Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛIΟΥ σχετικά με τη διαδικασία βεβαίωσης της συμμόρφωσης των δομικών προϊόντων δυνάμει του άρθρου 20, παράγραφος 2 της οδηγίας 89/106/ΕΟΚ του Συμβουλίου όσον αφορά τα προϊόντα από επίπεδη ύαλο, ύαλο μορφοποιημένης διατομής και υαλόπλινθους

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Περίληψη

1. Η οδηγία 89/106/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 21ης Δεκεμβρίου 1988 για την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών όσον αφορά τα προϊόντα του τομέα των δομικών κατασκευών, επιδιώκει την κατάργηση των εμποδίων εκείνων προς την ελεύθερη διακίνηση των προϊόντων τα οποία προκαλούνται από την ασυμφωνία των εθνικών προτύπων για τα προϊόντα, των τεχνικών εγκρίσεων ή άλλων τεχνικών προδιαγραφών και διατάξεων που αφορούν την ασφάλεια, καθώς και άλλων απαιτήσεων σημαντικών για το δημόσιο συμφέρον οι οποίες υπόκεινται σε εθνικές νομοθετικές, κανονιστικές ή διοικητικές διατάξεις.

2. Η οδηγία, μεταξύ άλλων, προβλέπει ότι η Επιτροπή συντάσσει εντολές οι οποίες αποτελούν τη βάση για την CEN/CENELEC προκειμένου να επεξεργαστεί εναρμονισμένα πρότυπα. Η συμμόρφωση των προϊόντων προς τα εναρμονισμένα αυτά πρότυπα παρέχει στα εν λόγω προϊόντα το τεκμήριο καταλληλότητας για την προβλεπόμενη χρήση τους.

3. Η διαπίστωση της συμμόρφωσης των προϊόντων που ακολουθούν εναρμονισμένα πρότυπα (ή άλλες εναρμονισμένες προδιαγραφές) πιστοποιείται ακολουθώντας ορισμένες εναλλακτικές διαδικασίες. Σύμφωνα με το άρθρο 13, παράγραφος 4, η επιλογή της διαδικασίας για την βεβαίωση της συμμόρφωσης όσον αφορά δεδομένο προϊόν ή οικογένεια προϊόντων γίνεται από την Επιτροπή, κατόπιν διαβουλεύσεων με την επιτροπή η οποία αναφέρεται στο άρθρο 19, παράγραφος 1. Πιο συγκεκριμένα, η διαδικασία για την βεβαίωση της συμμόρφωσης περιλαμβάνεται σε απόφαση κατά την έννοια του άρθρου 249 της συνθήκης ΕΚ, κατά την οποία πρέπει να τηρείται το άρθρο 20 της οδηγίας 89/106/ΕΟΚ.

4. Κατά την σύνταξη των προτάσεων αποφάσεών της, η Επιτροπή ακολουθεί τα ειδικά τεχνικά κριτήρια που προβλέπονται στο άρθρο 13, παράγραφος 4 της οδηγίας και λαμβάνει υπόψη την αρχή της λιγότερο δαπανηρής διαδικασίας που ανταποκρίνεται στους όρους ασφαλείας η οποία αναφέρεται στο ίδιο άρθρο, καθώς και την γενική αρχή της αναλογίας.

5. Λόγω της πολυπλοκότητάς της, η οποία προκαλεί καθυστερήσεις στην εφαρμογή και του φόρτου τον οποίο οι διαδικασίες βεβαίωσης της συμμόρφωσης ενδέχεται να επιβάλλουν στους κατασκευαστές, η οδηγία αποτέλεσε τμήμα της πρώτης πρωτοβουλίας SLIM, η οποία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ήταν απαραίτητη τόσο η επιτάχυνση της εφαρμογής της όσο και η βελτίωση/απλούστευση της ίδιας της οδηγίας. Για τον ίδιο λόγο, η Επιτροπή, ενώ παράλληλα εφαρμόζει αυστηρά τα κριτήρια που αναφέρονται προηγουμένως, δίδει ιδιαίτερη προσοχή σε όλα τα επιχειρησιακά ζητήματα των διαδικασιών που απαιτούνται για την βεβαίωση της συμμόρφωσης, και των οποίων το κόστος μπορεί μερικές φορές να καταλήξει σε σημαντικές αλλαγές των προϋποθέσεων ανταγωνισμού στην αγορά, γενικά εις βάρος των ΜΜΕ.

6. Έχοντας όλα αυτά υπόψη, στις 2 Δεκεμβρίου 1997, η Επιτροπή υπέβαλε στην μόνιμη επιτροπή για τις δομικές κατασκευές πρόταση απόφασης σχετικά με την βεβαίωση της συμμόρφωσης, η οποία αφορά έξι οικογένειες προϊόντων υάλου. Παρουσία όλων των κρατών μελών, εδόθησαν 53 ψήφοι εναντίον του σχεδίου και 34 υπέρ του σχεδίου της Επιτροπής. Από τα πρακτικά της σχετικής συνεδρίασης προκύπτει ότι ορισμένοι αντιπρόσωποι εψήφισαν εναντίον του σχεδίου επειδή έπρεπε να είχε επιλεγεί αυστηρότερη διαδικασία όσον αφορά την βεβαίωση της συμμόρφωσης για την ομάδα προϊόντων 5/6 (στοιχεία μονωτικής υάλου). Δεδομένου ότι τα μέτρα που προβλέπονται από την Επιτροπή δεν συμφωνούν με την γνώμη της επιτροπής, η Επιτροπή υποβάλλει τώρα την πρόταση στο Συμβούλιο, σύμφωνα με το άρθρο 20 παράγραφος 2 της οδηγίας 89/106/ΕΟΚ.

Ι.Εισαγωγή

Στο πλαίσιο της οδηγίας για τα προϊόντα δομικών κατασκευών (ΟΔΠ), η ύπαρξη εναρμονισμένων προτύπων αποτελεί στοιχείο για την λειτουργία της εσωτερικής αγοράς σημαντικότερο σε σχέση με άλλες οδηγίες νέας προσέγγισης. Στην περίπτωση της οδηγίας ΟΔΠ όπως έχει τώρα, οι εναρμονισμένες τεχνικές προδιαγραφές (πρότυπα ή ευρωπαϊκές τεχνικές εγκρίσεις) είναι de facto υποχρεωτικές, δεδομένου ότι η άμεση συμμόρφωση προς τις βασικές απαιτήσεις αποκλείεται ως εναλλακτική οδός προς το σήμα CE, για τον απλό λόγο ότι από την οδηγία δεν ορίζονται βασικές απαιτήσεις στο επίπεδο των προϊόντων δομικών κατασκευών.

Στην περίπτωση αυτή, το δεύτερο σημαντικό στοιχείο για την λειτουργία οδηγίας νέας προσέγγισης στην αγορά, η βεβαίωση της συμμόρφωσης, αναγκαστικά αναφέρεται στις υπάρχουσες τεχνικές προδιαγραφές, αντί στις ίδιες τις βασικές απαιτήσεις. Για το λόγο αυτό και λόγω της μεγάλης ποικιλίας προϊόντων και οικογενειών προϊόντων, η οδηγία δεν προβλέπει ειδική διαδικασία για την βεβαίωση της συμμόρφωσης. Αντ'αυτού, παρέχει στην Επιτροπή την αρμοδιότητα να αποφασίζει σχετικά με τη διαδικασία που πρέπει να εφαρμόζεται για δεδομένο προϊόν ή οικογένεια προϊόντων, κατόπιν γνωμοδοτήσεως της μόνιμης επιτροπής που ιδρύεται βάσει του άρθρου 19. Αυτό διεξάγεται σύμφωνα με τα κριτήρια που προβλέπονται στο άρθρο 13 της οδηγίας.

Σύμφωνα πάντα με το άρθρο 13, σε κάθε περίπτωση, πρέπει να επιλέγεται η λιγότερο δαπανηρή διαδικασία που ανταποκρίνεται στους όρους ασφαλείας. Επιπλέον, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη όσον το δυνατόν περισσότερο τις αρχές της απλούστευσης και της αποδοτικότητας που προβλέπονται στην πρώτη πρωτοβουλία SLIM, καθώς και την γενική αρχή της αναλογίας.

Φαίνεται ότι για την οικογένεια των στοιχείων μονωτικής υάλου, η μόνιμη επιτροπή που αναφέρεται προηγουμένως, δεν συμφωνεί με την γνώμη της Επιτροπής για τα ζητήματα αυτά και, επομένως, τα προβλεπόμενα μέτρα δεν συμφωνούν με την γνώμη την οποία εξέδωσε η μόνιμη επιτροπή στις 2 Δεκεμβρίου 1997.

ΙΙ. Διαδικαστικά ζητήματα που αφορούν το σχέδιο της Επιτροπής προς την μόνιμη επιτροπή σχετικά με την βεβαίωση συμμόρφωσης για την επίπεδη ύαλο, την ύαλο μορφοποιημένης διατομής και τους υαλοπλίνθους

α) Η απόφαση εντός του συστήματος της οδηγίας 89/106/ΕΟΚ

Η οδηγία 89/106/ΕΟΚ προβλέπει, μεταξύ άλλων, ότι η Επιτροπή προετοιμάζει εντολές οι οποίες αποτελούν τη βάση για την CEN/CENELEC προκειμένου να επεξεργαστεί εναρμονισμένα πρότυπα. Επιπλέον, η Επιτροπή πρέπει να επεξεργαστεί σχέδιο απόφασης, η οποία καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να δοκιμάζεται ένα προϊόν δομικών κατασκευών, προκειμένου να επιτρέπεται βεβαίωση του γεγονότος ότι το προϊόν ευρίσκεται σε συμμόρφωση προς τις απαιτήσεις του εναρμονισμένου προτύπου. Υπάρχουν δύο διαδικασίες μεταξύ των οποίων γίνεται επιλογή για την βεβαίωση της συμμόρφωσης: είτε ο κατασκευαστής ελέγχει μέσω του ελέγχου παραγωγής του εργοστασίου του [1], είτε εγκεκριμένος οργανισμός παρεμβαίνει συμπληρωματικά στην εκτίμηση και την επιτήρηση (άρθρο 13, παράγραφος 3). Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να επιλέγεται η λιγότερο δαπανηρή διαδικασία που ανταποκρίνεται στους όρους ασφαλείας (προτελευταία παράγραφος του άρθρου 13, παράγραφος 4). Τα κριτήρια που παρατίθενται στο άρθρο 13, παράγραφος 4 συμβάλλουν στην διαδικασία λήψεως αποφάσεων.

[1] Η οδηγία 89/106/ΕΟΚ, στο παράρτημα ΙΙΙ, σημείο 1 ορίζει τον έλεγχο της παραγωγής στο εργοστάσιο ως συνεχή εσωτερικό έλεγχο της παραγωγής από τον κατασκευαστή. Όλα τα στοιχεία, απαιτήσεις και μέτρα που ακολουθεί ο κατασκευαστής καταγράφονται συστηματικά με την μορφή γραπτών συμβάσεων και διαδικασιών. Αυτή η καταγραφή του συστήματος ελέγχου της παραγωγής εξασφαλίζει την κοινή κατανόηση της εγγύησης της ποιότητας και επιτρέπει να παρακολουθείται ο βαθμός στον οποίο επιτυγχάνονται τα απαιτούμενα χαρακτηριστικά του προϊόντος, καθώς και η αποτελεσματική λειτουργία του συστήματος ελέγχου της παραγωγής.

Η διαδικασία για την βεβαίωση της συμμόρφωσης περιγράφεται σε απόφαση κατά την έννοια του άρθρου 249 της συνθήκης ΕΚ, κατά την οποία πρέπει να εφαρμόζεται το άρθρο 20 της οδηγίας 89/106/ΕΟΚ. Επομένως, η Επιτροπή υποβάλλει σχέδιο προς την μόνιμη επιτροπή η οποία πρέπει να εκδώσει γνώμη, σύμφωνα με την πλειοψηφία η οποία προβλέπεται στο άρθρο 205, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ. Η επιτροπή αποτελεί κανονιστική επιτροπή, σύμφωνα με την διαδικασία ΙΙΙ της απόφασης του Συμβουλίου της 13ης Ιουλίου 1987, για τον καθορισμό των διαδικασιών που αφορούν την άσκηση των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή [2].

[2] ΕΕ L 197, 18.7.1987, σ. 33.

β) Γνώμη της μόνιμης επιτροπής για το σχέδιο της Επιτροπής

Στις 2 Δεκεμβρίου 1997, η Επιτροπή υπέβαλε το προαναφερθέν σχέδιο απόφασης στην μόνιμη επιτροπή. Παρουσία όλων των κρατών μελών, υπήρξαν 53 ψήφοι κατά του σχεδίου και 34 υπέρ του σχεδίου της Επιτροπής [3]. Τα πρακτικά της σχετικής συνεδριάσεως καταδεικνύουν ότι ορισμένοι αντιπρόσωποι εψήφισαν κατά του σχεδίου επειδή έπρεπε να είχε επιλεγεί αυστηρότερη διαδικασία για την βεβαίωση της συμμόρφωσης όσον αφορά την ομάδα προϊόντων 5/6 (στοιχεία μονωτικής υάλου).

[3] Το Βέλγιο, η Γερμανία, η Ισπανία, η Γαλλία, η Ιταλία, το Λουξεμβούργο, η Πορτογαλία και η Φινλανδία ψήφισαν κατά του σχεδίου της Επιτροπής. Η Δανία, η Ελλάς, η Ιρλανδία, οι Κάτω Χώρες, η Αυστρία, η Σουηδία και η Μεγάλη Βρετανία ψήφισαν υπέρ του σχεδίου της Επιτροπής.

Δεδομένου ότι τα μέτρα που προβλέπονται από την Επιτροπή δεν συμφωνούν με τη γνώμη της επιτροπής, η Επιτροπή υποβάλλει τώρα την πρόταση προς το Συμβούλιο, σύμφωνα με το άρθρο 20, παράγραφος 2 της οδηγίας 89/106/ΕΟΚ.

ΙΙΙ. Ουσιαστικά ζητήματα όσον αφορά την πρόταση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο σχετικά με την διαδικασία βεβαιώσεως της συμμόρφωσης για επίπεδη ύαλο, ύαλο μορφοποιημένης διατομής και υαλοπλίνθους

α) Οι προτεινόμενες διαδικασίες βεβαιώσεως της συμμόρφωσης

Τα παραρτήματα Ι και ΙΙ της οδηγίας περιγράφουν κατά γενικό τρόπο τις διαδικασίες βεβαιώσεως της συμμόρφωσης. Η τελική επιλογή περιγράφεται στο παράρτημα ΙΙΙ, το οποίο καθορίζει για κάθε προϊόν στην τελική χρήση του την διαδικασία βεβαιώσεως της συμμόρφωσης που πρέπει να εφαρμόζεται.

1. Η λιγότερο δαπανηρή διαδικασία [4]

[4] Η διαδικασία αυτή αντιστοιχεί στο σύστημα που περιγράφεται στο παράρτημα ΙΙΙ, παράγραφος 2, στοιχείο ii), τρίτη περίπτωση της οδηγίας 89/106/ΕΟΚ και συμβολίζεται στην πρόταση από το ψηφίο 4.

Η λιγότερο δαπανηρή διαδικασία επιλέγεται για τρεις τελικές χρήσεις. Το προϊόν υπάγεται:

1. είτε στην κλάση φωτιάς Α, σύμφωνα με την απόφαση 96/603/ΕΚ της Επιτροπής [5], είτε στις κλάσεις φωτιάς D, E, F της απόφασης 94/611/ΕΚ της Επιτροπής [6] (οικογένεια προϊόντων 2/6). Επομένως, η πρόταση ακολουθεί τις ταξινομήσεις που ακολουθούνται στις προαναφερθείσες αποφάσεις*

[5] Απόφαση 96/603/ΕΚ της Επιτροπής, για την κατάρτιση του καταλόγου προϊόντων που ανήκουν στις κατηγορίες Α τα οποία "δεν συνεισφέρουν στην πυρκαγιά", ΕΕ L 267, 19.10.1996.

[6] Απόφαση 94/611/ΕΚ της Επιτροπής για την εφαρμογή του άρθρου 20 της οδηγίας 89/106/ΕΟΚ για τα προϊόντα δομικών κατασκευών, ΕΕ L 241, 16.9.1994, η αποκαλούμενη "απόφαση ευροκατηγοριών" όσον αφορά την πυρκαγιά

2. είτε στην απόφαση της Επιτροπής, η οποία πρόκειται να ληφθεί στο θέμα της επίδοσης σε εξωτερική φωτιά κατ'αναλογία προς την απόφαση 96/603/ΕΚ (οικογένεια προϊόντων 3/6)*

3. είτε σε όλες τις τελικές χρήσεις που δεν προβλέπονται ρητά στην απόφαση (οικογένεια προϊόντων 6/6).

2. Η συμπληρωματική παρέμβαση εγκεκριμένου οργανισμού [7]

[7] Η διαδικασία αυτή αντιστοιχεί στο σύστημα που περιγράφεται στο παράρτημα ΙΙΙ, παράγραφος 2, στοιχείο i), δεύτερη περίπτωση της οδηγίας 89/106/ΕΟΚ και συμβολίζεται στην πρόταση με το ψηφίο 3.

Η συμπληρωματική παρέμβαση εγκεκριμένου εργαστηρίου, προκειμένου να εκτελείται αρχικός τύπος δοκιμής, επιλέγεται για τα ακόλουθα προϊόντα:

1. προϊόντα τα οποία υπάγονται στις κλάσεις φωτιάς A, B, C της απόφασης 94/611/ΕΚ της Επιτροπής (οικογένεια προϊόντων 2/6). Σύμφωνα με αυτήν, η Επιτροπή ακολουθεί την ταξινόμηση που χρησιμοποιείται στην προαναφερθείσα απόφαση* είτε

2. προϊόντα για χρήσεις οι οποίες υπάγονται σε κανονισμούς σχετικά με την επίδοση σε εξωτερική φωτιά (οικογένεια προϊόντων 3/6). Στην περίπτωση αυτή, η Επιτροπή ακολουθεί την απόφαση η οποία πρόκειται να ληφθεί στο τομέα της επίδοσης σε εξωτερική φωτιά κατ’αναλογία προς την απόφαση 96/603/ΕΚ* είτε

3. προϊόντα τα οποία χρησιμοποιούνται ως ύαλοι ασφαλείας (οικογένεια προϊόντων 4/6)* είτε

4. προϊόντα τα οποία χρησιμεύουν ως μονωτική ύαλος (οικογένεια προϊόντων 5/6).

3. Συμπληρωματική παρέμβαση εγκεκριμένου οργανισμού με αυξημένες αρμοδιότητες δοκιμών ή επιτήρησης [8]

[8] Η διαδικασία αυτή αντιστοιχεί στο σύστημα που περιγράφεται στο παράρτημα ΙΙΙ, παράγραφος 2, στοιχείο i) χωρίς δοκιμή ελέγχου των δειγμάτων της οδηγίας 89/106/ΕΟΚ και συμβολίζεται στην πρόταση με το ψηφίο 1.

Για δικαιολογημένες εξαιρετικές περιπτώσεις, επιλέγεται σύστημα το οποίο απαιτεί την παρέμβαση εγκεκριμένου οργανισμού πιστοποίησης, όχι μόνο για την αρχική δοκιμή τύπου του προϊόντος, αλλά επίσης για αρχική επιθεώρηση του εργοστασίου, αρχική επιθεώρηση του ελέγχου παραγωγής του εργοστασίου του κατασκευαστή και συνεχή επιτήρηση, αξιολόγηση και έγκριση του ελέγχου παραγωγής του εργοστασίου. Η διαδικασία αυτή εντάσεως χρηματοδότησης και λογιστικής μέριμνας για τον κατασκευαστή προβλέπεται για προϊόντα τα οποία:

1. χρησιμεύουν για την πυραντίσταση και τον σχηματισμό πυροδιαμερισμάτων (οικογένεια 1/6)*ή

2. χρησιμεύουν για αλεξίσφαιρα ή αντιεκρηκτικά υαλώματα (οικογένεια προϊόντων 4/6).

β) Η διαδικασία βεβαίωσης της συμμόρφωσης για μονωτική ύαλο

Η πρόταση της Επιτροπής λαμβάνει υπόψη την πρωτοβουλία SLIM και έχει ως νομική βάση τη συνθήκη ΕΚ και την οδηγία 89/106/ΕΟΚ. Δεδομένου ότι η Επιτροπή πρέπει να επιλέγει την λιγότερο δαπανηρή διαδικασία που ανταποκρίνεται στους όρους ασφαλείας, πρέπει να ακολουθεί την αρχή της αναλογίας. Επομένως, η διαδικασία δεν πρέπει να υπερβαίνει τα απαραίτητα για την επίτευξη των στόχων. Η βεβαίωση της συμμόρφωσης από τον ίδιο τον κατασκευαστή πρέπει να έχει προτεραιότητα. Η βασική αυτή αρχή πρέπει να παρακάμπτεται μόνον εφόσον αυτό είναι επιτακτικό για λόγους ασφαλείας.

Η αρχή της αναλογίας για τη διαδικασία βεβαιώσεως της συμμόρφωσης στην περίπτωση της οδηγίας 89/106/ΕΟΚ πρέπει να αξιολογείται ως προς το ερώτημα κατά πόσον η επιλεγείσα διαδικασία μπορεί να διασφαλίζει τα χαρακτηριστικά εκείνα ενός προϊόντος δομικών κατασκευών, τα οποία απαιτούνται σε δομικό έργο, προκειμένου να πληρούνται οι βασικές απαιτήσεις κατά την έννοια της οδηγίας 89/106/ΕΟΚ.

Ο σκοπός της μονωτικής υάλου είναι να δίνει τη δυνατότητα στα δομικά έργα να πληρούν τις βασικές απαιτήσεις "προστασία έναντι θορύβου" και "εξοικονόμηση ενέργειας και συγκράτηση θερμότητας". Η προστασία κατά του θορύβου προβλέπεται στο παράρτημα Ι, σημείο 5 της οδηγίας 89/106/ΕΟΚ ως εξής:

Το δομικό έργο, πρέπει να σχεδιάζεται και να κατασκευάζεται κατά τρόπο ώστε ο θόρυβος που γίνεται αισθητός από τους ενοίκους ή από τους γείτονες να διατηρείται σε επίπεδο που να μην θέτει σε κίνδυνο την υγεία και που να επιτρέπει τον ύπνο, την ανάπαυση και την εργασία των προσώπων αυτών υπό ικανοποιητικές συνθήκες.

Προκειμένου να πληρούται η "εξοικονόμηση ενέργειας και συγκράτηση θερμότητας", το παράρτημα Ι σημείο 6 της οδηγίας 89/106/ΕΟΚ προβλέπει τα εξής:

Το δομικό έργο, καθώς και οι εγκαταστάσεις θέρμανσης, ψήξης και αερισμού, πρέπει να σχεδιάζονται και να κατασκευάζονται κατά τρόπο ώστε η απαιτούμενη κατανάλωση ενέργειας κατά τη χρησιμοποίηση του έργου να είναι χαμηλή, ανάλογα με τα κλιματικά δεδομένα του τόπου αλλά και τους χρήστες.

Η τήρηση των βασικών απαιτήσεων διασφαλίζεται από σειρά αλληλοσυνδεόμενων μέτρων, ιδίως των προγραμματισμό και τον σχεδιασμό του έργου, την εκτέλεση του έργου και την απαραίτητη συντήρηση, καθώς και τις ιδιότητες, επιδόσεις και χρήση των προϊόντων δομικών κατασκευών [9]. Ένα από τα προϊόντα αυτά μπορεί να είναι η μονωτική ύαλος. Οι μονωτικές υαλομονάδες χρησιμεύουν για τη μείωση του άμεσου αερομεταφερομένου θορύβου [10] και των ενεργειακών αναγκών των δομικών έργων. Προς το σκοπό αυτό, πρέπει να υπόκεινται σε δοκιμές ορισμένα χαρακτηριστικά, όπως προβλέπονται σε εναρμονισμένο πρότυπο: μόνωση άμεσου αερομεταφερομένου θορύβου, θερμικές ιδιότητες και ιδιότητες κατά της ακτινοβολίας [11].

[9] Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τα ερμηνευτικά έγγραφα της οδηγίας 89/106/ΕΟΚ του Συμβουλίου, ΕΕ C 62, 28.2.1994, σ. 140 και 153.

[10] Βλ. ανωτέρω σ. 145.

[11] CONSTRUCT 97/221 Αναθ. 1, Εντολή προς CEN/CENELEC για την εκτέλεση έργου τυποποίησης σχετικά με εναρμονισμένα πρότυπα για την επίπεδη ύαλο, την ύαλο μορφοποιημένης διατομής και τους υαλόπλινθους.

Όσον αφορά τη διαδικασία κατασκευής των μονωτικών υαλομονάδων πρέπει να διευκρινισθεί ότι πρόκειται για συναρμολογημένους υαλοπίνακες μεταξύ των οποίων παρεμβάλλεται αέρας ή αδρανή αέρια ή/και φέρουν ειδική επίστρωση. Σημαντικά ζητήματα κατά την κατασκευή πολυστρωματικών μονωτικών υαλομονάδων είναι η στεγανοποίηση και η πλήρης επιφανειακή κατεργασία στην περίπτωση επικάλυψης. Τα ελαττώματα στον σχεδιασμό ή την κατασκευή οδηγούν σε μειωμένη τεχνική ικανότητα του προϊόντος, το οποίο έχει αρνητικές επιπτώσεις στην τήρηση των βασικών απαιτήσεων, όπως περιγράφονται ανωτέρω.

Η σημασία του προϊόντος "μονωτική ύαλος", ως μία από ορισμένες δυνατότητες τήρησης των βασικών απαιτήσεων "μείωσης θορύβου" και "εξοικονόμησης ενέργειας και συγκράτησης θερμότητας" στα δομικά έργα, πρέπει να θεωρείται ως αξιοσημείωτη αλλά όχι στοιχειώδης. Αυτό επίσης σημαίνει ότι το αποτέλεσμα της διακύμανσης των χαρακτηριστικών των προϊόντων στην καταλληλότητά τους όσον αφορά την τήρηση των βασικών απαιτήσεων είναι μέσο έως χαμηλό. Ωστόσο, η διαδικασία κατασκευής εμπεριέχει την δυνατότητα ελαττωμάτων. Κακή στεγανότητα καθιστά τη μονωτική υαλομονάδα απλώς ένα σύστημα πολλαπλών υαλοπινάκων. Επικάλυψη η οποία δεν έχει εφαρμοσθεί πλήρως ή εμβαλωματική, είναι λιγότερο αποτελεσματική στην μείωση των ενεργειακών αναγκών του δομικού έργου. Προκειμένου οι κίνδυνοι αυτοί να περιορίζονται, η Επιτροπή προτείνει οι παράμετροι σχεδιασμού και παραγωγής να ελέγχονται βάσει πρωτοτύπου από ανεξάρτητο εργαστήριο δοκιμών. Στην συνέχεια, ο κατασκευαστής πρέπει να ακολουθεί τα αποτελέσματα δοκιμής της αρχικής δοκιμής τύπου με το δικό του σύστημα ελέγχου παραγωγής.

Περισσότερος περιορισμός του κατασκευαστή μονωτικής υάλου φαίνεται δυσανάλογος, δεδομένου ιδίως ότι τα χαρακτηριστικά του προϊόντος που υποβάλλονται σε δοκιμή (μόνωση αμέσου αερομεταφερομένου θορύβου, θερμικές ιδιότητες και ιδιότητες ακτινοβολίας) δεν έχουν επιπτώσεις σε θέματα ασφάλειας. Επιπλέον, τα κράτη μέλη δεν μπόρεσαν να παρουσιάσουν πειστικά και εντυπωσιακά επιχειρήματα, τα οποία θα μπορούσαν να αναιρέσουν την αναλογία της πρότασης.

Γενικά, πρέπει να σημειωθεί ότι η αρχή της αναλογίας δεν τηρείται πάντοτε από την πλειονότητα των αντιπροσώπων των κρατών μελών στην διοικητική επιτροπή. Ούτε η συνθήκη ΕΚ και η ρητή διάταξη του άρθρου 13, παράγραφος 4, της οδηγίας 89/106/ΕΟΚ, ούτε οι προσπάθειες της Επιτροπής για την επεξεργασία της λιγότερο δαπανηρής για τους κατασκευαστές νομοθεσίας έπεισαν την πλειονότητα των αντιπροσώπων στην διοικητική επιτροπή ώστε να καταλήξουν σε νομικά αντικειμενικό και αποδεκτό αποτέλεσμα. Στην συγκεκριμένη περίπτωση τα κράτη μέλη έφθασαν να ζητήσουν την σε κάποιο βαθμό παρέμβαση τρίτου που δεν προβλέπεται στην δική τους εθνική έννομη τάξη. Κατ’αυτόν τον τρόπο, γίνεται κατάχρηση της νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, προκειμένου να εισαχθούν αυστηρότεροι κανόνες για τους παράγοντες της αγοράς.

Με τέτοιου είδους συμπεριφορά οι στόχοι της οδηγίας 89/106/ΕΟΚ υπονομεύονται συνεχώς, πράγμα το οποίο δεν είναι αποδεκτό ούτε κατά την νομική ούτε κατά την οικονομική έννοια. Η τάση να προβλέπονται αυστηρότερες και, κατ’αυτόν τον τρόπο, δαπανηρότερες διαδικασίες για την βεβαίωση των προϊόντων μέσω συστηματικής παρέμβασης τρίτου δεν καλύπτεται από το κείμενο της οδηγίας και δεν αντιστοιχεί στην προσέγγιση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, προκειμένου να τηρείται η εσωτερική αγορά στην ΕΚ* επιπλέον, με κανέναν τρόπο δεν μειώνει τις δαπάνες παραγωγής και, κατ’αυτόν τον τρόπο, δεν βελτιώνει την ανταγωνιστικότητα.

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛIΟΥ σχετικά με τη διαδικασία βεβαίωσης της συμμόρφωσης των δομικών προϊόντων δυνάμει του άρθρου 20, παράγραφος 2 της οδηγίας 89/106/ΕΟΚ του Συμβουλίου όσον αφορά τα προϊόντα από επίπεδη ύαλο, ύαλο μορφοποιημένης διατομής και υαλόπλινθους

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

την οδηγία 89/106/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Δεκεμβρίου 1988, για την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών όσον αφορά τα προϊόντα του τομέα των δομικών κατασκευών [12], όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 93/68/ΕΟΚ [13], και ιδίως το άρθρο 13, παράγραφος 2,

[12] ΕΕ L 40, 11.2.1989, σ. 12.

[13] ΕΕ L 220, 30.8.1993, σ. 1.

την πρόταση της Επιτροπής [14],

[14] ΕΕ C

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Η Επιτροπή καλείται να επιλέξει για τη βεβαίωση της συμμόρφωσης, μεταξύ των δύο διαδικασιών βάσει του άρθρου 13, παράγραφος 3 της οδηγίας 89/106/ΕΟΚ, την «εκάστοτε λιγότερο δαπανηρή διαδικασία που ανταποκρίνεται στους όρους ασφαλείας»* ότι δηλαδή πρέπει να αποφασίσει κατά πόσον για τη βεβαίωση της συμμόρφωσης συγκεκριμένου προϊόντος ή οικογένειας προϊόντων είναι αναγκαίο και επαρκές σύστημα ελέγχου της παραγωγής στο εργοστάσιο με ευθύνη του κατασκευαστή, ή κατά πόσον, για λόγους που συνδέονται με την τήρηση των αναφερομένων στο άρθρο 13, παράγραφος 4 κριτηρίων, απαιτείται η παρέμβαση αναγνωρισμένου οργανισμού πιστοποίησης.

(2) Σύμφωνα με το άρθρο 13, παράγραφος 4, στις εντολές και τις τεχνικές προδιαγραφές πρέπει να αναφέρεται η διαδικασία που καθορίζεται με αυτό τον τρόπο* ότι, κατά συνέπεια, είναι επιθυμητό να ορισθούν οι έννοιες των προϊόντων ή οικογενειών προϊόντων που χρησιμοποιούνται στις εντολές και τις τεχνικές προδιαγραφές.

(3) Οι δύο διαδικασίες που προβλέπονται στο άρθρο 13, παράγραφος 3 περιγράφονται αναλυτικά στο παράρτημα ΙΙΙ της οδηγίας 89/106/ΕΟΚ* ότι, κατά συνέπεια, για κάθε προϊόν ή οικογένεια προϊόντων πρέπει να καθορισθούν σαφώς, με βάση το παράρτημα ΙΙΙ, οι μέθοδοι εφαρμογής των διαδικασιών, δεδομένου ότι στο παράρτημα ΙΙΙ διατυπώνονται προτιμήσεις για ορισμένα συστήματα.

(4) Η διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 13, παράγραφος 3, στοιχείο α) αντιστοιχεί στα συστήματα που καθορίζονται στο παράρτημα ΙΙΙ, σημείο 2) ii), πρώτη δυνατότητα χωρίς συνεχή επιθεώρηση, καθώς και δεύτερη και τρίτη δυνατότητα, ενώ η διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 13 παράγραφος 3 στοιχείο β) αντιστοιχεί στα συστήματα που καθορίζονται στο παράρτημα ΙΙΙ σημείο 2) i) και στο παράρτημα ΙΙΙ σημείο 2) ii) πρώτη δυνατότητα με συνεχή επιθεώρηση.

(5) Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση δεν είναι σύμφωνα με τη γνώμη της μόνιμης επιτροπής τεχνικών έργων.

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η συμμόρφωση των προϊόντων και οικογενειών προϊόντων που αναφέρονται στο παράρτημα Ι βεβαιούται με διαδικασία που συνίσταται σε σύστημα ελέγχου της παραγωγής στο εργοστάσιο με ευθύνη του κατασκευαστή, ούτως ώστε να διασφαλίζεται ότι το προϊόν συμμορφώνεται προς τις αντίστοιχες τεχνικές προδιαγραφές.

Άρθρο 2

Η συμμόρφωση των προϊόντων που αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙ βεβαιούται με διαδικασία κατά την οποία, πέραν του συστήματος ελέγχου παραγωγής στο εργοστάσιο με ευθύνη του κατασκευαστή, παρεμβαίνει αναγνωρισμένος οργανισμός πιστοποίησης στην αξιολόγηση και επιθεώρηση του ελέγχου παραγωγής ή του ιδίου του προϊόντος.

Άρθρο 3

Η διαδικασία βεβαίωσης της συμμόρφωσης που προβλέπεται στο παράρτημα ΙΙΙ προσδιορίζεται στις εντολές για εναρμονισμένα πρότυπα.

Άρθρο 4

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

Επίπεδοι και κυρτοί υαλοπίνακες (από ύαλο κοινή, επεξεργασμένη, ειδική ή ασφαλείας, επιχρισμένη, επιστρωμένη, επισμαλτωμένη, με κατεργασμένη επιφάνεια ή κατοπτροποιημένη):

για όλες τις χρήσεις εκτός:

- σε υαλώματα προοριζόμενα ειδικώς να παρέχουν πυραντίσταση*

- σε υαλώματα αλεξίσφαιρα ή αντιεκρηκτικά.

Ύαλος διατομής U (οπλισμένη ή άοπλη):

για όλες τις χρήσεις εκτός:

- σε υαλώματα προοριζόμενα ειδικώς να παρέχουν πυραντίσταση.

Μονωτικές υαλομονάδες:

για όλες τις χρήσεις εκτός:

- σε υαλώματα προοριζόμενα ειδικώς να παρέχουν πυραντίσταση*

- σε υαλώματα αλεξίσφαιρα ή αντιεκρηκτικά.

Υαλόπλινθοι

για χρήση σε μη φέροντα στοιχεία εκτός:

- σε υαλώματα αλεξίσφαιρα ή αντιεκρηκτικά.

Τοιχοπετάσματα από υαλόπλινθους:

για όλες τις μη φέρουσες χρήσεις, εκτός:

- για τον σχηματισμό πυροδιαμερισμάτων*

- σε υαλώματα αλεξίσφαιρα ή αντιεκρηκτικά.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

Επίπεδοι και κυρτοί υαλοπίνακες (από ύαλο κοινή, επεξεργασμένη, ειδική ή ασφαλείας, επιχρισμένη, επιστρωμένη, επισμαλτωμένη, με κατεργασμένη επιφάνεια ή κατοπτροποιημένη):

σε υαλώματα αλεξίσφαιρα ή αντιεκρηκτικά*

σε υαλώματα προοριζόμενα ειδικώς να παρέχουν πυραντίσταση.

Ύαλος διατομής U (οπλισμένη ή άοπλη):

σε υαλώματα προοριζόμενα ειδικώς να παρέχουν πυραντίσταση.

Μονωτικές υαλομονάδες:

σε υαλώματα αλεξίσφαιρα ή αντιεκρηκτικά*

σε υαλώματα προοριζόμενα ειδικώς να παρέχουν πυραντίσταση*

Υαλόπλινθοι:

σε υαλώματα αλεξίσφαιρα ή αντιεκρηκτικά.

Τοιχοπετάσματα από υαλόπλινθους:

για τον σχηματισμό πυροδιαμερισμάτων

σε υαλώματα αλεξίσφαιρα ή αντιεκρηκτικά.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III

Σημείωση: οι αρμοδιότητες του αναγνωρισμένου οργανισμού, όπως προκύπτουν από τα σχετικά συστήματα βεβαίωσης της συμμόρφωσης, είναι σωρευτικές για προϊόντα προοριζόμενα για περισσότερες από μία χρήσεις που καθορίζονται στις ακόλουθες οικογένειες προϊόντων.

Οικογ. προϊόντων: επίπεδη ύαλος, ύαλος μορφοποιημένης διατομής και υαλόπλινθοι (1/6)

Συστήματα βεβαίωσης της συμμόρφωσης

Για το(τα) προϊόν(ντα) και την(τις) προβλεπόμενη(ες) χρήση(εις) που απαριθμούνται κατωτέρω, οι CEN/CENELEC καλούνται να προσδιορίσουν το(τα) ακόλουθο(α) σύστημα(τα) βεβαίωσης της συμμόρφωσης στο σχετικό(α) εναρμονισμένο(α) πρότυπο:

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Οι προδιαγραφές για το σύστημα θα πρέπει να καθιστούν δυνατή την εφαρμογή του ακόμα και όταν δεν χρειάζεται προσδιορισμός των επιδόσεων για ένα συγκεκριμένο χαρακτηριστικό, επειδή τουλάχιστον ένα κράτος μέλος δεν προβλέπει καμμία νομική απαίτηση για το εν λόγω χαρακτηριστικό [βλέπε άρθρο 2 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/106/ΕΟΚ, και κατά περίπτωση, ρήτρα 1.2.3 των ερμηνευτικών εγγράφων]. Στις περιπτώσεις αυτές η επαλήθευση του εν λόγω χαρακτηριστικού δεν πρέπει να επιβάλλεται στον κατασκευαστή εάν δεν επιθυμεί ο ίδιος να δηλώσει τις σχετικές επιδόσεις του προϊόντος.

Οικογ. προϊόντων: επίπεδη ύαλος, ύαλος μορφοποιημένης διατομής και υαλόπλινθοι (2/6)

Συστήματα βεβαίωσης της συμμόρφωσης

Για το(τα) προϊόν(ντα) και την(τις) προβλεπόμενη(ες) χρήση(εις) που απαριθμούνται κατωτέρω, οι CEN/CENELEC καλούνται να προσδιορίσουν το(τα) ακόλουθο(α) σύστημα(τα) βεβαίωσης της συμμόρφωσης στο σχετικό(α) εναρμονισμένο(α) πρότυπο:

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

* Υλικά κλάσης Α που σύμφωνα με την απόφαση 96/603/ΕΚ δεν απαιτείται να υπόκεινται σε δοκιμή σχετικά με την αντίδραση στη φωτιά

Οι προδιαγραφές για το σύστημα θα πρέπει να καθιστούν δυνατή την εφαρμογή του ακόμα και όταν δεν χρειάζεται προσδιορισμός των επιδόσεων για ένα συγκεκριμένο χαρακτηριστικό, επειδή τουλάχιστον ένα κράτος μέλος δεν προβλέπει καμμία νομική απαίτηση για το εν λόγω χαρακτηριστικό [βλέπε άρθρο 2 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/106/ΕΟΚ, και κατά περίπτωση, ρήτρα 1.2.3 των ερμηνευτικών εγγράφων]. Στις περιπτώσεις αυτές η επαλήθευση του εν λόγω χαρακτηριστικού δεν πρέπει να επιβάλλεται στον κατασκευαστή εάν δεν επιθυμεί ο ίδιος να δηλώσει τις σχετικές επιδόσεις του προϊόντος.

Οικογ. προϊόντων: επίπεδη ύαλος, ύαλος μορφοποιημένης διατομής και υαλόπλινθοι (3/6)

Συστήματα βεβαίωσης της συμμόρφωσης

Για το(τα) προϊόν(ντα) και την(τις) προβλεπόμενη(ες) χρήση(εις) που απαριθμούνται κατωτέρω, οι CEN/CENELEC καλούνται να προσδιορίσουν το(τα) ακόλουθο(α) σύστημα(τα) βεβαίωσης της συμμόρφωσης στο σχετικό(α) εναρμονισμένο(α) πρότυπο:

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

* προς επιβεβαίωση κατά τις συζητήσεις με την Ομάδα Ρύθμισης Θεμάτων Πυρασφάλειας.

Οι προδιαγραφές για το σύστημα θα πρέπει να καθιστούν δυνατή την εφαρμογή του ακόμα και όταν δεν χρειάζεται προσδιορισμός των επιδόσεων για ένα συγκεκριμένο χαρακτηριστικό, επειδή τουλάχιστον ένα κράτος μέλος δεν προβλέπει καμμία νομική απαίτηση για το εν λόγω χαρακτηριστικό [βλέπε άρθρο 2 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/106/ΕΟΚ, και κατά περίπτωση, ρήτρα 1.2.3 των ερμηνευτικών εγγράφων]. Στις περιπτώσεις αυτές η επαλήθευση του εν λόγω χαρακτηριστικού δεν πρέπει να επιβάλλεται στον κατασκευαστή εάν δεν επιθυμεί ο ίδιος να δηλώσει τις σχετικές επιδόσεις του προϊόντος.

Οικογ. προϊόντων: επίπεδη ύαλος, ύαλος μορφοποιημένης διατομής και υαλόπλινθοι (4/6)

Συστήματα βεβαίωσης της συμμόρφωσης

Για το(τα) προϊόν(ντα) και την(τις) προβλεπόμενη(ες) χρήση(εις) που απαριθμούνται κατωτέρω, οι CEN/CENELEC καλούνται να προσδιορίσουν το(τα) ακόλουθο(α) σύστημα(τα) βεβαίωσης της συμμόρφωσης στο σχετικό(α) εναρμονισμένο(α) πρότυπο:

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Οι προδιαγραφές για το σύστημα θα πρέπει να καθιστούν δυνατή την εφαρμογή του ακόμα και όταν δεν χρειάζεται προσδιορισμός των επιδόσεων για ένα συγκεκριμένο χαρακτηριστικό, επειδή τουλάχιστον ένα κράτος μέλος δεν προβλέπει καμμία νομική απαίτηση για το εν λόγω χαρακτηριστικό [βλέπε άρθρο 2 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/106/ΕΟΚ, και κατά περίπτωση, ρήτρα 1.2.3 των ερμηνευτικών εγγράφων]. Στις περιπτώσεις αυτές η επαλήθευση του εν λόγω χαρακτηριστικού δεν πρέπει να επιβάλλεται στον κατασκευαστή εάν δεν επιθυμεί ο ίδιος να δηλώσει τις σχετικές επιδόσεις του προϊόντος.

Οικογ. προϊόντων: επίπεδη ύαλος, ύαλος μορφοποιημένης διατομής και υαλόπλινθοι (5/6)

Συστήματα βεβαίωσης της συμμόρφωσης

Για το(τα) προϊόν(ντα) και την(τις) προβλεπόμενη(ες) χρήση(εις) που απαριθμούνται κατωτέρω, οι CEN/CENELEC καλούνται να προσδιορίσουν το(τα) ακόλουθο(α) σύστημα(τα) βεβαίωσης της συμμόρφωσης στο σχετικό(α) εναρμονισμένο(α) πρότυπο:

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Οι προδιαγραφές για το σύστημα θα πρέπει να καθιστούν δυνατή την εφαρμογή του ακόμα και όταν δεν χρειάζεται προσδιορισμός των επιδόσεων για ένα συγκεκριμένο χαρακτηριστικό, επειδή τουλάχιστον ένα κράτος μέλος δεν προβλέπει καμμία νομική απαίτηση για το εν λόγω χαρακτηριστικό [βλέπε άρθρο 2 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/106/ΕΟΚ, και κατά περίπτωση, ρήτρα 1.2.3 των ερμηνευτικών εγγράφων]. Στις περιπτώσεις αυτές η επαλήθευση του εν λόγω χαρακτηριστικού δεν πρέπει να επιβάλλεται στον κατασκευαστή εάν δεν επιθυμεί ο ίδιος να δηλώσει τις σχετικές επιδόσεις του προϊόντος.

Οικογ. προϊόντων: επίπεδη ύαλος, ύαλος μορφοποιημένης διατομής και υαλόπλινθοι (6/6)

Συστήματα βεβαίωσης της συμμόρφωσης

Για το(τα) προϊόν(ντα) και την(τις) προβλεπόμενη(ες) χρήση(εις) που απαριθμούνται κατωτέρω, οι CEN/CENELEC καλούνται να προσδιορίσουν το(τα) ακόλουθο(α) σύστημα(τα) βεβαίωσης της συμμόρφωσης στο σχετικό(α) εναρμονισμένο(α) πρότυπο:

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Οι προδιαγραφές για το σύστημα θα πρέπει να καθιστούν δυνατή την εφαρμογή του ακόμα και όταν δεν χρειάζεται προσδιορισμός των επιδόσεων για ένα συγκεκριμένο χαρακτηριστικό, επειδή τουλάχιστον ένα κράτος μέλος δεν προβλέπει καμμία νομική απαίτηση για το εν λόγω χαρακτηριστικό [βλέπε άρθρο 2 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/106/ΕΟΚ, και κατά περίπτωση, ρήτρα 1.2.3 των ερμηνευτικών εγγράφων]. Στις περιπτώσεις αυτές η επαλήθευση του εν λόγω χαρακτηριστικού δεν πρέπει να επιβάλλεται στον κατασκευαστή εάν δεν επιθυμεί ο ίδιος να δηλώσει τις σχετικές επιδόσεις του προϊόντος.