ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ - Πρόγραμμα για την προώθηση των θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων

1. Εισαγωγη

Τον Σεπτέμβριο του 2001 η Επιτροπή παρουσίασε τη Λευκή Βίβλο της "Η ευρωπαϊκή πολιτική μεταφορών με ορίζοντα το έτος 2010: η ώρα των επιλογών" [1]. Στην Βίβλο καθορίζονται ορισμένοι φιλόδοξοι στόχοι για την ανταγωνιστικότητα και τη βιωσιμότητα των μεταφορών το 2010. Είναι προφανές ότι οι θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων μπορούν να διαδραματίσουν καίριο ρόλο στην επίτευξη των στόχων αυτών. Μπορούν να κάμψουν την κατά 50 % αύξηση των οδικής εμπορευματικής κυκλοφορίας που προβλέπεται στην Βίβλο, μπορούν να βοηθήσουν στην αποκατάσταση της ισορροπίας μεταξύ τρόπων μεταφοράς, να παρακάμψουν τα χερσαία σημεία συμφόρησης, ενώ ταυτόχρονα είναι ασφαλής και βιώσιμος τρόπος μεταφοράς.

[1] COM(2001) 370, 12.9.2001.

Η πολιτική πεποίθηση ότι οι θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων αποτελούν προτεραιότητα για την Ευρωπαϊκή Ένωση επιβεβαιώθηκε και στην άτυπη συνάντηση των Υπουργών Μεταφορών της Ευρωπαϊκής Ένωσης τον Ιούνιο του 2002 στην Gijσn της Ισπανίας.

2. Οι θαλασσιεσ μεταφορεσ μικρων αποστασεων ειναι ενασ αναπτυσσόμενοσ κλαδοσ

Ήδη σήμερα οι θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων είναι ένας πολύ επιτυχημένος κλάδος και είναι ο μόνος τρόπος μεταφοράς ο οποίος έχει αποδείξει ότι μπορεί να διατηρηθεί παρά την αύξηση των οδικών μεταφορών. Φθάνει το 41% όλων των τονο-χιλιομέτρων στην Ευρώπη τη στιγμή που το μερίδιο των οδικών μεταφορών είναι 43% [2]. Ο ρυθμός ανάπτυξής τους είναι μεγαλύτερος του ρυθμού ανάπτυξης της βιομηχανικής παραγωγής στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η δε απόδοσή τους.σε τονο-χιλιόμετρα έφθασε σε 38% στη δεκαετία του '90 έναντι 40% των οδικών μεταφορών (Βλ. Σχήμα 1).

[2] Δεδομένα του 2000, εκτός αγωγών. Πηγή: EU Energy and Transport in Figures: Statistical Pocketbook 2002.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Σχήμα 1: Ποσοσταία αύξηση τονο-χιλιομέτρων το 1990-2000 στις οδικές μεταφορές (ΟΜ), στις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων (ΘΜΜΑ), την εσωτερική ναυσιπλοΐα (ΕΝ) και τις σιδηροδρομικές μεταφορές (ΣΜ). [3]

[3] Κύρια πηγή δεδομένων: EU Energy and Transport in Figures: Statistical Pocketbook 2002.

3. Πως Θα Γινουν Ακομη Πιο Επιτυχημενεσ Οι Θαλασσιεσ Μεταφορεσ Μικρων Αποστασεων;

Για να χρησιμοποιηθούν όλες οι δυνατότητες των θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων, πρέπει να ενταχθούν πλήρως στις αλυσίδες εφοδιαστικής και να προσφέρουν μεταφορές χωρίς διακοπή από πόρτα σε πόρτα. Τη διαχείριση και την εμπορία αυτών των αλυσίδων εφοδιαστικής πρέπει να έχουν ενιαίες εμπορικές οντότητες, οι "ενιαίες θυρίδες" όπως αποκαλούνται. Οι εταιρείες αυτές πρέπει να διαθέτουν στους πελάτες ένα συγκεκριμένο σημείο επαφής, αρμόδιο για όλην την διατροπική αλυσίδα. Επίσης, η έννοια του ανταγωνισμού μεταξύ τρόπων μεταφοράς πρέπει να αντικατασταθεί από την έννοια της αλληλοσυμπλήρωσης διότι είναι ζωτικής σημασίας η συνεργασία μεταξύ τρόπων μεταφοράς για τις αλυσίδες όπου υπεισέρχονται περισσότεροι από ένας τρόποι μεταφοράς.

Η πλήρης ένταξη των θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων στις διατροπικές αλυσίδες εφοδιασμού από πόρτα σε πόρτα δεν έχει ακόμη επιτευχθεί. Αυτό εναπόκειται κυρίως στον κλάδο αλλά οι προσπάθειες σε άλλα επίπεδα μπορούν να βοηθήσουν τη διαδικασία και να μετριάσουν τα διαρθρωτικά εμπόδια που εμποδίζουν την ταχύτερη ανάπτυξη των θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων:

* Δεν έχει ακόμη εξαλειφθεί τελείως η εικόνα που είχαν στο παρελθόν ως πεπαλαιωμένος κλάδος.

* Οι διαδικασίες στη διοίκηση και τις διατυπώσεις τους είναι σύνθετες.

* Απαιτείται υψηλή απόδοση των λιμένων.

* Χρειάζονται νέες προηγμένες τεχνολογικές λύσεις για τα πλοία, τους λιμένες, τις μονάδες φόρτωσης και τα τηλεματικά δίκτυα.

Στην Κοινότητα έχουν ήδη αναληφθεί ή προτείνονται ορισμένες δράσεις για να μετριασθούν τα εμπόδια και να ενισχυσθόύν οι θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων στην Ευρώπη. Μεταξύ αυτών αναφέρονται:

* Έκδοση οδηγίας για την τυποποίηση ορισμένων διατυπώσεων υποβολής δηλώσεων για τα πλοία κατά τον κατάπλου ή/και απόπλου από λιμένες των κρατών μελών της Κοινότητας [4].

[4] Οδηγία 2002/6/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Φεβρουαρίου 2002, σχετικά με τις διατυπώσεις υποβολής δηλώσεων για τα πλοία κατά τον κατάπλου ή/και απόπλου από λιμένες των κρατών μελών της Κοινότητας, ΕΕ L 67, 9.3.2002, σ. 31.

* Πρόταση νέου προγράμματος στήριξης "Marco Polo" [5].

[5] Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την χορήγηση κοινοτικής χρηματοδοτικής συνδρομής με σκοπό τη βελτίωση των περιβαλλοντικών επιδόσεων του συστήματος εμπορευματικών μεταφορών, COM(2002) 54 τελικό, 4.2.2002.

* Πρόταση οδηγίας σχετικά με τις διατροπικές μονάδες φόρτωσης [6].

[6] Επισυνάπτεται στην παρούσα ανακοίνωση.

* Εισαγωγή της προσέγγισης "Θαλάσσιες αρτηρίες" στη Λευκή Βίβλο της Επιτροπής για την ευρωπαϊκή πολιτική μεταφορών το 2010.

* Πρόταση οδηγίας για την πρόσβαση στις λιμενικές υπηρεσίες [7].

[7] Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την πρόσβαση στην αγορά λιμενικών υπηρεσιών, COM(2001) 35 τελικό, 13.2.2001, όπως τροποποιήθηκε από το COM(2002) 101 τελικό, 19.2.2002.

* Δημοσίευση του Οδηγού Τελωνειακών Διατυπώσεων στις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων [8].

[8] Έγγραφο των υπηρεσιών της Επιτροπής: Οδηγός των τελωνειακών διατυπώσεων στις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων, SEC(2002) 632, 29.5.2002.

* Εισαγωγή του Νέου Μηχανογραφημένου Συστήματος Διαμετακόμισης (NCTS) στην τελωνειακή διαμετακόμιση.

* Θέσπιση των προγραμμάτων δράσης Τελωνεία 2002 και Τελωνεία 2007 [9] και του έργου RALFH [10] που χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα Τελωνεία 2002.

[9] Διορθωτικό στην απόφαση αριθ. 253/2003/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Φεβρουαρίου 2003, για τη θέσπιση προγράμματος δράσης για τα τελωνεία στην Κοινότητα (Τελωνεία 2007), ΕΕ L 36, 12.2.2003, σ. 1.

[10] RALFH = Όμιλος Επαφής Τελωνειακών Διαχειριστών των Λιμένων της Βορείου Ευρώπης στην Ευρωπαϊκή Ένωση: Ρότερνταμ, Aμβέρσα, Χάβρη, Felixstowe και Αμβούργο. Tο έργο αποβλέπει στη βελτίωση της πρακτικής τελωνειακής συνεργασίας μεταξύ λιμένων.

* Περαιτέρω ανάπτυξη των τηλεματικών δικτύων για τους λιμένες και τις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων.

4. Γιατι Χρειαζεται Ενα Προγραμμα Προωθησησ;

Για να επιτευχθούν οι στόχοι της Λευκής Βίβλου και να αυξηθεί η χρήση των θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων θα χρειασθούν εντατικές προσπάθειες από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη. Επίσης, στην άτυπη συνάντηση των Υπουργών Μεταφορών της Ευρωπαϊκής Ένωσης τον Ιούνιο του 2002 στην Gijσn της Ισπανίας συζητήθηκε η δυνατότητα ενός σχεδίου δράσης με αντικείμενο τα καίρια θέματα που αφορούν την επεξεργασία της πολιτικής προτεραιότητας που δίδεται στις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων. Η Επιτροπή πιστεύει ότι είναι δικαιολογημένη μια τέτοια πρωτοβουλία.

Στην παρούσα ανακοίνωση παρουσιάζεται ένα πρόγραμμα με αντικείμενο την προώθηση των θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων. Αποτελείται από 14 ανεξάρτητες δράσεις που υποδιαιρούνται σε μέτρα. Στα μέτρα αναγφέρονται οι αρμόδιοι παράγοντες και χρονοδιάγραμμα. Οι δράσεις μορούν να χωρισθούν διακρίνονται σε νομοθετικές, τεχνικές και επιχειρησιακές ως εξής:

A. Νομοθετικές δράσεις

1. Εφαρμογή της οδηγίας για την τυποποίηση ορισμένων διατυπώσεων υποβολής δηλώσεων για τα πλοία κατά τον κατάπλου ή/και απόπλου από λιμένες των κρατών μελών της Κοινότητας (IMO-FAL),

2. Υλοποίηση του προγράμματος Marco Polo,

3. Τυποποίηση και εναρμόνιση των διατροπικών μονάδων φόρτωσης,

4. Θαλάσσιες αρτηρίες,

5. Βελτίωση των περιβαλλοντικών επιδόσεων των θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων.

B. Tεχνικές δράσεις

6. Οδηγός τελωνειακών διατυπώσεων για τις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων,

7. Εντοπισμός και άρση των εμποδίων για πιο επιτυχημένες από ό,τι σήμερα θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων,

8. Προσέγγιση των εθνικών εφαρμογών και μηχανογράφηση των κοινοτικών τελωνειακών διατυπώσεων,

9. Έρευνα και Τεχνολογική ανάπτυξη.

Γ. Επιχειρησιακές δράσεις

10. Ενιαίες διοικητικές θυρίδες,

11. Διασφάλιση του ζωτικού ρόλου των Εστιακών Σημείων των θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων [11],

[11] Στα Εστιακά Σημεία Θαλάσσιων Μεταφορών Μικρών Αποστάσεων εκπροσωπούνται οι εθνικές ναυτικές διοικήσεις. Είναι αρμόδια για τις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων στις αντίστοιχες διοικήσεις τους.

12. Διασφάλιση ορθής λειτουργίας και καθοδήγηση των Κέντρων Προώθησης των θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων [12],

[12] Τα Κέντρα Προώθησης των θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων (SPC) ή, άλλως, εθνικά Γραφεία Προώθησης των θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων είναι ακέραιοι φορείς του κλάδου που προωθούν τις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων.

13. Προώθηση της εικόνας των θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων ως επιτυχημένης εναλλακτικής λύσης μεταφοράς,

14. Συλλογή στατιστικών δεδομένων.

* * * * *

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΜΙΚΡΩΝ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΝ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΜΙΚΡΩΝ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 1

IMO FAL

Για να απλουστευθεί το βάρος των διαδικασιών τεκμηρίωσης και διοίκησης, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενέκριναν το Δεκέμβριο του 2001 την πρόταση της Επιτροπής σχετικά με τις διατυπώσεις υποβολής δηλώσεων για τα πλοία κατά τον κατάπλου ή/και απόπλου από λιμένες των κρατών μελών της Κοινότητας (οδηγία IMO FAL όπως αποκαλείται [13]). Η οδηγία αποτελεί άμεσο αποτέλεσμα των προσπαθειών με σκοπό να εξαλειφθούν τα σημεία συμφόρησης που εντοπίστηκαν. Ζητεί από τα κράτη μέλη να αποδεχθούν τα τυποποιημένα έντυπα IMO FAL εφόσον οι σχετικές πληροφορίες κατάπλου/απόπλου ενός πλοίου μπορούν να δοθούν με αυτά τα έντυπα. Αυτό σημαίνει ότι η πληθώρα των διαφόρων εθνικών εντύπων θα αντικατασταθεί πλέον από ένα κοινό σύνολο εντύπων. Η οδηγία θα τεθεί στην πράξη σε ισχύ από τις 9 Σεπτεμβρίου 2003 το αργότερο, όταν τα κράτη μέλη θα έχουν θέσει σε ισχύ τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που απαιτούνται για να συμμορφωθούν προς την οδηγία.

[13] Βλέπε υποσημείωση 4.

ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΑ ΜΕΤΡΑ

1. Παρακολούθηση της οδηγίας και συμμόρφωση προς αυτήν, καθώς και παρακολούθηση της ορθής λειτουργίας της.

Αρμόδιοι παράγοντες: Υπηρεσίες της Επιτροπής και κράτη μέλη.

Προθεσμία: Πρώτο στάδιο: έως τις 9 Σεπτεμβρίου 2003, και κατόπιν: συνεχώς.

2. Απλούστευση της μεταφοράς στο νέο πλαίσιο με τη διάθεση εντύπων IMO FAL μέσω της ιστοθέσης της Επιτροπής στο διαδίκτυο για τις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων [14], τα οποία θα είναι προσβάσιμα σε όλους και θα μπορούν να μεταφορτωθούν, να συμπληρωθούν μέσω υπολογιστή ή/και να τυπωθούν για άμεση χρήση.

[14] http://europa.eu.int/comm/transport/ maritime/sss/index_en.htm.

Αρμόδιοι παράγοντες: Υπηρεσίες της Επιτροπής.

Προθεσμία: Έως τα μέσα του 2003.

3. Ενημέρωση των πλοιοκτητών, των πρακτόρων και άλλων ενδιαφερομένων μερών σχετικά με τις δυνατότητες που προσφέρει η οδηγία.

Αρμόδιοι παράγοντες: Υπηρεσίες της Επιτροπής, κράτη μέλη, κλαδικές ενώσεις, εστιατά σημεία και κέντρα προώθησης των θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων.

Προθεσμία: Έως τις 9 Σεπτεμβρίου 2003.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΜΙΚΡΩΝ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 2

Marco Polo

Ένα από τα κύρια μέσα χρηματοδότησης της εναρκτήριας φάσης των έργων στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων στην Κοινότητα ήταν το πρόγραμμα "Πιλοτικές Δράσεις για τις Συνδυασμένες Μεταφορές" (PACT). Το πρόγραμμα αποδείχτηκε ευεργετικό για τις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων, για τις οποίες διατέθηκε δίκαιο τμήμα της ετήσιας χρηματοδότησης του PACT.

To πρόγραμμα PACT έληξε στο τέλος του 2001. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε [15] το Φεβρουάριο του 2002 ένα πρόγραμμα διαδοχής του. Η ουσιαστική συμβολή του νέου προγράμματος "Marco Polo" είναι ότι θα κάνει πραγματικότητα τις διατροπικές μεταφορές στην Ευρώπη. Με ετήσιο προϋπολογισμό 18,75 εκατ. EUR που προβλέπεται [16], αποσκοπείται στροφή 12 δισ. τονο-χιλιομέτρων ανά έτος από τις οδικές μεταφορές προς τις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων, τις σιδηροδρομικές και τις εσωτερικές πλωτές μεταφορές. Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατέληξε σε πολιτική συμφωνία σχετικά με την πρόταση τον Δεκέμβριο του 2002.

[15] Βλέπε υποσημείωση 5.

[16] Προϋπολογισμός προβλεπόμενος για την 1.1.2003 - 31.12.2006.

Οι θαλάσσιες αρτηρίες (βλ. δελτίο δράσης αριθ. 4), ως νέα καίρια πρωτοβουλία, θα ωφεληθούν πλήρως από το πρόγραμμα Marco Polo στην έναρξη νέων δρομολογίων.

ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΑ ΜΕΤΡΑ

1. Επιχειρησιακό το πρόγραμμα Marco Polo από το 2003, ούτως ώστε να επιτραπεί η χρηματοδότηση καινοτόμων και σημαντικών έργων στις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων.

Αρμόδιοι παράγοντες: Υπηρεσίες της Επιτροπής, Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, κράτη μέλη και ο κλάδος.

Προθεσμία: Ετήσιο, έως το 2010 (προϋπολογισμός προβλεπόμενος αρχικά για 4 έτη).

2. Πλήρης χρήση των δυνατοτήτων που προσφέρει η χρηματοδότηση του Marco Polo για την έναρξη βιώσιμων και επιχειρησιακών δρομολογίων θαλασσίων μεταφορών μικρών αποστάσεων εντός ή εκτός θαλασσίων αρτηριών.

Αρμόδιοι παράγοντες: Υπηρεσίες της Επιτροπής και ο κλάδος.

Προθεσμία: Ετήσιο, έως το 2010 (προϋπολογισμός προβλεπόμενος αρχικά για 4 έτη).

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΜΙΚΡΩΝ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 3

Διατροπικεσ Μοναδεσ Φορτωσησ

Η βελτίωση των διατροπικών μονάδων φόρτωσης (εμπορευματοκιβώτια και ανταλλασσόμενα αμαξώματα) είναι ένα από τα μέτρα που προβάλλει η Λευκή Βίβλος για την ευρωπαϊκή πολιτική μεταφορών το 2010. Η πληθώρα διαφορετικών παραλλαγών των μονάδων αυτών που υπάρχει σήμερα δημιουργεί κόστος τριβής και καθυστερήσεις στη διακίνησή τους μεταξύ τρόπων μεταφοράς. Το πρόβλημα θα υπερβληθεί με την εναρμόνιση ορισμένων χαρακτηριστικών διακίνησης των μονάδων φόρτωσης, όπως είναι τα άνω ή κάτω γωνιαία εξαρτήματα ή οι κατακόρυφοι σωλήνες. Επίσης, τα ανταλλασσόμενα αμαξώματα δεν είναι εν γένει στοιβάσιμα και για το λόγο αυτό δεν είναι κατάλληλα για τις θαλάσσιες μεταφορές. Από την άλλη πλευρά, με τα εμπορευματοκιβώτια δεν χρησιμοποιούνται πλήρως οι επιτρεπόμενες διαστάσεις στις οδικές μεταφορές [17]. Η λύση θα μπορούσε να είναι η τυποποίηση μιας ευρωπαϊκής μονάδας φόρτωσης που θα συνδυάζει τη δυνατότητα στοιβασίας των εμπορευματοκιβωτίων με το χώρο φόρτωσης εύρους παλέτας των ανταλλασσόμενων αμαξωμάτων.

[17] Βλ. οδηγία 96/53/EΚ του Συμβουλίου της 25ης Ιουλίου 1996 σχετικά με τον καθορισμό, για ορισμένα οδικά οχήματα που κυκλοφορούν στην Κοινότητα, των μέγιστων επιτρεπόμενων διαστάσεων στις εθνικές και διεθνείς μεταφορές και των μέγιστων επιτρεπόμενων βαρών στις διεθνείς μεταφορές, ΕΕ L 235, 17.9.1996, σ. 59, όπως διορθώθηκε και τροποποιήθηκε στη συνέχεια.

Η Επιτροπή εξέτασε τις διατροπικές μονάδες φόρτωσης και επισυνάπτει νομική πρόταση στην παρούσα ανακοίνωση. Η πρόταση θα ωφελήσει τις θαλάσσιες μεταφορές, διότι βοηθά στη μείωση του κόστους τριβής στη διακίνηση των φορτίων στους λιμένες και επιτρέπει στις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων να αποκτήσουν μεγαλύτερο μερίδιο στην αγορά ανταλλασσόμενων αμαξωμάτων, η οποία μέχρι στιγμής περιορίζεται στις χερσαίες μεταφορές.

ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΑ ΜΕΤΡΑ

1. Έγκριση της πρότασης για τη διατροπικότητα των διατροπικών μονάδων φόρτωσης και εφαρμογή της όσο το δυνατόν συντομότερα.

Αρμόδιοι παράγοντες: Κράτη μέλη, Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και ο κλάδος.

Προθεσμία: Πρώτο στάδιο έως το 2004. Κατόπιν συνεχής.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΜΙΚΡΩΝ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 4

Θαλασσιες Αρτηριεσ

Η Επιτροπή παρουσίασε την έννοια των "θαλάσσιων αρτηριών" στη Λευκή Βίβλο για την ευρωπαϊκή πολιτική μεταφορών. Οι αρτηρίες αυτές θα ελαφρύνουν τα μεγάλα χερσαία σημεία συμφόρησης στο ευρωπαϊκό σύστημα μεταφορών και θα προωθήσουν την ενσωμάτωση της εφοδιαστικής στις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων.

Οι θαλάσσιες αρτηρίες θα επιτρέψουν την παράκαμψη των χερσαίων σημείων συμφόρησης στην Ευρώπη διότι θα ενταχθούν στις εκτενείς αλυσίδες εφοδιαστικής από πόρτα σε πόρτα. Προφανή παραδείγματα των σημείων συμφόρησης είναι οι Άλπεις και τα Πυρηναία. Η παράκαμψη αυτών των φυσικών εμποδίων με τις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων θα έχει θετική επίπτωση τόσο στις χώρες βορείως όσο και νοτίως των οροσειρών αυτών. Εξετάζεται επίσης κατά πόσον είναι σκόπιμο να περιληφθούν σημεία συμφόρησης ανθρωπογενούς αιτίας.

Οι θαλάσσιες αρτηρίες θα προσφέρουν αποτελεσματικά, τακτικά και συχνά δρομολόγια, τα οποία θα μπορούν να ανταγωνιστούν τα αντίστοιχα οδικά, π.χ., από άποψη χρόνου διαμετακόμισης και τιμών. Οι λιμένες που θα συνδέονται με τις θαλάσσιες αρτηρίες θα έχουν κατάλληλες χερσαίες συνδέσεις και θα προσφέρουν υψηλό επίπεδο εξυπηρέτησης στους πελάτες των θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων (καθώς και ομαλές διοικητικές διαδικασίες). Οι τηλεματικές διασυνδέσεις μεταξύ λιμένων, από τη μία πλευρά, και τα επικοινωνιακά συστήματα των πλοίων (όπως τα συστήματα διαχείρισης και πληροφοριών της θαλάσσιας κυκλοφορίας - VTMIS), από την άλλη πρέπει να επεκταθούν και να καταστούν διαλειτουργικές για να ενσωματωθούν τα κατά τόπους συστήματα μέσα στο ευρωπαϊκό δίκτυο.

Οι εκτιμήσεις του κόστους φαίνεται να δείχνουν ότι η καθιέρωση νέων τακτικών θαλάσσιων συνδέσεων θα είναι πολύ λιγότερο δαπανηρή από την κατασκευή αντίστοιχων νέων χερσαίων υποδομών.

Η Επιτροπή επεξεργάζεται τη στιγμή αυτή τις λεπτομέρειες σχετικά με τις θαλάσσιες αρτηρίες. Μία ευκαιρία παρουσίασης των λεπτομερειών αυτών θα είναι προφανώς η νέα αναθεώρηση των κατευθύνσεων για τα Διευρωπαϊκά Δίκτυα Μεταφορών (ΔΔΜ) [18] έως τα τέλη του 2003. Της αναθεώρησης αυτής έχει επιληφθεί προς το παρόν μία ομάδα ειδημόνων αποτελούμενη από αντιπροσώπους των κρατών μελών και των χωρών που πρόκειται να προσχωρήσουν στην Κοινότητα, της οποίας προεδρεύει ο κ. Karel Van Miert, πρώην Επίτροπος μεταφορών και Αντιπρόεδρος της Επιτροπής.

[18] Απόφαση αριθ. 1692/96/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1996, περί των κοινοτικών προσανατολισμών για την ανάπτυξη του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών, ΕΕ L 228, 9.9.1996, σ. 1, όπως τροποποιήθηκε από την απόφαση αριθ. 1346/2001/EΚ, ΕΕ L 185, 6.7.2001, σ. 1.

Όταν τελειοποιηθεί, το πλαίσιο των ΔΔΜ θα συμβάλει στις επενδύσεις σε υποδομές που σχετίζονται με τις θαλάσσιες αρτηρίες, όπως είναι οι λιμενικές υποδομές και οι συνδέσεις των λιμένων με την ενδοχώρα τους. Επίσης, το νέο πρόγραμμα Marco Polo (βλ. δελτίο δράσης αριθ. 2) θα χρηματοδοτήσει την έναρξη νέων δρομολογίων μέσω των θαλάσσιων αρτηριών, εφόσον αυτά πληρούν τις απαιτήσεις του προγράμματος.

ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΑ ΜΕΤΡΑ

1. Οριστικοποίηση αποφάσεων για τις θαλάσσιες αρτηρίες με σκοπό να καταστούν ελκυστικές στους παράγοντες της αγοράς έτσι ώστε να εκπληρωθούν οι στόχοι της Λευκής Βίβλου.

Αρμόδιοι παράγοντες: Υπηρεσίες της Επιτροπής, κράτη μέλη και ο κλάδος.

Προθεσμία: Έως τα μέσα του 2003.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΜΙΚΡΩΝ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 5

Βελτιωση των Περιβαλλοντικων Επιδοσεων των Θαλασσιων Μεταφορων Μικρων Αποστασεων

Οι θαλάσσιες μεταφορές είναι πολύ πιο αποδοτικές από άποψη ενέργειας από τους άλλους τρόπους μεταφοράς και, σε γενικές γραμμές, είναι λιγότερο επιζήμιες στο περιβάλλον σε σύγκριση με άλλους τρόπους μεταφοράς ανά μεταφερόμενο τόνο ή επιβάτη. Η στροφή προς τις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων θα μπορούσε, παραδείγματος χάρη, να αποτελέσει σημαντικό στοιχείο της κοινοτικής στρατηγικής για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων του Κιότο [19].

[19] Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα και τα κράτη μέλη επικύρωσαν το Πρωτόκολλο του Κιότο το Μάιο του 2002.

Οι καλές περιβαλλοντικές επιδόσεις επισκιάζονται όμως ιδίως από τις εκπομπές διοξειδίου του θείου (SO2) που είναι πολύ υψηλότερες σε σύγκριση με άλλους τρόπους μεταφοράς.

Η Διάσκεψη του ΔΝO τον Σεπτέμβριο του 1997 ενέκρινε νέα μέτρα για να μειωθούν οι εκπομπές διοξειδίου του θείου [20] από τα καυσαέρια των πλοίων (νέο παράρτημα VI της συμφωνίας MARPOL 73/78). Η Διάσκεψη ενέκρινε επίσης διατάξεις που επιτρέπουν την καθιέρωση ειδικών "περιοχών ελέγχου των εκπομπών SOx", όπου θα ισχύουν χαμηλότερα επίπεδα εκπομπών. Μεταξύ των περιοχών αυτών είναι η Βαλτική Θάλασσα, η Βόρειος Θάλασσα και η Διώρυγα της Μάγχης [21]. Η διαδικασία επικύρωσης του νέου παραρτήματος δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη και τα νέα μέτρα δεν έχουν τεθεί σε ισχύ σε παγκόσμια κλίμακα.

[20] Η περιεκτικότητα των καυσίμων των πλοίων σε θείο δεν πρέπει να υπερβαίνει το 4,5% m/m.

[21] Η περιεκτικότητα των καυσίμων των πλοίων σε θείο δεν πρέπει να υπερβαίνει το 1,5% m/m. Ειδάλλως, τα πλοία πρέπει να χρησιμοποιούν άλλες τεχνολογικές μεθόδους για να περιορίζουν τις εκπομπές SOx.

Το Νοέμβριο του 2002, η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση οδηγίας για να μειωθεί η περιεκτικότητα των καυσίμων των πλοίων σε θείο στην Ευρωπαϊκή Ένωση [22]. Η πρόταση βασίζεται εν μέρει στις "περιοχές ελέγχου των εκπομπών SOx" που θεσπίστηκαν με βάση το παράρτημα VI της MARPOL 73/78 αλλά προχωρεί ακόμη περισσότερο. Ωστόσο, η πρόταση αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής στρατηγικής που θα εξασφαλίζει ότι οι θαλάσσιες μεταφορές θα είναι ακόμη λιγότερο επιζήμιες στο περιβάλλον απ'ό,τι σήμερα. [23]

[22] Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που τροποποιεί την οδηγία 1999/32/EΚ σχετικά με την περιεκτικότητα σε θείο των καυσίμων των πλοίων, COM(2002) 595 τελικό, 20.11.2002.

[23] Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο: στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη μείωση των ατμοσφαιρικών ρύπων των ποντοπόρων πλοίων, COM(2002) 595 τελικό, 20.11.2002.

ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΑ ΜΕΤΡΑ

1. Βελτίωση των περιβαλλοντικών επιδόσεων των θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων με την υποστήριξη και την επιδίωξη μιας στρατηγικής που παρουσίασε η Επιτροπή, καθώς και με την έγκριση και εφαρμογή της νομικής πρότασης για τη μείωση της περιεκτικότητας των καυσίμων των πλοίων σε θείο.

Αρμόδιοι παράγοντες: Υπηρεσίες της Επιτροπής, κράτη μέλη, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και ο κλάδος.

Προθεσμία: Πρώτα αποτελέσματα έως τα μέσα του 2005. Κατόπιν συνεχής.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΜΙΚΡΩΝ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 6

Οδηγός τελωνειακών διαδικασιών για τις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων

Η άμεση αντίδραση του κοινού στις τελωνειακές διαδικασίες είναι ότι πρόκειται για υπερβολικά σύνθετες διαδικασίες που μειώνουν την ελκυστικότητα των θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων. Η αντίδραση όμως αυτή είναι πολύ γενική ούτως ώστε να είναι ικανοποιητική ή να οδηγήσει σε συγκεκριμένες βελτιώσεις. Για να υπάρξουν επιχειρησιακές λύσεις, είναι επιτακτικό να προσδιοριστούν τα ειδικά στοιχεία που ενδεχομένως προκαλούν προβλήματα.

Προς το σκοπό αυτό, οι υπηρεσίες της Επιτροπής δημοσίευσαν, το Μάιο του 2002, έναν οδηγό για τις τελωνειακές διαδικασίες για τις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων [24]. Δύο είναι οι σκοποί του οδηγού αυτού :

[24] Βλέπε υποσημείωση 8.

* Περιλαμβάνει τους τελωνειακούς κανόνες για τις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων, καθώς και τις δυνατότητες χρήσης απλουστευμένων διαδικασιών.

* Περιέχει συνοπτική βάση εντοπισμού των πιθανών συγκεκριμένων αναγκών τροποποίησης ή περαιτέρω απλουστεύσεων.

ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΑ ΜΕΤΡΑ

1. Διεξαγωγή διαβουλεύσεων με τον κλάδο, τα Εστιακά Σημεία θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων και τα Κέντρα Προώθησης των θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων (SPC) σχετικά με τον οδηγό των τελωνειακών διατυπώσεων στις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων. Με βάση τα αποτελέσματα των διαβουλεύσεων, εξέτασε κατά πόσον χρειάζονται τροποποιήσεις των τελωνειακών κανόνων ή κατά πόσον ορισμένα θέματα θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν με τις πρωτοβουλίες προσέγγισης των εθνικών εφαρμογών στο πεδίο των κοινοτικών τελωνειακών κανόνων και τη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ εθνικών τελωνειακών υπηρεσιών (βλ. δελτίο δράσης 8, μέτρο 1).

Αρμόδιοι παράγοντες: Υπηρεσίες της Επιτροπής.

Προθεσμία: Έως το δεύτερο εξάμηνο του 2003.

2. Έκταση χρήσης των δυνατοτήτων απλούστευσης που προσφέρουν οι τρέχοντες τελωνειακοί κανόνες (ιδίως, εκείνοι για τα επιτετραμμένα τακτικά θαλάσσια δρομολόγια και τα επιτετραμμένα δρομολόγια αποστολέων/αποδεκτών). Εάν δεν χρησιμοποιηθούν τα τρέχοντα καθεστώτα απλούστευσης, προσδιορισμός των λόγων και μελέτη των τροποποιήσεων των τελωνειακών κανόνων. Εκτίμηση των τεχνικών μέτρων για να καταστούν οι τελωνειακές διαδικασίες απλούστερες.

Αρμόδιοι παράγοντες: Υπηρεσίες της Επιτροπής, ο κλάδος, Εστιακά Σημεία και SPC.

Προθεσμία: Έως το δεύτερο εξάμηνο του 2003.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΜΙΚΡΩΝ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7

Εντοπισμοσ και Εξάλειψη των εμποδιων ούτωσ ωστε οι θαλασσιεσ μεταφορεσ μικρων αποστασεων να γινουν πιο επιτυχημενεσ απ' ο,τι σημερα

Από το Δεκέμβριο του 1999, η Επιτροπή έχει συγκεντρώσει έναν αριθμό εμποδίων που παρακωλύουν την ανάπτυξη των θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων. Αυτή η "έρευνα σχετικά με τα εμπόδια" περιέχει επίσης ιδέες για πιθανές λύσεις, καθώς και βέλτιστες πρακτικές.

Τα εμπόδια που εντοπίστηκαν μπορούν να ταξινομηθούν σε πέντε κατηγορίες:

* Οι θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων δεν έχουν ακόμη αλλάξει πλήρως την εικόνα του παρελθόντος ως πεπαλαιωμένος κλάδος.

* Δεν έχει επιτευχθεί η πλήρης ενσωμάτωσή τους στη διατροπική αλυσίδα εφοδιαστικής.

* Οι διαδικασίες διοίκησης και τεκμηρίωσής τους είναι σύνθετες.

* Απαιτείται βελτιωμένη απόδοση των λιμένων.

* Η εφαρμογή των κανόνων και των διαδικασιών διαφέρει ανάλογα με τη χώρα.

Ορισμένα από τα εμπόδια έχουν ήδη αντιμετωπιστεί (π.χ. ομοιομορφία των εντύπων αναφοράς των πλοίων, απόδοση και κόστος των λιμένων, και τυποποίηση των μονάδων φόρτωσης). Σε γενικές γραμμές, τα εντοπιζόμενα και αναφερόμενα εμπόδια αντιμετωπίζονται σε διάφορα επίπεδα: ΕΕ, κράτη μέλη, περιφέρειες και κατά τόπους.

ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΑ ΜΕΤΡΑ

1. Συστηματική καταγραφή των εντοπιζόμενων εμποδίων, ανάλογα με το αντικείμενο, με σκοπό την εξάλειψή τους.

Αρμόδιοι παράγοντες: Υπηρεσίες της Επιτροπής μαζί με τα εστιακά σημεία και τα SPC σε συνεργασία με τα κράτη μέλη και τον κλάδο.

Προθεσμία: Έως τα τέλη του 2003.

2. Εντοπισμός άλλων εμποδίων που παρακωλύουν την ανάπτυξη των θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων και επεξεργασία επίλυσής τους.

Αρμόδιοι παράγοντες: Υπηρεσίες της Επιτροπής, Εστιακά Σημεία, ο κλάδος και τα SPC.

Προθεσμία: Συνεχής.

3. Αύξηση της απόδοσης των λιμενικών υπηρεσιών με την έγκριση της πρότασης οδηγίας για την πρόσβαση στην αγορά λιμενικών υπηρεσιών [25] και εφαρμογή της όσο το δυνατόν συντομότερα.

[25] Βλέπε υποσημείωση 7.

Αρμόδιοι παράγοντες: κράτη μέλη, Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και οι αντίστοιχοι κλάδοι.

Προθεσμία: Πρώτα αποτελέσματα έως τα τέλη του 2003. Κατόπιν συνεχής.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΜΙΚΡΩΝ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 8

προσεγγιση των εθνικων εφαρμογων και μηχανογραφηση των κοινοτικων τελωνειακων διαδικασιων

Οι τελωνειακές διαδικασίες αποτελούν σημαντικό μέρος των θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων διότι ένα πλοίο που αποπλέει από έναν λιμένα της ΕΕ προς έναν άλλο εγκαταλείπει το κοινοτικό τελωνειακό έδαφος απλώς για να επανεισέλθει σε αυτό όταν καταπλεύσει στον άλλο λιμένα. Τα εμπορεύματα που μεταφέρει κανονικά χάνουν την κοινοτική τους ιδιότητα εκτός εάν η ιδιότητα αυτή αποδειχθεί με ένα παραστατικό ιδιότητας ή εφόσον διατηρηθεί υπό διαδικασία διαμετακόμισης. Αυτό είναι ένα επιπλέον βάρος για τις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων σε σύγκριση με τις χερσαίες μεταφορές όπου η αντίστοιχη απώλεια της κοινοτικής ιδιότητας δεν υπεισέρχεται φυσιολογικά μεταξύ κρατών μελών της ΕΕ, με την προϋπόθεση ότι δεν υπάρχει διέλευση μέσω τρίτης χώρας.

Η υπάρχουσα κίνηση προς την ηλεκτρονική μεταβίβαση τελωνειακών δεδομένων (ηλεκτρονικά τελωνεία) θα βοηθήσει τις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων διότι θα επισπεύσει και θα απλουστεύσει τις διαδικασίες που χρειάζονται για τη δήλωση του εμπορεύματος.

Ως ένα πρώτο βήμα για τα ηλεκτρονικά τελωνεία, περίπου 3000 τελωνειακά γραφεία σε 22 χώρες θα εφαρμόσουν σύντομα το νέο μηχανογραφημένο σύστημα διαμετακόμισης (NCTS), με το οποίο η γραφειοκρατία που αφορά τη μεταφορά με ένα και μόνο διοικητικό έγγραφο (SAD) θα αντικατασταθεί από ηλεκτρονικά μηνύματα. Ως δεύτερο βήμα, το σύστημα θα μπορούσε, στο μέλλον, να επεκταθεί σε κινήσεις που σήμερα πραγματοποιούνται με βάση τις απλουστευμένες διαδικασίες διαμετακόμισης για τρόπους μεταφοράς και βαθμιαία να γίνει η ραχοκοκαλιά των ηλεκτρονικών τελωνείων.

ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΑ ΜΕΤΡΑ

1. Προσέγγιση των εθνικών εφαρμογών των κοινοτικών τελωνειακών κανόνων και βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ εθνικών τελωνειακών υπηρεσιών, ιδίως μέσω του προγράμματος δράσης για τα τελωνεία στην Κοινότητα (Τελωνεία 2007) και ομάδα επαφής των λιμένων της Βορείου Ευρώπης (RALFH). [26]

[26] Βλέπε υποσημειώσεις 9 και 10.

Αρμόδιοι παράγοντες: Υπηρεσίες της Επιτροπής και κράτη μέλη.

Προθεσμία: Συνεχής.

2. Εισαγωγή του NCTS στις κοινοτικές και κοινές διαδικασίες διαμετακόμισης.

Αρμόδιοι παράγοντες: Υπηρεσίες της Επιτροπής και κράτη μέλη.

Προθεσμία: Έως τα μέσα του 2003.

3. Συνεχείς νομοθετικές κινήσεις προς τη χρήση της ηλεκτρονικής αντί της έντυπης υποβολής των εγγράφων με σκοπό τη δημιουργία ενός μη γραφειοκρατικού περιβάλλοντος που θα περιορίζει τη χρήση των έντυπων εγγράφων στο ελάχιστο.

Αρμόδιοι παράγοντες: Υπηρεσίες της Επιτροπής και κράτη μέλη.

Προθεσμία: Συνεχής.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΜΙΚΡΩΝ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 9

ερευνα και τεχνολογική αναπτυξη (ΕΤΑ)

Η Κοινότητα διεξάγει συνεχώς δράσεις ΕΤΑ για να προάγει τις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων και τις λιμενικές διαδικασίες σύμφωνα με τις τελευταίες τεχνολογικές καινοτομίες. Οι στόχοι της έρευνας αυτής ήταν παραδείγματος χάρη να βελτιωθεί η ποιότητα, η ασφάλεια προσώπων, η ασφάλεια αγαθών και οι περιβαλλοντικές επιδόσεις των θαλασσίων μεταφορών. Πρόσφατα δημιουργήθηκε ένα θεματικό δίκτυο για τις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων με σκοπό να αντιμετωπιστούν θέματα που είναι άμεσης πολιτικής σημασίας.

ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΑ ΜΕΤΡΑ

1. Αντιμετώπιση θεμάτων μέσω του θεματικού δικτύου για τις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων που έχουν άμεση πολιτική σημασία για τις εν λόγω μεταφορές:

- Συγκριτική μελέτη των τιμών μεταφοράς από πόρτα σε πόρτα ανάλογα με τον τρόπο μεταφοράς.

- Συγκριτική μελέτη των περιβαλλοντικών επιδόσεων από πόρτα σε πόρτα των θαλασσίων μεταφορών μικρών αποστάσεων σε σύγκριση με άλλους τρόπους μεταφοράς.

- Δημιουργία ενός πίνακα αποστάσεων για εύκολη μετατροπή των διαθέσιμων δεδομένων για τα εμπορεύματα στις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων σε τονο-χιλιόμετρα (σε συνεργασία με το επιτελούμενο έργο στην Eurostat).

Αρμόδιοι παράγοντες: Oι επιλεγείσες κοινοπραξίες σε συντονισμό με τις υπηρεσίες της Επιτροπής.

Προθεσμία: Έως το 2005.

2. Χρήση του 6ου προγράμματος πλαισίου ΕΤΑ για την ανάπτυξη:

- Καινοτομιών στο σχεδιασμό πλοίων (ιδιαίτερα στα γρήγορα οχηματαγωγά και τους νέους τύπους γρήγορων πλοίων lo-lo αλλά και άλλες επιλογές σε ό,τι αφορά τα πλοία).

- Καινοτομιών σε λιμενικές τεχνολογίες.

- Ειδικού εξοπλισμού και τεχνολογιών για τις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων.

- Νέων τεχνολογικών λύσεων στις διοικητικές διαδικασίες.

Αρμόδιοι παράγοντες: Υπηρεσίες της Επιτροπής.

Προθεσμία: Έως το 2007.

3. Διάδοση συγκεκριμένων αποτελεσμάτων των έργων ΕΤΑ στις θαλάσσιες μεταφορές σε ευρύ κοινό με σαφή και κατανοητό τρόπο.

Αρμόδιοι παράγοντες: Υπηρεσίες της Επιτροπής.

Προθεσμία: Συνεχής.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΜΙΚΡΩΝ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 10

ενιαιεσ διοικητικεσ θυριδεσ

Πρέπει να αναληφθεί η δράση σε διοικητικό επίπεδο στα κράτη μέλη και τους λιμένες για να δημιουργηθούν "ενιαίες διοικητικές θυρίδες" [27], οι οποίες θα απλουστεύσουν περισσότερο και θα επιταχύνουν τις διατυπώσεις που σχετίζονται με τον κατάπλου, τον απόπλου και τον εκτελωνισμό των πλοίων. Αυτό πρέπει να επιτευχθεί χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η ασφάλεια προσώπων ή αγαθών.

[27] Οι "κεντρικές διοικητικές θυρίδες" ορισμένες φορές αποκαλούνται "ενιαία παράθυρα".

Οι ενιαίες διοικητικές θυρίδες θα μπορούσαν να λάβουν διάφορες μορφές. Ο αριθμός των διαφόρων αρχών που ασχολούνται με κάθε πλοίο θα μπορούσε να περιοριστεί με την ανάθεση της διεκπεραίωσης ορισμένων διατυπώσεων σε άλλη διοικητική αρχή, τη λιμενική αρχή ή τον πράκτορα του πλοίου, όπως συμβαίνει σε ορισμένα κράτη μέλη. Επίσης, αντί να υπάρχουν διεσπαρμένες διοικητικές υπηρεσίες σε όλο το χώρο του λιμένα, ή ακόμη και σε γειτονικούς λιμένες, πρέπει να υπάρχει ένα και μόνο σημείο επαφής σε κάθε χώρο του λιμένα για την απαραίτητη διεξαγωγή των διατυπώσεων ή τουλάχιστον ένα κεντρικό γραφείο που θα δίνει πληροφορίες για τις διατυπώσεις που πρέπει να διεκπεραιωθούν, τον καλύτερο τρόπο διεκπεραίωσής τους και πού. Ούτως ή άλλως, οι έλεγχοι από διαφόρους ελεγκτικούς φορείς πρέπει να συντονιστούν έτσι ώστε να μειωθεί όσο το δυνατόν περισσότερο η παρεμβολή τους στις εργασίες του πλοίου.

Εκτός από την επίσπευση των διατυπώσεων για τα πλοία, αυτές οι ενιαίες διοικητικές θυρίδες θα βοηθήσουν επίσης στην επιτάχυνση των διατυπώσεων για τη σύνδεση με τις χερσαίες μεταφορές (οδικές, σιδηροδρομικές και εσωτερικές πλωτές μεταφορές) από και προς τον χώρο του λιμένα.

Η χρήση των ηλεκτρονικών μέσων επικοινωνίας, όπου χρησιμοποιούνται τυποποιημένα μηνύματα, μεταξύ πλοίου και αρχών πρέπει να αναπτυχθεί επειγόντως. Η χρήση αυτή πρέπει να επεκταθεί για να καλυφθεί όλη η αλυσίδα εφοδιαστικής, όπως και οι διαδικασίες που αφορούν την ασφάλεια (βλέπε επίσης δελτία δράσης 4 και 8).

ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΑ ΜΕΤΡΑ

1. Προώθηση της ιδέας των ενιαίων διοικητικών θυρίδων στους λιμένες για να μειωθεί, ή τουλάχιστον να συντονιστεί, ο αριθμός των διοικητικών υπηρεσιών που ασχολούνται και ελέγχουν κάθε πλοίο και για να προσφερθεί στους χρήστες του λιμένα ένα και μόνο σημείο επαφής ή γραφείο πληροφοριών για τις διοικητικές διατυπώσεις.

Αρμόδιοι παράγοντες: Υπηρεσίες της Επιτροπής, κράτη μέλη, λιμενικές αρχές και εστιακά σημεία.

Προθεσμία: Συνεχής.

2. Εξέταση των δυνατοτήτων που προσφέρουν οι θαλάσσιες αρτηρίες (βλ. δελτίο δράσης 4) τις οποίες εισάγει η Λευκή Βίβλος για να προωθηθούν αυτές οι ενιαίες διοικητικές θυρίδες.

Αρμόδιοι παράγοντες: Υπηρεσίες της Επιτροπής.

Προθεσμία: Έως τα τέλη του 2003.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΜΙΚΡΩΝ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 11

διασφάλιση του ζωτικου ρολου των εστιακων σημειων θαλασσιων μεταφορων μικρων αποστασεων

Όλα τα ναυτικά κράτη μέλη, καθώς και η Νορβηγία και η Ισλανδία έχουν ορίσει τα αποκαλούμενα Εστιακά Σημεία των θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων, τα οποία συντίθεται από κυβερνητικούς αξιωματούχους με την ειδική αρμοδιότητα να προωθήσουν και να αναπτύξουν τις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων στα κράτη μέλη τους. Από το 1999 έχουν δημιουργήσει ένα δίκτυο σε ευρωπαϊκό επίπεδο για να καταγράφονται οι ανάγκες και να δίδονται ιδέες και λύσεις στην προώθηση των θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων. Τα Εστιακά Σημεία έχουν τακτικές συναντήσεις, όπου προεδρεύει η Επιτροπή. Η Επιτροπή εκτελεί επίσης χρέη γραμματείας στις συνεδριάσεις και παρέχει μέσω του Διαδίκτυο ένα εργαλείο (CIRCA [28]) για την κοινοποίηση πληροφοριών και ιδεών στο μεσοδιάστημα μεταξύ συνεδριάσεων. Ενόψει της διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι χώρες που πρόκειται να προσχωρήσουν δηλαδή η Εσθονία, η Λιθουανία, η Πολωνία και η Σλοβενία (και η Τουρκία ως υποψήφια χώρα) έχουν ορίσει αντίστοιχα πρόσωπα επαφής για τις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων και συμμετέχουν στο έργο της Ομάδας Εστιακών Σημείων ως παρατηρητές.

[28] CIRCA = Διοικητικό Κέντρο Επικοινωνιακών και Πληροφοριακών Πόρων.

ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΑ ΜΕΤΡΑ

1. Eξασφάλιση συνεχούς συνεργασίας μεταξύ των Εστιακών Σημείων θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων και Επιτροπής με τη διοργάνωση τακτικών συναντήσεων και διατήρηση της ροής πληροφοριών μεταξύ συνεδριάσεων μέσω του εργαλείου στο Διαδίκτυο (CIRCA).

Αρμόδιοι παράγοντες: Υπηρεσίες της Επιτροπής και Εστιακά Σημεία.

Προθεσμία: Συνεχής.

2. Eξασφάλιση της συμμετοχής των υποψηφίων χωρών στα εστιακά σημεία προκειμένου να προσδώσουν μεγάλη σημασία στις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων από την αρχή αντί να προσδώσουν μονομερώς σημασία στις οδικές μεταφορές.

Αρμόδιοι παράγοντες: Υπηρεσίες της Επιτροπής με τα Εστιακά Σημεία και τα SPC.

Προθεσμία: Όσο το δυνατόν πιο σύντομα.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΜΙΚΡΩΝ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 12

εξασφάλιση ορθησ λειτουργιασ και καθοδηγησησ των κεντρων προωθησησ των θαλασσιων μεταφορων μικρων αποστασεων

Σχεδόν όλα τα ναυτικά κράτη μέλη, καθώς και η Νορβηγία και η Πολωνία, έχουν εθνικά Κέντρα Προώθησης των θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων (SPC). Τα κέντρα αυτά έχουν ως γνώμονα επιχειρησιακά συμφέροντα και προσφέρουν ένα πρακτικό εργαλείο για την προώθηση των θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων σε εθνικό επίπεδο. Στην ουσία είναι ανεξάρτητα των ομάδων ειδικών συμφερόντων, όπως είναι οι ναυτιλιακές εταιρείες ή/και οι λιμένες, και παρέχουν συμβουλές και ενθαρρύνουν τους χρήστες των μεταφορών να χρησιμοποιούν τις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων. Τα εθνικά Κέντρα έχουν ενταχθεί σήμερα στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων (ESN) [29], το οποίο προσφέρει ένα κοινό εργαλείο για την προώθηση των συγκεκριμένων μεταφορών στην Ευρώπη. Μέσω της δικτύωσης, τα κέντρα μπορούν επίσης να ανταλλάσσουν πληροφορίες και ορθές πρακτικές και να παρέχουν πρακτικές συμβουλές για την κάλυψη και των δύο άκρων ενός δρομολογίου μέσω των θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων. Η Επιτροπή υποστηρίζει σθεναρά τα κέντρα αυτά, το έργο τους και τη δικτύωσή τους.

[29] Βλέπε www.shortsea.info.

ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΑ ΜΕΤΡΑ

1. Eξασφάλιση ορθής λειτουργίας των Κέντρων Προώθησης των θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων και του ευρωπαϊκού δικτύου και καθοδήγηση του έργου τους με συγκεκριμένους και πρακτικούς τρόπους για να βελτιωθεί η χρήση των θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων.

Αρμόδιοι παράγοντες: Οι υπηρεσίες της Επιτροπής σε συνεργασία με τα SPC.

Προθεσμία: Συνεχής.

2. Παροχή πολιτικής, πρακτικής και χρηματοδοτικής συνδρομής στο έργο των εθνικών Κέντρων Προώθησης των θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων και του ευρωπαϊκού τους δικτύου.

Αρμόδιοι παράγοντες: Υπηρεσίες της Επιτροπής, τα εστιακά σημεία, οι εθνικές αρχές και ο κλάδος.

Προθεσμία: Για γενική στήριξη και ιδιωτική χρηματοδότηση: Συνεχής. Για δημόσια χρηματοδοτική συνδρομή: Έως ότου τα κέντρα καταστούν αυτόνομα μέσω των συνδρομών των μελών και άλλης ιδιωτικής χρηματοδότησης.

3. Eπέκταση της γεωγραφικής κάλυψης των εθνικών Κέντρων Προώθησης των θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων για να καλυφθούν όχι μόνο τα κράτη μέλη της ΕΕ στο πεδίο αυτό αλλά και οι χώρες που πρόκειται να προσχωρήσουν.

Αρμόδιοι παράγοντες: Υπηρεσίες της Επιτροπής, Εστιακά Σημεία και SPC.

Προθεσμία: Όσο το δυνατόν συντομότερα.

4. Παροχή και επιμερισμός της ευθύνης διατήρησης ενός εργαλείου μέσω του Δοαδικτύου (CIRCA [30]) για την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των μελών του Ευρωπαϊκού Δικτύου θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων και των υπηρεσιών της Επιτροπής.

[30] Βλέπε υποσημείωση 28.

Αρμόδιοι παράγοντες: Υπηρεσίες της Επιτροπής και SPC.

Προθεσμία: Συνεχής.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΜΙΚΡΩΝ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 13

προωθηση τησ εικονασ των θαλασσιων μεταφορων μικρων αποστασεων ως επιτυχημενη εναλλακτικη λυση μεταφορων

Μία σημαντική δράση για να βελτιωθεί η χρήση των θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων είναι να αλλάξει η εικόνα που είχαν ως πεπαλαιωμένος και αργός τρόπος μεταφοράς στην σημερινή πραγματικότητα, η οποία είναι ένας δυναμικός κρίκος στην αλυσίδα εφοδιασμού από πόρτα σε πόρτα. Σήμερα οι θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων μπορούν εν γένει να προσφέρουν ταχύτητα, αξιοπιστία, ευελιξία, τακτικότητα, συχνότητα και ασφάλεια του εμπορεύματος σε μεγάλο βαθμό. Οι χρήστες των μεταφορών πρέπει να είναι καλύτερα ενημερωμένοι επ'αυτού όταν αποφασίζουν ποιον τρόπο μεταφοράς θα χρησιμοποιήσουν.

Για να επιτελεστεί η αλλαγή αυτή, τα δρομολόγια των θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων πρέπει να έχουν μια σύγχρονη δυναμική εικόνα, από τη μία πλευρά, και να γνωστοποιηθούν περισσότερο, ιδίως στους αποστολείς, οι δυνατότητες που μπορούν να προσφέρουν οι θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων, από την άλλη πλευρά. Αυτό εναπόκειται κυρίως στους αντίστοιχους κλάδους. Ωστόσο, μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά οι διοικήσεις και η Επιτροπή.

Υπενθυμίζεται επίσης ότι οι θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων δεν καλύπτουν μόνο τα εμπορεύματα αλλά διακινούν επίσης εκατομμύρια επιβάτες κάθε χρόνο στην Ευρώπη, τόσο μέσω των τακτικών γραμμών όσο και των ταξιδίων αναψυχής. Για το λόγο αυτό, οι θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων πρέπει να προσφέρουν υψηλό επίπεδο εξυπηρέτησης των επιβατών τόσο στους λιμένες όσο και στα πλοία.

ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΑ ΜΕΤΡΑ

1. Γνωστοποίηση των θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων και των σύγχρονων δυνατοτήτων τους μέσω της διάδοσης πληροφοριών και της συμμετοχής σε διασκέψεις, σεμινάρια και ημερίδες που θα προσελκύσουν και τους χρήστες των μεταφορών. Παροχή ουσιαστικών πόρων στις δημόσιες παρουσιάσεις

Αρμόδιοι παράγοντες: Υπηρεσίες της Επιτροπής, εστιακά σημεία, ο κλάδος και τα SPC.

Προθεσμία: Συνεχής.

2. Προώθηση επικαιροποιημένων αντικειμενικών πληροφοριών για την πολιτική στις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων στο κοινό μέσω του Διαδικτύου, καθώς και ανάπτυξη των ιστοθέσεων που ήδη υπάρχουν.

Αρμόδιοι παράγοντες: Υπηρεσίες της Επιτροπής [31], Εστιακά Σημεία, SPC [32].

[31] Βλέπε υποσημείωση 14.

[32] Βλέπε ιστοθέση του ΕSN www.shortsea.info και ιστοθέση στο εθνικό SPC (οι οποίες είναι προσβάσιμες μέσω της ιστοθέσης του ESN). Στη διεύθυνση αυτή περιλαμβάνεται επίσης συγκέντρωση των ευρωπαϊκών βάσεων δεδομένων, οι τακτικές γραμμές θαλάσσιων μεταφορών και οι μεταφορές με ελεύθερα φορτηγά ή πλοία.

Προθεσμία: Συνεχής.

3. Παροχή παραδειγμάτων με επιτυχή παραδείγματα ιστορίες των θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων (καθώς και αποτυχιών για την εξαγωγή διδαγμάτων) μέσω της ιστοθέσης της Επιτροπής στο Διαδίκτυο για τις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων.

Αρμόδιοι παράγοντες: Υπηρεσίες της Επιτροπής.

Προθεσμία: Συνεχής.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΜΙΚΡΩΝ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 14

συλλογη στατιστικων πληροφοριων

Οι ευρωπαϊκές στατιστικές για το εμπόριο μέσω των θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων δεν υπήρξαν αρκετά λεπτομερείς. Η Ευρωπαϊκή Οργάνωση Θαλάσσιων Λιμένων (ESPO) και 22 από τα μέλη της [33] παρέχουν στατιστικά δεδομένα στην Επιτροπή. Η Επιτροπή ευχαριστεί τους λιμένες αυτούς και την ESPO για το συντονισμό της έρευνας. Η μέθοδος, σύμφωνα με την οποία χρησιμοποιείται ένα δείγμα 15 ευρωπαϊκών λιμένων, είχε ήδη δοκιμαστεί στην ανακοίνωση της Επιτροπής του 1999 και απέδειξε ότι είναι αρκετά αξιόπιστη.

[33] Βλέπε υποσημείωση 3.

Η κατάσταση θα βελτιωθεί συν τω χρόνο διότι η οδηγία του Συμβουλίου για τις στατιστικές στον τομέα της ναυτιλίας [34] έχουν τεθεί πλέον πλήρως σε ισχύ από το έτος 2000 (λόγω των παρεκκλίσεων που ζητήθηκαν, τα δεδομένα για το διάστημα 1997-1999 δεν είναι ολοκληρωμένα). Υπάρχουν περίπου 350 λιμένες που παρέχουν λεπτομερή δεδομένα με βάση την οδηγία. Η οδηγία μπορεί να παρέχει τα περισσότερα από τα δεδομένα που χρειάζονται για τις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων με παροχή των δεδομένων σε επίπεδο από "πόρτα σε πόρτα". Κατ'αίτηση των κρατών μελών, η διάδοση περιορίζεται "από τον λιμένα στην παράκτια περιοχή". Ωστόσο, θα χρειαστούν ακόμη μερικά χρόνια ούτως ώστε η οδηγία να παρέχει σειρές δεδομένων με τις οποίες θα αναλύονται οι τάσεις.

[34] Οδηγία 95/64/EΚ του Συμβουλίου της 8ης Δεκεμβρίου 1995, σχετικά με τις στατιστικές καταγραφές για τις θαλάσσιες μεταφορές εμπορευμάτων και επιβατών, ΕΕ L 320, 30.12.1995, σ. 25, όπως εφαρμόζεται με τις αποφάσεις της Επιτροπής 98/385/EΚ της 13ης Μαΐου 1998, ΕΕ L 174, 18.6.1998, σ. 1, 2000/363/EΚ της 28ης Απριλίου 2000, ΕΕ L 132, 5.6.2000, σ.1 και 2001/423/EΚ της 22ας Μαΐου 2001, ΕΕ L 151, 7.6.2001, σ. 41.

ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΑ ΜΕΤΡΑ

1. Συλλογή στατιστικών δεδομένων για τις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων μέσω της οδηγίας για τα δεδομένα της ναυτιλίας και μέσω του ESPO εκ παραλλήλου έως ότου η οδηγία παρέχει επαρκείς χρονικές σειρές για τον καθορισμό των τάσεων και τις συγκρίσεις μεταξύ τρόπων μεταφοράς.

Αρμόδιοι παράγοντες: Υπηρεσίες της Επιτροπής σε συνεργασία με την ESPO και τα εστιακά σημεία

Προθεσμία: Έως το 2006.

2. Επέκταση της συλλογής στατιστικών πληροφοριών στις χώρες που πρόκειται να προσχωρήσουν.

Αρμόδιοι παράγοντες: Υπηρεσίες της Επιτροπής σε συνεργασία με την ESPO και στα εστιακά σημεία.

Προθεσμία: Έως το 2004.