ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 11η ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ για τα ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΑ ΤΑΜΕΙΑ 1999

Την παρούσα έκθεση συνέταξε η Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής Πολιτικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σε συνεργασία με τις Γενικές Διευθύνσεις Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων, Γεωργίας, Αλιείας και με τη συμβολή της Γενικής Γραμματείας και των Γενικών Διευθύνσεων Οικονομικών και Χρηματοοικονομικών Υποθέσεων, Επιχειρήσεων, Ανταγωνισμού, Ενέργειας και Μεταφορών, Περιβάλλοντος, Έρευνας, Εσωτερικής Αγοράς, Παιδείας και Πολιτισμού, Προϋπολογισμού, Δημοσιονομικού Ελέγχου καθώς και της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας για την Καταπολέμηση της Απάτης.

Λόγω της εισαγωγής του ευρώ την 1η Ιανουαρίου 1999, αποφασίστηκε, για λόγους συνέπειας, τα ποσά που αναφέρονται στην παρούσα έκθεση να εκφράζονται σε ευρώ, περιλαμβανομένων των πράξεων προγενέστερων ετών. Το σύμβολο «EUR», που χρησιμοποιείται σε αυτή την έκθεση, δηλώνει το ECU για τα ποσά που αφορούν την περίοδο πριν από την 1.1.1999 και το ευρώ για τα ποσά μετά την 1.1.1999.

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

εισαγωγη

A. ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ

B. ΕΚΘΕΣΗ ΥΠΟ ΤΟ ΠΡΙΣΜΑ ΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΩΝ ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ ΑΝΔΡΕΣ

κεφαλαιο 1:τα σημαντικα στοιχεια του ετουσ 1999

1.1. Η ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ 2000-2006

1.1.1. η συμφωνια του βερολινου, πλαισιο αναφορασ των διαρθρωτικων πολιτικων για την περιοδο 2000-2006

1.1.2 η εκδοση των νεων κανονισμων για τα διαρθρωτικα ταμεια (2000-2006)

1.1.3 οι προτασεις κατευθυνσεων για τις κοινοτικες πρωτοβουλιες την περιοδο 2000- 2006

1.1.4 η εκπονηση των προγραμματων της περιοδου 2000-2006: τα πρωτα σταδια

1.2. η διεξοδικη εξεταση των θεματικων προτεραιοτητων της συνοχησ

1.2.1. η ευρωπαϊκη στρατηγικη για την απασχοληση: μεγαλυτερη ενταξη στις παρεμβασεις των ταμειων

1.2.2. ενασ νεος χαρτησ για τις κρατικες ενισχυσεις περιφερειακου χαρακτηρα

1.2.3. οι εξελιξεις σε θεματα χωροταξιασ

1.3. η παραταση προσφατων δρασεων

1.3.1. τοπικα συμφωνα απασχολησησ: ενδιαμεσοσ απολογισμος και διασκεψη ενημερωσης

1.3.2. η συνεχιση των μεθοδολογικων εργασιων για την αξιολογηση των προγραμματων

κεφαλαιο 2: η υλοποιηση και η εκτελεση του προϋπολογισμου των προγραμματων στα κρατη μελη

2.1. γενικη παρουσιαση των στοχων και των κοινοτικων πρωτοβουλιων

2.1.1. τα προγραμματα που εγκριθηκαν το 1999

2.1.2. γενικη επισκοπηση της εφαρμογησ

2.1.3. η υλοποιηση των στοχων 1 (αναπτυξιακα καθυστερημενες περιφερειεσ) και 6 (αραιοκατοικημενες περιφερειεσ)

2.1.4. η υλοποιηση του στοχου 2 (περιοχες βιομηχανικης ανασυγκροτησησ)

2.1.5. η υλοποιηση των στοχων 3 και 4 (ανθρωπινο δυναμικο και αγορα εργασιασ)

2.1.6. η υλοποιηση του στοχου 5a (προσαρμογη των διαρθρωσεων της γεωργιασ και της αλιειασ)

2.1.7. η υλοποιηση του στοχου 5b (αναπτυξη των αγροτικων περιοχων)

2.1.8. η υλοποιηση των κοινοτικων πρωτοβουλιων

2.1.9. οι καινοτομες δρασεις και η τεχνικη βοηθεια

2.2. παρουσιαση ανα κρατοσ μελοσ

2.2.1. ΒΕΛΓΙΟ

1. Τα σημαντικά στοιχεία της υλοποίησης των παρεμβάσεων ανά Στόχο

2. Οι κοινοτικές Πρωτοβουλίες

2.2.2. ΔΑΝΙΑ

1. Τα σημαντικά στοιχεία της υλοποίησης των παρεμβάσεων ανά Στόχο

2 Οι κοινοτικές Πρωτοβουλίες

2.2.3. ΓΕΡΜΑΝΙΑ

1. Τα σημαντικά στοιχεία της υλοποίησης των παρεμβάσεων ανά Στόχο

2. Οι κοινοτικές Πρωτοβουλίες

2.2.4. ΕΛΛΑΔΑ

1. Τα σημαντικά στοιχεία της υλοποίησης των παρεμβάσεων ανά Στόχο

2. Οι κοινοτικές Πρωτοβουλίες

2.2.5. ΙΣΠΑΝΙΑ

1. Τα σημαντικά στοιχεία της υλοποίησης των παρεμβάσεων ανά Στόχο

2. Οι κοινοτικές Πρωτοβουλίες

2.2.6. ΓΑΛΛΙΑ

1. Τα σημαντικά στοιχεία της υλοποίησης των παρεμβάσεων ανά Στόχο

2. Οι κοινοτικές Πρωτοβουλίες

2.2.7. ΙΡΛΑΝΔΙΑ

1. Τα σημαντικά στοιχεία της υλοποίησης των παρεμβάσεων ανά Στόχο

2 Οι κοινοτικές Πρωτοβουλίες

2.2.8. ΙΤΑΛΙΑ

1. Τα σημαντικά στοιχεία της υλοποίησης των παρεμβάσεων ανά Στόχο

2. Οι κοινοτικές Πρωτοβουλίες

2.2.9. ΛΟΥΞΕΜΒΡΟΥΡΓΟ

1. Τα σημαντικά στοιχεία της υλοποίησης των παρεμβάσεων ανά Στόχο

2. Οι κοινοτικές Πρωτοβουλίες

2.2.10. ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ

1. Τα σημαντικά στοιχεία της υλοποίησης των παρεμβάσεων ανά Στόχο

2. Οι κοινοτικές Πρωτοβουλίες

2.2.11. ΑΥΣΤΡΙΑ

1. Τα σημαντικά στοιχεία της υλοποίησης των παρεμβάσεων ανά Στόχο

2. Οι κοινοτικές Πρωτοβουλίες

2.2.12. ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ

1. Τα σημαντικά στοιχεία της υλοποίησης των παρεμβάσεων ανά Στόχο

2. Οι κοινοτικές Πρωτοβουλίες

2.2.13. ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ

1. Τα σημαντικά στοιχεία της υλοποίησης των παρεμβάσεων ανά Στόχο

2. Οι κοινοτικές Πρωτοβουλίες

2.2.14. ΣΟΥΗΔΙΑ

1. Τα σημαντικά στοιχεία της υλοποίησης των παρεμβάσεων ανά Στόχο

2. Οι κοινοτικές Πρωτοβουλίες

2.2.15. ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ

1. Τα σημαντικά στοιχεία της υλοποίησης των παρεμβάσεων στο Ηνωμένο Βασίλειο

2. Οι κοινοτικές Πρωτοβουλίες

κεφαλαιο 3: αξιολογηση και αναλυση της επιπτωσης των διαρθρωτικων ταμειων

3.1. εκ των προτερων αξιολογηση και νεος προγραμματισμοσ των στοχων 1 και 3, των προγραμματων αγροτικης αναπτυξης και του χμπα

3.2. απολογισμος της εμπειριασ των προηγουμενων περιοδων

3.3 θεματικες αξιολογησεισ

κεφαλαιο 4: εκτελεση του προϋπολογισμου, δημοσιονομικος ελεγχος και επαληθευση της προσθετικοτητας

4.1. η εκτελεση του προϋπολογισμου το 1999 για ολες τις περιοδους προγραμματισμου

4.2. ελεγχοι που διενεργηθηκαν από τις υπηρεσιες των ταμειων, από την υπηρεσια δημοσιονομικου ελεγχου και από την uclaf/olaf

4.3. επαληθευση της προσθετικοτητασ

κεφαλαιο 5: συντονισμος με τα αλλα χρηματοδοτικα οργανα

5.1. συντονισμος με το ταμεο συνοχησ

5.2. συντονισμος με την ευρωπαϊκη τραπεζα επενδυσεων (ετεπ)

5.3. συντονισμος με το ευρωπαϊκο ταμειο επενδυσεων (ΕΤΑΕ)

5.4. ο χρηματοδοτικοσ μηχανισμος του ευρωπαϊκου οικονομικου χωρου (εοχ)

5.5. συντονισμος με τα προγραμματα εκπαιδευσης και επαγγελματικης καταρτισης

5.6. συντονισμος με τη χρηματοδοτικη συνδρομη στα διευρωπαϊκα δικτυα (δεδ)

κεφαλαιο 6: συμβατοτητα και συνεργεια με τις άλλες κοινοτικες πολιτικες

6.1. διαρθρωτικα ταμεια, κοινη γεωργικη πολιτικη (Κγπ) και κοινη αλιευτικη πολιτικη

6.2. διαρθρωτικα ταμεια και περιβαλλον

6.3. διαρθρωτικα ταμεια και πολιτικη επιχειρησεων

6.4. διαρθρωτικα ταμεια και ερευνα και τεχνολογικη αναπτυξη (ε&τα)

6.5. διαρθρωτικα ταμεια και διευρωπαϊκα δικτυα (δεδ)

6.6. διαρθρωτικα ταμεια, πολιτισμος και τουρισμοσ

6.7. διαρθρωτικα ταμεια και πολιτικη ανταγωνισμου

6.8. διαρθρωτικα ταμεια και διαφανεια των δημοσιων συμβασεων

κεφαλαιο 7: διοργανικος διαλογοσ, διαλογος με τους οικονομικους και κοινωνικους εταιρουσ, ενημερωση και επικοινωνια

7.1. διοργανικοσ διαλογοσ

7.1.1. διαλογοσ με το ευρωπαϊκο κοινοβουλιο

7.1.2. γνωμοδοτησεισ των επιτροπων των διαρθρωτικων ταμειων

7.1.3. διαλογοσ με την οικονομικη και κοινωνικη επιτροπη

7.1.4. διαλογοσ με την επιτροπη των περιφερειων

7.2. διαλογοσ με τους οικονομικους και κοινωνικουσ εταιρουσ

7.3. ενημερωση και επικοινωνια, ανταλλαγη εμπειριων

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ (ΤΟΜΟΣ II)

Παράρτημα 1: Εκτέλεση του προϋπολογισμού 1994-1999 ανά Στόχο

Παράρτημα 2: Εκτέλεση του προϋπολογισμού 1994-1999 των κοινοτικών Πρωτοβουλιών

Παράρτημα 3: Εκτέλεση του προϋπολογισμού 1994-1999 των καινοτόμων δράσεων

Παράρτημα 4: Πρότυπα έργα και καινοτόμες δράσεις βάσει των κανονισμών του ΕΤΠΑ, του ΕΚΤ και του ΕΓΤΠΕ

Παράρτημα 5: Μεγάλα έργα 1994-1999

Παράρτημα 6: Εκτέλεση των πιστώσεων το 1999 ανά θέση του προϋπολογισμού

Παράρτημα 7: Στάδιο εκτέλεσης των προγραμμάτων ανά κράτος μέλος (Στόχοι και κοινοτικές Πρωτοβουλίες)

Αρκτικόλεξα και συντομογραφίες

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

A. ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ

Η παρούσα έκθεση υποβάλλεται κατ` εφαρμογήν του άρθρου 16 του τροποποιημένου κανονισμού-πλαισίου για τα Διαρθρωτικά Ταμεία (ΕΟΚ) αριθ. 2052/88, όπως διευκρινίζεται από το άρθρο 31 του τροποποιημένου συντονιστικού κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4253/88. Στόχος της έκθεσης είναι να παρουσιάσει την εφαρμογή κατά τη διάρκεια του 1999 των κανονιστικών διατάξεων για τα Διαρθρωτικά Ταμεία, κυρίως την υλοποίηση των Στόχων τους 1 έως 6 και των κοινοτικών Πρωτοβουλιών. Η διάρθρωση της έκθεσης ανταποκρίνεται στις κανονιστικές απαιτήσεις, αλλά με ορισμένες προσαρμογές.

Συνεχίζεται και στην παρούσα έκθεση η καινοτομία που εισήχθη από την 7η Ετήσια Έκθεση (1995) και αφορά την εξέταση ενός θέματος οριζόντιου χαρακτήρα σε όλη την έκταση του κειμένου. Φέτος, το εξεταζόμενο θέμα είναι οι ενέργειες υπέρ της ισότητας των ευκαιριών ανάμεσα στις γυναίκες και τους άνδρες. Επιπλέον, συνεχίστηκε η προσπάθεια να μειωθεί ο όγκος της έκθεσης. Έτσι, η έκθεση εξετάζει τα σημαντικά στοιχεία του έτους στον τομέα των Διαρθρωτικών Ταμείων και συνεχίζει να παρουσιάζει αναλυτικά, υπό μορφή παραρτημάτων, τα αριθμητικά στοιχεία για την εκτέλεση του προϋπολογισμού των προγραμμάτων. Εκτός από τα κεφάλαια που αντιστοιχούν στις κανονιστικές απαιτήσεις, το κεφάλαιο 1 περιέχει δωδεκασέλιδη ενότητα με τα κυριότερα γεγονότα του έτους 1999, περιλαμβανομένης της πρακτικής προετοιμασίας της περιόδου προγραμματισμού 2000-2006.

Το έτος 1999

Η δραστηριότητα κατά το προηγούμενο έτος στον τομέα της πολιτικής οικονομικής και κοινωνικής συνοχής, την οποία εξυπηρετούν τα Διαρθρωτικά Ταμεία, μπορεί να συνοψιστεί σε τρείς βασικές ενότητες:

1. Η ολοκλήρωση της περιόδου 1994-1999

24 μικρά προγράμματα κοινοτικής Πρωτοβουλίας εγκρίθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους: πρόκειται για δύο προγράμματα INTERREG II Γ (διακρατική συνεργασία), το ένα από τα οποία αφορά τον χώρο του Ατλαντικού και το άλλο την καταπολέμηση της ξηρασίας στην Ελλάδα. Τα υπόλοιπα 22 προγράμματα αφορούν την Πρωτοβουλία ΜΜΕ.

Όπως συνέβη το 1997 και το 1998, το 1999 επιταχύνθηκε σημαντικά ο ρυθμός εκτέλεσης των πιστώσεων, γεγονός που επέτρεψε σε πολλές περιπτώσεις να καλυφθούν οι καθυστερήσεις που παρατηρήθηκαν κατά τα πρώτα έτη της περιόδου προγραμματισμού. Η επιτάχυνση αυτή αφορούσε τόσο τα προγράμματα εθνικής πρωτοβουλίας (ΚΠΣ/ΕΕΠ), όσο και τις κοινοτικές Πρωτοβουλίες.

Έτσι, για τα ΚΠΣ/ΕΕΠ, στο τέλος του έτους (που είναι και το τελευταίο της περιόδου προγραμματισμού), οι αναλήψεις υποχρεώσεων κάλυψαν το 99% των συνολικών πιστώσεων των Ταμείων. Κατά τη διάρκεια του 1999 παρατηρήθηκε σημαντική επιτάχυνση του ρυθμού αναλήψεων υποχρεώσεων, εφόσον οι αναλήψεις μόνον αυτού του έτους αντιπροσωπεύουν το 21% του συνόλου των αναλήψεων υποχρεώσεων που πραγματοποιήθηκαν από το 1994. Επιπλέον, μέχρι το τέλος του έτους οι πληρωμές ανήλθαν στο 75% των πιστώσεων. Πρέπει να επισημάνουμε ότι οι επιτόπου πληρωμές, για την περίοδο 1994-1999, μπορούν να κλιμακωθούν μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2001.

Όπως συνέβη και το 1998, τα υψηλότερα ποσοστά εκτέλεσης αφορούσαν στον Στόχο 1 (αναπτυξιακά καθυστερημένες περιφέρειες) και τον Στόχο 3 (καταπολέμηση της ανεργίας και του κοινωνικού αποκλεισμού). Έτσι, ο Στόχος 1, ο οποίος υπενθυμίζουμε ότι αντιπροσωπεύει τα δύο τρίτα του προϋπολογισμού των Ταμείων, παρουσίασε ποσοστό σχεδόν πλήρους εκτέλεσης των πιστώσεων υποχρεώσεων (99%) και ποσοστό πληρωμών 78%. Αντίθετα, τα ποσοστά των πληρωμών για τον Στόχο 2 (περιοχές βιομηχανικής ανασυγκρότησης), για τον Στόχο 4 (αγορά εργασίας) και τον Στόχο 5β (μειονεκτικές αγροτικές περιοχές) είναι χαμηλότερα.

Πρέπει να επισημάνουμε ότι, όπως και το 1998, τα κράτη μέλη που παρουσίασαν τα υψηλότερα ποσοστά εκτέλεσης των πιστώσεων είναι τα λιγότερο εύπορα κράτη της Ένωσης, τα οποία είναι και οι βασικοί δικαιούχοι των Ταμείων: Ισπανία, Πορτογαλία, Ιρλανδία. Αντίθετα, ορισμένα από τα πλουσιότερα κράτη μέλη της Ένωσης εξακολουθούν να παρουσιάζουν καθυστέρηση στην εκτέλεση των πληρωμών.

Σημαντική επίσης επιτάχυνση παρατηρήθηκε κατά την υλοποίηση των κοινοτικών Πρωτοβουλιών (ΚΠ), η οποία ενισχύθηκε από τις ανακατανομές των χρηματοδοτήσεων που πραγματοποιήθηκαν το 1998. Έτσι, έως το τέλος του έτους, οι αναλήψεις υποχρεώσεων ανήλθαν στο 95% των συνολικών πιστώσεων της περιόδου και οι πληρωμές στο 57%, ποσοστά που αντιπροσωπεούουν σημαντική βελτίωση σε σχέση με τα προηγούμενα έτη. Εξακολουθούν, ωστόσο, να παρατηρούνται διαφορές ανάμεσα στις διάφορες ΚΠ ως προς τα πσοοστά εκτέλεσης: τα υψηλότερα ποσοστά εκτέλεσης των πιστώσεων παρουσιάζουν οι Πρωτοβουλίες RESIDER, RECHAR, ADAPT, ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ και PESCA.

2. Η διεξοδική εξέταση ορισμένων θεμάτων προτεραιότητας

Όπως και κατά τα προηγούμενα έτη, η Επιτροπή έδωσε το 1999 νέα ώθηση σε ορισμένες δράσεις προτεραιότητας. Πιο συγκεκριμένα, συνεχίστηκε να καταβάλλεται σημαντική προσπάθεια για τη διασφάλιση και προώθηση της απασχόλησης: έτσι, το 1999 παγιώθηκε η ευρωπαϊκή στρατηγική για την απασχόληση, η οποία αποφασίστηκε στην έκτακτη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Λουξεμβούργου, το Νοέμβριο 1997. Πραγματοποιήθηκε πλήρης επισκόπηση των εθνικών σχεδίων δράσης για την απασχόληση (ΕΣΔΑ) και υποβλήθηκαν συστάσεις στα κράτη μέλη σχετικά με τους τρόπους της καλύτερης εκπλήρωσης των δεσμεύσεών τους. Οι κατευθύνσεις της Επιτροπής υπέρ της απασχόλησης, που εγκρίθηκαν το 1998, αποτέλεσαν αντικείμενο διεξοδικότερης επεξεργασίας το 1999, ώστε να ληφθούν υπόψη νέοι στόχοι, όπως η δια βίου κατάρτιση, η πρόσβαση στην κοινωνία των πληροφοριών, η συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων στην οργάνωση της εργασίας και η ένταξη του θέματος της ισότητας των ευκαιριών ανάμεσα στις γυναίκες και στους άνδρες στα διάφορα προγράμματα. Το Συμβούλιο, στο ψήφισμά του για τις κατευθύνσεις υπέρ της απασχόλησης, επισήμανε τη συνεισφορά των Διαρθρωτικών Ταμείων, και κυρίως του ΕΚΤ, στην επίτευξη των στόχων της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση. Έτσι, οι κανονισμοί των Διαρθρωτικών Ταμείων για την περίοδο 2000-2006 απαιτούν από τα κράτη μέλη να ενσωματώσουν στα προγράμματά τους τις κατευθύνσεις υπέρ της απασχόλησης και, γενικότερα, τις αρχές που περιλαμβάνονται στην ευρωπαϊκή στρατηγική για την απασχόληση.

Σε έναν άλλο τομέα, μετά την έγκριση των κατευθυντήριων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα, η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να της κοινοποιήσουν σχέδιο εθνικού χάρτη των περιφερειακών ενισχύσεων, που να οριοθετεί τις προτεινόμενες περιοχές βάσει των παρεκκλίσεων που προβλέπει η Συνθήκη, καθώς και τα ανώτατα όρια έντασης των επενδυτικών ενισχύσεων ή των ενισχύσεων για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης τις οποίες αφορά η επένδυση. Λόγω της καθυστερημένης υποβολής τους, οι χάρτες ορισμένων κρατών μελών δεν στάθηκε δυνατό να εγκριθούν πριν από το τέλος του 1999.

Στον τομέα της χωροταξίας, πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, τον Φεβρουάριο 1999, τελικό σεμινάριο. Η τελική διατύπωση του ΣΑΚΧ (σχέδιο ανάπτυξης του κοινοτικού χώρου) εγκρίθηκε στην άτυπη σύνοδο του Συμβουλίου στο Πότσδαμ τον Μάϊο. Οι προτάσεις του ΣΑΚΧ έχουν ληφθεί υπόψη στα νέα προγράμματα της περιόδου 2000-2006.

3. Οι τελευταίες προετοιμασίες της περιόδου 2000-2006

Μετά την υποβολή των προτάσεων κανονισμών των Διαρθρωτικών Ταμείων από την Επιτροπή το 1998, το 1999 ήταν έτος καθοριστικής σημασίας για την πρακτική προετοιμασία της περιόδου προγραμματισμού 2000-2006, εφόσον εκδόθηκαν πολλές αποφάσεις.

Έτσι, στις 24 και 25 Μαρτίου 1999, κατά την έκτακτη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Βερολίνου, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων κατέληξαν σε συμφωνία για το Πρόγραμμα Δράσης 2000, το οποίο καθορίζει τις δημοσιονομικές προοπτικές των Διαρθρωτικών Ταμείων και του Ταμείου Συνοχής για το σύνολο της περιόδου 2000-2006. Όσον αφορά τα Διαρθρωτικά Ταμεία, αποφασίστηκαν οι συνολικές χορηγήσεις για κάθε Ταμείο και για κάθε Στόχο. Επιπλέον, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων συμφώνησαν για το συνολικό ποσό των διαρθρωτικών ενισχύσεων υπέρ των υποψήφιων για ένταξη χωρών, για την περίοδο 2000-2006.

Εξάλλου, το Συμβούλιο ενέκρινε, τον Μάϊο και Ιούνιο 1999, τις προτάσεις κανονισμών που εξέδωσε η Επιτροπή τον Μάρτιο 1998, μετά από ευρύ διάλογο και διεξοδική εξέταση από τα διάφορα κοινοτικά όργανα: ο κανονισμός για το ΕΓΤΠΕ εκδόθηκε στις 17 Μαϊου. όλοι οι κανονισμοί των Διαρθρωτικών Ταμείων, περιλαμβανομένου του γενικού κανονισμού, εκδόθηκαν στις 21 Ιουνίου 1999. Κάθε ένας από αυτούς τους κανονισμούς εφαρμόζεται, από την 1η Ιανουαρίου 2000, για τις πιστώσεις της περιόδου προγραμματισμού 2000-2006. Το Συμβούλιο εξέδωσε επίσης στις 21 Ιουνίου τους κανονισμούς για τη θέσπιση των νέων μέσων προενταξιακών διαρθρωτικών πολιτικών: τον κανονισμό για το ISPA (μέσο προενταξιακών διαρθρωτικών πολιτικών), τον κανονισμό του SAPARD (μέσο προενταξιακής προσαρμογής στον τομέα της γεωργίας και της αγροτικής ανάπτυξης) καθώς και τον συντονιστικό κανονισμό της προενταξιακής ενίσχυσης.

Μετά την έκδοση των νέων κανονισμών, και βάσει του πλαισίου που ορίζεται από το Πρόγραμμα Δράσης 2000, η Επιτροπή ενέκρινε την 1η Ιουλίου 1999 αποφάσεις οι οποίες αφορούν: την ενδεικτική κατανομή ανά κράτος μέλος των πιστώσεων υποχρεώσεων για κάθε Στόχο. τα κονδύλια για κάθε κοινοτική Πρωτοβουλία. τον κατάλογο των επιλέξιμων περιφερειών του Στόχου 1, περιλαμβανομένων των περιφερειών που λαμβάνουν μεταβατική στήριξη. τον ανώτατο επιλέξιμο πληθυσμό των περιφερειών του Στόχου 2 για κάθε κράτος μέλος.

Ο γενικός κανονισμός των Διαρθρωτικών Ταμείων καθορίζει ότι τα κράτη μέλη οφείλουν να υποβάλλουν στην Επιτροπή τα σχέδια των εγγράφων προγραμματισμού (τα «σχέδια»), εντός τεσσάρων μηνών μετά την έγκριση των καταλόγων των επιλέξιμων περιφερειών για τους Στόχους 1 και 2. Επειδή ο κατάλογος των επιλέξιμων περιφερειών του Στόχου 1 εγκρίθηκε την 1η Ιουλίου 1999 για ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Επιτροπή έλαβε πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 1999 ένα μεγάλο μέρος των σχεδίων αυτού του Στόχου. Η Επιτροπή έκρινε αμέσως αποδεκτά τα περισσότερα από αυτά τα σχέδια και, στη συνέχεια, άρχισαν οι διαπραγματεύσεις με τις αρμόδιες αρχές κάθε κράτους μέλους: με τον τρόπο αυτό, στάθηκε δυνατό να εγκριθούν ορισμένα προγράμματα του Στόχου 1 ήδη από το πρώτο τρίμηνο του 2000. Όσον αφορά τον Στόχο 2, οι κατάλογοι των επιλέξιμων περιφερειών καταρτίστηκαν αργότερα, λόγω της περιπλοκότητας των κριτηρίων και των εθνικών ιδιαιτεροτήτων που έπρεπε να ληφθούν υπόψη. Έτσι εξηγείται το γεγονός ότι η Επιτροπή δεν είχε λάβει μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1999 κανένα σχέδιο για τον Στόχο 2. Εντούτοις, όλα τα σχέδια για τον Στόχο 2 ελήφθησαν κατά το διάστημα από Ιανουάριο μέχρι τέλη Απριλίου 2000, με εξαίρεση την Ιταλία.

B. ΕΚΘΕΣΗ ΥΠΟ ΤΟ ΠΡΙΣΜΑ ΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΩΝ ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ ΑΝΔΡΕΣ

Τα τελευταία τέσσερα έτη, η Ετήσια Έκθεση των Διαρθρωτικών Ταμείων εξετάζει ένα θέμα οριζόντιου χαρακτήρα, κοινό και για τα τέσσερα Ταμεία. Τα θέματα που έχουν εξετασθεί διαδοχικά ήταν: η περιβαλλοντική διάσταση των παρεμβάσεων (1995), η στήριξη της τεχνολογικής ανάπτυξης των περιφερειών (1996), οι ενέργειες υπέρ των ΜΜΕ (1997), η τοπική ανάπτυξη (1998). Φέτος, η Έκθεση εξετάζει τις δράσεις υπέρ της ισότητας των ευκαιριών ανάμεσα στις γυναίκες και στους άνδρες. Πιο συγκεριμένα, θα εξετασθούν διεξοδικά οι βελτιώσεις όσον αφορά την ενσωμάτωση αυτής της πολιτικής προτεραιότητας στα προγράμματα των Ταμείων.

Η αρχή της ισότητας ανάμεσα στις γυναίκες και τους άνδρες («ισότητα των ευκαιριών»)

Τί προβλέπει η Συνθήκη για την ισότητα ανάμεσα στις γυναίκες και στους άνδρες

Η ισότητα ανάμεσα στις γυναίκες και στους άνδρες αποτελεί βασική αρχή της δημοκρατίας και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν η κινητήρια δύναμη προώθησης της ισότητας των ευκαιριών για τις γυναίκες και τους άνδρες. Η Συνθήκη του Άμστερνταμ ενίσχυσε το πεδίο δράσης για την προώθηση της ισότητας των ευκαιριών ανάμεσα στις γυναίκες και τους άνδρες. Το άρθρο 141 παρέχει τη νομική βάση για την έγκριση μέτρων που διασφαλίζουν την εφαρμογή της αρχής για την παροχή ίσων ευκαιριών και ίσης μεταχείρισης γυναικών και ανδρών σε θέματα απασχόλησης, περιλαμβανομένης της αρχής της ίσης αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών για όμοια εργασία ή για εργασία της ίδιας αξίας. Τέλος, το άρθρο 141 επιτρέπει στα κράτη μέλη να διατηρήσουν ή να θεσπίσουν μέτρα που διευκολύνουν το λιγότερο εκπροσωπούμενο φύλο να συνεχίσει μια επαγγελματική δραστηριότητα. Το άρθρο 2 της Συνθήκης του Άμστερνταμ θεσπίζει επίσημα τη δέσμευση της Κοινότητας σε θέματα ισότητας των φύλων (βλέπε πλαίσιο στο σημείο 2.1.2. της παρούσας Έκθεσης), ανάγοντας την ισότητα ανάμεσα στις γυναίκες και τους άνδρες σε ειδικό Στόχο της Κοινότητας και οριζόντιο Στόχο όλων των δραστηριοτήτων της Κοινότητας.

Η ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών συντελεστής παραγωγικότητας

Είναι αρκετοί αυτοί που δεν πιστεύουν ότι η προώθηση της ισότητας ανάμεσα στις γυναίκες και στους άνδρες είναι απλό ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης, αλλά τη θεωρούν βάρος ή εμπόδιο της οικονομικής μεγέθυνσης και ανάπτυξης, πολυτέλεια την οποία δεν μπορούν να ικανοποιήσουν τα κράτη στις τρέχουσες συνθήκες ανταγωνισμού. Παρόλ` αυτά, είναι πλήρως τεκμηριωμένο ότι η προώθηση ίσων ευκαιριών θα βελτιώσει την αποτελεσματικότητα της αγοράς εργασίας και θα συμβάλει στην καλύτερη αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού. Η σημασία της συμμετοχής των γυναικών στη σημερινή αγορά εργασίας δεν είναι δυνατό να υπερεκτιμηθεί. Σύμφωνα με τις δημογραφικές προβολές, παρατηρείται γήρανση του πληθυσμού της Ευρώπης, γεγονός που θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στους τομείς της υγείας, των συντάξεων και της αλληλεγγύης ανάμεσα στις διαφορετικές γενιές, καθώς και στην απασχόληση. Αυτό σημαίνει ότι η αύξηση της απασχόλησης που πρέπει να υπάρξει κατά τις επόμενες δεκαετίες εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη συμμετοχή περισσότερων γυναικών στην αγορά εργασίας.

Διαφορές μεταξύ των φύλων στην αγορά εργασίας. Η σημερινή κατάσταση

Κατά τα τελευταία τριάντα έτη αυξάνεται συνεχώς η ενεργός συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας, εφόσον οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν σχεδόν εξ` ολοκλήρου την αύξηση του εργατικού δυναμικού της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά τα τελευταία 10-15 έτη. Η απασχόληση των γυναικών, η οποία μόλις υπερέβαινε το ήμισυ της απασχόλησης των ανδρών (54%) έχει πλέον αυξηθεί σε ποσοστό άνω του 70% της απασχόλησης των ανδρών. παρόλ` αυτά εξακολουθούν να υπάρχουν διαφορές μεταξύ των δύο φύλων:

- σε όλα σχεδόν τα κράτη μέλη, τα ποσοστά ανεργίας των γυναικών είναι υψηλότερα από αυτά των ανδρών.

- η μέση απόκλιση στα ποσοστά απασχόλησης μεταξύ των δύο φύλων ανέρχεται κατά μέσο όρο στο 20% περίπου στα διάφορα κράτη μέλη.

- το ποσοστό απασχόλησης των γυναικών μειώνεται όσο αυξάνεται ο αριθμός των παιδιών της οικογένειας. Αυτό δεν ισχύει για τους άνδρες. Οι γυναίκες αναλαμβάνουν το μεγαλύτερο μέρος της μη αμειβόμενης οικιακής εργασίας, περιλαμβανομένης της φροντίδας των παιδιών και άλλων εξαρτώμενων μελών της οικογένειας.

- ακόμα και στις χώρες που παρουσιάζουν τα υψηλότερα ποσοστά συμμετοχής και απασχόλησης των γυναικών, εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικές διαφορές στην αγορά εργασίας, εφόσον οι γυναίκες εξακολουθούν να υπερεκπροσωπούνται μεταξύ των εργαζομένων με καθεστώς μερικής απασχόλησης, συχνά χωρίς αυτό να αποτελεί δική τους επιλογή. Σημαντική εξακολουθεί να παραμένει και η διαφορά ανάμεσα στους μισθούς των γυναικών και των ανδρών (28% κατά μέσο όρο σε επίπεδο ΕΕ).

Τα ανωτέρω στοιχεία δείχνουν πόσο σημαντικό είναι να ενταχθεί το ζήτημα της ισότητας των φύλων στις πολιτικές απασχόλησης και στις διαρθρωτικές πολιτικές, οι οποίες αποτελούν το βασικό κοινοτικό μέσο για την προώθηση της συνοχής, τη βελτίωση της απασχόλησης, για τις προοπτικές ολοκλήρωσης και για την επίτευξη της αειφόρου ανάπτυξης.

Η ευρωπαϊκή στρατηγική για την απασχόληση

Υπήρξε κατά τα τελευταία έτη σημαντική πρόοδος. Το ζήτημα των ίσων ευκαιριών αποτελεί πλέον αναπόσπαστο μέρος της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση. Τα κράτη μέλη έχουν αναλάβει τη δέσμευση να καλύψουν τις ανισότητες ανάμεσα στα δύο φύλα στον τομέα της απασχόλησης, διευκολύνοντας τον συμβιβασμό ανάμεσα στις οικογενειακές υποχρεώσεις και την εργασία, και να εντάξουν το θέμα της ισότητας των φύλων στην εφαρμογή των πολιτικών τους για την απασχόληση. Οι κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση αναγνωρίζουν τη σημασία της ισότητας των φύλων για την οικονομία. Το ζήτημα των ίσων ευκαιριών αποτελεί πλέον ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης και ορθής οικονομικής πρακτικής.

Η ένταξη του ζητήματος της ισότητας των ευκαιριών στα Διαρθρωτικά Ταμεία

Κατά τα τελευταία έτη δίνεται όλο και μεγαλύτερη σημασία στους τρόπους με τους οποίους τα Διαρθρωτικά Ταμεία μπορούν να συμβάλουν στη δημιουργία ίσων ευκαιριών ανάμεσα στις γυναίκες και στους άνδρες. Έτσι, το 1996 το Συμβούλιο Υπουργών εξέδωσε ψήφισμα για την ένταξη του ζητήματος των ίσων ευκαιριών για τις γυναίκες και τους άνδρες στη δράση των Διαρθρωτικών Ταμείων.

Στη συνέχεια, η προσπάθεια αυτή συνεχίστηκε σε διάφορα επίπεδα: έτσι, το 1997 πραγματοποιήθηκε μεθοδολογική μελέτη για την «Εφαρμογή της αρχής των ίσων ευκαιριών στις παρεμβάσεις των Διαρθρωτικών Ταμείων», τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύθηκαν τον Μάρτιο 1998. Μια άλλη μελέτη, η οποία εξετάζει ένα σύνολο ορθών πρακτικών που εφαρμόζονται στη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία, παρουσιάστηκε σε σεμινάριο για το θέμα αυτό, που πραγματοποιήθηκε στο Gelsenkirchen, τον Ιανουάριο 1999. Οι προβληματισμοί αυτοί συνέβαλαν στο να αποτελέσει πλέον το ζήτημα της ισότητας των ευκαιριών ανάμεσα στους άνδρες και τις γυναίκες βασικό στοιχείο των νέων κανονισμών των Διαρθρωτικών Ταμείων για την περίοδο 2000-2006.

Έτσι, οι νέοι κανονισμοί των Διαρθρωτικών Ταμείων για την περίοδο 2000-2006 περιέχουν νέα στοιχεία για το ζήτημα της ένταξης των ίσων ευκαιριών ανάμεσα στις γυναίκες και τους άνδρες. Τα κράτη μέλη και οι περιφέρειες θα πρέπει να πραγματοποιήσουν εκ των προτέρων διεξοδικές αναλύσεις για το θέμα αυτό, καθορίζοντας τα κατάλληλα κριτήρια επιλογής των σχεδίων και παρακολούθησης όλων των δραστηριοτήτων με γνώμονα το θέμα των ίσων ευκαιριών. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να καθοριστούν χωριστοί δείκτες και στατιστικές με βάση το φύλο. Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να προωθήσουν την ισότιμη συμμετοχή γυναικών και ανδρών στις επιτροπές παρακολούθησης και να δημιουργήσουν υπηρεσίες υπεύθυνες για θέματα ισότητας.

Πράγματι, η αρχή της ισότητας των ευκαιριών ανάμεσα στις γυναίκες και στους άνδρες επιβεβαιώνεται στα 13 από τα 56 άρθρα του νέου γενικού κανονισμού για τα Διαρθρωτικά Ταμεία [1].

[1] Αριθ. (ΕΚ) 1260/1999 της 21ης Ιουνίου 1999

Όμως, η ένταξη του θέματος της ισότητας των ευκαιριών στα Διαρθρωτικά Ταμεία έχει μεγάλη σημασία και πέρα από τη νομική αιτιολόγηση του θέματος. Η κατάργηση των ανισοτήτων ανάμεσα στις γυναίκες και τους άνδρες στην αγορά εργασίας συμβάλλει στη συνολική αποτελεσματικότητα των σχεδίων και των προγραμμάτων των Διαρθρωτικών Ταμείων. Η ανάπτυξη, η ανταγωνιστικότητα και η απασχόληση θα ήταν δυνατό να διασφαλιστούν μόνο με την πλήρη κινητοποίηση όλων των πολιτών, ανδρών και γυναικών.

Διαπιστώνεται, πράγματι, άμεση συνέργεια ανάμεσα στους στόχους των Διαρθρωτικών Ταμείων και στην ισότητα των ευκαιριών ανάμεσα στους άνδρες και τις γυναίκες. Παραθέτουμε ορισμένα παραδείγματα: Η βελτίωση των δυνατοτήτων συμμετοχής των γυναικών και των ανδρών σε όλα τα επίπεδα της αγοράς εργασίας συμβάλλει στην αποτελεσματικότητα και την επάρκεια των επενδύσεων σε ανθρώπινο δυναμικό.

*Η βελτίωση των ειδικοτήτων και επαγγελματικών ικανοτήτων των γυναικών συμβάλλει στην αύξηση της παραγωγικότητας καθώς και των πιθανοτήτων πρόσβασης στην αγορά εργασίας και επαγγελματικής εξέλιξης.

*Οι οικονομικές δραστηριότητες που δημιουργούνται από γυναίκες αποτελούν συχνά καινοτόμο λύση για τις δυνατότητες απασχόλησης και την κάλυψη τοπικών αναγκών.

*Η βελτίωση των υπηρεσιών μεταφοράς και φύλαξης παιδιών παρέχουν μεγαλύτερη δυνατότητα στις γυναίκες να ενταχθούν στην αγορά εργασίας και συμβάλλουν στη δημιουργία νέων πηγών απασχόλησης.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1:ΤΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ 1999

1.1. Η ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ 2000-2006

1.1.1. η συμφωνια του βερολινου, πλαισιο αναφορασ των διαρθρωτικων πολιτικων για την περιοδο 2000-2006

Στις 24 και 25 Μαρτίου 1999, στην έκτακτη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Βερολίνου, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων ενέκριναν το Πρόγραμμα Δράσης 2000.

Πολιτική συνοχής για τα 15 κράτη μέλη:

Όσον αφορά την πολιτική συνοχής, το ποσό των διαθεσίμων πιστώσεων υποχρεώσεων για την περίοδο 2000-2006, για τα 15 κράτη μέλη, ανέρχεται σε 213,01 δις ευρώ (σε τιμές 1999). Το ποσό αυτό είναι κατώτερο από το ποσό των 239,4 δις ευρώ (σε τιμές 1999) που είχε προτείνει η Επιτροπή τον Μάρτιο 1998. Παρόλ` αυτά, αντανακλά την υψηλή πολιτική προτεραιότητα που δίνεται στην προσπάθεια επίτευξης της συνοχής. Το ποσό κατανέμεται ως εξής:

- 195,01 δις ευρώ για τα Διαρθρωτικά Ταμεία.

- 18 δις ευρώ για το Ταμείο Συνοχής.

Οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων συμφώνησαν επίσης την κατανομή των πιστώσεων σε κάθε έναν από τους τρεις Στόχους των Διαρθρωτικών Ταμείων καθώς και στο Χρηματοδοτικό Μέσο Προσανατολισμού της Αλιείας για τις παρεμβάσεις εκτός των περιφερειών του Στόχου 1:

- 135,95 δις ευρώ διατίθενται για τον Στόχο 1, ή το 69,7% των συνολικών χρηματοδοτήσεων των Διαρθρωτικών Ταμείων.

- 22,45 δις ευρώ για τον Στόχο 2, ή το 11,5% της συνολικής χορήγησης για τα Διαρθρωτικά Ταμεία.

- 24,05 δις ευρώ διατίθενται για τον Στόχο 3, ή το 12,3% της συνολικής χορήγησης για τα Διαρθρωτικά Ταμεία.

- 1,1 δις ευρώ χορηγούνται στο ΧΜΠΑ, ή το 1,1% της συνολικής χορήγησης για τα Διαρθρωτικά Ταμεία.

Διαρθρωτικές ενισχύσεις υπέρ των υποψήφιων για ένταξη χωρών [2]:

[2] Βουλγαρία, Εσθονία, Ουγγαρία, Λεττονία, Λιθουανία, Πολωνία, Ρουμανία, Σλοβακία, Σλοβενία, Τσεχία

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Βερολίνου έκανε αποδεκτά τα ποσά που πρότεινε η Επιτροπή για τις διαρθρωτικές ενισχύσεις υπέρ των υποψηφίων για ένταξη χωρών, για την περίοδο 2000-2006, δηλαδή 46,860 δις ευρώ (σε τιμές 1999):

- 7,28 δις ευρώ διατίθενται στο Μέσο Προενταξιακών Διαρθρωτικών Πολιτικών (ISPA).

- 39,58 δις ευρώ υπό μορφή διαρθρωτικών ενισχύσεων για την περίοδο μετά την προσχώρηση.

Εξάλλου, το μέσο SAPARD (κοινοτική στήριξη για τα προενταξιακά μέτρα υπέρ της γεωργίας και της αγροτικής ανάπτυξης) χρηματοδοτείται με 520 εκατ. ευρώ ετησίως, τα οποία διατίθενται στις υποψήφιες χώρες μέχρι την επίσημη προσχώρησή τους.

Οι αποφάσεις της Επιτροπής μετά την έκδοση των κανονισμών των Διαρθρωτικών Ταμείων από το Συμβούλιο:

Αμέσως μετά την έκδοση των νέων κανονισμών των Διαρθρωτικών Ταμείων [3], η Επιτροπή έλαβε, την 1η Ιουλίου 1999, επτά αποφάσεις [4] για τους Στόχους 1, 2 και 3, καθώς και για το ΧΜΠΑ, οι οποίες αποτελούσαν απαραίτητη προϋπόθεση για την υλοποίηση της νέας περιόδου προγραμματισμού, που καλύπτει τα έτη 2000 έως 2006:

[3] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1260/1999 της 21η Ιουνίου 1999, περί γενικών διατάξεων για τα Διαρθρωτικά Ταμεία. κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1261/1999 της 21ης Ιουνίου 1999, για το ΕΤΠΑ. κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1262/1999 της 21ης Ιουνίου 1999, για το ΕΚΤ. κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1263 της 21ης Ιουνίου 1999, για το ΧΜΠΑ. κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 της 17ης Μαϊου 1999, για το ΕΓΤΠΕ.

[4] ΕΕ ΕΚ αριθ. L 194 της 27.7.1999, σελ. 47 και επόμενες

- τέσσερις αποφάσεις για τον καθορισμό ενδεικτικής κατανομής των πιστώσεων υποχρεώσεων ανά κράτος μέλος, για τους Στόχους 1, 2 και 3 και για το ΧΜΠΑ, πλην των περιφερειών του Στόχου 1.

- μία απόφαση για τα κονδύλια που διατίθενται σε κάθε μία από τις κοινοτικές Πρωτοβουλίες.

- μία απόφαση για τον κατάλογο των περιφερειών που υπάγονται στον Στόχο 1, περιλαμβανομένων των περιφερειών οι οποίες λαμβάνουν μεταβατική στήριξη.

- μία απόφαση για τον καθορισμό ανώτατου πληθυσμού ανά κράτος μέλος που μπορεί να καλύπτεται από τον Στόχο 2.

Πρέπει να επισημάνουμε ότι, σε αντίθεση με την προηγούμενη περίοδο προγραμματισμού 1994-1999, οι ενέργειες αγροτικής ανάπτυξης στο εσωτερικό των επιλέξιμων περιοχών του Στόχου 2 θα χρηματοδοτούνται από το ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγυήσεων (που είναι το μέσο χρηματοδότησης της κοινής γεωργικής πολιτικής) και όχι πλέον από το ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Προσανατολισμού.

*Ενδεικτική κατανομή των πιστώσεων υποχρεώσεων ανά κράτος μέλος (βλέπε πίνακα):

Η ενδεικτική κατανομή των πιστώσεων ανά κράτος μέλος καθορίστηκε από την Επιτροπή, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999 του Συμβουλίου και με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Βερολίνου.

Περίοδος 2000-2006 (πιστώσεις υποχρεώσεων. σε εκατ. ευρώ. τιμές 1999)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

(1) Εκτός από τις κοινοτικές Πρωτοβουλίες και τις καινοτόμες δράσεις

(2) Περιλαμβανομένων των πιστώσεων της Πρωτοβουλίας PEACE (2000-2004)

(3) Περιλαμβανομένων των πιστώσεων του ειδικού προγράμματος για τις παράκτιες περιοχές της Σουηδίας

- Στόχος 1

Για τις επιλέξιμες περιφέρειες του Στόχου 1, η ακολουθούμενη μέθοδος συνίσταται στη χορήγηση, για κάθε κάτοικο των επιλέξιμων περιφερειών, ενίσχυσης ίσης προς το ποσοστό της απόκλισης ανάμεσα στο επίπεδο του κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ της εξεταζόμενης περιφέρειας και στον μέσο κοινοτικό όρο. Το ποσοστό αυτό αντανακλά το επίπεδο ευημερίας του κράτους μέλους στο οποίο ανήκει η εξεταζόμενη περιφέρεια. Χορηγείται πρόσθετη ενίσχυση για τις περιφέρειες οι οποίες παρουσιάζουν εξαιρετικά υψηλό ποσοστό ανεργίας. Η μέθοδος αυτή συσχετίζει άμεσα το μέγεθος των προβλημάτων τα οποία αντιμετωπίζει το σύνολο των επιλέξιμων περιφερειών ενός κράτους μέλους (περιφερειακή ευημερία και ανεργία) με την προσπάθεια την οποία καταβάλλει η Ένωση υπέρ αυτών των περιφερειών. Εισάγει, λοιπόν, την κλιμάκωση της χρηματοδοτικής στήριξης σε συνάρτηση με τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι περιφέρειες.

Οι περιφέρειες που λαμβάνουν τη μεταβατική στήριξη βάσει του Στόχου 1 επωφελούνται το έτος 2000, από την ίδια ακριβώς μεταχείριση με αυτήν που παρέχεται στις περιφέρειες οι οποίες είναι πλήρως επιλέξιμες για τον ίδιο Στόχο. Για τον σκοπό αυτό, το επίπεδο ευημερίας τους εξομοιώνεται με αυτό μιας περιφέρειας της οποίας το κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ είναι ίσο προς 75% του κοινοτικού μέσου όρου. Εντούτοις, για καμία περιφέρεια που λαμβάνει μεταβατική στήριξη βάσει του Στόχου 1, το ποσοτό της ενίσχυσης το 2000 δεν είναι δυνατό να υπερβαίνει το 75% του ποσού της ενίσχυσης η οποία χορηγήθηκε το 1999. Από το 2001 έως το 2003, το ετήσιο ποσό που χορηγείται βάσει της μεταβατικής στήριξης μειώνεται γραμμικά, ώστε το 2004 να εξομοιωθεί με ένταση ενισχύσεως ανά κάτοικο ισοδύναμη με την ενίσχυση την οποία λαμβάνουν οι επιλέξιμες περιοχές του Στόχου 2.

Πρέπει, ωστόσο, να επισημάνουμε ότι ορισμένα κράτη μέλη θέλησαν να προσαρμόσουν, σε συμφωνία με την Επιτροπή, τα ετήσια κριτήρια βάσει των οποίων οι περιφέρειες λαμβάνουν μεταβατική στήριξη του Στόχου 1, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 7, παράγραφος 3 του γενικού κανονισμού για τα Διαρθρωτικά Ταμεία.

- Στόχος 2

Όσον αφορά τις επιλέξιμες περιοχές του Στόχου 2, η κατανομή των πιστώσεων υποχρεώσεων πραγματοποιήθηκε βάσει του ίδιου ποσού ενίσχυσης ανά κάτοικο για όλες τις επιλέξιμες περιοχές (41,4 ευρώ, σε τιμές 1999).

Οι πιστώσεις που διατίθενται για τη μεταβατική στήριξη βάσει του Στόχου 2, έχουν κατανεμηθεί, μεταξύ των επιλέξιμων κρατών μελών, με βάση τη διαφορά ανάμεσα στον επιλέξιμο πληθυσμό για τους πρώην Στόχους 2 και 5β της περιόδου 1994-1999 και στον επιλέξιμο πληθυσμό για το νέο Στόχο 2, για την περίοδο 2000-2006.

- Στόχος 3

Οι πιστώσεις του Στόχου 3 έχουν κατανεμηθεί στα κράτη μέλη βάσει των ακόλουθων κριτηρίων: τη μακροχρόνια ανεργία, την ανεργία των νέων, το επίπεδο της απασχόλησης, τον βαθμό ανισότητας όσον αφορά την πρόσβαση των δύο φύλων στην αγορά εργασίας, το επίπεδο εκπαίδευσης και το επίπεδο φτώχειας.

-Κατανομή των πιστώσεων του ΧΜΠΑ εκτός του Στόχου 1

Οι πιστώσεις του ΧΜΠΑ εκτός του Στόχου 1 κατανεμήθηκαν σύμφωνα με δύο βασικά κριτήρια: (1) τη σχετική σημασία του τομέα της αλιείας σε κάθε ένα από τα εξεταζόμενα κράτη μέλη και τις ειδικές ανάγκες του τομέα. και (2) τις «επιδόσεις» των προγραμμάτων 1994-1999 σε όρους εκτέλεσης των πιστώσεων.

*Πιστώσεις που διατίθενται σε κάθε μία από τις 4 κοινοτικές Πρωτοβουλίες

Την 1η Ιουλίου 1999, η Επιτροπή αποφάσισε επίσης την κατανομή των πιστώσεων υποχρεώσεων, για την περίοδο 2000-2006, σε κάθε μία από τις 4 κοινοτικές Πρωτοβουλίες που προβλέπονται από τον γενικό κανονισμό των Διαρθρωτικών Ταμείων, τα ποσά των οποίων είναι τα ακόλουθα (σε τιμές 1999):

- INTERREG III : 4.875 εκατ. ευρώ (διασυνοριακή, διακρατική και διαπεριφερειακή συνεργασία).

- EQUAL: 2.847 εκατ. ευρώ (καταπολέμηση των διακρίσεων στην αγορά εργασίας).

- LEADER +: 2.020 εκατ. ευρώ (ειδικές δράσεις αγροτικής ανάπτυξης).

- URBAN:700 εκατ. ευρώ (υποβαθμισμένα αστικά προάστια).

*Κατάλογος των επιλέξιμων περιφερειών των Στόχων 1 και 2 (βλέπε χάρτη των επιλέξιμων περιοχών στην αρχή του παρόντος τεύχους):

Το 2006, οι περιοχές που θα επωφελούνται από την παρέμβαση για τους Στόχους 1 και 2 θα καλύπτουν το 41% του πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έναντι ποσοστού 50% το 1999. Αυτή η γεωγραφική συγκέντρωση, που συνδυάζεται με συγκέντρωση των χρηματοδοτήσεων υπέρ του Στόχου 1, θα συμβάλει στο να επικεντρωθούν οι παρεμβάσεις των Διαρθρωτικών Ταμείων στις περιοχές εκείνες που αντιμετωπίζουν τα σοβαρότερα προβλήματα.

Στόχος 1:

Η Επιτροπή κατάρτισε τον κατάλογο των επιλέξιμων περιφερειών του Στόχου 1 για την περίοδο 2000-2006, σύμφωνα με το άρθρο 3 του γενικού κανονισμού των Διαρθρωτικών Ταμείων. Οι περιφέρειες αυτές έχουν 92,212 εκατομμύρια κατοίκους, ή το 22% του πληθυσμού της Ένωσης.

Στόχος 2:

Ο γενικός κανονισμός για τα Διαρθρωτικά Ταμεία (αριθ. 1260/1999) προβλέπει ότι ο πληθυσμός των επιλέξιμων για τον Στόχο 2 περιοχών δεν είναι δυνατό να υπερβαίνει το 18% του πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα δώδεκα από τα δεκαπέντε κράτη μέλη είναι επιλέξιμα για τον Στόχο 2. Η Ιρλανδία, η Ελλάδα και η Πορτογαλία καλύπτονται εξ` ολοκλήρου από τον Στόχο 1 ή λαμβάνουν μεταβατική στήριξη βάσει του Στόχου 1.

Σύμφωνα με το άρθρο 4, παράγραφος 2 του γενικού κανονισμού των Διαρθρωτικών Ταμείων, το ανώτατο όριο επιλέξιμου πληθυσμού για κάθε κράτος μέλος έχει υπολογιστεί βάσει τεσσάρων κριτηρίων:

- του πληθυσμού των περιφερειών σε επίπεδο NUTS III, που ανταποκρίνεται στα κοινοτικά κριτήρια επιλεξιμότητας (παράγραφοι 5 και 6 του άρθρου 4).

- του αριθμού ανέργων και του αριθμού των μακροχρόνια ανέργων στις περιφέρειες οι οποίες δεν υπάγονται στον Στόχο 1.

- του αριθμού ανέργων και του αριθμού των μακροχρόνια ανέργων στις πυκνοκατοικημένες περιοχές.

- της «ασφαλιστικής δικλείδας» που περιορίζει την ανώτατη μείωση στο ένα τρίτο του επιλέξιμου πληθυσμού ενός κράτους μέλους, σε σχέση με το ποσοστό κάλυψης από τον πρώην Στόχο 2 (περιοχές βιομηχανικής ανασυγκρότησης) και τον Στόχο 5β (μειονεκτικές αγροτικές περιοχές).

Μετά τον καθορισμό των ανώτατων ορίων επιλέξιμου πληθυσμού, η Επιτροπή κάλεσε τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη να της κοινοποιήσουν, πριν από τις 31 Αυγούστου 1999, την πρότασή τους με τις επιλέξιμες περιοχές του Στόχου 2. Οι προτάσεις αυτές κοινοποιήθηκαν κατά την περίοδο από 16 Αυγούστου 1999 έως 3 Δεκεμβρίου 1999. Η Επιτροπή αποφάσισε να κατατάξει τις προτάσεις που κρίθηκαν αποδεκτές (δηλαδή που ήταν πλήρεις και σύμφωνες προς τους κανόνες) με βάση την ημερομηνία παραλαβής τους, ώστε να δώσει τη δυνατότητα στα κράτη μέλη που υπέβαλαν πρώτα τις προτάσεις τους, τηρώντας τις κανονιστικές διατάξεις, να αρχίσουν έγκαιρα την υλοποίηση του προγραμματισμού τους. Έτσι, το 1999, η Επιτροπή έλαβε τις βασικές αποφάσεις για τον κατάλογο των επιλέξιμων περιοχών του Στόχου 2, τις ακόλουθες ημερομηνίες:

- στις 26 Οκτωβρίου 1999, για τη Φινλανδία, το Βέλγιο, τη Δανία και τις Κάτω Χώρες.

- στις 24 Νοεμβρίου 1999, για τη Γερμανία.

- στις 22 Δεκεμβρίου 1999, για το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ισπανία.

Μετά τη διαβούλευση των τριών επιτροπών οι οποίες προβλέπονται από τον γενικό κανονισμό για τα Διαρθρωτικά Ταμεία, η Επιτροπή έλαβε, στις 22 Δεκεμβρίου 1999, την οριστική απόφαση για τα τέσσερα από τα προαναφερόμενα κράτη μέλη. Για τα άλλα κράτη μέλη που υπάγονται στον Στόχο 2, με εξαίρεση την Ιταλία, ο κατάλογος των επιλέξιμων περιοχών για τον Στόχο 2 εγκρίθηκε στις αρχές του έτους 2000.

Οι αποφάσεις της Επιτροπής για τα μέσα προενταξιακών διαρθρωτικών πολιτικών ISPA και SAPARD

Για πρώτη φορά στο πλαίσιο μιας διεύρυνσης της Ένωσης, έχει τεθεί σε εφαρμογή πραγματική προενταξιακή στρατηγική. Οι κανονισμοί (ΕΚ) αριθ. 1267/1999 και 1268/1999 του Συμβουλίου, της 21ης Ιουνίου 1999, θεσπίζουν δύο νέα μέσα προενταξιακών διαρθρωτικών πολιτικών:

- ένα μέσο προενταξιακών διαρθρωτικών πολιτικών (ISPA), οι τρόποι παρέμβασης του οποίου είναι παρόμοιοι με αυτούς του Ταμείου Συνοχής και το οποίο έχει στόχο να προετοιμάσει την προσχώρηση στην Ένωση των ακόλουθων υποψήφιων χωρών: Βουλγαρίας, Εσθονίας, Ουγγαρίας, Λεττονίας, Λιθουανίας, Πολωνίας, Ρουμανίας, Σλοβακίας, Σλοβενίας και Δημοκρατίας της Τσεχίας, με ετήσιο προϋπολογισμό 1,040 δις ευρώ (τιμές 1999). Οι τομείς παρέμβασης του ISPA είναι οι επενδύσεις στους τομείς του περιβάλλοντος και των υποδομών μεταφορών.

- ένα μέσο κοινοτικής στήριξης των προενταξιακών μέτρων υπέρ της γεωργίας και της αγροτικής ανάπτυξης (SAPARD), στις δέκα προαναφερόμενες χώρες, με ετήσιο προϋπολογισμό 520 εκατ. ευρώ (τιμές 1999).

ISPA:

Στις 20 Ιουλίου 1999, η Επιτροπή έλαβε κατ` αρχήν απόφαση για τον καθορισμό της ενδεικτικής κατανομής της συνολικής συνδρομής του ISPA ανά δικαιούχο χώρα. Η κατανομή αυτή βασίζεται στα κριτήρια του άρθρου 4 του κανονισμού για το ISPA, δηλαδή στον πληθυσμό, στην έκταση και το κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ.

Στις 21 Δεκεμβρίου, η επιτροπή διαχείρισης του ISPA διατύπωσε ευνοϊκή γνώμη για το σχέδιο κατανομής των πόρων. Μετά το πέρας αυτής της διαβούλευσης, η Επιτροπή έλαβε τελική απόφαση στις 7 Μαρτίου 2000.

SAPARD:

Τον Ιούλιο 1999, η Επιτροπή εξέδωσε απόφαση για την ενδεικτική κατανομή της ετήσιας κοινοτικής χρηματοδότησης για τα προενταξιακά μέτρα υπέρ της γεωργίας και της αγροτικής ανάπτυξης [5], και στα τέλη 1999 δημοσιεύθηκε ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2759/1999 της Επιτροπής για τις διατάξεις εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1268/1999.

[5] Απόφαση αριθ. 999/595/ΕΚ

Κάθε υποψήφια χώρα έλαβε ενίσχυση του SAPARD βάσει αντικειμενικών κριτηρίων, όπως ο γεωργικός πληθυσμός, η έκταση των γεωργικών γαιών, το επίπεδο ευημερίας (ΑΕγχΠ) και η ειδική κατάσταση των περιφερειών της χώρας.

1.1.2 η εκδοση των νεων κανονισμων για τα διαρθρωτικα ταμεια (2000-2006)

Ενόψει της νέας περιόδου προγραμματισμού, η Επιτροπή είχε εγκρίνει τις προτάσεις κανονισμών τον Μάρτιο 1998 [6]. Οι προτάσεις αυτές αποτέλεσαν αντικείμενο, καθόλη τη διάρκεια του έτους 1998, εξετάσεων και διαλόγου ανάμεσα στα διάφορα κοινοτικά όργανα. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κατά την έκτακτη σύνοδό του στο Βερολίνο, στις 24 και 25 Μαρτίου 1999, κατέληξε σε συνολική συμφωνία για το Πρόγραμμα Δράσης 2000, περιλαμβανομένων των δημοσιονομικών προοπτικών για την περίοδο 2000-2006, γεγονός που επέτρεψε στο Συμβούλιο να εκδώσει επίσημα όλους τους κανονισμούς, τον Μάϊο και Ιούνιο 1999: ο κανονισμός του ΕΓΤΠΕ εκδόθηκε στις 17 Μαϊου [7]. όλοι οι άλλοι κανονισμοί των Διαρθρωτικών Ταμείων εκδόθηκαν στις 21 Ιουνίου 1999 [8]. Οι κανονισμοί αυτοί στο σύνολό τους εφαρμόζονται από 1ης Ιανουαρίου 2000.

[6] COM(1998) 131 τελικό της 18ης Μαρτίου 1998

[7] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ.1257/1999

[8] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1260/1999 για τις γενικές διατάξεις. κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1261/1999 για το ΕΤΠΑ. κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1262/1999 για το ΕΚΤ. κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1263/1999 για το ΧΜΠΑ

Αυτοί οι νέοι κανονισμοί αποτελούν απλοποίηση του νομοθετικού πλαισίου που διέπει τα Ταμεία:

*Οι προηγούμενοι κανονισμοί «πλαίσιο» και «συντονισμού της δράσης των Ταμείων» συγχωνεύθηκαν σε έναν ενιαίο γενικό κανονισμό (αριθ. 1260/1999) που συγκεντρώνει το σύνολο των κοινών διατάξεων για όλα τα Ταμεία, οι οποίες στο παρελθόν ήταν διάσπαρτες σε περισσότερους κανονισμούς.

*Οι κανονισμοί του ΕΠΤΑ, του ΕΚΤ και του ΧΜΠΑ διατηρήθηκαν σε απλουστευμένη μορφή.

*Ένας μόνο κανονισμός για τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης από το ΕΓΤΠΕ αντικατέστησε τους εννέα προηγούμενους κανονισμούς. συγκεντρώνει το σύνολο των μέτρων αγροτικής ανάπτυξης τα οποία είναι δυνατό να χρηματοδοτούνται τόσο από το ΕΓΤΠΕ-Προσανατολισμού όσο και από το ΕΓΤΠΕ-Εγγυήσεων.

*Ο γενικός κανονισμός αντανακλά την επιδίωξη μεγαλύτερης αποτελεσματικότητας κατά τη χρησιμοποίηση των πόρων των Διαρθρωτικών Ταμείων, κυρίως μέσω:

*Της μείωσης του αριθμού των Στόχων προτεραιότητας σε τρεις και την παροχή μεταβατικής στήριξης στις περιφέρειες εκείνες που παύουν να είναι επιλέξιμες.

*Της μείωσης του αριθμού των κοινοτικών Πρωτοβουλιών σε τέσσερις: συνεχίζεται η εφαρμογή των Πρωτοβουλιών INTERREG και LEADER. εγκρίθηκε νέα Πρωτοβουλία για την καταπολέμηση των διακρίσεων στην αγορά εργασίας, η EQUAL. συνεχίζεται η εφαρμογή της Πρωτοβουλίας URBAN, η οποία αφορά τα προάστια πόλεων που αντιμετωπίζουν κρίση. Έχει εισαχθεί μία σημαντική απλοποίηση: κάθε κοινοτική Πρωτοβουλία θα χρηματοδοτείται από ένα μόνο Ταμείο, αλλά κάθε Ταμείο μπορεί να επεκτείνει το πεδίο δράσης του για να χρηματοδοτεί δραστηριότητες οι οποίες φυσιολογικά χρηματοδοτούνται από τα άλλα Ταμεία.

*Της διασαφήνισης των αντίστοιχων αρμοδιοτήτων της Επιτροπής και των κρατών μελών: τα κράτη μέλη είναι κατ` εξοχήν υπεύθυνα για την εφαρμογή των παρεμβάσεων των Ταμείων. στο εσωτερικό των κρατών μελών διευρύνεται η συμμετοχή των διαφόρων εταίρων, με στόχο να ενισχυθεί η αρχή της εταιρικής σχέσης.

*Των διατάξεων για την απλούστευση του προγραμματισμού και της υλοποίησης των παρεμβάσεων των Ταμείων: τα προγράμματα που εγκρίνονται από την Επιτροπή θα εστιάζονται στη στρατηγική και στις καθορισθείσες θεματικές προτεραιότητες καθώς και στις διατάξεις εφαρμογής. η εφαρμογή των μέτρων θα υπάγεται στην αρμοδιότητα των κρατών μελών μέσω ενός «συμπληρωματικού προγραμματισμού».

*Νέων κανονιστικών διατάξεων σε θέματα διαχείρισης, παρακολούθησης και αξιολόγησης: ακριβής περιγραφή των καθηκόντων των υπευθύνων αρχών διαχείρισης και των επιτροπών παρακολούθησης, περιγραφή του περιεχομένου των ετήσιων εκθέσεων για την εκτέλεση των προγραμμάτων, καθορισμός των στόχων των αξιολογήσεων και των δεικτών παρακολούθησης.

*Της θέσπισης και εφαρμογής ενός συστήματος δημοσιονομικής διαχείρισης, απλούστερης αλλά και αυστηρότερης: αυτόματες ετήσιες δημοσιονομικές αναλήψεις υποχρεώσεων της Επιτροπής. πληρωμή προκαταβολής με την έναρξη της εφαρμογής του προγράμματος και, στη συνέχεια, ενδιάμεσες πληρωμές επιστροφής των δαπανών οι οποίες πιστοποιούνται πράγματι από τα κράτη μέλη, ενώ το τελικό υπόλοιπο καταβάλλεται με το κλείσιμο των παρεμβάσεων.

*Της ενίσχυσης των μηχανισμών δημοσιονομικού ελέγχου.

Οι κανονισμοί για το κάθε Ταμείο έχουν επιφέρει επίσης ορισμένες απλοποιήσεις:

Όσον αφορά το ΕΤΠΑ, ο κανονισμός επιφέρει ελάχιστες αλλαγές: το ΕΤΠΑ θα συνεχίσει να χρηματοδοτεί τρεις τύπους επενδύσεων: τις παραγωγικές επενδύσεις στις επιχειρήσεις, και ιδίως τις ΜΜΕ. τις επενδύσεις σε υποδομές. την ενδογενή ανάπτυξη, περιλαμβανομένων των τοπικών πρωτοβουλιών για την απασχόληση.

Ο κανονισμός του ΕΚΤ εντάσσεται στο πλαίσιο του νέου τίτλου για την απασχόληση, ο οποίος προστέθηκε στη Συνθήκη του Άμστερνταμ. Το ΕΚΤ θα στηρίξει επίσης την ευρωπαϊκή στρατηγική για την απασχόληση, μέσω πέντε τομέων προτεραιότητας: των ενεργών πολιτικών για την αγορά εργασίας, της κοινωνικής ένταξης, της δια βίου κατάρτισης, της ικανότητας προσαρμογής, της βελτίωσης της απασχόλησης των γυναικών.

Το ΧΜΠΑ αναβαθμίζεται σε πλήρες Διαρθρωτικό Ταμείο.

Ο νέος κανονισμός του ΕΓΤΠΕ αποσκοπεί στην εφαρμογή μιας ολοκληρωμένης πολιτικής βιώσιμης αγροτικής ανάπτυξης, με τη βοήθεια ενός μόνο μέσου το οποίο εξασφαλίζει μεγαλύτερη συνοχή με την κοινή γεωργική πολιτική (ΚΓΠ). Προωθούνται τρεις μεγάλοι αναπτυξιακοί άξονες: η ενίσχυση του γεωργικού και δασικού τομέα, η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των αγροτικών περιοχών, η διατήρηση του περιβάλλοντος και της αγροτικής κληρονομιάς. Οι διατάξεις εφαρμογής του κανονισμού του ΕΓΤΠΕ περιέχονται στον κανονισμό εφαρμογής (ΕΚ) αριθ. 1750/1999 και οι μεταβατικοί κανόνες για τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2603/1999, ο οποίος εκδόθηκε τον Δεκέμβριο 1999.

1.1.3 οι προτασεις κατευθυνσεων για τις κοινοτικες πρωτοβουλιες την περιοδο 2000- 2006

Καθόλη τη διάρκεια του 1999, η Επιτροπή επεξεργαζόταν τα σχέδια κατευθύνσεων για τις τέσσερις νέες κοινοτικές Πρωτοβουλίες της περιόδου 2000-2006 (INTERREG, URBAN, LEADER και EQUAL). Αυτές οι προτάσεις κατευθυντηρίων γραμμών απετέλεσαν, όπως είναι φυσικό, αντικείμενο διαβουλεύσεων ανάμεσα στα διάφορα κοινοτικά όργανα, πριν να εγκριθούν από την Επιτροπή.

*Το σχέδιο κατευθύνσεων για την Πρωτοβουλία EQUAL εγκρίθηκε στις 13 Οκτωβρίου 1999. Στόχος των κατευθύνσεων αυτών είναι η ανάπτυξη διεθνικών συνεργασιών για την προώθηση νέων μέσων καταπολέμησης των διακρίσεων και ανισοτήτων κάθε μορφής στην αγορά εργασίας. Η EQUAL λαμβάνει επίσης υπόψη την κοινωνική και επαγγελματική ένταξη των ατόμων που ζητούν άσυλο. Μετά την έγκριση αυτών των προτάσεων, η Επιτροπή ξεκίνησε διαδικασία διαβούλευσης με τα κράτη μέλη και με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η οποία ολοκληρώθηκε με την έγκριση του τελικού κειμένου των κατευθύνσεων της Πρωτοβουλίας EQUAL, στις 15 Απριλίου 2000.

*Το σχέδιο κατευθύνσεων του LEADER + εγκρίθηκε στις 14 Απριλίου 2000. Το LEADER+ αποσκοπεί στην εφαρμογή ολοκληρωμένων στρατηγικών προώθησης της αγροτικής ανάπτυξης. Ο στόχος της Πρωτοβουλίας είναι διπλός: να στηρίξει νέα πρότυπα καινοτόμα σχέδια, τα οποία υλοποιούνται από ομάδες τοπικής δράσης, και να ενθαρρύνει την ανταλλαγή εμπειριών καθώς και τη διακρατική συνεργασία.

*Η Επιτροπή εξέδωσε στις 28 Απριλίου 2000 το τελικό κείμενο των κατευθύνσεων για την Πρωτοβουλία INTERREG III. Το κείμενο περιέχει τρία σκέλη: το σκέλος Α αφορά τη διασυνοριακή συνεργασία, δηλαδή την προώθηση μιας ολοκληρωμένης περιφερειακής ανάπτυξης ανάμεσα σε παραμεθόριες περιφέρειες. το σκέλος Β αφορά τη διακρατική συνεργασία, δηλαδή τη συνεισφορά στην αρμονική χωρική ανάπτυξη σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. το σκέλος Γ έχει στόχο την ενίσχυση της διαπεριφερειακής συνεργασίας και ταυτόχρονα τη βελτίωση των πολιτικών και των μεθόδων διαπεριφερειακής οικονομικής ανάπτυξης. Οι κατευθύνσεις για την περίοδο 2000-2006 λαμβάνουν υπόψη τις εμπειρίες της περιόδου 1994-1999 και έχουν στόχο να ενισχύσουν τα θετικά αποτελέσματα που έχουν ήδη υπάρξει, εξασφαλίζοντας ότι οι συνεργαζόμενες περιφέρειες και περιοχές συντονίζουν τις προσπάθειές τους στο πλαίσιο μιας πραγματικής συνεργασίας: θα πρέπει, λοιπόν, να θέσουν σε εφαρμογή κοινές στρατηγικές και προγράμματα και να δημιουργήσουν κοινούς διοικητικούς μηχανισμούς. Για τον σκοπό αυτό, στις 29 Νοεμβρίου 1999, πραγματοποιήθηκε ημερίδα πληροφόρησης σχετικά με το INTERREG III.

*Η Επιτροπή εξέδωσε στις 28 Απριλίου 2000 τις κατευθύνσεις για την Πρωτοβουλία URBAN. Η Πρωτοβουλία αυτή επιδιώκει την υλοποίηση δύο βασικών στόχων: α) να προωθήσει την επεξεργασία και την εφαρμογή κατ` εξοχήν καινοτόμων στρατηγικών υπέρ της οικονομικής και κοινωνικής αναζωογόνησης των μικρών και μεσαίων πόλεων ή προαστίων μεγάλων αστικών κέντρων που αντιμετωπίζουν κρίση. β) να ενισχύσει την ανταλλαγή γνώσεων και εμπειριών στον τομέα της αναζωογόνησης και της βιώσιμης αστικής ανάπτυξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

1.1.4 η εκπονηση των προγραμματων της περιοδου 2000-2006: τα πρωτα σταδια

Μετά την έκδοση των κανονισμών για την περίοδο 2000-2006, καθορίστηκαν ορισμένα διαδοχικά στάδια για την επίσημη έγκριση των εγγράφων προγραμματισμού:

*Αμέσως μετά την έκδοση των κανονισμών των Ταμείων, η Επιτροπή κατάρτισε Κατευθύνσεις, με στόχο να βοηθήσει τις εθνικές και περιφερειακές αρχές κατά την προετοιμασία των στρατηγικών προγραμματισμού για κάθε έναν από τους Στόχους 1, 2 και 3. Οι κατευθύνσεις αυτές εκδόθηκαν την 1η Ιουλίου 1999 [9]. Οι κατευθύνσεις συναρθρώνονται γύρω από τρεις βασικούς άξονες: (i) βελτίωση της περιφερειακής ανταγωνιστικότηας. (ii) προώθηση της απασχόλησης, που αποτελεί την πρώτη προτεραιότητα της Κοινότητας. (iii) συνδυασμός της αστικής ανάπτυξης με την αγροτική ανάπτυξη.

[9] COM (1999) 344 τελικό της 1ης Ιουλίου 1999

*Η Επιτροπή καταρτίζει τους καταλόγους των επιλέξιμων περιφερειών / ζωνών για τους στόχους που υλοποιούνται βάσει γεωγραφικής διαίρεσης (Στόχοι 1 και 2). Ο κατάλογος των επιλέξιμων περιφερειών του Στόχου 1 καταρτίστηκε για το σύνολο της Ένωσης την 1ην Ιουλίου 1999, βάσει ενός μόνο κριτηρίου (το κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ) και σε επίπεδο εδαφικών μονάδων NUTS II (διοικητική περιφέρεια). Επειδή τα κριτήρια επιλεξιμότητας των διαφόρων περιοχών για τον Στόχο 2 είναι περισσότερα και πιο σύνθετα (βλέπε άρθρο 4 του γενικού κανονισμού των Ταμείων (ΕΚ) αριθ. 1260/1999) και εφαρμόζονται σε κατώτερο διοικητικό επίπεδο (NUTS III), οι κατάλογοι αυτοί καταρτίστηκαν από κάθε κράτος μέλος χωριστά. Έτσι εξηγείται το γεγονός ότι δεν στάθηκε δυνατό να καθοριστούν οριστικά οι επιλέξιμες για τον Στόχο 2 περιοχές ορισμένων κρατών μελών πριν από τις αρχές του 2000 (κυρίως για τη Γαλλία και την Ιταλία).

*Μετά την έγκριση των καταλόγων των επιλέξιμων περιφερειών / ζωνών, τα κράτη μέλη είχαν στη διάθεσή τους προθεσμία 4 μηνών για να καταρτίσουν τα σχέδια εθνικών ή περιφερειακών προγραμμάτων (ή «σχέδια», δηλαδή τα σχέδια ΚΠΣ ή ΕΕΠ), τα οποία στη συνέχεια υπέβαλαν στην Επιτροπή.

*Μετά την παραλαβή ενός σχεδίου που πληροί όλους τους κανονιστικούς όρους, η Επιτροπή διαθέτει προθεσμία 5 μηνών για να εγκρίνει το αντίστοιχο έγγραφο προγραμματισμού (ΚΠΣ ή ΕΕΠ). Κατά το διάστημα αυτών των 5 μηνών, γίνονται στο εσωτερικό της Επιτροπής εντατικές διαπραγματεύσεις καθώς και διαπραγματεύσεις με το κάθε κράτος μέλος, για να προσαρμοστεί το περιεχόμενο των σχεδίων και να εγκριθεί το τελικό έγγραφο. Παρομοίως, η Επιτροπή διαθέτει προθεσμία 5 μηνών για να εγκρίνει τα επιχειρησιακά προγράμματα, τα οποία είναι δυνατό να υποβάλλονται από τα κράτη μέλη είτε ταυτόχρονα με το ΚΠΣ, στο οποίο προσαρτώνται, ή μεταγενέστερα.

Μετά την έγκριση των ΕΕΠ / ΕΠ, το κράτος μέλος έχει επιπλέον προθεσμία 3 μηνών για να υποβάλει στην Επιτροπή «συμπλήρωμα προγραμματισμού». Το έγγραφο αυτό, που συντάσσεται από τα κράτη μέλη, διευκρινίζει ορισμένα στοιχεία των ΕΕΠ και ΕΠ (λεπτομερές περιεχόμενο των μέτρων. ομάδες τελικών δικαιούχων. σχέδιο χρηματοδότησης για κάθε μέτρο. διατάξεις που αφορούν την ηλεκτρονική ανταλλαγή δεδομένων ανάμεσα στο κράτος μέλος και στην Επιτροπή).

Η Επιτροπή έλαβε τα περισσότερα σχέδια για τον Στόχο 1 πριν από τις 31/12/1999. Μόνο τα σχέδια ΕΕΠ για τα τρία γαλλικά υπερπόντια διαμερίσματα (Γουαδελούπη, Μαρτινίκα, Γουιάνα) ελήφθησαν μετά από αυτή την ημερομηνία (στις 10 Ιανουαρίου 2000). Η Επιτροπή έκρινε αποδεκτά τα περισσότερα σχέδια και έτσι οι διαπραγματεύσεις με τα κράτη μέλη άρχισαν σχετικά νωρίς και η Επιτροπή μπόρεσε, με τον τρόπο αυτό, να εγκρίνει ορισμένα προγράμματα ήδη από το πρώτο τρίμηνο 2000 (τα δύο φινλανδικά ΕΕΠ και το αυστριακό ΕΕΠ).

Όσον αφορά τον Στόχο 2, οι κατάλογοι των επιλέξιμων περιοχών καταρτίστηκαν αργότερα από τους καταλόγους για τον Στόχο 1, επειδή πρέπει να λαμβάνονται υπόψη περισσότερο σύνθετα κριτήρια. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή δεν έλαβε μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1999 κανένα σχέδιο. Όλα τα σχέδια για τον Στόχο 2 ελήφθησαν από τις αρχές Ιανουαρίου μέχρι τα τέλη Απριλίου 2000.

Όσον αφορά τον προγραμματισμό των πιστώσεων προς όφελος του ανθρώπινου δυναμικού (Στόχος 3), όλα τα σχέδια υποβλήθηκαν στην Επιτροπή πριν από το τέλος 1999 και είχαν ήδη αρχίσει οι διαπραγματεύσεις με τα κράτη μέλη για τα περισσότερα από αυτά τα σχέδια.

Στο πλαίσιο της αγροτικής ανάπτυξης, το τέλος του έτους 1999 ήταν το πρώτο στάδιο εκπόνησης των σχεδίων. Οι ενέργειες αγροτικής ανάπτυξης που εντάσσονται στα προγράμματα των Στόχων 1 και 2 προβλέπονται στα προπαρασκευαστικά σχέδια αυτών των προγραμμάτων. Εντούτοις, για ορισμένες περιφέρειες των οποίων οι ζώνες του Στόχου 2 δεν καλύπτουν το σύνολο της επικράτειάς τους, οι ενέργειες στήριξης της αγροτικής ανάπτυξης είναι δυνατό να εντάσσονται σε γενικότερο σχέδιο που περιλαμβάνει και περιοχές οι οποίες δεν υπάγονται σε κάποιο Στόχο. Τα σχέδια αυτά αποκαλούνται «σχέδια αγροτικής ανάπτυξης» και καταρτίζονται σε γεωγραφικό επίπεδο που κρίνεται το καταλληλότερο. Εφόσον είναι δυνατό, τα μέτρα αγροτικής ανάπτυξης που εφαρμόζονται σε μια περιοχή πρέπει να εντάσσονται σε ένα ενιαίο σχέδιο. Τα σχέδια αυτά, που καταρτίζονται βάσει εκ των υστέρων αξιολόγησης από τις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους, έπρεπε να υποβληθούν στην Επιτροπή το αργότερο στις 3 Ιανουαρίου 2000, μετά από διαβούλευση με τις αρμόδιες αρχές και τις οργανώσεις σε τοπικό επίπεδο.

Εξάλλου, όλες οι παρεμβάσεις υπέρ της αγροτικής ανάπτυξης πρέπει υποχρεωτικά να περιλαμβάνουν γεωργοπεριβαλλοντικά μέτρα.

1.2. η διεξοδικη εξεταση των θεματικων προτεραιοτητων της συνοχησ

1.2.1. η ευρωπαϊκη στρατηγικη για την απασχοληση: μεγαλυτερη ενταξη στις παρεμβασεις των ταμειων

Με την έναρξη της ισχύος της Συνθήκης του Άμστερνταμ, η ευρωπαϊκή στρατηγική για την απασχόληση απέκτησε νέα ώθηση. Από την έκτακτη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για την Απασχόληση, που πραγματοποιήθηκε στο Λουξεμβούργο τον Νοέμβριο 1997, όλες οι κυβερνήσεις των κρατών μελών της ΕΕ άρχισαν να εφαρμόζουν τη νέα προσέγγιση συντονισμού των πολιτικών τους, καθορίζοντας κοινούς στόχους (κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση), καταρτίζοντας εθνικά σχέδια δράσης και διαδικασίες κοινής παρακολούθησης της προόδου (κοινές εκθέσεις για την απασχόληση). Το 1999, παγιώθηκε η διαδικασία που ξεκίνησε στο Λουξεμβούργο και ολοκληρώθηκε ένας πλήρης ετήσιος κύκλος, σύμφωνα με το άρθρο 128 της Συνθήκης. Μετά την εξέταση των εθνικών σχεδίων δράσης, υποβλήθηκαν για πρώτη φορά συστάσεις στα κράτη μέλη όσον αφορά τους τρόπους υλοποίησης των δεσμεύσεών τους για την επίτευξη των κοινών στόχων της στρατηγικής για την απασχόληση.

Από τότε που εγκρίθηκαν για πρώτη φορά το 1998, οι κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση εστιάζονται στους τέσσερις πυλώνες που αντανακλούν τις βασικές πολιτικές προτεραιότητες: βελτίωση της ικανότητας για απασχόληση, ανάπτυξη επιχειρηματικού πνεύματος, ενθάρρυνση της ικανότητας προσαρμογής των επιχειρήσεων και του εργατικού δυναμικού και ενίσχυση των πολιτικών για την εξασφάλιση ίσων ευκαιριών. Οι προτεραιότητες αυτές εκφράζονται σε ένα σύνολο 21 κατευθυντήριων γραμμών, οι οποίες αποτέλεσαν αντικείμενο προσαρμογής και περαιτέρω επεξεργασίας, σύμφωνα με την εκτίμηση των εθνικών σχεδίων δράσης και την κατάσταση της απασχόλησης, έτσι ώστε να ενσωματωθούν νέοι στόχοι. Το 1999, οι κατευθυντήριες γραμμές επεκτάθηκαν για να καλυφθούν νέοι στόχοι στους τομείς της δια βίου κατάρτισης, της πρόσβασης στην κοινωνία των πληροφοριών, της συμμετοχής των κοινωνικών εταίρων στη βελτίωση των όρων εργασίας και στην παροχή ίσων ευκαιριών ανάμεσα στους άνδρες και στις γυναίκες.

Η κοινή έκθεση για την απασχόληση του 1999 αναλύει την κατάσταση της απασχόλησης στην Ευρώπη, η οποία εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από το χαμηλό ποσοστό απασχόλησης του 61%, τον χαμηλό βαθμό συμμετοχής των γυναικών και των ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας στην αγορά εργασίας και τα συνεχιζόμενα υψηλά ποσοστά μακροχρόνιας ανεργίας και ανεργίας των νέων. Αντιμέτωπη με αυτές τις προκλήσεις, η ευρωπαϊκή στρατηγική για την απασχόληση αποτέλεσε το αποδεκτό πλαίσιο της μεταρρύθμισης, η οποία περιλαμβάνει τις πολιτικές για την αγορά εργασίας, τα συστήματα φορολογίας και κοινωνικών παροχών, τα συστήματα εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης και τους οργανισμούς απασχόλησης. Παρατηρείται σαφής μεταστροφή προς μία περισσότερο προληπτικού χαρακτήρα προσέγγιση της ανεργίας των νέων και της μακροχρόνιας ανεργίας, αν και ορισμένα κράτη μέλη έχουν επιδείξει μεγαλύτερη πρόοδο σε σχέση με ορισμένα άλλα όσον αφορά την επίτευξη των κοινών στόχων για την προσφορά σε όλους τους ανέργους νέους και ενήλικες νέας δυνατότητας επαγγελματικής ένταξης πριν συμπληρώσουν διάστημα 6 ή 12 μηνών ανεργίας. Επιπλέον, τα περισσότερα κράτη μέλη έχουν καλύψει το ποσοστό του 20% για τη συμμετοχή ανέργων σε προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης και σε άλλα συναφή ενεργά μέτρα. Τα κράτη μέλη αρχίζουν να προσδίδουν περισσότερο στρατηγικό χαρακτήρα στη δια βίου μάθηση και στον τομέα των υπηρεσιών, ενώ δίνουν μεγαλύτερη προσοχή στον τομέα των ίσων ευκαιριών. Από την άλλη πλευρά, δεν έχει σημειωθεί σαφής πρόοδος όσον αφορά την ανάπτυξη του επιχειρηματικού πνεύματος, ενώ η εξέλιξη όσον αφορά την ικανότητα προσαρμογής εξακολουθεί να είναι απογοητευτική.

Στο ψήφισμά του για τις κατευθυντήριες γραμμές της απασχόλησης για το 1999, το Συμβούλιο επισήμανε τον υποστηρικτικό ρόλο του ΕΚΤ στην υλοποίηση των στόχων της στρατηγικής για την απασχόληση, κυρίως μέσω της συνεισφοράς του στην ποιοτική ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού. Ειδικότερα, το ΕΚΤ πρέπει να συμβάλει στη μετατόπιση του κύριου βάρους από τις παθητικές στις ενεργητικές πολιτικές για την αγορά εργασίας και να δώσει μεγαλύτερη έμφαση στα προληπτικά μέτρα και όχι τόσο στα επανορθωτικά μέτρα. Οι κανονισμοί των Διαρθρωτικών Ταμείων για την περίοδο 2000-2006 και οι κατευθυντήριες γραμμές για τη λειτουργία τους απαιτούν από τα κράτη μέλη να ενσωματώνουν στον προγραμματισμό των παρεμβάσεων των Διαρθρωτικών Ταμείων, και κυρίως των προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται από το ΕΚΤ, την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και, γενικότερα, της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση.

Οι συστάσεις που έχουν υποβληθεί στα κράτη μέλη για την εφαρμογή των πολιτικών απασχόλησης ενισχύουν αυτή την κατεύθυνση για τα περισσότερα από αυτά, εφόσον εστιάζονται σε τομείς στους οποίους η συνεισφορά του ΕΚΤ είναι σημαντική, όπως οι πολιτικές της αγοράς εργασίας για την πρόληψη της ανεργίας των νέων και της μακροχρόνιας ανεργίας, για την επαγγελματική κατάρτιση, και οι πολιτικές για την προώθηση ίσων ευκαιριών ανάμεσα στους άνδρες και τις γυναίκες.

1.2.2. ενασ νεος χαρτησ για τις κρατικες ενισχυσεις περιφερειακου χαρακτηρα

Μετά την έγκριση των κατευθυντήριων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα [10], η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να της κοινοποιήσουν σχέδιο εθνικού χάρτη των περιφερειακών ενισχύσεων, ο οποίος αποτελείται, αφ` ενός, από τις προτεινόμενες περιφέρειες βάσει των προβλεπόμενων παρεκκλίσεων από τις διατάξεις του άρθρου 87 παράγραφος 3α) και γ) της Συνθήκης και, αφ` ετέρου, από τα ανώτατα όρια έντασης των επενδυτικών ενισχύσεων ή των ενισχύσεων για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης, όσον αφορά τις ενισχύσεις που προβλέπονται για κάθε μία από αυτές τις περιφέρειες, καθώς και από τα ισχύοντα ανώτατα όρια συσσώρευσης ενισχύσεων.

[10] ΕΕ ΕΚ C 74 της 10.03.1998

Αν και ορισμένα κράτη μέλη (Ισπανία, Ιταλία, Λουξεμβούργο) δεν το έπραξαν πριν από τον Δεκέμβριο 1999, όλα τα κράτη μέλη κοινοποίησαν το σχέδιο περιφερειακών ενισχύσεών τους εντός του έτους. Η Επιτροπή, αφού εξέτασε τις προτάσεις των κρατών μελών, ενέκρινε τα σχέδια χαρτών που υποβλήθηκαν από τη Δανία, την Ελλάδα, την Ιρλανδία και τη Φινλανδία και μέρος του χάρτη των επιλέξιμων περιφερειών της Γερμανίας και της Πορτογαλίας κατ` εξαίρεση των διατάξεων του άρθρου 87 παράγραφος 3α.

Αντίθετα, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες αν τα σχέδια ορισμένων κρατών μελών είναι σύμφωνα με τις διατάξεις της Συνθήκης. Έτσι, κίνησε τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 88 παράγραφος 2 κατά των προτάσεων για τους χάρτες του Βελγίου, της Γαλλίας και των Κάτω Χωρών, και όσον αφορά ένα μέρος του χάρτη των επιλέξιμων περιφερειών της Γερμανίας και της Πορτογαλίας κατά παρέκκλιση των διατάξεων του άρθρου 87 παράγραφος 3γ.

Οι χάρτες των άλλων κρατών μελών δεν στάθηκε δυνατό να εγκριθούν πριν από το τέλος του 1999, επειδή κοινοποιήθηκαν εκπρόθεσμα. Σε αναμονή της έγκρισής τους, και στον βαθμό που οι χάρτες περιφερειακών ενισχύσεων καταρτίζουν τον κατάλογο των περιφερειών στις οποίες είναι δυνατό να χορηγηθούν επενδυτικές ενισχύσεις στις μεγάλες επιχειρήσεις, ανεξάρτητα από το αν οι ενισχύσεις αυτές συγχρηματοδοτούνται από τα Διαρθρωτικά Ταμεία, τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη δεν μπορούν πλέον να χορηγούν ενισχύσεις αυτού του τύπου από την 1η Ιανουαρίου 2000. Η αναστολή των ενισχύσεων περιορίζεται αποκλειστικά στις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα και δεν θίγει κατά κανένα τρόπο τις παρεμβάσεις των Διαρθρωτικών Ταμείων που αποσκοπούν στη συγχρηματοδότηση καθεστώτων ενισχύσεων διαφορετικού χαρακτήρα ή δεν περιλαμβάνουν στοιχεία ενισχύσεων στις επιχειρήσεις.

1.2.3. οι εξελιξεις σε θεματα χωροταξιασ

Με την ολοκλήρωση ευρωπαϊκού διαλόγου, ο οποίος προωθήθηκε σε στενή συνεργασία ανάμεσα στην Επιτροπή και τα κράτη μέλη, με αποκορύφωμα τα οκτώ διακρατικά σεμινάρια που πραγματοποιήθηκαν το 1998 και την τελική συνεδρίαση στις Βρυξέλλες τον Φεβρουάριο 1999, η άτυπη σύνοδος Υπουργών Χωροταξίας, που πραγματοποιήθηκε στο Πότσδαμ τον Μάϊο 1999, ενέκρινε το πρώτο τελικό έγγραφο για το Σχέδιο Ανάπτυξης του Κοινοτικού Χώρου (ΣΑΚΧ). Οι Υπουργοί και ο αρμόδιος Επίτροπος επεσήμαναν ότι το γεγονός αυτό ήταν το σημαντικότερο βήμα στη διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Για πρώτη φορά, οι αρμόδιοι λήψης των αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε όλα τα επίπεδα διαθέτουν μέσο αναφοράς κοινής αποδοχής για τη χωροταξική ανάπτυξη. Τρεις είναι οι βασικοί στόχοι πολιτικής για τη χωροταξική ανάπτυξη της Ένωσης:

*Η ανάπτυξη ενός ισόρροπου και πολυκεντρικού αστικού συστήματος και η δημιουργία νέας σχέσης ανάμεσα στην αστική και αγροτική ανάπτυξη.

*Η διασφάλιση των ίσων δυνατοτήτων πρόσβασης στις υποδομές και τη γνώση. και

*Η αειφόρος ανάπτυξη, η ορθολογική διαχείριση και η προστασία της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς.

Για κάθε έναν από αυτούς τους στόχους πολιτικής, το ΣΑΚΧ προτείνει συγκεκριμένες πολιτικές επιλογές, καθιστώντας το σχέδιο επαρκές και λειτουργικό εργαλείο για την επίτευξη μιας βιώσιμης και χωροταξικά ισόρροπης ανάπτυξης της ΕΕ. Το έγγραφο δεν έχει δεσμευτικό χαρακτήρα, δεν θεσπίζει νέες αρμοδιότητες σε κοινοτικό επίπεδο και σέβεται την αρχή της επικουρικότητας. Για να προωθήσουν την εφαρμογή του ΣΑΚΧ, οι Υπουργοί Χωροταξίας και αστικής/περιφερειακής ανάπτυξης και ο αρμόδιος για την περιφερειακή πολιτική Επίτροπος συμφώνησαν, στην άτυπη σύνοδό τους του Τάμπερε, τον Οκτώβριο 1999, στην εφαρμογή ενός προγράμματος δράσης. Ανάμεσα στις άλλες προταθείσες δράσεις, το πρόγραμμα δράσης προβλέπει τον προγραμματισμό του ΣΑΚΧ μέσω των Διαρθρωτικών Ταμείων, την ένταξη των πολιτικών του κατευθύνσεων στις συναφείς κοινοτικές πολιτικές και την προετοιμασία της διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

1.3. η παραταση προσφατων δρασεων

1.3.1. τοπικα συμφωνα απασχολησησ: ενδιαμεσοσ απολογισμος και διασκεψη ενημερωσης

Αυτή η πρότυπη δράση, η οποία τέθηκε σε εφαρμογή το 1996 στο πλαίσιο του συμφώνου εμπιστοσύνης για την απασχόληση, αναπτύχθηκε σε 89 περιοχές των 15 κρατών μελών, με συνολικό πληθυσμό άνω των 35 εκατομμυρίων κατοίκων.

Με βάση τη διάγνωση των αναγκών της περιοχής και με την τεχνική βοήθεια της Κοινότητας, οργανώθηκε στις περιοχές αυτές ευρεία εταιρική σχέση, με στόχο να καταρτίσει ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης για την απασχόληση. Αυτό το σχέδιο δράσης χρηματοδοτήθηκε από τα Διαρθρωτικά Ταμεία χάρη στα περιθώρια ελιγμών που προέβλεπε ο προγραμματισμός τους. Τα σχέδια δράσης διαθέτουν με τον τρόπο αυτό, από σήμερα μέχρι τα τέλη του έτους 2001, συνολικό προϋπολογισμό 1.600 εκατ. ευρώ (εκ των οποίων τα 500 εκατ. ευρώ προέρχονται από τους πόρους των Διαρθρωτικών Ταμείων), ποσό το οποίο αναμένεται ότι θα συμβάλει στην άμεση δημιουργία ή τη διατήρηση 55.000 θέσεων απασχόλησης [11].

[11] Έγγραφο των υπηρεσιών της Επιτροπής «Δεύτερη ενδιάμεση έκθεση για τα τοπικά σύμφωνα απασχόλησης» SEC (1999) 1932 της 26/11/1999

Η προσέγγιση αυτή και τα πρώτα αποτελέσματά της, ενόψει του προγραμματισμού της περιόδου 2000-2006, προβλήθηκε στο πλαίσιο συνεδρίου το οποίο οργάνωσε η Επιτροπή για την ανταλλαγή εμπειριών.

Το συνέδριο πραγματοποιήθηκε από τις 8 έως τις 10 Νοεμβρίου 1999 στις Βρυξέλλες και έλαβαν μέρος 830 συμμετέχοντες. 59 «μέσα» που προήλθαν από τα σχέδια δράσης των τοπικών συμφώνων απασχόλησης και τυποποιήθηκαν για να είναι εύκολη η μετάδοσή τους, παρουσιάστηκαν στο πλαίσιο περισσότερων από 1.200 διμερείς συναντήσεις ανάμεσα σε συντονιστές τοπικών συμφώνων και εκπροσώπους οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και περιφερειακής διοίκησης και εθνικών κεντρικών διοικήσεων.

Οι βασικές παρεμβάσεις συνέβαλαν στο να αναδειχθούν:

*Η ισχυρή στήριξη της φινλανδικής προεδρίας, μέσω του Φινλανδού Υπουργού Εργασίας, και η στήριξη της Επιτροπής των Περιφερειών, που παρουσιάστηκε από τον πρόεδρό της. Δόθηκε έμφαση στις υφιστάμενες δυνατότητες σε τοπικό επίπεδο για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και στη συνάρθρωσή τους με την ευρωπαϊκή στρατηγική απασχόλησης.

Οι κατευθύνσεις της Επιτροπής για την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006 [12] για την ένταξη των τοπικών συμφώνων στα προγράμματα των Διαρθρωτικών Ταμείων για κάθε Στόχο.

[12] Έγγραφο των υπηρεσιών της Επιτροπής «Οδηγός των τοπικών συμφώνων απασχόλησης 2000-2006» SEC (1999) 1933 της 17/11/1999

1.3.2. η συνεχιση των μεθοδολογικων εργασιων για την αξιολογηση των προγραμματων

Οι υπηρεσίες της Επιτροπής συνέχισαν τις μεθοδολογικές εργασίες τους, που ξεκίνησαν το 1998, για την προετοιμασία της νέας περιόδου προγραμματισμού. Στο πλαίσιο της τεχνικής ομάδας αξιολόγησης πραγματοποιήθηκαν σημαντικές συζητήσεις για τα έγγραφα εργασίας που αφορούν την εκ των προτέρων αξιολόγηση, τους δείκτες παρακολούθησης και τις επιδόσεις. Τα έγγραφα αυτά διανεμήθηκαν στα κράτη μέλη σε ευρεία κλίμακα και εντάχθηκαν στον κόμβο «Inforegio» στο Διαδίκτυο.

Ο μεθοδολογικός προβληματισμός για την αξιολόγηση των επιπτώσεων στην απασχόληση συνεχίστηκε, με τη βοήθεια έρευνας για τις πρακτικές που εφαρμόζονται στα κράτη μέλη. Σύμφωνα με παραδείγματα ορθής πρακτικής (παραδείγματος χάρη, ο υπολογισμός των καθαρών αποτελεσμάτων στα βρετανικά προγράμματα), η Επιτροπή θα προσπαθήσει να προωθήσει μεθοδολογικές ανταλλαγές εμπειριών και τεχνογνωσίας, με τη συνδρομή των αρμόδιων αρχών, έτσι ώστε να υπάρχει εργαλείο σωστής μέτρησης των πιθανών και πραγματικών αποτελεσμάτων των διαρθρωτικών παρεμβάσεων στον τομέα της απασχόλησης.

Όσον αφορά ειδικότερα το ανθρώπινο δυναμικό, υπήρξε μεθοδολογική πρόοδος στους τομείς της παρακολούθησης και αξιολόγησης. Οι νέες κατευθύνσεις δοκιμάστηκαν στο πλαίσιο της τελικής αξιολόγησης και επικυρώθηκαν από κοινού με τα κράτη μέλη. Περιλαμβάνουν κοινά κριτήρια παρακολούθησης, τυπολογία των επιπτώσεων των παρεμβάσεων στον τομέα του ανθρώπινου δυναμικού, και, προπαντός, συνδέουν τις επιπτώσεις στην απασχόληση με την ικανότητα προς απασχόληση.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Η ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ Η ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ

2.1. γενικη παρουσιαση των στοχων και των κοινοτικων πρωτοβουλιων

2.1.1. τα προγραμματα που εγκριθηκαν το 1999

Το 1999 ήταν το τελευταίο έτος της περιόδου προγραμματισμού 1994-1999. Κατά τη διάρκεια του έτους εγκρίθηκαν ελάχιστα νέα προγράμματα και το σύνολο των προγραμμάτων ήταν υπό εκτέλεση.

Συνολικά, το 1999 εγκρίθηκαν μόνον πέντε νέες παρεμβάσεις για τους διάφορους Στόχους. Πρόκειται για δύο επιχειρησιακά προγράμματα του Στόχου 1, τα οποία δεν είχε σταθεί δυνατό να εγκριθούν προηγουμένως: ένα πρόγραμμα το οποίο ενσωματώνει τα τοπικά σχέδια απασχόλησης στον προγραμματισμό της Ισπανίας, συνολικού ποσού 64,6 εκατ. ευρώ, και ένα πρόγραμμα που έχει στόχο την ανάπτυξη του στόλου οικολογικών λεωφορείων στην Ελλάδα, συνολικού ποσού 37,4 εκατ. ευρώ. Εκτός από αυτά τα δύο επιχειρησιακά προγράμματα, εγκρίθηκαν επίσης τρεις συνολικές επιχορηγήσεις υπέρ των περιφερειών του Στόχου 1 της Ιταλίας, με συνολικό ποσό 45 εκατ. ευρώ περίπου.

Και οι πέντε αυτές νέες παρεμβάσεις συνολικά αντιπροσωπεύουν μόλις το 0,1% του συνόλου των χρηματοδοτήσεων των Ταμείων οι οποίες χορηγήθηκαν για τους διάφορους Στόχους κατά την περίοδο 1994-1999.

Παράλληλα, εγκρίθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους 25 προγράμματα κοινοτικών Πρωτοβουλιών. Πρόκειται για προγράμματα που χρηματοδοτούνται κατ` αποκοπήν με εξαιρετικά περιορισμένα ποσά (κατ` ανώτατο όριο 1,5 εκατ. ευρώ), με εξαίρεση τα δύο προγράμματα INTERREG II Γ (διακρατική συνεργασία), εκ των οποίων το ένα αφορά τον χώρο του Ατλαντικού και το άλλο την καταπολέμηση της ξηρασίας στην Ελλάδα (13,4 εκατ. ευρώ για το κάθε ένα). Τα περισσότερα από αυτά τα νέα προγράμματα (22) αφορούν την Πρωτοβουλία ΜΜΕ.

2.1.2. γενικη επισκοπηση της εφαρμογησ

Μέχρι το τέλος του 1999, ο προγραμματισμός των στόχων προτεραιότητας των Διαρθρωτικών Ταμείων για την περίοδο 1994-1999 υλοποιείται μέσω 610 παρεμβάσεων, οι περισσότερες από τις οποίες αφορούν τους Στόχους 1 και 2. Στις παρεμβάσεις αυτές προστίθενται οι παρεμβάσεις των κοινοτικών Πρωτοβουλιών, οι οποίες υλοποιούνται μέσω 524 προγραμμάτων.

Συνολικά, οι παρεμβάσεις των Διαρθρωτικών Ταμείων για την περίοδο 1994-1999 υλοποιούνται μέσω 1.134 προγραμμάτων.

Ανακεφαλαίωση των χρηματοδοτήσεων των Διαρθρωτικών Ταμείων 1994-1999 (ΚΠΣ και ΕΕΠ) σε εκατ. ευρώ, στις 31.12.99:

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Μετά την επιτάχυνση της υλοποίησης των παρεμβάσεων, η οποία παρατηρήθηκε το 1997 και 1998, το 1999 ήταν έτος πλήρους υλοποίησης του προγραμματισμού, όπως δείχνουν και τα παρακάτω διαγράμματα.

ΚΠΣ / ΕΕΠ: η εκτέλεση των πιστώσεων των ετών 1994 έως 1999 για όλους τους Στόχους:

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

//

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Κατά τη διάρκεια αυτού του τελευταίου έτους εκτέλεσης των πιστώσεων για τους Στόχους 1 έως 6, οι αναλήψεις υποχρεώσεων ανήλθαν στο 93,47% των διαθεσίμων πιστώσεων του έτους και οι πληρωμές στο 87,09%. Στα τέλη της περιόδου προγραμματισμού, οι αναλήψεις υποχρεώσεων ανήλθαν στο 99% της συνολικής συνδρομής. Κατά τη διάρκεια του 1999 παρατηρήθηκε σημαντική επιτάχυνση του ρυθμού των αναλήψεων υποχρεώσεων, εφόσον αυτές αντιπροσωπεύουν το 21% του συνόλου των αναλήψεων υποχρεώσεων που πραγματοποιήθηκαν από το 1994. Η κατάσταση παρουσιάζει ελαφρές διαφορές ανάμεσα στα κράτη μέλη, αλλά σε μικρότερο ποσοστό σε σχέση με τα προηγούμενα έτη. Πράγματι, μόνο δύο κράτη μέλη έχουν δεσμεύσει το 100% της συνολικής χορήγησης της περιόδου (Βέλγιο και Δανία). Τα περισσότερα κράτη μέλη παρουσιάζουν ποσοστό αναλήψεων υποχρεώσεων 99% των συνδρομών, ενώ ορισμένα κράτη μέλη παρουσιάζουν χαμηλότερα ποσοστά: τα κράτη αυτά είναι το Λουξεμβούργο (98%), η Αυστρία (98%) και το Ηνωμένο Βασίλειο (96%). Σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, το κράτος μέλος χάνει τις πιστώσεις της περιόδου 1994-1999 οι οποίες δεν αναλήφθηκαν μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1999.

Στον τομέα των πληρωμών, το 1999 παρατηρήθηκε επίσης σημαντική βελτίωση, εφόσον το συνολικό ποσοστό εκτέλεσης των πιστώσεων πληρωμών ανήλθε στο 75%. Πρέπει να επισημάνουμε ότι οι επιτόπου πληρωμές για τις πιστώσεις της περιόδου 1994-1999 μπορούν να κλιμακωθούν μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2001. Και όσον αφορά τις πληρωμές, παρατηρούνται ορισμένες αποκλίσεις ανάμεσα στα κράτη μέλη. Έτσι, όπως και το 1998, τα κράτη μέλη που παρουσίασαν τα υψηλότερα ποσοστά εκτέλεσης των πιστώσεων πληρωμών είναι οι «χώρες της συνοχής», δηλαδή οι λιγότερο εύπορες χώρες και βασικοί δικαιούχοι των Διαρθρωτικών Ταμείων: Ισπανία (81%), Πορτογαλία (89%), Ιρλανδία (87%). Στον αντίποδα αυτών των χωρών, ορισμένα από τα πλουσιότερα κράτη μέλη της Ένωσης παρουσιάζουν ποσοστό εκτέλεσης των πληρωμών κατώτερο από τον κοινοτικό μέσο όρο.

Τα προγράμματα των Στόχων 1 και 3 παρουσιάζουν τα μεγαλύτερα ποσοστά εκτέλεσης: τα ποσοστά αναλήψεων υποχρεώσεων για τους Στόχους αυτούς ανέρχονται αντίστοιχα στο 99% και 100% και τα ποσοστά των πληρωμών ανέρχονται ή προσεγγίζουν το 80%. Πρόκειται για ποσοστά ανώτερα από τον μέσο όρο. Αντίθετα, παρατηρούνται καθυστερήσεις στην εκτέλεση των πληρωμών για τους Στόχους 2, 4 και 5β. Για τον Στόχο 2, τα χαμηλότερα ποσοστά εκτέλεσης αποδίδονται στις καθυστερήσεις των πληρωμών, οι οποίες οφείλονται στο γεγονός ότι τα προγράμματα της περιόδου 1997-1999 εγκρίθηκαν εντός του 1997: δεν στάθηκε δυνατό να υλοποιηθούν στην πράξη όλες οι ενέργειες που καλύπτονται από τα προγράμματα αυτά, ενώ ένα μεγάλο μέρος των πληρωμών για τις ενέργειες αυτές αναμένεται ότι θα πραγματοποιηθεί εντός του 2000.

Η συνεκτίμηση του θέματος της ισότητας των ευκαιριών ανάμεσα στους άνδρες και τις γυναίκες στα προγράμματα εθνικής πρωτοβουλίας:

Ο προγραμματισμός σε θέματα ίσων ευκαιριών έχει στόχο τη συστηματική ένταξη των αντίστοιχων προτεραιοτήτων και αναγκών των γυναικών και των ανδρών σε όλες τις πολιτικές. Στόχος του προγραμματισμού αυτού είναι να προωθήσει την ισότητα ανάμεσα στις γυναίκες και στους άνδρες και να κινητοποιήσει όλες τις γενικές πολιτικές και τα μέτρα, ειδικά για την επίτευξη της ισότητας. Οι επιπτώσεις της πολιτικής στην κατάσταση των γυναικών και των ανδρών λαμβάνονται υπόψη στα στάδια του προγραμματισμού, της εφαρμογής, της παρακολούθησης και της αξιολόγησης.

Ο κεντρικός προγραμματισμός αποτελεί στρατηγική για την προώθηση της ισότητας ανάμεσα στις γυναίκες και τους άνδρες με αποτελεσματικότερο τρόπο. Πρέπει να έχουμε υπόψη ότι ο κεντρικός προγραμματισμός αποτελεί πρόσθετο στοιχείο των υφισταμένων μηχανισμών και μέτρων θετικής δράσης υπέρ των γυναικών, ή του φύλου που δεν εκπροσωπείται επαρκώς. Μιλούμε ουσιαστικά για αλληλοσυμπληρούμενη διπλή προσέγγιση: την εφαρμογή μέτρων οριζόντιου χαρακτήρα και ταυτόχρονα ειδικά μέτρα κατά περίπτωση.

Ο κεντρικός προγραμματισμός έχει στόχο να καταστούν οι γενικές πολιτικές περισσότερο ευαίσθητες σε θέματα ισότητας των φύλων. Αυτό σημαίνει ότι οι πολιτικές πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις διαφορές στον τρόπο ζωής ανδρών και γυναικών, να επιδιώκουν την ισότητα γενικά και να αντιμετωπίζουν τις ανισότητες. Αυτό σημαίνει καθορισμό παρεμβάσεων που να εξασφαλίζουν την υπέρβαση των εμποδίων και ότι ικανοποιούνται στον ίδιο βαθμό οι ανάγκες και τα συμφέροντα των γυναικών και των ανδρών.

Η Επιτροπή έχει καταβάλει προσπάθειες να προωθήσει ειδικά μέτρα που έχουν στόχο να βελτιώσουν την κατάσταση των γυναικών, μέσω διαδοχικών πολυετών προγραμμάτων δράσης και της ενσωμάτωσης σε όλες τις πολιτικές του ζητήματος της ισότητας των φύλων.

Η ανακοίνωση της Επιτροπής του 1996 «Η ένταξη των ίσων ευκαιριών για τις γυναίκες και τους άνδρες σε όλες τις πολιτικές και τις δραστηριότητες της Κοινότητας» παρέχει ορισμό της έννοιας του «κεντρικού προγραμματισμού» και δηλώνει τη δέσμευση της Επιτροπής να εφαρμόσει πολιτική που βασίζεται στην «κινητοποίηση όλων των μέτρων που αποσκοπούν ειδικά στην επίτευξη της ισότητας». Αυτό ήταν και το επίσημο σημείο εκκίνησης που δηλώνει τη δέσμευση της Επιτροπής να εφαρμόσει πολιτική κεντρικού προγραμματισμού και αποτέλεσε τη βάση για όλες τις μετέπειτα δραστηριότητες.

2.1.3. η υλοποιηση των στοχων 1 (αναπτυξιακα καθυστερημενες περιφερειεσ) και 6 (αραιοκατοικημενες περιφερειεσ)

Το 1999 εγκρίθηκαν πέντε παρεμβάσεις που αφορούν τον Στόχο 1 (βλέπε σημείο 2.1.1.). Αυτές οι νέες παρεμβάσεις αντιπροσωπεύουν συνολική χρηματοδότηση που δεν υπερβαίνει τα 147 εκατ. ευρώ, ή το 0,15% της συνολικής συνδρομής των Διαρθρωτικών Ταμείων για τον Στόχο 1 κατά την περίοδο 1994-1999.

Στα τέλη του 1999, η υλοποίηση του Στόχου 1 πραγματοποιούνταν μέσω 219 μορφών παρέμβασης συνολικά (ΕΕΠ, ΕΠ, συνολικές επιχορηγήσεις, μεγάλα έργα). Ο Στόχος 6 υλοποιείται μέσω δύο ΕΕΠ (που εγκρίθηκαν το 1995) για τις βόρειες περιφέρειες της Σουηδίας και της Φινλανδίας.

Εκτέλεση των πιστώσεων:

Όπως και το 1998, ο Στόχος 1 παρουσιάζει (μαζί με τον Στόχο 3) τα υψηλότερα ποσοστά εκτέλεσης των πιστώσεων το 1999. Συνεχίστηκε η επιτάχυνση της εφαρμογής των προγραμμάτων, όπως δείχνουν τα παρακάτω διαγράμματα:

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

//

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Πράγματι, για τον Στόχο 1, μέχρι το τέλος 1999 είχαν δεσμευθεί όλες σχεδόν οι διαθέσιμες πιστώσεις της περιόδου και οι πληρωμές ανήλθαν στο 78%. Επιβεβαιώθηκε, λοιπόν, η επιτάχυνση του ρυθμού της εκτέλεσης, που άρχισε το 1997. Το 1999 ήταν, πράγματι, το τελευταίο έτος της περιόδου προγραμματισμού και οι αναλήψεις υποχρεώσεων έπρεπε βάσει των κανονισμών να έχουν εκτελεσθεί πριν από την 31η Δεκεμβρίου. Οι βασικοί δικαιούχοι των Ταμείων είναι και οι χώρες που παρουσιάζουν τις καλύτερες επιδόσεις στην υλοποίηση των προγραμμάτων του Στόχου: Ισπανία, Πορτογαλία, Ιρλανδία, Γερμανία, με ποσοστά εκτέλεσης ανώτερα από τον κοινοτικό μέσο όρο, και κυρίως στην περίπτωση της Πορτογαλίας (οι αναλήψεις υποχρεώσεων ανέρχονται στο 99% και οι πληρωμές στο 89% των διαθεσίμων πιστώσεων) και της Ιρλανδίας (αναλήψεις υποχρεώσεων 99% και πληρωμές 87%). Η Ελλάδα βρίσκεται στον κοινοτικό μέσο όρο, εφόσον το 1999 κάλυψε σχεδόν εξ` ολοκλήρου την καθυστέρηση στο επίπεδο της εκτέλεσης των πιστώσεων πληρωμών. Όπως είχε ήδη διαπιστωθεί το 1997 και το 1998, τα κράτη μέλη που εξακολουθούσαν να παρουσιάζουν ορισμένες καθυστερήσεις στην υλοποίηση του Στόχου 1 ήταν και το 1999 ορισμένα από τα πλέον εύπορα κράτη μέλη: Βέλγιο, Γαλλία, Λουξεμβούργο, Κάτω Χώρες, Ηνωμένο Βασίλειο. Η Ιταλία, από την πλευρά της, παρουσίασε το 1999 σημαντική επιτάχυνση της εκτέλεσης των πιστώσεων, αλλά αυτό δεν στάθηκε αρκετό για να καλύψει την καθυστέρηση που είχε σημειωθεί από την έναρξη της περιόδου, εκτός από τις αναλήψεις υποχρεώσεων.

Όσον αφορά τον Στόχο 6, η κατάσταση εξακολουθεί να είναι διαφορετική στις δύο δικαιούχες χώρες: πράγματι, αν και η εκτέλεση των πιστώσεων πληρωμών ανήλθε στο 100% και για τα δύο κράτη μέλη, η Φινλανδία παρουσιάζει σαφώς υψηλότερο ποσοστό εκτέλεσης των πληρωμών από τη Σουηδία (65% και 54% αντίστοιχα). Συνολικά, αυτά τα ποσοστά εκτέλεσης κυμαίνονται στον κοινοτικό μέσο όρο για το σύνολο των Στόχων. Πρέπει, εντούτοις, να υπενθυμίσουμε ότι τα προγράμματα του Στόχου 6 εγκρίθηκαν το1995, μετά την προσχώρηση της Σουηδίας και της Φινλανδίας.

2.1.4. η υλοποιηση του στοχου 2 (περιοχες βιομηχανικης ανασυγκροτησησ)

Μετά την έναρξη το 1997 του νέου σταδίου προγραμματισμού (1997-1999) και την έγκριση κατά τη διάρκεια του ίδιου έτους και του 1998 του συνόλου των προγραμμάτων αυτού του Στόχου, το 1999 δεν εγκρίθηκε κανένα νέο πρόγραμμα για τον Στόχο 2. Το έτος αυτό ήταν, λοιπόν, έτος σταθεροποίησης της επιτόπου εφαρμογής και εκτέλεσης.

Εκτέλεση των πιστώσεων του Στόχου 2:

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

//

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Επειδή ορισμένα προγράμματα εγκρίθηκαν στα τέλη 1997 ή ακόμη και το 1998, η πραγματική υλοποίησή τους άρχισε το 1999. αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το ποσοστό εκτέλεσης των πληρωμών είναι σχετικά χαμηλό (60% της συνολικής συνδρομής της περιόδου). Οι επιτόπου πληρωμές μπορούν, ωστόσο, να κλιμακωθούν μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2001 για τα προγράμματα αυτά.

Πρέπει να επισημάνουμε ότι το 1999 παρατηρήθηκε σημαντικότατη επιτάχυνση της εκτέλεσης των πιστώσεων υποχρεώσεων, εφόσον αυτές ανήλθαν στο 25% των αναλήψεων υποχρεώσεων της περιόδου. Παρά το γεγονός αυτό, το 3% των συνολικών πιστώσεων της περιόδου (ή ποσό 477,5 εκατ. ευρώ) δεν στάθηκε δυνατό να αναληφθεί πριν από τις 31 Δεκεμβρίου. Οι πιστώσεις αυτές θα πρέπει να ανασυσταθούν, εφόσον είναι αδύνατο να πραγματοποιηθεί οποιαδήποτε μεταφορά πιστώσεων από την περίοδο 1994-1999 στην περίοδο 2000-2006.

2.1.5. η υλοποιηση των στοχων 3 και 4 (ανθρωπινο δυναμικο και αγορα εργασιασ)

Οι ενέργειες υπέρ της ισότητας ανάμεσα στις γυναίκες και τους άνδρες στον τομέα του ανθρώπινου δυναμικού:

Στο πλαίσιου του Στόχου 3, πραγματοποιήθηκαν ανακατανομές πιστώσεων κατά το τελευταίο τρίμηνο του έτους. Αυτό επέτρεψε να χορηγηθούν συμπληρωματικά κονδύλια στις προτεραιότητες της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση, και κυρίως υπέρ των ενεργητικών πολιτικών της αγοράς εργασίας για τους νέους, για τη συμμετοχή των γυναικών σε αυτές τις πολιτικές καθώς και για την προώθηση της ισότητας των δύο φύλων στα διάφορα προγράμματα.

Λόγω της φύσης και του σκοπού τους, τα προγράμματα του Στόχου 4, που καλύπτουν διαφορετικούς τομείς της οικονομίας, δεν έχουν ως ειδικό αντικείμενο την ισότητα ανάμεσα στις γυναίκες και τους άνδρες. Εντούτοις, ορισμένες ενέργειες που υλοποιούνται στο πλαίσιο αυτών των προγραμμάτων, ευνοούν τις γυναίκες, κυρίως στον τομέα του επαγγελματικού αναπροσανατολισμού.

*η υλοποιηση του στοχου 3 (μακροχρονια ανεργια, κοινωνικη ενταξη των νεων και ενταξη στην αγορα εργασιασ)

Ο Στόχος 3 είναι οριζόντιου χαρακτήρα (καλύπτει όλη την επικράτεια της Κοινότητας, πλην των περιφερειών του Στόχου 1 οι οποίες επωφελούνται από μια ολοκληρωμένη προσέγγιση) και έχει πολλές ομάδες στόχου: τους ανέργους νέους, τους μακροχρόνια ανέργους και τα άτομα που απειλούνται με αποκλεισμό από την αγορά εργασίας.

Μετά την έναρξη της εφαρμογής της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση (ΕΣΑ) το 1997, τα προγράμματα τροποποιήθηκαν ώστε να λάβουν υπόψη τις νέες κατευθύνσεις.

Εκτέλεση των πιστώσεων του Στόχου 3:

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

//

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Στα τέλη 1999, αναλήφθηκε το σύνολο των διαθεσίμων πιστώσεων της περιόδου, ενώ οι πληρωμές ανήλθαν στο 80%, ποσοστά που υπερβαίνουν σαφώς τον μέσο όρο για το σύνολο των Στόχων.

*η υλοποιηση του στοχου 4 (βιομηχανικες αλλαγες και συστηματα παραγωγησ)

Ο Στόχος 4 είναι επίσης οριζόντιου χαρακτήρα (καλύπτει όλη την κοινοτική επικράτεια πλην των περιφερειών του Στόχου 1). Επιδιώκει τη βελτίωση των δυνατοτήτων απασχόλησης και των επαγγελματικών προσόντων των εργαζομένων, κυρίως όσων απειλούνται περισσότερο από την ανεργία. Οι ενέργειες που υλοποιούνται στο πλαίσιο αυτού του Στόχου αφορούν την επαγγελματική κατάρτιση, την παρακολούθηση και παροχή συμβουλών, την οργάνωση δικτύου και τη βελτίωση των συστημάτων συνεχούς κατάρτισης. Τα προγράμματα αντανακλούν επίσης την προτεραιότητα την οποία δίνει η ευρωπαϊκή στρατηγική για την απασχόληση στην ικανότητα προσαρμογής.

Εκτέλεση των πιστώσεων του Στόχου 4:

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

//

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Η βελτίωση του ρυθμού εκτέλεσης των πιστώσεων που παρατηρήθηκε το 1998 συνεχίστηκε και το 1999. Πιο συγκεκριμένα, καταβλήθηκαν σημαντικές προσπάθειες στο Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο είχε υποβάλει το πρόγραμμά του για τον Στόχο 4 μόλις το 1998. Το ίδιο έπραξε και η Ιταλία. Έτσι, μέχρι το τέλος 1999, οι αναλήψεις υποχρεώσεων κάλυψαν το 100% των διαθεσίμων πιστώσεων, αλλά οι πληρωμές δεν υπερέβησαν το 69%, γεγονός που οφείλεται εν μέρει στον εξαιρετικά καινοτόμο χαρακτήρα ορισμένων μέτρων. Παρόλ` αυτά, εκτιμάται ότι οι πληρωμές θα ολοκληρωθούν εντός του 2000, περιλαμβανομένου του Ηνωμένο Βασιλείου και της Ιταλίας, των δύο χωρών που παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη καθυστέρηση στις πληρωμές.

2.1.6. η υλοποιηση του στοχου 5a (προσαρμογη των διαρθρωσεων της γεωργιασ και της αλιειασ)

*στοχος 5a - γεωργιασ:

Ο Στόχος 5α-γεωργίας είναι οριζόντιου χαρακτήρα και αφορά τη γεωργική δραστηριότητα σε όλη την επικράτεια της Ένωσης και στηρίζει τον εκσυγχρονισμό των γεωργικών διαρθρώσεων. Από την άποψη αυτή, συνδέεται με την κοινή γεωργική πολιτική και καλύπτει επίσης και τον τομέα της δασοκομίας.

Το 1999, οι βασικοί κανονισμοί του Στόχου 5α-γεωργίας (ιδίως οι κανονισμοί αριθ. 950/97, 951/97 και 952/97) κωδικοποιήθηκαν σε έναν ενιαίο κανονισμό για την αγροτική ανάπτυξη (αριθ. 1257/1999), ο οποίος εφαρμόζεται από 1ης Ιανουαρίου 2000. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή εξέδωσε τον Φεβρουάριο τον κανονισμό για τις ενισχύσεις που χορηγούνται στις ενώσεις παραγωγών (αριθ. 243/1999 [13]), τον Μάρτιο εξέδωσε απόφαση που τροποποιεί τον κατάλογο των μειονεκτικών περιοχών (αριθ. 251/1999 [14]) και τον Ιούλιο κανονισμό για τις πρωτοβάθμιες και δευτεροβάθμιες ενώσεις παραγωγών (αριθ. 1606/1999 [15]).

[13] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 243/1999 της Επιτροπής, της 1ης Φεβρουαρίου, που τροποποιεί τους κανονισμούς (ΕΚ) αριθ. 478/97 και (ΕΚ) αριθ. 20/98 σχετικά με τις διατάξεις εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2200/96.

[14] Απόφαση της Επιτροπής, της 23ης Μαρτίου 1999, ΕΕ L 096 της 10ης Απριλίου 1999, σ.29-30

[15] Κανονισμός της Επιτροπής της 22ας Ιουλίου που τροποποιεί τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 220/91 σχετικά με τις διατάξεις εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 952/97

Η Επιτροπή τροποποίησε το ΚΠΣ που αφορά τη βελτίωση των όρων μεταποίησης και εμπορίας των γεωργικών προϊόντων στην Ιταλία, αυξάνοντας το συνολικό ποσό του προγράμματος. Ενέκρινε, επίσης, κατά τη διάρκεια του έτους, δώδεκα τροποποιήσεις ΕΕΠ, οι οποίες αφορούν επτά κράτη μέλη.

Οι ενέργειες προώθησης της ισότητας ανάμεσα στους άνδρες και τις γυναίκες στον γεωργικό τομέα:

Ελάχιστα ήταν τα ειδικά μέτρα για την ισότητα των ευκαιριών που περιείχαν οι ενέργειες οριζόντιου χαρακτήρα του Στόχου 5α για την περίοδο 1994-1999. Εντούτοις, ένα μέρος των ενισχύσεων για την εγκατάσταση νέων γεωργών αφορά τις γυναίκες. Οι γυναίκες μπορούν επίσης να λαμβάνουν επενδυτικές ενισχύσεις, να επωφελούνται από μέτρα γεωργοπεριβαλλοντικού χαρακτήρα και από μέτρα για τη μεταποίηση και την εμπορία των γεωργικών προϊόντων. Πράγματι, δείχνουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την προώθηση σχεδίων που αφορούν την παρασκευή τοπικών προϊόντων στο αγρόκτημα, κυρίως περιφερειακών προϊόντων, τα οποία εξασφαλίζουν συμπληρωματικό εισόδημα στη γεωργική εκμετάλλευση. Προωθούν σχέδια αγροτοτουρισμού και δραστηριότητες εστιατορίου οι οποίες συνδέονται συχνά με την άμεση πώληση προϊόντων στο αγρόκτημα καθώς και με τη χειροτεχνία.

Οι γυναίκες κάνουν συχνά χρήση των υπηρεσιών αντικατάστασης, όταν υπάρχουν παρόμοιες υπηρεσίες (κυρίως σε περίπτωση ασθένειας). Οι περισσότερες αγροτικές περιοχές παρουσιάζουν σοβαρή έλλειψη υπηρεσιών σε πολλούς τομείς: παιδεία, υγεία, υπηρεσίες φροντίδας παιδιών και ηλικιωμένων ατόμων κλπ. Η νέα νομοθεσία για την αγροτική ανάπτυξη θα συμβάλει στην προώθηση των υπηρεσιών αυτών για όλες τις περιοχές (άρθρο 33 του κανονισμού αριθ. 1257/1999).

Εκτέλεση των πιστώσεων του Στόχου 5α-γεωργίας:

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

//

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Όπως συνέβη και με τους άλλους Στόχους, το 1999 παρατηρήθηκε βελτίωση των ποσοστών εκτέλεσης των πιστώσεων του Στόχου 5α-γεωργίας, κυρίως των πιστώσεων υποχρεώσεων. Έτσι, μέχρι το τέλος του 1999, αναλήφθηκε το 96% των πιστώσεων της περιόδου, ενώ οι πληρωμές ανήλθαν στο 70%. Εντούτοις, τα ποσοστά αυτά εξακολουθούν να είναι κατώτερα από τον μέσο όρο για το σύνολο των Στόχων. Και σε αυτή την περίπτωση, εξακολουθούν να υπάρχουν πολύ μεγάλες αποκλίσεις ανάμεσα στα διάφορα κράτη μέλη: όπως και το 1998, η Ιταλία και οι Κάτω Χώρες παρουσιάζουν τα χαμηλότερα ποσοστά εκτέλεσης των πιστώσεων.

ο στοχος 5a - αλιειασ:

Οι ειδικοί στόχοι του ΧΜΠΑ στο πλαίσιο του Στόχου 5α-αλιείας μπορούν να συνοψιστούν ως εξής:

- Για τους αλιευτικούς στόλους: επίτευξη βιώσιμης ισορροπίας ανάμεσα στην αλιευτική ικανότητα και τους διαθέσιμους πόρους (αποκαλείται «προσαρμογή της αλιευτικής προσπάθειας»), χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η αναγκαία ανανέωση των αλιευτικών στόλων και ο εκσυγχρονισμός των σκαφών.

- Στους άλλους τομείς (υδατοκαλλιέργεια, μεταποίηση και εμπορία των προϊόντων, λιμενικοί εξοπλισμοί κλπ): εκσυγχρονισμός και ορθολογική διαχείριση των διαφόρων στοιχείων και μονάδων παραγωγής, με στόχο να βελτιωθεί η αποδοτικότητα και η ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων της αλιείας και να αυξηθεί η προσφορά.

Οι καθορισθείσες προτεραιότητες για την επιλογή των χορηγούμενων χρηματοδοτήσεων είναι οι ακόλουθες:

- Για τους αλιευτικούς στόλους: οριστική μείωση των αλιευτικών ικανοτήτων (μέτρα οριστικής παύσης της δραστηριότητας αλιευτικών σκαφών. δημιουργία κοινών επιχειρήσεων). τήρηση των στόχων μείωσης του αριθμού των πλοίων οι οποίοι καθορίζονται στα «προγράμματα πολυετούς προσανατολισμού για τους αλιευτικούς στόλους - ΠΠΠ».

- Για τους άλλους τομείς: εκσυγχρονισμός των εγκαταστάσεων, συμμόρφωση με τα υγειονομικά πρότυπα, περιορισμός των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, διαφοροποίηση της παραγωγής.

Οι ενέργειες υπέρ της ισότητας των ευκαιριών ανάμεσα στους άνδρες και τις γυναίκες στον τομέα της αλιείας:

Όσον αφορά την αλιεία, η Επιτροπή προτίθεται να πραγματοποιήσει μελέτη για τον ρόλο των γυναικών στον τομέα της αλιείας, η οποία θα περιλαμβάνει το σύνολο των διαθέσιμων στοιχείων γι αυτό το θέμα. Εξάλλου, η Επιτροπή ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να συμπεριλάβουν, στο πλαίσιο του νέου προγραμματισμού του ΧΜΠΑ για την περίοδο 2000-2006, μέτρα που έχουν στόχο να προωθήσουν την ισότητα των ευκαιριών ανάμεσα στους άνδρες και τις γυναίκες στην απασχόληση στον τομέα της αλιείας, καθώς και ενέργειες υπέρ των γυναικών αλιέων της παράκτιας αλιείας (κατ` εφαρμογή των νέων διατάξεων των άρθρων 11 και 17 του νέου κανονισμού εφαρμογής του ΧΜΠΑ).

Εκτέλεση των πιστώσεων του Στόχου 5α-αλιείας:

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

//

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Το 1999, πραγματοποιήθηκαν μία ή περισσότερες τροποποιήσεις είκοσι προγραμμάτων, είτε για να ληφθεί υπόψη η καθυστέρηση κατά την υλοποίησή τους, είτε για να τροποποιηθεί η κατανομή των πιστώσεων ανάμεσα στα διάφορα μέτρα, ή για να ενσωματωθεί το προϊόν της ετήσιας τιμαριθμικής αναπροσαρμογής.

Το 1999 παρατηρήθηκε σημαντική κάλυψη της καθυστέρησης στην εκτέλεση των πιστώσεων, μετά από την κάμψη που παρατηρήθηκε το 1998: πράγματι, στις 31 Δεκεμβρίου 1999, αναλήφθηκε το σύνολο των πιστώσεων της περιόδου και οι πληρωμές ανήλθαν στο 73%, ποσοστά συγκρίσιμα με τον κοινοτικό μέσο όρο για το σύνολο των Στόχων.

Τα κράτη μέλη που εξακολουθούσαν να παρουσιάζουν καθυστερήσεις το 1998 τις κάλυψαν σε μεγάλο βαθμό, γεγονός που σε ορισμένες περιπτώσεις οφείλεται στη μείωση του ποσού της αρχικής χρηματοδότησης των προγραμμάτων (Ιταλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Δανία).

2.1.7. η υλοποιηση του στοχου 5b (αναπτυξη των αγροτικων περιοχων)

Ο Στόχος 5β είναι στόχος περιφερειακού χαρακτήρα που διευκολύνει την ανάπτυξη και τη διαρθρωτική προσαρμογή των αγροτικών περιοχών που δεν υπάγονται στις περιφέρειες του Στόχου 1. Κατά τη διάρκεια του 1999, πραγματοποιήθηκαν 110 τροποποιήσεις των εγγράφων προγραμματισμού, οι οποίες αφορούν τα δώδεκα δικαιούχα κράτη μέλη. Οι τροποποιήσεις αυτές είχαν στόχο την προσαρμογή των διαθεσίμων πιστώσεων του προϋπολογισμού, ώστε να ικανοποιηθούν οι ανάγκες των μέτρων τα οποία υλοποιούνται με ικανοποιητικούς ρυθμούς.

Οι ενέργειες υπέρ της ισότητας των ευκαιριών ανάμεσα στους άνδρες και τις γυναίκες στις αγροτικές περιοχές:

Ελάχιστα είναι τα ειδικά μέτρα για το θέμα αυτό που περιλαμβάνονται στα προγράμματα των περιοχών του Στόχου 5β. Τα μέτρα που υποβλήθηκαν αφορούν τη δημιουργία επιχειρήσεων από γυναίκες (Σουηδία) και την επαγγελματική κατάρτιση, ειδικά για γυναίκες. Το τελευταίο μέτρο κρίθηκε ελάχιστα αποτελεσματικό, είτε επειδή η επιλογή του τύπου επαγγελματικής κατάρτισης δεν ήταν προσαρμοσμένη στις ανάγκες της αγοράς εργασίας, είτε επειδή δεν ανταποκρινόταν στις προσδοκίες των ενδιαφερομένων γυναικών.

Αν και δεν υπάρχουν ακριβή διαθέσιμα στοιχεία όσον αφορά τον αριθμό γυναικών που επωφελήθηκαν από τα διάφορα μέτρα (εκτός από ορισμένα μέτρα επαγγελματικής κατάρτισης), είναι γνωστό ότι οι γυναίκες επωφελήθηκαν κατά κύριο λόγο από τα σχέδια διαφοροποίησης των δραστηριοτήτων στον αγροτικών χώρο.

Αντίθετα, το ΕΓΤΠΕ χρηματοδότησε πολλά έργα για τους νέους γεωργούς. Πρόκειται κατά κανόνα για συμπληρωματική επιδότηση στην ενίσχυση εγκατάστασης, αλλά κυρίως για μέτρα πλαισίωσης, επαγγελματικής κατάρτισης, προσανατολισμού και τεχνικής βοήθειας. Οι ενέργειες αυτές ενισχύουν τον οριζόντιο χαρακτήρα του μέτρου και το καθιστούν αποτελεσματικότερο, λόγω της συμβολής τεχνικών εμπειρογνωμόνων οι οποίοι προσανατολίζουν και προετοιμάζουν τους νέους και τις νέες γεωργούς, βοηθώντας τους να επιλέξουν τον τύπο της γεωργικής τους δραστηριότητας.

Εκτέλεση των πιστώσεων του Στόχου 5β:

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

//

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Το 1999 παρατηρήθηκε σημαντικότατη επιτάχυνση του ρυθμού εκτέλεσης των πιστώσεων, κυρίως των πιστώσεων υποχρεώσεων. Η βελτίωση αυτή οφείλεται εν μέρει στην καλύτερη στόχευση των ενεργειών και στην προσαρμογή των μέτρων, η οποία πραγματοποιήθηκε μετά τις ενδιάμεσες αξιολογήσεις του 1998. Έτσι, τροποποιήθηκαν πολλά προγράμματα για να βελτιωθεί η συνοχή τους με τις κοινοτικές προτεραιότητες, όπως η στήριξη της απασχόλησης (μέσω ενεργειών στήριξης των επιχειρήσεων στη Γαλλία, τη Φινλανδία ή το Ηνωμένο Βασίλειο), ή η βελτίωση του αγροτικού περιβάλλοντος στο Βέλγιο και τη Δανία.

Έτσι, μέχρι το τέλος του 1999, οι αναλήψεις υποχρεώσεων κάλυψαν το 99% των διαθεσίμων πιστώσεων της περιόδου και οι πληρωμές το 68%. Συνεχίζεται η καθυστέρηση στον ρυθμό των πληρωμών για τον Στόχο 5β (είναι το δεύτερο χαμηλότερο ποσοστό εκτέλεσης μετά το ποσοστό του Στόχου 2). Αν και τα περισσότερα κράτη μέλη παρουσίασαν ικανοποιητικά ποσοστά πληρωμών (που κυμαίνονται από 70% έως 75%), άλλα κράτη μέλη δεν κατόρθωσαν να καλύψουν την καθυστέρησή τους: αυτό ισχύει κυρίως για το Βέλγιο, την Ιταλία και τις Κάτω Χώρες. Η ενδιάμεση επισκόπηση του 1998 κατέδειξε ορισμένες ιδιαιτερότητες που εξηγούν την παρατηρούμενη καθυστέρηση στην εκτέλεση των πιστώσεων στην Ιταλία. Αυτές είναι: ο διαχωρισμός ανάμεσα στις διαδικασίες υλοποίησης των προγραμμάτων του Στόχου 5β και στον τακτικό περιφερειακό προγραμματισμό. η υπεροχή των συστημάτων ενισχύσεων για πολλά μικρά έργα. ο πολύπλοκος χαρακτήρας των εθνικών διατάξεων που πρέπει να τηρούνται κατά την υλοποίηση των έργων και, κυρίως, ο χρονοβόρος και περίπλοκος χαρακτήρας των διαδικασιών υποβολής προσφορών. Στο Βέλγιο, οι διαπιστωθείσες καθυστερήσεις εξακολουθούν να αφορούν τα δύο φλαμανδικά προγράμματα και οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στη δυσλειτουργία της περιφερειακής εταιρικής σχέσης.

2.1.8. η υλοποιηση των κοινοτικων πρωτοβουλιων

Το παρόν κεφάλαιο δεν εξετάζει κάθε μία από τις κοινοτικές Πρωτοβουλίες (ΚΠ) ξεχωριστά, αλλά αναδεικνύει τα βασικά στοιχεία του 1999.

Η ανακατανομή των χρηματοδοτήσεων που πραγματοποιήθηκε το 1998, μετά από αίτημα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, συνέβαλε στο να επιταχυνθεί σημαντικά ο ρυθμός υλοποίησης των κοινοτικών Πρωτοβουλιών το 1999. Υπενθυμίζουμε ότι η ανακατανομή των πιστώσεων επέτρεψε να αυξηθεί η χρηματοδότηση της Πρωτοβουλίας PEACE (συμφιλίωση στη Βόρεια Ιρλανδία) κατά 100 εκατ. ευρώ, μέσω της παράλληλης μείωσης της συνδρομής για ορισμένες άλλες Πρωτοβουλίες οι οποίες παρουσίαζαν καθυστερήσεις στην εκτέλεσή τους.

Έγκριση των νέων προγραμμάτων κοινοτικής πρωτοβουλίας:

Κατά τη διάρκεια του 1999, εγκρίθηκαν 25 νέα προγράμματα κοινοτικών Πρωτοβουλιών. Τα 22 από τα προγράμματα αυτά αφορούν την Πρωτοβουλία ΜΜΕ και αντιπροσωπεύουν εξαιρετικά περιορισμένο ποσό για κάθε πρόγραμμα (από 0,2 έως 1,9 εκατ. ευρώ). Εγκρίθηκε επίσης πρόγραμμα της Πρωτοβουλίας URBAN (ανάπλαση υποβαθμισμένων αστικών προαστίων) για την περιοχή Βρυξελλών-Πρωτευούσης (με 1,4 εκατ. ευρώ). Εγκρίθηκαν δύο προγράμματα με σημαντικότερη χρηματοδότηση για την Πρωτοβουλία INTERREG II-Γ (διακρατική συνεργασία): το ένα από αυτά αφορά τον χώρο του Ατλαντικού (μεταξύ Ισπανίας, Γαλλίας, Ιρλαννδίας, Πορτογαλίας και Ηνωμένου Βασιλείου), ενώ το άλλο αφορά την καταπολέμηση της ξηρασίας στην Ελλάδα. Και τα δύο νέα αυτά προγράμματα χρηματοδοτούνται με ποσό 13,4 εκατ. ευρώ το καθένα.

Οι Πρωτοβουλίες ADAPT και ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ:

Οι αξιολογήσεις σε κοινοτική κλίμακα, μαζί με το έργο των ομάδων θεματικών πεδίων άρχισαν να παράγουν τα πρώτα συγκεκριμένα αποτελέσματά τους. Με βάση αυτό το έργο, τα κράτη μέλη και η Επιτροπή αποφάσισαν να συναγάγουν ειδικά συμπεράσματα στρατηγικής, τα οποία θα συμβάλουν στο να ενταχθούν τα σημαντικά αποτελέσματα των Πρωτοβουλιών στον κεντρικό πολιτικό προγραμματισμό σε ευρωπαϊκό επίπεδο και, μέσω της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση, σε εθνικό επίπεδο.

Πιο συγκεκριμένα, τον Ιανουάριο 1999 πραγματοποιήθηκε στη Βόρεια Ιρλανδία διάσκεψη με τίτλο «Δημιουργία χωρικής ανάπτυξης για τη χιλιετία», για να αξιοποιηθούν τα αποτελέσματα της εργασίας της ομάδας θεματικού πεδίου για την προσέγγιση της χωρικής ανάπτυξης στο πλαίσιο των Πρωτοβουλιών. Τον Ιούνιο, πραγματοποιήθηκε στο ΗΒ διάσκεψη με θέμα «Ενδυνάμωση των αποκλεισμένων» (ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ-INTEGRA) και τον Νοέμβριο συνεδρίαση των ομάδων θεματικού πεδίου με θέμα «Η ένταξη στην αγορά εργασίας» (ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ και ADAPT) και «Ενδυνάμωση των νέων» (ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ- YOUTHSTART) σε κοινή διάσκεψη που πραγματοποιήθηκε στο Ελσίνκι και στη Στοκχόλμη.

Η Πρωτοβουλία LEADER II:

Κατά τη διάρκεια του 1999, οι ομάδες δικαιούχων (οι ΟΤΔ - ομάδες τοπικής δράσης) έλαβαν τις απαραίτητες αποφάσεις για να εξασφαλιστεί η έγκριση των επιμέρους σχεδίων, γεγονός που επέτρεψε να δεσμευτεί το σύνολο των διαθεσίμων κοινοτικών πιστώσεων μέχρι το τέλος του έτους. Εξάλλου, οι ΟΤΔ κατέβαλαν σημαντική προσπάθεια για να οριστικοποιήσουν τις συμφωνίες διεθνούς συνεργασίας που προβλέπονται από τα προγράμματά τους.

Η Πρωτοβουλία PESCA:

Το γεγονός ότι η Πρωτοβουλία PESCA χρηματοδοτείται από τρία Διαρθρωτικά Ταμεία κατέστησε εξαιρετικά περίπλοκη τη διαχείρισή της, τόσο σε κοινοτικό όσο και σε εθνικό επίπεδο. Για τον λόγο αυτό, αποφασίστηκε να μην συνεχιστεί η εφαρμογή της ΚΠ PESCA κατά τη νέα περίοδο προγραμματισμού 2000-2006, αλλά να χρηματοδοτηθούν οι ενέργειες για την αλιεία αποκλειστικά από το ΧΜΠΑ. Οι παρεμβάσεις του ΧΜΠΑ θα είναι δυνατό να συμπληρώνονται με τις παρεμβάσεις του ΕΤΠΑ και του ΕΚΤ στις περιοχές που εξαρτώνται από την αλιεία, στο πλαίσιο των περιφερειακών προγραμμάτων των Στόχων 1 και 2.

Όσον αφορά τις διακρατικές ενέργειες της ΚΠ PESCA, πρέπει να επισημάνουμε τα ακόλουθα στοιχεία:

- η Επιτροπή προκήρυξε την τέταρτη και τελευταία πρόσκληση υποβολής προτάσων για σχέδια διακρατικής συνεργασίας και για την οργάνωση δικτύου ανάμεσα στις περιοχές που εξαρτώνται από την αλιεία. Επελέγησαν 15 σχέδια, που αντιπροσωπεύουν συνολική κοινοτική συνδρομή 800.000 ευρώ περίπου.

- η τρίτη θεματική διάσκεψη PESCA, με τίτλο «Το μέλλον της υδατοκαλλιέργειας στην Ευρώπη», πραγματοποιήθηκε στις 5 και 6 Νοεμβρίου στο Saint-Jacques-de-Compostelle (Ισπανία).

- το 1999 πραγματοποιήθηκαν τέσσερεις διαπεριφερειακές συνεδριάσεις PESCA