[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 7.8.2006

COM(2006) 444 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Ταμείο αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ετήσια έκθεση 2005

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Ταμείο αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ετήσια έκθεση 2005

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Εισαγωγη 3

2. Νεες αιτησεις που ληφθηκαν το 2005 3

3. Χρηματοδοτηση 6

4. Παρακολουθηση 6

5. Κλεισιμο των παρεμβασεων 7

6. Προταση Νεου Κανονισμου Για Το Ταμειο Αλληλεγγυης 8

7. Συμπερασματα 8

Annex 1 European Union Solidarity Fund applications in 2005 10

Annex 2 Criteria to mobilise the EU Solidarity Fund 11

Annex 3 Determination of the amount of aid 12

Annex 4 Thresholds for major disasters applicable in 2005 13

Annex 5 Proposal for a new Solidarity Fund Regulation - Synopsis of main features 14

1. Εισαγωγη

Το Ταμείο Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης τέθηκε σε ισχύ στις 15 Νοεμβρίου 2002[1]. Το άρθρο 12 του κανονισμού προβλέπει ότι η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο έκθεση για τις δραστηριότητες που ανέλαβε το Ταμείο το προηγούμενο έτος. Η παρούσα έκθεση, η οποία είναι η τρίτη, παρουσιάζει τις δραστηριότητες του Ταμείου το 2005 και καλύπτει τρεις τομείς: την επεξεργασία των νέων αιτήσεων που λήφθηκαν κατά τη διάρκεια του 2005, την παρακολούθηση της τρέχουσας εφαρμογής των επιδοτήσεων και την αξιολόγηση των εκθέσεων εφαρμογής με σκοπό την προετοιμασία τους για κλείσιμο.

Επιπλέον, η έκθεση παρουσιάζει την πρόταση νέου κανονισμού σχετικά με το Ταμείο Αλληλεγγύης που υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 6 Απριλίου 2005 για την περίοδο μετά τη λήξη των τρεχουσών δημοσιονομικών προοπτικών το 2006.

2. Νεες αιτησεις που ληφθηκαν το 2005

Κατά τη διάρκεια του 2005 η Επιτροπή έλαβε 12 νέες αιτήσεις για ενίσχυση από το Ταμείο Αλληλεγγύης. Στο παράρτημα 1 παρατίθεται λεπτομερής επισκόπηση όλων των περιπτώσεων.

Στις 14 Φεβρουαρίου 2005, η Ιταλία υπέβαλε αίτηση για ενίσχυση σχετικά με την πλημμύρα στη Σαρδηνία το Δεκέμβριο του 2004. Υποστηρίχθηκε ότι η καταστροφή προκάλεσε ζημία 223 εκατ. ευρώ, ποσό το οποίο αντιπροσωπεύει λιγότερο από το 7% του κανονικού κατωφλίου μείζονος καταστροφής για την ενεργοποίηση του Ταμείου. Με βάση τις πληροφορίες που έδωσαν οι ιταλικές αρχές, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η πλημμύρα δεν πληρούσε τους όρους του κανονισμού για τις εξαιρετικές τοπικές καταστροφές (δηλαδή απόδειξη ότι το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού της περιφέρειας είχε πληγεί και ότι αναμένονται σοβαρές και μακροχρόνιες επιπτώσεις στις συνθήκες διαβίωσης και στην οικονομική σταθερότητα της περιφέρειας). Ως εκ τούτου, στις 10 Ιουνίου 2005 η Επιτροπή αποφάσισε να απορρίψει την αίτηση και ενημέρωσε τις ιταλικές αρχές σχετικά με την απόφαση αυτή με την επιστολή της 27ης Ιουνίου 2005.

Οι ελληνικές αρχές υπέβαλαν στις 22 Απριλίου 2005 αίτηση σχετικά με πλημμύρα που σημειώθηκε το Φεβρουάριο του 2005 στην περιοχή του ποταμού Έβρου στα ανατολικά σύνορα της Ελλάδας. Παρασχέθηκαν συμπληρωματικές πληροφορίες τον Αύγουστο και το Δεκέμβριο του 2005. Δεδομένου ότι η καταστροφή προκάλεσε συνολικές άμεσες ζημίες ύψους 135 εκατ. ευρώ, οι οποίες αντιπροσώπευαν ποσό μικρότερο του 15% του κατωφλίου μείζονος καταστροφής ύψους 918 εκατ. ευρώ, το οποίο εφαρμόζεται στην Ελλάδα (δηλ. 0,6% του ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος - ΑΕΕ), η αίτηση βασίστηκε στο κριτήριο της εξαιρετικής τοπικής καταστροφής. Έπειτα από λεπτομερή ανάλυση της αίτησης, οι υπηρεσίες της Επιτροπής κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι, μολονότι η πλημμύρα είχε προκαλέσει τοπικά αξιοσημείωτη ζημία, η πληγείσα περιφέρεια δεν ήταν σημαντική στο εθνικό πλαίσιο και ότι δεν πληρούνταν τα κριτήρια του κανονισμού σχετικά με τις σοβαρές και μακροχρόνιες επιπτώσεις στις συνθήκες διαβίωσης και στην οικονομική σταθερότητα της πληγείσας περιφέρειας. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή αποφάσισε στις 23 Δεκεμβρίου 2005 να μην ενεργοποιήσει το Ταμείο και ενημέρωσε τις ελληνικές αρχές σχετικά με την απόφαση αυτή με την επιστολή της 13ης Ιανουαρίου 2006.

