ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 03.09.1998 
COM(1998) 511 τελικό 
ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΕΚΘΕΣΗ 
ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ, ΤΗΝ ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ 
ΥΓΕΙΑ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 
(1996 - 2000) 
(υποβληθείσα από την Επιτροπή) 

ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ, ΤΗΝ ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ 
ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (1996 - 2000) 
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέλαβε να ετοιμάσει έκθεση για την πρόοδο των 
δραστηριοτήτων στο πλαίσιο του κοινοτικού προγράμματος για την υγεία και την 
ασφάλεια στην εργασία για την περίοδο 1996-2000 '. 
Το πρόγραμμα υποβλήθηκε σε συνέχεια της θέσης σε ισχύ της κωδικοποιημένης 
κοινοτικής νομοθεσίας που εγκρίθηκε δυνάμει του άρθρου 118Α. Σχεδιάστηκε για να 
υποστηρίξει την υλοποίηση και εφαρμογή της υφιστάμενης νομοθεσίας αλλά και για να 
δώσει μεγάλη έμφαση σε μη νομοθετικά μέτρα. 
Η ΠΕΡΙΟΔΟΣ 1996-1998 
Οι ακόλουθες ενέργειες που είχαν προγραμματιστεί για την περίοδο 1996-2000 αξίζουν 
ιδιαίτερης προσοχής. 
• Συγκρότηση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Υγεία και την Ασφάλεια στην 
Εργασία στο Μπιλμπάο. 
Ο οργανισμός αυτός έχει τώρα αρχίσει να λειτουργεί. Η αποστολή του είναι να παρέχει 
πληροφορίες σχετικά με τις συνθήκες εργασίας, την υγεία και την ασφάλεια στο χώρο 
εργασίας. Στο πλαίσιο αυτό θα συνεργάζεται στενά με το Ευρωπαϊκό Ίδρυμα για τη 
Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας στο Δουβλίνο το οποίο καθόρισε ένα 
συμπληρωματικό πρόγραμμα εργασίας για την περίοδο 1998-2000 στον τομέα αυτόν. Ο 
οργανισμός του Μπιλμπάο θα αποτελέσει πηγή επιστημονικών, τεχνικών και 
οικονομικών πληροφοριών για όλους τους ενδιαφερομένους. 
• Το πρόγραμμα SAFE 
Μ Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε το 1995 στο Συμβούλιο2 πρόταση απόφασης του 
Συμβουλίου για τη θέσπιση προγράμματος μη νομοθετικών μέτρων για τη βελτίωση της 
υγείας και της ασφάλειας στην εργασία (SAFE). Η πρόταση για το SAFE προβλέπει 
ειδικότερα τη χρηματοδότηση υπηρεσιών καθοδήγησης και πληροφόρησης για τη σωστή 
εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στη βελτίωση της 
υγείας και της ασφάλειας στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Η πρόταση 
τροποποιήθηκε το 1997 ύστερα από διαβουλεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο3 και 
συζητήθηκε σε διάφορες ευκαιρίες εντός της ομάδας εργασίας του Συμβουλίου για τις 
κοινωνικές υποθέσεις, χωρίς να επιτευχθεί συμφωνία. 
Αρκετά προπαρασκευαστικά και δοκιμαστικά σχέδια συγχρηματοδοτήθηκαν με σκοπό 
να μπορέσουν να εξυπηρετηθούν οι ανάγκες των μικρών και των μεσαίων επιχειρήσεων, 
να προωθηθούν οι καλύτερες πρακτικές ως πρότυπο για την ανάπτυξη ενός ασφαλούς, 
1 COM(95)282 τελικό - ΕΕ C 262 της 07.10.1995, σ. 18 
2 COM(95)282 τελικό - ΕΕ C 262 της 07.10.1995, σ. 18 
3 COM(96)652 τελικό - ΕΕ C 92 της 21.3.1997, σ. 3 
-2-
παραγωγικού και ανταγωνιστικού εργασιακού περιβάλλοντος και να σημειωθεί πρόοδος 
στη σωστή και αποτελεσματική εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας στον τομέα της 
υγείας και της ασφάλειας. 
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκφράζει την ανησυχία της για το γεγονός ότι το πρόγραμμα 
αυτό εξακολουθεί να μην εγκρίνεται. Για την υποβολή του είχε επιτευχθεί σημαντική 
υποστήριξη από κοινωνικούς εταίρους, κυβερνήσεις και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 
επειδή θεωρήθηκε ένα μέσο για την προώθηση της φιλοσοφίας της υγείας και της 
ασφάλειας ως ουσιαστικού στοιχείου καλής διαχείρισης και ως κρίσιμου παράγοντα για 
τις προσπάθειες της Κοινότητας να βελτιώσει και να ενδυναμώσει την εφαρμογή της 
ισχύουσας νομοθεσίας. 
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα συζητήσει με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο 
την πρόταση αυτή και άλλες εκκρεμείς προτάσεις που αφορούν την υγεία και την 
ασφάλεια, ώστε να σημειωθεί πρόοδος. 
Στο πλαίσιο αυτό, είναι ίσως χρήσιμο να εξεταστεί το ενδεχόμενο να αναλάβει ο 
οργανισμός του Μπιλμπάο ή το ίδρυμα του Δουβλίνου κάποια από τα ουσιαστικά 
στοιχεία του προγράμματος SAFE. Η δυνατότητα αυτή μπορεί να εξεταστεί με την 
προϋπόθεση ότι υπάρχουν επαρκείς πόροι. Για να γίνει αυτό η αρμόδια για τον 
προϋπολογισμό αρχή θα πρέπει να αναπροσαρμόσει τις σχετικές δημοσιονομικές 
διατάξεις. 
