Αριθ. C 102/16 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 24. 4. 89 
2.2. Η ΟΚΕ έχει διαπιστώσει ότι κάθε συγκεκριμένη συμ­
φωνία συνάπτεται βάσει αυστηρών διατυπώσεων και σε 
υψηλό επίπεδο, όπως συμβαίνει με γενικότερες συμφωνίες 
ανάμεσα στις Κοινότητες και τρίτες χώρες. 
2.3. Έτσι, η ετήσια συνεδρίαση της μικτής Επιτροπής 
πραγματοποιείται σε όσο το δυνατόν υψηλότερο επίπεδο. 
Η ΟΚΕ διερωτάται κατά πόσο θα ήταν σκοπιμότερο και 
προσφορότερο να συνάπτεται μία μόνο συμφωνία με κάθε 
χώρα και στη συνέχεια να συνδέονται οι συγκεκριμένες συμ-
Βρυξέλλες, 22 Φεβρουαρίου 1989. 
Η ΟΚΕ υποστηρίζει την πρόταση της Επιτροπής, και η 
υποστήριξη αυτή βασίζεται στις σκέψεις που εκτίθενται 
κατωτέρω. 
1. Εισαγωγή 
1.1. Στο κεφάλαιο 7.1 του προγράμματος-πλαίσιο για τις 
κοινοτικές δραστηριότητες στον χώρο της έρευνας και τεχνο­
λογικής ανάπτυξης (1987-1991)(2), προβλέπεται το 
πρόγραμμα MAST για την επιστήμη και τεχνολογία της 
θάλασσας. 
(') ΕΕ αριθ. C 298 της 23. 11. 1988, σ. 17. 
(2) ΕΕ αριθ. L 302 της 23. 10. 1987, σ. 1. φωνίες με τη συμφωνία-πλαίσιο, ως ένα είδος παραρτήματος. 
Με τον τρόπο αυτό θα ήταν δυνατό να βελτιωθούν οι δυνατό­
τητες ταχέων και ευέλικτων προσαρμογών. 
2.4. Η ΟΚΕ πιστεύει επίσης ότι θα ήταν δυνατό κάθε 
χώρα της ΕΖΕΣ να αποστείλει έναν εμπειρογνώμονα στις 
Βρυξέλλες, απεσπασμένο στις οικείες υπηρεσίες της Επιτρο­
πής για να καταστήσει τη συνεργασία πιο αποτελεσματική. 
Στόχος δεν θα πρέπει φυσικά να είναι η εξασφάλιση ιδιαίτε­
ρων ωφελημάτων στις διάφορες χώρες της ΕΖΕΣ σε βάρος 
άλλων τρίτων χωρών, αλλά η προώθηση μιας διαδικασίας 
συνεργασίας προς το συμφέρον και των δύο μερών. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE 
Οι μεγάλοι στόχοι του είναι «να συμβάλει στην καθιέρωση 
μιας επιστημονικής και τεχνολογικής βάσης για την εξερεύ­
νηση, εκμετάλλευση, διαχείριση και προστασία των παρά­
κτιων και μεθοριακών θαλάσσιων περιοχών της Ευρώπης» 
και «να εισαγάγει την αναγκαία κοινοτική διάσταση σε διά­
φορες τρέχουσες ερευνητικές δραστηριότητες». 
1.2. Η ΟΚΕ επιθυμεί να τονίσει ότι για ορισμένα κράτη 
μέλη (π.χ. Ιρλανδία και Πορτογαλία με τα απομακρυσμένα 
νησιά της), το οικονομικό και κοινωνικό περιεχόμενο των 
θαλάσσιων μελετών δεν περιορίζεται στις μεθοριακές παρά-Γνωμοδότηση για την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου περί θέσπισης ειδικού προγράμματος έρευνας 
και τεχνολογικής ανάπτυξης στον τομέα της επιστήμης και τεχνολογίας της θάλασσας(') 
(89/C 102/11) 
Στις 15 Νοεμβρίου 1988, και σύμφωνα με το άρθρο 130 Ρ (2) της Συνθήκης περί ιδρύσεως της 
Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω πρόταση. 
Το τμήμα ενέργειας, πυρηνικών θεμάτων και έρευνας, στο οποίο είχε ανατεθεί η προετοιμασία των 
σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 3 Φεβρουαρίου 1989, με βάση 
εισηγητική έκθεση του κ. Campbell. 
Κατά τη 263η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 22ας Φεβρουαρίου 1989), η Οικονομική και 
Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα τη γνωμοδότηση που ακολουθεί. 
24. 4. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 102/17 
κτιες θαλάσσιες περιοχές αλλά περιλαμβάνει και έρευνες των 
υδάτων σε τμήματα του Βόρειου Ατλαντικού Ωκεανού. 
1.3. Τα τέσσερα βασικά κεφάλαια του προγράμματος είναι 
τα εξής: 
— Βασική και εφαρμοσμένη επιστήμη της θάλασσας (εκπό­
νηση προτύπων, ωκεανογραφία), 
— Επιστήμη και μηχανική στις παράκτιες ζώνες, 
— Θαλάσσια τεχνολογία (χρήση επιστημονικών οργάνων, 
τεχνολογίες για ποικίλους σκοπούς, πτυχές σχετικά με το 
σχεδιασμό εγκαταστάσεων μεγάλης κλίμακας, 
— Βοηθητικές πρωτοβουλίες. 
1.4. Το συνολικό προβλεπόμενο κόστος κατά την τριετή 
διάρκεια του προγράμματος ανέρχεται σε 96 εκατομμύρια 
ECU περίπου, από τα οποία τα 50 θα καλυφθούν από τον 
κοινοτικό προϋπολογισμό και τα υπόλοιπα 46 από άλλες 
πηγές σε εθνικό επίπεδο βάσει συμβάσεων κοινής χρηματο­
δότησης. 
1.5. Οι διοικητικές δαπάνες και δαπάνες προσωπικού 
υπολογίζεται ότι θα ανέλθουν σε ποσοστό 8,2 % των συνολι­
κών δαπανών. 
2. Γενικές παρατηρήσεις 
2.1. Αξιόλογη θαλάσσια και ωκεανογραφική έρευνα διεξά­
γεται ήδη στα κράτη μέλη. Από οικονομικής πλευράς, το 
πρόγραμμα MAST θα συμβάλει στις συνολικές εθνικές δαπά­
νες σ' αυτόν τον τομέα κατά μικρό μόνο ποσοστό, πιθανόν 
όχι περισσότερο από ένα πρόσθετο 5 %. 
2.2. Η Επιτροπή ωστόσο έχει εντοπίσει σημαντικά κενά 
στην έρευνα και ανεπαρκή αξιοποίηση των υπαρχουσών 
γνώσεων και τεχνικών μέσων. Κατά τη γνώμη της ΟΚΕ, το 
πρόγραμμα MAST, παρά τους περιορισμούς του, μπορεί να 
διαδραματίσει καταλυτικό ρόλο για την πλήρωση το>ν κενών, 
τη βελτίωση της παραγωγικότητας και τη διάδοση των πλη­
ροφοριών στην ευρύτατη αυτή περιοχή της έρευνας, αν και 
παραδέχεται ότι υπάρχει αριθμός διακυβερνητικών και θεσμι­
κών φορέων που ανταλλάσσουν πληροφορίες γύρω από την 
επιστήμη της θάλασσας. 
2.3. Το πρόγραμμα MAST αφορά τη βασική κατανόηση 
θεμάτων της επιστήμης της θάλασσας τα οποία αποτελούν 
την υποδομή άλλων ειδικών ερευνητικών προγραμμάτων που 
αναλαμβάνονται κατά πρώτο — και σπουδαιότερο — λόγο 
στον χώρο της προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος 
καθώς και σε άλλες σημαντικές περιοχές της έρευνας όπως 
είναι κυρίως η αλιεία, η αναζήτηση υδρογονανθράκων, οι 
ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και η εναπόθεση των απορριμ­
μάτων. 2.4. Το δυναμικό πραγματοποίησης έργων στα πλαίσια των 
τεσσάρων βασικών τομέων εργασίας του προγράμματος 
MAST είναι πολύ μεγάλο· αυτό επιβεβαιώνεται σε έγγραφο 
εργασίας της Επιτροπής στο οποίο γίνεται λεπτομερής περι­
γραφή του τεχνικού περιεχόμενου του προγράμματος MAST 
και το οποίο είναι προϊόν εκτεταμένων διαβουλεύσεων. 