Στις ακόλουθες εννέα περιπτώσεις η Επιτροπή αποφάσισε να προτείνει στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή να ενεργοποιήσει το Ταμείο:

Η Σλοβακία υπέβαλε στις 24 Ιανουαρίου 2005 αίτηση σχετικά με καταιγίδα η οποία έπληξε τη χώρα το Νοέμβριο του 2004. Την 1η Μαρτίου 2005 οι σλοβακικές αρχές υπέβαλαν συμπληρωματικές πληροφορίες. Στην αίτηση η Σλοβακία εκτίμησε τη συνολική άμεση ζημία σε περίπου 225 εκατ. ευρώ. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής εξέτασαν τον υπολογισμό των άμεσων ζημιών προβαίνοντας σε αξιολόγηση με βάση τη λήψη δορυφορικών φωτογραφιών και αεροφωτογραφιών, η οποία πραγματοποιήθηκε από το Κοινό Κέντρο Ερευνών, και έκριναν αναγκαίο να τροποποιήσουν ελαφρώς τον υπολογισμό της ζημίας στα δάση. Οι εν λόγω τροποποιήσεις αφορούσαν την έκταση της φυσικής καταστροφής και τις υποθέσεις σχετικά με την αναδάσωση και το κόστος συντήρησης. Το μέγιστο επίπεδο άμεσης ζημίας που θα μπορούσε να ληφθεί υπόψη ήταν 195 εκατ. ευρώ. Δεδομένου ότι το ποσό αυτό υπερβαίνει το κατώφλι μείζονος καταστροφής ύψους 0,6% του ΑΕΕ της Σλοβακίας (172,3 εκατ. ευρώ), η καταστροφή θεωρήθηκε «μείζων» φυσική καταστροφή» και η Επιτροπή, ως εκ τούτου, αποφάσισε στις 6 Ιουνίου 2005 να ενεργοποιήσει το Ταμείο. Αφού εγκρίθηκε ο αντίστοιχος διορθωτικός προϋπολογισμός από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή, υπογράφηκε στις 17 Οκτωβρίου 2005 η συμφωνία για την εκτέλεση της επιδότησης. Η Επιτροπή κατέβαλε την επιδότηση του Ταμείου Αλληλεγγύης ύψους 5,67 εκατ. ευρώ στις 7 Νοεμβρίου 2005.

Στις 8 Ιανουαρίου 2005 μια μεγάλη καταιγίδα έπληξε τμήματα της βόρειας Ευρώπης, προκαλώντας σοβαρές ζημίες σε πολλές χώρες. Η Επιτροπή έλαβε αιτήσεις για χρηματοοικονομική ενίσχυση από το Ταμείο Αλληλεγγύης από τη Σουηδία και τη Λετονία (και τις δύο στις 10 Μαρτίου 2005), την Εσθονία (στις 14 Μαρτίου 2005) και τη Λιθουανία (στις 16 Μαρτίου 2005). Στις τέσσερις αυτές χώρες η καταιγίδα προκάλεσε σοβαρές ζημιές στη γεωργία, τη δασοκομία, τις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις και τα δίκτυα υποδομής, στις μεταφορές και τις επικοινωνίες. Οι εκτιμώμενες συνολικές ζημίες ανέρχονταν σε περίπου 192 εκατ. ευρώ στη Λετονία, σε 48 εκατ. ευρώ στην Εσθονία και σε περίπου 15 εκατ. ευρώ στη Λιθουανία. Στη Σουηδία, οι ζημίες ήταν ιδιαίτερα σοβαρές και εκτιμήθηκαν σε σχεδόν 2,3 δισεκατ. ευρώ.

Δεδομένου ότι οι ζημίες στη Σουηδία, τη Λετονία και την Εσθονία υπερβαίνουν το αντίστοιχο κατώφλι του 0,6% του ΑΕΕ (1,603 δισεκατ. ευρώ για τη Σουηδία, 59,092 εκατ. ευρώ για τη Λετονία και 45,209 εκατ. ευρώ για την Εσθονία), οι καταστροφές θεωρήθηκαν σε κάθε μία από τις τρεις αυτές χώρες «μείζονες φυσικές καταστροφές». Οι καταστροφές στη Λιθουανία ήταν κάτω από το κατώφλι μείζονος καταστροφής (94,261 εκατ. ευρώ). Εντούτοις, δεδομένου ότι η Λιθουανία επλήγη από την ίδια καταιγίδα η οποία προκάλεσε τη μείζονα καταστροφή στη Λετονία, θεωρήθηκε ότι πληρούται ο όρος για κατ’ εξαίρεση χρηματοδότηση από το Ταμείο όταν μια γειτονική χώρα που επλήγη από την «ίδια καταστροφή» μπορεί επίσης να επωφεληθεί από ενίσχυση του Ταμείου. Συνεπώς, η Επιτροπή πρότεινε στις 22 Αυγούστου 2005 συνολική επιδότηση ύψους 92,88 εκατ. ευρώ στις τέσσερις χώρες, από τα οποία 81,73 εκατ. ευρώ θα χορηγηθούν στη Σουηδία, 9,49 εκατ. ευρώ στη Λετονία, 1,29 εκατ. ευρώ στην Εσθονία και 0,38 εκατ. ευρώ στη Λιθουανία. Οι αντίστοιχες επιδοτήσεις του Ταμείου Αλληλεγγύης καταβλήθηκαν κατά το πρώτο εξάμηνο του 2006, μετά τη λήξη της διαδικασίας του προϋπολογισμού και την υπογραφή των συμφωνιών εφαρμογής.

Μεταξύ Απριλίου και Αυγούστου 2005 σοβαρές πλημμύρες έπληξαν μεγάλα μέρη της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης, προκαλώντας σοβαρές ζημίες σε πολλές χώρες. Η Βουλγαρία, η Ρουμανία και η Αυστρία υπέβαλαν αίτηση χρηματοοικονομικής ενίσχυσης από το Ταμείο Αλληλεγγύης.

Η πρώτη αίτηση από τη Βουλγαρία λήφθηκε στις 29 Ιουλίου 2005 και αφορούσε τη ζημία που προκλήθηκε από τις πλημμύρες το Μάιο. Στις 29 Σεπτεμβρίου 2005 παρασχέθηκαν συμπληρωματικές πληροφορίες. Η συνολική άμεση ζημία εκτιμήθηκε σε 222,28 εκατ. ευρώ. Οι βουλγαρικές αρχές υπέβαλαν δεύτερη αίτηση στις 24 Αυγούστου 2005, η οποία πλαισιώθηκε από συμπληρωματικές πληροφορίες που λήφθηκαν στις 6 Οκτωβρίου 2005 και η οποία αφορούσε τις πλημμύρες που άρχισαν στις αρχές Αυγούστου. Η συνολική άμεση ζημία της δεύτερης αυτής καταστροφής εκτιμήθηκε σε 237,47 εκατ. ευρώ. Δεδομένου ότι τα ποσά της ζημίας στις δύο αιτήσεις υπερβαίνουν το κατώφλι του 0,6% του ΑΕΕ της Βουλγαρίας (103,27 εκατ. ευρώ), οι καταστροφές θεωρήθηκαν «μείζονες φυσικές καταστροφές».

Η πρώτη αίτηση της Ρουμανίας λήφθηκε στις 22 Ιουνίου 2005 και αφορούσε τις ζημίες που προκλήθηκαν από τις πλημμύρες του Απριλίου. Συμπληρωματικές πληροφορίες παρασχέθηκαν στις 5 Αυγούστου και στις 29 Δεκεμβρίου 2005. Η συνολική άμεση ζημία εκτιμήθηκε σε 489,53 εκατ. ευρώ. Οι ρουμανικές αρχές υπέβαλαν δεύτερη αίτηση στις 9 Σεπτεμβρίου 2005, η οποία πλαισιώθηκε από συμπληρωματικές πληροφορίες που λήφθηκαν στις 7 Οκτωβρίου και στις 29 Δεκεμβρίου 2005 και αφορούσε τις πλημμύρες που άρχισαν τον Ιούλιο. Η συνολική άμεση ζημία της δεύτερης αυτής πλημμύρας εκτιμήθηκε σε 1,05 δισεκατ. ευρώ. Δεδομένου ότι το ποσό της ζημίας στις δύο αιτήσεις υπερβαίνει το κατώφλι του 0,6% του ΑΕΕ της Ρουμανίας (302,11 εκατ. ευρώ), οι καταστροφές θεωρήθηκαν «μείζονες φυσικές καταστροφές».

Η Αυστρία υπέβαλε αίτηση για χορήγηση ενίσχυσης στις 19 Οκτωβρίου 2005, η οποία αφορούσε την πλημμύρα που σημειώθηκε σε μέρη των δύο αυστριακών κρατιδίων Vorarlberg και Τυρόλο τον Αύγουστο του 2005. Πρόσθετες πληροφορίες λήφθηκαν από τις αυστριακές αρχές στις 12 Ιανουαρίου 2006. Η συνολική άμεση ζημία εκτιμήθηκε σε 591,94 εκατ. ευρώ. Δεδομένου ότι οι ζημίες ήταν κάτω από το κατώφλι μείζονος καταστροφής ύψους 1.336,348 εκατ. ευρώ το οποίο εφαρμόζεται στην Αυστρία (δηλ. 0,6% του ΑΕΕ), εφαρμόστηκε το κριτήριο της εξαιρετικής τοπικής καταστροφής. Στο τέλος της περιόδου την οποία καλύπτει η παρούσα ετήσια έκθεση η αξιολόγηση της αίτησης ήταν ακόμη εν εξελίξει.

Στις 23 Δεκεμβρίου 2005 η Επιτροπή αποφάσισε να προτείνει την ενεργοποίηση του Ταμείου όσον αφορά τις δύο αιτήσεις που έλαβε από τη Βουλγαρία. Για τις τρεις υπόλοιπες αιτήσεις (τις δύο καταστροφές στη Ρουμανία και την πλημμύρα στην Αυστρία), οι αποφάσεις ενεργοποίησης του Ταμείου λήφθηκαν το Μάρτιο του 2006.

3. Χρηματοδοτηση

Οι περιπτώσεις της καταιγίδας που έπληξε τη Σλοβακία και της καταιγίδας στη βόρεια Ευρώπη αντιμετωπίστηκαν με δύο ξεχωριστούς διορθωτικούς προϋπολογισμούς. Το προσχέδιο διορθωτικού προϋπολογισμού 5/2005[2] για την περίπτωση της Σλοβακίας εγκρίθηκε από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή στις 7 Σεπτεμβρίου 2005. Η πληρωμή πραγματοποιήθηκε μετά την έκδοση της απόφασης για τη χορήγηση επιδότησης και μετά την υπογραφή της συμφωνίας εφαρμογής στις 17 Οκτωβρίου 2005. Το προσχέδιο διορθωτικού προϋπολογισμού 6/2005[3], το οποίο καλύπτει την καταιγίδα στη βόρεια Ευρώπη, εγκρίθηκε στα τέλη του έτους, συγκεκριμένα στις 17 Νοεμβρίου 2005, και, ως εκ τούτου, οι περισσότερες από τις αναγκαίες πρόσθετες ενέργειες (απόφαση χορήγησης επιδότησης, συμφωνία εφαρμογής) και, κατά συνέπεια, οι πληρωμές πραγματοποιήθηκαν το 2006. Μολονότι οι πιστώσεις πληρωμών για την ενίσχυση στη Σλοβακία προέρχονταν από τη γραμμή του προϋπολογισμού για το Ταμείο Συνοχής, το σημαντικό ποσό απαιτούμενων πόρων για τις τέσσερις περιπτώσεις που αφορούσαν την καταιγίδα στη βόρεια Ευρώπη και η μη διαθεσιμότητα αντίστοιχων ελεύθερων πιστώσεων πληρωμών τη στιγμή της διαδικασίας του προϋπολογισμού απαίτησαν να συμπεριληφθεί αίτηση για πρόσθετες πιστώσεις πληρωμών στο προσχέδιο διορθωτικού προϋπολογισμού 6/2005. Για τις περιπτώσεις της πλημμύρας στη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και την Αυστρία η Επιτροπή πρότεινε διορθωτικό προϋπολογισμό για τον προϋπολογισμό του 2006. Στην ετήσια έκθεση του επόμενου έτους θα γίνεται σχετική μνεία.

Τα ποσά της ενίσχυσης σε κάθε περίπτωση καθορίστηκαν με βάση την τυποποιημένη μέθοδο που είχε προηγουμένως αναπτύξει η Επιτροπή και είχε εξηγηθεί λεπτομερώς στην ετήσια έκθεση 2002/2003 (βλ. επίσης παράρτημα 3 της παρούσας έκθεσης). Τα ποσά της ενίσχυσης του 2005 ήταν τα ακόλουθα:

Δικαιούχος | Καταστροφή | Κατηγορία | Ενίσχυση (σε εκατ. ευρώ) |

Σλοβακία | Καταιγίδα | μείζων | 5,668 |

Σουηδία | Καταιγίδα | μείζων | 81,725 |

Εσθονία | Καταιγίδα | μείζων | 1,290 |

Λετονία | Καταιγίδα | μείζων | 9,487 |

Λιθουανία | Καταιγίδα | γειτονική χώρα | 0,379 |

Σύνολο | 98,548 |

4. Παρακολουθηση

Το 2005 η Επιτροπή πραγματοποίησε δύο επισκέψεις παρακολούθησης, και οι δύο από τις οποίες αφορούσαν την εφαρμογή των επιδοτήσεων του Ταμείου Αλληλεγγύης μετά τις καταστροφές από την πλημμύρα. Μια επίσκεψη στη Γαλλία το Φεβρουάριο αφορούσε την επιδότηση του Ταμείου Αλληλεγγύης η οποία καταβλήθηκε τον Ιούλιο του 2004. Η επίσκεψη στη Μάλτα το Μάιο αφορούσε την εφαρμογή την επιδότησης του Ταμείου Αλληλεγγύης η οποία καταβλήθηκε το Νοέμβριο του 2004. Και οι δύο επισκέψεις, τις οποίες καλωσόρισαν οι αρμόδιες αρχές, έδωσαν την ευκαιρία να αντιμετωπιστούν τεχνικά θέματα, όπως εκείνα που αφορούν την επιλεξιμότητα των δαπανών και τα θέματα ελέγχου. Επίσης, επέτρεψαν στην Επιτροπή να διαμορφώσει εικόνα σχετικά με την προστιθέμενη αξία του Ταμείου Αλληλεγγύης και να συλλέξει πληροφορίες σχετικά με τα συστήματα εφαρμογής. Και στις δύο περιπτώσεις διαπιστώθηκε ότι είχε εφαρμοστεί ένα κατάλληλο, αποτελεσματικό και διαφανές σύστημα εφαρμογής, ότι η εφαρμογή προχωρούσε με πολύ ικανοποιητικό ρυθμό και ότι είχαν γίνει κατάλληλες ενέργειες προκειμένου να εξασφαλιστεί η τήρηση των υποχρεώσεων παρακολούθησης και ελέγχου.

5. Κλεισιμο των παρεμβασεων

Το άρθρο 8 παράγραφος του κανονισμού 2012/2002 προβλέπει ότι, το αργότερο έξι μήνες μετά τη λήξη της ετήσιας περιόδου από την ημερομηνία εκταμίευσης της επιδότησης, το κράτος δικαιούχος υποβάλλει έκθεση σχετικά με τη χρηματοδοτική εκτέλεση της επιδότησης μαζί με δήλωση που δικαιολογεί τις δαπάνες (εφεξής: «δήλωση εγκυρότητας»). Μετά το πέρας αυτής της διαδικασίας, η Επιτροπή προχωρεί στο κλείσιμο της ενίσχυσης του Ταμείου.

Όσον αφορά το κλείσιμο της ενίσχυσης των περιπτώσεων για τις οποίες η έκθεση εφαρμογής λήφθηκε το 2004, η Επιτροπή έκλεισε την ενίσχυση στις 22 Φεβρουαρίου 2005 για την ενίσχυση που χορηγήθηκε στη Γαλλία. Όσον αφορά την ενίσχυση που χορηγήθηκε στη Γερμανία (πλημμύρες του 2002), η Επιτροπή έλαβε διευκρινίσεις σχετικά με υποδήλωση εγκυρότητας, για την οποία έπρεπε ακόμη να πραγματοποιηθούν έλεγχοι των δαπανών, τον Αύγουστο του 2005. Με βάση τα στοιχεία αυτά, η Επιτροπή έκλεισε την ενίσχυση τις 3 Νοεμβρίου 2005. Η Επιτροπή έκλεισε την ενίσχυση που χορηγήθηκε στην Τσεχική Δημοκρατία (πλημμύρες του 2002), αφού έλαβε πρόσθετες πληροφορίες το Μάιο, τον Αύγουστο και το Σεπτέμβριο. Οι πληροφορίες αυτές αφορούσαν ειδικότερα το ποσό της επιδότησης που παρέμεινε αχρησιμοποίητο κατά τη διάρκεια της περιόδου επιλεξιμότητας. Στις 18 Ιανουαρίου 2006 οι τσεχικές αρχές διευκρίνισαν ότι το τελικό υπόλοιπο της αχρησιμοποίητης επιδότησης έναντι του αρχικού ποσού ανερχόταν σε 390.524,32 ευρώ. Η Επιτροπή κίνησε τις διαδικασίες για την επιστροφή του εν λόγω ποσού και απέστειλε το αντίστοιχο χρεωστικό σημείωμα στις τσεχικές αρχές στις 16 Φεβρουαρίου 2006.

