. Οι σημερινοί διευθυντές στις Βρυξέλλες διαδραμάτισαν βασικό εποικοδομητικό ρόλο στις προπαρασκευαστικές συζητήσεις. Οι τρεις υφιστάμενοι σύλλογοι γονέων στις Βρυξέλλες παρέχουν πολύτιμη στήριξη στο νέο σχολείο όσον αφορά τη σύσταση της υπηρεσίας σχολικής μεταφοράς, τη διαχείριση της καντίνας και άλλα πρακτικά θέματα. Σύμφωνα με τη σύμβαση που έχει συναφθεί με τη χώρα υποδοχής, η αρχική προσαρμογή του σχολείου υπάγεται στην αρμοδιότητα των βελγικών αρχών, οι οποίες έχουν την ευκαιρία να επιδείξουν πραγματική πολιτική βούληση εξασφαλίζοντας την απρόσκοπτη πραγματοποίηση των εργασιών.

Υποχρεώσεις των κρατών μελών

Η Επιτροπή θα έχει ως προτεραιότητα τη συνέχιση της αντιμετώπισης των προβλημάτων που αφορούν τη μη εκπλήρωση ορισμένων υποχρεώσεων από πολλές χώρες υποδοχής και θα λάβει τα απαιτούμενα από νομική άποψη μέτρα, εφόσον παραστεί ανάγκη.

[1] Αριθ. αναφ.: 2912-D-2006-en-1 Βλ. http://www.eursc.eu/index.php?id=134.

[2] Το σχολείο του Laeken θα αποτελείται από τα εξής γλωσσικά τμήματα: FR, EN, DE, IT, NL, και RO και BG (τα δύο τελευταία ως SWALS, και σε εύθετο χρόνο ως γλωσσικά τμήματα)

[3] Για το πλήρες κείμενο της δήλωσης βλ. παράρτημα 1.

[4] Βλ. την έκθεση του περασμένου έτους, COM(2006) 451 τελικό.

[5] Για το ευρωπαϊκό σχολείο του Μονάχου, η συνεισφορά του Ευρωπαϊκού Γραφείου Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας (EPO) στον προϋπολογισμό είναι παρόμοια με εκείνη της Επιτροπής στα άλλα ευρωπαϊκά σχολεία.

[6] Σήμερα υπάρχουν 13 ευρωπαϊκά σχολεία σε επτά κράτη μέλη.

[7] Η ΚΑΕ αποτελείται από το Γενικό Γραμματέα των ευρωπαϊκών σχολείων (πρόεδρο), ένα αντιπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (ο οποίος εκπροσωπεί τα ευρωπαϊκά όργανα), τους διευθυντές των τριών (τεσσάρων) ευρωπαϊκών σχολείων των Βρυξελλών, ένα αντιπρόσωπο των γονέων και ένα αντιπρόσωπο των αρχών της χώρας υποδοχής. Εξάλλου, είναι παρόντες ως παρατηρητές ο αναπληρωτής Γενικός Γραμματέας, δύο (τρεις) αντιπρόσωποι γονέων (οι οποίοι εκπροσωπούν τις APEEE όλων των σχολείων των Βρυξελλών), ένας αντιπρόσωπος της επιτροπής προσωπικού των Βρυξελλών και ένας συμπληρωματικός αντιπρόσωπος για το Βέλγιο (ώστε να εκπροσωπούνται οι βελγικές κοινότητες).

[8] Βλ. παραρτήματα 2 και 3.