ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM ( 83) 723 
 
 
 
Vol. 1983/02 59 
  
 
Disclaimer  
Conformément au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlement. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the openi ng to the public of the historical archives of the European Economic 
Community and the European Atomic Energy Community (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), this f ile is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation.  
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom 1. 
Februar 198 3 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen  
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgemeinschaft (ABI. L 43 vom 15.2.1983,  
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. September 2003  
(ABI. L 243 vom 27 .9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit  
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5  
der genannten Verordnung freigegeben.  
ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
00Μ(83) 723 τελικό 
Βρυξέλλες, 2 Δεκεμβρίου 19Β3
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
(Εκθεση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, 
Αθήναι 4^-6 Δεκεμβρίου 1983)

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
1  9 θ 3

ΕΙΣΑΓΩΓΉ
1. Η έκθεση αυτή εντάσσεται στη σειρά των εκθέσεων που εκπονήθηκαν 
ύστερα από σχετικέ αίτημα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου το 1976. Αποτελεί 
ταυτδχρονα τη συμβολή της Επιτροπής στην έκθεση ποσ έχει κληθεί να 
υποβάλει το Ευρωπαϊκά  Συμβούλιο στο Ευρωπαϊκά Κοινοβούλιο "σχετικά με την 
πρόοδο που έχει επιτευχθεί στην κατεύθυνση προς την Ευρωπαϊκή Ένωση" 
σύμφωνα με το σημείο 2.1.4. της "επίσημης διακήρυξης για την Ευρωπαϊκή 
Ένωση" της 19ης Ιουνίου 19Θ3 (βλ. σημείο 5 παρακάτω).
2. Η Επιτροπή επιθυμεί να καταστήσει σαφή την ιδιαίτερη σημασία 
που αποδίδει στην έκθεση αυτή. Η μετάβαση στην Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει 
να αποτελέσει ποιοτικά  άλμα τδσο στο επίπεδο των οργάνων όσο και στο 
επίπεδο των αρμοδιοτήτων : αυτά απορρέει και απά την έκθεσή της του 
1975 για την Ευρωπαϊκή Ένωση και απά το ψήφισμα για την Ευρωπαϊκή 
Ένωση που ενέκρινε το Ευρωπαϊκά Κοινοβούλιο το Σεπτέμβριο του 1983
(βλ. σημείο 6 παρακάτω). Παρ’άλα αυτά η εμπέδωση της σημερινής Κοινότητας 
και η ανάπτυξή της παραμένουν απαραίτητες προϋποθέσεις για κάθε μελλοντική 
πράοδο προς την Ένωση.
3. Το 1983 ήταν μια χρονιά στοχασμών και προπαρασκευής των λύσεων που 
πρέπει να δοθούν στα προβλήματα που παρεμποδίζουν· εδώ και αρκετά χρόνια την 
εξέλιξη της Κοινότητας. Έχει ήδη επιτελεσθεί σημαντικά έργο απδ τα 
όργανα, ιδίως στη συνέχεια του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Στουτγάρδης
του Ιουνίου 1983, προκειμένου να τεθούν γερές βάσεις για την ανάπτυξη 
της Κοινότητας στο υπόλοιπο διάστημα της τρέχουσας δεκαετίας και για τη 
νέα διεύρυνσή της. Οι διαπραγματεύσεις αυτές δέσποσαν στη ζωή της 
Κοινότητας κατά το δεύτερο εξάμηνο του 1983. Εξαίτίας της σημασίας των 
προβλημάτων που πρέπει να επιλυθούν στην τωρινή φάση των εργασιών ήταν 
μοιραίο το 1933 να αποτελέσει μια μεταβατική χρονιά.
4. Το ίδιο διάστημα η Κοινότητα εξακολούθησε να οικοδομεί και να 
ενισχύει τις πολιτικές της. Το 1983 άρχισε η εφαρμογή της κοινής αλιευτικής 
πολιτικής,, ειιτεύχθηκε συμφωνία για την αναθεώρηση του κοινοτικού κεκτημένου

στον τομέα της γεωργίας, άρχισαν οι διαπραγματεύσεις για μια νέα σύμβαση 
με τις χώρες της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού.
Η επίσημη διακήρυξη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και το ψήφισμα tou 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την Ευρωπαϊκή Ένωση
5. Η επίσημη διακήρυξη για την Ευρωπαϊκή Ένωση που εκ δύθηκε απδ τους 
αρχηγούς κρατών ή κυβερνήσεων των κρατών μελών που συνήλθαν στα πλαίσια 
του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στη Στουτγάρδη στις 19 Ιουνίου 1983, αποτελεί 
καρπύ της πρότασης για μια ευρωπαϊκή πρδξη που υπέβαλαν απδ κοινού τα
1981 ο γερμανδς και ο ιταλδς υπουργός εξωτερικών. Εκδίδοντας τη διακήρυξη 
αυτή οι αρχηγοί κρατών ή κυβερνήσεων — για την οποία εντούτοις δεν 
συμφώνησαν όλα τα κρδτη μέλη ως προς όλα τα σημεία της - καθόρισαν διάφορους 
στόχους : να ενισχυθούν και να αναπτυχθούν οι Κοινότητες, που αποτελούν 
τον πυρήνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και η πολιτική συνεργασία’ να προωθηθούν, 
στο μέτρο που οι δραστηριότητες αυτές δεν είναι δυνατό να πραγματοποιηθούν 
στα πλαίσια των συνθηκών, μια στενότερη συνεργασία στον πολιτιστικό τομέα, 
η προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών και συνονισμένες ενέργειες 
για να αντιμετωπισθούν τα διεθνή προβλήματα δημόσιας τάξης.
6. 0 χαρακτήρας της δεύτερης πρωτοβουλίας είναι ευρύτερος και πιο 
φιλόδοξος. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε στις 14 Σεπτεμβρίου 1983
με πολύ μεγάλη πλειοψηφία  ψήφισμα σχετικά με το περιεχόμενο του προσχεδίου 
συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο ψήφισμα αυτό, το 
Κοινοβούλιο προτείνει να επανακαθοριστούν, με βάση το κοινοτικό κεκτημένο 
καθώς και τις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί στα πλαίσια της πολιτικής 
συνεργασίας, οι αρμοδιότητες που ανήκουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στα 
κράτη μέλη, καθώς και η ισορροπία ανάμεσα στα όργανα. □ στόχος είναι 
να προσαρμοστούν οι συνθήκες στις σημερινές ανάγκες και να συμπεριλάβουν 
του νέους τομείς αρμοδιοτήτων που απαιτούν κοινή ευρωπαϊκή πολιτική, να 
συγκεντρωθούν σε ένα ενιαίο και σαφές θεσμικό πλαίσιο οι διάφορες μορφές ολοκ/ 
ρωσης ή συνεργασίας που υπάρχουν (Κοινότητα, πολιτική συνεργασία, κλπ...), να

- 3 -
γίνουν τα όργανα δημοκρατικότερα, αποτελεσματικότερα και πιο υπεΰθυνα από 
ό,τι μέχρι σήμερα. Με βάση το ψήφισμα αυτό η Επιτροπή θεσμικόν θεμδτων 
του Κοινοβουλίου επεξεργάζονται ένα προσχέδιο συνθήκης.
ΤΑ ΟΡΓΑΝΑ
7. Οι αυξανόμενες προκλήσεις από το εσωτερικό και το εξωτερικό στις οποίες 
καλείται να απαντήσει η Κοινότητα, καθιστούν όλο και πιο σαφείς τις θεσμικές 
ανεπάρκειες, που κατ’ επανάληψη έχει καταγγείλει η Επιτροπή.
8. Η πρακτική του Συμβουλίου που συνίσταται στο να προϋποθέτει η λήψη 
αποφάσεων τη συμφωνία όλων των κρατών μελών, ακόμη και όταν οι συνθήκες 
δεν απαιτούν την ομοφωνία, οδήγησε σε ένα πραγματικό αδιέξοδο. Η απαίτηση 
για ομοφωνία δεν ανέκοψε μόνο την πρόοδο και δεν εμπόδισε απλώς τις νέες 
εξελίξεις* σταμάτησε επίσης βαθμιαία την προσαρμογή της πολιτικής στη 
μεταβαλλόμενη οικονομική πραγματικότητα, καθώς οποιαδήποτε αλλαγή δεν 
είναι δυνατό παρά να θίγει τα άμεσα συμφέροντα του ενός ή του άλλου 
κράτους μέλους. Η απαίτηση αυτή οδήγησε τέλος σε πολύ χαμηλούς κοινούς 
παοανουαστές και συρρίκνωσε το δικαίωμα πρωτοβουλίας της Επιτροπής.
9. Μπορούμε βέβαια να διαπιστώσουμε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις τα 
Συμβούλιο προχώρησε στη διεξαγωγή ψηφοφορίας. Οι περιπτώσεις αυτές είναι 
όμως πολύ σποραδικές και ετερογενείς για να αποδεικνύουν την αντιστροφή 
της επικρατούσας τάσης. Οι προσπάθειες που καταβλήθηκαν στα πλαίσια των 
συζητήσεων σχετικά με την επίσημη διακήρυξη για την Ευρωπαϊκή 'Ενωση δεν 
πετυχαν να μεταβάλουν τη σημερινή πρακτική. Παρ’όλα αυτά αυτές οι περιπτώσεις 
ψηφοφορίας δείχνουν ταυτόχρονα ότι η ψηφοφορία δεν αποτελεί μια πρακτική 
που έχει εξαλειφθεί από την πραγματικότητα του Συμβουλίου και ότι αρκεί να 
γενικευτεί.
10. Σε ένα συγκεκριμένο τομέα, στον τομέα των μεταφορών, η κατάσταση 
εμπλοκή, που παρατείνεται εδώ και χρόνια ώθησε το Κοινοβούλιο στο να 
προσφύγει σε ένα ασυνήθιστο διάβημα : στις 22 Ιανουαρίου 1983, το Κοινο­
βούλιο κατέθεσε στο Δικαε-πηριο προσφυγή κατά του Συμβουλίου για έλλειψη

