Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την «Πρόταση κανονισμού (ΕΚ) του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1408/71 περί εφαρμογής των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης στους μισθωτούς, στους μη μισθωτούς και στα μέλη των οικογενειών τους που διακινούνται εντός της Κοινότητας, και του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 574/72 περί του τρόπου εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1408/71»

(97/C 89/09)

Στις 17 Οκτωβρίου 1996, και σύμφωνα με το άρθρο 198 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα κοινωνικών, οικογενειακών, εκπαιδευτικών και πολιτισμικών θεμάτων, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, κατήρτισε τη γνωμοδότησή του στις 13 Ιανουαρίου 1997 (εισηγητής: ο κ. Chevalier).

Κατά την 342η σύνοδο ολομέλειας της 28ης και 29ης Ιανουαρίου 1997 (συνεδρίαση της 29ης Ιανουαρίου 1997), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 98 ψήφους υπέρ, 2 κατά και 6 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Κύρια σημεία του εγγράφου της Επιτροπής

Αφ' ότου τέθηκε σε ισχύ ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2001/83, ο οποίος αποτελεί τροποποίηση και ενημέρωση σε ενιαίο και επίσημο κείμενο των κανονισμών (ΕΟΚ) αριθ. 1408/71 και 574/72, ύστερα από την επέκταση του πεδίου εφαρμογής τους στους μη μισθωτούς, οι κανονισμοί αυτοί τροποποιήθηκαν με τους κανονισμούς (ΕΟΚ) αριθ. 1660/85 και 1661/85 του Συμβουλίου, αριθ. 513/86 της Επιτροπής, καθώς και με τους κανονισμούς αριθ. 3811/86, 1305/89, 2332/89, 3427/89, 2195/91, 1247/92, 1248/92, 1249/92, 1945/93, 3095/95 και 3096/95 του Συμβουλίου, και τις Πράξεις Προσχώρησης του Βασιλείου της Ισπανίας και της Πορτογαλικής Δημοκρατίας του 1985, και της Δημοκρατίας της Αυστρίας, της Δημοκρατίας της Φινλανδίας και του Βασιλείου της Σουηδίας του 1995.

Η πρόταση αποβλέπει στην ενημέρωση των κοινοτικών κανονισμών ώστε να ληφθούν υπόψη οι τροποποιήσεις που έγιναν στις εθνικές νομοθεσίες, καθώς και ορισμένες διμερείς συμφωνίες που συνήφθησαν μεταξύ των κρατών μελών.

Εξάλλου, θα βελτιωθεί ο τρόπος συντονισμού με τη θέσπιση νέων διατάξεων σχετικά, μεταξύ άλλων, με την απλοποίηση και την επιτάχυνση των διοικητικών διαδικασιών, στο πλαίσιο του πολυετούς προγράμματος TESS (), που εγκρίθηκε από τη διοικητική επιτροπή για την κοινωνική ασφάλιση των διακινούμενων εργαζομένων ώστε να αναπτυχθούν υπηρεσίες τηλεματικής που δημιουργήθηκαν με το συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης εντός της Κοινότητας. Στο πλαίσιο αυτό, καθορίστηκαν ορισμένοι κοινοί κανόνες λειτουργίας ώστε να διευκολυνθεί η χρησιμοποίηση υπηρεσιών τηλεματικής για την ανταλλαγή στοιχείων που αφορούν την κοινωνική ασφάλιση. Οι κανόνες αυτοί θεσπίστηκαν και χρησιμοποιούνται ήδη στις ανταλλαγές στοιχείων μεταξύ πολλών φορέων.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει την υπό εξέταση πρόταση, διότι η τελευταία ανταποκρίνεται στην ανάγκη για συνέχιση της τροποποίησης και της προσαρμογής στα νέα δεδομένα των κειμένων ώστε να διευκολυνθεί ο συντονισμός των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης, βάσει του οποίου θα προετοιμασθεί η σύγκλιση των πολιτικών κοινωνικής ασφάλισης των κρατών μελών.

2.2. Στόχος της πρότασης είναι η ενημέρωση των κοινοτικών κανονισμών, ενόψει ορισμένων τροποποιήσεων τυπικού, ουσιαστικού και διοικητικού χαρακτήρα που έγιναν στις εθνικές νομοθεσίες, η συνεκτίμηση ορισμένων διμερών συμφωνιών που συνήφθησαν μεταξύ κρατών μελών και η βελτίωση του συντονισμού.

Η ΟΚΕ δεν φέρει αντιρρήσεις ως προς το θέμα αυτό.

2.3. Η πρόταση αποβλέπει ακόμη στην απλούστευση και την επιτάχυνση των διοικητικών διαδικασιών. Οι ενέργειες αυτές θα έχουν ως αποτέλεσμα τη βελτίωση της πρόσβασης των διακινούμενων εργαζομένων στα νομικά κείμενα και μια καλύτερη διαχείριση των εγγράφων και των παροχών.

Η ΟΚΕ διαπιστώνει με ικανοποίηση ότι η πρωτοβουλία αυτή ανταποκρίνεται σε αιτήματα που η ίδια είχε διατυπώσει πολλές φορές. Εκφράζει την επιθυμία να συνεχισθεί η απλούστευση της κοινοτικής νομοθεσίας και να περατωθεί το συντομότερο δυνατό.

3. Ανάλυση των προτεινόμενων τροποποιήσεων

3.1. Άρθρο 1 του υπό εξέταση κανονισμού

3.1.1. Τροποποίηση του άρθρου 1 εδάφιο στ) παράγραφος i) του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1408/71

Το τμήμα ΙΙ του παραρτήματος Ι παρέχει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να δώσουν ένα νόημα στον όρο «μέλος της οικογένειας», σε περίπτωση που οι νομοθεσίες τους δεν επιτρέπουν τον προσδιορισμό των μελών της οικογενείας. Κρίνεται σκόπιμο να προσαρμοσθεί το κείμενο του άρθρου στη διάταξη αυτή.

3.1.2. Τροποποίηση του άρθρου 2 τρίτη παράγραφος του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1408/71

Ένταξη των μελών της οικογενείας και των επιζώντων των δημοσίων υπαλλήλων (και του εξομοιούμενου προς αυτούς προσωπικού) στις διατάξεις του κανονισμού.

3.1.3. Προσθήκη νέου άρθρου 22γ που συμπληρώνει το άρθρο 22, το οποίο αφορά τα άτομα που διαμένουν σε κράτος μέλος άλλο από το αρμόδιο για την παρακολούθηση σπουδών.

Σύμφωνα με μια από τις τροποποιήσεις, οι φοιτητές και οι οικογένειές τους θα έχουν δικαίωμα σε παροχή περίθαλψης εκ μέρους του οργανισμού του τόπου διαμονής ή κατοικίας, για κάθε περίπτωση κατά την οποία απαιτείται περίθαλψη. Η ΟΚΕ θεωρεί θετικές τις διατάξεις αυτές χάρη στις οποίες σημειώνεται σαφής πρόοδος εν σχέσει προς τα υφιστάμενα κείμενα σύμφωνα με τα οποία η περίθαλψη περιορίζεται στις περιπτώσεις που κρίνεται απολύτως απαραίτητη.

3.1.4. Τροποποίηση του άρθρου 81 εδάφιο δ) του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1408/71

Αφορά τα καθήκοντα της διοικητικής επιτροπής για την κοινωνική ασφάλιση των διακινούμενων εργαζομένων.

Σημερινό κείμενο Τροποποιήσεις

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ> >ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

Αιτιολογία: Με την τροποποίηση αυτή υπογραμμίζεται ο ρόλος της διοικητικής επιτροπής για την κοινωνική ασφάλιση των διακινούμενων εργαζομένων στο χειρισμό των παροχών κοινωνικής ασφάλισης, ιδίως όσον αφορά τις συντάξεις.

3.1.5. Προσθήκη νέας παραγράφου στο άρθρο 85 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1408/71

Το νέο κείμενο αποβλέπει στους εξής στόχους:

- στην εξασφάλιση, για τα έγγραφα που ανταλλάσσονται με ηλεκτρονικά μέσα, καθεστώτος ανάλογου με εκείνο που ισχύει για τα έγγραφα σε χαρτί 7

- στον προσδιορισμό του βάρους αποδείξεως σε περιπτώσεις αμφισβήτησης 7

- στην υπενθύμιση των μέτρων ασφαλείας όσον αφορά τα στοιχεία προσωπικού χαρακτήρα που διαβιβάζονται μέσω υπολογιστή.

Η ΟΚΕ εμμένει ιδιαίτερα στην πλήρη διασφάλιση του απορρήτου και της προστασίας των πληροφοριών προσωπικού και ιατρικού χαρακτήρα.

3.1.6. Τροποποίηση των παραρτημάτων: οι εννέα τροποποιήσεις που αφορούν τα σχετικά παραρτήματα, αποβλέπουν στην εισαγωγή διατάξεων που περιλαμβάνονται στη νομοθεσία πολλών κρατών μελών ή σε συμφωνίες μεταξύ κρατών μελών.

3.2. Άρθρο 2 του υπό εξέταση κανονισμού - Τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 574/72.

3.2.1. Τροποποίηση του άρθρου 2 πρώτη παράγραφος του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 574/72

Σημερινό κείμενο Τροποποιήσεις

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ> >ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

Αιτιολογία: Σκοπός της τροποποίησης αυτής είναι να αποδοθεί στα ηλεκτρονικά μηνύματα η ίδια αξία με αυτή που αναγνωρίζεται για τα έγγραφα σε χαρτί και να επιτραπεί η χρησιμοποίησή τους μόνο αν έχει προηγηθεί σχετική συμφωνία μεταξύ των ενδιαφερόμενων κρατών.

3.2.2. Τροποποίηση του άρθρου 93 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 574/72

Το νέο κείμενο συμπεριλαμβάνει τις τροποποιήσεις που έγιναν με τους κανονισμούς (ΕΟΚ) αριθ. 3095/95 και 3096/95, καθώς και με τα άρθρα 22α, 22β και 22γ του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1408/71.

3.2.3. Προσθήκη νέου τίτλου VΙ α και τροποποίηση του άρθρου 117 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 574/72

Πρόκειται για τη σημαντικότερη τροποποίηση της υποβληθείσας πρότασης. Επιτρέπει στη διοικητική επιτροπή για την κοινωνική ασφάλιση των διακινούμενων εργαζομένων να ενθαρρύνει τη χρησιμοποίηση τηλεματικών μέσων για τη διαχείριση της κοινωνικής ασφάλισης. Σύμφωνα με την τροποποίηση, τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα για την επέκταση της χρησιμοποίησης των υπηρεσιών τηλεματικής. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρέχει υποστήριξη σε δραστηριότητες κοινού ενδιαφέροντος όπως η θέσπιση κανόνων κοινής αρχιτεκτονικής και η πραγματοποίηση δοκιμών διαλειτουργικότητας.

Με την τροποποίηση αυτή προσδιορίζονται οι όροι συντονισμού των εθνικών συστημάτων, υπογραμμίζονται οι κανόνες προστασίας των ατόμων και συνιστάται μια τεχνική επιτροπή για την επεξεργασία στοιχείων. Η τελευταία αντικαθιστά την ομάδα εργασίας TESS και θα εκφράσει γνώμη στη διοικητική επιτροπή για την κοινωνική ασφάλιση των διακινούμενων εργαζομένων για οποιοδήποτε θέμα σχετικά με την επεξεργασία των πληροφοριών.

3.2.4. Τροποποίηση των παραρτημάτων. Τα παραρτήματα έτυχαν πολλών τροποποιήσεων λόγω των αλλαγών στις νομοθεσίες διαφόρων χωρών ή στις συμφωνίες που συνήφθησαν μεταξύ ορισμένων κρατών.

4. Συμπεράσματα

4.1. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει τις προταθείσες τροποποιήσεις, διότι οι τελευταίες ανταποκρίνονται στη μεγάλη ανάγκη για ενημέρωση των κειμένων και συμβάλλουν στον καλύτερο συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Bρυξέλλες, 29 Ιανουαρίου 1997.

Ο Πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Tom JENKINS

() TESS σημαίνει «η τηλεματική στην υπηρεσία της κοινωνικής ασφάλισης».