EL    EL EL 
 
EL    EL  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ  ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ  
Βρυξέλλες , 18.9.2008 
SEC(2008) 2425  
  
ΕΓΓΡΑΦΟ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ  ΤΩΝ  ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
που συνοδεύει  τον 
 
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
 
για την προστασία  των ζώων  κατά  τη θανάτωσή  τους  
   
ΣΥΝΟΨΗ  ΤΗΣ  ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ  ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ  
 
{COM(2008) 553} 
{SEC(2008) 2424}  
 
EL 2   EL ΕΓΓΡΑΦΟ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ  ΤΩΝ  ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
που συνοδεύει  τον 
 
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
 
για την προστασία  των ζώων  κατά  τη θανάτωσή  τους  
   
ΣΥΝΟΨΗ  ΤΗΣ  ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ  ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ  
Σχεδόν  360 εκατο µµύρια χοίροι , αιγοπρόβατα  και βοοειδή , καθώς  και περισσότερα  από 4 
δισεκατο µµύρια πουλερικά , θανατώνονται  κάθε  χρόνο  σε σφαγεία  της ΕΕ. Επιπλέον , για τις 
ανάγκες  της ευρωπαϊκής  βιοµηχανίας  γούνας  θανατώνονται  25 εκατο µµύρια ζώα, ενώ στα 
εκκολαπτήρια  θανατώνονται  330 εκατο µµύρια νεοσσοί  µίας ηµέρας. Η ανάγκη  ελέγχου  
µεταδοτικών  ασθενειών  µπορεί  επίσης  να επιβάλει  τη θανάτωση  εκατο µµυρίων  ζώων  
Η θανάτωση  εκτρεφό µενων  ζώων  διέπεται  από την οδηγία  93/119/ΕΚ1 του Συµβουλίου  για 
την προστασία  των ζώων  κατά  τη σφαγή  και/ή τη θανάτωσή  τους. Η οδηγία  αυτή  δεν έχει 
τροποποιηθεί  ποτέ. Η παρούσα  εκτίµηση αντικτύπου  θα επικεντρωθεί  εποµένως  στο εάν τα 
προβλή µατα έχουν  αλλάξει  και εάν οι αρχικοί  στόχοι  εξακολουθούν  να ισχύουν . 
Αφετηρία  για την πρόταση  της Επιτροπής  αποτέλεσε  η έκδοση , το 2004 και το 2006, δύο 
επιστη µονικών  γνωµοδοτήσεων  της Ευρωπαϊκής  Αρχής  για την Ασφάλεια  των Τροφί µων, οι 
οποίες  πρότειναν  την αναθεώρηση  των τεχνικών  παραρτη µάτων  της οδηγίας . Παράλληλα , ο 
Παγκόσ µιος Οργανισ µός για την Υγεία  των Ζώων  εξέδωσε  το 2005 δύο κατευθυντήριες  
γραµµές για την καλή  µεταχείριση  των ζώων  κατά  τη σφαγή  και τη θανάτωσή  τους, οι οποίες  
κατέληγαν  σε ανάλογα  συµπεράσ µατα. Ως εκ τούτου , το 2006 η Επιτροπή  ανέθεσε  σε 
εξωτερικό  σύµβουλο  την εκπόνηση  µελέτης  µε θέµα τις πρακτικές  αναισθητοποίησης  που 
εφαρ µόζονται  στα σφαγεία  και τις οικονο µικές, κοινωνικές  και περιβαλλοντικές  επιπτώσεις  
τους. Η µελέτη  ολοκληρώθηκε  το 2007. Ταυτόχρονα  η Επιτροπή  διεξήγαγε  διαβουλεύσεις  µε 
τα ενδιαφερό µενα µέρη και τα κράτη  µέλη. Οι εκθέσεις  των εµπειρογνω µόνων  της Επιτροπής  
αναλύθηκαν  από το Γραφείο  Τροφί µων και Κτηνιατρικών  Θεµάτων , επειδή  αντικατοπτρίζουν  
την κατάσταση  ως προς  την εφαρ µογή της τρέχουσας  οδηγίας  στα κράτη  µέλη και 
διενεργήθηκε  διαβούλευση  µέσω του ∆ιαδικτύου , από τον ∆εκέ µβριο του 2007 έως τον 
Φεβρουάριο  του 2008. 
Η εν λόγω  νοµοθεσία  αφορά  κυρίως  τα σφαγεία , την εκτροφή  γουνοφόρων  ζώων , τα 
εκκολαπτήρια  και τη θανάτωση  µε σκοπό  την καταπολέ µηση ασθενειών . Ο τοµέας που 
επηρεάζεται  περισσότερο  είναι  η βιοµηχανία  κρέατος , επειδή  ο µεγαλύτερος  αριθµός των 
ζώων  που θανατώνονται  διοχετεύεται  σε αυτήν . Στον  συγκεκρι µένο τοµέα οι νοµοθετικές  
απαιτήσεις  είναι  αναλυτικότερες  και αυτός  είναι  ο λόγος  για τον οποίο  το µεγαλύτερο  µέρος 
της εκτίµησης  αντικτύπου  επικεντρώνεται  στον  εν λόγω  κλάδο  παραγωγής . 
                                                 
