Γνωμoδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών για την "Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών 'Διατροπικότητα και διατροπικές εμπορευματικές μεταφορές στην Ευρωπαϊκή Ένωση: Μία συστημική προσέγγιση των εμπορευματικών μεταφορών. Στρατηγικές και δράσεις για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας, των υπηρεσιών και της αειφορίας'"

(1999/C 198/05)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

λαμβάνοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών "Διατροπικότητα και διατροπικές εμπορευματικές μεταφορές στην Ευρωπαϊκή Ένωση: Μια συστημική προσέγγιση των εμπορευματικών μεταφορών. Στρατηγικές και δράσεις για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας, των υπηρεσιών και της αειφορίας" (COM(97) 243 τελικό)·

λαμβάνοντας υπόψη την απόφαση της Επιτροπής της 5ης Ιουνίου 1998 να ζητήσει σχετική γνωμοδότηση σύμφωνα με το άρθρο 198 Γ, πρώτη παράγραφος της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας·

λαμβάνοντας υπόψη την απόφαση του Προεδρείου της, της 15ης Ιουλίου 1998 να αναθέσει την προετοιμασία της γνωμοδότησης στην επιτροπή 3 "Διευρωπαϊκά δίκτυα, μεταφορές, κοινωνία των πληροφοριών"·

λαμβάνοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησης (CdR 398/98 rev. 1) που υιοθέτησε η επιτροπή 3 στις 22 Ιανουαρίου 1999, με βάση εισηγητική έκθεση του κ. Lanzuela Marina·

υιοθέτησε ομόφωνα κατά την 28η σύνοδο ολομέλειας της 10ης και 11ης Μαρτίου 1999 (συνεδρίαση της 11ης Μαρτίου), την παρούσα γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Ένα αποτελεσματικό σύστημα μεταφορών αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ανταγωνιστικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

1.2. Οι ευρωπαϊκές εμπορευματικές μεταφορές, που σημείωσαν αύξηση της τάξεως του 70 % από το 1970, θα συνεχίσουν να αυξάνονται, σύμφωνα με τις προβλέψεις για την αύξηση του διεθνούς εμπορίου, την πιθανή διεύρυνση της Ένωσης προς τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και τη μεγαλύτερη συνεργασία με τις μεσογειακές χώρες.

1.3. Η ανάπτυξη αυτή των μεταφορών δεν μπορεί και δεν πρέπει να καλυφθεί αποκλειστικά από τις οδικές μεταφορές. Η αποτελεσματική και ισόρροπη χρήση της υπάρχουσας μεταφορικής ικανότητας, σε ολόκληρο το ευρωπαϊκό σύστημα μεταφορών, αποτελεί πλέον βασική προϋπόθεση προκειμένου να επιτευχθεί κοινωνικό-οικονομική και περιβαλλοντική αειφορία.

1.4. Η διατροπικότητα αποτελεί βασικό στρατηγικό εργαλείο για τη βέλτιστη χρήση διαφορετικών μέσων μεταφοράς, το οποίο παρέχει τη δυνατότητα προσέγγισης των μεταφορών σύμφωνα με μία φιλοσοφία συστημάτων και προσφέρει τις υπηρεσίες μεταφορών ως συνδέσεις από πόρτα σε πόρτα ανεξαρτήτως τρόπου μεταφοράς.

1.5. Για να γενικευθεί η διατροπικότητα, καταγράφηκαν τα κυριότερα εμπόδια που παρεμβάλλονται και καταρτίσθηκαν βασικές στρατηγικές για την ανάπτυξη των διατροπικών μεταφορών. Τα κυριότερα στοιχεία των εν λόγω στρατηγικών αναλύονται στη συνέχεια.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών συμφωνεί με την Επιτροπή ότι η οδική μεταφορά των εμπορευμάτων αναδεικνύεται ολοένα και περισσότερο ως πηγή κοινωνικού και περιβαλλοντικού κόστους για τους πολίτες. Εντούτοις, παράλληλα με το δεδομένο αυτό, η Επιτροπή των Περιφερειών επιθυμεί να τονίσει ότι οι μεταφορές γενικά και οι μεταφορές εμπορευμάτων ειδικότερα αποτελούν βασικό παράγοντα για την ποιότητα ζωής, τα επίπεδα απασχόλησης και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, και επομένως πηγή περιφερειακής ανάπτυξης.

2.2. Οι υποδομές των μεταφορών συνιστούν αναγκαία προϋπόθεση για την οικονομική ανάπτυξη, δεδομένου ότι παρέχουν τη δυνατότητα πραγματοποίησης σημαντικής οικονομίας διαρθρωτικού χαρακτήρα, ανάλογα με τα εδαφικά και οικονομικά χαρακτηριστικά της κάθε περιοχής. Για το λόγο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή οφείλει να συμβάλει στην άρση των περιορισμών των συναλλαγών, προκειμένου να διασφαλισθεί η πληρέστερη ενοποίηση των κρατών μελών και, ειδικότερα, των περιφερειών που βρίσκονται εκατέρωθεν των συνόρων, δεδομένου ότι, με τη διευκόλυνση της κυκλοφορίας αγαθών και προσώπων, θα δοθεί η δυνατότητα στις εν λόγω περιοχές να εξελιχθούν σε ανταγωνιστικούς χώρους σε ευρωπαϊκό επίπεδο και θα ευοδωθεί ο στόχος της περιφερειακής ισορροπίας, με την προώθηση της δημιουργίας ισχυρών αστικών συμπλεγμάτων.

2.3. Η Ευρωπαϊκή Χωροταξική Στρατηγική στηρίζεται στη συμπληρωματικότητα των πολιτικών των υποδομών, των περιφερειακών πολιτικών και των τομεακών πολιτικών. Η ΕΤΠ πιστεύει ότι ένας από τους καθοριστικούς παράγοντες για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας συνίσταται στην επίτευξη μιας αποτελεσματικής διασύνδεσης των εδαφικών ενοτήτων της Ένωσης.

2.4. Η Επιτροπή των Περιφερειών υποστηρίζει την άποψη της Επιτροπής ως προς την ανάγκη μεταβολής της σημερινής διάρθρωσης των εμπορευματικών μεταφορών. Πράγματι, το ισχύον σύστημα μεταφοράς των εμπορευμάτων, που στηρίζεται κατά κύριο λόγο στις οδικές μεταφορές, δεν είναι βιώσιμο από άποψη ενεργειακή, περιβαλλοντική και ποιότητας ζωής των πολιτών.

