Γνωμοδότηση για τα εκπαίδευση και κατάρτιση ενώπιον των τεχνολογικών, βιομηχανικών και κοινωνικών προκλήσεων: πρώτες σκέψεις (96/C 100/21)

Στις 13 Μαρτίου 1995, και σύμφωνα με το άρθρο 198γ της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Επιτροπή των Περιφερειών αποφάσισε να καταρτίσει γνωμοδότηση πρωτοβουλίας για το ανωτέρω θέμα.

Η επιτροπή 6 «Εκπαίδευση και Κατάρτιση», προετοίμασε τις σχετικές εργασίες της ΕΤΠ με βάση εισηγητική έκθεση του κ. Paul White.

Κατά την 9η Σύνοδο Ολομέλειας (συνεδριάσεις της 20ής και 21ης Σεπτεμβρίου 1995), η Επιτροπή των Περιφερειών υιοθέτησε την ακόλουθη γνωμοδότηση.

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

Έχοντας υπόψη τις κατευθυντήριες γραμμές που εκτίθενται στο Λευκό Βιβλίο για την ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα και την απασχόληση () τις οποίες η υπό εξέταση Ανακοίνωση επιδιώκει να εφαρμόσει θέτοντας τις βάσεις μιάς διερευνητικής προσέγγισης της εκπαίδευσης και της πολιτικής κατάρτισης 7

Έχοντας υπόψη την πρόσθετη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών (CdR 64/94 fin) για τις πτυχές του Λευκού Βιβλίου για την ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα και την απασχόληση που σχετίζονται με την εκπαίδευση και την κατάρτιση, η οποία εξήρε τη σπουδαιότητα της διαφοροποίησης των οργανωτικών διαρθρώσεων και των διδακτικών μεθόδων των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης έτσι ώστε να παρέχονται οι βάσεις γιά μιά αποτελεσματική διά βίου εκπαίδευση 7

Έχοντας υπόψη την Ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Λευκό Βιβλίο: Ευρωπαϊκή Κοινωνική Πολιτική - Μία οδός προς την Ένωση», καθώς και τη σχετική γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών (CdR 243/94) 7

Έχοντας υπόψη την Ανακοίνωση της Επιτροπής με θέμα «Προς την κοινωνία της πληροφόρησης στην Ευρώπη: σχέδιο δράσης», καθώς και τη σχετική γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών (CdR 231/94) 7

Εκτιμώντας το γεγονός ότι η Επιτροπή των Περιφερειών τονίζει ότι είναι απαραίτητο να γίνεται απολύτως σεβαστή η ποικιλία των αρμοδιοτήτων των τοπικών και περιφερειακών αρχών στην ΕΕ, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την αρχή της επικουρικότητας, όπως υπογραμμίστηκε στη γνωμοδότηση της ΕΤΠ για την Αναθεώρηση της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (CDR 136/95) 7

Εκτιμώντας ότι, σύμφωνα με τα άρθρα 126 και 127 της Συνθήκης της ΕΚ, η κοινοτική πολιτική για την εκπαίδευση και την επαγγελματική κατάρτιση - η οποία υποστηρίζει και συμπληρώνει τη δράση των κρατών μελών - και η δράση της Κοινότητας στον τομέα της εκπαίδευσης - η οποία περιορίζεται στην ενθάρρυνση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών και, εάν χρειαστεί, στην ενίσχυση και συμπλήρωση της δράσης τους - πρέπει να εφαρμόζονται δίχως να θίγεται στο ελάχιστο η αρμοδιότητα των κρατών μελών σε ό,τι αφορά το περιεχόμενο και την οργάνωση της διδασκαλίας, των εκπαιδευτικών συστημάτων και της επαγγελματικής κατάρτισης, καθώς και σε ό,τι αφορά την πολιτιστική και γλωσσική ποικιλομορφία τους, δίχως δηλαδή την εναρμόνιση των νόμων και των κανονισμών των κρατών μελών.

διατυπώνει τις ακόλουθες παρατηρήσεις:

1. Εισαγωγή

1.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών (ΕΤΠ) εκφράζει την ικανοποίησή της για την Ανακοίνωση της Επιτροπής (COM(94) 528 τελικό) σχετικά με την αναγκαιότητα χάραξης μιάς συνεκτικής πολιτικής για την εκπαίδευση και την κατάρτιση στην Κοινότητα και υποστηρίζει πλήρως την πρόθεση της Επιτροπής να προωθήσει την ευρωπαϊκή διάσταση, μέσω των δυνατοτήτων και των στόχων της διά βίου εκπαίδευσης σε μία ολοένα μεταβαλλόμενη κοινωνία πληροφόρησης και τεχνολογίας.

1.2. Οι περιφερειακοί και τοπικοί οργανισμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεδομένου ότι παρέχουν υπηρεσίες σε σημαντική κλίμακα, έχουν άμεση εμπειρία σε ό,τι αφορά τις επιπτώσεις των τεχνολογικών εξελίξεων στις κοινωνίες τους. Μέσω της γνωμοδότησής της, η ΕΤΠ παρέχει μία πρακτική άποψη σχετικά με την παροχή υπηρεσιών εκπαίδευσης και κατάρτισης και την πρόσβαση στις εν λόγω υπηρεσίες, καθώς και την διάδοση της ορθής πρακτικής και ζητεί από το Συμβούλιο να μελετήσει συγκεκριμένες προτάσεις οι οποίες να αναπτυχθούν περαιτέρω.

1.3. Η Επιτροπή των Περιφερειών ζητεί να αιτείται η γνωμοδότησή της από την Επιτροπή σχετικά με τις μελλοντικές εξελίξεις σε ό,τι αφορά τη συζήτηση εγγράφων ή τις σχετικές πρωτοβουλίες στον τομέα της εκπαίδευσης και κατάρτισης, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του «ευρωπαϊκού έτους διά βίου εκπαίδευσης και κατάρτισης».

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών αναγνωρίζει ότι οι μεταβαλλόμενες μορφές βιομηχανικής παραγωγής, απασχόλησης και οργάνωσης των επιχειρήσεων καθιστούν απαραίτητη μία εκ νέου αξιολόγηση των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης. Η ΕΤΠ επιδοκιμάζει την πρόθεση της Επιτροπής να επανεξετάσει την αλληλεπίδραση μεταξύ εκπαίδευσης και κατάρτισης και να τις θεσπίσει ως ένα αυτόνομο και συνεκτικό χώρο πολιτικής, γεγονός που θα έχει καθοριστικές επιπτώσεις τόσο στην οικονομική ανάπτυξη, όσο και στην ποιότητα διαβίωσης, και θα συμβάλει στην προσωπική ανάπτυξη των ατόμων.

2.2. Όπως και η Επιτροπή, η Επιτροπή των Περιφερειών δεν υποτιμά την ανάγκη μιάς εκτεταμένης προσαρμογής των συστημάτων και ζητεί από την Επιτροπή να αναγνωρίσει τις διαφορές που υφίστανται μεταξύ των κρατών μελών σε ό,τι αφορά την πείρα, την οργάνωση και την υποδομή των φορέων που παρέχουν υπηρεσίες, καθώς και τις διαφορές που υφίστανται στο εσωτερικό των κρατών μελών, και να λάβει επίσης υπόψη της την ταχύτητα με την οποία οι αλλαγές στρατηγικής μπορούν να μετασχηματισθούν σε αποτελεσματική δράση.

2.3. Η Επιτροπή των Περιφερειών εκφράζει την ικανοποίησή της διότι η Επιτροπή διαπίστωσε ότι για να επιτευχθεί στο μέλλον κοινωνικοοικονομικός εκσυγχρονισμός σε σταθερή βάση απαιτείται μία συνεκτική πολιτική η οποία να έχει την υποστήριξη όλων των εταίρων.

2.4. Η αυξανόμενη ανάγκη τεχνολογικών προσόντων λόγω του μετασχηματισμού των μεθόδων παραγωγής και της εμφάνισης της κοινωνίας της πληροφόρησης, θα συνοδευθεί με την ολοένα αυξανόμενη ζήτηση διαπροσωπικών ικανοτήτων, και ιδιαίτερα ικανοτήτων επικοινωνίας. Θα απαιτηθούν επίσης προσόντα πολυεπιστημονικής διάστασης, τα οποία να είναι δυνατόν να μεταβιβασθούν και να επιτρέπουν μεγαλύτερη ευελιξία στον τομέα της απασχόλησης και την δυνατότητα ταχύτερης ανταπόκρισης σε μεταβαλλόμενες απαιτήσεις. Η ΕΤΠ τονίζει την σημασία της προαγωγής της έννοιας της διά βίου εκπαίδευσης και κατάρτισης στο πλαίσιο των σχετικών συστημάτων και υπογραμμίζει ιδιαίτερα ότι είναι αναγκαίο να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην εκπαίδευση των ενηλίκων.

2.5. Αναγνωρίζοντας ότι η εκπαίδευση αποτελεί καθοριστική στρατηγική δραστηριότητα τόσο για τα μεμονωμένα άτομα, όσο και για τους οργανισμούς, η ΕΤΠ ζητεί από την Επιτροπή να διατηρήσει τη δέουσα ισορροπία μεταξύ της κάλυψης των αναγκών της οικονομίας και της κάλυψης των αναγκών των ατόμων. Η ΕΤΠ εξαίρει τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν οι αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης και περιφερειακής διοίκησης υπέρ της διασφάλισης αυτής της ισορροπίας μέσω της συνεργασίας μεταξύ των τοπικών οικονομικών και κοινωνικών παραγόντων και των ιδρυμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης. Η ΕΤΠ ζητεί από την Επιτροπή να επιδιώξει, όπου αυτό είναι δυνατόν, την προστιθέμενη αξία και να εφαρμόσει την αρχή της συμπληρωματικότητας στις υπάρχουσες πρωτοβουλίες τις οποίες έχουν αναλάβει τα κράτη μέλη και οι οποίες αποσκοπούν στη βελτίωση των ικανοτήτων και στην αναγνώριση, ανάπτυξη και επίτευξη όλου του φάσματος των δυνατοτήτων κάθε ατόμου.

2.6. Η Επιτροπή των Περιφερειών εκφράζει την ικανοποίησή της για την επιλογή των πέντε θεμάτων και υποβάλλει τις ακόλουθες ειδικές παρατηρήσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να εξετασθούν σε συνάρτηση με την νέα πραγματικότητα ότι η γνώση είναι παροδική και ευρέως κατανεμημένη στην κοινωνία.

3. Ειδικές παρατηρήσεις (σε συγκεκριμένα σημεία του εξεταζόμενου εγγράφου)

3.1. Πρόβλεψη των αναγκών για την προσαρμογή των συστημάτων

3.1.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών τονίζει την θεμελιώδη σημασία της διαπίστωσης των αναγκών σε προσόντα σε τοπική και περιφερειακή βάση. Για να εξετασθεί η ανάπτυξη της προσφοράς θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι ιδιαιτερότητες της ζήτησης απασχόλησης και οι διαφορετικές συνθήκες της περιφέρειας ή της περιοχής, καθώς και η ποικιλία των πολιτιστικών στοιχείων. Η ΕΤΠ καλεί λοιπόν τις αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης και περιφερειακής διοίκησης να συμμετάσχουν πλήρως στις αποφάσεις που αφορούν την πρόβλεψη των αναγκών σε δεξιότητες.

3.1.2. Η Επιτροπή των Περιφερειών επιδοκιμάζει την πρόταση της Επιτροπής να καθιερωθεί ευρωπαϊκό δίκτυο για την παρακολούθηση των αλλαγών που υφίστανται τα προσόντα και τα επαγγέλματα στο οποίο να συμμετέχουν κατάλληλοι ειδικοί ερευνητές από τον χώρο της εκπαίδευσης και της κατάρτισης και ζητεί να λάβουν μέρος στο εν λόγω δίκτυο και οι αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης και περιφερειακής διοίκησης. Η ΕΤΠ προτείνει επίσης να εξετασθεί κατά πόσον στην Κοινότητα διασφαλίζεται η ποιότητα και αναλαμβάνονται πρωτοβουλίες για την έρευνα της αγοράς που καταλήγουν στην ταχεία διαπίστωση της αλλαγής των απαιτήσεων.

3.1.3. Η ΕΤΠ ελπίζει ότι η Επιτροπή θα εξακολουθήσει κατά την ανάπτυξη του δικτύου αυτού να υποστηρίζει την αύξηση των δυνατοτήτων των περιφερειών ως προς την πρόσβασή τους στην πληροφορική και πιστεύει ότι η χρησιμοποίηση των υφιστάμενων δικτύων - π.χ. των αρχών τοπικής αυτοδιοίκησης, των εμπορικών επιμελητηρίων, των εταιριών του τομέα της εκπαίδευσης και των συνδικαλιστικών οργανώσεων - θα συμβάλει σημαντικά στην πρόβλεψη των αναγκών για την προσαρμογή των συστημάτων.

3.1.4. Η ΕΤΠ κρίνει σημαντικό το γεγονός ότι η Επιτροπή εξετάζει κατά πόσον οι πρωτοβουλίες που λαμβάνονται σε εθνική κλίμακα επηρεάζουν θετικά αλλαγές σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο καθώς και ότι προάγει την εξάπλωση της ορθής πρακτικής μέσω της αποτελεσματικής διάδοσης μελετών κατά περίπτωση.

3.2. Εξέλιξη της προσφοράς

3.2.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών εκφράζει την ικανοποίησή της επειδή η Επιτροπή αναγνώρισε ότι η ανάπτυξη βασικών και δεκτικών μεταβίβασης προσόντων θα πρέπει να αποτελέσει κεντρικό στοιχείο μιάς συνεκτικής πολιτικής για την εκπαίδευση και την κατάρτιση στην Κοινότητα. Η ΕΤΠ υποστηρίζει την πρωτοβουλία της Επιτροπής που αποβλέπει στην ανάπτυξη κοινών στόχων και διαγραμμάτων για την υλοποίηση της εκπαίδευσης και κατάρτισης με σκοπό την καθιέρωση μιας διαδικασίας μόνιμης παρακολούθησης του θέματος μέσω προγραμμάτων όπως το Socrates και το Leonardo.

3.2.2. Η Επιτροπή των Περιφερειών φρονεί ότι πρέπει να προωθηθεί η ιδέα της μεταφοράς πιστώσεων και να αναπτυχθεί περαιτέρω η κατάρτιση βάσει διδακτικών ενοτήτων στην Κοινότητα ούτως ώστε να είναι δυνατόν να αντιμετωπισθούν αποτελεσματικότερα οι μεταβαλλόμενες απαιτήσεις του τομέα της απασχόλησης.

3.3. Μέσα και μέθοδοι

3.3.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών παρέχει την πλήρη υποστήριξή της στην πρωτοβουλία της Επιτροπής που αφορά την καθιέρωση βάσης δεδομένων των καινοτόμων πόρων του τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης, συμπεριλαμβανομένης της «εξ αποστάσεως» εκπαίδευσης και της «ανοικτής» εκπαίδευσης ή της εκπαίδευσης που παρέχεται βάσει βοηθημάτων.

3.3.2. Η Επιτροπή των Περιφερειών υπογραμμίζει τις γνώσεις που αποκτήθηκαν χάρη στα τοπικά και περιφερειακά συμβούλια τα οποία συνέβαλαν στην παραγωγή πόρων και στην καθιέρωση και αύξηση των «λεωφόρων πληροφοριών» στα κράτη μέλη. Η ΕΤΠ επιθυμεί να προσφέρει η Επιτροπή ευκαιρίες οι οποίες να συνεισφέρουν στην ανάπτυξη των νέων οργανισμών εκπαίδευσης και κατάρτισης και στον καθορισμό σαφούς πλαισίου για τον έλεγχο των νέων τεχνολογιών επικοινωνίας. Η ΕΤΠ φρονεί ότι μέσω των οργανισμών παροχής εκπαίδευσης και κατάρτισης - του δημόσιου, όσο και του ιδιωτικού τομέα - είναι δυνατόν να παρασχεθεί κατάλληλη πρόσβαση στις πληροφορίες, γεγονός που θα συμβάλει στην ανίχνευση του ακατάλληλου υλικού.

3.3.3. Η ανάπτυξη της κοινωνίας της πληροφόρησης αντιμετωπίζει σήμερα ευρύτατα θέματα που σχετίζονται με την έννοια της πρόσβασης. Η Επιτροπή των Περιφερειών πιστεύει ότι το κυριότερο ζήτημα που πρέπει να αντιμετωπισθεί στο μέλλον είναι με ποιόν τρόπο η διάδοση των πληροφοριών σε τόσο μεγάλη κλίμακα σε άτομα και οργανισμούς θα μπορεί να αξιοποιείται όσο το δυνατόν πιό αποτελεσματικά υπέρ της υλοποίησης στόχων του τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης, καθώς και οικονομικών στόχων.

3.3.4. Η παροχή στο άτομο της δυνατότητας να ρυθμίζει το ίδιο την εκπαίδευση και κατάρτισή του χάρη στις νέες τεχνολογίες έχει σημαντικές επιπτώσεις και η Επιτροπή των Περιφερειών αναγνωρίζει ότι τα μέλη της διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη σπουδαστικών ικανοτήτων και μεθόδων ενεργού μάθησης στο πλαίσιο των συστημάτων αρχικής ένταξης και συνεχούς εκπαίδευσης και κατάρτισης και ζητεί από την Επιτροπή να της αναγνωρίσει τον ρόλο αυτό. Η ΕΤΠ φρονεί ότι πρέπει να αναληφθεί συγκεκριμένη δράση για την προαγωγή ίσων ευκαιριών σε ό,τι αφορά την πρόσβαση στην εκπαίδευση και κατάρτιση ιδιαίτερα μεταξύ ανδρών και γυναικών, καθώς και για να διασφαλισθεί ότι οι ομάδες που βρίσκονται σε μειονεκτική θέση (όπως τα μέλη αγροτικών κοινωνιών, τα ηλικιωμένα άτομα, οι εθνικές μειονότητες και οι μετανάστες) δεν θα αποκλείονται από τις ευκαιρίες που παρέχουν οι νέες τεχνολογίες και η εκπαίδευση και κατάρτιση.

3.3.5. Η Επιτροπή των Περιφερειών εκφράζει την ικανοποίησή της για την πρόθεση της Επιτροπής να αναπτύξει προγράμματα σε συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα. Επιθυμεί ωστόσο τα εν λόγω προγράμματα να παρακολουθούνται προσεκτικά, καθώς και να διασφαλίζεται η ποιότητα και το επίπεδο της κατάρτισης έτσι ώστε να διασφαλισθεί η ισότιμη πρόσβαση στις ευκαιρίες εκπαίδευσης και κατάρτισης στους χώρους εκείνους (π.χ. στις αγροτικές περιοχές) όπου τα εμπορικά οφέλη ενδέχεται να είναι λιγότερο ενδιαφέροντα για τους πιθανούς εταίρους.

3.4. Πόροι

3.4.1. Η ΕΤΠ συμφωνεί με την Επιτροπή ότι για να αντιμετωπισθούν οι ανάγκες κατάρτισης που έχουν διαπιστωθεί θα πρέπει να διατεθούν επιπλέον πόροι και επιδοκιμάζει τις υποδείξεις που διατύπωσε η Επιτροπή με στόχο την αύξηση του ύψους των κονδυλίων μέσω νέων οικονομικών συνεργασιών και υπηρεσιών, καθώς και μέσω της καταχώρησης των εξόδων κατάρτισης των επιχειρήσεων και των ατόμων στις δαπάνες αγοράς κεφαλαιουχικού εξοπλισμού.

3.4.2. Η ΕΤΠ ελπίζει ότι η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να εκτιμά την καταλληλότητα και την προστιθέμενη αξία που παρέχει κάθε μία από τις δυνατότητες που εκτίθενται στην ανακοίνωση.

3.4.3. Η Επιτροπή των Περιφερειών επιθυμεί οι υπάρχοντες οργανισμοί που συμβάλουν στην «εκπαιδευτική κοινωνία» να προβούν στην εξακρίβωση των δυνατοτήτων αποδέσμευσης κονδυλίων για νέες πρωτοβουλίες.

3.5. Συντελεστές

3.5.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών εκφράζει τη λύπη της διότι σε κανένα σημείο του εγγράφου δεν γίνεται λόγος για τον ρόλο των αρχών τοπικής αυτοδιοίκησης και περιφερειακής διοίκησης ως πρωταγωνιστών στον καθορισμό μιάς διερευνητικής προσέγγισης της πολιτικής εκπαίδευσης και κατάρτισης η οποία θα επιτρέψει στα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης να ανταποκριθούν στις κοινωνικοοικονομικές και τεχνολογικές αλλαγές, δεδομένου ότι οι αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης και περιφερειακής διοίκησης έχουν σημαντικές αρμοδιότητες στους τομείς της εκπαίδευσης και κατάρτισης και πολύτιμες εμπειρίες και γνώσεις σε ό,τι αφορά την προσαρμογή των αντίστοιχων συστημάτων.

3.5.2. Η Επιτροπή των Περιφερειών εξαίρει τη σημασία της χάραξης μελλοντικών στρατηγικών στον τομέα αυτό μέσω μιάς συντονισμένης, αντί μιας κατά κλάδους, προσέγγισης η οποία να δίνει έμφαση στην συνέργια μεταξύ των διαφόρων παραγόντων, και τονίζει τον καθοριστικό ρόλο της τοπικής αυτοδιοίκησης και περιφερειακής διοίκησης στην προαγωγή εταιρικών μορφών και της συνεργασίας με ιδρύματα εκπαίδευσης και κατάρτισης, επιχειρήσεις (ιδιαίτερα ΜΜΕ) και κοινωνικούς παράγοντες, όπως υπογραμίστηκε στην πρόσθετη γνωμοδότησή της σχετικά με το Λευκό Βιβλίο για την ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα και την απασχόληση (CdR 64/94 fin).

3.5.3. Η Επιτροπή των Περιφερειών παραπέμπει στην γνωμοδότησή της για το «ευρωπαϊκό έτος για τη δια βίου εκπαίδευση και κατάρτιση» (CdR 244/94) στην οποία ζητεί να υποστηριχθεί η ανάπτυξη δικτύων σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο με στόχο την ανταλλαγή πληροφοριών και την διάδοση της ορθής πρακτικής στον τομέα της πρόσβασης στην τεχνολογία των πληροφοριών, καθώς και της χρησιμοποίησής της, ιδιαίτερα δε σε ό,τι αφορά την εξ αποστάσεως εκπαίδευση, όχι μόνον στις αστικές περιοχές, αλλά και βάσει προγραμμάτων ανάπτυξης των αγροτικών περιοχών.

3.5.4. Εξάλλου, η Επιτροπή των Περιφερειών επισημαίνει ότι έχει ήδη πραγματοποιηθεί σημαντικό έργο σε εθνική, περιφερειακή και τοπική κλίμακα και ζητεί η εμπειρία που αποκτήθηκε μέσω των δημόσιων και ιδιωτικών πρωτοβουλιών να διαδοθεί ευρύτερα στην Κοινότητα.

3.5.5. Η ΕΤΠ εξαίρει την σημαντική συνεισφορά στην τοπική και περιφερειακή ανάπτυξη, του προγράμματος COMETT γιά την κατάρτιση στις προηγμένες τεχνολογίες στην τοπική και περιφερειακή ανάπτυξη, ιδιαίτερα μέσω της συνεργασίας μεταξύ βιομηχανίας και πανεπιστημίων.

3.5.6. Η Επιτροπή των Περιφερειών επιδοκιμάζει το γεγονός ότι η Επιτροπή αναγνωρίζει τα οφέλη του κοινωνικού διαλόγου με τους κύριους παράγοντες καθώς και της βοήθειας που έχει προβλεφθεί για τους κοινωνικούς εταίρους σε κοινές δράσεις και προγράμματα. Η ΕΤΠ φρονεί ότι μία εκτεταμένη κοινή δράση στο πλαίσιο του προγράμματος Leonardo θα μπορούσε να αποβεί το πλέον αποτελεσματικό σύστημα υποστήριξης αυτής της πλευράς της δραστηριότητας.

3.5.7. Η σύσταση που διατυπώνει η Επιτροπή για την ανάπτυξη δύο προσεγγίσεων με στόχο τον καθορισμό κοινών στόχων για τις πολιτικές και τα μέτρα που αφορούν την κατάρτιση και την συστηματική τήρηση της ορθής πρακτικής έχει την υποστήριξη της Επιτροπής των Περιφερειών.

3.5.8. Η Επιτροπή των Περιφερειών πιστεύει ότι ο διάλογος σε όλα τα επίπεδα μπορεί να ενισχυθεί εάν επιλεγούν ως στόχοι οι κύριοι συντελεστές και οι παράγοντες διαμόρφωσης της κοινής γνώμης και ασκηθεί επιρροή σ'αυτούς μέσω της χρησιμοποίησης των πολυμέσων.

3.6. Η προαγωγή της ευρωπαϊκής διάστασης

3.6.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών αναγνωρίζει τη σημασία της προαγωγής ενός δυναμικότερου προγράμματος γλωσσών σε όλα τα κράτη μέλη και υποστηρίζει πλήρως τις δραστηριότητες Lingua του προγράμματος Socrates που αποβλέπουν στην προαγωγή των γλωσσικών ικανοτήτων στην Κοινότητα. Υπενθυμίζει στην Επιτροπή την ανησυχία τους σχετικά με τις ενδεχόμενες συνέπειες της κοινωνίας της πληροφόρησης στις μεμονωμένες εθνικές γλώσσες, ιδιαίτερα στις γλώσσες των εθνικών μειονοτήτων.

3.6.2. Χάρη στις προσεγγίσεις με πολυμέσα παρέχεται μία εξαιρετική ευκαιρία για να προωθηθεί η ανάπτυξη των γλωσσών στην Κοινότητα και η ΕΤΠ εκφράζει την ικανοποίησή της για τις πρωτοβουλίες που προωθεί η Επιτροπή με στόχο την ανάπτυξη του χώρου αυτού της σύγχρονης τεχνολογίας στα εκπαιδευτικά ιδρύματα.

3.6.3. Η Επιτροπή των Περιφερειών επιδοκιμάζει τη δράση της Επιτροπής για τη θέσπιση ενός συνολικού στόχου στις ενέργειες που σχετίζονται με την αναγνώριση των τίτλων εκπαίδευσης και κατάρτισης και πιστεύει ότι τα πρόσθετα προσόντα πρέπει να αναγνωρίζονται ευρύτερα σε όλη την έκταση της Κοινότητας.

3.6.4. Τα κράτη μέλη εκτιμούν την ανάπτυξη συνεργιών μεταξύ διαφόρων τύπων αναγνώρισης και η Επιτροπή των Περιφερειών προτείνει να καθορισθούν, με την πρώτη ευκαιρία, ευρωπαϊκοί στόχοι προς υλοποίηση στον τομέα της εκπαίδευσης και κατάρτισης.

3.6.5. Η Επιτροπή των Περιφερειών θα επικροτούσε την Επιτροπή εάν διεξήγαγε έρευνα σχετικά με την ορθή πρακτική στην Κοινότητα για να πεισθούν οι ενήλικοι να λαμβάνουν μέρος σε προγράμματα συνεχούς εκπαίδευσης και κατάρτισης.

3.6.6. Η Επιτροπή των Περιφερειών επιδοκιμάζει θερμά την ιδέα της διοργάνωσης του «ευρωπαϊκού έτους για την δια βίου εκπαίδευση και κατάρτιση», όπως αναφέρεται στη σχετική γνωμοδότησή της (CdR 244/94). Η πρόθεση της Επιτροπής να ενθαρρύνει τον απαραίτητο για την επίτευξη των στόχων δημόσιο διάλογο θα απαιτήσει την συμμετοχή και την δημόσια δέσμευση των κύριων συντελεστών τόσο του επιχειρηματικού, όσο και του δημόσιου τομέα, ιδιαίτερα των εκπροσώπων των αρχών τοπικής αυτοδιοίκησης και περιφερειακής διοίκησης. Η Επιτροπή των Περιφερειών φρονεί ότι η εξαιρετικά σημαντική αυτή πρωτοβουλία θα απαιτήσει τη διεξαγωγή μιάς συντονισμένης διαφημιστικής εκστρατείας σε ολόκληρη την Κοινότητα και ενθαρρύνει την Επιτροπή να εξασφαλίσει την υποστήριξη του ιδιωτικού τομέα για την χρηματοδότηση της εκστρατείας αυτής.

4. Συμπεράσματα και περαιτέρω συστάσεις

4.1. Εν κατακλείδι, η Επιτροπή των Περιφερειών παρέχει την υποστήριξή της στην Ανακοίνωση της Επιτροπής «Η εκπαίδευση και η κατάρτιση ενώπιον των τεχνολογικών, βιομηχανικών και κοινωνικών προκλήσεων: Πρώτες σκέψεις» (COM(94) 528 τελικό) και επιθυμεί να διατυπώσει τα ακόλουθα σχόλια:

4.2. Η Επιτροπή των Περιφερειών εκφράζει την ικανοποίησή της για την διερευνητική προσέγγιση της πολιτικής εκπαίδευσης και κατάρτισης με στόχο την αξιοποίηση των οφελών που προκύπτουν από την πρόοδο της τεχνολογίας.

4.3. Επισημαίνει ότι προβληματίζεται σχετικά με το θέμα των ομάδων που βρίσκονται σε μειονεκτική θέση από κοινωνικής πλευράς και με το ζήτημα της διασφάλισης ισότιμης πρόσβασης όλων των πολιτών της Κοινότητας στις νέες τεχνολογίες που αφορούν την εκπαίδευση και κατάρτιση. Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΤΠ ζητεί να υποστηριχθεί το σημαντικό έργο της καταπολέμησης του αποκλεισμού που ανέλαβε η ΑTD - Τέταρτος Κόσμος, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την πρόσβαση στις νέες τεχνολογίες των νέων ατόμων που βρίσκονται σε εξαιρετικά μειονεκτική θέση.

4.4. Θεωρεί ότι η εγκαθίδρυση τοπικών κέντρων για την διά βίου εκπαίδευση και κατάρτιση θα μπορούσε να συμβάλει στην αντιστάθμιση ενός μειονεκτικού περιβάλλοντος διαβίωσης. Η Επιτροπή των Περιφερειών θα επιδοκίμαζε τη διεξαγωγή έρευνας στον χώρο των υφιστάμενων οργανισμών παροχής υπηρεσιών της «εκπαιδευτικής κοινότητας» με στόχο την αναγνώριση της ορθής πρακτικής και των ενδεχόμενων δυνατοτήτων διάθεσης κονδυλίων για νέες πρωτοβουλίες. Η ΕΤΠ εξαίρει το θεμελιώδη ρόλο των βιβλιοθηκών και των εκπαιδευτικών κέντρων ενηλίκων, καθώς και των κοινοτικών κέντρων και των κέντρων υγείας σε ό,τι αφορά την διασφάλιση της πρόσβασης στην πληροφόρηση, ιδιαίτερα μέσω των ηλεκτρονικών συστημάτων επικοινωνίας, των ατόμων με ειδικές ανάγκες, των ηλικιωμένων και των κατοίκων απομεμακρυσμένων περιοχών.

4.5. Εξάλλου, η ΕΤΠ τονίζει ότι είναι απαραίτητο να διαδοθεί η ορθή πρακτική σε ό,τι αφορά τις διάφορες πρωτοβουλίες που προάγουν τις νέες μεθόδους προσέγγισης της δια βίου εκπαίδευσης, όπως υπογραμμίστηκε στη γνωμοδότηση της ΕΤΠ για το ευρωπαϊκό έτος εκπαίδευσης και κατάρτισης (CdR 224/94).

4.6. Η Επιτροπή των Περιφερειών εκφράζει την ικανοποίησή της για τις προτάσεις της Επιτροπής υπέρ της ανάπτυξης της έρευνας σε θέματα που άπτονται της εκπαίδευσης και της κατάρτισης και θεωρεί ότι η περαιτέρω διερεύνηση ορισμένων τομέων- όπως η διασφάλιση της ποιότητας, η έρευνα αγοράς και η μεταφορά πιστώσεων - θα μπορούσε να αποτελέσει έναν πολύτιμο οδηγό για την ανάπτυξη ενός πιό ευέλικτου εργατικού δυναμικού στην Κοινότητα. To ζήτημα αυτό θα μπορούσε επίσης να προωθηθεί στο πλαίσιο του στοχοθετημένου κοινωνικοοικονομικού ερευνητικού προγράμματος που εντάσσεται στο 4ο πρόγραμμα έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης (1994-1998) το οποίο εστιάζει τις προσπάθειές του στην έρευνα για την εκπαίδευση και κατάρτιση.

4.7. Η Επιτροπή των Περιφερειών προτείνει την ανάπτυξη Ευρωπαϊκών Στόχων στον τομέα της Εκπαίδευσης και Κατάρτισης και επιδοκιμάζει τις ευκαιρίες που παρέχει το «ευρωπαϊκό έτος για τη δια βίου εκπαίδευση και κατάρτιση» για τόνωση της αύξησης των «πληροφοριών» στις περιφέρειες.

4.8. Η Επιτροπή των Περιφερειών επικροτεί τη δυνατότητα προβολής των τεχνών και της πολιτιστικής κληρονομιάς της Κοινότητας, ιδιαίτερα μέσω της προαγωγής των γλωσσών των μειονοτήτων, κατά τη διάρκεια του «ευρωπαϊκού έτους διά βίου εκπαίδευσης και κατάρτισης» και αναγνωρίζει την προστιθέμενη αξία που θα προσκομίσει στην εν λόγω πρωτοβουλία η αποτελεσματική χρήση των πολυμέσων και η επέκταση των ανταλλαγών στον τομέα της εκπαίδευσης και κατάρτισης.

4.9. Η Επιτροπή των Περιφερειών διαπιστώνει ότι οι αρχές της τοπικής αυτοδιοίκησης και περιφερειακής διοίκησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επειδή είναι σημαντικοί οργανισμοί υπηρεσιών, είναι ιδιαίτερα κατάλληλοι για να κατευθύνουν το άτομο και τους οργανισμούς στο νέο εκπαιδευτικό περιβάλλον, κατά τρόπο όχι μόνο ενδιαφέροντα, αλλά και εξαιρετικά σημαντικό από οικονομικής απόψεως.

4.10. Η Επιτροπή των Περιφερειών επιθυμεί να εξακολουθήσει να διαδραματίζει πλήρως το ρόλο της σε ό,τι αφορά την υποστήριξη των κοινοτικών δράσεων που σχετίζονται με την εκπαίδευση και την κατάρτιση ενόψει των νέων προκλήσεων. Η γνώμη της θα πρέπει να ζητείται για όλες τις αποφάσεις και τα μέτρα που προβλέπονται βάσει οιουδήποτε σχεδίου δράσης.

Βρυξέλλες, 20 Σεπτεμβρίου 1995.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Jacques BLANC

() Λευκό Βιβλίο «Ανάπτυξη, ανταγωνιστικότητα και απασχόληση» (COM(94) 700 τελικό).