Ανακοίνωση σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 του κανονισμού αριθ. 17 του Συμβουλίου(1) σχετικά με την υπόθεση COMP/Ε-3/37.921 - Viking Cable

(2001/C 247/04)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

I. Η κοινοποίηση

Στις 11 Ιουλίου 2000 η Επιτροπή έλαβε κοινοποίηση σύμφωνα με τα άρθρα 2 και 4 του κανονισμού αριθ. 17, τριών συμφωνιών μεταξύ των εταιρειών PreussenElektra (τώρα E.ON Energie), Statkraft, Statnett και Viking Cable AS. Οι συμφωνίες αυτές αφορούν τη δημιουργία μιας κοινής επιχείρησης, της Viking Cable AS, με σκοπό την κατασκευή και λειτουργία ενός νέου υποθαλάσσιου καλωδίου μεταξύ Νορβηγίας και Γερμανίας για την μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας υψηλής τάσεως.

II. Τα μέρη

Η E.ON Energie δραστηριοποιείται στην παραγωγή, μεταφορά, διανομή και εμπορία ηλεκτρικής ενέργειας. Μετά τη συγχώνευση μεταξύ VEBA και VIAG, η E.ON Energie αποτελεί τη μεγαλύτερη θυγατρική του ομίλου E.ON AG, του οποίου η έδρα βρίσκεται στη Γερμανία.

Η Statkraft SF είναι μια επιχείρηση που ανήκει στο νορβηγικό κράτος και δραστηριοποιείται στην παραγωγή, προμήθεια και εμπορία ηλεκτρικής ενέργειας.

Η Statnett SF είναι μία επιχείρηση που ανήκει στο νορβηγικό κράτος και είναι υπεύθυνη για τη λειτουργία του εθνικού ηλεκτρικού δικτύου.

Η Viking Cable AS είναι μια κοινή επιχείρηση που ανήκει στην Statnett και την E.ON Energie, οι οποίες και την εκμεταλλεύονται. Ασχολείται με την κατασκευή, διαχείριση, χρηματοδότηση, συντήρηση και λειτουργία του καλωδίου Viking, καθώς και με τη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας μέσω του τελευταίου. Δεν πρόκειται να ασχοληθεί με την εμπορία ηλεκτρικής ενέργειας.

III. Οι συμφωνίες

Κοινοποιήθηκαν οι ακόλουθες τρεις συμφωνίες:

i) Η γενική συμφωνία της 5 Μαΐου 1993 μεταξύ E.ON Energie και Statkraft που αφορά την εκ μέρους της Statkraft παροχή μιας σταθερής ποσότητας ηλεκτρικής ενέργειας στην E.ON Energie και την αμοιβαία ανταλλαγή ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ των μερών μέσω του καλωδίου Viking.

ii) Η συμφωνία μετόχων της 5 Μαΐου 1993 μεταξύ της E.ON Energie και της Statkraft που περιέχει τους όρους λειτουργίας της Viking Cable AS.

iii) Η κύρια συμφωνία της 25 Αυγούστου 1993 μεταξύ Statkraft και Statnett με την οποία η Statkraft μεταβιβάζει όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που έχει δυνάμει της συμφωνίας μετόχων στη Statnett. Η μεταβίβαση αυτή έγινε μετά την εκ μέρους του νορβηγικού κοινοβουλίου ανακοίνωση ότι η Statnett, καταρχήν, θα έχει την ιδιοκτησία και την εκμετάλλευση όλων των νέων διεθνών αγωγών διασύνδεσης.

IV. Σκοπός των συμφωνιών

Η Viking Cable AS συστάθηκε με σκοπό την κατασκευή ενός νέου υποθαλάσσιου καλωδίου υψηλής τάσης (αγωγός διασύνδεσης) μεταξύ της Νορβηγίας και της Γερμανίας. Η κοινή επιχείρηση θα ανήκει εξ ημισείας στη Statnett και την E.ON Energie. Το νέο καλώδιο θα έχει ικανότητα μεταφοράς 600 MW και σχεδιάζεται να τεθεί σε λειτουργία στα τέλη του 2004. Οι συμφωνίες προβλέπουν την ανταλλαγή ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ της Νορβηγίας, που έχει σύστημα υδροηλεκτρικό, και της Γερμανίας, της οποίας το σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας είναι κυρίως θερμικό. Ο κύριος σκοπός είναι η εξαγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από τη Νορβηγία στη Γερμανία με την παροχή μιας σταθερής ποσότητας ηλεκτρικής ενέργειας. Με την κατασκευή του νέου καλωδίου, η E.ON Energie επιδιώκει να αποφύγει την κατασκευή νέας μονάδας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη Γερμανία.