2.5. Επιβάλλεται η υιοθέτηση ενός προτύπου οικονομικής ανάπτυξης μακροπρόθεσμα βιώσιμης, που να στηρίζεται στην αύξηση της ανταγωνιστικότητας των τοπικών παραγωγικών συστημάτων και στη βελτίωση της πρόσβασης στο αστικό και περιφερειακό σύστημα και της διασύνδεσής του. Τούτο προϋποθέτει την πραγματοποίηση ενός συντονισμένου συνόλου επενδύσεων προτεραιότητας, με βάση ένα σύστημα κεντρικών αξόνων μεταφορών και επικοινωνιών που να διαρθρώνουν την εδαφική επικράτεια της Ένωσης.

2.6. Η Επιτροπή των Περιφερειών κρίνει ως θετική την υιοθέτηση ενός συστήματος μεταφορών που να χρησιμοποιεί διαφόρους τρόπους μεταφοράς, σύμφωνα με τον ορισμό της διατροπικότητας που προτείνει η Επιτροπή(1), επιθυμεί, ωστόσο, να τονίσει την ανάγκη να δοθεί προτεραιότητα, μέσα σε μια αλυσίδα διατροπικών μεταφορών, στη χρήση των μέσων μεταφοράς που είναι περισσότερο φιλικά προς το περιβάλλον, το σιδηρόδρομο και τις εσωτερικές πλωτές ή θαλάσσιες οδούς, με παράλληλο περιορισμό της χρήσης των οδικών μεταφορών, σύμφωνα με την Οδηγία 92/106/ΕΟΚ, όσο αυτό είναι δυνατό από άποψη οικονομικού ορθολογισμού.

2.7. Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι, παρόλο που το 50 % των τόνων ανά χιλιόμετρο που διανύεται στην Ευρωπαϊκή ένωση υπερβαίνει τα 150 χλμ., το ποσοστό της αγοράς που αναλογεί στο σιδηρόδρομο βρίσκεται σε συνεχή μείωση: μεταξύ 1979 και 1995, από το 32 % έχει φθάσει στο 15 %.

2.8. Η ΕΤΠ επιθυμεί να επισημάνει ότι έχει ιδιαίτερη σημασία η ενοποίηση των διαφόρων τρόπων μεταφοράς να πραγματοποιείται όχι μόνο στο πεδίο της υποδομής και του λοιπού υλικού εξοπλισμού, αλλά να αποδίδεται ιδιαίτερη σημασία και στην ενοποίηση της εκμετάλλευσης και των υπηρεσιών, καθώς και στις ρυθμιστικές διατάξεις, όχι μόνο σε κοινοτικό, αλλά και σε εθνικό και σε τοπικό επίπεδο.

2.9. Σε ένα περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από την παγκοσμιοποίηση της οικονομίας και την εδραίωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οργάνωση της εδαφικής επικράτειας αναδεικνύεται, περισσότερο από ποτέ, ως μία από τις προκλήσεις προτεραιότητας της Ευρωπαϊκής Χωροταξικής Στρατηγικής. Για το λόγο αυτό, τα μεγάλα δίκτυα που διαρθρώνουν την ευρωπαϊκή επικράτεια αποτελούν πλέον το σύστημα αναφοράς της ανάπτυξης.

2.10. Είναι, όμως, απαραίτητο να συνδεθεί ο μεγάλος αυτός στρατηγικός στόχος με άλλους που να καθιστούν δυνατή την πραγματοποίησή του από άποψη χώρου. Κατά πρώτο λόγο, η ενοποίηση των περιοχών και η κάλυψη των κενών που υφίστανται μεταξύ των ευρέων δικτύων που καλύπτουν οι κύριες υποδομές, απαιτούν δημόσιες δράσεις που να επιτρέπουν τη σύνδεση των τοπικών ενοτήτων και των χώρων με τα μεγάλα δίκτυα. Επιπλέον, η αποτελεσματικότητα και η αποδοτικότητα των υποδομών απαιτούν την ένταξη των υφιστάμενων τρόπων μεταφοράς στη συγκεκριμένη περιφέρεια. Παράλληλα, η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, προϋποθέτει τη συμπληρωματικότητα των δικτύων μεταφορών και επικοινωνιών.

2.11. Η ΕΤΠ επιθυμεί επίσης να τονίσει την τεράστια προσπάθεια που θα πρέπει να καταβάλουν τα διάφορα δημόσια όργανα ώστε ο ίδιος ο χρήστης να αποφασίζει για την προσφορότερη χρήση των διαφόρων τρόπων μεταφοράς, όπως φιλοδοξεί η Επιτροπή στο σημείο 17 της Ανακοίνωσης. Στο περιβάλλον υψηλού ανταγωνισμού στο οποίο αναπτύσσονται οι εμπορευματικές μεταφορές, ο χρήστης θα επιλέξει το φθηνότερο τρόπο μεταφοράς, από οικονομική άποψη, ο οποίος, στις περισσότερες περιπτώσεις, εξακολουθεί να είναι ο οδικός. Όπως επισημάνθηκε στη Συνεδρίαση που πραγματοποιήθηκε στη Γλασκόβη στις 8 Ιουνίου 1998 μεταξύ Υπουργών υπεύθυνων για το χωροταξικό προγραμματισμό, "...σε συνθήκες ελεύθερης αγοράς, μόνο φυσικά σύνορα όπως η Βόρεια Θάλασσα, η Βαλτική ή οι Άλπεις καθιστούν τις συνδυασμένες μεταφορές ανταγωνιστικές έναντι των οδικών".

3. Ειδικές παρατηρήσεις

3.1. Διοικητική οργάνωση: η πολυπλοκότητα της ζήτησης

3.1.1. Η ΕΤΠ συμφωνεί με την Επιτροπή ότι οι εμπορευματικές μεταφορές είναι παράγωγη ζήτηση και, επομένως, πρέπει να ανταποκρίνεται σε ολοένα αυξανόμενες απαιτήσεις ποιότητας ως προς την ευελιξία, την ταχύτητα και την αξιοπιστία, και να προσαρμόζεται στην πολυπλοκότητα της ζήτησης. Ωστόσο, η επίδραση των εμπορευματικών μεταφορών στην κοινωνία είναι τόσο σημαντική, ώστε πρέπει να υπάρχουν ρυθμίσεις με στόχο να μην λαμβάνεται υπόψη μόνο το κόστος της αγοράς(2) στον τρόπο μεταφοράς που χρησιμοποιείται, αλλά και το κοινωνικό κόστος.

3.1.2. Η ΕΤΠ έχει πλήρη επίγνωση της πολυπλοκότητας των αλυσίδων διοικητικής οργάνωσης της διανομής εμπορευμάτων, που προέκυψαν από τη μεταβολή των βιομηχανικών διαδικασιών τα τελευταία δέκα χρόνια, και το μεγάλο αριθμό φορέων που μεσολαβούν στη συνολική διαδικασία, καθώς και την αυξανόμενη σημασία των υπηρεσιών μεταφοράς. Πιστεύει όμως ότι, παρόλα αυτά, είναι απαραίτητο να αυξηθεί ο συντελεστής φόρτωσης στις οδικές μεταφορές και να περιορισθεί ο αριθμός των ταξιδιών χωρίς φορτίο(3).

3.2. Εμπόδια στη χρήση των διατροπικών εμπορευματικών μεταφορών

3.2.1. Η ΕΤΠ συμφωνεί με την Επιτροπή ότι, σήμερα, οποιαδήποτε αλλαγή τρόπου μεταφοράς σε μια διαδρομή συνεπάγεται σημαντικές δαπάνες και ότι αυτές πρέπει να εντοπισθούν, να αξιολογηθούν και να περιορισθούν. Επιθυμεί λοιπόν να τονίσει τις σημαντικές επενδυτικές προσπάθειες που θα πρέπει να καταβληθούν για το σκοπό αυτό.

3.2.2. Όσον αφορά τις υποδομές και τα μέσα μεταφοράς, η ΕΤΠ επιθυμεί να επισημάνει την ανάγκη να ευνοηθεί η δημιουργία βέλτιστων εμπορευματικών σιδηροδρομικών και πλωτών δικτύων, καθώς και κατάλληλων προσβάσεων των διαφόρων μεταφορικών μέσων στα σημεία μεταφόρτωσης. Πρόκειται για τη μοναδική δυνατή λύση ώστε η διατροπικότητα να ευνοήσει τα πιο "καθαρά" μέσα μεταφοράς: το σιδηρόδρομο και τις πλωτές οδούς. Είναι σκόπιμο να αναπτυχθούν εναλλακτικοί άξονες που ευνοούν τον αποκορεσμό των μεγάλων κέντρων μέσω ενθαρρύνσεως του εκσυγχρονισμού τους. Τα τελευταία πρέπει να συμπεριληφθούν στο ευρωπαϊκό σύστημα συνδυασμένων μεταφορών κατά την προσεχή συνεδρίαση των αρμόδιων, για το περιφερειακό σχεδιασμό, υπουργών.

3.2.3. Η ΕΤΠ επισημαίνει ότι είναι επίσης απαραίτητο να διευκρινιστεί σαφώς ποιος οφείλει να ενισχύσει και να χρηματοδοτήσει τις συνδέσεις μεταξύ διαφορετικών τρόπων μεταφοράς, καθώς και να ομογενοποιήσει:

- τις διάφορες υφιστάμενες μορφές ιδιοκτησίας και καταλογισμού του κόστους για τη χρήση υποδομών και τερματικών σταθμών·

- τα τεχνικά χαρακτηριστικά των μεταφορικών μέσων, που υπόκεινται σε διαφορετικές ρυθμίσεις ανάλογα με τη χώρα και το μεταφορικό μέσο και

- τις μονάδες φορτίου, που είναι όλο και περισσότερο εξειδικευμένες, γεγονός που προκαλεί τις συχνές επιστροφές άνευ φορτίου.

3.2.4. Όσον αφορά την εκμετάλλευση και τη χρήση των υποδομών, η ΕΤΠ τονίζει ότι έχει ιδιαίτερη σημασία να ενισχυθούν τα ασθενέστερα στοιχεία του σημερινού συστήματος διατροπικών μεταφορών: οι κόμβοι μεταφόρτωσης. Αυτό απαιτεί να οριστεί από την πολιτική των κέντρων εναλλαγής ποιος ευθύνεται για τη χρηματοδότηση και τη διαχείρισή τους.

3.2.5. Οι κόμβοι μεταφόρτωσης πρέπει να εντάσσονται πλήρως στην άμεσα περιβάλλουσα ζώνη, ούτως ώστε η τοπική κοινότητα να μπορεί να επωφελείται από την οικονομική ανάπτυξη, ενώ ταυτόχρονα θα καταβάλλεται προσπάθεια για τον περιορισμό των αρνητικών συνεπειών για το περιβάλλον. Οι κόμβοι αυτοί θα πρέπει να αποτελούν κέντρα απασχόλησης και επενδύσεων, ώστε ο πληθυσμός της περιοχής να απολαμβάνει τα οφέλη και όχι μόνο τα μειονεκτήματα της γειτνίασης. Όσον αφορά την επιβάρυνση του περιβάλλοντος από τις μεταφορές, θα πρέπει να λαμβάνονται ιδιαίτερα υπόψη οι ανάγκες των πολιτών που ζουν πολύ κοντά σε αυτούς τους κόμβους μεταφόρτωσης.

3.2.6. Η ΕΤΠ πιστεύει ότι η οδική μεταφορά εμπορευμάτων, η οποία, σύμφωνα με την Ανακοίνωση, είναι η βάση μέτρησης της μεταφοράς φορτίων στην Ευρώπη, είναι ανταγωνιστικός τρόπος μεταφοράς επειδή δεν περιλαμβάνει στο κόστος της σημαντικές παραμέτρους, όπως η μόλυνση της ατμόσφαιρας, η ηχορύπανση, η χρήση του εδάφους και άλλες· είναι, επομένως, απαραίτητο το κοινωνικό κόστος, που απαρτίζουν όλες αυτές οι παράμετροι, να καταλογίζεται άμεσα στο μεταφορικό μέσον που το προκαλεί. Η εσωτερίκευση του κόστους δεν θα πρέπει να πραγματοποιηθεί κατά τρόπο ομοιόμορφο σε ολόκληρη την επικράτεια της ΕΕ, μέσω της γραμμικής φορολόγησης όλων των φορέων του μεταφορικού τομέα, αλλά λαμβανομένων πάντα υπόψη των δύο ακόλουθων παραμέτρων:

α) της πραγματικής κυκλοφοριακής συμφόρησης που υφίσταται σε κάθε περιφέρεια ή ζώνη της επικράτειας της ΕΕ·

β) της ύπαρξης αποτελεσματικών εναλλακτικών μέσων δημόσιας μεταφοράς.

Η εν λόγω εσωτερίκευση του κόστους θα πρέπει να γίνει κατά τρόπο που να διασφαλίζεται η εδαφική συνοχή και η πολυκεντρική ανάπτυξη της ευρωπαϊκής επικράτειας όπως αναφέρεται στα σημεία 2.2, 3.3.1.2 και 3.3.1.6 του παρόντος εγγράφου. Εξάλλου, οι οδικές μεταφορές χαρακτηρίζονται από μία ιδιαίτερη πολυπλοκότητα ως προς τις συνθήκες εργασίας των οδηγών, γεγονός που οφείλεται στον ισχυρό ανταγωνισμό και που αντικατοπτρίζεται στις συχνές διαμαρτυρίες που πραγματοποιεί ο κλάδος, ακόμη και σε ευρωπαϊκή κλίμακα. Για να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα αυτό, είναι σημαντικό να πραγματοποιούνται επαρκείς έλεγχοι των περιόδων οδήγησης και ξεκούρασης κατά τις οδικές μεταφορές και να επιβάλλονται οι νόμιμες κυρώσεις σε περίπτωση παράβασης, όπως το έχει ήδη καθορίσει η Επιτροπή σε άλλα έγγραφα(4).

3.2.7. Η ΕΤΠ συμφωνεί με την Επιτροπή ότι οι φορείς εκμετάλλευσης που είναι ιδιοκτήτες των μέσων μεταφοράς ή της υποδομής περιορίζονται σε έναν και μόνο τρόπο μεταφοράς, προκειμένου να επιτύχουν μεγαλύτερη αποδοτικότητα· ως εκ τούτου, κρίνει ότι θα είναι απαραίτητο να δοθεί μεγάλη ώθηση εκ μέρους της Δημόσιας Διοίκησης προκειμένου να επιτευχθεί η διατροπικότητα.

3.2.8. Όσον αφορά την αναστάτωση που επικρατεί στα κέντρα μεταφόρτωσης λόγω της πολυπλοκότητας της προσαρμογής μεταξύ διαφόρων τρόπων μεταφοράς, η ΕΤΠ επιθυμεί να επισημάνει ότι επιβάλλεται να μελετηθούν οι διάφορες δυνατότητες διαχείρισης και χρηματοδότησης των εν λόγω κέντρων ώστε να προσαρμοστούν σε συνθήκες εργασίας και αποτελεσματικότητας που να ευνοούν τη διατροπικότητα.

3.2.9. Ως προς τις υπηρεσίες και τις ρυθμιστικές διατάξεις για τους διάφορους τρόπους μεταφοράς, η ΕΤΠ τονίζει ότι πρόκειται ίσως για το σημαντικότερο ζήτημα που πρέπει να ρυθμιστεί προκειμένου οι διατροπικές μεταφορές να γίνουν πραγματικότητα, και τούτο λόγω της πολυπλοκότητας των διοικητικών διαδικασιών. Ως εκ τούτου, θεωρεί απαραίτητο:

- να καθοριστούν τα απαραίτητα δίκτυα ανταλλαγής πληροφοριών σε ολόκληρη τη διατροπική αλυσίδα·

- να ομογενοποιηθούν οι διάφορες συμβάσεις που ισχύουν σήμερα για θέματα ευθύνης ανάλογα με τον τρόπο μεταφοράς που χρησιμοποιείται και να καθοριστεί ό,τι αφορά τη διατροπική μεταφορά και το ρόλο των κέντρων μεταφόρτωσης.

3.3. Ευρωπαϊκό σύστημα διατροπικών εμπορευματικών μεταφορών: Βήματα προς την υλοποίηση

3.3.1. Ολοκληρωμένη υποδομή και μεταφορικά μέσα

3.3.1.1. Σχετικά με την ενοποίηση των υποδομών και των μεταφορικών μέσων, η Επιτροπή των Περιφερειών πιστεύει ότι είναι απαραίτητο η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη σε συνεργασία με τις τοπικές και περιφερειακές αρχές, να συνεργασθούν ευρέως, με βάση τις διατροπικές μεταφορές, ώστε να καθιερωθούν:

- ένα δίκτυο υποδομών για τις εμπορευματικές μεταφορές με προσανατολισμό προς την ευνόηση των συνδυασμένων μεταφορών, ιδιαίτερα όσον αφορά την κατασκευή νέων "γραμμών" μεταφορών που να μπορούν να απορροφήσουν την αύξηση της ροής μεταφορών που προβλέπεται για τα ερχόμενα έτη·

- ένα ευρωπαϊκό δίκτυο κέντρων μεταφόρτωσης που να ικανοποιεί τις απαιτήσεις διαλειτουργικότητας και διασύνδεσης μεταξύ διαφορετικών τρόπων μεταφοράς. Πρόκειται για ιδιαίτερα ευαίσθητο σημείο, καθότι δεν πρέπει να λησμονάται ότι το Διευρωπαϊκό Δίκτυο Μεταφορών δεν περιλαμβάνει συγκεκριμένα κριτήρια για την ανάπτυξη και τον εντοπισμό των κύριων κόμβων μεταφοράς ή σημείων διασύνδεσης και ότι, αν και έχει σχεδιαστεί ως πολλαπλό δίκτυο που διευκολύνει τη μετάβαση από τον ένα τρόπο μεταφοράς στον άλλο, τα σχέδιά του βασίζονται κυρίως σε διαδρομές ή τμήματα διαδρομών.

3.3.1.2. Η βελτίωση των υποδομών των μεταφορών θα διευκολύνει τη σύζευξη των περιφερειών και, επομένως, θα επιταχύνει την οικονομική ανάπτυξη, αποτρέποντας τη συμφόρηση δραστηριοτήτων στις περιφέρειες που παρουσιάζουν σήμερα υπερπληθυσμό, όπου το κόστος της ρύπανσης και της υπερβολικής συγκέντρωσης όσον αφορά την κάλυψη του εδάφους είναι σημαντικό και συχνά δεν εκτιμάται σωστά, επειδή δεν συνυπολογίζεται το εξωτερικό κόστος κατά τη λήψη αποφάσεων.

3.3.1.3. Όσον αφορά τις διασυνδέσεις και τους κόμβους με προστιθέμενη αξία, η Επιτροπή των Περιφερειών επιθυμεί να τονίσει τη σημασία του να αποτελούν οι κόμβοι του δικτύου πραγματικά κέντρα οικονομικής δραστηριότητας και όχι απλά κέντρα μεταφόρτωσης. Οι κόμβοι αυτοί πρέπει να αναδειχθούν ως παράγοντες δημιουργίας απασχόλησης και προώθησης επιχειρησιακών πρωτοβουλιών στο χώρο της περιφέρειας. Η Επιτροπή των Περιφερειών υποστηρίζει την εκπόνηση μελετών και σχεδίων επίδειξης για τις ευκαιρίες που μπορούν να αναπτυχθούν στα κέντρα μεταφόρτωσης και για τον καθορισμό των απαραίτητων απαιτήσεων για τη λειτουργία των εν λόγω κέντρων, με αξιολόγηση της οικονομικής αποδοτικότητάς τους.

3.3.1.4. Η γενίκευση των τραίνων μεγάλης ταχύτητας θα ενισχύσει τα αστικά συμπλέγματα με πολλά κέντρα, με την ισχυροποίηση των διατροπικών κόμβων ζεύξης. Η δημιουργία όμως αυτών των νέων κόμβων εμπορίου και υπηρεσιών θα απαιτήσει συμπληρωματικές υποδομές μεταφοράς, προκειμένου να συνεχιστεί η διαδικασία της αστικής ανάπτυξης. Με άλλα λόγια, οι θετικές επιδράσεις των νέων υποδομών θα δημιουργήσουν νέες απαιτήσεις δημοσίων επενδύσεων.

3.3.1.5. Επ' αυτού, η Επιτροπή των Περιφερειών αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στην ύπαρξη ενός σχεδιασμού των διαφόρων κέντρων ζεύξης, προκειμένου να δημιουργηθούν, σε περιφερειακή κλίμακα, οι απαραίτητες οικονομικές συνθήκες για τη βέλτιστη αξιοποίηση της λειτουργίας τέτοιου είδους υποδομών.

3.3.1.6. Η αρχή της συνεκτικότητας και η δημιουργία ενός χώρου χωρίς εσωτερικά σύνορα, η προώθηση μιας οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης ισορροπημένης και βιώσιμης (Τίτλος Ι, άρθρο Β της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Ένωσης), καθώς και ο περιορισμός των ανομοιοτήτων μεταξύ επιπέδων ανάπτυξης των διαφόρων ευρωπαϊκών περιφερειών (Τίτλος XIV, άρθρο 130 Α), προϋποθέτουν την αποτροπή της οποιασδήποτε υπερβολικής πόλωσης και, επομένως, την εξεύρεση ενός αστικού προτύπου σχετικά ισορροπημένου και πολυκεντρικού σε όλη την ευρωπαϊκή επικράτεια, παράλληλα με την ανάπτυξη των μητροπολιτικών περιοχών και την ενίσχυση και ανασυγκρότηση των ασθενέστερων αστικών πυρήνων, ιδιαίτερα στις περιοχές με μικρή πυκνότητα πληθυσμού. Μ' αυτή την έννοια, η ενίσχυση των ενδιάμεσων πόλεων έχει καθοριστική σημασία.

3.3.1.7. Η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας και η δημιουργία απασχόλησης απαιτούν λύσεις σε επίπεδο περιοχών· γιατί, όταν μία περιοχή εξοπλίζεται με μέσα οικονομικής ανάπτυξης, όπως πρόσβαση στα δίκτυα επικοινωνιών και τηλεπικοινωνιών, ειδίκευση του ανθρώπινου δυναμικού, κέντρα ερευνών και υπηρεσίες για τις επιχειρήσεις, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για να προσελκύσει επιχειρήσεις, είτε ανεξάρτητες είτε συνδεδεμένες με πολυεθνικές, οι οποίες θα προσαρμόσουν την παραγωγή τους στις απαιτήσεις της παγκόσμιας αγοράς. Προς τούτο, κάθε τομεακή πολιτική πρέπει να εξετάζεται σε συνάρτηση με τον αντίκτυπό της στην τοπική ανάπτυξη, σύμφωνα με την αρχή της ολοκληρωμένης ανάπτυξης και της εδαφικής συνεκτικότητας, με την ενίσχυση της διαπεριφερειακής, διασυνοριακής και διεθνικής συνεργασίας των περιφερειακών και τοπικών αρχών. Πρόκειται για βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη των μεταφορών και των αξόνων επικοινωνίας, με στόχο την ενίσχυση των δεσμών μεταξύ των περιφερειακών περιοχών και του κέντρου, δεδομένου ότι οι υποδομές των μεταφορών και των επικοινωνιών πρέπει να αποβλέπουν στη σύνδεση με τα δευτερεύοντα δίκτυα και τη συμβολή στις τοπικές οικονομίες.

3.3.1.8. Όσον αφορά την εναρμόνιση των προτύπων που αφορούν τις μονάδες φόρτωσης, η Επιτροπή των Περιφερειών την αντιμετωπίζει ως καθοριστικό παράγοντα για τη διασφάλιση της επιτυχίας της διατροπικότητας και υποστηρίζει την παροχή οικονομικών ενισχύσεων στους φορείς, προκειμένου να υιοθετήσουν τα απαραίτητα μέσα.

3.3.2. Διαλειτουργικές και διασυνδεμένες δραστηριότητες

3.3.2.1. Σχετικά με τους φορείς διατροπικών εμπορευματικών μεταφορών, η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί απαραίτητο να διευκρινίσει η Επιτροπή πώς θα τους παρασχεθούν κίνητρα για να χρησιμοποιούν τις διατροπικές μεταφορές. Απ' αυτή την άποψη, η ΕΤΠ πιστεύει ότι επιβάλλεται η πραγματοποίηση ερευνών αγοράς και η παράταση και προώθηση του προγράμματος PACT (Πειραματικές Δράσεις για τις Συνδυασμένες Μεταφορές).

