Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την «Πράσινη Βίβλο για τις σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαΐκής Ένωσης και των χωρών ΑΚΕ στο κατώφλι του 21ου αιώνα - προκλήσεις και εναλλακτικές προτάσεις για μια νέα εταιρική σχέση»

(97/C 296/11)

Στις 26 Νοεμβρίου 1996, και σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 198 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει από την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή την κατάρτιση γνωμοδότησης σχετικά με την παραπάνω Πράσινη Βίβλο.

Το τμήμα εξωτερικών σχέσεων, εμπορικής και αναπτυξιακής πολιτικής , στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών κατάρτισε την ακόλουθη γνωμοδότηση στις 18 Ιουνίου 1997 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Malosse.

Κατά την 347η σύνοδο ολομέλειας της 9ης και 10ης Ιουλίου 1997 (συνεδρίασης της 10ης Ιουλίου 1997), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, υιοθέτησε με 23 ψήφους υπέρ, 2 ψήφους κατά και 5 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

Συστάσεις

Πεπεισμένη για την αναγκαιότητα ουσιαστικής μεταρρύθμισης της Σύμβασης της ΛΟΜΕ ώστε να προσαρμοστεί στην πραγματικότητα του τέλους του αιώνα και κυρίως για να βοηθηθούν οι χώρες ΑΚΕ στην αντιμετώπιση της παγκοσμιοποίησης των ανταλλαγών,

Έχοντας συνείδηση της πολιτικής και οικονομικής σημασίας που έχει για την ΕΕ η διατήρηση προνομιούχων σχέσεων με τις 71 χώρες που έχουν συνυπογράψει τη Σύμβαση,

Η ΟΚΕ, απαντώντας στην «Πράσινη Βίβλο για τις σχέσεις μεταξύ ΕΕ και χωρών ΑΚΕ στο κατώφλι του 20ού αιώνα, προκλήσεις και εναλλακτικές προτάσεις για μια νέα εταιρική σχέση», προτείνει τα ακόλουθα:

- Η ΟΚΕ συνιστά την ενίσχυση του πνεύματος συνεργασίας και του διαλόγου επί ίσοις όροις, πράγμα το οποίο αποτελεί την ιδιαιτερότητα και τη δύναμη της ευρωπαϊκής δέσμευσης υπέρ της συνεργασίας για την ανάπτυξη. Υπογραμμίζει ωστόσο ότι η εν λόγω συνεργασία, για να είναι αποτελεσματική, πρέπει να επεκταθεί, και από τις δύο πλευρές σε νέους φορείς, κυρίως δε στους κοινωνικοοικονομικούς κύκλους. Για το λόγο αυτό προτείνει τη σύσταση ισομερών οικονομικών και κοινωνικών επιτροπών, επιφορτισμένων με την επικύρωση των αναπτυξιακών προγραμμάτων, ανάλογα με τις ανάγκες και τις προσδοκίες των ζωντανών δυνάμεων των χωρών-εταίρων 7

- Η ΟΚΕ προτείνει την ανανέωση της Σύμβασης με την καλύτερη εκτίμηση των γεωγραφικών διαφορών και του επιπέδου ανάπτυξης. Με τον τρόπο αυτό η Σύμβαση θα καταστεί όργανο οικονομικής και πολιτικής συνεργασίας της ΕΕ, ανοιχτό σε νέες προσχωρήσεις, διαφοροποιημένο όσον αφορά τις γεωγραφικές ζώνες με τις οποίες υπάρχουν κοινά ειδικά συμφέροντα με την ΕΕ και διαφοροποιημένο, στους όρους, όσον αφορά το επίπεδο ανάπτυξης των δικαιούχων χωρών 7

- Η ΟΚΕ επαναλαμβάνει ως πρωτεύοντα στόχο της συνεργασίας, τη βιώσιμη οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη, την καταπολέμηση της φτώχειας και τη γενική αύξηση του βιοτικού επιπέδου που θα είναι το κοινό και ταυτόχρονο αποτέλεσμα της δυναμικής ανάπτυξης ενός ιδιωτικού τομέα που δημιουργεί πλούτο και οδηγεί σε πραγματική κοινωνική πρόοδο, δρώντας ως παράγοντας συνοχής.

Ο στόχος αυτός θα επιτευχθεί ευκολότερα εάν, στο πλαίσιο ενός κράτους δικαίου που διασφαλίζει τις ατομικές ελευθερίες και τις υπηρεσίες γενικού ενδιαφέροντος που απαιτούνται για την πρόοδο της κοινωνίας, αναπτυχθεί ισχυρός συνδικαλιστικός και συνεταιριστικός ιστός ο οποίος θα διασφαλίζει τη συμμετοχή όλων των παραγόντων στη διαδικασία λήψεως αποφάσεων.

Σχετικά, η ΟΚΕ υπογραμμίζει τον θεμελιώδη ρόλο των γυναικών ως παραγόντων πρώτου μεγέθους για την ανάπτυξη και επιμένει ότι είναι αναγκαίο να προωθηθούν οι οργανώσεις τους και να τους εξασφαλισθεί δίκαιη συμμετοχή στα όργανα διαβούλευσης και λήψεως αποφάσεων 7

- Η ΟΚΕ αναφέρει ποιοί κατά τη γνώμη της είναι οι τομείς προτεραιότητας όσον αφορά τη συνεργασία:

Η εκπαίδευση και η κατάρτιση αποτελούν, κατά τη γνώμη της, βασική προτεραιότητα διότι ο ανθρώπινος παράγοντας είναι καθοριστικής σημασίας σε κάθε πολιτική ανάπτυξης. Η ΟΚΕ προτείνει, στον τομέα αυτό, την οργάνωση προγραμμάτων ανταλλαγών και συνεργασίας μεταξύ ΕΕ και ΑΚΕ δίδοντας ιδιαίτερη προσοχή στις γυναίκες.

Η υποστήριξη του ιδιωτικού τομέα και του επιχειρηματικού πνεύματος είναι καθοριστικός παράγοντας για τη δημιουργία πλούτου και την αύξηση του βιοτικού επιπέδου. Για το λόγο αυτό πρέπει να είναι οι κύριοι στόχοι της νέας Σύμβασης.

Λόγω της ιστορίας και της εμπειρίας της, η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να καταβάλει κάθε προσπάθεια υπέρ της περιφερειακής συνεργασίας που θα αποσκοπεί στην εδραίωση μόνιμης ειρήνης και ευημερίας προς όφελος όλων μέσω κοινών σχεδίων, της από κοινού εκμετάλλευσης ορισμένων πόρων, της δημιουργίας ολοκληρωμένων περιφερειακών αγορών και της ανάδειξης διαθρωμένων και δημοκρατικών περιφερειακών οργανώσεων. Στηριζόμενη στις πιο ευημερούσες χώρες, αυτή η στρατηγική περιφερειακής συνεργασίας πρέπει να «μεταδίδει» την ευημερία και την αύξηση του βιοτικού επιπέδου και να ευνοεί τις επενδύσεις που προσελκύονται από μια επαρκώς ευρεία αγορά.

Η προστασία του περιβάλλοντος, η ανάπτυξη γεωργίας προσαρμοσμένης στις ανάγκες του πληθυσμού, ο αστικός σχεδιασμός, η έρευνα, η διάδοση των νέων τεχνολογιών και η πολιτιστική παιδεία πρέπει επίσης να ευνοούνται διότι με την πραγματοποίηση επενδύσεων στους τομείς αυτούς εξασφαλίζονται μακροπρόθεσμα οι προϋποθέσεις για τη βιώσιμη ανάπτυξη 7

- Η ΟΚΕ προτείνει, για να εξασφαλιστεί η προοδευτική ένταξη των χωρών ΑΚΕ στα διεθνή ρεύματα ανταλλαγών και να αναζωογονηθούν οι ανταλλαγές ΕΕ/ΑΚΕ, να διατηρηθεί η «διαφοροποιημένη αμοιβαιότητα» η οποία θα οδηγήσει κυρίως στην εμφάνιση περιφερειακών αγορών μεταξύ των ίδιων των χωρών ΑΚΕ 7

- H OKE εύχεται να εξασφαλισθεί και να διατηρηθεί η συνοχή μεταξύ εμπορικής πολιτικής και πολιτικής συνεργασίας για την ανάπτυξη 7

- Η ΟΚΕ προβαίνει σε συγκεκριμένες προτάσεις για τη βελτίωση της λειτουργίας των οργάνων της Λομέ με την ενίσχυση κυρίως των μεθόδων προγραμματισμού και αξιολόγησης (εθνικά και περιφερειακά λειτουργικά προγράμματα, λειτουργικά προγράμματα κοινοτικής πρωτοβουλίας), με τη σύσταση οριζόντιων μηχανισμών ανταλλαγής, συνεργασίας και επενδύσεων στους οποίους να έχουν άμεση πρόσβαση όλοι οι επιχειρηματίες, την ανάπτυξη δημοσιονομικών επενδύσεων, απλής και ταχείας χρήσεως, προκειμένου να υποστηρίξει τα πολύ μικρά σχέδια που προέχρονται κυρίως από τις συνδικαλιστικές οργανώσεις και τις οργανώσεις των εργοδοτών, τις ενώσεις των γυναικών του συνεταιριστικού τομέα και των ΜΚΟ.

Η ΟΚΕ υπογραμμίζει το ενδιαφέρον που παρουσιάζουν τα οριζόντια προγράμματα που επιτρέπουν την ανταλλαγή και την μεταφορά εμπειριών, και μεταξύ των χωρών ΑΚΕ, καθώς και με τους επιχειρηματίες των γειτονικών περιφερειών (μεσογειακή λεκάνη, Κεντρική Αφρική ...) για να ευνοηθεί η διάδοση των καλύτερων πρακτικών και ένα μεγαλύτερο άνοιγμα προς τον κόσμο 7

- Η ΟΚΕ επιμένει ώστε η πολιτική της ΕΕ για την αναπτυξιακή βοήθεια να είναι ενταγμένη σε ένα συνεκτικό πλαίσιο παράλληλα με τις μεμονωμένες δράσεις των κρατών μελών. Μέσα από την αναγκαία δημοσιονομοποίηση του ΕΤΑ, η ΟΚΕ προτείνει την αύξηση της συμπληρωματικότητας μεταξύ εθνικών δράσεων και κοινοτικής παρέμβασης. Για τον ίδιο λόγο η ΟΚΕ τάσσεται υπέρ της καλύτερης συνοχής της ΕΕ μέσα από τη συμμετοχή της στους διεθνείς οργανισμούς αναπτυξιακής βοήθειας 7

- Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, ως όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εκπροσωπεί την κοινωνία των πολιτών, εκτιμά ότι η επιτυχία της νέας πολιτικής για τη συνεργασία βρίσκεται, αφενός, στην αποτελεσματικότερη και διαφανέστερη λειτουργία της διαχείρισης αυτής της πολιτικής και στην ΕΕ αλλά και στις χώρες ΑΚΕ, και, αφετέρου, στην πραγματική συμμετοχή των κοινωνικοοικονομικών δυνάμεων και των επιχειρήσεων, η οποία πρέπει να εξασφαλιστεί από το στάδιο του σχεδιασμού των δράσεων.

1. Εισαγωγή: Οι λόγοι ύπαρξης μιας Πράσινης Βίβλου/Ο ρόλος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

1.1. Η Σύμβαση της Λομέ ΙV καλύπτει την περίοδο από τον Μάρτιο του 1990 έως τον Φεβρουάριο του 2000. Αναθεωρήθηκε στις 4 Νοεμβρίου 1995 με τη συμφωνία που υπεγράφη στον Μαυρίκιο, σύμφωνα με τις διατάξεις που προβλέπονται στη νέα σύμβαση. Τα δύο μέρη, η ΕΕ και οι ΑΚΕ, δεσμεύονται από τη Σύμβαση να αρχίσουν διαπραγματεύσεις, ενόψει της ενδεχόμενης ανανέωσης, το αργότερο 18 μήνες πριν τη λήξη της υφιστάμενης σύμβασης, δηλαδή τον Σεπτέμβριο του 1998. Εως τότε η ΕΕ πρέπει να διευκρινίσει τη θέση της.

1.2. Στόχος της Πράσινης Βίβλου είναι η έναρξη ευρέος διαλόγου, εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όσον αφορά τις προκλήσεις και τις προοπτικές αυτών των διαπραγματεύσεων, πριν ακόμη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναθέσει στο Σύμβουλιο των Υπουργών τη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων κατά το δεύτερο εξάμηνο του 1997.

1.3. Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για την πρωτοβουλία της Επιτροπής, με την οποία αρχίζει για πρώτη φορά συζήτηση για το κύριο μέσο της πολιτικής της για τη συνεργασία και την ενίσχυση της ανάπτυξης. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, εκπρόσωπος, βάσει της Συνθήκης, της κοινωνίας των πολιτών της ΕΕ, και αρμόδια για την κατάρτιση γνωμοδότησης που ζήτησε η Επιτροπή, προτίθεται να συμμετάσχει ουσιαστικά στη συζήτηση αυτή. Πράγματι, η ΟΚΕ διαδραματίζει πρωτεύοντα ρόλο στη σύμβαση Λομέ, εφόσον αναλαμβάνει την ευθύνη για την συνδιοργάνωση του διαλόγου μεταξύ των οικονομικών και κοινωνικών κύκλων της ΕΕ και των χωρών ΑΚΕ με τις ετήσιες συναντήσεις κατά τη διάρκεια των οποίων εγκρίνονται κοινά ψηφίσματα τα οποία διαβιβάζονται στις αρμόδιες αρχές της Σύμβασης.

1.4. Βασιζόμενη στα συμπεράσματα αυτών των συναντήσεων, η ΟΚΕ είναι σε θέση να δώσει μια «αναγνωριστική» εικόνα όσον αφορά τους στόχους και τη λειτουργία της Σύμβασης βάσει των αναλύσεων και των μαρτυριών των κοινωνικοοικονομικών παραγόντων. Πολλές από τις παρατηρήσεις και τις υποδείξεις που περιλαμβάνονται σε αυτή τη Βίβλο είναι ήδη γνωστές στην ΟΚΕ χάρη σε αυτές τις συναντήσεις: ισχνά αποτελέσματα των εμπορικών διατάξεων, πολύ αδύναμη συνεργασία των κοινωνικοοικονομικών κύκλων για τον καθορισμό και την επίτευξη των στόχων της Σύμβασης, ανεπαρκής εκτίμηση των δράσεων υπέρ της κοινωνικής συνοχής και της βελτίωσης των βιοτικών συνθηκών των πληθυσμών.

1.5. Η ΟΚΕ έχει υιοθετήσει γνωμοδότηση πρωτοβουλίας () η οποία δίνει νέο φως στις διατάξεις που απαιτούνται για την καλύτερη αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων για την ενίσχυση της ανάπτυξης, επισημαίνοντας κυρίως την καλύτερη διαχείριση των δημόσιων ενισχύσεων, τη μεγαλύτερη συμμετοχή των κοινωνικοοικονομικών κύκλων μέσω αποκεντρωμένης συνεργασίας, την καταπολέμηση της διαφθοράς και την παροχή βοήθειας στις τοπικές διοικήσεις με στόχο τη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα.

2. Οι νέες προκλήσεις των υπό προετοιμασία διαπραγματεύσεων

2.1. Λομέ, ένα πρότυπο συνεργασίας υπό αμφισβήτηση

2.1.1. Η Σύμβαση της Λομέ διέπει από το 1975 τις εμπορικές και οικονομικές σχέσεις της ΕΕ με τις χώρες ΑΚΕ, που σήμερα ανέρχονται σε εβδομήντα μία. Αποτελεί τον διάδοχο μιας πολιτικής για τη συνεργασία στόχος της οποίας ήταν η σύνδεση των υπερποντίων χωρών και διαμερισμάτων με την Κοινότητα και των συμβάσεων της Γιαουντέ οι οποίες επικεντρώνονταν κυρίως στη γαλλόφωνη Αφρική.

2.1.2. Με την πρώτη Σύμβαση της Λομέ του 1975 δημιουργήθηκε ένα υπόδειγμα συνεργασίας και ενίσχυσης της ανάπτυξης το οποίο είχε πολύ μεγάλη απήχηση σε διεθνές επίπεδο. Για πρώτη φορά, ένα σύνολο αναπτυγμένων χωρών διαπραγματευόταν, βάσει σύμβασης και εταιρικής σχέσης, πολυμερή συμφωνία συνεργασίας που περιλάμβανε ένα καταρχήν ευνοϊκό υπέρ των χωρών ΑΚΕ εμπορικό μέρος, προγράμματα βοήθειας ιδιαίτερα αποκεντρωμένα καθώς και καινοτόμο μηχανισμό σταθερότητας των εσόδων από εξαγωγές των χωρών ΑΚΕ.

2.1.3. Προς το τέλος της δεκαετίας του '80, και κυρίως λόγω της πίεσης εξωτερικών γεγονότων και καταναγκασμών, το υπόδειγμα Λομέ τέθηκε υπό αμφισβήτηση και συζητήθηκε στο πλαίσιο της ΕΕ. Τα ισχνά αποτελέσματα στον τομέα της ανάπτυξης σε πολλές χώρες ΑΚΕ, ιδιαίτερα αφρικανικές, υπήρξαν το αντικείμενο της συζήτησης. Διαπιστώνεται ωστόσο μια αντιφατική ανάπτυξη, εφόσον ορισμένα αφρικανικά κράτη σημείωσαν μια πολλά υποσχόμενη ανάπτυξη κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών. Διαπιστώνεται επίσης διαφορά μεταξύ γειτονικών κρατών, για παράδειγμα η κατάσταση στην Αΐτή σε σχέση με τα άλλα κράτη της Καραΐβικής.

2.1.4. Στον οικονομικό τομέα, η Σύμβαση της Λομέ παραμένει σήμερα το πλέον σημαντικό εξωτερικό κονδύλι του προϋπολογισμού της ΕΕ που αποτελεί το 3035 % των εξωτερικών ενισχύσεων και ανέρχεται σε περίπου 2 διςεκατομμύρια Ecu το χρόνο. Η ενίσχυση αυτή, μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης, δεν μεταφέρεται μέσω του κοινοτικού προϋπολογισμού και αποτελεί αντικείμενο ειδικής κλίμακας κατανομής μεταξύ των κρατών μελών στην οποία λαμβάνονται υπόψη τα ιδιαίτερα συμφέροντα ορισμένων εξ αυτών () (η Γαλλία είναι αυτή που συμβάλλει περισσότερο στο ΕΤΑ με 24,3 % του συνόλου των εισφορών). Αυτός ο ειδικός μηχανισμός χρηματοδότησης, που διαφεύγει του ελέγχου και των αρμοδιοτήτων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αποτελεί κατά συνέπεια μια πεπαλαιωμένη μορφή. Το θέμα της «δημοσιονομοποίησης» του ΕΤΑ είναι συνεπώς επίκαιρο και θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο δημοσιονομικών προβολών προκειμένου να αξιολογηθούν οι επιπτώσεις για κάθε κράτος μέλος. Για να καταστεί δυνατό σε ορισμένα κράτη μέλη, που είναι περισσότερο υπέρ της συνεργασίας, να συνεισφέρουν περισσότερο από όσο ενδεχομένως θα προκύψει από τη δημοσιονομοποίηση του ΕΤΑ, τα κράτη αυτά θα μπορούσαν να συμπληρώσουν τη συνδρομή τους με την προσθήκη διμερών κεφαλαίων στα ευρωπαϊκά κονδύλια. Με τον τρόπο αυτό θα επιτευχθεί καλύτερη συμπληρωματικότητα μεταξύ κοινοτικής και εθνικής ενίσχυσης.

2.1.5. Η συνεισφορά της Σύμβασης της Λομέ, αποτελεί ωστόσο σημαντική κοινή προσπάθεια. Εάν υπολογιστούν και οι δημόσιες ενισχύσεις που χορηγούνται απευθείας στις χώρες ΑΚΕ από τα κράτη μέλη και τους διάφορους δημόσιους οργανισμούς και ιδρύματα (συμπεριλαμβανομένων των περιφερειών και των αρχών τοπικής αυτοδιοίκησης) φτάνουμε σύμφωνα με την Επιτροπή, σε μια ετήσια ενίσχυση της ΕΕ υπέρ των ΑΚΕ ύψους 5 έως 8 διςεκατομμυρίων Ecu κατά τη διάρκεια των δέκα τελευταίων ετών. Οι προσπάθειες λιτότητας τις οποίες καταβάλλουν σήμερα όλα τα κράτη μέλη και οι οποίες θα επεκταθούν και στον προϋπολογισμό της ΕΕ είναι βέβαιο ότι θα θέσουν νέους όρους στη συζήτηση για την μελλοντική Σύμβαση της Λομέ.

2.1.6. Οι συναντήσεις των κοινωνικοοικονομικών κύκλων των χωρών ΑΚΕ και της ΕΕ που διοργάνωσε η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή κατέδειξαν την μερική έλλειψη αποτελεσματικότητας των προγραμμάτων συνεργασίας. Με τον τρόπο αυτό ο προγραμματισμός και η διαχείριση των παρεμβάσεων του ΕΤΑ, που είχαν αναλάβει κυρίως οι πολιτικές αρχές των δικαιούχων χωρών, αποδείχτηκαν ότι συχνά δεν είχαν καμιά σχέση με τις ανάγκες και τα προβλήματα του ιδιωτικού τομέα και των κοινωνικοοικονομικών παραγόντων γενικά. Δυστυχώς οι κοινές δηλώσεις προς αυτή την κατεύθυνση παρέμειναν «νεκρά γράμματα» έως σήμερα. Η ΟΚΕ επιθυμεί συνεπώς να κάνει συγκεκριμένες προτάσεις που θα καταστήσουν δυνατή την πραγματική αποκέντρωση των δράσεων και αποτελεσματική τη συνεργασία των οικονομικών και κοινωνικών κύκλων.

2.2. Η Ευρωπαϊκή Ένωση σε κίνηση

2.2.1. Παράλληλα με τη συζήτηση για την αποτελεσματικότητα και τη σκοπιμότητα της Σύμβασης της Λομέ, η ΕΕ αντιμετώπιζε σημαντικές εξελίξεις στο εσωτερικό της που, εκ των πραγμάτων, επηρεάζουν την σημερινή προσέγγιση.

2.2.2. Οι διαδοχικές διευρύνσεις άλλαξαν κυρίως το πλαίσιο των οικονομικών και πολιτικών σχέσεων της ΕΕ με τις χώρες του Νότου. Η ΕΕ, αφενός, συνήψε σχέσεις συνεργασίας, πέρα από τη σύμβαση της Λομέ, με τη Λατινική Αμερική, περιοχή με την οποία διατηρεί επίσης πολύ ισχυρές ιστορικές και πολιτιστικές σχέσεις. Αφετέρου, η ένταξη το 1995 της Αυστρίας, της Φινλανδίας και της Σουηδίας, χωρών που έχουν δεσμευτεί για την αναπτυξιακή βοήθεια, αλλά χωρίς αποικιοκρατικό παρελθόν, συμβάλλει στην ανανέωση και εκ νέου χάραξη της στρατηγικής της ΕΕ στον τομέα της ανάπτυξης.

2.2.3. Η Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη και η Συνθήκη του Μάαστριχτ επέφεραν σημαντικές αλλαγές στην ίδια τη φύση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η υλοποίηση της ενιαίας αγοράς και η προοπτική του ενιαίου νομίσματος επηρεάζουν το είδος των οικονομικών και εμπορικών σχέσεων που μπορεί να παράσχει η ΕΕ στους εταίρους της. Πράγματι, η λειτουργία μιας πιο ολοκληρωμένης αγοράς, με αυστηρότερους κανόνες όσον αφορά την ποιότητα και την υγιεινή μεταβάλλουν τους όρους πρόσβασης των προϊόντων των χωρών ΑΚΕ στις αγορές της ΕΕ. Εξάλλου, οι προσπάθειες σύγκλισης που επιβάλλονται από την λειτουργία της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης θα έχουν άμεσες συνέπειες στην ικανότητα συνεισφοράς των κρατών μελών στην αναπτυξιακή βοήθεια. Επίσης υπάρχει και η βούληση της ΕΕ να αποκτήσει πολιτική ισχύ σε διεθνές επίπεδο, ισότιμη με την εμπορική, πράγμα που δημιουργεί νέο πλαίσιο για τις διαπραγματεύσεις. Πράγματι η Σύμβαση Λομέ μπορεί να αποτελέσει πεδίο εφαρμογής για την ΚΕΠΠΑ (Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας). Οι νέες συνθήκες που θα προκύψουν από τη Διακυβερνητική Διάσκεψη θα επιταχύνουν κατά πάσα πιθανότητα την εμφάνιση παρόμοιων τάσεων.

