Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ με την οποία εξουσιοδοτούνται τα κράτη μέλη να υπογράψουν και να επικυρώσουν προς το συμφέρον της Ευρωπαϊκής Κοινότητας τη σύμβαση αστικής ευθύνης για τις ζημίες που προκαλούνται από τη ρύπανση των καυσίμων δεξαμενής πλοίων, 2001(τη σύμβαση καυσίμων δεξαμενής πλοίων)

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Η σύμβαση καυσίμων δεξαμενής

Η διεθνής σύμβαση αστικής ευθύνης για τις ζημίες που προκαλούνται από τη ρύπανση των καυσίμων δεξαμενής του 2001 (Η 'Σύμβαση καυσίμων δεξαμενής') εγκρίθηκε από τη διπλωματική διάσκεψη που πραγματοποιήθηκε στο Διεθνή Οργανισμό Ναυτιλίας (ΔΟΝ) (ΙΜΟ) στις 23 Μαρτίου 2001. Η σύμβαση εγκρίθηκε για να διασφαλίζεται η επαρκής, άμεση και ουσιαστική αποζημίωση στη διάθεση των προσώπων που υφίστανται ζημίες από τη διαρροή πετρελαιοειδών, όταν αυτά μεταφέρονται υπό τη μορφή των καυσίμων στις δεξαμενές καυσίμων των πλοίων. Η σύμβαση εφαρμόζεται στις ζημίες που προκαλούνται στο έδαφος, συμπεριλαμβανομένων των χωρικών υδάτων, και στις αποκλειστικές οικονομικές ζώνες των κρατών μελών. Καλύπτοντας όλα τα είδη πλοίων, η σύμβαση συμπληρώνει τις υφιστάμενες συμβάσεις αστικής ευθύνης για τη ζημία από τη ρύπανση που προκαλούν τα πετρελαιοφόρα και τα πλοία που μεταφέρουν επικίνδυνες και τοξικές ουσίες. Με τη σύμβαση συμπληρώνεται ως εκ τούτου σημαντικό κενό στη διεθνή ρύθμιση της ευθύνης από τη θαλάσσια ρύπανση.

Με τη σύμβαση των καυσίμων στις δεξαμενές των πλοίων απαιτείται ο καταχωρημένος στα νηολόγια πλοιοκτήτης ενός σκάφους εκτοπίσματος άνω των 1.000 κοχ να διατηρεί την ασφαλιστική του κάλυψη. Οι ρυθμίσεις της σχετικά με το δικαίωμα της άμεσης άσκησης αγωγής επιτρέπουν την απευθείας προβολή των αξιώσεων καταβολής αποζημιώσεων για τη ζημία που προκλήθηκε από τη ρύπανση κατά του ασφαλιστή. Τα όρια οικονομικής ευθύνης του υπεύθυνου μέρους καθορίζονται σε συνάρτηση με το εφαρμοστέο εθνικό ή διεθνές καθεστώς περιορισμού της ευθύνης, ενώ η ευθύνη δεν επιτρέπεται να υπερβεί ποσό υπολογιζόμενο με βάση τη σύμβαση περιορισμού της ευθύνης από θαλάσσιες αξιώσεις του 1976, όπως αυτή έχει τροποποιηθεί. Η σύμβαση των καυσίμων στις δεξαμενές των πλοίων τίθεται σε ισχύ 12 μήνες μετά την ημερομηνία κατά την οποία 18 κράτη, συμπεριλαμβανομένων πέντε κύριων κρατών σημαίας, την έχουν κυρώσει ή έχουν προσχωρήσει σε αυτήν. Ευθυγραμμιζόμενη με την προγενέστερη πρακτική των συμβάσεων καθορισμού ευθύνης του ΔΟΝ, η σύμβαση καυσίμων δεξαμενής παραμένει ανοικτή σε επικύρωση μόνο από κράτη (άρθρο 12).

Μέχρι σήμερα, η αστική ευθύνη των συμβάντων θαλάσσιας ρύπανσης ρυθμίζεται από τις διεθνείς συμβάσεις και την εθνική νομοθεσία. Κατά συνέπεια, δεν υπάρχουν ουδόλως κοινοτικοί κανόνες οι οποίοι να ρυθμίζουν ειδικότερα τα ζητήματα της ευθύνης για τις ζημίες που προκαλούνται από τη ρύπανση των καυσίμων δεξαμενής.

Ωστόσο, στα άρθρα 9 και 10 της σύμβασης καυσίμων δεξαμενής περιλαμβάνονται διατάξεις για τη δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση των συναφών με την εφαρμογή της σύμβασης αποφάσεων. Από τα εν λόγω άρθρα επηρεάζονται οι διατάξεις που ρυθμίζονται από το κοινοτικό δίκαιο βάσει του κανονισμού αριθ. 44/2001 του Συμβουλίου της 22ας Δεκεμβρίου 2000 για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις (ΕΕ L 12 της 16.1.2001, σ. 1). Σε αντίθεση με τους πολυάριθμους λόγους δικαιοδοσίας που διανοίγονται βάσει του κανονισμού, με το άρθρο 9 της σύμβασης για τα καύσιμα στις δεξαμενές των πλοίων επιβάλλεται η αποκλειστική δικαιοδοσία του κράτους μέλους στο οποίο συνέβη η ζημία από τη ρύπανση. Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 10 της σύμβασης για τα καύσιμα στις δεξαμενές των πλοίων απαιτείται η αναγνώριση της απόφασης που έχει εκδοθεί από κάποιο δικαστήριο που έχει δικαιοδοσία, στις περιπτώσεις που η απόφαση δεν υπόκειται πλέον στα τακτικά μέσα προσφυγής, με εξαίρεση τις περιπτώσεις κατά τις οποίες η απόφαση εκβιάστηκε με απατηλά μέσα ή κατά της οποίας δεν είχε δοθεί στον εναγόμενο εύλογο χρονικό διάστημα προειδοποίησης αλλά ούτε και του είχε παρασχεθεί η κατάλληλη ευκαιρία να αναπτύξει τα επιχειρήματά του. Οι αποφάσεις καθίστανται εκτελεστέες σε κάθε κράτος μέλος, ευθύς μόλις έχουν ολοκληρωθεί οι διατυπώσεις που απαιτούνται στο κράτος στο οποίο εκδόθηκε η απόφαση. Οι διατυπώσεις αυτές δεν επιτρέπεται να έχουν ως αποτέλεσμα να αρχίσει εκ νέου η επανεξέταση του ουσιαστικού μέρους της αποφάσεως.

Κανονισμός αριθ. 44/2001 του Συμβουλίου

Στον κανονισμό αριθ. 44/2001 του Συμβουλίου καθορίζονται οι κοινοί κανόνες δικαιοδοσίας, αναγνώρισης και εκτέλεσης των αποφάσεων στις αστικές και εμπορικές υποθέσεις. Ο κανονισμός είναι δεσμευτικός για όλα τα κράτη μέλη εκτός της Δανίας. Η σύμβαση των Βρυξελλών του 1968 εξακολουθεί να παραμένει σε ισχύ στις σχέσεις μεταξύ της Δανίας και των υπόλοιπων κρατών μελών.

Οι κοινοί κανόνες δικαιοδοσίας του κανονισμού αριθ. 44/2001 εφαρμόζονται όταν ο εναγόμενος έχει την κατοικία του σε ένα από τα κράτη μέλη που δεσμεύονται από τις διατάξεις του κανονισμού, ενώ ο εναγόμενος που δεν έχει την κατοικία του σε ένα κράτος μέλος μπορεί να εναχθεί ενώπιον των δικαστηρίων κάθε κράτους μέλους, με βάση τους εθνικούς κανόνες δικαιοδοσίας του. Το καθεστώς της δικαιοδοσίας βασίζεται κατά πρώτο λόγο στον τόπο κατοικίας του εναγόμενου. Επιπλέον, όταν συντρέχει η περίπτωση αξιώσεων εξ αδικημάτων, ενοχών αδικοπραξίας ή οιονεί αδικοπραξίας, το πρόσωπο που έχει την κατοικία του στο έδαφος κράτους μέλους μπορεί να εναχθεί στο κράτος μέλος στο οποίο συνέβη ή ενδέχεται να συμβεί το ζημιογόνο γεγονός. Σε διαφορές σχετικές με υποθέσεις ασφαλίσεων, ο ασφαλιστής που έχει την κατοικία του σε ένα κράτος μέλος μπορεί να εναχθεί (α) ενώπιον των δικαστηρίων του κράτους μέλους όπου έχει την κατοικία του ή (β) στο κράτος μέλος, στο οποίο ο ενάγων έχει την κατοικία του, εφόσον την αγωγή έχει ασκήσει ο αντισυμβαλλόμενος του ασφαλιστή, ο ασφαλισμένος ή ο δικαιούχος, ή (γ) εάν πρόκειται για συνασφαλιστή, ενώπιον του δικαστηρίου του κράτους μέλους στο οποίο έχει εναχθεί ο κύριος ασφαλιστής. Σε υποθέσεις ασφάλισης αστικής ευθύνης, ο ασφαλιστής μπορεί επιπλέον να εναχθεί ενώπιον των δικαστηρίων του τόπου όπου συνέβη το ζημιογόνο γεγονός και μπορεί επίσης να προσεπικληθεί ενώπιον του δικαστηρίου που έχει επιληφθεί της αγωγής του ζημιωθέντος κατά του ασφαλισμένου, αν το δίκαιο του δικαστηρίου το επιτρέπει.

Όπως ορίζεται στον κανονισμό αριθ. 44/2001, η απόφαση που εκδίδεται σε ένα κράτος μέλος οφείλει να αναγνωρίζεται και να εκτελείται στα άλλα κράτη μέλη, χωρίς να χρειάζεται να τηρηθεί καμία ειδική διαδικασία. Προβλέπεται, πάντως, περιορισμένος αριθμός λόγων μη αναγνώρισης, για να ληφθούν υπόψη οι λόγοι δημοσίας τάξεως, ο σεβασμός των δικαιωμάτων της υπεράσπισης και η ύπαρξη ορισμένων αντιμαχόμενων αποφάσεων.

Κοινοτικές αρμοδιότητες σε συνάρτηση με τη σύμβαση των καυσίμων δεξαμενής πλοίων

Δεν υπάρχουν αποκλειστικές κοινοτικές αρμοδιότητες σε συνάρτηση με τις διατάξεις δικαιοδοσίας, αναγνώρισης και εκτέλεσης που περιλαμβάνονται στα άρθρα 9 και 10 της σύμβασης καυσίμων δεξαμενής, εφόσον τα εν λόγω άρθρα επηρεάζουν τους αντίστοιχους κανόνες του κανονισμού αριθ. 44/2001 του Συμβουλίου.

Σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, τα κράτη μέλη, ενεργώντας μεμονωμένα ή συλλογικά, χάνουν τα δικαιώματά τους να επωμιστούν υποχρεώσεις έναντι τρίτων χωρών, εφόσον και όταν οι κοινοί κανόνες που θα επηρεάζονταν από τις εν λόγω υποχρεώσεις τίθενται σε ισχύ. Από τα προαναφερόμενα έπεται ότι μόνο η Κοινότητα έχει τις αρμοδιότητες διαπραγμάτευσης, σύναψης και εκπλήρωσης των εν λόγω διεθνών δεσμεύσεων.

Η διπλωματική διάσκεψη που υιοθέτησε τη σύμβαση καυσίμων δεξαμενής πλοίων

Η αλλαγή του νομικού καθεστώτος που ήταν συνέπεια της έγκρισης του κανονισμού αριθ. 44/2001 τόσο σε συνάρτηση με το ασυμβίβαστο μεταξύ των νομικών κειμένων, στην ουσία, αλλά και στο θέμα των κοινοτικών αρμοδιοτήτων τέθηκε υπόψη των διαπραγματευτών της σύμβασης καυσίμων δεξαμενής σε πολύ προχωρημένη φάση των διαπραγματεύσεων. Τα προβλήματα υπογραμμίστηκαν κατά τη διπλωματική συνδιάσκεψη που ενέκρινε τη σύμβαση καυσίμων δεξαμενών πλοίων, που έγινε στο Λονδίνο από τις 19 έως τις 23 Μαρτίου 2001. Παρά τις προσπάθειες της Προεδρίας και της Επιτροπής να διαμορφωθεί συντονισμένη θέση κατά τη διάρκεια της διάσκεψης, με στόχο να παρασχεθεί η δυνατότητα προσχώρησης από την Κοινότητα στη σύμβαση και να δοθεί στα κράτη μέλη η δυνατότητα να εξακολουθήσουν να εφαρμόζουν τις διατάξεις του κανονισμού αριθ. 44/2001 στις αμοιβαίες σχέσεις τους, η τροποποίηση του κειμένου της σύμβασης αποδείχθηκε αδύνατη σε τόσο προχωρημένο στάδιο.

Για να αναγνωρισθεί η κοινοτική διάσταση που προσλαμβάνει η επικύρωση της σύμβασης και να διαφυλαχθούν οι στόχοι της, τα κράτη μέλη που πήραν μέρος στη συνδιάσκεψη υπέβαλαν την εξής δήλωση:

"Τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης που πήραν μέρος στη διεθνή διάσκεψη περί ευθύνης και αποζημιώσεων για τις ζημίες που προκαλούνται από τη ρύπανση των καυσίμων δεξαμενής πλοίων, η οποία μνημονεύθηκε προηγουμένως, αναγνωρίζουν τη σημασία που έχει η διεθνής σύμβαση αστικής ευθύνης και αποζημιώσεων για τις ζημίες που προκαλούνται από τη ρύπανση των καυσίμων δεξαμενής πλοίων.

Τα κράτη μέλη παρατηρούν ότι ορισμένα θέματα που αφορούν τη σχέση μεταξύ της σύμβασης και των πρόσφατων διατάξεων της νομοθεσίας της ΕΕ για τη δικαιοδοσία και την αναγνώριση και εκτέλεση των αποφάσεων πρέπει να αντιμετωπιστούν σε επίπεδο ΕΕ.

Εξάλλου, τα κράτη μέλη αναγνωρίζουν ότι είναι επιθυμητή η ταχεία έναρξη ισχύος της παρούσας σύμβασης και ότι είναι αναγκαία η καταβολή συνεχών προσπαθειών στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την επίτευξη του αποτελέσματος αυτού."

Όπως έχει η κατάσταση που επικρατεί σήμερα, κατά συνέπεια, με το τελικό κείμενο της σύμβασης καυσίμων δεξαμενής δεν αναγνωρίζονται οι αποκλειστικές κοινοτικές αρμοδιότητες σε σχέση με τους κανόνες της δικαιοδοσίας, της αναγνώρισης και της εκτέλεσης και δεν επιτρέπεται ιδίως η προσχώρηση της Κοινότητας στη σύμβαση. Επιπλέον, στο στάδιο αυτό, δεν εμφανίζεται εφικτή η τροποποίηση ούτε των άρθρων 9 και 10, αλλά ούτε και του άρθρου 12 της σύμβασης καυσίμων δεξαμενής πλοίων.

Εξουσιοδότηση των κρατών μελών

Συνεπεία αυτού, τα κράτη μέλη δεν είναι σε θέση να εγκρίνουν τη σύμβαση, η οποία αναγνωρίζεται παρόλα αυτά ότι συνιστά αξιόλογη συμβολή για την ενίσχυση του διεθνούς καθεστώτος ευθύνης των πλοιοκτητών όσον αφορά τις ζημίες που προκαλούνται από τη ρύπανση και τις απαιτήσεις της υποχρεωτικής ασφάλισης κατά των ευθυνών. Για να διασφαλιστούν τα κοινοτικά συμφέροντα ενόψει των εξωτερικών της αρμοδιοτήτων, αλλά και να επιτραπεί παράλληλα στα κράτη μέλη η επικύρωση της σύμβασης, προτείνεται η έκδοση απόφασης του Συμβουλίου με την οποία θα εξουσιοδοτείται κατ'εξαίρεση η επικύρωση, υπό τον όρο ότι θα διατυπωθεί η αντίστοιχη επιφύλαξη. Το Συμβούλιο θα μπορούσε κατά συνέπεια να εξουσιοδοτήσει κατ'εξαίρεση τα κράτη μέλη, με την εξαίρεση της Δανίας, να υπογράψουν και να επικυρώσουν τη σύμβαση καυσίμων δεξαμενής πλοίων προς το συμφέρον της Κοινότητας, υπό τον όρο ότι θα διατύπωναν τη σχετική επιφύλαξη, βάσει της οποίας τα κράτη μέλη αναλαμβάνουν να εφαρμόσουν τον κανονισμό αριθ. 44/2001 στις αμοιβαίες σχέσεις τους.

Το μέτρο αυτό πρέπει να θεωρηθεί μεταβατική λύση. Μακροπρόθεσμα, με την πρώτη δυνατή ευκαιρία, θα καταστεί αναγκαία η αναθεώρηση της σύμβασης καυσίμων δεξαμενής πλοίων, για να επιτραπεί η ενσωμάτωση των απαιτούμενων τροποποιήσεων στο κείμενο της σύμβασης. Ωστόσο, με βάση το γεγονός ότι φαίνεται απίθανο να καταστεί εφικτή η αναθεώρηση της σύμβασης καυσίμων δεξαμενής πλοίων μέσα στα επόμενα χρόνια και λαμβάνοντας υπόψη την εγνωσμένη επιθυμία ταχείας έναρξης ισχύος και εφαρμογής της στα χωρικά ύδατα της Κοινότητας, εγκρίνεται κατ'εξαίρεση η εναλλακτική λύση της επικύρωσης, υπό τον όρο ότι θα διατυπωθεί η αντίστοιχη επιφύλαξη.

Όπως είναι ευνόητο, η παρούσα πρόταση, που λαμβάνει υπόψη της την πρόσφατη έγκριση του κανονισμού αριθ. 44/2001, δεν συνιστά προηγούμενο για τις μελλοντικές περιπτώσεις. Η διαπραγμάτευση και η σύναψη των μελλοντικών διεθνών συμφωνιών που θα επηρεάζουν τον κανονισμό αριθ. 44/2001 ή των άλλων συγκρίσιμων κοινοτικών πράξεων θα πρέπει να γίνει από την Κοινότητα, στο βαθμό που αυτό αφορά τις διατάξεις των συμφωνιών που είναι σε θέση να επηρεάσουν τις κοινοτικές πράξεις.

Περιεχόμενο της επιφύλαξης

Η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι προχωρώντας στην επικύρωση της σύμβασης καυσίμων δεξαμενής πλοίων, υπό τον όρο ότι θα διατυπωθεί η αντίστοιχη επιφύλαξη για τα θέματα αποκλειστικής κοινοτικής αρμοδιότητας, εμφανίζεται δικαιολογημένη η εφαρμογή σχετικά διαφορετικής προσέγγισης για τους κανόνες που διέπουν την αρμόδια δικαιοδοσία, σε σύγκριση με τους κανόνες για την αναγνώριση και εκτέλεση των αποφάσεων. Όσον αφορά αυτή την τελευταία κατηγορία, προέχει να συνεχιστεί η εφαρμογή του κεφαλαίου ΙΙΙ του κανονισμού 44/2001 μεταξύ των κρατών μελών, όταν πρόκειται για την αναγνώριση και εκτέλεση των αποφάσεων που εκδίδονται από κάποιο δικαστήριο ενός κράτους μέλους σε ένα άλλο κράτος μέλος. Ο περιορισμός της εφαρμογής του άρθρου 10 της σύμβασης καυσίμων δεξαμενής με τον τρόπο αυτό θα εξασφάλιζε την ενότητα του κοινοτικού δικαστικού χώρου και την ελεύθερη "διακίνηση" των δικαστικών αποφάσεων στο πλαίσιο της Κοινότητας, χωρίς επιπτώσεις για την ουσιαστική εκτέλεση της σύμβασης, αλλά ούτε και θεμελιώδεις συνέπειες για τα αντισυμβαλλόμενα μέρη στη σύμβαση που δεν είναι κράτη μέλη της ΕΕ.

Σε ό,τι αφορά τους κανόνες δικαιοδοσίας, η κατάσταση είναι πιο περίπλοκη. Κατά την επεξεργασία του άρθρου 9 της σύμβασης καυσίμων δεξαμενής πλοίων πρυτάνευσε το στοιχείο της ιδιαίτερης καταλληλότητας για την επίλυση των επίμαχων ζητημάτων που είναι απόρροια των ρυπογόνων συμβάντων που προκαλούνται από τα πλοία. Ευθυγραμμιζόμενο με τις ρυθμίσεις των υφιστάμενων συμβάσεων ευθύνης λόγω της θαλάσσιας ρύπανσης επιβάλλει υποχρεωτικά την αποκλειστική δικαιοδοσία του αντισυμβαλλόμενου κράτους ή κρατών μελών, στις περιπτώσεις που έχει συμβεί η σχετική ζημιά από τη ρύπανση. Αυτό τελεί σε αντίθεση με τους πολυάριθμους λόγους δικαιοδοσίας που διανοίγονται από τις διατάξεις του κανονισμού αριθ. 44/2001.

Κατά την αξιολόγηση των διαφορών μεταξύ των δύο καθεστώτων δικαιοδοσίας, είναι αναγκαία η εξέταση των εγγενών λόγων στους οποίους οφείλεται ο περιορισμός των διαθέσιμων δικαιοδοσιών στις περιπτώσεις θαλάσσιας ρύπανσης. Στους λόγους αυτούς συγκαταλέγονται οι προσπάθειες να αποφευχθεί η πρακτική της "αγοράς των προτιμητέων λύσεων" ("forum shopping"), η εξασφάλιση της ίσης μεταχείρισης όσων προβάλλουν αξιώσεις, η ύπαρξη δεσμού μεταξύ του ενεχόμενου δικαστηρίου και της αγωγής, αλλά και η λογική που διέπει την εύλογη απονομή της δικαιοσύνης προς αποφυγή των δυσχερειών που συνεπάγεται η ρύθμιση των αυτών ζητημάτων, με συμμετοχή των ιδίων εμπειρογνωμόνων, με τους ίδιους μάρτυρες, τους ίδιους εναγόμενους κ.ο.κ., σε διαφορετικά δικαστήρια σε κάμποσες δικαιοδοσίες.

Στα συμβάντα της θαλάσσιας ρύπανσης εμπλέκονται συχνά εναγόμενοι καθώς και ασφαλιστές από έννομες τάξεις εκτός της Κοινότητας. Στις περιπτώσεις αυτές, στον κανονισμό αριθ. 44/2001, στο άρθρο 5.3, θεσπίζεται ανάλογος κανόνας προς την αρμόδια δικαιοδοσία, με κριτήριο τον τόπο στον οποίο έχει συντελεστεί το ζημιογόνο συμβάν. Η εφαρμογή των κανόνων της δικαιοδοσίας που περιλαμβάνονται στον κανονισμό αριθ. 44/2001 δεν επιτρέπεται κατά συνέπεια να περιορίζεται στις περιπτώσεις κατά τις οποίες ο εναγόμενος ή ο συνδιάδικος έχει την κατοικία του στην Κοινότητα και η ζημία από τη ρύπανση έχει συμβεί στη γεωγραφική περιοχή ενός (ή περισσοτέρων) κράτους μέλους (κρατών μελών). Στις περιπτώσεις αυτές θεωρείται ότι η κατάσταση έχει εξόχως κοινοτική διάσταση και ότι δεν συντρέχουν επαρκείς λόγοι απομάκρυνσης από το καθεστώς που θεσπίστηκε από την κοινοτική νομοθεσία για άλλες κατηγορίες αστικών και εμπορικών αποφάσεων. Στις εν λόγω περιπτώσεις, ο κανονισμός αριθ. 44/2001 θα πρέπει ως εκ τούτου να εξακολουθήσει να ρυθμίζει τις αμοιβαίες σχέσεις μεταξύ των κρατών μελών. Η διατύπωση της σχετικής επιφύλαξης θα ήταν συμβιβάσιμη με τον αντικειμενικό στόχο και τον σκοπό της σύμβασης, όπως απαιτείται από το διεθνές δίκαιο (βλ. άρθρο 19 (γ) της σύμβασης της Βιέννης για το δίκαιο των Συνθηκών).

Σύμφωνα με όσα ορίζονται στο πρωτόκολλο για τη θέση της Δανίας, το οποίο προσαρτάται στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Δανία δεν δεσμεύεται από τον κανονισμό 44/2001 του Συμβουλίου, ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του. Συνεπεία αυτού, η Δανία είναι ελεύθερη να αποφασίσει κατά πόσο θα εφαρμόσει τη σύμβαση καυσίμων δεξαμενής πλοίων. Ωστόσο, το καθήκον συνεργασίας που ενσωματώνεται στο άρθρο 10 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας μετασχηματίζεται σε καθήκον διεξαγωγής διαβουλεύσεων με τα άλλα κράτη μέλη στο Συμβούλιο για το ζήτημα αυτό.

Συμπέρασμα

Για τους προαναφερόμενους λόγους, η Επιτροπή συνιστά να εγκρίνει το Συμβούλιο την παρακάτω απόφαση.

2001/0271 (CNS)

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ με την οποία εξουσιοδοτούνται τα κράτη μέλη να υπογράψουν και να επικυρώσουν προς το συμφέρον της Ευρωπαϊκής Κοινότητας τη σύμβαση αστικής ευθύνης για τις ζημίες που προκαλούνται από τη ρύπανση των καυσίμων δεξαμενής πλοίων, 2001 (τη σύμβαση καυσίμων δεξαμενής πλοίων)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως τα άρθρα 61 στοιχείο γ), 67 παράγραφος 1 και 300,

την πρόταση της Επιτροπής [1],

[1] ΕΕ C ..., ..., σ. ...

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου [2],

[2] ΕΕ C ..., ..., σ. ...

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Η διεθνής σύμβαση αστικής ευθύνης για τις ζημίες που προκαλούνται από τη ρύπανση των καυσίμων δεξαμενής πλοίων του 2001 (η "Σύμβαση καυσίμων δεξαμενής πλοίων") εγκρίθηκε στις 23 Μαρτίου 2001, με στόχο τη διασφάλιση της επαρκούς, άμεσης και ουσιαστικής αποζημίωσης των ατόμων που έχουν υποστεί ζημίες από τις διαρροές πετρελαιοειδών, όταν μεταφέρονται υπό τη μορφή των καυσίμων στις δεξαμενές καυσίμων των πλοίων. Με τη σύμβαση συμπληρώνεται σημαντικό κενό στη διεθνή νομοθεσία ευθυνών λόγω θαλάσσιας ρύπανσης.

(2) Η Κοινότητα και τα κράτη μέλη της έχουν επιμερισμένες αρμοδιότητες στους θεματικούς τομείς που καλύπτονται από τη σύμβαση καυσίμων δεξαμενής πλοίων, ενώ η Κοινότητα διατηρεί την αποκλειστική αρμοδιότητα σε συνάρτηση με τα άρθρα 9 και 10 αυτής.

(3) Με τα άρθρα 9 και 10 της σύμβασης καυσίμων δεξαμενής πλοίων επηρεάζονται οι ρυθμίσεις του παραγώγου κοινοτικού δικαίου για τη δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση των αποφάσεων, όπως αυτές καθορίζονται από τον κανονισμό αριθ. 44/2001 του Συμβουλίου για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις.

(4) Το κείμενο της σύμβασης καυσίμων δεξαμενής πλοίων έχει εγκριθεί, ενώ δεν διαγράφεται η βραχυπρόθεσμη προοπτική επανέναρξης των διαπραγματεύσεων για να ληφθούν υπόψη οι κοινοτικές αρμοδιότητες και οι αντιφάσεις μεταξύ των άρθρων 9 και 10 της σύμβασης και του κανονισμού αριθ. 44/2001 του Συμβουλίου.

(5) Το Συμβούλιο επιτρέπεται κατ'εξαίρεση να εξουσιοδοτήσει τα κράτη μέλη, εξαιρουμένης της Δανίας, να υπογράψουν και να επικυρώσουν τη σύμβαση καυσίμων δεξαμενής πλοίων προς το συμφέρον της Κοινότητας, υπό τον όρο ότι θα διατυπώσουν την κατάλληλη επιφύλαξη.

(6) Η Δανία επιφορτίζεται με το καθήκον διεξαγωγής διαβουλεύσεων με τα υπόλοιπα κράτη μέλη στο Συμβούλιο αναφορικά με το ζήτημα αυτό,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Τα κράτη μέλη εξουσιοδοτούνται με την παρούσα απόφαση να υπογράψουν και να επικυρώσουν τη διεθνή σύμβαση αστικής ευθύνης για τις ζημίες που προκαλούνται από τη ρύπανση των καυσίμων δεξαμενής πλοίων του 2001, υπό τους όρους που καθορίζονται στα άρθρα 2 και 3.

Άρθρο 2

Κατά την υπογραφή, την επικύρωση ή την έκφραση με οποιονδήποτε άλλο τρόπο της σύμφωνής τους γνώμης να δεσμεύονται από τη σύμβαση καυσίμων δεξαμενής πλοίων, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να διατυπώσουν την ακόλουθη επιφύλαξη:

"Τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, τα οποία υπόκεινται στους κοινοτικούς κανόνες που ισχύουν στον τομέα αυτό, θα εφαρμόζουν τους κοινοτικούς κανόνες δικαιοδοσίας στις αμοιβαίες τους σχέσεις, στο βαθμό που η ζημία από τη ρύπανση προκαλείται σε γεωγραφική περιοχή που αναφέρεται στο άρθρο 2 της σύμβασης ενός κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ο εναγόμενος έχει την κατοικία του σε κάποιο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

Όταν εκδίδονται από κάποιο δικαστήριο ενός κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, σύμφωνα με τους κοινοτικούς κανόνες που ισχύουν στα θέματα αυτά, οι αποφάσεις που αναφέρονται στο άρθρο 10 παράγραφος 1 της σύμβασης πρέπει να αναγνωρίζονται και να εκτελούνται σε κάποιο άλλο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, με βάση τους εν λόγω κοινοτικούς κανόνες."

Άρθρο 3

Κατά την επικύρωση της σύμβασης καυσίμων δεξαμενής πλοίων ή κατά την προσχώρησή τους σε αυτή τα κράτη μέλη οφείλουν να ενημερώσουν τον Γενικό Γραμματέα του Διεθνούς Οργανισμού Ναυτιλίας εγγράφως ότι η εν λόγω επικύρωση ή προσχώρηση συντελείται βάσει σύμφωνα με την παρούσα απόφαση.

Άρθρο 4

Τα κράτη μέλη θεσπίζουν, το νωρίτερο δυνατόν, τα απαιτούμενα μέτρα για να διασφαλιστεί η τροποποίηση της σύμβασης καυσίμων δεξαμενής πλοίων, για να δοθεί στην Κοινότητα η δυνατότητα να καταστεί αντισυμβαλλόμενο μέρος της.

Άρθρο 5

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη, εξαιρουμένης της Δανίας

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος