EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 269/1

Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 248, παράγραφοι 1 και 4 της συνθήκης ΕΚ και των άρθρων 129 και 143 του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 2002, για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, όπως τροποποιήθηκε τελευταία με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1525/2007 του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2007, καθώς και των άρθρων 139 και 156 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 215/2008 του Συμβουλίου, της 18ης Φεβρουαρίου 2008, για τον δημοσιονομικό κανονισμό που εφαρμόζεται στο 10ο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης,

το Ελεγκτικό Συνέδριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, κατά τη συνεδρίασή του της 24ης Σεπτεμβρίου 2009, ενέκρινε τις

ΕΤΗΣΙΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ

για το οικονομικό έτος 2008

Οι εκθέσεις, συνoδευόμενες από τις απαντήσεις των οργάνων στις παρατηρήσεις τoυ Συνεδρίoυ, διαβιβάστηκαν στις αρμόδιες για την απαλλαγή αρχές και στα λοιπά όργανα.

Τα Μέλη του Ελεγκτικού Συνεδρίου είναι:

Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA (Πρόεδρος), Hubert WEBER, Maarten B. ENGWIRDA, Máire GEOGHEGAN-QUINN, David BOSTOCK, Morten Louis LEVYSOHN, Ιωάννης ΣΑΡΜΑΣ, Július MOLNÁR, Vojko Anton ANTONČIČ, Gejza HALÁSZ, Jacek UCZKIEWICZ, Josef BONNICI, Irena PETRUŠKEVIČIENĖ, Igors LUDBORŽS, Jan KINŠT, Kersti KALJULAID, Κίκης ΚΑΖΑΜΙΑΣ, Massimo VARI, Juan RAMALLO MASSANET, Olavi ALA-NISSILÄ, Lars HEIKENSTEN, Karel PINXTEN, Ovidiu ISPIR, Nadejda SANDOLOVΑ, Μichel CRETIN, Harald NOACK, Henri GRETHEN.

ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

2009/C 269/01

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Γενική εισαγωγή

Κεφάλαιο 1 — Δήλωση αξιοπιστίας και στοιχεία προς υποστήριξή της

Κεφάλαιο 2 — Σύστημα εσωτερικού ελέγχου της Επιτροπής

Κεφάλαιο 3 — Διαχείριση του προϋπολογισμού

Κεφάλαιο 4 — Έσοδα

Κεφάλαιο 5 — Γεωργία και φυσικοί πόροι

Κεφάλαιο 6 — Συνοχή

Κεφάλαιο 7 — Έρευνα, ενέργεια και μεταφορές

Κεφάλαιο 8 — Εξωτερική βοήθεια, ανάπτυξη και διεύρυνση

Κεφάλαιο 9 — Εκπαίδευση και ιδιότητα του πολίτη

Κεφάλαιο 10 — Οικονομικές και χρηματοδοτικές υποθέσεις

Κεφάλαιο 11 — Δαπάνες διοικητικής λειτουργίας και λοιπές δαπάνες

Παράρτημα I — Δημοσιονομικές πληροφορίες σχετικά με τον γενικό προϋπολογισμό

Παράρτημα II — Πίνακας ειδικών εκθέσεων που εγκρίθηκαν από το Ελεγκτικό Συνέδριο μετά την τελευταία ετήσια έκθεση

ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 0.1. Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο είναι το θεσμικό όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης το οποίο ιδρύθηκε με τη συνθήκη, προκειμένου να διενεργεί τον έλεγχο των οικονομικών της ΕΕ. Ως εξωτερικός ελεγκτής της, συμβάλλει στη βελτίωση της δημοσιονομικής διαχείρισής της και ενεργεί ως ο ανεξάρτητος θεματοφύλακας των οικονομικών συμφερόντων των πολιτών της. Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το Συνέδριο παρέχονται στην ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων του η οποία, μαζί με τις ειδικές εκθέσεις του επί συγκεκριμένων θεμάτων και τις γνώμες του επί νέας ή τροποποιούμενης νομοθεσίας, διατίθεται στον ιστότοπο του Συνεδρίου www.eca.europa.eu 0.2. Το παρόν έγγραφο αφορά το οικονομικό έτος 2008 και περιλαμβάνει την 32η ετήσια έκθεση του Συνεδρίου σχετικά με την εκτέλεση του γενικού προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι απαντήσεις της Επιτροπής ή, κατά περίπτωση, των λοιπών θεσμικών οργάνων και οργανισμών της ΕΕ παρουσιάζονται μαζί με την έκθεση. Τα Ευρωπαϊκά Ταμεία Ανάπτυξης αποτελούν αντικείμενο ξεχωριστής ετήσιας έκθεσης. 0.3. Ο γενικός προϋπολογισμός της ΕΕ εγκρίνεται ετησίως από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η ετήσια έκθεση του Συνεδρίου αποτελεί τη βάση της διαδικασίας χορήγησης απαλλαγής με την οποία ολοκληρώνεται η ετήσια διαδικασία του προϋπολογισμού. Κεντρική θέση στην παρούσα έκθεση κατέχει η δήλωση του Συνεδρίου σχετικά με την αξιοπιστία των ετήσιων λογαριασμών των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων καθώς και σχετικά με τη νομιμότητα και την κανονικότητα των υποκειμένων σε αυτούς πράξεων. 0.4. Στο τμήμα του προϋπολογισμού που αφορά την Επιτροπή, οι δαπάνες κατανέμονται σε 23 τίτλους οι οποίοι αναφέρονται στους διάφορους τομείς πολιτικής. Οι τομείς πολιτικής συνιστούν τον τρόπο με τον οποίο προγραμματίζονται και καταγράφονται οι δραστηριότητες της Ένωσης. Οι υπεύθυνοι κάθε τομέα είναι υπόλογοι για τη διαχείριση που ασκούν σχετικά με τα κεφάλαια που δαπανώνται. Οι δαπάνες της ΕΕ προγραμματίζονται σε επταετείς κύκλους (δημοσιονομικά πλαίσια) και κατατάσσονται σε έξι διαφορετικούς τομείς δημοσιονομικών προοπτικών. Οι τομείς πολιτικής αντιστοιχούν συνήθως σε έναν τέτοιο τομέα δημοσιονομικών προοπτικών, ορισμένοι ωστόσο συνδέονται με περισσότερους. Η έκθεση του Συνεδρίου διαρθρώνεται γύρω από ομάδες τομέων πολιτικής, όπως αυτές εμφανίζονται στον πίνακα 1.2 (23 τίτλοι για τις δαπάνες, 1 τίτλος για τα έσοδα και 9 τμήματα για τις διοικητικές δαπάνες). Οι ομάδες αυτές αντιστοιχούν σε μεγάλο βαθμό, αλλά όχι εντελώς, στους τομείς του δημοσιονομικού πλαισίου 2007-2013. 0.5. Το κεφάλαιο 1 της έκθεσης περιλαμβάνει τη δήλωση αξιοπιστίας καθώς και τα πληροφοριακά στοιχεία προς υποστήριξή της. Το κεφάλαιο 2 πραγματεύεται το σύστημα εσωτερικού ελέγχου της Επιτροπής, ενώ το κεφάλαιο 3 καλύπτει τη διαχείριση του προϋπολογισμού του 2008 εκ μέρους της Επιτροπής. Στα υπόλοιπα κεφάλαια, 4 έως 11, παρατίθενται λεπτομερώς οι διαπιστώσεις του ελέγχου υπό τη μορφή ειδικών εκτιμήσεων σχετικά με τα κοινοτικά έσοδα και τους διάφορους τομείς δαπανών. 0.6. Οι ειδικές εκτιμήσεις βασίζονται κυρίως, αφενός, στα αποτελέσματα των δοκιμαστικών ελέγχων της κανονικότητας των πράξεων τους οποίους διενεργεί το Συνέδριο και, αφετέρου, στην αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των κύριων συστημάτων εποπτείας και ελέγχου που διέπουν τα σχετικά έσοδα και δαπάνες. Τα συμπεράσματα αυτών των εργασιών αποτελούν τη βάση της δήλωσης αξιοπιστίας.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Δήλωση αξιοπιστίας και στοιχεία προς υποστήριξή της ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Δήλωση αξιοπιστίας του Συνεδρίου προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο Γνώμη για την αξιοπιστία των λογαριασμών Γνώμη για τη νομιμότητα και την κανονικότητα των πράξεων στις οποίες βασίζονται οι λογαριασμοί Πληροφοριακά στοιχεία προς υποστήριξη της δήλωσης αξιοπιστίας Εισαγωγή Αξιοπιστία των λογαριασμών Γενικό πλαίσιο Εμβέλεια και τρόπος προσέγγισης του ελέγχου Μέτρα που ελήφθησαν για την ενίσχυση του λογιστικού συστήματος σε δεδουλευμένη βάση Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις στις 31 Δεκεμβρίου 2008 Λοιπά θέματα Συμπέρασμα Κανονικότητα των υποκειμένων στους λογαριασμούς πράξεων Δομή των ειδικών εκτιμήσεων στο πλαίσιο της DAS Επεξηγηματικά στοιχεία όσον αφορά τον τρόπο προσέγγισης της DAS και τα σχετικά αποτελέσματα Γενική επισκόπηση των αποτελεσμάτων του ελέγχου για το 2008 Τρόποι αντιμετώπισης των αδυναμιών ΔΗΛΩΣΗ ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ I. Δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 248 της συνθήκης, το Συνέδριο εξέτασε α) τους «ετήσιους λογαριασμούς των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων» οι οποίοι περιλαμβάνουν τις «ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις» (1) και τις «ενοποιημένες εκθέσεις σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού» (2) για το οικονομικό έτος που έκλεισε στις 31 Δεκεμβρίου 2008 και β) τη νομιμότητα και κανονικότητα των υποκειμένων στους εν λόγω λογαριασμούς πράξεων. Ευθύνη της διοίκησης II. Σύμφωνα με τα άρθρα 268 έως 280 της συνθήκης και το δημοσιονομικό κανονισμό, η διοίκηση ( 3 ) είναι υπεύθυνη για την κατάρτιση και την ορθή παρουσίαση των «ετήσιων λογαριασμών των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων», καθώς και για τη νομιμότητα και κανονικότητα των πράξεων στις οποίες αυτοί βασίζονται: α) Η διοίκηση ευθύνεται, σε ό,τι αφορά τους «ετήσιους λογαριασμούς των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων»: για το σχεδιασμό, την εκτέλεση και τη διατήρηση του εσωτερικού ελέγχου ως προς την κατάρτιση και την ορθή παρουσίαση οικονομικών καταστάσεων που να μην περιλαμβάνουν ουσιώδεις ανακρίβειες, είτε λόγω απάτης είτε λόγω σφάλματος, για την επιλογή και την εφαρμογή των ενδεδειγμένων πολιτικών στον τομέα της λογιστικής βάσει των λογιστικών κανόνων που θεσπίζει ο υπόλογος της Επιτροπής (4) και για τη διατύπωση λογιστικών εκτιμήσεων, εύλογων υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις. Σύμφωνα με το άρθρο 129 του δημοσιονομικού κανονισμού, η Επιτροπή εγκρίνει τους «ετήσιους λογαριασμούς των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων» μετά την ενοποίησή τους από τον υπόλογο της Επιτροπής, βάσει των στοιχείων που διαβιβάζουν τα άλλα θεσμικά όργανα (5) και οργανισμοί (6) και τη σύνταξη σημείωσης, η οποία συνοδεύει τους ενοποιημένους λογαριασμούς, στην οποία δηλώνεται, μεταξύ άλλων, ότι ο υπόλογος έχει αποκομίσει εύλογη βεβαιότητα ότι οι εν λόγω λογαριασμοί απεικονίζουν πιστά και ακριβοδίκαια την οικονομική κατάσταση των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ως προς όλες τις ουσιώδεις πλευρές. β) Ο τρόπος με τον οποίο η διοίκηση ασκεί τις αρμοδιότητές της όσον αφορά τη νομιμότητα και κανονικότητα των υποκειμένων πράξεων, εξαρτάται από τη μέθοδο εκτέλεσης του προϋπολογισμού. Στην περίπτωση της άμεσης κεντρικής διαχείρισης, τα καθήκοντα εκτέλεσης ασκούνται από τις υπηρεσίες της Επιτροπής. Στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης, η αρμοδιότητα εκτέλεσης των καθηκόντων μεταβιβάζεται στα κράτη μέλη, στο πλαίσιο της αποκεντρωμένης διαχείρισης σε τρίτες χώρες και στο πλαίσιο της έμμεσης κεντρικής διαχείρισης, σε άλλους οργανισμούς. Στην περίπτωση της από κοινού διαχείρισης, η Επιτροπή και οι διεθνείς οργανισμοί επιμερίζονται τα καθήκοντα εκτέλεσης (άρθρα 53 έως 57 του δημοσιονομικού κανονισμού). Τα καθήκοντα εκτέλεσης πρέπει να συνάδουν με την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, και, ως εκ τούτου, απαιτούν σχεδιασμό, εκτέλεση και διατήρηση αποδοτικού και αποτελεσματικού εσωτερικού ελέγχου, καθώς και κατάλληλη εποπτεία και τη λήψη των ενδεδειγμένων μέτρων για την πρόληψη παρατυπιών και απάτης και, εάν είναι αναγκαίο, νομικές διαδικασίες για την ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ή πλημμελώς χρησιμοποιηθέντων κονδυλίων. Ανεξαρτήτως της εφαρμοζόμενης μεθόδου εκτέλεσης του προϋπολογισμού, η Επιτροπή φέρει την τελική ευθύνη για τη νομιμότητα και κανονικότητα των υποκειμένων πράξεων των λογαριασμών των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (άρθρο 274 της συνθήκης). Ευθύνη του ελεγκτή III. Το Συνέδριο, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του, προβαίνει σε δήλωση αξιοπιστίας προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, σχετικά με την αξιοπιστία των λογαριασμών και τη νομιμότητα και κανονικότητα των υποκειμένων πράξεων, βάσει του ελέγχου του. Το Συνέδριο διενήργησε τον έλεγχό του σύμφωνα με τα διεθνή ελεγκτικά πρότυπα και τους κώδικες δεοντολογίας IFAC και INTOSAI, στο μέτρο που αυτά εφαρμόζονται στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Τα εν λόγω πρότυπα προβλέπουν ότι το Συνέδριο σχεδιάζει και διενεργεί τον έλεγχο προκειμένου να αποκομίσει εύλογη βεβαιότητα σχετικά με το κατά πόσο οι «ετήσιοι λογαριασμοί των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων» δεν περιέχουν ουσιώδεις ανακρίβειες και κατά πόσο οι πράξεις στις οποίες βασίζονται είναι νόμιμες και κανονικές. IV. Ένας έλεγχος περιλαμβάνει την εφαρμογή διαδικασιών προκειμένου να συγκεντρώνονται αποδεικτικά στοιχεία ελέγχου για τα ποσά και τις γνωστοποιήσεις που περιλαμβάνουν οι ενοποιημένοι λογαριασμοί, καθώς και για τη νομιμότητα και κανονικότητα των πράξεων στις οποίες βασίζονται. Η επιλογή των διαδικασιών εξαρτάται από την κρίση του ελεγκτή, συμπεριλαμβανομένης της εκτίμησης των κινδύνων ουσιωδών ανακριβειών στους ενοποιημένους λογαριασμούς και της σημαντικής μη συμμόρφωσης των υποκειμένων πράξεων με ό,τι ορίζει το νομικό πλαίσιο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εξαιτίας είτε απάτης είτε σφάλματος. Κατά την εκτίμηση των εν λόγω κινδύνων, ο ελεγκτής εξετάζει τον εσωτερικό έλεγχο που αφορά την κατάρτιση και την ορθή παρουσίαση των ενοποιημένων λογαριασμών, καθώς και τα συστήματα εποπτείας και ελέγχου που εφαρμόζονται για τη διασφάλιση της νομιμότητας και κανονικότητας των υποκειμένων πράξεων, ούτως ώστε να σχεδιάζονται οι κατάλληλες με τις περιστάσεις διαδικασίες ελέγχου. Επίσης, ο έλεγχος περιλαμβάνει αξιολόγηση της καταλληλότητας των ακολουθούμενων λογιστικών πολιτικών και της ευλογοφάνειας των λογιστικών εκτιμήσεων, καθώς και αξιολόγηση της συνολικής παρουσίασης των ενοποιημένων λογαριασμών και των ετήσιων εκθέσεων δραστηριότητας. V. Όσον αφορά τα «έσοδα», αφετηρία του ελέγχου του Συνεδρίου σχετικά με τους ιδίους πόρους οι οποίοι βασίζονται στον φόρο προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) και στο ακαθάριστο εθνικό εισόδημα (ΑΕΕ), αποτελεί η παραλαβή από την Επιτροπή των μακροοικονομικών μεγεθών που καταρτίζουν τα κράτη μέλη και, στη συνέχεια, το Συνέδριο αξιολογεί τα συστήματα που εφαρμόζει η Επιτροπή για την επεξεργασία των δεδομένων, μέχρι την ενσωμάτωσή τους στους οριστικούς λογαριασμούς και την είσπραξη των εισφορών των κρατών μελών. Όσον αφορά τους παραδοσιακούς ίδιους πόρους, το Συνέδριο εξετάζει τους λογαριασμούς των τελωνειακών αρχών και αναλύει τη ροή των δασμών που τελούν υπό τελωνειακή επιτήρηση, μέχρις ότου τα ποσά καταχωριστούν στους οριστικούς λογαριασμούς και εισπραχθούν από την Επιτροπή. VI. Το Συνέδριο θεωρεί ότι τα αποδεικτικά στοιχεία που αποκόμισε από τον έλεγχο είναι επαρκή και κατάλληλα ώστε να αποτελέσουν τη βάση προκειμένου αυτό να διατυπώσει τη δήλωση αξιοπιστίας. Γνώμη για την αξιοπιστία των λογαριασμών VII. Κατά τη γνώμη του Συνεδρίου οι «ετήσιοι λογαριασμοί των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων» παρουσιάζουν πιστά, ως προς όλες τις ουσιώδεις πλευρές, την οικονομική κατάσταση των Κοινοτήτων στις 31 Δεκεμβρίου 2008, καθώς και τα αποτελέσματα των πράξεών τους και τις ταμειακές ροές για το έτος που έκλεισε την ημερομηνία αυτή, σύμφωνα με τις διατάξεις του δημοσιονομικού κανονισμού, καθώς και με τους λογιστικούς κανόνες που θέσπισε ο υπόλογος της Επιτροπής. VIII. Χωρίς να θέτει υπό αμφισβήτηση τη γνώμη που διατυπώνεται στο σημείο VII, το Συνέδριο επισημαίνει ότι οι αδυναμίες στα λογιστικά συστήματα, οι οποίες οφείλονται εν μέρει στο πολύπλοκο νομικό και δημοσιονομικό πλαίσιο, εξακολουθούν να διακυβεύουν την ποιότητα των οικονομικών πληροφοριακών στοιχείων ορισμένων γενικών διευθύνσεων της Επιτροπής (ιδίως σε ό,τι αφορά την προχρηματοδότηση, το διαχωρισμό των σχετικών οικονομικών ετών και τις δηλώσεις τιμολογίων/δαπανών) καθώς και εκείνων που αφορούν τα πάγια στοιχεία του ευρωπαϊκού δορυφορικού προγράμματος Galileo. Γνώμη για τη νομιμότητα και κανονικότητα των πράξεων στις οποίες βασίζονται οι λογαριασμοί IX. Κατά τη γνώμη του Συνεδρίου, τα «έσοδα», οι «αναλήψεις υποχρεώσεων» για όλες τις ομάδες πολιτικής και οι πληρωμές στις οποίες βασίζονται οι λογαριασμοί του οικονομικού έτους που έκλεισε στις 31 Δεκεμβρίου 2008 για τις ομάδες πολιτικής «Εκπαίδευση και ιδιότητα του πολίτη» και «Διοικητικές και λοιπές δαπάνες» είναι, ως προς όλες τις ουσιώδεις πλευρές, νόμιμα και κανονικά. X. Κατά τη γνώμη του Συνεδρίου, α) οι πληρωμές στις οποίες βασίζονται οι λογαριασμοί του οικονομικού έτους που έκλεισε στις 31 Δεκεμβρίου 2008 για την ομάδα πολιτικής «Γεωργία και φυσικοί πόροι», εκτός από την αγροτική ανάπτυξη, είναι ως προς όλες τις ουσιώδεις πλευρές νόμιμες και κανονικές. Για τη συγκεκριμένη ομάδα πολιτικής, το ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου (ΟΣΔΕ) εξακολουθεί, κατά γενικό κανόνα, να είναι αποτελεσματικό. Σε ορισμένους τομείς είναι αναγκαίο να θεραπευθούν ανεπάρκειες, ιδίως στον τομέα της αγροτικής ανάπτυξης, προκειμένου να περιοριστεί ο κίνδυνος παράτυπων δαπανών και β) οι πληρωμές στις οποίες βασίζονται οι λογαριασμοί του οικονομικού έτους που έκλεισε στις 31 Δεκεμβρίου 2008 για την ομάδα πολιτικής «Οικονομικές και χρηματοδοτικές υποθέσεις», εκτός από τις δαπάνες στην ομάδα αυτή πολιτικής για το έκτο πρόγραμμα-πλαίσιο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (6ο ΠΠ), είναι, ως προς όλες τις ουσιώδεις πλευρές, νόμιμες και κανονικές. Σχετικά με την ομάδα αυτή πολιτικής, τα συστήματα εποπτείας και ελέγχου στον τομέα πολιτικής «Επιχειρήσεις», ιδίως λόγω αδυναμιών που αφορούν το 6ο ΠΠ, είναι εν μέρει αποτελεσματικά όσον αφορά την αποτροπή ή τον εντοπισμό και τη διόρθωση σφαλμάτων. XI. Κατά τη γνώμη του Συνεδρίου, οι πληρωμές στις οποίες βασίζονται οι λογαριασμοί του οικονομικού έτους που έκλεισε στις 31 Δεκεμβρίου 2008 για τις ομάδες πολιτικής «Συνοχή», «Έρευνα, ενέργεια και μεταφορές» και «Εξωτερική βοήθεια, ανάπτυξη και διεύρυνση» πλήττονται σημαντικά από σφάλματα, μολονότι σε διάφορους βαθμούς. Σχετικά με τις προαναφερθείσες ομάδες πολιτικής, εκτός από την ομάδα «Συνοχή», τα συστήματα εποπτείας και ελέγχου είναι εν μέρει αποτελεσματικά όσον αφορά την αποτροπή ή τον εντοπισμό και τη διόρθωση της απόδοσης υπέρογκων ή μη επιλέξιμων δαπανών. Σχετικά με την ομάδα πολιτικής «Συνοχή», τα συστήματα των κρατών μελών για τη διόρθωση των σφαλμάτων που εντοπίστηκαν με τους εθνικούς ελέγχους είναι, στις περισσότερες περιπτώσεις, τουλάχιστον εν μέρει αποτελεσματικά. XII. Το Συνέδριο επαναλαμβάνει ότι οι περίπλοκες ή ασαφείς νομικές υποχρεώσεις (όπως οι κανόνες επιλεξιμότητας) έχουν σημαντικό αντίκτυπο στη νομιμότητα και κανονικότητα των πράξεων στις οποίες βασίζονται οι δαπάνες στους τομείς πολιτικής «Γεωργία και φυσικοί πόροι», ιδίως όσον αφορά την αγροτική ανάπτυξη, «Συνοχή», «Έρευνα, ενέργεια και μεταφορές» και «Οικονομικές και χρηματοδοτικές υποθέσεις», ιδίως όσον αφορά τις δαπάνες στο πλαίσιο του 6ου ΠΠ. XIII. Το Συνέδριο διαπιστώνει, αφενός, ότι σημειώθηκε περαιτέρω πρόοδος σχετικά με τα συστήματα εποπτείας και ελέγχου της Επιτροπής, ιδίως όσον αφορά τον αντίκτυπο των επιφυλάξεων στη διασφάλιση που παρέχουν στις δηλώσεις τους οι γενικοί διευθυντές και, αφετέρου, ότι οι δηλώσεις αυτές εμφανίζουν μεγαλύτερη συνοχή με τις διαπιστώσεις του Συνεδρίου. Ωστόσο, το Συνέδριο παρατηρεί ότι η Επιτροπή δεν είναι ακόμη σε θέση να καταδείξει κατά πόσο τα μέτρα που έλαβε για τη βελτίωση των συστημάτων εποπτείας και ελέγχου είναι αποτελεσματικά ως προς το να μετριάζουν τον κίνδυνο σφαλμάτων στο πλαίσιο των ομάδων πολιτικής και των δραστηριοτήτων που αναφέρονταν στα σημεία Χ και ΧΙ ανωτέρω. 24 Σεπτεμβρίου 2009 Vítor Manuel da Silva Caldeira Πρόεδρος Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο 12, rue Alcide de Gasperi, L-1615 Λουξεμβούργο ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑΣ Εισαγωγή 1.1. Δυνάμει του άρθρου 248 της συνθήκης ΕΚ, το Ελεγκτικό Συνέδριο προβαίνει σε δήλωση αξιοπιστίας προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την αξιοπιστία των λογαριασμών, καθώς και τη νομιμότητα και κανονικότητα των υποκειμένων πράξεων («την DAS»). Επίσης, βάσει της συνθήκης, το Συνέδριο συμπληρώνει τη δήλωση αυτή με ειδικές εκτιμήσεις για κάθε μείζονα τομέα δραστηριότητας της ΕΕ. 1.2. Στόχος των εργασιών σχετικά με την αξιοπιστία των λογαριασμών των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων είναι η συγκέντρωση επαρκών και κατάλληλων αποδεικτικών στοιχείων από τα οποία να συνάγεται ο βαθμός στον οποίο τα έσοδα, οι δαπάνες και τα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού έχουν καταχωριστεί δεόντως, καθώς και εάν οι ετήσιοι λογαριασμοί παρέχουν πιστή και ακριβοδίκαιη εικόνα τόσο της δημοσιονομικής κατάστασης στις 31 Δεκεμβρίου 2008, όσο και των αποτελεσμάτων των πράξεών τους και των ταμειακών ροών για το έτος που έκλεισε την ημερομηνία αυτή (βλέπε σημεία 1.4 έως 1.18). 1.3. Στόχος των ελεγκτικών εργασιών του Συνεδρίου όσον αφορά την κανονικότητα (7)των υποκειμένων στους λογαριασμούς πράξεων για το 2008 είναι η συγκέντρωση επαρκών και κατάλληλων αποδεικτικών στοιχείων, επί των οποίων να μπορεί να θεμελιωθεί η γνώμη του, αφενός, ως προς την τήρηση των ισχυουσών κανονιστικών ή συμβατικών διατάξεων και, αφετέρου, ως προς την ορθότητα των σχετικών υπολογισμών. Βλέπε σημεία 1.20 έως 1.49 του παρόντος κεφαλαίου για τα γενικά θέματα και τη συνοπτική παρουσίαση των αποτελεσμάτων, καθώς και κεφάλαια 2 και 4 έως 11 για λεπτομερή στοιχεία με τη μορφή ειδικών εκτιμήσεων. Αξιοπιστία των λογαριασμών Γενικό πλαίσιο 1.4. Οι παρατηρήσεις του Συνεδρίου αφορούν τους ετήσιους λογαριασμούς για το οικονομικό έτος 2008, οι οποίοι καταρτίστηκαν από τον υπόλογο της Επιτροπής και εγκρίθηκαν από αυτήν σύμφωνα με το άρθρο 129 του δημοσιονομικού κανονισμού της 25ης Ιουνίου 2002 (8)και περιλήλθαν στο Συνέδριο στις 29 Ιουλίου 2009. Οι λογαριασμοί περιλαμβάνουν τις «ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις», οι οποίες καλύπτουν, ιδίως, τον ισολογισμό, όπου παρουσιάζονται τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού στο τέλος του οικονομικού έτους, καθώς και το λογαριασμό οικονομικού αποτελέσματος, και τις «ενοποιημένες εκθέσεις για την εκτέλεση του προϋπολογισμού», οι οποίες καλύπτουν τα έσοδα και τις δαπάνες για το συγκεκριμένο έτος. 1.5. Ο υπόλογος της Επιτροπής παρέσχε στο Συνέδριο δήλωση πληρότητας με την οποία βεβαιώνεται ότι οι ενοποιημένοι λογαριασμοί είναι πλήρεις και αξιόπιστοι (βλέπε, ωστόσο, σημείο 1.9) και ότι τα περισσότερα τοπικά συστήματα της Επιτροπής επικυρώθηκαν (βλέπε, ωστόσο, σημείο 1.10). Εμβέλεια και τρόπος προσέγγισης του ελέγχου 1.6. Κατά τον έλεγχό του επί των λογαριασμών του 2008, το Συνέδριο επικεντρώθηκε στα ακόλουθα στοιχεία: — αξιολόγηση του κατά πόσο τα μέτρα που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση των αδυναμιών που εντοπίστηκαν στα λογιστικά συστήματα ορισμένων γενικών διευθύνσεων (9)και αποκεντρωμένων οργανισμών έχουν συμβάλει στη βελτίωση της αξιοπιστίας των λογαριασμών, — επαλήθευση της αξιοπιστίας των λογαριασμών για το 2008, ιδίως, όσον αφορά στοιχεία για τα οποία το Συνέδριο επέστησε την προσοχή στο πλαίσιο της γνώμης του σχετικά με τους λογαριασμούς που αφορούν το 2007 (10)[προχρηματοδοτήσεις, διαχωρισμός των σχετικών οικονομικών ετών, τιμολόγια και δηλώσεις δαπανών, καθώς και στοιχεία ενεργητικού του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος στο πλαίσιο του προγράμματος Galileo (11)]. Μέτρα που ελήφθησαν για την ενίσχυση του λογιστικού συστήματος σε δεδουλευμένη βάση 1.7. Τα μέτρα που εισήγαγε ο υπόλογος της Επιτροπής το 2007 (12), με σκοπό τη βελτίωση του περιβάλλοντος του λογιστικού ελέγχου σε επίπεδο επιμέρους γενικών διευθύνσεων, είχαν επίσης αντίκτυπο το 2008 και συνέβαλαν στην ενίσχυση του πλαισίου κατάρτισης των δημοσιονομικών εκθέσεων και των λογιστικών συστημάτων. Ωστόσο, εξακολουθούν να υφίστανται ορισμένες αδυναμίες, οι οποίες πρέπει να αντιμετωπισθούν προκειμένου να διασφαλίζεται η ποιότητα των λογιστικών στοιχείων (βλέπε σημεία 1.10 και 1.11). 1.7. Η Επιτροπή χαιρετίζει την αναγνώριση εκ μέρους του Συνεδρίου της συντελεσθείσας προόδου και αποδέχεται ότι πρέπει ακόμη να γίνουν ορισμένες βελτιώσεις. Στο πλαίσιο αυτό οι λογιστικές της υπηρεσίες θα συνεχίσουν να αντιμετωπίζουν τα ζητήματα που ανακύπτουν και να παρακολουθούν τις λογιστικές εργασίες των Γενικών Διευθύνσεων ούτως ώστε να βελτιωθεί η ακρίβεια των βασικών λογιστικών στοιχείων, για παράδειγμα με πρωτοβουλίες όπως το εφαρμοζόμενο σχέδιο λογιστικής ποιότητας. 1.8. Στον πίνακα 1.1 συνοψίζεται και σχολιάζεται η απάντηση της Επιτροπής στις παρατηρήσεις του Συνεδρίου σχετικά με την αξιοπιστία των λογαριασμών του οικονομικού έτους 2007, καθώς και με τα άλλα θέματα που έθετε το Συνέδριο. Περιορισμός ο οποίος περιλαμβάνεται στη δήλωση πληρότητας σχετικά με τους ενοποιημένους λογαριασμούς 1.9. Ο υπόλογος της Επιτροπής τόνισε, στη δήλωση πληρότητας, ότι λιγότερα από τα μισά θεσμικά όργανα και οργανισμοί παρείχαν πληροφορίες σχετικά με την επικύρωση των λογιστικών συστημάτων τους στις δηλώσεις πληρότητας που υπέβαλαν. Πίνακας 1.1 — Παρακολούθηση των παρατηρήσεων που διατυπώθηκαν στη δήλωση αξιοπιστίας για το οικονομικό έτος 2007 όσον αφορά την αξιοπιστία των λογαριασμών και ορισμένων άλλων παρατηρήσεων που περιέχονται στην ετήσια έκθεση για το οικονομικό έτος 2007 Παρατηρήσεις στη δήλωση αξιοπιστίας για το οικονομικό έτος 2007 Απαντήσεις της Επιτροπής στην ετήσια έκθεση για το οικονομικό έτος 2007 Εξελίξεις κατά το 2008 Απαντησεις της Επιτροπης Εξαιτίας, εν μέρει, του πολύπλοκου νομικού και δημοσιονομικού πλαισίου, και παρά τις βελτιώσεις που πραγματοποιήθηκαν, οι αδυναμίες στα λογιστικά συστήματα εξακολουθούν να διακυβεύουν την ποιότητα των δημοσιονομικών πληροφοριακών στοιχείων ορισμένων γενικών διευθύνσεων της Επιτροπής. Αυτό ισχύει, ιδίως, για τις προχρηματοδοτήσεις, τη διαδικασία διαχωρισμού των οικονομικών ετών, τα τιμολόγια και τις δηλώσεις δαπανών και τα στοιχεία ενεργητικού του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος στο πλαίσιο του προγράμματος Galileo. Το γεγονός αυτό οδήγησε σε ορισμένες διορθώσεις μετά την παρουσίαση των προσωρινών λογαριασμών. Ο υπόλογος της Επιτροπής θεώρησε τα λογιστικά στοιχεία ως επαρκώς ακριβή για τους οριστικούς λογαριασμούς. Σε ό,τι αφορά τα στοιχεία ενεργητικού του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος, παρατηρείται κάποια αβεβαιότητα και καθυστέρηση στη μεταφορά της κυριότητάς τους στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες. Η πρόθεση είναι να αναγνωριστούν αυτά τα στοιχεία ενεργητικού, αφ' ης στιγμής διευθετηθούν τα σχετικά ζητήματα μεταβίβασης της κυριότητας. Αδυναμίες στα λογιστικά συστήματα ορισμένων γενικών διευθύνσεων της Επιτροπής εξακολουθούν να διακυβεύουν την ποιότητα των δημοσιονομικών πληροφοριακών στοιχείων ιδίως, όσον αφορά τις προχρηματοδοτήσεις, τη διαδικασία διαχωρισμού των οικονομικών ετών και τα τιμολόγια και τις δηλώσεις δαπανών. Κατά συνέπεια, ένας περιορισμένος αριθμός διορθώσεων ήταν αναγκαίος μετά την παρουσίαση των προσωρινών λογαριασμών. Σε ό,τι αφορά τα στοιχεία ενεργητικού του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος, το πρόγραμμα εξακολουθεί να θεωρείται ότι βρίσκεται στο στάδιο έρευνας και, κατά συνέπεια, δεν έχουν αναγνωριστεί μέχρι στιγμής στοιχεία ενεργητικού. Ωστόσο, η Επιτροπή πρέπει να λάβει τα αναγκαία πληροφοριακά στοιχεία, ούτως ώστε να καταρτίσει κατάλογο απογραφής, να επαληθεύσει τα κριτήρια αναγνώρισης και να αξιολογήσει την αποτίμηση των στοιχείων ενεργητικού. Οι λογιστικές υπηρεσίες θα εξακολουθήσουν να αντιμετωπίζουν τα θέματα που ανακύπτουν και να εποπτεύουν το λογιστικό έργο των Γενικών Διευθύνσεων ούτως ώστε να βελτιωθεί η ακρίβεια των βασικών λογιστικών στοιχείων. Η Επιτροπή εργάζεται επί του παρόντος από κοινού με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA) προκειμένου να διασφαλίσει ότι τα σχετικά στοιχεία του ενεργητικού του προγράμματος Galileo θα μεταφερθούν στην κυριότητα της Επιτροπής και θα καταχωριστούν δεόντως στους λογαριασμούς την κατάλληλη χρονική στιγμή. Η μεταφορά των στοιχείων του ενεργητικού του προγράμματος Galileo από τον ESA στην Επιτροπή δεν προβλέπεται να ξεκινήσει πριν από τα τέλη του 2010 το νωρίτερο. Λοιπές παρατηρήσεις στο πλαίσιο της ετήσιας έκθεσης για το οικονομικό έτος 2007 Ο υπόλογος της Επιτροπής εξακολουθούσε να μην μπορεί να παράσχει επικύρωση για δύο τοπικά συστήματα ούτε να επικυρώσει ένα τρίτο σύστημα χωρίς τη διατύπωση επιφύλαξης. Όπως και κατά τα προηγούμενα έτη, τα εκκρεμή οριζόντια θέματα και λοιπά θέματα ήταν σημαντικά. Βρίσκονται υπό εξέλιξη εργασίες με σκοπό να επιτευχθεί η επικύρωση των δύο συστημάτων. Άρση της επιφύλαξης για το τρίτο σύστημα το 2008. Ο υπόλογος της Επιτροπής εξακολουθούσε να μην μπορεί να παράσχει επικύρωση, αφενός, για ένα τοπικό σύστημα και, αφετέρου, για ένα δεύτερο σύστημα το οποίο έπρεπε να επικυρωθεί το 2008. Μολονότι μειώθηκε σημαντικά ο αριθμός των εκκρεμών ζητημάτων, η φύση και η σημασία των εναπομενόντων οριζόντιων προβλημάτων εξακολουθεί να διακυβεύει την αξιοπιστία των λογαριασμών. Εντοπίστηκαν σφάλματα στα ποσά που καταχωρίστηκαν στο λογιστικό σύστημα ως προχρηματοδοτήσεις και τιμολόγια ή δηλώσεις δαπανών. Μολονότι το επίπεδο σφαλμάτων όσον αφορά τον δημοσιονομικό αντίκτυπο αυτών των στοιχείων στον ισολογισμό ήταν χαμηλό, η συχνότητα αυτών των σφαλμάτων υπογραμμίζει την ανάγκη περαιτέρω βελτίωσης στην ακρίβεια των βασικών λογιστικών στοιχείων στο επίπεδο των επιχειρησιακών γενικών διευθύνσεων. Το Συνέδριο διαπίστωσε χαμηλό επίπεδο σφαλμάτων όσον αφορά τον δημοσιονομικό αντίκτυπο αυτών των στοιχείων στον ισολογισμό. Ωστόσο, η συχνότητα αυτών των σφαλμάτων υπογραμμίζει εκ νέου την ανάγκη περαιτέρω βελτίωσης στην ακρίβεια των βασικών λογιστικών στοιχείων στο επίπεδο των επιχειρησιακών γενικών διευθύνσεων. Η Επιτροπή αποδέχεται την επισήμανση του Συνεδρίου και οι λογιστικές της υπηρεσίες θα εξακολουθήσουν να αντιμετωπίζουν τα ανακύπτοντα ζητήματα και να εποπτεύουν το λογιστικό έργο των Γενικών Διευθύνσεων ούτως ώστε να βελτιωθεί η ακρίβεια των βασικών λογιστικών στοιχείων, για παράδειγμα μέσω πρωτοβουλιών όπως το εφαρμοζόμενο σχέδιο για τη λογιστική ποιότητα. Παρά τις βελτιώσεις που επισημάνθηκαν, είναι αναγκαία η λήψη περαιτέρω μέτρων, προκειμένου να διασφαλιστεί η πληρότητα και η αξιοπιστία των λογιστικών στοιχείων και των πληροφοριακών στοιχείων που παρουσιάζονται στις επεξηγηματικές σημειώσεις σχετικά με τις δραστηριότητες δημοσιονομικής διόρθωσης εκ μέρους των κρατών μελών και τις παρακρατήσεις από μεταγενέστερες πληρωμές. Στο πλαίσιο των σχεδίων δράσης για τα διαρθρωτικά ταμεία, η Επιτροπή καταβάλλει προσπάθειες ώστε να βελτιώσει την αξιοπιστία και την πληρότητα των πληροφοριακών στοιχείων που λαμβάνει από τα κράτη μέλη, διενεργώντας, μεταξύ άλλων, επιτόπιους ελέγχους στα κράτη μέλη. Το λογιστικό σύστημα προσαρμόστηκε κατά τη διάρκεια του 2008, ούτως ώστε όλες οι ανακτήσεις που πραγματοποιούνται με παρακράτηση από μεταγενέστερες πληρωμές να μπορούν να προσδιορίζονται και να εξηγούνται. Παρ’ όλες τις προσπάθειες της Επιτροπής, οι σημειώσεις στις οικονομικές καταστάσεις εξακολουθούν να μην περιέχουν πλήρη και αξιόπιστα λογιστικά στοιχεία σχετικά με τις δραστηριότητες δημοσιονομικής διόρθωσης εκ μέρους των κρατών μελών, ιδίως στον τομέα των διαρθρωτικών δράσεων. Η Επιτροπή εξακολουθεί τις προσπάθειές της για τη βελτίωση της κοινοποίησης στοιχείων ούτως ώστε να κοινοποιούνται πλήρη και αξιόπιστα στοιχεία από όλα τα κράτη μέλη. Ενίσχυση των διαδικασιών διαχωρισμού των οικονομικών ετών 1.10. Πολλές γενικές διευθύνσεις χρησιμοποιούν τα δικά τους τοπικά συστήματα τεχνολογίας των πληροφοριών για τους σκοπούς της δημοσιονομικής διαχείρισης και τη δημιουργία πράξεων που αποστέλλονται στο κεντρικό σύστημα λογιστικής (ABAC) μέσω ειδικής διεπαφής. Η πλειονότητα των συστημάτων αυτών έχουν επικυρωθεί (13)από τον υπόλογο της Επιτροπής. Αυτός, ωστόσο, στις συστάσεις του, διαπιστώνει μια σειρά ανοικτών διατομεακών θεμάτων (14), η φύση και η σημασία των οποίων συνεπάγεται ότι θα μπορούσαν ακόμη να διακυβεύσουν την αξιοπιστία των λογαριασμών (15). 1.10. Οι υπηρεσίες του υπόλογου συνεργάζονται τακτικά στον τομέα της παρακολούθησης με τις Γενικές Διευθύνσεις για την ανεύρεση λύσεων στα εντοπισθέντα προβλήματα. Έτσι, μετά την πρόοδο που σημειώθηκε από τις υπηρεσίες, το 2008 κατέστη δυνατό το κλείσιμο των μισών συστάσεων. Η παρακολούθηση αυτή συνεχίζεται το 2009 με στόχο να κλείσουν περισσότερες εκκρεμούσες συστάσεις. Τούτο αναμένεται να συμβάλει στη βελτίωση της γενικότερης κατάστασης και κατά συνέπεια να μειώσει περαιτέρω τον κίνδυνο όσον αφορά την αξιοπιστία των λογαριασμών. Ενίσχυση των διαδικασιών διαχωρισμού των οικονομικών ετών 1.11. Ο «διαχωρισμός των οικονομικών ετών» αναφέρεται στις σχετικές διαδικασίες που εφαρμόζονται προκειμένου να αποφασιστεί σε ποιο οικονομικό έτος θα πρέπει να καταχωριστεί μια πράξη. Τέτοιες διαδικασίες πρέπει να εφαρμόζονται από τις υπηρεσίες της Επιτροπής για το σύνολο των δεδουλευμένων εξόδων (περισσότερα από 100 δισεκατομμύρια ευρώ). Στις δέκα γενικές διευθύνσεις που ελέγχθηκαν (16)και αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 90 % των δεδουλευμένων εξόδων, το Συνέδριο διαπίστωσε συνεχείς βελτιώσεις κατά τα τελευταία τρία έτη. Εντούτοις, πρέπει να επισημανθεί ότι ορισμένες υπηρεσίες, χρησιμοποιούν τη διαδικασία διαχωρισμού των οικονομικών ετών κατά τη διαδικασία κλεισίματος, προκειμένου να προσαρμόσουν τους εσφαλμένους λογαριασμούς, αντί να διορθώσουν χωριστά τις σχετικές επιρρεπείς σε σφάλμα λογιστικές εγγραφές (π.χ. καταχώριση εσφαλμένων ποσών, διπλές καταχωρίσεις ή παράλειψη καταχώρισης). Το γεγονός αυτό μπορεί να οδηγήσει σε ανακρίβειες των λογιστικών δεδομένων κατά τη διάρκεια του έτους (βλέπε σημεία 1.13 έως 1.15). 1.11. Η Επιτροπή αποδέχεται την επισήμανση του Συνεδρίου και οι λογιστικές της υπηρεσίες θα εξακολουθήσουν να αντιμετωπίζουν τα ζητήματα που ανακύπτουν και να εποπτεύουν τις λογιστικές εργασίες των Γενικών Διευθύνσεων ούτως ώστε να βελτιώσουν την ακρίβεια των βασικών λογιστικών στοιχείων, με πρωτοβουλίες όπως το εφαρμοζόμενο σχέδιο λογιστικής ποιότητας. Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις στις 31 Δεκεμβρίου 2008 1.12. Από τον έλεγχο του Συνεδρίου επί των ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων δεν εντοπίστηκαν σοβαρές ανακρίβειες. Ωστόσο, διαπιστώθηκαν ορισμένα ζητήματα που αφορούν συγκεκριμένα στοιχεία, τα οποία χρήζουν περαιτέρω προσοχής και παρουσιάζονται κατωτέρω. Ενοποιημένος ισολογισμός στις 31 Δεκεμβρίου 2008 Προχρηματοδοτήσεις 1.13. Από τον έλεγχο που διενήργησε το Συνέδριο σε αντιπροσωπευτικό στατιστικό δείγμα 80 προχρηματοδοτήσεων, καταχωρισμένων στο λογιστικό σύστημα, διαπιστώθηκε χαμηλό επίπεδο σφαλμάτων από πλευράς δημοσιονομικών επιπτώσεων όσον αφορά αυτό το στοιχείο του ισολογισμού. Ωστόσο, η συχνότητα αυτών των διαπιστώσεων υπογραμμίζει την ανάγκη περαιτέρω βελτίωσης της ακρίβειας των βασικών λογιστικών στοιχείων σε επίπεδο επιχειρησιακών γενικών διευθύνσεων. Τα συχνότερα είδη σφαλμάτων είναι: — απουσία καταχωρίσεων, διπλές καταχωρίσεις ή εσφαλμένα ποσά· τα σφάλματα αυτά διορθώνονται συνήθως με προσαρμογές στο πλαίσιο του διαχωρισμού των οικονομικών ετών, — καταχώριση πράξεων σε εσφαλμένο λογαριασμό του καθολικού. 1.13. Η Επιτροπή αποδέχεται την επισήμανση του Συνεδρίου και οι λογιστικές της υπηρεσίες θα εξακολουθήσουν να αντιμετωπίζουν τα ζητήματα που ανακύπτουν και να εποπτεύουν τις λογιστικές εργασίες των Γενικών Διευθύνσεων ούτως ώστε να βελτιώσουν την ακρίβεια των βασικών λογιστικών στοιχείων, με πρωτοβουλίες όπως το εφαρμοζόμενο σχέδιο λογιστικής ποιότητας. 1.14. Πέραν αυτού, επιπρόσθετες εργασίες ελέγχου σχετικά με τον εντοπισμό και την επικύρωση των προχρηματοδοτήσεων αποκάλυψαν προβλήματα πληρότητας/ακρίβειας στον ισολογισμό: — η εκκαθάριση των εκκρεμών προχρηματοδοτήσεων δεν πραγματοποιήθηκε πάντοτε με τον ενδεδειγμένο τρόπο. Ορισμένες εκκαθαρίσεις δεν πραγματοποιήθηκαν καθόλου ή καταχωρίστηκαν λογιστικά με εσφαλμένο ποσό, — οι γενικές διευθύνσεις εφαρμόζουν διαφορετικές μεθόδους για την εκκαθάριση των προχρηματοδοτήσεων. Μολονότι οι περισσότερες από αυτές προβαίνουν σε εκκαθάριση μιας προχρηματοδότησης μόλις παραλάβουν τη σχετική δήλωση δαπανών ή τα αντίστοιχα τιμολόγια και αφού επαληθεύσουν την επιλεξιμότητά τους, ορισμένες άλλες αναμένουν το πέρας του προγράμματος ή ακόμη και τη λήψη της τελικής έκθεσης ελέγχου (17). Στο τέλος του έτους, αυτές οι διαφορετικές και ακατάλληλες διαδικασίες εκκαθάρισης των προχρηματοδοτήσεων επηρεάζουν την ακρίβεια των αποτελεσμάτων που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό του διαχωρισμού των οικονομικών ετών. Πληρωτέοι λογαριασμοί 1.15. Από τον έλεγχο αντιπροσωπευτικού στατιστικού δείγματος 80 τιμολογίων/καταστάσεων εξόδων στο σύνολο των πληρωτέων λογαριασμών που καταχωρίστηκαν στο λογιστικό σύστημα διαπιστώθηκε χαμηλό επίπεδο σφαλμάτων από πλευράς δημοσιονομικών επιπτώσεων όσον αφορά αυτό το στοιχείο του ισολογισμού. Εντούτοις, η συχνότητα των λογιστικών σφαλμάτων υπογραμμίζει την ανάγκη περαιτέρω βελτίωσης της αξιοπιστίας των βασικών λογιστικών στοιχείων σε επίπεδο επιχειρησιακών γενικών διευθύνσεων. Τα περισσότερα σφάλματα αφορούν τη λογιστική καταχώριση τιμολογίων κατά την παραλαβή τους (πριν από τους ελέγχους επιλεξιμότητας) με εσφαλμένα ποσά και τη διόρθωση των εσφαλμένων καταχωρίσεων μέσω προσαρμογών στο πλαίσιο του διαχωρισμού των οικονομικών ετών. 1.15. Η Επιτροπή αποδέχεται την επισήμανση του Συνεδρίου και οι λογιστικές της υπηρεσίες θα εξακολουθήσουν να αντιμετωπίζουν τα ζητήματα που ανακύπτουν και να εποπτεύουν τις λογιστικές εργασίες των Γενικών Διευθύνσεων ούτως ώστε να βελτιώσουν την ακρίβεια των βασικών λογιστικών στοιχείων, με πρωτοβουλίες όπως το εφαρμοζόμενο σχέδιο λογιστικής ποιότητας. Λοιπά θέματα Ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών 1.16. Κατόπιν σύστασης του Συνεδρίου, στις σημειώσεις που συνοδεύουν τις οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζονται περισσότερα πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με την ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών. Ο έλεγχος του Συνεδρίου καταδεικνύει ότι η Επιτροπή αναφέρει αξιόπιστα αριθμητικά στοιχεία σχετικά με τις δημοσιονομικές διορθώσεις, οι οποίες προκύπτουν από τις δικές της δραστηριότητες ελέγχου. Ωστόσο, πολλές φορές, τα κράτη μέλη, δεν παρέχουν στην Επιτροπή πλήρη και αξιόπιστα πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με τις δημοσιονομικές διορθώσεις στις οποίες προβαίνουν τα ίδια (βλέπε σημείο 6.30). Λόγω της υψηλής αναλογίας μη επιλέξιμων δαπανών τις οποίες το Συνέδριο επανειλημμένως αναφέρει στις ετήσιες εκθέσεις του, το Συνέδριο φρονεί ότι, στον τομέα των διαρθρωτικών δράσεων, στις σημειώσεις των ενοποιημένων λογαριασμών πρέπει να παρουσιάζονται πλήρη και αξιόπιστα λογιστικά στοιχεία σχετικά με αυτούς τους μηχανισμούς διόρθωσης. 1.16. Όσον αφορά τις πληροφορίες για τις δημοσιονομικές διορθώσεις που πραγματοποιούν τα ίδια τα κράτη μέλη, η Επιτροπή κατέβαλε ουσιαστικές προσπάθειες, στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης για ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο εσωτερικού ελέγχου, για την ενίσχυση του εποπτικού ρόλου της Επιτροπής στις διαρθρωτικές ενέργειες και τη βελτίωση της ποιότητας των στοιχείων που παρέχουν τα κράτη μέλη ενώ επίσης συνεχίζει τις προσπάθειές της για τη βελτίωση της κοινοποίησης στοιχείων ούτως ώστε να κοινοποιούνται πλήρη και αξιόπιστα στοιχεία από όλα τα κράτη μέλη. Βλέπε επίσης την απάντηση της Επιτροπής στην παράγραφο 6.30. 1.17. Βάσει της εξέτασης του έγου των οργανισμών πιστοποίησης και της σχετικής ανάλυσης της Επιτροπής, το Συνέδριο διατυπώνει εκ νέου τις αμφιβολίες του όσον αφορά την αξιοπιστία των απαιτήσεων από τα κράτη μέλη στον τομέα της γεωργίας (λογαριασμοί οφειλετών του ΕΓΤΕ) (18). Η Επιτροπή επισήμανε ορισμένες ελλείψεις σχετικά με τους λογαριασμούς οφειλετών για το ένα τέταρτο των οργανισμών πληρωμών (19)και πρότεινε δημοσιονομικές διορθώσεις (20)ύψους 25,3 εκατομμυρίων ευρώ περίπου. Οι εν λόγω διορθώσεις αντιστοιχούν περίπου στο 1,95 % των 1 295 εκατομμυρίων ευρώ τα οποία είναι προς ανάκτηση στο τέλος του οικονομικού έτους 2008. Μολονότι βρίσκονται μόλις κάτω του ορίου σημαντικότητας του 2 %, υποδηλώνουν ότι υφίσταται κίνδυνος ουσιώδους σφάλματος σε επίπεδο λογαριασμών οφειλετών του ΕΓΤΕ συνολικά (βλέπε σημείο 5.56). 1.17. Η Επιτροπή συγκέντρωσε επαρκείς πληροφορίες για τους οφειλέτες σε ό,τι αφορά την εκκαθάριση και τη λογιστική οργάνωση. Σε καμία περίπτωση οι δημοσιονομικές επιπτώσεις δεν αποδείχτηκαν ουσιαστικές σε επίπεδο συνολικού υπολογισμού (και, επομένως, όσον αφορά την απόφαση). Η Επιτροπή πρότεινε δημοσιονομικές διορθώσεις ύψους 25,3 εκατ. ευρώ βασιζόμενη στην αξιολόγηση των πληροφοριών που της παρείχαν οι οργανισμοί πιστοποίησης στις εκθέσεις τους και στους υπολογισμούς της για τα πιθανότερα ποσοστά (και ποσά) σφαλμάτων όσον αφορά ιδίως τις οφειλές ορισμένων οργανισμών πληρωμής. Για τις οφειλές χρησιμοποιείται η ίδια λογική με εκείνη που εφαρμόζεται για την επεξεργασία (και την ενδεχόμενη διόρθωση) των σφαλμάτων που προκύπτουν από τον ενδελεχή έλεγχο των δαπανών των Ταμείων. Τα δημοσιονομικά σφάλματα που εντοπίστηκαν καλύπτονται μέσω των τακτικών διαδικασιών εκκαθάρισης των λογαριασμών. Δανειοδοτικές και δανειοληπτικές πράξεις 1.18. Όσον αφορά τη μακροοικονομική χρηματοδοτική βοήθεια, το ισοζύγιο πληρωμών και τα δάνεια Ευρατόμ, οι Κοινότητες δανείζονται κεφάλαια από τις κεφαλαιαγορές και τα διαθέτουν άμεσα («back-to-back») στους σχετικούς δικαιούχους. Τα διεθνή λογιστικά πρότυπα και ο λογιστικός κανόνας 11 της ΕΚ απαιτούν οι διαφορές μεταξύ του προσφερόμενου επιτοκίου και του επιτοκίου της αγοράς να αντικατοπτρίζονται στους λογαριασμούς. Ωστόσο, κάτι τέτοιο δεν προκύπτει. Οι λόγοι και οι συνέπειες αυτής της απόκλισης από τα πρότυπα δεν αναλύονται επαρκώς στις επεξηγηματικές σημειώσεις που συνοδεύουν τις οικονομικές καταστάσεις των Κοινοτήτων. 1.18. Εφαρμόζοντας τους κανονισμούς του Συμβουλίου για την μακροοικονομική δημοσιονομική ενίσχυση, το ισοζύγιο πληρωμών και τα δάνεια Ευρατόμ, οι Κοινότητες, με χρήματα που δανείστηκαν από την κεφαλαιαγορά, χορήγησαν δάνεια με το ίδιο επιτόκιο σε κράτη μέλη και τρίτους δικαιούχους. Στόχος των ενεργειών αυτών είναι να αξιοποιήσουν οι δικαιούχοι την πιστοληπτική ικανότητα των ΕΚ. Για τις εν λόγω αντισταθμιστικές συναλλαγές δεν χρησιμοποιείται λοιπόν το επιτόκιο της αγοράς και δεν εφαρμόζεται η μέθοδος του πραγματικού επιτοκίου που προβλέπεται από τον λογιστικό κανόνα 11 των ΕΚ. Η τρέχουσα λογιστική αντιμετώπιση αντικατοπτρίζει καλύτερα την ιδιαίτερη φύση και σύσταση των δανειοδοτικών και δανειοληπτικών πράξεων (αρχή της υπεροχής της ουσίας έναντι του τύπου). Η Επιτροπή, όπως υπέδειξε το Συνέδριο, θα παραθέτει αναλυτικότερες πληροφορίες στα παραρτήματα των ετήσιων λογαριασμών των ΕΚ και θα εξετάσει τρόπους διασαφήνισης του λογιστικού κανόνα 11 ώστε να αντικατοπτρίζονται καλύτερα οι ιδιαιτερότητες των εν λόγω πράξεων. Συμπέρασμα 1.19. Το Συνέδριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι διαπυπωθείσες παρατηρήσεις δεν έχουν ουσιώδη αντίκτυπο στην αξιοπιστία των λογαριασμών. Κανονικότητα των υποκειμένων στους λογαριασμούς πράξεων Δομή των ειδικών εκτιμήσεων στο πλαίσιο της DAS 1.20. Στα κεφάλαια 5 έως 11, το Συνέδριο διατυπώνει ειδικές εκτιμήσεις για τις ομάδες των τομέων πολιτικής, στο πλαίσιο των οποίων η κατάρτιση του προϋπολογισμού γίνεται βάσει δραστηριοτήτων (ΠΒΔ) (βλέπε πίνακα 1.2 ). Το κεφάλαιο 4 αφορά τα έσοδα. Κάθε ειδική εκτίμηση περιλαμβάνει εισαγωγή στη σχετική ομάδα πολιτικής, διαπιστώσεις και συμπεράσματα όσον αφορά την κανονικότητα των πράξεων και την αποτελεσματικότητα των συστημάτων, καθώς και παρακολούθηση προγενέστερων παρατηρήσεων. Επεξηγηματικά στοιχεία όσον αφορά τον τρόπο προσέγγισης της DAS και τα σχετικά αποτελέσματα 1.21. Η προσέγγιση την οποία υιοθετεί το Συνέδριο για τον έλεγχο της κανονικότητας των υποκειμένων στους λογαριασμούς πράξεων περιλαμβάνει δύο βασικά σκέλη: αφενός, άμεσους δοκιμαστικούς ελέγχους των πράξεων προκειμένου να εξακριβωθεί ο βαθμός της κανονικότητάς τους και, αφετέρου, αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του συστήματος εποπτείας και ελέγχου το οποίο εφαρμόζεται προς διασφάλιση της κανονικότητας. Τα ανωτέρω συμπληρώνονται από αποδεικτικά στοιχεία προερχόμενα από τις σχετικές εργασίες άλλων ελεγκτών (εφόσον υπάρχουν), καθώς και από ανάλυση των θέσεων της διοίκησης (21). Πώς διενεργεί το Συνέδριο τους δοκιμαστικούς του ελέγχους επί των πράξεων 1.22. Ο δοκιμαστικός έλεγχος των πράξεων βασίζεται σε αντιπροσωπευτικό στατιστικό δείγμα των εσόδων ή των πληρωμών, εξαγόμενο από το σύνολο του σχετικού πληθυσμού, συνήθως από την ομάδα των τομέων πολιτικής. Από τον έλεγχο αυτό προκύπτει μια στατιστική εκτίμηση του βαθμού στον οποίο οι περιλαμβανόμενες στο σχετικό πληθυσμό πράξεις είναι κανονικές. 1.23. Το Συνέδριο, προκειμένου να καθορίζει κάθε φορά το μέγεθος του δείγματος, χρησιμοποιεί ένα μοντέλο διασφάλισης του ελέγχου. Αυτό συνίσταται σε εκτίμηση, αφενός, του εγγενούς κινδύνου οι πράξεις να περιέχουν σφάλματα, και, αφετέρου, του κινδύνου τα συστήματα εποπτείας και ελέγχου να μην αποτρέπουν ή να μην εντοπίζουν και διορθώνουν αυτά τα σφάλματα (επικινδυνότητα του συστήματος εσωτερικού ελέγχου). Στις περισσότερες περιπτώσεις, το Συνέδριο πρέπει να βασίζεται, κατά κύριο λόγο, στους άμεσους δοκιμαστικούς ελέγχους του, δεδομένου ότι τα συστήματα δεν παρέχουν επαρκή διασφάλιση όσον αφορά την κανονικότητα των πράξεων. 1.24. Οι δοκιμαστικοί έλεγχοι συνίστανται στη λεπτομερή εξέταση των επιλεγόμενων πράξεων, προκειμένου να εξακριβωθεί εάν η αίτηση ή η πληρωμή έχει υπολογιστεί σωστά και σύμφωνα με τους κανόνες και κανονισμούς που διέπουν τη σχετική δαπάνη. Όταν η πράξη έχει υπολογιστεί εσφαλμένα ή δεν συμμορφώνεται προς κανονιστική απαίτηση ή συμβατικές διατάξεις, θεωρείται ότι περιέχει σφάλμα. Μέσω του δείγματος των λογιστικών πράξεων που έχουν καταχωριστεί στη λογιστική του προϋπολογισμού, το Συνέδριο ακολουθεί την πορεία της πληρωμής μέχρι τον τελικό αποδέκτη (π.χ. γεωργό, διοργανωτή μαθημάτων κατάρτισης, ανάδοχο έργου στον τομέα της αναπτυξιακής βοήθειας) και εξετάζει, κατά περίπτωση, τη συμμόρφωση προς τους όρους που ισχύουν σε κάθε επίπεδο. Πίνακας 1.2 — Εκτέλεση των δαπανών για το 2008 κατά κεφάλαιο της ετήσιας έκθεσης (εκατομμύρια ευρώ) Τμήματα (Τμ.) και τίτλοι (Τ) (34) που αντιστοιχούν στην ονοματολογία του προϋπολογισμού για το 2008 κατά κεφάλαιο της ετήσιας έκθεσης του Συνεδρίου Πληρωμές του 2008 (35) Κεφάλαια της ετήσιας έκθεσης Έσοδα 53,7 (36) Φορολογία και τελωνειακή ένωση (T.14) Γεωργία και φυσικοί πόροι 55 114,9 Γεωργία και αγροτική ανάπτυξη (T.05) Περιβάλλον (T.07) Αλιεία και θαλάσσιες υποθέσεις (T.11) Υγεία και προστασία των καταναλωτών (T.17) Συνοχή 36 596,9 Απασχόληση και κοινωνικές υποθέσεις (T.04) Περιφερειακή πολιτική (T.13) Έρευνα, ενέργεια και μεταφορές 7 516,7 Έρευνα (T.08) Ενέργεια και μεταφορές (T.06) Κοινωνία των πληροφοριών και μέσα μαζικής επικοινωνίας (T.09) Άμεση έρευνα (T.10) Εξωτερική βοήθεια, ανάπτυξη και διεύρυνση 6 323,1 Εξωτερικές σχέσεις (T.19) Ανάπτυξη και σχέσεις με τα κράτη ΑΚΕ (T.21) Διεύρυνση (T.22) Ανθρωπιστική βοήθεια (T.23) Εκπαίδευση και ιδιότητα του πολίτη 1 734,9 Εκπαίδευση και πολιτισμός (T.15) Επικοινωνία (T.16) Χώρος ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης (T.18) Οικονομικές και χρηματοδοτικές υποθέσεις 621,4 Οικονομικές και χρηματοδοτικές υποθέσεις (T.01) Επιχειρήσεις (T.02) Ανταγωνισμός (T.03) Εσωτερική αγορά (T.12) Εμπόριο (T.20) Διοικητικές και λοιπές δαπάνες 8 582,9 Κοινοβούλιο (Τμ. I) Συμβούλιο (Τμ. II) Επιτροπή (Τμ. III) Δικαστήριο (Τμ. IV) Ελεγκτικό Συνέδριο (Τμ. V) Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (Τμ. VI) Επιτροπή των Περιφερειών (Τμ. VII) Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής (Τμ. VIII) Ευρωπαίος Επόπτης Προστασίας Δεδομένων (Τμ. IX) Γενικό σύνολο 116 544,5 Πώς αξιολογεί και παρουσιάζει το Συνέδριο τα αποτελέσματα των δοκιμαστικών ελέγχων των πράξεων 1.25. Σφάλματα στις πράξεις εμφανίζονται για πολλούς και διάφορους λόγους και λαμβάνουν ποικίλες μορφές ανάλογα με τη φύση της παράβασης και με το συγκεκριμένο κανόνα ή τη συμβατική απαίτηση που παραβιάζεται. Μπορεί να αφορούν μια προϋπόθεση για την πληρωμή ή ένα άλλο κριτήριο συμμόρφωσης. 1.26. Το Συνέδριο κατατάσσει τα σφάλματα ως εξής: α) προσδιορίσιμα ποσοτικώς ή μη προσδιορίσιμα ποσοτικώς, ανάλογα με το εάν υπάρχει η δυνατότητα να προσδιοριστεί το τμήμα του ποσού, που καταβλήθηκε από τον προϋπολογισμό της ΕΕ, το οποίο ήταν εσφαλμένο· β) ανάλογα με τη φύση τους, σφάλματα επιλεξιμότητας ( η πληρωμή δεν συνάδει με τους κανόνες επιλεξιμότητας), σφάλματα πραγμάτωσης (απόδοση δαπάνης η οποία δεν αποδεικνύεται ότι πραγματοποιήθηκε), σφάλματα ακρίβειας (πληρωμή η οποία υπολογίστηκε εσφαλμένα ή δεν αποδεικνύεται ορθή) ή λοιπά σφάλματα συμμόρφωσης (σφάλματα τα οποία δεν θέτουν υπό αμφισβήτηση την επιλεξιμότητα της πληρωμής). 1.27. Το Συνέδριο εκφράζει τη συχνότητα εμφάνισης των σφαλμάτων αναφέροντας το ποσοστό του δείγματος που επηρεάζεται από σφάλματα (τόσο προσδιορίσιμα όσο και μη προσδιορίσιμα ποσοτικώς). Το ποσοστό αυτό υποδεικνύει το πιθανό εύρος των σφαλμάτων στο πλαίσιο της ομάδας πολιτικής, ως συνόλου (βλέπε σημείο 1.3 του μέρους 1 του παραρτήματος 1 των διαφόρων κεφαλαίων). 1.28. Το Συνέδριο υπολογίζει τις δημοσιονομικές επιπτώσεις των σφαλμάτων μέσω ενός ποσοστού σφάλματος, το οποίο υπολογίζεται μόνο βάσει των προσδιορίσιμων ποσοτικώς σφαλμάτων. Το Συνέδριο αξιολογεί το εκτιμώμενο ποσοστό σφάλματος σε συνάρτηση με ένα όριο σημαντικότητας 2 %, προκειμένου να καθορίσει, με βάση και άλλα αποδεικτικά στοιχεία, εάν οι πληρωμές του συγκεκριμένου τομέα δαπανών είναι απαλλαγμένες από ουσιώδη σφάλματα (γνώμη «χωρίς επιφύλαξη») ή εάν επηρεάζονται από σημαντικό επίπεδο σφαλμάτων «αρνητική» γνώμη (22). Για τις ανάγκες της παρουσίασης των αποτελεσμάτων, το ποσοστό σφάλματος κατατάσσεται σε μία από τις εξής τρεις κατηγορίες: α) κάτω του 2 %· β) μεταξύ 2 % και 5 %, και γ) άνω του 5 %. Οι πληροφορίες αυτές περιλαμβάνονται στο μέρος 1 του παραρτήματος 1 των κεφαλαίων 4 έως 11 και συνοψίζονται στον πίνακα 1.3 . Πώς αξιολογεί το Συνέδριο τα συστήματα και πώς παρουσιάζει τα σχετικά αποτελέσματα 1.29. Τα συστήματα εποπτείας και ελέγχου καθιερώνονται από την Επιτροπή (καθώς και από κράτη μέλη και δικαιούχους χώρες στην περίπτωση της επιμερισμένης ή της αποκεντρωμένης διαχείρισης) με σκοπό τη διαχείριση των κινδύνων που επαπειλούν τον προϋπολογισμό, συμπεριλαμβανομένης της κανονικότητας των πράξεων. Ως εκ τούτου, η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των συστημάτων ως προς τη διασφάλιση της κανονικότητας συνιστά βασική ελεγκτική διαδικασία, ιδιαίτερα χρήσιμη για τη διατύπωση συστάσεων βελτίωσης. 1.30. Κάθε ομάδα πολιτικής διέπεται από πλήθος επιμέρους συστημάτων, ο έλεγχος και η αξιολόγηση δε καθενός από αυτά απαιτεί σημαντικό χρόνο. Για το λόγο αυτό, κάθε χρόνο το Συνέδριο επιλέγει συνήθως προς εξέταση ένα δείγμα συστημάτων. Τα αποτελέσματα των αξιολογήσεων των συστημάτων παρουσιάζονται υπό τη μορφή πίνακα με τίτλο «Αξιολόγηση των επιλεγέντων συστημάτων εποπτείας και ελέγχου», ο οποίος παρατίθεται στο μέρος 2 του παραρτήματος 1 των κεφαλαίων 4 έως 11. Τα συστήματα χαρακτηρίζονται ως «αποτελεσματικά» για τον περιορισμό του κινδύνου σφάλματος στις πράξεις, «μερικώς αποτελεσματικά» (όταν υπάρχουν ορισμένες αδυναμίες που επηρεάζουν τη λειτουργική αποτελεσματικότητα) ή ως «μη αποτελεσματικά» (όταν οι αδυναμίες είναι γενικευμένες και, ως εκ τούτου, υπονομεύεται πλήρως η λειτουργική αποτελεσματικότητα). 1.31. Επιπλέον, το Συνέδριο προβαίνει σε συνολική αξιολόγηση των συστημάτων εποπτείας και ελέγχου (παρουσιάζεται επίσης στο μέρος 2 του παραρτήματος 1 των κεφαλαίων 4 έως 11), η οποία λαμβάνει υπόψη τόσο την αξιολόγηση των επιλεγέντων συστημάτων, όσο και τα αποτελέσματα του δοκιμαστικού ελέγχου των πράξεων. Γενική επισκόπηση των αποτελεσμάτων του ελέγχου για το 2008 1.32. Στον τομέα των εσόδων και στην ομάδα πολιτικής Διοικητικές και λοιπές δαπάνες, τα συστήματα εποπτείας και ελέγχου, λαμβανόμενα ως σύνολο, είναι αποτελεσματικά (βλέπε σημεία 4.29 έως 4.30 και 11.20 έως 11.21) και το Συνέδριο εκτιμά ότι οι δημοσιονομικές επιπτώσεις των σφαλμάτων είναι χαμηλότερες του 2 % των συνολικών ποσών (βλέπε πίνακα 1.3 ). Πέραν τούτου, η αξιολόγηση εκ μέρους του Συνεδρίου των δηλώσεων των γενικών διευθυντών και των κύριων διατακτών επιβεβαίωσε ότι δεν έπρεπε να διατυπωθούν επιφυλάξεις (βλέπε σημεία 2.3, 2.4 και 2.9 καθώς και πίνακα 2.1 Πίνακας 1.3 — Συνοπτική παρουσίαση των αποτελεσμάτων στο πλαίσιο της DAS για το 2008 σχετικά με τη νομιμότητα και την κανονικότητα των υποκειμένων πράξεων Ειδικές εκτιμήσεις της ετήσιας έκθεσης DAS για το 2008 Σημεία της ετήσιας έκθεσης Λειτουργία των συστημάτων εποπτείας και ελέγχου Φάσμα σφαλμάτων Έσοδα (39) 4.29-4.30 Γεωργία και φυσικοί πόροι 5.62-5.67 (40) (41) Συνοχή 6.35-6.36 (42) Έρευνα, ενέργεια και μεταφορές 7.40-7.41 Εξωτερική βοήθεια, ανάπτυξη και διεύρυνση 8.33-8.34 Εκπαίδευση και ιδιότητα του πολίτη 9.31-9.32 Οικονομικές και χρηματοδοτικές υποθέσεις 10.27-10.28 (43) (44) Δαπάνες διοικητικής λειτουργίας και λοιπές δαπάνες 11.20-11.21 Ο παραπάνω πίνακας συνοψίζει τη συνολική αξιολόγηση των συστημάτων εποπτείας και ελέγχου, όπως αυτά σκιαγραφούνται στα σχετικά κεφάλαια, και παρουσιάζει τα γενικά αποτελέσματα των ελέγχων επαλήθευσης του Συνεδρίου. Ο πίνακας δίνει έμφαση στα βασικά στοιχεία, αλλά δεν μπορεί να παρουσιάσει όλες τις σχετικές λεπτομέρειες (ιδίως όσον αφορά τις αδυναμίες των συστημάτων εποπτείας και ελέγχου και τα είδη σφαλμάτων). Για το λόγο αυτό είναι αναγκαία η αναδρομή στο κύριο μέρος της έκθεσης, στο πλαίσιο της μεθοδολογίας στην οποία βασίζεται ο τρόπος προσέγγισης του ελέγχου του Συνεδρίου (βλέπε σημεία 1.5 έως 1.15). Υπόμνημα: Λειτουργία των συστημάτων εποπτείας και ελέγχου Αποτελεσματικό Μερικώς αποτελεσματικό () Μη αποτελεσματικό () Τα συστήματα κατατάσσονται ως «μερικώς ικανοποιητικά» ταν ορισμένοι μηχανισμοί ελέγχου κρίνεται ότι λειτουργούν επαρκώς, ενώ άλλοι όχι. Κατά συνέπεια, λαμβανόμενα ως σύνολο, ενδεχομένως να μην εξασφαλίζουν τον περιορισμό σε αποδεκτό επίπεδο των σφαλμάτων που επηρεάζουν τις υποκείμενες πράξεις.

Φάσμα σφαλμάτων () Κάτω του 2 %(κάτω του ορίου σημαντικότητας) Μεταξύ 2 % και 5 % Άνω του 5 % () Το Συνέδριο αποφάσισε να παρουσιάσει τα ποσοστά σφάλματος (βλέπε σημείο1.28) σε τρία διαστήματα. Αυτά τα φάσματα σφάλματος δεν μπορούν να ερμηνευθούν ως διάστημα εμπιστοσύνης (με τη στατιστική έννοια του όρου). Διάγραμμα 1.1 - Σύγκριση από έτος σε έτος (33) 1.33. Για την ομάδα πολιτικής Γεωργία και φυσικοί πόροι καθώς και για την ομάδα πολιτικής Εκπαίδευση και ιδιότητα του πολίτη, το Συνέδριο εκτιμά ότι ο συνολικός οικονομικός αντίκτυπος των σφαλμάτων είναι χαμηλότερος του 2 % των συνολικών δαπανών για κάθε σχετική ομάδα πολιτικής. Ωστόσο, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι οι δαπάνες για την αγροτική ανάπτυξη, στο πλαίσιο της ομάδας πολιτικής Γεωργία και φυσικοί πόροι, επηρεάζονταν από επίπεδο σφαλμάτων το οποίο υπερβαίνει το 2 % (βλέπε σημείο 5.62), ενώ οι δοκιμαστικοί έλεγχοί του υποδηλώνουν ότι οι ενδιάμεσες/τελικές πληρωμές στο πλαίσιο της ομάδας πολιτικής Εκπαίδευση και ιδιότητα του πολίτη επηρεάζονταν από ουσιώδες σφάλμα (βλέπε σημείο 9.31). Για την ομάδα πολιτικής Οικονομικές και χρηματοδοτικές υποθέσεις, το Συνέδριο εκτιμά ότι το επίπεδο σφαλμάτων υπερβαίνει ελαφρώς το 2 % των συνολικών δαπανών για την εν λόγω ομάδα. Ωστόσο, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι οι πληρωμές οι οποίες πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο του έκτου προγράμματος-πλαισίου έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης αντιπροσωπεύουν δυσανάλογα μεγάλο τμήμα του συνολικού ποσοστού σφάλματος (βλέπε σημεία 10.12 έως 10.13). 1.33. Η Επιτροπή χαιρετίζει τη θετική συνολική αξιολόγηση για τις εν λόγω ομάδες πολιτικής. Εξάλλου, συμμερίζεται την άποψη του Συνεδρίου ότι οι δαπάνες στον τομέα της αγροτικής ανάπτυξης εμφανίζουν υψηλότερο επίπεδο σφαλμάτων, αλλά σημειώνει με ικανοποίηση ότι το ποσοστό σφάλματος παρουσιάζει μείωση στον εν λόγω τομέα. Η Επιτροπή σημειώνει ότι για την ομάδα πολιτικής Εκπαίδευση και ιδιότητα του πολίτη το Συνέδριο έχει εντοπίσει σφάλματα προσδιορίσιμα ποσοτικά σε 4 από τις 21 ενδιάμεσες και τελικές πληρωμές που εξέτασε. Βλέπε επίσης την απάντηση στην παράγραφο 9.31. Στην ομάδα πολιτικής Οικονομικές και χρηματοδοτικές υποθέσεις, δεδομένου ότι το 6ο πρόγραμμα πλαίσιο αντιπροσωπεύει μόνο το 8 % των πληρωμών, η Επιτροπή θεωρεί ότι το γενικό ποσοστό σφαλμάτων στις συναλλαγές στον εν λόγω τομέα πολιτικής, συνολικά, δεν παρουσιάζει ουσιώδη σφάλματα. Όσον αφορά τις πληρωμές του 6ου προγράμματος πλαισίου, τα πορίσματα και τα συμπεράσματα του Συνεδρίου στο εν λόγω κεφάλαιο είναι παρόμοια με εκείνα στο κεφάλαιο 7. Βλέπε επίσης τις απαντήσεις στις παραγράφους 10.12 και 10.13. 1.34. Το Συνέδριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, για την ομάδα πολιτικής Γεωργία και φυσικοί πόροι, τα συστήματα εποπτείας και ελέγχου είναι μερικώς αποτελεσματικά ως προς τη διασφάλιση της κανονικότητας των πληρωμών (βλέπε σημείο 5.63). Μολονότι το Συνέδριο επαναλαμβάνει ότι το ΟΣΔΕ είναι, γενικώς, αποτελεσματικό σύστημα ελέγχου για τον περιορισμό του κινδύνου σφαλμάτων ή παράτυπων δαπανών (βλέπε σημείο 5.64), εντόπισε ζητήματα τα οποία χρήζουν αντιμετώπισης τόσο στο πλαίσιο των καθεστώτων ΚΕΕ και ΚΕΣΕ (βλέπε σημείο 5.65) όσο και στον τομέα της αγροτικής ανάπτυξης (βλέπε σημείο 5.66). Το Συνέδριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα συστήματα εποπτείας και ελέγχου στην ομάδα πολιτικής Εκπαίδευση και ιδιότητα του πολίτη είναι μερικώς αποτελεσματικά (23)(βλέπε σημείο 9.32). Για την ομάδα πολιτικής Οικονομικές και χρηματοδοτικές υποθέσεις, το Συνέδριο εξέτασε τρία συστήματα εποπτείας και ελέγχου. Ενώ δύο από αυτά αξιολογήθηκαν ως αποτελεσματικά, ένα αξιολογήθηκε μόνο ως μερικώς αποτελεσματικό (24)για τη διασφάλιση της νομιμότητας και της κανονικότητας των πληρωμών (βλέπε σημείο 10.28). 1.34. Η τάση που παρατηρείται με την πάροδο του χρόνου είναι ότι, σε γενικές γραμμές, τα συστήματα εποπτείας και ελέγχου έχουν βελτιωθεί στους τομείς της γεωργίας και των φυσικών πόρων και είναι σήμερα αποτελεσματικά, παρόλο που χρειάζονται περαιτέρω βελτιώσεις στον τομέα της αγροτικής ανάπτυξης. Η Επιτροπή εκτιμά ότι ορισμένα θέματα που προτείνει το Συνέδριο να αντιμετωπιστούν όσον αφορά τα καθεστώτα ΥΦΠ και ΚΕΣΕ θα οδηγούσαν στη θέσπιση περαιτέρω περίπλοκων κανόνων που θα κατέληγαν σε ένα ιδιαίτερα πολυσύνθετο σύστημα ελέγχου η εφαρμογή του οποίου θα ήταν δαπανηρή και αντίθετη προς το πνεύμα των προσπαθειών απλούστευσης που καταβάλλει η Κοινότητα. Επιπλέον, θα θέσπιζαν πράγματι εκ νέου μια μορφή σύνδεσης των πληρωμών ενισχύσεων με την παραγωγή [βλέπε απάντηση της Επιτροπής στην παράγραφο 5.65 β)]. Το σύστημα εποπτείας και ελέγχου που θεσπίστηκε για την περίοδο 2007-2013 εξασφάλισε στη Γενική Διεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισμού ένα υγιές πλαίσιο κατά το 2008. Κατά την εφαρμογή του σημειώθηκε σημαντική πρόοδος χάρη στην ανάλυση των εκ των υστέρων δηλώσεων αξιοπιστίας και στις εντατικές επισκέψεις παρακολούθησης και ελέγχου. Όσον αφορά την ομάδα πολιτικής Οικονομικές και χρηματοδοτικές υποθέσεις, οι διαπιστώσεις και τα συμπεράσματα του Συνεδρίου σχετικά με το 6ο πρόγραμμα πλαίσιο είναι παρόμοιες με εκείνες στο κεφάλαιο 7, ενώ στις υπόλοιπες δαπάνες δεν υπάρχουν σημαντικά σφάλματα. Η Επιτροπή εκτιμά ότι τα συστήματα εποπτείας και ελέγχου που έχουν θεσπιστεί είναι στο σύνολό τους οικονομικά αποδοτικά, αναλογικά και επαρκή (βλέπε απαντήσεις στις παραγράφους 10.19 και 10.28). 1.35. Για τις ομάδες πολιτικής Συνοχή (25), Έρευνα, ενέργεια και μεταφορές, Εξωτερική βοήθεια, ανάπτυξη και διεύρυνση, Οικονομικές και χρηματοδοτικές υποθέσεις, το Συνέδριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα συστήματα εποπτείας και ελέγχου είναι μερικώς αποτελεσματικά (βλέπε σημεία 6.21, 6.23, 6.36, 7.41, 8.34 και 10.28 καθώς και πίνακα 1.3 Ενώ για την ομάδα πολιτικής Έρευνα, ενέργεια και μεταφορές, Εξωτερική βοήθεια, ανάπτυξη και διεύρυνση και Οικονομικές και χρηματοδοτικές υποθέσεις το εκτιμώμενο από το Συνέδριο ποσοστό σφάλματος κυμαίνεται μεταξύ του 2 % και του 5 % των συνολικών δαπανών, για την ομάδα πολιτικής Συνοχή, το εκτιμώμενο ποσοστό σφάλματος υπερβαίνει το 5 % (βλέπε σημεία 6.17, 6.35, 7.40 και 8.33 καθώς και πίνακα 1.3 Για τις ομάδες πολιτικής Συνοχή και Εξωτερική βοήθεια, ανάπτυξη και διεύρυνση, το Συνέδριο φρονεί ότι το πεδίο αναφοράς των επιφυλάξεων που διατύπωσαν οι γενικοί διευθυντές και οι κύριοι διατάκτες θα έπρεπε να είναι ευρύτερο, προκειμένου να αντικατοπτρίζονται οι σημαντικές αδυναμίες που εξακολουθούν να επηρεάζουν τους εν λόγω τομείς δαπανών, όπως αυτό καθίσταται προφανές στις διαπιστώσεις ελέγχου του Συνεδρίου (βλέπε σημεία 2.6 έως 2.7 και 2.10 έως 2.11 καθώς και πίνακα 2.1 Η Συνοχή παραμένει ο πλέον προβληματικός τομέας, σχετικά με τον οποίο το εκτιμώμενο ποσοστό σφάλματος υπερβαίνει σαφώς αυτό των άλλων τομέων πολιτικής. 1.35. Στον τομέα της συνοχής κατά το 2008 πραγματοποιήθηκαν σημαντικές βελτιώσεις στην εφαρμογή των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου ορισμένων προγραμμάτων. Σύμφωνα με την αξιολόγηση της αποτελεσματικής λειτουργίας των συστημάτων σε 545 επιχειρησιακά προγράμματα, που περιέχεται στις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων των Γενικών Διευθύνσεων Περιφερειακής Πολιτικής και Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων και Ίσων Ευκαιριών για το 2008, το 78 % των προγραμμάτων παρουσιάζουν ικανοποιητική λειτουργία ή αδυναμίες με περιορισμένη επίπτωση (57 % το 2007). Ενώ το ποσοστό σφάλματος παραμένει απαράδεκτα υψηλό, έχει μειωθεί η συχνότητα των σφαλμάτων: στο δείγμα που εξέτασε το Συνέδριο διαπιστώθηκαν σφάλματα στο 43 % των σχεδίων, έναντι ποσοστού 54 % το 2007. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι ο δειγματοληπτικός λογιστικός έλεγχος στον οποίο βασίστηκαν οι διαπιστώσεις καλύπτει μόνο την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006 δεδομένου ότι δεν πραγματοποιήθηκαν σχεδόν καθόλου επιστροφές για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013. Βλέπε επίσης τις απαντήσεις της Επιτροπής στις παραγράφους 6.23, 6.35 και 6.36. Έχουν καταβληθεί σημαντικές προσπάθειες για να βελτιωθεί η διαχείριση της πολιτικής στον τομέα της έρευνας εντός των ορίων του ισχύοντος νομικού και δημοσιονομικού πλαισίου. Η Επιτροπή θα εξακολουθήσει την αυστηρή εφαρμογή των ελέγχων και θα συνεχίσει να εργάζεται για τη μείωση του επιπέδου των εναπομενόντων σφαλμάτων στην εν λόγω ομάδα πολιτικής. Οι Γενικοί Διευθυντές, στις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων, παρέχουν εύλογη ασφάλεια για τη νομιμότητα και κανονικότητα των υποκείμενων πράξεων. Στις περιπτώσεις που ο Γενικός Διευθυντής βασίζει την εν λόγω εύλογη ασφάλεια σε εκτιμώμενο ποσοστό σφάλματος χαμηλότερο από το όριο σημαντικότητας, όπως στην αναφερθείσα από το Συνέδριο περίπτωση της Γενικής Διεύθυνσης Διεύρυνσης της ομάδας πολιτικής για την εξωτερική βοήθεια, την ανάπτυξη και τη διεύρυνση, δεν χρειάζεται να διατυπωθεί επιφύλαξη. Για τον τομέα της εξωτερικής βοήθειας, της ανάπτυξης και της διεύρυνσης, η Επιτροπή έχει σχεδιάσει τους ελέγχους της για την εν λόγω ομάδα πολιτικής κατά τρόπο που να καλύπτουν τον πλήρη κύκλο ζωής των πολυετών σχεδίων της έτσι ώστε να είναι σε θέση να προβλέψει ή να εντοπίσει και να διορθώσει το μεγαλύτερο μέρος των δημοσιονομικών σφαλμάτων κατά την πορεία των ελέγχων της. Οι υποχρεωτικοί δημοσιονομικοί έλεγχοι που προβλέπονται από το σύστημα ελέγχου της Επιτροπής πρέπει να παρέχουν στην Επιτροπή τη δυνατότητα να εντοπίζει και να διορθώνει αυτά τα προ της χρηματοδότησης σφάλματα – σε μεταγενέστερη λογιστική χρήση – πριν πραγματοποιηθούν οι τελικές πληρωμές. Οι εκ των υστέρων έλεγχοι της Επιτροπής επιβεβαιώνουν το χαμηλό επίπεδο ουσιωδών σφαλμάτων. Βλέπε επίσης την απάντηση στην παράγραφο 8.34. 1.36. Σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη, έχουν σημειωθεί οι ακόλουθες αλλαγές: μείωση του εκτιμώμενου ποσοστού σφάλματος για τις ομάδες πολιτικής Γεωργία και φυσικοί πόροι (26)και Έρευνα, ενέργεια και μεταφορές (27). Για αυτή την ομάδα πολιτικής Γεωργία και φυσικοί πόροι, το Συνέδριο εκτιμά ότι το συνολικό ποσοστό σφάλματος βρίσκεται ελαφρώς κάτω του 2 % (βλέπε σημείο 5.13), ενώ για την ομάδα πολιτικής έρευνα, ενέργεια και μεταφορές εξακολουθεί να υπερβαίνει το 2 % (βλέπε σημείο 7.40). Όσον αφορά την ομάδα πολιτικής Εκπαίδευση και ιδιότητα του πολίτη, το Συνέδριο εκτιμά ότι οι δημοσιονομικές επιπτώσεις των σφαλμάτων δεν υπερβαίνουν το 2 %. Το Συνέδριο θεωρεί ότι αυτό οφείλεται, εν πολλοίς, στο υψηλό ποσοστό των προκαταβολών, οι οποίες επηρεάζονται λιγότερο από σφάλματα σε σύγκριση με τις ενδιάμεσες και τις τελικές πληρωμές (βλέπε σημεία 9.6 έως 9.7 και 9.31). Στην ομάδα πολιτικής Οικονομικές και χρηματοδοτικές υποθέσεις, το εκτιμώμενο συνολικό ποσοστό σφάλματος για το οικονομικό έτος 2008 υπερβαίνει ελαφρώς το 2 % (το 2007 ήταν ελαφρώς κάτω του 2 %), λόγω των σφαλμάτων που εντοπίστηκαν στο πλαίσιο των δαπανών του 6ου ΠΠ οι οποίες, ωστόσο, αντιπροσωπεύουν μόλις το 8 % των συνολικών δαπανών αυτής της ομάδας πολιτικής (βλέπε σημείο 10.27). 1.36. Η Επιτροπή χαιρετίζει τη θετική συνολικά εξέλιξη της αξιολόγησης του Συνεδρίου που αποδεικνύει την πραγματοποίηση αξιοσημείωτης προόδου από το προηγούμενο έτος. 1.37. Το Συνέδριο υπογραμμίζει ότι οι έλεγχοι καταδεικνύουν ότι τα πολύπλοκα ή ασαφή κριτήρια επιλεξιμότητας ή άλλες περίπλοκες νομικές απαιτήσεις, ιδίως στις ομάδες πολιτικής Γεωργία και φυσικοί πόροι, Συνοχή, Έρευνα, ενέργεια και μεταφορές, καθώς και Οικονομικές και χρηματοδοτικές υποθέσεις, επιτείνουν σε μεγάλο βαθμό τον κίνδυνο σφάλματος (βλέπε σημεία 5.17 έως 5.26, 5.34 έως 5.52, 6.18 έως 6.20, 7.12 έως 7.15 και 10.11 έως 10.14). 1.37. Ένας βαθμός πολυπλοκότητας στους κανόνες και στα κριτήρια επιλεξιμότητας είναι αναπόφευκτος καθώς συχνά προσδιορίζονται για την επίτευξη των επιδιωκόμενων στόχων πολιτικής οι οποίοι είναι το αποτέλεσμα μιας πολυσύνθετης νομοθετικής διαδικασίας στην οποία η νομοθετική αρχή έχει τον τελευταίο λόγο. Ωστόσο, η Επιτροπή έχει δεσμευτεί να υποβάλει προτάσεις στη νομοθετική αρχή για περαιτέρω απλουστεύσεις όπου αυτό είναι δυνατό. Εξάλλου, στην πρόταση που θα υποβάλει το 2010 για την τριετή αναθεώρηση του δημοσιονομικού κανονισμού, θα εξετάσει τις δυνατότητες που υπάρχουν για περαιτέρω απλούστευση των κανόνων επιλεξιμότητας. Θα μελετήσει επίσης κανόνες για περαιτέρω απλούστευση της τομεακής νομοθεσίας κατά τον επόμενο κύκλο των βασικών πράξεων που θα τεθούν σε ισχύ από το 2014. Στον τομέα της γεωργίας και των φυσικών πόρων, τα αποτελέσματα βελτιώθηκαν χάρη στις συνεχείς προσπάθειες για την απλούστευση των νομοθετικών απαιτήσεων/κριτηρίων επιλεξιμότητας στους δύο πυλώνες της ΚΓΠ. Βλέπε επίσης τις επιμέρους απαντήσεις στις παραγράφους 5.17 έως 5.26, 5.34 έως 5.52. Στον τομέα της συνοχής έγιναν τροποποιήσεις στους κανονισμούς για την περίοδο 2007-2013 με τις οποίες ενσωματώθηκαν απλουστεύσεις που προτάθηκαν από κοινή ομάδα εμπειρογνωμόνων προερχόμενων από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη. Η Επιτροπή εξέδωσε εξάλλου στις αρχές του 2009 σύνοψη των κανόνων επιλεξιμότητας. Βλέπε επίσης την απάντηση της Επιτροπής στις παραγράφους 1.41-1.42 και 6.37α). Με το 7ο πρόγραμμα-πλαίσιο πραγματοποιείται ένα θετικό βήμα στον τομέα της απλούστευσης. Η Επιτροπή, αφού λάβει υπόψη την εμπειρία που έχει αποκτηθεί κατά την εφαρμογή του προγράμματος και εφόσον το κρίνει σκόπιμο, δύναται να προτείνει αλλαγές στη νομική βάση του προγράμματος. 1.38. Στις ομάδες πολιτικής Εξωτερική βοήθεια, ανάπτυξη και διεύρυνση καθώς και Οικονομικές και χρηματοδοτικές υποθέσεις, η Επιτροπή διαχειρίζεται τις δαπάνες της ΕΕ από κοινού με διεθνείς οργανισμούς (28), βάσει συμφωνιών οι οποίες διασφαλίζουν, επίσης, τα ελεγκτικά δικαιώματα του Συνεδρίου. Παρ’ όλα αυτά, δεν επιτράπηκε ή επιτράπηκε εν μέρει στο Συνέδριο να έχει πρόσβαση στις εκθέσεις ελέγχου και στα σχετικά δικαιολογητικά του ΟΗΕ ή να πραγματοποιήσει ελέγχους επαλήθευσης στο πλαίσιο της DAS 2008 (βλέπε σημεία 8.13 και 10.10). 1.38. Η Επιτροπή στηρίζει ανεπιφύλακτα τα αιτήματα του Συνεδρίου για πληροφόρηση και πρόσβαση στα έγγραφα τεκμηρίωσης. Η τυποποιημένη συμφωνία συνεισφοράς με διεθνείς οργανισμούς περιλαμβάνει κείμενο σχετικό με την πρόσβαση του Συνεδρίου. Βλέπε επίσης την απάντηση στην παράγραφο 8.13. Τρόποι αντιμετώπισης των αδυναμιών 1.39. Το παρελθόν έτος, το Συνέδριο επισήμανε ότι, παρά τις θετικές εξελίξεις όσον αφορά το πλαίσιο εσωτερικού ελέγχου της Επιτροπής, σημαντικό μέρος των υποκειμένων στους λογαριασμούς της ΕΕ πράξεων εξακολουθεί να εμφανίζει σημαντικό επίπεδο σφάλματος (σημείο 1.42 της ετήσιας έκθεσης για το οικονομικό έτος 2007). Επιπλέον, ο έλεγχος του Συνεδρίου στο πλαίσιο της DAS καταδεικνύει διαφορές, ενίοτε σημαντικές, ως προς το είδος, τη συχνότητα εμφάνισης και το επίπεδο παρατυπίας από τη μια ομάδα πολιτικής στην άλλη, καθώς και εντός μιας και της αυτής ομάδας. Στα σημεία που ακολουθούν επιχειρείται περαιτέρω εμβάθυνση στην αξιολόγηση του τρόπου με τον οποίο μπορεί να επιτευχθεί πρόοδος προς την κατεύθυνση ενός αποτελεσματικού κοινοτικού πλαισίου εσωτερικού ελέγχου (29). 1.40. Μολονότι η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει ενιαίο γενικό προϋπολογισμό, πολλές είναι οι διαφορές όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο δαπανώνται οι πόροι του. Σε αυτές περιλαμβάνονται η μορφή της διαχείρισης, τα είδη των δικαιούχων, η περιοδικότητα των ενισχύσεων, οι κατηγορίες των δηλώσεων δαπανών καθώς και οι διάφορες μορφές ελέγχου και τα διάφορα συστήματα ανάκτησης. Οι διαφορές αυτές δημιουργούνται προκειμένου να λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαίτερες συνθήκες του συγκεκριμένου τομέα του προϋπολογισμού, καθώς και οι επιμέρους στόχοι των ενισχύσεων και απηχούν την αναγνώριση του κόστους και της πολυπλοκότητας της διαχείρισης και του ελέγχου των καθεστώτων. Ανάγκη απλούστευσης 1.41. Οι κανόνες οι οποίοι διέπουν τον τρόπο με τον οποίο δαπανώνται τα κονδύλια θεσπίζονται προκειμένου να εξασφαλίζεται ότι οι ενισχύσεις επιτυγχάνουν τους επιδιωκόμενους στόχους πολιτικής («δαπάνη για τον κατάλληλο σκοπό στον κατάλληλο χρόνο»). Ορισμένοι από τους κανόνες αυτούς είναι κοινοί για όλα τα είδη των πληρωμών, ενώ άλλοι εξαρτώνται από το είδος της δαπάνης. Ως εκ τούτου, το είδος και η πολυπλοκότητα των κανόνων μπορεί να αποτελεί, επίσης, συνάρτηση του πολύπλοκου χαρακτήρα των στόχων πολιτικής. 1.42. Όσο περισσότερο επαχθείς και πολύπλοκοι είναι οι κανόνες, τόσο μεγαλύτερος ο κίνδυνος μη τήρησής τους, με συνέπεια την αύξηση του κινδύνου εμφάνισης σφαλμάτων στις πράξεις και μη επίτευξης των στόχων πολιτικής. Συγχρόνως, ο υπερβολικά σχολαστικός καθορισμός εξαιρετικά εξειδικευμένων στόχων για τα προγράμματα δεν μπορεί παρά να αυξάνει το κόστος του ελέγχου επίτευξης αυτών των στόχων. Με άλλα λόγια, ορθά σχεδιασμένοι κανόνες και κανονισμοί, σαφείς στην ερμηνεία τους και απλοί στην εφαρμογή τους, μειώνουν τον κίνδυνο σφάλματος (σημείο 1.45 της ετήσιας έκθεσης για το 2007). 1.41-1.42. Η Επιτροπή συμφωνεί με την ανάλυση του Συνεδρίου, αλλά τονίζει ότι η θέσπιση κανόνων συνίσταται στην επίτευξη της σωστής ισορροπίας μεταξύ της επίτευξης συχνά εξειδικευμένων στόχων πολιτικής και της αποφυγής της υπερβολικής πολυπλοκότητας. Ενώ ο ρόλος της Επιτροπής είναι να προτείνει νομοθετικές ρυθμίσεις, το στοιχείο της πολυπλοκότητας υπεισέρχεται κατά την εξέτασή τους από την νομοθετική αρχή η οποία λαμβάνει και την τελική απόφαση. Η Επιτροπή έχει δεσμευτεί να επισυνάπτει στο μέλλον σε όλες τις συναφείς νομοθετικές προτάσεις περιγραφή των σχετικών ρυθμίσεων για τον έλεγχο. H απλούστευση αποτελεί μείζονος σημασίας στοιχείο του προγράμματος της Επιτροπής για τη βελτίωση της νομοθεσίας. Τα κράτη μέλη έχουν επίσης κληθεί να απλουστεύσουν τα κριτήρια επιλεξιμότητας που ισχύουν για τα εθνικά τους προγράμματα. Ωστόσο, ένας ορισμένος βαθμός περιπλοκότητας είναι αναπόφευκτος και πρέπει να ληφθεί υπόψη στις μελλοντικές διαβουλεύσεις για ανεκτό επίπεδο κινδύνου. Βλέπε επίσης απάντηση στο σημείο 2.35 β). Στον τομέα της συνοχής, ο κανονισμός του ΕΚΤ για την περίοδο 2007-2013 παρέχει ήδη τη δυνατότητα να δηλώνονται κατ’ αποκοπή οι έμμεσες δαπάνες. Η δυνατότητα της χρήσης κατ’ αποκοπήν συντελεστών, κατ’ αποκοπήν ποσών και ενιαίων κλιμάκων μοναδιαίου κόστους για τα προγράμματα της περιόδου 2007-2013 γενικεύθηκε τόσο για το ΕΤΠΑ όσο και για το ΕΚΤ με την τροποποίηση των κανονισμών για τα Ταμεία το Μάιο του 2009. Νέες απλουστεύσεις θεσπίστηκαν το Δεκέμβριο του 2008 και το Μάιο του 2009. Εξάλλου, τον Ιούλιο του 2009, η Επιτροπή υπέβαλε προτάσεις για περαιτέρω απλουστεύσεις στον εκτελεστικό κανονισμό 1828/2006 και στο γενικό κανονισμό 1083/2006. Η Επιτροπή, λαμβάνοντας υπόψη την κτηθείσα κατά την εφαρμογή του προγράμματος εμπειρία δύναται, εφόσον το κρίνει σκόπιμο, να προτείνει αλλαγές στην νομική του βάση. 1.43. Ως ένα βαθμό απαιτείται προσοχή. Η απλούστευση των κανόνων απλώς και μόνο χάριν μείωσης του κινδύνου παρατυπίας ενδέχεται να έχει ορισμένα μειονεκτήματα, καθώς οι περισσότερο γενικοί κανόνες συνεπάγονται λιγότερο στοχοθετημένες δαπάνες. Επιπλέον, σε ορισμένους τομείς (βλέπε λόγου χάριν σημεία 9.6 έως 9.7), η «απλούστευση» θα μπορούσε να σημαίνει χαλάρωση των προϋποθέσεων για την είσπραξη πληρωμών και αύξηση των ποσών που μπορούν να καταβληθούν στο πλαίσιο αυτό. Εντούτοις, αυτού του είδους η απλούστευση πρέπει να υποστηρίζεται από αποτελεσματικά συστήματα, διότι διαφορετικά οι παράτυπες δαπάνες θα καθίσταντο εμφανείς μόνον σε μεταγενέστερο στάδιο της διαδικασίας, όταν τα προγράμματα θα ολοκληρώνονταν εν μέρει ή θα έκλειναν οριστικά. Παρ’ όλες αυτές τις επιφυλάξεις, η απλούστευση πρέπει να παραμείνει πρωταρχικός στόχος. 1.43. Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι η απλούστευση αποτελεί μια διαδικασία εξισορρόπησης μεταξύ της ανάγκης για ικανοποιητική διαχείριση των δημόσιων κονδυλίων και της επίτευξης ιδιαίτερα εξειδικευμένων συχνά στόχων πολιτικής. Η εξισορρόπηση αυτή αντιμετωπίζεται με διαφορετικό τρόπο σε κάθε τομέα πολιτικής και εκφράζεται με διαφορετικούς τύπους και διατάξεις διαχείρισης, λαμβάνοντας υπόψη τη συμμετοχή ποικίλων παραγόντων σε διαφορετικά επίπεδα. Η Επιτροπή λαμβάνει μέτρα για να διασφαλίσει τη μεγαλύτερη δυνατή αποδοτικότητα των σχετικών με τον έλεγχο συστημάτων της, λαμβάνοντας πλήρως υπόψη την πολυετή φύση πολλών προγραμμάτων και την ανάγκη για ένα αποτελεσματικό και αποδοτικό σύστημα ελέγχου για τη διενέργεια των κατάλληλων ελέγχων την κατάλληλη χρονική στιγμή. Όσον αφορά τον τομέα πολιτικής Εκπαίδευση και Πολιτισμός, ο σχεδιασμός των νέων προγραμμάτων για την περίοδο 2007–2013 προβλέπει την απλούστευση των κανόνων και την εκτενή χρηματοδότηση με κατ’ αποκοπή ποσά. Τούτο, από κοινού με την αυστηρή διαδικασία έγκρισης των εθνικών συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου, αναμένεται να μειώσει τους κινδύνους που συνδέονται με τις τελικές πληρωμές. Βλέπε επίσης την απάντηση στην παράγραφο 9.7. Αναγκαία ανταπόκριση 1.44. Αναγνωρίζεται ότι η διαχείριση του προϋπολογισμού της ΕΕ έχει εξελιχθεί σταδιακά με την πάροδο του χρόνου, ανταποκρινόμενη στο είδος των προγραμμάτων δαπανών τα οποία εισήχθησαν μεταγενέστερα. Οι κανόνες που διέπουν τις δαπάνες καθώς και οι διαχειριστικές μέθοδοι πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες των διαφόρων στόχων στους οποίους αποσκοπούν οι δαπάνες του προϋπολογισμού. Ωστόσο, οι εν λόγω στόχοι δεν πρέπει να είναι υπερβολικά λεπτομερείς, συνεπαγόμενοι υπερβολικό διοικητικό φόρτο και δύσκολα τηρήσιμους κανονισμούς. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή οφείλει να επανεξετάσει με σύνεση το υποκείμενο κανονιστικό πλαίσιο καθώς και τη διαχειριστική δομή συγκεκριμένων προγραμμάτων δαπανών. 1.44. Η Επιτροπή τονίζει ότι η θέσπιση των κανόνων υπάγεται στην αρμοδιότητα του νομοθέτη. Η Επιτροπή έχει διατυπώσει πρόσφατα προτάσεις για απλούστευση (αποφασίστηκαν εξάλλου ορισμένες απλουστεύσεις για τα διαρθρωτικά ταμεία) και θα συνεχίσει να προτείνει απλουστεύσεις στις περιπτώσεις που αυτό είναι συμβατό με την επίτευξη συγκεκριμένων στόχων πολιτικής. Στα πλαίσια αυτά πρέπει να εξεταστούν οι εργασίες της Επιτροπής για τον ανεκτό κίνδυνο σφάλματος δεδομένου ότι προωθούν μια σαφή άποψη για τον κίνδυνο που μπορεί να ελεγχθεί με βάση τους όρους επιλεξιμότητας και το περιβάλλον του ελέγχου και κατά συνέπεια για τον κίνδυνο του οποίου ο έλεγχος δεν είναι οικονομικά αποδοτικός. Η Επιτροπή θα υποβάλει συγκεκριμένες προτάσεις στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή σχετικά με τον ανεκτό κίνδυνο σφάλματος στους τομείς της έρευνας, της ενέργειας και των μεταφορών, της αγροτικής ανάπτυξης, της εξωτερικής βοήθειας και των διοικητικών δαπανών κατά το 2010. Βλέπε επίσης την απάντηση στην παράγραφο 1.41-1.42. 1.45. Από την άποψη αυτή, το πρώτο και ουσιαστικό καθήκον πρέπει να είναι η συγκέντρωση αξιόπιστων και συνολικών πληροφοριακών στοιχείων, για να καθίσταται δυνατή η έγκυρη αξιολόγηση του τρέχοντος κόστους των ελέγχων (30). 1.45. Η Επιτροπή θα συγκεντρώσει πληροφορίες για τις σχετικές με τους ελέγχους δαπάνες στο πλαίσιο των προτάσεών της για τον ανεκτό κίνδυνο σφάλματος ξεκινώντας το 2010 με τους τομείς της έρευνας, της ενέργειας και των μεταφορών, της αγροτικής ανάπτυξης, της εξωτερικής βοήθειας και των διοικητικών δαπανών. 1.46. Ένα εξίσου καθοριστικής σημασίας καθήκον πρέπει να είναι η προσεκτική αξιολόγηση του κατά πόσον το τρέχον επίπεδο των δαπανών για ελέγχους αποφέρει το μέγιστο όφελος. Εάν κρινόταν ότι δεν συντρέχει τέτοια περίπτωση, τότε ο άμεσος στόχος πρέπει να είναι η πλήρης αξιοποίηση των κεφαλαίων που δαπανώνται και των πόρων που κινητοποιούνται ήδη για το σκοπό αυτό (31). 1.46. Η Επιτροπή προώθησε τη συνεχή βελτίωση των εσωτερικών της συστημάτων ελέγχου (όπως αναγνωρίζεται στην παράγραφο 1.39) και θα εξακολουθήσει σθεναρά τις προσπάθειες αυτές. Στόχος των εν λόγω συστημάτων ελέγχου είναι να παρέχουν εύλογη ασφάλεια, με βάση την κατάλληλη ισορροπία μεταξύ των διαφόρων τύπων ελέγχου («ο κατάλληλος έλεγχος την κατάλληλη χρονική στιγμή»). Για παράδειγμα, ορισμένα είδη σφαλμάτων μπορούν να εντοπιστούν με τους εκ των προτέρων ελέγχους ενώ άλλα όχι. Κατά συνέπεια δεν θα ήταν οικονομικά αποδοτικό να ελέγχονται όλα τα σχέδια επιτοπίως. Ως αποτέλεσμα του σχεδίου δράσης για τη βελτίωση της εποπτείας των διαρθρωτικών ταμείων, η Επιτροπή έχει ήδη προβεί εκ των προτέρων σε ενέργειες για τη βελτίωση των συστημάτων ελέγχου. Επισημαίνει εξάλλου ότι η κατά 2 %-3 % μείωση στο ποσοστό σφάλματος με τον αποτελεσματικότερο εκ των προτέρων ελέγχο (που αναφέρθηκε για το ΕΤΠΑ στην επεξηγηματική περιπτωσιολογική μελέτη που παρουσιάστηκε στην ανακοίνωση για τον ανεκτό κίνδυνο [COM(2008) 866], προέκυψε από την αξιολόγηση των σφαλμάτων που εντόπισε το Συνέδριο στη δήλωση αξιοπιστίας 2005 και αποτελεί μάλλον μέτρο σχετικό με τον «κίνδυνο ελέγχου» (ο κίνδυνος να μην λειτουργήσουν αποτελεσματικά ορισμένοι έλεγχοι σε ορισμένες περιπτώσεις). 1.47. Παράλληλα με τα αναγκαία μέτρα προς εξασφάλιση της αποτελεσματικότητας των συστημάτων, ενδείκνυται να εξευρεθεί η κατάλληλη ισορροπία μεταξύ του κόστους των ελέγχων και των οφελών που αυτοί αποφέρουν (βλέπε σύσταση του Συνεδρίου στην ετήσια έκθεση για το οικονομικό έτος 2007, σημείο 1.52). 1.47. Η έννοια του αποδοτικού και αποτελεσματικού εσωτερικού ελέγχου εμπεριέχεται στον δημοσιονομικό κανονισμό (άρθρο 28α). Σύμφωνα λοιπόν με τις διατάξεις του κανονισμού, η κάθε υπηρεσία της Επιτροπής οφείλει να παρουσιάσει στην ετήσια έκθεση δραστηριότητάς της τα αποτελέσματα του εσωτερικού ελέγχου, να υποβάλει έκθεση για την αποτελεσματικότητά του και να λάβει μέτρα για την αντιμετώπιση των αδυναμιών που θα εντοπισθούν. Συνεπώς, η Επιτροπή φρονεί ότι οι προσπάθειες αυτές πρέπει να είναι διαρκείς δεδομένου ότι η βελτίωση των δομών του ελέγχου και των διαδικασιών απλούστευσης συνιστά μια εφαρμοζόμενη και διαρκή διαδικασία. Ακολουθώντας την υπόδειξη του Συνεδρίου, η Επιτροπή θα εξετάσει περαιτέρω την κατάλληλη ισορροπία μεταξύ του κόστους των ελέγχων και των οφελών που αυτοί αποφέρουν κατά την προετοιμασία των προτάσεών της του 2010 για τον ανεκτό κίνδυνο ξεκινώντας από τους τομείς της έρευνας, της ενέργειας και των μεταφορών, της αγροτικής ανάπτυξης, της εξωτερικής βοήθειας και των διοικητικών δαπανών. 1.48. Κάθε φορά που ένα πρόγραμμα δαπανών εξετάζεται προκειμένου να εγκριθεί, θα ήταν σκόπιμο να παρουσιάζονται οι συναφείς κίνδυνοι καθώς και το κόστος διαχείρισης και ελέγχου που απαιτείται προκειμένου οι εν λόγω κίνδυνοι να διατηρηθούν σε επίπεδο που να εγγυάται τη βέλτιστη σχέση κόστους/αποτελεσματικότητας. Κατ’ αυτό τον τρόπο, το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο θα λάμβαναν τις σχετικές αποφάσεις τους έχοντας στη διάθεσή τους περισσότερα στοιχεία και συνεκτιμώντας με σαφήνεια τους κινδύνους και τις δαπάνες που αυτοί συνεπάγονται. 1.48. Η Επιτροπή, στην ανακοίνωσή της «για μια κοινή αντίληψη της έννοιας του ανεκτού κινδύνου σφάλματος» [COM(2008) 866], δεσμεύτηκε να επισυνάπτει στο μέλλον σε όλες τις συναφείς νομοθετικές προτάσεις περιγραφή των σχετικών ρυθμίσεων για τον έλεγχο. 1.49. Το Συνέδριο υπογραμμίζει πόσο σημαντικός είναι ο περαιτέρω προβληματισμός επί του ζητήματος της απλούστευσης, του κόστους των ελέγχων και του οφέλους που αυτοί αποφέρουν. Η ανάλυση αυτή πρέπει να γίνει σε εύθετο χρόνο, πριν από την εκπόνηση των προτάσεων για το νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (32). 1.49. Η Επιτροπή συμφωνεί για τη σημασία της εξεύρεσης της κατάλληλης ισορροπίας μεταξύ του κόστους των ελέγχων και του επιπέδου της απλούστευσης που αποφασίζεται και εξετάζει τη δυνατότητα εγκαιρης προώθησης του θέματος στο πλαίσιο νέων δημοσιονομικών προοπτικών. Βλέπε επίσης απάντηση στην παράγραφο 1.37. (1) Οι «ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις» περιλαμβάνουν τον ισολογισμό, τον λογαριασμό οικονομικού αποτελέσματος, τον πίνακα ταμειακών ροών, την κατάσταση μεταβολών του καθαρού ενεργητικού καθώς και περίληψη των σημαντικών πολιτικών στον τομέα της λογιστικής καθώς και άλλες επεξηγηματικές σημειώσεις (συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών κατά τομέα). (2) Οι «ενοποιημένες εκθέσεις σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού» περιλαμβάνουν τις ενοποιημένες εκθέσεις σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού, καθώς και περίληψη των αρχών του προϋπολογισμού και άλλες επεξηγηματικές σημειώσεις. (3) Σε επίπεδο ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων και οργανισμών, στη διοίκηση περιλαμβάνονται τα μέλη των θεσμικών οργάνων, οι διευθυντές των οργανισμών, οι κύριοι και δευτερεύοντες διατάκτες, οι υπόλογοι και το υψηλόβαθμο προσωπικό των οικονομικών μονάδων, καθώς και των μονάδων ελέγχου και εσωτερικού ελέγχου. Σε επίπεδο κρατών μελών και δικαιούχων χωρών, στη διοίκηση περιλαμβάνονται οι διατάκτες, οι υπόλογοι και το υψηλόβαθμο προσωπικό των αρμόδιων αρχών πληρωμών, των οργανισμών πιστοποίησης και των εκτελεστικών οργανισμών. (4) Οι λογιστικοί κανόνες που εξέδωσε ο υπόλογος της Επιτροπής βασίζονται στα διεθνή λογιστικά πρότυπα για τον δημόσιο τομέα (IPSAS) που εκδίδει η Διεθνής Ομοσπονδία Λογιστών (International Federation of Accountants) ή, ελλείψει αυτών, στα διεθνή λογιστικά πρότυπα (IAS)/διεθνή πρότυπα χρηματοοικονομικής πληροφόρησης (IFRS) που εκδίδει το International Accounting Standards Board (IASB) (Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων). Σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό, οι «ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις» για το οικονομικό έτος 2008 καταρτίζονται, (όπως καταρτίστηκαν από το οικονομικό έτος 2005 και εξής) βάσει των εν λόγω λογιστικών κανόνων που εξέδωσε ο υπόλογος της Επιτροπής, οι οποίοι αποτελούν προσαρμογή των αρχών της λογιστικής σε δεδουλευμένη βάση στο ιδιαίτερο κοινοτικό πλαίσιο, ενώ οι «ενοποιημένες εκθέσεις σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού» εξακολουθούν να βασίζονται, πρωτίστως, στις ταμειακές ροές. (5) Πριν εγκριθούν οι ετήσιοι λογαριασμοί από τα θεσμικά όργανα, οι υπόλογοι κάθε θεσμικού οργάνου τούς υπογράφουν, πιστοποιώντας κατά τον τρόπο αυτό ότι έχουν αποκομίσει εύλογη βεβαιότητα ότι οι λογαριασμοί παρέχουν πιστή και ακριβοδίκαιη απεικόνιση της δημοσιονομικής κατάστασης του οργάνου (άρθρο 61 του δημοσιονομικού κανονισμού). (6) Οι ετήσιοι λογαριασμοί καταρτίζονται από τους αντίστοιχους διευθυντές και διαβιβάζονται στον υπόλογο της Επιτροπής μαζί με τη γνώμη του οικείου διοικητικού συμβουλίου. Επιπλέον, οι αντίστοιχοι υπόλογοι υπογράφουν τους λογαριασμούς, πιστοποιώντας κατά τον τρόπο αυτό ότι έχουν αποκομίσει εύλογη βεβαιότητα ότι οι λογαριασμοί παρέχουν πιστή και ακριβοδίκαιη απεικόνιση της δημοσιονομικής κατάστασης του οργάνου (άρθρο 61 του δημοσιονομικού κανονισμού). (7) Χάριν συντομίας, αντί του όρου «νομιμότητα και κανονικότητα των υποκείμενων πράξεων» σε όλη την έκθεση χρησιμοποιείται ο όρος «κανονικότητα των πράξεων». (8) Ο κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 2002, για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΕ L 248 της 16.9.2002, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1525/2007, της 17ης Δεκεμβρίου 2007 (ΕΕ L 343 της 27.12.2007, σ. 9) ορίζει ότι οι οριστικοί λογαριασμοί θα διαβιβάζονται πριν από την 31η Ιουλίου του επόμενου οικονομικού έτους. (9) Βλέπε σημείο VIII της δήλωσης αξιοπιστίας του Συνεδρίου για το οικονομικό έτος 2007. (10) Βλέπε σημείο VIII της δήλωσης αξιοπιστίας του Συνεδρίου για το οικονομικό έτος 2007. (11) Το πρόγραμμα Galileo στοχεύει στην ανάπτυξη και λειτουργία ενός παγκόσμιου συστήματος δορυφορικής πλοήγησης. (12) Βλέπε σημείο 1.10 της ετήσιας έκθεσης για το οικονομικό έτος 2007. (13) Μέχρι το τέλος του 2008 δεν είχαν επικυρωθεί τα τοπικά συστήματα της Γενικής Διεύθυνσης Εξωτερικών Σχέσεων και της Γενικής Διεύθυνσης Δικαιοσύνης, Ελευθερίας και Ασφάλειας. (14) Ο αριθμός των εκκρεμών θεμάτων, τα οποία καλύπτουν τέσσερα επίπεδα σημαντικότητας που καθόρισε ο υπόλογος της Επιτροπής (Κρίσιμο-Πολύ σημαντικό-Σημαντικό-Επιθυμητό) και τα οποία προκύπτουν από τις εκθέσεις επικύρωσης 2005-2007, μειώθηκε σημαντικά στη διάρκεια του 2008, ήτοι από 161 σε 81. Ωστόσο, από αυτά τα 81 θέματα, τα πέντε θεωρήθηκαν ως «Κρίσιμα» και τα 23 ως «Πολύ σημαντικά». (15) Γενικά, κυρίως, θέματα που αφορούν τις διαδικασίες διαχωρισμού των οικονομικών ετών, την εκκαθάριση και την καταχώριση των προχρηματοδοτήσεων, την έγκαιρη καταχώριση πράξεων, τη χρήση του «ABAC contracts», τη διαχείριση στοιχείων ενεργητικού, τη διαφοροποίηση των γνώσεων επί των αρχών της λογιστικής σε δεδουλευμένη βάση στις διάφορες υπηρεσίες, καθώς και τη συνοχή των δεδομένων μεταξύ των τοπικών συστημάτων και του ABAC. (16) Γενική Διεύθυνση Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης, Γενική Διεύθυνση Κοινωνίας της Πληροφορίας και Μέσων Επικοινωνίας, Γενική Διεύθυνση Έρευνας, Γενική Διεύθυνση Ενέργειας και Μεταφορών, Γενική Διεύθυνση Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών, Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής Πολιτικής, Γενική Διεύθυνση Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ισότητας Ευκαιριών, Γραφείο Συνεργασίας EuropeAid, Γενική Διεύθυνση Διεύρυνσης καθώς και Γενική Διεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισμού. (17) Ιδίως, η Γενική Διεύθυνση Έρευνας στον τομέα της έρευνας. (18) Βλέπε σημείο 5.61 της ετήσιας έκθεσης για το οικονομικό έτος 2006 και σημείο 5.44 της ετήσιας έκθεσης για το οικονομικό έτος 2007. (19) Το άρθρο 10 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 885/2006 της Επιτροπής (ΕΕ L 171 της 23.6.2006, σ. 90) ορίζει ότι η Επιτροπή κοινοποιεί στα κράτη μέλη τα αποτελέσματα της επαλήθευσής της σχετικά με τα πληροφοριακά στοιχεία που της παρασχέθηκαν. (20) Δημοσιονομικές διορθώσεις δυνάμει του άρθρου 11 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 885/2006. (21) Συγκεκριμένα, των ετήσιων εκθέσεων δραστηριότητας και των δηλώσεων των γενικών διευθυντών της Επιτροπής, καθώς και της συγκεφαλαιωτικής έκθεσής τους. (22) Πέραν τούτου, το Συνέδριο μπορεί να διατυπώσει γνώμη με επιφύλαξη όταν μόνο ένα μικρό ποσοστό ενός πληθυσμού επηρεάζεται από ουσιώδη σφάλματα. (23) Μολονότι το Συνέδριο επισημαίνει ότι οι οδηγίες που εκδόθηκαν για τους εθνικούς οργανισμούς έχουν καταρτιστεί σωστά για να χρησιμοποιούνται ως εγχειρίδιο διαδικασιών (βλέπε σημείο 9.33), καταλήγει ότι η τρέχουσα εφαρμογή των συστημάτων εποπτείας και ελέγχου δεν παρέχει ακόμη ικανοποιητική διασφάλιση ως προς τον εντοπισμό και τη διόρθωση των σφαλμάτων κανονικότητας (βλέπε σημεία 9.33 και 9.34). (24) Αυτό οφείλεται κατά κύριο λόγο στα συστήματα εποπτείας και ελέγχου που εφαρμόζονται στο πλαίσιο του έκτου προγράμματος-πλαισίου έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης. (25) Βλέπε πίνακα 1.3 υποσημείωση 4. (26) Η διαπιστωθείσα μείωση αφορά, γενικά, τις δαπάνες της ομάδας πολιτικής Γεωργία και φυσικοί πόροι και, ειδικότερα, αυτές του τομέα της αγροτικής ανάπτυξης. Οι τελευταίες, ωστόσο, εξακολουθούν να εμφανίζουν υψηλότερο επίπεδο σφαλμάτων από ό,τι εκείνες του ΕΓΤΕ (βλέπε σημείο 5.62). Το Συνέδριο, βασιζόμενο στο επίπεδο σφαλμάτων που διαπιστώθηκαν από τους δοκιμαστικούς ελέγχους πράξεων, καθώς και στην αξιολόγηση των συστημάτων στην οποία προέβη, θεωρεί ότι, όπως και τα προηγούμενα χρόνια, το ΟΣΔΕ είναι γενικά αποτελεσματικό σύστημα ελέγχου για τον περιορισμό του κινδύνου σφαλμάτων ή παράτυπων δαπανών (βλέπε σημείο 5.64). (27) Οι παλαιότερες «Εσωτερικές πολιτικές» περιλαμβάνονται πλέον στις ομάδες πολιτικής «Έρευνα, ενέργεια και μεταφορές», «Εκπαίδευση και ιδιότητα του πολίτη» και «Οικονομικές και χρηματοδοτικές υποθέσεις» (βλέπε πίνακα 2.1 ). (28) Αυτή η μέθοδος εκτέλεσης του προϋπολογισμού της ΕΕ ορίζεται στο άρθρο 53 του δημοσιονομικού κανονισμού. (29) Σημεία 1.43 έως 1.51 της ετήσιας έκθεσης για το οικονομικό έτος 2007. (30) Η Επιτροπή, στις σελίδες 8 και 10 της ανακοίνωσής της σχετικά με την «έννοια του ανεκτού κινδύνου σφάλματος» [COM(2008) 866 τελικό] , αναγνωρίζει ότι, μέχρι στιγμής, η επιχείρηση συγκέντρωσης στοιχείων δεν ήταν παρά περιορισμένη. (31) Η Επιτροπή, στη σελίδα 7 του εγγράφου της COM(2008) 866 τελικό, αναγνωρίζει ότι, για τα διαρθρωτικά ταμεία, με τη βελτίωση των εφαρμοζόμενων προληπτικών ελέγχων, το ποσοστό σφάλματος θα μπορούσε να μειωθεί από 2-3 % στο μηδέν (ή να καταστεί μη σημαντικό). (32) Βλέπε απάντηση του Συνεδρίου στην ανακοίνωση της Επιτροπής «Reforming the budget, changing Europe» (Μεταρρύθμιση του προϋπολογισμού, αλλαγή της Ευρώπης) (http://eca.europa.eu/portal/pls/portal/docs/1/1481518.PDF). (33) Ποσοστό του προϋπολογισμού σύμφωνα με το σχετικό φάσμα σφαλμάτων < 2 % 2-5 % > 5 % για τις διάφορες ομάδες πολιτικής. Στην περίπτωση της ομάδας πολιτικής Γεωργία και φυσικοί πόροι, το διάγραμμα διακρίνει μεταξύ των σχετικών συνιστωσών της (Αγροτική ανάπτυξη και λοιπές δαπάνες για το 2007 και το 2008, ΟΣΔΕ και εκτός ΟΣΔΕ για τα προηγούμενα έτη). (34) Οι τίτλοι 24 έως 31 του τμήματος III του γενικού προϋπολογισμού, οι οποίοι αφορούν πρωτίστως τις διοικητικές δαπάνες, περιλαμβάνονται στο τμήμα του κεφαλαίου 11 που αναφέρεται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. (35) Οι διοικητικές δαπάνες αφαιρούνται από τις σχετικές ομάδες πολιτικής και παρουσιάζονται χωριστά με ειδικό τίτλο, με συνέπεια διαφορές σε σύγκριση με τα κεφάλαια 4 έως 10. (36) Αυτό το αριθμητικό στοιχείο αναφέρεται στις «επιχειρησιακές δαπάνες» και όχι στην αξία των «εσόδων». (37) Τα συστήματα κατατάσσονται ως «μερικώς ικανοποιητικά» ταν ορισμένοι μηχανισμοί ελέγχου κρίνεται ότι λειτουργούν επαρκώς, ενώ άλλοι όχι. Κατά συνέπεια, λαμβανόμενα ως σύνολο, ενδεχομένως να μην εξασφαλίζουν τον περιορισμό σε αποδεκτό επίπεδο των σφαλμάτων που επηρεάζουν τις υποκείμενες πράξεις. (38) Το Συνέδριο αποφάσισε να παρουσιάσει τα ποσοστά σφάλματος (βλέπε σημείο1.28) σε τρία διαστήματα. Αυτά τα φάσματα σφάλματος δεν μπορούν να ερμηνευθούν ως διάστημα εμπιστοσύνης (με τη στατιστική έννοια του όρου). (39) Βλέπε περιορισμούς της εμβέλειας στα σημεία 4.4 και 4.7. (40) Όπως και τα προηγούμενα χρόνια, το Συνέδριο, βασιζόμενο στο επίπεδο σφαλμάτων που διαπιστώθηκαν από τους δειγματοληπτικούς ελέγχους πράξεων καθώς και στην αξιολόγηση των συστημάτων στην οποία προέβη, επαναλαμβάνει ότι το ΟΣΔΕ είναι γενικά αποτελεσματικό σύστημα ελέγχου για τον περιορισμό του κινδύνου σφαλμάτων ή παράτυπων δαπανών (βλέπε σημείο 5.64). (41) Για τις δαπάνες αγροτικής ανάπτυξης το εκτιμώμενο επίπεδο σφαλμάτων υπερβαίνει το 2 % (βλέπε σημεία 1.33 και 5.62). (42) Το 2007, το Συνέδριο αξιολόγησε τα συστήματα ελέγχου των κρατών μελών ως μερικώς αποτελεσματικά. Για το 2008, δεν υπήρξαν σημαντικές τροποποιήσεις του κανοστικού πλαισίου το οποίο επηρεάζει τα συστήματα ελέγχου των κρατών μελών (βλέπε σημείο 6.23). Δεδομένου ότι η περίοδος προγραμματισμού 2000-2006 φθάνει στο τέλος της, το Συνέδριο θεώρησε ότι μια πρόσθετη πλήρης αξιολόγηση των συστημάτων ελέγχου των κρατών μελών για την περίοδο 2000-2006 δεν θα παράσχει προστιθέμενη αξία. Καθώς δεν υπήρξαν σχεδόν καθόλου ενδιάμεσες πληρωμές για την περίοδο 2007-2013, το Συνέδριο εστίασε την αξιολόγησή του στο τμήμα των συστημάτων των κρατών μελών το οποίο σχεδιάστηκε για την καταγραφή και διόρθωση των σφαλμάτων που ανιχνεύονται από τους εθνικούς ελέγχους και την κοινοποίηση των δημοσιονομικών διορθώσεων στην Επιτροπή (βλέπε σημεία 6.21 και 6.36). (43) Δεν πρόκειται για συνολική αξιολόγηση των συστημάτων της εν λόγω ομάδας πολιτικής. Αφορά ορισμένα από τα ελεγχθέντα συστήματα και αντικατοπτρίζει κατά κύριο λόγο τις αδυναμίες που διαπιστώθηκαν στο πλαίσιο των συστημάτων εποπτείας και ελέγχου του έκτου προγράμματος-πλαισίου έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης (6ο ΠΠ) (βλέπε σημείο 10.28). (44) Το 6ο ΠΠ ευθύνεται για ένα δυσανάλογα μεγάλο μέρος του συνολικού ποσοστού σφάλματος (βλέπε σημείο 10.27).

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Σύστημα εσωτερικού ελέγχου της Επιτροπής ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Εισαγωγή Θέσεις (management representations) της Επιτροπής Ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων και δηλώσεις των γενικών διευθυντών Συγκεφαλαιωτική έκθεση της Επιτροπής Βεβαιότητα που αποκομίζεται από τις ετήσιες συνόψεις Πρότυπα εσωτερικού ελέγχου της Επιτροπής Εισαγωγή Αποτελεσματικότητα Σχέδιο δράσης Γενική αξιολόγηση και εφαρμογή Αντίκτυπος του σχεδίου δράσης Γενικά συμπεράσματα και συστάσεις Συμπεράσματα Συστάσεις ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2.1. Στο παρόν κεφάλαιο εξετάζεται η πρόοδος που σημείωσε η Επιτροπή το 2008 σχετικά με την αντιμετώπιση των αδυναμιών που εντοπίστηκαν στα συστήματά της εποπτείας και ελέγχου, προκειμένου να διασφαλιστεί η νομιμότητα και κανονικότητα των πράξεων που χρηματοδοτούνται από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Πιο συγκεκριμένα, αναλύεται κατά πόσο: α) οι θέσεις (management representations) που περιλαμβάνουν οι ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων και οι δηλώσεις των γενικών διευθυντών, καθώς και η συγκεφαλαιωτική έκθεση της Επιτροπής παρέχουν αξιόπιστη εικόνα (σημεία 2.3 έως 2.11). β) η Επιτροπή σημείωσε πρόοδο σχετικά με την εφαρμογή και την αποτελεσματικότητα των αναθεωρημένων προτύπων εσωτερικού ελέγχου και με το ολοκληρωμένο πλαίσιο εσωτερικού ελέγχου, καθώς και κατά πόσο μπόρεσε να καταδείξει τον θετικό αντίκτυπό τους στις δαπάνες του 2008 (σημεία 2.23 έως 2.25). 2.1. Η Επιτροπή θεωρεί ότι τα εφαρμοζόμενα συστήματα εσωτερικού ελέγχου, με τους περιορισμούς που περιγράφονται στις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων 2008, παρέχουν εύλογη βεβαιότητα ότι οι πόροι που κατανεμήθηκαν στις δραστηριότητές της χρησιμοποιήθηκαν για το σκοπό για τον οποίο προορίζονταν και σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης. Πιστεύει επίσης ότι οι εφαρμοζόμενες διαδικασίες ελέγχου παρέχουν τις αναγκαίες εγγυήσεις όσον αφορά τη νομιμότητα και κανονικότητα των υποκείμενων πράξεων για τις οποίες η Επιτροπή αναλαμβάνει τη γενική ευθύνη σύμφωνα με το άρθρο 274 της συνθήκης ΕΚ. Η Επιτροπή αναλαμβάνει δράση για να βελτιώσει περαιτέρω το σύστημα εσωτερικού ελέγχου υπό το φως της ιδίας πείρας της και να αντιμετωπίσει τα θέματα που επισημαίνουν οι ελεγκτές. Οι δράσεις που ανελήφθησαν το 2008 περιλαμβάνουν τη θέση σε ισχύ, την 1η Ιανουαρίου 2008, των αναθεωρημένων προτύπων εσωτερικού ελέγχου για την αποτελεσματική διαχείριση, την ολοκλήρωση του σταδίου εφαρμογής του σχεδίου δράσης για το ολοκληρωμένο πλαίσιο εσωτερικού ελέγχου και τη βελτίωση της σαφήνειας και της συνοχής των ετήσιων εκθέσεων δραστηριοτήτων. 2.2. Επίσης, το Συνέδριο εξέτασε τις ετήσιες συνόψεις (1)σχετικά με τις διαρθρωτικές ενέργειες και το Ευρωπαϊκό Αλιευτικό Ταμείο, καθώς και με τη γεωργία, προκειμένου να αξιολογήσει την προστιθέμενη αξία που παρέχουν και τον τρόπο με τον οποίο αυτή χρησιμοποιήθηκε από τις υπηρεσίες της Επιτροπής (σημεία 2.18 έως 2.22). ΘΕΣΕΙΣ (MANAGEMENT REPRESENTATIONS) ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων και δηλώσεις των γενικών διευθυντών 2.3. Όλοι οι γενικοί διευθυντές δήλωσαν ότι είχαν αποκομίσει εύλογη βεβαιότητα ότι οι πόροι που τους είχαν χορηγηθεί χρησιμοποιήθηκαν για τους συγκεκριμένους σκοπούς και ότι οι εσωτερικοί έλεγχοι που αυτοί είχαν θέσει σε εφαρμογή διασφάλισαν την κανονικότητα των υποκειμένων πράξεων. Ωστόσο, σε 12 περιπτώσεις διατυπώθηκαν επιφυλάξεις. 2.4. Από το σύνολο των δηλώσεων στις οποίες προέβησαν 41 κύριες γενικές διευθύνσεις ή υπηρεσίες κατά το 2008, οι 12 περιείχαν μία ή περισσότερες επιφυλάξεις, η πλειονότητα των οποίων αφορά αδυναμίες σχετικές με την κανονικότητα των υποκειμένων πράξεων. Ο συνολικός αριθμός των επιφυλάξεων μειώθηκε από 17 (το 2007) σε 15 (το 2008). Οι σημαντικότερες επιφυλάξεις στο πλαίσιο της κανονικότητας των υποκειμένων πράξεων παρουσιάζονται στην αριστερή πλευρά του πίνακα 2.1 . 2.4. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι 8 από τις 15 επιφυλάξεις σχετίζονται με δημοσιονομικό άνοιγμα και ότι οι υπόλοιπες 7 αφορούν θέματα τα οποία μπορούν να έχουν αντίκτυπο στη φήμη της υπηρεσίας ή της Επιτροπής και των οποίων ο δημοσιονομικός αντίκτυπος ήταν περισσότερο υλικής φύσης παρά δημοσιονομικής. Εξάλλου, το 2008, άρθηκαν 3 από μακρού υφιστάμενες επιφυλάξεις (Γενική Διεύθυνση Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης για την εφαρμογή του ΟΣΔΕ στην Ελλάδα, Γενική Διεύθυνση Επικοινωνίας για την έλλειψη συστήματος εκ των υστέρων ελέγχου και Γενική Διεύθυνση Επιχειρήσεων και Βιομηχανίας για τη χρηματοδότηση των ευρωπαϊκών οργανισμών τυποποίησης). Σε άλλους τομείς πολιτικής, όπως στον τομέα της πολιτικής συνοχής, το πεδίο των επιφυλάξεων μειώθηκε, λαμβανομένων υπόψη των διορθωτικών μέτρων που έχουν ήδη εφαρμοστεί από τα κράτη μέλη. 2.5. Στην ομάδα πολιτικής Γεωργία και φυσικοί πόροι, ο γενικός διευθυντής Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης ήρε την από μακρού διατυπωθείσα επιφύλαξή του (προ εξαετίας) σχετικά με την ανεπαρκή εφαρμογή του ΟΣΔΕ στην Ελλάδα, εφόσον οι οικείες αρχές θέσπισαν ένα νέο σύστημα αναγνώρισης αγροτεμαχίων, η δε επιφύλαξη σχετικά με την αγροτική ανάπτυξη προσδιορίστηκε λεπτομερέστερα μετά την επαλήθευση και την επικύρωση των στατιστικών ελέγχου από τους οργανισμούς πιστοποίησης του κράτους μέλους. Ωστόσο, ο γενικός διευθυντής δεν παρέχει καμία διαβεβαίωση ότι το σχέδιο δράσης που καταρτίστηκε και εφαρμόστηκε από την Ελλάδα ήταν σε ισχύ στο πλαίσιο της διαδικασίας υποβολής αιτήσεων για το 2007. Εξάλλου, κατά τη γνώμη του Συνεδρίου, οι εργασίες που πραγματοποιήθηκαν για την επικύρωση των στατιστικών ελέγχου, τόσο από την Επιτροπή όσο και από τους οργανισμούς πιστοποίησης στο συγκεκριμένο κράτος μέλος, δεν παρέχουν διασφάλιση στο υψηλό επίπεδο που κρίνεται αναγκαίο. 2.5. Η επιφύλαξη που αφορά την ανεπαρκή εφαρμογή του ΟΣΔΕ στην Ελλάδα σχετίζεται με τον υψηλό κίνδυνο όσον αφορά τη φήμη των κοινοτικών οργάνων, που απορρέει από το γεγονός ότι οι ελλείψεις αυτές συνεχίζουν να υφίστανται στην Ελλάδα, και όχι με το δημοσιονομικό κίνδυνο για το ΕΓΤΕ, ο οποίος καλύπτεται πάντα κατάλληλα από τις δημοσιονομικές διορθώσεις που επιβάλλονται στην Ελλάδα μέσω των διαδικασιών εκκαθάρισης της συμμόρφωσης. Οι αποστολές ελέγχου στην Ελλάδα μέχρι το Φεβρουάριο του 2009 έδειξαν ότι οι ελληνικές αρχές εισήγαγαν, σύμφωνα με το σχέδιο δράσης τους από το 2006, ένα νέο λειτουργικό LPIS-GIS στις 31 Δεκεμβρίου 2008, το οποίο καλύπτει όλη την Ελλάδα. Έτσι, κατά τη στιγμή της υπογραφής από τη Γενική Διεύθυνση της ετήσιας έκθεσης δραστηριότητας 2008, όλα τα στοιχεία του ΟΣΔΕ ήταν λειτουργικά και ο κίνδυνος για τη φήμη της Επιτροπής που ήταν αποτέλεσμα του επίμονου χαρακτήρα των ελλείψεων που αναφέρθηκε προηγουμένως εξέλειπε. Εντούτοις, ο εναπομένων δημοσιονομικός κίνδυνος εκτιμάται στο σύνολό του μικρότερος από το υλικό επίπεδο σφάλματος και καλύπτεται από τις διαδικασίες εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση για τις αιτήσεις των ετών 2006-2008. Συνεπώς, οι επιφυλάξεις θα μπορούσαν να αρθούν. Πίνακας 2.1 — Σύγκριση των αποδεικτικών στοιχείων που παρέχονται στις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων των γενικών διευθύνσεων της Επιτροπής για τη δήλωση αξιοπιστίας του Συνεδρίου Ομάδα πολιτικής Σημαντικότερες επιφυλάξεις των Γενικών Διευθυντών (περιλαμβανόμενες στη δήλωση) 2007 2008 Αντίκτυπος των σημαντικότερων αυτών επιφυλάξεων στη βεβαιότητα του Γενικού Διευθυντή κατά την άποψη του Συνεδρίου (19) Άλλες σημαντικές αδυναμίες που διαπιστώθηκαν κατά τον έλεγχο του Συνεδρίου και/ή της Επιτροπή (που δεν περιλαμβάνονται στις δηλώσεις) 2007 2008 Αποδεικτικά στοιχεία που περιλαμβάνονται στην ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων για τα συμπεράσματα ελέγχου του Συνεδρίου (20) 2007 2008 2007 2008 Γεωργία και φυσικοί πόροι Ανεπαρκής εφαρμογή του ΟΣΔΕ στην Ελλάδα X B B Δεν υπάρχουν ακόμη εύλογες ενδείξεις ότι το σχέδιο δράσης που κατήρτισαν και εφαρμόζουν οι ελληνικές αρχές είναι πλήρως αποτελεσματικό. X B B+ Δαπάνες στο πλαίσιο της αγροτικής ανάπτυξης X X (Άξονας 2 «Βελτίωση του περιβάλλοντος και της υπαίθρου») Επιλεξιμότητα των δαπανών που αποδίδονται στα κράτη μέλη για τον τομέα του ελέγχου και της εφαρμογής της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής X Σύστημα διαχείρισης και ελέγχου για το SAPARD στη Βουλγαρία και στη Ρουμανία X Όσον αφορά τα συστήματα ελέγχου, επιθεώρησης και κυρώσεων σχετικά με τους αλιευτικούς πόρους: τα δεδομένα αλιευμάτων είναι ελλιπή και μη αξιόπιστα, τα δε συστήματα επιθεώρησης δεν παρέχουν διασφάλιση. X Συνοχή ΕΚΤ: συστήματα διαχείρισης και ελέγχου (2000/2006) X Ισπανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Ιταλία, Σλοβακία, Πορτογαλία, Βέλγιο, Λουξεμβούργο X Ισπανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Ιταλία, Βέλγιο, Λουξεμβούργο, Γερμανία B B Δεν υπάρχουν ακόμη εύλογες ενδείξεις ότι όλα τα διορθωτικά μέτρα που ελήφθησαν το 2008 υπήρξαν πλήρως αποτελεσματικά (21). B B ΕΤΠΑ: συστήματα διαχείρισης και ελέγχου (2000/2006) X Τσεχική Δημοκρατία, Φινλανδία, Ελλάδα, Γερμανία, Ιρλανδία, Ιταλία, Λουξεμβούργο, Πολωνία, Σλοβακία, Ισπανία X Βέλγιο, Γερμανία, Ιταλία, Ισπανία Interreg: συστήματα διαχείρισης και ελέγχου (2000/2006) X Επί συνόλου 51 προγραμμάτων X Επί συνόλου 21 προγραμμάτων Ταμεία Συνοχής: συστήματα διαχείρισης και ελέγχου (2000/2006) X Βουλγαρία, Τσεχική Δημοκρατία, Σλοβακία, Ουγγαρία, Πολωνία X Βουλγαρία Έρευνα, ενέργεια και μεταφορές Ποσοστό εναπομενόντων σφαλμάτων όσον αφορά την ακρίβεια των αιτήσεων απόδοσης δαπανών X 6ο πρόγραμμα-πλαίσιο X 6ο πρόγραμμα-πλαίσιο B B Δεν υπάρχουν, μέχρι στιγμής, εύλογες ενδείξεις όσον αφορά τον αντίκτυπο των συστημάτων που σχετίζονται με τις δημοσιονομικές διορθώσεις και τις ανακτήσεις ή σχετικά με το πότε θα έχουν αντίκτυπο στα ποσοστά σφάλματος κατά τη διάρκεια του κύκλου διαχείρισης του ΠΠ6 (21). X B B Εξωτερική βοήθεια, ανάπτυξη και διεύρυνση Phare: Πιθανές παρατυπίες στη διαχείριση των κεφαλαίων Phare από ορισμένους φορείς υλοποίησης στη Βουλγαρία X X A A Τα συστήματα εποπτείας και ελέγχου όσον αφορά τη νομιμότητα και κανονικότητα των υποκειμένων πράξεων σε επίπεδο φορέων υλοποίησης πρέπει να βελτιωθούν περαιτέρω προκειμένου να είναι πλήρως αποτελεσματικά. X X B B Εκπαίδευση και ιδιότητα του πολίτη Απουσία διαρθρωμένου συστήματος κατασταλτι