• Μεταφορά στο εθνικό δίκαιο των υφιστάμενων νομοθετικών μέτρων και ενημέρωση 
τους 
Μεταφορά στο εθνικό δίκαιο 
Το 1996 το ποσοστό μεταφοράς από τα κράτη μέλη των οδηγιών που εγκρίθηκαν 
δυνάμει του άρθρου 118Α ήταν (περίπου) 74%. Το ποσοστό αυτό έχει σήμερα φτάσει το 
95%. 
Κατά τη συγκεκριμένη περίοδο, 30 περίπου αιτιολογημένες γνώμες, έξι αποφάσεις για 
προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και η εκδίκαση μιας υπόθεσης στο Ευρωπαϊκό 
Δικαστήριο κατά κράτους μέλους, οδήγησαν σε σημαντική βελτίωση του επιπέδου 
μεταφοράς των οδηγιών στο εθνικό δίκαιο. Σήμερα υπάρχουν μόνο εννέα εκκρεμείς 
υποθέσεις. 
Ενημέρωση 
Η οδηγία για τους χημικούς παράγοντες εγκρίθηκε στις 7 Απριλίου 19984. Το κείμενο 
αυτό είναι το αποτέλεσμα μακρών συζητήσεων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το 
Συμβούλιο και αποτελεί παράδειγμα ορθολογικής και απλοποιημένης νομοθεσίας, λόγω 
του ότι ενοποιεί πολλές οδηγίες στον τομέα αυτόν. 
Παρομοίως, η έγκριση από το Συμβούλιο τροπολογίας στην οδηγία 89/655/ΕΟΚ σχετικά 
με τις ελάχιστες απαιτήσεις ασφάλειας και υγείας για τη χρήση επαγγελματικού 
εξοπλισμού από τους εργαζομένους κατά την εργασία5 επεκτείνει τις ελάχιστες 
απαιτήσεις ασφάλειας και υγείας στον κινητό εξοπλισμό και τον εξοπλισμό για την άρση 
βαρών. Οι διατάξεις για τα ικριώματα δεν εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο με την ευκαιρία 
4 Οδηγία τον Σνμβουλίον 98/24/ΕΚ της 07.04.1998 ΕΚ Ε 131 της 5.5.1998, σ. 11 
s Οδηγία τον Σνμβουλίον 95/63/ΕΚ της 05.12.1995 - ΕΕ L 335 της 30.12.1995, σ. 28 
-3-
αυτή. Η Ευρωπαϊκή Επιχροπή εξεχάζει χο ενδεχόμενο ξεχωρισχής πρόχασης που θα 
ανχαποκρίνεχαι σχις ειδικές ανάγκες χου χομέα. 
II Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε να ενημερωθούν οι οδηγίες για την υγεία και την 
ασφάλεια με τα νέα στοιχεία της επιστημονικής και τεχνολογικής προόδου και άλλα 
σχετικά στοιχεία. Ειδικότερα στο πεδίο του καθορισμού ενδεικτικών οριακών τιμών η 
Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε την οδηγία 96/94/ΕΚ με την οποία ορίζεται δεύτερος 
κατάλογος ενδεικτικών οριακών τιμών6. 
Η οδηγία 90/679/ΕΟΚ του Συμβουλίου για την προστασία των εργαζομένων από 
κινδύνους που διατρέχουν λόγω της έκθεσης τους σε βιολογικούς παράγοντες κατά την 
εργασία προσαρμόστηκε στην τεχνική πρόοδο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή με τις 
οδηγίες 97/59/ΕΚ7 και 97/65/ΕΚ8. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έλαβε υπόψη τα νέα 
επιστημονικά στοιχεία για τη δυνατότητα μετάδοσης του παράγοντα BSE (σπογγώδης 
εγκεφαλοπάθεια των βοοειδών) στους ανθρώπους μόλις αυτά ήταν διαθέσιμα. Η οδηγία 
97/65/ΕΚ ειδικότερα ενισχύει σημαντικά την προστασία των εργαζομένων από 
κινδύνους που διατρέχουν λόγω έκθεσης στους παράγοντες BSE και TSE κατά την 
εργασία. 
II οδηγία του Συμβουλίου 97/42/ΕΚ, που τροποποιεί για πρώτη φορά την οδηγία 
90/394/ΕΟΚ για την προστασία των εργαζομένων από κινδύνους που διατρέχουν λόγω 
της έκθεσης τους σε καρκινογόνους παράγοντες κατά την εργασία, υποβλήθηκε από την 
Ευρωπαϊκή Επιτροπή το Σεπτέμβριο του 1995 και εγκρίθηκε από το Συμβούλιο τον 
Ιούνιο του 1997. Η οδηγία αποτελεί σημαντικό βήμα προς τα μπροστά διότι επεκτείνει 
το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας καλύπτοντας και την επαφή με ουσίες και 
παρασκευάσματα (υπεύθυνα για αυξημένο κίνδυνο καρκινογένεσης) που προηγουμένως 
δεν περιλαμβάνονταν. Επιπλέον η οδηγία περιλαμβάνει οριακή τιμή επαγγελματικής 
έκθεσης για γνωστή καρκινογόνο ουσία. 
