Γνώμη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας

της 9ης Οκτωβρίου 2001

κατόπιν αιτήματος του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για τη θέσπιση προγράμματος δράσης στον τομέα της κατάρτισης, των ανταλλαγών και της συνδρομής για την προστασία του ευρώ από την παραχάραξη (πρόγραμμα "Pericles")

(CON/2001/31)

(2001/C 293/03)

1. Στις 3 Ιουλίου 2001 η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) έλαβε αίτημα του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (εφεξής καλούμενου «Συμβούλιο») να διατυπώσει τη γνώμη της σχετικά με την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου, COM(2001) 248 τελικό της 22ας Μαΐου 2001, για τη θέσπιση προγράμματος δράσης στον τομέα της κατάρτισης, των ανταλλαγών και της συνδρομής για την προστασία του ευρώ από την παραχάραξη (εφεξής καλούμενη "πρόταση").

2. Η αρμοδιότητα της ΕΚΤ να διατυπώνει τη γνώμη της βασίζεται στο άρθρο 105 παράγραφος 4 πρώτη περίπτωση της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (εφεξής καλούμενης «συνθήκη»). Σύμφωνα με το άρθρο 17.5, πρώτη πρόταση, του εσωτερικού κανονισμού της ΕΚΤ, η παρούσα γνώμη εκδόθηκε από το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ.

3. Κατ'αρχήν, η ΕΚΤ χαιρετίζει την πρωτοβουλία αυτή, η οποία αποβλέπει στην προστασία του ευρώ από την παραχάραξη μέσω προγραμμάτων δράσης στον τομέα της κατάρτισης, των ανταλλαγών και της συνδρομής για επιλεγμένους πληθυσμούς-στόχους. Η ΕΚΤ είναι ενήμερη ως προς την πρόοδο και τις βελτιώσεις που έλαβαν χώρα σε ό,τι αφορά τη σύνταξη της πρότασης στο πλαίσιο της οικείας ομάδας εργασίας του Συμβουλίου, η εν λόγω δε πρόοδος ελήφθη υπόψη στην έκδοση της παρούσας γνώμης.

4. Η ΕΚΤ επιθυμεί να τονίσει την ανάγκη αποφυγής της αναπαραγωγής ή αλληλοεπικάλυψης των εν λόγω ρυθμίσεων σε σχέση με άλλα κοινοτικά προγράμματα δράσης ή με προγράμματα δράσης που θεσπίζονται στο πλαίσιο του τίτλου VI της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ήτοι στο πλαίσιο του τρίτου πυλώνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης). Επιπλέον, η ΕΚΤ θεωρεί απαραίτητη την ύπαρξη κατάλληλου συντονισμού μεταξύ, αφενός, του προγράμματος "Pericles" και, αφετέρου, των υφιστάμενων προγραμμάτων δράσης της Κοινότητας ή της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των προγραμμάτων της Europol και της ΕΚΤ. Στην προπαρασκευή των πρωτοβουλιών κατά της παραχάραξης του ευρώ ελήφθησαν ορισμένα μέτρα συνεργασίας και συντονισμού μεταξύ της Europol, της Επιτροπής και της ΕΚΤ, μέσω μίας άτυπης διευθύνουσας ομάδας, την οποία συγκρότησαν οι εν λόγω οργανισμοί. Για το λόγο αυτό, η ΕΚΤ υποστηρίζει ότι η διευθύνουσα αυτή ομάδα θα πρέπει να εξετάσει επίσης τις πρωτοβουλίες που πρόκειται να χρηματοδοτηθούν βάσει του προγράμματος "Pericles". Προτεραιότητα θα πρέπει να δοθεί στην αποτελεσματικότητα του προγράμματος "Pericles", προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος του, ήτοι η προστασία του ευρώ από την παραχάραξη. Εν προκειμένω, η ΕΚΤ σημειώνει ότι η πρόταση σκοπεί στην ανάθεση του προσήκοντος ρόλου στην Europol και την ΕΚΤ. Υπό το φως όλων όσα προαναφέρθηκαν, η ΕΚΤ προσδοκά την πλήρη συμμετοχή της στην προπαρασκευή των διάφορων δραστηριοτήτων που προβλέπει το πρόγραμμα "Pericles".

5. Για να επιτευχθεί ο στόχος του προγράμματος "Pericles", είναι αναγκαία η οργάνωση των χρηματοδοτούμενων βάσει αυτού δραστηριοτήτων, προκειμένου να βελτιωθεί το επίπεδο των τεχνικών και επιχειρησιακών γνώσεων για την πρόληψη της παραχάραξης του ευρώ στα κράτη μέλη και σε τρίτες χώρες. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο είναι σημαντική και ευκταία μια κοινή, συντονισμένη προσέγγιση από την Europol, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την ΕΚΤ, προκειμένου για τον καθορισμό του περιεχομένου, των πληθυσμών-στόχων και της μεθοδολογίας του προγράμματος "Pericles".

6. Το περιεχόμενο του προγράμματος "Pericles" βάσει της πρότασης φαίνεται να είναι πολύ ευρύ. Η προσέγγιση αυτή παρουσιάζει ίσως έλλειψη συνοχής. Ενώ οι διάφορες επιμέρους πρωτοβουλίες μπορεί να είναι κατάλληλες, συλλογικά θεωρούμενες ενδέχεται να αποτύχουν να βελτιώσουν και να εμπεδώσουν τα πρότυπα σε επίπεδο Κοινότητας. Αυτό αληθεύει, ιδίως λόγω της ποικιλίας των πληθυσμών-στόχων, οι οποίοι αποτελούν το αντικείμενο των ρυθμίσεων του προγράμματος "Pericles", αλλά και λόγω των περιορισμένων κεφαλαίων της χρηματοδότησης (τέσσερα εκατομμύρια ευρώ για μία τετραετία). Σε ό,τι αφορά τις ανταλλαγές σε τεχνικό, επιστημονικό και επιχειρησιακό επίπεδο, μία προσεκτική εξέταση θα είναι αναγκαία πριν από την έγκριση ad hoc πρωτοβουλιών στους εν λόγω τομείς.

7. Ως προς τη χρήση, ως νομικής βάσης, του άρθρου 123 παράγραφος 4 της συνθήκης, η ΕΚΤ επιθυμεί να επισημάνει ότι ενδέχεται να είναι ανεπαρκής εάν το πρόγραμμα "Pericles" επεκταθεί χρονικά και πέραν της εισαγωγικής του ευρώ φάσης, δεδομένου ότι το εν λόγω άρθρο εφαρμόζεται μόνο προκειμένου για την "ταχεία εισαγωγή" του ευρώ. Ακόμη, η ΕΚΤ αμφιβάλλει ως προς το εάν θα υπάρξει ανάγκη επέκτασης του προγράμματος "Pericles" πέραν της εισαγωγικής του ευρώ φάσης. Για το λόγο αυτό, η ΕΚΤ υποστηρίζει ότι θα πρέπει να συμμετάσχει στην αξιολόγηση της σπουδαιότητας και αποτελεσματικότητας του προγράμματος, προκειμένου να παράσχει τη γνώμη της στο Συμβούλιο, όταν το τελευταίο κληθεί να αποφασίσει εάν το πρόγραμμα "Pericles" θα πρέπει να συνεχιστεί ή όχι.

8. Τέλος, η ΕΚΤ σημειώνει ότι η πρόταση θα συνοδευτεί από μία παράλληλη απόφαση, η οποία θα επεκτείνει την εν λόγω πρόταση στα κράτη μέλη τα οποία δεν έχουν υιοθετήσει το ευρώ ως ενιαίο νόμισμα, ακολουθώντας το προηγούμενο που έθεσαν οι κανονισμοί (ΕΚ) αριθ. 1338/2001 και (ΕΚ) αριθ. 1339/2001(1). Το ενδεδειγμένο της προσέγγισης αυτής θα πρέπει να αξιολογηθεί από το Συμβούλιο.

9. Η παρούσα γνώμη δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Φρανκφούρτη, 9 Οκτωβρίου 2001.

Ο πρόεδρος της ΕΚΤ

Willem F. Duisenberg

(1) ΕΕ L 181 της 4.7.2001, σσ. 6 και 11 αντίστοιχα.