[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 26.11.2008

COM(2008) 800 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Ένα ευρωπαϊκό σχέδιο για την ανάκαμψη της οικονομίας

Τώρα είναι η ώρα να αναλάβουμε δράση

Η πραγματική δοκιμασία για τις κυβερνήσεις και τους θεσμούς της Ευρώπης έρχεται όταν αντιμετωπίζουμε τις δυσκολότερες καταστάσεις. Σε τέτοιους καιρούς, πρέπει να δείχνουν φαντασία· πρέπει να δείχνουν αποφασιστικότητα· και πρέπει να δείχνουν ευελιξία. Πρέπει να δείχνουν ότι κατανοούν τις ανάγκες των οικογενειών και των κοινοτήτων σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, ότι μπορούν να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων και να δώσουν την κατάλληλη απάντηση στην απροσδόκητη επιδείνωση των προοπτικών για την ανάπτυξη και την απασχόληση στην Ευρώπη.

Η Ευρώπη θα κριθεί πάνω απ' όλα από τα αποτελέσματα. Από όταν ανέλαβε τα καθήκοντά της η παρούσα Επιτροπή, έδωσε έμφαση στην ικανότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να εξασφαλίζει απτά αποτελέσματα υπέρ των πολιτών της. Επικέντρωσε τη δράση της σε τομείς που θα έχουν αντίκτυπο στους Ευρωπαίους σε κάθε άκρο της EE. Ακολούθησε μια πρωτοπόρα προσέγγιση προωθώντας εταιρικές σχέσεις με τους σημαντικότερους φορείς σε κάθε επίπεδο. Κατέστησε σαφές ότι το έργο της δεν θα ολοκληρωθεί εάν ο αντίκτυπός του δεν γίνει αισθητός από τους πολίτες.

Η παρούσα οικονομική κρίση μας δίνει μια νέα ευκαιρία να δείξουμε ότι η Ευρώπη εξυπηρετεί τα συμφέροντα των πολιτών της καλύτερα όταν εστιάζεται στη συγκεκριμένη δράση. Η Ευρώπη μπορεί να κάνει τη διαφορά.

Σε δύσκολους καιρούς, υπάρχει ο πειρασμός να αισθανθούμε ανίσχυροι. Όμως η Ευρώπη δεν είναι ανίσχυρη! Οι μοχλοί άσκησης πολιτικής, τα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η επιρροή που μπορεί να έχει ο κατάλληλος συντονισμός, όλοι αυτοί οι παράγοντες συνιστούν μια ισχυρή δύναμη που μπορεί να σταματήσει τη διολίσθηση προς μια όλο και βαθύτερη ύφεση. Μια Ευρώπη έτοιμη να αναλάβει ταχεία, τολμηρή, φιλόδοξη και καλά στοχευμένη δράση θα είναι μια Ευρώπη ικανή να θέσει υπό έλεγχο και τελικά να αναστρέψει την καθοδική πορεία. Είμαστε στο ίδιο καράβι: ή θα καταποντιστούμε μαζί ή θα επιπλεύσουμε μαζί.

Το ιδιαίτερο πλεονέκτημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι η ικανότητά της να βοηθά τους εταίρους να συνεργάζονται. Ο συντονισμός της δράσης των κρατών μελών και της Κοινότητας θα δημιουργήσει ένα ισχυρότατο μοχλό αλλαγής. Θα δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την πλήρη αξιοποίηση των ισχυρών σημείων κάθε τιμήματος της Ευρώπης. Θα μας επιτρέψει να διαμορφώσουμε την ανταπόκριση της παγκόσμιας κοινότητας σε αυτή την παγκόσμια κρίση.

Πριν από ένα μήνα, οι ευρωπαϊκοί Επιτροπή έλαβε την πρωτοβουλία να ορίσει με ποιο τρόπο η αποφασιστική και συντονισμένη δράση μπορεί να αποτελέσει την απάντηση στην οικονομική κρίση. Με χαρά διαπιστώνω ότι στις προσπάθειες που καταβάλλουν οι εθνικές κυβερνήσεις για την αντιμετώπιση των προβλημάτων στις χώρες τους εμπνέονται από τις κοινές αρχές που συμφωνήθηκαν για την ανάληψη ευρωπαϊκή δράσης. Σήμερα η Επιτροπή ενισχύει αυτή τη βάση κοινής δράσης με ένα σχέδιο για τον περιορισμό των διαστάσεων της ύφεσης και την τόνωση της ζήτησης και της εμπιστοσύνης, ώστε να διατηρηθούν χιλιάδες θέσεις εργασίας και να διατηρηθούν εν ζωή μικρές και μεγάλες επιχειρήσεις έως ότου η οικονομία ανακάμψει.

Tο ευρωπαϊκό σχέδιο για την ανάκαμψη της οικονομίας στηρίζεται σε δύο κυρίως πυλώνες και σε μια βασική αρχή:

- Πρώτος πυλώνας είναι η σημαντικότατη εισαγωγή ρευστότητας στην οικονομία, ώστε να τονωθούν η ζήτηση η εμπιστοσύνη. Η Επιτροπή προτείνει να συμφωνήσουν επειγόντως τα κράτη μέλη και η EE να δώσουν αμέσως ένα δημοσιονομικό κίνητρο ύψους 200 δισ. ευρώ (1,5% του ΑΕΠ) ώστε να τονωθεί η ζήτηση, με πλήρη σεβασμό του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης.

- Ο δεύτερος πυλώνας αφορά την ανάγκη να κατευθυνθεί η βραχυπρόθεσμη δράση στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης μακροπρόθεσμα. Το σχέδιο παρουσιάζει ένα συνολικό πρόγραμμα με σκοπό να κατευθυνθεί η δράση σε «έξυπνες» επενδύσεις, δηλ. σε επενδύσεις στις κατάλληλες δεξιότητες για τις ανάγκες του αύριο· επενδύσεις στην αποτελεσματική χρήση της ενέργειας για τη δημιουργία θέσεων εργασίας και την εξοικονόμηση ενέργειας: επενδύσεις σε καθαρές τεχνολογίες για την ανάπτυξη κλάδων όπως ο κατασκευαστικός τομέας και η αυτοκινητοβιομηχανία στις μελλοντικές αγορές χαμηλών εκπομπών άνθρακα· και επενδύσεις στις υποδομές και στη διασύνδεση για την προώθηση της αποτελεσματικότητας και της καινοτομίας. Συγχρόνως, οι δέκα δράσεις για την ανάκαμψη οι οποίες περιλαμβάνονται στο σχέδιο θα βοηθήσουν τα κράτη μέλη να χρησιμοποιήσουν τους κατάλληλους κοινωνικούς και οικονομικούς μοχλούς για να αντιμετωπίσουν την παρούσα πρόκληση: να διαθέσουν νέα κονδύλια υπέρ των ΜΜΕ, να περιορίσουν τον διοικητικό φόρτο και το δώσουν ώθηση στις επενδύσεις για τον εκσυγχρονισμό των υποδομών. Το σχέδιο θα διαμορφώσει μια ανταγωνιστική Ευρώπη έτοιμη για την οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα.

- Η θεμελιώδης αρχή αυτού του σχεδίου είναι η αλληλεγγύη και κοινωνική δικαιοσύνη. Σε δύσκολους καιρούς, η δράση μας πρέπει να αποσκοπεί στο να βοηθήσει τους πλέον ευάλωτους. Να εργαστούμε για την προστασία των θέσεων εργασίας μέσω της δράσης με κοινωνικά κριτήρια. Να αντιμετωπίσουμε αμέσως τις μακροπρόθεσμες εργασιακές προοπτικές όσων χάνουν τις εργασίες τους μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση και ενός επιταχυνόμενου Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου. Να μειώσουμε το κόστος της ενέργειας για τους ευάλωτους πολίτες μέσω στοχοθετημένων μέτρων αποτελεσματικής χρήσης της ενέργειας. Να αντιμετωπίσουμε τις ανάγκες όσων δεν μπορούν ακόμα να χρησιμοποιήσουν το Διαδίκτυο ως μέσο διασύνδεσης.

Είμαι πεπεισμένος ότι σε περιόδους κρίσης δημιουργούνται ευκαιρίες για την επιτάχυνση των αλλαγών και για τη θέσπιση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, ώστε να επιτύχουμε στην παγκοσμιοποιημένη κοινωνία του μέλλοντος. Πρόκειται για μια σημαντική ευκαιρία για την Ευρώπη.

Έχει πλέον κατατεθεί προς συζήτηση ένα συνολικό και φιλόδοξο σχέδιο ανάκαμψης. Όσο ταχύτερα το θέσουμε σε εφαρμογή, τόσο πιο γρήγορα θα προσφέρουμε τη βοήθεια που χρειάζονται σήμερα οι πολίτες της Ευρώπης.

Ζοζέ Μανουέλ Ντουράο Μπαρόζο

Βρυξέλλες, 26 Νοεμβρίου 2008

1. εισαγωγή

Η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση κατάφερε ισχυρό πλήγμα στην EE. Ο περιορισμός των διαθέσιμων πιστώσεων, οι μειώσεις των τιμών των ακινήτων και το κατρακύλισμα των χρηματαγορών αποτελούν παράγοντες που ωθούν σε υποχώρηση την εμπιστοσύνη των καταναλωτών, την κατανάλωση και τις επενδύσεις. Τα νοικοκυριά αντιμετωπίζουν πραγματική πίεση. Οι επιχειρήσεις δέχονται λιγότερες παραγγελίες. Σε τομείς οι οποίοι εξαρτώνται από την καταναλωτή πίστη – όπως οι ιδιωτικές κατασκευές και η αυτοκινητοβιομηχανία – οι αγορές έχουν επιδεινωθεί έντονα σε πολλά κράτη μέλη.

Οι τελευταίες οικονομικές προβλέψεις παρουσίασαν μια ζοφερή εικόνα της κατάστασης με σχεδόν μηδενική ανάπτυξη και κίνδυνο συρρίκνωσης της οικονομίας της EE το 2009, ενώ η ανεργία αναμένεται ότι θα αυξηθεί κατά 2,7 εκατομμύρια περίπου κατά την επόμενη διετία εφόσον δεν ληφθούν μέτρα για την αντιμετώπιση της κατάστασης. Τις εβδομάδες που ακολούθησαν τη δημοσίευση των προβλέψεων, οι οικονομικές συνθήκες επιδεινώθηκαν περαιτέρω:

- Οι συνθήκες που επικρατούν στις χρηματοπιστωτικές αγορές παραμένουν επισφαλείς και είναι πιθανόν να επιδεινωθούν για μεγαλύτερο διάστημα από ό,τι αναμενόταν·

- Η εμπιστοσύνη των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων έχει υποχωρήσει σε επίπεδα πολύ χαμηλότερα του αναμενόμενου·

- Η επιβράδυνση έχει επεκταθεί σε αναδυόμενες οικονομίες, γεγονός που επηρεάζει αρνητικά τις ευρωπαϊκές εξαγωγές.

Η ζώνη του ευρώ και ορισμένα κράτη μέλη βρίσκονται ήδη σε ύφεση. Υπάρχει ο κίνδυνος να επιδεινωθεί περαιτέρω η κατάσταση: να υπάρξει αναβολή των επενδύσεων και των αγορών από τους καταναλωτές, γεγονός που θα θέσει σε κίνηση ένα φαύλο κύκλο με πτώση της ζήτησης, περιορισμό των επιχειρηματικών σχεδίων, μείωση των καινοτομιών και απολύσεις. Οι παράγοντες αυτοί θα οδηγήσουν την EE σε έντονη ύφεση η οποία θα διαρκέσει περισσότερο από ό,τι αναμενόταν αρχικά: η οικονομία θα συρρικνωθεί ακόμα περισσότερο του χρόνου, ενώ η ανεργία ενδέχεται να αυξηθεί κατά αρκετά εκατομμύρια.

Για να σταματήσει αυτή η καθοδική πορεία απαιτείται ταχεία και αποφασιστική δράση. Η Ευρώπη πρέπει να αξιοποιήσει κάθε μέσο που διαθέτει. Αυτό σημαίνει ότι τα κράτη μέλη και η Ένωση πρέπει να συνεργαστούν, να συντονιστούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο και να προτείνουν λύσεις σε μια ευρύτερη, παγκόσμια κλίμακα. Για την αντιμετώπιση της χρηματοπιστωτικής κρίσης, η Ένωση εξασφάλισε τον συντονισμό του κοινοτικού και του εθνικού επιπέδου. Η προσέγγιση αυτή αποδείχθηκε επιτυχής εξασφαλίζοντας σταθερότητα ενώπιον του επικείμενου κινδύνου. Τώρα τα κράτη μέλη πρέπει για άλλη μια φορά να αξιοποιήσουν τα πλεονεκτήματα που προσφέρει η Ένωση – τον αποτελεσματικό συντονισμό, την αξιοπιστία που εξασφαλίζουν το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης και η στρατηγική της Λισαβόνας, καθώς και τα οφέλη κλίμακας που προσφέρουν το ευρώ και η μεγαλύτερη ενιαία αγορά στον κόσμο. Ο συνδυασμός της εθνικής και της κοινοτικής δράσης μπορεί να βοηθήσει όλα τα κράτη μέλη να αντιμετωπίσουν τις θύελλες που μαίνονται στην παγκόσμια οικονομία και να ακούν ισχυρότερα από την κρίση.

Το ευρώ ιδίως αποδείχθηκε ανεκτίμητο πλεονέκτημα για τις οικονομίες της EE και ουσιαστικό στοιχείο σταθερότητας. Χάρη στον ισχυρό ρόλο που διαδραματίζει η ανεξάρτητη Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, το ευρώ προσφέρει προστασία από τις από τις αποσταθεροποιητικές διακυμάνσεις των ισοτιμιών, οι οποίες θα είχαν δυσχεράνει εξαιρετικά τα εθνικά μέτρα για την αντιμετώπιση της κρίσης.

Πριν από ένα μήνα, η Επιτροπή έλαβε την πρωτοβουλία να παρουσιάσει τα σχέδιά της για να αντιμετωπιστεί η χρηματοπιστωτική κρίση, για να επιλυθούν τα προβλήματα της ευρύτερης οικονομίας και για να καταστεί η Ευρώπη βασικός συντελεστής στην απάντηση της παγκόσμιας κοινότητας στη χρηματοπιστωτική κρίση[1]. Στις αρχές Νοεμβρίου, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων της EE συμφώνησαν όσον αφορά την ανάγκη να υπάρξει συντονισμένη αντίδραση και κάλεσαν την Επιτροπή να υποβάλει προτάσεις προς συζήτηση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου.

Ένα ευρωπαϊκό σχέδιο για την ανάκαμψη της οικονομίας

Αυτό το ευρωπαϊκό σχέδιο για την ανάκαμψη της οικονομίας συνιστά την απάντηση της Επιτροπής στην παρούσα οικονομική κατάσταση. Δεδομένου του εύρους της κρίσης που αντιμετωπίζουμε, η EE πρέπει να ακολουθήσει συντονισμένη προσέγγιση, αρκετά μεγαλόπνοη και αρκετά φιλόδοξη ώστε να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη των καταναλωτών και των επιχειρήσεων. Πρέπει να συνδυάσει κάθε διαθέσιμο μέσο για την προώθηση των πολιτικών σε κοινοτικό και σε εθνικό επίπεδο. Τα περισσότερα μέσα για την προώθηση των οικονομικών πολιτικών, ιδίως για την τόνωση της καταναλωτικής ζήτησης βραχυπρόθεσμα, βρίσκονται στα χέρια των κρατών μελών, τα οποία ξεκινούν από πολύ διαφορετικές αφετηρίες όσον αφορά τα δημοσιονομικά περιθώρια ελιγμών που διαθέτουν. Αυτό όμως το στοιχείο καθιστά ακόμα σημαντικότερο τον αποτελεσματικό.

Όλα τα κράτη μέλη θα πρέπει να αναλάβουν δράση για την αντιμετώπιση της κρίσης. Εφόσον υπάρξει ο κατάλληλος συντονισμός, οι προσπάθειές τους μπορούν να επιδιώξουν διαφορετικούς στόχους παράλληλα. Βραχυπρόθεσμα, μπορούν να αμβλύνουν τις επιπτώσεις της ύφεσης. Μπορούν όμως επίσης να προωθήσουν τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται προκειμένου η EE να βγει ενισχυμένη από την κρίση, χωρίς να διακυβεύσουν τη μακροπρόθεσμη δημοσιονομική βιωσιμότητα. Για το λόγο αυτό, το παρόν σχέδιο για την ανάκαμψη της οικονομίας δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην καινοτομία και στον οικολογικό χαρακτήρα των επενδύσεων στην EE. Το κοινοτικό επίπεδο μπορεί να δράσει ως καταλύτης για μια τέτοια «ευφυή δράση», συνδυάζοντας τις πολιτικές και τα κονδύλια της EE ώστε να βοηθηθούν τα κράτη μέλη να διατηρήσουν ή να αυξήσουν τις επενδύσεις τους για τη δημιουργία θέσεων εργασίας, την τόνωση της ζήτησης και την αύξηση των δυνατοτήτων της Ευρώπης να ωφεληθεί από την παγκοσμιοποίηση.

Οι στρατηγικοί στόχοι του σχεδίου για την ανάκαμψη της οικονομίας είναι οι ακόλουθοι:

- Η ταχεία τόνωση της ζήτησης και η ενίσχυση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών·

- Ο περιορισμός του ανθρώπινου κόστους της οικονομικής ύφεσης και των συνεπειών της στους πλέον ευάλωτους. Πολλοί εργαζόμενοι και οι οικογένειές τους πλήττονται από την κρίση ή πρόκειται να αντιμετωπίσουν τις συνέπειές της. Μπορούν να ληφθούν μέτρα ανακούφισης όσων χάνουν τις εργασίες τους ή για να βοηθηθούν οι απολυθέντες να επιστρέψουν γρήγορα στην αγορά εργασίας αντί να αντιμετωπίζουν το φάσμα της χρόνιας ανεργίας·

- Η συμβολή στην προετοιμασία της Ευρώπης ώστε να βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση όταν ανακάμψει η οικονομία, έτσι ώστε η ευρωπαϊκή οικονομία να λαμβάνει υπόψη τις απαιτήσεις της ανταγωνιστικότητας και τις ανάγκες που θα προκύψουν στο μέλλον, σύμφωνα με το στόχο που τίθεται στη στρατηγική της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση. Προς τον σκοπό αυτό, είναι ανάγκη να συνεχιστούν οι αναγκαίες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, να υποστηριχθεί η καινοτομία και να οικοδομηθεί μια οικονομία της γνώσης·

- Η επιτάχυνση της μετάβασης προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα. Κατά τον τρόπο αυτό η Ευρώπη θα βρίσκεται σε καλή θέση ώστε να εφαρμόσει τη στρατηγική της για τον περιορισμό της αλλαγής του κλίματος και για την προώθηση της ενεργειακής ασφάλειας: μια στρατηγική που θα ενθαρρύνει τις νέες τεχνολογίες, θα δημιουργεί νέες, «πράσινες» θέσεις εργασίας και θα εξασφαλίζει νέες ευκαιρίες σε ταχέως αναπτυσσόμενες διεθνείς αγορές, θα διατηρεί υπό έλεγχο το κόστος της ενέργειας που καταβάλλουν οι πολίτες και οι επιχειρήσεις και θα μειώσει την εξάρτηση της Ευρώπης από τις εισαγωγές καυσίμων.

Για την επίτευξη των στόχων αυτών, το ευρωπαϊκό σχέδιο για την ανάκαμψη της οικονομίας έχει σχεδιαστεί ώστε:

- να εκμεταλλεύεται τις συνεργίες και να αποφεύγει τις αρνητικές δευτερογενείς συνέπειες μέσω συντονισμένης δράσης,

- να αξιοποιεί κάθε διαθέσιμο μέσο για την προώθηση των αναγκαίων πολιτικών, τις δημοσιονομικές πολιτικές, τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και τις μεταρρυθμίσεις των χρηματοπιστωτικών αγορών, καθώς και την εξωτερική δράση,

- να εξασφαλίζει πλήρη συντονισμό μεταξύ των άμεσων δράσεων, αφενός, και των μεσοπρόθεσμων έως μακροπρόθεσμων στόχων της EE, αφετέρου,

- να λαμβάνει πλήρως υπόψη την παγκόσμια έκταση του προβλήματος και να διαμορφώνει τη συμβολή της EE στις διεθνείς αποκρίσεις.

Tο παρόν ευρωπαϊκό σχέδιο για την ανάκαμψη της οικονομίας προτείνει μια αντικυκλική μακροοικονομική αντίδραση στην κρίση με τη μορφή μιας φιλόδοξης δέσμης δράσεων για την υποστήριξη της πραγματικής οικονομίας, ώστε να αποφευχθεί η εμβάθυνση της ύφεσης. Το σχέδιο στηρίζεται στο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης και στη στρατηγική της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση. Συνίσταται σε:

- ένα άμεσο δημοσιονομικό κίνητρο ύψους 200 δισ. ευρώ (1,5% του ΑΕΠ της EE), το οποίο αποτελείται από αύξηση του προϋπολογισμού των κρατών μελών κατά 170 δισ. ευρώ (περίπου 1,2% του ΑΕΠ της EE), και κοινοτική χρηματοδότηση υπέρ άμεσων δράσεων της τάξης των 30 δισ. ευρώ (περίπου 0,3% του ΑΕΠ), και

- σε μια σειρά δράσεων προτεραιότητας οι οποίες στηρίζονται στη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγχρόνως είναι σχεδιασμένες για να προσαρμόσουν τις οικονομίες μας ώστε να ανταποκριθούν στις μακροπρόθεσμες προκλήσεις συνεχίζοντας την εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που αποσκοπούν στην αύξηση της δυνητικής ανάπτυξης.

2. υποστήριξη της πραγματικής οικονομίας και τόνωση της εμπιστοσύνης

Δεδομένου ότι οι οικονομίες όλων των κρατών μελών χαρακτηρίζονται από τον υψηλό βαθμό ολοκλήρωσης, τη συμμετοχή στην ενιαία αγορά και ένα πλήθος κοινών πολιτικών, οποιαδήποτε ανταπόκριση πρέπει να συνδυάζει νομισματικές και πιστωτικές πτυχές, τη δημοσιονομική πολιτική και δράσεις στο πλαίσιο της στρατηγικής της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση.

2.1. Νομισματικές και πιστωτικές συνθήκες.

2.1.1. Ο ρόλος της Ευρωπαϊκή Κεντρικής Τράπεζας και άλλων κεντρικών τραπεζών

Στην παρούσα συγκυρία, η νομισματική πολιτική έχει επίσης να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο. Δεδομένων των προβλέψεων για χαμηλό πληθωρισμό μεσοπρόθεσμα, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) για τη ζώνη του ευρώ, από κοινού με άλλες κεντρικές τράπεζες της EE, έχουν ήδη μειώσει τα επιτόκια. Η ΕΚΤ ανέφερε πρόσφατα ότι υπάρχουν περιθώρια για περαιτέρω μειώσεις. Η ΕΚΤ έχει ήδη αποδείξει τη σημασία της για τη σταθεροποίηση των αγορών δανείζοντας σε τράπεζες και συμβάλλοντας στη ρευστότητα.

2.1 .2. Ο ρόλος των τραπεζών

Η γενεσιουργός αιτία των προβλημάτων της πραγματικής οικονομίας είναι η αστάθεια που επικρατεί στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Ένας αξιόπιστος και αποτελεσματικός χρηματοπιστωτικός τομέας αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για μια υγιή, αναπτυσσόμενη οικονομία. Η σταθεροποίηση του τραπεζικού συστήματος αποτελεί, ως εκ τούτου, το πρώτο βήμα για να σταματήσει η καθοδική πορεία και να αρχίσει μια γρήγορη και βιώσιμη ανάκαμψη. Η ΕΕ πρέπει να διατηρήσει αυτή την κοινή της προσπάθεια για την αποκατάσταση της σταθερότητας και της εμπιστοσύνης στον χρηματοπιστωτικό τομέα, ο οποίος παραμένει ευάλωτος, και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μια βιώσιμη οικονομική ανάκαμψη. Η κρίση κατέδειξε τους κινδύνους που ελλοχεύουν στη σημερινή διακυβέρνηση των χρηματοπιστωτικών αγορών. Οι κίνδυνοι αυτοί έχουν γίνει ή θα μπορούσαν να γίνουν πραγματικοί και συστημικοί σε καιρούς σοβαρών διαταραχών. Οι ρυθμοί των μεταρρυθμίσεων θα διατηρηθούν σταθεροί κατά τους επόμενους μήνες ώστε να αποκατασταθεί η σταθερότητα και να προστατευθούν τα συμφέροντα των ευρωπαίων πολιτών και των επιχειρήσεων.

Τώρα όμως είναι αποφασιστικής σημασίας να αποκατασταθεί ο κανονικός ρόλος των τραπεζών ως παρόχων ρευστότητας και υποστηρικτών των επενδύσεων στην πραγματική οικονομία. Τα κράτη μέλη πρέπει να αξιοποιήσουν τη σημαντικότατη οικονομική ενίσχυση που χορηγείται στον τραπεζικό τομέα ενθαρρύνοντας την επιστροφή στις κανονικές δανειστικές δραστηριότητες και λαμβάνοντας μέτρα ώστε οι περικοπές των επιτοκίων από τις κεντρικές τράπεζες να περάσουν στους δανειολήπτες. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί τον αντίκτυπο που θα έχουν στην οικονομία και τον ανταγωνισμό τα μέτρα υπέρ του τραπεζικού τομέα.

2.1.3. Ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης

Για την αντιμετώπιση της παρούσας κρίσης απαιτούνται ενισχυμένες παρεμβάσεις από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ). Η ΕΤΕπ θα αυξήσει τις ετήσιες παρεμβάσεις της στην EE κατά 15 δισ. ευρώ περίπου για την επόμενη διετία. Καθώς αυτή η αυξημένη δραστηριότητα θα λάβει τη μορφή δανείων, μετοχικού κεφαλαίου, εγγυήσεων και χρηματοδότησης καταμερισμού των κινδύνων, θα λειτουργήσει επίσης θετικά δίνοντας ώθηση για την πραγματοποίηση πρόσθετων επενδύσεων από τον ιδιωτικό τομέα. Γενικά, η δέσμη μέτρων που προτείνει η ΕΤΕπ θα συμβάλει στην κινητοποίηση συμπληρωματικών ιδιωτικών πόρων για την υποστήριξη πρόσθετων επενδύσεων κατά την επόμενη διετία. Για να επιτρέψουν στην ΕΤΕπ να αυξήσει τις χρηματοδοτικές της δραστηριότητες, τα κράτη μέλη πρέπει να αποφασίσουν πριν από το τέλος του έτους να ενσωματώσουν τα αποθεματικά της ΕΤΕπ ώστε να ενισχύσουν την κεφαλαιουχική της βάση κατά 60 δισ. ευρώ περίπου, στέλνοντας έτσι ένα σαφέστατο πολιτικό μήνυμα στις αγορές και θα αυξήσει σημαντικά τη δανειοδοτική ικανότητα της Τράπεζας. Αναμένεται επίσης ότι και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (ΕΤΑΑ) θα προσθέσει 500 εκατ. ευρώ ετησίως στη χρηματοδότηση που παρέχει επί του παρόντος στα νέα κράτη μέλη.

2.2. Δημοσιονομική πολιτική

Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης θα εξαρτηθεί από την ικανότητα της Ευρώπης να τονώσει τη ζήτηση αξιοποιώντας πλήρως την ελαστικότητα που παρέχει το αναθεωρημένο σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης. Υπό τις παρούσες συνθήκες, δημοσιονομική πολιτική έχει να διαδραματίσει τώρα ένα ακόμα σημαντικότερο ρόλο για τη σταθεροποίηση των οικονομιών και τη στήριξη της ζήτησης.

Μόνο μέσω μιας σημαντικής δέσμης κινήτρων μπορεί η Ευρώπη να αντισταθμίσει την αναμενόμενη υποχώρηση της ζήτησης, με τις αρνητικές συνέπειες που θα έχει για τις επενδύσεις και την απασχόληση. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή προτείνει να εγκρίνουν τα κράτη μέλη μια συντονισμένη δέσμη δημοσιονομικών κινήτρων, τα οποία πρέπει να είναι έγκαιρα, στοχευμένα και προσωρινά και να τεθούν αμέσως σε εφαρμογή.

Στο πλαίσιο των εθνικών προϋπολογισμών για το 2009, αυτή η συντονισμένη δέσμη δημοσιονομικών κινήτρων πρέπει να ανέλθει σε 170 δισ. ευρώ, ποσό που αντιπροσωπεύει το 1,2% του ΑΕΠ της Ένωσης, προκειμένου να έχει ουσιαστικό, θετικό και ταχύ αντίκτυπο στην ευρωπαϊκή οικονομία και την απασχόληση, πέραν του ρόλου των αυτόματων σταθεροποιητών. Οι δαπάνες και/ή οι φορολογικές ελαφρύνσεις που περιλαμβάνονται στα δημοσιονομικά κίνητρα πρέπει να είναι σύμφωνες με την ευελιξία που προσφέρει το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης και να ενισχύουν τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις της στρατηγικής της Λισαβόνας. Αυτή η δέσμη δημοσιονομικών κινήτρων πρέπει είναι νέα προσωρινή. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να δεσμευθούν ότι θα αντιστρέψουν την επιδείνωση των δημοσίων οικονομικών και θα επιδιώξουν εκ νέου την επίτευξη των μεσοπρόθεσμων στόχων.

Για να έχει τον μέγιστο δυνατό αντίκτυπο, η δέσμη δημοσιονομικών κινήτρων θα πρέπει να λάβει υπόψη τα σημεία εκκίνησης κάθε κράτους μέλους. Είναι σαφές ότι δεν βρίσκονται όλα τα κράτη μέλη στην ίδια θέση. Όσα κράτη μέλη αξιοποίησαν την καλή κατάσταση της οικονομίας για να επιτύχουν περισσότερο βιώσιμα δημόσια οικονομικά και να βελτιώσουν την ανταγωνιστική τους θέση, έχουν μεγαλύτερα περιθώρια τώρα. Η δημοσιονομική πολιτική εκείνων των κρατών μελών, ιδίως όσων δεν συμμετέχουν στη ζώνη του ευρώ, τα οποία αντιμετωπίζουν σημαντικές εξωτερικές και εσωτερικές ανισορροπίες, πρέπει να αποσκοπεί ουσιαστικά στη διόρθωση αυτών των ανισορροπιών.

Αυτή η δέσμη δημοσιονομικών κινήτρων πρέπει να είναι σωστά σχεδιασμένη και να βασίζεται στις ακόλουθες αρχές:

(1) Πρέπει να είναι έγκαιρη, προσωρινή, στοχευμένη και συντονισμένη

Οι εθνικές δέσμες δημοσιονομικών κινήτρων πρέπει να είναι:

- έγκαιρες, ώστε να είναι σε θέση να υποστηρίξουν την οικονομική δραστηριότητα κατά την περίοδο χαμηλής ζήτησης, δεδομένου ότι, εάν υπάρξουν καθυστερήσεις στην εφαρμογή τους, τα φορολογικά κίνητρα θα δοθούν αφού έχει ήδη αρχίσει η ανάκαμψη·

- προσωρινές, ώστε να αποφευχθεί μια μόνιμη επιδείνωση της δημοσιονομικής κατάστασης η οποία θα υπονόμευε τη βιωσιμότητα και ενδεχομένως θα καταστούσε αναγκαία τη χρηματοδότηση του προϋπολογισμού μέσω συνεχών φορολογικών αυξήσεων στο μέλλον·

- στοχευμένες προς την πηγή των οικονομικών προβλημάτων (αύξηση της ανεργίας, έλλειψη πιστώσεων για τις επιχειρήσεις/τα νοικοκυριά κ.λπ.) και να υποστηρίζουν τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, καθώς με τον τρόπο αυτό μεγιστοποιείται ο σταθεροποιητικός αντίκτυπος των περιορισμένων δημοσιονομικών πόρων·

- συντονισμένες, ώστε να πολλαπλασιάζεται ο θετικός αντίκτυπος και να εξασφαλίζεται μακροπρόθεσμη δημοσιονομική σταθερότητα.

(2) Πρέπει να συνδυάζει μέσα που αφορούν τον τομέα των δαπανών με μέσα που αφορούν τον τομέα των εσόδων.

Γενικά, η χορήγηση δημοσίων δαπανών ανά περίπτωση θα έχει ισχυρότερο θετικό αντίκτυπο στη ζήτηση βραχυπρόθεσμα σε σύγκριση με τις φορολογικές περικοπές καθώς ορισμένοι καταναλωτές μπορεί να στραφούν προς την αποταμίευση αντί να προβούν σε αγορές, εκτός εάν οι φορολογικές ελαφρύνσεις είναι χρονικά περιορισμένες. Δεδομένης της διαφορετικής κατάστασης των κρατών μελών, μπορούν να ληφθούν υπόψη τα ακόλουθα μέτρα[2]:

- Οι δημόσιες δαπάνες επηρεάζουν τη ζήτηση βραχυπρόθεσμα. Μέτρα που μπορούν να εφαρμοστούν γρήγορα και στοχευμένα σε νοικοκυριά τα οποία πλήττονται ιδιαίτερα από την επιβράδυνση της οικονομίας, είναι πιθανόν να έχουν σχεδόν άμεσες συνέπειες στην κατανάλωση, π.χ. σε περίπτωση προσωρινής αύξησης των επιδομάτων προς τους ανέργους ή στα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος, ή σε περίπτωση προσωρινής παράτασης των παροχών προς τους ανέργους. Το ίδιο αποτέλεσμα μπορεί να επιτευχθεί με την επίσπευση των δημοσίων επενδύσεων σε σχέδια τα οποία μπορούν να ωφελήσουν τις ΜΜΕ και να προωθήσουν μακροπρόθεσμους πολιτικούς στόχους, όπως τη βελτίωση των διαθέσιμων υποδομών ή την αντιμετώπιση της αλλαγής του κλίματος·

- Οι εγγυήσεις και η επιδότηση δανείων για να αντισταθμιστούν τα ασυνήθιστα υψηλά ασφάλιστρα κινδύνου που χρεώνονται επί του παρόντος , μπορεί να είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικές σε συνθήκες γενικής έλλειψης πιστώσεων. Μπορεί να συμβάλουν στην κάλυψη της έλλειψης βραχυπρόθεσμου κεφαλαίου κινήσεως, η οποία αποτελεί πρόβλημα σήμερα για πολλές εταιρείες·

- Σωστά σχεδιασμένα οικονομικά κίνητρα για την επιτάχυνση της προσαρμογής των οικονομιών μας σε μακροπρόθεσμες προκλήσεις, όπως η αλλαγή του κλίματος, συμπεριλαμβανομένων π.χ. κινήτρων για την αποτελεσματική χρήση της ενέργειας·

- Mείωση των φόρων και των κοινωνικών εισφορών: η μείωση των κοινωνικών εισφορών που καταβάλλουν οι εργοδότες μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση και τη δημιουργία θέσεων εργασίας, ενώ η μείωση της φορολογίας του εισοδήματος από την εργασία μπορεί να στηρίξει την αγοραστική δύναμη, ιδίως για τα χαμηλότερα εισοδήματα·

- Oι προσωρινές μειώσεις του κανονικού συντελεστή του ΦΠΑ μπορούν να πραγματοποιηθούν γρήγορα και θα μπορούσαν να αποτελέσουν φορολογικό κίνητρο για τη στήριξη της κατανάλωσης.

(3) Πρέπει να εφαρμοστεί στο πλαίσιο του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης

Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να εφαρμόζεται στο πλαίσιο του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης, ώστε να δημιουργεί ένα κοινό και αξιόπιστο πλαίσιο για την άσκηση της πολιτικής. Η αναθεώρηση του συμφώνου που πραγματοποιήθηκε το 2005 επιτρέπει να λαμβάνονται καλύτερα υπόψη οι κυκλικές συνθήκες και να ενισχύεται συγχρόνως η μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη δημοσιονομική πειθαρχία. Το πλαίσιο που προκύπτει κατά τον τρόπο αυτό είναι περισσότερο απαιτητικό όταν η οικονομική συγκυρία είναι ευνοϊκή, ενώ παρέχει περισσότερη ευελιξία όταν η οικονομική συγκυρία είναι δυσμενής. Οι εξαιρετικές περιστάσεις που συνδυάζουν την χρηματοπιστωτική κρίση με την ύφεση δικαιολογούν τη συντονισμένη δημοσιονομική επέκταση στην ΕΕ. Η επέκταση αυτή μπορεί να επιτρέψει σε ορισμένα κράτη μέλη να υπερβούν την τιμή αναφοράς που έχει τεθεί για το έλλειμμα (3% του ΑΕΠ). Στα κράτη μέλη που θεωρείται ότι έχουν υπερβολικό έλλειμμα, πρέπει να αναληφθεί διορθωτική δράση σε χρονικά πλαίσια που αντιστοιχούν στους ρυθμούς ανάκαμψης της οικονομίας. Αυτό είναι απόλυτα συμβατό με τις διαδικασίες του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης οι οποίες εγγυώνται την έγκαιρη διόρθωση των υπερβολικών ελλειμμάτων, εξασφαλίζοντας τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της δημοσιονομικής κατάστασης.

Το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης θα εφαρμοστεί επομένως με σύνεση, κατά τρόπο που θα εξασφαλίζει αξιόπιστες μεσοπρόθεσμες στρατηγικές για τη δημοσιονομική πολιτική. Τα κράτη μέλη που θέτουν σε εφαρμογή αντικυκλικά μέτρα πρέπει να υποβάλουν επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας ή ανάπτυξης έως το τέλος του Δεκεμβρίου 2008. Στην επικαιροποίηση αυτή πρέπει να καθίσταται σαφές τι μέτρα θα τεθούν σε εφαρμογή για την αντιστροφή της επιδείνωσης της δημοσιονομικής κατάστασης και την εξασφάλιση μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας. Στη συνέχεια, η Επιτροπή θα αξιολογήσει βάσει επικεντρωμένων προβλέψεων τα μέτρα δημοσιονομικών κινήτρων και τα προγράμματα σταθερότητας και ανάπτυξης και θα δώσει οδηγίες για τη στάση που πρέπει να τηρηθεί, επιδιώκοντας τους ακόλουθους στόχους:

- να εξασφαλισθεί η αντιστρεψιμότητα όσων μέτρων αυξάνουν τα ελλείμματα βραχυπρόθεσμα·

- να βελτιωθεί η χάραξη της δημοσιονομικής πολιτικής μεσοπρόθεσμα μέσω της ενίσχυσης των εθνικών δημοσιονομικών κανόνων και πλαισίων·

- να εξασφαλισθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών, ιδίως μέσω μεταρρυθμίσεων που περιορίζουν την αύξηση των δαπανών οι οποίες συνδέονται με τη γήρανση του πληθυσμού.

(4) Πρέπει να συνοδεύεται από διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που υποστηρίζουν τη ζήτηση και συμβάλλουν στην ανθεκτικότητα της οικονομίας

Μολονότι ο πλέον άμεσος αντίκτυπος στην ανάπτυξη και την απασχόληση βραχυπρόθεσμα πρέπει να προέλθει από τα νομισματικά και φορολογικά κίνητρα, ένα συνολικό σχέδιο για την ανάκαμψη της οικονομίας πρέπει επίσης να περιλαμβάνει φιλόδοξους στόχους διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που θα λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε κράτους μέλους και θα έχουν σχεδιαστεί με σκοπό να επιτρέψουν στα κράτη μέλη να βγουν ενισχυμένα από την κρίση. Εν μέρει, αυτό συμβαίνει διότι ορισμένες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις μπορούν επίσης να συμβάλουν στην τόνωση της συνολικής ζήτησης βραχυπρόθεσμα. Επιπλέον, οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις είναι αναγκαίες για την αντιμετώπιση ορισμένων από τις γενεσιουργές αιτίες της παρούσας κρίσης, καθώς και για την ενίσχυση της ικανότητας προσαρμογής της οικονομίας η οποία είναι αναγκαία για την ταχεία ανάκαμψή της.

Μια ανθεκτική, ευέλικτη οικονομία συμβάλλει στην άμβλυνση του αρνητικού αντίκτυπο της οικονομικής κρίσης. Στρατηγική της Λισαβόνας έχει ήδη ενισχύσει τα βασικά οικονομικά μεγέθη της Ευρώπης. Εάν μεταφρασθούν σωστά στις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε κράτος μέλος, οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις τη στρατηγική της Λισαβόνας θα μπορούσαν να αποτελέσουν την κατάλληλη βραχυπρόθεσμη πολιτική απάντηση στην κρίση, καθώς θα ενδυναμώνουν την ανθεκτικότητα και την ευελιξία της οικονομίας. Τα κράτη μέλη πρέπει να εξετάσουν τη δυνατότητα εφαρμογής των ακόλουθων μέτρων:

- Στήριξη της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών με τη βελτίωση της λειτουργίας των αγορών: πολιτικές οι οποίες βελτιώνουν τη λειτουργία των βασικότερο αγορών μπορούν να συμβάλουν στη στήριξη της ζήτησης διατηρώντας χαμηλές τις τιμές και στηρίζοντας έτσι την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών·

- Aντιμετώπιση άμεσων προβλημάτων ανταγωνιστικότητας: στα κράτη μέλη με προβλήματα πληθωρισμού και ανταγωνιστικότητας πρέπει να ληφθούν επειγόντως μέτρα για την ενίσχυση της σύνδεσης μεταξύ του μηχανισμού καθορισμού των μισθών και της παραγωγικότητας·

- Υποστήριξη της απασχόλησης και διευκόλυνση των μετακινήσεων στην αγορά εργασίας : η κύρια πρόκληση που αντιμετωπίζει σήμερα η αγορά εργασίας είναι η αποφυγή των άσκοπων απολύσεων από τις βιομηχανίες που πλήττονται προσωρινά από βραχυπρόθεσμες διαταραχές της ζήτησης. Στην επίτευξη του στόχου αυτού μπορεί να συμβάλει η αύξηση της ευελιξίας στις διευθετήσεις του χρόνου εργασίας ή η βελτίωση των υπηρεσιών απασχόλησης·

- Μείωση του ρυθμιστικού και διοικητικού φόρτου των επιχειρήσεων: τέτοιες μεταρρυθμίσεις συμβάλλουν στην αύξηση της παραγωγικότητας και αυξάνουν την ανταγωνιστικότητα. Μεταξύ των μέτρων που μπορούν να τεθούν σύντομα σε εφαρμογή περιλαμβάνεται η συνέχιση των προσπαθειών για τη μείωση του χρόνου που απαιτείται για την ίδρυση μιας επιχείρησης.

2.3 . Ενέργειες στους τέσσερις τομείς προτεραιότητας της στρατηγικής της Λισαβόνας

Για να μεγιστοποιηθούν τα οφέλη και να επιτευχθούν οι στόχοι του σχεδίου ανάκαμψης, δηλ. η προστασία των πολιτών και η μέριμνα ώστε η κρίση να μην αποτρέψει την προσοχή από τα πιο μακροπρόθεσμα συμφέροντα της EE και από την ανάγκη να επενδύσει στο μέλλον της, πρέπει να υπάρξει στενή σύνδεση μεταξύ των φορολογικών κινήτρων και των ενεργειών που αφορούν τους τέσσερις τομείς προτεραιότητας της στρατηγικής της Λισαβόνας (άνθρωποι, επιχειρήσεις, υποδομές και ενέργεια, έρευνα και καινοτομία), όπως αναφέρεται στην παρούσα ενότητα. Προς τον σκοπό αυτό, ως μέρος της ετήσιας δέσμης προτάσεών της για τη στρατηγική της Λισαβόνας, στις 16 Δεκεμβρίου 2008 η Επιτροπή θα εκδώσει χωριστές εκθέσεις για κάθε κράτος μέλος οι οποίες θα περιλαμβάνουν προτάσεις για συστάσεις.

Ένας έξυπνος συνδυασμός κοινοτικών πολιτικών και κονδυλίων μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για σημαντικές επενδύσεις οι οποίες θα οδηγήσουν την ΕΕ στην κατεύθυνση της διατηρήσιμης ευημερίας στο μέλλον. Είναι επίσης σημαντικό να προβλεφθεί ένα σταθερό και προβλέψιμο πλαίσιο ώστε να τονωθεί η εμπιστοσύνη, να διευκολυνθούν οι επενδύσεις και να αναζητηθούν οι λιγότερο δαπανηρές λύσεις στα κοινά προβλήματα. Ορισμένες από τις ενέργειες που προτείνονται στην παρούσα ενότητα έχουν σχεδιαστεί με σκοπό την άμεση επίσπευση της κοινοτικής χρηματοδότησης ως συμβολή στα δημοσιονομικά κίνητρα και ως ενίσχυση στα κράτη μέλη για την εφαρμογή των πολιτικών τους. Άλλες ενέργειες αποσκοπούν στη βελτίωση του κλίματος για μελλοντικές επενδύσεις, στη μείωση του διοικητικού φόρτου και στην επιτάχυνση της καινοτομίας. Συνολικά, οι ενέργειες συνιστούν μια ολοκληρωμένη δέσμη: οι δημοσιονομικές επιπτώσεις πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις αρχές που ορίζονται στην προηγούμενη ενότητα.

2.3.1 . Προστασία της απασχόλησης και προαγωγή της επιχειρηματικότητας

Κύρια προτεραιότητα πρέπει να είναι η προστασία των ευρωπαίων πολιτών από τις χειρότερες επιπτώσεις της χρηματοπιστωτικής κρίσης. Αυτοί είναι τα πρώτα της θύματα: οι εργαζόμενοι, τα νοικοκυριά, οι επιχειρήσεις. Για την αντιμετώπιση του αντικτύπου της χρηματοπιστωτικής κρίσης στην απασχόληση και την κοινωνία, τα κράτη μέλη πρέπει να συνεργάζονται ενεργώς με τους κοινωνικούς εταίρους.

α) Οι άνθρωποι

Η εφαρμογή της ενεργού κοινωνικής ένταξης και ολοκληρωμένων πολιτικών για την ευελιξία με ασφάλεια που θα επικεντρώνονται στα μέτρα ενεργοποίησης, στην επανακατάρτιση και στην αναβάθμιση των δεξιοτήτων, είναι αποφασιστικής σημασίας για την προώθηση της απασχολησιμότητας, την εξασφάλιση της ταχείας επανένταξης των απολυμένων στην αγορά εργασίας και την αποφυγή της χρόνιας ανεργίας. Στο πλαίσιο αυτό, θα είναι επίσης σημαντική η παροχή επαρκούς κοινωνικής προστασίας η οποία θα προσφέρει κίνητρα για την απασχόληση διατηρώντας συγχρόνως την αγοραστική δύναμη.

1. Δρομολόγηση μιας σημαντικότατης ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας στήριξης α) Η Επιτροπή προτείνει την απλοποίηση των κριτηρίων χρηματοδότησης από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (EΚΤ) και την επίσπευση των προκαταβολών από τις αρχές του 2009, ώστε να δοθεί ευκολότερη πρόσβαση στα κράτη μέλη σε κονδύλιο έως 1,8 δισ. ευρώ, με τους ακόλουθους στόχους: Στο πλαίσιο των στρατηγικών για ευελιξία με ασφάλεια, να ενισχυθούν γρήγορα τα συστήματα ενεργοποίησης, ιδίως για τα άτομα χαμηλής ειδίκευσης, με τη χρησιμοποίηση εξατομικευμένων συμβουλευτικών υπηρεσιών, εντατικής (επανα)κατάρτισης και αναβάθμισης των δεξιοτήτων των εργαζομένων, μαθητείας, επιδοτούμενης απασχόλησης, καθώς και επιδομάτων για αυτοαπασχολούμενους, νέες επιχειρήσεις και Να επανεστιάσουν τα προγράμματά τους ώστε η υποστήριξη που παρέχουν να επικεντρώνεται στους πλέον ευάλωτους και, όταν χρειάζεται, να επιλέγεται η χρηματοδότηση των σχεδίων για αυτή την περίοδο εξ ολοκλήρου από την Κοινότητα· Να βελτιώσουν την παρακολούθηση και την αντιστοίχηση της ανάπτυξης και της αναβάθμισης των δεξιοτήτων με τις υφιστάμενες και τις προβλεπόμενες κενές θέσεις εργασίας· αυτό θα πρέπει να επιτευχθεί σε στενή συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους, τις δημόσιες υπηρεσίες απασχόλησης και τα πανεπιστήμια· Η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, προτείνει τον εκ νέου προγραμματισμό των δαπανών του ΕΚΤ ώστε να εξασφαλισθεί η αντιμετώπιση των άμεσων προτεραιοτήτων. β) Η Επιτροπή θα προτείνει επίσης αναθεωρηθούν οι κανόνες του Ευρωπαϊκού Ταμείου Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση, ώστε να μπορεί να παρεμβαίνει ταχύτερα σε σημαντικούς τομείς, είτε για να χρηματοδοτεί την κατάρτιση και την πρόσληψη ατόμων που έχουν απολυθεί είτε για να παραμείνουν στην αγορά εργασίας ειδικευμένοι εργαζόμενοι οι οποίοι θα είναι αναγκαίοι όταν αρχίσει η ανάκαμψη της οικονομίας. Η Επιτροπή θα επανεξετάσει τα δημοσιονομικά μέσα που είναι διαθέσιμα για το Ταμείο υπό το πρίσμα της εφαρμογής των αναθεωρημένων κανόνων. 2. Δημιουργία ζήτησης εργατικού δυναμικού Τα κράτη μέλη πρέπει να εξετάσουν τη σκοπιμότητα της μείωσης των κοινωνικών επιβαρύνσεων των εργοδοτών για τα χαμηλότερα εισοδήματα ώστε να προωθήσουν την απασχολησιμότητα των εργαζομένων με χαμηλή ειδίκευση. Τα κράτη μέλη πρέπει επίσης να εξετάσουν τη σκοπιμότητα της εισαγωγής καινοτόμων λύσεων (π.χ. επιταγές για την παροχή οικιακών υπηρεσιών ή για τη φροντίδα παιδιών, προσωρινές επιδοτήσεις για προσλήψεις ατόμων από ευάλωτες ομάδες), οι οποίες έχουν ήδη εφαρμοστεί πρωτοποριακά με επιτυχία σε μέρη της Ένωσης· Tο Συμβούλιο πρέπει να εγκρίνει, πριν το εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του 2009, την οδηγία που έχει προτείνει η Επιτροπή ώστε να καταστούν μόνιμοι οι μειωμένοι συντελεστές Φ.Π.Α. για τις υπηρεσίες υψηλής έντασης εργατικού δυναμικού. |

- β) Οι επιχειρήσεις

Επαρκής και προσιτή πρόσβαση στη χρηματοδότηση αποτελεί προϋπόθεση για τις επενδύσεις, την ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων εργασίας από τον ιδιωτικό τομέα. Τα κράτη μέλη πρέπει να χρησιμοποιήσουν τη δυνατότητα μόχλευσης που διαθέτουν με την παροχή σημαντικής οικονομικής ενίσχυσης στον τραπεζικό τομέα για να εξασφαλίσουν την ομαλή συνέχεια των δανειοδοτικών δραστηριοτήτων των τραπεζών. Για να ενισχυθούν οι μικρές επιχειρήσεις και οι επιχειρηματικές δραστηριότητες, η ΕΕ και τα κράτη μέλη πρέπει να λάβουν επείγοντα μέτρα για να μειώσουν σημαντικά το διοικητικό φόρτο για τις ΜΜΕ και τις μικροεπιχειρήσεις, ιδίως εγκρίνοντας αμέσως τις προτάσεις της Επιτροπής. Για το σκοπό αυτό, η Ευρωπαϊκή Πράξη για τις μικρές επιχειρήσεις πρέπει να εφαρμοστεί το συντομότερο δυνατόν

Οι κανόνες της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις προσφέρουν στα κράτη μέλη ευρύ φάσμα δυνατοτήτων για την παροχή χρηματοδοτικής ενίσχυσης σε εταιρείες, περιοχές και εργαζομένους/ανέργους, καθώς και για την τόνωση της ζήτησης. Παράλληλα, οι εν λόγω κανόνες αποτελούν εγγύηση ανταγωνισμού επί ίσοις όροις, εξασφαλίζοντας το ότι οι κρατικές ενισχύσεις χορηγούνται για την υλοποίηση των στόχων της ΕΕ σε τομείς όπως η έρευνα και ανάπτυξη, η καινοτομία, οι ΤΠΕ, οι μεταφορές και η ενεργειακή απόδοση, και όχι για την αθέμιτη στρέβλωση του ανταγωνισμού ευνοώντας ορισμένες εταιρείες ή τομείς. Στις παρούσες εξαιρετικές συνθήκες, η πρόσβαση στη χρηματοδότηση συνιστά μείζον επιχειρηματικό πρόβλημα και η Επιτροπή θα καταρτίσει προσωρινές κατευθυντήριες οδηγίες που θα επιτρέπουν την κρατική ενίσχυση των δανείων (βλ. κατωτέρω).

3. Προώθηση της πρόσβασης στη χρηματοδότηση για τις επιχειρήσεις Η ΕΤΕπ έχει προβλέψει ένα πακέτο 30 δισ. € για δάνεια στις ΜΜΕ, που αντιστοιχεί σε αύξηση κατά 10 δισ. € σε σχέση με τις συνήθεις πρακτικές της δανειοδότησης στον εν λόγω τομέα. Η ΕΤΕπ θα ενισχύσει επίσης κατά 1 δισ. € ετησίως τη δανειοδότηση στις μεσαίες επιχειρήσεις, που αντιπροσωπεύουν βασικό τομέα της οικονομίας της ΕΕ. Επιπλέον, ένα επιπρόσθετο ποσό 1 δισ. € θα χορηγηθεί από την ΕΤΕπ στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων (ΕΤΕ) για χρηματοδότηση ενδιάμεσου τύπου. Η Επιτροπή θα προτείνει μια δέσμη μέτρων απλούστευσης, ιδίως για να επισπεύσει τη διαδικασία λήψης αποφάσεων σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις. Οι κρατικές ενισχύσεις πρέπει να χορηγούνται μέσω οριζόντιων σχεδίων που προωθούν τους στόχους της Λισαβόνας, ιδίως την έρευνα, την καινοτομία, την κατάρτιση, την προστασία του περιβάλλοντος και κυρίως τις καθαρές τεχνολογίες, τις μεταφορές και την ενεργειακή απόδοση. Η Επιτροπή θα επιτρέψει προσωρινά τα κράτη μέλη να διευκολύνουν την πρόσβαση στη χρηματοδότηση για τις εταιρείες, μέσω επιδοτούμενων εγγυήσεων και επιδοτήσεων δανείων για επενδύσεις σε προϊόντα οι προδιαγραφές των οποίων υπερβαίνουν τα περιβαλλοντικά πρότυπα της ΕΕ[3]. 4. Μείωση του διοικητικού φόρτου και προώθηση της επιχειρηματικότητας Στηριζόμενοι στο «νόμο για τις μικρές επιχειρήσεις» (Small Business Act), και για να μειώσουν σημαντικά το διοικητικό φόρτο των επιχειρήσεων, να προωθήσουν την ταμειακή ροή τους και να βοηθήσουν περισσότερα άτομα να γίνουν επιχειρηματίες, η ΕΕ και τα κράτη μέλη οφείλουν: Να εξασφαλίσουν ότι η ίδρυση επιχείρησης οπουδήποτε στην ΕΕ μπορεί να γίνεται εντός τριών ημερών με μηδενικό κόστος και ότι οι διατυπώσεις για την πρόσληψη του πρώτου υπαλλήλου μπορούν να διεκπεραιώνονται μέσω ενός ενιαίου σημείου πρόσβασης. Να καταργήσουν την απαίτηση βάσει της οποίας οι μικρές επιχειρήσεις οφείλουν να καταρτίζουν ετήσιους λογαριασμούς (εκτιμάται ότι αυτές οι εταιρείες θα εξοικονομούν 7 δισ. € ετησίως) και να περιορίσουν τις κεφαλαιακές απαιτήσεις της ευρωπαϊκής ιδιωτικής εταιρίας σε ένα ευρώ. Να επιταχύνουν την έγκριση της πρότασης περί καταστατικού της ευρωπαϊκής ιδιωτικής εταιρείας ούτως ώστε να διευκολύνονται, από τις αρχές του 2009, οι διασυνοριακές επιχειρηματικές δραστηριότητες των ΜΜΕ και να μπορούν να λειτουργούν στο πλαίσιο ενός ενιαίου συνόλου εταιρικών κανόνων σε όλη την ΕΕ. Να εξασφαλίσουν ότι οι δημόσιες αρχές εξοφλούν τα τιμολόγια, περιλαμβανομένων και των ΜΜΕ, για τα αγαθά και τις υπηρεσίες εντός ενός μηνός για να αντιμετωπιστούν οι περιορισμοί ρευστότητας, και ότι δέχονται την ηλεκτρονική τιμολόγηση ως ισοδύναμη προς την τιμολόγηση σε χαρτί (με αποτέλεσμα να μειωθεί το κόστος έως και κατά 18 δισ. €)· τα καθυστερούμενα χρέη των δημόσιων φορέων πρέπει επίσης να τακτοποιηθούν. Να μειώσουν μέχρι το 75% τα τέλη των αιτήσεων ευρεσιτεχνίας και συντήρησης και να περιορίσουν κατά το ήμισυ το κόστος για εμπορικό σήμα της ΕΕ. |

- 2.3.2 Συνέχιση των επενδύσεων στο μέλλον

Διαπιστώνουμε σήμερα μια σημαντική διαρθρωτική μετάβαση προς την οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα. Τούτο παρέχει στην ΕΕ την ευκαιρία δημιουργίας νέων επιχειρήσεων, νέων βιομηχανιών και εκατομμυρίων νέων καλοπληρωμένων θέσεων εργασίας. Όλοι οι τομείς πρέπει να συμμετέχουν: για παράδειγμα, η πρόσφατη απόφαση σχετικά με το «Check up» της μεταρρύθμισης της ΚΑΠ δεσμεύει 3 δισ. € για φιλικές προς το περιβάλλον επενδύσεις στον τομέα της αγροτικής ανάπτυξης. Πρόκειται για έναν τομέα στον οποίο η βραχυπρόθεσμη δράση μπορεί να αποφέρει άμεσα και διαρκή οφέλη για την Ένωση. Προκειμένου να επιταχυνθούν οι επενδύσεις, η Επιτροπή θα διευκρινίσει το νομικό πλαίσιο για εταιρικές σχέσεις μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα με στόχο την πραγματοποίηση μεγάλων επενδύσεων σε υποδομές και έρευνα, ώστε να διευκολυνθεί αυτός ο μικτός τρόπος χρηματοδότησης.

γ) Υποδομές και ενέργεια

Ο στόχος μεγιστοποίησης των οφελών και ελαχιστοποίησης του κόστους συνίσταται στην ορθή επιλογή των δυνατοτήτων τόνωσης της ενεργειακής απόδοσης, για παράδειγμα, των κτιρίων, του φωτισμού, των συστημάτων ψύξης και θέρμανσης, και άλλων τεχνολογιών όπως των οχημάτων και των μηχανημάτων. Βραχυπρόθεσμα μπορούν να προκύψουν σημαντικά θετικά οφέλη για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.

Ταυτόχρονα, η Ευρώπη οφείλει να επιταχύνει τις επενδύσεις της σε υποδομές, ειδικότερα σε φιλικά προς το περιβάλλον μεταφορικά μέσα που αποτελούν μέρος των Διευρωπαϊκών Δικτύων (ΔΕΔ), σε δίκτυα ΤΠΕ υψηλών ταχυτήτων, σε ενεργειακές διασυνδέσεις και σε πανευρωπαϊκές ερευνητικές υποδομές. Η επιτάχυνση των επενδύσεων σε υποδομές, εκτός του ότι θα αμβλύνει τον κλονισμό που δέχθηκε ο κατασκευαστικός κλάδος ο οποίος έχει επιβραδυνθεί απότομα στα περισσότερα κράτη μέλη, θα προωθήσει μακροπρόθεσμα το βιώσιμο αναπτυξιακό δυναμικό της Ευρώπης. Ειδικότερα στον ενεργειακό τομέα, πολλά φιλόδοξα διευρωπαϊκά σχέδια θα αυξήσουν την ενεργειακή ασφάλεια της ΕΕ και θα εντάξουν περισσότερα κράτη μέλη στο ευρωπαϊκό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας.

5. Επιτάχυνση των επενδύσεων για τον εκσυγχρονισμό των υποδομών της Ευρώπης Για τα επόμενα δύο χρόνια τουλάχιστον, ο προϋπολογισμός της ΕΕ δεν αναμένεται να δαπανήσει το συνολικό ποσό που καθορίστηκε στο δημοσιονομικό πλαίσιο. Ως εκ τούτου, για το 2009 και το 2010, η Επιτροπή προτείνει να διατεθεί επιπλέον ποσό 5 δισ. € σε διευρωπαϊκά σχέδια ενεργειακής διασύνδεσης και ευρυζωνικής υποδομής. Για να συμβεί αυτό, το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο πρέπει να συμφωνήσουν να αναθεωρήσουν το δημοσιονομικό πλαίσιο παραμένοντας εντός των ορίων του τρέχοντος προϋπολογισμού. Με χρηματοδοτικό κονδύλιο άνω των 347 δισ. € για την περίοδο 2007-2013, η πολιτική συνοχής παρέχει σημαντική ενίσχυση στις δημόσιες επενδύσεις που πραγματοποιούν τα κράτη μέλη και οι περιοχές. Ωστόσο, υπάρχει κίνδυνος οι πιέσεις που ασκούνται στους εθνικούς προϋπολογισμούς να επιβραδύνουν τις προβλεπόμενες επενδύσεις. Για να δοθεί άμεση ώθηση στην οικονομία, πρέπει να επιταχυνθεί η εφαρμογή των διαρθρωτικών ταμείων. Για το σκοπό αυτό: Η Επιτροπή θα προτείνει την αύξηση της προχρηματοδότησης προγραμμάτων για να καταστήσει ποσό μέχρι 4,5 δισ. € διαθέσιμο νωρίτερα, το 2009. Τα κράτη μέλη πρέπει να χρησιμοποιήσουν τη διαθέσιμη ευελιξία για να καλύψουν προκαταβολικά τη χρηματοδότηση σχεδίων αυξάνοντας το τμήμα που χρηματοδοτείται από την Κοινότητα. Η Επιτροπή θα προτείνει ορισμένα άλλα μέτρα που προορίζονται να επισπεύσουν την εφαρμογή μεγάλων επενδυτικών σχεδίων, προκειμένου να διευκολυνθεί η χρήση χρηματοδοτικών μέσων νέου τύπου («financial engineering funds»), να απλουστευθεί η εξέταση των προκαταβολών που καταβάλλονται στους δικαιούχους και να διευρυνθούν οι δυνατότητες για επιλέξιμες δαπάνες κατ’αποκοπήν για όλα τα ταμεία. Η Επιτροπή τονίζει ότι είναι αναγκαίο να εγκριθούν εγκαίρως αυτές οι προτάσεις. Μέχρι το τέλος του Μαρτίου 2009, η Επιτροπή θα προκηρύξει διαγωνισμό για σχέδια διευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών (ΔΕΔ-Μ) ύψους 500 εκατ. €, με σκοπό την έναρξη των κατασκευαστικών εργασιών πριν από το τέλος του 2009. Τούτο θα επιτρέψει να χρησιμοποιηθούν νωρίτερα οι υπάρχοντες πόροι οι οποίοι θα είχαν ανακατανεμηθεί από την ενδιάμεση επανεξέταση του πολυετούς προγράμματος ΔΕΔ-Μ το 2010. Παράλληλα, η ΕΤΕ θα αυξήσει σημαντικά τη χρηματοδότηση που χορηγεί για την αλλαγή του κλίματος, την ενεργειακή ασφάλεια και τις επενδύσεις σε υποδομές κατά 6 δισ. € ετησίως, ενώ θα επιταχύνει επίσης την εφαρμογή των δύο καινοτόμων χρηματοδοτικών μέσων που ανέπτυξε από κοινού με την Επιτροπή, δηλαδή τη χρηματοδοτική διευκόλυνση καταμερισμού του κινδύνου για την ενίσχυση της έρευνας και ανάπτυξης και το μέσο εγγύησης δανείων για έργα του ΔΕΔ-Μ, προκειμένου να ενθαρρύνει τη μεγαλύτερη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα. Η ΕΤΑΑ θα εντείνει τις προσπάθειές της για την ενεργειακή απόδοση, τον μετριασμό των επιπτώσεων της αλλαγής του κλίματος και τη χρηματοδότηση δημοτικών αρχών και άλλων υπηρεσιών υποδομών. Αυτές οι προσπάθειες θα συμβάλουν, με την κινητοποίηση της χρηματοδότησης του ιδιωτικού τομέα, σε επενδύσεις ύψους 5 δισ. ευρώ. 6. Βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης στα κτίρια Ενεργώντας από κοινού, τα κράτη μέλη και τα θεσμικά όργανα της ΕΕ πρέπει να θεσπίσουν επείγοντα μέτρα για να βελτιώσουν την ενεργειακή απόδοση του οικιστικού αποθέματος και των δημόσιων κτιρίων και να προωθήσουν την ταχεία αφομοίωση πράσινων προϊόντων. Τα κράτη μέλη πρέπει να καθορίσουν απαιτητικούς στόχους ώστε να διασφαλίσουν ότι τα δημόσια κτίρια και οι ιδιωτικές και κοινωνικές κατοικίες πληρούν τα υψηλότερα ευρωπαϊκά πρότυπα ενεργειακής απόδοσης, καθώς και ότι υπόκεινται σε τακτική ενεργειακή πιστοποίηση. Για να διευκολυνθούν στην υλοποίηση των εθνικών τους στόχων, τα κράτη μέλη θα πρέπει να προβλέψουν τη μείωση του φόρου ακίνητης περιουσίας για τα κτίρια υψηλής ενεργειακής απόδοσης. Η Επιτροπή έχει μόλις υποβάλει προτάσεις[4] για σημαντική αναβάθμιση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων και καλεί το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο να τις εγκρίνουν επειγόντως. Επιπλέον, τα κράτη μέλη πρέπει να καταρτίσουν εκ νέου τα επιχειρησιακά τους προγράμματα διαρθρωτικών ταμείων προκειμένου να αφιερώσουν μεγαλύτερο μερίδιο σε επενδύσεις ενεργειακής απόδοσης, ακόμη και όταν χρηματοδοτούν την κοινωνική στέγαση. Για να αυξηθούν οι δυνατότητες, η Επιτροπή προτείνει την τροποποίηση των κανονισμών για τα διαρθρωτικά ταμεία για την υλοποίηση αυτού του στόχου και τονίζει την ανάγκη έγκαιρης υιοθέτησης των εν λόγω τροποποιήσεων. Η Επιτροπή θα συνεργαστεί με την ΕΤΕπ και με διάφορες εθνικές αναπτυξιακές τράπεζες με σκοπό τη δημιουργία ενός ταμείου με ορίζοντα το 2020 για την ενέργεια, την αλλαγή του κλίματος και τις υποδομές που θα χρηματοδοτεί σχέδια συμμετοχής στα ίδια κεφάλαια ή οιονεί ίδια κεφάλαια. Η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη και τις βιομηχανίες να αναπτύξουν επειγόντως καινοτόμα πρότυπα χρηματοδότησης, για παράδειγμα, στην περίπτωση που τα έργα ανακαίνισης κτιρίων χρηματοδοτούνται με επιστροφή δαπανών αναλόγως των πόρων που εξοικονομούνται από τη μικρότερη κατανάλωση ενέργειας επί σειρά ετών. 7. Προώθηση της ταχείας αφομοίωσης «πράσινων» προϊόντων Η Επιτροπή θα προτείνει μειωμένους συντελεστές του ΦΠΑ για «πράσινα» προϊόντα και υπηρεσίες, με σκοπό τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων. Ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να παρέχουν περισσότερα κίνητρα στους καταναλωτές για την τόνωση της ζήτησης σε προϊόντα φιλικά προς το περιβάλλον. Επιπλέον, τα κράτη μέλη πρέπει να εφαρμόσουν αμέσως τις απαιτήσεις περιβαλλοντικής απόδοσης για τις εξωτερικές παροχές ισχύος, την κατανάλωση ενέργειας σε λειτουργία αναμονής και εκτός λειτουργίας, τους αποκωδικοποιητές και τους λαμπτήρες φθορισμού. Η Επιτροπή θα θεσπίσει επειγόντως μέτρα για άλλα προϊόντα τα οποία προσφέρουν πολύ υψηλό δυναμικό εξοικονόμησης ενέργειας όπως τηλεοράσεις, οικιακός φωτισμός, ψυγεία και καταψύκτες, πλυντήρια, λέβητες και κλιματιστικά. |

- δ) Έρευνα και καινοτομία

Η χρηματοπιστωτική κρίση και η συνεπακόλουθη συρρίκνωση των χρηματοδοτικών πόρων, τόσο στο δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, επηρεάζουν πολλούς φορείς που αναγκάζονται να καθυστερήσουν ή και να περικόψουν τις προβλεπόμενες επενδύσεις τους σε έρευνα και ανάπτυξη και στην εκπαίδευση, όπως είχε συμβεί κατά το παρελθόν όταν η Ευρώπη επλήγη από σοβαρή κάμψη της οικονομίας. Εκ των υστέρων διαπιστώνεται ότι τέτοιες αποφάσεις ισοδυναμούσαν με σημαντική καταστροφή κεφαλαίων και γνώσεων με πολύ αρνητικές συνέπειες για την ανάπτυξη της Ευρώπης και τις προοπτικές απασχόλησης μεσοπρόθεσμα έως βραχυπρόθεσμα. Εντούτοις, υπήρξαν επίσης παραδείγματα χωρών, τόσο εντός όσο και εκτός Ευρώπης, οι οποίες είχαν την πρόνοια να αυξήσουν τις δαπάνες σε έρευνα και ανάπτυξη και στην εκπαίδευση σε δυσχερείς οικονομικές περιόδους, με τις οποίες έθεσαν τις βάσεις για την ισχυρή θέση που κατέχουν στον τομέα της καινοτομίας.

8. Αύξηση των επενδύσεων σε έρευνα και ανάπτυξη, καινοτομία και εκπαίδευση Τα κράτη μέλη και ο ιδιωτικός τομέας οφείλουν να αυξήσουν τις προβλεπόμενες επενδύσεις τους στην εκπαίδευση και σε έρευνα και ανάπτυξη (σύμφωνα με τους εθνικούς στόχους τους έρευνας και ανάπτυξης) για την τόνωση της ανάπτυξης και της παραγωγικότητας. Πρέπει επίσης να εξετάσουν τους τρόπους αύξησης των επενδύσεων του ιδιωτικού τομέα σε έρευνα και ανάπτυξη, για παράδειγμα, παρέχοντας φορολογικά κίνητρα, επιχορηγήσεις και/ή επιδοτήσεις. Τα κράτη μέλη πρέπει επίσης να συνεχίσουν τις επενδύσεις τους για τη βελτίωση της ποιότητας της εκπαίδευσης. 9. Ανάπτυξη καθαρών τεχνολογιών για τα αυτοκίνητα και τις κατασκευές Για να ενισχυθεί η καινοτομία στον τομέα της μεταποίησης, ιδίως στον κατασκευαστικό κλάδο και στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας, που βρίσκονται αντιμέτωπες με κατακόρυφη πτώση της ζήτησης λόγω της κρίσης, όπως επίσης και με σημαντικές προκλήσεις όσον αφορά τη μετάβαση προς την «πράσινη» οικονομία, η Επιτροπή προτείνει την έναρξη 3 σημαντικών εταιρικών σχέσεων μεταξύ του δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα: Στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας, μια «ευρωπαϊκή πρωτοβουλία πράσινων αυτοκινήτων», που προϋποθέτει έρευνα σε ευρύ φάσμα τεχνολογιών και σε έξυπνες ενεργειακές υποδομές, δίνοντας σημαντική ώθηση στη χρήση ανανεώσιμων και καθαρών πηγών ενέργειας, και συμβάλλοντας ουσιαστικά στην ασφάλεια και στην ομαλή κυκλοφορία. Η εταιρική σχέση θα χρηματοδοτηθεί από την Κοινότητα, την ΕΤΕπ, τη βιομηχανία και από συνεισφορές των κρατών μελών με συνολικό κονδύλιο τουλάχιστον 5 δισ. ευρώ. Σ’αυτό το πλαίσιο, η ΕΤΕπ θα χορηγεί δάνεια βάσει του κόστους στις αυτοκινητοβιομηχανίες για τη χρηματοδότηση της καινοτομίας, ιδίως σε τεχνολογίες που βελτιώνουν την ασφάλεια και τις περιβαλλοντικές επιδόσεις των αυτοκινήτων, π.χ. τα ηλεκτρικά οχήματα. Τα μέτρα όσον αφορά τη ζήτηση, όπως μείωση από τα κράτη μέλη των τελών ταξινόμησης και κυκλοφορίας για τα αυτοκίνητα χαμηλότερων εκπομπών, καθώς και απόσυρση παλαιών αυτοκινήτων από την κυκλοφορία, πρέπει να συμπεριληφθούν στην πρωτοβουλία. Επιπλέον, η Επιτροπή θα ενισχύσει την ανάπτυξη ενός δικτύου δημοσίων περιφερειακών και τοπικών αρχών για τη σύναψη συμβάσεων για να συγκεντρωθεί η ζήτηση σε «καθαρά» λεωφορεία και άλλα οχήματα και να επισπευσθεί η εφαρμογή της πρωτοβουλίας CARS21. Στον κατασκευαστικό τομέα, μια «Ευρωπαϊκή πρωτοβουλία κτιρίων υψηλής ενεργειακής απόδοσης», για την προώθηση των «πράσινων» τεχνολογιών και την εγκατάσταση ενεργειακά αποδοτικών υλικών σε νέα και ανακαινισμένα κτίρια με στόχο τη ριζική μείωση της κατανάλωσής τους ενέργειας και εκπομπών CO2[5]. Η πρωτοβουλία πρέπει να περιλαμβάνει μια σημαντική κανονιστική πτυχή και ένα στοιχείο τυποποίησης και θα απευθύνεται σε δίκτυο περιφερειακών και τοπικών αρχών για τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. Το εκτιμώμενο κονδύλιο γι’αυτήν την εταιρική σχέση ανέρχεται σε 1 δισεκατομμύριο ευρώ. Η πρωτοβουλία θα συνοδεύεται από ειδικές δράσεις που προτείνονται στο πλαίσιο των ενεργειών αριθ. 5 και 6 για τις υποδομές και την ενεργειακή απόδοση. Για να αυξηθεί η χρήση της τεχνολογίας στον τομέα της μεταποίησης, μια «πρωτοβουλία εργοστασίων του μέλλοντος». Στόχος είναι να στηριχθούν οι κατασκευαστές της ΕΕ σε όλους τους τομείς, και ιδίως οι ΜΜΕ, για να προσαρμοστούν στις παγκόσμιες ανταγωνιστικές πιέσεις διευρύνοντας την τεχνολογική βάση της μεταποιητικής βιομηχανίας της ΕΕ με τον προσδιορισμό και την εφαρμογή των κατάλληλων μελλοντικών τεχνολογιών ευρείας διάδοσης, όπως οι τεχνολογίες για τα προσαρμόσιμα μηχανήματα και τις βιομηχανικές μεθόδους, οι ΤΠΕ και οι τεχνολογίες προηγμένων υλικών. Το εκτιμώμενο κονδύλιο γι’αυτήν τη δράση ανέρχεται σε 1,2 δισ. ευρώ. 10. Συνδέσεις διαδικτύου υψηλών ταχυτήτων για όλους Οι συνδέσεις διαδικτύου υψηλών ταχυτήτων προωθούν την ταχεία διάδοση της τεχνολογίας, η οποία με τη σειρά της δημιουργεί ζήτηση για καινοτόμα προϊόντα και υπηρεσίες. Το να εξοπλισθεί η Ευρώπη με αυτήν τη σύγχρονη υποδομή αποτελεί εξίσου σημαντικό βήμα με εκείνο της κατασκευής σιδηροδρόμων το δέκατο ένατο αιώνα. Για να ενισχυθεί το προβάδισμα της Ευρώπης στον τομέα των σταθερών και ασύρματων επικοινωνιών και για να επιταχυνθεί η ανάπτυξη υπηρεσιών υψηλής προστιθέμενης αξίας, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη πρέπει να συνεργασθούν με τους ενδιαφερόμενους φορείς για τη θέσπιση παγκόσμιας ευρυζωνικής στρατηγικής, προκειμένου να επιταχυνθεί η αναβάθμιση και η επέκταση των δικτύων. Η στρατηγική θα ενισχύεται από δημόσιους πόρους με σκοπό να δοθεί ευρυζωνική πρόσβαση σε περιοχές με χαμηλή παροχή υπηρεσιών και υψηλό κόστος, στις οποίες η αγορά δεν μπορεί να λειτουργήσει. Ο στόχος είναι να επιτευχθεί, μέχρι το 2010, η 100% κάλυψη διαδικτύου υψηλών ταχυτήτων. Επιπλέον, και για να βελτιωθούν οι επιδόσεις των υφιστάμενων δικτύων, τα κράτη μέλη πρέπει να προωθήσουν ανταγωνιστικές επενδύσεις σε δίκτυα οπτικών ινών και να εγκρίνουν τις προτάσεις της Επιτροπής για την ελευθέρωση του φάσματος ασύρματου ευρυζωνικού δικτύου. Χρησιμοποιώντας τους πόρους που αναφέρονται στην ενέργεια αριθ. 5, η Επιτροπή θα χορηγήσει επιπλέον 1 δισ. ευρώ σ’αυτές τις επενδύσεις δικτύου το 2009/10. |

- 3. Προς την εξευρεση παγκοσμιων λυσεων

Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η ΕΕ αποτελούν μέρος των παγκόσμιων μακροοικονομικών προκλήσεων που επισημάνθηκαν στην πρόσφατη Διάσκεψη Κορυφής για τις χρηματοπιστωτικές αγορές και την παγκόσμια οικονομία στην Ουάσιγκτον. Αυτό το ευρωπαϊκό σχέδιο για την ανάκαμψη της οικονομίας, που συμπεριλαμβάνεται στις προσπάθειες της ΕΕ για στενότερη διεθνή μακροοικονομική συνεργασία, με όλους τους εταίρους και με τις αναδυόμενες οικονομίες, καταρτίστηκε με σκοπό να αποκαταστήσει την ανάπτυξη, να αποτρέψει την εξάπλωση των συνεπειών και να ενισχύσει τις αναπτυσσόμενες χώρες. Η ΕΕ ωφελήθηκε σημαντικά, τις τελευταίες δεκαετίες, από την αύξηση των διασυνοριακών κεφαλαιακών και εμπορικών ροών με τις αναπτυσσόμενες χώρες, καθώς επίσης και με τις αναδυόμενες οικονομίες. Η χρηματοπιστωτική κρίση έδειξε ακριβώς πόση αλληλεξάρτηση υπάρχει πλέον στον πλανήτη. Η κλίμακα και η ταχύτητα με τις οποίες η απώλεια της εμπιστοσύνης σε ένα τμήμα του πλανήτη επηρέασε αμέσως τις χρηματοπιστωτικές αγορές και διαδόθηκε στις πραγματικές οικονομίες παγκοσμίως είναι γεγονός που προκαλεί σοβαρές ανησυχίες. Στο σημερινό κόσμο, ο ισχυρός κλονισμός μιας συστημικά σημαντικής χρηματοπιστωτικής αγοράς συνιστά παγκόσμιο πρόβλημα και πρέπει να αντιμετωπίζεται ανάλογα. Έτσι το βασικό στοιχείο οποιασδήποτε συντονισμένης αντίδρασης της ΕΕ στην οικονομική ύφεση συνίσταται στην ανάληψη μεγαλύτερης δέσμευσης με τους διεθνείς εταίρους μας, και με τους διεθνείς οργανισμούς, με τους οποίους οφείλουμε να συνεργαστούμε για να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα εντός και εκτός της Ένωσης, καθώς και με τις αναπτυσσόμενες χώρες οι οποίες είναι εκείνες που επλήγησαν περισσότερο από την κρίση.

Διατήρηση των παγκόσμιων εμπορικών συναλλαγών

Η ανάκαμψη της Ευρώπης εξαρτάται από την ικανότητα των επιχειρήσεών μας να αξιοποιούν στο έπακρο τις δυνατότητες που προσφέρει η παγκόσμια αγορά. Η επάνοδος της Ευρώπης στην ισχυρή ανάπτυξη εξαρτάται επίσης από την εξαγωγική της ικανότητα. Το να διατηρηθούν οι εμπορικές σχέσεις και οι επενδυτικές ευκαιρίες ανοικτές αποτελεί επίσης τον καλύτερο τρόπο περιορισμού των επιπτώσεων της κρίσης παγκοσμίως, δεδομένου ότι η παγκόσμια ανάκαμψη θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις βιώσιμες οικονομικές επιδόσεις των αναδυόμενων και αναπτυσσόμενων οικονομιών.

Οφείλουμε επομένως να διατηρήσουμε τη δέσμευσή μας για ανοικτές αγορές σε όλο τον πλανήτη, αφήνοντας την αγορά της ΕΕ όσο το δυνατό πιο ανοικτή και προτρέποντας τις τρίτες χώρες να πράξουν το ίδιο, συμμορφούμενες ιδίως με τους κανόνες του ΠΟΕ. Για να υλοποιηθεί αυτός ο στόχος, η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει νέα δράση για τα εξής:

- Να αποφασίσει εγκαίρως τη σύναψη παγκόσμιας εμπορικής συμφωνίας στο Γύρο της Ντόχα του ΠΟΕ. Μετά τη νέα δέσμευση που αναλήφθηκε στη Διάσκεψη Κορυφής της 15ης Νοεμβρίου στην Ουάσιγκτον, η Επιτροπή επιτάχυνε αμέσως τις προσπάθειές της με βασικούς εταίρους του ΠΟΕ για να καταλήξουν μέχρι το τέλος του έτους στην επίτευξη συμφωνίας σχετικά με τους τρόπους εφαρμογής. Ένας επιτυχής Γύρος θα στείλει ένα ισχυρό βραχυπρόθεσμο μήνυμα εμπιστοσύνης στη νέα παγκόσμια οικονομική τάξη. Μακροπρόθεσμα θα αποφέρει οφέλη στους καταναλωτές και στις επιχειρήσεις παγκοσμίως από πλευράς χαμηλότερων τιμών, με τη μείωση των υψηλών δασμών που εναπομένουν στις σημαντικές αγορές των χωρών-εταίρων.

- Να συνεχίσει να ενισχύει την οικονομική και κοινωνική σταθερότητα των υποψήφιων χωρών και των Δυτικών Βαλκανίων προς το αμοιβαίο συμφέρον της ΕΕ και της περιοχής. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή θα θεσπίσει μια «δέσμη μέτρων για την αντιμετώπιση της κρίσης» ύψους 120 εκατ. ευρώ, με την οποία συγκεντρώνει ποσό 500 εκατ. ευρώ σε δάνεια από Διεθνείς Χρηματοδοτικούς Οργανισμούς.

- Να αναπτύξει ένα δίκτυο εκτενών και περιεκτικών συμφωνιών ελεύθερων συναλλαγών στη γειτονική περιοχή της, ως ένα βήμα προς μια πιο ολοκληρωμένη περιφερειακή αγορά. Μέσω της πολιτικής γειτονίας της, η ΕΕ μπορεί να οικοδομήσει την ΄Ενωση για τη Μεσόγειο και τα σχέδιά της για νέα ανατολική εταιρική σχέση .

- Να επιταχύνει τις προσπάθειές της ώστε να διασφαλίσει νέες και φιλόδοξες συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών με άλλους εμπορικούς εταίρους.

- Να θεμελιώσει στενές σχέσεις εργασίας με τη νέα κυβέρνηση των ΗΠΑ, ιδίως μέσω του Διατλαντικού Οικονομικού Συμβουλίου . Πρέπει να επιδιώξει επίσης την ανάπτυξη αποτελεσματικότερης κανονιστικής συνεργασίας με άλλες μεγάλες βιομηχανικές χώρες, όπως τον Καναδά και την Ιαπωνία.

- Να συνεχίσει το διάλογο με βασικούς διμερείς εταίρους , όπως την Κίνα, την Ινδία, τη Βραζιλία και τη Ρωσία, στο πλαίσιο των οποίων θα μπορέσει να διευθετήσει ζητήματα δημόσιων συμβάσεων, ανταγωνισμού και πνευματικής ιδιοκτησίας.

Αντιμετώπιση της αλλαγής του κλίματος

Η κρίση προκύπτει την παραμονή μιας μείζονος διαρθρωτικής μετάβασης προς την οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα. Ο στόχος αντιμετώπισης της αλλαγής του κλίματος μπορεί να συνδυαστεί με σημαντικές νέες οικονομικές ευκαιρίες ανάπτυξης νέων τεχνολογιών, δημιουργίας θέσεων εργασίας και προώθησης της ενεργειακής ασφάλειας.

Η επίτευξη συμφωνίας στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου και με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την στρατηγική της ΕΕ για την αντιμετώπιση της αλλαγής του κλίματος θα ενισχύσει τον ηγετικό ρόλο που πρέπει να επιδιώξει να διαδραματίσει η ΕΕ στην επίτευξη φιλόδοξης διεθνούς συμφωνίας για την αλλαγή του κλίματος κατά τη Διάσκεψη της UNFCCC (Σύμβασης-πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για τις κλιματικές μεταβολές) στην Κοπεγχάγη στο τέλος του 2009.

Ενίσχυση των αναπτυσσόμενων χωρών

Η σημερινή κρίση θα αυξήσει περαιτέρω τις πιέσεις που ασκούνται στις αναπτυσσόμενες χώρες οι οποίες συχνά δεν είναι σε θέση να την αντιμετωπίσουν. Για το λόγο αυτό γίνεται πιο επιτακτικό για την ΕΕ, και για άλλους, να διατηρήσουν τις δεσμεύσεις τους όσον αφορά την υλοποίηση των αναπτυξιακών στόχων της Χιλιετίας. Θα είναι επίσης αναγκαίο οι αναπτυγμένες χώρες και περιοχές, όπως η ΕΕ, να προτείνουν νέα, ευέλικτα και καινοτόμα μέσα που θα βοηθήσουν τις αναπτυσσόμενες χώρες να αντιμετωπίσουν τις άμεσες επιπτώσεις της κρίσης, όπως το πρόσφατο πρόγραμμα επισιτιστικής βοήθειας της ΕΕ.

Το να συνεχιστεί η παροχή βοήθειας στις αναδυόμενες οικονομίες και στις αναπτυσσόμενες χώρες στην πορεία τους προς την αειφόρο ανάπτυξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία με την προοπτική της Διεθνούς Διάσκεψης για τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης που θα πραγματοποιηθεί στη Ντόχα από τις 29 Νοεμβρίου έως τις 2 Δεκεμβρίου. Σ’αυτή τη διάσκεψη, η ΕΕ – η οποία το 2007 ήταν ο μεγαλύτερος χορηγός αναπτυξιακής βοήθειας στις Υπερπόντιες Χώρες (ODA) – θα επαναβεβαιώσει τη δέσμευσή της να επιτύχει το στόχο παροχής βοήθειας ίσης προς 0,56% του ΑΕΠ για το 2010 και 0,7% για το 2015. Θα καλέσει επίσης τους άλλους χορηγούς βοήθειας να συνεχίσουν τις προσπάθειές τους προς την υλοποίηση αυτών των στόχων.

Η ενίσχυση της αειφόρου ανάπτυξης, μεταξύ άλλων, με την υλοποίηση των στόχων της αναπτυξιακής βοήθειας προς Υπερπόντιες Χώρες και των αναπτυξιακών στόχων της Χιλιετίας, αλλά και με τη διευθέτηση των συνολικών προβλημάτων διακυβέρνησης, γίνεται ακόμη πιο επιτακτική ανάγκη σε περιόδους οικονομικής κρίσης. Η κατανομή των οφελών της αειφόρου ανάπτυξης, η αντιμετώπιση της αλλαγής του κλίματος, η ενεργειακή και επισιτιστική ασφάλεια και η χρηστή διακυβέρνηση αποτελούν αλληλένδετες προκλήσεις όπου οι διεθνείς χρηματοδοτικοί οργανισμοί, όπως και οι άλλοι διεθνείς φορείς, οφείλουν επίσης να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο.

4. Συμπερασματα

Είναι σαφές ότι η ΕΕ θα διανύσει μια δύσκολη περίοδο κατά τους προσεχείς μήνες, όταν οι συνέπειες της επιβράδυνσης της παγκόσμιας και ευρωπαϊκής οικονομίας θα αρχίσουν να φαίνονται στην απασχόληση και στη ζήτηση. Αλλά, ενεργώντας από κοινού, τα κράτη μέλη και τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορούν να θεσπίσουν μέτρα για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών και των επιχειρήσεων, την επανέναρξη της δανειοδότησης και την τόνωση των επενδύσεων στις οικονομίες μας, δημιουργώντας θέσεις απασχόλησης και βοηθώντας τους ανέργους να βρουν εργασία. Το ευρωπαϊκό σχέδιο για την ανάκαμψη της οικονομίας που περιγράφεται στην παρούσα ανακοίνωση προορίζεται να αποτελέσει τη βάση για την επίτευξη άμεσης συμφωνίας μεταξύ των κρατών μελών ώστε να δοθεί νέα ώθηση στην οικονομία της Ευρώπης.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να προσφέρει την αμέριστη υποστήριξή του σ’αυτό το ευρωπαϊκό σχέδιο για την ανάκαμψη της οικονομίας.

Καλεί τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων, κατά τη συνεδρίασή του στις 11 και 12 Δεκεμβρίου 2008:

1. Να εγκρίνουν το εν λόγω ευρωπαϊκό σχέδιο για την ανάκαμψη της οικονομίας.

2. Να επιδιώξουν τη συνεργασία μεταξύ Ευρωπαϊκής Επιτροπής και Συμβουλίου ώστε να εξασφαλίσουν ότι τα μέτρα που θα ληφθούν σε επίπεδο κρατών μελών και ΕΕ θα ανέρχονται σε ποσό τουλάχιστον 1,5% του ΑΕΠ.

3. Να εξασφαλίσουν ότι τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, περιλαμβανομένων των εθνικών μέτρων παροχής κινήτρων, αξιολογούνται σύμφωνα με τις διαδικασίες που καθορίστηκαν στο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, και ότι παράλληλα χρησιμοποιούν την ευελιξία που αυτό προσφέρει.

4. Να εγκρίνουν τις 10 ενέργειες που περιγράφονται στο ευρωπαϊκό σχέδιο για την ανάκαμψη της οικονομίας και να ζητήσουν επειγόντως από το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο να επιταχύνουν τις νομοθετικές διαδικασίες που θα χρειαστούν ενδεχομένως για την εφαρμογή αυτών των μέτρων.

5. Να συμφωνήσουν, βάσει εκθέσεως που θα υποβάλει η Επιτροπή πριν από το Εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του 2009 για την πρόοδο που θα έχει σημειωθεί στην εφαρμογή του σχεδίου, σχετικά με επιπρόσθετα μέτρα τα οποία θα κριθούν αναγκαία σε επίπεδο κρατών μελών και ΕΕ για την τόνωση της ανάκαμψης.

6. Να συνεχίσουν να συνεργάζονται με τους διεθνείς εταίρους για την εφαρμογή σφαιρικών λύσεων με στόχο την ενίσχυση της παγκόσμιας διακυβέρνησης και την προώθηση της οικονομικής ανάκαμψης.

[1] Ανακοίνωση της 29ης Οκτωβρίου 2008- COM(2008) 706.

[2] Οι γενικές συστάσεις και oι συγκεκριμένες δράσεις που αφορούν τους τομείς προτεραιότητας οι οποίοι καθορίζονται στο παρόν έγγραφο, προτείνονται με την επιφύλαξη της τήρησης των κανόνων περί εσωτερικής αγοράς και ανταγωνισμού, ιδίως δε των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων.

[3] Tούτο θα επιτευχθεί με την αύξηση του τρέχοντος ορίου ασφαλείας (safe harbour) για τα κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου από 1,5 εκατ. € σε 2,5 εκατ. €, και επιτρέποντας, με την επιφύλαξη ορισμένων όρων και ανώτατων ποσών, α) να χορηγείται βοήθεια για εγγυήσεις δανείων σε ορισμένες εταιρείες οι οποίες δεν μπορούν να λάβουν δάνεια, και β) να χορηγείται βοήθεια έως το 50% (για τις ΜΜΕ) και 25% (για μεγάλες εταιρείες) του επιτοκίου αναφοράς, για δάνεια σε επενδύσεις για τη μεταποίηση προϊόντων που είτε συμμορφώνονται νωρίτερα από το προβλεπόμενο είτε υπερβαίνουν νέα κοινοτικά πρότυπα γα οποία αυξάνουν το επίπεδο προστασίας του περιβάλλοντος και δεν έχουν ακόμη τεθεί σε ισχύ.

[4] COM(2008)755, 13.11.2008.

[5] Τα κτίρια αντιπροσωπεύουν επί του παρόντος το 40% της κατανάλωσης ενέργειας.