P9_TA(2021)0501

Ο αντίκτυπος του οργανωμένου εγκλήματος στους ιδίους πόρους της ΕΕ και στην κατάχρηση των ενωσιακών κονδυλίων

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 15ης Δεκεμβρίου 2021 σχετικά με τον αντίκτυπο του οργανωμένου εγκλήματος στους ιδίους πόρους της ΕΕ και στην κατάχρηση των ενωσιακών κονδυλίων, με ιδιαίτερη έμφαση στην επιμερισμένη διαχείριση από την άποψη του λογιστικού και λοιπού ελέγχου (2020/2221(INI))

(2022/C 251/03)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

— έχοντας υπόψη τα άρθρα 310, 317 και 325 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

— έχοντας υπόψη την οδηγία (ΕΕ) 2017/1371 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουλίου 2017, σχετικά με την καταπολέμηση, μέσω του ποινικού δικαίου, της απάτης εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης («οδηγία PIF») (1),

— έχοντας υπόψη την οδηγία (ΕΕ) 2018/843 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαΐου 2018, για την τροποποίηση της οδηγίας (ΕΕ) 2015/849 σχετικά με την πρόληψη της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή για τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας, και για την τροποποίηση των οδηγιών 2009/138/EΚ και 2013/36/EΕ (2),

— έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) 2018/1046 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Ιουλίου 2018, σχετικά με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης, την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1296/2013, (ΕΕ) αριθ. 1301/2013, (ΕΕ) αριθ. 1303/2013, (ΕΕ) αριθ. 1304/2013, (ΕΕ) αριθ. 1309/2013, (ΕΕ) αριθ. 1316/2013, (ΕΕ) αριθ. 223/2014, (ΕΕ) αριθ. 283/2014 και της απόφασης αριθ. 541/2014/ΕΕ και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 (3) (δημοσιονομικός κανονισμός),

— έχοντας υπόψη τις εκθέσεις της OLAF για το 2019 και το 2020, καθώς και τις εκθέσεις δραστηριοτήτων της Επιτροπής Εποπτείας της OLAF για το 2019 και το 2020,

— έχοντας υπόψη την ειδική έκθεση αριθ. 01/2019 του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου (ΕΕΣ) με τίτλο «Καταπολέμηση της απάτης κατά την εκτέλεση των δαπανών της ΕΕ: ανάγκη λήψης μέτρων»,

— έχοντας υπόψη την ειδική έκθεση αριθ. 06/2019 του ΕΕΣ με τίτλο «Καταπολέμηση της απάτης στο πλαίσιο των δαπανών της ΕΕ για τη συνοχή: οι διαχειριστικές αρχές πρέπει να ενισχύσουν τον εντοπισμό, την αντιμετώπιση και τον συντονισμό»,

— έχοντας υπόψη την ειδική έκθεση αριθ. 13/2021 του ΕΕΣ με τίτλο «Οι προσπάθειες της ΕΕ για την καταπολέμηση του ξεπλύματος χρήματος στον τραπεζικό τομέα είναι κατακερματισμένες και η υλοποίηση της οικείας πολιτικής ανεπαρκής»,

— έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 28ης Απριλίου 2019, με τίτλο «Στρατηγική της Επιτροπής για την καταπολέμηση της απάτης: ενισχυμένη δράση για την προστασία του προϋπολογισμού της ΕΕ» (COM(2019)0196) και το συνοδευτικό έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής με τίτλο «Αξιολόγηση του κινδύνου απάτης» (SWD(2019)0171),

— έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της 3ης Σεπτεμβρίου 2020 με τίτλο «31η ετήσια έκθεση για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την καταπολέμηση της απάτης (2019)» (έκθεση PIF) (COM(2020)0363) και τα συνοδευτικά έγγραφα εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής (SWD(2020)0156, SWD(2020)0157, SWD(2020)0158, SWD(2020)0159 και SWD(2020)0160),

— έχοντας υπόψη τον κανονισμό (EΕ) 2021/785 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2021, για τη θέσπιση του προγράμματος της Ένωσης για την καταπολέμηση της απάτης και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 250/2014 (4),

— έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1939 του Συμβουλίου, της 12ης Οκτωβρίου 2017, σχετικά με την εφαρμογή ενισχυμένης συνεργασίας για τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (5),

— έχοντας υπόψη την απόφαση (ΕΕ) 2019/1798 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Οκτωβρίου 2019, για τον διορισμό του Ευρωπαίου Γενικού Εισαγγελέα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (6),

— έχοντας υπόψη το άρθρο 5 παράγραφος 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση και το πρωτόκολλο αριθ. 2 σχετικά με την εφαρμογή των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας,

— έχοντας υπόψη την έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) του 2019 με τίτλο «Απάτη και διαφθορά στα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία — έμφαση σε κοινά συστήματα και προληπτικές δράσεις» (7),

— έχοντας υπόψη τις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις εθνικές στρατηγικές για την καταπολέμηση της απάτης που αναπτύχθηκαν από ομάδα εργασίας εμπειρογνωμόνων των κρατών μελών η οποία διευθύνεται και συντονίζεται από τη μονάδα πρόληψης, υποβολής εκθέσεων και ανάλυσης της απάτης στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) (8) και οι οποίες δημοσιεύθηκαν στις 13 Δεκεμβρίου 2016,

— έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 14ης Απριλίου 2021, σχετικά με τη στρατηγική της ΕΕ για την αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος 2021-2025 (COM(2021)0170),

— έχοντας υπόψη τη μελέτη που δημοσιεύθηκε από τη Γενική Διεύθυνση Εσωτερικών Πολιτικών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις 7 Ιουλίου 2021 με τίτλο «Ο αντίκτυπος του οργανωμένου εγκλήματος στα οικονομικά συμφέροντα της ΕΕ»,

— έχοντας υπόψη τη δέσμη των τεσσάρων νομοθετικών προτάσεων της Επιτροπής για την εναρμόνιση των κανόνων της ΕΕ για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας (ΚΞΧ/ΧΤ), η οποία δημοσιεύτηκε στις 20 Ιουλίου 2021,

— έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 7ης Ιουλίου 2021 για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ — καταπολέμηση της απάτης — ετήσια έκθεση 2019 (9),

— έχοντας υπόψη το άρθρο 54 του Κανονισμού του,

— έχοντας υπόψη τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Γεωργίας και Ανάπτυξης της Υπαίθρου και της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων,

— έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Ελέγχου του Προϋπολογισμού (A9-0330/2021),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι το χρηματοπιστωτικό και οικονομικό έγκλημα περιλαμβάνει τη διαφθορά, την απάτη, τον καταναγκασμό, τη βία, την αθέμιτη σύμπραξη, την παρεμπόδιση και τον εκφοβισμό με σκοπό την απόκτηση αθέμιτου κέρδους καθώς και την απόκρυψη χρήματος παράνομης προέλευσης μέσω της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και, ενδεχομένως, τη χρήση του για περαιτέρω παράνομους σκοπούς, συμπεριλαμβανομένης της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας·

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με το Ελεγκτικό Συνέδριο, η πρόληψη της απάτης δεν έχει λάβει επαρκή προσοχή και η Επιτροπή δεν διαθέτει ολοκληρωμένες πληροφορίες σχετικά με την κλίμακα, τη φύση και τα αίτια της απάτης·

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι όλο και περισσότερες ομάδες οργανωμένου εγκλήματος δραστηριοποιούνται στην ΕΕ, συχνά με διασυνοριακή εμβέλεια· λαμβάνοντας υπόψη ότι το φαινόμενο γίνεται όλο και πιο περίπλοκο με νέες εγκληματικές αγορές και νέους τρόπους λειτουργίας που αναδύονται λόγω της παγκοσμιοποίησης και των νέων τεχνολογιών· λαμβάνοντας υπόψη ότι το οργανωμένο έγκλημα τύπου μαφίας είναι ιδιαίτερα ενεργό όσον αφορά τη δόλια χρήση ευρωπαϊκών κονδυλίων στα διάφορα κράτη μέλη·

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η τεχνολογία προσφέρει νέες δυνατότητες εντοπισμού και παρακολούθησης, καθιστώντας πιο αποτελεσματική τη δράση των ερευνητών καθώς και δυνατό τον σχεδιασμό εξυπνότερων μέτρων επιβολής·

Κονδύλια της ΕΕ που επηρεάζονται από το οργανωμένο έγκλημα

1. τονίζει ότι το οργανωμένο έγκλημα έχει επιδείξει υψηλό βαθμό διείσδυσης στην κοινωνική, πολιτική, οικονομική, χρηματοπιστωτική, επιχειρηματική και διοικητική δομή των κρατών μελών, καθώς και ικανότητα νομιμοποίησης τεράστιων εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, μεταξύ άλλων και από δραστηριότητες που πλήττουν τα οικονομικά συμφέροντα της ΕΕ, με αποτέλεσμα να συνιστά σοβαρή απειλή για τις ελευθερίες των πολιτών της ΕΕ· τονίζει ότι, στο πλαίσιο αυτό, το οργανωμένο έγκλημα συνιστά σοβαρή απειλή για τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου και ότι η καταπολέμηση της διαφθοράς και της διείσδυσης του οργανωμένου εγκλήματος στη νόμιμη οικονομία έχει ουσιαστική σημασία για τη διασφάλιση της ίσης μεταχείρισης ενώπιον του νόμου, την προστασία των δικαιωμάτων και της ευημερίας των πολιτών, την πρόληψη των καταχρήσεων και τη διασφάλιση της λογοδοσίας των δημόσιων αξιωματούχων· τονίζει ότι απαιτείται κοινή και συντονισμένη αντίδραση από την ΕΕ και τα κράτη μέλη της·

