P9_TA(2021)0427

Προστασία των εργαζομένων από τον αμίαντο

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 20ής Οκτωβρίου 2021 που περιέχει συστάσεις προς την Επιτροπή σχετικά με την προστασία των εργαζομένων από τον αμίαντο (2019/2182(INL))

(2022/C 184/03)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

— έχοντας υπόψη το άρθρο 225 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ),

— έχοντας υπόψη τα άρθρα 152 και 154 ΣΛΕΕ σχετικά με τον ρόλο των κοινωνικών εταίρων και τη διαβούλευση με αυτούς,

— έχοντας υπόψη το άρθρο 153 παράγραφοι 1 και 2 ΣΛΕΕ,

— έχοντας υπόψη το άρθρο 192 παράγραφοι 1, 3, 4 και 5 ΣΛΕΕ,

— έχοντας υπόψη το άρθρο 194 παράγραφος 2 ΣΛΕΕ,

— έχοντας υπόψη το άρθρο 114 παράγραφος 1 ΣΛΕΕ,

— έχοντας υπόψη το άρθρο 168 της ΣΛΕΕ,

— έχοντας υπόψη το άρθρο 169 παράγραφος 3 ΣΛΕΕ,

— έχοντας υπόψη την οδηγία 2009/148/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 30ής Νοεμβρίου 2009 για την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που οφείλονται στην έκθεσή τους στον αμίαντο κατά τη διάρκεια της εργασίας (1),

— έχοντας υπόψη την οδηγία 2010/31/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 19ης Μαΐου 2010 για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων (2),

— έχοντας υπόψη την οδηγία 89/391/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 12ης Ιουνίου 1989 σχετικά με την εφαρμογή μέτρων για την προώθηση της βελτίωσης της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων κατά την εργασία (3),

— έχοντας υπόψη την οδηγία 2004/37/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 29ης Απριλίου 2004 σχετικά με την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που συνδέονται με την έκθεση σε καρκινογόνους ή μεταλλαξιογόνους παράγοντες κατά την εργασία (έκτη ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ του Συμβουλίου) (4),

— έχοντας υπόψη τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, ο οποίος διακηρύχθηκε από κοινού από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017,

— έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 4ης Μαρτίου 2021 με τίτλο «Σχέδιο δράσης για τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων» (COM(2021)0102),

— έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 14ης Μαρτίου 2013 σχετικά με τις απειλές κατά της υγείας στον χώρο εργασίας λόγω αμιάντου και τις προοπτικές πλήρους εξάλειψης του υπάρχοντος αμιάντου (5),

— έχοντας υπόψη τις πρακτικές κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής για την ενημέρωση και την εκπαίδευση των εργαζομένων που ασχολούνται με εργασίες αφαίρεσης αμιάντου ή συντήρησης (2012),

— έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 6ης Ιουνίου 2014 σχετικά με το στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία κατά την περίοδο 2014-2020 (COM(2014)0332),

— έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής του Νοεμβρίου 2015 με τίτλο «Αξιολόγηση της πρακτικής εφαρμογής των οδηγιών της ΕΕ για την επαγγελματική ασφάλεια και υγεία (ΕΑΥ) στα κράτη μέλη της ΕΕ»,

— έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής της 15ης Μαΐου 2019 με τίτλο «Κατεργασία του αμιάντου στα έργα ενεργειακής ανακαίνισης»,

— έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής της 18ης Φεβρουαρίου 2015 με τίτλο «Η απαλλαγή της ΕΕ από τον αμίαντο»,

— έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 10ης Μαρτίου 2021 σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 305/2011 για τη θέσπιση εναρμονισμένων όρων εμπορίας προϊόντων του τομέα των δομικών κατασκευών (κανονισμός για τα δομικά προϊόντα) (6),

— έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 10ης Ιουλίου 2020 σχετικά με τη στρατηγική για τις χημικές ουσίες με στόχο τη βιωσιμότητα (7),

— έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 14ης Οκτωβρίου 2020 με τίτλο «Στρατηγική για τη βιωσιμότητα των χημικών προϊόντων: για ένα περιβάλλον χωρίς τοξικές ουσίες» (COM(2020)0667),

— έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 12ης Μαρτίου 2021 με τίτλο «Στρατηγική της Ένωσης για τη βιωσιμότητα των χημικών προϊόντων: ώρα για αποτελέσματα»,

— έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 14ης Οκτωβρίου 2020 με τίτλο «Κύμα ανακαινίσεων για την Ευρώπη — οικολογικά κτίρια, θέσεις εργασίας, καλύτερη ζωή» (COM(2020)0662),

— έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 3ης Φεβρουαρίου 2021 με τίτλο «Ευρωπαϊκό σχέδιο για την καταπολέμηση του καρκίνου» (COM(2021)0044),

— έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 11ης Μαρτίου 2020 με τίτλο «Ένα νέο σχέδιο δράσης για την κυκλική οικονομία: για μια πιο καθαρή και πιο ανταγωνιστική Ευρώπη» (COM(2020)0098),

— έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 28ης Οκτωβρίου 2015 με τίτλο «Αναβάθμιση της ενιαίας αγοράς: περισσότερες ευκαιρίες για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις» (COM(2015)0550),

— έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 1ης Ιουλίου 2020, με τίτλο «Ευρωπαϊκό θεματολόγιο δεξιοτήτων για βιώσιμη ανταγωνιστικότητα, κοινωνική δικαιοσύνη και ανθεκτικότητα» (COM(2020)0274),

— έχοντας υπόψη την έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων (ECHA) της 1ης Φεβρουαρίου 2021 με τίτλο «ECHA Scientific report for evaluation of limit values for asbestos at the workplace» (Επιστημονική έκθεση του ECHA για την αξιολόγηση των οριακών τιμών για τον αμίαντο στον χώρο εργασίας)»,

— έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής του Σεπτεμβρίου 2020 με τίτλο «Conquering cancer: mission possible» (Νικώντας τον καρκίνο — εφικτό εγχείρημα),

— έχοντας υπόψη τις συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) του Μαρτίου 2014, οι οποίες διατυπώνονταν στο ενημερωτικό δελτίο «Κατάργηση των σχετιζόμενων με τον αμίαντο ασθενειών»,

— έχοντας υπόψη τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών, ιδίως τον στόχο αριθ. 3 για εξασφάλιση υγιούς ζωής σε όλους και προώθηση της ευημερίας για όλους και σε όλες τις ηλικίες,

— έχοντας υπόψη τα άρθρα 47 και 54 του Κανονισμού του,

— έχοντας υπόψη τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων και της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών,

— έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων (A9-0275/2021),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι, κατά τον καθορισμό και την εφαρμογή όλων των πολιτικών και δράσεων της Ένωσης, πρέπει να εξασφαλίζεται υψηλού επιπέδου προστασία της υγείας του ανθρώπου·

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο αμίαντος προκαλεί από 30 000 έως 90 000 θανάτους ετησίως στην Ένωση·

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο συχνότερος επαγγελματικός καρκίνος είναι ο καρκίνος του πνεύμονα, ο οποίος ευθύνεται για ποσοστό μεταξύ 54 % και 75 % των επαγγελματικών καρκίνων, και ότι ο αμίαντος είναι η κύρια αιτία για τον καρκίνο του πνεύμονα (45 %) (8)· λαμβάνοντας υπόψη ότι η έκθεση σε αμίαντο σε συνδυασμό με το κάπνισμα αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του πνεύμονα (9)·

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το Διεθνές Κέντρο Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC) έχει αναγνωρίσει τον αμίαντο ως αποδεδειγμένο καρκινογόνο παράγοντα (ομάδα 1) που προκαλεί αμιάντωση, καρκίνο του πνεύμονα, μεσοθηλίωμα, καθώς επίσης καρκίνο του λάρυγγα και των ωοθηκών· λαμβάνοντας υπόψη ότι θα πρέπει να προωθηθεί η έρευνα για άλλους καρκίνους που προκαλούνται από τον αμίαντο, καθώς και για άλλες μη καρκινικές παθήσεις (10)· λαμβάνοντας υπόψη ότι έχει παρατηρηθεί αυξημένος κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου ακόμα και σε πληθυσμούς που εκτίθενται σε πολύ χαμηλά επίπεδα ινών αμιάντου, περιλαμβανομένων των ινών χρυσοτίλη· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο αμίαντος μπορεί να προκαλέσει άλλες μη κακοήθεις διαταραχές του πνεύμονα ή του υπεζωκότα, συμπεριλαμβανομένων των υπεζωκοτικών πλακών, της πάχυνσης του υπεζωκότα και της καλοήθους υπεζωκoτικής συλλογής·

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο αμίαντος έχει απαγορευθεί στην Ένωση από το 2005· λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένα κράτη μέλη απαγόρευσαν τον αμίαντο ήδη από τη δεκαετία του 1980· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα κράτη μέλη πρέπει να διασφαλίσουν την πλήρη σταδιακή εξάλειψη των ινών αμιάντου το συντομότερο δυνατόν· λαμβάνοντας υπόψη ότι η φύση και η έκταση της χρήσης αμιάντου διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών·

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (11) (REACH) ορίζει ότι απαγορεύεται η παραγωγή, πώληση και χρήση ινών αμιάντου και προϊόντων που περιέχουν αυτές τις ίνες σκόπιμα και ότι ο κανονισμός (ΕΕ) 2016/1005 της Επιτροπής (12), για την τροποποίηση του παραρτήματος XVII του REACH αποσκοπεί στη διασφάλιση της πλήρους σταδιακής κατάργησης των προϊόντων αμιάντου στα κράτη μέλη έως την 1η Ιουλίου 2025·

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο αμίαντος είναι ένας παρά πολύ επικίνδυνος καρκινογόνος παράγοντας που χρησιμοποιείται παγκοσμίως στα κτίρια και σε άλλα υλικά σε πολλούς τομείς της καθημερινής ζωής· λαμβάνοντας υπόψη ότι πολλές διαφορετικές ομάδες κινδυνεύουν να εκτεθούν στον αμίαντο, συμπεριλαμβανομένων των εργαζομένων στον κατασκευαστικό τομέα, στον τομέα των ανακαινίσεων, στον τομέα των εξορύξεων και στη διαχείριση απορριμμάτων, των πυροσβεστών καθώς επίσης των ιδιοκτητών και των ενοικιαστών κατοικιών· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πλέον επιβλαβείς συνέπειες που έχουν για την υγεία οι εισπνεόμενες ίνες αμιάντου και οι ασθένειες που συνδέονται με τον αμίαντο μπορεί να εκδηλωθούν ακόμα και μετά από 40 χρόνια· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα κρούσματα στην Ένωση αναμένεται να κορυφωθούν γύρω στο 2025 (13)·

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι παρά τους υφιστάμενους κανονισμούς σε επίπεδο Ένωσης και σε εθνικό επίπεδο, σε υπερβολικά πολλές περιπτώσεις ασθένειες που σχετίζονται με τον αμίαντο δεν αναγνωρίζονται ως επαγγελματικές, με αποτέλεσμα οι πάσχοντες να μην λαμβάνουν σχετική αποζημίωση, γεγονός που έρχεται να προστεθεί στον σωματικό πόνο από την ασθένεια· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι συνδικαλιστικές οργανώσεις και οι ομάδες εκπροσώπησης των πασχόντων διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην προσφορά βοήθειας στους πάσχοντες από επαγγελματικές ασθένειες κατά τις διαδικασίες αναγνώρισης και τις αξιώσεις αποζημιώσεων·

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η διαχείριση του αμιάντου στα κτίρια, συμπεριλαμβανομένων των εγκαταλελειμμένων, και η ασφαλής αφαίρεσή του απαιτεί την πλήρη συνεκτίμηση της υγείας και της ασφάλειας στην εργασία σε σχέση με το σχέδιο της Ένωσης για τη βελτίωση της θερμομόνωσης του δομημένου περιβάλλοντός της με στόχο την εξοικονόμηση ενέργειας και την ανάδειξή της ως της πρώτης κλιματικά ουδέτερης ηπείρου έως το 2050· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανακαίνιση κτιρίων με σκοπό την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης συχνά περιλαμβάνει τον χειρισμό υλικών σε στέγες, τοίχους ή ηλεκτρικές εγκαταστάσεις, που θα μπορούσαν να περιέχουν αμίαντο εάν είχαν κατασκευαστεί πριν από την ενωσιακή και εθνική νομοθεσία ή την απαγόρευση της χρήσης αμιάντου· λαμβάνοντας υπόψη ότι σημαντικό μερίδιο του υφιστάμενου δομημένου περιβάλλοντος στην Ένωση είναι ηλικίας άνω των 50 ετών· λαμβάνοντας υπόψη ότι η επιδείνωση του κτιριακού δυναμικού της Ένωσης αυξάνει τον κίνδυνο περιβαλλοντικής έκθεσης που συνιστά απειλή για πολλές διαφορετικές πληθυσμιακές ομάδες και θα μπορούσε, ειδικότερα, να οδηγήσει σε περισσότερα κρούσματα μεσοθηλιώματος· λαμβάνοντας υπόψη ότι έχουν παρατηρηθεί ασθένειες που σχετίζονται με τον αμίαντο σε πληθυσμούς που ζουν κοντά σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι επιπτώσεις της περιβαλλοντικής έκθεσης για την υγεία έχουν σε πολύ μεγάλο βαθμό υποτιμηθεί (14)· λαμβάνοντας υπόψη ότι η περιβαλλοντική έκθεση σε αμίαντο μπορεί να αγγίξει επίπεδα επαγγελματικής έκθεσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι απαιτείται περισσότερη έρευνα σχετικά με τους κινδύνους που συνδέονται με τον αμίαντο μέσω τέτοιων περιβαλλοντικών οδών·

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι η διάθεση των αποβλήτων αμιάντου σε χώρους υγειονομικής ταφής δεν αποτελεί βιώσιμη μακροπρόθεσμη λύση, καθώς τα απόβλητα θα πρέπει να αντιμετωπιστούν από τις μελλοντικές γενιές, καθώς οι ίνες αμιάντου είναι κυριολεκτικά ακατάστρεπτες όσος χρόνος κι αν περάσει· λαμβάνοντας υπόψη ότι πρέπει να αποφεύγεται η ελευθέρωση ινών αμιάντου στο περιβάλλον· λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι αναγκαίο να αναπτυχθούν οικονομικά αποδοτικές μέθοδοι αδρανοποίησης των αποβλήτων που περιέχουν αμίαντο, προκειμένου οι ενεργές ίνες αμιάντου να απενεργοποιούνται και να μετατρέπονται σε υλικά που δεν ενέχουν κινδύνους για τη δημόσια υγεία·

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, γενικότερα, θα πρέπει να προωθηθούν η έρευνα και η καινοτομία για τη βελτίωση του προσυμπτωματικού ελέγχου του αμιάντου, για τον εντοπισμό καρκίνων σχετιζόμενων με τον αμίαντο άλλων από τον καρκίνο των πνευμόνων και τα μεσοθηλιώματα, για τεχνικές ασφαλούς αφαίρεσης, για τη διαχείριση αποβλήτων και την ασφάλεια των χρηστών των κτιρίων και των εκτιθέμενων εργαζομένων, συμπεριλαμβανομένης τεχνολογίας προειδοποίησης και ανίχνευσης αμιάντου σε πραγματικό χρόνο·

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με το άρθρο 191 παράγραφος 1 ΣΛΕΕ, η πολιτική της Ένωσης στον τομέα του περιβάλλοντος συμβάλλει στην επιδίωξη στόχων όπως η προστασία της υγείας των πολιτών της, η προστασία και βελτίωση της ποιότητας του περιβάλλοντος, η προώθηση της συνετής και ορθολογικής χρησιμοποίησης των φυσικών πόρων και η προώθηση, σε διεθνές επίπεδο, μέτρων για την αντιμετώπιση των περιφερειακών ή παγκόσμιων περιβαλλοντικών προβλημάτων·

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με το άρθρο 191 παράγραφος 2 ΣΛΕΕ, η πολιτική της Ένωσης στον τομέα του περιβάλλοντος θα πρέπει να στηρίζεται στις αρχές της προφύλαξης και της προληπτικής δράσης, της επανόρθωσης των καταστροφών του περιβάλλοντος, κατά προτεραιότητα στην πηγή, καθώς και στην αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει»·

ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με το άρθρο 37 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το υψηλό επίπεδο προστασίας του περιβάλλοντος και η βελτίωση της ποιότητάς του πρέπει να ενσωματώνονται στις πολιτικές της Ένωσης και να διασφαλίζονται σύμφωνα με την αρχή της αειφόρου ανάπτυξης·

ΙΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το δικαίωμα σε ένα ασφαλές, καθαρό, υγιές και βιώσιμο περιβάλλον αναγνωρίζεται παγκοσμίως, δεδομένου ότι ο αριθμός των χωρών που αναγνωρίζουν το δικαίωμα αυτό έχει αυξηθεί τα τελευταία έτη και ότι περισσότερες από 155 χώρες αναγνωρίζουν το δικαίωμα αυτό, ή στοιχεία του, στα εθνικά νομικά τους συστήματα·

ΙΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι σύμφωνα με τον ECHA, ο αμίαντος είναι καρκινογόνος παράγοντας χωρίς κατώτατο επιτρεπτό όριο· λαμβάνοντας υπόψη ότι η υφιστάμενη δεσμευτική οριακή τιμή επαγγελματικής έκθεσης (OELV) για τον αμίαντο είναι 0,1 ίνες/cm3 ως μέσος όρος 8 ωρών· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή Αξιολόγησης Κινδύνων του ECHA έχει ετοιμάσει γνωμοδότηση για τη μείωση της OELV για τον αμίαντο· λαμβάνοντας υπόψη ότι η έκθεση θα πρέπει πάντα να μειώνεται όσο είναι τεχνικά εφικτό, ιδίως όταν δεν υπάρχει ασφαλές κατώτατο όριο· ότι, κατά συνέπεια, το η OELV θα πρέπει να αναθεωρηθεί προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι τελευταίες επιστημονικές και τεχνικές εξελίξεις και να αναθεωρηθεί αναλόγως·

ΙΖ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το 80 % των καρκίνων που συνδέονται με την εργασία έχουν σχέση με τον αμίαντο· λαμβάνοντας υπόψη ότι το 98 % του ανθρώπινου κόστους, συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στην ποιότητα ζωής και στις οικογένειες των εργαζομένων, επιβαρύνει τους εργαζομένους· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με εκτιμήσεις, το κόστος του επαγγελματικού καρκίνου στην Ένωση κυμαίνεται από 270 έως 610 δισεκατομμύρια EUR ετησίως, ήτοι ποσοστό από 1,8 % έως 4,1 % του ΑΕΠ (15)· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανάληψη δράσης για την ενίσχυση των πολιτικών πρόληψης των προβλημάτων υγείας είναι ζωτικής σημασίας προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι εργαζόμενοι και οι οικογένειές τους είναι σε θέση να ζουν πιο υγιείς·

ΙΗ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο αμίαντος χρησιμοποιείται ευρέως στη στέγαση και ενέχει κινδύνους για την υγεία· λαμβάνοντας υπόψη ότι το δικαίωμα σε κατάλληλη στέγαση, ο ορισμός του οποίου περιλαμβάνει το δικαίωμα στην προστασία από απειλές κατά της υγείας, έχει αναγνωριστεί ως ανθρώπινο δικαίωμα και ως βασικό στοιχείο για την αντιμετώπιση των ανισοτήτων στον τομέα της υγείας, από διεθνείς οργανισμούς και τα κράτη μέλη· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ασφαλής αφαίρεση του αμιάντου θα συμβάλει στην εξασφάλιση ποιοτικής στέγασης για όλους, ιδίως για ιδιοκτήτες και μισθωτές χαμηλού εισοδήματος, των οποίων οι συνθήκες στέγασης έχουν επιδεινωθεί τις τελευταίες δεκαετίες·

ΙΘ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ασφαλής αφαίρεση του αμιάντου δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται ως πρόσχημα για πρακτικές όπως η έξωση ενοικιαστών λόγω της ανάγκης για ανακαίνιση των σπιτιών τους·

Κ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρόβλεψη απαιτήσεων για την ασφαλή αφαίρεση του αμιάντου πρέπει να είναι κοινωνικά δίκαιη και πρέπει να συνοδεύεται από κατάλληλα μέτρα για τη στήριξη των ιδιοκτητών ακινήτων, ώστε να χρηματοδοτούνται οι αναγκαίες ανακαινίσεις, καθώς επίσης και από συνοδευτικά μέτρα ανάπτυξης ικανότητας για τις μικρές και μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεις (ΜΜΕ) που εκτελούν τα έργα· λαμβάνοντας υπόψη ότι, ταυτόχρονα, τα κονδύλια της Ένωσης στο πλαίσιο του Κύματος ανακαινίσεων για την Ευρώπη, που καθορίζονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 14ης Οκτωβρίου 2020 (Κύμα ανακαινίσεων), θα πρέπει να διασφαλίζονται για τους δικαιούχους που συμμορφώνονται με τις ενωσιακές και εθνικές κανονιστικές ρυθμίσεις που αποσκοπούν στην προστασία των εργαζομένων από την έκθεση στον αμίαντο·

ΚΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι αμίαντος εξακολουθεί να υπάρχει σε πολλά διοικητικά κτίρια, σχολεία, κατοικίες, υποδομές και εγκαταστάσεις δημόσιων μεταφορών και δίκτυα ύδρευσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γνώσεις σχετικά με τη χρήση και την παρουσία της ουσίας αυτής φθίνουν με την πάροδο του χρόνου· λαμβάνοντας υπόψη ότι η παρουσία αμιάντου και η έλλειψη σχετικής ενημέρωσης αποτελεί κίνδυνο για όλους τους ενοίκους και τους χρήστες των κτιρίων·

ΚΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το ψήφισμα του Κοινοβουλίου της 17ης Δεκεμβρίου 2020 σχετικά με μια ισχυρή κοινωνική Ευρώπη για δίκαιες μεταβάσεις (16) καλεί τα κράτη μέλη να εξαλείψουν τους θανάτους που συνδέονται με την εργασία και να μειώσουν τις συναφείς ασθένειες έως το 2030 και την Επιτροπή να αναθεωρήσει την οδηγία 2004/37/ΕΚ·

ΚΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανακοίνωση της Επιτροπής της 3ης Φεβρουαρίου 2021 αναφέρει ότι το 52 % των ετήσιων επαγγελματικών θανάτων στην Ένωση μπορεί να αποδοθεί σε καρκίνο που συνδέεται με την εργασία· λαμβάνοντας υπόψη ότι η βελτίωση της έγκαιρης διάγνωσης, των θεραπειών και της αποκατάστασης αποτελούν προτεραιότητες του σχεδίου για την καταπολέμηση του καρκίνου της ΕΕ και θα πρέπει να ωφελεί πάσχοντες από ασθένειες που συνδέονται με τον αμίαντο· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή προτίθεται να υποβάλει νομοθετική πρόταση το 2022 για την περαιτέρω μείωση της έκθεσης των εργαζομένων στον αμίαντο, ως μέρος του σχεδίου της·

ΚΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο ευρωπαϊκός πυλώνας κοινωνικών δικαιωμάτων (ο «πυλώνας») εγκρίθηκε ως μέσο αντιμετώπισης των κοινωνικών προκλήσεων στην Ένωση· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο πυλώνας περιλαμβάνει 20 αρχές που κατατάσσονται σε τρεις κατηγορίες: ίσες ευκαιρίες και πρόσβαση στην αγορά εργασίας, δίκαιες συνθήκες εργασίας, και κοινωνική προστασία και κοινωνική ένταξη· λαμβάνοντας υπόψη ότι η αρχή 10 προβλέπει υψηλού επιπέδου προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων στην εργασία, το οποίο θα πρέπει να περιλαμβάνει την προστασία των εργαζομένων από την έκθεση σε καρκινογόνους και μεταλλαξιογόνους παράγοντες στον χώρο εργασίας·

ΚΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι με την κρίση επισημάνθηκε η σημασία της πρόληψης ασθενειών που σχετίζονται με την εργασία, καθώς και της επένδυσης σε οικονομικά προσιτή υγεία για όλους· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι επιθεωρητές εργασίας, οι συνδικαλιστικές οργανώσεις και οι εκπρόσωποι για θέματα υγείας και ασφάλειας στον χώρο εργασίας διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην αποτελεσματική επιθεώρηση και επιβολή του νόμου σε σχέση με την εφαρμογή των κανόνων και κανονισμών οι οποίοι σχετίζονται με τον αμίαντο· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές κυρώσεις είναι καίριας σημασίας για την αποτροπή των εργοδοτών από την παραβίαση των κανονισμών σχετικά με την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία και τη διασφάλιση θεμιτού ανταγωνισμού στην εσωτερική αγορά·

ΚΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το δομημένο περιβάλλον επηρεάζει σημαντικά πολλούς τομείς της οικονομίας, τις τοπικές θέσεις εργασίας και την ποιότητα ζωής· λαμβάνοντας υπόψη ότι η νέα στρατηγική της Επιτροπής για το βιώσιμο δομημένο περιβάλλον αποσκοπεί, μεταξύ άλλων, στην προώθηση των αρχών της κυκλικότητας καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής των κτιρίων· λαμβάνοντας υπόψη ότι το νέο σχέδιο δράσης της Επιτροπής για την κυκλική οικονομία, που καθορίζεται στην ανακοίνωσή της της 11ης Μαρτίου 2020, περιλαμβάνει εστιασμένες πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση βασικών αλυσίδων αξίας προϊόντων, όπως οι κατασκευές και τα κτίρια· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανακοίνωση της Επιτροπής, της 1ης Ιουλίου 2020 αναγνωρίζει ότι ο κατασκευαστικός τομέας θα πρέπει να επενδύσει στην αναβάθμιση των δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού ώστε να ανταποκριθεί στις ανάγκες της πράσινης μετάβασης όσον αφορά τον οικολογικό σχεδιασμό και τα υλικά, την ενεργειακή απόδοση, την κυκλικότητα και την ανακαίνιση· λαμβάνοντας υπόψη ότι η διαθεσιμότητα ειδικευμένων εργαζομένων στον τομέα των κατασκευών έχει καίρια σημασία για την επιτυχία του Κύματος ανακαινίσεων·

ΚΖ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο αμίαντος και τα αμιαντούχα υλικά και προϊόντα μπορούν ακόμη να παράγονται, να μεταποιούνται, να εισάγονται και να εξάγονται νόμιμα σε περισσότερες από 100 χώρες ανά τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων χωρών στις γειτονικές περιοχές της Ένωσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 649/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (17) θεσπίζει την εφαρμογή της σύμβασης του Ρότερνταμ σχετικά με τη συναίνεση μετά από ενημέρωση (ΣΜΕ), δυνάμει της οποίας απαιτείται ειδική συμφωνία μιας χώρας προτού εξαχθεί σε αυτή προϊόν που περιέχει τοξικά χημικά· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ένταση των προσπαθειών ώστε να αποφεύγεται η τοποθέτηση μη συμμορφούμενων προϊόντων στην αγορά της Ένωσης τέθηκε ως προτεραιότητα στην ανακοίνωση της Επιτροπής, της 28ης Οκτωβρίου 2015· λαμβάνοντας υπόψη ότι, παρά τις ενωσιακές και εθνικές απαγορεύσεις και τις υφιστάμενες κανονιστικές ρυθμίσεις, εξακολουθεί να εισέρχεται αμίαντος στην εσωτερική αγορά (18)· λαμβάνοντας υπόψη ότι όσο ο αμίαντος παράγεται και εισάγεται στην αγορά νόμιμα κάπου στον κόσμο, θα υπάρχει πάντα ο κίνδυνος να εισχωρήσει στην εσωτερική αγορά·

ΚΗ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα εύρωστα μητρώα ατόμων με προηγούμενη ή τρέχουσα έκθεση στον αμίαντο είναι σημαντικά για τη διασφάλιση της ιατρικής παρακολούθησης και τη διευκόλυνση της αναγνώρισης των επαγγελματικών ασθενειών, με παράλληλη συμμόρφωση προς τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (19)· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα κράτη μέλη έχουν διαφορετικούς τρόπους να οργανώνουν τα εθνικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης ως προς τους τραυματισμούς και τις ασθένειες που συνδέονται με την εργασία, συμπεριλαμβανομένου του συμπληρωματικού ρόλου των συλλογικών συμβάσεων· λαμβάνοντας υπόψη ότι πρέπει να γίνονται σεβαστές οι αρχές στις οποίες βασίζονται τα εν λόγω συστήματα καθώς και η αυτονομία των κοινωνικών εταίρων·

ΚΘ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, της 18ης Φεβρουαρίου 2015, «Η απαλλαγή της ΕΕ από τον αμίαντο» δηλώνει ότι θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι σε επίπεδο κρατών μελών, όλα τα κρούσματα αμιάντωσης, μεσοθηλιώματος και άλλων σχετιζόμενων με τον αμίαντο ασθενειών θα καταχωριστούν σε μητρώο μέσω συστηματικής συλλογής δεδομένων για τις επαγγελματικές και μη ασθένειες που σχετίζονται με τον αμίαντο, ότι οι υπεζωκοτικές πλάκες θα πρέπει να κατηγοριοποιηθούν και να καταχωριστούν επισήμως ως σχετιζόμενη με τον αμίαντο ασθένεια, καθώς και να υπάρξει αξιόπιστη χαρτογράφηση της παρουσίας αμιάντου, με τη συνδρομή ειδικών παρατηρητηρίων, και ότι θα πρέπει το ιατρικό προσωπικό να λάβει κατάλληλη κατάρτιση ούτως ώστε να είναι σε θέση να εκτελέσει τα καθήκοντά του ως προς την παροχή ορθής διάγνωσης·

Λ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ισχύουσα νομοθεσία σε ορισμένα κράτη μέλη επιβάλλει μόνο ορισμένες υποχρεώσεις στους ιδιοκτήτες ή τους διαχειριστές κτιρίων που περιέχουν αμίαντο όταν αρχίζουν να χρησιμοποιούν το κτίριο ή προτίθενται να αρχίσουν την κατεδάφισή του, και όχι όταν πωλούν κτίριο που περιέχει υλικά αμιάντου·

Ευρωπαϊκή στρατηγική για την πλήρη εξάλειψη του αμιάντου

1. επισημαίνει ότι η ασφαλής αφαίρεση του αμιάντου αποτελεί παράδειγμα της ανάγκης εφαρμογής της αρχής της υγείας σε όλες τις πολιτικές που αναφέρονται στο άρθρο 168 παράγραφος 1 ΣΛΕΕ, καθώς συνδέεται άμεσα με τις ακόλουθες πρόσφατες και τις επικείμενες πρωτοβουλίες πολιτικής της Ένωσης: το νέο πλαίσιο της Ένωσης για την υγεία και την ασφάλεια, την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και το Κύμα ανακαινίσεων, το Ευρωπαϊκό Μέσο Ανάκαμψης και το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο, το ευρωπαϊκό σχέδιο για την καταπολέμηση του καρκίνου, τη στρατηγική της ΕΕ για τα απόβλητα και τη δέσμη μέτρων για την κυκλική οικονομία· επισημαίνει ότι κατά την επεξεργασία των αμιαντούχων αποβλήτων θα πρέπει να εφαρμόζεται πλήρως η αρχή της προφύλαξης· καλεί την Επιτροπή να προτείνει αντίστοιχη αναθεώρηση της σχετικής νομοθεσίας της Ένωσης για τα απόβλητα·

2. υπογραμμίζει ότι η ασφαλής αφαίρεση του αμιάντου συνιστά δύσκολο και επείγον καθήκον και επαναλαμβάνει την έκκλησή του για μια συνολική και ολοκληρωμένη προσέγγιση που θα συνδέει διάφορους τομείς πολιτικής· επισημαίνει ότι οι ασφαλείς συνθήκες εργασίας θα πρέπει να αποτελούν την κύρια προτεραιότητα·

3. καλεί την Επιτροπή να υποβάλει ευρωπαϊκή στρατηγική για την πλήρη εξάλειψη του αμιάντου, η οποία να περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: α) ευρωπαϊκό πλαίσιο εθνικών στρατηγικών για την ασφαλή πλήρη εξάλειψη του αμιάντου στα κράτη μέλη, το οποίο θα πρέπει να περιλαμβάνει μια νομοθετική πρόταση για τη θέσπιση ελάχιστων προτύπων για τα δημόσια προσβάσιμα εθνικά μητρώα αμιάντου· β) πρόταση για την επικαιροποίηση της οδηγίας 2009/148/ΕΚ με σκοπό την ενίσχυση των μέτρων της Ένωσης για την προστασία των εργαζομένων από την απειλή του αμιάντου και την πρόληψη ενός νέου κύματος θυμάτων αμιάντου κατά τη διάρκεια του Κύματος ανακαινίσεων· γ) νομοθετική πρόταση για: i) την αναγνώριση επαγγελματικών ασθενειών, συμπεριλαμβανομένων όλων των γνωστών ασθενειών που συνδέονται με τον αμίαντο, με ελάχιστα πρότυπα όσον αφορά τις διαδικασίες αναγνώρισης, και ii) τη θέσπιση ελάχιστων προτύπων όσον αφορά την αποζημίωση των ατόμων που πάσχουν από επαγγελματικές ασθένειες που συνδέονται με τον αμίαντο· δ) πρόταση για την επικαιροποίηση της οδηγίας 2010/31/ΕΕ με σκοπό την εισαγωγή απαίτησης υποχρεωτικού ελέγχου και επακόλουθης αφαίρεσης του αμιάντου και άλλων επικίνδυνων ουσιών πριν από την έναρξη εργασιών ανακαίνισης, προκειμένου να προστατευθεί η υγεία των εργαζομένων στον κατασκευαστικό τομέα· ε) νομοθετική πρόταση που λαμβάνει υπόψη τους υφιστάμενους εθνικούς κανονισμούς, καθώς και εκτίμηση επιπτώσεων σχετικά με τα πλέον αποδοτικά μοντέλα για τον υποχρεωτικό έλεγχο των κτιρίων, η οποία συνίσταται στην επιφανειακή διάγνωση της παρουσίας αμιάντου από επαγγελματική οντότητα με κατάλληλα προσόντα και άδειες, πριν από την πώληση ή τη μίσθωση και για τη θέσπιση πιστοποιητικών αμιάντου για κτίρια που κατασκευάστηκαν πριν από το 2005 ή πριν από το έτος ισοδύναμης εθνικής απαγόρευσης του αμιάντου, ανάλογα με το ποια ημερομηνία προηγείται·

4. σημειώνει ότι οι ολοκληρωμένες στρατηγικές αφαίρεσης θα έχουν οικονομικές και διοικητικές συνέπειες για τους ιδιοκτήτες κτιρίων, τις δημόσιες αρχές και τις επιχειρήσεις, ιδίως τις ΜΜΕ, συμπεριλαμβανομένων των πολύ μικρών επιχειρήσεων, καθώς και σημαντικό φόρτο εργασίας για τους οργανισμούς πιστοποίησης· τονίζει, επομένως, ότι θα πρέπει να παρέχονται κατάλληλες μεταβατικές περίοδοι και επαρκής κανονιστική και οικονομική στήριξη·

5. υπογραμμίζει την ανάγκη κινητοποίησης όλων των υφιστάμενων χρηματοδοτικών μηχανισμών που είναι διαθέσιμοι σε επίπεδο Ένωσης και κρατών μελών, και υπογραμμίζει το γεγονός ότι η Επιτροπή έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι τα κράτη μέλη μπορούν να διαθέτουν ευρωπαϊκά διαρθρωτικά και επενδυτικά ταμεία (ΕΔΕΤ) για τον χειρισμό και την αφαίρεση του αμιάντου ( 20 ) · στο πλαίσιο αυτό, ζητεί την κινητοποίηση των ΕΔΕΤ για τη βελτίωση της αξιοπιστίας και της ταχύτητας του ελέγχου του αμιάντου, καθώς και της μέτρησης, της αφαίρεσης και της ασφαλούς διαχείρισης αποβλήτων σύμφωνα με τους στόχους των σχετικών εθνικών ή περιφερειακών προγραμμάτων· τονίζει ότι η στήριξη της έρευνας και ανάπτυξης είναι ζωτικής σημασίας, ιδίως όσον αφορά την ανάπτυξη και τη βελτίωση της διαδρομής προς την αγορά για την τεχνολογία επαγγελματικής υγείας και ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένων συστημάτων μέτρησης και συναγερμού σε πραγματικό χρόνο για τον αμίαντο, καθώς και οικονομικά αποδοτικών μεθόδων και τεχνολογιών αδρανοποίησης του αμιάντου· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να χρησιμοποιήσουν όλα τα εργαλεία στήριξης επενδύσεων σε τεχνολογίες βιώσιμης επεξεργασίας, μεταξύ άλλων μέσω ειδικών σημαντικών έργων κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος (IPCEI)·

6. τονίζει ότι τα ενωσιακά κονδύλια στο πλαίσιο του Κύματος ανακαινίσεων για την Ευρώπη θα πρέπει να διασφαλίζονται για τους δικαιούχους που συμμορφώνονται με τις ενωσιακές και εθνικές κανονιστικές ρυθμίσεις που αποσκοπούν στην προστασία των εργαζομένων από τον αμίαντο· ζητεί ένα σύστημα που θα διασφαλίζει την ανάκτηση κονδυλίων της Ένωσης από τους δικαιούχους που διαπιστώνεται ότι δεν συμμορφώνονται με τους κοινοτικούς ή εθνικούς κανόνες για την προστασία των εργαζομένων από τον αμίαντο·

7. ζητεί την ενίσχυση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (EU-OSHA), με σκοπό την παροχή αποτελεσματικών εργαλείων, όπως η τεχνική και επιστημονική υποστήριξη για τη βελτίωση των προσπαθειών πρόληψης, την καλύτερη παρακολούθηση της καταγραφής των χώρων εργασίας που περιέχουν αμίαντο και τον εντοπισμό των εργαζομένων που έχουν ή ενδέχεται να έχουν έρθει σε επαφή με αμίαντο, με σκοπό τη βελτίωση της κατάρτισης και του προστατευτικού εξοπλισμού που παρέχεται στους εργαζομένους· ζητεί τη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής πλατφόρμας, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του EU-OSHA, για την ανάδειξη ορθών πρακτικών αφαίρεσης και ασφαλούς διάθεσης του αμιάντου, οι οποίες έχουν ήδη εφαρμοστεί σε πολλά κράτη μέλη, και για την ανταλλαγή αυτών των ορθών πρακτικών·

8. επισημαίνει ότι οι επιθεωρήσεις εργασίας διαδραματίζουν ζωτικό ρόλο στην πρόληψη και την παρακολούθηση της έκθεσης στον αμίαντο, καθώς και στην ενίσχυση της πραγματογνωσίας και της παροχής πληροφοριών σε εταιρικό επίπεδο· καλεί τα κράτη μέλη να βελτιώσουν τον αριθμό των επιθεωρητών εργασίας, την ποιότητα των επιθεωρήσεων εργασίας και της διενέργειας των επιθεωρήσεων, καθώς και τη συχνότητα των επιθεωρήσεων· θεωρεί ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να προχωρήσουν πολύ πέρα από τη σύσταση της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας για την πρόβλεψη ενός τουλάχιστον επιθεωρητή ανά 10 000 εργαζομένους· καλεί τα κράτη μέλη να επιβάλλουν αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές κυρώσεις στις επιχειρήσεις που δεν συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις τους, ιδίως όσον αφορά την επαγγελματική ασφάλεια και υγεία·

9. θεωρεί ότι υπάρχει επείγουσα ανάγκη για αποτελεσματική πρόσβαση στη δικαιοσύνη και αποζημίωση για όλες τις βλάβες που προκαλούνται στην υγεία, και όχι μόνο για εκείνες που σχετίζονται με το άγχος, για όλα τα θύματα αμιάντου· υπογραμμίζει ότι όλες οι ιατρικές δαπάνες που σχετίζονται με την έκθεση στον αμίαντο θα πρέπει να καλύπτονται από τους εργοδότες όταν δεν έχουν λάβει όλα τα κατάλληλα μέτρα και δεν έχουν καταβάλει προσπάθειες στο πλαίσιο των μέσων που διαθέτουν για την πρόληψη της έκθεσης στον αμίαντο· καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει την πιθανή ανάγκη για νομοθεσία που θα εισαγάγει ένα γενικό καθεστώς ευθύνης για διάχυτη ρύπανση, ώστε να αποζημιώνονται τα θύματα για όλες τις ζημίες που προκαλούνται από τη διάχυτη ρύπανση, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκαλούνται από τον αμίαντο·

Ευρωπαϊκή οδηγία πλαίσιο για τις εθνικές στρατηγικές αφαίρεσης του αμιάντου

10. χαιρετίζει το Κύμα ανακαινίσεων, που επιδιώκει την ανακαίνιση 35 εκατομμυρίων κτιρίων έως το 2030· συμμερίζεται την άποψη που εκφράζεται στην ανακοίνωση ότι πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην προστασία των εργαζομένων που ανακαινίζουν παλαιά κτίρια και συμμετέχουν σε εργασίες έκτακτης ανάγκης από την έκθεσή τους στον αμίαντο·

11. τονίζει ότι καλύτερα προληπτικά μέτρα και διαχείριση κινδύνου όσον αφορά τους κινδύνους που σχετίζονται με τον αμίαντο απαιτούν πρόσβαση σε σχετικές πληροφορίες, προσαρμοσμένες στις ανάγκες των άμεσα ενδιαφερομένων·

12. καλεί την Επιτροπή να υποστηρίξει τη διάδοση πληροφοριών σχετικά με τα διάφορα συστήματα ασφαλούς και εύτακτης αφαίρεσης ή διάθεσης των αμιαντούχων προϊόντων με βάση τις βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές·

13. υπογραμμίζει ότι οι κίνδυνοι που προκύπτουν από την έκθεση πληθυσμών σε φυσικά αμιαντούχα υλικά είναι επίσης ένας τομέας για τον οποίο απαιτούνται πληροφορίες·

14. επιμένει ότι κάθε πρωτοβουλία της Ένωσης που υποστηρίζει την ενεργειακή ανακαίνιση θα πρέπει να είναι κοινωνικά δίκαιη και να περιλαμβάνει μέτρα για την προστασία της υγείας των ενοίκων και των εργαζομένων, μεταξύ άλλων μέσω του εντοπισμού κτιρίων που περιέχουν αμίαντο, προκειμένου να καταστεί δυνατή η ασφαλής αφαίρεση του αμιάντου και άλλων επικίνδυνων υλικών·

15. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίζουν ότι η πρόσβαση σε αξιοπρεπή, οικονομικά προσιτή και υγιεινή στέγαση αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο του σχεδίου δράσης του πυλώνα·

16. εκφράζει την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι αρκετά κράτη μέλη και περιφέρειες εφαρμόζουν ήδη φιλόδοξα σχέδια για την απομάκρυνση του αμιάντου από το δομημένο περιβάλλον με σαφή χρονοδιαγράμματα, συμπεριλαμβανομένων της Ολλανδίας, της Πολωνίας και της Φλάνδρας·

17. επαναλαμβάνει το αίτημά του προς την Επιτροπή να θεσπίσει νομικό πλαίσιο για την αξιολόγηση, σε διαβούλευση με τους ενδιαφερόμενους φορείς, συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών εταίρων, του υπάρχοντος αμιάντου σε κτίρια και υποδομές στα κράτη μέλη, και να εκτιμήσει το κόστος της ασφαλούς αφαίρεσής του σε κάθε κράτος μέλος·

18. καλεί την Επιτροπή να υποβάλει πρόταση για οδηγία πλαίσιο προκειμένου τα κράτη μέλη να καταρτίσουν εθνικά σχέδια αφαίρεσης του αμιάντου που να περιλαμβάνουν σαφή και ρεαλιστικά χρονοδιαγράμματα, περιλαμβανομένων προτεραιοτήτων, και ενδιάμεσους στόχους, ανίχνευση και καταγραφή του αμιάντου, χρηματοδότηση και στήριξη των ιδιοκτητών κατοικιών και των ΜΜΕ, μέτρα προστασίας των εργαζομένων έναντι του κινδύνου έκθεσης στον αμίαντο σύμφωνα με την οδηγία 2009/148/ΕΚ, καθώς και την ασφαλή απόρριψη του αμιάντου, ώστε να αποτραπεί η είσοδος του αμιάντου στις διαδικασίες ανακύκλωσης·

19. εμμένει στην ανάγκη να διεξαχθεί μακροπρόθεσμη επιδημιολογική επιτήρηση για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των ληφθέντων μέτρων· επισημαίνει ότι το μεσοθηλίωμα είναι μια ασθένεια της οποίας ο βασικός παράγοντας κινδύνου είναι ο αμίαντος, και ότι ο αριθμός διαγνωσμένων μεσοθηλιωμάτων είναι ένας σχετικός δείκτης επιδημιολογικής επιτήρησης· ζητεί, επομένως, να δηλώνονται υποχρεωτικά τα κρούσματα μεσοθηλιώματος στις αρμόδιες αρχές·

20. παρατηρεί ότι, σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες, η μη επαγγελματική έκθεση σε αμίαντο ενδεχομένως να ευθύνεται για το 20 % περίπου των κρουσμάτων μεσοθηλιώματος στις βιομηχανικές χώρες ( 21 )

21. υπενθυμίζει την αναμενόμενη αύξηση των κατασκευαστικών εργασιών ενόψει του Κύματος ανακαινίσεων που θα συνοδεύεται από αυξημένη επαγγελματική και περιβαλλοντική έκθεση σε ίνες αμιάντου· τονίζει την ανάγκη να αντικατασταθεί ο αμίαντος από ενεργειακά αποδοτικά υλικά στο πλαίσιο του Κύματος ανακαινίσεων·

22. επαναλαμβάνει το αίτημά του για εθνικά δημόσια μητρώα αμιάντου· καλεί την Επιτροπή να θεσπίσει, σε πρόταση για οδηγία πλαίσιο, ελάχιστα πρότυπα για τα δημόσια προσβάσιμα ψηφιακά εθνικά μητρώα αμιάντου και άλλων επικίνδυνων ουσιών σε δημόσια και ιδιωτικά κτίρια· τονίζει ότι τα μητρώα αμιάντου θα πρέπει να είναι συμβατά με βάσεις δεδομένων και μητρώα όπως αυτά που σχετίζονται με την ενεργειακή απόδοση και να συμπληρώνονται με κοινά εργαλεία, όπως διαβατήρια ανακαίνισης κτιρίων, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/679·

23. καλεί τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος να διεξαγάγει περαιτέρω έρευνα σχετικά με την παρουσία αμιάντου στους ποταμούς και τους άμεσους παραποτάμους τους, και τις επιπτώσεις του στη βλάστηση και την άγρια πανίδα, όπως αυτή που διεξάγεται από την Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος των ΗΠΑ ( 22 )

24. τονίζει ότι τα βασικά επίπεδα συγκέντρωσης αμιάντου στην ατμόσφαιρα θα πρέπει να παρακολουθούνται και να μετρώνται σε όλα τα κράτη μέλη, ότι θα πρέπει να υπάρχει πρόσβαση στις πληροφορίες και ότι θα πρέπει να θεσπιστούν οριακές τιμές έκθεσης για τους χώρους διαβίωσης·

25. αναγνωρίζει ότι υπάρχουν συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) ( 23 ) του 2017, οι οποίες ορίζουν ότι δεν είναι αναγκαίο να συμπεριληφθούν οι ίνες αμιάντου στο παράρτημα I της οδηγίας 98/83/ΕΚ του Συμβουλίου ( 24 ) και καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι οι ίνες αμιάντου στο πόσιμο νερό δεν προκαλούν ανησυχία για την υγεία· υπενθυμίζει ότι Ιταλοί επιστήμονες σε μελέτη τους ήγειραν το σημαντικό ερώτημα του κατά πόσον η κατάποση νερού που περιέχει ίνες αμιάντου αυξάνει τον κίνδυνο γαστρικών και ορθοκολικών καρκίνων ( 25 ) · τονίζει ότι μπορεί να χρειαστούν αρκετές δεκαετίες για να εκδηλωθούν δυνητικές ασθένειες που σχετίζονται με τον αμίαντο και προκαλούνται πιθανώς από την κατάποση νερού που περιέχει τέτοιες ίνες προερχόμενες από σωλήνες αμιάντου· τονίζει ότι, ακόμη και αν από μόνη της η ιταλική μελέτη αυτή δεν επιτρέπει να συναχθεί οριστικά, στο παρόν στάδιο, η σχέση της κατάποσης αμιάντου μέσω του νερού με την εμφάνιση καρκίνων της γαστρεντερικής οδού, θα πρέπει να εφαρμόζεται η αρχή της προφύλαξης, δεδομένης της σχετικής αβεβαιότητας· θεωρεί ότι θα πρέπει να διερευνηθεί περαιτέρω το σημαντικό αυτό ζήτημα· καλεί, συνεπώς, τα κράτη μέλη να ελέγχουν τακτικά την ποιότητα των υδάτων από όπου αντλείται πόσιμο νερό και να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα πρόληψης και μετριασμού σε περίπτωση κινδύνου για την ανθρώπινη υγεία·

26. εκφράζει την ανησυχία του για την κατάσταση του δικτύου διανομής πόσιμου νερού στην Ένωση και για την παρουσία σωλήνων αμιαντοτσιμέντου, η φθορά των οποίων απελευθερώνει ίνες αμιάντου στο νερό· υπενθυμίζει επίσης ότι, σύμφωνα με τις συστάσεις του ΠΟΥ, οι σωλήνες αμιαντοτσιμέντου δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται πια ούτε να εγκρίνονται για πόσιμο νερό ( 26 ) · θεωρεί ότι, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την πλήρη εξάλειψη του αμιάντου, και μέσω του ευρωπαϊκού σχεδίου ανάκαμψης και των αντίστοιχων σχεδίων των κρατών μελών, θα πρέπει να καταρτιστεί και να εφαρμοστεί ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για την ανακαίνιση του ευρωπαϊκού δικτύου διανομής πόσιμου νερού και την απομάκρυνση του αμιάντου από αυτό·

Επικαιροποίηση της οδηγίας 2009/148/ΕΚ για την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που οφείλονται στην έκθεσή τους στον αμίαντο κατά τη διάρκεια της εργασίας

27. υπενθυμίζει ότι ο αμίαντος εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις στον τομέα της υγείας στην εργασία και ότι 125 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως έχουν εκτεθεί στον αμίαντο στον χώρο εργασίας ( 27 ) , παρά το γεγονός ότι οι κίνδυνοι που ενέχει για την υγεία είναι γνωστοί εδώ και δεκαετίες·

28. επισημαίνει ότι σε παγκόσμιο επίπεδο πεθαίνουν κάθε χρόνο περίπου 250 000 άνθρωποι λόγω έκθεσης στον αμίαντο ( 28 ) · παρατηρεί ακόμη ότι, τα τελευταία έτη, η θνησιμότητα λόγω ασθενειών που συνδέονται με την έκθεση στις ίνες αμιάντου έχει επιταχυνθεί·

29. καλεί την Επιτροπή να επικαιροποιήσει την οδηγία 2009/148/ΕΚ, λαμβάνοντας υπόψη τις τελευταίες επιστημονικές γνώσεις και τις τεχνικές εξελίξεις, συμπεριλαμβανομένης της αξιολόγησης των διαφόρων τύπων ινών αμιάντου και των δυσμενών επιπτώσεών τους στην υγεία, καθώς και να ξεκινήσει τη διαδικασία διαβούλευσης για την επικαιροποίηση του καταλόγου των ινωδών πυριτικών αλάτων εντός του πεδίου εφαρμογής της οδηγίας και, στο πλαίσιο αυτό, να αξιολογήσει τη συμπερίληψη του ριβεκίτη, αλλά και του γουιντσίτη, του ριχτερίτη, του φθοροεδενίτη και του εριονίτη, στον κατάλογο που περιλαμβάνει ήδη τον ακτινόλιθο, τον αμοσίτη, τον ανθοφυλλίτη, τον χρυσοτίλη, τον κροκιδόλιθο και τον τρεμολίτη·

30. τονίζει ότι η οδηγία 2009/148/ΕΚ ισχύει για όλες τις δραστηριότητες στις οποίες οι εργαζόμενοι εκτίθενται ή μπορεί να εκτεθούν κατά την εργασία τους σε σκόνη προερχόμενη από αμίαντο ή από υλικά που περιέχουν αμίαντο· κάνει έκκληση για ισχυρότερες διατάξεις που να εγγυώνται την προστασία όλων των εργαζομένων σε εργοτάξια αφαίρεσης αμιάντου, συμπεριλαμβανομένων των εργαζομένων οι οποίοι εισέρχονται στο εργοτάξιο μετά την αφαίρεση· ζητεί να δοθεί μεγαλύτερη σημασία στην ανάγκη να συμπεριλαμβάνονται όλα τα επαγγέλματα που συνεπάγονται σχετικό κίνδυνο, συμπεριλαμβανομένων των εργαζομένων σε ανακαινίσεις και κατεδαφίσεις, των διαχειριστών αποβλήτων, των μεταλλωρύχων και των πυροσβεστών, κατά την εφαρμογή αυτής της οδηγίας σε εθνικό επίπεδο·

31. εκφράζει την ανησυχία του για το γεγονός ότι, σύμφωνα με τις τελευταίες επιστημονικές ιατρικές έρευνες και συστάσεις, δεν υπάρχει όριο κάτω από το οποίο η συγκέντρωση ινών αμιάντου στον αέρα είναι αβλαβής ( 29 ) · πιστεύει, εν προκειμένω, ότι καμία εξαίρεση από τα μέτρα προστασίας που προβλέπονται στην οδηγία 2009/148/ΕΚ δεν μπορεί να δικαιολογηθεί με επίκληση της OELV· ζητεί η οδηγία 2009/148/ΕΚ να αντικατοπτρίζει πλήρως την αρχή σύμφωνα με την οποία πρέπει πάντοτε να λαμβάνονται κατάλληλα μέτρα ατομικής προστασίας κατά τη διάρκεια των δραστηριοτήτων στις οποίες οι εργαζόμενοι εκτίθενται ή ενδέχεται να εκτεθούν σε σκόνη προερχόμενη από αμίαντο ή υλικά που περιέχουν αμίαντο κατά τη διάρκεια της εργασίας τους· θεωρεί ότι η επικίνδυνη φύση των μη εύθρυπτων αμιαντούχων υλικών θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στην αξιολόγηση των κινδύνων· ζητεί την κατά περίπτωση αξιολόγηση των κινδύνων που σχετίζονται με την προγραμματιζόμενη εργασιακή μέθοδο, ώστε να προσδιορίζονται τα αναγκαία προστατευτικά μέτρα·

32. επιμένει ότι η ασφαλής αφαίρεση και διάθεση των αμιαντούχων μερών και υλικών αποτελεί προτεραιότητα, διότι η επισκευή, η συντήρηση, η εγκλωβισμός ή η σφράγιση οδηγούν μόνο στην αναβολή της αφαίρεσης, η οποία διαιωνίζει τους κινδύνους για τους κατοίκους και τους εργαζομένους μετά από χρόνια· ζητεί την απαγόρευση του εγκλωβισμού και της στεγανοποίησης αμιαντούχων υλικών που είναι αφαιρέσιμα από τεχνική άποψη· επιμένει ότι η απαγόρευση αυτή θα πρέπει να αποφεύγει να θέτει τα λιγότερο εύπορα νοικοκυριά σε μια κατάσταση στην οποία δεν θα μπορούσαν να αντεπεξέλθουν στις απαραίτητες ανακαινίσεις· τονίζει, συνεπώς, την ανάγκη λήψης κατάλληλων συνοδευτικών μέτρων· εμμένει στη σημασία του εντοπισμού, της καταγραφής και της τακτικής παρακολούθησης των αμιαντούχων δομών οι οποίες δεν μπορούν να αφαιρεθούν βραχυπρόθεσμα, όπως τοίχοι από σκυρόδεμα σε κτίρια·

33. ενθαρρύνει τη δημιουργία συνεργειών με τη βάση δεδομένων που καταρτίζεται από τον ECHA για τη συλλογή πληροφοριών και τη βελτίωση των γνώσεων σχετικά με τις ουσίες που προκαλούν ανησυχία σε προϊόντα και σε προϊόντα όταν μετατρέπονται σε απόβλητα·

34. υπενθυμίζει τη θεμελιώδη νομική αρχή της υγείας ότι στο πλαίσιο της ασφάλειας στην εργασία πρέπει πάντοτε να εφαρμόζεται τεχνολογία αιχμής για την επίτευξη του υψηλότερου δυνατού επιπέδου προστασίας· ζητεί την ενίσχυση των τεχνικών ελάχιστων απαιτήσεων για τη μείωση της συγκέντρωσης ινών αμιάντου στον αέρα στο χαμηλότερο επίπεδο που είναι τεχνικά εφικτό, μεταξύ άλλων με καταστολή σκόνης και αναρρόφηση σκόνης στην πηγή, συνεχή καθίζηση και μέσα απορρύπανσης· ζητεί ελάχιστες απαιτήσεις όσον αφορά τη διαφορά πίεσης μεταξύ των στεγανοποιημένων χώρων αμιάντου και του περιβάλλοντος χώρου, την παροχή καθαρού αέρα και τα φίλτρα HEPA·

35. τονίζει την ανάγκη οι επικαιροποιημένες ελάχιστες τεχνικές απαιτήσεις να περιέχουν διατάξεις για την παρακολούθηση των τεχνολογικών εξελίξεων· τονίζει ότι η απαιτούμενη χρήση ρομπότ και άλλων προηγμένων τεχνολογιών χρειάζεται να διερευνηθεί περαιτέρω, μεταξύ άλλων μέσω της έρευνας και μιας πιο συστηματικής ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών ανάμεσα στα κράτη μέλη για τον σκοπό της τρέχουσας ανάπτυξης νέων προτύπων προστασίας της υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων· σημειώνει ότι το οπτικό μικροσκόπιο δεν είναι η τελευταία τεχνολογία για τη μέτρηση των ινών αμιάντου στον αέρα αναπνοής, και ότι η αναλυτική ηλεκτρονική μικροσκοπία διέλευσης (ATEM) έχει μεγαλύτερη ευαισθησία και καθιστά δυνατό να διακρίνονται και να καταμετρούνται οι ίνες αμιάντου· καλεί για τη χρήση, όποτε αυτό είναι δυνατό, της ATEM ή παρεμφερών προηγμένων μεθόδων για την καταμέτρηση των ινών·

36. υπενθυμίζει ότι η δειγματοληψία θα πρέπει να είναι αντιπροσωπευτική της προσωπικής έκθεσης του εργαζομένου, υπό την έννοια ότι τα δείγματα θα πρέπει να λαμβάνονται σε αντιπροσωπευτικές και ρεαλιστικές καταστάσεις της έκθεσης των εργαζομένων στη σκόνη αμιάντου, μετρώντας κατ’ επανάληψη, σε τακτικά χρονικά διαστήματα κατά τη διάρκεια συγκεκριμένων σταδίων των εργασιών· πιστεύει ότι εάν η δειγματοληψία δεν μπορεί να είναι αντιπροσωπευτική της προσωπικής έκθεσης του εργαζομένου, θα πρέπει να εφαρμόζονται όλα τα κατάλληλα μέτρα προστασίας·

37. θεωρεί ότι οι πληροφορίες στην κοινοποίηση θα πρέπει να περιλαμβάνουν όλα τα στοιχεία που προστίθενται στο παράρτημα ΙΙ, όπως, για παράδειγμα, τους τομείς στους οποίους θα πραγματοποιηθούν οι εργασίες, τον εξοπλισμό που χρησιμοποιείται για την προστασία και την απολύμανση των εργαζομένων, καθώς και ένα σχέδιο για τη διάθεση των αποβλήτων· πιστεύει ότι οι εθνικές αρμόδιες αρχές θα πρέπει να αποθηκεύουν τις εν λόγω πληροφορίες για τουλάχιστον 40 έτη·

38. εμμένει στην ανάγκη παροχής επαρκούς και εστιασμένης διοικητικής υποστήριξης στους εργοδότες για τη μεταφορά προστατευτικών μέτρων και απαιτήσεων κοινοποίησης, ιδίως στις ΜΜΕ, συμπεριλαμβανομένων των πολύ μικρών επιχειρήσεων, προκειμένου να αποφεύγεται η μη συμμόρφωση· τονίζει ότι η παροχή τυποποιημένων διαδικασιών για τον χειρισμό των υλικών αμιάντου θα συμβάλει στη μείωση των επιπέδων σκόνης από ίνες αμιάντου και στην ελάττωση του κόστους των εν λόγω εργασιών, και θα διευκολύνει την εκπλήρωση των απαιτήσεων κοινοποίησης·

39. επισημαίνει ότι το ισχύον ελάχιστο πρότυπο της Ένωσης για την OELV όσον αφορά τον αμίαντο είναι 100 000 ίνες ανά κυβικό μέτρο (0,1 ίνες/cm 3 ) και ότι τα περισσότερα κράτη μέλη εφαρμόζουν το ισχύον ελάχιστο πρότυπο· επισημαίνει ότι ορισμένα κράτη μέλη εφαρμόζουν πολύ χαμηλότερες OELV με σκοπό την προστασία της υγείας των εργαζομένων· για παράδειγμα, στην Ολλανδία η OELV είναι 2 000 ίνες/m 3 (0,002)·

40. υπογραμμίζει ότι κορυφαίοι ιατρικοί ερευνητές της Διεθνούς Επιτροπής για την Υγεία στην Εργασία καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι τα όρια έκθεσης δεν προστατεύουν επαρκώς από τον καρκίνο και προτείνουν η επαγγελματική οριακή τιμή να καθοριστεί στις 1 000 ίνες/m 3 (0,001 ίνες/cm 3 )· χαιρετίζει τη δέσμευση της Επιτροπής να υποβάλει νομοθετική πρόταση για την περαιτέρω μείωση της έκθεσης των εργαζομένων στον αμίαντο το 2022 και καλεί την Επιτροπή, κατά προτεραιότητα, να επικαιροποιήσει τα εν λόγω όρια έκθεσης, τα οποία θα πρέπει να καθοριστούν σε 0,001 ίνες/cm 3 (1 000 ίνες/m 3 ), λαμβάνοντας υπόψη τις συστάσεις διαφόρων ενδιαφερόμενων μερών και μετά από διαβούλευση με τη συμβουλευτική επιτροπή για την ασφάλεια και την υγεία στον χώρο εργασίας· τονίζει την ανάγκη να οριστεί κατάλληλη μεταβατική περίοδος για την εφαρμογή της νέας μεθοδολογίας και των νέων τιμών έκθεσης·

41. τονίζει ότι οι εργοδότες αλλά και οι ιδιοκτήτες, οι κύριοι ανάδοχοι και οι αναθέτουσες αρχές που αναθέτουν εργασίες θα πρέπει να υποχρεούνται να διενεργούν διάγνωση αμιάντου πριν από την έναρξη οποιασδήποτε εργασίας σε κτίρια, πλοία, αεροσκάφη, εξοπλισμό ή προϊόντα· ζητεί πριν από την έναρξη των εργασιών σε εγκαταστάσεις οικοδομημένες πριν από το 2005 ή πριν από την εθνική απαγόρευση του αμιάντου, ό,τι από τα δύο προηγείται χρονικά, να διεξάγεται εκτεταμένος έλεγχος για την παρουσία υλικών που περιέχουν αμίαντο από εξειδικευμένο και πιστοποιημένο χειριστή· πιστεύει ότι οι έλεγχοι θα πρέπει πάντα να περιλαμβάνουν διάγνωση προσαρμοσμένη ειδικά στον χώρο εργασίας, και μια έκθεση θα πρέπει να δηλώνει την απουσία ή παρουσία αμιάντου και τον τύπο ινών σε περίπτωση παρουσίας του, με λεπτομερή περιγραφή του είδους της μόλυνσης και την ακριβή θέση της, καθώς και τις εκτιμώμενες ποσότητες· πιστεύει ότι, πέρα από τις απαιτήσεις που ορίζονται στο άρθρο 14 της οδηγίας 2009/148/ΕΚ, το παράρτημα της εν λόγω οδηγίας θα πρέπει να περιλαμβάνει απαιτήσεις για ελάχιστη διάρκεια εκπαίδευσης επικυρωμένη με εξετάσεις όσον αφορά τον αντίστοιχο τύπο εργασίας· υπογραμμίζει, εν προκειμένω, την ανάγκη για συνεπή μεθοδολογία όσον αφορά την εκτίμηση επικινδυνότητας για τη διασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού στην Ένωση και την αποφυγή κατακερματισμού της εσωτερικής αγοράς·

42. εκφράζει την ανησυχία του για το γεγονός ότι οι απαιτήσεις εκπαίδευσης και η πιστοποίηση της παρεχόμενης εκπαίδευσης εξακολουθούν να διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών, γεγονός που συνιστά σοβαρό κίνδυνο για την υγεία και την ασφάλεια στο πλαίσιο της διασυνοριακής κινητικότητας των εργαζομένων· ζητεί να προστεθεί ένα νέο παράρτημα στην οδηγία 2009/148/ΕΚ, στο οποίο θα εμφαίνονται οι υποχρεωτικές ελάχιστες απαιτήσεις για την κατάρτιση σχετικά με τις εργασίες αμιάντου, συμπεριλαμβανομένων ειδικών απαιτήσεων για τους εργαζομένους σε εξειδικευμένες εταιρείες αφαίρεσης αμιάντου, καθώς και για τους εργαζομένους που θα μπορούσαν να έρθουν σε επαφή με αμιαντούχα υλικά κατά την άσκηση της εργασίας τους· πέραν των απαιτήσεων που ορίζονται στο άρθρο 14 της οδηγία 2009/148/ΕΚ, πιστεύει ότι το παράρτημα της εν λόγω οδηγίας θα πρέπει να περιλαμβάνει, επίσης, απαιτήσεις για ελάχιστη διάρκεια κατάρτισης όσον αφορά τον αντίστοιχο τύπο εργασίας, την κατάλληλη τεκμηρίωση της εν λόγω κατάρτισης και τα τακτικά διαστήματα κατά τα οποία κάθε εργαζόμενος πρέπει να παρακολουθεί την κατάρτιση·

Αναγνώριση και αποζημίωση για ασθένειες που συνδέονται με τον αμίαντο

43. καλεί την Επιτροπή να επικαιροποιήσει τη σύστασή της, της 19ης Σεπτεμβρίου 2003, σχετικά με τον ευρωπαϊκό κατάλογο των επαγγελματικών ασθενειών ( 30 ) , ώστε να συμπεριλάβει τις πλέον πρόσφατες διαθέσιμες επιστημονικές ιατρικές γνώσεις όσον αφορά τις επαγγελματικές ασθένειες, ιδίως όσον αφορά τις ασθένειες που συνδέονται με τον αμίαντο·

44. καλεί τα κράτη μέλη να διευκολύνουν τις διαδικασίες αναγνώρισης, αντιστρέφοντας το βάρος της απόδειξης, ιδίως εάν τα εθνικά μητρώα για τους εργαζομένους με τον αμίαντο έχουν δημιουργηθεί μόλις πρόσφατα, και να θεσπίσουν επαρκή αποζημίωση για τους εργαζομένους που πάσχουν από ασθένειες που συνδέονται με τον αμίαντο·

45. επισημαίνει ότι οι ασθένειες που συνδέονται με τον αμίαντο αποτελούν διασυνοριακή πρόκληση λόγω της ελεύθερης κυκλοφορίας, και ότι πρέπει να λαμβάνεται ιδιαιτέρως υπόψη ο ρόλος των μετακινούμενων εργαζομένων εν προκειμένω· υπενθυμίζει ότι οι επαγγελματικές ασθένειες και οι κίνδυνοι για την υγεία που συνδέονται με τον χώρο εργασίας συνδέονται πάντα με συγκεκριμένο επάγγελμα, εργασιακή δραστηριότητα, χώρο εργασίας και χρονικό διάστημα· καλεί την Επιτροπή να υποβάλει, κατόπιν διαβούλευσης με τους κοινωνικούς εταίρους, πρόταση οδηγίας βάσει του άρθρου 153 παράγραφος 1 στοιχεία α) και β) ΣΛΕΕ για τη θέσπιση ελάχιστων προτύπων της Ένωσης για την αναγνώριση και την αποζημίωση για επαγγελματικές ασθένειες, συμπεριλαμβανομένων των ασθενειών που συνδέονται με τον αμίαντο·

46. ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλει πρόταση για τη δημιουργία από τα κράτη μέλη εθνικής λειτουργίας ή διαμεσολαβητή για την παροχή βοήθειας στα θύματα επαγγελματικών ασθενειών, και ιδίως ασθενειών που σχετίζονται με τον αμίαντο, οι οποίες έχουν μακρά λανθάνουσα περίοδο, στις διαδικασίες αναγνώρισης· καλεί τα κράτη μέλη να στηρίξουν τη δημιουργία ενώσεων ασθενών και συνδικαλιστικών οργανώσεων για τα θύματα ασθενειών που σχετίζονται με τον αμίαντο και τις οικογένειές τους και επιμένει στην ανάγκη διαβούλευσης με αυτές τις ενώσεις με σκοπό τη διευκόλυνση και την απλούστευση των διαδικασιών αναγνώρισης· ζητεί αυξημένη εθνική χρηματοδότηση για την αποζημίωση των πασχόντων από ασθένειες που συνδέονται με τον αμίαντο, για τη διασφάλιση επαρκούς κάλυψης του άμεσου, του έμμεσου και ανθρώπινου κόστους της αρρώστιας·

47. υπενθυμίζει ότι η συνεργική δράση του καπνίσματος και της έκθεσης σε αμίαντο αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του πνεύμονα· καλεί τα κράτη μέλη να προτείνουν σε όλους τους εργαζομένους που εκτίθενται σε αμίαντο κάποιο πρόγραμμα διακοπής του καπνίσματος· επαναλαμβάνει ότι το κάπνισμα δεν πρέπει ποτέ να αποτελεί λόγο αποκλεισμού ενός εργαζομένου από την αναγνώριση επαγγελματικής ασθένειας που συνδέεται με τον αμίαντο ή του δικαιώματος να ζητήσει αποζημίωση και ιατρική περίθαλψη για μια τέτοια ασθένεια·

48. ζητεί καλύτερη αξιολόγηση των κινδύνων που συνδέονται με την μη επαγγελματική δευτερογενή έκθεση, ιδίως για τα μέλη των οικογενειών εργαζομένων με αμίαντο που ζουν υπό την ίδια στέγη· καλεί τα κράτη μέλη να διευκολύνουν την αναγνώριση και την αποζημίωση για τους καταγεγραμμένους πάσχοντες από δευτερογενή έκθεση στον αμίαντο μέσω μη επαγγελματικής επαφής, και να εμπνευστούν από βέλτιστες πρακτικές κρατών μελών όπως η Δανία· επαναλαμβάνει την οπτική του φύλου σε σχέση με τη δευτερογενή έκθεση·

49. υπογραμμίζει την ύπαρξη διάφορων ειδών μη επαγγελματικής έκθεσης στον αμίαντο, με δυνητικά σημαντικές συνέπειες για την ανθρώπινη υγεία, είτε παραεπαγγελματικής (ιδίως την έκθεση στη σκόνη αμιάντου που φέρουν στο σπίτι εργαζόμενοι), οικιακής (ιδίως λόγω οικιακών αντικειμένων που περιέχουν αμίαντο) ή περιβαλλοντικής (συμπεριλαμβανομένων υλικών που ήδη υπάρχουν σε κτίρια και εγκαταστάσεις ή υλικά βιομηχανικής προέλευσης)·

50. τονίζει ότι οι γυναίκες που εκτίθενται σε κινδύνους συνδεόμενους με τον αμίαντο είναι ιδιαίτερα ευπαθείς σε ορισμένα είδη έκθεσης στον αμίαντο· ζητεί καλύτερη αναγνώριση της διάστασης του φύλου σε ολόκληρη την επαγγελματική υγεία και ασφάλεια, και ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου σε όλα τα νομοθετικά και μη νομοθετικά μέσα στα κράτη μέλη, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι καμία προκατάληψη λόγω φύλου δεν έχει αντίκτυπο στην παρακολούθηση, τον εντοπισμό, τη θεραπεία ή την εξέταση μιας νόσου ως σχετιζόμενης με τον αμίαντο, με επακόλουθο αντίκτυπο στο επίπεδο της αποζημίωσης των θυμάτων· ζητεί να λαμβάνονται περισσότερο υπόψη οι δραστηριότητες καθαρισμού ως παράγοντες κινδύνου κατά τη διάγνωση ασθενειών· ζητεί καλύτερες εκτιμήσεις κινδύνου και τον εντοπισμό της έκθεσης στον αμίαντο για τους εργαζομένους που είναι καθαριστές, ιδίως για τις γυναίκες, καθώς και για τα άτομα που αναλαμβάνουν την ευθύνη για μη αμειβόμενες οικιακές εργασίες, όπως ο καθαρισμός προϊόντων που έχουν μολυνθεί από αμίαντο·

51. τονίζει ότι η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στο μέτρο του δυνατού κατά τον καταλογισμό του κόστους της αφαίρεσης του αμιάντου·

Έλεγχος αμιάντου πριν από την εκτέλεση εργασιών ενεργειακής ανακαίνισης και την πώληση ή μίσθωση κτιρίου

52. υπενθυμίζει ότι στην αιτιολογική σκέψη 14 της οδηγίας (ΕΕ) 2018/844 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου ( 31 ) για την τροποποίηση της οδηγίας 2010/31/ΕΕ για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων, τα κράτη μέλη καλούνται να υποστηρίζουν τις αναβαθμίσεις της ενεργειακής απόδοσης υφιστάμενων κτιρίων, μεταξύ άλλων με την αφαίρεση του αμιάντου και άλλων επιβλαβών ουσιών, την αποφυγή της παράνομης αφαίρεσης επιβλαβών ουσιών και τη διευκόλυνση της συμμόρφωσης προς τις υπάρχουσες νομοθετικές πράξεις·

53. καλεί την Επιτροπή να υποβάλει πρόταση τροποποίησης του άρθρου 7 της οδηγίας 2010/31/ΕΕ στο πλαίσιο του Κύματος ανακαινίσεων, ώστε να θεσπίζει απαίτηση για υποχρεωτικό έλεγχο αμιάντου, για καταγραφή του αμιάντου και για αφαίρεση του αμιάντου και άλλων επικίνδυνων ουσιών πριν από την έναρξη οποιασδήποτε εργασίας ανακαίνισης, ενώ παράλληλα λαμβάνεται υπόψη το άρθρο 153 παράγραφος 1 στοιχείο α) ΣΛΕΕ σχετικά με τη βελτίωση συγκεκριμένα του εργασιακού περιβάλλοντος για την προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων·

54. καλεί την Επιτροπή να υποβάλει νομοθετική πρόταση που να λαμβάνει υπόψη τους υφιστάμενους εθνικούς κανονισμούς, καθώς και εκτίμηση επιπτώσεων σχετικά με τα πλέον αποδοτικά μοντέλα για τον υποχρεωτικό έλεγχο των κτιρίων, η οποία συνίσταται στην επιφανειακή διάγνωση της παρουσίας αμιάντου από επαγγελματική οντότητα με κατάλληλα προσόντα και άδειες, πριν από την πώληση ή τη μίσθωση και για τη θέσπιση πιστοποιητικών αμιάντου για κτίρια που κατασκευάστηκαν πριν από το 2005 ή πριν από το έτος ισοδύναμης εθνικής απαγόρευσης του αμιάντου, ανάλογα με το ποια ημερομηνία προηγείται·

55. καλεί τα κράτη μέλη να εγκρίνουν προστατευτικά μέτρα για τους μισθωτές πριν από εργασίες ενεργειακής ανακαίνισης σε περίπτωση εντοπισμού αμιάντου· τονίζει ότι οι δαπάνες ελέγχου και μετακόμισης δεν θα πρέπει να βαρύνουν τους ενοικιαστές· καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι οι ενοικιαστές λαμβάνουν πλήρη ενημέρωση σχετικά με τον αμίαντο στα κτίρια και ότι τους παρέχεται το πιστοποιητικό αμιάντου·

Η Ένωση ως παγκόσμιος ηγέτης κατά του αμιάντου

56. χαιρετίζει τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, της 12 Μαρτίου 2021, στα οποία τονίζεται η ανάγκη ενίσχυσης των εθνικών ικανοτήτων εποπτείας της αγοράς και του ρόλου των τελωνειακών αρχών· καλεί τα κράτη μέλη να ενισχύσουν τους ελέγχους και την επιτήρηση της αγοράς, και να συνεργάζονται με τις μεθοριακές και τελωνειακές αρχές άλλων κρατών μελών, ώστε να αποτρέπουν την είσοδο παράνομων οικοδομικών υλικών που περιλαμβάνουν αμίαντο στην εσωτερική αγορά· τονίζει τη σημασία της στήριξης και της ανάπτυξης βιώσιμων λύσεων για τη διάλυση σκαφών εντός της Ένωσης, σύμφωνα με το νέο σχέδιο δράσης για την κυκλική οικονομία, προκειμένου να αποφευχθούν οι δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία των εργαζομένων λόγω έκθεσης στον αμίαντο κατά τη διάλυση σκαφών· καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει υψηλά πρότυπα για την προστασία των εργαζομένων από την έκθεση σε αμίαντο σε εγκεκριμένες από την Ένωση μονάδες ανακύκλωσης πλοίων σε τρίτες χώρες· καλεί την Επιτροπή να δρομολογήσει μελέτη που θα χαρτογραφεί την κλίμακα των παράνομων εισαγωγών στην Ένωση προϊόντων και υλικών που περιέχουν αμίαντο και θα περιγράφει πιθανά μέτρα για την ενίσχυση της εποπτείας της αγοράς, τα οποία θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν τη δυνατότητα περιορισμού της πρόσβασης σε ελλιμενισμό, λιμενικές εγκαταστάσεις και προσωρινή αποθήκευση εντός της Ένωσης σκαφών που μεταφέρουν αμιαντούχα προϊόντα ή υλικά ως φορτίο υπό διαμετακόμιση·

57. καλεί την Επιτροπή να καταστήσει κορυφαίες προτεραιότητες την καταχώρηση του χρυσοτίλη αμιάντου στο παράρτημα ΙΙΙ της Σύμβασης του Ρότερνταμ και την απαγόρευση του αμιάντου παγκοσμίως· καλεί την ΕΕ να συνεργαστεί με διεθνείς οργανώσεις για τη θέσπιση πρωτοποριακών μέσων με σκοπό να χαρακτηριστεί η αγορά αμιάντου εμπόριο τοξικών ουσιών· καλεί την Ένωση να ενσωματώσει στις εξωτερικές πολιτικές της την καταπολέμηση του αμιάντου και των ασθενειών που συνδέονται με τον αμίαντο· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αυξήσουν τη στήριξή τους, συμπεριλαμβανομένης της χρηματοδοτικής, σε παγκόσμιους παράγοντες που ασχολούνται με την καταπολέμηση του αμιάντου και των ασθενειών που συνδέονται με τον αμίαντο, συμπεριλαμβανομένου του ΠΟΥ· καταδικάζει τις χρηματοοικονομικές επενδύσεις στις παγκόσμιες βιομηχανίες αμιάντου·

58. υπενθυμίζει ότι το ένα τρίτο των ανθρώπων στην ευρωπαϊκή περιφέρεια του ΠΟΥ ζει σε χώρες που δεν έχουν ακόμα απαγορεύσει τη χρήση όλων των μορφών αμιάντου ( 32 ) · τονίζει ότι 16 ευρωπαϊκές χώρες εξακολουθούν να χρησιμοποιούν αμίαντο, ιδίως ως οικοδομικό υλικό, και συνεχίζουν την παραγωγή και εξαγωγή του·

Χρηματοοικονομικές πτυχές

59. καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει τις δημοσιονομικές επιπτώσεις των αιτημάτων του Κοινοβουλίου σύμφωνα με τις παραγράφους 17 και 18 του παρόντος ψηφίσματος και το σημείο 3 του παραρτήματος Ι·

o

o o

60. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα και τις επισυναπτόμενες συστάσεις στην Επιτροπή και στο Συμβούλιο.

(1) ΕΕ L 330 της 16.12.2009, σ. 28.

(2) ΕΕ L 153 της 18.6.2010, σ. 13.

(3) ΕΕ L 183 της 29.6.1989, σ. 1.

(4) ΕΕ L 158 της 30.4.2004, σ. 50.

(5) ΕΕ C 36 της 29.1.2016, σ. 102.

(6) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2021)0074.

(7) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2020)0201.

(8) https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2016/581397/EPRS_BRI(2016)581397_EN.pdf

(9) https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/asbestos-elimination-of-asbestos-related-diseases

(10) https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Iarc-Monographs-On-The-Identification-Of-Carcinogenic-Hazards-To-Humans/Arsenic-Metals-Fibres-And-Dusts-2012

(11) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2006, για την καταχώριση, την αξιολόγηση, την αδειοδότηση και τους περιορισμούς των χημικών προϊόντων (REACH) και για την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων καθώς και για την τροποποίηση της οδηγίας 1999/45/ΕΚ και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 793/93 του Συμβουλίου και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1488/94 της Επιτροπής καθώς και της οδηγίας 76/769/ΕΟΚ του Συμβουλίου και των οδηγιών της Επιτροπής 91/155/ΕΟΚ, 93/67/ΕΟΚ, 93/105/ΕΚ και 2000/21/ΕΚ (ΕΕ L 396 της 30.12.2006, σ. 1).

(12) Κανονισμός (ΕΕ) 2016/1005 της Επιτροπής, της 22ας Ιουνίου 2016, για την τροποποίηση του παραρτήματος XVII του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την καταχώριση, την αξιολόγηση, την αδειοδότηση και τους περιορισμούς των χημικών προϊόντων (REACH) όσον αφορά τις ίνες αμιάντου (χρυσοτίλη) ( ΕΕ L 165 της 23.6.2016, σ. 4).

(13) Understanding a Man-Made Epidemic: The Relation between Historical Asbestos Consumption and Mesothelioma Mortality in Belgium, Van den Borre, Laura & Deboosere, Patrick, Tijdschrift voor Sociale en Economische Geschiedenis, 2017.

(14) Environmental exposure to asbestos, from geology to mesothelioma, Bayram, Mehmeta; Bakan and Nur Dilekb, Current Opinion in Pulmonary Medicine, 2014.

(15) https://www.etui.org/sites/default/files/Web-executive%20summary-cancer-final.pdf

(16) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2020)0371.

(17) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 649/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 4ης Ιουλίου 2012, σχετικά με τις εξαγωγές και εισαγωγές επικίνδυνων χημικών προϊόντων (αναδιατύπωση) (ΕΕ L 201 της 27.7.2012, σ. 60).

(18) http://www.ibasecretariat.org/alpha_ban_list.php,https://wits.worldbank.org/trade/comtrade/en/country/ALL/year/2019/tradeflow/Imports/partner/WLD/product/252400

(19) Κανονισμός (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Απριλίου 2016, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της οδηγίας 95/46/ΕΚ (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων) (ΕΕ L 119 της 4.5.2016, σ. 1).

(20) https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/E-8-2018-000862-ASW_EN.html

(21) The health impact of nonoccupational exposure to asbestos: what do we know? (από τον ιστότοπο nih.gov)

(22) Washington State Department of Health (2009), Advisory for Swift Creek Naturally Occurring Asbestos. United States Environmental Protection Agency, Swift Creek (https://response.epa.gov/site/site_profile.aspx?site_id=3639)

(23) WHO, Regional office for Europe, Drinking Water Parameter Cooperation Project Support to the revision of Annex I Council Directive 98/83/EC on the Quality of Water Intended for Human Consumption (Drinking Water Directive) Recommendations, 2017.

(24) Οδηγία 98/83/ΕΚ του Συμβουλίου, της 3ης Νοεμβρίου 1998, σχετικά με την ποιότητα του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης (ΕΕ L 330 της 5.12.1998, σ. 32).

(25) Agostino Di Ciaula, Valerio Gennaro. Rischio clinico da ingestione di fibre di amianto in acqua potabile. Epidemiologia&Prevenzione, https://epiprev.it/3608

(26) https://ec.europa.eu/environment/water/water-drink/pdf/20171215_EC_project_report_final_corrected.pdf — point 13.1

(27) WHO, Asbestos: elimination of asbestos-related diseases 2018.

(28) Furuya, Sugio· Chimed-Ochir, Odgerel· Takahashi, Ken· David, Annette Takala, Jukka. 2018. «Global Asbestos Disaster»Int. J. Environ. Res. Public Health 15, no. 5: 1000. https://doi.org/10.3390/ijerph15051000

(29) Επιστημονική έκθεση του ECHA για την αξιολόγηση των οριακών τιμών για τον αμίαντο στον χώρο εργασίας, 1η Φεβρουαρίου 2021,

(30) Σύσταση C(2003) 3297 της Επιτροπής, της 19ης Σεπτεμβρίου 2003, σχετικά με τον ευρωπαϊκό κατάλογο των επαγγελματικών ασθενειών (ΕΕ L 238 της 25.9.2003, σ. 28).

(31) Οδηγία (ΕΕ) 2018/844 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαΐου 2018, για την τροποποίηση της οδηγίας 2010/31/ΕΕ για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων και της οδηγίας 2012/27/ΕΕ για την ενεργειακή απόδοση (ΕΕ L 156 της 19.6.2018, σ. 75).

(32) https://www.euro.who.int/en/media-centre/sections/press-releases/2015/04/at-least-one-in-three-europeans-can-be-exposed-to-asbestos-at-work-and-in-the-environment