Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την "Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών 'Ενίσχυση της κοινωνικής διάστασης της στρατηγικής της Λισαβόνας: Εξορθολογισμός του ανοικτού συντονισμού στον τομέα της κοινωνικής προστασίας'"

(COM(2003) 261 τελικό)

(2004/C 32/12)

Στις 28 Μαΐου 2003, και σύμφωνα με το άρθρο 262 της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω ανακοίνωση.

Το ειδικευμένο τμήμα "Απασχόληση, Κοινωνικές Υποθέσεις, Δικαιώματα του Πολίτη", στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 6 Οκτωβρίου 2003 (εισηγητής: ο κ. Beirnaert).

Κατά την 403η σύνοδο ολομέλειάς της, της 29ης και 30ής Οκτωβρίου 2003 (συνεδρίαση της 30ής Οκτωβρίου), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 62 ψήφους υπέρ και 2 κατά την παρούσα γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Με την εαρινή έκθεση του τρέχοντος έτους η Επιτροπή δεσμεύθηκε να εκδώσει ανακοίνωση σχετικά με την "ευθυγράμμιση των σημερινών αποσπασματικών ενεργειών που αφορούν την κοινωνική ενσωμάτωση και τις συντάξεις και, σε εύθετο χρόνο, τη συνεργασία σε σχέση με την υγειονομική περίθαλψη και το στόχο του να 'ανταμείβεται η εργασία' σε μια και μόνο ανοικτή μέθοδο συντονισμού". Εξάλλου, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Βρυξελλών ζήτησε το Μάρτιο του 2003 από την Επιτροπή "να υποβάλει έκθεση για τη σκοπιμότητα της απλούστευσης και του εξορθολογισμού των διάφορων συνιστωσών των εργασιών περί κοινωνικής προστασίας σε ένα πλαίσιο με λογική συνοχή με τη βοήθεια της ανοικτής μεθόδου συντονισμού".

1.2. Το Μάρτιο του 2000, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισαβόνας αποφάσισε να εφαρμοσθεί στην Ευρώπη μια ολοκληρωμένη κοινωνικοοικονομική στρατηγική. Στο πλαίσιο αυτό, η συνεργασία στον τομέα της κοινωνικής προστασίας θα ενισχύσει το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών στα πλαίσια των γενικών προσανατολισμών των οικονομικών πολιτικών (ΓΠΟΠ) όπως και το συντονισμό των πολιτικών απασχόλησης στα πλαίσια της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση.

1.3. Η συνεργασία αυτή βασίζεται, για την εφαρμογή της μεθόδου του ανοικτού συντονισμού, στις εξής δύο πτυχές της κοινωνικής προστασίας: στην κοινωνική ενσωμάτωση και στις συντάξεις. Τα βασικά στοιχεία της μεθόδου αυτής είναι τα εξής: οι κοινοί στόχοι, τα εθνικά σχέδια δράσης για την κοινωνική ενσωμάτωση που θα καλύπτουν μια περίοδο δύο ετών και οι εθνικές εκθέσεις στρατηγικής για τις συντάξεις που θα καλύπτουν μια περίοδο τριών ετών και η κοινή έκθεση Επιτροπής-Συμβουλίου στην οποία θα αναλύονται περιληπτικά το σύνολο των εθνικών σχεδίων δράσης για την κοινωνική ενσωμάτωση ή αντίστοιχα οι εκθέσεις της στρατηγικής για τις συντάξεις.

1.4. Οι φροντίδες για την υγειονομική περίθαλψη και οι μακροχρόνιες φροντίδες αποτελούν αντικείμενο, στο στάδιο αυτό, περιορισμένης συνεργασίας με τη μορφή ανταλλαγής πληροφοριών και γνώσεων. Προσδιορίστηκαν τρεις μεγάλοι στόχοι και τα κράτη μέλη απάντησαν σ' ένα ερωτηματολόγιο που απέβλεπε στη συγκέντρωση πληροφοριών σχετικά με τον τρόπο που συνεκτιμώνται στις πολιτικές τους αυτοί οι τρεις μεγάλοι στόχοι. Στην κοινή έκθεση Επιτροπής-Συμβουλίου περιέχονται τα κυριότερα συμπεράσματα από την ανάλυση των απαντήσεων των κρατών μελών.

1.5. Η επιτροπή κοινωνικής προστασίας εκτελεί μια εργασία σχετικά με την "αύξηση της αμοιβής της εργασίας" έτσι ώστε να προσδιορισθεί η ειδική συμβολή που μπορεί να έχουν τα συστήματα κοινωνικής προστασίας στο γενικό αυτό στόχο Οι πτυχές του ζητήματος εξετάσθηκαν και θα εξετάζονται στο πλαίσιο των ΓΠΟΠ και των κατευθυντήριων γραμμών απασχόλησης.

2. Περιεχόμενο της ανακοίνωσης

2.1. Η ανακοίνωση της Επιτροπής προτείνει, προκειμένου να ενισχυθεί η κοινωνική διάσταση της στρατηγικής της Λισαβόνας, τον εξορθολογισμό του συντονισμού των πολιτικών της κοινωνικής προστασίας και το συγχρονισμό από το 2006 της διαδικασίας συντονισμού της οικονομικής πολιτικής και της πολιτικής απασχόλησης. Ήδη για την περίοδο 2003-2005, καταρτίσθηκε συγχρονισμένο χρονοδιάγραμμα για τις δύο τελευταίες διαδικασίες.

2.2. Η Επιτροπή προτείνει όπως ο εξορθολογισμός του συντονισμού στον τομέα της κοινωνικής προστασίας πραγματοποιηθεί με την καθιέρωση ενός ενιαίου συνόλου κοινών στόχων που θα βασίζεται στους εξής τρεις πυλώνες: στην κοινωνική ενσωμάτωση, στις συντάξεις, και στη μέριμνα για την υγειονομική περίθαλψη και τις μακροχρόνιες φροντίδες. Αυτό το σύνολο στόχων πρέπει να αντικαταστήσει τους πολλούς και ξεχωριστούς στόχους που υπάρχουν σήμερα και να εγκριθεί από το Συμβούλιο το 2006, ταυτόχρονα με τη δέσμη κατευθυντήριων γραμμών για τις οικονομικές πολιτικές και τις πολιτικές απασχόλησης. Οι στόχοι αυτοί πρέπει βασικά να μην μεταβληθούν για τρία χρόνια. Το σύνολο των κοινών στόχων πρέπει επίσης να περιλαμβάνει περιορισμένο αριθμό εγκάρσιων ζητημάτων όπως η διάσταση του φύλου (gender mainstreaming) ή η αύξηση της αμοιβής της εργασίας (make work pay).

2.3. Προβλέπεται επίσης να συντάσσουν τα κράτη μέλη μια μόνο έκθεση στον τομέα της κοινωνικής προστασίας που θα αντικαθιστά τόσο τα εθνικά σχέδια δράσης για την κοινωνική ενσωμάτωση όσο και τις εθνικές εκθέσεις στρατηγικής για τις συντάξεις που θα καλύπτουν μια περίοδο τριών ετών. Τα ενδιάμεσα χρόνια τα κράτη μέλη θα υποβάλουν εκθέσεις για τα μέτρα που έχουν ήδη ληφθεί.

2.4. Οι εθνικές εκθέσεις θα παρακολουθούνται από ένα μηχανισμό σε ευρωπαϊκό επίπεδο, δηλαδή από ενιαία έκθεση που θα καταρτίζουν από κοινού η Επιτροπή με το Συμβούλιο με θέμα την κοινωνική πρόνοια στην οποία θα αξιολογούνται οι πρόοδοι που έχουν σημειωθεί στα κράτη μέλη όσον αφορά όλους τους κοινούς στόχους.

2.5. Θα εγκρίνονται κατόπιν κοινής συμφωνίας δείκτες για την αξιολόγηση των προόδων που έχουν σημειωθεί στην υλοποίηση των κοινών στόχων.

2.6. Η ανακοίνωση περιέχει επίσης χρονοδιάγραμμα για τη συμμετοχή των νέων κρατών μελών στη διαδικασία εξορθολογισμού.

3. Γενικές παρατηρήσεις

3.1. Σχετικά με την αρχή του ανοικτού συντονισμού στον τομέα της κοινωνικής προστασίας

3.1.1. Η ΕΟΚΕ λαμβάνει υπό σημείωση την καταχώρηση στο Μέρος Ι του Ευρωπαϊκού Συντάγματος της αρχής του συντονισμού των κοινωνικών πολιτικών των κρατών μελών (άρθρο 14, παράγραφος 4). Η αρχή αυτή επιβεβαιώνεται στο Μέρος ΙΙΙ του σχεδίου όπου ορίζεται ότι η αρχή αυτή "... αναπτύσσει πρωτοβουλίες µε στόχο τον καθορισµό κατευθυντήριων γραµµών και δεικτών, την οργάνωση της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών και την προετοιµασία των αναγκαίων στοιχείων για την τακτική παρακολούθηση και αξιολόγηση." (άρθρο 107, παράγραφος 2). Εφεξής η αποκαλούμενη μέθοδος του ανοικτού συντονισμού βασίζεται στα εν λόγω κείμενα. Όσο σημαντική και αν είναι αυτή η νομική βάση είναι εξίσου σημαντικό να υπάρχει η πολιτική βούληση για τη συνέχιση της μεθόδου, προκειμένου να αποκτήσει ο συντονισμός αυτός πραγματικό περιεχόμενο. Η επιβράδυνση της οικονομικής μεγέθυνσης καθιστά το συντονισμό ακόμη πιο αναγκαίο σύμφωνα με την ΕΟΚΕ.

3.1.2. Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει σχετικά τη σημασία που αποδίδει στην μέθοδο του ανοικτού συντονισμού στον τομέα της κοινωνικής προστασίας όπως άλλωστε συνάγεται και από τις γνωμοδοτήσεις της με θέμα τους δείκτες στον τομέα της κοινωνικής ένταξης(1) της εξίσωσης και της βιωσιμότητας των συνταξιοδοτικών συστημάτων(2) και της υποστήριξης της μεθόδου του ανοικτού συντονισμού στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης(3).

3.1.3. Η ΕΟΚΕ διαπιστώνει ότι η ανακοίνωση της Επιτροπής αναφέρεται στον εξορθολογισμό και την απλούστευση των διαφόρων μεθόδων συντονισμού στον τομέα της κοινωνικής προστασίας και όχι στους στόχους, τους προσανατολισμούς και στους δείκτες που καθιερώνονται με τις διαδικασίες αυτές.

3.1.4. Οι διαδικασίες αυτές θα αναπτυχθούν περαιτέρω κατά τις φάσεις συντονισμού της κοινωνικής προστασίας που θα ακολουθήσουν αργότερα. Έτσι, το πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής προβλέπει πριν από την έναρξη της νέας διαδικασίας, το 2006, τα εξής στάδια:

- την άνοιξη του 2004, κοινή έκθεση για την κοινωνική ενσωμάτωση σύμφωνα με τα εθνικά σχέδια δράσης για την κοινωνική ενσωμάτωση που τα κράτη μέλη υπέβαλαν τον Ιούλιο του 2003 για την περίοδο 2003-2005·

- μία ανακοίνωση για τον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης και τις μακροχρόνιες φροντίδες προβλέπεται για την άνοιξη του 2004·

- μία έκθεση για την αύξηση της αμοιβής της εργασίας για την άνοιξη του 2004·

- μία παγιωμένη σειρά δεικτών όπως και νέων δημογραφικών και χρηματοδοτικών προοπτικών ενόψει της εισαγωγής ή της επικαιροποίησης, το 2005, των εκθέσεων για τις εθνικές στρατηγικές στον τομέα των συντάξεων·

- μία αξιολόγηση της πολιτικής συνεργασίας που διεξήχθη έως σήμερα στους τομείς των συντάξεων, της κοινωνικής ενσωμάτωσης και της υγειονομικής περίθαλψης.

3.1.5. Η ΕΟΚΕ τονίζει από τώρα ότι για τις νέες αυτές σημαντικές φάσεις θα πρέπει να ζητηθεί η γνωμοδότησης της.

3.2. Σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής για τον εξορθολογισμό του ανοικτού συντονισμού στον τομέα της κοινωνικής προστασίας

3.2.1. Η ΕΟΚΕ συμμερίζεται την αιτιολογική σκέψη που διατυπώνεται στην εν λόγω ανακοίνωση που αποβλέπει στον εξορθολογισμό και στην απλούστευση του ανοικτού συντονισμού στον τομέα της κοινωνικής προστασίας. Η ΕΟΚΕ τονίζει ιδιαίτερα τα εξής θετικά σημεία της εν λόγω νέας προσέγγισης στα οποία άλλωστε βασίζεται:

- να ενισχυθεί η κοινωνική διάσταση της στρατηγικής της Λισαβόνας, αυξάνοντας έτσι το πολιτικό βάρος της πτυχής του εκσυγχρονισμού και της βελτίωσης της κοινωνικής προστασίας·

- να συνεχισθεί η στρατηγική της Λισαβόνας που βασίζεται στη θετική αλληλεπίδραση οικονομικής πολιτικής, πολιτικής απασχόλησης και κοινωνικής προστασίας. Η απαραίτητη αυτή συνέργεια πρέπει να ωφελήσει και τις τρεις πλευρές του τριγώνου: μόνιμη οικονομική ανάπτυξη, ποσοτική και ποιοτική βελτίωση της απασχόλησης και μεγαλύτερη κοινωνική συνοχή που πρέπει να αποτελέσει επιμέρους πτυχή της διαδικασίας·

- να διαρθρωθούν καλύτερα οι πυλώνες: κοινωνική ενσωμάτωση, συντάξεις και υγειονομική περίθαλψη με τον εξορθολογισμό της διαδικασίας·

- να ενσωματωθούν σταδιακά τα νέα κράτη μέλη στη διαδικασία του συντονισμού της κοινωνικής προστασίας.

3.2.2. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της διότι στην ανακοίνωση προβάλλεται η βούληση για ευρύτερη συμμετοχή. Σ' αυτή τονίζεται ο υψηλός βαθμός οργάνωσης της κοινωνίας των πολιτών σε σύγκριση με τον κοινωνικό αποκλεισμό και επισημαίνεται ότι είναι αναγκαία η "συμμετοχή ενός φάσματος συντελεστών - η συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και η διαβούλευση με ΜΚΟ και εκπροσώπους των τοπικών και περιφερειακών κλάδων κυβέρνησης". Οι κυβερνήσεις και οι δημόσιες αρχές χρειάζεται επίσης να δείξουν πραγματικά ότι ενδιαφέρονται για μια πολιτική ανοίγματος και να συμπεριλάβουν τους κοινωνικούς εταίρους και τις άλλες εμπλεκόμενες οργανώσεις στη διαδικασία ώστε η συμβολή τους να είναι πραγματική. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ έχει επίγνωση του γεγονότος ότι οι συνομιλητές αλλάζουν ανάλογα με το θέμα.

3.2.3. Όμως, η θετική αυτή εκτίμηση δεν αποκλείει ανησυχίες και φροντίδες.

3.2.3.1. Έτσι, η ΕΟΚΕ φοβάται μήπως κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου, πριν τεθεί σε ισχύ ο νέος μηχανισμός το 2006, οι τρέχουσες διαδικασίες απωλέσουν τη δυναμικότητα τους, ή μάλιστα εξασθενίσουν ή αντικατασταθούν από άλλες. Η μέριμνα αυτή αφορά κυρίως τη διαδικασία της κοινωνικής ενσωμάτωσης αλλά και εκείνη των συντάξεων - ο στόχος που έχει τεθεί για τον εν λόγω τομέα είναι, αφενός, επαρκείς συντάξεις και, αφετέρου, το βιώσιμο καθεστώς τους - καθώς και η διαδικασία στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης η οποία δεν κατορθώνει να ακολουθήσει με αποφασιστικότητα το δρόμο που άνοιξε η μέθοδος του ανοικτού συντονισμού όπως τονίσθηκε από την ΕΟΚΕ στη γνωμοδότηση της(4).

3.2.3.2. Σχετικά με τη νέα διαδικασία που θα εφαρμοσθεί από το 2006, η ΕΟΚΕ φοβάται μήπως η συγκέντρωση των διάφορων διαδικασιών σε ένα μόνο γενικό μηχανισμό αποβεί σε βάρος της ιδιαιτερότητας των θεμάτων της κοινωνικής ενσωμάτωσης, των συντάξεων και της υγειονομικής περίθαλψης. Καθένα από τα θέματα αυτά παρουσιάζει πράγματι ειδικές προκλήσεις. Έτσι, ο τομέας της κοινωνικής ενσωμάτωσης δεν θέτει μόνο προβλήματα σχετικά με το ελάχιστο εισόδημα και την απασχόληση, αλλά και προβλήματα στέγης, εκπαίδευσης, υγείας, πρόσβασης στη δικαιοσύνη, κ.λπ. Επίσης, ο τομέας της υγειονομικής περίθαλψης θέτει συγκεκριμένες προκλήσεις ως προς τους μακροχρόνια ασθενείς, τους ηλικιωμένους και τα άτομα με ειδικές ανάγκες. Τα θέματα αυτά απαιτούν ειδικούς συνομιλητές κυρίως τους κοινωνικούς εταίρους καθώς και ΜΚΟ και άλλες σχετικές οργανώσεις, όπως οι οργανώσεις της κοινωνικής οικονομίας, οι ενώσεις ασθενών και παρόχων περίθαλψης, κ.λπ. Εν συνεχεία αναπτύσσεται η μέριμνα για τη διαφύλαξη της εν λόγω ιδιαιτερότητας.

4. Ειδικές παρατηρήσεις

4.1. Η ΕΟΚΕ εμμένει στην άποψη ότι πρέπει να διευκρινισθεί ο ορισμός των κοινών στόχων. Η πρόταση της Επιτροπής να αντικαταστήσει τους χωριστούς στόχους που υπάρχουν σήμερα στους τομείς της κοινωνικής ενσωμάτωσης, των συντάξεων και της φροντίδας για την υγειονομική περίθαλψη και τις μακροχρόνιες φροντίδες από ένα σύνολο κοινών στόχων δημιουργεί ερωτηματικά και σύγχυση. Ποιο θα είναι το κοινό σημείο των στόχων αυτών; Κοινοί στόχοι και για τους τρεις πυλώνες; Η ΕΟΚΕ φοβάται ότι οι κοινοί στόχοι για τους πυλώνες: κοινωνική ενσωμάτωση, συντάξεις και υγειονομική περίθαλψη παραμένουν κατ' ανάγκη πολύ γενικοί, λαμβάνοντας υπόψη την ιδιαιτερότητα των προβλημάτων. Συνάγεται ότι οι στόχοι αυτοί, κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, θα πρέπει να συμπληρωθούν από συγκεκριμένους στόχους για κάθε φάκελο διότι αλλιώς θα καταλήγαμε σε εξασθένιση της διαδικασίας. Το θέμα αυτό αποτελεί πρωταρχική μέριμνα της ΕΟΚΕ. Επίσης θα επιθυμούσε να της δώσει η Επιτροπή σχετικές εγγυήσεις. Η ΕΟΚΕ εμμένει εξάλλου στην άποψη ότι οι νέοι αυτοί στόχοι δεν πρέπει να περιφρονήσουν τα κεκτημένα που επιτεύχθηκαν κυρίως με τη διαδικασία της κοινωνικής ενσωμάτωσης αλλά αντιθέτως να διασφαλισθεί η συνέχεια της δυναμικής που έχει τεθεί σε εφαρμογή. Τέλος, η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει το ενδιαφέρον που αποδίδει στο να δει τους ευρωπαϊκούς στόχους να συμπληρώνονται από στόχους που θα καθορισθούν από τα κράτη μέλη σε εθνικό επίπεδο.

