ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM (84) 175 
 
 
 
Vol. 1984/0 061 
  
 
Disclaimer  
Conformém ent au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlem ent. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the opening to the public of the historical archives of the European Econom ic 
Communit y and the European Atom ic Energy Communit y (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), t his file is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation.  
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom  1. 
Februa r 1983 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen  
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgem einschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983,  
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003  
(ABI. L 243 v om 27.9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit  
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5  
der genannten Verordnung freigegeben.  
ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
C O Μ(84) 175 τελικό
Βρυξέλλες, 28 Μαρτίου 1984
Ανακο ίνωση 
της Επιτροπής
προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
σχετικά με την εφαρμογή από τα κράτη μέλη της 
οδηγίας 78/176/ΕΟΚ "περί των αποβλήτων που 
προέρχονται από τη βιομηχανία δ ιο ξ ειδ ίο υ  του 
τ ιτα ν ίο υ " σύμφωνα με το άρθρο 14
(περίοδος 1978-1981)
C O Μ(84) 175 τελ ικ ό

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ Ε Κ Θ Ε Σ Η
1. -  Εισαγωγή
Το Συμβούλιο εξέδωσε σ τις 20 Φεβρουάριου 1978 την οδηγία 78/176/ΕΟΚ 
σχετικά με τα απόβλητα που προέρχονται από τη βιομηχανία δ ιο ξειδ ίο υ  
του τιτα νίο υ  (1). Αντικείμενό της είν α ι η πρόληψη και προοδευτική 
μείωση με σκοπό την εξάλειψη της ρύπανσης που προκαλείται από τα 
απόβλητα που προέρχονται από τη βιομηχανία δ ιο ξειδ ίο υ  του τιτα ν ίο υ .
Η  οδηγία αυτή προβλέπει, κυρίως, στα διάφορα άρθρα της ό τι :
-  τα απόβλητα θα διατεθούν χωρίς να θέσουν σε κίνδυνο την ανθρώπινη 
υγεία και χωρίς να επιφέρουν βλάβη στο περιβάλλον (άρθρο 2 )’
-  τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα για να προωθήσουν την 
πρόληψη, την ανακύκλωση και τη μετατροπή των αποβλήτων, την απόκτηση 
από αυτά πρώτων υλών καθώς και κάθε άλλη μέθοδο που θα επέτρεπε την 
επαναχρησιμοποίηση τω ν αποβλήτων (άρθρο 3)*
-  η απόρριψη, η καταβύθιση, η εναποθήκευση, η απόθεση και η έγχυση των 
αποβλήτων απαγορεύονται χωρίς προηγούμενη άδεια που χορηγείται από 
την αρμόδια αρχή του κράτους μέλους στην επικράτεια του οποίου 
παρήχθησαν τα απόβλητα. Προηγούμενη άδεια πρέπει επίσης να χορηγείται 
από την αρμόδια αρχή του κράτους μέλους"
. στην επικράτεια του οποίου απορρίπτονται, εναποθηκεύονται, αποτίθενται 
ή εγχύονται τα απόβλητα"
. από την επικράτεια του οποίου απορρίπτονται ή καταβυθίζονται (άρθρο 4)"
-  κάθε τρόπος απομάκρυνσης αποβλήτων συνοδεύεται από έλεγχο αυτών καθώς 
και του γύρω χώρου από φυσική, χημική, βιολογική και οικολογική άποψη 
(άρθρο 7).
(1) Ε Ε  Ι _  54 της 25.02.1978

-  2 -
Σ' εφαρμογή αυτού του άρθρου και μετά από πρόταση της Επιτροπής, το Συμβούλιο 
εξέδωσε το Δεκέμβριο του 1982 την πρόταση οδηγίας σχετικά με τους τρόπους 
επιτήρησης και ελέγχου των χωρών οι οποίοι σχετίζονται με τα απόβλητα της βιο­
μηχανίας του δ ιο ξειδ ίο υ  του τιτα ν ίο υ  (1).
-  Η  αρμόδια αρχή του ενδιαφερομένου κράτους μέλους λαμβάνει όλα τα 
αναγκαία μέτρα για να επανορθώσει μία από τ ις  ε ιδ ικ έ ς  καταστάσεις 
που περιγράφονται σ τις διάφορες παραγράφους του άρθρου 8 και, 
ενδεχόμενα, απαιτεί την αναστολή των εργασιών απόρριψης, καταβύθισης, 
εναποθήκευσης, απόθεσης ή έγχυσης.
-  Για τ ις  παλαιές βιομηχανικές εγκαταστάσεις, τα κράτη μέλη καταρτίζουν 
προγράμματα προοδευτικής μείωσης της ρύπανσης (άρθρο 9, παράγραφος 1). 
Τα προγράμματα περιλαμβάνουν, εξάλλου, πληροφορίες για την κατάσταση 
του εν λόγω χώρου, για τα μέτρα μείωσης της ρύπανσης καθώς και
για τ ις  μεθόδους επεξεργασίας των αποβλήτων που δημιουργούνται άμεσα 
από τ ις  μεθόδους παραγωγής (άρθρο 9, παράγραφος 2).
Σ' εφαρμογή αυτού του άρθρου, η Επιτροπή υπέβαλε στις 18 Απριλίου 
1983 στο Συμβούλιο την πρόταση οδηγίας που καθορίζει τ ις  λεπτομέρειες 
εναρμόνισης των προγραμμάτων περιορισμού της ρύπανσης που προκαλείται 
από τα απόβλητα της βιομηχανίας δ ιο ξειδ ίο υ  του τιτα ν ίο υ , με σκοπό 
την εξάλειψή της (3).
-  Για τ ις  νέες βιομηχανικές εγκαταστάσεις, τα κράτη μέλη πρέπει νά 
εκδίδουν προηγούμενη  άδεια της οποίας πρέπει να προηγείται μελέτη 
τω ν περιβαλλοντολογιών επιπτώσεων και η οποία δεν μπορεί να χορη­
γ ε ίτα ι παρά μόνο σ τις επ ιχειρήσ εις που αναλαμβάνουν την υποχρέωση 
να χρησιμοποιούν μόνο τα υλικά, τ ις  μεθόδους και τ ις  τεχνολογίες 
που είν α ι διαθέσιμες στην αγορά και που κρίνονται λιγότερο επ ιζήμιες 
για  το περιβάλλον (άρθρο 11).
-  Ανά τ ρ ιε τ ία , τα ενδιαφερόμενο κράτη μέλη, δηλαδή η Ομοσπονδιακή 
Δημοκρατία της Γερμανίας, το Βέλγιο, η Γαλλία, η Ιτα λ ία , οι Κάτω 
Χώρες και το Ηνωμένο Βασίλειο εντάσσουν έκθεση για την πρόληψη και 
προοδευτική μείωση της ρύπανσης που προκαλείται από τα απόβλητα, που 
προέρχονται από τη βιομηχανία δ ιο ξειδ ίο υ  του τιτα ν ίο υ , και τη δια­
βιβάζουν στην Επιτροπή η οποία και την ανακοινώνει στα άλλα κράτη 
μέλη (άρθρο 14, παράγραφος 1).
(1) Ε Ε  C  378 της 31.12.1982 (82/883/ΕΟΚ)
(2) Εγκαταστάσεις που έχουν ήδη δημιουργηθεί κατά την ημερομηνία κοινοποίησης 
της οδηγίας (άρθρο 1, παράγραφος 2 δ )).
(3) Ε Ε  C  138 της 26.5.1983, σ. 5 -  7.

