P6_TA(2005)0220

Τρομοκρατικές επιθέσεις: πρόληψη, προετοιμασία και αντίδραση

Σύσταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Συμβούλιο όσον αφορά την πρόληψη, την προετοιμασία και την αντίδραση στις τρομοκρατικές επιθέσεις (2005/2043(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την πρόταση σύστασης προς το Συμβούλιο του Alexander Nuno Alvaro εξ ονόματος της Ομάδας ALDE σχετικά με μια ενοποιημένη προσέγγιση, σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, με σκοπό την πρόληψη των κάθε είδους τρομοκρατικών επιθέσεων, την προετοιμασία εν όψει αυτών των επιθέσεων, την αντίδραση και την αντιμετώπιση των συνεπειών τους (B6-0081/2005),

- έχοντας υπόψη τον τίτλο V της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση,

- έχοντας υπόψη τον τίτλο VI της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση και, συγκεκριμένα, τα άρθρα της 29, 30, 31, 32, 34, 39 και 42,

- έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη θέσπιση Συντάγματος της Ευρώπης και, συγκεκριμένα, τα άρθρα της I-43 και III-284,

- έχοντας υπόψη τις δώδεκα συμβάσεις του ΟΗΕ για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας,

- έχοντας υπόψη το καταστατικό της Ρώμης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, που εγκρίθηκε στις 17 Ιουλίου 1998 από τη διπλωματική διάσκεψη επιτετραμμένων του ΟΗΕ,

- έχοντας υπόψη το πρόγραμμα δράσης για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας που ενέκρινε το έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Βρυξελλών της 21ης Σεπτεμβρίου 2001,

- έχοντας υπόψη τις δηλώσεις της άτυπης συνάντησης των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων που πραγματοποιήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2001 στη Γάνδη,

- έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Λάακεν της 14ης και 15ης Δεκεμβρίου 2001,

- έχοντας υπόψη την απόφαση 2002/187/ ΔΕΥ του Συμβουλίου της 28ης Φεβρουαρίου 2002 σχετικά με τη σύσταση της Eurojust, προκειμένου να ενισχυθεί η καταπολέμηση των σοβαρών μορφών εγκλήματος [1],

- έχοντας υπόψη την απόφαση πλαίσιο 2002/584/ΔΕΥ του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2002 για το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης και τις διαδικασίες παράδοσης μεταξύ των κρατών μελών [2],

- έχοντας υπόψη την απόφαση πλαίσιο 2002/475/ΔΕΥ του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2002 για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας [3],

- έχοντας υπόψη την απόφαση πλαίσιο 2002/465/ΔΕΥ του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2002 σχετικά με τις κοινές ομάδες έρευνας [4] στον ποινικό τομέα μεταξύ δύο ή περισσοτέρων κρατών μελών,

- έχοντας υπόψη την απόφαση πλαίσιο 2003/577/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 22ας Ιουλίου 2003, σχετικά με την εκτέλεση των αποφάσεων δέσμευσης περιουσιακών ή αποδεικτικών στοιχείων στην Ευρωπαϊκή Ένωση [5],

- έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα της Προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου των Βρυξελλών της 25ης και 26ης Μαρτίου 2004,

- έχοντας υπόψη τη δήλωση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου των Βρυξελλών της 25ης Μαρτίου 2004 σχετικά με την καταπολέμηση της τρομοκρατίας,

- έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα της Προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου των Βρυξελλών της 17ης και 18ης Ιουνίου 2004,

- έχοντας υπόψη το αναθεωρημένο πρόγραμμα δράσης της ΕΕ για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας που ενέκρινε το Συμβούλιο κατά τη σύνοδό του της 17ης και 18ης Ιουνίου 2004,

- έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα της Προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου των Βρυξελλών της 4ης και 5ης Νοεμβρίου 2004,

- έχοντας υπόψη το πρόγραμμα της Χάγης: ενίσχυση της ελευθερίας, της ασφάλειας και της δικαιοσύνης στην Ευρωπαϊκή Ένωση [6], που ενέκρινε το προαναφερθέν Ευρωπαϊκό Συμβούλιο,

- έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα της Προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου των Βρυξελλών της 16ης και 17ης Δεκεμβρίου 2004,

- έχοντας υπόψη τις ανακοινώσεις της Επιτροπής για την πρόληψη και την καταπολέμηση της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας μέσω μέτρων για τη βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών, την ενίσχυση της διαφάνειας και την αυξημένη ανιχνευσιμότητα των οικονομικών συναλλαγών (COM(2004)0700), για την ετοιμότητα και διαχείριση συνεπειών στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας (COM(2004)0701) και για την προστασία των υποδομών ζωτικής σημασίας στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας (COM(2004)0702),

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με ορισμένες δράσεις που πρέπει να αναληφθούν στον τομέα της καταπολέμησης της τρομοκρατίας και άλλων σοβαρών μορφών εγκληματικότητας, κυρίως με σκοπό τη βελτίωση των ανταλλαγών πληροφοριών (COM(2004)0221),

- έχοντας υπόψη το σχέδιο απόφασης πλαίσιο του Συμβουλίου για την απλοποίηση της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των αρχών ασφαλείας των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως όσον αφορά σοβαρές παραβάσεις, συμπεριλαμβανομένων των τρομοκρατικών ενεργειών (10215/04),

- έχοντας υπόψη τα άρθρα 114, παράγραφος 3, και 94 του Κανονισμού του,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων (A6-0166/2005),

A. λαμβάνοντας υπόψη ότι η βασική προτεραιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά την προετοιμασία έναντι των τρομοκρατικών επιθέσεων και την απάντηση σε αυτές είναι η ικανότητα των κοινοτικών θεσμών και των κρατών μελών να προλαμβάνουν τις τρομοκρατικές επιθέσεις,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι για να καταπολεμηθεί η τρομοκρατία δεν αρκεί ένας μακρύς και γενικός κατάλογος προτάσεων δράσης,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η καταπολέμηση της τρομοκρατίας, είτε ως απάντηση σε τρομοκρατικές επιθέσεις είτε υπό άλλες μορφές, απαιτεί ανά πάσα στιγμή την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, ως ουσιώδες στοιχείο και σύμβολο της ταυτότητας των θεσμικών μας οργάνων, υπογραμμίζει ότι οιαδήποτε νομοθεσία για την αντιμετώπιση επειγουσών καταστάσεων πρέπει να διασφαλίζει τις προϋποθέσεις σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των θεμελιωδών ελευθεριών και των προσωπικών δεδομένων,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η καταπολέμηση της τρομοκρατίας απαιτεί ειδική στρατηγική απέναντι σε κάθε μία από τις τρομοκρατικές οργανώσεις, γι' αυτό και, κατά τον καθορισμό των νέων μέσων, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη η στρατηγική τους,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι η διασπορά και ο μη προβλέψιμος χαρακτήρας των τρομοκρατικών οργανώσεων λειτουργεί πάντα επ' ωφελεία τους, καθώς κανένας δεν γνωρίζει πού αρχίζει και πού τελειώνει το πεδίο δράσης τους, ή την έκταση της υποστήριξης που διαθέτουν, έχει ιδιαίτερη σημασία, για την αποτελεσματική καταπολέμησή τους, να κατανοήσουμε τον τρόπο της λειτουργίας των οργανώσεων αυτών καθώς και το κοινωνικό περιβάλλον που τις προστατεύει και τις στηρίζει,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτές οι οργανώσεις δεν περιορίζονται από σύνορα ή συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές, συχνά εκμεταλλεύονται την απουσία διαφάνειας σε διαλυμένα και αποδιαρθρωμένα κράτη και είναι ικανές να έχουν ταυτόχρονα καταστροφικές συνέπειες σε διάφορες χώρες,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, στο πλαίσιο της αξιολόγησης των απειλών κατά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η τρομοκρατία σε όλες τις εκφάνσεις της αποτελεί ένα αναδυόμενο φαινόμενο, το οποίο εξακολουθεί να μη γίνεται πλήρως κατανοητό όσον αφορά την επιχειρησιακή δομή καθώς και το χρόνο και το ρυθμό των επιθέσεων,

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι η αταλάντευτη θέση υπέρ της πολυφωνίας, της διαφοράς, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του ειρηνικού διαλόγου αποτελεί την καλύτερη πρόληψη και το καλύτερο φάρμακο κατά της ριζοσπαστικοποίησης και της επιζήμιας κοινωνικής πόλωσης που αποτελούν συχνά μέρος και συνέπεια του φαινομένου της τρομοκρατίας,

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρόληψη πρέπει να βασίζεται στην ενημέρωση, σε έναν συνεχή δημόσιο διάλογο για την τρομοκρατική απειλή, στη συλλογική απόρριψη της τρομοκρατίας ως στρατηγικής πολιτικής, στην ανάλυση των λόγων που προβάλλονται από κάποιους ως δικαιολογία για την άρνηση απόρριψης της τρομοκρατίας, αποφεύγοντας πάντοτε τις αδικαιολόγητες κινδυνολογίες και παραγνωρίζοντας την πραγματική φύση της απειλής,

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι το Κοινοβούλιο είναι το κύριο ευρωπαϊκό φόρουμ διαλόγου με την κοινωνία και μεταξύ των διαφόρων θεσμικών οργάνων της ΕΕ και, συνεπώς, οφείλει να είναι σε θέση να ανταλλάσσει πληροφορίες σχετικά με τρομοκρατικές οργανώσεις και τον τρόπο λειτουργίας τους, καθώς και τις προσπάθειες που καταβάλλει η Ένωση για την καταπολέμησή τους,

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, για να αντιμετωπιστεί η τρομοκρατία, η ΕΕ πρέπει να σχεδιάσει και να εφαρμόσει ένα ευρωπαϊκό πολιτικό πρόγραμμα, που θα γίνεται εύκολα αντιληπτό από τους ευρωπαίους πολίτες για την προώθηση της εσωτερικής και εξωτερικής ασφάλειας και όχι μια λίστα γενικών μέτρων,

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι πολιτική αντίδραση μπορεί να υπάρξει μόνο εάν υφίσταται πρόληψη, ειδάλλως η αντίδραση σε ευρωπαϊκό επίπεδο δεν μπορεί να είναι παρά ανεπαρκής και ανοργάνωτη,

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εσωτερικές και οι εξωτερικές πολιτικές ασφαλείας της ΕΕ πρέπει να είναι συνεπείς και ότι η συνέπεια αυτή πρέπει να αντικατοπτρίζεται στη λειτουργία των θεσμικών οργάνων της,

1. διατυπώνει τις ακόλουθες συστάσεις προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Συμβούλιο:

A) όσον αφορά την πρόληψη:

α) να μετατρέψουν τον υφιστάμενο κατάλογο αναλυτικών και γενικών αντιτρομοκρατικών πρωτοβουλιών σε κατανοητό και συνεκτικό ευρωπαϊκό πολιτικό σχέδιο για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας και των αιτιών της, τόσο εντός όσο και εκτός της Ένωσης,

β) να υποστηρίξουν πλήρως τις σημερινές προσπάθειες και, εάν είναι απαραίτητο και κατάλληλο, να δημιουργήσουν νέα εργαλεία και πλατφόρμες που θα καταστήσουν δυνατή και θα προωθήσουν τη διάγνωση και ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των αστυνομικών αρχών και των υπηρεσιών πληροφοριών αναφορικά με τις τρομοκρατικές οργανώσεις και τον τρόπο λειτουργίας τους, με σεβασμό των αρχών που διέπουν την προστασία των δεδομένων,

γ) να επαγρυπνούν όσον αφορά το ρόλο των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων στη μεταφορά κεφαλαίων, ώστε να αποφευχθούν ύποπτες χρηματοδοτικές ροές που προορίζονται για τη χρηματοδότηση τρομοκρατικών δραστηριοτήτων,

δ) να αναπτύξουν όλα τα απαραίτητα μέσα για την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με ύποπτους τρομοκράτες και τις οργανώσεις τους, με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς, εξασφαλίζοντας παράλληλα το σεβασμό της ιδιωτικής ζωής και των αρχών που διέπουν την προστασία των δεδομένων,

ε) να δημιουργήσουν ένα φόρουμ για την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ όλων των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων, βάσει εξαμηνιαίων συναντήσεων με στόχο την περαιτέρω ανταλλαγή πληροφοριών – εν προκειμένω, όχι επιχειρησιακών πληροφοριών αλλά στοιχείων για τη στρατηγική και τον τρόπο λειτουργίας των τρομοκρατικών οργανώσεων και των προσπαθειών που καταβάλλει η Ένωση για την καταπολέμηση αυτών των οργανώσεων,

στ) να διεξαγάγουν ευρεία προληπτική δράση βασιζόμενη στο διάλογο μεταξύ πολιτισμών και θρησκειών, με στόχο να ευνοηθεί η αμοιβαία γνώση και κατανόηση,

ζ) να παράσχουν σαφή στήριξη στο πιλοτικό πρόγραμμα που προωθεί το Κοινοβούλιο με στόχο τη διευκόλυνση της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των αστυνομικών αρχών, λαμβάνοντας υπόψη τη κοινοτική νομοθεσία για την προστασία των δεδομένων,

η) να ενθαρρύνουν την αυξανόμενη εξειδίκευση της Europol και της Eurojust στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας, ενισχύοντας τον ρόλο τους στη διάγνωση και την ενεργοποίηση των ευρωπαϊκών μηχανισμών ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των αστυνομικών αρχών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών και την προώθηση της εμπιστοσύνης των αστυνομικών αρχών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών στους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς ανταλλαγής πληροφοριών,

θ) να διασφαλίσουν ότι τα μαθήματα εκπαίδευσης και εξειδίκευσης της Ευρωπαϊκής Αστυνομικής Ακαδημίας (CEPOL) λαμβάνουν πλήρως υπόψη όλες τις μορφές τρομοκρατίας, δεδομένων των σοβαρών συνεπειών της για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

ι) να συμπεριλάβουν εκπροσώπους του Κοινοβουλίου, οι οποίοι θα συμμετέχουν στην πληροφόρηση μη επιχειρησιακού χαρακτήρα, βάσει των εξαμηνιαίων συναντήσεων των επικεφαλής των SCIFA, CATS, EUROPOL, EUROJUST, EBA, CPTF και SitCen,

ια) να προωθήσουν ευρωπαϊκή νομοθεσία που να ελέγχει, με τις περισσότερες δυνατές εγγυήσεις, την εκτροπή και την αποθήκευση χημικών προδρόμων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την κατασκευή εκρηκτικών·

B) όσον αφορά την αντίδραση:

α) να αναπτύξουν περαιτέρω τα πρωτόκολλα και τα μέτρα που πρέπει να εφαρμόζονται αυτόματα μετά από μία επίθεση,

β) να εφοδιάσουν το Γραφείο του Ευρωπαίου Συντονιστή για την Καταπολέμηση της Τρομοκρατίας με όλα τα απαραίτητα μέσα για να σχεδιάζει και να συντονίζει την απάντηση σε μια τρομοκρατική επίθεση, διασφαλίζοντας έτσι ότι η απάντηση αυτή θα είναι όσο το δυνατόν πιο ενωτική και αποτελεσματική, παρομοίως, η απάντηση αυτή θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη την πρωταρχική μέριμνα για τα θύματα και τις οικογένειές τους,

γ) να παράσχουν την υποστήριξή τους στα ακόλουθα μέτρα υπέρ των θυμάτων της τρομοκρατίας:

- δημιουργία Ευρωπαϊκής Μονάδας Αρωγής των Θυμάτων της Τρομοκρατίας μέσα στην Επιτροπή, ως σημείο αναφοράς και επικοινωνίας με τα θεσμικά όργανα της ΕΕ,

- στήριξη της πρωτοβουλίας της Επιτροπής για τη χρησιμοποίηση του Ταμείου Αλληλεγγύης σε περιπτώσεις τρομοκρατικών επιθέσεων και χρησιμοποίησή του ως μέσου αποζημίωσης,

- εδραίωση του πιλοτικού σχεδίου βοήθειας προς τα θύματα της τρομοκρατίας μέσω ενός μόνιμου κονδυλίου στον προϋπολογισμό,

δ) να στηρίξουν τα κοινοτικά προγράμματα που παρέχουν προστασία στα θύματα που είναι μάρτυρες τρομοκρατικών πράξεων·

2. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει την παρούσα σύσταση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στο Συμβούλιο και, προς ενημέρωση, στην Επιτροπή, στις κυβερνήσεις και στα εθνικά κοινοβούλια των κρατών μελών, στο Συμβούλιο της Ευρώπης, καθώς και στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών και τις αρμόδιες υπηρεσίες του.

[1] ΕΕ L 63 της 6.3.2002, σ. 1.

[2] ΕΕ L 190 της 18.7.2002, σ. 1

[3] ΕΕ L 164 της 22.6.2002, σ. 3

[4] ΕΕ L 162 της 20.6.2002, σ. 1.

[5] ΕΕ L 196 της 2.8.2003, σ. 45.

[6] ΕΕ C 53 της 3.3.2005, σ. 1.

--------------------------------------------------