[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 12.12.2008

COM(2008) 843 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, TO ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ, ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ

Όγδοη έκθεση σχετικά με τις πρακτικές προετοιμασίες για τη μελλοντική διεύρυνση της ζώνης του ευρώ

SEC(2008) 3014

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, TO ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ, ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ

Όγδοη έκθεση σχετικά με τις πρακτικές προετοιμασίες για τη μελλοντική διεύρυνση της ζώνης του ευρώ

1. Εισαγωγή

Μετά την απόφαση του Συμβουλίου, της 8ης Ιουλίου 2008, ότι η Σλοβακία πληροί τις απαιτούμενες προϋποθέσεις για την υιοθέτηση του ευρώ[1], η ζώνη του ευρώ θα έχει, από 1ης Ιανουαρίου 2009, 16 μέλη. Η τιμή μετατροπής της σλοβακικής κορώνας σε ευρώ θα είναι 30,1260.

Οι πρακτικές προετοιμασίες για την αλλαγή νομίσματος έχουν περάσει στην τελική φάση. Η παρούσα έκθεση αφορά ιδίως τις προετοιμασίες για την εισαγωγή των μετρητών σε ευρώ στην οικονομία της χώρας, τις προπαρασκευαστικές δραστηριότητες των επιχειρήσεων, τις προετοιμασίες της δημόσιας διοίκησης, τα μέρα που έχουν ληφθεί για την προστασία των καταναλωτών κατά την μεταβατική περίοδο, την ενημερωτική εκστρατεία και την γνώμη που έχει το κοινό για το ευρώ.

Το συνημμένο έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής παρέχει στοιχεία για τις προετοιμασίες για την εισαγωγή του ευρώ στις άλλες χώρες της ΕΕ που δεν το έχουν ακόμη υιοθετήσει και δεν έχουν ρήτρα μη συμμετοχής (opt-out).

2. Κατάσταση όσον αφορα τις προετοιμασιες στη Σλοβακία

2.1. Προετοιμασίες για την αλλαγή των μετρητών

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Εθνικής Τράπεζας της Σλοβακίας (ΕΤΣ), θα απαιτηθούν περίπου 188 εκατ. ευρώ σε τραπεζογραμμάτια και 500 εκατ. ευρώ σε κέρματα για να αντικατασταθούν τα μετρητά σε σλοβακικές κορώνες που βρίσκονται σε κυκλοφορία, καθώς και τα αποθέματα μετρητών της ΕΤΣ. Τα τραπεζογραμμάτια τα παρέχει ως δάνειο η Εθνική τράπεζα της Αυστρίας. Τα κέρματα ευρώ με τις σλοβακικές εθνικές όψεις θα κοπούν στο Νομισματοκοπείο της Σλοβακίας στην Kremnica. Περίπου 170 εκατ. κέρματα είχαν κοπεί μέχρι τις 17 Οκτωβρίου. Τα υπόλοιπα κέρματα που απαιτούνται για κυκλοφορία, καθώς και περίπου 150 εκατ. κέρματα που απαιτούνται για τα αποθέματα της ΕΤΣ θα πρέπει να έχουν κοπεί έως τα τέλη του τρέχοντος έτους. Το Νομισματοκοπείο της Kremnica ετοιμάζει 204 500 συσκευασίες με σλοβακικά κέρματα ευρώ σε τρεις μορφές για τους νομισματοσυλλέκτες. Η ΕΤΣ έχει ήδη αρχίσει την καταστροφή μετρητών σε σλοβακικές κορώνες από τα αποθέματά της προκειμένου να ελευθερώσει χώρο για τα νέα μετρητά σε ευρώ. Τα σλοβακικά κέρματα ευρώ δοκιμάσθηκαν με επιτυχία από τους παραγωγούς μηχανών ελέγχου κερμάτων, παραγωγούς συστημάτων αναγνώρισης κερμάτων για αυτόματα μηχανήματα πώλησης και χρήστες αυτόματων μηχανημάτων πώλησης από τη Σλοβακία και άλλες ευρωπαϊκές και μη χώρες. Ο προεφοδιασμός των εμπορικών τραπεζών άρχισε στις 6 Σεπτεμβρίου 2008 για τα κέρματα ευρώ και ένα μήνα αργότερα για τα τραπεζογραμμάτια ευρώ. Η ΕΤΣ υπέγραψε συμβάσεις προεφοδιασμού με 16 εμπορικές τράπεζες. Τα κέρματα διανέμονται σε εμπορικές τράπεζες από ένα υποκατάστημα της ΕΤΣ που δημιουργήθηκε για τον σκοπό αυτόν στο Νομισματοκοπείο της Kremnica. Αυτός ο τρόπος διανομής συμβάλλει στην επάρκεια των αποθηκευτικών χώρων για τα κέρματα και τα τραπεζογραμμάτια ευρώ που διανέμονται απευθείας από το κεντρικό κατάστημα της ΕΤΣ και τα επτά περιφερειακά υποκαταστήματά της. Όλες οι μεταφορές μετρητών σε ευρώ πραγματοποιούνται με αστυνομική συνοδεία πράγμα που εγγυάται μεγάλο βαθμό ασφάλειας.

Ο υποπροεφοδιασμός άρχισε στις αρχές του Νοεμβρίου 2008. Από τις 15 Νοεμβρίου, οι τράπεζες έχουν εφοδιάσει με μετρητά σε ευρώ περίπου 1036 επιχειρήσεις. Ο συνολικός αριθμός των επιχειρήσεων που εκδήλωσαν ενδιαφέρον για τον εφοδιασμό τους με μετρητά σε ευρώ πριν από την ημέρα της επίσημης θέσης σε κυκλοφορία (Ημέρα €) αυξήθηκε από 12 000 τον Μάρτιο σε 13 300 τον Οκτώβριο του 2008. Περίπου το 23% των τραπεζογραμματίων και το 66% των κερμάτων που θα αποτελέσουν αντικείμενο προεφοδιασμού θα διανεμηθούν από εμπορικές τράπεζες σε πελάτες τους. Οι σλοβακικές τράπεζες δεν προβλέπουν ότι θα κάνουν χρήση των νέων απλουστευμένων κανόνων της ΕΚΤ σχετικά με τον υποπροεφοδιασμό, οι οποίοι θεσπίσθηκαν τον Ιούνιο του 2008[2].

