ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Κ0Μ(92) 166τελικό 
Βρυξέλλες, 3 Ιουνίου 1992 
Η Ευρωπαϊκή ΑυτοκινητοΒιουηχανία : 
Κατάσταση. ΔιακυΒευουενα θέαατα και Προτάσειο για Δράση 
ΑνακοΙνωση τηο Επιτροπήο 
ΠΡΟΟ το ΣυυΒούΑιο. το Ευρωπαϊκό ΚοινοΒούΑιο 
και την Οικονοιηκή και Κοινωνική Επιτροπή 

Η Ευρωπαϊκή ΑυτοκινητοΒιουηχανία : 
Κατάσταση. ΔιακυΒευομενα θέματα και Προτάσεις για Δράσπ 
ΕελΙδα 
Α. Εισαγωγή 1 
Β. Εξέλιξη και Οικονομική ΣημασΙα του Ευρωπαϊκού Κλάδου 
Κατασκευής Αυτοκινήτων και Αυτοκινητιστικών εξαρτημά-
των 2 
1. Τάσεις και Προβλέψεις 2 
2. Βασικές Προϋπαθέσεις 3 
Γ. Πλαΐσιο που βελτιώνει την ανταγωνιστικότητα της Αυτο-
κινητοβιομηχανΐας 7 
1: Η ενιαΐα αγορά ως παράγων ανταγωνιστικότητας 7 
1.1 Η εσωτερική αγορά και η εναρμόνιση των τεχνικών 
και περιβαλλοντολογικών κανόνων 7 
1.2 Εύγκλιση των συστημάτων έμμεσης φορολογίας 9 
1.3 Ευμβολή της πολιτικής ανταγωνισμού 10 
2: Πολιτική έρευνας και ανάπτυζης 11 
3: Κ,ατάρτιση και επιμόρφωση 15 
4: Οι παραγωγικοΐ χώροι στα ανάντη και στα κατάντη 
της συναρμολόγησης αυτοκινήτων : δύο παράγοντες 
της συνολικής ανταγωνιστικότητας 17 
4.1 Οι κατασκευαστές εξαρτημάτων και οι προμηθευτές 
υλικών 17 
4.2 0 κλάδος της διανομής 18 
5: Βελτίωση της πρόσβασης της κοινοτικής βιομηχανΐας 
στις τρί,τες αγορές 20 
6: Οι ευθύνες των κοινωνικών εταΐρων 20 
Δ. Συμπεράσματα 21 

- 1 -
ΕισαγωγΑ 
Η παρούσα ανακοίνωση αποσκοπεΐ σχο να εφαρμόσει, σχην κοινοχική 
αυχοκινηχοβιομηχανία, χην ανχΙληΨη της βιομηχανικής πολιχικής όπως 
καδορΐσχηκε από χην Επιχροπή σχην ανακοίνωση χης χου Νοεμβρίου 1990 
"Βιομηχανική Πολιχική σε ένα Ανοικχό και Ανχαγωνισχικό Περιβάλλον" και 
όπως ανχανακλάχαι σχο νέο άρ^ρο 130 χης Συνϋήκης που συμφωνήΦηκε σχο 
Μάασχριχχ. 
Η ανακοίνωση ακολου^εΐ χην ανχ(σχοιχη χου Ιανουαρίου 1990 σχεχικά με 
"ΕνιαΙα Κοινοχική Αυχοκινηχαγορά" (3Ε0(89) 2118 χελικό), στην οπο(α 
συνοψίσΦηκαν οι απόψεις της Επιτροπής για τους όρους ολοκλήρωσης της 
ενιαίας αγοράς στον κλάδο χων μηχανοκίνηχων οχημάχων. 
Εν μέσω χαχέως μεχαβαλλομένου ανχαγωνισχικού περιβάλλονχος και με χην 
έλευση £εμελιωδών αλλαγών σχην χεχνολογΐα προϊόνχων και μεθόδων και στη 
διοίκηση και οργάνωση προσωπικού, η κοινοχική αυτοκινηχοβιομηχανία 
ανχιμεχωπίζει σοβαρά προβλήμαχα προσαρμογής. 
Απαιχε(.χαι οργανωμένη και κοινοχικών διασχάσεων ϋεώρηση για να βοηθήσει 
χην προσαρμογή χης βιομηχανίας καχασκευής αυχοκινήχων και 
αυχοκινηχισχικών εξαρχημάχων. ΔΟο χουλάχισχον λόγοι το επιβάλλουν: το 
υψηλό επί,πεδο ενδοκοινοχικού εμπορίου αυχοκινήχων καθισχά χον κοινοτικό 
συνχονισμό αναγκαΐο για να αποφεύγεχαι η σχρέβλωση χων μέχρων εθνικής 
πολιχικής, ενώ η ευϋύνη χης Κοινόχηχας για χην πολιτική εξωχερικών 
συναλλαγών μπορε (. να έχει ανχΐκχυπο σχο σύνολο χης κοινοτικής 
αυχοκινηχοβιομηχανΐας. 
Ος εκ χούχου, η Επιχροπή ανήγγειλε όχι 3α εφάρμοζε κοινοχικά μέσα για να 
διευκολύνει χην προσαρμογή χων δομών χης αυχοκινηχοβιομηχανΐας, με σχόχο 
χην εν(.σχυση χης ανχαγωνισχικόχηχάς χης και χοιουχοχρόπως για να χην 
καχασχήσει ικανή να ανχαπεξέλδει σε ισχυρόχερο ανταγωνισμό κατά τα 
επόμενα έτη. Το έργο αυτό καΜσχαχαι ακόμη σοβαρόχερο από χο χεράσχιο 
μέγεθος χου κλάδου, χη συγκένχρωσή χου σε ορισμένες περιφέρειες, χην 
παρεπόμενη εξάρχηση εκχεχαμένων περιοχών χης ΕΚ από χην εξέλιξή χου και 
χον κα(.ριο ρόλο χου σχην χεχνολογική και βιομηχανική ανάπχυξη χης 
Κοινόχηχας. 
Η παρούσα ανακοίνωση έχει διμέχωπη ανχιμεχώπιση, σχοχεύονχας 
σχο να συμβάλει σχην εξέχαση χων σχεχικών βιομηχανικών και 
χεχνολογικών συν^ηκών χης κοινοχικής βιομηχανίας καχασκευής 
αυχοκινήχων και δομικών χους μερών, οι οποίες απαιχούνχαι για χην 
επιχυχία χης ΒιομηχανΙας, και 
σχο να εξηγήσει χον χρόπο με χον οποίο η αυχοκινηχοβιομηχανία 
δύναχαι να επωφεληθεί από χη σειρά χων υφισχαμένων ή προχαθένχων 
οριζονχίων μέχρων, ώσχε να υποσχηριχθούν οι προσπάθειές χης για 
Βελχίωση χης ανχαγωνισχικόχηχάς χης. 
- 2 -
ΔεδθΜένου ότι η Κοινότητα Μπορεί να επεΜΒαίνει Μόνο Με Μέτρα επικουρικά 
ως προς τις στρατηγικές της ίδιας της βιθΜηχανίας, η Επιτροπή υπέβαλε 
κατάλογο ερωτηΜάτων και επιλογών στην ΑΟΕΑ (ΣύνδεσΜος Ευρωπαίων 
Κατασκευαστών Αυτοκινήτων). Η ΑΰΕΑ απήντησε Με έγγραφες απόψεις σχετικά 
Με "επι^υΜητά Μέτρα πολιτικής προς υποστήριξη της διαδικασίας 
διαρΦρωτικής προσαρΜογής χης ευρωπαϊκής αυχοκινηχοβιθΜηχανίας". Το έργο 
εΕακρίβωσης - χης πραγΜαχικόχηχας ολοκληρώδηκε Με σειρά δΐΜερών 
συνανχήσεων Με ανχιπροσωπευχικούς κοινοχικούς καχασκευασχές αυχοκινήχων 
και χην ΰίΕΡΑ (Επιχροπή του ΣυνδέθΜου Κατασκευαστών ΕΕοπλισΜθύ και 
ΜεΜονωΜένων ΤεΜαχίων για Αυτοκίνητα), με ερευνητές της αυτοκινηταγοράς 
και ειδικούς στο πεδίο των ΜεΦόδων και της τεχνολογίας προιόντων. Η 
ανωτέρω ανακοίνωση σε Μεγάλο βαθΜΟ βασίσθηκε στα στοιχεία που έλαβε από 
όλες τις ΜνηΜονευθείσες πλευρές και κυρίως στην εργασία που επιτελέσθηκε 
στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η οποία αντανακλάται στην έκθεση του 1991 για 
την Ευρωπαϊκή ΑυτοκινητοβιθΜηχανΙα (έκδεση Τοη§υ.θ). 
Η ανακοίνωση αντλεΐ επίσης στοιχεία από τα πορίθΜατα της Μελέτης του 
Τεχνολογικού Ινστιτούτου της Μασσαχουσέτης (ΜΙΤ) για το Μέλλον της 
αυτοκινητοβιθΜηχανΙας, η οποία εκπονήθηκε Με χορηγό την Επιτροπή και 
υπήρΕε η πρώτη περιεκτική Μελέτη Με αντικεΐΜενο τις τεχνικές της 
"ισχνής" Μεταποιητικής δραστηριότητας και της "ισχνής" διαχείρισης Με 
τις επαναστατικές τους επιπτώσεις επί της αυτοκινητοβιθΜηχανΙας. Η 
ανακοίνωση αντλεί εΕΙσου στοιχεία από τα πορίθΜατα της Μελέτης 
ΡΚ5/Βθ5ΐοη ΰοη5υ1τ,ϊη§ ΟΓουρ για τον κλάδο κατασκευής 
αυτοκινητιστικών εΕαρτηΜάτων, την οποία χρηΜατοδότησε η Επιτροπή. 
Δίνοντας περιεκτική εικόνα των αλληλεπιδράσεων εντός της 
αυτοκινητοβιθΜηχανίας Με ευρύτερη έννοια, η τελευταία αυτή Μελέτη υπήρζε 
ιδιαίτερα χρήσΐΜη για την καλύτερη εκτ(Μηση της σηΜασίας του κλάδου των 
εΕαρτηΜάτων αφεαυτού και, σε ευρύτερο πλαίσιο, ως βασικού παράγοντος για 
την ανταγωνιστικότητα της αυτοκινητοβιθΜηχαν(ας. 
Β. ΕΕέλιΕπ και Οικονοιιική Σηιιασία του Ευρβπαϊκού ΚΑάδου Κατασκευήο 
Αυτοκινήτων και Αυτοοκινπτιστικών ΕΕαρτηυάτων 
1: Τάσειο και πΡθΒλέ»ειο 
ΟθούΜενη από ζωηρή ανάπτυΕη της εσωτερικής ζήτησης ΜεταΕύ των ετών 
1982 και 1989, η παραγωγή επιβατικών και ελαφρών επαγγελΜατικών 
αυτοκινήτων στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα αυΕήδηκε από 10,7 εκατοΜΜύρια 
σε 14,3 εκατοΜΜύρια τεΜάχια. Τελευταία, η παραγωγή υπεχώρησε, παρά 
την αύΕηση της ζήτησης λόγω της γερΜανικής ενοποίησης. ΕκτΐΜάται 
ότι το 1991 παράχθηκαν 13,7 εκατοΜΜύρια αυτοκίνητα στην Κοινότητα. 
Με το ύψος αυτό παραγωγής και περΐπου Ιδιο επΐπεδο νέων 
ταΕινοΜήσεων, η Κοινότητα αποτελεί τον Μεγαλύτερο καταναλωτή και 
παραγωγό αυτοκινήτων στον ΚΟΟΜΟ, αντιπροσωπεύοντας ποσοστό σχεδόν 
40% της παγκόσΜΐας παραγωγής και κατανάλωσης αυτοκινήτων. Το καθαρό 
πλεόνασΜα των κοινοτικών εΕαγωγών αυτοκινήτων έναντι των 
αντίστοιχων εισαγωγών, υπολογιζΟΜενο σε αΕΙα, κατά παράδοση βαρύνει 
πολύ στο εΜπορικό ισοζύγιο της Κοινότητας, Μθλονότι οι εΕαγωγές 
αυτές Μειώθηκαν σοβαρά κατά τα τελευταία έτη. 
Οι γενικώς θετικές τάσεις της παραγωγής κατά την τελευταία δεκαετία 
κατέστη δυνατό να αντισταθΜΐσουν εν Μέρει τις επιπτώσεις που είχε η 
ουσιώδης αύΕηση της παραγωγικότητας στην αγορά εργασΐας. Ωστόσο, 
εκτΐΜάται ότι στη διάρκεια της δεκαετΐας του 1980 χάθηκαν 
περισσότερες από 400.000 Φέσεις απασχόλησης στο χώρο της κατασκευής 
αυτοκινήτων. Η κοινοτική παραγωγή αυτοκινήτων το 1991 επετεύχθη Με 
εργατική δύναΜη περίπου 1,2 εκατοΜΜυρίων ατΟΜων απευΦείας 
απασχολούΜενων στην κατασκευή αυτοκινήτων. 
- 3 -
Συμπεραίνονχας από χην ανάλυση χης Βθ5ΐοη ΰοη5υ1τ.ϊη§, εκχιμάχαι όχι 
σχον κλάδο καχασκευήο εΕαοχηυάχων οι θέσεις απασχόλησης ανέρχονχαι 
σε 950.000, χωρίς πρακχικώς καμιά αλλαγή σχο πρόσφαχο παρελ3όν. Αν 
επίσης ληφ$ε(. υπόψη η απασχόληση σχους κλάδους χης απόληψης υλικών 
και χης μεχαποίησης και επεξεργασίας χους για απευθείας χορήγηση 
σχους καχασκευασχές αυχοκινήχων, εκχιμάχαι όχι χο συνολικό ύψος χης 
απευ3ε(ας απασχόλησης σχο οικονομικό κύκλωμα χης κοινοχικής 
αυχοκινηχοβιομηχανίας υπερβαίνει άνεχα χα 2,5 εκαχομμύρια άχομα. 
Εκχιμάχαι όχι γύρω σχο 10% χου συνόλου χων κοινοχικών 3έσεων 
εργασίας εξαρχάχαι άμεσα ή έμμεσα από χον αυχοκινηχισχικό κλάδο. 
Λόγω χου μεγέθους χων εγκαχασχάσεων αυχοκινηχοπαραγωγής και χου 
γεγονόχος όχι οι προμηθευχές συχνά συγκενχρώνονχαι γύρω από ένα 
χόπο καχασκευής αυχοκινήχων, δεν εΐναι υπερβολή να χονισ3ε( η 
περιωερειακή σημασία χης καχασκευής αυχοκινήχων για χον χόπο 
εγκαχάσχασής χης. 
Γενικώς αναμένεχαι όχι 3α συνεχισ3εί σχα επόμενα έχη, με αργόχερο 
όμως ρυ3μό, η ανάπχυξη χης κοινοχικής αγοράς επιβαχικών 
αυχοκινήχων, η οποΐα σχο διάσχημα 1980-1990 υπερέβη χο 30%. Το έχος 
2000, η Κοινόχηχα 3α εΕακολου3ήσει να συνισχά, με μεγάλη διαφορά, 
χη μεγαλύχερη ενιαία αυχοκινηχαγορά παγκοσμίως. Η πρωχοηορΐα αυχή 
3α μπορέσει να αποχελέσει χη Βάση για περαιχέρω επέκχαση χης 
κοινοχικής παραγωγής επιβαχικών αυχοκινήχων, μολονόχι ήδη 
παραχηρείχαι έκδηλη χάση μεχαφοράς μέρους χης δρασχηριόχηχας σε 
αναδυόμενες αγορές, π.χ. χην Αναχολική Ευρώπη, και χάση 
εξυπηρέχησης χουλάχισχον χων αγορών αυχών από χοπική Βάση. 
Παρά χην ανωχέρω ροπή προς περαιχέρω διεθνοποίηση χων παραγωγικών 
δρασχηριοχήχων χης κοινοχικής αυχοκινηχοβιομηχανί,ας , η παραγωγή 
σχην Κοινόχηχα αναμένεχαι να αυξη3ε( καχά 16% περίπου μεχαΕύ 1991 
και 2000, από 13,7 εκαχομμύρια παραχ-θένχα χεμάχια χο 1991 σε 
περίπου 16 εκαχομμύρια χο 2000 (συμπεριλαμβανομένης χης παραγωγής 
χων εργοσχασίων συναρμολόγησης ιαπωνικών αυχοκινήχων). 
Βασικέο προϋπο^έσειο 
Όπως συμβα(νει με όλες χις οικονομικές προβλέψεις, οι προγνώσεις 
χης παραγωγής, όπως η ανωχέρω διδόμενη μάλλον ευνοϊκή, 
επαληθεύονχαι μόνο αν πληρούνχαι ορισμένες προϋπο^έσεις, η 
σπουδαιόχερη από χις οποί,ες εΐναι περαιχέρω πρόοδος ως προς χην 
ανχαγωνισχικόχηχα χου κλάδου και συνεχής προσπάθεια ανάπχυζης χης 
εγχώριας και χων Εένων αγορών. 
Σχις αγορές χρίχων χωρών (εκχός ΙαπωνΙας και Κοινόχηχας), οι 
Ιάπωνες ανχαγωνισχές αύξησαν χα μερΐδια που κατέχουν εις Βάρος -
μεχαξύ άλλων και - χων ευρωπαίων παραγωγών, είτε μέσω εΕαγωγών ε(.τε 
(σχη Βόρειο Αμερική) μέσω χης επ(. τόπου συναρμολόγησης οχημάχων. 
Πάνχως, η περισχολή χου μεριδίου που κραχεί η ευρωπαϊκή 
αυχοκινηχοβιομηχανΐα σχην παγκόσμια αγορά συνέβη κυρΐως σχο 
διάσχημα 1980 έως 1987, οπόχε η καχάσχαση ήχαν λεπχή σχο εσωχερικό 
μέχωπο. 
Η αλλαγή προς χο φιλελεύθερο χων χωρών χης Αναχολικής Ευρώπης και ο 
μεχασχημαχισμός χων οικονομιών χους σε οικονομίες χης αγοράς 3α 
δημιουργήσουν ευκαιρΐες για χην ευρωπαϊκή αυχοκινηχοβιομηχανία. 
- 4 -
Οι ευκαιρΐες αυτές παρουσιάζονται ιδίως υπό Μορψή δυνατοτήτων 
απορρόφησης της ευρωπαϊκής παραγωγής σε αγορές αρκετά 
κα3υστερηΜένες όσον αφορά το επίπεδο εκΜηχάνισης, την ποιότητα της 
ενδογενούς προσφοράς και τη διάρ3ρωση του στόλου των αυτοκινήτων. 
Παρουσιάζονται επίσης στο χώρο της παραγωγής, όπου η συνεργασία Με 
την εγχώρια βιοΜηχανΙα υπόσχεται να αποβεί επωφελής για όλους τους 
εταίρους. 
Για να εκΜεταλλευ3ε( στο έπακρο τις ανωτέρω ευκαιρίες, επιβάλλεται 
στον κλάδο να καταστεί όσο γίνεται αναγωνιστικότερος, 
χαρακτηριζόΜενος από υψηλή παραγωγικότητα, ταχεΐα προσαρΜογή στην 
εΕέλιΕη και στις τάσεις της αγοράς, εκπαιδευΜένη και φιλόπονη 
εργατική δύναΜη, υψηλά επίπεδα εσωτερικών επενδύσεων και ισχυρό 
ανταγωνιθΜΟ εντός του κλάδου. 
0 εΕωτερικός ανταγωνισΜΟς 3α πρέπει να ενεργεί ως περαιτέρω 
ερέ3ισΜα της ανταγωνιστικότητας στην Ευρώπη. 
Για το λόγο αυτό επίσης, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα απεφάσισε να ανοίξει 
πλήρως την αυτοκινηταγορά της έως τα τέλη του αιώνα. 
Η Επιτροπή 3εωρε( ότι 3α επιτύχει η αηόπειρά της, αν η ευρωπαϊκή 
βιοΜηχανΙα φ3άσει να εκΜεταλλευ3εί πλήρως τις δυνάμεις της, δηλαδή 
τα τεχνολογικά πλεονεκτήματα σε πολλούς τομεΐς και μία ογκώδη 
προσφορά, προσαρμοσΜένη στις ανάγκες των ευρωπαίων και ξένων 
καταναλωτών. 
Η επιτυχία του υπόψη εγχειρήΜατος συνεπάγεται την ενεργό 
κινητοποίηση όλων των εΜπλεκοΜένων Μερών - κατασκευαστών, 
πρθΜη3ευτών, κοινωνικών εταίρων, της Κοινότητας και των ε3νικών 
κυβερνήσέων - για να υποχωρήσουν, αν όχι να εΕαλειφ3ούν, τα εΜπόδια 
που παρεΜβάλλονται στις προσπά3ειες της ευρωπαϊκής ΒιθΜηχανίας να 
επανακτήσει Μία ισχυρή 3έση στις παγκόσΜΐες αγορές. 
Το γνωστότερο ΜειονέκτηΜα αφορά την παραγωγικότητα. Βεβαίως, οι επί 
τούτου εκπονη3εΙσες Μελέτες συγκεντρώνονται στη δραστηριότητα της 
συναρΜΟλόγησης δεν αντανακλούν άρα παρά κλάσΜα του ΜοναδιαΙου 
κόστους παραγωγής, το οποίο αποτελεί καίριο στοιχεΐο της 
ανταγωνιστικότητας. 
Τα τελευταία αρι3Μητικά στοιχεΐα του ΜΙΤ δεΐχνουν ότι το 1989, παρά 
την καταβλη3ε(σα σοβαρή προσπά3εια για ανάκτηση του χαΜένου εδάφους 
κατά τη δεκαετΐα του 1980, οι ευρωπαίοι κατασκευαστές παντός τύπου 
οχηΜάτων χρειάζονταν κατά Μέσον όρο 35,3 ώρες για να 
συναρΜθλογήσουν ένα όχηΜα, έναντι 16,8 ωρών, δηλαδή κάτω του 
ηΜίσεος, οι Ιάπωνες. 
Πρόκειται για συνολική διαπίστωση που εκφράζει τον Μέσο όρο των 
επιδόσεων σε διαφόρους τόπους κατασκευής' η παραγωγικότητα των 
αναλυ3έντων στη Μελέτη του ΜΙΤ 13 εργοστασΐων συναρΜΟλόγησης στην 
Ευρώπη ποικίλλει από 22,8 έως 55,7 ώρες ανά παραγΟΜενο όχηΜα. 
Στην ανάγκη Μείωσης της διαφοράς παραγωγικότητας των ευρωπαϊκών 
εταιρειών συναρΜΟλόγησης αυτοκινήτων προστΐ3εται η ανάγκη αύΕησης 
της παραγωγικότητας και βελτ(ωσης της ποιότητας των προϊόντων που 
πρθΜη3εύουν οι ευρωπαίοι κατασκευαστές αυτοκινητιστικών 
εΕαρτηΜάτων. Κανείς πλέον δεν αΜΦΐσβητεί ότι ο κλάδος των 
εΕαρτηΜάτων, πέραν του ιδΐου βάρους του στην οικονοΜΐα, 
διαδραΜατίζει καίριο ρόλο για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας 
όλου του αυτοκινητιστικού κυκλώΜατος. Με δεδομένη τη ροπή των 
εταιρειών συναρμολόγησης να προσφεύγουν όλο και περισσότερο στα 
τεχνολογικά και παραγωγικά Μέσα των κατασκευαστών εΕαρτηΜάτων 
(ουτ:-5ουΓθίη§), ο υπόψη ρόλος 3α κα3ίσταται όλο και ζωτικότερης 
οηΜασίας. 
- 5 -
Η αναγκαία ΟΜως αναΜΟρφωση δεν αρκείται σχην αλλαγή χων Με3όδων 
παραγωγής με πρώχο αντικείμενο χη μεΐωση χων ωρών που χρειάζονχαι 
για να συναρμολογη3εί ένα όχημα. 
Όνχως, χο χαρακχηριζόμενο από χους ερευνηχές χου ΜΙΤ ως σύσχημα 
"ισχνής παραγωγής" συνεπάγεχαι εκ Βά3ρων αναμόρφωση χου χρόπου 
ανάπχυΕης χου οχήμαχος και ανχαπόκρισης χης παραγωγής σε μια όλο 
και πλέον καχακερμαχισμένη ζήχηση. 
Η ευρωπαϊκή βιομηχανία διανύει φάση επανα3εώρησης χου χρόπου 
ανχιμεχώπισης χης διεργασίας ζήχηση-ανάπχυξη-προμή3εια-
συναρμολόγηση-διανομή για να ανχαποκρι3εί καλύχερα σχις ταχείες και 
μακράς ολκής αλλαγές των τεχνικών, οικονομικών, περιβαλλοντικών, 
κοινωνικών και πολιτικών συν3ηκών που αναμένονται για τη δεκαετία 
του 1990. 
Τοιουτοτρόπως, λόγω των διεργασιών της κοινωνικής διαφοροποίησης 
και των σχετικών μεταβολών στα καταναλωτικά σχήματα, μια παραγωγή 
υψηλής ποιότητας και τεχνολογικώς προηγμένων αγα3ών προσαρμοσμένων 
στις ανάγκες του πελάτη 3α επηρεάζει αποφασιστικά την 
ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας στις αγορές των προηγμένων 
βιομηχανικώς χωρών. 
Στο πλαΐσιο των μεταβαλλόμενων κοινωνικών αζιών και εντεινόμενων 
περιβαλλοντικών ανησυχιών δεν παύει να χρειάζεται 
επαναπροσανατολισμός προϊόντων και με3όδων παραγωγής. 
Στο χώρο της απασχόλησης, η επιτήδευση και επέκταση του 
αντικειμένου εργασίας, κα3ώς και η ευρύτερη ευ3ύνη για συμμετοχή, 
αποτελούν όλο και σοβαρότερες παραμέτρους της προσήλωσης στην 
εργασία. 
Για να ανταπεΕέλ3ει στις ανωτέρω προκλήσεις, η Βιομηχανία 
αναδιοργανώνει τον επιχειρηματικό της τομέα και αναπτύσσει ταχέως 
ευέλικτη μεταποιητική δραστηριότητα. Για να καταστεί αυτό δυνατό, 
πρέπει να κα3ιερω3ούν αφενός νέες μορφές συνεργασίας μεταζύ 
επιχειρήσεων και αφετέρου να αναπτυχ3ούν επαρκώς πόροι σε αν3ρώπινο 
δυναμικό. Οι εργασιακές σχέσεις οφείλουν να εΕελιχ3ούν για να 
διευκολύνουν τις αλλαγές οι οποίες 3α απαιτήσουν μεγαλύτερη 
ευελιξία απ' όλες τις πλευρές. 
θα δο3εί μεγαλύτερη έμφαση στην έρευνα και ανάπτυΕη προϊόντων και 
με3όδων για την υπό συμφέροντες οικονομικούς όρους προσφορά 
αυτοκινήτων τα οποία διαχηρούν και αναπτύσσουν τεχνολογικό 
προβάδισμα έναντι ανταγωνιστικών προϊόντων. 
Η εσωτερική αναδιοργάνωση των επιχειρήσεων για να καταστούν 
παραγωγικότερες και να επιτρέπουν Βραχύτερους κύκλους προϊόντων (τα 
ιαπωνικά μοντέλα παράγονται κατά μέσον όρο μόνο επί τετραετία, σε 
σύγκριση με έξι έως δέκα έτη για τα ευρωπαϊκά μοντέλα) και η 
μεταβολή της παραγωγής επί το ευέλικτο ώστε να ανταποκρίνεται στην 
όλο και πλέον διαφοροποιημένη ζήτηση εκ μέρους των πελατών, 
ιδιαίτερα μέσω της βελτίωσης του συντονισμού και της ενοποίησης 
μεταξύ κατασκευαστών, κατασκευαστών αυτοκινήτων και κατασκευαστών 
αμαξωμάτων ή κατασκευαστών αυτοκινήτων και κατασκευαστών 
αυτοκινητιστικών εξαρτημάτων, αποτελούν τις κυριότερες δυνάμεις της 
μελλοντικής ανάπτυξης της ανταγωνιστικότητας. 
- 6 -
Οι υφισχάΜενες σχην Κοινότητα διαφορές παραγωγικότητας δείχνουν την 
τεχνική δυνατότητα αισ3ητής βελτίωσης της σχετικής στά3Μης στην 
Ευρώπη- Ωστόσο, ενώ η Βελτίωση της χρηΜατοοικονοΜΐκής διάρ3ρωσης 
των επιχειρήσεών Μας είναι πρόσφατη, η τεράστια συνολική διαφορά 
συνεπάγεται προφανώς επίταση των προσπα3ειών της ευρωπαϊκής 
βιθΜηχανίας στο χρηματοοικονομικό τοΜέα, προκεΐΜένου να 
εκσυγχρονισ3εί. 
Πέραν των επενδύσεων σε εξοπλισΜΟ που είναι αναγκαίος για την 
αύΕηση της παραγωγικότητας της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιθΜηχανίας, 
χρειάζονται σοβαρές προσπά3ειες στους τοΜείς της έρευνας, της 
ανάπτυΕης» της κατάρτισης και της επιμόρφωσης '· 
Ήδη προς τα τέλη της δεκαετίας του 1980, διαπιστωνόταν αισ3ητή 
ανάκαμψη των επενδυτικών προσπα3ειών σε εΕοπλισμό από το πλείστο 
των ευρωπαίων παραγωγών, το δε 1989 ο λόγος των κεφαλαιουχικών 
επενδύσεων προς το ύψος του κύκλου εργασιών πλησίαζε το 10% για 
ορισμένες επιχειρήσεις. Το 1990, συνεχίσ3ηκε και μάλιστα 
επιταχύν3ηκε η ανωτέρω ροπή. 
Οι δαπάνες έρευνας και ανάπτυξης, που είχαν στα3εροποιη3εI στο 
επίπεδο του 3% του κύκλου εργασιών για τους κατασκευαστές ηαντός 
τύπου αυτοκινήτων και γύρω στο 6% για τους παραγωγούς που έχουν 
ειδικευ3εΙ στα αυτοκίνητα ανώτερης κλάσης, 3α αυΕη3ούν περαιτέρω 
υπό την πίεση όλο και απαιτητικότερης ζήτησης και όλο και 
υψηλότερων περιβαλλοντικών αναγκών. Το 1990, οι ευρωπαίοι 
παραγωγοί αυτοκινήτων υποχρεώ3ηκαν να δαπανήσουν σε έρευνα και 
ανάπτυΕη σχεδόν 6 δις Εΰυ. Άλλα 4 δις Εΰυ δαπάνησαν οι 
κατασκευαστές εζαρτημάτων. 
Η αύΕηση του κόστους κατάρτισης, που πρέπει να προβλεφ3εί στο 
πλαίσιο της κα3ιέρωσης πολυπλοκότερων με3όδων παραγωγής, 
αντιπροσωπεύει πρόσ3ετο οικονομικό βάρος για τον ισολογισμό των 
επιχειρήσεών : η ίδια η αυτοκινητοβιοΜηχανία έχει υπολογίσει ότι 
για όλο τον κλάδο, συΜπεριλαμβανομένης και της κατασκευής 
εΕαρτημάτων, όπου πρέπει να καταβλη3ε( Μείζων σχετική 
προσηά3εια, το πρόσ3ετο ετήσιο κόστος μιας ενισχυμένης 
κατάρτισης πι3ανώς να υπερβεί το ποσό των 700 εκατομμυρίων ΕΟϋ. 
Πρέπει να ληφ3εί υπόψη ότι το κόστος καλύπτει μόνο την εργατική 
δύναμη που παραΜένει στον κλάδο, σε όλα τα επίπεδα, 
συμπεριλαμβανομένων των στελεχών. Στο παρελ3όν εΕάλλου, η 
αυτοκινητοβιομηχανία υποχρεώ3ηκε να επιβαρυν3εί με σοβαρά έΕοδα 
αναδιάρ3ρωσης της εργατικής της δύναμης και εΕωτερικής επιμόρφωσης. 
Υπό τοιαύτες περιστάσεις δεν 3α αρκούσε η αποκλειστική εστίαση στη 
βελτίωση των χονδρικών δεικτών επίτευζης τεχνικής παραγωγικότητας 
σε δεδομένες εταιρείες, μολονότι χρειάζονται ουσιώδεις προσπά3ειες 
και σε αυτό το πεδίο. Το μέλλον της ευρωπαϊκής 
αυτοκινητοβιομηχανίας αναμένεται να χαρακτηρίζεται από ουσιώδεις 
διαρ3ρωτικές αλλαγές, συμπεριλαμβανομένης της αποκατάστασης δεσμών 
με τους ανάντη και κατάντη κλάδους και της συγχώνευσης εταιρειών. 
Μολονότι οι δημόσιες αρχές δεν μπορούν και δεν 3α πρέπει να 
επέμβουν ενεργώς στις ανωτέρω διεργασίες, οι πολιτικές τους 3α 
πρέπει να αφήνουν περι3ώρια για τις 3εμελιώδεις αυτές αλλαγές, 
προσφέροντας παράλληλα επιχειρηματικό περιβάλλον ανταγωνιστικό προς 
εκεΐνο στο οποίο κινούνται οι ανταγωνιστές μας. 
- 7 -
Γ. ΠλαΙσιο που βελτιώνει την ανταγωνιστικότητα τηο ΑυτοκινητοΒιουηχανίας 
Στην ανακοίνωσή της της 16η Νοεμβρίου 1990, η Επιτροπή τόνισε τη 
στρατηγική σημασία της ολοκλήρωσης της εσωτερικής αγοράς, που 3α 
αποτελέσει βασικό καταλύτη της διαρ3ρωτικής προσαρΜογής. 
Όπως και στους άλλους αποφασιστικής σημασίας κλάδους της οικονομίας, η 
ολοκλήρωση χης εσωχερικής αγοράς χο 1993 συνιστά την καλύτερη δυνατή 
βιομηχανική πολιτική για να καταστεί η αυτοκινητοβιομηχανία ικανή να 
ανταποκρι3εί στην πρόκληση του διε3νούς ανταγωνισμού. 
Στον υπόψη ιδιαίτερο κλάδο, η καταλυτική εηίδραση είναι τεχνικής, 
χρηματικής, εμπορικής και κοινωνικής φύσης. Χρειάζεται ώ3ηση στους 
διαφόρους αυτούς τομείς, προκειμένου να επωφελη3εί ο κλάδος από την 
υλοποίηση των υφισταμένων ή προτεινόμενων γενικών μέτρων υποβοή3ησης της 
βιομηχανίας στις προσπά3ειές της να γίνει ανταγωνιστικότερη. 
'Ενα τύπος δράσης αφορά κυρίως την εναρμόνιση ή προσέγγιση των 
νομο3εσιών των κρατών μελών που έχουν σχέση με τεχνικά πρότυπα ή 
φορολόγηση-
'Ενας άλλος τύπος δράσης αφορά, ειδικότερα, τη δημιουργία ανταγωνιστικού 
περιβάλλοντος στο οποίο οι επιχειρήσεις 3α μπορέσουν να επιλέζουν την 
αναδιάρ3ρωση ή υιο3έτηση νέων μορφών συνεργασίας, είτε στο παραγωγικό 
στάδιο ή στις ανάντη ή κατάντη δραστηριότητες. Τέτοιου είδους εξελίΕεις 
είναι χρήσιμες για την επίτευξη μεγαλύτερου εξορ3ολογισμού ή τη διόρ3ωση 
ακατάλληλων εμπορικών δθΜών, υπό τον όρο ότι δεν οδηγούν σε καταστάσεις 
αντιστρατευόμενες την πολιτική ανταγωνισμού. 
Η δημιουργία του ανωτέρω περιβάλλοντος απαιτεί συνέπεια μεταΕύ των 
κινήτρων που συνοδεύουν τις επενδύσεις, τη συγκέντρωση επιχειρήσεων, την 
έρευνα και ανάητυζη και τη διευ3έτηση των εμπορικών δομών τα κίνητρα 
αυτά οφείλουν να τηρούν τις αρχές και τους κανόνες που εφαρΜΟζονται 
στους οικείους τομείς. 
'Ενας τρίτος τύπος δράσης αφορά την προώ3ηση των πόρων αν3ρώπινου 
δυναμικού, όπως τάσσει η Συν3ήκη για την Ευρωπαϊκή 'Ενωση, ιδιαίτερα στη 
βάση του πλαισίου αναφοράς το οποίο εκτί3εται στο άρ3ρο 123 της 
Συν3ήκης. 
1. Η ενιαία αγορά ως παράγων ανταγωνιστικότητας 
Η αναδιάρ3ρωση της αυτοκινητοβιομηχανίας, διεργασία που έχει ήδη 
δρομολογη3εί εν αναμονή του 1993 και οι προκύπτουσες οικονομίες 
κλίΜακας 3α έχουν τεράστιες 3ετικές επιπτώσεις στην 
ανταγωνιστικότητα της κοινοτικής βιθΜηχανίας. Η συμβολή της πορείας 
προς την ενιαία αγορά στην αύξηση της ανταγωνιστικότητας του κλάδου 
είναι επομένως προφανής και ουσιαστική. Τυγχάνει επίσης ευρείας 
αναγνώρισης. 
1.1 Η εσωτερική αγορά και η εναρμόνιση των τεχνικών και 
περιβαλλοντολογικών κανόνων 
Η ανακοίνωσή της 19.1.90 έ3ιγε, για πρώτη φορά, το ζήτημα της 
εναρμόνισης των τεχνικών, περιβαλλοντολογικών κυρίως, κανόνων. 
- 8 -
α) Σε γενικές γραΜΜές, η τεχνική εναρΜόνιση συνιστά πρόδροΜο της 
πρακτικής υλοποίησης της εσωτερικής αγοράς, είτε σε επίπεδο 
"εξευρωπαϊθΜθύ" (που δεν εΜΠθδίζει τη διαφοροποίηση) Μΐας 
παραγωγής που έχει ακΟΜη σχεδόν αποκλειστικό στόχο τις ε3νικές 
αγορές είτε στο επίπεδο της πραγΜατικής κυκλοφορίας προϊόντων 
χωρίς δυσκολίες στα σύνορα. 
Μετά την έκδοση, από το ΣυΜΒούλιο στις 31 Μαρτίου 1992, των 
τριών τελευταίων χωριστών οδηγιών που είναι αναγκαίες για τη 
λειτουργία του ΜηχανισΜθύ εγκρίσεως τύπου ΕΟΚ, ολοκληρώ3ηκε 
πλέον η εναρΜόνιση των τεχνικών απαιτήσεων για τα επιβατικά 
αυτοκίνητα. Μετά την 1η Ιανουαρίου 1993, οι κατασκευαστές 
οφείλουν να λαΜΒάνουν υπόψη ΜΟνο Μ^α και Μοναδική σειρά κανόνων 
για να δια3έτουν στην αγορά τα προϊόντα τους (ολόκληρα 
αυτοκίνητα ή ΜεΜονωμένα μέρη τους) σε όλο τον κοινοτικό χώρο. 
Επόμενο βήμα στην εναρμόνιση 3α συνιστά η μετάβαση από το 
σημερινό προαιρετικό σύστημα σε ολοκληρωτικό (υποχρεωτικό) 
σύστημα. 
β) Ετο πλαίσιο της ανωτέρω έγκρισης, η Επιτροπή επιδιώκει 
παράλληλα ως στόχο να γενικεύσει πολύ αυστηρούς, πλην όμως 
ρεαλιστικούς, κανόνες προς όφελος του περιβάλλοντος. Η επιδίωξη 
αυτή ευνοεί την ενσωμάτωση του περιβαλλοντικού παράγοντος από 
τη βιομηχανία, ως συστατικού στοιχείου της ανταγωνιστικότητας 
της αυτοκινητιστικής παραγωγής και της κοινωνικής αποδοχής 
των επίμαχων προϊόντων. 
Υπό το πρίσμα αυτό, αυστηροί κανόνες, ακόμη και εάν 
συνεπάγονται προσπά3εια εμπεριστατωμένης γνώσης νέων 
τεχνολογιών, έχουν 3ετική απήχηση στο βιομηχανικό πεδίο, ιδίως 
αν εφαρμόζονται ενιαία σε όλο τον κοινοτικό χώρο, πράγμα που 
επιτρέπει τη μεγιστοποίηση των οικονομιών κλίμακας και καλύτερη 
διαχείριση στον τομέα της έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυΕης. 
Στην πορεία της προετοιμασίας και εφαρμογής περιβαλλοντικών 
προτύπων, η Κοινότητα οφείλει να μελετήσει την ισορροπία μεταξύ 
δύο παραγόντων : μια δυναμική διαδικασία ικανή να προω3ήσει 
αφενός την τεχνική αριστεία (με το απορρέον εΕ αυτής 
πλεονέκτημα σε ορισμένες εΕαγωγικές αγορές) και αφετέρου την 
εγγύηση, έναντι του κλάδου, μιας 3εώρησης αποτελεσματικής και 
επιτεύΕιμης από οικονομικής σκοπιάς και η οποία βασίζεται σε 
αναγνωρισμένα τεχνικά δεδομένα με επαρκές προειδοποιητικό 
διάσχημα για χην προσαρμογή προϊόντων ή διαδικασιών. 
Η Επιχροπή έχει κα3ιερώσει και 3α συνεχίσει να κα3ιερώνει 
συσχημαχικά, σχις οδηγίες της περιβαλλοντικής σκοπιμότητας, ένα 
δεύτερο στάδιο που 3α επιτρέπει τη στροφή προς ανώτατης στά3μης 
περιβαλλοντικά πρότυπα. Ετο πλαίσιο αυτό, από σήμερα μέχρι τα 
τέλη του έτους, η Επιτροπή προτί3εται να συντάΕει προτάσεις 
σχετικές Με τις οριακές τΐΜές για τις εκποΜπές που 3α ισχύουν 
Μετά το 1996 και επίσης στους στόχους προς επιδίωΕη για το έτος 
2000. Επί του 3έΜατος αυτού, σχεδιάζεται για εφέτος συζήτηση 
ΜεταΕύ της βιθΜηχανίας, του επιστηΜονικού κόθΜθυ, των 
περιβαλλοντικών οργανώσεων και των δηΜοσίων αρχών, στο πλαίσιο 
της οποίας αναΜένεται να ανταλλαγούν απόψεις και να υπάρξει 
κατάληΕη στις πρώτες από κοινού συΜφωνηΜένες 3έσεις. ΜεταΕύ 
κά3ε σταδίου 3α εΕασφαλίζεται επαρκής στα3ερότητα των προτύπων, 
απαραίτητη για την απόσβεσπ του ΒιθΜηχανικού κόστους. 
- 9 -
Επιπλέον, η πλαισίωση των φορολογικών κινήχρων που Μπορούν να 
χορηγούνχαι από χα κράχη Μέλη Με Βάση χα μελλονχικά 
περιβαλλονχικά πρόχυπα διαχηρεί ένα σχοιχείο ευελιΕίας για χα 
κίνηχρα αυχά όπως και για χη βιομηχανία, ενώ καχαργείχαι η 
διάκριση και επιχαχύνεχαι η κα3ιέρωση χων πλέον προηγμένων 
χεχνολογιών. 
Η ευ3ύνη χης Επιχροπής για χη λειχουργία χης εσωχερικής αγοράς 
συνεπάγεχαι χην απόδοση ιδιαίχερης προσοχής σχην ορ3ή εφαρμογή 
χων κανόνων κα3ώς και σχις επιπχώσεις χων φορολογικών κινήχρων. 
γ) 0 αυχοκινηχισχικός κλάδος οφείλει επίσης να προσαρμοσχεί για να 
διαφυλάζει χην κοινωνική χου αποδοχή. Σχο σημείο αυχό 3α πρέπει 
να αναφερ3εί όχι η Κοινόχηχα έχει αναλάβει να σχα3εροποιήσει χο 
επίπέδο χων ολικών εκπομπών διοζειδίου χου άν3ρακα για χο έχος 
2000 σχην χιμή που είχε χο 1990. Η Επιχροπή 3α καχα3έσει 
συμπληρωμαχικές προχάσεις με σκοπό να εξασφαλίσει ισότιμη 
συμβολή της αυτοκινητοβιομηχανίας στο στόχο της συνολικής 
στα3εροποίησης, με βάση τις αναφερ3είσες στο προηγούμενο σημείο 
περιβαλλοντικές οδηγίες. Λαμβάνοντας υπόψη την προβλέψιμη 
αύζηση του στόλου των οχημάτων κατά τα επόμενα έτη, η δέσμευση 
της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας να μειώσει κατά 10% τις 
εκπομπές διοζειδίου του άν3ρακα για όλη τη σειρά των επιβατικών 
αυτοκινήτων εκάστου κατασκευαστή (στα3μισμένη με το ύψος 
πωλήσεων) έως το έτος 2005 (1) συνιστά αναμφίβολα χρήσιμο ^ή[ΐα 
προς την ορ3ή κατεύ3υνση. Οστόσο, φαίνεται ότι το ΒήΜα αυτό δεν 
επαρκεί και ότι 3α απαιτη3ούν πρόσ3ετα Μέτρα βελτίωσης σε 
τεχνικό επίπεδο και επηρεασμού της συΜπεριφοράς των οδηγών. 
Στην ανάλυση ΟΜως της Μελλοντικής εΕέλιζης της αυτοκινηταγοράς, 
3α υπάρΕει ανάγκη συνεκτίΜησης ιδιαίτερα οξέων περιβαλλοντικών 
καταστάσεων, ιδίως στην αστική κυκλοφορία. Το πρόβλημα αυτό 
αναπτύχ3ηκε σε Βά3ος στην Πράσινη ΒίΒλο περί Μεταφορών και 
Περιβάλλοντος (2), στην οποία εκτί3ενται ειδικότερα οι μείζονες 
ανασταλτικοί παράγοντες και υποδεικνύονται οι καλύτεροι τρόποι 
μείωσης του αντικτύπου στο περιβάλλον. 
1.2 Σύγκλισπ των συστημάτων έμυεσης φορολογίαο 
Το επίπεδο και οι τρόποι άντλησης των διαφόρων έμμεσων φόρων 
επηρεάζουν τόσο το μέγε3ος όσο και τη διάρ3ρωση των αγορών. 
Οι διαφορές φορολόγησης είναι ικανές να επιφέρουν σοβαρή 
διαφοροποίηση των τιμών, συμπεριλαμβανομένων πάσης φύσεως φόρων, 
των μηχανοκινήτων οχημάτων στην Κοινότητα (3). 
Με την προοπτική της εσωτερικής αγοράς, η Επιτροπή πρότεινε τη 
σύγκλιση των ποσοστών ΦΠΑ. Το Συμβούλιο Ε00 ΓΙΝ συμφώνησε σχις 24 
Ιουνίου 1991 να ισχύσει Μεχά χον Ιανουάριο 1993 ένα ελάχισχο 
ποσοσχό 15% ΦΠΑ για χα μηχανοκίνηχα οχήμαχα και να καχαργη3ούν χα 
ισχύονχα σε ορισμένα κράχη μέλη αυζημένα ποσοσχά. 
<1) Οι εκπομπές διοζειδίου χου άν3ρακα που προέρχονχαι από χους κινηχήρες 
χων οδικών ΜΠΧσνοκίνηχων οχηΜάχων είναι σήΜερα χης χάζης χου 15 έως 20% 
χου συνόλου χων υπόψη εκποΜπών, χα 2/3 δε χων εκποΜπών προέρχονχαι από 
χα επιβαχικά οχήΜαχα. 
(2) 0ΟΜ(92) 46 χελικό χης 20ής Φεβρουαρίου 1992. 
(3) Εε σύγκριση Με τις χΐΜες άνευ φόρων, οι έΜΜεσοι φόροι κυμαίνονχαι καχά 
μέσον όρο με ψαλίδα 1 προς 15 μεχαζύ χου Λουζεμβούργου και χης Δανίας, 
δηλαδή μεχαζύ 15% (ΦΠΑ) σχο Λουζεμβούργο και 217% (ΦΠΑ + άδεια 
κυκλοφορίας) για ένα όχημα αζίας 60.000 ΟΚΚ άνευ φόρων σχη Δανία. 
- 10 -
Η ανωτέρω σύγκλιση $α οδηγήσει σε ουσιαστική ευ3υγράΜΜΐση των 
ποσοστών ΦΠΑ που επιβάλλεται στα αυτοκίνητα στην Κοινότητα Μεχρι 
την 1η Ιανουαρίου 1993. Κατά την τελευταία διετία, τα ποσοστά αυτά 
ήδη Μειώ3ηκαν στις χώρες Με τους υψηλότερους συντελεστές, αυζή3ηκαν 
δε στις χώρες \ιε τους Μΐκρότερους. 
Επιπλέον, η Επιτροπή επισηΜαίνει ότι υφίστανται Μεταζύ των κρατών 
Μελών σοβαρές διαφορές όσον αφορά τους λοιπούςς φόρους που 
επιβάλλονται στα οχήΜατα. Η Επιτροπή εζετάζει τις διαφορές αυτές 
για τυχόν επίπτωση στην ΟΜαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. 
1.3 Ευμβολή της πολιτικής ανταγωνισμού 
Η αυτοκινητοβιομηχανία επωφελείται ήδη από πάμπολλα γενικά μέτρα 
που έχουν ληφ3εί βάσει της νομο3εσίας περί ανταγωνισμού (βλέπε 
παράρτημα) 
Λαμβανόμενα συνολικώς, τα εν λόγω μέτρα προσφέρουν συνεπές πλαίσιο 
για πρωτοβουλίες εζασφάλισης μέσων χρηματοδότησης ή διαχείρισης για 
την προαγωγή της αναδιάρ3ρωσης των επιχειρήσεων, εργασίες έρευνας 
και ανάπτυζης με σκοπό την εμπορική εφαρμογή των αποτελεσμάτων και 
για την προσαρμογή των εμπορικών κυκλωμάτων σε συνάρτηση με το 
μέγε3ος της ενιαίας αγοράς που καλύπτει ολόκληρο τον ευρωπαϊκό 
οικονομικό χώρο. 
α) Συνεργασία επιχειρήσεων 
0 τρόπος αντιμετώπισης, εκ μέρους της Επιτροπής, της 
συνεργασίας στον αυτοκινητιστικό κλάδο συνεχίζει να λαμβάνει 
υπόψη ορισμένα δεδομένα που τον χαρακτηρίζουν. Η αυτοκινηταγορά 
έχει αποκτήσει παγκόσμιες διαστάσεις. Κατά συνέπεια, ο κίνδυνος 
εμφάνισης δεσποζουσών 3έσεων έχει μειω3εί αισ3ητώς σε μια 
Κοινότητα κατά παράδοση ανοικτή στις ανταλλαγές και η οποία -
στο χώρο του αυτοκινήτου - ευρίσκεται σε στάδιο περαιτέρω 
ανοίγματος κατόπιν της συμφωνίας Κοινότητας - Ιαπωνίας. 
Οι αναλύσεις δείχνουν ότι μία στενότερη συνεργασία μεταζύ 
παραγωγού και κατασκευαστή εζαρτημάτων δύναται να αποφέρει 
αζιόλογες συνέργειες και - κατ'επέκταση - μέσω ευρύτερης 
διάδοσης των ούτω αναπτυσσομένων τεχνολογιών, να δημιουργήσει 
σοβαρές οικονομίες στην κλίμακα όλης της αυτοκ'ινητοβιομηχανίας. 
Εζάλλου, η συνεργασία μεταζύ κατασκευαστών εζαρτημάτων - συχνά 
ΜΜΕ, μεγέ3ους που δεν τους επιτρέπει ούτε να συμμετάσχουν στην 
έρευνα ούτε να εκμεταλλευ3ούν αποδοτικές με3όδους παραγωγής -
μπορεί να αποδειχ3εί ευκταία. 
Ομοίως, όταν πρόκειται για την ανάπτυζη νέων προϊόντων ή αν 
στοχεύεται ένας στενός 3ύλακας της αγοράς, συνεργασίες μεταζύ 
εταιρειών συναρμολόγησης ή μάλιστα μεταζύ εταιρειών 
συναρΜθλόγησης και κατασκευαστών αΜαζωΜάτων μπορεί να αποβούν 
επωφελείς για να επιμεριστεί το πολύ υψηλό κόστος ανάπτυζης 
έναντι μιας στενής μερίδας. 0 πολλαπλασιασμός λοιπόν των 
μοντέλων αποτελεί προϋπό3εση για την ανταγωνιστικότητα των 
κατασκευαστών μας και μπορεί ακόμη και να συμβάλει στην 
ενίσχυση του ανταγωνισμού. 
Τέτοιες συνεργασίες, αναπτυσσόμενες τηρώντας τους αναφερόμενους 
στο παράρτηΜα κανόνες, Μπορεί να είναι ευπρόσδεκτες ακΟΜη και 
στο στάδιο της συναρΜθλόγησης, εφόσον διευρύνουν την επιλογή. 
- 11 -
β) Πλαίσιο όημοσίων ενισχύσεων για επενδύσεις 
Το κοινοχικό πλαίσιο κραχικών ενισχύσεων προς χην 
αυχοκινηχοβιοΜηχανία κα3ιερώ3ηκε χο 1989 σε αναγνώριση χης 
κλίμακας μεγέ3ους χου κλάδου και χου ανχικχύπου που έχει σχην 
κοινοχική οικονομία και, ιδιαίχερα, σχο εμπόριο μεχαζύ κραχών 
μελών. Η εμπειρία χου παρελ3όνχος είχε δείζει χην ισχυρή χάση 
χων κραχών μελών να χορηγούν γενναιόδωρες κραχικές ενισχύσεις 
σχους εγχώριους παραγωγούς προκειμένου να προσελκύσουν, καχά 
χην επικραχούσα ανχίληψη, επενδύσεις σχραχηγικής σημασίας ή για 
να συνεχίσουν να επιδοχούν ζημιογόνους παραγωγούς. Εχα ισχύονχα 
κριχήρια σπανίως περιλαμβάνονχαν η μακροχρόνια ανάπχυζη και ο 
ανχαγωνισμός χου κλάδου ή ο ανχίκχυπος που είχαν σχην κοινοχική 
βιομηχανία χα μεμονωμένα μέχρα ενισχύσεων. Αποχέλεσμα ήχαν 
συχνά η πλειοδοσία μεχαζύ κραχών μελών σε προσφορά ενισχύσεων, 
που χελικώς απέβαινε αυχοκαχασχροφική. 
Οι δύο βασικές αρχές που υπαγόρευαν χο πλαίσιο ενισχύσεων ήχαν 
όχι η διδόμενη ενίσχυση, ανεζάρχηχα από χο στόχο της, 3α έπρεπε 
πάντοτε να αναλογεί στον επιδιωκόμενο σκοπό και κατά δεύτερο 
ότι η διδόμενη ενίσχυση πρέπει πάντοτε να συμβιβάζεται με το 
κοινοτικό κλαδικό συμφέρον. Για παράδειγμα, η Επιτροπή 
αναγνωρίζει πλήρως την πολύτιμη συμβολή στην περιφερειακή 
ανάπτυζη που δύναται να έχει η εγκατάσταση νέων μονάδων 
παραγωγής αυτοκινήτων και αυτοκινητιστικών εζαρτημάτων ή η 
επέκταση τέτοιων υφισταμένων δραστηριοτήτων σε μειονεκχικές 
περιοχές. Οστόσο, η Επιτροπή, σε κά3ε περίπτωση, εκτιμά τα 
οφέλη από την περιφερειακή ανάπτυζη έναντι πι3ανών αρνηχικών 
συνεπειών για τον κλάδο στο σύνολό του. 
Όταν το πλαίσιο ανανεώ3ηκε μετά το 1991, τονίσ3ηκε ζανά η 
ιδιαίτερη αυτή ανάγκη να λαμβάνεται υπόψη το κοινοτικό 
συμφέρον. 
Ετο πλαίσιο περί κρατικών ενισχύσεων δηλώνεται ότι "η υπέρμετρη 
εζάρτηση από τις κρατικές ενισχύσεις για την επίλυση 
προβλημάχων βιομηχανικής προσαρμογής ένανχι παραγωγών τρίτων 
χωρών υπονομεύει την ανταγωνιστικότητα της κοινοτικής 
αυτοκινητοβιομηχανίας εμποδίζοντας την υγιά επιρροή των 
δυνάμεων της αγοράς." 
Οι ανωτέρω αρχές και τα κριτήρια που τηρεί η Επιτροπή κατά την 
εφαρμογή τους υλοποιούνται και επεζηγούνται στις μεμονωμένες 
περιπτώσεις. Επιπλέον, το πλαίσιο χρησιμεύει ως πολύτιμη 
αναφορά κατά την παρέμβαση για μέτρα ενισχύσεων προτεινόμενα 
από χώρες με τις οποίες η Κοινότητα έχει συνάψει συμφωνίες 
ελευ3έρων ανταλλαγών. 
Πριν από τα τέλη 1992, η Επιτροπή 3α επανεζετάσει το ζήχημα χου 
πλαισίου και 3α αποφασίσει για χην ανανέωση ή χη λήζη χου. 
2. Πολιτική έρευνας και ανάπχυΕης 
α) Ένας από χους κυριόχερους χρόπους για να καχασχεί 
ανχαγωνισχικόχερη η ευρωπαϊκή αυχοκινηχοβιομηχανία είναι μέσω χης 
έρευνας και χεχνολογικής ανάπχυζης. 
Σχις ανακοινώσεις χης "από χην Ενιαία Πράζη προς χην εποχή μετά το 
Μάαστριχτ : τα μέσα για να πραγματοποιήσουμε τις φιλοδοζίες μας" 
και "η έρευνα μετά το Μάαστριχτ : μια εκτίμηση, μια στρατηγική", η 
Επιτροπή υπογραμμίζει τη σημασία της έρευνας και τεχνολογικής 
ανάπτυζης για τη Βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της κοινοτικής 
βιομηχανίας και εζαγγέλλει την ανάγκη αυζημένης κοινοτικής 
χρηματοδότησης για εργασίες Ε&ΤΑ. 
- 12 -
Οι πρόσφατες αυχές ανακοινώσεις δείχνουν όχι η Κοινότητα χρειάζεται 
να επαναπροσανατολίσει την πολιτική της Ε&ΤΑ προκεΐΜένου να 
καταστήσει ανταγωνιστικότερη την ευρωπαϊκή βιθΜηχανία. Η 
περιεχΟΜενη στα εν λόγω έγγραφα ανάλυση ισχύει ΟΜοίως για την 
έρευνα και τεχνολογική ανάπτυΕη στο χώρο της αυτοκινητοβιθΜηχανίας. 
Η ευρωπαϊκή έρευνα αδυνατεί να παραγάγει αρκετά διε3νή 
ανταγωνιστικά πλεονεκτήΜατα. Οι δαπάνες Ε&ΤΑ της ευρωπαϊκής 
αυτοκινητοβιοΜηχανίας (το 1990 : 6 δις Έ.ΟΌ από τους κατασκευαστές 
οχηΜάτων και Α δις Εθυ από τους κατασκευαστές εΕαρτηΜάτων) 
συγκρίνεται Με τις δαπάνες στην Ιαπωνία και στις ΗνωΜένες 
Πολιτείες. Τοιουτοτρόπως, το κύριο πρόβληΜα των ευρωπαϊκών 
επιχειρήσεων δεν είναι το ύψος των δαπανών Ε&ΤΑ, αλλά Μάλλον η 
έλλειψη ικανότητας για Μετατροπή των δραστηριοτήτων Ε&ΤΑ σε 
καινοτΟΜα προϊόντα και/ή Με3όδους, περαιτέρω δε σε Μερίδια της 
αγοράς. 
Ετην οδό της ταχείας και συνεχούς καινοτοΜίας, υπάρχει ανάγκη 
ζωηρής κίνησης από το τεχνολογικό επίτευγΜα στην εν σειρά παραγωγή 
προϊόντων" υψηλής ποιότητας σε ανταγωνιστικές τΐΜές. 
0 δυναΜΐσΜΟς των επιχειρήσεων αποτελεί παράγοντα ζωτικής σηΜασίας, 
αποφασιστικό για την επιτυχία ή την αποτυχία της πολιτικής στον 
τοΜέα της καινοτοΜίας. 
Β) Επιδιώκοντας αποτελεοΜατικότερη ανταπόκριση στην πρόκληση της 
διε3νούς ανταγωνιστικότητας, η Επιτροπή πρότεινε νέα προσέγγιση 
στην πολιτική της Ε&ΤΑ, στραΜΜένη περισσότερο στις ανάγκες του 
κλάδου. 
0 νέος προσανατολιθΜΟς της κοινοτικής πολιτικής Ε&ΤΑ 3α συνδυάζει 
τη συνέχιση της Μέχρι τώρα πολιτικής της Με την καινοτοΜία. 
Οι ουΜβατικοί τύποι προγραΜΜάτων 3α συνεχιστούν, 3α ανα3εωρη3ούν 
ΟΜως σε Μεγάλο Βα3ΜΟ και 3α προσαρΜοστούν ούτως ώστε να λαΜΒάνουν 
υπόψη ένα βιθΜηχανικό περιβάλλον που βρίσκεται στα πρό3υρα αλλαγών. 
Τα τρέχοντα ερευνητικά προγράΜΜατα βιθΜηχανικού προσανατολισΜού, τα 
οποία χαρακτηρίζονται από "τεχνολογική ώ3ηση", 3α λαΜΒάνουν 
περισσότερο υπόψη τις προσδοκίες της αγοράς και 3α επικεντρώνουν σε 
περιορισΜένο αρι3ΜΟ 3εΜάτων που 3α αντιστοιχούν σε σαφώς 
προσδιοριθΜένους βιοΜηχανικούς στόχους. 
Το νέο χαρακτηριστικό 3α είναι τα έργα τεχνολογικής προτεραιότητας 
(έργα ΤΠ) που 3α έχουν σαν στόχο την ανάπτυζη νευραλγικής σηΜασίας 
τεχνολογιών και τη Μεγαλύτερη απόδοση των επενδύσεων Ε&ΤΑ από άποψη 
ΒιθΜηχανικής ανταγωνιστικότητας. 
Στον κα3ορισΜΟ της τεχνολογικής προτεραιότητας πρέπει να 
ακολου3η3ούν δύο επιπλέον κατευ3ύνσεις : Μ^α από την Ε&ΤΑ προς την 
αγορά και Μ^α από την αγορά προς την Ε&ΤΑ. 
Από τα ανάντη προς τα κατάντη, η παρέΜΒαση της Κοινότητας πρέπει να 
είναι τέτοια ώστε να εζασφαλισ3εί η ύπαρζη και ο έλεγχος ενός 
συνόλου τεχνολογιών γενικής εφαρΜογής, η πρόσβαση στις οποίες είναι 
ουσιαστική για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής 
αυτοκινητοβιθΜηχανίας. Από τα κατάντη προς τα ανάντη, ο στόχος 
είναι να προσδιοριστούν ΒιοΜηχανικά έργα που 3α πηγάζουν από τις 
εΜΠορικές συναλλαγές και 3α βασίζονται σε εζασφαλισΜένα ή 
αναδυΟΜενα ανταγωνιστικά πλεονεκτήΜατα. 
Τα έργα ΤΠ 3α επιλεγούν σύΜφωνα Με \Λία διαδικασία συν3ετική. Οι 
προτάσεις της βιθΜηχανίας πρέπει καταρχήν να είναι συναφείς Με τα 
3έΜατα των ειδικών προγραΜΜάτων. Στη συνέχεια η Επιτροπή 3α 
εκτΐΜήσει και 3α συζητήσει Με τους αρΜΟδιους φορείς την 
- 13 -
προχεραιόχηχα που έχουν οι προχεινΟΜενες πρωχοβουλίες με βάση χις 
προχεραιόχηχες που ορίζει χο πρόγραμμα πλαίσιο, κα3ώς και χην 
έκχαση και συνάφεια χων συνεπειών χου έργου. Οι ηροχάσεις πρέπει να 
αφορούν προβλήμαχα χου χομέα χης χεχνολογίας σχα οποία η βιομηχανία 
προσδίδει προχεραιόχηχα" συγκεκριμένα, πρέπει να αφορούν 
προβλήμαχα, χων οποίων η επίλυση 3α καχασχήσει χο σύσχημα συνολικά 
πιο ανχαγωνισχικό. Οι προχάσεις 3α επιλεγούν καχόπιν διεζοδικού 
διαλόγου μεχαζύ χης Επιχροπής και χων συμβουλευχικών επιχροπών. 
Η επιχυχία χων έργων ΤΠ 3α εζαρχη3εί από χην ενχαχική συνεργασία 
προανχαγωνισχικού χαρακχήρα μεταζύ επιχειρήσεων. Με βάση την πείρα 
του παρελ3όντος, χρειάζεται να προσδιοριστεί το προανταγωνιστικό 
επίπεδο. Το προανταγωνιστικό στάδιο περικλείει όλες εκείνες τις 
δραστηριότητες Ε&ΤΑ, τις οποίες φέρουν σε πέρας οι επιχειρήσεις 
πριν αναπτύζουν και δια3έσουν στην αγορά τα προϊόντα τους. Οι 
δραστηριότητες αυτές συνδέονται με 3έματα τα οποία, από την ίδια 
τους τη φύση, το μέγε3ος ή το κόστος, μπορούν να διευ3ετη3ούν 
καλύτερα από ομάδες επιχειρήσεων παρά από μεμονωμένες επιχειρήσεις. 
Η Κοινότητα διαδραματίζει σημαντικό και καταλυτικό ρόλο στο χώρο 
αυτό. Η εν3άρρυνση σ'αυτού του είδους τη συνεργασία συμβαδίζει 
πλήρως με τους κανόνες αντααγωνισμού. Ετον κανονισμό του 1985 για 
τις συμφωνίες συνεργασίας στον τομέα της Ε&ΤΑ, η Επιτροπή 
τοπο3ετή3ηκε ευνοϊκά όχι μόνο για τη συνεργασία στην Ε&ΤΑ αλλά 
επίσης, με βάση τους όρους που 3έτει ο κανονισμός, για την από 
κοινού εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων της έρευνας. 
Τη σημασία της εντατικής συνεργασίας με σκοπό τη μεγαλύτερη 
ανταγωνιστικότητα της αυτοκινητοβιομηχανίας αποδεικνύει η πείρα της 
Ιαπωνίας. Οι δραστηριότητες Ε&ΤΑ εκτελούνται από κοινού από 
επιχειρήσεις στην Ιαπωνία σε πολύ μεγαλύτερες αναλογίες απ'ό,τι 
στις Ηνωμένες Πολιτείες ή την Ευρώπη, το γεγονός αποτελεί μάλιστα 
συνη3έστατο φαινόμενο στην αυτοκινητοβιομηχανία. Στην Ευρώπη, σε 
τομέα νευραλγικών τεχνολογιών όπως η ηλεκτρονική που χρησιμεύει 
στην κατασκευή αυτοκινήτων, δεν υπάρχει ουσιαστικά καμμία 
συνεργασία μεταζύ εταιρειών. Ετην Ιαπωνία, όμως, οι μεγάλες 
εταιρείες εκμεταλλεύονται τις σύν3ετες δομές του βιομηχανικού 
συστήματος στο πεδίο αυτό για να λάβουν πρωτοβουλίες Ε&ΤΑ που 3α 
φέρουν σε συνεργασία τους κατασκευαστές και χρήστες ολοκληρωμένων 
κυκλωμάτων. 
γ) Η αυτοκινητοβιομηχανία 3α επωφελη3εί από τις συμβατικές 
δραστηριότητες Ε&ΤΑ και από τις νέες δραστηριότητες τεχνολογικής 
προτεραιότητας, αμφότερες οι οποίες πρέπει να αποφασισ3ούν σε 
συνδυασμό" με το ΕυΓθΙο. 
Η χρήση πολυκλαδικών τεχνολογιών, οι οποίες 3α πληρούν ίσως τις 
ανάγκες και της αυτοκινητοβιομηχανίας, μπορούν μεσοπρό3εσμα και 
μακροπρό3εσμα να Βοη3ήσουν στην παραγωγή κα3αρού οχήματος, τη 
βελτίωση και μείωση του χρόνου παραγωγής, την επίτευζη αυζημένης 
ενεργού και πα3ητικής ασφάλειας στις μεταφορές και τη βελτίωση της 
διαχείρισης της κυκλοφορίας. 
Τα έργα ΤΠ 3α αποφέρουν πρωτίστης σημασίας οφέλη στην 
αυτοκινητοβιομηχανία, με τρεις κυρίως τρόπους : 
1) Οι τεχνολογίες ευρείας εφαρμογής, οι οποίες αποτελούν το 
αντικείμενο των έργων ΤΠ, είναι ζωτικής σημασίας για την 
αυτοκινητοβιομηχανία, εφόσον το 3έμα είναι να διατηρη3ούν και 
να αναπτυχ3ούν τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματά της. Η 
αυτοκινητοβιομηχανία είναι ένας από τους βιομηχανικούς κλάδους 
που 3α επωφελη3ούν περισσότερο από τις τεχνολογίες ευρείας 
- 14 -
εφαρΜογής. Οι τεχνολογίες που ηρέηει να προω3η3ούν συνδέονται, 
π.χ., Με τα νέα και βελτιωΜένα υλικά, την ανακύκλωση, την 
τηλεΜατική για προηγΜένες Μεταφορές, τον αυτοΜατισΜΟ και την 
ροΜποτική. 
Τα έργα ΤΠ 3α Μπορούσαν να ενισχύσουν την ανάπτυΕη τεχνολογιών 
υψηλού κινδύνου, σε τοΜείς όπου οι ερευνητικές δαπάνες είναι 
εζαιρετικά υψηλές. Σε αυτό ακριβώς το στάδιο, οι επιχειρήσεις 
δυσκολεύονται να επωφελη3ούν οι ίδιες από τα πλεονεκτήΜατα που 
δηΜΐουργούν για άλλες επιχειρήσεις και για τους καταναλωτές. Σε 
περιπτώσεις όπως αυτές, η αυζηΜένη συνεργασία Ε&ΤΑ Μεταζύ 
παραγωγών, Μαζί Με την υποστήριζη της Κοινότητας στη σχετική 
έρευνα, 3α αποβεί αποφασιστικής σηΜασίας. Ανάλογο παράδειγΜα 
στην αυτοκινητοβιθΜηχανία αποτελεί η νέα γενεά συσσωρευτών, η 
οποία 3α έχει ζωτική σηΜασία στην ανάπτυζη του ηλεκτρικού 
αυτοκινήτου. 
Τα έργα ΤΠ 3α Μηορούσαν επίσης να δώσουν στις επιχειρήσεις 
καλύτερη πρόαβαση στις ειδικές τεχνολογίες που συνδέονται Με 
νέες κοινωνικές ανάγκες. Στον κλάδο της αυτοκινητοβιθΜηχανίας, 
αυτό σηΜαίνει τεχνολογίες ευνοϊκές για το περιβάλλον (π.χ. 
προηγΜένη εσωτερική καύση, διατάζεις Μείωσης των εκποΜπών) και 
τεχνολογίες για τη Βελτίωση της οδικής ασφάλειας. 
2) Τα έργα ΤΠ 3α εν3αρρύνουν την αυζηΜένη συνεργασία Μεταζύ 
κατασκευαστών δθΜΐκών στοιχείων, κατασκευαστών εζοπλισΜθύ και 
κατασκευαστών αυτοκινήτων. Η εν λόγω συνεργασία 3α Βοη3ήσει την 
ανάπτυζη των πτυχών των τεχνολογιών ευρείας εφαρΜογής που 
συνδέονται άμεσα με την αυτοκινητοβιομηχανία. 
Η ανάγκη συνεργασίας είναι εμφανής εάν ληφ3εί υπόψη το 
παράδειγμα των ηλεκτρονικώγ στοιχείων. Με την ενίσχυση των 
δεσμών μεταζύ κατασκευαστών αυτοκινήτων, κατασκευαστών 
εζοπλισμού, των κατασκευαστών πρωτογενών δθΜΐκών στοιχείων και 
των κατασκευαστών κυκλωΜάτων, 3α είναι δυνατόν να 
προσδιοριστούν η διαΜόρφωση και τα χαρακτηριστικά των 
ηλεκτρονικών στοιχείων για τα οχήΜατα. Μόνον εφόσον οι 
τέσσερεις βιθΜηχανικοί κύκλοι ενεργήσουν από κοινού και λάβουν 
υπόψη τους τις ανάγκΐς των χρηστών, 3α αναπτυχ3ούν ηλεκτρονικά 
κατασκευαστικά στοιχβία που 3α επιτυγχάνουν τους κα3ορισ3έντες 
στόχους και 3α προαφέρουν βέλτιστη επίδοση. 
3) Τα έργα ΤΠ 3α εν3αρρύνουν επίσης την ανάπτυζη και τον έλεγχο 
νέων Με3όδων παραγωγής (παραγωγή ανάλογα Με τη ζήτηση, παραγωγή 
χωρίς απο3έΜατα, συγχρονική Μηχανική), χωρίς τις οποίες η 
αυτοκινητοβιθΜηχανία δεν 3α Μπορέσει να είναι ανταγωνιστική 
στην παγκόσμια αγορά. Η παγκόθΜΐα αγορά απαιτεί Μεταζύ άλλων, 
παραδείγματος χάριν, την εγκατάλειψη του Μοντέλου παραγωγής της 
ΡΟΓΟ\ το οποίο χαρακτηρίζεται από τη Μαζική παραγωγή 
τυποποιημένων προϊόντων, και την αντικατάστασή του με ευέλικτα 
μοντέλα που συνδυάζουν οικονομίες κλίμακας και φάσματος, με 
αποτέλεσΜα η επιδίωζη της ποιότητας και η διαφοροποίηση των 
εΜπορευΜάτων να οδηγούν σε συνεχή ανανέωση του προϊόντος. 
""^Λδεν μ"°?ε1 να ·<α3οδηγήσει τη στρατηγική και την οργάνωση 
της ΒιθΜηχανΙας, μπορεί όμως να διαδραματίοει αποφασιστικό ρόλο 
'Τ! "° «ποκτήσει η Βιομηχανία των έλεγχο αυτών των νέων 
με3οδολογιών παραγωγής. 
- 15 
3. Κατάρτιση και επιυΟΡΦωση 
α) Ετην ανακοίνωσή της 00Μ(92) 2000 "Από την Ενιαία ΠράΕη προς την 
εποχή Μετά το Μάαστριχτ - τα Μέσα για να πραγΜατοποιήσουΜε τις 
φιλοδοζίες μας", η Επιτροπή διαπιστώνει ότι το αν3ρώπινο δυναμικό 
αποτελεί σήμερα ένα από τους κα3οριστικούς παράγοντες της 
ανταγωνιστικότητας. 
Όντως, οι επαναστατικές μέ3οδοι της "ισχνής παραγωγής", που 
αναλύ3ηκαν στη μελέτη του ΜΙΤ, απαιτούν διάρ3ρωση και δεζιότητες 
προσωπικού που διαφέρουν ουσιαστικά από εκείνες που χρειάζονται στο 
σύστημα μαζικής παραγωγής, το οποίο κα3ιερώ3ηκε στην κατασκευή 
αυτοκινήτων στις αρχές του 20ού αιώνα. 
Η μετάβαση σε ισχνότερες με3όδους παραγωγής και διαχείρισης 3εωρεί-
ται αναγκαία από τον κλάδο επειδή είναι περιορισμένη η δυνατότητα 
αύζησης της παραγωγικότητας μέσω περαιτέρω αυτοματοποίησης. Η μετά­
βαση αυτή επιβάλλει στους εργάτες και εργαζόμενους να είναι περισ-
σότερο επιδέζιοι στις διαπροσωπικές σχέσεις, να είναι ικανότεροι 
στην αφομοίωση μιας αλλαγής, να δια3έτουν ευρύτερη παιδεία για να 
αναλαμβάνουν πολλαπλά λειτουργήματα και να γνωρίζουν καλύτερα τις 
τεχνικές επίλυσης προβλημάτων από ό,τι χο σημερινό προσωπικό που 
απασχολείχαι σχην αυχοκινηχοβιομηχανία και σχον κλάδο καχασκευής 
σχεχικών εζαρχημάχων. Χρειάζονχαι ουσιωδώς αυζημένες προσπά3ειες 
καχάρχισης για να αναπχυχ3ούν οι ανωχέρω δεζιόχητες. 
Εζάλλου, οι κατασκευαστές αυτοκινήτων και σχετικών εζαρτημάτων 
φοβούνται ότι για να παραμείνουν ανταγωνιστικοί σε μια αγορά η 
οποία αυζάνεται με ουσιωδώς χαμηλότερους ρυ3μούς από ό,τι στο 
παρελ3όν και η οποία πιέζεται από ισχυρό εζωτερικό ανταγωνισμό 
επιβάλλοντα περαιτέρω σοβαρές αυζήσεις στην παραγωγικότητα, 3α 
αναγκαστούν να απολύσουν προσωπικό. Οι κατασκευαστές δήλωσαν επίσης 
ρητώς στην Επιτροπή ότι η σχετικώς υψηλή μέση ηλικία της εργατικής 
δύναμης (45 έτη στα παραδοσιακά ευρωπαϊκά εργοστάσια, σε σύγκριση 
με 28 έτη στα εργοστάσια συναρμολόγησης ιαπωνικών αυτοκινήτων στην 
ΕΟΚ και μεταζύ 30 και 40 ετών στην Ιαπωνία) 3α αποτελούσε σοβαρό 
εμπόδιο στην αναγκαία αναδιάρ3ρωση και προσαρμογή των με3όδων 
εργασίας. Ορισμένοι από τους συζητητές μας ανέφεραν το επιπλέον 
εμπόδιο των γενικών ατελειών στη βασική εκπαίδευση και την αμά3εια 
τμήματος της εργατικής δύναμης. 
β) Το νέο άρ3ρο 123 της Ευν3ήκης συνιστά ευρύτατο πλαίσιο αναφοράς για 
την πολιτική πόρων σε αν3ρώπινο δυναμικό. Δίνει τη δυνατότητα στο 
Κοινωνικό Ταμείο να διευκολύνει την προσαρμογή των εργατών στις 
βιομηχανικές μεταλλαγές και στην εζέλιζη των συστημάτων παραγωγής, 
ιδίως με την επαγγελματική κατάρτιση και επανεκπαίδευση. Κατά 
συνέπεια, η Επιτροπή σχεδιάζει να επανακα3ορίσει τους Στόχους 3 και 
Α των Διαρ3ρωτικών Ταμείων. Στο μέλλον, στο πλαίσιο των ανωτέρω 
στόχων 3α αφιερώνεται σοβαρή προσπά3εια, για το σύνολο της 
Κοινότητας, στην επαγγελματική εκπαίδευση και επανεκπαίδευση εν 
αναμονή βιομηχανικών και τεχνολογικών μεταλλαγών. Η προσπά3εια αυτή 
επιβάλλει προφανώς ανάλυση των μελλοντικών μεταλλαγών και των 
επιπτώσεών τους στην απασχόληση. 
0 ορισμός αυτός, ευρύτερος από τους παλαιούς Στόχους 3 και Α, 3α 
επέτρεπε εκ των προτέρων παρέμβαση στην κατεύ3υνση που επι3υμεί η 
αυτοκινητοβιομηχανία ακόμη και εκτός των περιφερειών που καλυ-
πχονχαι καχά προχεραιόχηχα από χην κοινοχική περιφερειακή πολιχική. 
- 16 -
Για να αυζη3εί η απασχόληση, η κατεύ3υνση πρέπει να είναι η 
ανάπτυΕη εργατικού δυναΜΐκού, που αποτελεί αποφασιστικής σηΜασίας 
στοιχείο του νέου πλαισίου που διαΜορφώνεται στη βιθΜηχανία. Η 
ανάπτυΕη του εργατικού δυναΜΐκού 3α δώσει επίσης νέα ώ3ηση στην 
ανταγωνιστικότητα. 
θα βοη3ήσει επίσης στο να αποφευχ3ούν σοβαρά προβλήΜατα 
αναπροσαρΜογής στο Μέλλον και να επιλυ3ούν τα υπάρχοντα προβλήΜατα 
που προκύπτουν ιδιαίτερα από την εφαρΜογή των πολιτικών της 
Κοινότητας. 
Η Επιτροπή σχεδιάζει γενική προσέγγιση, εφαρΜΟσΐΜη στο σύνολο της 
βιοΜηχανΙας χωρίς εκ των προτέρων διάκριση του κλάδου, του τόπου 
εγκατάστασης ή του Μεγέ3ους της επίΜαχης επιχείρησης. 
Η οριζόντια αυτή προσέγγιση αποκλείει ειδική κοινοτική υποβοή3ηση 
της Μετατροπής και της εκπαίδευσης περιοριζΟΜενη στον 
αυτοκινητιστικό κλάδο. Οστόσο, ενόψει της υπό εΕέλιζη Μεταλλαγής, 
οι επιχειρήσεις του κλάδου 3α πρέπει να δυνη3ούν να ωφελη3ούν από 
τη δράση της Κοινότητας, της οποίας ο στόχος είναι : 
να προλάβει τις συνέπειες που 3α έχουν οι Μεταλλαγές αυτές στην 
απασχόληση, όπως επίσης και να προλάβει τα συνεπαγΟΜενα 
προβλήΜατα προσαρΜογής 
να καταστήσει τις Μεταλλαγές οικονοΜΐκά και κοινωνικά αποδεκτές 
να βοη3ήσει στη Μετατροπή και την επανένταζη. 
Πρέπει να οριστούν σαφείς κανόνες παρέΜΒασης προκεΐΜένου το 
Ευρωπαϊκό Κοινωνικό ΤαΜείο να είναι σε 3έση να ανταποκρι3εί στα 
κα3ήκοντά του πρόληΨης των επιπτώσεων των αλλαγών στην απασχόληση, 
προσαρΜογής στους νέους τρόπους παραγωγής ή Μετεκπαίδευσης σε νέες 
επαγγελΜατικές δεζιότητες. Οι δραστηριότητές του 3α αποτελέσουν 
αντικείΜενο προγραΜΜάτων που 3α προετοΐΜαστούν σε συνεργασία Με τα 
κράτη Μέλη, τις ενδιαφερΟΜενες εταιρείες και τα κέντρα 
επαγγελΜατικής κατάρτισης. * Τα προγράμματα αυτά 3α αναπτυχ3ούν στο 
χώρο εργασίας (κατά την πρακτική επαγγελματική κατάρτιση) ή 
παράλληλα προς εκπαιδευτικά και επαγγελματικά ιδρύματα γενικής 
εκπαίδευσης (γνώση) και μα3ητείας για απόκτηση επαγγελματικών 
γνώσεων (δεζιοτήτων). 
Με την επιφύλαζη των αποφάσεων που 3α ληφ3ούν στο πλαίσιο του 
εγγράφου ΟΟΜ (92) 2000, οι δράσεις μπορούν να αφορούν το προσωπικό 
που 3α εγκαταλείψει επιχειρήσεις κατά τη φάση της αναδιάρ3ρωσής 
τους, αλλά επίσης και προσωπικό επιχειρήσεων στις οποίες όσον αφορά 
τους κανόνες ανταγωνισμού υπάρχουν ήδη ή μπορούν να προβλεφ3ούν 
επιπτώσεις στην απασχόληση λόγω σημαντικών μεταβολών στη 
βιομηχανία. 
Οι δράσεις αυτές μπορούν να καλύπτουν την εντόπιση των προσόντων 
τόσο κατά τη βασική όσο και κατά τη συνεχή επαγγελματική κατάρτιση. 
Οι δράσεις για τη συνεχή επαγγελματική κατάρτιση αποσκοπούν κυρίως 
στο να παρέχουν μεμονωμένες δυνατότητες προσαρΜογής για την 
καλύτερη ενσωΜάτωση των αποτελεοΜάτων της Ε&ΤΑ στη διαδικασία της 
βιθΜηχανικής παραγωγής, να συνεισφέρουν στην ανάπτυζη των 
ικανοτήτων παράλληλα προς την εζέλιζη του περιεχοΜένου των 
εργασιακών κα3ηκόντων, να βελτιώσουν τις ικανότητες του προσωπικού 
έτσι ώστε να διευκολύνουν τη Μετάβασή τους σε άλλες 3έσεις 
απασχόλησης, και να εζασφαλίσουν τη Μεταφορά τεχνολογίας και πείρας 
από τη βιθΜηχανία στις ΜΜΕ. 
- 17 -
Καχά χην υλοποίηση σχραχηγικής για χα προσόνχα που να 
ανχαποκρίνεχαι σχην πρόκληση χου ανχαγωνιθΜθύ, είναι καχαλυχικός ο 
ρόλος που μπορεί να διαδραμαχΐσει η Κοινόχηχα για να κα3ορίσει, 
μαζί με χους καχασκευασχές και χα άλλα ενδιαφερόμενα μέρη, χόσο χο 
εύρος χης προσαρμογής που πρέπει να πραγμαχοποιη3εί για να 
επιχευχ3ούν χα βέλχισχα ποιοχικά πρόχυπα, όσο και χους χύπους 
καχάρχισης που πρέπει να προω3η3ούν, χα επαγγελμαχικά 
χαρακχηρισχικά, χων οποίων χο περιεχόμενο πρέπει να 
επανακα3ορισ3εί, κα3ώς και χις λεπχομέρειες εφαρμογής χων 
συγχρημαχοδοχούμενων δράσεων. 
Εχο πλαίσιο αυχό, η κοινοχική δράση μπορεί να αποφέρει προσχι3έμενη 
αζία σχις ήδη καχαβλη3είσες σοβαρές προσπά3ειες εκ μέρους χης 
αυχοκινηχοβιομηχανίας, σχο μέχρο που μπορεί να οργανω3εί 
εναρμονισμένο διάβημα* συγκεκριμένα : συμμεχοχή χης βιομηχανίας σε 
από κοινού ανάλυση χων αναγκών σε προσόνχα, η δημιουργία σχημάχων 
ισόχιμης συνεργασίας μεταζύ επιχειρήσεων για εκπαιδευτικά ζητήματα 
και ανάπτυζη νέων συνεργασιών με τους οργανισμούς και τα ιδρύματα 
που είναι υπεύ3υνα να προσφέρουν επαγγελματική κατάρτιση (ιδίως 
βασική). 
Εάν πληρούνται οι ανωτέρω προϋπο3έσεις, 3α μπορούσαν να 
δρομολογη3ούν πρότυπα πειραματικά έργα εν αναμονή της υλοποίησης 
των δυνατοτήτων που προσφέρει εφεζής το νέο άρ3ρο 123. Τα έργα αυτά 
3α μπορούσαν να αποσκοπούν στην έγκαιρη αντιμετώπιση των αναγκών σε 
επαγγελματικά προσόντα, στον επανακα3ορισμό των επαγγελματικών 
χαρακτηριστικών, στην ανάπτυζη από κοινού έργων συνεχούς κατάρτισης 
και προηγμένης κατάρτισης στις νέες τεχνολογίες, κα3ώς και στην 
ανάπτυζη νέων προσεγγίσεων για την μά3ηση και την ααπασχόληση. 
Η Επιτροπή εζετάζει σήμερα τους τρόπους βελτίωσης των προγραμμάτων 
στον τομέα της επαγγελματικής κατάρτισης (ΡΟΚΟΕ, ΟΟΜΕΤΤ, 
ΕυΈΟΤΕΟΝΕΤ, ΡΕΤΚΑ) και αύζησης των καταλυτικών τους επιδράσεων 
στις πολιτικές δράσεις που εφαρμόζονται σε ε3νικό επίπεδο. 
Οι παραγωγικοί χώροι στα ανάντη και στα κατάντη τηο συναρμοΑΟγησης 
αυτοκινήτων : 66ο παράνοντεο τηο συνολικήχ ανταγωνιοτικάτητας 
Α. 1 Οι κατασκευαστέο εΕαρτηυάτων και οι προυη3ευτές υλικών 
Λόγω της ποσοτικής της σπουδαιότητας, αλλά και λόγω της στο έπακρο 
διαφοροποιημένης διάρ3ρωσής του ο κλάδος των προμη3ευτών της 
αυτοκινητοβιομηχανίας αποτελεί αζιόλογο πλεονέκτημα της ευρωπαϊκής 
βιομηχανίας. 
Για την Επιτροπή, η αύζηση του μεριδίου προστι3έμενης αζίας στην 
παραγωγή αυτοκινήτων η οποία προέρχεται από τον επιμέρους κλάδο των 
ανεζαρτήτων κατασκευαστών εζαρτημάτων αποτελεί 3ετική εζέλιζη για την 
ανταγωνιστικότητα, την ευελιζία και τις οικονομίες κλίμακας. 
Πέραν της ανάλυσης της οικονομικής σπουδαιότητας του κλάδου αυτού 
(950.000 3έσεις απασχόλησης, 3.250 επιχειρήσεις, ποσοστό 21% της 
προστι3έμενης αζίας στην ευρωπαϊκή παραγωγή αυτοκινήτων), η 
προαναφερ3είσα μελέτη της ΡΚ3/Βθ5τ.οη Οοη5υ1τ:ϊη§ 6Γουρ δείχνει σαφώς 
ότι παρά την ύπαρζη επιχειρήσεων και τεχνολογιών αιχμής, η ευρωπαϊκή 
βιομηχανία πλήττεται από σοβαρά ανταγωνιστικά μειονεκτήματα έναντι 
κυρίως της ιαπωνικής βιομηχανίας. Η μελέτη καταλήγει : 
- 18 -
"0 κοινοτικός κλάδος κατασκευής εζαρτηΜάτων αυτοκινήτων παρουσιάζει 
σχετικώς χαΜηλή παραγωγικότητα, ποιότητα και λειτουργική αηόδοση 
και δεν βελτιώνεται Με αρκετά υψηλούς ρυ3Μθύς ώστε να ανταπεζέλ3ει 
στην αηόδοση της ιαπωνικής βιοΜηχανίας. Το χάσμα είναι σοβαρό και 
χρειάζεται να γεφυρω3εί. Η ταχύτητα ανάπτυζης προϊόντων αποτελεί 
καίρια ανταγωνιστική Μεταβλητή και η Ευρώπη υστερεί σοβαρώς έναντι 
της Ιαπωνίας. 
ΠροκεΐΜένου να γεφυρω3εί το ανταγωνιστικό χάσΜα, πλέον των 
προγραΜΜάτων που στοχεύουν ειδικώς τις επιχειρήσεις για να 
υιο3ετήσουν στην πράζη σύγχρονες Με3όδους ευέλικτης ΒιθΜηχανικής 
παραγωγής και ανάπτυζης νέων προϊόντων, χρειάζεται διαρ3ρωτική 
αλλαγή προς Μΐκρότερο αρι3ΜΟ προΜη3ευτών Με αυζηΜένη ικανότητα 
παροχής συστηΜάτων, κα3ώς και αλλαγές στη σχέση Μεταζύ του 
κατασκευαστή γνήσιου ανταλλακτικού και του προΜη3ευτή." 
Οι συντάκτες της Μελέτης 3εωρούν ότι είναι αναγκαίες ριζικές αλλαγές. 
Την άποψη αυτή συΜΜερίζονται οι κατασκευαστές αυτοκινήτων αλλά και οι 
κατασκευαστές αυτοκινητιστικών εζαρτηΜάτων. Οι αλλαγές αυτές σε 
επίπεδο επιχείρησης, που 3α Μπορούσαν ΟΜως να επεκτα3ούν στις Μεταζύ 
των επιχειρήσεων σχέσεις, πρέπει να υλοποιη3ούν από τα ενδιαφερόμενα 
μέρη. Οι πολιτικές εφαρμογής τους σε κοινοτικό και ε3νικό επίπεδο 
πρέπει να εζασφαλίσουν τις συν3ήκες που 3α καταστήσουν δυνατή την 
υλοποίηση των έργων αυτών. 
Η Επιτροπή καλωσορίζει την ίδρυση, το 1991, μόνιμης γραμματείας της 
ΟΙ,ΕΡΑ στις Βρυζέλλες, η οποία συνεργάζεται με την ΑΟΕΑ σε διάφορα 
πεδία. 
Έχοντας επίγνωση του γεγονότος ότι η αυτοκινητοβιομηχανία στο σύνολό 
της μπορεί να αν3ήσει ΜΟνο Με μια υγιή βάση προΜη3ευτών, η Επιτροπή 3α 
παρακολου3εί Με ιδιαίτερη προσοχή την εζέλιζη του επΐΜέρους αυτού 
κλάδου. Προσκαλεί τους κατασκευαστές εζαρτηΜάτων να συΜΜετάσχουν 
ενεργώς στα. προγράΜΜατά της Ε&Α και στο πεδίο της επαγγελΜατικής 
κατάρτισης. Παροτρύνει επίσης τους κατασκευαστές αυτοκινήτων και 
εζαρτηΜάτων αυτοκινήτων να υποβάλλουν κοινά έργα και στους δύο ανωτέρω 
τοΜείς που 3α Μηορούσαν τοιουτοτρόπως να αποτελέσουν τον πυρήνα για 
στενότερη γενικώς συνεργασία. ΕπισηΜαίνει ότι οι ρυ3Μίσεις που 
αναφέρονται στο παράρτηΜα αποτελούν το νοΜΐκό πλαίσιο αυτής της 
συνεργασίας. 
4.2 Διανουή αυτοκινήτων 
Από τα πρώτα στάδια της ανάπτυζής της η αυτοκινητοβιθΜηχανία βασίσ3ηκε 
σε διαρ3ρωΜένο δίκτυο διανοΜής, σκοπός του οποίου ήταν η κα3ιέρωση και 
διατήρηση σχέσεων εΜΠΐστοσύνης Μεταζύ κατασκευαστών και πελατών. 
Οι ρυ3Μίσεις που 3έσπισε η Κοινότητα Με τον κανονισΜΟ 123/85 έχουν 
Βασισ3εί σε αυτές τις συν3ήκες. Κατ'εζαίρεση από τους γενικούς κανόνες 
ανταγωνισΜθύ επιτρέπεται στον κατασκευαστή να χρησΐΜοποιεΙ 
αποκλειστικό και επιλεκτικό σύστηΜα διανοΜής για την πώληση νέων 
οχηΜάτων και ανταλλακτικών. 
Οι ρυ3Μίσεις αυτές βασίσ3ηκαν, λαΜΒάνοντας υπόψη τις κρατούσες 
συν3ήκες, στην ανάγκη ισορροπίας Μεταζύ των συΜψερόντων αφενός των 
κατασκευαστών και των διανοΜέων και αφετέρου των καταναλωτών. 0 
κανονισΜΟς αυτός παύει να ισχύει τον Ιούνιο 1995. 
Η πρακτική λειτουργία του συστήΜατος της επιλεκτικής διανοΜής έχει 
γίνει αντικείΜενο επικρίσεων από διάφορες πλευρές : 
ί) Οι κατασκευαστές και οι διανοΜείς 3ίγονται από το ότι παράλληλοι 
εισαγωγείς δρούσαν ως "Μεταπωλητές" και όχι ως νΟΜΐμοι μεσάζοντες 
όπως προβλέπεται στον κανονισμό 123/85. Από πλευράς μεσαζόντων 
διατυπώ3ηκε ότι 3ίγονται επειδή παρεμποδίζονται στην άσκηση των 
δραστηριοτήτων τους. 
- 19 -
Κατόπιν αυτών η Επιτροπή 3εώρησε ότι Μετά από έζι έτη εφαρΜογής 
του κανονισμού έφ3ασε η στιγμή να διευκρινίσει τον ρόλο που 
αποδίδει ο κανονισμός στους μεσάζοντες, έτσι ώστε να αρ3εί 
οιαδήποτε σύγχυση μεταζύ των δραστηριοτήτων τους χάρη των τελικών 
καταναλωτών και των δραστηριοτήτων τις οποίες παρανόμως 3α 
μπορούσαν να ασκούν υπό αυτό το προκάλυμμα παραγγελιοδόχοι που 
στην ουσία δρουν ως μεταπωλητές. Η διευκρίνιση αυτή δημοσιεύ3ηκε 
τον Δεκέμβριο 1991. (1) 
ϊί) Διατυπώ3ηκαν καταγγελίες, συγκεκριμένα η καταγγελία της 
Ευρωπαϊκής Οργάνωσης Καταναλωτών (ΒΕϋΟ το 1990, ότι οι διαφορές 
των τιμών αυτοκινήτων μεταζύ διαφορετικών κρατών μελών 
υπερβαίνουν τα επίπεδα που κα3ορίστηκαν με τον κανονισμό 123/85. 
Για να ανταποκρι3εί σ'αυτές τις ανησυχίες η Επιτροπή ανέ3εσε την 
εκπόνηση μελέτης στόχος της οποίας ήταν να καταλήζει σε αντικειμενική 
σύγκριση των τιμών των διαφόρων μοντέλων αυτοκινήτων στα κράτη μέλη. 
Προέκυψε ότι είναι σημαντικές οι διαφορές τιμών όσον αφορά ορισμένα 
μοντέλα αυτοκινήτων σε ορισμένες αγορές κρατών μελών. 
Είναι δύσκολο να αποφαν3εί κανείς επί του παρόντος κατά πόσον οι 
διαφορές που διαπιστώ3ηκαν οφείλονται σε ατέλειες που υπάρχουν στην 
εσωτερική 
αγορά (ποσοστώσεις, τελωνειακούς δασμούς, κλπ.), αντικειμενικούς 
παράγοντες (γεωγραφική απόσταση των αγορών από τα εργοστάσια 
παραγωγής), εσφαλμένη ανάλυση ή κατά πόσον η λειτουργία του 
επιλεκτικού συστήματος διανομής δεν παρείχε επαρκές πεδίο ελιγμών 
στους προμη3ευτές ή στους παραγγελιοδόχους για να διαδραματίσουν 
ενεργό ρόλο στην ομογενοποίηση της αγοράς. 
Εάν το επιλεκτικό σύστημα διανομής εφαρμόζετο κατά τρόπο που να 
προσφέρει μεγάλες διαφορές τιμών μεταζύ των αγορών των διαφόρων κρατών 
μελών 3α εγκυμονούσε τον κίνδυνο να αναφανεί μία σημαντικού μεγέ3ους 
παράλληλη αγορά. Με τον τρόπο αυτό 3α ήταν σημαντικά δυσκολότερο να 
εφαρμοστεί η συμφωνία ΕΟΚ-Ιαπωνίας. Ταυτοχρόνως, η Επιτροπή 3εωρεί ότι 
η εφαρμογή της συμφωνίας ΕΟΚ-Ιαπωνίας απαιτεί για μία μεταβατική 
περίοδο ένα μηχανισμό που 3α εζασφαλίζει ότι οι στόχοι της συμφωνίας 
δεν 3α διακυβευ3ούν από μεγάλης κλίμακας εισαγωγές αυτοκινήτων 
ιαπωνικής κατασκευής. Υπό τον όρο ότι η επιλεκτική διανομή λειτουργεί 
κατά ικανοποιητικό και αποδοτικό τρόπο 3α Βοη3ήσει στη διαχείριση κατά 
τη μεταβατική περίοδο. 
Βάσει αυτών, προκειμένου να αυζη3εί η εμπιστοσύνη του κοινού ότι το 
σύστημα της επιλεκτικής διανομής δεν είναι αίτιο κατακερματισμού της 
ενιαίας αγοράς, και χωρίς να λάβει 3έση σχετικά με τα πλεονεκτήματα ή 
τα μειονεκτήματα του συστήματος αυτού από άλλες απόψεις, η Επιτροπή 
καλεί όλα τα ενδιαφερόμενα μέλη να πράζουν ότι είναι δυνατόν για να 
καταδείζουν ότι οι "ασφαλιστικές δικλείδες" που είχαν ενσωματω3εί στον 
κανονισμό 123/85 (αγοραπωλησίες μεταζύ των προμη3ευτών ανεζαρτήτως 
ε3νικών συνόρων αγορές από τους καταναλωτές και δραστηριότητες από 
τους μεσάζοντες εκτός των ε3νικών συνόρων) εφαρμόζονται πλήρως στην 
πράζη. 
(1) ΕΕ 0 329 της 18.12.91. 
- 20 -
5. ΒβΑτίϋση τηο πρόσΒασηϋ τηο κοινοτικπο Βιουηχανίαο στιο τρίτεο ανορέο 
Κατά την εξέταση των εζωτερικών πτυχών της πολιτικής στο χώρο του 
αυτοκινήτου, τον ΔεκέμΒριο 1989 και έπειτα τον Απρίλιο 1991, η 
Επιτροπή ανέλυσε την ικανότητα της κοινοτικής αυτοκινητοβιοΜηχανίας να 
διατηρήσει την ισχυρή ανταγωνιστικότητά της οε ορισμένες τρίτες αγορές 
(1 ). 
Εζάλλου, η αύζουσα πολυπλοκότητα των προϊόντων της 
αυτοκινητοβιθΜηχανίας συνεπάγεται ότι οι δαπάνες Ε&Α συνιστούν 
αυζηΜένο ποσοστό των επενδύσεων για την παραγωγή νέων Μοντέλων. 
ΑποτέλεοΜα είναι ότι η ικανότητα διοχέτευσης στο εΜπόριο πλέον 
διαφοροποιηΜένων Μοντέλων σε κλίΜακα όχι ΜΟνο κοινοτική αλλά επίσης 
της παγκόσΜΐας αγοράς Μεταφράζεται σε ανταγωνιστικό πλεονέκτηΜα για 
τους ανά τον ΚΟΟΜΟ κατασκευαστές που είναι σε 3έση να διατηρήσουν τόσο 
ευρεία βάση πωλήσεων. 
Τέλος, λαΜΒανοΜένου υπόψη του βα3Μθύ ωρίΜανσης των κυριότερων αγορών 
αυτοκινήτου στις βιθΜηχανικές χώρες, οι αγορές αυτές υπόκεινται σε 
κινδύνους έντονων κυκλικών διακυΜάνσεων. Το γεγονός αυτό επιτείνει το 
συΜφέρον της βιθΜηχανίας Μας για καλύτερη γεωγραφική διαφοροποίηση των 
πωλήσεων της. 
Για τους τρεις ανωτέρω λόγους, η αυζανΟΜενη διε3νοποίηση της 
κοινοτικής αυτοκινητοβιθΜηχανίας συνιστά καίριο συντελεστή της 
ανταγωνιστικότητας της. 
0ς εκ τούτου, η Επιτροπή προσδίδει ιδιαίτερη σηΜασία στην 
ικανοποιητική λειτουργία των διε3νών συναλλαγών για τον υπόψη κλάδο. 
Το ιδιαίτερο αυτό ενδιαφέρον καλύπτει τόσο την απουσία συνθηκών 
ντάΜπινγκ για τα τελειωΜένα οχήΜατα ή τα δθΜΐκά τους μέρη, όσο και την 
άρση των δασμολογικών και Μη φύσης εΜποδίων των τρίτων χωρών, 
συΜπεριλαΜΒανοΜένων των 3εΜάτων επενδύσεων και πρόσβασης στα δίκτυα 
διανοΜής. Η Επιτροπή επιδιώκει το στόχο αυτό ιδίως στο πλαίσιο των 
πολυΜερών συζητήσεων που διεζάγονται στους κόλπους της ΟΑΤΤ. 
Προκύπτει ότι είναι ευκταίο η βιθΜηχανία να συΜΒάλει η ίδια στην 
υλοποίηση του στόχου αυτού διενεργώντας αζιολόγηση των υφισταΜένων 
εΜποδίων ή πρακτικών διακριτικής Μεταχείρισης κα3ώς και του δυναΜΐκού 
αντικτύπου από την εζάλειψή τους. 
Εζάλλου η Επιτροπή 3α επιδιώζει να προω3ήσει την εναρΜΟνιση των 
τεχνικών και περιβαλλοντικών προτύπων σε πολυΜερές πλαίσιο, έτσι ώστε 
η εσωτερική πολιτική της Κοινότητας στον τοΜέα του αυτοκινήτου να 
Μπορέσει να αποτελέσει 3ετικό κίνητρο εκτός αυτής. 
6. Οι ευδύνεο των κοινωνικών εταίρων 
Η αύζουσα ευελιζία των σύγχρονων Μέσων παραγωγής κα3ιστά συγχρόνως 
δυνατή και αναγκαία την Μεγαλύτερη ευελιζία των εργασιακών σχηΜάτων, 
σχηΜάτων που συΜπήσσονται Μεταζύ κοινωνικών εταίρων, κα3ώς και 
Μεγαλύτερη ευ3ύνη των εργαζοΜένων. 
Για το λόγο αυτό, ο κοινωνικός διάλογος Μεταζύ των διαφόρων εταίρων 
συνιστά συγχρόνως δηΜθκρατική ανάγκη και αποτελεσΜατικό Μέσο 
κινητοποίησης του συνόλου της αυτοκινητοΒιθΜηχανίας. 
(1) Βλέπε 3Ε0 (89) 2275, "Προοπτικές του αυτοκινητιστικού κλάδου" (Αναλυτικός 
φάκελος), Έγγραφα εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής. 
- 21 -
Ένα από χα καίρια σχοιχεία χου διαλόγου αυχού Μπορεί να είναι η 
εύρεση χων χρόπων που επιχρέπουν μεγαλύχερη συμμεχοχή και ανάληψη 
ευ3υνών από χους εργαζόμενους σχον κλάδο. 
Το ζήχημα χης συμμεχοχής χης ενδιαμέσου επιπέδου ιεραρχίας και χων 
σχελεχών ενχάσσεχαι σχη διαδικασΐα αυχή ευαισ3ηχοποίησης χου 
προσωπικού για χις ευ3ύνες χου. 
0 ανωχέρω διάλογος 3α πρέπει να διεζάγεχαι σε όλα χα ενδεδειγμένα 
επίπεδα και συγκεκριμένα σε περιφερειακό επίπεδο και σε επίπεδο 
επιχειρήσεων. Αρμόδιοι για χο περιεχόμενό χου είναι καχά πρώχο λόγο οι 
κοινωνικοί εχαίροι. Λόγω χης ομοιόχηχας ορισμένων προβλημάχων και λόγω 
χου διασυνοριακού χους χαρακχήρα, κα3ώς και λόγω χης ευ3ύνης της 
Κοινότητας σε αυτόν τον νευραλγικό κλάδο, η Επιτροπή οφείλει να 
συνεκτιμήσει τον εν λόγω προβληματισμό. Εζάλλου, με το άρ3ρο 118 
ανατί3εται στην Επιτροπή το κα3ήκον της ανάπτυζης του διαλόγου μεταζύ 
των κοινωνικών εταίρων. Η Επιτροπή εν3αρρύνει λοιπόν τους 
ενδιαφερομένους να αναπτύζουν το διάλογο. Άλλωστε, το Ευρωπαϊκό 
ΚοινοΒούλιο εκδήλωσε την υποστήριζή του στη δημιουργία ενός "Φόρουμ 
για την αυτοκινητοβιομηχανία", το οποίο να συγκεντρώνει τα διάφορα 
μέρη που δραστηριοποιούνται στον κλάδο. 
Δ. Συμπεράσματα 
Η κοινοτική αυτοκινηταγορά αποτελεί και 3α παραμείνει η σημαντικότερη 
παγκοσμίως ενοποιημένη αυτοκινηταγορά. Η συνεχιζόμενη ανάπτυζή της μπορεί 
να αποτελέσει τη βάση για περαιτέρω επέκταση της κοινοτικής παραγωγής 
επιβατικών αυτοκινήτων και κατά συνέπεια για την υγιή ανάπτυζή της κοι-
νοτικής βιομηχανίας κατασκευής αυτοκινήτων και κατασκευαστικών στοιχείων. 
Οστόσο, αυζάνεται ο ανταγωνισμός στις εζαγωγικές αγορές της κοινοτικής 
αυτοκινητοβιομηχανίας όπως και στην εσωτερική αγορά. Ετην εσωτερική αγορά ο 
αυζημένος ανταγωνισμός οφείλεται εν μέρει στο σταδιακό άνοιγμα των μέχρι 
τώρα προστατευμένων κοινοτικών αγορών έναντι των Ιαπώνων ανταγωνιστών, 
αποτελεί δε φοβερή πρόκληση για την κοινοτική αυτοκινητοβιομηχανία. 
Το τεχνολογικό προβάδισμα των αυτοκινήτων που παράγονται στην Κοινότητα, η 
υψηλή τους ποιότητα, οι καλές επιδόσεις (συμπεριλαμβανομένης της οικονομίας 
καυσίμων) και η μεγάλη κλίμακα προσφερόμενων μοντέλων επιτυχώς 
προσαρμοσμένων στην καταναλωτική ζήτηση αποτελούν τα ισχυρά σημεία της 
κοινοτικής βιομηχανίας, τα οποία πρέηει να αναπτυχ3ούν για να διατηρη^εί 
το προβάδισμα στον ανταγωνισμό και για την προάσπιση, αν μη την αύζηση, του 
κοινοτικού μεριδίου στις τρίτες αγορές. 
Υπάρχουν όμως ορισμένες σοβαρές αδυναμίες που οφείλει να ζεπεράσει ο 
κλάδος. Πρέπει να γίνουν αλλαγές στο επίπεδο των μεμονωμένων εταιρειών 
κα3ώς και στις επαφές των αυτοκινητοπαραγωγών με τους ανάντη και κατάντη 
κλάδους, όπου είναι αναγκαία η καλύτερη συνεργασία και ο συντονισμός των 
προσπα3ειών. 
Η ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς 3α συμβάλει σε μεγάλο βα3μό στη διαδικασία 
εκσυγχρονισμού των δομών σε όλη την έκταση της βιομηχανίας : ο 
κατακερματισμός της ευρωπαϊκής αυτοκινηταγοράς, ο οποίος ζημιώνει σοβαρά 
τις προοπτικές της αυτοκινητοβιομηχανίας μας, 3α εζαλειφ3εί μόλις 
εναρμονιστούν τα τεχνικά και περιβαλλοντικά πρότυπα και συγκλίνουν η 
έμμεση φορολογία και οι λοιπές επιβαρύνσεις. Επιπλέον, η ενιαία αγορά 3α 
τονώσει την ενδοκοινοτική συνεργασία χωρίς να 3ίγονται οι απαιτήσεις για 
ανταγωνισμό, διεργασία που ήδη έχει ζεκινήσει. 
- 22 -
Για να αυζη3ούν οι επιδόσεις της ΒιθΜηχανίας απαιτεΐται ουσιώδης προσαρΜογή 
του Μεγέ3ους, της διάρ3ρωσης και των δεΕιοτήτων του εργατικού δυναμικού. Το 
νέο άρ3ρο 123 της Συν3ήκης δίνει τη δυνατότητα να χρησιμοποιη3εί το 
Κοινωνικό ΤαμεΙο για τη διευκόλυνση αυτών των διαδικασιών προσαρμογής, 
ιδιαίτερα μέσω της υποστήριζης της επαγγελματικής κατάρτισης και 
μετεκπαίδευσης. Ετο πλαίσιο των υφισταμένων κοινοτικών προγραμμάτων 
επαγγελματικής κατάρτισης 3α μπορούσαν να υλοποιη3ούν πρότυπα πειραματικά 
έργα που να στοχεύουν στην ποιοτική αναβά3μιση της επαγγελματικής 
κατάρτισης του εργατικού δυναμικού. 
Χρειάζονται περαιτέρω προσπά3ειες στο πεδίο της έρευνας και ανάπτυζης. Η 
Επιτροπή σχεδιάζει να κλιμακώσει τις κοινοτικές δαπάνες στο πεδίο αυτό και 
να καταστήσει την πολιτική της σε 3έματα Ε&Α αποτελεσματικότερο εργαλείο 
για το συντονισμό της αναπτυσσόμενης σε ιδιωτικό και ε3νικό πλαίσιο δράσης. 
Τα συνδεόμενα με τις μεταφορές περιβαλλοντικά προβλήματα απαιτούν μείζονες 
τεχνολογικές βελτιώσεις κα3ώς και να Μελετη3εί η δυνατότητα συΜβολής της 
διαχείρισης του κυκλοφοριακού φόρτου και νέων ιδεών Μεταφορικών συστηΜάτων 
στην επίλυσή τους. Η ευρωπαϊκή βιθΜηχανία οφείλει να παρακολου3εί τις 
σηΜειούΜενες στην παγκόθΜΐα σκηνή εζελίζεις πολιτικών και προϊόντων 
προκεΐΜένου να παραΜείνει ανταγωνιστική σε αυτό το ταχύρρυ3Μα ΜεταβαλλΟΜενο 
πλαίσιο. 
Η Επιτροπή έχει επίγνωση του όλο και σοβαρότερου ρόλου των κατασκευαστών 
εζαρτηΜάτων. Η ανταγωνιστικότητα του επΐΜέρους αυτού κλάδου αποτελεί 3έΜα 
ενδιαφέροντος όχι μόνο εξαιτίας του οικονοΜΐκού βάρους του κλάδου, αλλά 
επίσης λόγω της συΜβολής του στις συνολικές επιδόσεις του οικονοΜΐκού 
κυκλώΜατος της αυτοκινητοβιοΜηχανίας. 
Η ανάλυση της Επιτροπής δείχνει ότι για να υλοποιη3ούν οι αναγκαίες αλλαγές 
απαιτείται να καταβλη3ούν αζιόλογες προσπά3ειες από όλα τα άΜεσα 
ενδιαφερΟΜενα Μέρη. Η ευ3ύνη για τις αλλαγές αυτές εναπόκειται κατά πρώτο 
και κύριο λόγο στην ίδια τη βιθΜηχανία, συΜπεριλαΜΒανοΜένης της καλύτερης 
συνεργασίας των κοινωνικών εταίρων. Οι ε3νικές και κοινοτικές αρχές 3α 
πρέπει να ενισχύσουν τις ανωτέρω προσπά3ειες και να διαΜορφώσουν τις 
συν3ήκες για να Μπορέσουν να καρποφορήσουν οι αλλαγές αυτές. 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
Νουο3εχικέο πράΕειο γενικήο σκοπιυόχηταΓ στο πλαίσιο των κανόνων 
για τον αντανωνισμό και υε απήχηση στην αυτοκινητοβιομηχανία 
Ανακοίνωση για συμφωνίες ανά3εσης υπεργολαβιών. (1) Το υπόψη κείμενο 
επιτρέπει σε αμφότερα τα μέρη να αποφεύγουν την απαγόρευση συμφωνιών υπό 
ορισμένες περιστάσεις, συνιστά δε τη βάση για την ανάπτυζη συνεργασίας 
μεταζύ κατασκευαστών αυτοκινήτων και κατασκευαστών αυτοκινητιστικών 
εζαρτημάτων. 
Κανονισμός (ΕΟΚ) αρι3. 418/85 που διευκολύνει τη συνεργασία στο χώρο της 
έρευνας και ανάπτυζης για την εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων και την 
κα3ιέρωση κοινής πολιτικής με αντικείμενο τις άδειες' σε σχέση με αυτό, 
η παρεχόμενη εζαίρεση 3α μπορούσε να περιλάβει τη συνεργασία στη φάση 
της διανομής. 
Κανονισμός (ΕΟΚ) αρι3. 4064/89 περί ελέγχου των συγκεντρώσεων. 0 
κανονισμός επιτρέπει την ταχεία δημιουργία ορισμένων ομίλων υπό τον όρο 
να τηρούνται οι ορ3οί κανόνες ανταγωνισμού και να μη δημιουργούνται ούτε 
ενισχύονται, τοιουτοτρόπως, δεσπόζουσες 3έσεις. 
Κανονισμός (ΕΟΚ) αρι3. 417/85 περί συμφωνιών εξειδίκευσης. 0 κανονισμός 
επιτρέπει την εζαίρεση για συμφωνίες εταιρειών, π.χ. που αφορούν από 
κοινού παραγωγή εκτελούμενη είτε από υπεργολάβο είτε στο πλαίσιο κοινής 
επιχείρησης* η εζαίρεση αυτή δύναται να επεκταθεί για να περιλάβει το 
χώρο της διανομής. 
Κανονισμοί (ΕΟΚ) αρι3. 2349/84 και 556/89 για την εφαρμογή του άρ3ρου 85 
(3) της Ευν3ήκης σε ορισμένες κατηγορίες συμφωνιών παροχής άδειας για 
χρήση ευρεσιτεχνιών και τεχνογνωσίας, με τους οποίους διευκολύνεται η 
μεταφορά τεχνολογίας. 
Κανονισμός (ΕΟΚ) αρι3. 123/85 περί ορισμένων κατηγοριών συμφωνιών για τη 
διανομή και συντήρηση μηχανοκινήτων οχημάτων. 
θα πρέπει να τονιο3εί ότι η χρηματική παρέμβαση στον επίμαχο κλάδο 
διενεργείται σε πλαίσιο το οποίο πρόκειται να αναθεωρηθεί στο τέλος του 
τρέχοντος έτους. 
(1) ΕΕ 0 1 της 3.1.1979, 
ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ 
Οι περιγραφόμενες στην παρούσα ανακοίνωση ενέργειες 3α έχουν ευνοϊκό 
αποτέλεσμα σε όλους τους κλάδους που συνδέονται με την αυτοκινητοβιομηχανία 
και, ιδιαίτερα, στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις που ήδη συμβάλλουν ουσιωδώς 
στις επιδόσεις του υπόψη κλάδου, ο οποίος κινείται στην πρώτη γραμμή της 
τεχνολογίας, 
ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΟΣΕΙΣ 
Η παρούσα ανακοίνωση, ως εκ της φύσεώς της, δεν έχει δημοσιονομικές 
επιπτώσεις. Αν απαιτη3ούν σχετικά κονδόλια, τούτο 3α διευκρινιστεί όταν η 
Επιτροπή υποβάλει συγκεκριμένες προτάσεις για δράση. 
ISSN 0254-1483 
166 TCALKÔ 
EITPA#A 
GR 10 
Apifl. KOTa^ÔYOV : CB-CO-92-218-GR-C 
ISBN 92-77-44266-2 
Yjrnpcoia Eiuoriuov Ecééocav i»v Eupeutatcuv Koivoiritav 
L-2985 Luxembourg