Α4-0255/96

Ψήφισμα σχετικά με το Πράσινο Βιβλίο «Το δικαίωμα δημιουργού και τα συγγενικά δικαιώματα στην Κοινωνία των Πληροφοριών» (COM(95)0382 - C4-0354/95)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη τα άρθρα 7Α, 52 και επόμενα, 59 και επόμενα και 100Α της Συνθήκης ΕΚ,

- έχοντας υπόψη το Πράσινο Βιβλίο της Επιτροπής «Το δικαίωμα δημιουργού και τα συγγενικά δικαιώματα στην Κοινωνία των Πληροφοριών» (COM(95)0382 - C4- 0354/95)

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Νομικών Θεμάτων και Δικαιωμάτων των Πολιτών και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Οικονομικής, Νομισματικής και Βιομηχανικής Πολιτικής και της Επιτροπής Πολιτισμού, Νεότητας, Παιδείας και Μέσων Ενημέρωσης (Α4-0255/96),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση είναι αναγκαίο και επείγον να έχει ενιαία άποψη για τα δικαιώματα του δημιουργού και τα συγγενικά δικαιώματα στην κοινωνία των πληροφοριών, ώστε να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική προστασία των υπό εξέταση δικαιωμάτων τόσο σε κοινοτικό όσο και σε διεθνές επίπεδο,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι απολύτως αναγκαίο και επείγον να συμπληρωθούν ή να αναθεωρηθούν τα μέτρα προστασίας των πνευματικών δικαιωμάτων με την προοπτική της κοινωνίας των πληροφοριών,

Γ. πεπεισμένο ότι το νέο καθεστώς προστασίας πρέπει να θεσπιστεί εγκαίρως,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι τα κείμενα που έχουν εγκριθεί μέχρι σήμερα, έστω κι αν δεν μπορούν να καλύψουν όλες τις νέες πτυχές του θέματος, είναι εντούτοις καλής ποιότητας και προσφέρουν σημαντικά σημεία αναφοράς για την επίλυση ορισμένων θεμελιωδών ζητημάτων,

Ε. πεπεισμένο ότι πρέπει να καταρτισθούν προσανατολισμοί και κανόνες που να επιτυγχάνουν μια πραγματική ευρωπαϊκή εναρμόνιση, ανοικτή και αναπροσαρμόσιμη στις νέες ταχείες και απρόβλεπτες τεχνικές εξελίξεις,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι έχει πρωταρχική σημασία, η διαδικασία εναρμόνισης να χαρακτηρίζεται από την αξιοποίηση ορισμένων καθαρά ευρωπαϊκών κεκτημένων, όπως π.χ. τα ηθικά δικαιώματα των δημιουργών,

Ζ. πιστεύοντας ότι τα μέτρα που θα ληφθούν στον τομέα των συγγραφικών δικαιωμάτων και των συναφών δικαιωμάτων πρέπει να εξασφαλίζουν την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και των ελευθεριών[semigr ]

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι η κοινωνία των πληροφοριών πρέπει να αναπτυχθεί μέσα σε πνεύμα σεβασμού του πλουραλισμού των πολιτισμών και των γλωσσών, με εγγυημένη δυνατότητα πρόσβασης για όλους τους πολίτες,

1. υποδέχεται θετικά την προσπάθεια της Επιτροπής για τον προσδιορισμό και τη διατύπωση των προτεραιοτήτων στο πρόβλημα του δικαιώματος δημιουργού και των συγγενικών δικαιωμάτων στην κοινωνία των πληροφοριών και εύχεται να προχωρήσει περαιτέρω η εξέταση των σχετικών θεμάτων[semigr ] είναι ειδικότερα της άποψης ότι θα πρέπει να εξευρεθεί μια χρυσή τομή μεταξύ της προάσπισης των δικαιωμάτων του δημιουργού και της λογικής χρήσεως των έργων εκ μέρους των καταναλωτών[semigr ]

2. καλεί την Επιτροπή να λάβει δεόντως υπόψη τις νομικές πτυχές της προστασίας των δικαιωμάτων του δημιουργού και των συγγενικών δικαιωμάτων στηριζόμενη στη γενική αρχή ότι η προστασία των δικαιωμάτων αυτών αποτελεί απαραίτητο όρο για την αρμονική ανάπτυξη της κοινωνίας των πληροφοριών[semigr ]

3. εφιστά την προσοχή στα προβλήματα που ανακύπτουν από τις σχέσεις μεταξύ του παραδοσιακού δικαιώματος του δημιουργού ενός έργου τέχνης και των νέων δικαιωμάτων που προκύπτουν από την ανάπτυξη της τεχνολογίας των πληροφοριών, και ιδιαίτερα τον κίνδυνο να καταστεί ασθενέστερη η θέση του δημιουργού του αρχικού έργου[semigr ]

4. θεωρεί θεμελιώδη και επείγουσα την ανάγκη να υπάρξει μια παρέμβαση για την εναρμόνιση των νομοθεσιών μέσω της νομικής βάσης των άρθρων 100Α και 57 της Συνθήκης ΕΚ, για την άρση των εμποδίων που παρακωλύουν τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς σ'άυτόν τον συγκεκριμένο τομέα[semigr ]

5. υπογραμμίζει ότι θα πρέπει, επί ευρωπαϊκού επιπέδου, να επιτευχθεί μια ευρείας κλίμακος ισχυρή εναρμόνιση που να χαρακτηρίζεται από τον σεβασμό της αρχής της επικουρικότητας και να αποδίδει τη δέουσα προσοχή στα πολιτισμικά ζητήματα της κοινωνίας των πληροφοριών, με σεβασμό των απαιτήσεων που θέτει το άρθρο 128, παρ. 4 της Συνθήκης ΕΚ[semigr ]

6. θεωρεί ότι θεμελιώδες σημείο αφετηρίας είναι το γεγονός ότι η νομική προστασία ενός έργου πρέπει να είναι αποτελεσματική ανεξάρτητα από τις τεχνολογικές μεθόδους δημοσιοποίησής του[semigr ]

7. θεωρεί ότι η Επιτροπή οφείλει να παρακολουθεί προσεκτικά τις υπό εξέλιξη εργασίες στους διεθνείς οργανισμούς, ιδιαίτερα συνδυάζοντας τα αποτελέσματα της διαδικασίας διαβούλευσης με τις προτάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου και τα νέα προβλήματα που άπτονται της ψηφιακής τεχνολογίας στους κόλπους της Παγκόσμιας Οργάνωσης Πνευματικής Ιδιοκτησίας, φορείς στους οποίους η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να εμφανίζεται με μία ενιαία φωνή[semigr ]

8. υποστηρίζει την συστηματική ενσωμάτωση, στις διμερείς συμφωνίες που συνάπτει η Κοινότητα με τις τρίτες χώρες, ρητρών που θα κατοχυρώνουν ένα ισοδύναμο επίπεδο προστασίας των δικαιωμάτων δημιουργού και των συγγενικών δικαιωμάτων στις χώρες αυτές και καλεί την Επιτροπή να μεριμνεί για την πραγματική τήρηση των ρητρών αυτών[semigr ]

9. ζητεί να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στα προβλήματα προστασίας των δικαιωμάτων των πολιτών που πιθανόν να προκύψουν κατά την ανάπτυξη της κοινωνίας των πληροφοριών σε ό,τι αφορά την πρόσβαση στις πληροφορίες και την ελεύθερη κυκλοφορία τους[semigr ]

10. επισημαίνει τους κινδύνους που μπορούν να κρύβουν για τους χρήστες οι νέες τεχνολογίες που έχουν ως στόχο την επισήμανση και την προστασία των προστατευμένων έργων, ζητεί δε από την Επιτροπή να μεριμνά ώστε η εφαρμογή των τεχνολογιών αυτών να είναι εναρμονισμένη και συμβατή με την προστασία των ελευθεριών και των θεμελιωδών δικαιωμάτων των πολιτών και ειδικότερα του δικαιώματος της προστασίας του προσωπικού βίου και των προσωπικών δεδομένων[semigr ]

11. πιστεύει, ότι πρέπει να επιδιώκεται μονίμως μια σωστή ισορροπία μεταξύ της προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας και του γενικού ενδιαφέροντος, με σκοπό να διευκολυνθεί περισσότερο η πρόσβαση των πολιτών στην πληροφόρηση, βασικό στοιχείο της δημοκρατίας[semigr ]

12. ζητεί από τα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών, να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα που θα επιτρέψουν την ίση πρόσβαση των πολιτών στα έργα και τις υπηρεσίες που θεωρούνται κοινού ενδιαφέροντος[semigr ]

13. θεωρεί σημαντικό το να διασφαλισθεί, για τις δημόσιες βιβλιοθήκες και εν γένει για τις κοινωφελείς υπηρεσίες, η εφαρμογή ειδικών προδιαγραφών, κατάναλογία των όσων ισχύουν για τα βιβλία προκειμένου να διευκολυνθεί η μέγιστη δυνατή διάδοση των έργων για πολιτιστικούς και επιστημονικούς σκοπούς και να ληφθεί, κατ' αυτό τον τρόπο υπόψη η αποστολή των εν λόγω ιδρυμάτων που συνίσταται στην παροχή δημόσιας υπηρεσίας[semigr ]

14. ζητεί να υπάρξει προβληματισμός σχετικά με τις γενικότερες συνέπειες της σχέσης μεταξύ των αποκλειστικών δικαιωμάτων που συνιστούν το θεμελιώδη πυρήνα των δικαιωμάτων του δημιουργού και της πολιτικής στον τομέα του ανταγωνισμού, με ιδιαίτερη προσοχή σε ό,τι αφορά τις συνέπειες της απόφασης που εξέδωσε το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για την υπόθεση Magill ((Απόφαση της 6ης Απριλίου 1995, για τις από κοινού εξετασθείσες υποθέσεις C-241/91 και C-242/91))[semigr ]

15. πιστεύει πως σ' ό,τι αφορά το εφαρμοστέο δίκαιο, δεν θα πρέπει να γίνεται επίκληση μόνο του δικαίου που ισχύει στη χώρα προέλευσης της υπηρεσίας, αλλά να αξιολογείται εμπεριστατωμένα η εφαρμογή του δικαίου στη χώρα προορισμού, ώστε να μην αποδυναμωθεί η προστασία των έργων και υπενθυμίζει ότι κάθε διάταξη που αφορά το ισχύον δίκαιο, θα πρέπει να σέβεται την αρχή της ασφάλειας του δικαίου[semigr ]

16. πιστεύει πως σ' ό,τι αφορά το δικαίωμα αναπαραγωγής, τούτο μπορεί να εφαρμοσθεί για τις τεχνικές ψηφιοποίησης, κατά την έννοια του άρθρου 9 της Σύμβασης της Βέρνης[semigr ]

17. είναι της γνώμης ότι πρέπει να διευκρινισθούν τα θέματα που αφορούν τον καθορισμό του δικαιώματος ψηφιακής (on-line) μετάδοσης σε προσωπικούς υπολογιστές προστατευόμενων έργων, αποφεύγοντας μία γενική λύση που πιθανόν να βρίσκεται σε αντίθεση με τα σχετικά διεθνή κείμενα, όπως με τη Σύμβαση της Βέρνης, τη Σύμβαση της Ρώμης και τη συμφωνία TRIPS[semigr ]

18. συμφωνεί με την άποψη της Επιτροπής περί του μη εφαρμόσιμου της αρχής της κοινοτικής εξάντλησης των δικαιωμάτων σε ό,τι αφορά την μετάδοση έργων που είναι ενσωματωμένα σε προστατευόμενες υπηρεσίες[semigr ]

19. επισημαίνει την ανάγκη εμβάθυνσης του προβληματισμού σχετικά με τα συγκεκριμένα δικαιώματα που άπτονται της κοινωνίας των πληροφοριών, στο πλαίσιο της διαδικασίας διαβούλευσης, με σκοπό την εξατομίκευση, αφενός ενδεχομένων νέων δικαιωμάτων των δημιουργών και όσων έχουν συγγενικά δικαιώματα, και, αφετέρου, της κατάλληλης νομικής θέσης των δικαιούχων που συμμετέχουν στη διαδικασία προπαρασκευής και συντονισμού έργων πολυμέσων[semigr ]

20. υπενθυμίζει στην Επιτροπή ότι αποτελεί δικαίωμα του δημιουργού και του κατόχου των συναφών δικαιωμάτων το να αποφασίζουν εάν και υπό ποίες προϋποθέσεις θα εκχωρούν την εκμετάλλευση των έργων τους μέσω της υπογραφής συμβάσεων[semigr ]

21. αποδίδει μέγιστη σημασία στο να συνεχίζει να αποτελεί η προστασία του ηθικού δικαιώματος των δημιουργών το χαρακτηριστικό γνώρισμα της νομοθεσίας της Ένωσης και των κρατών μελών[semigr ] θα πρέπει, ως εκ τούτου, να διασφαλισθεί στους κατόχους του δικαιώματος αυτού η δυνατότητα να το ασκούν οι ίδιοι[semigr ]

22. θεωρεί ότι θα πρέπει να συνεχιστεί ο εμπεριστατωμένος προβληματισμός ούτως ώστε:

- να προσδιοριστεί το σύνολο των προβλημάτων που δημιουργούνται από τα δίκτυα του είδους Internet[semigr ]

- να ελεγχθεί κατά πόσο η ισχύουσα νομοθεσία που διέπει τους διάφορους τομείς (όπως π.χ. τον τομέα της προστασίας των προσωπικών στοιχείων) είναι κατάλληλη για να ρυθμίσει τις ιδιαιτερότητες του δικτύου[semigr ]

- να εξευρεθούν αποτελεσματικές λύσεις, με τη θέσπιση καταλλήλων νομοθετικών διατάξεων, ή με την εφαρμογή ενός κώδικος δεοντολογίας, ή με τη σύναψη διεθνών συμβάσεων ή με όλα τα ανωτέρα μέσα μαζί[semigr ]

23. πιστεύει πως σε ό,τι αφορά το δικαίωμα δημοσιοποίησης στο κοινό, το πρόβλημα που πρέπει να επιλυθεί συνίσταται στον προσδιορισμό της χρήσης αυτής της έννοιας μέσα σ'ένα ψηφιακό πλαίσιο, με ένα σαφή καθορισμό του πεδίου εφαρμογής, που είναι πολύ πιο ευρύ από το παραδοσιακό[semigr ]

24. θεωρεί ότι θα πρέπει να επεκταθούν και να διευκρινισθούν οι νομοθετικές διατάξεις που διέπουν τη μετάδοση έργων στο κοινό, όπως προβλέπεται από την Σύμβαση της Βέρνης, ώστε να καταστούν εφαρμόσιμες για όλες τις αλληλοδραστικές ψηφιακές εκπομπές[semigr ]

25. θεωρεί ότι ο ορισμός περί ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης πρέπει να επεκτασθεί κατά τρόπον ώστε να συμπεριλάβει όλες τις μορφές μετάδοσης που, έστω και αν ενεργοποιούνται μετά από προσωπική κλήση, απευθύνονται σ´ένα ευρύ δυνητικό κοινό[semigr ]

26. αντιμετωπίζει με αμηχανία το ενδεχόμενο της θέσπισης ενός αποκλειστικού δικαιώματος για την ψηφιακή ραδιοφωνική μετάδοση, δεδομένου ότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να οδηγήσει σε λύσεις στηριζόμενες σε προσεγγίσεις που θα διαφέρουν μεταξύ τους ανάλογα με την χρησιμοποιούμενη τεχνολογία εκπομπής[semigr ]

27. καλεί την Επιτροπή να συνεκτιμήσει τα προβλήματα που άπτονται της κατοχής των δικαιωμάτων ενόψει της αποτελεσματικής ρύθμισής τους με κατάλληλο νομοθετικό μέτρο[semigr ]

28. θεωρεί λυπηρό το γεγονός ότι μέχρι σήμερα εκκρεμεί η διαδικασία λήψεως απόφασης σχετικά με την οδηγία περί αντιγραφής έργων για ιδιωτικούς σκοπούς, οδηγία που είναι εντούτοις απαραίτητη για την εναρμόνιση των νομικών καθεστώτων που θα ρυθμίζουν σ´όλα τα κράτη μέλη το θέμα των εισφορών επί των διαφόρων μορφών υλικού που χρησιμοποιείται για την αντιγραφή[semigr ]

29. ζητεί από την Επιτροπή να παρακολουθήσει με προσοχή και, ενδεχομένως, να προτείνει την παρέμβαση με συγκεκριμένους κανονισμούς, στη ρύθμιση της ανάπτυξης των τεχνολογιών που αποσκοπούν στη δημιουργία συστημάτων εξακρίβωσης και προστασίας των έργων, με σκοπό τη διευκόλυνση της κτήσης των δικαιωμάτων[semigr ] καλεί το Συμβούλιο και την Επιτροπή, παράλληλα με τις τρέχουσες εργασίες στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης, να προωθήσουν σε διεθνές επίπεδο μια πολυμερή συμφωνία για την καταπολέμηση της πειρατείας[semigr ] υπογραμμίζει ότι τα τεχνικά συστήματα εξακρίβωσης θα διευκολύνουν την εκμετάλλευση πολλών έργων και θα συμβάλλουν στην καταπολέμηση της πειρατείας[semigr ] υπογραμμίζει, εξάλλου, την αξία της δημόσιας έρευνας σε θέματα πληροφόρησης για τη διαχείριση των δικαιωμάτων του δημιουργού και διεθνών κριτηρίων αποδεκτών από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη[semigr ]

30. πιστεύει ότι πρέπει να πραγματοποιηθούν μελέτες και πειράματα για την εξεύρεση ηλεκτρονικών συστημάτων εντοπισμού των έργων που προσφέρουν στη συλλογική ή ατομική διαχείριση των δικαιωμάτων, έχοντας υπόψη ότι η πρόσβαση του κοινού εξαρτάται από την ορθολογικοποίηση των συστημάτων κτήσης και διαχείρισης αυτών των δικαιωμάτων που δεν θα πρέπει να καταργούν την ατομική ευθύνη των κατόχων δικαιώματος[semigr ]

31. θεωρεί ότι ακόμη και η λεγόμενη «ενιαία θυρίδα» μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο μηχανισμό, εφόσον ληφθούν υπόψη οι συναφείς κίνδυνοι[semigr ]

32. θεωρεί ότι ο αυξανόμενος και αυτόνομος ρόλος των εταιρειών συλλογικής διαχείρισης των δικαιωμάτων, θα πρέπει να διασαφηνισθεί, προς αποφυγή στρεβλώσεων του ανταγωνισμού και υπέρ της μεγαλύτερης δυνατής διαφάνειας[semigr ]

33. επισημαίνει την ανάγκη εισαγωγής εναρμονισμένων κοινών κανόνων στις εθνικές νομοθεσίες που να προβλέπουν αστικές και ποινικές ευθύνες για όσους παράγουν, θέτουν στο εμπόριο, κατέχουν, χρησιμοποιούν, κατασκευάζουν, πωλούν ή εγκαθιστούν μηχανήματα ή που ζητούν, διαφημίζουν και προσφέρουν υπηρεσίες που δύνανται να αχρηστεύσουν τα συστήματα προστασίας[semigr ]

34. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή, τις κυβερνήσεις των κρατών μελών.