Η παροχή ηλεκτρικής ενέργειας θα γίνεται με δύο τρόπους: η Statkraft θα παρέχει μια σταθερή ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας στην E.ON Energie και οι δύο επιχειρήσεις θα προβαίνουν σε βραχυπρόθεσμη ανταλλαγή ηλεκτρικής ενέργειας. Η σταθερή ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας που θα παρέχεται θα ανέρχεται κατ' ανώτατο όριο σε 1200 GWh το χρόνο επί 25 έτη μετά την έναρξη λειτουργίας του καλωδίου, με ικανότητα μεταφοράς 600 MW κατά ανώτατο όριο. Εφόσον δεν χρησιμοποιείται όλη η μεταφορική ικανότητα για την παροχή της σταθερής ποσότητας, θα διατίθεται για βραχυπρόθεσμες ανταλλαγές μέσω της αγοράς άμεσων συναλλαγών NordPool στη Νορβηγία. Οι εν λόγω βραχυπρόθεσμες ανταλλαγές, διάρκειας μιας ημέρας ή λιγότερο, θα γίνονται αυτόματα όταν υπάρχει μια ορισμένη απόκλιση μεταξύ της τιμής τοις μετρητοίς της NordPool και του οριακού κόστους παραγωγής της E.ON Energie. Τα μέρη προτίθενται να υπολογίζουν την απόκλιση αυτή μάλλον με βάση την τιμή αναφοράς ενός από τα δύο χρηματιστήρια ηλεκτρικής ενέργειας της Γερμανίας (της Λειψίας και της Φρανκφούρτης), παρά με βάση το οριακό κόστος της E.ON Energie, μόλις τα χρηματιστήρια αυτά εδραιωθούν αρκετά ώστε να παρέχουν μια τιμή τοις μετρητοίς η οποία θα τηρείται. Τα κέρδη από τις βραχυπρόθεσμες ανταλλαγές θα μοιράζονται εξίσου μεταξύ της E.ON Energie και της Statkraft.

Οι συμφωνίες προβλέπουν ότι η Statkraft και η E.ON Energie θα έχουν τα αποκλειστικά δικαιώματα για τη χρήση του καλωδίου Viking επί 25 χρόνια.

V. Η αγορά

Το νέο καλώδιο θα χρησιμοποιείται από τα μέρη για τη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ Νορβηγίας και Γερμανίας. Επί του παρόντος δεν υπάρχουν άλλες γραμμές απευθείας μεταφοράς, εκτός από τις γραμμές που διέρχονται μέσω γειτονικών χωρών.

Σήμερα, η μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ Νορβηγίας και Γερμανίας μπορεί να γίνει μέσω ορισμένων γραμμών μεταφοράς, μεταξύ των οποίων το καλώδιο Skagerakk μεταξύ Νορβηγίας και Δυτικής Δανίας, το καλώδιο Kontiskan μεταξύ Σουηδίας και Δυτικής Δανίας, το καλώδιο Kontek μεταξύ Ανατολικής Δανίας και Γερμανίας, το καλώδιο της Βαλτικής μεταξύ Γερμανίας και Σουηδίας και η γραμμή SwePol μεταξύ Σουηδίας και Πολωνίας.

Ωστόσο, ορισμένες από τις συνδέσεις αυτές είναι εν μέρει ή εξ ολοκλήρου δεσμευμένες από μακροπρόθεσμες συμφωνίες κράτησης. Άλλες συνδέσεις μπορεί να μην είναι οικονομικά βιώσιμες λόγω του κόστους μεταφοράς, της γεωγραφικής τους θέσης και της συμφόρησης του δικτύου. Όσον αφορά το καλώδιο του Skagerakk, που συνδέει τη Νορβηγία με τη Δανία, η συνολική του μεταφορική ικανότητα ύψους 1000 MW έχει τεθεί στη διάθεση του NordPool από την 1η Ιανουαρίου 2001. Για την κατανομή αυτής της περιορισμένης ικανότητας στο δανογερμανικό δίκτυο, πραγματοποιούνται πλειστηριασμοί σε καθημερινή, μηνιαία και ετήσια βάση. Η E.ON Energie έχει μακροπρόθεσμο δικαίωμα κράτησης 300 MW στα δανογερμανικά σύνορα για τη μονάδα παραγωγής EV3, που βρίσκεται στη Δανία. Οι υπεύθυνοι φορείς εκμετάλλευσης των δικτύων υποχρεούνται να εφαρμόζουν διαφανή και αμερόληπτα κριτήρια όταν χορηγούν σε τρίτους πρόσβαση στα δίκτυά τους. Οι υπεύθυνοι λειτουργίας του δικτύου, E.ON Netz και Eltra, έχουν προγραμματίσει τις αναγκαίες ενισχύσεις της ικανότητας του σημερινού αγωγού διασύνδεσης στα δανογερμανικά σύνορα, ανεξάρτητα από το σχέδιο Viking Cable. Οι ενισχύσεις αυτές θα έχουν εγκατασταθεί μέχρις ότου να λειτουργήσει το καλώδιο Viking.

Η E.ON Netz έχει επίσης εκφράσει την πρόθεσή της να ενισχύσει το δίκτυό της στη Βόρεια Γερμανία μέχρις ότου να λειτουργήσει το καλώδιο Viking, ώστε να αποφευχθεί η εξ αιτίας του πρόκληση νέας ή αυξημένης συμφόρησης στη Βόρεια Γερμανία.

Στο παρόν στάδιο θα μπορούσε να τεθεί ζήτημα κατά πόσον όλες οι προαναφερθείσες γραμμές μεταφοράς αποτελούν μέρος της ίδιας αγοράς προϊόντων και της ίδιας γεωγραφικής αγοράς. Ωστόσο, δεδομένου ότι οι κοινοποιηθείσες συμφωνίες δεν θα έχουν καμία αρνητική επίπτωση στον ανταγωνισμό στις διάφορες αγορές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας ή σε οποιαδήποτε άλλη αγορά, π.χ στις γερμανικές και νορβηγικές αγορές προμήθειας, δεν είναι ανάγκη, στη συγκεκριμένη περίπτωση, να δοθεί ακριβής ορισμός της αγοράς.

VI. Ισχυρισμοί των μερών

Η κατασκευή και λειτουργία υποθαλάσσιων καλωδίων σε μεγάλο βάθος που καλύπτουν μεγάλες αποστάσεις χρήζουν εντατικών κεφαλαίων. Οι συμφωνίες ανταλλαγής ηλεκτρικής ενέργειας πρέπει, επομένως, να είναι μακροπρόθεσμες για την εξασφάλιση των αναγκαίων επενδύσεων. Για την εγγύηση της βιωσιμότητας των επενδύσεων όσον αφορά τη μεταφορική ικανότητα μέσω του νέου καλωδίου, τα κοινοποιούντα μέρη ισχυρίζονται ότι είναι αναγκαία η σύναψη μακροπρόθεσμης συμφωνίας που να καλύπτει χρονικό διάστημα αντίστοιχο με τη διάρκεια ζωής μιας κανονικής μονάδας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, ήτοι 25 περίπου έτη. Επιπλέον, για να τηρηθούν οι συμφωνίες ανταλλαγής ηλεκτρικής ενέργειας, τα μέρη πρέπει να έχουν στη διάθεσή τους, όποτε το ζητούν, όλη τη μεταφορική ικανότητα του καλωδίου Viking.

Σύμφωνα με τα μέρη, δεν είναι δυνατόν να τεθεί μεταφορική ικανότητα στη διάθεση τρίτων Ο μόνος τρόπος πρόσβασης τρίτων στην ηλεκτρική ενέργεια που μεταφέρεται με το καλώδιο θα είναι μέσω της NordPool, όπου θα πραγματοποιούνται οι βραχυπρόθεσμες ανταλλαγές για τη Νορβηγία. Η E.ON Energie θα καταρτίζει ένα ημερήσιο πρόγραμμα για την εγγυημένη ποσότητα της παρεχόμενης ηλεκτρικής ενέργειας και τον όγκο των βραχυπρόθεσμων ανταλλαγών. Μόλις καθορισθεί ο όγκος των βραχυπρόθεσμων ανταλλαγών και κοινοποιηθεί στη NordPool το μεσημέρι της προηγούμενης ημέρας, δεν μπορεί πλέον να μεταβληθεί. Εάν μένει διαθέσιμη ικανότητα μετά τον καθορισμό του όγκου των βραχυπρόθεσμων ανταλλαγών, η E.ON Energie μπορεί να επανακαθορίσει την εγγυημένη σταθερή ποσότητα με πολύ σύντομη προειδοποιητική προθεσμία, ακόμη και κατά την ημέρα της παροχής. Αυτός ο υψηλός βαθμός ευελιξίας μπορεί να εξασφαλισθεί μόνο εάν η E.ON Energie και η Statkraft έχουν στη διάθεσή τους το σύνολο της μεταφορικής ικανότητας.

VII. Θέση της Επιτροπής

Η κατασκευή του καλωδίου Viking θα έχει σαν αποτέλεσμα να προστεθεί νέα μεταφορική ικανότητα στις γραμμές μεταξύ Γερμανίας και Νορβηγίας. Θα απαιτήσει επίσης σημαντικές επενδύσεις από τα κοινοποιούντα μέρη. Η Επιτροπή θεωρεί καταρχήν ότι οι κοινοποιηθείσες συμφωνίες δεν θα περιορίσουν τον ανταγωνισμό κατά την έννοια του άρθρου 81 ούτε θα είναι αντίθετες προς το άρθρο 82 της συνθήκης ΕΚ. Συνεπώς, η Επιτροπή προτίθεται να λάβει ευνοϊκή θέση όσον αφορά τις συμφωνίες. Προτού εκδώσει την απόφασή της, καλεί τους ενδιαφερόμενους τρίτους να στείλουν τις παρατηρήσεις τους μέσα σε ένα μήνα από την ημερομηνία δημοσίευσης της παρούσας ανακοίνωσης, με φαξ ή ταχυδρομικά, αναφέροντας τα στοιχεία "Case Ε-3/37.921", στην ακόλουθη διεύθυνση: Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού,

Διεύθυνση Ε, Μονάδα Ε-3,

Rue Joseph II/Jozef II-straat 70, Β - 1000 Bruxelles/Brussel, Φαξ: (32-2) 295 01 28.

(1) ΕΕ 13 της 21.2.1962, σ. 204/62.