ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
K0MC93) 95 τελικό 
Βρυξέλλες, 16 Μαρτίου 1993 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΑΛΙΕΙΑΣ 
ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΧ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 
Η ανάπτυξη της κοινής αλιευτικής πολιτικής συνδέεται άμεσα με την ύπαρξη 
αποτελεσματικής αλιευτικής έρευνας. Η σωστή ανάπτυξη της έρευνας αυτής στην 
Ευρώπη προϋποθέτει την ανάληψη δράσης σε κοινοτικό επίπεδο, δεδομένου ότι ^ 
ίδια η φύση των προβλημάτων που δημιουργεί η αλιεία, με πρώτο το ζήτημα της 
μετακίνησης των ψαριών από μια αποκλειστική οικονομική ζώνη σε άλλη, καθιστά 
ατελέσφορες τις καθαρά εθνικές προσεγγίσεις. 
Υπάρχουν λοιπόν μέσα υποστήριξης και συντονισμού σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Δεν 
άρκεσαν ωστόσο για την εξασφάλιση μιας ικανοποιητικής δυναμικής. Σε διάφορες 
συνεδριάσεις των υπευθύνων των δομών έρευνας των κρατών-μελών επισημάνθηκαν τα 
κενά των υφιστάμενων μηχανισμών. 
ΓΓ αυτό καταρτίστηκε ένας απολογισμός βασισμένος σε μια ανάλυση του ρόλου της 
αλιευτικής έρευνας, με λεπτομερή παράθεση των πλεονεκτημάτων και μειονεκτημάτων 
των μηχανισμών έρευνας στα κράτη-μέλη, καθώς και των διεθνών μηχανισμών 
συνεργασίας και υποστήριξης, πρώτιστα μάλιστα των κοινωνικών. Στη βάση αυτού 
του απολογισμού προτείνονται αλλαγές, με σκοπό τον καλύτερο ορισμό, μεταξύ 
άλλων, των ευθυνών των κρατών-μελών και της Επιτροπής, καθώς και την καλύτερη 
συγκέντρωση της κοινοτικής δράσης στα σχήματα και τους μηχανισμούς, όπου αυτή 
θα είναι αποτελεσματικότερη. 
Η έρευνα στον τομέα της ευρωπαϊκή αλιείας 
Παρούσα κατάσταση και προοπτικές 
0. Εισαγωγή 
Η διαχείριση των αλιευτικών δραστηριοτήτων επιβάλλει τη λήψη αποφάσεων 
που προϋποθέτουν την διεξαγωγή επιστημονικών αναλύσεων. Συνεπώς η 
ζήτηση για την αλιευτική έρευνα είναι εξαιρετικά ζωηρή, εξελίσσεται με 
την κοινή αλιευτική πολιτική (ΚΑΠ) και επιτείνεται στο μέτρο που οι 
σχετικές αποφάσεις αποβαίνουν επείγουσες. Οι δυνατότητες ανταπόκρισης 
στη ζήτηση αυτή παραμένουν ανεπαρκείς και μερικές φορές εμφανίζονται 
ακατάλληλες. Εχουν πραγματοποιηθεί πρόοδοι και οι δράσεις, τις οποίες 
ανέπτυξε η Επιτροπή στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων και των μέσων της, 
συνέβαλαν σημαντικά στις εν λόγω προόδους. Πάντως, σε μερικές επιστήμες 
ή περιφέρειες, οι εν λόγω πρόοδοι δεν υπήρξαν τόσο ταχείες όσο θα ήταν 
επιθυμητό. Διαγράφονται μάλιστα ορισμένες οπισθοδρομήσεις. Τα μέσα που 
διαθέτει σήμερα η Επιτροπή δε θα μπορέσουν ούτε να εμποδίσουν τις 
περιπτώσεις επιδείνωσης ούτε να παράσχουν στην πρόοδο την αναγκαία 
ώθηση. Είναι απαραίτητη η συνειδητοποίηση σε κοινοτική κλίμακα, ώστε τα 
κράτη-μέλη να παρακινηθούν στην ανάληψη σταθερών δεσμεύσεων και να 
επιτευχθεί η προσαρμογή των μέσων και τρόπων δράσης της Επιτροπής. 
Η παρούσα έκθεση σκοπό έχει να παράσχει τα στοιχεία που είναι αναγκαία 
για προβληματισμό. Επιχειρείται καταρχή ο προσδιορισμός της λειτουργίας 
και του περιεχομένου της αλιευτικής έρευνας. Στη συνέχεια καταρτίζεται 
απολογισμός, όπου περιγράφονται τα υφιστάμενα μέσα και επισημαίνονται 
οι κύριες δυσκολίες. Το έγγραφο ολοκληρώνεται με προτάσεις. 
Σημειώνεται ότι η συζήτηση δεν καλύπτει τα προβλήματα της 
υδατοκαλλιέργειας. Το θέμα αυτό θα αποτελέσει το αντικείμενο 
μεταγενέστερης ανάλυσης στο πλαίσιο του Τέταρτου προγράμματος-πλαισίου. 
1· Φύση και μεθοδολογία της έρευνας στον τομέα της αλιείας. 
1.1. Παρακολούθηση της κατάστασης των πόρων 
Αν η διαχείριση των ιχθυοτόπων επιβάλλει ολοένα περισσότερο να 
λαμβάνονται υπόψη οι πολυειδικές διαστάσεις, η ανάλυση της κατάστασης 
των αποθεμάτων διενεργείται κυρίως σε μονοειδική βάση. Η εκτίμηση των 
αλιευτικών πόρων στηρίζεται πράγματι στις τεχνικές της πληθυσμιακής 
δυναμικής. Την εκτίμηση αυτή δυσχεραίνει η υλική αδυναμία άμεσης 
απαρίθμησης των ατόμων, αντίθετα από τις δυνατότητες που προσφέρονται, 
π.χ., στη διαχείριση των δασών. Οι αλιευτικοί πόροι παραμένουν κυρίως 
πόροι κρυφοί . Οι αποδόσεις των επαγγελματικών πλοίων, αλλά και των 
ερευνητικών, παρέχουν μόνο φαινομενικές ή σχετικές αφθονίες. Δεδομένου 
ότι επιπλέον κάθε πηγή πληροφοριών εμφανίζει ειδικούς περιορισμούς, 
χρειάζεται η δυνατότητα διασταύρωσης των πληροφοριών που προέρχονται 
από τα εμπορικά αλιεύματα και των πληροφοριών που προέρχονται από τα 
ερευνητικά σκάφη. 
Χαρακτήρας των απαιτούμενων στοιχείων: Δεδομένων των ιδιαίτερων 
χαρακτηριστικών των εργαλείων εκτίμησης των πόρων, τα οποία ανέπτυξε η 
αλιευτική έρευνα, προτεραιότητα οφείλει να έχει η γνώση των στόλων 
(χωρητικότητα, αποτελεσματικότητα, δραστηριότητες), των εμπορικών 
αλιευμάτων και της σύνθεσης τους (στοιχεία ξηράς). Τη γνώση όμως αυτή 
πρέπει να συμπληρώνουν πληροφορίες για την απόδοση των εμπορικών και 
ερευνητικών σκαφών και για τις αλιευτικές δραστηριότητες. 
Επιπλέον οι μελέτες, για να παράγουν αποτελέσματα, πρέπει να 
ικανοποιούν δύο κριτήρια, της συνολικότητας και της διάρκειας. 
Συνολικότητα 
Πρέπει να εκτιμούνται τα αλιεύματα του συνόλου των στολίσκων που 
εκμεταλλεύονται ένα απόθεμα και να υπολογίζεται η δημογραφική σύνθεση 
τους. Μια εξαιρετικά λεπτομερής αλλά μερική παρακολούθηση, που δεν 
μπορεί να παρεκταθεί στο σύνολο των αλιευμάτων, έχει πολύ περιορισμένη 
χρησιμότητα. Ομοια, οι υπολογισμοί αφθονίας πρέπει να καλύπτουν το 
σύνολο της περιοχής κατανομής ενός αποθέματος. 
Διάρκεια 
Δεδομένου ότι είναι αδύνατη μια απόλυτη και άμεση διάγνωση, μόνο η 
εξέταση πολυετών σειρών μπορεί να προσφέρει απαντήσεις. Αυτό αληθεύει 
ιδιαίτερα για τις πιο συνήθεις τεχνικές, οι οποίες απαιτούν 
συστηματική, επί σειρά ετών εκτίμηση της σύνθεσης κατά ηλικία (ή 
τουλάχιστο κατά μέγεθος) του συνόλου των αλιευμάτων, οι θαλάσσιες 
επιστημονικές εκστρατείες αυτές καθαυτές είναι χρήσιμες μόνο με τη 
σύγκριση των εμφανών αφθονιών από το ενα έτος στο άλλο. Η πείρα 
αποδεικνύει ότι μια δεκαετία είναι συχνά αναγκαία για την εξασφάλιση 
αξιόπιστων ποσοτικών διαγνώσεων. 
Συνεπώς, η δυναμική των θαλάσσιων πληθυσμών που αποτελούν αντικείμενο 
εκμετάλλευσης, κλειδί για τη διάγνωση της κατάστασης των πόρων, 
στηρίζεται προπαντός στη συγκρότηση πολυετών βάσεων δεδομένων. 
1.2. Αλλες συνιστώσες 
Αν η διαχείριση των ιχθυοτόπων είναι αδιανόητη χωρίς συντήρηση των 
πόρων, δεν μπορεί με κανέναν τρόπο να περιοριστεί στους βιολογικούς 
παράγοντες. 
Ko ινωνικοοικονομική διάσταση 
Πρέπει να αναλύονται οι οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες των 
αποφάσεων. Οι μελέτες δυναμικής των πληθυσμών αφορούν τις σχέσεις 
μεταξύ προσπαθειών αλιείας και προβλεπόμενης εξέλιξης των αλιευμάτων. Η 
συσχέτιση του κόστους και της απασχόλησης με τις προσπάθειες αλιείας, 
των εσόδων με τα αλιεύματα, είναι δυνατή μέσω οικονομικών μελετών. 
Κανένα σκέλος της κοινής αλιευτικής πολιτικής δεν μπορεί να απομονωθεί 
από το οικονομικό και κοινωνικό του πλαίσιο. Χρειάζεται ανάλυση της 
διαμόρφωσης του κόστους και της σχέσης που υπάρχει μεταξύ της 
διαμόρφωσης αυτής και των εντάσεων και μορφών της εκμετάλλευσης. Τα 
σχετικά επίπεδα απασχόλησης πρέπει να αποτελέσουν το αντικείμενο 
ιδιαίτερης προσοχής. Η ύπαρξη μιας οικονομικής αλιευτικής 
δραστηριότητας προϋποθέτει βέβαια επαρκείς πόρους αλλά και μια αγοράς, 
η ζήτηση της οποίας πρέπει να αποτελέσει το αντικείμενο ειδικών 
μελετών. Τέλος, η σκέψη γύρω από τις αλιευτικές δραστηριότητες 
προϋποθέτει μελέτη της ένταξης των δραστηριοτήτων αυτών στο 
κοινωνικοοικονομικό πλέγμα των σχετικών περιοχών. 
Τεχνολογία παραγωγής 
Η εξέλιξη των αλιευτικών τεχνικών και των σκαφών διαδραματίζει κρίσιμο 
ρόλο για τη βιοοικονομική δυναμική των ιχθυοτόπων. Αποτελεί ταυτόχρονα 
κλειδί των αυξήσεων της παραγωγικότητας και μια από τις κινητήριες 
δυνάμεις της υπερεκμετάλλευσης. Η σχετική έρευνα περιλαμβάνει δύο 
σκέλη: περιγραφή και καινοτομία, οι έρευνες επικεντρώνονται πιο 
αυθόρμητα στην καινοτομία αλλά, με στόχο μια καλή διαχείριση των 
ιχθυοτόπων, η γνώση της αποτελεσματικότητας και της εκλεκτικότητας των 
διαφόρων μηχανών και πλοίων είναι απαραίτητη για μια βιοοικονομική 
προσέγγιση. 
Μεταποίηση και διατήρηση των προϊόντων. 
Δεδομένου ότι οι μέγιστες παραγωγές που μπορούν να προβλεφθούν 
περιορίζονται από τις δυνατότητες ανανέωσης των αποθεμάτων, αποβαίνει 
ουσιώδης η εξασφάλιση της καλύτερης δυνατής οικονομικής αξιοποίησης. 
Ετσι, η έρευνα πρέπει να επιδιώκει τον προσδιορισμό των μεθόδων που 
επιτρέπουν καταρχή τη διατήρηση της ποιότητας των προϊόντων σε όλο το 
μήκος της αλυσίδας από την αλίευση ώς την τελική κατανάλωση. Στη 
συνέχεια πρέπει να προτείνει την αξιοποίηση των αλιευμάτων που, χωρίς 
μεταποίηση, δεν διαθέτουν ικανοποιητική άμεση αγορά. Τέλος, οφείλει να 
συμβάλλει στην επεξεργασία τεχνικών ανάλυσης και προτύπων, για να 
εξασφαλίσει στους καταναλωτές τη συμμόρφωση των προϊόντων, ιδιαίτερα 
στους κανόνες υγιεινής. Είτε η εγγύηση αυτή παρέχεται από είτε 
δημόσιους κανόνες είτε από τον αυτοέλεγχο των παραγωγών ουσιώδης είναι 
η διενέργεια ερευνών στο προ της τυποποίησης στάδιο. 
Οικολογική διάσταση 
Εχει δοθεί έμφαση στη σημασία της δυναμικής των πληθυσμών. Η προσέγγιση 
αυτή δεν εξαντλεί το πεδίο της αλιευτικής βιολογίας. Δεν είναι δυνατό 
να αγνοηθούν οι σχέσεις που υπάρχουν μεταξύ των διαφόρων υπό 
εκμετάλλευση αποθεμάτων. Οι σχέσεις αρπαγής μπορούν να διαδραματίζουν 
σημαντικό ρόλο, η εξέταση του οποίου οδηγεί σε αισθητή τροποποίηση των 
συμπερασμάτων των αυστηρά μονοειδικών προσεγγίσεων. Οι μελέτες που 
αφορούν τις βιολογικές αλληλεπιδράσεις μεταξύ των αποθεμάτων είναι 
δυστυχώς εξαιρετικά δαπανηρές. Οι πολυειδικές αναλύσεις είναι διανοητές 
μόνο στο μέτρο που κάθε σχετικός πληθυσμός παρακολουθείται εντατικά. 
Οχι λοιπόν μόνο δεν απαλλάσσουν από τη συγκέντρωση των στοιχείων που 
αναφέρθηκαν σε συνάρτηση με τη δυναμική των πληθυσμών αλλά, πολύ 
περισσότερο, εξαρτώνται αυστηρά από τα εν λόγω στοιχεία. Επιπλέον, 
πρέπει να συγκεντρώνονται και άλλα στοιχεία, τα οποία αφορούν το 
καθεστώς και τη δραστηριότητα διατροφής των διαφόρων πόρων, στοιχεία 
που θα πρέπει κι αυτά να ικανοποιούν τις επιταγές της συνολικότητας 
και, σε μεγάλο βαθμό, της διάρκειας, ώστε να καλύπτουν όλες τις εποχές 
και, αν είναι δυνατό, αριθμό ετών. 
Η αλιευτική βιολογία πρέπει επίσης να μελετά την επίδραση του 
περιβάλλοντος στα αποθέματα, είτε πρ?κειται για φυσικές διακυμάνσεις 
είτε για τροποποιήσεις ανθρώπινης προέλευσης. Τον πιο ευάλωτο χαρακτήρα 
απέναντι στις μεταβολές του περιβάλλοντος παρουσιάζουν τα πρώτα 
βιολογικά στάδια των ατόμων, ιδιαίτερα τα εμβρυακά. Η επιτυχία της 
αναπαραγωγής κυμαίνεται συνεπώς εξαιρετικά από το ένα έτος στο άλλο, 
έτσι ώστε ο αριθμός των ατόμων που εισέρχονται στον ιχθυότοπο κάθε 
χρόνο (η λεγόμενη ΗεπιστράτευσηΗ) να αυξομειώνεται ακόμα και κατά δύο 
τάξεις μεγέθους, προκαλώντας εξαιρετική αστάθεια της αλιείας. Μέχρι 
σήμερα, ο συστηματικός προσδιορισμός αυτών των διακυμάνσεων διαφεύγει, 
κατά το πλείστο, από τους επιστήμονες. Η μελέτη των εν λόγω 
αυξομειώσεων είναι εξαιρετικά πολύπλοκη. Επιβάλλει και αυτή τη 
συγκρότηση των προαναφερόμενων βάσεων δεδομένων, οι οποίες απαιτούνται 
για την κλασσική δυναμική των πληθυσμών. 
Επίσης απαιτεί μελέτες ενταγμένες στον χώρο και τον χρόνο. 
Ο περιβαλλοντικός αντίκτυπος της αλιείας δημιουργεί και αυτός 
αυξανόμενα ερωτήματα. Αυτό αληθεύει για τις συνέπειες φυσικού χαρακτήρα 
των αλιευτικών μηχανών στο περιβάλλον, καθώς και για τα δευτερεύοντα 
αλιεύματα ευαίσθητων ειδών, όπως είναι τα θαλάσσια θηλαστικά. Επίσης 
όμως αληθεύει για την τροποποίηση των δικτύων και των ροών διατροφής, 
την οποία προκαλούν οι αλιεύσεις και οι απορρίψεις. Μεταξύ άλλων 
προϋποθέτει την ανάπτυξη μιας ποσοτικής θαλάσσιας οικολογίας, η οποία 
μέχρι σήμερα παραμένει εμβρυακή, με την εξαίρεση της ειδικής περίπτωσης 
της δυναμικής των θαλάσσιων υπό εκμετάλλευση πληθυσμών. 
