ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 16.10 1996 
COM(96) 498 τελικό 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ 
ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΕΣΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΣΥΓΚΑΙΣΗΣ ΚΑΙ 
ΝΕΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΜΑΤΟΣ 
ΚΑΤΑ ΎΟ ΤΡΙΤΟ ΣΤΑΔΙΟ ΤΗΣ ΟΝΕ 

1. Εισαγωγή 
1.1. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Μαδρίτης (Δεκέμβριος 1995) ζήτησε από το 
Συμβούλιο Ecofin να μελετήσει, σε συνεργασία με την Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό 
Νομισματικό Ιδρυμα (ΕΝΙ), στους αντίστοιχους τομείς αρμοδιότητας τους, τα 
διάφορα ζητήματα που θέτει το ενδεχόμενο να μην δύνανται ορισμένες χώρες να 
συμμετάσχουν στη ζώνη ευρώ ήδη από την αρχή και, ιδιαίτερα, τα προβλήματα 
σχετικά με τη νομισματική σταθερότητα. Ο προβληματισμός για τις σχέσεις που θα 
διαμορφωθούν μεταξύ των κρατών μελών που θα συμμετέχουν ήδη από την αρχή 
στη ζώνη ευρώ και των μη συμμετεχόντων κρατών μελών επικεντρώθηκε ειδικότερα 
στην ανάγκη θέσπισης κατάλληλου συναλλαγματικού συστήματος μεταξύ του ευρώ 
και των υπολοίπων εθνικών νομισμάτων. 
1.2. Αρχικά, το Συμβούλιο Ecofin μελέτησε το θέμα του νέου συναλλαγματικού 
συστήματος κατά την άτυπη συνεδρίαση του που πραγματοποιήθηκε στις 12 και 13 
Απριλίου 1996 στη Βερόνα· το Συμβούλιο Ecofin, το ΕΝΙ και η Επιτροπή υπέβαλαν 
εκθέσεις σχετικά με την πρόοδο των εργασιών στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 
Φλωρεντίας το οποίο συνήλθε στις 21 και 22 Ιουνίου 1996. Με βάση τη συνεναιτική 
λύση που διαμορφώθηκε στη Φλωρεντία, το Συμβούλιο Ecofin προσδιόρισε σε 
γενικές γραμμές τα βασικά χαρακτηριστικά ενός νέου μηχανισμού συναλλάγματος -
ο οποίος βασίζεται στον υφιστάμενο αντίστοιχο μηχανισμό - κατά τη διάρκεια της 
άτυπης συνεδρίασης του στις 20 και 21 Σεπτεμβρίου 1996 στο Δουβλίνο. 
1.3 Η Επιτροπή είναι πεπεισμένη για την ανάγκη θέσπισης νέου μηχανισμού 
συναλλάγματος κατά το τρίτο στάδιο, προκειμένου να καταστεί δυνατή η συμμετοχή 
όλων των κρατών μελών στη ζώνη ευρώ και να προστατευτεί η ενιαία αγορά. Με 
το νέο μηχανισμό θα καταδειχθεί η νομισματική αλληλεγύη εντός της Ένωσης και 
θα παρακινηθούν τα μη συμμετέχοντα κράτη μέλη να καταβάλουν προσπάθειες 
σύγκλισης και πειθαρχίας στο συναλλαγματικό τομέα. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή 
εκφράζει την ικανοποίηση της για την επιτευχθείσα συμφωνία σχετικά με τα 
κυριότερα στοιχεία αυτού του νέου μηχανισμού, ο οποίος μπορεί να συνοψιστεί ως 
ακολούθως: 
•Ο νέος μηχανισμός συναλλάγματος θα απαρτίζεται από διμερείς ισοτιμίες 
μεταξύ του ευρώ και των νομισμάτων των μη συμμετεχόντων κρατών μελών. 
Με το υπόδειγμα αυτό, το οποίο θα έχει τη μορφή "ακτινωτού τροχού", το 
ευρώ καθίσταται σαφώς το επίκεντρο του συστήματος, στόχος του οποίου θα 
είναι η σύγκλιση των μη συμμετεχόντων νομισμάτων προς το υψηλό επίπεδο 
μακροοικονομικής σταθερότητας της ζώνης ευρώ. 
•Οι κεντρικές τιμές και τα περιθώρια διακύμανσης θα καθοριστούν στο 
πλαίσιο κοινής διαδικασίας στην οποία θα συμμετέχουν το Συμβούλιο των 
υπουργών, οι διοικητές της ΕΚΤ και οι κεντρικές τράπεζες των μη 
συμμετεχόντων κρατών μελών καθώς και η Επιτροπή· τα περιθώρια 
διακύμανσης θα είναι ευρέα, αλλά δεν θα αποκλείουν τη δυνατότητα 
στενότερων δεσμών μεταξύ του ευρώ και των νομισμάτων των μη 
συμμετέχοντα^ κρατών μελών, οι οποίοι θα καθορίζονται βάσει της 
πραγματοποιηθείσας προόδου όσον αφορά τη σύγκλιση και στο πλαίσιο της 
ίδιας κοινής διαδικασίας. 
•Οι παρεμβάσεις στήριξης στα περιθώρια διακύμανσης θα λειτουργούν κατά 
τρόπο αυτόματο και θα συνοδεύονται από την αποδέσμευση των ανάλογων 
χρηματοπιστωτικών διευκολύνσεων. Ωστόσο, η ΕΚΤ ή οι ενδιαφερόμενες 
κεντρικές τράπεζες θα έχουν το δικαίωμα να αναστείλουν την παρέμβαση 
αυτή εάν διαπιστώσουν ότι διακυβεύεται ο πρωταρχικός τους στόχος για 
σταθερότητα των τιμών. Προβλέπονται επίσης πρακτικά μέσα για τον 
περιορισμό των διακυμάνσεων, μεταξύ των νομισμάτων των μη 
συμμετεχόντων κρατών μελών, στο εσωτερικό των καθορισθέντων ορίων. 
•Οι νομισματικές ευθυγραμμίσεις θα πρέπει να πραγματοποιούνται την 
κατάλληλη χρονική στιγμή και στο πλαίσιο κοινής διαδικασίας· κάθε 
συμμετέχων, συμπεριλαμβανομένης της ΕΚΤ, θα έχει το δικαίωμα να κινήσει 
διαδικασία η οποία ενδέχεται να οδηγήσει σε επανευθυγράμμιση. 
2. Ο ρόλος των ενισχυμένων διαδικασιών σύγκλισης στο πλαίσιο του νέου 
μηχανισμού συναλλάγματος 
2.1. Η Επιτροπή σημειώνει ότι η σταθερότητα των συναλλαγματικών 
ισοτιμιών που παρατηρείται από την άνοιξη του 1995 αντικατοπτρίζει την 
ουσιαστική πρόοδο που πραγματοποίησαν όλα τα κράτη μέλη στο ζήτημα της 
σύγκλισης. Η επιτυχία των προσπαθειών σύγκλισης - η οποία επιβεβαιώνεται 
κατά έκδηλο τρόπο τόσο από την επιβράδυνση του πληθωρισμού όσο και από 
τη βελτίωση των δημοσιονομικών αποτελεσμάτων - αποτελεί καλό οιωνό για 
τη λειτουργία του νέου μηχανισμού συναλλάγματος. Εξάλλου, η μέχρι σήμερα 
επιτευχθείσα πρόοδος στο ζήτημα της σύγκλισης επιβεβαιώνει την άποψη της 
Επιτροπής, η οποία θεωρεί ότι το στάδιο του "προθαλάμου του ευρώ" θα 
είναι καθαρά μεταβατικού χαρακτήρα για τα κράτη μέλη που θα βρεθούν 
στην κατάσταση αυτή από 1ης Ιανουαρίου 1999. Συνεπώς, ο νέος μηχανισμός 
συναλλάγματος θα πρέπει να θεωρηθεί ως ένα πλαίσιο παροχής στήριξης στα 
μη συμμετέχοντα κράτη μέλη κατά τις τελευταίες προσπάθειες που πρέπει να 
καταβάλλουν πριν από την ένταξη τους στη ζώνη ευρώ. 
2.2. Από την εμπειρία του παρελθόντος προκύπτει ότι η σταθερότητα των 
συναλλαγματικών ισοτιμιών εξαρτάται πρωτίστως από την υγιή διαχείριση 
των μακροοικονομικών μεγεθών. Η ορθή μακροοικονομική διαχείριση εκ 
μέρους των μη συμμετεχόντων κρατών μελών στο τρίτο στάδιο θα συμβάλει 
προοδευτικά στην επίτευξη ενός υψηλού βαθμού διαρκούς σύγκλισης. 
Συνεπώς, η επιτυχημένη εφαρμογή ενός αξιόπιστου προγράμματος σύγκλισης 
αναμένεται ότι θα περιορίσει στο ελάχιστο τον κίνδυνο να περιέλθει σε 
κατάσταση μόνιμης αδυναμίας η συναλλαγματική ισοτιμία νομίσματος μη 
συμμετέχοντος κράτους μέλους. Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή προτείνει την 
ενίσχυση των υφισταμένων διαδικασιών σύγκλισης για τις χώρες αυτές. 
2.3. Λαμβανομένης υπόψη της υφιστάμενης σχέσης μεταξύ σταθερότητας 
συναλλαγματικών ισοτιμιών και σύγκλισης, η Επιτροπή θεωρεί ότι η 
εφαρμογή ενισχυμένων προγραμμάτων σύγκλισης ενδέχεται να επηρεάσει τη 
διαχείριση του νέου μηχανισμού συναλλάγματος. Παραδείγματος χάριν, η 
επιτευχθείσα από μη συμμετέχον κράτος μέλος πρόοδος όσον αφορά τη 
σύγκλιση ενδέχεται να ληφθεί υπόψη στο πλαίσιο της απόφασης για τη 
διατήρηση ή μη των κεντρικών τιμών. Οι θετικές επιδόσεις κατά την 
προσπάθεια επίτευξης των στόχων της σύγκλισης ενδέχεται να αποτελέσουν 
ένα πρόσθετο επιχείρημα για την ανάληψη προσπάθειας στήριξης ενός μη 
συμμετέχοντος νομίσματος σε περίπτωση κερδοσκοπικών πιέσεων. Πάντως, 
η αναφορά στα προγράμματα σύγκλισης για τις παρεμβάσεις στήριξης στο 
πλαίσιο του νέου μηχανισμού δεν θα επηρεάζει το αποκλειστικό δικαίωμα 
της ΕΚΤ να μεριμνά για τη διασφάλιση του στόχου περί σταθερότητας των 
τιμών. Η εν λόγω - βασιζόμενη στη σύγκλιση - προσέγγιση όσον αφορά τη 
διαχείριση του νέου μηχανισμού συναλλάγματος θα διασφαλίσει την ευελιξία 
ενώ παράλληλα θα παράσχει τα εχέγγυα για επίτευξη κατάλληλης πειθαρχίας 
στον συναλλαγματικό τομέα. Δεδομένου εξάλλου ότι πρόκειται για 
προσέγγιση η οποία βασίζεται περισσότερο στην πρόληψη παρά στη 
διόρθωση, θεωρείται ότι η προσέγγιση αυτή είναι προσαρμοσμένη στις 
ανάγκες των κρατών μελών που θα κληθούν να μετάσχουν σε μεταγενέστερο 
στάδιο στη ζώνη ευρώ. 
3. Ενισχυμένες διαδικασίες σύγκλισης 
3.1 Οι προσπάθειες σύγκλισης των μη συμμετεχόντων κρατών μελών θα 
πρέπει να υποστηριχθούν κατά το τρίτο στάδιο προκειμένου να διασφαλιστεί 
η συμμετοχή όλων στη ζώνη ευρώ το συντομότερο δυνατό. Ιδιαίτερα, είναι 
ήδη αποδεκτό ότι η υποβολή προγραμμάτων σύγκλισης στο Συμβούλιο θα 
πρέπει να αποτελεί επίσημη υποχρέωση των μη συμμετεχόντων κρατών 
μελών, κατά το πρότυπο των προγραμμάτων σταθερότητας που πρέπει να 
καταβάλλουν τα συμμετέχοντα κράτη μέλη. Τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη θα 
κληθούν να υποβάλουν, πριν από την 1η Ιανουαρίου 1999, ημερομηνία 
έναρξης του τρίτου σταδίου, τα νέα τους προγράμματα σύγκλισης (τα οποία 
θα αντικαταστήσουν τα ισχύοντα σήμερα προγράμματα)· τα προγράμματα 
αυτά θα έχουν την ίδια διάρθρωση και το ίδιο περιεχόμενο προκειμένου να 
είναι δυνατή η σύγκριση τους και η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων. 
3.2 Στα προγράμματα σύγκλισης θα καθορίζονται οι στόχοι όσον αφορά 
τον πληθωρισμό, το δημοσιονομικό έλλειμμα και τον δείκτη δημοσίου χρέους, 
ενώ παράλληλα θα περιλαμβάνουν συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα των 
απαραίτητων προσαρμογών για την επίτευξη αυτών των στόχων. Τα 
προγράμματα θα περιλαμβάνουν επίσης τις προοπτικές όσον αφορά τις 
συναλλαγματικές ισοτιμίες και τα μακροπρόθεσμα επιτόκια, ούτως ώστε 
λαμβάνονται υπόψη όλα τα κριτήρια σύγκλισης που προσδιορίζονται στη 
Συνθήκη. Επίσης, τα προγράμματα θα περιλαμβάνουν περιγραφή των 
ληφθέντων ή προβλεπόμενων μέτρων για την επίτευξη των στόχων σύγκλισης 
καθώς και των συμπληρωματικών μέτρων που θα πρέπει να ληφθούν σε 
περίπτωση σημαντικής απόκλισης από τους στόχους αυτούς, θα 
διευκρινίζονται επίσης οι κυριότερες οικονομικές υποθέσεις στις οποίες 
βασίζεται η στρατηγική της σύγκλισης - συμπεριλαμβανομένης, ενδεχομένως, 
μιας ανάλυσης ευαισθησίας - , προκειμένου να γίνουν κατανοητές οι 
προϋποθέσεις υπό τις οποίες η στρατηγική αυτή θα εφαρμοστεί και να 
εκτιμηθεί ο ρεαλιστικός της χαρακτήρας. 
3.3. Ο χρονικός ορίζοντας των νέων προγραμμάτων σύγκλισης θα πρέπει, 
κατ'αρχή, να είναι ιδιαίτερα βραχύς, λαμβανομένου υπόψη του βαθμού 
σύγκλισης που τα μη συμμετέχοντα κράτη μέλη θα έχουν πιθανώς ήδη 
επιτύχει την 1η Ιανουαρίου 1999. Πάντως, θα πρέπει να καθοριστούν 
μεσοπρόθεσμα χρονοδιαγράμματα - ιδίως για το στόχο δημοσιονομικού 
ελλείμματος κατώτερου του 3% του ΑΕΠ - προκειμένου να διευκολυνθεί η 
μετατροπή των προγραμμάτων σύγκλισης σε προγράμματα σταθερότητας 
αμέσως μόλις τα ενδιαφερόμενα μη συμμετέχοντα κράτη μέλη ανταποκριθούν 
στις προϋποθέσεις ένταξης στη ζώνη ευρώ. Τα προγράμματα σύγκλισης θα 
ενημερώνονται σε ετήσια βάση. Η ενημέρωση αυτή θα περιλαμβάνει εκτίμηση 
της εφαρμογής του προγράμματος, επιβεβαίωση των στόχο)ν σύγκλισης και 
των χρονοδιαγραμμάτων προσαρμογής και, σε περίπτωση απόκλισης, 
περιγραφή των συμπληρωματικών μέτρων που θα ληφθούν. Θα 
επανεξετάζονται επίσης οι μακροοικονομικές υποθέσεις στις οποίες 
στηρίζεται το πρόγραμμα ενώ παράλληλα θα λαμβάνονται πλήρως \>πόψη οι 
επιπτώσεις που θα έχουν οι τυχόν αναθεωρήσεις στη στρατηγική σχετικά με 
τη σύγκλιση. 
3.4 Προβλέπεται επίσης η ενίσχυση των διαδικασιών σύγκλισης σε 
κοινοτικό επίπεδο. Χωρίς να θίγεται η πρωταρχική ευθύνη των κρατών 
μελών όσον αφορά τη σύγκλιση, το Συμβούλιο και η Επιτροπή θα αξιοποιούν 
στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό τις προβλεπόμενες στο άρθρο 103 της 
συνθήκης διαδικασίες εποπτείας. Το Συμβούλιο θα διαθέτει προθεσμία δύο 
μηνών να για να ολοκληρώσει την εξέταση προγράμματος σύγκλισης και θα 
δύναται να εγκρίνει το πρόγραμμα βάσει σύστασης της Επιτροπής και μετά 
από διαβούλευση με τη Νομισματική Επιτροπή/την Οικονομική και 
Δημοσιονομική Επιτροπή. Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται μια αμοιβαία 
δέσμευση: εκ μέρους των μη συμμετεχόντων κρατών μελα')ν, ότι θα 
προοδεύσουν με ταχύ ρυθμό προς την κατεύθυνση της υιοθέτησης του ευρώ, 
και, εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ότι θα στηρίξει τις προσπάθειες των 
εν λόγω κρατών μελών. 
3.5 Η εφαρμογή της στρατηγικής σύγκλισης θα ελέγχεται τακτικά σε 
κοινοτικό επίπεδο. Αμέσως μόλις παρατηρείται σημαντική απόκλιση σε σχέση 
με τους καθορισθέντες στόχους θα απευθύνονται συστάσεις προς τα 
ενδιαφερόμενα κράτη μέλη, με τις οποίες θα καλούνται να λάβουν 
διορθωτικά μέτρα το αργότερο μέχρι την προσεχή ενημέρωση του 
προγράμματος. Εξάλλου, οι δημοσιονομικοί στόχοι που καθορίζονται στα 
προγράμματα σύγκλισης θα χρησιμεύουν ως βάση τόσο για τις συστάσεις που 
θα πρέπει να διατυπωθούν στο πλαίσιο της διαδικασίας ελέγχου των 
υπερβολικών ελλειμμάτων όσο και για την αξιολόγηση του βαθμού 
συμμόρφωσης προς τις συστάσεις αυτές. 
π. ν. Η νομική βάση των ενισχυμένων διαδικασιών σύγκλισης 
Η νομική βάση για την ενίσχυση των υφιστάμενων διαδικασιών σύγκλισης είναι το 
άρθρο 103, παρ. 5, το οποίο εξουσιοδοτεί το Συμβούλιο "να Θεσπίζει λεπτομερείς 
κανόνες για τη διαδικασίαπολυμερούςεποπτεία^. Μπορούν να θεσπιστούν κανόνες 
παράγωγου δικαίου με τις οποίες θα ενισχύονται οι πτυχές της πολυμερούς 
εποπτείας οι οποίες ανταποκρίνονται στα κριτήρια σύγκλισης της Συνθήκης, κατά 
το πρότυπο αυτού που θα συμβεί σχετικά με τον έλεγχο της δημοσιονομικής 
πειθαρχίας, κατά το τρίο στάδιο. 
ISSN 0254-1483 
COM(96) 498 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 09 01 10 
Αριθ. καταλόγου . CB-CO-96-516-GR-C 
ISBN 92-7840190-7 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινσιητων 
L-2985 Λουξεμβούργο 
?