EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 271/53

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Η εκτέλεση του προϋπολογισμού της ΕΕ»

2014/C 271/10

Εισηγητής Adam Struzik (PL/EPP), Κυβερνήτης της Περιφέρειας της Μαζοβίας

I. ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

1. εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι για πρώτη φορά συντάσσει γνωμοδότηση σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού της ΕΕ επιδιώκοντας να παρουσιάσει τις απόψεις των τοπικών και περιφερειακών αρχών όσον αφορά τόσο τις τρέχουσες δημοσιονομικές προοπτικές όσο και αυτές για την περίοδο 2014-2020·

2. σημειώνει ότι, προκειμένου να βελτιωθεί η ποιότητα της γνωμοδότησης, πραγματοποιήθηκε έρευνα μεταξύ τοπικών και περιφερειακών αρχών (ΤΠΑ) (1), με σημαντική ανταπόκριση· τούτο αντικατοπτρίζει το μεγάλο ενδιαφέρον για το ζήτημα αυτό και αναδεικνύει τη βούληση για συνεργασία με σκοπό την εξεύρεση λύσεων στα προβλήματα καθώς και την αξιοποίηση του δυναμικού που εμπεριέχεται στην περιφερειακή προσέγγιση·

3. υπογραμμίζει ότι ο προϋπολογισμός της ΕΕ αποτελεί βασικό μέσο για την επίτευξη των στόχων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι λοιπόν απαραίτητο να τονιστεί η σημασία του, ιδίως, στην τρέχουσα συγκυρία της συνεχιζόμενης κρίσης των δημόσιων οικονομικών σε πολλές χώρες καθώς επίσης και για τη στήριξη της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας, τη δημιουργία θέσεων εργασίας και την προώθηση των κοινών ευρωπαϊκών αξιών·

4. επισημαίνει ότι ο προϋπολογισμός της ΕΕ παρέχει πόρους για την επίτευξη των ευρωπαϊκών στόχων που έχουν συμφωνηθεί στο υψηλότερο πολιτικό επίπεδο (μεταξύ του Συμβουλίου της ΕΕ, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής), αλλά αποτελεί και σημαντικό μέσο που συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων των εθνικών πολιτικών, καθώς και των δράσεων των ΤΠΑ. Στο πλαίσιο αυτό, πιστεύει ότι ο μεγαλύτερος προσανατολισμός προς τα αποτελέσματα θα συμβάλει στην καλύτερη επιλογή των στόχων και των μέσων, ώστε να αντικατοπτρίζονται οι διαφορετικές συνθήκες που υπάρχουν στις διάφορες περιοχές της ΕΕ, και θα αυξήσει έτσι την αποδοτικότητα και την αποτελεσματικότητα του προϋπολογισμού της ΕΕ·

5. θεωρεί ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές συμμετέχουν στην εκτέλεση του προϋπολογισμού της ΕΕ ως άμεσοι δικαιούχοι και ως διαχειριστές των ευρωπαϊκών πόρων. Ωστόσο, την ευθύνη για την εκτέλεση του προϋπολογισμού σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, την κατέχουν από κοινού από κοινού τα κράτη μέλη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα άλλα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

6. εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι ο ρόλος της εδαφικής διάστασης στην εφαρμογή των πολιτικών της ΕΕ έχει ενισχυθεί στο νομικό πλαίσιο της περιόδου προγραμματισμού 2014-2020. Συνεπώς, ο ρόλος των ΤΠΑ στην εκτέλεση του προϋπολογισμού της ΕΕ θα αυξηθεί περαιτέρω·

7. η παρούσα γνωμοδότηση επικεντρώνεται στα ταμεία της ΕΕ με τον μεγαλύτερο αντίκτυπο στις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές, και κυρίως τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία (ESIF): το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ), το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας (ΕΤΘΑ). Όμως, επισημαίνει τη σημασία των υπόλοιπων ταμείων όπως το Horizon 2020 για την επίτευξη των αναπτυξιακών στόχων που έχουν καθοριστεί σε ευρωπαϊκό, εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο·

Ταχύτητα εκτέλεσης του προϋπολογισμού

8. θεωρεί ότι, λόγω της τρέχουσας κοινωνικο-οικονομικής κατάστασης, της καθυστερημένης υιοθέτησης του νομικού πλαισίου για τα ταμεία της ΕΕ για την περίοδο 2007-2013 και του γεγονότος ότι πολλές ευρωπαϊκές πολιτικές χαράχθηκαν με γνώμονα την επίτευξη μακροπρόθεσμων διαρθρωτικών στόχων παρά την προώθηση βραχυπρόθεσμων αποτελεσμάτων στην πλευρά της προσφοράς, η ταχύτητα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού της ΕΕ πρέπει να αξιολογηθεί ως ικανοποιητική·

9. παρά την ικανοποιητική, σε γενικές γραμμές, ταχύτητα εκτέλεσης του προϋπολογισμού της ΕΕ, σημειώνει με ανησυχία ότι υφίστανται σημαντικές διαφορές μεταξύ και εντός των κρατών μελών ως προς το ρυθμό εκτέλεσης του προϋπολογισμού·

10. θεωρεί ότι οι διαφορές στην ταχύτητα εκτέλεσης του προϋπολογισμού της ΕΕ στα κράτη μέλη οφείλονται σε πολλούς παράγοντες, από τους οποίους μόνο μερικοί μπορούν να συνδεθούν άμεσα με την εκτέλεση δαπανών σε επίπεδο ΤΠΑ. Στους παράγοντες που έχουν αντίκτυπο στην ταχύτητα εκτέλεσης του προϋπολογισμού της ΕΕ περιλαμβάνονται οι εξής: — η αποτελεσματικότητα του συστήματος διαχείρισης κάθε κράτους μέλους, — οι διαφορές στους εσωτερικούς κανόνες των επιμέρους ταμείων και ο βαθμός πολυπλοκότητάς τους, — η ποιότητα των εθνικών νομικών πλαισίων, — η διαθεσιμότητα δημοσιονομικών πόρων για συγχρηματοδότηση, — η διοικητική ικανότητα, — η αποτελεσματικότητα των συστημάτων συντονισμού, πολυεπίπεδης διακυβέρνησης και εταιρικής σχέσης·

11. επισημαίνει ότι, σύμφωνα με τις τοπικές και περιφερειακές αρχές, τα κράτη μέλη είναι αυτά που επηρεάζουν περισσότερο την ταχύτητα εκτέλεσης του προϋπολογισμού της ΕΕ σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ενώ αντίθετα στην περίπτωση των συγχρηματοδοτούμενων έργων από τον προϋπολογισμό της ΕΕ, η διοικητική ικανότητα των τοπικών και περιφερειακών αρχών διαδραματίζει σημαντικότερο ρόλο στην ταχύτητα εφαρμογής, με δεύτερη παράμετρο τη διαθεσιμότητα των πόρων (τόσο των δημόσιων όσο και των εθνικών) για συγχρηματοδότηση και τον βαθμό πολυπλοκότητας των κανόνων των επιμέρους ταμείων·

12. επισημαίνει, στο πλαίσιο αυτό, ότι μόνο μέχρι ένα βαθμό ισχύει η αιτίαση ότι οι περιορισμένες διοικητικές ικανότητες των τοπικών και περιφερειακών αρχών ευθύνονται για τον βραδύ ρυθμό υλοποίησης των έργων που συγχρηματοδοτούνται από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές έχουν επίγνωση των συχνά ανεπαρκών διοικητικών ικανοτήτων τους, αλλά η ταχύτητα εκτέλεσης της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο επηρεάζεται επίσης από παράγοντες που εμπίπτουν στις αρμοδιότητες των κρατών μελών και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής·

13. με βάση τα ανωτέρω, καλεί τα κράτη μέλη να εντείνουν τη συνεργασία και να συντονίσουν τη δράση τους με τις ΤΠΑ κατά την εκπόνηση επιχειρησιακών προγραμμάτων και συγκεκριμένων εφαρμοστικών λύσεων, προκειμένου να διασφαλιστούν η βέλτιστη ταχύτητα και ποιότητα εκτέλεσης του προϋπολογισμού της ΕΕ και η ελαχιστοποίηση της επιβάρυνσης για τους δικαιούχους.

14. καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη να υιοθετήσουν μια πιο ενεργητική προσέγγιση των νέων δημοσιονομικών προοπτικών και, ειδικότερα, να εισαγάγουν προγράμματα ενημέρωσης και κατάρτισης των ΤΠΑ, έτσι ώστε να βελτιωθεί η ταχύτητα και η ποιότητα εκτέλεσης του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

15. επισημαίνει ότι η αναγνώριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή των έργων που ακολουθούν τις βέλτιστες πρακτικές θα μπορούσε επίσης να έχει αντίκτυπο στην ταχύτητα εκτέλεσης του προϋπολογισμού, ιδίως σε τομείς που απαιτούν ολοκληρωμένη προσέγγιση που περικλείει διάφορα ταμεία, προγράμματα και εταίρους, συμπεριλαμβανομένων των έργων που υλοποιούνται στο πλαίσιο νέων μέσων, όπως η ολοκληρωμένη εδαφική επένδυση (ΙΤΙ) ή η τοπική ανάπτυξη με την πρωτοβουλία τοπικών κοινοτήτων (CLLD)·

16. Επιπλέον, επισημαίνει και άλλα μέσα για τη βελτίωση της ταχύτητας υλοποίησης των προγραμμάτων που συγχρηματοδοτούνται από την ΕΕ σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο: — μεγαλύτερη εστίαση στην απλοποίηση των διαδικασιών για τους δικαιούχους· — έγκαιρη εκπλήρωση από τα κράτη μέλη των ex ante προϋποθέσεων, που στην πλειονότητά τους, δεν εμπίπτουν στις αρμοδιότητες των ΤΠΑ· — ευρύτερη χρήση απλοποιημένων συστημάτων δαπανών· — εφαρμογή μέγιστων ποσοστών ενωσιακής συγχρηματοδότησης· — διασφάλιση της απλοποιημένης πρόσβασης στους μηχανισμούς χρηματοδότησης από τους εθνικούς φορείς, τους ιδιωτικούς φορείς και την ΕΤΕπ· — εξέταση από την Επιτροπή του ενδεχομένου να καταργηθεί η απαίτηση συνυπολογισμού της ενωσιακής συγχρηματοδότησης στα εθνικά δημοσιονομικά ελλείμματα.

17. είναι πεπεισμένη ότι οι νέοι κανόνες για τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά και επενδυτικά ταμεία (ΕΔΕΤ) θα έχουν θετικό αντίκτυπο στην ταχύτητα υλοποίησης των συγχρηματοδοτούμενων έργων της ΕΕ σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Ωστόσο, στο παρόν στάδιο προετοιμασίας για τη δρομολόγηση των δημοσιονομικών προοπτικών 2014-2020, είναι αδύνατον να εκτιμηθεί ο βαθμός ή ο τόπος αυτής της ταχύτερης υλοποίησης·

18. Εκφράζει την ικανοποίησή της για τη δημοσίευση, εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της ανακοίνωσης με θέμα «Τελικός πίνακας αποτελεσμάτων σχετικά με το θεματολόγιο απλούστευσης για το ΠΔΠ 2014-2020» (2)·

19. όσον αφορά την επόμενη περίοδο προγραμματισμού (μετά το 2020), η ΕτΠ ζητεί να βελτιωθεί η ποιότητα και η αποτελεσματικότητα του διαλόγου μεταξύ των ευρωπαϊκών οργάνων και των κρατών μελών, ώστε να παρουσιαστούν οι προτάσεις κανονισμού, να διεξαχθούν οι διαπραγματεύσεις και να ολοκληρωθούν οι συζητήσεις σχετικά με τις νομοθετικές προτάσεις αρκετά νωρίς ώστε να μπορέσει ο προϋπολογισμός της ΕΕ να αρχίσει να εφαρμόζεται από την αρχή του 2021·

20. επισημαίνει την έλλειψη πλήρων στατιστικών στοιχείων σχετικά με τη συμμετοχή των τοπικών και των περιφερειακών αρχών στην εκτέλεση του προϋπολογισμού της ΕΕ· Ως εκ τούτου, καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη να δημοσιεύουν τακτικά στοιχεία για το θέμα αυτό (καθώς και στις ετήσιες εκθέσεις εφαρμογής και στις περιοδικές εκθέσεις για τη συνοχή) και να διενεργεί τακτικές αξιολογήσεις οι οποίες πρέπει να εξετάζονται με την Επιτροπή των Περιφερειών·

Ποσοστό σφαλμάτων στην εκτέλεση του προϋπολογισμού και άλλα προβλήματα διαχείρισης

21. αναφέρει ότι, σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρέχονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, οι βασικοί τομείς όπου επισημαίνονται σφάλματα είναι οι εξής: — η μη επιλεξιμότητα δαπανών, — η μη συμμόρφωση με τους κανόνες για τις δημόσιες συμβάσεις.

22. σημειώνει ότι το κόστος της εξακρίβωσης του λογιστικού ελέγχου των δαπανών στον τομέα της συνοχής μπορεί να εκτιμηθεί σε περίπου 860 εκατ. ευρώ ή σε ποσοστό 0,2 % του συνολικού προϋπολογισμού του ΕΤΠΑ/ΤΣ και του ΕΚΤ (3)·

23. επικροτεί το γεγονός ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο διαπίστωσε, ήδη από το 2009, ότι το επίπεδο των παρατυπιών που σημειώθηκαν όσον αφορά τις δαπάνες που σχετίζονται με τη συνοχή κατά την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 είναι σαφώς χαμηλότερο του επιπέδου που παρατηρήθηκε κατά την περίοδο 2000-2006 (4)·

24. θεωρεί ότι το ποσοστό σφάλματος στους τομείς αυτούς, δεν αντανακλά καταχρήσεις πόρων (απάτη), αλλά την ικανότητα των δικαιούχων όπως οι ΤΠΑ να τηρούν τους ισχύοντες κανόνες καθώς και την ποιότητα των εθνικών και ευρωπαϊκών συστημάτων συντονισμού, ελέγχου και διαχείρισης·

25. επισημαίνει στο πλαίσιο αυτό ότι η μείωση του ποσοστού σφάλματος στους δύο αυτούς τομείς απαιτεί συντονισμένη δράση εκ μέρους των ΤΠΑ, των κρατών μελών, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς και άλλων οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συνεπώς, απευθύνει έκκληση για στενότερη συνεργασία, όχι μόνο κατά την εφαρμογή των συγχρηματοδοτούμενων από την ΕΕ προγραμμάτων και έργων, αλλά και κατά την κατάρτιση της νομοθεσίας και των κατευθυντήριων γραμμών. Επισημαίνει την ανάγκη να επαληθεύουν οι υπηρεσίες της Επιτροπής τη συμμόρφωση των εθνικών συστημάτων επιλεξιμότητας και δημόσιων διαγωνισμών, πριν από την έναρξη προγραμμάτων και έργων και όχι μόνο κατά τη διάρκεια της εφαρμογής τους·

26. σημειώνει ότι όταν διαπιστώνονται παρατυπίες, διεξάγονται δημοσιονομικές διορθώσεις, γεγονός που δεν πλήττει μόνο την ταχύτητα αξιοποίησης των ευρωπαϊκών ταμείων, αλλά περιορίζει και την πιθανότητα επίτευξης των αναμενόμενων αποτελεσμάτων·

27. εκφράζει την ικανοποίησή της διότι, κατά τη νέα περίοδο προγραμματισμού, οι κανόνες για την επιλεξιμότητα των δαπανών θα εφαρμόζονται με πιο ευέλικτο τρόπο. Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να αξιολογηθούν πολύ θετικά οι προτάσεις για το ΕΚΤ, οι οποίες επιτρέπουν την ευρύτερη χρήση κατ' αποκοπή ποσών και σταθερών συντελεστών αντί της επιστροφής των πραγματικών δαπανών. Η μέθοδος αυτή λογικά θα έχει θετική συμβολή στη μείωση του διοικητικού φόρτου των δικαιούχων, υπό την προϋπόθεση ότι η Επιτροπή θα παρακολουθεί προσεκτικά την κατάσταση και θα ενθαρρύνει τα διστακτικά κράτη μέλη να χρησιμοποιούν τους προτεινόμενους απλοποιημένους μηχανισμούς·

28. επειδή οι απλοποιημένες δαπάνες δεν εφαρμόζονται για τα έργα που καλύπτονται από δημόσιες συμβάσεις, η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο να καθιερώσει παρόμοιες με το ΕΚΤ απλοποιήσεις και για τα έργα που χρηματοδοτούνται από τα άλλα ταμεία·

29. αναγνωρίζει τις προσπάθειες εναρμόνισης των κανόνων και διαδικασιών για όλα τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά και επενδυτικών ταμεία (ΕΔΕΤ)· διαπιστώνει, ωστόσο, τη μεγάλη αβεβαιότητα που επικρατεί μεταξύ των ΤΠΑ σχετικά με τον αντίκτυπο των νέων κανονισμών όσον αφορά τη διευκόλυνση της υλοποίησης έργου ή τη διεύρυνση του πεδίου συντονισμού μεταξύ ΕΔΕΤ και άλλων εξωτερικών πηγών χρηματοδότησης όπως το Horizon 2020. Τούτο καθιστά απαραίτητη την οργάνωση ενός προγράμματος πληροφόρησης και κατάρτισης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο (5) και τα κράτη μέλη, μεταξύ άλλων για την προώθηση της χρήσης απλουστευμένων επιλογών κόστους·

30. σημειώνει ότι η καθιέρωση κοινών βασικών κανόνων για όλα τα ΕΔΕΤ και η αναγνώριση της δυνατότητας των κρατών μελών να καθορίζουν εθνικούς κανόνες για την επιλεξιμότητα των δαπανών, ανάλογα με τις ιδιαίτερες τοπικές ανάγκες, λογικά θα έχει θετικό αντίκτυπο στη μείωση των παρατυπιών.

31. Όσον αφορά τα συστήματα ελέγχου, προτείνει να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στη διασφάλιση του συντονισμού των ελέγχων που διενεργούνται από τα διάφορα όργανα διαχείρισης και ελέγχου (εθνικά, περιφερειακά, Ευρωπαϊκή Επιτροπή και Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο). Θεωρεί ότι οι έλεγχοι πρέπει να επιτελούν τον σκοπό τους, που είναι η βελτίωση της ποιότητας της υλοποίησης των έργων. Στο πλαίσιο αυτό, σημειώνει ότι, από την άποψη των ΤΠΑ, οι δημοσιονομικές διορθώσεις είναι συχνά δυσανάλογες προς την κλίμακα των παρατυπιών.

32. εκφράζει τις ανησυχίες της σχετικά με το ενδεχόμενο –ελλείψει διοικητικής ικανότητας και πόρων– οι ελεγκτικές αρχές να τείνουν όλο και περισσότερο προς την εξωτερική ανάθεση του έργου τους στον τομέα του λογιστικού ελέγχου σε ιδιωτικά ελεγκτικά γραφεία (48 %), αυξάνοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο το συνολικό δημόσιο κόστος του ελέγχου και περιορίζοντας, συγχρόνως, τη δυνατότητά τους να εποπτεύουν τον προγραμματισμό των έργων·

Ρευστότητα του προϋπολογισμού της ΕΕ και προβλήματα δημοσιονομικού προγραμματισμού

33. σημειώνει ότι κάθε χρόνο παρατηρούμε ότι γίνεται όλο και πιο δύσκολο να εξασφαλιστεί σταθερή ροή εσόδων από τα κράτη μέλη προς τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Το γεγονός αυτό οφείλεται στον ολοένα και μεγαλύτερο αριθμό εκκρεμουσών οφειλών στο τέλος κάθε οικονομικού έτους·

34. επισημαίνει ότι το πρόβλημα αυτό μπορεί να έχει σημαντικό αντίκτυπο στις δραστηριότητες των ΤΠΑ, παρατείνοντας τον χρόνο αναμονής για την επιστροφή των δαπανών, πράγμα ιδιαίτερα ανησυχητικό για εκείνες τις χώρες που πλήττονται περισσότερο από την κρίση·

35. σημειώνει ότι τα αίτια της αύξησης των εκκρεμουσών οφειλών στον προϋπολογισμό της ΕΕ είναι τα εξής: — Οι δυσκολίες των κρατών μελών να προγραμματίσουν με ακρίβεια τις ετήσιες δαπάνες και ο πολύ μηχανικός προγραμματισμός των πιστώσεων πληρωμών από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή· — διαφωνίες σχετικά με τις συνεισφορές των επιμέρους κρατών μελών στη χρηματοδότηση των ετήσιων δαπανών του προϋπολογισμού της ΕΕ·

36. σημειώνει με ανησυχία ότι τούτο μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση του υπολοίπου προς εκκαθάριση (RAL) (6). Το πρόβλημα αυτό αφορά ιδιαίτερα την πολιτική για τη συνοχή και για την ανάπτυξη της υπαίθρου. Αν υποθέσουμε ότι η εφαρμογή του κανόνα της αυτόματης αποδέσμευσης (automatic decommitment rule) δεν θα οδηγήσει οπωσδήποτε σε σημαντική απώλεια δημοσιονομικών πιστώσεων για τα κράτη μέλη, ίσως να είναι απαραίτητη η σημαντική αύξηση του προϋπολογισμού της ΕΕ για τα έτη 2014 και 2015·

37. σημειώνει ότι η επιμήκυνση, στη νέα περίοδο προγραμματισμού, του κανόνα της αυτόματης αποδέσμευσης σε n+3 έτη μπορεί δυνητικά να οδηγήσει σε ακόμη πιο υψηλό επίπεδο RAL. Αυτό, ωστόσο, δεν πρέπει να ερμηνευθεί ως κίνητρο προς την Επιτροπή να αποδεσμεύει ακόμη περισσότερους πόρους, αλλά ως υπογράμμιση της ανάγκης να βελτιωθεί η ποιότητα του δημοσιονομικού προγραμματισμού σε όλα τα επίπεδα (τοπικό, εθνικό και ευρωπαϊκό)·

38. θεωρεί ότι ένας θετικός τρόπος για να βελτιωθεί η ποιότητα του δημοσιονομικού προγραμματισμού στο τοπικό και το περιφερειακό επίπεδο θα ήταν η μεγαλύτερη διαφάνεια του τρόπου με τον οποίο οι δικαιούχοι χρησιμοποιούν τις προκαταβολές που χορηγεί η Επιτροπή στα κράτη μέλη και η εισαγωγή στους νέους κανονισμούς για την πολιτική συνοχής προθεσμίας 90 ημερών για την καταβολή των πιστώσεων στους δικαιούχους·

Με στόχο τα αποτελέσματα

39. θεωρεί ότι τα αποτελέσματα των δαπανών των ευρωπαϊκών ταμείων είναι πάντα πολύ πιο εμφανή στο τοπικό και το περιφερειακό επίπεδο παρά στο μακροοικονομικό. Ωστόσο, πολύ συχνά ο αντίκτυπος του προϋπολογισμού της ΕΕ στην ανάπτυξη της Ευρώπης και των επιμέρους κρατών και περιφερειών δεν μπορεί να παρουσιαστεί με ακρίβεια λόγω της ανεπαρκούς ποιότητας των αναλύσεων και λόγω του ό,τι η προσοχή επικεντρώνεται στην ταχύτητα εκτέλεσης των δαπανών και όχι στην επίτευξη των προβλεπόμενων στόχων·

40. ειδικότερα, εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι, στο πλαίσιο των δημοσιονομικών προοπτικών 2014-2020, όλα τα ταμεία της ΕΕ, ιδίως τα ΕΔΕΤ, θα επικεντρώνονται περισσότερο στα αποτελέσματα. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, τούτο θα επιτρέψει την αποτελεσματικότερη χρήση των πόρων της ΕΕ και θα αυξήσει τα περιθώρια για την επίτευξη των στόχων της ΕΕ μέσω θεματικών και περιφερειακά εστιασμένων παρεμβάσεων·

41. επισημαίνει ότι θα πρέπει να επιτευχθεί μεγαλύτερη εστίαση στα αποτελέσματα, εξασφαλίζοντας ότι το σύνολο των στόχων, οι τιμές των δεικτών, το πλαίσιο επιδόσεων και το σύστημα παρακολούθησης και αξιολόγησης συνδέονται όλα μεταξύ τους με λογικό τρόπο·

42. σημειώνει, ωστόσο, ότι μια προσέγγιση που εστιάζει στα αποτελέσματα θα μπορέσει να αξιοποιηθεί σωστά μόνο αν η διαδικασία καθορισμού των στόχων, των δεικτών και των αξιών τους σε επίπεδο επιχειρησιακού προγραμματισμού είναι υψηλής ποιότητας και αντανακλά, όχι μόνο τους ευρωπαϊκούς στόχους, αλλά και τους ειδικούς στόχους κάθε περιφέρειας·

43. θεωρεί ότι αυτή η αυξημένη επικέντρωση στα αποτελέσματα του προϋπολογισμού της ΕΕ είναι τόσο σημαντική όσο και νέα και καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να δρομολογήσει μια σειρά προγραμμάτων ενημέρωσης και κατάρτισης σχετικά με τον καθορισμό των στόχων, τον προσδιορισμό των δεικτών και των αξιών τους και σχετικά με τη θέσπιση πλαισίων απόδοσης. Αναφέρει ότι τα συστήματα παρακολούθησης και αξιολόγησης στα κράτη μέλη πρέπει να βελτιωθούν περαιτέρω, λαμβάνοντας υπόψη το ρόλο και τις ανάγκες των τοπικών και περιφερειακών αρχών·

44. σημειώνει ότι η ποιότητα των διαπραγματεύσεων σχετικά με τα επιχειρησιακά προγράμματα, τα οποία θα πρέπει να αντιμετωπίζονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη ως διαδικασία αμοιβαίας μάθησης, θα είναι καθοριστικής σημασίας για την επιτυχία μιας προσέγγισης που εστιάζεται περισσότερο στα αποτελέσματα·

45. επαναλαμβάνει τις ανησυχίες της όσον αφορά το γεγονός ότι το αποθεματικό επίδοσης –το οποίο ανέρχεται στο 6 % του προϋπολογισμού για τη συνοχή στο πλαίσιο του στόχου «Επενδύσεις στην ανάπτυξη και την απασχόληση» και στο ίδιο ποσοστό για την ανάπτυξη της υπαίθρου– ενδέχεται να μην είναι το κατάλληλο εργαλείο για την εκπλήρωση αυτών των απαιτήσεων·

Συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών στις στρατηγικές συζητήσεις

46. σημειώνει ότι η αύξηση της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας των πόρων της ΕΕ μπορούν να επιτευχθεί μόνο με την ενεργό συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων —και ιδιαίτερα εκείνων που είναι υπεύθυνοι για το μεγαλύτερο μέρος των δαπανών και, συνεπώς, συμβάλλουν περισσότερο στην επίτευξη των στόχων των ευρωπαϊκών πολιτικών, συμπεριλαμβανομένων ιδίως των ΤΠΑ·

47. σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, δηλώνει ότι είναι πρόθυμη να συμμετάσχει ενεργά στις βασικές συζητήσεις που διεξάγονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο και ότι αποτελεί αξιόπιστο εταίρο για τα κράτη μέλη και τα όργανα της ΕΕ κατά την προετοιμασία και την εκτέλεση του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συγκεκριμένα, τούτο συνεπάγεται μεγαλύτερη συμμετοχή στο έργο άλλων ευρωπαϊκών οργάνων, συμπεριλαμβανομένης της επεξεργασίας γνωμοδοτήσεων (όπως το παρόν έγγραφο), αναλύσεων και εκθέσεων σχετικά με αυτά τα ζητήματα μέγιστης σημασίας για τους κατοίκους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Βρυξέλλες, 26 Ιουνίου 2014 Ο Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών Michel LEBRUN

(1) Αποτελέσματα της διαδικτυακής έρευνας/διαβούλευσης σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού της ΕΕ, Επιτροπή των Περιφερειών, Μονάδα Ε.2 — Δίκτυο επικουρικότητας/Πλατφόρμα Παρακολούθησης Ευρώπη 2020/Σύμφωνο των Δημάρχων/ΕΟΕΣ. Ομάδα της Πλατφόρμας παρακολούθησης της στρατηγικής «Ευρώπη 2020»

(2) COM(2014)114, της 3.3.2014.

(3) Όπ. π., σ. 43 και 45

(4) Βλέπε: Martin Weber, Chrysoula Latopoulou and Jorge Guevara López: «The Cost of Control» of Auditing Cohesion Expenditure" (Το κόστος της εξακρίβωσης του λογιστικού ελέγχου των δαπανών στον τομέα της συνοχής), EStIF 1/2014, σ. 39

(5) Βλέπε «Ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού για το οικονομικό έτος 2012», http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/HTML/?uri=CELEX:52013TA1114(01)&from = EN

(6) RAL/reste à liquider ή «υπόλοιπο προς εκκαθάριση», (γαλλική έκφραση που έχει επικρατήσει και στην αγγλική), ήτοι: η ετήσια διαφορά του ύψους των δεσμεύσεων και αυτού των συναφών πληρωμών ισούται με το πρόσθετο υπόλοιπο προς εκκαθάριση του υπό εξέταση έτους.