Η ΠΕΡΙΟΔΟΣ 1998-2000 
H δεύτερη περίοδος του κοινοτικού προγράμματος θα διεξαχθεί σε ένα διαφορετικό 
περιβάλλον, ύστερα από τις πολιτικές συμφωνίες των Συνόδων Κορυφής του 
Αμστερνταμ και του Αουξεμβούργου και το ξεκίνημα των διαπραγματεύσεων για τη 
διεύρυνση. 
Το γενικότερο πλαίσιο είναι ότι η δομή του εργαζόμενου πληθυσμού και οι μορφές 
απασχόλησης αλλάζουν: γήρανση του εργατικού δυναμικού, σταθερή αύξηση της 
αναλογίας των γυναικών εργαζομένων αύξηση της περιστασιακής και μερικής 
απασχόλησης και, σε οικονομικούς τομείς πλην της γεωργίας, αύξηση της 
αυτοαπασχόλησης και συνεχής αύξηση θέσεων εργασίας στον τομέα των υπηρεσιών. 
Στόχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής συνεχίζει να είναι η ενεργός συμμετοχή όλων των 
συντελεστών για να επιτευχθεί ένα σύγχρονο, αποτελεσματικό και αποδοτικό 
περιβάλλον υγείας και ασφάλειας για την Ευρώπη, πράγμα που μειώνει τον αριθμό των 
ατυχημάτων και των ασθενειών και είναι θετικό για την απασχολησιμότητα και τις 
επιχειρήσεις. 
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επανεξέτασε τις προτεραιότητες της για την περίοδο από σήμερα 
μέχρι χο έχος 2000 σε ό,χι αφορά χην ασφάλεια και την υγεία στην εργασία. 
6 EEL 338 της 28.12.1996, σ. 86 
7 EEL 282 της 15.10.1997, σ. 33 
8 ΕΕ L 335 της 6.12.1997, σ. 17 
-4-
ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ 1998-2000 
V Αποχελεσμαχικόχερη νομοθεσία 
V Προεχοιμασία για τη διεύρυνση 
ν Ισχυρόχερος ο δεσμός με την 
απασχολησιμότητα 
ν Οι συνθήκες εργασίας σε μια εποχή αλλαγών: 
προσοχή στους νέους κινδύνους 
ΠΩΣ ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΕΡΗ Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ 
Σήμερα υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός κοινοτικών νομοθετικών κειμένων που έχουν 
ενημερωθεί με τα τελευταία στοιχεία στον τομέα της υγείας και της ασφάλειας στην 
εργασία. Τα κράτη μέλη έχουν καταβάλει σημαντικές προσπάθειες για να μεταφέρουν 
στο εθνικό δίκαιο τις οδηγίες, έτσι ώστε σήμερα έχει μεταφερθεί το 95% . Η Ευρωπαϊκή 
Επιτροπή εξετάζει εάν η εθνική νομοθεσία συμμορφώνεται με τα πρότυπα της ΕΕ. 
Η σωστή μεταφορά πρέπει να συνοδεύεται από κατάλληλη υλοποίηση και εφαρμογή 
στην πράξη. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, βάσει εκθέσεων που της υποβάλουν τα κράτη 
μέλη, και βάσει δικής της αξιολόγησης, θα αποτιμήσει την υλοποίηση της εθνικής 
νομοθεσίας, το βαθμό της συμμόρφωσης της σε επίπεδο χώρου εργασίας καθώς και τις 
προσπάθειες που καταβάλλονται για την εκτέλεση της. Για να διασφαλιστεί η διαφάνεια, 
η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτίθεται να αποστείλει τις εκθέσεις αξιολόγησης στο 
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, την Επιτροπή των 
Περιφερειών και το Συμβούλιο Υπουργών. 
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα επιδιώξει τη μεγαλύτερη συμμετοχή των 9000 επιθεωρητών 
εργασίας στα 15 κράτη μέλη στη διαδικασία αποτελεσματικής εκτέλεσης της κοινοτικής 
νομοθεσίας. II Επιτροπή Ανώτερων Επιθεωρητών Εργασίας παρέχει γνώμες για 
προβλήματα σχετικά με την εκτέλεση από τα κράτη μέλη του κοινοτικού δικαίου σε 
θέματα υγείας και ασφάλειας στην εργασία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεργάζεται στενά 
με την επιτροπή αυτή για την ανάπτυξη πρωτοβουλιών στο πεδίο αυτό και για να 
διασφαλιστεί ότι η επιτροπή μπορεί να συμβάλλει δραστήρια στην αξιολόγηση της 
υλοποίησης της κοινοτικής νομοθεσίας. 
Είναι επίσης σημαντικό να ενσωματωθούν σωστά οι απόψεις των κοινωνικών εταίρων 
στη διαδικασία αξιολόγησης, δεδομένου ότι οι κοινωνικοί εταίροι έχουν κύρια 
αρμοδιότητα για την εφαρμογή των κανόνων στην πράξη. Αυτό συνεπάγεται ότι θα 
συμμετέχει στη διαδικασία η Συμβουλευτική Επιτροπή για την Ασφάλεια, την Υγιεινή 
και την Προστασία της Υγείας στο Χώρο Εργασίας και του Μόνιμου Οργάνου για την 
ασφάλεια και την υγιεινή στα ανθρακωρυχεία και τις άλλες εξορυκτικές βιομηχανίες. 
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα εξετάσει πώς μπορεί να αναπτυχθεί, σε συνεργασία με τις 
εθνικές αρχές, ένα σύνολο κοινοτικών δεικτών που θα παρέχουν πληροφορίες για τις 
αποτελεσματικότερες πολιτικές. Οι ευρωπαϊκές στατιστικές εργατικών ατυχημάτων 
(ESAW) και οι ευρωπαϊκές στατιστικές επαγγελματικών ασθενειών (EODS), μια μελέτη 
για το εργατικό δυναμικό προγραμματισμένη για το 1999 και μελέτες της Ευρωπαϊκής 
Επιτροπής για το κοινωνικοοικονομικό κόστος των εργατικών ατυχημάτων και 
ασθενειών θα αποτελέσουν στοιχεία για τη συγκρότηση των δεικτών αυτών. 
-5-
Αυχό θα βοηθήσει σχο να αποχιμηθεί καχά πόσο η νομοθεσία είναι πράγματι 
αποτελεσματική για τη δημιουργία και τη διατήρηση σωστών συνθηκών υγείας και 
ασφάλειας, ή εάν χρειάζεται βελτίωση. Μπορεί επίσης να απαιτηθούν τροποποιήσεις 
στην υπάρχουσα νομοθεσία ενόψει της ταχύτατα μεταβαλλόμενης κατάστασης της 
εργασίας και της εμφάνισης νέων κινδύνων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα συνεχίσει την 
πολιτική της σχετικά με την αναθεώρηση των υφιστάμενων οδηγιών ώστε να 
διασφαλιστεί ο εκσυγχρονισμός και ο εξορθολογισμός, όταν απαιτείται. 
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα υποστηρίξει τις πρωτοβουλίες των κρατών μελών που 
αφορούν την καλλιέργεια σε ατομικό επίπεδο, από όσο το δυνατόν μικρότερη ηλικία, της 
απαραίτητης φιλοσοφίας για την υγεία και την ασφάλεια. Η κοινοτική νομοθεσία 
ενθαρρύνει τους εργοδότες και τους εργαζομένους να συμμετάσχουν στο εγχείρημα αυτό 
και ο ρόλος του οργανισμού του Μπιλμπάο και του ιδρύματος του Δουβλίνου, σε ό,τι 
αφορά την παροχή πληροφοριών, έχουν κρίσιμη σημασία για την πολιτική αυτή. Στο 
πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα επανεξετάσει το ζήτημα της βελτίωσης της 
ανταλλαγής πληροφοριών με τα κράτη μέλη για την προτεινόμενη εθνική νομοθεσία 
στον τομέα της ασφάλειας, της υγιεινής και της υγείας στην εργασία. Οι έγκαιρες 
διαβουλεύσεις που προβλέπονται από την απόφαση 88/383/ΕΟΚ της Ευρωπαϊκής 
Επιτροπής θα συμβάλουν στην επίτευξη αυτού του στόχου. 
Υπάρχει γενικά έλλειψη κατανόησης από τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (MME) για 
τη σημασία των μέτρων για την υγεία και την ασφάλεια και τα θετικά οικονομικά τους 
αποτελέσματα, αφού συχνά ταυτίζουν απλά τα μέτρα αυτά με το κόστος. Η Ευρωπαϊκή 
Επιτροπή έχει δρομολογήσει μια σειρά ενεργειών ώστε να βελτιωθεί η ευαισθητοποίηση 
των MME σε θέματα υγείας και ασφάλειας στην εργασία και να αναπτυχθούν τρόποι 
ενθάρρυνσης καλής συμπεριφοράς και η ανταλλαγή πληροφοριών. Η ανταπόκριση στα 
προπαρασκευαστικά σχέδια για το SAFE έδειξε ότι οι MME μπορούν να επηρεαστούν 
ώστε να εφαρμόζουν καλές συνθήκες υγείας και ασφάλειας. 
Πρόσφατη μελέτη για τις ευρωπαϊκές MME έδειξε ότι η καθοδήγηση από τις αρχές 
βοηθά και φέρνει αποτελέσματα για την εφαρμογή των νομικών μέτρων. Οι MME 
ειδικότερα χρειάζονται ενημέρωση για την εθνική νομοθεσία και καθοδήγηση για καλές 
πρακτικές, για τις μεθόδους βελτίωσης των συνθηκών εργασίας και για την ανάγκη να 
ενσωματωθεί η υγεία και ασφάλεια στη διοίκηση των επιχειρήσεων. Σύγχρονη 
ηλεκτρονική πληροφόρηση τόσο για τις ευρωπαϊκές όσο και για τις εθνικές διατάξεις σε 
θέματα υγείας και ασφάλειας στην εργασία, στην οποία θα έχουν πρόσβαση οι 
επιχειρήσεις και ενδιάμεσοι φορείς, είναι σημαντική και αναπτύσσεται τη στιγμή αυτή. 
Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναπτύσσει την ηλεκτρονική πρόσβαση στη 
νομοθεσία και τα συνοδευτικά έγγραφα που συνδέονται με τη νομοθεσία αυτή. Ως 
συνέπεια, οι εργοδότες θα είναι σύντομα σε θέση να παρέχουν εξειδικευμένες και 
στοχοθετημένες πληροφορίες υψηλής ποιόχηχας σχους εργαζομένους χους. 
