ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Σχέδιο δράσης για τη διαμετακόμιση στην Ευρώπη - μια νέα τελωνειακή πολιτική (97/C 176/03) COM(97) 188 τελικό

(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 30 Απριλίου 1997)

1. Η διαμετακόμιση - ουσιαστικό μέσο για τις συναλλαγές και την οικονομική ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής ηπείρου

1.1. Η τελωνειακή διαμετακόμιση αποτελεί βασικό τμήμα του κοινοτικού οικοδομήματος και ουσιαστικό στοιχείο της στρατηγικής των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων. Αναστέλλοντας προσωρινά τους δασμούς και τους φόρους που εφαρμόζονται συνήθως στα εισαγόμενα εμπορεύματα, η τελωνειακή διαμετακόμιση παρέχει μεγάλο βαθμό ευελιξίας στη διακίνηση και μια πλήρη εγγύτητα των πράξεων εκτελωνισμού όσον αφορά τα εν λόγω εμπορεύματα, τόσο στο εσωτερικό της Ένωσης, χάρη στην κοινοτική διαμετακόμιση όσο και κατά τις συναλλαγές με τους εταίρους της Ένωσης στο πλαίσιο της σύμβασης κοινής διαμετακόμισης που συνήφθη με τις χώρες της ΕΖΕΣ και του Βίζεγκραντ ή της σύμβασης TIR στην οποία συμμετέχουν, επί του παρόντος, 59 συμβαλλόμενα μέρη.

1.2. Η ένταξη των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης στο σύστημα της κοινής διαμετακόμισης συνιστά σημαντικό στοιχείο της προενταξιακής στρατηγικής που εφαρμόζεται, βάσει των ευρωπαϊκών συμφωνιών σύνδεσης και του Λευκού Βιβλίου της Ένωσης. Για τέσσερις χώρες της ομάδας του Βίζεγκραντ, η ένταξη αυτή έχει ήδη ολοκληρωθεί και τους παρέχει συγκεκριμένο πλαίσιο προετοιμασίας για τη μελλοντική προσχώρησή τους στην Ένωση, εμπλέκοντάς τους απευθείας στην τρέχουσα διαδικασία μεταρρυθμίσεων. Όσον αφορά τις υποψήφιες χώρες για ένταξη στο σύστημα κοινής διαμετακόμισης, συμφέρον τους είναι να μπορέσουν να ενταχθούν σε σύστημα ικανό να τους δεχθεί υπό τις καλύτερες συνθήκες. Μόνον ένα ανανεωμένο σύστημα τελωνειακής διαμετακόμισης, βασισμένο σε μηχανογραφημένες διαδικασίες, θα είναι δυνατόν να παράσχει αυτές τις εγγυήσεις.

1.3. Κάθε χρόνο εκδίδονται στις χώρες κοινής διαμετακόμισης 18 εκατομμύρια τίτλοι διαμετακόμισης και 1 εκατομμύριο δελτία TIR (από τα 2 έως 3 εκατομμύρια που χρησιμοποιούνται από όλα τα συμβαλλόμενα μέλη της σύμβασης TIR). Ο εντυπωσιακός αυτός όγκος πράξεων διακυβεύει σημαντικές ποσότητες και αξίες εμπορευμάτων και, αντίστοιχα, ποσά δασμών και φόρων που υπολογίζονται σε δισεκατομμύρια Ecu. Υπό αυτές τις συνθήκες, τα εν λόγω καθεστώτα πρέπει όχι μόνο να προσαρμοσθούν στις ανάγκες του σύγχρονου εμπορίου, αλλά, επίσης, να αποτελέσουν αντικείμενο ουσιαστικής μεταρρύθμισης προκειμένου να περιορισθεί ο βαθμός στον οποίο είναι ευάλωτα έναντι της απάτης.

1.4. Πράγματι, οι απάτες που διαπράχθηκαν κατά τα τελευταία έτη, στο πλαίσιο των δράσεων διαμετακόμισης, είχαν ως συνέπεια, από χρηματοδοτικής απόψεως, σημαντικές απώλειες για τους εθνικούς προϋπολογισμούς και τον κοινοτικό προϋπολογισμό. Οι απάτες αυτές περιλαμβάνουν, επίσης, την παράνομη κυκλοφορία στην ευρωπαϊκή αγορά αφορολόγητων εμπορευμάτων που διαφεύγουν κάθε ελέγχου και τα οποία απειλούν συγχρόνως την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεών μας καθώς και την υγεία και την ασφάλεια των πολιτών μας.

1.5. Η ουσιαστική αυτή κρίση της διαμετακόμισης που επεσήμανε η Επιτροπή, κατά τα έτη 1995 και 1996, σε τρεις ανακοινώσεις που απηύθυνε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο, καθώς και το Ελεγκτικό Συνέδριο στην έκθεσή του για τη διαμετακόμιση το 1994, επιβεβαιώθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την προσωρινή επιτροπή έρευνας αυτού για την κοινοτική διαμετακόμιση. Η τελευταία συνέβαλε σημαντικά στη συνειδητοποίηση από την πλευρά των υπεύθυνων διαχείρισης και των χρηστών των εν λόγω καθεστώτων, της επείγουσας ανάγκης διενέργειας ριζικής μεταρρύθμισης για τη διάσωση της τελωνειακής διαμετακόμισης στην Ευρώπη, αποκαθιστώντας συγχρόνως, τα οικονομικά πλεονεκτήματα και την ασφάλεια των διαδικασιών της και παρέχοντας μηχανισμούς που εξασφαλίζουν την αποτελεσματικότερη προστασία των διακυβευομένων συμφερόντων.

1.6. Απευθύνοντας στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο την παρούσα ανακοίνωση, η οποία προορίζεται, επίσης, και για το σύνολο των χρηστών και των υπευθύνων διαχείρισης της διαμετακόμισης, η Επιτροπή προτίθεται να εφαρμόσει στην πράξη τη δέσμευσή της να διεξάγει ουσιαστική, ισόρροπη και ρεαλιστική μεταρρύθμιση των τελωνειακών συστημάτων διαμετακόμισης. Το σχέδιο δράσης της Επιτροπής για τη διαμετακόμιση, το οποίο επισυνάπτεται στην παρούσα ανακοίνωση, θα αποτελέσει μόνιμη βάση και αναφορά για το σύνολο των προτάσεων που θα διατυπώσει και των πρωτοβουλιών που θα αναλάβει στον συγκεκριμένο τομέα.

1.7. Η έγκριση του εν λόγω σχεδίου δράσης συμπίπτει με την υποβολή στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 12ης Μαρτίου 1997 (1), της έκθεσης της επιτροπής έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη διαμετακόμιση, η οποία εγκρίθηκε στις 19 Φεβρουαρίου 1997. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με τη σύστασή του της 13ης Μαρτίου 1997, κάλεσε την Επιτροπή, το Συμβούλιο και τα κράτη μέλη να μεριμνήσουν ώστε να δοθεί συνέχεια στα συμπεράσματα της έρευνας. Οι εργασίες της επιτροπής έρευνας, όπως και τα συμπεράσματα και οι συστάσεις της, αποτελούν μέσο σημαντικού ενδιαφέροντος για τον καθορισμό από την Επιτροπή των κατευθύνσεών της και συνέβαλαν ευρέως στην παροχή, σε ένα εκ πρώτης όψεως τεχνικό θέμα, όλης της πολιτικής του διάστασης και στην ένταξή του στο ευρύτερο πλαίσιο της τελωνειακής πολιτικής της Ένωσης και της τελωνειακής συνεργασίας μεταξύ των κρατών.

1.8. Από την άποψη αυτή, η μεταρρύθμιση των καθεστώτων τελωνειακής διαμετακόμισης στην Ευρώπη συνιστά πρωταρχικό πεδίο δράσης του προγράμματος «τελωνείο 2000» για τα τελωνεία στην Κοινότητα (2) το οποίο, αφενός, καθιστά εμφανή την αναγκαιότητα στενότερης συνεργασίας μεταξύ των ευρωπαϊκών τελωνειακών διοικήσεων μέχρις ότου επιτευχθεί επίπεδο ολοκλήρωσης παρεμφερές με το επίπεδο της ενιαίας κοινοτικής διοίκησης και, αφετέρου, προτείνει έναν αριθμό μέσων που προωθούν την υλοποίηση αυτού του στόχου. Εκδίδοντας την απόφαση «Τελωνείο 2000» το Δεκέμβριο του 1996, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο υπογράμμισαν τη σπουδαιότητα για την εσωτερική αγορά και τους ευρωπαίους πολίτες να διαθέτουν δυναμική και αποτελεσματική τελωνειακή πολιτική, που προωθεί την ανάπτυξη των διεθνών συναλλαγών εξασφαλίζοντας συγχρόνως, υψηλό επίπεδο προστασίας σε όλα τα σημεία των εξωτερικών συνόρων.

1.9. Η μεταρρύθμιση της διαμετακόμισης συνιστά, εξάλλου, μια από τις εκδηλώσεις στο πλαίσιο των παρεμβάσεων κατεπείγοντος χαρακτήρα, ενός γενικότερου εγχειρήματος της Επιτροπής που αποσκοπεί στην εξασφάλιση του καθορισμού και της υλοποίησης των κοινών πολιτικών για την εφαρμογή νομοθεσιών στον τομέα των τελωνείων και της έμμεσης φορολογίας καθώς και στον τομέα καταπολέμησης της τελωνειακής και φορολογικής απάτης. Σε αυστηρά κοινοτικό επίπεδο, εκτός της εφαρμογής του προγράμματος «Τελωνείο 2000» το οποίο προαναφέρθηκε, το εγχείρημα αυτό ιδίας πρωτοβουλίας εφαρμόζεται, κυρίως, υπό μορφή προτάσεων των προγραμμάτων «Τελωνείο 2000» για τη μηχανοργάνωση των τελωνείων και «Fiscalis» που αποσκοπεί στην ανάπτυξη της συνεργασίας στον τομέα έμμεσης φορολογίας και με τη σύσταση «ομάδας εργασίας υψηλού επιπέδου» στην οποία συμμετέχουν οι τελωνειακές και φορολογικές διοικήσεις των κρατών μελών, υπό την προεδρία της Επιτροπής, με στόχο την πρόληψη της απάτης στους τομείς καπνού και αλκοολούχων ποτών.

2. Μια καθορισμένη δράση για τη διασφάλιση των υπό κρίση καθεστώτων

2.1. Επωφελούμενοι από τη πρωτοφανή έκρηξη και την ασυγκράτητη πίεση των συναλλαγών, κυρίως με την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, οι διαπράττοντες απάτη αντελήφθησαν σύντομα το κέρδος που θα ήταν δυνατό να αντλήσουν από ένα σύστημα του οποίου οι διευκολύνσεις δεν ήταν εκ των πραγμάτων δυνατό να αντισταθμιστούν επαρκώς από μέτρα πρόληψης και ελέγχου.

2.2. Οι διεθνείς εγκληματικές οργανώσεις εκμεταλλεύθηκαν συνεπώς, τις αδυναμίες των καθεστώτων διαμετακόμισης για να αποκρύψουν από τον έλεγχο των αρχών σημαντικές ποσότητας προϊόντων τα οποία υπόκεινται σε υψηλή φορολόγηση και ιδίως τσιγάρων και αλκοολούχων ποτών.

2.3. Οι απώλειες για τους εθνικούς προϋπολογισμούς και τον κοινοτικό προϋπολογισμό εκτιμήθηκαν από την Επιτροπή βάσει των περιπτώσεων απάτης που αφορούσαν άμεσα ή έμμεσα τα καθεστώτα διαμετακόμισης και τις οποίες γνωστοποίησαν τα κράτη μέλη (3), σε 1,27 δισεκατομμύρια Ecu, περίπου για περίοδο επτά ετών (1990-1996), εκ των οποίων 485 εκατομμύρια Ecu υπό μορφή ίδιων παραδοσιακών πόρων και 784 εκατομμύρια Ecu υπό μορφή εθνικών φόρων. Για το έτος 1996 αντιστοιχεί ποσό ίσο με 78 εκατομμύρια Ecu που αφορά περιπτώσεις απάτης που ανακαλύφθηκαν όσον αφορά ίδιους πόρους και 216 εκατομμύρια Ecu όσον αφορά τους εθνικούς φόρους. Το ποσό αυτό επικεντρώνεται βασικά στα τσιγάρα, ήτοι συνολικά ποσό ίσο με 294 εκατομμύρια Ecu έναντι 225 εκατομμυρίων Ecu, το 1995. Η κατάσταση εξακολουθεί να είναι, συνεπώς, ανησυχητική. Ωστόσο, οι περιπτώσεις απάτης κατά τη διαμετακόμιση, όσον αφορά τους ιδίους πόρους, αντιπροσωπεύουν μόνο το 17 % του συνόλου των περιπτώσεων απάτης που κατεγράφησαν στο πλαίσιο της αμοιβαίας συνδρομής το 1996 (448 εκατομμύρια Ecu). Δεδομένης της σημασίας των ειδικών φόρων, η αναλογία των περιπτώσεων απάτης κατά τη διαμετακόμιση ανήλθε, ωστόσο, όσον αφορά μόνο τα τσιγάρα και κατά το ίδιο έτος 1996, σε 38 % του συνόλου των διακυβευομένων δασμών και φόρων (773 εκατομμύρια Ecu). Το συνολικό ποσό των διαφυγόντων δασμών και φόρων, συμπεριλαμβανομένων των μη ανακαλυφθεισών περιπτώσεων απάτης, είναι αναμφισβήτητα ακόμη μεγαλύτερο.

2.4. Η ζημία που προκαλείται από τις συγκεκριμένες περιπτώσεις απάτης, δεν έχει μόνο δημοσιονομικό χαρακτήρα. Έχει, επίσης, οικονομικές προεκτάσεις και αφορά, ακόμη, τον τομέα της υγείας στο μέτρο που δεν επηρεάζει μόνο, άμεσα ή έμμεσα, την ορθή εκτέλεση των εργασιών που αναλαμβάνονται από το νόμιμο εμπόριο και τις διευκολύνσεις που παρέχονται από το σύστημα διαμετακόμισης, αλλά τροφοδοτεί, επίσης μια παράλληλη αγορά η οποία επιβάλλει αθέμιτο ανταγωνισμό στα προϊόντα που διατίθενται νομίμως στην αγορά και η οποία μπορεί να απειλήσει άμεσα την υγεία ή την ασφάλεια των καταναλωτών. Σε τελική ανάλυση, ο μεγάλος χαμένος είναι ο ευρωπαίος πολίτης, ως παραγωγός, έμπορος, καταναλωτής και φορολογούμενος. Και αυτό γιατί οι απώλειες εσόδων που οφείλονται στην απάτη κατά τη διαδικασία διαμετακόμισης πρέπει αναγκαστικά να αντισταθμιστούν τόσο σε εθνικό όσο και σε κοινοτικό επίπεδο. Η μη διάθεση μέσων αποτελεσματικής αντιμετώπισης και η απουσία επενδύσεων σε μέτρα καταπολέμησης της απάτης συνιστούν εφεξής κοντόφθαλμη πολιτική, ακόμη και σε καθαρά δημοσιονομικό επίπεδο, αλλά, επίσης και όσον αφορά το θέμα της καταπολέμησης του οργανωμένου εγκλήματος.

2.5. Βάσει των ιδίων διαπιστώσεων, καθώς και των διαπιστώσεων του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η Επιτροπή έλαβε η ίδια την πρωτοβουλία να αντιμετωπίσει τη συγκεκριμένη κρίση στην πρώτη ανακοίνωση της 29ης Μαρτίου 1995 «Απάτη κατά τη διαδικασία διαμετακόμισης - προβλεπόμενες λύσεις και προοπτικές για το μέλλον» (4).

2.6. Η Επιτροπή υιοθέτησε στη συνέχεια, μετά την υποβολή τους για έγκριση στα κράτη μέλη, σειρά βραχυπρόθεσμων μέτρων που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση των προαναφερομένων απειλών κατά των δημοσιονομικών και οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας και των κρατών μελών της και κατήρτισε φιλόδοξο σχέδιο μηχανοργάνωσης της διαμετακόμισης. Με την ανακοίνωση της 3ης Απριλίου 1996 «Ενέργειες της Επιτροπής για την καταπολέμηση της απάτης στον τομέα της διαμετοκόμισης» (5), η Επιτροπή θέσπισε, αφενός, πρόγραμμα για την έγκριση των συγκεκριμένων μέτρων, εκ των οποίων τα περισσότερα ισχύουν ήδη και, αφετέρου, τόνισε την ανάγκη της συνολικής αναθεώρησης της νομοθεσίας και των όρων εφαρμογής της.

2.7. Η Επιτροπή προέβη, στη συνέχεια, σε εις βάθος ανάλυση της κατάστασης και των αδυναμιών του συστήματος διαμετακόμισης, σε στενή συνεργασία με όλους τους συμμετέχοντες δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς, προκειμένου να καθορίσει, υπό συνθήκες διαφάνειας, τους προσανατολισμούς μιας συνολικής μεταρρύθμισης. Η ανάλυση αυτή κατέληξε στην «ενδιάμεση έκθεση» των υπηρεσιών της, που επισυνάπτεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 9ης Οκτωβρίου 1996 (6).

2.8. Η παρούσα ανακοίνωση μαζί με το σχέδιο δράσης που περιλαμβάνει αποτελούν την κατάληξη της διαδικασίας αυτής ανάλυσης και ευρείας διαβούλευσης όλων των φορέων διαμετακόμισης για τον καθορισμό των κατευθυντήριων γραμμών της μεταρρύθμισης. Η διαδικασία αυτή επισφραγίσθηκε με την πραγματοποίηση της διάσκεψης «Euro Transit», τον Φεβρουάριο του 1997. Η διάσκεψη αυτή προέβαλε τις προσδοκίες των χρηστών και των υπευθύνων διαχείρισης έναντι των εγγενών αδυναμιών των συστημάτων διαμετακόμισης αλλά, επίσης, έναντι των σοβαρών ελλείψεων του γενικού πλαισίου και των τελωνειακών δομών, μέσω των οποίων τα συστήματα αυτά πρέπει να λειτουργούν.