Οι διεπιστημονικές μελέτες 
Η προετοιμασία κατάλληλων αποφάσεων στο πλαίσιο της κοινής αλιευτικής 
πολιτικής προϋποθέτει τη διενέργεια αναλύσεων με βιολογικές, 
οικονομικές, κοινωνικές και τεχνικές διαστάσεις. Πρέπει λοιπόν να 
υπάρχουν διαθέσιμοι ειδικοί των διαφόρων επιστημονικών τομέων και να 
συνεργάζονται στενά. Η πείρα αποδεικνύει ότι αυτό είναι εξαιρετικά 
δύσκολο. Σε κάθε επιστημονικό τομέα, οι περιφερειακές μελέτες συχνά δεν 
συναντούν ευνοϊκή αντιμετώπιση. Ετσι, τα "ενδιάμεσα" θέματα καλύπτονται 
άσχημα και κάθε επιστήμη θεωρεί ότι κάποια άλλη οφείλει να εξετάζει τα 
σχετικά προβλήματα. Λείπουν έτσι ουσιώδη τμήματα που χρειάζονται για 
την ανασύσταση του συνολικού βιοοικονομικού μηχανισμού. Εξάλλου, η 
δυσκολία της εξασφάλισης της συνεργασίας εργαστηρίων που συνδυάζουν τις 
διάφορες επιστημονικές ειδικότητες επιτείνεται λόγω του ότι συχνά οι 
ειδικοί ανήκουν σε διαφορετικά ιδρύματα. 
1.3. Ενταξη της αλιευτικής έρευνας στο πλαίσιο της. 
1.3.1. Εφαρμοσμένες έρευνες και εφαρμογή της έρευνας 
Η αλιευτική έρευνα, φύσει εφαρμοσμένη, βρίσκεται σε αμφίρροπη θέση. Οι 
δομές λήψης αποφάσεων αναμένουν από αυτή ταχείες και ακριβείς γνώμες, 
χωρίς πάντα να της παρέχουν τα αναγκαία μέσα, και επιθυμούν την 
ανάπτυξη των ερευνών σε συνάρτηση με τα αιτήματα αυτά. Από τη σκοπιά 
της επιστημονικής κοινότητας, οι αντίστοιχες εργασίες θεωρούνται 
ελάχιστα καινοτόμες και μάλλον ισοδύναμες με εφαρμογή της έρευνας παρά 
με έρευνα, κατά την ορθή σημασία του όρου. Η εν λόγω συζήτηση θα 
μπορούσε να έχει μόνο σημασιολογική αξία. Οι εργασίες οι αναγκαίες για 
τις γνωμοδοτήσεις σχετικά με την διαχείριση των ιχθυοτόπων, είτε 
αποτελούν έρευνα είτε όχι, είναι απαραίτητες. Ο ανταγωνισμός όμως των 
επιστημών για την εξασφάλιση μέσων είναι πραγματικός και συνεπώς η 
αλιευτική ενδέχεται να υποφέρει σημαντικά από την κατάσταση αυτή. Οταν 
η έρευνα βρίσκεται κάτω από τη διπλή επιτήρηση αφενός του υπουργείου 
που είναι αρμόδιο για τις ερευνητικές δραστηριότητες κι αφετέρου του 
υπουργείου του υπεύθυνου για την αλιεία, με τον προϋπολογισμό της να 
προέρχεται από το πρώτο και τα αιτήματα έρευνας από το δεύτερο, 
εγκυμονούνται οι χειρότεροι κίνδυνοι. 
Παράλληλα, δεν είναι βέβαιο ότι οι θαλάσσιοι οικολόγοι έχουν επίγνωση 
του ότι η αλιευτική, για να ανταποκρίνεται στα εφαρμοσμένα ερωτήματα, 
ανέπτυξε ένα πρότυπο σύνολο μεθόδων, το οποίο θα είναι εξαιρετικά 
χρήσιμο για την επεξεργασία μιας ποσοτικής προσέγγισης, πριν από την 
τυποποίηση, της διαχείρισης των οικοσυστημάτων. Γενικότερα, ελάχιστα 
χρησιμοποιήθηκε η δυνατότητα ανάπτυξης καινοτόμων ερευνών στη βάση των 
προβλημάτων, των μεθόδων, και κυρίως των στοιχείων που έχουν 
συγκεντρώσει οι ειδικοί της αλιείας. 
1.3.2. Ιδιωτικός τομέας 
Η συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στην αλιευτική έρευνα είναι μέχρι 
σήμερα αρκετά περιορισμένη. Ορισμένοι ερευνητικοί τομείς μπορούν να 
αντιμετωπισθούν μόνο από τις δημόσιες αρχές (πβλ. αξιολόγηση των 
αλιευτικών πόρων ζωνών, οι οποίες υπάγονται στη δικαιοδοσία 
περισσότερων κρατών, ζητήματα υγιεινής και δημόσιας υγείας). Αν και σε 
ορισμένα κεφάλαια (π.χ. για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των 
αλιευτικών μηχανών) η ιδιωτική πρωτοβουλία μπορεί να ελπίζει 
μακροπρόθεσμα σε οικονομικό όφελος από τις ερευνητικές και καινοτόμες 
προσπάθειες της, ωστόσο, στην αλιευτική γενικότερα, τέτοιες προσδοκίες 
σπανίζουν. 
Συχνά επίσης παρατηρείται το φαινόμενο της διασποράς των οικονομικών 
δραστηριοτήτων σε πολυάριθμες μικρομεσαίες επιχειρήσεις, κατά κανόνα 
μάλλον μικρές παρά μεσαίες, ανίκανες να επενδύσουν σε μεσοπρόθεσμη ή 
μακροπρόθεσμη έρευνα. 
Ετσι, οι δημόσιες αρχές οφείλουν να αναπτύσσουν δραστηριότητα προς 
απόκτηση των γνώσεων των αναγκαίων για την εξασφάλιση των 
μακροπρόθεσμων συλλογικών συμφερόντων. Πρέπει να συγκεντρώνουν την 
προσοχή τους στα ζητήματα αυτά και να ευνοούν τις ανάλογες έρευνες, 
π.χ., στην τεχνολογία των μηχανών, τις έρευνες για την εκλεκτικότητα σε 
βάρος των ερευνών για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα. 
1.3.3. Οι διεθνείς οργανισμοί. 
Για το μεγαλύτερο μέρος των υπό εκμετάλλευση αποθεμάτων, η κατανομή των 
αλιευτικών πόρων υπερβαίνει τα όρια των αποκλειστικών οικονομικών ζωνών 
των κρατών. Επιβάλλεται συνεπώς ο συντονισμός της έρευνας σε υπερεθνικό 
επίπεδο. Ο ρόλος και η δομή των διεθνών οργανισμών διαχείρισης και/ή 
ερευνών παρουσιάζουν διαφορές αλλά διαμορφώνονται στη βάση δύο αξόνων: 
της επεξεργασίας συντονισμένων προγραμμάτων και της γνωμοδότησης για τη 
διαχείριση των πόρων. 
Για τα αποθέματα του βορειοανατολικού Ατλαντικού και των παρακείμενων 
θαλασσών (αντίθετα από τη Μεσόγειο), αναγνωρισμένο επιστημονικό όργανο 
είναι το Διεθνές επιστημονικό συμβούλιο για την εκμετάλλευση της 
θάλασσας ( Conseil International pour 1 Exploration de la Mer ή CIEM), 
όπου συμμετέχουν 17 χώρες, μεταξύ των οποίων 9 κράτη-μέλη. Η Κοινότητα 
διατηρεί εξάλλου την ιδιότητα του παρατηρητή στο εν λόγω συμβούλιο. Το 
CIEM συγκαλεί κάθε χρόνο είκοσι περίπου ομάδες εργασίας, τις λεγόμενες 
ομάδες αξιολόγησης, που αναλύουν την κατάσταση των πόρων ανά είδος ή 
ανά περιοχή. Τα αποτελέσματα και συμπεράσματα τους συντάσσονται 
συνθετικά από τη Συμβουλευτική επιτροπή για την διαχείριση των 
ιχθυοτόπων ( Advisory Committee for Fisheries Management), η οποία 
διατυπώνει τη γνώμη του CIEM δύο φορές τον χρόνο. 
Στή Μεσόγειο, οι αλιευτικές έρευνες συντονίζονται από αριθμό 
οργανισμών. Τό Διεθνές συμβούλιο για την επιστημονική διερεύνηση της 
Μεσογείου ( Conseil International pour l'Exploration Scientifique de la 
Méditerranée ή CIESM ) αποτελεί δομή με γενική επιστημονική αποστολή, 
ενώ το Γενικό Συμβούλιο Αλιείας της Μεσογείου ( Conseil General des 
Pèches de la Méditerranée ή CGPM), το οποίο διατηρεί στενές σχέσεις με 
τον FAO, προάγει την καλή χρήση των αλιευτικών πόρων και, για τον 
σκοπό αυτό, στηρίζεται σε ειδικές ερευνητικές εργασίες. 
Υπάρχουν και άλλοι διεθνείς οργανισμοί, στους οποίους συγκαταλέγονται ο 
οργανισμός Αλιείας του βορειοδυτικού Ατλαντικού (Organisation des 
Pêcheries de l'Atlantique Nord-Occidentale ή NAFO), η Επιτροπή Αλιείας 
του βορειοανατολικού Ατλαντικού, ( Commission des Pêcheries de 
l'Atlantique Nord-Orientale ή NEAFC), η Διεθνής επιτροπή για τη 
διατήρηση των τοννοειδών του Ατλαντικού, (Commission Internationale 
pour la Conservation des Thonides de l'Atlantique ή ICCAT), η Επιτροπή 
αλιείας του κεντροανατολικού Ατλαντικού (Comité des Pèches de 
l'Atlantique Centre-Orientale ή COPACE ), ο Οργανισμός για τη 
διατήρηση του σολομού στον Ατλαντικό ( Organisation pour la 
Conservation du Saumon Atlantique ή NASCO) και η Διεθνής επιτροπή για 
τις φάλαινες (Commission baleinière Internationale ή IWC). Ορισμένοι 
από τους οργανισμούς αυτούς διαθέτουν δική τους οργάνωση στον τομέα της 
έρευνας (NAFO, ICCAT, COPACE, IWC). 
Οι διεθνείς οργανισμοί διαχείρισης γνωμοδοτούν συχνά με τη μορφή μη 
υποχρεωτικών συστάσεων : τα κράτη που συνδέονται με τους οργανισμούς 
αυτούς μπορούν να μη δώσουν συνέχεια στις εκδιδόμενες γνώμες. Η καλή 
λειτουργία των διεθνών οργανισμών εξαρτάται εξάλλου από τις βασικές 
πληροφορίες, τις οποίες παρέχουν τα συμβαλλόμενα μέρη. Οι πληροφορίες 
αυτές παρουσιάζουν πτωτική τάση, τόσο σε ποιότητα όσο και σε ποσότητα. 
2. Κατάσταση των μέσων και των δομών 
2.1. Κράτη-μέλη 
Στα περισσότερα κράτη μέλη, η οργάνωση των δημόσιων αλιευτικών ερευνών 
υπάγεται στην αρμοδιότητα αφενός του Υπουργείου του επιφορτισμένου με 
την αλιεία, αφετέρου του Υπουργείου του αρμόδιου για τις έρευνες. 
Υπάρχει συστηματικά γνωμοδοτική δομή, η οποία συμβουλεύει το Υπουργείο 
το αρμόδιο για την αλιεία σχετικά με θέματα που αφορούν την ΚΑΠ. Η δομή 
αυτή κατά γενικό κανόνα συνδέεται άμεσα με ένα ίδρυμα, στο οποίο 
συγκεντρώνεται κυρίως η αλιευτική έρευνα. Αυτό όμως δεν ισχύει σε όλες 
τις περιπτώσεις. Εξάλλου, σχετικά με θέματα λιγότερο άμεσης εφαρμογής, 
και σε πλαίσιο συχνά πανεπιστημιακό, υπάρχουν διάφορα εργαστήρια και 
ιδρύματα που διεξάγουν συναφείς έρευνες. 
Το ουσιαστικό στοιχείο που προκύπτει από την παρούσα επισκόπηση 
συνίσταται στην ύπαρξη μεγάλης ετερογένειας. Η ετερογένεια αυτή αφορά 
καταρχή το μέγεθος των μέσων που διαθέτει κάθε κράτος-μέλος. Αν σε 
ορισμένες περιπτώσεις διατίθενται συνολικοί προϋπολογισμοί που 
επιτρέπουν την ακριβή εκτίμηση των οικονομικών προσπαθειών που 
καταβάλλονται, η πρακτική αυτή δυστυχώς δεν αποτελεί συστηματικό 
κανόνα. Μια απλή εξέταση του αριθμού των ερευνητών ή των διαθέσιμων 
ερευνητικών πλοίων εμφανίζει ωστόσο και σημαντικές αποκλίσεις που δεν 
μπορούν να εξηγηθούν από τη σχετική αξία των εκφορτώσεων ή την 
αντίστοιχη έκταση των οικονομικά αποκλειστικών ζωνών: στις περιπτώσεις 
αυτές, η ιστορία διαδραματίζει οπωσδήποτε κυρίαρχο ρόλο. Οποια κι αν 
είναι η εξήγηση, ορισμένα κράτη-μέλη δεν αφιερώνουν στην αλιευτική 
έρευνα τα μέσα τα αναγκαία για να συνεισφέρουν ισότιμα στην ανάπτυξη 
των γνώσεων, τις οποίες απαιτεί η Κοινή Αλιευτική Πολιτική. Παράλληλα, 
τα εν λόγω κράτη-μέλη προβάλλουν τακτικά τις επιστημονικές αβεβαιότητες 
που υπάρχουν, με σκοπό την καθυστέρηση της λήψης διαχειριστικών 
αποφάσεων, οι οποίες ενδέχεται να μην είναι δημοφιλείς. 
Οι προαναφερόμενες περιπτώσεις ετερογένειας και οι παραλείψεις 
αποβαίνουν ακόμα σαφέστερες, αν αναλύσει κανείς την κατάσταση σε 
ορισμένους τομείς, με πρώτο την οικονομία της αλιείας. Πολύ 
περιορισμένος αριθμός κρατών μελών διαθέτει εξειδικευμένες ομάδες. Το 
ίδιο συμβαίνει με τους εξειδικευμένους στατιστικολόγους όσον αφορά τους 
οποίους υπάρχει απόλυτη έλλειψη σε διάφορα κράτη μέλη, τη στιγμή που η 
αλιευτική έρευνα έχει καταστεί εξαιρετικά ποσοτική. 
Εξάλλου, τα κράτη μέλη παρουσιάζουν κατάφωρη ετερογένεια από οργανωτική 
σκοπιά. Στο ένα, η έρευνα συγκεντρώνεται σε ένα και μόνο ίδρυμα, το 
οποίο καλύπτει το σύνολο των απαιτούμενων επιστημών και το μεγαλύτερο 
μέρος των τύπως αλιείας του εν λόγω κράτους μέλους. Σε άλλα κράτη-μέλη, 
οι ειδικοί της αλιείας κατανέμονται σε διάφορα ιδρύματα ανάλογα με την 
ειδικότητα τους και/ή τη γεωγραφική τους εγκατάσταση. 
Επίσης διαφέρουν εξαιρετικά οι σχέσεις με τις αρχές τις επιφορτισμένες *ή η 
με τη συγκέντρωση των "εμπορικών" στατιστικών στοιχείων. Σε ορισμένα 
κράτη μέλη, υπάρχει στενή συνεργεία, η οποία επιτρέπει τη βελτίωση της 
ποιότητας των πληροφοριών που συλλέγουν οι υπάλληλοι των σχετικών 
υπηρεσιών και την απαλλαγή των ερευνητικών ιδρυμάτων από ορισμένες 
βιολογικές δειγματοληψίες. Σε άλλα όμως κράτη μέλη οι δεσμοί αυτοί 
είναι πολύ πιο χαλαροί. 
2.2.Τα μέσα ενεργειών της Επιτροπής 
Ο συντονισμός της έρευνας πρέπει να επιτρέπει αύξηση της 
αποτεσματικότητας. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα σε τομείς όπως ο αλιευτικός 
όπου, όπως υπογραμμίζεται στην παράγραφο 1, οι περισσότερες γεωγραφικά 
περιορισμένες μελέτες δεν είναι κατά ένα μεγάλο μέρος αξιοποιήσιμες. 
Ενδείκνυται λοιπόν να ευνοούνται οι τακτικές ανταλλαγές μεταξύ 
ερευνητών των διαφόρων κρατών μελών, κυρίως όπου το αρχικό επίπεδο 
συνεργασίας είναι ασθενέστερο, οι επιστημονικές ομάδες των περισσότερων 
παράκτιων κρατών μελών της ζώνης της Βόρειας θάλασσας (Δανίας, 
Ηνωμένου Βασιλείου, Κάτω Χωρών, Βελγίου και Γαλλίας) συνεργάζονται από 
πολύ καιρό, κυρίως στο πλαίσιο των ομάδων εργασίας του CIEM. Στη 
διάρκεια των τελευταίων ετών, μετά την προσχώρηση της Ισπανίας και της 
Πορτογαλίας το 1986, αναπτύχθηκε συνεργασία νοτιότερα, συγκεκριμένα 
στον κόλπο της Γασκώνης. Ωστόσο, οι περιπτώσεις συνεργασίας δεν έχουν 
φθάσει σε πολύ εντατικά επίπεδα εκτός της Βόρειας θάλασας και των 
παρακε ίμενων θαλασών. 
2.2.1. Μελέτες 
Ως μελέτες νοούνται εδώ οι εργασίες που παρέχουν απαντήσεις σε ακριβή 
σημεία και των οποίων τα αποτελέσματα έχουν απ'ευθείας εφαρμογή στην 
άμεση διαχείριση της κοινής αλιευτικής πολιτικής. 
Πριν από την ένταξη της αλιευτικής έρευνας στο δεύτερο κοινοτικό 
πρόγραμμα πλαίσιο (πρόγραμμα FAR), οι δραστηριότητες που προωθούνται 
από την Επιτροπή στον τομέα της κοινοτικής αλιείας αφορούσαν σχεδόν 
αποκλειστικά βιολογικές μελέτες. Ο κύριος στόχος των μελετών αυτών 
συνίσταται στην εξασφάλιση των βάσεων των αναγκαίων για τη θέση σε 
εφαρμογή της ΚΑΠ, και ιδιαίτερα για τον καθορισμό των TAC ("συνόλων 
επιτρεπόμενων αλιευμάτων"). Αυτή η κατευθυντήρια γραμμή έχει εξελιχθεί 
σε στενή συνάρτηση με την ανάπτυξη της ΚΑΠ. Ωστόσο, το περιορισμένο 
ύψος των κονδυλίων που της διατέθηκαν στο πλαίσιο του προϋπολογισμού 
(1,1 ECU για το 1992) υποχρέωσε τις υπηρεσίες της Επιτροπής να 
παρεμβαίνουν μόνο σε περιορισμένες και συγκεκριμένες περιπτώσεις. Η 
σημαντική αύξηση της εν λόγω κατεύθυνσης για το 1993 (4 εκατ. ECU) και 
η διεύρυνση της στις βιοοικονομικές μελέτες θα επιτρέψουν την ανάληψη 
μιας αποτελεσματικότερης δράσης. 
Προς διευκόλυνση της εξεύρεσης μιας λύσης σε ειδικά επείγοντα 
προβλήματα, το Συμβούλιο εξέδωσε το 1991 τον Κανονισμό ( ΕΟΚ) 3499/91, 
ο οποίος προβλέπει κοινοτικό πλαίσιο για μελέτες και πρότυπα 
πειραματικά προγράμματα σχετικά με τη διατήρηση και τη διαχείριση των 
αλιευτικών πόρων στη Μεσόγειο. Τα κοινοτικά κονδύλια που διατέθηκαν για 
τον σκοπό αυτό ανέρχονταν σε 5 εκατ. ECU το 1991 και 1992. Επίσης 
ανέρχονται σε 3 εκατ. ECU για το 1993. 
Εξάλλου, σε συνάρτηση με τις συγκεκριμένες ανάγκες που συνδέονται με 
κονδύλια του προϋπολογισμού διαθέσιμα περιστασιακώς, ορισμένες μελέτες 
αποτέλεσαν το αντικείμενο κοινοτικής υποστήριξης στις διάφορες μονάδες 
της Γενικής Διεύθυνσης XIV. Τέτοια υπήρξε ιδιαίτερα η περίπτωση 
περιφερειακών μελετών κοινωνικο-οικονομικού χαρακτήρα, οι οποίες 
χρηματοδοτήθηκαν από τη Διεύθυνση Διαρθρώσεων της Γενικής Διεύθυνσης 
XIV (περίπου 1,2 εκατ. ECU κατά την περίοδο 1991-1992). 
Τέλος, το 1992 διατέθηκε ποσό 0,5 εκατ. ECU για τη χρηματοδότηση ^. 
ειδικών μελετών σχετικών με την προστασία θαλάσσιων ειδών, τα οποία δεν /^ 
αποτελούν άμεσο στόχο της εμπορικής αλιείας. Μελέτες αυτού του είδους 
σκοπό έχουν τον καθορισμό των μέσων, συμπεριλαμβανομένης της επιβολής 
μόνιμων ή προσωρινών περιορισμών, που ενδέχεται να μειώσουν τις 
επιπτώσεις της αλιείας για είδη άλλα από τα είδη-στόχους. 
2.2.2. Ερευνητικά προγράμματα 
Από το 1988 η Κοινότητα διαδραματίζει εξαιρετικά δραστήριο ρόλο στην 
έρευνα στον ευρωπαϊκό αλιευτικό τομέα μέσω ερευνητικών προγραμμάτων-
πλαισίων. Αντίθετα με τις προαναφερόμενες μελέτες, τα εν λόγω 
ερευνητικά προγράμματα εγγράφονται σε μια μεσοπρόθεσμη ως μακροπρόθεσμη 
προοπτική και αποβλέπουν κατά προτεραιότητα στην επιστημονική 
καινοτομία και αρτιότητα. 
Αφ'ότου τέθηκε σε εφαρμογή το δεύτερο κοινοτικό πρόγραμμα-πλαίσιο 
έρευνας και τεχνικής ανάπτυξης, η έρευνα στους τομείς της αλιείας και 
της υδατοκαλλιέργειας αποτελεί μέρος του πολυετούς κοινοτικού 
προγραμματισμού. 
Στο πλαίσιο αυτό το πρόγραμμα FAR (1988-1992) αποτέλεσε το πρώτο 
ειδικό κοινοτικό πρόγραμμα αλιευτικής έρευνας. Το πρόγραμμα αυτό 
παρείχε ουσιαστικά χρηματοδοτική υποστήριξη για ερευνητικά έργα, επίσης 
όμως επέτρεπε τη στήριξη του συντονισμού των ερευνών σε κοινοτικό 
επίπεδο και με άλλα μέσα. 
Κατόπιν της δημοσίευσης τριών προσκλήσεων για υποβολή προσφορών, 
επιλέχθηκαν προς χρηματοδότηση 127 προτάσεις ερευνητικών προγραμμάτων. 
Τα προγράμματα αυτά αφορούν 236 ερευνητικά κέντρα και το συνολικό 
αντίστοιχο ποσό κοινοτικής ενίσχυσης υπερβαίνει τα 31 εκατ. ECU. 
Εξάλλου, αντικείμενο κοινοτικής υποστήριξης αποτέλεσαν 38 ενέργειες που 
αφορούν το συντονισμό της έρευνας (εργαστήρια, σεμινάρια, συνέδρια, 
προετοιμασίες βάσεων δεδομένων, δημοσιεύσεις κλπ.). Επίσης 
χρηματοδοτήθηκαν 14 υποτροφίες. 
Για την περίοδο 1991-1995, το πρόγραμμα AIR, το οποίο περιλαμβάνεται 
στο Τρίτο κοινοτικό πρόγραμμα-πλαίσιο έρευνας και τεχνικής ανάπτυξης, 
συγκεντρώνει τις ερευνητικές δραστηριότητες στον τομέα της 
υδατοκαλλιέργειας και της γεωργικής βιομηχανίας, συμπεριλαμβανομένης 
και της αλιείας. Στο ίδιο πρόγραμμα-πλαίσιο, καταρτίσθηκε ένα ειδικό 
πρόγραμμα σε σχέση με το ανθρώπινο κεφάλαιο και την κινητικότητα, το 
οποίο σκοπό έχει την αύξηση των διαθέσιμων ανθρώπινων πόρων για την 
έρευνα και την τεχνική ανάπτυξη. 
Η εφαρμογή του προγράμματος AIR(l) πραγματοποιείται καταρχήν μέσω των 
ερευνητικών προγραμμάτων με επιμερισμό των δαπανών και μέσω 
συνδυασμένων ενεργειών που αποσκοπούν στο συντονισμό των ερευνητικών 
δραστηριοτήτων, οι οποίες αφορούν το πρόγραμμα αυτό και 
χρηματοδοτούνται από πηγές εκτός της Κοινότητας. Υπάρχουν εξάλλου 
συνοδευτικά μέτρα. Στα τελευταία αυτά συγκαταλέγονται η οργάνωση 
σεμιναρίων, εργαστηρίων, συνεδρίων, μελέτες, υποτροφίες κλπ. 
(1) Το πρόγραμμα AIR συμπεριλαμβάνει επίσης ένα σκέλος που αντιστοιχεί 
στα σχέδια επίδειξης, τα οποία σκοπό έχουν να αποδείξουν, σε κλίμακα 
που πλησιάζει τη βιομηχανική πραγματικότητα, την τεχνική αξιοπιστία και 
την οικονομική βιωσιμότητα ενός νέου προϊόντος και/ή μιας νέας 
τεχνολογίας, το βάσιμο των οποίων έχει αποδειχτεί σε μικρή κλίμακα. Το 
εν λόγω σκέλος δεν αφορά τον τομέα της αλιείας. 
Σε απάντηση στην πρώτη πρόσκληση για την υποβολή προσφορών του 
προγράμματος AIR (με προθεσμία λήξης στις 31 Ιανουαρίου 1992), 
ελήφθησαν 776 προτάσεις, από τις οποίες 99 ανήκουν στους τομείς τους 
συναφείς με την αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια. Κατόπιν εκτίμησης των 
προτάσεων, επιλέγησαν 18 από αυτές για χρηματοδότηση. Το σχετικό ποσό 
χρηματοδοτικής βοήθειας υπερβαίνει τα 14 εκατ. ECU. *~ 
Στον τομέα της διαχείρισης της αλιείας, ιδιαίτερα μάλιστα των 
αλιευτικών τεχνικών, ο αριθμός προτάσεων ανώτερης επιστημονικής 
ποιότητας υπήρξε περιορισμένος. Εξάλλου οι προτάσεις αυτές αφορούσαν 
κυρίως προγράμματα συνήθους έρευνας, ελάχιστα καινοτόμα. Σπάνιες 
στάθηκαν οι συνδυασμένες προτάσεις, με κάλυψη δύο τουλάχιστον τομέων 
μεταξύ της βιολογίας, της τεχνολογίας των αλιευτικών εργαλείων και της 
οικονομίας. 
2.2.3. Ειδικές δράσεις 
Αν και οι προηγούμενες παράγραφοι καλύπτουν τα μέσα που είναι ουσιώδη 
σε κοινοτικό επίπεδο, υπάρχουν ειδικές δράσεις, οι σπουδαιότερες από 
τις οποίες αναφέρονται κατωτέρω. 
Από το 1989 συνέρχονται κατ'έτος οι υπεύθυνοι για την έρευνα στον τομέα 
της αλιείας στα κράτη μέλη, με σκοπό τη στήριξη των κοινοτικών ερευνών 
στις υφιστάμενες εθνικές διαρθρώσεις. Η πρωτοβουλία αυτή είχε ληφθεί 
την εποχή της ισπανικής πρόεδρείας. Των εν λόγω συνεδριάσεων προεδρεύει 
ο υπεύθυνος του κράτους μέλους που έχει την προεδρεία. Η Επιτροπή 
προσφέρει την υποστήριξη της και τη συμμετοχή των υπευθύνων της Γενικής 
Διεύθυνσης XIV για την έρευνα. Οι συνεδριάσεις επιτρέπουν την 
αξιολόγηση, σε ανώτατο επίπεδο, της κατάστασης της αλιευτικής έρευνας 
στην ΕΟΚ. Η τελευταία πραγματοποιήθηκε στην Πορτογαλία τον Μάιο του 
1992. Τα συμπεράσματα της εν λόγω συνεδρίασης αποτελούν εν μέρει τη 
βάση της παρούσας ανακοίνωσης. 
Εχει ήδη μνημονευθεί ο ρόλος του Διεθνούς Συμβουλίου για την 
εκμετάλλευση της θάλασσας ( CIEM) ως διεθνούς οργανισμού. Για την καλή 
διαχείριση της ΚΑΠ, η Επιτροπή ζητά ολοένα περισσότερο την επιστημονική 
γνώμη του CIEM. Εύλογα λοιπόν η Επιτροπή συνεισφέρει στον 
προϋπολογισμό της εν λόγω διεθνούς οργάνωσης, προς αντιστάθμιση του 
φόρτου εργασίας που αντιπροσωπεύουν οι αιτήσεις της για γνωμοδότηση. 
Στο πλαίσιο των μελετών και των πρωτοποριακών δοκιμαστικών έργων που 
αφορούν τη συντήρηση και τη διαχείριση των αλιευτικών πόρων στη 
Μεσόγειο, κατέστη επίσης δυνατή η παροχή οικονομικής βοήθειας για τη 
ναυπήγηση ερευνητικού πλοίου για τη Μεσόγειο ( NAFMED). 
2.2.4. Η C.S.T.P. και συναφείς ομάδες εργασίας 
Προς εξασφάλιση του διαλόγου μεταξύ των επιστημόνων και της Επιτροπής, 
σε θέματα γνωμοδότησης σχετικά με τη διαχείριση των διαφόρων τύπων 
αλιείας, αποφασίστηκε το 1989 μία ειδική δομή. Η δομή αυτή είναι η 
Επιστημονική και τεχνική επιτροπή αλιείας (στα γαλλικά C.S.T.P. ή στα 
αγγλικά S.T.C.F., δηλ. Scientific Committee for Fisheries Management). 
H C.S.T.P. συγκεντρώνει τους επιστήμονες που προέρχονται από τα 
διάφορα κράτη-μέλη και τους εμπειρογνώμονες που έχουν επιλεγεί από την 
Επιτροπή βάσει καταλόγων, τους οποίους πρότειναν οι εθνικές αρχές. Η 
γνώμη της εν λόγω επιτροπής ζητείται τόσο για τα αποθέματα, η 
διαχείριση των οποίων βασίζεται στα TAC και τις ποσοστώσεις, όσο και 
για άλλους τομείς της ΚΑΠ (τεχνικά μέτρα, διαρθρωτικές πολιτικές κλπ.). 1*. 
Σχετικά με τα αποθέματα του βορειο-ανατολικού Ατλαντικού και των 
παρακείμενων θαλασσών, υπάρχει μεγάλος βαθμός επικάλυψης με τον ρόλο 
του ACFM στα πλαίσια του CIEM. Εχουν προοδευτικά μειωθεί οι 
αναδιπλασιασμοί. Ωστόσο, η C.S.T.P. διαδραματίζει πρότυπο ρόλο λόγω 
της συμμετοχής σ'αυτή οικονομολόγων· αντίθετα ο CIEM περιορίζεται 
παραδοσιακά σε διαστάσεις αυστηρά βιολογικές και τεχνικές. Η οικονομική 
διάσταση του ρόλου της C.S.T.P. προβλέπεται να επιταθεί, όπως απαιτεί 
ο νέος βασικός κανονισμός της ΚΑΠ(1) , ο οποίος προάγει την C.S.T.P. 
σε Επιστημονική, τεχνική και οικονομική επιτροπή αλιείας ( CSTEP). 
Εξάλλου η ένταξη της CSTP στους κοινοτικούς μηχανισμούς λήψης 
αποφάσεων, την οώθησε να ασχοληθεί με μία πρότυπη προβληματική, η οποία 
από τη φύση της άπτεται περισσοτέρων τομέων. Ετσι, συγκροτήθηκε μόνιμη 
ομάδα εργασίας με την άμεση υποστήριξη της Γενικής Διεύθυνσης XIV με 
σκοπό τη διάρθρωση των οικονομικών και βιολογικών εργασιών στη Βόρεια 
θάλασσα. Η περιφεριακή αυτή προσέγγιση αντιστοιχεί σε τρόπο ενέργειας 
που μέλλει να αναπτυχθεί περαιτέρω. 
3. Τρέχοντα προβλήματα έρευνας στον τομέα της αλιείας στην ΕΟΚ 
3.1. Σημαντικές παραλείψεις 
3.1.1. Επιστημονικό προσωπικό 
Η έρευνα στον τομέα της αλιείας αποτελεί εξαιρετικά ειδικευμένο τομέα 
και απαιτεί επιστημονικό πλαίσιο ανώτερης ποιότητας. Το επιστημονικό 
επίπεδο στην Ευρώπη, στην περίπτωση των καλύτερων ευρωπαϊκών 
εργαστηρίων, συγκρίνεται ευνοϊκά με τις ερευνητικές ομάδες του 
υπόλοιπου κόσμου. Αυτό όμως δεν ισχύει για όλα τα κράτη-μέλη και 
μάλιστα, ακόμα και εκεί όπου το σημερινό επίπεδο είναι ικανοποιητικό, η 
διατήρηση του προϋποθέτει ανταπόκριση σε διάφορες προκλήσεις. 
Στα περισσότερα κράτη μέλη, τα επιστημονικά στελέχη γηράσκουν. Οι 
περιορισμοί του προϋπολογισμού των τελευταίων ετών στάθηκαν τροχοπέδη 
για την πρόσληψη νεαρών ερευνητών. Εξάλλου, η φήμη της έρευνας στον 
τομέα της αλιείας δεν είναι αναπόφευκτα ελκυστική για τους νέους 
επιστήμονες. Σε οικονομικό επίπεδο, η αλιεία δεν αποτελεί ανερχόμενο 
τομέα. Οι έρευνες που πρέπει να αναληφθούν συνδέονται στις περισσότερες 
περιπτώσεις με συγκεκριμένα αιτήματα, σε σημείο που οι οπαδοί της 
βασικής έρευνας καταγγέλλουν συστηματικά την καθοδήγηση των ερευνών από 
τους τελικά ενδιαφερομένους. Επιπλέον, ο αντίκτυπος της αλιευτικής 
έρευνας συλλαμβάνεται συχνά δυσμενώς από το κοινό, στο οποίο 
απευθύνεται, δηλαδή τους αλιείς. Στο πλαίσιο αυτό είναι δύσκολη η 
διατήρηση των σχετικών επαγγελμάτων. Το φαινόμενο είναι ιδιαίτερα 
προφανές σε ορισμένους τομείς, όπως στην στατιστική ή την οικονομετρία, 
για τις οποίες υπάρχει στον ιδιωτικό τομέα έντονη και ελκυστική ζήτηση. 
ο αριθμός των ερευνητών υψηλού επιπέδου είναι ως εκ τούτου 
περιορισμένος. Υφίσταται εξάλλου μεγάλος κίνδυνος να απομονωθεί η 
αλιευτική έρευνα, η οποία καθίσταται ολοένα και πιο εξειδικευμένη, από 
τους άλλους τομείς. 
3.1.2. Ετερογένεια και γεωγραφική απομόνωση 
Ηδη τονίσθηκαν οι διαφορές μέσων και οργάνωσης μεταξύ κρατών μελών 
καθώς και η ύπαρξη στη Βόρεια θάλασσα μιας μακρόχρονης διεθνούς 
συνεργασίας που δεν απαντάται σε άλλα θαλάσσια μέτωπα. 43 
(1) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3760/92 της 20.12.1992 (ΕΕ L387, 31.12.1992, 
σελ. 1). 
Η ετερογένεια αυτή καθιστά δύσκολη την ανάληψη κοινοτικής δράσης. Ο,τ ι 
σε μια περιοχή αποτελεί οδό πεπατημένη θα συνιστούσε σε άλλη περιοχή 
καινοτόμο Οραση. Alto την αυστηρή σκοπιά της επιστημονικής crptiot <ΐ..4 
οι σμΛδες «ο^ εργάζονται στους ιχθυότοπους, όπου το ιστορικό ίεΐίΤΐ^. 
είναι ασδενέοιερο, μειονεκτούν σοβαρά στο πλαίσιο yuac, fv . ; 
διαδικασία:; ι.ρίνθ*ληοης για υποβολή προσφορών. Αυτό εξηγεί τη δημκ3υργί> 
μιας ειόικής κατεύθυνσης για τη Μεσόγειο. Αντίστροφα πάντως,, ι * 
ιδιαίτερα έντονη προστασία 6α στερούσε τις εν λόγω ομάδας από τα ,ί* 
των υχε ' \Λύ\' ερ;2 ιομάΐΜ/ν. 
Οι επιστ^μον!Κ'£ς ανταλλαγές μεταξύ της Μεσογείου και τη^ Bof ; Γ ; 
θάλασσας ίχουν :ταραμεΐν&ι ιδιαίτερα περιορισμένες. Ομόλογο» JJJIÉ.VWÇ.. 
προβλημΓ-.τ «Ηη 6eν» efvjsi ανοίηρά όμοια. Ο προβληματισμός σχετικά μ? ΤΓ; 
επέκταση σ;η Μεσόγειο των μέτρων διαχείρισης τον πόρων, το? crcfc 
προβλίκε· η ΟΤι έχουν δείξει σε μεγάλο βαθμό οτ ι είναι αδιανόητο να 
ακολουθηθεί η κατεύθυνση μιας λεπτής διαχείρισης μέσω των TAC και Twv 
ετήσιων ποσοστώσεων. Μεταξύ άλλων, αυτό οδηγεί, για την παρακολούθηση 
των πόρων, στην αποφυγή ορισμένων συστηματικών ετήσιων επανεκτιμήσεων. 
Δεν καταργούνται όμως έτσι οι ανάγκες, οι οποίες μνημονεύονται στην 
παράγραφο τη σχετική με τη συνολικότητα και τη διάρκεια των μελετών, οι 
εργασίες που αναπτύσσονται εδώ και ορισμένα έτη, ιδιαίτερα με ώθηση της 
Γενικής Διεύθυνσης XIV, ιδιαίτερα στην δυτική Μεσόγειο, έχουν δείξει 
οτ ι οι αρχές και τα εργαλεία της δυναμικής των πληθυσμών στάθηκαν στο 
σημείο αυτό πολύ χρήσιμα. Η Βόρεια θάλασσα(Ι) ωφελήθηκε σε μεγάλο βαθμό 
από τις εντατικές συνεργασίες που αναπτύχθηκαν εκεί και που προέκυψαν, 
μεταξύ άλλων, από τις παλιές διεθνείς συμφωνίες τις σχετικές με την 
αλιεία. Χρειάζεται οπωσδήποτε να δημιουργηθεί στον Ατλαντικό και στη 
Μεσόγειο, τουλάχιστο στο εσωτερικό της Κοινότητας, μια συγκρίσιμη 
συνεργασία, ακόμα και αν δεν μπορεί να γίνει συζήτηση για μετάθεση των 
στοιχείων που δεν πρέπει να μετατεθούν. 
3.1.3. Περιορισμένη ανάπτυξη της έρευνας στον τομέα της οικονομίας 
και του περιβάλλοντος. 
Μέχρι σήμερα, η διαχείριση των πόρων βασίζεται καταρχή στις 
επιστημονικές γνωμοδοτήσεις των ειδικών της πληθυσμιακής δυναμικής Ο 
κοινώνικοικονομικός αντίκτυπος της διαχείρισης των πόρων στους φορείς, 
η δυναμική των στολίσκων, η ένταξη των αλιευτικών δραστηριοτήτων στην 
οικονομία, εξακολουθούν να έχουν ελάχιστα αναλυθεί, παρόλο που το 
Συμβούλιο και η Επιτροπή έχουν θελήσει και ενθαρρύνει την εμβάθυνση των 
εν λόγω μεστών μέσω ερευνητικών προγραμμάτων που επιτρέπουν τη 
χορήγηση οικονομικής βοήθειας για τη δημιουργία δικτύων. 
Στην Ευρώπη, η οικονομία της αλιείας εξακολουθεί . να αποτελεί 
επιστημονικό τομέα που αναζτ\τά τον ορισμό του. Για να διαόραματ (or. ι 
πλήρως τον ρόλο της πρέπει να εφοδιαστεί με εργαλεία και μεθόδους που 
σήμερα της λείπουν. Η διεθνής οργάνωση 7Cou θα επέτρεπε τον σον-tovte,:6 
και την ολοκλήρωση των ερευνών, καθώς και τη συγκρότηση κοινών νραποΓ'ί-',· 
6εοομέν«<ν, βρίσκεται ακόμα στα σπάργανα. 
Όμοιο πρόβλημα επιγρεά'ζνι την έρευνα για τις αλληλέΉιδράσε ι ς αλιείας/ 
περιβάλλοντος. Στην Ευρώπη, πολλά ιδρύματα αφιερώνουν σημαντικό μέρος 
του προϋπολογισμού τους στην περιβαλλοντική έρευνα αλλά οι σχέσεις 
εμπειρογνωμόνων της γενικής θαλάσσιας οικολογίας και ειδικών της 
αλιευτικής εξακολουθούν να είναι εξαιρετικά άτονες. Εξάλλου, οι μελέτες 
αλιευτικής οικολογίας περιορίζονται συχνά σε κλίμακα εθνική, ακόμα και 
τοπική. Χο Διεθνές συμβούλιο για την εκμετάλλευση της θάλασσας καλείται 
και στο σημείο αυτό να διαδραματίσει καίριο ρόλο. Δεν θα μπορέσει όμως 
να καλύψει όλους τους τομείς, ιδιαίτερα μάλιστα δεν θα μπορέσει να 
καλύψει τη Μεσόγειο. ««* 
(1) Η μορφολογία της ηπειρωτικής κρηπίδας της Μεσογείου περιορίζει τα 
α.ηο&έμϋ.-\<χ: >ο οτιοία αποτελούν αντικείμενο ταυτόχρονης εκμετάλλευσης 
από περισσότερα ατιό ένα κράτη. 
3.1.4. Ειδικά προβλήματα που αφορούν την έρευνα για την εκτίμηση των 
αποθεμάτων. ι S 
Οι εργασίες εκτίμησης των αποθεμάτων, οι οποίες περιγράφονται στην 
παράγραφο 1, αναγκαίες για τη διαχείριση της αλιείας αλλά και για το 
μεγαλύτερο μέρος των βασικότερων ερευνών μακροπρόθεσμα, παραμένουν σε 
μεγάλο βαθμό ανεπαρκείς. Μάλιστα, σε ορισμένες περιοχές, φαίνονται να 
μειώνονται. 
Είναι δυνατή η επισήμανση δύο αιτίων, η σχετική σημασία των οποίων 
κυμαίνεται από το ένα κράτος-μέλος στο άλλο: η μείωση των κονδυλίων 
προϋπολογισμού που διατίθενται για την αλιευτική έρευνα και ο 
προαναφερόμενος ανταγωνισμός της εκτίμησης των αποθεμάτων με άλλους 
τύπους ερευνών. 
Η σχετική μείωση της οικονομικής σημασίας του τομέα της αλιείας μπορεί 
να προκα- λέσει μείωση των δημόσιων δαπανών ή μετάθεση των ευθυνών της 
έρευνας προς τον ιδιωτικό τομέα. Ο ανταγωνισμός με τις βασικότερες 
έρευνες έχει ήδη αναλυθεί. Επιπλέον, στην περίπτωση των διεθνών 
αποθεμάτων, άμεσοι "δικαιούχοι" των αποτελεσμάτων είναι συχνά 
υπερεθνικοί οργανισμοί (επιστημονικοί ή όχι), ο παράγοντας αυτός μπορεί 
να περιορίσει τα κίνητρα των κρατών-μελών. Ετσι υπάρχει μια τάση, 
δικαιολογούμενη με επιχειρήματα άμεσου κόστους-οφέλους σε εθνικό 
επίπεδο, μη περαιτέρω συμμετοχής σε διεθνή προγράμματα συγκέντρωσης 
βασικών στοιχείων, από τη στιγμή που πρόκειται για αποθέματα μικρής 
οικονομικής σημασίας για το ενδιαφερόμενο κράτος-μέλος. Αν η εν λόγω 
τάση ενισχυθεί, οι βασικές πληροφορίες οι αναγκαίες για την εκτίμηση 
των αποθεμάτων δεν θα είναι πια διαθέσιμες. 
Ωστόσο, οι δομές λήψης πολιτικών αποφάσεων έχουν καταστεί ένας από τους 
μεγαλύτερους καταναλωτές επιστημονικών γνωμοδοτήσεων, όχι μόνο σχετικά 
με τα αποθέματα αλλά και σχετικά με τα περιβαλλοντικά προβλήματα που 
συνδέονται με αυτά. Η εν λόγω κατάσταση έχει υποχρεώσει τους ειδικούς 
για την αλιεία να συγκρίνουν διαρκώς τις εκτιμήσεις τους με τις 
πραγματικές περιστάσεις, συνδέοντας τις με έναν αυξανόμενο αριθμό 
επαναληπτικών ενεργειών. Πρώτη συνέπεια είναι ο περιορισμός της 
διαθεσιμότητας του επιστημονικού προσωπικού για καινοτόμες έρευνες, 
δεδομένου οτ ι η ενημέρωση των διαγνώσεων σχετικά με την κατάσταση των 
πόρων κινητοποιεί το μεγαλύτερο μέρος των διαθέσιμων μέσων. Υπάρχει 
διευρυνόμενο χάσμα μεταξύ των ειδικών της αλιείας και της επιστημονικής 
κοινότητας. 
Τα ανωτέρω μάλιστα οδηγούν σε φαύλο κύκλο. Στην πραγματικότητα, η 
μείωση των οικονομικών μέσων στα κράτη-μέλη υποχρεώνει τους επιστήμονες 
να αναζητούν εξωτερικές πηγές χρηματοδότησης (π.χ., μέσω των κοινοτικών 
ερευνητικών προγραμμάτων). Τα προγράμματα αυτά, από την πλευρά τους, 
απαιτούν καινοτόμα σχέδια και συνεπώς οι εργασίες της πεπατημένης 
γίνονται δύσκολα δεκτές. 
Μάλιστα δεν σπανίζει το φαινόμενο οτι το έργο των επιστημόνων 
περιπλέκεται από την υποβάθμιση των διοικητικών στατιστικών. Οι 
περιορισμοί της κοινής αλιευτικής πολιτικής έχουν πράγματι δημιουργήσει 
ολοένα περισσότερους πειρασμούς προσφυγής στον δόλο. 
3.1.5. Η έρευνα η σχετική με τις τεχνολογίες αλίευσης 
Η εξέλιξη της ΚΑΠ θα αποδίδει ολοένα περισσότερο βάρος στη διαχείριση 
των εισροών, δηλ. των προσπαθειών αλιείας. Επίσης θα αναπτύξει τις 
επιλεκτικές μεθόδους, για την καλύτερη δυνατή αξιοποίηση των αλιευτικών 
αποθεμάτων, και θα περιορίσει τον αντίκτυπο της αλιείας στα θαλάσσια 
οικοσυστήματα. Εκεί ακριβώς βρίσκονται οι δύο άξονες των μελλοντικών 
αναγκών έρευνας σε τεχνολογία αλίευσης: 
ποσοτικοποίηση των σχέσεων μεταξύ του πραγματικού δυναμικού 
αλιεύματος και των χαρακτηριστικών των σκαφών και των εργαλείων, 
δυνατότητα επιλογής» 
Η ανάπτυξη της ευρωπαϊκής έρευνας στα δύο αυτά θέματα είναι ανεπαρκώς 
ικανοποιητική. 
Το πρώτο από τα εν λόγω στοιχεία επιβάλλει στενή συνεργασία μεταξύ των 
τεχνολόγων και των βιολόγων, καθώς και ικανότητα κρίσης τόσο βάσει των 
στοιχείων των σκαφών όσο και των στοιχείων εξοπλισμού και των 
εργαλείων. Θα είναι απαραίτητη η σχέση με τους οικονομολόγους, ώστε, 
στη δυναμική των στολίσκων, οι οικονομικοί συντελεστές της επιλογής των 
φορέων να καλύπτοντα;'! οπωσδήποτε ορθά, είτε πρόκειται για ανανέωση ενός 
σκάφους ή στοιχείου εξοπλισμού είτε για τον προσανατολισμό προς 
δεδομένο επάγγελμα. 
Η σπουδαιότητα των ερωτημάτων αυτών εμφανίσθηκε σαφώς κατά τη διάρκεια 
της συζήτησης για το τρίτο πολυετές σχέδιο προσανατολισμού των στόλων 
και δεν μπορεί παρά να αυξηθεί, εξαιτίας του ρόλου που θα αναλάβει η 
διαχείριση των προσπαθειών αλιείας στην κοινή αλιευτική πολιτική ως 
συνέπεια του νέου βασικού κανονισμού. Η σχέση μεταξύ διαχείρισης των 
πόρων και των προσπαθειών προϋποθέτει εξαιρετικά τεκμηριωμένες γνώσεις 
σχετικά με τους παράγοντες που διαμορφώνουν την αποτελεσματικότητα κάθε 
σκάφους και με τη συνεισφορά των συνιστωσών που ορίζουν κάθε προσπάθεια 
αλιε ίας. 
Οι έρευνες για τη δυνατότητα επιλογής οφείλουν και αυτές να αναπτυχθούν 
επειγόντως. Ενα από τα δύο επείγοντα προβλήματα που έχουν να επιλύσουν 
οι διαχειριστές της αλιείας είναι το ζήτημα των απορριμμάτων. Το 
φαινόμενο είναι σοβαρό και γενικευμένο: ακόμα και στη Μεσόγειο, παρόλο 
το μέγεθος και την ποικιλομορφία της τοπικής ζήτησης για θαλάσσια 
προϊόντα, αποτελεί συνήθη πρακτική. Μόνο με τη βελτίωση των γνώσεων 
σχετικά με τη δυνατότητα επιλογής των διαφόρων αλιευτικών εργαλείων θα 
καταστεί δυνατή η μείωση των δυσκολιών που δημιουργούν σήμερα οι 
σύνθετες επιχειρήσεις αλιείας λόγω αδυναμίας εξάλειψης των δυσκολιών 
αυτών. 
Πρέπει λοιπόν αφενός να δημιουργηθεί έρευνα στον τομέα της τεχνολογίας 
των αλιευτικών εργαλείων στα σημεία όπου αυτή δεν υπάρχει και αφετέρου 
να συγκεντρωθεί ενεργά στα θέματα προτεραιότητας εκεί όπου υπάρχει. 
3.2. Όρια των μέσων και τρόπων δράσης της Επιτροπής 
Η παράγραφος 2.2 έδειξε οτι η Επιτροπή διαθέτει σημαντικά μέσα για την 
προαγωγή και τον συντονισμό της αλιευτικής έρευνας στην Ευρώπη. Ωστόσο^ 
τα μέσα αυτά δεν είναι απαραιτήτως κατάλληλα ή επαρκή. 
3.2.1. Όρια των προσκλήσεων για την υποβολή προσφορών 
Η Επιτροπή εξ ορισμού μπορεί να χρηματοδοτεί μόνο έργα που υπόκεινται 
σε διαγωνισμό. Το σύστημα αυτό εξασφαλίζει διαφάνεια στην επιλογή των 
προτάσεων. Παρέχει τις καλύτερες εγγυήσεις από άποψη αρτιότητας των 
προτάσεων, με την προϋπόθεση οτ ι υποβάλλονται προτάσεις ποιότητας. 
Είναι όμως πολύ πιο δύσκολο να εξασφαλιστεί η συνολική καταλληλότητα 
των έργων που επιλέγονται σε συνάρτηση με τις ερευνητικές ανάγκες 
υψηλής προτεραιότητας. Δεν είναι δυνατή η κατευθυντική αντιμετώπιση της 
προετοιμασίας των προτάσεων. Ορισμένα θέματα σημαντικά για τη 
διαχείριση της ΚΑΠ, όπως είναι οι αλιευτικές τεχνικές, ενθάρρυναν απλώς 
προτάσεις ανεπαρκείς τόσο αριθμητικά όσο και ποιοτικά. Ετσι, σχετικά με Λζ 
το θέμα της ποσοτικοποίησης του δυναμικού αλίευσης, όπως προαναφέρθηκε, 
στο πλαίσιο των δύο προσκλήσεων για την υποβολή προσφορών του AIR 
υποβλήθηκε μια μόνο σχετική πρόταση. 
Η καθημερινή διαχείριση της ΚΑΠ δημιουργεί αυξανόμενη ζήτηση για 
μελέτες καλά προσδιορισμένες και συχνά μικρής διάρκειας, με σκοπό την 
ανταπόκριση σε επείγοντα προβλήματα. Οι διοικητικές διαδικασίες που 
προβλέπονται για τα κοινοτικά προγράμματα ερευνών, συνδέονται συχνά με 
μακρόχρονες διαπραγματεύσεις πριν από την κατάρτιση των όρων και την 
υπογραφή των συμβάσεων. Υπό τις συνθήκες αυτές, είναι ουσιαστικά άσκοπο 
να προβλεφθεί η υποστήριξη έργων, τα αποτελέσματα των οποίων πρέπει να 
γίνουν γνωστά σε σύντομες προθεσμίες. Εξάλλου, οι δομές οι ικανές να 
συμβάλλουν θετικά σε κάθε κράτος-μέλος είναι ολιγάριθμες και 
περιορίζονται τις περισσότερες φορές στο αντίστοιχο εθνικό ίδρυμα 
ερευνών. Το άνοιγμα της πρόσκλησης για υποβολή προσφορών σε άλλα 
εργαστήρια αποτελεί εν μέρει αυταπάτη. Η άγνοια των πραγματικών αυτών 
συνθηκών προκαλεί μάλιστα μια απογοήτευση των μεμονωμένων μονάδων, οι 
οποίες βλέπουν τις προτάσεις τους να συναντούν συστηματικά άρνηση. 
3.2.2. Βαρέα μέσα, μεγάλοι σταθμοί και δίκτυα 
Τα χρηματοδοτικά μέσα και οι δομές που διαθέτει η Επιτροπή δεν ευνοούν 
την απόκτηση των βαρέων μέσων, στην ξηρά ή στη θάλασσα (με την εξαίρεση 
ορισμένων περιοχών διαμέσου του προγράμματος STRIDE) ούτε τη 
δημιουργία μεγάλων σταθμών και/ή δικτύων διαρκείας. 
Βαρέα μέσα, όπως είναι τα ερευνητικά σκάφη, οι δεξαμενές δοκιμής ( 
flume tanks), αλλά και οι ιδιαίτερα εξειδικευμένοι εξοπλισμοί 
εργαστηρίου, είναι απαραίτητα για την αλιευτική έρευνα. Οι απαιτούμενες 
επενδύσεις μπορούν να υπερβαίνουν τα μέσα ενός κράτους-μέλους. Μέχρι 
σήμερα, η Επιτροπή περιορίστηκε, εκτός εξαιρετικών περιπτώσεων (πβλ. 
ερευνητικό πλοίο στη Μεσόγειο), στην προσπάθεια συντονισμού της χρήσης 
των βαρέων μέσων των κρατών-μελών. Αυτό δεν αρκεί. Υπάρχουν π.χ. τρεις 
δεξαμενές δοκιμής στην ευρύτερη περιοχή της Βόρειας θάλασσας αλλά καμία 
διαθέσιμη στη Μεσόγειο. 
Η ανάπτυξη της αλιευτικής έρευνας χρειάζεται επίσης έρευνα βασική και 
εφαρμοσμένη σε μεγάλο αριθμό επιστημονικών τομέων: θαλάσσια βιολογία, 
στατιστική, ωκεανογραφία, ακουστική, γενετική. Λόγω της ποικιλομορφίας 
αυτής, η εν λόγω δραστηριότητα πρέπει να κατανέμεται μεταξύ διαφόρων 
ερευνητικών οργάνων. Είναι όμως αδύνατο για κάθε κέντρο, ούτε καν για 
κάθε κράτος-μέλος, να διαθέτει έναν σημαντικό πόλο για όλα τα θέματα. 
Ερευνητικά προγράμματα, όπως είναι τα FAR και AIR, επιτρέπουν βέβαια 
τη στήριξη της δημιουργίας μόνιμων δικτύων μεταξύ ερευνητικών κέντρων. 
Αν όμως αυτή η αρχική στήριξη είναι εξαιρετικά σημαντική, αδυνατεί να 
εγγυηθεί τη μονιμότητα και την πλήρη ανάπτυξη των δικτύων. 
Για τα βαρέα μέσα, τους μεγάλους σταθμούς και τα δίκτυα, ενδείκνυται η 
ενίσχυση της ολοκλήρωσης της αλιευτικής έρευνας και των επεμβάσεων των 
διαρθρωτικών ταμείων. 
4. Βασικοί άξονες μιας εξέλιξης2 
Ο διαφοροποιημένος απολογισμός των πρώτων παραγράφων οδηγεί στην 
πρόταση τριών βασικών αξόνων για τα ερχόμενα έτη: ενίσχυση των 
υπαρχόντων στοιχείων, απόδοση προτεραιότητας στη συγκέντρωση των 
βασικών δεδομένων, διεύρυνση του συντονισμού. '* 
4.1. Ενίσχυση των υφιστάμενων δομών και μηχανισμών 
Εθνικές δομές 
Η κατοχύρωση των κεκτημένων προϋποθέτει καταρχήν οτι θα υπάρξει 
επιβεβαίωση των λειτουργιών και ενίσχυση των μέσων των δομών αλιευτικών 
ερευνών που υπάρχουν σήμερα στα κράτη-μέλη. Αυτό δεν εξαρτάται από την 
Επιτροπή αλλά από τα ίδια τα κράτη-μέλη. Αν οι λύσεις που θα 
υιοθετηθούν μπορούν να διαφέρουν από το ένα κράτος-μέλος στο άλλο, 
καθένα τους πρέπει να επιδιώκει την εκπλήρωση μιας υποχρέωσης επίτευξης 
αποτελεσμάτων. Τα δικαιώματα αλιείας έχουν ως αντάλλαγμα καθήκοντα 
επαρκούς συμμετοχής στις προσπάθειες διαχείρισης των ιχθυοτόπων. Η 
ανάπτυξη αποτελεσματικής αλιευτικής έρευνας αποτελεί μέρος των εν λόγω 
υποχρεώσεων. 
Συνεπώς, σε κάθε κράτος-μέλος πρέπει να εξευρεθούν λύσεις προς 
ανταπόκριση στις διάφορες προκλήσεις που αναλύθηκαν ανωτέρω. Αυτό 
αληθεύει ιδιαίτερα για τα προβλήματα προσωπικού. Πρέπει να μπορούν να 
εξασφαλίζονται υπηρεσίες εμπειρογνωμόνων υψηλού επιπέδου, και μάλιστα 
σε σταθερή βάση. Η συνέχεια των αλιευτικών προγραμμάτων πρέπει να 
προφυλάσσεται από τις επιθέσεις των παραγόντων της καθαρά βασικής 
έρευνας και των επαγγελματιών που φοβούνται τις συνέπειες των 
διαγνώσεων. 
Διεθνείς δομές 
Ο ορισμός μιας λειτουργικής δομής σε διεθνές επίπεδο αποτελεί λεπτό 
έργο. Αυτό αληθεύει ιδιαίτερα ως προς τη δημιουργία του κλίματος 
εμπιστοσύνης, το οποίο οδηγεί τους επιστήμονες στη διάθεση των 
στοιχείων τους. Πρέπει λοιπόν να ενισχυθούν οι υφιστάμενες 
αποτελεσματικές δομές, χωρίς προσπάθεια να δημιουργηθούν οπωσδήποτε 
κοινοτικοί οργανισμοί. Από την άποψη αυτή, το CIEM αποτελεί ουσιώδη 
εταίρο για την ανάπτυξη της κοινής αλιευτικής πολιτικής. 
Κοινοτικοί μηχανισμοί 
Οι εν λόγω αυστηρά κοινοτικοί μηχανισμοί, έστω και αν με τη σημερινή 
τους μορφή παρουσιάζουν περιορισμούς, πρέπει να συνεχιστούν. Η ένταξη 
της αλιευτικής έρευνας στα προγράμματα-πλαίσια προσέφερε μέσα 
αναζωογόνησης χωρίς προηγούμενο. Σε ένα ερευνητικό ίδρυμα, οι σταθερές 
ή ανελαστικές δαπάνες (μισθοί, συντήρηση κτιρίων κλπ.) μπορούν να 
μειώσουν σοβαρότατα τα περιθώρια ελιγμού. Ετσι, οι κοινοτικές 
χρηματοδοτήσεις αποκτούν αξιοσημείωτη σπουδαιότητα και η Επιτροπή 
μπορεί, με προϋπολογισμούς μέτριους σε σύγκριση με τις συνολικές 
δαπάνες, να πραγματοποιεί αποτελεσματικότατες παρακινητικές δράσεις. 
Επιστημονική αρτιότητα - οικονομική και κοινωνική συνοχή 
Επιστημονική αρτιότητα - οικονομική και κοινωνική συνοχή 
Ορισμένα κράτη-μέλη εμφανίζονται λιγότερο καλά εξοπλισμένα ώστε να 
επεξεργαστούν, βάσει των προσκλήσεων για υποβολή προσφορών, προτάσεις 
με μεγάλες πιθανότητες να επιλεγούν λόγω της επιστημονικής τους 
αρτιότητας. Συχνά, δυστυχώς, πρόκειται ακριβώς για τα κράτη-μέλη, τα 
οποία πρέπει να τύχουν ιδιαίτερης υποστήριξης λόγω της οικονομικής και 
κοινωνικής συνοχής, στην οποία οφείλουν να συμβάλλουν οι κοινοτικές 
δράσεις έρευνας. Η Επιτροπή έχει καθήκον να υποστηρίζει τις αναγκαίες 
προσπάθειες των εν λόγω κρατών-μελών. Πρέπει να ληφθούν ακριβή μέτρα 
υπό το φώς των συζητήσεων που διεξάγονται για το θέμα αυτό στην 
Επιτροπή, στο πλαίσιο του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου. Λ% 
Διευκρίνιση των ρόλων ^ Qk 
Για μια καλύτερη αξιοποίηση των μηχανισμών και των δομών, οι 
αντίστοιχες λειτουργίες τους πρέπει να διευκρινιστούν καλύτερα, οι 
εξωκοινοτικές δομές θα ενισχυθούν με την εκ νέου επιβεβαίωση της 
βούλησης της Κοινότητας να στηριχθεί σε αυτές σε όλο το μέτρο του 
δυνατού. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για το CIEM και θα είχε σημασία ένας 
καλύτερος ορισμός των αντίστοιχων ρόλων του ACFM και του CSTEP. θα 
ήταν άσκοπο να γίνει εκ νέου στο πλαίσιο του CSTP ο, τ ι έχει ήδη 
επιτευχθεί από το CIEM, δηλαδή ό,τι αφορά τα βιολογικά προβλήματα. 
Ωστόσο, ένα σύνολο θεμάτων αυστηρά κοινοτικών και άμεσα συνδεόμενων με 
την ΚΑΠ προϋποθέτει συνθέσεις βιολογικές, οικονομικές και τεχνικές, τις 
οποίες μόνο το CSTP μπορεί να αναλάβει. Αρμόζει εξάλλου να αναπτυχθούν 
οι υπό εξέλιξη ενέργειες, με σκοπό την διάρθρωση των απαιτούμενων 
εργασιών σε περιφερειακές βάσεις. Για την αντιμετώπιση των προβλημάτων 
της Βόρειας θάλασσας συγκροτήθηκε σχετική υποομάδα. Αλλες υποομάδες θα 
ήταν αναγκαίες, π.χ. για την αναπλήρωση, στη Μεσόγειο, της απουσίας 
μιας δομής ισοδύναμης με το CIEM. 
Από την άποψη των διευκρινίσεων, έχει επίσης σημασία η εξειδίκευση του 
ρόλου των διαφόρων μηχανισμών κοινοτικής υποστήριξης. Από τις 
προσκλήσεις για υποβολή προσφορών "έρευνας", δεν πρέπει να αναμένεται 
θεραπεία των διαρθρωτικών περιορισμών προϋπολογισμού των οργανισμών 
ερευνών των κρατών-μελών. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τα θεσμικές 
διαρκείς ενεργεί ες.Η διατήρηση των θέσεων εργασίας, η συνέχεια των 
βάσεων δεδομένων πρέπει να προστατεύονται απέναντι στα αναπόφευκτα 
αστάθμητα των προσκλήσεων για υποβολή προσφοράς. 
Εξάλλου, ακόμα περισσότερο από πριν, αρμόζει διάκριση των μελετών, οι 
οποίες σχηματικά εφαρμόζουν μια δοκιμασμένη μεθοδολογία για την παροχή 
απάντησης σε μια επακριβή ερώτηση, και των ερευνών που οφείλουν να 
προσφέρουν υψηλό επίπεδο καινοτομίας, ιδίως μεθοδολογικής. 
Οι προσκλήσεις για την υποβολή προσφορών έρευνας πρέπει να καλύπτουν το 
δεύτερο σκέλος. Οφείλουν συνεπώς να διατηρούν τον ανοικτό τους 
χαρακτήρα, για να αφήνουν περιθώριο στις καινοτομίες και τους 
κινδύνους. Εδώ, η επικουρικότητα παίρνει ιδιαίτερο νόημα, γιατί είναι 
προφανές οτι όσο περισσότερο μια έρευνα δημιουργεί προσδοκίες για 
άμεσες συνέπειες, τόσο περισσότερο η δομή που τη χρηματοδοτεί ελπίζει 
να διατηρήσει τα οφέλη μιας επιτυχίας. Σε ορισμένες τουλάχιστον 
περιπτώσεις, ο ιδιωτικός τομέας μπορεί να είναι η κινητήρια δύναμη της 
καινοτομίας γρήγορων συνεπειών. Για τις κάπως πιο μακροπρόθεσμες 
έρευνες, οι οποίες ενέχουν μεγαλύτερη αναλογία κινδύνου, ένα κράτος-
μέλος, στην περίπτωση που θα πραγματοποιούνταν δημόσιες 
χρηματοδοτήσεις, μπορεί να αντιμετωπίσει την πρόκληση. Αλλά τα 
προγράμματα υψηλού βαθμού κινδύνου, μακροπόθεσμου χαρακτήρα, μεγάλου 
εύρους, μόνο σε ευρωπαϊκή κλίμακα μπορούν κατά γενικό κανόνα να 
σχεδιαστούν . Ωστόσο, η ανάγκη ευνοϊκής μεταχείρισης στις προσκλήσεις 
για την υποβολή προσφορών "έρευνας" των καινοτόμων προγραμμάτων δεν 
πρέπει να σημαίνει απαλλαγή από τις στοχοθετημένες δράσεις. Στις 
προηγούμενες σελίδες εντοπίσθηκαν σοβαρές και μακρόχρονες ελλείψεις, 
π.χ. στην οικονομία. Ετσι, οι προσκλήσεις για την υποβολή προσφορών 
πρέπει να μπορούν να παρέχουν άμεση υποστήριξη τέτοιων τομέων και 
συνεπώς, στην ανάγκη, να περιλαμβάνουν σκέλη αυστηρώς στοχοθετημένα. Οι 
διευκρινίσεις για τα προγράμματα έρευνας δεν είναι δυνατό να 
παρασχεθούν παρά μόνο μετά την ολοκλήρωση των υπο εξέλιξη συζητήσεων 
για το τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο. 
Τέλος, στο πλαίσιο των υφιστάμενων εργαλείων, των οποίων πρέπει να 
γίνει ευρύτερη και πιο διαρθρωμένη χρήση, ιδιαίτερη σημασία έχει ό,τι 
αφορά τις ανταλλαγές προσωπικού. Και στο σημείο\αυτό, η δράση πρέπει να 
επικεντρώνεται στους τομείς και τις περιοχές, όπου βρίσκονται οι 
μεγαλύτερες δυσκολίες: π.χ., όσον αφορά τους επιστημονικούς τομείς, 
την οικονομία και τη βιομετρία, με ενίσχυση των ανταλλαγών μεταξύ των 
μεσογειακών και των λοιπών εργαστηρίων βάσει της "διάσπασης των 
αποκλεισμών", θα ήταν εξάλλου χρήσιμη η ανάπτυξη των ανταλλαγών 
δοκιμασμένων ερευνητών, οι οποίοι μπορούν να προσφέρουν σε ένα κράτος-
μέλος την πείρα, που θα του επιτρέψει να καλύψει σύντομα την 
καθυστέρηση του σε μια ορισμένη επιστήμη. Η αλιευτική έρευνα πρέπει να 
μάθει καταρχή να χρησιμοποιεί καλύτερα τα διαθέσιμα μέσα, όπως π.χ. το 
πρόγραμμα "Ανθρώπινο κεφάλαιο και κινητικότητα". 
4.2. Άμεσα επείγουσα ανάγκη: η οργανωμένη συγκέντρωση των βασικών 
στοίχε ίων 
Καμιά αλιευτική έρευνα, τόσο για άμεση εφαρμογή στην υπηρεσία της ΚΑΠ 
όσο και για ανταπόκριση σε μεγάλα επιστημονικά ερωτήματα, όπως είναι οι 
σχέσεις μεταξύ των αποθεμάτων και του περιβάλλοντος τους, δεν μπορεί να 
αναπτυχθεί χωρίς να συγκεντρωθούν σε κατάλληλη κλίμακα, για μεγάλη 
περίοδο και με αυστηρή στρατηγική, βασικές πληροφορίες. Εχει δοθεί 
έμφαση στην ανάγκη της κάλυψης με αυτόν τον τρόπο των αλιευμάτων και 
των βιολογικών τους δειγματοληψιών, των στόλων και της δραστηριότητας 
τους, της εξέλιξης της διανομής και της αφθονίας των πόρων, έτσι όπως 
συμβαίνει να την αντικατοπτρίζουν συστηματικές ενέργειες. 
Μετά από δέκα έτη ΚΑΠ, η οποία ωστόσο επέτρεψε την παροχή σημαντικής 
οικονομικής υποστήριξης από τους κοινοτικούς προϋπολογισμούς, ο 
απολογισμός είναι ελάχιστα ικανοποιητικός. Η θεραπεία δεν αφορά μόνο τα 
προβλήματα έρευνας. Η απουσία αξιόπιστων διοικητικών στατιστικών 
αποτελεί σημαντικό εμπόδιο για την έρευνα, η οποία υποχρεώνεται να 
παροχετεύει σημαντικό μέρος των οικονομικών της μέσων στην εκτίμηση των 
συντελεστών διόρθωσης που πρέπει να εφαρμόζονται στα επίσημα στοιχεία. 
Πρέπει να παύσει η παροχέτευση αυτή και να εξασφαλίζονται αξιόπιστα, 
ακριβή και πλήρη στατιστικά στοιχεία. Η πρόταση για έναν νέο κανονισμό 
ελέγχου συνιστά από την άποψη αυτή το βάθρο μιας πολιτικής εξασφάλισης 
βασικών στοιχείων. 
Πέρα από το βάθρο αυτό, η πείρα αριθμού κρατών-μελών έχει δείξει οτ ι 
μια στενή λειτουργική συνεργασία μεταξύ ερευνητικών οργανισμών και 
διοικητικών υπηρεσιών επιφορτισμένων με την αλιεία επιτρέπει σημαντικές 
συνεργέ ι ες. Οι λύσεις που έχουν υιοθετηθεί για κάθε κράτος-μέλος 
μπορούν προφανώς να διαφέρουν, από τη στιγμή που οδηγούν σε 
αποτ ε λ εσματική κατάληξη. 
Για τη συγκεκριμένη πρόοδο προς την επίτευξη λύσης, χρειάζεται 
περαιτέρω διευκρίνιση των απαιτούμενων στοιχείων με καθορισμό του 
χαρακτήρα τους, καθώς και των βασικών γραμμών των στρατηγικών και των 
εντάσεων δειγματοληψιών που απαιτούνται. Ως συνέχεια της συνεδρίασης 
των υπευθύνων της αλιευτικής έρευνας στις χώρες της ΕΟΚ, η οποία 
πραγματοποιήθηκε τον Μάιο 1992 στη Λισσαβώνα, συγκροτήθηκαν τρεις 
γεωγραφικές ομάδες εργασίας (Βόρεια θάλασσα, Ατλαντικός, Μεσόγειος). Τα 
συμπεράσματα, που θα καταστούν διαθέσιμα το 1993, θα επιτρέψουν την 
ποσοτικοποίηση των αναγκών. 
Στη συνέχεια, θα πρέπει να εξευρεθούν οικονομικά και εναρμονισμένα μέσα 
και να αναπτυχθούν μηχανισμοί. Για την εξασφάλιση εγγυήσεων, η 
λογικότερη λύση θα αντιστοιχούσε πιθανότατα σε συμβατική δέσμευση από 
μέρους κάθε κράτους-μέλους να παρέχει τα απαιτούμενα στοιχεία ως 
αντάλλαγμα κοινοτικής χρηματοδότησης. Η χρηματοδότηση αυτή πρέπει να 
καλύπτει μόνο ένα μέρος των αναγκαίων δαπανών, αρκετά υψηλό ώστε να 
εγγυάται τα αποτελέσματα αλλά όχι τόσο μεγάλο ώστε να "κοινοτικοποιε(" 
την αλιευτική έρευνα και να απαλλάσσει τα κράτη-μέλη από τις σχετικές 
ευθύνες τους. Σε κάθε περίπτωση, οι βάσεις του προϋπολογισμού πρέπει να 
καθορίζονται στα πλαίσια του κοινοτικού προϋπολογισμού. 
4.3. Διεύρυνση της κοινοτικής συνεργασίας 
Η ενίσχυση των υφιστάμενων μηχανισμών και ο καθορισμός ενός σχεδίου 
συγκέντρωσης των βασικών στοιχείων, όσο και αν αποτελούν ενέργειες 
χρήσιμες και απαραίτητες, δεν θα αρκέσουν για τη θεραπεία όλων των 
αδυναμιών που έχουν διαπιστωθεί. 
Εξοπλισμοί 
Μεταξύ των λοιπών σκελών, τα βαρέα και ημιβαρέα μέσα αναφέρθηκαν ήδη σε 
συνάρτηση με τα ερευνητικά σκάφη και τις δεξαμενές δοκιμής. Επίσης 
αναφέρθηκαν οι γεωγραφικές ανισότητες. Για μια αποτελεσματική 
θεραπεία, πρέπει να είναι δυνατές ενέργειες πέρα από την ανάληψη 
περιστασιακών δράσεων, όπως είναι αυτή που επέτρεψε την κατασκευή ενός 
νέου ερευνητικού σκάφους προς όφελος της Γαλλίας και της Ιταλίας. 
Πρέπει καταρχήν να αναληφθεί μια προσπάθεια μελέτης σχετικά με τις 
μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες ανάγκες, δεδομένου ότι η ενεργός ζωή 
ενός ερευνητικού σκάφους διαρκεί επί δεκαετίες. Η εν λόγω σκέψη θα ήταν 
σκόπιμο να διευρυνθεί πέρα από τα θαλάσσια μέσα και τις δεξαμενές 
δοκιμής σε άλλα είδη εξοπλισμού. Το παράδειγμα παρέχουν οι τεχνικές της 
ακριβούς ισοτοπικής ανάλυσης, οι οποίες είναι ουσιώδεις για την 
επίλυση, ειδικότερα, ορισμένων προβλημάτων προσδιορισμού της ηλικίας. 
Οι τεχνικές αυτές προϋποθέτουν την προσφυγή σε βαρείες εγκαταστάσεις, 
τις οποίες δεν είναι δυνατό να αποκτήσει κάθε κράτος-μέλος. 
Η ανωτέρω προσπάθεια μελέτης θα παρείχε εξάλλου την ευκαιρία να 
εξετασθεί το ενδεχόμενο της εξειδίκευσης των διαφόρων ευρωπαϊκών 
ερευνητικών κέντρων. 
Επικοινωνίες 
Αναφέρθηκαν ήδη οι δυσκολίες, τις οποίες συναντούν οι ειδικοί της 
αλιείας κατά τη διαβίβαση των αποτελεσμάτων τους στους χρήστες, τους 
επαγγελματίες και τους υπεύθυνους για τη λήψη αποφάσεων (βλ. ευρύ 
κοινό). Ωστόσο, οι επικοινωνίες είναι απαραίτητες προκειμένου η 
αλιευτική έρευνα να αποβεί πλήρως χρήσιμη: ελλείψει τέτοιων 
επικοινωνιών, οι αναγκαίες αποφάσεις δεν θα λαμβάνονται έγκαιρα. Οσο 
βάσιμες και αν είναι οι επιστημονικές γνώμες, δεν θα καταστεί δυνατό να 
ακολουθηθούν, και η αλιευτική έρευνα, με τον τρόπο αυτό θα χάσει το 
μεγαλύτερο μέρος της χρησιμότητας της. Η εμπειρία πρόσφατων συζητήσεων 
στο πλαίσιο της ΚΑΠ έχει δείξει ότι οι κύριοι παράγοντες είχαν πάντα 
μεγάλες δυσκολίες στην παρακολούθηση των απλούστερων βάσεων των 
επιστημονικών αναλύσεων. Ο υψηλός βαθμός ανανέωσης των πολιτικά 
υπεύθυνων για την αλιεία αρκεί από μόνος του για να δείξει οτ ι πρέπει 
να υπάρχει πάντα ετοιμότητα για νέες εξηγήσεις των βασικών θεμάτων. *1 
Εκπαίδευση 
Δεν είναι πια δυνατό να αποφύγει κανείς το ζήτημα της εκπαίδευσης των 
ειδικών της αλιείας. Ολες οι γνώμες συγκλίνουν στο οτ ι η εν λόγω 
εκπαίδευση πρέπει να αποτελεί αντικείμενο εξειδίκευσης στο τέλος του 
προγράμματος μαθημάτων και όχι πλήρους κατεύθυνσης από τη στιγμή της 
εισόδου σε πανεπιστημιακό ίδρυμα. Αλλά η εκπαίδευση αυτή, έστω και 
χρονικά περιορισμένη, θα μπορούσε να διευκολυνθεί σε μεγάλο βαθμό από 
μια συντονισμένη πολιτική. Ο αριθμός των θέσεων που μπορεί να προσφέρει 
σε κάθε κράτος-μέλος η αλιευτική έρευνα δεν δικαιολογεί την απόκτηση 
εξειδικευμένου εκπαιδευτικού ιδρύματος απο κάθε κράτος-μέλος. Ωστόσο, 
ένας καλύτερος συντονισμός θα επέτρεπε ίσως στην Ευρώπη να αποκτήσει 
ένα ή δύο τελειοποιημένα κέντρα, ανάλογα με εκείνα που υπάρχουν σήμερα 
σε άλλα μέρη του κόσμου. 
Το τρίπτυχο που εξετάστηκε (εξοπλισμός/επικοινωνίες/εκπαίδευση) δεν 
εξαντλεί βέβαια το πεδίο των τομέων, στους οποίους πρέπει να επεκταθεί 
η διευρυμένη ευρωπαϊκή συνεργασία. Δείχνει όμως την ανάγκη μιας τέτοιας 
διεύρυνσης. Η αλιευτική έρευνα οφείλει από την άποψη αυτή να 
προσδιορίσει τις σημερινές κοινοτικές προτεραιότητες και να οδηγήσει σε 
καλύτερη χρήση των υφιστάμεων εργαλείων, καθώς και των μέσων που θα 
προσφέρει το Τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο. 
5. Συμπέρασμα 
Η έρευνα στον τομέα της αλιείας είναι συνδεδεμένη με το γενικό πλαίσιο 
της ευρωπαϊκής έρευνας και θα επωφεληθεί από την ανάπτυξη του τετάρτου 
προγράμματος-πλαισίου. Ωστόσο, είναι απαραίτητοι ειδικοί 
προσανατολισμοί, προκειμένου να διαδραματίσει τον ουσιώδη ρόλο που της 
ανατίθεται στο πλαίσιο της κοινής αλιευτικής πολιτικής. Οι απολογισμοί 
που πραγματοποιήθηκαν το 1991 και 1992 φανέρωσαν διάφορες ανεπάρκειες 
της κοινής αλιευτικής πολιτικής. Οδήγησαν επίσης στη διαπίστωση 
ελλείψεων σημαντικών διαστάσεων σε επιστημονικές γνώσεις. Ο νέος 
βασικός κανονισμός, ο οποίος υιοθετήθηκε τον Δεκέμβριο 1992, ενισχύει 
περαιτέρω τον ρόλο, τον οποίο θα πρέπει να διαδραματίσει η αλιευτική 
έρευνα. Τονίζει ιδιαίτερα τις κοινώνικο-οικονομικές πτυχές. θα 
απαιτήσει από τους επιστήμονες να εκφράσουν σαφώς τις απόψεις τους 
βάσει πολυετών και πολυειδικών κατευθύνσεων, οι οποίες θα επιβάλουν 
εντατικές προσπάθειες καινοτομίας. 
Η ενίσχυση της έρευνας στον τομέα της ευρωπαϊκής αλιείας δεν 
συνεπάγεται επανάσταση. Υπάρχουν ισχυρές δομές, στις οποίες θα πρέπει 
να στηριχθούν οι μελλοντικές ενέργειες, τόσο στο εσωτερικό των μελών 
όσο και μεταξύ των διεθνών οργανισμών. Πρέπει να διατηρηθούν και να 
ενισχυθούν οι δοκιμασμένοι μηχανισμοί, όπως είναι οι κοινοτικές 
προσκλήσεις για υποβολή προσφορών. Αξονες ανάπτυξης πρέπει να 
σκιαγραφηθούν, χωρίς πάντως να υπάρχει ανάγκη γενικού σχεδιασμού και 
οργάνωσης σε δύσκαμπτο κοινοτικό πλαίσιο. Στοιχεία απαραίτητα προπαντός 
είναι η ενίσχυση και ο συντονισμός της τακτικής συγκέντρωσης βασικών 
δεδομένων. 
Η παρούσα έκθεση δεν είναι ικανή να δόσει τις λύσεις σε όλα τα 
προβλήματα που παρουσιάζει η έρευνα στον τομέα της ευρωπαϊκής αλιείας. 
Ωστόσο, ο συνδυασμός της μεταρρύθμισης της κοινής αλιευτικής πολιτικής 
και της θέλησης για νέα ώθηση στις κοινοτικές ερευνητικές πρωτοβουλίες 
παρέχει την ευκαιρία ευρύτερων διαβουλεύσεων. Οι διαβουλεύσεις αυτές 
πρέπει να επιχειρηθούν στα πλαίσια συνεργασίας του Συμβουλίου, του 
Κοινοβουλίου και της Επιτροπής, οργάνων που απέβλεπαν σε μια καλύτερη 
αλιευτική έρευνα για μια αποτελεσματικότερη και καλύτερα αποδεκτή ΚΑΠ. 
Είθε η έκθεση αυτή να αποτελέσει μια βάση για τις διαβουλεύσεις αυτές. 
θα πρέπει να διευκρινισθεί ότι το έγγραφο αυτό σχετικά με την αλιευτική 
έρευνα δεν προδικάζει τη συζήτηση αναφορικά με το 4ο πρόγραμμα-πλαίσιο. 22 
Παράρτημα I: 
Παράρτημα II: 
Παράρτημα III: 
Παράρτημα IV: 
Παράρτημα V: 
Παράρτημα VI : Κατάλογος παραρτημάτων 
Κατάσταση των μέσων και των δομών στα διάφορα 
κράτη-μέλη 
Ερευνητικό πρόγραμμα FAR. Στόχοι, εφαρμογή και 
εγκεκριμένες δράσεις. Απολογισμός των 
χρηματοδοτημένων θεμάτων έρευνας 
Ερευνητικό πρόγραμμα AIR. Στόχοι, εφαρμογή και 
εγκεκριμένες δράσεις. Απολογισμός των 
χρηματοδοτημένων θεμάτων έρευνας 
Πρόγραμμα βιολογικών μελετών στον τομέα της αλιείας 
Στόχοι, εφαρμογή και εγκεκριμένες δράσεις 
Απολογισμός των χρηματοδοτημένων θεμάτων έρευνας 
Πρόγραμμα μελετών για την προστασία τωνν θαλάσσιων 
ε ιδών 
Στόχοι, εφαρμογή και εγκεκριμένες δράσεις. 
Απολογισμός των χρηματοδοτημένων θεμάτων έρευνας 
Πρόγραμμα ειδικών δράσεων στη Μεσόγειο 
Στόχοι, εφαρμογή και εγκεκριμένες δράσεις 
Απολογισμός των χρηματοδοτημένων θεμάτων έρευνας 23 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ χ*Μ 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Το παρόν παράρτημα αποτελεί επισκόπηση των οργανισμών διεξαγωγής εξειδικευμένης 
αλιευτικής έρευνας, συμπεριλαμβανομένων των ερευνών σχετικά με την τεχνολογία 
της αλιείας, οι οιποίες διεξάγονται στα διάφορα κράτη-μέλη. 
Γενικά, οι οργανισμοί αυτοί διαδραματίζουν, μεταξύ άλλων, ρόλους επιστημονικής 
γνωμοδότησης προς τις εθνικές αρχές και συμμετέχουν, για τα κράτη-μέλη, στις 
περισσότερες συζητήσεις που πραγματοποιούνται σχετικά με επιστημονικά θέματα. 
Οι πίνακες Ι και II παρουσιάζουν μια σύνθεση των ποσοτικών πτυχών για κάθε 
κράτος-μέλος, από τη σκοπιά της ενσωμάτωσης τους στα προγράμματα κοινοτικής 
αλιευτικής έρευνας. Οι εν λόγω πίνακες δείχνουν επίσης τη διαθεσιμότητα των 
διαρθρωτικών μέσων και των υλικών, καθώς και την εκτίμηση του δυναμικού τους. 
1.1. Κράτη-μέλη 
1.1.1. ΒΕΛΓΙΟ 
Η επιστημονική έρευνα διεξάγεται στα κέντρα των αρμόδιων υπουργείων, ιδιαίτερα 
της Γεωργίας, της Δημόσιας Υγείας και του Περιβάλλοντος, καθώς και στα διάφορα 
πανεπιστήμια της χώρας. 
Οι ερευνητικές προτεραιότητες εθνικού επιπέδου προσεγγίζουν αρκετά τις 
προτεραιότητες των κοινοτικών ερευνητικών προγραμμάτων. Το εθνικό κέντρο, του 
οποίου η επιστημονική δραστηριότητα συνδέεται αμεσότερα με τα προγράμματα αυτά, 
είναι ο θαλάσσιος σταθμός Rijksstation Voor Zeevisserij (RVZ) στην οστάνδη. Οι 
κυριότερες έρευνες αφορούν την εκτίμηση των αποθεμάτων, τη δυνατότητα επιλογής 
των αλιευτικών μηχανημάτων και τα περιβαλλοντικά θέματα, καθώς και τη 
μεταποίηση και αξιοποίηση των αλιευτικών προϊόντων. 
1. 1. 2. ΔΑΝΙΑ 
Η έρευνα και η ανάπτυξη στον αλιευτικό τομέα πραγματοποιούνται κυρίως στο 
Danmarks Fiskeri og Havundersogelser (DIFMAR), αρμόδιο σε θέματα εκτίμησης των 
αποθεμάτων και επιστημονικής γνωμοδότησης σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. 
Οσον αφορά την αλιευτική τεχνολογία, οι κυριότερες δραστηριότητες εμπίπτουν 
στην αρμοδιότητα του " Dansk Teknologisk for Fiskeri og Akvakultur" (DIFTA). 
Τέλος, οι οικονομικές πτυχές αποτελούν το αντικείμενο μελετών του 
Fiskeriokonomisk Institut (DIFER). 
To "Fiskeriministeriets Forsogslaboratorium" 5FF) έχει ως σκοπό τη διεξαγωγή 
ερευνών που αφορούν τη μεταχείριση των προϊόντων κατά την αποθήκευση, τη 
διατήρηση και άλλες βιομηχανικές χρήσεις. 
2S 
1. 1. 3 ΙΣΠΑΝΙΑ 
Ο επιστημονικός οργανισμός ο υπεύθυνος για θέματα αλιείας, υδατοκαλλιέργειας 
και θαλάσσιου περιβάλλοντος εν γένει απέναντι στις εθνικές αρχές είναι το 
Instituto Espanol de Oceanografia (IEO). Οι αρμοδιότητες του καλύπτουν την 
εκτίμηση των διαφόρων αποθεμάτων που ενδιαφέρουν τους ισπανικούς στόλους στα 
ύδατα της ΕΚ και τρίτων χωρών. Υπάρχουν και άλλοι οργανισμοί που διαδραματίζουν 
σημαντικό ρόλο, όπως είναι τα Ιδρύματα θαλάσσιων Επιστημών, τα οποία υπάγονται 
στο Consejo Syperior de Investigationes Cientificas (CSIC, Υπουργείο Παιδείας) 
ή το κέντρο της Αυτόνομης Βασκικής Κυβέρνησης ( ASTI-ZIO). Τα ιδρύματα αυτά 
ελπίζουν συχνά σε συνεργασία με το ΙΕΟ. 
Η έρευνα για τις αλιευτικές τεχνικές γενικά και τη δυνατότητα επιλογής 
αλιευτικών εργαλείων ειδικότερα έχει γνωρίσει μικρή ανάπτυξη στο σύνολο των 
ισπανικών ιδρυμάτων αλιευτικής έρευνας. Οι κοινωνικοοκονομικές απόψεις 
εξετάζονται μόνο από τις πανεπιστημιακές δομές. 
Στον τομέα της αξιοποίησης των αλιευτικών προϊόντων, το " Instituto del Frio", 
που ανήκει στο CSIC, διεξάγει ορισμένες έρευνες για τη σχέση μεταξύ της μυϊκής 
λειτουργικότητας και της πρωτεϊνικής δομής. 
1. 1. 4. ΓΑΛΛΙΑ 
Για το σύνολο των τομέων, το Γαλλικό Ίδρυμα Ερευνών για την Εκμετάλλευση της 
θάλασσας ( IFREMER) διεξάγει το μεγαλύτερο μέρος της εφαρμοσμένης ωκεανογραφίας 
που ασκείται στη Γαλλία. Τα προβλήματα που αφορούν την αλιεία εξετάζονται στα 
πλαίσια της Διεύθυνσης Έμψυχων Πόρων, με την εξαίρεση της τεχνολογίας των 
αλιευτικών εργαλείων και σκαφών, η οποία εμπίπτει στην αρμοδιότητα της 
Διεύθυνσης Μηχανικού και Τεχνολογίας, ενώ στα περιβαλλοντικά θέματα εκτελούνται 
μικτά προγράμματα που αναλαμβάνονται με άλλες Διευθύνσεις. 
Η Υπηρεσία θαλάσσιας Οικονομίας είναι αρμόδια για τις μελέτες σχετικά με τις 
κοινωνικοοικονομικές πτυχές που συνδέονται με τις αλιευτικές δραστηριότητες. 
Το τμήμα Ερευνών για τη Χρήση και Αξιοποίηση των Προϊόντων, το οποίο αποτελεί 
μέρος του IFREMER, αναπτύσσει έρευνες όσον αφορά τις λειτουργικές ιδιότητες 
των πρωτεϊνών των ψαριών και την εξαγωγή μορίων υψηλής εμπορικής αξίας, καθώς 
και σχετικά με τα προβλήματα εκμηχάνισης των διαφόρων ενεργειών. 
Ο ORSTOM (Οργανισμός Επιστημονικής Έρευνας στα Υπερπόντια Εδάφη) εξετάζει 
τους ιχθυότοπους των διαφόρων χωρών, ιδιαίτερα για τα θυννοειδή. Άλλοι 
οργανισμοί, συνήθως δεδομένοι με πανεπιστήμια, αναπτύσσουν μερικές φορές 
δραστηριότητα, κυρίως για θέματα που άπτονται της αλιείας. 
zc 
1.1.5. ΕΛΛΑΔΑ 
Η ελληνική πολιτική ερευνών εμπίπτει στην αρμοδιότητα του γπουργίίου 
Βιομηχανίας, Ενέργειας και Τεχνολογίας, το οποίο διατηρεί δύο ιδρύματα ερευνών 
για την αλιεία : το Εθνικό κέντρο θαλάσσιων ερευνών (ΕΚΘΕ) στην Αθήνα και το 
Ινστιτούτο θαλάσσιας Βιολογίας στην Κρήτη (ΙΘΒΚ). οι άμεσοι στόχοι των 
πολιτικών έρευνας και τεχνικής ανάπτυξης της αλιείας αφορούν την εκτίμηση των 
βενθοπελαγικών πόρων καθώς και των πελαγικών, παράκτιων και ωκεανικών ειδών. 
Επίσης, ορισμένες μελέτες που αφορούν την αλυσσίδα διατροφής επιλεγμένων τομέων 
του Αιγαίου Πελάγους αποτελούν το αντικείμενο ερευνών σε εθνικό επίπεδο. Το 
Εργαστήριο Αλιείας του Πειραιά, υπό τη διεύθυνση του Υπουργείου Γεωργίας, 
ασχολείται και αυτό με έρευνες για την αλιεία. Οσον αφορά την μεταποίηση των 
αλιευτικών προϊόντων, η ανάπτυξη των σχετικών ερευνών βρίσκεται ακόμα στις 
πρώτες της φάσεις. 
1.1.6. ΙΡΛΑΝΔΙΑ 
Στην Ιρλανδία, το Κέντρο Ερευνών Ιχθυοτόπων ( FRC), ενσωματωμένο στο Υπουργείο 
θαλάσσιων υποθέσεων, συγκεντρώνει τις έρευνες στον τομέα της αλιείας. Τα 
ερευνητικά προγράμματα του FRC περιλαμβάνουν την εκτίμηση αποθεμάτων, τη βιο-
οικονομία και το περιβάλλον. 
Ενα δεύτερο ίδρυμα, το An Bord Iascaigh Mhara 5BIM), έχει ως στόχο την 
ανάπτυξη της βιομηχανίας της αλιείας στην Ιρλανδία, συμπεριλαμβανομένης της 
αλιευτικής τεχνολογίας και της μεταποίησης των αλιευτικών προϊόντων. 
1.1.7. ΙΤΑΛΙΑ 
Τα δύο σχετικά υπουργεία, το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας και το Υπουργείο 
Επιστημονικής Ερευνας,οργανώνουν και χρηματοδοτούν την αλιευτική έρευνα στην 
Ιταλία. Το Instituto Centrale per le Ricerca Scientifica e Tecnologica 
Applicata alla Pesca Maritima (ICRAP), το οποίο υπάγεται στη Γενική Διεύθυνση 
Αλιείας, αποτελεί τον οργανισμό που έχει ως αποστολή τη διεξαγωγή ερευνών για 
τα διάφορα θέματα, για τα οποία χρειάζεται γνωμοδότηση. 
Ορισμένα ιδρύματα, όπως το Instituto Ricerche Economiche per la Pesca (IREPA) 
και το Instituto sulla Pesca Maritima (IRPEM), αναπτύσσουν έρευνες διεθνούς 
επιπέδου. 
Υπάρχει αρθμός κέντρων που ασχολούνται με έρευνες σχετικές με την αξιοποίηση 
και μεταποίηση των προϊόντων της αλιείας, ειδικότερα το instituto Nazionale 
délia Nutrizione και το Stazione sperimentale Industrie Conerve Alimentari 
(SSICA), καθώς και ορισμένα πανεπιστημιακά τμήματα. 
1.1.8. ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ 
To Rijksinstituut Voor Visserijonderzoek (RIVO) καλύπτει ένα σημαντικό μέρος 
των αλιευτικών ερευνών, όχι μόνο διεξάγοντας βιολογικές έρευνες αλλά και 
μετέχοντας ενεργά σε αρκετά ερευνητικά έργα στους τομείς της αλιευτικής 
τεχνολογίας και των περιβαλλοντικών πτυχών που άπτονται της αλιείας. Παράλληλα, 
στο RIVO διεξάγονται ερευνητικές δραστηριότητες που αφορούν τη μεταποίηση των 
αλιευτικών προϊόντων. 
To Landbouw Economische Instituut Afdeling Visserij (LEI) εξετάζει την 
οικονομία της αλιείας. 
ο 
1.1.9. ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ 
To instituto Nacional de Investigacao des Pescas (INIP), το οποίο υπάγεται στο 
Υπουργείο της θάλασσας, της Αλιείας και Επισιτισμού, αποτελείται από πέντε 
επιστημονικά τμήματα: ωκεανολογίας, ζώντων πόρων, υδατοκαλλιέργειας, 
τεχνολογίας των θαλάσσιων προϊόντων και αλιευτικής τεχνολογίας. Κύριος στόχος 
του είναι η ανάπτυξη των δραστηριοτήτων ΕΤΑ στον τομέα των ζώντων πόρων και της 
εκμετάλλευσης τους, συμπεριλαμβανομένης της μεταποίησης των αλιευτικών 
προϊόντων. 
Εκτός από το ΙΝΙΡ, ενεργοποιούνται και άλλες ερευνητικές δομές, συγκεκριμένα 
το Πανεπιστήμιο του Αλγκάρβε, στη διαχείριση των ιχθυοτόπων και την 
υδατοκαλλιέργεια, και το Instituto Superior Technico de Engenharia Naval στην 
τεχνολογία της αλιείας. 
1.1.10 ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ 
Οι κανονισμοί οι σχετικοί με τη θαλάσσια αλιεία, συμπεριλαμβανομένης της 
διαχείρισης των αποθεμάτων, εμπίπτουν στην αρμοδιότητα του Ομοσπονδιακού 
Υπουργείου Επισιτισμού, Γεωργίας και Δασών ( BML), το οποίο συντονίζει τις 
δραστηριότητες που αφορούν όλα τα σχετικά δημόσια ιδρύματα ερευνών και τις 
ενδιαφερόμενες υπηρεσίες. Η Γερμανική επιστημονική επιτροπή για την εξερεύνηση 
της θάλασσας ( DWK) παρέχει συμβουλές στο BML. 
Σε εθνικό επίπεδο, οι έρευνες διευθύνονται από το Bundesforschungsanstalt fur 
Fischerei (BFAFi), το οποίο είναι οργανωμένο σε πέντε ιδρύματα : θαλάσσιας 
αλιείας, αλιείας στη Βαλτική θάλασσα, αλιευτικής τεχνολογίας, αλιευτικής 
οικολογίας και βιοχημείας, και τεχνολογίας. Το τελευταίο αυτό ασχολείται με τον 
έλεγχο ποιότητας των προϊόντων. 
1.1.11. ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ 
Το μεγαλύτερο μέρος των δραστηριοτήτων ΕΤΑ υπάγεται στην αρμοδιότητα του 
Ministry of Agriculture, Fisheries and Food ( MAFF) για την Αγγλία και την 
Ουαλλία, του Scottish Office of the Agriculture and Fisheries Department 
(SOAFD) για τη Σκωτία και του Department of Agriculture for Northern Ireland 
(DANI) για τη Βόρεια Ιρλανδία, σύμφωνα με την ισορροπία των περιφερειακών 
συμφερόντων. 
Δύο μεγάλοι οργανισμοί συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος των δραστηριοτήτων 
αλιευτικών ερευνών στο Ηνωμένο Βασίλειο. To Directorate of Fisheries Research, 
το οποίο ανήκει στο MAFF και του οποίου το βασικό κέντρο βρίσκεται στο 
Lowestoft, διεξάγει έρευνες που αφορούν κυρίως την εκτίμηση των αποθεμάτων, 
ενώ το SOAFD Marine Laboratory του Aberdeen στη Σκωτία αποτελεί ένα από τα 
κύρια κέντρα έρευνας σχετικά με τη δυνατότητα επιλογής των αλιευτικών 
εργαλε ίων. 
Στον τομέα της βιομηχανικής ανάπτυξης, το Sea Fish Industry Authority (SFIA) 
διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο, ιδίως στην ανάπτυξη των αλιευτικών εργαλείων και 
στις έρευνες τις σχετικές με την αλιευτική οικονομία. Ορισμένα πανεπιστημιακά 
τμήματα διεξάγουν επίσης μελέτες για τις κοινώνικο-οικονομικές πτυχές τις 
σχετικές με τις αλιευτικές δραστηριότητες. 
Οσον αφορά τις έρευνες για τη μεταποίηση των προϊόντων, το πιο ειδικευμένο 
κέντρο είναι το Torry Research station του MAFF, ιδίως στην περιοχή της 
ποιότητας και της υγιεινής των προϊόντων. 
tt 
Ε ΠΙΝΑΚΑΣ Σύνθεση σχετική με την κατάσταση των μέσων και των δομών στα διάφορα κράτη-μέλη 1 
m 
Κράτη-
μέλη 
BE 
DE 
DK 
ES 
FR 
GR 
IT 
IE 
NL 
PT 
UK ΑΡΙΘΜΟΣ KE 
ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ 
EPEY 
Αριθ. 
ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ 
10 
24 
24 
23 
31 
19 
51 
22 
14 
8 
76 ΝΓΡΩΝΚΑΙ 
ΑΛΙΕΥΤΙΚΩΝ 
^ΩΝ 
Αριθ. 
ΚΕΝΤΡΩΝ(**) 
18 
33 
27 
53 
59 
32 
59 
31 
18 
9 
101 ΥΠΑΡΞΗ ΔΟΜΗΣ 
ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΜΈΝΗΣ 
ΓΎΡΩ ΑΠΟ 
ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ 
ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ(***) 
ΝΑΙ 
όχι 
ΝΑΙ 
ΝΑΙ 
ΝΑΙ 
όχι 
όχι 
ΝΑΙ 
ΝΑΙ 
ΝΑΙ 
ΝΑΙ ΒΑΡΕΑ ΜΕΣΑ 
ΣΚΑΦΗ 
ΕΡΕΥΝΩΝ 
+ από 20 μ. 
1 
2 
2 
3 
4 
2 
0 
1 
4 
2 
5 ΔΕΞΑΜΕΝΗ 
ΔΟΚΙΜΗΣ 
όχι 
όχι 
ΝΑΙ 
ΝΑΙ 
ΝΑΙ 
όχι 
όχι 
όχι 
όχι 
όχι 
ΝΑΙ 
ΠΗΓΗ : European Directory 
Ως Κέντρο νοείται εδώ μια γεωγραφική εγκατάσταση 
Τουλάχιστον στο επίπεδο των βιολογικών μελετών 
ΠΙΝΑΚΑΣ II. - Αρμοδιότητες των διαφόρων κεντρικών οργανισμών αλιευτικής έρευνας Ι 
m limn ιι ιιιιιι ιι ιιιιι ιιι mi iiiiiiii mumm IIII mini · III llll Hill I !» HI I II I III Hi ι I IIIPI I—mi ι III ι il 
Κράτη 
Μέλη 
BE 
DE 
DK 
ES 
FR 
GR 
IT 
IE 
NL 
PT 
UK ΚΕΝΤΡΙΚΟΣ 
ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ 
ΕΡΕΥΝΩΝ ΣΤΗ 
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΛΙΕΙΑΣ 
UVZ 
BFFi* 
DIFMAR 
ΙΕϋ 
IFREMER 
CNIM7IMBC* 
ICRAP* 
FRC 
RIVO 
ΙΜΙΡ 
MAFF/SOAFD ΚΕΝΤΡΙΚΟΣ 
ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ 
ΕΡΕΥΝΩΝ ΣΤΗΝ 
ΑΛΙΕΥΤΙΚΗ 
ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ 
RVZ 
BFFi* 
DIFTA 
IFREMER 
BIM 
RIVO 
SOAFD ΚΕΝΤΡΙΚΟΣ 
ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ 
ΕΡΕΥΝΩΝ ΣΤΗΝ 
ΑΛΙΕΥΤΙΚΗ 
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 
DIFER 
i 
IFREMER 
IREPA 
LEL ΚΕΝΤΡΙΚΟΣ 
ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ 
ΕΡΕΥΝΩΝ ΣΤΗ 
ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ 
RVZ 
BFFi* 
FF 
INST. DEL FRIO 
IFREMER 
BIM 
RIVO 
INIP 
Torry Station 
ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ 
29 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II 
Ερευνητικό πρόγραμμα FAR (Fisheries and Aquaculture Research) 
στον τομέα της αλιείας - 1988-1992 
Στόχος : 
Ο κύριος στόχος του προγράμματος αυτού συνίστατο στην παροχή μιας επιστημονικής 
βάσης για την εφαρμογή της ΚΑΠ, με τα ακόλουθα πεδία εφαρμογής: 
- Διαχείριση των αλιευτικών δραστηριοτήτων 
- Αλιευτικές τεχνικές 
- Υδατοκαλλιέργεια 
- Αξιοποίηση των αλιευτικών προϊόντων 
Στις περιοχές που αφορούν τις πλευρές, οι οποίες συνδέονται με την αλιεία 
(διαχείριση, αλιευτικές τεχνικές και αξιοποίηση των προϊόντων), τα ακόλουθα 
ερευνητικά θέματα θεωρήθηκαν υψηλής προτεραιότητας : 
- Εκτίμηση των αποθεμάτων Κοινοτικού ενδιαφέροντος 
- Δημιουργία προτύπων 
- Πολυ-επιστημονικές προσεγγίσεις 
- Αλληλεπίδραση αλι είας-περιβάλλοντος 
- Βελτίωση των σταθερών εργαλείων 
- Τελειοποίηση επιλεκτικών εργαλείων 
- Βελτίωση της ποιότητας των αλιευτικών προϊόντων. 
Εφαρμογή 
Η εφαρμογή του προγράμματος FAR στηριζόταν σε δύο κατευθύνσεις δράσης. Η μ ία 
εξασφάλιζε την οικονομική υποστήριξη σε σχέδια έρευνας και η δεύτερη αφορούσε 
τον συντονισμό των ερευνών στον τομέα της αλιείας σε κοινοτικό επίπεδο. 
Εγκεκριμένες δράσεις : 
Μετά τη δημοσίευση τριών προσκλήσεων για την υποβολή προσφορών, επελέγησαν για 
χρηματοδότηση 127 ερευνητικά έργα. Τα έργα αυτά αφορούν 236 ερευνητικά κέντρα 
και το συνολικό ποσό της κοινοτικής βοήθειας υπερβαίνει τα 31 εκατ. ECU. 
Όσον αφορά τις δράσεις που αποσκοπούν στο συντονισμό της έρευνας, αντικείμενο 
κοινοτικής υποστήριξης αποτέλεσαν 38 δραστηριότητες (εργαστήρια, σεμινάρια, 
συνέδρια, προετοιμασίες βάσεων δεδομένων, δημοσιεύσεις κλπ.) και 14 υποτροφίες. 
3ο 
I ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΑΛΙΕΙΑΣ 
Apifc 
*ΦθΤΑίΕΟΝ 
mrtrnmr 6£MAJffYNA£ irmm rm zxmcMMM 
Β 
ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ 84 21 38 20 
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΡΟΤΥΠΩΝ 19 
ΒΙΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΠΤΥΧΕΣ 27 14 8 
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΤΥΧΕΣ 26 
ΛΟΙΠΑ 52 21 
WÊÊÊfflm «m ί 32 m 
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΑΛΙΕΙΑΣ 
ΠΟΣΟΣΤΟ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΜΕΝΩΝ ΕΡΓΩΝ ΑΝΑ ΘΕΜΑ 
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ 
ΠΤΥΧΕΣ 
2% ΛΟΙΠΑ 
17% 
ΒΙΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΙ 
ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΠΤΥΧΕΣ 
20% 
ΔΗΜΙΟΥΡΓΊΑ ΠΡΟΤΥΠΩΝ 
12% 
ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ 
49% 
3Λ 
m^mmmmmmmmmm «MJ f9mmmrnmimm**mmm 
§§§• 
ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΛΙΕΙΑΣ 
ΘΕΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ 
as··-^ 4 ί-Η -,; "Attfl; ' 
ytWWWWIIIIIIIIIIWWWWWWIIIIIIIIIIIWWWWWWIIIMIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIlI mm tm mtômMm 
Β 
ΣΤΑΘΕΡΑ ΑΛΙΕΥΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ 9 
ΕΠΙΛΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ 19 8 10 
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΥΣΙΜΩΝ 
ΛΟΙΠΑ 18 
ΣΥΝΟΛΟ III ill • 16 il$ 
ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΛΕΙΑΣ 
ΠΟΣΟΣΤΟ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΜΕΝΩΝ ΕΡΓΩΝ ΑΝΑ ΘΕΜΑ 
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΥΣΙΜΩΝ 
13% 
ΣΤΑΘΕΡΑ ΑΛΙΕΥΤΙΚΑ 
ΕΡΓΑΛΕΙΑ 
12% 
ΕΠΙΛΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ 
62% 
s* 
mmmmm*mm**mim*m*& mmmmmmmmm&mmmiMmimrTmMfffff! ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ FAR (1988-1992) 
"ΑΛΙΕΥΤΙΚΟΣ" ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 
I ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ 
ΘΕΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ 
ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ 
ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ, ΔΙΑΝΟΜΗ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ 
ΕΙΔΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ 
ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ 
ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟ ΠΡΟ ΤΗΣ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΑΔΙΟ 
ΛΟΙΠΑ 
ΣΥΝΟΛΟ Αριθ. 
ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 
ΕΪΤΩΝ nor 
ΥΠΟΒΛΗΘΗΚΑΝ 
36 
22 
11 
19 
5 
14 
107 rmmimzYmoYAm 
Α 
12 
2 
3 
2 
1 
2 
22 Β 
11 
5 
3 
2 
2 
2 
2Β Apte,· ' ?• 
xmiATOûO* 
ΤΉ6ΗΚΑΝ 
10 
4 
4 
2 
2 
1 
23 ; 
ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ 
ΠΟΣΟΣΤΟ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΜΑΝΩΝ ΕΡΓΩΝ ΑΝΑ ΘΕΜΑ 
ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟ ΠΡΟ ΤΗΣ 
ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΑΔΙΟ 
9% 9% 
ΕΙΔΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ 
ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ 
17% 
ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ, ΔΙΑΝΟΜΗ 
ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ 
17% ΥΠΕΙΝΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ 
ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ 
44% 
33 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III 
Ερευνητικό πρόγραμμα AIR 
(Γεωργία και γεωργική βιομηχανία, συμπεριλαμβανομένης της αλιείας) 
1991-1994 
Στόχος: 
Το πρόγραμμα αυτό αποβλέπει στη βελτίωση της σχέσης μεταξύ της παραγωγής 
βιολογικών πόρων και της χρήσης τους από τους καταναλωτές και τη βιομηχανία, 
μέσω των ερευνών, των τεχνολογικών αναπτύξεων και των προανταγωνιστικών 
επιδείξεων. 
Στον τομέα της διαχείρισης των ιχθυοτόπων, των αλιευτικών τεχνικών και της 
επεξεργασίας, οι έρευνες αφορούν μεταξύ άλλων τα εξής θέματα : 
βελτίωση των μεθόδων εκτίμησης, 
δημιουργία προτύπων, 
ανάπτυξη της αλιείας, 
επιστημονική βάση των κανονισμών και έναρξη της ισχύος τους, 
αποτελεσματικότητα και επιλεκτικότητα των αλιευτικών εργαλείων, 
ποιότητα και υγιεινή των μεταποιημένων προϊόντων, 
επιπτώσεις των τροφίμων στο περιβάλλον, 
υσκευασία, διανομή και διατήρηση. 
Εφαρμογή : 
Το πρόγραμμα υλοποιείται με: 
προσκλήσεις για υποβολή προσφορών σχετικά με τις προτάσεις ερευνητικών 
έργων και τεχνολογικής ανάπτυξης, 
συντονισμένες δράσεις, 
έργα επίδειξης, 
συνοδευτικά μέτρα. 
Τα έργα ΕΤΑ συνίστανται σε συμβάσεις με επιμερισμό των δαπανών, οι συδυασμένες 
δράσεις που αποβλέπουν στον συντονισμό των ερευνητικών δραστηριοτήτων των 
σχετικών με το πρόγραμμα και χρηματοδοτημένων από πηγές εκτός της Κοινότητας, 
μπορούν να δικαιούνται χρηματοδότηση μέχρι και 100 % του κόστους συντονισμού. 
Τα συνοδευτικά μέτρα περιλαμβάνουν την οργάνωση σεμιναρίων, εργαστηρίων και 
συνεδρίων, μελέτες, εσωτερικό συντονισμό μέσω ολοκληρωμένων ομάδων, προχωρημένη 
εκπαίδευση και την προώθηση της εκμετάλλευσης των αποτελεσμάτων. 
Εγκεκριμένες δράσεις: 
Μετά την πρώτη πρόσκληση για υποβολή προσφορών στο πλαίσιο του προγράμματος 
AIR (προθεσμία λήξης στις 31.1.1992), υποβλήθηκαν 776 προτάσεις, από τις οποίες 
99 ανήκαν σε τομείς που συνδέονται με την αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια. Μετά 
τη διαδικασία εκτίμησης των προτάσεων, εγκρίθηκαν για χρηματοδότηση 18 έργα με 
επιμερισμό δαπανών. Το ποσό που αντιστοιχεί στην κοινοτική βοήθεια υπερβαίνει 
τα 14 εκατ. ECU. 
'Οσον αφορά τη δεύτερη πρόσκληση για υποβολή προσφορών (λήξη στις 30.10.1992), 
υποβλήθηκαν 1020 προτάσεις, από τις οποίες 140 αφορούσαν τους τομείς που 
συνδέονται με την αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια. Τη στιγμή αυτή η διαδικασία 
επιλογής δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί. 
Ο Μόνο η πρώτη πρόσκληση για υποβολή προσφορών 
3x 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV 
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΑΛΙΕΙΑΣ 
Στόχοι ; Το πρόγραμμα αυτό άρχισε το 1978. Κύριος στόχος του υπήρξε η παροχή 
στις υπηρεσίες της Επιτροπής πληροφοριών σχετικών με την κατάσταση των πόρων 
για την προετοιμασία κανονισμών στο πλαίσιο του σκέλους διατήρησης της Κοινής 
Αλιευτικής Πολιτικής. 
Η βελτίωση της συνεργασίας των επιστημόνων των διαφόρων κρατών-μελών και μια 
ευρύτερη διάδοση των γνώσεων στον τομέα της διατήρησης των κοινοτικών 
αλιευτικών πόρων αποτελούσαν δευτερεύοντες στόχους του εν λόγω προγράμματος. 
Εφαρμογή : Επιστημονικές και τεχνικές μελέτες, με τη μορφή αναλύσεων και 
βιολογικών εκτιμήσεων, ανατέθηκαν σε εμπειρογνώμονες ή σε ερευνητικά ιδρύματα, 
κατόπι ετήσιων προσκλήσεων περιορισμένης διανομής για την υποβολή προσφορών. Η 
ΓΔ XIV, κάθε χρόνο, έχει προβεί στην επισήμανση των θεμάτων υψηλής 
προτεραιότητας, τα οποία αντιστοιχούν στις αμεσότερες ανάγκες πληροφοριών. 
Εγκεκριμένες δράσεις: Κατόπι των τριών διαδοχικών προσκλήσεων για υποβολή 
προσφορών στην περίοδο αναφοράς, επιλέγησαν για χρηματοδότηση 54 μελέτες. Στις 
μελέτες αυτές συμμετέσχαν 65 ιδρύματα ή σύμβουλοι και το συνολικό ποσό της 
κοινοτικής βοήθειας υπερβαίνει τα 3 ECU. 
se 
WÊÊBÊÊÊSÊÊSKÊÊÊÊ eraNûôY * 
ΥΠΟΒΛΗΘΗΚΑΝ ΙΜϋΗ 
ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ 44 21 
ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ ΑΛΙΕΙΑΣ 32 16 
ΒΙΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΠΤΥΧΕΣ 
ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 13 
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΒΑΣΕΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ 
ΣΥΝΟΛΟ » ·.;.;..; ,.ff ,., min 
wwuuu nMll.llMII.MMIMMlOl.Mn iff, .1 fÎl·,1 103 
ΒΙΟΛΟΠΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ (1990-1992) 
ΠΟΣΟΣΤΟ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΜΕΝΩΝ ΕΡΓΩΝ ΑΝΑ ΘΕΜΑ 
ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΠΚΗΣ 
ΑΝΑΛΥΣΗΣ 
9% 
ΒΙΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΙ 
ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΠΤΥΧΕΣ 
6% ΔΗΜΙΟΥΡΓΊΑ ΒΑΣΕΩΝ 
ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ 
17% 
ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ 
ΑΛΙΕΙΑΣ 
30% ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ 
38% 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V 
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΕΙΔΩΝ 
Στόχοιt Το πρόγραμμα αυτό άρχισε το 1992. Κύριος στόχος του είναι ο 
προσδιορισμός των μέσων (συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας προσωρινών 
ή μόνιμων διαμερισματοποιήσεων) που ενδέχεται να μειώσουν τις 
επιπτώσεις της αλιείας στα μη εμπορικά ή μη στοχοθετημένα θαλάσσια 
είδη. Μεσοπρόθεσμα, αυτό θα πρέπει να επιτρέψει στις υπηρεσίες της 
Επιτροπής να επεξεργασθούν κανονιστικές ρυθμίσεις που σκοπό θα έχουν τη 
βελτίωση της ποιότητας του θαλάσσιου περιβάλλοντος. 
Η βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ των επιστημόνων των διαφόρων κρατών-
μελών και μια εκτενέσετερη διάδοση των γνώσεων στο πεδίο της διατήρησης 
των κοινοτικών αλιευτικών πόρων αποτελούν δευτερεύοντες στόχους του 
προγράμματος. 
Εφαρμογή : Κατόπι πρόσκλησης περιορισμένης διανομής για υποβολή 
προσφορών, ανατέθηκαν σε ειδικούς ή σε ερευνητικά ιδρύματα 
επιστημονικές και τεχνικές μελέτες με τη μορφή βιολογικών αναλύσεων και 
εκτιμήσεων, που ανταποκρίνονται στους σχετικούς στόχους. Η ΓΔ XIV 
επισήμανε τα θέματα υψηλού βαθμού προτεραιότητας, τα οποία 
αντιστοιχούσαν στις αμεσότερες ανάγκες πληροφοριών. 
Εγκεκριμένες δράσεις; Κατόπι της πρόσκλησης για υποβολή προσφορών που 
πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1992, επιλέχθηκαν για χρηματοδότηση 
9 μελέτες. Στις μελέτες αυτές συμμετέχουν 26 ιδρύματα ή σύμβουλοι και 
το συνολικό ποσό της κοινοτικής βοήθειας ανέρχεται σε 0,5 εκατ. ECU. 
ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΕΙΔΩΝ (1992) } 
ΘΕΜΑ 
Παρααλιεύματα και απορ-
ρίμματα ειδών ιχθύων 
μ ικρού εμπορικού 
ενδιαφέροντος 
Παρααλιεύματα θηλαστικών 
ερπετών και θαλάσσιων 
πτηνών 
Επιπτώσεις των καθιε­
ρωμένων ιχθυοτόπων στους 
αλληλοεξαρτημένους 
πληθυσμούς 
ΣΥΝΟΛΟ ΑΡΙΘΜΟΣ 
ΕΠΙΛΕΧΘΕΙΣΩΝ 
ΜΕΛΕΤΩΝ 
2 
3 
4 
9 ΑΡΙΘΜΟΣ . 
ΠΑΡΑΛΗΦΘΕΙΣΩΝ 
ΜΕΛΕΤΩΝ 
7 
5 
5 
17 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ 
4 
2 
4 
10 2 
3 
1 
6 
3g 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VI 
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙΔΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΣΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ (1991-1992) 
Στόχος; 
Ο κύριος στόχος αυτής της κατεύθυνσης δράσης είναι η εξασφάλιση πληροφοριών 
αναγκαίων για την προοδευτική καθιέρωση κοινού αλιευτικού καθεστώτος στη 
Μεσόγειο, λαμβανομένων υπόψη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών μερικών αποθεμάτων 
συγκεντρωμένων σε ορισμένες περιοχές. 
Οι ειδικές δράσεις διεξάγονται στους ακόλουθους τομείς υψηλής προτεραιότητας: 
αναδιάρθρωση των παραδοσιακών ιχθυοτόπων, 
διαρρύθμιση των ειδικευμένων τόπων αλιείας, όπως των σπόγγων, των 
κοραλλίων και των αχινών, 
έλεγχος των αλιευτικών δραστηριοτήτων, 
ανάπτυξη στατιστικού δικτύου, 
- συντονισμός της έρευνας και της εκμετάλλευσης επιστημονικών δεδομένων. 
Εφαρμογή ; 
Η προσέγγιση που θεωρείται η πιο κατάλληλη στη ζώνη αυτή συνδυάζει σειρά μέτρων 
οικονομικού, τεχνικού και κοινωνικού χαρακτήρα, εφαρμοσμένων αλληλέγγυα, με 
σκοπό την εξασφάλιση όλων των κινήτρων των αναγκαίων για μια "μεταρρύθμιση" του 
τομέα, για την πραγματοποίηση και τον σεβασμό της υλοποίησης της οποίας η 
υποστήριξη των ενδιαφερόμενων πληθυσμών αποτελεί την καλύτερη εγγύηση. 
Εγκεκριμένες δράσεις: 
Ο προϋπολογισμός αυτού του κονδυλίου ανέρχεται σε 5 εκατ. ECU για το 1991 και 
το 1992 και σε 3 εκατ. ECU για το 1993. Μέχρι σήμερα έχει επιλεγεί για 
χρηματοδότηση συνολικός αριθμός 41 μελετών και ειδικών δράσεων. 
33 
ΤΟΜΕΑΣΗΡΕΥΝΑΣ/ ΧΡΗ^^ΝΟΝ ; 
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ 31 
ΑΛΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ 2 
ΒΙΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΠΤΥΧΕΣ 7 
ΛΟΙΠΑ 1 
ΣΥΝΟΛΟ 1 41 
ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ (1991-1992) 
ΠΟΣΟΣΤΟ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΜΕΝΩΝ ΕΡΓΩΝ ΑΝΑ ΘΕΜΑ 
ΒΙΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΙ 
ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΠΤΥΧΕΣ 
17% 
ΑΛΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ 
5% ΛΟΙΠΑ 
2% 
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ 
ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ 
76% 

Ho 
ISSN 0254-1483 
COM(93)95 τελικό 
ΕΠΤΑ#Α 
GR 03 
Apifl. καταλόγου : CB-CO-93-115-GR-C 
ISBN 92-77-53682-9 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Luxembourg