Γνωμοδότηση για την ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή για την ενέργεια και την οικονομική και κοινωνική συνοχή (94/C 393/24)

Στις 16 Φεβρουαρίου 1994, και σύμφωνα με το άρθρο 198, παράγραφος 2, της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή για την ενέργεια και την οικονομική και κοινωνική συνοχή.

Το τμήμα ενέργειας, πυρηνικών θεμάτων και έρευνας, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, επεξεργάστηκε τη γνωμοδότησή του με βάση εισηγητική έκθεση του κ. Barbagli.

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή κατά την 318η σύνοδο ολομέλειάς της, (συνεδρίαση της 15ης Σεπτεμβρίου 1994), υιοθέτησε με μεγάλη πλεοψηφία και μία αποχή την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η εξεταζόμενη ανακοίνωση αποτελεί ένα έγγραφο ανασκοπήσεως σκοπός του οποίου είναι να τροφοδοτήσει τη συζήτηση ενόψει των μελλοντικών αποφάσεων που η Κοινότητα και τα κράτη μέλη θα χρειασθεί να λάβουν σε ό,τι αφορά την πολιτική και τα προγράμματα στον τομέα της ενέργειας, της περιφερειακής ανάπτυξης ή άλλου τύπου ανάπτυξης και ακόμα όσον αφορά τη χρησιμοποίηση των Διαρθρωτικών Ταμείων.

1.2. Στο κείμενο της ανακοίνωσης γίνεται αισθητή η βούληση ανακεφαλαίωσης και γενίκευσης κάθε είδους αναφοράς στα δημοσιευμένα έγγραφα της Επιτροπής κατά τα τελευταία δύο έτη ως προς τη σχέση μεταξύ της ενέργειας και του στόχου οικονομικής και κοινωνικής συνοχής. Πράγμα το οποίο επιβεβαιώνεται από τον πίνακα και τις υποσημειώσεις που απαντούν σε πολλές σελίδες της ανακοίνωσης.

1.3. Πρόκειται για την προβολή της σημασίας που έχει ο στόχος της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής στα προγράμματα Thermie, SAVE, Altener, Joule, Valoren, Poseima, Regen και « Περιφερειακός και αστικός ενεργειακός προγραμματισμός ». (Δεν μνημονεύεται το πρόγραμμα APAS διότι εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μετά τη σύνταξη της ανακοίνωσης.)

1.4. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή στις προγενέστερες γνωμοδοτήσεις της για τα ισχύοντα προγράμματα τόνιζε ανέκαθεν τη σημασία που έχει κάθε ένα από αυτά για την επίτευξη μεγαλύτερης οικονομικής και κοινωνικής συνοχής.

1.5. Το πνεύμα της προκείμενης ανακοίνωσης ανταποκρίνεται στην αντίληψη αυτή.

2. Κύρια σημεία της ανακοίνωσης της Επιτροπής

2.1. Στόχος της ανακοίνωσης της Επιτροπής είναι :

- να υποστηριχθεί και διευρυνθεί η ενσωμάτωση του στόχου της ενίσχυσης της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής στις δράσεις που αναπτύσσονται στον τομέα της κοινοτικής ενεργειακής πολιτικής 7

- να τονωθεί και να υποστηριχθεί η δυνατή συνεισφορά της ενέργειας στη συνοχή των άλλων κοινοτικών πολιτικών 7

- να περιληφθούν συνιστώσες ενεργειακού χαρακτήρα στο πλαίσιο των νέων κοινοτικών πρωτοβουλιών οι οποίες χρηματοδοτούνται από τα Διαρθρωτικά Ταμεία και καθορίζονται στο Πράσινο Βιβλίο (έγγρ. COM(93) 282 τελικό).

Η ανακοίνωση συνιστά επίσης στα κράτη μέλη να συμπεριλάβουν τη συνιστώσα « ενέργεια » στα σχέδια και προγράμματα περιφερειακής ανάπτυξης.

2.2. Μεταξύ των συνιστωσών αυτών αναφέρονται η « ενέργεια - παραμεθόριες περιοχές », η « ενέργεια - αγροτικές περιοχές, νήσοι και ακριτικές περιοχές », η « ενέργεια και αστικός χώρος ».

2.3. Στην ανακοίνωση προτείνεται μια σειρά δράσεων που συμπληρώνουν τις ειδικές πρωτοβουλίες που έχουν ήδη εφαρμοσθεί στους τομείς των διαρθρωτικών πολιτικών, της ενεργειακής πολιτικής και της έρευνας και ανάπτυξης (προγράμματα Thermie, SAVE, Valoren, Altener, Joule, Poseima, Regen και « Περιφερειακός και αστικός ενεργειακός προγραμματισμός »).

2.4. Σε ό,τι αφορά τη συνοχή, εννοούμενη ως προσέγγιση των οικονομικών και γενικότερων δεικτών των διαφόρων περιφερειών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Επιτροπή διαπιστώνει την ανεπάρκεια των αποτελεσμάτων που επετεύχθησαν έως σήμερα.

Στην ανακοίνωση εκφράζεται η ανάγκη ανάπτυξης συμπληρωματικών δράσεων που να ανταποκρίνονται καλύτερα στις ιδιαιτερότητες των λιγότερο αναπτυγμένων περιφερειών.

2.5. Τόσο η Κοινότητα όσο και τα κράτη μέλη οφείλουν να συνειδητοποιήσουν την προτεραιότητα του προβλήματος αυτού, με πλήρη τήρηση της αρχής της επικουρικότητας. Στην ανακοίνωση προσδιορίζεται το πεδίο δράσεως τόσο για την Κοινότητα όσο και για τα κράτη μέλη.

2.6. Η ανακοίνωση προτείνει, εξάλλου, μία σειρά συνοδευτικών δράσεων (πίνακας αριθ. 2) σχετικά με τα έργα υποδομής στον τομέα της ενέργειας, την ενεργειακή απόδοση και την αξιοποίηση του ενδογενούς δυναμικού των περιφερειών.

2.7. Οι εν λόγω συνοδευτικές δράσεις σκοπό έχουν να ενσωματώσουν κατά τρόπο άμεσο το στόχο της συνοχής στις κοινοτικές και εθνικές πολιτικές ενέργειας, ώστε να αναγνωρισθεί ότι η ενέργεια αποτελεί σημαντικότατο παράγοντα.

2.8. Η ανακοίνωση ολοκληρώνεται με ορισμένους πίνακες του τομέα της ενέργειας και με τα δελτία των περιφερειακών προγραμμάτων έρευνας και ανάπτυξης που εφαρμόζονται στην ενέργεια αναφορικά με :

- τις επιπτώσεις των στόχων της ενεργειακής πολιτικής και των συνοδευτικών δράσεων στις λιγότερο αναπτυγμένες ζώνες (πίνακας αριθ. 1) 7

- την ενεργειακή κατανάλωση ανά κάτοικο, το ποσοστό ενεργειακής εξάρτησης και τις ενεργειακές εντάσεις των κρατών μελών (πίνακας αριθ. 1, παράρτημα 1) 7

- την απασχόληση στις ενεργειακές βιομηχανίες από το 1980 έως το 1991 (πίνακας αριθ. 1 α), παράρτημα 1) 7

- το μέρος πετρελαίου, άνθρακα, φυσικού αερίου στην κατανάλωση πρωτογενούς ενέργειας και την εκτίμηση των μερών ανανεώσιμων ενεργειών στα κράτη μέλη (πίνακας αριθ. 2, παράρτημα 1) 7

- τις εκπομπές CO2 ανά κάτοικο και τις εκπομπές CO2 ως συνάρτηση του ΑΕΠ των κρατών μελών (πίνακας αριθ. 3, παράρτημα 1) 7

- τις υφιστάμενες υποδομές στον τομέα της ενέργειας στα κράτη μέλη (πίνακας αριθ. 4, παράρτημα 1) 7

- τα δελτία των ισχυόντων προγραμμάτων που έχουν ενσωματωθεί στις ενεργειακές πολιτικές, στις πολιτικές Ε & Α και περιφερειακής ανάπτυξης στον τομέα της ενέργειας (παράρτημα 2).

2.9. Η Επιτροπή αποστέλλει την ανακοίνωση στο Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, καθώς και στην Επιτροπή των Περιφερειών.

2.10. Μετά την έκβαση των συζητήσεων της ανακοίνωσης για το Πράσινο Βιβλίο και βάσει των συμπερασμάτων που θα εξαχθούν, η Επιτροπή θα αποφανθεί επί του περιεχομένου των κοινοτικών πρωτοβουλιών που περιέχονται στην ανακοίνωση.

3. Γενικές παρατηρήσεις

3.1. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή συμφωνεί με την ανακοίνωση της Επιτροπής ότι είναι απαραίτητο να ενσωματωθεί ο στόχος της ενίσχυσης της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής στους στόχους των κοινοτικών και εθνικών ενεργειακών πολιτικών.

3.2. Συμφωνεί ότι οι κύριοι στόχοι της ενεργειακής πολιτικής της Κοινότητας είναι η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της κοινοτικής οικονομίας και η προαγωγή της ποιότητας ζωής των πολιτών της. Για το σκοπό αυτό, θα πρέπει να τεθεί ως στόχος ο εφοδιασμός σε ενέργεια υπό τους καλύτερους δυνατούς οικονομικούς όρους και με ικανοποιητικές συνθήκες από την άποψη της ασφάλειας του εφοδιασμού και της προστασίας του περιβάλλοντος, στα πλαίσια των αρχών της ελεύθερης αγοράς χωρίς, ωστόσο, να παραγνωρισθεί η αναγκαία οικονομική και κοινωνική συνοχή. Όμως, η βελτίωση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής απαιτεί, επιπλέον, το συσχετισμό ενέργειας και ανάπτυξης, ενέργειας και περιβάλλοντος και ενέργειας και εθνικών, περιφερειακών και κοινωνικών πολιτικών.

3.3. Οι στόχοι αυτοί θα μπορούσαν να επιτευχθούν με την εφαρμογή μιας ενεργειακής πολιτικής συντονισμένης σε κοινοτικό, εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο η οποία να αποβλέπει στη μείωση των διαφορών μεταξύ των λιγότερο ανεπτυγμένων ζωνών και των πιο προνομιούχων και συνεπώς διαμέσου του εντοπισμού των διαφορών που υφίστανται σε συγκεκριμένες περιφερειακές και τοπικές καταστάσεις (πόλεις, αγροτικές ή ακριτικές περιοχές).

3.4. Η ενέργεια είναι βασικό στοιχείο συνοχής, αλλά για την πλήρη αξιοποίησή της χρειάζεται, χωρίς να εξαντλείται εδώ η ευρύτατη θεματική την οποία η ΟΚΕ αντιμετωπίζει με άλλες εργασίες πρωτοβουλίας, ιδιαίτερη προσοχή στα εξής :

- δημιουργία μιας εσωτερικής αγοράς ενέργειας 7

- διασύνδεση της ενέργειας με κατάλληλα οικονομικά και φορολογικά μέσα 7

- εντατικοποίηση των προσπαθειών προς την κατεύθυνση της έρευνας και της διάδοσης των αποτελεσμάτων αυτής 7

- προσδιορισμός μιας ορθής σχέσης μεταξύ της ενέργειας και του περιβάλλοντος 7

- προσδιορισμός ορθών σχέσεων μεταξύ της διεθνούς διάστασης της ενεργειακής κοινοτικής πολιτικής και της αρχής της επικουρικότητας.

3.5. Ο καθορισμός κοινών στόχων στον τομέα της ενέργειας, έτσι ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι ειδικές δυνατότητες των διαφόρων περιοχών της Ευρώπης, θα συνέβαλε αφ`εαυτού στην οικονομική και κοινωνική συνοχή. Ωστόσο, εάν υποθέσουμε ότι υπάρχει πρόσβαση στο πετρέλαιο και τη βενζίνη δια ξηράς ή και δια θαλάσσης, δεν πρέπει να υπάρχει αμφιβολία ότι το μοναδικό και πιο αποτελεσματικό μέσο με το οποίο η ενέργεια μπορεί να συμβάλει στην οικονομική και κοινωνική συνοχή είναι η επέκταση των κατάλληλων εθνικών ή περιφερειακών δικτύων ηλεκτρικού ρεύματος σε περιοχές που επί του παρόντος δεν είναι συνδεδεμένες. Και τούτο διότι, με βάση όλες τις γενικές συγκρίσεις μεταξύ του κόστους του ηλεκτρισμού που παράγεται από ένα εθνικό (ή περιφερειακό) δίκτυο και το κόστος του ηλεκτρισμού που παράγεται από γεννήτριες ντήζελ, αιολική ενέργεια, ηλιακή ενέργεια ή από άλλες πηγές (εκτός από υδροηλεκτρική), το χαμηλότερο κόστος είναι εκείνο του δικτύου. Επίσης, έχει μεγαλύτερη αξιοπιστία, ιδίως σε σχέση με τον ηλεκτρισμό που προέρχεται από την τιθάσευση των στοιχείων της φύσης.

3.5.1. Θα υπάρξουν ειδικές περιπτώσεις όπου οι ανωτέρω γενικεύσεις δεν θα ισχύουν, και, συνεπώς, θα είναι πιο οικονομικό για μια συγκεκριμένη περιοχή ή τοπική κοινότητα να ηλεκτροδοτείται από άλλες πηγές και όχι από το πλησιέστερο διαθέσιμο δίκτυο ή, ίσως, ως συμπλήρωμα του δικτύου αυτού. Σε τέτοιες περιπτώσεις (και τούτο ισχύει για όλα σχεδόν τα νησιά), είναι απαραίτητο και ορθό να χρησιμοποιηθούν άλλα μέσα για ηλεκτροδότηση, ανάλογα με τις εκάστοτε περιστάσεις.

3.5.2. Σ`αυτό το πλαίσιο, η ΟΚΕ εφιστά την προσοχή σε άλλους παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν την προώθηση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής σε συγκεκριμένες περιοχές ή και τοποθεσίες, όπως π.χ. :

- στην ανάπτυξη των διαπεριφερειακών δικτύων ενέργειας λαμβάνοντας υπόψη την απαίτηση αξιοποίησης των τοπικών και περιφερειακών ενεργειακών πηγών 7

- στην ανάπτυξη της ενεργειακής διαφοροποίησης, ειδικότερα των περιοχών με υψηλή εξάρτηση από το πετρέλαιο 7

- στην υποστήριξη της εκβιομηχνάνισης στις περιοχές με χαμηλό επίπεδο ανάπτυξης, η οποία να συνδυάζεται, όποτε είναι δυνατόν, με τη χρήση των τοπικών πόρων ενέργειας 7

- στην υποστήριξη και οργάνωση ομίλων περιφερειακού ενδιαφέροντος σε θέματα ενέργειας.

3.6. Λαμβάνοντας υπόψη τις προτεραιότητες του σημείου 3.5 η ΟΚΕ τονίζει ότι οι λιγότερο ευνοημένες περιφέρειες της Κοινότητας μειονεκτούν πολύ συχνά ως προς τις δυνατότητες πρόσβασης στη συμβατική ενέργεια και εμφανίζουν επίσης τους περισσότερο μειονεκτικούς δείκτες ενέργειας ως προς την αποτελεσματική χρησιμοποίησή τους. Από τη μία πλευρά πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες ώστε να περιοριστεί η μειονεκτική αυτή θέση, μέσω της σύνδεσης με τα ενεργειακά δίκτυα καθώς και με τη βελτίωση της αξιοποίησης της ενέργειας. Από την άλλη πλευρά οι περιοχές αυτές διαθέτουν συνήθως ένα δυναμικό ενδογενών ενεργειακών πόρων η χρησιμοποίηση των οποίων θα μπορούσε να ωθήσει την ανάπτυξη των περιοχών αυτών και έτσι να δημιουργηθούν νέες θέσεις απασχόλησης.

Η ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας - όπου αυτό είναι εφικτό και οικονομικώς βιώσιμο - είναι ευκταία διότι :

3.6.1. οι μικρομεσαίες τοπικές επιχειρήσεις μπορούν να παράσχουν τις απαραίτητες τεχνολογίες, για τη χρησιμοποίηση συγκεκριμένων ανανεώσιμων πηγών 7

3.6.2. ενόψει του ενδογενούς δυναμικού που προσφέρουν οι νέες μορφές χρήσης γεωργικών γαιών στο πλαίσιο της ΚΓΠ, τότε οι ενεργειακές αγροτικο-δασικές καλλιέργειες ως πρώτες ύλες για βιοκαύσιμα και ηλεκτρισμό που είναι συμβατές με τη βιώσιμη ανάπτυξη ενδέχεται να παράσχουν σημαντικές δυνατότητες για την απασχόληση εργατικού δυναμικού, αλλά και για την προστασία του περιβάλλοντος (μείωση της υδρογεωργικής υποβάθμισης, μείωση των βλαπτικών εκπομπών, διατήρηση του αγροτικού τοπίου, κ.λ.π.).

3.7. Σχετικά με τα κοινοτικά προγράμματα, η ΟΚΕ θεωρεί απαραίτητο :

3.7.1. Να γίνει μία προσπάθεια μειώσεως του αριθμού των υφιστάμενων προγραμμάτων συνενώνοντας εκείνα που είναι ομοιογενή, ώστε να επιτευχθεί η μέγιστη σαφήνεια ως προς την ιδιαιτερότητα του κάθε προγράμματος.

3.7.2. Να διευκολυνθούν οι διαδικασίες πρόσβασης στα διάφορα προγράμματα με την αξιοποίηση και τυποποίηση των αιτήσεων συμμετοχής, προκειμένου να ενθαρρυνθεί η ευρύτερη συμμετοχή των ΜΜΕ.

3.7.3. Να δοθεί προτεραιότητα στα προγράμματα για την ενεργειακή απόδοση και για την ανάπτυξη των ενδογενών ενεργειακών πηγών των λιγότερο ανεπτυγμένων περιοχών και να διευκολυνθεί η συνεργασία τους.

3.7.4. Να χορηγηθούν στα προγράμματα επαρκείς χρηματοδοτικοί πόροι.

3.8. Η ΟΚΕ μολονότι έχει συνείδηση της προσπάθειας που κατέβαλε η Επιτροπή για την προσέγγιση του θέματος « ενέργεια και οικονομική και κοινωνική συνοχή » θεωρεί :

3.8.1. ότι δεν είναι πλήρως εναρμονισμένος στη γενικότερη αντίληψη της Επιτροπής ο οργανικός ρόλος της κοινοτικής ενεργειακής πολιτικής με την απαίτηση της συνοχής 7

3.8.2. η γενικότερη προσέγγιση του εγγράφου δεν λαμβάνει επαρκώς υπόψη τις συγκρούσεις που μπορούν μερικές φορές να εμφανισθούν μεταξύ των στόχων κοινωνικής συνοχής και ενεργειακής πολιτικής. Πτυχές της αποτελεσματικότητας του περιβάλλοντος ή ακόμη τεχνικής φύσεως ενδέχεται κάποτε να έρχονται σε σύγκρουση με τις απαιτήσεις της συνοχής. Η ΟΚΕ προτείνει στις περιπτώσεις εκείνες κατά τις οποίες προτάσεις ενεργειακής πολιτικής ή νομοθεσίας παρέχουν πιθανές αφορμές σύγκρουσης με τους στόχους συνοχής, να ζητείται από την Επιτροπή να αξιολογεί τις πιθανές αρνητικές επιπτώσεις επί της συνοχής και να συνιστά τις κατάλληλες ενέργειες, π.χ. μέσω κοινοτικών πρωτοβουλιών, στο πλαίσιο των Διαρθρωτικών Ταμείων ή βάσει άλλων πολιτικών 7

3.8.3. ότι είναι ανεπαρκείς οι παρεχόμενοι χρηματοδοτικοί πόροι και τα προβλεπόμενα συνοδευτικά μέτρα 7 συγκεκριμένα η ΟΚΕ, αναγνωρίζοντας τη θετική και καινοτόμο εγκυρότητα των όσων περιλαμβάνονται και προτείνονται στην ανακοίνωση, δυσανασχετεί εντούτοις σε αυτό το πρώτο συμβουλευτικό έγγραφο για την έλλειψη καθοδήγησης ως προς το σχετικό κόστος των διαφόρων πηγών ενέργειας. Η ΟΚΕ συμμερίζεται τις ανησυχίες της Επιτροπής ότι τα οικονομικά μέσα που προβλέπονται για τη συνοχή στα διάφορα Διαρθρωτικά Ταμεία και στο Ταμείο Συνοχής, αν και σημαντικά, είναι περιορισμένα σε σχέση με τις ενεργειακές ανάγκες. Θα είναι καθοριστικά ως προς τους επιδιωκόμενους στόχους, μόνον εφόσον υποστηρίζονται από μια υπέρ της συνοχής ώθηση όλων των άλλων κοινοτικών προγραμμάτων και δράσεων γενικού χαρακτήρα, οποτεδήποτε είναι δυνατόν 7

3.8.4. ότι είναι, συνεπώς, ανεπαρκείς οι αναλύσεις και τα στοιχεία που παρέχονται προκειμένου να προσδιορισθούν καλύτερα τα κατάλληλα προγράμματα και σχέδια. Συγκεκριμένα, καλό θα ήταν η Επιτροπή να παράσχει :

3.8.4.1. κατά προσέγγιση στοιχεία γύρω από το μέγεθος των μειονεκτικών ζωνών στα κράτη που πλήττονται από τα προβλήματα κοινωνικής συνοχής. Η φύση των ζωνών αυτών, τα κυριότερα γεωγραφικά χαρακτηριστικά τους, το μέγεθος των πληθυσμών τους, διευκρινίσεις σχετικά με το είδος των περιοχών, αν είναι δηλαδή αστικές ή αγροτικές, κατά πόσο υπάρχουν επαρκείς συγκοινωνίες και συγκεκριμένα αν τροφοδοτούνται από το εθνικό δίκτυο διανομής ηλεκτρικού ρεύματος.

3.8.4.2. Στοιχεία για να γίνει σύγκριση μεταξύ αντιπροσωπευτικών σχετικών δαπανών σε ένα συγκεκριμένο τοπικό πλαίσιο (δαπάνες κεφαλαίου και διαχείρισης) για την προμήθεια ρεύματος από τα δίκτυα εθνικής διανομής και των ίδιων δαπανών που θα συνεπήγετο η παροχή ηλεκτρικού ρεύματος από αυτόνομη παραγωγή, π.χ., μέσω ντήλζελ, αιολικής και ηλιακής ενέργειας.

3.8.4.3. Στοιχεία για το κόστος βενζίνης και πετρελαίου στις διάφορες γεωγραφικές περιοχές, και υποδείξεις πιθανών συστημάτων περιορισμού του κόστους όπως, π.χ., προσφυγή σε άλλους προμηθευτές ή επένδυση σε μία διαφορετική και πιο αποτελεσματική οργάνωση των μεταφορών.

3.9. Για την καλύτερη προσαρμογή των κοινοτικών προγραμμάτων έρευνας και ανάπτυξης στις πτυχές της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής στην Ευρώπη συνιστάται όπως στο πλαίσιο των μεμονωμένων προγραμμάτων δοθεί μεγαλύτερη προβολή στα εξής σχέδια :

3.9.1. Σχέδια έρευνας στραμμένα προς την αγορά σε ό,τι αφορά την Ε & Α για τις πιο κατάλληλες τεχνολογίες.

3.9.2. Ολοκληρωμένα σχέδια επίδειξης και σχέδια διάδοσης.

3.9.3. Σχέδια που αφορούν τις πιο μειονεκτικές ζώνες και τα οποία προβλέπουν την αριστοποίηση της χρήσης τοπικών πόρων για ενεργειακούς σκοπούς και για την τοπική κατανάλωση.

3.9.4. Σχέδια για τον καθορισμό κοινοτικών προτύπων σε ό,τι αφορά την κατανάλωση, την τεχνολογία και τις τιμές.

3.9.5. Σχέδια με σκοπό την εναρμόνιση των νομοθετικών, φορολογικών μέσων των κρατών μελών, σε ό,τι αφορά ιδίως τα μέσα παροχής κινήτρων για την παραγωγή καθαρής ενέργειας τόσο για τις αστικές όσο και για τις αγροτικές ζώνες, τα νησιά και τις ακριτικές περιοχές.

4. Ειδικές παρατηρήσεις

4.1. Σε σχέση με το πρόγραμμα Thermie, η ΟΚΕ θεωρεί ότι η εφαρμογή του πρέπει να επεκταθεί με σχέδια επίδειξης και/ή διάδοσης που χρησιμοποιούν « δοκιμασμένες » τεχνολογίες, οι οποίες μολονότι δεν είναι καινοτόμες, κατά τη στενή έννοια του όρου, είναι καινοτόμες σε ορισμένα πλαίσια (σε καθυστερημένες γεωργικές περιοχές, απόκεντρες ζώνες, ολοκληρωμένα προγράμματα, συστήματα ελέγχου, κ.λ.π.).

4.2. Εν σχέσει με το πρόγραμμα Altener, η ΟΚΕ θεωρεί θετική την έμφασή του σε ό,τι αφορά τις θεσμικές και οικονομικές πτυχές με ιδιαίτερη αναφορά στις μειονεκτικές περιφέρειες. Σχετικά με αυτό η ΟΚΕ συνιστά :

4.2.1. Να αρθούν όχι μόνο τα νομικά εμπόδια, αλλά να εναρμονισθεί επίσης και η νομοθεσία των κρατών μελών σε ό,τι αφορά ειδικότερα τη χρήση των βιοκαυσίμων και της ενέργειας.

4.2.2. Να παρασχεθούν στους επενδυτές του τομέα ανανεώσιμων ενεργειών στις καθυστερημένες ζώνες χρηματικά και φορολογικά κίνητρα και όχι μόνο « όροι χρηματοδότησης τουλάχιστον ίσοι με εκείνους των μεγάλων ενεργειακών επιχειρήσεων ».

4.2.3. Να μην « συνυπολογίζονται μόνο οι εξωτερικές επιπτώσεις των ανανεώσιμων ενεργειών (ιδίως στο περιβάλλον) », αλλά να αναλυθούν πιο εμπεριστατωμένα οι μελέτες για το συνυπολογισμό των δαπανών που οφείλονται στη μόλυνση των καθυστερημένων ζωνών από τις συμβατικές πηγές ενέργειας (άνθρακα και πετρέλαιο).

4.3. Αναφερόμενη στον άξονα « ενέργεια και αγροτικός κόσμος, νήσοι και ακριτικές περιοχές » η Επιτροπή προτείνει να « δοθεί προτεραιότητα στις ενισχύσεις των επενδύσεων και να υποστηριχθούν άλλες συμπληρωματικές δράσεις ». Η ΟΚΕ θεωρεί ότι μεταξύ των απαιτούμενων δράσεων πρέπει να ενσωματωθεί και η ενίσχυση για την επιλογή διαδικασίας και για τη μεταφορά τεχνογνωσίας.

Βρυξέλλες, 15 Σεπτεμβρίου 1994.

Η Πρόεδρος της

Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Susanne TIEMANN