ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM ( 83) 134 
 
 
 
Vol. 1983/0 039 
  
 
Disclaimer  
Conformém ent au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlem ent. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the openi ng to the public of the historical archives of the European Econom ic 
Community and the European Atomic Energy Communit y (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), this f ile is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation.  
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom  1. 
Februar 198 3 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen  
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgem einschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983,  
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003  
(ABI. L 243 vom 27 .9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit  
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5  
der genannten Verordnung freigegeben.  
ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
ΟΟΜ(83) 134 τελικό  
ΒρυΕέλλες 29 Μαρτίου 1983
Η ΕΛΛΑΔΑ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ 
ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
(Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο 
και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο)

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Παράγραφοί
Εισαγωγή 1 -5
Σημεία, στα οποία έχει ηδη δοθεί απάντηση 6 -35
Η ανακοίνωση της Επιτροπής της 14ης Ιουνίου 1982 7 -21
Τα μέτρα για την Ελλάδα που απυραπίστηκαν η 
προτάθηκαν μετά την υποβολή του μνημονίου 22 -34
-Μέτρα που έχουν ηδη αποφασιστεί 23
-Το Ολοκληρωμένο Μεσογειακό Πρόγραμμα για 
την Ελλάδα 24 -33
-Μέτρα αλληλεγγύης 34
Οι νέες προτάσεις της Επιτροπής 36 -114
Οι αποστολές στην Ελλάδα 37 -46
Προτάσεις 47 -114
Πενταετές πρόγραμιαα - με ίCova προγράμματα 49 -57
'Ερευνα και τεχνολογία 58 -61
Ενέργεια 62 -66
Απασχόληση και κοινωνική πολίτικη 67 -77
Γεωργ ία 78 -92
Αλιεία 93 -97
Μεταφορές 98 -108
Περιβάλλον 109 - 114
Συμπεράσματα 115 - 118

1.
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
1· Στις 19 Μαρτίου 1982, η Ελληνική Κυβέρνηση απηύθυνε προς το Συμβούλιο 
των Υπουργών μνημόνιο, το οποίο αφορούσε τη θέση της μέσα στις 
Ευρωπαϊκές Κοινότητες. Αντίγραφο του μνημονίου διαβιβάστηκε και προς 
τον Πρόεδρο της Επιτροπής.
2. Το Εμρωπαίκο Συμβούλιο της 29ηο^30ης Μαρτίου 1982 έλαβε υπο αημείωοη 
μια σχετικό δήλωσή του ^Ελληνα Πρωθυπουργού, συμφώνησε δε ότι η 
Επίτροπό έπρεπε να μελετήσει το μνημόνιο και να υποβάλει σχετική 
έκθεση στο Συμβούλιο.
3. Η Επιτροπή εξέτασε προσεκτικά το μνημόνιο και στις 14 Ιουνίου 1982 
υπεβαλε στο Σιμβούλιο ανακοίνωση που περιείχε τα συμπεράσματα της.
4. Το Συμβούλιο έλαβε γνώση της ανακοίνωσης της Επιτροπής στη συνοδό του 
της 20ης/21ης Ιουνίου 1982, οπότε σύμφωνηθηκε να συνεχιστούν οι επαφές 
ανάμεσα στην Ελληνικό Κυβέρνηση και την Επιτροπή με την προοπτική της 
όσο το δυνατό μεγαλύτερης διευκρίνησης των διαφόρων σημείων του 
μνημονίου.
5. Η παρούσα ανακοίνωση αποσκοπεί - αφού υπομνησει η Επιτροπή στο 
Συμβούλιο τα στοιχεία που είχε ηδη περιλάβει στην απάντηση της, 
τόσο στην ανακοίνωση της της 14ης Ιουνίου 1982 όσο και σε διάφορες 
προτάσεις που είχε εντωμεταςύ διατυπώσει - στο να θέσει υπόψη τού 
Συμβουλίου τα κυριότερα σημεία που η Επιτροπή φρονεί ότι πρέπει ακόμα ν 
περιλαμβάνει η απάντηση στο μνημόνιο .
./ .2

ϋΗΜΡΙΑ ΣΤΑ ΟΠΟΙΑ ΕΧΕΙ Η Δ Η  ΔΟΘΕΙ Α Π Α Ν ΤΗ ΣΗ
Σχετικά, πρέπει να υπομνησθούν :
- η ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο της 
14ης Ιουνίου 1982
- ορισμένες προτάσεις/μερικές από τις οποίες έχουν ηόη 
εγκριθεί από το Συμβούλιο.
./. 3

3.
Η ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ 14ης ΙΟΥΝΙΟΥ 1982
7. Στην ανακοίνωση της της 14ης Ιουνίου 1982 η Επιτροπή έδωσε μία
πρώτη απάντηση - ανοιχτή για περαιτέρω συζητηση - στις ανησυχίες 
της Ελληνικής Κυβέρνησης. Τα κυριότερα στοιχεία της αναφέρονται 
κατωτέρω :
8. Η Επιτροπή συμφωνεί σε μεγάλο βαθμό με την περιγραφή της οικονομικής 
κατάστασης που περιέχεται στο μνημόνιο και συμμερίζεται πλήρως
την άποψη ότι πρέπει να αναληφθεί αποφασιστική δράση για να 
αντιμετωπιστεί η κατάσταση.
9. Η ιδιαιτερότητα των μεσογειακών προβλημάτων αποτελεί γεγονός 
που έχει αναγνωρίσει η Κοινότητα, ιδίως στο πλαίσιο των εργασιών 
σχετικά με την Εντολή της 30ης Μαΐου 1980 και των εργασιών 
σχετικά με την διεύρυνση.
10. Η ανάπτυξη της Ελλάδας υστερεί σε ορισμένους τομείς, γεγονός 
για το οποίο δεν μπορεί να θεωρηθεί υπεύθυνη η Κοινότητα·
11. 'Ολα τα Κράτη μέλη αντιμετωπίζουν, σε διαφορετικό βαθμό,
• δυσχέρειες λόγω της οικονομικής κρίσης.
12. Η Κοινότητα δεν μπορεί μόνη της να φέρει το βάρος της
ανάπτυξης ενός Κράτους μέλους : ο ρόλος της είναι να
παράσχει ένα στήριγμα στις εθνικές προσπάθειες·
13. Για καθένα από τα αιτήματα που διατυπώνονται στο ελληνικό 
μνημόνιο, η Επιτροπή δήλωσε ότι πρέπει να εξεταστεί :
- άν τα αιτήματα καλύπτονται ηδη από τις υπάρχουσες κοινοτικές 
διατάξεις*
- άν τα αιτήματα καλύπτονται από προτάσεις που έχουν διατυπωθεί, 
ενδεχομένως μετά από προσαρμογή τους
- άν τα σχετικά μέτρα περιέχονται ηδη σε προτάσεις που έχουν 
προγραμματιστεί από την Επιτροπή, ιδίως σε ό,τι αφορά τά 
μεσογειακά προγράμματα.
14. Η Κοινότητα μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη της ελληνικής οικο­
νομίας και στην επίλυση των ειδικών προβλημάτων της Ελλάδας με την εφαρ- 
ΜΡΥΠ ίων πολιτικών της και όχι ΜΕ απόκλιση από τις Συνθήκες.
Η  Επιτροπή διαπιστώνειότι τα περισσότερα ελληνικά αιτήματα 
εντάσσονται στο πλαίσιο των κανονικών κοινοτικών διαδικασιών ληψης 
αποφάσεων . Τ ο  Πρωτόκολλο αριθ. 7  της Πράξης Προσχώρησης
θέτει την αρχή ότι τα 'Οργανα θα πρέπει να καταβάλουν κάθε προσπά­
θεια, μ εα α  στο πλαίσιο τω ν υφ ισ τά μ ενω ν υ π ο χρ εώ σ εω ν η  διαδικασιών ',γιπ να  αντιμετωπί­
σ ο υν την ιδιαιτερότητα της Ε λλά δα ς.
·/ · 4

4.
15. 'Οσον αψορά τις κρατικές ενισχύσεις, η Επιτροπή υπενθύμισε
ότι, άν και η αρχή της παρέκκλισης αποκλείεται από τις Συνθήκες, 
οι κανόνες ανταγωνισμού της επιτρέπουν, όταν εξετάζει σχέδια 
ενισχύσεων, να λαμβάνει υπόψη της τις ελληνικές ιδιαιτερότητες, 
σύμφωνα με το Πρωτόκολλο αριθ. 7 της Πράξης Προσχώρησης.
16. Οι λύσεις που πρέπει να αναξητηθούν, πρέπει να λαμβάνουν υπόψη 
τους περιορισμούς των κοινοτικών πολιτικών, καθώς και τους 
περιορισμούς σε θέματα προϋπολογισμού.
17. Ορισμένα ελληνικά αιτήματα, ακόμη και όταν αναφέρονται ειδικά 
στην Ελλάδα, αποτελούν επίσης αντικείμενο της μέριμνας της 
Κοινότητας για τις μεσογειακές της περιοχές. 'Οσον αφορά
τόσο την ουσία όσο και τη διαδικασία, για το τμήμα αυτό των 
ελληνικών αιτημάτων πρέπει να αναξητηθούν λύσεις στο πλαίσιο των 
μεσογειακών προγραμμάτων.
lg. Οι παρεμβάσεις της Κοινότητας ατο πλαίσιο του προυπολογιομού πρέπει να θεωρηθούν
ως στηρίγματα των κοινοτικών πολίτικων και όχι οαν αυτοακοπός.
Επομένως, η γενική στάση της Επιτροπής θα είναι να προτείνει κάποια 
δραστηριότητα στο πλαίσιο  του προΌπολα>Μ σμαό ·  μόνο εάν αυτή στηρίζε« 
μιά κοινοτική πολίτικη.
19.' G  βαθμός, στον οποίο μπορεί η Κοινότητα να βαηθηάει μία χώρα, εξρρτάτηι από το κατά
πόοο οι πολιτικές  που ακολουθεί η χώρα αυτή συμβιβάζονται με την κοινοτική  δράση.Ρια το 
λόγο αυτό η Επιτροπή δήλωσε ότι, ο ι επαφές που είχε με την Ελληνική Κυβέρνηση στη διάρ­
κεια της προετοιμασίας του πενταετούς προγράμματος ανάπτυξης και αναδιάρθρωσης της ελ­
ληνικής οικονομίας ,είχαν  θεμελιώδη σημασία, γιατί  επέτρεψαν να εξασφαλιστεί η αναγκαία 
εναρμόνιση μεταξύ της κοινοτικης  δράσης και της οικονομικης πολιτικης1  της Ελλαδας.
20. 'Οσο μεγάλη κι αν είναι η πολίτικη βούληση για τη συμβολή 
στην επίλυση των πραγματικών προβλημάτων ενός Κράτους μέλους της 
Κοινότητας, δεν είναι δυνατό να παραβλέψει κανείς τους υπάρχοντες 
περιορισμούς. Η ύπαρξη τους όμως, αντίθετα, δεν αποκλείει ούτε την 
αναξητηση λύσης με φαντασία ούτε την εφαρμογή της με αποφασιστικότητα.
21. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι θα μπορούσε να δοθεί
η προσήκουσα απάντηση στα ξητηματα που έθεσε η Ελληνική Κυβέρνηση, 
υπό τον όρο ότι κάθε πλευρά θα καταβάλει τις αναγκαίες προσπάθειες.
· / ·5

5.
ΤΑ ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ TIN Ε Λ Λ Α Δ Α  ΜΟΥ ΛΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΛΝ 'Η ΠΡΟΤΑΘΙ-IKASI
ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΥΠΟΒΟΛΗ ΤΟΥ ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ
22. Η Κοινότητα έχει ηδη ανταποκριθεί σε πολλά από τα αιτήματα
που διατυπώθηκαν στο ελληνικό μνημόνιο :
- διάφορες αποφάσεις στους τομείς της γεωργίας, της υποδομής 
των μεταφορών, του περιβάλλοντος
- το ολοκληρωμένο μεσογειακό πρόγραμμα για την Ελλάδα
- τα μέτρα αλληλεγγύης.
Μέτρα που έχουν ηδη αποφασιστεί
23. 'Εχουν ηδη ληφθεί οι ακόλουθες αποφάσεις :
οι αποφάσεις της 18ης Μαΐου 1982 επί των κοινών τιμών και των 
συναφών μέτρων για το 1982/1983 έδωσαν το 1982 την απάντηση 
σχετικά με το ζητημα των τιμών στήριξής για τους έλληνες αγρότες 
(ουσιώδης αύξηση τιμών σε ECU , υποτίμηση της αντιπροσωπευτικής 
ισοτιμίας της δραχμής, επιτάχυνση της προσαρμογής των τιμών 
ορισμένων γεωργικών προϊόντων στις κοινές τιμές, αυξήσεις ανώ­
τερες από τον κοινοτικό μέσο όρο για ορισμένα μεσογειακά 
προϊόντα, κλπ.) * οι αποφάσεις που ακολούθησαν, για 
το χρονοδιάγραμμα σχετικά με την υποτίμηση της πράσινης δραχμής 
το 1983, αποτελούν την απάντηση στο θέμα αυτό με 
βάση την κατάσταση που προκύπτει κατά το 1983
— τον Νοέμβριο 1982 (*) το Συμβούλιο αποφάσισε να επεκτείνει την 
εφαρμογή των ευνοϊκότερων όρων και των ποσοστών επιστροφής, που 
εφαρμόζονται ηδη σε ορισμένες μεσογειακές περιοχές, και σε 
παρόμοιες περιοχές της Ελλάδας *
- με κανονισμό του Συμβουλίου, που εγκρίθηκε τον Ιούλιο 1982 και που 
αφορά την επιτάχυνση της γεωργικής ανάπτυξης σε ορισμένες ελληνικές πε­
ριοχές, επεκτάθηκαν σε τμήμα της Ελλάδας τα μέτρα που ίσχυαν για άλλες 
μεσογειακές περιοχές στους τομείς της υποδομής και της άρδευσης, 
καθώς και στο δασικό τομέα (**)
./.6
(*) Κανονισμός 3164/82, E E  L  332 της 24.11.1982*
Οδηγία 82/786 , E E  L  327 της 24.11.1982.
(**) Κανονισμός 1975/82, E E  L  214 της 22.07.1982.

- ο κανονισμός του Συμβουλίου που αφορά τη βελτίωση της παραγωγής 
των εσπεριδοειδών στην Κοινότητα επεκτείνει την ισχύουοα ρύθμιση 
και σε ελληνικές ποικιλίες (*)
- αποφασίστηκε κοινοτική ευμβολη σε σημαντικό πρόγραμμα έργων οδικής 
υποδομής στην Ελλάδα (**)
- η κοινοτική συμβολή στη χρηματοδότηση των μελετών σκοπιμότητας και 
των πειραματικών εφαρμογών στην Αθήνα με σκοπό την προστασία του 
περιβάλλοντος.
Το Ολοκληρωμένο Μεσογειακό Πρόγραμμα για την Ελλάδα
24. Κατά τη διάρκεια των αποστολών, η Επιτροπή κατέβαλε ιδιαίτερη 
προσπάθεια για να διατυπώσει τις προτάσεις της για τα ολοκληρωμένα 
μεσογειακά προγράμματα, πρόσφατα δε .(*** )διατύπωσε προτάσεις για 
ολοκληρωμένα προγράμματα στην Ελλάδα, στην Ιταλία, και στη Γαλλία.
25. Στην περίπτωση της Ελλάδας, η κοινοτική δράση επιδιώκεται να είναι 
πιο εκτεταμένη και πιό εντατική από ό,τι στις λοιπές μεσογειακές 
περιοχές της Κοινότητας. Εκπονώντας το πρόγραμμά της για την 
Ελλάδα, η Επιτροπή προσπάθησε να λάβει υπόψη της, όσο γινόταν 
περισσότερο, τις ιδιαιτερότητες της ελληνικής κατάστασης, όπως 
περιγράφονται στο ελληνικό μνημόνιο. Οι προτάσεις της Επιτροπής 
για την Ελλάδα στον τομέα αυτό είναι μεγαλεπηβολες και φιλόδοξες 
και αποτελούν πράγματι την απάντηση, από την πλευρά της Επιτροπής, 
σε πολλά από τα αιτήματα του μνημονίου.
·/· 7
(*) Κανονισμός 1204/82, ΕΕ Ι_ 140 της 20.05.1982. 
(**) Κανονισμός 3600/82, ΕΕ Ι_ 376 της 31.12.1982. 
(***) ΕΠ (83) 24 τελικό.

7.
26 Η Επιτροπή προτείνει κοινοτική επένδυση στην Ελλαδα, για την 
περίοδο 1985-1991, 2.542 εκ.ECU , κατανεμημένων ως έξης : γεωργία 
1,235 εκ. ECU , δασικός τομέας 120 εκ. ECU, αλιεία 139 εκ. ECU 
και γενική οικονομική ανάπτυξη 1·048 εκ.ECU.
27. Το Ολοκληρωμένο Μεσογειακό Πρόγραμμα (ΟΜΠ) για την Ελλαδα, ανταποκρι —
νεται σε αιτήματα που είτε περιέχονται στο ελληνικό μνημόνιό είτε
διατυπώθηκαν στις συζητήσεις ανάμεσα στην Επιτροπή και στις ελληνικές
/ /  *
αρχές στο πλαίσιο του ελληνικού μνημονίου και καλύπτουν τοσο γενικά
όσο και κλαδικά προβλήματα. Οι επόμενες παράγραφοι (28-33) παρουσιάζουν 
συνοπτικά τα κυριότερα θέματα, χωρίς να αποτελούν περίληψη του συνόλου 
του Ο.Μ.Π. για την Ελλάδα.
Γενικές προτεραιότητες του ελληνικού μνημονίου, στις οποίες το 
Ο.Μ.Π. για την Ελλάδα δίνει άμεση απάντηση
28. Οι ελληνικές αρχές ζητησαν την αναθεώρηση των κριτηρίων των κοινοτικών 
ταμείων, έτσι ώστε οι πόροι να μπορούν να χρησιμοποιηθούν με τρόπο που 
να ανταποκρίνεται στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της κοινωνικής, οικονο­
μικής καί διοικητικής κατάστασης στην Ελλάδα : το ΟΜΠ για την Ελλάδα 
αποτελεί μία ενσυνείδητη επιδίωξη, σε φιλόδοξη κλίμακα, να 
εφαρμοστούν ακριβώς αυτά τα κριτήρια σε μία ολοκληρωμένη προσπάθεια 
που θα κινητοποιεί κοινοτικούς και ελληνικούς εθνικούς, περιφερειακούς 
και τοπικούς πόρους.
./.8

8.
Στο ελληνικό μνημόνιο περιεχεται το αίτημα να αυξηθούν οι πόροι 
των ταμείων : το ΟΜΠ για την Ελλάδα, όπως προτείνεται από την 
Επιτροπή, θα συνεπαγόταν ιδιαίτερα σημαντική αύξηση.
Οι ελληνικός αρχές ζητούν το συντονισμό των δραστηριοτήτων» των 
Ταμείων, όσον αίρορά την Ελλάδα : η αντιμετώπιση του θέματος από 
το ΟΜΠ έχει ως χαρακτηριστικό γνώρισμα την προσπάθεια συντονισμού 
όλίαυ των δραστηριοτήτων που άπτονται όλων των σχετικών ελληνικών 
και κοινοτικών πολιτικών.
Οι ελληνικές αρχές ζητησαν μεγαλύτερη κοινοτική συμμέτοχη στη  
χρηματοδότηση προγ,οτζμαάτων στην Ελλάδα (μέχρι 75% je ορισμένες  
περιοχές) : τα ποσοστά της κοινοτικής συμμέτοχης στην εφαρμογή  
του ιτβοοτεινόμενου ΟΜΠ έχουν διαφοροποιηθεί, ώστε να λαμδάνεται  
υπόψη η σχετική κοινωνικο-οικονομικη κατάσταση. Για μέτρα που  
χρηματοδοτούνται στο σύνολό τους από δημόσιους πόρους (έργα υπο­
δομής) , για κοινωνικο-διαρθρωτικά μέτρα και για μέτρα που αφορούν 
την αγορά εργασίας και της επαγγελματικής κατάρτισης, το ηροτεινό-  
μενο ποσοστό συμμέτοχης είναι 75% για την Ελλάδα (65% για την  
Ιταλία, 50% για τη Γαλλία). Για παραγωγικές επενδύσεις στον  
τομέα της εμπορίας και της μεταποίησης το ποσοστό είναι 60% για  
την Ελλάδα (60% για την Ιταλία, 45% για τη Γαλλία).
Οι ελληνικές αρχές ζητησαν επίσης την πραγματοποίηση κοινοτικών  
δαπανών για προγράμματα κοινωνικής υποδομής : η ικανοποίηση του  
αιτήματος αυτού προβλέπεται σε διάφορες περιπτώσεις στο πλαίσιο  
ταυ ΟΝΟ για την Ελλάδα.
Κατά τομείς προτάσεις του (ΜΙ για την Ελλάδα που περιέχουν άμεση  
r-πάντηοη στις κατά τομείς προτεραιότητες του μνημονίου
ΠΜ^έπεται να ληφθαύν τα έξης μέηρα :
Mfeίζανα αρδευτικά και αποστραγγιστικά προγράμματα που περιλαμβάνουν  
και τα απαραίτητα δημόσια έργα (φράγματα, δεξαμενές, κλπ.).
προγράμματα για την ανάπτυξη της κτηνοτροφίας στον τομέα των  
αιγοπροβάτων.
Δασικά ανάπτυξη κ α ι επέκταση).
Προγράμματα αναδιάρθρωσης και μεταφοράς στον τομέα της αμπελουργίας 
και, όπου χρειάζεται, μετατροπτης της αμπελοκαλλιέργειας σε καλλιεργεί«*·H
άλλων ειδών.
•ƒ.9

9.
Τομέας ελαιολάδου : προγράμματα μετατροπής η α\χχνέωσης των ελαιώνων.
Τυποποίηση , ορθολογική οργάνωση και βελτίωση της ποιότητας στον 
τομέα των οπωροκηπευτικών.
Προγράμματα για τη βελτίωση της κτηνοτροφίας/ περιλαμβανόμενης της ανάπτυξης 
της καλλιέργειας κτηνοτροφικών και πρωτεϊνούχων φυτών, καθώς και προ­
γράμματα γενετικής βελτίωσης και ενισχύσεις για τη βελτίωση του 
σταυλισμού.
Σειρά προγραμμάτων» για την ανάπτυξη της συνολικής παραγωγικότητας και 
των εισοδημάτων στον τομέα της αλιείας : ανάπτυξη λιμνοθαλάσσων, 
κατασκευή και εκσυγχρονισμός ιχθυοτόπων, κατασκευή δημοσίων και ημι- 
δημοσίων εκκολαπτηρίων και αναδιάρθρωση του ελληνικού αλιευτικού στολου 
ανοικτής θάλασσας.
Ενισχύσεις για τις δραστηριότητες μεταποίησης και εμπορίας τόσο στην 
γεωργία όσο και στην αλιεία : νέα κοινοτική ενίσχυση για ομάδες 
παραγωγών.
Σειρά μέτρων για την ανάπτυξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και της 
βιοτεχνίας : υπηρεσίες ανάλυσης της αγοράς, πρόσθετη επενδυτική 
ενίσχυση, ενίσχυση για τη βελτίωση της διοίκησης και της οργάνωσης, 
πρόσβαση σε νέες τεχνολογίες και προϊόντα, μεγαλύτερη πρόσβαση στο 
επιχειρηματικό κεφάλαιο, μέτρα για την προώθηση των εξαγωγών σε μεσο­
γειακές χώρες που δεν είναι μέλη της ΕΟΚ, ενισχύσεις στον τομέα της 
πληροφόρησης για την προώθηση της επιχειρηματικής πρωτοβουλίας.
Προγράμματα για να παρασχεθούν κίνητρα για τη μεταφορά επιχειρήσεων 
εκτός Αθηνών : ενίσχυση για την αποσυναρμολόγηση, τη μεταφορά και τη 
μετατροπή εξοπλιομού, ενίσχυση γ ια την κατασκευή και τον εκσυγχρονισμό 
κατοικιών για τη στέγαση του προσωπικού και των εταιριών που θά 
φύγουν από την Αθήνα.
Τουρισμός της υπαίθρου : κατασκευή και μετατροπή μικρών ξενοδοχείων, 
βελτίωση της παροχής στέγης σε τουρίστες, και χώροι για εγκατάσταση 
σκηνών και τροχόσπιτων (camping ) ' ανάπτυξη κοινών υπηρεσιών ή Φορέων 
για την προβολή και τη διαφήμιση, βελτίωση των μεταφορικών μεοων σε 
τοπικό επίπεδο, αποκατάσταση και προστασία μικρών αρχιτεκτονικών α|ι©= 
Qe&naj τοπικού ενδιαφέροντος.
«
Ανάπτυξη βιομηχανικών ζωνών.
4«/»ΙΟ

10.
- Ανάπτυξη της υποδομής των επικοινωνιών μεταξύ διαφόρων πόλεων και του 
κεντρικού δικτύου μεταφορών : οδικό δίκτυο, τηλεπικοινωνίες, μεταβίβαση 
στοιχείων, δίκτυα υδρευσεως και διανομής ενεργειας, κέντρα επεξεργασίας 
δεδομένων και κέντρα επικοινωνιών.
- Κατασκευή και βασικός εξοπλισμός ανωτέρων ινστιτούτων για την τεχνική 
κατάρτιση στους τομείς της βιομηχανίας, της γεωργίας η των υπηρεσιών.
- Μέτρα για τη βελτίωση της βιωσιμότητας των αγροτικών περιοχών : 
κατασκευή και εξοπλισμός μικρών ιατρικών κέντρων, κέντρων επαγγελμα­
τικής κατάρτισης, καθώς και κέντρων για παροχή συμβουλών και 
τεχνικής βοήθειας, βελτίωση του οδικού δικτύου μεταξύ των αγροτικών 
περιοχών και των πόλεων.
- Κοινοτική ενίσχυση για την εκπαίδευση και την πρόσληψη πρόσθετων 
συμβούλων επί αγροτικών θεμάτων και την οενάπτυξη υπηρεσιών με 
αντικείμενο την παροχή συμβουλών στον αγροτικό τομέα' σύσταση 
υπτρεσίας παροχής τεχνικής βοήθειας στον τομέα της αλιείας.
- Αύξηση της κοινοτικής βοήθειας για την κατάρτιση μεσαίων στελεχών 
επιχειρήσεων, για την αναπτυξιακή κατάρτιση και για την κατάρτιση 
σε πολλαπλές δραστηριότητες.
- Εκπόνηση μεγάλων ερευνητικών προγραμμάτων στούς τομείς της γεωργίας, 
της αλιείας και της βιομηχανίας, καθώς και στον τομέα της προστασίας 
του περιβάλλοντος και της ανθρώπινης υγείας.
Μέτρα αλληλεγγύης
34. Χρειάζεται να υπενθυμίσουμε τα μέτρα αλληλεγγύης που πρέπει να ληωθούν 
υπέρ των λιγότερο ευημερουσών χωρών (Ελλάδας, Ιρλανδίας, Ιταλίας) βάσει 
της συμφωνίας της 26ης Οκτωβρίου 1982 που αφορά τις εξιαωτικές πληρωμές 
στο πλαίσιο του προϋπολογισμού υπέρ του Ηνωμένου Βασιλείου και της 
Γερμανίας.
οο ο
35. Τα στοιχεία που προαναφέρθηκαν, χωρίς να είναι αμελητέα, ιδίως μάλιστα 
τα ΟΜΠ που περιέχουν ειδικές απαντήσεις, αφήνουν πόντος αναπάντητα 
ορισμένα τμήματα του ελληνικού μνημονίου.
. / . I I

11.
ΝΕΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
36. Η παρούσα έκθεση αποτελεί τη συνέχεια της σημαντικής προσπάθειας 
που κατέβαλε η Επιτροπή για να διαπιστώσει καλύτερα τα προβλήματα 
που αντιμετωπίζει η Ελλάδα.
01 ΑΠΟΣΤΟΛΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
37. Τον Ιούλιο 1982,η Ελληνική Κυβέρνηση και η Επιτροπή συμφώνησαν να 
πραγματοποιηθεί σειρά αποστολών υπηρεσιακών παραγόντων για να 
εξεταστούν σε βάθος και από όλες, τους τις πλευρές τα προβλήματα
που τίθενται στο μνημόνιο, στο πλαίσιο της κοινοτικής αντιμετώπισης, 
όπως αυτή περιγράφεται σε γενικές γραμμές στην ανακοίνωση της 
Επιτροπής προς το Συμβούλιο της 17ης Ιουνίου 1982 και με την προ­
οπτική να προσδιοριστούν τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν στην Ελλαόα. 
Επιπλέον, η Επιτροπή θέλησε να βελτιώσει το διάλογο, για πολλά 
θέματα κοινού ενδιαφέροντος, μεταξύ των υπηρεσιών της και των ελλη­
νικών αρχών, με σλοπό την καλύτερη ελληνική συμμέτοχη στο κοινοτικό 
σύστημα. Η Επιτροπή θέλησε ιδίως να παράσχει σε οριεμένες περιπτώ­
σεις πρακτική βοήθεια στους έλληνες υπάλληλους που ασχολούνται με 
κοινοτικά θέματα.
38. Οι αποστολές αυτές, στο σύνολό τους, αποτελούν μιά χωρίς προηγούμενο 
προσπάθεια της Επιτροπής να εντείνει τις επαφές της με ένα νέο Κράτος μέλος. 
Το εγχείρημα αποδείχθηκε ιδιαίτερα επωφελές και για τα δύο μέρη. Οι 
υπηρεσίες της Επιτροπής από την πλευρά τους αποκτήσανε βαθύτερη 
αντίληψη της πραγματικότητας των ελληνικών προβλημάτων. Από την άλλη 
πλευρά, οι ελληνικές αρχές αποκόμισαν συγκεκριμένα οφέλη από τις 
αποστολές : ως αποτέλεσμα των αποστολών αυξήθηκε ο αριθμός των ελληνικών 
αιτήσεων προς το Κοινωνικό Ταμείο, επιταχύνθηκε ο ρυθμός υποβολής 
αιτήσεων για δανειοδότηση από το Νέο Κοινοτικό Μέσο και, μέσω του 
διαλόγου, κατέστη δυνατό να συζητηθούν για πρώτη φορά σε βάθος - και
σε μερικές περιπτώσεις να παύσουν - ορισμένες εικαζόμενες παραβάσεις 
του Κοινοτικού Δικαίου από την Ελλάδα.
39. Οι αποστολές πραγματοποιήθηκαν μεταξύ Σεπτεμβρίου Ϊ982 και Φεβρουάριου 
1983, κάλυψαν δε τους ακόλουθους τομείς : φορολογία, γεωργία, αλιεία. 
Κοινωνικό Ταμείο, κανόνες ανταγωνισμού, εφαρμογή της κοινοτικής νομο­
θεσίας, μεταφορές, κοινοτική συμμέτοχη σε μείζονα προγράμματα που θα 
πραγματοποιηθούν στο πλαίσιο του ελληνικού πενταετούς προγράμματος 
(περιλαμβανομένων των προγραμμάτων στους τομείς της βιομηχανίας και 
της ενέργειας),έρευνα και τεχνολογία, περιβάλλον.
<./. 12

12.
Πράγματι, οι ειδικές αυτές αποστολές κάλυψαν τα περισσότερα από 
τα θέματα που αναφέρονται στη συμμέτοχη της Ελλάδας στο κοινοτικό 
σύστημα, εκτός από τις εξωτερικές διαστάσεις της κοινοτική πολίτικης 
(που φυσικά δεν αναφέρονταν στο μνημόνιο), και έτσι έδωσαν στην 
Επιτροπή μία σημαντική ευκαιρία να εκτιμήσει σε Βάθος την κατάσταση 
στην Ελλάδα, όπως παρουσιάζεται μετά τη σχετικά πρόσφατη εμπειρία 
της προσχώρησης, με σκοπό να προετοιμαστεί η παρούσα ανακοίνωση 
και να συζητηθεί με τις ελληνικές αρχές η εφαρμογή του κοινοτικού 
δικαίου.
ο
ο ο
./ .13

13.
Ως προς την εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου στην Ελλάδα, 
η Επί τροπή απεργάζεται με τις ελληνικές αρχές για να βρεθούν 
ικανοποιητικές λύσεις.
Τα προβλήματα που συνδέονται με την εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου 
στην Ελλάδα αφορούν αφενός μεν την προσαρμογή των εθνικών
νομοθεσιών, προκειμένου να καταστούν σύμφωνες με το κοινοτικό 
δίκαιο και ιδίως με τις διατάζεις άμεσης ισχύος, αφετέρου δε την 
εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου μέσω της ορθής μεταφοράς του στην
ελληνική έννομη τάζη.
*
Η Επιτροπή έχει επίγνωση του γεγονότος ότι η τηρηση των υποχρεώσεων 
που απορρέουν από την προσχώρηση της Ελλάδας στην Κοινότητα , 
παρουσιάζει, σε ορισμένες περιπτώσεις, ιδιαίτερες δυσχέρειες και 
πιστεύει ότι η υπερνίκηση τους - με τη συνεργασία και των δύο μερών - 
αποτελεί όχι μόνο υποχρέωση αλλά και ουσιώδες στοιχείο της διατ-
δικασίας ενσωμάτωσης της Ελλάδας στην Κοινότητα . Όσον αφόρα ειδικότερα 
τον τομέα της φορολογίας, η Επιτροπή σκοπεύει να καταρτίσει σαφές χοονο- 
διάγραμμα για την προσαρμογή του ελληνικού συστήματος στους κοινοτικούς 
κανόνες. Το χρονοδιάγραμμα αυτό θα καταρτιστεί έτσι, ώστε να παρέχει στα­
θερή βάση για να πραγματοποιηθεί χωρίς προβλήματα η προσαρμογή των δύο συστη­
μάτων (κοινοτικού - ελληνικού), όσο το δυνατό ταχύτερα, και θα λαμβάνει 
δεόντως υπόψη τα οικονομικά προβλήματα της Ελλάδας και τις πρακτικές 
δυσχέρειες που περιέχει η σημαντική μεταβολή του ελληνικού φορολογικού 
συστήματος.
Τέλος, στον τομέα του ανταγωνισμού, μετά τις
ιυϊοατηρησεις του διατύπωσε στην αρχική της ανακοίνωση (βλ. τριθ.15), 
η Επιτροπή είχε συζητήσεις με τις ελληνικές αρχές σχετικά με την εφαρ­
μογή των κανόνων ανταγωνισμού, κυρίως δε εκείνων που διέπουν τις 
κρατικές ενισχύσεις. Μπορεί να λεχθεί με βεβαιότητα ότι το υίϊάρχον 
πλαίσιο, τόσο της Συνθήκης όσο και των αποφάσεων της Κοινότητας επί 
θεμάτων πολίτικης ανταγωνισμού που βασίζονται στη Συνθηκη, παρέχει 
περιθώρια εύκαμπτης αντιμετώπισης.
./. 14

14.
45. Τα μέλη των κοινοτικών αποστολών έκριναν ότι τόσο στο κυβερνητικό 
επίπεδο όσο και στο επίπεδο των δημοσίων υπηρεσιών καταβάλλεται 
σοβαρή προσπάθεια για να υπερνικηθούν οι δυσχέρειες που αντιμετωπίζει 
ένα νέο Κράτος μέλος κατά την ανάλυση των κοινοτικών θεμάτων και κατά 
το συντονισμό των κυβερνητικών θέσεων και ενεργειών. Δεν θα προκαλουσε 
έκπληξη το γεγονός ότι, παρά τις σημαντικές προσπάθειες, απομένουν ακόμα 
πολλά να γίνουν γιο* να επιτευχθεί πλήρως ένας ορθολογικός αϋντονισμός 
μεταξύ των διαφόρων υπουργείων, προκειμένου να εξασφαλιστεί η οσο το δυ­
νατό πιο ολοκληρωμένη ελληνική συμμέτοχη στο κοινοτικό σύστημα, κι' 
αυτό προς όφελος τόσο της Ελλάδας όσο και της Κοινότητας.
46. Η Επιτροπή χαιρετίζει* με ικανοποίηση τις προσπάθειες που καταβάλλει
η Ελληνική Κυβέρνηση με σκοπό τον εκσυγχρονισμό της ελληνικής διοίκησης 
και την προώθηση της ειδίκευσης και κατάρτισης των δημοσίων υπάλληλων, 
ιδίως δε την κυβερνητική πρόθεση να ιδρύσει Εθνική Σχολή Διοίκησης.
Η Επιτροπή θα προτείνει ειδική κοινοτική ενίσχυση υπέρ της σχολής αυτής, 
στο μέτρο που το έργο της αψορά την εφαρμογή των κοινοτικών πολιτικών 
στην Ελλάδα.
./. 15

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
Προτείνεται να ληφθούν ορισμένα ειδικά μέτρα, έτσι ώστε να βοηθηθούν 
οι ελληνικές αρχές στην προώθηση του πενταετούς προγράμματος και, σε 
ορισμένες περιπτώσεις, να ικανοποιηθούν ειδικά αιτήματα που αναφέρονται 
στο μνημόνιο, τα οποία κατά την κρίση της Επιτροπής απαιτούν την 
ανάληψη κάποιας δράσης, αλλά δεν εντάσσονται στο πλαίσιο των μεσογειακών 
προγραμμάτων.
Η Επιτροπή πιστεύει ότι πολλά από τα προβλήματα που συναντά η Ελλάδα 
έχουν βαθειές ρίζες και ότι θα χρειαστεί να συνεχίσουν να αντιμετωπί­
ζονται με ιδιαίτερη προσοχή για αρκετό καιρό ακόμα.
./. 16

16.
Πενταετές Πρόγραμμα - Μείζονα Προγράμματα 
Ε κ τ  ί μ η σ η (1)
49. Κατά την περίοδο των αποστολών η Ελληνική Κυβέρνηση βρισκόταν στο 
στάδιο της εκπόνησης πενταετούς προγράμματος για την οικονομική 
και κοινωνική ανάπτυξη της Ελλάδας. Η Επιτροπή ενημερώθηκε σχετικά 
με τους γενικούς στόχους της Ελληνικής Κυβέρνησης. Ορισμένες άλλες 
απόψεις της Ελληνικής Κυβέρνησης στο πλαίσιο του προγράμματος ασζη- 
τηθηκαν σε επιμέρους αποστολές.
50. Το Πενταετές Πρόγραμμα δεν είχε λάβει την τελική μορφτ του όταν 
έληξαν οι αποστολές. Αφέθηκε να εννοηθεί ότι το πρώτο τμήμα του 
προγράμματος, το οποίο θα θέτει τους γενικούς στόχους, θα υποβληθεί 
στην Ελληνική Βουλή στο άμεσο μέλλον. Τα αναλυτικά σχέδια κατά 
τομείς θα υποβληθούν αργότερα : οι ελληνικές αρχές δήλωσαν στην 
Επιτροπή ότι θα έρθουν σε επαφή μαζί της για ό,τι αφορά τα τομεακά 
αυτά προγράμματα.
51. Η Επιτροπή τονίζει και πάλι τη θεμελιώδη σημασία που αποδίδει στις 
επαφές «ανάμεσα στην Ελληνική Κυβέρνηση και στην Επιτροπή, επαφές 
που σκοπό έχουν να εξασφαλίσουν την αναγκαία αρμονία ανάμεσα στην 
κοινοτική δράση και στην οικονομική πολίτικη που ασκεί η Ελλάδα. Ειδικό­
τερα, η αύξηση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής βιομηχανίας θα έπρεπε 
να της επιτρέψει, να ενσωματωθεί προοδευτικά στην κοινοτική οικονομία, 
στην οποία συμμετέχει πλήρως, και να μπορέσει έτσι να αποκομίσει το 
μέγιστο δυνατό όφελος από την κοινοτική διάσταση.
52. Στο πλαίσιο του ηδη καταρτιζόμενου πενταετούς προγράμματος οικο­
νομικής ανάπτυξης οι ελληνικές αρχές προβλέπουν την εφαρμογή ορισμένων 
μεγάλων προγραμμάτων, για τη χρηματοδότηση των οποίων επιθυμούν τη 
συνδρομή της Κοινότητας. Πρόκειται για :
./. 17
(1) Η εκτίμηση της κατάστασης βασίζεται στις αναφορές των μελών των
αποστολών που πραγματοποιήθηκαν στην Ελλάδα και σε άλλες συζητήσεις 
με τις ελληνικές αρχές στο πλαίσιο του μνημονίου.

17 .
53.-  π ο λ λ ά  β ι ο μ η χ α ν ι κ ά  π ρ ο γ ρ ά μ μ α τ α ,
-  έ ν α  π ρ ό γ ρ α μ μ α  σ τ ο ν  τ σ μ ε α  τ η ς  ε ρ ε υ ν ά ς  ( β ι ο τ ε χ ν ο λ ο γ ί α )  ,
-  π ρ ο γ ρ ά μ μ α τ α  υ π ο δ ο μ ή ς  ( ο δ ι κ έ ς  κ α ι  σ ι δ η ρ ο δ ρ ο μ ι κ έ ς  σ υ γ κ ο ι ν ω ν ι α κ έ ς  
σ υ ν δ έ σ ε ι ς ,  α π ο σ τ ρ α γ γ ι σ τ ι κ ά  έ ρ γ α  σ τ ο  λ ε κ α ν ο π έ δ ι ο  τ η ς  Α τ τ ι κ ή ς ,  
ε γ κ α τ α σ τ ά σ ε ι ς  α π ο χ έ τ ε υ σ η ς  κ α ι  ε π ε ξ ε ρ γ α σ ί α ς  α π ο β λ ή τ ω ν  σ τ η  
Θ ε σ σ α λ ο ν ί κ η  ) ,
-  έ ν α  ε υ ρ ύ  π ρ ό γ ρ α μ μ α  α π ο ξ ή ρ α ν σ η ς  κ α ι  ά ρ δ ε υ σ η ς  γ ε ω ρ γ ι κ ώ ν  γ α ι ώ ν ,
_ σ τ ο ν  τ ο μ έ α  τ η ς  ε ν έ ρ γ ε ι α ς ,  μ ί α  σ ε ι ρ ά  ε π ε ν δ υ τ ι κ ώ ν  π ρ ο γ ρ α μ μ ά τ ω ν
π α ρ α γ ω γ ή ς  η λ ε κ τ ρ ι σ μ ο ύ ,  έ ν α  π ρ ό γ ρ α μ μ α  ε κ μ ε τ ά λ λ ε υ σ η ς  τ ω ν  υ δ ρ ο γ ο ν α ν ­
θ ρ ά κ ω ν ,  έ ν α  π ρ ό γ ρ α μ μ α  χ ρ η σ ι μ ο π ο ί η σ η ς  τ ο υ  λ ι γ ν ί τ η  κ α ι  τ η ς  τ ύ ρ φ η ς  
( ι δ ί ω ς  α ε ρ ι ο π ο ί η σ η ς )  κ α θ ώ ς  κ α ι  τ ο ν  ε κ σ υ γ χ ρ ο ν ι σ μ ό  τ ω ν  δ ι υ λ ι σ τ τ ρ ί ω ν ,
-  έ ν α  π ρ ό γ ρ α μ μ α  σ ε  ε θ ν ι κ ό  ε π ί π ε δ ο  γ ι α  τ η ν  α ν ά π τ υ ξ η  τ ω ν  μ ι κ ρ σ μ ε σ α ί ω ν  
ε π ι χ ε ι ρ ή σ ε ω ν ,
-  μ έ τ ρ α  π ο υ  ε ν τ ά σ σ ο ν τ α ι  σ τ ο ν  κ ο ι ν ω ν ι κ ό  τ σ μ ε α  κ α ι  σ τ ο ν  τ σ μ ε α  τ η ς  
ε π α γ γ ε λ μ α τ ι κ ή ς  κ α τ ά ρ τ ι σ η ς ,
-  γ ε ν ι κ ά  α ι τ ή μ α τ α  π ο υ  α ν α φ έ ρ ο ν τ α ι  σ ε  ο ρ ι σ μ έ ν α  θ έ μ α τ α  κ ο ι ν ω ν ι κ ή ς  
υ π ο δ ο μ ή ς .
Μ ε γ ά λ ο  τ μ ή μ α  τ ω ν  π α ρ α π ά ν ω  α ι τ η μ ά τ ω ν  ε ν τ ά σ σ ε τ α ι  α τ ο ύ ς  σ υ ν ή θ ε ι ς  τ ο μ ε ί ς  
π α ρ έ μ β α σ η ς  τ η ς  Κ ο ι ν ό τ η τ α ς .  ' Α λ λ α  ε μ π ί π τ ο υ ν  κ α τ ' ο υ σ ί α  σ τ α  μ ε σ ο γ ε ι α κ ά  
π ρ ο γ ρ ά μ μ α τ α .  Π ο λ λ ά  α π ό  τ α  π ρ ο γ ρ ά μ μ α τ α  φ α ί ν ε τ α ι  ό τ ι  ε ί ν α ι  σ ύ μ φ ω ν α  μ ε  
τ ο υ ς  σ τ ό χ ο υ ς  τ ω ν  κ ο ι ν ο τ ι κ ώ ν  π ο λ ι τ ι κ ώ ν .  Ε ί ν α ι  α υ τ ο ν ο η τ ο ,  ο τ ι  η  Ε π ι τ ρ ο π ή  
μ π ο ρ ε ί  ν α  κ α θ ο ρ ί σ ε ι  τ η  θ έ σ η  τ η ς  μ ό ν ο  ά ν  σ τ η ρ ί ζ ε τ α ι  σ ε  α ι τ ή σ ε ι ς  π ο υ  
υ π ο β ά λ λ ο ν τ α ι  ε π ί σ η μ α  σ τ α  α ρ μ ό δ ι α  χ ρ η μ α τ ο δ ο τ ι κ ά  ό ρ γ α ν α .
ι
Η  Ε λ λ ά δ α  ζ η τ ά ε ι  ε π ι π λ έ ο ν  τ η  χ ρ η μ α τ ο δ ό τ η σ η  γ ι α  μ ε λ ε τ ε ς  σ κ ο π ι μ ό τ η τ α ς ,  
ο ι  ο π ο ί ε ς  α φ ο ρ ο ύ ν  π ο λ λ ά  ο λ ο κ λ η ρ ω μ έ ν α  α ν α π τ υ ξ ι α κ ά  π ρ ο γ ρ ά μ μ α τ α  π ο υ  
π ε ρ ι ο ρ ί ζ ο ν τ α ι  σ ε  ο ρ ι σ μ έ ν ε ς  π ε ρ ι ο χ έ ς .  Τ α  σ χ ε τ ι κ ά  α ι τ ή μ α τ α  ε ί ν α ι  η δ η  π α ρ α δ ε κ τ ά .
55. Υ π ο β ά λ λ ο ν τ α ς  τ α  α ι τ ή μ α τ α  α υ τ ά ,  ο ι  ε λ λ η ν ι κ έ ς  α ρ χ έ ς  δ ι α τ ύ π ω σ α ν  ε π ί σ η ς
ο ρ ι σ μ έ ν α  γ ε ν ι κ ά  α ι τ ή μ α τ α  π ο υ  π ε ρ ι έ χ ο ν τ α ι  σ τ ο  μ ν η μ ό ν ι ο  κ α ι  αναφέρονται  
σ ε  ο ρ ι σ μ έ ν α  χ ρ η μ α τ ο δ ο τ ι κ ά  μ έ σ α ,  ό π ω ς  η  α ύ ξ η σ η  τ η ς  ε λ λ η ν ι κ ή ς  π ο σ ό σ τ ω σ η ς  
σ τ ο  π λ α ί σ ι ο  τ ο υ  Ε Ί Π Α ,  η  τ ρ ο π ο π ο ί η σ η  τ ω ν  κ ρ ι τ η ρ ί ω ν  ε π ι λ ο γ ή ς  κ α ι  η  α ύ ξ η σ η  
τ ω ν  π ο σ ο σ τ ώ ν  τ η ς  κ ο ι ν ο τ ι κ ή ς  σ υ ν δ ρ ο μ ή ς .  Σ τ ο  σ η μ ε ί ο  α υ τ ό ,  π ρ ε π ε ι  ν α
υ π ε ν θ υ μ ί σ ο υ μ ε  τ ι ς  ε υ ν ο ϊ κ έ ς  θ έ σ ε ι ς  π ο υ  έ λ α β ε  η  Ε π ι τ ρ ο π ή  
σ τ ι ς  π ρ ο τ ά σ ε ι ς  τ η ς ,  ό σ ο ν  α φ ο ρ ά  τ ο  μ ε σ ο γ ε ι α κ ό  π ρ ό γ ρ α μ μ α  γ<„τ τ:ι\>
Ε λ λ ά δ α  κ α ι  τ η  σ χ ε δ ι α ζ ό μ ε ν η  α ν α δ ι ά ρ θ ρ ω σ η  τ ω ν  Τ Υ χ μ ε ί ω ν .
./ . 1854.

18.
Μέτρα
56. Η  Ε π ι τ ρ ο π ή  ε ί ν α ι  δ ι α τ ε θ ε ι μ έ ν η  ν α  ε ξ ε τ ά σ ε ι  ε υ μ ε ν ώ ς  ό λ α  τ α  α ι τ ή μ α τ α  
π ο υ  θ α  υ π ο β λ η θ ο ύ ν  ε π ί σ η μ α  α π ό  τ ι ς  ε λ λ η ν ι κ έ ς  α ρ χ έ ς ,  λ α μ β ά ν ο ν τ α ς  
υ π ό ψ η ,  γ ι α  κ ά θ ε  μ ί α  π ε ρ ί π τ ω σ η ,  τ ό σ ο  τ α  κ ρ ι τ ή ρ ι α  π ο υ  δ ι έ π ο υ ν  τ η  
σ υ ν δ ρ ο μ ή  τ ω ν  χ ρ η μ α τ ο δ ο τ ι κ ώ ν  μ έ σ ω ν  ό σ ο  κ α ι  τ ι ς  δ ι ά φ ο ρ ε ς  κ ο ι ν ο τ ι κ έ ς  
π ο λ ι τ ι κ έ ς .
57. Γ ι α  ε κ ε ί ν α  α π ό  τ α  μ ε ί ξ ο ν α  π ρ ο γ ρ ά μ μ α τ α  π ο υ  δ ε ν  μ π ο ρ ο ύ ν  ν α  — ' χ ο υ ν  τ ω ν  
ε ν ι σ χ ύ σ ε ω ν  τ ω ν  μ ε σ ο γ ε ι α κ ώ ν  π ρ ο γ ρ α μ μ ά τ ω ν  ο ύ τ ε  ν α  α π ο τ ε λ ε σ ο υ ν  α ν τ ι κ ε ί μ ε ν ο  
ά λ λ ω ν  μ έ τ ρ ω ν  π ο υ  α ν α φ έ ρ ο ν τ α ι  σ τ η ν  π α ρ ο ύ σ α  α ν α κ ο ί ν ω σ η ,  η  Ε π ι τ ρ ο π ή  α ν α ­
λ α μ β ά ν ε ι  τ η ν  υ π ο χ ρ έ ω σ η  ν α  ε ξ ε τ ά σ ε ι  τ η  δ υ ν α τ ό τ η τ α  ν α  π ρ ο β λ ε φ θ ο ύ ν  ε ι δ ι κ ά  
μ έ τ ρ α ,  τ α  ο π ο ί α  θ α  μ π ο ρ ο ύ σ α ν  ν α  π ρ ο σ τ ε θ ο ύ ν  σ τ η  σ υ ν δ ρ ο μ ή  π ο υ  μπορούν
ν α .  χορηγούν τ α  κ ο ι ν ο τ ι κ ά  μ έ σ α .  ' Α ν  χ ρ ε ι α σ τ ε ί ,  η  Ε π ι τ ρ ο π ή  θ α  υ π ο β ά λ ε ι  
σ τ ο  Σ υ μ β ο ύ λ ι ο  π ρ ο τ ά σ ε ι ς  γ ι α  τ η  λ η ψ η  τ ω ν  σ χ ε τ ι κ ώ ν  μ έ τ ρ ω ν ,  η  δ ι ά ρ κ ε ι α  τ ω ν  
ο π ο ί ω ν  δ ε ν  θ α  π ρ έ π ε ι  ν α  υ π ε ρ β α ί ν ε ι  τ α  τ έ σ σ ε ρ α  χ ρ ό ν ι α .
. / .  19

19.
' Ε ρ ε υ ν α  κ α ί  Τ ε χ ν ο λ ο γ ί α
Ο ι  κ α τ ε υ θ υ ν τ ή ρ ι ε ς  γ ρ α μ μ έ ς  τ η ς  ε λ λ η ν ι κ ή ς  π ο λ ί τ ι κ η ς  σ τ ο ν  τ ο μ έ α  τ η ς  
ε π ι σ τ ή μ η ς  α π ο β λ έ π ο υ ν  κ υ ρ ί α ς  :
( α )  Σ τ η  σ υ γ κ έ ν τ ρ ω σ η  τ ω ν  π ρ ο σ π α θ ε ι ώ ν  σ ' έ ν α  π ε ρ ι ο ρ ι σ μ έ ν ο  α ρ ι θ μ ό  τ ο μ έ ω ν  
π ρ ο τ ε ρ α ι ό τ η τ α ς  μ ε  τ η ν  α κ ό λ ο υ θ η  σ ε ι ρ ά  :
-  τ ε χ ν ο λ ο γ ί ε ς  τ η ς  π λ η ρ ο φ ό ρ η σ η ς ,
-  β ι ο τ ε χ ν ο λ ο γ ί ε ς ,
-  η λ ε κ τ ρ ο ν ι κ έ ς  ι δ ι ό τ η τ ε ς  τ η ς  ύ λ η ς  κ α ι  ι δ ί ω ς  η  ε φ α ρ μ ο γ ή  τ ο υ ς  σ τ α  
φ ω τ ο β ο λ τ α ϊ κ ά  κ ύ τ τ α ρ α  κ α ι  σ τ η  μ ι κ ρ ο η λ ε κ τ ρ ο ν ι κ η ,
-  π α ρ α γ ω γ ή  τ ρ ο φ ί μ ω ν ,  κ α ι  ι δ ί ω ς  η  υ δ α τ ο κ α λ λ ι έ ρ γ ε ι α .
*
( β)  Σ τ η ν  α ν ά π τ υ ξ η  τ ω ν  τ ο μ έ ω ν  α υ τ ώ ν  π ρ ο τ ε ρ α ι ό τ η τ α ς  μ ε  τ η  λ η ψ η  τ ω ν  
α κ ό λ ο υ θ ω ν  μ έ τ ρ ι ω ν  :
-  ε ξ α σ φ ά λ ι σ η  τ η ς  σ υ ν ε ρ γ α σ ί α ς  ε λ λ η ν ω ν  ε π ι σ τ η μ ό ν ω ν  υ ψ η λ ο ύ - ε π ι π έ δ ο υ ,  
κ υ ρ ί ω ς  μ ε  τ ο ν  ε π α ν α π α τ ρ ι σ μ ό  τ ω ν  ε π ι σ τ η μ ό ν ω ν  π ο υ  ε ρ γ ά ζ ο ν τ α ι  σ τ ι ς  
Η ν ω μ έ ν ε ς  Π ο λ ι τ ε ί ε ς  : η  Ε λ λ η ν ι κ ή  Κ υ β έ ρ ν η σ η  α ν έ λ α β ε  κ α ι  θ α  α ν α λ ά β ε ι  
τ ι ς  α π α ρ α ί τ η τ ε ς  π ρ ω τ ο β ο υ λ ί ε ς  γ ι α  τ η ν  ε π ί τ ε υ ξ η  τ ο υ  σ κ ο π ο ύ  α υ τ ο ύ ,
-  ε γ κ α τ ά σ τ α σ η  κ α ι  θ έ σ η  σ ε  λ ε ι τ ο υ ρ γ ί α  ε ρ ε υ ν η τ ι κ ώ ν  κ έ ν τ ρ ω ν  π ο υ  θ α  
δ ι α θ έ τ ο υ ν  ε ξ ο π λ ι σ μ ό  κ α τ ά λ λ η λ ο  γ ι α  ε ρ γ α σ ί ε ς  υ ψ η λ η ς  π ο ι ό τ η τ α ς .
Γ ι α  τ ο  σ κ ο π ό  α υ τ ό  η  κ υ β έ ρ ν η σ η  ζ η τ ά ε ι  τ η  σ υ ν δ ρ ο μ ή  τ η ς  Κ ο ι ν ό τ η τ α ς ,
-  ε ι σ α γ ω γ ή  τ η ς  Κ ο ι ν ο τ ι κ ή ς  έ ρ ε υ ν α ς  σ τ ι ς  ε ρ ε υ ν η τ ι κ έ ς  δ ρ α σ τ η ρ ι ό τ η τ ε ς  
τ η ς  Ε λ λ ά δ α ς  σ ε  α ν τ α γ ω ν Γ σ τ ι κ ή  β ά σ η
Ο ι  ε λ λ η ν ι κ έ ς  α ρ χ έ ς  π α ρ ο υ σ ί α σ α ν  π ρ ό γ ρ α μ μ α  σ χ ε τ ι κ ό  μ ε  τ η  β ι ο τ ε χ ν ο λ ο γ ί α .
Τ ο  π ρ ό γ ρ α μ μ α  α υ τ ό  , ό π ω ς  ε ξ ά λ λ ο υ  τ α  μ έ τ ρ α  π ο υ  σ χ ε δ ι ά ζ ο ν τ α ι  σ τ ο  π λ α ί ­
σ ι ο  τ η ς  ε λ λ η ν ι κ ή ς  π ο λ ί τ ι κ η ς  , φ α ί ν ε τ α ι  ό τ ι  ε ν τ ά σ σ ο ν τ α ι  ο μ α λ ά  σ τ η ν  
κ ο ι ν ο τ ι κ ή  σ τ ρ α τ η γ ι κ ή  ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ή ς  έ ρ ε υ ν α ς .  Υ π ά ρ χ ο υ ν  δ υ ν α τ ό τ η τ ε ς  κ ο ι ν ο ­
τ ι κ ή ς  χ ρ η μ α τ ο δ ό τ η σ η ς  γ ι α  τ η ν  ε κ τ έ λ ε σ η  ε ι δ ι κ ώ ν  σ υ μ β ά σ ε ω ν  έ ρ ε υ ν α ς  ( μ έ γ ι σ τ η  
κ ο ι ν ο τ ι κ ή  σ υ μ μ έ τ ο χ η  50%) σ τ α  π λ α ί σ ι α  τ ω ν  κ ο ι ν ο τ ι κ ώ ν  ε ρ ε υ ν η τ ι κ ώ ν  π ρ ο γ ρ α μ μ ά τ ω ν .
Π α ρ ά γ ω ν - κ λ ε ι δ ί  τ η ς  ε λ λ η ν ι κ ή ς  σ τ ρ α τ η γ ι κ ή ς ,  ο  ο π ο ί ο ς  α π ο τ ε λ ε ί  σ ε  μ ε γ ά λ ο  
β α θ μ ό  π ρ ο ϋ π ό θ ε σ η  γ ι α  τ η ν  ε π ι τ υ χ ί α  τ η ς  ε λ λ η ν ι κ ή ς  π ο λ ι τ ι κ ό ς  υ τ ο ν  τ ο μ έ α  τ η ς  
ε π ι σ τ ή μ η ς ,  ε ί ν α ι  ο ι  α ν ά γ κ ε ς  σ ε  ε ρ γ α σ τ η ρ ι α κ ό  ε ξ ο π λ ι σ μ ό .  Μ ί α  ι δ ι α ί τ ε ρ η  
π ρ ο σ π ά θ ε ι α  τ η ς  Ε λ λ ά δ α ς  ε ί ν α ι  δ υ ν α τ ό ν  ν α  υ π ο σ τ η ρ ι χ θ ε ί  α π ό  α π ό  τ η ν  Κ ο ι ν ό ­
τ η τ α ,  σ τ ο  π λ α ί σ ι ο  τ ω ν  κ ο ι ν ο τ ι κ ώ ν  χ ρ η μ α τ ο δ ο τ ι κ ώ ν  μ έ σ ω ν .
./.ΙΟ

20.
Ite κ ο ι ν ο τ ι κ ά  μ έ τ ρ α  σ τ ή ρ ι ξ ή ς  μ π α ρ ο υ ν  ν α  λ η φ θ ο ύ ν  σ υ μ π ο ν ά  μ ε  τ ο υ ς  
κ ο ι ν ο τ ι κ ο ύ ς  σ τ ό χ ο υ ς ,  Β ά σ ε ι  τ ω ν .  α ι τ η μ ά τ ω ν ,  τ α  ο π ο ί α  θ α  υ π ο β ά λ ο υ ν  
ο ι  ε λ λ η ν ι κ έ ς  α ρ χ έ ς .
Ε ν έ ρ γ ε ι α
Η  α ν ά π τ υ ξ η  τ ο υ  ε ν ε ρ γ ε ι α κ ο ύ  τ ο μ έ α  σ τ η ν  Ε λ λ ά δ α  θ α  ε π ι δ ι ω χ θ ε ί  μ ε  
δ υ ν α μ ι σ μ ό  σ τ ο  π λ α ί σ ι ο  τ ο υ  π ε ν τ α ε τ ο ύ ς  π ρ ο γ ρ ά μ μ α τ ο ς  1983- 587. Η  
μ ε γ α λ ύ τ ε ρ η  ώ θ η σ η  θ α  δ ο θ ε ί  μ ε  τ ο ν  π ρ ο σ δ ι ο ρ ι σ μ ό  κ α ι  τ η ν  μ ε γ α λ ύ τ ε ρ η  
δ υ ν α τ ή  χ ρ η σ ι μ ο π ο ί η σ η  τ ω ν  ε λ λ η ν ι κ ώ ν  π η γ ώ ν  ε ν έ ρ γ ε ι α ς  κ α ι  μ ε  τ η  
μ ε ί ω σ η  τ η ς  ε ξ ά ρ τ η σ η ς  α π ό  τ ο  ε ι σ α γ ό μ ε ν ο  π ε τ ρ έ λ α ι ο .  Τ ο  ε π ε ν δ υ τ ι κ ό  
π ρ ό γ ρ α μ μ α  σ τ ο ν  ε ν ε ρ γ ε ι α κ ό  τ ο μ έ α ,  ά ν  ε φ α ρ μ ο ξ ό τ α ν  π λ ή ρ ω ς ,  θ α  α π α ι ­
τ ο ύ σ ε  δ α π ά ν ε ς  τ η ς  τ ά ξ η ς  τ ω ν  200 δ ι σ ε κ α τ ο μ μ υ ρ ί ω ν  δ ρ α χ μ ώ ν  κ α τ ά  τ η ν  
π ε ν τ α ε τ ή  π ε ρ ί ο δ ο .
' Ο λ α  τ α  π ρ ο γ ρ ά μ μ α τ α  π ο υ  υ π ο β λ ή θ η κ α ν  ε ν τ ά σ σ ο ν τ α ι  α π ό λ υ τ α  σ τ ο υ ς  σ τ ό χ ο υ ς  
κ α ι  σ τ ι ς  κ α τ ε υ θ ύ ν σ ε ι ς  τ η ς  κ ο ι ν ο τ ι κ ή ς  ε ν ε ρ γ ε ι α κ ή ς  σ τ ρ α τ η γ ι κ ή ς .  Τ α  
κ ο ι ν ο τ ι κ ά  μ έ σ α  σ υ μ μ ε τ έ χ ο υ ν  η δ η  σ τ η  ■  χ ρ η μ α τ ο δ ό τ η σ η  ο ρ ι σ μ έ ν ω ν  α π ό  τ α  
π ρ ο γ ρ ά μ μ α τ α  α υ τ ά .  Θ α  έ π ρ ε π ε  λ ο ι π ό ν  ν α  ε ν θ α ρ ρ υ ν θ ο ύ ν  ο ι  ε λ λ η ν ι κ έ ς  α ρ χ έ ς  
γ ι α  ν α  υ π ο β ά λ ο υ ν  τ ι ς  « α ν α γ κ α ί ε ς  α ι τ ή σ ε ι ς .
Υ π ο β λ ή θ η κ α ν  ε π ί σ η ς  δ ύ ο  π ρ ο γ ρ ά μ μ α τ α ,  τ ο  έ ν α  σ χ ε τ ι κ ό  μ ε  τ η ν  έ ρ ε υ ν α  σ τ ο ν  
τ ο μ έ α  τ ω ν  υ δ ρ ο γ ο ν α ν θ ρ ά κ ω ν  κ α ι  τ ο  ά λ λ ο  σ χ ε τ ι κ ό ,  μ ε  τ η  χ ρ η σ ι μ ο π ο ί η σ η  
τ ο υ  λ ι γ ν ί τ η  ό χ ι  γ ι α  σ κ ο π ο ύ ς  η λ ε κ τ ρ ο π α ρ α γ ω γ ή ς , κ α ι  ι δ ί ω ς  γ ι α  α ε ρ ι ο π ο ί η σ η .
Τ α  δ ύ ο  α υ τ ά  π ρ ο γ ρ ά μ μ α τ α  κ α λ ύ π τ ο ν τ α ι  - μ ε ρ ι κ ώ ς  τ ο υ λ ά χ ι σ τ ο ν  -  α π ό  
ρ υ θ μ ί σ ε ι ς  κ ο ι ν ο τ ι κ ή ς  χ ρ η μ α τ ο δ ο τ ι κ ή ς  σ τ ή ρ ι ξ ή ς  π ο υ  υ π ά γ ο ν τ α ι  σ τ ο ν  τ ο μ έ α  
τ η ς  β ε λ τ ί ω σ η ς  τ ω ν  τ ε χ ν ο λ ο γ ι ώ ν ,  τ η ς  έ ρ ε υ ν α ς  η  τ ω ν  σ χ ε δ ί ω ν  ε π ί δ ε ι ξ η ς .
Τ ο  Ο λ ο κ λ η ρ ω μ έ ν ο  Μ ε σ ο γ ε ι α κ ό  Π ρ ό γ ρ α μ μ α  γ ι α  τ η ν  Ε λ λ ά δ α  π ε ρ ι λ α μ β ά ν ε ι  σ ε ι ρ ά  
π ρ ο γ ρ α μ μ ά τ ω ν  σ τ ο ν  τ ο μ έ α  τ ω ν ·  α ν α ν ε ώ σ ι μ ω ν  π η γ ώ ν  ε ν έ ρ γ ε ι α ς  : υ δ ρ ο η λ ε κ τ ρ ι κ ή ,  
α ι ο λ ι κ ή ,  η λ ι α κ η  ε ν έ ρ γ ε ι α  κ α ι  β ι ο μ ά ξ α .
· / ·  21

21.
Α π α σ χ ό λ η σ η  κ α ι  κ ο ι ν ω ν ι κ ή  π ο λ ί τ ι κ η  
Ε κ τ  ί  μ  η  σ  η
Η  Ε λ λ η ν ι κ ή  Κ υ β έ ρ ν η σ η  ε ξ έ θ ε σ ε  τ ο υ ς  σ τ ό χ ο υ ς  τ η ς  π ο υ  σ υ ν ί σ τ α ν τ α ι  σ τ η ν  
α π ο κ έ ν τ ρ ω σ η ,  σ τ η ν  π α ρ α μ ο ν ή  τ ο υ  π λ η θ υ σ μ ο ύ  σ τ η ν  π ε ρ ι ο χ ή  κ α τ ο ι κ ί α ς  τ ο υ  
κ α ι  σ τ ο ν  α γ ώ ν α  κ α τ ά  τ η ς  α ν η σ υ χ η τ ι κ ό ς  α ν ε ρ γ ί α ς .  Υ π ο γ ρ ά μ μ ι σ ε  έ ξ α λ λ ο υ  
τ η ν  α ν ά γ κ η  ν α  α ν α δ ι α ρ θ ρ ω θ ε ί  τ ο  σ ύ σ τ η μ α  ε π α γ γ ε λ μ α τ ι κ ή ς  κ α τ ά ρ τ ι σ η ς ,  π ο ύ  
ε ί ν α ι  π λ έ ο ν  α ν ε π α ρ κ έ ς ,  δ ε δ ο μ έ ν ο υ  ό τ ι  π ρ ό κ ε ι τ α ι  γ ι α  β α σ ι κ ό  μ έ σ ο  γ ι α  τ η  
β ε λ τ ί ω σ η  τ η ς  κ α τ ά σ τ α σ η ς  σ τ ο ν  τ ο μ έ α  τ η ς  α π α σ χ ό λ η σ η ς .
Ο ι  ε λ λ η ν ι κ έ ς  α ρ χ έ ς  έ θ ι ξ α ν  τ α  ε ι δ ι κ ά  π ρ ο β λ ή μ α τ α  π ο υ  α φ ο ρ ο ύ ν  τ η  σ χ έ σ η  
ε π α γ γ ε λ μ α τ ι κ ή ς  κ α τ ά ρ τ ι σ η ς  κ α ι  α γ ο ρ ά ς  ε ρ γ α σ ί α ς ,  τ ο  ύ π α ρ χ ο ν  δ υ ν α μ ι κ ό  
σ ε  ε κ π α ι δ ε υ τ έ ς ,  τ η ν  α π ο κ α τ ά σ τ α σ η  τ ω ν  μ ε ι ο ν ε κ τ ο ύ ν τ ω ν  α τ ό μ ω ν  κ α θ ώ ς  κ α ι  
τ ι ς  α ν ά γ κ ε ς  γ ι α  κ α τ ά λ λ η λ ε ς  υ π ο δ ο μ έ ς  σ ε  θ έ μ α τ α  κ α τ ά ρ τ ι σ η ς  κ α ι  ε ξ ο π λ ι σ μ ο ύ .
Η  Ε π ι τ ρ ο π ή  α ν έ θ ε σ ε  ε π ί σ η ς  σ ε  μ ί α  ο μ ά δ α  ε μ π ε ι ρ ο γ ν ω μ ό ν ω ν  ν α  ε ξ ε τ ά σ ε ι  τ ι ς  
δ υ ν α τ ό τ η τ ε ς  ε κ σ υ γ χ ρ ο ν ι σ μ ο ύ  τ ω ν  δ ι α ρ θ ρ ώ σ ε ω ν  τ η ς  α π ο κ α τ ά σ τ α σ η ς  τ ω ν  μ ε ι ο -  
ν ε κ τ ο ύ ν τ ω ν  α τ ό μ ω ν  κ α ι  α ύ ξ η σ η ς  τ ω ν  π α ρ ε μ β ά σ ε ω ν  τ ο υ  Τ α μ ε ί ο υ  υ π έ ρ  τ ω ν  
α τ ό μ ω ν  α υ τ ώ ν .
' Ο σ ο ν  α · ρ ο ο ά  τ ι ς  υ π ο δ ο μ έ ς ,  ο ι  ε λ λ η ν ι κ έ ς  α ρ χ έ ς  ε π ι σ η μ α ν α ν  ό τ ι  τ α  π ε ρ ι σ σ ό ­
τ ε ρ α  κ έ ν τ ρ α  κ α τ ά ρ τ ι σ η ς  δ ύ σ κ ο λ α  μ π ο ρ ο ύ ν  ν α  π ρ ο σ α ρ μ ο σ τ ο ύ ν  σ τ ι ς  
α ν ά γ κ ε ς  τ η ς  κ α τ ά ρ τ ι σ η ς ,  ι δ ί ω ς  σ ε  θ έ μ α τ α  ε ξ ο π λ ι σ μ ο ύ .  Α π ό  τ η ν  ά λ λ η  
π λ ε υ ρ ά ,  ε ί ν α ι  σ χ ε δ ό ν  α ν ύ π α ρ κ τ α  τ α  κ έ ν τ ρ α  κ α τ ά ρ τ ι σ η ς  π ο υ  ε ί ν α ι  
π ρ ο σ α ρ μ ο σ μ έ ν α  σ τ ι ς  ε ι δ ι κ ε ς  α ν ά γ κ ε ς  τ ω ν  μ ε ι ο ν ε κ τ ο ύ ν τ ω ν >  ο  ε ξ ο π λ ι σ μ ό ς  
δ ε  τ ω ν  π ε ρ ι σ σ ό τ ε ρ ω ν  α π ο  τ α  κ έ ν τ ρ α  κ α τ ά ρ τ ι σ η ς  ε ί ν α ι  α π η ρ χ α ι ω μ έ ν ο ς .
Π ρ ο κ ε ι μ ε ν ο ύ  ν α  β ε λ τ ι ώ σ ε ι  τ ι ς  υ π ο δ ο μ έ ς  σ ε  θ έ μ α τ α  κ α τ ά ρ τ ι σ η ς ,  η  
Ε λ λ η ν ι κ ή  Κ υ β έ ρ ν η σ η  π ρ ο έ β λ ε ψ ε  γ ι α  τ η ν  π ε ρ ί ο δ ο  1983-1985 τ η ν  κ α τ α σ κ ε υ ή  
κ έ ν τ ρ ω ν  κ α τ ά ρ τ ι σ η ς ,  τ ο  κ ό σ τ ο ς  τ ω ν  ο π ο ί ω ν  α ν έ ρ χ ε τ α ι  σ ε  120 ε κ .  E C U  
π ε ρ ί π ο υ .
Α π ό  τ ό  1981 τ ο  Τ α μ ε ί ο  π α ρ έ χ ε ι  τ η  σ α ν δ ρ ο μ η  τ ο υ  γ ι α  τ ο  σ ύ ν ο λ ο  σ χ ε δ ό ν  τ ω ν  
δ ρ α σ τ η ρ ι ο τ ή τ ω ν  κ α τ ά ρ τ ι σ η ς  σ τ η ν  Ε λ λ ά δ α ,  μ ε  ε ξ α ί ρ ε σ η  τ ι ς  δ ρ α σ τ η ρ ι ό τ η τ ε ς  
μ α θ η τ ε ί α ς  κ α ι  α ν ώ τ ε ρ η ς  τ ε χ ν ι κ ή ς  ε κ π α ί δ ε υ σ η ς  π ο υ  θ ε ω ρ ο ύ ν ι α ι  -  ι έ χ ρ ι  σ ή μ ε ρ α  δ α π ά ν ε ς  
π ο υ  δ ε ν  ε ί ν α ι  δ υ ν α τ ό ν  ν α  ε π ι λ ε γ ο ύ ν .  Ο ι  α ν α λ ή ψ ε ι ς  υ π ο χ ρ ε ώ σ ε ω ν  α ν η λ θ α ν  
σ ε  30,57 ε κ .  E C U  τ ο  1981 κ α ι  σ ε  60,42 ε κ .  E C U  τ ο  1962. Ο ι  α ρ ι θ μ ο ί  
α υ τ ο ί  α ν τ ι π ρ ο σ ω π ε ύ ο υ ν  τ ο  3%  τ ο υ  σ υ ν ο λ ι κ ο ύ  π ρ ο ϋ π ο λ ο γ ι σ μ ο ύ  τ ο υ  Τ α μ ε ί ο υ  
τ ο  1981 κ α ι  τ ο  4%  τ ο  1982. ' Α ν  κ α ι  δ ε ν  έ χ ε ι  γ ί ν ε ι  γ ν ω σ τ ό  μ έ χ ρ ι  σ ή μ ε ρ α
. / ·  22

22.
τ ο  π ρ α γ μ α τ ι κ ό  π ο σ ο σ τ ό  χ ρ η σ ι μ ο π ο ί η σ η ς  τ ω ν  σ υ ν δ ρ ο μ ώ ν  τ ο υ  Τ α μ ε ί ο υ ,  ο ι  
ε π ι σ τ ρ ο φ έ ς  μ έ χ ρ ι  τ ο  τ έ λ ο ς  τ ο υ  1982, ε ξ α ι τ ί α ς  τ η ς  μ η  π ρ α γ μ α τ ο π ο ί η σ η ς  τ ο υ  
σ υ ν ό λ ο υ  η  μ έ ρ ο υ ς  τ ω ν  ε γ κ ε κ ρ ι μ έ ν ω ν  α π ό  τ ο  Τ α μ ε ί ο  γ ι α  τ α  έ τ η  1981-1982 
π ρ ο γ ρ α μ μ ά τ ω ν  κ α τ ά ρ τ ι σ η ς ,  α ν έ ρ χ ο ν τ α ι  σ ε  10,1 ε κ .  E C U  , σ ε  π ο σ ο σ τ ό  δ η λ α δ η  
11,2% τ ο υ  ε γ κ ε κ ρ ι μ έ ν ο υ  γ ι α  τ η ν  π ε ρ ί ο δ ο  α υ τ ή  π ο σ ο ύ .  Ο ι  π ρ ο β λ έ ψ ε ι ς  τ ω ν  
ε λ λ η ν ι κ ώ ν  α ρ χ ώ ν  γ ι α  τ ι ς  α ι τ ή σ ε ι ς  σ υ ν δ ρ ο μ ή ς  κ α τ ά  τ ό  1983 α ν έ ρ χ ο ν τ α ι  σ ε  
156 ε κ .  E C U  (1 ), σ ε  π ο σ ο σ τ ό  δ η λ α δ η  4,2% τ ο υ  σ υ ν ο λ ι κ ο ύ  π ο σ ο ύ  π ρ ο β λ έ ψ ε ω ν  
γ  ι α  ό λ α  τ α  Κ ρ ά τ η  μ έ λ η .
Ο ι  ε λ λ η ν ι κ έ ς  α ρ χ έ ς  ζ η τ ο ύ ν  τ η  σ υ ν δ ρ ο μ ή  τ ο υ  Τ α μ ε ί ο υ  γ ι α  μ ί α  σ ε ι ρ ά  έ ρ γ ω ν  
κ α τ ά  π ρ ο τ ε ρ α ι ό τ η τ α  π ο υ  κ ρ ί ν ο ν τ α ι  α π α ρ α ί τ η τ α  γ ι α  τ η  β ε λ τ ί ω σ η  τ ο υ  σ η μ ε ρ ι ν ο ύ  
σ υ σ τ ή μ α τ ο ς  ε π α γ γ ε λ μ α τ ι κ ή ς  κ α τ ά ρ τ ι σ η ς  σ τ η ν  Ε λ λ ά δ α
Ε π ι π λ έ ο ν  ζ η τ ο ύ ν  :
-  α ύ ξ η σ η  α π ό  55 σ ε  65% γ ι α  τ α  μ ε μ ο ν ω μ έ ν α  π ρ ο γ ρ ά μ μ α τ α  ε π α γ γ ε λ μ α τ ι κ ή ς  
κ α τ ά ρ τ ι σ η ς  σ ε  ό λ η  τ η  χ ώ ρ α
-  α ύ ξ η σ η  τ ο υ  π ο σ ο σ τ ο ύ  π α ρ έ μ β α σ η ς  α π ό  55 σ ε  85% σ τ η ν  π ε ρ ί π τ ω σ η  κ α τ ά
τ η ν  ο π ο ί α  τ α  π ρ ο γ ρ ά μ μ α τ α  κ α τ ά ρ τ ι σ η ς  α π ο τ ε λ ο ύ ν  τ μ ή μ α  τ ω ν  ο λ ο κ λ η ρ ω μ έ ν ω ν  
α ν α π τ υ ξ ι α κ ώ ν  π ρ ο γ ρ α μ μ ά τ ω ν
-  σ υ μ μ έ τ ο χ η  σ τ η  χ ρ η μ α τ ο δ ό τ η σ η  μ α θ η μ ά τ ω ν  σ ι α  κ έ ν τ ρ α  α ν ώ τ ε ρ η ς  τ ε χ ν ι κ ή ς  
κ α ι  ε π α γ γ ε λ μ α τ ι κ ή ς  ε κ π α ί δ ε υ σ η ς  ( Κ Α Γ Ξ Ε )  κ α ι  σ τ ι ς  τ ε χ ν ι κ έ ς  κ α ι  ε π α γ γ ε λ ­
μ α τ ι κ έ ς  σ χ ο λ έ ς  κ α ι  λ ύ κ ε ι α ,  κ α θ ώ ς  κ α ι  σ τ ι ς  σ χ ο λ έ ς  μ α θ η τ ε ί α ς  τ ο υ  
Ο ρ γ α ν ι σ μ ο ύ  Α π α σ χ ό λ η σ η ς  Ε ρ γ α τ ι κ ο ύ  Δ υ ν α μ ι κ ο ύ  ( Ο Α Ε Δ )  μ ε  π ο σ ο σ τ ό  
π α ρ έ μ β α σ η ς  75% *
-  χ ρ η μ α τ ο δ ό τ η σ η  έ ρ γ ω ν  κ ο ι ν ω ν ι κ ή ς  υ π ο δ ο μ ή ς ,  ό π ω ς  π . χ .  ν ο σ ο κ ο μ ε ί ω ν ,  
σ χ ο λ ε ί ω ν ,  π ο λ ι τ ι σ τ ι κ ώ ν  κ έ ν τ ρ ω ν ,  π α ι δ ι κ ώ ν  σ τ α θ μ ώ ν ,  κ α θ ώ ς  κ α ί  χ ρ η μ α τ ο ­
δ ό τ η σ η  γ ι α  τ η ν  α ν έ γ ε ρ σ η  ε ρ γ α τ ι κ ώ ν  κ α τ ο ι κ ι ώ ν .
' Ο σ ο ν  : « ρ ο ρ ά  τ η ν  π α ρ έ μ β α σ η  τ ο υ  Τ α μ ε ί ο υ  :
-  η  Ε π ι τ ρ ο π ή  π ρ ο τ ε ί ν ε ι  σ τ ο  π λ α ί σ ι ο  τ ο υ  ο λ ο κ λ η ρ ω μ έ ν ο υ  μ ε σ ο γ ε ι α κ ο ύ  
π ρ ο γ ρ ά μ μ α τ ο ς  γ ι α  τ η ν  Ε λ λ ά δ α ,  κ ο ι ν ο τ ι κ ή  π α ρ έ μ β α σ η  τ η ς  τ ά ξ η ς  τ ο υ
75% γ  ι α  ο ρ ι σ μ έ ν ε ς  π ρ ό σ θ ε τ ε ς  δ ρ α σ τ η ρ ι ό τ η τ ε ς  ε π α γ γ ε λ μ α τ ι κ ή ς  κ α τ ά ρ τ ι σ η ς "
. / .  23
(1) Ο  α ρ ι θ μ ό ς  α υ τ ό ς  δ ε ν  α π ο τ ε λ ε ί  έ ν δ ε ι ξ η  σ χ ε τ ι κ ά  μ ε  τ ο  π ο σ ο σ τ ό  τ ο υ
π ρ ο ϋ π ο λ ο γ ι σ μ ο ύ  τ ο υ  Τ α μ ε ί ο υ  π ο υ  θ α  χ ρ η σ ι μ ο π ο ι η θ ε ί  γ ι α  τ ι ς  α ν α λ ή ψ ε ι ς  
υ π ο χ ρ ε ώ σ ε ω ν ,  ό σ ο ν  α ι ρ ο ρ α  τ η ν  Ε λ λ α δ α ,  τ ο  1983.

23.
τ α  Κ Α Τ Ε Ε  κ α ι  η  μ α θ η τ ε ί α  θ α  α π ο τ ε λ ό σ ο υ ν  σ ύ ν τ ο μ α  α ν τ ι κ ε ί μ ε ν ο  
μ ε τ α ρ ρ ύ θ μ ι σ η ς  π ο υ  θ α  μ π ο ρ ο ύ σ ε  ν α  δ ι ε υ κ ο λ ύ ν ε ι  υ π έ ρ  α υ τ ώ ν  τ η ν  
π α ρ έ μ β α σ η  τ ο υ  Τ α μ ε ί ο υ ,  υ π ό  ο ρ ι σ μ έ ν ε ς  π ρ ο ϋ π ο θ έ σ ε ι ς '
σ τ ο  π λ α ί σ ι ο  τ ο υ  ο λ ο κ λ η ρ ω μ έ ν ο υ  μ ε σ ο γ ε ι α κ ο ύ  π ρ ο γ ρ ά μ μ α τ ο ς  γ ι α  τ η ν  
Ε λ λ ά δ α ,  η  Ε π ι τ ρ ο π ή  ε ί ν α ι  π ρ ό θ υ μ η  ν α  σ υ μ β ά λ ε ι  σ τ η  β ε λ τ ί ω σ η  τ η ς  
β ι ω σ ι μ ό τ η τ α ς  τ ω ν  α γ ρ ο τ ι κ ώ ν  ζ ω ν ώ ν ,  π α ρ ε μ β α ί ν ο ν τ α ς  σ ε  π ο σ ο σ τ ό  75% 
σ τ η ν  κ α τ α σ κ ε υ ή  κ έ ν τ ρ ω ν  κ α τ ά ρ τ ι σ η ς .  Δ ε δ ο μ έ ν ο υ  ό μ ω ς  ό τ ι  ο ι  α σ τ ι κ έ ς  
ζ ώ ν ε ς ,  κ α ι  ι δ ί ω ς  η  Α θ ή ν α  κ α ι  η  Θ ε σ σ α λ ο ν ί κ η ,  υ π ο φ έ ρ ο υ ν  α π ό  έ λ λ ε ι ψ η  
υ π ο δ ο μ ή ς  σ ε  θ έ μ α τ α  ε π α γ γ ε λ μ α τ ι κ ή ς  κ α τ ά ρ τ ι σ η ς ,  κ ρ ί ν ε τ α ι  ε π ί σ η ς  
α ν α γ κ α ί ο  ν α  π α ρ α σ χ ε θ ε ί  ε ν ί σ χ υ σ η  γ ι α  τ η ν  κ α τ α σ κ ε υ ή  κ έ ν τ ρ ω ν  κ α ι  
σ ’α υ τ έ ς  τ ι ς  π ε ρ ι ο χ έ ς "
υ π ά ρ χ ε ι  σ τ η ν  Ε λ λ ά δ α  π ρ α γ μ α τ ι κ ή  α ν ά γ κ η  ε ι σ α γ ω γ ή ς  ι κ α ν ο π ο ι η τ ι κ ο ύ  
σ υ σ τ ή μ α τ ο ς  ι α τ ρ ι κ ή ς  α γ ω γ ή ς  κ α ι  ε π α γ γ ε λ μ α τ ι κ ή ς  κ α ι  κ ο ι ν ω ν ι κ ή ς  Α π ο ­
κ α τ ά σ τ α σ η ς  ο ρ ι σ μ έ ν ω ν  κ α τ η γ ο ρ ι ώ ν  μ ε ι ο ν ε κ τ ο ύ ν τ ω ν  α τ ό μ ω ν .  Κ ά τ ι  
τ έ τ ο ι ο  σ υ ν ε π ά γ ε τ α ι  τ η ν  κ α τ α σ κ ε υ ή  η  τ η ν  π ρ ο σ α ρ μ ο γ ή  τ ω ν  κ τ ι ρ ί ω ν  κ α ι  
τ ω ν  ε ξ ο π λ ι σ μ ώ ν ,  κ α θ ώ ς  κ α ι  τ η ν  ε ι σ α γ ω γ ή ,  σ ε  κ α τ ά λ λ η λ η  κ λ ί μ α κ α ,  
σ υ γ χ ρ ό ν ω ν  μ ε θ ό δ ω ν  θ ε ρ α π ε υ τ ι κ ή ς  α γ ω γ ή ς .  Π  κ ο ι ν ο τ ι κ ή  ε ν ί σ χ υ σ η ,  
έ κ τ ο ς  α π ό  τ η  χ ρ η μ α τ ο δ ο τ ι κ ή  σ υ ν δ ρ ο μ ή ,  θ α  μ π ο ρ ο ύ σ ε  ν α  π α ρ α σ χ ε θ ε ί  
μ ε  τ η  μ ο ρ φ ή  σ υ μ β ο υ λ ώ ν  α π ό  ε μ π ε ι ρ ο γ ν ώ μ ο ν ε ς .
Μέτρα
Σ τ ο  π λ α ί σ ι ο  τ ω ν  κ ο ι ν ο τ ι κ ώ ν  π ρ ο σ π α θ ε ι ώ ν  γ ι α  τ ο ν  α γ ώ ν α  κ α τ ά  τ η ς  
α ν ε ρ γ ί α ς ,  κ α ι  ι δ ί ω ς  τ η ς  α ν ε ρ γ ί α ς  τ ω ν  ν έ ω ν ,  η  Ε π ι τ ρ ο π ή  π ρ ο β λ έ π ε ι  
γ ι α  τ η ν  Ε λ λ ά δ α  τ η  λ η ψ η  μ έ τ ρ ω ν  π ο υ  θ α  ε π ι τ ρ έ ψ ο υ ν  χ ά ρ ο .  α υ Τ η  ν α
ε κ σ υ γ χ ρ ο ν ί σ ε ι  τ ο  σ ύ σ τ η μ α  ε π α γ γ ε λ μ α τ ι κ ή ς  κ α τ ά ρ τ ι σ η ς .  Γ ι α  τ ο  σ κ ο π ό  
α υ τ ό  θ α  π ρ ο τ ε ί ν ε ι  χ ρ η μ α τ ο δ ο τ ι κ ή  ε ν ί σ χ υ σ η  γ ι α  τ η ν  κ α τ α σ κ ε υ ή  κ α ι  τ ο ν  
ε ξ ο π λ ι σ μ ό  κ έ ν τ ρ ω ν  ε π α γ γ ε λ μ α τ ι κ ή ς  κ α τ ά ρ τ ι σ η ς  σ τ ι ς  α σ τ ι κ έ ς  ζ ώ ν ε ς .
Ε ξ α λ λ ο υ ,  θ α  π ρ ο τ ε ί ν ε ι  χ ρ η μ α τ ο δ ο τ ι κ ή  ε ν ί σ χ υ σ η  γ ι α  τ η  β ε λ τ ί ω σ η  τ η ς  
υ π ο δ ο μ ή ς  σ ε  θ έ μ α τ α  κ ο ι ν ω ν ι κ ή ς  κ : . ι  ε π α γ γ ε λ μ α τ ι κ ή ς  α π ο κ α τ ά σ τ α σ η ς  
ο ρ ι σ μ έ ν ω ν  κ α τ η γ ο ρ ι ώ ν  μ ε ι ο ν ε κ τ ο ύ ν τ ω ν  α τ ό μ ω ν .
Τ α  δ ύ ο  α υ τ α  μ έ τ ρ α ,  π ο υ  θ α  π ε ρ ι ο ρ ι σ τ ο ύ ν  σ ε  τ ε τ ρ α ε τ ή  π ε ρ ί ο δ ο ,  έ χ ο υ ν  
ε π ί σ η ς  ω ς  σ τ ο χ ο  ν α  ε π ι τ ρ έ ψ ο υ ν  σ τ η ν  Ε λ λ ά δ α  τ η ν  κ α λ ύ τ ε ρ η  χ ρ η σ ι μ ο π ο ί η σ η  
τ ω ν  π ό ρ ω ν  τ ο υ  Κ ο ι ν ω ν ι κ ο ύ  Τ α μ ε ί ο υ .
./.24

24.
' Ο σ ο ν  α φ ο ρ ά  τ ι ς  π ρ ο τ ε ρ α ι ό τ η τ ε ς  γ ι α  τ η  σ υ ν δ ρ ο μ ή  τ ο υ  Τ α μ ε ί ο υ ,  η  
Ε π ι τ ρ ο π ή  ε ί ν α ι  έ τ ο ι μ η , μ ε τ α ξ ύ  ά λ λ ω ν ,  :
-  ν α  υ π ο σ τ η ρ ί ξ ε ι  τ ι ς  π ρ ο σ π ά θ ε ι ε ς  π ο υ  α π ο σ κ ο π ο ύ ν  σ ε  π ρ ο ο δ ε υ τ ι κ ή  
ε ι σ α γ ω γ ή  τ η ς  π ρ ο ε κ π α ί δ ε υ σ η ς ’
-  ν α  ε ν θ α ρ ρ ύ ν ε ι  τ η ν  κ α τ ά ρ τ ι σ η  ε κ π α ι δ ε υ τ ώ ν  κ α ι  α ν ω τ έ ρ ω ν  σ τ ε λ ε χ ώ ν ,  
υ π ά λ λ η λ ω ν  α ρ μ ο δ ί ω ν  γ ι α  τ η ν  α ν ά π τ υ ξ η ,  σ υ μ β ο ύ λ ω ν  γ ι α  ε π α γ γ ε λ μ α τ ι κ ό  
π ρ ο σ α ν α τ ο λ ι σ μ ό  κ α ι  γ ι α  ε ύ ρ ε σ η  ε ρ γ α σ ί α ς  κ α ι  ν α  υ π ο σ τ η ρ ί ξ ε ι  τ ι ς  
π ρ ο σ π ά θ ε ι ε ς  γ ι α  τ η  β ε λ τ ί ω σ η  τ η ς  ε π α γ γ ε λ μ α τ ι κ ή ς  κ α τ ά ρ τ ι σ η ς *
-  ν α  δ ι ε υ κ ο λ ύ ν ε ι  τ η  μ ε τ ά β α σ η  α π ό  τ ο  σ χ ο λ ε ί ο  σ τ ο ν  ε π α γ γ ε λ μ α τ ι κ ό  β ί ο
-  ν α  β ο ή θ η σ ε ς  σ τ ο ν  τ ο μ έ α  τ η ς  κ λ ω σ τ ο ϋ < ρ α ν τ ο υ ρ γ  ί α ς ^  τ η ν  ε π α γ γ ε λ μ α τ ι κ ή  
π ρ ο σ α ρ μ ο γ ή  τ ω ν  ε ρ γ α ζ ο μ έ ν ω ν  σ τ ι ς  ν έ ε ς  τ ε χ ν ο λ ο γ ί ε ς
-  ν α  ε ξ ε τ ά σ ε ι  ε υ ν ο ϊ κ ά  τ η  δ υ ν α τ ό τ η τ α  κ α τ ά ρ τ ι σ η ς  π ρ ο γ ρ ά μ μ α τ ο ς  γ ι α  π α ρ ο χ ή  
β ο ή θ ε ι α ς  σ τ ο υ ς  ' Ε λ λ η ν ε ς  μ ε τ α ν ά σ τ ε ς  κ α τ ά  τ η ν  ε π ι σ τ ρ ο φ ή  τ ο υ ς  σ τ η ν  Ε λ λ ά δ α .
Γ ε ο α ρ γ  ί α
Ε κ τ  ί μ η σ η
Μ ε τ ά  τ η ν  π ρ ο σ χ ώ ρ η σ η  α ν έ κ υ ψ α ν  δ υ σ χ έ ρ ε ι ε ς  σ ε  ο ρ ι σ μ έ ν ε ς  α γ ο ρ έ ς ,  κ ά τ ω  
α π ο  τ η  ς χ ο ν δ υ α σ μ ε ν η  ε π ή ρ ε ι α  π ο λ λ ώ ν  π α ρ α γ ό ν τ ω ν ,  α π ό  τ ο υ ς  ο π ο ί ο υ ς  ά λ λ ω σ τ ε  
ο ρ ι σ μ έ ν ο ι  δ ε ν  μ π ο ρ ο ύ ν  ν α  α π ο δ ο θ ο ύ ν  ά μ ε σ α  σ τ ο  κ α θ α υ τ ό  γ ε γ ο ν ό ς  τ η ς  
π ρ ο σ χ ώ ρ η σ η ς ,  α λ λ α  π ε ρ ι σ σ ό τ ε ρ ό  σ τ η  γ ε ν ι κ ή  ο ι κ ο ν ο μ ι κ ή  κ α τ ά σ τ α σ η  τ η ς  χ έ ρ α ς .
Η  τ α χ ε ί α  α ύ ξ η σ η  τ ω ν  τ ι μ ώ ν  σ τ η ν  π α ρ α γ ω γ ή  π ο υ  π ρ α γ μ α τ ο π ο ι ή θ η κ ε  σ τ η ν  
Ε λ λ ά δ α  κ α τ ά  τ η ν  π ρ ο ε ν τ α ξ ι α κ η  π ε ρ ί ο δ ο  σ υ ν έ β α λ ε  ο π ω σ δ ή π ο τ ε  σ τ η ν  α ύ ξ η σ η  
κ α ν  ε ι σ ο ο η μ α τ ω ν  τ ω ν  ε λ λ η ν ω ν  π α ρ α γ ω γ ώ ν  κ α ι  κ α τ έ σ τ η σ ε  δ υ ν α τ ή  τ η ν  
α ν ά π τ υ ξ η  ο ρ ι σ μ έ ν ω ν 1  μ ο ρ < ρ ω ν  π α ρ α γ ω γ ή ς  κ α τ  ε ξ ο χ η ν  μ ε σ ο γ ε ι α κ ο ύ  χ α ρ α κ τ ή ρ α .
Α λ λ ά  η  π ο λ ί τ ι κ η  α υ τ ή  α π ό φ α σ η ,  σ ε ,  ε θ ν ι κ ό  π ά ν τ α  ε π ί π ε δ ο ,  ά ν  κ α ι  ή τ α ν  
σ η μ α ν τ ι κ ή '  γ ι α τ ί  α φ ο ρ ο ύ σ ε  α γ ρ ο τ ι κ ό  π λ η θ υ σ μ ό  π ο υ  α ν τ ι π ρ ο σ ω π ε ύ ε ι  τ ο  έ ν α
τ ρ ί τ ο  · ο υ  ε ν ε ρ γ ο ύ  π λ η θ υ σ μ ο ύ  τ η ς  χ ω ρ ά ς ,  ε ν ε ί χ ε  π α ρ ά λ λ η λ α  ο ρ ι σ μ έ ν ο υ ς  
κ ί ν δ υ ν ο υ ς  .
./. 25

Η εξέλιξη αυτή δεν ανετράπη με την προσχώρηση και οι- (αδυναμιες  
ορισμένων αγορών επιτάθηκαν. Διαπιστώνεται σήμερα η ύπαρξη πραγματικών  
δυσχερείων στη διάθεση των ελληνικών προϊόντων τόσο στην εσωτερική  
αγορά, λόγω του αυξημένου ανταγωνισμού των εισαγόμενων προϊόντων, οσο'  
και στις εξωτερικές αγορές δεδομένου ότι διαταράχθηκαν τα εμπορικά  
κυκλώματα, έπαυσαν να υψίστανται ορισμένα κίνητρα και εγγυήσεις που  
υπήρχαν υπό το παλαιό καθεστώς, καθώς επίσης καί, αναμφίβολα, εξαιτιας  
των ποιοτικών προβλημάτων ορισμένων προϊόντων.
Αποτέλεσμα ήταν να μεγαλώσει το έλλειμμα του ελληνικού γεωργικού  
εμπορικού ισοζυγίου (1) καί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να χαθούν
εισοδήματα για τους παραγωγούς τάσο στην ελληνική αγορά όσο και  
στις εξωτερικές αγορές. Η κατάσταση αυτή οδήγησε τις ελληνικές
αρχές να λάβουν, σ?. πολλές περιπτώσεις ,  μέτρα περιορισμού των  
συναλλαγών κατά παράβαση της κοινοτικής νομοθεσίας, με τελική κατά­
ληξη τον γενικό έλεγχο των εισαγωγών, ιδίως στον τομέα των ζωικων 
προϊόντων.
θα μπορούσε βέβαια κανείς να σκεφθεί ότι η τυχόν καλύτερη διοικητική  
προετοιμασία θα είχε αποτελέσει ένα θετικό, αλλά οπωσδήποτε ανεπαρκή  
παράγοντα, για να αποφευχθούν οι συνέπειες ενός υπερβολικά γρήγ°Ρα  
παραμερισμού του προϊσχύοντος εθνικού συστήματος, που ήταν ιδιαίτερα  
συγκεντρωτικό σύστημα παρεμβατισμού χαι της αντικατά­
στασής του από το κοινοτικό σύστημα που βασίζεται ςπην αρχή της  
ελεύθερης κυκλοφορίας.
Μέσα στο κλίμα αυτο,'πρεπει ωστόσο να υπογραμμιστεί ότι,παρά τις απώλειες
η την καθήλωσή των εισοδημάτων σε ορισμένους τομείς και ιδιαίτερα στον τομέα της  
εμπορικής διακίνησης των προϊόντων, τα εισοδήματα των ελλή'ων παρα­
γωγών εξελίχθηκαν στο σύνολό τους ευνοϊκά κατά τη διάρκεια των  
τελευταίων ετών* ν
Μία από τις πραγματοποιηθείσες αποστολές είχε ιδίως ως αντικείμενο  
να οριστικοποιήσει, σε συνεργασία με τις ελληνικές αρχές, τα στοιχεία  
για την εξέλιξη των αγροτικών εισοδημάτων στην Ελλάδα. Πράγματι,  
στο πλαίσιο των αποφάσεων για τις γεωργικές τιμές 1982/1983, το  
Συμβούλιο είχε ζητήσει από την Επιτροπή να του κοινοποιηθούν, όσο  
γίνεται πιο γρήγορα, οι αριθμοί που έχει στη διάθεσή της σχετικά μέ
(1)το 1980 πλεόνασμα 3,281 εκατομμυρίων δραχμών  
το 1981 έλλειμμα 4,581 εκατομμυρίων δραχμών

26.
την εξέλιξη του αγροτικού εισοδήματος στην Ελλάδα και, βάσει  
αυτών των αριθμών και άν είναι αναγκαίο, να του υποβληθούν  
συγκεκριμένες προτάσεις για να αντιμετωπιστούν εγκαίρως άλα τα  
προβλήματα που θα μπορούσαν να ανακύψουν.
Από τη σχεττκη εξέταση προκύπτει ότι τα αγροτικά εισοδήματα  
αυξήθηκαν κατά 4,3% σε πραγματικές τιμές στην Ελλάδα κατά το  
1981 και κατά 5,8% το 1982 (1).
Στις προτάσεις της που αφορούν τον καθοριςτμό των τιμώ" οριςτμένων  
γεωργικών προϊόντων και τη ληψη ορισμένων συναφών μέτρων  
(1983/1984) (2), η Επιτροπή δεν περιέλαβε ειδικές προτάσεις για  
την Ελλάδα.
'Βδη δεν φαίνεται να χρειάζεται για το σκοπό αυτό η ληψη συγκεκρι­
μένου -μέτρου : η προσαρμογή της αντιπροσωπευτικής ισοτιμίας της  
πράσινης δραχμής που πραγματοποιήθηκε λόγω της υποτίμησης του  
ελληνικού νομίσματος, σε συνδυασμό με την αύξηση των κοινών τιμών,  
θα πρέπει μάλλον να αροφυλάξει τους έλληνες παραγωγούς από την  
τυχόν μείωση των εισοδημάτων τους σε πραγματ ι  κές τιμές για την  
περίοδο εμπορίας 1983/1984. Μακροπρόθεσμα, ωστόσο, δεν μπορούν να  
αποκλειστούν οι ανησυχίες για το θέμα αυτό.
Μετά την προσχώρηση της Ελλάδας η Επιτροπή επιχείρησε να επεκτείνει  
την υπαρχουσα συνολική μεσογειακή ρύθμιση και στο νέο Κράτος μέλος.  
Το 1982 το Συμβούλιο αποφάσισε τη ληψη σειράς μέτρων, τα οποία  
πρέ 'τι ηδη να συμπληρωθούν.
./. 27
(1) Για την περίοδο μεταξύ 1974 και 1981 η αύξηση των εισοδημάτων των'  
ελληνων παραγωγών υπολογίζεται σε 25% σε πραγματικούς όρους.
(2) βλ. ΕΠ (82) 650 τελικό, Τόμος I, σημεία 22, 67 και 68.

27.
Οι ελληνικές αρχές και η Επιτροπή συμφώνησαν ότι οι ελλείψεις  
που παρουσιάζονται στις ελληνικές υπηρεσίες στον τομέα της  
αγροτικής εκπαίδευσης, στο σύστημα διάδοσης των πληροφοριών,  
στις υποδομές για τη γεωργική έρευνα και στο μηχανισμό της  
διεξαγωγής ποιοτικού ελέγχου αποτελούν στοιχειώδη εμπόδια για  
τη βασική ανάπτυξη του γεωργικού τομέα στην Ελλάδα.
Οι ελληνικές αρχές διατύπωσαν στο μνημόνιο πολλά αιτήματα που  
αναφέρονται στο γεωργικό τομέα. Η Επιτροπή είναι πεπεισμένη  
ότι το ολοκληρωμένο μεσογειακό πρόγραμμα για την Ελλάδα παρέχει  
θετική και δυναμική απάντηση της Κοινότητας στα περισσότερα  
ειδικά προβλήματα του τομέα (βλ. παρ. 33).
Μέτρα
Στο πλαίσιο της προσεχούς αναθεώρησης της πολίτικης των διαρθρώσεων,  
η Επιτροπή θα λάβει ιδιαίτερα υπόψη, όπως και. στο παρελθόν, τα ειδικά  
ελληνικά προβλήματα. Στο άμεσο μέλλον, η Επιτροπή προτείνει να επε-  
κταθούν, στο σύνολο των ελληνικών αγροτικών περιοχών, τα μέτρα τα  
σχετικά με τον αρδευτικό και το δασικό τομέα, καθώς και τον τομέα των  
υποδομών, που εφαρμόζονται ηδη σε ορισμένες περιοχές (1), αυτό δε  
μέχρι την έναρξη ισχύος του ολοκληρωμένου μεσογειακού προγράμματος  
για την Ελλάδα που θα περιλαμβάνει ενίσχυση των μέτρων αυτών.
Δεδομένου ότι το ελληνικό σύστημα ποιοτικού ελέγχου είναι ανεπαρκές,  
γεγονός το οποίο απασχολεί τόσο την Επιτροπή όσο και τις ελληνικές  
αρχές, η Επιτροπή προτείνει κατ'εξαίρεση τη ληψη μέτρου με στόχο τη  
βελτίωση των μέσων που είναι αναγκαία για την αύξηση, σε αριθμό και  
ρυθμό, των ποιοτικών ελέγχων.
(1) Κανονισμός 1975/82, αριθ. 23.
./. 28

28.
Αλιεία
Εκτίμηση
Η αλιεία στην Ελλάδα χαρακτηρίζεται από το μήκος των ακτών, την περιορισμένη  
υφαλοκρηπίδα, τη μικρή παραγωγικότητα των υδάτων της Μεσογείου και την υποεκμε -  
τάλλευση των πελαγ ικών ειδών ιχθύων. 'Ολα αυτά έχουν σαν συνέπεια να χοησιμο-  
ποιείται πολύ πεγάλη ποικιλία αλιευτικών αέσων αϊτό στύλο περίπου 11.000 .
επαγγελματικών πλοίων. Ο στόλος αυτός απαιτεί ανανέωση (74% του  
στόλου πλοίων ανοικτής Θάλασσας έχουν ηλικία άνω των 20 ετών) και  
εκσυγχρονισμό, διότι συχνά δεν διαθέτει ούτε τα ελάχιστα όργανα  
ναυσιπλοΐας η αλιείας που θεωρούνται αναγκαία. Οι λιμενικές εγκατα­
στάσεις που εξυπηρετούν αυτόν τον στόλο είναι ανεπαρκείς (7 αλιευτικοί  
λιμενες με κακο εξοπλισμό/ και οι δομεε ατην ξηρά — δημοσίου η ιδιωτικού  
χαρακτήρα  - για τη μεταποίηση και την εμπορία των αλιευτικών προϊόντων  
είναι σχεδόν ανύπαρκτες. Πρέπει να παρατηρηθεί επίσης ότι οι  
δομές σε τομείς όπως η βιολογία, η τεχνολογία καί η οικονομία
της αλιείας και της..υδατοκαλλιέργειας καθώς και η μεταποίηση των  
προϊόντων του τομέα της αλιείας παρουσιάζουν σημαντικά κενά. Τέλος,  
παρά το γεγονός ότι οι καλές κλιματολογικές και υδρολογικές συνθήκες  
της χώρας επι ιρέπουν σημαντική και ταχεία ανάπτυξη της θαλάσσιας  
υδατοκαλλιέργειας, εντούτοις ο τομέας αυτός δεν έχει μέχρι στιγμής  
αποτελέσει αντικείμενο εκμετάλλευσης υπό επιστημονικό έλεγχο.
Τα ελληνικά αιτήματα αποβλέπουν στη χορηγηση χρηματοδοτικής ενίσχυσης  
της Κοινότητας στους έξης τομείς :
- Λιμενικές εγκαταστάσεις (κατασκευή και εκσυγχρονισμός αλιευτικών λιμένων,  
κατασκευή μικρών αλιευτικών καταφυγίων και λιμναίων εγκαταστάσεων),
- Ιστοκαλλιέργεια (ιδίως οργάνωση ίων λιμνοθαλάσσων και κατασκευή  
εκκολαπτηρίων),
- Αναδιάρθρωση του στόλου (εκσυγχρονισμός του στάλου παράκτιας  
αλιείας και σπογγαλιείας, ναυπηγηση νέων αλιευτικών πλοίων ανοικτής  
θάλασσας),
- Μεταποίηση και εμπορία (δημιουργία αγορών χονδρικής πώλησης και  
κέντρων καθαρισμού οστρακοφόρων, διαφημιστική εκστρατεία για τα  
αφρόψαρα, δημιουργία μικτής οικονομίας, επενδύσεις για τη μεταφορά  
και την αποθεματοποίηση σε ψυκτικούς χώρους),
- Τεχνική βοήθεια (κατάρτιση τεχνικών, δημιουργία κέντρων βοήθειας  
στούς λιμένες, υποτροφίες για την ειδίκευση του επιστημονικού  
προσωπικού του υπουργείου),
./. 29

29.
'Ερευνα (δημιουργία κέντρων αλιευτικής έρευνας εξοπλισμένων με  
αΜεανογραφικά πλοία καθώς και χρηματοδότηση κοινών προγραμμάτων  
έρευνας),
- Απορρύπανση 12 κόλπων όπου ασκείται μεγάλη αλιευτική δραστηριότητα.
Τα ολοκληρωμένα μεσογειακά προγράμματα μπορούν να ανταποκριθούν σε  
όλα αυτά τα αιτήματα. Προβλέπουν επίσης την αύξηση των κεφαλαίων  
και την ενίσχυση των μέτρων που ήδη εφαρμόζονται.
Μέτρα
Στο πλαίσιο του κανονισμού 31/83 του Συμβουλίου για ενδιάμεση κοινή  
δράση αναδιάρθρωσης του τομέα της παράκτιας αλιείας και της υδατο­
καλλιέργειας, η Ελλάδα έχει ωφεληθεί μέχρι οήμερα σε δυσανάλογα  
περιορισμένο βαθμό. Η Επιτροπή προτίθεται να δώσει προτεραιότητα στα  
ελληνικά αιτήματα στον τομέα αυτό.
Οι ελληνικές αρχές πληροφόρησαν το Συμβούλιο και την Επιτροπή ότι  
ανησυχούν σοβαρά μήπως οι όροι του ψηφίσματος του Συμβουλίου της  
25ης Ιανουάριου 1983 για την προσαρμογή του δυναμικού στον αλιευτικό  
τομέα δεν λάβουν υπόψη το γεγονός ότι οι περισσότεροι τύποι σκαφών,  
που έχει αποδειχθεί ότι είναι οι καταλληλότεροι για τις αλιευτικές  
συνθήκες στα ελληνικά ύδατα, έχουν λιγότερο από 18 μέτρα μήκος και  
ότι η μέση ηλικία των ελληνικών αλιευτικών σκαφών είναι άνω των  
20 ετών. Η Επιτροπή έχει ήδη δηλώσει ότι, όσον αφορά την ανησυχία  
των ελληνικών αρχών, θα τηρήσει όσο το δυνατό εποικοδομητικότερη  
στάση.

30.
"Εργα, υποδομής των μεταφορών 
Εκτίμηση-
W · ’
98. Η ανεπάρκεια του ελληνικού δικτύου χερσαίων μεταφορών αποτελεί σοβαρό μειο­
νέκτημα για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας.Η βελτίωση του συστήματος των  
έργων, υποδομής προϋποθέτει μέτρα που να λαμβάνουν υπόψη όχι μόνο τη σημερινή
ανεπάρκεια του διαπεριφερειακού δικτύου αλλά επίσης και την εμφανή  
ανάγκη κατάργησης των στεγανών της ελληνικής οικονομίας, για να της  
εξασφαλιστούν οι δυνατότητες καλύτερης διεξόδου στις κοινοτικές  
αγορές.
99. Οι προσπάθειες που θά καταβληθούν για την κατασκευή τ κατάλληλων  
συγκοινωνιακών συνδέσεων θα ενταχθούν στρ διευρυμένο πλαίσιο των  
Τίρογραμμάτων βελτίωσης του συγκοινωνιακού δικτύου της Κοινότητας η  
θα αφορούν χώρες διέλευσης, όπως η Γιουγκοσλαβία και η Αυστρία* πρό­
κειται συγκεκριμένα, να συγκεντρωθούν ατούς έξης τρεις άξονες :
- στον οδικό άξονα Νότου-Βορρά (Καλαμάτα--Αθηνα-γιουγκοσλαβικά σύνορα) :  
αποπεράτωση του τμήματος βορείως της Αθήνας και εκσυγχρονισμός του  
τμήματος νοτιάς της Αθήνας και, ιδίως, της οδού Κορίνθου-Τρίπόλης
- στον άξονα της Αδριατικης (σύνδεση Βόλου-Ηγουμενίτσας)
- στη βελτίωση του σιδηροδρομικού άξονα Β.-Ν. και, ιδίως, του τμήματος  
Λάρισα-θεσσαλονίνη.
100. Οι ελληνικές αρχές έχουν δώσει προτεραιότητα στον οδικό άξονα Νότου-Βορρά.
Το Συμβούλιο,με τη θέσπιση,μετά από πρόταση της Επιτροπής το Δεκέμβριο του 1982(*),  
κανονισμού για την ανάληψη περιορισμένης δράσης στον τομέα των έργων  
υποδομής, αναγνώρισε ότι η επιτάχυνση της εκτέλεσης των κατασκευαστικών  
εργατιών του άξονα αυτού εξυπηρετεί το κοινοτικό συμφέρον. Σύμφωνα με  
τον κανονισμό αυτό, προβλέπεται μία πρώτη χρηματοδοτική συμμέτοχη της  
Κοινότητας στο κόστος κατασκευής ενός τμήματος του άξονα αυτού.
i
101. Σύμφωνα με τις "υποθέσεις χρηματοδότησης" που διατύπωσε η Επιτροπή  
στην ανακοίνωση της προς το Συμβούλιο σχετικά με ένα πειραματικό  
πρόγραμμα στον τομέα των έργων υποδομής των μεταφορών (**), για τη  
βελτίωση του εν λόγω άξονα θα ήταν δυνατό να εξεταστεί η χορηγηση  
περιορισμένης, μόνο, σαμπληρωματικης χρηματοδοτικής ενίσχυσης.
(*) Κανονισμός (ECK) αριθ. 3600/82 του Συμβουλίου της 30ης Δεκεμβρίου  
1982 για την ανάληψη περιορισμένης δράσης στον τομέα των έργων  
υποδομής των μεταφορών.
(**) Πειραματικό πρόγραμμα στον τομέα των έργων υποδομής των μεταφορών  
(ΕΠ (82) 828 τελικό της 10ης Δεκεμβρίου 1982).
./. 31

31.
102. Κατά συνέπεια επιβάλλεται η ανάληψη ειδικής χρηματοδοτικής πρωτο­
βουλίας από την Κοινότητα για την επιτάχυνα! της κατασκευής τωυ  
έργων κοινοτικού ενδιαφέροντος.
Μέτρα
103. η Επιτροπή θα προτείνει, για το 1984 και το 1985, την παροχή σημαντικής  
συνδρομής υπέρ των προγραμμάτων υποδομής κοινοτικού ενδιαφέροντος στην  
Ελλάδα * η συνδρομή αυτή θα ενταχθεί στο κονδύλιο του προϋπολογισμού  
που προβλέπεται από την εφαρμογή του πειραματικού προγράμματος σε θέματα  
υποδομής των μεταφορών (1).
./. 32
(1) ΕΠ (82) 828 τελικό της 10.12.1982.

32.
Κόστος των μεταφορών  
Ξ χ τ  ί μ η σ η -  -
104. Η Επιτροπή, στην ανακοίνωσή της της 17ης Ιουνίου 1982, σχετικά με τα
προβλήματα των μεταφορών στην Ελλάδα, αναφέρει τα ακόλουθα : |
ί
Η Επιτροπή αναγναρίζει ότι στο σημείο αυτό υπάρχει ειδικό πρόβλημα, |  
το οποίο προτίθεται να εξετάσει από κοινού με τις αρμόδιες ελληνικές  
αρχές. Κατά τη διάρκεια των συζητήσεων που ακολούθησαν, οι ελληνικές .  
αρχές εξέφρασαν ορισμένες ανησυχίες π.χ. :
- ότι,όσον αφορά τα γεωργικά προϊόντα, η αύξηση του ελλείμματος του  
εμπορικού ισοζυγίου, μετά την προσχώρηση, οφείλεται σε παράγοντες  
που συνδέονται με το κόστος των μεταφορών *
ότι το μέγεθος και η γεωγραφική κατανομή των- γεωργικών εκμεταλλεύσεων  
της Ελλάδας και, ιδίως, εκείνων που βρίσκονται στις 170 κατοικημένες  
νήσους της και στις ορεινές περιοχές της, επιβαρύνουν σημαντικά  
ορισμένους βασικούς συντελεστές του κόστους
- ότι η γεωγραφική, θέση της Ελλάδας έχει επιβαρύνει σημαντικά,μετά τήν  
προσχώρησή της, το κόστος εισαγωγής μόσχων προς πάχυνση
- ότι θα πρέπει να χορηγηθεί κοινοτική ενίσχυση γ ια τη μεταφορά αιγοπροβάτων  
προς καο από τους εποχιακούς βοσκοτόπους, για να παραμείνει έτσι ο  
πληθυσμός στις περιοχές κατοικίας του.
105. Είναι εμφανές ότι, από την κατάτμηση του ελληνικού εδάφους'σε μεγάλο  
αριθμό νήσων, προκύπτει μία δυσχερής κατάσταση για τις μεταφορές :  
αναμφισβήτητα, η Επιτροπή δεν είχε αντιμετωπίσει έως τώρα πρόβλημα  
τέτοιας έκτασης.
106. η Επιτροπή συμφωνεί ότι η Ελλάδα αντιμετωπίζει ειδικά προβλήματα όσον  
οφ οά αυτές και ορισμένες άλλες πλευρές του τομέα των μεταφορών, που  
εκτέθηκαν λεπτομερειακά κατά τη διάρκεια πρόσφατων επαφών με τις  
ελληνικές αρχές· Η Επιτροπή, εξάλλου, συμφωνεί ότι ή Ελλάδα, όσον  
αφορά τα έργα υποδομής των μεταφορών, παρουσιάζει σοβαρές αδυναμίες  
ατούς περισσότερους τομείς. Η Επιτροπή κρίνει προτιμότερο να παρέμβει  
στους διαρθρωτικούς τομείς και, εξάλλου, πιστεύει ότι η επιδότηση των  
μεταφορών αντίκειται στο πνεύμα του' κοινοτικού συστήματος και ότι είναι  
νομικά προβληματική.
./. 33

33.
Μέτρα
Ορισμένα συγκεκριμένα αιτήματα που υποβλήθηκαν από τις  
ελληνικές αρχές και Που οφείλονται στο κόστος των μεταφορών  
στο γεωργικό τομέα στην Ελλάδα, λόγω της γεωγραφικής θέσης  
και της διαμόρφωσης του εδάφους της χώρας αυτής, απαιτούν  
την ανάληψη κοινοτικής «δράσης, . .  παράλληλα με τη βελτίωση  
της υποδομής των μεταφορών. Η Επιτροπή αναλαμβάνει να προ­
τείνει ορισμένα μέτρα περιορισμένης διάρκειας, έτσι ώστε να  
μειωθούν οι επιπτώσεις που έχουν οι ελληνικές ιδιομορφίες στον  
τομέα της παραγωγικότητας.
'Άλλα, μέτρα στον τομέα των μεταφορών
Επιπλέον, η Επιτροπή σχεδιάζει
- να παράσχει τεχνική βοήθεια στην Ελληνική Κυβέρνηση για την  
επιτάχυνση της προσήκουσας εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου, π.χ.  
για την εφαρμογή των κοινοτικών πράξεων των σχετικών με την  
πρόσβαση στο επάγγελμα του οδικού μεταφορέα,
- να παράσχει βοήθεια στις ελληνικές αρχές για τη βελτίωση της  
οργανωτικής και τεχνικής συνεργασίας τύν ελληνικών σιδηροδρόμων  
με τους κοινοτικούς σιδηροδρόμους.
./. 34

34.
Περιβάλλον
Εκτίμηση
109. 2x0 UvriuóvLO της, η Ελληνική Κυβέρνηση εφιστά την προσοχή των
κοινοτικών οργάνων στα προβλήματα περιβάλλοντος και ποιότητας της  
ζωής που αντιμετωπίζουν η Αθήνα και η Θεοσαλονίκη και ιδιαίτερα  
στη δραματική κατάσταση της πρωτεύουσας, η οποία οφείλεται στη
ρύπανση, την κυκλοφοριακη συμφόρηση, την παντελή έλλειψη πολεοδομικού  
'  σχεδίου, την έλλειψη επαρκών έργων κοινωνικής υποδομής, .ην υπερ-
συγκέντρωση της βιομηχανίας.
110. Η Επιτροπή συμφωνεί με την απαρίθμηση αυτή των προβλημάτων αλλά δεν  
τη θεωρεί πληρη. Τα προβλήματα που τίθενται από την κατάσταση του  
περιβάλλοντος στην Ελλάδα είναι ευρύτερα και περιλαμβάνουν πτυχές  
που εμποδίζουν την άσκηση οικονομικών δραστηριοτήτων (π.χ. τουρισμός  
η αλιεία) η υποβαθμίζουν την ποιότητα της ζωής υπό την ευρύτερη έννοια  
(π.χ. ρύπανση των κόλπων).
111 # Γενικότερα, φαίνεται ότι υπάρχει ένα σύνθετο πρόβλημα ολοκληρωμένης  
διαχείρισης και χωροταξίας, το οποίο χαρακτηρίζει ειδικά την Ελλάδα  
λόγω της ιδιαίτερης γεωγραφικής της διαμόρφωσης που περιλαμβάνει  
σχεδόν αποκλειστικά ευαίσθητες πειοχές (βουνά, ακτές, ποταμόκολπους)  
για τις οποίες απαιτείται αυξημένη προσπάθεια προστασίας του περιβάλλοντος.
112. Για να ληφθεί πλήρως υπόψη η κατάσταση αυτή, όλες οι μελέτες σκοπιμότητας  
που θα τναλαμβάνονται με τη συνδρομή της Κοινότητας για τη στήριξή της  
οικονι ,ικης και κοινωνικής ανάπτυξης της Ελλάδας θα έπρεπε, σύμφωνα με
τη ρητη προϋπόθεση που έθεσε το ίδιο το ελληνικό μνημόνιο, να περιλαμ­
βάνουν εκτίμηση των επιπτώσεων που θα έχουν στο περιβάλλον τα σχεδιαζόμενα  
προγράμματα.
Μέτρα
113. Δεδομένου ότι το πρόβλημα ρύπανσης και κυκλοφοριακης συμφόρησης της Αθήνας είναι  
τεράστιο, η λύση του μπορεί να βρεθεί μόνο με μακροπρόθεσμες ενέργειες
που απαιτούν συντονισμένο αντιμετώπιση των διαφόρων διαστάσεων του. Η  
Επιτροπή ουμβάλλει ηδη στην αντιμετώπιση αυτή με τη χρηματοδότηση μελετών  
σκοπιμότητας και πειραματικών εφαρμογών στην Αθήνα, θα συνεχίσει δε να
./. 35

35.
συνεργάζεται με τις ελληνικές αρχές για την αναζητηση συνολικού  
προγράμματος δράσης. 'Οταν αποφασιστει η πολίτικη που 9α ακολου­
θηθεί, η Επιτροπή θα υποβάλει περαιτέρω προτάσεις για την ενδεικνυόμενη  
κοινοτική συμμέτοχη στην εφαρμογή του προγράμματος.
114. Η Επιτροπή θα συμμετάσχει στη χρηματοδότηση προπαρασκευαστικών  
μελετών για να. ληψθούν τα ακόλουθα μέτρα :
- απορρύπανση των κόλπων που έχουν μολυνθεί περισσότερο και
όπου η οικονομική δραστηριότητα αντιμετωπίζει για το λόγο αυτό  
προβλήματα.
- εισαγωγή συστήματος συστηματικής συλλογής πληροφοριών για την  
κατάσταση του περιβάλλοντος, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της  
οποίας έχουν ηδη προαναφερθε ί
- εφαρμογή σχεδίων διαχείρισης, που να καλύπτει πολλούς τομείς,  
ευαίσθητων ζωνών κοινοτικού η εθνικού ενδιαφέροντος που θα είχαν  
ως έρεισμα τις πρώτες σχετικές συγκεκριμένες εμπειρίες της  
Επιτροπής
ειδικά προγράμματα που θα επιδιώκουν τη διατηρηοη η την  
αποκατάσταση της ποιότητας των βιοτόπων που είναι αναγκαίοι  
για την επιβίωση ειδών που απειλούνται με εξαφάνιση, ορισμένα  
από τα οποία εξακολουθούν να υπάρχουν σχεδόν μόνο στην Ελλάδα  
(π.χ. φώκια της Μεσογείου).

36.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
3-15. Η Εηι τροπή, προτείνοντας τα μέτρα Που ήδη έχει εγκρίνει
η Κοινότητα, παρουσι άζοντας με το ΟΜΠ για την Ελλάδα, μιά  
φιλόδοξη και συνολική πρόταση και συγχρόνως προτείνοντας τα  
πρόσθετα κοινοτικά μέτρα που σε γενικές γραμμές περιλαμβάνει 
αυτό το κείμενο, προσπάθησε να διατυπώσει μιά συνολική και πρα­
κτική απάντηση στις ανησυχίες που εκφράζονται στο Μνημόνιο  
της Ελληνικής Κυβέρνησης.
116. Η δέσμη αυτή μέτρων και προτάσεων έχει δύο κεντρικούς στόχους:
- να βοηθήσει την Ελληνική Κυβέρνηση και τον ελληνικό λαό  
να επιτύχουν έναν μακρόπνοο μετασχηματισμό των ελληνικών  
οικονομικών δομών και
- να επιταχύνει την ενσωμάτωση της Ελλάδας στην Κοινότητα.
117. Για την επιτυχία του φιλόδοΕου αυτού εγχειρήματος πρέπει,  
τόσο όλα τα κοινοτικά όργανα όσο και η ελληνική πλευρά, να  
επιδιώΕουν με αποφασιστικότητα ττρπραγμάτωση και των δύο  
στόχων. Η Επιτροπή πιστεύει ότι η Κοινότητα έχει την ικανό­
τητα να βοηθήσει τις ελληνικές αρχές στις προσπαθείές τους να  
επιλύσουν τα διαρθρωτικά προβλήματα της ελληνικής οικονομίας
- προβλήματα, που έχουν επισημανΒεί °το ελληνικό
τνημόνιο. 'Εχει, επίσης την πεποίθηση ότι η ικανότητα
αυτή μπορεί να αποδώσει μόνο στο μέτρο που η Ελλάδα Βα  
επιδείΕει αντίστοιχη αποφασιστικότητα για να πετύχε ι  την πλή­
ρη συμμετοχή της σε όλες τις πλευρές της κοινοτικής ζωής.
118. Η Επιτροπή πιστεύει ότι οι προσπάθειες των ενδιαφερομένων μερών  
για την πραγμάτωση του διπλού αυτού στόχου — στόχου πρωταρχικής σημασίας  
όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά και για την Κοινότητα στο σύνολό της -  
θα στεψθούν τελικά με επιτυχία.