2.2.94 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων Αριθ.C34/25
ΓνωμοδοτησηγιατηνανάλυσητωνπολιτικώνπουεπιβάλλεταιναχαράξειηΚοινότητακατάτο
μεταβατικόστάδιοτηςΟικονομικήςκαιΝομισματικήςΈνωσης(ΟΝΕ)
(94/C3411)
Στις19Οκτωβρίου1993,ηΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπήαποφάσισεναεκδώσει,μεβάσητο
άρθρο20,παράγραφος 3τουΕσωτερικούΚανονισμού ,γνωμοδότησημεθέμα«Ανάλυσητωνπολιτικών
πουπρέπειναχαραχθούναπότηνΚοινότητακατάτημεταβατικήπερίοδοτηςΟΝΕ».
Τοτμήμαοικονομικών ,δημοσιονομικών καινομισματικώνυποθέσεωνυιοθέτησετησυμπληρωματική
γνωμοδότησήτουστις26Οκτωβρίου1993μεβάσητηνεισηγητικήέκθεσητουκ.Meyer-Horn .
HΟΚΕυιοθέτησεομόφωνακατάτην310ησύνοδοολομέλειας(συνεδρίασητης24ηςΝοεμβρίου1993),
τηνακόλουθηγνωμοδότηση .
προϋποθέσειςγιατημείωσητηςανεργίαςκαιτησυγκυρι­
ακήαναθέρμανσημπορούνναεπιδεινωθούνδραματικάαν
υπότηνεπήρειατηςύφεσηςτακράτηακολούθησανμια
πολιτικήπουβασίζεταιστογνωμικό«oσώζωνεαυτόν
σωθήτω»καιστημητήρησητωνσυμφωνηθέντων στο
Μάαστριχτστόχων.
1.1.2.Δεδομένουότιηεσωτερικήαγοράέχειήδηυλοποιη­
θείσεμεγάλοβαθμό,ενώσυγχρόνωςέχειελευθερωθείη
κυκλοφορίακεφαλαίων,ηδιασύνδεσηήαλληλοεξάρτηση
τωνοικονομιώνείναιτόσομεγάλη,μεαποτέλεσμαηλήψη
μεμονωμένωνμέτρωνστοντομέατηςοικονομικήςκαινομι­
σματικήςπολιτικής,ναέχειαρνητικάαποτελέσματα ,τόσο
γιατηνενδιαφερόμενη χώραόσοκαιγιατιςγειτονικέςχώρες.
Είναισυνεπώςαναγκαίονασυντονισθούνοιοικονομικέςκαι
νομισματικέςπολιτικέςτωνκρατώνμελώνκαιναενισχυθεί
ηπολυμερήςεποπτεία.Ταπρογράμματασύγκλισηςπρέπει
ναπροσαρμοσθούν σταδεδομένατηςοικονομικήςπολιτικής
καινααναπτυχθούνσεπρόγραμμασύγκλισηςκαιοικονομι­
κήςαναθέρμανσης .Ανσυντονισθείμεεύστοχοτρόποηοικο­
νομικήπολιτικήστοπλαίσιοτηςπολυμερούςεποπτείαςσε
κοινοτικόεπίπεδοτότεμπορείναεπιδιωχθείκαιηπροετοιμα­
σίατηςΟΝΕ.1.Γενικέςπαρατηρήσεις
HΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπήεξέτασετηνπολι­
τικήπουεπιβάλλεταιναασκηθείκατάτημεταβατικήπερίοδο
γιατηνΟικονομικήκαιΝομισματικήΈνωση.ΤέληΟκτω­
βρίουεξέδωσεειδικήγνωμοδότησηγιατηνοικονομικήπολι­
τικήπουχρειάζεταιναασκηθείλόγωτηςύφεσης,ηοποία
λαμβάνειυπόψητασυμπεράσματα τηςΣυνόδουΚορυφής
τουΕυρωπαϊκούΣυμβουλίουστηνΚοπεγχάγη(').Hπαρούσα
γνωμοδότησηεστιάζεταιστηνπολιτικήπουενδείκνυταιγια
τηνπροετοιμασίαενόψειτηςοικονομικήςκαινομισματικής
ένωσηςκαιτηςμεταβατικήςπεριόδουτηςπουδυσχεραίνεται
όμωςαπότηνύφεση.Οιγενικέςσκέψειςγιατηνπολιτική
αυτήθααναλυθούνστοκεφάλαιο 1.Οιδιάφορεςπτυχές
τωνεπιμέρουςτομέωντηςπολιτικήςθαπεριγραφούνστο
κεφάλαιο2.
1.1.Συμβατότητατηςπολιτικήςσυγκυρίαςκαιτηςπολιτι­
κήςσύγκλισης
Hαπαράδεκταυψηλήανεργίακαιηπαρούσασυγκυριακή
αδυναμίααπαιτούντηνκαταβολήαπόόλατακράτημέλη
τηςΚοινότηταςενισχυμένωνκαικατευθυνόμενων στονίδιο
στόχοπροσπαθειώνστοντομέατηςοικονομικήςπολιτικής.
Ανηοικονομικήπολιτικήδενγίνειδυναμικήκαιανδεν
προβλεφθούνμέτρακατάτηςανεργίας(2)τούτοενδέχεταινα
οδηγήσεισεκαταστάσειςοιοποίεςθακαταστήσουνουτοπική
τησχεδιασθείσαοικονομικήκαινομισματικήένωση.Αν
αντίθετασυντονισθούν ,σ'αυτήτηνπερίοδούφεσης,ηανα­
γκαίαοικονομικήπολιτικήκαθώςκαιταπρογράμματα
σύγκλισηςμεβάσηαυτήτηνίδιαπολιτικήτότεθαβελτιωθεί
ηβάσηστηνοποίααναπτύσσεται ηοικονομικήπολιτική
κάθεκράτουςμέλουςκαιιδιαίτεραηπολιτικήσχετικάμετον
προϋπολογισμό .
1.1.1.Hοικονομικήπολιτικήαντιμετωπίζει βεβαίωςτο
εξήςδίλημμα:
—αφενόςπρέπειναπεριορισθείτοσυντομότεροδυνατόη
ανεργίακαινατεθείτέρμαστηνύφεση,
—καιαφετέρουδενεπιτρέπεται ,ναδιακυβευθείτοεπιτευ­
χθένμέχρισήμεραστάδιοολοκλήρωσης .Διότιοιβασικές1.2.Hκοινήευρωπαϊκήστρατηγική
Φαινόμεναόπωςηύφεσητηςοικονομικήςανάπτυξης,ή,
ακόμη,ηαρνητικήοικονομικήανάπτυξη,oχαμηλόςαριθμός
επενδύσεωνκαιπροπαντόςηέκτασητηςανεργίαςηοποία
από8.3%το1990έφθασεστο10.5%σταμέσατου1993,
απαιτούντηχάραξημιαςκοινήςευρωπαϊκήςστρατηγικής .
Hστρατηγικήαυτήχρειάζεταιναυπερβείταόριατηςπρωτο­
βουλίαςπουαναλήφθηκεστοΕδιμβούργο .Χρειάζεταινα
προωθηθούν ,σύμφωναμετιςαποφάσειςτηςΣυνόδουΚορυ­
φήςτηςΚοπεγχάγηςτης21ηςκαι22αςΙουνίου1993,δράσεις
στοντομέατηςαπασχόλησηςκαιγιατηβελτίωσητηςυποδο­
μήςτωνλιγότεροανεπτυγμένωνχωρώνμεμέτριαεισοδήματα
(Ελλάδα,Ιρλανδία,Πορτογαλία ,Ισπανία)(3).Οιπόροιτων
(3)ΤοκατάκεφαλήΑΕΠεξελίχθηκεωςεξής(σεσυνάρτησημετον
κοινοτικόμέσοόροσεποσοστάεπίτοις%):(')ΓνωμοδότησητηςΟΚΕμεθέματην«Ανάπτυξη—Ανταγωνιστι­
κότητα—Απασχόληση—μεσοπρόθεσμες προοπτικές»(έγγρ.
CES1010/93).
(2)—τηςοποίαςηπραγματικήέκτασηείναιακόμηπιομεγάληαπό
ό,τιφαίνεταιναδείχνουνοιστατιστικέςπουδεναπεικονίζουν
τουςεργαζόμενους σεφάσηεπαγγελματικής μετατροπής,εκεί­
νους,πουεργάζονταικατάμερικήαπασχόληση ήεκείνουςπου
επωφελούνταιμέτρωνγιατηδημιουργίαθέσεωνεργασίας)—1986 1992
ΕΛΛΑΔΑ 50,6 47,4
ΙΡΛ 60,1 70,5
ΠΟΡΤ 50,6 57,5
ΙΣΠ 70,6 76,7

Αριθ.C34/26 2.2.94 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων
1.3,2,Αποτηνκρίσηαπορρέουνταεξήςδιδάγματα ;
1.3.2.1.Χρειάζεταιναενταθούνοιπροσπάθειεςγιατο
συντονισμότηςοικονομικήςπολιτικήςκαιτηςπολυμερούς
εποπτείαςτηςώστενααντιμετωπισθεί απόκοινούηύφεση
καιταυτόχροναναγίνειαισθητήηπορείατηςσύγκλισης .
Oανεπαρκήςσυντονισμόςτηςσύγκλισηςτωνοικονομικών
πολιτικώνεντόςαπόκοινούχαραγμένωνπροσανατολισμών ,
ήτανμίααπότιςαιτίεςπουπροκάλεσανδιαφορετικήεξέλιξη
τωνβασικώνοικονομικώνόρωνσεκάθεκράτος,μεαποτέλε­
σμαναμηναντιστοιχούνπλέονοισυναλλαγματικές ισοτι­
μίες,σεόλεςτιςπεριπτώσεις ,στιςσυνθήκεςτηςαγοράςκαι
ναμηνυπάρχει,κατάσυνέπεια,ηπραγματικήβάσηγιαμια
στενήζώνησυναλλαγματικών ισοτιμιών.Γιατον,αςελπί­
σουμε,ορθόμελλοντικόσυντονισμότηςοικονομικήςπολιτι­
κήςηλήψημέτρωνκατάτηςανεργίαςκαιτηςύφεσηςδεν
αποτελούνεναλλακτικέςλύσειςγιατηνεπίτευξητηςσύγκλι­
σηςπουεπιβάλλεταικατάτημεταβατικήπερίοδοτηςοικονο­
μικήςκαινομισματικήςένωσηςαλλάβασικέςπροϋποθέσεις
τους,υπότονόροότιοισυναλλαγματικές ισοτιμίεςθααντα­
ποκρίνονταιστιςσυνθήκεςτηςαγοράςκαιδενθαδιατηρη­
θούνσεεπίπεδαπουπεριορίζουντηνοικονομικήανάπτυξη
απλώςκαιμόνογιαλόγουςπολιτικούκύρους.
1.3.2.2.Hεπιτευχθείσα ,μετηδιεύρυνσητουπεριθωρίου
διακυμάνσεωντωνσυναλλαγματικών ισοτιμιώνπαύση,μπο­
ρείναχρησιμοποιηθεί γιατηνπροσαρμογήτωνισοτιμιών
οιοποίεςαπαιτούνταιμετάτηνυλοποίησητηςεσωτερικής
αγοράςκαιβάσειτωνδιαφορετικών βημάτωνπροόδων
σύγκλισηςσταεπιμέρουςκράτημέλη.Οινέοιβασικοίόροι,
πουεπιτρέπουνμιαδιακύμανσητωντιμώνσυναλλάγματος
κατά30%,δίνουναφορμήναελπίζεταιότιοισυναλλαγματι­
κέςισοτιμίεςθαμπορούνναμεταβάλλονταιχωρίςναπροκα­
λούνταιδραματικέςπολιτικέςκαταστάσειςκαιχωρίςναυφί­
στανταιτηδοκιμασίατηςκερδοσκοπίας .Κατ'αυτότοντρόπο
θαδιευκολυνθείησταδιακήκαι,ελπίζεται,συντονισμένη
προσαρμογήσενέεςισοτιμίες.
