Ειδικη έκθεση αριθ. 5/2002

για τις πριμοδοτήσεις εκτατικοποίησης και τα καθεστώτα ενισχύσεων στο πλαίσιο της κοινής οργάνωσης της αγοράς στον τομέα του βοείου κρέατος, συνοδευόμενη από τις απαντήσεις της Επιτροπής

(δυνάμει του άρθρου 248 παράγραφος 4 εδάφιο 2 της συνθήκης ΕΚ)

(2002/C 290/01)

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

I. Tο Συνέδριο εξέτασε το καθεστώς ενισχύσεων για την εκτατικοποίηση(1) (ΚΕΕ), που αποτελεί καθεστώς άμεσων πληρωμών σχετικά με τα βοοειδή, στο πλαίσιο της κοινής οργάνωσης της αγοράς στον τομέα του βοείου κρέατος, το οποίο αποσκοπεί, αφενός, στην ενθάρρυνση της εκτατικής εκτροφής βοοειδών, κατά τρόπο βιώσιμο από περιβαλλοντική πλευρά και, αφετέρου, στη μείωση του πλεονάσματος παραγωγής (βλέπε σημεία 2 και 4). Οι στόχοι του ελέγχου συνίσταντο στην εξέταση του βαθμού κατά τον οποίο το ΚΕΕ ενθάρρυνε την εκτατική κτηνοτροφία στην ΕΕ και στη μελέτη της εφαρμογής του καθεστώτος, όπως αναμορφώθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος δράσης 2000 (βλέπε σημεία 10 έως 12).

II. Τα δύο τρίτα του βοείου κρέατος της ΕΕ παράγονται από αγέλες αγελάδων γαλακτοπαραγωγής (παρά το γεγονός ότι η αναλογία αυτή μειώνεται βαθμιαία - βλέπε σημεία 6 και 7), οι οποίες κατά κανόνα δεν είναι επιλέξιμες για το ΚΕΕ οι οποίες εμφανίζουν την τάση να εκτρέφονται εντατικότερα από ό,τι οι ειδικευμένες αγέλες θηλαζουσών αγελάδων. Οι δαπάνες σχετικά με το ΚΕΕ ανήλθαν σε 4 039,4 εκατομμύρια ευρώ συνολικά από το 1994 έως το 2000 και επωφελήθηκαν από αυτό ιδίως τα κράτη μέλη που διαθέτουν σημαντικές αγέλες θηλαζουσών αγελάδων (βλέπε σημείο 41).

III. Στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης του προγράμματος δράσης 2000 αντιμετωπίστηκε μια αδυναμία του ΚΕΕ, όταν ελήφθη υπόψη ο πραγματικός αριθμός βοοειδών για τον υπολογισμό της πυκνότητας βόσκησης (βλέπε σημείο 3), και θεσπίστηκε απαίτηση σχετικά με την επιφάνεια βόσκησης {βλέπε σημείο 14 στοιχείο β) και σημείο 18}. Η πυκνότητα βόσκησης δεν αποτελεί παρά κατά προσέγγιση και γρήγορα διαθέσιμη βάση για τη διάκριση μεταξύ εντατικής και εκτατικής γεωργικής πρακτικής (βλέπε σημεία 17 έως 20).

IV. Το ΚΕΕ συνυπάρχει με τα καθεστώτα γεωργοπεριβαλλοντικής και αγροτικής ανάπτυξης βάσει της έκτασης (βλέπε σημείο 21), οι δε απαιτήσεις όσον αφορά την πυκνότητα βόσκησης για τα κύρια καθεστώτα σχετικά με τα ζώα μειώνονται σε επίπεδα όμοια με εκείνα που απαιτεί το ΚΕΕ όταν εφαρμόζεται το σύστημα των δύο βαθμίδων (βλέπε σημείο 20).

V. Η εφαρμογή του καθεστώτος υπήρξε προβληματική σε όλα τα κράτη μέλη που επισκέφθηκε το Συνέδριο (βλέπε σημεία 22 έως 28). Σημειώθηκαν αδυναμίες σχετικά με τις διαδικασίες επιθεώρησης και τα συστήματα αναγνώρισης και καταγραφής βοοειδών, καθώς και ορισμένα προβλήματα σχετικά με τον προσδιορισμό και τη μέτρηση των καλλιεργούμενων εκτάσεων για την παραγωγή ζωοτροφών (βλέπε σημεία 29 έως 32). Σε ορισμένους κτηνοτρόφους καταβάλλονταν ποσά στο πλαίσιο του ΚΕΕ, χωρίς να το έχουν ζητήσει ρητώς (βλέπε σημείο 33).

VI. Η Επιτροπή δεν διαθέτει επαρκή πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με την επίδραση του ΚΕΕ (βλέπε σημεία 34 έως 35). Ενώ το ΚΕΕ λειτουργεί ως εισοδηματική ενίσχυση για τους κτηνοτρόφους που προβαίνουν σε εκτατική παραγωγή βοοειδών, η επίδρασή του στην εκτατική κτηνοτροφία είναι περιορισμένη. Ελάχιστα συμβάλλει στην ενθάρρυνση των εκτροφέων που ασκούν εντατική κτηνοτροφία να χρησιμοποιούν εκτατικότερες μεθόδους και ελάχιστα συνέτεινε στην ενθάρρυνση της επιπλέον εκτατικής κτηνοτροφίας (βλέπε σημεία 36 έως 45).

VII. Το Συνέδριο συνιστά να εκτιμήσει η Επιτροπή την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα του ΚΕΕ, καθώς και τη συνάφειά του με άλλα καθεστώτα, όπως τα γεωργοπεριβαλλοντικά και τα αντισταθμιστικά καθεστώτα. Πρέπει να εξεταστεί το θέμα της τροποποίησης των κανονισμών που αφορούν τις αδυναμίες σχετικά με την εκτίμηση του κινδύνου και τις επιθεωρήσεις (βλέπε σημείο 53).

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Γενικό πλαίσιο

Κανονιστικό πλαίσιο του καθεστώτος ενισχύσεων για την εκτατικοποίηση (ΚΕΕ)

1. Μετά την εισαγωγή των μεταρρυθμίσεων στο πλαίσιο του προγράμματος δράσης 2000, την 1η Ιανουαρίου 2000, η κοινή οργάνωση της αγοράς στον τομέα του βοείου κρέατος(2) παρέχει αυξημένες άμεσες ενισχύσεις στους κτηνοτρόφους, προκειμένου να αντισταθμίζεται η απώλεια εισοδήματος που οφείλεται στις μειώσεις των τιμών και στη μείωση της στήριξης της αγοράς μέσω πράξεων αποθεματοποίησης, επιστροφών κατά την εξαγωγή και ελέγχων στις εισαγωγές. Οι άμεσες ενισχύσεις συνίστανται σε ειδική πριμοδότηση για τους παραγωγούς ταύρων και βοδιών, σε πριμοδότηση για τη διατήρηση αγελών θηλαζουσών αγελάδων (δηλαδή για βοοειδή που αναπαράγονται και εκτρέφονται ειδικά για το κρέας τους), σε πριμοδότηση σφαγής για όλες τις κατηγορίες βοοειδών και σε πρόσθετες ενισχύσεις με τη μορφή είτε ενισχύσεων κατά κεφαλή ή/και ενισχύσεων σχετικά με την έκταση(3) (οι τελευταίες δύο ενισχύσεις τέθηκαν σε εφαρμογή από το πρόγραμμα δράσης 2000). Μπορεί να καταβληθεί πρόσθετη ενίσχυση εκτατικοποίησης για βοοειδή για τα οποία χορηγείται ήδη "ειδική πριμοδότηση" ή "πριμοδότηση θηλάζουσας αγελάδας".

2. Το καθεστώς των πριμοδοτήσεων εκτατικοποίησης θεσπίστηκε το 1992, στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης της κοινής γεωργικής πολιτικής (ΚΓΠ)(4), με σκοπό την παροχή αντισταθμίσεων στους ειδικευμένους εκτροφείς βοοειδών για το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα του οποίου τυγχάνουν οι εκτροφείς βοοειδών που ασκούν εντατική και ημιεντατική κτηνοτροφία, συνεπεία της μείωσης των τιμών των σιτηρών (βλέπε σημείο 4). Προκειμένου να καθορίζεται η επιλεξιμότητα ενός παραγωγού για να τύχει του καθεστώτος, έπρεπε να λαμβάνεται υπόψη η πυκνότητα βόσκησης (ΠΒ) των εκμεταλλεύσεων, δηλαδή η δυναμικότητα παραγωγής ζωοτροφών κάθε εκμετάλλευσης, σε συνάρτηση με τον αριθμό και τα είδη των ζώων που εκτρέφονται. Η πριμοδότηση εκτατικοποίησης καταβαλλόταν εάν ο παραγωγός διατηρούσε κάτω από ορισμένο επίπεδο την ΠΒ των ζώων για τα οποία ζητούσε την ειδική πριμοδότηση και την πριμοδότηση για θηλάζουσες αγελάδες. Το καθεστώς τροποποιήθηκε δύο φορές, προκειμένου να αυξηθεί το ποσό των πρόσθετων ενισχύσεων και να καθιερωθούν δύο βαθμίδες ορίων ΠΒ, έτσι ώστε να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα του ΚΕΕ, καταβάλλοντας μεγαλύτερα ποσά όπου η ΠΒ διατηρούνταν σε χαμηλότερα επίπεδα (βλέπε πίνακα 1).

Πίνακας 1

Ύψος της πριμοδότησης εκτατικοποίησης

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

3. Στο πλαίσιο της ΠΒ λαμβάνεται υπόψη ο αριθμός των ζώων, σε συνάρτηση με την καλλιεργούμενη έκταση για την παραγωγή ζωοτροφών(5) που είναι διαθέσιμη για τη συντήρηση των εν λόγω ζώων. Ο αριθμός των ζώων υπολογίζεται σε "μονάδες μεγάλων ζώων" (ΜΜΖ). Επί του παρόντος, οι ταύροι, οι αγελάδες και άλλα βοοειδή ηλικίας άνω των 2 ετών υπολογίζονται ως 1 ΜΜΖ· βοοειδή από 6 μηνών έως 2 ετών υπολογίζονται ως 0,6 ΜΜΖ και αιγοπρόβατα ως 0,15 ΜΜΖ το καθένα. Επί του παρόντος, η μέγιστη ΠΒ δύο ΜΜΖ ανά εκτάριο, για την επιλεξιμότητα για τα καθεστώτα πριμοδοτήσεων για τα βοοειδή, προέκυπτε με αναγωγή στο μέγιστο επιτρεπόμενο όριο 170 kg N/εκτάριο οργανικής προέλευσης, όπως καθορίζεται στην οδηγία για τα νιτρικά.

4. Παρά το γεγονός ότι στους οικείους κανονισμούς δεν επισημαίνονται σαφώς οι λεπτομερείς στόχοι του, το ΚΕΕ αποτελεί ένα από τα μέτρα που έχουν ως στόχο τη μείωση του πλεονάσματος παραγωγής βοείου κρέατος και την ενθάρρυνση της περιβαλλοντικά βιώσιμης γεωργικής παραγωγής και της παραγωγής τροφίμων ποιότητας(6), ειδικότερα δε, καταπολεμώντας την αυξητική τάση που εμφανίζει η εντατικοποίηση και ενθαρρύνοντας την εκτατική εκτροφή βοοειδών(7). To 1996 προστέθηκαν στόχοι ελέγχου της παραγωγής(8), καθώς και περιβαλλοντικοί στόχοι στο πλαίσιο των μεταρρυθμίσεων του προγράμματος δράσης 2000(9). Όπως και στην περίπτωση άλλων καθεστώτων στήριξης της ΚΓΠ, το ΚΕΕ έχει ως γενικό στόχο την ενίσχυση του εισοδήματος των αγροτών. Το Συνέδριο, στην ετήσια έκθεσή του για το 1996(10), τόνιζε ότι στη μέθοδο υπολογισμού της ΠΒ ελήφθησαν υπόψη μόνο τα ζώα για τα οποία είχαν ζητηθεί πριμοδοτήσεις για βοοειδή και συνιστούσε ότι πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όλα τα ζώα που βρίσκονται στην εκμετάλλευση. Η μεταρρύθμιση του καθεστώτος στο πλαίσιο του προγράμματος δράσης 2000, που είναι γνωστό ως καθεστώς ενισχύσεων για την εκτατικοποίηση (ΚΕΕ)(11), επανόρθωσε αυτή την ανεπάρκεια, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα βοοειδή και ορισμένα αιγοπρόβατα που βρίσκονται στην εκμετάλλευση και καθιερώνοντας αυστηρότερα κριτήρια επιλεξιμότητας από την 1η Ιανουαρίου 2000 (βλέπε σημεία 14 έως 16). Οι πρόσθετες ενισχύσεις διαφέρουν από τις επιδοτήσεις εκτατικοποίησης που υπάρχουν στο πλαίσιο των γεωργοπεριβαλλοντικών μέτρων, τα οποία αποτέλεσαν αντικείμενο της ειδικής έκθεσης του Συνεδρίου σχετικά με τον περιβαλλοντικό προσανατολισμό της ΚΓΠ(12).

Ορισμός της εκτατικοποίησης

5. Οι όροι "εκτατική παραγωγή" και "εκτατικοποίηση" δεν προσδιορίζονται στην οικεία νομοθεσία. Εκτατική κτηνοτροφία θεωρείται, γενικώς, η κτηνοτροφία στο πλαίσιο της οποίας τα ζώα συντηρούνται από τη γη πάνω στην οποία εκτρέφονται, σε αντίθεση με την εντατική κτηνοτροφία, όπου τα ζώα παραμένουν συνήθως, για το μεγαλύτερο μέρος ή για όλη τη ζωή τους, σε στεγασμένους χώρους και διατρέφονται με ζωοτροφές του εμπορίου. Η ισχύουσα ΚΟΑ στον τομέα του βοείου κρέατος εφαρμόζει αυτή τη διάκριση, θέτοντας όρια ΠΒ {δηλαδή προσδιορίζοντας το μέγιστο αριθμό ζώων που πρέπει να εκτρέφονται ανά εκτάριο διαθέσιμης γης καλλιεργούμενης για την παραγωγή ζωοτροφών (βλέπε πίνακα 1)}, και διευκρινίζοντας ότι το 50 % τουλάχιστον της εν λόγω γης πρέπει να διατίθεται για τη βόσκηση των ζώων {βλέπε σημείο 14 στοιχείο β)}.

Σχέση μεταξύ εκτατικοποίησης και παραγωγής βοείου κρέατος

6. Μόνο το ένα τρίτο του παραγόμενου στην ΕΕ βοείου κρέατος προέρχεται από ειδικευμένη παραγωγή στον τομέα αυτό (δηλαδή από αγέλες θηλαζουσών αγελάδων -ζώα που ανήκουν σε κρεατοπαραγωγική φυλή και εκτρέφονται για το σκοπό αυτό), παρά το γεγονός ότι αυτή η αναλογία σημειώνει αυξητική τάση(13) (βλέπε σημείο 7). Το υπόλοιπο κρέας προέρχεται από τις αγέλες αγελάδων γαλακτοπαραγωγής. Οι αγελάδες γαλακτοπαραγωγής δεν είναι επιλέξιμες για τις κυριότερες επιδοτήσεις που χορηγούνται στον τομέα του βοείου κρέατος (πριμοδότηση για θηλάζουσες αγελάδες ή ειδική πριμοδότηση), ούτε για την πριμοδότηση εκτατικοποίησης (βλέπε σημείο 45 για τις εξαιρέσεις) και, κατά κανόνα, εκτρέφονται εντατικότερα από ό,τι άλλα βοοειδή, προκειμένου να παράγουν επαρκείς ποσότητες γάλακτος. Η τάση αυτή για εντατικοποίηση στο γαλακτοπαραγωγικό τομέα επιβεβαιώνεται με μελέτη, που πραγματοποιήθηκε το 1999 για λογαριασμό της Επιτροπής(14), σχετικά με τα συστήματα εκτροφής με χορτονομές στην ΕΕ, στο πλαίσιο της οποίας διαπιστώθηκε, μεταξύ άλλων, ότι το 40 % των ειδικευμένων εκμεταλλεύσεων στην παραγωγή γάλακτος στην ΕΕ εμφάνιζαν πυκνότητες βόσκησης μεγαλύτερες από 2 ΜΜΖ ανά εκτάριο, σε σύγκριση με 23 % για τις ειδικευμένες εκμεταλλεύσεις στην παραγωγή βοείου κρέατος. Παρά το γεγονός ότι υπάρχουν αποκλίσεις μεταξύ των κρατών μελών, η συγκέντρωση θηλαζουσών αγελάδων, σε σύγκριση με τους διαθέσιμους λειμώνες, δεν υπερβαίνει κατά γενικό κανόνα το 1 ζώο ανά εκτάριο.

Αύξηση στην ΕΕ του μέρους της παραγωγής που ειδικεύεται στην παραγωγή βοείου κρέατος

7. Κατά την περίοδο 1995-1999, οι μέσες τιμές βοείου κρέατος σημείωσαν πτώση στην ΕΕ κατά 8 % περίπου(15), και ο πληθυσμός των βοοειδών της ΕΕ μειώθηκε ελαφρώς, ενώ η μείωση των αρσενικών βοοειδών και των αγελάδων γαλακτοπαραγωγής αντισταθμίστηκε με μικρή αύξηση του αριθμού των θηλαζουσών αγελάδων(16). Κατά συνέπεια, το μέρος της παραγωγής βοείου κρέατος της ΕΕ που προέρχεται από ειδικευμένες αγέλες θηλαζουσών αγελάδων σημείωσε αύξηση, ενώ κατά την περίοδο 1990-2000 το ποσοστό που αντιπροσώπευαν οι αγελάδες γαλακτοπαραγωγής στο σύνολο του πληθυσμού αγελάδων της ΕΕ μειώθηκε από 73 σε 63 %(17).

8. Ο αριθμός των ζώων για τα οποία χορηγείται η βασική πριμοδότηση για θηλάζουσες αγελάδες και η ειδική πριμοδότηση, μεταξύ των ετών 1995 και 1999, υπήρξε σταθερός, χορηγούνταν δε πριμοδοτήσεις για το ένα τρίτο περίπου των ζώων. Ο αριθμός από τα ζώα αυτά για τα οποία χορηγούνταν επίσης η πριμοδότηση εκτατικοποίησης σημείωσε ελαφρά αύξηση. Ενώ η κατάσταση ποικίλλει από χώρα σε χώρα της ΕΕ, στα κράτη μέλη, εκτός από την Ισπανία, σημειώθηκε πτώση ή πολύ μικρή αύξηση του συνολικού πληθυσμού των βοοειδών.

9. Αντίθετα, στην Ισπανία ο πληθυσμός των βοοειδών αυξήθηκε κατά 14 % περίπου (796000 ζώα). Οι ισπανοί παραγωγοί διακρίνονται, εκ παραδόσεως, σε δύο χωριστές κατηγορίες - ασχολούνται είτε με την εκτροφή είτε με την πάχυνση ζώων κοντά στα αστικά κέντρα όπου αυτά καταναλώνονται. Εντούτοις, η δομή των πριμοδοτήσεων για τα βοοειδή αποτελεί έναν από τους παράγοντες που συμβάλλουν στην ανάπτυξη "ολοκληρωμένων" εκμεταλλεύσεων, στόχος των οποίων είναι η διατήρηση της μέγιστης πρόσθετης αξίας εντός των μονάδων παραγωγής, συνδυάζοντας την εκτροφή με την πάχυνση των ζώων(18).

Στόχοι και μέθοδος ελέγχου του Συνεδρίου

10. Παρά το γεγονός ότι η κυρίως σύσταση που διατύπωσε το Συνέδριο στην ετήσια έκθεσή του για το 1996 σχετικά με την εκτατικοποίηση ελήφθη υπόψη στο πλαίσιο των μεταρρυθμίσεων του προγράμματος δράσης 2000 (βλέπε σημείο 4), το Συνέδριο αποφάσισε να επανεξετάσει, εντός του 2000, το θέμα της ενθάρρυνσης της εκτατικοποίησης, ενόψει της αύξησης των δαπανών για το ΚΕΕ που θεσπίστηκε με τις μεταρρυθμίσεις. Ο έλεγχος του Συνεδρίου είχε ως στόχο να εξετάσει την εφαρμογή του ΚΕΕ μετά τη μεταρρύθμιση στα κράτη μέλη όπου πραγματοποιήθηκε επίσκεψη και να εκτιμήσει το βαθμό στον οποίο το ΚΕΕ ενθάρρυνε την εκτατική παραγωγή βοοειδών στην ΕΕ. Επίσης, εξετάστηκε ο ρόλος που διαδραματίζει το ΚΕΕ σχετικά με την υποστήριξη των εισοδημάτων των παραγωγών βοείου κρέατος.

11. Εφόσον η Επιτροπή δεν προσδιόρισε λεπτομερείς και μετρήσιμους στόχους, το Συνέδριο εξέτασε κατά πόσο το ΚΕΕ ενθάρρυνε την εκτατικοποίηση, ανατρέχοντας στα ακόλουθα στοιχεία:

α) ο βαθμός στον οποίο το εν λόγω καθεστώς απέτρεψε τους κτηνοτρόφους που προβαίνουν σε εκτατική παραγωγή να εντατικοποιήσουν την παραγωγή τους, και

β) ο βαθμός στον οποίο οι κτηνοτρόφοι που προβαίνουν σε εντατική παραγωγή ενθαρρύνθηκαν να εκτατικοποιήσουν την παραγωγή τους.

Παρά το γεγονός ότι, στο πλαίσιο της ειδικής έκθεσης του Συνεδρίου σχετικά με τον περιβαλλοντικό προσανατολισμό της ΚΓΠ εξετάστηκε η επίδραση του ΚΕΕ σχετικά με την επίτευξη των στόχων του σε θέματα προστασίας του περιβάλλοντος, άλλοι στόχοι όπως η ποιότητα των τροφίμων και θέματα ελέγχου της παραγωγής δεν εξετάστηκαν άμεσα από το Συνέδριο, διότι αυτά επηρεάζονται από όλα τα μέτρα που εφαρμόζονται στον τομέα του βοείου κρέατος.

12. Πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις ελέγχου στην Επιτροπή και σε πέντε κράτη μέλη (Ισπανία, Γαλλία, Ιρλανδία, Αυστρία και Ηνωμένο Βασίλειο). Οι ελεγκτές εξέτασαν τις διαδικασίες διαχείρισης που εφαρμόζονται στα οικεία κράτη μέλη ή τις περιφέρειες και, συγχρόνως, συνόδευσαν τις αρμόδιες αρχές σε δεκαπέντε επιθεωρήσεις επιτόπου σε εκμεταλλεύσεις δικαιούχων και εξέτασαν φακέλους αιτήσεων 30 δικαιούχων του ΚΕΕ σε κάθε χώρα/περιφέρεια κατά την περίοδο 1993-2000, προκειμένου να εκτιμήσουν την επίδραση του ΚΕΕ στις δραστηριότητές τους.

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

13. Οι δαπάνες σχετικά με το ΚΕΕ για το έτος 2000 (η έκθεση καταρτίστηκε το 2001) ανήλθαν σε 913,8 εκατομμύρια ευρώ(19) (βλέπε πίνακα 2 για την εξέλιξη του συνόλου των δαπανών στον τομέα του βοείου κρέατος από το 1994 και εξής, συμπεριλαμβανομένου του ΚΕΕ). Τέσσερις χώρες, η Γαλλία ακολουθούμενη από το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιρλανδία και την Ισπανία, αντιπροσωπεύουν πάνω από το 80 % των δαπανών για το ΚΕΕ. Μεταξύ των ετών 1999 (τελευταίο έτος πριν από τη μεταρρύθμιση του ΚΕΕ στο πλαίσιο του προγράμματος δράσης 2000) και του έτους 2000 σημειώθηκε μείωση του αριθμού των ζώων για τα οποία χορηγούνταν οι δύο βασικές πριμοδοτήσεις (η πριμοδότηση για θηλάζουσες αγελάδες ή η ειδική πριμοδότηση)(20), και τα οποία τύγχαναν επίσης του ΚΕΕ (βλέπε πίνακα 3). Παρά το γεγονός ότι η κατάσταση ποικίλλει από κράτος μέλος σε κράτος μέλος, οι μακροχρόνιες επιδράσεις της μεταρρύθμισης στον αριθμό των δικαιούχων του ΚΕΕ δεν είναι ακόμη σαφείς (βλέπε απεικόνιση 1 για τις δαπάνες σχετικά με το ΚΕΕ από το έτος 1994 κατά κράτος μέλος και βλέπε απεικόνιση 2 για την εξέλιξη των δαπανών στο πλαίσιο του ΚΕΕ).

Πίνακας 2

Δαπάνες στον τομέα του βοείου κρέατος

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Σημείωση:

Οι δαπάνες για την εκτατικοποίηση άρχισαν το 1994.

Πηγή:

ΓΔ AGRI, εξέλιξη των δαπανών του ΕΓΤΠΕ, 1994-2001. Προϋπολογισμός 2002.

Πίνακας 3

Σύγκριση των ζώων για τα οποία χορηγούνται ειδικές πριμοδοτήσεις για βοοειδή, πριμοδοτήσεις για θηλάζουσες αγελάδες και πριμοδοτήσεις εκτατικοποίησης - Περίοδοι 1999 και 2000((Έτη καταβολής 2000 και 2001.))

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πηγή:

ΓΔ AGRI. D2 έγγραφα εργασίας.

Παράσταση 1

Σύνολο των δαπανών του ΚΕΕ για την περίοδο 1994-2000: 4 039,4 εκατομμύρια ευρώ

>PIC FILE= "C_2002290EL.000801.TIF">

Πηγή:

Δημοσιονομικές εκθέσεις του ΕΓΤΠΕ - Τμήμα Εγγυήσεων.

Παράσταση 2

Εξέλιξη των δαπανών του ΚΕΕ στην ΕΕ

>PIC FILE= "C_2002290EL.000901.TIF">

Σημείωση:

Η αύξηση από το 1997 έως το 1998 οφείλεται στην καθιέρωση υψηλού συντελεστή ΚΕΕ προκειμένου να συμφωνεί με το χαμηλό όριο της πυκνότητας βόσκησης.

Πηγή:

Δημοσιονομικές εκθέσεις του ΕΓΤΠΕ - Τμήμα Εγγυήσεων.

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΚΕΕ

Οι μεταρρυθμίσεις του προγράμματος δράσης 2000 επέφεραν σημαντικές μεταβολές

14. Οι κυριότερες μεταβολές, που τέθηκαν σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2000, ήταν οι ακόλουθες:

α) συνυπολογισμός όλων των βοοειδών που βρίσκονται στην εκμετάλλευση(21) (βλέπε σημείο 4)·

β) το 50 % τουλάχιστον της καλλιεργούμενης έκτασης για την παραγωγή ζωοτροφών που δηλώνεται, όπως ορίζουν τα άρθρα 12 και 13 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1254/1999 του Συμβουλίου, πρέπει να αποτελείται από λειμώνες διαθέσιμους για τη βόσκηση των ζώων(22), συμπεριλαμβανομένων των εκτάσεων που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή σανού ή χορτονομής για ενσίρωση·

γ) η έκταση που είναι επιλέξιμη για ενισχύσεις αροτραίων εκτάσεων δεν μπορεί να θεωρείται πλέον ως έκταση καλλιεργούμενη για την παραγωγή ζωοτροφών προκειμένου να τύχει του ΚΕΕ, παρά το γεγονός ότι μπορεί να εξακολουθεί να λαμβάνεται υπόψη ως καλλιεργούμενη έκταση για ζωοτροφές για τα κυρίως καθεστώτα της πριμοδότησης για θηλάζουσες αγελάδες και της ειδικής πριμοδότησης για τα βοοειδή.

15. Η κλασική μέθοδος υπολογισμού της ΠΒ συνίσταται στο να λαμβάνεται υπόψη ο αριθμός των ζώων που βρίσκονται στην εκμετάλλευση του παραγωγού σε ορισμένες "ημερομηνίες καταμέτρησης" για τον υπολογισμό των ΜΜΖ. Υπάρχει επίσης ένα απλουστευμένο σύστημα, σύμφωνα με το οποίο οι παραγωγοί αναλαμβάνουν να διατηρούν διαρκώς τον αριθμό των ζώων σε επίπεδο χαμηλότερα από το δεδομένο συντελεστή πυκνότητας βόσκησης. Η Ελλάδα, η Ισπανία, η Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο επέλεξαν να επιτρέψουν το απλουστευμένο σύστημα, εφόσον μειώνει το φόρτο διοικητικής εργασίας τόσο για τις αρχές όσο και για τους παραγωγούς που ασκούν εκτατική κτηνοτροφία, οι οποίοι είναι απίθανο να υπερβούν τις απαιτήσεις σχετικά με την ΠΒ (βλέπε σημείο 44).

16. Εξάλλου, τα κράτη μέλη μπορούν είτε να εφαρμόζουν ενιαίο χαμηλό κατώτατο όριο ΠΒ για την επιλεξιμότητα για το ΚΕΕ, είτε ένα σύστημα δύο βαθμίδων, όπου καταβάλλονται διάφορα ποσά για κάθε όριο ΠΒ(23) (βλέπε πίνακα 1). Έξι κράτη μέλη (Γερμανία, Ελλάδα, Ισπανία, Αυστρία, Πορτογαλία και Σουηδία) επέλεξαν την εφαρμογή μόνον ενός ορίου και την καταβολή μεγαλύτερης επιδότησης ΚΕΕ στους παραγωγούς με χαμηλότερη ΠΒ. Τα λοιπά κράτη μέλη επέλεξαν την εφαρμογή του συστήματος δύο βαθμίδων, καταβάλλοντας χαμηλότερα ποσά ΚΕΕ(24). Οι αρχές της Ισπανίας και της Αυστρίας ενημέρωσαν το Συνέδριο ότι επέλεξαν μόνον ένα όριο ΠΒ, προκειμένου να επιτρέπουν στους παραγωγούς να τυγχάνουν υψηλότερων πρόσθετων ενισχύσεων, εφόσον οι περισσότεροι παραγωγοί βοείου κρέατος στις εν λόγω χώρες δεν θα αντιμετώπιζαν προβλήματα σχετικά με την τήρηση του χαμηλότερου συντελεστή ΠΒ. Οι αρμόδιες αρχές στη Γαλλία, την Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο ενημέρωσαν το Συνέδριο ότι επέλεξαν το σύστημα των δύο βαθμίδων διότι θα επέτρεπε στους παραγωγούς να μειώσουν την παραγωγή τους μετά την πάροδο ορισμένων ετών ή/και διότι αυτό επιτρέπει σε περισσότερους παραγωγούς να τυγχάνουν των ευεργετημάτων του.

Όμως, η πυκνότητα βόσκησης εξακολουθεί να αποτελεί κατά προσέγγιση και γρήγορα διαθέσιμη βάση για τον εντοπισμό των πρακτικών εκτατικής παραγωγής

17. Ο συνυπολογισμός των βοοειδών και των αιγοπροβάτων στον υπολογισμό της πυκνότητας βόσκησης στο πλαίσιο του ΚΕΕ καθιστά δυνατή την κατά προσέγγιση διάκριση μεταξύ παραγωγών που ασκούν εντατική και εκείνων που ασκούν εκτατική κτηνοτροφία, ιδίως εφόσον πολλοί εκτροφείς βοοειδών στις μειονεκτικές περιοχές εμφανίζουν την τάση να διατηρούν μεικτές εκμεταλλεύσεις, αιγοπροβάτων και βοοειδών(25). Ενώ για τον υπολογισμό της ΠΒ συνυπολογίζονται όλα τα ζώα που όντως υπάρχουν στην εκμετάλλευση, για τον υπολογισμό της ΠΒ της εκμετάλλευσης του κατόχου των ποσοστώσεων λαμβάνονται υπόψη μόνον τα προβατοειδή ή/και τα αιγοειδή για τα οποία ζητήθηκαν πριμοδοτήσεις, ανεξάρτητα από το πού βρίσκονται όντως τα εν λόγω ζώα. Εφόσον οι πριμοδοτήσεις για τα αιγοπρόβατα καταβάλλονται μόνο για τα θηλυκά ζώα ηλικίας άνω του έτους, όλα τα αρσενικά ζώα καθώς και οι αμνοί ηλικίας κάτω του έτους αποκλείονται από τον υπολογισμό της ΠΒ.

18. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1254/1999 του Συμβουλίου, το 50 % της καλλιεργούμενης έκτασης για την παραγωγή ζωοτροφών που δηλώθηκε πρέπει να αποτελείται από λειμώνες, που ορίζονται ως "χορτολίβαδα τα οποία, σύμφωνα με την τοπική γεωργική πρακτική, αναγνωρίζονται ως προοριζόμενα για τη βόσκηση βοοειδών ή/και προβάτων"(26) {βλέπε σημείο 14 στοιχείο β)}. Κατά συνέπεια, η έκταση που δηλώθηκε ως καλλιεργούμενη για την παραγωγή ζωοτροφών, προκειμένου να τύχει του ΚΕΕ, μπορεί να μη χρησιμοποιείται κατ' ανάγκη για τη βόσκηση βοοειδών - παρά το γεγονός ότι το ΚΕΕ καταβάλλεται για τα βοοειδή και όχι για τα προβατοειδή.

Επίσης, το καθεστώς δεν παρέχει κίνητρο στους παραγωγούς για μείωση της πυκνότητας βόσκησης

19. Τα όρια της ΠΒ που έχει θέσει ο κανονισμός αποσκοπούν στον περιορισμό της εκτατικής παραγωγής βοείου κρέατος(27). Ωστόσο, η πραγματοποίηση των πληρωμών στο πλαίσιο του ΚΕΕ κατά κεφαλή ενθαρρύνει τους παραγωγούς που δεν προσέγγισαν ακόμη τα όρια της ΠΒ να μεγιστοποιήσουν την παραγωγή τους εντός αυτών των ορίων και, κατά συνέπεια, το εισόδημα που αποκομίζουν από την επιδότηση (βλέπε σημεία 37 έως 44). Στην περίπτωση του Ηνωμένου Βασιλείου, η διαπίστωση αυτή επιβεβαιώνεται από τα αποτελέσματα ευρείας μελέτης που πραγματοποιήθηκε από την "Countryside Commission" του Ηνωμένου Βασιλείου(28).

20. Όσον αφορά τα κύρια καθεστώτα σχετικά με τα ζώα (πριμοδότηση για θηλάζουσες αγελάδες και ειδική πριμοδότηση για τα βοοειδή), των οποίων πρέπει να τυγχάνει ήδη ο παραγωγός προκειμένου να είναι επιλέξιμος για το ΚΕΕ, εφαρμόζεται ΠΒ δύο ΜΜΖ στον αριθμό των ζώων για τα οποία υποβλήθηκε αίτηση(29). Μετά την κρίση της ΣΕΒ, η οποία άρχισε το φθινόπωρο του 2000, ένα από τα μέτρα που θέσπισε το Συμβούλιο το 2001, προκειμένου να μειωθεί η μελλοντική παραγωγή βοείου κρέατος, συνίστατο στην ενθάρρυνση περαιτέρω εκτατικοποίησης, θεσπίζοντας αυστηρότερες απαιτήσεις ΠΒ για τα κύρια καθεστώτα ενισχύσεων σχετικά με τα ζώα. Η απαίτηση για ΠΒ δύο ΜΜΖ το ανώτατο ανά εκτάριο μειώθηκε σε 1,9 ΜΜΖ το 2002 και σε 1,8 ΜΜΖ από το 2003 και εξής(30). Έτσι μειώνονται οι απαιτήσεις ΠΒ για τα κύρια καθεστώτα ενισχύσεων για τα βοοειδή σε επίπεδα ανάλογα με εκείνα που απαιτούνται στο πλαίσιο του ΚΕΕ (βλέπε πίνακα 1). Από το 2003 και εξής, το όριο της 1,8 ΜΜΖ ανά εκτάριο θα είναι το ίδιο όταν εφαρμόζεται το σύστημα των δύο βαθμίδων (βλέπε σημείο 16)(31), οι δε διαφορές μεταξύ του υπολογισμού της ΠΒ για το κυρίως καθεστώς και το συμπληρωματικό ΚΕΕ ΙΙ θα συνίστανται στην καλλιεργούμενη έκταση για την παραγωγή ζωοτροφών {βλέπε σημείο 14 στοιχείο β) και σημείο 18} και στον αριθμό των ζώων που λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό της ΠΒ (βλέπε σημεία 15 και 17).

Το ΚΕΕ και τα λοιπά καθεστώτα

21. Η εκτατική εκτροφή βοοειδών καθώς και η μεικτή εκτροφή ζώων πραγματοποιούνται σε περιοχές της ΕΕ όπου η ποιότητα της γης, τα φυσικά μειονεκτήματα και το κλίμα δεν αφήνουν μεγάλο περιθώριο για εναλλακτικές επιλογές γεωργικών δραστηριοτήτων. Εκτός από τις άμεσες πριμοδοτήσεις για τα βοοειδή και τα προβατοειδή, οι κτηνοτρόφοι στις εν λόγω περιοχές μπορεί επίσης να είναι επιλέξιμοι για τα χρηματοδοτούμενα από την ΕΕ γεωργοπεριβαλλοντικά καθεστώτα βάσει της έκτασης και τις αντισταθμιστικές αποζημιώσεις για τις μειονεκτικές περιοχές, η εφαρμογή των οποίων πραγματοποιείται συχνά από οργανισμούς διαφορετικούς από εκείνους που διαχειρίζεται το ΚΕΕ. Η επιλεξιμότητα για τα καθεστώτα αυτά εξαρτάται από την ορθή γεωργική πρακτική και την τήρηση των ορίων πυκνότητας βόσκησης, τα οποία υπολογίζονται διαφορετικά προκειμένου να λαμβάνονται υπόψη οι συγκεκριμένες απαιτήσεις του καθεστώτος. Κατά συνέπεια, οι κτηνοτρόφοι που προβαίνουν σε εκτατική παραγωγή βοοειδών μπορεί να αποζημιώνονται με διάφορους τρόπους για το γεγονός ότι εκτρέφουν μειωμένο αριθμό ζώων στη γη τους -με το βάσει του ζωικού κεφαλαίου ΚΕΕ και με την ενίσχυση βάσει της έκτασης που καταβάλλονται στα πλαίσια του περιβαλλοντικού και του αντισταθμιστικού καθεστώτος.

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΚΕΕ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΟΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΕΠΙΣΚΕΨΗ

Προβλήματα που δημιούργησαν οι αδυναμίες στις βάσεις δεδομένων σχετικά με τα ζώα

22. Οι βάσεις δεδομένων του συστήματος αναγνώρισης και καταγραφής των βοοειδών(32) είχε προγραμματιστεί να ολοκληρωθούν έως την 1η Ιανουαρίου 2000. Οι εν λόγω βάσεις μπορούν να χρησιμοποιούνται από τα κράτη μέλη, προκειμένου αυτά να προσδιορίζουν τον αριθμό των ΜΜΖ, με την προϋπόθεση ότι η βάση δεδομένων παρέχει, προς ικανοποίηση του κράτους μέλους, επαρκή βεβαιότητα όσον αφορά την ακρίβεια των δεδομένων. Στην αντίθετη περίπτωση, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να προσδιορίζουν τον αριθμό των ΜΜΖ βάσει των πληροφοριών που παρέχει κάθε παραγωγός σε καθορισμένες ημερομηνίες καταμέτρησης(33).

23. Η χρήση αυτών των βάσεων δεδομένων, παρά το γεγονός ότι δεν υφίσταται σχετική κανονιστική απαίτηση, διευκολύνει τον υπολογισμό των ΜΜΖ και των ΠΒ. Κατά το χρόνο που πραγματοποιήθηκαν οι επισκέψεις ελέγχου, από το Νοέμβριο του 2000 έως τον Ιούλιο του 2001, μόνον η Αυστρία μπορούσε να χρησιμοποιεί επιτυχώς για το σκοπό αυτό τη βάση δεδομένων που διέθετε σχετικά με τα ζώα. Στην Ισπανία, την Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο, οι βάσεις δεδομένων δεν περιλάμβαναν όλα τα ζώα, η δε ΠΒ για τους κτηνοτρόφους που υπέβαλαν αιτήσεις στο πλαίσιο του κανονικού καθεστώτος υπολογιζόταν βάσει των πληροφοριών που παρείχαν οι ίδιοι σε δεδομένες ημερομηνίες καταμέτρησης κατά τη διάρκεια του έτους. Παρά το γεγονός ότι τα πληροφοριακά στοιχεία που περιείχαν οι βάσεις δεδομένων για τα ζώα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τους ελέγχους επιτόπου στην Αυστρία και στο Ηνωμένο Βασίλειο, αυτό δεν συνέβη στην περίπτωση της Ισπανίας και της Ιρλανδίας.

24. Στη Γαλλία, οι αρχές εφάρμοζαν το εθνικό σύστημα αναγνώρισης και καταγραφής βοοειδών προκειμένου να υπολογίζουν την ΠΒ για τον προσδιορισμό της επιλεξιμότητας για το ΚΕΕ, παρά το γεγονός ότι υπήρχαν προβλήματα λειτουργικά και ακρίβειας των δεδομένων(34). Τα έντυπα με τα σχετικά πληροφοριακά στοιχεία που αφορούσαν την παρουσία των ζώων στις εκμεταλλεύσεις τους για το έτος 2000 απεστάλησαν στους παραγωγούς βοοειδών για επιβεβαίωση το Μάιο του 2001 και είχαν ως αποτέλεσμα την πραγματοποίηση, στο πλαίσιο του ΚΕΕ, του 20 % των πληρωμών στο πλαίσιο του ΚΕΕ για τις θηλάζουσες αγελάδες και του 100 % για τα αρσενικά βοοειδή μετά την κανονιστική προθεσμία της 30ής Ιουνίου 2001(35). Μόνο σε πέντε από τα 95 διαμερίσματα τα έντυπα διαβιβάστηκαν ορθά στις εκμεταλλεύσεις που διέθεταν ζώα, ενώ σε 19 διαμερίσματα πάνω από το 25 % των εντύπων διαβιβάστηκαν εσφαλμένα και το ποσοστό υπερέβη το 40 % σε οκτώ από αυτά τα διαμερίσματα. Στο διαμέρισμα Saône-et-Loire, διαβιβάστηκαν έντυπα σε 13513 κτηνοτρόφους, ενώ υπήρχαν μόνο 6045 κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις. Επίσης, τα έντυπα περιείχαν συχνά σφάλματα. Σε δώδεκα από το δείγμα των 30 φακέλων παραγωγών (40 %) που εξετάστηκαν για το διαμέρισμα Saône-et-Loire υπήρχαν σφάλματα, παρά το γεγονός ότι το εγχείρημα ήταν λιγότερο προβληματικό στην Vendée, όπου δύο από τα 30 έντυπα περιείχαν σφάλματα(36).

Δυνατότητες βελτίωσης του καθορισμού των στόχων των επιθεωρήσεων στο πλαίσιο του ΚΕΕ

25. Οι οργανισμοί πληρωμών υποχρεούνται να διενεργούν ελέγχους επιτόπου στο 10 % τουλάχιστον των αιτήσεων ενίσχυσης για τα ζώα και στο 5 % των αιτήσεων ενίσχυσης για εκτάσεις, που επελέγησαν βάσει ανάλυσης των κινδύνων καθώς και ενός στοιχείου αντιπροσωπευτικότητας των αιτήσεων για ενίσχυση που υποβλήθηκαν(37).

26. Σε όλα τα κράτη μέλη όπου πραγματοποιήθηκε επίσκεψη, οι επιθεωρήσεις των ζώων και οι επιθεωρήσεις σχετικά με την ενίσχυση για εκτάσεις για την εκτατικοποίηση πραγματοποιήθηκαν χωριστά, ορισμένες φορές από διαφορετικές υπηρεσίες, βάσει χωριστών εκτιμήσεων κινδύνου. Κατά τη διάρκεια των επιθεωρήσεων του ζωικού κεφαλαίου στο πλαίσιο του ΚΕΕ όπου παρίσταντο οι ελεγκτές, συστηματική εξέταση των καλλιεργούμενων εκτάσεων για την παραγωγή ζωοτροφών και της χρήσης του εδάφους από τους επιθεωρητές πραγματοποιήθηκε μόνον στην Ισπανία και, κατά τη διάρκεια ορισμένων επιθεωρήσεων, στο Ηνωμένο Βασίλειο.

27. Eκτός από την Ιρλανδία και τη Γαλλία, στο πλαίσιο της εκτίμησης των κινδύνων κατά τις επιθεωρήσεις που αφορούσαν τις ενισχύσεις για τα ζώα και τις ενισχύσεις για εκτάσεις θεωρούνταν ότι στους ειδικούς παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνονταν κτηνοτρόφοι που προσέγγιζαν το όριο της ΠΒ του ΚΕΕ, εφόσον αυτοί αποτελούν τις εκμεταλλεύσεις που διατρέχουν το μεγαλύτερο κίνδυνο να μην είναι επιλέξιμες για το ΚΕΕ (εάν στο πλαίσιο της επιθεώρησης κρίνεται ότι η καλλιεργούμενη έκταση για την παραγωγή ζωοτροφών έχει δηλωθεί ελαφρώς καθ' υπέρβαση, ή ότι σύμφωνα με τη δήλωση ο αριθμός των ζώων υπολείπεται ελαφρώς του πραγματικού). Στην Ιρλανδία, δεν ελήφθη υπόψη τέτοιος παράγοντας κινδύνου κατά τις επιθεωρήσεις ζωικού κεφαλαίου σχετικά με το ΚΕΕ και στη Γαλλία δεν υπήρχε τέτοιος παράγοντας κινδύνου κατά τις επιθεωρήσεις σχετικά με τις ενισχύσεις που αφορούσαν τις εκτάσεις στο πλαίσιο του ΚΕΕ.

Οι μέθοδοι επιθεώρησης βοοειδών στο πλαίσιο του ΚΕΕ ποικίλλουν μεταξύ των κρατών μελών

28. Στα κράτη μέλη παρέχεται κάποια διακριτική ευχέρεια σχετικά με τον τρόπο διενέργειας των ελέγχων και των επιθεωρήσεων που υποχρεούνται να διενεργούν δυνάμει του ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης και ελέγχου (ΟΣΔΕ)(38). Ενώ οι μέθοδοι επιθεώρησης είναι δυνατό και όντως ποικίλλουν από κράτος μέλος σε κράτος μέλος, τα αποτελέσματα δεν είναι πλήρως ικανοποιητικά. Τα παρακάτω παραδείγματα καταδεικνύουν ότι η αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα των επιθεωρήσεων στα περισσότερα κράτη μέλη όπου πραγματοποιήθηκε επίσκεψη θα μπορούσαν να βελτιωθούν θέτοντας σε εφαρμογή τη βέλτιστη πρακτική και, κατά συνέπεια, εξασφαλίζοντας ότι οι παραγωγοί τυγχάνουν δίκαιης μεταχείρισης σε όλη την ΕΕ.

α) οι επιθεωρήσεις σχετικά με το ΚΕΕ στην Ιρλανδία, την Ισπανία και τη Γαλλία (από το 2001) διενεργούνται συγχρόνως με τις επιθεωρήσεις που αφορούν τα κύρια καθεστώτα ενισχύσεων για τα ζώα. Το Ηνωμένο Βασίλειο έθεσε σε εφαρμογή αποτελεσματικότερη ολοκληρωμένη μέθοδο η οποία καλύπτει όλα τα καθεστώτα που αφορούν τα βοοειδή, συμπεριλαμβανομένων των φυσικών ελέγχων και των ελέγχων βάσει εγγράφων·

β) στην Ιρλανδία, στο πλαίσιο της επιλεξιμότητας για το ΚΕΕ, πραγματοποιείται συμφωνία των ΜΜΖ με τα μητρώα ζώων των κτηνοτρόφων σε δεδομένες ημερομηνίες, οι φυσικές όμως επιθεωρήσεις των ζώων και οι έλεγχοι βάσει εγγράφων περιορίζονται μόνο στα ζώα σχετικά με τα οποία έχει υποβληθεί αίτηση για πληρωμές στο πλαίσιο του κυρίως καθεστώτος. Δεν χρησιμοποιούνται μηχανογραφημένες καταστάσεις από τη βάση δεδομένων των ζώων (βλέπε σημείο 23) ούτε πραγματοποιείται πλήρης μέτρηση των ζώων και συμφωνία με τα τρέχοντα σύνολα του μητρώου ζώων της εκμετάλλευσης·

γ) στη Γαλλία, δεν πραγματοποιούνταν έλεγχοι σχετικά με την τήρηση των προθεσμιών κοινοποίησης, ούτε ελέγχονταν τα σχετικά έγγραφα. Κατά τις επιθεωρήσεις δεν ελέγχθηκαν όλες οι αγέλες βοοειδών, ούτε έγινε φυσική εξακρίβωση του τόπου στον οποίο βρίσκονταν. Όσον αφορά τις επιθεωρήσεις σχετικά με τις ενισχύσεις για εκτάσεις, η αρμόδια υπηρεσία για τις επιθεωρήσεις σχετικά με τις καλλιεργούμενες εκτάσεις για την παραγωγή ζωοτροφών(39) δεν εξακρίβωσε δεόντως τις εκτάσεις χορτονομής για τους σκοπούς του ΚΕΕ, ούτε για τον υπολογισμό των ΠΒ·

δ) στη Γαλλία και την Ισπανία, οι κτηνοτρόφοι δεν υποχρεούνταν να συγκεντρώνουν όλα τα ζώα που διέθεταν, τα δε ενώτια ελέγχονταν από απόσταση, χρησιμοποιώντας κυάλια όταν ήταν αναγκαίο. Αυτό δεν αποτελούσε εγγύηση για την ορθή αναγνώριση των σχετικών ζώων.

Ορισμένες ανωμαλίες σχετικά με την εφαρμογή του ΚΕΕ

Η γογγυλοκράμβη θεωρείται ως προϊόν χορτονομής στο πλαίσιο του ΚΕΕ στη Σκωτία, αλλά όχι στην Αγγλία

29. Οι εκτάσεις που είναι επιλέξιμες για τις ενισχύσεις για εκτάσεις δεν είναι επιλέξιμες ως καλλιεργούμενες εκτάσεις για την παραγωγή ζωοτροφών(40). Βάσει αυτού του κριτηρίου, οι αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου απέκλεισαν, στο πλαίσιο του ΚΕΕ, εκτάσεις όπου καλλιεργείται γογγυλοκράμβη (η οποία δεν είναι επιλέξιμη για την ενίσχυση για εκτάσεις) από τις καλλιεργούμενες εκτάσεις για την παραγωγή ζωοτροφών, ενώ γίνεται δεκτή ως προϊόν χορτονομής στη Σκωτία. Επομένως, η μεταχείριση της οποίας τυγχάνουν οι κάτοχοι γεωργικών εκμεταλλεύσεων στις δύο χώρες στερείται συνέπειας. Οι αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου ζήτησαν από την Επιτροπή να τους παράσχει καθοδήγηση. Η Επιτροπή αναφέρει στην απάντησή της σαφώς ότι στην ισχύουσα νομοθεσία δεν γίνεται διάκριση μεταξύ των διαφόρων ειδών γογγυλοκράμβης και, κατά συνέπεια, όλα τα είδη των γογγυλόσπορων θα πρέπει να αποκλείονται, ως χορτονομές, προκειμένου να τύχουν του ΚΕΕ.

Υπέρμετρη δήλωση καλλιεργούμενων εκτάσεων για την παραγωγή ζωοτροφών στους αλπικούς λειμώνες (Almen) της Αυστρίας

30. Κάθε χρόνο, πάνω από το 50 % των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων βοοειδών μεταφέρουν τα ζώα τους (πάνω από 300000 ζώα) στους αλπικούς λειμώνες "Almen" κατά τους θερινούς μήνες για βόσκηση. Η Αυστρία διαθέτει 10000 περίπου αλπικούς λειμώνες, που καλύπτουν συνολική έκταση 1,6 εκατομμυρίων εκταρίων, από τα οποία το 50 % περίπου θεωρείται ως έκταση για χορτονομές και αντιπροσωπεύουν το ένα τρίτο περίπου της καλλιεργούμενης έκτασης της Αυστρίας για την παραγωγή ζωοτροφών. Η δυναμικότητα βόσκησης που παρέχουν οι αλπικοί λειμώνες είναι πολύ χαμηλότερη από ό,τι εκείνη των λοιπών βοσκοτόπων. Οι περισσότεροι αλπικοί λειμώνες ανήκουν στο δημόσιο και παραχωρούνται σε διάφορους κτηνοτρόφους από τον διοικητή του Alm (Almbewirtschafter).

31. Παρά το γεγονός ότι η συνολική έκταση των αλπικών λειμώνων καθορίζεται βάσει του κτηματολογίου, οι παραγωγοί δηλώνουν το μερίδιο που τους αναλογεί στην καλλιεργούμενη έκταση για την παραγωγή ζωοτροφών βάσει των εκτιμήσεων του διοικητική του Alm σχετικά με το θέμα αυτό. Από το 1998 και εξής, οι περιφερειακές αρχές στην Αυστρία άρχισαν να χρησιμοποιούν αεροφωτογραφίες προκειμένου να προσδιορίζουν την έκταση που όντως καλλιεργείται για την παραγωγή ζωοτροφών. Ωστόσο, ο αυστριακός οργανισμός πληρωμών δεν διέθετε τις πληροφορίες αυτές και, κατά συνέπεια, δεν μπορούσε να τις χρησιμοποιήσει προκειμένου να συγκρίνει τις δηλωθείσες εκτάσεις των αλπικών λειμώνων που καλλιεργούνται για την παραγωγή ζωοτροφών με τις πραγματικές εκτάσεις παραγωγής ζωοτροφών που καθορίζονται από τις φωτογραφίες.

32. Κατά το χρόνο που πραγματοποιήθηκε η επιθεώρηση, υπήρχαν φωτογραφίες για 185 αλπικούς λειμώνες, από τους 554 επιτόπου ελέγχους που διενήργησαν οι αυστριακές αρχές το 2000. Από τη σύγκριση της καλλιεργούμενης έκτασης για την παραγωγή ζωοτροφών 43200 εκταρίων που δηλώθηκε με την καλλιεργούμενη έκταση για την παραγωγή ζωοτροφών που καθορίζεται βάσει των φωτογραφιών, προέκυψε πραγματική καλλιεργούμενη έκταση για την παραγωγή ζωοτροφών μόνον 26167 εκταρίων, δηλαδή υπερεκτίμηση κατά 61 %. Αυτή η διαφορά προκύπτει από το γεγονός ότι οι αρχές του Alm είχαν διαβιβάσει σημαντικές υπερεκτιμήσεις της έκτασης των αλπικών βοσκοτόπων, βάσει των πληροφοριών που περιείχε το κτηματολόγιο. Η αεροφωτογράφιση, η οποία κατέδειξε ότι υπάρχει αυτό το πρόβλημα, άρχισε να τίθεται σε εφαρμογή το 1998, εφαρμόστηκε όμως μόνο σε ορισμένες περιοχές της Αυστρίας, όπως το "Bundesland Salzburg", κατά την περίοδο 2001. Στην εν λόγω περιοχή, η δηλωθείσα έκταση για την παραγωγή ζωοτροφών για το έτος 2000 είχε υπερεκτιμηθεί κατά 52 και κατά 33 % για δύο σπάνια επιλεγόμενους αλπικούς λειμώνες, εάν δε είχε χρησιμοποιηθεί η πραγματικά καλλιεργούμενη έκταση για την παραγωγή ζωοτροφών αντί της δηλωθείσας έκτασης, πέντε από τις έντεκα εκμεταλλεύσεις που εξέτασε το Συνέδριο δεν θα ήταν πλέον επιλέξιμες για να τύχουν του ΚΕΕ.

Καταβλήθηκαν ποσά σε επιλέξιμους γάλλους παραγωγούς στο πλαίσιο του ΚΕΕ, χωρίς αυτοί να το έχουν ζητήσει ρητά

33. Από το 2000 και εξής, όλοι οι παραγωγοί που επιθυμούν να τύχουν πρόσθετων ενισχύσεων από το ΚΕΕ, πρέπει να το αναφέρουν στο έντυπο της αίτησης που υποβάλλουν σχετικά με την ενίσχυση για εκτάσεις. Αυτή η απαίτηση δεν τηρήθηκε στη Γαλλία, όπου καταβάλλονταν ποσά από το ΚΕΕ σε όλους τους επιλέξιμους παραγωγούς, με την προϋπόθεση ότι αυτοί είχαν επιστρέψει έντυπα με πληροφορίες που επιβεβαίωναν τον αριθμό του ζωικού κεφαλαίου που κατείχαν στις εκμεταλλεύσεις τους κατά το 2000.

ΟΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΟΥ ΔΙΑΘΕΤΕΙ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΕΕ ΕΙΝΑΙ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΣ

34. Η Επιτροπή απαιτείται να έχει εγκαίρως στη διάθεσή της τις κατάλληλες πληροφορίες διαχείρισης, προκειμένου αυτό να της επιτρέπει να παρακολουθεί κατά πόσο το καθεστώς εφαρμόζεται ορθά και κατά πόσο επιτυγχάνει τους στόχους του. Το τμήμα διαχείρισης της αγοράς στον τομέα του βοείου κρέατος της Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας διαθέτει πληροφορίες σχετικά με τα ζώα για οποία καταβάλλονται ενισχύσεις στο πλαίσιο των κύριων καθεστώτων ενισχύσεων για τα ζώα και σχετικά με τον αριθμό από αυτά που τυγχάνουν επίσης του ΚΕΕ. Η Επιτροπή, σε συνδυασμό με άλλες πληροφορίες, προερχόμενες κυρίως από τη διαδικασία εκκαθάρισης των λογαριασμών, διαθέτει επαρκή πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με το κατά πόσο το καθεστώς εφαρμόζεται ορθά. Ωστόσο, η Επιτροπή δεν είχε αρχίσει ακόμη να συγκεντρώνει συστηματικά πληροφορίες προκειμένου να εκτιμήσει την επίδραση του ΚΕΕ στις πρακτικές εκτατικής παραγωγής. Επίσης, δεν έχει θέσει σαφείς στόχους ούτε καθόρισε μετρήσιμους δείκτες απόδοσης για το σκοπό αυτό.

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΕΕ

35. Εκτός από μια ανάλυση που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης του προγράμματος δράσης 2000, δεν έχει πραγματοποιηθεί καμία αξιολόγηση του ΚΕΕ ή των καθεστώτων ενίσχυσης για τα βοοειδή(41), οι δε υπηρεσίες της Επιτροπής δεν διαθέτουν αντίγραφα αξιολογήσεων και μελετών που να διενεργήθηκαν από τα κράτη μέλη σχετικά με το θέμα αυτό.

Το ΚΕΕ αποτελεί ένα από τα μέτρα που παρέχουν εισοδηματική ενίσχυση για τους ασκούντες εκτατική κτηνοτροφία

36. Το ΚΕΕ συγκαταλέγεται σε σειρά μέτρων που παρέχουν εισοδηματική ενίσχυση σε κτηνοτρόφους που προβαίνουν σε εκτατική εκτροφή βοοειδών. Το 2001, τα έξοδα του προϋπολογισμού για το ΚΕΕ αντιστοιχούσαν στο 19 % (914 εκατομμύρια ευρώ) του συνολικού προϋπολογισμού δαπανών για τα καθεστώτα άμεσων ενισχύσεων (4862 εκατομμύρια ευρώ - βλέπε πίνακα 2) που παρέχονται στους εκτροφείς βοοειδών. Τα στοιχεία αυτά, συνυπολογιζόμενα, αποτελούν σημαντικό μέρος των εισοδημάτων των κτηνοτρόφων και τους ενθαρρύνουν να συνεχίσουν τις κτηνοτροφικές δραστηριότητές τους και να παραμείνουν σε περιοχές οι οποίες, στην αντίθετη περίπτωση, θα είχαν ενδεχομένως εγκαταλειφθεί. Για παράδειγμα, στη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, τα οποία αντιπροσωπεύουν από κοινού πάνω από το ήμισυ των δαπανών του ΚΕΕ (βλέπε παράσταση 1), πολλοί εκτροφείς βοοειδών εξαρτώνται από τις άμεσες επιδοτήσεις βοείου κρέατος προκειμένου να εξακολουθήσουν τις επιχειρηματικές δραστηριότητές τους(42), διότι χωρίς αυτές θα υφίσταντο μεγάλες ζημίες ή δεν θα πραγματοποιούσαν κέρδος.

Το ΚΕΕ ελάχιστα συμβάλλει στο να ενθαρρύνονται οι εκτροφείς που ασκούν εντατική κτηνοτροφία να εφαρμόζουν εκτατικότερες μεθόδους

37. Η επίδραση του ΚΕΕ στην εκτατική κτηνοτροφία μπορεί να εξεταστεί από την πλευρά δύο πλεονεκτημάτων, συγκεκριμένα, σε ποιο βαθμό συνέβαλε στο να διατηρηθούν οι τρέχουσες πρακτικές εκτατικής κτηνοτροφίας και σε ποιο βαθμό ενθάρρυνε τους ασκούντες εντατική κτηνοτροφία να υιοθετήσουν λιγότερο εντατικές μεθόδους. Στην πράξη, εκτός από το ΚΕΕ υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν τις αποφάσεις των παραγωγών. Για παράδειγμα, στοιχεία όπως το κόστος και η διαθεσιμότητα της γης και των εγκαταστάσεων, οι φυσικές συνθήκες, άλλες επιδοτήσεις, οι γεωργικές τιμές, η ζήτηση των καταναλωτών, η επίδραση της ΣΕΒ και άλλων ασθενειών των ζώων καθώς και οι εξαγωγικές δυνατότητες, είναι όλα σημαντικά.

38. Τα ποσά στο πλαίσιο του ΚΕΕ καταβάλλονται μόνο σε κτηνοτρόφους οι οποίοι τυγχάνουν ήδη της πριμοδότησης για θηλάζουσες αγελάδες ή της ειδικής πριμοδότησης για τα βοοειδή και οι οποίοι, για να τυγχάνουν των εν λόγω καθεστώτων, υποχρεούνται ήδη να τηρούν τις απαιτήσεις σχετικά με τη μέγιστη πυκνότητα βόσκησης, γεγονός που θα απέκλειε παραγωγούς που εφαρμόζουν ιδιαίτερα εντατικές μεθόδους.

39. Το ΚΕΕ παρέχει κίνητρα μόνο στους κτηνοτρόφους οι οποίοι διαθέτουν συντελεστές πυκνότητας που προσεγγίζουν ή υπερβαίνουν τα όρια για μείωση της ΠΒ που διαθέτουν (είτε μειώνοντας τον αριθμό των ζώων είτε αυξάνοντας την καλλιεργούμενη έκταση για την παραγωγή ζωοτροφών), εφόσον αυτό θα συνεπαγόταν γενικώς σημαντικότερες επιδοτήσεις. Ορισμένοι παραγωγοί μπόρεσαν να αυξήσουν τους συντελεστές τους πυκνότητας εντός των κανονιστικών ορίων και να τύχουν του ΚΕΕ.

Επίσης, το ΚΕΕ ελάχιστα συνέβαλε στην ενθάρρυνση της επιπλέον εκτατικής κτηνοτροφίας, παρά το γεγονός ότι επωφελούνται ήδη από αυτό εκμεταλλεύσεις που προβαίνουν σε εκτατική κτηνοτροφία

40. Όπως διαπίστωσε ήδη το Συνέδριο(43), η σημαντικότερη αδυναμία του ΚΕΕ (πριν από τις μεταρρυθμίσεις του προγράμματος δράσης 2000) συνίστατο στο ότι δεν λάμβανε υπόψη την πραγματική ΠΒ στα κριτήρια επιλεξιμότητας. Επομένως, οι εκτροφείς βοοειδών μπορούσαν να τυγχάνουν υψηλότερων επιδοτήσεων για τα ζώα, είτε εξαιρώντας έναν αριθμό ζώων από τις αιτήσεις τους για την ειδική ενίσχυση για το βόειο κρέας και την ενίσχυση για θηλάζουσες αγελάδες, προκειμένου να επιτυγχάνουν χαμηλότερη θεωρητική ΠΒ και, κατά συνέπεια, να λαμβάνουν την πριμοδότηση εκτατικοποίησης για όλα τα ζώα που δήλωναν, είτε περιορίζοντας τις αιτήσεις τους σε δεκαπέντε ζώα, εφόσον οι μικροί παραγωγοί δεν απαιτείται να πληρούν τις προϋποθέσεις ΠΒ προκειμένου να τύχουν των κυριότερων πριμοδοτήσεων που χορηγούνται για τα βοοειδή. Οι αδυναμίες αυτές αντιμετωπίστηκαν στο πλαίσιο των μεταρρυθμίσεων του προγράμματος δράσης 2000 (βλέπε σημείο 4).

41. Πάνω από το 65 % του ζωικού κεφαλαίου της ΕΕ, για το οποίο είχε καταβληθεί είτε ειδική πριμοδότηση για τα βοοειδή είτε πριμοδότηση για θηλάζουσες αγελάδες κατά τη διάρκεια της περιόδου 1994 έως 2000, ήταν επίσης επιλέξιμο για το ΚΕΕ (βλέπε παράσταση 3). Στη Γαλλία, την Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο, χώρες στις οποίες αντιστοιχούν τα δύο τρίτα των αγελών θηλαζουσών αγελάδων της ΕΕ και όπου η κτηνοτροφία του είδους αυτού ήταν εκ παραδόσεως εκτατική, η αναλογία των εν λόγω ζώων που τυγχάνουν του ΚΕΕ ήταν μεγαλύτερη: Γαλλία (80 %), Ιρλανδία (75 %), Ηνωμένο Βασίλειο (76 %)(44). Κατά την ίδια περίοδο, κάτω από το 5 % των πληρωμών στο πλαίσιο του ΚΕΕ πραγματοποιήθηκε σε κράτη μέλη όπου υπερείχε η εντατική εκτροφή βοοειδών (κατά σειρά οικονομικής σπουδαιότητας: Ιταλία, Βέλγιο, Δανία, Κάτω Χώρες).

Παράσταση 3

Μέσο ποσοστό των επιλέξιμων βοοειδών στο πλαίσιο του ΚΕΕ για την περίοδο 1994-1999

>PIC FILE= "C_2002290EL.001401.TIF">

Πηγή:

Επιτροπή, έγγραφο εργασίας, πριμοδοτήσεις για τα βοοειδή. Συμπληρωματικό ποσό για τις εκμεταλλεύσεις που ασκούν εκτατική κτηνοτροφία.

42. Από την εξέταση που πραγματοποίησαν οι ελεγκτές σε δείγμα αιτούντων του ΚΕΕ σε κάθε κράτος μέλος όπου πραγματοποιήθηκε επίσκεψη, διαπιστώθηκε ότι το ΚΕΕ ασκεί ελάχιστη επίδραση στις αποφάσεις που λαμβάνουν οι κτηνοτρόφοι σχετικά με την παραγωγή (βλέπε σημείο 43 και πίνακα 4)(45). Εξάλλου, ο αριθμός των επιλέξιμων ζώων για να τύχουν του ΚΕΕ στο πλαίσιο του νέου καθεστώτος κατά την περίοδο 2000 σημείωσε μείωση κατά 9,2 % (βλέπε πίνακα 3).

43. Η εξέταση δείγματος δικαιούχων του ΚΕΕ στα κράτη μέλη όπου πραγματοποιήθηκε επίσκεψη, κατέδειξε ότι το 83 % των δικαιούχων που υπέβαλαν αίτηση για το ΚΕΕ κατά την περίοδο 1995-1999 ασκούσε ήδη εκτατική κτηνοτροφία, όπως ορίζει η τρέχουσα (μετά το 2000) νομοθεσία σχετικά με το ΚΕΕ (βλέπε πίνακα 4). Εκτός από το διαμέρισμα της Vendée στη Γαλλία, όπου εφαρμόζονται εντατικά και ημιεντατικά συστήματα παραγωγής, ποσοστό μεταξύ του 81 και του 100 % των δικαιούχων του ΚΕΕ κατά την περίοδο 1995-1999 θα ήταν επίσης επιλέξιμοι εάν είχαν εφαρμοστεί κατά την περίοδο αυτή οι αυστηρότεροι όροι που θεσπίστηκαν μετά το πρόγραμμα δράσης 2000. Πάλι με εξαίρεση τη Vendée, όπου οι νέοι αυστηρότεροι κανόνες θα αποκλείουν τους παραγωγούς που έτυχαν κατά το παρελθόν του ΚΕΕ προβαίνοντας σε τροποποιήσεις των συντελεστών πυκνότητας στα χαρτιά και όπου οι ασκούντες εντατική κτηνοτροφία είναι απίθανο να στραφούν σε εκτατικότερη κτηνοτροφία, το ποσοστό των επιλέξιμων παραγωγών που είχαν υποβάλει αίτηση για ΚΕΕ το 2000 κυμαινόταν μεταξύ 89 και 97 %. Οι περισσότεροι από τους αιτούντες θα ανταποκρίνονταν εύκολα στις απαιτήσεις της ΠΒ και, πράγματι, σε ορισμένες περιπτώσεις θα μπορούσαν να αυξήσουν τους συντελεστές τους πυκνότητας, εξακολουθώντας συγχρόνως να τυγχάνουν του ΚΕΕ. Αυτό επιβεβαιώνει το γεγονός ότι η πλειονότητα των παραγωγών που ασκούν εκτατική κτηνοτροφία, όπως ορίζεται στο πλαίσιο της ισχύουσας κανονιστικής ρύθμισης, θα εξακολουθούν να τυγχάνουν του ΚΕΕ. Εξάλλου, οι περισσότεροι παραγωγοί που συνάντησαν οι ελεγκτές επιτόπου, δήλωσαν ότι ήταν απίθανο να μεταβάλουν τις μεθόδους παραγωγής τους συνεπεία της μεταρρύθμισης του ΚΕΕ.

Πίνακας 4

Αποτελέσματα της εξέτασης του δείγματος αιτήσεων παραγωγών για το ΚΕΕ στα κράτη μέλη όπου πραγματοποιήθηκε επίσκεψη

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Πηγή:

Εξέταση φακέλων παραγωγών από το Ελεγκτικό Συνέδριο.

44. Επιπλέον, το 89 % των αιτούντων στην Ισπανία, το 43 % στην Ιρλανδία και το 44 % στο Ηνωμένο Βασίλειο (το 52 % στη Σκωτία και το 40 % στην Αγγλία) επιλέγει την υποβολή αίτησης για το ΚΕΕ βάσει του απλουστευμένου καθεστώτος, στο πλαίσιο του οποίου αναλαμβάνουν να διατηρήσουν τους συντελεστές τους πυκνότητας διαρκώς κάτω από ορισμένα επίπεδα, γεγονός που σημαίνει ότι επρόκειτο πιθανότατα για κτηνοτρόφους που ασκούν εκτατική παραγωγή.

45. Στην Αυστρία και τη Φινλανδία, οι κτηνοτρόφοι είναι δυνατό να είναι επιλέξιμοι στο πλαίσιο του ΚΕΕ για τις αγελάδες τους γαλακτοπαραγωγής(46). Στην Αυστρία, εφόσον οι περισσότερες εκτατικές εκμεταλλεύσεις βρίσκονται σε ορεινές περιοχές και εκ παραδόσεως διαθέτουν ζώα γαλακτοπαραγωγής, οι περισσότερες εκμεταλλεύσεις θα διαπιστώσουν αύξηση των επιδοτήσεών τους στο πλαίσιο του ΚΕΕ λόγω αύξησης του αριθμού των επιλέξιμων ζώων, χωρίς να χρειαστεί να μεταβάλουν τη σύνθεση της αγέλης τους ή τις κτηνοτροφικές πρακτικές τους. Στην Αυστρία, οι δαπάνες στο πλαίσιο του ΚΕΕ υπερδιπλασιάστηκαν κατά την περίοδο 1999 έως 2000, και από 15,5 εκατομμύρια ευρώ έφθασαν σε 37,98 εκατομμύρια ευρώ, από τα οποία 15,1 εκατομμύρια ευρώ λόγω πληρωμών στο πλαίσιο του ΚΕΕ για τις αγελάδες γαλακτοπαραγωγής(47). Παρά το γεγονός ότι οι μεικτές εκμεταλλεύσεις παραγωγής γάλακτος και κρέατος αποτελούν επίσης σύνηθες χαρακτηριστικό στις ορεινές μειονεκτικές περιοχές άλλων περιφερειών της ΕΕ, όπου επικρατούν συστήματα παραγωγής βασιζόμενα στη χορτονομή, η Αυστρία και η Φινλανδία είναι τα μόνα κράτη μέλη που μπορούν να τύχουν αυτού του πλεονεκτήματος.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

Συμπέρασμα

46. Το γεγονός ότι στο πλαίσιο του αρχικού καθεστώτος πριμοδοτήσεων εκτατικοποίησης, λαμβάνονταν υπόψη μόνον τα βοοειδή για τα οποία είχε υποβληθεί αίτηση στο πλαίσιο των κύριων καθεστώτων πριμοδοτήσεων για τα βοοειδή, σήμαινε ότι ορισμένοι παραγωγοί ήταν επιλέξιμοι για την πριμοδότηση, τροποποιώντας τις αιτήσεις που υπέβαλαν στο πλαίσιο του καθεστώτος πριμοδοτήσεων για βοοειδή, και όχι στρεφόμενοι σε πρακτικές εκτατικής κτηνοτροφίας ή διατηρώντας τις εν λόγω πρακτικές. Το θέμα αυτό αντιμετωπίστηκε στο πλαίσιο του αναμορφωμένου καθεστώτος ενισχύσεων για την εκτατικοποίηση (βλέπε σημεία 4 και 14) λαμβάνοντας υπόψη, για τον υπολογισμό της πυκνότητας βόσκησης, τον πραγματικό αριθμό των ζώων που κατέχει η εκμετάλλευση.

47. Ωστόσο, η ΠΒ εξακολουθεί να αποτελεί κατά προσέγγιση υπολογισμό, εφόσον ο πραγματικός αριθμός των αιγοπροβάτων που βρίσκονται στην εκμετάλλευση δεν λαμβάνεται υπόψη (βλέπε σημείο 17)· οι εκτάσεις που μπορούν να χρησιμοποιούνται μόνο για τη βόσκηση προβατοειδών θεωρούνται ως επιλέξιμες εκτάσεις για την παραγωγή ζωοτροφών (βλέπε σημείο 18)· οι δε κτηνοτρόφοι επωφελούνται περισσότερο όταν μεγιστοποιούν την παραγωγή τους (βλέπε σημείο 19).

48. Η συνύπαρξη του ΚΕΕ και των γεωργοπεριβαλλοντικών καθεστώτων καθώς και τα αντισταθμιστικά μέτρα έχουν ως αποτέλεσμα την αποζημίωση των ασκούντων εκτατική κτηνοτροφία από διάφορα καθεστώτα ενισχύσεων (βλέπε σημείο 21), οι δε απαιτήσεις σχετικά με την πυκνότητα βόσκησης των κυρίων καθεστώτων που αφορούν τα βοοειδή προσεγγίζουν εκείνες του καθεστώτος ενισχύσεων για την εκτατικοποίηση όταν εφαρμόζεται το σύστημα των δύο βαθμίδων ΚΕΕ (βλέπε σημείο 20).

49. Προβλήματα σχετικά με τα συστήματα καταγραφής και αναγνώρισης των ζώων περιέπλεξαν τη διαχείριση του ΚΕΕ σε όλα τα κράτη μέλη που επισκέφθηκε το Συνέδριο, εκτός από την Αυστρία (βλέπε σημεία 22 έως 24).

50. Εμφανίστηκαν αδυναμίες στις αναλύσεις των κινδύνων που εφαρμόστηκαν για τον καθορισμό των στόχων των επιθεωρήσεων στην Ιρλανδία και τη Γαλλία (σημείο 27), καθώς και αδυναμίες κατά την εκτέλεση των επιθεωρήσεων σε όλα τα κράτη μέλη όπου πραγματοποιήθηκε επίσκεψη (σημείο 28).

51. Εμφανίστηκαν προβλήματα σχετικά με τη μέτρηση ορισμένων καλλιεργούμενων εκτάσεων για την παραγωγή ζωοτροφών (αλπικοί λειμώνες) στην Αυστρία, με τον προσδιορισμό των καλλιεργούμενων εκτάσεων για την παραγωγή ζωοτροφών (γογγυλοκράμβη) στο Ηνωμένο Βασίλειο (σημεία 29 έως 32), καθώς και με τη διαχείριση του καθεστώτος στη Γαλλία, όπου στους επιλέξιμους παραγωγούς καταβάλλονταν ποσά στο πλαίσιο του ΚΕΕ χωρίς αυτοί να το έχουν ζητήσει ρητά (βλέπε σημείο 33).

52. Ενώ η Επιτροπή διαθέτει πληροφοριακά στοιχεία προκειμένου να ασκεί τη διαχείριση του ΚΕΕ, εκτός από την ανάλυση που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος δράσης 2000, δεν διαθέτει επαρκείς πληροφορίες για την εκτίμηση της επίδρασης που αυτό άσκησε (βλέπε σημείο 34) και δεν έχουν πραγματοποιηθεί αξιολογήσεις (βλέπε σημείο 35). Το καθεστώς ελάχιστα επέδρασε στις μεθόδους κτηνοτροφικής εκμετάλλευσης, είτε αποθαρρύνοντας την άσκηση εντατικής κτηνοτροφίας (βλέπε σημεία 37 έως 39) είτε ενθαρρύνοντας την εκτατικοποίηση (βλέπε σημεία 40 έως 45), αλλά αποτελεί σημαντική πηγή εισοδήματος και συμβάλλει ώστε οι κτηνοτρόφοι που ασκούν εκτατική κτηνοτροφία να μπορούν να εξακολουθούν την επιχειρηματική τους δραστηριότητα (βλέπε σημείο 36).

Συστάσεις

53. Η Επιτροπή οφείλει:

α) να εκτιμήσει την αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα του ΚΕΕ ως μέσου εισοδηματικής ενίσχυσης, λαμβάνοντας υπόψη άλλες άμεσες ενισχύσεις των οποίων μπορεί επίσης να τυγχάνουν οι δικαιούχοι του ΚΕΕ·

β) να καθορίσει σαφείς, μη αντίρροπους στόχους για το ΚΕΕ και να σχεδιάσει μέτρα στήριξης που να έχουν στόχο τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας σχετικά με την ενθάρρυνση της εκτατικοποίησης·

γ) να εκτιμήσει τη συνέπεια του ΚΕΕ με άλλα καθεστώτα, όπως τα γεωργοπεριβαλλοντικά καθεστώτα και τα αντισταθμιστικά καθεστώτα που αναφέρονται στο σημείο 48·

δ) να εξετάσει με ποιον τρόπο θα αντιμετωπιστούν οι αδυναμίες σχεδιασμού και οι περιπλοκές που αναφέρονται στο σημείο 47·

ε) να αντιμετωπίσει τις αδυναμίες της επιθεώρησης, προωθώντας την άσκηση ολοκληρωμένων επιτόπου ελέγχων σε όλα τα κράτη μέλη για όλες τις πριμοδοτήσεις που λαμβάνει κάθε τελικός δικαιούχος·

στ) να τροποποιήσει τις απαιτήσεις σχετικά με την εκτίμηση του κινδύνου όσον αφορά τις επιθεωρήσεις σχετικά με τις ενισχύσεις για ζώα και για εκτάσεις, προκειμένου να ενσωματωθούν ειδικοί παράγοντες κινδύνου που να καθιστούν δυνατή την επιλογή παραγωγών που προσεγγίζουν τα όρια της ΠΒ για το ΚΕΕ.

Η παρούσα γνωμοδότηση εγκρίθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο στο Λουξεμβούργο, κατά τη συνεδρίασή του της 17ης και 18ης Ιουλίου 2002.

Για το Ελεγκτικό Συνέδριο

Juan Manuel Fabra Vallés

Πρόεδρος

(1) Γνωστό ως "καθεστώς πριμοδοτήσεων για την εκτατικοποίηση" πριν από την 1η Ιανουαρίου 2000.

(2) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1254/1999, της 17ης Μαΐου 1999, περί κοινής οργανώσεως της αγοράς στον τομέα του βοείου κρέατος (ΕΕ L 160 της 26.6.1999).

(3) Υπάρχει επίσης μια "πριμοδότηση για σφαγή εκτός εποχής", η οποία μπορεί να χορηγηθεί για ζώα που σφάζονται εκτός εποχής, οι σχετικές όμως δαπάνες δεν είναι σημαντικές και επωφελείται από αυτές περιορισμένος αριθμός κρατών μελών.

(4) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 805/68 του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 1968, περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα του βοείου κρέατος (ΕΕ L 148 της 28.6.1968), όπως τροποποιήθηκε από τους κανονισμούς (ΕΟΚ) αριθ. 2066/92 του Συμβουλίου, της 30ής Ιουνίου 1992 (ΕΕ L 215 της 30.7.1992), και (ΕΚ) αριθ. 2417/95, της 13ης Οκτωβρίου 1995 (ΕΕ L 248 της 14.10.1995), καθώς και (ΕΚ) αριθ. 2222/96, της 18ης Νοεμβρίου 1996 (ΕΕ L 296 της 21.11.1996).

(5) Έκταση καλλιεργούμενη για την παραγωγή ζωοτροφών είναι η έκταση γεωργικής εκμετάλλευσης που είναι διαθέσιμη, καθ' όλη τη διάρκεια του έτους, για την εκτροφή ζώων. Για να τυγχάνει του ΚΕΕ, το 50 % της καλλιεργούμενης έκτασης για την παραγωγή ζωοτροφών πρέπει να αποτελείται από λειμώνες οι οποίοι σύμφωνα με τις τοπικές κτηνοτροφικές πρακτικές αναγνωρίζονται ότι προορίζονται για τη βόσκηση ζώων, η δε υπόλοιπη έκταση αποτελείται από γη που χρησιμοποιείται για την καλλιέργεια χορτονομών.

(6) Η ανάπτυξη και το μέλλον της ΚΓΠ: Έγγραφο προβληματισμού της Επιτροπής {COM(91) 100 τελικό, 1η Φεβρουαρίου 1991}.

(7) Προοίμιο του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2066/92, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 805/68.

(8) Προοίμιο του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2222/96, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 805/68.

(9) Προοίμιο 14 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1254/1999.

(10) Ετήσια έκθεση για το οικονομικό έτος 1996, σημείο 4.44 (ΕΕ C 348 της 18.11.1997).

(11) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1254/1999 του Συμβουλίου. Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2342/1999 της Επιτροπής, της 28ης Οκτωβρίου 1999, για καθορισμό των λεπτομερειών εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1254/1999 περί κοινής οργανώσεως της αγοράς στον τομέα του βοείου κρέατος, όσον αφορά τα καθεστώτα πριμοδοτήσεων (ΕΕ L 281 της 4.11.1999).

(12) Η ειδική έκθεση αριθ. 14/2000, σχετικά με τον περιβαλλοντικό προσανατολισμό της ΚΓΠ, καλύπτει τις περιβαλλοντικές πλευρές όλων των καθεστώτων που έχουν θεσπιστεί στο πλαίσιο της ΚΓΠ. Το τμήμα που τιτλοφορείται "Οι επιπτώσεις των ΚΟΑ στο περιβάλλον μετά το 1992", σημεία 19 έως 26 και 92, καλύπτει τα καθεστώτα που αφορούν το ζωικό κεφάλαιο (ΕΕ C 353 της 8.12.2000).

(13) Πηγή: Επιτροπή, ΚΓΠ 2000, έγγραφο εργασίας, Απρίλιος 1997, "Τομέας βοείου κρέατος - κατάσταση και προοπτικές".

(14) Institut National de la Recherche Agronomique (INRA): "Typologie des systèmes d'élevage dans l'Union européenne - Étude réalisée à partir du Réseau d'Information Comptable Agricole (RICA)", Τελική έκθεση, Μάιος 1999. Πίνακας 6.4.

(15) Οι τιμές ποικίλλουν ανάλογα με την κατηγορία του ζώου, το κράτος μέλος και την εποχή. Για παράδειγμα, μεταξύ της όγδοης εβδομάδας του 1995 και της όγδοης εβδομάδας του 1999, η μέση τιμή στην ΕΕ για το βάρος σφαγίου νεαρών ταύρων (ποιοτική κατηγορία A R3) από 312,85 ευρώ μειώθηκε σε 288,529 ευρώ ανά 100 χιλιόγραμμα, και για τα βόδια (κατηγορίας C R3) από 298,419 ευρώ μειώθηκε σε 274,058 ευρώ. Επίσης, οι κρίσεις της ΣΕΒ του 1996 και του 2000 οδήγησαν σε προσωρινές κάθετες πτώσεις των τιμών.

Πηγή για τις τιμές: κατάσταση της αγοράς στην ΕΕ για τα ζώντα βοοειδή και τα σφάγια, ΓΔ AGRI, 1η Μαρτίου 2001.

(16) Πηγή: Βάση δεδομένων New Cronos της Eurostat.

(17) Πηγή: Βάση δεδομένων New Cronos της Eurostat.

(18) Πηγή: Υπουργείο Γεωργίας, Αλιείας και Τροφίμων, Ισπανία.

(19) Πηγή: Έγγραφο της Επιτροπής σχετικά με την εξέλιξη των δαπανών του 2001 του ΕΓΤΠΕ-Εγγυήσεις, κονδύλιο του προϋπολογισμού B1-2125.

(20) Μεταξύ των ετών 1999 και 2000, ο συνολικός αριθμός των ζώων για τα οποία χορηγούνταν η ειδική πριμοδότηση και η πριμοδότηση για θηλάζουσες αγελάδες μειώθηκε κατά 517870 ζώα. Σημειώθηκε ραγδαία μείωση, κατά 590120 ζώα, του αριθμού των ζώων για τα οποία χορηγείται η πριμοδότηση για θηλάζουσες αγελάδες, σε αντίθεση με την ελαφρά αύξηση, κατά 72250 ζώα, που σημειώθηκε σχετικά με τα ζώα για τα οποία χορηγείται η ειδική πριμοδότηση.

(21) Ζώα ηλικίας άνω των έξι μηνών.

(22) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1254/1999 του Συμβουλίου, κεφάλαιο 1, "Άμεσες πληρωμές", τμήμα 1, "Πριμοδοτήσεις", υποτμήμα 6, "Ενίσχυση εκτατικοποίησης", άρθρο 13.

(23) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1254/1999 του Συμβουλίου.

(24) Πηγή: ΓΔ AGRI.

(25) Ηλικίας άνω των έξι μηνών.

(26) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1254/1999 του Συμβουλίου, κεφάλαιο 1, "Άμεσες πληρωμές", τμήμα 1, "Πριμοδοτήσεις", υποτμήμα 6, "Ενισχύσεις εκτατικοποίησης", άρθρο 13 παράγραφος 3 στοιχείο γ).

(27) Προοίμιο 13 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1254/1999 του Συμβουλίου.

(28) Τελική έκθεση της "Countryside Commission", Μάρτιος 1998, τόμος 1, Πόρισμα και συστάσεις, σημείο 4.3.2.

(29) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1254/1999 του Συμβουλίου, κεφάλαιο 1, "Άμεσες ενισχύσεις", τμήμα 1, "Πριμοδοτήσεις", υποτμήμα 5, "Πυκνότητα βόσκησης", άρθρο 12 παράγραφος 2 στοιχείο α).

(30) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1512/2001 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 2001, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1254/1999 περί κοινής οργανώσεως της αγοράς στον τομέα του βοείου κρέατος, προοίμιο, αιτιολογική σκέψη 5 και άρθρο 1 παράγραφος 9 (ΕΕ L 201 της 26.7.2001, σ. 1).

(31) Το σύστημα των δύο βαθμίδων εφαρμόζεται σε εννέα κράτη μέλη: Βέλγιο, Γαλλία, Δανία, Ιρλανδία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιταλία, Κάτω Χώρες, Λουξεμβούργο και Φινλανδία.

(32) Όπως ορίζει το άρθρο 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 820/1997 του Συμβουλίου, της 21ης Απριλίου 1997, σχετικά με τη θέσπιση συστήματος αναγνώρισης και καταγραφής των βοοειδών για την επισήμανση του βοείου κρέατος και των προϊόντων με βάση το βόειο κρέας (ΕΕ L 117 της 7.5.1997).

(33) Άρθρο 32 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2342/1999 της Επιτροπής, της 28ης Οκτωβρίου 1999 (ΕΕ L 281 της 4.11.1999).

(34) Οι λογαριασμοί των οικείων οργανισμών πληρωμών για το 2001 συνοδεύτηκαν από επιφυλάξεις από τους οργανισμούς πιστοποίησής τους, λόγω σφαλμάτων στο σύστημα αναγνώρισης των ζώων και στο ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου (ΟΣΔΕ), καθώς και λόγω έλλειψης παρακολούθησης των ανωμαλιών που εντοπίστηκαν με τους διασταυρωμένους ελέγχους. Όσον αφορά ειδικότερα το ΚΕΕ, ο οργανισμός πιστοποίησης επισήμανε ότι υπήρχε σημαντικός κίνδυνος ελέγχου οφειλόμενος στις εφαρμοζόμενες διαδικασίες. Πηγή: Εκθέσεις για το 2001 της "Commission de Certification des Comptes des Organismes Payeurs des dépenses financées par le FEOGA-Garantie (CCCOP)" για το "Office Interprofessionnel des Viandes (OFIVAL)" και "Services déconcentrés de L'état (SDE)".

(35) Λόγω ελαφρυντικών περιστάσεων, η Επιτροπή παρέτεινε την προθεσμία για τις πληρωμές του ΚΕΕ στη Γαλλία έως τις 31 Ιουλίου 2001. Η διόρθωση για τις εκπρόθεσμες πληρωμές του ΚΕΕ ανήλθε σε 0,29 εκατομμύρια ευρώ, και αντιστοιχούσε στο 0,1 % των συνολικών δαπανών του ΚΕΕ στη Γαλλία.

(36) Το Συνέδριο υπολόγισε ότι τα σφάλματα που ανέφερε ο οργανισμός πιστοποίησης ανέρχονται σε 6,5 εκατομμύρια ευρώ για το OFIVAL (από τα οποία 0,82 εκατομμύρια αφορούν ειδικά το ΚΕΕ) και οφείλονται, κυρίως, σε προβλήματα σχετιζόμενα με το σύστημα αναγνώρισης και καταγραφής των ζώων.

(37) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3887/92 της Επιτροπής, της 23ης Δεκεμβρίου 1992, για τις λεπτομέρειες εφαρμογής του ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης και ελέγχου σχετικά με ορισμένα καθεστώτα κοινοτικών ενισχύσεων, άρθρο 6 παράγραφος 3 όπως τροποποιήθηκε (ΕΕ L 391 της 31.12.1992).

(38) Τα κράτη μέλη οφείλουν να συμμορφώνονται με τον κανονισμό (ΕOΚ) αριθ. 3887/92 της Επιτροπής, της 23ης Δεκεμβρίου 1992, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων για την εφαρμογή του συστήματος ΟΣΔΕ (ΕΕ L 391 της 31.12.1992, όπως τροποποιήθηκε), που αντικαταστάθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2419/2001 της Επιτροπής, από την 1η Ιανουαρίου 2001 (ΕΕ L 327 της 12.12.2001). Τα κράτη μέλη, εκτός από τους ελέγχους που διενεργούν στο πλαίσιο του ΟΣΔΕ σχετικά με τις καταβαλλόμενες πριμοδοτήσεις, πρέπει επίσης να εξακριβώνουν τη συμμόρφωση με τις κοινοτικές διατάξεις σχετικά με την καταγραφή και την αναγνώριση των βοοειδών, καθώς και με άλλες απαιτήσεις στο πλαίσιο της νομοθεσίας που αφορά την υγεία και την υγιεινή.

(39) ONIC - Office national interprofessionnel des céréales.

(40) Άρθρο 12 παράγραφος 2 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1254/1999.

(41) Η Γενική Διεύθυνση Γεωργίας σχεδιάζει την πραγματοποίηση αξιολόγησης της αγοράς στον τομέα του βοείου κρέατος για την περίοδο 2004/2005.

(42) Στη Γαλλία: Η μεταρρύθμιση (πρόγραμμα δράσης 2000) ενισχύσει το ρόλο που διαδραματίζουν οι άμεσες ενισχύσεις στο πλαίσιο της διαμόρφωσης του εισοδήματος των γεωργικών εκμεταλλεύσεων... Η εξάρτηση αυτή από τις ενισχύσεις είναι σημαντικότερη για τις εκμεταλλεύσεις βοείου κρέατος (133 % του αποτελέσματος), οι δε άμεσες ενισχύσεις αντιστοιχούν σε ποσοστό πάνω από το 150 % του τρέχοντος αποτελέσματος σχεδόν σε μία μονάδα στις δύο: Πηγή: INRA "Le compromis de Berlin (Agenda 2000) - conséquences pour l'agriculture française, ανάλυση των προσομοιώσεων βάσει του RICA, Απρίλιος 1999".

Στο Ηνωμένο Βασίλειο: Ενώ οι άμεσες ενισχύσεις για το βόειο κρέας αντιστοιχούν στο 39 % του καθαρού εισοδήματος των εκμεταλλεύσεων κατά μέσο όρο για όλα τα είδη των εκμεταλλεύσεων για την περίοδο 1999/2000, αντιπροσώπευαν από το - 504 % (το οποίο σημαίνει ότι το εισόδημα από τις επιδοτήσεις ήταν περίπου πέντε φορές μεγαλύτερο από την καθαρή ζημία) έως το 270 % του καθαρού εισοδήματος των κτηνοτρόφων που βρίσκονται σε ορεινές περιοχές και σε μειονεκτικές περιοχές οι οποίοι ειδικεύονται στην εκτροφή βοοειδών ή στη μεικτή εκτροφή ζώων. Κατά την πενταετία 1995 έως 2000, οι άμεσες επιδοτήσεις ζωικού κεφαλαίου αυξήθηκαν ως ποσοστό του εισοδήματος των κτηνοτρόφων στις μειονεκτικές περιοχές, από 33 σε 45 %, ενώ το ΚΕΕ αντιστοιχούσε μεταξύ του ενός πέμπτου και του ενός τετάρτου των εν λόγω επιδοτήσεων βοείου κρέατος. Πηγή: Ανάλυση των εισοδημάτων από την κτηνοτροφία, τα δεδομένα σχετικά με τις επιχορηγήσεις αγροτικών επιχειρήσεων προέρχονται από το DEFRA.

(43) Ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για το οικονομικό έτος 1996, κεφάλαιο 4 σημεία 4.40 έως 4.44.

(44) Πηγή: ΓΔ AGRI για τις δαπάνες και το ποσοστό των ζώων που τυγχάνουν του ΚΕΕ· έρευνες της Eurostat σχετικά με το μέγεθος των αγελών θηλαζουσών αγελάδων.

(45) Στο Ηνωμένο Βασίλειο, αυτό επιβεβαιώθηκε από ευρύτερη μελέτη του "Countryside and Community Research Unit" του Ηνωμένου Βασιλείου, σχετικά με την επίδραση των μεταρρυθμίσεων Mac Sharry του 1992 στη βρετανική ύπαιθρο. Πηγή: Τελική έκθεση της "Countryside Commission", Μάρτιος 1998, σχετικά με τις επιδράσεις της μεταρρύθμισης του 1992 της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής στην ύπαιθρο της Μεγάλης Βρετανίας, τόμος 1 επισκόπηση του σχεδίου και συνοπτικά πορίσματα και τόμος Ι, συνοπτική παρουσίαση, τομέας βοείου κρέατος, σελίδα XIV.

(46) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1254/1999 του Συμβουλίου, άρθρο 13 παράγραφος 4.

(47) Στην Αυστρία, ήταν επιλέξιμες για το ΚΕΕ 150552 επιπλέον αγελάδες γαλακτοπαραγωγής, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα την επιπλέον δαπάνη 15,1 εκατομμυρίων ευρώ. Στη Φινλανδία, καταβλήθηκαν ποσά στο πλαίσιο του ΚΕΕ για 170308 αγελάδες γαλακτοπαραγωγής, το οποίο είχε ως αποτέλεσμα επιπλέον δαπάνη ύψους 10,5 εκατομμυρίων ευρώ.

Απαντησεις της επιτροπης

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

I-III. Σχετικά με τις μεθόδους παραγωγής βοείου κρέατος, το Συμβούλιο έχει θεσπίσει δύο συμπληρωματικά μέσα με στόχο αφενός την αποθάρρυνση της εντατικοποίησης της παραγωγής και αφετέρου την ενθάρρυνση της εκτατικοποίησης. Σε αμφότερες τις περιπτώσεις, η έννοια της πυκνότητας του ζωικού κεφαλαίου παραμένει το βέλτιστο εργαλείο, καθώς βασίζεται στη μετρήσιμη σχέση μεταξύ του ζωικού κεφαλαίου και της περιοχής που είναι διαθέσιμη για την παραγωγή των απαραίτητων ζωοτροφών. Ο δείκτης πυκνότητας ζωικού κεφαλαίου που εφαρμόζεται προκειμένου να περιορισθεί ο αριθμός ζώων που λαμβάνουν τις "βασικές" πριμοδοτήσεις είναι το μέσο που αντιστοιχεί στην πρώτη πτυχή (αποθάρρυνση) του ζητήματος. Ο δείκτης πυκνότητας ζωικού κεφαλαίου που εφαρμόζεται για τις ενισχύσεις εκτατικοποίησης αντιστοιχεί στη δεύτερη πτυχή (ενθάρρυνση) του ιδίου ζητήματος.

Η Επιτροπή διενήργησε ανάλυση για το σκοπό της υποβολής προτάσεων για τη μεταρρύθμιση του προγράμματος δράσης 2000.

Η Επιτροπή θεωρεί τις επιπτώσεις των ενισχύσεων εκτατικοποίησης συνέπεια της πρόσθετης χρηματοδοτικής στήριξης που παρέχεται στους παραγωγούς, έστω και αν οι εν λόγω παραγωγοί ήδη εφαρμόζουν εκτατικές μεθόδους παραγωγής. Η πριμοδότηση ενθαρρύνει τους γεωργούς που εφαρμόζουν μεθόδους εκτατικής παραγωγής να συνεχίσουν.

IV. Αν και τα επίπεδα της πυκνότητας ζωικού κεφαλαίου τείνουν να συγκλίνουν μετά την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1254/1999, ο οποίος εγκρίθηκε τον Ιούλιο του 2001, οι τρόποι υπολογισμού της πυκνότητας ζωικού κεφαλαίου διαφέρουν όσον αφορά τόσο τις μονάδες μεγάλων ζώων (ΜΜΖ) όσο και την περιοχή που είναι διαθέσιμη για την παραγωγή ζωοτροφών. Ο δείκτης πυκνότητας ζωικού κεφαλαίου για τις "βασικές" πριμοδοτήσεις περιορίζει τον αριθμό των επιλέξιμων για πριμοδότηση ζώων και οδηγεί σε μείωση του αριθμού των πριμοδοτήσεων που χορηγούνται. Ο δείκτης πυκνότητας ζωικού κεφαλαίου για την ενίσχυση εκτατικοποίησης λειτουργεί ως μέσο ενεργοποίησης μίας συμπληρωματικής πληρωμής επί της "βασικής" πριμοδότησης.

V. HΕπιτροπή έχει παρακολουθήσει δεόντως τις δυσχέρειες εφαρμογής του καθεστώτος, τις οποίες τονίζει το Ελεγκτικό Συνέδριο, και θεωρεί ότι είναι οι αναμενόμενες δυσχέρειες που ανακύπτουν όταν θεσπίζεται ένα νέο καθεστώς ενισχύσεων. Τα προβλήματα αντιμετωπίζονται στο πλαίσιο των κανονικών διαδικασιών (εκκαθάριση λογαριασμών, νομική ερμηνεία, για περισσότερες λεπτομέρειες βλέπε σημεία 29 έως 33).

VI. Η εφαρμογή του καθεστώτος βρίσκεται σε αρχικό στάδιο και η αξιολόγηση θα διενεργηθεί το 2004.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι η παροχή στους παραγωγούς (έστω εάν εφαρμόζουν ήδη εκτατικές μεθόδους παραγωγής) της ενίσχυσης εκτατικοποίησης τους επιτρέπει να παράγουν βόειο κρέας διαφορετικής ποιότητας, η οποία ανταποκρίνεται στις υψηλότερες προσδοκίες των καταναλωτών. Δεδομένων των δυσχερειών που αντιμετωπίζει η αγορά βοείου κρέατος, λόγω των διαδοχικών υγειονομικών κρίσεων, η Επιτροπή θεωρεί ότι χωρίς την ειδική στήριξη, οι παραγωγοί που εφαρμόζουν εκτατικές μεθόδους θα είχαν εξωθηθεί στην εγκατάλειψη του εν λόγω τρόπου παραγωγής βοείου κρέατος.

VII. Η Επιτροπή έχει προγραμματίσει και θα πραγματοποιήσει αξιολόγηση της κοινής οργάνωσης της αγοράς στον τομέα του βοείου κρέατος το 2004/2005, και θα αναλύσει τις επιπτώσεις των διαφορετικών μέσων που προβλέπονται στον εν λόγω τομέα, ιδίως δε του νέου καθεστώτος πριμοδότησης της εκτατικοποίησης, όπως θεσπίστηκε από το πρόγραμμα δράσης 2000.

Επιπλέον, τα μέτρα των σχεδίων αγροτικής ανάπτυξης που αφορούν το χρονικό διάστημα 2000-2006 θα αξιολογηθούν επίσης υπό το πρίσμα της συνοχής τους με τα μέτρα των αγορών.

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2419/2001 της Επιτροπής θέσπισε από την 1 Ιανουαρίου 2002 τον παράγοντα ειδικού κινδύνου που ενέχεται, και επίσης θέσπισε ή ενίσχυσε μία σειρά διαδικασιών επιτόπιων ελέγχων, καθώς και ένα καθεστώς κυρώσεων.

Στο πλαίσιο της ενδιάμεσης επισκόπησης του προγράμματος δράσης 2000, η Επιτροπή σκοπεύει να προωθήσει προτάσεις για τον αναλυτικότερο προσδιορισμό του ρόλου κάθε μέσου, στο πλαίσιο τόσο του πρώτο όσο και του δεύτερου πυλώνα της ΚΓΠ, στον εν λόγω τομέα.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

10. Η αποθάρρυνση της εντατικοποίησης της παραγωγής και η ενθάρρυνση της εκτατικοποίησης είναι δύο συμπληρωματικά μέσα που ορίζει ο κανονισμός για τις μεθόδους παραγωγής βοείου κρέατος. Σε αμφότερες τις περιπτώσεις, η έννοια της πυκνότητας ζωικού κεφαλαίου παραμένει το βέλτιστο εργαλείο καθώς βασίζεται στη σχέση μεταξύ του ζωικού κεφαλαίου και της διαθέσιμης για την παραγωγή των αναγκαίων ζωοτροφών περιοχής. Ο δείκτης πυκνότητας ζωικού κεφαλαίου που εφαρμόζεται προκειμένου να περιορισθεί ο αριθμός ζώων που λαμβάνουν τις "βασικές" πριμοδοτήσεις είναι το μέσο που στοχεύει στην "αποθάρρυνση". Ο δείκτης πυκνότητας ζωικού κεφαλαίου που εφαρμόζεται για τις ενισχύσεις εκτατικοποίησης αντιστοιχεί στην "ενθάρρυνση".

11. Ορίζοντας τα δύο μέσα που επηρεάζουν τις μεθόδους εντατικής ή εκτατικής παραγωγής βοείου κρέατος, το Συμβούλιο αναφέρθηκε σε δύο στόχους. Πρώτον, στον περιορισμό των πριμοδοτήσεων ζώων, λαμβάνοντας υπόψη την ικανότητα μίας εκμετάλλευσης για την παραγωγή ζωοτροφών σε σχέση με τον αριθμό των ζώων που εκτρέφονται σε αυτήν, προκειμένου να αποθαρρύνεται η τάση εντατικοποίησης της παραγωγής. Δεύτερον, στην ενίσχυση των κινήτρων για την εκτατικοποίηση της παραγωγής με παροχή πρόσθετης ενίσχυσης επί των "βασικών" πριμοδοτήσεων.

Η Επιτροπή θεωρεί τις επιπτώσεις των ενισχύσεων εκτατικοποίησης συνέπεια της πρόσθετης χρηματοδοτικής στήριξης που παρέχεται σε παραγωγούς, έστω και αν οι εν λόγω παραγωγοί ήδη εφαρμόζουν εκτατικές μεθόδους παραγωγής. Το καθεστώς τους ενθαρρύνει να συνεχίσουν την εφαρμογή των εκτατικών μεθόδων παραγωγής. Στο πλαίσιο της αξιολόγησης της κοινής οργάνωσης της αγοράς στον τομέα του βοείου κρέατος, η Επιτροπή θα αξιολογήσει τις προσδιορισμένες λεπτομερείς επιπτώσεις του καθεστώτος.

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΚΕΕ

16. Η θέσπιση ενός ορίου πυκνότητας δύο επιπέδων στοχεύει στην παροχή στα κράτη μέλη μεγαλύτερης ευελιξίας κατά την εφαρμογή του κινήτρου εκτατικοποίησης, καθώς και στην παροχή στους παραγωγούς της δυνατότητας να συνεχίσουν να εφαρμόζουν εκτατικές μεθόδους παραγωγής. Ένας μεγάλος αριθμός παραγωγών σε πολλά από τα κράτη μέλη δεν θα ήταν σε θέση να τηρήσει εύκολα ένα καθεστώς με ένα μόνο όριο. Πραγματοποιήθηκε μια ρεαλιστική επιλογή μεταξύ του καθορισμού ενός μοναδικού και αυστηρότερου καθεστώτος επωφελούς ενδεχομένως για μικρότερο αριθμό παραγωγών και της θέσπισης ενός προαιρετικού που θα ισχύει για ένα μεγαλύτερο αριθμό παραγωγών.

17. Το νέο καθεστώς πριμοδοτήσεων εκτατικοποίησης που θεσπίστηκε από το πρόγραμμα δράσης 2000 αποτέλεσε σημαντική βελτίωση από την άποψη του καταλογισμού του συνόλου των ζώων που εκτρέφονται πραγματικά στην εκμετάλλευση. Εντούτοις, ο καταλογισμός των προβατοειδών χρειάσθηκε να περιορισθεί μόνο στα πριμοδοτούμενα προβατοειδή δεδομένων των υφιστάμενων κανονισμών σε θέματα ταυτοποίησης. Ο καταλογισμός του συνόλου των εκτρεφόμενων αιγοειδών/προβατοειδών θα ήταν εξαιρετικά πολύπλοκος ως προς τη διαχείριση και πολύ δυσχερής ως προς τον έλεγχο. Παρά ταύτα, αναμένεται νέα πρόοδος στον τομέα της ταυτοποίησης αιγοειδών/προβατοειδών καθώς, πολύ σύντομα, θα υποβληθεί σχετική πρόταση από την Επιτροπή.

Γενικότερα, το εν λόγω ζήτημα εξετάζεται στο πλαίσιο της ανάλυσης που διενεργήθηκε για την ενδιάμεση επισκόπηση του προγράμματος δράσης 2000, που εγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 10 Ιουλίου 2002. Σε αυτό το πλαίσιο θα προταθούν νέα μέτρα.

18. Ο ενδεχόμενος περιορισμός της καλλιεργούμενης για την παραγωγή ζωοτροφών έκτασης βάσει ενός διαχωρισμού της περιοχής βοσκής ανά είδος ζώων που βόσκουν σε αυτήν θα ήταν δύσκολο να εφαρμοσθεί από άποψη διαχείρισης και ελέγχου.

19. Ο δείκτης πυκνότητας ζωικού κεφαλαίου που προβλέπεται στο άρθρο 12 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1254/1999 του Συμβουλίου στοχεύει στην αποθάρρυνση της τάσης εντατικοποίησης της παραγωγής, μέσω του περιορισμού των "πριμοδοτήσεων" ζώων βάσει της σχέσης μεταξύ της ικανότητας της εκμετάλλευσης για παραγωγή ζωοτροφών και του αριθμού των ζώων. Συνεπώς, στοχεύει στον περιορισμό της χρηματικής αντιστάθμισης των εισοδημάτων των παραγωγών που εφαρμόζουν μεθόδους εντατικής παραγωγής καθώς περιορίζει τον αριθμό των ζώων για τα οποία καταβάλλεται πριμοδότηση.

Το ζήτημα που εγείρει το Συνέδριο εξετάζεται στο πλαίσιο της ανάλυσης που διενεργήθηκε για την εκπόνηση της πρότασης ενδιάμεσης επισκόπησης του προγράμματος δράσης 2000 με στόχο αφενός τον περιορισμό της υποχρέωσης παραγωγής για την παροχή των πριμοδοτήσεων και αφετέρου την υποχρεωτική διασύνδεση των άμεσων ενισχύσεων με περιβαλλοντικές υποχρεώσεις.

20. Αν και τα επίπεδα της πυκνότητας ζωικού κεφαλαίου τείνουν να συγκλίνουν μετά την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1254/1999, ο οποίος εγκρίθηκε τον Ιούλιο του 2001, οι τρόποι υπολογισμού της πυκνότητας ζωικού κεφαλαίου διαφέρουν όσον αφορά τόσο τις μονάδες μεγάλων ζώων (ΜΜΖ) όσο και την περιοχή που είναι διαθέσιμη για την παραγωγή ζωοτροφών. Ο δείκτης πυκνότητας ζωικού κεφαλαίου που θεσπίζεται από το άρθρο 12 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1254/1999 περιορίζει τον αριθμό ζώων που είναι επιλέξιμα για βασικές πριμοδοτήσεις και οδηγεί σε μείωση του αριθμού των χορηγούμενων πριμοδοτήσεων. Ο δείκτης πυκνότητας ζωικού κεφαλαίου που θεσπίζεται από το άρθρο 13 όσον αφορά την ενίσχυση εκτατικοποίησης χρησιμοποιείται ως μέσο ενεργοποίησης μίας συμπληρωματικής ενίσχυσης επί της "βασικής" πριμοδότησης.

21. Τα κίνητρα και οι αιτιολογήσεις για τη θέσπιση γεωργοπεριβαλλοντικών καθεστώτων και αντισταθμιστικών αποζημιώσεων είναι θεμελιωδώς διαφορετικά από τα αντίστοιχα για τη θέσπιση άμεσων πριμοδοτήσεων για βοοειδή και προβατοειδή:

- Τα γεωργοπεριβαλλοντικά σχέδια ανταμείβουν τις περιβαλλοντικές προσπάθειες των γεωργών που υπερβαίνουν την εφαρμογή ορθών γεωργικών πρακτικών. Οι πριμοδοτήσεις υπολογίζονται με βάση τις δαπάνες, τα διαφυγόντα εισοδήματα και περιλαμβάνουν, σε ορισμένες περιπτώσεις, ένα στοιχείο παροχής κινήτρων. Οι αναλήψεις υποχρεώσεων πραγματοποιούνται σε εθελοντική βάση.

- Οι αντισταθμιστικές αποζημιώσεις που χορηγούνται στο πλαίσιο του καθεστώτος των μειονεκτικών περιοχών στοχεύουν στην αποζημίωση των γεωργών που διατηρούν εκμεταλλεύσεις σε περιοχές με φυσικά μειονεκτήματα ή με περιβαλλοντικούς περιορισμούς. Το επίπεδο της αποζημίωσης είναι ανάλογο των μειονεκτημάτων αυτών και λαμβάνει υπόψη τις πρακτικές στη σχετική περιοχή, δηλαδή τα συνολικά εκτρεφόμενα ζώα μίας εκμετάλλευσης, τον τύπο παραγωγής, καθώς και ότι θα πρέπει να αποφεύγεται η υπεραποζημίωση {αρχή της αναλογικότητας - άρθρο 15 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999}.

- Η συνάφεια μεταξύ γεωργοπεριβαλλοντικών μέτρων, αντισταθμιστικών αποζημιώσεων και καθεστώτος ενισχύσεων εκτατικοποίησης, καθώς και ο αποκλεισμός διπλής χρηματοδότησης για τις ίδιες υποχρεώσεις (στην προκειμένη περίπτωση η εκτροφή μειωμένου αριθμού ζώων) διασφαλίζονται από σαφείς διατάξεις του άρθρου 37 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999, ενώ το άρθρο 35 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 445/2002 {κανόνες εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999} επίσης προβλέπει αυτήν την πτυχή συνάφειας και επιλαμβάνεται ρητά της ενίσχυσης εκτατικοποίησης που καταβάλλεται δυνάμει του άρθρου 13 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1254/1999.

Η συνάφεια είναι επίσης αποτέλεσμα του γεγονότος ότι τα εκτελεστικά όργανα των κρατών μελών χρησιμοποιούν τα ίδια ελεγκτικά μέσα για τα διάφορα μέτρα.

Όσον αφορά τους περιβαλλοντικούς στόχους των διαφορετικών μέτρων, ενδέχεται να υπάρξει κάποια αλληλεπικάλυψη μεταξύ του καθεστώτος ενισχύσεων εκτατικοποίησης που θεσπίστηκε με το πρόγραμμα δράσης 2000 και των μέτρων στο πλαίσιο του δεύτερου πυλώνα της ΚΓΠ (γεωργοπεριβαλλοντικά μέτρα).

Στο πλαίσιο της ενδιάμεσης επισκόπησης του προγράμματος δράσης 2000, ωστόσο, η Επιτροπή σκοπεύει να προωθήσει προτάσεις για τον αναλυτικότερο προσδιορισμό του ρόλου των διαφόρων μέσων, στο πλαίσιο τόσο του πρώτου όσο και του δεύτερου πυλώνα της ΚΓΠ στον εν λόγω τομέα.

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΚΕΕ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΟΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΕΠΙΣΚΕΨΗ

22. Γενικά, το καθεστώς άμεσων ενισχύσεων που θεσπίστηκε από το πρόγραμμα δράσης 2000 βασίζεται στην ομαλή λειτουργία ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων που προβλέπεται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1760/2000, για τη θέσπιση συστήματος αναγνώρισης και καταγραφής των βοοειδών. Στην πραγματικότητα, ορισμένα κράτη μέλη δεν ήταν σε θέση να συστήσουν εγκαίρως την εν λόγω ηλεκτρονική βάση δεδομένων. Κατά συνέπεια, οι απλουστευμένες λύσεις για τη διαχείριση των άμεσων ενισχύσεων δεν εφαρμόζονται παντού.

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1254/1999 παρέχει τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να χρησιμοποιούν βάσεις δεδομένων αυτού του είδους σε αυτό το πλαίσιο υπό την προϋπόθεση ότι η βάση δεδομένων πληροί τους όρους που θέτει το κράτος μέλος όσον αφορά την ακρίβεια των δεδομένων που περιέχει για το σκοπό του καθεστώτος ενισχύσεων εκτατικοποίησης. Στο κράτος μέλος εναπόκειται να εκτιμήσει την ακρίβεια που παρέχει η διαθέσιμη βάση δεδομένων.

23. Τα κράτη μέλη δεν υποχρεούνται να χρησιμοποιούν την εν λόγω βάση δεδομένων ως εργαλείο ελέγχου. Η ηλεκτρονική βάση δεδομένων είναι πράγματι μία από τις μεθόδους που μπορούν να χρησιμοποιηθούν κατ' επιλογή του κράτους μέλους για την καταμέτρηση των ζώων, σύμφωνα με το άρθρο 32 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2342/1999.

24. Όσον αφορά την ακρίβεια των δεδομένων σχετικά με τον υπολογισμό των ΜΜΖ στη Γαλλία, οι υπηρεσίες της Επιτροπής έχουν ήδη λάβει υπόψη το πρόβλημα και εξετάζεται η ανάληψη δράσης ως μέρος της συνεχιζόμενης διαδικασίας εκκαθάρισης λογαριασμών.

Οι υπηρεσίες της Επιτροπής αποφάσισαν να μην επιβάλουν τα πρόστιμα που προβλέπονται από το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 296/96, δεδομένων των δυσκολιών που επικαλέστηκαν οι γαλλικές αρχές. Οι εν λόγω δυσκολίες έγκεινται αφενός στην τροποποίηση των προϋποθέσεων χορήγησης πριμοδοτήσεων στο πλαίσιο του προγράμματος δράσης 2000 και αφετέρου στην ανάπτυξη ενός νέου συστήματος πληροφορικής, η οποία διαρκεί περισσότερο από όσο είχε αρχικώς προβλεφθεί.

Οι υπηρεσίες της Επιτροπής διεξήγαν επιτόπου αποστολές ελέγχου σχετικά με ενισχύσεις εκτατικοποίησης στη Γαλλία. Η σχετική διαδικασία εκκαθάρισης λογαριασμών συνεχίζεται.

26. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής παροτρύνουν συνεχώς τα κράτη μέλη να ολοκληρώσουν καλύτερα τους ελέγχους τους. Πράγματι, αν και προβλέπεται από τον προηγούμενο κανονισμό (ΕOΚ) αριθ. 3887/92 για το ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου, ο νέος κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2419/2001 διευκολύνει ακόμη περισσότερο αυτή τη ρύθμιση. Ασφαλώς, θα πρέπει τα ίδια τα κράτη μέλη να ρυθμίσουν εκ νέου τις οργανωτικές διαδικασίες τους κατά το δοκούν. Σε περίπτωση που η απουσία σχετικής ρύθμισης δημιουργήσει κίνδυνο για το Ταμείο, θα ληφθεί η δέουσα δράση στο πλαίσιο της διαδικασίας εκκαθάρισης λογαριασμών.

27, 50 και 53στ). Συνεπεία των διαπιστώσεων των ελέγχων των υπηρεσιών της Επιτροπής, ο νέος κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2419/2001 (κανονισμός ΟΣΔΕ) για το ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου ρητά απαιτεί την ανάλυση κινδύνων που προτείνεται από το Συνέδριο.

Αναφορικά με την Ιρλανδία και τη Γαλλία, οι υπηρεσίες της Επιτροπής προέβησαν σε γραπτές συστάσεις για το σχετικό παράγοντα ανάλυσης κινδύνων ήδη από το 1999.

28. Οι κανονισμοί για το ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου θεσπίζουν τις απαιτήσεις ελέγχου. Ένας από τους πρωταρχικούς ρόλους των υπηρεσιών της Επιτροπής είναι η θέσπιση και η ενθάρρυνση της βέλτιστης πρακτικής. Στις περιπτώσεις της Γαλλίας, της Ισπανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς και αρκετών άλλων κρατών μελών, συνεχίζεται η διαδικασία εκκαθάρισης λογαριασμών που δρομολογήθηκε με επιτόπιους ελέγχους το 2000 και το 2001.

29. Το ειδικό πρόβλημα που τέθηκε από το Συνέδριο αναφορικά με το Ηνωμένο Βασίλειο θα παρακολουθείται στο πλαίσιο της διαδικασίας εκκαθάρισης λογαριασμών.

30 έως 32 και 51. Οι διαπιστώσεις του Συνεδρίου σχετικά με την πριμοδότηση εκτατικοποίησης στην Αυστρία αποτελούν το αντικείμενο συνεχιζόμενη έρευνας στο πλαίσιο της διαδικασίας εκκαθάρισης λογαριασμών.

33. Το γεγονός ότι ορισμένοι επιλέξιμοι γάλλοι παραγωγοί πληρώθηκαν βάσει του καθεστώτος ενισχύσεων εκτατικοποίησης χωρίς να το ζητήσουν ρητά αντίκειται στις διατάξεις του άρθρου 32 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2342/1999 της Επιτροπής.

Οι υπηρεσίες της Επιτροπής περιλαμβάνουν την παρατήρηση του Συνεδρίου στη συνεχιζόμενη διαδικασία εκκαθάρισης λογαριασμών.

ΟΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΟΥ ΔΙΑΘΕΤΕΙ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΕΕ ΕΙΝΑΙ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΣ

34 και 35. Οι πληροφορίες που παρασχέθηκαν από τα κράτη μέλη σύμφωνα με το άρθρο 46 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2342/1999, οι οποίες συγκεντρώθηκαν επί σειρά ετών, θα χρησιμοποιηθούν από την Επιτροπή για τη μέτρηση των επιπτώσεών του. Η εμπειρία που αποκτήθηκε έως τώρα είναι πολύ περιορισμένη για τη διενέργεια αυτού του εγχειρήματος (επί του παρόντος είναι γνωστές μόνο ενισχύσεις για το έτος 2000).

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΕΕ

35. Η Επιτροπή έχει προγραμματίσει και θα πραγματοποιήσει αξιολόγηση της κοινής οργάνωσης της αγοράς στον τομέα του βοείου κρέατος το 2004/2005, ενώ θα αναλύσει τις επιπτώσεις των διαφορετικών μέσων που προβλέπονται στον εν λόγω τομέα και ειδικότερα του νέου καθεστώτος πριμοδότησης εκτατικοποίησης όπως θεσπίστηκε από το πρόγραμμα δράσης 2000.

39 έως 43. Η Επιτροπή θεωρεί ως θετική επίπτωση των ενισχύσεων εκτατικοποίησης το γεγονός ότι οι παραγωγοί, έστω και αν εφαρμόζουν ήδη μεθόδους εκτατικής παραγωγής, δύνανται να συνεχίσουν την παραγωγή βοείου κρέατος διαφορετικής ποιότητας, που να ανταποκρίνεται στις προσδοκίες των καταναλωτών, μέσω της παροχής πρόσθετης στήριξης που θα τους δίδει τη δυνατότητα να αντισταθμίσουν τις υψηλότερες δαπάνες παραγωγής.

Δεδομένης της αρνητικής εξέλιξης στην αγορά βοείου κρέατος λόγω των διαδοχικών υγειονομικών κρίσεων, η Επιτροπή θεωρεί ότι, χωρίς συγκεκριμένη στήριξη, οι παραγωγοί που εφαρμόζουν εκτατικές μεθόδους παραγωγής θα είχαν εξωθηθεί στην εγκατάλειψη αυτού του τρόπου παραγωγής βοείου κρέατος.

Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι η εφαρμογή του καθεστώτος βρίσκεται σε αρχικό στάδιο και ότι θα διενεργηθεί αξιολόγηση το 2004.

45. Το Συμβούλιο συμφώνησε με την αρχή να χορηγείται η ενίσχυση εκτατικοποίησης για τις γαλακτοπαραγωγούς αγελάδες στους παραγωγούς των οποίων η εκμετάλλευση ευρίσκεται σε κράτη μέλη όπου "άνω του 50 % της παραγωγής γάλακτος πραγματοποιείται σε ορεινές περιοχές κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999". Επ' αυτής της βάσης, η Επιτροπή έπρεπε να αποφασίσει, το 1999, ποια κράτη μέλη πληρούσαν τις σχετικές προϋποθέσεις. Η Επιτροπή εξέτασε την κατάσταση σε κάθε κράτος μέλος, λαμβάνοντας υπόψη τα κριτήρια που όρισε το Συμβούλιο, και έκρινε ότι μόνο η Αυστρία και η Φινλανδία πληρούν αυτές τις προϋποθέσεις.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

46. Με τον καθορισμό νέων και αυστηρότερων προϋποθέσεων για τη χορήγηση της ενίσχυσης εκτατικοποίησης, η μεταρρύθμιση του προγράμματος δράσης 2000 εισήγαγε μια ευρύτερη διαφοροποίηση μεταξύ του κοινού δείκτη πυκνότητας ζωικού κεφαλαίου και του δείκτη πυκνότητας ζωικού κεφαλαίου για το σκοπό της ενίσχυσης εκτατικοποίησης.

47. Το ζήτημα που έθεσε το Συνέδριο εξετάζεται στο πλαίσιο της ανάλυσης που διενεργήθηκε για την εκπόνηση της πρότασης ενδιάμεσης επισκόπησης του προγράμματος δράσης 2000 με στόχο αφενός τον περιορισμό της υποχρέωσης παραγωγής για την παροχή των πριμοδοτήσεων και αφετέρου την υποχρεωτική διασύνδεση των άμεσων ενισχύσεων με περιβαλλοντικές υποχρεώσεις.

48. Όπως προαναφέρθηκε στο σημείο 21, τα κίνητρα και οι αιτιολογήσεις για τη θέσπιση γεωργοπεριβαλλοντικών καθεστώτων και αντισταθμιστικών αποζημιώσεων είναι θεμελιωδώς διαφορετικά από τα αντίστοιχα για τη θέσπιση άμεσων πριμοδοτήσεων στο πλαίσιο του καθεστώτος ενισχύσεων εκτατικοποίησης. Η ύπαρξη σαφών νομικών διατάξεων διασφαλίζει τη συνάφεια μεταξύ αυτών των καθεστώτων και τον αποκλεισμό διπλής χρηματοδότησης.

Οι απαιτήσεις πυκνότητας ζωικού κεφαλαίου, αν και τείνουν να συγκλίνουν, παραμένουν διαφορετικές καθώς οι μέθοδοι για τον υπολογισμό της πυκνότητας ζωικού κεφαλαίου διαφέρουν όσον αφορά τόσο τις ΜΜΖ όσο και την έκταση για την παραγωγή ζωοτροφών.

49. Το καθεστώς άμεσων ενισχύσεων που θεσπίστηκε από το πρόγραμμα δράσης 2000 βασίζεται στην κανονική λειτουργία ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων που προβλέπεται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1760/2000 για τη θέσπιση συστήματος αναγνώρισης και καταγραφής των βοοειδών. Ορισμένα κράτη μέλη δεν ήταν σε θέση να συστήσουν εγκαίρως την εν λόγω ηλεκτρονική βάση δεδομένων. Στα κράτη μέλη εναπόκειται να εκτιμήσουν το μέτρο στο οποίο η βάση δεδομένων τους επιτρέπει να τηρούν τις κανονιστικές απαιτήσεις.

50. Συνεπεία των διαπιστώσεων των ελέγχων των υπηρεσιών της Επιτροπής, ο νέος κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2419/2001 για το ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου ρητώς προβλέπει την ανάλυση κινδύνων που προτείνεται από το Συνέδριο.

Οι υπηρεσίες της Επιτροπής θα λάβουν υπόψη τα σχόλια του Συνεδρίου σχετικά με τα συστήματα εφαρμογής μεμονωμένων κρατών μελών στο πλαίσιο της διαδικασίας εκκαθάρισης λογαριασμών.

51. Όσον αφορά τα προβλήματα σχετικά με την Αυστρία, συνεχίζεται η διαδικασία εκκαθάρισης λογαριασμών. Αναφορικά με τα προβλήματα που αφορούν το Ηνωμένο Βασίλειο, η Επιτροπή απέρριψε την ερμηνεία του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους. Όσον αφορά τη Γαλλία, οι υπηρεσίες της Επιτροπής περιλαμβάνουν την παρατήρηση του Συνεδρίου στη συνεχιζόμενη διαδικασία εκκαθάρισης λογαριασμών.

52. Οι μέθοδοι εκτατικής παραγωγής γενικά συνεπάγονται υψηλότερο κόστος για τους παραγωγούς. Αυτό το υψηλότερο κόστος προκύπτει κυρίως από την ανάγκη να έχει ο παραγωγός στη διάθεσή του, αγοράζοντας ή ενοικιάζοντάς την, μεγαλύτερη έκταση για την παραγωγή ζωοτροφών. Η συγκομιδή αυτής της έκτασης δεν πωλείται αλλά χρησιμοποιείται ως ενδιάμεσο μέσο παραγωγής. Το εν λόγω κόστος δεν υφίσταται στην ίδια αναλογία για έναν παραγωγό που εφαρμόζει περισσότερες εντατικές μεθόδους παραγωγής, καθώς η αγορά ζωοτροφών με βάση τα δημητριακά είναι λιγότερο δαπανηρή. Αποζημιώνοντας τον παραγωγό που εφαρμόζει εκτατικές μεθόδους παραγωγής για αυτό το πρόσθετο κόστος και την ειδική προσπάθειά του να παράγει βόειο κρέας διαφορετικής ποιότητας, το καθεστώς εκτατικοποίησης παρέχει κίνητρα, κατά τον τρόπο που καθορίστηκε από το Συμβούλιο.

Από απόψεως αγοράς, καθώς βασίζεται σε μια εκτενέστερη διαδικασία εκτροφής ζώων από μια εντατικότερη παραγωγή, η εκτατική παραγωγή συμβάλλει στη διατήρηση ομαλότητας και ισορροπίας στην αγορά. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για κράτη μέλη όπου η εκτατική παραγωγή βοείου κρέατος διεξάγεται κατά τον παραδοσιακό τρόπο και συνυπάρχει με τη διαθεσιμότητα εκτάσεων γης.

Η εφαρμογή του καθεστώτος βρίσκεται σε αρχικό στάδιο και η Επιτροπή έχει προγραμματίσει και θα πραγματοποιήσει αξιολόγηση της κοινής οργάνωσης της αγοράς στον τομέα του βοείου κρέατος το 2004/2005, ενώ θα αναλύσει τις επιπτώσεις των διαφορετικών μέσων που προβλέπονται στον εν λόγω τομέα και ειδικότερα του νέου καθεστώτος πριμοδοτήσεων εκτατικοποίησης όπως θεσπίστηκε από το πρόγραμμα δράσης 2000.

53. α) έως δ) Η Επιτροπή έχει προγραμματίσει και θα πραγματοποιήσει αξιολόγηση της κοινής οργάνωσης της αγοράς στον τομέα του βοείου κρέατος το 2004/2005, ενώ θα αναλύσει τις επιπτώσεις των διαφορετικών μέσων που προβλέπονται στον εν λόγω τομέα και ειδικότερα του νέου καθεστώτος πριμοδοτήσεων εκτατικοποίησης όπως θεσπίστηκε από το πρόγραμμα δράσης 2000.

Γενικότερα, τα ζητήματα που τέθηκαν από το Συνέδριο εξετάζονται στο πλαίσιο της ανάλυσης που διεξάγεται για την εκπόνηση της πρότασης ενδιάμεσης επισκόπησης του προγράμματος δράσης 2000, με στόχο αφενός τον περιορισμό της υποχρέωσης παραγωγής για την παροχή των πριμοδοτήσεων και αφετέρου την υποχρεωτική διασύνδεση των άμεσων ενισχύσεων με περιβαλλοντικές υποχρεώσεις.

ε) Επί αρκετά έτη η Επιτροπή προωθούσε μια ολοκληρωμένη προσέγγιση των επιτόπιων ελέγχων, η οποία τονίστηκε από τους δικούς της ολοκληρωμένους ελέγχους γεωργικών δαπανών που διεξήχθησαν το 1998 και το 1999. Αν και προβλέπονται από τον κανονισμό (ΕOΚ) αριθ. 3887/92, όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1678/98, από την 1η Ιανουαρίου 1999, οι ολοκληρωμένοι επιτόπιοι έλεγχοι κατέστησαν κανονιστική απαίτηση, κατά περίπτωση, με τη θέσπιση του νέου κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2419/2001 για το ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου από την 1η Ιανουαρίου 2002.

στ) Η Επιτροπή έχει ήδη συστήσει σε αρκετά κράτη μέλη όπου πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις από το Συνέδριο να διεξάγουν ανάλυση κινδύνων που θα εντάσσει ειδικούς παράγοντες κινδύνων ώστε να επιλέγονται παραγωγοί πλησίον του ανώτατου ορίου πυκνότητας ζωικού κεφαλαίου. Αυτές οι συστάσεις ενισχύθηκαν περαιτέρω από την 1η Ιανουαρίου 2002 από το άρθρο 19 παράγραφος 1 στοιχείο στ) του νέου κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2419/2001 για το ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου, ο οποίος εισήγαγε το νέο παράγοντα για τους "κατόχους εκμετάλλευσης οι οποίοι είτε μόλις υπερβαίνουν τα ανώτατα όρια ή όρια σχετικά με τη χορήγηση των ενισχύσεων είτε μόλις υπολείπονται αυτών".