δράσης, επειδή δεν έχει διαμορφώσει κοινή πολιτική μεταφορών.
11. Εξάλλου το Συμβούλιο εξακολούθησε να επιβαρύνει τις συζητήσεις του 
με ζητήματα εκτέλεσης και δι αχείρ ι  σης — που απά τη φΰση του δεν εΓναι σε 
θώση να τα αντιμετωπίσει με τον κατάλληλο τράπο - αντί να τα αναθέσει, 
άπως τους το επιτρέπουν οι συνθήκες^στην Επιτροπή που είναι το κατεξοχήν 
εκτελεστικά άργανο. Εξαιτίας του γεγονάτος αυτού, επιβραδύνθηκε ακάμη περί 
σάτερο και εντελώς άσκοπα η διαδικασία λήψης των αποφάσεων.
12. Επιπλέον, άταν το Συμβούλιο ανέθετε στην Επιτροπή τέτοια εκτελεστικά 
και διαχειριστικά καθήκοντα, είχε την τάση να πλαισιώνει τη διαδικασία 
λήψης αποφάσεων με μεθοδεύσεις που περιορίζουν σημαντικάτατα την αποφα— 
φαντική εξουσία της Επιτροπής, χωρίς ωστόσο να εγγυώνται την υλοποίηση 
της απάφασης.
13. Οι επανειλημμένες δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί στο επίπεδο του 
ΕυρωπαΓκού Συμβουλίου να δοθούν στην Επιτροπή ευρύτερες εκτελεστικές 
αρμοδιότητες δεν έχουν συγκεκριμενοποιηθεί. Το ίδιο ισχύει, τουλάχιστον 
για την ώρα, με την πιο πρόσφατη από αυτές τις δεσμεύσεις, που περιέχεται 
στην επίσημη διακήρυξη για την ΕυρωπαΓκή 'Ενωση.
14. Τέλος, σπάνια το Συμβούλιο έδειξε ότι είναι έτοιμο για τη βελτίωση, 
στα πλαίσια της τήρησης του υφιστάμενου θεσμικού συστήματος, της θέσης και 
του ρόλου του ΕυρωπαΓκού Κοινοβουλίου, που έχει αποκτήσει από το 1979 
μια νέα νομιμότητα με την εκλογή του με άμεση και καθαλιγκή ψηφοφορία.
15. Ετσι, το γεγονός ότι το Συμβούλιο δεν κατόρθωσε να συμφωνήσει για 
μια ομοιόμορφη εκλογική διαδικασία έχει ως αποτέλεσμα να διεξαχθούν και 
οι δεύτερες εκλογές για το ΕυρωπαΓκό Κοινοβούλιο με ριζικά διαφορετικές 
εκλογικές διαδικασίες, που πρακαλούν ανισότητες τόσο στις συνθήκες άσκησης 
του εκλογικού δικαιώματος όσο και στην εκπροσώπηση των εκλογέων.

- 5 -
16. Η βελτίωση και η επέκταση της υπάρχουσας διαδικασίας συνεννοήσεως, 
που η αναγκαιότητά της είναι δύσκολο να αμφισβητηθεί και την οποία η 
Επιτροπή είχε προτείνει απ<5 τον Ιανουάριο του 1982, δεν μπόρεσαν επίσης
να επιτΟχουν την ομοφωνία στο Συμβούλιο, ούτε καν στα πλαίσια της επίσημης 
διακήρυξης για την Ευρωπαϊκή 'Ενωση.
17. Αντίθετα, πρέπει να σημειώσουμε με ικανοποίηση δύο διατάξεις που 
αποτελούν συνέχεια σε σχετική πρωτοβουλία της Επιτροπής και τις οποίες 
το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ήταν σε θέση να συμπεριλδβει στην επίσημη διακή­
ρυξη που προαναφέρθηκε. Αφενός προβλέπεται ότι πρέπει να ζητείται η 
γνώμη του Κοινοβουλίου ότι πρέπει να ζητείται η γνώμη του Κοινοβουλίου 
πριν από τη σύναψη κάθε διεθνούς σύμβασης με ιδιαίτερη σημασία που 
συνάπτεται από την Κοινότητα (και όχι μόνον όταν οι διαβουλεύσεις 
αυτές προβλέπονται ρητά από τις συνθήκες), πριν από την προσχώρηση 
ενός κράτους στην Κοινότητα. Αφετέρου οι εφαρμοζόμενες διαδικασίες 
για την ενημέρωση του Κοινοβουλίου πριν από το στάδιο της σύναψης
μιας συμφωνίας επεκτείνονται σε όλες τις συμφωνίες ιδιαίτερης σπου- 
δαιδτητας.
18. Τα προβλήματα αυτά αποκτούν νέες διαστάσεις ενόψει της προσεχούς 
διεύρυνσης της Κοινότητας. Στο βαθμό που θα ελαττωθεί κατ’ανάγκη οι
η ομοιογένεια της Κοινότητας ενδέχεται να αυξηθούν οι διαφορές συμφερό­
ντων. Για το λόγο αυτό η Επιτροπή απηύθυνε στο Συμβούλιο, την 1η Μαρτίου 
1983, ανακοίνωση για τις θεσμικές επιπτώσεις της διεύρυνσης. Στην ανα­
κοίνωση αυτή που αποτελεί συμπλήρωμα στην επισκόπηση (" fresque") ") 
του 1978 η Επιτροπή προτείνει να αντί κατασταθεί στα πλαίσια της Κοινότητας 
των Δώδεκα σε ορισμένες περιπτώσεις η απαίτηση της ομοφωνίας που προβλέπεται 
από τις συνθήκες από την ειδική πλειοψηφία. Η Επιτροπή προτείνει επίσης 
να τροποποιηθούν οι συνθήκες έτσι ώστε να εγγυώνταί ότι τα διαχειριστικά 
και εκτελεστικά καθήκοντα θα επιτελούνται κατά κανόνα από την Επιτροπή 
και ότι οι διαδικασίες θα εξασφαλίζουν πραγματικά τη λήψη απόφασης.

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ
Απώ τη Στουτγάρδη στην Αθήνα
19. Η προσωρινή λύση που υιοθετήθηκε στις 30 Mafou 19Θ0 για το 
πρώβλημα της συμμετοχής της Μεγάλης ΒρετανΓας στη χρηματοδώτηση του 
κοινοτικού προϋπολογισμού συνοδευόταν απύ εντολή που εΓχε δοθεΓ απύ το 
Συμβούλιο στην Επιτροπή και η οποία οδηγούσε στη σφαιρική αντιμετώπιση του 
προβλήματος αυτού μαζί με τα προβλήματα της διευθέτησης των πολιτικών της 
Κοινώτητας : προσαρμογή της κοινής γεωργικής πολιτικής, ενίσχυση των διαρ­
θρωτικών πολιτικών και μέσων, ανάπτυξη νέων πολιτικών. Μετά την αποτυχΓα 
της προσπάθειας αυτής στο Ευρωπαϊκά Συμβούλιο του ΛονδΓνου το Νοέμβριο 
του 1981 και την προσφυγή σε ένα νέο προσωρινά μέτρο για το 1982, η απώρ- 
ριψη του προϋπολογισμού για τη χρηματοδάτηση του μέτρου αυτού απά το Κοινο­
βούλιο το Δεκέμβριο του 1982 κατέστησε απαραίτητη μια νέα σφαιρική προσέγ­
γιση.
20. Το Ευρωπαϊκά Συμβούλιο της Στουτγάρδης, στο οποΓο η Επιτροπή υπέβα­
λε σειρά προτάσεων για την ανάληψη πρωτοβουλιών, αποφάσισε "με πολύπλευρη 
δράση να δώσει νέα πνοή στην Κοινάτητα" και να διοργανώσει για το σκοπά 
αυτά "σημαντικές διαπραγματεύσεις για να αντιμετωπιστούν τα πιεστικά 
προβλήματα της Κοινώτητας" προκειμένου στη συνέχεια των διαπραγματεύσεων 
αυτών να ληφθούν κοινές αποφάσεις κατά το ΕυρωπαΤκώ Συμβούλιο της Αθήνας
το Δεκέμβριου του 1983.
21. "Σκοπώς των διαπραγματεύσεων θα εΓναι να εξεταστούν άλες οι υπάρ- 
χουσες πολιτικές, και ιδιαίτερα η κοινή γεωργική πολιτική"« Το ΕυρωπαΤκώ 
Συμβούλιο καθάρισε το στώχο "αφενώς να εκσυγχρονιστούν και να γΓνουν αποτε- 
λεσματικώτερες οι υπάρχαυσες πολιτικές και να καθοριστούν οι τομείς
ώπου απαιτείται κατά προτεραιώτητα νέα κοινοτική δράση, και αφετέρου να 
εξασφαλιστεί άτι οι πολιτικές αποδίδουν ανάλογα με το κώστος τους και άτι 
πραγματοποιούνται οικονομίες ώπου είναι δυνατών. Οι διαπραγματεύσεις 
θα αποβλέπουν επιπλέον στην επίτευξη μιας πλέον ισώρροπης και δίκαιης 
κατάστασης, και απώ δημοσιονομική άποψη σύμφωνα με τα συμφέροντα των διά— 
φάρων κρατών μελών και της Κοινώτητας ως συνώλου".

- 7 -
22. Η εντολή της Στουτγάρδης χαράζει τις ακάλουθες κατευθυντήριες γραμμές
"0α τηρούνται οι βασικές αρχές της κοινής γεωργικές πολιτικής σε αντίατοιχΓα 
με τους στάχους του άρθρου 39 της συνθήκης ΕΟΚ". Η πολιτική αυτή "πρέπει 
να προσαρμόστεΓ στην κατάσταση την οποΓα θα αντίμετωπΓσει η Κοινάτητα στο 
προβλειττά μέλλον, ούτως ώστε να μπορεΓ να επιτύχει τους στάχους της κατά 
πιο συνεκτικά τράπο". Πρέπει κυρΓως "να εξασφαλιστεΓ ο αποτελεσματικές 
έλεγχος των γεωργικών δαπανών με εκμετάλλευση άλων των υφιστάμενων δυνατο­
τήτων και με εξέταση άλων των οργανώσεων αγοράς". Η Επιτροπή κλήθηκε να 
υποβάλει προτάσεις.
Ως προς τις νέες πολιτικές, το Ευρωπαϊκά Συμβούλιο καθάρισε το στάχο "να 
αναπτύξει και να καταστήσει αποτελεσματικάτερη την κοινοτική δράση στους 
τομεΓς της έρευνας, των καινοτομιών και των νέων τεχνολογιών προκειμένου 
να διευκολυνθεΓ η συνεργασΓα μεταξύ επιχειρήσεων. Βάσει προτάσεων της 
Επιτροπής θα ληφθούν αποφάσεις για νέα κοινοτικά μέτρα, απά την κοινοτική 
διάσταση των οποΓων θα προκύψει άφελος για να βελτιωθεΓ η διεθνής ανταγω- 
νιστικάτητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων"·
"Οι κοινοτικές δαπάνες πρέπει να τεθούν υπά έλεγχο σε συνεργασΓα με το Ευρω­
παϊκά Κοινοβούλιο, και εκτάς του γεωργικόύ τομέα. Στα πλαΓσια των χρημα­
τοδοτικών δυνατοτήτων θα πρέπει να αναπτυχθούν πολιτικές και να συμπληρω­
θούν με νέες δράσεις, οι οποΓες θα πρέπει να ενταχθούν καταλλήλως απά 
οικονομική άποψη στις κοινοτικές πολιτικές". Το Ευρωπαϊκά Συμβούλιο κάλε- 
σε την Επιτροπή να υποβάλει "έκθεση με προτάσεις για την αποτελεσματικά­
τερη χΓήση των ταμεΓων διαρθρωτικής πολιτικής της Κοινάτητας (Περιφερειακά 
ΤαμεΓο? Κοινωνικά ΤαμεΓο και Τμήμα Προσανατολισμού του FEOGA)"
Για την επΓλυση του προβλήματος της μελλοντικής χρηματοδάτησης της Κοινά— 
τητας, το Ευρωπαϊκά Συμβούλιο καθάρισε τις ακάλουθες κατευθύνσεις :
• "να εξασφαλιστεΓ η χρηματοδάτηση των κοινοτικών πολιτικών και μέτρων 
καθώς και η περαιτέρω ανάπτυξή τους για μεγαλύτερο χρονικά διάστημα, 
λαμβανομένων υπάψΓ. των πράσθετων χρηματοδοτικών αναγκών που θα προκύ- 
ψαυν ατά την r »θεώρηση της ΙσπανΓας και της ΠορτογαλΓας, και με εκ- 
μετάλλευση κάθε δυνατάτητας για πραγματοποΓηση οικονομιών·"
. "να εγκριθούν μέτρα, τα οπόΓα στο σύνολά τους αποτρέπουν την εμφάνιση 
τ '  προβλημάτω '  hju ανακύπτουν διαρκώς μεταξύ των κρατών μελών σχετικά 
r ,  οικονομ κές συνέπειες του προϋπολογισμού της Κοινάτητας και με τη 
XI υ οδύτητή ,·ης".

