8. 7. 87 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 180/1 
II 
(Προπαρασκευαστικές πράξεις) 
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
Γνωμοδότηση για τις προϋποθέσεις επιτυχίας της Ενιαίας Πράξης: Νέοι ορίζοντες για την Ευρώπη 
(87/C 180/01) 
Στις 4 Μαρτίου, η Επιτροπή ζήτησε τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
για το προαναφερόμενο έγγραφο. 
Στις 30 Απριλίου, η υποεπιτροπή «Νέοι ορίζοντες» που συγκροτήθηκε από την ολομέλεια για 
να προετοιμάσει τις σχετικές εργασίες, επεξεργάστηκε σχέδιο γνωμοδότησης με βάση έκθεση 
του κ. Burnel, εισηγητή. Πρόεδρος της υποεπιτροπής ήταν ο κ. Poeton. 
Κατά τη 264η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 13ης Μαΐου 1987) η Οικονομική και Κοινω­
νική Επιτροπή υιοθέτησε με ονομαστική ψηφοφορία και με 113 ψήφους υπέρ, 25 κατά και 27 
αποχές την παρακάτω γνωμοδότηση: 
1. Προκαταρκτική παρατήρηση 3. Τώρα τι γίνεται; 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή των Ευρωπαϊκών 
Κοινοτήτων επέλεξε να συντάξει αυτήν την πρώτη γνω­
μοδότηση στα πλαίσια μιας γενικής πολιτικής προσέγγι­
σης την οποία επιφυλάσσεται να συμπληρώσει με ειδικές 
γνωμοδοτήσεις. Ήδη, έλαβε την πρωτοβουλία να προετοι­
μάσει προτάσεις σχετικά με τον κοινωνικό χώρο. Άλλα 
θέματα, όπως π.χ. το θέμα της χρηματοδότησης της Κοι­
νότητας, το θέμα του μέλλοντος της κοινής γεωργικής 
πολιτικής και το θέμα της μεταρρύθμισης των διαρθρω­
τικών ταμείων θα αποτελέσουν αντικείμενο εμπεριστα­
τωμένων μελετών λόγω της καθοριστικής τους σημασίας. 
2. Η εμπειρία του παρελθόντος 
1970: Σύμφωνα με τις διατάξεις της Συνθήκης της Ρώμης 
η ενιαία αγορά θα έπρεπε να είχε επιτευχθεί. Όμως, ο 
στόχος αυτός δεν έχει ακόμα υλοποιηθεί. 
1987: Υπογράφεται η Ενιαία Πράξη η οποία υπόσχεται 
την εγκαθίδρυση της ενιαίας εσωτερικής αγοράς μέχρι 
το 1992. Η πράξη αυτή αποτελεί τον ελάχιστο κοινό 
παρονομαστή που θα ήταν δυνατόν να βρεθεί. Πέρασαν 
δεκαεπτά χρόνια, όχι εντελώς άκαρπα βέβαια, ο στόχος, 
όμως, που είχε εξαγγελθεί εδώ και τριάντα χρόνια, δεν 
επιτεύχθηκε στις προθεσμίες που είχαν ορισθεί αρχικά. 
Πρέπει να γίνει αντιληπτό ότι η καθυστέρηση αυτή η 
οποία είναι επιζήμια καθιστά εμφανή την σαφέστατη 
ανεπάρκεια, αν όχι έλλειψη μιας σταθερής και συνεπούς 
πολιτικής βούλησης των κρατών μελών για αμοιβαία 
δέσμευση. Πώς είναι δυνατό, υπό τις συνθήκες αυτές, να 
συνεπαρθεί από ενθουσιασμό για την ιδέα της Ευρώπης ο 
απλός πολίτης, όταν δεν αλλάζει τίποτε; 3.1. Η ΟΚΕ παρατηρεί ότι η Ενιαία Πράξη και η 
ανακοίνωση της Επιτροπής, που εξαγγέλλουν τις 
ελάχιστες συνθήκες για τη μετουσίωση στην πράξη και 
στην καθημερινή ζωή των ελπίδων που δημιουργεί η 
Ενιαία Πράξη, είναι δύο αναπόσπαστα κείμενα επειδή 
η ανακοίνωση της Επιτροπής αποτελεί την λειτουργική 
ερμηνεία της Ενιαίας Πράξης. 
3.2. Η υποχρέωση την οποία ανέλαβαν τα κράτη μέλη 
που έχουν ήδη δεσμευθεί με την υπογραφή της Ενιαίας 
Πράξης και την ψήφο των Κοινοβουλίων τους (η οποία 
αποτελεί έκφραση της βούλησης των πολιτών) να προ­
χωρήσουν με αποφασιστικότητα προς την οικοδόμηση 
μιας πραγματικής οικονομικής και κοινωνικής κοινό­
τητας επιβάλλει στους αρμόδιους, στο πλέον υψηλό 
επίπεδο καθώς και στα άτομα που έχουν οικονομικά ή 
κοινωνικά καθήκοντα και αρμοδιότητες, μια δέσμευση 
χωρίς υστεροβουλία ή επιφυλάξεις. 
3.3. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει την πρωτοβουλία της Επιτρο­
πής με την οποία συνδέονται σε μια σφαιρική στρατηγική 
αφενός οι στόχοι που καθορίζονται για την Κοινότητα με 
την Ενιαία Πράξη και αφετέρου τα μέσα που απαιτούνται 
για την υλοποίηση της μεγάλης εσωτερικής αγοράς. 
Όμως, η ΟΚΕ κρίνει ότι η οικονομική ανάπτυξη η οποία 
ευνοείται από τις διαστάσεις της ενιαίας αγοράς πρέπει να 
λάβει υπόψη την ανάγκη πραγματοποίησης κοινωνικών 
προόδων και, υπό την επίδραση μιας πραγματικής ευρω­
παϊκής αλληλεγγύης, να λειτουργήσει σε μεγαλύτερο 
βαθμό προς όφελος όλων για να οικοδομηθεί αρμονικά η 
«Ευρώπη των πολιτών». 
Αριθ. C 180/2 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 8. 7. 87 
4. Η πραγματοποίηση της Ευρώπης των «Νέων 
οριζόντων» 
4.1. Η ΟΚΕ θα υποστηρίξει τϊς ενέργειες της Επιτρο­
πής που αποσκοπούν στην ευόδωση της Ενιαίας Πράξης 
και στην επίτευξη, στα πλαίσια των προβλεπομένων προ­
θεσμιών, των νέων οριζόντων με σκοπό να αξιοποιηθούν 
πλήρως οι δυνατότητες που προσφέρει η ευρωπαϊκή αγορά 
και να μπορέσουν οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αντι­
μετωπίσουν το διεθνή ανταγωνισμό. 
4.2. Στα πλαίσια, αυτά, η ΟΚΕ επιδοκιμάζει την προ­
σέγγιση της Επιτροπής, η οποία προτείνει την υιοθέτηση, 
αντί της τελειοθηρικής αρχής του κοινού κανόνα, της 
αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης των προτύπων και 
κανόνων με σκοπό να επισπευσθεί η ελεύθερη διακίνηση 
ατόμων, υπηρεσιών, βιομηχανικών και γεωργικών προϊό­
ντων και κεφαλαίων. Η ΟΚΕ ζητεί να πραγματοποιηθεί 
αυτή η εναρμόνιση χωρίς να θίγονται το κοινοτικό κεκτη­
μένο και οι στόχοι όσον αφορά την ασφάλεια και την 
υγεία που καθορίζονται από τις κοινοτικές οδηγίες-πλαί-
σιο. 
4.3. Η εξάλειψη, όμως, όλων των εμποδίων, μολονότι 
είναι απαραίτητη και επείγουσα, δεν αρκεί για να προωθη­
θεί η στρατηγική συνεργασίας για την οικονομική 
ανάπτυξη και την απασχόληση, αν η υλοποίηση της μεγά­
λης αγοράς δεν συνοδεύεται από την ανάπτυξη ενός πραγ­
ματικού κοινού οικονομικού και κοινωνικού χώρου με τα 
εξής χαρακτηριστικά: 
— μεγαλύτερη σύγκλιση των οικονομικών πολιτικών των· 
κρατών μελών για να μεγιστοποιηθεί το αποτέλεσμα 
των προσπαθειών τους, 
— πολιτική βούληση όσον αφορά τη διατήρηση, σύμ­
φωνα με το άρθρο 118Β της Ενιαίας Πράξης, ενός 
ανοικτού κοινωνικού διαλόγου και την ανάπτυξη της 
κοινοτικής κοινωνικής νομοθεσίας βάσει του άρθρου 
118Α, 
— ενίσχυση του ευρωπαϊκού νομισματικού συστήματος 
με στόχο την επέκταση της ιδιωτικής χρήσης της ECU 
και την προώθηση της ως ευρωπαϊκού νομίσματος, 
— μια επιθετική πολιτική τεχνολογικής έρευνας και 
ανάπτυξης για να περιφρουρηθεί το μέλλον των επιχει­
ρήσεων και για να αντιμετωπισθεί η ενδεχόμενη διαρ­
ροή του επιστημονικού και πνευματικού δυναμικού 
της Ευρώπης, 
— μια αυστηρότερη κοινή εμπορική πολιτική. 
Εφόσον τα κράτη μέλη απεφάσισαν με την Ενιαία Πράξη 
να αναθέσουν την επίτευξη των στόχων αυτών στην Κοι­
νότητα, πρέπει να της εξασφαλίσουν τα δημοσιονομικά 
και θεσμικά μέσα που απαιτούνται για την επίτευξη τους. 
5. Ο εξοπλισμός της Κοινότητας με τα μέσα που απαιτού­
νται για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που αντι­
μετωπίζει 
5.1. Επαρκείς, σταθεροί και εγγυημένοι πόροι 
5.1.1. Στην ανακοίνωση της Επιτροπής, αφιερώνεται 
ένα μακροσκελές κεφάλαιο μεγάλης πολιτικής και τεχνι­
κής σημασίας στα προβλήματα χρηματοδότησης. Σχετικά με το σημείο αυτό, η ΟΚΕ επιθυμεί να διατυπώσει ορισμέ­
νες παρατηρήσεις. 
5.1.2. Με βάση τους γενικούς στόχους τους οποίους 
επιθυμεί η Κοινότητα να επιτύχει, πρέπει καταρχήν να 
προσδιοριστούν επακριβώς τα προγράμματα με τα οποία 
θα καταστεί δυνατό να επιλυθούν τα προβλήματα και να 
ικανοποιηθούν οι ανάγκες, η ιεράρχηση των οποίων θα 
καθορισθεί με διαπραγματεύσεις. Σε συνάρτηση με τα 
προγράμματα αυτά, πρέπει να εγκριθούν οι δημοσιονο­
μικοί πόροι. Αν ένας προϋπολογισμός χρησιμεύσει ως 
βάση για την υιοθέτηση προγραμμάτων, δημιουργείται ο 
κίνδυνος να μην ικανοποιηθούν επαρκώς ανάγκες που 
έχουν προτεραιότητα και να επηρεασθεί αρνητικά η 
αποτελεσματικότητα της Κοινότητας από οικονομική και 
κοινωνική άποψη. 
5.1.3. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι το σύστημα χρηματοδότησης 
πρέπει να είναι δίκαιο και να εξασφαλίζει στην Κοινότητα 
σταθερούς, εγγυημένους και επαρκείς πόρους για να επιτύ­
χει τους στόχους που έχει θέσει στον εαυτό της. Κάθε 
χρηματοδότηση πρέπει να στηρίζεται σε μια βάση κρι­
τηρίων που να μπορούν να αναγνωρίζονται γρήγορα και 
με ευκολία, να είναι αντικειμενικά και να μπορούν να 
ελεγχθούν και να δημιουργούν, από τη φύση τους, τις 
προϋποθέσεις για την ύπαρξη αλληλεγγύης, πράγμα που 
είναι ασυμβίβαστο με την έννοια του υπολοίπου του προϋ­
πολογισμού. Όσον αφορά τη χρηματοδότηση, η διαφά­
νεια θα πρέπει να αποτελεί τον κανόνα και η διαχείριση 
να είναι αυστηρή. 
5.2. Μία ταχεία και αποτελεσματική κοινοτική διαδι­
κασία λήψης αποφάσεων 
5.2.1. Η ΟΚΕ εκτιμά τη συμφωνία που επιτεύχθηκε στα 
πλαίσια της Ενιαίας Πράξης σχετικά με την επέκταση, σε 
συγκεκριμένες περιπτώσεις, της αρχής της ειδικής πλειο­
ψηφίας, της καθιέρωσης της συνεργασίας του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου στη νομοθετική διαδικασία, και της επικύ­
ρωσης της θεσμικής οντότητας του Ευρωπαϊκού Συμβου­
λίου. 
5.2.2. Η ΟΚΕ κρίνει ότι πρόκειται για ένα θετικό, μολο­
νότι άτολμο από ορισμένες απόψεις, βήμα. Ελπίζει 
ωστόσο ότι θα προκύψει από αυτό η κατάλληλη ενίσχυση 
της κοινοτικής διαδικασίας λήψης αποφάσεων. Για το 
λόγο αυτό, διατυπώνει την ευχή κάθε κοινοτικό Όργανο 
να ασκεί πλήρως στο μέλλον τις αρμοδιότητες του. Η ίδια 
η ΟΚΕ δεν θα παραλείψει να επιβεβαιώσει τις αρμοδιότη­
τες της στα πλαίσια των διοργανικών σχέσεων, για να 
παράσχει ιδιαίτερα την υποστήριξη των κοινωνικοοικο­
νομικών κύκλων στην επιτυχία της Ενιαίας Πράξης. 
6. Η μετουσίωση στην πράξη και στην καθημερινή ζωή 
της ιδέας της αλληλεγγύης 
Επιτυχία της Ενιαίας Πράξης σημαίνει δημιουργία μιας 
Ευρώπης η οποία θα συνδέεται με ένα συγκεκριμένο σύμ­
φωνο αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών, χάρη στο 
οποίο η οικονομική ανάπτυξη θα καταστήσει δυνατή την 
ενίσχυση της εσωτερικής συνοχής και, κατά συνέπεια, θα 
δημιουργήσει την κοινωνική διάσταση της Κοινότητας. 
6.1. Η εσωτερική συνοχή 
6.1.1. Το άνοιγμα των αγορών των νέων κρατών μελών 
απαιτεί την εφαρμογή μέτρων τα οποία να αποσκοπούν, 
8. 7. 87 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 180/3 
αφενός, στη διατήρηση και ανάπτυξη της ενεργού πα­
ρουσίας τους στην μεγάλη εσωτερική αγορά, και, αφετέ­
ρου, στην ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής 
συνοχής της Κοινότητας. 
6.1.2. Με τη μεταρρύθμιση των διαρθρωτικών ταμείων 
τα οποία θα συντονίζονται καλύτερα μεταξύ τους και στα 
οποία πρέπει να διατεθούν επαρκείς πόροι, θα γίνει δυνατό 
να εξασφαλισθεί η χρηματοδότηση πραγματικών 
προγραμμάτων περιφερειακής ανάπτυξης από τη στιγμή 
που θα σχεδιάζονται τα προγράμματα αυτά με βάση τους 
πέντε στόχους της Επιτροπής και για αρκετά μεγάλο χρο­
νικό διάστημα ώστε να υπάρξουν αξιοσημείωτα αποτε­
λέσματα. 
6.1.3. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει ότι η παρεμβολή στην 
Ενιαία Πράξη ενός νέου τίτλου «Περιβάλλον», υπογραμ­
μίζει τη σημασία που έχει η πολιτική στον τομέα του 
περιβάλλοντος για την ανάπτυξη της Κοινότητας. Υπάρ­
χει, όμως, ο κίνδυνος η εφαρμογή της αρχής των συμπλη­
ρωματικών αρμοδιοτήτων να συνεπάγεται ένα περιορισμό 
του πεδίου δράσης της Κοινότητας στον τομέα αυτό. 
6.1.4. Η ΟΚΕ συμφωνεί με την Επιτροπή όσον αφορά 
τη σκοπιμότητα μιας ευρωπαϊκής πολιτικής έργων υποδο­
μής στον τομέα των μεταφορών, η ανάπτυξη της οποίας 
συνδέεται στενά με την πραγματοποίηση της μεγάλης 
εσωτερικής αγοράς και η χρηματοδότηση της οποίας πρέ­
πει να εξασφαλισθεί επαρκώς σε κοινοτικό επίπεδο. 
6.1.5. Όπως η πολιτική περιβάλλοντος έτσι και η πολι­
τική μεταφορών και επικοινωνιών αποτελεί σημαντική 
προϋπόθεση της ποιότητας ζωής: αυτή είναι μια αλήθεια 
που η ΟΚΕ έχει επανειλημμένα τονίσει. 
6.2. Μια κοινή γεωργική πολιτική αλληλεγγύης 
6.2.1. Η κοινή γεωργική πολιτική (ΚΓΠ) αποτελεί μια 
ιδιαίτερα ευαίσθητη πτυχή η οποία συνδέεται με πολλά 
θέματα και η οποία δεν είναι δυνατό να περιορισθεί στο 
θέμα των τιμών των γεωργικών προϊόντων, όσον σημα­
ντικό και αν είναι αυτό. 
6.2.2. Η ανάπτυξη της γεωργίας πρέπει να επιδιωχθεί 
στα πλαίσια της εσωτερικής αγοράς, γεγονός από το οποίο 
προκύπτει η ανάγκη μεταρρύθμισης της ΚΓΠ για να κατα­
στεί δυνατό, αφενός, να γίνουν οι προσαρμογές που 
επιβάλλονται από την κατάσταση της διεθνούς αγοράς 
και τις σχέσεις της Κοινότητας με τις τρίτες χώρες, και, 
αφετέρου, να επιτευχθεί η μείωση της επιβάρυνσης του 
κοινοτικού προϋπολογισμού. 
6.2.3. Συνεπώς, πρέπει οπωσδήποτε να διατηρηθούν οι 
βασικές αρχές που πρυτάνευσαν κατά τη θέσπιση της 
ΚΓΠ, δηλαδή, η κοινοτική προτίμηση, η ενότητα της 
αγοράς και η οικονομική αλληλεγγύη. 
6.2.4. Όπως και σε άλλους τομείς, πρέπει να ληφθούν 
όλα τα απαραίτητα μέτρα για να μην κατακερματισθεί η 
ΚΓΠ και υπαχθεί εκ νέου, μερικά ή συνολικά, η γεωργική 
πολιτική στην αρμοδιότητα των κρατών μελών. 
6.2.5. Η πολιτική των τιμών πρέπει να συνοδευθεί από 
κοινοτικές πολιτικές ενίσχυσης των εισοδημάτων στα 
πλαίσια της απαραίτητης ανάπτυξης της κοινωνικο-διαρ-
θρωτικής πολιτικής. Η ΚΓΠ πρέπει να καθορίσει νέες 
μορφές απασχόλησης για τους γεωργούς και τους δασοκό­μους στα πλαίσια μιας ενεργούς πολιτικής για τη βελ­
τίωση της ποιότητας της ζωής και του περιβάλλοντος, η 
οποία είναι απαραίτητη για τη διαφύλαξη του αγροτικού 
χώρου και την προστασία του φυσικού τοπίου. 
6.2.6. Μεταξύ άλλων μορφών γεωργικής εκμετάλλευ­
σης, οι οικογενειακές εκμεταλλεύσεις πρέπει να επιβε­
βαιωθούν ως αναγκαιότητα και να ενισχυθούν. Οι γεωργι­
κές εκμεταλλεύσεις διαδραματίζουν πράγματι στο αγρο­
τικό περιβάλλον το δυναμικό ρόλο που διαδραματίζουν 
στο αστικό περιβάλλον οι μικρές επιχειρήσεις, οι βιοτε­
χνικές επιχειρήσεις και οι μικρές επιχειρήσεις λιανικού 
εμπορίου. 
6.3. Η κοινωνική διάσταση του κοινοτικού συμφώνου 
6.3.1. Η πρόκληση που αντιμετωπίζουν όλοι οι Ευρω­
παίοι είναι ότι πρέπει να συνεχίσουν τις προσπάθειες 
τους για τη δημιουργία δεσμών ενεργού συνεργασίας και 
αλληλεγγύης μεταξύ τους. Η Οικονομική και Κοινωνική 
Επιτροπή, σεβόμενη τις ιδιαιτερότητες των διαφόρων 
οικονομικών και κοινωνικών εταίρων, θα εξακολουθήσει 
να αναζητά τους όρους για την κοινωνική συναίνεση που 
απαιτείται για την πρόοδο. 
6.3.2. Η διατήρηση της ανεργίας σε υψηλό επίπεδο 
οδηγεί σε απαράδεκτες καταστάσεις προσωπικής 
δυστυχίας. Στερεί ακόμη την οικονομία από τη συμβολή 
παραγόντων που θα της ήταν χρήσιμοι, ιδιαίτερα από 
τη συμβολή των νέων, η επανένταξη των οποίων στην 
επαγγελματική ζωή πρέπει να διευκολυνθεί με την κατάλ­
ληλη κατάρτιση για την εφαρμογή των νέων τεχνολογιών 
που είναι απαραίτητες για την ανάπτυξη της ανταγωνιστι­
κότητας των επιχειρήσεων. 
Οι πολιτικές ενίσχυσης δεν θα αποτελέσουν ποτέ μια 
μόνιμη λύση. Η χρονικά παρατεταμένη χορήγηση ενίσχυ­
σης αν δεν συνοδεύεται από επιμορφωτικά μέτρα που 
να ανοίγουν για τους ενδιαφερόμενους νέες προοπτικές 
απασχόλησης και επανένταξης, οδηγεί στην ατομική και 
κοινωνική περιθωριοποίηση. 
6.3.3. Χωρίς αμφιβολία, στην ανακοίνωση της Επιτρο­
πής αναφέρεται εμμέσως η ανάγκη για μια κοινωνική 
πτυχή. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή καλεί 
ένθερμα την Επιτροπή να δηλώσει τη βούληση της με 
σαφέστερο τρόπο γιατί η συνεκτίμηση των δίκαιων κοινω­
νικών προσδοκιών αποτελεί, επίσης, προϋπόθεση για ένα 
σταθερότερο οικονομικό δυναμισμό. 
6.3.4. Η ΟΚΕ επιμένει ότι οι βαθειές μεταβολές στο 
πλέγμα της βιομηχανίας, που κατέστησαν αναγκαίες λόγω 
της ανάπτυξης των νέων τεχνολογιών, και τα μέτρα 
αναδιάρθρωσης των επιχειρήσεων που θα ακολουθήσουν 
αναπόφευκτα την πραγματοποίηση της μεγάλης εσωτε­
ρικής αγοράς δεν πρέπει να οδηγήσουν σε αύξηση της 
ανεργίας αλλά ούτε και να επηρεάσουν τη βούληση για 
συνέχιση της κοινωνικής προόδου ή τα μέτρα που 
οδηγούν στη δημιουργία θέσεων εργασίας. Η ΟΚΕ υπεν­
θυμίζει ότι τα μέτρα που αποτέλεσαν αντικείμενο διαπραγ­
μάτευσης όσον αφορά την προκαταβολική διαχείριση της 
απασχόλησης, την αναδιάρθρωση και μείωση του χρόνου 
εργασίας και την επαγγελματική επιμόρφωση είναι 
απαραίτητα από την άποψη αυτή. 
Αριθ. C 180/4 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 8. 7. 87 
6.4. Η Ευρώπη των πολιτών 
6.4.1. Για να ευοδωθεί η Ενιαία Πράξη είναι απαραί­
τητο να πιστέψει σ'αυτή η κοινή γνώμη. 
Η ΟΚΕ καλεί τα μέλη της να καταβάλουν, μεμονωμένα ή 
συλλογικά, μια διαρκή προσπάθεια για να ενημερώσουν 
και να πείσουν τους κύκλους που εκπροσωπούν. 
Η Κοινότητα δεν θα μπορέσει ποτέ να επιβιώσει 
αποκλειστικά με την υποστήριξη των «στρατευμένων», 
όσο απαραίτητοι και αν είναι αυτοί, ή των «μυημένων». 
Η Κοινότητα πρέπει να βιωθεί ως υπόθεση που αφορά 
όλους. Χωρίς την ώθηση του ευρύτερου κοινού η πολιτική 
βούληση διατρέχει τον κίνδυνο να εξασθενίσει. 
Πρέπει λοιπόν να ευαισθητοποιηθεί περισσότερο η κοινή 
γνώμη με την επίτευξη σημαντικής προόδου προς την 
κατεύθυνση της Ευρώπης των Πολιτών, ώστε να πιστέψει 
σ'αυτήν και να συμμετάσχει σε μεγαλύτερο βαθμό στις 
επόμενες εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. 
6.4.2. Όσον αφορά τον πολιτιστικό και εκπαιδευτικό 
τομέα πρέπει 
— να αναληφθούν, σύμφωνα με το πνεύμα των προγραμ­
μάτων Erasmus και YES, πολιτιστικές και εκπαιδευτι­
κές ενέργειες σε κοινοτικό επίπεδο για την εκμάθηση 
μιας δεύτερης κοινοτικής γλώσσας πριν από την 
ηλικία των δέκα ετών και μιας τρίτης αργότερα, για 
να μπορέσουν οι νέοι να αναπτυχθούν πλήρως στο νέο 
κοινοτικό χώρο της επικοινωνίας, της εκπαίδευσης 
και της καλλιέργειας που ανοίγεται διαμέσου της προ­
σέγγισης των ευρωπαϊκών λαών και της ανάπτυξης της 
τεχνολογίας. 
— να ευνοηθεί η απόκτηση όλο και μεγαλύτερης ευρωπα­
ϊκής συνείδησης με την προώθηση νέων προγραμμά­
των ιστορίας, ώστε να μπορέσουν οι νέοι να 
αποκτήσουν μεγαλύτερη συναίσθηση της ευρωπαϊκής 
τους ταυτότητας. 
7. Συμπεράσματα 
7.1. Η ΟΚΕ επικροτεί απόλυτα την πρωτοβουλία της 
Επιτροπής. 
Βρυξέλλες, 13 Μαΐου 1987. 7.2. Το τμήμα εφιστά την προσοχή των κυβερνήσεων 
των κρατών μελών στο γεγονός ότι η στρατηγική που 
προτείνει η Επιτροπή αποτελεί ένα ελάχιστο συνεκτικό 
και αδιαίρετο σύνολο που απαιτείται για την επίτευξη των 
στόχων που οι ίδιες επωμίσθηκαν με την Ενιαία Πράξη. Η 
υιοθέτηση ενός μέρους, μόνο, των στοιχείων της Ενιαίας 
Πράξης ή των προτάσεων της Επιτροπής θα είχε ως συνέ­
πεια την εγκατάλειψη των στόχων αυτών. 
7.3. Χωρίς αμφιβολία, η Ευρώπη, τριάντα χρόνια μετά 
την υπογραφή της συνθήκης, εξακολουθεί να είναι μια 
νέα ιδέα. Αυτό δεν αποτελεί λόγο και ακόμα λιγότερο 
δικαιολογία για μια διακοπή των προσπαθειών, που θα 
είχε ακόμα μεγαλύτερες αρνητικές συνέπειες καθώς τα 
περισσότερα οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα που 
πλήττουν σε διαφορετικό βαθμό κάθε κράτος μέλος δεν 
θα είναι δυνατό να επιλυθούν μεμονωμένα ούτε έξω από 
τα πλαίσια μιας ενεργού αλληλεγγύης. 
7.4. Γι' αυτό πρέπει να προωθούνται σταθερά οι πολιτι­
κές εκείνες που δημιουργούν θέσεις εργασίας και να τη­
ρούνται συστήματα κοινωνικής ασφάλισης που να είναι 
με αλληλέγγυο τρόπο ανοιχτά προς όλους. 
7.5. Η επιτυχία της Ενιαίας Πράξης συνεπάγεται μια 
διπλή πρόκληση: 
— να μπορέσουν οι επιχειρήσεις να ανακτήσουν την 
ανταγωνιστικότητα τους χάρη, μεταξύ άλλων, στην 
εσωτερική αγορά ώστε να αντιμετωπίσουν με καλύ­
τερα εφόδια τη διεθνοποίηση της οικονομίας και τη 
διεθνή αγορά το κέντρο βάρους της οποίας μετατοπίζε­
ται προς τον Ειρηνικό Ωκεανό, 
— να επιβεβαιώσουν οι ευρωπαϊκοί λαοί την αξία μιας 
κοινής πολιτιστικής και πολιτισμικής κληρονομιάς 
αποδεικνύοντας, για παράδειγμα, την ικανότητα τους 
να εγκαθιδρύσουν μεταξύ τους μια Κοινότητα της 
προόδου, της αλληλεγγύης και της ελευθερίας που να 
ανοίγεται προς τον κόσμο. Έτσι μόνο θα μπορέσει η 
Ευρώπη να αναλάβει στο διεθνή στίβο τις ευθύνες 
της, σεβόμενη την ταυτότητα των άλλων λαών και 
επιβεβαιώνοντας καλύτερα τη συμπληρωματικότητα 
της εθνικής και ευρωπαϊκής ταυτότητας των λαών της. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alfons MARGOT 
8. 7. 87 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. € 180/5 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 
Η παρακάτω τροπολογία απορρίφθηκε: 
Το δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 3.3. να διατυπωθεί ως εξής: 
«Απώτερος στόχος θα είναι η δημιουργία μιας Ευρώπης αρμονικής και ανθρώπινης. Κάτι τέτοιο προϋποθέ­
τει ότι οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις θα εξασφαλίζουν υψηλή στάθμη απασχόλησης. Εκείνο λοιπόν που 
κατά κύριο λόγο ενδιαφέρει είναι να πραγματοποιηθεί μέσα στα χρονικά όρια που έχουν προβλεφθεί η 
Ευρώπη των νέων οριζόντων με σκοπό να γίνει πλήρης αξιοποίηση του δυναμικού της ευρωπαϊκής αγοράς 
και να μπορέσουν έτσι οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αντιμετωπίσουν το διεθνή ανταγωνισμό. Μόνον με 
τέτοιους όρους θα διατηρηθεί το επίπεδο κοινωνικής ανάπτυξης της Κοινότητας και θα σημειωθεί 
παραπέρα πρόοδος στον κοινωνικό τομέα». 
Να διαγραφεί η παράγραφος 4.1. 
Ψηφοφορία 
ψήφοι υπέρ: 36, ψήφοι κατά: 92, αποχές: 14. 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 
Τα παρακάτω μέλη, παρόντα ή δι' αντιπροσώπου, υπερψήφισαν τη γνωμοδότηση: 
Κυρίες/Κύριοι: 
ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΣ 
ΑΚΕΝΑ 
ΑΚ.ΕΤ5 
Α8ΡΙΝΑΙΧ 
ΑΤΑΙΟΕ 
ΜΠΑΖΙΑΝΑΣ 
ΒΕΝΤΟ ΟΟΝςΑΙΛΈδ 
ΒΕΚΝΑ5€0ΝΙ 
ΒΕΑ€Κ 
ΒΕΕδΕΚ 
ΒΟΙδδΕΚΕΕ 
ΜΠΡΕΔΗΜΑ 
ΒΚΙΟΑΝΤΙ 
ΒυΚΝΕΕ 
ϋΑΕΥΕΤ ΟΗΑΜΒΟΝ 
ΟΑΜΡΒΕΕΕ 
ΟΑ5ΗΜΑΝ 
ΟΕΒΑΕΕΟ ΗΕΚΚΕΚΟ 
€ΕΥΚΑ€ 
€ΕΑΥΕΕ 
€ΟΕΕΑδ 
ΑΕΥΕ5€ΟΝΟΕ 
ΟΟΚΤΟΙδ 
νππ ΟΑΜ 
ΝΤΑΣΗΣ 
ΟΕΕΗΟΜΕΝΙΕ 
ΟΕ ΤΑνΕΚΝΙΕΚ 
ΟΟΟΟ 
ΒΟΝΟΚ 
ΟΚΟυΕΙΝ 
ΕΕδΤΝΕΡν 
ΕΜΟ ΟΑΡΟϋΙΕΙδΤΑ 
ΕΤΤΥ 
ΕυΈΕΝ 
ΡΕυΜ 
ΡΟΚΙΑδ Ι ΟΑΒκΕΚΑ 
ΡΚΕδΙ 
ΟΕΚΜΟΖΖΙ ΟΕυΈΝΙΰΗ 
ΟΕΕδΕΝΕΚ 
νΑΝ ΟΚΕυΝδνΕΝ 
ΗΑΑδ 
ΗΑΝ€0€Κ 
ΗΙΕΚΕΝδ 
ΗΟυΤΗυΥδ 
ΗΟΚδΕΝ 
ΗΟνΟΑΑΚϋ ΙΑΚΟΒδΕΝ 
ΤΑδ€ΗΙ€Κ 
ΚΑΖΑΖΗΣ 
ΚΕΕΕΥ 
ΚΚΟΟΕΚ 
ΕΑΚΑ ΜΑΚΤΙΝ 
ΕΑΝϋΑδΤΡοΞ 
ΕΑΝΟΑΒυκυ 
ΕΑυκ 
ΕΟ]Ε\ΥδΚΙ 
ΕΙΧΗΕΤΤΙ 
ΜΑΟΗΑΟΟ νοη Τδ€ΗυδΙ 
ΜΑΙΝΕΤΤΙ 
ΜΑΡχΟΑΕΕΡ ΜΑδΙΑ 
ΜΑΚΤΙΝ ΑΕΜΕΝϋΚΟ 
ΜΑΚΤΙΝ €Α3ΤΕ11Α 
ΜΑΚνίΕΚ 
ΜΑδΡΚΟΝΕ 
ΜΕΥΕΚ ΗΟΚΝ 
ΜΟΚΕΕΑΝΟ 
ΜΟΚδΕΙΙΙ 
Μουκουεδ 
ΜΌΉΚ 
ΜοΊΧΕΚ 
ΜυΝΙΖ ΟυΑΚϋΑϋΟ 
ΝΙΕΚΗΑυδ 
ΝΙΕυ\¥ΕΝΗυΐΖΕ 
ΝΟΟΚϋ\νΑΕ 
άε ΝΟΚΜΑΝΝ 
ΡΕΙΧΕΤΙΕΚ ΡΕΚΚΙΝ-ΡΕΙ1ΕΤΙΕΚ 
ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ 
ΡΟΕΤΟΝ 
ΡΚΟΕΝςΑ 
ΟυενΕϋο κο;ο 
ΡΑΥΤΟΠΟΥΛΟΣ 
ΚΑΜΑΕΚΕΚδ 
ΚΑΝΟΟΝΙ-ΜΑΟΗΙΑνΕΕΕΙ 
ΚΙΒΙΕΚΕ 
ΚΙΕΚΑ ΜΑΚδΑ 
ΚΟΒΙΝδΟΝ 
ΚΟΕλΟ ΟΟΝ€ΑΕνΕδ 
ΚΟΜΟΕΙ 
ΚΟΖΕΙΝΟΚΑνΕ 
κουζιεκ 
δΑϊυ 
δΑΕΜΟΝ 
δ€ΗΜΙΤΖ 
8€ΗΝΙΕθΕ&5 
δΟΗΟΕΡΟΈδ 
δΟΕΑΚΙ 
δΡΙΕΚδ 
δρυκΕΚδ 
δΤΑΕϋΕΕΙΝ 
δΤΑΗΕΜΑΝΝ 
δΤΟΚΙΕ-ΡυΟΗ 
δτκΑυδδ 
ΤΑΜΕΙΝ 
ΤΕΡοΜΕδ ΟΑΚΚΕΚΟ 
ΤΙΕΜΑΝ 
ΤυΚΚΕΚ. 
ΒΑΣΙΛΑΡΑΣ 
νΐϋΑΕ 
ν/ΑΟΝΕΚ 
\νΐΕΕΙΑΜδ 
ννΐΤΗ\νθΒ.ΤΗ 
ζυρίΑυκ ΝΑκνΑΐΖΑ 
Αριθ. € 180/6 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 8. 7. 87 
Τα παρακάτω μέλη, παρόντα ή δΓ αντιπροσώπου, καταψήφισαν τη γνωμοδότηση: 
Κυρίες/Κύριοι: 
ΑΜΑΤΟ 
ΒΟΟΟΥ 
ΕΟΒΟ ΒΚΑΝΟΑΟ 
€ΑΚΚΟΕΕ 
€ΑνΑζζυτι 
€ΗΚΙ5ΤΙΕ 
αυκιΐ5 
ο&ιιίΕΑυο 
ΟυΝΕΤ ΟΙΑΰΟΜΕΕΕΙ 
ΟΟΜΕΖ ΜΑΚΤΙΝΕΖ 
ΗΑΜΜΟΝΟ 
ΙΕΝΚΙΝδ 
ΜΑΒΟΟΓΚ5 
ΝΕΤΟ ΟΑ 5ΙΕΥΑ 
ΟΚ5Ι 
δΑΕΟΜΟΝΕ 
δΙΕΥΑ 8ΜΙΤΗ Α. Κ. 
δΜΙΤΗ Ε. ]. 
δΡΚΙΝΟΒΟΚΟ 
ΤΙΧΙΕΚ 
ΥΑΕΕΕ]0 ΟΑΕϋΕΚΟΝ 
ΥΕΕΑ5€0 ΜΑΝΰΕΒΟ 
ΥΕΚ€ΕΕΕΙΝΟ 
Τα παρακάτω μέλη, παρόντα ή δΓ αντιπροσώπου, απείχαν από την ψηφοφορία. 
Κυρίες/Κύριοι: 
ΑΡΑΚίαΟ ΒΚΑνΟ 
ΒΑΟΕΙΑΝΟ 
ΒΕΕΤΚΑΜΙ 
ΒΕΚΕΤΤΑ 
ΒΟδ 
ΒΚΙΟΑΝΤΙ 
ΟΟΚΕΕΕΑΥΟΚΑ 
€ΟΥΕΕ 
ΥΟΝ άπ ΟΒΟΚΕΝ ΟΕΕΕΑ εΚΟΟΕ 
ΒΟδδΑΝΤΟδ 
ΡΚΑΝΟΙ 
ΟΑΚϋΝΕΚ 
ΟΟΚΙδ 
ΟΚΕΟΑΕ 
ΟΚΕΕΝ 
ΗΑΟΕΝ 
ΚΑΑΚΙδ ΚΕΝΝΑ 
ΜυΚΡΗΥ 
ΝΙΕΕδΕΝ Β. 
ΝΙΕΙδΕΝ Ρ. 
ΡΑΚΟΟΝ 
ΡΕΑΚδΟΝ 
ΡΚΟΝΚ 
ΡΡνΟυΜΕΝδ 
δΚΟΥΒΚΟ ΕΑΚ,δΕΝ