Πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με ειδική διαδικασία εισδοχής υπηκόων τρίτων χωρών για σκοπούς επιστημονικής έρευνας

(υποβληθείσες από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Παρουσίαση των διατάξεων της πρότασησ οδηγιασ

Με σκοπό να θεσπιστεί μία ειδική διαδικασία εισδοχής υπηκόων τρίτων χωρών για σκοπούς επιστημονικής έρευνας, η πρόταση οδηγίας στηρίζεται στα ακόλουθα στοιχεία:

1.1. Ο κεντρικός ρόλος των ερευνητικών οργανισμών

Όπως συμβαίνει σε ορισμένα κράτη μέλη, προτείνεται να τεθεί σε εφαρμογή ένας μηχανισμός εισδοχής ειδικά για τους ερευνητές τρίτων χωρών, του οποίου η ιδιαιτερότητα συνίσταται στο ότι αναθέτει σε προηγούμενα εγκεκριμένους ερευνητικούς οργανισμούς ρόλο στη διαδικασία που καταλήγει στην έκδοση του τίτλου διαμονής. Στόχος είναι να διευκολυνθεί η εισδοχή και η κινητικότητα των ερευνητών απλουστεύοντας το καθήκον των αρχών των κρατών μελών που είναι αρμόδιες για τη μετανάστευση να επαληθεύουν το κατά πόσον το ερευνητικό σχέδιο είναι αξιόπιστο, ιδιαίτερα όσον αφορά τις προϋποθέσεις οικονομικού χαρακτήρα, και το κατά πόσον το συγκεκριμένο άτομο διαθέτει τα απαραίτητα προσόντα για να το εκτελέσει επιτυχώς. Αυτό το καθήκον ανατίθεται στους ερευνητικούς οργανισμούς, οι οποίοι θα διαδραματίζουν κατ' αυτόν τον τρόπο ουσιαστικό ρόλο στη διαδικασία εισδοχής υπογράφοντας με το συγκεκριμένο υπήκοο τρίτης χώρας σύμβαση υποδοχής η οποία εξασφαλίζει ταυτόχρονα την ικανότητά του να διεξαγάγει επιτυχώς τις προβλεπόμενες έρευνες και τις προϋποθέσεις, ιδιαίτερα οικονομικού χαρακτήρα, υπό τις οποίες αυτές θα διεξαχθούν. Ο μηχανισμός της σύμβασης υποδοχής υπενθυμίζει την ταχεία διαδικασία χορήγησης αδειών διαμονής την οποία έχει ήδη προτείνει η Επιτροπή για τους φοιτητές και τις ανταλλαγές μαθητών [1].είναι εντούτοις ουσιαστικά διαφορετικός, επειδή αποτελεί στην πραγματικότητα το σημείο έναρξης της διαδικασίας εισδοχής. Όπως ορίζει η ονομασία του, πρόκειται για νομική πράξη συμβατικού χαρακτήρα με την οποία, από τη μία πλευρά, ο οργανισμός αναλαμβάνει την υποχρέωση να υποδεχθεί τον ερευνητή και, από την άλλη πλευρά, αυτός ο τελευταίος αναλαμβάνει τη δέσμευση να ολοκληρώσει το σχέδιο έρευνας, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις και υπό την επιφύλαξη της έκδοσης του τίτλου διαμονής από τις αρμόδιες για τη μετανάστευση αρχές. Πρέπει να σημειωθεί ότι δεν καθορίζει το νομικό καθεστώς του ερευνητή σε σχέση με τον οργανισμό υποδοχής, το οποίο θα ρυθμίζεται από άλλη νομική πράξη, η οποία θα είναι, ανάλογα με την περίπτωση, σύμβαση απασχόλησης, σύμβαση χορήγησης υποτροφίας, κλπ.

[1] Βλέπε το άρθρο 21 της πρότασης οδηγίας για τις προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής υπηκόων τρίτων χωρών για σκοπούς επαγγελματικής κατάρτισης ή του εθελοντισμού (COM(2002)548 της 7ης Οκτωβρίου 2002, ΕΕ C 45 της 25ης Φεβρουαρίου 2003, σ. 40).

1.2. Η κατανομή ρόλων μεταξύ των ερευνητικών οργανισμών και των κρατών μελών

Η προβλεπόμενη διαδικασία εισδοχής διαφυλάσσει τις αρμοδιότητες των αρχών μετανάστευσης των κρατών μελών, των οποίων η παρέμβαση παραμένει απαραίτητη για την εισδοχή ερευνητή. Πρέπει κατά συνέπεια να προσδιοριστεί με σαφήνεια ο αντίστοιχος ρόλος του ερευνητικού οργανισμού υποδοχής και της αρμόδιας αρχής των κρατών μελών. Ο ερευνητικός οργανισμός θα υποχρεώνεται να ελέγχει τις προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται για την υπογραφή σύμβασης υποδοχής: ύπαρξη σχεδίου έρευνας που καλύπτει τις απαιτήσεις του άρθρου 5 και γίνεται δεκτό από τον οργανισμό υποδοχής, κατοχή εκ μέρους του ερευνητή επαρκών πόρων και ασφάλισης ασθένειας κατά τη διάρκεια της διαμονής του καθώς και έκδοση από τον ερευνητικό οργανισμό βεβαίωσης κάλυψης των εξόδων διαμονής, περίθαλψης και επιστροφής του ερευνητή. Τα κράτη μέλη θα ελέγχουν την ταυτότητα του υπηκόου τρίτης χώρας και τα ταξιδιωτικά του έγγραφα καθώς και την απουσία απειλής για τη δημόσια τάξη, ασφάλεια και υγεία. Αυτές οι απειλές δεν αφορούν μόνο το πρόσωπο του υπηκόου τρίτης χώρας, αλλά εξίσου το αντικείμενο των ερευνών τις οποίες προτίθεται να αναλάβει, εφόσον πρόκειται για παράδειγμα για εργασίες που θα μπορούσαν να θεωρηθούν ευαίσθητες από στρατιωτική άποψη και για το λόγο αυτό να θεωρηθούν ότι αποτελούν απειλή για τη δημόσια ασφάλεια. Τα κράτη μέλη θα ελέγχουν επίσης την υπογραφή σύμβασης υποδοχής που να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις του άρθρου 5 παράγραφος 2 καθώς και τη δέσμευση ανάληψης του ερευνητή από τον οργανισμό υποδοχής. Τα κράτη μέλη έχουν την εξουσία να ελέγχουν το κατά πόσον η σύμβαση υποδοχής έχει υπογραφεί από τον ερευνητικό οργανισμό τηρουμένων των προϋποθέσεων που προβλέπονται στο άρθρο 5, κυρίως όσον αφορά τους οικονομικούς πόρους και την ασφάλιση ασθένειας του ερευνητή. Δεδομένου ότι ο επιδιωκόμενος στόχος είναι η απλούστευση της διαδικασίας, αυτός ο διπλός έλεγχος των προϋποθέσεων που προβλέπονται στο άρθρο 5 θα πρέπει να ασκείται από τα κράτη μέλη μόνο σε εξαιρετικές ή προβληματικές περιπτώσεις. Η διαδικασία εισδοχής βασίζεται πράγματι στις σχέσεις εμπιστοσύνης που πρέπει να δημιουργηθούν μεταξύ των κρατών μελών και των ερευνητικών οργανισμών.

1.3. Η υπευθυνοποίηση των ερευνητικών οργανισμών

Οι ερευνητικοί οργανισμοί που είναι εξουσιοδοτημένοι να χρησιμοποιούν την ειδική διαδικασία εισδοχής έχουν καθοριστεί σε μεγάλο βαθμό σε συνάρτηση με τις ανάγκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα της έρευνας. Δεδομένου ότι η προσπάθεια που πρέπει να καταβληθεί για να επιτευχθεί ο στόχος να επενδύεται το 3% του ΑΕγχΠ στην έρευνα αφορά σε μεγάλο βαθμό τον ιδιωτικό τομέα [2], είναι απαραίτητο να συμπεριληφθεί εξίσου ο τομέας αυτός. Κατ' αυτόν τον τρόπο, ως ερευνητικός οργανισμός δυνάμει της παρούσας πρότασης οδηγίας νοείται κάθε είδος ιδρύματος ή επιχείρησης, ιδιωτικού ή δημόσιου δικαίου, που πραγματοποιεί έρευνα όπως πανεπιστήμιο, εργαστήριο, ερευνητικό κέντρο, ίδρυμα, επιχείρηση, διεθνής ή μη κυβερνητικός οργανισμός, κλπ. Τα προνόμια που απονέμονται στους ερευνητικούς οργανισμούς και η συνεργασία την οποία προσφέρουν στις αρχές μετανάστευσης δικαιολογούν τη λήψη μέτρων για να κατοχυρωθεί η αξιοπιστία τους καθώς και για να υπευθυνοποιηθούν κατά την εκτέλεση της αποστολής τους. Σχετικά με το θέμα, η οδηγία προβλέπει κατ' αρχάς ότι οι οργανισμοί θα πρέπει να υπόκεινται σε έγκριση πριν να μπορούν να κάνουν χρήση της ειδικής διαδικασίας. Προβλέπονται διαφορετικές λεπτομέρειες έγκρισης ανάλογα με το κατά πόσον η αποστολή τους συνίσταται στη διεξαγωγή ερευνητικών δραστηριοτήτων κατά κύριο ή συμπληρωματικό λόγο και προβλέπεται συμπληρωματική αξίωση στην περίπτωση των ιδιωτικών επιχειρήσεων για να περιοριστούν οι κίνδυνοι καταστρατήγησης της διαδικασίας. Η οδηγία προβλέπει στη συνέχεια ότι σε αντάλλαγμα των προνομίων που του απονέμονται, ο ερευνητικός οργανισμός είναι οικονομικά υπεύθυνος για τα έξοδα διαμονής, περίθαλψης και επιστροφής του ερευνητή σε περίπτωση που αυτός θα επιβάρυνε το κράτος υποδοχής ή θα συνέχιζε να διαμένει παράνομα στην Ευρωπαϊκή Ένωση μετά τη λήξη του τίτλου διαμονής. Η οδηγία προβλέπει τέλος ότι τα κράτη μέλη μπορούν να αρνούνται την ανανέωση ή να ανακαλούν την έγκριση ερευνητικού οργανισμού ο οποίος δεν ανταποκρίνεται πλέον στις απαιτούμενες προς το σκοπό αυτό προϋποθέσεις ή ο οποίος έχει υπογράψει ερευνητικές συμβάσεις με άτομα που δεν ανταποκρίνονται στις προϋποθέσεις εισδοχής, έχουν καταχραστεί του καθεστώτος του ερευνητή για να εργασθούν για άλλους σκοπούς εκτός του ερευνητικού τους σχεδίου ή έχουν συνεχίσει να διαμένουν παράνομα στην Ευρωπαϊκή Ένωση μετά τη λήξη του τίτλου διαμονής.

[2] Ανακοίνωση της Επιτροπής «Περισσότερη έρευνα για την Ευρώπη, στόχος 3% του Α.Εγχ.Π.» (COM(2002)499) και έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής προς στήριξη αυτής της ανακοίνωσης (SEC(2002)929) της 11ης Σεπτεμβρίου 2002.

1.4. Ευρύτερο περιεχόμενο της έννοιας του ερευνητή με βάση τις ανάγκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Δεδομένου ότι θα υπάρξει μεγάλη έλλειψη ερευνητών στην Ευρωπαϊκή Ένωση κατά τα προσεχή έτη, δεν κρίθηκε ενδεδειγμένο να περιοριστεί η διαδικασία στα άτομα που έχουν ήδη την ιδιότητα του ερευνητή στη χώρα καταγωγής. Δόθηκε κυρίως βάρος στο αντικείμενο της εισδοχής, το οποίο είναι η ολοκλήρωση ερευνητικού σχεδίου, γεγονός που θα επιτρέψει στην Ευρωπαϊκή Ένωση να υποδεχθεί προσωρινά ως ερευνητές επαγγελματίες ή εμπειρογνώμονες υψηλού επιπέδου, οι οποίοι όμως δεν ασκούν αναγκαστικά το επάγγελμα του ερευνητή στη χώρα καταγωγής, ή νέους πτυχιούχους τους οποίους χρειάζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση, ιδιαίτερα στις θετικές επιστήμες. Τα προσόντα των ατόμων των οποίων ζητείται η εισδοχή, καθώς και το επιστημονικό ενδιαφέρον των προβλεπόμενων ερευνών θα αξιολογούνται κατ' αρχήν αποκλειστικά από τους ερευνητικούς οργανισμούς τηρουμένων των ελάχιστων αξιώσεων που ορίζονται σε σχέση με το θέμα αυτό από την οδηγία, που είναι η κατοχή μεταπτυχιακού τίτλου [3] και η υποβολή σχεδίου που να προσδιορίζει το αντικείμενο των ερευνών, τη διάρκειά τους και τη χρηματοδότησή τους. Η οδηγία προβλέπει ότι το πεδίο εφαρμογής της μπορεί να επεκταθεί σε άτομα που μπορούν να γίνουν δεκτά για να διδάξουν σε ανώτερο εκπαιδευτικό ίδρυμα για να διευκολύνει τις πρακτικές των συγκεκριμένων κρατών μελών.

[3] Δηλαδή «maξtrise» κατά την έννοια που χρησιμοποιείται αυτός ο όρος στο πλαίσιο της διαδικασίας της Μπολώνιας σχετικά με την εναρμόνιση των σπουδών στην Ευρώπη.

1.5. Τίτλος διαμονής ανεξάρτητος από το καθεστώς του ερευνητή

Πέραν της ταχύτητας της διαδικασίας εισδοχής, ένα από τα άλλα μεγάλα προτερήματα που εξασφαλίζει η παρούσα οδηγία για τους ερευνητές τρίτων χωρών και τους ερευνητικούς οργανισμούς είναι η απλούστευση των όρων υπό τους οποίους μπορούν να γίνουν δεκτοί ως μετανάστες. Η Επιτροπή είχε διαπιστώσει το 1996 στο Πράσινο Βιβλίο της «εκπαίδευση - κατάρτιση - έρευνα, τα εμπόδια στη διακρατική κινητικότητα» ότι μία από τις δυσκολίες στις οποίες προσκρούουν οι ερευνητές έγκειται στην ποικιλομορφία των καθεστώτων που μπορούν να τους επιβληθούν (μισθωτοί, ανεξάρτητοι εργαζόμενοι, φοιτητές, υπότροφοι, κλπ.) [4]. Παρά το γεγονός ότι η παρούσα οδηγία δεν θέτει τέλος σε αυτήν την ποικιλομορφία όσον αφορά το κοινωνικό ή φορολογικό καθεστώς των ερευνητών στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελών, θα ομογενοποιήσει αντίθετα το καθεστώς τους από την άποψη του δικαίου των αλλοδαπών. Προτείνεται πράγματι να δημιουργηθεί μία οδός εισδοχής αποκλειστικά για τους ερευνητές χάρη στην οποία οι υπήκοοι τρίτων χωρών θα μπορούν να γίνονται δεκτοί ανεξάρτητα από το χαρακτήρα της νομικής σχέσης (σύμβαση εργασίας, υποτροφία,...) [5] που τους συνδέει με τον ερευνητικό οργανισμό που τους υποδέχεται. Οι ερευνητές που θα γίνονται δεκτοί στη βάση σύμβασης εργασίας δεν θα πρέπει πλέον να λαμβάνουν άδεια εργασίας στα κράτη μέλη που συνεχίζουν να την απαιτούν στην περίπτωσή τους ενώ η κατάσταση της αγοράς δεν το δικαιολογεί πλέον για τον τομέα της έρευνας. Επιπλέον, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κάθε μορφή ποσοστώσεων που ορίζεται από τα κράτη μέλη με στόχο να περιοριστεί ο αριθμός των ερευνητών που μπορούν να γίνουν δεκτοί στη βάση της παρούσας οδηγίας δεν είναι συμβιβάσιμη με την οδηγία. Πρέπει ακόμα να τονιστεί ότι οι παραδοσιακές οδοί εισδοχής των ερευνητών (μισθωτός ή ανεξάρτητος εργαζόμενος, φοιτητής, ασκούμενος, υπότροφος, κλπ.) θα συνεχίσουν να υπάρχουν παράλληλα με την νέα ειδική διαδικασία εισδοχής και θα μπορούν να χρησιμοποιούνται από τους ερευνητικούς οργανισμούς ή τους υπηκόους τρίτων χωρών που δεν ανταποκρίνονται στις προϋποθέσεις της παρούσας οδηγίας.

[4] COM(1996)462 της 2ας Οκτωβρίου 1996, σ.11.

[5] Εξαιρουμένου εντούτοις του καθεστώτος του σπουδαστή διδακτορικού επιπέδου που δεν υπάγεται στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας.

1.6. Η κινητικότητα των ερευνητών στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Πρέπει να προωθηθεί η κινητικότητα για να δοθεί η δυνατότητα στους υπηκόους τρίτων χωρών να πραγματοποιούν ερευνητικό σχέδιο σε πολλά κράτη μέλη χωρίς να προσκρούουν σε δυσκολίες εισδοχής. Η οδηγία προβλέπει αφενός ότι ο ερευνητής μπορεί, υπό την κάλυψη του τίτλου διαμονής και διαβατηρίου ή ταξιδιωτικού εγγράφου, να συνεχίζει κατά τη διάρκεια ισχύος του τίτλου διαμονής τις δραστηριότητες που έχουν σχέση με το ερευνητικό του σχέδιο σε ένα δεύτερο κράτος μέλος, υπό την επιφύλαξη της δημόσιας τάξης, ασφάλειας ή υγείας. Από την άλλη, εφόσον επιθυμεί να μεταβεί σε ένα δεύτερο κράτος μέλος στο πλαίσιο ενός άλλου ερευνητικού σχεδίου, η οδηγία περιλαμβάνει διάταξη με σκοπό να εξασφαλίσει ότι ο ερευνητής δεν θα είναι υποχρεωμένος, όπως συμβαίνει τώρα ενδεχομένως, να επιστρέψει στη χώρα καταγωγής του για να υποβάλλει αίτηση με σκοπό να παρατείνει τη διαμονή του σε κάποιο άλλο κράτος μέλος. Η απλουστευμένη διαδικασία εισδοχής που προβλέπεται από την παρούσα οδηγία μπορεί άνετα να ξεκινήσει εκ νέου στο κράτος μέλος στο έδαφος του οποίου ο ερευνητής επιθυμεί να παρατείνει τις έρευνές του, μέσω της υπογραφής μίας νέας σύμβασης υποδοχής. τα κράτη μέλη θα έχουν λογικά σε αυτές τις περιπτώσεις την τάση να ελαφρύνουν τον έλεγχό τους λόγω του ότι κάποιο άλλο από τα κράτη μέλη έχει ήδη πραγματοποιήσει προηγούμενο έλεγχο. Η ειδική διαδικασία που τίθεται σε εφαρμογή με την παρούσα οδηγία θα μπορεί επίσης να χρησιμοποιείται για τους υπηκόους τρίτων χωρών που διαμένουν ήδη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, συμπεριλαμβανομένων των μακροχρόνιων κατοίκων. Αυτοί οι τελευταίοι δεν αποκλείσθηκαν από το πεδίο εφαρμογής επειδή οι προϋποθέσεις που προβλέπονται από την οδηγία για το καθεστώς των υπηκόων τρίτων χωρών που είναι μακροχρόνιοι κάτοικοι [6], η οποία χορηγεί δικαίωμα διαμονής στα άλλα κράτη μέλη, είναι λιγότερο ευνοϊκές από αυτές που προβλέπονται από την παρούσα οδηγία.

[6] Άρθρα 14 και εξής.

1.7. Απλουστευμένη και ταχεία διαδικασία

Η πρόταση επιτρέπει την επιτόπου υποβολή αίτησης για τη χορήγηση τίτλου διαμονής, ενώ ο υπήκοος της τρίτης χώρας ευρίσκεται ήδη στην επικράτεια του κράτους μέλους υποδοχής, στο βαθμό που αυτός ευρίσκεται εκεί νομίμως. Αυτή η δυνατότητα θα προσφέρει την απαραίτητη ευελιξία στη διαδικασία εισδοχής επιτρέποντας στους ερευνητές να μεταβούν από σύντομη σε μακρά διαμονή. Η πρόταση αναθέτει στα κράτη μέλη τη φροντίδα να ρυθμίσουν το κατά πόσον η αίτηση άδειας διαμονής θα υποβάλλεται από τον ερευνητή ή τον ερευνητικό οργανισμό. αυτή η τελευταία δυνατότητα προβλέπεται λόγω του ρόλου που του ανατίθεται στη διαδικασία εισδοχής, γνωρίζοντας ότι ο τίτλος διαμονής θα χορηγείται πάντα στον συγκεκριμένο υπήκοο τρίτης χώρας, ο οποίος θα πρέπει προς το σκοπό αυτό να παρουσιάζεται αυτοπροσώπως ενώπιον της αρμόδιας αρχής. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εκδίδουν τον τίτλο διαμονής εντός τριάντα ημερών από την υποβολή της αίτησης. Αυτή η προθεσμία, η οποία είναι συντομότερη από την προβλεπόμενη από άλλες οδηγίες, είναι δικαιολογημένη αφενός από το γεγονός ότι οι διαδικασίες εισδοχής πρέπει να είναι ιδιαίτερα σύντομες στην περίπτωση των ερευνητών για να παραμείνουν ελκυστικές και από την άλλη επειδή το καθήκον ελέγχου που ανατίθεται στα κράτη μέλη είναι απλουστευμένο με τη συνεργασία που εξασφαλίζεται με τους ερευνητικούς οργανισμούς.

Τέλος, με σκοπό να προωθηθούν στις τρίτες χώρες οι δυνατότητες έρευνας που προσφέρονται στην Ευρώπη, ζητείται από τα κράτη μέλη να καταβάλουν συμπληρωματικές προσπάθειες όσον αφορά τη διαφάνεια για να εξασφαλίσουν την πρόσβαση από τη χώρα καταγωγής στις πληροφορίες που αφορούν την ειδική διαδικασία εισδοχής. Αυτό το καθήκον των κρατών μελών θα διευκολύνεται από την πύλη διαδικτύου για την κινητικότητα των ερευνητών [7] την οποία δημιούργησε η Επιτροπή στις 10 Ιουλίου 2003 σε συνεργασία με τα κράτη μέλη και τις τρίτες χώρες που συμμετέχουν στη δημιουργία του ευρωπαϊκού χώρου έρευνας.

[7] http://europa.eu.int/eracareers/index_en.cfm

2. Επιλογή της νομικής βάσης της πρότασησ οδηγίας

2.1. Η νομική βάση της παρούσας πρότασης οδηγίας καθορίστηκε σε σχέση με το αντικείμενό της, το οποίο είναι η ρύθμιση των προϋποθέσεων και διαδικασιών εισόδου και διαμονής στην επικράτεια των κρατών μελών υπηκόων τρίτων χωρών για σκοπούς επιστημονικής έρευνας. Δεν πρόκειται κατά συνέπεια για τις προϋποθέσεις εισδοχής στους ερευνητικούς οργανισμούς που συνεχίζουν να υπάγονται στην αρμοδιότητα των κρατών μελών και, συχνά, των συγκεκριμένων οργανισμών. Σύμφωνα με τις τροποποιήσεις που επήλθαν στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας από τη συνθήκη του Άμστερνταμ που τέθηκε σε ισχύ την 1η Μαΐου 1999, το άρθρο 63 παράγραφος 3 εδάφιο α) και παράγραφος 4 της συνθήκης ΕΚ επελέγη ως νομική βάση.

2.2. Η παρούσα πρόταση πρέπει συνεπώς να θεσπιστεί σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 67 της συνθήκης ΕΚ : το Συμβούλιο αποφασίζει ομόφωνα μετά από διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Δεδομένου ότι η πρόταση βασίζεται στον τίτλο IV αυτής της συνθήκης, η Δανία δεν θα συμμετέχει στη θέσπιση της πρότασης οδηγίας η οποία δεν έχει δεσμευτική ισχύ και δεν εφαρμόζεται σε αυτή δυνάμει των άρθρων 1 και 2 του πρωτοκόλλου για τη θέση της Δανίας που προσαρτάται στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Η πρόταση δεν θα εφαρμοστεί ούτε στο Ηνωμένο Βασίλειο και στην Ιρλανδία δυνάμει των άρθρων 1 και 2 του πρωτοκόλλου για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Δανίας, εκτός εάν αυτά τα κράτη αποφασίσουν διαφορετικά σύμφωνα με τις λεπτομέρειες που καθορίζονται στο προαναφερόμενο πρωτόκολλο.

3. Επικουρικότητα και αναλογικότητα

3.1. Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα δεν διαθέτει στον τίτλο IV « θεωρήσεις, άσυλο, μετανάστευση και άλλες πολιτικές σχετικές με την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων » της συνθήκης ΕΚ αποκλειστικές αρμοδιότητες. Μπορεί κατά συνέπεια να παρέμβει, σύμφωνα με τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, μόνο εάν και στο βαθμό που οι στόχοι της προβλεπόμενης δράσης είναι αδύνατον να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και δύνανται συνεπώς, λόγω των διαστάσεων ή των αποτελεσμάτων της προβλεπόμενης δράσης, να επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο, η δε δράση της Κοινότητας δεν μπορεί να υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων της συνθήκης..

3.2. Η πρόταση οδηγίας ανταποκρίνεται σε αυτά τα τρία κριτήρια. Ο στόχος που έχει οριστεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συνίσταται στο να διευκολυνθεί «η είσοδος και η διαμονή των ερευνητών τρίτων χωρών». Όμως, όπως ορίστηκε στο σημείο 2.1, μόνο εννέα κράτη μέλη έχουν θεσπίσει μέτρα με σκοπό τη διευκόλυνση της εισδοχής αυτών των ερευνητών και μόνο δύο εξ αυτών έχουν θεσπίσει ειδική διαδικασία εισδοχής. Τα μέτρα που έχουν ληφθεί από αυτά τα εννέα κράτη μέλη παρουσιάζουν μεγάλες διαφορές που είναι σε θέση να δυσχεράνουν την έλευση ερευνητών τρίτων χωρών στην Ένωση και την κινητικότητά τους στο εσωτερικό της Ένωσης. Είναι κατά συνέπεια απαραίτητο να υπάρξει εναρμόνιση. Αυτή η εναρμόνιση πρέπει επιπλέον να γίνει ταχέως για να επιτευχθεί εντός των προθεσμιών που προβλέπονται από το στόχο που όρισε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να επενδυθεί το 3% του Α.Εγχ.Π στην έρευνα. Με βάση τον παρόντα απολογισμό είναι εύλογο να υποτεθεί ότι η δράση των κρατών μελών δεν θα καταλήξει εγκαίρως σε επαρκή προσέγγιση των κανόνων εισδοχής των ερευνητών τρίτων χωρών στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

3.3. Η Επιτροπή θεωρεί εντούτοις ότι πρέπει, δυνάμει της αρχής της επικουρικότητας, να αναθέσει στα κράτη μέλη τη φροντίδα να ρυθμίσουν ελεύθερα πολλά ζητήματα που αφορούν τους ερευνητές τρίτων χωρών: οι οικονομικοί πόροι τους οποίους πρέπει να διαθέτουν οι ερευνητές για να γίνουν δεκτοί δεν καθορίζονται στην οδηγία, ενώ τα κράτη μέλη καλούνται μόνο να γνωστοποιήσουν το ελάχιστο ποσό μηνιαίων πόρων που πρέπει να ορίσουν. η διάρκεια του τίτλου διαμονής θα μπορεί, ανάλογα με τη βούληση των κρατών μελών, να περιορίζεται σε ένα έτος ή να προσαρμόζεται στη διάρκεια του ερευνητικού σχεδίου. τα κράτη μέλη θα κληθούν να καθορίσουν το κατά πόσον οι αιτήσεις για τη χορήγηση τίτλου διαμονής πρέπει να υποβάλλονται από τους ερευνητικούς οργανισμούς ή τους υπηκόους τρίτων χωρών. τέλος, θα μπορούν να ρυθμίζουν τις συνέπειες απουσίας απόφασης εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας τριάντα ημερών που τους ορίζεται για να αποφασίζουν για τις αιτήσεις εισδοχής. Εξάλλου, τα κράτη μέλη διατηρούν το δικαίωμα να θεσπίζουν πιο ευνοϊκές διατάξεις και ιδιαίτερα να επεκτείνουν το ευεργέτημα της ειδικής διαδικασίας που προβλέπεται για τους ερευνητές στην εισδοχή υπηκόων τρίτων χωρών με σκοπό τη διδασκαλία σε ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Η πρόταση παραπέμπει επίσης στη νομοθεσία ή τη διοικητική πρακτική του εκάστοτε κράτους μέλους όσον αφορά τον καθορισμό των εννοιών του ερευνητικού οργανισμού και του ιδρύματος τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

3.4. Στο μέτρο που κύριος στόχος είναι να καταστεί η Ευρωπαϊκή Ένωση η πλέον ανταγωνιστική και δυναμική οικονομία της γνώσης παγκοσμίως, η δράση που θα αναληφθεί πρέπει εμφανώς να γίνει σε κοινοτικό επίπεδο.

3.5. Δυνάμει της αρχής της αναλογικότητας, η Επιτροπή προτείνει τη θέσπιση οδηγίας και σύστασης. Η οδηγία καθορίζει κατά τρόπο νομικά δεσμευτικό τις βασικές αρχές, ρυθμίζοντας τοιουτοτρόπως το πρόβλημα των προαναφερόμενων διαφορών. Αφήνει εντούτοις στα κράτη μέλη την επιλογή των πλέον ενδεδειγμένων μέσων για την εφαρμογή της στο εθνικό τους δίκαιο σε συνάρτηση με το εθνικό τους πλαίσιο..

Σχολιασμός των άρθρων

Κεφάλαιο I

Γενικές διατάξεις

Άρθρο 1 :

Η παρούσα πρόταση έχει σαν αντικείμενο μία ειδική διαδικασία για την είσοδο και τη διαμονή των υπηκόων τρίτων χωρών που έρχονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση για διάστημα μεγαλύτερο των τριών μηνών για να εκτελέσουν ερευνητικό σχέδιο. Αυτή η διαδικασία εφαρμόζεται μόνο στις περιπτώσεις που καλύπτονται από σύμβαση υποδοχής όπως αυτή ορίζεται στο άρθρο 5, η οποία έχει υπογραφεί με εγκεκριμένο σύμφωνα με το άρθρο 4 ερευνητικό οργανισμό.

Άρθρο 2 :

Αυτή η διάταξη ορίζει, εφόσον είναι απαραίτητο, τις έννοιες που χρησιμοποιούνται στην πρόταση οδηγίας. Αυτοί οι ορισμοί εμπνέονται απευθείας από εκείνους που έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί σε άλλα ισχύοντα νομικά μέσα κοινοτικού δικαίου.

(α) « Υπήκοος τρίτης χώρας » : πρόκειται για άτομα που δεν διαθέτουν την υπηκοότητα ενός εκ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθώς και για απάτριδες, κατά την έννοια της σύμβασης της Νέας Υόρκης της 28ης Σεπτεμβρίου 1954.

(β) « Ερευνητής » : πρόκειται για υπήκοο τρίτης χώρας που γίνεται δεκτός για σκοπούς έρευνας στο πλαίσιο της διαδικασίας που ορίζεται από την παρούσα οδηγία χωρίς να απαιτείται από το συγκεκριμένο άτομο να είναι αναγκαστικά ερευνητής. Το άτομο αυτό πρέπει να είναι κάτοχος τουλάχιστον μεταπτυχιακού τίτλου (maitrise) κατά την έννοια της διαδικασίας της Μπολόνια για έναν ευρωπαϊκό χώρο για την ανώτατη εκπαίδευση. Δεν απαιτείται γενικά από το συγκεκριμένο άτομο να έχει αναγνωρίσει το δίπλωμά του αλλά αυτή η προϋπόθεση θα πρέπει εντούτοις να εκπληρώνεται σε ειδικές περιπτώσεις (για παράδειγμα όσον αφορά έναν ιατρό που καλείται να θεραπεύσει ασθενείς στο πλαίσιο ερευνητικού σχεδίου). Η αξιολόγηση των προσόντων του υπηκόου τρίτης χώρας γίνεται καταρχήν στο επίπεδο του ερευνητικού οργανισμού που τον υποδέχεται.

(γ) «Έρευνα » : αυτός ο ορισμός προέρχεται από το εγχειρίδιο Frascati [8] το οποίο συνέταξε ο ΟΟΣΑ για την έρευνα και την πειραματική ανάπτυξη. Κατά την έννοια της παρούσας οδηγίας, συμπεριλαμβάνει τη βασική και την εφαρμοσμένη έρευνα, αλλά εξίσου την πειραματική ανάπτυξη [9]. Πρέπει να χρησιμεύει ως οδηγός στα κράτη μέλη για να καθορίζουν το κατά πόσον ένας οργανισμός που ζητεί να εγκριθεί πραγματοποιεί αληθώς έρευνα. Είναι εμφανές ότι απονέμει στην αρμόδια αρχή ορισμένη εξουσία αξιολόγησης. Για περισσότερες λεπτομέρειες και εξηγήσεις γίνεται παραπομπή στα παραδείγματα που δίδονται από το εγχειρίδιο Frascati. Αυτός ο ορισμός θα μπορεί επίσης να χρησιμεύσει ως οδηγός στα κράτη μέλη στις περιπτώσεις που θα θελήσουν να επαληθεύσουν ότι το σχέδιο για το οποίο ένας εγκεκριμένος οργανισμός υπέγραψε σύμβαση υποδοχής υπάγεται στις ερευνητικές εργασίες.

[8] Έκδοση 2002, σ.34.

[9] Πρόκειται για συστηματικές εργασίες που βασίζονται σε υφιστάμενες γνώσεις που έχουν αποκτηθεί από την έρευνα ή την πρακτική εμπειρία, με σκοπό την έναρξη της κατασκευής νέων υλικών, προϊόντων ή συστημάτων, την υιοθέτηση νέων μεθόδων, συστημάτων και υπηρεσιών ή την σημαντική βελτίωση των ήδη υφισταμένων (εγχειρίδιο Frascati, σ. 34).

(δ) « Ερευνητικός οργανισμός » : η έννοια του οργανισμού νοείται υπό την πλέον ευρεία έννοια και καλύπτει τόσο τον ιδιωτικό όσο και τον δημόσιο τομέα. Μπορεί να είναι πανεπιστήμιο, ίδρυμα, ερευνητικό κέντρο, εργαστήριο, επιχείρηση, διεθνής οργανισμός ή μη κυβερνητική οργάνωση. Ουσιαστικό στοιχείο είναι αφενός ότι ο οργανισμός πραγματοποιεί έρευνα και αφετέρου ότι έχει εγκριθεί από το κράτος μέλος στην επικράτεια του οποίου είναι εγκατεστημένος.

(ε) « Τίτλος διαμονής » : αυτός ο ορισμός παραπέμπει στην ισχύουσα σε ευρωπαϊκό επίπεδο νομοθεσία.

Άρθρο 3

1. Η Επιτροπή, προτείνοντας την παρούσα οδηγία, δεν έχει την πρόθεση να αποκλίνει από διεθνείς πράξεις που διέπουν την εισδοχή ερευνητών εφόσον αυτές προβλέπουν πιο ευνοϊκές διατάξεις για τους υπηκόους τρίτων χωρών.

2. Αυτή η παράγραφος επιτρέπει στα κράτη μέλη να εισάγουν ή να διατηρούν ευνοϊκότερες διατάξεις εθνικού δικαίου, εφόσον αυτές συμβιβάζονται με την παρούσα οδηγία. Για παράδειγμα, μπορεί να πρόκειται για διατάξεις που παρέχουν στους αναφερόμενους στην παρούσα οδηγία υπηκόους τρίτων χωρών το ευεργέτημα της αρχής της απαγόρευσης διακρίσεων λόγω ιθαγένειας για ορισμένα δικαιώματα. Επιπλέον, η ειδική διαδικασία που θεσπίζεται με την παρούσα οδηγία για τους ερευνητές μπορεί να επεκταθεί στους υπηκόους τρίτων χωρών που ζητούν την εισδοχή τους για σκοπούς διδασκαλίας σε ίδρυμα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης προκειμένου να επιτραπεί στα κράτη μέλη που το επιθυμούν να επεκτείνουν στο διδακτικό προσωπικό το σύστημα που προβλέπεται για τους ερευνητές.

3. Αυτή η παράγραφος αποκλείει ορισμένες κατηγορίες προσώπων από το πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας :

α) ο αποκλεισμός των αιτούντων άσυλο ή επικουρική προστασία και των προσώπων που απολαύουν προσωρινής προστασίας δεν αφορά την πρόσβαση τους στην αγορά απασχόλησης, συμπεριλαμβανομένων των ερευνητικών θέσεων απασχόλησης, η οποία ρυθμίζεται από τις (προτάσεις οδηγιών) οδηγίες που τους αφορούν, αλλά το γεγονός ότι τα άτομα αυτά δεν μπορούν να βασιστούν στην παρούσα οδηγία για να υποβάλουν αίτηση αλλαγής του καθεστώτος τους, δεδομένου ότι οι αλλαγές αυτές είναι δυνατές μόνο δυνάμει ευνοϊκότερων διατάξεων του εσωτερικού δικαίου που εξαρτώνται από κάθε κράτος μέλος.

β) αυτή η διάταξη αποκλείει τους σπουδαστές διδακτορικού όταν πραγματοποιούν έρευνες σχετικά με τη διδακτορική εργασία τους ως σπουδαστές που καλύπτονται από την πρόταση οδηγίας για τις προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής υπηκόων τρίτων χωρών για σκοπούς σπουδών, επαγγελματικής κατάρτισης ή εθελοντισμού [10]. Οι κίνδυνοι κατάχρησης που συνδέονται με την εισδοχή σπουδαστών εξαλείφονται ως εκ τούτου στο πλαίσιο της παρούσας οδηγίας. Οι σπουδαστές διδακτορικού μπορούν παρά ταύτα να υπαχθούν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας δυνάμει καθεστώτος ερευνητή πέραν εκείνου του σπουδαστή, για παράδειγμα όταν συγγράφουν την διδακτορική τους εργασία στο πλαίσιο σύμβασης εργασίας.

[10] COM(2002)548 (ΕΕ C 45 της 25ης Φεβρουαρίου 2003, σ. 18).

γ) σύμφωνα με κλασσική διάταξη, το ευεργέτημα της παρούσας πρότασης δεν εφαρμόζεται στους υπηκόους τρίτων χωρών κατά των οποίων έχει θεσπιστεί διαδικασία απομάκρυνσης, ακόμα και στην περίπτωση που αυτή δεν έχει ακόμα μπορέσει να εκτελεστεί.

δ) οι περιπτώσεις κατά τις οποίες ένας ερευνητικός οργανισμός αποσπά έναν από τους ερευνητές του σε ερευνητικό οργανισμό άλλου κράτους μέλους δεν καλύπτονται από την παρούσα οδηγία και υπάγονται στους ειδικούς κανόνες που διέπουν την απόσπαση.

Κεφάλαιο II

Ερευνητικοί οργανισμοί

Άρθρο 4

Αυτή η διάταξη περιγράφει τα διάφορα στάδια της διαδικασίας έγκρισης των ερευνητικών οργανισμών.

1. Η πρώτη παράγραφος προσδιορίζει ότι η έγκριση του ερευνητικού οργανισμού αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την εφαρμογή των διατάξεων της παρούσας οδηγίας. Η διατύπωση που επελέγη αφήνει στα κράτη μέλη την ελευθερία να καθορίζουν, απευθείας στο εθνικό τους δίκαιο και σύμφωνα με τη διαδικασία που επιλέγουν, ποια αρχή θα είναι αρμόδια στην επικράτειά τους για την έγκριση των ερευνητικών οργανισμών.

2. Αυτή η παράγραφος ορίζει ότι οι ερευνητικοί οργανισμοί είναι υποχρεωμένοι να διαβιβάζουν στην αρμόδια για την έγκριση αρχή τις πληροφορίες που επιτρέπουν να καθοριστεί η κατηγορία στην οποία υπάγονται. Αυτές οι πληροφορίες αναφέρονται στο μέρος των δραστηριοτήτων τους που υπάγονται στην έρευνα σύμφωνα με την αποστολή τους (οργανισμός δημοσίου δικαίου) ή τον εταιρικό σκοπό τους (οργανισμός ιδιωτικού δικαίου).

3. Η παρούσα οδηγία διακρίνει τρεις κατηγορίες ερευνητικών οργανισμών. Η διαδικασία έγκρισης αποτελεί συνάρτηση του τμήματος που καταλαμβάνει η έρευνα στις δραστηριότητες του οργανισμού όπως αυτές καθορίζονται στη νομική πράξη για τη σύσταση του οργανισμού. Για την πρώτη κατηγορία, η οποία αναφέρεται σε αυτήν την παράγραφο, η έγκριση χορηγείται για απεριόριστο χρόνο στους οργανισμούς που ασχολούνται κυρίως με την έρευνα ανεξάρτητα από το δημόσιο ή ιδιωτικό χαρακτήρα τους. Αυτή είναι για παράδειγμα η περίπτωση των μεγάλων δημόσιων οργανισμών και των ερευνητικών ιδρυμάτων. Τα ιδρύματα δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης όπως τα πανεπιστήμια εξομοιώνονται με αυτή την πρώτη κατηγορία οργανισμών παρά το γεγονός ότι τα καθήκοντά τους είναι μεικτά και υπάγονται τόσο στην έρευνα όσο και στη διδασκαλία.

4. Η δεύτερη κατηγορία αφορά τους δημόσιους οργανισμούς των οποίων οι δραστηριότητες έρευνας είναι συμπληρωματικές προς την κύρια αποστολή τους. Η έγκριση τους είναι επίσης χρονικά απεριόριστη.

5. Η έγκριση για αυτή την κατηγορία περιορίζεται σε χρονικό διάστημα πέντε ετών προκειμένου τα κράτη μέλη να ελέγχουν τακτικά το κατά πόσον αυτοί οι οργανισμοί αναπτύσσουν δραστηριότητες που υπάγονται στον τομέα της έρευνας..

6. Σε αντιστάθμισμα με τα προνόμια που του απονέμονται στο πλαίσιο της διαδικασίας εισδοχής, ο ερευνητικός οργανισμός πρέπει να αναλαμβάνει τα έξοδα διαμονής, περίθαλψης και επιστροφής τα οποία θα προκύψουν ενδεχομένως από την παρουσία του ερευνητή στην επικράτεια του κράτους μέλους. Αυτή η ευθύνη παύει όταν ο ερευνητής εγκαταλείπει την Ευρωπαϊκή Ένωση [11] ή όταν κάποιος άλλος ερευνητικός οργανισμός αναλαμβάνει με τη σειρά του τον ερευνητή στο πλαίσιο νέας σύμβασης υποδοχής. Επεκτείνεται κατ' ανώτατο όριο σε περίοδο ενός έτους μετά την ημερομηνία λήξης της σύμβασης υποδοχής ή την ημερομηνία κατά την οποία ο οργανισμός ειδοποίησε το κράτος μέλος, δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 4, για την επέλευση γεγονότος που καθιστά αδύνατη την εκτέλεση της σύμβασης υποδοχής, καθόσον χρονικό διάστημα ο ερευνητής δεν έχει εγκαταλείψει το έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. πέραν αυτού του ορίου, φαίνεται λογικό ότι τα κράτη μέλη που είναι υπεύθυνα για τον πραγματικό επαναπατρισμό των υπηκόων τρίτων χωρών αναλαμβάνουν τα έξοδα που συνδέονται με την παράταση της παράνομης διαμονής τους.

[11] Η απόδειξη της αναχώρησής του μπορεί να προσκομίζεται για παράδειγμα με την παρουσίαση του υπηκόου τρίτης χώρας στο διπλωματικό ή προξενικό γραφείο του κράτους μέλους στην χώρα καταγωγής του, με κάρτα επιβίβασης αεροπλάνου, με αντίγραφο του διαβατηρίου του ερευνητή το οποίο αναφέρει τη σφραγίδα εξόδου η οποία τίθεται κατά τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων, κλπ.

7. Προβλέπεται υποχρέωση πληροφόρησης προκειμένου οι αρμόδιες για την έγκριση των οργανισμών αρχές να μπορούν να επαληθεύσουν την υλοποίηση του ερευνητικού σχεδίου. Αυτή η επιβεβαίωση πρέπει να αποδεικνύει ότι οι προβλεπόμενες ερευνητικές εργασίες έχουν πράγματι πραγματοποιηθεί χωρίς ωστόσο να γνωστοποιούνται τα αποτελέσματα της έρευνας τα οποία μπορούν να είναι απόρρητα. Αυτές οι πληροφορίες που πρέπει να διαβιβαστούν εντός δύο μηνών από τη λήξη της σύμβασης υποδοχής πρέπει κυρίως να επιτρέπουν τον εντοπισμό των περιπτώσεων για τις οποίες αποδεικνύεται ενδεχομένως απαραίτητο να ανακληθεί η έγκριση του ερευνητικού οργανισμού στη βάση της παραγράφου 9.

8. Προκειμένου να διευκολυνθεί η πρόσβαση στην πληροφόρηση και κατά συνέπεια η προσφυγή στο ευεργέτημα των διατάξεων της παρούσας οδηγίας, οι κατάλογοι των εγκεκριμένων ερευνητικών οργανισμών δημοσιεύονται κάθε έτος στα κράτη μέλη. Διακρίνουν τις τρεις κατηγορίες οργανισμών και λαμβάνουν υπόψη τις μεταβολές που επήλθαν κατά το προηγούμενο έτος. Η παρούσα οδηγία αφήνει ελεύθερα τα κράτη μέλη να θεσπίζουν τις λεπτομέρειες εφαρμογής αυτής της παραγράφου.

9. Αυτή η παράγραφος προβλέπει τις περιπτώσεις μη ανανέωσης ή ανάκλησης της έγκρισης. Η υλοποίησή τους είναι απαραίτητη αλλά όχι επαρκής, δεδομένου ότι τα κράτη μέλη διατηρούν περιθώριο αξιολόγησης. Αυτές οι περιπτώσεις ισχύουν όταν ο ερευνητικός οργανισμός δεν πληροί ή δεν πληροί πλέον τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στις παραγράφου 2 έως 7, όταν ο ίδιος ο ερευνητής δεν πληροί ή δεν πληροί πλέον τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στα άρθρα 5 και 6 και τέλος όταν αποδεικνύεται ότι διαμένει για άλλους λόγους πέραν της έρευνας και ότι τα κράτη μέλη έχουν κάνει χρήση του άρθρου 8 παράγραφος 1 ανακαλώντας ή αρνούμενα να ανανεώσουν τον τίτλο διαμονής κάποιου ερευνητή. Λαμβάνοντας υπόψη τη σοβαρότητα των περιστάσεων στις δύο τελευταίες περιπτώσεις, νέα έγκριση δεν είναι δυνατή πριν από την πάροδο περιόδου πέντε ετών από την απόφαση ανάκλησης ή μη ανανέωσης της έγκρισης.

Άρθρο 5

1. Το στοιχείο κλειδί της ειδικής διαδικασίας εισδοχής των ερευνητών είναι η «σύμβαση υποδοχής». Πρόκειται για νομική πράξη συμβατικού χαρακτήρα, η οποία δηλώνει τη διπλή δέσμευση, αφενός του ερευνητή να υλοποιήσει το ερευνητικό σχέδιο και αφετέρου του ερευνητικού οργανισμού να υποδεχθεί προς το σκοπό αυτό τον ερευνητή. Περιλαμβάνει βεβαίως όλα τα στοιχεία του ερευνητικού σχεδίου. Αυτή η νομική πράξη δεν ρυθμίζει το καθεστώς του ερευνητή. Συνάπτεται υπό την προϋπόθεση της έκδοσης τίτλου διαμονής από την αρμόδια αρχή μετανάστευσης. Η σύμβαση υποδοχής μπορεί να ανανεωθεί πολλές φορές με τον ίδιο ερευνητικό οργανισμό ή άλλους εγκεκριμένους οργανισμούς προς όφελος του ίδιου ερευνητή στο βαθμό που πληρούνται οι προϋποθέσεις που προβλέπονται στην παράγραφο 2.

2. Πρέπει να συγκεντρώνονται τρία στοιχεία πριν από την υπογραφή της σύμβασης υποδοχής από τον ερευνητικό οργανισμό :

α) το αρμόδιο όργανο του οργανισμού υποδοχής πρέπει να έχει δηλώσει τη συμφωνία του σχετικά με το ερευνητικό σχέδιο. Αυτό πραγματοποιείται με έγγραφο που παρουσιάζει τα διάφορα συστατικά στοιχεία του σχεδίου, δηλαδή :

- τις ερευνητικές εργασίες τις οποίες προτίθεται να διεξαγάγει ο ενδιαφερόμενος.

- τη διάρκεια και τη χρηματοδότησή τους. Πρέπει να προσδιορίζονται τόσο οι πόροι που είναι απαραίτητοι για την υλοποίηση των ερευνών (έξοδα εργαστηρίου, υλικό, κλπ.) όσο και η χορηγούμενη στον ερευνητή αμοιβή. Όταν ο ερευνητής δεσμεύεται βάσει σύμβασης εργασίας, το ποσό του μισθού πρέπει να προσδιορίζεται για να μπορεί να ελέγχεται.

- τα προσόντα του ερευνητή για τη διεξαγωγή των προβλεπόμενων ερευνών (απαιτούμενο δίπλωμα, επαγγελματική εμπειρία, ...).

Τα διάφορα στοιχεία πρέπει να είναι επαρκώς λεπτομερή για να παρέχεται η δυνατότητα αξιολόγησης από την αρμόδια αρχή του ερευνητικού οργανισμού καθώς και, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, από την αρμόδια αρχή μετανάστευσης των κρατών μελών.

β) Πρέπει να έχει επαληθευθεί ότι ο ερευνητής θα διαθέτει επαρκείς πόρους για να καλύψει τις ανάγκες του (στέγη, διατροφή, κλπ.) και τα έξοδα ταξιδίου του και ότι δεν θα υπάρχει το ενδεχόμενο να βαρύνει το κράτος μέλος. Προκειμένου να βοηθούν οι ερευνητικοί οργανισμοί στην αξιολόγηση αυτής της ευαίσθητης ερώτησης και να δημιουργήσουν τις βάσεις της εμπιστοσύνης που είναι απαραίτητη για τη συνεργασία τους με τις αρμόδιες αρχές μετανάστευσης, ο έλεγχος πόρων θα γίνεται στη βάση ενός ελάχιστου ποσού μηνιαίων πόρων που απαιτείται από τα κράτη μέλη. Η οδηγία δεν προτείνει κανένα ελάχιστο ποσό, δεδομένου ότι πρέπει να λαμβάνεται απόφαση από κάθε κράτος μέλος σχετικά με τους ελάχιστους πόρους τους οποίους πρέπει κανονικά να διαθέτει υπήκοος τρίτης χώρας για να διαμένει στην επικράτειά του.

γ) Αυτή η προϋπόθεση αποτελεί βασική αξίωση για την εισδοχή και την κυκλοφορία των προσώπων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

3. Η βεβαίωση συγκεκριμενοποιεί την υποχρέωση κάλυψης των εξόδων την οποία αναλαμβάνει ο ερευνητικός οργανισμός έναντι του συγκεκριμένου κράτους μέλους για να υποδεχθεί κάποιον ερευνητή στο πλαίσιο σύμβασης υποδοχής.

4. Προβλέπεται ότι η σύμβαση υποδοχής λήγει αυτομάτως με τη λήξη της νομικής σχέσης που συνδέει τον ερευνητή με τον οργανισμό υποδοχής, όπως για παράδειγμα σε περιπτώσεις απόλυσης ερευνητή που έχει προσληφθεί με σύμβαση εργασίας. Εξάλλου, οι ερευνητικοί οργανισμοί πρέπει αμέσως να ειδοποιούν τα κράτη μέλη για κάθε γεγονός ικανό να εμποδίσει την εκτέλεση της σύμβασης υποδοχής. Μπορεί για παράδειγμα να πρόκειται για την απώλεια της χρηματοδότησης της έρευνας, για σοβαρό ατύχημα του ερευνητή το οποίο τον καθιστά ανίκανο να διεξαγάγει τις προβλεπόμενες εργασίες, ή για ερευνητή ο οποίος δεν πραγματοποιεί τις προβλεπόμενες ερευνητικές εργασίες. Στόχος αυτής της διάταξης είναι να επιτρέψει στα κράτη μέλη να λάβουν ταχέως τα επιβαλλόμενα μέτρα, ιδιαίτερα όσον αφορά την ανάκληση του τίτλου διαμονής που εκδίδεται στον συγκεκριμένο υπήκοο τρίτης χώρας.

Κεφάλαιο III

Προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής των ερευνητών

Άρθρο 6

Αφού υπογραφεί η σύμβαση υποδοχής, υποβάλλεται στην αρμόδια αρχή του κράτους μέλους η αίτηση για τη χορήγηση τίτλου διαμονής. Αυτή η αρχή εκδίδει τον τίτλο διαμονής όταν πληρούνται οι τέσσερις προβλεπόμενες προϋποθέσεις :

α) σύμφωνα με συνήθη διάταξη, ο υπήκοος τρίτης χώρας πρέπει να παρουσιάζει ισχύον διαβατήριο ή ισοδύναμο ταξιδιωτικό έγγραφο.

β) η σύμβαση υποδοχής που ορίζεται στο άρθρο 5. Ο έλεγχος μπορεί να αφορά διάφορα στοιχεία : ιδιότητες των υπογραφόντων, δίπλωμα του ερευνητή, επαρκής χαρακτήρας της χρηματοδότησης και των πόρων του ερευνητή, ποσό του μισθού που θα του καταβληθεί σε περίπτωση ερευνητή που εργάζεται ως μισθωτός ... .

γ) η βεβαίωση κάλυψης των εξόδων που περιγράφεται στο άρθρο 5 παράγραφος 3.

δ) αυτός ο έλεγχος δεν αφορά μόνο το πρόσωπο του υπηκόου τρίτης χώρας αλλά επεκτείνεται εξίσου στο αντικείμενο των ερευνών, το οποίο το κράτος μέλος μπορεί να θεωρεί ασυμβίβαστο με τη δημόσια τάξη, ασφάλεια ή υγεία.

Άρθρο 7

Αυτή η διάταξη συντάχθηκε με ευελιξία κατά τρόπον ώστε η διάρκεια των τίτλων διαμονής να μπορεί να προσαρμοστεί στη διάρκεια των ερευνητικών εργασιών η οποία μπορεί να κυμαίνεται. Η βασική ιδέα είναι να εκδίδονται αυτοί οι τίτλοι διαμονής για ένα έτος, εκτός εάν η διάρκεια των προβλεπόμενων ερευνητικών εργασιών είναι συντομότερη, περίπτωση κατά την οποία ο εκδιδόμενος τίτλος θα καλύπτει αυτή τη διάρκεια. Ο κανόνας του ενός έτους τουλάχιστον στοχεύει να μην καταστήσει επαχθέστερες τις διοικητικές διαδικασίες. Η πρόταση επιτρέπει επίσης στα κράτη μέλη που το επιθυμούν να εκδίδουν τίτλους διαμονής ερευνητή ισχύος μεγαλύτερης του ενός έτους για να καλύψουν τη συνολική διάρκεια ενός ερευνητικού σχεδίου. Προβλέπεται ότι οι τίτλοι διαμονής θα ανανεώνονται σε ετήσια βάση στο βαθμό που πληρούνται οι απαραίτητες προϋποθέσεις για την έκδοσή τους. Οι τίτλοι διαμονής θα ανανεώνονται επίσης στην περίπτωση κατά την οποία ο ερευνητής υπογράψει νέα σύμβαση υποδοχής με τον οργανισμό που τον έχει υποδεχθεί ή κάποιον άλλον οργανισμό εγκεκριμένο από το κράτος μέλος στο βαθμό που πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Άρθρο 8

Αυτή η διάταξη αφορά τις περιπτώσεις κατά τις οποίες μπορεί να υπάρξει άρνηση χορήγησης ή ανάκληση του τίτλου διαμονής ερευνητή. Η πρώτη παράγραφος αναφέρει στο σημείο α) τις καταστάσεις στις οποίες φαίνεται ότι ο δικαιούχος δεν πληροί ή δεν πληροί πλέον τις απαιτούμενες προϋποθέσεις για την είσοδο και τη διαμονή στην επικράτεια των κρατών μελών. Μπορεί να περιλαμβάνει την περίπτωση οργανισμών που υπογράφουν συμβάσεις υποδοχής για εργασίες που δεν υπάγονται στον τομέα της έρευνας όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο γ). Το σημείο β) καλύπτει κυρίως τις περιπτώσεις καταστρατήγησης της ειδικής διαδικασίας που επιφυλάσσεται για τους ερευνητές από άτομα που δεν πραγματοποιούν τις προβλεπόμενες ερευνητικές εργασίες και, ειδικότερα, που ασκούν κατά κύριο λόγο άλλες αμειβόμενες οικονομικές δραστηριότητες. Η δεύτερη παράγραφος αφορά τις επιφυλάξεις δημόσιας τάξης, δημόσιας ασφάλειας ή δημόσιας υγείας. Αυτές οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται για κάθε περίπτωση χωριστά λαμβάνοντας υπόψη την ιδιαίτερη κατάσταση του συγκεκριμένου ατόμου και την αρχή της αναλογικότητας. Επιπλέον, ένα άτομο δεν πρέπει να τιμωρείται για το γεγονός ότι πάσχει από ασθένεια από την οποία προσεβλήθη μετά την είσοδό του στην επικράτεια.

Άρθρο 9

Αυτή η διάταξη προβλέπει ότι η απάτη, όταν είναι αποδεδειγμένη, τιμωρείται με την ανάκληση του τίτλου διαμονής που εκδίδεται στη βάση της παρούσας οδηγίας.

Κεφάλαιο IV

Δικαιώματα των ερευνητών

Άρθρο 10

Θετική απάντηση στην αίτηση εισδοχής σημαίνει ότι ο ερευνητής μπορεί να εισέλθει και να διαμένει στην επικράτεια του συγκεκριμένου κράτους μέλους για να φέρει σε πέρας το ερευνητικό σχέδιο για το οποίο έγινε δεκτός. Η οδηγία δεν ρυθμίζει το καθεστώς του ερευνητή (μισθωτός, ανεξάρτητος, υπότροφος ...), αλλά τον εξουσιοδοτεί να πραγματοποιεί τις ερευνητικές εργασίες σύμφωνα με τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις (θα πρόκειται ανάλογα με την περίπτωση για αμοιβή δυνάμει σύμβασης εργασίας, για υποτροφία, ...) χωρίς να οφείλει πλέον να λαμβάνει άδεια εργασίας στις περιπτώσεις κατά τις οποίες αυτό αξιώνεται από τα κράτη μέλη. Ο ερευνητής είναι επίσης εξουσιοδοτημένος να ασκεί ευκαιριακά αμειβόμενες δραστηριότητες που έχουν σχέση με τις ερευνητικές του εργασίες, όπως να συμβάλλει σε επιστημονική δημοσίευση, να συμμετέχει σε επιτροπή διαγωνισμού, να προβαίνει σε εμπειρογνωμοσύνη ή να παρέχει συμβουλές. Η οδηγία αφήνει στα κράτη μέλη την επιλογή της διαδικασίας για την έκδοση του τίτλου διαμονής (αμέσως στη χώρα καταγωγής ή κατόπιν αιτήσεως που υποβάλλεται κατά τη στιγμή της άφιξης στο συγκεκριμένο κράτος μέλος), αλλά προβλέπει ότι η απαίτηση θεώρησης εισόδου δεν πρέπει να αποτελεί εμπόδιο για την είσοδο του υπηκόου τρίτης χώρας.

Άρθρο 11

Προκειμένου να ληφθεί υπόψη αφενός το ενδιαφέρον από άποψη γνώσεων και διανοητικού πλούτου που αντιπροσωπεύει για το συγκεκριμένο κράτος μέλος η παρουσία του ερευνητή στην επικράτειά του και από την άλλη η πρακτική που ακολουθείται στα κράτη μέλη, προβλέπεται η δυνατότητα των ερευνητών να διδάσκουν σε πανεπιστημιακό ίδρυμα. Αυτή η διδασκαλία μπορεί να αφορά είτε τις προηγούμενες εργασίες τους είτε τις διεξαγόμενες έρευνες. Εντούτοις, δεδομένου ότι κύριο αντικείμενο της διαμονής τους παραμένει η έρευνα, ο ανώτατος αριθμός ωρών διδασκαλίας είναι περιορισμένος για να παραμείνει αυτή η απασχόληση δευτερεύουσα και να μην καταστεί κύρια. Αυτός ο αριθμός ωρών δεν ορίζεται στην οδηγία για λόγους ευελιξίας. Γίνεται παραπομπή στο συγκεκριμένο σημείο σε απόφαση που λαμβάνεται από κάθε κράτος μέλος για ό,τι το αφορά.

Άρθρο 12

Οι δικαιούχοι τίτλου διαμονής δικαιούνται τις ίδιας μεταχείρισης, από άποψη ουσίας, με τους υπηκόους όσον αφορά ορισμένα δικαιώματα (αναγνώριση διπλωμάτων, παροχές κοινωνικής ασφάλειας, φορολογικές ελαφρύνσεις, πρόσβαση σε αγαθά και υπηρεσίες). Η κοινωνική αρωγή δεν περιλαμβάνεται σκόπιμα λόγω του ότι οι ερευνητές απαιτείται να διαθέτουν τους απαραίτητους πόρους για να μην βαρύνουν το κράτος μέλος υποδοχής, κατ' εφαρμογή του άρθρου 5 παράγραφος 2 εδάφιο β) και του άρθρου 6 εδάφιο γ). Οι προϋποθέσεις αμοιβής και απόλυσης δεν εφαρμόζονται στην περίπτωση των ερευνητών που προσλαμβάνονται ως εργαζόμενοι. Ενδείκνυται σε αυτές τις περιπτώσεις να αποφεύγεται το κοινωνικό ντάμπιγκ κατοχυρώνοντας στον ερευνητή μισθό ισοδύναμο με εκείνο των υπηκόων σε συγκρίσιμη κατάσταση.

Άρθρο 13

Αυτό το άρθρο επιδιώκει να ανταποκριθεί στην αυξανόμενη απαίτηση κινητικότητας των ερευνητών στο ευρωπαϊκό χώρο έρευνας. Είναι ουσιαστικό, για εμφανείς λόγους ανταγωνιστικότητας στο διεθνές επίπεδο, να μην εμποδίζεται ο ερευνητής στις εργασίες του, ούτε να καθυστερείται επειδή οι δραστηριότητές του τον υποχρεώνουν να μεταβεί σε άλλο κράτος μέλος.

Αυτή η διάταξη προβλέπει κατά συνέπεια ότι, όταν οι δραστηριότητες που συνδέονται με ερευνητικό σχέδιο συνεχίζονται σε δεύτερο κράτος μέλος, ο δικαιούχος τίτλου διαμονής που εκδίδεται κατ' εφαρμογή αυτής της οδηγίας μπορεί να μετακινηθεί στο συγκεκριμένο κράτος μέλος κατά τη διάρκεια ισχύος του τίτλου διαμονής για να πραγματοποιήσει τις εν λόγω δραστηριότητες, παρουσιάζοντας το ισχύον διαβατήριο του ή ταξιδιωτικό έγγραφο, υπό την επιφύλαξη της δημόσιας τάξης, ασφάλειας ή υγείας.

Κεφάλαιο V

Διαδικασία και διαφάνεια

Άρθρο 14

Η εξουσιοδότηση των ερευνητικών οργανισμών που υποδέχονται τους ερευνητές να υποβάλουν την αίτηση εισδοχής εξ ονόματός τους πρέπει να επιτρέψει την συντόμευση της διαδικασίας έκδοσης του τίτλου διαμονής. Η οδηγία αναθέτει στα κράτη μέλη την φροντίδα να ορίσουν αυτόν ο οποίος οφείλει να υποβάλει την αίτηση: ο ερευνητικός οργανισμός ή ο ερευνητής ενεργώντας ατομικά ανάλογα με την προτίμησή τους ή ένας εκ των δύο εάν το κράτος μέλος περιοριστεί σε μία μόνη δυνατότητα.

Η αίτηση εισδοχής πρέπει καταρχήν να υποβάλλεται από τον ερευνητή στην τρίτη χώρα την οποία είχε ορίσει ως τόπο κατοικίας του μέσω των διπλωματικών ή προξενικών υπηρεσιών του κράτους μέλους στην επικράτεια του οποίου επιθυμεί να πραγματοποιήσει έρευνες. Με σκοπό να απλουστευθεί η διαδικασία εισδοχής και να αποφευχθεί το ενδεχόμενο να υποχρεώνονται οι ερευνητές να επιστρέφουν στη χώρα καταγωγής τους για να υποβάλουν αίτηση, η πρόταση επιτρέπει την υποβολή αίτησης επιτόπου ενώ ο υπήκοος τρίτης χώρας ευρίσκεται ήδη στην επικράτεια της Κοινότητας, στο βαθμό που η παρουσία του είναι νόμιμη κατά τη στιγμή της υποβολής της αίτησής του. Αυτό ισχύει κυρίως στην περίπτωση κατά την οποία ο ερευνητής επιθυμεί να ανανεώσει μία σύμβαση υποδοχής ή να συνάψει νέα για να παρατείνει τις έρευνές του.

Η παρούσα οδηγία αφήνει τέλος στα κράτη μέλη την ελευθερία να εξετάζουν τις αιτήσεις για τη χορήγηση τίτλου διαμονής που υποβάλλονται από άτομο που δεν πληροί τις προϋποθέσεις που ορίζονται από την παρούσα οδηγία για λόγους ευελιξίας και για να μην εμποδιστεί κάθε δυνατότητα διευθέτησης από τα κράτη μέλη.

Άρθρο 15

Οι τρεις παράγραφοι που εμπνέονται από τις διατάξεις άλλων οδηγιών που έχουν ήδη θεσπιστεί όσον αφορά τη μετανάστευση [12] αναφέρουν λεπτομερώς τους διαδικαστικούς κανόνες που εφαρμόζονται στην εξέταση της αίτησης εισδοχής ή ανανέωσης τίτλου διαμονής.

[12] Οδηγία 2003/86 της 22ας Σεπτεμβρίου 2003 σχετικά με το δικαίωμα οικογενειακής επανένωσης (ΕΕE L251 της 3.10.2003, σ.12) και οδηγία 2003/109 σχετικά με το καθεστώς υπηκόων τρίτων χωρών οι οποίοι είναι επί μακρόν διαμένοντες που θεσπίστηκε από το Συμβούλιο στις 25 Νοεμβρίου 2003 (ΕΕ L 16 της 23.1.2004, σ.44)

Η κοινοποίηση πρέπει να γίνεται γραπτά σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο των κρατών μελών. Παρόμοια, τα κράτη μέλη πρέπει να προβλέψουν τις συνέπειες της απουσίας απάντησης εκ μέρους της διοίκησης. Δεδομένου ότι ένα από τα στοιχεία κλειδιά για την επιτυχία της ειδικής διαδικασίας εισδοχής είναι η ταχύτητά της, η προθεσμία απάντησης των κρατών μελών σε αίτηση για τη χορήγηση τίτλου διαμονής ορίστηκε σε τριάντα ημέρες. Είναι εντούτοις δυνατό να παραταθεί η προθεσμία αυτή στις περιπτώσεις εξαιρετικής πολυπλοκότητας.

Η δεύτερη παράγραφος προβλέπει ότι οι αποφάσεις απόρριψης της αίτησης ή μη ανανέωσης, τροποποίησης ή ανάκλησης του τίτλου διαμονής πρέπει να είναι αιτιολογημένες και να προσδιορίζουν τις δυνατότητες διοικητικής ή δικαστικής προσφυγής που τίθενται στη διάθεση του ενδιαφερομένου. Αυτή η πληροφόρηση πρέπει επίσης να περιλαμβάνει τις προθεσμίες για την άσκηση προσφυγής.

Η τρίτη παράγραφος προσδιορίζει ότι ο ενδιαφερόμενος πρέπει να έχει πρόσβαση σε ένδικα μέσα για να αμφισβητήσει απόφαση απόρριψης της αίτησής του, μη ανανέωσης, τροποποίησης ή ανάκλησης του τίτλου διαμονής..

Άρθρο 16

Αυτή η διάταξη προβλέπει ότι το επίπεδο των τελών ορίζεται από κάθε κράτος μέλος όσον το αφορά μέχρι ένα μέγιστο ποσό σε συνάρτηση με τα πραγματικά έξοδα που συνεπάγεται η εξέταση των αιτήσεων εκ μέρους της διοίκησης.

Άρθρο 17

Δεδομένου ότι στόχος της παρούσας οδηγίας είναι να προσελκύσει ερευνητές στην Ευρωπαϊκή Ένωση, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να έχουν εύκολα πρόσβαση από τις τρίτες χώρες στις πληροφορίες που αφορούν τις δυνατότητές τους εισδοχής. Μία ειδική διάταξη αυτής της οδηγίας επιφυλάσσεται κατά συνέπεια στη διαφάνεια. Επιδιώκει να προωθήσει τη διάδοση πληροφοριών για τις δυνατότητες που ανοίγονται από την παρούσα οδηγία και τα κείμενα μεταφοράς της στα κράτη μέλη. Αυτές οι πληροφορίες οι οποίες πρέπει να ενημερώνονται τακτικά αφορούν τόσο τις προϋποθέσεις και διαδικασίες εισόδου και διαμονής στην επικράτεια των κρατών μελών με σκοπό την υλοποίηση ερευνητικού σχεδίου (κυρίως γνωστοποιώντας το ελάχιστο ποσό μηνιαίων οικονομικών πόρων τους οποίους απαιτεί το κράτος μέλος κατ' εκτέλεση του άρθρου 5 παράγραφος 2 στοιχείο β)) όσο και τους ερευνητικούς οργανισμούς που έχουν εγκριθεί δυνάμει της παρούσας οδηγίας. Τα κράτη μέλη δεν οφείλουν αναγκαστικά να διαδίδουν τα ίδια αυτές τις πληροφορίες και μπορούν για παράδειγμα να αναθέτουν το καθήκον αυτό στους οργανισμούς φροντίζοντας ταυτόχρονα να εξασφαλίσουν το γεγονός ότι οι πληροφορίες αυτές διατίθενται μέσω του διαδικτύου. Η εφαρμογή αυτής της οδηγίας θα διευκολυνθεί σε μεγάλο βαθμό από τις προσπάθειες πληροφόρησης που έχουν ήδη αναληφθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού χώρου έρευνας, ιδιαίτερα μετά τη δημιουργία στο διαδίκτυο της πύλης για την κινητικότητα των ερευνητών.

Άρθρο 18

Πρόκειται για τυποποιημένη διάταξη του κοινοτικού δικαίου. Η Επιτροπή αναλαμβάνει την υποχρέωση να υποβάλει έκθεση στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας από τα κράτη μέλη, κυρίως με σκοπό να εντοπίσει τις τροποποιήσεις ή τις συμπληρώσεις που θα μπορούσαν ενδεχομένως να κριθούν απαραίτητες. Μία πρώτη έκθεση θα υποβληθεί αναγκαστικά τρία έτη μετά την πάροδο της προθεσμίας μεταφοράς που ορίζεται στο άρθρο 19 και στη συνέχεια σύμφωνα με περιοδικότητα που εναπομένει να προσδιοριστεί.

Άρθρο 19

Αυτή η διάταξη ορίζει την ημερομηνία κατά την οποία τα κράτη μέλη οφείλουν να έχουν μεταφέρει την παρούσα οδηγία στο εθνικό τους δίκαιο, δηλαδή το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 2006. Αυτά θα είναι κυρίως υποχρεωμένα να ενημερώνουν αμέσως και συστηματικά την Επιτροπή για τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που θεσπίζουν για να συμμορφωθούν και να περιλαμβάνουν σε αυτές αναφορά στην παρούσα οδηγία.

Άρθρο 20

Αυτή η διάταξη ορίζει την ημερομηνία έναρξης ισχύος της οδηγίας σε συνάρτηση με τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα.

Άρθρο 21

Αυτή η διάταξη προσδιορίζει ότι τα κράτη μέλη είναι αποδέκτες της παρούσας οδηγίας, εξαιρουμένης της Δανίας, δυνάμει των άρθρων 1 και 2 του πρωτοκόλλου για τη θέση της Δανίας που προσαρτάται στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, καθώς και του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας δυνάμει των άρθρων 1 και 2 του πρωτοκόλλου για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας που προσαρτάται στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, εκτός εάν αυτά τα δύο τελευταία κράτη αποφασίσουν διαφορετικά σύμφωνα με τις λεπτομέρειες που ορίζονται στο προαναφερόμενο πρωτόκολλο.

2004/0061 (CNS)

Πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με ειδική διαδικασία εισδοχής των υπηκόων τρίτων χωρών για σκοπούς επιστημονικής έρευνας

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 63 παράγραφος 3 εδάφιο α) και παράγραφος 4,

την πρόταση της Επιτροπής [13],

[13] ΕΕ C [...] της [...], σ. [...].

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου [14],

[14] ΕΕ C [...] της [...], σ. [...].

τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής [15]

[15] ΕΕ C [...] της [...], σ. [...].

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Με σκοπό να ενισχύσει και να διαρθρώσει την ευρωπαϊκή πολιτική έρευνας, η Επιτροπή έκρινε απαραίτητο [16], τον Ιανουάριο 2000, να δημιουργήσει τον ευρωπαϊκό χώρο έρευνας σαν κεντρικό άξονα των μελλοντικών ενεργειών της Κοινότητας στον συγκεκριμένο τομέα.

[16] COM (2000)6 της 18ης Ιανουαρίου 2000.

(2) Εγκρίνοντας τον ευρωπαϊκό χώρο έρευνας, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβόνας όρισε σαν στόχο της Κοινότητας να καταστεί μέχρι το 2010 η πλέον ανταγωνιστική και δυναμική οικονομία της γνώσης ανά την υφήλιο.

(3) Η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας επιβάλλει την αύξηση της κινητικότητας των ερευνητών, γεγονός το οποίο αναγνωρίστηκε από το έκτο πρόγραμμα πλαίσιο δραστηριοτήτων έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, με σκοπό τη συμβολή στη δημιουργία του ευρωπαϊκού χώρου έρευνας και στην καινοτομία (2002-2006) [17] ανοίγοντας περισσότερο τα προγράμματά του στους ερευνητές τρίτων χωρών.

[17] ΕΕ L 232 της 29ης Αυγούστου 2002, σ.1.

(4) Ο αριθμός ερευνητών τους οποίους θα πρέπει η Κοινότητα να διαθέτει για να ανταποκριθεί στο στόχο, ο οποίος ορίστηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Βαρκελώνης, να επενδυθεί στην έρευνα το 3% του ΑεγχΠ υπολογίζεται σε 700.000 άτομα. Αυτός ο στόχος πρέπει να υλοποιηθεί μέσω ενός συνόλου συγκλινόντων μέτρων, όπως η ενίσχυση της προσέλκυσης των νέων σε επιστημονικές σταδιοδρομίες, η αύξηση των δυνατοτήτων κατάρτισης και κινητικότητας στην έρευνα, η βελτίωση των προοπτικών σταδιοδρομίας για τους ερευνητές στο εσωτερικό της Κοινότητας και μεγαλύτερο άνοιγμα της Κοινότητας στους υπηκόους τρίτων χωρών που μπορούν να γίνουν δεκτοί για σκοπούς έρευνας.

(5) Η παρούσα οδηγία επιδιώκει να συμβάλει στην υλοποίηση αυτών των στόχων ευνοώντας την εισδοχή και την κινητικότητα υπηκόων τρίτων χωρών για σκοπούς έρευνας για διαμονές μεγαλύτερες των τριών μηνών, κατά τρόπον ώστε η Κοινότητα να αποκτήσει μεγαλύτερη ελκυστικότητα για τους ερευνητές που προέρχονται από άλλα μέρη του κόσμου και να βελτιώσει τις ικανότητές της ως πόλου έρευνας σε παγκόσμιο επίπεδο.

(6) Η εφαρμογή της οδηγίας δεν πρέπει να ευνοεί τη διαρροή επιστημονικού δυναμικού από αναδυόμενες ή αναπτυσσόμενες χώρες. Πρέπει να ληφθούν, στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης με τις χώρες καταγωγής, συνοδευτικά μέτρα με σκοπό να ευνοηθεί στις συγκεκριμένες περιπτώσεις η ένταξη των ερευνητών στη χώρα καταγωγής τους και να ευνοηθεί η κυκλοφορία των ερευνητών, με σκοπό τη χάραξη συνολικής πολιτικής μετανάστευσης.

(7) Πρέπει να διευκολυνθεί η εισδοχή ερευνητών δημιουργώντας μια οδό εισδοχής η οποία θα είναι ανεξάρτητη από το νομικό τους καθεστώς σε σχέση με τον ερευνητικό οργανισμό υποδοχής και δεν θα απαιτεί πλέον την έκδοση άδειας εργασίας πέραν του τίτλου διαμονής, επιτρέποντας ταυτόχρονα τη συνέχιση των παραδοσιακών οδών εισδοχής (εργαζόμενοι, ασκούμενοι κ.λ.π.), ιδιαίτερα για τους σπουδαστές διδακτορικού που πραγματοποιούν έρευνες υπό την ιδιότητα του φοιτητή, οι οποίοι πρέπει να αποκλειστούν από το πεδίο εφαρμογής της και οι οποίοι υπάγονται στην οδηγία .../.../EΚ του Συμβουλίου σχετικά με τις προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής των υπηκόων τρίτων χωρών για σκοπούς σπουδών, επαγγελματικής κατάρτισης ή εθελοντισμού [18].

[18] ΕΕC 46 της 25.2.2003, σ.18.

(8) Η ειδική διαδικασία για τους ερευνητές στηρίζεται στη συνεργασία των ερευνητικών οργανισμών με τις αρμόδιες για τη μετανάστευση αρχές των κρατών μελών αποδίδοντάς τους κεντρικό ρόλο στη διαδικασία εισδοχής με σκοπό να διευκολυνθεί και να επιταχυνθεί η είσοδος και η διαμονή των ερευνητών τρίτων χωρών στην Κοινότητα, ενώ θα διατηρούνται τα προνόμια των κρατών μελών όσον αφορά την αστυνομία αλλοδαπών.

(9) Οι ερευνητικοί οργανισμοί που έχουν προηγουμένως εγκριθεί από τα κράτη μέλη πρέπει να μπορούν να υπογράφουν με υπήκοο τρίτης χώρας, με σκοπό την υλοποίηση ερευνητικού σχεδίου, σύμβαση υποδοχής στη βάση της οποίας τα κράτη μέλη εκδίδουν στη συνέχεια τίτλο διαμονής εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής.

(10) Σε αντιστάθμισμα των προνομίων που τους απονέμονται, πρέπει να υπευθυνοποιηθούν οι ερευνητικοί οργανισμοί οι οποίοι πρέπει να αναλαμβάνουν τα έξοδα διαμονής, περίθαλψης και επιστροφής των ερευνητών τρίτων χωρών που βαρύνουν το κράτος υποδοχής κατά τη διάρκεια της διαμονής τους ή της παράνομης συνέχισης της διαμονής τους στην επικράτεια μετά το πέρας της σύμβασης υποδοχής.

(11) Λαμβάνοντας υπόψη το άνοιγμα που επιβάλλεται από τις αλλαγές της παγκόσμιας οικονομίας και τις προβλέψιμες ανάγκες για να επιτευχθεί ο στόχος του 3%, οι ερευνητές τρίτων χωρών που μπορούν να ευεργετηθούν από την οδηγία πρέπει να καθορίζονται σε συνάρτηση με το πτυχίο τους και το ερευνητικό σχέδιο το οποίο επιθυμούν να υλοποιήσουν.

(12) Είναι σημαντικό να προωθηθεί η κινητικότητα των ερευνητών, η οποία αποτελεί μέσο ανάπτυξης και αξιοποίησης των επαφών και των δικτύων έρευνας μεταξύ εταίρων σε παγκόσμιο επίπεδο.

(13) Δεδομένου ότι η προσπάθεια την οποία πρέπει να καταβάλει η Κοινότητα για να επιτύχει το στόχο να επενδυθεί το 3% του ΑΕγχΠ στην έρευνα αφορά σε μεγάλο βαθμό τον ιδιωτικό τομέα και ότι αυτός θα πρέπει κατά συνέπεια να προσλάβει περισσότερους ερευνητές κατά τα επόμενα έτη, οι ερευνητικοί οργανισμοί που μπορούν να επωφεληθούν της οδηγίας υπάγονται τόσο στον ιδιωτικό όσο και στο δημόσιο τομέα.

(14) Για να καταστεί η Κοινότητα πιο ελκυστική για τους ερευνητές τρίτων χωρών, πρέπει να τους αναγνωριστεί κατά τη διάρκεια της διαμονής τους το δικαίωμα ίσης μεταχείρισης με τους υπηκόους του κράτους μέλους υποδοχής σε μια σειρά τομέων της κοινωνικής και οικονομικής ζωής καθώς και η δυνατότητα διδασκαλίας στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

(15) Δεδομένου ότι οι στόχοι της προβλεπόμενης ενέργειας, δηλαδή η εγκαθίδρυση μιας ειδικής διαδικασίας εισδοχής και ο προσδιορισμός των προϋποθέσεων εισόδου και διαμονής των υπηκόων τρίτων χωρών για διαμονές διάρκειας ανώτερης των τριών μηνών στο εσωτερικό των κρατών μελών, προκειμένου να υλοποιήσουν ερευνητικό σχέδιο στο πλαίσιο σύμβασης υποδοχής με ερευνητικό οργανισμό, είναι αδύνατο να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη, ιδιαίτερα στο μέτρο που πρόκειται να εξασφαλιστεί η κινητικότητα μεταξύ κρατών μελών, και δύνανται συνεπώς να επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο, η Κοινότητα μπορεί να λάβει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας που ορίζεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας όπως αυτή ορίζεται στο εν λόγω άρθρο, η παρούσα οδηγία δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη αυτών των στόχων.

(16) Τα κράτη μέλη πρέπει να εφαρμόζουν τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας χωρίς διακρίσεις που να θεμελιώνονται στο φύλο, τη φυλή, το χρώμα, την εθνική ή κοινωνική καταγωγή, τα γενετικά χαρακτηριστικά, τη γλώσσα, τη θρησκεία ή τις πεποιθήσεις, τις πολιτικές ή άλλες απόψεις, την ιδιότητα μέλους εθνικής μειοψηφίας, την περιουσία, τη γέννηση, κάποιο μειονέκτημα, την ηλικία ή τον σεξουαλικό προσανατολισμό.

(17) Η παρούσα οδηγία τηρεί τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις αρχές που αναγνωρίζονται κυρίως από τον Χάρτη θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(18) Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου για τη θέση της Δανίας που προσαρτάται στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Δανία δεν συμμετέχει στη θέσπιση της παρούσας οδηγίας και επομένως δεν δεσμεύεται από αυτήν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή της.

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΊΑ:

Κεφάλαιο I

Γενικές διατάξεις

Άρθρο 1

Αντικείμενο

Η παρούσα οδηγία προσδιορίζει τους όρους εισδοχής ερευνητών, οι οποίοι είναι υπήκοοι τρίτων χωρών, στο εσωτερικό των κρατών μελών, για διάστημα που υπερβαίνει τους τρεις μήνες, με σκοπό να υλοποιήσουν ερευνητικό σχέδιο στο πλαίσιο σύμβασης υποδοχής με ερευνητικό οργανισμό.

Άρθρο 2

Ορισμοί

Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας νοείται ως :

α) "υπήκοος τρίτης χώρας", οποιοσδήποτε δεν είναι πολίτης της Ένωσης κατά την έννοια του άρθρου 17 παράγραφος 1 της Συνθήκης.

β) "ερευνητής", ο υπήκοος τρίτης χώρας που είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου ο οποίος γίνεται δεκτός στην επικράτεια κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης για να υλοποιήσει ερευνητικό σχέδιο σε έναν ερευνητικό οργανισμό.

γ) "έρευνα", οι εργασίες δημιουργίας που αναλαμβάνονται με συστηματικό τρόπο για να αυξηθεί το σύνολο των γνώσεων, συμπεριλαμβανομένης της γνώσης του ανθρώπου, του πολιτισμού και της κοινωνίας καθώς και η χρησιμοποίηση αυτού του συνόλου γνώσεων για νέες εφαρμογές.

δ) "ερευνητικός οργανισμός", κάθε είδος ιδρύματος ή επιχείρησης ιδιωτικού ή δημοσίου δικαίου που πραγματοποιεί έρευνα και έχει εγκριθεί για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας από κράτος μέλος, σύμφωνα με τη νομοθεσία του ή τη διοικητική πρακτική του.

ε) «τίτλος διαμονής», κάθε άδεια που φέρει την ειδική μνεία «ερευνητής» που εκδίδεται δυνάμει της παρούσας οδηγίας από τις αρχές κράτους μέλους σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 2 εδάφιο α) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1030/2002 του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2002 για την καθιέρωση αδειών διαμονής ενιαίου τύπου για τους υπηκόους τρίτων χωρών [19].

[19] ΕΕ L 157 της 15.6.2002, σ.1.

Άρθρο 3

Πεδίο εφαρμογής

1. Οι διατάξεις της παρούσας οδηγίας εφαρμόζονται στους υπηκόους τρίτων χωρών, υπό την επιφύλαξη πιο ευνοϊκών διατάξεων που ενδεχομένως προκύπτουν:

α) από διμερείς ή πολυμερείς συμφωνίες που έχουν συναφθεί μεταξύ της Κοινότητας ή της Κοινότητας και των κρατών μελών της αφενός και ενός ή περισσοτέρων τρίτων χωρών αφετέρου.

β) από διμερείς ή πολυμερείς συμφωνίες που συνάπτονται μεταξύ ενός ή περισσοτέρων κρατών μελών και ενός ή περισσοτέρων τρίτων χωρών.

2. Η παρούσα οδηγία δεν επηρεάζει τη δυνατότητα των κρατών μελών να θεσπίζουν ή να διατηρούν πιο ευνοϊκές διατάξεις για τα πρόσωπα στα οποία αυτή εφαρμόζεται. Τα κράτη μέλη μπορούν να εφαρμόζουν την παρούσα οδηγία σε υπήκοο τρίτης χώρας που ζητά την εισδοχή του προκειμένου να διδάξει σε ίδρυμα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σύμφωνα με τη νομοθεσία ή τη διοικητική πρακτική των κρατών μελών.

3. Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται:

α) στους υπηκόους τρίτων χωρών που διαμένουν σε κράτος μέλος ως αιτούντες άσυλο ή επικουρική προστασία ή στο πλαίσιο καθεστώτων προσωρινής προστασίας.

β) στους υπηκόους τρίτων χωρών που ζητούν να διαμείνουν σε κράτος μέλος υπό την ιδιότητα του φοιτητή κατά την έννοια της οδηγίας .../.../ΕΚ σχετικά με τις προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής των υπηκόων τρίτων χωρών για σκοπούς σπουδών, επαγγελματικής κατάρτισης ή εθελοντισμού, προκειμένου να πραγματοποιήσουν έρευνες για την απόκτηση διδακτορικού διπλώματος.

γ) στους υπηκόους τρίτων χωρών των οποίων η απέλαση έχει ανασταλεί για πραγματικούς ή νομικούς λόγους.

δ) σε περίπτωση απόσπασης ερευνητή από ερευνητικό οργανισμό σε άλλο ερευνητικό οργανισμό διαφορετικού κράτους μέλους.

Κεφάλαιο II

Ερευνητικοί οργανισμοί

Άρθρο 4

Έγκριση

1. Κάθε ερευνητικός οργανισμός ο οποίος επιθυμεί να υποδεχθεί ερευνητή στο πλαίσιο της διαδικασίας εισδοχής που προβλέπεται από την παρούσα οδηγία πρέπει να έχει προηγουμένως εγκριθεί προς το σκοπό αυτό από το κράτος μέλος στην επικράτεια του οποίου είναι εγκατεστημένος.

2. Η αίτηση έγκρισης κατατίθεται από τον ενδιαφερόμενο οργανισμό στην αρχή που διορίζεται προς τον σκοπό αυτό από το κράτος μέλος και συνοδεύεται από πληροφορίες που αφορούν, κατά περίπτωση, την αποστολή του ή τον εταιρικό σκοπό του και από την απόδειξη ότι πραγματοποιεί ερευνητικές δραστηριότητες.

3. Τα κράτη μέλη εγκρίνουν για απεριόριστο χρονικό διάστημα τους δημόσιους και ιδιωτικούς οργανισμούς των οποίων η κύρια αποστολή συνίσταται στη διεξαγωγή ερευνητικών δραστηριοτήτων καθώς και τα ανώτερα εκπαιδευτικά ιδρύματα των κρατών μελών, κατά την έννοια της νομοθεσίας τους ή της διοικητικής πρακτικής τους.

4. Τα κράτη μέλη εγκρίνουν για απεριόριστο χρονικό διάστημα τους δημόσιους οργανισμούς εφόσον αυτοί αναπτύσσουν συμπληρωματικές ερευνητικές δραστηριότητες προς την κύρια αποστολή τους.

5. Τα κράτη μέλη εγκρίνουν τους ιδιωτικούς οργανισμούς για περίοδο πέντε ετών ανανεώσιμη, εφόσον αναπτύσσουν συμπληρωματικές προς τον εταιρικό σκοπό τους ερευνητικές δραστηριότητες.

6. Κατά την υποβολή αίτησης έγκρισης, ο ερευνητικός οργανισμός αναλαμβάνει την υποχρέωση έναντι του κράτους μέλους υποδοχής να καλύψει τα έξοδα ταξιδίου, περίθαλψης και επιστροφής των ερευνητών τους οποίους θα υποδεχθεί και να τους χορηγήσει τη βεβαίωση που αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 3. Η ευθύνη του ερευνητικού οργανισμού παρατείνεται κατά το έτος που ακολουθεί την ημερομηνία λήξης της σύμβασης υποδοχής που αναφέρεται στο άρθρο 5 ή την ημερομηνία κατά την οποία ο οργανισμός ειδοποίησε το κράτος μέλος για την επέλευση γεγονότος το οποίο εμποδίζει την εκτέλεση της σύμβασης δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 4, για όσο χρονικό διάστημα ο ερευνητής δεν έχει εγκαταλείψει την επικράτεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

7. Οι εγκεκριμένοι οργανισμοί διαβιβάζουν στην αρμόδια αρχή που έχει διοριστεί προς τον σκοπό αυτό από τα κράτη μέλη βεβαίωση ότι οι εργασίες πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο καθενός εκ των ερευνητικών σχεδίων για τα οποία έχουν υπογράψει σύμβαση υποδοχής στη βάση του άρθρου 5 εντός προθεσμίας δύο μηνών μετά την ημερομηνία λήξης αυτής της σύμβασης.

8 Η αρμόδια αρχή που είναι διορισμένη προς τον σκοπό αυτό από κάθε ένα εκ των κρατών μελών καταρτίζει τους καταλόγους των διαφόρων κατηγοριών ερευνητικών οργανισμών που είναι εγκεκριμένοι για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας. Αυτοί οι κατάλογοι ενημερώνονται και δημοσιεύονται κάθε έτος σύμφωνα με τις διατάξεις του εθνικού δικαίου των κρατών μελών.

9. Ένα κράτος μέλος μπορεί να αρνηθεί να ανανεώσει ή να ανακαλέσει την έγκριση ερευνητικού οργανισμού ο οποίος δεν πληροί πλέον τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στις παραγράφους 2 έως 7 ή ο οποίος έχει υπογράψει σύμβαση υποδοχής με υπήκοο τρίτης χώρας έναντι του οποίου έκανε χρήση του άρθρου 8 παράγραφος 1. Όταν η έγκριση απορριφθεί ή ανακληθεί ή απορριφθεί η ανανέωσή της στη βάση του άρθρου 8 παράγραφος 1, ο συγκεκριμένος οργανισμός δεν μπορεί να επιδιώξει νέα έγκριση πριν την πάροδο προθεσμίας πέντε ετών μετά την ημερομηνία δημοσίευσης της απόφασης ανάκλησης ή μη ανανέωσης.

Άρθρο 5

Σύμβαση υποδοχής

1. Ο ερευνητικός οργανισμός ο οποίος επιθυμεί να υποδεχθεί έναν ερευνητή υπογράφει μαζί του σύμβαση υποδοχής με την οποία ο ερευνητής αναλαμβάνει τη δέσμευση να ολοκληρώσει το ερευνητικό σχέδιο και ο οργανισμός τη δέσμευση να υποδεχθεί τον ερευνητή προς το σκοπό αυτό υπό την προϋπόθεση της έκδοσης του τίτλου διαμονής του ερευνητή.

2. Ένας ερευνητικός οργανισμός μπορεί να υπογράψει σύμβαση υποδοχής μόνον εφόσον πληρούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις :

α) το ερευνητικό σχέδιο έχει γίνει δεκτό από τα αρμόδια όργανα του οργανισμού αφού ελεγχθούν τα ακόλουθα στοιχεία :

i) το αντικείμενο των προς διεξαγωγή ερευνών, η διάρκειά τους και η διαθεσιμότητα των απαραίτητων χρηματοοικονομικών μέσων για την υλοποίησή τους.

ii) τα προσόντα του ερευνητή σε σχέση με το αντικείμενο των ερευνών. αυτά πρέπει να επιβεβαιώνονται με επικυρωμένο αντίγραφο του πτυχίου του σύμφωνα με το άρθρο 2 στοιχείο β).

β) ο ερευνητής θα διαθέτει κατά τη διάρκεια της διαμονής του επαρκείς μηνιαίους πόρους, σύμφωνα με το ελάχιστο ποσό που έχει δημοσιευθεί προς τον σκοπό αυτό από το κράτος μέλος, για να καλύψει τις ανάγκες του και τα έξοδα επιστροφής χωρίς να προσφύγει στο σύστημα κοινωνικής αρωγής του συγκεκριμένου κράτους μέλους.

γ) ο ερευνητής θα διαθέτει ασφάλιση κατά της ασθένειας για όλους τους κινδύνους που κανονικά καλύπτονται για τους υπηκόους του συγκεκριμένου κράτους μέλους.

3. Μετά την υπογραφή της σύμβασης υποδοχής, ο ερευνητικός οργανισμός χορηγεί στον ερευνητή βεβαίωση κάλυψης των εξόδων ταξιδίου, περίθαλψης και επιστροφής του.

4. Η σύμβαση υποδοχής λήγει αυτομάτως σε περίπτωση που λήγει η νομική σχέση που συνδέει τον ερευνητή με τον ερευνητικό οργανισμό. Ο ερευνητικός οργανισμός ειδοποιεί το συντομότερο δυνατό την αρχή που έχει διοριστεί προς τον σκοπό αυτό από τα κράτη μέλη για κάθε γεγονός το οποίο εμποδίζει την εκτέλεση αυτής της σύμβασης.

Κεφάλαιο III

Εισδοχή των ερευνητών

Άρθρο 6

Προϋποθέσεις εισδοχής

Τα κράτη μέλη δέχονται έναν ερευνητή εφόσον αυτός:

α) παρουσιάζει ισχύον διαβατήριο ή ισοδύναμα ταξιδιωτικά έγγραφα.

β) παρουσιάζει σύμβαση υποδοχής υπογεγραμμένη με ερευνητικό οργανισμό σύμφωνα με το άρθρο 5, η οποία συνοδεύεται από αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με τη χρηματοδότηση του ερευνητικού σχεδίου και επικυρωμένο αντίγραφο του πτυχίου του ερευνητή σύμφωνα με το άρθρο 2 στοιχείο β).

γ) παρουσιάζει βεβαίωση κάλυψης των εξόδων, η οποία έχει εκδοθεί από τον ερευνητικό οργανισμό σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 3.

δ) δεν θεωρείται ότι αποτελεί απειλή για τη δημόσια τάξη, τη δημόσια ασφάλεια ή τη δημόσια υγεία.

Άρθρο 7

Διάρκεια του τίτλου διαμονής

Τα κράτη μέλη χορηγούν τίτλο διαμονής διάρκειας ίσης ή ανώτερης του έτους και ανανεώνουν αυτόν τον τίτλο ανά έτος εφόσον συνεχίζουν να πληρούνται οι προϋποθέσεις που ορίζονται στα άρθρα 5 και 6. Εάν η διάρκεια των ερευνητικών εργασιών είναι κατώτερη του έτους, ο τίτλος διαμονής χορηγείται για περίοδο ίση προς τη διάρκεια των εργασιών.

Άρθρο 8

Ανάκληση ή μη ανανέωση του τίτλου διαμονής

1. Τα κράτη μέλη μπορούν να ανακαλέσουν ή να απορρίψουν την ανανέωση ενός τίτλου διαμονής σε περίπτωση κατά την οποία:

α) ο δικαιούχος της άδειας εμφανίζεται ότι δεν εξεπλήρωνε ή δεν εκπληρώνει πλέον τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στα άρθρα 5 και 6.

β) ο δικαιούχος διαμένει για σκοπούς άλλους πέραν εκείνων για τους οποίους του χορηγήθηκε η άδεια διαμονής.

2. Τα κράτη μέλη μπορούν να ανακαλούν ή να απορρίπτουν την ανανέωση τίτλου διαμονής για λόγους δημόσιας τάξης, δημόσιας ασφάλειας ή δημόσιας υγείας. Όταν παίρνουν μία τέτοια απόφαση, τα κράτη μέλη λαμβάνουν υπόψη τη σοβαρότητα ή το χαρακτήρα της διαπραχθείσας από το συγκεκριμένο άτομο παράβασης της δημόσιας τάξης ή ασφάλειας ή τους κινδύνους που ενδεχομένως αντιπροσωπεύει . Η επέλευση ασθένειας ή αναπηρίας μετά τη χορήγηση του τίτλου διαμονής δεν μπορεί να δικαιολογήσει την άρνηση ανανέωσης του τίτλου, την ανάκλησή του ή την απομάκρυνση από την επικράτεια από την αρμόδια αρχή του συγκεκριμένου κράτους μέλους.

Άρθρο 9

Απάτη

Τα κράτη μέλη ανακαλούν κάθε τίτλο διαμονής ο οποίος εκδόθηκε βάσει της παρούσας οδηγίας όταν αυτός αποκτήθηκε με δόλια μέσα.

Κεφάλαιο IV

Δικαιώματα των ερευνητών

Άρθρο 10

Διαμονή και έρευνα

Ο ερευνητής έχει δικαίωμα εισόδου και διαμονής στην επικράτεια του κράτους μέλους το οποίο τον έκανε δεκτό και δικαίωμα να πραγματοποιήσει το ερευνητικό σχέδιο για το οποίο υπέγραψε σύμβαση υποδοχής. Το κράτος μέλος χορηγεί στον υπήκοο της τρίτης χώρας κάθε ευκολία για να αποκτήσει την απαιτούμενη θεώρηση σε περίπτωση που εκδίδει τους τίτλους διαμονής μόνον στην επικράτειά του.

Άρθρο 11

Διδασκαλία

Ο ερευνητής που γίνεται δεκτός σύμφωνα με την παρούσα οδηγία μπορεί να διδάσκει σε εκπαιδευτικό ίδρυμα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, κατά την έννοια της νομοθεσίας ή της διοικητικής πρακτικής των κρατών μελών, για ένα μέγιστο αριθμό ωρών ετησίως που ορίζεται από κάθε κράτος μέλος..

Άρθρο 12

Ίση μεταχείριση

Ο δικαιούχος τίτλου διαμονής έχει δικαίωμα ίσης μεταχείρισης με τους υπηκόους όσον αφορά:

α) την αναγνώριση των διπλωμάτων, πιστοποιητικών και άλλων επαγγελματικών τίτλων, σύμφωνα με τις δέουσες εθνικές διαδικασίες.

β) τις συνθήκες εργασίας, συμπεριλαμβανομένων των όρων αμοιβής και απόλυσης.

γ) την κοινωνική ασφάλιση όπως αυτή καθορίζεται από την εθνική νομοθεσία.

δ) τα φορολογικά προνόμια.

ε) την πρόσβαση σε αγαθά και υπηρεσίες και την παροχή αγαθών και υπηρεσιών που τίθενται στη διάθεση του κοινού.

Άρθρο 13

Κινητικότητα

1. Ο δικαιούχος τίτλου διαμονής που εκδίδεται κατ' εφαρμογή της παρούσας οδηγίας μπορεί, υπό την κάλυψη αυτού του τίτλου καθώς και διαβατηρίου ή ισοδύναμου ταξιδιωτικού εγγράφου, να πραγματοποιεί στην επικράτεια ενός άλλου κράτους μέλους, μέρος του ερευνητικού σχεδίου, στο βαθμό που δεν θεωρείται από το συγκεκριμένο κράτος μέλος ως απειλή για τη δημόσια τάξη, τη δημόσια ασφάλεια ή τη δημόσια υγεία. Ενδεχομένως, λαμβάνοντας υπόψη την περίοδο που απαιτείται για να πραγματοποιήσει αυτό το μέρος των ερευνών, υπογράφεται νέα σύμβαση υποδοχής, βάσει της οποίας λαμβάνει άδεια διαμονής του δεύτερου κράτους μέλους..

2. Η παράγραφος 1 δεν επηρεάζει τη δυνατότητα των κρατών μελών να επιβάλουν την υποχρέωση έκδοσης θεώρησης σύντομης διάρκειας σε σχέση με υπηκόους τρίτων χωρών οι οποίοι δεν απολαμβάνουν το καθεστώς αμοιβαίας ισοδυναμίας που προβλέπεται στο άρθρο 21 της σύμβασης εφαρμογής της συμφωνίας του Σένγκεν.

Κεφάλαιο V

Διαδικασία και διαφάνεια

Άρθρο 14

Υποβολή των αιτήσεων για τη χορήγηση τίτλου διαμονής

Τα κράτη μέλη καθορίζουν το κατά πόσον οι αιτήσεις για τη χορήγηση τίτλου διαμονής υποβάλλονται από τον ερευνητή ή από τον συγκεκριμένο ερευνητικό οργανισμό.

Οι αιτήσεις υποβάλλονται:

- είτε στη χώρα κατοικίας του ερευνητή, μέσω της αντιπροσωπείας του κράτους μέλους στο οποίο θα πραγματοποιηθούν οι ερευνητικές δραστηριότητες.

- είτε απευθείας στο έδαφος της Κοινότητας, εφόσον ο ερευνητής ευρίσκεται νομίμως, ενδεχομένως μέσω της αντιπροσωπείας του κράτους μέλους στο οποίο θα πραγματοποιηθούν οι ερευνητικές δραστηριότητες.

Κατά παρέκκλιση, τα κράτη μέλη μπορούν να εξετάζουν αίτηση η οποία δεν υποβλήθηκε σύμφωνα με το παρόν άρθρο.

Άρθρο 15

Διαδικαστικές εγγυήσεις

1. Οι αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους κοινοποιούν γραπτά στον αιτούντα, σύμφωνα με τις διαδικασίες κοινοποίησης που ισχύουν σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο για το συγκεκριμένο ζήτημα, τις αποφάσεις που λαμβάνουν σχετικά με αίτηση εισδοχής ή ανανέωσης τίτλου διαμονής το αργότερο εντός προθεσμίας 30 ημερών μετά την ημερομηνία της υποβολής της αίτησης. Κάθε συνέπεια που έχει για τις αρμόδιες αρχές η απουσία απόφασης μετά τη λήξη αυτής της προθεσμίας πρέπει να ρυθμίζεται από την εθνική νομοθεσία του συγκεκριμένου κράτους μέλους. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις που έχουν σχέση με την πολυπλοκότητα της αίτησης, αυτή η προθεσμία μπορεί να παραταθεί.

2. Κάθε απόφαση άρνησης, τροποποίησης, μη ανανέωσης ή ανάκλησης ενός τίτλου διαμονής πρέπει να είναι δεόντως δικαιολογημένη. Η κοινοποίηση προσδιορίζει τα ένδικα μέσα τα οποία διαθέτει ο ενδιαφερόμενος καθώς και την προθεσμία εντός της οποίας μπορεί να δράσει.

3. Ο υπήκοος τρίτης χώρας έχει το δικαίωμα να προσφύγει στα δικαστήρια του συγκεκριμένου κράτους μέλους κατά οποιασδήποτε απόφασης άρνησης, τροποποίησης, μη ανανέωσης ή ανάκλησης τίτλου διαμονής.

Άρθρο 16

Τέλη

Τα κράτη μέλη μπορούν να απαιτήσουν από τους αιτούντες να καταβάλουν τέλη για την εξέταση των αιτήσεων για τη χορήγηση τίτλου διαμονής. Το επίπεδο των τελών δεν μπορεί να υπερβαίνει τα πραγματικά διοικητικά έξοδα.

Άρθρο 17

Διαφάνεια

Κάθε κράτος μέλος καταβάλλει προσπάθεια ώστε να τίθεται στη διάθεση του κοινού ένα όσο το δυνατόν πληρέστερο και τακτικά ενημερωνόμενο σύνολο πληροφοριών, κυρίως μέσω του Διαδικτύου, σχετικά με τους εγκεκριμένους δυνάμει του άρθρου 4 ερευνητικούς οργανισμούς με τους οποίους οι ερευνητές μπορούν να συνάπτουν σύμβαση υποδοχής, καθώς και με τις προϋποθέσεις και διαδικασίες εισόδου και διαμονής στην επικράτειά του με σκοπό την πραγματοποίηση ερευνών που θεσπίζονται δυνάμει της παρούσας οδηγίας.

Κεφάλαιο VI

Τελικές διατάξεις

Άρθρο 18

Έκθεση

Περιοδικά, και για πρώτη φορά το αργότερο στις [...*], η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας στα κράτη μέλη και προτείνει ενδεχομένως τις απαραίτητες τροποποιήσεις. Τα κράτη μέλη διαβιβάζουν προς το σκοπό αυτό στην Επιτροπή τα στατιστικά στοιχεία που αφορούν την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας.

Άρθρο 19

Μεταφορά στο εθνικό δίκαιο

1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που είναι απαραίτητες για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 2006. Κοινοποιούν αμέσως στην Επιτροπή το κείμενο αυτών των διατάξεων καθώς και ένα πίνακα αντιστοιχίας μεταξύ αυτών των διατάξεων και της παρούσας οδηγίας.

Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις συγκεκριμένες διατάξεις, αυτές περιλαμβάνουν παραπομπή στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από παραπομπή αυτού του είδους κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Οι λεπτομέρειες αυτής της παραπομπής θεσπίζονται από τα κράτη μέλη.

2. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή το κείμενο των ουσιαστικών διατάξεων εθνικού δικαίου που θεσπίζουν στον τομέα που καλύπτεται από την παρούσα οδηγία.

Άρθρο 20

Έναρξη ισχύος

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα μετά τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Άρθρο 21

Αποδέκτες

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο,

Ο Πρόεδρος