P9_TA(2022)0065

Ιθαγένεια και άδεια διαμονής σε επενδυτές

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 9ης Μαρτίου 2022 με προτάσεις προς την Επιτροπή σχετικά με συστήματα χορήγησης ιθαγένειας και άδειας διαμονής σε επενδυτές (2021/2026(INL))

(2022/C 347/08)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

— έχοντας υπόψη το άρθρο 225 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

— έχοντας υπόψη το άρθρο 4 παράγραφος 3 και το άρθρο 49 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση,

— έχοντας υπόψη το άρθρο 21 παράγραφοι 1 και 2, το άρθρο 77 παράγραφος 2 στοιχείο α), το άρθρο 79 παράγραφος 2 και τα άρθρα 80, 82, 87, 114, 311, 337 και 352 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

— έχοντας υπόψη τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως τα άρθρα 7, 8 και 20,

— έχοντας υπόψη την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, και ιδίως το άρθρο 8 αυτής,

— έχοντας υπόψη την οδηγία 2003/86/ΕΚ του Συμβουλίου, της 22ας Σεπτεμβρίου 2003, σχετικά με το δικαίωμα οικογενειακής επανένωσης (1) («οδηγία για την οικογενειακή επανένωση»),

— έχοντας υπόψη την οδηγία 2003/109/ΕΚ του Συμβουλίου, της 25ης Νοεμβρίου 2003, σχετικά με το καθεστώς υπηκόων τρίτων χωρών οι οποίοι είναι επί μακρόν διαμένοντες (2) («οδηγία για τους επί μακρόν διαμένοντες»),

— έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2018/1806 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Νοεμβρίου 2018, περί του καταλόγου τρίτων χωρών οι υπήκοοι των οποίων υπόκεινται στην υποχρέωση θεώρησης για τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών, και του καταλόγου των τρίτων χωρών οι υπήκοοι των οποίων απαλλάσσονται από την υποχρέωση αυτή (3),

— έχοντας υπόψη την οδηγία (ΕΕ) 2015/849 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Μαΐου 2015, σχετικά με την πρόληψη της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή για τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας, την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, και την κατάργηση της οδηγίας 2005/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και της οδηγίας 2006/70/ΕΚ της Επιτροπής (4),

— έχοντας υπόψη τα κριτήρια της Κοπεγχάγης και το σύνολο των κανόνων της Ένωσης (το κεκτημένο) που μια υποψήφια χώρα πρέπει να υιοθετήσει, να εφαρμόσει και να επιβάλει ώστε να είναι επιλέξιμη για προσχώρηση στην Ένωση, και ιδίως τα κεφάλαια 23 και 24,

— έχοντας υπόψη τις προειδοποιητικές επιστολές της Επιτροπής προς την Κύπρο και τη Μάλτα, της 20ής Οκτωβρίου 2020, για την κίνηση διαδικασιών επί παραβάσει όσον αφορά τα συστήματά τους χορήγησης ιθαγένειας σε επενδυτές,

— έχοντας υπόψη την επιστολή της Επιτροπής προς τη Βουλγαρία, της 20ής Οκτωβρίου 2020, στην οποία επισημαίνονται ανησυχίες σχετικά με ένα σύστημα χορήγησης ιθαγένειας σε επενδυτές και ζητούνται περαιτέρω διευκρινίσεις,

— έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής, της 23ης Ιανουαρίου 2019, με τίτλο «Προγράμματα χορήγησης ιθαγένειας και άδειας διαμονής σε επενδυτές στην Ευρωπαϊκή Ένωση»,

— έχοντας υπόψη την παρουσίαση από την Επιτροπή, στις 20 Ιουλίου 2021, δέσμης τεσσάρων νομοθετικών προτάσεων για την ενίσχυση των κανόνων της ΕΕ για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας,

— έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 16ης Ιανουαρίου 2014 σχετικά με την ιθαγένεια της ΕΕ προς πώληση (5), της 26ης Μαρτίου 2019 σχετικά με το οικονομικό έγκλημα, τη φοροδιαφυγή και τη φοροαποφυγή (6), της 18ης Δεκεμβρίου 2019 σχετικά με το κράτος δικαίου στη Μάλτα μετά τις πρόσφατες αποκαλύψεις σχετικά με τη δολοφονία της Daphne Caruana Galizia (7), της 10ης Ιουλίου 2020 σχετικά με μια ολοκληρωμένη πολιτική της Ένωσης για την πρόληψη της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας — το σχέδιο δράσης της Επιτροπής και άλλες πρόσφατες εξελίξεις (8), της 17ης Δεκεμβρίου 2020 σχετικά με τη στρατηγική της ΕΕ για την Ένωση Ασφάλειας (9), και της 29ης Απριλίου 2021 σχετικά με τη δολοφονία της Daphne Caruana Galizia και το κράτος δικαίου στη Μάλτα (10),

— έχοντας υπόψη τη μελέτη της Υπηρεσίας Έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 17ης Οκτωβρίου 2018, με τίτλο «Citizenship by Investment (CBI) and Residency by Investment (RBI) schemes in the EU» [Καθεστώτα χορήγησης ιθαγένειας σε επενδυτές (CBI) και χορήγησης άδειας διαμονής σε επενδυτές (RBI) στην ΕΕ],

— έχοντας υπόψη τη μελέτη της Υπηρεσίας Έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 22ας Οκτωβρίου 2021, με τίτλο «Avenues for EU action in citizenship and residence by investment schemes — European added value assessment» [Ανάληψη δράσης σε επίπεδο ΕΕ σχετικά με τα καθεστώτα χορήγησης ιθαγένειας και άδειας διαμονής σε επενδυτές — Αξιολόγηση της ευρωπαϊκής προστιθέμενης αξίας] («Μελέτη EAVA της EPRS»),

— έχοντας υπόψη τη μελέτη της Milieu Ltd με τίτλο «Factual analysis of Member States Investors’ Schemes granting citizenship or residence to third-country nationals investing in the said Member State — Study Overview» [Εμπεριστατωμένη ανάλυση της κατάστασης των επενδυτικών καθεστώτων των κρατών μελών στο πλαίσιο των οποίων χορηγείται ιθαγένεια ή άδεια διαμονής σε υπηκόους τρίτων χωρών που επενδύουν στο εκάστοτε κράτος μέλος — Επισκόπηση μελέτης], η οποία εκπονήθηκε για λογαριασμό της Επιτροπής τον Ιούλιο του 2018,

— έχοντας υπόψη τις δραστηριότητες της Ομάδας παρακολούθησης της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων (DRFMG), η οποία συστάθηκε στο πλαίσιο της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων για το θέμα αυτό, και ιδίως τις ανταλλαγές απόψεων που πραγματοποίησε με την Επιτροπή, ακαδημαϊκούς, την κοινωνία των πολιτών και δημοσιογράφους στις 19 Δεκεμβρίου 2019, 11 Σεπτεμβρίου 2020 και 4 Δεκεμβρίου 2020, καθώς και την επίσκεψή της στη Μάλτα στις 19 Σεπτεμβρίου 2018,

— έχοντας υπόψη τα άρθρα 47 και 54 του Κανονισμού του,

— έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων (A9-0028/2022),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Πρόεδρος της Επιτροπής von der Leyen, πριν από την επικύρωση του διορισμού της από το Κοινοβούλιο, δεσμεύτηκε στις πολιτικές κατευθύνσεις για την επόμενη Ευρωπαϊκή Επιτροπή της περιόδου 2019-2024 (11) να υποστηρίξει το δικαίωμα πρωτοβουλίας του Κοινοβουλίου και δεσμεύτηκε να απαντήσει με νομοθετική πράξη όταν το Κοινοβούλιο εγκρίνει ψηφίσματα με τα οποία ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλει νομοθετικές προτάσεις·

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Πρόεδρος της Επιτροπής von der Leyen, στην ομιλία της για την κατάσταση της Ένωσης στις 16 Σεπτεμβρίου 2020, δήλωσε τα εξής: «Είτε όσον αφορά την υπεροχή του ευρωπαϊκού δικαίου, την ελευθερία του Τύπου, την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης ή ακόμα και την πώληση “χρυσών διαβατηρίων”. Οι ευρωπαϊκές αξίες δεν είναι προς πώληση.»·

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι αρκετά κράτη μέλη εφαρμόζουν καθεστώτα χορήγησης ιθαγένειας σε επενδυτές (CBI) και χορήγησης άδειας διαμονής σε επενδυτές (RBI), τα οποία χορηγούν ιθαγένεια ή άδεια διαμονής σε υπηκόους τρίτων χωρών με αντάλλαγμα κυρίως οικονομικές παραμέτρους υπό μορφή «παθητικών» επενδύσεων κεφαλαίων· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα εν λόγω καθεστώτα CBI/RBI χαρακτηρίζονται από ελάχιστες έως μηδενικές απαιτήσεις φυσικής παρουσίας και προβλέπουν μια ταχεία διαδικασία απόκτησης ιθαγένειας ή άδειας διαμονής σε ένα κράτος μέλος σε σύγκριση με τους συμβατικούς διαύλους· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο χρόνος για την επεξεργασία των αιτήσεων ποικίλλει σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών (12)· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ευκολία απόκτησης ιθαγένειας ή άδειας διαμονής μέσω της χρήσης τέτοιων καθεστώτων έρχεται σε έντονη αντίθεση με τα εμπόδια για την αναζήτηση διεθνούς προστασίας, τη νόμιμη μετανάστευση ή την επιδίωξη πολιτογράφησης μέσω των συμβατικών διαύλων·

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ύπαρξη καθεστώτων CBI επηρεάζει όλα τα κράτη μέλη, επειδή η απόφαση ενός κράτους μέλους να χορηγήσει ιθαγένεια για επενδύσεις παρέχει αυτόματα δικαιώματα σε σχέση με τα άλλα κράτη μέλη, ιδίως το δικαίωμα στην ελεύθερη κυκλοφορία, το δικαίωμα ψήφου και το δικαίωμα του εκλέγεσθαι στις τοπικές και ευρωπαϊκές εκλογές, το δικαίωμα στην προξενική προστασία, σε περίπτωση μη εκπροσώπησης εκτός της Ένωσης και το δικαίωμα πρόσβασης στην εσωτερική αγορά για την άσκηση οικονομικών δραστηριοτήτων· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα καθεστώτα CBI και RBI από μεμονωμένα κράτη μέλη δημιουργούν επίσης σημαντικούς εξωτερικούς παράγοντες σε άλλα κράτη μέλη, όπως η διαφθορά και οι κίνδυνοι νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα εξωτερικά επακόλουθα δικαιολογούν ρύθμιση από την Ένωση·

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ιθαγένεια της Ένωσης αποτελεί μοναδικό και θεμελιώδες καθεστώς που απονέμεται στους πολίτες της Ένωσης συμπληρωματικά προς την εθνική ιθαγένεια και αντιπροσωπεύει ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της ολοκλήρωσης της Ένωσης, παρέχοντας ίσα δικαιώματα στους πολίτες σε ολόκληρη την Ένωση·

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η απονομή της εθνικής ιθαγένειας αποτελεί προνόμιο των κρατών μελών, το οποίο ωστόσο πρέπει να ασκείται καλόπιστα, σε πνεύμα αμοιβαίου σεβασμού, με διαφάνεια, σύμφωνα με την αρχή της καλόπιστης συνεργασίας και με πλήρη σεβασμό του δικαίου της Ένωσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ένωση έχει θεσπίσει μέτρα για την εναρμόνιση των οδών νόμιμης μετανάστευσης προς την Ένωση και των δικαιωμάτων που συνδέονται με τη διαμονή, όπως για παράδειγμα η οδηγία για τους επί μακρόν διαμένοντες·

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η λειτουργία καθεστώτων CBI οδήγησε στην εμπορευματοποίηση της ενωσιακής ιθαγένειας· λαμβάνοντας υπόψη ότι η εμπορευματοποίηση δικαιωμάτων παραβιάζει τις αξίες της Ένωσης, ιδίως δε την ισότητα· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι οδοί νόμιμης μετανάστευσης προς την Ένωση και τα δικαιώματα που συνδέονται με τη διαμονή καλύπτονται ήδη από το δίκαιο της Ένωσης, όπως η οδηγία για τους επί μακρόν διαμένοντες·

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Βουλγαρία, η Κύπρος και η Μάλτα διαθέτουν επί του παρόντος νομοθεσία που επιτρέπει τη λειτουργία καθεστώτων CBI· λαμβάνοντας υπόψη ότι η βουλγαρική κυβέρνηση έχει καταθέσει νομοθεσία για τον τερματισμό του δικού της καθεστώτος CBI· λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 13 Οκτωβρίου 2020, η κυπριακή κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα αναστείλει το δικό της καθεστώς CBI· λαμβάνοντας υπόψη ότι η κυπριακή κυβέρνηση ανακοίνωσε την ολοκλήρωση της εξέτασης όλων των εκκρεμών αιτήσεων για κυπριακή ιθαγένεια που έλαβε πριν από τον Νοέμβριο του 2020· λαμβάνοντας υπόψη ότι και ορισμένα άλλα κράτη μέλη επιβραβεύουν τους μεγάλους επενδυτές χορηγώντας τους ιθαγένεια με έκτακτες διαδικασίες·

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Βουλγαρία, η Κύπρος, η Εσθονία, η Ελλάδα, η Ιρλανδία, η Ιταλία, η Λετονία, το Λουξεμβούργο, η Μάλτα, οι Κάτω Χώρες, η Πορτογαλία και η Ισπανία εφαρμόζουν επί του παρόντος καθεστώτα RBI με ελάχιστα επίπεδα επενδύσεων που κυμαίνονται από 60 000 EUR (Λετονία) έως 1 250 000 EUR (Κάτω Χώρες)· λαμβάνοντας υπόψη ότι η προσέλκυση επενδύσεων αποτελεί συνήθη μέθοδο για να διατηρηθεί η εύρυθμη λειτουργία των οικονομιών των κρατών μελών, αλλά δεν θα πρέπει να ενέχει νομικούς κινδύνους και κινδύνους για την ασφάλεια των πολιτών της Ένωσης·

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τη μελέτη EAVA της EPRS, από το 2011 έως το 2019 εγκρίθηκαν 42 180 αιτήσεις στο πλαίσιο των καθεστώτων CBI/RBI, και απέκτησαν άδεια διαμονής ή ιθαγένεια στα κράτη μέλη περισσότερα από 132 000 άτομα, συμπεριλαμβανομένων των μελών της οικογένειας αιτούντων από τρίτες χώρες, ενώ οι συνολικές επενδύσεις εκτιμώνται σε 21,4 δισεκατομμύρια EUR (13)·

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αιτήσεις στο πλαίσιο καθεστώτων CBI/RBI διεκπεραιώνονται συχνά με τη συνδρομή εμπορικών διαμεσολαβητών, οι οποίοι ενδέχεται να λάβουν ένα ποσοστό του τέλους αίτησης· λαμβάνοντας υπόψη ότι σε ορισμένα κράτη μέλη οι εμπορικοί διαμεσολαβητές έχουν διαδραματίσει ρόλο στην ανάπτυξη και την προώθηση των καθεστώτων CBI/RBI·

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή έχει κινήσει διαδικασίες επί παραβάσει κατά της Κύπρου και της Μάλτας λόγω του ότι η χορήγηση ιθαγένειας της Ένωσης για προκαθορισμένες πληρωμές ή επενδύσεις χωρίς να υπάρχει δεσμός με τα οικεία κράτη μέλη υπονομεύει την ουσία της ιθαγένειας της Ένωσης·

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα καθεστώτα CBI και RBI εγκυμονούν κινδύνους σε διαφορετικό βαθμό, συμπεριλαμβανομένων κινδύνων διαφθοράς, νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, απειλών κατά της ασφάλειας, φοροαποφυγής, μακροοικονομικών ανισορροπιών, πίεσης στον τομέα των ακινήτων, μειώνοντας έτσι την πρόσβαση στη στέγαση και διαβρώνοντας την ακεραιότητα της εσωτερικής αγοράς· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κίνδυνοι αυτοί δεν μπορούν να αξιολογηθούν σωστά λόγω έλλειψης πληροφοριών και διαφάνειας, και ότι επί του παρόντος η διαχείριση των εν λόγω κινδύνων δεν είναι επαρκής, γεγονός που οδηγεί σε ανεπαρκή έλεγχο και έλλειψη δέουσας επιμέλειας όσον αφορά τους αιτούντες στο πλαίσιο καθεστώτων CBI/RBI στα κράτη μέλη· λαμβάνοντας υπόψη ότι όλοι αυτοί οι κίνδυνοι θα πρέπει να αξιολογηθούν σωστά, ενώ θα πρέπει να αυξηθεί και η διαφάνεια όσον αφορά την εφαρμογή και τις συνέπειες των καθεστώτων·

ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με έρευνες, τα κράτη μέλη με καθεστώτα CBI/RBI είναι πιο επιρρεπή σε κινδύνους που σχετίζονται με το οικονομικό απόρρητο και τη διαφθορά, σε σύγκριση με άλλα κράτη μέλη·

ΙΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ισχύουσα νομοθεσία της Ένωσης δεν προβλέπει συστηματική διαβούλευση με τα μεγάλα πληροφοριακά συστήματα της Ένωσης για τους ελέγχους ιστορικού των αιτούντων στο πλαίσιο καθεστώτων CBI/RBI· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ισχύοντες κανόνες της Ένωσης και οι εθνικοί κανόνες δεν απαιτούν τη διενέργεια διαδικασιών ελέγχου πριν από τη χορήγηση ιθαγένειας ή άδειας διαμονής στο πλαίσιο ενός καθεστώτος CBI/RBI· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα κράτη μέλη δεν συμβουλεύονται πάντα βάσεις δεδομένων, δεν εφαρμόζουν διεξοδικές διαδικασίες ή δεν ανταλλάσσουν τα αποτελέσματα των ελέγχων και των διαδικασιών·

ΙΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) έχει εκδώσει κατευθυντήριες γραμμές για τον περιορισμό της καταστρατήγησης του Κοινού Προτύπου Αναφοράς μέσω της κατάχρησης καθεστώτων CBI/RBI (14)·

ΙΖ. λαμβάνοντας υπόψη την πρωτοβουλία της Επιτροπής να συστήσει ομάδα εμπειρογνωμόνων για τα συστήματα χορήγησης ιθαγένειας και άδειας διαμονής σε επενδυτές με στόχο την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ των εκπροσώπων των κρατών μελών σχετικά με ένα κοινό σύνολο ελέγχων ασφαλείας, ωστόσο η ομάδα αυτή δεν πρότεινε ένα τέτοιο κοινό σύνολο ελέγχων ασφαλείας· λαμβάνοντας υπόψη ότι η συγκεκριμένη ομάδα έχει να συνεδριάσει από το 2019·

ΙΗ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένες τρίτες χώρες που περιλαμβάνονται στο παράρτημα II του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1806, οι πολίτες των οποίων έχουν πρόσβαση στην Ένωση χωρίς θεώρηση, εφαρμόζουν καθεστώτα CBI με χαμηλές ή μηδενικές απαιτήσεις διαμονής και ανεπαρκείς ελέγχους ασφαλείας, ιδίως όσον αφορά τη νομοθεσία για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα εν λόγω καθεστώτα CBI διαφημίζονται ως «χρυσά διαβατήρια» με ρητό σκοπό τη διευκόλυνση των ταξιδιών χωρίς θεώρηση στην Ένωση· λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένες υποψήφιες χώρες εφαρμόζουν παρόμοια καθεστώτα με το πρόσθετο αναμενόμενο όφελος μιας πιθανής μελλοντικής προσχώρησης στην Ένωση·

ΙΘ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι δικαιούχοι των καθεστώτων CBI/RBI, αφού τους χορηγηθεί το νέο καθεστώς ιθαγένειας ή άδειας διαμονής, αρχίζουν αμέσως να απολαμβάνουν την ελευθερία μετακίνησης (15) και εγκατάστασης εντός της ζώνης Σένγκεν·

Κ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το δικαίωμα των τρίτων χωρών να επιτρέπουν στους πολίτες τους να αλλάζουν όνομα ενέχει κίνδυνο, διότι οι υπήκοοι τρίτων χωρών θα μπορούσαν να αποκτήσουν την ιθαγένεια τρίτης χώρας στο πλαίσιο καθεστώτος CBI και στη συνέχεια να αλλάξουν το όνομά τους και να εισέλθουν στην Ένωση με το νέο αυτό όνομα·

ΚΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι στις 15 Οκτωβρίου 2021 οι κυπριακές αρχές ανακοίνωσαν ότι θα ανακαλέσουν την ιθαγένεια 39 ξένων επενδυτών και έξι μελών των οικογενειών τους που είχαν γίνει Κύπριοι πολίτες στο πλαίσιο καθεστώτος CBI· λαμβάνοντας υπόψη ότι λίγο πάνω από το ήμισυ των 6 779 διαβατηρίων που εκδόθηκαν από την Κύπρο στο πλαίσιο του εν λόγω προγράμματος μεταξύ 2007 και 2020 εκδόθηκαν χωρίς να έχουν διενεργηθεί επαρκείς έλεγχοι ιστορικού των αιτούντων (16)·

KB. λαμβάνοντας υπόψη ότι το 2019 η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχουν σαφή στατιστικά στοιχεία σχετικά με τις αιτήσεις CBI/RBI που ελήφθησαν, έγιναν δεκτές και απορρίφθηκαν ή ότι τα εν λόγω στατιστικά στοιχεία δεν επαρκούν·

ΚΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα καθεστώτα RBI έχουν εντελώς ιδιαίτερο χαρακτήρα· λαμβάνοντας υπόψη ότι τυχόν αλλαγές στο δίκαιο της Ένωσης που εισάγονται για τους αιτούντες στο πλαίσιο καθεστώτων RBI θα πρέπει να στοχεύουν σε αυτό το συγκεκριμένο είδος καθεστώτος διαμονής και δεν θα πρέπει να επηρεάζουν αρνητικά τα δικαιώματα των αιτούντων άλλα είδη καθεστώτων διαμονής, όπως των σπουδαστών, των εργαζομένων και των μελών της οικογένειας· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα υψηλότερα επίπεδα ελέγχων ασφαλείας για τους αιτούντες στο πλαίσιο των καθεστώτων RBI δεν θα πρέπει να εφαρμόζονται σε όσους υποβάλλουν αίτηση για διαμονή στην Ένωση στο πλαίσιο συστημάτων διαμονής που καλύπτονται ήδη από το δίκαιο της Ένωσης·

ΚΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η κυβέρνηση του Μαυροβουνίου δεν αποφάσισε να διακόψει το καθεστώς CBI, αν και είχε επισημάνει τη σημασία της πλήρους και αποτελεσματικής κατάργησης του εν λόγω καθεστώτος CBI το συντομότερο δυνατόν· καλεί την κυβέρνηση του Μαυροβουνίου να το πράξει χωρίς καθυστέρηση·

1. θεωρεί ότι τα καθεστώτα χορήγησης ιθαγένειας βάσει χρηματοπιστωτικών επενδύσεων (καθεστώτα CBI), γνωστά και ως «χρυσά διαβατήρια», είναι απαράδεκτα από δεοντολογική, νομική και οικονομική άποψη και ενέχουν διάφορους σοβαρούς κινδύνους για την ασφάλεια των πολιτών της Ένωσης, όπως αυτούς που απορρέουν από τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και τη διαφθορά· θεωρεί ότι η έλλειψη κοινών προτύπων και εναρμονισμένων κανόνων για τα καθεστώτα χορήγησης άδειας διαμονής βάσει οικονομικής επένδυσης (καθεστώτα RBI) μπορεί επίσης να δημιουργήσει τέτοιους κινδύνους για την ασφάλεια, να επηρεάσει την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων εντός του χώρου Σένγκεν και να συμβάλει στην υπονόμευση της ακεραιότητας της Ένωσης·

2. υπενθυμίζει τη θέση του ότι τα καθεστώτα CBI/RBI παρουσιάζουν, εκ φύσεως, ορισμένους σοβαρούς κινδύνους και θα πρέπει να καταργηθούν σταδιακά από όλα τα κράτη μέλη ( 17 ) · επισημαίνει ότι η Επιτροπή και τα κράτη μέλη δεν έχουν λάβει επαρκή μέτρα για την αντιμετώπιση των εν λόγω καθεστώτων σε συνέχεια του ψηφίσματός του της 16ης Ιανουαρίου 2014 σχετικά με την προσφερόμενη προς πώληση ιθαγένεια της ΕΕ·

3. υποστηρίζει ότι τα καθεστώτα CBI υπονομεύουν την ουσία της ενωσιακής ιθαγένειας, η οποία αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της ολοκλήρωσης της Ένωσης, παρέχοντας ένα μοναδικό και θεμελιώδες καθεστώς στους πολίτες της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος ψήφου στις ευρωπαϊκές και τοπικές εκλογές·

4. θεωρεί ότι η ιθαγένεια της Ένωσης δεν είναι εμπόρευμα που μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο εμπορίας ή πώλησης ούτε έχει ποτέ σχεδιαστεί ως τέτοιο στις Συνθήκες·

5. αναγνωρίζει ότι η ρύθμιση της απόκτησης ιθαγένειας αποτελεί πρωτίστως αρμοδιότητα των κρατών μελών, αλλά τονίζει ότι η αρμοδιότητα αυτή πρέπει να ασκείται καλή τη πίστει, σε πνεύμα αμοιβαίου σεβασμού, με διαφάνεια, τη δέουσα επιμέλεια και τον κατάλληλο έλεγχο, σύμφωνα με την αρχή της καλόπιστης συνεργασίας και με πλήρη σεβασμό του δικαίου της Ένωσης ( 18 ) · θεωρεί ότι, όταν τα κράτη μέλη δεν ενεργούν σε πλήρη συμμόρφωση με τα εν λόγω πρότυπα και αρχές, υπάρχει νομική βάση για ανάληψη δράσης από την Ένωση· θεωρεί ότι η αρμοδιότητα της Ένωσης θα μπορούσε επίσης να προκύψει βάσει του άρθρου 21 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) όσον αφορά ορισμένες πτυχές του δικαίου ιθαγένειας των κρατών μελών ( 19 )

6. πιστεύει ότι οι ευνοϊκές προϋποθέσεις και οι ταχείες διαδικασίες που ορίζονται για τους επενδυτές στο πλαίσιο των καθεστώτων CBI/RBI, σε σύγκριση με τις προϋποθέσεις και τις διαδικασίες για άλλους υπηκόους τρίτων χωρών που επιθυμούν να λάβουν διεθνή προστασία, διαμονή ή ιθαγένεια, εισάγουν διακρίσεις, στερούνται δικαιοσύνης και ενδέχεται να υπονομεύσουν τη συνοχή του κεκτημένου της Ένωσης για το άσυλο και τη μετανάστευση·

7. θεωρεί ότι τα καθεστώτα CBI πρέπει να διακρίνονται από τα καθεστώτα RBI λόγω της διαφορετικής σοβαρότητας των κινδύνων που εγκυμονούν και, κατά συνέπεια, απαιτούν προσαρμοσμένες νομοθετικές και πολιτικές προσεγγίσεις της Ένωσης· αναγνωρίζει τη σχέση μεταξύ των καθεστώτων RBI και της ιθαγένειας, διότι η αποκτηθείσα διαμονή μπορεί να διευκολύνει την πρόσβαση στην ιθαγένεια·

8. σημειώνει ότι τρία κράτη μέλη διαθέτουν νομοθεσία που επιτρέπει τα καθεστώτα CBI, και συγκεκριμένα η Βουλγαρία (μολονότι έχει υποβληθεί νομοθετική πρόταση από τη βουλγαρική κυβέρνηση για τον τερματισμό του καθεστώτος CBI), η Κύπρος και η Μάλτα, και ότι 12 κράτη μέλη διαθέτουν καθεστώτα RBI, όλα με αποκλίνοντα ποσά και επιλογές επενδύσεων και με αποκλίνοντα πρότυπα ελέγχων και διαδικασιών· εκφράζει τη δυσαρέσκειά του για το γεγονός ότι αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανταγωνισμό για τους αιτούντες μεταξύ των κρατών μελών και να δημιουργήσει έναν ανταγωνισμό προς τα κάτω με την υποβάθμιση των προτύπων ελέγχου και τη μείωση της δέουσας επιμέλειας προκειμένου να προωθηθεί η χρήση των καθεστώτων ( 20 )

9. θεωρεί ότι ο ρόλος των διαμεσολαβητών στην ανάπτυξη και την προώθηση καθεστώτων CBI/RBI, καθώς και στην προετοιμασία ατομικών αιτήσεων, συχνά ελλείψει διαφάνειας ή λογοδοσίας, αποτελεί σύγκρουση συμφερόντων που προσφέρεται για καταχρήσεις, και ότι απαιτείται συνεπώς αυστηρή και δεσμευτική ρύθμιση των εν λόγω ενδιάμεσων φορέων, πέραν της απλής αυτορρύθμισης και των κωδίκων δεοντολογίας· ζητεί την παύση των υπηρεσιών των διαμεσολαβητών στην περίπτωση των καθεστώτων CBI·

10. εκφράζει τη δυσαρέσκειά του για την έλλειψη ολοκληρωμένων ελέγχων ασφαλείας, διαδικασιών ελέγχου και δέουσας επιμέλειας στα κράτη μέλη που διαθέτουν καθεστώτα CBI/RBI· σημειώνει ότι τα κράτη μέλη δεν συμβουλεύονται πάντα τις διαθέσιμες βάσεις δεδομένων της Ένωσης ούτε ανταλλάσσουν πληροφορίες σχετικά με τα αποτελέσματα των εν λόγω ελέγχων και διαδικασιών, επιτρέποντας διαδοχικές αιτήσεις για καθεστώτα CBI/RBI σε ολόκληρη την Ένωση· καλεί τα κράτη μέλη να το πράττουν· θεωρεί ότι οι αρχές των κρατών μελών πρέπει να διαθέτουν επαρκείς διαδικασίες για τον έλεγχο των αιτούντων CBI/RBI, καθώς η χορήγηση δικαιωμάτων διαμονής και ιθαγένειας αποτελεί ευθύνη του κράτους και οι αρχές των κρατών μελών δεν πρέπει να βασίζονται σε ελέγχους ιστορικού και διαδικασίες δέουσας επιμέλειας που διενεργούνται από ενδιάμεσους φορείς και άλλους μη κρατικούς φορείς, μολονότι τα κράτη μέλη μπορούν να χρησιμοποιούν σχετικές πληροφορίες από ανεξάρτητους μη κρατικούς φορείς· εκφράζει την ανησυχία του για ορισμένα κράτη μέλη στα οποία αναφέρθηκε ότι γίνονται δεκτές αιτήσεις ιθαγένειας ακόμη και όταν οι αιτούντες δεν πληρούν τις απαιτήσεις ασφάλειας·

11. εκφράζει τη δυσαρέσκειά του για το γεγονός ότι η ομάδα εμπειρογνωμόνων για τα συστήματα χορήγησης ιθαγένειας και άδειας διαμονής σε επενδυτές, η οποία απαρτίζεται από εκπροσώπους των κρατών μελών, δεν συμφώνησε σε ένα κοινό σύνολο ελέγχων ασφαλείας πριν από το τέλος του 2019, όπως της έχει ανατεθεί· θεωρεί ότι η μη επίτευξη συμφωνίας σχετικά με ένα κοινό σύνολο ελέγχων ασφαλείας καταδεικνύει τα όρια της υιοθέτησης μιας διακυβερνητικής προσέγγισης όσον αφορά το θέμα και υπογραμμίζει την ανάγκη να αναληφθεί δράση από την Ένωση·

12. εκφράζει την αποδοκιμασία του για το γεγονός ότι οι απαιτήσεις διαμονής για την υπαγωγή στο καθεστώς RBI/CBI των κρατών μελών δεν περιλαμβάνουν πάντοτε συνεχή και αποτελεσματική φυσική παρουσία και είναι δύσκολο να ελεγχθούν, προσελκύοντας ενδεχομένως κακόπιστους αιτούντες που αγοράζουν εθνική ιθαγένεια αποκλειστικά και μόνο για την πρόσβαση που παρέχει στο έδαφος της Ένωσης και στην εσωτερική αγορά της χωρίς καμία σύνδεση με το εν λόγω κράτος μέλος·

13. καλεί τα κράτη μέλη να επιβάλλουν αποτελεσματικά την απαίτηση φυσικής διαμονής για τους υπηκόους τρίτων χωρών που επιθυμούν να αποκτήσουν το καθεστώς του επί μακρόν διαμένοντος σύμφωνα με την οδηγία για τους επί μακρόν διαμένοντες χωρίς τα πέντε έτη συνεχούς και νόμιμης διαμονής που απαιτούνται βάσει της εν λόγω οδηγίας·

14. εκφράζει την ικανοποίησή του για τις διαδικασίες επί παραβάσει που κίνησε η Επιτροπή τον Οκτώβριο του 2020 κατά της Κύπρου και της Μάλτας σχετικά με τα οικεία καθεστώτα CBI· καλεί την Επιτροπή να προωθήσει τις εν λόγω διαδικασίες, καθώς θα μπορούσαν να αποσαφηνίσουν περαιτέρω τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να αντιμετωπιστούν τα καθεστώτα CBI επιπλέον της νομοθετικής δράσης που προτείνεται εδώ, και να κινήσει περαιτέρω διαδικασίες επί παραβάσει κατά των κρατών μελών για τα καθεστώτα RBI, όπου αυτό δικαιολογείται· καλεί την Επιτροπή να παρακολουθεί προσεκτικά, να υποβάλλει εκθέσεις και να λαμβάνει μέτρα για όλα τα καθεστώτα CBI/RBI σε ολόκληρη την Ένωση·

15. θεωρεί ότι η νομοθεσία της Ένωσης για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για την αντιμετώπιση των κινδύνων που ενέχουν τα καθεστώτα CBI/RBI· χαιρετίζει το γεγονός ότι η δέσμη νομοθετικών προτάσεων της Επιτροπής, της 20ής Ιουλίου 2021, σχετικά με την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, αντιμετωπίζει τα καθεστώτα RBI, ιδίως προωθώντας τη συμπερίληψη των διαμεσολαβητών στον κατάλογο των υπόχρεων οντοτήτων· θεωρεί, ωστόσο, ότι εξακολουθούν να υπάρχουν κενά, όπως για παράδειγμα το γεγονός ότι οι δημόσιοι φορείς που εξετάζουν αιτήσεις CBI/RBI δεν θα συμπεριληφθούν στον κατάλογο των υπόχρεων οντοτήτων·

16. σημειώνει ότι οι αιτήσεις στο πλαίσιο καθεστώτων CBI/RBI είναι ιδιαίτερα δύσκολο να παρακολουθούνται και να αξιολογούνται όταν αφορούν κοινές αιτήσεις που περιλαμβάνουν διαφορετικά μέλη της οικογένειας· σημειώνει ότι στο πλαίσιο ορισμένων εθνικών καθεστώτων RBI, δικαιώματα διαμονής μπορούν να χορηγούνται βάσει οικογενειακών, προσωπικών ή άλλων δεσμών με τους κύριους αιτούντες· σημειώνει ότι τα δικαιώματα οικογενειακής επανένωσης βάσει της οδηγίας σχετικά με το δικαίωμα οικογενειακής επανένωσης, εφαρμόζονται μετά την απόκτηση του καθεστώτος διαμονής σε ένα κράτος μέλος, με αποτέλεσμα τα μέλη της οικογένειας να μπορούν να εισέρχονται στην Ένωση χωρίς να υποβάλλονται στους περαιτέρω ειδικούς ελέγχους που απαιτούνται κανονικά στο πλαίσιο των καθεστώτων RBI·

17. σημειώνει ότι ο κίνδυνος προέρχεται από τρίτες χώρες που διαθέτουν καθεστώτα CBI και επωφελούνται από την απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης για ταξίδια στην Ένωση ( 21 ) , επειδή οι υπήκοοι τρίτων χωρών μπορούν να αποκτήσουν την ιθαγένεια της εν λόγω τρίτης χώρας με μοναδικό σκοπό να μπορέσουν να εισέλθουν στην Ένωση χωρίς πρόσθετο έλεγχο· τονίζει ότι οι κίνδυνοι επιτείνονται για τις υποψήφιες προς ένταξη στην Ένωση χώρες που διαθέτουν καθεστώτα CBI/RBI20 ( 22 ) , διότι τα αναμενόμενα οφέλη από τη μελλοντική προσχώρηση στην Ένωση μπορεί να αποτελέσουν παράγοντα·

18. θεωρεί ότι, δεδομένων των ιδιαίτερων κινδύνων που εγκυμονούν τα καθεστώτα CBI και της εγγενούς ασυμβατότητάς τους με την αρχή της καλόπιστης συνεργασίας, όπως αναγνωρίζεται από τις εν εξελίξει διαδικασίες επί παραβάσει της Επιτροπής κατά δύο κρατών μελών, τα καθεστώτα CBI θα πρέπει να καταργηθούν πλήρως σε όλα τα κράτη μέλη και ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλει, πριν από τη λήξη της τρέχουσας εντολής της, πρόταση πράξης για τον σκοπό αυτό, η οποία θα μπορούσε να βασίζεται στο άρθρο 21 παράγραφος 2, στο άρθρο 79 παράγραφος 2, στο άρθρο 114 ή στο άρθρο 352 ΣΛΕΕ·

19. θεωρεί ότι η σταδιακή κατάργηση των καθεστώτων CBI θα απαιτήσει μεταβατική περίοδο και πιστεύει πως, δεδομένου ότι τα καθεστώτα CBI/RBI συνιστούν παρασιτισμό και έχουν σοβαρές συνέπειες για την Ένωση και τα κράτη μέλη, απαιτείται χρηματοδοτική συνεισφορά στον προϋπολογισμό της Ένωσης τόσο για τα καθεστώτα CBI όσο και για τα καθεστώτα RBI, για τα καθεστώτα CBI έως την πλήρη κατάργησή τους, ως συγκεκριμένη έκφραση αλληλεγγύης που απορρέει, μεταξύ άλλων, από το άρθρο 80 ΣΛΕΕ· ζητεί, στο πλαίσιο αυτό, από την Επιτροπή να υποβάλει το 2022 πρόταση βάσει του άρθρου 311 ΣΛΕΕ, για τη θέσπιση νέας κατηγορίας ιδίων πόρων της Ένωσης αποτελούμενης από έναν «μηχανισμό προσαρμογής CBI & RBI», ο οποίος θα επιβάλλει εισφορά σημαντικού ποσοστού στις επενδύσεις που πραγματοποιούνται στα κράτη μέλη στο πλαίσιο καθεστώτων CBI/RBI, εκτιμώμενου εύλογα με βάση όλες τις αρνητικές εξωτερικές επιδράσεις που έχουν εντοπιστεί για την Ένωση στο σύνολό της σε σχέση με τα καθεστώτα·

20. θεωρεί ότι η συμβολή των καθεστώτων CBI/RBI στην πραγματική οικονομία των κρατών μελών είναι περιορισμένη όσον αφορά τη δημιουργία θέσεων εργασίας, την καινοτομία και την ανάπτυξη, και ότι επενδύσεις σημαντικού ύψους πραγματοποιούνται απευθείας στην αγορά ακινήτων ή σε κεφάλαια· θεωρεί ότι οι μεγάλες επενδύσεις που συνδέονται με τα καθεστώτα CBI/RBI θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, ιδίως σε μικρά κράτη μέλη όπου οι εισροές θα μπορούσαν να αντιπροσωπεύουν μεγάλο μερίδιο του ΑΕΠ ή ξένων επενδύσεων ( 23 ) · ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλει το 2022, βάσει του άρθρου 79 παράγραφος 2 και των άρθρων 80, 82, 87 και 114 ΣΛΕΕ, πρόταση πράξης που θα περιλαμβάνει κανόνες σε επίπεδο Ένωσης για τις επενδύσεις στο πλαίσιο καθεστώτων RBI, προκειμένου να ενισχυθεί η προστιθέμενη αξία τους για την πραγματική οικονομία και να εξασφαλιστεί η σύνδεση με τις προτεραιότητες για την οικονομική ανάκαμψη της Ένωσης·

21. ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλει, πριν από τη λήξη της τρέχουσας θητείας της, πρόταση κανονισμού, ενδεχομένως συνοδευόμενη από άλλα νομοθετικά μέτρα, όπου χρειάζεται, η οποία θα μπορούσε να βασίζεται στο άρθρο 79 παράγραφος 2 και στα άρθρα 80, 82, 87 και 114 ΣΛΕΕ, για την πλήρη ρύθμιση διαφόρων πτυχών των καθεστώτων RBI με στόχο την εναρμόνιση των προτύπων και των διαδικασιών και την ενίσχυση της καταπολέμησης του οργανωμένου εγκλήματος, της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, της διαφθοράς και της φοροδιαφυγής, η οποία να καλύπτει, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα στοιχεία: α) αυξημένη δέουσα επιμέλεια και αυστηροί έλεγχοι ιστορικού των αιτούντων και, κατά περίπτωση, των μελών των οικογενειών τους, συμπεριλαμβανομένων των πηγών των κεφαλαίων τους, υποχρεωτικοί έλεγχοι στα μεγάλης κλίμακας συστήματα ΤΠ της Ένωσης στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων και διαδικασίες ελέγχου σε τρίτες χώρες· β) τη ρύθμιση, την ορθή πιστοποίηση και τον έλεγχο των διαμεσολαβητών, καθώς και τον περιορισμό των δραστηριοτήτων τους και, στην περίπτωση των καθεστώτων CBI, την παύση των υπηρεσιών τους· γ) εναρμονισμένους κανόνες και υποχρεώσεις των κρατών μελών να υποβάλλουν εκθέσεις στην Επιτροπή σχετικά με τα οικεία καθεστώτα RBI και τις σχετικές αιτήσεις· δ) ελάχιστες απαιτήσεις φυσικής διαμονής και ελάχιστη ενεργό συμμετοχή στις επενδύσεις, ποιότητα των επενδύσεων, προστιθέμενη αξία και συμβολή στην οικονομία ως προϋποθέσεις για την απόκτηση κατοικίας στο πλαίσιο καθεστώτων RBI· ε) μηχανισμό παρακολούθησης για τον εκ των υστέρων έλεγχο της διαρκούς συμμόρφωσης των επιτυχόντων αιτούντων με τις νομικές απαιτήσεις των καθεστώτων RBI·

22. ζητεί από την Επιτροπή να διασφαλίσει και να τηρεί τα υψηλά ρυθμιστικά πρότυπα τόσο για τα καθεστώτα CBI όσο και για τα καθεστώτα RBI σε περίπτωση που εφαρμοστεί ολοκληρωμένος κανονισμός στα καθεστώτα RBI πριν από την πλήρη σταδιακή κατάργηση των καθεστώτων CBI·

23. χαιρετίζει τη δέσμευση που εξήγγειλαν τα κράτη μέλη να λάβουν μέτρα για τον περιορισμό της πώλησης ιθαγένειας σε Ρώσους που συνδέονται με τη ρωσική κυβέρνηση· καλεί όλα τα κράτη μέλη να σταματήσουν να εφαρμόζουν τα καθεστώτα CBI και RBI για όλους τους Ρώσους αιτούντες με άμεση ισχύ· παροτρύνει τα κράτη μέλη να επανεξετάσουν όλες τις εγκεκριμένες αιτήσεις από Ρώσους υπηκόους κατά τα τελευταία έτη, αξιοποιώντας όλες τις δυνατότητες που παρέχει το εθνικό δίκαιο και το δίκαιο της Ένωσης για να διασφαλίσουν ότι κανένας Ρώσος ιδιώτης με οικονομικούς, επιχειρηματικούς ή άλλους δεσμούς με το καθεστώς του Πούτιν δεν διατηρεί την ιθαγένεια και τα δικαιώματα διαμονής του ή ότι τα άτομα αυτά εμποδίζονται προσωρινά να ασκήσουν τα εν λόγω δικαιώματα· καλεί την Επιτροπή να ελέγξει αυτές τις επαναξιολογήσεις που πραγματοποιούνται από τα κράτη μέλη και να υποβάλει επειγόντως νομοθετική πρόταση για την πλήρη απαγόρευση των καθεστώτων CBI και την απαγόρευση των καθεστώτων RBI για τους Ρώσους υπηκόους που υπόκεινται σε στοχευμένα μέτρα·

24. ζητεί από την Επιτροπή να συμπεριλάβει στην πρότασή της στοχευμένες αναθεωρήσεις των υφιστάμενων νομικών πράξεων της Ένωσης που θα μπορούσαν να αποτρέψουν τα κράτη μέλη από τη θέσπιση επιζήμιων καθεστώτων RBI, ενισχύοντας τις νομικές πράξεις στον τομέα της καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και ενισχύοντας τις σχετικές διατάξεις της οδηγίας για τους επί μακρόν διαμένοντες·

25. ζητεί από την Επιτροπή να ασκήσει όσο το δυνατόν μεγαλύτερη πίεση για να διασφαλίσει ότι οι τρίτες χώρες που διαθέτουν καθεστώτα CBI/RBI και επωφελούνται από την απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης για ταξίδια βάσει του παραρτήματος II του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1806 καταργούν τα οικεία καθεστώτα CBI και μεταρρυθμίζουν τα οικεία καθεστώτα RBI ώστε να τα ευθυγραμμίσουν με το δίκαιο και τα πρότυπα της Ένωσης, και ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλει το 2022, βάσει του άρθρου 77 παράγραφος 2 στοιχείο α) ΣΛΕΕ, πρόταση πράξης για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1806 στο πλαίσιο αυτό· σημειώνει ότι, στο πλαίσιο της αναθεωρημένης μεθοδολογίας διεύρυνσης της Ένωσης, τα ζητήματα που συνδέονται με τα καθεστώτα CBI/RBI θεωρούνται περίπλοκα και αντιμετωπίζονται σε διάφορες διαπραγματευτικές ομάδες και κεφάλαια· υπογραμμίζει τη σημασία της σταδιακής και επιμελούς ευθυγράμμισης των εν λόγω καθεστώτων με το δίκαιο της Ένωσης από τις υποψήφιες και δυνάμει υποψήφιες χώρες· προτείνει να συμπεριληφθούν στα κριτήρια προσχώρησης η παύση των καθεστώτων CBI και η ρύθμιση των καθεστώτων RBI·

26. υπενθυμίζει στην Πρόεδρο της Επιτροπής τη δέσμευσή της στο δικαίωμα πρωτοβουλίας του Κοινοβουλίου και τη δέσμευσή της να ακολουθήσει τις νομοθετικές εκθέσεις πρωτοβουλίας του Κοινοβουλίου με νομοθετική πράξη, σύμφωνα με τις αρχές του δικαίου της Ένωσης, που περιλαμβάνονται στις πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές για την επόμενη Ευρωπαϊκή Επιτροπή 2019-2024· αναμένει, συνεπώς, από την Επιτροπή να δώσει συνέχεια στο ψήφισμα αυτό με συγκεκριμένες νομοθετικές προτάσεις·

27. αναθέτει στην Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα και τις συνοδευτικές προτάσεις στην Επιτροπή και στο Συμβούλιο.

(1) ΕΕ L 251 της 3.10.2003, σ. 12.

(2) ΕΕ L 16 της 23.1.2004, σ. 44.

(3) ΕΕ L 303 της 28.11.2018, σ. 39.

(4) ΕΕ L 141 της 5.6.2015, σ. 73.

(5) ΕΕ C 482 της 23.12.2016, σ. 117.

(6) ΕΕ C 108 της 26.3.2021, σ. 8.

(7) ΕΕ C 255 της 29.6.2021, σ. 22.

(8) ΕΕ C 371 της 15.9.2021, σ. 92.

(9) ΕΕ C 445 της 29.10.2021, σ. 140.

(10) ΕΕ C 506 της 15.12.2021, σ. 64.

(11) «Μια Ένωση που επιδιώκει περισσότερα — Το πρόγραμμά μου για την Ευρώπη — Πολιτικές κατευθύνσεις για την επόμενη Ευρωπαϊκή Επιτροπή (2019-2024)» της υποψήφιας Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen, https://ec.europa.eu/info/sites/default/files/political-guidelines-next-commission_el.pdf.

(12) Μελέτη EAVA της EPRS, πίνακας 9, σ. 28-29.

(13) Μελέτη EAVA της EPRS.

(14) Preventing abuse of residence by investment schemes to circumvent the CRS (Πρόληψη της κατάχρησης συστημάτων για τη χορήγηση άδειας διαμονής σε επενδυτές με σκοπό την παράκαμψη του ΚΠΑ), ΟΟΣΑ, 19 Φεβρουαρίου 2018, και Corruption Risks Associated with Citizen- and Resident-by-Investment Schemes (Κίνδυνοι διαφθοράς που συνδέονται με τα συστήματα χορήγησης ιθαγένειας και άδειας διαμονής σε επενδυτές), ΟΟΣΑ, 2019.

(15) Οι άδειες διαμονής που εκδίδονται από τη Βουλγαρία, την Κροατία, την Κύπρο, την Ιρλανδία και τη Ρουμανία δεν παρέχουν αυτομάτως το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας στους υπηκόους τρίτων χωρών που κατέχουν τις εν λόγω άδειες.

(16) https://agenceurope.eu/en/bulletin/article/12814/25.

(17) Ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 18ης Δεκεμβρίου 2019 σχετικά με το κράτος δικαίου στη Μάλτα μετά τις πρόσφατες αποκαλύψεις σχετικά με τη δολοφονία της Daphne Caruana Galizia, της 10ης Ιουλίου 2020 σχετικά με μια ολοκληρωμένη πολιτική της Ένωσης για την πρόληψη της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας — το σχέδιο δράσης της Επιτροπής και άλλες πρόσφατες εξελίξεις, της 17ης Δεκεμβρίου 2020 σχετικά με τη στρατηγική της ΕΕ για την Ένωση Ασφάλειας, και της 29ης Απριλίου 2021 σχετικά με τη δολοφονία της Daphne Caruana Galizia και το κράτος δικαίου στη Μάλτα.

(18) Βλ. τη συλλογιστική που χρησιμοποιήθηκε στις διαδικασίες επί παραβάσει που κίνησε η Επιτροπή κατά της Μάλτας και της Κύπρου όσον αφορά τα συστήματά τους χορήγησης ιθαγένειας σε επενδυτές (https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/el/ip_20_1925), και τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης: Απόφαση του Δικαστηρίου της 7ης Ιουλίου 1992 στην υπόθεση C-369/90, Mario Vicente Micheletti κ.λπ. κατά Delegación del Gobierno en Cantabria, ECLI:EU:C:1992:295· απόφαση του Δικαστηρίου της 11ης Νοεμβρίου 1999 στην υπόθεση C-179/98, Βελγικό Δημόσιο κατά Fatna Mesbah, ECLI:EU:C:1999:549· απόφαση του Δικαστηρίου της 20ής Φεβρουαρίου 2001 στην υπόθεση C-192/99, The Queen κατά Secretary of State for the Home Department, ex parte: Manjit Kaur, ECLI:EU:C:2001:106· απόφαση του Δικαστηρίου της 2ας Μαρτίου 2010 στην υπόθεση C-135/08, Janko Rottman κατά Freistaat Bayern, ECLI:EU:C:2010:104· και απόφαση του Δικαστηρίου της 12ης Μαρτίου 2019 στην υπόθεση C-221/17, M.G. Tjebbes κ.λπ. κατά Minister van Buitenlandse Zaken, ECLI:EU:C:2019:189.

(19) Μελέτη EAVA της EPRS, σ. 43-44.

(20) Μελέτη EAVA της EPRS, σ. 57· Preventing abuse of residence by investment schemes to circumvent the CRS, OECD, 19 February 2018

(21) Αντίγκουα και Μπαρμπούντα, Ντομίνικα, Γρενάδα, Άγιος Χριστόφορος και Νέβις και Αγία Λουκία.

(22) Σερβία, Αλβανία, Τουρκία, Μαυροβούνιο και Βόρεια Μακεδονία.

(23) Μελέτη EAVA της EPRS, σ. 36-39.