" Με βιίση τα συμπεράσματα που θα συναχθουν σχετικά με την ανάπτυξη πολι­
τικήν, τη βελτΓωση της δημοσιονομικές πειθαρχΓας και την εξέταση του δημο­
σιονομικού συστήματος, θα καθοριστεΓ η έκταση και το χρονοδιάγραμμα των 
αναγκόν της Κοινότητας σε Γδιους πόρους?,
23, Με βάση την εντολή αυτή άρχισαν γενικές διαπραγματεύσεις με ειδι­
κή επείγουσα διαδικασία. Πραγματοποιήθηκαν μια σειρά από ειδικές συνό­
δους του Συμβουλίου, όπου συμμετείχαν οι υπουργοί εξωτερικόν, οικονομικόν 
και, σε ορισμένες περιπτώσεις, γεωργίας, Η Επιτροπή υπέβαλε στο τέλος 
Ιουλίου συνολικές προτάσεις για την κοινή γεωργική πολιτική καθός και 
έκθεση για την ενίσχυση των διαρθρωτικόν ταμείων. Στη συνέχεια υπέβαλε 
επίσης σειρά προτάσεων και ανακοινόσεων. Οι εργασίες σχετικά με τους 
τέσσερις άξονες της δήλωσής της Στουτγάρδης (κοινή γεωργική πολιτική, 
διαρθρωτικά ταμεία, νέες πολιτικές, χρηματοδότηση της Κοινότητας) συνε­
χίστηκαν με σταθερούς ρυθμούς. Το Ελεγκτικό Συνέδριο, το οποίο κλήθηκε 
να εξετάσει την καλή δημοσιονομική διαχείριση των κοινοτικόν δραστηριο­
τήτων, παρουσίασε σχετική έκθεση τον Οκτόβριο του 1983, Το Κοινοβούλιο 
ύστερα από συζητήσεις εξέδωσε ψηφίσματα και γνωμοδοτήσεις για την κοινή 
γεωργική πολιτική, τη μελλοντική χρηματοδότηση της Κοινότητας και τα 
ταμεία διαρθρωτικής πολιτικής κατά τη σύνοδό του το Νοέμβριο του 1983,
24, Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφόνησε ότι "οι διαπραγματεύσεις 
για την προσχώρηση της Ισπανίας και της Πορτογαλίας θα συνεχιστούν 
με σκοπό να ολοκληρωθούν, ούτως άατε οι συνθήκες προαχάρησης να μπορέ­
σουν να υποβληθούν προς επικύρωση όταν υποβληθεί και το αποτέλεσμα 
των εργασιόν για τη μελλοντική χρηματοδότηση της Κοινότητας", Η 
συμφωνία της 18ης Οκτωβρίου 1983 για τη διευθέτηση του κοινοτικού κεκτη- 
μένου για τα μεσογειακά προϊόντα επέτρεψε να αρχίσουν οι διαπραγματεύ­
σεις προσχάρησης στο γεωργικό τομεά.

*Αλλες εσωτερικές εξελίξεις
2 5. Το 1983 σφραγίσθηκε από τη γέννηση  μιας νέας κοινοτικής πολιτικής.
Τον Ιανουάριο του 1983, η Κοινότητα μετό από πολλδ χρόνια διαπραγματεύσεων 
απόκτησε "αλιευτική πολιτική" που περιλαμβάνει τα ακόλουθα κύρια στοι χεΓα: 
ίση πρόσβαση των αλιέων των κρατών μελών στα κοινοτικό ΰδατα εκτός ορισμένων 
περιορισμών για τα παράκτια ύδατα, τη διαχείριση και προστασία των θαλασσίων 
πόρων, τη κοινή οργάνωση των αγορών, τον εκσυγχρονισμό των διαρθρώσεων παραγωγής 
και κοινές ενέργειες σε διεθνές επίπεδο. Η εφαρμογή της πολιτικής αυτής γεννά 
εντούτοις ορισμένες ανησυχίες.
26. Αλλά ακόμα, έπρεπε να παγιοποιηθούν οι ήδη υπάρχουσες πολιτικές. Καταρχήν 
η εσωτερική αγορά,  βάση της Κοινότητας και απαραίτητος παράγοντας για την 
ανάπτυξη ανταγωνιστικής βιομηχανίας. Οι καταγγελίες των πολιτών κατά των προ­
σβολών της ελεύθερης κυκλοφορίας αυξάνονται συνεχώς και η Επιτροπή ενέτεινε τα 
μέτρα διώξεως των παραβάσεων του κοινοτικού δικαίου. Εξάλλου  το Συμβούλιο συνει­
δητοποίησε την ανάγκη να λάβει περαιτέρω μέτρα για την κατάργηση των διαφόρων 
διατυπώσεων ή εμποδίων στην ενιαία αγορά. Σημαντική πρόοδος πραγματοποιήθηκε 
ακόμα τη χρονιά αυτή, στον τομέα καθιέρωσης προτύπων, της δημιουργίας  κοινού 
νομικού πλαισίου, για τις επιχειρήσεις ή της απλοποίησης των διατυπώσεων στα 
σύνορα.
27. 2-το βιομηχανικό τομέα, λόγω της κρίσης της βιομηχανίας σιδήρου  και 
χάλυβα η Κοινότητα ανέλαβε ιδιαίτερες ευθύνες και αναγκάσθηκε να λάβει τη 
χρονιά αυτή αποφασιστικά μέτρα. Με την υποστήριξη του Συμβουλίου η Επιτροπή 
ενίσχυσε την πολιτική της που στόχο έχει την ανόρθωση της ανταγωνιστικότητας 
της ευρωπαϊκής βιομηχανίας : δραστική αναδιάρθρωση της παραγωγικής ικανότητας 
που καθιστά δυνατή την ύπαρξή της, χωρίς δημόσια υποστήριξη, από το 1985, 
αφού όλες οι κρατικές ενισχύσεις πρέπει να καταργηθούν ως τότε. Η ενέργεια αυτή 
συνοδεύεται με μέτρα που προορίζονται να εξασφαλίσουν στα προϊόντα σιδήρου
και χάλυβα ικανοποιητικό επίπεδο τιμών και να ρυθμίσουν την διείσδυση του. χάλυβα 
στην κοινοτ1  :ή αγορά.

-  10 -
23. Η βιομηχανική ανάκαμψη πρέπει να επιδιωχθεί κυρίως με το να 
δοθεί απάντηση στις τεχνολογικές προκλήσεις, Η Ευρώπη πρέπει να καλύψει 
την αυξανόμενη καθυστέρηση που τη χωρίζει από τους μεγόλασς βιομηχανικοός 
εταίρους της με την εφαρμογή ριζικό νέων πολιτικόν. Ως προς το βήμα προς 
τη δημιουργία του πλαισίου που είναι αναγκαίο για την ανόπτυζη στην Ευρώ­
πη προηγμένων τεχνολογιών, η Επιτροπή πρότεινε μέτρα στους τομείς της .  
τεχνολογίας πληροφοριών ("ESPRIT"), των τηλεπικοινωνιών και της βιοτεχνο­
λογίας, καθώς και ένα πολυετές πρόγραμμα στον τομέα της ενέργειας και της 
ενεργειακής έρευνας και μια κοινοτική στρατηγική για την έρευνα και την 
ανόπτυξη. Για τη στρατηγική αυτή, καθώς και για το πρώτο πρόγραμμα πλαίσια 
για την περίοδο 1934—1307 έχει ήδη συμφωνήσει και το Συμβούλια.
29, Δίνοντας προτεραιότητα στα πια γενικό μέτρα που στόχο έχουν να 
αυξήσουν την αποτελεσματικότητα των διαρθρωτικών ταμείων (βλ. ανωτέρω 
αριθ. 22) το Συμβούλιο ψήφισε την αναθεώρηση του Κοινωνικού Ταμείου, οι 
παρεμβόσεις του οποίου θα διατεθούν κατό σημαντικό τμήμα για την κατόρτι- 
ση και απασχόληση των νέων, ιδιαίτερα στις περιοχές που συναντοΰν δυσχέ­
ρειες,
30. Η ανόπτυξη του ΕυρωπαΓκοό Νομισματικοΰ Συοτήματος (ΕΝί) θα 
επιτρέψει να επιτευχθεί πρόοδος προς την κατεύθυνση της σύγκλισης, της 
νομισματικής σταθερότητας και της οικονομικής ανόπτυξης. Η Επιτροπή πρό- 
τεινε να αναγνωριστεί για την ECU καθεστώς ταυτόσημο με των όλλων μετα­
τρέψιμων συναλλαγμότων, έτσι ώστε να ευνοηθεί η ανόπτυξη των συναλλαγών 
που εκφρόζονται σε ECU στον ιδιωτικό τομέα. Η επανευθυγραμμιση εξόλλου .  
των κεντρικών τιμών του ΕΝΣ που πραγματοποιήθηκε στις 20 και 21 Μαρτίου 
1983 είχε διπλή σημασία. Αφενός αφορούσε για πρώτη φορό όλα. τα νομίσματα 
του συστήματος και αφετέρου συνοδεύτηκε από την προσαρμογή των εσωτερικών 
πολιτικών, ιδιαίτερα στη Γαλλία, πρόγμα που συνέβαλε στο να εξασφαλιστεί 
καλύτερα η μελλοντική σταθερότητα του συστήματος.

-  11 -
31. Για να δοθούν περισαέτερα κίνητρα ατις διαθέσιμες αποταμιεύσεις 
μέσα στην Κοινύτητα να συμβέλουν στη χρηματοδότηση των επενδύσεων, 
πρέπει να τεθεί τέρμα στην κατέτμηση της κοινοτικές χρηματοπιστωτικές 
αγορές. Για το σκοπέ αυτέ η Επίτροπέ πρέτεινε αξιέλογη ελευθέρωση των 
κινέσεων μακροπροθέσμων κεφαλαίων και την εγκαθίδρυση σε κοινοτικέ 
επίπεδο σημαντικές και αποτελεσματικές αγορές επιχειρηματικών κεφαλαίων.

-  12 -
Η ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ
32, Η κοινή εμπορική πολιτική είναι το κύριο όργανο της εξωτερικής δραστη­
ριότητας της Κοινότητας. Πρέπει να της επιτρέπει - όπως υπενθύμισε και το 
Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το 1982 — να αντιδρά αποτελεσματικό για την προόσπιση των 
έννομων συμφερόντων της. Η Επιτροπή πρότεινε στο Συμβούλιο το Μάρτιο του 1983 
τη συμπληρωματική ενίσχυση των υφισταμένων μέσων της πολιτικής αυτής προκει- 
μένου να έχει η Κοινότητα τη δυνατότητα να αντιδρά με ταχύτητα και τρόπο 
που θα συμβιβάζεται με τις διεθνείς δεσμεύσεις της στις αθέμιτες εμπορικές 
πρακτικές τρίτων χωρών.
33, Στην οικονομική διάσκεψη κορυφής που έγινε στο ίΛΗΙΙΐθπηεδυΓ^ το Μάη, του 
1983, οι μετέχοντες ανέλαβαν την υποχρέωση "να θέσουν τροχοπέδη στον προστα­
τευτισμό και, στο βαθμό που επιβεβαιώνεται η ανάκαμψη, να τον απωθήσουν ανα- 
τρέποντας τα εμπόδια στο'εμπόριο". Η Κοινότητα έπαιξε εποικοδομητικό ρόλο στο 
διεθνές πλαίσιο ως προς τις υποχρεώσεις της. Πρότεινε σειρά μέτρων τα οποία, μέσα 
σε μια περίοδο που οι συνέπειες της οικονομικής ύφεσης εξακολουθούν να είναι 
αισθητές σε μεγάλο τμήμα της διεθνούς οικονομίας, θα αποτελούσαν σαφή ένδειξη 
των κυριότερων εμπορικών εταίρων του κόσμου για τη διατήρηση και την ενίσχυση 
του διεθνούς φιλελευθέρου εμπορικού συστήματος.
34,, Στις σχέσεις ανάμεσα στην Κοινότητα και τις Ηνωμένες Πολιτείες της 
Αμερικής σημειώθηκαν πάλι δυσκολίες, ιδίως στους τομείς της γεωργίας και του 
χάλυβα. Η Κοινότητα αντέδρασε σθεναρά κατά των αμερικανικών πωλήσεων αλεύρου 
και βουτύρου στην Αίγυπτο σε τιμές που έγιναν αιτία ν’απομακρυνθεί η Κοινότητα 
από μια σημαντική παραδοσιακή αγορά. Από την πλευρά τους, οι Ηνωμένες Πολι­
τείες, άσκησαν αυστηρή κριτική στις εξωτερικές πλευρές της κοινής γεωργικής 
πολιτικής, καθώς και σε ορισμένες προτάσεις που έγιναν από την Επιτροπή στο 
πλαίσιο της αναθεώρησης της πολιτικής αυτής. Στον τομέα του χάλυβα, η 
κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών αποφάσισε τον Ιούλιο να περιορίσει τις εισα­
γωγές ειδικού χάλυβα και λίγο μετά την υποχρέωση που ανελήφθη στον ΟΟΣΑ 
και στην οικονομική διάσκεψη κορυφής στο μιΙΙΐθπιεδυΓς ι αποφάσισε να μη λάβει 
νέα προστατευτικά μέτρα. Η Κοινότητα ανησυχεί επίσης για ορισμένο αριθμό 
νομοθετικών πρωτοβουλιών προστατευτικού χαρακτήρα, που ελήφθησαν από το αμερι­
κανικά συνέδριο.
35. Η Επιτροπή και η κυβέρνηση τον Ηνωμένων Πολιτειών έκαναν αξιόλογες

προσπάθειες με ανταλλαγές απόψεων και συχνές διαβουλεΰσεις και μάλιστα σε ανώ­
τατο επίπεδο, για τη μείωση της εμπορικής και οικονομικής έντασης.
36. Όσον αφορά τις σχέσεις με την Ιαπωνία,  το αυξανόμενο εμπορικό έλλειμμα 
της Κοινότητας παραμένει ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα. Η Επιτροπή έχει 
καταβάλει σημαντικές προσπάθειες να πείσει την Ιαπωνία να προωθήσει τις εισα­
γωγές της σε βιομηχανοποΤημένα προϊόντα - οι οποίες παραμένουν μεταξύ των 
χαμηλότερων των βιομηχανικών χωρών, παρά τις διάφορες δέσμες μέτρων που έχουν 
ληφθεί από την Ιαπωνία - και να ωθήσει τους ευρωπαίους βιομήχανους και 
επιχειρηματίες να πωλούν και να επενδύουν στην Ιαπωνία. Οι ιαπωνικές αρχές, 
από την πλευρά τους, έχουν επιδείξει στοιχεία μείωσης των ιαπωνικών εξαγωγών 
έναντι του συνόλου της Κοινότητας ατούς τομέις που μία αύξηση των εξαγωγών 
αυτών θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντικές δυσκολίες.
37. Εξάλλου, στη διάρκεια του έτους ελήφθησαν πολλές πρωτοβουλίες με σκοπό 
την επέκταση και την εμβάθυνση των σχέσεων ανάμεσα στην Κοινότητα και την 
Ιαπωνία. Καθιερώθηκαν επαφές σε τακτά χρονικά διαστήματα σε υπομργικό επίπεδο 
στο πλαίσιο της πολιτικής συνεργασίας. Η Κοινότητα έχει κάνει επίσης τις πρώ­
τες προσπάθειες για την ενίσχυση μιάς ισόρροπης συνεργασίας με την Ιαπωνία, 
στους τομείς της επιστήμης και της τεχνολογίας, της βιομηχανίας και της 
ενίσχυσης για την ανάπτυξη.
38. 0' οικονομικές και πολιτικές σχέσεις ανάμεσα στην Κοινότητα και τις χώ­
ρες μέλη του ASEAN αναπτύχθηκαν και διαφοροποιήθηκαν σημαντικά στη διάρκεια 
του έτους. Αυτό επιβεβαιώνει το ενδιαφέρον της Κοινότητας για την ανάπτυξη 
των σχέσεών της με τις χώρες της νοτιο-ανατολικής Ασίας και για την ενίσχυση 
της περιφερειακής συνεργασίας, που παραμένει ένας πολύ σημαντικός παράγοντας 
ισορροπίας σ'αυτό το τμήμα του κόσμου. Η τέταρτη υπουργική σύνοδος έλαβε
χώρα στη Μπανγκόκ το Μάρτη. Το 1983 δημιουργήθηκε επίσης το Επιχειρηματικό 
Συμβούλιο ΕΟΚ—ASEAN. Επίσης, στο θέμα της συνεργασίας για την ανάπτυξη, η 
δραστηριότητα της Κοινότητας στις χώρες του ASEAN παρουσίασε ουσιαστική 
πρόοδο.

-14-
3 9 . Η επι δε Γνώση ΤΓι' ν σχάσεων Ανατολές—Λύσης υετό τπ γεγονότα στην Πολω— 
νι μ παρατέθηκε, εφόσον δεν υπήρξε πραγματική βελτίωση της κατάστασης στη 
χωρά αυτή. Η Κοινότητα συνέχισε την ανθρωπιστική βοήθεια της στον πολω­
νικό λαό διατηρώντας πάντα τους περιορισμούς για ορισμένες εξαγωγές προε— 
λεύσεως ΕΣΣΔ. ϋι δυτικές χώρες έχουν πραγματοποιήσει σειρά αναλύσεων των 
οικονομικών σχέσεων Ανατολής—δύσης, στα πλαίσια διαφόρων πολυμερών οργάνων, 
και ιδίως στον ΟΟΣΑ, τα συμπεράσματα των οποίων προτρέπουν σε σύνεση κυρίως 
στο δημοσιονομικό και τον τομέα της ασφάλειας. Τα συμπεράσματα της συνόδου 
της Συνδιάσκεψης για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη στη Μαδρίτη 
το Σεπτέμβριο 1983, δείχνουν εντούτοις, ότι υπάρχει κάποια στροφή για λιγό­
τερο τεταμένες σχέσεις.
40. Π  σχέσεις μεταξύ της Κοινότητας και των αναπτυσσομένων χωρών χαρα­
κτηρίστηκαν από την έναρξη, τον Οκτώβριο 1983, των διαπραγματεύσεων για την 
ανανέωση της σύμβασης της Αομέ, που θ’αρχίσει να ισχύει το Μάρτιο 1985, ανά­
μεσα στην Κοινότητα και τιε 64 χώρες της Αφρικής, Καραϊβικής και του Ειρη­
νικού, στις οποίες συμμετέχουν Π Αγκόλα και η Μοζαμβίκη.
41. Η νέα σύμβαση θα πρέπει ν’αποτελέσει, κατά την Επιτροπή, το όργανο 
που Βα βοηθήσει στην αυτόνομη ανάπτυξη των δικαιούχων χωρών. Η αυτάρκεια
σε είδη διατροφής αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους. Για να επιτευχθεί 
πρέπει απαραίτητα να υπάρξει ανάπτυξη της γεωργίας, της βιομηχανίας γεωργι­
κών ειδών διατροφής και του δικτύου διαμομής. Αλλά η αφιέρωση στο στόχο για 
αυτόνομη ανάπτυξη και αυτοδιαχείριση δε θα ήταν αρκετή αν δεν αλλάξει η 
μέθοδος. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή προβλέπει την καθιέρωση διαλόγου 
για τις αναπτυξιακές πολιτικές μεταξύ της Κοινότητας και των εταίρων της, 
που δε θα είναι απλή συζήτηση για ένα σχέδιο, αλλά θα επεκτείνεται στον 
καθορισμό πολιτικών ανάπτυξης.
42. Η Κοινότητα κατέβαλε σημαντικές προσπάθειες το 1983 για να ενισχύ- 
σει τη δράση της στον αγώνα κατά της πείνας στον κόσμο. Αυτή τη στιγμή, 
εφαρμόζεται μία νέα μορφή δράσης στις σχέσεις με ορισμένο αριθμό χωρών 
της Αφρικής, η επισιτιστική στρατηγική, που μπορεί να επεκταθεί στις χώρες 
που θα το ζητήσουν. Το Συμβούλιο, στις 11 Ιουλίου 1983, εξέδωσε κανονισμό 
σχετικό με την εκτέλεση ειδικού προγράμματος για τον αγώνα κατά της πείνας
•  · · / ■.

-15-
ατον κύαμο. Η ενέργεια αυτή έχει προορισμό να υποστηρίζει η να προωθήσει 
τιρ ίδιες τις προσπάθειες των δικαιούχων χωρών και να συμβάλει στη βελτί­
ωση των όρων διαβιώσεως των στρωμάτων του πληθυσμού που έχουν τη μεγαλύ­
τερη ανάγκη.