3.3.2.2. Όσον αφορά την ελεύθερη πρόσβαση στις υποδομές, η Επιτροπή των Περιφερειών φρονεί ότι όλα τα κράτη μέλη πρέπει να εφαρμόζουν αυστηρά τις Οδηγίες που αφορούν τις σιδηροδρομικές μεταφορές: Οδηγία 91/440/EOK, Οδηγία 95/19/ΕΚ και Οδηγία 95/18/ΕΚ, ώστε να γίνει πραγματικότητα η ελεύθερη κυκλοφορία ή η συνεργασία στο δίκτυο, και να ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα για την τεχνική ομογενοποίηση των σιδηροδρομικών δικτύων που καθιστούν δυνατή την πρόσβαση των διαφόρων φορέων στο σύνολο του ευρωπαϊκού δικτύου.

3.3.2.3. Η Επιτροπή των Περιφερειών επιθυμεί να τονίσει ότι ο καταλογισμός του κόστους των υποδομών και η τιμολόγηση των μεταφορών είναι τα καθοριστικά στοιχεία για την υλοποίηση των διατροπικών μεταφορών και τη συνακόλουθη ανάπτυξη των βιώσιμων μεταφορών στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Φρονεί, λοιπόν, ότι ο κάθε τρόπος μεταφοράς θα πρέπει να εσωτερικεύει το κόστος που συνεπάγεται για το σύνολο της κοινωνίας, πράγμα που αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για να καταστούν οι σιδηροδρομικές μεταφορές ανταγωνιστικές έναντι των οδικών.

3.3.2.4. Η Επιτροπή των Περιφερειών συμφωνεί με την Επιτροπή ως προς την ανάγκη ρύθμισης των κρατικών ενισχύσεων των μεταφορών μέσω κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τις συμφωνίες διατροπικής συνεργασίας, ώστε να διασαφηνιστεί η εφαρμογή των κανόνων του ανταγωνισμού.

3.3.2.5. Η Επιτροπή των Περιφερειών υποστηρίζει την Επιτροπή για την πραγματοποίηση ενός ηλεκτρονικού φόρουμ για το συντονισμό των ωραρίων και επισημαίνει την ανάγκη καθιέρωσης των απαραίτητων δικτύων πληροφόρησης σε ευρωπαϊκή κλίμακα.

3.3.2.6. Τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να συμβάλουν στην καλύτερη χρήση των υφιστάμενων υποδομών και να αποτρέψουν την υπερβολική πίεση που ασκείται στο περιβάλλον. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή των Περιφερειών στηρίζει την αυξανόμενη χρήση της τηλεματικής και άλλων τεχνολογιών αιχμής, όπως για παράδειγμα νέες τεχνικές που να συμβάλλουν στη διασυνοριακή διαλειτουργικότητα των εθνικών δικτύων μεταφορών.

3.3.3. Υπηρεσίες και ρυθμίσεις ανεξαρτήτως τρόπου μεταφοράς

3.3.3.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών συμφωνεί με την Επιτροπή και θεωρεί ότι ο καθορισμός μιας κοινής αρχιτεκτονικής διατροπικών συστημάτων ηλεκτρονικής πληροφόρησης σε πραγματικό χρόνο, ως βάση για τη βιωσιμότητα ανταγωνιστικών διατροπικών μεταφορών, αποτελεί προτεραιότητα. Για τούτο, απαιτείται η παροχή συνεχούς πληροφόρησης στους πελάτες για τη φάση στην οποία βρίσκονται οι αποστολές τους, καθώς και πληροφόρηση για τις τιμές, τα τιμολόγια, τα δρομολόγια των τραίνων και τη διαθεσιμότητα του εξοπλισμού.

3.3.3.2. Ως προς τις λειτουργίες μεταφορών χωρίς έγγραφα, η Επιτροπή των Περιφερειών επισημαίνει ότι θα ήταν σκόπιμο να αξιοποιηθούν για τη δημιουργία ενός ενιαίου συστήματος εγγράφων και ηλεκτρονικών διαδικασιών που να παρέχει τη δυνατότητα μιας πραγματικής διαφάνειας της αγοράς των μεταφορών και υποστηρίζει τις διατροπικές μεταφορές, επιθυμεί όμως να τονίσει την έλλειψη κανονιστικών ρυθμίσεων στον τομέα αυτό.

3.3.3.3. Σε σχέση με τις ευθύνες έναντι τρίτων, η ΕΤΠ εκφράζει την ανησυχία της για το γεγονός ότι η κάλυψη των κινδύνων της συνολικής επιχείρησης, ανεξάρτητα από το σημείο όπου δημιουργούνται οι ζημίες, δεν επηρεάζει την τιμή της ασφάλισης, και επομένως της μεταφοράς. Κρίνεται επιθυμητό να καθοριστούν τα όρια εντός των οποίων οι διάφοροι εμπλεκόμενοι φορείς μπορούν να θεωρηθούν υπεύθυνοι για καθυστερήσεις ή ατέλειες των εμπορευμάτων, ιδιαίτερα όσον αφορά τα κέντρα μεταφόρτωσης.

3.3.4. Οριζόντιες δραστηριότητες

3.3.4.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών υποστηρίζει την Επιτροπή στην προώθηση σχεδίων έρευνας εντός των διαφόρων προγραμμάτων-πλαίσιο, καθώς και σχεδίων επίδειξης που να παρουσιάζουν τις δυνατότητες και τα οφέλη των διατροπικών μεταφορών.

3.3.4.2. Η ΕΤΠ υποστηρίζει επίσης την ίδρυση ενός Ευρωπαϊκού Κέντρου Αναφοράς Διατροπικών Μεταφορών για τις εμπορευματικές μεταφορές και πιστεύει, επίσης, ότι θα ήταν χρήσιμο να αξιοποιηθεί η εμπειρία υφισταμένων ομάδων περιφερειακών και τοπικών μεταφορών και να προωθηθεί η διοργάνωση, όποτε αυτό είναι απαραίτητο, στρογγυλών τραπεζών στα κράτη μέλη με στόχο τη διευκόλυνση της δημιουργίας τοπικών και περιφερειακών διατροπικών κοινοτήτων.

3.4. Διατροπικότητα και άλλοι τομείς πολιτικής

3.4.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών κρίνει απαραίτητο οι κόμβοι μεταφόρτωσης να σχεδιαστούν κατά τρόπο που να προωθεί τη μεγαλύτερη περιφερειακή συνοχή και ανάπτυξη, και να τους παρασχεθούν τα απαραίτητα μέσα ώστε να καταστούν παράγοντες δημιουργίας απασχόλησης και οικονομικής δραστηριότητας και να συμβάλουν ενεργά στη χωροταξική πολιτική.

3.4.2. Όσον αφορά την ολοκλήρωση των ΜΜΕ, η ΕΤΠ φρονεί ότι η συμμετοχή τους είναι απαραίτητη για την ευόδωση της ανάπτυξης των διατροπικών μεταφορών, οι διάφορες διοικήσεις όμως πρέπει να θεσπίσουν τους απαραίτητους μηχανισμούς ώστε η τροποποίηση του συστήματος των μεταφορών να μην επιδεινώσει την οικονομική κατάσταση των επιχειρήσεων αυτών, που σε πολλές περιπτώσεις είναι ιδιαίτερα ευαίσθητες σε μικρές διακυμάνσεις του κόστους, λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού στην αγορά.

3.4.3. Σχετικά με το περιβάλλον, όπως επισημαίνεται παραπάνω, η ΕΤΠ κρίνει απαραίτητη τη θεσμική στήριξη ώστε η αγορά των μεταφορών να εξελιχθεί προς την κατεύθυνση των μεταφορικών μέσων που είναι φιλικά προς το περιβάλλον και να αντιστραφεί η τάση αύξησης των οδικών μεταφορών που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια.

4. Συμπεράσματα

4.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών αντιμετωπίζει ευνοϊκά την απόφαση της Επιτροπής να ενισχύσει τις διατροπικές μεταφορές, γεγονός που θα δώσει τη δυνατότητα στις μεταφορές να μην αποτελούν παράγοντα υποβάθμισης της εδαφικής επικράτειας, αλλά ασφαλιστική δικλείδα με τη δημιουργία κόμβων μεταφόρτωσης και την ανάπτυξη των τηλεπικοινωνιών. Ωστόσο, η ΕΤΠ επιθυμεί να διευκρινίσει ορισμένα σημεία, που εκτίθενται παρακάτω.

4.2. Η ΕΕ και τα κράτη μέλη σε συνεργασία με τις τοπικές και περιφερειακές αρχές, πρέπει να συμμετάσχουν στη βελτίωση των συνθηκών υπό τις οποίες πραγματοποιούνται οι διατροπικές μεταφορές, δεδομένου ότι, σε πολλές περιπτώσεις, τα προβλήματα που υπάρχουν είναι τοπικού χαρακτήρα.

4.3. Τα μέτρα που θα ληφθούν για την προώθηση της διατροπικότητας πρέπει να τείνουν προς τη μεγαλύτερη δυνατή χρήση των μέσων μεταφοράς που είναι φιλικά προς το περιβάλλον και προς την ποιότητα ζωής των πολιτών: συγκεκριμένα του σιδηροδρόμου και των εσωτερικών πλωτών και θαλάσσιων οδών.

4.4. Η ενοποίηση των διαφόρων τρόπων μεταφοράς δεν πρέπει να περιορίζεται στις υποδομές. Πρέπει να καταβληθεί σημαντική προσπάθεια για την εκμετάλλευση και τις υπηρεσίες, κυρίως δε στο πεδίο των ρυθμιστικών διατάξεων, με μια ομογενοποίηση που να επιτρέπει την ευχερέστερη και λιγότερο δαπανηρή εναλλαγή των τρόπων μεταφοράς.

4.5. Η ΕΤΠ επιθυμεί να τονισθεί ιδιαίτερα η οικονομική και διοικητική προσπάθεια που επιβάλλεται να καταβάλουν οι διάφορες δημόσιες διοικήσεις, και σε κοινοτικό, αλλά και σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, προκειμένου να επιτευχθεί, όπως επιδιώκεται στην Ανακοίνωση, με μια λειτουργική υποστήριξη και μόνο, να πραγματοποιούνται αλλαγές τρόπων μεταφοράς, χωρίς την επιβολή συγκεκριμένης κατανομής. Δεν πρέπει να λησμονάται ότι η υφιστάμενη τάση είναι η συνέχιση της αύξησης των οδικών μεταφορών(5). Όπως επισημαίνεται στο Λευκό Βιβλίο για την ανασυγκρότηση των σιδηροδρόμων της Κοινότητας(6)"...όσο αυξάνεται η ανησυχία για τις αρνητικές συνέπειες των μεταφορών, το ποσοστό της αγοράς που αντιστοιχεί στο σιδηρόδρομο συνεχίζει να μειώνεται. Ο κύριος λόγος είναι η δυσαρέσκεια από τις τιμές και την ποιότητα των σιδηροδρομικών μεταφορών...".

4.6. Η ΕΤΠ φρονεί ότι, με δεδομένη την επίδραση των μεταφορών στην ποιότητα ζωής των πολιτών, πρέπει να ληφθούν μέτρα στον τομέα των μεταφορών ώστε να προσαρμοσθεί και η αγορά στη χρήση ορθολογικών και ισορροπημένων μέσων μεταφοράς.

Επίσης, οι μεταφορές δεν θα πρέπει να εξαρτώνται πλήρως από την εμπορική και βιομηχανική ζήτηση.

4.7. Όπως επισημαίνεται στην Ανακοίνωση της Επιτροπής για τις μεταφορές και τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα(7), "η έρευνα για τις σχέσεις μεταξύ μεταφορών και κύκλου παραγωγής και κατανάλωσης θα πρέπει να προσφέρει στοιχεία για τον τρόπο αποσύνδεσης της αύξησης της οδικής κυκλοφορίας από την οικονομική ανάπτυξη".

4.8. Δεδομένου ότι σήμερα οι συνδυασμένες μεταφορές δεν ανταπεξέρχονται στις όλο και μεγαλύτερες απαιτήσεις σε διοικητική υποστήριξη μιας οικονομίας που λειτουργεί μέσα σε μια ανταγωνιστική και παγκόσμια αγορά, ενώ, ωστόσο, είναι απαραίτητες για την επίτευξη μιας βιώσιμης ανάπτυξης, η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι:

- Επιβάλλεται να συνεχιστεί η προώθηση της ανάπτυξης ενός ισχυρού εμπορευματικού σιδηροδρομικού δικτύου και να βελτιωθεί η μεταφορά δια των πλωτών οδών.

- Επιβάλλεται να θεσπιστούν τα απαραίτητα μέσα ώστε όλα τα μέσα μεταφοράς να καταβάλλουν το αντίτιμο για τις επιδράσεις που προκαλούν. Σήμερα, ο κλάδος των οδικών μεταφορών είναι ανταγωνιστικός, αφενός επειδή δεν πληρώνει για το σύνολο των περιβαλλοντικών επιπτώσεων της λειτουργίας του και, αφετέρου, σε ορισμένες περιπτώσεις, λόγω των συνθηκών υπό τις οποίες εργάζονται οι υπάλληλοι του κλάδου. Η χρέωση του κάθε τρόπου μεταφοράς πρέπει να ανταποκρίνεται στο πραγματικό κόστος του. Θα πρέπει συγχρόνως να λαμβάνονται υπόψη οι οικονομικές συνέπειες.

- Είναι απαραίτητο να πολλαπλασιασθούν οι κόμβοι μεταφόρτωσης, με σαφή καθορισμό του υπευθύνου για τη χρηματοδότηση και τη διαχείρισή τους και της βέλτιστης μεθόδου διαχείρισης, ώστε να προσαρμοστούν στα εγγενή χαρακτηριστικά των διαφόρων τρόπων μεταφοράς.

- Είναι απαραίτητο να καταρτισθεί το δίκτυο πληροφοριών που θα εξυπηρετεί όλους τους φορείς που συμμετέχουν στη λειτουργική αλυσίδα και θα επιτρέπει τη βέλτιστη αξιοποίηση των διαφόρων παραμέτρων. Και οι χρήστες πρέπει να διαθέτουν πρόσβαση στο εν λόγω δίκτυο.

- Επιβάλλεται μια ομογενοποίηση των τεχνικών χαρακτηριστικών, των διοικητικών διαδικασιών και της κατανομής των κινδύνων μεταξύ των διαφόρων χωρών και διοικητικών πλαισίων.

4.9. Μεταξύ των απαραίτητων σταδίων για την επίτευξη ενός αποδοτικού ευρωπαϊκού συστήματος διατροπικών μεταφορών, η Επιτροπή των Περιφερειών ξεχωρίζει τα ακόλουθα:

- Ανάγκη ενίσχυσης του σιδηροδρομικού δικτύου μεταφορών και των πλωτών οδών.

- Ανάγκη διασαφήνισης των συνθηκών υπό τις οποίες θα αναπτυχθούν τα κέντρα μεταφόρτωσης.

- Υποστήριξη των εργασιών έρευνας και ανάπτυξης, καθώς και της ευρείας διάδοσης των τεχνολογικών και τηλεματικών λύσεων που μπορούν να συμβάλουν στην προώθηση της διατροπικότητας στις μεταφορές. Η ΕΤΠ υποστηρίζει πλήρως πρωτοβουλίες όπως οι πρότυπες δράσεις στον τομέα των συνδυασμένων μεταφορών ή το πρόγραμμα PACT. Η ΕΤΠ, όπως έχει ήδη επισημάνει σε άλλες γνωμοδοτήσεις(8), τάσσεται υπέρ μιας μεγαλύτερης οικονομικής συμμετοχής στο πρόγραμμα αυτό και της υποστήριξης άλλων σχεδίων συνδυασμένων μεταφορών που ανταποκρίνονται σε μια περισσότερο τοπική αντίληψη και δεν ανήκουν σε διεθνείς άξονες ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, αλλά είναι σημαντικά για τις πόλεις και περιφέρειες όλης της Ευρώπης.

- Ανάπτυξη τεχνολογικών μέσων που να επιτρέπουν τη λειτουργία λεπτομερών συστημάτων ακριβείας για τη διαφοροποίηση των τιμών. Τα συστήματα αυτά συνιστούν σημαντικό εργαλείο για την επίτευξη των στόχων εσωτερίκευσης του εξωτερικού κόστους των μεταφορών.

4.10. Η Επιτροπή των Περιφερειών φρονεί ότι πρέπει να πάψουν οι μεταφορές να θεωρούνται ως απλή βοηθητική λειτουργία της βιομηχανικής και εμπορικής δραστηριότητας και να ληφθούν μέτρα για την ανάπτυξη ορθολογικών και φιλικών προς το περιβάλλον μεταφορών.

Βρυξέλλες, 11 Μαρτίου 1999.

Ο Πρόεδρος

της Επιτροπής των Περιφερειών

Manfred DAMMEYER

(1) Σημείο 15 της σχετικής με την παρούσα γνωμοδότηση Ανακοίνωσης της Επιτροπής.

(2) Σύμφωνα με το πράσινο βιβλίο "Προς ένα δίκαιο και αποτελεσματικό καθορισμό των τιμών στις μεταφορές", το ετήσιο κόστος της συμφόρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση ανέρχεται σε 250000 εκατομμύρια Ecu κατ' έτος και οι χρήστες των οδών ευθύνονται κατά 90 % για το κόστος αυτό.

(3) Από τους υπολογισμούς του κλάδου των εμπορευματικών μεταφορών στο Ηνωμένο Βασίλειο προκύπτει ότι χρησιμοποιείται περίπου το 62 % της διαθέσιμης μεταφορικής ικανότητας. Εάν συνυπολογισθούν και τα ταξίδια χωρίς φορτίο, το ποσοστό κατεβαίνει στο 44 %.

(4) Έγγραφο εργασίας της Επιτροπής "Προς ένα πλαίσιο επίλυσης των περιβαλλοντικών προβλημάτων που προκαλούνται από την κυκλοφορία των βαρέων φορτηγών οχημάτων". COM(98) 444 τελικό.

(5) Οι οδικές εμπορευματικές μεταφορές αντιπροσωπεύουν το 70 % της αγοράς, ενώ το 1950 αντιπροσώπευαν μόνο το 50 %.

(6) Λευκό Βιβλίο: "Στρατηγική για την ανασυγκρότηση των σιδηροδρόμων της Κοινότητας". Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. COM(96) 421 τελικό.

(7) "Για τις μεταφορές και εκπομπές CO2. Διαμόρφωση κοινοτικής προσέγγισης". COM(98) 204 τελικό.

(8) Γνωμοδότηση για "Μία βιώσιμη στρατηγική μεταφορών για τις τοπικές και περιφερειακές αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης".