Πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την έγκριση ενός κοινοτικού προγράμματος δράσης, για την περίοδο 1999-2003, όσον αφορά τις ασθένειες που σχετίζονται με τη ρύπανση στο πλαίσιο των ενεργειών στον τομέα της δημόσιας υγείας (97/C 214/07) (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) COM(97) 266 τελικό - 97/0153(COD)

(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 4 Ιουνίου 1997)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και συγκεκριμένα το άρθρο 129,

την πρόταση της Επιτροπής,

τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής,

τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Περιφερειών,

ενεργώντας σύμφωνα με τις διαδικασίες που αναφέρονται στο άρθρο 189 Β της συνθήκης,

εκτιμώντας:

(1) ότι οι ασθένειες που σχετίζονται με τη ρύπανση αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία σε όλη την Ευρωπαϊκή Κοινότητα και προκαλούν ανησυχίες στο κοινό 7

(2) ότι, σύμφωνα με το σημείο ξ) του άρθρου 3 της συνθήκης, η κοινοτική δράση πρέπει να περιλαμβάνει τη συμβολή της Κοινότητας για την επίτευξη υψηλού επιπέδου προστασίας της υγείας 7

(3) ότι το άρθρο 129 αναγνωρίζει σαφώς την αρμοδιότητα της Κοινότητας σε αυτόν τον τομέα, ιδιαίτερα με: την ενθάρρυνση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών και, αν χρειαστεί, με την υποστήριξη των ενεργειών τους 7 την προώθηση του συντονισμού των πολιτικών και προγραμμάτων τους και την επιδίωξη συνεργασίας με τρίτα κράτη και διεθνείς οργανισμούς που δρουν στον τομέα της δημόσιας υγείας 7 ότι η κοινοτική δράση πρέπει να αποβλέπει στην πρόληψη ασθενειών και στην προώθηση της εκπαίδευσης και της ενημέρωσης σε θέματα υγείας 7

(4) ότι το άρθρο 130 Ρ της συνθήκης αναφέρει ότι η πολιτική της Κοινότητας στον τομέα του περιβάλλοντος συμβάλλει στην προστασία της δημόσιας υγείας 7

(5) ότι η πρόληψη των ασθενειών που σχετίζονται με τη ρύπανση δεν πρέπει να περιλαμβάνει μόνο μέτρα που στοχεύουν στις πηγές και στις συγκεντρώσεις ρύπων και στον περιορισμό της έκθεσης, αλλά και μέτρα δημόσιας υγείας που θα απευθύνονται στο κοινό και θα δίνουν στα άτομα τη δυνατότητα να μειώσουν τα επίπεδα έκθεσης και να αμβλύνουν τις δυσμενείς συνέπειες για την υγεία, και ότι τα στοιχεία σχετικά με τα αποτελέσματα για την υγεία και σχετικά με την έκθεση πρέπει να συλλέγονται εκ παραλλήλου με στοιχεία σχετικά με συγκεντρώσεις ρύπων του αέρα 7

(6) ότι στο ψήφισμά του, της 11ης Νοεμβρίου 1991 (1), το Συμβούλιο και οι υπουργοί Υγείας των κρατών μελών, που συνήλθαν στο πλαίσιο του Συμβουλίου, κάλεσαν την Επιτροπή να καταγράψει, σε στενή συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών, τις γνώσεις και τις εμπειρίες που έχουν συγκεντρώσει τα κράτη μέλη, η Κοινότητα και διεθνείς οργανισμοί όσον αφορά τη σχέση μεταξύ περιβάλλοντος και υγείας 7

(7) ότι οι ασθένειες που σχετίζονται με τη ρύπανση έχουν χαρακτηριστεί ως τομέας προτεραιότητας για την ανάληψη δράσης εκ μέρους της Κοινότητας στο πλαίσιο των ενεργειών στον τομέα της δημόσιας υγείας (2).

(8) ότι, στο ψήφισμά του (Α4-0311/95) για το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα κοινωνικής δράσης 1995-1997 (3), το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζήτησε από την Επιτροπή να υποβάλει, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες, το πρόγραμμα δράσης για τις ασθένειες που σχετίζονται με τη ρύπανση που προβλέπεται στην ανακοίνωση πλαίσιο της Επιτροπής για τη δημόσια υγεία 7

(9) ότι σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, οι ενέργειες για θέματα που δεν υπόκεινται στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Κοινότητας, όπως οι ενέργειες για τις ασθένειες που σχετίζονται με τη ρύπανση, πρέπει να υλοποιούνται από την Κοινότητα μόνο εάν και στο βαθμό που οι διαστάσεις ή τα αποτελέσματά τους μπορούν να επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο 7

(10) ότι τα προτεινόμενα μέτρα του παρόντος προγράμματος θα αποφέρουν κοινοτική προστιθέμενη αξία με τη συγκέντρωση και την αλληλοσυμπλήρωση μεμονωμένων δραστηριοτήτων που υλοποιούνται σε εθνικό επίπεδο, γεγονός που θα έχει ευεργετικά αποτελέσματα για το σύνολο της Κοινότητας, με την ενίσχυση της αλληλεγγύης και της συνοχής στην Κοινότητα και με την καθιέρωση, όπου τούτο κρίνεται αναγκαίο, κανόνων και προτύπων ορθών πρακτικών 7

(11) ότι πρέπει να προωθηθεί η συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς που δραστηριοποιούνται στον τομέα της δημόσιας υγείας, όπως επίσης και με τρίτα κράτη.

(12) ότι, με την παροχή υποστήριξης για τη βελτίωση των γνώσεων, τη συνειδητοποίηση και την πληρέστερη ενημέρωση όσον αφορά τις ασθένειες που σχετίζονται με τη ρύπανση, τη σχέση τους με ρύπους και τις μεθόδους πρόληψης, καθώς και με την εξασφάλιση της μεγαλύτερης συγκρισιμότητας των πληροφοριών στον εν λόγω τομέα και με την ανάπτυξη ενεργειών που θα συμπληρώνουν κοινοτικά προγράμματα και ενέργειες που ήδη υλοποιούνται, αποφεύγοντας ταυτόχρονα άσκοπες επικαλύψεις, το πρόγραμμα θα συμβάλει στην επίπτευξη των στόχων της Κοινότητας που προβλέπονται στο άρθρο 129 7

(13) ότι στις 20 Δεκεμβρίου 1994 συνάφθηκε συμφωνία υπό τη μορφή «modus vivendi» μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής σχετικά με τα μέτρα εφαρμογής των ενεργειών που εγκρίνονται σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 189 Β της συνθήκης 7

(14) ότι η απόφαση αυτή προβλέπει, για όλη τη διάρκεια του προγράμματος, χρηματοδοτικό πλαίσιο που αποτελεί το κύριο σημείο αναφοράς για την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή κατά τη διάρκεια της ετήσιας διαδικασίας προϋπολογισμού, υπό την έννοια του σημείου 1 της διακήρυξης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής της 6ης Μαρτίου 1995 7

(15) ότι η δημοσιονομική προοπτική της Κοινότητας ισχύει μέχρι το 1999 και θα πρέπει να αναθεωρηθεί για την περίοδο μετά την ημερομηνία αυτή 7

(16) ότι το χρηματοδοτικό πλαίσιο για τα τελευταία τέσσερα έτη του προγράμματος (2000-2003) θα καθοριστεί μετά την έγκριση των μελλοντικών δημοσιονομικών προοπτικών 7

(17) ότι, προκειμένου να αυξηθεί η αξία και ο αντίκτυπος του προγράμματος, πρέπει να αξιολογούνται συνεχώς οι ενέργειες που εφαρμόζονται, κυρίως όσον αφορά την αποτελεσματικότητά τους και την επίτευξη των στόχων που έχουν τεθεί, ώστε αν χρειαστεί να πραγματοποιούνται οι αναγκαίες προσαρμογές 7

(18) ότι το πρόγραμμα αυτό πρέπει να είναι πενταετούς διάρκειας προκειμένου να υπάρχει αρκετός χρόνος για την εφαρμογή των ενεργειών, ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι που έχουν τεθεί,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Θέσπιση του προγράμματος

1. Εγκρίνεται πρόγραμμα κοινοτικής δράσης κατά των ασθενειών που προκαλούνται ή επιδεινώνονται από την ατμοσφαιρική ρύπανση, στη συνέχεια αναφερόμενο ως «το παρόν πρόγραμμα», για την περίοδο από 1ης Ιανουαρίου 1999 έως την 31η Δεκεμβρίου 2003, ενταγμένο στο πλαίσιο δράσης στον τομέα της δημόσιας υγείας.

2. Στόχος του παρόντος προγράμματος είναι να συμβάλει στην εξασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας της υγείας και στην καταπολέμηση των ασθενειών που σχετίζονται με τη ρύπανση, με τη βελτίωση των γνώσεων και της κατανόησης των κινδύνων για την υγεία που συνεπάγονται και των τρόπων αντιμετώπισής τους, ιδίως όσον αφορά το άσθμα και τις άλλες αναπνευστικές ασθένειες και τις αλλεργίες.

3. Οι ενέργειες που θα εφαρμοστούν στα πλαίσια του παρόντος προγράμματος και οι συγκεκριμένοι στόχοι τους περιγράφονται στο παράρτημα υπό τους τίτλους:

Ι. Ενέργειες για τη βελτίωση της ενημέρωσης όσον αφορά τις ασθένειες που σχετίζονται με τη ρύπανση.

ΙΙ. Συνειδητοποίηση και διαχείριση των κινδύνων όσον αφορά τις ασθένειες που σχετίζονται με τη ρύπανση.

ΙΙΙ. Αναπνευστικές ασθένειες και αλλεργίες.

Άρθρο 2

Εφαρμογή

(1) Η Επιτροπή εξασφαλίζει την εφαρμογή, σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη, των ενεργειών που περιγράφονται στο παράρτημα.

(2) Η Επιτροπή συνεργάζεται με οργανισμούς και οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα των ασθενειών που σχετίζονται με τη ρύπανση.

Άρθρο 3

Προϋπολογισμός

(1) Το χρηματοδοτικό πλαίσιο για την υλοποίηση του προγράμματος για το έτος 1999 ανέρχεται σε 1,3 εκατομμύρια Ecu, σύμφωνα με τις ισχύουσες δημοσιονομικές προοπτικές. Το χρηματοδοτικό πλαίσιο για τα τέσσερα τελευταία έτη του προγράμματος (2000-2003) θα καθοριστεί λεπτομερώς, μετά τη διαμόρφωση των μελλοντικών δημοσιονομικών προοπτικών.

(2) Οι ετήσιες πιστώσεις καθορίζονται από την αρμόδια επί του προϋπολογισμού αρχή, σύμφωνα με τις δημοσιονομικές προοπτικές.

Άρθρο 4

Συνοχή και συμπληρωματικότητα

Η Επιτροπή εξασφαλίζει τη συνοχή και τη συμπληρωματικότητα μεταξύ των κοινοτικών ενεργειών που θα εφαρμοστούν στο πλαίσιο του παρόντος προγράμματος και των ενεργειών που εφαρμόζονται στα πλαίσια άλλων συναφών κοινοτικών προγραμμάτων και ενεργειών.

Άρθρο 5

Συμβουλευτική επιτροπή

(1) Για την εφαρμογή του παρόντος σχεδίου δράσης, η Επιτροπή επικουρείται από μια συμβουλευτική επιτροπή, στη συνέχεια αναφερόμενη ως «η επιτροπή», η οποία θα αποτελείται από δύο εκπροσώπους από κάθε κράτος μέλος και θα προεδρεύεται από έναν εκπρόσωπο της Επιτροπής.

(2) Ο εκπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στην επιτροπή ένα σχέδιο των μέτρων που πρέπει να ληφθούν όσον αφορά:

α) τα κριτήρια και τις διαδικασίες για την επιλογή και τη χρηματοδότηση των σχεδίων στα πλαίσια του παρόντος προγράμματος 7

β) τη διαδικασία αξιολόγησης.

Η Επιτροπή γνωμοδοτεί επί του σχεδίου εντός προθεσμίας που καθορίζει ο πρόεδρος, ανάλογα με την επιτακτικότητα του θέματος, αν χρειαστεί κατόπιν ψηφοφορίας.

Η γνώμη καταγράφεται στα πρακτικά 7 επίσης, κάθε κράτος μέλος έχει το δικαίωμα να ζητήσει να καταγραφεί η θέση του στα πρακτικά.

Η Επιτροπή συνεκτιμά όσο το δυνατόν περισσότερο τη γνωμοδότηση της επιτροπής. Ενημερώνει την επιτροπή για τον τρόπο με τον οποίο συνεκτιμήθηκε η γνωμοδότησή της.

(3) Ο εκπρόσωπος της Επιτροπής ενημερώνει τακτικά την επιτροπή σχετικά με: τις προτάσεις της Επιτροπής ή τις κοινοτικές πρωτοβουλίες καθώς και την εφαρμογή προγραμμάτων σε άλλους τομείς της πολιτικής, τα οποία έχουν σχέση με την επίτευξη των στόχων του παρόντος προγράμματος.

Άρθρο 6

Διεθνής συνεργασία

(1) Στα πλαίσια εφαρμογής του παρόντος προγράμματος θα επιδιωχθεί η συνεργασία με τρίτα κράτη και με διεθνείς οργανισμούς που δραστηριοποιούνται στον τομέα της δημόσιας υγείας.

(2) Το παρόν πρόγραμμα θα είναι ανοιχτό για τη συμμετοχή των συνδεδεμένων χωρών της Κεντρικής Ευρώπης (ΧΚΕ), σύμφωνα με τους άρους που καθορίζονται στις συμφωνίες σύνδεσης ή στα συμπληρωματικά πρωτόκολλα σχετικά με τη συμμετοχή αυτών των κρατών σε κοινοτικά προγράμματα. Το παρόν πρόγραμμα θα είναι επίσης ανοιχτό για τη συμμετοχή της Κύπρου και της Μάλτας, βάσει επιπλέον πιστώσεων, υπό τους ίδιους όρους με αυτούς που ισχύουν για τις χώρες της ΕΖΕΣ, σύμφωνα με τις διαδικασίες που θα συμφωνηθούν με τις χώρες αυτές.

Άρθρο 7

Παρακολούθηση και αξιολόγηση

(1) Κατά την εφαρμογή της παρούσας απόφασης, η Επιτροπή λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσει την παρακολούθηση και τη συνεχή αξιολόγηση του προγράμματος, έχοντας υπόψη τους γενικούς και ειδικούς στόχους που αναφέρονται στο άρθρο 1 και στο παράρτημα.

(2) Κατά το τρίτο έτος εφαρμογής του προγράμματος, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο έκθεση αξιολόγησης.

(3) Μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο τελική έκθεση.

(4) Η Επιτροπή ενσωματώνει στις εκθέσεις αυτές πληροφορίες σχετικά με την κοινοτική χρηματοδότηση των διαφόρων τομέων δράσης και τη συμπληρωματικότητα με άλλες ενέργειες που αναφέρεται στο άρθρο 4, καθώς και τα αποτελέσματα των αξιολογήσεων. Οι εκθέσεις αυτές υποβάλλονται επίσης στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών.

(1) ΕΕ αριθ. C 304 της 23. 11. 1991, σ. 5.

(2) COM(93) 559 τελικό.

(3) ΕΕ αριθ. C 32 της 5. 2. 1996, σ. 15.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ

Ι. ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΡΥΠΑΝΣΗ

Στόχος: καλύτερη συνειδητοποίηση του ρόλου των ρύπων για την πρόκληση και την επιδείνωση ασθενειών στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα, καθώς και της βάσης και της αποτελεσματικότητας των προληπτικών μέτρων.

1. Καθορισμός προτεραιοτήτων για τον εντοπισμό των ασθενειών εκείνων οι οποίες πιστεύεται ότι συνδέονται με συγκεκριμένους ρύπους 7 σύγκριση του επιπολασμού ή/και της επίπτωσης των ασθενειών αυτών, καθώς και της σχέσης τους με περιβαλλοντικούς παράγοντες στις διάφορες περιοχές της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 7 εξέταση της ποιότητας των δεδομένων και εντοπισμός των ελλείψεών τους 7 ανάλυση και επανεξέταση των διαθέσιμων δεδομένων σχετικά με την τοξικολογία των ρύπων αυτών και εντοπισμός των γνωστικών κενών 7 σύγκριση των δεδομένων αυτών, συμπεριλαμβανομένων των μεθόδων συλλογής, των ορισμών και των κριτηρίων που χρησιμοποιούνται, καθώς και των τρόπων χρησιμοποίησης των πληροφοριών για την πραγματοποίηση αναλύσεων, τον καθορισμό των ενεργειών που πρόκειται να υλοποιηθούν και την ενημέρωση του κοινού.

2. Συμβολή στη βελτίωση της συγκρισιμότητας των δεδομένων που χρησιμοποιούνται σε προληπτικές ενέργειες, με την υποστήριξη της ανταλλαγής πληροφοριών όσον αφορά τις ασθένειες που σχετίζονται με τη ρύπανση και τις μεθόδους πρόληψής τους, καθώς και με την πραγματοποίηση αναλύσεων κόστους/ωφέλειας σχετικά με την αποτελεσματικότητα των ενεργειών.

II. ΣΥΝΕΙΔΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΡΥΠΑΝΣΗ

Στόχος: βελτίωση του επιπέδου των γνώσεων και της συνειδητοποίησης όσον αφορά τους κινδύνους για την υγεία που συνδέονται με τη ρύπανση, καθώς και της αντίληψης, της αξιολόγησης και της διαχείρισης των κινδύνων αυτών.

3. Υποστήριξη ενεργειών που αποσκοπούν στην καλύτερη κατανόηση εκ μέρους του κοινού των κινδύνων, καθώς και των τρόπων αξιολόγησης και διαχείρισής τους 7 προώθηση των ενεργειών για την εξέταση των αντιλήψεων του κοινού όσον αφορά τους κινδύνους για την υγεία που συνδέονται με τη ρύπανση σε όλη την Κοινότητα.

4. Προώθηση ενεργειών ενημέρωσης και ανταλλαγών πληροφοριών σχετικά με τις μεθόδους βελτίωσης του επιπέδου των γνώσεων του κοινού και των ατόμων που διαμορφώνουν την κοινή γνώμη όσον αφορά την αξιολόγηση των κινδύνων για την υγεία που συνδέονται με τη ρύπανση.

III. ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΡΓΙΕΣ

Στόχος: υποστήριξη ενεργειών για την πρόληψη και τη μείωση του αριθμού των ασθενειών αυτών.

5. Συμβολή στην ενημέρωση του κοινού και ειδικών ομάδων σχετικά με τις ασθένειες αυτές και τους παράγοντες που συμβάλλουν στην εκδήλωσή τους 7 ανάπτυξη μεθόδων για την ενίσχυση και τη διασύνδεση των εκστρατειών ενημέρωσης 7 συμβολή στις προσπάθειες ομάδων αυτοβοήθειας ή υποστήριξης που δραστηριοποιούνται στον τομέα των αναπνευστικών ασθενειών και των αλλεργιών.

6. Συμβολή στη σύγκριση διαφόρων πρωτοβουλιών εκπαίδευσης και κατάρτισης που χρησιμοποιούνται για την καταπολέμηση των ασθενειών αυτών, με στόχο την προώθηση των καλύτερων πρακτικών 7 επανεξέταση της αποτελεσματικότητας των υλοποιούμενων προληπτικών μέτρων, καθώς και πραγματοποίηση αναλύσεων για τη σχέση κόστους/ωφέλειας.