23. 7. 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 182/41 
Υπογραμμίζεται σχετικά ότι η Επιτροπή προετοιμάζει 
ένα ειδικό μέτρο παρέμβασης, του οποίου όμως τα 
χαρακτηριστικά δεν είναι ακόμη γνωστά. 
Και η παραγωγή ανανά, ανθοφόρων φυτών και κομμέ­
νων ανθέων απαιτεί ορισμένες ενισχύσεις που να 
εξασφαλίζουν και την ταχεία μεταφορά τους στις 
αγορές όλων των ευρωπαϊκών χωρών. 
3.6. Επειδή όλες οι απομακρυσμένες περιοχές ενδια­
φέρονται για την αλιεία, δεν θα πρέπει να λησμονείται ο 
τομέας αυτός, αλλά να προσαρμόζονται οι προβλεπόμε­
νες παρεμβάσεις στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε 
περίπτωσης. 
3.7. Ουσιαστικό πρόβλημα για τις περιοχές αυτές 
αποτελούν οι μεταφορές των οποίων η διάρθρωση και η 
υποδομή πρέπει ταχέως να προσαρμοσθούν στις ανά­
γκες της οικονομικής ανάπτυξης, στη σύνδεση με τον 
υπόλοιπο ευρωπαϊκό χώρο καθώς και στις εσωτερικές 
μεταφορές. Οι εσωτερικές μεταφορές είναι πολύ σημα­
ντικές κυρίως για τα αρχιπελάγη. 
3.8. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στις 
μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις, κυρίως στον αγρο­
τικό τουρισμό, και στον τομέα των ξενοδοχείων και των 
εστιατορίων. 
Η βιοτεχνία μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο 
στην οικονομική ανάπτυξη επειδή μπορεί να προωθή­
σει και να διευρύνει τις ενδογενείς δυνατότητες. 
Για τις παραγωγικές δραστηριότητες, που στις περιοχές 
αυτές είναι προσανατολισμένες κυρίως προς την 
εσωτερική κατανάλωση, πρέπει να προβλεφθούν μέτρα 
που να επιτρέπουν την προμήθεια των απαραίτητων για 
την παραγωγή μέσων και εμπορευμάτων σε τιμές που να 
καθιστούν ανταγωνιστικές τις ενδιαφερόμενες επιχει­
ρήσεις. 3.9. Σημαντική δραστηριότητα αποτελεί η επαγγελ­
ματική κατάρτιση, που θα πρέπει να ενισχυθεί ιδιαίτερα 
στον τομέα των νέων τεχνολογιών και σε ό,τι αφορά την 
εκμάθηση ξένων γλωσσών που απαιτούνται για τα 
ξενοδοχειακά επαγγέλματα. 
Πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι οι νέες τεχνολογίες δεν 
εξασφαλίζουν μόνο μεγαλύτερη ανάπτυξη για τις χώρες 
αυτές, αλλά μπορούν επίσης να μεταβιβασθούν επωφε­
λώς στις γειτονικές αναπτυσσόμενες χώρες. 
Εξάλλου, η καλύτερη γνώση των γλωσσών αποτελεί 
σημαντικό στοιχείο για την επικοινωνία με τις άλλες 
χώρες και δημιουργεί περισσότερες δυνατότητες απασ­
χόλησης σε όλους τους τομείς. 
3.10. Μεγάλη σημασία έχει επίσης ο,τιδήποτε αφο­
ρά την ενημέρωση και την πνευματική καλλιέργεια. Οι 
περιοχές αυτές απέχουν πολύ από το κέντρο της 
Ευρώπης και οι λαϊκές παραδόσεις έχουν σύνθετο 
χαρακτήρα που απορρέει εν μέρει από την ευρωπαϊκή 
επίδραση, και από ενδογενή στοιχεία που δεν είναι 
αμελητέα. Για το λόγο αυτό όλες οι παρεμβάσεις, ακόμα 
και όταν είναι απλώς οικονομικού χαρακτήρα, θα 
πρέπει να λαμβάνουν υπόψη το πολιτισμικό υπόβαθρο 
του χώρου αυτού, που δεν είναι όμοιο με εκείνο της 
υπόλοιπης Κοινότητας. 
Βρυξέλλες, 30 Μαΐου 1990. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE 
Γνωμοδότηση για το ερευνητικό και αναπτυξιακό πρόγραμμα για τις περιφέρειες (STRIDE) 
(90/C 182/14) 
Στις 4 Απριλίου 1990, και σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 198 της συνθήκης περί 
ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, η Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει τη 
γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για το πρόγραμμα STRIDE 
ερευνητικό και αναπτυξιακό πρόγραμμα για τις περιφέρειες. 
Το τμήμα περιφερειακής ανάπτυξης, χωροταταξίας και πολεοδομίας, στο οποίο είχε ανατεθεί 
η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, εξέδωσε τη γνωμοδότηση του στις 
22 Μαΐου 1990 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Christie. 
Κατά τη 277η σύνοδο ολομέλειας, συνεδρίαση της 30ής Μαΐου 1990, η Οικονομική και 
Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση: 
Αριθ. C 182/42 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 23. 7. 90 
1. Στόχοι του STRIDE 
1.1. Κύριος σκοπός του STRIDE είναι η βελτίωση 
των δυνατοτήτων των αναπτυξιακός καθυστερημένων 
περιοχών στον τομέα της έρευνας, τεχνολογίας και 
καινοτομίας (ΕΤΚ) (Στόχος 1), έτσι ώστε να είναι 
περισσότερο σε θέση να προσελκύσουν ή και να 
συγκρατήσουν δραστηριότητες των παραγωγικών το­
μέων της περιοχής τεχνολογικώς προωθημένες, καθώς 
και προσωπικό υψηλής ειδίκευσης. Το μεγαλύτερο 
μέρος των χρηματοδοτικών πόρων του STRIDE θα 
δοθεί σε περιοχές του Στόχου 1. To STRIDE θα 
μπορέσει επίσης να βοηθήσει περιοχές οι οποίες έχουν 
πληγεί σοβαρά από μαρασμό της βιομηχανικής τους 
δραστηριότητας (Στόχος 2) παρέχοντας κίνητρα για 
καινοτομία με τρόπους που θα ενθαρρύνουν την 
ποικιλομορφία της τοπικής οικονομίας. 
1.2. To STRIDE είναι ένα πρόγραμμα κοινοτικής 
πρωτοβουλίας (όπως το STAR, το VALOREN κ.λπ.), το 
οποίο χρηματοδοτείται στα πλαίσια της ενδεικτικής 
επιχορήγησης του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερεια­
κής Ανάπτυξης για τα προγράμματα αυτά, δηλαδή το 
15 % δεν υπόκειται στην προκαταβολική ενδεικτική 
επιχορήγηση ανά χώρα. 
1.2.1. To STRIDE συμπληρώνει άλλες κοινοτικές 
δράσεις στις περιοχές αυτές μέσω των κοινοτικών 
πλαισίων υποστήριξης (ΚΠΥ). Συμπληρώνει επίσης 
άλλες κοινοτικές δράσεις στον τομέα της Ε και ΤΑ (το 
πρόγραμμα-πλαίσιο της Κοινότητος στον τομέα της Ε 
και ΤΑ), στον τομέα της μεταφοράς τεχνολογίας (το 
SPRINT και το BC-NET), της εκπαίδευσης και κατάρ­
τισης (το ERASMUS για την κινητικότητα των 
σπουδαστών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, το COMETT 
για τη συνεργασία πανεπιστημίων/βιομηχανίας και το 
EUROTECNET για την καινοτομία στην επαγγελματι­
κή κατάρτιση που συνδέεται με τις νέες τεχνολογίες). 
1.2.2. To STRIDE έχει εκπονηθεί με σκοπό τη 
μεγαλύτερη συμβολή παρόμοιων κοινοτικών πολιτικών 
υπέρ της ΕΤΚ στην οικονομική και κοινωνική συνοχή 
της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. 
1.3. To STRIDE επικεντρώνεται σε τρεις κατηγορίες 
μέτρων: 
1.3.1. Στις περιοχές του Στόχου 1: 
— το STRIDE επιδιώκει την ενθάρρυνση μιας ευρύτε­
ρης περιφερειακής κατανομής των ερευνητικών 
δυνατοτήτων βοηθώντας τις κρατικές αρχές να 
αξιολογούν τις τεχνολογικές απαιτήσεις, να ελέγ­
χουν τις τοπικές δυνατότητες και να επενδύουν 
προκειμένου για την ανάπτυξη μακροπρόθεσμων 
δυνατοτήτων σε επιλεγμένες περιοχές της Ε και ΤΑ, 
— το STRIDE επιδιώκει βελτίωση της συμμετοχής 
ερευνητικών κέντρων και εταιριών των Ευρωπαϊκών 
Κοινοτήτων σε κοινοτικά και άλλα ερευνητικά 
προγράμματα που χρηματοδοτούνται από διεθνείς 
πηγές. 1.3.2. Στις περιοχές του Στόχου 1 και του Στόχου 2: 
— το STRIDE επιδιώκει την ενθάρρυνση της συνεργα­
σίας μεταξύ ερευνητικών κέντρων και εταιριών έτσι 
ώστε η έρευνα που διεξάγεται στις διάφορες περιο­
χές να ανταποκρίνεται περισσότερο στις τοπικές 
ανάγκες, οι εταιρίες να ικανοποιούν μεγαλύτερο 
ποσοστό των απαιτήσεων τους για βοήθεια που 
σχετίζεται με τη μεταφορά και εφαρμογή της 
τεχνολογίας από τοπικές μονάδες και να παρέχονται 
στις εταιρίες κίνητρα για καινοτομία και απασχόλη­
ση προσωπικού υψηλής ειδίκευσης. 
2. Γνωμοδοτήσεις της Οικονομικής και Κοινωνικής 
Επιτροπής για τις κοινοτικές δραστηριότητες έρευ­
νας και τεχνολογικής ανάπτυξης 
2.1. Η πιο πρόσφατη σχετική γνωμοδότηση της 
ΟΚΕ εκδόθηκε στις 15 Νοεμβρίου 1989 (ΕΕ αριθ. C 56 
της 7ης Μαρτίου 1990) με θέμα «Πρόγραμμα-πλαίσιο 
για τις κοινοτικές δραστηριότητες στον τομέα της 
έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης (1990-1994)», 
όπου επαναλαμβάνονται παλαιότερες παρατηρήσεις 
από προηγούμενες γνωμοδοτήσεις της ΟΚΕ. Οι ουσια­
στικότερες παρατηρήσεις σχετικά με το ρόλο της Ε και 
ΤΑ επαναλαμβάνονται στην παρούσα γνωμοδότηση ως 
βάση για να αξιολογηθεί σε ποιο βαθμό το πρόγραμμα 
STRIDE ανταποκρίνεται στις προτεραιότητες της 
ΟΚΕ. 
2.2. Ένα θέμα που έχει ιδιαιτέρως απασχολήσει την 
ΟΚΕ είναι ότι στις προτάσεις της Επιτροπής τις 
σχετικές με την Ε και ΤΑ δεν τονίζεται το ζήτημα της 
οικονομικής και κοινωνικής συνοχής. Η ΟΚΕ εκφράζει 
την ανησυχία ότι αυτό μπορεί να οδηγήσει σε διεύρυν­
ση του αναπτυξιακού χάσματος στο εσωτερικό της 
Κοινότητας. Οι αναπτυξιακές ανισότητες θα περιορι­
στούν με ειδικά μόνο μέτρα που θα βοηθούν τις 
λιγότερο αναπτυγμένες οικονομικά χώρες να αναπτύ­
ξουν τις ερευνητικές τους δυνατότητες και να μειώσουν 
την απόσταση από τις πιο αναπτυγμένες χώρες μέλη. 
2.3. Η ΟΚΕ έχει επίσης τονίσει την άμεση και 
αποτελεσματική συμβολή που έχουν για την οικονομι­
κή και κοινωνική συνοχή τα μέτρα για την κατάρτιση 
και η διάδοση των ερευνητικών ανακαλύψεων. Θα 
πρέπει να εξακολουθήσει να δίδεται ιδιαίτερη προσοχή 
στις δραστηριότητες που αφορούν την κατάρτιση έτσι 
ώστε και οι χώρες με τα λιγότερα προς τούτο μέσα να 
είναι σε θέση να συμμετέχουν πλήρως στις ερευνητικές 
δραστηριότητες των προγραμμάτων. 
2.4. Η ΟΚΕ έχει επανειλημμένα τονίσει τη σημασία 
της Ε και ΤΑ για τις Μικρές και Μεσαίες Επιχειρήσεις, 
καθώς και τα προβλήματα που αυτές αντιμετωπίζουν σε 
ό,τι αφορά την πρόσβαση τους στην τεχνολογία. 
Επειδή είναι ανάγκη να ενθαρρυνθεί η μεγαλύτερη 
συμμετοχή των ΜΜΕ στα ερευνητικά προγράμματα, 
μία από τις κοινοτικές προτεραιότητες είναι η διευκό­
λυνση της πρόσβασης των ΜΜΕ στα αποτελέσματα της 
προανταγωνιστικής έρευνας κατά τρόπο αξιοποιήσιμο 
από αυτές τις ίδιες. Το πρόγραμμα VALUE θα πρέπει 
κατά κύριο λόγο να έχει ως αντικείμενο του τις ΜΜΕ. 
23. 7. 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 182/43 
2.5. Η ΟΚΕ έχει κατ' επανάληψη ασχοληθεί με δύο 
παράγοντες οι οποίοι βλάπτουν σοβαρά την ανταγωνι­
στικότητα της κοινοτικής βιομηχανίας- οι παράγοντες 
αυτοί είναι οι εξής: 
— η βραδύτητα και ανεπάρκεια με τις οποίες γίνεται 
εμπορική εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων των 
προγραμμάτων Ε και ΤΑ, 
— η αδυναμία για αποτελεσματική αναγνώριση της 
αγοράς και για ανάπτυξη νέων προϊόντων ή υπηρε­
σιών σε επαρκή βαθμό και σε ικανό για την κάλυψη 
της ζήτησης ρυθμό. 
2.6. Η ΟΚΕ έχει εντοπίσει δύο περαιτέρω εμπόδια 
για την καινοτομία: 
— την αδυναμία για απρόσκοπτη κατοχύρωση ενός 
κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας και την σπάνι 
κοινοτικών προδιαγραφών, 
— το γεγονός ότι οι χρηματοδοτικοί οργανισμοί δεν 
δίνουν μεγαλύτερο βάρος στη χορήγηση επενδυτι­
κών πόρων προκειμένου να αναπτυχθεί η επιχειρη­
ματική καινοτομία στον τομέα Ε και ΤΑ. 
2.7. Χρειάζεται να γίνει πλήρης και αποτελεσματική 
μεσοπρόθεσμη αναθεώρηση του δεύτερου και του 
προτεινόμενου τρίτου προγράμματος-πλαίσιο για να 
συμπεριληφθεί μια αξιολόγηση αυτών σε σχέση με τις 
πραγματοποιηθείσες δαπάνες, μια εκτίμηση προσδο­
κιών από τα πολλά υποσχόμενα προγράμματα και μια 
ανασκόπηση των προγραμμάτων τα οποία διακόπηκαν 
ως μη ελπιδοφόρα. 
2.8. Η Επιτροπή θα πρέπει να ενθαρρύνει τη δη­
μιουργία νέων κέντρων εκπαίδευσης που θα βοηθήσουν 
προκειμένου για την κατάρτιση και την περιφερειακή 
συνεργασία. 
2.9. Όλα τα προγράμματα θα πρέπει να υπόκεινται σε 
αξιολόγηση προσαρμοσμένη στις ανάγκες των ειδικών 
προγραμμάτων σχετικά μ" αυτό, η Επιτροπή θα πρέπει 
να καταρτίσει ένα απλό και αποτελεσματικό σύνολο 
αρχών αξιολόγησης. 
2.10. Η ΟΚΕ ζητά από την Επιτροπή να υποστηρίξει 
τις προτάσεις του προγράμματος-πλαίσιο επανεξετάζο­
ντας τις επιπτώσεις των περί πνευματικής ιδιοκτησίας 
διατάξεων πάνω στην αποτελεσματικότητα της Ε και 
ΤΑ. 
3. STRIDE 
3.1. Υπό το φως των προηγούμενων γνωμοδοτήσεων 
της ΟΚΕ (βλέπε σημεία 2 και 3), το τμήμα δίνει την 
καταρχήν έγκριση του για τις προτάσεις του προγράμ­
ματος STRIDE. 
3.2. Συγκεκριμένα, με δεδομένη την κατ' επανάληψη 
εκφρασμένη γνώμη της ΟΚΕ σύμφωνα με την οποία η 
κοινοτική πολιτική Ε και ΤΑ θα πρέπει να θεωρείται ως 
αναπόσπαστο μέρος της διαδικασίας για την επίτευξη 
οικονομικής και κοινωνικής συνοχής, ο στόχος του 
STRIDE για βελτίωση των δυνατοτήτων Ε και ΤΑ των 
καθυστερημένων περιοχών είναι ιδιαίτερα ευπρόσδε­
κτος. 3.3. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι η πρόθεση για περιορισμό 
του αριθμού των υποστηριζόμενων προγραμμάτων σε 
έναν σχετικά μικρό αριθμό και σε μικρό αριθμό 
κέντρων είναι λογική· διαφορετικά, υπάρχει κίνδυνος 
να διασκορπισθούν οι περιορισμένοι πόροι και να μην 
εξασφαλιστεί μια μεσοπρόθεσμη διαχείριση της περι­
φερειακής Ε και ΤΑ. 
3.4. Η ΟΚΕ χαιρετίζει τα ειδικά μέτρα της κατηγο­
ρίας Α του STRIDE, τα οποία αποβλέπουν σε βελτίωση 
των ερευνητικών δυνατοτήτων των περιοχών του 
Στόχου 1. 
3.5. Η ΟΚΕ χαιρετίζει επίσης τις προτάσεις της 
κατηγορίας Β, οι οποίες αποβλέπουν σε διάδοση των 
πληροφοριών μεταξύ ερευνητικών κέντρων και σε 
ενθάρρυνση της μεταφοράς τεχνολογίας. Στο σημείο 6 
παρακάτω, το τμήμα θα κάνει και άλλες παρατηρήσεις 
πάνω στο πρόγραμμα VALUE. 
3.6. Τα μέτρα της κατηγορίας Γ στο STRIDE 
αποβλέπουν στην προώθηση δεσμών μεταξύ ερευνητι­
κών κέντρων και βιομηχανίας. Η ΟΚΕ επικροτεί τις εν 
λόγω προτάσεις και προτείνει να υπάρξουν ειδικά 
κίνητρα προκειμένου για την απόκτηση πανεπιστημια­
κών τίτλων εξ αποστάσεως, με ιδιαίτερη έμφαση στη 
διαχείριση της καινοτομίας, καθώς και προκειμένου για 
την εκπόνηση από τις εταιρίες διδακτικών προγραμμά­
των, τα οποία επίσης θα αποβλέπουν όπου αυτό είναι 
δυνατόν στη διαχείριση της καινοτομίας. 
3.7. Η ΟΚΕ σημειώνει ότι, κατά την αξιολόγηση της 
ποιότητας των προς υποστήριξη προγραμμάτων, η 
Επιτροπή θα λαμβάνει υπόψη την ύπαρξη μιας συνεκτι­
κής στρατηγικής Ε και ΤΑ όπου θα διατυπώνονται 
σαφώς οι σκοποί της τεχνολογικής ανάπτυξης της 
περιφέρειας, ανάπτυξης στα πλαίσια της οποίας έχουν 
ταχθεί οι στόχοι των υπό το STRIDE λειτουργικών 
προγραμμάτων. Κατά τη λήψη των αποφάσεων σχετικά 
με την επιλογή των προς υποστήριξη προγραμμάτων, η 
ΟΚΕ εκφράζει την ελπίδα ότι η Επιτροπή θα λαμβάνει 
υπόψη τις προηγουμένως εκφρασθείσες απόψεις της 
ΟΚΕ σχετικά με τη σημασία της συμμετοχής όλων των 
κοινωνικών ομάδων στη διαδικασία καθορισμού των 
προτεραιοτήτων Ε και ΤΑ και των επιπτώσεων τους 
στην ποιότητα ζωής. 
3.8. Η ΟΚΕ παραδέχεται ότι είναι αναγκαία η 
αυστηρή επιστημονική αξιολόγηση των προτάσεων 
STRIDE, εκφράζει όμως την ελπίδα ότι θα λαμβάνονται 
πλήρως υπόψη οι ευρύτερες κοινωνικές επιπτώσεις. 
4. Πρόγραμμα-πλαίσιο 1990-1994 
4.1. Η ΟΚΕ χαιρετίζει την παρατή ρήση που περιέχε­
ται στην έκθεση της επιτροπής αναθεώρησης του 
προγράμματος-πλαίσιο 1987-1991, σύμφωνα με την 
οποία: 
«Το ζήτημα της συνοχής της Ευρώπης και η ανάγκη 
να μειωθούν τα χάσματα στο χώρο της επιστήμης και 
της τεχνολογίας έχει κορυφαία σημασία μέσα σε ένα 
πρόγραμμα-πλαίσιο. Το πρόγραμμα θα πρέπει να 
ανταποκρίνεται ισόρροπα προς τις απαιτήσεις και 
Αριθ. C 182/44 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 23. 7. 90 
ανάγκες όλων των κρατών μελών και όχι μόνο των 
πιο ανεπτυγμένων». 
(Έκθεση της Επιτροπής αναθεώρησης του προγράμμα-
τος-πλαίσιο, Βρυξέλλες, Ιούνιος 1989, σ. 7). 
4.2. Η ΟΚΕ έχει ήδη εκδώσει γνωμοδότηση για το 
πρόγραμμα πλαίσιο 1990-1994, τα βασικά σημεία της 
οποίας αναφέρθηκαν παραπάνω στο σημείο 2. Για την 
περίοδο 1990-1994 έχει εγκριθεί ποσό συνολικού ύψους 
5,7 τρισεκατομμύρια ECU, στα οποία θα πρέπει να 
προστεθούν και άλλα 3,1 τρισεκατομμύρια ECU από το 
τρέχον πρόγραμμα πλαίσιο για το 1990 και 1991. 
4.3. Το πρόγραμμα-πλαίσιο 1990-1994 περιλαμβάνει 
τρία βασικά κεφάλαια (βοηθητικές τεχνολογίες, διαχεί­
ριση φυσικών πόρων, διαχείριση πνευματικών πόρων) 
όπου καλύπτονται έξι βασικές δραστηριότητες (τεχνο­
λογίες της πληροφορίας και των επικοινωνιών, τεχνο­
λογίες της βιομηχανίας και των υλικών, περιβάλλον, 
βιοεπιστήμες και βιοτεχνολογίες, ενέργεια, ανθρώπινο 
δυναμικό και κινητικότητα). Το εν λόγω πρόγραμμα-
πλαίσιο θα τεθεί σε εφαρμογή μέσω 15 ειδικών 
ερευνητικών προγραμμάτίον. Το νέο πρόγραμμα πλαί­
σιο περιλαμβάνει αριθμό αλλαγών στις ερευνητικές 
προτεραιότητες της Κοινότητας, έχουν δε αυξηθεί 
σημαντικά οι πόροι που διατίθενται για έρευνα στα 
πεδία του περιβάλλοντος, της βιοτεχνολογίας και της 
κινητικότητας των ερευνητών. 
4.4. Η ΟΚΕ αναγνο)ρίζει ότι το νέο πρόγραμμα-
πλαίσιο αποβλέπει σε ενίσχυση της μεταξύ των 
προγραμμάτων συνάφειας, και εκφράζει την ελπίδα ότι 
θα καταβληθούν συνειδητές προσπάθειες προκειμένου 
για την ένταξη των ερευνητικών κέντρων των περιοχών 
των Στόχων 1 και 2 στους τομείς προτεραιότητας της 
κοινοτικής έρευνας. 
5. Τα προγράμματα VALUE και SPRINT 
5.1. Η ΟΚΕ έχει ήδη αναγνωρίσει τη σημασία του 
προγράμματος VALUE προκειμένου για την άμεση και 
αποτελεσματική συμβολή προς την κατεύθυνση της 
ενίσχυσης της εσωτερικής συνοχής μέσω της υποστή­
ριξης των λιγότερο ανεπτυγμένων περιοχών. 
5.2. Με την από 20 Ιουνίου 1989 απόφαση του 
Συμβουλίου (ΕΕ αριθ. L 200 της 13ης Ιουλίου 1989, 
σ. 23) υιοθετείτο το πρόγραμμα VALUE με σκοπό να 
συμβάλει μεταξύ άλλων στην ενίσχυση της οικονομι­
κής και κοινωνικής συνοχής της Κοινότητας και στην 
αρμονική ανάπτυξη της. Οι ειδικές ανάγκες των ΜΜΕ 
σε ό,τι αφορά την τεχνολογική τους ενημέρωση και 
υποστήριξη για χρησιμοποίηση των αποτελεσμάτων, 
θα ληφθούν υπόψη στα πλαίσια του προγράμματος 
VALUE. 
5.3. Η ΟΚΕ χαιρετίζει την καθιέρωση του προγράμ­
ματος VALUE και κρίνει ότι το πρόγραμμα STRIDE 
έχει να διαδραματίσει έναν ιδιαιτέρως σπουδαίο ρόλο 
υποστήριξης του VALUE προκειμένου για τη διάδοση 
των τεχνολογικών πληροφοριών μεταξύ ερευνητικών 
ιδρυμάτων, ΜΜΕ κ.λπ. σε περιοχές των Στόχων 1 και 2. 5.4. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει επίσης το σημαντικό ρόλο 
που έχει να διαδραματίσει το SPRINT II, προκειμένου 
κυρίως για την προώθηση του βιομηχανικού σχεδια­
σμού και την έρευνα στις συγκριτικές δαπάνες προστα­
σίας των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Η 
ΟΚΕ επιδοκιμάζει τις προτεραιότητες του SPRINT II 
και εκφράζει την ελπίδα ότι από τα προγράμματα 
STRIDE, VALUE και SPRINT II θα προκύψουν 
σημαντικές συμπράξεις. 
6. Προστασία της καινοτομίας 
6.1. Παρά την καταρχήν υποστήριξη της για το 
πρόγραμμα STRIDE, η ΟΚΕ έχει επίγνωση του 
γεγονότος ότι η περιφερειακή πολιτική της Κοινότητας 
απέτυχε παταγωδώς να μειώσει τις περιφερειακές 
ανισότητες στο εσωτερικό της Κοινότητας. Ενώ η ΟΚΕ 
επιδοκίμασε τον πρόσφατο διπλασιασμό των πόρων 
των διαρθρωτικών ταμείων και τις συνοδευτικές ρυθμί­
σεις, η αποτελεσματικότητα των αναδιαρθρώσεων δεν 
έχει δοκιμασθεί ακόμη. Η ΟΚΕ, μολονότι θεωρεί το 
STRIDE ως ένα πολύτιμο πρόσθετο κοινοτικό πρό­
γραμμα, εκφράζει την ανησυχία ότι δεν αποτελεί ίσως 
επαρκή όρο για να βοηθηθούν οι περιοχές των Στόχων 1 
και 2 να ξεπεράσουν την τεχνολογική τους καθυστέρη­
ση. 
6.2. Μια σημαντική πλευρά της διαδικασίας τεχνο­
λογικής ανάπτυξης που δεν καλύπτεται από το STRIDE 
είναι το ζήτημα των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτη­
σίας. Το ζήτημα ετέθη από την ΟΚΕ στη γνωμοδότηση 
της για το πρόγραμμα-πλαίσιο 1990-1994. Η ΟΚΕ 
επανέρχεται σ1 αυτό το ζήτημα με σκοπό, προκειμένου 
να μειωθούν οι περιφερειακές ανισότητες, να εξετασθεί 
κατά πόσον είναι ευκταία και εφικτή η θεσμοθέτηση 
διαφορετικών δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. 
6.3. Η απαρχή για την ανάπτυξη νέων δικαιωμάτων 
πνευματικής ιδιοκτησίας έγινε σε έκθεση με τίτλο 
«Άμεση προστασία της καινοτομίας», που δημοσιεύ­
θηκε για λογαριασμό της Επιτροπής το 1987. Στην 
έκθεση εκείνη προτεινόταν η ίδρυση ενός γραφείου 
καινοτομίας για την εφαρμογή νέων κριτηρίων «μη 
διαθεσιμότητας στην τρέχουσα πορεία εμπορικών 
συναλλαγών στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Κοινότη­
τας» για την επαυξητική και άλλες μορφές καινοτομίας 
που μπορεί να παραχθούν από εταιρίες των περιοχών 
που υπάγονται στους Στόχους 1 και 2. Στη έκθεση 
προτείνεται να καθιερωθεί εξαρχής αυτή η άμεση 
προστασία της καινοτομίας έτσι ώστε να είναι προσιτή 
μόνο για όσους ενδιαφερόμενους είναι εγκατεστημένοι 
σε περιοχή η οποία έχει κριθεί ως έχουσα ανάγκη 
ειδικής περιφερειακής ενίσχυσης. Το επιχείρημα υπέρ 
της θεσμοθέτησης διαφορετικών δικαιωμάτων πνευμα­
τικής ιδιοκτησίας είναι ότι θα δημιουργηθούν έτσι 
κίνητρα για την καινοτομία και για μια νέα συστηματο­
ποιημένη ανάπτυξη στις περιοχές της κοινοτικής 
περιφέρειας. Θα δώσουν επίσης ισχυρή παρότρυνση 
στις εταιρίες του «χρυσού τριγώνου» να διαδώσουν 
καλύτερα τα μέσα που διαθέτουν για την παραγωγή 
προϊόντων καινοτομίας. 
6.4. Το ζήτημα των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιο­
κτησίας θα πρέπει κατά τη γνώμη της ΟΚΕ να 
23. 7. 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 182/45 
αντιμετωπισθεί σοβαρά, καθώς αποτελεί μέσο αντιμε­
τώπισης ενός από τα κυριότερα εμπόδια για την 
καινοτομία τα οποία η ΟΚΕ έχει ήδη εντοπίσει, και που 
είναι η αδυναμία για απρόσκοπτη κατοχύρωση ενός 
κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας και η σπάνις 
κοινοτικών προδιαγραφών (βλέπε σημείο 2.6). 
7. Κεφάλαιο επιχειρηματικού κινδύνου 
7.1. Η ώθηση για καινοτομίες στις περιοχές της 
περιφέρειας που δίδεται με την άμεση προστασία της 
καινοτομίας θα αυξηθεί με τις κατάλληλες επενδύσεις 
κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου. Στις Ηνωμένες 
Πολιτείες της Αμερικής, την Ιαπωνία και τις κεντρικές 
περιοχές της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το κεφάλαιο 
επιχειρηματικού κινδύνου έχει μεταμορφώσει τη διαδι­
κασία της καινοτομίας. Οι επενδυτές κεφαλαίων 
επιχειρηματικού κινδύνου διαθέτουν τους πόρους και 
συμβάλλουν στην παραγωγή καινούργιας προωθημέ­
νης επιχειρηματικής τεχνολογίας. Καλλιεργούν δίκτυα 
χρηματοδοτικών οργανισμών, πανεπιστημίων, μεγά­
λων μετοχικών εταιριών και εργολαβικών εταιριών, 
παρέχοντας τους έτσι τη δυνατότητα να μειώνουν 
πολλούς από τους κινδύνους που σχετίζονται με την 
ίδρυση νέων επιχειρήσεων και να υπερπηδούν πολλούς 
από τους φραγμούς που αναχαιτίζουν την καινοτομία. 
Οι επενδυτές κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου 
σφυρηλατούν σημαντικούς δεσμούς ανάμεσα σε πλήθος 
φορέων με σημαντικό ρόλο στη διαδικασία της 
καινοτομίας και ενεργούν ως «τεχνολογικοί θυροφύλα-
κες που επιταχύνουν τη διαδικασία των τεχνολογικών 
αλλαγών. 
7.2. Η ΟΚΕ έχει ήδη επισημάνει το εν λόγω ζήτημα 
ως ένα ακόμη εμπόδιο για την καινοτομία στο σημείο 
2.6, όπου σχολιάζεται το γεγονός ότι οι χρηματοδοτικοί 
οργανισμοί δεν δίνουν μεγαλύτερο βάρος στη χορήγη­
ση επενδυτικών πόρων για την ανάπτυξη επιχειρηματι­
κής καινοτομίας Ε και ΤΑ. Στην έκθεση της για τις 
παρακμάζουσες βιομηχανικές περιοχές (CES 1347/89), 
η ΟΚΕ εφιστούσε επίσης την προσοχή στο πρόβλημα 
που έχει δημιουργηθεί από τη συγκέντρωση των 
αγορών κεφαλαίοι,' οπότε αποθαρρύνεται η χορήγηση 
κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου σε ΜΜΕ περιο-
χο')ν που υπάγονται στο Στόχο 2. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει 
ότι η Επιτροπή δεν έχει υποχρέωση να εγγυάται για 
τους κινδύνους που συνδέονται με την εμπορική 
εκμετάλλευση της νέας τεχνολογίας. 
7.3. Παρ" όλα αυτά, η ΟΚΕ επαναλαμβάνει την 
ανησυχία της σχετικά με το ζήτημα αυτό και ζητά από 
την Επιτροπή να διερευνήσει τρόπους για την ορθότερη 
διάθεση των κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου στις 
περιοχές της περιφέρειας, θα μπορούσε συγκεκριμένα 
να επανεξετασθεί ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
Κεφαλαίων Επιχειρηματικού Κινδύνου για την προώ­
θηση της νέας τεχνολογίας στις περιοχές της περιφέ­
ρειας. 
8. Διαδικασίες ελέγχου 
8.1. Στην ανακοίνωση COM(89)..., όπου περιγράφο­
νται οι κατευθυντήριες γραμμές του STRIDE, επισημαί­νεται ότι κατά τα στάδια εφαρμογής των προγραμμάτων 
θα λαμβάνουν χώρα έλεγχοι ώστε να διαφαλίζεται ότι η 
επιλογή και η πορεία υλοποίησης των προγραμμάτων 
γίνονται στα πλαίσια των διατάξεων που συμφωνήθη­
καν ανάμεσα στην Επιτροπή και στο ενδιαφερόμενο 
κράτος μέλος. 
8.2. Ένα ακόμη ζήτημα το οποίο η ΟΚΕ θεωρούσε 
πάντοτε σημαντικό- η ΟΚΕ έχει προτείνει να αξιολο­
γούνται όλα τα προγράμματα, η αξιολόγηση όμως να 
είναι προσαρμοσμένη στα συγκεκριμένα προγράμματα, 
και έχει ζητήσει από την Επιτροπή να καταρτίσει ένα 
απλό και αποτελεσματικό σύνολο αρχών αξιολόγησης 
(βλέπε σημείο 2.9). Ιδιαιτέρως, η ΟΚΕ ενδιαφέρεται 
ζωηρά για τη διασφάλιση του μέγιστου δυνατού 
οφέλους των μικρομεσαίων επιχειρήσεων από το 
πρόγραμμα-πλαίσιο. 
8.3. Η ΟΚΕ έχει επίγνωση των προβλημάτων που 
προκύψανε από την αξιολόγηση των προγραμμάτων-
πλαίσιο, προβλημάτων επί των οποίων διατυπώθηκαν 
σχετικές παρατηρήσεις στην έκθεση της επιτροπής 
αναθεώρησης του προγράμματος-πλαίσιο (Βρυξέλλες, 
Ιούνιος 1989). 
8.4. Η ΟΚΕ έχει παραδεχθεί την ανάγκη για πλήρη 
και αποτελεσματική μεσοπρόθεσμη αναθεώρηση των 
προγραμμάτων-πλαίσιο (βλέπε σημείο 2.7). Η ΟΚΕ 
ενδιαφέρεται ιδιαιτέρως για την εφαρμογή αυτής της 
διαδικασίας αναθεώρησης στο πρόγραμμα STRIDE. Το 
τμήμα συμφωνεί με την Επιτροπή ότι υπάρχει ανάγκη 
ευελιξίας κατά την υλοποίηση του STRIDE, ότι ο 
τρόπος λειτουργίας του θα πρέπει να διαφέρει από το 
ένα κράτος μέλος στο άλλο και ότι θα πρέπει να 
επιδιωχθεί να καλύψει τα κενά που υπάρχουν στο φάσμα 
των υπαρχόντων κοινοτικών μέσων. Μ' αυτή την 
έννοια, το STRIDE μπορεί να θεωρείται ως ένα «ήπιο» 
πρόγραμμα οπότε και είναι δυσκολότερο να καθορι­
σθούν γΓ αυτό ακριβείς στόχοι. 
8.5. Η ΟΚΕ χαιρετίζει την υπό της Επιτροπής 
σύσταση μιας μονάδας αξιολόγησης που θα παρακο­
λουθεί την υλοποίηση των προγραμμάτων-πλαίσιο. 
Επιπλέον, η Επιτροπή διαθέτει έναν ουσιαστικό φορέα 
πληροφόρησης σχετικά με την υπερισχύουσα ικανότη­
τα για Ε και ΤΑ των περιοχών που υπάγονται στους 
Στόχους 1 και 2. 
8.6. Δεδομένου ότι στην έκθεση της για τις παρακμά­
ζουσες βιομηχανικές περιοχές (CES 1347/89) η ΟΚΕ 
εξέφραζε την ελπίδα πως θα υπάρξει προσεκτική 
παρακολούθηση του τρόπου λειτουργίας των αναδιαρ­
θρωμένων διαρθρωτικών ταμείων στις περιοχές του 
Στόχου 2, η ΟΚΕ εκφράζει την ελπίδα ότι στην όλη 
διαδικασία παρακολούθησης θα περιληφθεί ειδική 
μνεία για την υλοποίηση του προγράμματος STRIDE. 
Βρυξέλλες, 30 Μαΐου 1990. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE