Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ Για την παροχή συμπληρωματικής μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στη Μολδαβία

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Εισαγωγή

Στις αρχές του 1993, η Μολδαβία ξεκίνησε ένα εκτενές πρόγραμμα οικονομικής σταθεροποίησης και μεταρρυθμίσεων με την υποστήριξη του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας. Μέχρι το 1995 ο πληθωρισμός και το δημοσιονομικό έλλειμμα είχαν τεθεί υπό έλεγχο ενώ είχε σημειωθεί ικανή πρόοδος και όσον αφορά τη διαρθρωτική μεταρρύθμιση ιδίως στους τομείς της φορολογίας, της ελευθέρωσης των τιμών και της ιδιωτικοποίησης.

Κατά το αρχικό αυτό μεταβατικό στάδιο προς την ελεύθερη οικονομία, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα είχε στηρίξει τη Μολδαβία με διάφορους τρόπους μεταξύ των οποίων και με μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή. Η Κοινότητα χορήγησε δύο πακέτα μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής ύψους 45 και 15 εκατ. EUR αντίστοιχα (αποφάσεις ΕΚ/94/346 και ΕΚ/96/242 του Συμβουλίου). Σε αμφότερες τις περιπτώσεις τα κοινοτικά δάνεια ήταν μέρος ενός ευρύτερου χρηματοδοτικού πακέτου από τη διεθνή κοινότητα για να συμπληρωθούν οι πόροι που προσέφεραν τα ΔΧΙ. Η Μολδαβία μέχρι στιγμής έχει εκπληρώσει στο ακέραιο τις εξωτερικές χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις της έναντι της Κοινότητας και σύμφωνα με το συμφωνηθέν χρονοδιάγραμμα, εξόφλησε 18 εκατ. ευρώ από το κεφάλαιο μεταξύ Δεκεμβρίου 2000 και Αυγούστου 2002.

Τον Μάρτιο του 1998, το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα συνεκάλεσαν νέα συνάντηση των δωρητών προκειμένου να κινητοποιήσουν κεφάλαια για τη χρηματοδότηση του νέου οικονομικού προγράμματος της Μολδαβίας με την υποστήριξη των ΔΧΙ. Στο πλαίσιο αυτό, το Συμβούλιο ενέκρινε ένα νέο δάνειο στο πλαίσιο μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής για τη Μολδαβία ύψους 15 εκατ. ευρώ, ανώτατης διάρκειας δέκα ετών εξοφλητέο σε δύο δόσεις (απόφαση του Συμβουλίου 2000/452/EΚ της 10ης Ιουλίου 2000). Την εποχή που εκδόθηκε η απόφαση του Συμβουλίου, η ρύθμιση της Μολδαβίας με το ΔΝΤ στο πλαίσιο της Extended Fund Facility (EFF), που είχε εγκριθεί τον Μάιο του 1996, είχε λήξει (Μάιος του 2000). Αντικαταστάθηκε τον Δεκέμβριο του 2000 με έναν νέο τριετή διακανονισμό στο πλαίσιο της διευκόλυνσης για τη μείωση της φτώχειας και την ανάπτυξη (Poverty Reduction and Growth Facility - PRGF) του ΔΝΤ. Μετά την έγκριση του διακανονισμού αυτού, η Μολδαβία έκανε ανάληψη 18,48 εκατ. ΕΤΔ (περίπου 24 εκατ. δολ ΗΠΑ) στο πλαίσιο της PRGF στις αρχές του 2001, αλλά το πρόγραμμα εξετράπη από την πορεία του την άνοιξη του 2001. Το ΔΝΤ χορήγησε νέα δάνεια στη Μολδαβία τον Ιούλιο του 2002 μετά την επιτυχή ολοκλήρωση της πρώτης εξέτασης (First Review) στο πλαίσιο του προγράμματος PRGF. Ταυτόχρονα, η Παγκόσμια Τράπεζα χορήγησε επίσης νέα χρηματοδοτική στήριξη στη χώρα αυτή στο πλαίσιο της έγκρισης της νέας πίστωσης για τη διαρθρωτική προσαρμογή (Structural Adjustment Credit - SAC III).

Εν τω μεταξύ, η κατάσταση του εξωτερικού χρέους της χώρας επιδεινώθηκε σοβαρά. Προκειμένου να αντιμετωπισθεί το θέμα της βιωσιμότητας του εξωτερικού χρέους της Μολδαβίας(καθώς και έξι άλλων χωρών της CIS), η Παγκόσμια Τράπεζα, το ΔΝΤ, η ΑΑΤ και η ΕΤΑΑ κατήρτισαν κοινή μελέτη και οργάνωσαν σεμινάριο για τη μείωση της φτώχειας, την ανάπτυξη και τη βιωσιμότητα του χρέους των χωρών ΚΑΚ που έχουν χαμηλές προσόδους. Η μελέτη και το σεμινάριο καταλήγουνμεταξύ άλλων στο συμπέρασμα ότι η χρηματοοικονομική βιωσιμότητα της Μολδαβίας απαιτεί την ελάφρυνση του χρέους και της εξυπηρέτησής τους και καλούν τους δωρητές να παράσχουν στη χώρα χρηματοδότηση με περισσότερο ευνοϊκούς όρους. Ως συνέχεια του σεμιναρίου, πραγματοποιήθηκε στην Ουάσιγκτον υπουργική συνάντηση για το ίδιο θέμα (η λεγόμενη πρωτοβουλία ΚΑΚ-7) στις 20 Απριλίου κατά την οποία εκδόθηκε δήλωση η οποία καλεί για περισσότερη υποστήριξη υπό ευνοϊκούς όρους (όπως επιχορηγήσεις) καθώς και για την αναδιάρθρωση ή ελάφρυνση του χρέους στις περιπτώσεις που είναι ανάγκη".

Οι ανάγκες εξωτερικής χρηματοδότησης της Μολδαβίας την περίοδο που καλύπτεται από το τρέχον πρόγραμμα που υποστηρίζουν το ΔΝΤ και Παγκόσμια Τράπεζα περιλαμβάνουν ένα σημαντικό εξωτερικό χρέος έναντι δημόσιων και ιδιωτικών πιστωτών. Λαμβάνοντας υπόψη τους περιορισμένους οικονομικούς πόρους της χώρας, η Μολδαβία θα χρειαστεί να αναδιαρθρώσει ή να αναχρηματοδοτήσει το μεγαλύτερο μέρος των υποχρεώσεών της. Στο οικονομικό πρόγραμμα προβλέπεται, επίσης, ότι η Μολδαβία θα παραιτηθεί από κάθε προσπάθεια αναζήτησης νέας εξωτερικής χρηματοδότησης υπό μη ευνοϊκούς όρους.

Στη βάση αυτή και σε συνέχεια του αιτήματος του πρωθυπουργού της Μολδαβίας προς τον Πρόεδρο Prodi στις 9 Απριλίου 2002, η Επιτροπή προτείνει να ακυρωθεί το μακροοικονομικό κοινοτικό δάνειο προς τη Μολδαβία που είχε εγκριθεί τον Ιούλιο του 2000 και να αντικατασταθεί από ισόποση μη επιστρεπτέα επιχορήγηση. Η νέα αυτή μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή θα καταβληθεί σε δύο τουλάχιστονδόσεις υπό παρόμοιους όρους με εκείνους που ίσχυαν όσον αφορά την καταβολή του δανείου και θα συμπληρώνει τη χρηματοδότηση από το ΔΝΤ και την Παγκόσμια Τράπεζα.

Προσφατεσ οικονομικεσ εξελιξεισ

Ανάπτυξη

Το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 6,1 % ετησίως το 2001 μετά από μέτρια άνοδο το 2000. Παρά τη βραδεία εξέλιξη των μεταρρυθμίσεων και το σχετικά ασθενές εξωτερικό περιβάλλον, εξακολουθεί αναμένεται ετήσιος ρυθμός ανάπτυξης της οικονομίας 4,8-5 % το 2002-03. Αυτό αντικατοπτρίζει μια εξαιρετικά χαμηλή περίοδο βάσης - μετά από μακροχρόνια σοβαρή εξασθένηση της οικονομίας - καθώς και τα σωρευτικά αποτελέσματα μιας προοδευτικής μεταρρύθμισης. Η οικονομία της Μολδαβίας θα ευνοηθεί και από τη σχετική μακροοικονομική σταθερότητα και τη γενικότερα σταθερή ζήτηση για εισαγόμενα προϊόντα στη Ρωσία.

Οι σχετικά δυναμικές επιδόσεις του 2001 οφείλονται κατά κύριο λόγο στην ισχυρή ανάκαμψη του βιομηχανικού τομέα σε συνδυασμό με την συγκράτηση της καθίζησης του γεωργικού τομέα. Ο τελευταίος εξακολουθεί να αντιστοιχεί περίπου στο ήμισυ του συνόλου των εξαγωγών και έχει ευνοηθεί από την επιτυχή ιδιωτικοποίηση γεωργικών εκμεταλλεύσεων και τις συναφείς μεταρρυθμίσεις τα τελευταία χρόνια. Ωστόσο, αν δεν υπάρξει ζωηρή ανάκαμψη στις επενδύσεις και περαιτέρω ελευθέρωση των αγορών, ο γεωργικός τομέας της Μολδαβίας δεν θα μπορέσει να διαφοροποιηθεί στην παραγωγή εμπορευμάτων υψηλότερης προστιθέμενης αξίας ή να διεκδικήσει πιο προσοδοφόρες και αξιόπιστες αγορές εκτός ΚΑΚ. Ωστόσο, ο συγκρατημένος ρυθμός ανάπτυξης που αναμένεται σήμερα (υπό τον όρο ότι ο σημαντικός γεωργικός τομέας δεν θα υποφέρει από αντίξοες καιρικές συνθήκες) μπορεί επίσης να τεθεί σε κίνδυνο εάν δεν συνεχισθούν οι μεταρρυθμίσεις στον τομέα αυτόν.

Πληθωρισμός

Ο πληθωρισμός στις καταναλωτικές τιμές μειώθηκε σε 6,4 % στα τέλη του 2001, από 18,5 % το 2000 και 43,8% το 1999. Ο σημαντικός αποπληθωρισμός που παρατηρήθηκε το 2001 οφείλεται στη συγκρατημένη αύξηση της προσφοράς χρήματος, την σχετικά σταθερή πορεία του νομίσματος και σε μια βελτιωμένη γεωργική συγκομιδή. Οι παράγοντες αυτοί συνέχισαν να συγκρατούν το πληθωρισμό κατά το πρώτο εξάμηνο του 2002 καθώς η μείωση των τιμών των τροφίμων και των καυσίμων διατήρησε τον συνολικό πληθωρισμό κατά το πρώτο τρίμηνο του τρέχοντος έτους στο επίπεδο του 1,4 %.

Προϋπολογισμός

Η σύσφιξη της δημοσιονομικής πολιτικής μετά την ρωσική κρίση του 1998 συνεχίσθηκε και το 2001: το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης που το 1998 συνέχιζε να υπερβαίνει το 8 % του ΑΕΠ περικόπηκε σε λιγότερο από 1 % το 2000 και μετατράπηκε σε πλεόνασμα της τάξεως του 0,5 % του ΑΕΠ το 2001. Ωστόσο, οι επιδόσεις του 2001 οφείλονταν περισσότερο στην ανεπαρκή εξωτερική χρηματοδότηση παρά στη βελτίωση των εσόδων. Ως αποτέλεσμα, στα τέλη του 2001 είχαν συσσωρευθεί ορισμένα νέα εξωτερικά ληξιπρόθεσμα χρέη που απαίτησαν σοβαρές περικοπές δαπανών. Συνολικά, οι αρχές πέτυχαν μόνον εν μέρει τον στόχο της διατήρησης μιας αυστηρής δημοσιονομικής τακτικής με παράλληλη διατήρηση και ενίσχυση των κοινωνικών δαπανών,σύμφωνα με τους στόχους του -PRSP (Interim Poverty Reduction Strategy Paper - προσωρινό έγγραφο για τη στρατηγική μείωσης της φτώχειας, που καταρτίσθηκε σε συνεργασία με την Παγκόσμια Τράπεζα και αποτελεί τη βάση για τα δανειοδοτικά προγράμματα της τράπεζας).

Ο προϋπολογισμός του 2002 που εγκρίθηκε τον Νοέμβριο του περασμένου έτους προβλέπει συνολικό έλλειμμα της τάξεως του 1,4 % του ΑΕΠ. Εντούτοις, ο προϋπολογισμός αυτός θα αναθεωρηθεί εξαιτίας της αύξησης των μισθών και των χαμηλότερων φορολογικών εσόδων από τον ΦΠΑ που δεν είχαν ληφθεί υπόψη, από αρνητικής πλευράς, και των χαμηλότερων πληρωμών για τόκους, από θετικής πλευράς.

Νομισματική και συναλλαγματική πολιτική

Η υποχώρηση των πληθωριστικών πιέσεων επέτρεψε στην Κεντρική Τράπεζα της Μολδαβίας (ΚΤΜ) να χαλαρώσει την νομισματική της πολιτική το 2001 με τη μείωση των απαιτήσεων για συναλλαγματικά διαθέσιμα (από 13% σε 10 % τον Οκτώβριο του 2001) καθώς και των επιτοκίων. Από τα τέλη Φεβρουαρίου του 2002, το βασικό επιτόκιο της ΚΤΜ ανέρχεται σε 13,0 % σε σχέση με 21 % τον Ιανουάριο του 2001. Ως αποτέλεσμα της πολιτικής αυτής παρατηρήθηκε ταχεία αύξηση των καταθέσεων και των πιστώσεων στην οικονομία.

Μετά από περίπου ένα χρόνο αξιοσημείωτης σταθερότητας το 2001, το νόμισμα της Μολδαβίας, το λέι (MDL) άρχισε στις αρχές του τρέχοντος έτους να δείχνει κάποια αστάθεια εξαιτίας της εποχιακής αύξησης στη ζήτηση δολ. ΗΠΑ και κάποιων ανησυχιών σχετικά με την πολιτική σταθερότητα της χώρας. Από τα μέσα Φεβρουαρίου μέχρι τα μέσα Μαρτίου το νόμισμα της χώρας υποτιμήθηκε κατά περισσότερο από3 % αλλά έκτοτε έχει κάπως αναλάβει δυνάμεις. Στα μέσα του τρέχοντος έτους αναμένεται κάποια περαιτέρω εξασθένηση του νομίσματος εξαιτίας της πολιτικής κατάστασηςκαι ανησυχιών σχετικάμε την ικανότητα της κυβέρνησης να εξυπηρετήσει το χρέος της χώρας.

Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών

Το 2001, το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε αξιοσημείωτη βελτίωση. Μολονότι το μέγεθος του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών παρέμεινε ουσιαστικά αμετάβλητο σε σχέση με το 2000 (119 εκατ. δολ. ΗΠΑ έναντι 121 εκατ. το προηγούμενο έτος), αντιπροσώπευε μόνον 7,4 % του ΑΕΠ σε σχέση με 8,4 % το 2000. Η σταδιακή αυτή βελτίωση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών συνεχιζόταν στις αρχές του 2002. Η κυριότερη πηγή βελτίωσης του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών της Μολδαβίας είναι η αύξηση κατά 20 % των εμβασμάτων από Μολδαβούς που εργάζονται στο εξωτερικό (ποσό που υπολογίζεται ότι υπερβαίνει το 10 % του ΑΕΠ ετησίως). Ταυτόχρονα, η εξίσου ισχυρή αύξηση των εξαγωγών που οφειλόταν κυρίως στις βελτιωμένες επιδόσεις της γεωργίας, δεν ήταν ικανή να μειώσει το εμπορικό έλλειμμα εξαιτίας του συνεχιζόμενου υψηλού επιπέδου εισαγωγών.

Ιδιωτικοποίηση

Η ιδιωτικοποίηση των οινοποιητικών μονάδων, των καπνεργοστασίων και των οργανισμών κοινής ωφελείας ήταν ο πρώτος όρος που είχαν θέσει το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα. Το κομμουνιστικό κόμμα αντιτάχθηκε συστηματικά στις ιδιωτικοποιήσεις όσο βρισκόταν στην αντιπολίτευση αλλά όταν ανήλθε στην εξουσία αναγκάσθηκε να τις υποστηρίξει δεδομένου ότι η αποκατάσταση των σχέσεων με τα δύο αυτά όργανα αποκτούσε όλο και πιο επείγοντα χαρακτήρα.

Η Μολδαβία δεν κατάφερε να ολοκληρώσει την ιδιωτικοποίηση καμίας σημαντικής επιχείρησης μετά τον Φεβρουάριο του 2000 με αποτέλεσμα η κυβέρνηση να έχει αποκομίσει ένα πενιχρό ποσό της τάξεως των 32,6 εκατ. MDL (2,5 εκατ. δολ. ΗΠΑ) από μικροιδιωτικοποιήσεις που πραγματοποιήθηκαν το 2001. Στα τέλη του 2001 είχε ήδη εγκαταλείψει την πώληση δύο από τις μεγαλύτερες οινοποιητικές μονάδες διότι οι προσφορές που έλαβε από ρωσικές και εγχώριες επιχειρήσεις ήταν πολύ χαμηλές.

Η κυβέρνηση έχει πιο φιλόδοξα σχέδια για το 2002 κατά το οποίο σχεδιάζει να πωλήσει 350-500 επιχειρήσεις. Στα σχέδια αυτά περιλαμβάνεται και η πώληση πλειοψηφικών μεριδίων σε δύο από τις πέντε επιχειρήσεις διανομής ηλεκτρικού ρεύματος κατά το τρέχον έτος, μετά από δύο αποτυχημένες απόπειρες στο παρελθόν. Η Union Fenosa (Ισπανία) αγόρασε τις άλλες τρεις επιχειρήσεις διανομής για 25,2 εκατ. δολ. ΗΠΑ το 2000 και υποσχέθηκε να επενδύσει άλλα 67 εκατ. δολ. ΗΠΑ.

Εξωτερικό χρέος

Το εξωτερικό χρέος της Μολδαβίας προκαλεί μεγάλες ανησυχίες. Μολονότι το 2001 το συνολικό εξωτερικό χρέος μειώθηκε (εξαιτίας της διακοπής της εξωτερικής χρηματοδότησης, κυρίως από ΔΧΙ), εξακολουθούσε να αντιπροσωπεύουν πάνω από το 90 % του ΑΕΠ. Το δημόσιο χρέος και το χρέος με εγγύηση του δημοσίου αντιπροσωπεύει περίπου τα δύο τρίτα του συνολικού χρέους της χώρας. Αναμένεται ότι το εξωτερικό χρέος θα αυξηθεί και πάλι τα επόμενα χρόνια με την επανέναρξη της εξωτερικής χρηματοδότησης.

Το 2002 είναι κρίσιμο για τη Μολδαβία όσον αφορά την εξυπηρέτηση του εξωτερικού της χρέους που έχει φθάσει στο μεγάλο ύψος των 250 εκατ. δολ. ΗΠΑ ετησίως. Η εξυπηρέτηση του εξωτερικού χρέους αντιστοιχεί περίπου στο ένα τρίτο των εσόδων από εξαγωγές. Η εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους και του χρέους με εγγύηση του δημοσίου μόνον απορροφά το 18 % των εισπράξεων από εξαγωγές και πάνω από το 50 % των εσόδων της κεντρικής κυβέρνησης.

Ήδη το 2001 η Μολδαβία απείλησε με αδυναμία εκπλήρωσης υποχρεώσεων όσον αφορά τις ευρωομολογίες του 1997 με καθυστέρηση πληρωμών σε δύο περιπτώσεις. Η κυβέρνηση διεξάγει διαπραγματεύσεις για μια συνολική αναδιάρθρωση των οφειλόμενων ποσών στις ευρωομολογίες (40 εκατ. δολ ΗΠΑ) και των ληξιπρόθεσμων οφειλών της για παραδόσεις φυσικού αερίου από τη ρωσική Gazprom.

Το οικονομικο πρόγραμμα που συμφωνηθηκε με το ΔΝΤ και την Παγκόσμια Τράπεζα

Το νέο πρόγραμμα αποβλέπει στην επίτευξη πρωτογενούς δημοσιονομικού πλεονάσματος τουλάχιστον 2 % του ΑΕΠ τα επόμενα χρόνια. Το χρέος θα σταθεροποιηθεί και τα καθυστερούμενα στην καταβολή μισθών και συντάξεων θα μειωθούν. Στη βελτίωση της δημοσιονομικής κατάστασης θα συμβάλεικατά κύριο λόγο η καλύτερη είσπραξη εσόδων. Το μερίδιο της εκπαίδευσης και της υγείας επί των κρατικών δαπανών θα αυξηθεί ενώ οι επιδοτήσεις θα περιορισθούν. Στόχος της νομισματικής πολιτικής θα είναι να διατηρηθεί ο ετήσιος πληθωρισμός κάτω από το 8 % και να αυξηθεί το επίπεδο των διεθνών συναλλαγματικών διαθεσίμων στο ισοδύναμο ενός τριμήνου εισαγωγών το 2003.

Η διαρθρωτική μεταρρύθμιση που προβλέπεται στο πλαίσιο του προγράμματος καλύπτει ένα μεγάλο φάσμα πολιτικών όπως η μεταρρύθμιση του δημοσιονομικού και χρηματοπιστωτικού τομέα, η διακυβέρνηση και διαφάνεια, η ιδιωτικοποίηση βασικών τομέων της οικονομίας (οινοποιία και τηλεπικοινωνίες), η βελτίωση της παροχής κοινωνικών υπηρεσιών και η ενίσχυση του νομικού και κανονιστικού πλαισίου.

Οι χρηματοδοτικές ανάγκεσ της Μολδαβίας

Οι ανάγκες εξωτερικής χρηματοδότησης της Μολδαβίας υπολογίζεται ότι υπερβαίνουν τα 210 εκατ. δολ. ΗΠΑ την περίοδο 2002-2003. Πάνω από το ήμισυ του ποσού αυτού αναμένεται ότι θα καλυφθεί με νέα χρηματοδότηση από μέρους των ΔΧΙ: 80 εκατ. δολ. ΗΠΑ από το ΔΝΤ (στο πλαίσιο της τρέχουσας διευκόλυνσης PRGF) και 30 εκατ. δολ. ΗΠΑ από την Παγκόσμια Τράπεζα (στο πλαίσιο των πιστώσεων για τη διαρθρωτική προσαρμογή - Structural Adjustment Credit III). Βάσει των τρεχουσών χρηματοδοτικών αναγκών, το κύριο μέρος του χρηματοδοτικού ανοίγματος της τάξεως των 100 εκατ. δολ. ΗΠΑ (πάνω από 80 εκατ. δολ. ΗΠΑ) θα καλυφθεί από τους ιδιωτικούς πιστωτές της Μολδαβίας, με την αναδιάρθρωση των ευρωομολογιών και των γραμματίων της Gazprom. Το ΔΝΤ θεώρησε ότι το υπόλοιπο - περίπου 18 εκατ. δολ. ΗΠΑ (που ισοδυναμεί με 20 εκατ. ευρώ περίπου με βάση την συναλλαγματική ισοτιμία που ίσχυε την εποχή που καταρτίσθηκαν οι προβλέψεις) - θα καλυφθεί με μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της ΕΕ υπό τη μορφή επιχορηγήσεων. Παρότι το ΔΝΤ δεν πιστεύει ότι είναι επείγουσα ανάγκη να τεθεί το χρέος της Μολδαβίας έναντι θεσμικών φορέων υπό το καθεστώς της Λέσχης των Παρισίων, το ενδεχόμενο αυτό έχει επανειλημμένα θιγεί από την κυβέρνηση της χώρας.

Η προτεινόμενη μακροοικονομικη χρηματοδοτικη συνδρομη

Λαμβάνοντας υπόψη την επιδείνωση του εξωτερικού χρέους της χώρας, ο πρωθυπουργός της Μολδαβίας κ. Tarlev ζήτησε, με επιστολή της 9ης Απριλίου 2002 προς τον Πρόεδρο κ. Prodi την μετατροπή του δανείου των 15 εκατ. ευρώ που αποφασίσθηκε το 2000 σε επιχορήγηση. Το αίτημα αυτό συνάδει με την απόφαση των αρχών να μην ενδώσουν σε νέα δανειοληψία υπό μη ευνοϊκούς όρους, την οποία έλαβαν στο πλαίσιο του οικονομικού προγράμματος για το 2002-2003 που συμφωνήθηκε με το ΔΝΤ. Συμφωνεί, επίσης, με την ομόφωνη γνώμη των κύκλων των δωρητών ότι η Μολδαβία πρέπει να λάβει περισσότερη υποστήριξη υπό ευνοϊκούς όρους, όπως επιβεβαιώθηκε κατά την προαναφερθείσα υπουργική συνάντηση στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας ΚΑΚ-7 για τις οικονομικά ασθενέστερες χώρες της ΚΑΚ, στις οποίες περιλαμβάνεται και η Μολδαβία.

Στη βάση αυτή, η Επιτροπή προτείνει να ακυρώσει την υφιστάμενη απόφαση για μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή προς την Μολδαβία υπό τη μορφή δανείου ανώτατου ύψους 15 εκατ. ευρώ (απόφαση του Συμβουλίου 2000/452/EΚ) και να την αντικαταστήσει με ισόποση μη επιστρεπτέα επιχορήγηση.<0} {0>Given that the Guarantee Fund has already been provisioned with EUR 2.25 million in 2000 as a result of the adoption of the Council Decision 2000/452/EC, the corresponding deprovisioning will be implemented next year.<}0{>Λαμβάνοντας υπόψη ότι το Ταμείο Εγγυήσεων έλαβε ήδη προβλέψεις ύψους 2,25 εκατ. ευρώ το 2000 ως αποτέλεσμα της έκδοσης της απόφασης του Συμβουλίου 2000/452/EΚ, το σχετικό ποσό θα αποσυρθεί από τις προβλέψεις το επόμενο έτος.<0}

Η Επιτροπή θεωρεί ότι η προτεινόμενη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή αποτελεί το κατάλληλο ποσό ως κοινοτική συνδρομή στο ισοζύγιο πληρωμών της Μολδαβίας. Η προτεινόμενη συνδρομή ανταποκρίνεται στις υπολειμματικές χρηματοδοτικές ανάγκες της Μολδαβίας λαμβανομένων, επίσης, υπόψη των εκροών από τη ρύθμιση της εξόφλησης του χρέους της Μολδαβίας έναντι της Κοινότητας ( 46 εκατ. ευρώ μεταξύ 2002 και 2006). Το ποσό αυτό θα συμβάλει στην ενίσχυση των επίσημων διαθεσίμων της χώρας και θα στηρίξει τις μεταρρυθμιστικές προσπάθειες των αρχών της. Σε συνδυασμό με τη συνδρομή του ΔΝΤ και άλλων διμερών δωρητών θα συμβάλει στην κάλυψη των εξωτερικών χρηματοδοτικών αναγκών της χώρας.

Με την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων της αρχής προϋπολογισμού, η Επιτροπή θεωρεί ότι η νέα συνδρομή θα πρέπει να χορηγηθεί τουλάχιστον σε δύο δόσεις μεταξύ 2002 και 2004, μέσα στα όρια της Κατηγορίας 4 των Δημοσιονομικών Προοπτικών για την περίοδο 2000-2006.

Ως εκ τούτου η Επιτροπή καλεί το Συμβούλιο να εγκρίνει την προτεινόμενη απόφαση και να παράσχει στη Μολδαβία τη δυνατότητα να επωφεληθεί από τη νέα δέσμη χρηματοδοτικής συνδρομής.

2002/0236 (CNS)

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ Για την παροχή συμπληρωματικής μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στη Μολδαβία

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 308,<0}

την πρόταση της Επιτροπής [1],

[1] EE C [...]

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου [2],

[2] EE C [...]

Εκτιμώντας τα εξής :

(1) Προτού υποβάλει την πρότασή της, η Επιτροπή ζήτησε τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής.

(2) Η Μολδαβία έχει αναλάβει θεμελιώδεις πολιτικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις και καταβάλλει σημαντικές προσπάθειες για να επιτευχθεί πρόοδος όσον αφορά τη μετάβαση στην ελεύθερη οικονομία,

(3) Η Μολδαβία, αφενός, και οι Ευρωπαϊκές Κοινότητες και τα κράτη μέλη αφετέρου, υπέγραψαν συμφωνία εταιρικής σχέσης και συνεργασίας η οποία τέθηκε σε ισχύ από 1ης Ιουλίου 1998.

(4) Οι αρχές της Μολδαβίας συμφώνησαν με το ΔΝΤ την εφαρμογή ενός μακροοικονομικού προγράμματος βασιζόμενου σε μία τριετή χρηματοδοτική διευκόλυνση (PRGF) η οποία εγκρίθηκε τον Δεκέμβριο του 2000 και δήλωσαν ότι προτίθενται να συνεχίσουν την εφαρμογή του εν λόγω προγράμματος στο πλαίσιο νέας κατάλληλης χρηματοδοτικής διευκόλυνσης του Ταμείου.

(5) Με την απόφαση2000/452/EΚ της 10ης Ιουλίου 2000 [3] το Συμβούλιο χορήγησε στη Μολδαβία μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή ανώτατου ύψους 15 εκατ. ευρώ υπό μορφή μακροπρόθεσμου δανείου,

[3] ΕΕ L 181/77

(6) Η κατάσταση όσον αφορά το εξωτερικό χρέος της Μολδαβίας γίνεται όλο και πιο ανησυχητική και η χώρα παρουσιάζει πολύ υψηλούς δείκτες χρέους/εξαγωγών και χρέους/εσόδων της κεντρικής κυβέρνησης,

(7) Οι αρχές της Μολδαβίας ζήτησαν χρηματοδοτική συνδρομή υπό ευνοϊκούς όρους από τα Διεθνή Χρηματοπιστωτικά Ιδρύματα, την Κοινότητα και άλλους διμερείς δωρητές, Πέραν της χρηματοδότησης από το ΔΝΤ και την Παγκόσμια Τράπεζα, απομένει ένα σημαντικό χρηματοδοτικό κενό που πρέπει να καλυφθεί τους επόμενους μήνες, προκειμένου να στηριχθεί η βιωσιμότητα του εξωτερικού χρέους της χώρας, να ενισχυθούν τα συναλλαγματικά διαθέσιμα και να στηριχθούν οι στόχοι οικονομικής πολιτικής που συνοδεύουν το πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων των αρχών της χώρας.

(8) Το ΔΝΤ, η Παγκόσμια Τράπεζα, η ΑΑΤ και η ΕΤΑΑ έλαβαν την πρωτοβουλία να συγκαλέσουν στις 20 Απριλίου 2002 υπουργική συνάντηση για μια πρωτοβουλία υπέρ των οικονομικά ασθενέστερων χωρών της ΚΑΚ με σκοπό, μεταξύ άλλων, τη χορήγηση περισσότερης χρηματοδοτικής στήριξης υπό ευνοϊκούς όρους στις φτωχότερες χώρες της ΚΑΚ, στις οποίες περιλαμβάνεται και η Μολδαβία,

(9) Η Μολδαβία κηρύχθηκε επιλέξιμη για δάνεια υπό εξαιρετικά ευνοϊκούς όρους από πλευράς της Παγκόσμιας Τράπεζας και του ΔΝΤ και αντιμετωπίζει ιδιαίτερα δυσμενείς οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες,

(10) Στη βάση αυτή και με την επιφύλαξη των εξουσιών της αρχής του προϋπολογισμού, πρέπει να χορηγηθεί στη Μολδαβία κοινοτική μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή υπό μορφή επιχορήγησης, ως κατάλληλο μέτρο το οποίο θα βοηθήσει την δικαιούχο χώρα στο κρίσιμο αυτό σημείο,

(11) Τη βοήθεια αυτή πρέπει να διαχειρίζεται η Επιτροπή,

(12) Η συνθήκη δεν προβλέπει για την έκδοση της παρούσας απόφασης άλλες εξουσίες πλην εκείνων που προβλέπονται στο άρθρο 308,

ΑΠΟΦΑΣIZΕI:

Άρθρο 1

1. Η Κοινότητα θα θέσει στη διάθεση της Μολδαβίας μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή υπό μορφή μη επιστρεπτέας επιχορήγησης με σκοπό να εξασφαλισθεί η βιωσιμότητα του ισοζυγίου πληρωμών και να ενισχυθούν τα συναλλαγματικά διαθέσιμα της χώρας.

2. Η συνδρομή ανέρχεται στο ανώτατο ποσό των 15 εκατ. ευρώ.

3. Τη συνδρομή θα διαχειρίζεται η Επιτροπή σε στενή συνεργασία με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή και κατά τρόπο που συμβιβάζεται με κάθε συμφωνία που έχει συναφθεί μεταξύ του ΔΝΤ και της Μολδαβίας.

Άρθρο 2

1. Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να συμφωνήσει με τις αρχές της Μολδαβίας, μετά από διαβούλευση με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή, τους όρους οικονομικής πολιτικής που συνοδεύουν την εν λόγω χρηματοδοτική συνδρομή. Οι όροι αυτοί πρέπει να συμβιβάζονται με τις συμφωνίες που αναφέρονται στο άρθρο 1 παράγραφος 3.

2. Η Επιτροπή ελέγχει ανά τακτά χρονικά διαστήματα, σε συνεργασία με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή και μετά από συντονισμό με το ΔΝΤ, εάν η οικονομική πολιτική της Μολδαβίας συμβαδίζει με τους στόχους της παρούσας χρηματοδοτικής συνδρομής και εάν τηρούνται οι σχετικοί όροι.

Άρθρο 3

1. Η συνδρομή θα διατεθεί στη Μολδαβία σε δύο τουλάχιστον δόσεις. Με την επιφύλαξη του άρθρου 2, η εκταμίευση της πρώτης δόσης θα εξαρτηθεί από την επίτευξη ικανοποιητικής προόδου στην εφαρμογή του μακροοικονομικού προγράμματος της Μολδαβίας που συμφωνήθηκε με το ΔΝΤ στο πλαίσιο της υφισταμένης διευκόλυνσης για τη μείωση της φτώχειας και την ανάπτυξη (PRGF) ή οποιασδήποτε άλλης εναλλακτικής συμφωνίας χορήγησης πιστώσεων.

2. Με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 2, η εκταμίευση της δεύτερης και κάθε περαιτέρω δόσης θα γίνει εφόσον διαπιστωθεί η ικανοποιητική πορεία του προγράμματος προσαρμογής και μεταρρυθμίσεων της Μολδαβίας και όχι πριν από την πάροδο τριών μηνών από την καταβολή της πρώτης δόσης.

3. Τα ποσά της συνδρομής καταβάλλονται στην Εθνική Tράπεζα της Μολδαβίας.

4. Το κόστος της Κοινότητας για τη σύναψη και την εκτέλεση της πράξης που αφορά η παρούσα απόφαση θα αναληφθεί από τη Μολδαβία εφόσον κριθεί σκόπιμο.

Άρθρο 4

Η Επιτροπή υποβάλλει, τουλάχιστον μία φορά το χρόνο και προ του Σεπτεμβρίου, έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο η οποία περιλαμβάνει αξιολόγηση της εφαρμογής της παρούσας απόφασης.

Άρθρο 5

1. Η παρούσα απόφαση θα αρχίσει να ισχύει από την ημερομηνία της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Λήγει τρία έτη μετά την ημερομηνία της δημοσίευσής της.

2. Με την παρούσα καταργείται η απόφαση του Συμβουλίου 2000/452/ΕΚ.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΌ ΔΕΛΤΊΟ

1. Τιτλοσ τησ δρασησ

Συμπληρωματική μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή στη Μολδαβία.

2. Σχετικό Κονδύλιο του Προϋπολογισμού

Κονδύλιο B7-528: Μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή προς τις χώρες εταίρους της Ανατολικής Ευρώπης και της Κεντρικής Ασίας.

3. Νομικη βαση

Άρθρο 308 της συνθήκης.

4. Περιγραφή της δράσης

α) Περιγραφή του μέτρου

Χορήγηση κοινοτικής επιχορήγησης ανώτατου ύψους 15 εκατ. ευρώ προς τη δικαιούχο χώρα με σκοπό τη βελτίωση της διατηρησιμότητας του εξωτερικού χρέους της χώρας, την υποστήριξη των μεταρρυθμιστικών προσπαθειών της κυβέρνησης και την ανακούφιση των κοινωνικών δεινών που συνεπάγονται οι μεταρρυθμίσεις.

β) Αιτιολόγηση του μέτρου

Η διατηρησιμότητα της κατάστασης του εξωτερικού χρέους καθώς και των οικονομικών μεταρρυθμίσεων της δικαιούχου χώρας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη χορήγηση εξωτερικής χρηματοδοτικής συνδρομής με ευνοϊκούς όρους από επίσημες πηγές.

5. Κατάταξη των δαπανών ´ή των εσόδων

- Μη υποχρεωτικές

6. Είδη δαπανων η εσοδων

- Μη επιστρεπτέα επιχορήγηση (επιδότηση 100%), η οποία θα εκταμιευθεί σε διαδοχικές δόσεις.

- Η κοινοτική επιχορήγηση δεν θα επιστραφεί.

7. δημοσιονομικη επίπτωση

7.1 Μέθοδος υπολογισμού του συνολικού κόστους της δράσης (σχέση μεταξύ επιμέρους δαπανών και συνολικού κόστους)

1. α) Τρόπος υπολογισμού

Ο υπολογισμός του ποσού της συνδρομής που θωρείται αναγκαία βασίζεται στις σημερινές εκτιμήσεις για τις υπολειμματικές ανάγκες εξωτερικής χρηματοδότησης της δικαιούχου χώρας.

2. β) Επιπτώσεις του μέτρου στις πιστώσεις παρέμβασης

Το κονδύλιο του προϋπολογισμού που αντιστοιχεί στη συνδρομή θα ενεργοποιηθεί με την επιφύλαξη ότι θα τηρηθούν ορισμένοι όροι που θα συμφωνηθούν με τις αρχές της δικαιούχου χώρας.

7.2 Αναλυτική κατανομή του κόστους - Πίνακας πιστώσεων ανάληψης υποχρεώσεων και πιστώσεων πληρωμών

Η χρηματοδότηση των δαπανών θα εξασφαλισθεί με ετήσιες ή εξαμηνιαίες δόσεις από το 2002 και μετά μέσα στα όρια της Κατηγορίας 4 των Δημοσιονομικών Προοπτικών για την περίοδο 2000-2006.

Το προτεινόμενο χρονοδιάγραμμα όσον αφορά τις πιστώσεις έχει ως εξής (σε εκατ. ευρώ):

>TABLE POSITION>

- Προσφυγή στο κονδύλιο B7-528 του προϋπολογισμού σε περίπτωση που μία ή περισσότερες από τις χώρες για τις οποίες προβλέπεται η χορήγηση μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής βάσει του παρόντος κονδυλίου δεν πληροί όλα τα αναγκαία κριτήρια για πλήρη εκταμίευση.

- Σε περίπτωση που στο κονδύλιο B7-528 δεν υπάρχουν επαρκείς πόροι, το απαιτούμενο ποσό δύναται να προέλθει από μεταφορά είτε μέσα από το κεφάλαιο B7-52 είτε από διαθέσιμους πόρους της Κατηγορίας 4 των Δημοσιονομικών Προοπτικών της περιόδου 2000-2006.

7.3 Λειτουργικές δαπάνες για μελέτες, εμπειρογνώμονες κλπ., που περιλαμβάνονται στο μέρος Β του προϋπολογισμού

Όλες οι δαπάνες που θα πραγματοποιήσει η Κοινότητα για τη σύναψη και την εκτέλεση των ενεργειών που αναφέρονται στην παρούσα απόφαση βαρύνουν την δικαιούχο χώρα.

8. μετρα για την προληψη τησ απατησ

Η συνδρομή θα καταβληθεί απευθείας στην κεντρική τράπεζα της δικαιούχου χώρας μόνον αφού οι υπηρεσίες της Επιτροπής, σε συνεργασία με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή και τις υπηρεσίες του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας, εξακριβώσουν ότι οι μακροοικονομικές πολιτικές που εφαρμόζονται στη Μολδαβία είναι ικανοποιητικές και ότι πληρούνται οι ειδικοί όροι που έχουν τεθεί για τη χορήγηση της παρούσας συνδρομής.

Η χρηματοδοτική συνδρομή που χορηγείται στο πλαίσιο της παρούσας απόφασης υπάγεται στον έλεγχο των αρμόδιων υπηρεσιών της Επιτροπής και του Ελεγκτικού συνεδρίου. Ο έλεγχος πραγματοποιείται επί τόπου όπου και όποτε κριθεί σκόπιμο.<0}

9. Στοιχεία ανάλυσης κόστους-αποτελεσματικότητας

9.1 Ειδικοί και ποσοτικοί στόχοι.

Η χρηματοδοτική συνδρομή θα στηρίξει τις μακροοικονομικές μεταρρυθμιστικές προσπάθειες της Μολδαβίας και θα συμπληρώσει τη χρηματοδότηση που θα παράσχει η διεθνής κοινότητα στο πλαίσιο συμφωνηθέντος με το ΔΝΤπρογράμματος. Με τον τρόπο αυτόν θα στηρίξει τη μετάβαση της χώρας προς την ελεύθερη οικονομία, θα βελτιώσει τις αναπτυξιακές προοπτικές της και θα την βοηθήσει να αντιμετωπίσει τα σοβαρά κοινωνικά της προβλήματα. Η συνδρομή αυτή θα βοηθήσει επίσης τη χώρα να εξυπηρετήσει τις εκκρεμείς εξωτερικές οικονομικές υποχρεώσεις της, περιλαμβανομένων και των υποχρεώσεών της έναντι της Κοινότητας.

9.2 Λόγοι που δικαιολογούν την ενέργεια

Oι δυνατότητες μεγαλύτερης πρόσβασης της Μολδαβίας στους χρηματοδοτικούς πόρους των διεθνών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων (IFI) είναι περιορισμένες. Συνεπώς, κατά τη συνεδρίαση της συμβουλευτικής ομάδας (CG) τον Δεκέμβριο του 1998, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και η Παγκόσμια Τράπεζα κάλεσαν διμερείς δωρητές και ιδιαίτερα την Κοινότητα να καταβάλουν έκτακτη συμπληρωματική προσπάθεια. Επιπλέον, το ΔΝΤ, η Παγκόσμια Τράπεζα, η ΑΑΤ και η ΕΤΑΑ ανέλαβαν την πρωτοβουλία να συγκαλέσουν στις 20 Απριλίου 2002 υπουργική συνάντηση για μια πρωτοβουλία υπέρ των επτά οικονομικά ασθενέστερων χωρών της ΚΑΚ με σκοπό, μεταξύ άλλων, τη χορήγηση περισσότερης χρηματοδοτικής στήριξης υπό ευνοϊκούς όρους στις φτωχότερες χώρες της ΚΑΚ, στις οποίες περιλαμβάνεται και η Μολδαβία.

Τρόποι και μέσα :

Εξαιτίας της κοινωνικοοικονομικής κατάστασης που επικρατεί σε αυτήν και της εξαιρετικά ευάλωτης θέσης του ισοζυγίου πληρωμών της, η Μολδαβία πρέπει να λάβει μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή.

Κυριότεροι παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν συγκεκριμένα αποτελέσματα του μέτρου:

Περαιτέρω επιδείνωση της οικονομικής και χρηματοδοτικής κατάστασης ολόκληρης της ευρύτερης περιοχής και ιδιαίτερα της δικαιούχου χώρας.

9.3 Παρακολούθηση και αξιολόγηση της ενέργειας

Η προτεινόμενη έκτακτη συνδρομή έχει μακροοικονομικό χαρακτήρα και η παρακολούθηση και αξιολόγησή της βασίζεται στην ικανοποιητική εξέλιξη των προγραμμάτων προσαρμογής και των μεταρρυθμίσεων που εφαρμόζει η δικαιούχος χώρα με τη στήριξη του ΔΝΤ.

Οι υπηρεσίες της Επιτροπής θα παρακολουθήσουν την εφαρμογή της δράσης μέσω ενός ειδικού συστήματος δεικτών μακροοικονομικής και διαρθρωτικής πολιτικής που θα συμφωνηθούν με τις αρχές της δικαιούχου χώρας. Θα συνεργαστούν επίσης στενά με τις υπηρεσίες του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας και θα επωφεληθούν από την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων των προσπαθειών σταθεροποίησης και των μεταρρυθμίσεων στη Μολδαβία, από τις υπηρεσίες των οργανισμών αυτών.

Η προτεινόμενη πρόταση απόφασης του Συμβουλίου προβλέπει την υποβολή στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο ετήσιας έκθεσης που θα περιλαμβάνει αξιολόγηση της εφαρμογής της παρούσας δράσης.

10. Διοικητικές δαπάνες (Τμήμα III, μέρος A του ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ)

Το παρόν μέτρο έχει έκτακτο χαρακτήρα και δεν συνεπάγεται αύξηση του προσωπικού της Επιτροπής.