[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 24.7.2006

COM(2006) 416 τελικό

23η ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ(2005)

{SEC(2006) 999}{SEC(2006) 1005}

23 η ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ (2005)

Η έκθεση για τον έλεγχο της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου συντάσσεται κάθε χρόνο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως απάντηση στα διαδοχικά αιτήματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (Ψήφισμα της 9ης Φεβρουαρίου 1983) και των κρατών μελών (Δήλωση αριθ. 19, σημείο 2, που προσαρτάται στη Συνθήκη η οποία υπογράφηκε στο Μάαστριχ στις 7 Φεβρουαρίου 1992). Η έκθεση αυτή ανταποκρίνεται επίσης στα αιτήματα που εκφράστηκαν στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ή του Συμβουλίου για συγκεκριμένους τομείς.

1.1 Εισαγωγή

Κατά την άσκηση των αποκλειστικών αρμοδιοτήτων της ως θεματοφύλακα των συνθηκών, η Επιτροπή πρέπει να διασφαλίζει και να ελέγχει την ομοιόμορφη εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου από τα κράτη μέλη, όπως ορίζεται στο άρθρο 211 της συνθήκης ΕΚ. Το άρθρο 226 ΕΚ προβλέπει ότι η Επιτροπή μπορεί να κινήσει διαδικασία κατά κράτους μέλους το οποίο θεσπίζει ή διατηρεί νομοθεσία ή κανόνες αντίθετους προς το κοινοτικό δίκαιο.

Η Λευκή Βίβλος για την ευρωπαϊκή διακυβέρνηση[1] του 2001 τονίζει ότι η κύρια ευθύνη εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου εναπόκειται στις εθνικές διοικήσεις και τα δικαστήρια των κρατών μελών. Ο κύριος στόχος των διαδικασιών παράβασης είναι να ενθαρρύνονται τα κράτη μέλη να συμμορφώνονται οικειοθελώς με το κοινοτικό δίκαιο το συντομότερο δυνατό. Η Επιτροπή αποβλέπει στην ενίσχυση της συνεργασίας με τα κράτη μέλη μέσω συμπληρωματικών ή εναλλακτικών μεθόδων επίλυσης των προβλημάτων.

Ο έλεγχος της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου είναι ζωτικής σημασίας από την άποψη της τήρησης του δικαίου γενικά και συμβάλλει στο να καταστήσει την αρχή μιας Κοινότητας δικαίου απτή πραγματικότητα για τους πολίτες της Ένωσης και τους οικονομικούς παράγοντες. Οι πολυάριθμες καταγγελίες που υποβάλλουν οι πολίτες των κρατών μελών συνιστούν ουσιαστικό μέσο ανίχνευσης των παραβάσεων του κοινοτικού δικαίου.

Η 23η ετήσια έκθεση - συμπεριλαμβανομένων των παραρτημάτων ως «εγγράφων εργασίας των υπηρεσιών», και των εισηγήσεων των υπηρεσιών της Επιτροπής (SEC(2006) 1005) και των στατιστικών παραρτημάτων (SEC(2006) 999) -, εκθέτει τις δραστηριότητες της Επιτροπής που αφορούν τον έλεγχο της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου κατά τη διάρκεια του 2005.

1.2. Η διεύρυνση της Ένωσης και η κοινοποίηση των μέτρων μεταφοράς των οδηγιών

Το έτος 2005 χαρακτηρίστηκε από την προετοιμασία της διεύρυνσης της Ένωσης στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία. Το ενοποιημένο σύστημα ηλεκτρονικής κοινοποίησης των εθνικών μέτρων μεταφοράς των οδηγιών για τα 25 κράτη μέλη προσαρμόσθηκε για να επιτρέψει στη Βουλγαρία και στη Ρουμανία να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις προηγούμενης κοινοποίησης για τις οδηγίες που αποτελούν το κοινοτικό κεκτημένο. Οι δύο χώρες κοινοποίησαν τα πρώτα μέτρα κατά τα τέλη του 2005.

Κατά τη διάρκεια του 2005, οι Κάτω Χώρες και η Σουηδία εντάχθηκαν στο ηλεκτρονικό σύστημα κοινοποίησης και η Γαλλία, το τελευταίο κράτος μέλος που προοριζόταν να εισέλθει στο σύστημα, ήταν σε προχωρημένο στάδιο προπαρασκευής.

Οι πρόοδοι που σημειώθηκαν όσον αφορά την προσπάθεια κοινοποίησης των εθνικών μέτρων μεταφοράς των οδηγιών στο εθνικό δίκαιο εμφάνιζαν τον Ιανουάριο 2005 ένα μέσο όρο 97,69% για τα 25 κράτη μέλη. Το Μάρτιο αυτή η προσπάθεια είχε ανέλθει στο 98,12% · το Μάιο σε 98,69% · τον Ιούλιο σε 98,78% · το Σεπτέμβριο σε 98,88% · και το Νοέμβριο σε 98,92%[2].

1.3 Οι διαδικασίες παράβασης

Ο συνολικός αριθμός των διαδικασιών παράβασης που κινήθηκαν από την Επιτροπή μειώθηκε από 2993 το 2004 σε 2653 το 2005. Στις 31 Δεκεμβρίου 2005, 1697 υποθέσεις εκκρεμούσαν σε σύνολο 2653 που είχαν καταχωρηθεί. Ο αριθμός καταγγελιών που καταχωρήθηκαν από την Επιτροπή παρουσίασε ελαφρά αύξηση σε σχέση με το 2004 από 1146 σε 1154. Οι καταγγελίες αντιπροσωπεύουν σε συνολικούς όρους περίπου το 43,5% του συνόλου των παραβάσεων που διαπιστώθηκαν το 2005. Ο αριθμός των διαδικασιών που κινήθηκαν από την Επιτροπή στη βάση δικών της ερευνών αυξήθηκε από 328 το 2004 σε 433 το 2005 για τα 25 κράτη μέλη.

Για την ΕΕ 25, ο αριθμός των διαδικασιών λόγω μη κοινοποίησης των μέτρων μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο μειώθηκε κατά 29% σε σχέση με το προηγούμενο έτος: από 1519 σε 1079 υποθέσεις. Αυτή η μείωση εξηγείται από το γεγονός ότι τα στοιχεία του 2004 κάλυπταν όχι μόνο τον τακτικό έλεγχο για την μη μεταφορά οδηγιών των οποίων έληξαν οι προθεσμίες μεταφοράς για τα 15 κράτη μέλη, αλλά εξίσου τον έλεγχο της μη κοινοποίησης για τα 10 νέα κράτη μέλη όσον αφορά όλο το «κοινοτικό κεκτημένο προένταξης».

Το διάστημα που χρειάστηκε για την εξέταση όλων των υποθέσεων παράβασης για την περίοδο μεταξύ 1999 και 2002, το οποίο υπολογίζεται σαν διάστημα που μεσολαβεί μεταξύ της καταχώρησης των υποθέσεων κατά τη συγκεκριμένη περίοδο μέχρι την αποστολή της επιστολής προσφυγής στο Δικαστήριο δυνάμει του άρθρου 226 της συνθήκης ΕΚ, ανέρχεται κατά μέσο όρο σε 24 μήνες. Αν περιοριστούμε στις υποθέσεις παραβάσεων που βασίζονται σε βάσιμη καταγγελία και εκείνων που διαπιστώνονται αυτεπαγγέλτως από τις υπηρεσίες της Επιτροπής, το διάστημα που μεσολάβησε ανέρχεται κατά μέσο όρο σε 35 μήνες. Σε σχέση με τις υποθέσεις παράβασης που βασίζονται σε μη κοινοποίηση των εθνικών μέτρων εκτέλεσης των οδηγιών, το διάστημα που μεσολάβησε ανέρχεται κατά μέσο όρο σε 15 μήνες.

1.4 Εφαρμογή της Ανακοίνωσης της Επιτροπής για τη βελτίωση του ελέγχου της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου COM(2002)725

Οι υπηρεσίες της Επιτροπής συγκεκριμενοποίησαν την εφαρμογή με ειδικό τρόπο μέσω της επιτάχυνσης της ανάλυσης και της επεξεργασίας των περιπτώσεων παράβασης και της αυξημένης τήρησης του κώδικα ορθής διοικητικής συμπεριφοράς όσον αφορά τις επαφές με τους καταγγέλλοντες. Η θεμελιώδης αρχή της ισότητας μεταχείρισης των κρατών μελών τηρήθηκε σε συνδυασμό με μια ευρεία κλίμακα μη νομοθετικών μέτρων για να αποτραπούν ενδεχόμενα προβλήματα εφαρμογής. Στο συγκεκριμένο πλαίσιο πρέπει να τονισθεί η εφαρμογή προληπτικών μηχανισμών για να διευκολυνθεί η μεταφορά «δύσκολων» οδηγιών· τα συστήματα κοινοποίησης των σχεδίων νέων κανόνων· η συμμετοχή σε φόρα για να παρουσιαστούν οι κατευθυντήριες γραμμές μεταφοράς· οι ενισχυμένες πολυμερείς επαφές όπως οι συνεδριάσεις-πακέτα «μεταφορά», οι διασκέψεις, σεμινάρια και «εργαστήρια»· η δημιουργία «δικτύων εφαρμογής» και διμερών μηχανισμών διαβουλεύσεων για να δημιουργηθεί «ένας διαρθρωμένος διάλογος»· και η ενίσχυση της επικοινωνίας με το κοινό ιδιαίτερα μέσω του Europa. Στο πλαίσιο επίλυσης προβλημάτων και καταγγελιών, αυξήθηκε σημαντικά η χρήση του SOLVIT. Οι επιθεωρήσεις συνέχισαν να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στον τομέα της ασφάλειας τροφίμων, του αέρα, των θαλασσίων υδάτων και του ελέγχου ασφάλειας των πυρηνικών υλών, καθώς και στον τομέα του ελέγχου των επιπέδων περιβαλλοντικής ραδιενέργειας.

1.5 Παραβάσεις που συνδέονται με αναφορές που υποβλήθηκαν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Οι αναφορές στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποτελούν πολύτιμη πηγή πληροφοριών για την ανίχνευση παραβάσεων του κοινοτικού δικαίου. Οι στατιστικές καταδεικνύουν ότι ένας αριθμός αναφορών που κυμαίνεται μεταξύ του ενός τετάρτου και του ενός τρίτου συνδέονται με διαδικασίες παράβασης ή οδηγούν σ' αυτές. Υπάρχουν θέματα, όπως η καταχώρηση αυτοκινήτων ή οι πολεοδομικοί νόμοι στην Ισπανία, που δίνουν λαβή σε πολλές αναφορές καθώς και σε καταγγελίες. Σε πολλές περιπτώσεις αυτές συμπίπτουν με την ταυτόχρονη υποβολή καταγγελίας στην Επιτροπή. Το ποσοστό αναφορών ποικίλει σημαντικά ανάλογα με τον τομέα, μεταξύ 10 για τον τομέα των επιχειρήσεων και της βιομηχανίας και 179 για τον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος. Οι αναφορές συγκεντρώνονται κυρίως στους τομείς του περιβάλλοντος και της εσωτερικής αγοράς.

Στον τομέα της περιβαλλοντικής προστασίας, ένας μεγάλος αριθμός αναφορών που συνδέονται με τρέχουσες διαδικασίες παράβασης αφορούσε το ζήτημα της υλοποίησης μιας αξιολόγησης των επιπτώσεων στο περιβάλλον. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι αναφορές αυτές αφορούσαν την κατασκευή αυτοκινητοδρόμων, ηλεκτρικών γραμμών υψηλής τάσης ή αεροδρομίων, ενίοτε σε σχέση περιοχές ειδικού χαρακτήρα ή προστασίας της άγριας πανίδας και χλωρίδας. Όσον αφορά την άγρια πανίδα και χλωρίδα, έχουν κατατεθεί αναφορές για να απαγορευθεί το κυνήγι αγρίων πτηνών σε ορισμένα από τα νέα κράτη μέλη και να προστατευθούν οι λύκοι και οι χελώνες. Μια σειρά προβλημάτων που συνδέονται με τους κανόνες ποιότητας του ύδατος καλύφθηκε εξίσου με αναφορές, οι οποίες, συχνά, φέρουν στο φως ιδιαίτερα προβλήματα που οφείλονται στις τοπικές συνθήκες.

Στους σημαντικούς τομείς της εσωτερικής αγοράς, σημαντικός αριθμός και μεγάλη κλίμακα θεμάτων έχουν εξίσου τεθεί μέσω αναφορών. Όπως συμβαίνει συχνά, επιμέρους θέματα αναγνώρισης επαγγελματικών προσόντων συνιστούν μεγάλο μέρος των αναφορών και συνδέονται ως επί το πλείστον με καθυστερημένη μεταφορά οδηγιών στο εθνικό δίκαιο. Ο τομέας των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών επίσης απαριθμεί σημαντικό όγκο αναφορών που έχουν σχέση με τα δικαιώματα των μετόχων, την τραπεζική και τις ασφάλειες. Ακόμα και αν σημαντικός αριθμός αναφορών δεν γεννά ζητήματα που εμπίπτουν στο πεδίο του κοινοτικού δικαίου, η διαδικασία επιτρέπει τη χορήγηση διευκρινίσεων στους ενδιαφερόμενους. Καλύφθηκαν επίσης μεμονωμένες ιδιαίτερα σημαντικές υποθέσεις όπως η «Lloyds» και «Equitable Life Assurance Society» καθώς και προβλήματα με διασυνοριακές πληρωμές σε ευρώ. Οι υπηρεσίες γενικότερα αποτελούν ένα άλλο σημαντικό τομέα αναφορών, συμπεριλαμβανομένου του ζητήματος της εγκατάστασης παραβολικών κεραιών. Τέλος, σειρά ζητημάτων, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων θεμάτων ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων προέκυψαν σε αναφορές που αφορούσαν νόμους πολεοδομικής ανάπτυξης στη Βαλέντσια της Ισπανίας, που αποτέλεσε το αντικείμενο έκθεσης από την επιτροπή αναφορών του Κοινοβουλίου στις 13 Δεκεμβρίου 2005.

Αυτή η πληροφορία επιβεβαιώνει τον όγκο, την ποικιλία και τη σημασία των εγειρόμενων θεμάτων και επιβεβαιώνει το λεπτομερή χαρακτήρα της εργασίας στην οποία οφείλει να προβεί η Επιτροπή για να εξετάσει, εξηγήσει και αναλύσει τα διάφορα ζητήματα τόσο από την άποψη της δικής της εξουσίας να κινεί διαδικασία παράβασης όσο και της ανάγκης να τηρεί ενημερωμένους τους προσφεύγοντες και την επιτροπή αναφορών.

1.6 Σημαντικές εξελίξεις ανά τομέα δραστηριότητας της Επιτροπής

Στη συνέχεια παρουσιάζονται τα σημαντικά γεγονότα ανά τομέα.

Στο γεωργικό τομέα, οι δραστηριότητες ελέγχου της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου αναπτύσσονται σύμφωνα με δύο άξονες που αποσκοπούν ο ένας στην εξάλειψη των εμποδίων της ελεύθερης κυκλοφορίας των γεωργικών προϊόντων και ο άλλος στην αποτελεσματική και ορθή εφαρμογή πιο εξειδικευμένων μηχανισμών της γεωργικής νομοθεσίας.

Στον τομέα της ελεύθερης κυκλοφορίας των γεωργικών προϊόντων, επιβεβαιώθηκε η τάση που υπάρχει να μειωθούν τα κλασικά εμπόδια στην ελεύθερη κυκλοφορία των γεωργικών προϊόντων.

Όσον αφορά τον έλεγχο της εφαρμογής των ειδικών κανόνων της κοινής γεωργικής πολιτικής, η Επιτροπή φρόντισε κυρίως να μην αποδυναμωθεί η προστασία ορισμένων γεωγραφικών ονομασιών που έχει επιτευχθεί στο επίπεδο της Κοινότητας, στο πλαίσιο της πολιτικής ποιότητας των γεωργικών προϊόντων, λόγω συμπεριφορών ή ερμηνειών αντίθετων προς το κοινοτικό δίκαιο, όπως μπόρεσε να διαπιστωθεί στη Γερμανία σε σχέση με την υπόθεση « Parmigiano Reggiano ».

Η δράση της Επιτροπής συνέχισε εξίσου να επιδιώκει το στόχο να υπενθυμίζει στα κράτη μέλη την υποχρέωσή τους να κοινοποιούν τις ετήσιες εκθέσεις για όλα τα υφιστάμενα στο γεωργικό τομέα καθεστώτα κρατικής ενίσχυσης.

Σε σχέση με τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο των οδηγιών που υπάγονται στο γεωργικό τομέα, οι δραστηριότητες ελέγχου της κοινοποίησης των εθνικών μέτρων μεταφοράς επέτρεψαν να κοινοποιηθούν τα εθνικά κείμενα που μεταφέρουν στο εθνικό δίκαιο τις εν λόγω οδηγίες.

Στον τομέα της εκπαίδευσης και του πολιτισμού, η Επιτροπή έχει επίγνωση των δυσκολιών που υφίστανται όσον αφορά την αναγνώριση των διπλωμάτων. Στον τομέα της ακαδημαϊκής αναγνώρισης αποκλείεται οποιαδήποτε νομοθετική εναρμόνιση. Φαίνεται πιο λογικό να ευνοηθεί η πολιτική συνεργασία και η προσέγγιση των συστημάτων. Οι εθνικές αρχές είναι παρά ταύτα υποχρεωμένες να απέχουν από κάθε άμεση ή έμμεση διακριτική μεταχείριση λόγω της ιθαγένειας.

Η Επιτροπή παρακολούθησε υποθέσεις που αφορούν το κόστος και την διάρκεια των διαδικασιών ακαδημαϊκής αναγνώρισης. Η αξίωση ιδιαίτερα υψηλών ποσών για την αναγνώριση τίτλων που έχουν αποκτηθεί στα άλλα κράτη μέλη μπορεί να έχει σαν αποτέλεσμα να εγείρει εμπόδια στη διεθνική κινητικότητα των φοιτητών και στην πρόσβαση στην εκπαίδευση. Όσον αφορά τις προϋποθέσεις πρόσβασης στην εκπαίδευση, οι κοινοτικές διατάξεις εξασφαλίζουν την ισότητα μεταχείρισης κοινοτικών και εθνικών φοιτητών όσον αφορά την πρόσβαση στην εκπαίδευση (άρθρο 12, 149, 150 ΕΚ). Η Επιτροπή κίνησε διαδικασία παράβασης κατά της Αυστρίας όσον αφορά τις προϋποθέσεις πρόσβασης στην αυστριακή πανεπιστημιακή εκπαίδευση για τους κοινοτικούς υπηκόους, στο πλαίσιο της οποίας προσέφυγε το 2004 στο Δικαστήριο. Η Αυστρία έλαβε ορισμένα μέτρα για να συμμορφωθεί με την απόφαση του δικαστηρίου, τα οποία αναλύονται επί του παρόντος από τις υπηρεσίες της Επιτροπής.

Η Επιτροπή συνεχίζει να δέχεται μεγάλο αριθμό επιστολών των πολιτών σε σχέση με τα δικαιώματα των φοιτητών για υποτροφίες, δάνεια, και άλλα μετά την έκδοση της απόφασης Bidar (C209/03).

Όσον αφορά τον τομέα της απασχόλησης πρέπει να υπενθυμισθεί ότι στον τομέα της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων, ο έλεγχος της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου αφορά κυρίως προβλήματα κακής εφαρμογής των διατάξεων της συνθήκης ΕΚ και των κανονισμών που ισχύουν στον συγκεκριμένο τομέα, τα οποία περιήλθαν στη γνώση της Επιτροπής από ατομικές καταγγελίες πολιτών, ενώ στους άλλους τομείς (όροι εργασίας, υγείας και ασφάλειας στον τόπο εργασίας, καθώς και η ισότητα μεταχείρισης μεταξύ ανδρών και γυναικών), πρόκειται κυρίως για προβλήματα μη συμφωνίας και μη κοινοποίησης των εθνικών μέτρων μεταφοράς των οδηγιών που τροφοδοτούν τις διαδικασίες παράβασης.

Όσον αφορά τον τομέα της μη διακριτικής μεταχείρισης του άρθρου 13 ΕΚ, το Δικαστήριο εξέδωσε τις πρώτες αποφάσεις του με τις οποίες καταδικάζει τα συγκεκριμένα κράτη μέλη για αθέτηση της υποχρέωσής τους να κοινοποιήσουν τα εθνικά μέτρα μεταφοράς των οδηγιών 2000/43 και/ή 2000/78, των οποίων η προθεσμία μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο έληξε το 2003. Οι διαδικασίες συνεχίζονται ως εκ τούτου υπό το πρίσμα του άρθρου 228 ΕΚ. Εξάλλου, μετά από εμπεριστατωμένη εξέταση μέτρων μεταφοράς της οδηγίας 2000/43, κινήθηκαν διαδικασίες μη συμμόρφωσης για σημαντικό αριθμό κρατών μελών της ΕΕ 15.