2.2.4. Στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση έχει τεθεί ως στόχος της πολιτικής για τη συνεργασία (άρθρο 130 Υ), η διαρκής κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη, η αρμονική και προοδευτική ένταξη στην διεθνή οικονομία και η καταπολέμηση της ένδειας.

2.2.5. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του '80, στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης των ανταλλαγών, της κατάρρευσης της Σοβιετικής Ένωσης και της ανάδειξής της στη διεθνή πολιτική σκηνή, η ΕΕ ανέπτυξε νέες εταιρικές σχέσεις και με άλλες περιοχές του κόσμου όπως η Μεσόγειος, η Ανατολική Ευρώπη και η Ασία. Οι σχέσεις αυτές, σε ορισμένες περιπτώσεις, απέκτησαν νέες μορφές σε ό,τι αφορά τα εμπορικά προνόμια και τους όρους συνεργασίας. Πρόκειται κυρίως για μηχανισμούς στους οποίους έχουν άμεση πρόσβαση οι επιχειρηματίες, οι επιχειρήσεις, τα πανεπιστήμια, οι οργανισμοί επαγγελματικής κατάρτισης, οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης. Γενικά, οι πολιτικές αυτές ενθαρρύνουν σημαντικά την ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα. Αυτά τα κεκτημένα και αυτές οι εμπειρίες πρέπει να ληφθούν υπόψη σήμερα για την προετοιμασία της εκ νέου χάραξης της πολιτικής στο πλαίσιο της Σύμβασης της Λομέ.

2.3. Ο κόσμος σε κίνηση

2.3.1. Η πτώση της ΕΣΣΔ άλλαξε το πλαίσιο των ιδεολογικών διαφορών και των αγώνων επιβολής που ταράσσουν τόσο τις χώρες της ΕΕ όσο και τις χώρες ΑΚΕ. Είναι ακόμη πολύ νωρίς για να εκτιμηθούν τα αποτελέσματα. Σήμερα το πρότυπο ανάπτυξης μέσω αυταρχικής και σχεδιασμένης οικονομικής διαχείρισης σοβιετικού τύπου είναι πλέον ξεπερασμένο. Ωστόσο, ενδέχεται να εμφανιστούν νέες διαφορές τόσο στο πολιτικό και πολιτιστικό επίπεδο (σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, θρησκευτικές ελευθερίες, δημοκρατικό πρότυπο) όσο και στο οικονομικό και εμπορικό επίπεδο. Είναι πράγματι αδύνατο να υπάρξει ένα μόνο πρότυπο ανάπτυξης. Η ΕΕ πρέπει να είναι ακόμη σε θέση να προτείνει τη δική της άποψη όσον αφορά την ανάπτυξη.

2.3.2. Τα συμπεράσματα του Γύρου της Ουρουγουάης το 1995 και η σύσταση του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) δημιουργούν νέο πλαίσιο που θα επηρεάσει τις διαπραγματεύσεις, όχι μόνο όσον αφορά το σεβασμό των νέων πολυμερών κανόνων, αλλά και τον καθορισμό των εμπορικών σχέσεων μεταξύ ΕΕ και ΑΚΕ. Η Σύμβαση της Λομέ αποτελεί αντικείμενο προσωρινής παρέκκλισης των κανόνων του ΠΟΕ έως τη λήξη της το 2000, αλλά μετά οι εμπορικές συμφωνίες θα πρέπει να προσαρμοστούν στο νέο πολυμερές πλαίσιο ή να τεθούν υπό διαπραγμάτευση. Το γεγονός όμως, ότι οι χώρες ΑΚΕ διαπίστωσαν ότι κατά τα τελευταία είκοσι χρόνια μειώθηκε η παραγωγή τους και οι παγκόσμιες εξαγωγές, καθιστά περισσότερο αναγκαία την παρέμβαση της ΟΚΕ. Σύμφωνα με μια πρόσφατη μελέτη που πραγματοποίησε το «Harvard Institute for International Development» ένα μέρος της καθυστέρησης που σημειώνεται στην Αφρική νοτίως της Σαχάρα, όσον αφορά την ανάπτυξη, σε σχέση με την Ασία ή την Λατινική Αμερική, οφείλεται στην έλλειψη συμμετοχής στις διεθνείς ανταλλαγές. Επιβάλλεται συνεπώς αναθεώρηση των όρων της Σύμβασης της Λομέ στο εμπορικό επίπεδο, όχι μόνο για την καλύτερη προσαρμογή της στο νέο διεθνές πλαίσιο, αλλά και για την αντιμετώπιση της πρόκλησης των συνεπειών της παγκοσμιοποίησης για τις ίδιες χώρες ΑΚΕ και προκειμένου να μπορέσουν να ενταχθούν προοδευτικά στα διεθνή ρεύματα ανταλλαγών.

2.3.3. Αν και η παγκοσμιοποίηση των ανταλλαγών είναι πραγματικότητα, οι μεγάλες διεθνείς δυνάμεις, οι ΗΠΑ, η Ιαπωνία και η ΕΕ χαράζουν ή έχουν χαράξει περιφερειακές στρατηγικές εταιρικών σχέσεων. Οι συμφωνίες της Λομέ δεν μπορούν να μείνουν μακριά από την πραγματικότητα αυτή και πρέπει να καθοριστεί με ποιό τρόπο η νέα Σύμβαση της Λομέ πρέπει και μπορεί να ενταχθεί σε αυτή: στην Αφρική σε σχέση με τον ευρωμεσογειακό διάλογο, στην Καραϊβική ενσωματώνοντας την συνεργασία με τη Λατινική Αμερική, στον Ειρηνικό που αναγκαστικά επηρεάζεται από τους δεσμούς του με την Ασία. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών διαπιστώνεται με ανησυχία μια συνολική μείωση των ευρωπαϊκών επενδύσεων στις χώρες ΑΚΕ, ενώ αντιθέτως έχουν αυξηθεί οι αμερικανικές και ιαπωνικές επενδύσεις.

2.3.4. Στο πλαίσιο αυτό, οι σχέσεις με τις ΑΚΕ συνιστούν σημαντική πρόκληση για την ΕΕ. Μεταξύ, αφενός, του κινδύνου υποβάθμισης αυτής της εταιρικής σχέσης που ίσως χάσει τον προνομιακό χαρακτήρα της και εξασθενήσει με τον τρόπο αυτό την οικονομική και πολιτική επιρροή της Ευρώπης και, αφετέρου, της γενικής δυσφορίας που οφείλεται σε μια Σύμβαση η οποία δεν ανταποκρίνεται πλέον στις προκλήσεις του τέλους του αιώνα, η ΟΚΕ προτείνει μια εκ βάθρων ανανέωση της Σύμβασης.

3. Οι προτεραιότητες της ΟΚΕ

3.1. Η ΟΚΕ συγχαίρει την Επιτροπή για τη σαφήνεια και την ορθότητα των επιλογών που παρουσιάζει στην Πράσινη Βίβλο. Η ΟΚΕ εκτιμά ότι, αυτή τη φορά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χρησιμοποιεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τη μέθοδο των Πράσινων Βίβλων, παρέχοντας ρεαλιστικές επιλογές προκειμένου να υπάρξει διάλογος ουσίας με όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς στο εσωτερικό και στο εξωτερικό της ΕΕ. Αποφεύγοντας την προτίμηση της μιας ή της άλλης λύσης, αλλά παρουσιάζοντας τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα, η Επιτροπή συμβάλλει σημαντικά στη συζήτηση που αρχίζει.

3.2. Η ΟΚΕ επιθυμεί, κυρίως, να ασχοληθεί με την ουσία του θέματος που άπτεται της ορθότητας του σημερινού πλαισίου της Συμβασης της Λομέ, συμπεριλαμβανομένης της εμπορικής πτυχής, να προτείνει τη χάραξη νέας αναπτυξιακής πολιτικής και να προβεί σε συγκεκριμένες προτάσεις όσον αφορά την καλύτερη λειτουργία των υφιστάμενων οργάνων.

3.3. Σε ό,τι αφορά τις αρχές, και ως όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εκπροσωπεί την κοινωνία των πολιτών, η ΟΚΕ εκτιμά ότι προτεραιότητα της πολιτικής για τη συνεργασία και την αναπτυξιακή βοήθεια πρέπει να είναι η συμβολή στη βιώσιμη και αυτάρκη οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη προκειμένου να βελτιωθούν οι συνθήκες διαβίωσης και εργασίας όλων των κοινωνικών τάξεων, και ιδιαίτερα των πλέον ασθενών δίδοντας ιδιαίτερη προσοχή στις γυναίκες. Για το λόγο αυτό, η ΟΚΕ θεωρεί ότι προτεραιότητα πρέπει να δοθεί:

3.3.1. στην ενίσχυση των συνεταιριστικών, συνδικαλιστικών, επαγγελματικών ομαδοποιήσεων και γυναικείων οργανώσεων που εξασφαλίζουν, κυρίως στο επίπεδο της εκπαίδευσης, της συμμετοχής στη διαδικασία λήψεως αποφάσεων και της δημοκρατικής ζωής, καλύτερη συνοχή του κοινωνικού ιστού και συμβάλλουν στη βιώσιμη ανάπτυξη 7

3.3.2. στη δημιουργία πραγματικά ευνοϊκού κλίματος για την άνθηση του τοπικού ιδιωτικού τομέα και του επιχειρηματικού πνεύματος που αποτελούν τους μοχλούς της οικονομικής ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων απασχόλησης 7

3.3.3. στην καλύτερη αξιοποίηση των ικανοτήτων και δυνατοτήτων των γυναικών και των ανδρών μέσω της εκπαίδευσης, των ανταλλαγών, της επαγγελματικής κατάρτισης και του πολιτισμού 7

3.3.4. στην εξασφάλιση δίκαιης εκπροσώπησης των γυναικών στην εκπαίδευση και στην διαδικασία λήψεως αποφάσεων 7

3.3.5. στην εκ νέου αξιοποίηση της δημόσιας, δημοκρατικής και εθελοντικής δράσης για να ευνοηθεί η αύξηση της ασφάλειας των ατόμων και να επιτευχθούν ευνοϊκές συνθήκες για τη δημιουργία πλούτου και για τη δίκαιη κατανομή του 7

3.3.6. στην καλύτερη εκτίμηση των θεμάτων που αφορούν την προστασία του περιβάλλοντος και του πλαισίου ζωής που χρήζουν μακροπρόθεσμων επενδύσεων 7

3.3.7. στην καλύτερη χρησιμοποίηση των δημόσιων πόρων μέσω αποτελεσματικότερης διαχείρισης και αποτελεσματικής καταπολέμησης της διαφθοράς. Οι προσπάθειες πρέπει να επικεντρώνονται τόσο στον τρόπο διαχείρισης των διοικητικών κυκλωμάτων των αναπτυσσόμενων χωρών όσο και στις μεθόδους και τις συμπεριφορές των αρχών και των φορέων των δωρητριών χωρών 7

3.3.8. στην υποστήριξη της περιφερειακής συνεργασίας, υπό όλες τις μορφές της, και ιδιαίτερα την δημιουργία ολοκληρωμένων και περιφερειακών αγορών. Στο θέμα αυτό η Ευρωπαϊκή Ένωση φέρει ευθύνη που της υποαγορεύεται από την εμπειρία και την ιστορία της.

4. Η ορθότητα του σημερινού πλαισίου της σύμβασης της Λομέ

4.1. Η σκοπιμότητα σύναψης νέας σύμβασης, με άλλα λόγια: «το ενιαίο πλαίσιο που ορίζει σήμερα τις σχέσεις με τις 70 χώρες ΑΚΕ πρέπει να διατηρηθεί, να παύσει να ισχύει ή να επεκταθεί;» Η ερώτηση αυτή πρέπει να μελετηθεί τόσο από πλευράς αποτελεσματικότητας όσο και από πλευράς θεώρησης και στρατηγικής των εξωτερικών σχέσεων της ΕΕ που να περιλαμβάνει τις νέες πραγματικότητες του σημερινού κόσμου: παγκοσμιοποίηση και περιφερειακές στρατηγικές. Ανεξάρτητα από την επιλογή που θα γίνει, οι προτιμησιακές και ιστορικές σχέσεις μεταξύ αρκετών κρατών μελών και χωρών ΑΚΕ θα διατηρηθούν. Τίθεται συνεπώς το ερώτημα αν είναι σκόπιμο να διαλυθεί πλήρως το σημερινό πλαίσιο, πράγμα το οποίο θα σήμαινε για την ΕΕ απώλεια του οφέλους από αυτές τις σχέσεις. Ωστόσο, οι επιλογές που συνίστανται στη διαφοροποίηση ανάλογα με τις γεωγραφικές ζώνες (Αφρική νοτίως της Σαχάρα, Καραϊβική και Ειρηνικός) ή στην επέκταση της σύμβασης σε άλλες χώρες θα πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο συζήτησης με τους κοινωνικοοικονομικούς κύκλους της ΕΕ.

4.2. Δεδομένων των γεωγραφικών ιδιαιτεροτήτων των διαφόρων ζωνών και του ενδιαφέροντος για την ΕΕ, να διατηρήσει τις προνομιακές πολιτικές σχέσεις με τις χώρες ΑΚΕ, η ΟΚΕ θεωρεί ότι η ΕΕ πρέπει σε κάθε περίπτωση να διαθέτει ένα ενισχυμένο πλαίσιο συνεργασίας, συμπεριλαμβανομένου του πολιτικού διαλόγου και της εφαρμογής των δύο νέων αξόνων της ΕΕ (ΚΕΠΠΑ και Συνεργασία στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων για την αντιμετώπιση των προβλημάτων μετανάστευσης) με τις χώρες ΑΚΕ. Το θέμα της διατήρησης ενιαίου πλαισίου ή σύμβασης αναφοράς που να περιλαμβάνει ξεχωριστά όργανα ανάλογα με τις γεωγραφικές ζώνες θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο εμπεριστατωμένης συζήτησης μεταξύ της ΕΕ και των χωρών ΑΚΕ.

Ανεξαρτήτως επιλογής, η ΟΚΕ επιθυμεί μια προσέγγιση που να καταστήσει δυνατή την επίτευξη πραγματικής διαφοροποίησης, ούτως ώστε τα οικονομικά και πολιτικά προβλήματα της κάθε μεγάλης γεωγραφικής ζώνης να εξεταστούν και να μελετηθούν στο κατάλληλο πλαίσιο:

4.2.1. Ένα πλαίσιο συνεργασίας με την νοτίως της Σαχάρας Αφρική, με πολιτικό διάλογο με τα κράτη και τις ενώσεις κρατών, κυρίως δε με την Οργάνωση Αφρικανικής Ενότητας (ΟΑΕ). Σε αυτό το πλαίσιο συνεργασίας θα πρέπει να εξεταστούν τα θέματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος, η ανάπτυξη της συνεργασίας καθώς και θέματα που αφορούν τους άλλους δύο πυλώνες της ΕΕ (κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας, δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις). Το θέμα του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων του ανθρώπου καθώς και τα θέματα σχετικά με τα μέτρα εμπιστοσύνης που αποσκοπούν στη διασφάλιση της ειρήνης και της σταθερότητας στην αφρικανική ήπειρο πρέπει να κατέχουν εξέχουσα θέση σε αυτή την πολιτική συνεργασία.

4.2.2. Πλαίσια συνεργασίας με τις χώρες της Καραϊβικής και του Ειρηνικού που θα ενσωματώνουν, τόσο από πολιτικής πλευράς όσο και από πλευράς λειτουργικότητας, ισχυρή και μόνιμη δέσμευση με τις συμφωνίες και τα προγράμματα της ΕΕ που υπάρχουν με τις γειτονικές ζώνες (Κεντρική και Νότια Αμερική για την Καραϊβική, Ασία για τον Ειρηνικό).

4.2.3. Η ΟΚΕ εκτιμά επίσης ότι ενδείκνυται η θέσπιση ειδικού πλαισίου για τη ζώνη του Ινδικού Ωκεανού (Σεϋχέλλες, Μαυρίκιος, Μαδαγασκάρη, Κομμόρες) 7

4.2.4. Όσον αφορά τις ζώνες του Ειρηνικού, της Ασίας και του Ινδικού Ωκεανού, πρέπει να ασκείται έλεγχος για τη συνοχή και τη συμπληρωματικότητα των δράσεων υπέρ των χωρών ΑΚΕ και των δράσεων που αναπτύσσονται για τις ιδιαίτερα απομακρυσμένες περιφέρειες της ΕΕ καθώς και τα γειτονικά υπερπόντια διαμερίσματα.

4.3. Οπωσδήποτε, η ΟΚΕ τάσσεται υπέρ της ενίσχυσης της αρχής περί συνάψεως συμβάσεων και εταιρικών σχέσεων που χαρακτηρίζει την ευρωπαϊκή προσέγγιση. Σε αυτό το πλαίσιο και σύμφωνα με την αρχή περί ισότητας μεταξύ κυρίαρχων κρατών διαγράφεται η διαμόρφωση της μελλοντικής σύμβασης. Επιδιώκεται να εμπλουτισθεί το εν λόγω πλαίσιο, και να καταστεί περισσότερο συναφές με τη σφαιρική στρατηγική που αφορά τις εξωτερικές σχέσεις της ΕΕ και της ΚΕΠΠΑ. Ενισχυμένο και διαφοροποιημένο, ανάλογα με τις γεωγραφικές ζώνες, το σφαιρικό πλαίσιο της Λομέ μπορεί να επεκταθεί και σε άλλες χώρες ή γεωγραφικές ζώνες.

Ωστόσο, σε κάθε νέα συμφωνία συνεργασίας πρέπει να υπάρχει ισορροπία μεταξύ της έννοιας της ισότητας των κρατών και της ανάγκης ελαστικής λειτουργίας κάθε μελλοντικής εταιρικής σχέσης ούτως ώστε να μπορεί η ΕΕ να διαχειρίζεται αποτελεσματικά την παροχή βοήθειας.

4.4. Η ΟΚΕ ζητά μεγαλύτερη συνοχή της πολιτικής στο πλαίσιο της Σύμβασης της Λομέ με τις άλλες πολιτικές της ΕΕ, ιδιαίτερα όσον αφορά την πολιτική εξωτερικών σχέσεων, εξωτερικού εμπορίου, εργασίας και απασχόλησης, ασφάλειας και δικαιοσύνης, καθώς και με τις διμερείς δράσεις των κρατών μελών. Ως προς αυτό, η ΟΚΕ υποστηρίζει το διάβημα της Επιτροπής για την Πράσινη Βίβλο και προτείνει μια πραγματικά σφαιρική προσέγγιση για την αναπτυξιακή βοήθεια. Η ΟΚΕ προτείνει συνεπώς την ύπαρξη μόνιμων μηχανισμών διαβούλευσης, όπως: τακτικές συνεδριάσεις των πολιτικών ιθυνόντων στο πλαίσιο της ΚΕΠΠΑ, εγγραφή στην ημερήσια διάταξη των συνεδριάσεων των υπουργών δικαιοσύνης και εσωτερικών υποθέσεων των θεμάτων που αφορούν την πολιτική μετανάστευσης, ανανέωση του πλαισίου συνεργασίας ούτως ώστε να ενταχθεί στο πλαίσιο σφαιρικής και γεωγραφικής στρατηγικής των εξωτερικών σχέσεων της ΕΕ, υποχρεωτική διαβούλευση σε ό,τι αφορά τον προγραμματισμό της βοήθειας με τη μορφή πολυετούς προγραμματισμού όπου θα αναζητούνται οι συγχρηματοδοτήσεις ΕΕ/κρατών μελών.

4.5. Η «δημοσιονομοποίηση» του ΕΤΑ σε κοινοτικό πλαίσιο θα πρέπει να εξεταστεί υπό το πρίσμα της καλύτερης συνεργίας εθνικών και κοινοτικών δράσεων. Σε αντίθετη περίπτωση η «κοινοτικοποίηση» των ενισχύσεων Λομέ θα προσκρούσει στην πραγματικότητα των μεγάλων αποκλίσεων εκτίμησης και δέσμευσης μεταξύ των διαφόρων κρατών μελών και της ικανότητας οικονομικής συνεισφοράς σε αυτή την πολιτική. Η ΟΚΕ τάσσεται υπέρ της «κοινοτικοποίησης» του ΕΤΑ, κυρίως υπέρ των οριζόντιων δράσεων, των προγραμμάτων ενίσχυσης της περιφερειακής συνεργασίας και των λειτουργικών προγραμμάτων στις πλέον μειονεκτικές χώρες, ενώ τα κράτη μέλη θα κληθούν να δώσουν ειδικές συνεισφορές στα προγράμματα και χώρες που θεωρούν ότι έχουν προτεραιότητα. Με τον τρόπο αυτό η «δημοσιονομοποίηση» της Σύμβασης της Λομέ θα συνοδεύεται από πραγματική προσπάθεια συνοχής μεταξύ των εθνικών και κοινοτικών πολιτικών. Η ΟΚΕ εκτιμά ότι η προσπάθεια αυτή θα πρέπει να αποτελέσει πρώτιστη προτεραιότητα της μεταρρύθμισης της υφιστάμενης σύμβασης.

4.6. Η ΟΚΕ επιμένει ότι η κοινοτική δράση πρέπει να είναι καλύτερα συντονισμένη με τις δράσεις και τα προγράμματα που εφαρμόζουν οι διεθνείς οργανισμοί, ιδιαίτερα εκείνοι στους οποίους τα κράτη μέλη συμμετέχουν ενεργά (ΔΟΕ, ΠΗΕΑ, ΠΟΥ, UNESCO, UNEDI και Παγκόσμια Τράπεζα). Ως προς αυτό η ΟΚΕ προτείνει την υπογραφή συμβάσεων στόχων μεταξύ της ΕΕ και των οργανισμών αυτών, ούτως ώστε η ΕΕ να μπορεί να χρηματοδοτεί τις δράσεις των εν λόγω οργανισμών. Η συνεργασία με τους οργανισμούς αυτούς πρέπει να γίνεται, αφενός, επί τόπου, στο πλαίσιο συμφωνημένου σχεδιασμού των δράσεων συνεργασίας, και αφετέρου, σε κεντρικό επίπεδο προκειμένου να διασφαλιστεί η συνοχή της συμμετοχής και της στρατηγικής των κρατών μελών και της ίδιας της ΕΕ σε σχέση με τους οργανισμούς αυτούς.

4.7. Τέλος, η ΟΚΕ τάσσεται υπέρ της διεύρυνσης της συνεργασίας με τους τοπικούς φορείς, τον ιδιωτικό τομέα, τα συνδικάτα και τους συλλόγους επειδή εκτιμά ότι είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την επίτευξη μεγαλύτερης αποτελεσματικότητας της συνεργασίας ενόψει του στόχου της βιώσιμης οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης. Η συμμετοχή των κοινωνικοοικονομικών κύκλων πρέπει να είναι πλήρης, από τη σύλληψη έως την εφαρμογή των δράσεων συνεργασίας.

4.7.1. Γι αυτό η ΟΚΕ προτείνει, λόγω της εμπειρίας της από τις συναντήσεις με τους κοινωνικοοικονομικούς κύκλους ΕΕ/ΑΚΕ, την ενίσχυση της υφιστάμενης συμβουλευτικής δομής, με την προσθήκη μηχανισμού οικονομικής και κοινωνικής διαβούλευσης υπό τη διαχείριση της ΟΚΕ με τη μορφή ισομερών επιτροπών, που να συσταθούν κατά προτίμηση βάσει γεωγραφικής και περιφερειακής κατανομής και να εξασφαλίζουν ορθή εκπροσώπηση της κοινωνίας των πολιτών, χωρίς διακρίσεις λόγω φύλου ή έθνους. Οι εν λόγω επιτροπές θα πρέπει, στο περιθώριο της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ίσης Εκπροσώπησης, να εκδίδουν γνωμοδοτήσεις για τα σχέδια οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης που υποβάλλουν οι χώρες προς έγκριση και χρηματοδότηση από την ΕΕ. Αρνητικές γνωμοδοτήσεις ενδέχεται να υποχρεώσουν τις δικαιούχους χώρες να επανεξετάσουν τα σχέδιά τους.

4.7.2. Η ΟΚΕ διεκδικεί επίσης άμεση συμμετοχή στις μελλοντικές διαπραγματεύσεις για την αναθεώρηση της Σύμβασης Λομέ.

5. Η ανανέωση του εμπορικού πλαισίου

5.1. Επιβάλλεται να γίνει η ανανέωση του εμπορικού πλαισίου διότι γενικά η κατάσταση των ΑΚΕ συνεχώς επιδεινώνεται όσον αφορά την εξέλιξη των ανταλλαγών, τόσο από πλευράς των σχέσεών τους με την ΕΕ όπου το μερίδιο αγοράς τους από 7 % το 1975 μειώθηκε στο 2,8 % το 1995, όσο και σε σχέση με το παγκόσμιο εμπόριο (το μερίδιο αγοράς 30 βασικών προϊόντων εξαγωγής των ΑΚΕ σε παγκόσμιο επίπεδο από 9,7 % το 1975 μειώθηκε σε 2,8 % το 1995). Αυτή η ανησυχητική εξέλιξη αιτιολογεί από μόνη της την αναθεώρηση του εμπορικού πλαισίου ούτως ώστε να καταστεί αποτελεσματικότερο. Στην εν λόγω αναθεώρηση θα πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη η προσαρμογή της Σύμβασης στους νέους κανόνες του διεθνούς εμπορίου και η πραγματική διάβρωση των προτιμήσεων Λομέ, για τις λιγότερο αναπτυγμένες χώρες, σε σχέση με το πολυμερές σύστημα των γενικευμένων προτιμήσεων. Η ύπαρξη των επιτυχημένων περιπτώσεων, σε ό,τι αφορά την είσοδο στα ρεύματα διεθνών ανταλλαγών (Μαυρίκιος, Ζιμπάμπουε, Ακτή του Ελεφαντοστού, Φίντζι, Τζαμάικα...) καθώς και τα ενθαρρυντικά γενικά αποτελέσματα που σημειώθηκαν το 1996 είναι, με αυτή την προοπτική, πολύ διδακτικά για την πρόβλεψη των απαραίτητων βελτιώσεων.

5.2. Στο εμπορικό επίπεδο, η Πράσινη Βίβλος προτείνει τέσσερις κύριες εναλλακτικές δυνατότητες: ένταξη της εμπορικής πτυχής στο ΣΓΠ (σύστημα γενικευμένων προτιμήσεων) ούτως ώστε να αποφευχθεί κάθε παρέκκλιση από τις αρχές του ΠΟΕ, διατήρηση του υφιστάμενου συστήματος με βελτιώσεις, ένα σύστημα ενιαίας αμοιβαιότητας και τέλος ένα σύστημα διαφοροποιημένης αμοιβαιότητας. Στην Πράσινη βίβλο παρουσιάζονται τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα καθεμιάς των επιλογών καθώς και δύο εναλλακτικές δυνατότητες που συνδυάζουν διάφορες επιλογές. Η ΟΚΕ τις εκτιμά σε συνάρτηση με τα ακόλουθα κριτήρια:

5.2.1. Τις προηγούμενες επιλογές όσον αφορά τη γεωγραφική κάλυψη, ιδιαίτερα δε το ενδιαφέρον που προκαλεί η περιφερειακή συνεργασία μεταξύ χωρών της ίδιας ζώνης, ούτως ώστε να ευνοηθεί η εμφάνιση περιφερειακών αγορών.

5.2.2. Τη φροντίδα εξασφάλισης στις χώρες ΑΚΕ εύκολης και προοδευτικής πρόσβασης στις παγκόσμιες αγορές.

5.2.3. Την αναζήτηση καλύτερης αποτελεσματικότητας δεδομένων των ισχνών αποτελεσμάτων των υφιστάμενων μηχανισμών προώθησης του εμπορίου και των ανταλλαγών.

5.2.4. Την εκτίμηση του διαφοροποιημένου επιπέδου της οικονομικής ανάπτυξης των διαφόρων χωρών.

5.2.5. Τη βούληση να μπορεί η ΕΕ να προβεί σε ουσιαστική και σφαιρική προσφορά σε θέματα εμπορίου, που να μην εξαλείφουν τα πλεονεκτήματα που προσφέρει έως τώρα η Σύμβαση, κυρίως όσον αφορά την μη αμοιβαιότητα των ανταλλαγών.

5.2.6. Την ύπαρξη συνοχής μεταξύ αναπτυξιακής πολιτικής και εμπορικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης ώστε να μη προκαλούνται στρεβλώσεις του ανταγωνισμού που θα μείωναν την ανάπτυξη των τοπικών παραγωγών.

5.2.7. Την ανάπτυξη, όταν το επιτρέπουν οι φυσικές συνθήκες, γεωργίας για την κάλυψη κατά προτεραιότητα των αναγκών του πληθυσμού.

5.3. Με βάση τα ανωτέρω κριτήρια, η ΟΚΕ θεωρεί ως προτεραιότητες:

5.3.1. Την καλύτερη συνεκτίμηση των διαφορών οικονομικής ανάπτυξης και της ικανότητας ένταξης στα παγκόσμια ρεύματα ανταλλαγών (Βλέπε την αντιφατική κατάσταση της νήσου του Μαυρίκιου με τη Μαδαγασκάρη). Για το λόγο αυτό, η ΟΚΕ δεν είναι υπέρ της διατήρησης του ενιαίου πλαισίου, συμπεριλαμβανομένης και της επιλογής της ομοιόμορφης αμοιβαιότητας.

5.3.2. Την αναζήτηση μεγαλύτερης αποτελεσματικότητας στο πλαίσιο της ειδικής ευθύνης της ΕΕ έναντι των εταίρων της, κυρίως στην Αφρική 7 ως προς τούτο, η απλή εφαρμογή των αρχών του ΠΟΕ και του ΣΓΠ δεν παρέχει επαρκείς εγγυήσεις, και συμβάλει στο να χάνουν τα πλέον προηγμένα κράτη τα οφέλη που συνεπάγεται η Σύμβαση της Λομέ. Ωστόσο πρέπει να γίνει συνείδηση η ανάγκη να καταστεί ο υφιστάμενος μηχανισμός συμβατός με τους κανόνες του διεθνούς εμπορίου και να ευνοηθεί η ένταξη των χωρών αυτών στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης των ανταλλαγών. Η ΕΕ και οι χώρες ΑΚΕ πρέπει να μεριμνήσουν, ώστε ο ΠΟΕ να αποδεχθεί την προσωρινή διατήρηση ορισμένων, μη αμοιβαίων προτιμήσεων για τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες ΑΚΕ.

5.4. Μόνον η επιλογή της «διαφοροποιημένης αμοιβαιότητας» καθιστά δυνατή την διαφοροποιημένη εξέταση και τη διατήρηση των εταιρικών σχέσεων βάσει συμβάσεων. Επίσης σέβεται τους κανόνες του ΠΟΕ. Πρόκειται, πράγματι, για τη διαπραγμάτευση με τις γεωγραφικές ζώνες ή με ομάδες χωρών, ή με μεμονωμένες χώρες, προοδευτικών προγραμμάτων που θα έχουν σκοπό να εξασφαλίσουν το άνοιγμα των αγορών. Ο προοδευτικός χαρακτήρας θα επιτρέψει στις λιγότερο αναπτυγμένες χώρες ΑΚΕ να διατηρήσουν, για περιορισμένη χρονική διάρκεια, προστατευτικά συστήματα που στηρίζουν την ανάπτυξη ορισμένων από τους τομείς δραστηριοτήτων τους.

5.5. Η επιλογή της «διαφοροποιημένης αμοιβαιότητας» εμπεριέχει δύο μεγάλα πλεονεκτήματα, κατά την άποψη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής. Το πρώτο είναι ότι ευνοείται η περιφερειακή συνεργασία μεταξύ χωρών ΑΚΕ στο βαθμό που αυτά τα προγράμματα ανοίγματος περιλαμβάνουν κατά προτεραιότητα μια «εσωτερική» πτυχή στην εν λόγω ζώνη, που προβλέπει αυξημένη ελευθερία ανταλλαγών και αυξημένη συνεργασία μεταξύ χωρών που, στην πλειονότητά τους, διαθέτουν πολύ περιορισμένες αγορές για να προβάλουν την ανταγωνιστικότητά τους σε διεθνές επίπεδο. Η θέσπιση ενός συνόλου βασικών κανόνων από την Ένωση, θα ενισχύσει τα πλεονεκτήματα αυτών των περιφερειακών αγορών και συνεπώς θα ευνοήσει τις επενδύσεις. Το δεύτερο είναι ότι οι χώρες αυτές πρέπει να είναι περισσότερο αξιόπιστες για τους ξένους επενδυτές επιδεικνύοντας σταθερή πορεία που να μη θεωρείται αντιστρέψιμη.

5.6. Στο πλαίσιο της επιλογής αυτής πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις εμπορικές σχέσεις μεταξύ των ίδιων των χωρών ΑΚΕ, καθώς και με τα γειτονικά υπερπόντια κοινοτικά εδάφη και τις ιδιαίτερα απομακρυσμένες κοινοτικές γειτονικές περιφέρειες, ούτως ώστε να εφαρμοστούν ταχύτερα οι αρχές της αμοιβαιότητας και έναρξης των ανταλλαγών με στόχο την προώθηση πραγματικών περιφερειακών αγορών. Τα προγράμματα αυτά αφορούν επίσης την εξάλειψη των τεχνικών εμποδίων στις συναλλαγές που υπάρχουν μεταξύ των χωρών ΑΚΕ, ιδιαίτερα σε θέματα τυποποίησης. Η εμπειρία της Κοινότητας πρέπει να είναι πολύ διδακτική στο θέμα αυτό.

5.7. Η εφαρμογή αυτής της πολιτικής της «διαφοροποιημένης αμοιβαιότητας» θα πρέπει να συνοδεύεται από σχέδια δράσης που θα βοηθήσουν τις χώρες αυτές να αναπτύξουν παραγωγές προϊόντων που να διατίθενται στις παγκόσμιες αγορές. Τα σχέδια αυτά θα πρέπει κυρίως να αφορούν την ποιότητα, την αξιοπιστία των δικτύων παραγωγής και να αποσκοπούν στο να ενθαρρύνουν την συμμετοχή των παραγωγών στις εταιρείες εξαγωγής και διανομής. Για την παρακολούθηση της εφαρμογής των σχεδίων αυτών, η ΕΕ θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα κέντρο τεχνικής βοήθειας και συνεργασίας για το εμπόριο το οποίο να αναλάβει τη διάδοση των καλύτερων μεθόδων βάσει των επιτυχημένων περιπτώσεων και να ενημερώνει τους εξαγωγείς για τους όρους πρόσβασης στις αγορές της ΕΕ (κανόνες ποιότητας, υγιεινής...). Η εν λόγω δραστηριότητα θα ασκείται στις χώρες ΑΚΕ, από κοινού με την CNUCED (Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το εμπόριο και την ανάπτυξη), και στην ΕΕ θα μπορούσε να ανατεθεί στο CDI (Κέντρο Βιομηχανικής Ανάπτυξης), στο πλαίσιο διεύρυνσης των καθηκόντων του, στο βαθμό που η συμπληρωματικότητα μεταξύ βιομηχανίας και εμπορίου θεωρείται δεδομένη.

5.8. Το πλεονέκτημα της επιλογής ενιαίου πλαισίου, που περιλαμβάνει, κατά τρόπο προσωρινό, τις διάφορες επιλογές, καθιστά δυνατή τόσο τη διατήρηση της σαφώς καθορισμένης εμπορικής πτυχής όσο και την αντιμετώπιση ιδιαίτερων καταστάσεων, με την προσωρινή διατήρηση μη αμοιβαίων προτιμήσεων για τις λιγότερο αναπτυγμένες χώρες και πρωτοκόλλων για ορισμένα προϊόντα, όπως η ζάχαρη, οι μπανάνες και το βόειο κρέας.

5.9. Για να εξασφαλιστεί μεγαλύτερη διαφάνεια σε αυτήν την προσφορά, η ΟΚΕ προτείνει μια ενιαία προοπτική (τη «διαφοροποιημένη αμοιβαιότητα»), συμβατή με τους κανόνες του ΠΟΕ και η οποία θεωρείται ως η πλέον κατάλληλη για την ένταξη των χωρών ΑΚΕ στο παγκόσμιο εμπόριο. Παρ' όλα αυτά, για να εξασφαλιστεί η προοδευτικότητα του μηχανισμού και να διατηρηθεί ένα κοινό εμπορικό πλαίσιο, αυτή η προοπτική πρέπει να συμφωνεί με ένα χρονοδιάγραμμα εφαρμογής που να συνεπάγεται, με την έννοια του ενιαίου πλαισίου, τη διατήρηση μεταβατικών και προσωρινών μηχανισμών.

5.10. Οι γεωργικές πτυχές των ανταλλαγών μεταξύ ΕΕ και ΑΚΕ υπόκεινται σε ειδικούς κανόνες λόγω της κοινής γεωργικής πολιτικής. Τα αποτελέσματά τους ωστόσο είναι πολύ περιορισμένα λόγω της διαφοροποίησης, γενικά, των παραγωγών των χωρών ΑΚΕ, τροπικού ή υποτροπικού τύπου, από τις παραγωγές της ΕΕ. Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να μεριμνήσει για την υποστήριξη ορισμένων παραγωγών των ΑΚΕ έναντι του διεθνούς ανταγωνισμού, να αποτρέψει ενδεχόμενες αρνητικές συνέπειες της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής και να αναλύσει τα προβλήματα που μπορεί να προκληθούν. Η ύπαρξη ειδικών πρωτοκόλλων (ζάχαρη, μπανάνες, βόειο κρέας) αποτελεί σημαντικό μέσο σχετικά, ιδιαίτερα για ορισμένες χώρες όπως η νήσος Μαυρίκιος, όπου η διάταξη αυτή είχε πολύ θετικά αποτελέσματα και ευνόησε την ανάπτυξή τους. Για άλλες χώρες, καθώς και στο πλαίσιο της ελεύθερης πρόσβασης στην κοινοτική αγορά των προϊόντων των ΑΚΕ που δεν καλύπτονται από την ΚΓΠ (κυρίως τροπικά προϊόντα), τα χαμηλής ποιότητας προϊόντα και οι δυσκολίες εμπορίας τους αποτελούν την πραγματική αιτία της μικρής ανάπτυξης των γεωργικών ανταλλαγών ΕΕ/ΑΚΕ. Η προοδευτική λειτουργία των ζωνών ελεύθερων συναλλαγών δεν πρέπει κατά συνέπεια να δημιουργήσει ιδιαίτερα προβλήματα στην ΕΕ στον τομέα αυτό, με την προϋπόθεση να προβλέπεται η διατήρηση, τουλάχιστον προσωρινά, ορισμένων πρωτοκόλλων ανά προϊόν, με τα οποία υποστηρίζονται οι εξαγωγές των χωρών ΑΚΕ ενόψει του κέρδους παραγωγικότητας και ποιότητας που θα τις καταστήσει ανταγωνιστικές στην παγκόσμια αγορά. Η διαφοροποίηση στην εφαρμογή αυτών των πρωτοκόλλων, που να ευνοεί πραγματικά τις πλέον μειονεκτικές χώρες, πρέπει να είναι τέτοιας φύσης ώστε να είναι περισσότερο αποδεκτά σε διεθνή κλίμακα στο πλαίσιο της υποχρεωτικής επαναδιαπραγμάτευσης μετά το έτος 2000 και να θεωρούνται από τους δικαιούχους ως έκτακτα μέτρα.

6. Νέα αντίληψη της πολιτικής για την αναπτυξιακή βοήθεια

6.1. Σήμερα η ίδια η έννοια της αναπτυξιακής βοήθειας τίθεται υπό αμφισβήτηση. Η ΟΚΕ διαπιστώνει ότι η σημερινή συζήτηση εστιάζεται σε μια μινιμαλιστική και ανθρωπιστική αντίληψη (παροχή βοήθειας στους πληθυσμούς που βρίσκονται κάτω από το επίπεδο της φτώχειας) και σε μια υπερφιλελεύθερη θεώρηση σύμφωνα με την οποία το εμπόριο και οι ελεύθερες συναλλαγές είναι οι μόνες λύσεις για την ανάπτυξη.

6.2. Αντίθετα, η ΟΚΕ τάσσεται υπέρ μιας πρωτότυπης προσέγγισης, πιστής στις ευρωπαϊκές παραδόσεις, που να βασίζεται στις παγκόσμιες αξίες οι οποίες είχαν υπερισχύσει κατά την υπογραφή της πρώτης Σύμβασης της Λομέ: ανθρωπισμός, αλληλεγγύη, συνεργασία. Η θεώρηση αυτή, ωστόσο, πρέπει να προσαρμοστεί στη νέα πραγματικότητα της Ευρώπης που εξελίσσεται και του κόσμου που αλλάζει. Για το λόγο αυτό η ΟΚΕ προτείνει την υιοθέτηση νέων αρχών λειτουργίας και νέων προτεραιοτήτων, χωρίς να αρνείται τις βασικές αρχές της ευρωπαϊκής προσέγγισης για την αναπτυξιακή βοήθεια.

6.3. Κατά πρώτο λόγο, η ΟΚΕ τάσσεται υπέρ της ανανέωσης της εταιρικής σχέσης. Δεδομένης της νέας πολιτικής διάστασης της Ένωσης, δεν νοείται εταιρική σχέση χωρίς διάλογο για τις βασικές αξίες, δηλαδή τα ανθρώπινα δικαιώματα, τη δημοκρατία, την ανεξιθρησκεία, τα κοινωνικά και συνδικαλιστικά δικαιώματα, την ισότητα ανδρών/γυναικών, την υπεράσπιση της ατομικής ιδιοκτησίας και την ασφάλεια των εθνικών και ξένων επενδύσεων, την καταπολέμηση κάθε μορφής εγκληματικότητας και την πρόληψη της διαφθοράς. Με τη λέξη διάλογο, η ΟΚΕ εννοεί πραγματική αμφίδρομο εταιρική σχέση. Για την πρόληψη της διαφθοράς, για παράδειγμα, πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες και στις ευρωπαϊκές χώρες, και ιδιαίτερα να μην ευνοείται η διαφθορά στον φορολογικό τομέα, όπως δυστυχώς συμβαίνει σε ορισμένα κράτη μέλη.

Τόσο στην ΕΕ όσο και στις χώρες ΑΚΕ, ο διάλογος αυτός δεν μπορεί να πραγματοποιείται μόνο μεταξύ κυβερνήσεων, αλλά για να υπάρχει πραγματική εταιρική σχέση, απαιτείται και η συμμετοχή των κοινοβουλευτικών θεσμών και των κοινωνικοοικονομικών κύκλων. Αυτή η διεύρυνση της συνεργασίας θα δώσει νέα ώθηση στη Σύμβαση και θα αποτελεί εγγύηση αποτελεσματικότητας και διαφάνειας.

6.4. Σε αυτό το πλαίσιο της ενισχυμένης εταιρικής σχέσης και του πραγματικού διαλόγου για τις κοινές αξίες, μπορεί να εξεταστεί, με τη μορφή συμβάσεως, η εφαρμογή σχεδίων μεταξύ της ΕΕ και των χωρών ΑΚΕ ή ομάδων χωρών, στα οποία σχέδια θα περιλαμβάνεται το εμπορικό άνοιγμα και τα προγράμματα τεχνικής και οικονομικής συνεργασίας. Η ΟΚΕ επιθυμεί τα εν λόγω προγράμματα να ευνοούν πραγματικά την κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη των δικαιούχων χωρών και το ποσό της βοήθειας, αντί αυτή να υπολογίζεται αριθμητικά, να παρέχεται ανάλογα με την ποιότητα των προγραμμάτων που υποβάλλονται και την κοινή βούληση επίτευξης των στόχων που έχουν καθοριστεί. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να καθορίσει εκ των προτέρων τις προτεραιότητές της όσον αφορά τη συνεργασία.

6.5. Όσον αφορά τις προτεραιότητες, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή φρονεί ότι πρέπει να δημιουργηθούν νέα πεδία συνεργασίας. Τα προγράμματα συνεργασίας πρέπει να έχουν ως στόχο τη μακρόπνοη ανάπτυξη η οποία πρέπει να ωφελεί την κοινωνία της επιλέξιμης χώρας στο σύνολό της και να διασφαλίζει μία παράλληλη και αρμονική πρόοδο της οικονομικής και της κοινωνικής πτυχής. Πρέπει, δηλαδή, να ευνοεί την άνθηση του ιδιωτικού τομέα, απαραίτητη προϋπόθεση για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και να δημιουργεί τις κατάλληλες συνθήκες για πραγματική κοινωνική πρόοδο βάσει των κανόνων που έχει θεσπίσει η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας.

6.5.1. Οι ανταλλαγές προσώπων πρέπει να τεθούν στο επίκεντρο των προγραμμάτων συνεργασίας προκειμένου να ευνοηθεί η αμοιβαία κατανόηση. Η ΟΚΕ είναι πεπεισμένη ότι η αντιπαράθεση των διαφόρων πολιτιστικών παραδόσεων μπορεί να πλουτίσει σημαντικά όλες τις πλευρές. Αυτή η νέα προσέγγιση θα έχει πρακτικές συνέπειες πολύ συγκεκριμένες: αντικατάσταση των προγραμμάτων από σχέδια, διοργάνωση της μεταφοράς τεχνογνωσίας μεταξύ τοπικών παραγόντων, σημαντική ανάπτυξη των προγραμμάτων ανταλλαγών, προώθηση των οριζόντιων δράσεων με περιφερειακό στόχο.

6.5.2. Η ΟΚΕ θεωρεί ιδιαίτερα σημαντική την ανάπτυξη ενδιάμεσων δομών, απαραίτητων για την εύρυθμη λειτουργία μιας δυναμικής κοινωνίας των πολιτών: ενώσεις επιχειρηματιών, συνεταιριστικός τομέας, ενώσεις καταναλωτών, συνδικάτα, οικονομικά επιμελητήρια (βιοτεχνίας, γεωργίας, εμπορίου και βιομηχανίας). Η εν λόγω προτεραιότητα θα διασφαλιστεί καλύτερα με την ανάπτυξη των σχέσεων συνεργασίας μεταξύ των παραγόντων της Ευρώπης και των χωρών ΑΚΕ.

6.5.3. Η άνθηση ενός δυναμικού ιδιωτικού τομέα, κυρίως στον τομέα της βιομηχανίας και των υπηρεσιών, είναι παράγοντας καθοριστικής σημασίας για την εξασφάλιση της απασχόλησης, την αύξηση και βελτίωση του βιοτικού επιπέδου. Για το λόγο αυτό, ορισμένα γενικά σχέδια πρέπει να έχουν ως στόχο την προώθηση του επιχειρηματικού πνεύματος, τη διάθεση των τοπικών αποταμιεύσεων στις επιχειρήσεις και την υποστήριξη της ανάπτυξης των ΜΜΕ. Είναι βασικό τα προγράμματα αυτά να υλοποιηθούν σε στενή συνεργασία με τους επιχειρηματίες και οι παρεχόμενες ενισχύσεις να τους αφορούν άμεσα. Παράλληλα τα κράτη θα πρέπει να ενθαρρυνθούν για τη δημιουργία συνθηκών εμπιστοσύνης που είναι απαραίτητες για την ασφάλεια των επενδύσεων και την προώθηση της ιδιωτικής πρωτοβουλίας: διαφανής φορολογία και παροχή κινήτρων, αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών γενικού ενδιαφέροντος, εύρυθμη λειτουργία της δικαιοσύνης, καταπολέμηση της διαφθοράς...

6.5.4. Από τα νέα πεδία που θα αναπτυχθούν, η πολιτιστική συνεργασία αξίζει να τεθεί μεταξύ των προτεραιοτήτων. Παράγοντας άνθησης των λαών, ο πολιτισμός διαδραματίζει πρωταρχικό ρόλο στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη των αναπτυσσόμενων χωρών. Η ΟΚΕ προτείνει συνεπώς τη δημιουργία μηχανισμών για την προώθηση των ανταλλαγών και των από κοινού εφαρμογών των ευρωπαϊκών κρατών και των χωρών ΑΚΕ, με πρότυπο το πρόγραμμα Media: παροχή ενισχύσεων για τη δημιουργία και τη διάδοση έργων, υποστήριξη των κινηματογραφικών και θεατρικών συμπαραγωγών, αμοιβαία γνώση των πολιτιστικών παραδόσεων...

6.5.5. Η εκπαίδευση και η κατάρτιση, ιδίως η τεχνική και επαγγελματική, θα πρέπει να αποτελούν τον κεντρικό άξονα κάθε πολιτικής για την ανάπτυξη, και σε κάθε πρόγραμμα ή σχέδιο που υποστηρίζει η Ευρώπη θα πρέπει να έχουν πρωτεύουσα θέση. Η ΟΚΕ, γνωρίζοντας τη σημασία του θέματος αυτού για τη βιώσιμη ανάπτυξη, θα μπορούσε να καταρτίσει γνωμοδότηση επ' αυτού εφόσον δεν αναλύεται επαρκώς στην Πράσινη Βίβλο, και να προτείνει, με γνωμοδότηση πρωτοβουλίας, αύξηση της συνεργασίας μεταξύ της ΕΕ και των χωρών ΑΚΕ στον τομέα αυτό με τη διοργάνωση ανταλλαγών σεμιναρίων επιμόρφωσης. Στον τομέα αυτό, η συνεργασία με τις επιχειρήσεις και η ανάπτυξη των τεχνικών της τηλεεκπαιδεύσεως θα έπρεπε να αποτελέσουν αντικείμενο ιδιαίτερης προσοχής.

6.5.6. Η εύρυθμη λειτουργία ενός κράτους, με την οποία διασφαλίζονται οι ατομικές ελευθερίες, κινητοποιείται η κοινωνία για ένα συλλογικό σχέδιο και διασφαλίζεται επαρκές επίπεδο υπηρεσιών γενικού ενδιαφέροντος, είναι πάντοτε ουσιαστική προϋπόθεση για την τόνωση της ενδογενούς οικονομικής δραστηριότητας και την έλξη επενδύσεων εκ της αλλοδαπής. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα μπορούσε να προτείνει στις χώρες ΑΚΕ προγράμματα εκσυγχρονισμού της διοίκησης, με την ενδεχόμενη συνδρομή των κρατών μελών για την υλοποίησή τους. Τα προγράμματα αυτά πρέπει να περιλαμβάνουν μία πτυχή νομοθετικής προσέγγισης, με στόχο κυρίως τον καθορισμό και την εναρμόνιση των εμπορικών διαδικασιών, την ευκολότερη προστασία των επενδύσεων, τη διευκόλυνση των τελωνειακών και φορολογικών διαδικασιών, τον εκσυγχρονισμό των δικαστικών μηχανισμών και την διασφάλιση της κοινωνικής προόδου με την εισαγωγή των κανόνων της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να ασχοληθεί κυρίως με την παροχή τεχνικής βοήθειας των σχεδίων περιφερειακής ολοκλήρωσης λόγω της εμπειρίας και της ιστορίας της.

6.5.7. Από τα άλλα θέματα προτεραιότητας, η ΟΚΕ αναφέρει την ανάπτυξη της υπαίθρου και το σχεδιασμό των πόλεων, τα οποία συνδέονται στενά μεταξύ τους. Η απερήμωση της υπαίθρου και η συμφόρηση στις πόλεις αποτελούν, σε πολλές χώρες ΑΚΕ, παράγοντες κινδύνου για την επίταση των εντάσεων και έχουν αρνητικές συνέπειες για το περιβάλλον. Είναι τομείς στους οποίους η πραγματογνωμοσύνη και η εμπειρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να χρησιμοποιηθούν επωφελώς. Η ανάπτυξη αποτελεσματικής γεωργίας, προσαρμοσμένης στις ανάγκες των τοπικών ή γειτονικών πληθυσμών, συνοδευόμενη από την ανάπτυξη πολλαπλών δραστηριοτήτων (τουρισμός, βιοτεχνία) και από γεωργικές μεταρρυθμίσεις αποτελεί τομέα προτεραιότητας, όπως ακριβώς και οι δράσεις υπέρ των πόλεων για τη βελτίωση του πλαισίου ζωής.

6.5.8. Η ΟΚΕ επιθυμεί επίσης να μελετηθεί ενδελεχώς το θέμα της βιομηχανικής συνεργασίας και των επενδύσεων, των οποίων γίνεται ιδιαιτέρως ελλιπής χρήση και εκμετάλλευση με τη σημερινή Σύμβαση. Κατά πρώτον, το θέμα της ασφάλειας των επενδύσεων πρέπει να αναφέρεται σε όλα τα προγράμματα συνεργασίας, διότι σήμερα, οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, ιδίως οι ΜΜΕ, αποφεύγουν πολλές χώρες ΑΚΕ λόγω έλλειψης εμπιστοσύνης. Θα πρέπει να προταθούν ειδικές διατάξεις όσον αφορά την εμπιστοσύνη και τις εγγυήσεις, όπως είναι για παράδειγμα οι μηχανισμοί προσφυγής στη διεθνή διαιτησία και οι ασφαλιστικοί μηχανισμοί.

6.5.9. Από τα άλλα θέματα που χρήζουν εξετάσεως, η ΟΚΕ επιθυμεί να προβλέπονται στις μελλοντικές συμβάσεις προγράμματα υπέρ της έρευνας-ανάπτυξης (σύνδεση επιχειρήσεων ΑΚΕ με ορισμένα ευρωπαϊκά προγράμματα, δράσεις διάδοσης και αξιολόγησης, προγράμματα επίδειξης σε θέματα εξοικονόμησης ενέργειας), και υπέρ των σύγχρονων δικτύων πληροφοριών και της προστασίας του περιβάλλοντος.

6.5.10. Στην Πράσινη Βίβλο αναφέρεται η άμεση συνδρομή των προϋπολογισμών των κρατών ως βοήθημα για την αποπληρωμή των χρεών. Σύμφωνα με την ΟΚΕ, η χορήγηση τέτοιων ενισχύσεων νοείται μόνον στο πλαίσιο ενός σχεδίου αναδιάρθρωσης του χρέους, με δυνατότητα ακύρωσης του χρέους, και σχεδίων που θα αποσκοπούν στη διατήρηση ενός επιπέδου επενδύσεων υπέρ της βιώσιμης οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης (εκπαίδευση και κατάρτιση, υγεία, υπηρεσίες γενικών συμφερόντων, υποδομές βάσης), καθώς και διαρθρωτικών μέτρων που να ευνοούν την άνθηση του ιδιωτικού τομέα και την εύρυθμη διοίκηση.

7. Βελτίωση των μέσων συνεργασίας

7.1. Τα προβλήματα της αποτελεσματικότητας των μέσων συνεργασίας είναι σήμερα εμφανή λόγω της συνεχούς καθυστέρησης που παρουσιάζει η ανάληψη των πιστώσεων του ΕΤΑ. Έτσι οι πιστώσεις του 7ου ΕΤΑ, που αποφασίστηκαν κατόπιν επίπονου συμβιβασμού, ύψους 13,3 διςεκατομμυρίων Ecu στη Διάσκεψη Κορυφής των Καννών τον Ιούνιο του 1995 και για την περίοδο 1996-2000, κινδυνεύουν να μην χρησιμοποιηθούν πριν το 2000, δηλαδή μέχρι τη λήξη της παρούσης Συμβάσεως. Έστω κι αν η καθυστέρηση αυτή οφείλεται σε διάφορες αιτίες, ορισμένες από τις οποίες συνδέονται με τις πολιτικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν ορισμένα κράτη ΑΚΕ, είναι γεγονός ότι υφίσταται πρόβλημα επί της ουσίας όσον αφορά την αποτελεματικότητα των υφιστάμενων μέσων. Κατά συνέπεια, η ΟΚΕ προτείνει κατευθύνσεις για την ανανέωση των μεθόδων και των μέσων συνεργασίας.

7.2. Αντικατάσταση της λογικής των προγραμμάτων με τη λογική των σχεδίων. Σήμερα, η χρήση του προγραμματισμού, παρά την ύπαρξη εθνικών ενδεικτικών προγραμμάτων, παραμένει πολύ περιορισμένη σε σχέση με την καθοδήγηση από σχέδια. Η ΟΚΕ προτείνει να δοθεί η προτεραιότητα στα προγράμματα, γεγονός που δίνει τη δυνατότητα να συνδεθεί καλύτερα η βοήθεια στους καθορισμένους στόχους στο πλαίσιο της συνεργασίας. Με τη λέξη πρόγραμμα η ΟΚΕ εννοεί σχέδιο με συγκεκριμένους στόχους όσον αφορά την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη, που καθορίζει μέτρα για την επίτευξη των στόχων αυτών και προβλέπει μηχανισμούς διαβούλευσης των κοινωνικοοικονομικών κύκλων, καθώς και μηχανισμούς παρακολούθησης και αξιολόγησης. Τα προγράμματα αυτά θα μπορούσαν να ονομαστούν «Εθνικά Λειτουργικά Προγράμματα» (ΕΛΠ) ή «Περιφερειακά Λειτουργικά Προγράμματα» (ΠΛΠ), που να εφαρμόζονται σε σύνολα κρατών, να αποτελούν αντικείμενο συμβατικής διαπραγμάτευσης και να υποβάλλονται για γνωμοδότηση στην Ισομερή Συνέλευση και στις ισομερείς επιτροπές οικονομικής και κοινωνικής συνεννόησης, τη συγκρότηση των οποίων εύχεται η ΟΚΕ. Οι αρνητικές γνωμοδοτήσεις των οργάνων αυτών θα συνεπάγονται αναδιαμόρφωση των προγραμμάτων. Θα καθορίζουν τις χρηματοδοτικές δεσμεύσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενδεχομένως και των δικαιούχων χωρών, των κρατών μελών και άλλων οργανώσεων, περιλαμβανομένων και των διεθνών. Όπως και στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών ταμείων, η Επιτροπή θα μπορούσε να προβεί στην εκπόνηση «λειτουργικών προγραμμάτων κοινοτικής πρωτοβουλίας» (ΛΠΚΠ) για τα ακόλουθα θέματα: στήριξη του ιδιωτικού τομέα, προστασία του περιβάλλοντος, δράσεις έρευνας και ανάπτυξης, εκπαίδευση και επαγγελματική κατάρτιση, ανάπτυξη της υπαίθρου και σχεδιασμός πόλεων.

7.3. Θέσπιση Οριζόντιων οργάνων συνεργασίας, υπό τη διαχείριση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τους ευρωπαίους εταίρους του χώρου. Οι θετικές εμπειρίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, από τα μέσα που διαθέτει υπέρ των ΜΜΕ (Ευρωπαϊκά Κέντρα Πληροφοριών, συναντήσεις Europartenariat, στήριξη κοινών επιχειρήσεων με το πρόγραμμα JOP), προγράμματα υπέρ της εκπαίδευσης και της κατάρτισης (Leonardo, Socrates), προγράμματα συνεργασίας στον τομέα του σχεδιασμού των πόλεων (MED URBS), πολιτιστικά προγράμματα (Media, Raphaλl...), προγράμματα ανάπτυξης της υπαίθρου (Leader), θα μπορούσαν να μεταφερθούν επωφελώς στη νέα Σύμβαση της Λομέ. Στα όργανα αυτά θα έχουν άμεση πρόσβαση οι επιχειρηματίες των χωρών ΑΚΕ και της ΕΕ και η αξιολόγησή τους θα γίνει ανάλογα με την ποιότητά τους και μόνο. Με τη δημιουργία συνεργιών μεταξύ αυτών των μέσων και των υφιστάμενων προγραμμάτων στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τις χώρες της λεκάνης της Μεσογείου, με την Κεντρική Αμερική ή με άλλες περιοχές του κόσμου θα ευνοηθεί η διάδοση των βέλτιστων πρακτικών και ένα μεγαλύτερο άνοιγμα προς τον κόσμο.

7.4. Προώθηση των πιστωτικών και επενδυτικών μέσων υπέρ των τοπικών επιχειρήσεων, κυρίως των ΜΜΕ, που θα εφαρμοσθούν με τη βοήθεια της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και των τραπεζών που ασκούν δραστηριότητα στις δικαιούχες χώρες. Πρόκειται κυρίως για συνολικά δάνεια για τα οποία θα χρησιμοποιηθεί η χρηματοοικονομική τεχνική των κοινοτικών μέσων (εγγυήσεις, κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου, κ.λπ.) καθώς και η εφαρμογή μέσων για την προώθηση των ευρωπαϊκών επενδύσεων στις χώρες ΑΚΕ: συναντήσεις επιχειρήσεων με βάση το πρότυπο της ευρωμεσογειακής σχέσης, διευκολύνσεις για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις του τύπου JOP και ECIP.

7.5. Διεύρυνση του ρόλου του Κέντρου για τη Βιομηχανική Ανάπτυξη (ΚΒΑ), το οποίο θα μπορούσε να συμβάλει στην άμεση παροχή τεχνικής βοήθειας στους επιχειρηματίες των χωρών ΑΚΕ και της ΕΕ με στόχο την προώθηση των επενδύσεων. Θα μπορούσαν επίσης να διευρυνθούν οι δραστηριότητές του, για τους επιχειρηματίες των ΑΚΕ, στην ανάπτυξη των ανταλλαγών και του εμπορίου: σεβασμός των κανόνων ποιότητας και υγιεινής, οργάνωση των δικτύων διανομής, συνεργασία. Πράγματι, η πρόκληση, για τις βιομηχανικές χώρες ΑΚΕ, συνίσταται ολοένα και περισσότερο στην ικανότητα διάθεσης ανταγωνιστικών προϊόντων στην παγκόσμια αγορά. Με τις διευρυμένες δραστηριότητες το ΚΒΑ θα μπορούσε να μετονομαστεί «Κέντρο για την Ανάπτυξη των Επιχειρήσεων» (ΚΑΕ). Για την ενίσχυση της δράσης του , θα αναγκαστεί να στηριχτεί ακόμα περισσότερο στα τοπικά δίκτυα επιχειρήσεων στην ΕΕ, ιδιαίτερα δε για την αύξηση της αποτελεσματικότητάς του σε ορισμένα κράτη μέλη. Για τον ίδιο λόγο το κέντρο θα πρέπει να εντείνει τη συνεργασία, στις χώρες ΑΚΕ, με διεθνείς ειδικευμένους οργανισμούς όπως είναι η ONUDI για τη βιομηχανία ή η CNUCED για το εμπόριο, προβαίνοντας σε κοινές ή συμπληρωματικές δράσεις στο πλαίσιο κοινών σχεδίων.

7.6. Εκσυγχρονισμός των μέσων STABEX και SYSMIN, τα οποία αν και είχαν θετικότατα αποτελέσματα όσον αφορά στη σταθεροποίηση των εσόδων από εξαγωγές των βασικών προϊόντων, δεν έδωσαν στις χώρες ΑΚΕ τη δυνατότητα να αναπτύξουν εναλλακτικές εξαγωγικές στρατηγικές. Η θέση των περισσότερων ΑΚΕ στις παγκόσμιες αγορές επιδεινώθηκε και ο αυτόματος χαρακτήρας των ενισχύσεων δεν έδρασε ως παράγοντας άμιλλας ή δυναμισμού. Όσον αφορά το STABEX θα μπορούσε να ρυθμιστεί η χορήγηση ενισχύσεων σε αναπτυξιακά προγράμματα εξαγωγών σε εναλλακτικούς τομείς με σημαντική προστιθέμενη αξία (βιομηχανία, υπηρεσίες, γεωργικά προϊόντα και μεταποιημένα βασικά προϊόντα, κ.λπ.). Στον τομέα των ορυχείων, και λόγω των σημαντικών δυνατότητων του τομέα αυτού, η ΟΚΕ προτείνει ελάφρυνση των διαδικασιών και συστηματικότερο προσανατολισμό του μέσου υπέρ της ανάπτυξης του ιδιωτικού τομέα σε τοπικό ή σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κυρίως με τη μορφή χρηματοδότησης μελετών εφικτότητας και με τη συνεισφορά επιχειρηματικών κεφαλαίων.

7.7. Αποκέντρωση της πραγματοποίησης των επιχειρήσεων: Για πολλά προγράμματα απαιτείται πραγματογνωμοσύνη ή μεταφορά τεχνογνωσίας. Η ΟΚΕ φρονεί ότι η πραγματογνωμοσύνη αυτή υπάρχει στην Ευρωπαϊκή Ένωση στους οικονομικούς και κοινωνικούς κύκλους και στις διάφορες επιχειρήσεις. Η εμπειρία από τα προγράμματα για την ανατολική Ευρώπη, Phare και Tacis, έδειξε τα όρια της υπερβολικής και δαπανηρής προσφυγής σε συμβούλους που δεν είναι ενταγμένοι στον ιστό της χώρας και δεν εγγυώνται την κατάρτιση των τοπικών ιθυνόντων. Η ΟΚΕ προτείνει προς τούτο τη μέθοδο της αποκεντρωμένης συνεργασίας ως πρωταρχικό μέσο πραγματοποίησης επιχειρήσεων τεχνικής βοήθειας και συνεργασίας. Η τακτική αυτή θα έχει το πλεονέκτημα της δημιουργίας ενός άμεσου δεσμού, χωρίς κρατική παρέμβαση, και κατά συνέπεια της εξοικονόμησης μέσων, της μείωσης των προθεσμιών και της ενθάρρυνσης των εταιρικών σχέσεων. Η μόνιμη δομή οικονομικής και κοινωνικής συνεννόησης, τη συγκρότηση της οποίας εύχεται η ΟΚΕ, θα μπορούσε, στο πλαίσιο αυτό, να αναλάβει να προωθήσει τη δημιουργία δικτύων συνεργασίας μεταξύ παραγόντων των χωρών ΑΚΕ και της ΕΕ.

7.8. Πρέπει να δημιουργηθεί ενδεδειγμένος δημοσιονομικός μηχανισμός για την υποστήριξη άμεσων πρωτοβουλιών που αναλαμβάνονται από τους παράγοντες της κοινωνίας των πολιτών. Πρέπει να σχεδιασθεί ειδικά για να ανταποκριθεί στους τρόπους ειδικής δράσης των παραγόντων αυτών και, για παράδειγμα, να περιλαμβάνει διαφορετικές γραμμές για τους ΜΚΟ, αφενός, και τις αντιπροσωπευτικές οργανώσεις των εργαζομένων και των εργοδοτών, αφετέρου. Ο τρόπος πρόσβασης στο μηχανισμό αυτόν πρέπει να προσαρμοσθεί στις δυνατότητες των αιτούντων και οι προθεσμίες απάντησης πρέπει να είναι μικρές. Οι οργανώσεις των χωρών ΑΚΕ πρέπει να έχουν άμεση πρόσβαση σε αυτό το μηχανισμό, η προσφυγή στον οποίο δεν πρέπει να επιτρέπεται μόνο στις οργανώσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως συμβαίνει σήμερα.

7.9. Αποτελεσματικότερη διαχείριση των επιχειρήσεων. Όσον αφορά τα οριζόντια μέσα και τα λειτουργικά προγράμματα κοινοτικής πρωτοβουλίας σχετικά με τις επενδύσεις, την εκπαίδευση και την κατάρτιση, το περιβάλλον, την έρευνα και την ανάπτυξη, τον πολιτισμό ή τον αστικό σχεδιασμό, η ΟΚΕ προτείνει τη σύσταση, στις Βρυξέλλες, ομάδων ειδικών με εκπροσώπους στις χώρες ΑΚΕ, καθήκον των οποίων θα είναι πρωτίστως ο προσανατολισμός και η παροχή συμβουλών στους υποβάλλοντες σχέδια, παρά η διασφάλιση ενός απλού διοικητικού ελέγχου. Όσον αφορά τα λειτουργικά προγράμματα, η ΟΚΕ δεν πιστεύει ότι τα σημερινά προβλήματα θα επιλύονταν με τη συγκέντρωση της διαχείρισης των προγραμμάτων στις Βρυξέλλες. Φρονεί, αντιθέτως, ότι η καλύτερη αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων θα εξασφαλιστεί με τη συστηματική προσφυγή στην αποκεντρωμένη συνεργασία και με την υποχρέωση να περιλαμβάνεται σε κάθε πρόγραμμα μία πτυχή τεχνικής βοήθειας. Αυτή η τεχνική βοήθεια θα μπορούσε επίσης να εξασφαλισθεί, υπό τον έλεγχο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, από εμπειρογνώμονες, από άτομα αποσπασμένα στο πλαίσιο της αποκεντρωμένης συνεργασίας ή πεπειραμένους υπαλλήλους των κρατών μελών. Στις χώρες όπου υπάρχει αποτελεσματική διοίκηση, η διαχείριση πρέπει να ασκείται με το μεγαλύτερο βαθμό αποκέντρωσης στο επίπεδο αυτό, ενώ για τις άλλες χώρες πρέπει να αυξηθούν οι εξουσίες διαχείρισης των αντιπροσωπειών της Επιτροπής.

7.10. Ανάπτυξη των αποστολών αξιολόγησης και παρακολούθηση: Προκειμένου να εξασφαλιστεί καλύτερη παρακολούθηση των προγραμμάτων, η ΟΚΕ προτείνει ενίσχυση των αντιπροσωπειών της Επιτροπής συμπεριλαμβανομένης της συμβολής εξωτερικού ειδικευμένου και πεπειραμένου προσωπικού από τον ιδιωτικό τομέα, ή τις διοικήσεις των κρατών μελών. Παράλληλα, η ΟΚΕ επιθυμεί τη σύσταση ενός μόνιμου οργάνου ανεξάρτητης αξιολόγησης, με την εγγύηση επαγγελματιών. Όλα τα εθνικά ή περιφερειακά προγράμματα θα πρέπει να αποτελούν το αντικείμενο ενδιάμεσων αξιολογήσεων, οι οποίες θα διαβιβάζονται στις πολιτικές και συμβουλευτικές αρχές.

7.11. Διοργάνωση της συνοχής των Αναπτυξιακών προγραμμάτων. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ανησυχεί ιδιαίτερα όσον αφορά τη διασφάλιση πραγματικής συνοχής και συμπληρωματικότητας των κοινοτικών δράσεων με τις διμερείς δράσεις των κρατών μελών, καθώς και με τις δράσεις των διεθνών θεσμικών οργάνων, κυρίως της Διεθνούς Τραπέζης, του ΔΝΤ, του ΔΓΕ καθώς και των ειδικευμένων οργάνων των Ηνωμένων Εθνών όπως ο UNIDO (Οργανισμός Βιομηχανικής Αναπτύξεως των Ηνωμένων Εθνών), η CNUDED, η UNESCO ή ο FAO (Οργανισμός Επισιτισμού και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών. Ζητεί συνεπώς να χρησιμοποιηθεί, για το σκοπό αυτό, ο προγραμματισμός. Όλα τα προγράμματα θα πρέπει να περιλαμβάνουν ακριβείς ενδείξεις για τις συμπληρωματικές εθνικές και διεθνείς δράσεις. Θα υπογράφονται συμβάσεις στόχων με τους εταίρους, περιλαμβανομένων και των κρατών μελών. Οι συμβάσεις αυτές θα αναφέρονται τόσο στις πρόσθετες χρηματοδοτικές συνεισφορές, ιδίως ορισμένων κρατών μελών ή ομάδων κρατών μελών, όσο και στο ενδεχόμενο ανάθεσης, από την Ευρωπαϊκή Ένωση στους εταίρους, της διαχείρισης ορισμένων λειτουργικών προγραμμάτων.

Βρυξέλλες, 10 Ιουλίου 1997.

Ο Πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Tom JENKINS

() Γνωμοδότηση σχετικά με την «βοήθεια για την ανάπτυξη, την καλή διαχείριση των δημόσιων υποθέσεων και τον ρόλο των κοινωνικοοικονομικών κύκλων».

() Τρέχουσες συνδρομές των διαφόρων κρατών μελών στον προϋπολογισμό του 8ου ΕΤΑ.

Discarding a TABLE

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>