Αριθ.C129/10 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 10.5.93
Γνωμοδότησηγιαταυποχρεωτικάαποθεματικάστοπλαίσιοτηςεσωτερικήςαγοράς
(93/0129/07)
Στις23Νοεμβρίου1992ηΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπήαποφασισε,συμφωνάμετοάρθρο20,
παράγραφος4,τουΕσωτερικούτηςΚανονισμού ,ναεκδώσειγνωμοδότηση μεθέματαυποχρεωτικά
αποθεματικάστοπλαίσιοτηςεσωτερικήςαγοράς.
Τοτμήμαοικονομικών ,δημοσιονομικών καινομισματικώνυποθέσεων,στοοποίοανατέθηκεηπροετοι­
μασίατωνεργασιών,εξέδωσετηγνωμοδότησήτουστις9Μαρτίου1993μεβάσηεισήγησητου
κ.Meyer-Horn .
Κατάτην304ησύνοδοολομέλειάςτης(συνεδρίασητης24ηςΜαρτίου1993),ηΟικονομικήκαι
ΚοινωνικήΕπιτροπήυιοθέτησεομόφωνατηνακόλουθηγνωμοδότηση .
1.3.Αποτιςαρχέςτηςδεκαετίαςτου'80,ηαποκαλούμενη
πολιτικήανοικτήςαγοράς—ήτοιηαγοράκαιηπώληση
αξιογράφωνκαιπιστοποιητικών καταθέσεωναπότιςκεντρι­
κέςτράπεζες—διαδραμάτισεδιαρκώςσημαντικόρόλο.Οι
συναλλαγέςανοικτήςαγοράςτωνκεντρικώντραπεζώνεπηρέ­
ασανσεβαθμόμεγαλύτεροαπόό,τιoσχηματισμόςυποχρεω­
τικώναποθεματικώντόσοτηρευστότητατωνπιστωτικών
ιδρυμάτωνόσοκαιτηνπροσφοράχρήματος .
1.4.Σεσύγκρισημετηνπολιτικήανοικτήςαγορας,ηανα­
χρηματοδότηση τωνπιστωτικώνιδρυμάτωναπότιςκεντρικές
τράπεζεςμετηναναπροεξόφληση αξιογράφωνκαιμετοδα­
νεισμόέναντιενέχυρουεπίαξιογράφων(Lombard)απώλεσε
τησημασίατης.Προφανώςλόγωτουπερίπλοκουκαιδαπανη­
ρούελέγχουτηςφερεγγυότητας .Εξάλλου,ηαναπροεξό­
φλησηαξιογράφωνκαιηυπόεγγύησηχορήγησηπιστώσεων
(Lombard)εκμέρουςτωνκεντρικώντραπεζώνδιαδραμάτιζαν
ουσιώδηρόλογιαταμικρότεραπιστωτικάιδρύματακαθώς
καιγιατηδανειοδότησητωνμικρομεσαίωνεπιχειρήσεων .1.Εισαγωγή
1.0.Οιδιαβουλεύσειςγιατηδιαμόρφωση ,τηνεφαρμογή
καιτηναποτελεσματικότητα τουμηχανισμούτηςνομισματι­
κήςπολιτικήςστηνΕυρωπαϊκήΚοινότητα,χρονολογούνται
απότιςαρχέςτηςδεκαετίαςτου'60.Hνομισματικήεπιτροπή
δημοσίευσετονΑύγουστο1962μελέτησχετικάμε«τους
μηχανισμούςτηςνομισματικήςπολιτικήςστακράτημέλη
τηςΕυρωπαϊκήςΟικονομικήςΚοινότητας».Hπολιτικήίου
μηχανισμούκατώτατουαποθεματικού—πουκαθιερώθηκετη
μεταπολεμικήπερίοδοστηνπλειοψηφίατωνκρατώντηςΕΚ
—έβαινεπαράλληλαμετηνπολιτικήτουανοίγματοςτης
αγοράςκαιτηναντίστοιχηπολιτικήαναχρηματοδότησης
τωνκεντρικώντραπεζών .Στηνπροαναφερθείσα μελέτη,
κεφάλαιο5,σημείο38.ανεφέροντοταεξής:«Μετηλήψη
μέτρωνγιατοσχηματισμόκατώτατουαποθεματικού ,οιαρμό­
διεςγιανομισματικάθέματααρχέςδύνανταιναεπηρεάζουν
άμεσαταδιαθέσιμαρευστάτωντραπεζώνκαιτηδυνατότητα
χορήγησηςπιστώσεων .Hπολιτικήτωνυποχρεωτικώναποθε­
ματικώναποτελεί,συνεπώς,χρήσιμοσυμπλήρωματηςπολι­
τικήςπροεξοφλητικού τόκουκαιτηςαντίστοιχηςπολιτικής
ανοικτήςαγοράςμέσωτωνοποίωνεπιτυγχάνεταιμόνοσχε­
τικήαναδιάταξηστοσύνολοτωνδιαθέσιμωνρευστώντων
τραπεζών».
1.1.Oρόλοςτηςπολιτικήςσχετικάμετηντήρησηυποχρε­
ωτικώναποθεματικώνεπανακαθορίζεται ,τριάνταέτηαργό­
τερα,στηδιευρυμένηΚοινότητα .Παράλληλα ,σημειώνεται
ορισμένηπροσέγγισηστηνΕυρωπαϊκήΚοινότητακατάτην
εφαρμογήτωνμηχανισμώντηςνομισματικήςπολιτικής .Οι
κεντρικέςτράπεζεςεφαρμόζουν ,ελεύθερα,όπωςκαιστο
παρελθόν,κατάτρόποδιάφοροτουςμηχανισμούςτηςνομι­
σματικήςπολιτικής,εκπαραδόσεως ,λόγωτηςδιαφορετικής
δομήςτουπιστωτικούσυστήματοςκαιβάσειορισμένωνπρο­
τιμήσεωντωνεκάστοτεδιευθυντικώνοργάνωντωνκεντρικών
τραπεζών .
1.2.Εκτόςαπότηδέσμευσητωνπιστωτικώνιδρυμάτωννα
διατηρούνυποχρεωτικάαποθεματικάστηνκεντρικήτράπεζα,
ηπολιτικήαυτήείχεωςαποτέλεσματηνανάληψηπαρόμοιων
δεσμεύσεωνμετοσχηματισμόκατώτατουορίουαποθεματι­
κού,ήτοιμιαεπένδυσησεκρατικάαξιόγραφα .Στόχοςήταν
ναελέγχεται,κατάτημεταπολεμικήπερίοδο,ηκίνησητου
μεγάλουόγκουτωνομολογιώντουδημοσίουοιοποίεςευρί­
σκοντοσταχαρτοφυλάκια τωνπιστωτικώνιδρυμάτων .Σε
ορισμένεςχώρες,ιδίωςστηνΙσπανία,τηνΠορτογαλία ,την
ΙταλίακαιτηνΕλλάδαοιυποχρεωτικέςεπενδύσειςτων
πιστωτικώνιδρυμάτωνσεκρατικάαξιόγραφαχρησίμευε
ουσιαστικά,μέχριτελευταία,στηχρηματοδότηση τωνδημο­
σιονομικώνελλειμμάτωνμέσωτηςκεντρικήςτράπεζας.1.5.Hυποχρέωσητωντραπεζώνναδιατηρούνορισμένο
ποσοστόυποχρεωτικών αποθεματικώνστηνκεντρικήτρά­
πεζαχρησιμοποιείται στηνπλειοψηφίατωνκρατώντηςΕΚ,
όπωςκαιστοπαρελθόν,ωςμέσονομισματικήςπολιτικής .
Ταυποχρεωτικάαποθεματικά ,υπολογίζονται μεδιάφορους
τρόπουςκαιμεταβάλλονται λίγοπολύαρκετάσυχνά.Το
πρόβλημα,όμως,πουτίθεταιείναιαντούτοσυμβιβάζεται
μετηνεγκαθιδρυθείσα από1ηςΙανουαρίου1993εσωτερική
αγοράκαιτηνπροβλεπόμενηαπότηΣυνθήκητουΜάαστριχτ
ΟικονομικήκαιΝομισματικήΈνωση,σταπλαίσιατηςοποί­
αςπροβλέπεται ,απότονΙανουάριο1994,ηδημιουργίαενός
ΕυρωπαϊκούΝομισματικούΙδρύματοςκαι,απότο1997ήτο
1999,ηεγκαθίδρυσηενόςΕυρωπαϊκούΣυστήματοςΚεντρι­
κώνΤραπεζώνμεμιαενιαίανομισματικήπολιτικήγιατην
Κοινότητα .
1.6.Τοερώτημασχετικάμετορόλο,τηνπροσέγγισηκαι
τομέλλοντηςπολιτικήςτωνυποχρεωτικώναποθεματικών
τίθεταιαπότηνπλευράτωνεθνικώνκεντρικώντραπεζώνοι
οποίεςθαπροσχωρήσουν στοΕυρωπαϊκόΣύστημακεντρικών
τραπεζών.ΣεμιαΝομισματικήΈνωσηστηνοποίαασκείται
ενιαίανομισματικήπολιτικήσεκοινοτικόεπίπεδοδενείναι
πλέοννοητέςεθνικέςδιαφοροποιήσεις στηνπολιτικήγια
τήρησηυποχρεωτικώναποθεματικώνότανμάλιστααυτήυπα­
γορεύεταιαπότοΣυμβούλιοτωνΕυρωπαϊκώνΚεντρικών
Τραπεζών(ΕΚΤ).ΑπότηντρίτηφάσηήδητηςΝομισματικής
Ένωσηςεμφανίζονταιμεγαλύτερεςδιαφορέςωςπροςτις

10.5.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων Αριθ.C129/11
μεθόδουςελέγχουτηςρευστότηταςτραπεζώνπουχρησιμοπο­
ιούνοιεθνικέςκεντρικέςτράπεζες,καικατάσυνέπεια,της
προσφοράςχρήματος,φαίνεταινασυμβιβάζεταιδύσκολαμε
τηνπροοδευτικήσυγχώνευσητωνχρηματαγορώνκαικεφα­
λαιαγορών .Εφόσον,σταπλαίσιατηςεσωτερικήςαγοράς,
οιεθνικέςκεντρικέςτράπεζεςπαραμένουναρμόδιεςγιατη
νομισματικήπολιτικήτους,οιδιαφορετικέςεθνικέςπολιτικές
αναφορικάμετηνεφαρμογήτωνμέσωνυποχρεωτικώναποθε­
ματικώνκαιτηνάσκησητηςπολιτικήςανοικτήςαγοράς,
είναιδυνατόνναέχουνεπιπτώσειςκαιεπιδράσειςστηνομι­
σματικήπολιτικήμετιςανάλογεςσυνέπειεςγιατιςεπιχειρή­
σειςκαιτουςκαταναλωτές .
1.6.1.ΜιαομάδαεργασίαςτηςεπιτροπήςτωνΔιοικητών
ΚεντρικώνΤραπεζώντηςΕΚασχολείται,απότο1992,μετις
προπαρασκευαστικές εργασίεςγιατηνομισματικήπολιτική
τουΕυρωπαϊκούΣυστήματοςκεντρικώντραπεζών(ΕΣΚΤ)
καιιδίωςμετηνανάπτυξηαντικειμενικώνδεικτώνστοντομέα
τηςνομισματικήςπολιτικήςκαισυμβατώνστόχωνωςπρος
τηνπροσφοράχρήματος .Παράλληλα,μελετάταιηπροσέγ­
γισητωνμέσωντηςνομισματικήςπολιτικήςκαιoρόλος
τωνυποχρεωτικώναποθεματικών ,καθώςκαιηυιοθέτηση
συγκρίσιμωνορισμώντηςπροσφοράςχρήματος .
1.6.2.Σύμφωναμετοάρθρο109ΣΤ.παράγραφος2,της
ΣυνθήκηςγιατηνΕυρωπαϊκήΈνωσηπουυπεγράφηστο
Μάαστριχτ,στις7Φεβρουαρίου1992,τοΕυρωπαϊκόΝομι­
σματικόΊδρυμαπρόκειταιναείναιαρμόδιογιατηνανάπτυξη
τωνμέσωνκαιτωνδιαδικασιώνπουαπαιτούνταιγιατην
εφαρμογήμιαςενιαίαςνομισματικήςπολιτικήςστοτρίτο
στάδιο.αποτελείκαταρχήναρνητικόπαράγοντα·δυσχεραίνει,όμως,
τηνομισματικήπολιτικήτωνκεντρικώντραπεζών.Απόαυτή
τηνάποψηείναικατανοητήηπρωτοβουλίαπουέλαβανοι
ΗΠΑστηδεκαετίατου'80γιαμιαδιεθνώςεναρμονισμένη
ρύθμισητωνυποχρεωτικώναποθεματικών (βλ.σημείο2.6).
Επιπλέον,τουψηλόποσοστότουυποχρεωτικούαποθεματι­
κούπουισχύειστακράτημέληεπηρεάζειτονανταγωνισμό
τωντραπεζώντηςΚοινότηταςμετιςτράπεζεςτρίτωνχωρών
όπωςτωνΗΠΑήτηςΙαπωνίας .Hπροσφυγήστηνευρωαγορά
βλάπτειτηνομισματικήπολιτικήτωνκεντρικώντραπεζών.
1.8.HΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπήέλαβεως
αφορμήτηνκατάστασηπουπεριγράφεταιστασημεία1.5
έως1.7γιαναεκφράσειορισμένουςσυλλογισμούςγιατην
πολιτικήτωνυποχρεωτικώναποθεματικώνστηνΕυρωπαϊκή
Κοινότητακαιναδιατυπώσειτασχετικάτελικάσυμπεράσμα­
τα.Hγνωμοδότησηγιατηνπολιτικήτωνυποχρεωτικών
αποθεματικώνπεριορίζεται ,ουσιαστικά,στιςσυνθήκεςαντα­
γωνισμούγιατιςτράπεζεςστηνεσωτερικήαγορά.Δενεξετά­
ζεταιιδιαίτεραηαλληλεπίδραση τηςπολιτικήςτωνυποχρεω­
τικώναποθεματικώνκαιτουσυνδυασμούτηςνομισματικής
καιδημοσιονομικής πολιτικήςαπόμακροοικονομικής άπο­
ψης.Hγνωμοδότησηπροτίθεταινασυμβάλει,κυρίως,στη
διεξαγωγήτωνσυζητήσεωνγιασημερινήπολιτικήτωνδιοι­
κητώντωνκεντρικώντραπεζών,ήτοιτηςομάδαςεργασίας
πουαναφέρεταιστοσημείο1.6.1.Ωστόσο,ηΟΚΕδεναγνοεί
τησχέσηπουυφίσταταιμεταξύτηςπολιτικήςτωνυποχρεωτι­
κώναποθεματικώνκαιτηςεφαρμογήςάλλωνμέσωντηςνομι­
σματικήςπολιτικής .Άλλωστε,τησχέσηαυτήκαταδεικνύουν
καιταμέτραπουέλαβεηκεντρικήτράπεζατηςΓερμανίας
τοΦεβρουάριοκαιτοΜάρτιο1993σεπολλούςτομείςταυτό­
χρονα:μείωσητωνυποχρεωτικών αποθεματικών ,έκδοση
πρόσθετωναξιογράφωνγιατηχρηματαγορά ,συναλλαγέςμε
αξιόγραφακαιχρεώγραφασεχαμηλόεπιτόκιο,καιμείωση
τωνεπιτοκίωνγιατηναναπροεξόφληση αξιογράφωνκαθώς
καιγιατηνυπόεγγύησηχορήγησηπιστώσεων .Hνομισμα­
τικήπολιτικήμιαςκεντρικήςτράπεζαςμπορεί,ότανστηρίζε­
ταιαποκλειστικάσεμιαπολιτικήανοιχτήςαγοράς,ναοδηγή­
σεισευψηλότεραεπιτόκιααπ'ό,τιαυτάπουθαεπέφερεενδε­
χομένωςηταυτόχρονηδιατήρησηυψηλώνυποχρεωτικών
αποθεματικών .Σχετικάμετησημερινήπολιτικήεπιτοκίων
τηςΚοινότητας ,ηΟΚΕπαραπέμπειστηγνωμοδότησηγια
τηνετήσιαοικονομικήέκθεση(έγγρ.CES213/93,σημείο
3.7).1.7.Hεναρμόνισητωναπαιτήσεωνσχετικάμεταυποχρε­
ωτικάαποθεματικάτίθεταιπριναπότηνεγκαθίδρυσητης
νομισματικήςένωσης,σταπλαίσιατηςολοκληρωθείσης από
τονΙανουάριο1993,εσωτερικήςαγοράςκαιτουΕυρωπαϊκού
ΟικονομικούΧώρου.Παρατηρείταιαυξανόμενοςανταγωνι­
σμόςμεταξύτωνιδίωντωντραπεζώνκαιμεταξύαυτώνκαι
των«μη-τραπεζών»καιτων«οιονεί-τραπεζών ».
1.7.1.Οιδιαφορετικές ,απόχώρασεχώραως,προςτα
υποχρεωτικάαποθεματικάσυνεπάγονταιεπιπλέονδαπάνες
πουεπηρεάζουναισθητάτονενδοτραπεζικόανταγωνισμό .
Στηνπραγματικότητα ,οιενδιαφερόμενες τράπεζεςδενδύνα­
νταιναδιαθέτουνγιατραπεζικέςσυναλλαγέςμέροςτωνκατα­
θέσεων(επίτωνοποίωνοφείλουννακαταβάλλουντόκους
στουςπελάτεςτους).Τούτοσημαίνειδαπάνες,μείωσηεσόδων
καιπεριορισμούςστηνεμπορικήπολιτικήτους.Στοβαθμό
αυτότίθενταισεμειονεκτικότερη θέσητράπεζες,πουοφεί­
λουνναδιατηρούνυποχρεωτικάαποθεματικά ,έναντιτων
ανταγωνιστώντουςπουδενέχουνπαρόμοιες,ήέχουνμικρό­
τερες,υποχρεώσειςωςπροςτοσχηματισμότωνενλόγω
αποθεματικών .
1.7.2.Οισημαντικέςδεσμεύσειςγιαταυποχρεωτικάαπο­
θεματικάέχουνωςσυνέπειαοιμητράπεζες,όπωςοιμεγάλες
επιχειρήσεις ,ναπροτιμούννακαταθέτουνταρευστάτους
στηνευρωαγοράεντόςτηςοποίαςαπαλλάσσονται κάθε
δέσμευσηςδιατήρησηςυποχρεωτικώναποθεματικών .Κατ'-
αυτότοντρόπο,οιτράπεζεςπουυπόκεινταισευψηλάυποχρε­
ωτικάαποθεματικάσημειώνουναπώλειεςσεκαταθέσεις .Στο
πλαίσιοτηςελεύθερηςκυκλοφορίαςκεφαλαίων ,ηαυξανό­
μενηέλξηπουασκούνοιευρωαγορέςστιςκαταθέσειςδεν2.Οιδιαφορέςόσοναφοράτηνάσκησητηςπολιτικήςγιατα
υποχρεωτικάαποθεματικά
2.1.Hκαθιέρωσητηςδέσμευσηςγιατηδιατήρησηυπο­
χρεωτικώναποθεματικώναιτιολογήθηκεαρχικά,σεορισμέ­
νεςχώρες,μεεπιχειρήματαπουσχετίζονταιμεθέματατραπε­
ζικήςεποπτείας.Τοεπιχείρημαήτανότιμετηνυποχρέωση
γιατηδιατήρησηυποχρεωτικών αποθεματικών στην
κεντρικήτράπεζαδιασφαλίζονταν μιαρευστότηταμετην
οποίααντιμετωπίζετο ηαπόσυρσησημαντικώνποσώναπό
τουςπελάτες.Hενλόγωαιτιολογίαδενφαίνεταιναευσταθεί
σήμερα.
2.1.1.Oέλεγχοςτηςρευστότηταςτωνπιστωτικώνιδρυμά­
τωνανατέθηκεκυρίωςστιςαρμόδιεςεποπτικέςαρχές.Για
παράδειγμα,τοσύστημαυποχρεωτικών αποθεματικών που
καθιέρωσεηBancad'Italiaτο1926γιατηνάσκησητης

Αριθ.C129/12 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 10.5.93
1993,αξιοσημείωτεςδιάφορεςστηνπολιτικήτωναποθεματι­
κώνπουεπηρεάζουντονανταγωνισμόμεταξύτωντραπεζών
τωνεπιμέρουςχωρών(βλ.συνημμένοπίνακα).
2.3.Οιδιάφορεςστηνπολιτικήγιαταυποχρεωτικάαποθε­
ματικάαφορούνακόμητιςμεθόδουςυπολογισμού ,τηδιαφο­
ροποίησητωνσυντελεστών ,ανάλογαμετοντύποτηςκατάθε­
σης,καιτησυχνότητατηςμεταβολήςτωνποσοστώναυτών.εποπτείαςτηςσώφρονοςδιαχείρισης,αποτο1975αποτελεί
δεδηλωμένααποκλειστικόμέσοάσκησηςνομισματικήςπολι­
τικής.
2.1.2.ΣτηνΕυρωπαϊκήΚοινότητα,οιτράπεζεςοφείλουν,
ανεξάρτητααπότηνομισματικήπολιτικήτηςκεντρικήςτρά­
πεζας,νατηρούνορισμένουςσυντελεστέςρευστότηταςκαι
φερεγγυότητας .Χάρηστηνπροσέγγισητωνδιατάξεωνπερί
τηςεποπτείαςτωντραπεζών,οιτράπεζεςοφείλουννατηρούν
τουςαυτούςσυντελεστέςσεόλεςτιςχώρεςτηςΕΚ.Τοίδιο
ισχύεικαιγιατιςτρίτεςχώρεςβάσειτωνσυστάσεωντης
επιτροπήςτηςΒασιλείαςτωνδιοικητώντωνεκδοτικώντρα­
πεζών(ΕπιτροπήCooke).Εκτόςτούτου,τακράτημέλητης
ΕυρωπαϊκήςΚοινότηταςθαυποχρεούνταιστομέλλοννα
καθιερώσουνσυστήματαεγγύησηςτωνκαταθέσεων(!).
2.2.Σετέσσερις,απότιςδώδεκαχώρεςτηςΚοινότητας
δενεπιβάλλεταιηδιατήρησητωνυποχρεωτικώναποθεματι­
κώνωςμέσοτηςνομισματικήςπολιτικής.
—ΣτοΛουξεμβούργο καιτηΔανίαδενυπάρχεισύστημα
υποχρεωτικώναποθεματικών ,
—στοΒέλγιο,ηΚεντρικήΤράπεζαπαραιτήθηκε ,το1988
τηςδυνατότηταςπουτηςπαρείχετοδιάνόμουγιατην
καθιέρωσητωνυποχρεωτικώναποθεματικών ,
—στηΜεγάληΒρετανία,οιυποτυπώδειςδεσμεύσειςγιατη
διατήρησηυποχρεωτικών αποθεματικών δενχρησιμο­
ποιούνταιγιαστόχουςτηςνομισματικήςπολιτικήςαλλά
θεωρούνταιμόνονωςπηγήεσόδωνγιατηνΤράπεζατης
Αγγλίας.
2.2.1.ΣτιςυπόλοιπεςοκτώχώρεςτηςΕΚ,όπουισχύει
ηπολιτικήγιατηδιατήρησηυποχρεωτικώναποθεματικών ,
υπάρχει,τατελευταίαέτη,τάσηγιαμείωσητωνσυντελεστών
τωνενλόγωαποθεματικών :
—στηΓαλλία,γιαπαράδειγμα,οισυντελεστέςτωναποθεμα­
τικώναυτών,στοδιάστημαΟκτωβρίου1989καιΜαΐου
1992,μειώθηκανγιακαταθέσειςόψεωςαπό5,5σε1%,για
καταθέσειςταμιευτηρίουαπό3σε1%καιγιακαταθέσεις
προθεσμίαςαπό3σε0%,
—στηνΙσπανία,στηνπερίοδοΦεβρουαρίου 1990—Δεκεμ­
βρίου1992,από5σε3%(παράτογεγονόςότιυφίστανται
ακόμηπαρεμφερείςυποχρεωτικέςκαταθέσεις(βλέπε
σημείο2.4)και
—στηνΟμοσπονδιακήΔημοκρατίατηςΓερμανίαςμειώθηκε
oσυντελεστήςτοΦεβρουάριο1993από4,95σε2%για
καταθέσειςπροθεσμίαςκαιαπό4,15%σε2%γιακαταθέ­
σειςταμιευτηρίου ,
—στηνΙταλίαoανώτατοςσυντελεστήςτου22,5%μειώθηκε
τοΦεβρουάριο1993σε17,5%τωνκαταθέσεων .
2.2.2.Γενικά,oόγκοςτωνυποχρεωτικώναποθεματικώνσε
σχέσημετηνπροσφοράχρήματοςκαιτιςσυνολικέςκαταθέ­
σειςτωνπιστωτικώνιδρυμάτωνστηνΚοινότηταμειώθηκε
αισθητά.Εντούτοις,υφίστανταιεντόςτηςΚοινότηταςακόμη
καιμετηνέναρξητηςεσωτερικήςαγοράς,στιςαρχέςτου2.3.1.Γιακαταθέσειςόψεως,προθεσμίαςκαιταμιευτηρίου ,
άλλοτευπάρχουνδιαφορετικοίσυντελεστέςυποχρεωτικών
αποθεματικώνκαιάλλοτεισχύειoίδιοςσυντελεστήςγιαόλες
τιςκατηγορίεςκαταθέσεων .
—στηνΟμοσπονδιακή ΔημοκρατίατηςΓερμανίας,για
παράδειγμα ,ταυποχρεωτικάαποθεματικάγιακαταθέσεις
όψεωςκλιμακώνονται (ανάλογαμετοσυνολικόύψοςτων
καταθέσεωναπό6,6%γιακαταθέσειςόψεωςέως10εκα­
τομμύριαDMμέχρι12,1%γιακαταθέσειςόψεωςάνωτων
100εκατομμυρίωνDM),μέχριτοΦεβρουάριοτου1993
ήταν4,95%γιακαταθέσειςπροθεσμίαςκαι4,15%για
καταθέσειςταμιευτηρίου (έκτοτεισχύειoενιαίοςσυντελε­
στήςτου2%γιαταδύοείδηκαταθέσεων)(συντελεστές
υποχρεωτικών αποθεματικών οιοποίοικλιμακώνονται
ανάλογαμετούψοςτωνσυνολικώνκαταθέσεωνκαιευνο­
ούνταμικρότεραπιστωτικάιδρύματα.Ισχύουνεπίσης
στηνΑυστρία,ΙαπωνίακαιτιςΗΠΑ),
—στηνΙσπανία,αντίθετα,ισχύειoενιαίοςσυντελεστήςτων
υποχρεωτικώναποθεματικώντου3%γιαόλεςτιςκαταθέ­
σεις(εκτόςτωνπροαναφερθεισών ,παρομοίωνμεταυπο­
χρεωτικάαποθεματικά ,υποχρεωτικών καταθέσεων .Βλ.
σημείο2.4).
2.3.2.Hσχετικήκλιμάκωσητωνενλόγωσυντελεστών ,
ανάλογαμετοντύποκατάθεσης,δικαιολογείται απότηδια­
φορετικήδιαθεσιμότητατωνκαταθέσεων .Εκτόςτούτου,ορι­
σμένεςκεντρικέςτράπεζεςκαθοδηγούνται ωςπροςτηδιαφο­
ροποίησητωνσχετικώνσυντελεστώνανάλογαμετοντύπο
κατάθεσηςκαιαπόάλλουςλόγους:
—γιαπαράδειγμα,ηΤράπεζατηςΓαλλίας,ημεταβολήτων
συντελεστώνγιακαταθέσειςπροθεσμίας,το1989καιτο
1990,ήταναντίδρασηστηνανεπιθύμητημεταστροφήαπό
τιςκαταθέσειςσεκινητέςαξίεςπροςτίτλουςχρηματαγο­
ράςκαιστηφυγήκεφαλαίωνπροςτις«εξωχωρικές»χρη­
ματαγορέςκαθώςστηνπολιτικήεπιτοκίωντοΜάιο1992,
τηςΓερμανικήςΟμοσπονδιακής Τράπεζας,
—γιανααντιμετωπισθεί ηανεπιθύμητηαύξησηροήςκεφα­
λαίωναπόαλλοδαπούς,οιδιατάξειςπουδιέπουντηλει­
τουργίατηςΓερμανικήςΟμοσπονδιακής Τράπεζαςπρο­
βλέπουνρητάτηδυνατότηταεπιβολής100%υποχρεωτι­
κώναποθεματικών επίτωνκαταθέσεωναλλοδαπών .H
ανωτέρωΤράπεζαέκανεχρήσητηςδυνατότηταςαυτής
γιαπρώτηφοράτο1978λόγωτηςεισροήςμεγάλωνποσο­
τήτωνσυναλλάγματος ,
—ηΤράπεζατηςΙταλίαςεπέβαλε,το1987καιτο1989,την
υποχρέωσηυποχρεωτικώναποθεματικώνγιατιςανεπιθύ­
μητεςκαταθέσειςσεξένοσυνάλλαγμα .(')Πρβλ.γνωμοδότησητηςΟΚΕτης22.10.1992,ΕΕαριθ.C332
της16.12.1992.

10.5.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C129/13
καταθέσεις,ταπιστωτικάιδρύματαυποχρεώθηκαν ναχρημα­
τοδοτήσουν ,στηνουσία,μέσωτηςκεντρικήςτράπεζας,τα
δημοσιονομικά ελλείμματατηςχώρας.Αναφορικάμετησυμ­
φωνηθείσασταπλαίσιατηςσυνθήκηςγιατηνΕυρωπαϊκή
Ένωση(άρθρο104,παράγραφος 1)κατάργησητηςχρηματο­
δότησηςτωνδημοσιονομικών ελλειμμάτωναπότιςκεντρικές
τράπεζες(πρβλ.σημείο3.5)φαίνεταιότικαιαυτήημορφή
πολιτικήςπουαφοράταυποχρεωτικάαποθεματικάείναιξεπε­
ρασμένηκαιανεπίτρεπτηαπότονΙανουάριο1994(άρθρο109
E,παράγραφος3).
2.5.Ταυποχρεωτικάαποθεματικάτωνπιστωτικώνιδρυμά­
τωνστηνκεντρικήτράπεζακατάκανόναδεντοκίζονται .
Κατάσυνέπεια,ταπιστωτικάιδρύματαέχουναπώλειαεισο­
δήματοςστιςσχετικέςχώρες.Ταενλόγωαποθεματικάαποτε­
λούνέναείδοςφόρουόσοναφοράταπιστωτικάιδρύματα,
πουκυμαίνεταιανάλογαμετοσύνηθεςύψοςεπιτοκίωντης
αγοράςκαιτονοποίοθαεκαρπούντοανείχανεπενδύσειτα
κεφάλαιααυτάστηχρηματαγορά .2.3.3.Οιαναφερόμενοιστοσημείο2.3.2λόγοιγιαορι­
σμένηδιαφοροποίηση τωνδεσμεύσεωνωςπροςταυποχρεω­
τικάαποθεματικάείναιαμφιβόλουαξίαςυπότιςπροϋποθέ­
σειςτηςεσωτερικήςαγοράς.Στοπλαίσιοτηςεσωτερικής
αγοράς,μετηνκατάργησητωνσυνόρων,ηκυκλοφορίακεφα­
λαίωνκαιοιανακατατάξεις ωςπροςτιςκαταθέσειςλόγωτων
διαφορετικώνεπιτοκίωνθααυξηθούνπεραιτέρωκαιέτσιη
άσκησημιαςιδιαίτερηςεθνικήςπολιτικήςστοντομέατων
υποχρεωτικώναποθεματικών θακαταστείδύσκοληγιατις
επιμέρουςεκδοτικέςτράπεζες.
2.3.4.Ορισμένεςκεντρικέςτράπεζεςμεταβάλλουντους
συντελεστέςυποχρεωτικώναποθεματικώνσυχνάκαιορισμέ­
νεςσπανίως.ΣτιςΚάτωΧώρες,γιαπαράδειγμα,μεταβλήθη­
κανοιενλόγωσυντελεστέςκατάτο1990πάνωαπόείκοσι
φορέςκατάτρόποπουταενλόγωαποθεματικάτωνπιστωτι­
κώνιδρυμάτωνκυμάνθηκαντοέτοςαυτόσεκατά12δισεκα­
τομμύριαφιορίνια.ΣτηνΟμοσπονδιακή Γερμανία,αντίθετα,
οισυντελεστέςαυτοίμεταβλήθηκανμόνοδύοφορέςαπότο
1980,ενώστηνΙταλίαδενεπήλθεκαμίαμεταβολήαπότο
1984.Οισυχνέςμεταβολέςτωνσυντελεστώντωνυποχρεωτι­
κώναποθεματικώνστιςΚάτωΧώρεςδικαιολογούνται μετο
επιχείρημαότιηΚεντρικήΤράπεζαμόλιςμπορούσενααντα­
πεξέλθειστιςανάγκεςτηςπολιτικήςανοικτήςαγοράςλόγω
τουμικρούαριθμούτωνσχετικώνεκδιδομένωντίτλωνσε
ολλανδικόνόμισμα.
2.3.5.Σχετικάμετηνπερίοδοαναφοράςωςπροςτηδιατή­
ρησηυποχρεωτικώναποθεματικώνυπάρχουνδιαφορέςαπό
κράτοςσεκράτος.Οισχετικέςυποχρεώσειςεκπληρώνονται ,
στηνπλειοψηφίατους,ώστεεντόςτηςπεριόδουαναφοράς
ναυπολογίζεταιoμέσοςόροςτωνκαταθέσεωνστηνΚεντρική
Τράπεζα.Ορισμένημείωσητουορίουυποχρεωτικώναποθε­
ματικώνστιςαρχέςτηςπεριόδουαναφοράςμπορείναισορρο­
πηθείμεσχετικήυπέρβασητουενλόγωορίουκατάτοτέλος
τηςπεριόδουαναφοράςήαντίθετα.Οιμειώσειςήυπερβάσεις
δύνανταιενμέρειναμεταφερθούνστηνεπόμενηπερίοδο
αναφοράς.Hπερίοδοςαναφοράςείναι,ωςεπίτοπλείστον,
έναςμήνας,μπορείόμωςναείναιμικρότερη(10ημέρες)αλλά
καιναεκτείνεταιμέχριέξιμήνες.Oπερίπλοκοςυπολογισμός
καιητήρησητουκατώτατουορίουτωνυποχρεωτικώναποθε­
ματικώνμπορείναδυσχεράνει,ανάλογαμετηφύσητου,την
πολιτικήσυναλλαγώντωντραπεζώνστιςσχετικέςχώρες.
2.4.Παρόμοιεςμετηδιατήρησηελαχίστωναποθεματικών
υποχρεώσειςδημιουργούνεπίσηςκαιοικανονιστικέςρυθμί­
σειςτωνκεντρικώντραπέζωνορισμένωνχωρώντηςΕΚγια
υποχρεωτικέςκαταθέσειςτωνπιστωτικώνιδρυμάτωνσεαξιό­
γραφακαιπιστοποιητικάκαταθέσεων .Οιανωτέρωυποχρεω­
τικέςκαταθέσειςδιαδραματίζουν ουσιώδηρόλοιδίωςστην
Ισπανία.Στηνενλόγωχώρα,ησχετικήυποχρέωση—το
1990όπουτοποσοστόανήρχετοσε17%—υποδιαιρείτοσε
«διατήρησηταμειακώναποθεματικών»,καταρχάςτηςτάξης
του5%,καθώςκαιστηνυποχρεωτικήκατάθεσηπιστοποιητι­
κώνκαταθέσεωντηςεκδοτικήςτράπεζαςκαισεκρατικάαξιό­
γραφα(συντελεστήςεπενδύσεων).Σύμφωναμεταδεδομένα
τουΣεπτεμβρίου1992,οικαταθέσειςτωνισπανικώντραπεζών
(ύψους18826τρισεκατομμύρια πεσέτες)επιβαρύνθηκαν με
τοσχηματισμόυποχρεωτικώναποθεματικώντηςτάξηςτου
18,1%πουαντιστοιχείσε3408τρισεκατομμύρια πεσέτες.
Απότοποσόαυτό,854δισεκατομμύρια πεσέτεςαφορούσαν
(άτοκες)καταθέσειςστηνΤράπεζατηςΙσπανίας,1737τρισε­
κατομμύριαπεσέτεςσεπιστοποιητικάκαταθέσεωντηςεκδο­
τικήςτράπεζας,(μεεπιτόκιο6%),και817δισεκατομμύρια
πεσέτεςμετημορφήάλλωνυποχρεωτικών καταθέσεων
κυρίωςσεκρατικάαξιόγραφα .Μετιςανωτέρωυποχρεωτικές2.5.1.Σεορισμενεςχώρες,(ΚάτωΧώρες,ΕλλάδακαιΙτα­
λία),τααποθεματικάαυτάστηνκεντρικήτράπεζατοκίζονται
μεεπιτόκια,πολύχαμηλότεραόμωςαπόαυτάτηςαγοράς.Τα
επιτόκιαγιατααποθεματικάαυτάστηνΕλλάδακαιτηνΙταλία
είναιπολύκατώτερααυτώνπουισχύουνστηναγορά.Στην
περίπτωσητηςΕλλάδαςτοκατώτεροεπιτόκιοισχύειμόνο
γιατοήμισυτωνυποχρεωτικώναποθεματικών ,ήτοιτο4,5%
τωνκαταθέσεων .Καιτοεπιτόκιο6%πουισχύειγιατις
υποχρεωτικέςκαταθέσειςτωνισπανικώντραπεζώνσεπιστο­
ποιητικάκαταθέσεωντηςκεντρικήςτράπεζαςείναιτοήμισυ
τωνεπιτοκίωντηςαγοράς.Ακόμηκαιστιςλίγεςπεριπτώσεις
πουτααποθεματικάαυτάτοκίζονταιμεχαμηλάεπιτόκια,οι
τράπεζεςέχουναπώλειεςεισοδήματος .
2.5.2.ΣτηνκεντρικήτράπεζατωνΚάτωχωρών,τα«κανο­
νικά»υποχρεωτικάαποθεματικά (GKR)τοκίζονταιμεεπιτό­
κιοπουείναιελαφρώςκατώτεροτουισχύοντοςστηναγορά.
Επιπλέον,υπήρχαναπόκαιρούειςκαιρόν«πλασματικά»υπο­
χρεωτικάαποθεματικά (MKR)σεπερίπτωσηεξαιρετικής
διεύρυνσηςτουκύκλουτωνσυναλλαγών .Ταανωτέρωαποθε­
ματικάεθεωρούντο«πλασματικά»επειδήδενετηρούντοστην
κεντρικήτράπεζαυπότημορφήκαταθέσεων .Οιτράπεζες
υποχρεούντονακαταβάλλουντόκουςστηνκεντρικήτράπεζα
μεβάσηταισχύονταεπιτόκια.
2.5.3.Hαπώλειαεισοδήματοςπουυφίστανταιταπιστω­
τικάιδρύματααπότονελάχιστοήτονσχεδόνκαθόλουτοκι­
σμότωναποθεματικώνταθέτεισεμειονεκτικότερη θέσηαπό
αυτήτων«μη-τραπεζών»ήτων«οιονείτραπεζών».Οιμεγάλες
επιχειρήσεις ,ιδίωςοιπολυεθνικές ,δύνανταινακαταθέτουν
ταδιαθέσιμαρευστάτουςμεστόχοτηναπόληψηπροσόδων
(«Cashmanagement»σε«ελεύθερουςλιμένες»«Freihafen»
όπουταπιστωτικάιδρύματαδενυπόκεινταισευποχρέωση
σχηματισμούυποχρεωτικώναποθεματικών )καιστηνευρωα­
γοράσυναλλάγματος (ηοποίαείναιαπαλλαγμένηκάθεάμε­
σηςτραπεζικήςεποπτείαςκαιεπιρροήςτηςνομισματικής
πολιτικήςτηςκεντρικήςτράπεζας).
2.5.4.Μιαπολιτικήυποχρεωτικώναποθεματικώνοδηγεί
όχιμόνοσεαπώλειαπροσόδωνσταυποκείμεναστιςενλόγω
υποχρέωσητράπεζεςαλλάέχειεπιπτώσειςκαιστηναύξηση

Αριθ.C129/14 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 10.5.93
τηςτιμήςπαροχήςτωνπιστωτικώνυπηρεσιώνεκμέρουςτους
καθώςκαιστημείωσητωνεπιτοκίωνγιατιςτηρούμενες
σ'αυτάκαταθέσεις .Στοβαθμόαυτό,φαίνεταιότιζημιώνονται
οικαταθέτες,κυρίωςοιμικροαποταμιευτές ,αλλάκαιοιπελά­
τεςτουςσεχώρεςμεσυγκριτικάυψηλότεραδιατηρούμενα
υποχρεωτικάαποθεματικά .
2.6.Οιδιαφορέςωςπροςταυποχρεωτικάαποθεματικά
δενσημαίνουνμόνοπρόσθετεςεπιβαρύνσειςγιαεκείνατα
πιστωτικάιδρύματατωνοποίωντοσύνολοτωνσυναλλαγών
υπόκειταιστηνυποχρέωσηαυτήαλλάκαιορισμένηεκτροπή
καταθέσεωνστηνευρωαγοράσυναλλάγματος πουενέχειέναν
δύσκολοναεκτιμηθείκίνδυνο,ήτοιτηςπροσφυγήςτωνσυμ­
μετεχουσώνευρω-τραπεζών .στηνπερίπτωσηανεπάρκειαςσε
ρευστάδιαθέσιμα,στηναναχρηματοδότηση απότην
κεντρικήτράπεζά«τους».Σημειώνεταιότιστιςαρχέςτης
δεκαετίαςτου'80εκδηλώθηκε ,ενόψειτηςραγδαίαςανάπτυ­
ξηςτηςευρωαγοράςσυναλλάγματος ,πρωτοβουλίααπότις
ΗΠΑγιατοσυντονισμό ,σεδιεθνήκλίμακα,τωνυποχρεώ­
σεωνγιατοσχηματισμόελάχιστωναποθεματικών ,ηοποία
καιδεναναλήφθηκετελικά.
3.Αξιολόγησητουσυστήματοςτήρησηςενόςκατώτατου
ορίουαποθεματικώνκαιτηςπολιτικήςανοικτήςαγοράς—οισυνδεόμενες ,σεορισμενεςχώρες,μετιςυποχρεώσεις
σχηματισμούυποχρεωτικώναποθεματικών ,παρεπόμενες
υπηρεσίεςτωνκεντρικώντραπεζώνκατάτηναναχρημοτο­
δότησηκαιδιακανονισμότωνπληρωμώνοιοποίεςδύνα­
νταιναθεωρηθούν ,ωςανταπόδοσητωνυποχρεωτικών
αποθεματικών .
3.2.Hπολιτικήτωνυποχρεωτικώναποθεματικώνεφαρμό­
σθηκε,τατελευταίαέτη,σεμικρότερηέκτασηαπόό,τιστο
παρελθόνστηνΚοινότητα .Κυρίως,επειδήηπολιτικήαυτή
δεναποσκοπούσεπλέονστονεπηρεασμότηςρευστότητας
τωνπιστωτικώνιδρυμάτωνσεσυγκεκριμένες περιπτώσεις ,
δηλαδήταχέωςκαισυχνά,μέσωτηςμεταβολήςτωνσυντελε­
στώντωνενλόγωαποθεματικών .
3.2.1.Συγκριτικάμεάλλεςχώρες,αποδίδεταιακόμημεγα­
λύτερησημασίαστηνπολιτικήτωνυποχρεωτικώναποθεματι­
κώνστηνΟμοσπονδιακή ΔημοκρατίατηςΓερμανίας(πρβλ.
μηνιαίεςεκθέσειςτηςΟμοσπονδιακής ΤράπεζαςτηςΓερμα­
νίας31990,σελ.22επόμ.).Hγερμανικήομοσπονδιακή τρά­
πεζαδιαβλέπεισταυποχρεωτικάαποθεματικά—ακόμηκαι
στουςστάσιμουςγιααρκετάέτησυντελεστές—μιαλειτουρ­
γίαρυθμιστικούχαρακτήρακαιέναμόνιμοκαιδραστικό
μηχανισμόσυγκράτησης τηςδημιουργίαςχρήματοςεκ
μέρουςτωντραπεζών .Διακηρυγμένος στόχοςτηςομοσπον­
διακήςτράπεζας,αλλάκαιτηςτράπεζαςτωνΚάτωΧωρών
όσοναφοράταυποχρεωτικάαποθεματικά ,είναιηεξάρτηση
τωντραπεζώνκατάτρόποδυνάμενοναπροβλεφθείποσοτικά
απότηνκεντρικήτράπεζα,δηλαδήνακαταστούν«υποτελείς»
εξαρτώμενεςσυνεχώςαπόταχρήματατηςκεντρικήςτράπε­
ζας.ΤοεπιχείρημααυτόευσταθείστηνπερίπτωσητηςΟμο­
σπονδιακήςΔημοκρατίαςλόγωτηςσχετικάμεγάληςσημα­
σίαςτηςπροσφοράςχρήματοςσεγερμανικάμάρκα.
3.2.2.Πάντως,πρέπεινασημειωθείότιηγερμανικήομο­
σπονδιακήτράπεζαμείωσε,τοΦεβρουάριο1993,τασυγκρι­
τικάμεγάλαυποχρεωτικάαποθεματικάπουεπέβαλε,από80
δισεκατομμύρια γερμανικάμάρκασεπερίπου32δισεκατομ­
μύριαγερμανικάμάρκα.Κατ'αυτόντοντρόπομειώθηκεη
μέσηεπιβάρυνσητωνκαταθέσεωντωνγερμανικώντραπεζών
από6%σε3.5%.Hελάφρυνσηωφέλησεκυρίωςταταμιευτή­
ριακαιτουςπιστωτικούςσυνεταιρισμούς ,πουωφελήθηκαν
απότο69%τηςμείωσηςπουανήλθεσε32δισεκατομμύρια
γερμανικάμάρκα.Hγερμανικήομοσπονδιακήτράπεζαδικαι­
ολόγησετημείωσητουποσοστούτωνυποχρεωτικώναποθε­
ματικώνμετοεπιχείρημαότιήθελεναενισχύσειτηνανταγω­
νιστικότητατωνγερμανικώντραπεζώνδιεθνώς.Αντίλοιπόν
νασυνεχίσειπεραιτέρωτηνπολιτικήυψηλώνάτοκωνυπο­
χρεωτικώναποθεματικών ηομοσπονδιακή τράπεζαπροσέ­
φερεσταπιστωτικάιδρύματα,αλλάκαιστιςμη-τράπεζεςκαι
στουςιδιώτεςνέουςτίτλουςεπιδεκτικούςρευστοποιήσεως ,
ύψους25δισεκατομμυρίων γερμανικώνμάρκωνσετρεις
κατηγορίεςμεπερίοδοισχύοςαντίστοιχα3,6και9μήνες,
κάνονταςέτσιχρήσητηςδυνατότηταςπουτηςπαρέχεταιαπό
τονέοάρθρο49τουομοσπονδιακού νόμουπερίτραπεζικών
ιδρυμάτων .Ταυποχρεωτικάαποθεματικάτωνγερμανικών
τραπεζώντηςτάξηςτων48γερμανικώνμάρκωνείναιαξιό­
λογασεσύγκρισημετοσύνολοτων20δισεκατομμυρίων
δολαρίωνΗΠΑτωναποθεματικώνόλωντωναμερικανικών
πιστωτικώνιδρυμάτων,στοFédéralReserveBankSystemτων
ΗΠΑ.
3.2.3.Υπέρτηςδιατήρησηςτωνυποχρεωτικώναποθεματι­
κών,αλλάσεχαμηλότεραεπίπεδα,συνηγορείκαιηλειτουρ­
γίατουδανειστή«έσχατηςανάγκης»τωνκεντρικώντραπε­
ζών.Ότανταελάχιστααποθεματικάχρησιμοποιούνται ενί­
οτεως«κεφάλαιακίνησης»γιατηναντιμετώπισητηςανεπάρ­3.1.Προςτοσυμφέρονμιαςουδέτερης,αποαπόψεωςαντα­
γωνισμού,νομισματικήςπολιτικής,φαίνεταιενδεδειγμένο ,
υπόκανονικέςσυνθήκες,ναμειωθούνταυφιστάμεναακόμη
υποχρεοπικάαποθεματικάσεμιακατώτερηενιαίαβάσηίση
προςτοκεφάλαιοκίνησης(«workingbalances»),δηλαδήτις
καταθέσειςοιοποίεςτηρούνταιστηνκεντρικήτράπεζα.Συγ­
χρόνωςαπαιτείταιηεναρμόνισητωνβάσεωνυπολογισμού
γιαταυποχρεωτικάαποθεματικά (πρβλ.σημείο2.3).Επι­
πλέον.ενόψειτουανταγωνισμού μεχρηματοοικονομικά
κέντρατωνσημαντικότερων τρίτωνχωρώνόπωςτωνΗΠΑ,
τηςΙαπωνίαςκαιτουΚαναδά,οιτράπεζεςστηνΚοινότητα
δενπρέπειναεπιβαρύνονται μεσυγκριτικάυψηλότερους
συντελεστέςγιαταυποχρεωτικάαποθεματικά .
Κατάτηςπλήρουςκατάργησηςτουμέσουτωνυποχρεωτικών
αποθεματικώνπροβάλλονται ,απεναντίας ,διάφοροιλόγοι:
—ηκαθιερωθείσαστοπρωτόκολλοτηςσυνθήκηςτουΜάα­
στριχτγιατοκαταστατικότουΕυρωπαϊκούΣυστήματος
ΚεντρικώνΤραπεζώνκαιτηςΕυρωπαϊκήςΚεντρικής
Τράπεζας,στοάρθρο19,παράγραφος 1,δυνατότηταεπι­
βολήςτηςυποχρέωσηςγιατηδιατήρησηαποθεματικών .
—ηδιαφορετικήοργάνωσητηςπολιτικήςανοικτήςαγοράς,
στιςεπιμέρουςχώρεςμέλητηςΚοινότητας,καθώςκαι
ησχέσημεταξύτωνδιαφόρωνμέσωντηςνομισματικής
πολιτικήςόσοναφοράτηνεπίδρασήτουςστηνπροσφορά
τουχρήματοςκαισταεπιτόκια.
-—οιιδιαίτερεςσυνθήκεςπουεπηρεάζουντηνομισματική
πολιτικήμεμονωμένωνχωρών,π.χ.,τογερμανικόμάρκο
τοοποίουπόκειταισειδιαίτερεςπιέσειςως«νόμισμα
άγκυρα».

10.5.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C129/15
3.4.Μιαγενικήμείωσητωνσυντελεστώντωνυποχρεωτι­
κώναποθεματικώνσ'έναχαμηλότεροεπίπεδο,πρέπεινα
συνοδευτείτοσυντομότεροδυνατόν,μεάμεσηεναρμόνιση
τουτρόπουυπολογισμούτους.Στηνενλόγωεναρμόνιση
πρέπεινασυμπεριληφθούν τόσοοιενιαίοι,κατάτοδυνατόν,
συντελεστέςγιαταδιάφοραείδηκαταθέσεωνόσοκαιoενδε­
χόμενοςσυνυπολογισμός τωνπιστοποιητικών καταθέσεων
απόπιστωτικάιδρύματα(μιαπροτιμούμενηεπένδυσηκεφα­
λαίωνχρηματαγοράς ).κειαςσερευστάδιαθέσιμα,μπορείναέχουνμιαευπρόσδεκτη
λειτουργία .Τούτοκαταδεικνύεται ότανστηνπερίπτωσητης
πτώσηςτηςαξίαςσταχρηματιστήρια αξιών,οιτράπεζες
βρίσκονταιενώπιοναπροσδόκητηςστενότηταςρευστότητας .
Ανδενείναιδυνατήηπροσφυγήσταελάχιστααποθεματικά
ήαναυτάείναιπολύλίγακαικαλύπτουνμόνοτιςαναγκαίες
γιατιςδιενέργειεςπληρωμώνανάγκες,τότεοιτράπεζεςέχουν
άμεσηκαιεπείγουσαανάγκηβοήθειαςσερευστάδιαθέσιμα
απότηνκεντρικήτράπεζα.Μιατέτοιαβοήθειασυνοδεύεται
πάντοτεαπόσημαντικάεπιτόκια.
3.5.Στημείωσητωνυποχρεωτικώναποθεματικώνπρέπει
ναυπαχθούν,επίσης,καιοιισχύουσεςακόμησεορισμένες
χώρεςμέλητηςΕΚ,παρόμοιεςμεταυποχρεωτικάαποθεμα­
τικά,υποχρεωτικέςκαταθέσειςτωνπιστωτικώνιδρυμάτωνσε
πιστοποιητικάκαταθέσεωντωνκεντρικώντραπεζώνκαθώς
καισεκρατικάαξιόγραφα .Μετηνέναρξητηςδεύτερης
φάσηςτηςΝομισματικήςΈνωσης,ήτοιτην1ηΙανουαρίου
1994,ηΕπιτροπήτωνΕΚοφείλειναπαρακολουθείτην
πορείατουδημοσίουχρέους(άρθρο104Γ),παράγραφος2,
τηςσυνθήκηςτουΜάαστριχτ,καιμάλιστασεό,τιαφοράτα
μεγάλαδημοσιονομικάελλείμματα .Σεαυτάσυμπεριλαμβάνο­
νταικαιοιαπαγορευόμενες ,σύμφωναμετοάρθρο104,παρά­
γραφος1),σεσυνδυασμόμετοάρθρο109E,παράγραφοςj),πιστωτικέςδιευκολύνσειςτωνκεντρικώντραπεζώνστο
δημόσιοτομέα.3.2.4.ΤοσύστημαυποχρεωτικώναποθεματικώντηςΤρά­
πεζαςτηςΑγγλίαςτοοποίοδενεφαρμόζεταιγιαλόγους
άσκησηςνομισματικήςπολιτικήςηυποχρέωσηδιατήρησης
αποτελείιδιαίτερηπερίπτωση .Στηνπράξη,ηυποχρέωση
τωνβρετανικώντραπεζώνγιατηδιατήρησηαποθεματικών
(0.35%),αποτελείτέλοςγιαχαέξοδαεποπτείαςτηςΤράπεζας
τηςΑγγλίας.Γι'αυτόκαισταπιστωτικάιδρύματαάλλων
χωρών,όπουυπάρχουνιδιαίτερεςυπηρεσίεςγιατηνεποπτεία
τωντραπεζών,επιβάλλονταιανάλογατέλη.Ωστόσο,δενείναι
δεδομένοότιθαεπηρεασθείoανταγωνισμόςμεταξύτωντρα­
πεζώνστηνεσωτερικήαγοράαπότηνεπιβολήπαρόμοιων
τελών.Τοαυτόισχύεικαιγιατονμερικό«υπολογισμό»του
κόστουςτηςτήρησηςτωνυποχρεωτικώναποθεματικώνστις
υπηρεσίεςδιενέργειαςτωνπληρωμώντωνκεντρικώντραπε­
ζών.Ωςπροςταλοιπά,καταδεικνύεται απότοπαράδειγμα
τηςΤράπεζαςτηςΑγγλίαςότιηνομισματικήπολιτικήυπό
τιςσημερινέςσυνθήκεςμπορείνατελεσφορήσεικαιχωρίς
τομέσοτωνυποχρεωτικώναποθεματικών .
3.3.ΌτανσεμιααπότιςχώρεςτηςΕΚ,σταπλαίσιατης
νομισματικήςπολιτικής,ισχύουνακόμηυψηλοίσυντελεστές
υποχρεωτικώναποθεματικών ,τότεαυτάπρέπεινατοκίζονται
μεταισχύονταστηναγοράεπιτόκιαανυπερβαίνουντους
δικαιολογημένους γιατακεφάλαιακινήσεως(«workings
balance»)συντελεστέςτου1έως2%.3.5.1.Προετοιμάζοντας τοέδαφοςπροςτηνκατεύθυνση
τουάρθρου104,ηΤράπεζατηςΕλλάδοςπεριόρισεαπό40%,
τοΔεκέμβριο1990σε15%,τονΟκτώβριο1992,τηνυπο­
χρέωσητωντραπεζώνγιακαταθέσειςσεκρατικάαξιόγραφα .
3.5.2.HκεντρικήτράπεζατηςΙσπανίαςανήγγειλετη
συστηματικήμείωσητηςυποχρέωσηςγιατηδιενέργειατοπο­
θετήσεωνσεπιστοποιητικάκαταθέσεωνκαικρατικάαξιό­
γραφα:τα«υποχρεωτικάαποθεματικά»σεπιστοποιητικά
καταθέσεωνθακαταργηθούνπροοδευτικάαπό12%,το1993,
σε6%,το1997,καισεπερίπου2%το1999,τα«ελάχιστα
αποθεματικά»σεκρατικάαξιόγραφααπό3,8%,το1992,σε
0%περίτατέλητου1996.
3.5.3.Μιαταχύτερη,γενικήκατάργησηαυτώντωνομοίων
μετακατώτατααποθεματικάυποχρεωτικώνκαταθέσεωντων
τραπεζώνθασυνέβαλεστηνάσκησημιαςνομισματικήςπολι­
τικής,απότηνπλευράτωνκεντρικώντραπεζών,κύριογνώρι­
σματηςοποίαςθαείναιηδιεξαγωγήανόθευτουανταγωνι­
σμούμεταξύτωντραπεζώνιδρυμάτων .
3.5.4.Στοάρθρο19,παράγραφος 1τουΠρωτοκόλλουτης
ΣυνθήκηςτουΜάαστριχτγιατοκαταστατικότου«Ευρωπαϊ­
κούΣυστήματοςΚεντρικώνΤραπεζών»προβλέπεταιότιη
υποχρέωσησχηματισμούυποχρεωτικώναποθεματικώνεπι­
βάλλεται«γιατηνεπίτευξηστόχωντηςνομισματικήςπολιτι­
κής».Μεάλλαλόγια,οικεντρικέςτράπεζεςδενδύνανται
ναχρησιμοποιούν ταυποχρεωτικάαποθεματικάούτεγιατη
χρηματοδότηση δημοσιονομικών ελλειμμάτωναλλάούτεκαι
γιαίδιαπηγήεισοδήματος .3.3.1.Oτοκισμοςτουμέρουςτουυπερβαίνοντος τοποσο­
στό1έως2%τωνυποχρεωτικώναποθεματικώνδενθαζημί­
ωνεπλέοντιςτράπεζεςτηςσχετικήςχώρας,ούτεκατάτον
ανταγωνισμόμεταομοειδήιδρύματαάλλωνχωρών.Οι
κεντρικέςτράπεζες,γιαπαράδειγμα ,θαμπορούσανναεξετά­
σουντοενδεχόμενοτηςκαθιέρωσηςπροεξοφλητικού τόκου
γιαταυποχρεωτικάαποθεματικάπουυπερβαίνουντο1ή2%.
3.3.2.Απομιαάποψηoτοκισμοςτωνυποχρεωτικώναποθε­
ματικώνείναιαντιφατικόςεπειδήαπότηνπλευράτωντραπε­
ζώνταυποχρεωτικάαποθεματικάφαίνονταιωςέναείδος
«τοποθέτησης»στηχρηματαγορά .Όμως,η«τοποθέτηση»
αυτήδενέχειταστοιχείατηςελεύθερηςεπιλογήςκαιτης
άμεσηςπρόσβασης .Απότηνάλληπλευρά,oσχηματισμός
υποχρεωτικώναποθεματικώνμπορείναδημιουργήσεικίνη­
τρογιασυναλλαγέςστηχρηματαγοράότανοιτράπεζεςδύνα­
νταιγιατηνεκπλήρωσητωνυποχρεώσεώντους,ναπροσφεύ­
γουν.προσωρινάκαιμερικά,στηχρηματογορά .Hτήρηση
υποχρεωτικών αποθεματικώνείναιδυνατόννασυνεπάγεται
μέχριςενόςορισμένουβαθμού,πραγματικόκαιόχιμόνο
θεωρητικέςαπώλειεςπροσόδων .3.6.Μετηδιατήρησητηςενλόγωυποχρέωσηςσεχαμηλά
επίπεδαθαεθεωρείτοτούτοτομέσοτηςνομισματικήςπολιτι­
κήςωςπρόσφορογιατοΕυρωπαϊκόΣύστημαΚεντρικών
Τραπεζώνκαιικανόναλειτουργήσειαμέσωςχωρίςναεπηρε­
ασθείoανταγωνισμόςμεταξύτωντραπεζών.Δενθαήταν

Αριθ.C129/16 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων 10.5.93
ορθόνακαταργηθούν ,ολοσχερώς,οιυποχρεώσειςδιατήρη­
σηςυποχρεωτικώναποθεματικώνλίγαέτηπριναπότηνεγκα­
θίδρυσητηςΝομισματικήςΈνωσηςτηστιγμήπουενδέχεται
ναεπανακαθιερωθούν κατάτηδημιουργία,είτετο1997είτε
το1999,τουΕυρωπαϊκούΣυστήματοςΚεντρικώνΤραπεζών .
Hβάσηυπολογισμούτωνυποχρεωτικώναποθεματικώνκαι
τωνσυντελεστώντουπρέπεινακαθορισθείαπότοΣυμβούλιο
σύμφωναμετοάρθρο19,παράγραφος2καιάρθρο42του
καταστατικούτηςΕΚΤ.ράςφαίνεταινοητήστοΕυρωπαϊκόΣύστημαΚεντρικώνΤρα­
πεζών.ΣταπλαίσιατουΕΣΚΤ,σύμφωναμετοάρθρο18,
παρ.1,τουΚαταστατικού ,οιεθνικέςτράπεζεςδύνανταινα
αναλάβουνιδιαίτερορόλοκατάτηνάσκησητηςπολιτικής
τηςανοικτήςαγοράς.Μεβάσητιςκατευθυντήριες αρχές
στοντομέατηςνομισματικήςπολιτικήςτηςΚοινότητας ,τις
οποίεςθαχαράξει(σύμφωναμετοάρθρο12,παράγραφος 1,
τουΚαταστατικού )τοΣυμβούλιοτωνΕυρωπαϊκώνΚεντρι­
κώνΤραπεζών,οιεθνικέςκεντρικέςτράπεζεςθαέχουν,στον
οικείοτομέαδραστηριοτήτων τους,έναπεριθώριοελιγμών
στηνπολιτικήτηςανοικτήςαγοράς,ιδίωςκατάτηνεπιλογή
τωνκατάλληλωνγιατοσκοπόαυτό«εγχώριων»αξιογράφων .
HΕυρωπαϊκήΚεντρικήΤράπεζαθαμπορείναεστιάσειτο
ενδιαφέροντηςσεσυναλλαγέςανοικτήςαγοράςστιςμεγαλύ­
τερεςαγορέςτωνσημαντικότερων χρηματοοικονομικών
κέντρωντηςΚοινότητας .Εντούτοιςηπολιτικήτηςανοικτής
αγοράς,λαμβανομένουυπόψητουμεγέθουςμιαςευρωπαϊκής
νομισματικήςένωσης,έχεισυγκεντρωτικές τάσεις.
3.7.2.Ενόψειτηςκατάστασηςαυτής,ηπολιτικήτωνυπο­
χρεωτικώναποθεματικώνχάρηστηνάμεσησύνδεσηόλων
τωνπιστωτικώνιδρυμάτωνμετιςοικείεςεθνικέςκεντρικές
τράπεζεςτονίζειτονεπιθυμούμενοομοσπονδιακόχαρακτήρα
τουΕυρωπαϊκούΣυστήματοςΚεντρικώνΤραπεζών .Επι­
πλέον,ητήρησηυποχρεωτικώναποθεματικώνεπιτρέπειτην
ταχείακαιαξιόπιστηεκτίμησητηςεξέλιξηςτωνδιαθέσιμων
ρευστώνκαιτιςανάγκεςσερευστάδιαθέσιμαγιακάθεκράτος
μέλοςτουΕυρωπαϊκούΣυστήματοςΚεντρικώνΤραπεζών .
Τούτοκαθιστάδυνατό,στηνομισματικήπολιτική,τονέλεγχο
τηςκυκλοφορίαςτουχρήματοςπράγμαπουδιασφαλίζειτη
σταθερότητατηςαξίαςτουχρήματοςκαιτηςφερεγγυότητας
τωνπιστωτικώνιδρυμάτων .3.6.1.Επιπλέον,μιαενδεχόμενηπροσέγγισητωνσυντελε­
στώντωνυποχρεωτικώναποθεματικώνσεκατώτεροεπίπεδο
δενθαέχεικαμίασυνέπειαστακράτημέλητωνοποίωνοι
κεντρικέςτράπεζεςδενχρησιμοποιούν τομέσοτωνυποχρεω­
τικώναποθεματικών (όπωςτοΛουξεμβούργο καιηΔανία).
Πολύπερισσότερο ,θαεκρίνετοσκόπιμονααφεθείστηδια­
κριτικήευχέρειατωνχωρώναυτώνηκαθιέρωσητηςπολιτι­
κήςτωνυποχρεωτικώναποθεματικώναναυτήπροβλεφθεί
σταπλαίσιατηςδημιουργίαςενόςΕυρωπαϊκούΣυστήματος
ΚεντρικώνΤραπεζών .
3.6.2.Hδιατήρησητηςδυνατότηταςεπιλογήςγιαυποχρε­
ωτικάαποθεματικάπρέπει,επίσης,ναεξετασθείενόψειτων
διαρκώςαπελευθερούμενων ,καιπρόσφορωνστιςκαινοτο­
μίες,χρηματαγορώνγιατιςοποίεςτομέσοτωναποθεματικών
θαμπορούσεναπαραμείνειεπιδεκτικόλειτουργίας .Οισυναλ­
λαγματικέςαναπροσαρμογές καιοιδραματικέςμεταβολές
τωνσυναλλαγματικών αποθεματικώντωνκεντρικώντραπε­
ζών,τοΣεπτέμβριοκαιΟκτώβριο1992κατέδειξανότιτα
υποχρεωτικάαποθεματικάδύνανταινασυμβάλουναποφασι­
στικάστονέλεγχοτηςπροσφοράςτουχρήματοςσεσυνάρ­
τησημετιςμαζικέςεισροέςήεκροέςσυναλλάγματος .H
έλλειψηεμπειριώνσχετικάμετοσχέδιοτηςΟικονομικής
καιΝομισματικήςΈνωσης—ενιαίανομισματικήπολιτική
μεσυντονισμένεςεθνικέςοικονομικέςπολιτικές—συνηγο­
ρείγιατηνκαθιέρωσηενόςνομισματικούμηχανισμούo
οποίοςμπορείναβασίζεταιστοσύστηματωνυποχρεωτικών
αποθεματικών .4.Τελικάσυμπεράσματα
4.1.HΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπήκρίνεισκό­
πιμοναεναρμονισθείηβάσηυπολογισμούτωνυποχρεωτικών
αποθεματικώνκαιναμειωθούν,σεόλατακράτημέλητης
ΕυρωπαϊκήςΚοινότητας,σεένακατώτεροεπίπεδο,ήτοισε
1έως2%,οισυντελεστέςτωνενλόγωαποθεματικών .Τούτο
απαιτείταιναγίνειτοσυντομότεροδυνατόκαιόχικατά
τοτρίτοστάδιοτηςνομισματικήςένωσηςσταπλαίσιατης
καθιέρωσηςμιαςενιαίαςνομισματικήςπολιτικής.Γιατην
εναρμόνισητωνσυστημάτωνσχετικάμεταυποχρεωτικάαπο­
θεματικάκαιτημείωσητωνσυντελεστώντουσ'έναγενικό
κατώτεροόριοσυνηγορούνοιαναφερθέντεςστασημεία4.2
και4.3λόγοι.
4.2.Oδιαφορετικόςυπολογισμόςτωνυποχρεωτικώναπο­
θεματικώνέχειεπιπτώσειςεπίτουανταγωνισμούμεταξύτων
τραπεζώντωνδιαφόρωνχωρώντηςΚοινότηταςκαθώςκαι
μεταξύαυτώνκαιτωνασκούντων,σεορισμένουςτομείς,
τραπεζικέςσυναλλαγέςεπιχειρήσεωνοιοποίεςδενυπόκει­
νταιστοκαθεστώςτωνυποχρεωτικώναποθεματικών .Τέλος,
ηεφαρμοζόμενηστιςπερισσότερεςχώρεςμέληπολιτικήσχε­
τικάμεταυποχρεωτικάαποθεματικάεπηρεάζειτονανταγωνι­
σμόμεταξύτωνπιστωτικώνιδρυμάτωντηςΚοινότηταςκαι
τωναντιστοίχωνιδρυμάτωντωνσημαντικότερων τρίτων
χωρών(τηςΙσπανίας,τωνΗΠΑκαιτηςΕλβετίας).
4.3.Υπόκανονικέςσυνθήκεςοιυψηλοίσυντελεστέςτων
υποχρεωτικώναποθεματικών ,ότανυπερβαίνουνσημαντικά
τακεφάλαιακίνησηςστιςκεντρικέςτράπεζες,ακριβαίνουν3.7.Είναικατανοητόγιατίοικεντρικεςτράπεζεςστηρίζο­
νταιακόμηπερισσότερο ,απόό,τιστοπαρελθόν,στηνανοι­
κτήαγοράωςμέσοάσκησηςτηςνομισματικήςπολιτικής .
Οισυναλλαγέςτηςανοικτήςαγοράςπροσφέρουνόλεςτις
δυνατότητεςγιααύξησηήμείωσητηςρευστότητας ,ανάλογα
μετιςαπαιτήσειςτηςνομισματικήςπολιτικής.Hπολιτική
τηςανοικτήςαγοράςπαρέχειδιάφορεςδυνατότητεςστιςπε­
ρισσότερεςχώρεςτηςΕΚ,καισυχνάταυτόχρονα ,κυρίωςγια
τηνπώλησηκαιτηνεπαναγοράπιστοποιητικών τωνκεντρι­
κώντραπεζών,κρατικώνκαιάλλωναξιογράφων .Ένασυνε­
χώςαυξανόμενορόλοδιαδραματίζουν τα«fixedratesrepos»,
σταπλαίσιατωνοποίωνοικεντρικέςτράπεζεςαποσύρουν
προσωρινάαπότηναγοράμεένακαθορισμένοεπιτόκιο,τους
τίτλουςοιοποίοιτουςπροτείνονταιβάσειπροσφοράς .
3.7.1.Hπολιτικήτηςανοικτήςαγοράςμπορείναθεωρηθεί
ωςνομισματικήπολιτικήπουσυμφωνείμετουςκανόνεςλει­
τουργίαςτηςοικονομίαςτηςαγοράςαφότουκαταργήθηκαν
οιτελευταίοιποσοτικοίπεριορισμοίστοντομέαπιστώσεων
περίτατέλητηςδεκαετίαςτου'80(π.χ.,στηνΙταλίατο1986).
Μιαμεγαλύτερηπαρέμβασητηςπολιτικήςτηςανοικτήςαγο­

10.5.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C129/17
τοκόστοςτωνστοιχείωντουπαθητικούτωντραπεζών,περιο­
ρίζουντηχορήγησηδανείων,πράγμαπουαποβαίνειεις
βάροςτωνεπιχειρήσεωνκαιτωννοικοκυριώνκαιτείνουν
ναεμποδίζουντηδημιουργίαευνοϊκότερωνορώνγιατους
πελάτεςτωντραπεζών.
4.4.Ανμίααπότιςκεντρικέςτράπεζεςκαθορίσειυψηλότε­
ρουςσυντελεστέςγιαταυποχρεωτικάαποθεματικάτότεαυτή
οφείλεινατοκίσειτομέροςτωνυποχρεωτικώναποθεματικών
πουυπερβαίνειτοαναφερόμενοστοσημείο4κατώτεροόριο
του1ή2%τωνπιστωτικώνιδρυμάτωνστηνκεντρικήτρά­
πεζαμεβάσητοσυντελεστήτουπροεξοφλητικού τόκουγια
νααποτρέψειτααναφερόμεναστασημεία4.2και4.3μειονε­
κτήματα.
4.5.Ταυποχρεωτικάαποθεματικάδύνανταινααποτελέ­
σουνέσχατομέσονομισματικήςπολιτικής,ιδίωςκατάτην
υλοποίησητηςΟικονομικήςκαιΝομισματικήςΈνωσηςκαι,
αργότερα,τηςενιαίαςνομισματικήςπολιτικήςσταπλαίσια
τουΕυρωπαϊκούΣυστήματοςΚεντρικώνΤραπεζών,υπότον
όροτηςσύγκλισηςτωνεπιμέρουςοικονομικώνπολιτικών
τωνχωρώνμελών.Συνεπώς,ηπλήρηςκατάργησητωνυπο­
χρεωτικώναποθεματικώνωςμέσοτηςνομισματικήςπολιτι­
κήςδενκρίνεταισκόπιμη.Στιςχώρεςστιςοποίεςδενισχύει
κανενόςείδουςυποχρεωτικόαποθεματικόπρέπεινααφεθεί
διακριτικήευχέρειακαθιέρωσήςτουόταντούτοπροβλέπεταισταπλαίσιατουΕυρωπαϊκούΣυστήματοςΚεντρικώνΤραπε­
ζών.
4.6.ΟιυφιστάμενεςακόμησεορισμένεςχώρεςτηςΚοινό­
τηταςυποχρεωτικέςεπενδύσειςτωντραπεζώνπουομοιάζουν
προςταυποχρεωτικάαποθεματικά ,σεαξιόγραφατηςεκδοτι­
κήςτράπεζαςκαιτουθησαυροφυλακίου πρέπεινακαταργη­
θούντοσυντομότεροδυνατό.Τέτοιουείδουςκαταθέσειςχρη­
σιμεύουν,στηνπράξη,γιατηχρηματοδότηση τωνδημοσιο­
νομικώνελλειμμάτωνμέσωτωνεκδοτικώντραπεζών,πράγμα
πουδενθαεπιτρέπεταιπλέοναπότο1994.
4.6.1.Hταχείακαιγενικήκατάργησητωνυποχρεωτικών
επενδύσεων,πουομοιάζουνπροςταυποχρεωτικάαποθεμα­
τικάτωντραπεζώνθαπεριορίσειτιςεπιπτώσειςτηςνομισμα­
τικήςπολιτικήςτωνκεντρικώντραπεζώνεπίτωνσυνθηκών
ανταγωνιστούτωντραπεζών.
4.6.2.Ενόψειτηςαπαγόρευσης ,απότο1994,τηςχρηματο­
δότησηςτωνδημοσιονομικών ελλειμμάτωναπότιςκεντρικές
τράπεζες,θαήτανακόπιμοναεξετασθείτοχρονοδιάγραμμα
τοοποίοισχύει,ενμέρει,μέχριτέλουςτηςδεκαετίαςτου90
καιπροβλέπειτηνπροοδευτικήκατάργησητωνυποχρεωτι­
κώνεπενδύσεωντωνπιστωτικώνιδρυμάτωνσεκινητέςαξίες.
Ανηετήσιαποσοστιαίααύξησητωνκαταθέσεων,πουαποτε­
λείβάσηυπολογισμούτωνυποχρεωτικώνεπενδύσεων,είναι
μεγαλύτερηαπότηνποσοστιαίαμείωσητωνσυντελεστών ,
τότεδενθαμειωθούντααποθεματικά ,θαμπορούσανμάλιστα,
καινααυξηθούν.
Βρυξελλες,24Μαρτίου1993.
HΠροεδροςτης
ΟικονομικήςκαιΚοινωνικήςΕπιτροπής
SusanneΤΙΕΜΑΝΝ