•tr -ft 
•tr it ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 27.03.1996 
COM(96) 136 τελικό 
96/093 (AVC) 
Πρόταση 
απόφασης του Συμβουλίου και της Επιτροπής 
για τη σύναψη της συμφωνίας εταιρικής σχέσης και συνεργασίας 
μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και των κρατών μελών τους αφενός 
και της Δημοκρατίας της Αρμενίας αφετέρου 
(υποβλεθείσα από την Επιτροπή) 

Αιτιολογική έκθεση 
1. Η συνημμένη πρόταση απόφασης του Συμβουλίου και της Επιτροπής αποτελεί το νομικό 
μέσο για τη σύναψη της συμφωνίας εταιρικής σχέσης και συνεργασίας μεταξύ των 
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και των κρατών μελών τους, αφενός, και της Δημοκρατίας 
της Αρμενίας, αφετέρου. 
2. Μετά την έγκριση από το Συμβούλιο των οδηγιών διαπραγμάτευσης στις 5 Οκτωβρίου 
1992, διενεργήθηκαν κατά το 1995 διαπραγματεύσεις με τη Δημοκρατία της Αρμενίας. 
Μετά από δύο γύρους διαπραγματεύσεων, μονογραφήθηκε η συμφωνία, στις 15 
Δεκεμβρίου 1995. 
3. Πρόκειται για μεικτή συμφωνία, η οποία καλύπτει τομείς αρμοδιότητας τόσο των 
Κοινοτήτων όσο και των κρατών μελών και συνάπτεται για αρχική περίοδο δέκα ετών. 
II συμφωνία καθιερώνει πολιτικό διάλογο, ενώ καλύπτει, επίσης, τις εμπορευματικές 
συναλλαγές, την εγκατάσταση και τη λειτουργία εταιρειών, τη διασυνοριακή παροχή 
υπηρεσιών, τις πληρωμές και τα κεφάλαια, τον ανταγωνισμό, την προστασία της 
πνευματικής, βιομηχανικής και εμπορικής ιδιοκτησίας, τη συνεργασία στον τομέα της 
νομοθεσίας, την οικονομική συνεργασία, τη συνεργασία στον τομέα των δικαιωμάτων 
του ανθρώπου και της δημοκρατίας, τη συνεργασία για την καταπολέμηση των 
παράνομων δραστηριοτήτων και της παράνομης μετανάστευσης, την πολιτιστική 
συνεργασία και τη χρηματοδοτική συνεργασία. 
Η συμφωνία περιλαμβάνει ρήτρα, η οποία επιτρέπει την αναστολή της εφαρμογής της, 
έστω και μονομερώς, εάν διαπιστωθεί παράβαση των ουσιωδών στοιχείων στα οποία 
αυτή βασίζεται, ήτοι του σεβασμού της δημοκρατίας, των δικαιωμάτων του ανθρώπου 
και των αρχών της οικονομίας αγοράς. 
Η συμφωνία προβλέπει θεσμικό πλαίσιο για την εφαρμογή της που αποτελείται από 
Συμβούλιο Συνεργασίας, Επιτροπή Συνεργασίας και Επιτροπή Κοινοβουλευτικής 
Συνεργασίας. 
11 τελωνειακή συνεργασία καλύπτεται από χωριστό πρωτόκολλο. 
4. Η συμφωνία αντικαθιστά, όσον αφορά τις εμπορικές σχέσεις μεταξύ της Κοινότητας και 
της Δημοκρατίας της Αρμενίας, τη συμφωνία για το εμπόριο και την εμπορική και 
οικονομική συνεργασία, που υπεγράφη στις 18 Δεκεμβρίου 1989 μεταξύ της Ευρωπαϊκής 
Οικονομικής Κοινότητας και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενεργείας και της 
ΕΣΣΔ. 
5. Η διαδικασία υπογραφής και σύναψης της συμφωνίας είναι διαφορετική για καθεμία 
από τις τρεις Κοινότητες (ΕΚ, ΕΚΑΕ και ΕΚΑΧ). 
Στην περίπτωση της ΕΚ, θα πρέπει να συνεκτιμηθεί η γνώμη αριθ. 1/94 που εξέδωσε το 
Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στις 15 Νοεμβρίου 1994 σχετικά με την 
αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας να συνάψει τις συμφωνίες, οι οποίες 
επετεύχθησαν κατά τη διάρκεια του Γύρου της Ουρουγουάης. 
C\ 
Για τη σύναψη της συμφωνίας: 
το Συμβούλιο θα συνάψει τη συμφωνία, με τη συγκατάθεση του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και σύμφωνα με το άρθρο 
54 παράγραφος 2, με την τελευταία φράση του άρθρου 57 παράγραφος 2 και με τα 
άρθρα 73 στοιχείο γ(2), 75, 84 παράγραφος 2, 113 και 235 σε συνδυασμό με τη 
δεύτερη φράση του άρθρου 228 παράγραφος 2 και με το δεύτερο εδάφιο του άρθρου 
228 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ, εγκρίνοντας τη συνημμένη απόφαση· 
η Επιτροπή θα συνάψει τη συμφωνία εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 
Ατομικής Ενεργείας, αφού την εγκρίνει το Συμβούλιο, σύμφωνα με τη δεύτερη 
παράγραφο του άρθρου 101 της συνθήκης Ευρατόμ· 
η Επιτροπή θα συνάψει τη συμφωνία εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 
Ανθρακα και Χάλυβα, σύμφωνα με την πρώτη παράγραφο του άρθρου 95 της 
συνθήκης ΕΚΑΧ, κατόπιν διαβουλεύσεως με τη Συμβουλευτική Επιτροπή και με την 
ομόφωνη συγκατάθεση του Συμβουλίου. 
Η σύναψη της συμφωνίας θα πρέπει να κυρωθεί από όλα τα κράτη μέλη, λόγω του 
μεικτού χαρακτήρα αυτής. 
6. Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή προτείνει στο Συμβούλιο να εγκρίνει τη συνημμένη 
απόφαση. 
lb 
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΙΙΣ ΕΠΙΤΡΟΠΙΙΣ 
της... 
για τη σύναψη της συμφωνίας εταιρικής σχέσης και συνεργασίας 
μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
και της Δημοκρατίας της Αρμενίας 
(../.../ΕΚΛΧ, ΕΚ, Ευρατόμ) 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, 
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα, 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 54 παράγραφος 
2, την τελευταία φράση του άρθρου 57 παράγραφος 2 και τα άρθρα 73 στοιχείο γ(2), 75, 84 
παράγραφος 2, 113 και 235, σε συνδυασμό με τη δεύτερη φράση του άρθρου 228 
παράγραφος 2 και το δεύτερο εδάφιο του άρθρου 228 παράγραφος 3, 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενεργείας και ιδίως το 
άρθρο 101 παράγραφος 2, 
τη συγκατάθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, 
την έγκριση του Συμβουλίου, που δόθηκε σύμφωνα με το άρθρο 101 της συνθήκης για την 
ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενεργείας, 
κατόπιν διαβουλεύσεων με τη Συμβουλευτική Επιτροπή της ΕΚΑΧ και με την Οικονομική 
και Κοινωνική Επιτροπή, και με την ομόφωνη συμφωνία του Συμβουλίου, 
Εκτιμώντας: 
ότι η σύναψη της συμφωνίας εταιρικής σχέσης και συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής 
Ενωσης και της Αρμενίας, που υπεγράφη στ. ..., την ..., θα συμβάλει στην επίτευξη των 
στόχων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
ότι με την παρούσα ονμηκυνία επιδιώκεται να ενισχυθούν οι υφιστάμενοι δεσμοί, ιδίως δ» 
εκείνοι που καθιερώθηκαν με τη συμφωνία για το εμπόριο και την εμπορική και οικονομική 
συνεργασία, που υπεγράφη στις 18 Δεκεμβρίου 1989 μεταξύ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
Κοινότητας και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενεργείας και της ΕΣΣΔ· 
ότι ορισμένες από τις υποχρεώσεις που προβλέπονται στη συμφωνία, σε τομείς άλλους από 
την κοινοτική εμπορική πολιτική, επηρεάζουν τις ρυθμίσεις που θεσπίζουν οι κοινοτικές 
νομοθετικές πράξεις και, ιδίως, αυτές που αφορούν το δικαίωμα εγκατάστασης και τις 
μεταφορές· 
/ο 
ότι η συμφωνία επιβάλλει στην Κοινότητα ορισμένες υποχρεώσεις σχετικές με την κίνηση 
κεφαλαίων και τις πληρωμές μεταξύ της Κοινότητας και της Αρμενίας· 
ότι, όσον αφορά ορισμένα μέτρα, τα οποία προβλέπονται στη συμφωνία και εμπίπτουν στις 
εξουσίες της Κοινότητας, η συνθήκη ΕΚ δεν παρέχει άλλη βάση για την ανάληψη δράσης, 
πλην του άρθρου 235, 
ΑΠΟΦΑΣΙΖΟΥΝ: 
Αοθοο 1 
Εγκρίνεται εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 
Ανθρακα και Χάλυβα και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενεργείας η συμςχυνία 
εταιρικής σχέσης και συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Δημοκρατίας 
της Αρμενίας, καθώς και το πρωτόκολλο, οι δηλώσεις και η ανταλλαγή επιστολών αυτής. 
Αοθοο 2 
1. Η θέση που θα λαμβάνει η Κοινότητα στο πλαίσιο του Συμβουλίου Συνεργασίας 
καθορίζεται από το Συμβούλιο κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής ή, όπου χρειάζεται, 
από την Επιτροπή, πάντοτε όμως σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις των συνθηκών για 
την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ανθρακα και 
Χάλυβα και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενεργείας. 
2. Σύμφωνα με το άρθρο 79 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης και συνεργασίας, ο Πρόεδρος 
του Συμβουλίου προεδρεύει του Συμβουλίου Συνεργασίας και παρουσιάζει τη θέση της 
Κοινότητας. Εκπρόσωπος της Επιτροπής προεδρεύει της Επιτροπής Συνεργασίας, 
σύμφωνα με τον εσωτερικό κανονισμό αυτής, και παρουσιάζει τη θέση της Κοινότητας. 
Αοθοο 3 
Ο Πρόεδρος του Συμβουλίου προβαίνει στη γνωστοποίηση που προβλέπεται στο άρθρο 100 
της συμφωνίας εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Ο Πρόεδρος της Επιτροπής 
προβαίνει στην αντίστοιχη γνωστοποίηση εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 
Ανθρακα και Χάλυβα και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενεργείας. 
Βρυξέλλες, 
Id 
ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ 
Οι πληρεξούσιοι : 
ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ, 
ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΔΑΝΙΑΣ, 
ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ, 
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, 
ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΙΣΠΑΝΙΑΣ, 
ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, 
ΤΗΣ ΙΡΛΑΝΔΙΑΣ, 
ΤΙΙΣ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, 
ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΔΟΥΚΑΤΟΥ ΤΟΥ ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟΥ, 
ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΩΝ ΚΑΤΩ ΧΩΡΩΝ, 
ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΑΥΣΤΡΙΑΣ, 
ΤΗΣ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, 
ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΦΙΝΛΑΝΔΙΑΣ, 
ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΣΟΥΗΔΙΑΣ, 
ΤΟΥ ΙΙΝΩΜΕΝΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΒΡΕΤΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΟΡΕΙΑΣ 
ΙΡΛΑΝΔΙΑΣ, 
συμβαλλόμενων μερών της συνθήκης για την ίδρυση της ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ, 
της συνθήκης για την ίδρυση της ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΑΝΘΡΑΚΑ ΚΛ1 
ΧΑΛΥΒΑ και της συνθήκης για την ίδρυση της ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΊΛΣ 
ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, 
που καλούνται εφεξής "τα κράτη μέλη", και 
της ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ, της ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΑΝΘΡΑΚΑ ΚΑΙ 
ΧΑΛΥΒΑ και της ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, 
που καλούνται εφεξής "η Κοινότητα", 
αφενός, και 
οι πληρεξούσιοι της ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΑΡΜΕΝΙΑΣ, 
αφετέρου, 
/^ 
συνελθόντες στ , την ... του έτους χίλια εννιακόσια ενενήντα έξι για την υπογραφή της 
συμφωνίας για την εγκαθίδρυση εταιρικής σχέσης και συνεργασίας μεταξύ των Ευρωπαϊκών 
Κοινοτήτων και των κρατών μελών τους αφενός, και της Δημοκρατίας της Αρμενίας 
αφετέρου, που καλείται εφεξής "η συμφωνία εταιρικής σχέσης και συνεργασίας", ενέκριναν 
τα εξής κείμενα : 
τη συμφωνία εταιρικής σχέσης και συνεργασίας και το πρωτόκολλο για την αμοιβαία 
συνδρομή σε τελωνειακά ζητήματα. 
Οι πληρεξούσιοι των κρατών μελών και της Κοινότητας και οι πληρεξούσιοι της 
Δημοκρατίας της Αρμενίας ενέκριναν τα κείμενα των ακόλουθων κοινών δηλώσεων, τα 
οποία επισυνάπτονται στην παρούσα Τελική Πράξη : 
Κοινή Δήλωση για το άρθρο 3Α της συμφωνίας 
Κοινή Δήλωση για το άρθρο 5 της συμφωνίας 
Κοινή Δήλωση για το άρθρο 14 της συμφωνίας 
Κοινή Δήλωση για την έννοια του "ελέγχου" στο άρθρο 24 στοιχείο (β) και στο άρθρο 36 
της συμφωνίας 
Κοινή Δήλωση για το άρθρο 35 της συμφωνίας 
Κοινή Δήλωση για το άρθρο 42 της συμφωνίας 
Κοινή Δήλωση για το άρθρο 94 της συμφωνίας 
Οι πληρεξούσιοι των κρατών μελών και της Κοινότητας και οι πληρεξούσιοι της 
Δημοκρατίας της Αρμενίας σημείωσαν επίσης την ακόλουθη ανταλλαγή επιστολών, η οποία 
επισυνάπτεται στην παρούσα Τελική Πράξη : 
Ανταλλαγή επιστολών σχετικά με την εγκατάσταση εταιρειών 
Οι πληρεξούσιοι των κρατών μελών και της Κοινότητας και οι πληρεξούσιοι της 
Δημοκρατίας της Αρμενίας σημείωσαν επίσης την εξής δήλωση, η οποία επισυνάπτεται στην 
παρούσα Τελική Πράξη : 
Μονομερής δήλωση της Γαλλικής Κυβέρνησης για τις Υπερπόντιες Χώρες και Εδάφη 
Έγινε στ , την ... του έτους χίλια εννιακόσια ενενήντα έξι. 
Για το Συμβούλιο και την Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
Για τη Δημοκρατία της Αρμενίας 
/ 
ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ 
ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΙΙΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΟΥΣ, ΑΦΕΝΟΣ, 
ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΑΡΜΕΝΙΑΣ, ΑΦΕΤΕΡΟΥ 
ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΕΤΛΙΙΜΚΙΙΣ ΣΧΕΣΗΣ ΚΛ1 ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ 
για την εγκαθίδρυση εταιρικής σχέσης μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και των 
κρατών μελών τους, αφενός, και της Δημοκρατίας της Αρμενίας, αφετέρου 
ΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ, 
ΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΗΣ ΔΑΝΙΑΣ, 
Η ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ, 
II ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, 
ΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΗΣ ΙΣΠΑΝΙΑΣ, 
II ΓΑΛΛΙΚΙΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, 
II ΙΡΛΑΝΔΙΑ, 
II ΙΤΑΛΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, 
ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΔΟΥΚΑΤΟ ΤΟΥ ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟΥ, 
ΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΩΝ ΚΑΤΩ ΧΩΡΩΝ, 
Η ΑΥΣΤΡΙΑ, 
II ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, 
II ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ. 
ΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟΤΙΙΣ ΣΟΥΙΙΛΙΛΣ, 
TO HNS2MENO ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΗΣ ΜΕΓΛΛΙΙΣ ΒΡΕΤΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΒΟΡΕΙΟΥ ΙΡΛΑΝΔΙΑΣ, 
συμβαλλόμενα μέρη της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, της συνθήκης 
για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ανθρακα και Χάλυβα και της συνθήκης για την 
ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, 
εφεξής καλούμενα "κράτη μέλη", και 
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ, Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΑΝΘΡΑΚΑ ΚΑΙ ΧΑΛΥΒΑ 
ΚΑΙ Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, 
εφεξής καλούμενες "η Κοινότητα", αφενός, 
ΚΛΙ II ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΙΙΣ ΑΡΜΕΝΙΑΣ, αφετέρου, 
ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ τους δεσμούς μεταξύ της Κοινότητας, των κρατών μελών της και της 
Δημοκρατίας της Αρμενίας, και τις κοινές αξίες που συνδέουν τα συμβαλλόμενα μέρη, 
ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ότι η Κοινότητα και η Δημοκρατία της Αρμενίας επιθυμούν να 
ενισχύσουν τους δεσμούς αυτούς και να συνάψουν εταιρική σχέση και συνεργασία για τη 
σύσφιγξη και τη διεύρυνση των σχέσεων που είχαν καθιερωθεί στο παρελθόν, ιδίως με τη 
συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, αφενός, και της Ένωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών 
Δημοκρατιών, αφετέρου, για το εμπόριο και, την εμπορική και οικονομική συνεργασία, που 
υπεγράφη στις 18 Δεκεμβρίου 1989, 
ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ την προσήλωση, αφενός, της Κοινότητας και των κρατών μελών της, και 
αφετέρου της Δημοκρατίας της Αρμενίας, στην ενίσχυση των πολιτικών και οικονομικοί 
ελευθεριών που αποτελούν τη βάση της εταιρικής σχέσης, 
ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ την προσήλωση των μερών στην προώθηση της διεθνούς ειρήνης και 
ασφάλειας καθώς και στην ειρηνική επίλυση των διαφορών, και τη συνεργασίαγια το σκοπό 
αυτό στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών και του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη 
Συνεργασία στην Ευρώπη, 
ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ τη σταθερή προσήλωση της Κοινότητας, των κρατών μελών της και της 
Δημοκρατίας της Αρμενίας στην πλήρη εφαρμογή όλων των αρχών και των διατάξεων που 
περιέχουν η τελική πράξη της Διάσκεψης για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη 
(ΔΑΣΕ), τα τελικά έγγραφα των διασκέψεων της Μαδρίτης και της Βιέννης που 
επακολούθησαν, το έγγραφο της Διάσκεψης της ΔΑΣΕ στη Βόννη για την οικονομική 
συνεργασία, ο Χάρτης των Παρισίων για μια νέα Ευρώπη, το έγγραφο της ΔΑΣΕ του 
Ελσίνκι το 1992 με τίτλο "Οι προκλήσεις της αλλαγής" και τα άλλα θεμελιώδη έγγραφα του 
ΟΑΣΕ, 
ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ,στο ίδιο πλαίσιο, ότι η υποστήριξη της ανεξαρτησίας, της κυριαρχίας 
και της εδαφικής ακεραιότητας της Δημοκρατίας της Αρμενίας θα συμβάλλουν στη 
διασφάλιση της ειρήνης και της σταθερότητας στην Ευρώπη, 
ΕΧΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΕΠΟΙΘΗΣΗ ότι το κράτος δικαίου και ο σεβασμός των δικαιωμάτων 
του ανθρώπου, ιδίως των μειονοτήτων, η εγκαθίδρυση πολυκομματικού συστήματος με 
ελεύθερες και δημοκρατικές εκλογές και η οικονομική ελευθέρωση που αποβλέπει στη 
δημιουργία οικονομίας αγοράς έχουν θεμελιώδη σημασία, 
ΠΙΣΤΕΥΟΝΤΛΣ ότι η πλήρης εφαρμογή της παρούσας συμφωνίας εταιρικής σχέσης και 
συνεργασίας εξαρτάται από τη συνέχιση και την ολοκλήρωση των πολιτικών, οικονομικών 
και νομικών μεταρρυθμίσεων στη Δημοκρατία της Αρμενίας και συγχρόνως συμβάλλει 
σ'αυτές, καθώς και στη δημιουργία των παραγόντων που είναι απαραίτητοι για τη 
συνεργασία, ιδίως με βάση τα συμπεράσματα της διάσκεψης της ΔΑΣΕ στη Βόννη, 
ΕΠΙΘΥΜΩΝΤΑΣ να ενθαρρύνουν τη διαδικασία περιφερειακής συνεργασίας με τις όμορες 
χώρες στους τομείς που καλύπτει η παρούσα συμφωνία, ώστε να προαχθεί η ευημερία και 
η σταθερότητα στην περιοχή, ιδίως δε πρωτοβουλίες που αποβλέπουν στην ενίσχυση της 
συνεργασίας και της αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ των ανεξάρτητων κρατών της περιοχής 
της Υπερκαυκασίας και των άλλων ομόρων κρατών, 
ΕΠΙΘΥΜΩΝΤΑΣ να καθιερώσουν και να αναπτύξουν τακτικό πολιτικό διάλογο για διμερή, 
περιφερειακά και διεθνή θέματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος, 
ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΟΝΤΑΣ την επιθυμία της Δημοκρατίας της 
Αρμενίας να καθιερώσει στενή συνεργασία με τα ευρωπαϊκά όργανα, 
ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΙΙΟΨΙΙ την ανάγκη να προωθηθούν οι επενδύσεις στη Δημοκρατία ττ|ς 
Αρμενίας, μεταξύ άλλων και στον τομέα της ενεργείας, και τη συνακόλουθη σημασία που 
αποδίδουν η Κοινότητα και τα κράτη μέλη της στην καθιέρωση δίκαιων συνθηκών διέλευσης 
με σκοπό την εξαγωγή προϊόντων ενεργείας· επιβεβαιώνοντας την προσήλωση της 
Κοινότητας, των κρατών μελών της και της Δημοκρατίας της Αρμενίας στον Ευρωπαϊκό 
Χάρτη για την Ενέργεια και στην πλήρη εφαρμογή της Σύμβασης του Χάρτη για την 
Ενέργεια και του Πρωτοκόλλου του Χάρτη για την Ενέργεια που αφορά την ενεργειακή 
επάρκεια και σχετικά περιβαλλοντικά ζητήματα, 
ΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΣ ΥΙΙΟΨΙΙ την προθυμία της Κοινότητας να αναπτύξει οικονομική 
συνεργασία και να παράσχει τεχνική βοήθεια, εφόσον χρειάζεται, 
ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ότι η συμιρωνία θα ευνοήσει τη σταδιακή προσέγγιση μεταξύ της 
Δημοκρατίας της Αρμενίας και μιας ευρύτερης ζώνης συνεργασίας στην Ευρώπη και τις 
γειτονικές περιοχές, καθώς και τη σταδιακή ένταξη της Δημοκρατίας της Αρμενίας στο 
ανοικτό διεθνές σύστημα, 
ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ την προσήλωση των μερών στην ελευθέρωση του εμπορίου, με βάση τους 
κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ), 
ΕΧΟΝΤΑΣ ΕΠΙΓΝΩΣΗ της ανάγκης να βελτιωθούν οι συνθήκες για τις εμπορικές 
δραστηριότητες και τις επενδύσεις, καθώς και οι συνθήκες για την εγκατάσταση εταιρειών, 
το εργατικό δυναμικό, την παροχή υπηρεσιών και την κίνηση κεφαλαίων, 
ΧΛΙΡΕΤΙΖΟΝΓΛΣ ΚΑΙ ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ τη σημασία των προσπαθειώνπου καταβάλλει 
η Δημοκρατία της Αρμενίας, προκειμένου να επιτύχει τη μετατραπεί από χώρα κρατικού 
εμπορίου με οικονομία κεντρικού σχεδιασμού σε χώρα μ,ε οικονομία αγοράς, 
ΕΧΟΝΤΑΣ ΤΙ IN 11Ε1ΙΟΙΘΠΣΙΙ ότι η παρούσα ουμ,φωνία θα δημιουργηθεί νέο κλίμα στις 
οικονομικές σχέσεις μεταξύ των μερών, ιδίως όσον αιρορά την ανάπτυξη των συναλλαγών 
και των επενδύσεων, (χπαραίτητων για την οικονομική αναδιάρθρωση και τον τεχνολογικό 
εκσυγχρονισμό, 
ΕΠΙΘΥΜΩΝΤΑΣ να καθιερώσουν στενή συνεργασία στον τομέα της προστασίας του 
περιβάλλοντος, λαμβανομένης υπόψη της αλληλεξάρτησης που υπάρχει μεταξύ των μερών 
στον τομέα αυτό, 
ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ότι η συνεργασία για την πρόληψη και τον έλεγχο της 
λαθρομετανάστευσης αποτελεί έναν από τους πρωταρχικούς στόχους της συμφωνίας, 
ΕΠΙΘΥΜΩΝΤΑΣ να καθιερώσουν πολιτιστική συνεργασία και να βελτιώσουν την 
ανταλλαγή πληροφοριών, 
ΣΥΜΦΩΝΗΣΑΝ ΤΑ ΑΚΟΛΟΥΘΑ: 
ΑΡΘΡΟ 1 
Συνάπτεται εταιρική σχέση μεταξύ της Κοινότητας και των κρατών μελών, αφενός, και της 
Δημοκρατίας της Αρμενίας αφετέρου. Οι στόχοι της εταιρικής σχέσης είναι οι εξής: 
να αποτελέσει το κατάλληλο πλαίσιο για τον πολιτικό διάλογο των μερών, με σκοπό 
την ανάπτυξη πολιτικών σχέσεων μεταξύ τους, 
να υποστηρίξει τις προσπάθειες της Δημοκρατίας της Αρμενίας για την εδραίωση της 
δημοκρατίας, την ανάπτυξη της οικονομίας της και την ολοκλήρωση της μετάβασης σε 
οικονομία αγοράς, 
να προωθήσει το εμπόριο, τις επενδύσεις και τις αρμονικές οικονομικές σχέσεις μεταξύ 
των μερών, και να ευνοήσει έτσι τη σταθερή και διαρκή οικονομική ανάπτυξη των 
μερών, 
να παράσχει τις βάσεις για τη νομοθετική, οικονομική, κοινωνική και χρηματοδοτική 
συνεργασία, τη συνεργασία στον τομέα της επιστήμης και της τεχνολογίας για μη 
στρατιωτικούς σκοπούς, και την πολιτιστική συνεργασία. 
HIΛΟΣ 1 
ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ 
ΑΡΘΡΟ 2 
Ο σεβασμός της δημοκρατίας, των αρχών του διεθνούς δικαίου και των δικαιωμάτων του 
ανθρώπου, όπως ορίζονται, ιδίως, στο Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, στην τελική πράξη του 
Ελσίνκι και στο Χάρτη των Παρισίων για μια νέα Ευρώπη, καθώς και οι αρχές της 
οικονομίας αγοράς, συμπεριλαμβανομένων των αρχών που διακηρύσσονται στα έγγραφα 
της διάσκεψης της ΔΑΣΕ στη Βόννη, διαπνέουν τις εσωτερικές και εξωτερικές πολιτικές των 
μερών και αποτελούν θεμελιώδες στοιχείο της εταιρικής σχέσης και της παρούσας 
συμςχσνίας. 
ΑΡΘΡΟ 3 
Τα μέρη θεωρούν ότι έχει ουσιαστική σημασία για τη μελλοντική ευημερία και σταθερότητα 
της περιοχής της πρώην Σοβιετικής Ένωσης τα νέα ανεξάρτητα κράτη που προήλθαν από 
τη διάλυση της Ένωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών, εφεξής καλούμενα 
"Ανεξάρτητα Κράτη", να διατηρήσουν και να αναπτύξουν τη συνεργασία μεταξύ τους, 
σύμφωνα με τις αρχές της τελικής πράξης του Ελσίνκι και το διεθνές δίκαιο, με πνεύμα 
καλής γειτονίας, καθώς και να καταβάλουν κάθε προσπάθεια για να ενθαρρύνουν τη 
διαδικασία αυτή. 
ΑΡΘΡΟ 3Α 
Τα μέρη επανεξετάζουν δεόντως τις μεταβολές των συνθηκών στη Δημοκρατία της Αρμενίας, 
ιδίως σε σχέση με τις οικονομικές συνθήκες και με την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων προς 
την κατεύθυνση της οικονομίας αγοράς. Το Συμβούλιο Συνεργασίας δύναται, αναλόγως των 
ανωτέρω συνθηκών, να προβαίνει σε συστάσεις προς τα μέρη για την ανάπτυξη 
οποιουδήποτε μέρους της παροικίας συμφωνίας. 
Ill ΛΟΣ II 
ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΑΙΑΑΟΓΟΣ 
ΑΡΘΡΟ 4 
Καθιερώνεται τακτικός πολιτικός διάλογος μεταξύ των μερών, τον οποίο τα μέρη 
προτίθενται να αναπτύξουν και να ενισχύσουν. Ο διάλογος αυτός συνοδεύει και παγιώνει 
την προσέγγιση της Κοινότητας με τη Δημοκρατία της Αρμενίας, ενισχύει τις πολιτικές και 
οικονομικές αλλαγές που πραγματοποιούνται στην εν λόγω χώρα και συμβάλλει στη 
δημιουργία νέων μορφών συνεργασίας. Ο πολιτικός διάλογος: 
ενισχύει τους δεσμούς της Δημοκρατίας της Αρμενίας με την Κοινότητα και τα κράτη 
μέλη της και, με τον τρόπο αυτό, με την κοινότητα των δημοκρατικοί ε()νο>ν στο 
σύνολο ιης II οικονομική σύγκλιση non επιτυγχάνεται μι την παρούσα ο·υμ.φο>νία 
οδηγεί σι εντατικότερες πολιτικές σχέσεις 
έχει α>ς αποτέλεσμα αυξημένη σύγκλιση το>ν Οέσειον για διεθνή θέματα αμοιβαίου 
ενδιαφέροντος, και συνεπώς αυξάνει την ασφάλεια και σταθερότητα στην περιοχή και 
προωθεί τη μελλοντική ανάπτυξη των Ανεξαρτήτων Κρατών της Υπερκαυκασίας-
προβλέπει ότι τα μέρη καταβάλλουν κάθε προσπάθεια για συνεργασία σε ζητήματα που 
αφορούν την ενίσχυση της σταθερότητας και της ασφάλειας στην Ευρώπη, την τήρηση 
των αρχών της δημοκρατίας και τον σεβασμό και την προώθηση των δικαιωμάτων του 
ανθρώπου, ιδίως των μειονοτήτων, και ότι διενεργούν διαβουλεύσεις για τα σχετικά 
ζητήματα, εφόσον αυτό κρίνεται απαραίτητο. 
Ο διάλογος μπορεί να πραγματοποιείται σε περιφερειακή βάση, προκειμένου να συμβάλει 
στην επίλυση περιφερειακών διαμαχών και εντάσεων. 
ΑΡΘΡΟ 5 
Σε υπουργικό επίπεδο, ο πολιτικός διάλογος πραγματοποιείται στο πλαίσιο του Συμβουλίου 
Συνεργασίας που συγκροτείται με το άρθρο 77, καθώς και με άλλες ευκαιρίες κατόπιν 
αμοιβαίας ουμ,φοινίας 
ΑΡΘΡΟ 6 
Τα μέρη θεσπίζουν περαιτέρω διαδικασίες και μηχανισμούς για πολιτικό διάλογο, ιδίως υπό 
τις ακόλουθες μορφές: 
τακτικές συνεδριάσεις υψηλού επιπέδου μεταξύ, αφενός, ανωτέρων υπαλλήλων της 
Κοινότητας και των κρατών μελών της και των αντιπροσώπων της Δημοκρατίας της 
Αρμενίας, αφετέρου· 
πλήρης αξιοποίηση όλα>ν των διπλωματικών οδών μεταξύ των μερών, 
συμπεριλαμβανομένων των κατάλληλων διμερών και πολυμερών επαφών, όπως των 
Ηνωμένων Εθνών, των συνόδων του ΟΑΣΕ, κ.άλ.· 
οποιοδήποτε άλλο μέσο, το οποίο μπορεί να συμβάλει στην παγίωση και την ανάπτυξη 
του διαλόγου αυτού, μεταξύ άλλων πιθανές συνεδριάσεις εμπειρογνωμόνων. 
ΑΡΘΡΟ 7 
Ο πολιτικός διάλογος σε κοινοβουλευτικό επίπεδο πραγματοποιείται στο πλαίσιο της 
Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Συνεργασίας που συγκροτείται δυνάμει του άρθρου 82. 
ΤΙΤΛΟΙ III 
ΕΜΙΙΟΡΕΥΜΛΠΚΕΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ 
ΑΡΘΡΟ 8 
1. Τα μέρη παρέχουν αμοιβαία τη μεταχείριση του μάλλον ευνοουμένου κράτους όσον 
αφορά: 
τους δασμούς και επιβαρύνσεις στις εισαγωγές και εξαγωγές, καθώς και τη μέθοδο 
είσπραξης τους, 
τις διατάξεις σχετικά με τον εκτελαηασμό, τη διαμετακόμιση, τις αποθήκες και τη 
μεταφόρτωση, 
τους φόρους και άλλες εσαιτερικές επιβαρύνσεις κάθε τύπου που επιβάλλονται 
άμεσα ή έμμεσα στα εισαγόμενα εμπορεύματα, 
τις μεθόδους πληρωμής και τη μεταβίβαση τα)ν πληρωμών αυτών, 
τους κανονισμούς σχετικά με την πώληση, την αγορά, τις μεταφορές, τη διανομή 
και χρησιμοποίηση των εμπορευμάτων στην εγχώρια αγορά. 
2. Οι διατάξεις της παραγράφου 1 δεν εφαρμόζονται όσον αφορά: 
(α) τα πλεονεκτήματα που χορηγούνται με σκοπό να δημιουργηθεί τελωνειακή ένωση 
ή ζώνη ελευθέρων συναλλαγών ή δυνάμει της δημιουργίας τέτοιας ένωσης ή ζώνης· 
(β) τα πλεονεκτήματα που χορηγούνται σε συγκεκριμένες χώρες σύμφωνα με τη Γενική 
Σι^χυνία Δασμών και Εμπορίου και άλλες διεθνείς συμφωνίες υπέρ τα>ν 
αναπτυσσόμενοι χωρών· 
(γ) τα πλεονεκτήματα που χορηγούνται στις όμορες χο')ρες μ,ε σκοπό τη διευκόλυνση 
του διασυνοριακού εμπορίου. 
3. Οι διατάξεις της παραγρά(|ΐου 1 δεν εχμαρμόζονται, κατά τη διάρκεια μεταβατικής 
περιόδου που θα λήξει τη στιγμή της προσχώρησης της Δημοκρατίας της Αρμενίας στον 
ΠΟΕ ή στις 31 Δεκεμβρίου 1998, ανάλογα με το ποια ημερομηνία προηγείται, όσον 
αφορά τα πλεονεκτήματα που καθορίζονται στο παράρτημα Ι τα οποία χορηγούνται 
από τη Δημοκρατία της Αρμενίας στα άλλα κράτη, τα οποία προήλθαν από τη διάλυση 
της ΕΣΣΔ. 
ΑΡΘΡΟ 9 
Τα μέρη συμφωνούν ότι η αρχή της ελεύθερης δκχμετακόμισης είναι θεμελιακής 
προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι της παρούσας συμφαηάας. 
Όσον αφορά το θέμα αυτό, κάθε μέρος επιτρέπει τη διαμετακόμιση μέσα) του εδάφους 
του, χωρίς περιορισμούς, των εμπορευμάτων που κατάγονται από το τελωνειακό 
έδαφος ή προορίζονται για το τελωνειακό έδαφος του άλλου μέρους. 
8 
2. Οι διατάξεις που περιγράφονται στο άρθρο V, παράγραφοι 2, 3, 4 και 5 της GATT 
εφαρμόζονται μεταξύ των δύο μερών. 
3. Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου δεν θίγουν τις τυχόν διατάξεις που αφορούν 
ειδικούς τομείς, ιδίως τον τομέα το)ν μεταφορών, ή συγκεκριμένα προϊόντα που 
συμφωνούνται μεταξύ των μερών. 
ΑΡΘΡΟ 10 
Με την επιφύλαξη το)ν δικαιωμάτων και υποχρεώσεων που απορρέουν από τις διεθνείς 
συμβάσεις σχετικά με την προσα)ρινή εισαγαιγή εμπορευμάτων, και οι οποίες είναι 
δεσμευτικές και για τα δύο μέρη, τα συμβαλλόμενα μέρη χορηγούν επιπλέον απαλλαγή από 
επιβαρύνσεις και δασμούς εισαγο)γής επί προϊόντα>ν που εισέρχονται προσο>ρινά, στις 
περιπτακιεις και ούμφοκνα με τις διαδικασίες που προβλέπει οποιαδήποτε, άλλη σχετική 
διεθνής σύμβαση στην οποία έχουν προσχωρήσει ούμφατνα με τις κατϊδίαν νομοθεσίες. 
Λαμβάνονται υπόψη οι όροι υπό τους οποίους το εν λόγο) συμβαλλόμενο μέρος ανέλαβε τις 
δεσμεύσεις που απορρέουν από μια τέτοια σύμβαση. 
ΑΡΘΡΟ 11 
1. Τα εμπορεύματα καταγατνής Αρμενίας απαλλάσσονται τα)ν ποσοτικών περιορισμών 
κατά την εισαγατγή τους στην Κοινότητα, με την επιφύλίχξη των διατάξεων των άρθρα>ν 
13, 16 και 17 της παρούσας συμφωνίας. 
2. Τα εμπορεύματα καταγωγής Κοινότητας απαλλάσσονται των ποσοτικών περιορισμών 
και των μέτρων ισοδυνάμου αποτελέσματος κατά την εισαγωγή τους στη Δημοκρατία 
της Αρμενία. 
ΑΡΘΡΟ 12 
Οι εμπορευματικές συναλλαγές μεταξύ το>ν μ,ερα>ν διενεργούνται με τις τιμές αγοράς. 
ΑΡΘΡΟ 13 
1. Σε περίπτωση που ένα προϊόν εισάγεται στο έδαφος ενός των συμβαλλομένων μερών 
σε αυξημένες ποσότητες και με όρους που προκαλούν ή απειλούν να προκαλέσουν 
ζημία στους εθνικούς παραγωγούς ομοειδών ή άμεσα ανταγωνιστικών προϊόντων, η 
Κοινότητα ή η Δημοκρατία της Αρμενίας, ανάλογα με το ποια είναι η ενδιαφερόμενη, 
μπορεί να λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα σύμφωνα με τις ακόλουθες διαδικασίες και 
προϋποθέσεις. 
2. Πριν ληφθεί οποιοδήποτε μέτρο ή, στις περιπτώσεις που καλύπτει η παράγραφος 4, 
αμέσως μετά τη λήψη των μέτρων, η Κοινότητα ή η Δημοκρατία της Αρμενίας, ανάλογα 
με το ποια είναι η ενδιαφερόμενη, παρέχει στο Συμβούλιο Συνεργασίας όλες τις 
πληροφορίες που μπορούν να συμβάλουν στην εξεύρεση λύσης αποδεκτής και από τα 
δύο μέρη, όπο>ς προβλέπεται στον τίτλο XI 
3. Αν, στο τέλος το>ν διαβουλεύσειον, τα μέρη δεν καταλήξουν σε συμψονία εντός 30 
ημερών από την ημερομηνία που υποβλήθηκε, το ζήτημα στο Συμβούλιο Συνεργασίας, 
όσον αφορά τα μέτρα που είναι απαραίτητα για την αντιμετώπιση της κατάστασης, το 
μέρος που ζήτησε να γίνουν διαβουλεύσεις είναι ελεύθερο να περιορίσει τις εισαγωγές 
των εν λόγω προϊόντων στο βαθμό, και για το χρονικό διάστημα, που είναι απαραίτητο 
για την πρόληψη ή την εξάλειψη της ζημίας, ή να λάβει άλλα κατάλληλα μέτρα. 
4. Σε κρίσιμες περιπτώσεις, κατά τις οποίες οποιαδήποτε καθυστέρηση ενδέχεται να 
προκαλέσει ζημίες που θα ήταν δύσκολο να αποκατασταθούν, τα μέρη έχουν τη 
δυνατότητα να λαμβάνουν μέτρα πριν από την έναρξη των διαβουλεύσεων, υπό την 
προϋπόθεση ότι προτείνονται διαβουλεύσεις αμέσως μετά την εφαρμογή αυτών των 
μέτρων. 
5. Κατά την επιλογή το)ν μέτρων που λαμβάνονται δυνάμει του παρόντος άρθρου, τα 
συμβαλλόμενα μέρη δίνουν προτεραιότητα σε εκείνα τα μέτρα που διαταράσσουν 
λιγότερο την επίτευξη των στόχων της παρούσας συμφωνίας. 
6. Καμία διάταξη του παρόντος άρθρου δεν θίγει ούτε επηρεάζει με οποιονδήποτε τρόπο 
την εφαρμογή από ένα μέρος, μέτρατν αντιντάμπινγκ ή αντισταθμιστικών μέτραχν 
σύμφκονα με το άρθρο VI της GATT, τη συμψοηάα για την εχραρμογή του άρθρου VI της 
GATT, τη σι^Μραηάα για την ερμηνεία και εφαρμογή των άρθρων VI, XVI και XXIII της 
GATT ή τη σχετική εθνική νομοθεσία. 
ΑΡΘΡΟ 14 
Τα μέρη αναλαμβάνουν να εξετάσουν την εξέλιξη των διατάξεων της παρούσας συμφωνίας 
για τις μεταξύ τους εμπορευματικές συναλλαγές, εφόσον το επιτρέπουν οι περιστάσεις, 
καθώς και την κατάσταση που θα δημιουργηθεί με την προσχώρηση της Δημοκρατίας της 
Αρμενίας στον ΙΙαγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου. Το Συμβούλιο Συνεργασίας που 
αναφέρεται στο άρθρο 75 μπορεί να διατυπώσει συστάσεις στα μέρη σχετικά με τις εξελίξεις 
αυτές, οι οποίες θα μπορούσαν να τεθούν σε εφαρμογή, εφόσον γίνουν αποδεκτές, δυνάμει 
της συμqJωvίας μεταξύ των μερών, σύμφωνα με τις κατ'ιδίαν διαδικασίες. 
ΑΡΘΡΟ 15 
II παρούσα συμ,φο>νΐα δεν αντιτίθεται στις απαγορεύσεις ή τους περιορισμούς Torv 
εισαγο)γών, εξαγα)γο')ν ή όιαμετακομίσεα)νπου επιβάλλουν λόγοι δημόσιας ηθικής, δημόσιας 
τάξεως ή δημόσιας αί^χ'χλειας, προστασίας της υγείας και της ζωής των ανΟρα'χπαχν, το>ν 
ζώων ή των φυτών, προστασίας των φυσικών πόρων, των εθνικών θησαυρών που έχουν 
καλλιτεχνική, ιστορική ή αρχαιολογική αξία ή προστασίας της πνευματικής, βιομηχανικής 
και εμπορικής ιδιοκτησίας, ούτε στους κανονισμούς που αφορούν τον χρυσό και τον 
άργυρο. Εντούτοις, οι απαγορεύσεις ή οι περιορισμοί αυτοί δεν πρέπει να αποτελούν μέσο 
αυθαίρετων διακρίσεων ή συγκαλυμμένο περιορισμό στο εμπόριο μεταξύ των μερών. 
ΑΡΘΡΟ 16 
Ο παρών τίτλος δεν εφαρμόζεται στο εμπόριο κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, που 
υπάγονται στα κεφάλαια 50 έως 63 της συνδυασμένης ονοματολογίας. Το εμπόριο των εν 
λόγω προϊόντων διέπεται από χωριστή συμφωνία, που μονογραφήθηκε στις 17 Νοεμβρίου 
1993 και εφαρμόζεται προσα)ρινά από την 1η Ιανουαρίου 1993, καθώς και από κάθε 
μεταγενέστερη σχετική συμφωνία. 
ΑΡΘΡΟ 17 
1. Το εμπόριο των προϊόντων που καλύπτει η συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας Ανθρακα και Χάλυβα διέπεται από τις διατάξεις του παρόντος τίτλου, 
εξαιρουμένου του άρθρου 11. 
2. Συγκροτείται ομάδα επαφών για θέματα άνθρακα και χάλυβα, που αποτελείται, αφενός, 
από αντιπροσώπους της Κοινότητας και, αφετέρου, από αντιπροσώπους της 
Δημοκρατίας της Λρμενίας. 
Στο πλαίσιο της ομάδας επαφών διενεργούνται τακτικές ανταλλαγές πληρο<ρορκόν για 
όλα τα θέματα σιδήρου και χάλυβα που ενδιαφέρουν τα μέρη. 
ΑΡΘΡΟ 18 
Το εμπόριο πυρηνικών υλικών διενεργείται σύμφωνα με τις διατάξεις της συνθήκης για την 
ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενεργείας. Εφόσον κριθεί απαραίτητο, το 
εμπόριο πυρηνικών υλικών θα διέπεται από τις διατάξεις ειδικής συμφωνίας, που θα 
συναφθεί μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενεργείας και της Δημοκρατίας της 
Αρμενίας. 
11 
ΤΙΤΛΟΣ IV 
ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 
ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι 
Οροι εργασίας 
ΑΡΘΡΟ 19 
Με την επιφύλαξη των νόμα>ν, των όρα;ν και διαδικασιών που ισχύουν σε κάθε κράτος 
μέλος, η Κοινότητα και τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι δεν επιβάλλεται καμία 
διάκριση λόγω ιθαγένειας στη μεταχείριση πον αρμενίων υπηκόατν, που απασχολούνται 
νομίμως στο έδαφος ενός κράτους μέλους, όσον αΐ|)ορά τους όρους εργασίας, τις 
αποδοχές ή τις απολύσεις, σε σύγκριση με τους υπηκόους αυτού του κράτους μέλους. 
Με την επιφύλαξη των νόμων, των όρα)ν και διαδικασιών που ισχύουν στη Δημοκρατία 
της Αρμενίας, η Δημοκρατία της Αρμενίας καταβάλλει κάθε προσπάθεια για να 
εξασφαλίσει ότι δεν επιβάλλεται καμία διάκριση λόγω ιθαγένειας στη μεταχείριση των 
υπηκόων ενός κράτους μέλους, που απασχολούνται νομίμως στο έδαφος της, όσον 
αφορά τους όρους εργασίας, τις αποδοχές ή τις απολύσεις, σε σύγκριση με τους 
υπηκόους της. 
ΑΡΘΡΟ 20 
Το Συμβούλιο Συνεργασίας εξετάζει τους πιθανούς τρόπους βελτίωσης των όρων εργασίας 
για τους επιχειρηματίες σύμφωνα με τις διεθνείς υποχρεώσεις των μερών, 
συμπεριλαμβανομένων εκείνων που περιέχει το έγγραφο της διάσκεψης της ΔΑΣΕ στη 
Βόννη. 
ΑΡΘΡΟ 21 
Το Συμβούλιο Συνεργασίας διατυπώνει συστάσεις για την εφαρμογή των άρθρων 19 και 20. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ II 
Όροι για την εγκατάσταση και τη λειτουργία των εταιρειών 
ΛΡΘΡΟ 22 
1. Η Κοινότητα και τα κράτη μέλη της χορηγούν για την εγκατάσταση αρμενικών 
εταιρειών στο έδαφος τους μεταχείριση όχι λιγότερο ευνοϊκή από αυτήν που παρέχουν 
σε οποιαδήποτε τρίτη χώρα, όπως ορίζεται στο άρθρο 24 στοιχείο (δ). 
2. Χωρίς να θίγονται οι επιφυλάξεις που παρατίθενται στο παράρτημα IV, η Κοινότητα 
και τα κράτη μέλη της παρέχουν στις θυγατρικές εταιρείες των αρμενικών εταιρειών 
που είναι εγκατεστημένες στο έδαφος τους μεταχείριση όχι λιγότερο ευνοϊκή από αυτήν 
που παρέχουν σε οποιαδήποτε κοινοτική εταιρεία για τις δραστηριότητες της. 
12 
3. Η Κοινότητα και τα κράτη μέλη της παρέχουν στα υποκαταστήματα των αρμενικών 
εταιρειών που είναι εγκατεστημένες στο έδαφος τους μεταχείριση όχι λιγότερο ευνοϊκή 
από αυτήν που παρέχουν στα υποκαταστήματα των εταιρειών οποιασδήποτε τρίτης 
χώρας για τις δραστηριότητες τους. 
4. II Δημοκρατία της Αρμενίας χορηγεί για την εγκατάσταση κοινοτικών εταιρεκόν στο 
έδαφος της, όπως ορίζεται στο άρθρο 24 στοιχείο (δ), μεταχείριση όχι λιγότερο ευνοϊκή 
από αυτήν που παρέχει στις αρμενικές εταιρείες ή στις εταιρείες οποιασδήποτε τρίτης 
χώρας, ανάλογα με το ποια είναι η ευνοϊκότερη, παρέχει δε στις θυγατρικές και τα 
υποκαταστήματα κοινοτικών εταιρειών που είναι εγκατεστημένα στο έδαφος της 
μεταχείριση όχι λιγότερο ευνοϊκή από αυτήν που παρέχει στις αρμενικές εταιρείες και 
υποκαταστήματα ή σε εταιρεία και υποκατάστημα οποιασδήποτε τρίτης χώρας, ανάλογα 
με το ποια είναι η ευνοϊκότερη, όσον αφορά τις δραστηριότητες τους. 
ΑΡΘΡΟ 23 
1. Με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 96, οι διατάξεις του άρθρου 22 δεν 
ισχύουν για τις αεροπορικές, τις εσωτερικές πλωτές και τις θαλάσσιες μεταφορές. 
2. Ωστόσο, όπως αναφέρεται παρακατο), προκειμένου για δραστηριότητες, οι οποίες 
αναλαμβάνονται από ναυτιλιακές εταρείες για την παροχή υπηρεσιών διεθνούς 
θαλάσσιας μεταφοράς, μεταξύ των οποίων και εργασιών μεταφοράς πολλαπλών μέσων 
που περιλαμβάνουν θαλάσσιο σκέλος, κάθε μέρος επιτρέπει στις εταιρείες του άλλου 
μέρους να διαθέτουν εμπορική παρουσία στο έδαφος του με τη μορφή θυγατρικών ή 
υποκαταστήματα™, υπό όρους εγκατάστασης και λειτουργίας όχι λιγότερο ευνοϊκούς 
από εκείνους που παρέχονται στις δικές του εταιρείες ή σε θυγατρικές και 
υποκαταστήματα εταιρειών οποιασδήποτε τρίτης χώρας, όποιοι όροι είναι οι 
ευνοϊκότεροι, και τούτο σύμφωνα με την οικεία νομοθεσία και τους κανονισμούς κάθε 
μέρους. 
3. Λυτές οι δραστηριότητες περιλαμβάνουν τα ακόλουθα, χα>ρίς να περιορίζονται σε αυτά: 
α) την προα)0ηοη αγοράς και τις πα>λήοεις υπηρεσιών Οαλάσσκον μεταιμορών και 
συναφών υπηρεσια'νν με άμεση νπαψΊ\ με τους πελάτες, από την προσφορά τιμής 
μέχρι την τιμολόγηση, είτε αυτές οι υπηρεσίες παρέχονται ή προσφέρονται από τον 
ίδιο τον φορέα παροχής υπηρεσιών είτε οι φορείς παροχής υπηρεσιών, με τους 
οποίους ο πωλητής υπηρεσιών έχει συνάψει μόνιμες επιχειρηματικές συμφωνίες· 
β) την αγορά και τη χρησιμοποίηση για ίδιο λογαριασμό ή για λογαριασμό των 
πελατών τους (και τη μεταπώληση στους τελευταίους) κάθε υπηρεσίας μεταφορών 
ή συναφούς υπηρεσίας, συμπεριλαμβανομένων των υπηρεσιών εσο)τερικο')ν 
μεταφορών με οποιοδήποτε μέσο, ιδίως των εσωτερικών πλαπών μεταφορών, των 
οδικών και σιδηροδρομικών μεταφορών, που απαιτούνται για την παροχή 
ολοκληρωμένης υπηρεσίας· 
γ) την κατάρτιση τεκμηρίωσης όσον αφορά παρασταστικά μεταφοράς, τελωνειακά ή 
άλλα έγγραq)α σχετικά με την καταγοχνή και τον χαρακτήρα το>ν μεταφερόμενοι 
εμπορεύματα^· 
13 
δ) την παροχή επιχειρηματικών πληροφοριών με οποιονδήποτε τρόπο, μεταξύ άλλων 
με μηχανογραφημένα συστήματα πληροφοριών και ηλεκτρονική διαβίβαση 
δεδομένα)ν (με την επιςτύλαξη οποιουδήποτε περιορισμού που εισάγει διακρίσεις 
στον τομέα το>ν τηλεπικοιναννιών)· 
ε) τη σύναψη επιχειρηματικοί συμφο>νια')ν, συμπεριλαμβανομένης της συμετοχής στο 
μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας και του διορισμού του τοπικού προσωπικού (ή, 
στην περίπτωση αλλοδαπού προσωπικού, με την επιφύλαξη των σχετικών 
διατάξεων της παρούσας συμφωνίας), με οποιαδήποτε επιτόπου εγκατεστημένη 
ναυτιλιακή εταιρεία-
στ) τις πράξεις που διενεργούνται για λογαριασμό των εταιρειών, την οργάνωση του 
ελλιμενισμού του σκάφους ή, εφόσον απαιτείται, την ανάληψη του φορτίου. 
ΑΡΘΡΟ 24 
Για τους σκοπούς της παρούσας συμφωνίας: 
α) α>ς "κοινοτική εταιρεία" ή "αρμενική εταιρεία", αντίστοιχα, νοείται εταιρεία που έχει 
συσταθεί σύμφχονα με τη νομοθεσία κράτους μέλους ή της Δημοκρατίας της Αρμενίας 
αντίστοιχα, και έχει την έδρα της, την κεντρική της διοίκηση ή την κύρια επιχειρηματική 
της έδρα στο έδαφος της Κοινότητας ή της Δημοκρατίας της. Λρμενίας, αντίστοιχα. 
Ωστόσο, αν η εταιρεία έχει συσταθεί σύμ.(|>ο)να με, τη νομοθεσία κράτους μέλους ή της 
Δημοκρατίας της Αρμενίας, θεο)ρείται κοινοτική ή αρμενική εταιρεία αν οι 
δραστηριότητες της διατηρούν συνεχείς και πραγματικούς δεσμούς με την οικονομία 
ενός από τα κράτη μέλη ή της Δημοκρατίας της Λρμενίας, αντίστοιχα. 
β) ως "θυγατρική εταιρεία" νοείται μια εταιρεία επί της οποίας η πρώτη ασκεί ουσιαστικό 
έλεγχο. 
γ) ως "υποκατάστημα" εταιρείας νοείται επιχειρηματική έδρα χωρίς ίδια νομική 
προσωπικότητα, με εξωτερικά στοιχεία μονιμότητας, όπως η επέκταση μητρικής 
εταιρείας, που διαθέτει διευθύνον προσωπικό και τον υλικό εξοπλισμό που είναι 
απαραίτητος για τη διαπραγμάτευση με τρίτους έτσι ώστε, αν και αυτοί γνωρίζουν ότι 
θα υπάρχει, αν χρειαστεί, νομική σύνδεση με τη μητρική εταιρεία που εδρεύει σε άλλη 
χώρα, δεν είναι υποχρεωμένοι να έρχονται σε άμεση επαφή με την εν λόγω μητρική 
εταιρεία, αλλά μπορούν να συναλλάσσονται με την επιχειρηματική έδρα που αποτελεί 
την επέκταση της μητρικής εταιρείας. 
δ) α)ς "εγκατάσταση" νοείται το δικαίίυμ,α το>ν κοινοτικών ή αρμενικών εταιρειών, κατά 
την έννοια του σημείου α), να αναλαμβάνουν οιχονομικέςόραστηριότητες με τη σύσταση 
και διαχείριση Ουγατρικα')ν εταιρεκόν και υποκαταστήματα^ στη Δημοκρατία της 
Λρμενίας ή την Κοινότητα, αντίστοιχα. 
ε) ως "δραστηριότητες" νοούνται οι οικονομικές δραστηριότητες. 
στ) ως "οικονομικές δραστηριότητες" νοούνται οι δραστηριότητες βιομηχανικού, εμπορικού 
ή επαγγελματικού χαρακτήρα. 
Όσον αφορά τις διεθνείς θαλάσσιες μεταφορές, μεταξύ των οποίων και εργασιών 
μεταφοράς πολλαπλών μέσων που περιλαμβάνουν θαλάσσιο σκέλος οι διατάξεις του 
παρόντος κεφαλαίου και του κεφαλαίου III καλύπτουν επίσης τους υπηκόους των 
14 
κρατών μελα>ν ή της Δημοκρατίας της Λρμενίας, που είναι εγκατεστημένοι εκτός της 
Κοινότητας ή της Δημοκρατίας της Αρμενίας, αντίστοιχα, και τις ναυτιλιακές εταιρείες 
που είναι εγκατεστημένες εκτός της Κοινότητας ή της Δημοκρατίας της Αρμενίας και 
που ελέγχονται από υπηκόους κράτους μέλους ή της Δημοκρατίας της Αρμενίας, 
αντίστοιχα, αν τα σκάφη τους είναι νηολογημένα σε αυτό το κράτος μέλος ή στη 
Δημοκρατία της Αρμενίας, αντίστοιχα, σύμφωνα με τις κατ'ιδίαν νομοθεσίες. 
ΑΡΘΡΟ 25 
1. Κατά παρέκκλιση τυχόν άλλων διατάξεων της παρούσας συμφωνίας, κάθε μέρος μπορεί 
να λαμβάνει μέτρα για να διασφαλίσει ιδίως την προστασία των επενδυτών, των 
καταθετών, των ασφαλισμένων ή τα)ν προσαχπων στα οποία ο φορέας παροχής 
υπηρεσιών οφείλει καταπιστευματικό δικαίωμα, ή για να εξασφαλίσει την ακεραιότητα 
και σταθερότητα του χρηματοπισταπικού συστήματος. Όταν τα μέτρα αυτά δεν είναι 
σύμφαχνα με τις διατάξεις της συμφαηάας, δεν χρησιμοποιούνται από τα μέρη για να 
αποφευχθούν οι υποχρεώσεις που προβλέπονται από την παρούσα συμφαονία. 
2. Καμία διάταξη της συμφοηάας δεν χρησιμοποιείται για να ζητηθεί από ένα μέρος να 
κοινολογήσει πληροφορίες που αφορούν τις υποθέσεις και τη λογιστική το>ν επιμέρους 
πελατών ή πληροφορίες εμπιστευτικού χαρακτήρα ή αποκλειστικής εκμετάλλευσης που 
βρίσκονται στην κατοχή των δημόσιων οργανισμών. 
3. Για τους σκοπούς της παρούσας συμφωνίας, ως "χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες" 
νοούνται οι δραστηριότητες που περιγράφονται στο παράρτημα III. 
ΑΡΘΡΟ 26 
Οι διατάξεις της παρούσας συμφωνίας δεν θίγουν την εφαρμογή, εκ μέρους ενός από τα 
μέρη, οιουδήποτε μέτρου το οποίο είναι αναγκαίο προκειμένου να αποφεύγεται η 
καταστρατήγηση μέτρο)νπου εφαρμόζει όσον αφορά την πρόσβαση τρίτης χώρας στην αγορά 
του, βάσει τα)ν διατάξεο)ν της παρούσας συμφα)νίας. 
ΑΡΘΡΟ 27 
Κατά παρέκκλιση τα>ν διατάξεων του κεφαλαίου Ι του παρόντος τίτλου, μια κοινοτική 
ή αρμενική εταιρεία που είναι εγκατεστημένη στο έδαφος της Δημοκρατίας της Αρμενίας 
ή της Κοινότητας, αντίστοιχα, έχει δικαίωμα να απασχολεί ή να επιτρέπει σε μια από 
τις θυγατρικές της εταιρείες ή τα υποκαταστήματα της να απασχολούν, σύμφωνα με την 
ισχύουσα νομοθεσία της χώρας εγκατάστασης στο έδαφος της Δημοκρατίας της 
Αρμενίας και της Κοινότητας αντίστοιχα, υπαλλήλους που είναι υπήκοοι των κρατών 
μελών της Κοινότητας και της Δημοκρατίας της Αρμενίας, αντίστοιχα, υπό την 
προϋπόθεση ότι οι υπάλληλοι αυτοί αποτελούν βασικό προσωπικό, κατά την έννοια της 
παραγράφου 2 του παρόντος άρθρου, και ότι απασχολούνται αποκλειστικά από 
εταιρείες ή υποκαταστήματα. Οι άδειες παραμονής και εργασίας ταχν εν λόγο) 
υπαλλήλων καλύπτουν μόνο την περίοδο απασχόλησης. 
Το βασικό προσαχπικό τα>ν προαναφερόμενοι εταιρειών, εφεξής καλουμένο>ν 
"οργανισμών", αποτελείται από "άτομα που έχουν αποσπασθεί ενδοεπιχειρησιακώς" 
κατά την έννοια του στοιχείου γ) του παρόντος άρθρου στις ακόλουθες κατηγορίες, υπό 
την προϋπόθεση ότι ο οργανισμός είναι νομικό πρόσοαπο και ότι τα εν λόγω άτομα 
15 
έχουν απασχοληθεί από αυτόν ή είχαν συμπράξει με αυτόν (όχι ως μέτοχοι με 
πλειοψηφία) για ένα τουλάχιστον έτος πριν από τη μεταφορά αυτή: 
α) ανώτεροι υπάλληλοι οργανισμού, οι οποίοι, κατά κύριο λόγο, ασκούν διευθυντικά 
καθήκοντα στην εγκατάσταση και εποπτεύονται ή λαμβάνουν οδηγίες κυρίως από 
το διοικητικό συμβούλιο ή από τους μετόχους της επιχείρησης ή τους ομολόγους 
τους· στα καθήκοντα συμπεριλαμβάνονται: 
η διεύθυνση της εγκατάστασης ή τμήματος ή υπηρεσίας της εγκατάστασης· 
η επίβλεψη και ο έλεγχος της εργασίας άλλα>ν υπαλλήλο>ν οι οποίοι έχουν 
εποπτικές, τεχνικές ή διοικητικές αρμοδιότητες-
η αρμοδιότητα να προσλαμβάνουν και να απολύουν ή vex προτείνουν την 
πρόσληψη ή την απόλυση προσαχπικού, ή να προβαίνουν σε άλλες ενέργειες που 
αφορούν το προσωπικό. 
β) Πρόσωπα που απασχολούνται σε οργανισμό και που διαθέτουν σπάνιες γνώσεις 
που είναι ουσιαστικής σημασίας για τις υπηρεσίες, τον ερευνητικό εξοπλισμό, τις 
τεχνικές ή τη διαχείριση της εγκατάστασης του. Από την αξιολόγηση των γνώσεων 
αυτών μπορούν να προκύπτουν, πέρα από τις γνώσεις που απαιτούνται ειδικά για 
την εγκατάσταση, υψηλά προσόντα που αφορούν τύπο εργασίας ή δραστηριότητας 
που απαιτεί ειδικές τεχνικές γνώσεις. Τα πρόσωπα αυτά μπορούν να είναι μέλη 
αναγνωρισμένων επαγγελμάτων. 
γ) Ως "άτομο που έχει αποσπασθεί ενδοεπιχειρησιακώς" νοείται φυσικό πρόσακηο που 
εργάζεται σε οργανισμό στο έδαφος ενός από τα μέρη και έχει μεταφερθεί 
προσα)ρινά στο πλαίσιο το>ν οικονομικών δραστηριότητα™ στο έδαφος του άλλου 
μέρους· ο εν λόγο) οργανισμός πρέπει να έχει την κύρια εγκατάσταση του στο 
έδαφος ενός συμβαλλόμενου μέρους, και η απόσπαση πρέπει να γίνεται σε 
εγκατάσταση του οργανισμού αυτού (υποκατάστημα, θυγατρική εταιρεία), και να 
δικαιολογείται στην πράξη από παρόμοιες οικονομικές δραστηριότητες στο έδαφος 
του άλλου μέρους. 
ΑΡΘΡΟ 29 
1. Τα μέρη αποφεύγουν κατά το δυνατόν να εφαρμόζουν μέτρα ή δράσεις που καθιστούν 
τις συνθήκες εγκατάστασης και λειτουργίας τα>ν εταιρειών του άλλου μέρους πιο 
περιοριστικές από την κατάσταση που επικρατεί την ημέρα που προηγείται της 
υπογραφής της συμφωνίας. 
2. Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου δεν θίγουν τις διατάξεις του άρθρου 37: οι 
καταστάσεις στις οποίες αναφέρεται το άρθρο 37 διέπονται αποκλειστικά και μόνο από 
τις διατάξεις του εν λόγο) άρθρου. 
3. Με πνεύμα εταιρικής σχέσης και συνεργασίας και σύμφοννα μ,ε τις διατάξεις του άρθρου 
43, η κυβέρνηση της Δημοκρατίας της Λρμενΐας πληροφορεί την Κοινότητα για την 
πρόθεση της να καταθέσει νέους νόμ,ους ή να θεσπίσει νέους κανονισμούς που μπορούν 
να καταστήσουν τις συνθήκες για την εγκατάσταση ή λειτουργία στη Δημοκρατία της 
Αρμενίας των θυγατρικών εταιρειών και υποκαταστημάτων των κοινοτικών εταιρειών 
πιο περιοριστικές σε σχέση με την κατάσταση που επικρατεί την ημέρα που προηγείται 
της υπογραφής της συμφωνίας. Η Κοινότητα μπορεί να ζητήσει από τη Δημοκρατία της 
Αρμενίας να της διαβιβάσει τα σχέδια των εν λόγω νόμων ή κανονισμών και να αρχίσει 
διαβουλεύσεις σχετικά με τα σχέδια αυτά. 
16 
4. Όταν η θέσπιση στη Δημοκρατία της Αρμενίας νέων νόμων ή κανονισμών καθιστά τις 
συνθήκες για τις δραστηριότητες τα)ν θυγατρικών εταιρειών και το>ν κοινοτικά'™ 
εταιρεκόν που είναι εγκατεστημένες στη Δημοκρατία της Λρμενίας πιο περιοριστικές 
σε σχέση με την υπάρχουσα κατάσταση την ημέρα που προηγείται της υπογραφής της 
συμιραηάας, οι εν λόγο) νόμοι ή κανονισμοί δεν εφαρμόζονται, κατά τα τρία έτη μετά 
την έναρξη ισχύος της αντίστοιχης πράξης, στις θυγατρικές εταιρείες και τα 
υποκαταστήματα που ήταν ήδη εγκατεστημένα στη Δημοκρατία της Αρμενίας τη στιγμή 
της έναρξης ισχύος της σχετικής πράξης. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ III 
Διασυνοριακή παροχή υπηρεσιών μεταξύ της Κοινότητας 
και της Δημοκρατίας της Λρμενίας 
ΑΡΘΡΟ 30 
1. Σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος κεφαλαίου, τα μέρη αναλαμβάνουν την 
υποχρέωση να προβούν στις απαραίτητες ενέργειες για να επιτρέψουν σταδιακά την 
παροχή υπηρεσιών εκ μέρους των κοινοτικών ή αρμενικών εταιρειών που είναι 
εγκατεστημένες στο έδαφος μέρους άλλου από αυτό του αποδέκτη τα>ν υπηρεσιών, 
λαμβανομένης υπόψη της ανάπτυξης του τομέα υπηρεσιών στα δύο μέρη. 
2. Το Συμβούλιο Συνεργασίας διατυπώνει συστάσεις για την εφαρμογή της παραγράφ>ου 
1 του παρόντος άρθρου. 
ΑΡΘΡΟ 31 
Τα μέρη συνεργάζονται με σκοπό να αναπτύξουν στη Δημοκρατία της Αρμενίας τομέα 
υπηρεσιών προσανατολισμένο προς την αγορά. 
ΑΡΘΡΟ 32 
1. Τα μέρη αναλαμβάνουν την υποχρέα^ση να εφαρμόζουν αποτελεσματικά την αρχή της 
απρόσκοπτης πρόσβασης στη διεθνή ναυτιλιακή αγορά και τις μεταφορές, με 
εμπορικούς όρους: 
α) η αναπέρα) διάταξη δεν θίγει τα δικαιώματα και τις υποχρεακτεις που απορρέουν 
από τη σύμβαση τα)ν ΙΙνα)μένα>ν Εθνών για τον κα)όικα συμπεριφοράς ταχν ομίλαιν 
τακτικών γραμμών (Liner Conferences), όπα>ς εφαρμόζονται από καθένα από τα 
συμβαλλόμενα μέρη της παρούσας συμφαηάας. Οι ναυτιλιακές εταιρείες τακτικών 
γραμμών εκτός ομίλων είναι ελεύθερες να λειτουργούν ανταγωνιστικά προς ένα 
όμιλο, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούν την αρχή του θεμιτού ανταγωνισμού στις 
εμπορικές συναλλαγές-
β) τα μέρη επιβεβαιώνουν την προσήλωση τους στην αρχή του ελεύθερου 
ανταγωνισμού ως ουσιαστικού στοιχείου του εμπορίου ξηρού και υγρού χύδην 
φορτίου-
2. Κατ'εφαρμογή ν των αρχών της παραγράφου 1 τα μέρη: 
17 
α) δεν εφαρμόζουν, από την έναρξη ισχύος της παρούσας συμφωνίας, τις διατάξεις για 
την κατανομή του φορτίου που προβλέπουν οι διμερείς συμφωνίες μεταξύ των 
κρατών μελών της Κοινότητας και της πρώην Σοβιετικής Ένωσης-
β) δεν εισάγουν ρήτρες κατανομής φορτίου σε μελλοντικές διμερείς συμφωνίες με 
τρίτες χώρες, εκτός εάν, κατ' εξαίρεση, οι ναυτιλιακές εταιρείες τακτικών γραμμών 
ενός από τα συμβαλλόμενα μέρη της παρούσας συμφωνίας δεν θα είχαν με άλλο 
τρόπο την ευκαιρία να εμπορεύονται με την εν λόγα) τρίτη χώρα-
γ) απαγορεύουν τις ρυθμίσεις κατανομής (ρορτίου, σε μελλοντικές διμερείς συμφοηάες, 
όσον αφορά το εμπόριο υγρού και ξηρού χύδην φορτίου-
δ) καταργούν, κατά την έναρξη ισχύος της παροικίας συμφωνίας, όλα τα μονομερή 
μέτρα, καθώς και τα διοικητικά, τεχνικά και άλλα εμπόδια που μπορούν να έχουν 
περιοριστικές επιπτώσεις ή να εισάγουν διακρίσεις στην ελεύθερη παροχή 
υπηρεσιών στον τομέα των διεθνών θαλάσσιων μεταφορών. 
3. Κάθε μέρος παρέχει στα σκάφη τα οποία εκμεταλλεύονται υπήκοοι ή εταιρείες του 
άλλου μέρους, μεταξύ άλλων, μεταχείριση όχι λιγότερο ευνοϊκή από αυτήν που 
επιφυλάσσει στα δικά του σκάφη όσον αφορά την πρόσβαση σε λιμένες ανοικτούς στο 
διεθνές εμπόριο, τη χρήση της υποδομής και των βοηθητικών ναυτιλιακών υπηρεσιών 
των λιμένων καθώς και τις αντίστοιχες εισφορές και επιβαρύνσεις, τις τελωνειακές 
διευκολύνσεις και την παραχώρηση σταθμών αγκυροβόλησης και διευκολύνσεων για τη 
φόρτωση και την εκφόρτωση. 
4. Οι υπήκοοι και οι εταιρείες της Κοινότητας που παρέχουν υπηρεσίες διεθνοϊν 
Οαλάσσιανν μεταφορών είναι ελεύθεροι, να εκτελούν συνδυασμένες διεθνείς Οαλάσσιες-
ποτάμιες μεταφορές στις εοοπερικέςπλοπές οδούς της Δημοκρατίας της Λρμενίας και 
αντιστρόΐ|>ο)ς. 
ΑΡΘΡΟ 33 
Για να εξασφαλισθεί η συντονισμένη ανάπτυξη των μεταφορών μεταξύ των μερών ανάλογα, 
με τις εμπορικές τους ανάγκες, οι όροι αμοιβαίας πρόσβασης στην αγορά και παροχής 
υπηρεσιών στον τομέα των οδικών, σιδηροδρομικών και εσαπερικών πλωτών μεταφορών 
και, ενδεχομένως, αεροπορικών μεταφορών καθορίζονται με ειδικές συμφωνίες, κατά 
περίπτωση, τις οποίες διαπραγματεύονται τα μέρη, μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας 
συμφωνίας. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV 
Γενικές διατάξεις 
ΑΡΘΡΟ 34 
1. Οι διατάξεις του παρόντος τίτλου εφαρμόζονται με την επιφύλαξη περιορισμών που 
οφείλονται σε λόγους δημόσιας τάξης, δημόσιας ασφάλειας ή δημόσιας υγείας. 
2. Οι διατάξεις του παρόντος τίτλου δεν εφαρμόζονται σε δραστηριότητες που συνδέονται 
με την έστω και ασυνεχή άσκηση επίσημης εξουσίας στο έδαφος κάθε μέρους. 
18 
ΑΡΘΡΟ 35 
Για τους σκοπούς του παρόντος Τίτλου, καμία διάταξη της παρούσας συμφωνίας δεν 
παρεμποδίζει τα μέρη να εφαρμόζουν τη νομοθεσία και τις ρυθμίσεις τους όσον αφορά την 
είσοδο και την παραμονή, την εργασία, τους όρους εργασίας, την εγκατάσταση φυσικών 
προσώπων και την παροχή υπηρεσιών, υπό τον όρο ότι, κατά την εφαρμογή της εν λόγο) 
νομοθεσίας και ρυΟμίσεαιν, δεν εξουδετεραννονται ούτε περιορίζονται τα οφέλη που 
απορρέουν για κάθε μέρος από τους όρους συγκεκριμένης διάταξης της παροικίας 
συμ.(|κπνίας. II παρούσα διάταξη δεν θίγει την εφαρμογή του άρθρου 34 
ΑΡΘΡΟ 36 
Οι εταιρείες που ελέγχονται από αρμενικές και κοινοτικές εταιρείες από κοινού και ανήκουν 
αποκλειστικά σε αυτές καλύπτονται επίσης από τις διατάξεις των κεφαλαίων II, III και IV 
του παρόντος τίτλου. 
ΑΡΘΡΟ 37 
Αρχής γενομένης από την πρώτη ημέρα του μήνα πριν από την έναρξη ισχύος των σχετικών 
υποχρεώσεων της Γενικής Συμφωνίας για τις Συναλλαγές στον τομέα των Υπηρεσιών 
(GATS), η μεταχείριση που χορηγείται από κάθε μέρος στο άλλο για τους τομείς ή τα μέτρα 
που καλύπτονται από την GATS, δεν είναι σε καμία περίπτοκτη λιγότερο ευνοϊκή από αυτήν 
που παρέχεται από το εν λόγω πρώτο μέρος δυνάμει το>ν διατάξεχυν της GATS για κάθε 
τομέα, υποτομέα και τρόπο παροχής υπηρεσιών. 
ΑΡΘΡΟ 38 
Για τους σκοπούς των κεφαλαίων II, III και IV του παρόντος τίτλου, δεν λαμβάνεται υπόψη 
η μεταχείριση που παρέχουν η Κοινότητα, τα κράτη μέλη της ή η Δημοκρατία της Αρμενίας 
βάσει των υποχρεώσεων που έχουν αναληφθεί στο πλαίσιο των συμφωνιών οικονομικής 
ολοκλήρωσης σύμφωνα με τις αρχές του άρθρου V της GATS. 
ΑΡΘΡΟ 39 
1. Η μεταχείριση του μάλλον ευνοουμένου κράτους που χορηγείται σύμφωνα με τις 
διατάξεις του παρόντος τίτλου δεν ισχύει για τα φορολογικά οφέλη που παρέχουν ή θα 
παράσχουν στο μέλλον τα μέρη βάσει συμφωνιών για την αποφυγή της διπλής 
φορολόγησης ή άλλων φορολογικών συμςχιχνιών. 
2 Καμία διάταξη του παρόντος τίτλου δεν απαγορεύει στα μ,έρη να υιοθετήσουν ή να 
ειραρμόσουν μέτρα που σκοπό έχουν να αποτρέψουν τη (ροροόκκρυγή μι: βάση τις 
qx\x^(^i^ç διατάξεις τοιν συμ,φα>νιών για την απο(|/υγή της διπλής (φορολογίας και 
άλλων φορολογικών συμφωνιών ή την εθνική φορολογική νομοθεσία. 
3. Καμία διάταξη του παρόντος τίτλου δεν απαγορεύει στα κράτη μέλη ή στη Δημοκρατία 
της Αρμενίας να διακρίνει, κατά την εφαρμογή των κατάλληλων διατάξεων της 
φορολογικής νομοθεσίας τους, μεταξύ των φορολογουμένων των οποίων η κατάσταση 
δεν είναι πανομοιότυπη, ιδίως όσον αφορά τον τόπο μόνιμης κατοικίας τους. 
19 
ΑΡΘΡΟ 40 
Με την επιφύλαξη του άρθρου 27, καμία διάταξη τα>ν κεφαλαίίυν II, III και IV δεν πρέπει 
να θεωρείται ότι επιτρέπει: 
στους υπηκόους των κρατών μελών ή της Δημοκρατίας της Αρμενίας, αντίστοιχα, να 
εισέρχονται ή να παραμένουν στο έδαφος της Δημοκρατίας της Αρμενίας ή της 
Κοινότητας αντίστοιχα με οποιαδήποτε ιδιότητα, και ιδίως ως μέτοχοι ή εταίροι, ως 
διευθυντές ή υπάλληλοι εταιρείας ή ως προμηθευτές ή αποδέκτες υπηρεσιών-
στις κοινοτικές θυγατρικές ή υποκαταστήματα αρμενικών εταιρεκόν να απασχολούν ή 
να επιτρέπουν να απασχολούνται αρμένιοι υπήκοοι στο έδαφος της Κοινότητας· 
στις αρμενικές θυγατρικές ή υποκαταστήματα κοινοτικών εταιρειών να απασχολούν ή 
να επιτρέπουν να απασχολούνται υπήκοοι των κρατών μελών στο έδαφος της 
Δημοκρατίας της Αρμενίας-
στις αρμενικές εταιρείες ή τις κοινοτικές θυγατρικές ή υποκαταστήματα αρμενικών 
εταιρειών να αποσπούν, με βάση προσωρινές συμβάσεις εργασίας, αρμενίους υπηκόους 
για να εργαστούν για λογαριασμό και υπό τον έλεγχο άλλων προσώπων-
στις κοινοτικές εταιρείες ή τις αρμενικές θυγατρικές ή υποκαταστήματα κοινοτικών 
εταιρειών να αποσπούν, με βάση προσωρινές συμβάσεις εργασίας, εργαζομένους που 
είναι υπήκοοι των κρατών μελών. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ V 
Τρέχουσες πληρωμές και κεφάλαια 
ΑΡΘΡΟ 41 
1. Τα μέρη αναλαμβάνουν την υποχρέωση να εγκρίνουν, σε ελεύθερα μετατρέψιμο νόμισμα, 
όλες τις τρέχουσες πληρωμές μεταξύ μονίμων κατοίκων της Κοινότητας και της 
Δημοκρατίας της Αρμενίας, που αφορούν την κυκλοφορία εμπορευμάτων, υπηρεσιών 
ή προσώπων, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας συμφωνίας. 
2. Όσον αφορά τις συναλλαγές επί του λογαριασμού κεφαλαίίυν του ισοζυγίου πληρα)| κόν, 
από την έναρξη ισχύος της παρούσας συμφωνίας, εξασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία 
κεφαλαίων που αφορούν τις άμεσες επενδύσεις σε εταιρείες, οι οποίες συνιστώνται 
σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία της χώρας υποδοχής και τις επενδύσεις που 
πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις διατάξεις του κεφαλαίου Η, και την εκκαθάριση ή 
τον επαναπατρισμό του προϊόντος των επενδύσεων αυτών και όλων των κερδών που 
απορρέουν από αυτές. 
3. Mt την επιφύλαξη της παραγράφου 2 ή της παραγράφου 5, από την έναρξη ισχύος της 
παρούσας συμφωνίας, δεν εισάγονται νέοι συναλλαγματικοί περιορισμοί στΐ|ν 
κυκλοφορία κεφαλαίων και τις σχετικές τρέχουσες πληρωμές μεταξύ το)ν μονίμου 
κατοίκων της Κοινότητας και της Δημοκρατίας της Αρμενίας, ούτε καθίστανται πιο 
περιοριστικές οι υφιστάμενες ρυθμίσεις. 
20 
4. Τα μέρη πραγματοποιούν μεταξύ τους διαβουλεύσεις για να διευκολύνουν την 
κυκλοφορία κεφαλαίων άλλων από εκείνων που avaqx-ρονται στην παράγραφο 2 μεταξύ 
της Κοινότητας και της Δημοκρατίας της Αρμενίας, προκειμένου να προωθήσουν τους 
στόχους της παρούσας συμφωνίας. 
5. Όσον αφορά τις διατάξεις του παρόντος άρθρου, έα>ς ότου επιτευχθεί πλήρης 
μετατρεψιμότητα του αρμενικού νομίσματος κατά την έννοια του άρθρου VIII της 
συμφωνίας του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, η Δημοκρατία της Αρμενίας έχει τη 
δυνατότητα, σε εξαιρετικές περιστάσεις, να εφαρμόζει συναλλαγματικούς περιορισμούς 
για τη χορήγηση ή ανάληψη βραχυπρόθεσμων και μεσοπρόθεσμων πιστώσεων, στο 
βαθμό που οι περιορισμοί αυτοί εφαρμόζονται στη Δημοκρατία της Αρμενίας για τη 
χορήγηση τέτοιων πιστώσεων και επιτρέπονται από τη θέση της Δημοκρατίας της 
Λρμενίας στο ΛΝΤ. II Δημοκρατία της Λρμενίας εφαρμόζει τους περιορισμούς αυτούς 
έτσι ώστε να μην επιβάλλονται διακρίσεις και να διαταράσσεται όσο το δυνατόν 
λιγότεροι] εψαρμογήτης παρούσας συμφωνίας. 11 Δημοκρατία της Λρμενίας ενημερώνει 
ταχέίυς το Συμβούλιο Συνεργασίας σχετικά με την εισαγίυγή τα)ν μέτραιν αυτών και τις 
ενδεχόμενες τροποποιήσεις που επέρχονται σε αυτά. 
6. Με την επιφύλαξη των παραγράφων 1 και 2, όταν, σε εξαιρετικές περιστάσεις, η 
κυκλοφορία κεφαλαίατν μεταξύ της Κοινότητας και της Δημοκρατίας της Αρμενίας 
προκαλεί, ή απειλεί να προκαλέσει, σοβαρές δυσχέρειες για τη διαχείριση της 
συναλλαγματικής πολιτικής ή της νομισματικής πολιτικής στην Κοινότητα ή τη 
Δημοκρατία της Αρμενίας, η Κοινότητα και η Δημοκρατία της Αρμενίας, αντίστοιχα, 
μπορούν να λάβουν μέτρα διασφάλισης όσον αφορά την κυκλοφορία κεφαλαίων μεταξύ 
της Κοινότητας και της Δημοκρατίας της Λρμενίας για περίοδο που δεν υπερβαίνει 
τους έξι μήνες και εφόσον τα μέτρα αυτά είναι απολύτως αναγκαία. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ VI 
Προστασία της πνευματικής, βιομηχανικής και εμπορικής ιδιοκτησίας 
ΑΡΘΡΟ 42 
1. Σύμφα)να με τις διατάξεις του παρόντος άρθρου και του παραρτήματος II, η 
Δημοκρατία της Λρμενίας εξακολουθεί να βελτιώνει την προστασία των δικακσμάτίυν 
πνευματικής, βιομηχανικής και εμπορικής ιδιοκτησίας ίόστε, μέχρι το τέλος του πέμπτου 
έτους από την έναρξη ισχύος της παρούσας σιμωνίας, να παρέχει επίπεδο προστασίας 
παρόμοιο με εκείνο που ισχύει στην Κοινότητα, καθώς και ανάλογα μέσα επιβολής των 
δικαιωμάτων αυτών. 
2. Μέχρι το τέλος του πέμπτου έτους από την έναρξη ισχύος της παρούσας συμφωνίας, 
η Δημοκρατία της Αρμενίας θα προσχωρήσει στις πολυμερείς συμβάσεις δικαιωμάτων 
πνευματικής, βιομηχανικής και εμπορικής ιδιοκτησίας που αναφέρονται στο παράρτημα 
II παράγραφος 1, στις οποίες συμμετέχουν τα κράτη μέλη, ή που εφαρμόζονται de facto 
από τα κράτη μέλη, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις των εν λόγω συμβάσεων. 
21 
ΤΙΤΛΟΣ V 
ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΙΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ 
ΑΡΘΡΟ 43 
Τα μέρη αναγνίυρίζουν ότι σημίχντική προϋπόθεση για την ενίσχυση TÎDV οικονομικίόν 
δεσμών μεταξύ της Δημοκρατίας της Λρμενίας και της Κοινότητας είναι η προσέγγιση 
της ισχύουσας και μελλοντικής νομοθεσίας της χώρας αυτής προς τη νομοθεσία της 
Κοινότητας. Η Δημοκρατία της Αρμενίας καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια 
προκειμένου να εξασφαλίσει ότι η νομοθεσία της θα καταστεί σταδιακά συμβατή με τη 
νομοθεσία της Κοινότητας. 
Η προσέγγιση των νομοθεσιών αφορά ειδικότερα και τους ακόλουθους τομείς: 
τελωνειακό δίκαιο, εταιρικό δίκαιο, τραπεζικό δίκαιο, λογιστική και φορολογία 
εταιρειών, πνευματική ιδιοκτησία, προστασία των εργαζομένων στο χώρο εργασίας, 
χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, κανόνες ανταγωνισμού, δημόσιες συμβάσεις, προστασία 
της υγείας και της ζωής των ανθρώπων, των ζώων και των φυτών, προστασία του 
περιβάλλοντος,προστασίατων καταναλωτών, έμμεση φορολογία,τεχνικούς κανόνες και 
πρότυπα, νομοθεσία και κανονισμούς για την πυρηνική ενέργεια, μεταφορές. 
11 Κοινότητα παρέχει στη Δημοκρατία τ ης Λρμενίας την τεχνική βοήθεια που απαιτείται, 
για την εqxxρμoγή ταχν μέτρανν αυτών, η οποία (Απορεί να περιλαμβάνει, μεταξύ άλλαχν: 
την ανταλλαγή εμπειρογνωμόνων 
την έγκαιρη παροχή πληροφοριών, ιδιαίτερα όσον αφορά την ισχύουσα για κάθε 
τομέα νομοθεσία-
τη διοργάνωση σεμιναρίων 
εκπαιδευτικές δραστηριότητες-
ενίσχυση για τη μετάφραση της κοινοτικής νομοθεσίας στους σχετικούς τομείς. 
Τα μέρη συμφωνούν να εξετάσουν τους τρόπους εφαρμογής των οικείων νόμων περί 
ανταγωνισμού σε συντονισμένη βάση, στις περιπτώσεις που θίγεται το μεταξύ τους 
εμπόριο. 
22 
ΤΙΤΛΟΣ VI 
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ 
ΑΡΘΡΟ 44 
1. Η Κοινότητα και η Δημοκρατία της Αρμενίας καθιερώνουν οικονομική συνεργασία μ,ε 
στόχο να συμβάλουν στη διαδικασία οικονομικής μεταρρύθμισηςκαι ανάκαμψης, καθώς 
και στη σταθερή ανάπτυξη της Δημοκρατίας της Αρμενίας. Η συνεργασία αυτή ενισχύει 
και αναπτύσσει τους σημερινούς οικονομικούς δεσμούς, προς όφελος και τα)ν δύο 
μερών. 
2. Διαμορφώνονται οι πολιτικές και τα άλλα μέτρα που αποσκοπούν στην οικονομική και 
κοινωνική μεταρρύθμιση και στην αναδιάρθρωση του οικονομικού και εμπορικού 
συστήματος της Δημοκρατίας της Αρμενίας με γνώμονα τις απαιτήσεις της σταθερής και 
αρμονικής κοινωνικής ανάπτυξης- οι πολιτικές αυτές θα πρέπει να εξασφαλίζουν ότι 
λαμβάνονται πλήρως υπόψη τα θέματα του περιβάλλοντος. 
3. Για το σκοπό αυτό, η συνεργασία θα εστιάζεται, ιδίως, στην οικονομική και κοινωνική 
ανάπτυξη, στην ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού, στην υποστήριξη το)ν 
επιχειρήσεων (συμπεριλαμβανομένης της ιδιωτικοποίησης, της προώθησης και της 
προστασίας τα>ν επενδύσεα)ν και των μικρομεσαία^ επιχειρήσείυν), στον τομ,έα των 
μεταλλευτικών προ'ιόντίυν και τα>ν πρώταχν υλών, στην επιστήμη και την τεχνολογία, 
στη γεα>ργία και τα είδη διατροιρής, στην ενέργεια, στην αίκράλεια στον τομέα της 
πυρηνικής ενέργειας για μη στρατιαπικούς σκοπούς, στις μεταφορές, στον τουρισμό, 
στις τηλεπικοινωνίες, στις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, στην καταπολέμηση της 
νομιμοποίησης προσόδων από παράνομες δραστηριότητες, στο εμπόριο, στα τελωνεία, 
στη συνεργασία στον τομέα της στατιστικής, στην ενημέρωση και τις επικοινωνίες, στην 
προστασία του περιβάλλοντος και την περιφερειακή συνεργασία. 
4. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται σε μέτρα που ευνοούν τη συνεργασία μεταξύ των 
ανεξάρτητων κρατών της περιοχής της Υπερκαυκασίας και με άλλα όμορα κράτη, με 
σκοπό την ενίσχυση της αρμονικής ανάπτυξης της περιοχής. 
5. Εφόσον κρίνεται σκόπιμο, η Κοινότητα μπορεί να παράσχει τεχνική βοήθεια για την 
οικονομική συνεργασία και άλλες μορφές συνεργασίας που προβλέπει η παρούσα 
συμφωνία, λαμβάνοντας υπόψη τον κανονισμό του Συμβουλίου σχετικά με την τεχνική 
βοήθεια προς τα ανεξάρτητα κράτη, τις προτεραιότητες που περιλαμβάνονται στο 
ενδεικτικό πρόγραμμα σχετικά με την τεχνική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για 
τη Δημοκρατία της Λρμενίας και τις διαδικασίες που έχουν θεσπιστεί για το συντονισμό 
και την εφαρμογή αυτής. 
ΑΡΘΡΟ 45 
Συνεργασία στον τομέα των εμπορευματικών συναλλαγών και των υπηρεσιών 
Τα μέρη θα συνεργάζονται, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι το διεθνές εμπόριο της 
Δημοκρατίας της Αρμενίας διενεργείται σύμφωνα με τους κανόνες του ΠΟΕ. 
23 
Αυτή η συνεργασία περιλαμβάνει ειδικά θέματα, άμεσα συνδεόμενα με τη διευκόλυνση τίυν 
συναλλαγών, μεταξύ τα>ν οποίων: 
• χάραξη πολιτικής για το εμπόριο και τα συναφή ζητήματα, ιδίως τις πληρωμές, 
• διαμόρφωση της σχετικής νομοθεσίας, 
• διαρκή συνδρομή για την ενδεχόμενη προσχώρηση της Δημοκρατίας της Αρμενίας στον 
ΠΟΕ. 
ΑΡΘΡΟ 46 
βιομηχανική συνεργασία 
1. II συνεργασία επιδιώκει να προίοθήσει ιδία>ς τα εξής: 
την ανάπτυξη επιχειρηματικών δεσμών μεταξύ των οικονομικών φορέων 
αμφοτέρων των μερών 
τη συμμετοχή της Κοινότητας στις προσπάθειες της Δημοκρατίας της Αρμενίας να 
αναδιαρθρώσει τη βιομηχανία της και να προσελκύσει επενδύσεις σε αυτήν 
τη βελτίωση της διαχείρισης· 
την ανάπτυξη κατάλληλων εμπορικών κανόνα>ν και πρακτικών 
την προστασία του περιβάλλοντος 
2. Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου δεν θίγουν τους κοινοτικούς κανόνες ανταγωνισμού 
που εφαρμόζονται στις επιχειρήσεις. 
ΑΡΘΡΟ 47 
Προώθηση και προστασία των επενδύσεων 
1. Σύμφωνα με τις κατ Ιδίαν εξουσίες και αρμοδιότητες της Κοινότητας και των κρατών 
μελών, η συνεργασία αποβλέπει στη δημιουργία ευνοϊκών συνθηκών για να 
προσελκυσθούν οι εθνικές και ξένες ιδιωτικές επενδύσεις, με τη διευκόλυνση ιδίως της 
προστασίας των επενδύσεων, τη μεταφορά κεφαλαίων και την ανταλλαγή πληροφοριών 
για τις επενδυτικές δυνατότητες. 
2. Ειδικότερα, η συνεργασία αυτή επιδιώκει: 
να θεσπιστούν, εφόσον κρίνεται σκόπιμο, συμφωνίες μεταξύ των κρατών μελών και 
της Δημοκρατίας της Αρμενίας, για την προώθηση και την προστασία των 
επενδύσεων 
να συναφθούν, εφόσον κρίνεται σκόπιμο, συμφωνίες μεταξύ των κρατών μελών και 
της Δημοκρατίας της Αρμενίας για την αποφυγή της διπλής φορολόγησης· 
να δημιουργηθούν ευνοϊκές συνθήκες για την προσέλκυση ξένατν επενδύσεων στην 
αρμενική οικονομία-
να θεσπιστούν σταθεροί και κατάλληλοι νόμοι και όροι για τις επιχειρηματικές 
δραστηριότητες και να ανταλλάσσονται πληρ(^χ)ρίες για τη νομοθεσία, τους 
κανονισμούς και τις διοικητικές πρακτικές στον τομέα τα>ν επενδύσεων 
να ανταλλάσσονται πληροφορίες σχετικά με τις επενδυτικές δυνατότητες υπό 
μορφή εμπορικών εκθέσεων και πανηγύρεων, εβδομάδων συναντήσεων εμπορικού 
χαρακτήρα και άλλων εκδηλώσεων. 
24 
ΑΡΘΡΟ 48 
Δημόσιες συμβάσεις 
Τα μέρη συνεργάζονται για να αναπτύξουν συνθήκες ανοικτές και ανταγωνιστικές για την 
ανάθεση συμβάσεων για εμπορεύματα και υπηρεσίες, ιδίως μέσω της προκηρύξεως 
διαγαηασμών. 
ΑΡΘΡΟ 49 
Συνεργασία στον τομέα το>ν προτύπων και της εξακρίβίοσης της συμμόρφαισης 
1. Τα μέρη συνεργάζονται για να ευνοήσουν την ευθυγράμμιση με τα κριτήρια, τις αρχές 
και τις κατευθύνσεις που ακολουθούνται διεθνώς στο επίπεδο της ποιότητας. Οι 
αιπαιτούμενες δράσεις θα διευκολύνουν την πρόοδο προς την αμοιβαία αναγνώριση στον 
τομέα της εξακρίβωσης της συμμί'^χυσης, καθώς και τη βελτίωση της ποιότητας των 
αρμενικών προϊόντων. 
2. Για το σκοπό αυτό τα μέρη επιδιώκουν να συνεργαστούν σε έργα τεχνικής βοήθειας για: 
• να προωθήσουν την κατάλληλη συνεργασία με τους οργανισμούς και τα ιδρύματα 
που ειδικεύονται στους τομείς αυτούς· 
• να προωθήσουν τη χρησιμοποίηση των κοινοτικών τεχνικών κανονισμών και την 
εφαρμογή ευρίοπαϊκών προτύπίον και διαδικασιών εξακρίβωσης της συμμί'^χοσης-
• να καταστήσουν κοινή την πείρα και τις τεχνικές πληροφορίες στον τομέα της 
διαχείρισης της ποιότητας. 
» 
ΑΡΘΡΟ 50 
Μεταλλευτικά προϊόντα και πρώτες ύλες 
1. Τα μέρη ευνοούν την αύξηση των επενδύσεων και του εμπορίου στους τομείς των 
μεταλλευτικών προϊόντων και των πρώτων υλών. 
2. Η συνεργασία επικεντρώνεται ιδίως στους ακόλουθους τομείς: 
ανταλλαγή πληροφοριών για τις εξελίξεις του μεταλλευτικού τομέα και του τομέα 
των μη σιδηρούχων μετάλλων, 
καθιέρωση νομικού πλαισίου για τη συνεργασία, 
εμπορικά θέματα, 
θέσπιση και εφχχρμογή νομοθεσίας στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος, 
κατάρτιση, 
(Χί^χ'χλεια στη μεταλλευτική βιομηχανία. 
ΑΡΘΡΟ 51 
Επιστημονική και τεχνολογική συνεργασία 
1. Τα μέρη προωθούν τη συνεργασία στην επιστημονική έρευνα και την τεχνολογική 
ανάπτυξη (ΕΤΑ) για μη στρατιωτικούς σκοπούς με βάση το κριτήριο του αμοιβαίου 
25 
συμφέροντος, λαμβάνοντας υπόψη τους διαθέσιμους πόρους, την κατάλληλη πρόσβαση 
στα κατϊδίαν προγράμματα τους και με την επιφύλαξη των κατάλληλων επιπέδατν 
προστασίας των δικαιωμάτων πνευματικής, βιομηχανικής και εμπορικής ιδιοκτησίας. 
2. ΓΙ συνεργασία στον τομέα της επιστήμης και τεχνολογίας καλύπτει: 
την ανταλλαγή επιστημονικών και τεχνικών πληροφοριών 
τις κοινές δραστηριότητες ΕΤΑ· 
τις δραστηριότητες που συνδέονται με την κατάρτιση και τα προγράμματα 
κινητικότητας επιστημόνων, ερευνητών και τεχνικών των δύο πλευρών που 
ασχολούνται με την ΕΤΑ· 
Οι δραστηριότητες εκπαίδευσης ή/και κατάρτισης που προβλέπονται από την εν λόγω 
συνεργασία διεξάγονται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 52. 
Τα μέρη (Απορούν να ξεκινήσουν με κοινή συμηχυνία άλλες μορφές συνεργασίας στον 
τομέα της επιστήμης και τεχνολογίας. 
Κατά τη διεξαγωγή των δραστηριότητα^ συνεργασίας, ιδιαίτερη προσοχή δίδεται στον 
επαγγελματικό αναπροσανατολισμό τα>ν επιστημόνων, των μηχανικών, των ερευνητών 
και των τεχνικών που συμμετέχουν ή έχουν συμμετάσχει στην έρευνα ή/και την 
παραγωγή όπλων μαζικής καταστροφής. 
3. Η συνεργασία που προβλέπεται στο παρόν άρθρο αναπτύσσεται iri^iqxiyva με τις ειδικές 
συμφκσνίες που αποτελούν αντικείμενο διαπραγματεύσεανν και συνάπτονται σύμφχυνα 
(Αε τις κατϊδίαν διαδικασίες κάθε μέρους καθορίζοντας, μεταξύ άλλίυν, κατάλληλες 
διατάξεις όσον αφορά τα δικαιώματα πνευματικής, βιομηχανικής και εμπορικής 
ιδιοκτησίας. 
ΑΡΘΡΟ 52 
Εκπαίδευση και κατάρτιση 
1. Τα μέρη συνεργάζονται με σκοπό τη βελτίωση του επιπέδου της γενικής εκπαίδευσης και 
της επαγγελματικής εξειδίκευσης στη Δημοκρατία της Αρμενίας, τόσο στο δημόσιο όσο 
και στον ιδιωτικό τομέα 
2. Η συνεργασία εστιάζεται ιδίως στους ακόλουθους τομείς: 
τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων αναπάτης εκπαίδευσης και κατάρτισης της 
Δημοκρατίας της Αρμενίας, συμπεριλαμβανομένου του συστήματος αναγνώρισης 
τίυν αναπχπων εκπαιδευτικών ιόρυμάτίυν και τα>ν όιπλίημάτίυν τα)ν αναπάτίυν 
εκπαιδευτικών ιδρυμάταχν 
την κατάρτιση των στελεχών του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, καθώς και των 
δημοσίων υπαλλήλων, ιδιαίτερα σε τομείς προτεραιότητας οι οποίοι πρέπει να 
καθοριστούν 
τη συνεργασία μεταξύ των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και των εκπαιδευτικών 
ιδρυμάτων και επιχειρήσεων 
την κινητικότητα εκπαιδευτικών, σπουδαστών, διοικητικών στελεχών, νέων 
επιστημόνανν και ερευνητίόν, και νέίον εν γένει-
την προώθηση το>ν ευραχπαϊκών σπουδών στα κατάλληλα ιδρύματα-
τη διδασκαλία κοινοτικών γλίυσσών 
26 
τη μεταπτυχιακή κατάρτιση διερμηνέων συνεδρίιυν 
την κατάρτιση δημοαιογρίκρίον 
την κατάρτιση εκπαιδευτικού προσωπικού. 
3. Κάθε μέρος μπορεί, ενδεχομένως, να συμμετάσχει, σύμφωνα με τις δικές του 
διαδικασίες, στα αντίστοιχα προγράμματα του άλλου μέρους στον τομέα της 
εκπαίδευσης και κατάρτισης· ενδεχομένως, θα καθοριστούν θεσμικά πλαίσια και 
προγράμματα συνεργασίας με βάση τη συμμετοχή της Δημοκρατίας της Αρμενίας στο 
πρόγραμμα TEMPUS της Κοινότητας. 
ΑΡΘΡΟ 53 
Γεωργία και βιομηχανία γεωργικών προϊόντων 
Ο σκοπός της συνεργασίας στον τομέα αυτό είναι να συνεχισθεί η αγροτική μεταρρύθμιση, 
ο εκσυγχρονισμός, η ιδιωτικοποίηση και η αναδιάρθρωση του γεωργικού τομέα, της 
βιομηχανίας μεταποίησης γεωργικών προϊόντων και του τομέα υπηρεσιών στη Δημοκρατία 
της Αρμενίας, η ανάπτυξη της εγχώριας και ξένης αγοράς για τα αρμενικά προϊόντα, υπό 
συνθήκες που εξασφαλίζουν την προστασία του περιβάλλοντος, λαμβανομένης υπόψη της 
αναγκαιότητας βελτίωσης της επισιτιστικής ασφάλειας καθώς και της ανάπτυξης της 
βιομηχανίας γεωργικών προϊόντων διατροφής, της μεταποίησης και της διανομής των 
γεωργικών προϊόντων. Τα μέρη επιδιώκουν επίσης τη σταδιακή προσέγγιση των αρμενικών 
προτύπων με τους κοινοτικούς τεχνικούς κανονισμούς σχετικά με τα βιομηχανικά και 
γεωργικά προϊόντα διατροφής, συμπεριλαμβανομένων των υγειονομικών και 
φυτοϋγειονομικών προτύπίαν. 
ΑΡΘΡΟ 54 
Ενέργεια 
1. Τα μέρη συνεργάζονται, σύμφωνα με τις αρχές που διέπουν την οικονομία αγοράς και 
τον Ευρωπαϊκό Χάρτη για την Ενέργεια και έχοντας υπόψη τη Σύμβαση του Χάρτη για 
την Ενέργεια και το Πρωτόκολλο του Χάρτη για την Ενέργεια που αφορά την 
ενεργειακή επάρκεια και σχετικά περιβαλλοντικά ζητήματα, στο πλαίσιο της σταδιακής 
ολοκλήρωσης τίον αγορών ενέργειας της Ευρώπης. 
2. Η συνεργασία καλύπτει μεταξύ άλλων τους ακόλουθους τομείς: 
τη χάραξη και ανάπτυξη ενεργειακής πολιτικής, 
τη βελτίωση της διαχείρισης και το)ν κανονισμών του τομέα της ενέργειας σύμφωνα 
με τις αρχές οικονομίας αγοράς, 
τη βελτίωση του εφοδιασμού σε ενέργεια, συμπεριλαμβανομένηςτης ασφάλειας κατά 
τον εςχ")6ιαομό, κατά τρόπο οικονομικά και περιβαλλοντικά ορθολογικό, 
την προώθηση της εξοικονόμησης ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης και την 
ειραρμογή του ΙΙριυτοκόλλου του Χάρτη για την Ενέργεια που («ρορά την 
ενεργειακή επάρκεια και σχετικά περιβαλλοντικά ζητήματα, 
τον εκσυγχρονισμό της ενεργειακής υποδομής, 
τη βελτίωση των ενεργειακών τεχνολογιών για την παροχή και την τελική 
χρησιμοποίηση όλων των μορφών ενέργειας, 
τη διαχείριση και τεχνική κατάρτιση στον ενεργειακό τομέα, 
τη μεταφορά και διαμετακόμιση ενεργειακών υλικών και προϊόντων, 
27 
τη θέσπιση σειράς θεσμικών, νομικών, φορολογικών και άλλων προϋποθέσεων που 
απαιτούνται για να ενθαρρυνθεί η αύξηση του εμπορίου και των επενδύσεων στον 
τομέα της ενέργειας, 
την ανάπτυξη υδροηλεκτρικών και άλλατν ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. 
Τα μέρη ανταλλάσσουν πληροφορίες σχετικά με επενδυτικά σχέδια στον τομέα της 
ενέργειας,που aqx^oi'rv, ειδικότερα, την κατασκευή και ανακαίνιση πετρελαιαγωγών και 
αγωγών φυσικού αερίου ή άλλων μέσα)ν μεταφοράς ενεργειακών προϊόντων. Τα μέρη 
συνεργάζονται με σκοπό την όσο το δυνατόν αποτελεσματικότερη εφαρμογή των 
διατάξεων του Τίτλου IV και του άρθρου 47, όσον αφορά επενδύσεις στον ενεργειακό 
τομέα. 
ΑΡΘΡΟ 55 
Περιβάλλον 
1. Με βάση τον Ευρωπαϊκό Χάρτη για την Ενέργεια και τη Δήλωση της Διάσκεψης της 
Λουκέρνης του 1993 και λαμβάνοντας υπόψη τη Σύμβαση του Χάρτη για την Ενέργεια, 
ιδίως το άρθρο 19, καθώς και το Πρωτόκολλο του Χάρτη για την Ενέργεια που αφορά 
την ενεργειακή επάρκεια και σχετικά περιβαλλοντικά ζητήματα, τα μέρη αναπτύσσουν 
και ενισχύουν τη συνεργασία τους στα θέματα περιβάλλοντος και υγείας. 
2. Η συνεργασία έχει στόχο την καταπολέμηση της υποβάθμισης του περιβάλλοντος και 
ιδίως: 
την αποτελεσματική παρακολούθηση των επιπέδίυν ρύπανσης και την αξιολόγηση 
του περιβάλλοντος· συστήματα πληροφοριών για την κατάσταση του 
περιβάλλοντος-
την καταπολέμηση της τοπικής, περιφερειακής και διασυνοριακής ρύπανσης του 
αέρα και των υδάτων 
την αποκατάσταση των οικοσυστημάτων 
τη βιώσιμη, αποτελεσματική και περιβαλλοντικά αποδεκτή παραγα>γή και χρήση 
ενέργειας-
την αίκράλεια τα>ν βιομηχανικών εγκαταστάσείυν-
την ταξινόμηση και ασφαλή χρησιμοποίηση των χημικών προϊόντατν 
την ποιότητα των υδάτων 
τη μείωση, ανακύκλωση και ασφαλή διάθεση τα)ν αποβλήτων, την εφαρμογή της 
σύμβασης της Βασιλείας· 
τη μελέτη των περιβαλλοντικών επιπτώσεων της γεωργίας, της διάβρωσης των 
εδαφών και της χημικής ρύπανσης· 
την προστασία των δασών 
τη διατήρηση της βιοποικιλότητας, τατν προστατευόμενα^περιοχών και τη βιώσιμη 
χρησιμοποίηση και διαχείριση τα>ν βιολογικών πόρων 
το γαιοχρηστικό σχεδιασμό, συμπεριλαμβανομένων τατν δομικών κατασκευών και 
του πολεοδομικού σχεδιασμού-
τη χρήση οικονομικών και φορολογικών μέσων 
την παρακολούθηση των πλανητικών κλιματικών μεταβολών 
την εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση σε θέματα περιβάλλοντος-
την τεχνική βοήθεια για την αποκατάσταση των περιοχών που έχουν πληγεί από τη 
ραδιενέργεια και την αντιμετώπιση σχετικών υγειονομικών και κοινωνικών 
προβλημάτων 
28 
την εφαρμογή της σύμβασης Espoo για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών 
επιπτώσεατν σε διεθνές πλαίσιο. 
II συνεργασία περιλαμβάνει μεταξύ άλλα>ν: 
τον προγραμματισμό για τη διαχείριση των καταυτροίρών και δκχιρόριον άλλυ>ν 
καταστάσεχυν έκτακτης ανάγκης-
τις ανταλλαγές πληροφοριών και εμπειρογνα)μόνων, μεταξύ άλλίυν όσον αφορά τη 
μεταφορά καθαρών τεχνολογιών και την ασφαλή και περιβαλλοντικούς ορθή χρήση 
της βιοτεχνολογίας· 
κοινές ερευνητικές δραστηριότητες· 
τη βελτίωση της νομοθεσίας προς την κατεύθυνση των κοινοτικών προτύπων 
την περιβαλλοντική κατάρτιση και τη θεσμική ενίσχυση-
τη συνεργασία σε περιφερειακό επίπεδο (καθώς και τη συνεργασία στο πλαίσιο του 
Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος) και σε διεθνές επίπεδο-
την ανάπτυξη στρατηγικών, ιδίως όσον αφορά πλανητικά και κλιματολογικά 
θέματα, καθώς και για την επίτευξη αειφόρου ανάπτυξης-
μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων. 
ΑΡΘΡΟ 56 
Μεταφορές 
Τα μέρη αναπτύσσουν και ενισχύουν τη συνεργασία τους στον τομέα των μεταφορών. 
Η συνεργασία αυτή αποβλέπει, μεταξύ άλλων, στην αναδιάρθρωση και τον 
εκσυγχρονισμότων συστημάτων και δικτύων μεταφορών στη Δημοκρατία της Αρμενίας, 
καθώς και στην ανάπτυξη και εξασφάλιση, ενδεχομένως, της συμβατότητας των 
συστημάτων μεταφορών για την επίτευξη περισσότερο ολοκληρωμένου συστήματος 
μεταφορών. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να αποδοθεί στη λειτουργία όλων των 
παραδοσιακών επικοινωνιακών συνδέσεων μεταξύ των ανεξάρτητων κρατών της 
Υπερκαυκασίας και με όλα τα όμορα κράτη. 
Η συνεργασία περιλαμβάνει μεταξύ άλλων: 
τον εκσυγχρονισμό της διαχείρισης και της λειτουργίας το>ν οδικών, 
σιδηροδρομικών, λιμενικών και αερολιμενικών εγκαταστάσεων 
τον εκσυγχρονισμό και την ανάπτυξη των σιδηροδρομικών, εσαπερικίόν πλοπών, 
οδικών, λιμενικίόν, αερολιμενικών και αεροπλοϊκών υποδομών, καθώς και τον 
εκσυγχρονισμό τα>ν κυριότερα>ν αξόνατν κοινού ενδιαφέροντος και τυ>ν 
όιευρίοπαϊκών συνόέσε.ίυν για τους προαναφθέντες τρόπους μεταφοράς, ιδίως δε 
για εκείνους που σχετίζονται με το σχέδιο TRACECA 
την προώθηση και ανάπτυξη των μεταφορών πολλαπλών μέσων 
την προώθηση των κοινών προγραμμάτων έρευνας και ανάπτυξης-
την προετοιμασία του νομοθετικού και θεσμικού πλαισίου για την ανάπτυξη και 
εφαρμογή της πολιτικής, καθώς και την ιδιωτικοποίηση του τομέα των μεταφορών. 
29 
ΑΡΘΡΟ 57 
Ταχυδρομικές υπηρεσίες και τηλεπικοινίονίες 
Τα μέρη, εντός του πλαισίου των αντιστοιχούν εξουσιών και αρμοδιότητα^ τους, 
επεκτείνουν και ενισχύουν τη συνεργασία τους στους ακόλουθους τομείς: 
τη χάραξη πολιτικών και κατευθύνσεων για την ανάπτυξη των τηλεπικοινωνιών και των 
ταχυδρομικών υπηρεσιών 
- την ανάπτυξη των αρχών πολιτικής τιμολόγησης και εμπορίας στους τομείς των 
τηλεπικοινωνιών και των ταχυδρομικών υπηρεσιών 
τη μεταφορά τεχνολογίας και τεχνογνωσίας, όσον αφορά, μεταξύ άλλων, και τα 
ευρωπαϊκά τεχνικά πρότυπα και συστήματα πιστοποίησης-
την ενθάρρυνση της ανάπτυξης έργο>ν στον τομέα το>ν τηλεπικοινίυνιακών και 
ταχυόρομικίόν υπηρεσιών και την προσέλκυση επενδύσε.ίην στους εν λόγο) τομείς-
τη βελτίαχιη της αποτελεσματικότητας κίχι της ποιότητας τα>ν παρεχίήιενίσν 
τηλεπικοινα)νιακών και ταχυδρομικών υπηρεσιών, με την ελευθέρωση, μεταξύ άλλων, 
των δραστηριότητας των υποτομέων 
την εφαρμογή προηγμένων τεχνολογιών στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, ιδίως όσον 
αφορά την ηλεκτρονική μεταφορά κεφαλαίων 
τη διαχείριση των τηλεπικοινωνιακών δικτύων και την βελτιστοποίηση τους-
τον καθορισμό κατάλληλου κανονιστικού πλαισίου για την παροχή ταχυδρομικών και 
τηλεπικοινατνιακών υπηρεσιών, καθώς και για τη χρησιμοποίηση του φάσματος 
ραδιοσυχνότητα^· 
την κατάρτιση για τη διαχείριση τα>ν τηλεπικοινωνιακών και ταχυδρομικών υπηρεσιών 
υπό συνθήκες οικονομίας αγοράς-
ΑΡΘΡΟ 58 
Χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες 
11 συνεργασία θα πρέπει VÎX διευκολύνει την ένταξη της Δημοκρατίας της Λρμενίας στα 
διεθνώς αποδεκτά συστήματα αμοιβαίων διακανονισμών. ΙΙαρέχεται τεχνική βοήθεια για: 
την ανάπτυξη των τραπεζικών και χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και της κοινής 
αγοράς πιστωτικών πόρων, καθώς και την ένταξη της Δημοκρατίας της Αρμενίας στα 
διεθνώς αποδεκτά συστήματα αμοιβαίων διακανονισμών 
την ανάπτυξη του φορολογικού συστήματος και των θεσμών της Δημοκρατίας της 
Λρμενίας, τις ανταλλαγές εμπειριών και την κατάρτιση του προσωπικού-
την ανάπτυξη των αί^χχλιστικών υπηρεσιών, που θα δημιουργήσουν, μεταξύ άλλο, 
ευνοϊκό πλαίσιο για τη συμμετοχή τα>ν κοινοτικών εταιρειών στη δημιουργία κοινών 
επιχειρήσεων στον ασφαλιστικό τομέα της Δημοκρατίας της Αρμενίας, καθώς και την 
ανάπτυξη των ασφαλίσεων για τις εξαγωγικές πιστώσεις. 
Η συνεργασία αυτή θα συμβάλει ιδίως στην ανάπτυξη σχέσεων μεταξύ της Δημοκρατίας της 
Αρμενίας και των κρατών μελών της ΕΚ στον τομέα των χρηματοπισταπικών υπηρεσιών. 
30 
ΑΡΘΡΟ 59 
Περιφερειακή ανάπτυξη 
1. Τα μέρη ενισχύουν τη συνεργασία τους στον τομέα της περιφερειακής ανάπτυξης και 
του γαιοχρηστικού σχεδιασμού. 
2. Για το σκοπό αυτό, ενθαρρύνουν την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των εθνικών, 
περιφερειακών και τοπικών αρχών όσον αφορά την περιφερειακή πολιτική και την 
πολιτική γαιοχρηστικού σχεδιασμού και για τις μεθόδους όιαμόρφοχτης περιφερειακοί 
πολιτικών με ιδιαίτερη έμφαση στην ανάπτυξη τας μειονεκτουσών περιοχών. 
• Επίσης, ενθαρρύνουν τις άμεσες επαφές μεταξύ το>ν περιφερειακών και, δημόσιων 
οργανισμώνπου είναι υπεύθυνοι για τον προγραμματισμότης περιφερειακής ανάπτυξης 
με σκοπό, μεταξύ άλλων, την ανταλλαγή μεθόδων και τρόπων για την προώθηση της 
περιφερειακής ανάπτυξης. 
ΑΡΘΡΟ 60 
Κοινωνική συνεργασία 
1. Όσον αφορά την υγεία και την ασφάλεια, τα μέρη αναπτύσσουν τη συνεργασία μεταξύ 
τους με σκοπό τη βελτίωση της προστασίας της υγείας και της ασφάλειας των 
εργαζομένων. 
II συνεργασία περιλαμβάνει ιδίοις τα ακόλουθα: 
την εκπαίδευση και κατάρτιση σε θέματα υγείας και ασίράλειας, μ,ε ιδιαίτερη 
προσοχή στους τομείς δραστηριότητος υψηλού κινδύνου-
την ανάπτυξη και προώθηση προληπτικός μετράς για την καταπολέμηση τος 
επαγγελματικών ασθενειών και άλλων παρόμοιων διαταραχών 
την πρόληψη των κυριότερων κινδύνων ατυχημάτων και τη διαχείριση των τοξικών 
χημικών ουσιών 
την έρευνα για τη διεύρυνση των γνώσεων όσον αφορά το περιβάλλον εργασίας, 
καθώς και την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων. 
2. Όσον αφορά την απασχόληση, η συνεργασία μεταξύ των μερών περιλαμβάνει κυρίως 
τεχνική βοήθεια για: 
τη βελτιστοποίηση της αγοράς εργασίας-
τον εκσυγχρονισμό των υπηρεσιών για την εξεύρεση θέσεων εργασίας και την 
παροχή συμβουλών 
το σχεδιασμό και τη διαχείριση των προγραμμάτων αναδιάρθρωσης-
την ενθάρρυνση της ανάπτυξης της τοπικής απασχόλησης. 
την ανταλλαγή πληροφοριών για τα προγράμματα ευέλικτης απασχόλησης, καθώς 
και για τα προγράμματα που σκοπό έχουν VÎX ευνοήσουν την αυτοαπασχόληση και 
τις επιχειρηματικές δραστηριότητες. 
3. Τα μέρη αποδίδουν ιδιαίτερη προσοχή στη συνεργασία για την κοινωνική προστασία 
που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τον προγραμματισμό και την εφαρμογή των 
μεταρρυθμίσεων στον τομέα της κοινωνικής ασφάλισης στη Δημοκρατία της Αρμενίας. 
31 
Οι μεταρρυθμίσεις αυτές σκοπό έχουν να αναπτύξουν στη Δημοκρατία της Λρμενίας 
μεθόδους προστασίας εγγενείς στις οικονομίες αγοράς και καλύπτουν όλες τις μορφές 
κοινωνικής προστασίας. 
ΑΡΘΡΟ 61 
Τουρισμός 
Τα μέρη εντείνουν και αναπτύσσουν τη συνεργασία τους, η οποία περιλαμβάνει τα εξής : 
τη διευκόλυνση του τουρισμού-
την αύξηση της ροής πληροφοριών 
τη μεταφορά τεχνογνοχτίας-
τη μελέτη τας δυνατότητας ανάληψης κοινός ενεργειών 
τη συνεργασία μεταξύ τος επίσημος οργανισμών τουρισμού-
την κατάρτιση για την ανάπτυξη του τουρισμού. 
ΑΡΘΡΟ 62 
Μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις 
1. Τα μέρη αποσκοπούν στην ανάπτυξη και ενίσχυση τας μικρών και μεσαίων 
επιχειρήσεαςκαι τος ενώσεων τους, και στη συνεργασία μεταξύ MME της Κοινότητας 
και της Δημοκρατίας της Λρμενίας. 
3. Η συνεργασία περιλαμβάνει την παροχή τεχνικής βοήθειας στους ακόλουθους κυρίως 
τομείς: 
την ανάπτυξη νομοθετικού πλαισίου για τις MME· 
την ανάπτυξη κατάλληλης υποδομής (υπηρεσίας για τη στήριξη τας MME, τος 
επικοινοςκόν, της βοήθειας για τη δημιουργία ταμείου για τις MME)· 
την ανάπτυξη τεχνολογικών πάρκας. 
ΑΡΘΡΟ 63 
Πληροφόρηση και επικοινωνία 
Τα μέρη υποστηρίζουν την ανάπτυξη σύγχρονων μεθόδων για τη διαχείριση τας 
πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένωντων μέσων μαζικής ενημέρωσης, και παροτρύνουν την 
αποτελεσματική αμοιβαία ανταλλαγή πληροφοριών. Αποδίδεται προτεραιότητα στα 
προγράμματαπου παρέχουν βασικές πληροφορίες για την Κοινότητα και για τη Δημοκρατία 
της Αρμενίας στο ευρύ κοινό, συμπεριλαμβανομένης, εφόσον είναι δυνατόν, της πρόσβασης 
στις βάσεις δεδομένων της Κοινότητας με πλήρη σεβασμό των δικαιωμάτων πνευματικής 
ιδιοκτησίας. 
32 
ΑΡΘΡΟ 64 
Προστασία των καταναλωτών 
Τα μέρη συνεργάζονται στενά για να επιτύχουν τη συμβατότητα μεταξύ των συστημάτων 
τους για την προστασία τας καταναλωτών. II συνεργασία αυτή καλύπτει ιδίως την 
(χνταλλαγή πληροφοριών για τη νομοθετική και θεσμική μεταρρύθμιση, τη δημιουργία 
μόνιμων συστήματος αμοιβαίας πληρ(^χ')ρηοης για τα επικίνδυνα προϊόντα, τη βελτίωση 
των πληροφοριών που παρέχονται στους καταναλωτές, ιδίως όσον αφορά τις τιμές, τα 
χαρακτηριστικά των προϊόντων και τις παρεχόμενες υπηρεσίες, την ανάπτυξη των 
ανταλλαγών μεταξύ των εκπροσώπων των συμφερόντων των καταναλωτών, τη μεγαλύτερη 
συμβατότητα-τας πολιτικών για την προστασία τας καταναλαπών, και τη διοργάνακιη 
σεμιναρίων και περίοδος κατάρτισης. 
ΑΡΘΡΟ 65 
Τελωνειακά θέματα 
1. Στόχος της συνεργασίας είναι να εξασφαλιστεί η τήρηση όλων των διατάξεων που 
πρόκειται να εγκριθούν όσον αφορά το εμπόριο και τις θεμιτές εμπορικές πρακτικές 
και να επιτευχθεί η προσέγγιση του τελωνειακού συστήματος της Δημοκρατίας της 
Αρμενίας προς το σύστημα της Κοινότητας. 
2. Ειδικότερα η συνεργασία περιλαμβάνει τα εξής: 
την ανταλλαγή πληροφοριών 
τη βελτίωση των μεθόδων εργασίας-
την καθιέρωση της συνδυασμένης ονοματολογίας και του ενιαίου διοικητικού 
εγγράφου-
τη διασύνδεση τος καθεστώτος διαμετακόμισης της Κοινότητας και της 
Δημοκρατίας της Αρμενίας-
την απλούστευση τος έλεγχος και των όιατυπώσεας όσον αφορά τη μεταίρορά 
εμπορευμάτων 
την υποστήριξη για την καθιέρωση σύγχρονος τελοςειακών συστήματος 
πληροφοριών 
τη διοργάνωση σεμιναρίων και περιόδων κατάρτισης-
Εφόσον κρίνεται σκόπιμο, χορηγείται τεχνική βοήθεια. 
3. Με την επιφύλαξη της περαιτέρω συνεργασίας που προβλέπεται στην παρούσα 
συμφωνία, και ιδίως στα άρθρα 69 και 71, η αμοιβαία συνδρομή μεταξύ διοικητικών 
αρχών των μερών σε τελωνειακά θέματα διέπεται από τις διατάξεις του συνημμένου 
στην παρούσα συμφωνία πρωτοκόλλου. 
ΑΡΘΡΟ 66 
Συνεργασία στον τομέα της στατιστικής 
Η συνεργασία στον τομέα αυτό έχει στόχο την ανάπτυξη αποτελεσματικού συστήματος 
στατιστικής που να παρέχει αξιόπιστα στατιστικά στοιχεία, τα οποία είναι αναγκαία για τη 
33 
στήριξη και την παρακολούθηση της διαδικασίας οικονομικής μεταρρύθμισης, και να 
συμβάλλει στην ανάπτυξη των ιδιωτικών επιχειρήσεων στη Δημοκρατία της Αρμενίας. 
Ειδικότερα, τα μέρη συνεργάζονται στους ακόλουθους τομείς: 
την προσαρμογή του αρμενικού συστήματος στατιστικής στις διεθνείς μεθόδους, 
πρότυπα και ταξινομήσεις-
την ανταλλαγή στατιστικός πληρίχροριων 
την παροχή τας απαραίτητος στατιστικός μακροοικονομικών και μικροοικονομικός 
πληροφορίας για την εφαρμογή και διαχείριση τας οικονομικός μεταρρυΟμίσεος-
Για το σκοπό αυτό, η Κοινότητα παρέχει στη Δημοκρατία της Λρμενίας την απαραίτητη 
τεχνική βοήθεια. 
ΑΡΘΡΟ 67 
Οικονομικά θέματα 
Τα συμβαλλόμενα μέρη διευκολύνουν τη διαδικασία οικονομικής μεταρρύθμισης και το 
συντονισμό των οικονομικών πολιτικών, συνεργαζόμενα για να βελτιώσουν την κατανόηση 
των βασικών μηχανισμών των οικονομιών τους και τη διαμόρφωση και εφαρμογή 
οικονομικής πολιτικής στις οικονομίες αγοράς. Προς το σκοπό αυτό, τα μέρη ανταλλάσσουν 
πληροφορίες όσον αφορά τις μακροοικονομικές επιδόσεις και προοπτικές. 
Η Κοινότητα παρέχει τεχνική βοήθεια με σκοπό : 
να βοηθήσει τη Δημοκρατία της Αρμενίας κατά τη διαδικασία οικονομικής 
μεταρρύθμισης, παρέχοντας συμβουλές εμπειρογναιμόναςκαι τεχνική βοήθεια, 
να ενθαρρύνει τη συνεργασία μεταξύ οικονομολόγων για την επίσπευση της μεταίροράς 
τεχνογνωσίας για τη διαμόρφωση οικονομικών πολιτικών, και να προβλέψει την ευρεία 
διάδοση της έρευνας όσον αφορά τη χάραξη πολιτικής. 
34 
ΤΙΤΛΟΣ VII 
ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ 
ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ 
ΑΡΘΡΟ 68 
Τα μέρη συνεργάζονται σε κάθε ζήτημα σχετικό με τη εγκαθίδρυση και την ενίσχυση 
δημοκρατικών οργάνος, μεταξύ άλλος και εκείνος που ίχπαιτούνται για την ενδυνάμωση 
του κράτους δικαίου, και με την προστασία τος δικαιώματος του ανθρώπου και τας 
θεμελιακών ελευθεριών, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και με τις αρχές του ΟΑΣΕ. 
ΓΙ εν λόγω συνεργασία λαμβάνει τη μορφή προγραμμάτων τεχνικής βοήθειας που 
αποσκοπούν στην παροχή συνδρομής, μεταξύ άλλος, για την κατάρτιση του αντίστοιχου 
νομοθετικού και ρυθμιστικού πλαισίου, την ειραρμογή αυτής της νομοθεσίας, τη λειτουργία 
της δικαιοσύνης, τον ρόλο του κράτους σε ζητήματα δικαιοσύνης και τη λειτουργία του 
εκλογικού συστήματος- όπου κρίνεται σκόπιμο, τα προγράμματα είναι δυνατόν να 
συμπεριλαμβάνουν σχετική κατάρτιση. Τα μέρη ενθαρρύνουν τις επαφές και τις ανταλλαγές 
μεταξύ των εθνικών, περιφερειακών και δικαστικών αρχών τους, των μελών των 
κοινοβουλίων και των μη κυβερνητικών οργανώσεων. 
35 
ΤΙΤΛΟΣ VIII 
ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΟΑΙΙ ΠΑΡΑΝΟΜΩΝ ΑΡΑΣΤΗΡΙΟΤΙΙΤΩΝ ΚΑΙ 
ΤΙΙΝ ΑΠΟΓΡΟΙΙΙΙ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΓΙΙΣ ΙΙΑΡΑΝΟΜΙΙΣ ΜΕΤΑΝΑΣΓΕΥΣΙΙΣ 
ΑΡΘΡΟ 69 
Τα μέρη καθιερώνουν συνεργασία με στόχο την καταστολή των παράνομων δραστηριοτήτων, 
όπως: 
• παράνομες δραστηριότητες στον τομέα της οικονομίας, μεταξύ άλλων της δωροδοκίας-
• παράνομες συναλλαγές διαφόρων εμπορευμάτων, μεταξύ άλλος βιομηχανικών 
απόβλητος-
• πλαστογράίρηση 
II συνεργασία στους προαναφερθέντες τομείς θα βασίζεται στην αμοιβαία ανταλλαγή 
απόψεων και τη στενή επαφή. Είναι δυνατή η παροχή τεχνικής βοήθειας και διοικητικής 
συνδρομής, μεταξύ άλλων στους ακόλουθους τομείς: 
• χάραξη εθνικής νομοθεσίας για την καταστολή παράνομων δραστηριοτήτων 
• δημιουργία κέντρων ενημέρωσης-
• βελτίωση της αποτελεσματικότητας τας οργάνας, τα οποία είναι επιφορτισμένα με την 
καταστολή των παράνομων δραστηριότητας-
• κατάρτιση του προσωπικού και ανάπτυξη των υποδομών έρευνας-
• εκπόνηση αμοιβαία αποοδεκτών μέτρων για την παρεμπόδιση των παράνομων 
δραστηριοτήτων. 
ΑΡΘΡΟ 70 
Νομιμοποίηση πρόσοδος από παράνομες δραστηριότητες 
1. Τα μέρη συμφαςούν ότι είναι αναγκαίο VÎX καταβάλλουν κάθε προσπάθεια και VÎX 
συνεργάζονται, ώστε VÎX αποίρεύγεται η χρήση τας χρηματοπισταπικα'ς συστήματος 
τους για τη νομιμοποίηση πρόσοδος που προκύπτουν από παράνομες δραστηριότητες 
εν γένει, και, ειδικότερα, από τη διακίνηση ναρκωτικών. 
2. Η συνεργασία στον τομέα αυτό περιλαμβάνει διοικητική και τεχνική βοήθεια με στόχο 
να καθοριστούν κατάλληλα πρότυπα για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων 
από παράνομες δραστηριότητες, αντίστοιχα με εκείνα τα οποία έχει εγκρίνει η 
Κοινότητα και τα διεθνή qx'^xx στον τομέα αυτόν, και ιδίως η ειδική ομάδα 
χρηματοοικονομικής δράσης (FATF). 
ΑΡΘΡΟ 71 
Ναρκωτικά 
Στο πλαίσιο των αντίστοιχος εξουσιών και αρμοδιότητας τους τα μέρη συνεργάζονται για 
να βελτιώσουν την (χποτελεσματικότητα τας πολιτικών και μέτρας αντιμετώπισης της 
παράνομης παραγίσγής, προσιροράς και διακίνησης ναρκοπικών και ψυχοτρόπος ουσίας, 
36 
μεταξύ άλλων για την πρόληψη της εκτροπής των πρόδρομων χημικών ουσιών, καθώς και 
για να συμβάλουν στην πρόληψη και στη μείωση της ζήτησης ναρκαχτικών. Η συνεργασία 
στον χώρο αυτό βασίζεται στις διαβουλεύσεις και, τη στενή συνεργασία μεταξύ τας (Αερίίς 
σχετικά (Αε τους στόχους και τα μέτρα στους δκκρορους τομείς που έχουν σχέση με τα 
ναρκαπικά. 
ΑΡΘΡΟ 71Α 
Παράνομη μετανάστευση 
1. Τα κράτη μέλη της Ευραχπαϊκής Ένωσης και η Δημοκρατία της Αρμενίας συμφωνούν 
να συνεργάζονται, με σκοπό την ίχποτροπή και τον έλεγχο της παράνομης 
μετανάστευσης. 1 Ιρος αυτόν τον σκοπό: 
η Δημοκρατία της Αρμενίας συμφωνεί να υποδέχεται εκ νέου κάθε υπήκοο της, ο 
οποίος ευρίσκεται παράνομα στην επικράτεια κράτους μέλους, εφόσον αυτό ζητηθεί 
από το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος και άνευ περαιτέρω διατυπώσεων- και 
κάθε κράτος μέλος συμφαςεί VÎX υποδέχεται εκ νέου κάθε υπήκοο του, όπακ; αυτός 
ορίζεται στην Κοινότητα, ο οποίος ευρίσκεται παράνομα στην επικράτεια της 
Δημοκρατίας της Λρμενίας, εφόσον αυτό ζητηθεί από την τελευταία και άνευ 
περαιτέρω όιατυπώσεας. 
Τα κράτη μέλη και η Δημοκρατία της Αρμενίας θα χορηγούν επίσης στους υπηκόους 
τους τα κατάλληλα έγγραφα ταυτότητας για τους ανωτέρω σκοπούς. 
2. Η Δημοκρατία της Αρμενίας συμφωνεί να συνάψει διμερείς συμφωνίες με τα κράτη 
μέλη που θα το ζητήσουν, με τις οποίες θα ρυθμίζονται οι ειδικές υποχρεώσεις για τον 
επαναπατρισμό, μεταξύ των οποίων και η υποχρέωση επαναπατρισμού υπηκόων άλλων 
χωρών και ανιθαγενών προσώπων, οι οποίοι φθάνουν στην επικράτεια οποιουδήποτε 
εκ τας αναπέρω κρατάς μελών ίχπό τη Δημοκρατία της Λρμενίας ή qxYxvîwv στην 
επικράτεια της Δημοκρατίας της Λρμενίας (χπό οποιοδήποτε εκ των ανωτέρω κρατάς 
μελών. 
3. Το Συμβούλιο Συνεργασίας εξετάζει τη δυνατότητα περαιτέρω κοινών προσπαθειών για 
την αποτροπή και τον έλεγχο της παράνομης μετανάστευσης. 
37 
ΤΙΤΛΟΣ IX 
ΠΟΛΙΠΣΤΙΚΙΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ 
ΑΡΘΡΟ 72 
Τα μέρη αναλαμβάνουν την υποχρέοκνη VÎX προωθήσουν, VÎX ενθαρρύνουν και VÎX 
διευκολύνουν την πολιτιστική συνεργασία. Είρόσον κρίνεται, σκόπιμο, τα προγράμματα 
πολιτιστικής συνεργασίας της Κοινότητας ή τα προγράμματα ενός ή περισσοτέρων κρατών 
μελών μπορεί να αποτελέσουν αντικείμενο συνεργασίας και είναι δυνατόν να αναπτυχθούν 
περαιτέρω δραστηριότητες αμοιβαίου ενδιαφέροντος. 
38 
ΤΙΤΛΟΣ Χ 
ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΒΟΗΘΕΙΑΣ 
ΑΡΘΡΟ 73 
Για την επίτευξη τας στόχος της παροικίας συμιροςίας και σύμίραςα με τα άρθρα 74, 75 
και 76 η Δημοκρατία της Λρμενίας επωφελείται της προσίσρινής χρηματιστικής βοήθειας 
της Κοινότητας, με την παροχή τεχνικής βοήθειας υπό μορφή μη επιστρεπτέων ενισχύσεων. 
Σκοπός της εν λόγω βοήθειας είναι η επίσπευση του οικονομικού μετασχηματισμού της 
Δημοκρατίας της Αρμενίας. 
ΑΡΘΡΟ 74 
11 ανα>τέρω χρημ,ατοδοτική βοήθεια παρέχεται στο πλαίσιο του προγράμματος TACIS, όπως 
προβλέπεται στον σχετικό κοινοτικό κανονισμό του Συμβουλίου. 
ΑΡΘΡΟ 75 
Οι στόχοι και οι τομείς για τους οποίους παρέχει χρηματοδοτική βοήθεια η Κοινότητα, 
καθορίζονται σε ενδεικτικό πρόγραμμα, το οποίο βασίζεται στις προτεραιότητες που έχουν 
συ(Μραςηθεί μεταξύ τας δύο μερών, σε συνάρτηση με τις ανάγκες της Δημοκρατίας της 
Λρμενίας, οι τομεακές ικανότητες απορρόχρησης και η πρόοδος της μεταρρύθμισης. Τα μέρη 
ενημερώνουν το Συμβούλιο Συνεργασίας. 
ΑΡΘΡΟ 76 
Για να επιτυγχάνεται η καλύτερη δυνατή χρήση των διαθέσιμων πόρων, τα μέρη 
εξασφαλίζουν ότι οι συνεισφορές τεχνικής βοήθειας της Κοινότητας πραγματοποιούνται σε 
ίΐτενό συντονισμό με τις συνεκκρορές από άλλες πηγές, όπως τα κράτη μέλη, άλλες χίόρες 
και διεθνείς οργανισμούς, όπως η Διεθνής Τράπεζα Λνασυγκρότησης και Λνάπτυξης και η 
Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Λνάπτυξης. 
39 
ΤΙΤΛΟΣ XI 
ΘΕΣΜΙΚΕΣ, ΓΕΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ 
ΑΡΘΡΟ 77 
Συγκροτείται Συμβούλιο Συνεργασίας το οποίο εποπτεύει την εφαρμογή της παρούσας 
συμφωνίας. Συγκαλείται σε υπουργικό επίπεδο μία φορά το έτος. Εξετάζει θέματα μείζονος 
σημασίας τα οποία προκύπτουν στα πλαίσια της συμφωνίας και κάθε διμερές ή διεθνές θέμα 
αμοιβαίου ενδιαφέροντος για το σκοπό της επίτευξης των στόχων της παρούσας συμφωνίας. 
Το Συμβούλιο Συνεργασίας δύναται επίσης να υποβάλλει τις δέουσες συστάσεις, κατόπιν 
συμφωνίας μεταξύ των δύο μερών. 
ΑΡΘΡΟ 78 
1. Τί) Συμβούλιο Συνεργασίας αποτελείται από μέλη του Συμβουλίου τας Ευρίσπαϊκών 
Κοινότητος και μέλη της Επιτροπής τος Ι νυριυπαϊκών Κοινότητας, aq^rvoç, και μέλη 
της κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Αρμενίας αιρετέρου. 
2. Το Συμβούλιο Συνεργασίας θεσπίζει τον κανονισμό λειτουργίας του. 
3. Την Προεδρία του Συμβουλίου Συνεργασίας ασκούν εναλλάξ ένας εκπρόσωπος της 
Κοινότητας και ένα μέλος της κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Αρμενίας. 
ΑΡΘΡΟ 79 
1. Κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του, το Συμβούλιο Συνεργασίας επικουρείται από 
την Επιτροπή Συνεργασίας συγκροτούμενη από εκπροσώπους τας μελών του 
Συμβουλίου της Ευρίοπαϊκής Ένίοαης και των μελών της Επιτροπής τας Ευρίαπαϊκών 
Κοινότητος, αφενός, και ίχπό εκπροσώπους της κυβέρνησης της Δημοκρατίας της 
Λρμενίας, αφετέρου, συνήθως σε επίπεδο ανώτερων διοικητικών υπαλλήλων. Την 
Προεδρία της Επιτροπής Συνεργασίας ασκούν εναλλάξ η Κοινότητα και η Δημοκρατία 
της Λρμενίας. 
Το Συμβούλιο Συνεργασίας καθορίζει στον κανονισμό λειτουργίας του τα καθήκοντα 
της Επιτροπής Συνεργασίας, στα οποία περιλαμβάνεται η προετοιμασία των 
συνεδριάσεος του Συμβουλίου Συνεργασίας και ο τρόπος λειτουργίας της Επιτροπής 
Συνεργασίας. 
2. Το Συμβούλιο Συνεργασίας μπορεί να μεταβιβάζει μέρος των αρμοδιοτήτων του στην 
Επιτροπή Συνεργασίας, η οποία εξασφαλίζει τη συνέχεια μεταξύ των συνεδριάσεων του 
Συμβουλίου Συνεργασίας. 
ΑΡΘΡΟ 80 
Το Συμβούλιο Συνεργασίας μπορεί να αποφασίσει τη σύσταση κάθε ειδικής επιτροπής ή 
οργάνου τα οποία το επικουρούν κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του και προσδιορίζει 
τη σύνθεση και τα καθήκοντα αυτών των επιτροπών ή οργάνων καθώς και τον τρόπο 
λειτουργίας τους. 
40 
ΑΡΘΡΟ 81 
Το Συμβούλιο Συνεργασίας, κατά την εξέταση θέματος που προκύπτει στο πλαίσιο της 
παρούσας συμφωνίας σχετικά με διάταξη που αφορά άρθρο της GATT ή του Ι ΙΟΙ \, λαμβάνει 
υπόψη κατά το δυνατόν περισσότερο την ερμηνεία την οποία εν γένει δίδουν στο εν λόγω 
άρθρο της GATT ή του ΠΟΕ τα συμβαλλόμενα μέρη του ΠΟΕ. 
ΑΡΘΡΟ 82 
Συγκροτείται Επιτροπή Κοινοβουλευτικής Συνεργασίας, η οποία αποτελεί για τα μέλη του 
Κοινοβουλίου της Δημοκρατίας της Λρμενίας και του Ευριυπαϊκού Κοινοβουλίου ένα 
qx\)î)i^ συνάντησης και ανταλλαγής απόψεος. Συνεδριάζει κατά διαστήματα τα οποία 
καθορίζει η ίδια. 
ΑΡΘΡΟ 83 
1. Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Συνεργασίας αποτελείται από μέλη του Ευροχπαίκού 
Κοινοβουλίου, αίρενός, και ίχπό μέλη του Κοινοβουλίου της Δημοκρατίας της Λρμενίας, 
αφετέρου. 
2. Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Συνεργασίας θεσπίζει τον κανονισμό λειτουργίας της. 
3. Την Προεδρία της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Συνεργασίας ασκούν εναλλάξ το 
Ευραχηαϊκό Κοινοβούλιο και το Κοινοβούλιο της Δημοκρατίας της Αρμενίας, σύμφωνα 
με τις διατάξεις του κανονισμού λειτουργίας της. 
ΑΡΘΡΟ 84 
II Κοινοβουλευτική Επιτροπή Συνεργασίας μπορεί, VÎX ζητεί τις αναγκαίες πληροφορίες για 
την εφαρμογή της παρούσας συμqxJι)vίας από το Συμβούλιο Συνεργασίας, το οποίο της 
παρέχει τις αιτούμενες πληροφορίες. 
Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Συνεργασίας ενημερώνεται σχετικά με τις συστάσεις του 
Συμβουλίου Συνεργασίας. 
ΓΙ Κοινοβουλευτική Επιτροπή Συνεργασίας μπορεί να απευθύνει συστάσεις στο Συμβούλιο 
Συνεργασίας. 
ΑΡΘΡΟ 85 
1. Στο πλαίσιο της παρούσας συμφωνίας, κάθε συμβαλλόμενο μέρος αναλαμβάνει την 
υποχρέωση να εξασφαλίσει ότι τα νομικά και φυσικά πρόσωπα του άλλου μέρους 
δύνανται άνευ διακρίσεων έναντι τας δικών τους υπήκοος, να έχουν πρόσβαση στα 
αρμόδια δικαστήρια και διοικητικά όργανα τος [Αερίίς, για την προάσπιση τος 
ατομικών τους δικαιωμάτων και των δικακαμάτας ιδιοκτησίας, συμπεριλαμβανόμενος 
των δικαιώματος πνευματικής, βιομηχανικής και εμπορικής ιδιοκτησίας. 
2. Στα πλαίσια των αντιστοίχων αρμοδιοτήτων τους, τα μέρη: 
41 
ενθαρρύνουν τη διαιτησία για την επίλυση των διαφορών που προκύπτουν κατά τις 
εμπορικές συναλλαγές και τη συνεργασία μεταξύ των οικονομικών παραγόντων της 
Κοινότητας και αυτών της Δημοκρατίας της Αρμενίας-
συμφωνούν ότι, εφόσον μία διαφορά υποβάλλεται σε διαιτησία, κάθε μέρος στη 
διαφορά επιλέγει τον δικό του διαιτητή, ανεξαρτήτως υπηκοότητας, εκτός από την 
περίπτακτη που προβλέπεται δ^)θρετικά βάσει των κανόνων του οργάνου 
διαιτησίας που έχουν επιλέξει τα μέρη, και ότι ο επιδιαιτητής που ασκεί την 
προεδρία ή ο μοναδικός διαιτητής μπορεί να είναι υπήκοος τρίτου κράτους-
συνιστούν στους οικονομικούς τους παράγοντες να επιλέγουν με αμοιβαία 
συναίνεση τη νομοθεσία που είραρμόζεται στις συμβάσεις τους-
ενθαρρύνουν την προοίρυγή στους κανόνες της διαιτησίας τους οποίους έχει 
συντάξει η Επιτροπή Διεθνούς Εμπορικού Δικαίου τος Ι Ινίυμένος Εθνος (Uncitral) 
και στη διαιτησία την οποία αναλαμβάνει κάθε οργανισμός κράτους που έχει 
υπογράψει τη σύμβαση για την αναγνώριση και εκτέλεση των αλλοδαπών 
διαιτητικών αποφάσεας που υπεγράφη στη Νέα Υόρκη στις 10 Ιουνίου 1958. 
ΑΡΘΡΟ 86 
Η παρούσα συμφωνία ουδόλως εμποδίζει ένα από τα μέρη να λάβει μέτρα τα οποία: 
(α) θεωρεί αναγκαία για την πρόληψη της κοινολόγησης πληροφοριών που αντιβαίνει σε 
ζαπικά συμφέροντα ασφάλειας-
(β) αφορούν την παραγο)γή ή το εμπόριο όπλων, πολεμοφοδίων ή πολεμικού υλικού ή την 
έρευνα, ανάπτυξη ή παραγατγή που είναι αναγκαίες για αμυντικούς σκοπούς, υπό την 
προϋπόθεση ότι, τα μέτρα αυτά δεν νοθεύουν τους όρους ανταγωνισμού, όσον αίρορά 
τα προϊόντα τα οποία δεν προορίζονται ειδικώς για στρατιωτικούς σκοπούς-
(γ) θεωρεί ουοκόδη για την αοίράλειά του στην περίπτωση σοβαρής εσίυτερικήςαναταραχής, 
η οποία θίγει τη διατήρηση του νόμου και της δημόσιας τάξης σε καιρό πολέμου ή 
σοβαρών διεθνών εντάσεων που αποτελούν απειλή πολέμου ή για την εκπλήρακιη 
υποχρεώσεων τις οποίες έχει αναλάβει για τη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και 
ασφάλειας-
(δ) θεωρεί αναγκαία για την εκπλήρωση των διεθνών υποχρεώσεων και δεσμεύσεας όσον 
αφορά τον έλεγχο της διπλής χρήσης τας βιομηχανικών αγαθών και τεχνολογιών. 
ΑΡΘΡΟ 87 
1. Στους τομείς που καλύπτονται από την παρούσα συμφωνία και με την επιφύλαξη των 
ειδικών διατάξεας που περιέχονται σε αυτήν : 
οι διακανονισμοί που είραρμόζει, η Δημοκρατία της Λρμενίας έναντι της Κοινότητας 
δεν πρέπει VÎX επιβάλλουν διακρίσεις μ,εταξύ τος κρατών μελάς, τας υπήκοος τους 
ή τος επιχειρήσεοςή εταιρειών τους-
οι διακανονισμοί που εφαρμόζει η Κοινότητα έναντι της Δημοκρατίας της Λρμενίας 
δεν πρέπει να επιβάλλουν διακρίσεις μεταξύ των αρμενίων υπηκόων ή των 
αρμενικών εταιρειών ή επιχειρήσεων. 
2. Οι διατάξεις της παραγράφου 1 εφαρμόζονται με την επιφύλαξη του δικαιώματος των 
μερών να εφαρμόσουν τις αντίστοιχες διατάξεις της φορολογικής τους νομοθεσίας 
42 
στους qx\x^iwot'(uvoi^.T(ov οποίος η κατάσταση δεν είναι πανομοιότυπη όσον αιρορά 
τον τόπο μόνιμης κατοικίας τους. 
ΑΡΘΡΟ 88 
1. Κάθε μέρος μπορεί να υποβάλει στο Συμβούλιο Συνεργασίας διαφορά σχετικά με την 
εφαρμογή ή ερμηνεία της παρούσας Συμφωνίας. 
2. Το Συμβούλιο Συνεργασίας [Απορεί να επιλύσει τη διαφορά με σύσταση. 
3. Στην περίπτωση που είναι αδύνατη η επίλυση της διαφοράς σύμφωνα με την 
παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου, το ένα μέρος κοινοποιεί στο άλλο το διορισμό 
διαιτητού, το άλλο δε μέρος οφείλει να ορίσει έναν δεύτερο διαιτητή εντός δύο μηνών. 
Για την εφαρμογή της παρούσας διαδικασίας, η Κοινότητα και τα κράτη μέλη 
εκλαμβάνονται ως ένα μέρος στη διαφορά. 
Το Συ(ΐβούλκ) Συνεργασίας ορίζει επιδιαιτητή. 
Οι συστάσεις του διαιτητή εγκρίνονται με πλειοψηφία. Οι συστάσεις αυτές δεν είναι 
δεσμευτικές για τα μέρη. 
4. Το Συμβούλιο Συνεργασίας μπορεί να θεσπίζει διαδικαστικούς κανόνες για την επίλυση 
της διαφοράς. 
ΑΡΘΡΟ 89 
Εφόσον το ζητήσει ένα (Αέρος, τα μέρη συμιραςούν VÎX προβούν αμέσους στις κατάλληλες 
διαβουλεύσεις για να συζητήσουν κάθε θέμα που αφορά την ερμηνεία ή την εφαρμογή της 
παρούσας συμφαςίας και κάθε θέμα που αφορά τις σχέσεις μεταξύ των μερών. 
Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου δεν θίγουν και εφαρμόζονται με την επιφύλαξη των 
άρθρων 13, 88 και 94. 
ΑΡΘΡΟ 90 
Η μεταχείριση που παρέχεται στη Δημοκρατία της Αρμενίας σε καμία περίπτωση δεν είναι 
ευνοϊκότερη απο τη μεταχείριση που παρέχουν τα κράτη μέλη μεταξύ τους. 
ΑΡΘΡΟ 91 
Για τους σκοπούς της παρούσας συμφωνίας, ως "μέρη" νοούνται η Δημοκρατία της 
Αρμενίας, αφενός και, η Κοινότητα ή τα κράτη μέλη, ή η Κοινότητα και τα κράτη μέλη, 
σύμφωνα (Αε τις αντίστοιχες εξουσίες τους, αφετέρου. 
ΑΡΘΡΟ 92 
Εφόσον τα θέματα που καλύπτονται από την παρούσα συμφωνία καλύπτονται και από τη 
συνθήκη και τα πρωτόκολλα του Ευρουπαϊκού Χάρτη Ενέργειας, η συνθήκη αυτή και τα 
43 
πριοτοκολλίχ, μόλις τεθούν σε ισχύ, ειραρμόζονται στα θέματα αυτά, μόνον ε<ρόοον 
προβλέπεται, η εφαρμογή αυτή. 
ΑΡΘΡΟ 93 
Η παρούσα συμφωνία συνάπτεται για αρχική περίοδο δέκα ετών. Η παρούσα συμφωνία 
ανανεώνεται αυτόματα ανά έτος υπό την προϋπόθεση ότι κανένα μέρος δεν καταγγέλλει 
γραπτώς τη συμφωνία έξι μήνες πριν από την λήξη της. 
ΑΡΘΡΟ 94 
Τα μέρη λαμβάνουν τα γενικά ή ειδικά μέτρα που απαιτούνται για την εκπλήρακιη τας 
υποχρεακιεών τους βάσει της παρούσας συμφωνίας. Μεριμνούν για την επίτευξη των 
στόχων που περιέχονται στην παρούσα συμφωνία. 
Εάν ένα μέρος κρίνει ότι το άλλο μέρος δεν εκπλήρωσε μία υποχρέωση του βάσει της 
iJi>(iqxaviîxç, (Απορεί να λάβει τα αναγκαία μέτρα. Προηγουμένακ;, εκτός από εξαιρετικά 
επείγουσες περιπτώσεις, παρέχει στο Συμβούλιο Συνεργασίας όλες τις αιτούμενες 
αναγκαίες πληροφορίες για μία. λεπτομερή εξέταση της κατάστασης, (Αε σκοπό την 
εξεύρεση λύσης αποδεκτής ίχπό τα μέρη. 
Κατά την επιλογή των μέτρων αυτών, δίδεται προτεραιότητα στα μέτρα τα οποία 
διαταράσσουν στο ελάχιστο δυνατό βαθμό τη λειτουργία της συμφωνίας. Τα μέτρα αυτά 
κοινοποιούνται αμέσως στο Συμβούλιο Συνεργασίας, εφόσον το ζητήσει το άλλο μέρος. 
ΑΡΘΡΟ 95 
Τα παραρτήματα Ι, II, III και IV, καθώς και, το Πρωτόκολλο αποτελούν αναπόσπαστο μέρος 
της παρούσας συμφωνίας. 
ΑΡΘΡΟ 96 
Μέχρις ότου επιτευχθούν ισοδύναμα δικαιώματα για τα πρόσίυπα και τους οικονομικούς 
φορείς βάσει της παρούσας συμφχυνί,ας, η παρούσα συμφωνία δεν θίγει τα δικαιώματα τα 
οποία εξασφαλίζονται βάσει συμφαςιών που ισχύουν και δεσμεύουν ένα ή περισσότερα 
κράτη μέλη, αφενός, και τη Δημοκρατία της Λρμενίας, αφετέρου, εκτός από τους τομείς που 
υπάγονται στην κοινοτική αρμοδιότητα και (Αε την επιφύλαξη τας υποχρειίκτεωντας κρατάς 
μελών που απορρέουν από την παρούσα συμφωνία σε τομείς που υπάγονται στην 
αρμοδιότητα τους. 
ΑΡΘΡΟ 97 
Η παρούσα συμφωνία εφαρμόζεται, αφενός, στα εδάφη όπου εφαρμόζονται οι συνθήκες για 
την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 
Ατομικής Ενέργειας και της Ευραχπαϊκής Κοινότητας Ανθρακα και Χάλυβα και υπό τους 
όρους που προβλέπονται στις συνθήκες αυτές και, αφετέρου, στο έδαφος της Δημοκρατίας 
της Λρμενίας. 
44 
ΑΡΘΡΟ 98 
Ο Γενικός Γραμματέας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελεί τον 
θεματοφύλακα της παρούσας συμφωνίας. 
ΑΡΘΡΟ 99 
11 παρούσα συμίρωνία συντάσσεται στην αγγλική, γαλλική, γερμανική, δανική, ελληνική, 
ισπανική, ιταλική, ολλανδική, πορτογαλική σουηδική, (ρινλανδική και αρμενική γλοκιαα και 
όλίχ τα κείμενα είναι εξίσου αυθεντικά- το πριυτότυπο της παρούσας συμ,ίραςίας κατατίθεται 
στον Γενικό Γραμματέα του Συμβουλίου της Ευριυπαΐκής Ένακτης. 
ΑΡΘΡΟ 100 
Η παρούσα συμφωνία εγκρίνεται από τα μέρη σύμφωνα με τις οικείες διαδικασίες τους. 
Η παρούσα συμφωνία αρχίζει να ισχύει την πρώτη ημέρα του δεύτερου μηνός μετά την 
ημερομηνία, κατά την οποία τα μέρη γνωστοποιούν στον Γενικό Γραμματέα του Συμβουλίου 
της Ευρωπαϊκής Ένωσης την ολοκλήρωση των διαδικασιών που αναφέρονται στην πρώτη 
παράγραφο. 
II παρούσα συμ.ίραςία, μ,ε την έναρξη ισχύος της και όσον αιρορά τις σχέσεις μεταξύ της 
Δημοκρατίας της Λρμενίας και της Κοινότητας, αντικαθιστά τη συμίραςία μεταξύ της 
ΕυρακΓΓ,αϊκής Οικονομικής Κοινότητας, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Λτομικής Ενέργειας 
και της Ί ίνακιης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατίας για το εμπόριο και την οικονομική 
και εμπορική συνεργασία, που είχε υπογραφεί στις Βρυξέλλες στις 18 Δεκεμβρίου 1989. 
ΑΡΘΡΟ 101 
Σε περίπτωση κατά την οποία, εν αναμονή της ολοκλήρωσης των διαδικασιών που 
απαιτούνται για την έναρξη ισχύος της παρούσας συμφωνίας, οι διατάξεις ορισμένων μερών 
της παρούσας συμφωνίας τεθούν σε εφαρμογή με τη σύναψη ενδιάμεσης συμφωνίας μεταξύ 
της Κοινότητας και της Δημοκρατίας της Αρμενίας, τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν ότι, 
υπό τις περιστάσεις αυτές, ο όρος "ημερομηνία ενάρξεως ισχύος της συμφωνίας" σημαίνει 
την ημερομηνία ενάρξεως ισχύος της ενδιάμεσης συμφωνίας. 
45 
ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΥΝΗΜΜΕΝΩΝ ΕΓΓΡΑΦΩΝ 
Παράρτημα Ι 
Παράρτημα II 
Παράρτημα III 
Παράρτημα IV Ενδεικτικός πίνακας τας πλεονεκτήματος που παρέχει η 
Δημοκρατία της Λρμενίας στα Ανεξάρτητα Κράτη, σύμφωνα (Αε το 
άρθρο 8, παράγραφος 3. 
Συμβάσεις περί πνευματικής, βιομηχανικής και εμπορικής 
ιδιοκτησίας (άρθρο 42). 
Ορισμοί των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, που αναφέρονται στο 
άρθρο 25. 
Επιφυλάξεις της Κοινότητας όσον αφορά το άρθρο 22 παράγραφος 
2. 
Πρωτόκολλο για την αμοιβαία συνδρομή μεταξύ διοικητικών αρχάς σε τελωνειακά 
ζητήματα. 
46 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I 
Πλεονεκτήματα που παρέχει η Δημοκρατία της Αρμενίας στα Ανεξάρτητα Κράτη 
σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 3. 
Σύνολο Ανεξάρτητων Κρατών: 
Δεν επιβάλλονται εισαγωγικοί δασμοί. 
47 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1! 
Συμβάσεις περί πνευματικής, βιομηχανικής και εμπορικής ιδιοκτησίας, που αναφέρονται 
στο άρθρο 42 
1. II παράγραφος 2 του άρθρου 42 αφορά τις εξής πολυμερείς συμβάσεις: 
Σύμβαση της Βέρνης περί, της προστασίας τος λογοτεχνικών και καλλιτεχνικών 
έργων (πράξη τας ΙΙαρισίας, 1971), 
Διεθνής σύμβαση για την προστασία τας ερμηνευτών, τας παραγαςας 
φωνογραφημάτων και τας ραδιοτηλεοπτικών οργανισμών (Ρώμη, 1961), 
Πρωτόκολλο σχετικά με τη συμφωνία της Μαδρίτης όσον αφορά τη διεθνή 
καταχώρηση σημάτων (Μαδρίτη, 1989), 
Συμφωνία της Νίκαιας όσον αφορά την διεθνή ταξινόμηση αγαθών και υπηρεσίας 
για την καταχώρηση τας σημάτων (Γενεύη 1977, όπως τροποποιήθηκε το 1979), 
Συνθήκη της Βουδαπέστης όσον αφορά τη διεθνή αναγνώριση της κατάθεσης 
μικροοργανισμώνγια τις διαδικασίες των δικαιωμάτων ευρεσιτεχνίας (1977, όπως 
τροποποιήθηκε το 1980), 
Διεθνής σύμβαση για την προστασία τας νέας ποικιλιών qnrtiov (UPOV) (Πράξη 
Γενεύης, 1992). 
2. Το Συμβούλιο Συνεργασίας μπορεί VÎX συστήσει την εφαρμογή της παραγράφου 2 του 
άρθρου 42 σε άλλες πολυμερείς συμβάσεις. Στην περίπτοκίη που ερανιστούν 
προβλήματα στον τομέα της πνευματικής, βιομηχανικής και εμπορικής ιδιοκτησίας που 
θίγουν τους όρους συναλλαγών, αναλαμβάνονται επειγόντως διαβουλεύσεις, εφόσον το 
ζητήσει ένα μέρος, για την αναζήτηση αμοιβαία ικανοποιητικών λύσεων. 
3. Τα μέρη επιβεβαιώνουν τη σημασία που αποδίδουν στις υποχρεακτεις, οι οποίες 
απορρέουν από τις εξής πολυμερείς συμβάσεις: 
Σύμβαση των Παρισίων για την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας (Πράξη 
Στοκχόλμης, 1967, όπ,ίας τροποποιήθηκε το 1979), 
Συμφωνία της Μαδρίτης όσον αφορά τη διεθνή καταχώρηση σημάτων (Πράξη 
Στοκχόλμης, 1967, όπως τροποποιήθηκε το 1979), 
Συνθήκη συνεργασίας όσον αφορά τα διπλώματα ετ^ρεσιτεχνίας (Ουάσιγκτον 1970, 
όπα>ς τροποποιήθηκε το 1979 και 1984). 
4. Λπό τη θέση σε ισχύ της παρούσας συμφωνίας, η Δημοκρατία της Λρμενίας παρέχει 
στις κοινοτικές εταιρείες και υπηκόους, όσον αφορά την αναγνώριση και προστασία της 
πνευματικής, βιομηχανικής και εμπορικής ιδιοκτησίας, μεταχείριση εξίσου ευνοϊκή με 
αυτήν που παρέχει σε τρίτη χώρα στο πλαίσιο διμερών συμφωνιών. 
5. Οι διατάξεις της παραγράφου 4 δεν εφαρμόζονται όσον αφορά τα πλεονεκτήματα που 
παραχωρεί η Δημοκρατία της Αρμενίας σε τρίτη χώρα σε πραγματικά αμοιβαία βάση 
ή τα πλεονεκτήματα που παραχωρεί η Δημοκρατία της Αρμενίας σε άλλη χώρα της 
πρώην ΕΣΣΔ. 
48 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ HI 
Αφορά το άρθρο 25 
Χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες : ορισμοί 
Χρηματοπιστοπική υπηρεσία είναι κάθε υπηρεσία χρηματοπιστίοτικής φύσείης που 
προοτρέρεται από παρέχοντα χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες σε ένα εκ τας μερών. Οι 
χρηματοπισταπι,κές υπηρεσίες περιλαμβάνουν τις ακόλουθες δραστηριότητες: 
Α. Όλες τις υπηρεσίες ασφάλισης και τις συναφείς με την ασφάλιση υπηρεσίες. 
1. Αμεση ασφάλιση (συμπεριλαμβανομένης και της συνασφάλισης). 
(i) ζωής 
(ϋ) κλάδων εκτός ζωής 
2. Αντασφάλιση και επανεκχώρηση. 
3. Ασφαλιστική διαμεσολάβηση, όπως μεσιτεία και πρακτόρευση. 
4. Βοηθητικές ασφαλιστικές υπηρεσίες, όπως παροχή συμβουλών, 
πραγματογνωμοσύνη, εκτίμηση κινδύνων και διευθέτηση αποζημιώσεων. 
Β. Τραπεζικές και άλλες χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες (εκτός ασφαλίσεων). 
1. Αποδοχή καταθέσεων και άλλων ανταποδόσιμων ποσας από το κοινό. 
2. Δανειοδοτήσεις παντός τύπου, συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, 
καταναλωτικών πιστώσεων, ενυπόθηκων πιστώσεων, πρακτόρευσης και 
χρηματοδότησης εμπορικών συναλλαγών. 
3. Χ ρη ματοδοτ ική μίσθωση. 
4. Όλες τις υπηρεσίες πληρίομής και μεταβίβασης χρήματος, συ(Απεριλαμβανί)μένος 
των πιστιυτικών και χρεωστικός κάρτας, τος ταξιδιωτικός επιταγών και των 
τραπεζικών επιταγών. 
5. Εγγυήσεις και αναλήψεις υποχρεώσεος. 
6. Εμπορία για λογαριασμό πελατών, είτε στο χρηματιστήριο είτε στην 
εξαιχρηματιστηριακή αγορά ή με οποιονδήποτε άλλο τρόπο, των κάτωθι: 
α) μέσων της χρηματαγοράς (επιταγές, γραμμάτια, πιστοποιητικά καταθέσεων 
κ.λπ.) 
β) συναλλάγματος 
γ) παράγωγων προϊόντων, τα οποία περιλαμβάνουν προθεσμιακές πράξεις 
("futures") και πράξεις με δικαίωμα επιλογής ("options"), αλλά δεν 
περιορίζονται σε αυτές 
δ) μέσων συναλλαγματικών ισοτιμιών και επιτοκίων, στα οποία περιλαμβάνονται 
προϊόντα όπως τα "swaps", οι συμφωνίες προθεσμιακών τιμών κ.λπ. 
ε) μεταβιβάσιμων αξιών 
στ) άλλων διαπραγματεύσιμων τίτλων και χρηματοπιστωτικών στοιχείων 
ενεργητικού, στα οποία περιλαμβάνονται τα αποθέματα χρυσού και αργύρου. 
7. Συμμετοχή στην έκδοση κάθε είδους χρεογράφων, στην οποία περιλαμβάνεται η 
ανάληψη της εκόόσεακ; και της πρακτορεύσείυς (είτε σε δημόσιο είτε σε ιδκυτικό 
επίπεδο) και η παροχή υπηρεσιών που αίρορά τέτοιοι') είδους εκδόσεις. 
8. Χρηματομεαιτεία. 
°. Διαχείριση περιουσιακός στοιχείος, όπα>ς διαχείριση ρευστός ή χαρτοίρυλακίου, 
διαχείριση συλλογικών επενδύσεων κάθε είδους, διαχείριση συνταξιοδοτικός 
ταμείων, υπηρεσίες παρακαταθηκών και καταθέσεων υπό εποπτεία. 
10. Υπηρεσίες διακανονισμού και εκκαθάρισης περιουσιακών στοιχείων, 
συμπεριλαμβανομένων των χρεογράφων, των παράγωγων προϊόντων και άλλων 
διαπραγματεύσιμων τίτλων. 
49 
11. Συμβουλευτική διαμεσολάβηση και άλλες βοηθητικές χρηματοοικονομικέςυπηρεσίες 
για όλες τις δραστηριότητες που αναφέρονται στα ανωτέρω σημεία 1-10, 
συμπεριλαμβανομένης της μελέτης και της ανάλυσης τος πιοτοκιεων, της έρευνας 
και της παροχής συμβουλών για τις επενδύσεις και το χαρτοίρυλάκιο, της παροχής 
συμβουλών για τις αγορές και για την αναόιάρθροκνη και τη στρατηγική τας 
εταιρεκόν. 
12. Παροχή και μεταφορά χρηματοπιστωτικών πληροφοριών και επεξεργασία 
χρηματοπιστωτικών δεδομένων και σχετικού λογισμικού που προέρχεται από άλλες 
χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. 
Οι ακόλουθες δραστηριότητες εξαιρούνται από τον ορισμό τας χρηματοπιστωτικών 
υπηρεσιών: 
(α) Δραστηριότητες που ασκούνται από κεντρικές τράπεζες ή από οποιονδήποτε άλλο 
δημόσιο οργανισμό με σκοπό την άσκηση νομισματικής και συναλλαγματικής πολιτικής. 
(β) Δραστηριότητες που ασκούνται από κεντρικές τράπεζες, κυβερνητικούς φορείς ή 
υπηρεσίες, ή από δημόσιους οργανισμούς για λογαριασμό ή με την εγγύηση της 
κυβέρνησης, εκτός εάν οι δραστηριότητες αυτές είναι δυνατόν να ασκηθούν από τους 
παρέχοντες χρηματοπισταπικές υπηρεσίες ανταγαςι,στικά προς τέτοιου είδους 
δημόσιους ίρορείς 
(γ) Δραστηριότητες που αποτελούν μέρος ενός θεσμικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης 
ή σχεδίου συνταξιοδοτήσεως του δημοσίου, εκτός εάν οι δραστηριότητες αυτές είναι 
δυνατόν να ασκηθούν από τους παρέχοντες χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες 
ανταγωνιστικά προς δημόσιους φορείς ή ιδιωτικούς φορείς. 
50 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV 
Επιφυλάξεις της Κοινότητας όσον αφορά το άρθρο 22 παράγραφος 2. 
Μεταλλευτικός τομέας 
Σε ορισμένα κράτη μέλη είναι δυνατόν να απαιτείται παραχώρηση όσον αφορά τα 
δικαιώματα εξόρυξης μεταλλευμάτων και ορυκτών σε ορισμένες μη κοινοτικές εταιρείες. 
Αλιεία 
Η πρόσβαση σε βιολογικούς πόρους και και σε πεδία αλιείας ευρισκόμενα στα θαλάσσια 
ύδατα που υπάγονται στην κυριαρχία ή στη δικαιοδοσία κρατών μελών της Κοινότητας και 
η χρησιμοποίηση αυτών περιορίζονται στα αλιευτικά σκάφη τα οποία φέρουν τη σημαία 
κράτους μέλους της Κοινότητας και είναι νηολογημένα σε κοινοτικό έδαφος, εκτός αν 
προβλέπεται άλλίυς. 
Αγορά ακίνητης ιδιοκτησίας 
Σε ορισμένα κράτη μέλη η αγορά ακίνητης ιδιοκτησίας ίχπό μη κοινοτικές εταιρείες 
υπόκειται σε περιορισμούς. 
Υπηρεσίες οπτικοακουστικού τομέα συμπεριλαμβανομένης της ραδιοφωνίας 
Δυνατόν να επιφυλάσσεται εθνική μεταχείριση όσον αφορά την παραγαςή και τη διανομή, 
μεταξύ τας οποίων και της ραδιοτηλεοπτικής εκπομπής και άλλων μορφών μετάδοσης σε 
κοινό, οπτικοακουστικών έργων, τα οποία πληρούν ορισμένα κριτήρια καταγωγής. 
Υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών, συμπεριλαμβανομένων των υπηρεσιών κινητής και 
δορυφορικής τηλεφωνίας 
Υπηρεσίες περιορισμένης πρόσβασης 
Σε ορισμένα κράτη μέλη η πρόσβαση στην αγορά όσον αφορά τις συμπληρωματικές 
υπηρεσίες και υποδομή υπόκειται σε περιορισμούς. 
Υπηρεσίες ελευθέρα)ν επαγγελματιών 
Υπηρεσίες περιοριζόμενες στα φυσικά πρόσαχπα που είναι υπήκοοι τος κρατών μελών. Υπό 
ορισμένες προϋποθέσεις αυτά τα πρόσωπα είναι δυνατόν να συγκροτούν εταιρείες. 
Γεωργία 
Σε ορισμένα κράτη μέλη η εθνική μεταχείριση δεν εφαρμόζεται σε μη κοινοτικές εταιρείες 
που επιθυμούν να αναλάβουν γεωργική δραστηριότητα. Η αγορά αμπελώνων από μη 
κοινοτικές εταιρείες υπόκειται σε γνωστοποίηση και, εφόσον απαιτείται, έγκριση. 
Υπηρεσίες ειδησεογραφικών πρακτορείων 
Σε ορισμένα κράτη μέλη ισχύουν περιορισμοί στη συμμετοχή αλλοδαπών σε εταιρείες 
εκδόσεων και ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης. 
ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ 
ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΜΟΙΒΑΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΗ 
ΜΕΤΑΞΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ 
ΣΕ ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΑ ΖΗΤΗ ΜΑΙΑ 
52 
ΑΡΘΡΟ 1 
Ορισμοί 
Για τους σκοπούς του παρόντος πρωτοκόλλου: 
α) ως "τελωνειακή νομοθεσία" νοούνται οι νομικές ή ρυθμιστικές διατάξεις που 
εφαρμόζονται στα εδάφη τας συμβαλλόμενων μερών, οι οποίες διέπουν την εισαγωγή, 
την εξαγωγή, τη διαμετακόμιση εμπορευμάτων και την υπαγωγή αυτών σε οποιαδήποτε 
τελωνειακή διαδικασία, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων απαγόρευσης, περιορισμού 
και ελέγχου· 
β) ως "αιτούσα αρχή" νοείται η αρμόδια διοικητική αρχή, η οποία ορίζεται από 
συμβαλλόμενο μέρος για τον συγκεκριμένο σκοπό και η οποία υποβάλλει αίτηση 
συνδρομής σε τελοςειακά ζητήματα· 
γ) α>ς "αρχή στην οποία υποβάλλεται η αίτηση" νοείται η αρμόδια διοικητική αρχή, η 
οποία ορίζεται, ίχπό συμβαλλόμενο μέρος για τον συγκεκριμένο σκοπό και στην οποία 
υποβάλλεται, η αίτηση συνδρομής σε τελαςειακά ζητήματα· 
δ) ως "προσωπικά δεδομένα" νοείται οποιαδήποτε πληροφορία που αφορά συγκεκριμένο 
ή εντοπίσιμο ιδιώτη. 
ΑΡΘΡΟ 2 
ΙΙεδίο εφαρμογής 
1. Γα συμβαλλόμενα μέρη οιρεΐλουν VÎX παρέχουν αμοιβαία συνδρομή στους τομείς 
δικαιοδοσίας τους κατά τον τρόπο και υπό τις προϋποθέσεις που θεσπίζει το παρόν 
παράρτημα, με σκοπό την πρόληψη, την ανίχνευση και τη διερεύνηση των παραβιάσεων 
της τελαςειακής νομοθεσίας. 
2. Η συνδρομή σε τελωνειακά ζητήματα, όπως ορίζεται στο παρόν πρωτόκολλο, αφορά 
οποιαδήποτε διοικητική αρχή τος συμβαλλομένων μερών, που είναι αρμόδια για την 
εφαρμογή του παρόντος πραποκόλλου. ΙΙαρέχεται με την επιφύλαξη των κανόνας που 
διέπουν την αμοιβαία συνδρομή σε ζητήματα ποινικού δικαίου. Δεν αφορά πληροφορίες 
οι οποίες λαμβάνονται κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων κατόπιν αιτήσεως των 
δικαστικών αρχών, εκτός αν συμφωνήσουν οι αρχές αυτές. 
ΑΡΘΡΟ 3 
Συνδρομή κατόπιν αιτήσείυζ 
1. Κατόπιν αιτήσειυς της αιτούσας αρχής, η αρχή στην οποία υποβάλλεται η αίτηση 
οφείλει να παράσχει κάθε σχετική πληροφορία, η οποία μπορεί να επιτρέψει στην 
πρώτη να εξασφαλίσει την ορθή εφαρμογή της τελωνειακής νομοθεσίας, 
συμπεριλαμβανόμενος πληροφοριών σχετικά με πράξεις που σημεκόθηκαν ή που 
σχεδιάζονται και οι οποίες αποτελούν ή είναι δυνατόν να αποτελέσουν παρίαβαση 
αυτής της νομοθεσίας. 
53 
2. Κατόπιν αιτήσεως της αιτούσας αρχής, η αρχή στην οποία υποβάλλεται η αίτηση 
οφείλει να την ενημερώσει, σχετικά με το εάν εμπορεύματα που εξήχθησαν από το 
έδαφος ενός από τα συμβαλλόμενα μέρη εισήχθησαν στο έδαφος του άλλου μέρους κατά 
τον δέοντα τρόπο, προσδιορίζοντας, όταν κρίνεται σκόπιμο, την τελωνειακή διαδικασία 
που εφαρμόσθηκε στα εν λόγω εμπορεύματα. 
3. Κατόπιν αιτήσεως της αιτούσας αρχής, η αρχή στην οποία υποβάλλεται η αίτηση 
οφείλει, εντός του νομοθετικού πλαισίου της, να λάβει τα αναγκαία μέτρα, ώστε να 
εξασφαλίσει την επιτήρηση: 
(α) τας φυσικών ή νομικών προσίόπας για τα οποία υπάρχουν βάσιμοι λόγοι VÎX 
πιστεύεται ότι παραβιάζουν ή παραβίασαν την τελαςειακή νομοθεσία-
(β) τας χώρας στους οποίους ίχποθηκεύονται τα εμπορεύματα κατά τέτοιο τρόπο, ώστε 
ευλογίας VÎX υπάρχουν υποψίες ότι προορίζονται για δραστηριότητες που 
αντίκεινται στην τελαςειακή νομοθεσία-
(γ) της κυκλοίρορίας εμπορεύματος, για την οποία πιστεύεται ότι είναι πιθανόν VÎX 
προκαλέσει παραβιάσεις της τελωνειακής νομοθεσίας-
(δ) των μέσων μεταφοράς για τα οποία υπάρχουν βάσιμοι λόγοι ώστε να πιστεύεται 
ότι χρησιμοποιήθηκαν, χρησιμοποιούνται ή θα μπορούσε να χρησιμοποιηθούν για 
δραστηριότητες που αντίκεινται στην τελωνειακή νομοθεσία. 
ΑΡΘΡΟ 4 
Αυθόρμητη συνδοοιιή 
Τα συμβαλλόμενα μέρη παρέχουν, σύμφωνα με τους νόμους, τους κανόνες και τα άλλα 
νόμιμα μέσα που διαθέτουν, αμοιβαία συνδρομή χωρίς να προηγηθεί σχετικό αίτημα, εφόσον 
θεωρούν ότι αυτή είναι αναγκαία για την ορθή εφαρμογή της τελαςειακής νομοθεσίας, 
ι,όίίος, όταν λαμβάνουν πληροφορίες που αίρορούν: 
πράξεις οι οποίες αντίκεινται ή ιραίνεται ότι αντίκεινται σε αυτήν τη νομοθεσία και οι 
οποίες δυνατόν να ενόιαίρέρουν άλλο συμβαλλόμενο μέρος· 
νέίχ μέσα η μ,εθόδους που χρησιμοποιούνται κατά την πραγματοποίηση τέτοιος 
πράξεων-
εμπορεύματα, που είναι γνωστό ότι αποτελούν αντικείμενο σημαντικών παραβιάσεος 
της τελωνειακής νομοθεσίας-
φυσικά ή νομικά πρόσωπα, για τα οποία υφίστανται βάσιμοι λόγοι να πιστεύεται ότι 
παραβιάζουν ή ότι παραβίασαν την τελαςειακή νομοθεσία-
μέσα μεταqx)ράς, για τα οποία υχρίστανται βάσιμοι λόγοι να πιστεύεται ότι 
χρησιμοποιήθηκαν, χρησιμοποιούνται ή (Απορεί να χρησιμοποιηθούν για την εκτέλεση 
πράξεων που αντίκεινται στην τελωνειακή νομοθεσία. 
ΑΡΘΡΟ 5 
Παράδοση/γνακττοποίηση 
Κατόπιν αιτήσείος της αιτούσας αρχής, η αρχή στην οποία υποβάλλεται η αίτηση λαμβάνει, 
σύμψωνα (Αε την οικεία νομοθεσία της, όλα τα αναγκαία μέτρα, ούτοις ώστε: 
- να παραδίδονται όλα τα έγγραίρα, 
- να γνωστοποιούνται όλες οι ί^πχκράσεις, 
54 
που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος πρωτοκόλλου σε παραλήπτη που έχει 
τη μόνιμη κατοικία του ή είναι εγκατεστημένος στο έδαφος της. Σε αυτές τις περιπτώσεις 
και εφόσον πρόκειται για τη συγκεκριμένη αίτηση, εφαρμόζεται το άρθρο 6, παράγραφος 
3. 
ΑΡΘΡΟ 6 
Μορφή και ουσία των αιτήσεων συνδρομής 
1. Οι αιτήσεις που υποβάλλονται βάσει του παρόντος πρωτοκόλλου πρέπει να 
υποβάλλονται γραπτώς. Συνοδεύονται από τα έγγραφα που απαιτούνται για την 
εξέταση της αίτησης. Προφορικές αιτήσεις είναι δυνατόν να γίνουν αποδεκτές, εφόσον 
απαιτείται λόγω του επείγοντος χαρακτήρα της κατάστασης, αλλά πρέπει αμέσως να 
επιβεβαιώνονται γραπτίός. 
2. Οι αιτήσεις που ανίκρέρονται στην παράγραίρο 1 περιλαμβάνουν τα κάποθι στοιχεία: 
α\ την αρχή που υποβάλλει την αίτηση-
β) το αιτούμενο μέτρο-
γ) το θέμα και το λόγο της αίτησης· 
δ) νόμους, κανόνες και άλλα σχετικά νόμιμα μέσα· 
ε) ενδείξεις, όσο το δυνατόν ακριβείς και πλήρεις, σχετικά με τα φυσικά ή νομικά 
πρόσωπα που αποτελούν τον στόχο των ερευνών· 
στ) περίληψη τας σχετικών πραγματικών γεγονότων και των ερευνάς που έχουν ήδη 
διεξαχθεί, εκτός από τις περιπτίόσεις που αναφέρει το άρθρο 5. 
3. Οι αιτήσεις υποβάλλονται σε μία από τις επίσημες γλώσσες της αρχής στην οποία 
υποβάλλονται ή σε γλώσσα αποδεκτή από αυτή την αρχή. 
4. Εάν κάποια αίτηση δεν πληροί τις τυπικές απαιτήσεις, είναι δυνατό να ζητηθεί η 
διόρθωση ή η συμπλήρωση της· ωστόσο, ενδεχομένως, επίσης, να διαταχθεί η λήψη 
προληπτικών μέτρων. 
ΑΡΘΡΟ 7 
1 ίκτέλεση αιτήσεας 
1. Για να ικανοποιήσει αίτηση συνδρομής, η αρχή στην οποία υποβάλλεται η αίτηση 
ενεργεί, εντός των ορίων τας αρμοδιοτήτων της και των διαθέσιμων πόρων, α)ς εάν 
ενεργούσε για ίδιο λογαριασμό ή, κατόπιν αιτήσεως άλλων αρχών του αυτού 
συμβαλλόμενου μέρους, με την παροχή τας στοιχείων που ήδη διαθέτει, με τη διεξαγαςή 
των κατάλληλων ερευνών ή με τη ρύθμιση της διεξαγωγής τους. Η παρούσα διάταξη 
εφαρμόζεται επίσης στο διοικητικό τμήμα, στο οποίο διαβιβάσθηκε η αίτηση από την 
αρχή στην οποία υποβάλλεται η αίτηση, σε περίπτωση που η τελευταία αδυνατεί να 
ενεργήσει αφ'εαυτής. 
2. Οι αιτήσεις συνδρομής ικανοποιούνται σύμφωνα με τους νόμους, τους κανόνες, και τα 
άλλα νομικά μέσα του συμβαλλόμενου μέρους στο οποίο υποβάλλεται η αίτηση. 
3. Δεόνταις εξουσιοδοτημένοι υπάλληλοι συ(Αβαλλόμενού μέρους είναι δυνατόν, με τη 
σύμφαςη γνίόμ,η του άλλου ενδιαφερόμενου συ(ΐβαλλόμενου μέρους και υπό τις 
προϋποθέσεις που καθορίζει το τελευταίο, VÎX λάβουν ίχπό τα y(>cxq;FÎ,ci της αρχής στην 
55 
οποία υποβάλλεται η αίτηση ή από άλλη αρχή την ευθύνη της οποίας έχει η αρχή στην 
οποία υποβάλλεται η αίτηση, στοιχεία σχετικά με τις πράξεις που παραβιάζουν ή είναι, 
δυνατόν να παραβιάσουν την τελοςειακή νομοθεσία, τα οποία η αιτούσα αρχή 
χρειάζεται για τους σκοπούς του παρόντος πρωτοκόλλου. 
Υπάλληλοι συμβαλλόμενου μέρους είναι δυνατόν, με τη σι^χανη γνά)μη του άλλου 
συμβαλλόμενου μέρους και υπό τους όρους που θέτει το δεύτερο μέρος, να παρίστανται 
κατά τις έρευνες που διεξάγονται στο έδαφος του. 
ΛΡΘΡΟ 8 
Μορφή υπό την οποία πρέπει VÎX ανακοινώνονται τα στοιχεία 
1. II αρχή στην οποία υποβάλλεται η αίτηση οφείλει να ανακοινα'ςει τα αποτελέσματα τας 
ερευνών στην αιτούσα αρχή, υπό τη μορφή εγγράφων, κυρωμένων αντιγράφων των 
εγγράφων, εκθέσεων κ.τ.ό. 
2. Τα έγγραφα που προβλέπει η παράγραφος 1 δυνατόν να αντικατασταθούν από 
μηχανογραφημένα στοιχεία, που παράγονται υπό οποιαδήποτε μορφή για τον ίδιο 
σκοπό. 
ΛΡΘΡΟ 9 
Εξαιρέσεις από την υπονοέαχτη παρογής συνδρομής 
1. Τα συμβαλλόμενα μέρη έχουν τη δυνατότητα να αρνηθούν την παροχή συνδρομής, όπως 
αυτή προβλέπεται στο παρόν πρωτόκολλο, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες κάτι 
τέτοιο: 
(α) θα ήταν ενδεχόμενο να παραβλάψει την κυριαρχία της Δημοκρατίας της Αρμενίας 
ή του κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το οποίο ζητήθηκε συνδρομή 
δυνάμει του παρόντος πρωτοκόλλου· ή 
(β) θα ήταν ενδεχόμενο να παραβλάψει τη δημοσία τάξη, την ασφάλεια ή άλλα ουσιώδη 
συμφέροντα, ιδίως δε στις περιπτώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 10 παράγραφος 
2· ή 
(γ) θα αφορούσε συναλλαγματικές ή φορολογικές ρυθμίσεις εκτός της τελωνειακής 
νομοθεσίας- ή 
(δ) ΟίΧ παραβίαζε βιομηχανικό, εμπορικό ή επαγγελματικό απόρρητο. 
2. Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες η αιτούσα αρχή ζητεί συνδρομή, την οποία η ίδια δεν 
θα ήταν σε θέση να παράσχει, εάν της ζητείτο κάτι τέτοιο, οφείλει στην αίτηση της να 
επιστήσει την προσοχή επί του γεγονότος αυτού. Σε αυτή την περίπταχεη εναπόκειται 
στην αρχή στην οποία υποβάλλεται η αίτηση να αποφασίσει για τον τρόπο με τον οποίο 
θα ανταποκριθεί στη συγκεκριμένη αίτηση. 
3. Εάν υπάρχει άρνηση παροχής συνδρομής, η σχετική απόφαση και τα αίτια αυτής πρέπει 
να γνωστοποιούνται χα^ρίς καθυστέρηση στην αιτούσα αρχή. 
56 
ΑΡΘΡΟ 10 
Ανταλλαγή πληροφοριών και εμπιστευτικότητα 
1. Κάθε πληροίρορία που ανακοινιόνεται υπό οποιαδήποτε μορ<ρή, σύμχραςα (ΐε τί) παρόν 
προ>τόκί)λλο, είναι εμπιστευτική ή περιορισμένηςόιάόοσης, αναλογίας των κανόνας που 
εφαρμόζει κάθε συμβαλλόμενο μέρος. Καλύπτεται από την υποχρέακχη τήρησης του 
υπηρεσιακού απορρήτου και χαίρει της πρόσθετης προστασίας που προσφέρουν η 
σχετική νομοθεσία του συμβαλλόμενου μέρους που την έλαβε και οι αντίστοιχες 
διατάξεις που εφαρμόζονται από τα κοινοτικά όργανα. 
2. 1 Ιροσαχπικά στοιχεία ανταλλάσσονται μ,όνον στις περιπτίόσεις κατά τις οποίες τί) 
συμβαλλόμενο μέρος στο οποίο διαβιβάζονται αναλαμβάνει συγχρονίας την υπόχρεο>ση 
να προστατεύσει, αυτά τα στοιχεία κατά τρόπο τουλάχιστον ισοδύναμο με αυτόν που 
είραρμόζεταιοτη συγκεκριμένη περίπτυκνη από το συμβαλλόμενο μέρος που τα παρέχει. 
3. Οι πληροαρορίες που λαμβάνονται χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τους σκοπούς 
του παρόντος πρωτοκόλλου. Σε περίπτωση κατά .την οποία κάποιο από τα 
συμβαλλόμενα μέρη επιθυμεί να χρησιμοποιήσει αυτά τα στοιχεία για άλλους σκοπούς, 
ζητεί εκ των προτέρων τη γραπτή συγκατάθεση της αρχής που παρέχει τα στοιχεία. 
Επιπλέον, η χρήση των στοιχείων υπόκειται σε οποιουσδήποτε περιορισμούς επιβάλει 
η εν λόγω αρχή. 
4. Η παράγραφος 3 δεν εμποδίζει τη χρησιμοποίηση των παρεχόμενων στοιχείων σε 
οποιαδήποτε δικαστική ή διοικητική διαδικασία κινείται ως συνέπεια της μη 
συμμόρφωσης προς την τελωνειακή νομοθεσία. Αυτή η χρησιμοποίηση γνωστοποιείται 
στην αρμόδια αρχή που παρείχε τα στοιχεία. 
5. Τα συμβαλλόμενα μ,έρη έχουν την ευχέρεια, στα αρχεία αποδεικτικός στοιχείων που 
τηρούν, στις εκθέσεις και τις μαρτυρίες και ιτε διαδικασίες και καταγγελίες που 
παραπέμπονται οτα δικαστήρια, να χρησιμοποιούν ως ίχποόεικτικά στοιχεία 
πληροίρορίες που έχουν λάβει και έγγραφα που συμβουλεύθηκαν, σύμ,<ροςα με τις 
διατάξεις του παρόντος πρωτοκόλλου. 
ΑΡΘΡΟ 11 
Εμπειρογνώμονες και ιιάρτυοες 
1. Υπάλληλος της αρχής στην οποία υποβάλλεται η αίτηση είναι δυνατόν να 
εξουσιοδοτηθεί να παραστεί, εντός τας ορίων της παραχωρηθείσας άδειας, υπό την 
ιδιότητα του εμπειρογνώμονα ή του μάρτυρα, σε δικαστικές ή διοικητικές διαδικασίες 
που αφορούν ζητήματα που καλύπτει το παρόν πρωτόκολλο υπό τη δικαιοδοσία του 
άλλου συμβαλλόμενου μέρους, και να προσκομίσει αντικείμενα, έγγραφα ή κυρωμένα 
αντίγραφα αυτών τα οποία, ενδεχομένως, είναι αναγκαία για τις διαδικασίες. Η αίτηση 
παραστάσεως πρέπει, να αναφέρει επακριβίός για ποιο ζήτημα και υπό ποίαν ιδιότητα 
ή αρμοδιότητα θίχ εξετασθεί ο υπάλληλος. 
2. Ο εξουσιοδοτημένος υπάλληλος χαίρει της προστασίας την οποία εξασφαλίζει η 
ισχύουσα νομοθεσία στους υπαλλήλους της αιτούσας αρχής στο έδίΧίρός της. 
57 
ΑΡΘΡΟ 12 
Δαπάνες της συνδρομής 
Τα συμβαλλόμενα μέρη παραιτούνται αμοιβαία από κάθε διεκδίκηση επιστροφής δαπανών, 
τις οποίες επισύρει η εφαρμογή του παρόντος πρωτοκόλλου, εκτός, όπου κρίνεται σκόπιμο, 
από δαπάνες για εμπειρογνώμονεςκαι μάρτυρες, καθώς και για διερμηνείς και μεταφραστές, 
οι οποίοι δεν αποτελούν υπαλλήλους υπηρεσκόν του δημοσίου. 
ΛΡΘΡΟ 13 
Είραρμ,ογή 
II εφαρμογή του παρόντος πρωτοκόλλου ανατίθεται στις κεντρικές τελωνειακές αρχές 
της Δημοκρατίας της Αρμενίας, αφενός, και τις αρμόδιες υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής 
Επιτροπής και, εφόσον απαιτείται, τας τελαςειακών αρχών των κρατών μελών της 
Ευρωπαϊκής Ένακτης, αφετέρου. Οι προαναφερθείσες αρχές αποφασίζουν σχετικά με 
όλα τα πρακτικά μέτρα και τις ρυθμίσεις που είναι αναγκαίες για την εφαρμογή του, 
λαμβάνοντας υπόψη τους ισχύοντες κανόνες περί προστασίας των δεδομένων. Έχουν 
τη δυνατότητα να προβαίνουν σε συστάσεις προς τα αρμόδια σώματα σχετικά με 
τροποποιήσεις, που θεωρούν ότι πρέπει να επέλθουν στο παρόν πρωτόκολλο. 
Τα συμβαλλόμενα μέρη προβαίνουν σε διαβουλεύσεις μεταξύ τους και, ακολουθίας, 
τηρούνται, ενήμερα σχετικά με τους λεπτομερείς κανόνες εφαρμογής που υιοθετούν, 
σύμφχυνα με τις διατάξεις του παρόντος προποκόλλου. 
ΛΡΘΡΟ 14 
Συμπληοίοματικότητα 
Με την επιφύλαξη του άρθρου 10, οι συμφωνίες αμοιβαίας συνδρομής που έχουν συναφθεί 
μεταξύ ενός ή περισσοτέρων κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Δημοκρατίας 
της Αρμενίας δεν θίγουν τις κοινοτικές διατάξεις που διέπουν τη γνωστοποίηση μεταξύ των 
αρμοδίων υπηρεσκόν της Επιτροπής και τας τελαςειακάς αρχάς τας κρατάς μελάς 
οποιουδήποτε στοιχείου σχετικά με τελωνειακά ζητήματα κοινοτικού ενδιαφέροντος. 
58 
ΚΟΙΙΝΙΙ ΔΙΙΛ&2ΣΙ1 HA TO ΛΡΘΙ'Ο 3A 
Κατά την επανεξέταση της μεταβολής των συνθηκών στη Δημοκρατία της Αρμενίας, όπως 
προβλέπεται στο άρθρο 3α, τα μέρη συζητούν σημαντικές μεταβολές, οι οποίες δυνατόν να 
έχουν βαρύνουσα σημασία για τη μελλοντική ανάπτυξη της Αρμενίας. Σε αυτές μπορεί να 
περιλαμβάνονται η προσχώρηση της Αρμενίας στον ΠΟΕ, στο Συμβούλιο της Ευρώπης ή 
σε άλλους διεθνείς οργανισμούς ή την προσχώρηση της σε οποιαδήποτε περιφερειακή 
τελωνειακή ένακιη ή σε οποιασδήποτε μορφής συμφαςία περιφερειακής ολοκλήρακτης. 
59 
ΚΟΙΝΙΙ ΛΙΙΛΩΣΙΙ ΓΙΛ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 5 
Εφόσον τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνήσουν ότι οι περιστάσεις δικαιολογούν συναντήσεις 
σε ανώτατο επίπεδο, αυτές οι συναντήσεις μπορεί να ρυθμίζονται ad hoc. 
60 
ΚΟΙΝΙΙ ΔΙΙΑΩΣΙΙ ΓΙΑ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 14 
Μέχρις ότου η Αρμενία προσχωρήσει στον ΠΟΕ, τα μέρη διενεργούν δκχβουλεύσεις στο 
πλίχί,σι,ί) της Επιτροπής Συνεργασίας σχετικά μ,ε τις πολιτικές τους στον τομέα τος 
ειοαγοςικιόν δασμών, συμπεριλαμβανόμενος τας μεταβολών στη δασμολογική προστασία. 
Ειδικότερα, τέτοιες διαβουλεύσεις πραγματοποιούνται πριν από την αύξηση της 
δασμολογικής προστασίας. 
61 
ΚΟΙΝΗ ΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ "ΕΛΕΓΧΟΥ" 
ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ 24 (β) ΚΑΙ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ 36 
1. Τα συμβαλλόμενα μέρη επιβεβαιάςουν ότι κατανοούν αμοιβαία ότι το θέμα του ελέγχου 
εξαρτάται από τα πραγματικά γεγονότα της συγκεκριμένης περίπτωσης. 
2. Για παράδειγμα, μία επιχείρηση θεωρείται ότι "ελέγχεται" από άλλη επιχείρηση και 
συνεπίός rivai, θυγατρική αυτής εφόσον : 
η άλλη επιχείρηση κατέχει άμεσα ή έμμεσα την πλειοι|>ηφία τας δικακυμάτος -ψήφου 
'Ι 
η άλλη επιχείρηση έχει τί) όικαίιαμα VÎX διορίσει, ή VÎX παύσει την πλειοψηφία του 
διοικητικού οργάνου, του οργάνου διαχείρισης ή του εποπτικού οργάνου και είναι 
συγχρόνως μέτοχος ή μέλος της θυγατρικής. 
3. Αμφότερα τα συμβαλλόμενα μέρη θεωρούν ότι η απαρίθμηση των κριτηρίων της 
παραγράφου 2 δεν είναι περιοριστική. 
62 
ΚΟΙΝΗ ΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 35 
Το γεγονός ότι απαιτείται, ταξιόκητική θειόρηση για τα ςτυσικά πρόσιαπα ί)ρκτ(ΐένί»ν μόνο 
(ΐερα'ς και όχι, άλλος δεν πρέπει VÎX θεωρείται ότι ακυρο'ςει ή εξασθενεί τα πλεονεκτήματα 
.ίου απορρέουν από συγκεκριμένη δέσμευση 
63 
ΚΟΙΝΗ ΑΗΛί2ΣΗ ΠΛ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 42 
Τα συμβαλλόμενα μέρη συμφαςούν ότι, για τους σκοπούς της ονμψιγνίας, η πνευματική, 
βιομηχανική και εμπορική ιδιοκτησία περιλαμβάνει ειδικότερα τα δικαιώματα δημιουργού, 
συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος δημιουργού για τα προγράμματα ηλεκτρονικάς 
υπολογιστών και τα συγγενικά δικαιώματα, τα δικαιά)ματα που αςκ>ρούν την ευρεσιτεχνίίχ, 
τα βιομηχανικά σχέδια, τις γεατγραφικές ενδείξεις, συμπεριλαμβανόμενος τας ονομασίας 
προέλευσης, τας εμπορικών σημάτων και των σημάτων υπηρεσίας, τις τοπογραφίες 
ολοκληρωμένων κυκλωμάτων καθώς και την προστασία από τον αθέμιτο ανταγωνισμό, 
όπως αναφέρεται στο άρθρο 10α της σύμβασης των Παρισίας για την προστασία της 
βιομηχανικής ιδιοκτησίας και την προστασία πληροφοριών για την τεχνογνακτία που δεν 
έχουν κοινολογηθεί. 
64 
ΚΟΙΝΗ ΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 94 
Τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν, για τον σκοπό της ορθής ερμηνείας και πρακτικής 
εφαρμογής, ότι ο όρος "εξαιρετικά επείγουσες περιπτώσεις" που περιέχεται στο άρθρο 
94 της συμφαςίας σημαίνει περιπτώσεις σημαντικής παραβίασης της συμφωνίας από 
ένα από τα μέρη. Σημαντική παραβίαση της συμφωνίας συνίσταται σε: 
ίχ) αποκήρυξη της σι^χυνίας για την οποία δεν προβλέπεται κύρακτη βάσει τας 
γενικών κανόνων του διεθνούς δικαίου 
ή 
β) παραβίαση των ουσιωδών στοιχείων της συμφωνίας που εκτίθενται στο άρθρο 2. 
Τα μέρη συμφωνούν ότι ο όρος "κατάλληλα μέτρα" που αναφέρεται στο άρθρί) 94 είναι 
μέτρα που λαμβάνονται σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Αν κάποιο από τα μέρη λάβει 
μέτρα σε ιδιαίτερα επείγουσα περίπτωση, όπως προβλέπεται στο άρθρο 94, το άλλο 
μέρος δύναται να προσφύγει στη διαδικασία επίλυσης διαφορών. 
65 
ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΚΙΙΙΣΤΟΛΩΝ 
ΜΕΤΑΞΥ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ 
ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΑΡΜΕΝΙΑΣ 
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ 
66 
Α. Επιστολή της Κυβερνήσεως της Λημοκρατίας της Αρμενίας 
Κύριε, 
Έχω την τιμή να αναφερθώ στη συμφωνία εταιρικής σχέσης και συνεργασίας, η οποία 
μονογραφήθηκε στις .... 
Όπως υπογράμμισακατά τις διαπραγματεύσεις,η Δημοκρατία της Αρμενίας παραχωρεί στις 
κοινοτικές εταιρείες που εγκαθίστανται και ασκούν δραστηριότητα στη Δημοκρατία της 
Αρμενίας προνομιακή μεταχείριση από ορισμένες πλευρές. Εξήγησα ότι η στάση αυτή 
αντικατοπτρίζει την πολιτική της Αρμενίας, στόχος της οποίας είναι να προωθήσει με κάθε 
τρόπο την εγκατάσταση κοινοτικών εταιρειών στη Δημοκρατία της Αρμενίας. 
Έχοντας κατά νου τα ανωτέρω, εννοείται ότι κατά τη διάρκεια της περιόδου μεταξύ της 
ημερομηνίας μ.ονογράίρησης της παρούσας συμ,φοςίας και της ενάρξείυς ισχύος τας 
σχετικός άρθρί αν για την εγκατάσταση εταιρειών, η Δημοκρατία της Αρμενίας δεν θα 
θεσπίσει μέτρα ή κανονισμούς, με τα OJIOKX θα καθι,ερυςόνταν ή θα επιδεινώνονταν 
διακρίσεις εις βάρος τας κοινοτικός εταιρεκόν έναντι τι αν αρμένικος εταιρείας ή εταιρείας 
από οποιαδήποτε τρίτη χώρα σε σχέση με την κατάσταση που ίσχυε κατά την ημερομηνία 
μονογράφησης της παρούσας συμφχσνίας. 
Παρακαλώ γνωστοποιήστε μου την παραλαβή της παρούσας επιστολής. 
Με βαθύτατη εκτίμηση 
Για την Κυβέρνηση της Δημοκρατίας της Αρμενίας 
67 
Μ. Επιστολή της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 
Κύριε, 
Σας ευχαριστώ για την επιστολή σας, η οποία έχει ίος ακολούθως: 
"Έχω την τιμή να αναφερθώ στη συμφωνία εταιρικής σχέσης και συνεργασίας, η οποία 
μονογραφήθηκε στις .... 
Όπως υπογράμμισακατά τις διαπραγματεύσεις,η Δημοκρατία της Αρμενίας παραχωρεί στις 
κοινοτικές εταιρείες που εγκαθίστανται και ασκούν δραστηριότητα στη Δημοκρατία της 
Αρμενίας προνομιακή μεταχείριση από ορισμένες πλευρές. Εξήγησα ότι η στάση αυτή 
αντικατοπτρίζει την πολιτική της Αρμενίας, στόχος της οποίας είναι να προωθήσει με κάθε 
τρόπο την εγκατάσταση κοινοτικός εταιρείας στη Δημοκρατία της Λρμενίας. 
Έχοντας κατά νου τα ανιοτέρο), εννοείται ότι κατά τη διάρκεια της περιόδου μεταξύ της 
ημερομηνίας μονογράφησης της παρούσας συμφοςίας και της ενάρξεως ισχύος τας 
σχετικών άρθρων για την εγκατάσταση εταιρειών, η Δημοκρατία της Λρμενίας δεν θα 
θεσπίσει μέτρα ή κανονισμούς, με τα οποία θα καθιερώνονταν ή θα επιδεινώνονταν 
διακρίσεις εις βάρος τας κοινοτικών εταιρειών έναντι τας αρμενικών εταιρειών ή εταιρειών 
από οποιαδήποτε τρίτη χώρα σε σχέση με την κατάσταση που ίσχυε κατά την ημερομηνία 
μονογράφησης της παρούσας συμφαςίας. 
ΙΙαρακαλώ γνιαστοποιήστε μου την παραλαβή της παρούσας επιστολής." 
Σας γνακττοποιώ την παραλαβή της ανωτέρω επιστολής. 
Με βαθύτατη εκτίμηση 
Εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 
68 
ΛΠΛΩΣΗ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 
II Γαλλική Δημοκρατία σημειώνει ότι η συμφωνία εταιρικής σχέσης και συνεργασίας που 
συνήφθη με τη Δημοκρατία της Αρμενίας δεν εφαρμόζεται στις υπερπόντιες χώρες και 
εδάφη που είναι συνδεδεμένα με την Ευρωπαϊκή Κοινότητα σύμφωνα με τη συνθήκη για την 
ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. 
69 
ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ 
ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΟΥΣ 
ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΤΗΣ ΑΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΑΡΜΕΝΙΑΣ 
(ΕΚΤΟΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ) 
Μετά το αίτημα των αρμενικών αρχών να περιληφθούν στη συμφωνία εταιρικής σχέσης και 
συνεργασίαςδιατάξεις περί συνδρομής στον τομέα της πυρηνικής ασφαλείας, οι Ευρίαπαϊκές 
Κοινότητες και τα κράτη μέλη τους προβαίνουν στην ακόλουθη δήλίαση: 
Οι Ευραιπαϊ'κές Κοινότητες και τα κράτη μέλη τους εκφράζουν τη λύπη τους για την 
απόεραση των αρμενικών αρχών να επαναθέοουν σε λειτουργία, τον Νοέμβριο του 1995, 
τη μονάδα 2 του πυρηνικού σταθμού παραγιΌγής ενεργείας του Mczdamor, πράξη την 
οποία θεωρούν ασυμβίβαστη με τον γενικό στόχο που επιδιώκουν οι Ευρωπαϊκές 
Κοινότητες και τα κράτη μέλη τους, ήτοι τη βελτίωση της πυρηνικής ασφαλείας 
παγκοσμίως και, ειδικότερα, στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και 
στην πρώην Σοβιετική Ένωση, όπου έχουν εντοπιστεί πυρηνικές εγκαταστάσεις με 
σημαντικές σχεδιαστικές ελλείψεις· 
Με βάση το γεγονός ότι ο πυρηνικός σταθμός παραγωγής ενεργείας του Mezdamor είναι 
αδύνατον να αναβαθμιστεί σε επίπεδο αντίστοιχο προς τις διεθνώς αναγνωρισμένες 
προδιαγραφές ασφαλείας, οι Ευρωπαϊκές Κοινότητες και τα κράτη μέλη τους θεωρούν 
ότι αυτός ο σταθμός είναι ακατάλληλος για μακροπρόθεσμη λειτουργία και ότι πρέπει 
να επιδιωχθεί η διακοπή της λειτουργίας του το συντομότερο δυνατόν. Ως εκ τούτου, 
είναι εξαιρετικά σημαντική η αναζήτηση και η χρησιμοποίηση εναλλακτικών πηγών 
ενεργείας. II ΕΚ είναι πρόθυμη να στηρίξει την Αρμενία κατά τη χάραξη και την 
εφαρμογή συνολικής και μακρόπνοης ενεργειακής στρατηγικής, ούμ.φοςα με το άρθρί) 
54 της συμ,φαςί.ας εταιρικής σχέσης και συνεργασίας, μέοια του προγράμι ίσιος TACIS 
(σε συνεργασία με τα διεθνή χρηματοπιοτα>τικά ιδρύματα)· 
Με την επιφύλαξη του προαναφερθέντος στόχου, ήτοι της διακοπής λειτουργίας του 
συγκεκριμένου πυρηνικού σταθμού παραγωγής ενεργείας, και λαμβανομένης υπό-ψη της 
τρέχουσας κατάστασης, η ΕΚ θα μπορούσε να εξετάσει, εφόσον το ζητήσει η Αρμενία, 
τη δυνατότητα παροχής περιορισμένης στήριξης, εντός του υφιστάμενου πλαισίου 
πόρων και προτεραιοτήτων του προγράμματος TACIS, για τη λήψη βραχυπρόθεσμων 
μέτρων ασφαλείας εντασσόμενων στο πρόγραμμα τεχνικής βοήθειας TACIS. 
Τα ανωτέρω μέτρα μπορεί να περιλαμβάνουν: 
στήριξη των αρχών που είναι επιφορτισμένες με την πυρηνική ασφάλεια 
παροχή συνδρομής στον ενδιαφερόμενο φορέα στον τομέα της λειτουργικής 
ασφαλείας, και 
όπου χρειάζεται για την εκπλήρωση αυτών των καθήκοντος, περιορισμένη 
προμήθεια εξοπλισμού επείγουσας ανάγκης. 
70 

ISSN 0254-1483 
COM(96) 136 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 11 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-96-157-GR-C 
ISBN 92-78-02512-7 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουζεμβούργο