P6_TA(2006)0054

Μεταρρύθμιση των κρατικών ενισχύσεων 2005-2009

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τη μεταρρύθμιση των κρατικών ενισχύσεων 2005-2009 (2005/2165(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο: "Σχέδιο Δράσης για τις κρατικές ενισχύσεις — Λιγότερες και καλύτερα στοχευμένες κρατικές ενισχύσεις: οδικός χάρτης για τη μεταρρύθμιση των κρατικών ενισχύσεων 2005-2009" (COM(2005)0107),

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο: "Έγγραφο διαβούλευσης για τις κρατικές ενισχύσεις στην καινοτομία" (COM(2005)0436),

- έχοντας υπόψη την απόφαση 2005/842/EK της Επιτροπής, της 28ης Νοεμβρίου 2005, σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 86, παράγραφος 2, της Συνθήκης στις κρατικές ενισχύσεις υπό μορφήν αντιστάθμισης για την παροχή δημόσιας υπηρεσίας που χορηγούνται σε ορισμένες επιχειρήσεις επιφορτισμένες με τη διαχείριση υπηρεσιών γενικού οικονομικού συμφέροντος [1],

- έχοντας υπόψη το σχέδιο οδηγίας 2005/81/ΕΚ της Επιτροπής, της 28ης Νοεμβρίου 2005, για την τροποποίηση της οδηγίας 80/723/EΟΚ σχετικά με τη διαφάνεια των οικονομικών σχέσεων μεταξύ των κρατών μελών και των δημοσίων επιχειρήσεων [2],

- έχοντας υπόψη το έγγραφο εργασίας της Επιτροπής σχετικά με ένα κοινοτικό πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις υπό μορφή αντιστάθμισης για την παροχή δημόσιας υπηρεσίας, όπως διαβιβάστηκε στο Κοινοβούλιο για την έκδοση γνωμοδότησης στις 8 Σεπτεμβρίου 2004,

- έχοντας υπόψη το σχέδιο ανακοίνωσης της Επιτροπής της 21ης Δεκεμβρίου 2005 — "Κατευθυντήριες Γραμμές Εθνικών Περιφερειακών Ενισχύσεων 2007-2013",

- έχοντας υπόψη τους στόχους της Στρατηγικής της Λισαβόνας,

- έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα της Προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Βαρκελώνης στις 15 και 16 Μαρτίου 2002 και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Γκέτεμποργκ στις 15 και 16 Ιουνίου 2001, και ιδίως τις διατάξεις σύμφωνα με τις οποίες τα κράτη μέλη συμφώνησαν να μειώσουν το επίπεδο των κρατικών ενισχύσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση περιορίζοντάς τις σε οριζόντιους στόχους κοινού ενδιαφέροντος,

- έχοντας υπόψη τα άρθρα 2, 5, 16, 73, 86, 87 και 88 της Συνθήκης ΕΚ,

- έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του σχετικά με τις υπηρεσίες κοινής ωφελείας, και ιδιαίτερα τα ψηφίσματα της 17ης Δεκεμβρίου 1997 σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής "Υπηρεσίες κοινής ωφελείας στην Ευρώπη" [3], της 18ης Μαΐου 2000 σχετικά με το σχέδιο οδηγίας για την τροποποίηση της οδηγίας 80/723/EΟΚ της Επιτροπής περί της διαφάνειας των οικονομικών σχέσεων μεταξύ των κρατών μελών και των δημοσίων επιχειρήσεων [4], της 13ης Νοεμβρίου 2001 σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής "Υπηρεσίες κοινής ωφελείας στην Ευρώπη" [5], της 14ης Ιανουαρίου 2004 σχετικά με το Πράσινο Βιβλίο για τις υπηρεσίες κοινής ωφελείας [6] και της 22ας Φεβρουαρίου 2005 σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις υπό μορφή αντιστάθμισης για την παροχή δημόσιας υπηρεσίας [7],

- έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 69/2001 της Επιτροπής, της 12ης Ιανουαρίου 2001, για την εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της Συνθήκης ΕΚ στις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας [8],

- έχοντας υπόψη τα άρθρα I-3, I-5, II-96, III-122, III-166, III-167 και III-238 της Συνθήκης για τη θέσπιση Συντάγματος της Ευρώπης, την οποία υπέγραψαν τα κράτη μέλη στις 29 Οκτωβρίου 2004 στη Ρώμη,

- έχοντας υπόψη τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου σχετικά με τις υπηρεσίες κοινής ωφελείας, και ιδίως την απόφασή του της 24ης Ιουλίου 2003 στην υπόθεση C-280/00, Altmark Trans GmbH και Regierungspräsidium Magdeburg κατά Nahverkehrsgesellschaft Altmark GmbH [9],

- έχοντας υπόψη το άρθρο 45 του Κανονισμού του,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Οικονομικών και Νομισματικών Θεμάτων και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Περιφερειακής Ανάπτυξης (A6-0009/2006),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι διατάξεις περί κρατικών ενισχύσεων πρέπει να είναι απλές, διαφανείς και αποτελεσματικές,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι η οικονομία της αγοράς είναι ο αποτελεσματικότερος τρόπος κατανομής περιορισμένων πόρων· λαμβάνοντας υπόψη ότι, συνεπώς, η προσφυγή στις κρατικές ενισχύσεις πρέπει να αποτελεί το ύστατο μέσο,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κρατικές ενισχύσεις πρέπει να έχουν πάντα σαφώς προσδιορισμένους στόχους, να πληρούν την αρχή της αναλογικότητας και ιδίως να είναι προσωρινής φύσεως,

Δ. εκτιμώντας ότι οι κρατικές ενισχύσεις μπορεί να είναι αναγκαίες για την επιδίωξη των στόχων της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας ή της τεχνολογικής ανεξαρτησίας στο πλαίσιο έργων κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος βάσει του άρθρου 87, παράγραφος 3, στοιχείο β, της Συνθήκης ΕΚ,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι το συνολικό ποσό κρατικών ενισχύσεων που χορηγούνται κάθε χρόνο στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπερβαίνει, ακόμα και με τις πιο συντηρητικές εκτιμήσεις, το 50 % του ετήσιου προϋπολογισμού της Ένωσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι το ύψος των κρατικών ενισχύσεων ως ποσοστό του ΑΕγχΠ διαφέρει σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών και κυμάνθηκε από 0,10% έως 2,76% το 2003, πράγμα που σημαίνει ότι υπάρχει κίνδυνος να προκληθούν σοβαρές στρεβλώσεις της αγοράς,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κρατικές ενισχύσεις χρηματοδοτούνται από τους φορολογουμένους και πρέπει, συνεπώς, να δαπανώνται υπεύθυνα, με βέλτιστη αξιοποίηση των πόρων,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η αιτιολόγηση της χορήγησης κρατικών ενισχύσεων προς επιχειρήσεις πρέπει να επανεξετάζεται σε τακτά και κατάλληλα διαστήματα, αλλά ότι η αρμοδιότητα τακτικής παρακολούθησης και ελέγχου της χρησιμοποίησης των κρατικών ενισχύσεων δεν πρέπει να εκχωρείται στις εθνικές ελεγκτικές αρχές των κρατών μελών,

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αποτελεσματικοί και αυστηροί έλεγχοι της χορήγησης κρατικών ενισχύσεων είναι απαραίτητοι για την εξασφάλιση θεμιτού ανταγωνισμού και διαφάνειας και την αποφυγή διακρίσεων,

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, στο πλαίσιο της εφαρμογής των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, η Επιτροπή θα πρέπει να εστιάζει την προσοχή της σε παραβάσεις που έχουν σημαντικό αντίκτυπο για την εσωτερική αγορά, αφού, βάσει του άρθρου 87 της Συνθήκης, οι κρατικές ενισχύσεις είναι, "κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές, ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά",

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κρατικές ενισχύσεις οι οποίες δεν στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό αποτελούν επιτρεπτό μέσο για την προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης και της απασχόλησης στο πλαίσιο της Αντζέντας της Λισαβόνας, ενώ ταυτόχρονα συνιστούν μέσο κοινοτικής χρηματοδότησης π.χ. των διαρθρωτικών ταμείων,

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η αποτελεσματικότητα της πολιτικής ελέγχου των κρατικών ενισχύσεων εξαρτάται από την καλύτερη πληροφόρηση σχετικά με τις συνέπειές της για τα ενδιαφερόμενα μέρη,

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα οφέλη της χρήσης κρατικών ενισχύσεων μπορεί να είναι σημαντικά ανώτερα από το κόστος, εφόσον οι κρατικές επιδοτήσεις χρησιμοποιούνται ορθολογικά και διενεργούνται αναλύσεις της σχέσης κόστους-οφέλους,

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα κράτη μέλη δεν διαθέτουν μηχανισμό παρακολούθησης αντίστοιχο του κοινοτικού μηχανισμού εποπτείας ενισχύσεων,

ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το Κοινοβούλιο, στα προηγούμενα ψηφίσματά του για τις κρατικές ενισχύσεις και στις τακτικές του συζητήσεις με εκπροσώπους της Επιτροπής στους κόλπους της Επιτροπής Οικονομικών και Νομισματικών Θεμάτων, έχει επιμείνει επανειλημμένως στη λήψη μέτρων για τη διασφάλιση μεγαλύτερης διαφάνειας,

Γενικά

1. επικροτεί την πρόθεση της Επιτροπής, που σκιαγραφείται στον οδικό χάρτη για τη μεταρρύθμιση των κρατικών ενισχύσεων, να εκσυγχρονίσει τις πρακτικές και τις διαδικασίες των κρατικών ενισχύσεων, ιδίως με αύξηση της ασφάλειας δικαίου, εξειδίκευση της οικονομικής προσέγγισης, αύξηση της διαφάνειας μέσω της διαβούλευσης με τους συμμετόχους, και βελτίωσης της διαδικασίας ανάθεσης·

2. συμφωνεί με την Επιτροπή ότι είναι πράγματι αναγκαία η διεξοδική μεταρρύθμιση της πολιτικής κρατικών ενισχύσεων·

3. επισημαίνει ότι, η πολιτική για τις κρατικές ενισχύσεις αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της πολιτικής για τον ανταγωνισμό, ο δε έλεγχος των κρατικών ενισχύσεων αντανακλά την ανάγκη δημιουργίας ίσων όρων για όλες τις επιχειρήσεις που ασκούν δραστηριότητα στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά· υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι σύμφωνα με το άρθρο 87 της Συνθήκης, οι κρατικές ενισχύσεις μπορούν επίσης να συμβάλουν στην επίτευξη άλλων στόχων της ΕΕ, ιδιαίτερα εκείνων που αναφέρονται στο άρθρο 2 της Συνθήκης·

4. σημειώνει ότι η Συνθήκη, στα άρθρα 86 και 87, προβλέπει ρητώς ορισμένες εξαιρέσεις στην απαγόρευση χορήγησης κρατικών ενισχύσεων, όταν τα προτεινόμενα συστήματα ενισχύσεων έχουν σαφώς προσδιορισμένα ευεργετικά αποτελέσματα για τον πληθυσμό και το περιβάλλον, και η χορήγηση ενισχύσεων δεν βλάπτει τις γενικές δραστηριότητες της Ένωσης· θεωρεί συνεπώς αναγκαίο, κατά την αξιολόγηση της συμβατότητας των κρατικών ενισχύσεων με τη Συνθήκη να επιτυγχάνεται η κατάλληλη ισορροπία ανάμεσα στις αρνητικές επιπτώσεις των κρατικών ενισχύσεων στον ανταγωνισμό και τις θετικές επιπτώσεις για το κοινό συμφέρον στην Κοινότητα·

5. επιμένει ότι, προκειμένου να επιτευχθεί ασφάλεια δικαίου, οι αποφάσεις της Επιτροπής πρέπει πάντα να ευθυγραμμίζονται απολύτως με τις συναφείς αποφάσεις του Δικαστηρίου· θεωρεί ότι το σχέδιο δράσης για τις κρατικές ενισχύσεις πρέπει να συνοδεύεται, εφόσον είναι αναγκαίο, από νομοθετικές πρωτοβουλίες που καθιστούν δυνατή τη μεταρρύθμιση των κρατικών ενισχύσεων, κατά τα πρότυπα που απαιτεί η Ευρωπαϊκή Ένωση, και τη βελτίωση της ασφάλειας δικαίου·

6. προτείνει να δημοσιεύει η Επιτροπή, όσο το δυνατόν πιο συστηματικά , κατευθυντήριες γραμμές για την ερμηνεία των αποφάσεων του Δικαστηρίου περί κρατικών ενισχύσεων, είτε αυτές βασίζονται σε διατάξεις των Συνθηκών είτε στο παράγωγο δίκαιο ·

7. υπογραμμίζει την ανάγκη να εξαχθούν τα διδάγματα τόσο της ανεπιτυχούς χορήγησης κρατικών ενισχύσεων κατά το παρελθόν όσο και των περιπτώσεων στις οποίες οι ενισχύσεις αποδείχθηκαν αποτελεσματικό μέσο για την εκπλήρωση των επιδιωκόμενων στόχων· υπογραμμίζει ότι οι κρατικές ενισχύσεις που στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό πρέπει να καταργηθούν·

8. εκφράζει την επιθυμία να δημοσιεύει η Επιτροπή ετήσια έκθεση προς το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις που χορηγούνται στα κράτη μέλη·

9. ζητεί, στο συγκεκριμένο πλαίσιο, από την Επιτροπή να εφαρμόσει αυστηρούς κανόνες υποβολής στοιχείων που να καλύπτουν τόσο το κράτος μέλος όσο και τον δικαιούχο· ζητεί, περαιτέρω, από την Επιτροπή να τροποποιήσει τον Πίνακα Αποτελεσμάτων για τις κρατικές ενισχύσεις σε αυτό το πνεύμα·

10. θεωρεί ότι στη σημερινή παγκόσμια οικονομία, είναι ουσιώδες οι κανόνες που ορίζονται σε κοινοτικό επίπεδο να λαμβάνουν υπόψη τους όρους του διεθνούς ανταγωνισμού·

11. καλεί την Επιτροπή να ελέγξει μήπως οι μέγιστοι συντελεστές κρατικών ενισχύσεων, ύψους έως και 50 %, οι οποίοι είναι δυνατοί κατ' αρχήν, παρουσιάζονται υπερβολικά υψηλοί από την άποψη της οικονομίας της αγοράς, δεδομένου ότι με τόσο υψηλό ποσοστό κρατικής ενίσχυσης είναι δυνατόν να ιδρυθεί μια εταιρεία χωρίς ίδια κεφάλαια, γεγονός που αντίκειται στην αρχή της επιχειρηματικής ευθύνης σε μια οικονομία αγοράς·

12. χαιρετίζει τη δήλωση της Επιτροπής, που περιλαμβάνεται στο σχέδιο δράσης για τις κρατικές ενισχύσεις, ότι στους κύριους στόχους της Κοινότητας περιλαμβάνονται ένα υψηλό επίπεδο απασχόλησης, βιώσιμη ανάπτυξη και οικονομική και κοινωνική συνοχή·

Εντονότερη οικονομική προσέγγιση

13. χαιρετίζει το στόχο της Επιτροπής να εξειδικεύσει την οικονομική προσέγγισή της στις διαδικασίες κρατικών ενισχύσεων και να εστιάσει τους πόρους της στις περιπτώσεις που είναι πιθανό να δημιουργήσουν σοβαρότερες στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό και το εμπόριο, σύμφωνα με τους στόχους των στρατηγικών της Λισαβόνας και του Γκέτεμποργκ·

14. ζητεί, η οικονομική προσέγγιση της Επιτροπής να είναι αυστηρά προσδιορισμένη, ώστε να αυξάνεται η ασφάλεια δικαίου για τα ενδιαφερόμενα μέρη· θεωρεί, συνεπώς, ότι η οικονομική ανάλυση της Επιτροπής πρέπει να βασίζεται σε ακριβή κριτήρια που απορρέουν από τις ισχύουσες διαδικασίες σε άλλους τομείς της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού, ενώ πρέπει να ληφθεί μέριμνα ώστε οι διαδικασίες να μην είναι υπερβολικά άκαμπτες·

15. προτρέπει την Επιτροπή να υποβάλλει σε οικονομική ανάλυση τα δύο κριτήρια αξιολόγησης των παράνομων ενισχύσεων όπως προβλέπονται στο άρθρο 87 παράγραφος 1 της Συνθήκης — νόθευση ή απειλή νοθείας του ανταγωνισμού, αφενός, και επιπτώσεις στις εμπορικές συναλλαγές μεταξύ των κρατών, αφετέρου — σε όλες τις αποφάσεις της· ζητεί από την Επιτροπή να επιβεβαιώσει και να διευκρινίσει την προσέγγισή της όσον αφορά και τα δύο κριτήρια , με συγκεκριμένες κατευθυντήριες γραμμές·

16. προτείνει να ορίσει η Επιτροπή διεξοδικότερα τόσο την έννοια της "δυσλειτουργίας της αγοράς", συμπεριλαμβάνοντας εξήγηση για το πότε εφαρμόζεται η έννοια αυτή και με ποια μεθοδολογία· επιμένει ότι η έννοια αυτή πρέπει να είναι πρακτικά εφαρμόσιμη, ώστε τα κράτη μέλη και οι δικαιούχοι να μπορούν να την εφαρμόζουν και να επωφελούνται από αυτήν στην πράξη· επιμένει ότι η νέα έννοια πρέπει επίσης να υπόκειται σε πιο σύντομες διαδικασίες· ζητεί από την Επιτροπή να διευκρινίσει τα όρια της έννοιας της δυσλειτουργίας της αγοράς και την αλληλεπίδρασή της με τα συστατικά στοιχεία της απαγόρευσης των κρατικών ενισχύσεων, τα οποία ορίζει το άρθρο 87 της Συνθήκης·

17. επισημαίνει την πρωτοβουλία του Αντιπροέδρου της Επιτροπής Siim Kallas να εισαγάγει περισσότερη διαφάνεια στη χορήγηση επιδοτήσεων στον γεωργικό τομέα, σύμφωνα με την οποία το Δημόσιο θα πρέπει να δημοσιεύει στο Διαδίκτυο όλους τους δικαιούχους, καθώς και τα ποσά που χορηγούνται, και θα συνιστούσε να επεκταθεί το σύστημα αυτό σε όλες τις κρατικές επιδοτήσεις· συνιστά στα κράτη μέλη να απαιτούν από τις επιχειρήσεις να δημοσιεύουν λεπτομέρειες για τις επιδοτήσεις που λαμβάνουν, προκειμένου να μπορούν οι μέτοχοι να αξιολογούν καλύτερα τις πραγματικές επιδόσεις τους, ιδίως στην περίπτωση ενδεχόμενης διακοπής των κρατικών επιδοτήσεων·

18. προειδοποιεί για το δυνητικά επιζήμιο ρόλο των κρατικών ενισχύσεων τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο όσον αφορά την ενθάρρυνση της μετεγκατάστασης επιχειρήσεων από ένα κράτος μέλος σε άλλο, στο πλαίσιο ενός "κυνηγιού επιδοτήσεων" εκ μέρους των επιχειρήσεων χωρίς κανένα ουσιαστικό όφελος όσον αφορά τους κοινούς στόχους της ΕΕ·

Καινοτομία και Ε&Α

19. υπογραμμίζει τη μεγάλη σημασία της καινοτομίας και της Ε&Α για τη μελλοντική ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης σε μια παγκοσμιοποιημένη οικονομία·

20. υπογραμμίζει ότι οι κρατικές ενισχύσεις για την Ε&Α πρέπει να αξιολογούνται υπό το φως των στόχων της Λισαβόνας, καθώς προσφέρουν στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να αντιμετωπίζουν δυσλειτουργίες της αγοράς και να σχεδιάζουν μέτρα που να παρέχουν στη βιομηχανία κίνητρα για περισσότερες επενδύσεις σε Ε&Α· υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι οι ενισχύσεις για Ε&Α δεν πρέπει να ανοίγουν την πόρτα σε στρεβλωτικές ενισχύσεις, ιδίως ευνοώντας τους ήδη καθιερωμένους παράγοντες της αγοράς· υπογραμμίζει σε αυτό το πλαίσιο την ανάγκη να αρθούν οι κανονιστικοί και φορολογικοί φραγμοί στα κράτη μέλη, οι οποίοι παρεμποδίζουν την ανάπτυξη νέων και καινοτόμων επιχειρήσεων·

21. επισημαίνει ότι η ανάπτυξη περιβαλλοντικών τεχνολογιών στην ΕΕ, ιδίως στον τομέα της ενέργειας, έχει παρακωλυθεί από τις σημαντικές κρατικές ενισχύσεις στα ορυκτά καύσιμα και την πυρηνική ενέργεια· πιστεύει ακράδαντα στην αρχή της συμπερίληψης των εξωτερικών στοιχείων κόστους στην τιμή της ενέργειας από διάφορες πηγές, και ότι η αρχή αυτή πρέπει να αποτελέσει τη βάση για την αναθεώρηση των κατευθυντήριων γραμμών της ΕΕ που διέπουν τις κρατικές ενισχύσεις·

22. υποστηρίζει σθεναρά την ευελιξία των κρατικών ενισχύσεων όσον αφορά τη δημιουργία και την προώθηση καινοτόμων ιδεών στους ερευνητικούς φορείς και τα πανεπιστήμια του δημόσιου τομέα, καθώς και τη θέσπιση σαφών και απλών κανόνων για τον τρόπο μεταφοράς αυτών των ιδεών και της εμπειρογνωμοσύνης στις επιχειρήσεις· στηρίζει εν προκειμένω τη δημιουργία περαιτέρω καινοτομίας μέσω συνεργασίας και συμπράξεων μεταξύ δημοσίου και ιδιωτικού τομέα·

23. υπογραμμίζει την αρχή ότι οι ενισχύσεις για Ε&Α δεν πρέπει να ευνοούν μεμονωμένες επιχειρήσεις· προτρέπει την Επιτροπή να εστιάσει τις ενισχύσεις για Ε&Α στα καινοτόμα δίκτυα ομοειδών ή συμπληρωματικών επιχειρήσεων (cluster)·

24. υποστηρίζει την πρόθεση της Επιτροπής να καταστήσει το σύστημα κρατικών ενισχύσεων πιο ευέλικτο, ώστε να υποστηρίξει καινοτόμες διαδικασίες κατά τρόπο ανάλογο προς τον "βαθμό απομάκρυνσής" τους από την αγορά·

Επιχειρηματικά κεφάλαια

25. θεωρεί ότι, λόγω των κανονιστικών ανεπαρκειών και της ανυπαρξίας κινήτρων εκ μέρους των φορολογικών συστημάτων σε ορισμένα κράτη μέλη, οι δυνατότητες παροχής επιχειρηματικού κεφαλαίου, ιδίως σε μικρές επιχειρήσεις, δεν είναι οι βέλτιστες· χαιρετίζει, συνεπώς, την αναθεώρηση της ανακοίνωσης της Επιτροπής για τις κρατικές ενισχύσεις και τα επιχειρηματικά κεφάλαια [10], η οποία θα λήξει τον Αύγουστο 2006·

26. υπογραμμίζει την ανάγκη να προωθηθούν οι εκκολαπτόμενες και οι νέες, καινοτόμοι ΜΜΕ, μεταξύ άλλων με τα κατάλληλα φορολογικά κίνητρα·

27. υπογραμμίζει την ανάγκη να προβλεφθούν λιγότερο οχληρές, συντομότερες διαδικασίες έγκρισης· υποστηρίζει, σε αυτό το πλαίσιο , τη θέσπιση απαλλαγών κατά κατηγορία για τις ενισχύσεις μικρής κλίμακας προς τις ΜΜΕ·

Υπηρεσίες Γενικού Οικονομικού Συμφέροντος

28. καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει τελικά τη νομική σαφήνεια όσον αφορά τις ενισχύσεις για τις υπηρεσίες γενικού οικονομικού συμφέροντος·

29. εκτιμά ότι το στοιχείο της υπεραντιστάθμισης αποτελεί το ουσιωδέστερο κριτήριο και, συνεπώς, η χρηματοδότηση των υπηρεσιών γενικού οικονομικού συμφέροντος συνιστά κρατική ενίσχυση σε εκείνες μόνο τις περιπτώσεις στις οποίες δεν πληρούται ή δεν μπορεί να αποδειχθεί ότι πληρούται η προϋπόθεση της εύλογης αντιστάθμισης·

30. εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι παρατηρούνται ακόμα μεγάλες διαφορές ως προς τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή προτίθεται να ερμηνεύσει πρακτικά την εξέταση που προβλέπεται στην απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για την υπόθεση Altmark· ζητεί από την Επιτροπή να εκδώσει σαφή και ακριβή ερμηνευτική ανακοίνωση σχετικά με το τέταρτο κριτήριο που καθορίζεται στην απόφαση για την υπόθεση Altmark, η οποία να λαμβάνει υπόψη την ιδιαιτερότητα των διάφορων τομέων·

31. ζητεί από την Επιτροπή, δεδομένης της αυξανόμενης σημασίας των συμπράξεων δημόσιου-ιδιωτικού τομέα για την υλοποίηση έργων υποδομής στις λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες, να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στο ζήτημα της χορήγησης κρατικών ενισχύσεων στις συμπράξεις δημόσιου-ιδιωτικού τομέα και να παράσχει νομική καθοδήγηση εφ' όλων των ζητημάτων που σχετίζονται με την εφαρμογή των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων σε αυτό το πλαίσιο , ζητεί δε ειδικότερα κατάλληλους κανόνες ώστε να απλοποιηθεί η χρήση των συμπράξεων δημόσιου-ιδιωτικού τομέα· πρέπει να ληφθεί εν προκειμένω ειδική μέριμνα προκειμένου να διασφαλιστεί η διατήρηση της διαφάνειας·

32. επισημαίνει την απαλλαγή των μικρότερων δημόσιων επιχειρήσεων από την εφαρμογή των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων· διερωτάται, εντούτοις, κατά πόσον η διάκριση μεταξύ μικρών και μεγάλων εταιρειών κατά την αξιολόγηση των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων είναι πρόσφορη· συνηγορεί, συνεπώς, υπέρ μιας αξιολόγησης που να βασίζεται στις επιπτώσεις των μέτρων κρατικών ενισχύσεων στη σχετική αγορά και όχι στο μέγεθος της συγκεκριμένης δημόσιας επιχείρησης·

Απαλλαγές κατά κατηγορία

33. υποστηρίζει την έκδοση από την Επιτροπή γενικού κανονισμού απαλλαγής κατά κατηγορίες, προκειμένου να απλοποιηθούν και να κωδικοποιηθούν οι υφιστάμενες απαλλαγές κατά κατηγορία, ιδιαίτερα στην κατάρτιση, τα ΜΜΕ και την απασχόληση, και να ενσωματωθεί ένα ευρύτερο φάσμα απαλλαγών, και ιδίως οι απαλλαγές που αφορούν τις κρατικές ενισχύσεις για τη στήριξη των ΜΜΕ και της Ε&Α, στο βαθμό που οι διεπιδοτήσεις από μικρές προς μεγάλες επιχειρήσεις εποπτεύονται και απαγορεύονται κατά περίπτωση· συμφωνεί με το στόχο της Επιτροπής, να επικεντρώσει τους πόρους της στην αντιμετώπιση των πλέον στρεβλωτικών ενισχύσεων· εκτιμά ότι οι διαδικασίες κοινοποίησης και οι συνακόλουθες καθυστερήσεις πρέπει να είναι ανάλογες με τον κίνδυνο σοβαρής στρέβλωσης του ανταγωνισμού λόγω της συγκεκριμένης ενίσχυσης· είναι της γνώμης ότι ένα νομικό μέσο θα μπορούσε επίσης να διευκολύνει μελλοντικές επεκτάσεις της έννοιας των απαλλαγών κατά κατηγορία, ούτως ώστε να μην χρειάζεται πλέον να κοινοποιούνται τα μικρότερα ποσά για κάθε τύπο ενίσχυσης·

34. υπογραμμίζει την ανάγκη να εξασφαλιστεί ότι ο κανονισμός απαλλαγής κατά κατηγορίες θα οδηγήσει σε πραγματική απλούστευση των διαδικασιών με σαφείς, λεπτομερείς και απαλλαγμένες από κενά διατάξεις, οι οποίες να μην θέτουν κατ' ουδένα τρόπο σε κίνδυνο τον προεξάρχοντα στόχο της γενικής μείωσης των κρατικών ενισχύσεων·

35. χαιρετίζει την πρόταση να αυξηθούν τα όρια των ενισχύσεων ήσσονος σημασίας· προτείνει το διπλασιασμό του ορίου σε 200000 ευρώ· ζητεί στο πλαίσιο αυτό να αντιμετωπίσει η Επιτροπή το πρόβλημα του ελέγχου της σώρευσης·

Περιφερειακές ενισχύσεις

36. χαιρετίζει την πρόταση της Επιτροπής σχετικά με την αναθεώρηση των κατευθυντήριων γραμμών της για τη χρονική περίοδο 2007-2013 [11] για τις εθνικές ενισχύσεις προς τις περιφέρειες· υπογραμμίζει ότι στη μεταρρύθμιση της ενίσχυσης των περιφερειών πρέπει να ληφθούν περισσότερο υπόψη τα εδαφικά κριτήρια, προκειμένου να γίνει διάκριση μεταξύ των γεωγραφικών περιοχών της ΕΕ που διαθέτουν ισχυρή οικονομία και των περιοχών που αντιμετωπίζουν δυσχέρειες λόγω βιομηχανικής αναδιάρθρωσης ή των περιοχών που μειονεκτούν σε μόνιμη βάση λόγω φυσικών παραγόντων· θεωρεί την πολιτική συνοχής και την πολιτική για τις κρατικές ενισχύσεις συμπληρωματικές· οι πολιτικές στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων έχουν αποδειχτεί αποτελεσματικό μέσο για την πραγματική εισοδηματική σύγκλιση στην ΕΕ·

37. θεωρεί ότι η εφαρμογή των κρατικών ενισχύσεων πρέπει να συνεπάγεται προστιθέμενη αξία που κανένα άλλο πολιτικό μέτρο δεν μπορεί να επιτύχει, προς όφελος μιας περιφέρειας και, συνεπώς, στηρίζει μια αποτελεσματικότερη προσέγγιση για τη χορήγηση περιφερειακών ενισχύσεων επικεντρωμένων στις επενδύσεις για υποδομές και οριζόντιων ενισχύσεων προς τις μειονεκτούσες ή λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης της θέσπισης ευνοϊκών φορολογικών συνθηκών για μεταβατικές περιόδους που δεν υπερβαίνουν τα πέντε έτη· επισημαίνει, από αυτή την άποψη, την ανάγκη να διατηρηθούν κατάλληλα μέτρα στήριξης για τις περιφέρειες που επηρεάζονται στατιστικά λόγω της διεύρυνσης της ΕΕ·

38. θεωρεί ότι χρειάζεται αναθεώρηση των περικοπών της κρατικής ενίσχυσης προς τις περιφέρειες που επηρεάζονται στατιστικά από τη διεύρυνση με σχετική αύξηση του εισοδήματος, αλλά δεν έχουν επιτύχει πραγματική ανάπτυξη ή συνοχή και παρουσιάζουν υψηλό ποσοστό ανεργίας·

39. καλεί την Επιτροπή, στο πλαίσιο των στόχων της ΕΕ και της πολιτικής συνοχής της που αποσκοπούν στην επίτευξη οικονομικής και κοινωνικής σύγκλισης βάσει μέτρων άρσης των ανισορροπιών μεταξύ των περιφερειών της Ευρώπης, να διασφαλίσει ότι ούτε οι εθνικές ούτε οι ευρωπαϊκές κρατικές ενισχύσεις οδηγούν σε στρέβλωση του ανταγωνισμού μεταξύ περιφερειών των κρατών μελών και δεν χρηματοδοτούν μετεγκαταστάσεις εντός της Ευρώπης με αποτέλεσμα, ιδίως, την απώλεια θέσεων εργασίας σε μια περιφέρεια προς όφελος άλλης·

40. προτρέπει την Επιτροπή, σύμφωνα με τις στρατηγικές της Λισαβόνας και του Γκέτεμποργκ, να αξιολογήσει σε μεγαλύτερο βάθος και λεπτομερέστερα τα διάφορα είδη κρατικών ενισχύσεων και την αποτελεσματικότητά τους, ώστε να μπορέσει να διακριβώσει εάν ορισμένα είδη ενισχύσεων είναι περισσότερο επωφελή από άλλα από την άποψη του μακροχρόνιου, θετικού αντίκτυπου τους στην περιφερειακή ανάπτυξη·

41. ζητεί από την Επιτροπή να εφαρμόσει τις αρχές που σκιαγραφούνται στον οδικό χάρτη για τη μεταρρύθμιση των κρατικών ενισχύσεων και στις ειδικές ρυθμίσεις για ορισμένους κλάδους όπως η γεωργία, η αλιεία, η παραγωγή άνθρακα και οι μεταφορές, που συχνά συγκεντρώνονται σε περιοχές επιλέξιμες για ενισχύσεις από τα διαρθρωτικά ταμεία, και να υποβάλει πιο συγκεκριμένες προτάσεις για τη μεταρρύθμιση αυτών των ειδικών ρυθμίσεων·

Περιβαλλοντικές ενισχύσεις

42. εκτιμά ότι οι κρατικές ενισχύσεις για το περιβάλλον, όταν η εφαρμογή τους είναι δίκαιη και διαφανής, μπορούν να διαδραματίσουν ζωτικό ρόλο για την επίτευξη του στόχου της αειφόρου ανάπτυξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ιδίως τονώνοντας τις επενδύσεις στην τεχνολογία μακροπρόθεσμα και τη χορήγηση διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στην Ένωση, σύμφωνα με τον στόχο της σταθεροποίησης των εκπομπών αερίων του φαινομένου του θερμοκηπίου που προβλέπεται στη σύμβαση-πλαίσιο του ΟΗΕ για την αλλαγή του κλίματος·

43. εκτιμά την άποψη της Επιτροπής για το ότι οι κρατικές ενισχύσεις που αφορούν την προστασία του περιβάλλοντος "δεν είναι δεόντως προσαρμοσμένο στις συνεχώς εξελισσόμενες μεθόδους επενδύσεων υπέρ των περιβαλλοντικών τεχνολογιών, ούτε προς τις νέες μορφές σύμπραξης δημόσιου/ιδιωτικού τομέα" [12]·

44. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να επιταχύνουν την εισαγωγή μέτρων που αποβλέπουν στη μείωση των επιζήμιων για το περιβάλλον κρατικών ενισχύσεων και τελικά να τις καταργήσουν εντελώς· επισημαίνει ότι το μέγεθος των κρατικών ενισχύσεων είναι σημαντικό· καλεί την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Περιβάλλοντος να καταρτίσει κατάλογο επιδοτήσεων οι οποίες προωθούν άμεσα ή έμμεσα οιαδήποτε παραγωγή ή κατανάλωση που προκαλεί ρύπανση, δημιουργώντας έτσι αθέμιτο ανταγωνισμό σε βάρος των καθαρότερων τεχνολογιών·

45. χαιρετίζει, ως εκ τούτου, την έναρξη της διαδικασίας διαβουλεύσεων με τους ενδιαφερομένους ενόψει της αναθεώρησης των εν λόγω κατευθυντηρίων γραμμών, η οποία προβλέπεται να ολοκληρωθεί έως τα τέλη του 2007·

Καλύτερη διακυβέρνηση

46. εκτιμά ότι οι τρέχουσες πρακτικές και διαδικασίες της πολιτικής κρατικών ενισχύσεων παρουσιάζουν ορισμένες αδυναμίες και είναι υπερβολικά γραφειοκρατικές·

47. χαιρετίζει, συνεπώς, τη θέσπιση κατευθυντηρίων γραμμών βέλτιστων πρακτικών στις διαδικασίες κρατικών ενισχύσεων για ταχύτερες και αποτελεσματικότερες διαδικασίες κοινοποίησης· διερωτάται εν προκειμένω μήπως, για την επίτευξη των στόχων αυτών θα ήταν προτιμότερο να εκδοθεί κανονισμός αντί για τις κατευθυντήριες γραμμές·

48. στηρίζει σθεναρά την ιδέα της δημιουργίας ενός στενότερου δικτύου εποπτικών αρχών, όπως τα ελεγκτικά συνέδρια στα κράτη μέλη, το οποίο θα μπορούσε να διευκολύνει τον στόχο της συνέπειας κατά την εφαρμογή των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων·

49. υπογραμμίζει ότι οποιαδήποτε αποκέντρωση αρμοδιοτήτων υπέρ των εθνικών αρχών προϋποθέτει αυστηρή εποπτεία και συντονισμό, προκειμένου να διασφαλίζεται η συνεπής εφαρμογή των κανόνων σε όλα τα κράτη μέλη· θεωρεί ότι η αποκέντρωση εγκυμονεί τον κίνδυνο ασυνεπούς εφαρμογής των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων, δεδομένων ιδιαίτερα των διαφορετικών διαρθρώσεων και επιπέδων εμπειρογνωμοσύνης των εθνικών αρχών στα κράτη μέλη· υπογραμμίζει τη σημασία της λειτουργικής δικτύωσης των αρμόδιων αρχών των κρατών μελών·

50. προτρέπει την Επιτροπή να ορίσει σαφείς προθεσμίες για τις διαδικασίες κρατικών ενισχύσεων, συμπεριλαμβανομένης της συμμόρφωσης·

51. εκφράζει την αποδοκιμασία του για το γεγονός ότι κυρώσεις για λόγους μη κοινοποίησης επιβάλλονται επί του παρόντος μόνο σε δικαιούχους και όχι σε κράτη μέλη· υποστηρίζει, στο πλαίσιο αυτό, την εξέταση νέων μηχανισμών πρόληψης εκ μέρους της Επιτροπής, για την αντιμετώπιση του φαινομένου της εσφαλμένης εφαρμογής των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων από τα κράτη μέλη, και καλεί την Επιτροπή να προβλέψει αντίστοιχα κατάλληλες κυρώσεις·

52. επαναλαμβάνει το αίτημά του να καθιερωθεί η διαδικασία συναπόφασης για όλα τα θέματα πολιτικής ανταγωνισμού για τα οποία το Συμβούλιο αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία·

*

* *

53. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.

[1] ΕΕ L 312 της 29.11.2005, σ. 67.

[2] ΕΕ L 312 της 29.11.2005, σ. 47.

[3] ΕΕ C 14 της 19.1.1998, σ. 74.

[4] ΕΕ C 59 της 23.2.2001, σ. 238.

[5] ΕΕ C 140 E της 13.6.2002, σ. 153.

[6] ΕΕ C 92 E της 16.4.2004, σ. 294.

[7] ΕΕ C 304 E της 1.12.2005, σ. 117.

[8] ΕΕ L 10 της 13.1.2001, σ. 30.

[9] [2003] ECR I-7747.

[10] ΕΕ C 235 της 21.8.2001, σ. 3.

[11] Δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη στην Επίσημη Εφημερίδα.

[12] Ανακοίνωση της Επιτροπής "Τόνωση των τεχνολογιών υπέρ της αειφόρου ανάπτυξης: πρόγραμμα δράσης για τις περιβαλλοντικές τεχνολογίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση" της 28ης Ιανουαρίου 2004 (COM(2004)0038, παράγραφος 4.2.3).

--------------------------------------------------