Το 2005 η Επιτροπή έλαβε τελικές εκθέσεις εφαρμογής για τις επιδοτήσεις που χορήγησε το 2003 από την Ισπανία (διαρροή πετρελαίου Prestige), την Ιταλία (σεισμός Molise και ηφαιστειακή έκρηξη στην Αίτνα) και την Πορτογαλία (πυρκαγιές σε δασικές εκτάσεις). Στο τέλος της περιόδου που καλύπτεται από την παρούσα ετήσια έκθεση η αξιολόγηση των εν λόγω εκθέσεων εφαρμογής ήταν ακόμη σε εξέλιξη.

6. Προταση Νεου Κανονισμου Για Το Ταμειο Αλληλεγγυης

Κατά τη διάρκεια των πρώτων μηνών του 2005 η Επιτροπή ολοκλήρωσε τις προκαταρκτικές εργασίες της για πρόταση νέου κανονισμού για το Ταμείο Αλληλεγγύης, η οποία εγκρίθηκε στις 6 Απριλίου 2005[4] ως μέρος του νομοθετικού πακέτου που συνοδεύει τις δημοσιονομικές προοπτικές για την περίοδο 2007–2013. Η αρχική πρόθεση να συγκεντρωθούν οι διάφοροι υπάρχοντες και προβλεπόμενοι μηχανισμοί για την αντιμετώπιση των κρίσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο σε ένα ενιαίο «μέσο αλληλεγγύης και ταχείας αντίδρασης», όπως ανακοινώθηκε στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τις δημοσιονομικές προοπτικές στις 14 Ιουλίου 2004[5], χρειάστηκε να εγκαταλειφθεί λόγω της μη συμβατότητας των διάφορων απαιτούμενων νομικών βάσεων.

Ως εκ τούτου, αποφασίστηκε από την Επιτροπή μια αναθεωρημένη προσέγγιση η οποία ουσιαστικά διαχωρίζει την προστασία των πολιτών από την αλληλεγγύη. Η νέα πρόταση σχετικά με το Ταμείο Αλληλεγγύης, η οποία περιέχει πολλά καινοτόμα στοιχεία και περιλαμβάνει μια αξιολόγηση αντικτύπου, διαβιβάστηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο στις 8 Απριλίου 2005.

Τα κύρια νέα στοιχεία της πρότασης είναι τα ακόλουθα: εκτός από τις φυσικές καταστροφές, συνυπολογισμός στο πεδίο εφαρμογής του Ταμείου των βιομηχανικών και τεχνολογικών καταστροφών, των καταστάσεων έκτακτης ανάγκης όσον αφορά τη δημόσια υγεία και των τρομοκρατικών ενεργειών· η μείωση των κατωφλίων για την ενεργοποίηση του Ταμείου σε 1 δισεκατ. ευρώ ή σε 0,5% του ΑΕΕ· η κατάργηση της εξαιρετικής δυνατότητας ενεργοποίησης του Ταμείου για καταστροφές για ζημίες κάτω του κατωφλίου (τα αποκαλούμενα τοπικά κριτήρια καταστροφών)· και η δυνατότητα πραγματοποίησης προκαταβολικών πληρωμών. Συνοπτική σύγκριση του ισχύοντος και του προτεινόμενου κανονισμού παρατίθεται στο παράρτημα 5.

Υπήρξε μόνο περιορισμένη πρόοδος στη νομοθετική διαδικασία το 2005. Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πραγματοποιήθηκε μια πρώτη ανταλλαγή απόψεων σχετικά με το σχέδιο κανονισμού στο πλαίσιο της επιτροπής REGI. Στο Συμβούλιο, η ομάδα εργασίας οικονομικών συμβούλων πραγματοποίησε μια πρώτη ανταλλαγή απόψεων τον Οκτώβριο και εκ νέου το Νοέμβριο, χωρίς να καταλήξει σε συμπεράσματα. Η πρόταση υποβλήθηκε επίσης στην ομάδα PROCIV (προστασία των πολιτών). Στην ΕΟΚΕ, έπειτα από συνεδριάσεις με τον εισηγητή και την αρμόδια ομάδα μελέτης, εγκρίθηκε μια γενικώς ευνοϊκή έκθεση στις 27 Οκτωβρίου 2005 (CESE 1256/2005).

7. Συμπερασματα

Δώδεκα συνολικά νέες αιτήσεις για ενίσχυση από το Ταμείο Αλληλεγγύης λήφθηκαν το 2005. Και για τις εννέα περιπτώσεις που σχετίζονται με μια μείζονα φυσική καταστροφή, έπειτα από προσεκτική εξέταση των πληροφοριών που υποβλήθηκαν, η Επιτροπή πρότεινε την ενεργοποίηση του Ταμείου. Οι περιπτώσεις αυτές εγκρίθηκαν στη συνέχεια από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή. Το 2005 η Επιτροπή πρότεινε συνολικό ποσό ενίσχυσης από το Ταμείο ύψους 205 εκατ. ευρώ (2002: 728 εκατ. ευρώ· 2003: 107,1 εκατ. ευρώ· 2004: 19,6 εκατ. ευρώ).

Για δύο αιτήσεις, οι οποίες υποβλήθηκαν το 2005 με βάση το κριτήριο «εξαιρετικής» τοπικής καταστροφής, αποφασίστηκε να μην προταθεί ενεργοποίηση του Ταμείου. Στις εν λόγω περιπτώσεις η προηγούμενη πείρα επιβεβαίωσε ότι οι όροι για την αποδοχή μιας αίτησης βάσει του εν λόγω εξαιρετικού κριτηρίου – οι οποίοι, σύμφωνα με τον κανονισμό, εξετάζονται από την Επιτροπή «με τον πλέον αυστηρό τρόπο» - είναι σχετικά δύσκολο να πληρωθούν. Τα κράτη μέλη και οι υπηρεσίες της Επιτροπής διέθεσαν σημαντικό χρόνο και προσπάθειες, αντίστοιχα, στην προετοιμασία και την αξιολόγηση των αιτήσεων για μικρότερες τοπικές καταστροφές, οι οποίες κατά κανόνα οδήγησαν σε απορρίψεις.

Μία από τις μεγαλύτερες αλλαγές στον προτεινόμενο νέο κανονισμό για το Ταμείο Αλληλεγγύης είναι, συνεπώς, η προσφυγή μόνο σε ποσοτικά κατώφλια για το επίπεδο της ζημίας το οποίο απαιτείται για την ενεργοποίηση του Ταμείου. Ως αντιστάθμιση για την κατάργηση των ισχυόντων (μη ποσοτικών) «εξαιρετικών» κριτηρίων τοπικών καταστροφών, πρέπει να μειωθούν τα ποσοτικά κατώφλια. Τα δύο αυτά στοιχεία, συνεκτιμώμενα, θα βελτιώσουν τη διαφάνεια του Ταμείου Αλληλεγγύης. Αυτό θα βοηθήσει στην αποφυγή της μεγάλης απογοήτευσης που ακολουθεί όταν αιτήσεις που καταρτίζονται από τις διοικήσεις κρατών μελών με σημαντικές προσπάθειες απορρίπτονται στη συνέχεια λόγω της μεγάλης δυσκολίας ικανοποίησης των εξαιρετικών κριτηρίων. Με το νέο κανονισμό για το Ταμείο Αλληλεγγύης, οι εθνικές αρχές θα έχουν σαφέστερη εικόνα του πότε είναι πιθανόν το Ταμείο να μπορεί να τις στηρίξει σε περίπτωση που πλήττονται από κάποια καταστροφή. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής ανταποκρίθηκαν ευνοϊκά σε όλα τα αιτήματα των εθνικών αρχών στις ενδιαφερόμενες χώρες για τεχνική πληροφόρηση σχετικά με τον κανονισμό για το Ταμείο Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σχετικά με τη διαδικασία των αιτήσεων.

Η πρόταση για το νέο κανονισμό, η οποία εγκρίθηκε από το σώμα των Επιτρόπων στις 6 Απριλίου του 2005, βρίσκεται τώρα στα χέρια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη λήψη σχετικής απόφασης. Στις συνεδριάσεις στο πλαίσιο των διάφορων αρμόδιων επιτροπών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η πρόταση δέχθηκε σημαντική υποστήριξη, ειδικότερα όσον αφορά τις διατάξεις σχετικά με την επιλεξιμότητα. Μολονότι η πρόοδος στο Συμβούλιο ήταν περιορισμένη το 2005, η Επιτροπή είναι αποφασισμένη να συνεργαστεί με τα κράτη μέλη προκειμένου να επιτευχθεί συμφωνία με το Συμβούλιο το 2006, έτσι ώστε οι προτεινόμενες βελτιώσεις σχετικά με το σημαντικό αυτό μέσο της Ένωσης να τεθούν σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2007.

Annex 1 European Union Solidarity Fund applications in 2005

Country | GNI 2003 | 0.6% of GNI | Major disaster threshold 2005 |

AT | ÖSTERREICH | 222 725 | 1 336.348 | 1 336.348 |

BE | BELGIQUE-BELGIË | 274 660 | 1 647.960 | 1 647.960 |

BG | BALGARIJA | 17 212 | 103.274 | 103.274 |

CY | KYPROS | 11 530 | 69.178 | 69.178 |

CZ | ČESKA REPUBLIKA | 76 416 | 458.495 | 458.495 |

DE | DEUTSCHLAND | 2 114 180 | 12 685.080 | 3 118.381* |

DK | DANMARK | 186 548 | 1 119.289 | 1 119.289 |

EE | EESTI | 7 535 | 45.209 | 45.209 |

EL | ELLADA | 153 007 | 918.043 | 918.043 |

ES | ESPAÑA | 734 748 | 4 408.488 | 3 118.381* |

FI | SUOMI/FINLAND | 141 973 | 851.838 | 851.838 |

FR | FRANCE | 1 560 079 | 9 360.474 | 3 118.381* |

HR | HRVATSKA | 25 526** | 153.158 | 153.158 |

HU | MAGYARORSZÁG | 69 479 | 416.876 | 416.876 |

IE | IRELAND | 112 943 | 677.659 | 677.659 |

IT | ITALIA | 1 286 896 | 7 721.373 | 3 118.381* |

LT | LIETUVA | 15 710 | 94.261 | 94.261 |

LU | LUXEMBOURG (G-D) | 21 206 | 127.235 | 127.235 |

LV | LATVIJA | 9 849 | 59.092 | 59.092 |

MT | MALTA | 4 324 | 25.943 | 25.943 |

NL | NEDERLAND | 447 701 | 2 686.206 | 2 686.206 |

PL | POLSKA | 182 019 | 1 092.112 | 1 092.112 |

PT | PORTUGAL | 128 143 | 768.860 | 768.860 |

RO | ROMÂNIA | 50 352** | 302.114 | 302.114 |

SE | SVERIGE | 267 209 | 1 603.252 | 1 603.252 |

SI | SLOVENIJA | 24 400 | 146.402 | 146.402 |

SK | SLOVENSKÁ REPUBLIKA | 28 716 | 172.297 | 172.297 |

TR | TÜRKIYE*** | 210 450 | 1 262.698 | 1 262.698 |

UK | UNITED KINGDOM | 1 622 278 | 9 733.667 | 3 118.381* |

* ~ EUR 3 billion in 2002 prices

** GDP (GNI not available)

*** eligible for aid only after formal opening of accession negotiations

Annex 5 Proposal for a new Solidarity Fund Regulation - Synopsis of main features

Current Solidarity Fund Regulation | Proposed new Regulation |

Entry into force | November 2002 | January 2007 |

Geographical scope | Member States and candidate countries after formal opening of accession negotiations | no change |

Application deadline | 10 weeks after first damage | no change |

Applicant | national government only | no change |

Thematic scope | “mainly” major natural disasters (health treats and terrorism excluded) | major disasters resulting from - natural disasters - industrial and technological disasters - public health emergencies - acts of terrorism |

Eligibility criteria | total direct damage above threshold neighbouring country exceptional mobilisation for extraordinary regional disasters | total direct damage above threshold neighbouring country political criterion abolition of exceptional regional disaster criteria |

Threshold (to be met per applicant state) | In relation to above: total direct damage above EUR 3 bn or 0.6% of GNI, whichever is the lower no threshold if major disaster in neighbouring country recognised major part of population affected, lasting repercussions on living conditions and economic stability of affected region | In relation to above: total direct damage above EUR 1 bn or 0.5% of GNI, whichever is the lower no threshold if major disaster in eligible neighbouring country recognised political decision of the Commission: limited to cases where damage is inappropriate criterion (health threats, terrorism) |

Eligible operations | Emergency operations - to restore to working order basic infrastructures - to secure protective infrastructure - pay for emergency services and provisional housing, - for protection of cultural heritage - cleaning up No compensation of private damage | As now, plus - medical, psychological and social assistance to the direct victims of acts of terrorism and their families - protection of the population against imminent health threats, including the replacement of vaccine, drugs, medical products and medical equipment used up during an emergency |

Implementation period | 1 year following payment of grant | 18 months from first damage |

Budgetary procedure | Full budgetary procedure involving EP and Council following a Commission proposal for an amending budget in each case | no change |

Advance payments | not possible | upon request of applicant state: 5% of the estimated cost of eligible operations, maximum EUR 3 million to be made available rapidly through internal budget transfer |

Payment of grant | 100% up front upon conclusion of the implementation agreement with beneficiary state, no co-financing obligation | no change |

Implementation | Under full responsibility of beneficiary state Minimum requirements on monitoring and reporting Final report 6 months after end of grant | no change |

Technical assistance | not available | up to EUR 2 million/year for external expertise |

[1] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2012/2002 της 11ης Νοεμβρίου 2002 για την ίδρυση του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ΕΕ L 311/3 της 14.11.2002, εφεξής «ο κανονισμός».

[2] SEC(2005) 758 της 6ης Ιουνίου 2005.

[3] SEC(2005) 1083 της 8ης Σεπτεμβρίου 2005.

[4] Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την ίδρυση του Ταμείου Αλληλεγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, COM(2005) 108 τελικό της 6ης Απριλίου 2005

[5] COM(2004) 101