2.5. Η ΟΚΕ αισθάνεται ικανοποίηση επειδή πολλές περιο­
χές που μπορεί να αποτελέσουν αντικείμενο ερευνητικών 
σχεδίων έχουν εξετασθεί στο παρόν κείμενο, όμως, αν ληφθεί 
υπόψη η ποικιλόμορφη φύση των σχεδίων, οι περιορισμένοι 
πόροι και η ανάγκη για ανάληψη υποχρεώσεων μέχρι τα τέλη 
του 1990, η ΟΚΕ εκφράζει ορισμένες ανησυχίες ως προς τα 
ακόλουθα σημεία: 
— Η ΟΚΕ δεν γνωρίζει αν υπάρχει απογραφή των ερευνητι­
κών εργασιών που διεξάγονται στα κράτη μέλη μαζί με 
τα ειδικά ερευνητικά προγράμματα της Κοινότητας για τα 
οποία γίνεται λόγος στο σημείο 2.3. Μια τέτοια απογραφή 
είναι απαραίτητη ώστε να είναι δυνατή η ένταξη του 
προγράμματος MAST στα πλαίσια μιας κοινοτικής στρα­
τηγικής στον ερευνητικό χώρο της επιστήμης της θάλασ­
σας. 
— Δεν είναι σαφές ποια ειδικά κριτήρια θα ισχύσουν κατά 
την επιλογή των σχεδίων. Εφόσον υπάρχουν περιορισμέ­
νες χρηματοδοτικές δυνατότητες, περιορισμένος θα πρέ­
πει να είναι και ο αριθμός σχεδίων τα οποία είναι εφικτά, 
χρήσιμα και συμβάλλουν όχι μόνο στην κατανόηση στοι­
χειωδών εννοιών, αλλά, όπου αυτό είναι δυνατόν, και 
στην πραγματοποίηση σχετικών ειδικών εφαρμογών στον 
τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος αλλά και στη 
βιομηχανία ιδιαίτερα. 
— Ενώ ο συντονιστικός μηχανισμός υπάρχει τόσο στην Επι­
τροπή όσο και διαμέσου διεθνών οργανισμών, δεν υπάρχει 
σαφής ένδειξη ότι μπορεί να ληφθούν οι απαραίτητες 
θετικές αποφάσεις σε ένα τόσο ποικιλόμορφο τομέα 
δραστηριότητας με τέτοιο τρόπο ώστε να εξασφαλισθεί η 
επιτυχία του προγράμματος MAST. 
2.6. Η ΟΚΕ σημειώνει ότι στο πρώτο μέρος του προγράμ­
ματος, που έχει τίτλο «Βασική και εφαρμοσμένη επιστήμη 
της θάλασσας», έχουν ήδη προσδιορισθεί ορισμένες προ­
τεραιότητες: πρότυπα οικοσυστημάτων, συντονισμός της 
κατασκευής προτύπων, βιογεωχημικοί κύκλοι και ροές και 
βιολογικές διεργασίες. Η ΟΚΕ σημειώνει επίσης ότι το 
πρόγραμμα MAST υποστηρίζεται και από το πρόγραμμα 
Crest, μία ad hoc ομάδα εργασίας του οποίου βοηθά την 
Επιτροπή να καθορίσει το τεχνικό περιεχόμενο του προγράμ­
ματος. 
2.7. Το δεύτερο μέρος με τίτλο «Επιστήμη και τεχνικές 
εφαρμογές στις παράκτιες ζώνες», ασχολείται σε μεγαλύτερη 
έκταση με φυσικά έργα και συνδέεται στενά με το ερευνητικό 
Αριθ. C 102/18 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 24. 4. 89 
έργο που προτείνεται στο πρώτο μέρος. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι, 
επειδή τα δύο αυτά μέρη αλληλοσυμπληρώνονται, η μεταξύ 
τους διαχωριστική γραμμή δεν χρειάζεται να είναι αυστηρή. 
2.8. Η ΟΚΕ εξέφρασε την ανησυχία μήπως το γεγονός 
ότι η κοινοτική συμμετοχή και χρηματοδότηση περιορίζεται 
στην προανταγωνιστική έρευνα περιορίσει την εργασία, στα 
πλαίσια του παρόντος προγράμματος, σε θεωρητικές μελέτες 
χωρίς την προοπτική ταχείας πρακτικής εφαρμογής. Έχει 
ωστόσο λάβει τη διαβεβαίωση ότι ένα από τα κριτήρια επιλο­
γής σχεδίων θα είναι η προοπτική για βιομηχανικές ή άλλες 
πρακτικές εφαρμογές. 