Η Ευρωπαϊκή Επιχροπή, σε συνεργασία με χα κράτη μέλη, προτίθεχαι να διεξάγει ειδικές 
μελέχες για χον ανχίκχυπο χης κοινοχικής νομοθεσίας σχο επίπεδο της επιχείρησης 
προκειμένου να αξιολογήσει χι αποχελέσμαχα έχει για χη βελχίωση χης υγείας και χης 
ασφάλειας σχην εργασία. 
Επιπλέον, διάφορες κοινοχικές πολιχικές, συμπεριλαμβανομένων χων πολιχικών για χις 
μεχαφορές και χο περιβάλλον, συμβάλλουν επίσης σχη βελχίωση χων όρων υγείας και 
ασφάλειας σχην εργασία. Η Ευρωπαϊκή Επιχροπή προχίθεχαι να εξεχάσει χον ανχίκχυπο 
που έχουν οι άλλες πολιχικές σχην υγεία και την ασφάλεια. 
-6-
ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΥΡΥΝΣΗ 
II Ευρίοπαϊκή Επιχροπή έχει καθορίσει χη μελλονχική χης σχραχηγική για χη διεύρυνση 
σχο έγγραφο ΊΙρόγραμμα Δράσης 2000"'\ Μια από χις αρχές-κλειδιά είναι όχι οι 
υποψήφιες χο>ρες θα αποκτήσουν δικαιώμαχα κ(χι υποχρεώσεις από χη συμμεχοχή χους 
βάσει χου κοινοχικού κεκτημένου (acquis) και όχι αναμένεχαι από αυχές να εφαρμόσουν, 
να υλοποιήσουν και να επιβάλουν χο κοινοχικό κεκτημένο όχαν θα προσχωρήσουν σχην 
Ένωση. Η Ευρωπαϊκή Επιχροπή έχει καθορίσει χην υγεία και χην ασφάλεια στην 
εργασία ως ένα από χα σχοιχεία-κλειδιά χου κεκτημένου σχον κοινωνικό χομέα και έχει 
χονίσει όχι θα απαιχηθούν σημανχικές προσπάθειες από χις υποψήφιες χώρες, 
προκειμένου να φχάσουν χο επίπεδο προσχασίας που έχει επιχευχθεί στην Ένωση. 
Η Ευρωπαϊκή Επιχροπή, μέσω χων Εχαιρικών Σχέσεων Προσχώρησης (Accession 
Partnerships) θα αξιολογήσει χο βαθμό συμμόρφωσης χων υποψήφιων χωρών με χο 
κοινοχικό κεκτημένο και χαυχόχρονα θα υποστηρίξει μέσω, μεχαξύ άλλων χου PHARE 
και χου ΤΑΙΕΧ, χις προσπάθειες χων χωρών αυχών σχο πλαίσιο μιας ενισχυμένης 
προενχαξιακής σχραχηγικής. II αξιολόγηση αυχή θα επικενχρωθεί σχα ακόλουθα 
ζητήματα: 
y Ι Ιοια είναι η πραγματική κατάσταση στις χώρες αυτές σε ό,τι αφορά την υγεία και 
την ασφάλεια στην εργασία, συμπεριλαμβανομένου του αριθμού ατυχημάτων και 
επαγγελματικών ασθενειών; 
y Πώς εξελίσσεται η κατάσταση στις χώρες αυτές, δηλ. επιδεινώνεται ή βελτιώνεται; 
> Ποιες είναι οι μεγαλύτερες δυσκολίες για βελτιωμένα πρότυπα στις χώρες αυτές, 
(π.χ. έλλειψη πληροφόρησης, έλλειψη πόρων, παρωχημένες και επικίνδυνες 
εγκαταστάσεις και εξοπλισμός, μη ασφαλή εισερχόμενα στοιχεία, περιβαλλοντικοί 
παράγοντες κτλ.) 
y Πώς συγκρίνεται η νομοθεσία με αυτήν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και ποιες είναι οι 
διαδικασίες για την εκτέλεση της; 
y Ποια είναι τα αποτελεσματικότερα μέτρα που μπορούν να ληφθούν για την 
προαγωγή των προτύπων υγείας και ασφάλειας στις υποψήφιες χώρες; 
Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης αυτής θα καθορίσουν ποια βοήθεια απαιτείται για να 
γίνουν οι αλλαγές, για παράδειγμα, μέσω ενίσχυσης της κατάρτισης των ειδικών σε 
τομείς όπως η υγιεινή και η προστασία της υγείας στο χώρο εργασίας, οι νομικές και 
τεχνικέε επιθεωρήσεις. Αυτό θα απαιτήσει ουσιαστική συμβολή στην κατάρτιση, την 
πληροφόρηση και τις τεχνικές γνώσεις, που μπορούν να παρασχεθούν σε μεγάλο βαθμό 
από τον οργανισμό του Μπιλμπάο και το ίδρυμα του Δουβλίνου, και στην 
εμπειρογνωμοσύνη που θα αντληθεί από χα κράτη μέλη και άλλες αρμόδιες αρχές. 
Παρομοίως, η Επιχροπή Ανώχερων Επιθεωρηχών Εργασίας θα αποχελέσει έναν 
πολύχιμο χώρο όχι μόνο για την ανχαλλαγή χεχνικών πληροφοριών αλλά επίσης και για 
χο διάλογο μεχαξύ χων υποψήφιων χωρών, που εκπροσωπούνχαι ανεπίσημα σχην 
επιχροπή αυχή. 
9 COM (97) 2000 τελικό 
-7-
ΙΣΧΥΡΟΤΕΡΟΣ Ο ΔΕΣΜΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΑΗΣΙΜΟΤΗΤΑ 
Ένα υγιές και καλό εργασιακό περιβάλλον είναι σημανχικό για χο άχομο προκειμένου να 
διαχηρήσει χην υγεία χου και χην ικανόχηχά χου για εργασία. Παράλληλα ένα καλό και 
ασφαλές εργασιακό περιβάλλον είναι ένας σημανχικός παράγονχας για χην 
ανχαγωνισχικόχηχα χων επιχειρήσεων. Η ποιόχηχα χης εργασίας και η οργάνωση της 
επηρεάζουν όλο και πιο πολύ τη διαθεσιμότηχα ειδικευμένου εργαχικού δυναμικού, χην 
παροχή κινήχρων σχο προσωπικό και χην ανάπχυξη χου ανθρώπινου δυναμικού 
γενικόχερα. 
Η αύξηση χης απασχόλησης σε μακροπρόθεσμη βάση και η προώθηση χης 
απασχολησιμότηχας είναι δύο από χις κυριόχερες εσχίες μέριμνας χης ευρωπαϊκής 
σχραχηγικής για χην απασχόληση που συμφωνήθηκε σχις Συνόδους Κορυφής χου 
Αμσχερνχαμ και χου Λουξεμβούργου. Μέχρα για χη βελχίωση χης υγείας και χης 
ασφάλειας σχην εργασία συμβάλλουν στην απασχολησιμότηχα χου εργαχικού 
δυναμικού. Οι πολιχικές αυχές μπορούν να συμβάλλουν με δύο χρόπους σχη διατήρηση 
και βελχίωση χης απασχολησιμότηχας: 
y Πρόληψη χων αχυχημάχων και χων ασθενειών: κάθε χρόνο ένας σημανχικός αριθμός 
εργαζομένων από χις 5 εκαχομμύρια περιπχώσεις εργαχικών αχυχημάχων και 
επαγγελμαχικών ασθενειών υποχρεώνονχαι να εγκαχαλείψουν τη δουλειά χους είχε 
προσωρινά είχε μόνιμα. II πολιχική για χην υγεία και χην ασφάλεια αποσκοπεί σχην 
πρόληψη χο>ν εργαχικών αχυχημάχων και χων επαγγελμαχικών ασθενειών και σχην 
επανόρθωση χων συνεπειών χους σχην υγεία. Καχ' αυχόν χον χρόπο, χα μέχρα για 
χην υγεία και χην ασφάλεια μπορούν να συμβάλλουν σχην προώθηση χης 
παραγωγικόχηχας και να βοηθήσουν σχη βελχίωση χης οικονομικής επίδοσης χων 
επιχειρήσεων. 
y Απασχόληση χων αχόμων με ειδικές ανάγκες: σύμφωνα με χην έρευνα σχα 
ευρωπαϊκά νοικοκυριά που διεξήγε η Eurostat χο 1994, περίπου χο 17% χου 
πληθυσμού που βρίσκεχαι σε ηλικία εργασίας θεωρεί όχι εμποδίζεχαι σοβαρά ή σε 
κάποιο βαθμό σχην εκχέλεση καθημερινών δράστηριοχήχων λόγω ενός χρόνιου 
σωμαχικού ή διανοηχικού προβλήμαχος υγείας, λόγω κάποιας ασθένειας ή 
μειονεξίας. Σύμφωνα με εκχιμήσεις χης Eurostat που βασίζονχαι σε απογραφή χου 
1991/1992 σε 10 κράτη μέλη, σχα περισσόχερα κράτη μέλη περίπου το 10-12% του 
πληθυσμού είναι άχομα με ειδικές ανάγκες. Σχην περίπχωση που εργαζόμενοι 
αποκχούν ειδικές ανάγκες είχε λόγω εργαχικών αχυχημάχων, είχε λόγω 
επαγγελμαχικών ασθενειών ή για άλλους λόγους, δεν θα πρέπει να θεωρείχαι 
δεδομένο όχι οι άνθρωποι αυχοί θα πρέπει να αποκλεισθούν μόνιμα από χην αγορά 
εργασίας. Οι εργαζόμενοι με ειδικές ανάγκες θα πρέπει να διευκολύνονχαι σχην 
εύρεση απασχόλησης και χο εργασιακό περιβάλλον θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη χις 
ειδικές χους ανάγκες. 
Η πρόοδος σχην απασχόληση αχόμων με ειδικές ανάγκες απαιχεί θεμελιώδεις αλλαγές 
στην πράξη, ώστε να αρθούν τα μακροχρόνια εμπόδια στην αγορά εργασίας. 
Εδώ συμπεριλαμβάνεται η πρόσβαση στην κατάρτιση σε θέματα ποιότητας και τα 
εκπαιδευτικά προγράμματα, η άρση των πρακτικών που επιβάλουν διακρίσεις στην 
αγορά εργασίας και η αναπροσαρμογή των εργασιακών χώρων. Στο σημείο αυτό ο ρόλος 
της νομοθεσίας για την υγεία και την ασφάλεια είναι σημαντικός. 
