21.3.91 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 76/9 
Τροποποίηση στην πρόταση απόφασης του Συμβουλίου περί θεσπίσεως ειδικού προγράμματος έρευνας 
και τεχνολογικής ανάπτυξης στον τομέα της μη πυρηνικής ενέργειας (1991-1994) (') 
(91/C 76/06) 
COM(91) 50 τελικό — SYN 269 
(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 149 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΟΚ στις 
8 Μαρτίου 1991) 
Αιτιολογική σκέψη 3α 
(νέα) 
ότι απαιτείται ειδική ενθάρρυνση της δασικής έρευνας σε 
ολόκληρη την Κοινότητα, σε καθέναν από τους στρατηγι­
κούς τομείς έρευνας του προγράμματος-πλαίσιο' 
Αιτιολογική σκέψη 36 
(νέα) 
ότι, επιπλέον του ειδικού προγράμματος για το ανθρώπινο 
δυναμικό και την κινητικότητα, θα πρέπει να εξασφαλιστεί 
η επιμόρφωση των ερευνητών που συμμετέχουν σε κάθε 
στρατηγικό τομέα του προγράμματος-πλαίσιο · 
Έκτη αιτιολογική σκέψη 
ότι το παρόν πρόγραμμα πρέπει να εκτελεστεί κυρίως με την 
επιλογή έργων έρευνας και ανάπτυξης προκειμένου τα έργα 
αυτά να είναι δυνατόν να επωφεληθούν από την κοινοτική 
συμμετοχή * ότι η Επιτροπή οφείλει να παροτρύνει την υπο­
βολή προτάσεων για παρόμοια έργα, με τη συνήθη διαδι­
κασία των προσκλήσεων προς υποβολή προτάσεων που 
δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα · ότι είναι σκόπιμο 
να προβλεφθεί επίσης έκτακτη διαδικασία ώστε να εφαρμό­
ζεται μεταξύ των προσκλήσεων για υποβολή προτάσεων, 
που θα επιτρέπει στην Επιτροπή, ενόψει της συνεχούς εξέ­
λιξης και της σταδιακής επίσπευσης της τεχνολογικής προ­
όδου, να λαμβάνει επίσης υπόψη τις αυθόρμητες προτάσεις 
που συμβιβάζονται προς τους στόχους του προγράμματος-Αρθρο 1 
Θεσπίζεται ειδικό πρόγραμμα έρευνας και τεχνολογικής 
ανάπτυξης για την Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα στον 
τομέα της τεχνολογίας των πληροφοριών, όπως ορίζεται στο 
παράρτημα Ι, για την περίδο από την ημερομηνία δημοσί­
ευσης της παρούσας απόφασης στην Επίσημη Εφημερίδα 
των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων έως τις 31 Δεκεμβρίου 1994. 
Αρθρο 5 
παράγραφος 3 
3. Οι εκθέσεις συντάσσονται με βάση τους στόχους που 
καθορίζονται στο παράρτημα Ι της παρούσας απόφασης και 
σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 2 παράγραφος 4 της 
απόφασης 90/221 /Ευρατόμ, ΕΟΚ, και αξιολογούν κατά 
πόσον η εφαρμογή του προγράμματος είναι συνεπής με τα 
έξι σημαντικότερα αιτήματα που αναφέρονται στο παράρ­
τημα II της απόφασης 90/221/Ευρατόμ, ΕΟΚ. 
Αρθρο 6 
1. Η Επιτροπή διασφαλίζει την εκτέλεση του προγράμ­
ματος. Επικουρείται από επιτροπή, στο εξής καλούμενη «η 
επιτροπή», που αποτελείται από τους αντιπροσώπους των 
κρατών μελών και προεδρεύεται από τον αντιπρόσωπο της 
Επιτροπής. 
Αιτιολογική σκέψη 10α 
(νέα) 
ότι οι δραστηριότητες έρευνας και ανάπτυξης που προβλέπει 
το παρόν πρόγραμμα εντάσσονται σε φάση προηγούμενη 
από εκείνη των σχεδίων που χρηματοδοτούνται από το πρό­
γραμμα για τη διάδοση των ενεργειακών τεχνολογιών στην 
Ευρώπη (Thermie), και ότι συνεπώς οι δραστηριότητες αυτές 
δεν μπορούν να τύχουν χρηματοδοτικής υποστήριξης παρά 
μόνον στο μέτρο που η φάση της έρευνας και ανάπτυξης 
έχει ουσιαστικά ολοκληρωθεί" επιβάλλεται επομένως να 
εξασφαλισθεί στενός συντονισμός σε ό,τι αφορά την εκτέ­
λεση των δύο αυτών προγραμμάτων 
(·) ΕΕ αριθ. C 174 της 16. 7. 1990, σ. 77. 2. Οι συμβάσεις που συνάπτονται από την Επιτροπή διέ­
πουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις κάθε μέρους, 
συμπεριλαμβανομένων των διαδικασιών διάδοσης, προστα­
σίας και αξιοποίησης των αποτελεσμάτων της έρευνας, σύμ­
φωνα με τις διατάξεις που έχουν θεσπιστεί κατ' εφαρμογή 
του άρθρου 130 1 δεύτερο εδάφιο της συνθήκης και, κατά 
περίπτωση, διαδικασίες μετεκπαίδευσης και αξιολόγησης. 
3. Κατά την εκκίνηση του προγράμματος καταρτίζεται 
πρόγραμμα εργασιών, το οποίο και αναθεωρείται σε τακτά 
χρονικά διαστήματα· το πρόγραμμα αυτό καθορίζει τους 
λεπτομερείς στόχους και τον τύπο των έργων που πρέπει να 
αναληφθούν, καθώς και τις αντίστοιχες δημοσιονομικές 
διατάξεις που πρέπει να θεσπιστούν. Η Επιτροπή καταρτίζει 
τις προσκλήσεις προς υποβολή προτάσεων έργων με βάση το 
πρόγραμμα εργασιών. 
Αριθ-C 76/10 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 21.3.91 
Αρ&ρο 6 
παράγραφος 3α 
(νέα) 
3α. Η Επιτροπή συντάσσει και υποβάλλει στο Συμβούλιο 
και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ετήσια έκθεση προόδου 
σχετικά με την πορεία και τα επιτεύγματα του προγράμ­
ματος. 
Άρΰρο 8 
Η διαδικασία που καθορίζεται στο άρθρο 7 εφαρμόζεται 
για: 
— την κατάρτιση και την αναπροσαρμογή του προγράμ­
ματος εργασιών που αναφέρεται στο άρθρο 6 παρά­
γραφος 3, 
— το περιεχόμενο των προσκλήσεων για υποβολή προτά­
σεων, που αναφέρονται στο παράρτημα III, 
— την αξιολόγηση των έργων που αναφέρονται στο σημείο 
2 του παραρτήματος III, καθώς και του προβλεπόμενου 
ποσού της κοινοτικής χρηματοδοτικής συμμετοχής, 
εφόσον τα έργα αυτά υποβάλλονται με τη συνήθη διαδι­
κασία που αναφέρεται στο σημείο 4 του παραρτήματος 
III και το εν λόγω ποσό υπερβαίνει τα πέντε εκατομ­
μύρια Ecu, 
— τη συμμετοχή σε έργο εξωκοινοτικών οργανισμών ή επι­
χειρήσεων που αναφέρονται στο άρθρο 10, 
— οποιαδήποτε αναπροσαρμογή της ενδεικτικής κατανομής 
πιστώσεων που αναφέρεται στο παράρτημα II, 
— τα μέτρα που στοχεύουν στην αξιολόγηση του προγράμ­
ματος και των έργων που υποβάλλονται με την έκτακτη 
διαδικασία, — συνοδευτικά μέτρα και ρυθμίσεις για τη διάδοση, προ­
στασία και εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων της 
έρευνας, για την ενθάρρυνση της βασικής έρευνας, τη 
μετεκπαίδευση των ερευνητικών και τις τεχνολογικές 
εκτιμήσεις που έγιναν στο πλαίσιο του προγράμματος, 
— συντονισμένες ενέργειες που αναφέρονται στο σημείο 2 
του παραρτήματος III. 
Άρβρο 10 
Στις περιπτώσεις που η συνεργασία με τρίτες χώρες και 
διεθνείς οργανισμούς που αποβλέπει στην επίτευξη των 
στόχων του παρόντος προγράμματος απαιτεί νομικές 
δεσμεύσεις μεταξύ της Κοινότητας των ενεχόμενων τρίτων 
μερών, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται, σύμφωνα με το άρθρο 
130 Μ της συνθήκης, να διαπραγματεύεται διεθνείς συμφω­
νίες για τον καθορισμό των κανόνων που διέπουν την 
συνεργασία αυτή. 
Δίδεται επίσης προτεραιότητα στη συνεργασία με τις χώρες 
ΕΖΕΣ και τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες που δεν ανήκουν 
στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα και σύμφωνα με τις γενικές 
κατευθύνσεις που έχουν αποφασισθεί από το Συμβούλιο και 
το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κατά τη διάρκεια της διαδικασίας 
συνεννόησης που είχε προηγηθεί της θεσπίσεως τρίτου προ-
γράμματος-πλαίσιο. 
Οι διαπαγματεύσεις διεθνών συμφωνιών τέτοιου είδους 
είναι δυνατό να αρχίσουν να διεξάγονται μόνο με τρίτες 
χώρες που έχουν ήδη υπογράψει συμφωνία συνεργασίας με 
την Κοινότητα, στην οποία η έρευνα και η τεχνολογική 
ανάπτυξη ή η επιστημονική πρόοδος αναφέρονται ρητώς ως 
ένας από τους στόχους της συνεργασίας. 
Η απόφαση για τη σύναψη των εν λόγω διεθνών συμφωνιών 
θεσπίζεται σύμφωνα με τη διαδικασία που αναφέρεται στο 
άρθρο 130 Ο παράγραφος 2 της συνθήκης. 
21. 3. 91 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 76/11 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι 
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ 
Προοίμιο τρίτη παράγραφος 
Η έρευνα για την εκπόνηση μοντέλων είναι ένα πεδίο οριζόντιας έρευνας που συντελεί στον αποτελεσματικότερο 
έλεγχο των σχετικών διεργασιών και στο να καταστεί δυνατή η αξιολόγηση στρατηγικών τεχνολογίας. 
Πεδίο 1 δεύτερη παράγραφος 
Τα μοντέλα 9α χρησιμοποιηθούν για την αξιολόγηση του στρατηγικού ρόλου της απόδοσης ενέργειας σε επίπεδο 
ζήτησης και προσφοράς και των ανανεώσιμων πηγών ενεργείας προκειμένου να μειωθούν οι καταστροφικές 
συνέπειες που έχει στο περιβάλλον η παραγωγή και η χρησιμοποίηση ενέργειας. Έμφαση θα δοθεί στις εκπομπές 
αερίων που οφείλονται στο φαινόμενο, του θερμοκηπίου, ειδικότερα στο διοξείδιο του άνθρακα. Θα προσφερ­
θούν εναλλακτικές δυνατότητες ενεργειακής πολιτικής που θα λαμβάνουν υπόψη τους διαφορετικές δυνατότητες 
περιορισμού του διοξειδίου του άνθρακα. Οι έρευνες στον τομέα αυτό θα προσλάβουν παγκόσμια διάσταση, 
εφόσον οι τρίτες χώρες, ιδιαίτερα οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, κληθούν να αναλάβουν ολοένα σημαντικό­
τερο ρόλο για την αντιμετώπιση των προβλημάτων του περιβάλλοντος και του φαινομένου του θερμοκηπίου. 
Πεδίο 2 πρώτη παράγραφος 
Η έρευνα στο πεδίο αυτό, αναπτύσσοντας και επεκτείνοντας τις ενέργειες που έχουν ήδη αναληφθεί στο πλαίσιο 
του προγράμματος JOULE, στοχεύει στην βελτιστοποίηση της παραγωγής ενέργειας από ορυκτές πηγές και στη 
μείωση των δυσμενών επιπτώσεων που έχει για το περιβάλλον η ευρεία χρήση ορυκτών καυσίμων. Προβλέπονται 
δύο κύριες κατηγορίες δραστηριοτήτων: η πρώτη αφορά τις προηγούμενες τεχνολογίες για την παραγωγή ενέρ­
γειας και η δεύτερη την απομάκρυνση και τη δέσμευση του CO2, καθώς και την ανάπτυξη μοντέλων καύσης. Θα 
διεξαχθεί τεχνικοοικονομική αξιολόγηση των διαφόρων μεθόδων καθώς και αξιολόγηση των περιβαλλοντικών 
επιπτώσεων και των μέτρων για την αντιμετώπιση τους, εκ παραλλήλου με την ανάπτυξη γεωφυσικών μεθόδων 
και εργαλείων. Με βάση τα πορίσματα των τεχνικοοικονομικών αξιολογήσεων θα επιτελεσθεί περαιτέρω πειρα­
ματικό έργο για τα πλέον ελπιδοφόρα για τη συγκράτηση και διάθεση του CO2 συστήματα παραγωγής ενέργειας 
υψηλής απόδοσης. 
Πεδίο 2 δεύτερη παράγραφος 
Στόχος είναι η χρησιμοποίηση προηγμένων τεχνολογιών για την αύξηση της απόδοσης κατά την παραγωγή ενέρ­
γειας από ορυκτές πηγές. Οι εργασίες, τόσο οι θεωρητικές όσο και οι πειραματικές θα αποσκοπούν στη διαπί­
στωση της τεχνικής σκοπιμότητας και του κόστους αυτών των προηγμένων τεχνολογιών — κόστος παραγωγής 
kwh, κόστος κεφαλαίου. Οι εργασίες αυτές θα συμβάλουν στην ανάπτυξη συστημάτων υψηλής απόδοσης μετα­
τροπής και πολλαπλών κύκλων, συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων καύσεως υγράς κλίνης, για την παρα­
γωγή ηλεκτρισμού από ορυκτά καύσιμα με δυνατότητα απόδοσης 50 °/ο ή περισσότερο, έναντι του σημερινού 
ποσοστού ύψους 38 °/ο, προκειμένου να μειωθεί η αναπαραγόμενη kwh εκπομπή αερίων που ευθύνονται για το 
φαινόμενο του θερμοκηπίου και να αναπληρωθούν οι απώλειες ενέργειας και οι δαπάνες που σχετίζονται με τα 
μέτρα ελαχιστοποίησης των εκπομπών ρύπων. Προς το σκοπό αυτό θα μελετηθεί η δυνατότητα ανάπτυξης της 
καύσης ορυκτών καυσίμων με ανακύκλωση οξυγόνου και διοξειδίου του άνθρακα, λόγω των πιθανών επιδρά­
σεων της στην αποδοτικότητα και τον περιορισμό των εκπομπών ρύπων. 
Πεδίο 2 τρίτη παράγραφος 
Στόχος είναι να μειωθούν οι εκπομπές ρύπων επιτυγχάνοντας τη συγκράτηση και την ασφαλή διάθεση τους. Δύο 
είναι τα επιμέρους στοιχεία του έργου: πρώτον, τεχνικοοικονομική αξιολόγηση, μελέτες για την εκπόνηση μο­
ντέλων και τεχνικές μελέτες για την ελαχιστοποίηση παραγωγής ρύπων από συστήματα παραγωγής ενέργειας με 
ορυκτά καύσιμα και κατά την παραγωγή μεθανόλης και υδρογόνου από ορυκτά καύσιμα. Το έργο μπορεί επίσης 
να αφορά έρευνα και ανάπτυξη των καταλλήλων τεχνικών που χρησιμοποιούνται για την μείωση των ρύπων στις 
μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με ορυκτά καύσιμα και στα διυλιστήρια πετρελαίου. Δεύτερον, η ανά­
πτυξη ασφαλούς και μόνιμης γεωλογικής αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα σε νέους ταμιευτήρες, όπως 
επίσης και σε εξαντλημένα ή υπό εκμετάλλευση κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου. Περιλαμβάνεται εν 
Αριθ. C 76/12 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 21.3.91 
προκειμένω η έρευνα της αλληλεπίδρασης του διοιξειδίου του άνθρακα με τις ανόργανες ουσίες των γεωλογικών 
τοποθεσιών. Θα μελετηθεί εξάλλου η αποθήκευση του διοξειδίου του άνθρακα στο βάθος των ωκεανών και η 
προβληματική της εγκατάστασης μεγάλων ενεργειακών μονάδων σε συνάρτηση αποθήκευσης ανακύκλωσης και 
επεξεργασίας του CO2. Προς υποστήριξη αυτού του τμήματος του προγράμματος θα αναπτυχθούν προηγμένες 
γεωφυσικές μέθοδοι και εργαλεία για την αξιολόγηση της αποθήκευσης του C02, τη διερεύνηση για κοιτάσματα 
υδρογονανθράκων και τις τεχνικές κατασκευής ταμιευτήρων. θα μελετηθούν επίσης ο καθαρισμός, η απορρό­
φηση ή άλλες μέθοδοι διαχωρισμού του CO2 από ορυκτά πτητικά αέρια και η εν συνεχεία δέσμευση του COj-
Πεδίο 2 παράγραφος 3α 
(νέα) 
Οι εργασίες έρευνας και ανάπτυξης στον τομέα των υδρογονανθράκων θα συνεχισθούν, με ιδιαίτερη έμφαση 
στις τεχνολογίες που αφορούν την ανακάλυψη, την αξιολόγηση και την εκμετάλλευση νέων κοιτασμάτων καθώς 
και την τελική χρήση των καυσίμων. 
Πεδίο 3 πρώτη παράγραφος 
Στόχος είναι να επιταχυνθούν οι τεχνικές δυνατότητες και να προετοιμαστούν για την έγκαιρη ενσωμάτωση 
στην αγορά όλες οι πλέον ελπιδοφόρες τεχνικές λύσεις. Οι επιμέρους στόχοι εντάσσονται σ' ένα συνολικό 
σύστημα με στόχο την αύξηση της απόδοσης μετατροπής των συστημάτων ηλιακής, αιολογικής, υδραυλικής, 
ενέργειας των κυμάτων, παλιρροιακής ενέργειας, γεωθερμικής ενέργειας και βιομάζας, τη μείωση του κόστους 
τους και τη βελτίωση της ελκυστικότητας τους για τους ερευνητές, τη βιομηχανία και τους καταναλωτές. 
Πεδίο 3 δεύτερη παράγραφος 
Στόχος της δράσης αυτής είναι να συμβάλει στην ανάπτυξη των αρχών σχεδιασμού εγκαταστάσεων ηλιακής και 
φωτοβολταϊκής ενέργειας και νέα και παλαιά κτίρια και κατοικίες. Η έρευνα θα στοχεύει στη μεγιστοποίηση της 
χρήσης της ηλιακής ακτινοβολίας και της θερμότητας του περιβάλλοντος για τη θέρμανση και την παραγωγή 
ενέργειας, στα κτίρια αυτά, προσφέροντας βελτιωμένες συνθήκες, ζωής ή/και εργασίας στους ενοίκους και 
κάνοντας χρήση αλληλοπροσαρμοζόμενων και οικονομικά αποδοτικών δομικών στοιχείων, χρησιμοποιώντας 
υλικά τόσο νέα, όσο και παραδοσιακά. 
Πεδίο 3 τρίτη παράγραφος 
Έμφαση θα δοθεί στην περαιτέρω ανάπτυξη δοκιμών στοιχείων ηλιακής ενέργειας, των σχεδίων και συσκευών 
θερμοσυσσώρευσης και στην ανάπτυξη και ολοκλήρωση των φωτοβολταϊκών κυττάρων και προσαρμοζόμενων 
δομικών στοιχείων. Οι αρχές σχεδιασμού και πρότυπα πειραματικά συστήματα θα αναπτυχθούν στο πλαίσιο 
μιας ευρύτερης προσπάθειας προώθησης της ηλιακής αρχιτεκτονικής σε σύγχρονα και σταδιακά αναπροσαρμο­
ζόμενα κτίρια και στην ευρύτερη χρησιμοποίηση νέων τεχνολογιών στην αρχιτεκτονική. Η πρόταση για τυποποι­
ήσεις πρέπει να ενταχθεί στους κανονισμούς πολεοδομίας. 
Πεδίο 3 τέταρτη παράγραφος 
Στόχος είναι η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για μελλοντικές εφαρμογές μεγάλης κλίμακας από 
κοινής ωφελείας επιχειρήσεις ηλεκτρισμού, όπως π.χ. η ανάπτυξη δικτύου ηλεκτροπαραγωγών σταθμών ηλιακής 
ενέργειας, ανεμογεννητριών, συστημάτων παραγωγής ενέργειας από τα κύματα, από παλιρροιακή ενέργεια και 
μικρών υδροηλεκτρικών συστημάτων καθώς και συστημάτων ταυτόχρονης παραγωγής θερμότητας και ηλε­
κτρικής ενέργειας από βιολογικά καύσιμα και οργανικά απόβλητα, περιλαμβανομένης της περιβαλλοντικά σκό­
πιμης και ασφαλούς αποθήκευσης και των εφεδρικών συστημάτων, όπως π.χ. υδρογόνο παραγόμενο με ηλιακή 
ενέργεια. 
Πεδίο 3 πέμπτη παράγραφος 
Η έρευνα θα αποσκοπεί στην περαιτέρω μείωση του κόστους με την τελειοποίηση του μεγέθους και της τεχνολο­
γίας μεγάλων ανεμογεννητριών ισχύος τάξεως μεγέθους MW. Περιλαμβάνεται εν προκειμένω η ανάπτυξη νέων 
υλικών και δομικών μερών, π.χ. συνθέτων πτερυγίων, κριτηρίων σχεδιασμού και τέλος ενός συνόλου νέων πειρα­
ματικών συστημάτων καταλλήλων για μεγάλης κλίμακας χρήση τόσο στην ξηρά όσο και στη θάλασσα (off­
shore). Θα πραγματοποιηθεί επίσης μια συγκριτική αξιολόγηση των δαπανών και αποδόσεων, καθώς και των 
επιπτώσεων στο περιβάλλον των δύο διαφορετικών οικογενειών μεγάλων ανεμογεννητριών (ανώτερων του 
1 MW). 
21. 3. 91 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 76/13 
Πεδίο 3 έκτη παράγραφος 
θα διεξαχθεί έρευνα με στόχο την τελειοποίηση δικτύων φωτοβολτάίκών συστημάτων και των αντίστοιχων 
δομικών στοιχείων. Έμφαση 9α δοθεί στην περαιτέρω βελτίωση της απόδοσης και του κόστους των ηλιακών 
κυττάρων. Οι εργασίες στους τομείς της θερμοηλιακης ενέργειας, της παραγωγής ενέργειας από κύματα και την 
παλίρροια θα διεξαχθούν με τρόπο που θα επιτρέψει τη χρησιμοποίηση του τεράστιου δυναμικού αυτών των 
πηγών ενέργειας, το συντομότερο δυνατό. Προσπάθειες θα καταβληθούν για την ανάλυση της συνδυασμένης 
χρήσης διαφόρων συστημάτων παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές για μελλοντικά συστήματα κοινής 
ωφελείας. 
Πεδίο 3 παράγραφος 7α 
(νέα) 
Βιομάζα 
Στόχος είναι η ανάπτυξη της παραγωγής ενέργειας από βιομάζα, με την τελειοποίηση των σχετικών τεχνικών 
παραγωγής, μετατροπής και χρήσης και συμπεριλαμβανομένων των δοκιμών αυτονόμων περιφερειακών ενεργει­
ακών συστημάτων. Ο συντονισμός με τις εργασίες που διεξάγονται στο πλαίσιο του ειδικού προγράμματος 
έρευνας στον τομέα της γεωργίας και της αγροτικής βιομηχανίας θα εξασφαλισθεί μέσω ολοκληρωμένων προ­
γραμμάτων που θα συνδυάζουν τους στόχους και των δύο προγραμμάτων και θα έχουν την έγκριση των αντι­
στοίχων συμβουλευτικών επιτροπών. 
Πεδίο 3 όγδοη παράγραφος 
Ο κύριος στόχος είναι η επιλογή μιας τοποθεσίας δοκιμών και εν συνεχεία η ανάπτυξη ενιαίου ευρωπαϊκού 
πρωτοτύπου συστήματος παραγωγής ενέργειας από θερμά ξηρά πετρώματα. Μετά την επιλογή της τοποθεσίας, 
και εφόσον τα αποτελέσματα αξιολογηθούν ως ικανοποιητικά, ο κύριος σκοπός θα είναι η κατασκευή και δια­
χείριση τεχνητού ταμιευτήρα με πρότυπο τα φυσικά ρήγματα του υπεδάφους. Οι επιστημονικές μελέτες θα επι­
κεντρωθούν στον εντοπισμό των ρωγμών, την ανάπτυξη και διαχείριση των ταμιευτήρων και τις αλληλεπιδρά­
σεις ύδατος-πετρώματος. 
Πεδίο 3 δέκατη παράγραφος 
Επιπλέον, θα μελετηθεί η γεωλογία μεγάλου βάθους στην Ευρώπη προκειμένου να επιτευχθεί η καλύτερη κατα­
νόηση των διαδικασιών που έχουν οδηγήσει στον σχηματισμό ταμιευτήρων γεωθερμικής ενέργειας και υδρογο­
νανθράκων. Οι κυριότερες μέθοδοι της μελέτης θα είναι η ανάκλαση σεισμικών κυμάτων και η τοπογραφία 
ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων. Αν χρειάζεται, θα περιληφθούν και άλλες γεωφυσικές και γεωχημικές μέθοδοι. 
Πεδίο 4 τέταρτη παράγραφος 
Έρευνα θα πραγματοποιηθεί επίσης για καθαρές και εξοικονομούσες ενέργεια μεθόδους παραγωγής από υδρο­
γόνο και μεθανόλη με τεχνολογίες που βασίζονται στα στοιχεία στερεού οξειδίου, που όσον αφορά το υδρογόνο 
θα πρέπει να οδηγήσουν σε εξοικονόμηση ηλεκτρισμού ύψους 40 ο/ο. Θα μελετηθούν επίσης οι βιομηχανικής 
εκμετάλλευσης ηλεκτροχημικοί αντιδραστήρες για την παραγωγή χημικών συστατικών, ή την επεξεργασία 
λυμάτων, μέσω ηλεκτρόλυσης και οξείδωσης. 
Πεδίο 4 πέμπτη παράγραφος 
Ο σκοπός είναι η ανάπτυξη και η βελτίωση τεχνολογιών και εργαλείων εκπόνησης μοντέλων που αναμένεται ότι 
θα έχουν μείζονα αποτελέσματα στην εξοικονόμηση θερμότητας και ηλεκτρισμού καθώς και στη μείωση της 
ρύπανσης. Οι τεχνολογίες θα πρέπει να οδηγήσουν σε εξοικονόμηση ενέργειας ύψους 20-25 °/ο στο νέο εξο­
πλισμό, τα κτίρια και τις μεθόδους παραγωγής. 
Αριθ. C 76/14 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 21.3.91 
Πεδίο 4 έκτη παράγραφος 
Οι τρέχουσες εργασίες έχουν καταστήσει δυνατό τον καθορισμό νέων στόχων για την εξοικονόμηση ενέργειας 
στη βιομηχανία. Η εντατικοποίηση και η ολοκλήρωση της παραγωγής θα επεκταθούν σε θέματα περιβάλλοντος. 
Αποτέλεσμα είναι η θέσπιση των ακόλουθων προτεραιοτήτων σε στενή συνεργασία με τη βιομηχανία: βασικά 
λειτουργικά μέρη, όπως π.χ. τεχνικές διαχωρισμού, εναλλάκτες θερμότητας, εντατικοποίηση της παραγωγής, 
χημικοί αντιδραστήρες· ολοκλήρωση της παραγωγής που επιφέρει εξοικονόμηση ενέργειας και μειωμένη 
ρύπανση' εξοπλισμοί μετατροπής ενέργειας όπως π.χ. η καταλυτική καύση, οι βιομηχανικές θερμαντλίες υψηλής 
θερμοκρασίας για τη θέρμανση και την ψύξη, περιλαμβανόμενου του προβλήματος των υποκατάστατων χλωρο-
φθορανθράκων (CFC)- εξοικονόμηση ηλεκτρισμού. 
Πεδίο 4 έβδομη παράγραφος 
Η έρευνα για την εξοικονόμηση ενέργειας στα κτίρια θα περιλάβει κυρίως το θέμα της παθητικής ψύξης, με 
στόχο τη μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρισμού για τη ψύξη, ιδιαίτερα στις νότιες χώρες της Ευρώπης. Θα 
αναπτυχθούν νέες τεχνικές φυσικού φωτός για τη μείωση των απαιτήσεων φωτισμού και ψύξης. Όσον αφορά τις 
θερμαντλίες το επιτελούμενο έργο μελλοντικά θα επικεντρωθεί στην ολοκλήρωση των καταλυτικών καυστήρων 
και φθηνών εναλλακτών θερμότητας μικρού μεγέθους. Η έρευνα των αεροπηκτωμάτων θα επεκταθεί στην ανά­
πτυξη διαφανών, ρυθμιζόμενων παραθύρων υψηλής μονωτικής ικανότητας. Συστήματα διαχείρισης της κυκλοφο­
ρίας του αέρα στα κτίρια αποτελούν ένα νέο θέμα που επίσης θα μελετηθεί. Οι δυνατότες που υπάρχουν για 
εξοικονόμηση ενέργειας, και συνεπώς μείωση των εκπομπών αερίων που ευθύνονται για το φαινόμενο του θερ­
μοκηπίου, μέσω νέων και βελτιωμένων τεχνολογιών στον οικιακό τομέα έχουν ήδη αναγνωρισθεί ευρέως" ot 
εργασίες έρευνας και ανάπτυξης θα στραφούν προς την πρακτική υλοποίηση των δυνατοτήτων αυτών. 
Πεδίο 4 παράγραφος 7α 
(νέα) 
Θα δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην τυποποίηση του οικοδομικού σχεδίου λαμβάνοντας υπόψη την παθητική 
ηλιακή ενέργεια και παρέχοντας τη δυνατότητα σημαντικής εξοικονόμησης ενέργειας. Το πρόγραμμα θα επι­
διώξει επίσης τη βελτίωση της τεχνολογίας στον οικιακό τομέα, ούτως ώστε να επιτευχθούν αφενός εξοικονό­
μηση ενέργειας και αφετέρου ουσιαστική μείωση των εκπομπών αερίων που ευθύνονται για το φαινόμενο του 
θερμοκηπίου. 
Πεδίο 4 όγδοη παράγραφος 
Στόχος είναι η ανάπτυξη προηγμένων τεχνολογιών για υψηλής απόδοσης και καθαρές μεταφορές. Στο πεδίο 
αυτό, όπου θα συμμετέχει η βιομηχανία, η βραχύ-, μέσο- και μακροπρόθεσμη έρευνα θα έχει ως αντικείμενο τους 
κινητήρες καύσης καθώς και τα ηλεκτρικά οχήματα με στοιχεία καύσης και μπαταρίες. Η συμπληρωματικότητα 
με τις εργασίες που διεξάγονται στο πλαίσιο του προγράμματος βιομηχανικών τεχνολογιών και τεχνολογίας 
υλικών θα εξασφαλισθεί με την εφαρμογή ολοκληρωμένων προγραμμάτων. 
21.3.91 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 76/15 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II 
ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ 
σε "/ο για την περίοδο 1990-1994 
Πεδίο 1: Ανάλυση στρατηγικών και εκπόνηση μοντέλων 5—7 
Πεδίο 2: Ελαχίστης ρύπανσης παραγωγή ενέργειας από 20—30 
ορυκτές πηγές 
Πεδίο 3: Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας 30—40 (') 
Πεδίο 4: Χρησιμοποίηση και διατήρηση ενέργειας 30—40(') 
Η κατανομή δαπανών μεταξύ των διαφόρων ερευνητικών πεδίων, δεν αποκλείει την δυνατότητα επικάλυψης 
περισσοτέρων του ενός πεδίων από ένα πρόγραμμα. 
(') Συμπεριλαμβανομένων των ολοκληρωμένων προγραμμάτων. 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III 
ΤΡΟΠΟΙ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΙΑΔΟΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ 
ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ 
Σημείο Ια 
(νέο) 
1. Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, ως επιμέρους προγράμματα και σχέδια για την εφαρμογή του 
προγράμματος ορίζονται οι κοινές ενέργειες έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης που αποβλέπουν στο να 
συμβάλουν στην ανάπτυξη νέων εναλλακτικών επιλογών στον ενεργειακό τομέα που να συνδυάζουν την οικο­
νομική βιωσιμότητα με την περιβαλλοντική ασφάλεια, συμπεριλαμβανομένων των τεχνολογιών εξοικονό­
μησης ενέργειας. 
2. Κοινοτική χρηματοδοτική ενίσχυση μπορεί να χορηγηθεί για: 
α) τεχνολογικά σχέδια, που αποβλέπουν στη διερεύνηση, τη διαμόρφωση ή τον έλεγχο της τεχνολογικής σκο­
πιμότητας καινοτόμων ιδεών, πριν από οποιαδήποτε απόπειρα βιομηχανικής ανάπτυξης · 
6) σχέδια βασικής και στρατηγικής έρευνας- πρόκειται για σχέδια που αποβλέπουν στην ανάπτυξη, μέσω της 
διαμεΟοριακής συνεργασίας, νέων περιοχών βασικής γνώσης οι οποίες 3α μπορούσαν να αποτελέσουν την 
αφετηρία βιομηχανικής έρευνας. 
3. Σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να χορηγηθεί, στο πλαίσιο του παρόντος προγράμματος, χρηματοδοτική ενί­
σχυση για σχέδια προώθησης των ενεργειακών τεχνολογιών, όπως αυτά ορίζονται στο άρθρο 2 του κανονι­
σμού 2008/90/ΕΟΚ. 
Αριθ. C 76/16 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 21.3.91 
Σημείο 2 τέταρτο εδάφιο 
Οι συγκεκριμένες δράσεις καθορίζονται στο άρθρο 92 του δημοσιονομικού κανονισμού. 
Σημείο 3 δεύτερο εδάφιο 
Τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα που είναι εγκατεστημένα στις χώρες που έχουν συνάψει με την Κοινότητα συμφω­
νίες συνεργασίας σε θέματα επιστημονικής και τεχνικής έρευνας, μπορούν να συμμετέχουν στα έργα που ανα­
λαμβάνονται στο πλαίσιο του παρόντος προγράμματος, με δάση το κριτήριο του αμοιβαίου συμφέροντος. Οι 
κατ' αυτόν τον τρόπο επιλεγόμενοι συμβαλλόμενοι δεν επωφελούνται της χρηματοδοτικής συμμετοχής της Κοι­
νότητας που προβλέπει το πρόγραμμα-πλαίσιο, συμμετέχουν δε στις γενικές διοικητικές δαπάνες. 
Σημείο 4 εδάφιο 2α 
(νέο) 
Η Επιτροπή αποφασίζει για κάθε περίπτωση κατά πόσον η διαχείριση του προγράμματος ή τμημάτων του μπορεί 
να αναληφθεί από οργανισμούς ή όργανα εκτός της Επιτροπής, χωρίς όμως τούτο να συνιστά εκχώρηση της 
εξουσίας της ως προς τη λήψη αποφάσεων. 
Σημείο 4 πέμπτο εδάφιο 
Η έκτακτη διαδικασία τίθεται σε ισχύ μετά την πρώτη πρόσκληση για υποβολή προτάσων, πρέπει δε να ολοκλη­
ρωθεί πριν τη συνήθη διαδικασία, ούτως ώστε να είναι δυνατόν να καθοριστεί με ακρίβεια το διαθέσιμο ποσό 
της κοινοτικής χρηματοδοτικής συμμετοχής στα έργα που επιλέγονται με τη συνήθη διαδικασία. Η ημερομηνία 
λήξεως για την έκτακτη διαδικασία δημοσιεύεται κάθε χρόνο στην Επίοημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοι­
νοτήτων. 
Σημείο 4 έκτο εδάφιο 
Το ποσό της κοινοτικής χρηματοδοτικής συμμετοχής για όλα τα έργα που εγκρίνονται με βάση την έκτακτη 
διαδικασία αποφασίζεται κάθε χρόνο, ανάλογα με τα έργα που επιλέγονται και σύμφωνα με ιδιαίτερα αυστηρά 
κριτήρια ποιότητας. Το ποσό αυτό δεν μπορεί σε οποιαδήποτε περίπτωση να υπερβαίνει το 10%. 
Σημείο 4α 
(νέο) 
Κατά την επιλογή, η Επιτροπή θα αξιολογήσει κατά προτεραιότητα τα προγράμματα που έχουν ενταχθεί ή μπο­
ρούν να συνδεθούν με τους περιφερειακούς ενεργειακούς προγραμματισμούς.