9. 8. 82 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 'Αριθ. C 205/3 
Γνωμοδότηση γιά μία ανακοίνωση της Επιτροπής προς τό Συμβούλιο μέ τίτλο: ό ρόλος τοϋ 
Ανθρακα στην ενεργειακή στρατηγική τής Κοινότητας 
Τό κείμενο πού αποτελεί αντικείμενο τής γνωμοδοτήσεως αυτής δημοσιεύεται στην Επίσημη 
'Εφημερίδα τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αριθ. C 105 τής 26ης Απριλίου 1982 σελίδα 1. 
Α. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΩΣ 
Τό Συμβούλιο αποφάσισε στίς 22 Φεβρουαρίου 1982 νά ζητήσει, σύμφωνα μέ τίς διατάξεις τοϋ 
άρθρου 198 τής συνθήκης περί ιδρύσεως τής Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, τήν 
γνωμοδότηση τής Οικονομικής καί Κοινωνικής Επιτροπής γιά τήν ανωτέρω ανακοίνωση. 
Β. ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Ή Οικονομική καί Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε τή γνωμοδότηση της γιά τό ανωτέρω θέμα 
κατά τήν 198η σύνοδο τής ολομελείας της, πού πραγματοποιήθηκε στίς Βρυξέλλες, στίς 26 καί 
27 Μαίου 1982. 
Τό κείμενο τής γνωμοδοτήσεως αυτής είναι τό ακόλουθο: 
Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ, 
"Εχοντας υπόψη: 
τή συνθήκη περί ιδρύσεως τής Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
Κοινότητας, καί ιδίως τό άρθρο 198, 
τήν αίτηση γνωμοδοτήσεως τοϋ Συμβουλίου τής 22ας 
Φεβρουαρίου 1982 γιά τήν ανακοίνωση τής Επιτροπής 
προς τό Συμβούλιο πού άφορα «τό ρόλο τοϋ άνθρακα στην 
ενεργειακή στρατηγική τής Κοινότητας», 
τήν απόφαση τοϋ Προεδρείου της, τής 23ης Μαρτίου 1982, 
νά αναθέσει στό τμήμα ενεργείας καί πυρηνικών θεμάτων 
τήν κατάρτιση γνωμοδοτήσεως καί εισηγητικής εκθέ­
σεως γιά τό θέμα αυτό, 
τή γνωμοδότηση πού υιοθέτησε τό προαναφερθέν τμήμα 
στην 69η συνεδρίαση του στίς 2 Απριλίου 1982, 
τήν προφορική εισήγηση τοϋ εισηγητή κ. Ziinkler, 
τίς συζητήσεις της κατά τήν 198η σύνοδο ολομελείας τής 
26ης καί 27ης Μαΐου 1982, 
ΥΙΟΘΕΤΗΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ 
μέ καμιά ψήφο κατά καί μέ 1 αποχή: 
1. Ή Κοινοτιή πολιτική γιά τόν άνθρακα 
1.1. "Οταν ιδρύθηκε ή Ευρωπαϊκή Κοινότητα "Ανθρα­
κος καί Χάλυβος ή βιομηχανία άνθρακα ήταν άπό τίς 
βιομηχανίες κλειδιά καί άποτελοΰσε μία άπό τίς πιό 
σημαντικές προϋποθέσεις γιά τήν οικονομική ανάπτυξη. 
Πέντε χρόνια αργότερα δημιουργήθηκε κρίσιμη κατάστα­
ση στή βιομηχανία τοϋ άνθρακα λόγω τής αυξήσεως τής 
καταναλώσεως τοϋ πετρελαίου. Άπό τήν εποχή αυτή ό 
άνθρακας πέρασε μιά οδυνηρή διαδικασία προσαρμογής 
παρά τήν πληθώρα τών μέτρων γιά τήν εξασφάλιση 
γνήσιου ανταγωνισμού πού πήρε ή Ανωτάτη Αρχή ήδη 
άπό τή δημιουργία τής Ευρωπαϊκής Κοινότητας "Ανθρα­
κος καί Χάλυβος φιλελευθεροποιώντας συγχρόνως τό 
διεθνές εμπόριο κατ' εφαρμογή τών άρθρων 60, 65 καί 66 
μέ τή βοήθεια τής σταθεροποιήσεως τής παραγωγής καί 
τής καταστάσεως τής απασχολήσεως καθώς καί μέ τή διάθεση εθνικών ενισχύσεων γιά τή βιομηχανία τοϋ άνθρα­
κα. Οι ενισχύσεις αυτές κάλυπταν τόσο μέτρα ορθολογι­
κής οργανώσεως όσο καί κοινωνικά μέτρα. 
1.2. Οί σκοποί πού επιδιώκονταν μέ τά μέτρα αυτά, 
επιτεύχθηκαν κατά τό μεγαλύτερο μέρος τους: Ή παρα­
γωγή προσαρμόστηκε στην κατάσταση τής αγοράς καί 
συγκεντρώθηκε στά συμφερότερα ορυχεία. Αποφεύχθηκε 
δσο τό δυνατόν περισσότερο ή δημιουργία περιφερειακών 
καί κοινωνικών προβλημάτων στίς περιοχές τών ανθρα­
κωρυχείων έπί πλέον δέν υπήρξαν παρά ελάχιστες μετα­
βολές στίς προϋποθέσεις τοϋ ανταγωνισμού τών έπί 
μέρους κοινοτικών παραγωγών άνθρακα. 
1.3. Ή πετρελαϊκή κρίση τοϋ 1973/74 μετέβαλε τόν 
τρόπο συλλήψεως τής πολιτικής γιά τόν άνθρακα. Τό 
πρόβλημα τής εξασφαλίσεως τοϋ έφοδιασμοΰ σέ ενέργεια 
πήρε πρωτεύουσα θέση, ενώ ή ανταγωνιστική θέση τής 
βιομηχανίας άνθρακα βελτιώθηκε μέ τήν ταυτόχρονη 
άνοδο τών ενεργειακών τιμών. 
Άπό τό 1973 ώς τό 1977 αποφασίσθηκαν εθνικά μέτρα, τά 
οποία σκόπευαν νά δώσουν μεγαλύτερη σημασία στίς 
διαθέσιμες ποσότητες έφοδιασμοΰ καί νά ματαιώσουν τά 
σχέδια μειώσεως τής παραγωγής. 
"Ως δίδαγμα άπ' τήν πολυκύμαντη αυτή ιστορία επικρά­
τησε καί στά πλαίσια τής Κοινότητας ή αντίληψη δτι 
πρέπει νά ένταθοΰν οί προσπάθειες γιά τήν εξασφάλιση 
τοϋ έφοδιασμοΰ μέ ενέργεια, αφενός μέν μέ τήν ορθολο­
γικότερη χρήση τής ενεργείας καί αφετέρου μέ τήν 
εντονότερη διαφοροποίηση τοϋ έφοδιασμοΰ μέ ενέργεια, 
μέτρα πού αναθέτουν σημαντικό ρόλο στον άνθρακα. 
Τό 1980 έγιναν προβλέψεις γιά τό μέγεθος τής ζητήσεως 
κατά τή δεκαετία τοΰ '80 («άνθρακας 2000»), πού θά 
δημιουργήσει σοβαρές απαιτήσεις γιά τό μελλοντικό 
εφοδιασμό σέ άνθρακα, ιδίως άν ή Κοινότητα αποφασίσει 
νά ανεξαρτητοποιηθεί περισσότερο άπό τό πετρέλαιο. Τό 
1981 επακολούθησε πρόταση γιά τίς δυνατότητες αντικα­
ταστάσεως τοΰ πετρελαίου μέ άνθρακα στή βιομηχανία. 
Ή πρόταση αυτή συζητήθηκε άπό τό Ευρωπαϊκό Κοινο­
βούλιο καί τή Συμβουλευτική 'Επιτροπή. Τό Συμβούλιο 
δέν πήρε μέχρι τώρα καμία σχετική απόφαση γιά τό θέμα 
αυτό. 
Αριθ. C 205/4 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 9. 8. 82 
2. Ή θέση μέσα στον κατάλογο των μέτρων πού προβλέ­
πονται σήμερα 
2.1. Τίς τελευταίες εβδομάδες καί τους τελευταίους 
μήνες ή Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ανέλαβε 
σειρά άπό περαιτέρω επιτυχείς πρωτοβουλίες καί έκαμε 
προτάσεις γιά νά προσαρμόσει τήν ενεργειακή πολιτική 
της Κοινότητας στίς σύγχρονες απαιτήσεις καί νά προ­
χωρήσει μέ γνώμονα τίς μελλοντικές προοπτικές. Επο­
μένως ή ανακοίνωση της Επιτροπής στό Συμβούλιο γιά 
τήν «ανάπτυξη της ενεργειακής στρατηγικής γιά τήν 
Κοινότητα» παίζει συγχρόνως τό ρόλο εγγράφου γενικών 
άρχων. 
2.2. Στην ανακοίνωση πού αναφέρθηκε ή Επιτροπή 
τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων διαπιστώνει ότι, παρά τίς 
εκφρασθείσες στά Κράτη μέλη πολιτικές βουλήσεις καί 
τά μέτρα πού έχουν ληφθεί, λείπει μία συνολική γενική 
στρατηγική καί ότι πρέπει νά ληφθούν κοινοτικά μέτρα 
πού νά δίνουν τήν προτεραιότητα στους τομείς: 
— τών επενδύσεων, 
— τών τιμών καί της φορολογίας, 
— της άποσταθεροποιήσεως τών αγορών, 
— της έρευνας καί αναπτύξεως, 
— τών σχέσεων μέ τίς τρίτες χώρες. 
Γιά τόν καθένα άπό τους τομείς αυτούς πού έχουν 
προτεραιότητα ή Επιτροπή τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
ανακοίνωσε ότι θά κάνει μεμονωμένες προτάσεις στίς 
όποιες ή ΟΚΕ θά πάρει θέση ξεχωριστά. 
2.3. Ό ρόλος όμως τοΰ άνθρακα στην Κοινότητα 
θεωρείται, καί δίκαια, τόσο σημαντικός, ώστε ή 'Επιτρο­
πή υπέβαλε στό Συμβούλιο ιδιαίτερη ανακοίνωση, στην 
οποία περιγράφονται λεπτομερέστερα οί προτεραιότητες 
στους τομείς τών μέτρων πού αναφέρθηκαν πιό πάνω, πού 
άφοροΰν ιδιαίτερα τόν τομέα τοΰ άνθρακα. Στην ανακοί­
νωση αυτή γιά «τό ρόλο τοΰ άνθρακα στην ενεργειακή 
στρατηγική της Κοινότητας» επισυνάπτονται δύο σχέδια 
συστάσεων τοΰ Συμβουλίου, πού άποτελοΰν τά πρώτα, 
συγκεκριμένα καί καθοριστικά μέτρα άπό τόν κατάλογο 
αυτό. 
3. Κύρια σημεία της ανακοινώσεως 
3.1. Ή Επιτροπή προτάσσει τών απόψεων της μιά 
έκθεση της προβλεπόμενης εξελίξεως της ζητήσεως 
άνθρακα στην Κοινότητα. Φθάνει στό συμπέρασμα ότι οί 
συνολικές ανάγκες άπό τό 1980 έως τό έτος 2000 θά 
αυξηθεί όχι βέβαια τόσο πολύ όσο είχε νομισθεί αρχικά 
άλλα πάντως κατά 60 °/ο περίπου φθάνοντας κατ' ανώτα­
το όριο τά 500 εκατομμύρια τόνους καί ότι συγχρόνως 
πρέπει νά δοθεί εξαιρετική σημασία στην αύξηση της 
καταναλώσεως τοΰ άνθρακα άτμοπαραγωγής άπό τά 
εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. 
3.2. Κατά τήν άποψη της Επιτροπής τών Ευρωπαϊκών 
Κοινοτήτων απαραίτητη γιά τήν αύξηση της χρησιμοποι­
ήσεως τοΰ άνθρακα στην Κοινότητα, προκειμένου νά 
μειωθεί ή εξάρτηση της άπό τό πετρέλαιο, είναι ή βελτίω­
ση τής διαφάνειας τών τιμών τοΰ κοινοτικοΰ καί τοΰ 
εισαγόμενου άνθρακα, καθώς καί ή δημιουργία πρό­
σθετων κινήτρων επενδύσεων γιά τή χρησιμοποίηση τοΰ 
άνθρακα, ή λήψη μέτρων γιά τήν τελειοποίηση τών τεχνολογικών μεθόδων χρησιμοποιήσεως τοΰ άνθρακα 
καί ή εξεύρεση ικανοποιητικών λύσεων τών προβλημά­
των προστασίας τοΰ περιβάλλοντος, τά όποια συνδέονται 
μέ τήν ευρύτερη χρησιμοποίηση τοΰ άνθρακα. 
3.3. Σχετικά μέ τήν κοινοτική βιομηχανία λιθάνθρακα 
ή 'Επιτροπή διαπιστώνει ότι μικρό μόνο μέρος της είναι 
αποδοτικό καί ανταγωνιστικό έναντι τοΰ εισαγόμενου 
άνθρακα, ενώ τό μεγαλύτερο μέρος δέν είναι αποδοτικό ή 
βρίσκεται στά όρια τής ανταγωνιστικότητας έναντι τοΰ 
εισαγόμενου άνθρακα. Σέ μερικές περιπτώσεις μάλιστα 
τό κόστος παραγωγής είναι κατά 100 °Ιο υψηλότερο άπό 
τό κόστος τοΰ εισαγόμενου άνθρακα συμπεριλαμβανομέ­
νων καί τών εξόδων παραλαβής. Γιά τή βελτίωση τής 
ανταγωνιστικής ικανότητας τοΰ κοινοτικοΰ άνθρακα θά 
πρέπει μεταξύ άλλων νά καθιερωθεί ή ευρύτερη εφαρμογή 
σύγχρονων τεχνολογικών μεθόδων, νά υπάρξει αύξηση 
τοΰ ποσοστοΰ χρησιμοποιήσεως τοΰ έξοπλισμοΰ καί 
περισσότερο ορθολογική διάρθρωση τής βιομηχανίας. 
3.4. 'Επειδή όμως ή εισαγωγή μεγαλύτερων ποσοτήτων 
άνθρακα θά είναι οπωσδήποτε αναγκαία γιά τήν κάλυψη 
τών μακροχρόνιων αναγκών τής Κοινότητας, ή Επιτρο­
πή ασχολείται τέλος λεπτομερειακά μέ τό πώς θά επιλυ­
θούν καλύτερα τά προβλήματα πού συνδέονται μέ τήν 
ανάγκη μεγαλύτερων εισαγωγών. "Εχει τήν άποψη ότι οί 
ανταγωνιστικές δυνάμεις θά μποροΰσαν γενικά νά εξα­
σφαλίσουν, μέ βάση τήν κατανομή τής προσφοράς σέ 
διάφορες παραγωγούς χώρες, τόν ασφαλή εφοδιασμό τής 
Κοινότητας καί κατά συνέπεια ζητεί νά διατηρηθεί ή 
ελευθερία διακινήσεως στό διεθνές εμπόριο άνθρακα. Γιά 
τήν περαιτέρω διεύρυνση τής προσφοράς θά έπρεπε νά 
προωθηθοΰν ιδιαίτερα οί επενδύσεις στίς χώρες ΑΚΕ. 
Τέλος θά έπρεπε νά καθιερωθοΰν τακτικές κοινοτικές 
διαβουλεύσεις γιά τήν καλύτερη γνώση τών τάσεων τής 
αγοράς, νά διεξαχθεί έρευνα γιά τήν καλύτερη διατήρηση 
τών αποθεμάτων στην Κοινότητα καί νά ληφθοΰν μέτρα 
γιά τήν αντιμετώπιση τής απίθανης βέβαια περιπτώσεως 
κρίσεως στον ενεργειακό εφοδιασμό. 
3.5. Στά σχέδια συστάσεων τοΰ Συμβουλίου προς τά 
Κράτη μέλη πού επισυνάπτονται στην ανακοίνωση, ή 
Επιτροπή προτείνει νά πάρουν τά Κράτη μέτρα γιά τήν 
προώθηση τής μετατροπής τών καυστήρων πετρελαίου 
πού υπάρχουν ώστε νά λειτουργοΰν μέ άνθρακα καί νά 
ληφθοΰν παρόμοια μέτρα γιά τή μετατροπή τών καυστή­
ρων πετρελαίου τών δημόσιων κτιρίων καί τών εγκατα­
στάσεων συλλογικής κεντρικής θερμάνσεως. 
4. Γενικές παρατηρήσεις 
4.1. Τό ΟΚΕ διαπιστώνει μέ ικανοποίηση ότι οί συλλο­
γισμοί καί οί απόψεις τής Επιτροπής τών Ευρωπαϊκών 
Κοινοτήτων καλύπτονται απόλυτα μέ τίς δικές του από­
ψεις γιά τήν ανάγκη περαιτέρω εξελίξεως τής πολιτικής 
άνθρακα στην Κοινότητα. Οί υποδείξεις τής Επιτροπής 
αντιπροσωπεύουν τή συνέχιση τής πολιτικής ενθαρρύν­
σεως τής οικονομίας τοΰ άνθρακα πού υποστήριξε αυτή 
μέχρι τώρα, λαμβάνοντας ιδιαίτερα υπόψη τίς μεταβολές 
τής ενεργειακής οικονομίας πού επήλθαν σέ παγκόσμια 
κλίμακα στά τελευταία χρόνια. Ειδικά στην παρούσα 
κατάσταση, πού χαρακτηρίζεται άπό πτώση τών ενεργει­
ακών τιμών παγκοσμίως καί φαινομενική πληθώρα ενερ­
γειακών αποθεμάτων, πρέπει νά ληφθοΰν μέ συνέπεια 
υπόψη οί μακροχρόνιες τάσεις εξελίξεως καί άν παραστεί 
9. 8. 82 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 205/5 
ανάγκη νά αξιοποιηθούν μέ τή βοήθεια πολιτικών 
παρεμβάσεων. 
4.2. Κατά συνέπεια είναι πολύ χρήσιμο τό δτι ή Επι­
τροπή διατυπώνει στά έγγραφα της συγκεκριμένες προ­
τάσεις οί όποιες αποσκοπούν, ακόμη καί στή σημερινή 
περίοδο πτώσεως τών τιμών τοΰ πετρελαίου, στην ενδυνά­
μωση της θέσεως της μακροχρόνιας άσφαλοΰς εγχώριας 
πρωτογενούς πηγής ενεργείας πού αποτελεί ό άνθρακας 
καί περαιτέρω στην προώθηση της χρησιμοποιήσεως τοΰ 
εισαγόμενου άνθρακα μέ σκοπό τή μείωση της εξαρτή­
σεως μας από τό πετρέλαιο καί τήν εξασφάλιση της 
προμήθειας του. Θά ήταν παρ' δλα αυτά ευχής έργο νά 
αποσαφηνισθεί, δτι οί εισαγωγές άνθρακα άπό τρίτες 
χώρες δέν πρέπει νά οδηγούν στον εκτοπισμό της παρα­
γωγής κοινοτικού άνθρακα ή οποία είναι απαραίτητη γιά 
λόγους ενεργειακής πολιτικής ιδίως σέ περιόδους οικονο­
μικής ύφέσεως. 
4.3. Τέλος θά έπρεπε ή Επιτροπή στό έγγραφο της νά 
αναφέρει ακόμα μία φορά περιληπτικά δτι ή πολιτική 
άνθρακα τής Κοινότητας θά έπρεπε νά περιλαμβάνει 
απαράλλακτα τους έξης τρεις μεγάλους τομείς: 
— τόν τομέα τής παραγωγής ηλεκτρισμού, πού σέ ορι­
σμένες χώρες στηρίζεται ακόμα πολύ έντονα στό 
πετρέλαιο καί τό φωταέριο, 
— τόν τομέα τής βιομηχανικής καί ιδιωτικής αγοράς 
θερμότητας, συμπεριλαμβανομένης καί τής, άπό 
δποψη ενεργειακής πολιτικής, επιθυμητής διευρύν­
σεως τοΰ εφοδιασμού μέσω συστημάτων συλλογικής 
κεντρικής θερμάνσεως μέ βάση τό συνδυασμό ενέρ­
γειας καί θερμότητας, 
— καί τόν εφοδιασμό τής σιδηροβιομηχανίας καί τής 
χαλυβουργίας μέ λιθάνθρακα καί οπτάνθρακα. Ή 
κοινοτική ρύθμιση περί οπτανθράκων αποτελεί πολύ­
τιμο μέσο γιά τόν εφοδιασμό αυτό καί ελπίζεται ότι δέν 
υπάρχουν πιά εμπόδια γιά τήν παράταση της. 
4.4. Στό ύπό εξέταση κείμενο δέν υπάρχουν στοιχεία 
γιά τήν αξιολόγηση τών επιπτώσεων στην απασχόληση. 
Ή αξιολόγηση αυτή θά μπορούσε νά επηρεάσει τήν 
εκλογή ανάμεσα στην κατανομή τών ενισχύσεων γιά τήν 
παραγωγή άνθρακα ή τήν κατανομή τους σέ έργα διαρ­
θρωτικού καί βιομηχανικού ανασχηματισμού πού θεω­
ρούνται απαραίτητα γιά τή χρησιμοποίηση του. 
5. 'Ιδιαίτερες παρατηρήσεις 
5.1. Διαφάνεια τών τιμών 
Ή ΟΚΕ συμφωνεί μέ τήν Επιτροπή τών Ευρωπαϊκών 
Κοινοτήτων δτι βασικά είναι επιθυμητή ή βελτίωση τής 
διαφάνειας τών τιμών ιδίως προκειμένου νά εδραιωθούν 
ορισμένα μέτρα τής μελλοντικής πολιτικής άνθρακα 
δπως π.χ. μέτρα συντονισμού τοΰ κοινοτικοΰ καί τοΰ 
εισαγόμενου άνθρακα, άλλα γιά νά έχει ό ιδιώτης κατα­
ναλωτής μία σαφέστερη εικόνα δσον άφορα τό συσχετι­
σμό τιμών στον τομέα τοΰ άνθρακα πού προορίζεται 
αποκλειστικά γιά τή θέρμανση κατοικιών. Κατά συνέπεια 
μπορεί ή συμπλήρωση τής δημοσιεύσεως τών τιμών 
κοινοτικού άνθρακα στά ανθρακωρυχεία μέ πρόσθετα 
στοιχεία γιά τους καταναλωτές νά αποτελέσει κάποιο 
βήμα προς τή σωστή κατεύθυνση. Άπ' τήν άλλη πλευρά 
δμως πρέπει νά διαπιστωθεί δτι σέ κανένα άλλο ενεργει­ακό τομέα δέν υπάρχει τέτοια πληθώρα υποχρεώσεων 
ανακοινώσεως δσο στον τομέα τοΰ άνθρακα. 
Άν καί τέτοιου είδους πληροφορίες θά ήταν επιθυμητές 
ακόμα καί γιά τόν εισαγόμενο άνθρακα, θά πρέπει μιά 
τέτοια σκοπιμότητα νά αντιμετωπίζεται μέ σχετική 
επιφυλακτικότητα. "Ετσι παρ' δλο δτι υπάρχουν σέ 
ορισμένα Κράτη μέλη, πλην τών ανακοινώσεων προς τήν 
'Επιτροπή άνά τετράμηνο, καί μηνιαίες δημοσιεύσεις γιά 
τά στοιχεία τού εισαγόμενου άνθρακα πού κατά τό 
πέρασμα τών συνόρων υπόκεινται σέ εκτελωνισμό, έν 
τούτοις οί αριθμοί αυτοί αντιπροσωπεύουν μόνο τό μέσο 
δρο καί αποτελούν μόνο ενδεικτικά στοιχεία γιά τίς τιμές 
τών επί μέρους συμβάσεων, οί όποιες μεταβάλλονται 
διαρκώς ανάλογα μέ τήν ποιότητα, τήν προέλευση τοΰ 
άνθρακα καί τήν κατάσταση τής αγοράς. Κατά συνέπεια 
ή βελτίωση τών δημοσιεύσεων τών μέσων τιμών είναι μέν 
επιθυμητή, δέν μπορεί δμως νά υποκαταστήσει γιά τόν 
καταναλωτή τήν αναγκαία λεπτομερή έρευνα τής αγοράς 
σέ αναζήτηση τής συμφερότερης πηγής προμηθείας τής 
κατάλληλης γιά αυτόν ποιότητας. 
Επομένως ή βελτιωμένη διαφάνεια τής αγοράς μέσω 
επίσημων δημοσιεύσεων τιμών δέν μπορεί ποτέ γενικά νά 
αποτελέσει μέσο γιά τόν προσανατολισμό τής ζητήσεως 
προς τήν πιό συμφέρουσα προσφορά δηλαδή νά εκπλη­
ρώσει τή λειτουργία στην οποία ή διαφάνεια τής αγοράς 
οφείλει τήν οίκονομικοθεωρητική της σημασία. Ή ΟΚΕ 
συμφωνεί τότε μόνο μέ τήν άποψη τής Επιτροπής άν ό 
περιορισμός αυτός ληφθεί υπόψη καί δέν υπάρξει προ­
σπάθεια νά καλυφθεί αυτό τό κενό μέ τή βοήθεια ανενερ­
γών τελικά γραφειοκρατικών διαδικασιών καταγραφής 
στοιχείων, άλλα θεωρηθεί ή βελτιωμένη διαφάνεια τών 
τιμών απλώς καί μόνο σάν μέσο παρατηρήσεως τών 
μακροπρόθεσμων τάσεων καί ώς βάση γιά τή λήψη 
μέτρων ενεργειακής πολιτικής. 
5.2. Επενδυτικά κίνητρα 
Ή ανακοίνωση τής Επιτροπής τών Ευρωπαϊκών Κοινο­
τήτων μέ τήν πρόταση γιά τή λήψη μέτρων προωθήσεως 
τών επενδύσεων άπό τά Κράτη μέλη μέ σκοπό τή μετα­
τροπή τών μηχανημάτων πού λειτουργοΰν μέ πετρέλαιο, 
ώστε νά λειτουργούν μέ λιθάνθρακα ή οπτάνθρακα, είναι 
επίκαιρη. Ή ΟΚΕ συμμερίζεται τήν άποψη τής 'Επιτρο­
πής δτι ή εφαρμογή τέτοιων μέτρων απαιτείται ιδιαίτερα 
σέ Κράτη μέλη πού εξαρτώνται σέ μεγάλο βαθμό άπό τό 
πετρέλαιο, επειδή δέν διαθέτουν βιομηχανία εξορύξεως 
άνθρακα. Στην πραγματικότητα πολλοί ενδιαφερόμενοι 
γιά μιά τέτοια μετατροπή - δεδομένης τής μικρής 
διαφοράς πού έχει καί πάλι ή χρησιμοποίηση πετρελαίου 
σέ σύγκριση μέ τή χρησιμοποίηση άνθρακα καί τής 
αβεβαιότητας ώς προς τή μελλοντική διαμόρφωση τών 
τιμών καί τών συναλλαγματικών ισοτιμιών - φοβούνται 
νά αναλάβουν αυτό τόν επενδυτικό κίνδυνο, πολύ περισ­
σότερο επειδή καί οί γενικές οικονομικές προοπτικές 
είναι σέ πολλούς τομείς προς τό παρόν αβέβαιες. 
Ή ΟΚΕ επιδοκιμάζει καί υποστηρίζει τίς σχετικές 
απόψεις τής Επιτροπής, καί ιδίως τά δύο σχέδια συστά­
σεων τοΰ Συμβουλίου, πού αφορούν μέτρα υπέρ τών 
επενδύσεων σέ μηχανήματα καύσεως άνθρακα στή «γενι­
κή βιομηχανία» καί σέ δημόσια κτίρια καί εγκαταστάσεις 
συλλογικής κεντρικής θερμάνσεως. "Εχει δμως τή γνώμη 
δτι στίς συστάσεις τοΰ Συμβουλίου πρέπει νά συμπεριλη-
'Αριθ. C 205/6 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 9. 8. 82 
φθοΰν καί οί εγκαταστάσεις καύσεως φωταερίου. 'Ιδιαί­
τερα τώρα είναι, κατά τήν άποψη της ΟΚΕ, σημαντικό, νά 
αποκτήσουν με τέτοιου είδους μέτρα οί ενδιαφερόμενοι 
βιομηχανικοί κλάδοι εμπιστοσύνη στή συνέπεια της ενερ­
γειακής πολιτικής καί στή διαφαινόμενη ευρύτερη χρήση 
τών στερεών καυσίμων. 
Ή Επιτροπή θά έπρεπε όμως κατά τήν ανάπτυξη της 
πολιτικής επιδοτήσεων τών Κρατών μελών νά εντείνει τήν 
προσοχή της, ώστε νά μειωθεί μέ τό χρόνο ή διασταύρωση 
τών επιδοτήσεων παραγωγής μέ τίς επιδοτήσεις κατανα­
λώσεως. Ή συνύπαρξη μέτρων επιδοτήσεων στους δύο 
τομείς οδηγεί σέ ανεπιθύμητες μετατοπίσεις καί νοθεύσεις 
τοϋ ανταγωνισμού στην Κοινότητα. Ή ΟΚΕ πιστεύει γι' 
αυτό ότι μία συνεχής ενίσχυση θά πρέπει νά περιορίζεται 
μόνο στον τομέα της παραγωγής. Μέτρα στον τομέα τής 
καταναλώσεως θά πρέπει νά υποστηρίζονται μόνο στό 
βαθμό πού δέν είναι δυνατό νά πραγματοποιηθεί χωρίς 
υποστήριξη ή επιθυμητή άπό άποψη ενεργειακής πολιτι­
κής υποκατάσταση τοΰ πετρελαίου. Αυτά τά μέτρα 
υποστηρίξεως θά πρέπει όμως νά παρέχονται κατά προ­
τεραιότητα όταν αναλαμβάνεται συγχρόνως ή υποχρέω­
ση αγοράς ορισμένου ποσοστού κοινοτικού άνθρακα. 
5.3. Τελειοποίηση τών τεχνολογικών μεθόδων χρήσεως 
τοΰ άνθρακα 
Ή βελτίωση τών τεχνολογικών εφαρμογών στή χρησιμο­
ποίηση τοΰ άνθρακα εξυπηρετεί τή μακροπρόθεσμη 
σταθεροποίηση τής θέσεως τοϋ άνθρακα στην ενεργειακή 
οικονομία. Γι' αυτό καί επιδοκιμάζει ή ΟΚΕ τίς σχετικές 
προτάσεις τής 'Επιτροπής. 
Παρ' όλα αυτά οί προοπτικές οικονομικά αποδοτικής 
μετατροπής τών στερεών καυσίμων σέ υγρά ή αέρια είναι 
τόσο αβέβαιες όσο καί πρίν. 'Οπωσδήποτε είναι αναγκαίο 
νά υπάρξει στον τομέα αυτό μιά περαιτέρω έρευνα βάσεων 
καί μεθόδων, προκειμένου νά γίνει δυνατή ή παρακολού­
θηση τών εξελίξεων άλλων χωρών στον τομέα αυτό. Σέ 
αυτό τό πλαίσιο πρέπει νά τεθούν προτεραιότητες, επειδή 
αφενός είναι περιορισμένα τά διαθέσιμα οικονομικά μέσα 
καί αφετέρου αναμένεται διαφορετική αποδοτικότητα 
άπό τήν κάθε μία τεχνολογία εξευγενισμού. Ή ΟΚΕ 
περιμένει πιό συγκεκριμένα στοιχεία εκ μέρους τής 'Επι­
τροπής όσον άφορα τό ερώτημα άν καί ενδεχομένως σέ 
ποια τεχνολογία - ύγροποιήσεως ή άεριοποιήσεως - θά 
δοθεί προτεραιότητα. 
Άπό τήν άλλη μεριά υπάρχουν πρόδηλα αντικείμενα 
έρευνας, τά όποια θά μπορούσαν νά πραγματοποιηθούν 
βραχυπρόθεσμα μέ οικονομική επιτυχία· αυτή ή έρευνα θά 
έπρεπε νά ενθαρρυνθεί κατά προτεραιότητα. Έδώ εμπί­
πτουν ιδίως ή βελτίωση τοΰ σχεδιασμού καί ελέγχου τών 
λεβήτων, καθώς καί ή παραγωγή συγχρόνων ειδών άνθρα­
κα πού νά προστατεύουν συγχρόνως τό περιβάλλον, όπως 
π.χ. σκόνη άνθρακα. 
5.4. Λύσεις τών προβλημάτων τοΰ περιβάλλοντος 
Ή ΟΚΕ σημειώνει μέ ενδιαφέρον τήν άποψη τής Επιτρο­
πής τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ότι δέν υπάρχουν 
περιβαλλοντολογικοί λόγοι πού νά περιορίζουν τήν υπο­
χρέωση τής Κοινότητας νά ενισχύσει τή χρησιμοποίηση 
τοΰ άνθρακα. 'Αναγνωρίζει όμως επίσης τίς δυσχέρειες 
πού αντιμετωπίζει ή αυξημένη χρησιμοποίηση τοΰ άνθρα­
κα στην Κοινότητα, όσον άφορα τίς δυνατές επιβαρύνσεις τοΰ περιβάλλοντος καί τήν ανάγκη όπως άλλωστε έχει 
προβλεφθεί άπό τήν 'Επιτροπή νά τηροΰν καί νά εφαρ­
μόζουν τά Κράτη μέλη τίς Κοινοτικές συστάσεις όσον 
άφορα τό επιτρεπόμενο ποσοστό εκπομπής ρυπαντικών 
ουσιών. Στον τομέα αυτό έχει λοιπόν ή 'Επιτροπή μιά 
σημαντική λειτουργία ελέγχου, στην οποία θά μπορούσε 
νά ανταποκριθεί καί μέ τήν ενθάρρυνση ερευνών σ' αυτόν 
τόν τομέα, π.χ. ακόμα καί σέ σχέση μέ τήν εύρεση τοΰ 
καλύτερου τόπου εγκαταστάσεως τών μηχανημάτων 
καύσεως ή εξευγενισμού τοΰ άνθρακα ανάλογα μέ τό 
εκπεμπόμενο S02. 
Κατά συνέπεια ή ΟΚΕ υποστηρίζει καί τήν πρόταση τής 
'Επιτροπής νά ενθαρρυνθούν ή έρευνα καί ανάπτυξη 
τεχνολογικών μεθόδων καύσεως μέ περιορισμένη ρύπαν­
ση τοΰ περιβάλλοντος. 
5.5. Ή βιομηχανία εξορύξεως λιθάνθρακα τής Κοινότη­
τας 
Ή ΟΚΕ μπορεί μόνο νά υπερθεματίσει γιά τήν άποψη τής 
'Επιτροπής, ότι ή ενίσχυση τοϋ κοινοτικοΰ άνθρακα είναι 
ή καλύτερη εγγύηση εναντίον αρνητικών εξελίξεων τών 
τιμών στην παγκόσμια αγορά καί τό καλύτερο όπλο γιά 
τήν καταπολέμηση τών ιδιοτροπιών τής ΟΠΕΚ, κατά τόν 
καθορισμό τών τιμών. Σημαντικά βήματα προς τήν 
κατεύθυνση αυτή άποτελοΰν ό εντοπισμός νέων παραγω­
γικών ορυχείων καί ή ενθάρρυνση μέτρων γιά τήν περαι­
τέρω αύξηση τής παραγωγικότητας στην κοινοτική βιο­
μηχανία εξορύξεως. Ή Επιτροπή θά πράξει σωστά, άν 
εξακολουθήσει νά χρησιμοποιεί τίς υπάρχουσες κοινοτι­
κές ενισχύσεις καί άν παρακινήσει τά Κράτη μέλη νά 
λάβουν κι' άλλα κοινοτικά μέτρα υποστηρίξεως τοΰ 
τομέα αύτοΰ, σάν στοιχεία τής μακροπρόθεσμης ενερ­
γειακής στρατηγικής της. Λόγω τής αντιθέσεως τών 
αξιώσεων πού τίθενται στον εφοδιασμό μέ ενέργεια - άπό 
τή μία πλευρά συμφέρμουσες τιμές καί άπό τήν άλλη όσο 
τό δυνατό υψηλότερη ασφάλεια - χρειάζεται κατά τήν 
άποψη τής ΟΚΕ νά καθορισθεί άπό κοινοϋ ό ρόλος πού 
πρέπει νά ανατεθεί στον κοινοτικό άνθρακα γιά λόγους 
στρατηγικής γιά τήν εξασφάλιση τοΰ έφοδιασμοΰ τής 
Κοινότητας μέ ενέργεια. 'Επειδή ή εξόρυξη κοινοτικοΰ 
άνθρακα στοιχίζει συνήθως περισσότερο άπό τήν προμή­
θεια εισαγόμενου άνθρακα, ό καθορισμός αυτός μπορεί 
νά γίνει μόνο ύπό πολιτικοστρατηγικό πρίσμα άφοΰ 
ληφθεί φυσικά υπόψη καί ή οικονομική πτυχή τοϋ προ­
βλήματος (πόσο θά κοστίσει ή ασφάλεια τοΰ έφοδιασμοΰ 
καί ποιος θά επιβαρυνθεί μέ τά έξοδα της). 'Ιδιαίτερη 
σημασία αποκτά ό καθορισμός τέτοιου βασικοΰ πλαισίου 
γιά τήν εξασφάλιση τοΰ έφοδιασμοΰ μέ ενέργεια όλων τών 
Κρατών μελών λόγω τής αναμενόμενης μελλοντικά 
σημαντικής αυξήσεως τών αναγκών τής Κοινότητας σέ 
άνθρακα, πράγμα πού θά καταστήσει απαραίτητη καί τήν 
ισχυρή αύξηση τών εισαγωγών άνθρακα άπό τρίτες χώ­
ρες, παράλληλα μέ τόν εγχώριο άνθρακα. Ή ΟΚΕ θεωρεί 
απόλυτα απαραίτητο νά ληφθούν τέτοιες πρωτοβουλίες 
προκειμένου νά αποφευχθεί μία νέα, καθόλου απίθανη 
εξάρτηση άπό εισαγωγές, ανεξάρτητα άπό τό γεγονός ότι 
οί πρωτοβουλίες αυτές μπορούν νά επιδράσουν θετικά 
στον τομέα τής απασχολήσεως καί τής κοινωνικής πολι­
τικής. 
Σέ αυτό τό πλαίσιο θά έπρεπε νά εξετασθεί - όπως 
προτείνει καί ή Επιτροπή - άν τό άρθρο 59 τής συνθήκης 
ΕΚΑΧ μπορεί νά εξακολουθήσει νά ισχύει μέ τήν ύφιστά-
9. 8. 82 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 'Αριθ. C 205/7 
μένη μορφή του ή άν χρειάζεται νά προσαρμοσθεί στίς 
μεταβληθεΐσες συνθήκες. 'Ιδίως κατά τήν επανεξέταση 
αύτοΰ τοϋ άρθρου θά έπρεπε νά εξασφαλισθεί, ώστε μόνον 
οί αγοραστές κοινοτικού άνθρακα, πού τόν προμηθεύο­
νταν βάσει μακροπροθέσμων συμβάσεων, ακόμα καί 
κατά τις εποχές πού ήταν οικονομικά ασύμφορο γι' 
αυτούς καί έτσι διατήρησαν τήν παραγωγή τοϋ κοινοτικού 
άνθρακα, νά έχουν αποκτήσει απαίτηση νά προμηθεύ­
ονται άνθρακα καί κατά τήν εποχή πού θά υπάρχει στενό­
τητα εφοδιασμού καί νά μπορούν έτσι νά προτιμώνται 
έναντι τών άλλων καταναλωτών, οί όποιοι παραιτήθηκαν 
της εξασφαλίσεως πού παρέχουν οί μακροπρόθεσμες 
συμβάσεις προμήθειας καί δέν ήταν πρόθυμοι νά συμμε­
τάσχουν στά βάρη της διατηρήσεως τοϋ κοινοτικού 
άνθρακα. 
5.6. Εισαγωγή άνθρακα 
Ή ΟΚΕ συμφωνεί μέ τήν άποψη της 'Επιτροπής δτι 
παράλληλα προς τόν εγχώριο άνθρακα είναι απαραίτητες 
καί οί εισαγωγές άνθρακα γιά νά περιορισθεί ή εξάρτηση 
άπό πετρέλαιο. Πιστεύει δμως δτι ή Κοινότητα θά έπρεπε 
νά δηλώσει μέ σαφήνεια δτι οί εισαγωγές άνθρακα άπό 
τρίτες χώρες επιτρέπονται μόνο στό βαθμό πού οί ανά­
γκες της Κοινότητας σέ άνθρακα είναι μεγαλύτερες άπό 
τήν ποσότητα πού μπορεί νά καλυφθεί άπό τή στρατηγικά 
αναγκαία εγχώρια παραγωγή καί δτι, συνεπώς, δέν 
επιτρέπεται νά εκτοπίζεται ό εγχώριος άνθρακας άπό 
αυτές τίς εισαγωγές. 
Ή ΟΚΕ συμφωνεί απόλυτα μέ τήν 'Επιτροπή δτι ό 
καλύτερος τρόπος γιά τόν επαρκή εφοδιασμό της Κοινό­
τητας μέ εισαγόμενο άνθρακα είναι ή ελευθερία τοϋ 
διεθνοΰς εμπορίου άνθρακα. Αυτό αποδείχθηκε καί τελευ­
ταία μέ τήν κάλυψη τοϋ κενοϋ πού άφησε ή διακοπή της 
προμήθειας άνθρακα άπό τήν Πολωνία. Άλλα ή ΟΚΕ 
υποστηρίζει ένθερμα τήν προσπάθεια της 'Επιτροπής νά 
παροτρύνει τίς ευρωπαϊκές εταιρείες πού άσχολοΰνται μέ 
τήν προμήθεια άνθρακα νά παρέχουν μεγαλύτερη πληρο­
φόρηση δσον άφορα τίς τάσεις της αγοράς καί τήν 
πολιτική πού πρέπει νά ακολουθηθεί ώστε νά εξασφαλι­
σθεί ή υποβολή προτάσεων προς τήν 'Επιτροπή γιά 
ενδεχόμενη δράση, στό κοινοτικό επίπεδο. 
Σύμφωνα μέ τήν άποψη της ΟΚΕ πρέπει νά τονισθεί ή 
διαπίστωση της 'Επιτροπής δτι γιά τή μεταφόρτωση καί 
τή μεταφορά τών αυξανόμενων ποσοτήτων εισαγόμενου 
άνθρακα θά χρειασθούν πρόσθετες επενδύσεις υποδομής 
τών Κρατών μελών, ιδιαίτερα σέ εκείνα τά Κράτη μέλη 
"Εγινε στίς Βρυξέλλες, στίς 26 Μαίου 1982. πού δέν παράγουν τά ίδια άνθρακα. Είναι αυτονόητο δτι οί 
αυξανόμενες ποσότητες άπαιτοΰν τήν επέκταση τών 
λιμενικών εγκαταστάσεων καί τοϋ μεταφορικού δι­
κτύου. 
Ώς προς τό θέμα, άπό ποιες χώρες θά έπρεπε νά 
προέρχονται οί εισαγωγές άνθρακα, φαίνεται νά είναι 
σκόπιμο νά διεξαχθεί άνταλαγή απόψεων στά πλαίσια 
της Κοινότητας. Γιά τό σκοπό αυτό προσφέρονται ιδιαί­
τερα εκείνες οί χώρες ΑΚΕ στίς όποιες μπορούν νά 
χρησιμοποιηθούν συγκεντρωμένα τά οικονομικά μέσα 
πού διαθέτει ενδεχομένως ή Κοινότητα. Ή ενθάρρυνση 
της παραγωγής πρωτογενούς ενέργειας στίς χώρες ΑΚΕ 
θά έπρεπε οπωσδήποτε νά αποτελεί έναν άπό τους σημα­
ντικότερους τρόπους αναπτυξιακής βοήθειας, δεδομένου 
δτι παρέχει στίς χώρες αυτές τήν ενεργειακή οικονομική 
βάση γιά τή βιομηχανική τους ανάπτυξη καί συγχρόνως 
γιά τή δημιουργία μακροπροθέσμων οικονομικών σχέ­
σεων μέ τίς βιομηχανικές χώρες. 
Σχετικά δμως μέ τίς τακτικές διαβουλεύσεις γιά τίς 
βραχυπρόθεσμες εξελίξεις της αγοράς μεταξύ τών εται­
ρειών πού πραγματοποιούν εισαγωγές άνθρακα, δπως 
προτείνει ή 'Επιτροπή, ή ΟΚΕ έχει αρκετές αμφιβολίες, άν 
ό σκοπός ό όποιος επιδιώκεται είναι δυνατόν νά επιτευ­
χθεί μ' αυτό τόν τρόπο. Σύμφωνα μέ τήν μέχρι τώρα πείρα 
οί επαγγελματικοί σύνδεσμοι πού δημιουργούνται γιά τήν 
επιδίωξη τέτοιων σκοπών δέν έχουν τή δυνατότητα νά 
πάρουν ή νά προετοιμάσουν «τήν ανάληψη ειδικής δρά­
σεως γιά τήν αντιμετώπιση τών προβλημάτων πού εντο­
πίζονται λαμβάνοντας υπόψη όλους τους κανόνες τοΰ 
ανταγωνισμού». 
Ή προτροπή της Επιτροπής γιά τήν πραγματοποίηση 
έρευνας σέ κοινοτικό επίπεδο τών υπαρχόντων αποθεμά­
των πρέπει νά γίνει δεκτή μέ ικανοποίηση, δεδομένων καί 
τών πιθανών δεσχερειών εφοδιασμού. Τά κοινοτικά μέ­
τρα θά έπρεπε νά αποβλέπουν στή θέσπιση ενιαίων 
διατάξεων γιά τή διατήρηση τών κοινοτικών αποθεμά­
των, καθώς επίσης καί στην υποκίνηση τών καταναλω­
τών νά άποθεματοποιήσουν άνθρακα μέχρις ενός ορισμέ­
νου σημείου. Έάν περαιτέρω ή Κοινότητα σκοπεύει νά 
εξετάσει τή δημιουργία ενός είδους «ευρωπαϊκών αποθε­
μάτων άνθρακα» πού θά χρηματοδοτούνται μέ κοινοτικά 
μέσα καί θά αποτελούνται άπό εγχώριο καί εισαγόμενο 
άνθρακα, τότε μόνον θά μπορούσε νά θεωρηθεί χρήσιμη ή 
συζήτηση γιά τό θέμα αυτό, άν συγχρόνως αποσαφηνισθεί 
δτι οί οποιεσδήποτε απαντήσεις κατανομής στην περί­
πτωση κρίσεως θά αναφέρονται μόνον σ' αυτό τό κοινο­
τικό στρατηγικό απόθεμα. 
Ό Πρόεδρος 
της Οικονομικής καί Κοινωνικής 
Επιτροπής 
Tomas ROSEINGRAVE