ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
WNK93) 261 ΤίΜκό 
Βρυξέλλες, 2 Ιουλίου 1993 
ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ 
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 
(υποβληθείσα από την Επιτροπή) 
λ-
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 
σελί6α 
Περίληψη 1 \j 
Εισαγωγή 1b 
Κεφάλαιο Ι :Τα επιτεύγματα μέχρι σήμερα 2 
1 Η ενέργεια και η εφαρμογή της Λευκής Βίβλου 2 
2 Νέα εξειδικευμένη νομοθεσία για τον τομέα της ενέργειας 6 
2.1 Διαμετακόμιση ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου 6 
2.2 Διαφάνεια τιμών 8 
3. Εφαρμογή της υπάρχουσας νομοθεσίας 8 
3.1 Κρατικές ενισχύσεις 8 
3.2 Διαδικασίες παράβασης 9 
Κεφάλαιο Ι Ι : Τα επόμενα βήματα 10 
4. Προτεινόμενο 2ο στάδιο νομοθεσίας για την ηλεκτρική ενέργεια 
και το φυσικό αέριο 10 
4.1 Προπαρασκευή εκ μέρους των συμβουλευτικών επιτροπών 10 
4.2 Προτάσεις για την ηλεκτρική ενέργεια και το φυσικό αέριο 11 
4.3 Επι τελεσθεί σα πρόοδος στο Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο και την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή 13 
5. Ανίχνευση και παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου 13 
5.1 Προπαρασκευή 13 
5.2 Οι προτάσεις 14 
5.3 Επιτελεσθεί σα πρόοδος 14 
6. Πρότυπα - Περαιτέρω δράση 15 
7. Συνεχής εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας 15 
8. Δημόσιες συμβάσεις 16 
-A b 
Κεφάλαιο III: Συνοδευτικά μέτρα εντός και εκτός της Κοινότητας 16 
9. Εσωτερική διάσταση 16 
9.1.Ενέργεια και Συνοχή 16 
9.2 Ευρωπαϊκά δίκτυα 17 
10. Η εξωτερική διάσταση 18 
10.1 Κοινή εμπορική πολιτική 18 
10.2 Ευρωπαϊκός Οικονομικός Χώρος 19 
/ic-
ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 
Περίληψη 
Η Επιτροπή έχει πλέον παρουσιάσει τις σημαντικότερες νομοθετικές 
προτάσεις της για την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς ενέργειας. Οι 
προτάσεις αυτές προβλέπουν την αύξηση του ανταγωνισμού σε πολλούς 
τομείς. Το ενδιαφέρον της προκειμένου να εξασφαλιστεί ένα 
ανταγωνιστι κότερο περιβάλλον σε ό,τι αφορά την χορήγηση αδειών 
αναζήτησης και άντλησης υδρογονανθράκων είχε ως αποτέλεσμα τη διατύπωση 
του σχεδίου οδηγίας που επί του παρόντος εξετάζεται από τα υπόλοιπα 
θεσμικά όργανα. Παράλληλα έχει ήδη υποβάλει προτάσεις για ένα δεύτερο 
στάδιο της ελευθέρωσης των τομέων του φυσικού αερίου και του 
ηλεκτρισμού. Και οι προτάσεις αυτές εξετάζονται επί του παρόντος και 
υποτίθεται ότι θα πρέπει να εγκριθούν λόγω του ότι είναι απαραίτητες 
προκειμένου να ολοκληρωθεί η εσωτερική αγορά, συμπεριλαμβανόμενου του 
ενεργειακού τομέα ο οποίος είναι καθοριστικής σημασίας για τους 
υπόλοιπους τομείς της οικονομίας. Αναμένεται να ακολουθήσει τρίτο στάδιο 
ελευθέρωσης του φυσικού αερίου και της ηλεκτρικής ενέργειας το οποίο θα 
εξαρτηθεί από την πείρα που θα αποκομισθεί συνεπεία των επιχειρησιακών 
μέτρων του δευτέρου σταδίου. Η προσέγγιση αυτή έχει το πλεονέκτημα να 
είναι σταδιακή και ρεαλιστική προσφέροντας σε όλους τους ενδιαφερόμενους 
το απαραίτητο χρονικό διάστημα προσαρμογής στις μεταβολές της αγοράς. 
Παρ'όλα αυτά με αυτόν τον τρόπο δεν εξαντλούνται τα περιθώρια δράσης 
υπέρ της ελευθέρωσης της εσωτερικής αγοράς ενέργειας, μεγάλο μέρος της 
οποίας όπως ο έλεγχος των ενισχύσεων προς την βιομηχανία του άνθρακα ή η 
ανάλυψη δράσης προκειμένου να αντιμετωπισθούν οι καταχρήσεις λόγω 
δεσπόζουσας θέσης βασίζεται σε εξουσίες που απορρέουν από τη Συνθήκη ή 
την από πολλού χρόνου θεσπισθείσα νομοθεσία. Σε άλλους τομείς όπως τα 
πρότυπα υπάρχει συγκεντρωμένη εμπειρία από τα ήδη επιτευχθέντα βάσει της 
οποίας αποφασίζεται προς τα που είναι σκοπιμότερο να κατευθυνθούν οι 
ενδεχόμενες μελλοντικές προσπάθειες. 
Παράλληλα με τα μέτρα ελευθέρωσης εξακολουθεί η πρόοδος στον τομέα των 
πολιτικών στήριξης που τα συνοδεύουν και παρέχουν το πλαίσιο της 
κοινωνικής και οικονομικής συνοχής, που εξασφαλίζει την διάδοση σε 
ολόκληρη την Κοινότητα των αποκομιζόμενων από την ελευθέρωση κερδών. Σε 
όλους αυτούς τους τομείς η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να μεριμνά 
προκειμένου να συνεχιστεί η εξυπηρέτηση των υπολοίπων κοινοτικών 
συμφερόντων, και ιδιαίτερα των σχετικών προς το περιβάλλον, ενόσω 
σταδιακά ελευθερώνεται η εσωτερική αγορά ενέργειας. 
Εισαγωγή 
1. Μία πρώτη έκθεση σχετικά με τη συντελεσθείσα προόδο όσον αφορά την 
εσωτερική αγορά ενέργειας (COM(90)124 τελικό) προετοιμάσθηκε από την 
Επιτροπή για το Συμβούλιο στις 18 Μαίου 1990 σύμφωνα με την παράγραφο 36 
του εγγράφου εργασίας της Επιτροπής ("Λευκή Βίβλος") για την εσωτερική 
αγορά ενέργειας της 2ας Μαίου 1988 (COM(88)238 τελικό). Η Επιτροπή 
εκπονεί την παρούσα δεύτερη έκθεση προκειμένου να καταστεί δυνατή η 
καταγραφή της προόδου που επετεύχθη και μετά από την πρώτη έκθεση. 
- 2 -
Εξακολούθησαν οι εργασίες εκτέλεσης της Λευκής Βίβλου για ζητήματα όπως η 
τυποποίηση στις πλευρές προσφοράς και ζήτησης, οι δημόσιες συμβάσεις και η 
φορολογία ενώ συνεχίζεται η εφαρμογή της υπάρχουσας κοινοτικής νομοθεσίας με 
στόχο την εξάλειψη των εμποδίων που αντιμετωπίζει η ολοκλήρωση της αγοράς 
της ενέργειας. Οι νέες νομοθετικές προτάσεις που η πρώτη έκθεση προόδου 
ανέφερε ότι είχαν ήδη διατυπωθεί, εξαιρουμένης της πρότασης για την 
επενδυτική ενημερότητα την οποία το Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή να 
επανεξετάσει, κατέστησαν κοινοτικές οδηγίες. Παράλληλα παρατηρήθηκαν πρόοδοι 
στα συνοδευτικά μέτρα και τις εξωτερικές πτυχές της κοινοτικής αγοράς 
ενέργειας. Εν τούτοις πολλά ακόμη μένει να γίνουν. 
Έπειτα από την πρώτη έκθεση, η Κοινότητα θέσπισε στρατηγική για τον 
περιορισμό των εκπομπών του (Χ>2 και την βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης, 
ανταποκρινόμενη στο πρόβλημα της κλιματικής μεταβολής σε πλανητική κλίμακα. 
Υπέγραψε το πλαίσιο συνθήκης για την κλιματική μεταβολή και συμφώνησε να 
επικυρώσει τη σύμβαση πριν από το τέλος του 1993. Θέσπισε επίσης πρόγραμμα 
περιβαλλοντικής δράσης με τίτλο "Προς την αειφόρο ανάπτυξη". Στο παρόν 
πρόγραμμα τονίζεται ιδιαίτερα η ένταξη του περιβαλλοντικού προβληματισμού 
στην ανάπτυξη μέτρων πολιτικής στον ενεργειακό τομέα. Καίριο στοιχείο του 
προγράμματος είναι η κίνηση προς την κατεύθυνση εσωτερίκευσης εξωτερικών 
περιβαλλοντικών δαπανών. Εδώ εντάσσεται η πρόταση της Επιτροπής για φόρο 
άνθρακα/ενεργείας στη δέσμη μέτρων της στο πλαίσιο της στρατηγικής για το 
(Χ>2· Οι δράσεις για την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς ενέργειας θα 
έχουν κρίσιμη σημασία για την επίτευξη των στόχων του παραπάνω προγράμματος. 
Κατά τη σύνταξη της παρούσας δεύτερης έκθεσης προόδου η Επιτροπή γνωρίζει 
ότι είναι απαραίτητο να ολοκληρωθεί η εσωτερική αγορά ενέργειας και 
συμμερίζεται την άποψη ότι οι ήδη συντελεσθείσες πρόοδοι αποτελούν απλώς και 
μόνο μέρος της όλης αυτής διαδικασίας. 
Κεφάλαιο Ι - Τα επιτεύγματα μέχρι σήμερα 
1) Η ενέργεια και n εωαρυογή της Λευκής Βίβλου 
Τα κύρια σημεία στα οποία επετεύχθησαν πρόοδοι μετά από την πρώτη έκθεση 
είναι τα εξής: 
(α) Δηυόσιες συμβάσεις στον τουέα Tnc ενέργειας: σημαντικό βήμα προόδου 
αποτέλεσε η έγκριση κατά το Σεπτέμβριο 1990 της οδηγίας 90/531/ΕΟΚ της 
17.9.90 (1) για τις δημόσιες συμβάσεις φορέων με δραστηριότητες στους 
μέχρι προ τινός εξαιρούμενους τομείς ήτοι την υδροδότηση, την 
ενέργεια, τις μεταφορές και τις τηλεπικοινωνίες. Η εν λόγω οδηγία που 
τέθηκε σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 1993 για όλα τα κράτη μέλη 
εξαιρούμενης της Ισπανίας (στην οποία θα τεθεί σε ισχύ από 1ης 
Ιανουαρίου 1996) και της Ελλάδας και της Πορτογαλίας (στις οποίες θα 
τεθεί σε ισχύ από 1ης Ιανουαρίου 1998) εφαρμόζει τους κοινοτικούς 
κανόνες για τις δημόσιες συμβάσεις σε φορείς που επωφελούνται από 
ειδικά ή αποκλειστικά δικαιώματα εκμετάλλευσης στους αντίστοιχους 
τομείς. Για εφοδιασμούς ύψους 400.000 ECU και έργα ύψους 5.000.000 ECU 
απαιτείται η προκήρυξη μειοδοτικού διαγωνισμού σύμφωνα με διαδικασίες 
στο πλαίσιο των οποίων να προβλέπεται και δημοσίευση στην Επίσημη 
Εφημερίδα με στόχο να εξασφαλίζουν δυνατότητα υποβολής προσφορών εκ 
μέρους επιχειρήσεων από άλλες κοινοτικές χώρες. Οι προδιαγραφές της 
συγγραφής υποχρεώσεων πρέπει να αναφέρονται στα ευρωπαϊκά πρότυπα 
εφόσον υπάρχουν. Η οδηγία δεν ισχύει για τον ίδιο τον εφοδιασμό σε 
ενέργεια ο οποίος θα εξετασθεί υπό το φως των εξελίξεων της εσωτερικής 
αγοράς ενέργειας. 
(1) ΕΕ αριθ. L 297 της 29.10.1990 
- 3 -
Το άρθρο 3 της οδηγίας προβλέπει ότι μπορούν τα κράτη μέλη μετά από αίτηση 
τους να επωφεληθούν ενός εναλλακτικού καθεστώτος και έχουν πράγματι 
υποβληθεί διάφορα ανάλογα αιτήματα. Η Επιτροπή έχει ήδη εγκρίνει απόφαση με 
την οποία επιτρέπεται η Γαλλία να εφαρμόσει ανάλογο ελαφρύτερο σύστημα 
δημοσίων συμβάσεων από την 1η Ιανουαρίου 1993. Ως προϋπόθεση για χορήγηση 
έγκρισης αυτού του είδους, το άρθρο 3 προβλέπει ότι πρέπει να υπάρχει 
διαφάνεια και να μην εφαρμόζεται καθεστώς διακρίσεων εκ μέρους του κράτους 
μέλους, όχι μόνο σε θέματα δημοσίων συμβάσεων, αλλά επίσης και στην χορήγηση 
δικαιωμάτων εκμετάλλευσης πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα. Τον 
Φεβρουάριο του 1992 θεσπίστηκε η οδηγία 92/13/ΕΟΚ σχετικά με επανορθωτικά 
μέτρα σε περίπτωση παραβάσεων της οδηγίας για τους τομείς "αποκλειστικής 
εκμετάλλευσης"· 
(β) Σε ό,τι αφορά τη φορολογία, το Συμβούλιο κατέληξε σε συμφωνία στις 24 
Ιουνίου 1992 σχετικά με τους συντελεστές και τις διαδικαστικές λεπτομέρειες 
εφαρμογής του ΦΠΑ καθώς και των ειδικών φόρων κατανάλωσης που επηρεάζουν τα 
ενεργειακά προϊόντα μεταξύ άλλων. Από 1ης Ιανουαρίου 1993 προβλέπεται 
ένα καθεστώς για τα ορυκτέλαια δυνάμει του οποίου οι φόροι κατανάλωσης 
καταβάλλονται στη χώρα προορισμού. Δεν προτείνονται πλέον συντελεστές -
στόχοι για τους φόρους ειδικής κατανάλωσης. Επετεύχθη συμφωνία σε ό,τι 
αφορά τους ελάχιστους συντελεστές των ειδικών φόρων κατανάλωσης οι οποίοι 
κυμαίνονται από 337 ECU ανά 1000 λίτρα για την μολυβδούχο βενζίνη σούπερ έως 
13 ECU ανά τόνο για το βιομηχανικό μαζούτ. Όσον αφορά το φυσικό αέριο και 
την ηλεκτρική ενέργεια από 1ης Ιανουαρίου 1993 επιβάλλεται ΦΠΑ με σταθερό 
συντελεστή 15% εκτός των περιπτώσεων στις οποίες η Επιτροπή συμφωνεί ότι η 
κατ' εξαίρεση εφαρμογή μειωμένου συντελεστή μεγαλύτερου ή ίσου προς το 5% δε 
θα προκαλέσει στρέβλωση του ανταγωνισμού. 0 ΦΠΑ επιβάλλεται στη χώρα 
προορισμού από 1ης Ιανουαρίου 1993 και στη χώρα προέλευσης από 1ης 
Ιανουαρίου 1997 και εντεύθεν. Βάσει συμφωνίας που επετεύχθη στις 11 
Νοεμβρίου 1991 καθορίζεται ότι κατά τη μεταβατική περίοδο ως σημείο επιβολής 
φορολογίας τόσο για το ΦΠΑ όσο και για τον ειδικό φόρο κατανάλωσης λογίζεται 
το σημείο παράδοσης από ελεγχόμενη τελωνειακή αποθήκη στη χώρα προορισμού 
αντί του σημείου διέλευσης των συνόρων. Η ρύθμιση αυτή θα εξακολουθήσει να 
ισχύει για τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης και μετά τον τερματισμό της 
μεταβατικής περιόδου, 
(γ) Πρόοδοι στον τομέα της ενεργειακής τυποποί none συντελούνται με σταθερό 
ρυθμό. 
Κατά τον Ιούνιο του 1992, η Επιτροπή ενέκρινε μια ανακοί νωση (SEC(92)724 
τελικό) στην οποία συνοψίζονται οι ήδη συντελεσθείσες πρόοδοι σε ό,τι αφορά 
την ενεργειακή τυποποίηση. Την ως άνω ανακοίνωση υπέβαλλε στο Συμβούλιο 
προτείνοντας την ανάληψη αντίστοιχης περαιτέρω δράσης. Οι στόχοι της 
ανακοίνωσης αυτής ήταν: 
- να εξηγηθεί η προσέγγι ση της Επιτροπής στο Συμβούλιο σχετικά με την 
τυποποίηση στον ενεργειακό τομέα, 
- να ενημερωθεί το Συμβούλιο σχετικά με τις προόδους σε ό,τι αφορά την 
τυποποίηση ενεργειακών προϊόντων και εξοπλισμού για την παραγωγή, την 
μεταφορά και τη διανομή των ενεργειακών προϊόντων, 
- να παρουσιάσει στο Συμβούλιο τη στρατηγική της Επιτροπής όσον αφορά 
τις μελλοντικές εργασίες με σκοπό την ολοκλήρωση της εσωτερικής 
αγοράς. 
Η ανακοίνωση ανέφερε τις εξής προόδους στους επί μέρους τομείς ·. 
- 4 -
όσον αφορά το πετρέλαιο, η ποιότητα των πετρελαϊκών προϊόντων αποτέλεσε 
το αντικείμενο εντολής τυποποίησης εκ μέρους της Επιτροπής προς τη CEN 
το 1984 που οδήγησε στην έγκριση κατά το 1987 του Ευρωπαϊκού Προτύπου ΕΝ 
228 για την αμόλυβδη βενζίνη. Κατά το 1988 η Επιτροπή ανέθεσε στη CEN 
περαιτέρω εντολή τυποποίησης για την προετοιμασία πέντε νέων ευρωπαϊκών 
προτύπων (ΕΝ) όσον αφορά την αμόλυβδη βενζίνη (Euro-super 85/95) προς 
συμπλήρωση του ΕΝ 228, τα υποκατάστατα καύσιμα (δύο πρότυπα), το 
υγραέριο για οχήματα με κινητήρα και το ντήζελ κινητήρων. Αναμένεται ότι 
τα ως άνω πέντε πρότυπα θα ολοκληρωθούν κατά το 1993. 
Εξακολουθούν να υφίστανται προβλήματα στον τομέα αυτό, επειδή η έλλειψη 
προδιαγραφών για μία σειρά προϊόντων σε κοινοτικό επίπεδο ώθησε ορισμένα 
κράτη μέλη να καθιερώσουν αυτόνομη εθνική νομοθεσία και επειδή, οι νέες 
οδηγίες για το περιβάλλον επιβάλλουν ορισμένες μεταβολές σε κινητήρες 
και καύσιμα. 
Ως εκ τούτου η Επιτροπή προτίθεται να υιοθετήσει γενική προσέγγιση στην 
οποία να λαμβάνονται υπόψη οι σχέσεις μεταξύ ποιότητας καυσίμων, 
τεχνολογίας κινητήρων και εκπομπών εξάτμισης προκειμένου να επιτευχθεί η 
ικανοποίηση των νέων απαιτήσεων με το ελάχιστο δυνατό κόστος θεσπίζοντας 
είτε κοινοτικούς κανόνες είτε προαιρετικά πρότυπα. 
Στον τομέα των λοιπών πετρελαϊκών προϊόντων, όπως πετρέλαιο θέρμανσης, η 
Επιτροπή ανέθεσε μελέτη, τα αποτελέσματα της οποίας δείχνουν ότι δεν 
απαιτείται επί του παρόντος συμπληρωματική τυποποίηση. 
0 τομέας των ειδών εΕοπλιουού αναζήτησης και παραγωγής πετρελαίου και 
Φυσικού αερίου καλύπτεται από διάφορες κοινοτικές οδηγίες 
συμπεριλαμβανόμενης της οδηγίας περί δημοσίων συμβάσεων βάσει της οποίας 
καθίσταται υποχρεωτικό οι συγγραφές υποχρεώσεων που συντάσσονται για 
συγκεκριμένες συμβάσεις ανάθεσης έργου να βασίζονται στα ήδη υφιστάμενα 
ευρωπαϊκά πρότυπα ή σε άλλα πρότυπα των οποίων η χρήση έχει ήδη 
καθιερωθεί στην Κοινότητα. Στην έκθεση που συνέταξε η CEN κατά το 1989 
επισημαίνεται η χρήση των προδιαγραφών που έχει καθορίσει το Αμερικανικό 
Ινστιτούτο Πετρελαίου (API) και προτείνεται η μετατροπή τους σε 
ευρωπαϊκά πρότυπα. Η Επιτροπή εξετάζει με τη CEN τον βέλτιστο τρόπο 
εκτέλεσης αυτής της μετατροπής όπου είναι δυνατή, λαμβάνοντας υπόψη ότι 
στο συγκεκριμένο τομέα η υπερβολική τυποποίηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο θα 
ήταν τεχνητή. 
Στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας προετοιμάζεται νέο ΕΝ εκ μέρους της 
CENELEC κατόπιν αιτήματος που υπέβαλλε η Επιτροπή προκειμένου να 
επιτευχθεί η εναρμόνιση των φυσικών χαρακτηριστικών του ηλεκτρικού 
ρεύματος χαμηλής και μέσης τάσης. Το πρότυπο αυτό αναμένεται να είναι 
έτοιμο κατά το 1993 έπειτα από καθυστέρηση που οφείλονταν σε τεχνικούς 
και νομικούς λόγους. 0 εξοπλισμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας 
αποτελεί αντικείμενο δράσης της κοινής επιχειρησιακής ομάδας CEN/CENELEC 
με στόχο τη συνολική καταγραφή των ήδη υφισταμένων προτύπων, την 
ταυτοποίηση πρόσθετων απαιτήσεων τυποποίησης και την πρόταση καταλόγου 
προτεραιοτήτων. Η Επιτροπή καλείται να παράσχει χρηματοοικονομική 
ενίσχυση για την εκτέλεση του ως άνω προγράμματος και την εν συνεχεία 
εφαρμογή του. 
- 5 -
Ο εξοπλισμός μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας αποτελεί 
αντικείμενο μίας ειδικής επιτροπής της CENELEC υπό την επωνυμία 
Συντονιστική Επιτροπή Δημοσίων Συμβάσεων η οποία είναι αρμόδια για τη 
διαχείριση ενός προγράμματος εργασίας όσον αφορά εκατό περίπου είδη 
αντικειμένων για τα οποία επιβάλλεται να εξασφαλισθούν ή να καταρτισθούν 
πρότυπα. Μολονότι οι δημοσιονομικοί πόροι είναι περιορισμένοι η Επιτροπή 
προτίθεται να ενθαρρύνει και να επιταχύνει την εκτέλεση του προγράμματος 
αυτού που έχει ως στόχο να συμβάλλει στην ολοκλήρωση της εσωτερικής 
αγοράς στο συγκεκριμένο τομέα. 
Φυσικό αέριο : η ποιότητα του φυσικού αερίου αποτελεί αντικείμενο 
εντολής τυποποίησης της Επιτροπής προς τη CEN για την τυποποίηση των 
συσκευών που χρησιμοποιούν ως καύσιμο αέριο. Η ως άνω εντολή κάλυψε την 
προετοιμασία 54 ΕΝ ένα εκ των οποίων είχε ως στόχο τον καθορισμό των 
χαρακτηριστικών και της ποιότητας των αερίων δοκιμής. Αναμένεται ότι η 
CEN θα εγκρίνει το νέο ΕΝ 437 κατά το 1993. 
Όσον αφορά τον εΕοπλισμό μεταφοράς και διανομής φυσικού αερίου, η CEN 
συγκρότησε τέσσερεις εξειδικευμένες επιτροπές καθιστώντας κατ'αυτόν τον 
τρόπο δυνατή την έναρξη των εργασιών στον τομέα αυτό με αποτέλεσμα ήδη 
να προετοιμάζονται εννέα σχέδια προτύπων για τον εξοπλισμό εφοδιασμού με 
φυσικό αέριο. 
Στερεά καύσιμα : Τα πρότυπα ποιότητας των στερεών καυσίμων εκπονούνται 
από τον Διεθνή Οργανισμό Τυποποίησης (ISO) και ως εκ τούτου θεωρείται 
ότι δεν επιβάλλεται να αναληφθεί πρωτοβουλία σε κοινοτικό επίπεδο 
βραχυπρόθεσμα στον τομέα αυτόν. 0 εξοπλισμός παραγωγής στερεών καυσίμων 
αποτελεί αντικείμενο προτύπων ασφαλείας που προετοιμάζονται από τη CEN: 
η Επιτροπή θεωρεί ότι δε συντρέχουν λόγοι να αναληφθεί περαιτέρω δράση 
στον τομέα αυτό. 
Ενεργειακή απόδοση : στο πλαίσιο του προγράμματος SAVE (1991-1995) όπου 
έχει ήδη σημειωθεί δραστηριότητα τυποποίησης στην πλευρά της ζήτησης 
(θερμοσίφωνες, ένδειξη απόδοσης), οι μελλοντικές προσπάθειες θα 
επικεντρωθούν στον τομέα των οικιακών συσκευών. Επί του παρόντος 
αναπτύσσονται προδιαγραφές όσον αφορά την ενεργειακή αποτελεσματικότητα 
των ψυγείων και των καταψυκτών για τα οποία υφίστανται ήδη ευρωπαϊκές 
προδιαγραφές μετρήσεων. Ενόσω η CEN/CENELEC ολοκληρώνει το έργο της για 
τις υπόλοιπες συσκευές η Επιτροπή θα αναπτύξει τις προσήκουσες 
προδιαγραφές αποτελεσματικής αξιοποίησης της ενέργειας. 
Τα ινστιτούτα ευρωπαϊκών προδιαγραφών ουσιαστικά δεν έχουν καταρτίσει 
ευρωπαϊκές προδιαγραφές σε ό,τι αφορά τις ανανεώοιμες μορφές ενέργειας. 
Η Επιτροπή επί του παρόντος διερευνά κατά πόσον είναι απαραίτητο να 
εναρμονισθούν οι βασικές απαιτήσεις για τις αιολικές γεννήτριες σε ό,τι 
αφορά τις επιδοθείς, το περιβάλλον και την ασφάλεια καθώς και την ανάγκη 
καθιέρωσης συστήματος πιστοποίησης. Παράλληλα εξετάζει προδιαγραφές στον 
τομέα της θερμικής ηλιακής ενέργειας. Το πρόγραμμα ALTENER θα αποτελέσει 
κατάλληλο πλαίσιο για εργασίες τυποποίησης στον τομέα αυτόν. 
Η πυρηνική ενέργεια καλύπτεται από το Ενδεικτικό Πυρηνικό Πρόγραμμα της 
Κοινότητας (PINC) το οποίο περιλαμβάνει πτυχές που ασχολούνται με την 
τυποποίηση στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας και της παραγωγής 
ηλεκτρικής ενέργειας με πυρηνικά μέσα. Η Επιτροπή ασχολείται με τις 
πτυχές ασφάλειας της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με πυρηνικά μέσα. Η 
Κοινή Επιχειρησιακή Ομάδα CEN/CENELEC που ανέλαβε να συντάξει έκθεση 
όσον αφορά τις απαιτήσεις τυποποίησης στον τομέα της παραγωγής 
ηλεκτρικής ενέργειας (βλέπε ανωτέρω) θεωρεί ότι οι εργασίες τυποποίησης 
για την πυρηνική νησίδα σε σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας είναι 
μικρότερης προτεραιότητας συγκριτικά με άλλες. Εντούτοις η Επιτροπή 
προτίθεται να εξακολουθήσει την εξέταση του ως άνω τομέα. 
- 6 -
Όσον αφορά την προστασία του περιβάλλοντος, η Επιτροπή τονίζει ότι 
είναι απαραίτητο να θεσπισθούν τεχνικές προδιαγραφές και πρότυπα κατά 
τρόπο που να λαμβάνονται υπόψη οι προβληματισμοί που σχετίζονται με το 
περιβάλλον ούτως ώστε να καταστεί δυνατή η επίτευξη του θεσπιζόμενου από 
την Ενιαία Πράξη στόχου περί υψηλού βαθμού προστασίας του περιβάλλοντος. 
Εάν παραστεί ανάγκη η Επιτροπή προτίθεται να υποβάλλει προτάσεις για την 
επίτευξη του κατάλληλου βαθμού προστασίας του περιβάλλοντος σύμφωνα με 
τον προαναφερθέντα στόχο. 
2) Νέα εξειδικευμένη νομοθεσία νια τον τομέα της ενεργεί ας 
Οι προτάσεις που στην πρώτη έκθεση αναφερόταν ότι ενέκρινε η Επιτροπή 
σχετικά με τη διαφάνεια των τιμών και τη διαμετακόμιση φυσικού αερίου και 
ηλεκτρικής ενέργειας μετατράπηκαν επιτυχώς σε κοινοτική νομοθεσία. 
Ουσιαστικά αποτελούν το πρώτο στάδιο της απελευθέρωσης των αγορών φυσικού 
αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας μετά το οποίο θα ακολουθήσει δεύτερο με 
αντικείμενο τις προτάσεις που συνοψίζονται στην παρούσα έκθεση και εν 
συνεχεία τρίτο το οποίο θα βασίζεται στην πείρα από το δεύτερο. Η εφαρμογή 
της νομοθεσίας του πρώτου σταδίου εξελίχθηκε όπως περιγράφεται κατωτέρω. 
2.1 Διαυετακόμιση της ηλεκτρικής ενέργειας και του φυσικού αερίου 
(α) Ηλεκτρική ενέργεια 
Η οδηγία 90/547/ΕΟΚ σχετικά με την διαμετακόμιση της ηλεκτρικής ενέργειας 
μέσω των δικτύων μεταφοράς ενεκρίθη στις 29 Οκτωβρίου 1990 και ετέθη σε ισχύ 
από 1ης Ιουλίου 1991. Δυνάμει της εν λόγω οδηγίας οι κοινωφελείς 
επιχειρήσεις μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας καλούνται να αναλάβουν πάραυτα 
δράση προκειμένου: 
να ενημερώνουν την Επιτροπή και τις ενδιαφερόμενες εθνικές αρχές όσον 
αφορά οιαδήποτε αίτηση διαμετακόμισης σχετική με τις συμβάσεις πώλησης 
ηλεκτρικής ενέργειας ελάχιστης διάρκειας ενός έτους, 
να επιτευχθούν ανοικτές διαπραγματεύσεις όσον αφορά τους όρους της 
αιτούμενης διαμετακόμισης ηλεκτρικής ενέργειας, 
να πληροφορείται η Επιτροπή και οι ενδιαφερόμενες εθνικές αρχές τη 
σύναψη οιασδήποτε σύμβασης διαμετακόμισης, 
να πληροφορείται η Επιτροπή και οι ενδιαφερόμενες εθνικές αρχές τους 
λόγους για τους οποίους οι εκάστοτε διαπραγματεύσεις δεν κατορθώνουν να 
καταλήξουν στη σύναψη σύμβασης εντός 12 μηνών μετά από την κοινοποίηση 
του αιτήματος. 
Η οδηγία μέχρι σήμερα έχει μετατραπεί σε εθνική νομοθεσία σε 10 κράτη μέλη 
ενώ τα εναπομείναντα δύο έχουν ήδη προτείνει τα κατάλληλα μέτρα εφαρμογής τα 
οποία εν τούτοις δεν έχουν εισέτι εγκριθεί από τις αντίστοιχες κυβερνήσεις. 
Η Γερμανία θα πρέπει να προτείνει για τα νέα ομοσπονδιακά κρατίδια φορείς 
που θα συμπεριληφθούν σε ένα νέο (αναθεωρημένο) παράρτημα της οδηγίας. 
- 7 -
Μέχρι σήμερα έχει κοινοποιηθεί στην Επιτροπή η σύναψη μιας σύμβασης μεταξύ 
δύο κοινοτικών και μιας εξωκοινοτικης χώρας για τη διαμετακόμιση ηλεκτρικής 
ενέργειας ύψους 300 MW για περίοδο δύο ετών. 
Πρόσφατα η Επιτροπή συγκρότησε επιτροπή εμπειρογνωμόνων για τη διαμετακόμιση 
ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ δικτύων μεταφοράς δυνάμει της απόφασης 
92/167/ΕΟΚ της 4ης Μαρτίου 1992. Η εν λόγω επιτροπή (υπό την επωνυμία 0STE-
οργανισμός παρακολούθησης της διαμετακόμισης ηλεκτρικής ενέργειας), η 
συγκρότηση της οποίας προβλέπεται από το σημείο 4 του άρθρου 3 της οδηγίας 
για τη διαμετακόμιση της ηλεκτρικής ενέργειας, καλείται να παρέχει συμβουλές 
στην Επιτροπή κατά τον καθορισμό των επιχειρησιακών κανόνων διαμετακόμισης 
και, εφόσον παρίσταται ανάγκη, να συμβάλλει στην επίτευξη συμβιβαστικών 
λύσεων μεταξύ των φορέων που συμμετέχουν στις διαπραγματεύσεις για την 
εκάστοτε διαμετακόμιση ηλεκτρικής ενέργειας. Τα 17 μέλη της 0STE ορίσθηκαν 
από την Επιτροπή και πραγματοποίησαν την πρώτη συνεδρίαση τους στις 26 
Οκτωβρίου 1992. 
(β) Φυσικό αέριο 
Η οδηγία 91/296/ΕΟΚ σχετικά με τη διαμετακόμιση του φυσικού αερίου μέσω των 
δικτύων μεταφοράς ενεκρίθη στις 31 Μαΐου 1991. Δυνάμει της ως άνω οδηγίας, 
τα κράτη μέλη καλούνται να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα προκειμένου να 
εξασφαλίσουν ότι οι φορείς που επιφορτίζονται με τη μεταφορά του φυσικού 
αερίου αναλαμβάνουν πάραυτα δράση προκειμένου: 
να ενημερώσουν την Επιτροπή και τις ενδιαφερόμενες εθνικές αρχές σχετικά 
με οιοδήποτε αίτημα διαμετακόμισης, 
να επιτευχθούν ανοικτές διαπραγματεύσεις όσον αφορά τους όρους της 
αιτούμενης διαμετακόμισης φυσικού αερίου, 
να ενημερώνουν την Επιτροπή και τις ενδιαφερόμενες εθνικές αρχές για τη 
σύναψη οιασδήποτε σύμβασης διαμετακόμισης, 
να ενημερώνουν την Επιτροπή και τις ενδιαφερόμενες εθνικές αρχές τους 
λόγους για τους οποίους οι εκάστοτε διαπραγματεύσεις δεν κατόρθωσαν να 
καταλήξουν στη σύναψη σύμβασης εντός 12 μηνών μετά από την ανακοίνωση 
του αιτήματος. 
Μέχρι στιγμής η οδηγία έχει μεταφερθεί σε εθνική νομοθεσία εκ μέρους 
τεσσάρων κρατών μελών. Οι κυβερνήσεις άλλων πέντε κρατών μελών ενημέρωσαν 
την Επιτροπή ότι επίκειται η έναρξη των αντιστοίχων διαδικασιών εφαρμογής. 
Μέχρι στιγμής δεν υπήρξε αίτημα διαμετακόμισης ούτε έχει κοινοποιηθεί η 
σύναψη οιασδήποτε σύμβασης διαμετακόμισης. 
Η Επιτροπή κίνησε ήδη τη διοικητική διαδικασία συγκρότησης επιτροπής 
εμπειρογνωμόνων για τη διαμετακόμιση φυσικού αερίου (CETG), όπως προβλέπει 
το άρθρο 4.4 της ως άνω οδηγίας για την επίτευξη συμβιβασμών σε ό,τι αφορά 
τους όρους διαμετακόμισης εφόσον υποβληθεί ανάλογο αίτημα εκ μέρους των 
ενδιαφερομένων φορέων. 
Στην Επιτροπή έχουν υποβληθεί αιτήματα ενημέρωσης του επισυναπτόμενου στην 
παρούσα οδηγία καταλόγου των φορέων εκμετάλλευσης που κρίνονται κατάλληλοι 
να επιφορτισθούν με τη διαμετακόμιση του φυσικού αερίου. Η Επιτροπή 
προετοιμάζει αντίστοιχη απόφαση. 
- 8 -
2.2 Διαφάνεια τιμών 
Με την οδηγία του Συμβουλίου 90/377/ΕΟΚ της 29ης Ιουνίου 1990 καθορίστηκε 
κοινοτική διαδικασία εξασφάλισης διαφάνειας των τιμών σε ό,τι αφορά τον 
τελικό βιομηχανικό καταναλωτή φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας. 
Δέκα κράτη μέλη έχουν ήδη λάβει τα απαραίτητα μέτρα για την εφαρμογή της εν 
λόγω οδηγίας ενώ τα υπόλοιπα δύο έχουν ήδη κινήσει τις δέουσες εθνικές 
διαδικασίες που δεν έχουν ακόμη τεθεί σε ισχύ. Η Γερμανία έχει ήδη αναφέρει 
από ποια σημεία αναφοράς στα νέα κρατίδια θα κοινοποιούνται στην Ευρωπαϊκή 
Στατιστική Υπηρεσία (Eurostat) οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας. 
Η προθεσμία κοινοποίησης σχετικών προς τις τιμές στοιχείων στη Στατιστική 
Υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Κοινότητας καθώς και η καθοριζόμενη προθεσμία για 
δημοσίευση τους εκ μέρους της έχουν τηρηθεί. Στο πλαίσιο αυτής της οδηγίας 
διατίθενται ήδη τέσσερεις δημοσιεύσεις, σχετικά με δεδομένα της 1ης Ιουλίου 
1991, της 1ης Ιανουαρίου 1992, της 1ης Ιουλίου 1992 και της 1ης Ιανουαρίου 
1993. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι εν λόγω κοινοποιήσεις πραγματοποιήθηκαν 
πριν ακόμη λάβει χώρα η μεταφορά της κοινοτικής σε εθνική νομοθεσία. 
Εξακολουθούν να υφίστανται δυσκολίες όσον αφορά την κοινοποίηση στη 
στατιστική υπηρεσία της ανάλυσης ανά κατηγορία καταναλωτών και των 
αντιστοίχων όγκων ανά κατηγορία καταναλωτών προκειμένου να θεωρηθούν 
αντιπροσωπευτικές σε εθνικό επίπεδο οι κατηγορίες αυτές. 
Κατά συνέπεια ο στόχος της οδηγίας, ήτοι η εξασφάλιση της διαφάνειας των 
τιμών σε ό,τι αφορά τον τελικό βιομηχανικό καταναλωτή, που αποτελούσε το 
πρώτο βήμα για τη δημιουργία της εσωτερικής αγοράς της ενέργειας έχει 
επιτευχθεί ενώ παράλληλα εξασφαλίσθηκε η εμπιστευτικότητα των συμβάσεων. 
Τα παρασχεθέντα δεδομένα υπογραμμίζουν την ανάγκη κλιμάκωσης του 
ανταγωνισμού προκειμένου να επιτευχθεί μια αποτελεσματική εσωτερική αγορά 
στη οποία οι τιμές να αντανακλούν με ακρίβεια το κόστος, ούτως ώστε το 
σύστημα να καταστεί αποτελεσματικότερο και να επιτευχθούν οι δέουσες 
προσαρμογές τιμών. 
Η οδηγία περί της διαφάνειας των τιμών από κοινού με εκείνες που αφορούν τη 
διαμετακόμιση πρόκειται να καλύψει και τις χώρες της ΕΖΕΣ μετά από την 
επικύρωση της συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο. Οι χώρες της ΕΖΕΣ 
έχουν ήδη προβλέψει ανάλογους μηχανισμούς και διαδικασίες προκειμένου να 
δωθεί συνέχεια στις οδηγίες περί διαμετακόμισης στις επικράτειες τους. 
3. Eipgpuovn της κείυενης νομοθεσίας 
3. 1 Κρατικές Ενιογύσει ς 
Η Επιτροπή κατέβαλε κάθε δυνατή προσπάθεια προκειμένου να εξασφαλίσει 
την αυστηρή εφαρμογή των διατάξεων της απόφασης 2064/86/EKAX<1) όσον 
αφορά τις κρατικές ενισχύσεις προς τους βιομηχανικούς κλάδους του 
άνθρακα. Τα προγραμματισθέντα εκ μέρους των κρατών μελών 
χρηματοοικονομικά μέσα ενεκρίθησαν μόνο εφόσον ήταν σύμφωνα με τους 
στόχους της ως άνω απόφασης και ικανοποιούσαν τα κριτήρια περί χορήγησης 
ενισχύσεων που καθορίζονται στην απόφαση 
(1) ΕΕ αριθ. L 177 της 1.7.1986 
- 9 -
αυτή. Δεδομένου ότι η απόφαση εφαρμόζεται για περιορισμένη περίοδο η 
Επιτροπή θεωρεί ως προϋπόθεση για τη χορήγηση της έγκρισης της την 
ικανοποίηση της απαίτησης περί σταδιακής μείωσης των κοινοτικών 
ενισχύσεων προς τη βιομηχανία άνθρακα με συνοδευτικά προγράμματα 
αναδιάρθρωσης, ορθολογισμού και εκσυχρονισμού. Οι γερμανικές αρχές και 
οι φορείς παραγωγής προσέφυγαν στο ΔΕΚ αμφισβητώντας την ορθότητα της 
προσέγγισης της Επιτροπής. 
Δυνάμει του άρθρου 16 της απόφασης 2064/86/ΕΚΑΧ, η Επιτροπή υπέβαλε 
έκθεση στο Συμβούλιο για τις εμπειρίες και τα προβλήματα που 
αντιμετωπίσθηκαν κατά την εφαρμογή της οδηγίας στην περίοδο 1986-1990. Η 
Επιτροπή πρότεινε ακολούθως προς το Συμβούλιο νέο πλαίσιο κρατικής 
βοήθειας σε αντικατάσταση της απόφασης 2064 έπειτα από την λήξη της κατά 
το τέλος του 1993. Με το προτεινόμενο νέο καθεστώς εισάγεται ένα 
κοινοτικό κόστος αναφοράς που βασίζεται στο σταθμισμένο μέσο κόστος της 
κοινοτικής παραγωγής για το 1992. Προτείνεται η παγίωση του ενδεικτικού 
αυτού κόστους για τετραετή περίοδο καθώς επίσης και η εξάρτηση 
κοινοτικών εγκρίσεων χρηματοδοτικής βοήθειας από κράτη μέλη από 
προγραμματισμένη σύγκλιση των παραγόντων υψηλού κόστους προς αυτό το 
στόχο. Αυτή η πρόταση εξετάστηκε κατά τη διάρκεια του Συμβουλίου 
Ενεργείας της 30ης Νοεμβρίου, το οποίο με ευρεία πλειοψηφία ζήτησε από 
την Επιτροπή των Μονίμων Αντιπροσώπων να εξετάσουν το ζήτημα με σκοπό 
την προετοιμασία συζητήσεων σε υπουργικό επίπεδο κατά το επόμενο έτος. 
Σε άλλα τμήματα του ενεργειακού τομέα, η Επιτροπή θεωρεί ότι η παροχή 
ενισχύσεων για την προαγωγή κοινοτικών στόχων, όπως n προστασία του 
περιβάλλοντος. n απασχόληση και η εξοικονόμηση ενέργειας, ενδέχεται να 
είναι συμβατή με την κοινή αγορά εφόσον τα αποκομιζόμενα οφέλη 
υπερβαίνουν τις στρεβλωτικές τους επιπτώσεις στο εμπόριο. 
Η Επιτροπή, προβαίνοντας σε έλεγχο προστατευτικών μέτρων στον τομέα της 
παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, επεδίωκε τον περιορισμό της εν λόγω 
προστασίας αποβλέποντας στην περιστολή των επιπτώσεων της επί του 
εμπορίου της ηλεκτρικής ενέργειας. Με την παρούσα προσέγγιση παρέχεται 
κατάλληλη πρόβλεψη για την ασφάλεια του εφοδιασμού· ήταν εμφανής στο 
έγγραφο της Επιτροπής για την ασφάλεια του εφοδιασμού το 1990 και 
εμφανίζεται κατ' αντίστοιχο τρόπο στο άρθρο 13(5) του σχεδίου οδηγίας 
για την ελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, όπου προβλέπεται 
κάποια προνομιακή αντιμετώπιση ενέργειας προερχόμενης από εγχώρια 
καύσιμα. Η αρχή του περιορισμού της προστασίας των εγχωρίων καυσίμων 
χρησιμοποιήθηκε με την κατάλληλη ευελιξία στο πλαίσιο της συνθήκης ΕΟΚ 
σε σειρά μεμονομένων περιπτώσεων όπου περιλαμβανόταν βοήθεια σε εγχώρια 
καύσιμα καθώς και η έγκριση αποκλειστικών συμβάσεων εφοδιασμού κατά το 
άρθρο 85. 
3.2 Περιπτώσει ς παραβάσεων 
Στους τομείς του φυσικού αερίου και της ηλεκτρικής ενέργειας η Επιτροπή 
διαπίστωσε εξ αρχής ότι σε πολλά από τα κράτη μέλη η νομοθεσία προβλέπει 
τη δυνατότητα αναγνώρι σης αποκλειστικών δικαιωμάτων εισαγωγής ή εξαγωγής 
φυσικού αερίου και ηλεκτρισμού, κατά παράβαση των άρθρων 30, 34 και 37 
της Συνθήκης ΕΟΚ. Τον 'Αύγουστο του 1991 η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία 
αντιμετώπισης των παραβάσεων που προβλέπει το άρθρο 169 της Συνθήκης ΕΟΚ 
εναντίον των κρατών μελών όπου ισχύουν τα αποκλειστικά δικαιώματα για 
την εισαγωγή και εξαγωγή της ηλεκτρικής ενέργειας και του φυσικού 
αερίου. Στο Βέλγιο, τη Δανία, τη Γαλλία, την Ελλάδα, την Ιρλανδία, την 
Ιταλία, τις Κάτω Χώρες, την Πορτογαλία, την Ισπανία και το Ηνωμένο 
Βασίλειο δόθηκε η δυνατότητα να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους. Από τις 
απαντήσεις των κρατών μελών προέκυψε ότι 
- 10 -
δεν υφίστανται αποκλειστικά δικαιώματα για την εισαγωγή και την εξαγωγή 
της ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου στην νομοθεσία του Βελγίου 
και της Ελλάδας· κατά συνέπεια έπαυσε η διαδικασία αντιμετώπισης των 
παραβάσεων ως προς τις δύο αυτές χώρες. Το Ηνωμένο Βασίλειο ανέλαβε την 
δέσμευση να εξαλείψει τα υφιστάμενα αποκλειστικά δικαιώματα y*<a 
εισαγωγές και εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας στη Βόρεια Ιρλανδία· κατά 
συνέπεια ανεστάλη η διαδικασία αντιμετώπισης των παραβάσεων κατά του 
Ηνωμένου Βασιλείου. Η Επιτροπή απέστειλε κατά το Νοέμβριο του 1992 
αιτιολογημένες γνώμες προς τα υπόλοιπα έξι κράτη μέλη (Γαλλία, Δανία, 
Ισπανία, Ιταλία, Ιρλανδία και Κάτω Χώρες), τα οποία διατηρούν ρητά 
αποκλειστικά δικαιώματα για την εισαγωγή ή/και εξαγωγή φυσικού αερίου ή 
/και ηλεκτρικής ενέργειας στη νομοθεσία τους, ισχυριζόμενη ότι τα εν 
λόγω αποκλειστικά δικαιώματα παραβιάζουν τις διατάξεις η Συνθήκη και 
συγκεκριμένα τα άρθρα 30, 34 και 37. Η Επιτροπή κάλεσε τα εν λόγω κρ*άτη 
μέλη να συμμορφωθούν με την αιτιολογημένη γνώμη εντός δύο μηνών. Το 
επόμενο βήμα για την Επιτροπή θα είναι να αποφασίσει κατά πόσο θα θέσει 
το θέμα ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. 
Άλλο παράδειγμα εξελίξεων στον τομέα αυτό αποτέλεσε η περίπτωση 
Ι isselcentra le για την οποία η Επιτροπή ενέκρινε επίσημη απόφαση δυνάμει 
του άρθρου 85 της Συνθήκης όπως εφαρμόζεται για τον ανταγωνισμό στον 
τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας και η περίπτωση GranqevieiIle, όπου η 
Επιτροπή κίνησε διαδικασία παράβασης δυνάμει του άρθρου 85 της Συνθήκης 
κατά των εταιρειών EDF και ENEL. Στην περίπτωση αυτή έπαψε να υφίσταται 
πλέον το στοιχείο της διάκρισης και η Επιτροπή δεν κίνησε περαιτέρω τη 
διαδικασία παράβασης. 
Κεωάλαιο Ι Ι : Τα επόμενα Βήματα 
4. Προταθέν στάδιο 2 όσον αφορά την νομοθεσία νια την ηλεκτρική ενέργεια και το 
φυσικό αέριο 
Η επιτυχής καθιέρωση της νομοθεσίας του σταδίου 1 όσον αφορά τη 
διαμετακόμιση και τη διαφάνεια τιμών αποτέλεσε, όπως εξάλλου παρατηρείται 
και στην πρώτη έκθεση προόδου, μόνο την αρχή. Προκειμένου να επιτευχθεί η 
περαιτέρω ολοκλήρωση της αγοράς φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας 
επιβάλλεται να υποβληθούν προτάσεις που να επηρεάζουν τις καθοριστικές 
σχέσεις μεταξύ φορέων εφοδιασμού, διαβίβασης, διανομής και καταναλωτών στον 
τομέα των ενεργειών που δεσμεύονται από την ύπαρξη δικτύων διανομής. 
4.1 Προπαρασκευή εκ μέρους των συμβουλευτικών επιτροπών 
Η Επιτροπή, στην ανακοίνωση της προς το Συμβούλιο COM (89) 334 τελικό -
SYN 206 με ημερομηνία 6 Σεπτεμβρίου 1989, ανέφερε ότι προτίθεται να 
πραγματοποιήσει διαβουλεύσεις με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη προκειμένου 
να εξετάσει σε βάθος κατά πόσον κρίνεται επιβεβλημένη η καθιέρωση της 
πρόσβασης τρίτων (ΤΡΑ) στα ευρωπαϊκά συστήματα διανομής ηλεκτρικής 
ενέργειας και φυσικού αερίου και πώς, στην περίπτωση καταφατικής 
απάντησης στο ως άνω ερώτημα, θα επιτευχθεί η διαφύλαξη της ασφάλειας 
του εφοδιασμού και της ποιότητας εξυπηρέτησης προς τους καταναλωτές. 
Προς τούτο η Επιτροπή συγκρότησε δύο συμβουλευτικές επιτροπές για το 
φυσικό αέριο και δύο για την ηλεκτρική ενέργεια. Οι δύο πρώτες 
απαρτίζονταν από εκπροσώπους των κλάδων του φυσικού αερίου και του 
ηλεκτρισμού, όπως οι αντίστοιχες ολοκληρωμένες δημόσιες επιχειρήσεις, 
στην περίπτωση του ηλεκτρισμού από τους φορείς παραγωγής και στην 
περίπτωση του φυσικού αερίου από τους φορείς παραγωγής, τους διανομείς, 
τις εταιρείες διαβίβασης, τους μεγάλης κλίμακας βιομηχανικούς χρήστες 
καθώς και τους οικιακούς και άλλους καταναλωτές. Αυτές οι επιτροπές 
- 11 -
ονομάσθηκαν Επαγγελματική Συμβουλευτική Επιτροπή για τον Ηλεκτρισμό 
(PCCE) και Επαγγελματική Συμβουλευτική Επιτροπή για το Φυσικό Αέριο 
(PCCG) αντιστοίχως. Οι άλλες δύο επιτροπές απαρτίζονταν από εκπροσώπους 
των κρατών μελών και τους αναπληρωτές τους υπό την επωνυμία 
Συμβουλευτική Επιτροπή των Κρατών Μελών για τον Ηλεκτρισμό (CCEME) και 
Συμβουλευτική Επιτροπή των Κρατών Μελών για το Φυσικό Αέριο (CCEMG). 
Οι τέσσερεις επιτροπές συνεδρίαζαν μία φορά το μήνα κατά το 1990 και 
στις αρχές του 1991. Η Επιτροπή προήδρευε στη διαδικασία και κατά τον 
Μάιο του 1991 εξέδωσε τέσσερεις εκθέσεις οι οποίες αποδείχθηκαν 
απαραίτητες για τη διατύπωση των νέων προτάσεων εκ μέρους της. 
4.2 Προτάσεις για την ηλεκτρική ενέργεια και το φυσικό αέριο 
Οι προτάσεις που εισηγήθηκε η Επιτροπή προβλέπουν υπεύθυνη προσέγγιση βάσει 
τεσσάρων γενικών αρχών. Η πρώτη αρχή είναι η ανάγκη σταδιακής προσέγγισης, που 
θα επιτρέψει την ολοκλήρωση των αγορών φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας 
εντός επαρκούς χρονικής περιόδου ώστε να δοθεί η δυνατότητα στην βιομηχανία να 
προσαρμοστεί στο νέο της περιβάλλον με ευέλικτο και εύτακτο τρόπο. Η δεύτερη 
αρχή είναι η αρχή της επικουρικότητας, όπου τα κράτη μέλη είναι σε θέση να 
επιλέξουν το σύστημα που είναι πλέον κατάλληλο για τους φυσικούς τους πόρους, 
την κατάσταση της βιομηχανίας τους και την ενεργειακή πολιτική τους, εντός 
πλαισίου που καθορίζεται από την Επιτροπή. Η τρίτη αρχή είναι η αποφυγή 
υπέρμετρης ρύθμισης, όπου η Επιτροπή αυτοπεριορίζεται στα απαραίτητα για την 
επίτευξη των στόχων της ελευθέρωσης. Τέταρτον -το θεσμικό πλαίσιο- είναι οι 
προτάσεις της Επιτροπής, τις οποίες αυτή ενέκρινε ως έγγραφο C0M(91) 548 στις 22 
Ιανουαρίου 1992, και που λαμβάνουν τη μορφή σχεδίων οδηγιών κατά τα άρθρα 57(2), 
66 και 100α της Συνθήκης, δεδομένου ότι με αυτά προβλέπεται διάλογος με το 
Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπό την διαδικασία της συνεργασίας, 
επιτρέποντας την παράλληλη διεξαγωγή διαβουλεύσεων με λοιπά ενδιαφερόμενα μέρη. 
Οι προτάσεις της Επιτροπής βασίζονται σε τρία κύρια χαρακτηριστικά: 
Πρώτον, στη δημιουργία ενός διαφανούς συστήματος δίχως διακρίσεις για 
τη χορήγηση αδειών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και την κατασκευή νέων 
γραμμών ηλεκτροδότηση και αγωγών φυσικού αερίου. Στόχο εν προκειμένω 
αποτελεί να ανοίξουν οι επενδύσεις παραγωγής και μεταφοράς σε 
ανεξάρτητους φορείς εκμετάλλευσης. 
Δεύτερο, την έννοια της αποσύνδεσης δραστηριοτήτων, δηλαδή το χωρισμό 
της διαχείρισης και του λογιστικού ελέγχου των επιχειρησιακών 
δραστηριοτήτων παραγωγής, μεταφοράς και διανομής, που θα εφαρμοσθεί σε 
καθέτως ολοκληρωμένες επιχειρήσεις προκειμένου να εξασφαλισθεί η 
διαφάνεια των επιχειρησιακών λειτουργιών δίχως να θιγεί η ιδιοκτησιακή 
διάρθρωση. 
Τρίτο την καθιέρωση σε περιορισμένη κλίμακα της πρόσβασης εκ μέρους 
τρίτων βάσει της οποίας οι εταιρείες μεταφοράς και διανομής έχουν 
- 12 -
την υποχρέωση να επιτρέψουν την πρόσβαση στο δίκτυο τους σε επιχειρήσεις 
που συνδυάζουν τα απαραίτητα προσόντα σε λογικές τιμές και εντός των 
ορίων του διαθέσιμου δυναμικού μεταφοράς και διανομής. 
Προτείνεται μεταξύ των κριτηρίων επιλεξιμότητας για το εν λόγω δεύτερο 
στάδιο να συμπεριληφθούν και τα εξής: 
- Μεγάλης κλίμακας βιομηχανικοί χρήστες των οποίων η κατανάλωση 
υπερβαίνει τα 100 GWh ηλεκτρικής ενέργειας ή 25 εκατ. κυβικά μέτρα 
φυσικού αερίου σε μία τοποθεσία, ήτοι συνολικά περίπου 500 
επιχειρήσεις που καταναλώνουν ηλεκτρική ενέργεια στην Κοινότητα ως 
επί το πλείστον στον κλάδο του αλουμινίου, τη μεταλλουργία, τη χημική 
βιομηχανία, τη βιομηχανία δομικών υλικών και την υαλουργία. Όσον 
αφορά τους καταναλωτές φυσικού αερίου, των οποίων ο αριθμός ενδέχεται 
να είναι παρεμφερής, τα μέτρα αυτά κυρίως αφορούν τους φορείς 
παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και λιπασμάτων, 
- φορείς διανομής συγκεκριμένης κλίμακας μεγέθους σε έκαστο των κρατών 
μελών, εφόσον καλύπτουν τουλάχιστον 3% του συνολικού εφοδιασμού σε 
ηλεκτρική ενέργεια ή τουλάχιστον 1% του αντίστοιχου εφοδιασμού σε 
φυσικό αέριο υπό τον όρο ότι καταναλώνονται στα κράτη μέλη τους· οι 
φορείς διανομείς που μόνοι τους δεν υπερβαίνουν το εν λόγω κατώτατο 
όριο επιτρέπεται να συνενωθούν προκειμένου να συγκεντρώσουν τα 
απαραίτητα προσόντα. Συνολικά περίπου 100 φορείς διανομείς 
ηλεκτρικής ενέργειας, μόνοι τους ή σε ενώσεις, αναμένεται ότι θα 
συγκεντρώσουν τα απαραίτητα προσόντα στην Κοινότητα για πρόσβαση στο 
δίκτυο διανομής ηλεκτρικής ενέργειας ενώ αντίστοιχος υποτίθεται ότι 
θα είναι ο αριθμός για το φυσικό αέριο. Αυτό θα επιτρέψει στους 
καταναλωτές, και ιδιαίτερα στους μικρότερους, να επωφεληθούν έμμεσα 
από τα κέρδη που θα αποφέρει η βελτίωση του ανταγωνισμού. 
Κατά τη διάρκεια του εν λόγω δευτέρου σταδίου, η Επιτροπή θα αποφύγει τη 
θέσπιση υπερβολικών κανονιστικών διατάξεων εξασφαλίζοντας τα απαραίτητα 
περιθώρια για την επικουρικότητα. Τα κράτη μέλη θα εξακολουθήσουν να 
είναι σε θέση να ρυθμίζουν την τιμολόγηση του φυσικού αερίου και της 
ηλεκτρικής ενέργειας για όλους εκείνους τους τελικούς καταναλωτές που δε 
συμμετέχουν στην αγορά τους υπό διαδικασίες ελεύθερου ανταγωνισμού. 
Κατ'αυτόν τον τρόπο τα κράτη μέλη εξακολουθούν να παραμένουν ελεύθερα να 
αποφασίζουν την κλίμακα για τη φύση των δικαιωμάτων διανομής εκ μέρους 
των εταιρειών καθώς και τις υποχρεώσεις του δημοσίου και ιδίως την 
υποχρέωση εφοδιασμού. Παράλληλα έχουν το δικαίωμα να καθορίσουν 
λεπτομερή κριτήρια χορήγησης αδειών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και 
μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου ιδίως όσον αφορά τις 
απαιτήσεις της πολιτικής ενέργειας, περιβάλλοντος και προγραμματισμού. 
Η Επιτροπή υποβάλλοντας τις συγκεκριμένες προτάσεις της έχει πλήρως 
υπόψη της ότι είναι απαραίτητο στην επιδίωξη του ανοίγματος των αγορών 
να προστεθούν οι περαιτέρω στόχοι διαφύλαξης της ασφάλειας εφοδιασμού, 
προστασίας του περιβάλλοντος και προστασίας των μικρών καταναλωτών. Οι 
προτάσεις της εξασφαλίζουν, στο πλαίσιο της αρχής της επικουρικότητας, 
επαρκή περιθώρια προκειμένου οι εθνικές πολιτικές ενέργειας, 
περιβάλλοντος και γεωργίας να επιτύχουν τους ως άνω στόχους. 
Κατά την παρουσίαση των προτάσεων η Επιτροπή διασαφήνισε στην 
αιτιολογική έκθεση ότι η ασφάλεια του εφοδιασμού αποτελεί τον ύψιστο 
στόχο της ενεργειακής πολιτικής, καθώς και ότι το σταδιακό άνοιγμα των 
αγορών του φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας είναι πιθανό να 
συμβάλει σε πλέον ευέλικτο και ευρύτερης βάσης εφοδιασμό που με τη σειρά 
του θα οδηγήσει σε υψηλότερο επίπεδο ασφάλειας εφοδιασμού. 
- 13 -
Όσον αφορά τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, ο στόχος είναι η 
χρησιμοποίηση των όρων κατά τον αποδοτικότερο τρόπο και ότι όλοι οι 
καταναλωτές, μεγάλοι και μικροί θα είναι σε θέση να αποκομίσουν τα οφέλη 
της μεγαλύτερης απόδοσης, γεγονός που έχει ιδιαίτερη σημασία για 
ενεργειοβόρες βιομηχανίες που ανταγωνίζονται σε παγκόσμιες αγορές. 
Η ολοκλήρωση της ενεργειακής αγοράς ενέργειας ενδέχεται επίσης να 
παρουσιάσει οφέλη σε άλλους τομείς πολιτικής, όπως η περιβαλλοντική 
προστασία, λόγου χάρην ενθαρρύνοντας μεγαλύτερη απόδοση και ταχύτερη 
θέσπιση "καθαρότερων" τεχνολογιών. 
4.3 Επιτελεσθεί σα πρόοδος στο Συμβρύλιο. το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την 
Οικονομική και Κοινωνική Επι τροπή 
Οι ως άνω οδηγίες εξετάζονται στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο. 
Ομάδα εργασίας της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής πραγματοποίησε 
δημόσια ακρόαση στις 20 Μαΐου 1992. Η ΟΚΕ γνωμοδότησε στις 27 Ιανουαρίου 
1993 (doc. ΕΝΕ/202), εγκρίνοντας κατ' αρχήν την ελευθέρωση των 
βιομηχανιών του φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας, την έναρξη 
λειτουργίας σταθμών ηλεκτροπαραγωγής και την κατασκευή γραμμών 
μεταφοράς, την ανεξαρτητοποίηση, καθώς και την ανεξαρτησία των δικτύων 
ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, ενώ διατύπωσε επιφυλάξεις ως 
προς την πρόσβαση τρίτων, που πρέπει να εξεταστεί σε μεταγενέστερο 
στάδιο υπό το φως των εμπειριών των κρατών μελών και τρίτων χωρών. 
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διοργάνωσε δημόσια ακρόαση στις 1 - 2 Οκτωβρίου 
κατά το τέλος της οποίας ο εισηγητής, που είναι επίσης πρόεδρος της 
Επιτροπής Ενέργειας, Έρευνας και Τεχνολογίας, κατέληξε στο συμπέρασμα 
ότι οι προτάσεις της Επιτροπής δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτές ως έχουν, 
ούτε να απορριφθούν, αλλά ότι επιβάλλεται να προταθούν τροπολογίες, 
συμπεριλαμβανομένης ενδεχομένως μεταβατικής περιόδου. 
Στο Συμβούλιο Ενέργειας της 30ης Νοεμβρίου 1992 αναγνωρίσθηκε ότι η 
επιτελεσθείσα πρόοδος ήταν ανεπαρκής και ότι απαιτούνται νέα μέτρα για 
την υπερπήδηση των υπολοίπων εμποδίων. Ζητήθηκε, επίσης, από την 
Επιτροπή να εξετάσει τροποποιήσεις των προτάσεων της υπό το φως των 
συζητήσεων στο Συμβούλιο και της γνωμοδότησης του Κοινοβουλίου, με σκοπό 
την διεύρυνση του ανταγωνισμού στα έως τώρα κατά το μάλλον ή ήττον 
κλειστά συστήματα ενεργειακού εφοδιασμού. 
">. Αναζήτηση και παραγωγή φυσικού αερίου και πετρελαίου 
5.1 Προπαρασκευή 
Όπως αναφέρεται και στο έγγραφο εργασίας της Επιτροπής σχετικά με την 
ολοκλήρωση της αγοράς ενέργειας, ο τομέας της αναζήτησης και της 
παραγωγής υδρογονανθράκων (πετρέλαιο και φυσικό αέριο) εξακολουθεί να 
αντιμετωπίζει προβλήματα λόγω περιορισμού του δικαιώματος των 
επιχειρήσεων για ισότιμη πρόσβαση στις συγκεκριμένες δραστηριότητες 
καθώς και του αντίστοιχου δικαιώματος ελεύθερης εμπορικής διακίνησης των 
ως άνω προϊόντων. 
Η Επιτροπή, με στόχο την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς ενέργειας στον 
τομέα αυτό, συμπεριέλαβε στο πρόγραμμα εργασίας της την προπαρασκευή και 
την έγκριση πρότασης οδηγίας για την καθιέρωση κοινών κανόνων χορήγησης 
αδειών. Προς τούτο πραγματοποιήθηκαν άτυπες διαβουλεύσεις με εκπροσώπους 
των αντιστοίχων βιομηχανικών κλάδων και εμπειρογνώμονες των κρατών μελών 
κατά τα έτη 1991 και 1992. 
- 14 -
Η πρόταση ενεκρίθη ως έγγραφο COM (92)110 στις 25 Μαρτίου 1992 και έχει 
τη μορφή σχεδίου οδηγίας δυνάμει των άρθρων 57, παράγραφος 2, 66, 100α 
και 113. 
5.2 Οι προτάσεις 
Βάσει των προτάσεων τα κράτη μέλη πρέπει να χορηγούν άδειες για 
ανίχνευση, εξερεύνηση και εξόρυξη υδρογονανθράκων βάσει διαφανών 
διαδικασιών δίχως διακρίσεις. Οι εν λόγω διαδικασίες πρέπει να 
επιτρέπουν σε όλες τις ενδιαφερόμενες εταιρίες να υποβάλλουν αίτηση 
αδείας. Τα κριτήρια που χρησιμοποιούν για τις αποφάσεις τους οι αρμόδιες 
αρχές επιβάλλεται να ορίζονται εκ των προτέρων και σε αντικειμενική βάση 
και να δημοσιεύονται ενώ παράλληλα πρέπει να γνωστοποιούνται εκ των 
προτέρων στους υποψηφίους οι προϋποθέσεις και οι απαιτήσεις που 
σχετίζονται με τις άδειες αυτές. Επί πλέον οι θεσπιζόμενες προϋποθέσεις 
και απαιτήσεις θα πρέπει να στηρίζονται αποκλειστικά και μόνο σε λόγους 
γενικού συμφέροντος (εθνική ασφάλεια, περιβάλλον, ασφάλεια, κλπ.) στη 
χρηματοοικονομική συμμετοχή ή τη συμβολή σε υδρογονάνθρακες ή στην 
ανάγκη να εξασφαλισθούν οι δέουσες επιδόσεις των δραστηριοτήτων αυτών 
στη συγκεκριμένη περιοχή. 
Η πρόταση ουδόλως θίγει την κυριαρχία των κρατών μελών σε ό,τι αφορά 
τους πόρους πετρελαίου και φυσικού αερίου. Τα κράτη μέλη διατηρούν τα 
δικαιώματα και τις αρμοδιότητες τους σχετικά με τη διαχείριση των ως άνω 
πόρων, συμπεριλαμβανομένων των εσόδων που συγκεντρώνονται από τις 
δραστηριότητες αυτές αλλά κρίνονται απαραίτητα για την άσκηση τους κατά 
τρόπο σύμφωνο προς τον στόχο της επίτευξης της ενιαίας αγοράς. Δυνάμει 
της αρχής της επικουρικότητας τα κράτη μέλη παραμένουν ελεύθερα να 
διατηρήσουν ή να επιλέξουν τους κανόνες που θεωρούν πλέον κατάλληλους 
για τις συνθήκες φυσικής λειτουργίας και για τη μακροπρόθεσμη πολιτική 
διαχείρισης πόρων που εφαρμόζουν. Κατά συνέπεια ο στόχος της πρότασης 
δεν είναι να θεσπιστούν λεπτομερείς κανονιστικές διατάξεις αλλά να 
καθοριστεί ένα πλαίσιο γενικών αρχών προς τις οποίες πρέπει να 
συμμορφώνονται οι κανόνες αυτοί. 
Οι προτάσεις παρέχουν σαφή διασύνδεση με την οδηγία 90/531/ΕΟΚ περί 
κρατικών προμηθειών (βλ. σημείο Ι (1) (α) παραπάνω). 
5.3 Επιτελεσθεί σα πρόοδος 
Η πρόταση συζητήθηκε στο Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την 
Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή. Τόσο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όσο 
και η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, διατύπωσαν ευνοϊκή γνώμη κατά 
τις συνόδους του Νοεμβρίου 1992. 
Κατά το Συμβούλιο Ενέργειας της 30ης Νοεμβρίου, έπειτα από συζήτηση όπου 
σημειώθηκε κάποια η σύγκληση στις απόψεις των κρατών μελών, ζητήθηκε από 
την Επιτροπή των Μονίμων Αντιπροσώπων να συνεχίσει την εξέταση της 
πρότασης, ιδιαιτέρως την εφαρμογή της σε υφιστάμενες άδειες. 
- 15 -
6. Πρότυπα - περαιτέρω δράση 
Τα συμπεράσματα της Επιτροπής όπως συνοψίζονται στην ανακοίνωση έχουν ως 
εξής: 
η τυποποίηση στον τομέα της ενέργειας είναι καθοριστικής σημασίας για 
την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς, τη μείωση των περιβαλλοντικών 
επιπτώσεων, την ενεργειακή ασφάλεια και την αποδοτική χρήση της 
ενέργειας καθώς και για την ανάπτυξη και τη διάδοση των προηγμένων 
ενεργειακών τεχνολογιών. Αιτήματα για την κατάρτιση ευρωπαϊκών προτύπων 
πρέπει κατά πρώτο λόγο να προέρχονται από τα αμέσως ενδιαφερόμενα μέρη. 
η ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς της ενέργειας καθιστά απαρατήρητη την 
αναβάθμιση των εργασιών τυποποίησης ιδιαίτερα στους τομείς του 
πετρελαίου (περιβαλλοντικές πτυχές), τον εξοπλισμό διύλισης και διανομής 
πετρελαίου, την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, τον αντίστοιχο εξοπλισμό 
μεταφοράς και διανομής, τον εξοπλισμό μεταφοράς και διανομής φυσικού 
αερίου, τις ανανεώσιμες μορφές ενέργειας και την προστασία του 
περιβάλλοντος. 
ενδέχεται να καταστεί απαραίτητος ο συνδιασμός της προετοιμασίας νέων 
ευρωπαϊκών προτύπων, που βάσει της ισχύουσας κοινοτικής νομοθεσίας δεν 
απαιτούνται ρητώς, με τη θέσπιση κοινοτικής νομοθεσίας που να καθιστά 
υποχρεωτικά ορισμένα πρότυπα, σε περιπτώσεις όπου τα πρότυπα δεν 
καταλήγουν στην κατάργηση ή την προσαρμογή εκ μέρους των κρατών μελών 
διισταμένων εθνικών κανόνων 
όπου κρίνεται απαραίτητο η Επιτροπή ενδέχεται να προτείνει εναρμονιστική 
κοινοτική νομοθεσία βάσει της νέας προσέγγισης (βασικές απαιτήσεις), 
τα ενεργειακά προγράμματα που αποσκοπούν στην επίτευξη ειδικών στόχων 
όπως η αποδοτικότερη αξιοποίηση της ενέργειας ή η ανάπτυξη των 
ανανεώσιμων μορφών ενέργειας επιβάλλεται να περιλαμβάνουν ένα σκέλος 
σχετικό προς την τυποποίηση. 
Το Συμβούλιο Ενέργειας της 30ης Νοεμβρίου ενέκρινε συμπεράσματα στα οποία 
επιδοκιμάζεται η συνέχιση των εργασιών στην κατεύθυνση που προτάθηκε από την 
Επιτροπή. Προκειμένου να επιτύχει τους εν λόγω στόχους, η Επιτροπή προτείνει 
την αναβάθμιση των διαβουλεύσεων με τα ενδιαφερόμενα μέρη σε όλα τα επίπεδα 
παραγωγής, μεταφοράς, διανομής και κατανάλωσης των ενεργειακών προϊόντων 
προκειμένου να ενθαρρυνθεί η ενεργότερη συμμετοχή τους, καθώς και τη 
διοργάνωση από κοινού με τις CEN και CENELEC διασκέψεων στις οποίες να 
συμμετέχουν αρμόδιοι από τους επιμέρους ενεργειακούς τομείς προκειμένου να 
καταστεί δυνατή η αξιοποίηση των πολλών κοινών χαρακτηριστικών τους για την 
εξυπηρέτηση των στόχων της τυποποίησης. 
7. Συνέγεια της εφαρμογής της KOiVQTjjinc νουθεσίας. 
Η Επιτροπή θα συνεχίσει να κάνει χρήση όλων των εξουσιών που της παρέχονται 
βάσει της συνθήκης. Τούτο θα μπορούσε να συμπεριλάβει ειδικά μέσα όπως η 
απόφαση 2064/86/ΕΚΑΧ για την παροχή κρατικών ενισχύσεων στη βιομηχανία 
άνθρακα, είτε την κίνηση διαδικασίας παράβασης δυνάμει συγκεκριμένων άρθρων 
της συνθήκης. Η Επιτροπή επιδιώκει να συνεχίσει την εφαρμογή της κοινοτικής 
νομοθεσίας όπου αυτό επιβάλλεται. 
- 16 -
8. Δημόσιες συμβάσεις 
Στο ευρύτερο πλαίσιο των δημοσίων συμβάσεων, συμπεριλαμβανομένης όμως της 
ενέργειας, προτείνεται η τροποποίηση της οδηγίας 90/531/ΕΟΚ για την επέκταση 
των κανόνων των δημοσίων συμβάσεων στις συμβάσεις για την παροχή υπηρεσιών. 
Στις 21 Δεκεμβρίου 1992 επετεύχθη κοινή θέση και ελπίζεται ότι το Συμβούλιο 
θα είναι σε θέση να εγκρίνει τις προτάσεις της Επιτροπής κατά την διάρκεια 
της παρούσας προεδρίας. 
Κεφάλαιο Ι Ι Ι - συνοδευτικά μέτρα στήριξης εντός και εκτός της Κοινότητας 
Εξακολούθησαν οι διαδικασίες υπέρ της στήριξης της φιλελευθεροποίησης της 
εσωτερικής αγοράς ενέργειας εντός της Κοινότητας και της ενίσχυσης της 
μεριμνώντας για την αύξηση της ασφάλειας του εφοδιασμού από το εξωτερικό της 
Κοινότητας. 
9. Εσωτερική διάσταση 
9.1 Ενέονεια και συνογή 
Παρατηρούνται αξιοσημείωτες διαφορές εντός της Κοινότητας όσον αφορά την 
πρόσβαση στην ενέργεια, την ενεργειακή εξάρτηση, τη διάρθρωση και την 
ασφάλεια του εφοδιασμού. Οι ως άνω διαφορές συνιστούν ενδεχομένως σοβαρό 
μειονέκτημα για την ανάπτυξη των λιγότερο ευνοούμενων περιφερειών και 
την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς ενέργειας. 
Περιφερειακός και αστικός ενεργειακός προγραμματισμός: η Επιτροπή 
ανέλυσε τις δραστηριότητες του ενεργειακού προγραμματισμού σε 
περιφερειακό και αστικό επίπεδο και έχει καθορίσει ήδη προτεραιότητες 
για την περίοδο 1991-93. Αντίστοιχη ανακοίνωση έχει υποβληθεί στο 
Συμβούλιο (C0M(91)53 τελικό). 
Στο πλαίσιο της συγκεκριμένης δράσης ενεργειακού προγραμματισμού η 
Επιτροπή κρίνει επιβεβλημένη την απόδοση προτεραιότητας: 
στις απομονωμένες ή ιδιαζόντως απομακρυσμένες παραμεθόριες και τις 
αγροτικές περιφέρειες ή τις περιφέρειες που πάσχουν από βιομηχανικό 
μαρασμό, 
στις αστικές περιφέρειες με σοβαρά περιβαλλοντικά προβλήματα που 
συνδέονται με την ενέργεια. 
Όσον αφορά τον τύπο δράσης η Επιτροπή προτίθεται να ευνοήσει: 
τις μελέτες σκοπιμότητας για επενδυτικά έργα, 
τις δράσεις για την ενίσχυση του ρόλου των αρχών της τοπικής 
αυτοδιοίκησης, 
τη διασυνοριακή συνεργασία. 
Κατά τη συνεδρίαση του της 22.5.1991 το Συμβούλιο ενέκρινε τους 
προσανατολισμούς και τις προτεραιότητες που υπέδειξε η Επιτροπή 
επισημαίνοντας την πρόθεση της να αποτιμήσει τη συγκεκριμένη δράση 
ενημερώνοντας το για τα αποτελέσματα της έως τα τέλη του 1993 το 
αργότερο. 
- 17 -
Ειδικές δράσεις για ορισμένες νήσους: η Επιτροπή ενέκρινε τον Ιούλιο του 
1992 την ενίσχυση των περιφερειών των νήσων Αζορών και Μαδέϊρα 
υλοποιώντας τα ενεργειακά μέτρα που προέβλεπε η απόφαση POSE Ι ΜΑ του 
Συμβουλίου (91/315/ΕΟΚ). Στόχο των ως άνω μέτρων αποτελεί η αντιστάθμιση 
των επιπλέον δαπανών ενεργειακού εφοδιασμού κατά την περίοδο 1991-1993. 
Στο τέλος της τριετούς αυτής περιόδου η Επιτροπή θα προβεί στην 
αξιολόγηση αυτού του μέτρου και θα επανεξετάσει την κατάσταση. 
Η Επιτροπή ενδέχεται να εξετάσει το ενδεχόμενο αύξησης της χορηγούμενης 
ενίσχυσης στις επενδύσεις για έργα ενεργειακού χαρακτήρα στις Ελληνικές 
νήσους του Αιγαίου Πελάγους στο πλαίσιο του εισέτι καταρτιζόμενου 
ειδικού προγράμματος δράσης για τις ως άνω νήσους. Σύμφωνα με τα 
συμπεράσματα τις τελικής έκθεσης για την ειδική κατάσταση αυτών των 
νήσων της 23 Δεκεμβρίου 1992 (COM (92) 569 τελκό). 
Διαρθρωτικά Ταμεία: Η Κοινότητα ανταποκρίθηκε κατ αρχήν βοηθώντας την 
ανάπτυξη και ενίσχυση των δικτύων σε περιοχές της περιφέρειας, οι οποίες 
μπορούν να επιλεγούν για παρέμβαση των Διαρθρωτικών Ταμείων. Μεταξύ 1989 
και 1993 θα έχουν διατεθεί από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής 
Αναπτύξεως περίπου 1700 εκατ. ECU για έργα ενεργειακών υποδομών στις 
περιφέρειες στόχου 1. Επιπλέον, μέσω της κοινοτικής πρωτοβουλίας REGEN 
θα χορηγηθούν 300 εκατ. ECU για θεμελιώδη έργα που αποσκοπούν στη 
διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών και την ενίσχυση της ασφάλειας 
ενεργειακού εφοδιασμού. 
Η Επιτροπή άρχισε την μελέτη των στοιχείων για μια πολιτική "Ενέργειας και 
συνοχής" με στόχο η ενέργεια να συμβάλλει περισσότερο στη διαδικασία 
ολοκλήρωσης και ενίσχυσης της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής της 
Κοινότητας. Στη διάσκεψη που πραγματοποιήθηκε για το θέμα αυτό στη Λισαβωνα 
στις 4 και 5 Ιουνίου 1992 επετεύχθη μερική συναίνεση για τα εξής στοιχεία: 
- τον επιδιωκόμενο στόχο, ο οποίος είναι να εξασφαλιστεί η πρόσβαση των 
ολιγώτερο αναπτυγμένων περιοχών σε διαφοροποιημένες μορφές ενέργειας υψηλής 
ποιότητας με λογικές τιμές, 
την προς επεξεργασία στρατηγική, η οποία επιβάλλεται να βασίζεται πρωτίστως 
στη βελτίωση της πρόσβασης στα μεγάλης κλίμακας ενεργειακά δίκτυα, την 
προαγωγή της αποτελεσματικότερης χρήσης της ενέργειας και την εκμετάλλευση 
των γηγενών ενεργειακών πηγών, 
τις εκτελεστικές ενέργειες που επιβάλλεται να περιλαμβάνουν τη συντονισμένη 
προσέγγιση της διασύνδεσης "ενέργειας-περιφερειακής ανάπτυξης" σε όλα τα 
επίπεδα (κοινότητα, κράτη μέλη και περιφέρειες). 
Προετοιμάζεται ανακοίνωση για τα θέματα αυτά. 
9.2 Ευρωπαϊκά δίκτυα 
Στις 27 Μαρτίου 1992 η Επιτροπή απηύθυνε ανακοίνωση στο Συμβούλιο με 
θέμα "την υποδομή μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου στην 
Κοινότητα" (SEC(92)553 τελικό). 
Στο συγκεκριμένο έγγραφο αναλύεται η κρατούσα κατάσταση όσον αφορά τα 
δίκτυα μεταβίβασης ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, 
υποδεικνύεται η ακολουθητέα πορεία προκειμένου να ληφθεί υπόψη η 
κοινοτική και ενίοτε ηπειρωτική διάσταση τους, και παρατίθεται κατάλογος 
των υπό εκτέλεση, προγραμματισθέντων ή προς μελέτη έργων που αποσκοπούν 
στην ολοκλήρωση και ενίσχυση των δικτύων. 
- 18 -
Γενικά το Συμβούλιο, στα συμπεράσματα του της 31 Μαρτίου 1992, κάλεσε 
την Επιροπή να του "υποβάλει προσανατολισμούς όσον αφορά τα διευρωπαϊκά 
δίκτυα, οι οποίοι ενδέχεται να αποτελέσουν το πλαίσιο αναφοάς για να 
προετοιμαστεί, το ταχύτερο δυνατόν, η εφαρμογή του τίτλου XII της 
Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ενωση". Ειδικώτερα, στον τομέα της Ενέργειας, 
το Συμβούλιο "Ενέργειας" της 21 Μαίου 1992 επαναβεβαίωσε ότι η ανάπτυξη 
των διευρωπαϊκών ενεργειακών δικτύων στοχεύει σε αύξηση της ασφάλειας 
εφοδιασμού στην κοινότητα, επιτρέποντας ισορροπημένη λειτουργέ ία της 
εσωτερικής αγοράς και ενισχύοντας την οικονομική και κοινωνική συνοχή. 
Το Συμβουλίο κάλεσε την Επιτροπή να συνεχίσει το έργο της σε στενή 
σύνδεση με τα κράτη μέλη. Ακολούθως αναγνωρίζοντας τον καίριο ρόλο που 
μπορούν να διαδραματίσουν τα διευρωπαϊκά ενεργειακά δίκτυα ως συμβολή σε 
σειρά κεντρικών πολιτικών στόχων της Κοινότητας, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο 
του Δεκεμβρίου αποφάσισε να καλέσει την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων να 
δημιουργήσει νέο προσωρινό μέσο 5 δις ECU για την προαγωγή των 
διευρωπαϊκών δικτύων, συμπεριλαμβανομένων των δικτύων στον ενεργειακό 
τομέα. Έργα διευρωπαϊκών δικτύων θα είναι επίσης επιλέξιμα για 
χρηματοδότηση από το νέο Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων που θα ιδρυθεί με 
αρχικό κεφάλαιο 2 δις ECU. 
Η Επιτροπή τώρα μεριμνά για την προετοιμασία των κοινοτικών 
"κατευθυντήριων γραμμών" για τα διευρωπαϊκά δίκτυα ενέργειας οι οποίες, 
δυνάμει των διατάξεων του τίτλου XII της συνθήκης για την ευρωπαϊκή 
ένωση, πρόκειται : 
να καθορίσουν τους στόχους και τις προτεραιότητες της κοινοτικής 
δράσης στον τομέα των ενεργειακών δικτύων, 
να ταυτοποιήσουν τα έργα κοινού ενδιαφέροντος που ανταποκρίνονται 
στους ως άνω στόχους και προτεραιότητες και 
να υποδείξουν τα μέτρα που ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν για την 
προαγωγή της εκτέλεσης των ως άνω έργων. 
Η προπαρασκευή των ως άνω κατευθυντήριων γραμμών βασίζεται σε ευρείες 
διαβουλεύσεις με εμπειρογνώμονες των κρατών μελών και φορείς 
εκπροσώπησης των ενδιαφερομένων επαγγελματικών κλάδων και των 
ενδιαφερομένων καταναλωτών, οι αντίστοιχες διαδικασίες άρχισαν τον 
Ιούλιο του 1992 και έχουν τώρα ολοκληρωθεί. 
10 Η εξωτερική διάσταση 
10.1 Κοινή εμπορική πολιτική 
Η ολοκλήρωση της κοινής εμπορικής πολιτικής αποτελεί σημαντικό τμήμα της 
εσωτερικής αγοράς ενέργειας. Όσον αφορά τον τομέα της ενέργειας οι 
διαπραγματεύσεις με τις χώρες της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης 
οδήγησαν στην κατάργηση ή την αναστολή όλων των εισέτι υφισταμένων 
εθνικών περιορισμών. Εντούτοις εκκρεμεί ακόμη η αντιμετώπιση μη 
εξειδικευμένων εθνικών περιορισμών για τις δημοκρατίες της τέως ΕΣΣΔ. Η 
Επιτροπή εξετάζει τους πιθανούς τρόπους με τους οποίους μπορούν να 
καταργηθούν οι εν λόγω ποσοτικοί περιορισμοί. Οι εισέτι υφιστάμενοι 
περιορισμοί που αφορούν το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και την ηλεκτρική 
ενέργεια θα καταργηθούν με τη λήψη μέτρων εναρμόνισης πριν το τέλος του 
1992. Εξακολουθεί να εκκρεμεί το θέμα της εναρμόνισης των προτιμησιακών 
κανόνων για τα πετρελαιοειδή. 
- 19 -
Σε ό,τι αφορά τον άνθρακα δεν υφίστανται μέτρα βάσει των άρθρων 71(3) 
και 74 της συνθήκης ΕΚΑΧ που να περιορίζουν την ελεύθερη κυκλοφορία 
άνθρακα που προέρχεται από τρίτες χώρες. Στόχος της Επιτροπής είναι να 
μήν επιτρέψει τη λήψη αναλόγων μέτρων βάσει των ως άνω άρθρων. 
Όσον αφορά τους κοινοτικούς και εθνικούς περιορισμούς εξαγωγής έχει 
συντελεστεί πρόοδος σχετικά με την προσαρμογή τους στην εσωτερική αγορά. 
Οι εισέτι υφιστάμενοι εθνικοί περιορισμοί εξαγωγών παραγώγων του 
πετρελαίου και του φυσικού αερίου καταργήθηκαν στο πλαίσιο του νέου 
κανονισμού 3918/91. 
Το άρθρο 29 της οδηγίας 90/531/ΕΟΚ για τις δημόσιες συμβάσεις παρέχει 
την δυνατότητα στους αναθέτοντες φορείς να εξαιρούν από συμβάσεις 
εφοδιασμού προσφορές όπου η συμμετοχή προϊόντων τρίτων χωρών υπερβαίνει 
το 50% καθώς και να παρέχουν έκπτωση στις τιμές ύψους 3% σε προσφορές 
από την Κοινότητα. 
Η διάταξη αυτή προορίζεται για όλες τις τρίτες χώρες που δεν έχουν 
συνάψει συμφωνία με την Κοινότητα σε πολυμερή ή διμερή βάση. Το 
Συμβούλιο ζήτησε ειδική εντολή για διαπραγμάτευση συμφωνιών με διάφορες 
τρίτες χώρες ανεξάρτητα από τις διαπραγματεύσεις για τις δημόσιες 
συμβάσεις, οι οποίες διεξάγονται επί του παρόντος, παράλληλα με τις 
συζητήσεις του Γύρου της Ουρουγουάης. 
Η πρόταση οδηγίας που υπέβαλε η Επιτροπή για τις δημόσιες συμβάσεις 
υπηρεσιών περιλαμβάνει ρήτρα για τις τρίτες χώρες η οποία επιτρέπει στην 
Επιτροπή να προτείνει στο Συμβούλιο την λήψη μέτρων διασφάλισης στις 
περιπτώσεις αποτυχίας των προσπαθειών της για επίλυση των δυσχερειών 
πρόσβασης με τις ενδιαφερόμενες τρίτες χώρες. 
10.2 Ευρωπαϊκός Οικονομικός Χώρος 
Τον Ιούνιο 1990 η Κοινότητα και οι χώρες της ΕΖΕΣ άρχισαν 
διαπραγματεύσεις για τη δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου 
(ΕΕΑ). Στόχος της ΕΟΚ είναι η υπό διαπραγμάτευση συνθήκη να καλύπτει 
μεταξύ άλλων την ελεύθερη κυκλοφορία εμπορικών αγαθών, υπηρεσιών, 
κεφαλαίου και προσώπων σε ολόκληρο τον ΕΕΑ βάσει των όσων ήδη έχουν 
επιτευχθεί στην Κοινότητα έως την 1η Ιανουαρίου 1993. 
Η συνθήκη που έπρεπε να είχε τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1993, 
ανεστάλη ως συνέπεια της αρνητικής έκβασης του ελβετικού δημοψηφίσματος. 
Κατά τη διάρκεια διπλωματικής συνδιάσκεψης στις 17 Φεβρουαρίου 1993, τα 
συμβαλλόμενα μέρη συμφώνησαν επί ενός πρωτοκόλλου που προσαρμόζει τη 
συνθήκη υπό το φως της μη συμμετοχής της Ελβετίας. Το εν λόγω πρωτόκολλο 
καθώς και η συνθήκη EOX καθ' εαυτή βρίσκονται επί του παρόντος σε 
διαδικασία επικύρωσης από τα συμβαλλόμενα μέρη. Η συνθήκη περιέχει 
παρόμοιες διατάξεις με αυτές της Συνθήκης ΕΟΚ. Μεταξύ των τομέων όπου 
θεσπίζεται σε μεγαλύτερο βαθμό το κοινοτικό κεκτημένο περιλαμβάνεται και 
ο ενεργειακός τομέας. Κατά συνέπεια οι χώρες της ΕΖΕΣ υποχρεούνται να 
τηρούν τις απαιτήσεις κοινοποίησης, ενημέρωσης και διαβούλευσης σε ό,τι 
αφορά τη χρήση ενέργειας και ιδιαίτερα τη χρήση πετρελαίου με σκοπό τον 
εξορθολογισμό και την απόδοση της ενεργειακής κατανάλωσης. Παράλληλα θα 
έχουν την υποχρέωση να τηρούν τις διατάξεις περί διαμετακόμισης της 
ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου καθώς και περί διαφάνειας των 
τιμών. Επί πλέον, στο έδαφος του Ευρωπαϊκού 
- 20 -
Οικονομικού Χώρου θα ισχύουν όσα επιτεύχθηκαν για τις δημόσιες συμβάσεις 
στους εξαιρούμενους τομείς και συμπεριλαμβανόμενης της ενέργειας με 
πρόβλεψη διετούς μεταβατικής περιόδου για δύο από τις χώρες της ΕΖΕΣ 
(Λιχτενστάϊν και Νορβηγία). 
Για τον άνθρακα η συνθήκη ΕΟΧ ορίζει ότι οι επιμέρους συμφωνίες 
ελευθέρου εμπορίου παραμένουν ανεπηρέαστες και ότι καταργούνται όλοι οι 
τελωνειακοί δασμοί και ποσοστώσεις στο εμπόριο του άνθρακα (που στην 
πράξη έχει μικρές διαστάσεις) καθώς και ότι οι επιχειρήσεις των χωρών 
της ΕΖΕΣ τηρούν τους κείμενους κοινοτικούς κανόνες περί περιορισμού των 
κρατικών ενισχύσεων καθώς και περί ανταλλαγών πληροφοριών όσον αφορά την 
κατάσταση στην αγορά και τις επενδύσεις. Στον τομέα των κοινοτικών 
ενισχύσεων, οι χώρες της ΕΖΕΣ θα ελέγχονται από την αρχή εποπτείας για 
την ΕΖΕΣ προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι κατά τη χορήγηση κρατικών 
ενισχύσεων τηρούν τους ίδιους ουσιαστικά κανόνες και χρησιμοποιούν τις 
ίδιες διαδικασίες όπως και τα κράτη μέλη της Κοινότητας. 
Σε περίπτωση που δεν είναι δυνατή η επίλυση προβλημάτων μέσω κοινά αποδεκτού 
τρόπου, το θιγόμενο συμβαλλόμενο μέρος (πχ η ΕΚ) δύναται να λάβει μέτρα 
αποκατάστασης. 
ISSN 0254-1483 
COM(93)261 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 12 ίο 
Αρι-β. καταλόγου : CB-CO-93-293-GR-C 
ISBN 92-77-56530-6 
Υπηρεσία Επιοήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L·2985 Luxembourg