Οι πολίτες θα έχουν την ευκαιρία να αγοράσουν μικροσυσκευασίες κερμάτων ευρώ, από τον Δεκέμβριο του 2008. 1,2 εκατ. μικροσυσκευασίες θα διατεθούν από τις τράπεζες, την ΕΤΣ και τα καταστήματα των Σλοβακικών Ταχυδρομείων έναντι 500 SKK (περίπου 16,60 €). Οι μικροσυσκευασίες είναι πλαστικές σακούλες που περιέχουν 45 σλοβακικά κέρματα ευρώ, από όλες τις ονομαστικές αξίες. Οι μικροσυσκευασίες είναι πολύ χρήσιμες για μια πρώτη γνωριμία των πολιτών με τα νέα κέρματα πριν την Ημέρα €. Είναι πιθανό μικροσυσκευασίες να αγοράσουν και μικρές επιχειρήσεις που δεν σκοπεύουν να συνάψουν σύμβαση υποπροεφοδιασμού με την τράπεζά τους (αγοράζοντας περισσότερες μικροσυσκευασίες οι μικρές λιανικές επιχειρήσεις μπορούν εύκολα να έχουν μετρητά σε ευρώ για να δίνουν ρέστα τις πρώτες ημέρες του Ιανουαρίου). Οι πωλήσεις μικροσυσκευασιών, συνεπώς, πρέπει να τύχουν προσεκτικής παρακολούθησης από την ΕΤΣ, καθώς οι προβλεφθείσες ποσότητες μπορεί να μην αρκέσουν.

Ορισμένες εμπορικές τράπεζες της Σλοβακίας προβλέπουν την ανταλλαγή του παλαιού νομίσματος με ευρώ στην επίσημη τιμή μετατροπής χωρίς επιβαρύνσεις τις τελευταίες εβδομάδες του τρέχοντος έτους. Ως εκ τούτου, η ανταλλαγή συσσωρευμένων μετρητών θα κατανεμηθεί σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα ώστε οι τράπεζες να είναι σε θέση να διαχειριστούν καλύτερα τον πρόσθετο φόρτο εργασίας. Επίσης, πολλές τράπεζες προσφέρουν ειδικά προϊόντα προκειμένου να προσελκύσουν νέους πελάτες ή να δώσουν κίνητρα στους υφιστάμενους πελάτες τους να καταθέσουν σε τραπεζικό λογαριασμό τα χρήματα που διατηρούν στο σπίτι. Οι τράπεζες θα μετατρέψουν δωρεάν όλους τους τραπεζικούς λογαριασμούς σε ευρώ την Ημέρα €.

Προκειμένου να διευκολύνουν την αλλαγή νομίσματος, η ΕΤΣ και οι εμπορικές τράπεζες θα είναι ανοικτές για ανταλλαγές μετρητών και αναλήψεις την 1η Ιανουαρίου (που κανονικά είναι ημέρα αργίας) καθώς και το σαββατοκύριακο 3 και 4 Ιανουαρίου 2009. Οι εμπορικές τράπεζες σχεδιάζουν να αυξήσουν το προσωπικό που έρχεται σε επαφή με το κοινό με άτομα από τα τμήματα υποστήριξης και από τα τμήματα των υποκαταστημάτων που δεν χειρίζονται μετρητά. Το προσωπικό των τραπεζών έχει εκπαιδευθεί στον χειρισμό μετρητών σε ευρώ και στην παροχή πληροφοριών σχετικά με το ευρώ. Προκειμένου να γίνει ομαλά και αποτελεσματικά η αλλαγή νομίσματος, οι τράπεζες πρέπει να επικοινωνήσουν με τους πελάτες τους σχετικά με την οργάνωση της αλλαγής νομίσματος και τις υπηρεσίες τις οποίες προσφέρουν. Τις πρώτες ημέρες του Ιανουαρίου οι τράπεζες πρέπει να είναι έτοιμες να προσαρμόσουν το δυναμικό τους στον αριθμό των πελατών που θα προσέλθει στα υποκαταστήματα (αναμένεται αύξηση της προσέλευσης πελατών στα τραπεζικά καταστήματα έως 50%).

Στην Σλοβακία υπάρχουν περίπου 2200 ΑΤΜ , που από την 1η Ιανουαρίου πρέπει να χορηγούν, όλες, μόνον τραπεζογραμμάτια ευρώ (κυρίως των 10€ και 20€). Ένα μέρος των ΑΤΜ θα μετατραπεί σε ευρώ εξ αποστάσεως ενώ οι υπόλοιπες θα πρέπει να υποστούν την μετατροπή με επιτόπιους χειρισμούς. Και τα 30.000 τερματικά σε σημεία πώλησης (POS) πρέπει να είναι σε θέση να λειτουργούν σε ευρώ ήδη από την Ημέρα €. Δεδομένου ότι οι πολίτες της Σλοβακίας χρησιμοποιούν κάρτες κυρίως για την ανάληψη μετρητών από ΑΤΜ, ενθαρρύνονται από τις αρχές και τις τράπεζες να αυξήσουν τη χρήση καρτών για πληρωμές κατά την περίοδο αλλαγής νομίσματος.

Προκειμένου να προστατευθεί το ευρώ από την παραχάραξη , η Σλοβακία συγκρότησε μια εθνική κεντρική υπηρεσία στο Υπουργείο Εσωτερικών καθώς και ένα εθνικό κέντρο αναλύσεων για τραπεζογραμμάτια και ένα εθνικό κέντρο αναλύσεων για κέρματα, αμφότερα εντός της ΕΤΣ. Η ΕΤΣ, οι εμπορικές τράπεζες, οι μεγάλες επιχειρήσεις και οι οργανισμοί που χειρίζονται μετρητά έχουν παραγγείλει τον εξοπλισμό που απαιτείται για τον έλεγχο της γνησιότητας των τραπεζογραμματίων ευρώ και εκπαιδεύουν τους υπαλλήλους που χειρίζονται μετρητά. Τα ενημερωτικά φυλλάδια που διανεμήθηκαν στο ευρύ κοινό στο πλαίσιο της εθνικής ενημερωτικής εκστρατείας παρέχουν επίσης πληροφορίες για τα χαρακτηριστικά ασφαλείας των μετρητών σε ευρώ.

Ο χρηματοπιστωτικός τομέας της Σλοβακίας έχει προχωρήσει πολύ όσον αφορά τις προετοιμασίες για την αλλαγή νομίσματος. Η παραγωγή και η διανομή κερμάτων ευρώ πρέπει να συνεχισθεί με ταχύτητα ώστε να τηρηθούν οι στόχοι ως προς τις ημερομηνίες προεφοδιασμού και υποπροεφοδιασμού. Απαιτείται προσεκτική παρακολούθηση των πωλήσεων μικροσυσκευασιών και πρέπει να εξετασθεί το ενδεχόμενο συμπληρωματικών μικροσυσκευασιών. Οι προετοιμασίες των τραπεζών για την αλλαγή νομίσματος είναι εκτενείς. Οι τράπεζες πρέπει να εξασφαλίσουν ότι τόσο οι εταιρείες όσο και οι ιδιώτες που είναι πελάτες τους, είναι ενημερωμένοι σχετικά με τα προϊόντα και τις υπηρεσίες που προσφέρουν και ότι έχουν γνώση του χρονοδιαγράμματος των ενεργειών που περιλαμβάνει η αλλαγή νομίσματος. Πρέπει επίσης να προετοιμασθούν προσεκτικά οι ίδιες για αρκετά αυξημένη προσέλευση του κοινού στα υποκαταστήματά τους τις πρώτες ημέρες του Ιανουαρίου. |

- 2.2. Προετοιμασίες των επιχειρήσεων

Από την έρευνα του έκτακτου Ευρωβαρομέτρου που πραγματοποιήθηκε μεταξύ σλοβάκων επιχειρηματιών τον Ιούνιο του 2008[3], προέκυψε ότι η πλειοψηφία των επιχειρήσεων άρχισε να ετοιμάζεται για την αλλαγή από πολύ νωρίς. Περίπου το 80% των επιχειρήσεων άρχισε τις πρακτικές προετοιμασίες περισσότερους από 6 μήνες πριν την Ημέρα €. Ταυτόχρονα, μεγάλο ποσοστό επιχειρήσεων δήλωσε ότι του λείπουν βασικές πληροφορίες σχετικά με την αλλαγή νομίσματος. Πάνω από το 70% των επιχειρήσεων ήθελε να είναι καλύτερα ενημερωμένο σχετικά με τους κανόνες μετατροπής, περιλαμβανομένων και των κανόνων στρογγυλοποίησης των τιμών, ενώ σχεδόν το 58% ήθελε να έχει περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την διπλή αναγραφή των τιμών. Η έλλειψη πληροφοριών οδήγησε σε σχετικά μεγάλο ποσοστό λαθών που διαπιστώθηκαν κατά τους ελέγχους εφαρμογής των κανόνων αλλαγής νομίσματος από την Σλοβακική Επιθεώρηση Εμπορίου. Κατά τις πρώτες δύο εβδομάδες της περιόδου διπλής αναγραφής των τιμών (24 Αυγούστου – 7 Σεπτεμβρίου) διαπιστώθηκαν ελλείψεις περίπου στο 45% των ελεγχθέντων καταστημάτων πώλησης αγαθών και καταστημάτων παρόχων υπηρεσιών (δηλαδή η τιμή μετατροπής δεν αναγραφόταν ή ήταν λανθασμένη, η τιμή σε ευρώ έλλειπε ή είχε υπολογισθεί/στρογγυλοποιηθεί λανθασμένα κλπ). Καθώς πλησιάζει η ημέρα της αλλαγής νομίσματος, οι επιχειρηματίες άρχισαν να αναζητούν πιο ενεργά πληροφορίες και τα αποτελέσματα των ελέγχων βελτιώθηκαν. Στα μέσα Οκτωβρίου 2008, το 74% των 8200 επιχειρήσεων που ελέγχθηκαν από την Επιθεώρηση Εμπορίου είχε εφαρμόσει ορθά τους κανόνες για την αλλαγή νομίσματος. Εκτός από το να ασκούν έλεγχο, οι επιθεωρητές της Επιθεώρησης Εμπορίου εξηγούν τους κανόνες για την αλλαγή νομίσματος και διανέμουν ενημερωτικό υλικό. Σημαντικό μέρος των ελλείψεων που διαπιστώνονται, διορθώνεται κατά τον ίδιο τον έλεγχο. Ιδιαίτερη προσοχή δίδεται σε ΜΜΕ και επιχειρήσεις που βρίσκονται σε απομακρυσμένες περιοχές.Η Εθνική Υπηρεσία Ανάπτυξης Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων (ΕΥΑΜΜΕ) παρατήρησε, κατά τη διάρκεια ενημερωτικών επιμορφώσεων που διοργάνωσε, αύξηση στο ενδιαφέρον που επιδεικνύουν επιχειρήσεις. Για τα επιμορφωτικά μαθήματα που οργάνωσε το φθινόπωρο εκδηλώθηκε πολύ μεγαλύτερο ενδιαφέρον από ό,τι για εκείνα του Ιουνίου 2008. Η επιμόρφωση οργανώνεται σε 18 πόλεις της Σλοβακίας και αποσκοπεί στην παροχή όλων των απαραίτητων πληροφοριών σχετικά με την αλλαγή νομίσματος. Οι επιχειρήσεις μπορούν επίσης να αποκτήσουν πληροφορίες από τους δικτυακούς τόπους της ΕΥΑΜΜΕ και του Υπουργείου Οικονομίας, από τον ειδικά αφιερωμένο στο ευρώ εθνικό δικτυακό τόπο www.euromena.sk και από τα ενημερωτικά φυλλάδια της ΕΥΑΜΜΕ και της ΕΤΣ.

Ορισμένες επιχειρήσεις που καθυστερούν τις προετοιμασίες μέχρι την τελευταία στιγμή ενδέχεται να αντιμετωπίσουν προβλήματα κατά την προσαρμογή των συστημάτων πληροφορικής και των ταμειακών μηχανών. Πολλές εταιρείες παροχής υπηρεσιών πληροφορικής ανήγγειλαν ότι δεν μπορούν να αναλάβουν άλλους πελάτες μέχρι τα τέλη του έτους. Σύμφωνα με τους σλοβακικούς κανόνες για την αλλαγή νομίσματος, το κόστος της αλλαγής δεν περιλαμβάνεται στις τιμές.

Οι επιχειρήσεις λιανικής πρέπει να επιστρέφουν ρέστα αποκλειστικά σε ευρώ από την Ημέρα €. Πρέπει, συνεπώς, να ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα ώστε να διευκολυνθεί το έργο των ταμιών και να περιορισθούν οι χρόνοι αναμονής στα ταμεία (π.χ. με την εξοικείωση των ταμιών με το νέο νόμισμα και την τοποθέτηση χωριστών κυτίων για τα μετρητά σε κορώνες και τα μετρητά σε ευρώ, με το άνοιγμα θυρίδων πληροφόρησης σε μεγάλα καταστήματα λιανικής που θα απαντούν στις ερωτήσεις πελατών, με την πρόσληψη έκτακτου προσωπικού για την συσκευασία προϊόντων σε σακούλες στα σούπερ μάρκετ κλπ.). Οι επιχειρήσεις λιανικής πρέπει να προβλέψουν επαρκείς αποθηκευτικές εγκαταστάσεις για την απόσυρση των μετρητών σε κορώνες και να προγραμματίσουν τη μεταφορά τους στις τράπεζες.

Οι αρχές πρέπει να συνεργασθούν μεταξύ τους ώστε να εξασφαλισθεί ότι όλες οι επιχειρήσεις είναι επαρκώς ενημερωμένες και ότι τυγχάνουν κατάλληλης στήριξης. Η πρόοδος όσον αφορά την προετοιμασία των ΜΜΕ πρέπει να παρακολουθείται τακτικά. Η νέα έρευνα που προγραμματίζεται για τις προετοιμασίες των ΜΜΕ θα συμβάλει στον σχηματισμό καλύτερης εικόνας όσον αφορά την κατάσταση. |

- 2.3. Προετοιμασίες της δημόσιας διοίκησης

Στις 24 Σεπτεμβρίου 2008 η κυβέρνηση της Σλοβακίας ενέκρινε το τρίτο επικαιροποιημένο εθνικό πρόγραμμα για την εισαγωγή του ευρώ, το οποίο περιλαμβάνει την ημερομηνία κατάργησης της παρέκκλισης που ισχύει για την Σλοβακία και την αμετάκλητη ισοτιμία μετατροπής.

Η προσαρμογή των νομικών πράξεων που απαιτούνται για την αλλαγή νομίσματος ακολουθεί το χρονοδιάγραμμα που καθορίζεται στο εθνικό πρόγραμμα. Στην πλειονότητά τους τα επίσημα έντυπα έχουν ήδη προσαρμοσθεί στο ευρώ και δημοσιεύονται στους δικτυακούς τόπους ή στα ενημερωτικά δελτία των αρμόδιων οργάνων. Οι διοικητικοί φορείς άρχισαν να αναγράφουν όλα τα χρηματικά ποσά σε σλοβακικές κορώνες και σε ευρώ από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της υποχρεωτικής διπλής αναγραφής (24 Αυγούστου). Όλα τα ποσά που επρόκειτο να καταβληθούν σε πολίτες στρογγυλοποιήθηκαν προς τα πάνω ενώ όλα τα τέλη και επιβαρύνσεις στρογγυλοποιήθηκαν προς τα κάτω. Όλοι οι συνταξιούχοι έλαβαν από τον οργανισμό κοινωνικής ασφάλισης έγγραφο με τον υπολογισμό της σύνταξής τους σε ευρώ μαζί με τις απαραίτητες πληροφορίες σχετικά με την αλλαγή νομίσματος.

Το Υπουργείο Οικονομικών άρχισε τρεις γύρους παρακολούθησης της προόδου όσον αφορά την προσαρμογή των συστημάτων πληροφορικής. Ο τρίτος γύρος κάλυψε 654 φορείς του δημοσίου (π.χ. υπουργεία και άλλους φορείς κεντρικής και περιφερειακής διοίκησης, καθώς και φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης). Στις 30 Αυγούστου 2008, περίπου το 97% των ελεγχθέντων φορέων είχε ήδη αρχίσει την διπλή αναγραφή των τιμών και σχεδόν το 84% είχε ήδη ελέγξει την συμβατότητα των συστημάτων πληροφορικής με το ευρώ. Σχεδόν το 94% των διοικήσεων δεν αναμένει μείζονα προβλήματα στο πλαίσιο της μετατροπής. Το 6% των διοικήσεων που ερωτήθηκαν είχε διαπιστώσει κάποιες ελλείψεις, ιδίως σε μικρούς δήμους και κοινότητες. Προκειμένου να είναι όλα τα συστήματα πληροφορικής έτοιμα εγκαίρως κινητοποιήθηκαν οι σχετικοί διορθωτικοί μηχανισμοί.

Τα Σλοβακικά Ταχυδρομεία, τα οποία διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διανομή των μετρητών ευρώ στο ευρύ κοινό, βρίσκονται επίσης σε φάση ολοκλήρωσης των προετοιμασιών τους: η πλειονότητα των συστημάτων πληροφορικής έχει ήδη προσαρμοσθεί και ελεγχθεί. Τα ταχυδρομεία θα πωλούν μικροσυσκευασίες κερμάτων ευρώ από τον Δεκέμβριο του 2008 και θα καταβάλλουν συντάξεις και επιδόματα σε ευρώ από τον Ιανουάριο του 2009. Στην πράξη, το προσωπικό των ταχυδρομείων θα αποτελέσει σημαντική πηγή πληροφοριών για συνταξιούχους και άλλες ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού. Τα ταχυδρομεία έχουν αρχίσει μια εντατική ενημερωτική εκστρατεία και έχουν οργανώσει διάφορες σειρές επιμορφωτικών μαθημάτων για το προσωπικό τους.

Τα υπουργεία και άλλοι φορείς της κεντρικής διοίκησης έχουν ετοιμάσει ενημερωτικό υλικό και έχουν οργανώσει επιμορφωτικά μαθήματα για το προσωπικό των υποκαταστημάτων τους και των οργανισμών που τελούν υπό την αρμοδιότητά τους. Ειδική προσοχή δόθηκε στο προσωπικό που έρχεται σε άμεση επαφή με το ευρύ κοινό. Η Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων έχει εκπονήσει δύο εγχειρίδια για την αλλαγή νομίσματος που απευθύνονται σε δημοτικές και κοινοτικές διοικήσεις και έχει οργανώσει διάφορες επιμορφώσεις για διάφορα θέματα που άπτονται της αλλαγής νομίσματος (π.χ. κατάρτιση τοπικών προϋπολογισμών σε ευρώ, σύσταση ομάδων στήριξης για το ευρώ, μετατροπή συστημάτων πληροφορικής κλπ) για τα μέλη τους. Η ένωση αυτή δεν προβλέπει μεγάλα προβλήματα κατά την αλλαγή νομίσματος στις τοπικές διοικήσεις.

Τους τελευταίους μήνες η πρόοδος των προετοιμασιών της σλοβακικής δημόσιας διοίκησης για το ευρώ ήταν αξιοσημείωτη. Είναι σημαντικό οι διοικητικοί φορείς στους οποίους διαπιστώθηκαν ελλείψεις να ολοκληρώσουν την προσαρμογή των συστημάτων πληροφορικής και να ελέγξουν τη λειτουργία τους πριν την Ημέρα €. Οι μικροί δήμοι και κοινότητες πρέπει να τύχουν υποστήριξης εφόσον χρειασθεί. |

2.4. Πρόληψη των καταχρηστικών πρακτικών και του σχηματισμού λανθασμένης εντύπωσης στους πολίτες όσον αφορά την εξέλιξη των τιμών

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων μηνών, οι σλοβακικές αρχές έλαβαν σειρά μέτρων με σκοπό να συμβάλουν στη σταθερότητα των τιμών και την τόνωση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών κατά την μετάβαση στο ευρώ.

Ο κυβερνητικός πληρεξούσιος για το ευρώ και η ένωση σλοβάκων επιχειρηματιών έθεσαν από κοινού σε εφαρμογή πρόγραμμα σχετικά με έναν «Κώδικα Δεοντολογίας» που δεσμεύει τα μέλη του να τηρήσουν τους κανόνες της αλλαγής νομίσματος, να μην προβούν σε καταχρήσεις για ίδιο όφελος και να παρέχουν ενεργά πληροφορίες σχετικά με την αλλαγή νομίσματος σε πελάτες, επιχειρηματικούς εταίρους και προσωπικό. Το λογότυπο του κώδικα αυτού εμφανίζεται σήμερα σε 16 000 σημεία: σε καταστήματα πώλησης αγαθών και καταστήματα παρόχων υπηρεσιών, σε τοπικούς, καθώς και σε περιφερειακούς διοικητικούς φορείς. Το λογότυπο παρουσιάσθηκε στο ευρύ κοινό με ειδικό τηλεοπτικό διαφημιστικό μήνυμα. Οι πολίτες μπορούν να καταγγείλουν τις περιπτώσεις ανάρμοστης συμπεριφοράς μελών του κώδικα στις υπηρεσίες του κυβερνητικού πληρεξουσίου, οι οποίες ερευνούν τις καταγγελίες και ζητούν διορθώσεις. Τα μέλη του κώδικα που τον παραβαίνουν μπορεί να χάσουν το δικαίωμα να χρησιμοποιούν το λογότυπο του κώδικα και να περιληφθούν στη «μαύρη λίστα» της σλοβακικής ένωσης καταναλωτών.

Η υποχρεωτική διπλή αναγραφή των τιμών σε σλοβακικές κορώνες και σε ευρώ άρχισε στις 24 Αυγούστου 2008 και θα διαρκέσει έως την 1η Ιανουαρίου 2010. Η εφαρμογή της παρακολουθείται προσεκτικά από την Σλοβακική Επιθεώρηση Εμπορίου η οποία καθημερινά οργανώνει επιθεωρήσεις σε καταστήματα λιανικής πώλησης σε καταστήματα παρόχων υπηρεσιών. Στο πλαίσιο της συμφωνίας επιχορήγησης, η ΣΕΕ ενισχύθηκε από τον Νοέμβριο με 60 επιπλέον επιθεωρητές, με στήριξη της Επιτροπής. Την περίοδο 24 Αυγούστου – 31 Οκτωβρίου, η ΣΕΕ ήλεγξε 10 920 σημεία πώλησης, 494 685 ετικέτες τιμών εμπορευμάτων και 49 089 τιμές παρεχόμενων υπηρεσιών. Τις τελευταίες 7 ημέρες της περιόδου εκείνης το ποσοστό των καταστημάτων λιανικής και των καταστημάτων παρόχων υπηρεσιών που εφάρμοζαν ορθά όλους τους κανόνες για την αλλαγή νομίσματος είχε φθάσει το 85% (έναντι 72% την τελευταία εβδομάδα του Αυγούστου). Σχεδόν όλες οι τιμές αναγράφονταν τόσο σε σλοβακικές κορώνες όσο και σε ευρώ. Το ποσοστό των τιμών προϊόντων που είχαν μετατραπεί σε ευρώ λανθασμένα μειώθηκε σε 2,78%. Στον τομέα των υπηρεσιών, το 6,7% των τιμών σε ευρώ είχαν μετατραπεί ή στρογγυλοποιηθεί λανθασμένα. Τα αποτελέσματα των ελέγχων βελτιώνονται σημαντικά συν τω χρόνω. Πολλές από τις εντοπιζόμενες ελλείψεις διορθώνονται ήδη κατά τη διάρκεια των ελέγχων με τη βοήθεια των επιθεωρητών. Για πιο χρονοβόρες προσαρμογές οι επιθεωρητές θέτουν προθεσμία ολίγων ημερών. Εάν δεν υπάρξει διόρθωση, το επόμενο βήμα είναι επίσημη προειδοποίηση και, τελικά, κίνηση διαδικασίας παράβασης (έως τις 31 Οκτωβρίου είχαν κινηθεί 13 διαδικασίες παράβασης). Σοβαρές παραβάσεις των κανόνων για την αλλαγή νομίσματος μπορούν να επισύρουν πρόστιμο έως 60 000 €.

Εκτός από τους αυτεπάγγελτους ελέγχους η ΣΕΕ προβαίνει και σε «στοχευμένους» ελέγχους μετά από καταγγελίες πολιτών για τη μη ορθή εφαρμογή των κανόνων περί διπλής αναγραφής των τιμών ή ασυνήθιστες αυξήσεις τιμών. Έως τις 31 Οκτωβρίου, η ΣΕΕ είχε λάβει 84 καταγγελίες πολιτών σχετικά με την έλλειψη διπλής αναγραφής των τιμών σε ετικέτες προϊόντων και ενημερωτικά φυλλάδια, τον λανθασμένο υπολογισμό τιμών σε ευρώ ή την έλλειψη της τιμής μετατροπής, ενώ 42 καταγγελίες αφορούσαν αυξήσεις τιμών. Από 77 ερευνηθείσες καταγγελίες, μόνον το 35% ήταν δικαιολογημένες (λάθη στην μετατροπή τιμών ή έλλειψη διπλής αναγραφής τιμών). Στα καταστήματα λιανικής ζητήθηκε η διόρθωση των ελλείψεων μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Εξετάσθηκαν επίσης προσεκτικά όλες οι καταγγελίες για αυξήσεις τιμών: οι αλλαγές στις τιμές συγκρίθηκαν με τις μακροπρόθεσμες τάσεις και τις τιμές για το ίδιο προϊόν σε άλλα καταστήματα, ενώ λήφθηκε υπόψη και το ευρύτερο πλαίσιο (π.χ. τιμές εισροών, εξελίξεις στις διεθνείς αγορές). Με βάση τα αποτελέσματα της ανάλυσης, οι καταγγελίες κρίθηκαν αδικαιολόγητες. Όταν η ΣΕΕ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η αύξηση ορισμένων τιμών δεν είναι κανονική, τα καταστήματα λιανικής καλούνται να επανεξετάσουν τις τιμές που εφαρμόζουν. Ως έσχατη δυνατότητα, μια πρόσφατη τροποποίηση του ποινικού κώδικα προβλέπει δυνατότητα φυλάκισης για λιανοπωλητές που κάνουν κατάχρηση στο πλαίσιο της αλλαγής νομίσματος. Το μέτρο αυτό είναι κατά κύριο λόγο αποτρεπτικό.

Οι έλεγχοι της ΣΕΕ συμπληρώνονται από ένα πρόγραμμα παρακολούθησης των τιμών από την Ένωση Σλοβάκων Καταναλωτών . Επιθεωρητές-εθελοντές παρακολουθούν τις τιμές επιλεγμένων προϊόντων σε περίπου 350 καταστήματα λιανικής κάθε δύο εβδομάδες και αναλύουν την διαχρονική εξέλιξή τους. Η τακτική αυτή παρακολούθηση συμπληρώνεται με τυχαίους ελέγχους και έρευνες βάσει καταγγελιών πολιτών. Όταν διαπιστώνεται μια ασυνήθιστη αύξηση τιμών, οι επιθεωρητές-εθελοντές ερευνούν τους λόγους. Εάν ο λιανοπωλητής ή ο πάροχος υπηρεσιών δεν παράσχει εξήγηση και αρνείται να επανέλθει σε προτεραία τιμή, η ένωση καταναλωτών δημοσιεύει το όνομα του καταστήματος σε μια «μαύρη λίστα» στον δικτυακό του τόπο. Τα καταστήματα λιανικής και τα καταστήματα παρόχων υπηρεσιών που περιλαμβάνονται στη λίστα αυτή τίθενται υπό τον έλεγχο της ΣΕΕ και των επαγγελματικών ενώσεων στις οποίες ανήκουν. Εάν είναι μέλη του Κώδικα δεοντολογίας, χάνουν το δικαίωμα να χρησιμοποιούν το σχετικό λογότυπο. Η «μαύρη λίστα» παρακολουθείται επίσης καθημερινά από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης.

Όσον αφορά την επίσημη στατιστική παρακολούθηση των τιμών κατά την μεταβατική περίοδο, η στατιστική υπηρεσία της Σλοβακίας, από την 1η Αυγούστου 2008 έως τις 30 Ιουνίου 2009, θα παρακολουθεί τις τιμές 196 συχνά αγοραζόμενων προϊόντων, ανά 10 ημέρες. Έως τα μέσα Οκτωβρίου 2008, οι τιμές του δείγματος αγαθών και υπηρεσιών είχαν αυξηθεί ή μειωθεί πολύ λίγο σε σχέση με τις αρχές Αυγούστου. Η αύξηση των τιμών των υπηρεσιών και του κρέατος αντισταθμίσθηκε από την μείωση των τιμών των προϊόντων πετρελαίου και την πτώση των τιμών των εποχικών φρούτων και λαχανικών.

Η εξέλιξη των τιμών σε όλους τους τομείς της οικονομίας εξετάζεται τακτικά από ειδικό φορέα που συγκρότησε η κυβέρνηση, το Συμβούλιο Τιμών . Πρόεδρός του είναι ο πρόεδρος του σλοβακικού εμπορικού επιμελητηρίου και απαρτίζεται από διάφορους υπουργούς και άλλους εκπροσώπους του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα. Εάν το Συμβούλιο Τιμών κρίνει ότι οι τιμές σε ορισμένους τομείς αυξήθηκαν ασυνήθιστα, ζητεί από τον αρμόδιο υπουργό (π.χ. τον Υπουργό Γεωργίας για τιμές τροφίμων) να παράσχει λεπτομερή ανάλυση της κατάστασης. Εάν από την ανάλυση προκύψει ότι η αύξηση τιμών ήταν κερδοσκοπικού χαρακτήρα, ο αρμόδιος υπουργός οφείλει να προτείνει διορθωτικά μέτρα και να παρακολουθεί σε τακτική βάση την εφαρμογή τους. Σε περίπτωση που τα ληφθέντα μέτρα αποδειχθούν ανεπαρκή, το Συμβούλιο Τιμών μπορεί να προτείνει στην κυβέρνηση να προβεί στη ρύθμιση των τιμών ενός συγκεκριμένου αγαθού ή υπηρεσίας. Η διοικητική ρύθμιση των τιμών σε όλους τους τομείς της οικονομίας κατέστη δυνατή με τροποποίηση του διατάγματος 18/1996 που εκδόθηκε τον Σεπτέμβριο του 2008. Επί του παρόντος εξετάζεται η εξέλιξη των τιμών της οδοντιατρικής περίθαλψης, των τελών στάθμευσης και των διδάκτρων των σχολών οδηγών από τα αρμόδια υπουργεία.

Η Σλοβακία έχει λάβει πλήρη σειρά μέτρων προστασίας των καταναλωτών. Είναι σημαντικό να εξηγηθεί σε πολίτες και επιχειρήσεις ο σκοπός και η λειτουργία τους. Οι αριθμοί τηλεφώνου για καταγγελίες πολιτών πρέπει να προβληθούν ευρέως στο κοινό. Η εθελοντική δέσμευση των μελών του Κώδικα Δεοντολογίας για την τήρηση των κανόνων που διέπουν την αλλαγή νομίσματος πρέπει να τύχει περαιτέρω προώθησης από τις αρχές και τα ίδια τα μέλη του κώδικα προκειμένου να αυξηθεί η εμπιστοσύνη των καταναλωτών. Αποφασιστική σημασία έχει να εξασφαλισθεί ότι οι φορείς ελέγχου διαθέτουν επαρκείς πόρους για την παρακολούθηση της εφαρμογής των κανόνων για την αλλαγή νομίσματος σε ολόκληρη τη χώρα. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στην εξέλιξη των τιμών μετά την λήξη της περιόδου διπλής αναγραφής των τιμών και μετά τη λήξη ισχύος του Κώδικα Δεοντολογίας, καθώς και στους τομείς στους οποίους παρατηρήθηκε μεγάλος αριθμός παρατυπιών κατά τις προηγούμενες διευρύνσεις της ζώνης του ευρώ. Πρέπει να αποφευχθεί η καθυστέρηση των κανονικών προσαρμογών στις τιμές που οφείλονται σε μεταβολές του κόστους παραγωγής, λόγω διοικητικών μέτρων. Η στρέβλωση των τιμών λόγω διοικητικών ρυθμιστικών μέτρων θα οδηγήσει αναπόφευκτα σε μεγαλύτερες προσαρμογές τιμών στο μέλλον. |

- 2.5. Επικοινωνιακές ενέργειες και κοινή γνώμη

Η ενημερωτική εκστρατεία για το ευρώ στη Σλοβακία είναι σε πλήρη εξέλιξη. Η κυβέρνηση ανέθεσε σε έναν επικοινωνιακό φορέα να διοργανώσει την εκστρατεία σε μέσα μαζικής ενημέρωσης. Τα διαφημιστικά μηνύματα αφορούν κατά κύριο λόγο τις πρακτικές πτυχές της αλλαγής νομίσματος, όπως την τιμή μετατροπής, την διπλή αναγραφή των τιμών, τις λεπτομέρειες για την αλλαγή νομίσματος όσον αφορά τα μετρητά, τον κώδικα δεοντολογίας και την κατάθεση συσσωρευμένων αποταμιεύσεων. Στο πλαίσιο μιας συμπληρωματικής ενημερωτικής εκστρατείας που άρχισε 100 ημέρες πριν την Ημέρα €, προβάλλονται μετά το βραδινό τηλεοπτικό δελτίο ειδήσεων σύντομα διαφημιστικά μηνύματα στα οποία διάφορες προσωπικότητες της χώρας εξηγούν τα οφέλη που παρουσιάζει το ευρώ, ενώ ειδικοί απαντούν σε συχνά ερωτήματα που αφορούν την αλλαγή νομίσματος. Επιπλέον, ένα «Ευρωόχημα» περιέρχεται την χώρα και παρέχει πληροφορίες σχετικά με το ευρώ σε ευάλωτες ομάδες και πολίτες που ζουν σε αγροτικές περιοχές. Σε οκτώ περιφερειακές πρωτεύουσες οργανώθηκε ταυτόχρονα εκδήλωση για τις 100 ημέρες μέχρι την εισαγωγή του ευρώ, στην οποία συμμετείχαν περίπου 35 000 άτομα. Το μεγαλύτερο πανό που αναρτήθηκε ποτέ στη Σλοβακία με απεικόνιση του κέρματος ευρώ καλύπτει την πρόσοψη του κτιρίου της ΕΤΣ στην Μπρατισλάβα, ενώ μικρότερα αντίγραφά του έχουν αναρτηθεί σε 8 περιφερειακά υποκαταστήματα της ΕΤΣ.

Πρόσθετες επικοινωνιακές δραστηριότητες οργανώνονται με συντονισμένο τρόπο από την Εθνική Τράπεζα της Σλοβακίας, το Υπουργείο Οικονομικών και άλλους φορείς της δημόσιας διοίκησης. Από το καλοκαίρι οι αρχές της χώρας οργανώνουν τακτικές ενημερωτικές συναντήσεις με τον Τύπο πράγμα το οποίο οδήγησε σε ένα καλά ενημερωμένο και εν γένει θετικά διακείμενο δημοσιογραφικό σώμα.

Στο πλαίσιο της συμφωνίας εταιρικής σχέσης που υπογράφηκε μεταξύ των αρχών της Σλοβακίας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στις 7 Δεκεμβρίου 2007, τέθηκαν σε εφαρμογή διάφορες κοινές επικοινωνιακές δραστηριότητες: μια περιοδεύουσα έκθεση για το ευρώ, ένα συνέδριο για το ευρώ τον Σεπτέμβριο του 2008, επιμορφωτικές παρουσιάσεις για δημοσιογράφους, μια έρευνα και δημοσκοπήσεις. Η Επιτροπή έθεσε στη διάθεση των σλοβακικών αρχών δημοσιεύματα και διαφημιστικό υλικό.

Στο πλαίσιο της συμφωνίας εταιρικής σχέσης, αμφότερα τα μέρη υπέγραψαν δύο συμφωνίες επιχορήγησης. Η Επιτροπή συγχρηματοδοτεί την απασχόληση επιπλέον επικοινωνιακού προσωπικού, τον εθνικό δικτυακό τόπο για το ευρώ και την σχετική τηλεφωνική γραμμή, την αγορά χώρου στα ηλεκτρονικά μέσα επικοινωνίας, την απασχόληση επιπλέον προσωπικού στην Επιθεώρηση Εμπορίου της Σλοβακίας, τις εκστρατείες που απευθύνονται σε σχολεία και στην μειονότητα των Ρομ και την απευθείας ταχυδρομική αποστολή του ευρωϋπολογιστή και ενημερωτικών φυλλαδίων σε νοικοκυριά (τα ενημερωτικά πακέτα διανεμήθηκαν σε όλα τα νοικοκυριά της χώρας τον Νοέμβριο).

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) εφαρμόζει επίσης, σε συνεργασία με την ΕΤΣ, κοινές δραστηριότητες με σκοπό την εξοικείωση του ευρύτερου κοινού (αλλά και όσων χειρίζονται μετρητά στο πλαίσιο της εργασίας τους) με τις λεπτομέρειες της αλλαγής όσον αφορά τα μετρητά σε ευρώ, καθώς και με τα οπτικά χαρακτηριστικά και τα χαρακτηριστικά ασφαλείας των τραπεζογραμματίων και των κερμάτων ευρώ. Το λογότυπο «Ευρώ: το δικό μας νόμισμα» της ΕΚΤ χρησιμοποιήθηκε σε όλες τις σχετικές επικοινωνιακές δραστηριότητες. Για συγκεκριμένες κατηγορίες ενδιαφερομένων χρησιμοποιήθηκαν πιο τεχνικά εκπαιδευτικά μέσα (τράπεζες, αστυνομικό σώμα κλπ.) και η ΕΚΤ παρήγαγε πάνω από 7 εκατομμύρια αντίτυπα διαφόρων εκδόσεων για την Σλοβακία. Τα ενημερωτικά φυλλάδια και οι κάρτες μετατροπής της ΕΚΤ θα διανεμηθούν σε όλα τα νοικοκυριά τον Δεκέμβριο.

Τα αποτελέσματα της πρόσφατης έρευνας του Ευρωβαρομέτρου[4] στη Σλοβακία αντικατοπτρίζουν τα αποτελέσματα της εντατικής εκστρατείας όσον αφορά τα αντιληπτά επίπεδα πληροφόρησης: το 80% των πολιτών θεωρεί ότι είναι από αρκετά έως πολύ καλά ενημερωμένο, πράγμα που συνιστά βελτίωση κατά 15 ποσοστιαίες μονάδες (π.μ.) σε σχέση με την άνοιξη του 2008. Η εκστρατεία έδειξε επίσης άνοδο στην στήριξη που υπάρχει για το ευρώ: η τάση που είχε παρατηρηθεί την άνοιξη του 2008 έχει ανατραπεί και ο αριθμός των ατόμων που είναι αρκετά έως πολύ ευχαριστημένα με την εισαγωγή του ευρώ αυξάνεται (57%, +5π.μ. σε σχέση με την άνοιξη [5]), ενώ μόνον το 35% είναι από αρκετά έως πολύ δυσαρεστημένο για το γεγονός αυτό (-8 π.μ.). Περισσότεροι από τους μισούς Σλοβάκους θεωρούν ότι το ευρώ θα έχει θετικά αποτελέσματα για την χώρα και τους ιδίους.

Ο φόβος αυξήσεων στις τιμές με αφορμή την αλλαγή νομίσματος παραμένει σοβαρό θέμα για το 65% σχεδόν των πολιτών, ποσοστό που, ωστόσο, είναι κατά 11 π.μ. μικρότερο σε σχέση με την άνοιξη του 2008. Συνεπώς, η ενημερωτική εκστρατεία φαίνεται ότι αποφέρει καρπούς. Από την άλλη πλευρά, μόνον το 39,5% (-7π.μ.) θεωρεί ότι το ευρώ θα εξασφαλίσει χαμηλά επίπεδα πληθωρισμού στο μέλλον, πράγμα που αντικατοπτρίζει την τρέχουσα αβεβαιότητα ως προς την διεθνή κατάσταση.

Η τελευταία φάση της ενημερωτικής εκστρατείας στη Σλοβακία πρέπει να επικεντρωθεί στους εναπομένοντες φόβους έναντι του ευρώ και να αυξήσει την εμπιστοσύνη των καταναλωτών. Για να αντιμετωπισθούν οι φόβοι για αυξήσεις τιμών κατά την περίοδο της μετάβασης στο νέο νόμισμα, οι πολίτες πρέπει να ενημερώνονται συνεχώς ως προς τα αποτελέσματα της παρακολούθησης των τιμών και άλλες δραστηριότητες ελέγχου. |

[1] Απόφαση του Συμβουλίου (2008/608/ΕΚ) της 8ης Ιουλίου 2008, σύμφωνα με το άρθρο 122 παράγραφος 2 της συνθήκης για την υιοθέτηση του ενιαίου νομίσματος από τη Σλοβακία την 1η Ιανουαρίου 2009.

[2] Κατευθυντήρια γραμμή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, της 19ης Ιουνίου 2008, που τροποποιεί την κατευθυντήρια γραμμή ΕΚΤ/2006/9 σχετικά με ορισμένες προπαρασκευαστικές εργασίες ενόψει της μετάβασης στο ευρώ σε φυσική μορφή και με τον προεφοδιασμό και υποπροεφοδιασμό με τραπεζογραμμάτια και κέρματα ευρώ εκτός της ζώνης του ευρώ.

[3] Έκτακτο Ευρωβαρόμετρο 240, Ιούνιος 2008.

[4] Έκτακτο Ευρωβαρόμετρο 249, Οκτώβριος 2008.

[5] Έκτακτο Ευρωβαρόμετρο 237, Μάιος 2008.