4.2. Η ΕΟΚΕ συμμερίζεται την άποψη της Επιτροπής ότι είναι αναγκαίος ο περιορισμός των εγκάρσιων θεμάτων. Επειδή όμως η ΕΟΚΕ κρίνει απαραίτητο το να συνοδεύονται οι γενικοί στόχοι από συγκεκριμένους, η προσθήκη μεγάλου αριθμού οριζόντιων ζητημάτων ενδεχομένως να καθιστούσε τη διαδικασία πιο πολύπλοκη και να ερχόταν σε αντίθεση με την απλούστευση και τον εξορθολογισμό.

4.2.1. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την ένταξη της διάστασης του φύλου (gender mainstreaming) μεταξύ των οριζόντιων ζητημάτων. Πράγματι, πρόκειται για μια ιδιαίτερα σημαντική διάσταση. Η ΕΟΚΕ ζητά να προσδιορισθούν με ακρίβεια συγκεκριμένες δράσεις που αφορούν τη διάσταση του φύλου, στο πλαίσιο κάθε τομέα. Η υλοποίηση των εν λόγω δράσεων πρέπει να αναπτύσσεται στις εθνικές ετήσιες εκθέσεις και να παρακολουθείται εκ του σύνεγγυς σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

4.2.2. Το θέμα της αμοιβής της εργασίας και του εγγυημένου εισοδήματος αποτελεί μέρος των τεσσάρων μεγάλων στόχων για τον εκσυγχρονισμό και τη βελτίωση της κοινωνικής πρόνοιας τους οποίους καθορίζει η Επιτροπή στην ανακοίνωση του 1999(5). Η ΕΟΚΕ τονίζει εξάλλου, ότι εφόσον το θέμα αυτό εξετάζεται και στα πλαίσια των ΓΠΟΠ και των προσανατολισμών για την απασχόληση, επιβάλλεται οπωσδήποτε ο συντονισμός των δράσεων για ένα τόσο σημαντικό θέμα.

4.3. Η ΕΟΚΕ συμφωνεί ότι η κατάρτιση ενιαίας έκθεσης για την κοινωνική προστασία από τα κράτη μέλη θα μπορούσε να βελτιώσει τις συνέργιες των δράσεων που έχουν αναληφθεί για κάθε πυλώνα ώστε να αποφευχθούν οι επικαλύψεις. Όμως, η ΕΟΚΕ θεωρεί επίσης ότι υπάρχει ο κίνδυνος μιας μειωτικής προσέγγισης κατά την συνεκτίμηση των ειδικών για κάθε θέμα προβλημάτων. Θα είναι πράγματι δύσκολο να εξετάζονται σε έκθεση εφαρμογής που θα καλύπτει τρία θέματα, εξίσου αναλυτικά τα ζητήματα αντί να συντάσσεται ειδική έκθεση για το καθένα. Έχει συνεπώς ουσιαστική σημασία όπως η ενιαία έκθεση διασφαλίζει την σωστή παρακολούθηση των υποχρεώσεων που ανελήφθησαν από τα εθνικά σχέδια δράσης για την κοινωνική ενσωμάτωση και από τις εκθέσεις στρατηγικής για τις συντάξεις ώστε να διατηρούνται οι δυναμικές εφαρμογής.

4.4. Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με τον τριετή κύκλο των εθνικών προγραμματικών εκθέσεων εφόσον τα κράτη μέλη θα εκπονούν ετήσιες εκθέσεις με θέμα την πρόοδο που έχει επιτευχθεί σχετικά με την υλοποίηση των κοινών στόχων. Πράγματι, για να διασφαλισθεί η διαρκής παρακολούθηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο της προόδου που έχει επιτευχθεί απαιτείται η κατάρτιση ετήσιων εθνικών εκθέσεων και αυτό ενόψει της εκπόνησης κοινής ετήσιας έκθεσης Επιτροπής/Συμβουλίου για την κοινωνική προστασία που θα αποτελεί έτσι το κύριο μέσο της νέας διαδικασίας.

