[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 22.12.2009

COM(2009)695 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Έκθεση για την εκ των υστέρων αξιολόγηση του προγράμματος Erasmus Mundus 2004-2008

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ Έκθεση για την εκ των υστέρων αξιολόγηση του προγράμματος Erasmus Mundus 2004-2008 1

1. Εισαγωγή 3

2. Γενικό πλαίσιο της εξωτερικής αξιολόγησης 3

3. Η εξωτερική αξιολόγηση 4

3.1. Οι όροι της αξιολόγησης 4

3.2. Μεθοδολογία 4

3.3. Τα πορίσματα του αξιολογητή 4

3.3.1. Ποιότητα των προγραμμάτων σπουδών Erasmus Mundus 5

3.3.2. Επίπεδο των φοιτητών και επιστημόνων που μετέχουν στο Erasmus Mundus 5

3.3.3. Αντίκτυπος στην προσφορά της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ευρώπη 6

3.3.4. Αντίκτυπος στη διεθνή ζήτηση της ευρωπαϊκής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης 6

3.3.5. Αντίκτυπος σε φοιτητές και επιστήμονες 7

3.3.6. Βιωσιμότητα 7

3.3.7. Σχεδιασμός και δομή του προγράμματος 8

3.3.8. Διαχείριση προγράμματος 8

3.3.9. Αποτελεσματικότητα προγράμματος 8

4. Κύριες συστάσεις της εξωτερικής αξιολόγησης και σχόλια της Επιτροπής 9

4.1. Αποτελεσματικότητα 9

4.2. Βιωσιμότητα 10

4.3. Αποτελεσματικότητα - σχεδιασμός και διαχείριση προγράμματος 11

5. Τα συμπεράσματα της Επιτροπής 12

Παραρτήματα με στατιστικά στοιχεία για τις αιτήσεις και την επιλογή 13

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Έκθεση για την εκ των υστέρων αξιολόγηση του προγράμματος Erasmus Mundus 2004-2008

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

1. Εισαγωγη

Η παρούσα έκθεση υποβάλλεται δυνάμει του άρθρου 12 της απόφασης 2317/2003/ΕΚ[1] της 5ης Δεκεμβρίου 2003 περί καθιέρωσης του προγράμματος Erasmus Mundus, βάσει της οποίας απαιτείται εκ των υστέρων αξιολόγηση του προγράμματος. Παρουσιάζεται η θέση της Επιτροπής επί των βασικών συμπερασμάτων και των συστάσεων της εκ των υστέρων αξιολόγησης, η οποία διατίθεται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο: http://ec.europa.eu/dgs/education_culture/evalreports/index_en.htm . Τα εν λόγω συμπεράσματα και συστάσεις βασίζονται σε εκτεταμένες έρευνες των συμμετεχόντων και των άμεσα ενδιαφερόμενων μερών του προγράμματος Erasmus Mundus.

2. Γενικο πλαισιο της εξωτερικής αξιολόγησης

Το πρόγραμμα Erasmus Mundus 2004-2008 ήταν ένα πρόγραμμα συνεργασίας και κινητικότητας στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης με στόχο την προώθηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως παγκόσμιου κέντρου αριστείας στη μάθηση. Επίσης, στόχευε στην ενίσχυση της ανάπτυξης υψηλής ποιότητας ευρωπαϊκών προγραμμάτων Μάστερ και στη βελτίωση της προβολής και της ελκυστικότητας της ευρωπαϊκής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στις τρίτες χώρες. Οι στρατηγικοί στόχοι του προγράμματος ήταν η βελτίωση της ποιότητας της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ευρώπη καθώς και η προώθηση της διαπολιτισμικής κατανόησης μέσω της συνεργασίας με τρίτες χώρες.

Οι ειδικοί στόχοι του προγράμματος ήταν οι εξής: προώθηση ποιότητας και αριστείας στην ευρωπαϊκή τριτοβάθμια εκπαίδευση· ενθάρρυνση της κινητικότητας για πτυχιούχους και επιστήμονες προερχόμενους από τρίτες χώρες· ενίσχυση για πιο συγκροτημένη συνεργασία με ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης τρίτων χωρών· και βελτίωση του προφίλ, της προβολής και προσβασιμότητας της ευρωπαϊκής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης παγκοσμίως.

Το πρόγραμμα για το 2004-2008 περιελάμβανε τις ακόλουθες τέσσερις κύριες δράσεις: Δράση 1 – προγράμματα Μάστερ Erasmus Mundus αποτελούμενα από ολοκληρωμένα προγράμματα Μάστερ παρεχόμενα από τουλάχιστον τρία διαφορετικά πανεπιστήμια σε τρεις διαφορετικές ευρωπαϊκές χώρες. Δράση 2 – υποτροφίες Erasmus Mundus για φοιτητές και επιστήμονες από τρίτες χώρες. Δράση 3 – εταιρικές σχέσεις με ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε τρίτες χώρες στο πλαίσιο των οποίων προβλέπονται υποτροφίες για φοιτητές και επιστήμονες από χώρες της ΕΕ για σκοπούς κινητικότητας προς τρίτες χώρες. Δράση 4 – προγράμματα ενίσχυσης της ελκυστικότητας της ευρωπαϊκής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης παγκοσμίως.

3. Η εξωτερική αξιολόγηση

3.1. Οι όροι της αξιολόγησης

Η εταιρεία ECOTEC Research and Consulting κλήθηκε να διενεργήσει την αξιολόγηση, βάσει της σύμβασης πλαισίου που σύναψε με την Επιτροπή[2]. Η εκ των υστέρων αξιολόγηση κάλυψε την περίοδο 2004-2008, κατά την οποία δημοσιεύθηκαν διάφορες προσκλήσεις υποβολής προτάσεων για την υλοποίηση του προγράμματος, με ιδιαίτερη προσοχή στην περίοδο που μεσολάβησε από την ενδιάμεση αξιολόγηση του προγράμματος το 2006-2007. Ενώ τα προγράμματα Μάστερ, οι υποτροφίες και τα «προγράμματα ελκυστικότητας» Erasmus Mundus (Δράσεις 1, 2 και 4) ξεκίνησαν κατά το ακαδημαϊκό έτος 2004-2005, οι εταιρικές σχέσεις (Δράση 3) ξεκίνησαν έναν χρόνο αργότερα, το 2005-2006.

