ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM (85) 308 
 
 
 
Vol. 1985/0 129 
  
 
Disclaimer  
Conformém ent au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlem ent. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the openi ng to the public of the historical archives of the European Econom ic 
Community and the European Atomic Energy Communit y (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), this f ile is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation.  
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom  1. 
Februar 198 3 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen  
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgem einschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983,  
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003  
(ABI. L 243 vom 27 .9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit  
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5  
der genannten Verordnung freigegeben.  
ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
00Μ(Θ5) 308 τελικό
Βρυξέλλες, 3 Σεπτεμβρίου 1985
0 ΛΙΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΦΡΙΚΗ
(ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο)
00Μ(85) 308 τελικό

Ο ΛΙΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΦΡΙΚΗ  
Ανακοίνωση της Επιτροπής στοΣυμβούλιο
Περιεχόμενα
Α. Η ξηρασία το 1984/85
Β. Προβλήματα που ανέκυψαν κατά την εκτέλεση της διεθνούς ενίσχυσης  
Γ. Η στρατηγική παρέμβασης και ο ρόλος της ΕΟΚ
α. Επείγουσες παρεμβάσεις
- Βελτίωση των συστημάτων ταχείας κινητοποίησης
- Βελτίωση των μέσων παρέμβασης
- Αναθέρμανση των οικονομικών δραστηριοτήτων
β. Αμεση τόνωση των οικονομιών των χωρών που επλήγησαν από τον λιμό  
γ. Διαρθρωτικά μέσα
Δ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Προσωρινή διεύθυνση ■  Rue de la Loi 200, B-1049 Bruxelles — Τηλέφωνο7350040/7358030/7358040/7366000 Τηλεγραφική όΐ€ύθυνση: COMEUR Bruxelles
Τελέξ: "COMEU B 21 877"

1.
Α. Η ξηρααία το 1984/85
1. Σύμφωνα με τις τελευταίες διαθέσιμες πληροφορίες, οι περισσότερο  
επείγουσες ανάγκες σε τρόφιμα των είκοσι αφρικανικών χωρών που έπληγη­
σαν περισσότερο από την εξαιρετικάσοβαρή ξηρασία φαίνεται ότι καλύφτηκαν  
χάρη στις προσπάθειες της διεθνούς κοινότητας. Πράγματι, χάρη στις  
αποφάσεις που ελήφθησαν αρκετά γρήγορα μετά τις διάφορες εκκλήσεις  
διεθνούς βοήθειας, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα, με το σχέδιο του Δουβλίνου  
και τα ποσά επισιτιστικής ενίσχυσης που αποφασίστηκε ότι θα χορηγη­
θούν το 1984 αλλά χορηγήθηκαν το 1985, ανέλαβε την υποχρέωση να  
χορηγήσει 2,3 εκατομμύρια τόνους ισοδυνάμου σιτηρών, και οι Ηνωμένες  
Πολιτείες 2,6 εκατομμύρια τόνους ισοδυνάμου σιτηρών. Άλλες χώρες  
χορήγησαν και θα χορηγήσουν περίπου 1 εκατομμύριο τόνους και έτσι
θα καλυφθούν οι περισσότερο επείγουσες ανάγκες έως τον Οκτώβριο-  
Νοέμβριο 1985, που είναι η περίοδος της επόμενης συγκομιδής.
2. Δεν γνωρίζουμε πώς θα είναι η περίοδος των βρο­
χών, ούτε ποιές θα είναι οι προοπτικές της επόμενης συγκομιδής από  
την σπορά που πραγματοποιήθηκε με σπόρους που είναι ακόμη διαθέσιμοι  
ή χορηγήθηκαν από την Διεθνή Κοινότητα επιπλέον της επισιτιστικής  
βοήθειας.
3. Εάν, όσον αφορά τις συνολικές αναλήψεις υποχρεώσεων, φαίνεται ότι  
οι επείγουσες επισιτιστικές ανάγκες μάλλον καλύφθηκαν, το δράμα  
δεν έχει τελειώσει:;
- σοβαρές δυσκολίες εξακολουθούν να υφίστανται όσον αφορά τον  
συντονισμό των αφίξεων των ενισχύσεων και περισσότερο ακόμη, την  
διοχέτευση των τροφίμων στους κατοίκους'
- οι δυσκολίες αυτές αυξάνονται ακόμη περισσότερο τη στιγμή κατά  
την οποία οι χωρικοί, που μέχρι τώρα ήταν συγκεντρωμένοι σε στρα­
τόπεδα, επανεγκαθίστανται στα κτήματά τους, για να προετοιμάσουν  
τη/νέα συγκομιδή, με συνέπεια :την αναγκαστική επέκταση της  
περιοχής διανομής των τροφίμων, τόσονόσον αφορά τα εφόδια όσο και  
τη διοχέτευση των σπόρων, κλπ.'
- εμφανίζονται συμπληρωματικές ανάγκες στον τομέα της υγείας και  
του υποσιτισμού, αναπόφευκτες συνέπειες του λιμού.

2.
4. Η ξηρασία, που είναι αιτία του λιμού, μείωαε επίσης αισθητά στις  
χώρες που έπληξε τα έσοδα σε συνάλλαγμα και κατέστρεψε τους  
κτηνοτρόφους και τους γεωργούς. Πέρα από τον επείγοντα χαρακτήρα  
και την άμεση τόνωση για την συγκομιδή του 1985 για την οποία  
δεν μπορούμε πια να επέμβουμε παρά μόνο με μέτρα όπως η διάθεση  
σπόρων, πρέπει να δοθεί η ευκαιρία στις χώρες που επλήγησαν περισ­
σότερο να αρχίσουν να λειτουργούν πάλι φυσιολογικά, συμβάλλοντας  
ειδικότερα στον εφοδιασμό σε λιπάσματα για τη συγκομιδή του  
1986.
5. Τέλος, το σημερινό δράμα δεν πρέπει να μας κάνει να αγνοήσουμε το γεγονός ότι οι  
περισσότερες από τις χώρες της Αφρικής είναι όλο και λιγότερο ικανές  
να αντιμετωπίσουν τις ανάγκες τους σε τρόφιμα (μείωση κατά 10% της  
παραγωγής τροφίμων ανά κεφαλή μεταξύ του 1972 και 1982) και εξαρτώνται  
επομένως, όλο και περισσότερο από την επισιτιστική ενίσχυση καθώς
και από εμπορικές εισαγωγές που στοιχίζουν πολύ ακριβά. Αυτό οφείλεται  
κυρίως στην ακαταλληλότητα της εσωτερικής αγροτικής τους πολιτικής,  
την υποβάθμιση του φυσικού τους περιβάλλοντος , και της δημογραφικής  
πίεσης σε σχέση με τους διαθέσιμους πόρους. Είναι δυνατόν να δοθούν  
λύσεις σ'αυτά τα διαρθρωτικά προβλήματα αλλά θα χρειαστεί καιρός  
για να συγκεκριμενοποιηθούν τα αποτελέσματά τους. Στο μεταξύ, μπορεί  
να τύχουν και άλλες καταστροφές και πρέπει ο ανεπτυγμένος βιομηχανικά κόσμος,  
και ιδιαίτερα η Κοινότητα, να βελτιώσουν την ικανότητα αντίδρασής  
τους για να περιορίσουν τα αποτελέσματα άλλων ενδεχόμενων καταστροφών.
Β. Προβλήματα που ανέκυψαν κατά την εκτέλεση της διεθνούς ενίσχυσης
6. Ένα πρώτο μάθημα τισυ μας:δίνει η πρόσφατη.ψμπειρία μας είναι η  
αναγκαιότητα ενίσχυσης των συστημάτων ταχείας κινητοποίησης.
Πράγματι, διαπιστώθηκε ότι στη διάρκεια της σημερινής ξήρασίας, λόγω  
ελλείψεων συγκεκριμένων πλιροφοριών, οι κυβερνήσεις υποτίμησαν συχνά το  
πλάτος του δράματος και τις διάφορες δυσκολίες που έπρεπε να αντι­
μετωπίσουν’ καθώς επίσης άργησαν να κάνουν έκκληση στη διεθνή βοήθεια.
7. Επιπλέον, ένα πρόβλημα-κλειδί το οποίο αντιμετωπίζεται και σήμερα  
είναι το πρόβλημα της συντονισμένης οργάνωσης των αφίξεων των ενισχύσεων  
καθώς και το πρόβλημα της διοχέτευσής τους από τα αφρικανικά λιμάνια  
προς τα κέντρα διανομής στο εσωτερικό της παρόχθιας χώρας.

- 2α -
Το πρόβλημα αυτό είναι ακόμη σοβαρότερο για τις χώρες που περιστοι­
χίζονται από άλλες οι οποίες εξαρτώνται από την καλή συνεργασία των  
γειτονικών χωρών (οι οποίες αντιμετωπίζουν συχνά και οι ίδιες  
δυσκολίες) και την ομαλή λειτουργία των υποδομών μεταφοράς τους.

3.
8. Αϊτό την εμπειρία μας συνάγεται επίσης ότι τα παρεχόμενα τρόφιμα δεν  
ανταποκρίνονται πάντα στις τοπικές συνήθειες .και συνθήκες. Συχνά,  
η αγορά τοπικών προϊόντων,καμιά φορά και στην ίδια τη χώρα ή σε  
γειτονικές/ αποδείχτηκε προτιμώτερη, ενώ, σε ορισμένες  
περιπτώσεις, η παροχή μεταποιημένων και άμεσα κατανώλισιμων τροφίμων  
είναι προτιμότερη από την αποστολή τροφίμων στην πρώτη τους μορφή.
Γ. Η στρατηγική παρέμβασης και ο ρόλος της ΕΟΚ
9. Για να μπορέσει να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα σε όλες του τις διαστά­
σεις, η στρατηγική παρέμβασης πρέπει να συνίσταται σε βραχυπρό­
θεσμα, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα μέτρα. Πράγματι, το πρόβλημα  
δεν συνίσταται μόνο στη βελτίωση της ικανότητας παρέμβασης σε  
περίπτωση κρίσεως, αλλά και στην αποφυγή της υποτροπής παρόμοιων  
κρίσεων στο μέλλον. Για το λόγο αυτό, τα μέτρα βελτίωσης των μέσων  
ταχείας παρέμβασης πρέπει να συμπληρωθούν από τη λήψη μέτρων στον  
τομέα της γεωργικής ανάπτυξης.
α. 0_ι__επε]_^ουσε£_πα£ε^άσε_ι _5
10. Σε περίπτωση κρίσεως, οι αρμόζουσες ποσότητες των κατάλληλων  
προϊόντων πρέπει να φθάνουν όσο το δυνατό γρηγορότερα στους  
κατοίκους που έχουν πληγεί από την κρίση αυτή. Η επειρία της  
τελευταίας αυτής επισιτιστικής αφρικανικής κρίσης έδειξε ότι  
είναι απαραίτητο αφενός μεν, να βελτιωθούν τα συστήματα παρακο­
λούθησης της εξέλιξης των συγκομιδών και των προβλέψεων και,  
αφετέρου, να βελτιωθούν τα μέσα παρέμβασης. Είναι επίσης πρωταρχι­
κής σημασίας να λαμβάνονται τα απαραίτητα μέτρα ώστε να επιτραπεί  
στους κατοίκους που επλήγησαν από την κρίση να αναλάβουν όσο  
το δυνατόν συντομότερα τις συνήθεις οικονομικές τους δραστηριότητες.
Είτε οι πρωτοβουλίες τοποθετούνται στον τομέα της ταχείας  
κινητοποίησης είτε στον τομέα καθαρά της παρέμβασης, έχει πολύ  
μεγάλη σημασία να βασίζονται καταρχήν στις ικανότητες των ιθαγενών  
να αντιμετωπίζουν τις κρίσεις αυτές και να αποσκοπούν στην ενίσχυση  
των ικανοτήτων αυτών.

4.-
Βελτίωοη των συστημάτων ταχε(ας κινητοποίησης
11. Τα συστήματα ταχείας κινητοποίησης τα οποία συμβάλλουν στην
εκ των προτέρων ανίχνευση των επισιτιστικών κρίσεων, βασίζονται  
αναγκαστικά στα συστήματα παρακολούθησης των γεωργικών και μετεω­
ρολογικών συνθηκών καθώς και της εξέλιξης της κατάστασης των  
καλλιεργειών. Η δημόσια διοίκηση των ενδιαφερομένων χωρών, στις  
περισσότερες περιπτώσεις, λόγω ελλείιμεως χρηματοδοτικών μέσων  
και υπαλλήλων, δεν είναι ακόμη ούτε αυτή τη στιγμή σε θέση να  
εκτελέσει ικανοποιητικά αυτό το έργο. Είναι λοιπόν πρωταρχικής  
σημασίας να συγκεντρωθούν καταρχήν οι προσπάθειες στην βελτίωση  
των ικανοτήτων των ιθαγενών να συλλέγουν και να επεξεργάζονται  
τα διαθέσιμα στοιχεία.
12. Επιπλέον, η χρησιμοποίηση μεθόδων τηλεανίχνευσης παρέχει
νέες δυνατότητες που θα μπορούσαν να καταστούν πολύ σύντομα  
λειτουργικές, και των οποίων καλό θα είναι να επιταχύνουμε την  
εφαρμογή στην αφρικανική ήπειρο.
13. Η Κοινότητα έχει ήδη αναλάβει πρωτοβουλίες σ'αυτούς τους διάφορους  
τομείς και θα πρέπει να ενισχύσει τις δράσεις της κυρίως όσον  
αφορά :
- την αποκατάσταση ή την ενίσχυση των ικανοτήτων των δημοσίων  
διοικήσεων να υιοθετήσουν ένα σύστημα μόνιμης διάγνωσης
το οποίο θα καλύπτει τις διάφορες πλευρές συλλογής-μετάδοσης-  
επεξεργασίας των στοιχείων'
- την δημιουργία μικρών γεωργικο-μετεωρολογικών σταθμών όπως  
αυτούς που η Κοινότητα έχει ήδη εγκαταστήσει στην Γουινέα,  
και τηγ οργάνωση της αναμετάδοσης των πληροφοριών με δορυ­
φόρους'
- την οργάνωση της συγκέντρωσης και τη συμπλήρωση των διαθέσιμων  
πληροφοριών'

5.
- την ανάπτυξη συστημάτων παρατήρησης με τηλεανίχνευση  
που θα καλύπτουν ολόκληρη την Αφρική. Στον τομέα αυτό  
που υπόσχεται πολλά για το μέλλον, έχει μεγάλη σημασία  
να συντονίσουν τα ενδιαφερόμενο μέρη (ΕΟΚ, κράτη μέλη,  
δικαιουχες χώρες) καλύτερα τις δραστηριότητές τους για τον  
καθορισμό και την επιλογή των καταλληλοτέρων συστημάτων.
Η Κοινότητα έχει ήδη λάβει διάφορες μεταβατικά μέτρα  
σ'αυτόν τον τομέα (σταθμός του Mas PaLomas στις Κανάριες  
Νήσους μελέτη του αν είναι πραγματοποιήσιμος ένας γήινος  
σταθμός στο Ναϊρόμπι).
14. Αυτοί οι διάφοροι τύποι παρέμβασης θα πρέπει να συνοδεύονται  
από μια σειρά μελετών, κυρίως όσον αφορά τον καθορισμό των  
περιοχών που παρουσιάζουν μια κάποια ομοιογένεια αναφορικά με  
τα φαινόμενα ξηρασίας και απερήμωσης’ ο καθορισμός αυτός των  
ζωνών θα πρέπει να συμβάλει στην ορθότερη ερμηνεία των διαθε­
σίμων στοιχείων και τον καθορισμό των καταληλλοτέρων σχεδίων  
δράσεως.
Βελτίωση των μέσων παρέμβασης
15. Το πρόβλημα-κλειδί το οποίο δεν έχει ακόμη επιλυθεί είναι  
το πρόβλημα της διοχεύτευσης -των ενισχύσεων, δηλαδή του
χρόνου που μεσολαβεί ανάμεσα στην απόφαση παροχής μιας επείγουσας  
επισιτιστικής ενίσχυσης και την άφιξή της στον τόπο προορισμού.
Οι πρωτοβουλίες στον τομέα αυτό πρέπει να αποσκοπούν καταρχήν  
στη βελτίωση της κινητοποίησης των διαθεσίμων πόρων επιτόπου  
ή στις γειτονικές χώρες. Πρόκετται προφανώς για αποθέματα τροφίμων  
που πρέπει να τεθούν στη διάθεση των κατοίκων :που έχουν πληγεί  
από την καταστροφή αλλά επίσης και για μεταφορικές διευκολύνσεις.  
Κάθε τρωτή από το λιμόχώρα θα πρέπει να .καταστρώσει σχέδια  
ταχείας παρέμβασης που θα καλύπτουν τις διάφορες αυτές πλευρές  
(σύσταση και κινητοποίηση των αποθεμάτων ασφαλείας - μεταφορά  
προς τις ζώνες που έχουν πληγεί από την καταστροφή - διανομή)  
στα σχέδια αυτά πρέπει να μπορεί να ενσωματωθεί η βοήθεια από  
άλλες χώρες.

6.
16. Κατόπιν, θα πρέπει να ληφθούν πρωτοβουλίες όσον αφορά την  
επιτάχυνση της διοχέτευσης της επισιτιστικής ενίσχυσης, συμπερι-  
λαμβανομένης και της εκφόρτωσης και της εσωτερικής μεταφοράς  
κατά την οποία μπορούν να εμφανιστούν δυσκολίες.
17. Σε κοινοτικό επίπεδο για να συμμετάσχουμε στις πρωτοβουλίες  
αυτές, τόσο στη διευκόλυνση της κινητοποίησης των τοπικών πόρων  
όσο και την αποτελεσματικότερη διοχέτευση της ενίσχυσης, είναι  
απαραίτητο να ληφθούν μια σειρά μέτρα για τη βελτίωση και την  
αύξηση της χρηματοδοτικής και διοικητικής ικανότητας της Κοινότητας  
και των κρατών μελών.
Για το λόγο αυτό πρέπει :
- να απλουστευθούν και να επιταχυνθούν ακόμη περισσότερο οι διαδι­
κασίες λήψης αποφάσεων για τη χορήγηση επισιτιστικών ενισχύσεων  
στο επίπεδο της Επιτροπής’  σχετική αναθεώρηση πραγματοποιείται  
σήμερα’
- να δημιουργηθούν ή να διευρυνθούν από την πλευρά της Κοινότητας  
και των κρατών μελών οι πόροι επείγουσας ενίσχυσης που θα συμβάλ­
λουν στην ταχεία και ορθή κάλυψη των αναγκών (του τύπου  
εκείνων της Σύμβασης του Λομέ> ώστε να μπορούν να καλυφθούν
πολύ γρήγορα και με ελαστικότητα οι ποικίλες ανάγκες.
18. Πρέπει, ειδικότερα, να δημιουργηθούν οι απαραίτητοι πόροι για:
- να εξασφαλιστεί η παράδοση στον τόπο προορισμού για όσα
από τα κράτη μέλη δεν παραδίδουν την ενίσχυση στο στάδιο αυτό
- να βοηθηθούν οι χώρες να συγκεντρώσουν τις δικές τους δυνατό­
τητες μεταφοράς (ιδτωτικά οχήματα, διατήρηση και λειτουργία  
των δημοσίων οχημάτων)και να συμβάλλουμε στην αύξηση και/ή  
την ανανέωση των στόλων των εσωτερικών μεταφορικών μέσων
- να αναπτυχθούν και συντονιστούν οι εναέριες μεταφορές, συμπερι-  
λαμβανομένης και της λειτουργίας των (προσωπικό εδάφους
και συνεργεία συντήρησης) καταφεύγοντας κυρίως στα αεροσκάφη  
των κρατών μελών.

- 7 -
19. Πρόκειται λοιπόν τόσο για την εξεύρεαη Των επειγόντων πόρων όοο  
και για τον καλύτερο συντονισμό της διάθεσης τους οτα πλαίσια  
της Κοινότητας. Για το σκοπό αυτό,θα ήταν χρήσιμο να δημιουργηθεί  
μια αυτόνομη και αποκεντρωμένη ευρωπαϊκή μονάδα επε'ινουσαε ενί­
σχυσης, βασισμένη κυρίως σε δύο στοιχεία ζ
ένα επιτελείο "κρίσης" το οποίο θα στηρίζεται σε ένα μόνιμο  
πυρήνα της Επιτροπής,
- έναν οργανωμένο συντονισμό, καθορισμένο εκ των προτέρων στα πλαίσια  
των ικανοτήτων διάθεσης των κρατών μελών. Για το λόγο αυτό,  
θα πρέπει να καθοριστεί σε ποιο βαθμό είναι δυνατόν να χρησι­
μοποιηθούν οι υπάρχουσες υπηρεσίες προστασίας των πολιτών (συμπε­
ριλαμβανομένων και των στρατιωτικών υπηρεσιών) των κρατών μελών.
Ανάκαμψη των οικονομικών δραστηριοτήτων
20. Τα επείγοντα μέτρα θα πρέπει να έχουν οργανωθεί έτσι ώστε όχι  
μόνον να μην υποθηκεύουν την ανάκαμψη των συνήθων οικονομικών  
δραστηριοτήτων (όταν η αιτία της καταστροφής παύση να υπάρχει)  
αλλά και να συμβάλουν σε αυτές θετικά. Πρόκειται, ειδικότερα,  
για την αποφυγή, στο μέτρο του δυνατού, της μετατόπισης των κατοί­
κων και κυρίως της γεωργικής εξόδου με την εγκατάσταση σταθμών  
διανομής της ενίσχυσης και με τους χρησιμοποιηθέντας τύπους δια­
νομής.
21. Επιπλέον, καλό θα είναι να αντικαθίσταται την κατάλληλη στιγμή
η παροχή επισιτιστικής ενίσχυσης με την παροχή άλλων μορφών ενί­
σχυσης, κυρίως σε υλικό για τη σπορά (σπόροι, λιπάσματα και μικρά γε­
ωργικά εργαλεία) που έχουν μεγάλη σημασία για την τόνωση της  
γεωργικής παραγωγής.

- 7α -
22. Όσον αφορά τις λεπτομέρειες του τρόπου εφαρμογής, η ΕΟΚ και τα  
κράτη μέλη της εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τους επί τόπου  
εκτελεστικούς οργανισμούς (δικαιούχους κυβέρνησεις ONG, διεθνείς  
οργανισμούς) γιατί ούτε οι Πρεσβείες των κρατών μελών, ούτε, σε  
μεγάλο βαθμό, οι αντιπροσωπείες της Επιτροπής είναι εξοπλισμέ­
νες γι'αυτό το είδος εργασίας.

-  8 -
Για να καταστεί δυνατόν να συμβάλει η ενίσχυση αυτή στον περιο­
ρισμό των διαταραχών που προκαλούνται από τη ξηρασία στην οργά­
νωση του τρόπου ζωής των κατοίκων, καλό είναι να επινοηθεί  
ένας τρόπος εφαρμογής ο οποίος θα συμβάλλει :
- στην παροχή μέσων ώστε να εξασφαλιστεί η επόμενη συγκομιδή πα­
ρέχοντας την κατάλληλη στιγμή το απαραίτητο γεωργικό υλικό και  
ι&ί'ως τους απόρους. Βάσει του σημερινού της προγράμματος η Κοι­
νότητα κατόρθωσε να χορηγήσει τις σημαντικές ποσότητες που  
τΠζ ζητήθηκαν, αλλά πρέπει να επεκταθεί η δυνατότητα αυτή"
- να χρησιμοποιηθούν όσο γίνεται περισσότερο οι τοπικοί πόροι και το  
εργατικό δυναμικό παρέχοντας στους κατοίκους τη δυνατότητα
να επιληφθούν οι ίδιοι της κατάστασής τους (παράδειγμα παραγω­
γή αποξηραμένου κρέατος, λαχανοκαλλιέργειες εκτός εποχής τους  
εκτέλεση προγραμμάτων "FOOD FOR WORK"). Αλλά το σύστημα "FOOD  
FOR WORK" ;δεν μπορεί να γενικευθεί παρά μόνον αν κάθε χώρα  
όπου η ξηρασία είναι ενδημική, προετοιμάσει εκ των προτέρων  
προγράμματα εργασιών, η εκτέλεση των οποίων μπορεί να ξεκινή­
σει πράγματι τη στιγμή κατά την οποία καθίσταται απαραίτητη  
η διανομή τροφίμων*
- να δοθεί προτεραιότητα, εφόσον υπάρχουν οι δυνατότητες, στις  
αγορές τροφίμων επιτόπου στην ίδια τη χώρα ή στις γειτονικές  
έτσι ώστε να μη διαταραχθούν οι αγορές και να μειωθούν οι δα­
πάνες μεταφοράς, καλύπτοντας τις ανάγκες των χωρών που έχουν  
έλλειμμα και παρέχοντας έτσι μία διέξοδο στις χώρες που έχουν πλε­
όνασμα, με την προοπτική περιφερειακής συνεργασίας.
β. Η άμεση τόνωση των οικονομιών των χωρών που επλήγησαν από το λιμό _

- 8α -
Πέρα από τον επείγοντα χαρακτήρα λήψης μέτρων για την καταπο­
λέμηση της ξηρασίας, οι συνέπειές της θα είναι αισθητές για  
πολύ καιρό ακόμη, εμποδίζοντας τη δυνατότητα λειτουργίας των  
χωρών που έπληγησαν από αυτή. Θα πρέπει κυρίως να γίνουν  
ελαστικότερες οι δεσμεύσεις του ισοζυγίου πληρωμών που προκύ­
πτουν από τη μείωση των γεωργικών εξαγωγών, αποβλέποντας κατά  
προτεραιότητα στον εφοδιασμό σε γεωργικό υλικό^ια την περίοδο  
γεωργικών καλλιεργειών 1985-86.

- 9 -
24. Σε κοινοτικά επίπεδο, θα πρέπει γι'αυτό, την κατάλληλη στιγμή,  
να κινητοκο(νοποιηθούν αμέσως οι χρηματοδοτικοί πόόοι που είναι  
ακόμη διαθέσιμοι στην Κοινότητα (πριν από την "Λομέ III") και στα  
κράτη μέλη, για προγράμματα σημαντικών εισαγωγών (δράσεις με  
ταχεία εξόφληση), και να εξεταστεί από τώρα τι συμπληρωματική  
και κατ'εξαίρεση πόροι θα μπορούσαν να διατεθούν σε περίπτωση  
ανάγκης.
γ. Διαρθρωτικά μέτρα
25. Παρά την επιδείνωση της γενικότερης επισιτιστικής κατάστασης
και των σημερινών καταστροφών, η Αφρική στο σύνολό της δεν εί­
ναι καταδικασμένη σε αιτιατική εξάρτηση. Αν χρησιμοποιηθεί σωστά  
και αξιοποιηθεί το παραγωγικό δυναμικό θα επιτρέψει να
αντιμετωπισθούν οι αυξανόμενες ανάγκες, αλλά πρέπει γι'αυτό,
με μια μεγαλύτερη ενίσχυση της διεθνούς Κοινότητας :
- να προσανατολισθούν εκ νέου οι εσωτερικές πολίτικες στο θέμα  
της παραγωγής τροφίμων (αιτιατικές στρατηγικές) και να καταρ-  
τισθούν κυρίως σχέδια "αιτιατικής ασφάλειας", που θα συμβάλουν  
στην αντιμετώπιση των κλιματολογικών συνθηκών και των συνεπειών  
τους στον εφοδιασμό τροφίμων*
- να καταρτισθούν προγράμματα προστασίας του περιβάλλοντος, ει­
δικότερα προγράμματα με στόχο την καταπολέμηση της απερήμωσης.
26. Σε κοινοτικό επίπεδο θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν τα διαθέσιμα
μέσα για να συμβάλουμε σ'αυτό το διπλό στόχο : μεταρρύθμι­
ση των πολιτικών και προστασία του περιβάλλοντος.
(,) η Κοινότητα υποστηρίζει ήδη μεταρρυθμίσεις του τόπου αυτού  
σε τέσσερεις αφρικανικές χώρες στα πλαίσια των "σιτ,στ.κών  
στρατηγικών".

- 9α -
Η Κοινότητα θα προσπαθήσει να επεκτείνει, στα πλαίσια της  
Λομέ III, την προσέγγιση αυτή στο σύνολο των εταίρων που  
πρέπει να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα της αιτιατικής ασφάλει  
Αλλά η επιτυχία των μεταρρυθμίσεων αυτών θα απαιτήσει πολύ  
μεγάλη χρηματοδοτική και τεχνική στήριξη που η Κοινότητα  
μόνη της δεν μπορεί να δώσει, ακόμη και αν συγκεντρώσει  
όλα της τα μέσα.

-  10  -
Για να φθάσουμε λοιπόν στο βαθμό στήριξης που είναι απαραίτητος  
θα χρειασθεί να δώσουν τα κράτη μέλη προτεραιότητα στη στήριξη  
των μεταρρυθμίσεων αυτών σε στενή συνεργασία με την κοινοτική  
ενίσχυση και τις μη ευρωπαϊκές ενισχύσεις.
Στα πλαίσια των προγραμμάτων αυτών, καλό θα είναι να δοθεί ιδι­
αίτερη προσοχή σε μέτρα όπως :
. η ενίσχυση της γεωργικής έρευνας στις άγονες περιοχές του σαχελι-  
κου τύπου, ο συντονισμός των υπαρχόντων φορέων ερεύνης και  
η μεταφορά των μηνυμάτων της έρευνας στους τελικούς χρήστες  
με βελτιωμένο συστήματα διάδοσης’
. η βελτίωση και η ανάπτυξη της ικανότητας αποθεματοποίησης τρο­
φίμων, σπόρων και γεωργικού υλικού (λιπασμάτων και εντομοκτόνων)*
.  να δοθούν οδηγίες στους γεωργούς για την ανάπτυξη της ύδρευσης  
και τη προσαρμογή της τεχνικής ικανότητάς των να χρησιμοποιούν  
τα διαθέσιμα ύδατα'
. η μείωση της δημογραφικής πίεσης στις περιοχές με χαμηλό παρα­
γωγικό δυναμικό, και η προσαρμογή των γεωργικών και κτηνοτρο­
φ ικών μεθόδων στο δυναμικό αυτό.
(ιι) Όσον αφορά την προστασία του περιβάλλοντος και την καταπολέμη­
ση της απερήμωσης, η Κοινότητα καθόρισε προσφάτως περιοχές και  
μέτρα με προτεραιότητα στον τομέα περιοχής των υπαρχόντων δασών και  
της αναδάσωσης. Αλλά για να επιτευχθεί η απαιτούμενη αποτελεσμα-  
τικότητα και σ’αυτό τον τομέα, θα πρέπει όλες οι ευρωπαϊκές  
ενισχύσεις, κοινοτικές και διμερείς, να δώσουν προτεραιότητα σ  
αυτόν τον τύπο παρέμβασης, αναλαμβάνοντας την υποχρέωση για μια  
μεγάλη περίοδο, οργανώνοντας τις παρεμβάσεις τους ή μέτρα  
στήριξης με συνέπεια και αποκτώντας τους κατάλληλους φορείς  
συντονισμού.

- 10α -
Για να καταστούν αποτελεσματικότερα τα μέτρα αυτά, επιβάλλεται  
η ενίσχυση του κοινοτικού συντονισμού. Πρέπει να αντιμετωπισθει  
η προοπτική της δημιουργίας μηχανισμών συντονισμού κατά χώρα ή  
κατά τύπο μέτρου.

-  11  -
Δ- ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Η Κοινότητα και τα κράτη μέλη της, που αντιπροσωπεύουν περίπου 55%  
της διαρθρωτικής ενίσχυσης που χορηγήθηκε στην  
Αφρική, είναι υπεύθυνες σε μεγάλο βαθμό όχι μόνον για την κάλυψη  
των επειγουοών αναγκών, αλλά κυρίως για την τόνωση της αφρικανικής  
γεωργικής παραγωγής.
Για να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα της συμβολής στον αγώνα για  
την καταπολέμηση του λιμού και του υποσιτισμού, προτείνεται να  
αντιμετωπιστεί η προοπτική μιας σειράς μέτρων με στόχο :
- να βοηθήσουν τις χώρες που είναι τρωτές να καταστρώσουν σχέδια  
ταχείας παρέμβασης που θα καλύπτουν τις διάφορες πλευρές όπως  
είναι η σύσταση'Καιη κινητοποίηση των αποθεμάτων ασφαλείας και η  
βελτίωση των συστημάτων ταχείας επέμβασης με καλύτερο συντονι­
σμό και ενίσχυση των ευρωπαϊκών προσπαθειών στον τομέα αυτόν  
για να καλύπτεται ολόκληρη η Αφρική"
- να βοηθηθούν οι χώρες που επλήγησαν από το λιμό να κινητοποιή­
σουν και να διατηρήσουν σε καλή κατάσταση όλα τα μεταφορικά τους  
μέσα και, αν χρειάζεται, να αυξήσουν τη μεταφορική τους ικανότητα  
με εξωτερική στήριξη"
- να βελτιωθούν τα μέσα παρέμβασης δημιουργώντας κυρίως ένα επιτε­
λείο "κρίσης" σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ενισχύοντας τον συντονισμό  
και προσαρμόζοντας τις λεπτομέρειες του τρόπου εφαρμογής της  
ενίσχυσης"
- να συμβάλουν στην τόνωση κατά το 1986, των οικονομικών δραστηριοτήτων  
των χωρών που έπληξε ο λιμός (π.χ. χρηματοδοτώντας προγράμματα  
εισαγωγής γεωργικού υλικού )'
- να συμβάλουν περισσότερο μακροπρόθεσμα στην εφαρμογή πολιτικών  
γεωργικής και σιτιστικής ανάπτυξης και στην προστασία του περί-

- 11α -
βάλλοντος με την επεξεργασία ενός συνεπούς και συντονισμένου  
ευρωπαϊκού προγράμματος σε κάθε μια από τις χώρες που ζητά την  
υποστήριξη της Κοινότητας στον τομέα αυτό.
Η προσέγγιση αυτή πρέπει να συμβάλει αποτελεσματικότερα' καλό εί­
ναι να τονιστεί, ωστόσο/ότι η Κοινότητα και τα κράτη μέλη πρέπει  
βα είναι έτοιμα να αποδεσμεύσουν συμπληρωματικούς χρηματοδοτικούς  
πόρους και ανθρώπινο υλικό αν παραστεί ανάγκη.
Αυτή η ειδική ευρωπαϊκή υποστήριξη θα συντονιστεί με την υποστήρι­
ξη των υπολοίπων ενισχύσεων, κυρίως μετά τα ψηφίσματα  
της Δυτικής Διασκέψεως Κορυφής στη Βόννη. Σ'αυτή τη βάση θα πρέ­
πει να συμμετάσχει η Κοινότητα στις εργασίες που προβλέπονται  
από τη Διάσκεψη Κορυφής, τα πορίσματα των οποίων θα σταλούν στους  
Υπουργούς Εξωτερικών Υποθέσεων των χωρών μελών των Δυτικών Διασκέ­
ψεων Κορυφής (για τον Σεπτέμβριο).