ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Κ0Μ(92) 445 τελικό 
Βρυξέλλες, 27 Οκτωβρίου 1992 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 
1. Εισαγωγή 
2. AoYéc Tnc τυποποίησα 
(2.1) Είδη προτύπων και στόχοι της τυποποίησης 
(2.2) Αρχές που εφαρμόζονται οτους εθνικούς και διεθνείς 
οργανισμούς τυποποίησης 
(2.3) Χρήση προτύπων από τις δημόσιες αρχές 
3. Γενικέο aoYéc ποοοταοίαο χης πΥ6υματΐκής KJ5U βιομηχανικής 
ιδιοκτησίας 
(3.1) Γενικές αρχές 
(3.2) Διπλώματα ευρεσιτεχνίας 
(3.3) Δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας 
(3.4) Προϊόντα ημι αγωγών και άλλα δικαιώματα βιομηχανικής 
ιδιοκτησίας 
(3.5) Αποτελέσματα των δικαιωμάτων πνευματικής ή βιομηχανικής 
ιδιοκτησίας 
4. Η διαδικασία τυποποίησης 
(4.1) Πρότυπα τα οποία δεν περιέχουν κανένα προστατευόμενο 
στοιχείο 
(4.2) De facto πρότυπα 
(4.3) Πρότυπα που συμπεριλαμβάνουν ΔΠΒΙ από τη δημιουργία τους: 
χορήγηση και άρνηση χορήγησης άδειας εκμετάλλευσης 
(4.4) Μη γνωστοποίηση ή καθυστερημένη γνωστοποίηση των 
δικαιωμάτων 
(4.5) Ευθύνη λόγω μη γνωστοποίησης 
(4.6) Εξακρίβωση της ύπαρξης δικαιούχων - ενσωμάτωση 
προστατευομένων δικαιωμάτων πνευματικής και βιομηχανικής 
ιδιοκτησίας 
(4.7) Δυνατότητα χορήγησης αδειών εκμετάλλευσης 
(4.8) Ειδικές λύσεις κατά βιομηχανικούς κλάδους 
5. Άλλα Εητήυατα πολιτικά 
(5.1) Ανταγωνισμός 
(5.2) Διάθεση αδειών εκμετάλλευσης σε οργανισμούς τρίτων χωρών -
ζητήματα εμπορικής πολιτικής 
6. Συυπεοάουατα και ουστάοειο 
(6.1) Κώδικες πρακτικής/κατευθυντήριες γραμμές/Undertakings 
(6.2) Συστάσεις - γενικές αρχές 
(6.3) Κοινοτικές ενέργειες 
[6L 
- 1 -
1.0 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
1.1.1 Η τυποποίηση και η προστασία της πνευματικής και βιομηχανικής 
ιδιοκτησίας εξυπηρετούν διαφορετικούς στόχους, αλλά συνυπάρχουν 
κατ'ανάγκη στα πλαίσια της βιομηχανίας και του εμπορίου. 
Στόχος της τυποποίησης είναι η διάδοση της τεχνολογίας προς το 
κοινό συμφέρον, ενώ με τα δικαιώματα πνευματικής και 
βιομηχανικής ιδιοκτησίας εξασφαλίζεται η προστασία της ατομικής 
ιδιοκτησίας. Η διαδικασία τυποποίησης δεν θα είναι 
αποτελεσματική, αν δεν υπάρξουν σαφείς λύσεις στις ενδεχόμενες 
συγκρούσεις μεταξύ των στόχων της τυποποίησης και των αρχών της 
πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας. Επίσης, δεν θα 
υπάρχουν πια κίνητρα για την ανάπτυξη νέων προϊόντων και 
τεχνικών επί των οποίων θα βασίζεται η μελλοντική τυποποίηση, 
εάν η διαδικασία τυποποίησης διεξάγεται χωρίς να λαμβάνονται 
δεόντως υπόψη τα δικαιώματα πνευματικής και βιομηχανικής 
ιδιοκτησίας. 
1.1.2. Το Δεκέμβριο του 1991, η Επιτροπή δημοσίευσε τη συνέχεια που 
δίνεται στην Πράσινη Βίβλο της για τα πρότυπα (C0M(91) 521) 
όπου αναφερόταν, στην παράγραφο XI (λοιπά ζητήματα 71), ότι n 
Επιτροπή θεωρεί σκόπιμο να διατυπωθούν από τους οργανισμούς 
τυποποίησης σαφείς όροι για να περιληφθούν τα δικαιώματα 
πνευματικής ιδιοκτησίας στα πρότυπα, με βάση την πρακτική που 
ακολουθείται από τους διεθνείς οργανισμούς τυποποίησης. 
Αναφερόταν ακόμη ότι "δεδομένης της σπουδαιότητας και 
πολυπλοκότητας του θέματος αυτού για τα I PR, την τυποποίηση, 
τον ανταγωνισμό και τις πολιτικές τις σχετικές με το εμπόριο, η 
Επιτροπή έχει την πρόθεση να συντάξει χωριστή ανακοίνωση για το 
ζήτημα αυτό". 
1.1.3 Λόγω του προαιρετικού χαρακτήρα της τυποποίησης, η Επιτροπή δεν 
επιδιώκει την απευθείας ρύθμιση της τυποποίησης με νομοθετικές 
προτάσεις. Εάν οι οργανισμοί τυποποίησης δεν τηρούν ορισμένες 
αρχές, η Κοινότητα δεν θα είναι σε θέση να χρησιμοποιεί τα 
πρότυπα τους και , κατά μείζονα λόγο, να τα καταστήσει 
υποχρεωτικά. Ορισμένες μορφές συμπεριφοράς εκ μέρους των 
οργανισμών τυποποίησης ή των δικαιούχων πνευματικής ή 
βιομηχανικής ιδιοκτησίας μπορεί να αποτελούν παράβαση των 
διατάξεων της Συνθήκης, των κοινοτικών ή εθνικών νομοθετικών 
διατάξεων ή διεθνών συμβάσεων. 
1.1.4 Στην παρούσα ανακοίνωση η Επιτροπή αναφέρει ορισμένες αρχές 
στις οποίες πιστεύει ότι θα πρέπει να βασίζονται οι εσωτερικοί 
κανόνες που προτίθενται να εκπονήσουν οι οργανισμοί 
τυποποίησης. Οι εν λόγω οργανισμοί είναι πάντοτε ελεύθεροι να 
διαμορφώσουν τους κανόνες συμμετοχής σ'αυτούς και την εσωτερική 
τους οργάνωση όπως επιθυμούν. Τα αποτελέσματα της 
δραστηριότητας τους, εντούτοις, πρέπει να ανταποκρίνονται στις 
ανάγκες τυποποίησης και να είναι σύμφωνα με τις νομοθετικές 
διατάξεις που ισχύουν στην Κοινότητα καθώς και στις διεθνείς 
της υποχρεώσεις. 
s/i 
- 2 -
2.0. ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ 
2.1. ΕΙΔΗ ΠΡΟΤΥΠΩΝ 
2.1.1. Πρότυπο είναι μία τεχνική προδιαγραφή που αναφέρεται σε ένα 
προϊόν ή μία λειτουργία και που αναγνωρίζεται από μεγάλο αριθμό 
κατασκευαστών και χρηστών. Η οδηγία του Συμβουλίου 83/189*1) 
δίνει τον ακόλουθο ορισμό στο άρθρο 1 παράγραφος 2: "πρότυπο 
είναι οι τεχνικές προδιαγραφές που έχουν εγκριθεί από 
αναγνωρισμένο οργανισμό τυποποίησης Υ ι ο επανειλημμένη ή διαρκή 
εφαρμογή, οι οποίες όμως δεν τηρούνται υποχρεωτικά". 
Μπορεί να είναι αποτέλεσμα μιας επίσημης συναινετικής 
διαδικασίας, στα πλαίσια ενός αναγνωρισμένου οργανισμού 
τυποποίησης, που επιτρέπει σε ένα μεγάλο αριθμό κατασκευαστών 
να υιοθετήσουν τις ίδιες λύσεις. Επίσης, μπορεί να προκύψει 
αυτόματα από το βαθμό διείσδυσης στην αγορά μιας συγκεκριμένης 
τεχνικής λύσης (το λεγόμενο "de facto" ή "αποκλειστικής 
εκμετάλλευσης" πρότυπο). 
2.1.2. Τα πρότυπα μπορεί να δημιουργηθούν για διάφορους σκοπούς, 
αρχίζοντας από την ορολογία και τις δοκιμές μέχρι τις 
λεπτομερείς τεχνικές προδιαγραφές για προϊόντα, διεργασίες και 
υπηρεσίες. Μπορεί να περιορίζονται στην εξασφάλιση της 
συμβατότητας προϊόντων ή συστημάτων στα σημεία αλληλοσύνδεσής 
τους, ή να εκτείνονται στις λεπτομερείς προδιαγραφές του 
σχεδιασμού, των διαστάσεων και των υλικών των ίδιων των 
προϊόντων. Σε γενικές γραμμές, η Κοινότητα μαζί με τους 
συμμετέχοντες στη Συμφωνία για τα τεχνικά εμπόδια στις 
συναλλαγές της GATT ("ΤΒΤΑ"), δεσμεύεται να παρέχει τεχνικούς 
κανόνες και πρότυπα για τις επιδόσεις μάλλον παρά για το 
σχεδιασμό ή τα χαρακτηριστικά. 
ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ 
2.1.3. Στους περισσότερους βιομηχανικούς κλάδους, ο κατασκευαστής δεν 
θέλει το προϊόν του που γίνεται de facto πρότυπο, να αποτελέσει 
βιομηχανικό πρότυπο από την αρχή της εμπορικής εκμετάλλευσης 
της τεχνολογίας του. Στόχος των περισσότερων κατασκευαστών 
παραμένει η επίτευξη υψηλού επιπέδου διείσδυσης στην αγορά και 
η ανταγωνιστικότητα σε σχέση με τους άλλους κατασκευαστές. 
Εντούτοις, σε ορισμένους βιομηχανικούς κλάδους, όπου υπάρχει 
μεγάλος βαθμός τυποποίησης, οι κατασκευαστές πρέπει τώρα να 
συνειδητοποιήσουν ότι μερικές από τις νέες τεχνολογίες τους 
μπορεί ενδεχομένως να αποτελέσουν βάση για βιομηχανικό πρότυπο. 
(1) 83/189: 
- 3 -
2.1.4. Εάν ένα νέο προϊόν έχει στοιχεία που προστατεύονται από τη 
νομοθεσία περί πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας, όπως 
συμβαίνει συνήθως, ο κατασκευαστής ασκεί δραστήρια αυτά τα 
δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, προκειμένου να εξασφαλίσει 
και να διατηρήσει το προβάδισμα και την αποδοτικότητα του σε 
μία δεδομένη περιοχή. Σε πολλούς κλάδους υψηλής τεχνολογίας, 
οι μεγαλύτερες δαπάνες γίνονται στη φάση της έρευνας και 
ανάπτυξης, όπου υπάρχει μεγαλύτερη ροή διανοητικής εργασίας 
εκφραζόμενη σε ανθρωποώρες, ενώ η φάση της παραγωγής έχει 
σχετικά χαμηλό κόστος. Η οικονομική αξία των δικαιωμάτων 
πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας σε ένα τέτοιο προϊόν 
αποτελεί, συνεπώς, σημαντικό παράγοντα για τον καθορισμό των 
τιμών και κατέχει σημαντική θέση μεταξύ των στοιχείων του 
ενεργητικού μιας εταιρίας. 
2.1.5 Μόλις επιτύχει ένα ορισμένο επίπεδο διείσδυσης του προϊόντος 
του στη σχετική αγορά, ο κατασκευαστής επιβάλει de facto το 
βιομηχανικό πρότυπο για το προϊόν αυτό και θα είναι δύσκολο, αν 
όχι αδύνατο, για τους άλλους παραγωγούς των οποίων τα προϊόντα 
πρέπει να λειτουργούν σε συνδυασμό με το δικό του, να αποφύγουν 
να χρησιμοποιήσουν το εν λόγω πρότυπο. Αυτό συμβαίνει 
ιδιαίτερα στις περιπτώσεις όπου υπάρχει διασυνεργασία και 
σύνδεση σε δίκτυο, όπως στους κλάδους των ηλεκτρονικών 
υπολογιστών, της διανομής ενέργειας, των τηλεπικοινωνιών και 
των μεταφορών. 
2.1.6 Εφόσον εξασφαλισθεί ένα ορισμένο επίπεδο διείσδυσης στην αγορά, 
ο κατασκευαστής του οποίου το προϊόν έχει γίνει de facto 
πρότυπο μπορεί να δεχθεί τη μετατροπή του σε αναγνωρισμένο 
διεθνές πρότυπο, ούτως ώστε να λάβει μονιμότερη μορφή η 
επικράτηση της τεχνολογίας του. 0 στόχος του θα είναι, τότε, 
να εξασφαλίσει τους καλύτερους δυνατούς όρους από τη μετατροπή 
του de facto προτύπου του σε επίσημο πρότυπο. 
2.1.7. Οι όροι αυτοί μπορεί να περιλαμβάνουν την καταβολή τελών και 
δικαιωμάτων για τη χρήση της πνευματικής και βιομηχανικής του 
ιδιοκτησίας καθώς και τη χορήγηση αδειών εκμετάλλευσης σε 
εδαφική βάση για τα εν λόγω δικαιώματα. Τα δικαιώματα αυτά 
περιλαμβάνουν την εξουσία ελέγχου της κατασκευής και της 
διανομής, περιλαμβανομένης και της εισαγωγής. 
2.1.8. Κατά πάσα πιθανότητα, θα προκύψει ένα μακροπρόθεσμο όφελος για 
τον κατασκευαστή ο οποίος παρέχει συμβατική άδεια εκμετάλλευσης 
της τεχνολογίας του ώστε να καταστεί πρότυπο: Το μερίδιο αγοράς 
του θα αυξηθεί ενδεχομένως σημαντικά όσον αφορά τα δικαιώματα 
για τα οποία εισπράττει σχετική αμοιβή, ακόμη και αν δεν είναι 
πλέον ο μοναδικός κατασκευαστής του Ιδιου του προϊόντος και 
ακόμη και αν το τέλος το οποίο εισπράττει είναι λίγο μικρότερο 
από εκείνο που θα εξασφάλιζε από έναν αδειούχο στην ελεύθερη 
αγορά. 
2.1.9. Επίσης, θα μπορέσει να εκπληρώσει ένα δεύτερο μακροπρόθεσμο 
στόχο, ο οποίος είναι η επιβολή της τεχνολογίας που ανέπτυξε η 
εταιρία του σαν παγκόσμιο πρότυπο, με την επωφελή διαφήμιση που 
θα προκύψει. 
- 4 -
2.1.10. Αφετέρου, το πρότυπο μπορεί να προκύψει από μία διαδικασία 
ορισμού και έγκρισης του από αναγνωρισμένο εθνικό ή διεθνή 
οργανισμό τυποποίησης. 
2.1.11. Βασικός στόχος της επίσημης τυποποίησης είναι το οικονομικό 
όφελος για την κοινωνία που θα προκύψει από την ορθολογικότερη 
οργάνωση της προσφοράς και της ζήτησης και από τον μεγαλύτερο 
ανταγωνισμό στην αγορά. Η τυποποίηση οδηγεί στη μείωση των 
δαπανών για τον προμηθευτή και τον αγοραστή προϊόντων και 
υπηρεσιών και στην αύξηση της διαφάνειας της αγοράς. Εφόσον ένα 
πρότυπο ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της αγοράς, όλοι οι 
ενδιαφερόμενοι προμηθευτές θα είναι σε θέση να καλύψουν τις 
ανάγκες της αγοράς σε ανταγωνιστική βάση. Συγχρόνως, παρέχονται 
εγγυήσεις στους αγοραστές ως προς τη λειτουργία του προϊόντος ή 
της υπηρεσίας με τα συμφωνηθέντα κριτήρια ποιότητας, ικανότητας 
συνδυασμένης λειτουργίας και ούτω καθεξής. Η σημασία της 
τυποποίησης ως "μέσο οικονομικής και βιομηχανικής ολοκλήρωσης 
εντός της ευρωπαϊκής αγοράς" έχει αναγνωρισθεί από το Συμβούλιο 
στο Ψήφισμα του της 18ης Ιουνίου 1992 για το ρόλο της 
ευρωπαϊκής τυποποίησης στην ευρωπαϊκή οικονομία^2). 
2.1.12. Οι οικονομικοί αυτοί στόχοι μπορούν, φυσικά, να υλοποιηθούν 
μόνο εφόσον τα πρότυπα καταστούν γνωστά και τεθούν στη διάθεση 
όσο το δυνατόν περισσοτέρων ενδιαφερομένων με δίκαιους και 
λογικούς όρους. Συνεπώς, το πρότυπο είναι εξ ορισμού ένα 
κοινόχρηστο έγγραφο^3) και οι τεχνικές προδιαγραφές που δεν 
διατίθενται σε όλους τους υποψήφιους χρήστες δεν αποτελούν 
πρότυπο. 
2.1.13. Η ύπαρξη ενός αναγνωρισμένου προτύπου, το οποίο εξσφαλίζει όχι 
μόνο δυνατότητα συνδυασμένης λειτουργίας αλλά και ένα ορισμένο 
επίπεδο ποιότητας, ασφάλειας και συμμόρφωσης με ορισμένα 
τεχνικά πρότυπα, αυξάνει το όφελος για τους αγοραστές και τους 
χρήστες. Τα ευρωπαϊκά πρότυπα μπορεί να αποτελέσουν αντικείμενο 
ανταγωνισμού με πρότυπα τα οποία έχουν επιβληθεί σε άλλες 
μεγάλες αγορές, όπως η αμερικανική και της Άπω Ανατολής. 
2.1.14. Οι στόχοι της τυποποίησης μπορούν να εκπληρωθούν μόνο εφόσον η 
τεχνολογία που επιλέγεται είναι κατάλληλη, σύγχρονη και εύκολα 
προσιτή. Η διαδικασία τυποποίησης, εντούτοις, λόγω του ότι 
βασίζεται στη συναίνεση, είναι μακροχρόνια και, όταν υπάρχουν 
σημαντικές καθυστερήσεις, στην υιοθέτηση ενός προτύπου, η 
τεχνολογία στην οποία βασίζεται μπορεί να είναι ήδη 
ξεπερασμένη. Αφετέρου, η πιο καινοτόμος τεχνολογία μπορεί να 
μην είναι η πλέον κατάλληλη για υιοθέτηση ενός προτύπου, επειδή 
δεν είναι ακόμη σταθερή και επαρκώς δοκιμασμένη στην αγορά. 
(2) ΕΕ αριθ. 173 της 09.07.92, σ. 1. 
(3) Βλ. Οδηγό I SO/1 EC 2, "Γενικοί όροι και ορισμοί σχετικά με την 
τυποποίηση και άλλες συναφείς δραστηριότητες". 
- 5 -
2.1.15. Με την επιλογή ενός προτύπου, μία συγκεκριμένη τεχνική λύση 
τείνει να επικρατήσει για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα απ'όσο θα 
έμενε σε μία ανοικτή αγορά ελεύθερου ανταγωνισμού και κατά 
συνέπεια η (δια η διαδικασία τυποποίησης μπορεί να επιβραδύνει 
την τεχνολογική καινοτομία σε ορισμένους τομείς. 
2.1.16. Επίσης, ένας πολύ μεγάλος βαθμός τυποποίησης, σε ένα 
συγκεκριμένο τομέα, σε μία συγκεκριμένη χρονική στιγμή, μπορεί 
να δημιουργήσει δυσκολίες καθώς μεταβάλλεται η τεχνολογία. Η 
αντικατάσταση μιας βασικής τυποποιημένης "βάσης", όπως ένα 
λειτουργικό σύστημα με μεγάλο υπολογιστή, με μία νέα και πιο 
προηγμένης τεχνολογίας "βάση" μπορεί να αποδειχθεί περισσότερο 
δαπανηρή και δύσκολη από την προσθήκη νέων επιπέδων λογισμικού 
συστήματος στα υπάρχοντα προϊόντα. 
2.1.17. Κατά συνέπεια, για να επιτευχθεί η πλέον κατάλληλη μορφή 
τυποποίησης σε ένα συγκεκριμένο κλάδο, το ζήτημα της 
τυποποίησης πρέπει να αντιμετωπιστεί με διάφορους τρόπους. 
2.2. ΑΡΧΕΣ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΣΤΟΥΣ ΕΘΝΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ 
ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ 
2.2.1. Οι τρεις οργανισμοί τυποποίησης που αναγνωρίζει η Κοινότητα σε 
ευρωπαϊκό επίπεδο είναι οι CEN, CENELEC και ETSI. Η CEN 
(Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τυποποίησης) και η CENELEC (Ευρωπαϊκή 
Επιτροπή Ηλεκτροτεχνικής Τυποποίησης) δημιουργούν πρότυπα για 
τις χώρες της ΕΟΚ και της ΕΖΕΣ. Στους οργανισμούς αυτούς 
συμμετέχουν οι ευρωπαϊκοί εθνικοί οργανισμοί τυποποίησης και οι 
εθνικές επιτροπές ηλεκτροτεχνικών προτύπων αντίστοιχα. To ETSI 
(Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Τυποποίησης Τηλεπικοινωνιών), που 
δημιουργήθηκε το 1988, κατόπιν συστάσεως της Επιτροπής στην 
Πράσινη Βίβλο της για τα πρότυπα συγκεντρώνει διοικητικούς 
φορείς, φορείς εκμετάλλευσης δικτύου, χρήστες, βιομηχανίες, 
ερευνητικά ιδρύματα, ιδιωτικούς φορείς παροχής υπηρεσιών και 
έχει σαν έργο την εκπόνηση ευρωπαϊκών προτύπων στον τομέα των 
τηλεπικοινωνιών. 
2.2.2. Σε διεθνές επίπεδο, οι σημαντικότεροι οργανισμοί τυποποίησης 
είναι οι ISO, I EC και CCITT (Διεθνής Συμβουλευτική Επιτροπή 
Τηλεγραφίας και Τηλεφωνίας). Μέλη του ISO (Διεθνής Οργανισμός 
Τυποποίησης) είναι οι εθνικοί οργανισμοί τυποποίησης. Στην I EC 
(Διεθνής Επιτροπή στον Ηλεκτροτεχνικό Τομέα) συμμετέχουν 
αντίστοιχοι αλλά λιγότεροι οργανισμοί απ'ότι στον τομέα των 
ηλεκτρονικών και της ηλεκτρολογίας. 
2.2.3. Οι αρχές που εφαρμόζουν στον τομέα της πνευματικής και 
βιομηχανικής ιδιοκτησίας οι I SO/1 EC και οι CEN/CENELEC είναι 
σχετικά απλές. Και στους τέσσερις αυτούς οργανισμούς 
εφαρμόζονται τα σημεία β) και γ) του παραρτήματος Α του 
εγγράφου του ISO (Οδηγίες I SO/1 EC για τα κατοχυρωμένα με 
διπλώματα ευρεσιτεχνίας προϊόντα - Μέρος 2 Μεθοδολογία για την 
ανάπτυξη διεθνών προτύπων), που έχουν ως εξής: 
- 6 -
β) "Εάν η πρόταση γίνει δεκτή για τεχνικούς λόγους, ο 
παραγωγός ζητά από κάθε γνωστό κάτοχο διπλώματος 
ευρεσιτεχνίας να δηλώσει ότι είναι πρόθυμος να 
διαπραγματευθεί την παροχή αδειών εκμετάλλευσης του 
διπλώματος ευρεσιτεχνίας και των λοιπών δικαιωμάτων με τους 
υποβάλλοντες αίτηση σε όλο τον κόσμο με λογικούς όρους και 
προϋποθέσεις. Η έγγραφη δήλωση του κατόχου του διπλώματος 
ευρεσιτεχνίας καταχωρείται στην κεντρική γραμματεία της ISO 
ή στο κεντρικό γραφείο της IEC, και γίνεται μνεία της στο 
σχετικό διεθνές πρότυπο. Εάν ο κάτοχος του διπλώματος 
ευρεσιτεχνίας δεν προβεί σε τέτοια δήλωση, η Τεχνική 
Επιτροπή δεν περιλαμβάνει το κατοχυρωμένο με δίπλωμα 
ευρεσιτεχνίας προϊόν, εκτός εάν δοθεί σχετική άδεια από το 
αντίστοιχο Συμβούλιο. 
γ) Εάν, μετά τη δημοσίευση του διεθνούς προτύπου, αποδειχθεί 
ότι δεν μπορούν να δοθούν άδειες εκμετάλλευσης διπλώματος 
ευρεσιτεχνίας και ανάλογων δικαιωμάτων με λογικούς όρους 
και προϋποθέσεις, το διεθνές πρότυπο παραπέμπεται εκ νέου 
στην Τεχνική Επιτροπή για περαιτέρω μελέτη". 
2.2.4. Η CCITT, στη δήλωση του παραρτήματος 5 σχετικά με την πολιτική 
της όσον αφορά τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας που διατυπώθηκε τον 
Ιούνιο του 1988, προβαίνει στις ακόλουθες παρατηρήσεις: "Με την 
πάροδο του χρόνου η CCITT έχει αναπτύξει ένα "κώδικα πρακτικής" 
σχετικά με τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας ... Οι κανόνες του εν 
λόγω κώδικα είναι αρκετά απλοί και σαφείς ... Οι σχετικές 
ρυθμίσεις μπορεί να διαφέρουν κατά περίπτωση, δεδομένου ότι οι 
λεπτομέρειες ρυθμίζονται από τα ενδιαφερόμενα μέρη". 
2.2.5. To ETSI έχει εκπονήσει μια πολιτική και μια Undertaking σχετικά 
με τα δικαιώματα πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας, όπου 
τίθενται λεπτομερέστεροι διαδικαστικοί κανόνες και ξεκινά από 
δύο βασικές αρχές οι οποίες διαφέρουν από αυτές που εφαρμόζουν 
οι ISO/IEC/CEN ή η CENELEC. Η πρώτη αρχή είναι ότι η ιδιότητα 
του μέλους του ETSI εξαρτάται από την υπογραφή της Undertaking 
με την οποία ο δικαιούχος συμφωνεί να χορηγήσει άδεια για την 
εκμετάλλευση των δικαιωμάτων του με ορισμένους περιορισμούς ως 
προς την καταβολή αμοιβής. Η δεύτερη αρχή είναι ότι τα πρότυπα 
του ETSI είναι διαθέσιμα σε μία περιορισμένη γεωγραφική περιοχή 
κατόπιν ορισμού της εδαφικής περιοχής που περιέχεται στο σχέδιο 
της Undertaking. Ορισμένοι όροι αφορούν ειδικά τους 
υπογράφοντες την Undertaking. Τα κείμενα αυτά δεν έχουν ακόμη 
εγκριθεί από τα μέλη του ETSI. 
- 7 -
2-3. Η ΧΡΗΣΗ ΠΡΟΤΥΠΩΝ ΑΠΟ ΤΙ Γ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΑΡΧΕΣ 
2.3.1. Δεδομένου ότι τα πρότυπα βασίζονται σε κοινή συναίνεση όσον 
αφορά τα τεχνικά χαρακτηριστικά των προϊόντων και υπηρεσιών, 
χρησιμοποιούνται γενικά από τις δημόσιες αρχές στα πλαίσια 
κανονιστικών ρυθμίσεων. Αυτό μπορεί να γίνει είτε με απευθείας 
αναφορά σε νομοθετική διάταξη με την οποία το πρότυπο 
καθίσταται υποχρεωτικό ή, όπως συνήθως συμβαίνει στην 
Κοινότητα, με τη θέσπιση ενός "τεκμηρίου συμμόρφωσης" με τη 
νομοθεσία για κάθε προϊόν που είναι σύμφωνο με το πρότυπο. Σε 
αρκετούς βιομηχανικούς κλάδους, μεταξύ των οποίων η 
μηχανολογία, οι κατασκευές, οι ιατρικές συσκευές, οι 
τηλεπικοινωνίες, οι συσκευές αερίου και τα όργανα μετρήσεως, 
έχουν υιοθετηθεί οδηγίες που βασίζονται στην παραπομπή σε 
πρότυπα. 
2.3.2. Επίσης, οι δημόσιες αρχές χρησιμοποιούν πολλές φορές πρότυπα 
στις δημόσιες συμβάσεις τους. Στην Κοινότητα, για παράδειγμα, 
όλες οι οδηγίες περί δημοσίων συμβάσεων(^) απαιτούν τώρα από 
τις αναθέτουσες αρχές να θεσπίζουν τεχνικές προδιαγραφές στα 
τεύχη δημοπράτησης με παραπομπή στα ευρωπαϊκά πρότυπα, όπου 
υπάρχουν, ώστε να μην χρησιμοποιούνται οι εθνικές προδιαγραφές 
για να περιορισθεί η πρόσβαση στις δημόσιες συμβάσεις. 
2.3.3. Στις περιπτώσεις που οι εθνικές αρχές ενσωματώνουν πρότυπα στη 
νομοθεσία τους προσδίδοντας τους έτσι περισσότερο δεσμευτικό 
χαρακτήρα σε σχέση με τον προαιρετικό που έχουν συνήθως, πρέπει 
να είναι πεπεισμένες: 
ότι τα εν λόγω πρότυπα έχουν δημιουργηθεί σύμφωνα με τις 
συνήθεις διαδικασίες τυποποίησης (δηλ. κατόπιν κοινής 
συναίνεσης που βασίζεται στις απόψεις όλων των 
ενδιαφερομένων)· και 
ότι τα εν λόγω πρότυπα διατίθενται για χρήση σε όλους τους 
ενδιαφερόμενους επί των οποίων εφαρμόζεται η νομοθεσία· 
ότι με τις διεθνείς συμφωνίες που έχουν υπογραφεί στα 
πλαίσια της GATT (δηλ. την ΤΒΤΑ και σε μικρότερο βαθμό τη 
συμφωνία για δημόσιες συμβάσεις) τα δικαιώματα αυτά για 
άνευ διακρίσεων μεταχείριση εκτείνονται και σε ορισμένα 
άλλα συμβαλλόμενα μέρη της GATT. 
2.3.4. Εντούτοις, εφόσον ακολουθούνται οι διαδικασίες που αναφέρονται 
παρακάτω, μπορούν να βρουν λύση και τα προβλήματα σχετικά με τα 
δικαιώματα πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας, ακόμη και 
στις εξαιρετικές περιπτώσεις που ένα πρότυπο καθίσταται "μη 
προαιρετικό". 
(4) Οδηγίες 71/305/ΕΟΚ, 77/62/ΕΟΚ, 90/531/ΕΟΚ, 
- 8 -
2.3.5. Εάν η τεχνολογική λύση η οποία πρόκειται να καταστεί 
υποχρεωτική βασίζεται σε αποκλειστικά δικαιώματα, τα δικαιώματα 
αυτά μπορεί να αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης προτού 
επέλθει συμφωνία επί του προτύπου και καταστεί υποχρεωτική η 
χρήση της σχετικής τεχνολογίας. Εάν από τις διαπραγματεύσεις 
δεν προκύψει συναίνεση του δικαιούχου, τα δικαιώματα δεν 
μπορούν εν συνεχεία να απαλλοτριωθούν για τη δημιουργία 
υποχρεωτικού προτύπου, εκτός εάν επικρατήσουν λόγοι δημοσίας 
τάξεως ή δημόσιας ασφάλειας που πρέπει να ληφθούν υπόψη και δεν 
μπορούν να βρεθούν άλλες τεχνικές λύσεις. 
2.3.6. Συνεπώς, το ζήτημα της χρήσης προτύπων από τις δημόσιες αρχές 
δεν εξαρτάται από το κατά πόσον τα δικαιώματα πνευματικής και 
βιομηχανικής ιδιοκτησίας τα οποία ενυπάρχουν ενδεχομένως στο 
πρότυπο μπορούν να ενσωματωθούν εκ των υστέρων σε ένα 
υποχρεωτικό πρότυπο, εφόσον τα δικαιώματα αυτά πρέπει σε κάθε 
περίπτωση να αποκτώνται με διαπραγματεύσεις και όχι με εκ του 
νόμου απαλλοτρίωση. 
- 9 -
3.0 ΑΡΧΕΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ 
3.1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ 
3.1.1. Τα δικαιώματα πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας 
περιλαμβάνουν τα δικαιώματα του δημιουργού, τα διπλώματα 
ευρεσιτεχνίας, τα εμπορικά σήματα, τα σχέδια και υποδείγματα, 
τις τοπογραφίες ημι αγωγών, το εμπορικό απόρρητο. Η δημιουργία 
των έργων της διανοίας, στοχεύει στην οικονομική ανταμοιβή και 
είναι αποτέλεσμα μιας δεδομένης ποσότητας ανθρωποωρών εργασίας 
και η απόδοση της οικονομικής επένδυσης σ' αυτό το εργατικό 
δυναμικό εξασφαλίζεται μόνον εάν ο δημιουργός μπορεί να ελέγχει 
τον τρόπο και τον τόπο εκμετάλλευσης του έργου του. 
Οι γενικές αρχές ισχύουν για όλες τις μορφές προστασίας της 
βιομηχανικής και πνευματικής ιδιοκτησίας και είναι οι εξής : 
η πνευματική δημιουργία μπορεί να χρησιμοποιηθεί ή να 
αντιγραφεί από άλλους μόνο με την άδεια του δικαιούχου και, 
εφόσον το επιθυμεί, μπορεί να πληρωθεί για την άδεια αυτή· 
προκειμένου να εξασφαλιστεί μία ευρύτερη διάδοση και χρήση 
των έργων της διανοίας από το κοινωνικό σύνολο, έχουν τεθεί 
ορισμένα όρια στην έκταση και τη διάρκεια της προστασίας 
της πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας· 
η καταχρηστική άσκηση των δικαιωμάτων πνευματικής και 
βιομηχανικής ιδιοκτησίας από ιδιώτες ή εταιρείες που 
κατέχουν δεσπόζουσα θέση εμπίπτει στο πεδίο των κανόνων 
ανταγωνισμού και ιδιαίτερα των άρθρων 85 και 86 της 
συνθήκης. Οι συμφωνίες μεταξύ επιχειρήσεων για τη ρύθμιση 
της άσκησης των δικαιωμάτων αυτών μπορεί να εμπίπτει στην 
απαγόρευση του άρθρου 86 της συνθήκης. 
3.2. ΔΙΠΛΩΜΑΤΑ ΕΥΡΕΣΙΤΕΧΝΙΑΣ 
3.2.1. Κάθε κατηγορία δικαιωμάτων πνευματικής και βιομηχανικής 
ιδιοκτησίας έχει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Έτσι, στην περίπτωση 
των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, αντικείμενο του δικαιώματος είναι 
μία νέα δημιουργική λύση σε ένα τεχνικό πρόβλημα. Η "εφεύρεση" 
πρέπει να αποτελεί κάτι το νέο και να υπάρχει δυνατότητα 
βιομηχανικής της εφαρμογής. 
- 10 -
3.2.2. Το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας χορηγείται μόνον εφόσον υποβληθεί 
σχετική αίτηση στην οποία περιγράφεται λεπτομερώς η εφευρετική 
δραστηριότητα. Ενδέχεται να υπάρξει ένα χρονικό διάστημα κατά 
το οποίο εξετάζεται η αίτηση προτού χορηγηθεί το δίπλωμα 
ευρεσιτεχνίας. Για το περιορισμένο αυτό χρονικό διάστημα, η 
αίτηση χορήγησης διπλώματος ευρεσιτεχνίας δεν κοινολογείται 
πλήρως, παρόλο που μπορεί να γίνει γνωστή η υποβολή της. Μετά 
τη χορήγηση διπλώματος ευρεσιτεχνίας, το γεγονός ότι γίνεται 
γνωστό στο κοινό αντισταθμίζεται από το προσωρινό δικαίωμα 
μονοπωλιακής εκμετάλλευσης που παρέχεται όσον αφορά την 
εφεύρεση που καλύπτει το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. 
3.2.3. Το δικαίωμα μονοπωλιακής εκμετάλλευσης μπορεί να ασκηθεί 
αποκλειστικά από τον κάτοχο του διπλώματος, εάν επιλέξει να 
διαθέσει ο ίδιος την εφεύρεση του στο εμπόριο. Εάν, υπό 
ορισμένες συνθήκες, δεν μπορέσει να εκμεταλλευθεί ο ίδιος το 
δίπλωμα ευρεσιτεχνίας του ή εάν προτιμήσει να αναθέσει σε 
άλλους την εκμετάλλευση του, μπορεί παρόλα αυτά να εισπράττει 
αμοιβή από τους άλλους στους οποίους έχει παραχωρήσει το 
δικαίωμα εκμετάλλευσης του διπλώματος ευρεσιτεχνίας του. 
Το δικαίωμα αυτό δεν υπόκειται σε οποιοδήποτε γενικό περιορισμό 
όσον αφορά τη χρήση από τρίτους δυνάμει ανταγωνιστές, αλλά 
περιορίζεται χρονικά, ούτως ώστε να μπορεί να επωφεληθεί το 
κοινωνικό σύνολο από την τεχνική πρόοδο, μετά την ανάκτηση των 
αρχικών επενδύσεων οι οποίες έγιναν για την πραγματοποίηση 
έρευνας από το δικαιούχο. 
3.2.4. Τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας χορηγούνται σε εδαφική βάση, δηλαδή 
ισχύουν για τη χώρα στην οποία εκδίδονται, ή σε περίπτωση που 
ένα δίπλωμα ευρεσιτεχνίας έχει εκδοθεί από το ΕΡΟ (European 
Patent Office - Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας), 
μπορούν να ισχύουν έως και σε 17 χώρες, δηλαδή στις χώρες της 
Κοινότητας εκτός της Ιρλανδίας καθώς και στην Αυστρία, Ελβετία, 
Σουηδία, Μονακό και Λιχτενστάιν. Τα δικαιώματα που έχουν 
αποκτηθεί βάσει της νομοθεσίας περί διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας 
παύουν να ισχύουν μόνο κατά τη λήξη της διάρκειας προστασίας 
τους στο έδαφος για το οποίο έχουν χορηγηθεί και εφόσον δεν 
καταβληθούν οποιαδήποτε τέλη για την ανανέωση της ισχύος του 
διπλώματος. 
3.3. ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ 
3.3.1. Με τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, σε αντίθεση προς τα 
προηγούμενα, προστατεύεται όχι το νέο αλλά το πρωτότυπο. Η 
πρωτοτυπία αυτή εκτιμάται σε σχέση με την έκφραση που έχει 
χρησιμοποιήσει ο δημιουργός. Δεν υπάρχει προστασία με 
δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας σε λύσεις, αρχές, ιδέες ή 
μεθόδους αυτές καθεαυτές. Δεν υπάρχει μονοπωλιακή εκμετάλλευση 
όπως στα διπλώματα ευρεσιτεχνίας, δεδομένου ότι κάθε επόμενος 
δημιουργός είναι ελεύθερος να βρει το δικό του τρόπο για να 
εκφράσει μία ιδέα την οποία έχει πάρει από το έργο ενός άλλου. 
Ακόμη και σε τεχνικούς τομείς, όπως στα προγράμματα 
ηλεκτρονικών υπολογιστών, μόνο κατ'εξαίρεση υπάρχει ένας μόνο 
δυνατός τρόπος για να εκφραστεί μία ιδέα. 
- 11 -
3.3.2. Στις περιπτώσεις όπου η ιδέα και η έκφραση της είναι 
αδιαχώριστες, υποστηρίζεται γενικά ότι δεν υπάρχει δικαίωμα 
πνευματικής ιδιοκτησίας στην έκφραση αυτή. Συνεπώς, η μοναδική 
αποκλειστικότητα που περιέχεται στο δικαίωμα του πνευματικού 
δημιουργού είναι το δικαίωμα απαγόρευσης της χωρίς άδειας 
εκμετάλλευσης της έκφρασης που χρησιμοποιήθηκε σε ένα έργο, 
όπως για παράδειγμα η απαγόρευση αντιγραφής αποσπασμάτων ενός 
κειμένου από ένα βιβλίο ή των γραμμών ενός κώδικα από ένα 
πρόγραμμα ηλεκτρονικού υπολογιστή. 
3.3.3. Ένα έργο προστατεύεται βάσει της νομοθεσίας περί πνευματικής 
ιδιοκτησίας αμέσως μετά τη δημιουργία του. Εντός της 
Κοινότητας και σύμφωνα με τις διεθνείς συμβάσεις περί 
πνευματικής ιδιοκτησίας, δεν χρειάζεται να τηρηθούν διατυπώσεις 
καταχώρησης ή εξέτασης. Εντούτοις, σε ορισμένες χώρες, 
υπάρχουν διατυπώσεις καταχώρησης. 
3.3.4. Το γεγονός ότι στην Κοινότητα δεν απαιτείται καταχώρηση των 
δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας σημαίνει ότι μόνο δια της 
δικαστικής οδού μπορεί να αποδειχθεί κατά τρόπο αδιαμφισβήτητο 
η ύπαρξη έγκυρου δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας σε σχέση 
με ένα συγκεκριμένο έργο. Η προστασία παρέχεται ανεξάρτητα από 
το αν γίνεται εμπορική εκμετάλλευση του έργου από το δημιουργό 
του. Κατά συνέπεια, τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας δεν 
αποτελούν αντιστάθμισμα που παρέχεται στο δημιουργό για την 
κοινολόγηση του έργου του, όπως συμβαίνει με την προστασία του 
διπλώματος ευρεσιτεχνίας, και η ουσία του δικαιώματος αυτού δεν 
μπορεί να περιοριστεί σε ένα απλό δικαίωμα αμοιβής. 
3.3.5. Η προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας έχει 
σχετικά μεγάλη διάρκεια, τουλάχιστον 50 ετών από το θάνατο του 
δημιουργού, σύμφωνα με τις σχετικές διεθνείς συμβάσεις, και 
υπόκειται στην αρχή της εδαφικότητας. Η άδεια εκμετάλλευσης 
ενός έργου που έχει δημιουργηθεί ή δημοσιευθεί στην Κοινότητα 
ισχύει μόνο εντός της Κοινότητας, ενώ το δικαίωμα εκμετάλλευσης 
του έργου στις ΗΠΑ, για παράδειγμα, αποτελεί αντικείμενο 
χωριστών διαπραγματεύσεων εκ μέρους του δικαιούχου. 
3.3.6. Οι νομοθεσίες των κρατών μελών και οι σχετικές διεθνείς 
συμβάσεις προβλέπουν κάποιους περιορισμούς στα αποκλειστικά 
δικαιώματα του πνευματικού δημιουργού ώστε να υπάρχει 
δυνατότητα νόμιμης πραγματοποίησης ορισμένων ενεργειών από 
άλλους χρήστες. 
3.4. ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΗΜΙ ΑΓΩΓΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ 
3.4.1. θα πρέπει επίσης να αναφερθεί η προστασία που παρέχεται εντός 
της Κοινότητας στις τοπογραφίες των προϊόντων ημι αγωγών 
(μικροπλακέτες "chips"). Η προστασία αυτή αποτελεί ένα 
καθεστώς sui generis, που περιορίζεται στις μικροπλακέτες που 
παράγονται εντός της Κοινότητας, παρόλο που η προστασία μπορεί 
να επεκταθεί, σε αμοιβαία βάση, στις μικροπλακέτες που 
παράγονται σε τρίτες χώρες. 
- 12 -
Η προστασία αυτή είναι περιορισμένη χρονικά (10 χρόνια) και σε 
έκταση, με εξαιρέσεις οι οποίες επιτρέπουν την αναπαραγωγή μιας 
τοπογραφίας για ιδιωτική μελέτη και την ανάπτυξη άλλων 
τοπογραφιών, δηλαδή μία μορφή "αντίστροφης πορείας σχεδιασμού". 
3.4.2. Τα δικαιώματα επί των σχεδίων και υποδειγμάτων δεν έχουν ακόμη 
εναρμονιστεί σε όλη την Κοινότητα και υπάρχουν διάφορα 
καθεστώτα προστασίας τόσο για τα σχέδια λειτουργιών όσο και για 
τα υπόλοιπα. Σε ορισμένα καθεστώτα προβλέπεται ένα σύστημα 
καταχώρησης. 
3.4.3. Άλλες μορφές βιομηχανικής ιδιοκτησίας, όπως τα σήματα, τα 
εμπορικά απόρρητα, ο αθέμιτος ανταγωνισμός δεν φαίνεται προς το 
παρόν να δημιουργούν ιδιαίτερα προβλήματα σε σχέση με το θέμα 
των προτύπων και για το λόγο αυτό η παρούσα ανακοίνωση δεν 
αναφέρεται σ'αυτά. 
3.5. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΙΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ U ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ 
ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ 
3.5.1. Πρέπει να γίνει μία διευκρίνιση όσον αφορά τις ενέργειες που 
επιτρέπονται ή απαγορεύονται σε σχέση με τα δικαιώματα 
πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας. Στην περίπτωση ενός 
προϊόντος ή διεργασίας που περιέχει μία εφεύρεση κατοχυρωμένη 
με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, το τμήμα του προϊόντος ή της 
διεργασίας που προστατεύεται μ*αυτόν τον τρόπο δεν μπορεί να 
αντιγραφεί χωρίς άδεια, ακόμα και άν τηρηθούν οι ιδέες και οι 
αρχές επί των οποίων βασίζεται, όπως επίσης δεν μπορούν να 
χρησιμοποιηθούν γραπτές οδηγίες, όπως μία προδιαγραφή ή 
περιγραφή διπλώματος ευρεσιτεχνίας για την παραγωγή παρόμοιου ή 
πανομοιότυπου αποτελέσματος. 
3.5.2. Στην περίπτωση προϊόντος που καλύπτεται με δικαιώματα 
πνευματικής ιδιοκτησίας, δεν μπορεί να γίνει χωρίς άδεια 
αντιγραφή του μέρους του προϊόντος το οποίο προστατεύεται 
κατ'αυτόν τον τρόπο. Εάν όμως μπορεί να γίνει αντιληπτό με τις 
ανθρώπινες αισθήσεις, όπως σε περίπτωση τρισδιάστατου 
αντικειμένου μπορεί να μελετηθεί, και οι ιδέες και οι αρχές που 
απορρέουν από αυτή τη μελέτη να χρησιμοποιηθούν για τη 
δημιουργία ενός παρόμοιου ή πανομοιότυπου προϊόντος, υπό τον 
όρο ότι δεν αναπαράγεται η έκφραση του κατοχυρωμένου έργου. 
3.5.3. Με την οδηγία 91/250 ΕΟΚ σχετικά με τη νομική προστασία των 
προγραμμάτων ηλεκτρονικών υπολογιστών έχει καθιερωθεί μία 
ειδική εξαίρεση από τους κανόνες προστασίας της πνευματικής 
ιδιοκτησίας. Η εξαίρεση αυτή αναφέρεται στον τομέα των 
τηλεπικοινωνιακών προτύπων για τη δημιουργία προγραμμάτων με 
δυνατότητα συνδυασμένης λειτουργίας μέσω της εξαγωγής και 
επαναχρησιμοποίησης πληροφοριών από υπάρχοντα προγράμματα. Η 
μελέτη ενός προγράμματος ηλεκτρονικού υπολογιστή με μορφή 
αναγνώσιμη από μηχανή μπορεί να μην παρέχει όλες τις 
πληροφορίες που απαιτούνται για τη δημιουργία ενός προγράμματος 
με δυνατότητα συνδυασμένης λειτουργίας. 
- 13 -
Μπορεί να χρειαστεί η εκτέλεση και άλλων ενεργειών οι οποίες θα 
αποτελούσαν τεχνικές παραβιάσεις των δικαιωμάτων πνευματικής 
ιδιοκτησίας. Η οδηγία δεν αποκλείει τη δυνατότητα καταβολής 
αμοιβής στον δικαιούχο για τις εν λόγω πληροφορίες, κατόπιν 
διαπραγματεύσεων μεταξύ αυτού και του προσώπου που ζητά την 
πληροφορία. Η εξαίρεση δεν καλύπτει την αντιγραφή της έκφρασης 
η οποία αποτελεί αντικείμενο προστασίας. 
3.5.4. Όσον αφορά την προδιαγραφή ενός προτύπου η οποία παρέχεται υπό 
μορφή κειμένου, οι κανόνες περί πνευματικής ιδιοκτησίας 
εφαρμόζονται όσον αφορά την έκφραση της προδιαγραφής. Αυτό δεν 
εμποδίζει τους χρήστες της προδιαγραφής να την εφαρμόσουν. 
Κανένα τμήμα του προϊόντος ή της διεργασίας επί του οποίου 
υπάρχουν δικαιώματα πνευματικής ή βιομηχανικής ιδιοκτησίας δεν 
πρέπει να περιγράφεται στις προδιαγραφές, εκτός εάν ο 
δικαιούχος έχει συμφωνήσει να χρησιμοποιηθούν τα δικαιώματα του 
στο εν λόγω πρότυπο. 
3.5.5. Εφόσον ο δικαιούχος έχει δώσει τη συγκατάθεση του για τη 
χρησιμοποίηση του κατοχυρωμένου προϊόντος ή μεθόδου σαν βάση 
για ένα συγκεκριμένο πρότυπο, πρέπει επίσης να δοθεί, ρητά ή 
σιωπηρά, και άδεια για την περιγραφή του προτύπου σε μία 
τεχνική προδιαγραφή. 
3.5.6. Το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας, εφόσον υπάρχει, επί της 
γραπτής μορφής της προδιαγραφής εξαρτάται από το κατά πόσον η 
προδιαγραφή έχει δοθεί από τον δικαιούχο ενός de facto 
προτύπου, ή έχει δοθεί από ένα οργανισμό τυποποίησης κατόπιν 
συμφωνίας μεταξύ των ενδιαφερομένων μερών όσον αφορά την κατοχή 
των δικαιωμάτων του δημιουργού επί του κειμένου. 
3.5.7. Εάν η προδιαγραφή του προτύπου έχει γίνει με αρκετή ακρίβεια, 
θα πρέπει να περιλαμβάνει όλες τις αναγκαίες πληροφορίες για να 
εξασφαλισθεί μία ικανοποιητική εφαρμογή του προτύπου. Κατά 
συνέπεια, δεν θα είναι αναγκαία η περαιτέρω αναζήτηση πρόσθετων 
πληροφοριών, εκτός εάν αυτό μπορεί να γίνει χωρίς να 
παραβιαστούν τα δικαιώματα πνευματικής και βιομηχανικής 
ιδιοκτησίας επί του προϊόντος ή της μεθόδου που περιγράφεται. 
- 14 -
4.0. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ 
4.1. ΠΡΟΤΥΠΑ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΔΕΝ ΠΕΡΙΕχΟΥΝ ΚΑΝΕΝΑ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ 
4.1.1. Στις περισσότερες εργασίες τυποποίησης, συμβαίνει είτε να μην 
υπάρχουν δικαιώματα πνευματικής ή βιομηχανικής ιδιοκτησίας είτε 
να υπάρχει ρητή συναίνεση για ελεύθερη χρήση της πνευματικής ή 
βιομηχανικής ιδιοκτησίας είτε παραίτηση από κάθε δικαίωμα που 
προέκυψε ή αποκτήθηκε. Είναι επίσης δυνατόν να υπάρχουν 
δικαιώματα πνευματικής ή βιομηχανικής ιδιοκτησίας αλλά να 
ανήκουν και να ασκούνται από κοινού από όλα τα μέλη του ομίλου 
βιομηχανικών συμφερόντων, σύμφωνα με τις συμβατικές ρυθμίσεις 
που ισχύουν. 
4.1.2. Στις περιπτώσεις αυτές, το ζήτημα της ύπαρξης και του 
υποκειμένου των δικαιωμάτων πνευματικής και βιομηχανικής 
ιδιοκτησίας έχει κατά κανόνα λυθεί εξ αρχής και δεν προκύπτουν 
περαιτέρω προβλήματα, θα πρέπει να τονιστεί ότι, όποτε είναι 
δυνατόν, θα πρέπει να επινοούνται πρότυπα τα οποία δεν 
βασίζονται σε τεχνολογίες αποκλειστικής εκμετάλλευσης επί των 
οποίων υπάρχουν ήδη δικαιώματα πνευματικής ή βιομηχανικής 
ιδιοκτησίας. 
4.2. ΡΕ FACTO ΠΡΟΤΥΠΑ 
4.2.1. Το αντίθετο ισχύει στις περιπτώσεις που το προϊόν ή η διεργασία 
που έχει αναπτύξει ένας κατασκευαστής καθίσταται, λόγω της 
επιτυχίας του στην αγορά, de facto πρότυπο. Για παράδειγμα, 
στον τομέα των συσκευών μαγνητοσκόπησης/μαγνητοφώνησης, είναι 
γνωστή η περίπτωση της τεράστιας επιτυχίας του προτύπου VHS. 
Στις περιπτώσεις αυτές, τα προϊόντα ή οι διεργασίες εμπεριέχουν 
σχεδόν πάντοτε δικαιώματα πνευματικής ή βιομηχανικής 
ιδιοκτησίας. 
4.2.2. Τα δικαιώματα αυτά μπορεί να έχουν καταστεί γνωστά σε άλλους 
κατασκευαστές του κλάδου, εάν υπάρχουν διπλώματα ευρεσιτεχνίας, 
δεδομένου ότι οι αιτήσεις χορήγησης διπλώματος ευρεσιτεχνίας 
υπόκεινται σε δημόσια καταχώρηση μόλις συμπληρωθεί η 
δεκαοκτάμηνη προθεσμία από την ημερομηνία της πρώτης κατάθεσης 
τους, τουλάχιστον όσον αφορά την Κοινότητα, και είναι απίθανο 
να έχει γίνει de facto τυποποίηση σε διάστημα μικρότερο των 18 
μηνών. 
0 κατασκευαστής μπορεί ακόμη να έχει παραχωρήσει άδειες 
εκμετάλλευσης σε τρίτους για τα δικαιώματα αυτά με τις οποίες 
επιτρέπεται η κατασκευή τους σε ορισμένες αγορές. 
4.2.3. Εάν υπάρχουν δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας η κατάσταση 
είναι πιο περίπλοκη, εφόσον πρόκειται για χώρες οι οποίες δεν 
επιβάλλουν διατυπώσεις καταχώρησης στο δικαιούχο της 
πνευματικής ιδιοκτησίας, όπως συμβαίνει με όλα τα κράτη μέλη. 
Στις περιπτώσεις αυτές, το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας 
μπορεί να υπάρχει και να παύσει να ισχύει κατά το τέλος της 
διάρκειας του χωρίς να έχει ποτέ εξεταστεί η εγκυρότητα του. 
- 15 -
4.2.4. Παρόλα αυτά, ο υποψήφιος δικαιούχος της πνευματικής ιδιοκτησίας 
θα πρέπει πάντοτε να έχει τη δυνατότητα να προσδιορίζει το 
αντικείμενο επί του οποίου προτίθεται να διεκδικήσει δικαίωμα 
προτεραιότητας. Με τον τρόπο αυτό θα δημιουργείται ένα μαχητό 
τεκμήριο ως προς το υποκείμενο του δικαιώματος, το οποίο 
ανατρέπεται εάν αποδειχθεί ότι το συγκεκριμένο πρόσωπο δεν 
είναι ο δικαιούχος ή ότι το αντικείμενο του δικαιώματος δεν 
είναι δεκτικό προστασίας. 
4.2.5. Εάν ο δικαιούχος της πνευματικής ή βιομηχανικής ιδιοκτησίας 
ενημερωθεί ότι ένας οργανισμός τυποποίησης ή ένας όμιλος 
βιομηχανικών συμφερόντων επιθυμεί να βασίσει ένα πρότυπο στην 
τεχνολογία του, γνωρίζει ότι μπορεί να υπάρξει παραβίαση των 
δικαιωμάτων του. 
4.2.6. Συνεπώς, έχει σημασία για κάθε μετέπειτα διαπραγματεύσεις ή 
αντιδικίες να ορίζεται ο τρόπος με τον οποίο μπορεί να 
περιέρχεται στη γνώση του δικαιούχου το ενδεχόμενο προσβολής 
των δικαιωμάτων του. 
Σε περίπτωση που ο δικαιούχος συμμετέχει ο ίδιος στον οργανισμό 
τυποποίησης μπορεί να θεωρηθεί ότι επέχει θέση γνωστοποίησης η 
αναγγελία ότι πρόκειται να καθιερωθεί ένα πρότυπο στο οποίο 
χρησιμοποιείται η εν λόγω τεχνολογία. Αυτό σημαίνει ότι η 
αναγγελία από τον όμιλο ή τον οργανισμό τυποποίησης προς τα 
μέλη του δημιουργεί τεκμήριο ότι το μέλος το οποίο είναι 
δικαιούχος, είναι ενήμερο για το ενδεχόμενο χρήσης των 
δικαιωμάτων του. 
4.2.7. Εντούτοις, στις περιπτώσεις που το de facto πρότυπο αφορά μία 
τεχνολογία η οποία δημιουργήθηκε από κατασκευαστή ο οποίος δεν 
ανήκει στον όμιλο ή τον οργανισμό τυποποίησης, ο κατασκευαστής 
δεν μπορεί να θεωρηθεί κατά τεκμήριο ως ενήμερος. Για την 
περίπτωση αυτή γίνεται λόγος κατωτέρω στην παράγραφο 4.6. 
4.2.8. Η υιοθέτηση επίσημων προτύπων τα οποία βασίζονται σε de facto 
τυποποιημένες λύσεις, έχει πολλά πλεονεκτήματα. Τα de facto 
πρότυπα αποτελούν από τη φύση τους δοκιμασμένες λύσεις, είναι 
σταθερές και ικανοποιητικές από τεχνική άποψη. Είναι αποδεκτά 
στην αγορά και κατά πάσα πιθανότητα καλά τεκμηριωμένα. 
4.2.9. Κατά συνέπεια, παρά τις δυσκολίες τις οποίες θα μπορούσε 
ενδεχομένως να δημιουργήσει η ύπαρξη δικαιωμάτων πνευματικής ή 
βιομηχανικής ιδιοκτησίας, είναι αναπόφευκτο, σε πολλές 
περιπτώσεις, τα de facto πρότυπα να εμφανίζονται σαν φυσικοί 
υποψήφιοι για επίσημα πρότυπα. 
Μέχρι σήμερα, δεν έχει επισημανθεί στην Επιτροπή καμία 
περίπτωση όπου ο δικαιούχος της πνευματικής ή βιομηχανικής 
ιδιοκτησίας σε μία τεχνολογία έχει αρνηθεί να χορηγήσει άδεια 
εκμετάλλευσης των δικαιωμάτων του ώστε να μπορέσει εν συνεχεία 
να εφαρμοσθεί ένα ήδη αποδεκτό πρότυπο. 
- 16 -
4.2.10. θα πρέπει, εντούτοις, να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις 
διαδικασίες που ακολουθούνται στη φάση αυτή, ώστε να είναι 
σεβαστά τα συμφέροντα των δικαιούχων και των χρηστών των 
προτύπων. Στις διαδικασίες αυτές αναφέρονται τα τμήματα που 
ακολουθούν. 
4.3. ΠΡΟΤΥΠΑ ΠΟΥ ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΥΝ Δ.Π.Β.Ι. ΑΠΟ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ; 
χΟΡΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΑΡΝΗΣΗ χΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ. 
4.3.1. Εφόσον στην τεχνολογία επί της οποίας βασίζεται ένα πρότυπο 
περιλαμβάνονται αποκλειστικά δικαιώματα πνευματικής και 
βιομηχανικής ιδιοκτησίας και το γεγονός αυτό είναι γνωστό στους 
δημιουργούς των προτύπων, τότε πρέπει να ζητηθεί η συναίνεση 
του δικαιούχου για τη συνέχιση των σχετικών εργασιών. Οπως 
είναι φανερό, η συναίνεση αυτή θα πρέπει να ζητείται όσο το 
δυνατόν ενωρίτερα ούτως ώστε, σε περίπτωση άρνησης παροχής 
άδειας εκμετάλλευσης, να αναζητηθούν εναλλακτικές λύσεις. Για 
να επιταχυνθεί η διαδικασία τυποποίησης μπορεί επίσης να τεθεί 
μία προθεσμία εντός της οποίας ο δικαιούχος πρέπει να δώσει ή 
να αρνηθεί την εν λόγω άδεια. 
4.3.2. Μόλις εκπνεύσει η προθεσμία χωρίς να επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ 
των μερών ως προς τη χρήση των δικαιωμάτων πνευματικής ή 
βιομηχανικής ιδιοκτησίας, πρέπει να διακοπούν οι εργασίες οι 
σχετικές με τη λύση αυτή και να αναζητηθεί μία εναλλακτική 
τεχνολογία. Σε καμία περίπτωση δεν δικαιολογείται ένας 
οργανισμός τυποποίησης να εξακολουθήσει να εργάζεται επάνω σε 
ένα πρότυπο εάν δεν έχει ζητηθεί ή δεν έχει χορηγηθεί άδεια 
σχετικά με τα δικαιώματα πνευματικής ή βιομηχανικής 
ιδιοκτησίας. 
4.3.3. Εάν επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ του δικαιούχου και του 
οργανισμού τυποποίησης, οι άδειες εκμετάλλευσης κατά κανόνα 
πρέπει να δίνονται υπό όρους οι οποίοι θεωρούνται δίκαιοι, 
λογικοί και χωρίς διακρίσεις. Δεν είναι εφικτό ούτε σκόπιμο να 
εξειδικεύσουμε περισσότερο τι αποτελεί "δίκαιο" ή "λογικό", 
εφόσον αποτελούν υποκειμενικούς παράγοντες που καθορίζονται από 
τις συνθήκες υπό τις οποίες διεξάγεται η διαπραγμάτευση. 
Προκειμένου να επιτύχει ο δικαιούχος ένα ικανοποιητικό 
αντιστάθμισμα για την επένδυση του σε έρευνα και ανάπτυξη, 
αναμένει την καταβολή δικαιωμάτων το ύψος των οποίων συνδέεται, 
κατά κάποιο τρόπο, με αυτό που επικρατεί συνήθως κατόπιν 
ελεύθερων διαπραγματεύσεων στο εμπόριο, λαμβάνοντας υπόψη ότι η 
τυποποίηση του εξασφαλίζει μια ευρύτερη αγορά για την 
τεχνολογία του. 
4.3.4. Οι όροι τους οποίους προσφέρει ο δικαιούχος για την άσκηση των 
δικαιωμάτων του μπορεί να είναι αρκετά ελαστικοί ώστε να 
υπάρχει η δυνατότητα, εφόσον συμφωνούν τα μέρη, για συμφωνίες 
αμοιβαίας παροχής αδειών εκμετάλλευσης. Οι διαφωνίες που 
προκύπτουν από τους όρους που προσφέρει ο δικαιούχος θα πρέπει 
να επιλύονται εν ανάγκη μέσω διαιτησίας. 
- 17 -
Σε περίπτωση προσφυγής κατά της διαιτητικής απόφασης, και τα 
δύο μέρη μπορούν να επικαλεσθούν το άρθρο 86 ΕΟΚ. 
4.3.5. Η ελευθερία του δικαιούχου να αρνηθεί τη χορήγηση άδειας 
εκμετάλλευσης είναι, προς το παρόν, απόλυτη, δεδομένου ότι τα 
αποκλειστικά δικαιώματα πνευματικής ή βιομηχανικής ιδιοκτησίας 
του είναι αναπαλλοτρίωτα και μη δεκτικά υποχρεωτικών αδειών 
εκμετάλλευσης παρά μόνο σε πολύ εξαιρετικές περιπτώσεις, όπως 
για λόγους εθνικής ασφάλειας ή δημοσίου συμφέροντος. 
4.3.6. Εντούτοις, η άρνηση χορήγησης άδειας εκμετάλλευσης εκ μέρους 
του δικαιούχου έχει σαν συνέπεια, κατά πάσα πιθανότητα, την 
υιοθέτηση μιας εναλλακτικής τεχνικής λύσης, η οποία θα 
απειλήσει τη δυνητική ή πραγματική δεσπόζουσα θέση του 
δικαιούχου στην αγορά. Συνεπώς, κατά κανόνα, δεν είναι προς το 
συμφέρον του δικαιούχου να αρνηθεί το χορήγηση άδειας 
εκμετάλλευσης του διπλώματος ευρεσιτεχνίας του ή των 
δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας του, εκτός εάν οι όροι που 
προσφέρουν οι μελλοντικοί χρήστες είναι κατά πολύ υποδεέστεροι 
των εμπορικών του προσδοκιών. 
4.3.7. 0 παράγοντας αυτός πρέπει να λαμβάνεται υπόψη σε σχέση με το 
"δίκαιο" ή "εύλογο" της αμοιβής την οποία επιδιώκει ο 
δικαιούχος και να σταθμίζεται έναντι των αυξημένων εμπορικών 
ευκαιριών τις οποίες μπορεί να προσφέρει η τυποποίηση της 
τεχνολογίας του. 
4.4. ΜΗ ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΗ Ή ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΜΕΝΗ ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ 
4.4.1. Δυσκολίες μπορεί να ανακύψουν στις περιπτώσεις όπου τα 
αποκλειστικά δικαιώματα δεν γνωστοποιούνται καθόλου ή 
γνωστοποιούνται καθυστερημένα κατά τη διαδικασία της 
τυποποίησης, θεωρητικά, ένας δικαιούχος Π.Β.Ι. (ο οποίος έχει 
ειδοποιηθεί από έναν οργανισμό τυποποίησης ότι τα δικαιώματα 
του ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν για τη δημιουργία ενός 
προτύπου) ενεργεί κακόπιστα εάν επικαλεσθεί τα δικαιώματα αυτά 
μετά την υιοθέτηση του προτύπου, αναγκάζοντας έτσι τους 
ανταγωνιστές να δεχθούν την καταβολή αμοιβών υψηλότερων από 
εκείνες τις οποίες θα πρόσφεραν σε προηγούμενο στάδιο ή 
εμποδίζοντας εξ ολοκλήρου την εφαρμογή του προτύπου. 
4.4.2. Όπως λέχθηκε παραπάνω στην παράγραφο 4.2.10., δεν έχει ακόμη 
αναφερθεί στην Επιτροπή παρόμοιο περιστατικό. Εντούτοις, 
εύκολα αποδεικνύεται η κακή πίστη στις περιπτώσεις όπου μπορεί 
να προσκομιστεί τεκμήριο της γνώσης εκ μέρους του δικαιούχου. 
- 18 -
Συνεπώς, καθήκον των οργανισμών τυποποίησης είναι να θεσπίζουν 
διαδικασίες βάσει των οποίων τιμωρείται η καθυστερημένη 
γνωστοποίηση ή η μη γνωστοποίηση δικαιωμάτων από τα μέλη τους, 
εφόσον μπορεί να αποδειχθεί ή να πιθανολογηθεί η γνώση εκ 
μέρους των δικαιούχων. Τα προβλήματα που δημιουργεί στον 
οργανισμό τυποποίησης η καθυστερημένη γνωστοποίηση μπορούν να 
περιοριστούν με την επιβολή στους δικαιούχους μίας προθεσμίας 
για τη δήλωση ενδιαφέροντος αφού ανακοινωθεί το πρότυπο. 
4.4.3. Εάν ο δικαιούχος εκ προθέσεως ενήργησε κακόπιστα, το δικαστήριο 
μπορεί να το λάβει υπόψη του κατά την εκτίμηση του ύψους της 
αποζημίωσης για την προσβολή της πνευματικής ή βιομηχανικής 
ιδιοκτησίας βάσει του αστικού ή ποινικού δικαίου. 
4.5. ΕΥΘΥΝΗ ΛΟΓΩ ΜΗ ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ 
4.5.1. Το ζήτημα που προκύπτει είναι σε ποιο βαθμό ο δικαιούχος μπορεί 
και πρέπει να θεωρηθεί υπεύθυνος για τη μη γνωστοποίηση της 
ύπαρξης συμφέροντος. Εάν οι μελλοντικές δραστηριότητες 
τυποποίησης γνωστοποιηθούν δημόσια κατά τρόπο αποτελεσματικό, 
την ευθύνη για την αναζήτηση δικαιωμάτων πνευματικής και 
βιομηχανικής ιδιοκτησίας που κατέχει ένας ορισμένος 
κατασκευαστής έχει αυτός ο κατασκευαστής. 0 δικαιούχος μπορεί 
να μην γνωρίζει ότι κατέχει ή ότι έχει καταθέσει αίτηση για ένα 
σημαντικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας σε ένα δεδομένο τομέα ή ότι το 
σχετικό αντικείμενο καλύπτεται ενδεχομένως με δικαιώματα 
πνευματικής ιδιοκτησίας. Το έργο της εξακρίβωσης των σχετικών 
δικαιωμάτων θα είναι οπωσδήποτε περισσότερο επίπονο για τους 
κατασκευαστές που έχουν σημαντικά χαρτοφυλάκια ΔΠΒΙ και ο 
παράγοντας αυτός θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη από τον 
οργανισμό τυποποίησης, παρέχοντας ενδεχομένως μία μεγαλύτερη 
προθεσμία για την εξακρίβωση δικαιωμάτων από τους κατασκευαστές 
οι οποίοι μπορούν να αποδείξουν ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση 
πρέπει να γίνει μεγάλη έρευνα. 
4.5.2. Εξάλλου, εάν ο οργανισμός τυποποίησης δεχθεί την ευθύνη για την 
αναζήτηση ενδεχόμενων διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας σε ένα δεδομένο 
τομέα, τότε την ευθύνη για τη γνωστοποίηση δεν πρέπει πλέον να 
έχει ο συγκεκριμένος δικαιούχος και μόνο. Δεν θα υπάρχει πλέον 
τεκμήριο ότι απέφυγε κακόπιστα να γνωστοποιήσει τα δικαιώματα 
του. 
- 19 -
4.6. ΕΞΑΚΡΙΒΩΣΗ ΤΗΣ ΥΠΑΡ5ΗΣ ΔΙΚΑΙΟΥΧΩΝ 
4.6.1. Εάν ένας οργανισμός τυποποίησης βασίζει τις εργασίες του σε μία 
τεχνική λύση η οποία δεν ανήκει σε κανένα από τα μέλη του, και 
δεν προσπαθήσει να αναζητήσει και να εξασφαλίσει την άδεια από 
τον κατέχοντα τα αποκλειστικά δικαιώματα, τότε κατ'εφαρμογή της 
νομοθεσίας περί πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας 
υπάρχει προσβολή των σχετικών δικαιωμάτων, εάν δεν έχει γίνει 
καμία προσπάθεια για εξεύρεση του δικαιούχου. Η εκ των υστέρων 
αίτηση της άδειας δεν νομιμοποιεί την εν λόγω προσβολή των 
δικαιωμάτων. Συνεπώς, ο οργανισμός τυποποίησης πρέπει να 
φροντίσει να καταβληθεί κάθε εύλογη προσπάθεια για την 
εξακρίβωση των δικαιωμάτων και για τη διαπραγμάτευση με το 
δικαιούχο, προτού το αντικείμενο των εν λόγω δικαιωμάτων 
ενσωματωθεί στο πρότυπο, ακόμη και αν αυτό σημαίνει τη 
διεξαγωγή ερευνών ως προς την ύπαρξη διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας. 
4.6.2. Εκτός των πλαισίων της τυποποίησης, ο κατασκευαστής που 
επιθυμεί να κυκλοφορήσει στο εμπόριο ένα νέο προϊόν πρέπει να 
βεβαιωθεί ότι με την ενέργεια αυτή δεν προσβάλει υφιστάμενα 
δικαιώματα επί διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας ή δικαιώματα 
πνευματικής ιδιοκτησίας. 0 οργανισμός τυποποίησης έχει καθήκον 
να λαμβάνει όλα τα κατάλληλα μέτρα για τους ίδιους λόγους. 
4.7. ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ 
4.7.1. Ένα ακόμα ζήτημα το οποίο πρέπει να αντιμετωπίσουν οι 
οργανισμοί τυποποίησης είναι κατά πόσον πρέπει να χορηγούνται 
άδειες εκμετάλλευσης των αποκλειστικών δικαιωμάτων. Η συνήθης 
πρακτική των οργανισμών τυποποίησης είναι η διάθεση των 
προτύπων σε όλους τους χρήστες ανεξάρτητα αν συμμετέχουν στη 
διαδικασία τυποποίησης. Οι όροι που ισχύουν για τα μέλη και 
τα μη μέλη δεν θα πρέπει να είναι σημαντικά δυσμενέστεροι 
έναντι των τελευταίων. Κατά μείζονα λόγο, στις περιπτώσεις που 
ο οργανισμός τυποποίησης ενεργεί με επίσημη ή ημιεπίσημη 
ιδιότητα και τα πρότυπα του αναγνωρίζονται ή ακόμη καθίστανται 
υποχρεωτικά δυνάμει της νομοθεσίας, θα πρέπει να υπάρχει για 
όλους δυνατότητα πρόσβασης στο πρότυπο, χωρίς την προϋπόθεση να 
είναι μέλη οποιουδήποτε οργανισμού. Ανάλογα, θα πρέπει να 
αποφευχθεί οποιαδήποτε επιβολή στα μη μέλη οικονομικών ή άλλων 
επιβαρύνσεων οι οποίες λειτουργούν σαν άμεσο κίνητρο για να 
γίνουν μέλη ενός οργανισμού τυποποίησης. Μπορεί να εφαρμοσθούν 
διαφορετικοί όροι σε διαφορετικούς χρήστες ανάλογα με τη 
συνεισφορά τους στη διαδικασία τυποποίησης και τα οφέλη και 
μειονεκτήματα που αποδεικνύουν τα μέρη κατά περίπτωση. 
4.7.2. 0 δικαιούχος, σε όλες τις περιπτώσεις, πρέπει να διατηρεί το 
αρχικό δικαίωμα για χορήγηση ή άρνηση χορήγησης αδειών 
εκμετάλλευσης σε οποιαδήποτε βάση αποκλειστικότητας ή εδαφική 
βάση επιθυμεί, με την επιφύλαξη των άρβρα^ 30 έως 36, 59, 66 
και 85, 86 της συνθήκης. 
- 20 -
Εάν η συμμετοχή σε ένα όμιλο βιομηχανικών συμφερόντων ή σε ένα 
οργανισμό τυποποίησης προϋποθέτει συμφωνία για ρυθμίσεις 
αμοιβαιότητας μεταξύ μελών και μη μελών, εναπόκειται στο 
δικαιούχο να αποφασίσει κατά πόσο οι ρυθμίσεις αυτές είναι 
αποδεκτές γι'αυτόν προτού συμμετάσχει στον όμιλο ή στον 
οργανισμό τυποποίησης. 
4.7.3. Οι όμιλοι βιομηχανικών συμφερόντων και οι οργανισμοί 
τυποποίησης θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη ότι τα δικαιώματα 
πνευματικής ή βιομηχανικής ιδιοκτησίας είναι αποκλειστικά 
δικαιώματα τα οποία συνήθως ασκούνται σε εδαφική βάση. 0 
δικαιούχος μπορεί να επιλέγει σε ποιους θα χορηγήσει άδεια 
εκμετάλλευσης για την αναπαραγωγή, δημοσίευση, κατασκευή ή 
διανομή αντιτύπων του έργου του και μπορεί να χορηγεί 
αποκλειστικές άδειες εκμετάλλευσης σε μία συγκεκριμένη αγορά. 
Στα πλαίσια αυτά, οπωσδήποτε, τα κράτη μέλη της Κοινότητας 
θεωρούνται σαν μία ενιαία αγορά. Κατά τις συμφωνίες της GATT 
στον Γύρο της Ουρουγουάης, η Κοινότητα έχει ταχθεί σαφώς κατά 
της ανάλωσης των δικαιωμάτων πνευματικής και βιομηχανικής 
ιδιοκτησίας σε διεθνές επίπεδο. 
Συγχρόνως, θα πρέπει να αναγνωριστεί ότι η διαδικασία 
τυποποίησης προϋποθέτει αποδοχή εκ μέρους του δικαιούχου του 
γεγονότος ότι δεν ενεργεί πλέον σε μία απολύτως ελεύθερη αγορά, 
εφόσον έχει συμφωνήσει να χορηγεί άδειες εκμετάλλευσης υπό 
δίκαιους και λογικούς όρους σε όλους τους χρήστες ενός 
προτύπου. Οι διεθνείς υποχρεώσεις της Κοινότητας στον τομέα 
αυτό αναλύονται παρακάτω στο τμήμα 5.0. 
4.8. ΕΙΔΙΚΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΚΑΤΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ ΚΛΑΔΟΥΣ 
4.8.1 Σε ορισμένους βιομηχανικούς και εμπορικούς κλάδους η χρήση 
τεχνικών προτύπων μπορεί να είναι περισσότερο ανεπτυγμένη απ' 
ότι σε άλλους. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε ιστορικούς λόγους, 
για παράδειγμα ένα συγκεκριμένο προϊόν το οποίο έχει από την 
αρχή σαρωτική επιτυχία σε παγκόσμιο επίπεδο, προσελκύοντας έτσι 
και τους άλλους παραγωγούς ώστε να υιοθετήσουν παρόμοιες 
λύσεις. Μπορεί επίσης να οφείλεται σε καθαρά τεχνικούς λόγους, 
για παράδειγμα στην ανάγκη για εξασφάλιση συμβατότητας μεταξύ 
των συστημάτων ελέγχου της διεθνούς εναέριας κυκλοφορίας και 
κατευθυνόμενης προσγείωσης. Μπορεί επίσης να υπάρχουν 
εμπορικοί λόγοι, για παράδειγμα η πίεση εκ μέρους των 
καταναλωτών για προϊόντα hi-fi διαφόρων κατασκευαστών που 
συνδυάζονται σε "συγκροτήματα ήχου". 
4.8.2. Κατά κανόνα, όσο πιο ώριμη είναι η αγορά τόσο πιθανότερο είναι 
να υιοθετηθούν λύσεις de facto προτύπων, τουλάχιστον όσον αφορά 
τα μέσα διασύνδεσης προϊόντων διαφορετικών κατασκευαστών. Στις 
ώριμες αγορές μπορεί να υπάρξει αντίστοιχος περιορισμός της 
κυριαρχίας του de facto προτύπου, εφόσον το προβάδισμα που είχε 
αρχικά ένας μεμονωμένος κατασκευαστής μπορεί να αφαιρεθεί από 
ανταγωνιστές του που προσφέρουν αντίστοιχα αλλά βελτιωμένα 
φάσματα προϊόντων. 
- 21 -
Επίσης, συμβαίνει συχνά οι κατασκευαστές καθιερωμένων ειδών 
προϊόντων να προτιμούν τη βελτίωση της ποιότητας ή της 
εμφάνισης ή της απόδοσης, αφήνοντας τα τυποποιημένα στοιχεία 
του προϊόντος αμετάβλητα. 
4.8.3. Η λεγόμενη τυποποίηση "black box", που περιγράφεται παραπάνω 
στο σημείο 2.1.2. (η οποία εξασφαλίζει απλώς συμβατότητα στα 
σημεία σύνδεσης) και η οποία παρατηρείται για παράδειγμα στην 
περίπτωση των ηλεκτρονικών ειδών, είναι πολύ επωφελής για τους 
καταναλωτές και τους κατασκευαστές. Πολλαπλασιάζει τις 
δυνατότητες επιλογής στην αγορά, αλλά έχει ελάχιστες επιπτώσεις 
όσον αφορά τα δικαιώματα πνευματικής και βιομηχανικής 
ιδιοκτησίας αυτών των κατασκευαστών, οι οποίοι ήδη κατέχουν μία 
θέση στην αγορά. 
4.8.4. Στους άλλους τομείς τυποποίησης, η διαδικασία βασίζεται όχι στη 
δυνατότητα συνδυασμένης λειτουργίας ή αποδοχής στην αγορά, αλλά 
στην ποιότητα, την ασφάλεια ή τη συμμόρφωση με ορισμένα τεχνικά 
πρότυπα. Στις περιπτώσεις αυτές πρέπει να καθορίζεται το 
αποτέλεσμα που επιδιώκεται, αλλά μπορεί να εξακολουθούν να 
υπάρχουν διαφορετικά τεχνικά μέσα για την επίτευξη αυτού του 
αποτελέσματος. 
4.8.5. Υπό τις συνθήκες αυτές, τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας 
μπορεί, συνεπώς, να συγκρούονται λιγότερο με τους στόχους της 
τυποποίησης, εφόσον το πρότυπο ενδέχεται να βασίζεται 
περισσότερο στα αποτελέσματα παρά στις μεθόδους. Κατ'αρχήν, και 
για τους λόγους που αναφέρθηκαν παραπάνω, πρέπει να προτιμάται 
η τυποποίηση με βάση τα επιτυγχανόμενα αποτελέσματα παρά με 
βάση μια ειδική τεχνολογία σχεδιασμού ή διεργασίας. 
4.8.6. Στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, ορισμένοι ισχυρίζονται ότι η 
πρόοδος της σχετικής τεχνολογίας είναι τόσο γρήγορη και 
εμπλέκονται τόσο πολλά δικαιώματα πνευματικής και βιομηχανικής 
ιδιοκτησίας ώστε οι υφιστάμενοι κανόνες I SO/1 EC είναι 
ανεπαρκείς. Αυτό φαίνεται ότι συμβαίνει κυρίως στις 
τηλεπικοινωνίες όπου πρέπει να τηρηθούν ακριβείς προδιαγραφές 
για την αποτελεσματική και συνδυασμένη λειτουργία των δημοσίων 
δικτύων. 
4.8.7. Δεν μπορούμε να πούμε ότι σε κάποιο συγκεκριμένο κλάδο, είτε 
πρόκειται για τα δοχεία πιέσεως, είτε για την αεροδιαστημική 
μηχανολογία, είτε για τις τηλεπικοινωνίες, η συνύπαρξη 
τυποποίησης και δικαιωμάτων πνευματικής και βιομηχανικής 
ιδιοκτησίας παρουσιάζει μεγαλύτερες ή μικρότερες δυσκολίες. 
Υπάρχουν παραδείγματα όπου, σε ένα και τον αυτό κλάδο, η 
τυποποίηση πραγματοποιείται για μία σειρά ιστορικούς, 
τεχνικούς, εμπορικούς λόγους και λόγους ασφάλειας. Όπως 
εξελίσσεται η αγορά ενός συγκεκριμένου προϊόντος ή διεργασίας, 
μπορεί να εξελιχθούν και οι παράγοντες οι οποίοι οδηγούν στην 
τυποποίηση. 
- 22 -
4.8.8. Συνεπώς, στους διάφορους τομείς της τεχνολογίας των 
πληροφοριών, πρέπει να τονισθεί ο ρόλος των κυβερνήσεων για την 
εκπόνηση συγκεκριμένων κανόνων όσον αφορά τη λειτουργία των 
οργανισμών τυποποίησης. Οι κυβερνήσεις έχουν να διαδραματίσουν 
μία σειρά ρόλων στον τομέα αυτό, δεδομένου ότι αποτελούν τον 
φορέα παροχής υπηρεσιών και τον χρήστη της σχετικής 
τεχνολογίας, καθώς και την αρχή που είναι αρμόδια για την 
οριοθέτηση των δραστηριοτήτων τυποποίησης, ενώ συγχρόνως 
προωθούν την έρευνα και ανάπτυξη στον ιδιωτικό και δημόσιο 
τομέα και ρυθμίζουν την πολιτική επί του ανταγωνισμού. Συνεπώς, 
η συμμετοχή του νομοθέτη στη διαδικασία τυποποίησης και στην 
επιβολή προτύπων σε ορισμένους τομείς γίνεται μέσο άσκησης 
βιομηχανικής πολιτικής. 
4.8.9. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μία δεσμευτική από νομική άποψη 
πράξη, όπως μία κοινοτική οδηγία, μπορεί να παραπέμπει σε ένα 
πρότυπο το οποίο δεν εξειδικεύεται αλλά γίνεται γενικότερη 
παραπομπή σε ένα δεδομένο τομέα, όπως συμβαίνει με το άρθρο 13 
της οδηγίας 90/531/ΕΟΚ(6). Τότε μπορεί να προκύψουν ερωτήματα 
για το ρόλο των ιδιωτικών φορέων τυποποίησης. Εάν συμβαίνει 
αυτό, κατά μείζονα λόγο, υπάρχει ανάγκη για ομοιόμορφους 
κανόνες στον τομέα της τυποποίησης, για τις περιπτώσεις όπου 
υπάρχει ενδεχόμενο παραπομπής σε τέτοια πρότυπα από πράξεις 
υποχρεωτικού χαρακτήρα ή όπου είναι υποχρεωτική η χρήση των 
ορισμένων προτύπων από ορισμένους οιονεί ιδιωτικούς ή μη 
ιδιωτικούς φορείς. 
4.8.10. Επίσης, ενισχύεται η βασική αρχή σύμφωνα με την οποία ο 
δικαιούχος πρέπει να παραμείνει, σε όλα τα στάδια της 
διαδικασίας, ελεύθερος στις συμβατικές σχέσεις του με το χρήστη 
των δικαιωμάτων της πνευματικής ή βιομηχανικής του ιδιοκτησίας 
δεδομένου ότι ένας οργανισμός τυποποίησης ο οποίος έχει 
αναλάβει τη διαχείριση των εν λόγω δικαιωμάτων εκ μέρους των 
μελών του σε ένα τομέα όπου η χρήση προτύπων έχει καταστεί 
υποχρεωτική με νομοθετική πράξη, αποκτά εκ των πραγμάτων 
μονοπωλιακή εξουσία σε σχέση με τους κατασκευαστές και τους 
χρήστες εκείνους οι οποίοι παρέμειναν εκτός του εν λόγω 
οργανισμού. 
4.8.11. Κατά την άποψη της Επιτροπής, δεν μπορεί να ξεχωρίσει κάποιος 
συγκεκριμένος κλάδος ο οποίος απαιτεί ειδικές λύσεις. Μία 
τέτοια πολιτική, ακόμα κι αν είναι αποτελεσματική 
βραχυπρόθεσμα, δεν μπορεί να εξασφαλίσει τις απαιτούμενες 
λύσεις μακροπρόθεσμα, εφόσον μπορεί να μεταβληθούν οι συνθήκες 
που επιτάσσουν την τυποποίηση στο συγκεκριμένο κλάδο. 
(6) Άοθοο 13. παοάνοαωοο 2: Οι τεχνικές προδιαγραφές καθορίζονται με 
παραπομπή σε ευρωπαϊκές προδιαγραφές εφόσον υπάρχουν. 
Άοθοο 13. TTaoavoacpoc 3: Ελλείψει ευρωπαϊκών προδιαγραφών, οι 
τεχνικές προδιαγραφές θα πρέπει, στο μέτρο του δυνατού, να 
καθορίζονται με παραπομπή στα άλλα πρότυπα που χρησιμοποιούνται 
στην Κοινότητα. 
- 23 -
4.8.12. Εάν θεσπισθούν ειδικοί κανόνες για τη συνύπαρξη δικαιωμάτων 
πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας και τυποποίησης κατά 
κλάδους, για παράδειγμα στον κλάδο των τηλεπικοινωνιών, η 
αποδυνάμωση των δικαιωμάτων πνευματικής και βιομηχανικής 
ιδιοκτησίας που θα προκύψει, θα οδηγήσει τους κατασκευαστές σε 
μετατόπιση της παραγωγής τους από τον κλάδο αυτό, με 
αποτελέσματα ασύμφορα μάλλον παρά τονωτικά για την ευρωπαϊκή 
παραγωγή. 
- 24 -
5.0. ΑΛΛΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 
5.1. ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ 
5.1.1. Ένα σημαντικό θέμα που πρέπει να ληφθεί υπόψη για την 
επιτυχημένη διαχείριση της τυποποίησης σε συνδυασμό με τα 
δικαιώματα πνευματικής ή βιομηχανικής ιδιοκτησίας, είναι και η 
εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού της συνθήκης και ειδικότερα η 
εφαρμογή των άρθρων 85 και 86. Τα ζητήματα τα οποία προκύπτουν 
μπορούν να χωριστούν σε δύο κατηγορίες: εκείνα τα οποία 
αναφέρονται στη σύσταση και λειτουργία του οργανισμού 
τυποποίησης βάσει του άρθρου 85 και εκείνα τα οποία αναφέρονται 
στην άρνηση χορήγησης αδειών εκμετάλλευσης των ΔΙΠΒ ή στην 
πρόταση όρων για τη χορήγηση των εν λόγω αδειών εκμετάλλευσης 
βάσει του άρθρου 86. 
5.1.2. Οι οργανισμοί τυποποίησης, πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους τις 
διατάξεις του άρθρου 85 όσον αφορά τον καθορισμό των ποσοστών 
αμοιβής ή των άλλων όρων συναλλαγής σε σχέση με τα πρότυπα τα 
οποία θεσπίζουν και, επιπλέον, πρέπει να αποφεύγουν τη 
δημιουργία ευκαιριών για ανταλλαγή κρίσιμων από άποψη 
ανταγωνισμού πληροφοριών ή για περιοριστικές πρακτικές όσον 
αφορά τις ποσότητες, τις τιμές, την κατανομή της πελατείας και 
των γεωγραφικών περιοχών. 
5.1.3. Οι περιοριστικές συμφωνίες που εμπίπτουν στο άρθρο 85, 
παράγραφος 1, μπορεί παρόλ'αυτά να εξαιρεθούν από την Επιτροπή 
βάσει του άρθρου 85, παράγραφος 3, εφόσον τα οφέλη υπερτερούν 
σημαντικά έναντι των μειονεκτημάτων που παρουσιάζουν από άποψη 
ανταγωνισμού. Οι οργανισμοί τυποποίησης πρέπει συνεπώς να 
επιδιώκουν την κοινοποίηση προς την Επιτροπή των συμφωνιών που 
εμπίπτουν στο άρθρο 85 προκειμένου να τους δοθεί αρνητική 
πιστοποίηση ή απαλλαγή σε ατομική βάση σύμφωνα με το άρθρο 85, 
παράγραφος 3. Από την απαλλαγή συμφωνιών δεν πρέπει να 
επωφελούνται μόνο οι ίδιοι οι συμβαλλόμενοι αλλά και οι άλλοι 
παράγοντες της αγοράς. 
5.1.4. Η άσκηση ενός δικαιώματος πνευματικής ή βιομηχανικής 
ιδιοκτησίας εμπίπτει στο άρθρο 85^7\ εάν αποτελεί 
"αντικείμενο, μέσο ή συνέπεια μίας συμφωνίας". 
5.1.5. Σημαντικό επίσης είναι και το άρθρο 86, είτε για τον ίδιο τον 
οργανισμό τυποποίησης μαζί με τα μέλη του ως επιχειρήσεις που 
ενδέχεται να βρεθούν σε από κοινού δεσπόζουσα θέση στην κοινή 
αγορά ή στις εθνικές αγορές τους είτε για τη μεμονωμένη 
επιχείρηση, μέλος ή μη, που κατέχει δικαίωμα πνευματικής ή 
βιομηχανικής ιδιοκτησίας. 
(7) (Άρθρο 222 υπόθεση 24/67 Parke Davis, Συλλ. 1968, σ. 55· υποθ. 15 + 
16/74 Centrafarm 55, Συλλ. 1974, σ. 1147, 1183). 
- 25 -
5.1.6. Η κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης από ένα οργανισμό τυποποίησης και 
τα μέλη του μπορεί να εκδηλωθεί με την επιβολή αθέμιτων τιμών 
αγοράς (δηλ. ποσοστών αμοιβής των δικαιούχων) ή τιμών πώλησης, 
(στις οποίες περιλαμβάνονται τα δικαιώματα για τη χρήση των 
προτύπων) ή άλλων αθέμιτων όρων συναλλαγής. Επίσης, κατάχρηση 
δεσπόζουσας θέσης από ένα οργανισμό τυποποίησης μπορεί να 
υπάρξει και βάσει των παραγράφων (β) (γ) και (δ) του άρθρου 86. 
5.1.7. Το ίδιο ισχύει και για τις μεμονωμένες επιχειρήσεις, που 
διαθέτουν δικαιώματα πνευματικής ή βιομηχανικής ιδιοκτησίας τα 
οποία θέλει να χρησιμοποιήσει ο οργανισμός τυποποίησης σαν βάση 
για το πρότυπο. Εντούτοις, ενώ υπάρχει σήμερα σε κοινοτικό 
επίπεδο σημαντική νομολογία όσον αφορά τον ορισμό της αγοράς 
του προϊόντος και την απόκτηση δεσπόζουσας θέσης στη σχετική 
αγορά, δεν υπήρξαν ακόμη περιπτώσεις εφαρμογής του άρθρου 86 
στον τομέα των προτύπων. 
Η διαπίστωση της δεσπόζουσας θέσης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό 
από τον ορισμό της αγοράς του σχετικού προϊόντος. Προφανώς, όσο 
στενότερη είναι η αγορά του σχετικού προϊόντος τόσο μεγαλύτερη 
πιθανότητα υπάρχει για διαπίστωση ύπαρξης δεσπόζουσας θέσης. Η 
έννοια της αγοράς του σχετικού προϊόντος προϋποθέτε» ότι μπορεί 
να υπάρξει αποτελεσματικός ανταγωνισμός μεταξύ των προϊόντων τα 
οποία αποτελούν μέρος της και αυτό προϋποθέτει ότι υπάρχει 
επαρκής δυνατότητα υποκατάστασης μεταξύ όλων αυτών των 
προϊόντων στο βαθμό που χρησιμοποιούνται για συγκεκριμένες 
χρήσεις. Αυτό εκτιμάται, μεταξύ άλλων, και με βάση τη διάρθρωση 
της ζήτησης και της προσφοράς για κάθε προϊόν και μπορεί να 
οδηγήσει σε διαπίστωση της δεσπόζουσας θέσης μιας επιχείρησης 
στην αγορά για τα προϊόντα της(8). 
5.1.8. Το ζήτημα είναι σε ποιο βαθμό είναι αντίθετη προς τους κανόνες 
ανταγωνισμού η άρνηση ενός δικαιούχου να επιτρέψει να 
χρησιμοποιηθεί η τεχνολογία του σαν βάση για πρότυπο. Για να 
αποδειχθεί η κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης, πρέπει να διαπιστωθεί 
ότι η σχετική αγορά είναι η εν λόγω τεχνολογική λύση και ότι ο 
δικαιούχος της τεχνολογίας κατέχει δεσπόζουσα θέση στην αγορά 
αυτή. 
(8) Hug in κατά Επιτροπής, ατιάφαοτ) της 31ης Μαΐου 1979 στην υπόθεση 
22/78, Συλλογή 1979 σελ. 1869· BBC κατά Επιτροπής (Magi 11), απόφαοτ\ 
της 10ης Ιουλίου 1991 στην υπόθεση Τ-70/89 του Πρωτοδικείου· Hilti 
κατά Επιτροπής, απόφαση της 12ης Δεκεμβρίου 1991 στην υπόθεση Τ-
30/89 του Πρωτοδικείου. 
- 26 -
5.1.9. Εάν πληρούνται τα κριτήρια για τη διαπίστωση της σχετικής 
αγοράς και της δεσπόζουσας θέσης, το επόμενο στάδιο είναι η 
αξιολόγηση της συμπεριφοράς του δικαιούχου ο οποίος αρνείται να 
επιτρέψει να γίνει η τεχνολογία του βάση ενός προτύπου. 
5.1.10. Μέχρι τώρα, το Δικαστήριο έχει κρίνει σε όλες τις περιπτώσεις 
ότι η απλή άρνηση χορήγησης άδειας εκμετάλλευσης ενός ΔΠΒΙ, 
χωρίς να υπάρχει άλλη καταχρηστική συμπεριφορά, δεν θεωρείται 
ότι αποτελεί παράβαση του άρθρου 86(9^. 
Τα δικαιώματα πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας είναι 
από τη φύση τους αποκλειστικά δικαιώματα και εκτός από 
ορισμένες πολύ περιορισμένες και ειδικές περιπτώσεις, δεν 
μπορεί να υπάρξει εξαναγκασμός για διάθεση τους σε άλλους μέσω 
υποχρεωτικών αδειών εκμετάλλευσης, εκτός εάν μπορεί να 
αποδειχθεί κατάχρηση δικαιώματος. 
5.1.11. Συνεπώς, το άρθρο 86 δεν επιτρέπει την απαλλοτρίωση δικαιωμάτων 
προκειμένου να χρησιμοποιηθεί η τεχνολογία σαν βάση προτύπου, 
εφόσον από τις υπόλοιπες περιστάσεις δεν αποδεικνύεται η 
κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης, και λαμβάνοντας ιδίως υπόψη την 
ύπαρξη άλλων βιώσιμων τεχνολογιών. 
θα ήταν, επομένως, σωστότερο να τεθεί το πρόβλημα προτού 
επιλεγεί οριστικά η τεχνολογία επί της οποίας βασίζεται το 
πρότυπο. Αν το πρότυπο αυτό έχει υιοθετηθεί, εφαρμοσθεί και 
καταστεί υποχρεωτικό με κοινοτική πράξη, τότε η άρνηση 
χορήγησης άδειας για χρήση της αναγκαίας τεχνολογίας θα 
δημιουργούσε, κατά μείζονα λόγο, δυσχέρειες. 
5.1.12. Βασικός στόχος του άρθρου 86 είναι να αποτραπεί η εκ μέρους των 
επιχειρήσεων με δεσπόζουσα θέση δημιουργία τέτοιων όρων στις 
συναλλαγές ώστε να είναι σε θέση να καταργήσουν ή να 
περιορίσουν τον ανταγωνισμό. 
Αν δεν υπάρχουν πρότυπα, ο δικαιούχος Π.Β.Ι. δεν μπορεί να έχει 
δεσπόζουσα θέση ως προς το πρότυπο. Αν υπάρχει ανταγωνισμός 
στην αγορά για το προϊόν του οποίου την τεχνολογία επιδιώκει να 
χρησιμοποιήσει ο οργανισμός τυποποίησης, τότε ο τελευταίος δεν 
μπορεί απλώς να ασκήσει μια συγκεκριμένη επιλογή ως προς τη 
λύση που θέλει να δώσει σε ένα ειδικό πρόβλημα. 
(9) Volvo Veng, Συλλογή 1988, Σκέψη 8. 
- 27 -
5.1.13. θα πρέπει να εξεταστεί η περίπτωση κατά την οποία ο οργανισμός 
τυποποίησης δεν μπορεί να ασκήσει το δικαίωμα επιλογής του για 
μία εναλλακτική τεχνολογία. Οι περιστάσεις υπό τις οποίες θα 
μπορούσε να συμβεί κάτι τέτοιο δεν είναι συνήθεις. Παρόλα αυτά, 
για τεχνικούς και οικονομικούς λόγους, ο οργανισμός τυποποίησης 
θα μπορούσε να προσπαθήσει να αποδείξει ότι υπάρχει απόλυτη 
ανάγκη να δοθούν οι άδειες εκμετάλλευσης για τη χρήση μιας 
συγκεκριμένης τεχνολογίας, θα μπορούσε επίσης να υποστηριχθεί 
ότι από τις εναλλακτικές τεχνολογίες προκύπτουν λιγότερο 
ικανοποιητικά αποτελέσματα. Εάν υπάρχουν τεχνικοί λόγοι, με μία 
αντικειμενική αξιολόγηση του πεδίου που καλύπτει το δίπλωμα 
ευρεσιτεχνίας, θα μπορούσε να αποδειχθεί κατά πόσον το δίπλωμα 
ευρεσιτεχνίας καλύπτει τόσο ευρύ φάσμα ώστε να μην είναι 
βιώσιμες άλλες υποκατάστατες τεχολογίες. Είναι σχετικά σπάνιο 
ένα δίπλωμα ευρεσιτεχνίας να καλύπτει ένα τόσο ευρύ τομέα 
καινοτομιών ώστε να μην μπορούν να βρεθούν εναλλακτικοί τρόποι 
για να επιτευχθεί το ίδιο αποτέλεσμα. 
5.1.14. Ως προς τους οικονομικούς λόγους, η επιβολή πολύ υψηλών τιμών 
για την εν λόγω τεχνολογία από την εταιρεία που κατέχει 
δεσπόζουσα θέση μπορεί να αποτελεί ένδειξη καταχρηστικής 
συμπεριφοράς, αλλά ο παράγοντας αυτός δεν λαμβάνεται υπόψη σε 
περίπτωση απλής άρνησης χορήγησης άδειας εκμετάλλευσης. Πρέπει 
εντούτοις να σημειωθεί ότι η επιβολή υπερβολικά υψηλών τιμών 
από επιχείρηση με δεσπόζουσα θέση μπορεί να ισοδυναμεί de facto 
με άρνηση χορήγησης της άδειας. 
5.1.15. Εάν αποδειχθεί ότι δεν υπάρχουν άλλες βιώσιμες τεχνολογίες, δεν 
θα μπορούσαμε να κρίνουμε κατά πόσον ο οργανισμός προτύπων ή οι 
δυνάμει χρήστες του προτύπου θα τεθούν σε δυσμενή ανταγωνιστική 
θέση έναντι του δικαιούχου της πνευματικής ή βιομηχανικής 
ιδιοκτησίας λόγω της μη δημιουργίας προτύπου στον σχετικό τομέα 
ή επειδή το πρότυπο που θα υιοθετηθεί είναι λιγότερο 
αποτελεσματικό από την αποκλειστικής εκμετάλλευσης τεχνολογία. 
Παρόλο που μπορεί να υποστηριχθεί ότι οι καταναλωτές θα 
επωφεληθούν βραχυπρόθεσμα από την καθιέρωση υποχρεωτικών αδειών 
εκμετάλλευσης των δικαιωμάτων πνευματικής ή βιομηχανικής 
ιδιοκτησίας ώστε να αποτελέσουν βάση προτύπου, μακροπρόθεσμα θα 
σταματήσουν οι επενδύσεις σε έρευνα και ανάπτυξη στους 
τυποποιημένους βιομηχανικούς κλάδους εντός της Κοινότητας. Οι 
εκτός Κοινότητας φορείς που ασκούν εκτεταμένες ερευνητικές 
δραστηριότητες θα είχαν λόγους να κρατούν την τεχνολογίας τους 
εκτός των κοινοτικών αγορών, ενώ τα εκτός Κοινότητας 
βιομηχανικά κέντρα με χαμηλό κόστος παραγωγής θα επωφεληθούν 
από τις φτηνές άδειες εκμετάλλευσης για να χρησιμοποιήσουν την 
κοινοτική τεχνολογία. 
5.1.16. Συνεπώς, η εφαρμογή του άρθρου 86στον τομέα της δημόσιας 
τυποποίησης πρέπει να σταθμιστεί σε συνδυασμό με τον πολιτικό 
στόχο της διατήρησης του κοινοτικού δυναμικού στον τομέα της 
έρευνας και ανάπτυξης. 
- 28 -
5.2. ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ 
ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΑΔΕΙΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΑΠΟ ΤΡΙΤΕΣ ΧΩΡΕΣ 
5.2.1. Από πολιτική άποψη, η Κοινότητα είναι δεσμευμένη για μια όσο το 
δυνατόν ευρύτερη γεωγραφικά διάθεση και χρήση των προτύπων ώστε 
να επιτευχθούν οικονομίες κλίμακας και να προωθηθούν οι 
διεθνείς συναλλαγές. 
5.2.2. Βάσει της συμφωνίας για τα τεχνικά εμπόδια στις συναλλαγές 
(ΤΒΤΑ) που έχει συναφθεί στα πλαίσια της Γενικής Συμφωνίας 
Δασμών και Εμπορίου (GATT) το 1979, η Κοινότητα έχει αναλάβει 
αρκετές υποχρεώσεις έναντι των άλλων συμβαλλομένων μερών 
(σχεδόν όλες τις βιομηχανικές χώρες και αρκετές αναπτυσσόμενες) 
σε σχέση με την εκπόνηση, υιοθέτηση και εφαρμογή τεχνικών 
κανόνων και προτύπων. 
0 βαθμός καταναγκασμού ποικίλει αναλόγως του αν το πρότυπο ή ο 
τεχνικός κανόνας έχει εκπονηθεί, υιοθετηθεί ή εφαρμοσθεί από 
κεντρικό κυβερνητικό φορέα (αρθ. 2 ΤΒΤΑ) ή από μη κυβερνητικό 
φορέα (αρθ. 4 ΤΒΤΑ). 
5.2.3. Βάσει του άρθρου 2 της ΤΒΤΑ, η Κοινότητα πρέπει να μεριμνά ώστε 
η εκπόνηση, υιοθέτηση ή εφαρμογή των προτύπων να μην δημιουργεί 
εμπόδια στις διεθνείς συναλλαγές και η μεταχείριση που 
παρέχεται στα προϊόντα που εισάγονται από το έδαφος 
οποιουδήποτε κράτους που συμμετέχει στην ΤΒΤΑ να μην είναι 
λιγότερο ευνοϊκή σε σχέση με την παρεχόμενη σε παρόμοια 
προϊόντα εθνικής προέλευσης ή από οποιαδήποτε άλλη χώρα. 
Βάσει του άρθρου 4 της ΤΒΤΑ, η Κοινότητα, όσον αφορά τα πρότυπα 
μη κυβερνητικών φορέων, πρέπει να λαμβάνει όλα τα κατάλληλα 
μέτρα για την επίτευξη των στόχων του άρθρου 2 της ΤΒΤΑ. 
5.2.4. Τα πρότυπα τα οποία η κοινοτική νομοθεσία αναγνωρίζει ως 
υποχρεωτικά και απαιτεί από τις αναθέτουσες αρχές, στις οδηγίες 
περί δημοσίων συμβάσεων^9), να παραπέμπουν στα ευρωπαϊκά 
πρότυπα, πρέπει να διατίθενται στους οργανισμούς εντός της 
Κοινότητας υπό δίκαιους, λογικούς και άνευ διακρίσεων όρους. 
5.2.5. Τα πρότυπα που παρέχουν τεκμήριο συμμόρφωσης με τις βασικές 
απαιτήσεις των κοινοτικών οδηγιών "νέας προσέγγισης"^10^ 
πρέπει να διατίθενται στους οργανισμούς εντός της Κοινότητας 
υπό δίκαιους, λογικούς και άνευ διακρίσεων όρους. 
(9) Οδηγίες 71/305/ΕΟΚ [ΕΕ L 185 16.08.1979, σ. 5], 77/62/ΕΟΚ [ΕΕ αριθ. 
L 13, 15.01.1977], 90/531/ΕΟΚ [ΕΕ αριθ. L 297, 29.10.1990, Ο. 1]. 
(10) Οδηγίες 87/404/ΕΟΚ [ΕΕ αριθ. L 220, 08.08.1987, σ. 48], 
88/378/ΕΟΚ [ΕΕ αριθ. L 40, 11.02.1989, Ο. 1]. 
89/106/ΕΟΚ [ΕΕ αριθ. L 40, 11.02.1989, Ο. 12], 89/336/ΕΟΚ [ΕΕ 
αριθ. L 139, 23.05.1989, σ. 19]. 
89/392/ΕΟΚ [ΕΕ αριθ. L 183, 29.06.1989, Ο. 29], 89/689/ΕΟΚ [ΕΕ 
αριθ. L 399, 30.12.1989, Ο. 18]. 
90/384/ΕΟΚ [ΕΕ αριθ. L 189, 20.07.1990, σ. 1], 90/385/ΕΟΚ [ΕΕ 
αριθ. L 189, 20.07.1990, σ. 17]. 
90/396/ΕΟΚ [ΕΕ αριθ. L 196, 26.07.1990, σ. 15], 91/263/ΕΟΚ [ΕΕ 
αριθ. L 128, 23.05.1991, Ο. 1]. 
- 29 -
5.2.6. Για τα πρότυπα που αναφέρονται παραπάνω στα σημεία 5.2.4. και 
5.2.5., σύμφωνα με την αρχ/\ της εθνικής μεταχείρισης, τα 
προϊόντα που προέρχονται από χώρες που συμμετέχουν στην ΤΒΤΑ 
πρέπει να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο. Εάν στα πρότυπα 
αυτά εμπεριέχονται και δικαιώματα πνευματικής ή βιομηχανικής 
ιδιοκτησίας, αυτό σημαίνει ότι η Κοινότητα πρέπει να μεριμνά 
ώστε ο εισαγωγέας από χώρα που συμμετέχει στην ΤΒΤΑ να μπορεί 
να λάβει άδεια εκμετάλλευσης από τον δικαιούχο Π.Β.Ι. για την 
εισαγωγή, εμπορία, πώληση και χρήση στην Κοινότητα με δίκαιους, 
λογικούς και άνευ διακρίσεως όρους. Για τα άλλα πρότυπα, το 
επίπεδο καταναγκασμού για την επίτευξη του αποτελέσματος αυτού 
περιορίζεται στη λήψη των κατάλληλων μέτρων. 
Από άποψη πολιτικής θα ήταν σκόπιμο να διαπιστώνεται κατά πόσο 
οι άδειες εκμετάλλευσης ΔΠΒΙ που ζητούνται για την κατασκευή 
και εξαγωγή προϊόντων στην Κοινότητα διατίθενται με δίκαιους, 
λογικούς και άνευ διακρίσεων όρους ώστε να μην δημιουργούνται 
εμπόδια στις διεθνείς συναλλαγές. 
5.2.7. Το ζήτημα αυτό δεν δημιουργεί καμία σύγκρουση με τα δικαιώματα 
πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας που είναι ενσωματωμένα 
σε ένα πρότυπο, υπό την προϋπόθεση ότι ο δικαιούχος έχει δώσει 
τη συναίνεση του για την εν λόγω ενσωμάτωση, θα είχε σημασία, 
εάν ο δικαιούχος αρνηθεί στη συνέχεια να χορηγήσει άδεια για 
την κατασκευή προϊόντων στην Κοινότητα ή για την εισαγωγή 
προϊόντων από χώρα που έχει υπογράψει την ΤΒΤΑ ή εάν η ύπαρξη 
δικαιούχου αποκαλυφθεί αφού το πρότυπο καταστεί υποχρεωτικό. 
5.2.8. Σε όλες τις ανωτέρω περιπτώσεις, υπάρχουν διάφορες λύσεις. Το 
πρότυπο μπορεί να αποσυρθεί ή να τροποποιηθεί. Επίσης, σε 
εξαιρετικές περιπτώσεις, θα πρέπει να τροποποιηθεί η (δια η 
κοινοτική πράξη και το πρότυπο να καταστεί μη υποχρεωτικό. 
Εντούτοις, οι οργανισμοί τυποποίησης θα πρέπει απαραιτήτως να 
αναγνωρίζουν την ανάγκη εξακρίβωσης οποιωνδήποτε δικαιωμάτων 
πνευματικής ή βιομηχανικής ιδιοκτησίας, προτού υιοθετήσουν μία 
τεχνική λύση. 0 δε δικαιούχος θα πρέπει να αποδέχεται τους 
όρους υπό τους οποίους θα δοθεί εν συνεχεία άδεια εκμετάλλευσης 
των δικαιωμάτων του τόσο όσον αφορά την κατασκευή όσο και την 
εισαγωγή του συγκεκριμένου προϊόντος. 
- 30 -
6.0. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ 
6.1. ΚΩΔΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ/ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ/UNDERTAKINGS 
6.1.1. Αν και δεν φαίνεται να υπάρχουν προς το παρόν ενδείξεις για 
συστηματικές δυσκολίες στους περισσότερους οργανισμούς 
τυποποίησης, εάν παρουσιασθεί ανάγκη κωδικοποίησης των 
διαδικασιών για την αντιμετώπιση των δικαιωμάτων πνευματικής 
και βιομηχανικής ιδιοκτησίας στον τομέα των προτύπων, τότε θα 
πρέπει να εξεταστεί ο προαιρετικός ή υποχρεωτικός χαρακτήρας 
των εν λόγω κωδικοποιημένων διαδικασιών. 
6.1.2. Όπως αναφέρθηκε παραπάνω στην παράγραφο 5.2.5., σε περίπτωση 
που γίνουν υποχρεωτικά τα αναγνωρισμένα ευρωπαϊκά πρότυπα μέσω 
κοινοτικών νομοθετικών πράξεων, τότε η Κοινότητα και ο 
οργανισμός τυποποίησης καθίστανται υπεύθυνοι για την εξασφάλιση 
δημοκρατικών και προστατευτικών του ανταγωνισμού διαδικασιών 
για την επεξεργασία των προτύπων. 
6.1.3. Συνεπώς, η διαδικασία τυποποίησης θα πρέπει να παραμείνει 
προαιρετική και να τηρείται η υφιστάμενη εθνική και κοινοτική 
νομοθεσία και οι διεθνείς υποχρεώσεις. Εάν χρειάζονται αλλαγές 
στην κοινοτική νομοθεσία ή στις υποχρεώσεις, προκειμένου να 
επιτευχθούν οι θεμιτοί στόχοι της τυποποίησης, οι αλλαγές αυτές 
θα πρέπει να πραγματοποιούνται με υποβολή σχετικών προτάσεων 
από την Επιτροπή προς το Συμβούλιο για τη θέσπιση σχετικής 
νομοθεσίας. Εάν οι υπάρχουσες διατάξεις της συνθήκης ή της 
κοινοτικής νομοθεσίας πρόκειται να εφαρμοστούν στον τομέα της 
τυποποίησης κατά τρόπο διαφορετικό από αυτόν που εφαρμόζεται 
συνήθως σε άλλους τομείς, οι εν λόγω επεκτάσεις της ισχύος ή 
ερμηνείες θα πρέπει να κοινοποιούνται στους ενδιαφερόμενους με 
πλήρη διαφάνεια. 
6.1.4. Εάν οι οργανισμοί τυποποίησης προτιμήσουν την εκπόνηση κωδίκων 
πρακτικής ή δεσμεύσεων που υπογράφουν οι συμμέχοντες στη 
διαδικασία τυποποίησης, θα πρέπει να γίνει προσεκτική διάκριση 
μεταξύ των διαδικαστικών υποχρεώσεων ιδιωτικού δικαίου που 
προκύπτουν από τη συμμετοχή σε όμιλο βιομηχανικών συμφερόντων ή 
σε οργανισμό τυποποίησης και των υποχρεώσεων τις οποίες μπορεί 
να υπέχει βάσει του δημοσίου δικαίου ο εν λόγω οργανισμός ή τα 
μέλη του. 
6.1.5. Η Επιτροπή έχει εξετάσει ορισμένους κώδικες ή κατευθυντήριες 
γραμμές που εφαρμόζουν εθνικοί και διεθνείς οργανισμοί 
τυποποίησης. Λόγω του προαιρετικού χαρακτήρα της διαδικασίας 
τυποποίησης, τα κοινά χαρακτηριστικά των περισσότερων από 
αυτούς τους κώδικες ή κατευθυντήριες οδηγίες είναι ότι είναι μη 
δεσμευτικοί και διατηρούν ένα γενικό χαρακτήρα. Εντούτοις, 
τουλάχιστον ένας οργανισμός τυποποίησης έχει επιχειρήσει να 
δημιουργήσει μία δεσμευτική και λεπτομερή Undertaking, όπου 
προβλέπεται ένας μηχανισμός για τη ρύθμιση της τυποποίησης. 
- 31 -
6.1.6. Μπορεί να λεχθεί ότι η περίπλοκη σχέση μεταξύ τυποποίησης και 
αποκλειστικών δικαιωμάτων πνευματικής ή βιομηχανικής 
ιδιοκτησίας απαιτεί μία σειρά κανόνων οι οποίοι προβλέπουν όλες 
τις ενδεχόμενες περιπτώσεις. Μπορεί επίσης να υποστηριχθεί ότι 
αν δεν είναι υποχρεωτική η συμμετοχή στον οργανισμό 
τυποποίησης, δεν μπορεί να συμβιβαστούν τα ενδεχομένως 
συγκρουόμενα συμφέροντα εκείνων οι οποίοι συμμετέχουν στη 
διαδικασία. 
6.1.7. Εξάλλου, όσοι είναι υπέρ του γενικού και προαιρετικού χαρακτήρα 
των οδηγιών που υιοθέτησαν μέχρι σήμερα οι περισσότεροι 
διεθνείς οργανισμοί τυποποίησης υποστηρίζουν ότι οι περιττές 
λεπτομέρειες θα καταστήσουν τη διαδικασία περισσότερο περίπλοκη 
από ό,τι χρειάζεται και ότι δεν φαίνεται να υπάρχει ανάγκη 
αλλαγής του προαιρετικού αυτού συστήματος. 
6.1.8. Η Επιτροπή δεν είναι υποχρεωμένη να υποστηρίξει την μία ή την 
άλλη λύση, εφόσον τηρούνται οι όροι που αναφέρονται παρακάτω 
στην παράγραφο 6.3.1. 
Στο βαθμό που οι οργανισμοί τυποποίησης είναι ιδιωτικοί φορείς 
με προαιρετικό χαρακτήρα, είναι ελεύθεροι, εντός των ορίων των 
άρθρων 85 και 86 της συνθήκης, να οργανώσουν τις δραστηριότητες 
τους όπως κρίνουν σκόπιμο. Εντούτοις, κατά την επιβολή 
δεσμεύσεων στα μέλη τους, οι οργανισμοί τυποποίησης θα πρέπει 
να λαμβάνουν υπόψη τους ότι είναι ανάγκη να συνεισφέρουν 
εκούσια οι βιομηχανικοί κλάδοι με τις καλύτερες τεχνολογίες 
τους στη διαδικασία της τυποποίησης. Η Επιτροπή, κατά 
συνέπεια, προτιμά ένα σύστημα που βασίζεται σε δοκιμασμένες 
αρχές, αλλά το οποίο εξισορροπεί με διαφάνεια και ισοτιμία τα 
συμφέροντα των ενδιαφερομένων. 
- 32 -
6.2. ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ/ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ 
6.2.1. Η Επιτροπή προτείνει να θεσπιστούν δικαιώματα και υποχρεώσεις 
τόσο για τους οργανισμούς τυποποίησης όσο και για τους 
δικαιούχους πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας. Συνεπώς, 
αυτή η αμοιβαιότητα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στις αρχές βάσει 
των οποίων γίνεται η τυποποίηση, ως εξής : 
0 ευρωπαϊκός οργανισμός τυποποίησης πρέπει να μεριμνά ώστε : 
1. όλα τα πρόσωπα που επιθυμούν τη χρήση ευρωπαϊκών προτύπων 
να έχουν πρόσβαση σ'αυτά· 
2. τα πρότυπα να διατίθενται με δίκαιους, λογικούς και άνευ 
διακρίσεων όρους, ανεξάρτητα από το αν οι χρήστες είναι ή 
δεν είναι μέλη του οργανισμού τυποποίησης, αλλά λαμβάνοντας 
υπόψη τις συνθήκες χρήσης· 
3. οι χρήστες να είναι σε θέση να χρησιμοποιούν τα ανωτέρω 
πρότυπα για την παραγωγή προϊόντων σύμφωνα με τα πρότυπα 
που ισχύουν στην Κοινότητα και, να εισάγουν στην Κοινότητα 
προϊόντα που έχουν κατασκευαστεί νομίμως σε τρίτες χώρες 
σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά· 
4. να καταβάλλεται κάθε δυνατή προσπάθεια για την εξεύρεση των 
δικαιούχων πνευματικής ή βιομηχανικής ιδιοκτησίας 
- με τη διεξαγωγή σχετικών ερευνών 
- με τη δημοσίευση κατάλληλων πληροφοριών και, όπου 
κρίνεται σκόπιμο, με τη διεξαγωγή επίσημης εξέτασης, 
προτού υιοθετηθεί ένα πρότυπο, και οι εργασίες για μία 
συγκεκριμένη λύση να συνεχίζονται μόνον εφόσον μπορεί να 
δοθεί άδεια να χρησιμοποιηθούν στο πρότυπο όλα τα γνωστά 
δικαιώματα πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας· 
5. να εξασφαλίζονται δίκαιοι όροι για όλους τους δικαιούχους 
πνευματικής ή βιομηχανικής ιδιοκτησίας όσον αφορά τη χρήση 
της ιδιοκτησίας τους, ιδιαίτερα σε σχέση με τα χρονικά όρια 
για την εξακρίβωση των ΔΠΒΙ και τη συναίνεση για τη 
χρησιμοποίηση τους καθώς και σε σχέση με τους μηχανισμούς 
διαιτησίας για τα ποσοστά αμοιβής. 
Οι δικαιούχοι πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας πρέπει : 
6. να καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για έγκαιρη 
εξακρίβωση των ΔΠΒΙ που κατέχουν και που αναφέρονται σε ένα 
υπό δημιουργία πρότυπο καθώς και για την παροχή ή την 
άρνηση παροχής άδειας για άμεση ενσωμάτωση τους στο εν λόγω 
πρότυπο· 
- 33 -
7. να προσφέρουν δίκαιους, λογικούς και άνευ διακρίσεων όρους, 
οικονομικούς ή μη, για τη χορήγηση της άδειας εκμετάλλευσης 
των εν λόγω δικαιωμάτων· 
8. να θεωρούν ότι η συναίνεση για την ενσωμάτωση ενός ΔΠΒΙ σε 
πρότυπο δεν υπόκειται σε ανάκληση μετά την υιοθέτηση του 
προτύπου, εκτός εάν δικαιολογείται από εξαιρετικές 
περιστάσεις. 
6.3. ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ 
6.3.1. Η Επιτροπή μπορεί να υποχρεωθεί να εξετάσει κατά πόσον έχουν 
εφαρμογή σε ορισμένες περιπτώσεις τα άρθρα 30-36, 85 και 86 της 
συνθήκης. Οι διαδικασίες διαιτησίας που έχουν θεσπίσει οι 
οργανισμοί τυποποίησης, παρόλο που είναι χρήσιμοι για την 
επίλυση των διαφορών σε ορισμένα θέματα, δεν μπορούν να 
θεωρηθούν οριστικές και δεσμευτικές για όλα τα μέρη, εάν 
προκύψουν ζητήματα τα οποία εμπίπτουν στις διατάξεις της 
συνθήκης. 
6.3.2. Όπως αναφέρεται παραπάνω στην παρούσα ανακοίνωση, η Επιτροπή 
πρέπει να μεριμνά ώστε, εφόσον στην κοινοτική νομοθεσία γίνεται 
παραπομπή σε πρότυπο ή μέρος προτύπου, είτε ως υποχρεωτικό είτε 
στα πλαίσια ειδικού καθεστώτος βάσει του κοινοτικού δικαίου, το 
περιεχόμενο του προτύπου αυτού να διατίθεται σε όλους τους 
ενδιαφερόμενους με δίκαιους, λογικούς και άνευ διακρίσεων 
όρους. Η υποχρέωση αυτή απορρέει τόσο από το κοινοτικό όσο και 
από το διεθνές δίκαιο. 
6.3.3. Εφόσον η Επιτροπή έχει λόγους να πιστεύει ότι ένα πρότυπο ή 
μέρος αυτού δεν διατίθεται με τους ανωτέρω όρους, θα πρέπει να 
λάβει μέτρα ώστε να μην αναγνωρισθεί ή να αποσυρθεί η 
αναγνώριση του βάσει του κοινοτικού δικαίου. Αυτό μπορεί να 
γίνει, για μεμονωμένα πρότυπα, σε βάση ad hoc, για παράδειγμα, 
με τη δημοσίευση ανακοινώσεων στην Επίσημη Εφημερίδα. 
Εντούτοις, εάν ένας ευρωπαϊκός οργανισμός τυποποίησης δεν 
επιτυγχάνει να εξασφαλίσει άνευ διακρίσεων πρόσβαση στα πρότυπα 
του, θα πρέπει να επανεξετασθεί το ίδιο το καθεστώς του 
οργανισμού τυποποίησης. 

ISSN 0254-1483 
COM(92)445 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 06 
ΑριΦ. καταλόγου : CB-CO-92-471-GR-C 
ISBN 92-77-48728-3 
Υπηρεσία Επισήαων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Luxembourg