1.3.2.3.Hπροσωρινήδιεύρυνσητωνπεριθωρίωνδιακύ­
μανσηςαποτελείμιαευνοϊκήπροϋπόθεσηώστεναδημιουρ­
γηθούντελικάοικατάλληλεςισοτιμίεςπράγμαπουπρέπει
ναγίνειοριστικάκατάτηντρίτηφάσητηςνομισματικής
ένωσης.διαρθρωτικώνταμείωνκαιτουταμείουσυνοχήςωςκαιοι
μέθοδοιεργασίαςτουςεπιβάλλεταιναανταποκρίνονται στο
στόχοαυτό,κυρίωςσεπερίπτωσηπουαπαιτείταιταχεία
χρήσητωνπόρωντωνταμείων.
1.2.1.Hπολιτικήπρωτοβουλίαγιατηνοικονομικήανά­
πτυξηείναιανάγκημεσοπρόθεσμα νασυντελέσειστηβελτί­
ωσητηςανταγωνιστικότητας τηςΚοινότηταςέναντιτρίτων
χωρών,στηνεξάλειψητωνδιαρθρωτικών αδυναμιώντων
εθνικώνοικονομιώνκαιστηνεπαναφοράτηςεπιτυχούςπολι­
τικήςκαταπολέμησης τουπληθωρισμού .
1.2.2,Hοικονομικήύφεσηείναιαναγκαίονααντιμετωπι­
σθείσεόλατακράτημέλημεσυντονισμένοτρόπο.Διότι
μόνοτότεμπορείναπλησιάσειηΚοινότητατοστόχοτης
σύγκλισηςτωνβασικώνοικονομικώνόρωντωνκρατών
μελώντης,ακόμακαισεπεριόδουςύφεσης.
1.3.ΤαδιδάγματαπουεξάγονταιαπότηνκρίσητουΕυρω­
παϊκούΝομισματικούΣυστήματος(ΕΝΣ)
HκρίσητουΕΝΣπερίτατέλητουΙουλίου1993φάνηκεεκ
πρώτηςόψεως,ότιθακαθιστούσελιγότεροπειστικήτην
επίτευξητουστόχουτηςνομισματικήςένωσης.Απότην
κρίσηόμωςπροέκυψεεντωμεταξύέναεπωφελέςδίδαγμα.
1.3.1.Hκρίσηάφησεναδιαφανούνταακόλουθα:
1.3.1.1.Ανείναιήδηδύσκολοναεπιτευχθείησύγκλιση
τωνβασικώνοικονομικώνκριτηρίων(ύψοςπληθωρισμού ,
απασχόλησης ,άνοδοςπαραγωγικότητας ,εξέλιξητου
κόστουςμισθώνκαιεπιτοκίων)σεδώδεκακράτημέλη,οι
προσπάθειεςγιατηνεπίτευξησύγκλισης,
—δυσχεραίνονται ακόμαπερισσότεροότανεμφανίζονται
ασυνήθιστεςκαταστάσεις (ύφεση,διάλυσητηςοικονο­
μίαςτωνχωρώντηςΑνατολικήςΕυρώπηςκαικατακερμα­
τισμόςτωναγορώντους,επιβάρυνσητηςγερμανικής
οικονομίαςμετηνενσωμάτωσητωννέωνκρατιδίωνκαιοι
οικονομικέςσυνέπειεςτουαφοπλισμούγιατηνπολεμική
βιομηχανία),
—καθώςκαιότανταασυνήθιστααυτάγεγονότασυμπίπτουν
μεμιαπερίοδοεξαιρετικάέντονηςύφεσης,ηοποίαοφεί­
λεταιενμέρεισεδιαρθρωτικέςαιτίες.
1.3.1.2.Τακράτημέληυπότιςανωτέρωπροϋποθέσειςαντί
ναπροσεγγίσουν τακριτήριασύγκλισηςαπομακρύνθηκαν
προσωρινάαπόαυτά.Hσύγκλισηαποτελείόμωςμιαπροϋπό­
θεσηαπαραίτητηγιατηδημιουργίαμιαςΟικονομικήςκαι
ΝομισματικήςΈνωσης.Χωρίςνασημειωθείπρόοδοςστον
τομέατηςσύγκλισηςθαυπάρχειένασύστημασταθερώναλλά
δεκτικώνπροσαρμογής συναλλαγματικών ισοτιμιών,το
οποίοθαγίνεταιπάντοτεθύματηςκερδοσκοπίας ,
—ανδενυπάρχειηπολιτικήβούλησηγιατηνέγκαιρη
μεταβολήτωνισοτιμιώνμεστόχοτηνπροσαρμογήτους
σταδιάφορακυμαινόμεναβασικάδεδομένατωνδημοσίων
οικονομικών ,
—ανακολουθηθείμιαπολιτικήπουαπόμακρούέχειπρο­
σκολληθείσεμηαποδεκτέςαπότηναγοράσυναλλαγματι­
κέςισοτιμίες,
—καιανενκατακλείδιτίθεταιυπόαμφισβήτηση ηυλοποί­
ησητηςΣυνθήκηςτουΜάαστριχτσεορισμένεςπολιτικές
διακηρύξεις .1.4.HδιευρυνσητηςζώνηςδιακύμανσηςστοΕΝΣ
Hαπόφασηπουέλαβανστις2Αυγούστουαπόκοινούοι
ΥπουργοίΟικονομικώνκαιΔημοσιονομικών καιοιδιοικητές
τωνκεντρικώντραπεζώνδηλαδήναδιευρυνθείπροσωρινάη
ζώνηδιακύμανσηςτωνσυναλλαγματικών ισοτιμιώναπό2.25
ή6%σε15%,τόσοπροςταάνωόσοπροςτακάτω,εκτιμάται
ωςεξής:
1,4.1,Μέχρισήμερα,προφανώςόχιγιαλόγουςπολιτικών
εκτιμήσεων,ακολουθείτοπολιτικήαγκίστρωσησεξεπερα­
σμένεςισοτιμίεςμολονότιαυτέςδενεγίνοντοπλέοναποδε­
κτέςαπότηναγοράλόγωμιαςδιαφορετικήςοικονομικής
ανάπτυξης .Τογεγονόςτούτοοδηγούσε,σετελευταίαανά­
λυση,υπόκαθεστώςελεύθερηςκυκλοφορίαςκεφαλαίων,σε
δραστικέςυποτιμήσειςκαιαναταραχέςστιςσυναλλαγματικές
αγορές.Χάρηστηδιεύρυνσητωνορίωνδιακυμάνσεωνσυνο­

2,2.94 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων Αριθ.C34/27
διακύμανσητωνσυναλλαγματικών ισοτιμιών.Αποτελείπολυ
περισσότερομιααπόφασηκατάτηςάκρατηςκερδοσκοπίας
καιυπέρτηςδιατήρησηςτουΕυρωπαϊκούΝομισματικού
Συστήματοςμετημορφήαυτή.HδιατήρησητουΕΝΣαποτε­
λείσημαντικήπροϋπόθεσηγιαναγίνειδυνατόνασυνεχισθεί
ηαποφασισθείσα διαδικασίαγιατηνεγκαθίδρυσητηςΟικο­
νομικήςκαιΝομισματικήςΈνωσηςπουτέθηκεσεκίνδυνο
τονΑύγουστο1992υπότιςσημειωθείσεςαναταραχές .
1.4.9.Hπροσωρινήδιεύρυνσητωνορίωνδιακύμανσηςδεν
πρέπειναθεωρηθείκατάκανόναωςπρόσκλησηγιατην
εγκατάλειψητωνπροσπαθειώνστοντομέατηςοικονομικής
πολιτικής.Αντίθετα,ηοικονομικήπολιτικήπρέπειναεπιτύ­
χειώστεταμεγαλύτεραπεριθώριαδιακύμανσηςναχρησιμο­
ποιηθούνόσοντοδυνατόνλιγότερο.
1.4.10.ΟιΚεντρικέςΤράπεζεςοφείλουν,απότο1994,
στουςκόλπουςτουΕυρωπαϊκούΝομισματικού Ιδρύματοςνα
επιβλέπουνσυνεχώςσεποιοβαθμόχρησιμοποιούνται πραγ­
ματικάταμεγαλύτεραπεριθώριαδιακύμανσης .Μεβάσητις
παρατηρήσεις αυτέςμπορείναεξετασθεί,σεποιοχρονικό
σημείο,οισυντονισμένεςπροσπάθειεςδύνανταιναοδηγή­
σουνεκνέουσεμιαπροοδευτικήμείωσητωνζωνών.
1.5.Τακριτήριασύγκλισηςκαιτοχρονοδιάγραμμα γιατην
ΟΝΕλικάκατά30μονάδες,τοπεριθώριοέγινετόσομεγάλοώστε
δεν-καθίσταταιπλέοναναγκαίαηυπεράσπισητηςισοτιμίας,
αμέσωςμετάτηδιολίσθησητουνομίσματοςκατά1ή2μονά­
δες.
1.4.2.Hδιεύρυνσητωνορίωντωνδιακυμάνσεωνδίδειστα
κράτημέληορισμένοπεριθώριοστηνάσκησητηςοικονομι­
κήςπολιτικής.Τούτοσημαίνειότισεένακράτοςμπορείνα
ακολουθείται ,γιατοσυμφέροντηςσταθερότηταςτηςαξίας
τουνομίσματος,μιαπολιτικήπροσωρινήςαγκίστρωσηςσε
συγκριτικάυψηλάεπιτόκια,ενώσεάλλακράτηναεπιδιώκο­
νταιχαμηλότεραεπιτόκιαλόγωτηςύφεσηςκαιτηςμεγάλης
ανεργίας.Χάρησταμεγαλύτεραπεριθώριαδιακύμανσηςτων
συναλλαγματικών ισοτιμιώνείναιδυνατόνναυφίστανται
τέτοιεςδιαφορέςεπιτοκίωνχωρίςοποιαδήποτεμεταβολήνα
προκαλείαμέσωςτάσειςκερδοσκοπίας χάρηστηδιαμόρ­
φωσητουύψουςτωνεπιτοκίωνμεσυνέπειανα«δοκιμάζεται»
ησταθερότητατηςμιαςήάλληςνομισματικήςαντιστοιχίας .
Πράγματισεορισμένακράτημέληφαίνεταιότιηαγκί­
στρωσησεμιασυναλλαγματική ισοτιμίαέχειπροτεραιότητα
έναντιμιαςμεταβολήςτηςπολιτικήςεπιτοκίων,τουλάχιστον
παροδικάκαιεντόςορισμένωνορίων.
1.4.3.Μέχριτώρασυνέβαινεναγίνονταιδεκτάστομηχα­
νισμόσυναλλαγματικών ισοτιμιώννομίσματατωνοποίωνη
ισοτιμία,απότηνεισαγωγήτουςστηναγορά,εθεωρείτοως
ξεπερασμένη .Βάσειτωνισχυόντωνμέχριτώραστενώνπερι­
θωρίωνένατέτοιολάθοςείχεσυνέπειεςμετάαπόβραχύ
διάστημα.Τοόριοτων30%δίδειπεριθώριαδιακύμανσης
στηνορθήισοτιμία.
1.4.4.Μετάτηδιεύρυνσητωνπεριθωρίωνδιευκολύνεται η
επάνοδοςστομηχανισμόσυναλλαγματικών ισοτιμιώντων
νομισμάτωνεκείνωνταοποίαεγκατέλειψανταστενάγι'αυτά
περιθώριαδιακυμάνσεωνπερίτατέλητου1992.Φυσικάη
επάνοδοςχρειάζεταινασυνοδεύεταιμετηχάραξητωνκατάλ­
ληλωνοικονομικώνπολιτικών .Τοαυτόισχύειγιατηνείσοδο
νομισμάτωντωνχωρώντηςΖώνηςΕλεύθερωνΣυναλλαγών ,
οιοποίεςεπιθυμούνναπροσχωρήσουν το1995στηνΕΚ.