4.5. Όπως τονίζεται στην ανακοίνωση η μεγάλη πρόκληση για τη νέα διαδικασία είναι ο απολογισμός της προόδου που έχει επιτευχθεί σε όλους τους τομείς με τρόπο διαφανή και αποτελεσματικό. Η καθιέρωση επίσης ενός συνόλου δεικτών είναι ιδιαίτερα σημαντική. Η ΕΟΚΕ αντιλαμβάνεται το μέλημα της Επιτροπής για τον περιορισμό του αριθμού των δεικτών, είναι όμως σημαντικό να είναι αρκετά αξιόπιστοι και στοχοθετημένοι για να καθίσταται δυνατή η υλοποίηση των στόχων και των προσανατολισμών. Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει τις παλαιότερες σχετικές απόψεις της(6) και το αίτημά της να γνωμοδοτεί επί των νέων σχετικών προτάσεων.

4.5.1. Η ΕΟΚΕ διαπιστώνει με ικανοποίηση ότι η νέα διαδικασία πρέπει να οδηγήσει σε μεγαλύτερη διαφάνεια των κοινωνικών στατιστικών της Κοινότητας με τη διάθεση πιο αξιόπιστων, συγκρίσιμων και πρόσφατων δεδομένων.

5. Συμπεράσματα

Η ΕΟΚΕ λαμβάνει υπό σημείωση την καταχώρηση στο σχέδιο του ευρωπαϊκού συντάγματος της αρχής του συντονισμού των κοινωνικών πολιτικών των κρατών μελών, εκτιμά όμως ότι είναι εξίσου σημαντικό να δοθεί συνέχεια στην αρχή αυτή από την πολιτική βούληση ώστε να αποκτήσει πραγματικό περιεχόμενο.

Η ΕΟΚΕ κρίνει ιδιαίτερα θετικό το γεγονός ότι η ανακοίνωση αποσκοπεί στο να ενισχυθεί η κοινωνική διάσταση της στρατηγικής της Λισαβόνας, αυξάνοντας έτσι το πολιτικό βάρος της πτυχής του εκσυγχρονισμού και της βελτίωσης της κοινωνικής προστασίας,

Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στη συγκέντρωση των διάφορων διαδικασιών σε ένα μόνο γενικό μηχανισμό προκειμένου να μην αποβεί αυτή σε βάρος της ιδιαιτερότητας των θεμάτων της κοινωνικής ενσωμάτωσης, των συντάξεων και της υγειονομικής περίθαλψης. Καθένα από τα θέματα αυτά παρουσιάζει ειδικές προκλήσεις, απαιτεί ειδικούς συνομιλητές και χρήζει συγκεκριμένων στόχων.

Έχει ουσιαστική σημασία όπως η ενιαία έκθεση διασφαλίζει την σωστή παρακολούθηση των υποχρεώσεων που ανελήφθησαν από τα εθνικά σχέδια δράσης για την κοινωνική ενσωμάτωση και από τις εκθέσεις στρατηγικής για τις συντάξεις ώστε να διατηρούνται οι δυναμικές εφαρμογής.

Βρυξέλλες, 30 Οκτωβρίου 2003.

Ο Πρόεδρος

της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Roger Briesch

(1) ΕΕ C 221 της 17.9.2002.

(2) ΕΕ C 48 της 17.2.2002.

(3) CESE 928/2003 της 17.7.2003.

(4) CESE 928/2003 της 17.7.2003.

(5) Ανακοίνωση της Επιτροπής με θέμα "Συντονισμένη στρατηγική για τον εκσυγχρονισμό της κοινωνικής προστασίας", COM(1999) 347 τελικό.

(6) ΕΕ C 221 της 17.9.2002.