Για χους λόγους αυχούς έχει σημασία να βελχιωθεί η υποδομή για να διευκολύνει την 
πρόσβαση σχους χώρους εργασίας. Είναι σημανχικό να γίνουν οι απαραίχηχες 
αναπροσαρμογές σχους εργασιακούς χώρους ώσχε να ανχαποκρίνονχαι καλύχερα σχις 
προσωπικές ανάγκες και ικανόχηχες χων αχόμων με μειονεξίες και οι βελχιωμένες 
συνθήκες υγείας και ασφάλειας σχην εργασία θα συμβάλουν σχην αύξηση χης 
απασχολησιμότηχας χων αχόμων με ειδικές ανάγκες. 
-8-
Η Ευρωπαϊκή Επιχροπή προχίθεχαι να δρομολογήσει ένα διάλογο για να διασφαλίσει όχι 
σχα θέματα αυτά θα δίνεται μεγαλύτερη προσοχή κατά την προετοιμασία των 
μελλοντικών κατευΟυντήρκον γραμμών για την απασχόληση. 
ΟΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΟΧΗ ΑΛΑΑΙΏΝ: ΝΕΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ 
11 αγορά εργασίας αλλάζει. Μια σημαντική τάση είναι η μεταμόρφωση της οικονομίας 
σε μια οικονομία υπηρεσιών που δημιουργεί νέους κινδύνους για την επαγγελματική 
υγεία και ασφάλεια. Τα εργατικά ατυχήματα είναι λιγότερο συχνά στον τομέα αυτόν από 
ό,τι στους παραδοσιακούς κλάδους υψηλού κινδύνου όπως η γεωργία, οι κατασκευές και 
η Ριομηχανία. Το 45% των εργατικών ατυχημάτων συμΡαίνουν στον τομέα της παροχής 
υπηρεσιών όπου εργάζεται το 65% των απασχολουμένων. Ωστόσο άλλα προρλήματα 
σχετικά με την υγεία, όπως το στρες, εμφανίζονται τώρα συχνότερα. 
Μια άλλη πτυχή που πρέπει να συνεκτιμηθεί είναι η σταθερή αύξηση του ποσοστού των 
γυναικών στην απασχόληση. Το ποσοστό απασχόλησης των γυναικών έχει αυξηθεί από 
44% το 1975 σε πάνω από 50% το 1996 και η αύξηση αυτή αναμένεται να συνεχιστεί. 
Αυτό συνεπάγεται συγκεκριμένες απαιτήσεις σε θέματα υγείας και ασφάλειας. 
Μια τρίτη τάση είναι η γήρανση του εργατικού δυναμικού. Το ποσοστό των 
εργαζομένων ηλικίας 40 ετών και πάνω προρλέπεται να αυξηθεί από 45% το 1996 σε 
πάνω από 50% το 2005 και θα ξεπεράσει το 54% το 2020. 
Αυτό αντανακλά την ανάγκη για τους εργαζομένους να μένουν περισσότερο στην αγορά 
εργασίας και μπορεί επίσης να συνεπάγεται συγκεκριμένες απαιτήσεις σε θέματα υγείας 
και ασφάλειας. 
Ένας τέταρτος παράγοντας που αφορά τις συνθήκες υγείας και ασφάλειας είναι η 
μετατροπή της οικονομίας σε οικονομία υπηρεσιών και η ανάπτυξη νέων μορφών 
οργάνωσης της εργασίας. Αυτό έχει επίσης οδηγήσει σε αλλαγή των εργασιακών 
μορφών: παρατηρείται αύξηση της μερικής απασχόλησης, από λιγότερο από 11% το 
1985 σε πάνω από 16% το 1996, πράγμα που σημαίνει 12-13 εκατομμύρια και, για τις 
συμΡάσεις ορισμένου χρόνου, από 9% σε 12% σχεδόν. Η εφαρμογή σε ευρεία κλίμακα 
των νέων τεχνολογιών και των μορφών οργάνωσης της εργασίας μπορεί να μειώσει τους 
παλιούς κινδύνους αλλά μπορεί επίσης να οδηγήσει και σε νέα προρλήματα. 
y Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα δώσει μεγαλύτερη έμφαση στις συνέπειες των αλλαγών 
αυτών και στην πρόρλεψη των μελλοντικών εξελίξεων για να διασφαλιστεί ότι τα 
ζητήματα αυτά θα ενταχθούν στις πολιτικές για την υγεία και την ασφάλεια στο 
μέλλον. Οι μεταραλλόμενες μορφές εργασίας μπορεί επίσης να έχουν σημαντικό 
αντίκτυπο στην υλοποίηση των πολιτικών για την επαγγελματική υγεία και 
ασφάλεια. Για παράδειγμα η κατάρτιση είναι ένας τομέας που μπορεί να επηρεαστεί, 
η αλυσίδα επιθεώρησης μπορεί να μην είναι ικανοποιητική και μπορεί να υπάρχει 
έλλειψη συνέχειας για το προσωπικό, που οδηγεί σε απώλεια της 
εμπειρογνωμοσύνης μέσα στην επιχείρηση για θέματα υγείας και ασφάλειας και για 
το πώς αυτά πρέπει να αντιμετωπίζονται. 
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα δρομολογήσει ένα διάλογο σχετικά με τις 
μεταραλλόμενες εργασιακές συνθήκες προκειμένου να αυξηθεί η ευαισθητοποίηση 
σχετικά με τις συνέπειες για την υγεία και την ασφάλεια και να προαχθεί η ανάπτυξη 
πολιτικών για τη ρελτίωση των εργασιακών συνθηκών. 
-9-
y 11 παρακολούθηση χων αποχελεσμάχων χο>ν αλλαγών αυχών υποσχηρίζεχαι σήμερα 
από χα πρώχα δεδομένα που Ρασίζονχαι σε μια εναρμονισμένη μεθοδολογία σε 
ευρωπαϊκό επίπεδο για χα εργαχικά αχυχήμαχα και χις επαγγελμαχικές ασθένειες, οι 
ευρωπαϊκές σχαχισχικές για χα εργαχικά αχυχήμαχα έχουν συγκενχρωθεί από χη 
Σχαχισχική Υπηρεσία χων Ευρωπαϊκών Κοινοχήχων (Eurostat) από χο έχος αναφοράς 
1993. Τα δοκιμασχικά δεδομένα χων ευρωπαϊκών σχαχισχικών επαγγελμαχικών 
ασθενειών χου 1995 για 31 θέμαχα από χον πίνακα επαγγελμαχικών ασθενειών 
Ρρίσκονχαι σήμερα στη διάθεση της Eurostat και αξιολογείχαι η συγκρισιμότηχά 
χους. Τα δεδομένα αυχά συλλέγονχαι πια σε ετήσια ράση από χη Eurostat ώσχε να 
μπορέσει η Ευρωπαϊκή Επιχροπή και χα κράχη μέλη να αποκτήσουν μια εικόνα για 
χο πώς χα κράχη μέλη λειχουργούν σε συγκρίσιμους όρους και να ενχοπισχούν οι 
καλές πρακχικές σε κοινοχικό επίπεδο, καθώς και εκείνα χα πεδία σχα οποία 
απαιχούνχαι περαιχέρω ενέργειες. Η Ευρωπαϊκή Επιχροπή (Eurostat) και χα αρμόδια 
υπουργεία σχα κράχη μέλη θα συνεχίσουν να αναπχύσσουν ένα σύσχημα 
εναρμονισμένων δεδομένοι για χα εργαχικά αχυχήμαχα και χις επαγγελμαχικές 
ασθένειες. II Ευρίοπαϊκή Επιχροπή θα μελεχήσει επίσης χα σχαχισχικά σχοιχεία που 
υπάρχουν από άλλες πηγές. 
Τα διαθέσιμα σχοιχεία θα συγκενχρωθούν σε μια έκθεση για χην "Καχάσχαση της 
υγείας και της ασφάλειας στην εργασία στην ΕΕ" που θα δημοσιευχεί από χην 
Ευρωπαϊκή Επιχροπή. Η έκθεση αυχή θα αξιοποιήσει μια λεπχομερή χεχνική έκθεση 
που εχοιμάζει ο οργανισμός χου Μπιλμπάο καθώς και χα επιστημονικά και τεχνικά 
σχοιχεία από χο ίδρυμα χου Δουρλίνου και άλλους οργανισμούς. 
> Οι εργασιακές συνθήκες ενχός χης Ευρωπαϊκής Ένωσης επηρεάζονχαι επίσης από 
χεχνολογικές καινοχομίες, οικονομικές αλλαγές και χην ανχίληψη που επικραχεί για 
χην υγεία και χην ασφάλεια σχον υπόλοιπο κόσμο. Παρόμοιες αλλαγές συμΡαίνουν 
και σε άλλα μέρη χου κόσμου και οι διμερείς συμφωνίες θα συνεχισχούν. Το κοινό 
σχέδιο δράσης ΕΚ/Η ΠΑ, για παράδειγμα, καθορίζει χην υγεία και χην ασφάλεια ως 
χομέα προχεραιόχηχας σχο πλαίσιο χης δημιουργίας μιας νέας διαχλανχικής αγοράς 
εργασίας. II Ευρωπαϊκή Κπιχροπή θα επιδιώξει επίσης περαιχέρω πρωχοΡουλίες με 
χην Ιαπωνία. II αλλαγή αυχή σχις εργασιακές σχέσεις ανχανακλάχαι επίσης σχις 
εργασίες χων διεθνών οργανισμών. II Κυρωπαϊκή Επιχροπή θα συνεχίσει να 
συνεργάζεχαι με χους διεθνείς οργανισμούς (π.χ. Ηνωμένα Έθνη, Παγκόσμιος 
Οργανισμός Υγείας, Διεθνής Οργάνωση Εργασίας) που προάγουν χην υγεία και την 
ασφάλεια στην εργασία. 
> Η δραστηριότηχα αυχή θα ενισχυθεί περισσόχερο από χις σχεχικές δραστηριότητες 
για χην έρευνα σχον χομέα χης υγείας και χης ασφάλειας που προρλέπονται στην 
πρόταση απόφασης του ΣυμΡουλίου για τη θέσπιση ειδικού προγράμματος με θέμα 
"Ποιότητα ζωής και διαχείριση των έμΡιων πόρων" (1998-2002) στο πλαίσιο του 
Πέμπτου Προγράμματος Πλαισίου της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για την έρευνα, την 
τεχνολογική ανάπτυξη και τις δραστηριότητες επίδειξης. 
-10-
ISSN 0254-1483 
COM(98) 511 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 04 05 16 17 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-98-519-GR-C 
ISBN 92-78-38902-1 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουξεμβούργο 
ί\