1 ΕΕ L 340 της 31.12.1993, σ. 21. 
 
EL 3   EL Το πλαίσιο  της θανάτωσης  εκτρεφό µενων  ζώων  έχει αλλάξει  σηµαντικά  από το 1993. Με τις 
νέες τεχνολογίες  που έχουν  υιοθετηθεί  και τις νέες επιστη µονικές  έρευνες  που έχουν  γίνει στο 
µεταξύ , τα υφιστά µενα πρότυπα  θεωρούνται  πλέον  παρωχη µένα για ορισµένους  τοµείς. Το 
ζήτηµα της καλής  διαβίωσης  των ζώων  απασχολεί  επίσης  όλο και περισσότερο  τις κοινωνίες  
µας και οι ευρωπαίοι  πολίτες  γίνονται  όλο και πιο απαιτητικοί  ως προς  τη συγκεκρι µένη 
πτυχή  της τροφικής  αλυσίδας . Το νοµικό πλαίσιο  που διέπει  τη λειτουργία  των σφαγείων  έχει 
επίσης  αλλάξει  µε την έκδοση  της δέσµης µέτρων  για την υγιεινή , µιας σειράς  ευρωπαϊκών  
νοµοθετικών  πράξεων  που αφορούν  την ασφάλεια  των τροφί µων και δίνουν  έµφαση  στις 
ευθύνες  των φορέων  εκµετάλλευσης . Οι µαζικές  θανατώσεις  ζώων  κατά  τη διάρκεια  
εµφάνισης  επιδη µιών εγείρουν  ερωτη µατικά  σχετικά  µε τις µεθόδους  που εφαρ µόζονται  
προκει µένου να διασφαλίζεται  η κατά  το δυνατόν  ανώδυνη  θανάτωση  των ζώων . Το 2006 η 
Επιτροπή  εξέδωσε  το πρώτο  σχέδιο  δράσης  της Κοινότητας  για την προστασία  και την καλή  
διαβίωση  των ζώων , θεσπίζοντας  νέες έννοιες , όπως  οι δείκτες  καλής  διαβίωσης , και 
τονίζοντας  την ανάγκη  για περαιτέρω  ανάπτυξη  ερευνητικών  προγρα µµάτων  και κέντρων  
αναφοράς  για την καλή  διαβίωση  των ζώων . 
Σε ό,τι αφορά  την υφιστά µενη νοµοθεσία  της ΕΕ, έχουν  εντοπιστεί  συγκεκρι µένα 
προβλή µατα όπως  η έλλειψη  εναρ µονισµένης µεθοδολογίας  για νέες µεθόδους  
αναισθητοποίησης , η έλλειψη  σαφών  αρµοδιοτήτων  ως προς  την καλή  µεταχείριση  των ζώων  
για τους φορείς  εκµετάλλευσης , το έλλει µµα ικανοτήτων  του προσωπικού  ή οι πληµµελείς  
συνθήκες  για την καλή  µεταχείριση  των ζώων  κατά  τη θανάτωσή  τους για σκοπούς  
καταπολέ µησης  των επιδη µιών. 
Η θανάτωση  εκτρεφό µενων  ζώων  διέπεται  από την κοινοτική  νοµοθεσία  ήδη από το 1974, 
ενώ η κοινοτική  αρµοδιότητα  ενισχύθηκε  σηµαντικά  το 1993. Οι διαβουλεύσεις  µε τους 
ενδιαφερό µενους  και τα κράτη  µέλη επιβεβαιώνουν  τη σηµασία της κοινοτικής  
πρωτοβουλίας  στον  συγκεκρι µένο τοµέα. Η νοµοθεσία  αυτή  επηρεάζει  τη βιοµηχανία  
κρέατος , τον τοµέα των κατασκευαστών  εξοπλισ µού και ορισµένες αγροτικές  
δραστηριότητες : πρόκειται  για τοµείς που, επειδή  δραστηριοποιούνται  σε διεθνές  επίπεδο , 
καθιστούν  αναγκαία  τη θέσπιση  πλαισίου  σε επίπεδο  ΕΕ. 
Οι γενικοί  στόχοι  της πρωτοβουλίας  που επισυνάπτεται  στην  παρούσα  εκτίµηση αφορούν  τη 
βελτίωση  της προστασίας  των ζώων  κατά  τη σφαγή  ή θανάτωσή  τους, µε ταυτόχρονη  
διασφάλιση  ισότι µων όρων  ανταγωνισ µού για όλους  τους σχετικούς  φορείς  εκµετάλλευσης , 
ώστε  να µην επηρεάζεται  η ανταγωνιστικότητά  τους από διαφορές  στο κόστος  παραγωγής  ή 
στην  πρόσβαση  στις αγορές . Η παρούσα  πρωτοβουλία  αναµένεται  να συµβάλει  επίσης  στην  
πολιτική  για τη βελτίωση /απλοποίηση  της νοµοθεσίας . 
Οι ειδικοί  στόχοι  αφορούν  την ενθάρρυνση  της καινοτο µίας για τη βελτίωση  της 
µεταχείρισης  των ζώων  κατά  την αναισθητοποίηση , για τη διασφάλιση  της καλύτερης  
ενσω µάτωσης  της συνιστώσας  της καλής  διαβίωσης  στην  παραγωγική  διαδικασία  των 
σφαγείων , για την ενίσχυση  του επιπέδου  γνώσεων  του σχετικού  προσωπικού  των σφαγείων  
και για τη βελτίωση  της προστασίας  των ζώων  σε περιπτώσεις  µαζικής  θανάτωσης . 
Οι διαθέσι µες επιλογές  περιλά µβαναν : µη ανάληψη  οποιασδήποτε  δράσης  (επιλογή  1), 
συστάσεις  µη δεσµευτικού  χαρακτήρα  (επιλογή  2), τροποποίηση  της οδηγίας  (επιλογή  3) ως 
προς  τα τεχνικά  παραρτή µατά της και αναδιοργάνωση  της νοµοθεσίας  (επιλογή  4). 
Οι δαπάνες  σφαγής  αντιπροσωπεύουν  ένα µικρό ποσοστό  των συνολικών  δαπανών  
λειτουργίας  των σφαγείων  (20%), αλλά  µπορούν  να επηρεάσουν  την ανταγωνιστικότητά  
τους. Ωστόσο , οι αλλαγές  στο κόστος  σφαγής  δεν αναµένεται  να επηρεάσουν  την τελική  τιµή 
του κρέατος . Τα σφαγεία  υπόκεινται  ήδη σε διαρκή  επίση µο έλεγχο  µέσω της νοµοθεσίας  για 
την ασφάλεια  των τροφί µων. Η παρούσα  νοµοθετική  πρόταση  δεν θεσπίζει  συµπληρω µατικές  
απαιτήσεις  για τους επίση µους ελέγχους . Η καλή  διαβίωση  των ζώων  έχει θετικό  αντίκτυπο  
 
EL 4   EL στην  ποιότητα  του κρέατος  και στην  ασφάλεια  των εργαζο µένων , ενώ αντιπροσωπεύει  επίσης  
θετικές  αξίες  της αγοράς . Τέλος , δεν έχει εντοπιστεί  κανένας  σηµαντικός  περιβαλλοντικός  
αντίκτυπος . 
Από τη σύγκριση  των επιλογών  προκύπτει  ότι η µη ανάληψη  δράσης  (επιλογή  1) θα είχε µια 
σειρά  από αρνητικές  επιπτώσεις  ως προς  τους επιδιωκό µενους  στόχους . Κανένας  από αυτούς  
δεν µπορεί  να επιτευχθεί  µέσω της συγκεκρι µένης επιλογής . Η καλή  διαβίωση  των ζώων  θα 
υποβαθ µιζόταν  µάλιστα  εάν οι σχετικές  επιχειρήσεις  συνέχιζαν  να λειτουργούν  σε ένα όλο 
και πιο διαφορετικό  περιβάλλον  από το ένα κράτος  µέλος στο άλλο . Εποµένως , δεν θα 
εξυπηρετούνταν  διόλου  ο στόχος  της απλοποίησης  ενώ η καινοτο µία θα αποθαρρυνόταν  
συνολικά , πάρα  τις προσπάθειες  εκ µέρους  ορισµένων  κρατών  µελών . Το οικονο µικό κόστος  
θα περιοριζόταν  µεν βραχυπρόθεσ µα για τις επιχειρήσεις  και τις αρχές , αλλά  ο 
µακροπρόθεσ µος οικονο µικός αντίκτυπος  θα ήταν  αρνητικός  για τη βιοµηχανία  του κρέατος , 
εξ αιτίας  των δυσµενών  επιπτώσεων  στην  ποιότητα  του κρέατος , στη στάση  του 
καταναλωτικού  κοινού  και στην  ασφάλεια  των εργαζο µένων . 
Η σύγκριση  µεταξύ  των υπολοίπων  επιλογών , λαµβανο µένων  υπόψη  των στόχων , καθιστά  
σαφώς  επωφελέστερη  την αναδιοργάνωση  της νοµοθεσίας  (επιλογή  4), ενώ η τροποποίηση  
της οδηγίας  (επιλογή  3) θα επέφερε  ορισµένα οφέλη  και οι συστάσεις  µη δεσµευτικού  
χαρακτήρα  (επιλογή  2) δεν θα επαρκούσαν  για την επίτευξη  των περισσότερων  στόχων . Ως 
εκ τούτου , η επιλογή  2 δεν µπορεί  µεν από µόνη της να θεωρηθεί  επαρκής  τρόπος  
αντιµετώπισης  των υφιστά µενων  ζητηµάτων , αλλά  είναι  ωστόσο  ενδιαφέρουσα  ως 
συµπληρω µατικό  µέσο. 
Οι συστάσεις  µη δεσµευτικού  χαρακτήρα  (επιλογή  2) θα συνέβαλαν  ειδικότερα  στη βελτίωση  
της προστασίας  των ζώων  και της ποιότητας  του κρέατος , καθώς  και στη διαµόρφωση  
ισότι µων όρων  ανταγωνισ µού µεταξύ  των επιχειρήσεων , αλλά  σε πολύ  περιορισ µένο βαθµό 
λόγω  του µη υποχρεωτικού  χαρακτήρα  της επιλογής . 
Η αναδιοργάνωση  της νοµοθεσίας  (επιλογή  4) είναι  η µόνη επιλογή  που ενθαρρύνει  την 
καινοτο µία και διασφαλίζει  την απλοποίηση  της νοµοθεσίας  (αλλαγή  του νοµικού µέσου  και 
υιοθέτηση  νέας προσέγγισης ). Επιφέρει  επίσης  περισσότερα  οφέλη  σε σχέση  µε την 
τροποποίηση  της οδηγίας  (επιλογή  3), όσον  αφορά  την προστασία  των ζώων . Είναι  επίσης  η 
επιλογή  που αναµένεται  να έχει τον θετικότερο  αντίκτυπο  σε ό,τι αφορά  την ποιότητα  του 
κρέατος , τη στάση  του καταναλωτικού  κοινού  και τις συνθήκες  εργασίας  στα σφαγεία . 
Οι επιλογές  3 και 4 θα σήµαιναν  αύξηση  του βραχυπρόθεσ µου κόστους  για ορισµένες 
επιχειρήσεις  αλλά  τα αποτελέσ µατά τους θα εξαρτιόνταν  από την ενδεχό µενη ανάληψη  
ειδικών  µέτρων , όπως  η εφαρ µογή µεταβατικών  περιόδων  ή οι εξαιρέσεις  σε ειδικές  
περιπτώσεις .  
Ο περιβαλλοντικός  αντίκτυπος  θεωρείται  ουδέτερος  για όλες τις επιλογές  καθώς  κατά  τη 
συλλογή  των στοιχείων  δεν προέκυψε  το ενδεχό µενο ουσιαστικών  ή/και άµεσων  επιπτώσεων  
για το περιβάλλον . 
Η γενική  παρακολούθηση  της νοµοθεσίας  για την καλή  διαβίωση  των ζώων  περιλα µβάνεται  
στον  κανονισ µό αριθ. 882/2004 για τη διενέργεια  επίση µων ελέγχων  της συµµόρφωσης  προς  
τη νοµοθεσία  περί ζωοτροφών  και τροφί µων2 και το παρόν  έγγραφο  δεν προτείνει  την 
ανάπτυξη , σε αυτό  το στάδιο , ενός ειδικού  µέσου  το οποίο  θα συνεπαγόταν  διοικητικό  φόρτο  
για τα κράτη  µέλη. 
                                                 
2 ΕΕ L 165 της 30.4.2004, σ. 1–141.