-  3 -
Η  Επιτροπή ταξινόμησε τ ις  πληροφορίες που της διαβιβάστηκαν με κατάλληλο 
τρόπο που επιτρέπει τη δυνατότητα σύγκρισης των δεδομένων και αφού έλαβε 
τη σύμφωνη γμώμη των κρατών μελών ω ς προς αυτήν την ενέργεια, διαβίβασε 
προς αυτά την έκθεση τον Ιούνιο του 1983.
-  Η  Επιτροπή ανά τριετία συντάσσει έκθεση προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό 
Κοινοβούλιο σχετικά με την εφαρμογή της εν λόγω οδηγίας σύμφωνα με το άρθρο 
14 παράγραφος 2.
Το έγγραφο αυτό ανταποκρίνεται σ τις δ ια τά ξεις αυτού του άρθρου.
2.~ Αντικείμενο της έκθεσης
2.1. -  Η  έκθεση αυτή συνοψίζει τα αποτελέσματα σχετικά με την πρόληψη και τη μείωση
της ρύπανσης και παρέχει εκτίμηση των μέσων καταπολέμησης της ρύπανσης που 
υλοποιήθηκαν από τα κράτη μέλη.
Η  πρώτη αυτή έκθεση δεν αποτελεί παρά μόνο ένα στάδιο στην πρακτική εφαρμογή 
της οδηγίας. Πράγματι, οι σημερινές εγκαταστάσεις παραγωγής δ ιο ξειδ ίο υ  του 
τιτα νίο υ  στην Κοινότητα είνα ι παλιές εγκαταστάσεις, θα πρέπει να συμμορφωθούν 
προς την απόφαση που θα πρέπει να λάβει το Συμβούλιο στη συνέχεια της πρό­
τασης οδηγίας της Επιτροπής που καθορίζει τ ις  λεπτομέρειες εναρμόνισης 
των προγραμμάτων περιορισμού της ρύπανσης, με σκοπό την εξάλειψή της (1).
Είναι απαραίτητο να υπενθυμιστεί ότι για την εφαρμογή των αποφάσεων που 
θα ληφθούν, θα πρέπει σ' ορισμένες περιπτώσεις να σχεδιαστούν, να χρηματο­
δοτηθούν και να υλοποιηθούν δ ια τά ξεις επεξεργασίας των αποβλήτων αλλά ακόμα 
και τροποποιήσεις των υφιστάμενων διαδικασιών παραγωγής του δ ιο ξειδ ίο υ  του 
τιτα ν ίο υ .
2.2. -  Για την κατάρτιση της έκθεσης, η Επιτροπή βασίστηκε σ τις πληροφορίες που
της διαβίβασαν τα κράτη μέλη σ' εφαρμογή της πρώτης παραγράφου του άρθρου 14.
Υπογραμμίζει δε την πενία των πληροφοριών που παρασχέθηκαν από τα κράτη μέλη 
σχετικά με ορισμένες κατηγορίες  αποβλήτων και με τ ις  δ ια τά ξεις που θεσπίστη­
καν ή προβλέπονται για τη μείωση της ρύπανσης.
(1) Ε Ε  θ  138 της 26.5.83, σ. 5 -  7.

-  4 -
3 .- Αποτελέσματα οχετικά με την πρόληψη και προοδευτική μείωση της ρύπανσης
Τα αποτελέσματα σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 78/176/ΕΟΚ δίνονται 
περιληπτικά για κάθε ενδιαφερόμενο κράτος μέλος με πλήρη κάλυψη των διαφόρων 
αποβλήτων, δηλαδή υγρών, αερίων και στερεών.
3 .1 .- Β έλ^ο
Δυο εγκαταστάσεις παράγουν δ ιο ξ είδ ιο  του τιτα νίο υ  χρησιμοποιώντας 
τη μέθοδο κατεργασίας με θ ειϊκ ό  οξύ, η NL Chemicals στη Γάνδη και η 
N V  BAYER  στην Αμβέρσα. Η  ικανότητα παραγωγής είν α ι αντίστοιχα 40.000 
και 25.000 τό νο ι/έτο ς.
α) Υγρά απόβλητα
Τα ισχυρά οξέα, δηλαδή τα λύματα που περιέχουν συγκέντρωση θειι'κού 
οξέος της τάξης του 20 έως 23 ϊ  απορρίπτονται στη Βόρεια θάλασσα 
χωρίς προηγούμενη κατεργασία.
Τα λύματα αυτά περιλαμβάνουν διάφορα μέταλλα των οποίων η μέση εκτίμηση 
για τα έτη 1978, 79, 80 είν α ι η ακόλουθη : Fe (5400 τό ν ο ι), M g  (1500 
τό ν ο ι), Ti (680 τόνοι ), Cr (52 τόνοι ), Μ η  (80 τό ν ο ι). Υπόκεινται 
εντούτοις σε καθεστώς αδείας που καθορίζει, προκειμένου να μειωθούν οι 
επιπτώσεις των εκχύσεων στο περιβάλλον, τ ις  ζώνες απόρριψης, τους 
τρόπους έκχυσης και τους συναφείς ελέγχους.
Οι ποσότητες που εκχύθηκαν μεταξύ 1979 και 1981 είν α ι της τάξης των 
620.000 τόνων/έτος με εξαίρεση το 1980 κατά το οποίο η ποσότητα 
αυτή πλησιάζει τους 495.000 τόνους/έτος. Μία από τ ις  εγκαταστάσεις 
επαναχρησιμοποιεί κατά τη μέθοδο κατεργασίας περίπου 20 Ζ των ισχυρών 
οξέων, ενώ τα ασθενή όξινα λύματα απορρίπτονται ε ίτ ε  στο Κανάλι 
Γάνδης-Terneuzen ε ίτ ε  στον Escaut ανάλογα με την εγκατάσταση. Όσον 
αφορά ένα απ' αυτά, από το 1978, τα λύματα εξουδετερώνονται και 
μεταγγίζονται πριν την απόρριψη.
./.

-  5 -
β) Στερεά απόβλητα
Μόνο μια βιομηχανική εγκατάσταση πραγματοποιεί την εναποθήκευση στο 
έδαφος των αδιάλυτων καταλοίπων μετά από κατάλληλη επεξεργασία.
Εξάλλου, λαμβανομένων υπόψη του μεταλλεύματος που χρησιμοποιείται και 
■ ,  τ ις  μεθόδους κατεργασίας θα πρέπει να μην υπάρχει καθόλου ή να υπάρχει
ελάχιστη καραμπογιά.
γ) Αέρια απόβλητα
Τα αποτελέσματα των μετρήσεων που πραγματοποιήθηκαν δείχουν ότι οι 
απορρίψεις είναι χαμηλότερες των ορίων που επιβάλλουν οι βελγικές αρχές.
δ) Συμπέρασμα
Λαμβανομένων υπόψη των πληροφοριών π ο υ  έλαβε, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι 
το Βέλγιο εφάρμοσε μερικά την οδηγία, μόνο για  τα στερεά απόβλητα και 
για τα ασθενή όξινα λύματα.
Εξάλλου, το ν ίζει με ικανοποίηση ότι μια εγκατάσταση ανακυκλώνει ένα 
ποσοστό των ισχυρών οξέων στοχεύοντας στη μείωση του όγκου των 
απορρίψεων λυμάτων αυτής της κατηγορίας. Εντούτοις, εκφράζει τη λύπη 
της που η τεχνολογία αυτή δεν εφαρμόζεται στη δεύτερη εγκατάσταση.
Τέλος, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο εξέδωσε σ τις 
2 Φεβρουάριου 1982 απόφαση (1) το διατακτικό της οποίας έχει ω ς εξής :
"Το Βασίλειο του Βελγίου, μη θεσπίζοντας εντός της ταχθείσης προθεσμίας 
τ ις  αναγκαίες δ ια τά ξεις για τη συμμόρφωσή του με την οδηγία 78/176/ΕΟΚ 
του Συμβουλίου της 20ης Φεβρουάριου 1978 περί των αποβλήτων που προέρχονται 
από τη βιομηχανία δ ιο ξειδ ίο υ  του τιτα νίο υ  (ΕΕ ε ιδ . τ. 15/001, σ. 154) 
παρέβη τ ις  υποχρεώσεις που υπέχει δυνάμει της συνθήκης."
(1) Ε Ε  αριθ. θ  75/5 της 26.3.1982 
Υπόθεση 68/81

-  6 -
3 .2 .- 0yoOTrovôj_gKQ_AQyoKgaTj_g_Tj]£_rEgygvXa£
H  ετήσια ικανότητα παραγωγής είν α ι της τάξης των 310.000 τόνων/έτος (1980). 
Κατανέμεται σ τις 4 μονάδες παραγωγής που χρησιμοποιούν τη μέθοδο κατεργα­
σίας με θ ειϊκ ό  οξύ (Μονάδα I BAYER στο Krefeld-Uerdingen, Μονάδα.I 
K R O N O S  TITAN στο Leverkusen και στο Nordernham καθώς και SACHTLEBEN 
CHEMIE στο Duisburg) και σ τις 2 μονάδες που χρησιμοποιούν τη μέθοδο 
της χλωρίωσης (Μονάδα I I  BAYER  στο Krefeld-Uerdignen και Μονάδα I I  
K R O N O S  TITAN στο Leverkusen.
α) Υγρά απόβλητα
Οι ποσότητες των όξινων λυμάτων που εκχέονται στην ανοικτή θάλασσα 
μετά από προηγούμενη άδεια μειώθηκαν από τους 1.800.000 τόνους το 
1978 στους 1.640.000 τόνους το 1981. Οι ποσότητες αυτές είν α ι στην 
πραγματικότητα χαμηλότερες αφού περιλαμβάνουν τα αδιάλυτα κατάλοιπα και 
την καραμπογιά από την εγκατάσταση K R O N O S  TITAN του Nordernham.
b) Στερεά απόβλητα
Η  δράση που διεξήχθη στη διάρκεια των ετών 1978 έως 1981 συνίστατο, εν 
μέρει, στη πλήρη επαναξιοποίηση της καραμπογιάς (1) από την εγκατάσταση 
K R O N O S  TITAN του Leverkusen και στη μείωση της ποσότητας αυτού του 
προϊόντος που απορρίπτεται στο υδάτινο περιβάλλον από την εγκατάσταση 
K R O N O S  TITAN του Nordernham.
Γ ι' αυτήν την περίοδο, οι ποσότητες καραμπογιάς που εκχύθηκαν, μετά 
από άδεια, μειώθηκαν από τους 150.000 στους 110.000 τόνους/έτος 
και οι ποσότητες που ανακυκλώθηκαν αυξήθηκαν κατά την ίδ ια  αναλογία.
Οι γερμανικές αρχές υπολογίζουν ό τι η καθολική εξάλειψη της έκχυσης 
αυτού του αποβλήτου είν α ι δυνατόν να επιτευχθεί το 1984.
Όσον αφορά τα αδιάλυτα κατάλοιπα μεταλλεύματος που προέρχονται από την 
εγκατάσταση KRONOS-TITAN στο Nordernham και απορρίπτονται σήμερα στο 
υδάτινο περιβάλλον, θα πρέπει να υποστούν κατεργασία που να επιτρέπει 
την εναποθήκευσή τους στο έδαφος.
(1) Καραμπογιά είνα ι η κοινή ονομασία που δ ίνετα ι στον επτάκις ένυδρο θ ειϊκ ό  
σίδηρο (Ρε50^ 7Η^0 ) που προέρχεται από την αναγωγή και κρυστάλλωση των 
διαλυμάτων της κατεργασίας του ιλμ ενίτη .

-  7 -
γ) Αέρια απόβλητα
Η  συνολική ετήσια επιβάρυνση με δ ιο ξείδ ιο  του θείου μειώθηκε περίπου 
κατά 840 τόνους θείου.
δ) Συμπέρασμα
Όσον αφορά τα στερεά απόβλητα (καραμπογιά και αδιάλυτα κατάλοιπα), η  
Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας έλαβε τα κατάλληλα μέτρα, σύμφωνα 
με το άρθρο 3 της οδηγίας, ώστε να προωθηθούν η πρόληψη, η ανακύκλωση 
και η μετατροπή αυτού του είδους αποβλήτων.
Εντούτοις οι ποσότητες υγρών αποβλήτων που καταβυθίζονται στη θάλασσα 
παραμένουν σημαντικές. Επίσης εκφράζεται ικανοποίηση για το γεγονός 
ότι για την ταχύτερη επίλυση αυτού του προβλήματος, οι γερμανικές αρχές 
ενίσχυσαν τ ις  υποχρεώσεις που συνδέονται με τ ις  άδειες έκχυσης, και 
χρηματοδοτούν από κοινού με τη βιομηχανία προγράμματα έρευνας και 
ανάπτυξης που αφορούν την επαναχρησιμοποίηση των ισχυρώς όξινων λυμάτων.
Όσον αφορά τα μέτρα που έχουν ληφθεί για τη μείωση της ρύπανσης από τη 
μέθοδο της χλωρίωσης, η Επιτροπή δεν μπορεί να αποφανθεί εξα ιτία ς  της 
έλλειψης λεπτομερών πληροφοριών.
3 .3 .- Γαλλία
Η  γαλλική παραγωγή εξασφαλίζεται από τ ις  ακόλουθες τρ εις  εγακταστάσεις :
TH AN N  και M U LH O U S E  στο Thann και στην Χάβρη και TI0XYDE στο Calais. 
Χρησιμοποιούν τη μέθοδο κατεργασίας με θ ειϊκ ό  οξύ και η παραγωγική 
τους ικανότητα είν α ι αντίστοιχα 24.000 τό νο ι/έτο ς, 80.000 τόνοι/έτος 
και 65.000 τό νο ι/έτο ς.
./.

-  8 -
σ) Υγρά απόβλητα
Οι συνολικές ποσότητες αποβλήτων που εκχέονται στο υδάτινο περιβάλλον 
το 1979 και το 1980 μειώ νονται. Η  μείωση αυτή είν α ι της τάξης του :
-  25,2 Xγια τη συνολική ποσότητα των αποβλήτων που απορρίπτονται
-  22,2 %για τη συνολική ποσότητα των μη διαλελυμένων πρώτων υλών
-  53,6 %για τη συνολική ποσότητα θ ειϊκού σιδήρου (σε Ρεεο^)
-  23,7 %για τη συνολική ποσότητα ισχυρού οξέος που απορρίπτεται 
(συγκέντρωση σε ΘΟ^)
Εξάλλου, πρέπει να σημειωθεί ότι έχει γίνει  εγκατάσταση δεξαμενών 
για την εναποθήκευση των υγρών λυμάτων όταν οι συνθήκες διάχυσης ή απόρ­
ριψης στη θάλασσα δεν αποδεικνύονται βέλτισ τες.
β) Στερεά απόβλητα
Τα απόβλητα που προκύπτουν από την προσβολή του μεταλλεύματος (αδιάλυτα 
κατάλοιπα) και από την εξουδετέρωση των όξινων λυμάτων (εγκατάσταση 
THANN και MULHOUSE στο Thann ) καθώς και η καραμπογιά εναποθηκεύονται 
στο έδαφος σε κατάλληλες κοιλότητες ώστε να αποφευχθεί κάθε ρύπανση 
των υδροφόρων στρωμάτων ή των υδάτων επιφάνειας.
Η  χρησιμοποίηση σχηματισμών σκωρίας ( slags ) (μετάλλευμα μεγάλης 
περιεκτικότητας σε Τι'Ο-, ) για πρώτη ύλη επέτρεψε τη σημαντική μείωση 
των απορρίψεων καραμπογιάς. Τέλος, αναπτύχθηκε σε μεγάλο βαθμό η  
αξιοποίηση αυτού του αποβλήτου υπό τη μορφή θ ειϊκού σιδήρου ή 
χλωροθειίκού σιδήρου.
γ) Αέρια απόβλητα
Η  υλοποίηση ειδικών εγκαταστάσεων καθορισμού των αερίων στα διάφορα 
στάδια της διαδικασίας παραγωγής επέτρεψε την αισθητή μείωση της 
ρύπανσης που οφείλεται σ' αυτές τ ις  απορρίψεις. Τέλος, οι πρόσφατες 
εγκαταστάσεις εξοπλίστηκαν με καπνοδόχους μεγάλου ύψους για την 
εξασφάλιση καλύτερης διάχυσης των αερίων που παράγονται.

-  y -
δ) Συμπέρασμα
Οι γαλλικές αρχές θέσπισαν τ ις  κατάλληλες δ ια τά ξεις για την εφαρμογή 
της οδηγίας (άρθρο 3 ), ιδίως όσον αφορά τα στερεά απόβλητα (χρησιμο­
ποίηση εμπλουτισμένου σε ΤϊΟ-, μεταλλεύματος, εναποθήκευση των αδιά­
λυτων ουσιών, μείωση των απορρίψεων καραμπογιάς, αξιοποίηση αυτού 
του προϊόντος).
Οσον αφορά τα υγρά απόβλητα, η ποσότητα που απορρίπτεται στο υδάτινο 
περιβάλλον μειώ νεται. Παρ' όλα αυτά, η συγκέντρωση σε θ ειϊκ ές  ενώσεις, 
ενώ μειώθηκε επίσης, παραμένει μεγάλη.
Η  Επιτροπή ελπ ίζει ό τ ι, σε συνάρτηση με τ ις  μελέτες που διεξάγονται 
τώρα στους διάφορους το μείς, είν α ι δυνατόν να επέλθουν βελτιώσεις 
στη διαδικασία παραγωγής ώστε να μειωθεί η ρύπανση που οφείλεται στις 
υγρές και αέρειες απορρίψεις. Η  Επιτροπή πρόσεξε ότι όλα τα υγρά 
απόβλητα μιας εγκατάστασης εξουδετερώνονται τελείως πριν απορριφθούν στο 
υδάτινο περιβάλλον και ό τι ολα στα στερεά απόβλητα εναποθηκεύονται 
σε κατάλληλες περιοχές.
3 .4 .- Ιταλ ία
Κατά την ημερομηνία κοινοποίησης της οδηγίας, την παραγωγή δ ιο ξειδ ίο υ  
του τιτα νίο υ  εξασφαλίζουν οι ακόλουθες δύο εγκαταστάσεις :
S P A  M O NTEDISO N στη Spinetta Marengo και S P A SIBIT στο Scarlino ·  με παρα­
γωγική ικανότητα αντίστοιχα 42.000 τόνους/έτος και 84.000 τόνους/έτος.
Από τον Αύγουστο του 1979 η παραγωγή της εγκατάστασης στη Spinetta Marengo 
διακόπηκε. Η  επαναλειτουργία αυτής της εγκατάστασης δεν προβλέπεται προς το 
παρόν.
α) Υγρά απόβλητα
Συνεχίζονται η επεξεργασία των όξινων λυμάτων με ανθρακικό ασβέστιο και 
με ο ξείδ ιο  του ασβεστίου καθώς και η καταβύθιση, στην ανοικτή θάλασσα 
κάτω από την ευφωτική ζώνη, της ιλύος που προκύπτει από την εξου- 
δετέρωση. Όσον αφορά τα πλεονάσματα που δεν μπορούν να καταβυθιστούν,

-  10  -
αναπτύχθηκαν οριστικά ειδικές τεχνικές σχετικά με την κατάλληλη κατερ­
γασία της ιλύος με σκοπό την εναποθήκευσή της στο έδαφος.
(3 ) Στερεά απόβλητα
Η  χρησιμοποίηση, από την άνοιξη του 1980, περισσότερο πλούσιου σε 
Τι02 βασικού μεταλλεύματος είχ ε σαν συνέπεια την παύση της παραγωγής 
καραμπογιάς. Το προϊόν αυτό που είχ ε  εναποθηκευθεί σε κατάλληλη κοιλότητα, 
πριν από την αλλαγή του μεταλλεύματος, επαναξιοποιείται προοδευτικά.
Τα αδιάλυτα κατάλοιπα εναποθηκεύονται επίσης στο έδαφος.
γ) Αέρια απόβλητα
Τα αέρια και η σκόνη που είναι δυνατόν να προκαλέσουν ρύπανση υποβάλλονται 
σε κατάλληλες επεξεργασίες καθορισμού (αέρια που προέρχονται απο τους 
πύργους κατεργασίας του μεταλλεύματος, από τις καμίνους φρύξης και 
από τους αντιδραστήρες εξοσδετέρωσης των όξινων λυμάτων). Τέλος, δημτ- 
ουργήθηκε δίκτυο ανίχνευσης σε εκτεταμένη ζώνη για να αξιολογηθεί 
η περιεκτικότητα σε οξείδια αζώτου και θείου και σε σκόνη.
δ) Συμπέρασμα
Η Επιτροπή διαπιστώνει με ικανοποίηση ότι οι ιταλικές αρχές έλαβαν μέτρα 
για την εφαρμογή της οδηγίας, ιδίως στον τομέα των στερεών αποβλήτων 
(καραμπογιά και αδιάλυτες ουσίες).
Η Επιτροπή σημείωσε ότι οι ιταλικές αρχές ακολούθησαν περισσότερο την 
τεχνική της εξουδετέρωσης παρά εκείνη της ανακύκλωσης αυτών των 
λυμάτων.
Η Επιτροπή διαπιστώνει, με βάση τις διαθέσιμες μέχρι τώρα πληροφορίες 
σχετικά με την κατάσταση των ενεχόμενων χώρων, ότι, απ' ό,τι φαίνεται, 
τα απόβλητα έχουν εξαλειφθεί χωρίς να υποστεί βλάβη το περιβάλλον.

-  11  -
3 .5 .- Κάτω_Χώβε£
Σ' αυτό το κράτος μέλος υπάρχει μια μόνο εγκατάσταση παραγωγής που 
χρησιμοποιεί τη μέθοδο κατεργασίας με θ ειϊκ ό  οξύ, η TDF T io fin e  BV στο 
Rotterdam με παραγωγική ικανότητα της τάξης των 35.000 τόνων/έτος.
α) Υγρά απόβλητα
Το 1979, οι αρμόδιες αρχές έδωσαν την άδεια στην TIOFINE να απορρίπτει 
τα χρησιμοποιούμενα ύδατά της (λύματα) στο Nieuwe Waterweg, υπό τον 
όρο να σταματήσει, σε δύο χρόνια από την έναρξη ισχύος αυτής της άδειας, 
τ ις  απορρίψεις των εν λόγω λυμάτων. Η  αρχική σκέψη ήταν, για να 
σταματήσουν οι απορρίψεις, να λάμβανε η επιχείρηση ορισμένα μέτρα 
που να αποσκοπούσαν ε ίτ ε  στη μετατροπή των λυμάτων που περιέχουν το 
θ ειϊκ ό  οξύ το οποίο ελευθερώνεται σ τις απορρίψεις, ε ίτ ε  στην αντικα­
τάσταση της μεθόδου κατεργασίας με θ ειϊκ ό  οξύ από μια άλλη μέθοδο παρα­
γωγής.
Η TIOFINE άσκησε προσφυγή κατ' αυτής της άδειας, 
β) Στερεά απόβλητα
Η  χρησιμοποίηση, σε μερικά χρόνια, μεταλλεύματος περισσότερο εμπλου­
τισμένου σε Ti02 (περίπου 78 X) θα επιτρέψει μείωση κατά 25 X  περίπου 
της ποσότητας του σιδήρου που απορρίπτεται.
γ) Αέρια απόβλητα
Η  εγκατάσταση συγκέντρωσε μεταξύ 1978 και 1981 τ ις  προσπάθειές της 
στα προβλήματα της ρύπανσης του αέρα.
Βελτιώθηκαν οι τεχνικές καθορισμού των αερίων που προέρχονται από τις
καμίνους φρύξης. Η  συνολική εκπομπή υπό τη μορφή θ ειϊκού οξέος
μειώθηκε κάτω από το 50 X  του ανώτατου επιτρεπόμενου ορίου των
5 kg Η-.SO, ανά ώρα. Πραγματοποιούνται σήμερα μελέτες με σκοπό τη 
2 η
βελτίωση της απόδοσης του καθαρισμού των αερίων που παράγονται στους 
πύργους κατεργασίας του μεταλλεύματος.

- Χ ά ­
δ) Συμπέρασμα
Οι ολλανδικές αρχές θέσπισαν διατάξεις για τη μείωση της ρύπανσης 
που οφείλεται κυρίως στις απορρίψεις υγρών αποβλήτων. Εντούτοις 
τα μέτρα αυτά δεν έγινε δυνατό να εφαρμοστούν εξαιτίας της προσφυ­
γής που άσκησε η εταιρία TI0FINE ενώπιον του Στέμματος.
Εξάλλου, επειδή έχουν διαβιβαστεί ελάχιστες πληροφορίες σχετικά 
με τις διάφορες απορρίψεις καθώς και με την κατάσταση των ενεχόμενων 
χώρων, η Επιτροπή δεν μπορεί να αποφανθεί σχετικά με την εφαρμογή 
της οδηγίας του Συμβουλίου.
3.6.- Ηνω^ένο_Βασ|λε_ι_ο
Κατά την ημερομηνία έκδοσης της οδηγίας, υπήρχαν οι ακόλουθες τέσσερις 
μονάδες παραγωγής στο Ηνωμένο Βασίλειο :
- BTP TI0XYDE στο Billingham και στο Grimsby που χρησιμοποιούν τη 
μέθοδο κατεργασίας με θειίκό οξύ και έχουν ικανότητα παραγωγής 30.000 
τόνους/έτος και 100.000 τόνους/ετος
- BTP TI0XYDE στο Greatham με ικανότητα παραγωγής 50.000 τόνους/έτος με 
τη μέθοδο της χλωρίωσης'
- LAPORTE Industries στο StaILingborough με παραγωγική ικανότητα 
94.000 τόνους/έτος. Στην εγκατάσταση αυτή χρησιμοποιούνται η μέθοδος 
της χλωρίωσης και η μέθοδος κατεργασίας με θειϊκό οξύ.
Η τοποθεσία αυτή των εγκαταστάσεων γειτνιάζει με ποταμούς ή ποταμόκολπους 
(Teeside, Humberside ) που εκρέουν προς τη Βόρεια θάλασσα.
Όταν υπέβαλε το Ηνωμένο Βασίλειο τα προγράμματα μείωσης της ρύπανσης, τον 
Ιούλιο του 1980 και τον Ιανουάριο του 1981, η κατάσταση σχετικά με τα 
διάφορα απόβλητα ήταν η ακόλουθη :

- 13 -
α) Υγρά απόβλητα
- Η εγκατάσταση του BiLlingham (μέθοδος κατεργασίας με θειϊκό οξύ) 
μπορούσε να εκχέει το πολύ 14.000 m^/ημέρα στο υδάτινο περιβάλλον.
Οι απορρίψεις αυτές περιείχαν περίπου 200 τόνους/ημέρα οξέος 
εκφραζόμενου ως 100 2 H^SO^ , 21 τόνους/ημέρα ξηρές ύλες αδιάλυτων 
καταλοίπων και 38 τόνους/ημέρα διαλελυμένου θειϊκού σιδήρου. Το 
1980, η εγκατάσταση αυτή σταμάτησε τη λειτουργία της και η 
παραγωγική της ικανότητα μεταψέρθηκε στο εργοστάσιο του Greatham 
που χρησιμοποιεί τη μέθοδο της χλωρίωσης.
- Οι εκχύσεις της εγκατάστασης του Greatham (μέθοδος χλωρίωσης) 
ήταν περίπου 5.000 ni^/ημέρα με μέση συγκέντρωση σε αιωρούμενες ύλες 
0,2 g/L , από τις οποίες περίπου 95 % διοξείδιο του τιτανίου.
- Τα λύματα τα προερχόμενα από το Grimsby (μέθοδος κατεργασίας με 
θειϊκό οξύ) απορρίπτονταν συνεχώς στο υδάτινο περιβάλλον με με­
γίστη επιτρεπόμενη ποσότητα 25.000πί^/ημέρα. Η μέση σύνθεση των 
απορρίψεων ήταν η ακόλουθη :  25 g/L οξύ εκφραζόμενο σε ελεύθερο 
H^SO^, 3 g/L αιωρούμενες ύλες και 8,5 g/L σίδηρος.
- Τα λύματα από την εγκατάσταση του StaLLingborough (μέθοδοι χλωρίψσης 
και κατεργασίας με θειϊκό οξύ) αναμιγνύονταν με άλλα βιομηχανικά 
λύματα πριν απορριφθούν στο υδάτινο περιβάλλον. Η ποσότητα
των λυμάτων που προέκυπτε από τη μονάδα παραγωγής διοξειδίου 
του τιτανίου ήταν περίπου 38.000 m^/ημέρα. Η απόρριψη του 
συνολικού λύματος είχε την ακόλουθη σύνθεση : 11 g/L οξύ εκφρα- .  
σμένο σε ελεύθερο 2 g/L αιωρούμενες ύλες και 4,175 g/l
σίδηρος.
Η μονάδα παραγωγής με τη μέθοδο του θειϊκού οξέος στο StaLLingborough 
σταμάτησε εν μέρει τη λειτουργία της και η παραγωγική της ικανότητα 
μεταφέρθηκε προς τη μονάδα παραγωγής με τη μέθοδο της χλωρίωσης, 
που δημιουργήθηκε στην ίδια τοποθεσία.

- 14 -
(3) Στερεά απόβλητα
Μια μικρή ποσότητα αδρανών και μη τοξικών αποβλήτων που παράγονται 
από την εγκατάοταοη του θΓβεΐίιαπι (μεθοδοζ χλωρίωσης) εναποθηκεύεται 
στο έδαφος.
Δεν έχει διαβιβαστεί καμιά πληροφορία σχετικά με τη μονάδα παραγωγής 
με τη μέθοδο της χλωρίωσης στο θΐβΙΙιηςόοΓουβίΊ καθώς και σχετικά 
με την τύχη των αδιάλυτων καταλοίπων και της καραμπογιάς που 
προέρχονται από την παραγωγή με τη μέθοδο κατεργασίας με θει ίκό οξύ. 
Λαμβανομένων υπόψη των πληροφοριών που δίνονται στην προηγούμενη 
παράγραφο, η Επιτροπή μπορεί να συμπεράνει ότι τα απόβλητα αυτά, 
αφού αναμιχθούν, απορρίπτονται στο υδάτινο περιβάλλον.
γ) Αέρια απόβλητα
Όλες οι απορρίψεις στην ατμόσφαιρα από τις βιομηχανικές  εγκαταστάσεις 
τηρούν τα τεκμαρτά όρια που καθορίζονται από τις βρετανικές αρχές.
δ) Παρατηρήσεις
Οι αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου δεν διαβίβασαν καμιά πληροφορία 
σχετικά με την ποσότητα των διαφόρων αποβλήτων καθώς και με τις νέες 
εγκαταστάσεις παραγωγής (άρθρο 1, παράγραφος 2 σημείο ε) και άρθρο 11; 
μετά τη μεταφορά της παραγωγής από τη μέθοδο κατεργασίας με θειικο 
οξύ στη μέθοδο της χλωρίωσης στη συνέχεια της μερικής παύσης της 
λειτουργίας μιας μονάδας στο θΐθΙΙιηοόοΓουοίι και της ολικής παύσης 
λειτουργίας στο Βι IΙιηοΗθίη.
ε) Συμπέρασμα
Η Επιτροπή σημείωσε, όσον αφορά τις εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούν 
τη μέθοδο κατεργασίας με θειϊκό οξύ, την ολική παύση λειτουργίας 
μιας εγκατάστασης και τη μερική παύση λειτουργίας μιας εγκατάστασης 
και τη μερική παύση μιας άλλης καθώς και τη μεταφορά της παραγωγικής 
τους ικανότητας σε άλλες εγκαταστάσεις.
Διαπιστώνει με ικανοποίηση ότι οι μεταφορές αυτές πραγματοποιήθηκαν 
προς εγκαταστάσεις, που χρησιμοποιούν τη μέθοδο της χλωρίωσης που 
ρυπαίνει σε μικρότερο βαθμό, και ότι πραγματοποιήθηκαν έργα.

- 15 -
ιδίως στην εγκατάσταση του θΓβθΐΌειη , με στόχο τη βελτίωση της 
διήθησης και μετάγγισης των λυμάτων καθώς και ότι αναπτύχθηκε κατα­
λυτική μέθοδος που επιτρέπει να τεθεί τέλος στις απορρίψεις υποχλωριώ­
δους νατρίου (καταλυτική μέθοδος αποσύνθεσης του υποχλωριώδους να­
τρίου σε χλωριούχο νάτριο). Εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός 
της μη αύξησης της αξιοποίησης των αδιάλυτων καταλοίπων και της 
καραμπογιάς.
Ελπίζει ότι τα μέτρα που προβλέπονται στα προγράμματα μείωσης που 
μελετώνται σήμερα θα επιτρέψουν την προοδευτική μείωση αυτών των 
απορρίψεων, ιδίως των όξινων υγρών αποβλήτων.
Όσον αφορά τα μέτρα που έχουν ληφθεί για τη μείωση της ρύπανσης με 
τη μέθοδο της χλωρίωσης, η Επιτροπή δεν μπορεί να αποφανθεί εξαιτίας 
της έλλειψης πληροφοριών.
4.- Γνώμη της Επιτροπής
4.1.- Η Επιτροπή διαπιστώνει με ικανοποίηση ότι η πλειονότητα των κρατών μελών 
έκανε προσπάθειες για την εφαρμογή της οδηγίας του Συμβουλίου 78/176/ΕΟΚ.
α) Όσον αφορά τα όξινα υγρά απόβλητα που προέρχονται κυρίως από την 
παραγωγή με τη μέθοδο κατεργασίας με θειϊκό οξύ, έχουν ληφθεί σε 
ορισμένα κράτη μέλη μέτρα για τη μείωση των επιπτώσεων στο υδάτινο 
περιβάλλον από τις απορρίψεις αυτές χωρίς, εντούτοις, να μειώνεται 
η συνολική ποσότητα των αποβλήτων (κατασκευή δεξαμενών εναποθήκευσης 
των όξινων λυμάτων, ρύθμιση των απορρίψεων σε συνάρτηση με την 
παλίρροια, αύξηση του μήκους των σωληνώσεων απόρριψης, προσθήκη 
διατάξεων διάχυσης).
Αποσκοπώντας στην προοδευτική μείωση της ρύπανσης στα πλαίσια της 
παραγωγής με τη μέθοδο κατεργασίας με θειϊκό οξύ, η Επιτροπή ελπίζει 
ότι οι τρέχουσες μελέτες στα κράτη μέλη (όπως σχετικά με την επανα- 
χρησιμοποίηση ισχυρών οξέων, τη χρησιμοποίηση θειϊκου οξέος σε 
χαμηλές συγκεντρώσεις) θα επιτρέψουν την εξεύρεση ικανοποιητικής λύσης, 
τόσο από τεχνική όσο κι' από οικονομική άποψη, και οτι θα ήταν δυνατό 
να υλοποιηθούν γρήγορα οι βιομηχανικές εφαρμογές.

- 16 -
β) Όσον αφορά τα στερεά απόβλητα που απορρίπτονται στο υδάτινο περιβάλλον, 
η μείωση αναφέρεται στην καραμπογιά και στα αδιάλυτα κατάλοιπα. Η* 
μείωση αυτή προκύπτει, γενικά, για την καραμπογιά από τη χρησιμο­
ποίηση περισσότερο πλούσιου σε μεταλλεύματος.
γ) Οι αέριες απορρίψεις είναι, γενικά, χαμηλότερες ή τηρούνται οι εθνικές 
τιμές. Οι τιμές αυτές δεν φαίνεται να είναι πάντα ίδιες.
4.2.- Η Επιτροπή εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι η έκθεση σχετικά
με την πρόληψη και την προοδευτική μείωση της ρύπανσης που συντάσσεται 
από τα κράτη μέλη σ' εφαρμογή του άρθρου 14, 1η παράγραφος της εν 
λόγω οδηγίας δεν είναι πάντα διεξοδική στον τομέα των διαφόρων τύπων 
αποβλήτων και για το ότι μερικές φορές δεν λαμβάνονται υπόψη βασικά 
σημεία, πράγμα που θα της επέτρεπε να είναι πιο ακριβής στα συμπεράσμα- 
τά της.
Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι όσον αφορά τη μέθοδο της χλωρίωσης είτε 
δεν υπάρχουν στις εκθέσεις καθόλου πληροφορίες είτε υπάρχουν ελάχιστες.
Τέλος, πρέπει να σημειωθεί ότι οι προσεγγίσεις που ακολούθησαν τα 
κράτη μέλη όσον αφορά τις απορρίψεις υγρών αποβλήτων στο υδάτινο περιβάλλον 
διαφέρουν : ανακύκλωση, εξουδετέρωση και ελεγχόμενες εκχύσεις απορρίψεων, 
χωρίς προηγούμενη κατεργασία στο υδάτινο περιβάλλον.
4.3.- Για τη σύνταξη της δεύτερης έκθεσης η Επιτροπή προτίθεται να καταρτίσει 
ερωτηματολόγιο, σε συνάρτηση με την πείρα που έχει αποκτηθεί στον 
ειδικό αυτό τομέα.
Οι απαντήσεις στο έγγραφο αυτό θα της επιτρέψουν να αναπτύξει με διεξο- 
δικότερο τρόπο, στο Συμβούλιο και στο Κοινοβούλιο τα σχετικά με την 
εφαρμογή αυτής της οδηγίας στα κράτη μέλη.