3. Οι αδυναμίες του συστήματος

Τα συστήματα διαμετακόμισης, στην παρούσα κατάσταση, χαρακτηρίζονται από ορισμένες ελλείψεις όσον αφορά τις οποίες όλοι οι ενδιαφερόμενοι τείνουν να συμφωνήσουν:

- Μη τήρηση των υφιστάμενων κανόνων και υποχρεώσεων, είτε από τους υπεύθυνους διαχείρισης είτε από τους χρήστες, όχι μόνον εξαιτίας ορισμένων δυσκολιών νομικής ερμηνείας και ουσιαστικής εφαρμογής αλλά επίσης, εξαιτίας της απουσίας βούλησης δράσης και διάθεσης των αναγκαίων μέσων ούτως ώστε όλοι να αναλαμβάνουν αποτελεσματικά τις υποχρεώσεις τους.

- Απουσία ενότητας δράσης και συντονισμού των διαφόρων συμμετεχόντων και υπηρεσιών και κακή αξιοποίηση των υφιστάμενων μέσων συνεργασίας. Οι διαρθρωτικές αυτές αδυναμίες δεν περιορίζονται μόνο στο πλασιο της διαμετακόμισης.

- Έλλειψη συνοχής που οφείλεται στον μεγάλο αριθμό συστημάτων, που εντάσσονται σε διαφορετικά νομοθετικά πλαίσια και συστήματα λήψης αποφάσεων και που είναι, παραδόξως, συγχρόνως περίπλοκα και άκαμπτα.

- Έλλειψη προσαρμογής των κανόνων και των διαδικασιών στην αναγκαιότητα διασφάλισης ταχείας, ασφαλούς και ευέλικτης μεταχείρισης των πολυάριθμων και ποικίλων πράξεων διαμετακόμισης.

- Έλλειψη αξιοποίησης των υφιστάμενων δεδομένων που συνδέεται με την έλλειψη πλήρους και αξιόπιστης πληροφόρησης για τις ουσιαστικές οικονομικές και διοικητικές επιπτώσεις της διαμετακόμισης και για τις ίδιες τις πράξεις. Η ανεπάρκεια αυτή όσον αφορά τη διαθεσιμότητα και την αξιοποίηση των πληροφοριακών στοιχείων καθιστά μάταιη κάθε μορφή προσαρμοσμένης και αποτελεσματικής διαχείρισης των συστημάτων και κάθε προσπάθεια πρόληψης της απάτης που βασίζεται στην ανάλυση των κινδύνων και στην στοχοθέτηση των ελέγχων.

4. Το παθητικό του συστήματος: τα εκκρεμή χρέη

4.1. Οι αδυναμίες αυτές του συστήματος διαμετακόμισης και οι δυσλειτουργίες κάθε προέλευσης και χαρακτήρα που συνεπάγονται επέτρεψαν την αύξηση των περιπτώσεων απάτης που είχε ως αποτέλεσμα τη συσσόρευση των τελεωνειακών και φορολογικών χρεών, κυρίως για τους κυρίους υπόχρεους. Το σύνολο των χρεών που πρέπει ακόμη να εισπραχθούν - που δεν είναι δυνατόν, ωστόσο, να εξομοιωθούν με τα ποσά των περιπτώσεων απάτης - υπολογίζονται από την Επιτροπή, βάσει των στοιχείων που διατέθησαν από τα κράτη μέλη για το χρονικό διάστημα μεταξύ των ετών 1990 και 1996, σε 2 δισεκατομμύρια Ecu περίπου, εκ των οποίων εν πέμπτο αφορά τους κοινοτικούς παραδοσιακούς ίδιους πόρους (δασμοί) και τέσσερα πέμπτα τους εθνικούς πόρους (ΦΠΑ, ειδικοί φόροι κατανάλωσης).

4.2. Οι ενδιαφερόμενοι κύκλοι, ενόψει της σημασίας των χρεών που προκλήθηκαν λόγω της απάτης, ζήτησαν τη διαγραφή ή, τουλάχιστον καταρχήν, την προσωρινή αναστολή των συγκεκριμένων χρεών.

4.3. Η επιτροπή έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη διαμετακόμιση ζήτησε από την Επιτροπή στην υπ' αριθ. 27 σύστασή της, να εξετάσει την ακύρωση των εν λόγω χρεών «όταν αποδεικνύεται ότι αποτελούν συνέπεια κακής διαχείρισης» και, αναμένοντας τη λήψη αποφάσεων για αυτές τις περιπτώσεις, «την αναστολή των αιτήσεων είσπραξης πριν από τη χορήγηση εγγύησης σε ποσοστό 100 % για τα ευαίσθητα προϊόντα».

4.4. Όσον αφορά την τελωνειακή οφειλή, εναπόκειται στα κράτη μέλη πιστωτές των εν λόγω διακυβευομένων εθνικών πόρων να αποφασίσουν, δυνάμει των εθνικών τους διατάξεων, τη συνέχεια που θεωρούν σκόπιμο να δοθεί στις συγκεκριμένες αιτήσεις, στο μέτρο που αυτό είναι σύμφωνο με την ισότητα φορολογικής διαχείρισης των επιχειρήσεων, την ουδετερότητα του ΦΠΑ και τη διατήρηση της φορολογικής βάσης των ιδίων πόρων από τον ΦΠΑ.

4.5. Όσον αφορά την τελωνειακή οφειλή που αντιστοιχεί στο τμήμα των εν λόγω εκκρεμών χρεών που αφορά τους «παραδοσιακούς ίδιους πόρους», η υφιστάμενη κοινοτική νομοθεσία δεν προβλέπει τη δυνατότητα διαγραφής ή εν γένει της αναστολής της. Μια προσέγγιση παρεκκλίσεων, που θα απαιτούσε ουσιαστικές μεταβολές, ιδίως όσον αφορά την απόφαση σχετικά με το σύστημα ίδιων πόρων της Κοινότητας, δεν κρίνεται, εξάλλου, σκόπιμη λαμβανομένων υπόψη των εξαιρετικά αρνητικών οικονομικών και δημοσιονομικών επιπτώσεών τους. Η προσέγγιση αυτή θα βρισκόταν σε αντίθεση με το στόχο της ισότητας στον οποίο στηρίζεται δεδομένου ότι δεν θα ελάμβανε υπόψη τη σημαντική ποικιλία ατομικών καταστάσεων και στάσεων.

4.6. Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή είναι της άποψης ότι οι τελωνειακές οφειλές δεν είναι δυνατόν να αποτελέσουν αντικείμενο γενικής διαγραφής. Είναι αντίθετα, δυνατόν να αντιμετωπισθούν οι μεμονωμένες συνθήκες των οφειλετών στο πλαίσιο των υφιστάμενων διατάξεων του κοινοτικού τελωνειακού κώδικα οι οποίες προορίζονται, κυρίως, να λαμβάνουν υπόψη περιστάσεις που δεν ενέχουν ούτε δόλο ούτε έκδηλη αμέλεια από την πλευρά των οικονομικών παραγόντων, σύμφωνα με τις διαδικασίες που αποτελούν αντικείμενο διαχείρισης σε εθνική κλίμακα και εφαρμόζονται, ενδεχομένως σε κοινοτικό επίπεδο. Εφαρμόζοντας αυτούς τους κανόνες, θα ήταν σκόπιμο να ληφθεί υπόψη ότι οι διαδικαστικοί κανόνες στον τομέα της διαμετακόμισης δεν δημιουργήθηκαν με βασικό στόχο τον περιορισμό του εμπορικού κινδύνου που αναλαμβάνει ο κύριος υπόχρεος. Μια «κοινή διοικητική διαχείριση» δεν συνιστά συνεπώς αναγκαστικά μια «περίσταση» κατά την έννοια των εν λόγω διατάξεων. Εν πάση περιπτώσει, ο κοινοτικός τελωνειακός κώδικας προβλέπει ομοίως τη δυνατότητα για τις τελωνειακές διοικήσεις να χορηγούν αναβολές και διευκολύνσεις πληρωμών.

4.7. Συνεπώς, εναπόκειται στις εν λόγω διοικήσεις, ειδικότερα όσον αφορά τις προθεσμίες πληρωμών, να κάνουν τη μεγαλύτερη δυνατή χρήση τόσο των κοινοτικών όσο και των εθνικών διατάξεων, για να ληφθεί κατ' αυτόν τον τρόπο υπόψη, κατά περίπτωση, η ιδιαίτερη κατάσταση εκάστου οφειλέτη.

5. Οι κατευθυντήριες γραμμές του σχεδίου δράσης

5.1. Το σχέδιο δράσης αρθρώνεται γύρω από ορισμένες βασικές γραμμές, ικανές να συμβάλουν στην αντιμετώπιση των αδυναμιών του συστήματος:

- ένα απλό και συνεκτικό σύστημα, το οποίο είναι δυνατόν να γίνει ευκόλως κατανοητό και να εφαρμοσθεί από τις επιχειρήσεις και τους τελωνειακούς,

- ένα σύστημα το οποίο αποτελεί αντικείμενο διαχείρισης σύμφωνα με σύγχρονες διαδικασίες και μηχανισμούς συνεργασίας, και βασίζεται, κυρίως, στη μηχανοργάνωση και στην ηλεκτρονική ανταλλαγή δεδομένων,

- ένα σύστημα προσαρμοσμένο στην ποικιλία των πράξεων και των καταστάσεων,

- ένα σύστημα το οποίο ενσωματώνει στους μηχανισμούς του τη συντονισμένη πρόληψη της απάτης και τη στοχοθετημένη προστασία των διακυβευομένων συμφερόντων,

- ένα σύστημα του οποίου η διαχείριση και η αξιολόγηση βασίζεται στη διαθεσιμότητα και στην αξιοποίηση των πληροφοριών τόσο σε σφαιρικό όσο και σε λειτουργικό επίπεδο.

5.2. Το σύνολο αυτό στόχων πρέπει, αναγκαστικά, να υλοποιείται με σειρά πρωτοβουλιών που εντάσσονται όχι μόνο στον συγκεκριμένο τομέα της διαμετακόμισης αλλά, επίσης, στο γενικότερο τελωνειακό πλαίσιο. Οι συγκεκριμένες δράσεις και μέτρα καλύπτουν συγχρόνως τις τελωνειακές διοικήσεις στο εσωτερικό της Κοινότητας (εσωτερική πτυχή) καθώς και τις δράσεις και τα μέτρα των οποίων το πεδίο εφαρμογής υπερβαίνει το κοινοτικό τελωνειακό έδαφος (εξωτερική πτυχή). Οι βασικοί τομείς, στο πλαίσιο των οποίων πρέπει να αναπτυχθούν οι συγκεκριμένες πρωτοβουλίες θίγονται στα ακόλουθα σημεία της παρούσας ανακοίνωσης. Οι τομείς αυτοί συνιστούν, φυσικά, το ουσιαστικό περιεχόμενο του συνημμένου σχεδίου δράσης.

6. Ενίσχυση της τελωνειακής οργάνωσης και συνεργασίας

6.1. Λαμβάνοντας υπόψη ότι μια ενιαία τελωνειακή υπηρεσία πρέπει να εντάσσεται στη λογική της ενιαίας τελωνειακής νομοθεσίας είναι σημαντικό, όπως προβλέπεται στο πρόγραμμα «Τελωνείο 2000» για τα τελωνεία στην Κοινότητα και όπως το συνέστησε η επιτροπή έρευνας, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, οι δεκαπέντε τελωνειακές διοικήσεις να λειτουργούν ως αποτελούσες μία και μόνο. Η Επιτροπή θα αναλάβει, ειδικότερα, στον τομέα της διαμετακόμισης, την βέλτιστη δυνατή υλοποίηση του προγράμματος «Τελωνείο 2000» μέσω προγράμματος που θα περιλαμβάνει το σύνολο των δράσεων που μπορούν να αναληφθούν κατά τη διάρκεια της δεκαπενταετούς περιόδου του προγράμματος και το οποίο θα αναθεωρείται σε ετήσια βάση στο πλαίσιο της επιτροπής τελωνειακής πολιτικής στην οποία συμμετέχουν οι επικεφαλείς των τελωνειακών διοικήσεων των κρατών μελών και της Επιτροπής. Το σχέδιο δράσης για τη διαμετακόμιση συνιστά, κατ' αυτόν τον τρόπο, την τομεακή έκφραση της σφαιρικότερης προσπάθειας βελτίωσης της λειτουργίας των τελωνείων.

6.2. Αν και δεν εμπίπτει στη δικαιοδοσία της Επιτροπής να παρεμβαίνει όσον αφορά τον τρόπο, με τον οποίο τα κράτη μέλη οργανώνουν τις διοικητικές τους δομές και καθορίζουν τις αρμοδιότητες και τις εξουσίες των φορέων τους, είναι προς το μεγαλύτερο όφελος της Ένωσης και των κρατών μελών της να παρέχουν κατάλληλες και συνεπείς λύσεις στα προβλήματα της απάτης και του οργανωμένου εγκλήματος.

6.3. Πέραν των σημαντικών προσπαθειών που θα αναληφθούν για την πρόληψη της απάτης, η αποτελεσματική αποτροπή των περιπτώσεων απάτης όσον αφορά τα καθεστώτα διαμετακόμισης, εφόσον είναι απόρροια μιας τέτοιας οργανωμένης υπερεθνικής εγκληματικότητας, είναι δυνατή μόνο υπό την προϋπόθεση της χάραξης συνεπούς πολιτικής πάταξης της απάτης. Η πολιτική αυτή πρέπει να βασίζεται στην ουσιαστική ευθύνη των τελωνειακών υπηρεσιών με τη συγκεκριμένη και εστιασμένη βοήθεια της Επιτροπής, με στόχο την καταπολέμηση των σοβαρών περιπτώσεων οικονομικής και δημοσιονομικής εγκληματικότητας, καθώς και στην αναγκαία στήριξη των αστυνομικών και δικαστικών αρχών.

6.4. Εξάλλου, κρίνεται αναγκαία η χάραξη πολιτικής για θέματα ποινικής δίωξης σε επίπεδο της Ένωσης προκειμένου να διευκολύνεται η εμπέδωση των αποδείξεων, να κινούνται διαδικασίες ποινικής δίωξης κατά συντονισμένο τρόπο, να παραπέμπονται ενώπιον των αρμοδίων δικαστικών οργάνων πάταξης οι περιπτώσεις σοβαρής απάτης στις οποίες εμπλέκονται, ιδίως εγκληματικές οργανώσεις και να επιβάλλονται κυρώσεις κατά των αυτουργών της απάτης κατά αποτελεσματικό, αναλογικό και αποτρεπτικό τρόπο. Η Επιτροπή ασκεί, σχετικά, ρόλο ενημέρωσης, παροχής βοήθειας, συντονισμού και παρακίνησης με στόχο την εκπλήρωση του καθήκοντος που της έχει ανατεθεί βάσει του άρθρου 209 Α της συνθήκης της ΕΚ.

6.5. Τα ανωτέρω συνεπάγονται, αναγκαστικά, την κύρωση από τα κράτη μέλη της σύμβασης σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (7) καθώς και πρόσθετων πρωτοκόλλων της σύμβασης αυτής σχετικά με την καταπολέμηση της διαφθοράς των εθνικών δημοσίων υπαλλήλων και των κοινοτικών υπαλλήλων και την ποινική δικαστική συνεργασία (8). Η πολιτική πάταξης της απάτης πρέπει να καθιστά δυνατή τη θέσπιση, εν καιρώ, κατάλληλου νομοθετικού πλαισίου σε ευρωπαϊκό επίπεδο, για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ευρώπης.

6.6. Στο άμεσο μέλλον, είναι απαραίτητη η ενίσχυση της έρευνας της ανταλλαγής και της αξιοποίησης των πληροφοριών χάρη στην εφαρμογή των νέων μέσων που θεσπίζει, ειδικότερα, ο κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 515/97 του Συμβουλίου, της 13ης Μαρτίου 1997, περί αμοιβαίας συνδρομής μεταξύ των διορικητικών αρχών των κρατών μελών και της συνεργασίας των αρχών αυτών, με την Επιτροπή με στόχο τη διασφάλιση της ορθής εφαρμογής των τελωνειακών και γεωργικών ρυθμίσεων (9), ο κανονισμός (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 του Συμβουλίου, της 11ης Νοεμβρίου 1996, σχετικά με τους ελέγχους και τις επαληθεύσεις που διεξάγει επιτοπίως η Επιτροπή με σκοπό των προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων από απάτις και λοιπές παρατυπίες (10), ο κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/95 του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 1995, σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (11), ο οποίος καθορίζει για το σκοπό αυτό πολιτική διοικητικών κυρώσεων σχετικά με τις παρατυπίες ως προς το κονοτικό δίκαιο καθώς και η σύμβαση SID (σύστημα τελωνειακής πληροφόρησης) (12) σχετικά με τη χρήση της πληροφορικής στον τελωνειακό τομέα που θα πρέπει να κυρωθεί με την προοπτική θέσπισης ενισχυμένης πολιτικής ποινικοποίησης σοβαρών περιπτώσεων απάτης στο καθεστώς διαμετακόμισης.

6.7. Συνεπώς, η Ένωση πρέπει να διαθέτει βασικά μέσα για την ανταλλαγή, τη δικαστική συνεργασία, την εμπέδωση αποδείξεων στα ποινικά δικαστήρια, την άσκηση ποινικής δίωξης και την πάταξη των παραβάσεων από τις εθνικές δικαστικές αρχές. Οι διαδικασίες αυτές συνεπάγονται τη συνδρομή της Επιτροπής, προκειμένου να ανταποκριθεί, ιδίως στις απαιτήσεις και στους στόχους των τελωνειακών καθεστώτων διαμετακόμισης που εφαρμόζονται τόσο στο εσωτερικής της Ένωσης όσο και με τις χώρες μη μέλη. Οι αναλαμβανόμενες δράσεις είναι σκόπιμο να καθιστούν δυνατή της αποτελεσματική παρακολούθηση και την πάταξη των περιπτώσεων απάτης όσον αφορά το καθεστώς διαμετακόμισης, στις οποίες αρμόζει χαρακτηρισμός και μεταχείριση εγκληματικών πράξεων.

6.8. Από την άποψη αυτή, η ύπαρξη στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης νομικών βάσεων και διαφορετικών τρόπων παρέμβασης όσον αφορά την τελωνειακή ή τη δικαστική συνεργασία δεν πρέπει να οδηγήσει στην εξασθένιση της ικανότητας της Ένωσης να αναλαμβάνει δράση κατά των εγκληματιών.

7. Ένα σύστημα με ευρωπαϊκό προσανατολισμό

7.1. Η διαχείριση της διατήρησης τριών συστημάτων διαμετακόμισης στην Ευρώπη - της κοινοτικής διαμετακόμισης, της κοινής διαμετακόμισης και της διαμετακόμισης όπως προβλέπεται στο σύστημα TIR - θα καταστεί, μαζί με την ανάπτυξη των ανταλλαγών και την αυξημένη οικονομική και πολιτική ολοκλήρωση μεταξύ της Ένωσης και των ευρωπαίων εταίρων της, όλο και δυσκολότερη από την άποψη τόσο της αποτελεσματικότητας όσο και της ασφάλειας της διαδικασίας. Η απλοποίηση της διαχείρισης της διαμετακόμισης όπως και η επιτυχία του νέου μηχανογραφημένου συστήματος διαμετακόμισης θα εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό από την ύπαρξη ενός περισσότερο ολοκληρωμένου πλαισίου για την κοινοτική διαμετακόμιση και την κοινή διαμετακόμιση που μπορεί να καταλήξει στην ενοποίηση των δύο καθεστώτων. Η Επιτροπή θα προβεί σε συγκεκριμένες σχετικές προτάσεις.

7.2. Επίσης, οι σχέσεις της Ένωσης με τους σημερινούς εταίρους της στο πλαίσιο της κοινής διαμετακόμισης πρέπει να διαρθρώνεται βάσει στενότερης συνεργασίας και μέγιστης αξιοποίησης των μέσων που είναι στο εξής διαθέσιμα. Εξάλλου, προϋπόθεση κάθε μελλοντικής επέκτασης του συστήματος σε υποψήφιες χώρες θα είναι ο πλήρης έλεγχος του συστήματος μόλις αυτό αποτελέσει αντικείμενο αναθεώρησης και μηχανογράφησης.

8. Ειδικές ενέργειες για τη διαχείριση και τον έλεγχο της διαμετακόμισης

Η παρουσίαση αυτών των ενεργειών, οι λεπτομέρειες των οποίων παρατίθενται στο συνημμένο σχέδιο μαζί με τις αντίστοιχες συστάσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, οργανώθηκε βάσει λογικής σειράς των συστατικών στοιχείων μιας πράξης διαμετακόμισης ή σε συνάρτηση με την εν λόγω δράση. Οι ενέργειες αυτές επικεντρώνονται στα ακόλουθα στοιχεία των υπό εξέταση πράξεων:

- στην πλαισίωση των πράξεων διαμετακόμισης, η οποία πρέπει να καθιστά δυνατή την εξασφάλιση, σε κλίμα ανανεωμένης εμπιστοσύνης, της αντιστοιχίας μεταξύ των χορηγούμενων διευκολύνσεων ή/και των περιορισμών που επιβάλλονται στις επιχειρήσεις, αφενός, και των πραγματικών κινδύνων που παρουσιάζουν οι πράξεις τους, αφετέρου,

- στην εξέλιξη των πράξεων διαμετακόμισης, στο πλαίσιο των οποίων κάθε φορέας οφείλει να ασκεί το ρόλο του και να αναλαμβάνει τις ευθύνες του γεγονός του σημαίνει για τις τελωνειακές διοικήσεις τη μέγιστη αξιοποίηση και ανάπτυξη των μέσων διοικητικής συνεργασίας,

- στην πρόληψη και στην πάταξη της απάτης και στον συντονισμό των ελέγχων που βασίζονται σε αποτελεσματικότερα μέτρα ασφαλείας και σε κοινή πολιτική διαχείρισης των κινδύνων και εστίασης των ελέγχων και στην εφαρμογή σε κοινοτική κλίμακα μέσων διάγνωσης περιπτώσεων απάτης και παρατυπιών καθώς και στον ανάπτυξη και στη θέσπιση καταλλήλου νομοθετικού πλαισίου για την ενίσχυση της πολιτικής ποινικής δίωξης όπως αναφέρεται στο σημείο 7 της παρούσας ανακοίνωσης,

- στην ορθή δημοσιονομική διαχείριση της διαμετακόμισης, η οποία προϋποθέτει, συγχρόνως, επίπεδο εγγύησης των διακυβευομένων δημοσιονομικών συμφερόντων ανάλογο με την αξιοπιστία της επιχείρησης και των ενεχομένων κινδύνων και αποτελεσματικούς μηχανισμούς είσπραξης των ποσών που ενδεχομένως να οφείλονται κατά προτεραιότητα στα άτομα που βρίσκονται απευθείας στον τόπο της γένεσης των τελωνειακών και δημοσιονομικών οφειλών,

- στην ομοιόμορφη εφαρμογή των κανόνων διαμετακόμισης, η οποία περιλαμβάνει όχι μόνο την ανάπτυξη πρακτικών μέσων κατάρτισης και εφαρμογής της νομοθεσίας και των ελέγχων, αλλά, επίσης, τον ουσιαστικό έλεγχο της εφαρμογής των κανόνων και τη θέσπιση συστήματος τελωνειακών διοικητικών κυρώσεων,

- στην αποτελεσματική παρακολούθηση και διαρκή αξιολόγηση των συστημάτων διαμετακόμισης και της αναθεώρησής τους.

9. Μια μεταρρύθμιση της οποίας η επιτυχία εξαρτάται από τη δέσμευση των φορέων διαμετακόμισης

9.1. Η Επιτροπή, με το σχέδιο δράσης της, στοχεύει στη δημιουργία των προϋποθέσεων συνεκτικής μεταρρύθμισης των συστημάτων διαμετακόμισης θεσπίζοντας πλαίσιο αναφοράς για την άσκηση του δικαιώματος ανάληψης πρωτοβουλιών, σύμφωνα με τον θεσμικό της ρόλο.

9.2. Το σχέδιο αυτό δεν θα καταστεί δυνατό να ικανοποιήσει πλήρως το σύνολο των φορέων διαμετακόμισης και θα οδηγήσει προφανώς στη διενέργεια συζητήσεων και διαπραγματεύσεων, προτού καταλήξει στη λήψη συγκεκριμένης απόφασης.

9.3. Για το σκοπό αυτό, θα ζητηθεί η γνώμη των αρμοδίων οργάνων λήψης αποφάσεων είτε των κοινοτικών είτε αυτών που διέπονται από τις συμβάσεις διαμετακόμισης, σύμφωνα με χρονοδιάγραμμα που καθορίζεται στο σχέδιο δράσης, τα οποία οφείλουν να διατυπώσουν σαφή γνώμη για τις προτάσεις της Επιτροπής, τον καταμερισμό των αρμοδιοτήτων που συνεπάγονται και για τα μέσα που θα πρέπει να διατεθούν.

9.4. Ωστόσο, είναι σαφές ότι μόλις ληφθούν οι σχετικές αποφάσεις, κάθε φορέας οφείλει με ευθύτητα και προς το κοινό συμφέρον να συμβάλει ενεργά στην υλοποίησή τους στον τομέα αρμοδιότητάς του.

9.5. Κάθε κράτος μέλος της Ένωσης ή χώρα εταίρος στο πλαίσιο της κοινής διαμετακόμισης πρέπει να αναλάβει την υποχρέωση, στο υψηλότερο επίπεδο πολιτικής ευθύνης, να διαθέτει όλα τα αναγκαία μέτρα για την ουσιαστική και αποτελεσματική εφαρμογή των μέτρων στην έγκριση των οποίων θα έχει συμβάλει.

9.6. Οι επιχειρήσεις, όντας οι αληθινοί «χρήστες» της διαμετακόμισης έχουν δικαίωμα σε ένα προϊόν και σε μία υπηρεσία ποιότητας. Ωστόσο, οφείλουν, επίσης, να αναλάβουν το μέρος ευθύνης που τους αναλογεί για την αξιοποίησή τους. Για το λόγο αυτό, η αναθεώρηση της διαμετακόμισης πρέπει να περιλαμβάνει, σε ό,τι τους αφορά, δέσμευση σχετικά με τη θεμιτή χρησιμοποίηση του συστήματος μέσω της ανάληψης των ευθυνών τους οι οποίες ορίζονται, σαφώς, πριν από κάθε πράξη και τη θέσπιση δομών που τους επιτρέπουν να εκφράζουν τις απόψεις τους και να συμμετέχουν στη διαρκή αξιολόγηση της απόδοσης του συστήματος. Η διατύπωση προτάσεων πρέπει να λαμβάνει, εξάλλου, υπόψη τις επιπτώσεις των προβλεπομένων μέτρων στις επιχειρήσεις και, κυρίως, στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

9.7. Όπως έχει ήδη αναφερθεί, η Επιτροπή προτίθεται, επίσης, να ασκήσει σε κοινοτικό επίπεδο το θεσμικό της ρόλο, εξασφαλίζοντας, στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης με τα κράτη μέλη, την παρακολούθηση και την αξιολόγηση αυτής της εφαρμογής. Η Επιτροπή θα προσφύγει, εάν καταστεί αναγκαίο, στις εξουσίες που τις παρέχει η συνθήκη όσον αφορά την εγγύηση της τήρησης του δικαίου. Επίσης, θα καθορίσει, από κοινού με τις χώρες εταίρους τις λεπτομέρειες της κοινής παρακολούθησης της εφαρμογής των διατάξεων που απορρέουν από τις συμβάσεις.

9.8. Οι τελωνειακές διοικήσεις και η Επιτροπή θα διαθέτουν κατ' αυτόν τον τρόπο εσωτερικό μέσο εκτίμησης της ορθότητας και της αποτελεσματικότητας των αναληφθεισών δράσεων. Το μέσο αυτό θα καταστήσει, επίσης, δυνατή τη συμμετοχή σε δράσεις παρακολούθησης της αναθεώρησης και ελέγχου της εφαρμογής της, αφενός, από την πλευρά του Ελεγκτικού Συνεδρίου και, αφετέρου, από την πλευρά της επιτροπής δημοσιονομικού ελέγχου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου βάσει συστάσεων της επιτροπής έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη διαμετακόμιση. Η Επιτροπή θα υποβάλλει, εξάλλου, τακτικές εκθέσεις στην επιτροπή τελωνειακού ελέγχου σχετικά με το στάδιο προόδου της μεταρρύθμισης της διαμετακόμισης.

10. Ένα σύστημα με προοπτικές εξέλιξης και ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον

10.1. Η μεταρρύθμιση της διαμετακόμησης εντάσσεται σε ένα συνολικό πλαίσιο σε διαρκή μεταλλαγή. Η εσωτερική αγορά και η φορολογική της διάσταση, η αναθεώρηση των συνθηκών μετά το πέρας της Διακυβερνητικής Διάσκεψης, η μελλοντική διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ανάπτυξη των εσωτερικών και εξωτερικών εμπορικών συναλλαγών της Κοινότητας και η διαρκής τάση μείωσης των δασμολογικών και μη δασμολογικών φραγμών αποτελούν στοιχεία τα οποία πρέπει να συνεκτιμηθούν στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό προκειμένου να προετοιμαστεί το μέλλον των καθεστώτων διαμετακόμισης πέραν της μεταρρύθμισης καθαυτής, ώστε να εξασφαλισθεί η προσαρμογή αυτών των διαδικασιών στο περιβάλλον τους.

10.2. Η μεταρρύθμιση αυτή, για να είναι πλήρως αποτελεσματική, πρέπει εφεξής να στηρίζεται, ειδικότερα, στις κατευθυντήριες αρχές της τελωνειακής πολιτικής που καθορίστηκαν στο προαναφερθέν πρόγραμμα δράσης «Τελωνείο 2000», προκειμένου, αφενός, να συμβάλει στην ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς και, αφετέρου να ενσωματωθεί στις εξωτερικές σχέσεις της Ένωσης, κυρίως σε ευρωπαϊκό πλαίσιο (13).

10.3. Ο εξελικτικός χαρακτήρας της έμμεσης φορολογίας στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς πρέπει να ληφθεί υπόψη, αφενός, όσον αφορά τη συνοχή των τελωνειακών και φορολογικών κανόνων που εφαρμόζονται στην κυκλοφορία εμπορευμάτων τόσο κοινοτικών όσο και μη κοινοτικών, και, αφετέρου, προκειμένου να καταστεί δυνατή η πρόβλεψη των αποτελεσμάτων αυτής της εξέλιξης όχι μόνο στη σχετική με τη διασάφηση συμπεριφορά των επιχειρήσεων αλλά και στην ανάπτυξη νέων κυκλωμάτων απάτης.

10.4. Όσον αφορά τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης, το σύστημα ενδοκοινοτικής κυκλοφορίας προϊόντων που υπόκεινται σε ειδικούς φόρους κατανάλωσης χαρακτηρίζεται από στόχους (φορολογική επιτήρηση και έλεγχος των εμπορευμάτων που υπόκεινται σε υψηλούς φόρους), λεπτομέρειες εφαρμογής (συνοδευτικό έγγραφο, εγγύηση . . .) και δυστυχώς, τύπους απάτης που το συνδέουν σε μεγάλο βαθμό με τα τελωνειακά καθεστώτα διαμετακόμισης. Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να γνωστοποιούνται οι εμπειρίες που αντλούνται από αμφότερα τα συστήματα και τη μεταρρύθμισή τους, ιδίως, όσον αφορά την αποτελεσματικότητα των διαδικασιών και την πρόληψη της απάτης, αποφεύγοντας κάθε μετατόπισή της από το ένα σύστημα στο άλλο. Η Επιτροπή έχει ήδη καθορίσει με τα κράτη μέλη, υπό τη μορφή ομάδας εργασίας υψηλού επιπέδου, τη δομή που θα επέτρεπε την εφαρμογή της σφαιρικής αυτής προσέγγισης της απάτης όσον αφορά προϊόντα τόσο ευαίσθητα όπως τα καπνά και τα αλκοολούχα ποτά.

10.5. Όσον αφορά τον ΦΠΑ, μια αρχική φορολογία, όπως περιγράφεται στο έγγραφο της Επιτροπής «Ένα κοινό σύστημα ΦΠΑ» (14), θα καταργούσε κάθε δεσμό με την κυκλοφορία εμπορευμάτων που αποτελούν αντικείμενο ενδοκοινοτικών συναλλαγών. Αντίθετα, για τα εισαγόμενα εμπορεύματα - δηλαδή, αυτά που αποτελούν σήμερα αντικείμενο τελωνειακής διαμετακόμισης - το ζήτημα του καθορισμού της χρονικής στιγμής κατά την οποία οι συναλλαγές που τα αφορούν εισέρχονται στο πεδίο εφαρμογής του ΦΠΑ παραμένει ανοικτό και η σχετική απάντηση θα πρέπει να αντικατοπτρίζει μια ισορροπία μεταξύ δύο αντιτιθέμενων αρχών: της διασφάλισης της ταχείας ροής των εμπορευμάτων που διέρχονται τα εξωτερικά σύνορα, είτε αυτά αποτελούν αντικείμενο θέσης σε ελεύθερη κυκλοφορία στα σύνορα είτε συνεχίζουν να οδηγούν σε τελωνειακή διαμετακόμιση, αφενός, και της εξασφάλισης ίσης φορολογικής μεταχείρισης των εσωτερικών συναλλαγών της Ένωσης αποφεύγοντας την παροχή αδικαιολόγητων πλεονεκτημάτων στα εισαγόμενα εμπορεύματα, αφετέρου.

10.6. Ο ορισμός μιας τέτοιας ισορροπίας δεν θα περιοριστεί ωστόσο, μόνο στη διαμετακόμιση αλλά θα πρέπει να αφορά τη φορολογική πτυχή όλων των τελωνειακών διαδικασιών. Με την προοπτική αυτή, αξίζει ασφαλώς να τεθεί το διττό ζήτημα της οικονομικής και φορολογικής καταλληλότητας της τελωνειακής διαμετακόμισης για τη μεταφορά των εισαγομένων εμπορευμάτων εντός του εδάφους της Ένωσης και της ελεύθερης επιλογής των επιχειρήσεων να προσφεύγουν ή όχι σε αυτή.

(1) «Έκθεση για το καθεστώς κοινοτικής διαμετακόμισης» από την επιτροπή έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το καθεστώς κοινοτικής διαμετακόμισης (έγγρ. PE 220.895 της 20ής Φεβρουαρίου 1997).

(2) Απόφαση αριθ. 210/97/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ αριθ. L 33 της 4. 2. 1997, σ. 24).

(3) Δυνάμει του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1468/81 (ανακοινώσεις «αμοιβαία συνδρομή»), ο οποίος αντικαταστάθηκε από τις 13 Μαρτίου 1997 από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 515/97 (βλέπε υποσημείωση 9), είτε δυνάμει του κανονισμού (ΕΟΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1552/89 «ίδιοι πόροι» (δελτία απάτης για περιπτώσεις απάτης που ενέχουν ποσά ανώτερα των 10 000 Ecu).

(4) COM(95) 108 τελικό.

(5) SEC(96) 290 τελικό.

(6) COM(96) 477 τελικό.

(7) Πράξη του Συμβουλίου της 26ης Ιουλίου 1995 (ΕΕ αριθ. C 316 της 27. 11. 1995).

(8) Για το 1ο πρωτόκολλο βλέπε: Πράξη του Συμβουλίου της 27ης Σεπτεμβρίου 1996 (ΕΕ αριθ. C 313 της 23. 10. 1996).

(9) ΕΕ αριθ. L 82 της 22. 3. 1997, σ. 1.

(10) ΕΕ αριθ. L 292 της 15. 11. 1996, σ. 2.

(11) ΕΕ αριθ. L 312 της 23. 12. 1995, σ. 1.

(12) Πράξη του Συμβουλίου της 26ης Ιουλίου 1995 (ΕΕ αριθ. C 316 της 27. 11. 1995).

(13) Πρόγραμμα της Επιτροπής για το 1997 - COM(96) 507 τελικό και SEC(96) 1819 τελικό.

(14) COM(96) 328 τελικό.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΜΕΤΑΚΟΜΙΣΗ

1. Εισαγωγή

1.1. Η κρίση της διαμετακόμισης, όπως περιγράφεται στην ενδιάμεση έκθεση των υπηρεσιών της Επιτροπής που επισυνάπτεται στην ανακοίνωσή της, της 9ης Οκτωβρίου 1996 (1), αποκάλυψε ορισμένες ουσιαστικές δυσλειτουργίες στο εσωτερικό της τελωνειακής ένωσης που απαιτούν όχι μόνο ενέργειες χαρακτηριστικές για τη διαμετακόμιση, αλλά και συνολικές πρωτοβουλίες, στο πλαίσιο μιας κοινής τελωνειακής πολιτικής. Όσον αφορά τη διαμετακόμιση, η πολιτική αυτή θα είναι προσανατολισμένη τόσο στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στην εσωτερική αγορά της όσο και προς το εξωτερικό της Ένωσης βάσει, ιδίως, μιας νέας τελωνειακής σύμβασης για τη διευκόλυνση των συναλλαγών στην Ευρώπη (βλέπε σημείο 2).

1.2. Η μεταρρύθμιση των καθεστώτων διαμετακόμισης περιλαμβάνει βεβαίως, εκτός από την ταχεία εφαρμογή του νέου μηχανογραφημένου συστήματος διαμετακόμισης [ΝΜΣΔ (2)] (βλέπε σημείο 3), τη βαθμιαία θέσπιση των αναγκαίων ειδικών μέτρων για τη βελτίωση των διαδικασιών από τεχνική και διοικητική άποψη τόσο στην κοινή όσο και στην κοινοτική διαμετακόμιση, εν αναμονή της συγχώνευσης των συστημάτων αυτών (βλέπε σημεία 4.1 έως 4.5). Η μεταρρύθμιση θα πρέπει, επίσης, να αξιολογηθεί ανάλογα με την ορθότητα και τα αποτελέσματά της (βλέπε σημείο 4.6). Τα εν λόγω μέτρα παρουσιάζονται υπό μορφή δελτίων στα οποία κάθε δράση τοποθετείται σε σχέση με τους στόχους της μεταρρύθμισης όπως ορίζονται στην ανακοίνωση.

1.3. Τέλος, είναι σκόπιμο να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις που θα επιτρέψουν την πρόβλεψη των εξελίξεων στον τομέα της διαμετακόμισης και θα επιφέρουν εγκαίρως τις αναγκαίες διορθώσεις (βλέπε σημείο 5).

2. Η διαμετακόμιση, βασικό στοιχείο της τελωνειακής πολιτικής στην Ευρώπη

2.1. Η καλύτερη δυνατή αξιοποίηση των δυνατοτήτων του προγράμματος «Τελωνείο 2000»

2.1.1. Το παρόν πρόγραμμα δράσης για τη διαμετακόμιση εντάσσεται πλήρως στο πρόγραμμα «Τελωνείο 2000» και συμπίπτει με τη σύσταση αριθ. 1 της εξεταστικής επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη διαμετακόμιση, δυνάμει της οποίας οι εθνικές τελεωνειακές υπηρεσίες πρέπει «να αναγκασθούν να λειτουργούν ως αποτελούσες μία και μόνο». Η εφαρμογή του προγράμματος «Τελωνείο 2000», στη βάση πενταετούς στρατηγικής και ετήσιων προγραμμάτων, θα πρέπει συνεπώς κατ' ανάγκη να συμπεριλάβει τη θεμελιώδη πτυχή της τελωνειακής και εμπορικής δραστηριότητας που αποτελεί η διαμετακόμιση.

2.2. Μια δυναμική πολιτική πληροφόρησης για τον έλεγχο της διαμετακόμισης

2.2.1. Μια υγιής και αποτελεσματική διαχείριση των καθεστώτων διαμετακόμισης, η εκτίμηση των κινδύνων που επηρεάζουν τις ενέργειες, η επάρκεια των πόρων έναντι των αναγκών και η γενική ασφάλεια των διαδικασιών είναι δυνατές μόνον εφόσον οι υπεύθυνοι διαχείρισης αυτού του συστήματος διαθέτουν ακριβή, πλήρη και αξιοποιήσιμη γνώση της χρήσης των διαδικασιών διαμετακόμισης, μέσω της συγκέντρωσης και επεξεργασίας ορισμένων δεδομένων και της επεξεργασίας στατιστικών στοιχείων. Πολλές σημαντικές πληροφορίες λείπουν σήμερα, ενώ άλλες δεν αξιοποιούνται επαρκώς. Η εξεταστική επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έχει επίσης καταστήσει εμφανή, στην τελική της έκθεση, την έλλειψη επαρκών πληροφοριακών στοιχείων για τα συγκεκριμένα καθεστώτα και τις συνέπειες που αυτό συνεπάγεται σε επίπεδο διαχείρισης και αντίληψης της πραγματικής διάστασης της απάτης που πλήττει τη διαμετακόμιση. Η Επιτροπή σκοπεύει να ενισχύσει το συντονιστικό της ρόλο στον τομέα αυτό, ώστε να διασφαλίσει σε κοινοτικό επίπεδο την εφαρμογή αυτής της πολιτικής πληροφόρησης, η οποία είναι απαραίτητη για τη σύγχρονη διαχείριση των καθεστώτων διαμετακόμισης.

2.2.2. Οι διαχειριστές της διαμετακόμισης και, σε κάποιο βαθμό, οι χρήστες του εν λόγω καθεστώτος, απαιτείται συνεπώς να διαθέτουν τις αναγκαίες πληροφορίες:

- για την αξιολόγηση του καθεστώτος από οικονομική άποψη,

- για τη συνολική διοικητική διαχείριση των καθεστώτων διαμετακόμισης, ιδίως στο πλαίσιο του καθορισμού των αναγκαίων πόρων για την ορθή πορεία των διαδικασιών και την ασφάλειά τους (στατιστικά στοιχεία και δεδομένα της διασάφησης),

- για τη γνώση των αποτελεσμάτων αυτών των παρατυπιών σε χρηματοοικονομικό επίπεδο (στατιστικά στοιχεία και δεδομένα της διασάφησης),

- για την παρακολούθηση των πράξεων διαμετακόμισης και τη διαχείριση των κινδύνων.

2.2.3. Αυτό αφορά ειδικότερα τη διαπίστωση της ακριβούς ταυτότητας των εμπορευμάτων και των επιχειρήσεων, τα διακυβευόμενα ποσά, τους τρόπους και τα μέσα μεταφοράς, τις ροές, τα τελωνεία και τις προθεσμίες, καθώς και τα προβλήματα που συνδέονται με την εξέλιξη των πράξεων μέχρι την εξόφληση των παραστατικών διαμετακόμισης «Τ».

2.2.4. Η Επιτροπή θα αναλάβει τις κατάλληλες πρωτοβουλίες, σε στενή συνεργασία με τις τελωνειακές υπηρεσίες και τους οικονομικούς παράγοντες, για να καθοριστούν οι στατιστικές ανάγκες και τα αναγκαία στοιχεία για τη διασάφηση καθώς και τα στοιχεία εκτός από τα δηλωτικά που είναι χρήσιμα για τη διαχείριση, τις στατιστικές και την επεξεργασία των χαρακτηριστικών των κινδύνων, η οργάνωση της συγκέντρωσης δεδομένων σε εθνικό επίπεδο και η αξιοποίηση αυτών των πληροφοριών για την επεξεργασία των στατιστικών στοιχείων, που αναμένεται ότι θα διευκολυνθούν σημαντικά με την καθιέρωση του ΝΜΣΔ.

2.3. Ενίσχυση της διοικητικής συνεργασίας σε τελωνειακά θέματα

2.3.1. Η στενή συνεργασία μεταξύ των ευρωπαϊκών τελωνειακών υπηρεσιών είναι απαραίτητη για την αύξηση της προστασίας των τελωνειακών διαδικασιών, ιδίως της διαμετακόμισης, από την απάτη. Η συνεργασία αυτή αποτελεί, επίσης, ουσιαστική προϋπόθεση της καλής λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς, δεδομένου ότι αυτή πρέπει να εξασφαλίζει στους οικονομικούς παράγοντες ισότιμη μεταχείριση και τους βέλτιστους όρους άσκησης των δραστηριοτήτων τους. Αυτη αποτελεί το αναγκαίο μέσο εφαρμογής της κοινοτικής τελωνειακής νομοθεσίας, άρρηκτα συνδεδεμένο με την ίδια την νομοθεσία.

2.3.2. Η απάτη που διαπιστώνεται στη διαμετακόμιση μπορεί να καταπολεμηθεί αποτελεσματικά μόνο με συνολική δράση των αρμόδιων εθνικών αρχών, συντονιζόμενη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Απαιτεί, ιδίως, ενιαία τακτική όσον αφορά την πολιτική διαχείρισης των κινδύνων και την αξιοποίηση των πληροφοριών καθώς και την οργάνωση κοινών ενεργειών για την καταπολέμηση της απάτης (βλέπε σημείο 4.3).

2.3.3. Για το σκοπό αυτό, οι υπάρχοντες μηχανισμοί συνεργασίας και τα δίκτυα επικοινωνίας και ανταλλγής πληροφοριών, που προορίζονται ειδικά για τη διαμετακόμιση, όπως το σύστημα προηγούμενης πληροφόρησης (SIP) ή είναι γενικού χαρακτήρα στο πλαίσιο της αμοιβαίας διοικητικής συνδρομής στον τελωνειακό τομέα, όπως το δίκτυο CENT ή το σύστημα τελωνειακών πληροφοριών (SID), πρέπει να αξιοποιηθούν πλήρως, σε όλα τα επίπεδα. Εκτός από τις εκτεταμένες δυνατότητες που προσφέρει το ΝΜΣΔ, θα προταθούν νέα μέσα, όπως το δίκτυο «ανταπροκριτών διαμετακόμισης» για να συμπληρώσουν τους υφιστάμενους μηχανισμούς και να τους επεκτείνουν, στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό, στις ευρωπαϊκές χώρες εταίρους της κοινής διαμετακόμισης (βλέπε σημεία 4.2.2, 4.3.2, 4.3.3 και 4.3.4).

2.4. Διασφάλιση του ελέγχου της ορθής και ομοιόμορφης εφαρμογής της νομοθεσίας

2.4.1. Ένας τέτοιος έλεγχος απευθύνεται κατ' αρχήν στους χρήστες των τελωνείων και ιδίως στους χρήστες των καθεστώτων διαμετακόμισης. Εκτός από τις ενέργειες πρόληψης και καταστολής της απάτης στον τελωνειακό τομέα που εξετάζονται σε άλλο σημείο (βλέπε σημείο 4.3), το γεγονός ότι η τελωνειακή νομοθεσία επιβάλλει σε κοινοτικό επίπεδο ορισμένες υποχρεώσεις στους χρήστες του συνεπάγεται αναγκαστικά ότι η μη τήρηση των υποχρεώσεων αυτών αποτελεί παρατυπία που επιφέρει κυρώσεις στο ίδιο επίπεδο, ώστε να διασφαλίζεται με ομοιόμορφο τρόπο ο αποτρεπτικός και αναλογικός χαρακτήρας. Για το λόγο αυτό, σε συνδυασμό με τον κανονισμό - πλαίσιο (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/95, κυρίως όμως λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι η τελωνειακή νομοθεσία αφορά συμφέροντα όχι μόνον δημοσιονομικά, η Επιτροπή σκοπεύει να προτείνει κατά τη διάρκεια του τρέχοντος έτους στο Συμβούλιο τη θέσπιση κανονισμού για τον καθορισμό των τελωνειακών παρατυπιών και τη θέσπιση κοινοτικών διοικητικών κυρώσεων και μέτρων.

2.4.2. Αυτός ο έλεγχος εφαρμογής αφορά επίσης τις τελωνειακές αρχές. Κατέστη σαφές ότι η τελωνειακή νομοθεσία για τα καθεστώτα διαμετακόμισης δεν εφαρμόζεται από τις τελωνειακές αρχές των κρατών μελών κατά τρόπο ομοιόμορφο, ότι η ποιότητα και η ποσότητα των ελέγχων είναι γενικά ανεπαρκείς ή ότι ορισμένες από τις εν λόγω διοικητικές διατάξεις δεν τηρούνται μερικές φορές. Αυτά τα κενά και οι ελλείψεις διαπιστώθηκαν, ιδίως, όσον αφορά την προθεσμία επιστροφής του αντιτύπου αριθ. 5 του παραστατικού διαμετακόμισης ή τη διαχείριση των διαδικασιών έρευνας και είσπραξης. Συνέβαλαν δε, σε μεγάλο βαθμό στην αναποτελεσματικότητα και την ανασφάλεια του συστήματος καθώς και στην απώλεια εμπιστοσύνης, όσον αφορά την ικανότητα των τελωνειακών αρχών για διασφάλιση της κανονικής του λειτουργίας. Συγκεκριμένα μέτρα αναμένεται ότι θα επιτρέψουν τη διόρθωση της κατάστασης (βλέπε σημείο 4.2).

2.4.3. Η καλή, ωστόσο, λειτουργία της διαμετακόμισης προϋποθέτει γενικότερα την ορθή λειτουργία της τελωνειακής ένωσης. Για το σκοπό αυτό απαιτείται η διενέργεια αποτελεσματικού ελέγχου της ορθής εφαρμογής των ισχυόντων κανόνων εκ μέρους των τελωνειακών υπηρεσιών των κρατών μελών. Οι ενέργειες «παρακολούθησης» των τελωνειακών υπηρεσιών έχουν άλλο προορισμό: προετοιμαζόμενες και εφαρμοζόμενες σε συνεργασία με τα κράτη μέλη και, σύντομα, με τις τρίτες χώρες-εταίρους, είναι βεβαίως απαραίτητες για τη διαπίστωση των πρακτικών και των δυσχερειών εφαρμογής, για τη βελτίωση της εφαρμογής τους, την ενδεχόμενη επανεκτίμηση της δυνατότητας εφαρμογής τους και, ενδεχομένως, τον εξαναγκασμό των υπηρεσιών να λάβουν διορθωτικά μέτρα, αλλά δεν έχουν το χαρακτήρα επιθεωρήσεων ή ερευνών για τον έλεγχο της εφαρμογής. Ακόμη, οι έλεγχοι που πραγματοποιούνται βάσει του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1552/89 για τους «ιδίους πόρους» έχουν περιορισμένες επιπτώσεις στο δημοσιονομικό τομέα. Τέλος, οι διαδικασίες παραβάσεων και οι ενδεχόμενες προσφυγές επί παραλείψει στο Δικαστήριο αποτελούν το έσχατο μέσο με το οποίο είναι δυνατό να διασφαλιστούν η αποτελεσματικότητα και η υπεροχή του κοινοτικού δικαίου. Η θέση τους, ωστόσο, σε εφαρμογή προϋποθέτει τη διαθεσιμότητα πληροφοριακών και αποδεικτικών στοιχείων που επιτρέπουν την απόδειξη της παράβασης. Πρέπει, συνεπώς, να παρασχεθούν στην Επιτροπή, θεματοφύλακα των συνθηκών, υπό τον έλεγχο του Δικαστηρίου και στο πλαίσιο των αρχών της αντιδικίας και των δικαιωμάτων υπεράσπισης, τα μέσα άμεσης έρευνας και, ενδεχομένως, εξαναγκασμού που θα επιτρέψουν την ορθή διεκπεραίωση της αποστολής της. Είναι επίσης σκόπιμο να εξεταστεί με ποιον τρόπο τα ίδια τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να αναμειχθούν αμέσως στη δραστηριότητα αυτή, συγκροτώντας για παράδειγμα μικτές εξεταστικές ομάδες των τελωνειακών υπηρεσιών.

2.4.4. Εκτός από τα συγκεκριμένα μέσα ελέγχου της αποτελεσματικής εφαρμογής της νομοθεσίας, ο ομοιόμορφος χαρακτήρας αυτής της εφαρμογής πρέπει να διασφαλίζεται, επίσης, μέσω των τρόπων ερμηνείας και κατάρτισης που αναφέρονται λεπτομερώς στο σημείο 4.5.

2.5. Δημιουργία εταιρικής σχέσης μεταξύ τελωνείων-επιχειρήσεων για την καλύτερη ανταπόκριση στις ανάγκες των χρηστών της διαμετακόμισης

2.5.1. Για να διαφυλαχθεί η απαραίτητη ισορροπία μεταξύ των τελωνειακών διευκολύνσεων που προσφέρονται στις επιχειρήσεις και των μέτρων ελέγχου που εφαρμόζονται στις τελωνειακές διαδικασίες εν γένει και στην κοινοτική διαμετακόμιση ειδικότερα, η δημιουργία ενός κλίματος εμπιστοσύνης μεταξύ τελωνείων και επιχειρήσεων φαίνεται όλο και περισσότερο ως απαραίτητο στοιχείο.

2.5.2. Η Επιτροπή, συμμεριζόμενη την άποψη της εξεταστικής επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η οποία στη σύσταση αριθ. 32 προτείνει να προβλέπεται «υποχρέωση συνδρομής» των τελωνειακών αρχών έναντι των χρηστών του καθεστώτος, θα προτείνει την εφαρμογή, σε κοινοτικό και εθνικό επίπεδο, μιας γενικής πολιτικής διαλόγου και εταιρικής σχέσης στον τελωνειακό τομέα που να βασίζεται σε ένα ευρωπαϊκό χάρτη ποιότητας της τελωνειακής δημόσιας διοίκησης. Θα μπορούσαν επίσης να υποστηριχθούν από την Επιτροπή ενέργειες προώθησης της εικόνας του ευρωπαϊκού τελωνείου και αυτής της πολιτικής ποιότητας και διεύρυνησης στο ευρύτερο πλαίσιο του προγράμματος «Τελωνεία 2000».

2.5.3. Η Επιτροπή θα ζητήσει από τις τελωνειακές υπηρεσίες να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις και να αποκτήσουν τα μέσα που θα επιτρέψουν την καθιέρωση του διαλόγου αυτού σε εθνικό αχικά επίπεδο, με τον καθορισμό για παράδειγμα «πράσινου αριθμού» τηλεφώνου όπου θα συγκεντρώνονται όλες οι πρατηρήσεις για τις διοικητικές δυσλειτουργίες και στη συνέχεια θα μεταφέρονται στις αρμόδιες υπηρεσίες ή με την καθιέρωση «τελωνειακών μεσολαβητών», οι οποίοι θα είναι εξουσιοδοτημένοι από την τελωνειακή υπηρεσία να παραλαμβάνουν και να επεξεργάζονται χωρίς να ακολουθούνται νομικές διαδικασίες κάθε προσφυγή που ασκούν οι επιχειρηματίες λόγω ακατάλληλης ή ανεπαρκούς μεταχείρισης εκ μέρους της διοίκησης, ιδίως με σκοπό τη βελτίωση της λειτουργίας των υπηρεσιών και της ποιότητας του παρεχόμενου έργου. Τα μέσα αυτά θα είχαν βεβαίως ισχύ που θα επεκτεινόταν πέραν της διαμετακόμισης.

2.5.4. Η εν λόγω εταιρική σχέση πρέπει να επιτρέψει σε αμφότερα τα μέρη:

- να αποσαφηνίσουν καλύτερα τα αντίστοιχα μέρη των ευθυνών τους όσον αφορά τη διαχείριση της διαμετακόμισης και, τοιουτοτρόπως, να συμβάλουν στη βελτίωσή της (βλέπε σημεία 4.2.1 και 4.2.3),

- να μειώσουν το διοικητικό φόρτο τόσο των τελωνείων όσο και των χρηστών των καθεστώτων,

- να αναθέσουν ορισμένα καθήκοντα σε αναγνωρισμένα αξιόπιστους παράγοντες του ιδιωτικού τομέα,

- να αναπτύξουν συγκεκριμένη συνεργασία μεταξύ τελωνείου και επιχειρήσεων με σκοπό να βελτιωθεί η πρόληψη και η ανίχνευση της απάτης και, κατόπιν αυτού, να καταστεί δυνατή η αισθητή ενίσχυση της ασφάλεις των διαδικασιών διαμετακόμισης.

2.5.5. Η αρχή αυτής της εταιρικής σχέσης που βασίζεται στο διάλογο και την ανταλλαγή μεταξύ των τελωνειακών υπηρεσιών και των επιχειρήσεων θα πρέπει όχι μόνο να εκφράζεται με αναλήψεις υποχρεώσεων γενικής ισχύος ή με ανάλογες θεσμικές δομές αλλά επιπλέον να είναι ενταγμένη στην ίδια τη λειτουργία των συστημάτων, κυρίως χάρη στη σύναψη των πρωτοκόλλων συμφωνίας ή «μνημονίων συμφωνίας» (ΜΣ) (βλέπε σημείο 4.1.2).

2.5.6. Επιπλέον, μια «Ομάδα επαφών τελωνείων-επιχειρήσεων για τη διαμετακόμιση» θα συμπληρώσει επωφελώς το ρόλο της συμβουλευτικής επιτροπής για τα τελωνεία και την έμμεση φορολογία στον ειδικό τομέα της διαμετακόμισης, καλύπτοντας ολόκληρο το χώρο της κοινής διαμετακόμισης (βλέπε σημείο (4.5.2).

2.6. Εξασφάλιση της τελωνειακής ολοκλήρωσης στην Ευρώπη: Μια νέα ευρωπαϊκή σύμβαση τελωνειακών διευκολύνσεων

2.6.1. Η βασική ιδέα είναι να εφαρμοστεί ένα νέο καθεστώς διαμετακόμισης που θα υποκαταστήσει, σε ευρωπαϊκή κλίμακα, το υπάρχον κοινοτικό και κοινό πλαίσιο και, τοιουτοτρόπως, θα είναι σε θέση να ανταποκριθεί στις εύλογς ανάγκες διευκόλυνσης των συναλλαγών στην Ευρώπη και να δεχτεί στο μέλλον κι άλλους εταίρους, ιδίως στο πλαίσιο της στρατηγικής του σταδίου πριν από την προσχώρηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτή η νέα σύμβαση μπορεί να αφορά αρχικά τη διαμετακόμιση και τη διασάφηση μέσω του ενιαίου διοικητικού εγγράφου και να επεκταθεί αργότερα σε όλες τις διατάξεις σκοπός των οποίων είναι η απλούστευση και διευκόλυνση των συναλλαγών, που σήμερα περιλαμβάνονται σε άλλα συμβατικά διμερή ή πολυμερή μέσα.

2.6.2. Αυτή η πρόταση βρίσκει σύμφωνη και την εξεταστική επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που, στη σύσταση αριθ. 34, υποστηρίζει την Επιτροπή για τη συγκεκριμένη ιδέα.

2.6.3. Η εν λόγω ευρωπαϊκή σύμβαση τελωνειακών διευκολύνσεων παρουσιάζει ωστόσο ενδιαφέρον μόνο στο βαθμό που προβλέπει ταχεία και ισόρροπη διαδικασία λήψης αποφάσεων, η οποία θα διασφαλίζει αναλογική προστασία των συμφερόντων των μερών. Το σύστημα, για να είναι αξιοποιήσιμο, θα πρέπει συνεπώς να διαθέτει μια διαδικασία ψηφοφορίας βασισμένη σε ειδική πλειοψηφία που θα αποκλείει ταυτόχρονα την προβολή βέτο εκ μέρους μεμονωμένης χώρας και την κυριαρχία μιας ομάδας χωρών.

2.6.4. Για να διαφυλάττει τα βασικά συμφέροντα των συμβαλλομένων μερών με ταυτόχρονη διασφάλιση της συνολικής λειτουργίας του συστήματος, η νέα σύμβαση θα πρέπει να περιλαμβάνει μια ρήτρα διασφάλισης που θα επιτρέπει σε κάθε μέρος, υπό εξαιρετικές προϋποθέσεις, να αναστέλλει κατά τη διάρκεια περιορισμένης περιόδου την εφαρμογή της σύμβασης ή ορισμένων διατάξεών της στο έδαφος του ή να λαμβάνει, κατά περίπτωση, ειδικά μέτρα επείγοντος χαρακτήρα.

2.7. Εξασφάλιση της συμπληρωματικότητας των διεθνών συστημάτων διαμετακόμισης

2.7.1. Η πολυμορφία των συστημάτων διαμετακόμισης και των τρόπων διαχείρισης αυτών καταγγέλθηκε ως ένα από τα διαρθρωτικά στοιχεία που ευθύνονται για τις αδυναμίες της διαμετακόμισης. Οι διαδικασίες λήψης των αποφάσεων και ορισμένες διαδικαστικές αρχές αυτών των συστημάτων βλάπτουν τη συνοχή των καθεστώτων τελωνειακής διαμετακόμισης στην Ευρώπη. Εξάλλου, τα διαφορετικά επίπεδα ασφάλειας των εν λόγω συστημάτων αποτελούν ευκαιρία για τους παραβάτες, οι οποίοι μεταφέροντας τις δραστηριότητές τους προς το σύστημα που προστατεύεται λιγότερο από την απάτη, κατορθώνουν να αποκομίσουν ουσιαστικά οφέλη διατρέχοντας τους μικρότερους δυνατούς κινδύνους.

Η Επιτροπή επιθυμεί, επίσης, την εφαρμογή ενός μόνον συστήματος τελωνειακής διαμετακόμισης για τις συναλλαγές που διενεργούνται στο εσωτερικό του χώρου που αποτελεί η Κοινότητα και οι χώρες εταίροι της προσεχούς ευρωπαϊκής σύμβασης διαμετακόμισης. Η σύμβαση TIR, εξάλλου, θα εφαρμόζεται μόνο για τις συναλλαγές μεταξύ των χωρών της ζώνης και αυτών του βρίσκονται εκτός αυτής και αποτελούν συμβαλλόμενα μέρη της σύμβασης TIR. Με αυτή ακριβώς την προοπτική η Επιτροπή αντιλαμβάνεται τη συμπληρωματικότητα των δύο αυτών συμβάσεων.

Επειδή, ωστόσο, η σύμβαση TIR δεν επιτρέπει προς το παρόν την καθιέρωση εκ μέρους ορισμένων από τα συμβαλλόμενα μέρη της αποκλειστικής εφαρμογής διεθνούς συστήματος διαμετακόμισης εκτός του TIR, εκτός αν τα εν λόγω συμβαλλόμενα μέρη αποτελούν τελωνειακή ένωση, η Επιτροπή σκοπεύει να προκαλέσει την αναθεώρηση της ισχύουσας σύμβασης TIR, ώστε να ενισχυθεί η ασφάλεια των πράξων που διενεργούνται σ'αυτό το πλαίσιο.

2.7.2. Στο συγκεκριμένο πλαίσιο, η Επιτροπή θα φροντίσει κατά προτεραιότητα κατά τη διάρκεια της πρώτης φάσης αναθεώρησης που αναμένεται να ολοκληρωθεί πριν από το τέλος του 1997, να ενταχθεί στη σύμβαση TIR ο έλεγχος της πρόσβασης των εγγυοδοτικών οργανισμών και των μεταφορικών εταιρειών στο σύστημα, καθώς και ο έλεγχος χρησιμοποίησης των δελτίων TIR με εφαρμογή στο μέγιστο δυνατό βαθμό της ηλεκτρονικής ανταλλαγής δεδομένων (EDI) και η δημιουργία ενός διεθνούς οργάνου ελέγχου («εκτελεστικό όργανο TIR»).

2.7.3. Η δεύτερη φάση που θα αρχίσει στις αρχές του 1998 είναι σκόπιμο να αφορά:

- την αναθεώρηση του ισχύοντος συστήματος συγκεντρωτικών εγγυήσεων (3),

- την προσθήκη στο κείμενο της σύμβασης ορισμένων ουσιαστικών διαδικαστικών στοιχείων, ιδίως αυτών που έχουν σχέση με την εκκαθάριση των πράξεων TIR,

- την προσθήκη διατάξεων που θα επιτρέψουν την ηλεκτρονική κάλυψη του συστήματος TIR,

- το σαφέστερο καθορισμό του καθεστώτος του δικαιούχου του δελτίου TIR,

- τον επαναπροσδιορισμό της δομής και του περιεχομένου του δελτίου TIR,

- την ενδεχόμενη καθιέρωση ειδικού δελτίου και διαδικασίας TIR για τα «ευαίσθητα εμπορεύματα», με παράλληλη σύσταση της κατάλληλης εγγύησης.

2.8. Κατανομή των πόρων και αρμοδιοτήτων ανάλογα με τις ανάγκες μιας ουσιαστικής τελωνειακής πολιτικής στην Ευρώπη

2.8.1. Η αναγνώριση, σε πολιτικό επίπεδο, της σημασίας της τελωνειακής διαμετακόμισης για την Ευρώπη και της ανάγκης για ανάληψη μιας ουσιαστικής μεταρρύθμισης των συστημάτων διαμετακόμισης, που θα συνοδεύεται υποχρεωτικά καθόσον την αφορά από τη σχετική χορήγηση των αναγκαίων πόρων προκειμένου οι μελετούμενες ενέργειες να μην μείνουν στο στάδιο των εκδηλώσεων πρόθεσης.

2.8.2. Οι υπάρχοντες και οι μελλοντικοί πόροι, που απαιτούνται ώστε οι υπηρεσίες της Επιτροπής να διεπεραιώσουν ορθά τη μεταρρύθμιση των καθεστώτων διαμετακόμισης, αναφέρονται λεπτομερώς υπό τη μορφή πίνακα στο προσάρτημα του παρόντος σχεδίου δράσης.

3. Η μηχανοργάνωση στο επίκεντρο της μεταρρύθμισης της διαμετακόμισης: το νέο μηχανογραφημένο σύστημα διαμετακόμισης «ΝΜΣΔ»

3.1. Το ΝΜΣΔ, μέσω του σχεδιασμού του και των νέων δυνατοτήτων διαχείρισης που προσφέρει, αποτελεί ένα αποδοτικό και αποτελεσματικό μέσο που κομίζει μια απάντηση προσαρμοσμένη σε πολυάριθμα προβλήματα που συνδέονται με τη διαχείριση και την ασφάλεια των καθεστώτων διαμετακόμισης, επιτρέποντας παράλληλα τη βελτίωση της καταπολέμησης της απάτης. Από την πλευρά της, η εξεταστική επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στη σύσταση αριθ. 21, εκφράζει την επιθυμία για ταχεία υλοποίηση του ΝΜΣΔ και τη βέλτιστη αξιοποίηση όλων των δυνατοτήτων του.

3.2. Το ΝΜΣΔ εισάγει μια νέα έννοια διαχείρισης της διαμετακόμισης, που βασίζεται στη χρήση προηγμένων μηχανογραφημένων συστημάτων, τεχνολογίας ηλεκτρονικής επεξεργασίας δεδομένων και ηλεκτρονικής ανταλλαγής δεδομένων (EDI) που θα αφορά την Ευρωπαϊκή Κοινότητα, την ΕΖΕΣ και τις τέσσερις χώρες της ομάδας του Βίζεγκραντ.

3.3. Οι στόχοι του νέου μηχανογραφημένου συστήματος είναι:

- η ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας της λειτουργίας των διαδικασιών κοινοτικής και κοινής διαμετακόμισης,

- η αύξηση των επιδόσεων της πρόληψης και της ανίχνευσης των περιπτώσεων απάτης κατά τη διαμετακόμιση,

- η επιτάχυνση και διασφάλιση της εξέλιξης των πράξεων διαμετακόμισης και, ταυτόχρονα, παροχή στους οικονομικούς παράγοντες νέων διευκολύνσεων, εφόσον αυτές είναι ενδεδειγμένες και υλοποιήσιμες.

3.4. Το ΝΜΣΔ επιτρέπει τον έλεγχο στον απολύτως αναγκαίο χρόνο των μετακινήσεων εμπορευμάτων υπό διαμετακόμιση, ενώ οι έλεγχοι που διενεργούνται στο πλαίσιο του σημερινού συστήματος σε χαρτί πραγματοποιούνται εκ των υστέρων. Μεταξύ των πλεονεκτημάτων που μπορεί να προσφέρει το νέο σύστημα, σημειώνουμε:

- την αντικατάσταση της επιστροφής του αντιτύπου αριθ. 5 από ηλεκτρονικό μήνυμα,

- την αντικατάσταση του συγκριτικού ελέγχου των παραστατικών με έλεγχο με τη βοήθεια υπολογιστή, ώστε να διευκολύνεται η επιλογή των πράξεων και η διενέργεια των κατάλληλων ελέγχων,

- τη βελτίωση της διαχείρισης των εγγυήσεων,

- τη συγκέντρωση και αξιοποίηση των στατιστικών διαμετακόμισης,

- την ταχύτερη εκκαθάριση των πράξεων διαμετακόμισης,

- την αυξημένη ασφάλεια των πράξεων.

3.5. Η εφαρμογή και η προοδευτική ανάπτυξη του συστήματος θα τηρήσουν το ακόλουθο χρονοδιάγραμμα:

- το αρχικό στάδιο εφαρμογής του συστήματος, σε περιορισμένα τελωνεία και με περιορισμένες λειτουργικότητες, θα υλοποιηθεί κατά τα μέσα του 1998 (με διατήρηση παράλληλα της ανταλλαγής παραστατικών σε χαρτί μεταξύ των τελωνείων),

- το στάδιο θέσης σε λειτουργία του νέου συστήματος, σε περιορισμένα τελωνεία και με μιωμένες λειτουργίες, θα υλοποιηθεί κατά τη διάρκεια του δευτέρου εξαμήνου του 1998 (χωρίς παράλληλη χρήση των διασαφήσεων σε χαρτί),

- η πλήρης υλοποίηση του ΝΜΣΔ θα επέλθει στα μέσα του 2000 (τότε θα εγκαταλειφθεί πλήρως η ανταλλαγή παραστατικών σε χαρτί μεταξύ των τελωνείων).

3.6. Οι εθνικές διοικήσεις έχουν αναλάβει την υποχρέωση διάθεσης των αναγκαίων πόρων για την υλοποίηση του προγράμματος. Το μερίδιο που αναλογεί στην Επιτροπή θα καλυφθεί από τον κοινοτικό προϋπολογισμό.

3.7. Για να αξιοποιηθούν στο μέγιστο τα πλεονεκτήματα του ΝΜΣΔ και να αναμειχθούν απευθείας οι επιχειρηματίες στην υλοποίησή του, ολόκληρο το πρόγραμμα παρουσιάστηκε στους μελλοντικούς του χρήστες κατά τη συνδιάσκεψη που διοργανώθηκε στις Βρυξέλλες στις 28 Απριλίου 1997 στην οποία συμμετείχαν επίσης οι τελωνειακές υπηρεσίες που είναι αρμόδιες για τη διαχείριση του συστήματος.

4. Ειδικές ενέργειες διαχείρισης και ελέγχου των συστημάτων διαμετακόμισης

Οι ενέργειες αυτές αφορούν όχι μόνο τη σύλληψη και τη διαχείριση της νομοθεσίας που περιλαμβάνει τον έλεγχο της εφαρμογής της και την πρόληψη της απάτης, αλλά και την ανίχνευση και καταστολή των παραβάσεων κατά τη λειτουργία του συστήματος. Η αξιολόγηση των ανθρωπίνων πόρων που απαιτούνται για την εφαρμογή των εν λόγω ενεργειών παρατίθεται στο προσάρτημα.

Αν ορισμένες από τις ενέργειες αυτές συνεπάγονται κόστος για τις επιχειρήσεις, αυτό αναμένεται ότι θα αντισταθμιστεί σε μεγάλο βαθμό από τα πλεονεκτήματα που θα επιφέρουν τα μέτρα αυτά υπό μορφή αποτελεσματικότητας και ασφάλειας των διαδικασιών διαμετακόμισης. Οι ενέργειες, εξάλλου, που αναφέρονται λεπτομερώς στη συνέχεια δεν αναμένεται να προκαλέσουν δυσανάλογες δημοσιονομικές επιβαρύνσεις για τους χρήστες της διαμετακόμισης, ανεξάρτητα από το μέγεθος της επιχείρησης και θα αποτελέσουν αντικείμενο περιοδικής αξιολόγησης που θα επιτρέψει την εκτίμηση της αποτελεσματικότητας και της συνάφειας, λαμβανομένων ιδίως υπόψη των ενδεχόμενων δημιουργηθέντων εξόδων.

4.1. Η πλαισίωση των πράξεων διαμετακόμισης

4.1.1. ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥΣ

Η πλαισίωση των πράξεων διαμετακόμισης απαιτεί καλύτερη γνώση των χρηστών διαμετακόμισης και αντιμετώπιση των κινδύνων. Η προσέγγιση αυτή πρέπει να επιτρέψει τη διασφάλιση ισορροπίας μεταξύ των μέτρων ασφάλειας του καθεστώτος και των διευκολύνσεων που δικαιολογημένα ζητούν οι έντιμοι επιχειρηματίες. Στο πλαίσιο της αξιολόγησης των κινδύνων που συνδέονται με την πρόσβαση στις διευκολύνσεις της διαμετακόμισης, θα εκπονηθεί μελέτη για την εκτίμηση της σκοπιμότητας συστήματος πρόσβασης στις πληροφορίες σε κοινοτικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, όσον αφορά τους επιχειρηματίες των οποίων η αξιοπιστία δεν έχει κριθεί ικανοποιητική για να τους επιτρεπούν διευκολύνσεις κατά τη διαμετακόμιση.

Στόχοι

- Ενίσχυση της ασφάλειας και διαφύλαξη των διευκολύνσεων επιφυλάσσοντας την πρόσβαση στις απλουστεύσεις της διαμετακόμισης στις δεόντως εξουσιοδοτημένες έντιμες και αξιόπιστες επιχειρήσεις.

- Τήρηση του άρθρου 5 της συμφωνίας ΓΣΔΕ με διατήρηση της ελεύθερης πρόσβασης στη μη απλουστευμένη και υποκείμενη σε πλήρη εγγύηση διαδικασία διαμετακόμισης.

Ενέργειες

- Καθορισμός μιας βασικής διαδικασίας διαμετακόμισης στην οποία η πρόσβαση δεν υπόκειται σε προηγούμενη άδεια.

- Γενίκευση της έκδοσης προηγούμενης ενιαίας άδειας για κάθε απλούστευση και καθορισμός των όρων αναθεώρησης, ανάκλησης ή ακύρωσης αυτής.

- Καθορισμός των κριτηρίων τα οποία πρέπει να πληρούν οι επιχειρήσεις για να τυγχάνουν απλουστευμένης άδειας διαμετακόμισης: προσωπικά κριτήρια, υλικά κριτήρια και οικονομικά κριτήρια.

- Χορήγηση στα τελωνεία εγγύησης των νομικών και πρακτικών μέσων λογιστικού ελέγχου των αιτούντων και καθορισμός του επιπέδου της εγγύησης στην άδεια.

- Συνεκτίμηση των μέτρων ασφάλειας που έχει λάβει η επιχείρηση για την παραχώρηση των διευκολύνσεων που ζητεί.

- Μελέτη σοπιμόητας ενός κοινοτικού συστήματος πρόσβασης στις πληροφορίες σχετικά με τις μη αξιόπιστες επιχειρήσεις.

Χρονοδιάγραμμα

- Κανονιστική πρόταση (κοινοτική και κοινή διαμετακόμιση): Ιούλιος 1997.

- Εφαρμογή: πρώτο εξάμηνο του 1998.

- Παρακολούθηση και αξιολόγηση: καλοκαίρι του 1998 και στη συνέχεια μία φορά το έτος.

Αντίστοιχες συστάσεις της εξεταστικής επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου: αριθ. 10 και 11.

4.1.2. ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ: ΤΑ ΜΝΗΜΟΝΙΑ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ

Η δημιουργία ενός νέου κλίματος εμπιστοσύνης μεταξύ τελωνείων και επιχειρήσεων πρέπει να μπορεί επίσης να αναπτυχθεί εντός ενός μη νομικού πλαισίου το οποίο δεν θα δημιουργεί δικαιώματα ή υποχρεώσεις σε αμφότερα τα μέρη, αλλά θα επιτρέπει την ανάληψη ορισμένων κοινών πρωτοβουλιών, όσον αφορά τη διαχείριση των καθεστώτων και την ασφάλεια με καλύτερο έλεγχο των διαδικασιών. Αυτό είναι το αντικείμενο των πρωτοκόλλων συμφωνίας (μνημόνια συμφωνίας ή ΜΣ). Για να είναι αποτελεσματικά, τα μνημόνια συμφωνίας πρέπει να συναφθούν σε τοπικό επίπεδο μεταξύ της επιχείρησης και της τελωνειακής υπηρεσίας που είναι αρμόδια για τις σχετικές διατυπώσεις. Το γεγονός αυτό δεν εμποδίζει τη σύναψη ΜΣ πλαισίων σε εθνικό επίπεδο, δηλαδή κοινοτικό, μεταξύ των διαχεριστών και των χρηστών του καθεστώτος διαμετακόμισης βάσει «ΜΣ-τύπων».

Στόχοι

- Βελτίωση της αποτελεσματικότητας των διαδικασιών και απαλλαγή των τελωνειακών υπηρεσιών και των επιχειρήσεων από το διοικητικό φόρτο και τους περιττούς ελέγχους.

- Ενίσχυση της ασφάλειας των διαδικασιών.

- Καλύτερη γνώση των χρηστών της διαμετακόμισης και της αξιοπιστίας τους.

Ενέργειες

- Επεξεργασία υποδειγμάτων ΜΣ.

- Ενθάρρυνση της σύναψης ΜΣ μεταξύ τελωνείων και επιχειρήσεων.

- Αξιολόγηση της εφαρμογής των ΜΣ και των αποτελεσμάτων τους όσον αφορά την ασφάλεια των πράξεων, την αποτελεσματικότητα των διαδικασιών και τα πλεονεκτήματα που δημιουργούνται τόσο για το τελωνείο όσο και για τις επιχειρήσεις.

Χρονοδιάγραμμα

- Ορισμός του ΜΣ: 1998 (πρώτο εξάμηνο: ομάδα ad hoc και δεύτερο εξάμηνο: συζητήσεις με τις επιχειρήσεις).

- Έναρξη εφαρμογής: αρχές 1999.

4.1.3. ΕΠΑΝΕΞΕΤΑΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΔΙΑΜΕΤΑΚΟΜΙΣΗΣ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΣΕ ΟΡΙΣΜΕΝΟΥΣ ΤΡΟΠΟΥΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ

Οι διαδικασίες διαμετακόμισης που εφαρμόζονται σε ορισμένους τρόπους μεταφοράς πρέπει να αποτελούν αντικείμενο προσεκτικής εξέτασης προκειμένου να εκτιμηθεί η αποτελεσματικότητα και η ενδεχόμενη έκθεσή τους στην απάτη. Πρέπει ιδίως για το σκοπό αυτό να συνεχιστεί η εξέταση των προτάσεων που έχουν ήδη διατυπωθεί για τις θαλάσσιες μεταφορές.

Στόχοι

- Επαναπροσδιορισμός της έκτασης της διαμετακόμισης όσον αφορά τη θαλάσσια διαμετακόμιση, ώστε να αντιμετωπιστούν οι δυσκολίες εφαρμογής του καθεστώτος στην περίπτωση αυτή και να περιοριστούν οι κίνδυνοι απάτης.

- Καλύτερη διασφάλιση της είσπραξης των τελωνειακών και φορολογικών οφειλών με επιβολή της υποχρέωσης για σύσταση εγγύησης σχετικά με ορισμένες πράξεις θαλάσσιας διαμετακόμισης.

- Διάθεση στοιχείων που επιτρέπουν να εκτιμηθεί αν οι διευκολύνσεις που παρέχονται στις σιδηροδρομικές και αεροπορικές μεταφορές εφαρμόζονται ορθά και παρουσιάζουν επαρκές επίπεδο ασφάλειας.

Ενέργειες

- Τροποποίηση της νομοθεσίας για να ποσαρμοστούν οι διαδικασίες θαλάσσιας διαμετακόμισης, ώστε να περιοριστεί η εφαρμογή της στις τακτικές θαλάσσιες γραμμές και να ενισχυθούν τα μέσα ελέγχου.

- Βελτίωση της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων με επιβολή υποχρέωσης για σύσταση εγγύησης σχετικά με τη διαμετακόμιση μη κοινοτικών εμπορευμάτων μέσω τακτικής θαλάσσιας γραμμής.

- Χρηματοδότηση μελέτης προκειμένου να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα και ασφάλεια των διαδικασιών αεροπορικής και σιδηροδρομικής διαμετακόμισης, καθώς και η σκοπιμότητα της διατήρησης της υποχρέωσης εγγύησης στην περίπτωση αυτή.

Χρονοδιάγραμμα

- Κανονιστική προσαρμογή της θαλάσσιας διαμετακόμισης: έκδοση της πρότασης εντός του κοινοτικού πλαισίου: Ιούνιος 1997.

- Μελέτη: ανάληψη της διαδικασίας υποβολής προσφορών: Οκτώβριος 1997.

Πόροι

- Χρηματοδότηση της μελέτης: άρθρο 10 παράγραφος 2 της απόφασης «Τελωνεία 2000».

Αντίστοιχη σύσταση της εξεταστικής επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου: αριθ. 25.

4.2. Η εξέλιξη των πράξεων διαμετακόμισης

4.2.1. Η ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΕΩΝ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΗΡΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΘΕΣΜΙΩΝ: ΕΘΝΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

Η μεταρρύθμιση αρχίζει με μια καλύτερη εφαρμογή ων ισχυουσών διαδικασιών και με βέλτιστη εκμετάλλευση των υφισταμένων δομών διοικητικής συνεργασίας.

Στόχος

- Παροχή στις επιχειρήσεις της δυνατότητας να χρησιμοποιούν τα καθεστώτα διαμετακόμισης υπό ευνοϊκούς οικονομικούς όρους με βελτίωση της αποτελεσματικότητας της διαχείρισης των διαδικασιών διαμετακόμισης.

Ενέργειες

- Αναδιοργάνωση των υπηρεσιών που έχουν αναλάβει την επιστροφή των αντιτύπων αριθ. 5 των παραστατικών Τ, στα τελωνεία προορισμού και τα συγκεντρωτικά τελωνεία, μετά την αξιολόγηση των αναγκαίων πόρων.

- Ανάθεση σε μία εθνική κεντρική υπηρεσία (π.χ. τα τελωνεία εγγύησης - βλέπε δελτίο 4.4.3) της προσέγγισης των αντιτύπων 1 και 5 των παραστατικών Τ και της διαχείρισης των διαδικασιών έρευνας.

- Καθορισμός, σε κοινοτικό επίπεδο, ενός ρεαλιστικού στόχου που πρέπει να επιτευχθεί όσον αφορά τις προς τήρηση προθεσμίες, στο πλαίσιο του εθνικού προγράμματος διαχείρισης.

Χρονοδιάγραμμα

- Προσαρμογή των διοικητικών ρυθμίσεων (κοινοτική/κοινή διαμετακόμιση): τέλη 1997 και εφαρμογή αρχές 1998.

- Εφαρμογή άλλων μέτρων: από το δεύτερο τρίμηνο του 1997.

Αντίστοιχες συστάσεις της εξεταστικής επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου: αριθ. 5 και 26.

4.2.2. Η ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

Η διοικητική συνεργασία πρέπει, και αυτή, να ενισχυθεί κατά τρόπον ώστε να διευκολύνει τις επαφές μεταξύ διοικήσεων με σκοπό την εξασφάλιση ταχείας και διαρθρωμένης ανταλλαγής πληροφοριών, ιδίως μέσω ανταποκριτών που θα αναλάβουν ειδικά όλα τα ζητήματα που συνδέονται με τις πράξεις διαμετακόμισης.

Στόχος

- Ενίσχυση της ασφάλειας και της αποτελεσματικότητας των διαδικασιών διαμετακόμισης με διευκόλυνση της επικοινωνίας μεταξύ των διάφορων τελωνειακών υπηρεσιών και βελτίωση τοιουτοτρόπως της παρακολούθησης της διαμετακόμισης

Ενέργειες

- Βελτίωση του συστήματος προηγούμενης πληροφόρησης (SIP):

1. επέκταση του SIP (υπό εκτέλεση) σε όλες τις χώρες χρήστες της κοινής διαμετακόμισης 7

2. το σύστημα να καταστεί υποχρεωτικό για όλες τις πράξεις διαμετακόμισης που αφορούν «ευαίσθητα εμπορεύματα» (θα προσδιορίζονται βάσει νέου ενιαίου πίνακα) 7

3. συστηματική και άμεση επιστροφή με μέσα ταχείας επικοινωνίας απόδειξης έγκυρης παραλαβής από το τελωνείο άφιξης μετά τη χρέωση των εμπορευμάτων.

- Δημιουργία δικτύου επιτόπιων ανταποκριτών διαμετακόμισης και εθνικών συντονιστών:

- διορισμός σε εθνικό επίπεδο ενός «συντονιστή διαμετακόμισης» που θα είναι αρμόδιος για την παρακολούθηση της εφαρμογής των διατάξεων για τη διαμετακόμιση, για την επεξεργασία των σχεδίων εθνικής διαχείρισης και ελέγχου, για την ανάληψη του ρόλου του υπεύθυνου για τις επαφές και για την υποστήριξη της δράσης των τοπικών αντιπροσώπων,

- σε κάθε μεγάλο τελωνείο ανοικτό στη διαμετακόμιση (άνω των 10 000 τίτλων διαμετακόμισης ετησίως), διορισμός ενός «ανταποκριτή διαμετακόμισης» που θα είναι το λειτουργικά υπεύθυνο πρόσωπο για τις επαφές που θα είναι αρμόδιο για την εφαρμογή των σχεδίων διαχείρισης και ελέγχου της διαμετακόμισης και απευθείας επικοινωνίας με τις άλλες τελωνειακές υπηρεσίες και για τη διεξαγωγή τακτικού διαλόγου με τις επιχειρηματίες.

- Δημιουργία του «Συστήματος διαβίβασης των σφραγίδων διαμετακόμισης») (Uclaf).

Χρονοδιάγραμμα

- Δημιουργία και θέση σε λειτουργία του «συστήματος διαβίβασης των σφραγίδων διαμετακόμισης»: Ιούνιος 1997.

- Έκδοση ενιαίου πίνακα «ευαίσθητων εμπορευμάτων»: Ιούλιος 1997.

- Διορισμός συντονιστών και ανταποκριτών από κάθε χώρα: Σεπτέμβριος 1997.

- Διανομή του πλήρους καταλόγου του «δικτύου διαμετακόμισης»: Δεκέμβριος 1997.

- Πρώτο σεμινάριο γαι τους «εθνικούς συντονιστές διαμετακόμισης»: 1998.

Αντίστοιχες συστάσεις της εξεταστικής επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου: αριθ. 1 και 9.

4.2.3. Η ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΟΝ ΥΛΙΚΟ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ ΔΙΑΜΕΤΑΚΟΜΙΣΗΣ

Οι χρήστες των διαδικασιών διαμετακόμισης, που είναι υπεύθυνοι για τον έλεγχο και την υλική παρακολούθηση των πράξεων που διεκπεραιώνουν, υποχρεούνται να συμβάλλουν στην ενίσχυση της ασφάλειας και της αποτελεσματικότητας των διαδικασιών.

Στόχοι

- Ενίσχυση της ασφάλειας των πράξεων διαμετακόμισης με τον σαφή καθορισμό των ευθυνών του κύριου υπόχρεου όσον αφορά τον υλικό έλεγχο των μεταφορών εμπορευμάτων υπό διαμετακόμιση.

- Μείωση των προθεσμιών της διαδικασίας εξόφλησης και ανάληψη ευθυνών από τις επιχειρήσεις στις οποίες θα ανατεθεί η μέριμνα επιστροφής των αντιτύπων αριθ. 5 των παραστατικών Τ.

Ενέργειες

- Σαφής προσδιορισμός στη νομοθεσία της αρχής της ευθύνης του κύριου υπόχρεου όσον αφορά τον υλικό έλεγχο και την παρακολούθηση των πράξεων διαμετακόμισης που αναλαμβάνει και ορισμός της έννοιας εκκαθάρισης των καθεστώτων.

- Συγκεκριμενοποίηση του εύρους της ευθύνης του κύρου υπόχρεου όσον αφορά την ορθή εξέλιξη των πράξεων μέσω υποχρέωσης που αυτή πρέπει να αναλάβει στο πλαίσιο του ΜΣ που έχει συναφθεί με τις τελωνειακές αρχές.

- Στο πλαίσιο της πρόσβασης στις απλουστεύσεις της διαμετακόμισης και εν αναμονή της πλήρους υλοποίησης του ΝΜΣΔ ανάθεση στις αξιόπιστες επιχειρήσεις της φροντίδας για την επιστροφή των αντιτύπων αριθ. 5 των παραστατικών Τ.

Χρονοδιάγραμμα

- Κανονιστική πρόταση της κοινής και κοινοτικής διαμετακόμισης: Ιούλιος 1997.

- Εφαρμογή: αρχές 1998.

Αντίστοιχες συστάσεις της εξεταστικής επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου: αριθ. 10, 23 και 24.

4.3. Πρόληψη και καταστολή της απάτης

4.3.1. Η ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ

Η συνοχή και η επιτυχία αυτής της πολιτικής βασίζονται στη στενή συνεργασία μεταξύ των τελωνειακών υπηρεσιών και μεταξύ αυτών και της Επιτροπής καθώς και στην ενεργό σύμπραξη με τις επιχειρήσεις που πρέπει να αξιολογούν τους κινδύνους που διατρέχουν και να ελέγχουν τα εμπορεύματα που τους παραδίδονται. Αν και ορισμένα από τα προσδιορισθέντα μέτρα ασφάλειας δεν είναι νέα, η ταυτόχρονη και συντονισμένη εφαρμογή τους καθόλη τη διαδικασία από τις διάφορες ενδιαφερόμενες τελωνειακές υπηρεσίες θα επιτρέψει την επίτευξη της επιδιωκόμενης σχέσης κόστους/αποτελεσματικότητας, που θα αποβεί προς όφελος των υπηρεσιών αυτών αλλά και των χρηστών.

Στόχοι

- Περιορισμός των κινδύνων υπεξαίρεσης ή υποκατάστασης των εμπορευμάτων κατά τη μεταφορά μέσω μέτρων που εφαρμόζουν τα τελωνεία και οι επιχειρήσεις, βάσει μιας καλύτερης σχέσης κόστους/αποτελεσματικότητας.

- Εξασφάλιση της παρακολούθησης και της επιτήρησης των πράξεων και διευκόλυνση της διενέργειας των ελέγχων.

Ενέργειες

- Σφράγιση του χώρου: υποχρεωτική για τα ευαίσθητα εμπορεύματα, που συστήνεται σε ορισμένες άλλες περιπτώσεις και έγκριση, από τις αρμόδιες εθνικές αρχές, του χρησιμοποιούμενου μέσου μεταφοράς, προκειμένου να επικυρωθεί η καταλληλότητα της σφράγισης.

- Υποχρεωτική τοποθέτηση εγκεκριμένης πινακίδας «Τ» στο φορτηγό που θα δηλώνει ότι αυτό μεταφέρει εμπορεύματα υπό διαμετακόμιση, ώστε να διευκολύνεται η δράση των τελωνειακών υπηρεσιών των τελωνείων και να ευαισθητοποιείται ο μεταφορέας και ο οδηγός.

- Υποχρεωτική δήλωση του δρομολογίου του οχήματος κατά την κατάθεση του τίτλου διαμετακόμισης.

- Χρόνος ταξιδίου υπολογιζόμενος ακριβέστερα από το τελωνείο αναχώρησης.

- Συντονισμός των μέτρων επιτήρησης με τα μέτρα ασφάλειας που έχει λάβει η ίδια η επιχείρηση (βλέπε δελτίο 4.2.3).

Χρονοδιάγραμμα

- Πρόταση μέτρων εφαρμογής: Ιούλιος 1997.

Πόροι

- Τελωνειακές διοικήσεις: πρόσληψη επαρκούς προσωπικού ώστε να λαμβάνονται, στις περιπτώσεις και με τος όρους που προβλέπονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τα αναγκαία μέτρα ασφάλειας στον έλεγχο που διενεργείται κατά την αναχώρηση.

- Έκδοση πιστοποιητικών εγκρίσεων και ετήσιων ελέγχων καταλληλότητας των οχημάτων: έχουν παραχωρηθεί σε εγκεκριμένες υπηρεσίες του ιδιωτικού τομέα.

Αντίστοιχες συστάσεις της εξεταστικής επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου: αριθ. 7, 8 και 22.

4.3.2. Ο ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ

Η ανάπτυξη μιας κοινής πολιτικής διαχείρισης των κινδύνων, ειδικότερα η δημιουργία ενός κοινοτικού πυρήνα ανάλυσης των κινδύνων, θα επιτρέψει σε όλες τις τελωνειακές υπηρεσίες να καθορίζουν επακριβώς τους φυσικούς ελέγχους και τους ελέγχους των εγγράφων καθώς και να κατευθύνουν τις έρευνες βάσει σαφών κριτηρίων.

Στόχος

- Εξορθολογισμός, εκσυγχρονισμός, εναρμόνιση και συντονισμός της πρόληψης της απάτης σε ευρωπαϊκή κλίμακα, ειδικότερα στα τελωνειακά καθεστώτα διαμετακόμισης.

Ενέργειες

- Δημιουργία ενός κοινοτικού πυρήνα ανάλυσης των κινδύνων επιφορτισμένου με την επεξεργασία των χαρακτηριστικών στοχείων του κινδύνου και των εφαρμοστέων κριτηρίων επιλογής.

- Σνυτονισμός από την Επιτροπή της πολιτικής διαχείρισης των κινδύνων που υλοποιείται επίσης σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο (περιλαμβανομένων των ενεργειών λογιστικού ελέγχου των επιχειρήσεων, ιδίως αυτών στις οποίες χορηγούνται διευκολύνσεις).

Χρονοδιάγραμμα

- Μέχρι τα τέλη 1998 (ημερομηνία έναρξης του ΝΜΣΔ), η πρότυπη δράση που έχει αναληφθεί σε κοινοτικό επίπεδο όσον αφορά την ανάλυση των κινδύνων θα μπορέσει να εξετάσει τη διαμετακόμιση ως πρώτο δοκιμαστικό φάκελο (οι έλεγχοι των χαρακτηριστικών θα είναι έτοιμοι τον Ιούλιο 1997).

- Κατάρτιση σχεδίου από την Επιτροπή: πρώτο εξάμηνο του 1998.

Πόροι

- Προσωπικό (Επιτροπή και αποσπασμένοι εθνικοί εμπειρογνώμονες) σε επαρκή αριθμό για να αποτελέσουν τον κοινοτικό πυρήνα ανάλυσης των κινδύνων (+ χρηματοδότηση άρθρο 9 της απόφασης «Τελωνεία 2000»).

Αντίστοιχες συστάσεις της εξεταστικής επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου: αριθ. 1, 3, 4, 7, 9, 25 και 28.

4.3.3. Ο ΕΠΑΚΡΙΒΩΣ ΚΑΘΟΡΙΣΜΕΝΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ

Ο συντονισμός σε ευρωπαϊκό επίπεδο των προγραμμάτων ελέγχου και η ανάπτυξη κοινών ενεργειών ελέγχου θα επιτρέψουν τη βελτιστοποίηση όλων των μέτρων καταπολέμησης της απάτης.

Στόχος

- Αύξηση της αποτελεσματικότητας και της ποιότητας των ελέγχων χωρίς παρεμπόδιση ή περιττή επιβράδυνση των μετακινήσεων εμπορευμάτων.

Ενέργειες

- Εξαμηνιαίο πρόγραμμα ελέγχου το οποίο θα εκπονεί κάθε ενδιαφερόμενη τελωνειακή υπηρεσία (σε εθνικό και τοπικό επίπεδο) με σκοπό τον καθορισμό των στόχων όσον αφορά την ποιότητα και των προτεραιοτήτων ανά τομέα, τη χορήγηση των αναγκαίων πόρων, τον επακριβή καθορισμό των ελέγχων των παραστατικών και των φυσικών ελέγχων σε συνάρτηση με τις κατευθύνσεις που χαράσσονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο όσον αφορά τη διαχείριση των κινδύνων, την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων των διενεργούμενων ελέγχων και τη συνεκτίμησή τους σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

- Συντονισμός των εθνικών προγραμμάτων ελέγχων σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

- Κοινές ακριβείς ενέργειες ελέγχου σχετικά με τους διάφορους τρόπους μεταφοράς (αεροπορικές, θαλάσσιες, σιδηροδρομικές, οδικές μεταφορές) οργανωμένες σε ευρωπαϊκό επίπεδο με τη βοήθεια της Επιτροπής.

Χρονοδιάγραμμα

- Οι εθνικές αρχές καλούνται να κοινοποιήσουν το σχέδιο τους για το πρώτο εξαμηνιαίο πρόγραμμα ελέγχου «διαμετακόμιση» το 1997 προκειμένου να καταστεί δυνατός ο συντονισμός και η οργάνωση από τις αρμόδιες επιτροπές το Σεπτέμβριο του 1997, πριν από την εναρμονισμένη εφαρμογή σε ευρωπαϊκό επίπεδο τον Ιανουάριο του 1998.

Πόροι

- Κοινοτικό επίπεδο: χρηματοδότηση άρθρα 8 και 12 της απόφασης «Τελωνεία 2000».

- Για τις τελωνειακές υπηρεσίες: παροχή των αναγκαίων υλικών πόρων και ανθρώπινου δυναμικού για την ορθή διεξαγωγή των ελέγχων.

Αντίστοιχες συστάσεις της εξεταστικής επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου: αριθ. 1, 4, 5 και 7

4.3.4. ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΑΤΗΣ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ

Είναι ανάγκη να αναπτυχθεί, εκτός από την πρόληψη της απάτης, μια πολιτική ανίχνευσης και καταστολής αυτής, ιδίως όταν αυτή εντάσσεται στο χώρο του οργανωμένου εγκλήματος στο δημοσιονομικό και οικονομικό τομέα. Κάτι τέτοιο προϋποθέτει, αφενός, την αποτελεσματική εφαρμογή των υφισταμένων μέσων ορισμένα από τα οποία είναι καινούργια και, αφετέρου, την ανάπτυξη μέτρων και μηχανισμών κατάλληλων για την εφαρμογή πολιτικής έντονης ποινικοποίησης.

Στόχος

- Ανίχνευση και καταστολή της απάτης στο πλαίσιο του καθεστώτος διαμετακόμισης αποτελεσματικά, στον απαιτούμενο βαθμό και με αποτρεπτικές συνέπειες και ομοιόμορφο τρόπο σε ολόκληρη την Κοινότητα.

Ενέργειες

- Εφαρμογή του νέου κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 515/97 για την αμοιβαία συνδρομή σε τελωνειακά θέματα.

- Εφαρμογή των κοινοτικών ρυθμίσεων για την προστασία των δημοσιονομικών συμφερόντων (PIF) των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, για την ανίχνευση της απάτης και των παρατυπιών (κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2185/96 «επιτόπιοι έλεγχοι και επαληθεύσεις») και για τις κοινοτικές διοικητικές κυρώσεις (βλέπε σημείο 2.4 σε συνδυασμό με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2988/95).

- Δημιουργία των κατάλληλων εξεταστικών οργάνων σε κοινοτικό επίπεδο.

- Προώθηση και στήριξη της ανάπτυξης και της εφαρμογής μηχανισμών και μέσων καταστολής της απάτης στο επίπεδο της Ένωσης: σύμβαση για την προστασία των δημοσιονομικών συμφερόντων και δύο πρόσθετα πρωτόκολλα (διαφθορά και συνεργασία στον τομέα της ποινικής δικαιοσύνης).

- Εκπόνηση της μελέτης «Προς ένα ενιαίο ευρωπαϊκό δικαστικό χώρο» που ζήτησε το Ευρωπαϊκό Κονοβούλιο.

- Ένταξη της τελωνειακής συνεργασίας στην κοινοτική πτυχή της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ενίσχυση του άρθρου 209 Α.

Χρονοδιάγραμμα

- Εφαρμογή κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 515/97: Μάρτιος 1998.

- Εφαρμογή κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2185/96: 1997.

- Παρακολούθηση κύρωσης και εφαρμογής των συμβάσεων SID και PIF με το πρώτο πρωτόκολλο για τη «διαφθορά»: 1997.

- Παρακολούθηση κύρωσης και εφαρμογής δεύτερου πρωτοκόλλου PIF: 1998.

- Εκπόνηση της μελέτης για τον ενιαίο ευρωπαϊκό δικαστικό χώρο: 1998.

Πόροι

- Σύσταση ποινικής ομάδας αποτελούμενης από εμπειρογνώμονες στον ποινικό τομέα των κρατών μελών, αποσπασμένους στην Επιτροπή.

- Ενίσχυση των υπηρεσιών έρευνας της Επιτροπής, ιδίως για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2185/96 και για τη δημιουργία του κοινού εξεταστικού οργάνου.

Αντίστοιχες συστάσεις της εξεταστικής επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου: αριθ. 2, 8 και 14 έως 20.

4.3.5. Ο ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΜΕΣΩΝ ΚΑΙ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ Η ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΗ ΤΩΝ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ

Οι πόροι των εθνικών διοικήσεων, τόσο σε προσωπικό όσο και σε εξοπλισμό, πρέπει να τυγχάνουν συντονισμένης διαχείρισης. Οι εξουσίες ελέγχου των τελωνειακών υπαλλήλων πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο εναρμόνισης, στον αναγκαίο βαθμό, όπως δήλωσε η Επιτροπή στο έγγραφό της COM(95) 556 (4), προκειμένου να καταστεί δυνατή η εξασφάλιση ενός ομοιογενούς επιπέδου ασφάλειας και η παροχή ισότιμης μεταχείρισης στις επιχειρήσεις σε κάθε σημείο του καλυπτόμενου εδάφους.

Στόχος

- Συνολική αύξηση της ποιότητας της τελωνειακής υπηρεσίας και της αποτελεσματικότητας των ελέγχων.

Ενέργειες

- Ενεργός συντονισμός και αξιολόγηση της διαχείρησης των πόρων των τελωνειακών υπηρεσιών.

- Επεξεργασία ενός κοινοτικού προγράμματος εξοπλισμού των εξωτερικών συνόρων της Κοινότητας.

- Γενική μελέτη για το «ρόλο και τις αρμοδιότητες των υπαλλήλων των τελωνειακών υπηρεσιών».

Χρονοδιάγραμμα

- Πρώτο στάδιο του συντονισμού: καταγραφή των μέσων που εφαρμόζονται από τις τελωνειακές διοικήσεις (δεύτερο εξάμηνο του 1998).

- Δεύτερο στάδιο: προσδιορισμός των συμπληρωματικών αναγκών σε ευρωπαϊκό επίπεδο και επεξεργασία ενός κοινοτικού προγράμματος εξοπλισμού (1999).

- Μελέτη για το «ρόλο και τις αρμοδιότητες των υπαλλήλων των τελωνειακών διοικήσεων» που έχει ήδη προγραμματιστεί στο πλαίσιο του «προγράμματος δράσης Τελωνείο 2000 για το 1997».

Πόροι

- Κοινότητα/Επιτροπή: χρηματοδότηση άρθρα 8 και 12 της απόφασης «Τελωνείο 2000» + κοινοτική μερική χρηματοδότηση ορισμένων εξοπλισμών ελέγχου υπό μελέτη.

- Για τις τελωνειακές υπηρεσίες: παροχή των αναγκαίων υλικών πόρων και ανθρώπινου δυναμικού για την ορθή διεξαγωγή των ελέγχων.

Αντίστοιχες συστάσεις της εξεταστικής επιτροπής του Ευρωπαλϊκού Κοινοβουλίου: αριθ. 1, 4, 5, 6, 8 και 9.

4.4. Η ορθή δημοσιονομική διαχείριση της διαμετακόμισης

4.4.1. ΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΓΓΥΗΣΕΩΝ ΔΙΑΜΟΡΦΩΜΕΝΟ ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΙΝΔΥΝΟ

Η ορθή διαχείριση των συστημάτων διαμετακόμισης σε δημοσιονομικό επίπεδο εξαρτάται από τη θέσπιση, πριν από κάθε πράξη, κατάλληλων οικονομικών εγγυήσεων προσαρμοσμένων στους κινδύνους.

Στόχος

- Προσαρμογή του χαρακτήρα και των τρόπων της σύστασης εγγύησης στους κινδύνους και την ιδιαίτερη κατάσταση εκάστης επιχείρησης.

Ενέργειες

- Εφαρμογή μιας εγγύησης που παρέχει τη μέγιστη οικονομική προστασία (ατομική και πλήρη, περιλαμβανομένης της υπό μορφή τίτλων κατ' αποκοπήν εγγύησης μέχρι κάλυψης των διακυβευόμενων ποσών) για τις «τυποποιημένες» πράξεις που πραγματοποιούνται εκτός άδειας πρόσβασης.

- Παροχή στις επιχειρήσεις που πληρούν ορισμένα κριτήρια πρόσβασης απλουστευμένων τύπων εγγύησης (συνολικής, κατ' αποκοπήν) βάσει ποσού που καθορίζεται ανάλογα με τους πιθανούς κινδύνους της πράξης και τα ληφθέντα μέτρα ασφάλειας.

- Εκπόνηση μελέτης για τον καθορισμό του βαθμού στον οποίο ένα σύστημα ασφάλισης δασμών και φόρων μπορεί να υποκατασταθεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, από την εις ολόκληρον εγγύηση τρίτου.

Χρονοδιάγραμμα

- Κανονιστικές προτάσεις: Ιούλιος 1997.

- Λειτουργικά μέσα και μέτρα: κατά τη διάρκεια του 1998.

- Μελέτη για την ασφάλιση: διαγωνισμός που θα προκηρυχθεί το Μάιο του 1998.

Πόροι

- Αξιοποίηση του προϋπολογισμού «Τελωνείο 2000» για λειτουργικές ενέργειες και μελέτη.

Αντίστοιχες συστάσεις της εξεταστικής επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου: αριθ. 10 και 24

4.4.2. ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΟΦΕΙΛΕΤΩΝ ΠΟΥ ΕΞΑΣΦΑΛΙΖΟΥΝ ΤΗ ΔΙΚΑΙΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ

Στο άλλο άκρο της αλυσίδας των διατυπώσεων και ελέγχων που συνιστούν την πράξη διαμετακόμισης, η εξασφάλιση της ορθής δημοσιονομικής διαχείρισης συνεπάγεται επίσης ότι οι αρμόδιες αρχές πρέπει να είναι σε θέση να προβαίνουν ταχέως και με αποτελεσματικότητα στην είσπραξη των διακυβευόμενων ποσών από τους οφειλέτες αυτών των ποσών. Όσον αφορά την οφειλή, αυτό συνεπάγεται την κατά προτεραιότητα προσφυγή απευθείας κατά των προσώπων που ευθύνονται για τη γένεσή της, με επιφύλαξη του δικαιώματος είσπραξης των οφειλών από τον κύριο υπόχρεο και τον εγγυητή αυτού σε περίπτωση που υφίστανται δυσχέρειες ως προς την είσπραξη από τους άλλους ενδεχόμενους οφειλέτες.

Στόχος

- Διαλεύκανση των καταστάσεων γένεσης της τελωνειακής και φορολογικής οφειλής υπό καθεστώς διαμετακόμισης και του καθεστώτος των αντίστοιχων οφειλετών.

Ενέργειες

- Σαφής αναφορά στη νομοθεσία ότι σε περίπτωση υπεξαίρεσης ή παράτυπης εισαγωγής από τρίτο, η ευθύνη της πληρωμής των οφειλών που ενδέχεται να γεννηθούν στο πλαίσιο μιας πράξης διαμετακόμισης βαρύνει μόνο τον κύριο υπόχρεο, ο οποίος με την ιδιότητά του ως δικαιούχου του τελωνειακού καθεστώτος διαμετακόμισης, υποχρεούται να φροντίζει για την καλή διεξαγωγή των πράξεων και να αναλαμβάνει πλήρως τις ευθύνες του οφειλέτη των εν λόγω οφειλών σε περίπτωση μη εκτέλεσης των υποχρεώσεων που συνεπάγεται η χρησιμοποίηση του εν λόγω καθεστώτος (βλέπε σημείο 4.2.3).

- Σαφής αναφορά στη νομοθεσία ότι σε περίπτωση υπεξαίρεσης εμπορευμάτων από την τελωνειακή επιτήρηση στο πλαίσιο μιας πράξης διαμετακόμισης, οι οφειλέτες είναι κατά προτεραιότητα ο διαπράττων την υπεξαίρεση, ο συνεργός του, ο αποδέκτης των υπεξαιρεθέντων εμπορευμάτων (περιλαμβανομένου, κατά περίπτωση, του μεταφορέα), και λήψη μέτρων εναντίον τους πριν από κάθε δράση έναντι του κύριου υπόχρεου.

- Δεδομένου ότι ισχύει η οικονομική ευθύνη του κυρίου υποχρέου, σε περίπτωση που οι αναληφθείσες ενέργειες κατά των άλλων οφειλετών δεν επέτρεψαν να εισπραχθούν στο σύνολό τους οι σχετικές οφειλές, πρέπει να απευθύνεται σ' αυτόν σχετική κοινοποίηση και να βεβαιώνεται η οφειλή την οποία πρέπει να αναλάβει βάσει της εις ολόκληρον ευθύνης του εντός μέγιστης προθεσμίας δώδεκα μηνών, ώστε να μην ελευθερωθεί πρόωρα η εγγύηση και υπό την προϋπόθεση ότι θα ληφθούν συντηρητικά μέτρα (βλέπε σημείο 4.4.3) και να προβλεφθεί η αναστολή της πληρωμής μέχρι το πέρας των ενεργειών κατά των άλλων οφειλετών. Πρέπει επίσης να προβλεφθεί η δυνατότητα να επιστραφεί στο κύριο υπόχρεο ποσό εφόσον υπάρξει μερική ή ολική είσπραξη της οφειλής από άλλον αλληλέγγυο οφειλέτη.

- Καθορισμός στη νομοθεσία ως οφειλετών του υπεύθυνου της παράτυπης εισαγωγής των εμπορευμάτων μετά από πράξη διαμετακόμισης (εφόσον ο κύριος υπόχρεος έχει απαλλαγεί από τις υποχρεώσεις του), του συνεργού ή του αποδέκτη (περιλαμβανομένου, κατά περίπτωση, του παραλήπτη των εμπορευμάτων).

Χρονοδιάγραμμα

- Πρόταση: Ιούλιος 1997.

Αντίστοιχη σύσταση της εξεταστικής επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου: αριθ. 23

4.4.3. Ο ΕΞΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΕΙΣΠΡΑΞΗΣ ΤΩΝ ΟΦΕΙΛΩΝ

Αυτός απαιτεί επίσης αναδιοργάνωση των διαδικασιών είσπραξης κατά τρόπον ώστε να εξαλειφθούν οι δυσλειτουργίες και οι καθυστερήσεις που ενδέχεται να προκύψουν από τον κατακερματισμό των διοικήσεων και την ποικιλία των φορολογικών εδαφικοτήτων.

Στόχος

- Σαφής καθορισμός του τόπου γένεσης της οφειλής καθώς και της αρμόδιας εθνικής αρχής για την είσπραξη.

Ενέργειες

- Εδραίωση μιας ενιαίας αρχής υπεύθυνης για το συντονισμό των διαδικασιών είσπραξης για μια καθορισμένη πράξη διαμετακόμισης που έχει επιφέρει τη γένεση οφειλής: το τελωνείο εγγύησης, ανεξαρτήτως της γενεσιουργού αιτίας, του τόπου γένεσης της οφειλής και της δικαιούχου τελικά χώρας των απαιτήσεων (βλέπε σημείο 4.2.1).

- Εκχώρηση αρμοδιότητας στο τελωνείο εγγύησης ώστε, μετά από εξέταση της περίπτωσης βάσει πληροφοριών που κοινοποιήθηκαν από τις διάφορες ενδιαφερόμενες αρχές, να προτείνει ένα σχήμα επεξεργασίας του φακέλου (σειρά των εναγόμενων οφειλετών, από ποιά αρχή, εντός ποιας προθεσμίας) και να λαμβάνει επίσης τα αναγκαία συντηρητικά μέτρα έναντι του κυρίου υπόχρεου και του εγγυητή και ιδίως την αποστολή εντός δωδεκάμηνης προθεσμίας δελτίου είσπραξης στον κύριο υπόχρεο, χωρίς να θίγεται η πραγματική είσπραξη.

- Να καθοριστεί ότι σε περίπτωση έλλειψης συμφωνίας για το σχήμα επεξεργασίας εντός της ίδιας προθεσμίας, τόσο η τελωνειακή όσο και η τελωνειακή και φορολογική οφειλή θεωρείται ότι έχει γεννηθεί στη χώρα αναχώρησης που προβαίνει τότε αμέσως στην είσπραξη.

- Δημιουργία διασύνδεσης μεταξύ των τελωνείων εγγύησης προκειμένου να διευκολύνεται η επεξεργασία των φακέλων.

- Βελτίωση της κοινοτικής οδηγίας και του παραρτήματος της σύμβασης κοινής διαμετακόμισης για την αμοιβαία συνδρομή όσον αφορά την είσπραξη των απαιτήσεων.

Χρονοδιάγραμμα

- Κανονιστικές τροποποιήσεις: προτάσεις Ιούλιος 1997

4.5. Η ορθή και ομοιόμορφη εφαρμογή των κανόνων διαμετακόμισης

4.5.1. ΤΟ ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΔΙΑΜΕΤΑΚΟΜΙΣΗΣ

Ανεξάρτητα από τον έλεγχο της εφαρμογής που αναφέρεται στο σημείο 2.4, αυτός ο στόχος μπορεί ιδίως να επιτευχθεί αν παρασχεθεί στους τελωνειακούς υπαλλήλους ένα πρακτικό εγχειρίδιο το οποίο θα χρησιμεύσει ως κοινό έγγραφο αναφοράς για ό,τι αφορά την εφαρμογή των κανόνων διαμετακόμισης και τον αγώνα κατά της απάτης στο πλαίσιο διαμετακόμισης.

Στόχοι

- Ορθή και εναρμονισμένη εφαρμογή των ρυθμίσεων για τη διαμετακόμιση από τις επιχειρήσεις και τις τελωνειακές υπηρεσίες.

- Ομοιογενής μεταχείρηση των επιχειρήσεων.

- Διευκόλυνση του έργου των επιχειρήσεων και των τελωνειακών υπαλλήλων.

Ενέργειες

- Επεξεργασία ενός πρακτικού εγχειριδίου οδηγιών και πληροφοριών σχετικά με τη διαμετακόμιση που θα χρησιμοποιούν οι τελωνειακοί υπάλληλοι και, εν μέρει, οι μεταφορείς.

Χρονοδιάγραμμα

- Πρόταση στην επιτροπή τελωνειακών προβλημάτων και στη μικτή επιτροπή τον Ιούνιο/Ιούλιο 1997.

- Πρώτη συνεδρίαση των συντακτών που έχουν οριστεί από κάθε χώρα: Οκτώβριος 1997.

- Έναρξη των εργασιών σύνταξης: Μάιος 1998.

- Διανομή στις υπηρεσίες (για δράση) και στις επιχειρήσεις (για ενημέρωση): εντός του 2000.

Πόροι

- Χρηματοδότηση της έκδοσης: άρθρα 14 και 15 της απόφασης «Τελωνείο 2000»

- Αποσπασμένοι εθνικοί εμπειρογνώμενες: θα παραχωρηθούν από κάθε τελωνειακή διοίκηση

Αντίστοιχη σύσταση της εξεταστικής επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου: αριθ. 1

4.5.2. ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΤΩΝ ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Είναι σκόπιμο να εξασφαλιστεί για τους τελωνειακούς υπαλλήλους κατάλληλη κατάρτιση βασιζόμενη σε κοινή βάση και για τους επιχειρηματίες ενημέρωση που θα τους επιτρέπει να χειρίζονται καλύτερα τις δραστηριότητές τους εμπουτίζοντας το διάλογο τελωνείων - επιχειρήσεων.

Στόχος

- Εξασφάλιση της συνοχής της κατάρτισης των τελωνειακών υπαλλήλων, η οποία θα περιλαμβάνει και τον αγώνα κατά της απάτης, καθώς και της ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των επιχειρήσεων στον τομέα της τελωνειακής διαμετακόμισης.

Ενέργειες

Αφενός, στο πλαίσιο του προγράμματος Matthaeus και της απόφασης «Τελωνείο 2000»:

- Θεματικά σεμινάρια για τους τελωνειακούς υπαλλήλους (ενέργειες κατάρτισης που επιτρέπουν επίσης τις προσωπικές επαφές και τη δημιουργία σχέσεων που ευνοούν τη διεθνική συνεργασία)

- Ανταλλαγές υπαλλήλων, ειδικότερα ανταλλαγές επιτόπιων ανταποκριτών «διαμετακόμισης»

- Δημιουργία ενός πυρήνα «κατάρτισης» δυνάμενου να χρησιμοποιηθεί στις εθνικές τελωνειακές σχολές, καθώς και σε τοπικό επίπεδο

- Θεματικά ενημερωτικά σεμινάρια για τις επιχειρήσεις.

- Μελέτη της δυνατότητας ίδρυσης σε κοινοτικό και ευρωπαϊκό επίπεδο ενός κοινού κύκλου συνεχούς κατάρτισης που να περιλαμβάνει την τελωνειακή διαμετακόμιση.

Αφετέρου:

- Δημιουργία μιας «ομάδας επαφών τελωνείων-επιχειρήσεων για τη διαμετακόμιση» που θα συγκεντρώνει αρμόδιες αρχές και επιχειρήσεις σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο από τις 23 ενδιαφερόμενες χώρες

- Ενδεχόμενη παροχή τεχνικής βοήθειας, ειδικότερα για τις συνδεδεμένες χώρες

- Διοργάνωση διασκέψεων τελωνείων/επιχειρήσεων σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο.

Χρονοδιάγραμμα

- Σεμινάρια Matthaeus/«Τελωνείο 2000» προγραμματισμένα για το 1998.

- Επεξεργασία του συστήματος κατάρτισης το 1988.

- Μελέτη για την ίδρυση κύκλου συνεχούς κατάρτης.

- Πρώτη ετήσια συνεδρίαση της «ομάδας επαφών τελωνείων-επιχειρήσεων για τη διαμετακόμιση» 1998

- Θεματικά σεμινάρια για επιχειρήσεις: δεύτερο εξάμηνο του 1998.

- Συνδιάσκεψη τελωνείων/επιχειρήσεων το 2000.

Πόροι

- Χρηματοδότηση από το πρόγραμμα Matthaeus και τα άρθρα 14 και 15 της απόφασης «Τελωνείο 2000».

Αντίστοιχη σύσταση της εξεταστικής επιτροπής που Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου: αριθ. 4

4.6. Αποτελεσματική παρακολούθηση και συνεχής αξιολόγηση των συστημάτων διαμετακόμισης και της μεταρρύθμισής τους

Οι τελωνειακές διοικήσεις και οι επιχειρήσεις καλούνται, στα ενδεδειγμένα επίπεδα και δομές, να αναλάβουν από κοινού με την Επιτροπή την υποχρέωση να εξασφαλίζουν αυτή την παρακολούθηση και να προβαίνουν στην τακτική αξιολόγηση της μεταρρύθμισης της διαμετακόμισης και της ορθής εφαρμογής των συστημάτων διαμετακόμισης.

Το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, εξάλλου, οφείλουν να διαδραματίσουν ρόλο πρωταρχικής σημασίας προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι η μεταρρύθμιση της διαμετακόμισης, και ειδικότερα η μηχανοργάνωση των διαδικασιών, θα πραγματοποιηθεί με ορθό τρόπο και σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που ανταποκρίνεται στον επείγοντα χαρακτήρα της κατάστασης.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο έχει ήδη δηλώσει κατά τη διάσκεψη «Eurotransit 97» ότι το 1998 θα διεξαγάγει έρευνα για την τελωνειακή διαμετακόμιση.

Στόχοι

- Παροχή στους υπεύθυνους διαχείρισης και τις πολιτικές εποπτεύουσες αρχές της δυνατότητας να παρακολουθούν την εξέλιξη της εφαρμογής της μεταρρύθμισης.

- Ικανότητα επίλυσης των προβλημάτων που ενδεχομένως θα παρουσιαστούν κατά την εφαρμογή.

- Διασφάλιση εναρμονισμένης εφαρμογής σε όλες τις ενδιαφερόμενες χώρες.

- Ικανότητα επαναπροσανατολισμού των ενεργειών και των πόρων εφόσον υπάρχει ανάγκη.

Ενέργειες

- Κατάρτιση σε εθνικό επίπεδο ενός χρονοδιαγράμματος εφαρμογής των μέτρων, συνοδευόμενου από την υπόδειξη των χορηγητέων μέσων, εντός ενός συντονισμένου κοινοτικού και ευρωπαϊκού πλαισίου:

- εξασφάλιση τακτικής παρακολούθησης της τήρησης των εθνικών προγραμμάτων δράσης,

- καθορισμός των κριτηρίων αξιολόγησης της εφαρμογής της μεταρρύθμισης,

- συνεκτίμηση της εφαρμογής των μέτρων σε εθνικό επίπεδο, των δυσχερειών που αντιμετωπίζονται και των επαναπροσανατολισμών που αποδεικνύονται χρήσιμοι για την επίτευξη των στόχων της μεταρρύθμισης.

- Εκπόνηση γενικής έκθεσης για την πορεία της μεταρρύθμισης σε κοινοτικό και ευρωπαϊκό επίπεδο:

- Αξιολόγηση των επιπτώσεων των μέτρων και των συνεπειών τους για την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια των καθεστώτων,

- Ενημέρωση του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την εξέλιξη της εφαρμογής της μεταρρύθμισης.

Χρονοδιάγραμμα

- Εθνικά προγράμματα δράσης: από το πρώτο τρίμηνο του 1998.

- Συνολική έκθεση υποβληθείσα από την Επιτροπή: μέσα 1998 (Προεδρία Ηνωμένου Βασιλείου).

- Αξιολόγηση: ετήσια.

Αντίστοιχες συστάσεις της εξεταστικής επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου: αριθ. 37 και 38

Προσάρτημα

ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΠΟΥ ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ

Οι εκτιμήσεις αυτές αφορούν τις συνολικές ανάγκες σε μόνιμο προσωπικό και σε αποσπασμένους εθνικούς εμπειρογνώμενες που αντιστοιχούν στο σύνολο των ενεργειών που προβλέπονται στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης. Αυτές είναι σκόπιμο να καλυφθούν με νέο προσωπικό ή με εσωτερική ανακατανομή προσωπικού και με τη συνδρομή των τρίτων χωρών που συμμετέχουν στη μεταρρύθμιση της διαμετακόμισης και στο πρόγραμμα μηχανοργάνωσης.

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

(1) COM(96) 477 τελικό.

(2) ΝΜΣΔ: νέο μηχανογραφημένο σύστημα διαμετακόμισης.

(3) Στο πλαίσιο του νέου συστήματος εγγυήσεων για το TIR, η Επιτροπή άρχισε την εκπόνηση μελέτης ενόψει της δημιουργίας ενιαίου κοινοτικού εγγυοδοτικού οργανισμού.

(4) Συγκριτική ανάλυση των εκθέσεων των κρατών μελών για τα λαμβανόμενα σε εθνικό επίπεδο μέτρα, ώστε να καταπολεμηθεί η κατασπατάληση και η υπεξαίρεση των κοινοτικών μέσων.