Οι κύριοι στόχοι της αξιολόγησης ήταν η εκτίμηση του αντικτύπου του πρώτου προγράμματος Erasmus Mundus και η αξιοποίηση των διδαγμάτων για τη στήριξη της υλοποίησης του διάδοχου προγράμματος. Η αξιολόγηση επομένως επικεντρώθηκε στην «αποτελεσματικότητα» του προγράμματος Erasmus Mundus, δηλαδή στον βαθμό που το πρόγραμμα επέτυχε τους στόχους που έθεσε στην αρχή. Παράλληλα με την εξέταση των βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων επιπτώσεων, η αξιολόγηση ανέλυσε επιπλέον την «αποτελεσματικότητα» με την οποία το πρόγραμμα Erasmus Mundus πέτυχε αυτά τα αποτελέσματα[3] και τον βαθμό στον οποίο τα προγράμματα σπουδών που στήριξε είναι μακροπρόθεσμα βιώσιμα.

3.2. Μεθοδολογία

Η μεθοδολογία περιελάμβανε βιβλιογραφική έρευνα, έρευνα στα εκπαιδευτικά ιδρύματα που συμμετείχαν σε προγράμματα Μάστερ, σε σχέδια εταιρικών σχέσεων και σε σχέδια ελκυστικότητας του προγράμματος Erasmus Mundus (Δράσεις 1, 3 και 4) καθώς και στους συμμετέχοντες φοιτητές και επιστήμονες από τρίτες χώρες και από την ΕΕ, αλλά και συνεντεύξεις με άμεσα ενδιαφερόμενα μέρη, περιλαμβανομένων των εθνικών δομών για το Erasmus Mundus και των συμμετεχόντων στις τέσσερις δράσεις του προγράμματος. Πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις περιπτωσιολογικής μελέτης σε δώδεκα προγράμματα Μάστερ του Erasmus Mundus (EMMC). Τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν αποτέλεσαν αντικείμενο τριγωνισμού και διασταύρωσης σε όλη την ανάλυση.

3.3. Τα πορίσματα του αξιολογητή

Τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν για την εκ των υστέρων αξιολόγηση του Erasmus Mundus υποδηλώνουν ότι το πρόγραμμα υπήρξε αποτελεσματικό ως προς την επίτευξη των καθορισμένων στόχων και ότι έχει δημιουργήσει σημαντική κοινοτική προστιθέμενη αξία. Το Erasmus Mundus πέτυχε τη συνεργασία ανάμεσα σε ορισμένα από τα καλύτερα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην ΕΕ με αποτέλεσμα να προσφέρουν 103 νέα και πρωτοποριακά κοινά προγράμματα Μάστερ, τα οποία πιθανότατα να μην είχαν δημιουργηθεί χωρίς το πρόγραμμα. Τόσο το ακαδημαϊκό προσωπικό όσο και οι φοιτητές του τρέχοντος και του προηγούμενου προγράμματος Erasmus Mundus οι οποίοι κλήθηκαν να διατυπώσουν τη γνώμη τους κατά την αξιολόγηση, κρίνουν ότι τα προγράμματα Μάστερ είναι υψηλής ποιότητας και ότι έχουν επιτύχει να προσελκύσουν μεγάλο αριθμό αιτήσεων από φοιτητές τρίτων χωρών.

3.3.1. Ποιότητα των προγραμμάτων σπουδών Erasmus Mundus

Τα στοιχεία της αξιολόγησης υποδηλώνουν ότι τα Μάστερ που υποστηρίζονται από το πρόγραμμα ήταν πράγματι υψηλής ποιότητας. Κύρια εγγύηση για την ακαδημαϊκή ποιότητα παραμένει η αριστεία τόσο των ιδρυμάτων όσο και του προσωπικού τους. Ενώ η γεωγραφική κατανομή των συμμετεχόντων ιδρυμάτων ήταν σε γενικές γραμμές ισορροπημένη, τα νέα κράτη μέλη υποεκπροσωπήθηκαν.

Οι υπεύθυνοι σπουδών έκριναν ότι το κύριο χαρακτηριστικό που δίνει την προστιθέμενη αξία στα εν λόγω Μάστερ και τα κάνει να υπερτερούν έναντι των «παραδοσιακών» (εγχώριων) προγραμμάτων του ίδιου πανεπιστημιακού κλάδου είναι το υψηλό ακαδημαϊκό επίπεδο και το περιεχόμενο των προγραμμάτων σπουδών. Οι υπεύθυνοι σπουδών και οι απόφοιτοι έκριναν επίσης ότι σημαντικές συνιστώσες της προστιθέμενης αξίας των προγραμμάτων Erasmus Mundus είναι η κινητικότητα και η «διαπολιτισμική εμπειρία» που προσφέρουν.

Τα γενικό επίπεδο υποστήριξης των φοιτητών και οι ακαδημαϊκές υποδομές αξιολογήθηκαν πολύ θετικά από τους φοιτητές. Ωστόσο, σύμφωνα με την αξιολόγηση, σε ορισμένες περιπτώσεις θα μπορούσαν να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες για να υπάρξει μεγαλύτερη συνάφεια μεταξύ των πανεπιστημιακών προγραμμάτων σπουδών που διδάσκονται στα συμμετέχοντα ιδρύματα και των διαφόρων εκπαιδευτικών οδών που προσφέρονται στους φοιτητές. Ένα πιο δομημένο πλαίσιο με κοινά προγράμματα σπουδών και πιο περιορισμένο αριθμό εκπαιδευτικών οδών θα διευκόλυναν την κατάρτιση ενός προγράμματος ολοκληρωμένου χαρακτήρα.

3.3.2. Επίπεδο των φοιτητών και επιστημόνων που μετέχουν στο Erasmus Mundus

Με λίγες μόνο εξαιρέσεις, τα προγράμματα του Erasmus Mundus έχουν καταφέρει να προσελκύσουν μεγάλο αριθμό αιτούντων από τρίτες χώρες. Ωστόσο, στα εν λόγω προγράμματα δεν συμμετείχε πολλές φορές ο αναμενόμενος αριθμός φοιτητών της ΕΕ. Αυτό συχνά οφειλόταν στο ύψος των διδάκτρων των προγραμμάτων σπουδών (που ήταν υψηλότερο από το επίπεδο των διδάκτρων των «εθνικών» προγραμμάτων) και στην έλλειψη υποτροφιών για τους φοιτητές της ΕΕ κατά τη διάρκεια του προγράμματος 2004-2008.

Τα στοιχεία της αξιολόγησης υποδηλώνουν ότι το γενικό ακαδημαϊκό επίπεδο των φοιτητών που επιλέγονται για να παρακολουθήσουν τα προγράμματα σπουδών του Erasmus Mundus είναι υψηλό. Το 55% των υπεύθυνων σπουδών και των εταίρων τους που απάντησαν σε έρευνα μέσω διαδικτύου (online) δήλωσαν ότι το μέσο ακαδημαϊκό επίπεδο των φοιτητών του Erasmus Mundus ήταν «σημαντικά υψηλότερο» από το μέσο επίπεδο των φοιτητών προγραμμάτων Μάστερ στα τμήματά τους.

Η χρήση πρόσθετης χρηματοδότησης για τη στοχευμένη επιλογή φοιτητών από συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές και χώρες, ως μέρος της δράσης 2 (τα αποκαλούμενα «παράθυρα») δεν ήταν πάντα ευθυγραμμισμένη με τον πρωταρχικό στόχο του προγράμματος για ακαδημαϊκή αριστεία. Σε έναν περιορισμένο αριθμό περιπτώσεων, υπάρχει ένδειξη ότι το κύριο γεωγραφικό κριτήριο που εισήχθη μέσω του «παραθύρου» οδήγησε σε επιλογή φοιτητών με επίπεδο κάτω από τον μέσο όρο.

Τα στοιχεία από την αξιολόγηση υποδηλώνουν ότι το συνολικό ακαδημαϊκό επίπεδο των επιστημόνων που υποστηρίχθηκαν από τη Δράση 2 ήταν υψηλό. Ωστόσο, πάνω από το 75% των επιστημόνων ήταν άνδρες. Αυτό το ποσοστό φαίνεται ότι είναι δυσανάλογο, ακόμα και εάν ληφθεί υπόψη η ενδεχόμενη έλλειψη ισορροπίας όσον αφορά την εκπροσώπηση των φύλων στο ακαδημαϊκό προσωπικό των διαφόρων κλάδων.

3.3.3. Αντίκτυπος στην προσφορά της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ευρώπη

Η προσφορά του Erasmus Mundus στην ήδη υπάρχουσα προσφορά εκπαίδευσης στην ΕΕ σε επίπεδο Μάστερ ήταν σημαντική τόσο από ποσοτικής όσο και από ποιοτικής άποψης. Τα νέα προγράμματα σπουδών που υποστηρίζει προστέθηκαν στην υπάρχουσα προσφορά του κλάδου της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ενώ παράλληλα διατηρήθηκαν τα «εγχώρια» προγράμματα σπουδών. Το πρόγραμμα ενίσχυσε επίσης τη συνολική ποιότητα καταρτίζοντας νέα προγράμματα υψηλής ποιότητας σε ένα είδος σπουδών που ήταν σπάνιο.

Πέρα από τον άμεσο αντίκτυπο που έχει η κατάρτιση νέων προγραμμάτων, τα στοιχεία από την αξιολόγηση καταδεικνύουν ότι το Erasmus Mundus έχει πρόσθετο έμμεσο αντίκτυπο στα συμμετέχοντα τμήματα και ιδρύματα. Ειδικότερα, η διαδικασία κατάρτισης και υλοποίησης κοινών προγραμμάτων σπουδών φαίνεται ότι έχει ενισχύσει μια ταυτόχρονη διαδικασία «εξευρωπαϊσμού» σε ό,τι αφορά την προσφορά (καθώς συνεργάστηκαν ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης από διαφορετικές χώρες) και «διεθνοποίησης» σε ό,τι αφορά τη ζήτηση (καθώς τα ιδρύματα επιδίωξαν να προσελκύσουν περισσότερους φοιτητές από το εξωτερικό και να ανταποκριθούν στις ανάγκες τους).

Σύμφωνα με την αξιολόγηση, το Erasmus Mundus έχει συμβάλει εν γένει θετικά στους στρατηγικούς στόχους της ΕΕ στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Ειδικότερα, ο ολοκληρωμένος, διεθνικός χαρακτήρας των προγραμμάτων σπουδών υποχρεώνει τα συμμετέχοντα ιδρύματα να προσαρμοστούν άμεσα με τις λεπτομέρειες των πτυχών που εφαρμόζονται στη διαδικασία της Μπολόνιας, ιδίως με το Ευρωπαϊκό σύστημα μεταφοράς διδακτικών μονάδων. Έχει επίσης αυξήσει την αμοιβαία ευαισθητοποίηση στην ακαδημαϊκή κοινότητα σχετικά με τα χαρακτηριστικά και τη λειτουργία των συστημάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε άλλα κράτη μέλη.

Η εμπειρία από μια σειρά προγραμμάτων σπουδών καταδεικνύει ότι το ζήτημα των κοινών πτυχίων (διπλωμάτων) παραμένει ένας τομέας στον οποίο απαιτείται περαιτέρω προσπάθεια προκειμένου να υπερκεραστούν τα εμπόδια στην εθνική νομοθεσία, τα οποία παρεμποδίζουν την πιστοποίηση των κοινών πτυχίων. Η ενίσχυση του κοινού συστήματος διασφάλισης ποιότητας και αμοιβαίας αναγνώρισης που ισχύει για τα κοινά πτυχία είναι πιθανό να συμβάλει περαιτέρω στην ανάπτυξη ευρωπαϊκού χώρου τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

3.3.4. Αντίκτυπος στη διεθνή ζήτηση της ευρωπαϊκής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης

Υπάρχουν στοιχεία ότι το Erasmus Mundus προκάλεσε αύξηση στον αριθμό των φοιτητών τρίτων χωρών που εγγράφονται σε συμμετέχοντα τμήματα και ιδρύματα. Ωστόσο, αυτή η τάση δεν έχει αναφερθεί παγκοσμίως και είναι πιθανό ότι τα προγράμματα του Erasmus Mundus επελέγησαν από ορισμένους φοιτητές τρίτων χωρών οι οποίοι θα έρχονταν ούτως ή άλλως στην Ευρώπη για σπουδές. Τα ενοποιημένα στοιχεία σχετικά με τον αριθμό των φοιτητών των τρίτων χωρών που παρακολουθούν τα προγράμματα σπουδών των εκάστοτε ιδρυμάτων δεν ήταν διαθέσιμα για αξιολόγηση σε καμία από τις περιπτώσεις που εξετάστηκαν, παρά το γεγονός ότι θα αποτελούσαν πολύτιμο μέσο στη διερεύνηση των ποσοτικών επιπτώσεων προγραμμάτων όπως το Erasmus Mundus.

Πολλοί από τους εκπροσώπους των προγραμμάτων σπουδών, των οποίων ζητήθηκε η γνώμη στο πλαίσιο της αξιολόγησης, δήλωσαν ότι το Erasmus Mundus έδωσε τη δυνατότητα στα τμήματά τους να προσελκύσουν φοιτητές από ένα μεγάλο εύρος τρίτων χωρών και, κατά συνέπεια, να ξεφύγουν από τους παραδοσιακούς τρόπου εγγραφής.

3.3.5. Αντίκτυπος σε φοιτητές και επιστήμονες

Τα στοιχεία από την έρευνα σχετικά με τον αντίκτυπο του προγράμματος στους αποφοίτους (Graduate Impact Survey) καταδεικνύουν ότι οι απόφοιτοι των προγραμμάτων Erasmus Mundus πιστεύουν ότι εν γένει τα προγράμματα σπουδών τούς βοήθησαν να αποκτήσουν πολύτιμες δεξιότητες και πείρα στον κλάδο τους. Ωστόσο, τα στοιχεία που αφορούν τη μακρόχρονη ακαδημαϊκή ή επαγγελματική πρόοδο των φοιτητών μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος σπουδών, παρά το γεγονός ότι σε γενικές γραμμές είναι θετικά, δεν είναι ερμηνεύσιμα.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας μέσω διαδικτύου (online) για τη Δράση 2, οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι το Erasmus Mundus τούς έδωσε την ευκαιρία να ενισχύσουν τα δίκτυά τους (που σχετίζονται με τον τομέα της έρευνας) καθώς και να βελτιώσουν το επίπεδο γνώσης και κατανόησης της λειτουργίας της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην ΕΕ. Φαίνεται ότι η άμεση συμμετοχή των επιστημόνων στην ανάπτυξη των προγραμμάτων σπουδών – στοιχείο που δεν ίσχυε σε όλες τις περιπτώσεις – είχε θετικό αντίκτυπο τόσο σε ατομικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο τμημάτων υποδοχής και προγραμμάτων σπουδών.

3.3.6. Βιωσιμότητα

Η αξιολόγηση κατέδειξε ότι η πλειονότητα των υπεύθυνων προγράμματος και των εταίρων που συμμετέχουν επί του παρόντος στο Erasmus Mundus δεν θεωρούν ότι τα προγράμματα σπουδών στα οποία μετέχουν θα μπορούσαν να συνεχιστούν με την παρούσα μορφή εάν δεν συνεχιστεί η χρηματοδότηση από την ΕΕ.

Τα εν λόγω ευρήματα δεν προκαλούν έκπληξη, δεδομένου ότι προέρχονται από δικαιούχους ευρωπαϊκών κονδυλίων, ιδίως σε χώρες όπου τα συστήματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης διαθέτουν περιορισμένες δυνατότητες χρηματοδότησης. Ωστόσο, χάρη της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας του Erasmus Mundus, ενδέχεται να απαιτείται μείωση του επιπέδου χρηματοδότησης της ΕΕ για υποτροφίες που συνδέονται με επιμέρους προγράμματα. Είναι σαφές ότι προκειμένου να συνεχίσουν να λειτουργούν τα προγράμματα Erasmus Mundus, πρέπει να βρεθούν λύσεις πέρα από εκείνες του ισχύοντος «status quo».

Καταρχήν, η διεθνώς αναγνωρισμένη άριστη ποιότητα των προγραμμάτων σπουδών θα πρέπει να προσφέρει την ευκαιρία στα καλύτερα από αυτά να εντάσσουν στους κόλπους τους αυτοχρηματοδοτούμενους φοιτητές υψηλού επιπέδου από τρίτες χώρες, δεδομένου μάλιστα ότι η καταβολή διδάκτρων για την εκπαίδευση υψηλής ποιότητας συχνά είναι πιο καθιερωμένη εκτός της ΕΕ απ' ό,τι στο εσωτερικό της. Ενώ το Erasmus Mundus πιθανόν να έχει στηρίξει πολλούς φοιτητές οι οποίοι διαφορετικά δεν θα είχαν την οικονομική δυνατότητα να σπουδάζουν στην Ευρώπη, είναι εξίσου πιθανό ότι το πρόγραμμα έχει στηρίξει φοιτητές οι οποίοι θα μπορούσαν να είχαν καταβάλει τουλάχιστον τμήμα των διδάκτρων.

Παρά το γεγονός ότι η διαδικασία διαφοροποίησης των πηγών χρηματοδότησης των φοιτητών έχει ήδη ενσωματωθεί στον σχεδιασμό του νέου προγράμματος Erasmus Mundus, σύμφωνα με την αξιολόγηση, τα προγράμματα σπουδών πρέπει να βελτιώσουν τις πηγές αυτοχρηματοδότησης και τις εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης.

3.3.7. Σχεδιασμός και δομή του προγράμματος

Μολονότι, σύμφωνα με την αξιολόγηση, τα προγράμματα Μάστερ της Δράσης 1 και οι υποτροφίες για τους φοιτητές της Δράσης 2 ήταν σαφώς συμπληρωματικά και συνδυάστηκαν αποτελεσματικά, τα στοιχεία που αφορούν την αποτελεσματικότητα της Δράσης 2 σχετικά με τις υποτροφίες των επιστημόνων, τις εταιρικές σχέσεις της Δράσης 3 και τα προγράμματα της Δράσης 4 είναι λιγότερο πειστικά.

Η χρηματοδότηση των επιστημόνων της Δράσης 2 δεν είχε πάντα σαφή αντίκτυπο στη βελτίωση της ποιότητας των προγραμμάτων σπουδών. Φαίνεται πιθανό ότι η συνεισφορά της χρηματοδότησης στο πλαίσιο αυτής της Δράσης ενισχύεται όταν οι επιστήμονες προσλαμβάνονται ειδικά με στόχο να συμβάλλουν στο εν λόγω πρόγραμμα σπουδών (κυρίως μέσω της διδασκαλίας).

Μολονότι σε αρκετές περιπτώσεις η Δράση 3 πρόσθεσε μια νέα σημαντική διάσταση στα προγράμματα Erasmus Mundus, οι εταιρικές δραστηριότητες συχνά δεν ενσωματώθηκαν επαρκώς στα προγράμματα με τα οποία συνδέονταν, με αποτέλεσμα η Δράση ως σύνολο να προσελκύσει λιγότερους συμμετέχοντες από το αναμενόμενο. Το εν λόγω ζήτημα αντιμετωπίστηκε στο νέο πρόγραμμα Erasmus Mundus καθιστώντας τα ιδρύματα τρίτων χωρών επιλέξιμα για να γίνουν πλήρεις εταίροι κοινοπραξίας.

Οι αξιολογητές θεωρούν ότι παρά το γεγονός ότι η Δράση 4 έχει στηρίξει ορισμένα ενδιαφέροντα και δυνητικά αποτελεσματικά προγράμματα, η κατανομή της χρηματοδότησης της Δράσης 4 ήταν διάσπαρτη σε πολλά προγράμματα με διαφορετικούς στόχους. Η Δράση 4 θα μπορούσε να είναι πιο αποτελεσματική εάν οι πηγές είχαν συγκεντρωθεί σε περιορισμένο αριθμό μεγαλύτερων προγραμμάτων.

3.3.8. Διαχείριση προγράμματος

Διαπιστώθηκε ότι οι διαδικασίες για τη διαχείριση του Erasmus Mundus ήταν κατάλληλες και ιδιαίτερα αποτελεσματικές. Ειδικότερα, οι δικαιούχοι του προγράμματος ανέφεραν ότι δεν συνάντησαν ιδιαίτερες δυσκολίες σε ό,τι αφορούσε τις διαδικασίες επιλογής και παρακολούθησης των προγραμμάτων. Οι αξιολογητές θεωρούν ωστόσο, ότι η ποιότητα των ενοποιημένων στοιχείων ελέγχου που αφορούν το πρόγραμμα θα μπορούσαν να βελτιωθούν χωρίς να καταβληθεί ιδιαίτερα μεγάλη προσπάθεια. Ειδικότερα, πιο ολοκληρωμένα στοιχεία για τον αριθμό των φοιτητών και τα ποσοστά αποφοίτησης/ολοκλήρωσης των σπουδών θα ήταν χρήσιμα, καθώς αποτελούν απλούς, αλλά πολύτιμους δείκτες «αποτελεσμάτων».

3.3.9. Αποτελεσματικότητα προγράμματος

Οι αξιολογητές θεωρούν ότι το πρόγραμμα έχει επιτύχει εν γένει υψηλό βαθμό αποτελεσματικότητας. Ειδικότερα, τα συγκριτικά μικρά ποσά που διατίθενται στις κοινοπραξίες Erasmus Mundus για τη διαχείριση των προγραμμάτων σπουδών φαίνεται ότι είχαν αποτέλεσμα μόχλευσης, καθώς για την υλοποίησή τους διατέθηκαν σημαντικοί πρόσθετοι πόροι (ιδίως χρόνος διοικητικού προσωπικού).

Λόγω του υψηλού ποσοστού των φοιτητών Erasmus Mundus που λαμβάνουν πλήρη υποτροφία για επιμέρους προγράμματα σπουδών, φαίνεται πιθανό ότι η συνολική αποτελεσματικότητα θα μπορούσε να βελτιωθεί καταβάλλοντας προσπάθειες ώστε να διασφαλιστεί ότι περισσότεροι φοιτητές παρακολουθούν προγράμματα σπουδών υποστηριζόμενοι από άλλες πηγές χρηματοδότησης.

4. Κύριες συστάσεις της εξωτερικής αξιολόγησης και σχόλια της Επιτροπής

Οι κύριες συστάσεις του αξιολογητή παρουσιάζονται με έντονους χαρακτήρες ενώ η απάντηση της Επιτροπής με πλάγιους.

4.1. Αποτελεσματικότητα

Σύσταση 1

Οι παράγοντες που εξηγούν τη διαρκή «υποεκπροσώπηση» των ιδρυμάτων από τα νέα κράτη μέλη στο πρόγραμμα Erasmus Mundus πρέπει να διερευνηθούν περαιτέρω, και, στο πλαίσιο του πεδίου εφαρμογής που εμπίπτει στην αρμοδιότητα της ΕΕ, πρέπει να ληφθεί η κατάλληλη δράση για να αντιμετωπιστούν τα ζητήματα που εντοπίστηκαν.

Η Επιτροπή συμφωνεί με την παρούσα σύσταση. Προκειμένου να αυξηθεί η συμμετοχή των λιγότερο εκπροσωπούμενων χωρών της ΕΕ στο πρόγραμμα, η Επιτροπή υποστηρίζει ένα πρόγραμμα για τη Δράση 3 (το οποίο συντονίζεται από την εθνική δομή της Σλοβακίας) που αποσκοπεί στη διάδοση πληροφοριών σχετικά με τον τρόπο συμμετοχής και παροχής στήριξης σε δυνητικούς συμμετέχοντες από τα νέα κράτη μέλη. Η αξιολόγηση του αντικτύπου του εν λόγω προγράμματος θα είναι εφικτό να διενεργηθεί το καλοκαίρι του 2010.

Σύσταση 2

Κατά τον έλεγχο των τρεχόντων προγραμμάτων σπουδών του Erasmus Mundus, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στο επίπεδο ολοκλήρωσης των πανεπιστημιακών προγραμμάτων σπουδών και των εκπαιδευτικών οδών που προσφέρονται.

Η Επιτροπή χαιρετίζει την παρούσα σύσταση ως ένα τρόπο περαιτέρω προώθησης της σημασίας της ολοκλήρωσης. Στο μέλλον, θα ζητείται από τους αιτούντες να εξηγούν και να παρουσιάζουν με μεγαλύτερη σαφήνεια το επίπεδο ολοκλήρωσης του προγράμματος σπουδών τους ενώ οι αξιολογητές των προτάσεων θα καλούνται να αποδίδουν ιδιαίτερη προσοχή στην ανάλυση των μηχανισμών ολοκλήρωσης και κινητικότητας.

Σύσταση 3

Μολονότι έχουν χορηγηθεί υποτροφίες για τους φοιτητές της ΕΕ στο πλαίσιο του Erasmus Mundus με στόχο την αύξηση του ποσοστού των φοιτητών της ΕΕ στα προγράμματα σπουδών της ΕΕ, τα πραγματικά ποσοστά αιτήσεων και ο αριθμός των φοιτητών της ΕΕ που επιλέγονται θα πρέπει να ελέγχονται προσεκτικά κατά την υλοποίηση του προγράμματος.

Η Επιτροπή συμφωνεί με αυτή τη σύσταση και θα ελέγχει προσεκτικά τα ποσοστά αίτησης και επιλογής των φοιτητών της ΕΕ, όπως ακριβώς έκανε μέχρι τώρα με τους φοιτητές εκτός της ΕΕ. Η εν λόγω πληροφορία είναι απαραίτητη προκειμένου η μελλοντική υλοποίηση του προγράμματος να καταστεί όσο το δυνατόν αποτελεσματικότερη.

Σύσταση 4

Στο νέο πρόγραμμα Erasmus Mundus θα πρέπει να αποδίδεται μεγαλύτερη προσοχή στο θέμα της ισόρροπης εκπροσώπησης των δύο φύλων όσον αφορά τους επιστήμονες που υποστηρίζονται από τις κοινοπραξίες στο πλαίσιο του εκάστοτε προγράμματος Μάστερ.

Η Επιτροπή συμφωνεί καταρχήν με αυτή τη σύσταση και θα καταβάλει κάθε προσπάθεια για να ευαισθητοποιήσει τους συμμετέχοντες του προγράμματος ως προς το εν λόγω ζήτημα.

Σύσταση 5

Προκειμένου να ελεγχθεί ο αντίκτυπος του Erasmus Mundus στον αριθμό των φοιτητών υψηλού επιπέδου από έρχονται στην Ευρώπη από τρίτες χώρες, απαιτούνται βελτιωμένα στοιχεία. Πρέπει επομένως να ζητείται από τα συμμετέχοντα ιδρύματα να παρέχουν στοιχεία σχετικά με τον συνολικό αριθμό των φοιτητών τρίτων χωρών που εντάσσονται στους κόλπους τους με στόχο τη διενέργεια μιας πιο συστηματικής ανάλυσης του αντικτύπου του Erasmus Mundus σε ό,τι αφορά αυτό το θέμα.

Η Επιτροπή χαιρετίζει την παρούσα σύσταση, η οποία θα χρησιμοποιείται με στόχο να παρακινεί τα συμμετέχοντα ιδρύματα να παρέχουν πιο επίκαιρες και ακριβείς πληροφορίες σχετικά με τον αριθμό και την επίδοση των φοιτητών τους. Οι εν λόγω πληροφορίες θα πρέπει να παρέχονται μέσω της υπάρχουσας βάσης δεδομένων φοιτητών η οποία θα πρέπει να είναι κατά το δυνατόν εύχρηστη (και την οποία θα διαχειρίζεται ο εκτελεστικός οργανισμός).

Σύσταση 6

Η έρευνα σχετικά με τον αντίκτυπο του προγράμματος στους αποφοίτους (Graduate Impact Survey) θα πρέπει να συνεχιστεί και στα επόμενα χρόνια, με τη χρήση πιο συστηματικών, αλλά μικρότερων ερωτηματολογίων, προσαρμοσμένων για τη μέτρηση του αντικτύπου του προγράμματος στους συμμετέχοντες φοιτητές.

Η Επιτροπή συμφωνεί με την παρούσα σύσταση. Η έρευνα σχετικά με τον αντίκτυπο του προγράμματος (Graduate Impact Survey) αποτελεί εργαλείο κλειδί για την κατανόηση και την ερμηνεία παλαιότερων και μελλοντικών τάσεων του προγράμματος. Προς το παρόν διεξάγονται συζητήσεις με τον ανάδοχο της έρευνας σχετικά με τον αντίκτυπο του προγράμματος (GIS) για να συμφωνήσουν σε ένα πιο αποτελεσματικό ερωτηματολόγιο για φοιτητές και αποφοίτους.

4.2. Βιωσιμότητα

Σύσταση 7

Προκειμένου να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα των καλύτερων προγραμμάτων σπουδών Erasmus Mundus και, παράλληλα, να μεγιστοποιηθεί ο αντίκτυπος της χρηματοδότησης της ΕΕ, πρέπει να σταματήσει να ισχύει το τρέχον καθεστώς χορήγησης πλήρους υποτροφίας σε φοιτητές του Erasmus Mundus που προέρχονται από τρίτες χώρες. Τα υπάρχοντα προγράμματα σπουδών πρέπει να παρακινούνται να εφαρμόσουν ένα διαφοροποιημένο σύστημα στήριξης φοιτητών, με μεγαλύτερο ποσοστό φοιτητών χρηματοδοτούμενων από πηγές που δεν σχετίζονται με τις υποτροφίες του Erasmus Mundus.

Η Επιτροπή συμφωνεί με την ανάγκη εξασφάλισης της βιωσιμότητας των προγραμμάτων σπουδών Erasmus Mundus και έχει τονίσει τη σημασία του εν λόγω ζητήματος στην πρώτη πρόσκληση για το νέο πρόγραμμα. Ωστόσο, η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι απαραίτητο να μελετήσει διεξοδικότερα το μέλλον του συστήματος υποτροφιών. Για παράδειγμα, στο μέλλον ενδέχεται να υπάρχει διαχωρισμός μεταξύ της στήριξης που παρέχεται σε εξέχοντα προγράμματα αριστείας και των υποτροφιών που χορηγούνται ως τρόπο προσέλκυσης φοιτητών στο πρόγραμμα σπουδών.

Σύσταση 8

Η Δράση 3 του νέου προγράμματος Erasmus Mundus θα πρέπει να αποκτήσει μια πιο στρατηγική προσέγγιση απ’ ό,τι η Δράση 4 του προηγούμενου προγράμματος, χρηματοδοτώντας περιορισμένο αριθμό προγραμμάτων σε σαφώς καθορισμένους τομείς προτεραιότητας και ενθαρρύνοντας δραστηριότητες «ομαδοποίησης». Προκειμένου να αυξηθεί η ζήτηση των προγραμμάτων σπουδών Erasmus Mundus (από αυτοχρηματοδοτούμενους φοιτητές) θα πρέπει να προωθηθεί πιο ενισχυμένη, στοχευμένη εμπορία (marketing) των προγραμμάτων σπουδών, ιδίως σε εξέχοντα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης τόσο σε τρίτες χώρες υψηλού και μέσου εισοδήματος όσο και στην Ευρώπη.

Η Επιτροπή συμμερίζεται τις ανησυχίες των αξιολογητών σε ό,τι αφορά την έλλειψη ακριβούς στρατηγικής προσέγγισης για τον καθορισμό των συγκεκριμένων στόχων της Δράσης 3. Φέτος, η Επιτροπή αποφάσισε να αποφύγει την ανοιχτή πρόσκληση υποβολής προτάσεων και να αναγγείλει, για πρώτη φορά, πρόσκληση για «ομαδοποίηση» με στόχο να βελτιώσει κατά το μέγιστο τα προηγούμενα προγράμματα της Δράσης 4. Επιπλέον, οι μελλοντικές προσκλήσεις υποβολής προτάσεων θα επικεντρώνονται σε περιορισμένο αριθμό τομέων προτεραιότητας. Η Επιτροπή θα συνεχίσει επίσης να χρηματοδοτεί ορισμένες δράσεις του παγκόσμιου προγράμματος προώθησης Erasmus Mundus ( Erasmus Mundus Global Promotion Project) προκειμένου να στηρίξει την προώθηση της ευρωπαϊκής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης παγκοσμίως.

4.3. Αποτελεσματικότητα - σχεδιασμός και διαχείριση προγράμματος

Σύσταση 9

Στο πλαίσιο του νέου προγράμματος Erasmus Mundus που αποσκοπεί στη βελτίωση της ποιότητας του εκάστοτε προγράμματος σπουδών, οι επιστήμονες που λαμβάνουν χορήγηση Erasmus Mundus θα πρέπει να συμβάλουν άμεσα στο πρόγραμμα σπουδών.

Η Επιτροπή θεωρεί ενδιαφέρουσα την παρούσα σύσταση. Έως σήμερα, οι υποτροφίες επιστημόνων προορίζονταν κυρίως για δραστηριότητες διδασκαλίας ή έρευνας που σχετίζονταν με το πρόγραμμα σπουδών. Η άμεση συμβολή στο πρόγραμμα σπουδών ενδέχεται να συνεπάγεται προηγούμενη συμμετοχή των επιστημόνων στον καθορισμό του πανεπιστημιακού προγράμματος σπουδών. Ορισμένα προγράμματα σπουδών ενδέχεται ήδη να απαιτούν άμεση συμβολή. Η εν λόγω καλή πρακτική πρέπει να καταστεί γνωστή και σε άλλες κοινοπραξίες.

Σύσταση 10

Η πρόοδος και η τελική έκθεση της μορφής των προγραμμάτων Erasmus Mundus θα πρέπει να αναθεωρείται προκειμένου να διασφαλίζεται ότι έχουν συλλεγεί ολοκληρωμένα στοιχεία που αφορούν τον αριθμό των φοιτητών (ΕΕ και τρίτων χωρών) και τα ποσοστά αποφοίτησης.

Όσον αφορά τη σύσταση 5, η Επιτροπή συμφωνεί ότι τα προγράμματα σπουδών θα πρέπει να ωθούνται να παρέχουν πιο επίκαιρες και ακριβείς στατιστικές πληροφορίες σχετικά με τον αριθμό και την επίδοση των φοιτητών τους. Ειδικότερα, τα ποσοστά αποφοίτησης θα πρέπει να δηλώνονται με σαφήνεια ώστε η ανάλυση της επιτυχίας του προγράμματος σπουδών να πραγματοποιείται με μεγαλύτερη επιτυχία.

5. Τα συμπεράσματα της Επιτροπής

Η Επιτροπή συμμερίζεται τη συνολική εκτίμηση των αξιολογητών, ότι το πρόγραμμα συνέβαλε σημαντικά στη διεθνοποίηση της ευρωπαϊκής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Το πρόγραμμα παραμένει σχετικό με τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα ιδρύματα της ευρωπαϊκής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ιδίως στο πλαίσιο του τρέχοντος παγκόσμιου οικονομικού κλίματος και αντιμετωπίζεται με μεγάλο ενθουσιασμό από τους υπεύθυνους σπουδών, τους εταίρους, τους φοιτητές και τους επιστήμονες. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της αξιολόγησης, το Erasmus Mundus πληροί τους πολιτικούς και επιχειρησιακούς στόχους του καθώς και τους στόχους του άρθρου 149 της Συνθήκης.

Η θεμελιώδης ποιότητα των προγραμμάτων Μάστερ του Erasmus Mundus, των ιδρυμάτων που τα στεγάζουν και των φοιτητών και ακαδημαϊκών που προσελκύουν, είναι απαραίτητα για τη μελλοντική ανάπτυξη και υγεία του προγράμματος. Η Επιτροπή χαιρετίζει τα θετικά ευρήματα του αξιολογητή σχετικά με αυτό το ζήτημα και ενίσχυσε τον ρόλο της διασφάλισης ποιότητας στο νέο πρόγραμμα Erasmus Mundus.

Το νέο πρόγραμμα σχεδιάστηκε για να καλύψει συγκεκριμένες διαρθρωτικές ελλείψεις στο πρόγραμμα 2004-2008, μεταξύ άλλων, χορηγώντας υποτροφίες στους φοιτητές της ΕΕ και δίνοντας την ευκαιρία σε ιδρύματα τρίτων χωρών να συμμετέχουν ως πλήρεις εταίροι σε κοινά προγράμματα, για παράδειγμα. Η Επιτροπή αναγνωρίζει τις περαιτέρω βελτιώσεις που πρέπει να γίνουν βάσει των ευρημάτων αυτής της αξιολόγησης και θα τις λάβει σοβαρά υπόψη στο υπόλοιπο του προγράμματος 2009-2013.

Παραρτηματα με στατιστικα στοιχεια για τισ αιτησεισ και την επιλογη

EΕ + χώρες ΕΖΕΣ/ΕΟΧ | Συμμετοχές ΙΤΕ σε προγράμματα Μάστερ EM που υπέβαλαν αίτηση στο EM (1) | Συμμετοχές ΙΤΕ σε προγράμματα Μάστερ EM που επιλέχθηκαν για το EM (1) | ΙΤΕ που συμμετέχουν σε προγράμματα Μάστερ EM που επιλέχθηκαν για το EM |

Αυστρία | 32 | 7 | 4 |

Βέλγιο | 133 | 21 | 7 |

Βουλγαρία | 2 | 0 | 0 |

Γαλλία | 465 | 65 | 49 |

Γερμανία | 320 | 54 | 33 |

Δανία | 72 | 14 | 7 |

Δημ. Τσεχίας | 56 | 9 | 4 |

Ελλάδα | 43 | 5 | 4 |

Εσθονία | 25 | 3 | 2 |

ΗΒ | 257 | 42 | 28 |

Ιρλανδία | 44 | 6 | 5 |

Ισπανία | 464 | 62 | 27 |

Ιταλία | 361 | 44 | 26 |

Κάτω Χώρες | 162 | 29 | 14 |

Κύπρος | 1 | 0 | 0 |

Λετονία | 21 | 0 | 0 |

Λιθουανία | 35 | 2 | 2 |

Λουξεμβούργο | 7 | 1 | 1 |

Μάλτα | 17 | 1 | 1 |

Ουγγαρία | 74 | 10 | 4 |

Πολωνία | 123 | 16 | 8 |

Πορτογαλία | 170 | 26 | 11 |

Ρουμανία | 14 | 0 | 0 |

Σλοβακία | 14 | 1 | 1 |

Σλοβενία | 24 | 3 | 2 |

Σουηδία | 140 | 22 | 11 |

Φινλανδία | 59 | 11 | 5 |

Ισλανδία | 5 | 0 | 0 |

Λιχτενστάιν | 0 | 0 | 0 |

Νορβηγία | 63 | 14 | 9 |

Σύνολο | 3195 | 468 | 265 |

EΕ + χώρες ΕΖΕΣ/ΕΟΧ | Συμμετοχές ΙΤΕ σε προγράμματα Μάστερ Δράσης 4 του ΕΜ που υπέβαλαν αίτηση στο EM (1) | Συμμετοχές ΙΤΕ σε προγράμματα Δράσης 4 του ΕΜ που επιλέχθηκαν για το ΕΜ(1) | ΙΤΕ που συμμετέχουν σε προγράμματα Δράσης 4 του ΕΜ που επιλέχθηκαν για το ΕΜ |

Αυστρία | 41 | 8 | 6 |

Βέλγιο | 84 | 18 | 16 |

Βουλγαρία | 18 | 2 | 2 |

Γαλλία | 135 | 26 | 20 |

Γερμανία | 108 | 16 | 10 |

Δανία | 22 | 6 | 4 |

Δημ. Τσεχίας | 27 | 4 | 3 |

Ελλάδα | 27 | 5 | 3 |

Εσθονία | 20 | 5 | 5 |

ΗΒ | 99 | 22 | 15 |

Ιρλανδία | 11 | 3 | 3 |

Ισπανία | 133 | 32 | 18 |

Ιταλία | 144 | 15 | 12 |

Κάτω Χώρες | 73 | 14 | 9 |

Κύπρος | 5 | 2 | 2 |

Λετονία | 11 | 3 | 2 |

Λιθουανία | 23 | 4 | 3 |

Λουξεμβούργο | 2 | 0 | 0 |

Μάλτα | 9 | 3 | 1 |

Ουγγαρία | 41 | 4 | 2 |

Πολωνία | 60 | 12 | 9 |

Πορτογαλία | 55 | 10 | 7 |

Ρουμανία | 31 | 3 | 3 |

Σλοβακία | 30 | 6 | 3 |

Σλοβενία | 17 | 1 | 1 |

Σουηδία | 51 | 11 | 8 |

Φινλανδία | 53 | 17 | 12 |

Ισλανδία | 2 | 2 | 1 |

Λιχτενστάιν | 1 | 1 | 1 |

Νορβηγία | 24 | 11 | 9 |

Σύνολο | 1357 | 266 | 190 |

Αριθμός αιτήσεων φοιτητών | Υποτροφίες Erasmus Mundus που χορηγήθηκαν | Υποτροφίες «παραθύρου» που χορηγήθηκαν | Συνολικός αριθμός υποτροφιών που χορηγήθηκαν |

2004-05 | Δ/Υ. | 140 | 0 | 140 |

2005-06 | 3030 | 455 | 353 | 808 |

2006-07 | 5500 | 741 | 636 | 1377 |

2007-08 | 12 766 | 1196 | 629 | 1825 |

2008-09 | 18 820 | 1957 | 74 | 2031 |

Σύνολο | 40 116 | 4489 | 1692 | 6181 |

[pic][pic][pic]

[1] ΕΕ L 345 της 31.12.2003.

[2] Σύμβαση πλαίσιο για την αξιολόγηση, την παροχή υπηρεσιών αξιολόγησης και υποστήριξης για την αξιολόγηση των επιπτώσεων (EAC/03/06 – 1η Ανανέωση).

[3] Τον βαθμό στον οποίο επιτεύχθηκαν τα αποτελέσματα με λογικό κόστος.