2.9. Η ΟΚΕ έχει επίσης λάβει τη διαβεβαίωση ότι ο εν 
λόγω περιορισμός δεν θα αποτελέσει εμπόδιο κατά την 
επιλογή των σχεδίων, ιδιαίτερα στα πλαίσια του τρίτου 
μέρους του προγράμματος. Η τεχνολογία της θάλασσας, λόγω 
της στενής σχέσης με το πρόγραμμα EUROMAR, προωθή­
θηκε στα πλαίσια της πρωτοβουλίας EUREKA. Το 
πρόγραμμα MAST έχει ως αντικείμενο την ανάπτυξη και 
εφαρμογή σύγχρονων τεχνολογιών για τη διερεύνηση οικο­
λογικών σχέσεων και αλληλουχιών αιτίου-αποτελέσματος 
στις θάλασσες της Ευρώπης. 
2.10. Το τρίτο μέρος του προγράμματος αναφέρεται, 
επιπλέον, στη σκοπιμότητα σχεδίων που σχετίζονται με την 
ανάπτυξη οργάνων και εξοπλισμού μετρήσεων και συλλογής 
δεδομένων. Τα τελευταία χρόνια, πολλές μικρές και μεσαίες 
επιχειρήσεις ανέπτυξαν την εμπειρογνωμοσύνη τους σ' αυτόν 
τον τομέα υψηλής τεχνολογίας, εκφράζονται δε ελπίδες ότι 
θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο σ' αυτό το μέρος του 
προγράμματος καθώς και σε άλλα σχέδια. 
Βρυξέλλες, 22 Φεβρουαρίου 1989. 2.11. Το τέταρτο μέρος του προγράμματος, με τίτλο «Βοη­
θητικές πρωτοβουλίες», δεν θα γίνει αντικείμενο προσκλή­
σεων για υποβολή προτάσεων η ΟΚΕ ελπίζει όμως ότι η 
Επιτροπή θα το χρησιμοποιήσει για να αρθούν τα κωλύματα 
που παρεμποδίζουν την καλή επικοινωνία, για να καταστήσει 
δυνατή τη χρησιμοποίηση σε άριστο βαθμό σε ολόκληρη την 
Κοινότητα των τραπεζών δεδομένων, υφισταμένων και νέων, 
και του άλλου μεγάλης αξίας εξοπλισμού μεταξύ των κρατών 
μελών, καθώς και να προωθήσει κύκλους κατάρτισης υψηλού 
επιπέδου για ειδικούς εκεί όπου υπάρχει ουσιαστική ανάγκη. 
2.12. Με εξαίρεση το άρθρο 4, η ΟΚΕ δεν διατυπώνει 
παρατηρήσεις επί των άλλων άρθρων της πρότασης. Για 
μια ακόμη φορά, και ενώ το Συμβούλιο έχει ζητήσει τη 
γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, 
η Επιτροπή λαμβάνει ως δεδομένο ότι η ΟΚΕ δεν έχει περαι­
τέρω συμφέροντα ή δικαιώματα, πράγμα που ασφαλώς δεν 
συμβαίνει. Γι' αυτό η ΟΚΕ, τοποθετώντας το κοινοτικό 
πρόγραμμα στο ευρύτερο πλαίσιο των εθνικών ερευνών σ' 
αυτόν τον τομέα, ζητάει με επιμονή να της αποσταλούν, όταν 
καταστούν διαθέσιμες, οι εκθέσεις προόδου και οι εκθέσεις 
αξιολόγησης, πριν εξετάσει οποιαδήποτε πρόταση για τρο­
ποποίηση ή παράταση του προγράμματος. Η ΟΚΕ ζητάει 
να τροποποιηθεί αναλόγως το άρθρο 4 της πρότασης της 
Επιτροπής. 
2.13. Τέλος, η ΟΚΕ επιθυμεί να δηλώσει ότι τόσο τα 
εσωτερικά ύδατα των χωρών μελών της Κοινότητας όσο και 
οι θάλασσες που τις περιβρέχουν, δεν είναι δυνατό να αποτε­
λέσουν αντικείμενο συνόρων μεταξύ των αντίστοιχων χωρών, 
και ασκούν μεγάλη επίδραση στις παράκτιες περιοχές όλων 
των χωρών. Έχει συνεπώς σημασία, οι πόροι που διατίθενται 
για το πρόγραμμα MAST να χρησιμοποιηθούν για τη μεγι­
στοποίηση του ολικού ερευνητικού δυναμικού της Κοινό­
τητας διαμέσου των κρατικών συνόρων ώστε να προστατευθεί 
η διαρκώς μεταβαλλόμενη ισορροπία μεταξύ ξηράς, αέρα και 
θάλασσας. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE