A4-0083/97

Ψήφισμα σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής για μια κοινή πλατφόρμα: κατευθυντήριες γραμμές για την προπαρασκευή της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ειδική σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών που θα πραγματοποιηθεί στη Νέα Υόρκη τον Ιούνιο του 1997 για την επανεξέταση του Agenda 21 και των συναφών αποτελεσμάτων της Συνδιάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη που πραγματοποιήθηκε στο Ρίο ντε Τζανέιρο τον Ιούνιο του 1992 (COM(96)0569 - C4-0656/96)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής (COM(96)0569 - C4-0656/96),

- έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου κατά τη συνεδρίασή του στις 9 Δεκεμβρίου 1996 σχετικά με κατευθυντήριες γραμμές για την προετοιμασία της ΕΕ για την ειδική σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών,

- έχοντας υπόψη την έκθεση Brundtland του 1987 σχετικά με το περιβάλλον και την ανάπτυξη ((Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη, Το κοινό μας μέλλον, Oxford University Press, 1987.)),

- έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα της Συνδιάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη που πραγματοποιήθηκε στο Ρίο ντε Τζανέιρο τον Ιούνιο του 1992, (UNCED)

- έχοντας υπόψη το σχέδιο αναθεώρησης της Συνθήκης ΕΕ που παρουσίασε η ιρλανδική προεδρία κατά τη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στο δουβλίνο το Δεκέμβριο του 1996 (Δουβλίνο II),

- έχοντας υπόψη τη σύνοδο κορυφής του ΠΟΕ που διεξήχθη στη Σιγκαπούρη το Δεκέμβριο του 1996,

- έχοντας υπόψη τη Συνδιάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για τον Πληθυσμό που πραγματοποιήθηκε στο Κάιρο το Σεπτέμβριο του 1994,

- έχοντας υπόψη την κοινωνική σύνοδο κορυφής των Ηνωμένων Εθνών που διεξήχθη στην Κοπεγχάγη το Μάρτιο του 1995,

- έχοντας υπόψη τη σύνοδο κορυφής του FAO για τη διατροφή το Νοέμβριο του 1996,

- έχοντας υπόψη το πέμπτο πρόγραμμα δράσης της ΕΕ για το περιβάλλον ((ΕΕ C 138 της 17.5.1993, σελ. 1)) και τη συντελούμενη αναθεώρησή του ((ΕΕ C 140 της 11.5.1996, σελ. 5)),

- έχοντας υπόψη τα ψηφίσματά του της 13ης Φεβρουαρίου 1992 σχετικά με τη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη (UNCE) και για τις ανάγκες διοργάνωσης Διάσκεψης για τη διάσωση των δασών ((ΕΕ C 67 της 16.3.1992, σελ. 152 και 156)),

- έχοντας υπόψη τα ψηφίσματά του της 18ης Ιανουαρίου 1994 για το σφαιρικό περιβαλλοντικό μηχανισμό και την επίβλεψη από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα της εκτέλεσης του σχεδίου δράσης «Agenda 21" που εγκρίθηκε από τη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη (UNCED) ((ΕΕ C 44 της 14.2.1994, σελ. 44 και 46)),

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Ανάπτυξης και Συνεργασίας (A4-0083/97),

Α. εκτιμώντας μεν ότι η Διάσκεψη του Ρίο έδωσε θετικά αποτελέσματα (τη Σύμβαση για τις Κλιματικές Αλλαγές, τη Σύμβαση για την Βιοποικιλότητα, την Ατζέντα 21 και την ευαισθητοποίηση για περιβαλλοντικά θέματα), διαπιστώνοντας όμως ταυτόχρονα ότι σήμερα βρισκόμαστε πολύ πιο μακριά από μία αειφόρο ανάπτυξη από ό,τι το 1992 και ότι ακόμα δεν έχει συναφθεί Σύμβαση για τα Δάση,

Β. εκτιμώντας ότι η γενική επιδείνωση της κατάστασης του περιβάλλοντος σε παγκόσμια κλίμακα καθιστά απολύτως απαραίτητη την επανεκτίμηση των συμπερασμάτων του Ρίο και των αποτελεσμάτων της διαδικασίας συνέχειας, προκειμένου να επέλθουν οι απαραίτητες προσαρμογές,

Γ. εκτιμώντας ότι τόσο οι επιτυχίες όσο και τα συνεχιζόμενα προβλήματα θα πρέπει να εξετασθούν κατά την επανεκτίμηση της Agenda 21 και των άλλων αποφάσεων της Συνδιάσκεψης του Ρίο,

Δ. εκτιμώντας ότι η έννοια της αειφόρου ανάπτυξης περιλαμβάνει και τη σχέση που συνδέει την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη με την προστασία του παγκόσμιου περιβάλλοντος,

Ε. εκτιμώντας ότι η ανακοίνωση της Επιτροπής για το θέμα αυτό αποτελεί μία καλή βάση συζήτησης σχετικά με το ποιά θα πρέπει να είναι η κοινή διαπραγματευτική θέση της Κοινότητας στη Νέα Υόρκη τον Ιούνιο του 1997, υπογραμμίζοντας όμως παράλληλα ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό να συνεχισθεί η προετοιμασία για τη διάσκεψη σε ένα όσο το δυνατόν ευρύτερο πλαίσιο, το οποίο να οδηγήσει σε όσο το δυνατόν πιο φιλόδοξα επιτεύγματα όσον αφορά τα συμπεράσματα της διάσκεψης,

ΣΤ. εκτιμώντας ότι η ΕΕ θα πρέπει να δραστηριοποιηθεί και να συμμετάσχει ενεργότερα στις διεθνείς εργασίες για την προετοιμασία της διάσκεψης του Ιουνίου 1997 - ιδίως δε στις επίσημες προπαρασκευαστικές συνεδριάσεις των Ηνωμένων Εθνών με την ομάδα εργασίας της 24ης Φεβρουαρίου-7ης Μαρτίου και την πέμπτη σύνοδο της Επιτροπής για την Αειφόρο Ανάπτυξη από τις 7 έως τις 25 Απριλίου -,

Ζ. εκτιμώντας ότι το έργο της ΕΕ για την αειφόρο ανάπτυξη σε παγκόσμια κλίμακα χαρακτηρίζεται σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό από έλλειψη αξιοπιστίας, δεδομένου ότι ούτε η ίδια η ΕΕ δεν τηρεί τους στόχους που συνδέονται με την αειφόρο ανάπτυξη,

Η. εκτιμώντας ότι έχει ιδιαίτερη σημασία η ενσωμάτωση στη Συνθήκη του στόχου της αειφόρου ανάπτυξης, καθώς και η όσο το δυνατόν ταχύτερη ενίσχυση και υλοποίηση του πέμπτου προγράμματος δράσης για το περιβάλλον, του οποίου οι στόχοι συμπίπτουν με τα συμπεράσματα του Ρίο, καθώς και ότι, στο πλαίσιο αυτό, τα σχέδια της Agenda 21 που αφορούν δράσεις τοπικού χαρακτήρα θα πρέπει να ενσωματωθούν καλύτερα σε όλες τις πολιτικές της ΕΕ και να υποστηρίζονται κατά τρόπο ενεργό,

1. θεωρεί ότι βασικός στόχος της προσεχούς διάσκεψης είναι η βελτίωση της εταιρικής σχέσης μεταξύ πλουσίων και φτωχών χωρών;

2. θεωρεί ότι το κυριότερο πρόβλημα είναι η έλλειψη δέσμευσης των πλουσίων χωρών, οι οποίες αφ'ενός χαρακτηρίζονται από υπερκατανάλωση (και επομένως ευθύνονται για το μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας ρύπανσης) και αφ'ετέρου δεν τηρούν την υπόσχεση που έδωσαν στο Ρίο το 1992 να μεταφέρουν νέους και συμπληρωματικούς πόρους προς τις αναπτυσσόμενες χώρες;

3. συμμερίζεται την ανησυχία του Συμβουλίου για το γεγονός ότι τα περισσότερα κράτη μέλη δεν τηρούν τις περί προϋπολογισμού δεσμεύσεις που ανέλαβαν στο Ρίο, θεωρεί όμως ανεπαρκή τη δήλωση του Συμβουλίου ότι οι δεσμεύσεις αυτές θα πρέπει να τηρηθούν «το ταχύτερο δυνατόν»;

4. υπογραμμίζει ότι η ΕΕ, παρά την ελλιπή μεταφορά πόρων, αποτελεί τη μόνη περιοχή που είναι σε θέση να δώσει ώθηση για περαιτέρω ανάπτυξη της διεθνούς περιβαλλοντικής συνεργασίας και ότι, συνεπώς, θα πρέπει να αναλάβει ηγετικό ρόλο στις δραστηριότητες για το παγκόσμιο περιβάλλον;

5. υπογραμμίζει ότι ένα διεθνές εμπόριο που θα συνεκτιμά τόσο τον περιβαλλοντικό όσο και τον αναπτυξιακό παράγοντα, αποτελεί προϋπόθεση για μία αειφόρο ανάπτυξη, και εκφράζει τη βαθειά του λύπη διότι κατά τη σύνοδο του ΠΟΕ στη Σιγκαπούρη το Δεκέμβριο του 1996 δεν επετεύχθη κανένα αποτέλεσμα προς την κατεύθυνση αυτή;

6. θεωρεί ότι η πλέον ουσιαστική και συγκεκριμένη συμβολή συνίσταται στην ενσωμάτωση της περιβαλλοντικής πτυχής σε όλους τους τομείς πολιτικής και στη στροφή της κατανάλωσης προς μια νέα κατεύθυνση που θα την καθιστά περισσότερο συμβατική με τις περιβαλλοντικές απαιτήσεις, αλλά είναι της άποψης ότι ούτε ο πρώτος ούτε ο δεύτερος στόχος δεν έχουν υλοποιηθεί σε επαρκή βαθμό από το Συμβούλιο και την Επιτροπή; υπογραμμίζει ότι μία μεγαλύτερη διαφάνεια όσον αφορά την επιβάρυνση του περιβάλλοντος από τα διάφορα προϊόντα θα δώσει μεγαλύτερη δυνατότητα στους καταναλωτές να ασκούν πιέσεις προς την κατεύθυνση μεγαλύτερης αειφορίας και πιστεύει ότι στην επίτευξη του στόχου αυτού μπορούν να συμβάλουν επίσης οι «οικολογικοί» φόροι;

7. διαπιστώνει ότι, για να μπορέσουν οι αναπτυσσόμενες χώρες να ενσωματώσουν τις περιβαλλοντικές απαιτήσεις, οι πλούσιες χώρες (μεταξύ των οποίων η ΕΕ) θα πρέπει να αυξήσουν τη μεταφορά της κατάλληλης τεχνολογίας; ο ιδιωτικός τομέας θα πρέπει να συμμετάσχει σε μεγαλύτερο βαθμό στο έργο της Επιτροπής για την Αειφόρο Ανάπτυξη, π.χ. προσφέροντας ευνοϊκούς όρους για την πώληση αδειών και διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στις αναπτυσσόμενες χώρες και ενθαρρύνοντας τις επιχειρήσεις της ΕΕ να έχουν στο εξωτερικό τα ίδια περιβαλλοντικά πρότυπα που έχουν και στην έδρα τους; επιπλέον, θα πρέπει να ενισχυθεί το περιβαλλοντικό σκέλος ολόκληρου του τομέα της αναπτυξιακής βοήθειας της ΕΕ (greening);

8. συμφωνεί με το Συμβούλιο ότι θα πρέπει να εντοπισθούν τα νέα προβλήματα (παράγραφος 4), εκφράζει όμως την απορία του για το γεγονός ότι το Συμβούλιο δεν προτείνει τίποτε σχετικό;

9. θεωρεί ότι έχει ουσιαστική σημασία να συμμετάσχουν στις φάσεις προετοιμασίας και συνέχειας ένα όσο το δυνατόν ευρύτερο τμήμα του πληθυσμού, με ιδιαίτερη έμφαση στις ΜΚΟ, και με τη συμμετοχή των περιφερειακών και τοπικών αρχών;

10. θεωρεί ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό οι διάφορες χώρες να εκπροσωπηθούν σε επίπεδο αρχηγών κρατών, δεδομένου ότι ένας από τους πρωταρχικούς στόχους της διάσκεψης της Νέας Υόρκης είναι να δώσει νέα πνοή στην όλη διαδικασία και να τοποθετήσει την αειφόρο ανάπτυξη σε μία από τις πρώτες θέσεις της διεθνούς ημερήσιας διάταξης;

11. αναγνωρίζει ότι θα πρέπει να ενισχυθεί και να καταστεί αποτελεσματικότερο το θεσμικό πλαίσιο της διεθνούς περιβαλλοντικής συνεργασίας, συγχρόνως όμως υπογραμμίζει ότι το θεσμικό ζήτημα δεν θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί ως πρόσχημα για να μην ληφθούν άμεσα οι αποφάσεις που είναι απαραίτητες για να οδηγηθούμε προς την αειφόρο ανάπτυξη;

12. θεωρεί ότι οι κοινοβουλευτικοί αντιπρόσωποι θα πρέπει να διαδραματίσουν ενεργό ρόλο στο θέμα της διάσκεψης; το ιδεώδες θα ήταν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να συμμετάσχει επισήμως στη διάσκεψη με καθεστώς ανάλογο με αυτό της αντιπροσωπείας της Επιτροπής ή, τουλάχιστον, με το καθεστώς που είχε το Κοινοβούλιο σε άλλες διασκέψεις ((Μεταξύ άλλων στην Υπουργική Διάσκεψη που πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο του 1994 στο Μαρακές, στο COP I και COP II, που διεξήχθησαν αντιστοίχως στο Βερολίνο το Μάρτιο του 1995 και στη Γενεύη το Σεπτέμβριο του 1996, καθώς και στη σύνοδο κορυφής του ΠΟΕ που διεξήχθη στη Σιγκαπούρη το Δεκέμβριο του 1996.));

13. επισημαίνει ότι, όσο πιο πολύ αργούμε να αντιμετωπίσουμε με σοβαρότητα τα παγκόσμια περιβαλλοντικά προβλήματα, τόσο θα μεγαλώνει το κόστος της επίλυσης των προβλημάτων αυτών, και ότι, συνεπώς, η κοινή πλατφόρμα της ΕΕ για τη διάσκεψη αυτή θα πρέπει να είναι ευρύτερη σε σχέση με την καθορισθείσα από το Συμβούλιο και την Επιτροπή;

14. εκτιμά ότι η διεθνής περιβαλλοντική νομοθεσία θα πρέπει να καταστεί δεσμευτικότερη και επαναλαμβάνει, κατά συνέπεια, το αίτημά του για τη σύσταση διεθνούς δικαστηρίου για το περιβάλλον;

15. θεωρεί ότι η Επιτροπή για την Αειφόρο Ανάπτυξη πρέπει να αποτελέσει το συντονιστικό όργανο που θα αναλάβει την ευθύνη για την όσο το δυνατόν ταχύτερη και αποτελεσματικότερη πορεία των εργασιών προς την κατεύθυνση μιας αειφόρου ανάπτυξης, και καλεί την Επιτροπή για την Αειφόρο Ανάπτυξη να δημιουργήσει συγκεκριμένα μέσα για την επίτευξη ουσιαστικών αποτελεσμάτων προς την κατεύθυνση της αειφόρου ανάπτυξης;

16. συμφωνεί με το Συμβούλιο ότι θα ήταν πρόσφορο η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, βάσει αξιολόγησης της παγκόσμιας περιβαλλοντικής κατάστασης, να καταρτίσει λεπτομερές πρόγραμμα εργασιών για την ΕΑΑ για τα επόμενα πέντε χρόνια και υποστηρίζει επίσης την άποψη ότι η ΕΑΑ θα πρέπει στο πλαίσιο αυτό να δώσει ιδιαίτερα μεγάλη προτεραιότητα σε συγκεκριμένους τομείς, να θέσει καθορισμένους στόχους και να καταρτίσει συγκεκριμένο πρόγραμμα για την επίτευξή τους;

17. τονίζει ότι η ΕΕΑ και η UNGASS είναι σημαντικοί ενδιάμεσοι σταθμοί στην πολιτική προπαρασκευή για την σύνοδο με θέμα τις κλιματικές αλλαγές στο Κυότο το Δεκέμβριο, και ότι για το λόγο αυτό είναι σημαντικό, στο πλαίσιο της UNGASS, να επιτευχθεί ομοφωνία για ισχυρή πολιτική δήλωση όσον αφορά τις κλιματικές αλλαγές και τους ωκεανούς;

18. καλεί για το λόγο αυτό την Επιτροπή και το Συμβούλιο, κατά τις συνεδριάσεις αυτές, να υποστηρίξουν τον στόχο της επίτευξης ομοφωνίας, μεταξύ όλων των συμμετεχόντων στη Διάσκεψη των Συμβαλλομένων Μερών COP III, όσον αφορά τα αποτελέσματα της Διάσκεψης στο Κυότο, που θα πρέπει να βασίζονται στις ακόλουθες αρχές:

- όλες οι αναληφθείσες μετά από το Ρίο περαιτέρω δεσμεύσεις θα ενσωματωθούν επισήμως σε νομικώς δεσμευτική Πολυμερή Περιβαλλοντική Συμφωνία (MEA) που θα καλύπτει τουλάχιστον την περίοδο από το 2000 έως το 2100;

- οι δεσμεύσεις αυτές συμπεριλαμβάνουν μεταξύ άλλων και τον καθορισμό απολύτου ανωτάτου ορίου των παραγομένων ανά τον κόσμο συγκεντρώσεων αερίων θερμοκηπίου (GHG) που δεν θα υπερβαίνει τα 550 ppmv σε ισοδύναμο του διοξειδίου του άνθρακα, μια καθορισμένη ημερομηνία κατά την οποία θα έχει επιτευχθεί σε δίκαιη βάση σταθεροποίηση των εκπομπών και, εν συνεχεία, μια κοινή υποχρέωση περαιτέρω μείωσης;

- οι δεσμεύσεις αυτές θα εφαρμοστούν σύμφωνα με βασικό ανώτατο όριο των εκπομπών που θα έχει καθοριστεί σε επίπεδο ανάλογο, για κάθε χώρα, με τις συγκεντρώσεις αερίων θερμοκηπίου και δεν θα υπερβαίνει τα 350 ppmv σε ισοδύναμο του διοξειδίου του άνθρακα (Green Box), παγκόσμιο αποθεματικό δικαιωμάτων εκπομπών που δεν θα υπερβαίνει τους 200 γιγατόνους για τη διάρκεια της MEA (Blue Box) και κυρώσεις για εκπομπές που υπερβαίνουν τις επιτρεπόμενες στο Green και Blue Box τιμές (Red Box);

- οι κανόνες και οι διαδικασίες που θα χρειασθούν για την εφαρμογή των αρχών αυτών θα έχουν συμφωνηθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 1999;

19. θεωρεί ιδιαίτερα σημαντικό οι πλούσιες χώρες να αυξήσουν τη μεταφορά κεφαλαίων στις αναπτυσσόμενες χώρες για την υποστήριξη της βιώσιμης ανάπτυξης - μεταξύ άλλων αυξανόντας σημαντικά το επίπεδο της αναπτυξιακής βοήθειας;

20. υπογραμμίζει ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό η ειδική σύνοδος της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών να καταλήξει στην έγκριση διεθνούς δεσμευτικής σύμβασης για τα δάση με στόχο την προστασία τους στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο, που να λαμβάνει κυρίως υπόψη τη βιολογική ποικιλότητα των δασών;

21. υπογραμμίζει ότι η συνοχή μεταξύ εμπορίου και περιβάλλοντος έχει καθοριστική σημασία για τη βιώσιμη ανάπτυξη και τονίζει ότι ο παγκόσμιος στόχος πρέπει να είναι το θεμιτό διεθνές εμπόριο, που θα λαμβάνει υπόψη τόσο το περιβάλλον όσο και την ανάπτυξη; καλεί την Επιτροπή να υποβάλει Πράσινο Βιβλίο για θεμιτό και βιώσιμο εμπόριο που να συμπεριλαμβάνει και την ιδέα αναπροσαρμογών των τελωνειακών δασμών και να συζητήσει τη μελέτη αυτή τόσο με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και με το Συμβούλιο;

22. υπογραμμίζει ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό τα γενικά συμπεράσματα της διάσκεψης να προσλαμβάνουν τη μορφή δήλωσης για την ανάληψη συγκεκριμένης και εύστοχης δράσης, που να συμπεριλαμβάνει την υποχρέωση να διοργανωθεί νέα Διάσκεψη Κορυφής σε πέντε χρόνια;

23. εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν πρόκειται να επιτύχει, με τα μέτρα που έχει λάβει έως τώρα, την σταθεροποίηση των συγκεντρώσεων διοξειδίου του άνθρακα την οποία είχε υποσχεθεί ήδη πριν από το Ρίο, και καλεί το Συμβούλιο, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να λάβουν επιτέλους αποτελεσματικά μέτρα (π.χ. με την ουδέτερη από άποψη εσόδων αύξηση της φορολογίας του ενεργειακού τομέα);

24. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή, καθώς και στις κυβερνήσεις των κρατών μελών.