οΗΡ19Ι Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. ^9^41 
Γνωμοδότηση για την πμόταση κανονισμούς^ του Συμβουλίουσχετικάμε τους κανόνες κατανομής 
διαθέσιμου χοόνου^Ιο^ στους κοινοτικούς αεοολιμένες^ 
^ο]]9πυ 
Στις11Φεβρουαρίου1991,καισύμφωναμετοάρθρο84^^τηςΣυνθήκηςπερίιδρύσεωςτηςΕυρωπαϊκής 
και Οικονομικής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής 
και Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω πρόταση 
Τοτμήμα μεταφορών και επικοινωνιών,στο οποίο ανατέθηκεηπροετοιμασία των σχετικών εργασιών 
της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις]Σεπτεμβρίου 1991 με βάση την εισηγητική έκθεση 
τουκ.Τιικκ^. 
^Οικονομική καιΚοινωνικήΕπιτροπή,κατά τη 2^9η σύνοδο ολομέλειας ^οτυνεδρίαση της ^ης 
Σεπτεμβρίου 1991^υιοθέτησε με ύ^ήφους υπέρ, 14 κατά και 24απο^ές, την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
1 Γενικές παρατηρήσεις 
Ρ1. Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την κατα^ 
νομή του διαθέσιμου χρόνου στους κοινοτικούς αερολιμένες 
δίνει λαβή στις ακόλουθες παρατηρήσεις. 
1.1.Ρ Αντίθετα με όσα αναφέρονται στην πρόταση,οαριθ 
μός των αερολιμένων που αντιμετωπίζουν προβλήματα συμ^ 
φόρησης εξακολουθεί να είναι μικρός έστω και αν πρόκειται 
για σημαντικούς αερολιμένες. 
Ταυπάρχοντα προβλήματα αντιμετωπίζονται ικανοποιητικά 
με τις ^κατευθυντήριες γραμμές του τομέας στα οικεία αερο^ 
δρόμια, πράγμα που παραδέχεταιηΕπιτροπή στην πρόταση 
της 
Ηαρά το γεγονός ότι οι ^κατευθυντήριες^ αυτές γραμμές δεν 
έχουν ισχύ νόμου θεωρούνται ικανοποιητικές και έχουν γίνει 
αποδεκτές τόσο από τις αεροπορικές εταιρείες όσο και από 
τις κυβερνήσεις. 
1.1 Επομένως,τίθεταιτο ερώτημα για ποιο λόγοηΕπι 
τροπή υπέβαλε αυτήν την πρόταση. Οι αεροπορικές εταιρείες 
θα ζητήσουν αναντίρρητα να διεξαχθεί επισταμένη συζήτηση 
για τις βάσεις της προτάσεως της Επιτροπής πόσο μάλλον 
δε, τη στιγμή κατά την οποίαηΕπιτροπή,στις συζητήσεις 
με τους χρήστες καιτις οργανώσεις τους, πληροφορήθηκε 
ήδη ότιοκόσμοςείναιπολύ ικανοποιημένος με το παρόν 
σύστημα.Τακυριότερα ερωτήματα που πρήζουν προσοχής 
είναι τα ακόλουθα^ 
^-Ηόσο μεγάλη είναιηπραγματική έλλειψη μεταφορικής 
ικανότητας, και ποια επίδραση έχει στον ανταγωνισμός 
^Νοια κριτήρια χρησιμοποιούνται για την εκτίμηση του 
ανταγωνισμούς 
^Είναιενδεδειγμένο,να συμμετέχουν στην κατανομή του 
διαθέσιμου χρόνου και μέρη που δεν έχουνάμεσοενδιαφέ^ 
ρον για την ουδέτερη κατανομή του διαθέσιμου χρόνους 
^^^^^^^^^^.^^ 1 ^όσομεγάληείναιηπραγματικήέλλειψη ικανότηταςκαι 
ποια επίδραση έχει στον ανταγωνισμός 
11. Τααεροδρόμιαπου είναι σήμερακορεσμένα είναι 
εκείνα του Αονδίνου^Η^Ιιτο^ και Ο^^ί^, του μονάχου, 
του Ντύσσελντορφ, τηςΦραγκφούρτης και του Μιλάνου 
^^.ΗΚοινότητα έχει δηλώσει,με μια σειρά μέτρων, 
ότι τα κράτη μέλη έχουν την ευχέρεια να κατανέμουν την 
κυκλοφορία βάσει ενός συστήματος αερολιμένων. Αυτό 
σημαίνει ότι οι αερολιμένες Αονδίνου^Η^ητο^,Αονδίνου^ 
Ο^^κ, και ^ιλάνου^Είπ^ δεν θεωρούνται πλέον ως κορε^ 
σμένοι τόποι προορισμού, επειδή τα αεροδρόμια του 
^^^οΙκαιτης^Ιρ^^Β^τ^^ο έχουν επαρκήικανό-
τητα. Οαερολιμένας του^τύσσελντορφ δενέχει φθάσει 
ακόμη στα όρια της τεχνικής του ικανότητας και θα ήταν 
δυνατό να επεκταθεί περαιτέρω,πράγμαπου σημαίνει ότι 
μόνο τα αεροδρόμια της Φραγκφούρτης και του μονάχου θα 
παρουσιάζουν πραγματικό πρόβλημα τη στιγμή αυτή 
^πάντως, το δεύτερο αεροδρόμιο του μονάχου είναι σχεδόν 
έτοιμος Επίσηςη δυνατότητα διεύρυνσηςαριθμού άλλων 
αεροδρομίων παραμένει πάντοτε, ^στόσο,ηκατάσταση του 
αεροδρομίου ϋ^ί^το^ του Αονδίνου είναι ιδιαιτέρως ο^εία 
καθώςημεγάλη πλειοψηφία των αεροπορικών εταιριών επι 
θυμούν να χρησιμοποιούν το αεροδρόμιο αυτό κατά προτί^ 
μηση έναντι των αεροδρομίωνΑονδίνου^^^οί λόγω των 
σημαντικά περισσοτέρωνδιασυνδέσεωνπου παρέχει τοαερο 
δρόμιοαυτό. 
Σε ορισμένες περιπτώσεις ο περιορισμός της ικανότητας 
δημιουργείται από άλλους λόγους, μη τεχνικούς, όπως π.χ. η 
απαγόρευση των νυκτερινών πτήσεων καιπεριορισμοί σε 
σχέση με το θόρυβο. 
Ηάποι^η τηςΕπιτροπήςότι η σημερινή κατάσταση στα 
μεγαλύτερα αεροδρόμιαενδέχεται να έχει ως αποτέλεσμα την 
παράλυση του συστήματος, δεν στηρίζεται κατά την ΟΚΕ σε 
γεγονότα. 
1 Ηοιακριτήριαχρησιμοποιούνταιγιατηνεκτίμησητου 
ανταγωνισμούς 
11. Για λόγους ευκολίας,ηΕπιτροπή υποθέτει στην πρό^ 
τασή της ότιοανταγωνισμός ενισχύεται αν ένας νεοεισερχό 
μένος αερομεταφορέαςεμφανίζεταισεμιαγραμμήστην οποία 
υπάρχουν δύοήλιγότεροι αερομεταφορείς.^ιαεταιρεία που 
διαθέτει περισσότερες από έ^ι δυνατότητες χρήσης σε ένα 
αεροδρόμιο, μπορεί να αναγκασθεί να τις εγκαταλείπει για 
Αριθ € 339/42 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 31 12 91 
να καταστεί δυνατή μια ανάλογη νεα πρόσβαση Είναι ίσως 
ενδιαφέρον να γίνει γνωστό σχετικά οτι στις ΗΠΑ, μια εται­
ρεία με εξι μονό χρόνους χρήσεως μπορεί να διεκδικήσει το 
δικαίωμα να αποκτήσει «καθεστώς νεοεισερχομένου αερομε­
ταφορέα» Η άποψη που προβλέπει δυο (η λιγότερους) αερο­
μεταφορείς δεν είναι ρεαλιστική, διότι πολλοί άλλοι παραγο-
\ τε,, μπορούν να επηρεάσουν τον ανταγωνισμό σε μια αεροπο­
ρική γραμμή π χ εναλλακτικές δυνατότητες χρησιμοποίη­
σης μη απευθείας αεροπορικών γραμμών σε μεγάλες αποστά­
σεις άλλοι τρόποι μεταφοράς σε μικρότερες αποστάσεις, μια 
αναλογία ναυλωμένων πτήσεων και η σύνθεση της μεταφοράς 
στην αεροπορική γραμμή (είτε πρόκειται κυρίως για εναλ-
/αγη θέσεων μεταξύ αεροπορικών εταιρειών στο ίδιο δρομο­
λόγιο τοπική κυκλοφορία επιχειρηματιών η κυκλοφορία 
παραθεριστών) Σε ορισμένες περιπτώσεις η Επιτροπή ανα-
/νωριζει και η ίδια οτι μια εταιρεία που αρχίζει να λειτουργεί 
σε μια διαδρομή που δεν χρησιμοποιείται πολύ, πιθανόν να 
τύχει ολινοχρονης προστασίας πως συμβιβάζεται η πολιτική 
αυτή με τον «κώδικα συμπεριφοράς» 
3 2 Η Επιτροπή αγνοεί τελείως τη θέση μιας εταιρείας η 
οποία έχει την έδρα της σε ενα κορεσμένο αερολιμένα είναι 
όμως απαραίτητο να Ληφθούν κατά την κατανομή η ανακατα­
νομή χρονικών κενών επακριβώς υπόψη οι ιδιάζουσες συνθή­
κες που αντιμετωπίζει μια τέτοια εταιρεία 
3 3 Κατά τη γνώμη της ΟΚΕ η προσέγγιση της Επιτροπής 
όσον άφορα τον ανταγωνισμό είναι μονόπλευρη Δεν τίθεται 
θέμα ανταγωνισμού σε μια αερογραμμή άλλα κυρίως ανταγω­
νισμού μεταξύ των δικτύων διάφορων εταιρειών, και ανταγω­
νισμού ο οποίος γίνεται διάμεσου διάφορων αερολιμένων 
Ακόμη και οι υπάρχουσες εταιρείες συμβάλλουν τα μέγιστα 
στη μορφή αυτή ανταγωνισμού διάμεσου της προοδευτικής 
ελευθέρωσης 
3 4 Ενα άλλο πρόβλημα που χρειάζεται να επισημανθεί 
είναι το πρόβλημα που προέκυψε όταν η αεροπορική εταιρεία 
ΒπΙΐδΗ Αιπν&γ$ κατηρ/ησε τις πτήσεις της προς το Δουβλίνο 
και κράτησε και τα 19 αντίστοιχα χρονικά κενά για το αερο­
δρόμιο του Ηε&ΙηΓονν με αποτέλεσμα να μην μπορούν, είτε η 
εταιρεία ΑΙΓ 1ιη§υδ είτε αλ/ες εταιρείες να αυξήσουν τις 
πτήσεις τους μεταξύ Δουβλίνου και ΗεαίΗίονν Αυτό είναι το 
αποτέλεσμα όταν τα χρονικά κενά δεν συνδέονται με συγκε­
κριμένα δρομολο /ια αλ/ α μπορούν να χρησιμοποιηθούν απο 
τις εταιρείες μα να εςυπηρετησουν άλλα δρομολόγια εντός 
του δικού τους δικτυοι 
3 5 Η ΟΚΕ δεν συμφωνεί σε καμία περίπτωση με την 
πω/ η ση η οποιαδήποτε άλλη μορφή συναλλαγών με αντικεί­
μενο τα χρονικά κενά που ελευθερώνονται η τα οποία δεν 
χρειάζεται πλέον μια συγκεκριμένη εταιρεία Τα χρονικά 
κενά που ε/ευθερωνονται πρέπει να επιστρέφουν στο «ροοΐ» 
το οποίο διοικείται απο το συντονιστή η απο τη διοίκηση 
του αεροδρομιοι 
3 6 Τα οικονομικά αποτελέσματα των ευρωπαϊκών αερομε­
ταφορέων πιθανόν να είναι απογοητευτικά κατά τα προσεχή 
ετη και δεν δικαιολογείται χωρίς βάσιμους λογούς η παρέμ­
βαση στα δίκτυα των εταιριών Η διάρθρωση των δικτύων 
αποτελεί υπόθεση των αεροπορικών εταιριών 
3 7 Με βάση τα ανωτέρω στοιχεία η ΟΚΕ επίσης διερωτά­
ται αν είναι τώρα σκόπιμη η υποβολή πρότασης της Επιτρο­
πής για το πρόβλημα της κατανομής του διαθέσιμου χρόνου Απο πρακτικής πλευράς το θέμα ρυθμίζεται, με τον ενα η 
τον άλλο τρόπο, απο τις αρμόδιες αρχές [Διεθνής Ένωση 
Αεροπορικών Μεταφορών (ΙΑΤΑ) και Αβδοοιαίιοη &5 
ςοπιραβηΐ68 αεπεηπβδ π?§ιι1ΐ6Γ63 ειίΓορβεηηεδ (ΑΕΑ)] και μάλι­
στα ικανοποιητικά Μήπως στην περίπτωση αυτή χρειάζεται 
η μη προσαρμογή της αρχής της επικουρικότητας, 
3 8 Ουδέτερη κατανομή του διαθέσιμου χρόνου 
Η Επιτροπή προτείνει όπως οι συντονιστές των αεροδρομίων 
διορίζονται απο και είναι υπεύθυνοι μονό προς τις κυβερνή­
σεις Με βάση την αρχή της επικουρικότητας η ΟΚΕ θα 
προτιμούσε όπως οι διορισμοί γίνονται απο όλες τις αεροπο­
ρικές εταιρείες που έχουν συμφέρον στη χρήση του αεροδρο­
μίου υστέρα απο πλήρη συνεννόηση με τις αρχές του αερο­
δρομίου, άλλους χρήστες και κυβερνήσεις και με τη συμφω­
νία τους Οι συντονιστές θα είναι υπεύθυνοι για την εφαρμογή 
των κριτηρίων της διάθεσης του χρόνου που θεσπίζονται 
στον κανονισμό και το παράρτημα του 
4 Ειδικές παρατηρήσεις 
4 1 Α νακατανομ η των χρονών χρήσης 
411 Η ΟΚΕ συμφωνεί οτι πρέπει να θεσπισθεί διάταξη 
προκείμενου οι νεοεισερχόμενες εταιρείες να έχουν, αδιακρί­
τως, πρόσβαση στους χρόνους χρήσης που επιθυμούν, άλλα 
εκφράζει τις επιφυλάξεις της σχετικά με την προταθείσα 
μέθοδο της υποχρεωτικής ανακατανομής των χρονών χρήσης 
που ενδεχομένως μπορεί να εφαρμοσθεί κατά τρόπο αυθαί­
ρετο Περαιτέρω, η ΟΚΕ προτείνει να καταβληθούν μεγάλες 
προσπάθειες προκείμενου να αυξηθεί η παροχή των διαθέσι­
μων χρονών χρήσης με 
α) την αύξηση του αριθμού των χρονών χρήσης που διαθέτει 
το κοινό σύστημα εκμετάλλευσης διαθέσιμου χρόνου 
μέσω της επέκτασης της χωρητικότητας των αεροδρο­
μίων 
β) τη βελτίωση της εναέριας κυκλοφορίας και 
γ) τη βελτίωση των έργων υποδομής που διαθέτουν τα νεα 
αεροδρόμια για την προσγείωση και την απογείωση των 
αεροσκαφών, ώστε να αποτελέσουν τα αεροδρόμια αυτά 
ελκυστική εναλλακτική λύση 
4 12 Σε ειδικές περιπτώσεις θα πρέπει οι δημοσιές αρχές 
να είναι σε θέση να εκχωρούν στις νεοεισερχόμενες εταιρείες 
τουλάχιστον 50 % των διαθέσιμων χρονικών κενών (υπενθυμί­
ζουμε σχετικά τις πρόσφατες εξελίξεις που σημειώθηκαν στη 
γραμμή Αονδινο-Δουβλινο όπως περιγράφονται στο σημείο 
3 4) 
413 Η ΟΚΕ είναι της γνώμης οτι οι ακόλουθες θεμελιώ­
δεις αρχές θα πρέπει να αποτελέσουν τον κώδικα δεοντολο­
γίας όσον άφορα την κατανομή των χρονών χρήσης και 
προτείνει να συμπεριληφθούν αυτές στο Παράρτημα του 
κανονισμού 
α) οι πολιτικές κατανομής των χρονών χρήσης πρέπει να 
συμβάλουν στην αποτελεσματικότερη χρησιμοποίηση 
των αεροδρομίων 
31.12.91 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 339/43 
β) δεν πρέπει να εκλαμβάνεται εκ των προτέρων ως δεδομένη 
η επ'άπειρον διατήρηση των υφισταμένων χρόνων χρή­
σης. Προκειμένου να διατηρήσει μια αεροπορική εταιρεία 
ένα χρόνο χρήσης, ακόμη και βραχυπρόθεσμα, πρέπει να 
αποδείξει ότι τον χρησιμοποιεί αποτελεσματικά. 
4.2. Η Επιτροπή αναφέρεται στην πρόταση της στις κυβερ­
νήσεις των κρατών μελών ή στα κράτη μέλη, ενώ τα περισσό­
τερα αεροδρόμια αποτελούν νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαί­
ου. Θα ήταν καλύτερο η φράση «κράτη μέλη» να αντικατα­
σταθεί με τις λέξεις «Αρχές του αεροδρομίου» ή κράτη μέλη 
και ή αρχές του αεροδρομίου. 
4.3. Η πολιτική θα πρέπει επίσης να λάβει υπόψη το συμφέ­
ρον όλων των αερομεταφορέων 
5. Παρατηρήσεις σχετικά με τα άρθρα 
Άρθρο 2 (γ) 
Μετά τις λέξεις «του οποίου» να προστεθούν οι λέξεις «υπό 
κανονικές συνθήκες». 
Άρθρο 4 (2) 
Μετά τη λέξη «συμφόρησης» να προστεθούν οι λέξεις «υπό 
κανονικές συνθήκες». 
Άρθρο 6(1) 
Στην πρώτη παράγραφο να προστεθούν μετά τις λέξεις «ανοι­
χτή τουλάχιστον» οι λέξεις «στους εγχώριους αερομεταφο­
ρείς και». 
Άρθρο 9(1) 
Ερώτημα: είναι ένας αερομεταφορέας, που τελειώνει την 
παροχή υπηρεσιών του προς και από ένα ορισμένο αεροδρό­
μιο, υποχρεωμένος να εγκαταλείπει τους σχετικούς χρόνους 
χρήσεως ή έχει το δικαίωμα να τους διατηρεί χωρίς να τους 
χρησιμοποιεί; Η απάντηση της Επιτροπής είναι «όχι»; 
Άρθρο 9 (2) 
Αν ένας αερομεταφορέας χρησιμοποιεί λιγότερο από το 65 % 
του κατανεμηθέντος διαθέσιμου χρόνου, θα αφαιρείται στην 
περίπτωση αυτή το 100% ή μόνο το 35%; 
Άρθρο 9 (4α) 
Ποια άποψη επικρατεί όσον αφορά την κατανομή διαθέσιμου 
χρόνου σε άλλα αεροδρόμια στα πλαίσια ενός συστήματος 
αερολιμένων; Άρθρο 9 (4α) 
Τελευταία πρόταση: Αν ζητηθεί να αποδοθούν από τις αερο­
γραμμές οι διαθέσιμοι χρόνοι που χρησιμοποιούνται από 
αεροσκάφη με λιγότερες από 200 θέσεις, με ποιο τρόπο επιθυ­
μεί η Επιτροπή να διατηρηθούν οι τοπικές υπηρεσίες και οι 
σημαντικές υπηρεσίες τροφοδοσίας στα μείζονα αεροδρόμια; 
Άρθρο 9 (7) 
Η ΟΚΕ διερωτάται κατά πόσο οι τρεις ώρες δεν είναι υπέρμε­
τρα μεγάλο χρονικό διάστημα, δεδομένης της σημασίας που 
έχει για τους ταξιδιώτες η ακριβής ώρα αναχώρησης στην 
αρχή και το τέλος της ημέρας εργασίας. Το ίδιο ισχύει και 
για το άρθρο 10, (παράγραφος 1). 
Άρθρο 9 (10) 
Η τελευταία πρόταση να τροποποιηθεί ως εξής: «Το Συμβού­
λιο, με ειδική πλειοψηφία, μπορεί να λάβει διαφορετική από­
φαση». 
Άρθρο 10(1) 
Για ποιο λόγο το άρθρο ισχύει μόνο για τους κοινοτικούς 
αερομεταφορείς και όχι για όλους τους αερομεταφορείς; 
Άρθρο 10(7) 
Τελευταία πρόταση: Να διαγραφούν οι λέξεις «σε περίοδο 
ενός μηνός». 
Άρθρο 11 
Για ποιο λόγο οι χώρες της ΕΟΚ μπορούν να εισάγουν 
διακρίσεις και οι τρίτες χώρες όχι; 
Άρθρο 11 (4) 
Να διαγραφούν οι λέξεις: «Μέσα σε χρονική περίοδο ενός 
μηνός». 
Παράρτημα — σημείο 1 
«Η ΟΚΕ είναι της γνώμης ότι η κατανομή του διαθέσιμου 
χρόνου (slot) έχει ιδιαίτερη σημασία για το προσωπικό των 
αεροσκαφών όπως επίσης για το κοινό που ταξιδεύει.» 
6. Συμπέρασμα 
Παραμένει το ερώτημα αν η Επιτροπή ενεργεί ορθώς όταν 
επιζητεί με έναν κανονισμό να αντικαταστήσει ένα σύστημα 
που λειτουργεί καλώς μέσω μιας οδηγίας. Αν η Επιτροπή 
επιθυμεί να το πράξει και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το 
Συμβούλιο εγκρίνουν την οδηγία, τότε η Επιτροπή χρειάζεται 
να ενεργήσει με τέτοιο τρόπο ώστε να μην υπάρξουν διακρί­
σεις έναντι τρίτων χωρών. Οι αεροπορικές εταιρείες στην 
Ευρωπαϊκή Κοινότητα δεν εξυπηρετούνται με μέτρα που 
αλλού στον κόσμο έχουν αντίξοα αποτελέσματα. 
Αριθ.0^9^ Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων όΗ.12.91 
Επιπλέον,ηΟΚΕ δεν πιστεύει ότι είναι αναγκαίο να ορί^ 
νται οι συντονιστές των αεροδρομίων κατευθείαν από τα 
κράτη μέλη και να είναι υπόλογοι σ^ αυτά, αλλά υποστηρίζει 
την έννοια της ουδετερότητας και της διαφάνειας ως προς 
την κατανομή του διαθέσιμου χρόνου και πιστεύει, επίσης. ότι θα πρέπει να απαιτηθεί από τα κράτη μέλη να εξασφαλί­
σουν το διορισμό ουδέτερων συντονιστών. 
Ενωση των θεμάτων και ουδετερότητα έχουν για το ζήτημα 
αυτό πρώτιστο ενδιαφέρον. 
Βρυ^έλλες,2^Σεπτεμβρίου1991 
Ενωμ^δότη^μεθέμα^Ο^^χέ^ε^τη^Ε^^π^ή^Κο^τ^τ^^τ^χ^εςτηςΚ^^ 
Αν^τ^λι^Ε^^^ 
^0]]9^ 
Στις 24 Απριλίου 1990ηθικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε να εκδώσει, σύμφωνα με το 
άρθρο 20 παράγραφος],του Εσωτερικού Κανονισμού, πρόσθετη γνωμοδότηση με θέμα: «Οι σχέσεις 
της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τις χώρες της Κεντρικής καιΑνατολικής Ευρώπης^. 
Οι παρατηρήσεις της ΟΚΕ για τις τρέχουσες διαπραγματεύσεις των συμφωνιών σύνδεσης της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας με την Τσεχοσλοβακία, την ϋολωνία και την Ουγγαρία διατυπώθηκαν ^άσει 
της πορείας των διαπραγματεύσεων στα μέσα ^α^ου 1991.ΗΟΚΕ επιφυλάσσεται να εκδώσει ειδική 
γνωμοδότηση για τις πρόσφατες ε^ελί^εις στις γειτονικές χώρες τηςΑνατολικής Ευρώπης, ιδιαίτερα 
για τιςχώρεςτηςΒαλτικήςκαιτηΣοβιετική^Ενωσηκαιανπαραστεί ανάγκη να τροποποιήσει ορισμένα 
σημεία της παρούσας γνωμοδότησης. 
Το τμήμαε^ωτερικώνσχέσεων, εμπορικής και αναπτυξιακής πολιτικής στο οποίο ανατέθηκε η 
προετοιμασία των σχετικών εργασιών υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 12 Σεπτεμβρίου1991με 
βάση την εισήγηση του κ. τ^^η. 
^ Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνακατάτην 2^9η σύνοδοολομέλειας 
^συνεδρίαση της 2^ης Σεπτεμβρίου 1991^, την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
ή^ΟΑΟΡΟΣ 
Αόγω του μεγέθους της γνωμοδότησης, η ΟΚΕ θεωρεί 
σκόπιμη την εκ των προτέρων συνοπτική παρουσίαση των 
σημαντικότερων εκτιμήσεων και απαιτήσεων των 
ευρωπαϊκών συμφωνιών. 
Κατά τη γνώμη της ΟΚΕ η εκμετάλλευση αυτών των 
ιστορικών ευκαιριών αποτελεί επιταγή των καιρών αφενός 
για τη σύσφιξη των σχέσεων, σε υγιείς βάσεις, με τα κράτη 
αυτά και αφετέρου για τη θέση των θεμελίων, για ένα Κοινό 
Ευρωπαϊκό Οίκο, ο οποίος θα συμπεριλαμβάνει, χωρίς 
διακρίσεις, όλα τα ευρωπαϊκά κράτη. 
ΗΟΚΕ πιστεύει ότι επί του παρόντος εκείνο που προέχει και 
επείγει είναιηκατά το δυνατόν ε^άλειι^η των οικονομικών 
και κοινωνικών ανισοτήτων μεταξύ των ανατολικών και 
δυτικών περιοχών της Ευρώπης. Σύμφωνα με τη γνώμη της ΟΚΕ οι συναφθείσες συμφωνίες 
εμπορίου και συμφωνίεςσυνεργασίαςμπορούναφενός να 
συμβάλλουν στην ενίσχυση του διακρατικού διαλόγου και 
αφετέρου να στηρίζουν και οικονομικώς τις πολιτικές 
μεταρρυθμίσεις των ανατολικών γειτονικών χωρών. 
ΗΟΚΕ εκφράζει ικανοποίηση για το σχέδιο της συμφωνίας 
σύνδεσης επειδή κρίνει ότι οι βασικές αρχές του είναι 
κατάλληλες για τη διασφάλιση και την περαιτέρω προώθηση 
των πολιτικών οικονομικών και κοινωνικών σχέσεων μεταξύ 
της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των γειτονικών χωρών της 
Ανατολικής Ευρώπης. 
Συγχρόνως, οι συμφωνίες σύνδεσης ^ευρωπαϊκές συμφωνίες^ 
θέτουντοθεσμικόπλαίσιογιαένανπολιτικόδιάλογομεβάση