1.4.5.Ενδεχόμενηαγκίστρωσησταστενάπεριθώριαδια­
κύμανσηςθαείχεοδηγήσειπιθανώς,τονΑύγουστο1993,
στηναποχώρησηπεραιτέρωνομισμάτωναπότομηχανισμό
συναλλαγματικών ισοτιμιών.ΈναΕυρωπαϊκόΝομισματικό
Σύστηματοοποίοθαεβασίζετοστηνουσίασεορισμέναμόνο
νομίσματαθαμείωνετηνεμπιστοσύνηκαθ'οδόνπροςτην
εγκαθίδρυσητηςΟικονομικήςκαιΝομισματικήςΈνωσης.
1.4.6.Ταπροσωρινάμεγαλύτεραπεριθώριαδιακύμανσης
αποθαρρύνουντηνκερδοσκοπία .Πράγματιοικερδοσκόποι
πρέπειναυπολογίζουνστηδυνατότηταμεγαλύτερωνσυναλ­
λαγματικώνδιακυμάνσεων απόό,τιέωςσήμερα,πριναπό
οποιαδήποτευπέρ—ήυποτίμησηενόςνομίσματος ,δεδομέ­
νουότιηδιαφοράμεταξύτουανώτερουκαιτουκατώτερου
σημείουπαρέμβασηςείναιτώρατηςτάξηςτου30%.
1.4.7.Οιεκδοτικέςτράπεζεςαπαλλάσσονται απότηνυπο­
χρέωσηεπέμβασηςσύμφωναμετηνοποίαόφειλανμέχρι
τώραναδιαθέτουντασυνολικάσυναλλαγματικά αποθεματικά
τουςγιατηστήριξηενόςνομίσματος,ότανδηλαδήτοενλόγω
νόμισμαέγγιζεσεβραχύχρόνοταστενάόριαδιακύμανσης .
1.4.8.Hπροσωρινήδιεύρυνσητωνορίωνδιακύμανσηςδεν
πρέπειναθεωρηθείωςέγκρισηενόςσυστήματοςμεελεύθερηΤακράτημέληοφείλουνναμείνουνπροσηλωμέναστασυμ­
φωνηθένταστοΜάαστριχτκριτήριασύγκλισηςκαιστοχρο­
νοδιάγραμμαγιατηνΟικονομικήκαιΝομισματικήΈνωση.
Τούτοαπαιτείβεβαίωςανάλογηπολιτικήβούληση.Σεκάθε
κράτοςτααποτελέσματα τωνπροσπαθειώνπουκαταβάλλο­
νταιστοντομέατηςοικονομικήςπολιτικήςθαεξαρτηθούν
απότηναισθητήπρόοδοπουθαπραγματοποιηθεί γιατην
καταπολέμηση τηςανεργίας,τηνπροώθησητηςοικονομικής
ανάπτυξης,ώστενακαταστείσυγχρόνωςδυνατήτόσοηονο­
μαστικήόσοκαιηπραγματικήσύγκλισημεταξύόλωντων
κρατώνμελών.
1.5.1.Ενδεχόμενηδιόρθωσητωνκριτηρίωνσύγκλισηςστο
σημερινόχρονικόσημείοθαμείωνετηνεμπιστοσύνηως
προςτοεφικτότηςΟικονομικήςκαιΝομισματικήςΈνωσης
καιθαοδηγούσεστηνεγκατάλειψητωνπροσπαθειώνγια
μεγαλύτερησύγκλιση,κυρίωςόσοναφοράθέματαδημοσιο­
νομικήςπειθαρχίαςκαιεξυγίανσηςτωνπροϋπολογισμών .Θα
ήτανθετικόσημείοανυπήρχεπαρόμοιαμετοχρονοδιά­
γραμμαγιατηνεσωτερικήαγοράτου1992προθεσμίαγιατην
ΟικονομικήκαιΝομισματικήΈνωσηκαιμάλισταπαράτο
κλίμαύφεσης.Έτσιθαεγίνετοσαφέςότιηπροοπτικήτης
ΟικονομικήςκαιΝομισματικήςΈνωσηςδενθαεπηρεασθεί
σημαντικάαπότηνκρίση.Hπροθεσμίατης1ηςΙανουαρίου
1999θεωρείταιπλέονρεαλιστικήαπόαυτήπουορίσθηκεήδη
δηλαδήη1ηΙανουαρίου1997.
1.5.2.Μιαδικαιολογημένη πεποίθησηόσοναφοράμια
επιτυχημένηκαισυντονισμένηπολιτικήγιατηβελτίωσητου
τομέατηςαπασχόλησηςκαιτηςοικονομικήςανάπτυξηςαλλά
καισυγχρόνωςύπαρξηεμπιστοσύνηςστοεφικτότηςΟικονο­
μικήςκαιΝομισματικήςΈνωσης,είναισημαντικάψυχολο­
γικάστοιχείαγιατοεπενδυτικόκλίμακαιτηνκαταναλωτική
συμπεριφορά .Hεμπιστοσύνηαυτήπουθααντικαταστήσει
τηναβεβαιότηταμπορείνασυμβάλεισεμιανέαοικονομική

Αριθ.C34/28 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 2,2,94
ανάκαμψηκαιστηνεπίτευξηπροόδουσεό,τιαφοράτη
σύγκλισητωνβασικώνοικονομικώνδεδομένων .
1.6.Hενημέρωσητηςκοινήςγνώμηςκαιηδιαβούλευσημε
τηνΟΚΕ
ΣτηνπολιτικήκατατημεταβατικήπερίοδοπροςτηνΟΝΕ
ανήκουνεπίσηςκαιοικατάλληλεςενέργειεςγιατηνενημέ­
ρωσητηςκοινήςγνώμης,ηενδεδειγμένηπληροφόρηση και
συμμετοχήτωνοικονομικώνκαικοινωνικώνκύκλων,δηλαδή
τωνκοινωνικώνεταίρων,καθώςκαιηδιαβούλευσημετο
ΕυρωπαϊκόΚοινοβούλιο ,τηνΟικονομικήκαιΚοινωνική
ΕπιτροπήκαιτημελλοντικήΕπιτροπήτωνΠεριφερειών .
ΑπότηνεκτίμησητηςκρίσηςτουΕυρωπαϊκούΝομισματικού
Συστήματοςκαιτιςεπιπτώσειςτουγιατηνπροοπτικήτης
συμφωνηθείσας στοΜάαστριχτΟικονομικήςκαιΝομισματι­
κήςΈνωσηςπροκύπτειμιατεράστιαέλλειψηενημέρωσης .
Οιενέργειεςγιατηνενημέρωσητηςκοινήςγνώμηςθεωρού­
νταισημαντικέςσεσχέσημετουςψυχολογικούςπαράγοντες
τουάρθρου152όσοναφοράτησυμπεριφοράτουκαταναλωτή
καιτηνπροθυμίαπραγματοποίησης επενδύσεων .
1.6.1.Ενδείκνυνταιόπωςστημεταβατικήφάσηδιασαφηνι­
σθούνπλήρωςκαιμεκατάλληλοτρόπο,στηνκοινήγνώμη,
γιαπαράδειγμαμεέναείδοςΛευκήςΒίβλουτηςΕπιτροπής
τωνΕΚ,όλεςοιπτυχέςτηςΟΝΕ.Αντικείμενοαυτήςτης
επεξήγησηςπρέπεινααποτελέσουντααίτιατηςκρίσηςτου
ΕυρωπαϊκούΝομισματικούΣυστήματοςκαιοισυνέπειεςτης
ΟικονομικήςκαιΝομισματικήςΈνωσης,ιδίωςσεό,τιαφορά
τηvκατάργησητηςάσκησηςεθνικήςνομισματικήςπολιτικής
(καικατάσυνέπειατηνπαραίτησηαπόμιαεθνικήπολιτική
επιτοκίων)καιτηναντικατάσταση τωνεθνικώννομισμάτων
απόέναενιαίοκαιμοναδικόευρωπαϊκόνόμισμα,τοEcu.Για
νααποφευχθούναπογοητεύσεις πρέπεινακαταστείσαφέςότι
ηΟΝΕδενθαεπιλύσει«ωςδιαμαγείας»όλαταπροβλήματα
καιιδίωςτηνανεργίακαιτηδιαφοράεισοδημάτωνεντόςτης
Κοινότητας .Σεδεδομένηστιγμήπρέπειναπροβλεφθείμετη
βοήθειατωνμικρομεσαίωνεπιχειρήσεων (MME)σεεθνικό
επίπεδο,μιαεκτενήςκαιδημιουργικήεμπιστοσύνηςπληρο­
φόρησηγιατηδιευκρίνησητωνπτυχώντηςΟΝΕ.ανακαμψηςπραγματοποιείται σεεθνικόεπίπεδοκαιεμπίπτει
στησφαίρατωναρμοδιοτήτωνκάθεκράτους.Αντικείμενοτου
κοινωνικούδιαλόγουθαείναιτοσυμβιβάσιμοτωνδιαφόρων
πτυχώντηςοικονομικήςπολιτικήςμεταπρογράμματα
σύγκλισηςκαιανάκαμψης .Τούτοισχύεικυρίωςγιατηφορο­
λογικήπολιτική,τηνκοινωνικήπολιτικήκαιτηνπολιτική
μισθών.Οιπολιτικέςαυτέςπρέπειαφενόςνασυμφωνούν
μεταξύτουςκαιαφετέρουνασυγκλίνουνστηγενικήκατεύ­
θυνσητηςοικονομικήςπολιτικήςγιατηνκαταπολέμηση της
ανεργίαςκαιτηνυποστήριξητηςσταθερήςνομισματικής
αξίας.Χωρίςτηνπραγματοποίηση ενόςτέτοιουκοινωνικού
διαλόγουγιατηνεπίτευξητηςσυναίνεσηςθαείναιδύσκολο
ναγίνουνβήματαπροόδουπροςτηνκατεύθυνσητηςονομα­
στικής(καικατ'αρχήνπραγματικής)σύγκλισης .
1.7.Hνομισματικήπολιτικήκαιησυνεργασίαστοντομέα
τηςεποπτείαςστουςκόλπουςτουΕυρωπαϊκούΝομισμα­
τικούΙδρύματος
Γιαμιαστενότερησυνεργασίαστοντομέατωννομισματικών
πολιτικώναπαιτείταιέναςακόμηκαλύτεροςσυντονισμόςτων
αποφάσεωννομισματικήςφύσεως,απότο1994στουςκόλπους
τουΕυρωπαϊκούΝομισματικούΙδρύματος,συμπεριλαμβανο­
μένηςτηςκοινήςεκτίμησηςτηςεπάρκειαςτωνσυναλλαγμα­
τικώνισοτιμιών,
1.7.1.Όσοναφοράτηνκερδοσκοπία ,ηοποίαδενπρόκει­
ταινααποκλεισθείκαιμετάτηδιεύρυνσητωνορίωνδιακύ­
μανσης,επιβάλλεταιπλέονστενήσυνεργασίαμεταξύτων
ΚεντρικώνTραπεζώνσεό,τιαφοράτιςσυναλλαγματικές τους
δραστηριότητες .Στησυνεργασίααυτήπρέπεινασυμμμετά­
σχουνενδεχομένωςκαιταπιστωτικάιδρύματαμεενεργότερη
παρουσίαστιςαγορέςσυναλλάγματος .Hσυνεργασίατων
ΚεντρικώνΤραπεζώνθαδιευκολυνθείανόλααυτάταιδρύ­
ματα,όπωςσυμφωνήθηκεστοΜάαστριχτ,αποκτήσουντο
συντομότεροδυνατόαυτονομίαωςπροςτηνάσκησητων
δραστηριοτήτων τους.
1.7.2.ΜιαστενότερησυνεργασίατωνΚεντρικώνΤραπε­
ζώνγίνεταιτόσοσημαντικότερη όσογρηγορότερααντιδρούν
οισυναλλαγματικές αγορέςκαιόσοαυξάνονταιταμετατρε­
πόμεναποσάχάρηστηνελεύθερηκυκλοφορίατουνομίσμα­
τοςκαιτωνκεφαλαίων .ΣύμφωναμεστοιχείατηςΤράπεζας
ΔιεθνώνΔιακανονισμών αυτέςοικινήσειςκεφαλαίωνανέρ­
χονταιημερησίωςκατάμέσοόροσεπερίπου880δισεκατομ­
μύριαδολλάρια,ποσότριπλάσιοαπότασυναλλαγματικά
αποθεματικάόλωντωνκεντρικώντραπεζώντηςΚοινότητας
(περίπου300δισεκατομμύρια δολλάρια).
1.7.3.Hκερδοσκοπίαδιευκολύνθηκε μέχρισήμεραλόγω
ορισμένωνκενώνστηνεναρμόνισητωνπερίεποπτείαςτραπε­
ζώνκανόνων.ΤοΕυρωπαϊκόΝομισματικόΊδρυμαπρέπεινα
ενεργήσει,τοσυντομότεροδυνατόν,προςτηνκατεύθυνση
μιαςστενότερηςσυνεργασίαςτωνΚεντρικώνΤραπεζώνκαι
άλλωνεποπτικώναρχώνγιατράπεζες,κυρίωςσεό,τιαφορά
τιςαναφερόμενες στοσημείο1.8.2.1συναλλαγέςπουδεν
συμπεριλαμβάνονται στονισολογισμό .
1.8.Οιπροςτήρησηκανόνεςγιατηνκαταπολέμηση της
κερδοσκοπίαςανταλλάγματος
Δενθεωρείταισκόπιμοναγίνειπροσπάθειαώστεηκερδοσκο­
πίασυναλλάγματος ναπεριορισθείμετηνεπαναφοράτου
ελέγχουκυκλοφορίαςτωνκεφαλαίων .Τούτοθαυπέσκαπτε
τηνεσωτερικήαγορά.1,6.2.Hαναγκαίαγιατημεταβατικήφάσηπολιτικήχρειά­
ζεταινασυζητηθείσεόλαταΚοινοβούλιακατάτονίδιο
τρόποόπωςκαιστηνομισματικήεπιτροπήτουΕυρωπαϊκού
Κοινοβουλίου .Hεφαρμογήτωνπρογραμμάτων οικονομικής
σύγκλισηςπροϋποθέτειτηνενημέρωσητωνενδιαφερομένων
οικονομικώνκαικοινωνικώνκύκλωνκαιτηνεπίτευξητης
απαραίτητηςκατανόησης .Γιατηνπολυμερήεποπτείατης
οικονομικήςκαιδημοσιονομικής πολιτικήςκαιτηνεξέταση
τωνπρογραμμάτων σύγκλισηςδενπρέπειναγίνουνδιαβου­
λεύσειςμόνομετοΕυρωπαϊκόΚοινοβούλιο .Πολύπερισσό­
τεροθαήτανσκόπιμονασυμμετάσχειωςόργανοστοοποίο
εκπροσωπούνται οιοικονομικοίκαικοινωνικοίκύκλοικαι
ηΟΚΕ.
1.6.3,Λόγωτηςέκτασηςκαιτηςοξύτηταςτηςοικονομικής
κρίσηςεπιβάλλεταιναπραγματοποιηθεί καιναεντατικοποιη­
θείoκοινωνικόςδιάλογοςκαισεεθνικόεπίπεδο.Τούτο
θεωρείταιενδεδειγμένοεπειδήτοπρόγραμμασύγκλισηςκαι

2.2,94 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C34/29
εμπιστοσύνηστοεφικτότηςΟΝΕ,ενώεξετάζεταιενδεχόμε­
νοςμετριασμόςτωνκριτηρίωνσύγκλισης .Πολύπερισσότερο
πρέπεινατηρηθούντακριτήριασύγκλισηςακόμηκαιαν
αυτά,μετησημερινήοικονομικήκρίση,δενμπορούννα
ληφθούνυπόψηκατάτονεπιθυμητότρόπο.Αυτόδενσημαίνει
βέβαιαότιορισμένακριτήριασύγκλισης,όπωςτοδημόσιο
χρέοςσεποσοστότουΑκαθάριστουΕγχώριουΠροϊόντος
(ΑΕΠ)ήoκαθαρόςνέοςδανεισμόςτουδημόσιουτομέασε
ποσοστότουΑΕΠδενχρειάζονταικαμίαεπεξήγηση .
1.9,2.Hύφεσηαφήνειελάχισταχρονικάπεριθώριαστην
πολιτικήσύγκλισηςγιατηνπροετοιμασίατηςΟΝΕακόμη
καιανδεντηρηθείηενδεχόμενηπροθεσμίατης1ηςΙανουα­
ρίου1997καιητρίτηφάσηαρχίσειτην1ηΙανουαρίου1999.
Σύμφωναμετοπρωτόκολλοσύγκλισηςοισημαντικοίοικονο­
μικοίδείκτεςκατάταέτη1995/1996πρέπεινασυγκλίνουν
σετέτοιοβαθμόώστετανομίσματανακυμαίνονται ,χωρίς
μεγαλύτερεςδιακυμάνσεις ,τατελευταίαέτη(1997/1998)στα
όριατου2,25%.Τούτοθααπαιτήσειτηλήψηδραστικών
οικονομικώνμέτρων.1.8.1.Τοπλέοναποτελεσματικό μέτροκατάτηςκερδοσκο­
πίαςείναιφυσικάναμηνυπάρξουνεξαρχήςοιπροϋποθέσεις
γι'αυτή.Τούτοσημαίνειότιτακράτημέληοφείλουννα
μεριμνήσουνπερισσότεροώστεηισοτιμίατουνομίσματος
τουςναανταποκρίνεται στηνοικονομικήπραγματικότητα
καιμετηνάσκησημιαςεπιτυχημένηςοικονομικήςπολιτικής
ναμηνεπιτρέπεταιενδεχόμενηυπέρ—ήυποτίμησήτου
πράγμαπουπροκαλείστησυνέχειατηνκερδοσκοπία .H
κερδοσκοπίαεπεκτάθηκεβέβαιακαισενομίσματακρατών
μελώντηςΕΚτωνοποίωνταβασικάοικονομικάδεδομένα
—μηλαμβανομένης υπόψητηςανεργίας—προσεφέροντο
λιγότερογιαμιαλανθασμένηισοτιμίατουνομίσματοςόπως
στηνπερίπτωσητουγαλλικούφράγκου.
1.8.2.Αντίελέγχωνστηνκυκλοφορίακεφαλαίωνθαήταν
νοητήηθέσπισηορισμένωνκανόνωνγιατονπεριορισμότης
κερδοσκοπίαςστοσυνάλλαγμα .Ταμέτραπουπεριγράφοναι
στασημεία1.8.2.1και1.8.2.2θαμπορούσανναεναρμονι­
σθούνπέρααπότακοινοτικάόρια,σεδιεθνέςεπίπεδομε
σημαντικέςτρίτεςχώρες,στονκύκλοτηςλεγόμενηςΟμάδας
τωνΔέκαστηΒασιλεία.
1.8.2.1.Επιβάλλεταιμιααυστηρότερηεποπτείατηςκερδο­
σκοπικήςσύναψηςσυμβάσεωνανταλλαγών ,συμβάσεωνπρο­
θεσμιακώναγορών,αγορών,πωλήσεωνμεδώροκαιάλλων.
Σεπολλάπιστωτικάιδρύματαοισυναλλαγέςπουδενσυμπερι­
λαμβάνονταιστονκύκλοεργασιώνυπερβαίνουντοσύνολο
τουισολογισμού .
1.8.2.2.Hαναγκαστικήκατάθεσηάτοκωνκεφαλαίωνστην
ΚεντρικήΤράπεζαγιατηνκάλυψησεσυνάλλαγμαθαήτο
δυνατόναεξετασθεί.
1.8.2.3.Αιγότεροασφαλής,λόγωτωνσημαντικώνδιοικη­
τικώνδαπανώνκαιτωνπιθανοτήτωνκαταστρατήγησης ,ήταν
ηκαθιέρωσημιαςιδιαίτερηςαγοράςσυναλλάγματος μετη
μορφήπουείχεστοΒέλγιοχωρίςοποιοδήποτεπεριορισμό
στηνκυκλοφορίακεφαλαίων .Ωστόσοέναμεγάλομέροςτων
συναλλαγώνοιοποίεςδενείχανάμεσηεξάρτησηαπότην
ανταλλαγήαγαθώνκαιπαροχήυπηρεσιών,δηλαδήκυρίως
απότηνκυκλοφορίακεφαλαίων,πραγματοποιούντο βάσει
τηςελευθέρωςδιαμορφωθείσας ισοτιμίαςστηναγοράσυναλ­
λάγματοςμεεπικαταλλαγή [ηδιαφοράμεταξύεπισήμουκαι
αγοραίαςτιμήςενόςνομίσματος(Agio)]επίσημηισοτιμία.
Υπερσυνοριακές διακινήσειςκεφαλαίων,καικερδοσκοπίες ,
έγινανκατ'αυτόντοντρόποπαροδικάακριβότερεςχωρίς
ωστόσοναεπηρεάζεταιηβασικήσυναλλαγματική τιμήστις
κύριεςεξωτερικέςσυναλλαγές .1.9.3.Ταπροαναφερθέντα στοσημείο1.9.2δραστικάμέτρα
θεωρούνταιαξιέπαινα.Έπειταηεπιτευχθείσαμετηνενοποί­
ησηστηνεσωτερικήαγοράισορροπίατωνοικονομικώνσυμ­
φερόντωνμεταξύτωνκρατώνμελώντηςΕυρωπαϊκήςΚοινό­
τηταςπρέπειναπαγιωθείώστενακαταστείμόνιμη.Ύστερα
απότοάνοιγματηςΑνατολικήςΕυρώπηςκαιλόγωτωνδημι­
ουργηθέντωνπροβλημάτωντηςενμέρειδιαρθρωτικήςανερ­
γίας,τηςχαρακτηριστικής δημογραφικής καιδιαρθρωτικής
εξέλιξης,τηςμετανάστευσης καιτηςπροστασίαςτουπερι­
βάλλοντος,ηΕυρωπαϊκήΚοινότητα,χωρίςτησυμφωνηθείσα
ΟΝΕκαιπαράταμέχριτώραβήματαενοποίησης,θακινδύ­
νευεναεπανέλθεισεκλασσικάεθνικάπρότυπασυμπεριφο­
ράς.Δενπρέπεινααποκλεισθείηάσκησημιαςπληθωριστι­
κήςπολιτικήςπλήρουςαπασχόλησης μεπροστατευτισμό και
ελέγχουςσυναλλάγματος σεορισμένακράτημέληανδεν
υπάρχουνοιπεριορισμοίπουθέτειμιαΟικονομικήκαιΝομι­
σματικήΈνωση.
2.Παρατηρήσεις στιςεπιμέρουςπολιτικές
2.1.Πολιτικήσυγκυρίαςκαισύγκλισης
2.1.1.Hπολιτικήπουαπαιτείταιγιατηνκαταπολέμηση
τηςύφεσηςκαιτηςανεργίαςδεναναιρείβασικάτηνεπιδιωκό­
μενηγιατηνεγκαθίδρυσητηςΟικονομικήςκαιΝομισματι­
κήςΈνωσηςσύγκλισητωνοικονομιών .Hοικονομικήκαι
δημοσιονομική πολιτικήπουαπαιτείταισεπερίοδούφεσης
κατευθύνεταιυποχρεωτικάσεόλατακράτημέλητηςΚοινό­
τηταςστονίδιοστόχο.Στοβαθμόαυτόοιπροϋποθέσειςγια
μιαΟΝΕμεταβάλλονται κατάτονίδιοβαθμόγιαόλατα
κράτημέλη.1.9.Κοινέςπροσπάθειεςστοντομέατηςοικονομικήςπολιτι­
κής
Λόγωτουαναγκαίουπρωταρχικούπροσανατολισμού της
οικονομικήςπολιτικήςπροςτηνκαταπολέμησητηςανεργίας
καιτηνενίσχυσητηςοικονομικήςανάκαμψηςητήρηση
τουχρονοδιαγράμματος γιατηνΟΝΕτέθηκευπόαμφιβολία.
Ωστόσοηάσκησημιαςσυνετήςκαισυντονισμένηςοικονομι­
κήςπολιτικήςαπότακράτημέλημπορείναοδηγήσειστη
βελτίωση,πριναπότοτέλοςτουαιώνα,τωνπροϋποθέσεων
γιατηνυλοποίησητηςΟΝΕ.
1.9.1.ΟιπροοπτικέςγιατηνεγκαθίδρυσητηςΟΝΕθα
χειροτερεύσουν ανστηγενικήοικονομικήκρίσημειωθείη2.1.1.1.Ορισμένααποτακριτήριασύγκλισης,κυρίωςαυτά
τηςδημοσιονομικής πολιτικής,δύνανταιναέχουνστησημε­
ρινήύφεσημόνομεσοπρόθεσμηπροτεραιότητα .Τακριτήρια

Αριθ.C34/30 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων 2.2,94
τηςδημοσιονομικής πολιτικήςδενπρέπειόμωςνααποτελέ­
σουνκατάτηνπερίοδούφεσηςαφορμήήπρόσχημαγιατη
λήψηοικονομικώνμέτρωνικανώνναεπιδεινώσουνπεραι­
τέρωτηνκρίση,Προφανώςτακριτήριατηςπολιτικήςπροϋ­
πολογισμούεφαρμόζονταισεορισμένακράτημέλησήμερα
ήδημεπεριοριστικότρόπο,γεγονόςπουμειώνεικαιταπερι­
θώριαγιατηνεφαρμογήτωνμέτρωνπουαπαιτείηοικονο­
μικήσυγκυρία.
2.1.1,2,Αντίθετα,ηπολιτικήπουείναιαπαραίτητηγιατην
εξάλειψητηςανεργίαςκαιτηνενίσχυσητηςοικονομικής
ανάπτυξηςμπορείοπωσδήποτεναεξυπηρετήσεισυγχρόνως
τηνκοινήπροετοιμασίαγιατηνΟικονομικήκαιΝομισμα­
τικήΈνωσηότανσυντονισθείμέσωτηςπολυμερούςεπο­
πτείαςσεκοινοτικόεπίπεδο.Στοσημείοαυτόηπεραιτέρω
μείωσητωνμακροπρόθεσμων επιτοκίωνθαέχειεξαιρετική
σημασία.Μόνουπόαυτέςτιςπροϋποθέσειςθασυγκρατηθεί
ηδιαφοράτηνοποίαορισμένακράτημέλητηςΕΚπαρουσιά­
ζουνμετηνπροσέγγισηστησύγκλιση.Hοπισθοδρόμηση
αυτήσυνέβαλεουσιαστικάστηννέαεκτίμησητηςσυναλλαγ­
ματικήςαξίας.
2.1.2.Μεταξύτηςπολιτικήςπουεπιβάλλεταιαφενόςγια
συγκυριακούςκαιδιαρθρωτικούς λόγουςκαιαυτήςπουαπαι­
τείταιγιατηνεπίτευξητηςσύγκλισηςυπάρχειστενόςσύνδε­
σμος.Τούτοφαίνεταισαφώςκαιαπόορισμένακριτήρια
σύγκλισης .Σετελικήανάλυσητακριτήριασύγκλισηςδεν
προσανατολίζονται καθόλουπροςκαταστάσειςευημερίας.
Πολύπερισσότερομιασειράσχετικώνκριτηρίωνσύγκλισης
προσαρμόσθηκαν προληπτικάστηνοικονομικήκαινομισμα­
τικήπολιτικήτωνεκάστοτεκρατώνμελώντωνοποίωνη
πολιτικήείχεεπιτυχία.Είναιαξιοσημείωτοότιαυτάτακρι­
τήριασύγκλισης,ιδίωςαυτάπουαφορούντουςδείκτεςτου
πληθωρισμούκαιτούψοςτωνεπιτοκίων,εκπληρούνται
σήμερααπόπολλάκράτημέλητηςΕΚ.Hπροσέγγισηστα
κριτήριασύγκλισηςείναιλοιπόνδυνατήκαισεπεριόδους
ύφεσης.
2.1.3.Τακριτήριασύγκλισηςαναφορικάμετηδημοσιονο­
μικήπολιτικήκαθορίσθηκαν σεαπόλυτεςεκατοστιαίεςμονά­
δες(δηλ.:νέοςδανεισμόςκατ'ανώτατοόριο3%τουΑΕΠ,
συνολικόανώτατοδημόσιοχρέοςμέχρι60%).Εντούτοις
στιςπαραγράφους 2και3τουάρθρου104γ)προβλέπεται
ρητάκαιπροληπτικάορισμένηδιακριτικήεκτίμηση(πρβλ.
παράγραφος2.2.7)δηλαδήανoλόγοςτηςκατάστασηςτου
χρέουςπροςτοΑΕΠ«μειώνεταιεπαρκώςκαιπλησιάζειτην
τιμήαναφοράςμεικανοποιητικό ρυθμό»,καιπαρακάτω«αν
τοδημόσιοέλλειμμαυπερβαίνειτιςδαπάνεςδημοσίωνεπεν­
δύσεων»κ.ά.
2.1.4.HΟΚΕεπιδοκιμάζειτηνπρότασητουΠροέδρουτης
ΕπιτροπήςτωνΕΚκ.Delorsναλαμβάνονταιυπόψηκαι
άλλακριτήρια,όπωςηανεργίατωννέωνεργαζομένωνήοι
μακροχρόνιοιάνεργοι,ωςβάσηεκτίμησηςμιαςπραγματικής
σύγκλισης .2.2.1.1.Hοικονομικήπολιτική,ηοποίαθαπροσανατολί­
ζεταιπροςτημόνιμησύγκλιση,θασυντονίζεταισεστενή
συνεργασίακαιθαελέγχεταιπολυμερώς .Γιατοσκοπόαυτό
είναιαναγκαίο,αφενόςναυλοποιηθούνταπρογράμματα
σύγκλισηςταοποίακαλύπτουνμίαπερίοδοπουφθάνειεν
μέρειέωςτο1996,καιταοποίαχρειάζεταιναπροσαρμοσθούν
στιςσυνθήκεςτηςύφεσης,καιαφετέρουείναιαναγκαίονα
τεθείσεεφαρμογήηαπαγόρευσητηςχρηματοδότησης των
ελλειμμάτωντουπροϋπολογισμού μέσωτωνΚεντρικώνΤρα­
πεζών(άρθρο104,παρ.1).
2.2.1.2.Hσυγκυριακήύφεσηκατέδειξεορισμένεςαδυνα­
μίεςτηςκοινοτικήςοικονομίαςδηλαδή:
—τηνανικανότηταδημιουργίαςκαιδιασφάλισηςικανοποι­
ητικούαριθμούθέσεωναπασχόλησης ,
—τησυγκριτικάμικρήπρόοδοπουσημειώθηκεστοντομέα
τηςκαινοτομίας ,τηςτεχνολογίαςκαιτηςέρευνας,και
—τηνπροσωρινήαπώλειαμεγάλουμέρουςτηςγενικής
ανταγωνιστικότητας τηςΚοινότηταςηοποίαομολογου­
μένωςεξαρτάταικαιαπότιςσχέσειςπουεπικρατούνστις
διεθνείςσυναλλαγές('),
2.2.1.3.ΚρίνεταισκόπιμοόπωςηΕπιτροπήτωνΕυρωπαϊ­
κώνΚοινοτήτωνεκπονήσειτοαργότεροέωςτατέλη1993,
τηΛευκήΒίβλοπουέχειανακοινώσεισχετικάμετημεσο­
πρόθεσμηστρατηγικήγιατηνανάπτυξη,τηνανταγωνιστικό­
τητακαιτηνπλήρηαπασχόληση .Hοικονομικήπολιτική
πουείναιαναγκαίοναασκηθείγιατηναντιμετώπισητης
οικονομικήςύφεσηςπρέπειναλαμβάνεισεόσοτοδυνατό
μεγαλύτεροβαθμόυπόψητιςαπαιτήσειςτηςπολιτικήςγια
τησύγκλιση.
2.2.2.Επιδοκιμάζεται τογεγονόςότιήδηδέκακράτημέλη
κατέθεσανπρογράμματασύγκλισης .Θαήτανευκταίονα
καταθέσουνκαιταδύουπόλοιπακράτημέληταπρογράμματα
αυτά.
2.2.2.1.Κρίνεταιαναγκαίονααναπτυχθούνταπρογράμ­
ματασύγκλισηςσεπρογράμματασύγκλισηςκαιαναθέρμαν­
σηςτηςοικονομικήςδραστηριότητας .Συγχρόνωςόμως,είναι
αναγκαίοναδοθείπροτεραιότητα στονπεριορισμότηςανερ­
γίας,πριναπότηναυστηρήτήρησηόλωντωνκριτηρίων
σύγκλισης .
2.2.2.2.Hαπόκοινούεκτίμησηκαιεξέτασητωνπρογραμ­
μάτωνσύγκλισηςεκμέρουςτωνΥπουργώνΟικονομικών
καιΔημοσιονομικών ,προγράμματαταοποίακαταρτίζονται
ακόμηυπότηνευθύνητωνκρατώνμελών,συμβάλλειστην
παρεμπόδισητηςεπιλογήςμιαςκαθαράεθνικήςοικονομικής
πορείας,ηοποίαθαήτανοπωσδήποτεαμφισβητήσιμη λόγω
τηςστενήςαλληλοεξάρτησης τωνεθνικώνοικονομιών .Από
τηνάλληπλευρά,όμως,τασυντονισμένα προγράμματα
σύγκλισηςευνοούντηνανάπτυξημιαςπραγματικάκοινής
χρηματοδοτικής αγοράςκαισυγχρόνωςμίαγενικήεξοικονό­
μησηπόρωνπουωφελείαυτήτηναγορά.Ταπρογράμματα
σύγκλισηςκαιοικονομικήςαναθέρμανσηςπρέπεισυνεπώς:
—ναστηρίζονταισεκοινέςυποθέσειςκαιεκτιμήσεις,
—νακαλύπτουντοίδιοχρονικόδιάστημα,
—ναεξετάζονταικαιναεγκρίνονταιμαζίσεκοινοτικόεπί­
πεδο.2.2.Hοικονομικήπολιτική
2.2.1.ΣύμφωναμετοπροοίμιοτηςΣυνθήκηςγιατηνΕυρω­
παϊκήΈνωση(6ηπρόταση)τακράτημέληεπιθυμούναφενός
ναεπιτύχουντησύγκλισητωνεθνικώντουςοικονομιώνκαι
αφετέρουναδημιουργήσουν μίαοικονομικήκαινομισματική
ένωσημεενιαίοκαισταθερόνόμισμα.(')Βλ.γνωμοδότησητηςΟΚΕγιατην«Ετήσιαοικονομικήέκθεση
1993»,έγγρ.CES1011/93,σημείο2.2.8.

2.2.94 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαικωνΚοινοτήτων Αριθ.C34/31
2.2.3.Στησημερινήκατάστασηύφεσηςηεποπτείατης
κατάστασηςτωνεθνικώνπροϋπολογισμών σεό,τιαφοράτο
υπερβολικόδημόσιοέλλειμμααποκτάκαιμίαάλληδιάσταση
(άρθρο104γ,παράγραφος2).
2.2.3.1.Εκείνοπουπροέχειαυτήτηστιγμήείναινατεθεί
υπόέλεγχοηαναπόφευκτηδημιουργίανέουχρέουςμεσκοπό
τηνκάλυψηέκτακτωνδαπανώνκαιαυτόόχιμόνολόγωτων
κριτηρίωνσύγκλισης(βλ.σημείο2.3,5),αλλάεπειδήσεορι­
σμένακράτημέληoδημόσιοςπροϋπολογισμός επιβαρύνεται
ήδησεμεγάλοβαθμόμετηνεξυπηρέτησητουδημόσιου
χρέους.Hεξαιρετικάυψηλήεπιβάρυνσητωνδημόσιωνπροϋ­
πολογισμώνμετοκόστοςτουδημόσιουχρέους,απαιτείτη
μείωσητουχρέουςαυτούκαιαυτόανεξάρτητααπότιςανά­
γκεςκαιτιςαπαιτήσειςτηςοικονομικήςκαινομισματικής
ένωσης.
2.2.3.2.Οιέκτακτεςδαπάνεςγιατιςοποίεςγίνεταιλόγος
στοσημείο2.2.3.1θαπρέπεινααφορούνκατάπροτεραιότητα
επενδύσειςτουδημόσιουτομέα,επενδύσειςπου:
—συμβάλλουνστηδημιουργίανέωνθέσεωναπασχόλησης ,
—ωφελούντοντομέατηςεπαγγελματικής κατάρτισηςκαι
τηςαλλαγήςεπαγγέλματος ,
—βελτιώνουντιςυποδομέςμετόσοεύστοχοτρόποώστενα
προκαλούνκαιτηνπραγματοποίηση ιδιωτικώνεπενδύ­
σεων.
2.2.4.ΟιανάγκεςτηςοικονομικήςπολιτικήςτηςΟμο­
σπονδιακήςΔημοκρατίαςτηςΓερμανίαςαποτελούνμία
ειδικήπερίπτωσηστοπλαίσιοτηςπολιτικήςσύγκλισηςσε
κοινοτικόεπίπεδο.
2.2.4.1.HοικονομικήπολιτικήτηςΓερμανίαςκαι,κυρίως
oέλεγχοςτουόγκουτουκυκλοφορούντος χρήματος,δυσχε­
ραίνονταιαπόμιαπρωτοφανή,γιατοναιώναμας,εμπειρία:
τηνενοποίησημετηνπρώηνΛαϊκήΔημοκρατίατηςΓερμα­
νίας,μιαςχώραςοικονομικάκατεστραμένης ύστερααπόμία
40ετήπερίοδοδιευθυνόμενηςοικονομίας,μιαςχώρας17εκα­
τομμυρίωνκατοίκων.Hσημαντικήεπιβάρυνσητηςγερμανι­
κήςοικονομίαςκαιτουδημόσιουπροϋπολογισμού τηςΟμο­
σπονδιακήςΔημοκρατίαςτηςΓερμανίαςοφείλεταιενμέρει
στημεταφοράχρημάτωνπροςτηνΑνατολικήΓερμανίακαι
τηνανάληψηνέουχρέουςαπότοΟμοσπονδιακό κράτος.
2.2.4.2.HΚεντρικήTράπεζατηςΓερμανίαςαντιδράστον,
γιαταγερμανικάδεδομένα,υψηλόρυθμόπληθωρισμού με
ύψοςεπιτοκίωνακόμημεγαλύτεροαπόαυτόνπουεπιτρέπει
ηδυσμενήςσυγκυρία.Ωστόσο,ησταθεροποιητική πολιτική
πουακολουθείηΚεντρικήΤράπεζατηςΓερμανίαςενισχύει
τηνεμπιστοσύνηστογερμανικόμάρκο.Hδιαφοράτωνεπιτο­
κίωνδυσχεραίνει,όμωςτηνοικονομικήκαινομισματική
πολιτικήτωνγειτονικώνχωρώνκαιδυσχεραίνεικαιτην
επίτευξησυμφωνίαςσεκοινοτικόεπίπεδο,δεδομένουότι
τογερμανικόμάρκοεξακολουθείναθεωρείταιτοβασικό
νόμισματουΕυρωπαϊκούΝομισματικούΣυστήματος .
2.2.5.Κατάτημεταβατικήπερίοδο,θαήτανσκόπιμονα
αναπτυχθείησυνεργασίαμεταξύτωνκεντρικώντραπεζών
καιτωνκυβερνήσεωνστοντομέατηςνομισματικήςκαιοικο­
νομικήςπολιτικήςενόψεικαιτηςμελλοντικήςσυνεργασίας
μεταξύτηςΕυρωπαϊκήςΚεντρικήςΤράπεζαςκαιτουΣυμβου­
λίουτωνΥπουργώνΟικονομικώνκαιΔημοσιονομικών .H
συνεργασίααυτήκρίνεταιαναγκαίαεπειδήηκοινήνομισμα­
τικήπολιτικήτηςΕυρωπαϊκήςΚεντρικήςΤράπεζαςθαβρί­
σκεταιαντιμέτωπημετηνοικονομικήπολιτικήπουεξακο­
λουθείναπαραμένειστηνευθύνητωνκρατώνμελών,ηοποία
ωστόσοθασυντονίζεταιαπότοΣυμβούλιοτωνΥπουργών
ΟικονομικώνκαιΟικονομίας .2.2.6.Αποτηναντιφατικήαυτήσχέσηπουδιαφαίνεται
απότώραμεταξύτηςκοινήςνομισματικήςπολιτικήςκαιτης
οικονομικήςπολιτικήςπουχαράσσεταισεεθνικόεπίπεδο,
πρέπειναεξαχθείτοσυμπέρασμαότιπαράλληλαμετην
οικονομικήκαινομισματικήένωσηείναιαναγκαίονασημει­
ωθείορισμένηπρόοδοςπροςτηνπολιτικήένωση.
2.2.7.Προϋπόθεσηγιατηνάσκησηπολιτικήςμεπροσανα­
τολισμότημεγαλύτερησύγκλισηείναιεπίσηςορισμένη
πρόοδοςσεό,τιαφοράτηνεναρμόνισητωνάμεσωνφόρων,
πουεπιβάλλονταιτόσοστιςεπιχειρήσειςόσοκαισταιδιω­
τικάνοικοκυριά,συμπεριλαμβανομένων καιτωνάμεσων
φόρωνπουεπιβάλλονταισεέσοδααπόκεφάλαια.HΕπιτροπή
τωνΕΚπρέπειναεκδώσειμιαΛευκήΒίβλομεσχετικές
προτάσεις .
2.2.7.1.Hεναρμόνισητωνάμεσωνφόρωνείναιαναγκαίονα
καλύπτειολόκληροτονοικονομικόχώροτηςΚοινότηταςκαι
νασυμπεριλαμβάνει τους«φορολογικούςπαράδεισους»που
υφίστανταιακόμηστηνεπικράτειαορισμένωνκρατώνμελών.
Hεναρμόνισηπρέπειστομέτροτουδυνατούναεπεκταθείκαι
σετρίτεςχώρες,δηλαδήστηνπράξηκαιστιςχώρεςτουΟΟΣΑ,
ώστενααντιμετωπισθεί ηροήκεφαλαίωνπροςτιςχώρεςαυτές
γιατηναποφυγήφορολογικώνεπιβαρύνσεων .Hεπιβολή
χαμηλότερηςάμεσηςφορολογίαςθαεπιτρέπεταιμόνοεφόσον
έχεισυμφωνηθείσεκοινοτικόεπίπεδοβάσειτηςκοινήςπερι­
φερειακήςπολιτικήςήενόψειτηςεπιδίωξηςμεγαλύτερης
οικονομικήςκαικοινωνικήςσυνοχής.
2.2.7.2.Οιυφιστάμενεςδιαφορέςστηφορολογίατωνεσό­
δωναπόκεφάλαιακαθώςκαιηδιάκρισηπουπαρατηρείται
μεταξύημεδαπώνκαιαλλοδαπών,ήμεταξύαυτώνπουείναι
εγκατεστημένοι καιαυτώνπουδενείναιεγκατεστημένοι στην
επικράτειατουκράτουςμέλους,αποτελούνμέτρααναχρονι­
στικάότανβρισκόμαστεσταπρόθυρατηςοικονομικήςκαι
νομισματικήςένωσης.Hδιαφορικήφορολογίασυντελεί,
ότανισχύεισυγχρόνωςηελεύθερηκυκλοφορίανομισμάτων
καικεφαλαίων,σεμιαμετατόπισητηςροήςτωνχρημάτων,
ηοποίαπαρατηρείταιωςεπίτοπλείστονεντόςτηςεπικρά­
τειαςτηςΚοινότηταςαλλάδιεξάγεταικαισεόφελοςτρίτων
χωρών.Παρόμοιαδιαφορικήφορολογίαδενέχεικαμίαθέση
σεένανευρωπαϊκόνομισματικόχώροκαιεπιπλέονσυνεπάγε­
ταιαπώλειαεσόδωναπόφόρους,απώλειαπουείναιμάλλον
ανεπιθύμητησεμιαεποχήόπουεπιδιώκεταιησυγκράτηση
τωνδημόσιωνπροϋπολογισμών καιηαποφυγήαύξησηςτων
δημόσιωνελλειμμάτων .
2.2.8.Οιπόροιπουδιατίθενταισεευρωπαϊκόεπίπεδομέσω
τωνδιαρθρωτικώνταμείων,τουταμείουεπενδύσεωνκαιτου
ταμείουσυνοχής,πρέπειναχρησιμοποιηθούν μεαποτελεσμα­
τικότρόπο,ώστεναεπιτευχθείoρητάδιατυπωμένοςστόχος
τουπολλαπλασιασμού τωναποτελεσμάτων μετηχρησιμοποί­
ησητωνεθνικώναρχώνκαιτηχρηματικήσυμμετοχήπεριφε­
ρειακώνπιστωτικώνιδρυμάτων,συμμετοχήπουθαμπορούσε
ναενθαρρυνθείμετηνπαροχήδημόσιωνεγγυήσεων .
2.2.9.Σεαυτότοπλαίσιοδιαδραματίζειιδιαίτερορόλο
ησυγκεκριμένηενίσχυσητωνμικρομεσαίωνεπιχειρήσεων ,
κυρίωςμέσωεπενδυτικώνκινήτρων.ΟιMMEαποτελούν
σημαντικόπαράγονταγιατηνοικονομικήαναθέρμανσηκαι
κυρίωςγιατηδημιουργίαπρόσθετωνθέσεωναπασχόλησης .
2.2.9.1.HπροώθησητωνMMEμέσωτηςαυξημένηςπαρο­
χήςσυνολικώνδανείωνεκμέρουςτηςΕυρωπαϊκήςΤράπεζας
Επενδύσεων ,καθώςκαιμετηδιάθεσηπόρωναπόταδιαρθρω­
τικάταμείακαιτοταμείοσυνοχής(π.χ.τοπροσωρινόταμείο
συνοχής),έχειιδιαίτερησημασίαστιςχώρεςστιςοποίεςτο
εθνικόεισόδημαείναικατώτεροαπότο90%τουκοινοτικού
μέσουόρου.Στιςχώρεςαυτέςήδησημειώνεταιαισθητήδια­

Αριθ.C34/32 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 2.2.94
νονταισεμεγάλοβαθμόστακριτήριασύγκλισηςκαιαφετέ­
ρουσεμίαρήτραεξαίρεσηςσεό,τιαφοράτηνοικονομική
καινομισματικήένωση.φοράσεσχέσημεταονομαστικάκριτήριασύγκλισης .Οι
προσπάθειεςπουκαταβάλλουνοιχώρεςαυτέςγιαναπλησιά­
σουνταδεδομένατηςοικονομίαςτουςτονκοινοτικόμέσο
όροκαιναπροσεγγίσουνπερισσότεροτοστόχομιαςπραγμα­
τικήςσύγκλισης,χρειάζεταιγι'αυτόναενισχυθούνιδιαίτερα
μέσωτουδιαρθρωτικούταμείουκαιτουταμείουσυνοχής.
2.2.9.2.Ωστόσο,αξίζεινασημειωθείότιταταμείακαιοι
πόροιπουδιαθέτουνταταμείααυτάείχανκατάκύριολόγο
σανσκοπότηδιευκόλυνσητηςσύγκλισηςπουείναιαπαραί­
τητηγιατηνπροετοιμασίατηςοικονομικήςκαινομισματικής
ένωσης.Επομένως,ηδιάθεσηπόρωναπόταταμείααυτάδεν
μπορεί,ήδηλόγωτουύψουςτωνπόρωναυτών,νααντικατα­
στήσειτααπαραίτηταμέτρααντιμετώπισηςτηςοικονομικής
ύφεσηςαλλάαντίθεταπρέπεινασυνοδεύειταμέτρααυτά,
2.2.10.Hοικονομικήκαιχρηματοπιστωτική πολιτικήθα
πρέπειναδιαμορφωθούνκατάτέτοιοτρόποώστεηεπείγουσα
προώθησητηςοικονομικήςανάπτυξηςμεσκοπότονπεριορι­
σμότηςανεργίαςναμηνοδηγείμεσοπρόθεσμαστηνπαραμέ­
λησητωνκριτηρίωνσύγκλισης .Λόγωτηςύφεσης,δεναναμέ­
νεταιναπεριορισθούντοδημόσιοχρέοςκαιτατρέχοντα
ελλείμματατωνπροϋπολογισμών αλλάούτεκαιναπλησιά­
σουνσύντοματοόριοτωνκριτηρίωνσύγκλισης(βλ.πρωτό­
κολλο,άρθρα1και4)(').Άλλωστεδενυπάρχουνοιπροϋπο­
θέσειςγιατηνεπίτευξηαυτούτουστόχου,επειδήκατάτη
δεκαετίατου'80,ότανυπήρχεσταθερήοικονομικήανάπτυξη,
ταπερισσότερακράτημέληδεναξιοποίησαντηδυνατότητα
γιατησυγκράτησητωνπροϋπολογισμών τουςκαιγιατην
επίτευξημεγαλύτερηςπειθαρχίαςσεό,τιαφοράτονπροϋπο­
λογισμό,μεαποτέλεσμαναείναισήμεραταπεριθώριαγια
ένα«déficitspending»πολύπεριορισμένα .Δεδομένηςτης
έκτασηςτηςανεργίαςκαθώςκαιτηςύφεσηςείναιαναγκαίο
ναδεχθούμεότιτακριτήριασχετικάμετοτρέχονέλλειμμα
τωνδημόσιωνπροϋπολογισμών καιτουδημόσιουχρέουςδεν
μπορούνναεπιτευχθούνκαλύτερακαινααποδεχθούμεεπίσης
ότιορισμένακράτημέλη,αντιθέτως,θααπομακρυνθούν
ακόμηπερισσότεροαπότακριτήριααυτά.Άλλωστεκαιη
ΣυνθήκητουΜάαστριχτπροβλέπειπρονοητικά(άρθρο104
γ,παρ.2)ότισετελικήανάλυσηκαθοριστικόστοιχείογια
τηνεκτίμησητουβαθμούεκπλήρωσηςτωνκριτηρίωνσύγκλι­
σηςδενείναιτοακριβέςποσοστόαλλάησημαντικήκαι
σταθερήπροσέγγισηπροςτιςτιμέςαναφοράς .Επίσης,κατά
τηνεκτίμησηαυτήθαείναιαναγκαίοναληφθείυπόψηότι
επιβάλλεταιηεφαρμογήσυγκεκριμένης οικονομικήςπολιτι­
κήςγιατηναντιμετώπισητηςδραματικήςύφεσης.
2.2.11.Ταπρογράμματασύγκλισηςταοποίααναπτύχθη­
κανέωςσήμερααπό9κράτημέληπρέπεινααναθεωρηθούν
αφενόςμεβάσητιςδιορθωμένεςπρογνώσειςανάπτυξηςπου
κατάρτισεηΕπιτροπήτωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτωνκαινα
αναπτυχθούνσεπρογράμματασύγκλισηςκαιοικονομικής
αναθέρμανσης .Αυτόισχύειιδιαίτεραγιατιςχώρεςπουέχουν
καταθέσειιδιαίτεραφιλόδοξαπρογράμματασύγκλισηςόπως
π.χ.ηΕλλάδα,στηνοποίαεπιδιώκεταιναπεριορισθείτο
δημόσιοχρέοςαπό106%το1992σε92%το1996.Επίσης,
θαήτανσκόπιμονακαταθέσουνπρογράμματασύγκλισηςκαι
ταδύουπόλοιπακράτημέληταοποίαστηρίζονταιαφενός
στααποτελέσματατηςοικονομίαςτουςταοποίαανταποκρί­2.3.Κριτήριασύγκλισης
2.3.1.Τογεγονόςότιτακριτήριατηςσύγκλισηςχαράχθη­
κανκάτωαπόευνοϊκότερεςσυνθήκες,αυτόδενσημαίνειότι
θαπρέπειτώραναπροσαρμοσθούν στιςσυνθήκεςτηςύφεσης.
Αντίθετα,θαήτανμεγάλολάθοςναπροσαρμοσθούν τακριτή­
ριατηςσύγκλισηςστησημερινήδυσμενήοικονομικήανά­
πτυξηκαινααναβληθείηπροθεσμίατου1999γιατηνπραγμα­
τοποίησητηςοικονομικήςκαινομισματικήςένωσης.Αυτό
θαοδηγούσεστηνεξασθένησητηςεμπιστοσύνηςπουεκφρά­
ζεταισήμεραέναντιμιαςαποφασιστικής πολιτικήςσεό,τι
αφοράτηνυλοποίησητηςνομισματικήςένωσηςκαθώςκαι
σεό,τιαφοράτοεφικτότηςένωσηςαυτής.Επιπλέον,είναι
αβέβαιοανηιστορικήαυτήευκαιρίαγιατηνυλοποίησητης
νομισματικήςένωσηςθαεπαναληφθείκάτωαπόκαλύτερες
συνθήκεςκαιμελιγότερααυστηράκριτήριασύγκλισης .
2.3.2.Απότηνάλληπλευράθαήτανεξίσουλανθασμένο
ναχρησιμοποιείται τοσύνολοτωνκριτηρίωνσύγκλισηςως
μέτροεκτίμησηςτηςσημερινήςοικονομικήςκρίσης.H
έκτασητηςύφεσηςκαιτηςανεργίαςκαθώςκαιηοικονομική
καιδημοσιονομική πολιτικήπουπρέπειναεφαρμοσθούν
υποχρεωτικά ,έχουνσαναποτέλεσμαναείναιτακριτήρια
τηςδημοσιονομικής πολιτικήςσεόλατακράτημέλητης
Κοινότητας,μείσωςμίαεξαίρεση,προςτοπαρόνανεκπλή­
ρωτα.Απόαυτόδενπρέπειόμωςναεξάγουμετοσυμπέρασμα
ότιτακριτήριασύγκλισηςθαείναιανεκπλήρωτακαιαργό­
τερα,δηλαδήκατάτημεταβατικήφάσηκαιότι,επομένως,
θαείναιεντελώςαδύνατοναυλοποιηθείηνομισματικήένωση
έωςτο1999.Τοσυμπέρασμααυτόθαήτανσήμεραήδηγια
πολλούςμιακατάλληληπρόφασηγιανααπορρίψουνεντελώς
τηνομισματικήένωσηήδηαπόσήμερα.
2.3.3.Εξίσουεπικίνδυνοθαήτανναεξαχθούν,μεβάσητο
σημερινόβαθμότήρησηςτωνκριτηρίωνσύγκλισης,συμπε­
ράσματασχετικάμετοθέμαπόσεςκαιποιεςχώρεςθαέχουν
σχηματίσεισεμίαδεκαετίαπερίπουτηνομισματικήένωση
απότηναρχήτηςλειτουργίαςτηςκαιποιεςόχι.Μίατέτοια
εικόνατηςκατάστασηςγεμάτηαντιθέσειςθαήτανεντελώς
ακατάλληληκαιαδικαιολόγητη .Ταστατιστικάστοιχεία
(σχετικάμετούψοςτουπληθωρισμού ,τούψοςτουδημοσίου
χρέους,τοέλλειμματουπροϋπολογισμού ,ταεπιτόκιακαι
τιςτιμέςσυναλλάγματος )καιησύγκρισήτουςγιαπερίοδο
πολλώνετώνδίνουνμίαπολύορθότερηεικόναγιατιςδυνατό­
τητεςτηςσύντομηςπροσέγγισηςτηςσύγκλισηςεντόςτης
Κοινότητας .Κατάτημελέτητωνστατιστικώνστοιχείων
καθώςκαικατάτονυπολογισμότωνποσοστώντωνκριτηρίων
σύγκλισηςχρειάζεταιναληφθείμέριμνα,ώστεταστατιστικά
στοιχείαναείναισυγκρίσιμακαιταστοιχείατηςδημοσιονο­
μικήςπολιτικήςναπεριλαμβάνουν τόσοτουςπροϋπολογι­
σμούςτουευρύτερουδημόσιουτομέαόσοκαιταειδικάκρα­
τικάταμεία.
2.3.4.Hσημασίατωνκριτηρίωνσύγκλισηςέγκειται
κυρίωςστογεγονόςότιεξακολουθούνναθεωρούνταιποιο­
τικάπρότυπαγιατημελλοντικήνομισματικήένωση.Αυτό
τοπρότυποποιότηταςαφοράκυρίωςτιςπροϋποθέσειςγια
τηνύπαρξησταθερούνομίσματος,κατάτηνΟικονομικήκαι
ΝομισματικήΈνωση,προϋπόθεσηπουσύμφωναμετηΣυν­
θήκητουΜάαστριχτυποχρεούταιναδιασφαλίσεικατάπρο­(')ΣύμφωναμετηνετήσιαοικονομικήέκθεσητηςΕπιτροπήςγιατο
1993,ταδημόσιαελλείμματααυξήθηκανκατάτο1992από4,6σε
5,3%τουΑΕΠτηςΚοινότητας ,ενώτοδημόσιοχρέοςαυξήθηκε
από60,4%σε62,8%.

2.2,94 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων Αριθ.C34/33
τεραιοτηταηνομισματικήπολιτικήπουθαακολουθείη
ΚεντρικήΕυρωπαϊκήΤράπεζα.Οιπερισσότερεςχώρεςενέ­
κριναντηΣυνθήκητουΜάαστριχτστηρίζονταςόλεςτις
ελπίδεςτουςσ'αυτότοσταθερόευρωπαϊκόνόμισμα.Γιατο
λόγοαυτό,αποόλατακριτήριασύγκλισηςτοκριτήριοπου
αφοράτούψοςτουπληθωρισμούαποκτάιδιαίτερησημασία,
ακόμηκαιαντοκριτήριοαυτόδεναποτελείπαράσχετικό
μέτρο,τοοποίοεξαρτάταιαπότηναπόδοσητωνχωρώνπου
έχουνσυγκριτικάτοχαμηλότερορυθμόπληθοιρισμού .
2.3.5.Hσυζήτησηγιατηνεξάλειψητωνελλειμμάτωντου
προϋπολογισμού καθώςκαιτησυγκράτησητουδημοσίου
χρέουςδενπρέπεινατερματισθείμετηναπλήαναφοράτων
δύοκριτηρίωνσύγκλισηςπουαφορούντηχρηματοδοτική
πολιτική(άρθρο104γκαι4οπρωτόκολλοτουΜάαστριχτ).
2.3.5.1.Ταπροβλήματαπουπροκύπτουνστοντομέατης
δημοσιονομικής πολιτικήςείναικυρίωςδιαρθρωτικάκαι
δημιουργήθηκαν λόγωτης«απλόχερης»διενέργειαςδημό­
σιωνδαπανώνκατάτηνπερίοδοτηςυψηλήςσυγκυρίας(').
Αυτότούψοςδαπανώνπουεπιτεύχθηκεδενείναιδυνατόν
ναδιατηρηθείστοίδιοεπίπεδο,λαμβανομένου υπόψητου
παγκόσμιουανταγωνισμού .Τούτοδεναφοράμόνοτονκοινω­
νικότομέααλλάκαιάλλουςτομείς,όπωςτοντομέατης
βιομηχανικήςπολιτικής,τηςγεωργικήςπολιτικήςαλλάκαι
τηναύξησητωνδαπανώνγιατηδημόσιαδιοίκηση.
2.3.5.2.Ταδιαρθρωτικάπροβλήματατηςδημοσιονομικής
πολιτικήςεγείρουνεπιπλέοντοερώτημασεποιοβαθμόείναι
δυνατό,μετιςδεδομένεςσυνθήκες,νασυμβάλουνοιδημόσιες
δαπάνεςστονπεριορισμότηςανεργίας,ηοποίαενμέρειέχει
καιδιαρθρωτικέςαιτίες.
2.3.5.3.Oκοινοτικόςμέσοςόροςτηςεπιβάρυνσηςτων
δημόσιωνπροϋπολογισμών απότηνεξυπηρέτησητουδημό­
σιουχρέουςαυξήθηκεεντόςλίγωνετώνκατάπολλέςποσο­
στιαίεςμονάδες.Τογεγονόςαυτόαποτελείεπικίνδυνηεξέ­
λιξηηοποίαπρέπεινααναχαιτισθεί ,ανεξάρτητααπότην
επίτευξητωνκριτηρίωνσύγκλισηςπουαφορούντηχρηματο­
δοτικήπολιτική.
2.4.Hνομισματικήπολιτική
2.4.1.Συμφωνούμεμετηνάποψηπουδιατυπώνεταιστη
δεύτερηετήσναέκθεσητηςκοινοτικήςεπιτροπήςτωνδιοικη­
τώντωνκεντρικώντραπεζών,ότιημεταβολήτωνισοτιμιών
στουςκόλπουςτουευρωπαϊκούνομισματικούσυστήματοςθα
πρέπειναεπιτρέπεταικαικατάτομεταβατικόστάδιοτης
νομισματικήςένωσηςσεπερίπτωσημεγάλωνοικονομικών
ανισορροπιών .
2.4.1.1.Ωστόσο,δεναρκείημεταβολήτωνισοτιμιών .
Χρειάζεταιτομέτροαυτόναστηριχθείμετηνεφαρμογή
σταθεροποιητικών πολιτικώνμέτρων.Μόνοκατ'αυτότον
τρόποείναιβέβαιοότιτοευρωπαϊκόνομισματικόσύστημα
θαμπορείναθεωρείταιστομέλλονωςζώνησχετικήςσταθε­
ρότητας.
2.4.1.2.Hανάγκηγιαπειθαρχία,πουαπορρέειαπότο
μηχανισμόσυναλλαγματικών ισοτιμιώντουευρωπαϊκού
νομισματικούσυστήματοςείχεσαναποτέλεσμασεορισμένα
κράτητηνπροσαρμογήτουύψουςτουπληθωρισμού ,της
παραγωγικότητας ,τουκόστουςτηςπαραγωγήςκαιτηςεργα­σίας,οχιομωςκαιτουεπίπεδουτωνεπιτοκίων.Ανηευρύτερη
επιτρεπόμενη διακύμανσηπαροτρύνειτιςκυβερνήσειςνα
προβαίνουν ,σεπερίπτωσηεπιδείνωσηςτωνσχετικώνοικονο­
μικώνβασικώνόρων,στημείωσητηςσυναλλαγματικής ισο­
τιμίαςτουνομίσματοςτους,τότετοευρωπαϊκόνομισματικό
σύστημαθατεθείυπόαμφισβήτηση .Απότηνάλληπλευρά,
τίθεταιτοερώτημαανείναιορθόνααντιτίθεταιμιαΚεντρική
Τράπεζαστηνπτώσητηςσυναλλαγματικής ισοτιμίαςκαινα
αντισταθμίζειτηνπτώσηαυτήμεέναυπερβολικάαυξημένο
ύψοςεπιτοκίων,
2!4.2.Επιδοκιμάζεται ηαπόφασητωνΥπουργώνΟικονο­
μικώνκαιτωνΔιοικητώντωνΚεντρικώνΤραπεζώνπουλή­
φθηκεστις21Μαΐου1993στοKolding,ναενισχύσουντην
κοινήεποπτείατηςοικονομικήςκαινομισματικήςπολιτικής
μεσκοπόνακρίνεταιέγκαιραανυπάρχειανάγκηπροσαρμο­
γήςήμεταβολήςτωνσυναλλαγματικών ισοτιμιών.Αυτόθα
ισχύεικαιστοπλαίσιοτηςευρύτερηςζώνηςδιακύμανσης .
ΤοΕυρωπαϊκόΝομισματικόΊδρυματοοποίοθααρχίσειτις
εργασίεςτουτονΙανουάριο1994θαδιαδραματίσεισημαντικό
ρόλοσχετικά.
2.4.3.HΟΚΕεκφράζειτηλύπητηςγιατογεγονόςότιη
απόφασησχετικάμετηνέδρατουΕυρωπαϊκούΝομισματικού
ΙδρύματοςκαιτοδιορισμότουΠροέδρουτουαναβλήθηκε
έωςτηΣύνοδοτουΕυρωπαϊκούΣυμβουλίουτονΟκτώβριο
του1993.Hαναβολήαυτήςτηςτόσοσημαντικήςαπόφασης
συνετέλεσεστηνανασφάλειατωναγορώνσυναλλάγματος .
2.4.4.Κρίνεταιαπαραίτητοναυλοποιηθείησύστασητης
κοινοτικήςεπιτροπήςτωνΔιοικητώντωνΚεντρικώνΤραπε­
ζώνγιατηνεφαρμογήμίαςοικειοθελούςκαιαμοιβαίαςενημέ­
ρωσηςσχετικάμετηνπολιτικήγιατιςσυναλλαγματικές
ισοτιμίες.Ακόμηκαιστοπλαίσιοτηςευρύτερηςζώνηςδιακύ­
μανσηςηπολιτικήσυναλλαγματικών ισοτιμιώνεξακολουθεί
νααποτελείυπόθεσηκοινούενδιαφέροντος ,όπωςορίζεικαι
τοσχετικόάρθροτηςΣυνθήκηςΕΟΚ.Hπροκαταβολική και
αμοιβαίαενημέρωσησχετικάμετηνπολιτικήσυναλλαγματι­
κώνισοτιμιώνθαμπορούσενασυμβάλειστηναναχαίτιση
ενόςανταγωνισμούυποτίμησηςτωννομισμάτων .Hεφαρμογή
έστωκαικατάπροσέγγισημιαςπολιτικήςόπωςείχεεφαρμο­
σθείκατάτηδεκαετίατου1920ότανμεμονωμένεςχώρες
επιδίωκανσεβάροςάλλωνχωρώννααποκομίσουνανταγωνι­
στικάπλεονεκτήματα γιατιςεξαγωγέςτουςμέσωτηςυποτί­
μησηςτωννομισμάτωντουςθαδιακυβεύσεισεσοβαρόβαθμό
τόσοτησυνεργασίαστουςκόλπουςτουευρωπαϊκούνομισμα­
τικούσυστήματοςόσοκαιτηνπροσέγγισητωνσυνθηκών
τηςνομισματικήςένωσηςκατάτημεταβατικήπερίοδο.
2.4.5.Είναιαναγκαίονααξιοποιηθούνπλήρωςοιδυνατό­
τητεςπουπροσφέρειτοευρωπαϊκόνομισματικόίδρυμα,το
οποίοθαλειτουργήσειαπότο1994γιατηvεπίτευξημιαςακόμη
στενότερηςσυνεργασίαςστοντομέατηςνομισματικήςπολιτι­
κής.Στησυνεργασίααυτήσυμπεριλαμβάνεται ηπροετοιμασία
μιαςκοινήςνομισματικήςπολιτικήςκαιηδημιουργίαενός
ενιαίουσύνολουμέσωνεξυπηρέτησηςτηςνομισματικήςπολι­
τικήςκαιτηςνομισματικήςένωσης.Hσυμμετοχήόλωντων
κεντρικώντραπεζώνσεαυτήτηστενότερησυνεργασίακαθώς
καιστηvπροετοιμασίατηςνομισματικήςένωσηςαποτελείτην
καλύτερηπροϋπόθεσηγιατηvπροσχώρησηαπότηναρχήόσο
τοδυνατόπερισσότερωνχωρώνστηνομισματικήένωσηκαι
στηνταχείαπροσχώρησηκαιάλλωνχωρών.
2.4.6.Απότηνάλληπλευρά,θαήτανεντελώςλανθασμένο
ανέναςμικρόςαριθμόςχωρώνπροσπαθήσει μεδικήτου
πρωτοβουλίαναδημιουργήσει ,εκτόςτηςΣυνθήκηςτουΜάα­
στριχτκαιμέσωειδικώνκυβερνητικώνσυμφωνιών,έναείδος
μικρήςνομισματικήςένωσης.Hεφαρμογήστηνπραγματικό­
τηταμιαςπαρόμοιαςενέργειαςαφενόςθασυντελούσεστη(')Βλ,γνωμοδότησητηςΟΚΕγιατην«Ετήσιαοικονομικήέκθεση
1993»,έγγρ.CES1011/93,σημεία2,2.1και3.1.2.

Αριθ.C34/34 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 2.2.94
διάσπασητηςΕυρωπαϊκήςΚοινοτηταςκαιενδεχομένωςθα
καθιστούσεαναγκαίατηνέναρξηνέωνδιαπραγματεύσεων
γιαμιαεντελώςδιαφορετικήΟικονομικήκαιΝομισματική
Ένωση.Αντίθετα,είναιαναγκαίοναεπιμείνουμεστογεγονός
ότιηΟικονομικήκαιΝομισματικήΈνωσηπουέχεισυμφω­
νηθείβάσειτηςΣυνθήκηςτουΜάαστριχτδίνειδικαίωμα
προσχώρησης σεόλατακράτημέλητηςΚοινότηταςαλλά
καιστιςχώρεςτηςΕΖΕΣπουπρόκειταιναπροσχωρήσουν
κατάταεπόμεναέτηστηνΚοινότητα .
2.4.7.Σύμφωναμετοάρθρο109στκαιζτηςΣυνθήκηςτου
Μάαστριχτ,οιυπουργοίοικονομικώνκαιδημοσιονομικών
τουΣυμβουλίουθααποφασίσουνποιεςχώρεςμπορούννα
σχηματίσουναπότηναρχήτηνΟικονομικήκαιΝομισματική
Ένωση.Hαπόφασηαυτήαποθαρρύνειταυπόλοιπακράτη
μέλημεαποτέλεσμαναχαλαρώσουντιςκοινέςπροσπάθειες
γιατηνπροετοιμασίατηςένωσηςαυτής.Ακόμηκαιμία
οικονομικήκαινομισματικήένωσηπουδενθαπεριλαμβάνειαπότηναρχήολεςτιςχώρεςθαπρεπειναπαροτρύνειτις
υπόλοιπεςναπροσχωρήσουν συντομότεραπροςτησύγκλιση
καιναπροσχωρήσουν τοταχύτεροδυνατόκαιαυτέςστην
ΟικονομικήκαιΝομισματικήΈνωση.Άλλωστε,καιηίδια
ηΕυρωπαϊκήΚοινότητααποτέλεσεκάποτεπαράδειγμαγια
τοπραγματοποιήσιμο μιαςΟικονομικήςΚοινότηταςστην
οποίαπροσχώρησαναργότεραάλλεςέξιχώρες.Μεπαρόμοιο
τρόπο,ηεσωτερικήαγοράκαθώςκαιοιπροοπτικέςτης
ΟικονομικήςκαιΝομισματικήςΈνωσηςπαρότρυναντιςυπό­
λοιπεςχώρεςτηςΕΖΕΣναυποβάλουναίτησηγιαπροσχώ­
ρησηστηνΚοινότητα .
2.4.8.Καθοριστικήσημασίαθαέχειωστόσονακαταβά­
λουνκατάταεπόμεναέτηόλατακράτημέληαπόκοινού
καιμεσυντονισμένοτρόποπροσπάθειεςγιατημείωσητης
ανεργίας,γιατηνέξοδοαπότηνοικονομικήύφεση,χωρίςνα
παραιτηθούναπότιςπροσπάθειεςσχετικάμετηνεπίτευξη
τηςσύγκλισηςτωνεθνικώνοικονομιώνμεσκοπότηνπροε­
τοιμασίατηςΟικονομικήςκαιΝομισματικήςΈνωσης.
Βρυξέλλες,24Νοέμβριου1993.
HΠροεδροςτης
ΟικονομικήςκαιΚοινωνικήςΕπιτροπής
SusanneΤΙΕΜΑΝΝ