Μέτρα για την αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19 εγκρίθηκαν στο πλαίσιο της κατάστασης έκτακτης ανάγκης, η οποία έληξε τον Απρίλιο του 2021. Στις 12 Μαρτίου 2020 η κυβέρνηση της Λετονίας εξέδωσε την Κήρυξη Κατάστασης Έκτακτης Ανάγκης, η οποία έληξε στις 7 Απριλίου 2021. Η κήρυξη περιείχε μέτρα για την αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19 και τροποποιήθηκε αρκετές φορές . Οι επικαιροποιημένες εκδόσεις των εφαρμοστέων κανόνων σε διάφορους τομείς της κοινωνικής ζωής αναρτώνται στον ιστότοπο της κυβέρνησης σε ενοποιημένη και ευανάγνωστη μορφή, με διαθέσιμες λεπτομέρειες όταν γίνονται τροποποιήσεις σε μια συγκεκριμένη παράγραφο (με έμφαση σε ένα είδος μέτρων, όπως η εκπαίδευση ή τα εστιατόρια/μπαρ). Τον Ιούνιο του 2020, άρχισε να ισχύει ο νόμος για τη διαχείριση της εξάπλωσης της λοίμωξης COVID-19, βάσει του οποίου θεσπίζονται βασικές αρχές για τη λειτουργία των δημόσιων αρχών.

Το Κοινοβούλιο συνέχισε να εργάζεται εξ αποστάσεως και επανεξέτασε τα κυβερνητικά μέτρα που σχετίζονται με την πανδημία COVID-19. Με την υποστήριξη της πλατφόρμας e-Saeima, το Κοινοβούλιο εργάστηκε καθ’ όλη τη διάρκεια της κατάστασης έκτακτης ανάγκης. Στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του, συζήτησε τακτικά, πρώτα ενώπιον των επιτροπών και στη συνέχεια στην ολομέλεια, τα κυβερνητικά μέτρα για την αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19. Ωστόσο, το Κοινοβούλιο μπορούσε μόνο να εγκρίνει ή να απορρίψει εκ των υστέρων τα κυβερνητικά μέτρα τα οποία ως επί το πλείστον είχαν αρχίσει ήδη να ισχύουν στο πλαίσιο της κατάστασης έκτακτης ανάγκης και δεν μπορούσε να τα τροποποιήσει. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια των προκαταρκτικών συζητήσεων, στις οποίες συμμετείχε επίσης τακτικά και ο Διαμεσολαβητής, το Κοινοβούλιο παρείχε καθοδήγηση στην κυβέρνηση όσον αφορά τη διαμόρφωση και τη θέσπιση μελλοντικών μέτρων, καθώς και για τις τροποποιήσεις των υφιστάμενων μέτρων.

Το Γραφείο του Διαμεσολαβητή έλαβε εκ νέου διαπίστευση «Α τάξης» και συνέχισε να παρακολουθεί τα μέτρα που σχετίζονται με την πανδημία COVID-19. Τον Δεκέμβριο του 2020 το Γραφείο του Διαμεσολαβητή έλαβε εκ νέου διαπίστευση ως οργανισμός με διαπίστευση «Α τάξης» σύμφωνα με τις αρχές του Παρισιού. Τον Ιανουάριο του 2021, λαμβάνοντας υπόψη τις συστάσεις της υποεπιτροπής διαπίστευσης της Παγκόσμιας Συμμαχίας των Εθνικών Οργανισμών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (GANHRI), εγκρίθηκαν τροποποιήσεις του νόμου για τον Διαμεσολαβητή, σύμφωνα με τις οποίες προβλέπεται ότι ο διορισμός του Διαμεσολαβητή εγκρίνεται από το Κοινοβούλιο σύμφωνα με την πρόταση τουλάχιστον δέκα βουλευτών (πριν από τις τροποποιήσεις, πέντε βουλευτές) και ότι το ίδιο πρόσωπο μπορεί να διατελέσει Διαμεσολαβητής για δύο θητείες κατά ανώτατο όριο (διάρκειας πέντε ετών έκαστη). Ο Διαμεσολαβητής συνέχισε να διαδραματίζει τον ρόλο του όσον αφορά την παρακολούθηση των μέτρων της κυβέρνησης και τον αντίκτυπό τους στα ανθρώπινα δικαιώματα, εκφράζοντας γνώμες και διατυπώνοντας συστάσεις προς την ΕΕ και τους εθνικούς φορείς χάραξης πολιτικής, ιδίως όσον αφορά την ανάγκη σεβασμού και προώθησης των οικονομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων, το δικαίωμα στην υγειονομική περίθαλψη και τη σημασία της συμμετοχής σε διαφανή επικοινωνία με το κοινό. Ο Διαμεσολαβητής παρακολούθησε επίσης τις αποφάσεις που έλαβε η κυβέρνηση στο πλαίσιο της πανδημίας COVID-19 για να διασφαλίσει ότι οι περιορισμοί είναι επαρκείς και ότι το κοινό ενημερώνεται εγκαίρως και με ακρίβεια.

Η κυβέρνηση ενέκρινε κατευθυντήριες γραμμές για την ανάπτυξη μιας συνεκτικότερης κοινωνίας των πολιτών και χορήγησε χρηματοδοτική στήριξη σε ΜΚΟ για τον μετριασμό των επιπτώσεων της πανδημίας COVID-19. Ο χώρος δράσης της κοινωνίας των πολιτών στη Λετονία θεωρείται ανοικτός . Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές για την περίοδο 2021-2027 καθορίζονται οι γραμμές δράσης που απαιτούν επενδύσεις, καθώς και η προβλεπόμενη χρηματοδότηση για κάθε δράση, προκειμένου οι πολίτες να αποκτήσουν περισσότερες γνώσεις, να είναι ενεργοί και έτοιμοι να συμμετάσχουν στην ανάπτυξη της χώρας. Τον Δεκέμβριο του 2020, το Υπουργικό Συμβούλιο εξέτασε και ενέκρινε ενημερωτική έκθεση που συνέταξε το Υπουργείο Πολιτισμού «σχετικά με τη στήριξη ενώσεων και ιδρυμάτων για τον μετριασμό των αρνητικών συνεπειών της κρίσης λόγω COVID-19», η οποία κατέληγε στο συμπέρασμα ότι οι δημοσιονομικές επιπτώσεις της πανδημίας COVID-19 αναμένεται να επηρεάσουν περίπου το ήμισυ των ΜΚΟ που είναι καταχωρισμένες στη Λετονία, ιδίως τις οργανώσεις κοινής ωφέλειας. Ως εκ τούτου, η κυβέρνηση αποφάσισε να διαθέσει 600 000 EUR από κονδύλια για απρόβλεπτα γεγονότα στο πρόγραμμα στήριξης ΜΚΟ για την άμβλυνση των αρνητικών συνεπειών της πανδημίας COVID-19 το 2021. Το πρόγραμμα υλοποιείται από το Ταμείο Κοινωνικής Ένταξης, το οποίο χορηγεί χρηματοδότηση μέσω ανοικτής πρόσκλησης υποβολής προσφορών για έργα ΜΚΟ που πρόκειται να υλοποιηθούν έως τις 30 Ιουνίου 2021.

Παράρτημα I: Κατάλογος των πηγών με αλφαβητική σειρά*

* Ο κατάλογος των σχολίων που ελήφθησαν στο πλαίσιο της διαβούλευσης για την έκθεση του 2021 για το κράτος δικαίου διατίθεται στη διεύθυνση https://ec.europa.eu/info/policies/justice-and-fundamental-rights/upholding-rule-law/rule-law/rule-law-mechanism/2021-rule-law-report-targeted-stakeholder-consultation .

Centre for Media Pluralism and Media Freedom (Κέντρο για την πολυφωνία και την ελευθερία των μέσων μαζικής επικοινωνίας) (2021), Media pluralism monitor 2021 (Παρατηρητήριο για την πολυφωνία στα μέσα μαζικής επικοινωνίας 2021).

Civicus, Monitor tracking civic space — Latvia (Παρατηρητήριο του χώρου δράσης της κοινωνίας των πολιτών — Λετονία ( https://monitor.civicus.org/country/latvia/ ).

Γνωμοδοτικό Συμβούλιο των Ευρωπαίων Δικαστών (2003), Opinion no. 4 of the Consultative Council of the European judges (CCJE) on Appropriate Initial and In-service Training for Judges at national and European Levels [Γνώμη αριθ. 4 του Γνωμοδοτικού Συμβουλίου των Ευρωπαίων Δικαστών (CCJE) σχετικά με την κατάλληλη αρχική και κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας κατάρτιση δικαστών σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο], 27 Νοεμβρίου 2003, ( https://rm.coe.int/1680747d37 ).

Συμβούλιο της Ευρώπης: Πλατφόρμα για την προώθηση της προστασίας της δημοσιογραφίας και της ασφάλειας των δημοσιογράφων, Λετονία ( https://www.coe.int/en/web/media-freedom/latvia ).

Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2021), Συμπεράσματα του Συμβουλίου: ενίσχυση της κατάρτισης επαγγελματιών του τομέα της δικαιοσύνης, 10 Μαρτίου 2021 ( https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-6926-2021-INIT/el/pdf ).

Γενική Διεύθυνση Επικοινωνίας (2019), Έκτακτο Ευρωβαρόμετρο 482: στάση των επιχειρήσεων απέναντι στη διαφθορά στην ΕΕ.

Γενική Διεύθυνση Επικοινωνίας (2020), Ειδικό Ευρωβαρόμετρο 502: διαφθορά.

Ευρωπαϊκή Επιτροπή (2020), Έκθεση για το κράτος δικαίου, κεφάλαιο για την κατάσταση του κράτους δικαίου στη Λετονία.

Ευρωπαϊκή Επιτροπή (2021), Πίνακας αποτελεσμάτων της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης.

Ευρωπαϊκό Δίκτυο των Εθνικών Οργανισμών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (ENNHRI) (2021), Contribution from ENHRI to the 2021 Rule of Law Report (Παρατηρήσεις που υπέβαλε το ENNHRI για την κατάρτιση της έκθεσης του 2021 για το κράτος δικαίου).

GRECO (Ομάδα χωρών κατά της διαφθοράς) (2017), Fifth Evaluation Round — Evaluation Report on Latvia on preventing corruption and promoting integrity in central governments (top executive functions) and law enforcement agencies [Πέμπτος γύρος αξιολογήσεων — Έκθεση αξιολόγησης της Λετονίας σχετικά με την πρόληψη της διαφθοράς και την προώθηση της ακεραιότητας στις κεντρικές κυβερνήσεις (ανώτατα εκτελεστικά καθήκοντα) και στις υπηρεσίες επιβολής του νόμου], 12 Απριλίου 2017, ( https://rm.coe.int/fifth-evaluation-round-preventing-corruption-and-promoting-integrity-i/16808cdc91 ).

Δικαστικό Συμβούλιο (2021), Στρατηγική του Δικαστικού Συμβουλίου 2021-2025, 12 Μαρτίου 2021, ( http://www.at.gov.lv/files/uploads/files/9_Tieslietu_padome/Dokumenti/Strategy%20of%20the%20Judicial%20Council_2021_2025_EN.docx ).

Δικαστικό Συμβούλιο (2021), Το Δικαστικό Συμβούλιο θέτει στρατηγικό πρωταρχικό στόχο — ίση εκπροσώπηση στον διάλογο μεταξύ των κλάδων της κρατικής εξουσίας, 16 Μαρτίου 2021, ( https://www.at.gov.lv/en/jaunumi/par-tieslietu-padomi/the-judicial-council-sets-a-strategic-overarching-goal-equal-representation-in-the-dialogue-between-branches-of-state-power-10511?year=2021&month=03 ).

Δικαστικό Συμβούλιο (2021), Έκκληση για τη στήριξη των δικαστών του Οικονομικού Δικαστηρίου και των καθοδηγητών τους, 16 Μαρτίου 2021, ( https://www.at.gov.lv/en/jaunumi/par-tieslietu-padomi/call-for-the-support-of-judges-of-the-economic-court-and-their-mentors-10517?year=2021&month=03 ).