[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 3.3.2008

SEC(2008) 275

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Συνοδευτικό του ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την κυκλοφορία και τη χρήση ζωοτροφών ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ {COM(2008) 124 τελικό} {SEC(2008) 276}

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ

για την πρόταση σχετικά με τον εκσυγχρονισμό και την απλούστευση της νομοθεσίας για την κυκλοφορία και τη χρήση ζωοτροφών

1 Διαδικαστικά θέματα και διαβούλευση με τους ενδιαφερομένους

Το πρώτο βήμα για την αναθεώρηση της νομοθεσίας περί ζωοτροφών πραγματοποιήθηκε το 2003, όταν η Επιτροπή ζήτησε τη διενέργεια εξωτερικής μελέτης. Στη συνέχεια, το 2005, κινητοποιήθηκε ο μηχανισμός διαδικτυακής διαβούλευσης σχετικά με την πρωτοβουλία για τη διαλογική χάραξη πολιτικής. Τον Φεβρουάριο του 2007 στάλθηκε ερωτηματολόγιο στους ενδιαφερομένους και τα κράτη μέλη για να συγκεντρωθούν στοιχεία σχετικά με τις διοικητικές επιβαρύνσεις και τις άλλες συνέπειες.

Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν συνεντεύξεις με εμπειρογνώμονες, ώστε να ικανοποιηθούν οι ανάγκες ενημέρωσης, ιδίως όσον αφορά τον δημοσιονομικό αντίκτυπο. Επιπροσθέτως, διεξάγονταν συνεχώς συζητήσεις με τα κράτη μέλη, την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (ΕΑΑΤ) και τους ενδιαφερόμενους φορείς στο πλαίσιο πάνελ. Συστάθηκε διυπηρεσιακή ομάδα καθοδήγησης στην Επιτροπή για την εκτίμηση του αντικτύπου. Η επιτροπή εκτίμησης του αντικτύπου της Επιτροπής εξέτασε το σχέδιο έκθεσης για την εκτίμηση του αντικτύπου κατά τη συνεδρίασή της στις 13 Ιουνίου 2007. Οι συστάσεις έγιναν δεκτές, κάτι που είχε ως αποτέλεσμα την περαιτέρω βελτίωση της έκθεσης.

2 Προσδιορισμός των προβλημάτων

2.1. Ο κοινοτικός τομέας ζωοτροφών

Το 2005, 5 εκατομμύρια κτηνοτρόφοι είχαν αναλάβει την εκτροφή ζωικού κεφαλαίου συνολικής αξίας 129 δισ. ευρώ. Οι ζωοτροφές[1] είναι ο σημαντικότερος παράγοντας κόστους, αντιπροσωπεύοντας το 47% της αξίας των ζωικών προϊόντων της ΕΕ. Οι αγορές σύνθετων ζωοτροφών ανήλθαν σε 37 δισ. ευρώ. Ο ευρωπαϊκός κλάδος ζωοτροφών (με εξαίρεση τις ζωοτροφές για ζώα συντροφιάς) απασχολεί άμεσα περίπου 100.000 άτομα σε περίπου 4.000 μονάδες.

Η τεχνολογική πρόοδος, η καλύτερη διαχείριση των γεωργικών εκμεταλλεύσεων και η καινοτομία είχαν ως αποτέλεσμα τη συνεχή μείωση των δεικτών μετατροπής στον τομέα των ζωοτροφών. Το 1968, π.χ., για να παραχθεί 1 κιλό αυγά, χρειάζονταν 3,1 κιλά ζωοτροφών, ενώ το 2001 χρειάζονταν μόνο 1,9. Πέραν του οικονομικού οφέλους, παράγονται επίσης και λιγότερα απόβλητα (διοξείδιο του άνθρακα, νιτρικά άλατα, αμμωνία) ανά μονάδα παραγωγής.

Περίπου 62 εκατομμύρια νοικοκυριά στην ΕΕ έχουν ζώα συντροφιάς [τα περισσότερα είναι γάτες (60 εκατομμύρια) και σκύλοι (59 εκατομμύρια)]. Το μέγεθος της κοινοτικής αγοράς εκτιμάται σε περίπου 6 εκατ. τόνους ζωοτροφών για ζώα συντροφιάς, τα οποία παράγονται από περίπου 450 εταιρείες και κοστίζουν περίπου 9 δισ. ευρώ ετησίως. Εκτιμάται ότι 21.000 άτομα απασχολούνται άμεσα και 30.000 έμμεσα.

2.2. Θέματα

Επί του παρόντος, η κυκλοφορία πρώτων υλών ζωοτροφών και σύνθετων ζωοτροφών ρυθμίζεται κανονιστικά από πέντε παλαιότερες οδηγίες του Συμβουλίου και από περίπου 50 τροποποιητικές ή εκτελεστικές πράξεις. Η κατάσταση άλλαξε σε βαθμό που η νομοθεσία είναι πλέον εξαιρετικά κατακερματισμένη με πολλές παραπομπές, γεγονός που καθιστά δύσκολη την ενιαία κατανόηση και εφαρμογή. Επιπλέον, μόνο το 2,6% των σύνθετων ζωοτροφών της ΕΕ εισέρχονται στο ενδοκοινοτικό εμπόριο, κάτι που φανερώνει την ύπαρξη εμποδίων στις εμπορικές συναλλαγές.

Κατάλογοι πρώτων υλών ζωοτροφών

Είναι σημαντικό να υπάρχουν ακριβείς ορισμοί και σαφείς περιγραφές των πρώτων υλών ζωοτροφών που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή σύνθετων ζωοτροφών ή που χορηγούνται απευθείας σε ζώα. Τα ειδικά χαρακτηριστικά των εν λόγω πρώτων υλών είναι σημαντικά για να εξασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα του τελικού προϊόντος. Ενώ οι ορισμοί/περιγραφές υπάρχουν για πολλές πρώτες ύλες ζωοτροφών, οι κατάλογοι δεν είναι σε καμία περίπτωση εξαντλητικοί. Πηγή μεγαλύτερου προβληματισμού αποτελούν οι πολλές νέες πρώτες ύλες ζωοτροφών, π.χ. παραπροϊόντα της βιομηχανίας επεξεργασίας τροφίμων ή της βιομηχανίας βιοκαυσίμων. Η τάση που παρατηρείται –δηλ. η αυξανόμενη προσφορά παραπροϊόντων για σιτηρέσια– συνεχίζεται λόγω του εντονότερου ανταγωνισμού για τους βασικούς σπόρους μεταξύ ζωοτροφών, τροφίμων και καυσίμων. Η έλλειψη σαφών πληροφοριών για το προϊόν μειώνει τη βέλτιστη χρήση των εν λόγων πρώτων υλών.

Διαδικασίες χορήγησης άδειας σε ζωοτροφές

Για τις βιοπρωτεΐνες (προϊόντα πλούσια σε πρωτεΐνες, τα οποία παρασκευάζονται με ορισμένες τεχνικές διεργασίες), το εύρος των πρώτων υλών που περιλαμβάνονται σε αυτή την κατηγορία μεταβλήθηκε με την έναρξη ισχύος του κανονισμού σχετικά με τις πρόσθετες ύλες ζωοτροφών. Με τη μεταβολή αυτή υπάρχει πλέον η ανησυχία μήπως η διαδικασία χορήγησης άδειας πριν από τη διάθεση στην αγορά όσον αφορά τις εναπομένουσες βιοπρωτεΐνες είναι υπερβολικά δαπανηρή και δυσανάλογη σε σχέση με οποιουσδήποτε δυνητικούς προβληματισμούς για την ασφάλεια. Επιπλέον, έχουν διατυπωθεί ανησυχίες ότι, με την ισχύουσα νομοθεσία, οι πρωτοεμφανιζόμενες πρώτες ύλες ζωοτροφών (π.χ. εξωτικά φυτά) δεν απαιτούν καμία άδεια. Αν και δεν υπάρχουν εκ των προτέρων στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι τα εν λόγω προϊόντα εγείρουν ανησυχίες για την ασφάλεια, συχνά κυκλοφορούν χωρίς σαφή ταυτότητα προϊόντος.

Επισήμανση σύνθετων ζωοτροφών για ζώα που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή τροφίμων

Επί του παρόντος, η νομοθεσία απαιτεί να καταρτίζεται κατάλογος με τις πρώτες ύλες ζωοτροφών που χρησιμοποιούνται σε σύνθετες ζωοτροφές για ζώα εκτός των ζώων συντροφιάς, με φθίνουσα σειρά, με τα ποσοστά κατά βάρος και με ποσοστό ανοχής +/- 15%. Η ειδική συνταγή για μια σύνθετη ζωοτροφή αντιμετωπίζεται ιδίως από τη βιομηχανία ως διανοητική ιδιοκτησία και η υποχρεωτική δημοσιοποίησή της συνεπάγεται ότι οι ανταγωνιστές μπορούν εύκολα να επωφεληθούν από τις επενδύσεις που πραγματοποιήθηκαν για την ανάπτυξη του προϊόντος. Κατά συνέπεια, η ανοικτή δήλωση θεωρείται από πολλούς αντικίνητρο για την πραγματοποίηση επενδύσεων στην έρευνα και ανάπτυξη (Ε&Α) νέων ζωοτροφών. Η επισήμανση των πρόσθετων υλών ζωοτροφών στις σύνθετες ζωοτροφές είναι ξεπερασμένη, καθώς διέπεται από ένα άρθρο της ούτως ή άλλως καταργηθείσας οδηγίας για τις πρόσθετες ύλες ζωοτροφών, η οποία πρέπει να επικαιροποιηθεί.

Επισήμανση ζωοτροφών για ζώα συντροφιάς

Έχει διατυπωθεί ο προβληματισμός ότι η ισχύουσα νομοθεσία σχετικά με την επισήμανση των ζωοτροφών για τα ζώα συντροφιάς δεν ικανοποιεί επαρκώς τις ανάγκες των πελατών όσον αφορά τις πληροφορίες για τα ειδικά συστατικά του τελικού προϊόντος. Αυτό μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα τη σύγχυση των πελατών ή, ακόμα χειρότερα, την παραπλάνησή τους ως προς το τι περιλαμβάνει η ζωοτροφή που δίνουν στα κατοικίδιά τους.

3. Στόχοι

Το πρόγραμμα περιλαμβάνεται στο κυλιόμενο πρόγραμμα της Επιτροπής σχετικά με την απλούστευση και οι γενικοί στόχοι του είναι οι εξής:

( να επιτευχθούν νομική σαφήνεια και εναρμονισμένη εφαρμογή·

( να διευκολυνθεί η εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς·

( να απλουστευθούν οι τεχνικές απαιτήσεις και να αρθούν οι περιττές διοικητικές επιβαρύνσεις·

( να αυξηθεί η ανταγωνιστικότητα του τομέα ζωοτροφών και γεωργίας της ΕΕ· και

( να δοθεί η δυνατότητα στους χρήστες ζωοτροφών να είναι ενημερωμένοι προτού αποφασίσουν, χωρίς να παραπλανώνται από τη σύγχρονη επισήμανση.

Οι λειτουργικοί στόχοι του προγράμματος είναι οι εξής:

( για την κατάρτιση καταλόγου πρώτων υλών ζωοτροφών: η εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς με σαφείς ορισμούς και ορθή ενημέρωση του πελάτη·

( για τις διαδικασίες χορήγησης άδειας: διαδικασίες ανάλογες του κινδύνου, ώστε να εξασφαλίζεται ότι οι πρωτοεμφανιζόμενες πρώτες ύλες ζωοτροφών προσδιορίζονται επαρκώς·

( για την επισήμανση των σύνθετων ζωοτροφών για εκτρεφόμενα ζώα: αύξηση της καινοτομίας και της ανταγωνιστικότητας, με παράλληλη μείωση των περιττών απαιτήσεων επισήμανσης και περαιτέρω επικαιροποίηση της επισήμανσης των πρόσθετων υλών ζωοτροφών·

( επισήμανση ζωοτροφών για ζώα συντροφιάς: καταλληλότερη επισήμανση των ζωοτροφών για ζώα συντροφιάς και εκσυγχρονισμός των διατάξεων.

4. Εκτιμηση των σημαντικοτερων ζητηματων πολιτικησ

Αναμφίβολα, ένας νέος συγκεφαλαιωτικός κανονισμός θα πρόσθετε συνέπεια και σαφήνεια σε όλο τον τομέα ζωοτροφών της ΕΕ.

4.1. Κατάρτιση καταλόγου πρώτων υλών ζωοτροφών

Επιλογή 1: Κατάργηση του μη αποκλειστικού καταλόγου πρώτων υλών ζωοτροφών

Επιλογή 2: Διατήρηση του ισχύοντος καθεστώτος

Επιλογή 3: Επέκταση του τρέχοντος μη αποκλειστικού καταλόγου πρώτων υλών ζωοτροφών

Επιλογή 4: Κοινοτικός κατάλογος πρώτων υλών ζωοτροφών που θα καταρτίζεται από τους ενδιαφορομένους (κώδικας πρακτικής)

Οι συνέπειες[2] όλων των επιλογών στην ασφάλεια των ζωοτροφών/τροφίμων φαίνεται να είναι ουδέτερες. Ο κατάλογος πρώτων υλών ζωοτροφών που περιλαμβάνει τον ορισμό, την περιγραφή και τα αναλυτικά συστατικά που πρέπει να αναφέρονται στην επισήμανση θεωρείται ότι είναι περισσότερο ένα μέσο ταυτοποίησης του προϊόντος παρά ένα μέσο ασφάλειας των ζωοτροφών. Όσον αφορά τα δικαιώματα του χρήστη, η διαγραφή και μόνο του ισχύοντος καταλόγου θα μπορούσε να σημάνει ελλιπή ταυτοποίηση του προϊόντος, ενώ η συμπλήρωση του καταλόγου θεωρείται ότι συνεπάγεται καλύτερη ενημέρωση του χρήστη. Για να βελτιστοποιηθούν οι διαδικασίες παραγωγής για τους χρήστες ζωοτροφών, θα έπρεπε να επεκταθεί ο κατάλογος, ώστε να αυξηθεί η κάλυψη των πρώτων υλών ζωοτροφών και το επίπεδο λεπτομέρειας. Ομοίως, ο κώδικας πρακτικής θα βελτίωνε τις προδιαγραφές και τις πληροφορίες σχετικά με τις πρώτες ύλες ζωοτροφών.

Δεδομένου του εντονότερου ανταγωνισμού για πρώτες ύλες μεταξύ ζωοτροφών, τροφίμων και καυσίμων, χρησιμοποιούνται ως ζωοτροφές περισσότερα παραπροϊόντα της βιομηχανίας τροφίμων και βιοκαυσίμων. Ως εκ τούτου, η επιλογή 3 και η επιλογή 4 έχουν θετικό αντίκτυπο όσον αφορά την ενημέρωση της αγοράς, λόγω της έλλειψης κατάλληλου ορισμού των εν λόγω προϊόντων. Με την παραδοχή ότι οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να καλύψουν αυτό το ενημερωτικό κενό μεταξύ των επιχειρήσεων πιο ικανοποιητικά απ’ ό,τι ο νομοθέτης, η επιλογή 4 φαίνεται ότι παράγει καλύτερα αποτελέσματα από την επιλογή 3. Οι ΜΜΕ θα μπορούσαν να επωφεληθούν από τον συγκεντρωτικό κατάλογο λόγω της καλύτερων πληροφοριών για το προϊόν όσον αφορά τις πρώτες ύλες ζωοτροφών, που τίθενται ελεύθερα στη διάθεσή τους.

Η κατάργηση του ισχύοντος καταλόγου θα μείωνε τις διοικητικές επιβαρύνσεις. Η επέκταση του καταλόγου από το νομοθέτη θα αύξανε σημαντικά τις διοικητικές επιβαρύνσεις. Η επιλογή 4 θα συνεπαγόταν επίσης αξιόλογες δαπάνες, οι οποίες όμως θα ήταν σημαντικά χαμηλότερες.

Συμπέρασμα: Η εκτίμηση υποστηρίζει την κατάρτιση ενός συγκεφαλαιωτικού καταλόγου πρώτων υλών ζωοτροφών μέσω αυτορύθμισης, καθώς η προστιθέμενη αξία αφορά κυρίως τα ποιοτικά στοιχεία της εμπορίας ζωοτροφών.

4.2. Διαδικασίες χορήγησης άδειας σε ζωοτροφές[3]

Επιλογή 1-1: Βιοπρωτεΐνες – εγκατάλειψη της διαδικασίας χορήγησης άδειας πριν από τη διάθεση στην αγορά

Επιλογή 1-2: Βιοπρωτεΐνες – διατήρηση του ισχύοντος καθεστώτος

Επιλογή 1-3: Βιοπρωτεΐνες – απλούστευση της διαδικασίας χορήγησης άδειας

Επιλογή 2-1: Πρωτοεμφανιζόμενες πρώτες ύλες ζωοτροφών – διατήρηση του ισχύοντος καθεστώτος

Επιλογή 2-2: Πρωτοεμφανιζόμενες πρώτες ύλες ζωοτροφών – απαίτηση εφαρμογής της διαδικασίας χορήγησης άδειας πριν από τη διάθεση στην αγορά

Οι επιλογές 1-2 και 2-2 που απαιτούν την εφαρμογή διαδικασίας χορήγησης άδειας πριν από τη διάθεση στην αγορά για τις βιοπρωτεΐνες και τις πρωτοεμφανιζόμενες πρώτες ύλες ζωοτροφών θα έχουν ελαφρώς καλύτερα αποτελέσματα όσον αφορά την ασφάλεια των ζωοτροφών/τροφίμων. Η επιλογή 1-3 είχε καλύτερα αποτελέσματα από την επιλογή 1-1, γιατί, ακόμα και με μια απλούστερη διαδικασία, οι σχετικές με την ασφάλεια παράμετροι θα καλύπτονταν.

Όσον αφορά τα δικαιώματα του χρήστη και τη διαφάνεια της αγοράς, οι επιλογές 1-2 και 2-2 (μετριασμένη για 1-3) φαίνεται ότι παρέχουν ελαφρώς καλύτερα αποτελέσματα λόγω της απαίτησης να διενεργείται αξιολόγηση του κινδύνου.

Οι επιλογές 1-1 και 2-1, με βάση τον θετικό οικονομικό αντίκτυπό τους, φαίνεται ότι επηρεάζουν ευνοϊκά την απασχόληση. Όσον αφορά τις εμπορικές συναλλαγές με τρίτες χώρες, οι επιλογές 1-1 και 2-1 θα διευκολύνουν τις εισαγωγές, λαμβανομένου υπόψη του πιθανού χάσματος μεταξύ της χορήγησης άδειας σε αυτά τα προϊόντα εντός και εκτός ΕΕ. Κατά τον ίδιο τρόπο, η ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων που θέτουν τα εν λόγω προϊόντα σε κυκλοφορία και των δυνητικών αγοραστών αυτών των προϊόντων θα επηρεαστεί πολύ θετικά από τις επιλογές 1-1 και 2-1 και θα επηρεαστεί ελάχιστα θετικά από την επιλογή 1-3. Σύμφωνα με τον αντίκτυπο στην ανταγωνιστικότητα, οι επιλογές 1-1 και 2-1 θα μπορούσαν να αποδεσμεύσουν μέσα για την έρευνα και την ανάπτυξη με σκοπό την εμπορία νέων πρώτων υλών ζωοτροφών. Συνήθως, οι ΜΜΕ δεν διαθέτουν τους πόρους για να υποβάλουν και να συνοδεύσουν αιτήσεις χορήγησης άδειας. Κατά συνέπεια, οι επιλογές 1-1 και 2-1 θα μπορούσαν να διευρύνουν το δυνητικό πεδίο των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων τους.

Ο αντίκτυπος στις διοικητικές επιβαρύνσεις πρέπει να εκτιμηθεί για τη δυνητική εταιρεία παραγωγής, για το ίδρυμα που διενεργεί την αξιολόγηση του κινδύνου (ΕΑΑΤ) και για τις αρμόδιες αρχές όσον αφορά την παρακολούθηση της διαδικασίας χορήγησης άδειας και τους ελέγχους της αγοράς. Οι επιλογές 1-2 (μετριασμένη επιλογή 1-3) και 2-2 συνεπάγονται σημαντικά έξοδα σε κάθε πεδίο.

Συμπέρασμα: Η προστιθέμενη αξία της διαδικασίας χορήγησης άδειας πριν από τη διάθεση στην αγορά όσον αφορά την ασφάλεια των ζωοτροφών δεν είναι τέτοια που να δικαιολογεί –για τις βιοπρωτεΐνες ή για τις πρωτοεμφανιζόμενες πρώτες ύλες ζωοτροφών– τη θέσπιση διάταξης δυνάμει της οποίας όλες αυτές θα πρέπει να υποβληθούν στην εν λόγω διαδικασία. Ως εκ τούτου, οι βιοπρωτεΐνες και οι πρωτοεμφανιζόμενες πρώτες ύλες ζωοτροφών θα αποτελούν συνήθεις πρώτες ύλες ζωοτροφών που κυκλοφορούν με την ευθύνη των υπευθύνων των επιχειρήσεων ζωοτροφών και υπό την εποπτεία των αρμόδιων αρχών.

4.3. Επισήμανση των σύνθετων ζωοτροφών για τα ζώα που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή τροφίμων

Επιλογή 1-1: Πρώτες ύλες ζωοτροφών – διατήρηση του ισχύοντος καθεστώτος

Επιλογή 1-2: Πρώτες ύλες ζωοτροφών – αναφορά με φθίνουσα σειρά κατά βάρος

Επιλογή 2-1: Πρόσθετες ύλες ζωοτροφών – διατήρηση του ισχύοντος καθεστώτος

Επιλογή 2-2: Πρόσθετες ύλες ζωοτροφών – υποχρεωτική δήλωση των ονομάτων

Αν και η δήλωση του ποσοστού πρώτων υλών ζωοτροφών (επιλογή 1-1) εισήχθη ως μέσο για τη δημόσια υγεία και την ασφάλεια των ζωοτροφών, από το πλαίσιο που διαμορφώθηκε μεταγενέστερα για την εφαρμογή της γενικής νομοθεσίας για τα τρόφιμα προκύπτει ότι η προστιθέμενη αξία της δήλωσης του ποσοστού για να υποστηριχθεί η ασφάλεια των ζωοτροφών είναι οριακή. Με δεδομένο ότι, αφενός, η βασική αρχή σύμφωνα με την οποία όλες οι πρόσθετες ύλες πρέπει να έχουν λάβει άδεια και να είναι ασφαλείς και, αφετέρου, η ανιχνευσιμότητα εξασφαλίζεται μέσω συστημάτων ταυτοποίησης τόσο για τον κατασκευαστή όσο και για τη συγκεκριμένη παρτίδα, ο δυνητικά αρνητικός αντίκτυπος της επιλογής 2-2 θεωρείται οριακός.

Οι επιλογές 1-2 και 2-1 θα μπορούσαν να οδηγήσουν, μεσοπρόθεσμα, σε αυξημένη απασχόληση στη βιομηχανία ζωοτροφών λόγω του θετικού οικονομικού αντίκτυπου.

Η επιλογή 1-1 (μετριασμένη επιλογή 2-2) θεωρείται πολύ αρνητική για την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας ζωοτροφών της ΕΕ, η οποία θα μπορούσε να επηρεάσει και την ανταγωνιστικότητα των κτηνοτρόφων στην ΕΕ. Όσον αφορά τη διαφάνεια της αγοράς, η διαφορά μεταξύ ενός υποχρεωτικού ποσοστού σε συνδυασμό με σημαντική ανοχή και μιας φθίνουσας σειράς φαίνεται να είναι οριακή. Η απαίτηση για επισήμανση όλων των πρόσθετων υλών θεωρείται ότι επηρεάζει θετικά τη διαφάνεια για τον πελάτη. Ωστόσο, όσον αφορά την καταλληλότητά της, ορισμένοι ισχυρίζονται ότι οι ετικέτες θα περιέχουν υπερβολικά πολλές πληροφορίες.

Δεδομένου ότι εκτός ΕΕ δεν είναι γνωστό να ισχύει συγκρίσιμο σύστημα με υποχρεωτική δήλωση του ποσοστού, η εγκατάλειψή του θα μπορούσε να διευκολύνει τις εμπορικές συναλλαγές με τρίτες χώρες.

Ο αντίκτυπος της επιλογής 1-2 στην έρευνα και την ανάπτυξη θεωρείται ιδιαίτερα θετικός, αφού αυξάνει την καινοτομία και τις επενδύσεις στον τομέα των ζωοτροφών. Επιπτώσεις στην προστασία της τεχνογνωσίας έχουν αναφερθεί για την επιλογή 1-1 και για την υποχρεωτική επισήμανση όλων των πρόσθετων υλών ζωοτροφών που ενσωματώνονται στις σύνθετες ζωοτροφές (επιλογή 2-2). Η επιτυχημένη εμπορία, από τις ΜΜΕ, ειδικών ζωοτροφών με βάση έκτακτες επενδύσεις για την ανάπτυξη προϊόντων θα μπορούσε να επηρεαστεί αρνητικά από τις επιλογές 1-1 και 2-2.

Ο αντίκτυπος των επιλογών 1-1 και 1-2 στις διοικητικές επιβαρύνσεις όσον αφορά τη βιομηχανία φαίνεται λιγότερο σημαντικός λαμβανομένης υπόψη της στάθμης της τεχνικής στα συστήματα συσκευασίας των βιομηχανιών. Για τα κράτη μέλη αναφέρθηκαν σημαντικές διοικητικές επιβαρύνσεις που συνδέονταν με την επιλογή 1-1 (μετριασμένη επιλογή 2-2) και δυσκολίες στην αναλυτική επαλήθευση των επισημασμένων τιμών.

Συμπέρασμα: Τα αποτελέσματα της εκτίμησης του αντικτύπου υποστηρίζουν τη διαγραφή της υποχρεωτικής ένδειξης του ποσοστού, κατά βάρος, των πρώτων υλών ζωοτροφών σε σύνθετες ζωοτροφές, σε συνδυασμό, αφενός, με τη δυνατότητα προαιρετικής αναγραφής των ποσοστών και, αφετέρου, με τη δυνατότητα για τον αγοραστή να λαμβάνει περισσότερες πληροφορίες, αν το ζητήσει.

Η επισήμανση πρόσθετων υλών ζωοτροφών σε σύνθετες ζωοτροφές θα είναι, κατά κανόνα, υποχρεωτική μόνο για τις ευπαθείς ζωοτροφές. Οι υπόλοιπες ζωοτροφές θα μπορούσαν να επισημαίνονται προαιρετικά, πιθανώς σύμφωνα με έναν κώδικα ορθής πρακτικής που θα έχει γνώμονα τους ενδιαφερόμενους φορείς και θα εγκρίνεται μέσω επιτροπολογίας.

4.4. Επισήμανση ζωοτροφών για ζώα συντροφιάς

Επιλογή 1: Διατήρηση του ισχύοντος καθεστώτος και επικαιροποίηση της επισήμανσης πρόσθετων υλών

Επιλογή 2: Ένδειξη όλων των πρώτων υλών ζωοτροφών κατά βάρος και κατά φθίνουσα σειρά και αναφορά όλων των προσθέτων ζωοτροφών

Επιλογή 3: Παροχή πρόσθετων πληροφοριών μέσω ενός κώδικα ορθής πρακτικής

Οι συνέπειες των επιλογών στην ασφάλεια των ζωοτροφών/τροφίμων φαίνεται να είναι ουδέτερες. Κατ’ αρχάς, τα ζώα συντροφιάς δεν εισέρχονται στην αλυσίδα τροφίμων. Δεύτερον, η ασφάλεια στην παραγωγή και την κυκλοφορία εξασφαλίζονται με την αναθεωρημένη νομοθεσία για τα τρόφιμα.

Ο αντίκτυπος των επιλογών στα δικαιώματα του χρήστη είναι και θετικός και αρνητικός, γιατί, αφενός, η επιλογή 2 παρέχει, σε κάθε περίπτωση, περισσότερη διαφάνεια στην αγορά και πληροφορίες για τα προϊόντα, κάτι που συνιστά, κατά κύριο λόγο, θετικό αντίκτυπο. Αφετέρου, ο μέσος πελάτης που αγοράζει ζωοτροφές για ζώα συντροφιάς θέλει μια απλή ετικέτα την οποία να μπορεί εύκολα να καταλαβαίνει. Εάν συμπεριληφθεί στο ζήτημα των δικαιωμάτων του χρήστη ο στόχος για απλές και κατανοητές ετικέτες, τότε ο αντίκτυπος της επιλογής 3 φαίνεται να είναι θετικός.

Κατά τις διαβουλεύσεις επισημάνθηκε πράγματι ο αρνητικός αντίκτυπος της επιλογής 2 στην απασχόληση, κάτι που συνεπάγεται αρνητικές συνέπειες όσον αφορά την ανταγωνιστικότητα, την προστασία της τεχνογνωσίας και τα διοικητικά έξοδα. Η επιλογή 2 αφορά ευθέως το περιβάλλον λόγω της αύξησης των υποπροϊόντων με μη ελκυστικές ονομασίες, τα οποία θα έπρεπε να απομακρυνθούν αντί να δίνονται ως τροφή σε ζώα συντροφιάς. Επιπλέον, όσον αφορά τη μείωση της ευελιξίας της βιομηχανίας να προμηθεύει πρώτες ύλες ζωοτροφών, η επιλογή 2 θα αύξανε τις αποστάσεις μεταφορών και, ως εκ τούτου, θα επηρέαζε αρνητικά το περιβάλλον.

Η έρευνα και η ανάπτυξη στον κοινοτικό τομέα ζωοτροφών, καθώς και η ανταγωνιστικότητα του εν λόγω τομέα θα επηρεαστούν αρνητικά από την επιλογή 2 λόγω της δημοσιοποίησης των συνταγών τους και των αυξημένων εξόδων ιδίως όσον αφορά το υψηλό ποσοστό προϊόντων χωρίς εμπορικό σήμα που παράγονται ειδικά για το λιανικό εμπόριο. Η επιλογή 3 θα μπορούσε να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα λόγω του μεγαλύτερου επιχειρηματικού πλαισίου ελευθερίας. Ο αντίκτυπος της επιλογής 2 στις ενδοκοινοτικές και τις εξωκοινοτικές εμπορικές συναλλαγές θα διατάρασσε, κατά κύριο λόγο, σημαντικά τις παραδοσιακές εμπορικές ροές, κάτι που θα μπορούσε να πλήξει σοβαρά τις τρίτες χώρες.

Η επιλογή 2 θα επηρεάσει σημαντικά τη δυνατότητα των ΜΜΕ να αγοράζουν στις «καλύτερες τιμές της αγοράς», γιατί δεν μπορούν στον ίδιο βαθμό με τις μεγάλες πολυεθνικές επιχειρήσεις να αντισταθμίσουν τις κυμαινόμενες πηγές πρώτων υλών. Η επιλογή 3 θα στήριζε τις ΜΜΕ, καθώς αυτές θα μπορούσαν να επωφελούνται από τον κώδικα χωρίς να χρειάζονται ένα αντίστοιχο τμήμα στην εσωτερική δομή τους για να λάβουν τέτοια οφέλη.

Ο αντίκτυπος της επιλογής 2 στη βιομηχανία θεωρείται ιδιαίτερα αρνητικός ιδίως λόγω των επιπλέον δαπανών που συνεπάγονται η προμήθεια πρώτων υλών, οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης και το προσωπικό. Όσον αφορά τις διοικητικές επιβαρύνσεις για τις αρμόδιες αρχές, ο θετικός και ο αρνητικός αντίκτυπος της επιλογής 2 φαίνεται να εξισορροπούνται. Δεδομένου ότι η βιομηχανία έχει αρχίσει ήδη, με δική της πρωτοβουλία, να επεξεργάζεται έναν κώδικα ορθής πρακτικής, οι επιπλέον δαπάνες της επιλογής 3 φαίνεται να είναι οριακές.

Συμπέρασμα: Τα αποτελέσματα της εκτίμησης του αντικτύπου υποστηρίζουν τη διατήρηση του ισχύοντος καθεστώτος σε μια επικαιροποιημένη μορφή όσον αφορά τις κατηγορίες πρώτων υλών και τους ρόλους για τις πρόσθετες ύλες ζωοτροφών, με ιδιαίτερη έμφαση στην καταλληλότητα των πληροφοριών για τον μέσο κάτοχο ζώων συντροφιάς. Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να επεξεργαστούν έναν κώδικα ορθής επισήμανσης των ζωοτροφών για ζώα συντροφιάς, ο οποίος θα εγκριθεί μέσω επιτροπολογίας.

5. Παρακολουθηση και αξιολογηση

Για την παρακολούθηση και την αξιολόγηση προτείνονται οι ακόλουθοι δείκτες: ο αριθμός των δεικτών και οι αναλυτικές ιδιότητες των πρώτων υλών των ζωοτροφών που περιλαμβάνονται στον κατάλογο, οι κίνδυνοι με αρνητικές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία, το επίπεδο λεπτομέρειας του κώδικα ορθής επισήμανσης των ζωοτροφών για ζώα συντροφιάς και η ικανοποίηση των χρηστών ζωοτροφών.

[1] Οι ζωοτροφές μπορούν να κατηγοριοποιηθούν σε πρώτες ύλες ζωοτροφών, πρόσθετες ύλες ζωοτροφών, σύνθετες ζωοτροφές και φαρμακούχες ζωοτροφές.

[2] Οι συνέπειες στην απασχόληση, στα δικαιώματα του χρήστη, στο περιβάλλον και στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) αναφέρονται μόνο εάν παρατηρηθούν.

[3] Οι κυριότερες εισαγωγές ελαιοπιτών/ελαιούχων πλακούντων και προϊόντων αραβοσίτου που παράγονται όλο και περισσότερο από ΓΤΟ πρέπει να λαμβάνουν άδεια σύμφωνα με την ειδική κοινοτική νομοθεσία, η οποία δεν διακυβεύεται στην παρούσα περίπτωση.