ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

•Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης

Στόχος της οδηγίας 2010/40/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 2010, περί πλαισίου ανάπτυξης των Συστημάτων Ευφυών Μεταφορών στον τομέα των οδικών μεταφορών και των διεπαφών με άλλους τρόπους μεταφοράς (οδηγία ITS), η οποία τέθηκε σε ισχύ τον Αύγουστο του 2010, είναι η επιτάχυνση της συντονισμένης ανάπτυξης και χρήσης συστημάτων ευφυών μεταφορών (ITS) σε επίπεδο Ένωσης στον τομέα των οδικών μεταφορών. Σύμφωνα με την οδηγία, απαιτείται η έγκριση προδιαγραφών με την έκδοση κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων για δράσεις σε τέσσερις τομείς προτεραιότητας. Η οδηγία ITS ήταν μεταξύ των πρώτων νομοθετικών πράξεων της Ένωσης στις οποίες προβλέπεται η χρήση κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων και η εξουσία έκδοσης των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων είχε ανατεθεί στην Επιτροπή μόνο για περιορισμένη περίοδο, έως τις 27 Αυγούστου 2017.

Από την έναρξη ισχύος της οδηγίας ITS, έχουν εκδοθεί τέσσερις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις. Έχει ολοκληρωθεί η εκπόνηση πέμπτης κατ’ εξουσιοδότηση πράξης με τους εθνικούς εμπειρογνώμονες των κρατών μελών, η οποία αφορά την παροχή σε επίπεδο Ένωσης υπηρεσιών πληροφόρησης για τις πολυτροπικές μετακινήσεις. Πέραν των απαιτήσεων διαλειτουργικότητας για το σύστημα eCall, οι μηχανισμοί ανταλλαγής δεδομένων που αναπτύσσονται στο εν λόγω πλαίσιο συμβάλλουν σημαντικά στους στόχους της στρατηγικής για την ψηφιακή ενιαία αγορά. Επιπλέον, η ψηφιοποίηση του τομέα των μεταφορών συμβάλλει στη βιωσιμότητά του.

Για ένα ψηφιακό σύστημα μεταφορών απαιτείται οριζόντια συλλογιστική, που θα αφορά διαφόρους τρόπους μεταφοράς και κλάδους. Οι ψηφιακές τεχνολογίες βασίζονται σε ένα στρώμα δεδομένων τα οποία μπορούν να συνδυαστούν και να δημιουργήσουν ένα στρώμα καινοτόμων υπηρεσιών και εφαρμογών. Οι προδιαγραφές δυνάμει της οδηγίας ITS καθιστούν εφικτή τη διατύπωση διατάξεων κοινών λειτουργικών, τεχνικών, οργανωτικών και εξυπηρέτησης, οι οποίες διευκολύνουν την προσβασιμότητα και τη διαθεσιμότητα δεδομένων που, στη συνέχεια, χρησιμοποιούνται για την ανάπτυξη του εν λόγω στρώματος καινοτόμων υπηρεσιών και εφαρμογών.

Στο πλαίσιο της πρόσφατα εκδοθείσας Ευρωπαϊκής στρατηγικής για συνεργατικά και ευφυή συστήματα μεταφορών (C-ITS), η Επιτροπή συνεργάζεται επί του παρόντος με εμπειρογνώμονες των κρατών μελών, προκειμένου να καθιερώσει νομικό και τεχνικό πλαίσιο για τη στήριξη της εγκατάστασης συνεργατικών ITS. Αυτό εντάσσεται στον τομέα προτεραιότητας IV της οδηγίας ITS και αποτελεί μια από τις δράσεις που βασίζονται στην οδηγία, για τις οποίες η Επιτροπή προτίθεται να χρησιμοποιήσει την εξουσία που της έχει ανατεθεί να εκδίδει τεχνικές, λειτουργικές και οργανωτικές προδιαγραφές. Απαιτούνται εις βάθος προπαρασκευαστικές εργασίες ώστε να εξασφαλιστεί ότι οι προδιαγραφές θα καλύπτουν όλες τις πτυχές που απαιτούνται για την επίτευξη εναρμονισμένης και διαλειτουργικής εγκατάστασης C-ITS εντός της Ένωσης. Οι εργασίες τροφοδοτούνται από τις υποβαλλόμενες παρατηρήσεις και τη στενή συνεργασία με ενδιαφερόμενους φορείς της πλατφόρμας C-ITS, όπως επίσης και από τα διδάγματα που αντλούνται από προγράμματα εγκατάστασης C-ITS, π.χ. από πρωτοβουλίες των κρατών μελών βάσει της πλατφόρμας C-ROADS. Οι προδιαγραφές C-ITS θα έχουν θεμελιώδη σημασία για τη διασφάλιση συντονισμένης και ταχείας εγκατάστασης συνεργατικών, συνδεδεμένων και αυτοματοποιημένων οχημάτων εντός της Ένωσης.

Πέραν των εργασιών για το νομικό και το τεχνικό πλαίσιο που θα στηρίξει την εγκατάσταση των CITS, εκκρεμεί η ανάπτυξη αρκετών ακόμη δράσεων που εντάσσονται στους τέσσερις τομείς προτεραιότητας της οδηγίας ITS, όπως προδιαγραφών και προτύπων για την αδιάλειπτη παροχή υπηρεσιών και τη διαλειτουργικότητα των υπηρεσιών διαχείρισης της κυκλοφορίας και των εμπορευματικών μεταφορών(τομέας προτεραιότητας II), προδιαγραφών για άλλες δράσεις που αφορούν εφαρμογές ITS σχετικά με την οδική ασφάλεια και την προστασία (τομέας προτεραιότητας III) και ο καθορισμός των απαραίτητων μέτρων για την ενσωμάτωση διαφόρων εφαρμογών ITS σε ανοικτή πλατφόρμα εντός του οχήματος (τομέας προτεραιότητας IV, παράγραφος 1.1).

Προκειμένου η Επιτροπή να μπορεί να εγκρίνει περαιτέρω προδιαγραφές με κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, έχει ουσιώδη σημασία να παραταθεί η εξουσιοδότηση. Επιπλέον, οι ήδη εγκριθείσες προδιαγραφές ενδεχομένως χρειαστούν επικαιροποίηση ώστε να ενσωματώνουν την τεχνολογική πρόοδο ή τα διδάγματα που αντλούνται από την εφαρμογή τους στα κράτη μέλη.

Κατά συνέπεια, η Επιτροπή προτείνει η εξουσιοδότηση να παραταθεί για πέντε έτη από τις 27 Αυγούστου 2017 και, στη συνέχεια, να παρατείνεται σιωπηρά για περαιτέρω χρονικές περιόδους πενταετούς διάρκειας, εκτός εάν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο εγείρουν αντιρρήσεις στην εν λόγω παράταση.

•Συνοχή με ισχύουσες διατάξεις στον τομέα πολιτικής

Μοναδικός στόχος της παρούσας πρότασης είναι να παραταθεί η εξουσιοδότηση της Επιτροπής να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, χωρίς να θίγονται οι στόχοι πολιτικής ή το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας ITS.

2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ

•Νομική βάση

Άρθρο 91 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ).

•Επικουρικότητα (σε περίπτωση μη αποκλειστικής αρμοδιότητας)