Αριθ.C19/114 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων 25.1.93
ΓΓνωμοδότησηγιατιςοικονομικέςκαικοινωνικέςοργανώσειςστιςχώρεςτηςΚεντρικήςκαιΑνατολικής
Ευρώπης—συμβουλευτικοί μηχανισμοί
(93/019/29)
Μεεπιστολήτηςστις2Ιουνίου1992,ηκ.ΠαπανδρέουζήτησεαπότηνΟικονομικήκαιΚοινωνική
ΕπιτροπήεξονόματοςτηςΕυρωπαϊκήςΕπιτροπήςναγνωμοδοτήσει μεθέμα«Οικονομικέςκαικοινωνι­
κέςοργανώσειςστιςχώρεςτηςΚεντρικήςκαιΑνατολικήςΕυρώπης:συμβουλευτικοί οργανισμοί».
Τοτμήμαεξωτερικώνσχέσεων,εμπορικήςκαιαναπτυξιακήςπολιτικής,στοοποίοανατέθηκεη
προετοιμασίατωνσχετικώνεργασιών,κατήρτισετηγνωμοδότησήτουστις5Νοεμβρίου1992,με
εισηγητήτονκ.Masucciκαισυνεισηγητήτονκ.Pompen.
Στην301ησύνοδοολομέλειας(συνεδρίασητης25ηςΝοεμβρίου1992),ηΟικονομικήκαιΚοινωνική
Επιτροπήυιοθέτησεομόφωνατηνακόλουθηγνωμοδότηση .
1.Εισαγωγή β)οργάνωσεδιήμερηακρόασημεεκπροσώπουςτωνκοινω­
νικώνεταίρωνκαιτωνομάδωνσυμφερόντωναπότιςεξής
χώρες:Βουλγαρία,Τσεχοσλοβακία ,Πολωνία,Ρουμανία
καιΟυγγαρία .1.1.HΟΚΕστιςαρχέςτου1992—μέσωτουΠροέδρου
της—υπενθύμισεγραπτώςστηνΕπιτροπήτηνπρότασήτης
—πουπεριέχεταιστοσημείο4.9τηςπρόσθετηςγνωμοδότη­
σηςτης6ηςΣεπτεμβρίου1991γιατις«ΣχέσειςτηςΕυρωπαϊ­
κήςΚοινότηταςμετιςχώρεςτηςΚεντρικήςκαιΑνατολικής
Ευρώπης»—να«προβλεφθείστοθεσμικόπλαίσιομιασυμ­
βουλευτικήεπιτροπήπουθααποτελείταιαπόμέλητηςκαι
απόμέληανάλογωνοργανισμώντωνσυνδεδεμένωνχωρών».1.4.Στηνακρόαση,πουπραγματοποιήθηκε στηνέδρατης
ΟικονομικήςκαιΚοινωνικήςΕπιτροπήςστις29και30Σε­
πτεμβρίου1992,έλαβανμέρος35περίπουεκπρόσωποικοινω­
νικοεπαγγελματικών οργανώσεωντωνπέντεχωρών,οιαντί­
στοιχοι,διπλωματικοίεκπρόσωποι ,πολυάριθμεςευρωπαϊκές
καιδιεθνείςοργανώσεις .
1.5.Στουςεκπροσώπουςαυτούςυπεβλήθηκανσαφείςερω­
τήσειςσχετικάμεταζητήματασταοποίαηγνωμοδότηση
πρέπειναδώσειμιααπάντηση,καθώςκαιερωτήσειςπου
χρησίμευσανστοναδιαμορφωθείμιαεικόνατηςκατάστασης
πουναπροσεγγίζειόσογίνεταιπερισσότεροτηνπραγματικό­
τητα.1.1.1.HΕπιτροπήστησυνεχείααπάντησε—μέσωτων
ΕπιτρόπωνAndriessenκαιΠαπανδρέου—λαμβάνοντας
υπόψητης«μεενδιαφέρον»(επιστολήτουΕπιτρόπου
Andriessen,μεημερομηνία26Ιουνίου1992)καιεκφράζοντας
τησυμφωνίατηςμετηνπρότασησυγκρότησης «συμβουλευ­
τικούμηχανισμούπουεπιπλέονθαπρέπειναπροβλεφθεί
επισήμωςστιςσυμφωνίεςπουπρόκειταινακαταρτιστούνστο
μέλλον»(επιστολήτηςΕπιτρόπουΠαπανδρέου ,μεημερομη­
νία23Ιουνίου1992).Αυτότοσυμβουλευτικό όργανο—
κατ'αναλογίαμετησύνθεσητηςΟικονομικήςκαιΚοινωνι­
κήςΕπιτροπήςτωνΕΚ—θαπρέπειναεκπροσωπείόλεςτις
οικονομικέςκαικοινωνικέςοργανώσεις .2.ΓΓενικέςπαρατηρήσεις
1.2.Επιπλέον,ηΕπιτροπήζήτησεαπότηνΟΚΕνακαταρ­
τίσειέωςτοφθινόπωρογνωμοδότησηγιατιςδυνατότητες
ενίσχυσηςτωνδιαρθρωμένωνσχέσεωνμεταξύεκπροσώπων
τωνεργοδοτώνκαιτωνεργαζομένων (επιστολήτηςΕπιτρό­
πουΠαπανδρέουμεημερομηνία2Ιουνίου1992).2.1.Hανάλυσηπουεπιχειρείταιστησυνημμένηέκθεση
—ηοποίαβασίζεταισταδιαθέσιμαστοιχείακαιστιςαπαντή­
σειςτωνκοινωνικοεπαγγελματικών οργανώσεωνστοερωτη­
ματολόγιοπουτουςείχεσταλεί—καθώςκαιηακρόασητων
κοινοτικώνεταίρωντωνΧΚΑΕστις29και30Σεπτεμβρίου
1992επιβεβαιώνουνορισμένεςανησυχίεςσχετικάμετηδιαδι­
κασίαοικοδόμησηςμιαςοικονομίαςτηςαγοράςστιςΧΚΑΕ
καιμετιςκοινωνικέςεπιπτώσειςτης,καιτέλοςτιςαβεβαιότη­
τεςωςπροςστοπρότυποκοινωνίαςπουπροκύπτει .Ωστόσο,η
διαδικασίαπαρουσιάζεταιδιαφορετικήανάλογαμετηχώρα.
Συνεπώςείναιδύσκολοναεξαχθούνσυμπεράσματα πουνα
ταιριάζουνμεακρίβειαστηνκάθεμίααπότιςενλόγωχώρες.1.3.HΟΚΕγιαναανταποκριθείσταζητούμεναενγνώσει
τουπροβλήματος :
α)απεικόνισετιςκυριότερεςπτυχέςπουχαρακτηρίζουν την
κοινωνικήκαιοικονομικήκατάστασηστιςυπόεξέταση
χώρεςβασιζόμενημεταξύάλλωνστιςαντιδράσειςτων
κοινωνικώνεταίρωνκαιτωνκλαδικώνοργανώσεωνστις
ενδιαφερόμενες χώρεςσεερωτηματολόγιο πουτουςυπο­
βλήθηκε.Hσχετικήανάλυσηπεριλαμβάνεται στην
έκθεσηπουεπισυνάπτεταιστηνπαρούσαγνωμοδότηση·2.2.Οιαιφνιδιαστικές θεραπείεςκαιοιστενέςπροθεσμίες
υλοποίησηςμιαςοικονομίαςτηςαγοράς,πέρααπότονα
ευνοούντηνύφεση,θέτονταςσεσκληρήδοκιμασίατιςπροσ­
δοκίεςπουγεννήθηκανμετηνεπιστροφήτηςδημοκρατίας ,
αποδείχθηκανπολύλίγορεαλιστικέςγιατίημεταρρύθμιση
θαείναιπράγματιμακροπρόθεσμη καιθασυνοδεύεταιαπό

25..93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.C19/115
περιορισμένηικανότητααπορροφησηςτωνσοβαρώνκοινω­
νικώνεπιπτώσεων .Αυτήηπροβληματική δενθαπρέπειμε
κανένατρόποναεξομοιωθείμετιςαπόψειςεκείνωντων
διευθυντικών ,πολιτικώνκαιοικονομικώνομάδωνπουπροέρ­
χονταιαπότουςκόλπουςτωνπρώηνκομμουνιστικών κομμά­
τωνκαιτωνδιευθύνσεωντωνδημοσίωνεπιχειρήσεων ,και
οιοποίεςομάδες—γιαδιαφορετικούς λόγους—θέτουν
φραγμούςστιςοικονομικέςμεταρρυθμίσεις καιυποθάλπουν
τηλαϊκήδυσαρέσκεια .Hμετάβασηαπόμιαελεγχόμενη
οικονομίασεμιαοικονομίατηςαγοράςέχειαποδειχθείπολύ
πιοβραδείακαιδύσκοληαπόό,τιπροβλεπόταν .Έχειφθάσει
σεκρίσιμοσημείο,τοοποίοεκδηλώνεταιμεπτώσητουΑΕΠ,
επιδείνωσητηςγεωργικήςκαιβιομηχανικήςπαραγωγήςκαι
τουεμπορικούισοζυγίου,έκρηξητωντιμώντουκαταναλωτή ,
μείωσητωνπραγματικώνμισθώνκαιτωνβιοτικώνεπιπέδων
καιαύξησητουακαθάριστουεξωτερικούχρέουςκαιτης
ανεργίας.
2.3.Hιδιωτικοποίηση τωνκρατικώνεπιχειρήσεωνκαιοι
επακόλουθεςδιαδικασίεςαναδιάρθρωσης μόλιςέχουναρχί­
σει,ενώείναιακόμηανεπαρκήτανομικάθεμέλιατωνκεντρι­
κώνστοιχείωνμιαςοικονομίαςτηςαγοράς,δηλαδήτηςιδιο­
κτησίας,τουεμπορίουκαιτωνεργασιακώνσχέσεων.τικοΧάρτητωνθεμελιωδωνκοινωνικωνδικαιωματωντων
εργαζομένων ,ούτεστιςοργανώσειςτωνεργαζομένωνκαιτων
εργοδοτώνήτιςεργασιακέςσχέσεις.
2.5.2.Κιόμωςμεταξύτωνστόχωντωνσυμφωνιώνπεριλαμ­
βάνεταιηβούλησητηςοικονομικήςενσωμάτωσης των
ΧΚΑΕγιαναπροστατευθείηειρήνηκαιησταθερότητακαι
υπάρχουνβλέψειςγιατηνπολιτικήένωση.
2.5.3.Ωςβάσηαυτήςτηςενσωμάτωσηςαναφέρονταιμια
σειράθεμελιωδώναρχών:ηπλουραλιστική δημοκρατία ,το
κράτοςδικαίου,ταανθρώπιναδικαιώματακαιοιθεμελιώδεις
ελευθερίες,οιαρχέςτηςοικονομίαςτηςαγοράςκαιηκοινω­
νικήδικαιοσύνη .
2.5.4.Επιπλέον,τοΕυρωπαϊκόΣυμβούλιο,σταΣυμπερά­
σματατηςΛισσαβώνας ,στις26-27Ιουνίου1992,δηλώνειότι
«ησυνεργασίαθααποβλέπεισυστηματικάστηνενίσχυση
τωνπροσπαθειώνπουαναλαμβάνονται απότιςχώρεςαυτές
γιαναπροετοιμασθεί ηένταξηστηνΈνωσηπουεπιδιώκεται
απαυτές».
2.5.5.Δενεπισημαίνειόμωςένασημαντικόαπόσπασματης
«ΈκθεσηςτηςΕπιτροπήςγιατακριτήριακαιτιςσυνθήκες
σχετικάμετηνπροσχώρησηνέωνμελώνστηνΚοινότητα»,
ηοποίαυποβλήθηκεστοΣυμβούλιοτηςΑισσαβώνας ,όπου
διακηρύσσεται ότιηπροοπτικήπροσχώρησης τωνχωρών
αυτώνστηνΕΟΚ—έστωκαιανδενείναιβραχυπρόθεσμη
—θέτειτοπρόβληματηςανανέωσηςτωνσυμφωνιώνσύνδε­
σης,τηστιγμήτηςεπανεξέτασήςτους,ωςπροςτιςπρωταρχι­
κέςπτυχέςτηςκοινωνικήςδιάστασηςκαιτηςπεριφερειακής
πολιτικής .
2.6.Επίσης,ενόψειμιαςμελλοντικήςπροσχώρησηςστην
Κοινότητα,ηΟΚΕκρίνεισημαντικήτηνανανέωσητων
συμφωνιώνμετηνΠολωνία,τηνΟ.Δ.Τ.Σ.καιτηνΟυγγαρία,
ωςπροςτιςπτυχέςπουπροτείνονταιαπότηνΕπιτροπή—
πέρααπόορισμένεςπτυχέςτηςεμπορικήςπολιτικής—και
στιςσυμφωνίεςπροςσύναψημετηΒουλγαρίακαιτηΡουμα­
νία,θεωρείσημαντικόναληφθούνυπόψηοιπτυχέςαυτές
απότηναρχή.
2.6.1.Προςτοσκοπόαυτό,ηπαρούσαγνωμοδότηση ,
προωθείορισμένεςυποδείξειςσχετικάμετηνυλοποίηση
στηνπράξητωνσυμφωνιώνκαιτωνπρογραμμάτωνενίσχυ­
σης,τησυμμετοχήτωνοικονομικώνκαικοινωνικώνοργανώ­
σεωνστονεκδημοκρατισμό τηςκοινωνίαςκαιτηςοικονο­
μίας,τηνπροώθησηενόςπροηγμένουσυστήματοςεργασια­
κώνσχέσεων,πουαποτελείαπαραίτητοσυμπλήρωμαγιατην
κοινωνικήοικονομίατηςαγοράς.2.4.Ταστοιχείαπουσυλλέξαμεκαταδεικνύουν οτιδεν
αποδόθηκεησπουδαιότηταπουαρμόζειστηνκοινωνικήδιά­
σταση:τοπροβάδισμαπρέπειπράγματιναδοθείστηνοικονο­
μικήαναδιάρθρωση ,ενώοιαρχέςτωνενλόγωχωρώνθεω­
ρούνότιοιβιομηχανικέςσχέσειςκαιησυνεργασίατων
κοινωνικώνδυνάμεωναποτελούνένανενδεχόμενοφραγμό
γιατηνταχύτερηπροώθησητωνοικονομικώνμεταρρυθμί­
σεων.
2.4.1.HΚοινότητα,μετιςευρωπαϊκέςσυμφωνίες,δεναντι­
τάχθηκεσ'αυτήτηντοποθέτησηκαιδενπερνάειαπαρατή­
ρητοτογεγονόςότιηπολιτικήκαιοικονομικήέλξητην
οποίαασκεί,δενσυνοδεύταιαπόανάλογηέλξηγιατοκοινω­
νικόκαιθεσμικόπρότυποπουαντιπροσωπεύει καιτοοποίο
συνδέεταιστενάμετηνκοινωνικήδιάσταση.
2.5.Οισυμφωνίεςσύνδεσης,πράγματι,στονΤίτλοVI,που
αφιερώνεταιστηνοικονομικήσυνεργασία,αντιμετωπίζουν
πολλάθέματα,μεταξύτωνοποίωνηβιομηχανία,ηγεωργία,
ηεπιμόρφωση ,τοπεριβάλλον ,ηπεριφερειακήανάπτυξη,
οιMMEκαιτακοινωνικάζητήματα.Όμωςτοθέματης
κοινωνικήςδιάστασηςαναφέρεταιακροθιγώςκαιπεριορίζε­
ταιστιςπτυχέςτηςελεύθερηςδιακίνησηςτωνεργαζομένων
καιστηνκατάρτισηκαιεκπαίδευση .Αντίθετα,υπάρχειμια
«κοινωνικήρήτρα»πουαναφέρεταισαφώςστιςΣυμβάσεις
τηςΔΟΕκαιιδιαίτεραστην87,σχετικάμετοδικαίωμα
οργανώσεωςκαιστην98σχετικάμετιςσυλλογικέςδιαπραγ­
ματεύσεις .3.Hσυμμετοχήκαιηδιαβούλευσητωνοικονομικώνκαι
κοινωνικώνοργανώσεων
3.1.Σεό,τιαφοράτηνεφαρμογήτωνευρωπαϊκώνσυμφω­
νιώνκαιτωνπρογραμμάτων ενίσχυσης(Phare,Tempus)
χρειάζεταινααντιμετωπισθεί ηολοκληρωτικήσχεδόνέλλε­
ιψηπληροφόρησης καισυμμετοχήςτωνκοινωνικώνεταίρων
τόσοστιςενλόγωχώρεςόσοκαισεκοινοτικόεπίπεδο.Προς
τοσκοπόαυτόηΟΚΕ,στηνπρόσθετηγνωμοδότησητης
26ηςΣεπτεμβρίου1991,ζητείτησυγκρότηση«μιαςσυμβου­2.5.1.Μολονότιλαμβάνονταιυπόψηοιανισότητεςπου
υπάρχουνμεταξύτηςΚοινότηταςκαιτωνΧΚΑΕηκοινωνική
σύγκλισηδεναναφέρεταιωςστόχοςαπόκοινούμετηνοικο­
νομικήσυνεργασία .Δενγίνεταικαμίααναφοράστονκοινο­

Αριθ.C19/116 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 25.1.93
νομικώνκαικοινωνικωνκύκλωνθαήτανιδιαίτεραχρήσιμο
ναορισθούνοικονομικοίκαικοινωνικοίακόλουθοιστιςαντι­
προσωπείεςτηςΕπιτροπήςστιςχώρεςαυτές.
3.1.4.Αυτοτοπροτυποθαχρησιμεύσειεπίσηςγιατις
ενδεχόμενεςάλλεςμελλοντικέςσυμφωνίεςσύνδεσης.λευτικήςεπιτροπής,ηοποίανααποτελείταιαπομελητης
καθώςκαιαπόμέλητωνανάλογωνοργανώσεωντωνσυνδεδε­
μένωνχωρών».Τακαθήκοντααυτούτουοργανισμούπεριγρά­
φονταιωςεξής:«Τοσυμβούλιοσύνδεσηςθαπρέπειναζητεί
τηγνωμοδότησητηςεπιτροπήςαυτήςσχετικάμεταμεγάλα
οικονομικάκαικοινωνικάπροβλήματαπουαποτελούναντι­
κείμενοτωνευρωπαϊκώνσυμφωνιώνκαιπαρουσιάζουνκοινά
ενδιαφέροντα .Στηνεπιτροπήαυτήεπίσηςθαπρέπειναανα­
γνωριστείδικαίωμαπρωτοβουλίαςπουθαεπιτρέψεισταμέλη
τηςναεκφράζουντιςαπόψειςτουςγιαταεπείγονταπροβλή­
ματατηςοικονομικήςκαικοινωνικήςανάπτυξηςσταπλαίσια
τηςσυνολικήςολοκλήρωσηςτηςΕυρώπηςκαιναδιατυπώ­
νουνεποικοδομητικές προτάσεις .Hακρόασηστις29και30
Σεπτεμβρίουεπέτρεψενακαταγραφείηομοφωνίαπροςτην
πρότασηαυτήόλωντωνκοινωνικώνεταίρωνκαιτωνομάδων
συμφερόντωντωνΧΚΑΕ.Hεπιτροπήαυτήθαανταποκριθεί
πλήρωςστακαθήκοντάτης,εάνταμέλητηςεκπροσωπούν
αυτόνομες,ελεύθερεςκαιδημοκρατικέςοργανώσεις ,σύμ­
φωναδηλαδήμετακριτήριαπουεφαρμόζειηΔΟΕ.3.1.5.Είναιπροφανέςότιγιατηνορθήλειτουργίατου
οργανισμούαυτούείναικαθοριστικόοιοικονομικέςκαικοι­
νωνικέςοργανώσειςτωνΧΚΑΕνατηρούνταιενήμεροι,να
μετέχουνσεδιαβουλεύσειςκαινασυμμετέχουνγενικότερα,
τόσοάμεσαόσοκαιστιςυπάρχουσεςτριμερείςοργανώσεις
ήστανέασυμβουλευτικά όργαναστηνεφαρμογήτωνσυμφω­
νιώνσύνδεσηςκαιτωνπρογραμμάτωνενίσχυσης .
3.1.6.Ααμβανονταςυπόψηταειδικάπροβλήματατωνεπι­
μέρουςχωρώντηςΚεντρικήςκαιΑνατολικήςΕυρώπης,είναι
απαραίτητοναπραγματοποιηθούν προκαταρκτικές επαφέςσε
διμερήβάση.
3.1.7.HΟΚΕσυνεπώςδεσμεύεταινααναλάβειτηνπρωτο­
βουλίασταπλαίσιατωντμημάτωντης—τοκαθέναναεξετά­
σειανάλογαμετιςαρμοδιότητέςτου—καινααναπτύξει
θέματακοινούενδιαφέροντος μεταξύτωνχωρώντηςΕΚκαι
τωνΧΚΑΕ,γιαναδημιουργήσειμιασυγκεκριμένη βάση
διαλόγουμεταξύτωνκοινωνικώνεταίρωντωνδύοπεριοχών
κατάτηδιάρκειαμεταγενέστερων συναντήσεωνκαισταπλαί­
σιατηςμεικτήςσυμβουλευτικής επιτροπήςτηςοποίαςη
δημιουργίαζητείταιστηγνωμοδότησηαυτή.3.1.1.HΟΚΕσυνεπώςτονίζειότιείναιαναγκαίαη
συγκρότηση ,σεσύντομοχρονικόδιάστημα,αυτήςτηςμει­
κτήςσυμβουλευτικής επιτροπής,ηοποίαθαπρέπειναχρημα­
τοδοτηθείκαταλλήλωςγιανακαταστείδυνατήηλειτουργία
της.
3.1.2.Oοργανισμόςαυτόςθαμπορείεπιπλέονναασκείτα
ακόλουθακαθήκοντα :
—ναδέχεταιπληροφορίεςκαιναγνωμοδοτείγιατηλειτουρ­
γίακαιτηνεφαρμογήτωνευρωπαϊκώνσυμφωνιών ,
—ναπαρέχειπληροφορίεςγιατηνεξέλιξητουκοινωνικού
διαλόγουκαιτηςσυμβουλευτικής διαδικασίαςστοεπί­
πεδοτωνκρατώνμελώντηςΚοινότηταςκαθώςκαιστο
κοινοτικόεπίπεδο,
—ναανταλλάσσειεμπειρίες,καιεάντουζητηθεί,ναδιαθέτει
τιςσχετικέςικανότητεςπουμπορείναπαρέχονταιαπό
ταμέλητηςΟΚΕήαπότιςομάδεςσυμφερόντωνπου
εκπροσωπούνται σ'αυτόν,
—ναλειτουργείωςενδιάμεσοςγιαναπαρέχειικανότητες
τιςοποίεςηΟΚΕδενδιαθέτειαπευθείας,
—κατόπιναιτήσεως,ναμελετάπροβλήματαταοποίασε
γενικέςγραμμέςυπεισέρχονται στησφαίραδράσηςτης
ΟΚΕ.3.2.Στηδιάρκειατωντελευταίωνετώνδόθηκειδιαίτερη
έμφαση,εκμέρουςτωνδιεθνώνοργάνωνκαιοργανισμών ,
όπωςείναιηΔΟΕκαιoΟΟΣΑστηνέννοιατηςτριμερούς
συμμετοχήςκαιτηςσυγκρότησηςοργανισμώνπουπεριλαμ­
βάνουντουςκοινωνικούςεταίρουςστιςχώρεςαυτέςαπότην
αρχήτηςεφαρμογήςτωνοικονομικώνμεταρρυθμίσεων .
3.2.1.Σταιδιασυμπεράσματα κατέληξανηΔιεθνήςΣυνο­
μοσπονδίαΕλεύθερωνΕργατικώνΕνώσεωνκαιηΔιεθνής
ΟργάνωσηΕργοδοτώνσεκοινόέγγραφοτουςτονΑπρίλιο
του1992γιατηνΑνατολικήΕυρώπη.Δεδομένουότιοιχώρες
αυτέςέχουνεπικυρώσειμεγάλοαριθμότωνΣυμβάσεωνΔΟΕ,
ηεφαρμογήτωνοποίωνόμωςαντιμετωπίζειδυσχέρειεςλόγω
τωνπολιτικώναναδιάρθρωσης ,ηΟΚΕεκφράζειτηνεπιθυμία
ναεπικυρωθείαπότιςενλόγωχώρεςκαιηυπ'αριθ.144
Σύμβασηγιατιςτριμερείςδιαβουλεύσεις καισυνεπώςνα
γίνεισεβαστότοπνεύματης.3.1.3.Δενυπάρχεικανέναςβάσιμοςλόγοςγιατημησυμπε­
ρίληψηαυτήςτηςμεικτήςεπιτροπήςγιατηδιαβούλευσημε
τουςκοινωνικούςεταίρουςστονΤίτλοIXμεταξύτωνοργά­
νωνδιαχείρισηςτωνσυμφωνιώνσύνδεσηςπουθασυναφθούν
μετηΒουλγαρίακαιτηΡουμανία.Στοενδιάμεσοδιάστημα,
έωςτιςεπαναδιαπραγματεύσεις τωνσυμφωνιώναυτώνμπο­
ρούνναχρησιμοποιηθούν προςτοσκοπόαυτότοάρθρο107
τηςσυμφωνίαςμετηνΠολωνίακαιτηνΤσεχοσλοβακία και
τοάρθρο109τηςσυμφωνίαςμετηνΟυγγαρία .Γιαναβελτιω­
θείηροήπληροφοριώνμεταξύκοινοτικώνοργάνωνκαιοικο­3.2.2.HΟΚΕτονίζειεκνεουτησημασίατωνδιαβουλεύ­
σεωνκαιτηςσυμμετοχήςτωνκοινωνικώνεταίρωνσεθεσμι­
κέςδιαδικασίες .Ταυτόχροναυπογραμμίζειότιδενυπάρχουν
προκαθορισμένα πρότυπακαιότιηκάθεενδιαφερόμενη χώρα
θαπρέπειναπροσδιορίσεικαινααναπτύξειτημορφήκαιτο
περιεχόμενοτουκοινωνικούδιαλόγουκαιτωνσυμβουλευτι­
κώνδιαδικασιώνπουθαπρέπειναυιοθετήσει .

25.1.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων Αριθ.C19/117
3.2.3.Τοπαλαιόκομμουνιστικό καθεστώςείχεαναθέσει
ένανανάρμοστορόλοστασυνδικάτα,και—διαμέσουτου
συγκεντρωτικού ελέγχουόλωντωνπτυχώντηςοικονομίας
καιτηςκοινωνίας—κατέστρεψε,όπουπροϋπήρχε,τονκοι­
νωνικόιστό,πουτόσοπλούσιακαιαυτόνομαεκφράζεταιστις
δυτικέςκοινωνίες,ήεμπόδισετηνανάπτυξήτου.4.2.Είναιτεράστιεςοιδυσκολίεςπουοφείλουννααντιμε­
τωπίσουνοινέεςεργατικέςενώσειςσ'αυτήτημεταβατική
φάση.Απότοξεπέρασματουκλίματοςαποθάρρυνσης και
δυσπιστίας,έωςτηνπαραδοσιακήαπουσίασυμμετοχικού
πνεύματοςεκμέρουςτωνεργαζομένων .Απότοό,τιυποχρεώ­
νονταιναλειτουργήσουν σειδιαίτεραανησυχητικέςοικονο­
μικέςσυνθήκες,μέχριτηναπειρίακαιτηνπεριορισμένη
κατάρτισηόσοναφοράτοπνεύματωνσυλλογικώνσυμβά­
σεων.3.2.4.Ενώορισμένεςοργανώσεις—όπωςείναιαυτέςτων
εργαζομένωνκαιτωνεργοδοτών—επιδιώκουνένανκαλύτερο
καθορισμότουρόλουκαιτηςλειτουργίαςτους,άλλεςκλαδι­
κέςοργανώσειςαρχίζουνναεμφανίζονται ήβρίσκονται
ακόμαστοαρχικόστάδιοανάπτυξης .4.3.Μεγαλύτερεςείναιεπίσηςοιδυσκολίεςπροσδιορι­
σμούτωνσυμβαλλόμενων μερών,καιιδιαίτερατωνεργοδο­
τών.Οιπεριορισμένεςοργανώσειςπουεκπροσωπούντους
ιδιώτεςεπιχειρηματίεςπλαισιώνονται απότιςπιοπολυάριθ­
μεςαντιπροσωπείες τωνκρατικώνστελεχώνδιαχείρισης .H
έλλειψηενόςπραγματικούπνεύματοςδιαχείρισης ,ηέλλειψη
εμπειρίαςκαιηπεριορισμένηαυτονομίαωςπροςτηλήψη
αποφάσεων ,είναιταζητήματαπουέχουννααντιμετωπίσουν
οιεπιχειρηματικές τάξεις,κρατικέςήιδιωτικές .3.2.5.Hδιαδικασίαεκδημοκρατισμού οφείλει,ακριβώς,να
ανασυνθέσει ,μέσωμακρόχρονηςδράσης,τονιστόαυτό.Για
τολόγοαυτόθαπρέπεινααξιοποιηθούνοιεκφράσειςτων
κύριωνενδιαφερόντων πουοργανώνονται ήθαοργανωθούν
(καταναλωτές ,οικολόγοι,συνεταιριστές ,βιοτέχνες,γεωργοί
κλπ.).
3.2.6.Είναισημαντικόσυνεπώςαυτάτασυμφέροντανα
εκπροσωπηθούν ,σταθεσμικάόργανα,δίπλαστουςάλλους
παραδοσιακούς κοινωνικούςεταίρους .4.4.Συνεπώς,oδρόμοςπροςέναεξελιγμένοσύστημασυλ­
λογικώνσυμβάσεων—διαρθρωμένοσεδύοεπίπεδα,στο
εθνικό(διεπαγγελματικό καιτομεακό)καιτοεπιχειρησιακό
—πουείναιαπαραίτητογιαναοικοδομηθείέναορθολογικό
καιαποτελεσματικό πλαίσιοεργασιακώνσχέσεωνκαιμια
αγοράεργασίαςπουδιέπεταιαπότηνεπιδίωξητηςκοινωνι­
κήςαποδοχής,παρουσιάζεται ωςμιαπραγματικήδιαδικασία
πουσυνοδεύειτηνεξέλιξηαυτήςτηςμεταβατικήςφάσης. 3.2.7.ΓιατολόγοαυτόηΟΚΕκρίνεισκόπιμητηδημιουρ­
γίασυμβουλευτικών οργανισμώνανάλογωνμετιςοικονομι­
κέςκαικοινωνικέςεπιτροπέςπουυπάρχουνσεόλεςσχεδόν
τιςχώρεςτηςΚοινότητας .
3.2.8.Πρέπειλοιπόννατονισθείότι,όπωςακριβώςκαι
στιςχώρεςμας,έτσικαιστιςΧΚΑΕητριμερήςεκπροσώ­
πησηκαιηδιαβούλευσηδεναποτελούντημόνηαπάντηση
σταπροβλήματατηςκοινωνικήςδιαλεκτικής .
3.2.9.Αντιθέτως,απότιςπρώτεςενδείξεις,πουυπάρχουν,
κατανοούμεκαλύτερααυτόπουήδηξέρουμε,δηλαδήότι
αυτότοπρότυποδενμπορείναλειτουργήσεισωστάεάνδεν
θεμελιώνεταισεαυτόνομεςδυνάμεις,σωστάπροσδιορισμέ­
νες,διαρθρωμένεςκαιελεύθερααναπτυσσόμενες .4.5.Γιαναεπιτευχθείoστόχοςαυτόςείναιαπαραίτητοένα
νομικόπλαίσιοαλλάόχιεπαρκές.Απαραίτητηπροϋπόθεση
αποτελείηοικοδόμησηυψηλούεπιπέδουαυτονομίας,μέσω
τηςεσωτερικήςδημοκρατίαςτωνοργανώσεων ,τηςαπόλυτης
προαιρετικότητας τηςεγγραφήςτωνμελώνκαιτηςευρύτερης
καιπραγματικήςαντιπροσωπευτικότητας .Αμέσωςμετάακο­
λουθείηικανοποιητική γνώσητωνχαρακτηριστικών και
τωνπροβλημάτωνμιαςοικονομίαςπροσανατολισμένης στην
αγορά,μεειδικήαναφορά:
—στιςπολιτικέςιδιωτικοποίησης καιαναδιάρθρωσης των
επιχειρήσεων ,
—στιςβασικέςαρχέςκαιστηντεχνικήτωνσυλλογικών
συμβάσεωνκαιστασυστήματαεκπροσώπησης τωνεργα­
ζομένων,
—στηνοργάνωσητηςαγοράςτηςεργασίαςκαιτηνενεργό
πολιτικήγιατηναπασχόληση ,
—στηνεκπαίδευσηκαιστηνεπαγγελματική επιμόρφωση ,
—σταπροβλήματατουπεριβάλλοντος ,τηςυγείαςκαιτης
ασφάλειαςτωνεργαζομένωνστοντόποεργασίας,
—στηνκοινωνικήπροστασίακαιπρόνοια.4.Έναορθάδιαρθρωμένοσύστημαεργασιακώνσχέ.σεων
4.1.Hανάπτυξητωνεργασιακώνσχέ.σεωνμεταξύαυτόνο­
μωνκοινωνικώνεταίρων,αποκτάγιατολόγοαυτόθεμελιώδη
σημασίαγιατηνπεριφρούρηση τουρόλουκαιτωνευθυνών
τωνδημόσιωναρχών.
4.1.1.Τασυνδικάτατωνεργαζόμενωνκαιοιενώσειςτων
εργοδοτώνπρέπειναπροετοιμασθούν γιανααντιμετωπίσουν
τηδύσκολημεταβατικήκατάστασηωςανεξάρτητοιφορείς,
ικανοίνακατανοήσουνόλεςτιςπτυχέςενόςπολυπλοκότερου
οικονομικούκαικοινωνικούσεναρίου.4.6.ΉδηηΔΟΕκαιτοπρόγραμμάτηςγιατηνεκπαίδευση
παίζουνσημαντικόρόλοστηνυποστήριξητωνοργανώ

Αριθ.C19/118 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων 25.1.93
γεωτρήσεωντωνεργαζόμενωνκαιτωνεργοδοτώντηςΚεντρικήςκαι
ΑνατολικήςΕυρώπης.Τοίδιοισχύεισεό,τιαφοράτηδράση
τηςΔιεθνούςΣυνομοσπονδίας ΕλεύθερωνΕργατικώνΕνώ­
σεωντηςΠΣΣ,τηςΣΣΕκαιτηςΕυρωπαϊκήςΣυνομοσπονδίας
τωνΣυνδικάτωνκαιτωνεθνικώνοργανώσεωνπουέχουν
προσχωρήσεισ'αυτή.Επίσηςοιδιεθνείςοργανώσειςτων
εργοδοτών(IOE,BIACκαιUniceκαιUEAPM)καθώςκαιοι
εθνικέςανταλλάσσουνπληροφορίεςγιαπρωτοβουλίεςπου
αποβλέπουνστηνυποστήριξητωννέωνοργανώσεωντων
εργοδοτών .HΟΚΕκρίνειηκοινωνικήδιάστασηπρέπεινα
αποτελέσειαναπόσπαστοτμήματωνσυμφωνιώνσύνδεσηςμε
συγκεκριμένες αναφορέςπουνααποβλέπουνστηνυποστή­ριξητηςανάπτυξηςτωνεργασιακώνσχέ.σεων,ωςαπαραίτη­
τουσυμπληρώματος τηςοικονομίαςτηςαγοράς,οιοποίεςνα
αρθρώνονταιγύρωαπόταδιάφοραθέματαπουαπαριθμούνται
στηνπαράγραφο4.5.
4.6.1.Σταπλαίσιααυτάυπογραμμίζειότιυποστηρίζειτο
αίτημαπουυπέβαλεηΟΚΕστοΕυρωπαϊκόΚοινοβούλιο
γιατηδημιουργίαμιαςνέαςγραμμήςπροϋπολογισμού στο
κεφάλαιο4000γιατηνπροαγωγήτουκοινωνικούδιαλόγου
στιςΧΚΑΕ.Hδιαχείρισηαυτήςτηςγραμμήςπροϋπολογι­
σμούτων500000Ecuπρέπειναγίνεταιαπόκοινούαπότους
κοινωνικούςεταίρουςτηςΕυρώπης.
Βρυξελλες,25Νοεμβρίου1992.
HΠροεδροςτης
ΟικονομικήςκαιΚοινωνικήςΕπιτροπής
SusanneΤΙΕΜΑΝΝ
ΓΓνωμοδότησηγιατιςδιαρθρωτικέςπολιτικέςτηςΚοινότητας—απολογισμόςκαιπροοπτικές
(93/C19/30)
Στις28Απριλίου1992,καισύμφωναμετοάρθρο20,τρίτηπαράγραφοςτουΕσωτερικούΚανονισμού ,
τοΠροεδρείοτηςΟικονομικήςκαιΚοινωνικήςΕπιτροπήςαποφάσισενακαταρτίσειγνωμοδότηση
γιατιςδιαρθρωτικέςπολιτικέςτηςΚοινότητας—απολογισμόςκαιπροοπτικές .
Τοτμήμαπεριφερειακήςανάπτυξης,πολεοδομίαςκαιχωροταξίας,στοοποίοανατέθηκεηπροετοιμασία
των*σχετικώνεργασιών,υιοθέτησετηγνωμοδότησήτουστις13Οκτωβρίου1992,μεβάσηεισηγητική
έκθεσητουκ.Christie.
Κατάτην301ησύνοδοολομέλειας(συνεδρίασητης24ηςΝοεμβρίου1992),ηΟικονομικήκαιΚοινω­
νικήΕπιτροπήυιοθέτησεομόφωνατηνακόλουθηγνωμοδότηση .
1.2.HανακοίνωσητηςΕπιτροπήςπαρουσιάζεται ωςανα­
πόσπαστομέροςτωνπροτάσεωντης2ηςΔέσμηςμέτρων
Delors,γιατημελλοντικήπορείατουκοινοτικούπροϋπολογι­
σμούταπέντεπροσεχήέτη,γιατιςοποίεςηΟΚΕεξέδωσε
σχετικήγνωμοδότηση02).1.Εισαγωγή
1.1.ΣτηνανακοίνωσήτηςηΕπιτροπήπροβαίνεισεμια
«ενδιάμεση»εκτίμησητωνεπιπτώσεωντωνκοινοτικώνδιαρ­
θρωτικώνπολιτικώναπότημεταρρύθμισήτουςτο1989.Το
παρόνέγγραφοσυμπληρώνειτηνετήσιαέκθεσηγιατην
εφαρμογήτηςμεταρρύθμισης τωνδιαρθρωτικώνταμείωναπό
το1990—έγγρ.COM(91)400—γιατηνοποίαηΟΚΕ
εξέδωσεπρόσφατασχετικήγνωμοδότηση(').Hυπόεξέταση
ανακοίνωσηεστιάζεταιιδίωςστααποτελέσματατηςμεταρρύ­
θμισηςτωνδιαρθρωτικώνταμείωναπότο1989στιςεπιλέξιμες
περιφέρειες .1.3.HΟΚΕαποφάσισεναεκδώσειπρόσθετηγνωμοδό­
τησηγιαναεκφράσειτιςαπόψειςτηςσχετικάμετιςκατευθυ­
ντήριεςγραμμέςτηςμελλοντικήςμεταρρύθμισης .
(·)ΕΕαριθ.C106της27.4.1992,σ20. (2)ΕΕαριθ.C169της6.7.1992,σ34.