2. σημειώνει ότι η απάτη στον τομέα των εσόδων είναι ένας τομέας στον οποίο η ζημιά που προκαλείται από το οργανωμένο έγκλημα είναι ιδιαίτερα σημαντική, συμπεριλαμβανομένης της τελωνειακής απάτης· σημειώνει ότι η απάτη αποτελεί σημαντικό συστατικό στοιχείο της απάτης στον τομέα των εσόδων· σημειώνει ότι αυτό το είδος απάτης διαπράττεται συχνά με παραποίηση δηλώσεων εισαγωγής, χρήση πλαστών εγγράφων για τη διασάφηση εμπορευμάτων και δήλωση ψευδούς καταγωγής των εμπορευμάτων με σκοπό την παράκαμψη των δασμών αντιντάμπινγκ της ΕΕ· σημειώνει ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο επεσήμανε πρόσφατα ελλείψεις στη νομοθεσία για τους τελωνειακούς ελέγχους και στην εφαρμογή της, οι οποίες έχουν ως αποτέλεσμα ανεπαρκή εναρμόνιση, εκτίμηση κινδύνου και ανταλλαγή πληροφοριών σε ολόκληρη την Ένωση και ανάμεσα στα κράτη μέλη· εκφράζει την ανησυχία του για το γεγονός ότι με αυτόν τον τρόπο παρέχονται στο οργανωμένο έγκλημα ευκαιρίες για να εκμεταλλευτεί τις αδυναμίες του υφιστάμενου συστήματος και να εξαπατήσει την Ένωση και τα κράτη μέλη ως προς το εισόδημα· σημειώνει ότι η τελωνειακή απάτη διαπράττεται επίσης συχνά μέσω της δήλωσης δασμολογητέας αξίας χαμηλότερης από την πραγματική για εμπορεύματα που εισάγονται στην ΕΕ, με την οποία οι απατεώνες μπορούν να αποφύγουν να πληρώσουν υψηλότερα ποσοστά εισαγωγικών δασμών· σημειώνει ότι τα συστήματα δήλωσης δασμολογητέας αξίας χαμηλότερης από την πραγματική που ερευνήθηκαν από την OLAF τα τελευταία χρόνια, αφορούν κυρίως αγαθά που εισάγονται από την Κίνα· εκφράζει την ικανοποίησή του για το έργο της OLAF όσον αφορά τη διερεύνηση αυτών των υποθέσεων, το οποίο μείωσε τις εκτιμώμενες απώλειες στον προϋπολογισμό της ΕΕ από πάνω από 1 δισεκατομμύριο EUR το 2017 σε 180 εκατομμύρια EUR το 2020 ( 10 ) · επισημαίνει ότι παρά τις θετικές αυτές εξελίξεις, οι προσπάθειες για την καταπολέμηση της απάτης μέσω της δήλωσης δασμολογητέας αξίας χαμηλότερης από την πραγματική πρέπει να συνεχιστούν, καθώς τα συστήματα απάτης εξελίσσονται προς την κατεύθυνση της ανάπτυξης νέων προτύπων, ιδιαίτερα στον τομέα του ηλεκτρονικού εμπορίου·

3. σημειώνει ότι η απάτη με τον φόρο προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) είναι ένα άλλο σημαντικό συστατικό στοιχείο της απάτης στον τομέα των εσόδων· επισημαίνει ότι η απάτη στον τομέα του ΦΠΑ ορίζεται ως η αποφυγή καταβολής ΦΠΑ ή η δόλια υποβολή αίτησης επιστροφής του ΦΠΑ από τις εθνικές αρχές μετά από παράνομη αλυσίδα συναλλαγών· σημειώνει ότι οι πιο συνηθισμένες μορφές απάτης στον τομέα του ΦΠΑ είναι η ενδοκοινοτική απάτη του αφανούς εμπόρου, η απάτη στο ηλεκτρονικό εμπόριο και η απάτη στο πλαίσιο του τελωνειακού καθεστώτος 42· τονίζει ότι ο τομέας των καυσίμων συγκαταλέγεται στους τομείς που κινδυνεύουν περισσότερο από την απάτη στον τομέα του ΦΠΑ, καθώς τα εγκληματικά δίκτυα κάνουν κατάχρηση των κανόνων για την απαλλαγή από τον ΦΠΑ και των διαφορών στις τιμές των διαφόρων τύπων καυσίμων, προκαλώντας σημαντικές απώλειες στα φορολογικά έσοδα· εκφράζει την ανησυχία του για το γεγονός ότι οι εγκληματικές ομάδες έχουν αποδεδειγμένα ανταλλάξει γνώσεις, πληροφορίες και στοιχεία στον τομέα της απάτης με τον ΦΠΑ, κάνοντας εκτεταμένη χρήση των νέων τεχνολογιών, των εναλλακτικών κρυπτονομισμάτων και των ελλείψεων σε νομικές επιχειρηματικές δομές για την ενίσχυση και απόκρυψη των εγκληματικών τους δραστηριοτήτων, δημιουργώντας με αυτόν τον τρόπο κέρδη πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ από την απάτη με τον ΦΠΑ· επισημαίνει το γεγονός ότι, σύμφωνα με την έκθεση της Ευρωπόλ σχετικά με την αξιολόγηση απειλών όσον αφορά το σοβαρό και οργανωμένο έγκλημα στην Ευρωπαϊκή Ένωση (SOCTA) για το 2021, η απάτη στον τομέα του ΦΠΑ διαπράττεται από άτομα με καλή γνώση του συστήματος ΦΠΑ, της νομοθεσίας και των φορολογικών διαδικασιών· εκφράζει τη λύπη του για τις συστημικές αδυναμίες του ισχύοντος ενδοκοινοτικού συστήματος στον τομέα του ΦΠΑ και την ανεπαρκή ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών·

4. εκφράζει τη δυσαρέσκειά του για το γεγονός ότι οι επιδοτήσεις αποτελούν τομέα που πλήττεται από την απάτη που αφορά τις δαπάνες του προϋπολογισμού της Ένωσης· σημειώνει με βαθιά ανησυχία ότι, σύμφωνα με τις εκθέσεις της Ευρωπόλ, ο αριθμός αυτών των περιπτώσεων αυξάνεται σταθερά με την πάροδο των ετών· σημειώνει ότι η απάτη με τις επιδοτήσεις συμβαίνει σε πολλούς τομείς των δαπανών της ΕΕ, όπως η γεωργική πολιτική, η πολιτική συνοχής, η έρευνα και η ανάπτυξη και η περιβαλλοντική πολιτική· σημειώνει με ανησυχία ότι η δόλια υποβολή αιτήσεων για επιχορηγήσεις και διαγωνισμούς της ΕΕ βασίζεται συνήθως σε ψευδείς δηλώσεις, εκθέσεις προόδου και τιμολόγια· επισημαίνει ότι πολλές τέτοιες δραστηριότητες απάτης πραγματοποιούνται από συμμορίες οργανωμένου εγκλήματος, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται και συμμορίες τύπου μαφίας·

5. σημειώνει ότι, εκτός από τους προφανείς κινδύνους που εγκυμονούν για τη δημόσια πολιτική και την δημόσια ασφάλεια οι συνήθεις εκδηλώσεις βίας των εγκληματικών οργανώσεων, το οργανωμένο έγκλημα μπορεί να προκαλέσει εξίσου σοβαρά προβλήματα που συνίστανται στη διείσδυση στη νόμιμη οικονομία και στη σχετική με αυτήν συμπεριφορά που οδηγεί στη διαφθορά των δημόσιων λειτουργών και στην επακόλουθη διείσδυση στους θεσμικούς φορείς και στη δημόσια διοίκηση· επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς την ΕΕ να καταστεί αμελλητί πλήρες μέλος της Ομάδας χωρών κατά της διαφθοράς (GRECO)· υπογραμμίζει την ανάγκη να παρασχεθούν επαρκείς πόροι στο δικαστικό σύστημα και να χρησιμοποιηθούν όλα τα διαθέσιμα εργαλεία με συνεκτικό τρόπο σε όλα τα κράτη μέλη για τον εντοπισμό και την αντιμετώπιση της απάτης και του χρηματοοικονομικού και οικονομικού εγκλήματος·

6. επισημαίνει ότι η κοινή γεωργική πολιτική (ΚΓΠ) είναι το μεγαλύτερο κονδύλιο του προϋπολογισμού της ΕΕ, αντιπροσωπεύοντας το 31 % των συνολικών δαπανών του προϋπολογισμού για την περίοδο 2021-2027· τονίζει τον καίριο ρόλο της εύρυθμης λειτουργίας των συστημάτων ελέγχου της ΚΓΠ σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο όσον αφορά τη διασφάλιση της αποτελεσματικής προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ και των πολιτών της από ενδεχόμενη κατάχρηση ενωσιακών κονδυλίων· σημειώνει τον ιδιαίτερο αντίκτυπο του οργανωμένου εγκλήματος στην κατάχρηση των κονδυλίων της ΚΓΠ· επαναλαμβάνει την ανησυχία του για το γεγονός ότι η τρέχουσα δομή των επιδοτήσεων της ΚΓΠ παρέχει κίνητρα για αρπαγή γαιών από εγκληματικές και ολιγαρχικές δομές· τονίζει ότι οι ολιγαρχικές δομές είναι εξίσου ή περισσότερο οικονομικά επιζήμιες για την ΚΓΠ, σε σύγκριση με τις συμμορίες οργανωμένου εγκλήματος, και ότι είναι απαραίτητος ο προσδιορισμός των δομών αυτών για την προστασία των πραγματικών γεωργών· υπογραμμίζει ότι οι γεωργοί πρέπει να προστατεύονται από τον εκφοβισμό από εγκληματικές συμμορίες, οι οποίες επιδιώκουν να διεκδικήσουν επιδοτήσεις για τη γη τους· τονίζει ότι η περιορισμένη διαφάνεια σε συνδυασμό με τη διαφθορά επιτρέπει στις εγκληματικές οργανώσεις να κρύβουν τις ενέργειές τους και να εμποδίζουν τη χρηματοδότηση της ΕΕ να φτάσει στους σκοπούμενους δικαιούχους· επαναλαμβάνει ότι η ανάπτυξη κατάλληλων νομικών μέσων σε επίπεδο Ένωσης κατά της αρπαγής γαιών και η δυνατότητα αποτελεσματικής ανταλλαγής πληροφοριών έχουν ζωτική σημασία στο πλαίσιο αυτό· επαναλαμβάνει σθεναρά την ανάγκη για βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών·

7. τονίζει ότι η δημιουργία μιας κεντρικής διαλειτουργικής βάσης δεδομένων με τυποποιημένα δεδομένα υψηλής ποιότητας που θα εμφανίζει τους άμεσους και τελικούς δικαιούχους επιδοτήσεων της ΕΕ είναι ζωτικής σημασίας για τον εντοπισμό απατεώνων, εγκληματικών δικτύων και ολιγαρχικών δομών, και για την αποτροπή της κατάχρησης κονδυλίων της ΕΕ εκ μέρους τους· επισημαίνει ότι αυτή η βάση δεδομένων θα ενίσχυε σημαντικά την ικανότητα των αρχών επιβολής του νόμου να ανακτούν καταχρασθέντα κονδύλια· επισημαίνει ότι για να δημιουργηθεί αυτή η βάση δεδομένων, πρέπει να βελτιωθεί η διαλειτουργικότητα μεταξύ των υφιστάμενων βάσεων δεδομένων σε εθνικό επίπεδο και σε επίπεδο ΕΕ· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συνεργαστούν για τη δημιουργία της εν λόγω κεντρικής βάσης δεδομένων σύμφωνα με τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου· τονίζει ότι οι πληροφορίες πρέπει να είναι επαρκούς ποιότητας και να είναι διαθέσιμες σε τυποποιημένη μορφή, ώστε να μπορούν να ανταλλάσσονται και να συγκεντρώνονται με αυτοματοποιημένο τρόπο· επισημαίνει ότι οι δικαιούχοι πρέπει να διαθέτουν ένα μοναδικό αναγνωριστικό που να διασφαλίζει την ιχνηλασιμότητά τους μεταξύ των κρατών μελών και των ταμείων, ανεξάρτητα από τη μέθοδο διαχείρισης· επισημαίνει ότι η χρήση νέων τεχνολογιών, όπως τα ολοκληρωμένα ψηφιακά κτηματολόγια, είναι ουσιαστική για την ενίσχυση της διαφάνειας, την αποτελεσματική συλλογή δεδομένων και τον μετριασμό των κινδύνων, μειώνοντας σε τελική ανάλυση τις ευκαιρίες για τους απατεώνες· χαιρετίζει τις προσπάθειες της Επιτροπής για επέκταση της χρήσης αυτών των τεχνολογιών και καλεί όλα τα κράτη μέλη να επιταχύνουν την εφαρμογή αυτών των λύσεων· επισημαίνει την ανάγκη για περισσότερους ελέγχους από την Επιτροπή ή τους αρμόδιους οργανισμούς, μεταξύ άλλων και στον τομέα της κτηνοτροφίας, και, συγκεκριμένα, όσον αφορά τα κονδύλια που χορηγούνται ανά κοπάδι ζώων, η πραγματική ύπαρξη των οποίων πρέπει να επαληθεύεται επαρκώς·

8. επισημαίνει ότι η συγκέντρωση της στήριξης του γεωργικού εισοδήματος οφείλεται κυρίως στις άμεσες στρεμματικές ενισχύσεις· υπογραμμίζει την ανάγκη για πιο στοχευμένη στήριξη και καλύτερη ισορροπία μεταξύ μεγάλων και μικρών δικαιούχων σε επίπεδο κρατών μελών· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι η επιβολή ανώτατου ορίου παραμένει προαιρετική στη νέα ΚΓΠ· καλεί τα κράτη μέλη να χρησιμοποιήσουν τα διάφορα αναδιανεμητικά εργαλεία στο πλαίσιο της νέας ΚΓΠ ως μέτρο κατά της κατάχρησης των γεωργικών κονδυλίων και για τη δικαιότερη κατανομή τους· επικρίνει το γεγονός ότι, κατά το έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Ιουλίου του 2020, τα κράτη μέλη αποφάσισαν μονομερώς να μην θεσπίσουν μέγιστα ποσά για φυσικά πρόσωπα στο πλαίσιο του πρώτου ή του δεύτερου πυλώνα, προεξοφλώντας μια απόφαση στο πλαίσιο των τριμερών διαπραγματεύσεων σχετικά με τη μεταρρύθμιση της ΚΓΠ·

9. επισημαίνει ότι τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα για τα γεωργικά ταμεία της ΕΕ υπό καθεστώς επιμερισμένης διαχείρισης με την Επιτροπή· θεωρεί ότι το νέο μοντέλο λειτουργίας και τα νέα εθνικά στρατηγικά σχέδια μπορούν να αποτελέσουν ευκαιρία για την ενίσχυση των ελέγχων από τα κράτη μέλη και την Επιτροπή όσον αφορά την κατανομή και τη διαχείριση των κονδυλίων, εφόσον τα κράτη μέλη διαθέτουν αποτελεσματικά συστήματα διαχείρισης και ελέγχου, καθώς και για την ενημέρωση των αρμόδιων για την παροχή επιχορηγήσεων αρχών σχετικά με τις ευκαιρίες διάπραξης απάτης· τονίζει ότι η αρχή του ενιαίου ελέγχου θα πρέπει να συμβάλλει στην ελάφρυνση της πίεσης που ασκείται στους γεωργούς και ότι οι έλεγχοι δεν θα πρέπει να συνεπάγονται περιττό ή πρόσθετο διοικητικό φόρτο για τους μικρομεσαίους γεωργούς· τονίζει, στο πλαίσιο αυτό, τη σημασία των ανταλλαγών μεταξύ των ευρωπαϊκών φορέων επιβολής του νόμου και των αρχών αποδέσμευσης πόρων, προκειμένου να διασφαλίζεται το υψηλότερο δυνατό επίπεδο εκ των προτέρων ενημέρωσης σχετικά με πιθανή απάτη·

10. καλεί την Επιτροπή να ενημερώσει τα κράτη μέλη σχετικά με τις ομάδες οργανωμένου εγκλήματος που εμπλέκονται σε φοροδιαφυγή, διαφθορά και παράνομες πρακτικές (όπως οι συμβάσεις «κάτω από το τραπέζι») όσον αφορά τις συναλλαγές με αντικείμενο εκτάσεις γης, και να τα στηρίξει στην καταπολέμηση των εγκληματικών αυτών δραστηριοτήτων·

11. θεωρεί ότι θα πρέπει να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια προκειμένου να διασφαλιστεί ότι το νέο μοντέλο λειτουργίας της ΚΓΠ δεν θα οδηγήσει σε μείωση του επιπέδου απορρόφησης των κονδυλίων της από τους τελικούς δικαιούχους λόγω ακούσιων σφαλμάτων, έλλειψης διαφάνειας των κανόνων ή έλλειψης επαρκούς πληροφόρησης, ιδίως κατά την αρχική περίοδο εφαρμογής·

12. τονίζει την ανάγκη για ένα ειδικά προσαρμοσμένο σύστημα πρόληψης της απάτης, για την αποτροπή τυχόν κατάχρησης των γεωργικών κονδυλίων της ΕΕ· επισημαίνει ότι, παρόλο που ο αριθμός των περιπτώσεων απάτης έχει μειωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, τα μέτρα καταπολέμησης της απάτης θα πρέπει να εξακολουθήσουν να αποτελούν υψηλή προτεραιότητα για την ΕΕ και τα κράτη μέλη· υπογραμμίζει ότι τα ενωσιακά κονδύλια πρέπει να ανακτώνται εγκαίρως και επικροτεί τις διατάξεις που προβλέπονται στον οριζόντιο κανονισμό για την ΚΓΠ σχετικά με τις αναλογικές κυρώσεις ως αποτελεσματικά αποτρεπτικά μέτρα·

13. σημειώνει ότι η OLAF είναι αρμόδια για την καταπολέμηση της απάτης στις πληρωμές της ΚΓΠ και ότι, για τον σκοπό αυτό, οι ανοικτές υποθέσεις βασίζονται σε πληροφορίες από τα κράτη μέλη ή σε εκθέσεις των ενδιαφερόμενων πολιτών, οι οποίοι ενδέχεται να αντιμετωπίσουν αντίποινα· τονίζει, επιπλέον, ότι οι φάκελοι της OLAF είναι άκρως εμπιστευτικοί και δεν δημοσιοποιούνται ευρέως όταν κλείνουν· ζητεί, ως εκ τούτου, την προστασία των πληροφοριοδοτών δημοσίου συμφέροντος και την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών στον τομέα αυτόν από τις αρχές διερεύνησης περιπτώσεων απάτης στα κράτη μέλη·

14. τονίζει την ανάγκη να παρακολουθούνται οι οργανισμοί πληρωμών στον γεωργικό τομέα στα κράτη μέλη για να διασφαλίζεται τόσο η τυπική όσο και η άτυπη ανεξαρτησία τους, καθώς και να ευθυγραμμίζεται το έργο τους με τους κανόνες της ΕΕ, στο πλαίσιο των οποίων οι δειγματοληπτικές επιθεωρήσεις, μεταξύ άλλων μέτρων, μπορούν να οδηγήσουν σε καλύτερο σύστημα ελέγχου·

15. τονίζει ότι ο δημοσιονομικός κανονισμός, και ιδίως το άρθρο 61, πρέπει να τηρείται και να εφαρμόζεται σε όλα τα κράτη μέλη και να χρησιμοποιείται σε όλες τις πληρωμές κονδυλίων της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των άμεσων πληρωμών για τη γεωργία·

16. καλεί την Επιτροπή να προτείνει τη θέσπιση ενός κεντρικού μηχανισμού καταγγελιών σε επίπεδο Ένωσης για την υποστήριξη των ατόμων που καλούνται να αντιμετωπίσουν αθέμιτες πρακτικές αρπαγής γης και τον εκφοβισμό από εγκληματικές οργανώσεις, δίνοντάς τους την ευκαιρία να υποβάλλουν άμεσα καταγγελία στην Επιτροπή·

17. καλεί τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν ταχέως την οδηγία (ΕΕ) 2019/1937 σχετικά με την προστασία των προσώπων που καταγγέλλουν παραβάσεις του δικαίου της Ένωσης ( 11 ) (οδηγία για τους μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος) και να συμπεριλάβουν, στο πλαίσιο της διαδικασίας εφαρμογής, νομικές διασφαλίσεις για τα άτομα και τους ανεξάρτητους φορείς που αποκαλύπτουν περιστατικά διαφθοράς, συμπεριλαμβανομένων των δημοσιογράφων, των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος, των ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης και των ΜΚΟ για την καταπολέμηση της διαφθοράς· καλεί όλα τα κράτη μέλη να θεσπίσουν ολοκληρωμένα πλαίσια προστασίας των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος· επαναλαμβάνει τον επείγοντα χαρακτήρα του αιτήματος αυτού, δεδομένων των αναφορών περί αύξησης των σωματικών επιθέσεων κατά δημοσιογράφων, της αύξησης των στρατηγικών αγωγών προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού (SLAPP) και της χρήσης διαδικασιών ταχείας θέσπισης νομοθεσίας για την ασφάλεια σε ορισμένα κράτη μέλη που ποινικοποιούν τη διάδοση εικόνων ή δεδομένων σχετικά με αστυνομικούς υπαλλήλους, εμποδίζοντας έτσι το έργο των δημοσιογράφων και περιορίζοντας τη λογοδοσία των εθνικών αρχών·

18. σημειώνει με ανησυχία ότι η Επιτροπή και η OLAF έχουν εντοπίσει την απάτη στους δημόσιους διαγωνισμούς και τις δημόσιες συμβάσεις ως σημαντική τάση μεταξύ των υπαιτίων απάτης· σημειώνει ότι η αθέμιτη σύμπραξη μεταξύ ατόμων και οργανισμών, η χρήση πλαστών τιμολογίων, η δημιουργία πλαστών εταιρειών και διαπιστευτηρίων και η ανακατεύθυνση πόρων από τον αρχικό τους σκοπό είναι συνηθισμένοι τρόποι υπονόμευσης των διαδικασιών σύναψης δημοσίων συμβάσεων· επισημαίνει ότι οι μηχανισμοί απάτης συχνά λαμβάνουν χώρα σε διεθνικό επίπεδο και μπορούν να καλύπτουν πολλές χώρες (εντός και εκτός ΕΕ), γεγονός που δυσχεραίνει τον εντοπισμό και τη διάλυσή τους· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι σε πολλά κράτη μέλη δεν υπάρχει ειδική νομοθεσία για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος· επισημαίνει ότι η έγκαιρη συνεργασία μεταξύ των εθνικών αρχών επιβολής του νόμου αποτελεί βασικό συστατικό μιας αποτελεσματικής αντιμετώπισης του διεθνικού εγκλήματος· καλεί τις αρμόδιες ενωσιακές και εθνικές αρχές να βελτιώσουν τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων τους, διευκολύνοντας την έγκαιρη ανταλλαγή πληροφοριών και ενισχύοντας τη συνεργασία και τις κοινές επιχειρήσεις για την αντιμετώπιση του διεθνικού οργανωμένου εγκλήματος· ζητεί, ως εκ τούτου, να ενισχυθούν ο διεθνικός χαρακτήρας της καταπολέμησης της απάτης και η εναρμόνιση των ποινικών νομοθεσιών στα κράτη μέλη για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, πράγμα που έχει ζωτική σημασία· ενθαρρύνει την Επιτροπή να αναπτύξει ένα κοινό πλαίσιο κανόνων που θα επιτρέπει στα κράτη μέλη τη μεταφορά ποινικών διαδικασιών σε άλλο κράτος μέλος, προκειμένου να αποφεύγονται παράλληλες έρευνες·

19. σημειώνει ότι η πανδημία COVID-19 δημιουργεί νέες ευκαιρίες για τους απατεώνες και το οργανωμένο έγκλημα· σημειώνει με ανησυχία ότι η Ευρωπόλ παρατήρησε αύξηση των εγκληματικών δραστηριοτήτων που σχετίζονται με τον κορονοϊό με τη μορφή ηλεκτρονικού εγκλήματος, απάτης και παραποίησης, μεταξύ άλλων, όσον αφορά τον ιατρικό εξοπλισμό και τα μέσα ατομικής προστασίας· υπενθυμίζει τις απάτες και τις πλαστές προσφορές εμβολίων που εντοπίστηκαν από τις χώρες της ΕΕ ως ένα από τα πολλά επιβλαβή παραδείγματα, με τις οποίες απατεώνες προσπάθησαν να πωλήσουν πάνω από 1,1 δισεκατομμύρια δόσεις εμβολίων σε συνολική τιμή άνω των 15,4 δισεκατομμυρίων EUR· επισημαίνει ότι η απειλή παράνομων πωλήσεων πλαστών ψηφιακών πιστοποιητικών COVID-19 αυξάνεται ραγδαία, με πολλά παραδείγματα να έχουν εντοπιστεί σε πολλά κράτη μέλη·

20. εκφράζει την ανησυχία του για την αξιολόγηση της έκθεσης PIF, σύμφωνα με την οποία 7 κράτη μέλη εντόπισαν περιπτώσεις απάτης σε σχέση με τις υποδομές υγείας το 2019 και οι υποδομές υγείας επηρεάστηκαν ιδιαίτερα από παραβιάσεις των κανόνων για τις δημόσιες συμβάσεις· επισημαίνει ότι η εξάρτηση από τις διαδικασίες σύναψης συμβάσεων έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση της κρίσης COVID-19 ενδέχεται να επιδείνωσε τα προβλήματα αυτά· επισημαίνει ότι στις διαδικασίες έκτακτης ανάγκης πρέπει να τηρούνται τα ίδια πρότυπα διαφάνειας και λογοδοσίας με τις κανονικές διαδικασίες· καλεί την Επιτροπή και τις αρχές των κρατών μελών να συμπληρώσουν αυτές τις διαδικασίες με τη χρήση εργαλείων μετριασμού κινδύνου, εστιάζοντας στην πρόληψη, καθώς και με ολοκληρωμένους εκ των υστέρων ελέγχους·

21. εκφράζει την έντονη ανησυχία του για την προσδοκία της Ευρωπόλ ότι η ύφεση μετά την πανδημία θα δημιουργήσει νέες ευκαιρίες για το οργανωμένο έγκλημα· προειδοποιεί ότι, καθώς το οργανωμένο έγκλημα ακολουθεί τα χρήματα, η άνευ προηγουμένου αύξηση των δαπανών της ΕΕ στο πλαίσιο του σχεδίου ανάκαμψης NextGenerationEU προσφέρει μεγάλες δυνατότητες κατάχρησης πόρων από το οργανωμένο έγκλημα· επισημαίνει ότι αυτή η άνευ προηγουμένου αύξηση των δαπανών πρέπει να καλυφθεί με κατάλληλους πόρους που θα διατίθενται στα αρμόδια όργανα που συναποτελούν την ΕΕ και στα εθνικά πλαίσια για την καταπολέμηση της διαφθοράς, της απάτης και του οργανωμένου εγκλήματος· υπενθυμίζει, εν προκειμένω, ότι η χρήση νέων τεχνολογιών όπως η βάση δεδομένων ARACHNE και το σύστημα έγκαιρου εντοπισμού και αποκλεισμού (EDES) θα πρέπει να καταστούν υποχρεωτικά στοιχεία στην εφαρμογή του προϋπολογισμού της ΕΕ· επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς το Συμβούλιο να συμφωνήσει με την προσθήκη 40 θέσεων ελεγκτών στο Ελεγκτικό Συνέδριο και την έκκλησή του προς την OLAF και την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) να διασφαλίσουν τη διάθεση επαρκών πόρων για την ανακάλυψη και δίωξη εγκληματικών δραστηριοτήτων που στοχεύουν στο NextGenerationEU·

22. υπογραμμίζει ότι, όπως έχει γίνει γνωστό, οι εγκληματικές οργανώσεις, και ιδίως οι οργανώσεις τύπου μαφίας, έχουν ήδη στο παρελθόν στρέψει τις δραστηριότητές τους στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας· προειδοποιεί ότι, καθώς είναι ήδη ενεργό σε αυτόν τον τομέα, το οργανωμένο έγκλημα μπορεί εύκολα να υποκλέψει κονδύλια που προορίζονται για την οικολογική μετάβαση, τα οποία αντιπροσωπεύουν σημαντικό ποσοστό του μηχανισμού Next Generation EU·

23. σημειώνει με ανησυχία τους παράγοντες διευκόλυνσης του οργανωμένου εγκλήματος, όπως η νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, το έγκλημα στον κυβερνοχώρο, η απάτη σχετικά με τα έγγραφα, η διαφθορά, η δόλια μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων και η χρήση εικονικών εταιρειών· τονίζει ότι οι δράσεις αυτές έχουν αντίκτυπο στην ικανότητα των αρχών να παρακολουθούν αποτελεσματικά εάν τα κονδύλια της ΕΕ δαπανώνται όπως προβλέπεται·

Εκτιμήσεις των δημοσιονομικών επιπτώσεων του οργανωμένου εγκλήματος

24. εκφράζει την ανησυχία του για το γεγονός ότι το έργο της εκτίμησης της έκτασης και της σοβαρότητας των επιπτώσεων του οργανωμένου εγκλήματος στον προϋπολογισμό της ΕΕ έχει κριθεί επανειλημμένα εξαιρετικά δύσκολο ή και αδύνατο λόγω, μεταξύ άλλων, των διαφορετικών ορισμών του οργανωμένου εγκλήματος μεταξύ των κρατών μελών και της έλλειψης αξιόπιστων εκτιμήσεων όσον αφορά την αξιολόγηση της κατάστασης, πράγμα που περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού των μέτρων και διερεύνησης και δίωξης των υποθέσεων· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι η Επιτροπή και οι εθνικές αρχές δεν έχουν κατανοήσει την κλίμακα, τη φύση και τα αίτια της απάτης και δεν έχουν πραγματοποιήσει μέχρι σήμερα καμία συνεπή αξιολόγηση των περιπτώσεων απάτης που δεν έχουν εντοπισθεί· τονίζει ότι η έλλειψη αξιόπιστων εκτιμήσεων εμποδίζει μια ακριβή εκτίμηση της κατάστασης, η οποία με τη σειρά της αποτελεί τροχοπέδη στην καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος· καλεί τις αρμόδιες εθνικές αρχές να βελτιώσουν τη συλλογή δεδομένων και να αυξήσουν την αξιοπιστία των δεδομένων που κοινοποιούνται στην Επιτροπή· καλεί την Επιτροπή να συντονίσει και να συνεργαστεί με τις αρχές των κρατών μελών προκειμένου να πραγματοποιήσει μια ολοκληρωμένη αξιολόγηση σε επίπεδο ΕΕ για το πραγματικό μέγεθος, τη φύση και τα αίτια της απάτης, με τη συμμετοχή των σχετικών οργανισμών της ΕΕ και τη συνεργασία με εταίρους από τις γειτονικές χώρες της ΕΕ·

25. σημειώνει ότι η έκθεση PIF του 2019 κατέγραψε 514 δόλιες παρατυπίες στο σκέλος των δαπανών, με οικονομική αξία 381,4 εκατομμυρίων EUR, και 425 δόλιες παρατυπίες στο σκέλος των εσόδων, συνολικού ύψους 79,7 εκατομμυρίων EUR· τονίζει ότι αυτοί οι αριθμοί δεν αποτυπώνουν την πραγματική έκταση της απάτης, η οποία είναι πιθανό να είναι σημαντικά μεγαλύτερη· επισημαίνει περαιτέρω ότι δεν διαπράττεται το σύνολο της απάτης από το οργανωμένο έγκλημα, ιδίως όσον αφορά τις δαπάνες, όπου η απάτη διαπράττεται συχνά από φυσικά πρόσωπα ή μεμονωμένες εταιρείες και μπορεί να περιλαμβάνει ακόμη και υψηλόβαθμους δημόσιους ή κυβερνητικούς αξιωματούχους·

26. σημειώνει ότι, σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες, η διείσδυση του οργανωμένου εγκλήματος στις δημόσιες συμβάσεις της ΕΕ κυμαίνεται μεταξύ του 2,7 % και του 3,6 % των συνολικών δαπανών· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι, από το 2014 έως το 2020, έχουν ενδεχομένως υπεξαιρεθεί από το οργανωμένο έγκλημα 1,9 δισεκατομμύρια EUR έως 2,6 δισεκατομμύρια EUR από το Ταμείο Συνοχής της ΕΕ· σημειώνει ότι, ενώ οι περιορισμοί των δεδομένων επηρεάζουν την αξιοπιστία αυτών των εκτιμήσεων, εξακολουθούν να αποτελούν ένδειξη της σοβαρότητας του προβλήματος·

27. τονίζει με ανησυχία ότι η διαφθορά αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο όλων σχεδόν των δραστηριοτήτων του οργανωμένου εγκλήματος και ότι αποτελεί σοβαρή απειλή για τα οικονομικά συμφέροντα της ΕΕ, με εκτιμώμενη απώλεια του ΑΕΠ μεταξύ 170 δισεκατομμυρίων EUR και 990 δισεκατομμυρίων EUR και κόστος για την ΕΕ άνω των 5 δισ. EUR ετησίως μόνο από τα κονδύλια δαπανών που αφορούν τις δημόσιες συμβάσεις ( 12 )

28. εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι, σύμφωνα με την Ευρωπόλ, εκτιμάται ότι 40 έως 60 δισεκατομμύρια EUR χάνονται ετησίως σε ομάδες οργανωμένου εγκλήματος μέσω μιας συγκεκριμένης μορφής απάτης στον τομέα του ΦΠΑ, της ενδοκοινοτικής απάτης του αφανούς εμπόρου (ΕΑΑΕ)· τονίζει ότι η πλειονότητα των απωλειών ΦΠΑ βαρύνει τα κράτη μέλη, δεδομένου ότι μόνο το 0,3 % του εισπραχθέντος ΦΠΑ μεταφέρεται στον προϋπολογισμό της ΕΕ· τονίζει, ωστόσο, ότι οι ίδιοι πόροι που βασίζονται στον ΦΠΑ αντιπροσώπευαν το 11,97 % των συνολικών εσόδων του προϋπολογισμού της ΕΕ το 2019, γεγονός που δείχνει ότι οι απώλειες ΦΠΑ που προκαλούνται από εγκληματικές οργανώσεις έχουν σοβαρό αντίκτυπο στα έσοδα της ΕΕ·

Μέτρα ελέγχου κατά του οργανωμένου εγκλήματος

29. εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι η Επιτροπή εντόπισε ελλείψεις στη συλλογή και ανάλυση δεδομένων για την καταπολέμηση της απάτης, τη χρήση συστημάτων αναφοράς [όπως το EDES και το Arachne] από τα κράτη μέλη, καθώς και στη ροή πληροφοριών· σημειώνει ότι η νομοθεσία της ΕΕ για την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με το διασυνοριακό έγκλημα επικαιροποιήθηκε μόλις πρόσφατα και δεν καλύπτει όλες τις αρμόδιες αρχές, εμποδίζοντας έτσι την αποτελεσματική ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των οργάνων της ΕΕ και των κρατών μελών·

30. θεωρεί ότι η οδηγία PIF αποτελεί σημαντικό βήμα για την προστασία του προϋπολογισμού της ΕΕ, καθώς παρέχει έναν κοινό ορισμό των ποινικών αδικημάτων και της κατάχρησης κονδυλίων, καθώς και για την εναρμόνιση των κυρώσεων για εγκλήματα εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ· εκτιμά το γεγονός ότι η οδηγία ορίζει σαφείς διαδικασίες υποβολής εκθέσεων και έρευνας, καθορίζει την παρακολούθηση του πλαισίου διαχείρισης του κινδύνου απάτης και προωθεί τη χρήση πληροφοριών, βάσεων δεδομένων και ανάλυσης δεδομένων από τα κράτη μέλη· εκφράζει την ικανοποίησή του για την πρόσφατη αξιολόγηση της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας PIF και για το γεγονός ότι όλα τα κράτη μέλη έχουν κοινοποιήσει την πλήρη μεταφορά της οδηγίας PIF στο εθνικό τους δίκαιο ( 13 ) · εκφράζει, ωστόσο, την ανησυχία του για τον βαθμό στον οποίο η οδηγία έχει μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο· υπενθυμίζει ότι η Επιτροπή εντόπισε προβλήματα συμμόρφωσης σε αρκετά κράτη μέλη· σημειώνει ότι αυτά τα θέματα αφορούν, μεταξύ άλλων, τον ορισμό των ποινικών αδικημάτων («απάτη που πλήττει τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης», «νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες», «διαφθορά», «υπεξαίρεση»), την ευθύνη των νομικών και φυσικών προσώπων και τις κυρώσεις εναντίον τους και την υποχρέωση των κρατών μελών να υποβάλλουν ετησίως στατιστικά στοιχεία στην Επιτροπή· παροτρύνει τα κράτη μέλη να ευθυγραμμίσουν πλήρως την εθνική τους νομοθεσία με τις απαιτήσεις της οδηγίας PIF και την Επιτροπή να παρακολουθεί στενά τη συμμόρφωση των κρατών μελών, δεδομένου ότι η σωστή μεταφορά είναι ζωτικής σημασίας, ώστε η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία να είναι σε θέση να διεξαγάγει αποτελεσματικές έρευνες και διώξεις· προτρέπει την Επιτροπή να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για να εξασφαλίσει τη σωστή και ολοκληρωμένη μεταφορά, συμπεριλαμβανομένης της πιθανότητας διαδικασιών επί παραβάσει·

31. χαιρετίζει τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, με την εντολή της να ερευνά, να διώκει και να παραπέμπει ενώπιον δικαστηρίου εγκλήματα κατά του προϋπολογισμού της ΕΕ, ως σημαντικό πλεονέκτημα στην καταπολέμηση της απάτης και του οργανωμένου εγκλήματος στην ΕΕ· ζητεί αποτελεσματική χρηματοδότηση και κατάλληλη κατανομή ανθρώπινων πόρων για την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία· θεωρεί ότι ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας είναι ιδιαίτερα ελπιδοφόρος στην καταπολέμηση του διασυνοριακού εγκλήματος που σχετίζεται με τον προϋπολογισμό της Ένωσης, δεδομένου ότι οι εθνικές αρχές περιορίζονται από τα σύνορά τους στη δίωξη που ασκούν, ενώ άλλα όργανα της ΕΕ (όπως η Eurojust, η Ευρωπόλ και η OLAF) δεν διαθέτουν τις απαιτούμενες ανακριτικές και διωκτικές εξουσίες· σημειώνει ότι το επίκεντρο της εντολής της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας ορίζεται στην οδηγία PIF και περιλαμβάνει την καταπολέμηση της απάτης που αφορά δαπάνες και έσοδα της ΕΕ, την απάτη στον ΦΠΑ, τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, τη διαφθορά και τη συμμετοχή σε εγκληματικές οργανώσεις· επισημαίνει ότι τα εν λόγω σημεία επικέντρωσης είναι κρίσιμα για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και πιστεύει ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία θα αποτελέσει εν προκειμένω αποτελεσματικό εργαλείο για την καταπολέμηση εγκληματικών οργανώσεων που έχουν αντίκτυπο στον προϋπολογισμό της ΕΕ· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι πέντε κράτη μέλη δεν έχουν ακόμη προσχωρήσει στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και τα καλεί να λάβουν τα αναγκαία μέτρα για την ένταξή τους σε αυτήν· καλεί την Επιτροπή, στο μεταξύ, να εντείνει την εποπτεία που ασκεί στα εν λόγω κράτη μέλη και αποδοκιμάζει τη μη πραγματοποίηση διορισμών Ευρωπαίων εντεταλμένων εισαγγελέων, ιδίως από τη Σλοβενία, και τις σημαντικές καθυστερήσεις σε πολλά άλλα κράτη μέλη· επισημαίνει ότι αυτό αποδυναμώνει σημαντικά την αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα της πανευρωπαϊκής καταπολέμησης του διασυνοριακού εγκλήματος·

32. τονίζει την ανάγκη για καλύτερη αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών εγκλημάτων με διασυνοριακή διάσταση τα οποία επηρεάζουν τη βιοποικιλότητα και τους φυσικούς πόρους, όπως είναι το παράνομο εμπόριο φυτών και ζώων, η παράνομη υλοτομία και το λαθρεμπόριο ξυλείας, και η παράνομη διακίνηση αποβλήτων· καλεί την Επιτροπή να δρομολογήσει την διεύρυνση της εντολής της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας προκειμένου να καλυφθούν τα διασυνοριακά περιβαλλοντικά εγκλήματα·

33. εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι η Επιτροπή θέσπισε σχέδιο στελέχωσης της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας που δεν της επιτρέπει να εκπληρώσει αποτελεσματικά την εντολή της· υπογραμμίζει ότι είναι απαραίτητη η επαρκής στελέχωση, ώστε η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία να μπορέσει να εκτελέσει το κύριο καθήκον της, δηλαδή την καταπολέμηση του διασυνοριακού εγκλήματος που επηρεάζει τον προϋπολογισμό της ΕΕ· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είναι επί του παρόντος ανεπαρκώς στελεχωμένη με αναλυτές και οικονομικούς ερευνητές υποθέσεων, για να υποστηρίξει τις δραστηριότητες δίωξης των Ευρωπαίων Εντεταλμένων Εισαγγελέων· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι το επιχειρησιακό προσωπικό της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας επικεντρώνεται επί του παρόντος κυρίως στην καταγραφή των υποθέσεων και όχι στη δίωξή τους· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία επεσήμανε την επείγουσα έλλειψη επιπλέον ειδικευμένων νομικών εμπειρογνωμόνων και ειδικών πληροφορικής, καθώς και διοικητικού προσωπικού για να επιτραπεί η ομαλή διεξαγωγή των εργασιών της· υπογραμμίζει ότι, πέραν του ετήσιου φόρτου υποθέσεων που ανέρχονται σε 2 000, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία πρέπει να διαχειριστεί περισσότερες από 3 000 υποθέσεις που είναι σε αναμονή· ανησυχεί ότι ο φόρτος εργασίας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας θα αυξηθεί ακόμη περισσότερο τα επόμενα χρόνια, λόγω των πρωτοφανών ποσών που κινητοποιήθηκαν από τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και της επιτάχυνσης των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων κατά τη διάρκεια της κρίσης της νόσου COVID-19· επισημαίνει ότι το σχέδιο στελέχωσης της Επιτροπής για την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία για το 2022 είναι ανεπαρκές για την αντιμετώπιση των ελλείψεων που εντόπισε η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία· επισημαίνει ότι όταν θα είναι πλήρως λειτουργική, τα οφέλη της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας όσον αφορά την προστασία του προϋπολογισμού της ΕΕ θα υπερβούν το κόστος της· καλεί επιτακτικά την Επιτροπή να αυξήσει τον προϋπολογισμό και το διαθέσιμο εξειδικευμένο προσωπικό της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, ώστε να μπορέσει να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητές της στην καταπολέμηση του εγκλήματος·

34. χαιρετίζει την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη στρατηγική της ΕΕ για την αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος 2021-2025 και την εστίασή της στην ενίσχυση της αποτελεσματικής και έγκαιρης ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των φορέων της ΕΕ και των κρατών μελών, για παράδειγμα μέσω της βελτίωσης της διαλειτουργικότητας μεταξύ των συστημάτων πληροφοριών της ΕΕ και της εξασφάλισης της σύνδεσης με τις σχετικές βάσεις δεδομένων σε όλα τα κράτη μέλη· εκτιμά τη δέσμευση της Επιτροπής για τον εξορθολογισμό της συνεργασίας στον τομέα της επιβολής του νόμου και την πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων των υφιστάμενων εργαλείων, όπως η Ευρωπαϊκή Πολυκλαδική Πλατφόρμα κατά των Εγκληματικών Απειλών (EMPACT)· χαιρετίζει τον στόχο της Επιτροπής να βελτιώσει την ανταλλαγή πληροφοριών και τη συνεργασία μεταξύ της Ευρωπόλ, της Eurojust και τρίτων χωρών·

35. χαιρετίζει την εστίαση της Επιτροπής στην πρόληψη της διείσδυσης του οργανωμένου εγκλήματος στη νόμιμη οικονομία, για παράδειγμα μέσω της αναθεώρησης του πλαισίου της ΕΕ για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και των υφιστάμενων κανόνων της ΕΕ για την καταπολέμηση της διαφθοράς· εκφράζει την ικανοποίησή του για την εστίαση της Επιτροπής στην προσαρμογή της επιβολής του νόμου στην ψηφιακή εποχή·

36. σημειώνει ότι η νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες επιτρέπει στους εγκληματίες να αποτρέπουν τον εντοπισμό των κερδών τους, και ότι η προσφορά υπηρεσιών νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες έχει καταστεί από μόνη της επικερδής επιχείρηση για εγκληματικές οργανώσεις· τονίζει ότι αυτό επηρεάζει σημαντικά τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης και των κρατών μελών, καθώς ένα καταστροφικό ποσοστό ύψους 98 % των εκτιμώμενων προϊόντων του εγκλήματος δεν κατασχέθηκαν και παραμένουν στη διάθεση των εγκληματιών· πιστεύει ότι η καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες έχει καθοριστική σημασία για την πρόληψη της κατάχρησης πόρων από εγκληματικές οργανώσεις· εκφράζει τη βαθιά ανησυχία του για τα πορίσματα του Ελεγκτικού Συνεδρίου ( 14 ) ότι οι ενέργειες της ΕΕ για την πρόληψη της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες είναι κατακερματισμένες και ανεπαρκώς συντονισμένες, ότι το υπάρχον νομικό πλαίσιο είναι ασυνεπές και δεν έχει μεταφερθεί πλήρως στο εθνικό δίκαιο και ότι το γεγονός αυτό μπορεί να αξιοποιηθεί από εγκληματίες· επαινεί την Επιτροπή για τη νέα δέσμη νομοθετικών μέτρων που αποσκοπεί στην αναθεώρηση του πλαισίου ΚΞΧ/ΧΤ, ένα ενιαίο σύνολο κανόνων που αποτελεί σημαντικό βήμα προόδου στην καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και που θα επιτρέψει την ομοιόμορφη εφαρμογή της νομοθεσίας ΚΞΧ/ΧΤ·

37. χαιρετίζει, ειδικότερα, την πρόταση για τη δημιουργία ενός νέου οργανισμού της ΕΕ, της αρχής για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες (AMLA), και τονίζει ότι η AMLA πρέπει να διαθέτει επαρκείς ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους προκειμένου να είναι πλήρως λειτουργική· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι η σύσταση της AMLA δεν αναμένεται πριν από το 2023 και ότι δεν θα είναι πλήρως λειτουργική έως το 2026· επισημαίνει ότι τα υπάρχοντα ζητήματα όσον αφορά την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας είναι επιτακτικής ανάγκης και δεν πρέπει να χαθεί περισσότερος χρόνος· καλεί την Επιτροπή να υποβάλει συγκεκριμένα μέτρα για την αντιμετώπιση των υπαρχόντων ζητημάτων έως ότου η AMLA καταστεί πλήρως λειτουργική·

38. επικροτεί, επιπλέον, τις νέες προτάσεις της Επιτροπής για τα κρυπτοστοιχεία, έναν σε μεγάλο βαθμό μη ρυθμιζόμενο τομέα που αποτελεί αντικείμενο εκμετάλλευσης από το οργανωμένο έγκλημα, το οποίο κινεί μεγάλες ροές παράνομων χρημάτων ατιμώρητα στην αγορά κρυπτονομισμάτων· υπενθυμίζει ότι η ανωνυμία που περιβάλλει ορισμένα κρυπτονομίσματα οδηγεί σε αύξηση της χρήσης τους για παράνομες δραστηριότητες· καλεί τα κράτη μέλη να ενθαρρύνουν τις εταιρείες κρυπτονομισμάτων να χρησιμοποιούν εργαλεία ανάλυσης για την αξιολόγηση πιθανών εγκληματικών δραστηριοτήτων που συνδέονται με τις διευθύνσεις προορισμού και αποδέκτη, και να διασφαλίζουν ότι εφαρμόζουν πλήρως τη νομοθεσία για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, όταν οι χρήστες μετατρέπουν τα κρυπτονομίσματα σε πραγματικό νόμισμα· τονίζει ότι τα κρυπτονομίσματα πρέπει να υπόκεινται στους ίδιους εποπτικούς φορείς με τα παραδοσιακά νομίσματα·

39. σημειώνει ότι οι μονάδες χρηματοοικονομικών πληροφοριών (ΜΧΠ) διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στον εντοπισμό υποθέσεων διασυνοριακής νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας· σημειώνει ότι στην ΕΕ, οι ΜΧΠ λειτουργούν σε εθνικό επίπεδο και ότι η Επιτροπή διαπίστωσε ότι ο συντονισμός και η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των εθνικών ΜΧΠ είναι ανεπαρκής ( 15 ) · εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι υπάρχουν διαφορές στον όγκο και τον τύπο των δεδομένων που ανταλλάσσονται μεταξύ των ΜΧΠ· σημειώνει ότι αυτό εμποδίζει τη μεταξύ τους συνεργασία, η οποία με τη σειρά της επηρεάζει αρνητικά την ικανότητα έγκαιρου εντοπισμού και δίωξης των διασυνοριακών εγκλημάτων·

40. εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι οι εθνικές προσεγγίσεις για την αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τη νομοθεσία, τις στρατηγικές και την επιχειρησιακή ικανότητα· σημειώνει ότι αυτό οφείλεται εν μέρει στα διαφορετικά επίπεδα έγκρισης και εφαρμογής της νομοθεσίας της ΕΕ· εκφράζει ανησυχία για τους ποικίλους ρόλους και τις δυνατότητες των υπηρεσιών για τον συντονισμό της καταπολέμησης της απάτης (AFCOS) στα κράτη μέλη, πιθανόν επειδή η νομοθεσία της ΕΕ δεν ορίζει με αρκετή ακρίβεια την εντολή τους και περιπλέκει τον συντονισμό σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο· εκφράζει την ανησυχία του για το γεγονός ότι οι προσπάθειες για την καταπολέμηση της απάτης που αφορούν κονδύλια της ΕΕ τείνουν να μην αντιμετωπίζονται με την ίδια προτεραιότητα όπως οι απάτες που αφορούν εθνικές δαπάνες· αυτό καθίσταται εμφανές από το γεγονός ότι περισσότερες από τις μισές έρευνες της OLAF δεν συνεχίζονται από τα κράτη μέλη και ακόμη λιγότερες φτάνουν στο στάδιο της δίωξης· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι ορισμένα κράτη μέλη επιλέγουν συνεχώς να μην εφαρμόζουν τις συστάσεις της OLAF μετά την ολοκλήρωση μιας έρευνας και δεν προβαίνουν σε δικαστικές ενέργειες που αποσκοπούν στην ανάκτηση των υπεξαιρεθέντων κονδυλίων της ΕΕ· καλεί την Επιτροπή να χρησιμοποιήσει τα προνόμιά της και να λάβει τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίσει την έγκαιρη και σωστή εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ·

41. εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι μια πρόσφατη έρευνα δείχνει ότι ορισμένα κράτη μέλη δεν δίνουν την ίδια προτεραιότητα σε απάτες που αφορούν κονδύλια της ΕΕ και σε απάτες που επηρεάζουν τις εγχώριες δαπάνες· σημειώνει ότι, μολονότι η Επιτροπή έχει ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να αναπτύξουν εθνικές στρατηγικές για την καταπολέμηση της απάτης (ΕΣΚΑ), μόνο 13 κράτη μέλη το έχουν πράξει και κανένα από αυτά δεν χρησιμοποίησε το υπόδειγμα που παρείχε η Επιτροπή· σημειώνει με ανησυχία ότι οι διαφορές αυτές μεταξύ των κρατών μελών θέτουν εμπόδια στην αποτελεσματική συνεργασία· καλεί, ως εκ τούτου, την Επιτροπή να παρέμβει πιο αποφασιστικά με στόχο να θεσπίσει υποχρεωτικούς κανόνες για τα κράτη μέλη όσον αφορά την πρόληψη της απάτης που προκαλεί ζημίες σε βάρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

Συμπεράσματα

42. καλεί την Επιτροπή να αναπτύξει μια κοινή προσέγγιση για την αξιολόγηση των επιπτώσεων του οργανωμένου εγκλήματος στα κονδύλια της ΕΕ και να αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα των μέτρων που λαμβάνονται για την αντιμετώπιση του προβλήματος σε όλα τα κράτη μέλη· θεωρεί ζωτικής σημασίας την έγκαιρη, πλήρη και αποτελεσματική ανταλλαγή πληροφοριών και, ως εκ τούτου, επαναλαμβάνει τη σημασία της εναρμόνισης των ορισμών προκειμένου να επιτευχθούν συγκρίσιμα δεδομένα και πληροφορίες μεταξύ των οργάνων της ΕΕ και των κρατών μελών, προκειμένου να εκτιμηθεί ο αντίκτυπος των δραστηριοτήτων του οργανωμένου εγκλήματος στα οικονομικά της ΕΕ και να αναληφθεί ταχεία δράση για την καταπολέμησή του·

43. εκφράζει την ανησυχία του για το γεγονός ότι το ισχύον σύστημα διαφορετικών εθνικών προσεγγίσεων εμποδίζει μια αποτελεσματική, διασυνοριακή προσέγγιση για την αντιμετώπιση του προβλήματος, η οποία παρέχει στους εγκληματίες την ευκαιρία να συνεχίσουν τις πράξεις τους χωρίς να λογοδοτούν· καλεί τα κράτη μέλη να συνεργαστούν στενά με τους φορείς της ΕΕ και μεταξύ τους και να αξιοποιήσουν τα εργαλεία και τις υπηρεσίες της Ένωσης για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, προκειμένου να μεγιστοποιήσουν την ανταλλαγή δεδομένων και να διευκολύνουν τις διασυνοριακές επιχειρήσεις που έχουν στόχο τις δραστηριότητες του οργανωμένου εγκλήματος κατά του προϋπολογισμού της ΕΕ·

44. καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να εξετάσουν το ενδεχόμενο συνεκτικότερης χρήσης όλων των διαθέσιμων εργαλείων για τον εντοπισμό και την αντιμετώπιση της απάτης, ιδίως της πλατφόρμας ΤΠ Arachne και του Συστήματος Έγκαιρου Εντοπισμού και Αποκλεισμού (EDES)· τονίζει ότι η διαλειτουργικότητα των Arachne, EDES, θεσμικών και εθνικών βάσεων δεδομένων είναι ζωτικής σημασίας για τη διασφάλιση της αποτελεσματικής ανταλλαγής πληροφοριών με στόχο την πρόληψη και τον εντοπισμό περιπτώσεων απάτης εις βάρος του προϋπολογισμού της ΕΕ· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι το Arachne και το EDES είναι επί του παρόντος περιορισμένα ως προς το πεδίο εφαρμογής, την ευαισθητοποίηση και τη χρήση τους από τα κράτη μέλη· επισημαίνει σχετικά ότι το EDES καλύπτει κονδύλια που τελούν υπό άμεση ή έμμεση διαχείριση, αλλά όχι κονδύλια υπό επιμερισμένη διαχείριση, παρά το γεγονός ότι τα τελευταία αντιπροσωπεύουν περίπου το 80 % των δαπανών της ΕΕ· καλεί την Επιτροπή να επεκτείνει την εφαρμογή του EDES σε αυτά τα κονδύλια· επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς την Επιτροπή και ιδίως προς τα κράτη μέλη στο Συμβούλιο να καταστήσουν υποχρεωτική την χρήση της βάσης δεδομένων Arachne· καλεί την Επιτροπή να επανεκτιμήσει το πλαίσιο για την ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ των θεσμικών οργάνων της ΕΕ καθώς και με τα κράτη μέλη, προκειμένου να μεγιστοποιηθεί ο βαθμός αποτελεσματικής ανταλλαγής πληροφοριών, με ταυτόχρονη τήρηση των απαιτήσεων προστασίας δεδομένων·

45. καλεί την Επιτροπή να υποστηρίξει τα κράτη μέλη παρέχοντας κατάρτιση στις εθνικές αρχές προκειμένου να αποκτήσουν επαρκείς γνώσεις για την αποτελεσματικότερη χρήση εργαλείων όπως το EDES και το Arachne με τον αποτελεσματικότερο δυνατό τρόπο και σύμφωνα με τα πρότυπα υποβολής εκθέσεων της ΕΕ· καλεί την Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, να αναλύσει τις δυσκολίες που συναντούν οι εθνικές αρχές κατά τη χρήση του EDES και του Arachne, να εκδώσει συγκεκριμένες συστάσεις και να βελτιώσει τις υπάρχουσες γενικές κατευθυντήριες γραμμές και τη φιλικότητα προς τον χρήστη αυτών των εργαλείων· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι ορισμένα κράτη μέλη αντιτίθενται στη χρήση αυτών των εργαλείων φοβούμενα αυξημένο γραφειοκρατικό φόρτο· επισημαίνει ότι όταν τα εν λόγω εργαλεία ενσωματωθούν σωστά, μπορούν στην πραγματικότητα να μειώσουν τη γραφειοκρατία· καλεί τα κράτη μέλη να επανεξετάσουν τη θέση τους επί του θέματος και την Επιτροπή να συμμετάσχει περαιτέρω στην προώθηση των πλεονεκτημάτων του EDES και του Arachne στα κράτη μέλη· ζητεί την θέσπιση προγραμμάτων κατάρτισης για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες που θα επιτρέπουν στις αρχές να εντοπίζουν τον κίνδυνο πιθανής απάτης πριν από την εκταμίευση των κονδυλίων, ιδιαίτερα στον τομέα «Γνώση της ταυτότητας των πελατών» και την κρυφή συμμετοχή των πολιτικά εκτεθειμένων προσώπων σε επιδοτήσεις, έργα και επιχορηγήσεις της ΚΓΠ·

46. θεωρεί τον κανονισμό περί κοινών διατάξεων ( 16 ) (κανονισμός ΚΚΔ), ο οποίος θεσπίζει κοινούς κανόνες που ισχύουν για τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+ και το Ταμείο Συνοχής, ως ένα ακόμα σημαντικό στοιχείο για την πρόληψη της κατάχρησης των ενωσιακών κονδυλίων από το οργανωμένο έγκλημα·

47. επισημαίνει ότι ένα σημαντικό βήμα για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος είναι να καταστεί το οργανωμένο έγκλημα λιγότερο επικερδές· υπενθυμίζει, στο πλαίσιο αυτό, το έργο της OLAF, οι έρευνες της οποίας αποτελούν καίριο εργαλείο για την καταπολέμηση της απάτης· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι το ποσοστό απαγγελίας κατηγοριών κατόπιν συστάσεων της OLAF προς τα κράτη μέλη είναι χαμηλό και ακολουθεί πτωτική τάση, καθώς μειώθηκε από 53 % την περίοδο 2007-2014 σε 37 % την περίοδο 2016-2020· σημειώνει περαιτέρω ότι ο βαθμός στον οποίο πράγματι ανακτώνται τα χρηματικά ποσά που συνιστώνται για ανάκτηση δεν έχει αξιολογηθεί τα τελευταία χρόνια, και ότι η πιο πρόσφατη αξιολόγηση που καλύπτει τα έτη 2002 έως 2016 αναφέρει ποσοστό ανάκτησης 30 %· καλεί την OLAF και την Επιτροπή να διερευνήσουν τους λόγους στους οποίους βασίζονται και καλεί τα κράτη μέλη να εκπληρώσουν τη νομική τους υποχρέωση για ανάκτηση των κεφαλαίων και να συνεργαστούν στενά με τα θεσμικά όργανα της Ένωσης, προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική ανάκτηση των κονδυλίων που χρησιμοποιήθηκαν από το οργανωμένο έγκλημα, δεδομένου ότι ένα καταστροφικό ποσοστό ύψους 98 % των εκτιμώμενων προϊόντων του εγκλήματος δεν κατασχέθηκαν και παραμένουν στη διάθεση των εγκληματιών· καλεί την OLAF να συλλέξει πληροφορίες σχετικά με το ποσοστό ανάκτησης μετά τις οικονομικές συστάσεις της και να δημοσιεύσει αυτές τις πληροφορίες στις ετήσιες εκθέσεις της· πιστεύει ότι η ανάληψη αποφασιστικής δράσης για την ανάκτηση κεφαλαίων, όπως, μεταξύ άλλων, η προληπτική κατάσχεση ή η κατάσχεση με βάση την αξία, θα μπορούσε να αποθαρρύνει το οργανωμένο έγκλημα από τη διάπραξη απάτης εις βάρος της ΕΕ, προστατεύοντας με αυτόν τον τρόπο τα οικονομικά συμφέροντά της· καλεί τα κράτη μέλη να αυξήσουν το ποσοστό κατάσχεσης κεφαλαίων που σχετίζονται με απάτη, με μεγαλύτερη έμφαση στα προληπτικά μέτρα· καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει την πιθανότητα συμπλήρωσης της τρέχουσας κατακερματισμένης προσέγγισης για την ανάκτηση περιουσιακών στοιχείων μέσω ενός ενωσιακού φορέα που θα είναι υπεύθυνος για τη διασφάλιση της έγκαιρης και αποτελεσματικής ανάκτησης των κεφαλαίων της ΕΕ·

48. πιστεύει ότι η πρόληψη και η καταπολέμηση της απάτης από το οργανωμένο έγκλημα θα πρέπει να αποτελούν προτεραιότητα των αρχών διαχείρισης, πιστοποίησης και ελέγχου, καθώς και αντικείμενο εξειδικευμένων χρηματοοικονομικών ερευνών· πιστεύει ότι η καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος απαιτεί επίσης τη θέσπιση ενισχυμένων κανόνων και μέτρων σχετικά με τη δέσμευση και τη δήμευση περιουσιακών στοιχείων, συμπεριλαμβανομένης, κατά περίπτωση, της προσωρινής κατάσχεσης περιουσιακών στοιχείων ισοδύναμης αξίας με τα προϊόντα εγκλήματος, προκειμένου να αποτραπεί η μεταφορά ή η διάθεση των εν λόγω προϊόντων εγκλήματος πριν από την ολοκλήρωση της ποινικής διαδικασίας· επαναλαμβάνει ότι είναι απολύτως απαραίτητο να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια για την ανάκτηση κονδυλίων της ΕΕ που αποκτήθηκαν με δόλια μέσα· υποστηρίζει σθεναρά τη διενέργεια αποτελεσματικότερων ερευνών για να εξαρθρωθούν οι δομές του οργανωμένου εγκλήματος και τονίζει ότι οι αρχές επιβολής του νόμου πρέπει να βρίσκονται ένα βήμα μπροστά από τους εγκληματίες οι οποίοι χρησιμοποιούν όλο και περισσότερο τις νέες τεχνολογίες και εκμεταλλεύονται κάθε ευκαιρία για να επεκτείνουν τις παράνομες δραστηριότητές τους, εντός ή εκτός διαδικτύου·

o

o o

49. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.

(1) ΕΕ L 198 της 28.7.2017, σ. 29.

(2) ΕΕ L 156 της 19.6.2018, σ. 43.

(3) ΕΕ L 193 της 30.7.2018, σ. 1.

(4) ΕΕ L 172 της 17.5.2021, σ. 110.

(5) ΕΕ L 283 της 31.10.2017, σ. 1.

(6) ΕΕ L 274 της 28.10.2019, σ. 1.

(7) https://www.oecd.org/gov/ethics/prevention-fraud-corruption-european-funds.pdf

(8) https://www.ydeap.gr/wp-content/uploads/2018/04/EL-TRA-General-Guidelines-on-National-Anti-Fraud-Strategies.pdf

(9) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2021)0337.

(10) Έκθεση της OLAF για το 2020.

(11) ΕΕ L 305 της 26.11.2019, σ. 17.

(12) Μελέτη της Rand Europe, 2016, «The Cost of Non-Europe in the area of Organised Crime and Corruption: Annex ΙΙ: Corruption» (Το κόστος της μη Ευρώπης στον τομέα του οργανωμένου εγκλήματος και της διαφθοράς, Παράρτημα ΙΙ: Διαφθορά).

(13) Έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας (ΕΕ) 2017/1371 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουλίου 2017, σχετικά με την καταπολέμηση, μέσω του ποινικού δικαίου, της απάτης εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης (COM(2021)0536).

(14) Ειδική έκθεση αριθ. 13/2021 του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου: «Οι προσπάθειες της ΕΕ για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες στον τραπεζικό τομέα είναι κατακερματισμένες και η εφαρμογή είναι ανεπαρκής».

(15) Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής, SWD(2021)0190. Εκτίμηση επιπτώσεων που συνοδεύει τη δέσμη μέτρων για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, 20.7.2021.

(16) Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 159).