Ο έλεγχος της εφαρμογής του κοινοτικού κεκτημένου από τα νέα κράτη μέλη αποτέλεσε μια άλλη σημαντική προτεραιότητα. Η περιοδική και συστηματική διαδικασία εποπτείας παρατάθηκε πέραν της 1ης Μαΐου 2004.

Επιπλέον, έγινε εμπεριστατωμένος έλεγχος των εθνικών μέτρων που ελήφθησαν από διάφορα κράτη μέλη της ΕΕ 15 κατ’ εφαρμογή των μεταβατικών διατάξεων που προσαρτώνται στην πράξη προσχώρησης του 2003. Ανάλογα με την περίπτωση κινήθηκαν διαδικασίες παράβασης.

Ο τομέας των επιχειρήσεων και της βιομηχανίας (εσωτερική αγορά προϊόντων), στις 31 Δεκεμβρίου 2005, ήταν υπεύθυνος για 504 οδηγίες και για την εφαρμογή του άρθρου 28 ΕΚ. Οι 333 διαδικασίες παράβασης που κινήθηκαν το 2005 στο πλαίσιο αυτής της νομοθεσίας (194 σε σχέση με τις οδηγίες και 141 σε σχέση με το άρθρο 28 ΕΚ) συνιστούν το 9,4% του συνόλου των διαδικασιών που κινήθηκαν από την Επιτροπή το 2005. Αυτό σημαίνει ότι υπήρξε αύξηση του αριθμού διαδικασιών τις οποίες διαχειρίζεται η ΓΔ Επιχειρήσεις και Βιομηχανία σε σχέση με το 2004 και το 2003 (249 και 218 διαδικασίες αντίστοιχα).

Όσον αφορά τις οδηγίες, όπως και κατά τα προηγούμενα έτη, ο μεγαλύτερος αριθμός διαδικασιών είναι οι διαδικασίες λόγω παράληψης κοινοποίησης των εθνικών μέτρων μεταφοράς (129, εκ των οποίων 101 κινήθηκαν το 2005). Οι πλέον θιγόμενοι τομείς υπήρξαν ο φαρμακευτικός τομέας και ο τομέας των αυτοκινήτων, στους οποίους κινήθηκαν 15 νέες διαδικασίες για μη συμμόρφωση και 10 λόγω κακής εφαρμογής κατά το 2005 (σε σύγκριση 53 και 6 λόγω μη συμμόρφωσης, και 10 και 3 λόγω κακής εφαρμογής, το 2003 και το 2004 αντίστοιχα).

Όπως και κατά τα προηγούμενα έτη, η οδηγία 98/34/ΕΚ σχετικά με την διαδικασία προηγούμενης πληροφόρησης για τα εθνικά σχέδια τεχνικών κανόνων για τα προϊόντα διαδραμάτισε πολύ σημαντικό ρόλο για την πρόληψη των εμποδίων στην λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και για την ανταλλαγή πληροφοριών με τα κράτη μέλη και μεταξύ αυτών. Λόγω κυρίως της διεύρυνσης - τα νέα κράτη μέλη ήταν υπεύθυνα για περίπου το ένα τρίτο των κοινοποιήσεων που ελήφθησαν - ο αριθμός κοινοποιήσεων αυξήθηκε περισσότερο από 30 % το 2005.

Στον τομέα του περιβάλλοντος, κατά το 2005, η έγκαιρη και ορθή εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου συνέχισε να αποτελεί σημαντική προτεραιότητα της Επιτροπής. Η Επιτροπή συνέχισε να δίνει έμφαση στη βελτίωση του αποτελεσματικού χειρισμού εκκρεμών υποθέσεων παράβασης. Εντούτοις, ο συγκεκριμένος τομέας έχει ακόμα υψηλό αριθμός υποθέσεων που εκκρεμούν στην Επιτροπή. Το 2005, απαριθμούσε περίπου το ένα τέταρτο του συνολικού αριθμού εκκρεμών υποθέσεων λόγω μη συμμόρφωσης με το κοινοτικό δίκαιο [3].

Η μείωση του αριθμού των εκκρεμών υποθέσεων οφείλεται κυρίως στην πιο ορθολογική διαχείριση των καταγγελιών και παραβάσεων. Δόθηκε προτεραιότητα στην αντιμετώπιση διαρθρωτικών προβλημάτων των κρατών μελών μέσω της πρακτικής της συγκέντρωσης υποθέσεων που αφορούν το ίδιο αντικείμενο και της αντιμετώπισης συστηματικών προβλημάτων κακής εφαρμογής μέσω οριζοντίων διαδικασιών. Επιπλέον, σαν αποτέλεσμα της συστηματικής παρακολούθησης μέσω συνεδριάσεων-πακέτων και διμερών συσκέψεων με τα κράτη μέλη, τακτοποιήθηκαν ορισμένες εκκρεμείς υποθέσεις. Η μείωση του αριθμού υποθέσεων θα επιτρέψει στις υπηρεσίες της Επιτροπής να επικεντρωθούν στην κακή μεταφορά οδηγιών, στη μη συμμόρφωση με θεμελιώδεις δευτερεύουσες υποχρεώσεις σύμφωνα με την κοινοτική περιβαλλοντική νομοθεσία και σε συστηματικά προβλήματα κακής εφαρμογής.

Για να συνδράμουν στην εξέταση καταγγελιών και παραβάσεων, η Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος δημιούργησε το 2005 task forces επιφορτισμένες με την εφαρμογή. Η εργασία αυτών των task forces κατέληξε στον καθορισμό ενός περιεκτικού συνόλου προληπτικών μέτρων για την τόνωση της εφαρμογής της νομοθεσίας που αφορά την προστασία της φύσης, τον αέρα, τα απόβλητα, τα ύδατα και την αξιολόγηση αντικτύπου για το περιβάλλον, που αποτελούν τους πέντε τομείς με τον υψηλότερο αριθμό εκκρεμών υποθέσεων. Αυτές από κοινού ανέρχονται σε ποσοστό περίπου 90% του συνολικού αριθμού καταγγελιών και παραβάσεων στον τομέα του περιβάλλοντος.

Στον τομέα της πολιτικής του ανταγωνισμού , οι προτεραιότητες κατά το έτος 2005 αφορούν τον έλεγχο της μεταφοράς της οδηγίας για τον ανταγωνισμό που αποτελεί μέρος του κανονιστικού πλαισίου για τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες, καθώς και της οδηγίας για τη διαφάνεια (και οι δύο βασίζονται στο άρθρο 86 ΕΚ). Όσον αφορά τις ατομικές υποθέσεις, η Επιτροπή εξέτασε περισσότερες καταγγελίες υπό το φως του άρθρου 86 σε συνδυασμό με το άρθρο 82 ΕΚ.

Στον τομέα της κοινωνίας των πληροφοριών το κανονιστικό πλαίσιο για τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες που θεσπίσθηκε από την ΕΕ το 2005 επιδιώκει τρεις μεγάλους στόχους της στρατηγικής της Λισαβόνας – τη δημιουργία σταθερού και προβλέψιμου κανονιστικού περιβάλλοντος, την ενθάρρυνση της καινοτομίας και την τόνωση νέων επενδύσεων σε επικοινωνιακά δίκτυα και υπηρεσίες. Δεδομένου ότι όλα τα κράτη μέλη πλην ενός (Ελλάδα) έχουν ολοκληρώσει τη μεταφορά, το ενδιαφέρον επικεντρώθηκε στον έλεγχο της ορθής εφαρμογής. Η Επιτροπή εξέτασε ιδιαίτερα τους κύριους προβληματισμούς που εκφράστηκαν στο παράρτημα της έκθεσης εφαρμογής 2004[4]. Οι διαδικασίες παράβασης επικεντρώθηκαν, κατά προτεραιότητα στο μεταβατικό καθεστώς, στην ανεξαρτησία και τις αρμοδιότητες των εθνικών ρυθμιστικών αρχών, στις καθυστερήσεις επανεξέτασης των σχετικών αγορών, στον προσδιορισμό ενός καθολικού παρόχου υπηρεσιών, καθώς και σε θέματα που ενδιαφέρουν τους καταναλωτές, όπως η ευχέρεια μεταφοράς του αριθμού, οι υπηρεσίες καταλόγου, ο ενιαίος ευρωπαϊκός αριθμός κλήσης έκτακτης ανάγκης (112) και η προστασία έναντι μη ζητηθέντων μηνυμάτων (spam).

Ο κύριος στόχος της οδηγίας «Τηλεόραση χωρίς σύνορα» είναι να δημιουργήσει τις απαραίτητες προϋποθέσεις για την ελεύθερη κυκλοφορία τηλεοπτικών προγραμμάτων στο εσωτερικό της Ένωσης. Για να επιτρέψει στην Επιτροπή να προσδιορίσει το κατά πόσον τα κράτη μέλη εφαρμόζουν ορθά τους κανόνες της προαναφερόμενης οδηγίας για την τηλεοπτική διαφήμιση, η οδηγία προσέφυγε κυρίως σε εποπτεία που πραγματοποιείται από ανεξάρτητο σύμβουλο ο οποίος επιλέγεται μετά από πρόσκληση υποβολής προσφοράς για τη σύναψη δημόσιας σύμβασης.

Η οδηγία για την περαιτέρω χρήση πληροφοριών του δημόσιου τομέα (PSI) επιδιώκει τρεις κύριους στόχους: πρώτον, να διευκολύνει τη δημιουργία υπηρεσιών σε όλη την Κοινότητα βασισμένων σε πληροφορίες του δημοσίου τομέα, δεύτερον, να τονώσει την αποτελεσματική διασυνοριακή χρήση των πληροφοριών του δημοσίου τομέα για να δημιουργήσει υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας και τέλος, να περιορίσει τις νοθεύσεις του ανταγωνισμού στην κοινοτική αγορά. Σαν προτεραιότητα, κινήθηκαν διαδικασίες παράβασης κατά εκείνων των κρατών μελών που δεν κοινοποίησαν εγκαίρως εθνικά μέτρα μεταφοράς της οδηγίας.

Στον τομέα της δικαιοσύνης, ελευθερίας και ασφάλειας το 2005 έληξαν για τα κράτη μέλη οι προθεσμίες μεταφοράς δύο σημαντικών οδηγιών[5] οι οποίες χορηγούν σημαντικά δικαιώματα σε υπηκόους τρίτων χωρών. Δύο ακόμα σημαντικές οδηγίες θα πρέπει να μεταφερθούν το 2006 (οδηγίες 2003/109[6] και 2004/83[7]). Για το συγκεκριμένο λόγο το 2005 η προτεραιότητα που δόθηκε στον τομέα της μετανάστευσης και του ασύλου ήταν η παροχή συνδρομής σε κράτη μέλη κατά τη διαδικασία μεταφοράς και εφαρμογής των συγκεκριμένων πράξεων. Ένα άλλο σημαντικό ζήτημα που απορρέει εξίσου από το πρόγραμμα της Χάγης ήταν ο αποτελεσματικός έλεγχος της εφαρμογής αυτών των πράξεων στα κράτη μέλη. Επιπλέον, ξεκίνησε εξωτερική μελέτη για τον έλεγχο της εφαρμογής και της μεταφοράς της οδηγίας 2003/9/ΕΚ από τα κράτη μέλη.

Στον τομέα της εσωτερικής αγοράς , κατά τη διάρκεια του έτους 2005, η Επιτροπή επεδίωξε να ενισχύσει την πολιτική σημασία των δράσεων που διεξήγαγε όσον αφορά την εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου.

Στο πλαίσιο της παρακολούθησης της σύστασης της 12ης Ιουλίου 2004 για τις βέλτιστες πρακτικές στον τομέα της μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο[8], μετά από επιστολή που απευθύνθηκε στις 3 Μαΐου 2005 από τον επίτροπο McCreevy στο σύνολο των κρατών μελών, η ΓΔ Εσωτερική Αγορά μπόρεσε να συγκεντρώσει πληροφορίες για τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιήθηκε σε εθνικό επίπεδο η συγκεκριμένη σύσταση. Αυτή η έρευνα αποκάλυψε ότι σημαντικός αριθμός των συστάσεων που διατυπώθηκαν από την Επιτροπή μεταφράστηκαν σε συγκεκριμένες ενέργειες.

Όσον αφορά τον έλεγχο της μεταφοράς, η ΓΔ Εσωτερική Αγορά εξέτασε το 2005, το μεγαλύτερο μέρος 1300 περίπου εθνικών μέτρων μεταφοράς που κοινοποιήθηκαν από τα νέα κράτη μέλη, τα οποία καλύπτουν το ισχύον κεκτημένο την 1η Μαΐου 2004. Αυτή η σημαντική εργασία έδωσε λαβή στην έναρξη 259 διαδικασιών παράβασης εκ των οποίων μόνο 85 παραμένουν ανοικτές μέχρι σήμερα.

Η ΓΔ Εσωτερική Αγορά ξεκίνησε επίσης το 2005 προβληματισμό για τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να βελτιστοποιηθεί ο αντίκτυπος, τόσο ο νομικός όσο και ο οικονομικός, των διαδικασιών παράβασης για τις οποίες είναι αρμόδια. Αυτός ο προβληματισμός στηρίζεται στα πρώτα μέτρα εσωτερικού χαρακτήρα που ελήφθησαν από το 2003 στο πλαίσιο της εφαρμογής της ανακοίνωσης του 2002.

Στον τομέα της υγείας και της προστασίας των καταναλωτών, η Επιτροπή ελέγχει την εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας μέσω διαφόρων δράσεων οι οποίες λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες των διαφόρων τομέων.

Η ολοκληρωμένη προσέγγιση στον τομέα της ασφάλειας τροφίμων στοχεύει να εξασφαλίσει υψηλό επίπεδο ασφάλειας τροφίμων, υγείας, καλής μεταχείρισης των ζώων και της υγείας των φυτών στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης με συνεκτικά μέτρα και με κατάλληλη εποπτεία, κατοχυρώνοντας ταυτόχρονα την αποτελεσματική λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.

Η Υπηρεσία Τροφίμων και Κτηνιατρικών Θεμάτων διαδραματίζει πρωταρχικό ρόλο στον έλεγχο της ορθής εφαρμογής αυτών των διατάξεων. Η εν λόγω Υπηρεσία πραγματοποιεί επιθεωρήσεις στα κράτη μέλη και στις τρίτες χώρες που εξάγουν προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Κάθε έτος, η Υπηρεσία επεξεργάζεται ένα πρόγραμμα επιθεώρησης το οποίο προσδιορίζει τους κατά προτεραιότητα τομείς και χώρες επιθεώρησης. Το πρόγραμμα αναθεωρείται ενδιάμεσα για να εξασφαλίσει την προσαρμογή του στην επικαιρότητα. Τα συμπεράσματα των επιθεωρήσεων συντάσσονται στις εκθέσεις επιθεώρησης που περιλαμβάνουν συστάσεις.

Η προστασία των καταναλωτών αποτελεί μια από τις κοινοτικές δράσεις που στοχεύει στην καλύτερη ποιότητα ζωής των ευρωπαίων πολιτών. Η εφαρμογή της κοινοτικής πολιτικής στο συγκεκριμένο τομέα περιλαμβάνει κυρίως την ανάπτυξη κοινοτικής νομοθεσίας προορισμένης να υπερασπιστεί τα συμφέροντα, την υγεία και την ασφάλεια των καταναλωτών στην ενιαία αγορά. Η κοινοτική δράση στοχεύει κυρίως να εγκαθιδρύσει συστήματα προσφυγής, τα οποία να επιτρέπουν στον κοινοτικό καταναλωτή να επικαλεστεί τα δικαιώματά του χωρίς να χρειάζεται να προσφύγει σε δικαστικές διαδικασίες.

Η Επιτροπή, για την οποία η υγεία αποτελεί ουσιαστική προτεραιότητα, καταβάλλει προσπάθειες να βελτιώσει τη δημόσια υγεία στην Ευρωπαϊκή Ένωση, να προλάβει τις ανθρώπινες ασθένειες και νόσους καθώς και τις απειλές της ανθρώπινης υγείας. Το μεγαλύτερο μέρος των οδηγιών που ρυθμίζουν το συγκεκριμένο τομέα έληξε το 2005. Η δράση της Επιτροπής επικεντρώθηκε ουσιαστικά στον έλεγχο της θέσπισης των μέτρων μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο.

Στον τομέα της ενέργειας και των μεταφορών, εξετάσθηκαν 622 υποθέσεις παράβασης μεταξύ των οποίων 247 παραβάσεις για μη κοινοποίηση των εθνικών μέτρων μεταφοράς των οδηγιών και 375 παραβάσεις που αφορούν τη μη σύμφωνη μεταφορά των οδηγιών ή την κακή εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου. Διαπιστώνεται αύξηση των παραβάσεων (314 νέοι φάκελοι παραβάσεων). Σε 12 υποθέσεις, το Δικαστήριο εξέδωσε απόφαση για αθέτηση υποχρέωσης. Το ποσοστό μεταφοράς για τις οδηγίες «ενέργεια» βελτιώθηκε σε 97,6%· στον τομέα των «μεταφορών», οι καθυστερήσεις κατά τη μεταφορά των οδηγιών καλύπτονται πιο αργά, ενώ το ποσοστό μεταφοράς των οδηγιών «μεταφορές» ανέρχεται μόνο σε 96%.

Πρέπει να παρατηρηθεί ότι η κατανομή μεταξύ των υποθέσεων μη κοινοποίησης και των άλλων υποθέσεων παράβασης (μη συμμόρφωση, κακή εφαρμογή) αντεστράφη. Το ποσοστό των υποθέσεων μη κοινοποίησης, το Δεκέμβριο 2005, δεν υπερβαίνει το 29%. Αυτή η αντιστροφή επιβεβαιώνεται από τον αριθμό προειδοποιητικών επιστολών και αιτιολογημένων γνωμών που απεστάλησαν σε υποθέσεις μη συμμόρφωσης, οι οποίες υπερδιπλασιάστηκαν.

Στον τομέα της ενέργειας, η Επιτροπή αποφάσισε να προσφύγει στο Δικαστήριο κατά 6 κρατών μελών λόγω παράλειψης μεταφοράς στο εθνικό τους δίκαιο της μιας ή της άλλης εκ των δύο οδηγιών το 2003 σχετικά με την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου. Αυτές οι δύο οδηγίες αποτελούν ουσιαστικά στοιχεία για να κατοχυρωθεί το άνοιγμα των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου στην Ευρώπη.

Εξάλλου, οι υπηρεσίες αύξησαν τις δραστηριότητές τους δίωξης παραβάσεων στον τομέα της συνθήκης Ευρατόμ, με δράσεις που αφορούν όχι μόνο το κεκτημένο στον τομέα της ακτινοπροστασίας, αλλά εξίσου άλλες υποχρεώσεις που συνδέονται με τον έλεγχο της ασφάλειας των πυρηνικών υλών, τις εξωτερικές σχέσεις και τον ρόλο του Οργανισμού Εφοδιασμού Ευρατόμ.

Στον τομέα των μεταφορών, η Επιτροπή συνέχισε την εξέταση της μεταφοράς της «πρώτης δέσμης μέτρων για τους σιδηροδρόμους» και την ορθή εφαρμογή της οδηγίας « Eurovignette » για το ευρωπαϊκό τέλος κυκλοφορίας.

Στον αεροπορικό τομέα, η Επιτροπή κίνησε διαδικασίες ενώπιον του δικαστηρίου κατά 5 κρατών μελών τα οποία δεν κοινοποίησαν τα μέτρα μεταφοράς της οδηγίας 2002 για την προοδευτική απομάκρυνση των πλέον θορυβωδών αεροπλάνων από τα αεροδρόμια της ΕΕ. Η Επιτροπή αποφάσισε επίσης να προσφύγει στο Δικαστήριο κατά 4 κρατών μελών που δεν έχουν ακόμα θεσπίσει σύστημα αποτελεσματικών, ανάλογων και αποτρεπτικών κυρώσεων έναντι των αεροπορικών εταιριών που διαπράττουν παράβαση ούτε έχουν φροντίσει ώστε οι κυρώσεις αυτές να εφαρμόζονται ορθά σύμφωνα με τον κανονισμό που προσφέρει στους επιβάτες ενισχυμένη προστασία σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης, ακύρωσης πτήσης ή σημαντικής καθυστέρησης.

Τέλος, στον τομέα της θαλάσσιας ασφάλειας, η Επιτροπή συνέχισε κυρίως να διώκει τα κράτη μέλη που δεν τηρούν την κοινοτική νομοθεσία σχετικά με τον έλεγχο από το κράτος λιμένα και με τη βελτίωση της διαθεσιμότητας και της χρήσης των λιμενικών εγκαταστάσεων παραλαβής αποβλήτων και καταλοίπων φορτίου σκαφών.

Στον τομέα της αλιείας, η αειφόρος διαχείριση των θαλάσσιων έμβιων πόρων ανταποκρίνεται σε μακροπρόθεσμα κοινωνικά και οικονομικά συμφέροντα.

Στο πλαίσιο της εφαρμογής των κανόνων που αφορούν τη διατήρηση των πόρων, δόθηκε ιδιαίτερη προσοχή στην τήρηση των προδιαγραφών που αφορούν τον έλεγχο της εφαρμογής των τεχνικών μέτρων διατήρησης (ελάχιστο μέγεθος των ειδών)· την υπέρβαση των ποσοτικών περιορισμών αλιευμάτων· την κοινοποίηση ορισμένων δεδομένων αλιευμάτων και αλιευτικής προσπάθειας· τη χρήση παρασυρόμενων απλαδιών διχτυών.

Η Επιτροπή ανέλαβε τη δέσμευση να δημιουργήσει τον ευρωπαϊκό οργανισμό ελέγχου της αλιείας[9], ο οποίος έχει σαν στόχο να ενισχύσει την αποτελεσματικότητα της εφαρμογής της νομοθεσίας χάρη στον συντονισμό των κοινοτικών και εθνικών μέσων ελέγχου και εποπτείας των δραστηριοτήτων αλιείας.

Στον τομέα της φορολογίας και των τελωνείων, κατά το 2005, καταχωρήθηκαν και αναλύθηκαν πολυάριθμες νέες αιτήσεις εκ μέρους των πολιτών και της κοινωνίας των πολιτών. Διαπιστώθηκαν επίσης ορισμένες νέες υποθέσεις παράβασης μέσω ερευνών των υπηρεσιών.

Γενικά υπήρξαν σημαντικές αλλαγές όσον αφορά τον έλεγχο της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου στον τομέα της φορολογίας, στον οποίο ακολουθήθηκε μια πιο ενεργητική πολιτική όσον αφορά τις παραβάσεις ιδιαίτερα όσον αφορά τα νέα κράτη μέλη. Παρά τη μεταφορά του ισχύοντος παράγωγου κοινοτικού δικαίου, υπάρχει ακόμα σημαντικός αριθμός ενδεχόμενων παραβάσεων στην εθνική νομοθεσία.

Η ταχέως αναπτυσσόμενη νομολογία του Δικαστηρίου στο θέμα της άμεσης φορολογίας επικέντρωσε επίσης τις προτεραιότητες σε μια συνεκτική παρακολούθηση και εφαρμογή των αποφάσεων στα διάφορα κράτη μέλη. Ο έλεγχος του συμβιβάσιμου της νομοθεσίας των κρατών μελών με τη συνθήκη ΕΚ όσον αφορά την πληρωμή μερισμάτων αποτέλεσε επίσης βασική δραστηριότητα.

Ο εξονυχιστικός έλεγχος της νομοθεσίας των νέων κρατών μελών το 2005 κατέληξε σε σημαντικό αριθμό υποθέσεων παράβασης λόγω μη κοινοποίησης της εθνικής νομοθεσίας εφαρμογής ή λόγω κακής εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου σχετικά με την έμμεση φορολογία (ΦΠΑ και φορολογία αυτοκινήτων). Πραγματοποιήθηκε επίσης έλεγχος της νομοθεσίας που μεταφέρει πρόσφατες οδηγίες.

Στον τομέα του προϋπολογισμού , γενικά, η Επιτροπή χρειάστηκε να συνεχίσει να ερευνά όλες τις υποθέσεις στις οποίες οι παραβιάσεις της κοινοτικής νομοθεσίας κατέληξαν σε εσφαλμένη ή καθυστερημένη πληρωμή των ιδίων πόρων και άλλων εσόδων.

Στον τομέα των κοινοτικών στατιστικών η δράση ελέγχου της εφαρμογής της κοινοτικής στατιστικής νομοθεσίας αποτέλεσε σημαντική προτεραιότητα κατά τη διάρκεια του έτους. Για να εξασφαλισθεί η ορθή εφαρμογή του στατιστικού κεκτημένου , η Επιτροπή κατέβαλε προσπάθεια να αναπτύξει καλύτερη πληροφόρηση και συνεργασία με τα κράτη μέλη. Το μεγαλύτερο μέρος φακέλων τέθηκε στο αρχείο: από τις 13 διαδικασίες παράβασης που εκκρεμούσαν το 2004, 10 μπόρεσαν να τεθούν στο αρχείο.

Η διαδικασία παράβασης που κινήθηκε κατά της Ελλάδας λόγω κακής τήρησης της υποχρέωσης να διαβιβάσει στην Επιτροπή τα στατιστικά δεδομένα για τα ελλείμματα σύμφωνα με τους κανονισμούς ΕΚ αριθ. 3605/93[10] και αριθ. 2223/96[11] και παράβασης του άρθρου 10 της συνθήκης ΕΚ και του άρθρου 3 του Πρωτοκόλλου για τη διαδικασία που αφορά τα υπερβολικά ελλείμματα συνεχίζεται. Η Επιτροπή φροντίζει να εξασφαλίσει ότι οι ελληνικές αρχές έλαβαν τα απαραίτητα μέτρα για να αποφύγουν την εκ νέου διάπραξη της παράβασης. Η διαδικασία που κινήθηκε κατά της Ελλάδας για κακή εφαρμογή του κανονισμού ΕΚ αριθ. 1165/98 όσον αφορά τις βραχυπρόθεσμες στατιστικές συνεχίζεται εξίσου. Διαβιβάστηκε το μεγαλύτερο μέρος των ελλειπόντων δεδομένων που αποτελούσαν το αντικείμενο της παράβασης. Η Επιτροπή θεωρεί, κατά συνέπεια, ότι η Ελλάδα πρόκειται να συμμορφωθεί με συγκεκριμένο κανονισμό.

Όσον αφορά τις κοινωνικές στατιστικές, η διαδικασία παράβασης που κινήθηκε κατά του Βελγίου, το οποίο δεν είχε διαβιβάσει τα δεδομένα για το επίπεδο και τη σύνθεση του κόστους της εργασίας σύμφωνα με τον κανονισμό ΕΚ αριθ. 530/1999[12] μπόρεσε να τεθεί στο αρχείο χάρη στο γεγονός ότι διαβιβάστηκαν τα ελλείποντα στατιστικά στοιχεία.

Όσον αφορά τις γεωργικές στατιστικές, μετά τη διαβίβαση από τις ελληνικές αρχές του προεδρικού διατάγματος που μεταφέρει την οδηγία 2001/107/CE[13] η υπόθεση μπόρεσε να τεθεί στο αρχείο.

Μετά τη διεύρυνση ολοκληρώθηκαν επίσης οι οκτώ διαδικασίες παράβασης που είχαν κινηθεί από την Επιτροπή κατά πέντε νέων κρατών μελών για μη κοινοποίηση των εθνικών μέτρων μεταφοράς. Τέλος, όσον αφορά τις στατιστικές στον τομέα των οδικών μεταφορών εμπορευμάτων, το Δικαστήριο στην απόφασή του της 21ης Ιουλίου 2005[14], αναγνώρισε την παράληψη της Ελλάδας από την άποψη της κακής εφαρμογής του κανονισμού ΕΚ αριθ. 1172/98 του Συμβουλίου[15].

Η ουσιαστική προτεραιότητα της ΓΔ Εμπόριο στον τομέα της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου συνίσταται στον έλεγχο της τήρησης από τα κράτη μέλη της κοινοτικής αρμοδιότητας στον εμπορικό τομέα. Αυτή η αποκλειστική αρμοδιότητα ορίζεται αυστηρά σε ορισμένους τομείς της κοινής εμπορικής πολιτικής, κυρίως στο εμπόριο εμπορευμάτων, αλλά ο εξελισσόμενος χαρακτήρας της κοινής εμπορικής πολιτικής και η προοδευτική διεύρυνσή του σε νέους τομείς οδηγούν ενίοτε σε συγκεκριμένες δυσκολίες με τα κράτη μέλη. Εντούτοις, ο συνεχής διάλογος και η στενή συνεργασία με τα όργανα του Συμβουλίου και τις υπηρεσίες της Επιτροπής παρέχουν τη δυνατότητα αποτροπής επιμέρους δράσεων των κρατών μελών στους τομείς της αποκλειστικής αρμοδιότητας καθώς και την ανάπτυξη κοινών θέσεων σε όλους τους τομείς.

Η περιφερειακή πολιτική, από κοινού με άλλες διαρθρωτικές πολιτικές, στοχεύει να ενισχύσει την πολιτική οικονομικής και κοινωνικής συνοχής με την διόρθωση των περιφερειακών ανισορροπιών. Η εφαρμογή αυτής της πολιτικής γίνεται με παρεμβάσεις του FEDER ή με μεμονωμένα σχέδια του Ταμείου Συνοχής και καλύπτει ένα ιδιαίτερα ευρύ πεδίο ενεργειών, τα οποία περιλαμβάνουν τη συγχρηματοδότηση παραδοσιακών υποδομών και ψηφιακών υποδομών καθώς και τη συγχρηματοδότηση ενισχύσεων στις επιχειρήσεις, καινοτόμων πρωτοβουλιών και περιβαλλοντικών εργασιών.

Η εφαρμογή των παρεμβάσεων γίνεται στη βάση της αρχής εταιρικής σχέσης, δηλαδή σε στενή συνεννόηση της Επιτροπής με τις εθνικές αρχές τηρουμένων των αρμοδιοτήτων των εταίρων καθώς και στη βάση της αρχής της επικουρικότητας.

Στο συγκεκριμένο πλαίσιο, ο κατά προτεραιότητα στόχος είναι να γίνει έτσι ώστε η διαχείριση των διαρθρωτικών ταμείων από τις εθνικές αρχές να είναι σύμφωνη με τους κανόνες του κοινοτικού δικαίου και την ορθή δημοσιονομική διαχείριση.

Στον τομέα της διεύρυνσης ο αριθμός διαδικασιών παράβασης μειώθηκε σημαντικά το 2005 μετά την προσχώρηση των 10 νέων κρατών μελών κατά το προηγούμενο έτος. Η Επιτροπή συνέχισε τη διαδικασία δίωξης σε μια περίπτωση που αφορά την κακή εφαρμογή της συμφωνίας σύνδεσης με την Τουρκία από ένα κράτος μέλος, η οποία καταλήγει σε διακριτική μεταχείριση των τούρκων εργαζομένων οι οποίοι επιθυμούν να παρατείνουν την άδεια διαμονής τους.

Συμπληρωματικές λεπτομερέστερες πληροφορίες που καλύπτουν τους διάφορους τομείς περιλαμβάνονται στο συνημμένο «έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών» της Επιτροπής. Μια ανάλυση των προοπτικών από την άποψη του ελέγχου της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου πρόκειται να θεσπισθεί κατά το τελευταίο εξάμηνο του έτους.

[1] Ευρωπαϊκή διακυβέρνηση – μια Λευκή Βίβλος (COM (2001)428).

[2] Βλέπε λεπτομερή δεδομένα ανά κράτος μέλος στην σελίδα της Γενικής Γραμματείας στον EUROPA : http://europa.eu.int/comm/secretariat_general/sgb/droit_com/index_fr.htm#transpositions

[3] Κατά τα τέλη του 2005 ο τελικός αριθμός εκκρεμών υποθέσεων ανήλθε σε 3562 για το σύνολο της Επιτροπής. Ο τομέας του περιβάλλοντος σαν ποσοστό του συνολικού αριθμού υποθέσεων μειώθηκε από 27% το 2004 σε 22,4% το 2005

[4] SEC(2004) 1535 της 2.12.2004.

[5] Οδηγίες 2003/9 και 2003/86, βλέπε ανωτέρω.

[6] Οδηγία του Συμβουλίου 2003/109/ΕΚ της 25ης Νοεμβρίου 2003 σχετικά με το καθεστώς των υπηκόων τρίτων χωρών που είναι μακροχρόνιοι κάτοικοι, ΕΕ L 16 της 23.1.2004, σ. 44.

[7] Οδηγία του Συμβουλίου 2004/83/ΕΚ της 29ης Απριλίου 2004 για τη θέσπιση ελάχιστων προδιαγραφών για την αναγνώριση και το καθεστώς υπηκόων τρίτων χωρών ή απάτριδων ως προσφύγων ή προσώπων που χρήζουν διεθνούς προστασίας για άλλους λόγους, ΕΕ L 304 της 30.9.2004, σ. 12.

[8] SEC (2004) 918 τελικό της 12.7.2004.

[9] Κανονισμός ΕΚ αριθ. 768/2005 του Συμβουλίου της 26ης Απριλίου 2005 – ΕΕ L 128 της 21.5.2005, σ 1

[10] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 3605/93 του Συμβουλίου της 22ας Νοεμβρίου 1993 για την εφαρμογή του πρωτοκόλλου σχετικά με τη διαδικασία του υπερβολικού ελλείμματος το οποίο προσαρτάται στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

[11] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2223/96 του Συμβουλίου της 25ης Ιουνίου 1996 περί του ευρωπαϊκού συστήματος εθνικών και περιφερειακών λογαριασμών της Κοινότητας.

[12] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 530/1999 του Συμβουλίου της 9ης Μαρτίου 1999 για τις διαρθρωτικές στατιστικές σχετικά με τις αποδοχές και το κόστος εργασίας.

[13] Οδηγία 2003/107/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Δεκεμβρίου 2003, για την τροποποίηση της οδηγίας 96/16/ΕΚ του Συμβουλίου σχετικά με τις στατιστικές έρευνες που πρέπει να διενεργούνται στον τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων.

[14] Απόφαση της 21 Ιουλίου 2004, υπόθεση C-130/04, Επιτροπή/Ελλάδα.

[15] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1172/98 του Συμβουλίου της 25ης Μαΐου 1998 σχετικά με τις στατιστικές καταγραφές των οδικών μεταφορών εμπορευμάτων– ΕΕ L163 της 6.6.1998, σ. 1.