ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠHΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

A. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. εισαγωγη

1. Ο Διεθνής Υγειονομικός Κανονισμός (ΔΥΚ), που εκδόθηκε από την 22η Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας (ΠΣΥ) το 1969, και τροποποιήθηκε από την 26η ΠΣΥ το 1973 και από την 34η ΠΣΥ το 1981, αποτελείται από διατάξεις σχετικά με την κοινοποίηση στην ΠΟΥ κρουσμάτων τριών νόσων (χολέρας, πανώλης και κίτρινου πυρετού) και μια σειρά άρθρων που καθορίζουν μέτρα εφαρμοστέα σε σταθμούς άφιξης και αναχώρησης (λιμάνια, αεροδρόμια και μεθοριακούς σταθμούς) και σε μέσα διεθνούς μεταφοράς (πλοία, αεροπλάνα κλπ).

2. Ο σημερινός κανονισμός αποτελεί πολυμερή πρωτοβουλία για την ανάπτυξη μιας αποτελεσματικής νομικής πράξης παγκόσμιας εμβέλειας για την παρακολούθηση της διαμεθοριακής μετάδοσης ορισμένων νόσων παγκόσμιας διάδοσης. Ο ΔΥΚ προσπαθεί να εναρμονίσει την προστασία της δημόσιας υγείας με την ανάγκη αποφυγής ανώφελων διαταραχών του εμπορίου και της διακίνησης. Εξακολουθεί να αποτελεί το μόνο σύνολο νομικά δεσμευτικών διατάξεων για τα κράτη μέλη της ΠΟΥ όσον αφορά τον συναγερμό και την αντιμετώπιση των μολυσματικών νόσων παγκοσμίως.

3. Ο ΔΥΚ αποτελεί μηχανισμό για τη μετάδοση επιδημιολογικών πληροφοριών σχετικά με τη διαμεθοριακή εξάπλωση μολυσματικών νόσων. Σκοπός του είναι να εξασφαλίσει μέγιστη ασφάλεια κατά της διεθνούς εξάπλωσης των νόσων με όσο το δυνατόν λιγότερες επιπτώσεις στο παγκόσμιο εμπόριο και τη διακίνηση. Ο σημερινός ΔΥΚ περιέχει διατάξεις για την εφαρμογή μη επειγόντων και κατασταλτικών μέτρων δημόσιας υγείας στους διεθνώς διακινούμενους ταξιδιώτες, στα μεταφορικά μέσα και στα αγαθά και απαιτεί από τις χώρες να αναφέρουν τα κρούσματα τριών μολυσματικών νόσων που παρατηρούνται στον άνθρωπο: χολέρας, πανώλης και κίτρινου πυρετού.

4. Η ΠΟΥ ανησυχεί για το ότι ο σημερινός ΔΥΚ, ως παγκόσμια πράξη για την παρακολούθηση των νόσων και την προστασία της δημόσιας υγείας, παρουσιάζει τα ακόλουθα κύρια μειονεκτήματα:

- περιορισμένη κάλυψη: ο ΔΥΚ απαιτεί την κοινοποίηση κρουσμάτων χολέρας, πανώλης και κίτρινου πυρετού μόνο.

- εξάρτηση από κοινοποίηση εκ μέρους της κάθε χώρας: σύμφωνα με τον ΔΥΚ εναπόκειται εξ ολοκλήρου στην πληγείσα χώρα να προβεί σε επίσημη κοινοποίηση προς την ΠΟΥ αφού γίνει διάγνωση κρουσμάτων.

- έλλειψη μηχανισμού συνεργασίας: σήμερα, δεν υπάρχουν αρκετά μέσα στο πλαίσιο του ΔΥΚ για την ενθάρρυνση της συνεργασίας μεταξύ της ΠΟΥ και μιας χώρας στην οποία ενδημούν μολυσματικές νόσοι με δυναμικό διεθνούς εξάπλωσης.

- έλλειψη κινήτρων: ο σημερινός ΔΥΚ δεν διαθέτει αποτελεσματικά κίνητρα για να ενθαρρύνει τη συμμόρφωση των κρατών μελών.

- έλλειψη ειδικών μέτρων αντιμετώπισης των κινδύνων: η ΠΟΥ δεν έχει την αρμοδιότητα να επιβάλλει ειδικά μέτρα, προσαρμοσμένα σε μια συγκεκριμένη απειλή όπως μια επιδημική έκρηξη, τα οποία να εμποδίζουν τη διεθνή εξάπλωση των νόσων.

5. Η επιδημική έκρηξη του ΣΟΑΣ, που είναι η πρώτη σοβαρή μολυσματική νόσος η οποία εμφανίστηκε κατά τον 21ο αιώνα, ευνοήθηκε από τις δυνατότητες ταχείας διεθνούς εξάπλωσης που οφείλονται στην άνευ προηγουμένου πληθώρα και την ταχύτητα των αεροπορικών ταξιδιών. Η νόσος έπληξε την υγεία και τους πόρους ζωής πληθυσμών, ενώ η λειτουργία των υγειονομικών συστημάτων και η σταθερότητα και ανάπτυξη των οικονομιών απέδειξαν ότι απαιτείται εντατική περιφερειακή και παγκόσμια συνεργασία για την αντιμετώπιση των νεοεμφανιζομένων απειλών. Η επιδημική έκρηξη του ΣΟΑΣ καταδεικνύει τις κύριες προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπισθούν κατά την αναθεώρηση του Διεθνούς Υγειονομικού Κανονισμού και τη σημασία της συνοχής σε κοινοτικό επίπεδο.

6. Το 1995, η Παγκόσμια Υγειονομική Συνέλευση εξέδωσε το ψήφισμα WHA48.7 σχετικά με την «αναθεώρηση και ενημέρωση του διεθνούς υγειονομικού κανονισμού» απαιτώντας να αναθεωρηθεί ο ΔΥΚ έτσι ώστε να λαμβάνεται υπόψη με αποτελεσματικότερο τρόπο η απειλή που τίθεται από τη διεθνή εξάπλωση νεοεμφανιζομένων και επανεμφανιζομένων νόσων.

7. Το 2001 η Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας εξέδωσε το ψήφισμα WHA 54.14 σχετικά με την «παγκόσμια υγειονομική ασφάλεια. συναγερμός και δράση αντιμετώπισης επιδημίας». Το ψήφισμα συνδέει ρητώς την αναθεώρηση του ΔΥΚ με τις δραστηριότητες της ΠΟΥ με σκοπό να υποστηριχθούν τα κράτη μέλη της κατά τον προσδιορισμό, την επαλήθευση και την αντιμετώπιση «επειγόντων υγειονομικών περιστατικών διεθνούς εμβέλειας» και με την ανάγκη παρακολούθησης των μεταδοτικών νόσων από τα κράτη μέλη.

8. Το 2002 η ΠΣΥ ενέκρινε το ψήφισμα WHA 55.16 σχετικά με την «παγκόσμια δράση για την αντιμετώπιση της φυσικής εμφάνισης, της κατόπιν ατυχήματος έκκλησης ή της αυθαίρετης χρήσης βιολογικών και χημικών παραγόντων ή πυρηνικού υλικού που πλήττουν την υγεία», παροτρύνοντας τα κράτη μέλη και τις διεθνείς οργανώσεις, να ενδυναμώσουν την παγκόσμια παρακολούθηση των μολυσματικών νόσων. Το ψήφισμα ταυτίσθηκε με διάφορες δραστηριότητες όπως η αναθεώρηση του ΔΥΚ.

9. To 2003 η 56η Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας αποφάσισε μέσω του ψηφίσματος WHA 56.28 να καθιερώσει μια διακυβερνητική ομάδα εργασίας, ανοικτή σε όλα κράτη μέλη της ΠΟΥ, με σκοπό να μελετηθεί και να συσταθεί ένα σχέδιο αναθεώρησης του Διεθνούς Υγειονομικού Κανονισμού.

10. Οι μελετώμενοι κύριοι στόχοι της αναθεώρησης του ΔΥΚ είναι να εξασφαλισθεί μέγιστη ασφάλεια κατά της εξάπλωσης των νόσων με όσο το δυνατόν ελάχιστες επιπτώσεις στο παγκόσμιο εμπόριο.

11. Διάφοροι τομείς της κοινοτικής δράσης επηρεάζονται από αυτά τα δύο σκέλη δραστηριότητας που αποτελούν τη βάση και δημιουργούν την ανάγκη για έντονη κοινοτική συμμετοχή και δράση με συνεπή και αποτελεσματικό τρόπο.

2. προτεινομενεσ αλλαγεσ στο διεθνη υγειονομικο κανονισμο

12. Ο ΔΥΚ σήμερα ανασυντάσσεται και τελειοποιείται για να προσαρμοστεί στις σύγχρονες ανάγκες παρακολούθησης και αντιμετώπισης των καταστάσεων έκτακτης ανάγκης προστασίας της δημόσιας υγείας διεθνούς εμβέλειας, παρόλο που πολλές από τις κεντρικές έννοιες που προτείνονται για την αναθεώρηση του ΔΥΚ είναι νέες, ενώ ορισμένα από τα στοιχεία τους ήδη υπάρχουν στο σημερινό ΔΥΚ, ο οποίος είναι παρωχημένος.

13. Φαίνεται ότι η δομή η προτεινόμενη από την ΠΟΥ για την αναθεώρηση του ΔΥΚ θα λάβει την ακόλουθη μορφή:

- ενός εγγράφου πλαισίου που να περιέχει (i) γενικές αρχές σχετικά με τα κατάλληλα μέτρα δημόσιας υγείας και (ii) νομικές διατάξεις σχετικά με την εφαρμογή και την τροποποίηση του ΔΥΚ και να αναφέρεται στα τεχνικά παραρτήματα.

- μιας σειράς παραρτημάτων στα οποία θα περιέχονται τεχνικές διατάξεις και ειδικές απαιτήσεις και τα οποία - λόγω της αναφοράς του εγγράφου πλαισίου στα παραρτήματα - θα αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του ΔΥΚ.

Επιπλέον, θα συνταχθούν λειτουργικές κατευθυντήριες γραμμές που θα συνοδεύουν τον ΔΥΚ και θα επιτρέπουν την εφαρμογή του (π.χ. στα πλοία και τα αεροπλάνα).

14. Οι προτεινόμενες κεντρικές έννοιες στον αναθεωρημένο ΔΥΚ αναμένεται ότι θα πληρούν τα ακόλουθα κριτήρια:

- την κοινοποίηση όλων των καταστάσεων έκτακτης ανάγκης προστασίας της δημόσιας υγείας διεθνούς εμβέλειας.

- τη σύσταση μιας εθνικής κεντρικής υπηρεσίας για την αναθεώρηση του ΔΥΚ και την περαιτέρω εφαρμογή του.

- ικανότητα των εθνικών υπηρεσιών να αναλύουν και να κοινοποιούν ταχέως τους κινδύνους ασθένειας σε εθνικό επίπεδο και, σε συνεργασία με την ΠΟΥ, να καθορίζουν εάν αυτοί οι κίνδυνοι μπορούν να λάβουν διεθνείς διαστάσεις και να απειλήσουν και άλλες χώρες.

- τη δυνατότητα για τα επιμέρους κράτη να προβαίνουν σε εμπιστευτικές και με επιφύλαξη κοινοποιήσεις στην ΠΟΥ. Η δυνατότητα αυτή δεν υπάρχει στο πλαίσιο του υφισταμένου ΔΥΚ, κατά τον οποίο δημοσιεύονται αυτόματα οι κοινοποιούμενες περιπτώσεις χολέρας, πανώλης ή κίτρινου πυρετού στο εβδομαδιαίο επιδημιολογικό δελτίο (WER).

- πληροφορίες άλλες εκτός από τις επίσημες κοινοποιήσεις οι οποίες ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν από την ΠΟΥ προς διευκόλυνση του προσδιορισμού και του ελέγχου των καταστάσεων έκτακτης ανάγκης προστασίας της δημόσιας υγείας διεθνούς εμβέλειας. Θα πρέπει να καθιερωθεί υποχρέωση των κρατών να ανταποκρίνονται στα αιτήματα εκ μέρους της ΠΟΥ για επαλήθευση της αξιοπιστίας αυτών των πληροφοριών.

- τα μέτρα για τη μείωση των οικονομικών απωλειών που έχουν σχέση με τις καταστάσεις έκτακτης ανάγκης προστασίας της δημόσιας υγείας με την έκδοση συστάσεων περιορισμένης χρονικά ισχύος οι οποίες να καθιερώνουν πραγματικά ένα πλαίσιο (κανόνες) για τα μέτρα που απαιτούνται με σκοπό την προστασία των άλλων χωρών.

- την υποχρέωση της ΠΟΥ να επικουρεί ταχέως τις χώρες για την αξιολόγηση και τον έλεγχο των επιδημικών εκρήξεων.

- την καθιέρωση διαδικασίας διαφάνειας στα πλαίσιο της ΠΟΥ για την έκδοση συστάσεων.

- τη σύνταξη ενός μη εξαντλητικού καταλόγου μέτρων κεντρικής σημασίας που θα μπορούν να εφαρμόζονται στο πλαίσιο μιας σύστασης της ΠΟΥ.

- την καθιέρωση ενός μονίμου οργάνου αναθεώρησης του ΔΥΚ για την εξασφάλιση της συνέχειας στο πλαίσιο του ΔΥΚ.

15. Τα αρχικά έγγραφα διαβούλευσης της ΠΟΥ κυκλοφόρησαν σε ορισμένα επιλεγμένα κράτη, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων κρατών μελών της ΕΕ. Τα έγγραφα αυτά περιγράφουν τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να ανακοινώνεται στην ΠΟΥ μια επιδημική έκρηξη που παρατηρείται σε μια χώρα και τον τρόπο με τον οποίο η ΠΟΥ μπορεί να παράσχει βοήθεια και να αξιολογήσει την κατάσταση. Η ΠΟΥ θα πρέπει επίσης να προσπαθήσει να καθιερώσει διαδικασία για τον προσδιορισμό των μέτρων που θα είναι εφαρμοστέα στα σημεία εισόδου σε μια χώρα προϊόντων ή προσώπων από τη χώρα η οποία έχει πληγεί από την επιδημία. Αυτό σημαίνει ότι στην περίπτωση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης προστασίας της δημόσιας υγείας διεθνούς εμβέλειας, η ΠΟΥ και το συγκεκριμένο κράτος θα επιλέγουν τα κατάλληλα μέτρα από τον πλήρη κατάλογο που θα χρησιμεύει ως βάση για τις συστάσεις προς τα κράτη. Αυτές οι συστάσεις θα είναι χρονικά περιορισμένης ισχύος και θα μπορούν να τροποποιούνται στη διάρκεια μιας περιόδου κινδύνου. Ένα σαφές πρωτόκολλο για τη λήξη των συνιστώμενων μέτρων θα πρέπει να περιλαμβάνεται στο ΔΥΚ.

16. Για τους ταξιδιώτες τα μελετώμενα μέτρα κυμαίνονται από «δεν απαιτούνται μέτρα» έως «άρνηση της εισόδου στη χώρα προσώπων που προέρχονται από πληγείσες περιοχές». Για τα αγαθά και τα μεταφορικά μέσα τα μελετώμενα μέτρα κυμαίνονται από «δεν απαιτούνται μέτρα» έως «άρνηση της εισόδου στη χώρα του μεταφορικού μέσου, του φορτίου ή των αγαθών». Όσον αφορά την ΕΕ σαφώς πρέπει να υπάρχει συνοχή μεταξύ των δράσεων.

3. νομικο καθεστωσ του δυκ και των διαδικασιων εφαρμογησ του

17. Η διαδικασία αναθεώρησης του ΔΥΚ αποβλέπει στη διαμόρφωση ευρείας συναίνεσης μεταξύ των κρατών μελών της ΠΟΥ. Το πρώτο μη κανονιστικό σχέδιο αναθεώρησης του ΔΥΚ, το οποίο αντικατοπτρίζει τη συναίνεση μεταξύ των κρατών «που συμμετέχουν» στην αναθεώρηση, θα πρέπει να είναι διαθέσιμο κατά το τέλος του 2003. Το σχέδιο αυτό στη συνέχεια θα διαβιβασθεί στα κράτη μέλη και στην Επιτροπή. Το σχέδιο θα προβλέπει τη βάση για ένα νομικό κείμενο και μια ευρεία διαδικασία διαβούλευσης μέσω μιας σειράς περιφερειακών συνεδριάσεων συναίνεσης οι οποίες θα συγκληθούν κατά το τέλος του 2003 και στη διάρκεια του 2004.

18. Το σχέδιο αναθεωρημένου κανονισμού στη συνέχεια θα εγκριθεί και θα τελειοποιηθεί στα πλαίσια συνεδρίασης της διακυβερνητικής ομάδας εργασίας, η οποία προβλέπεται για το 2004 και στην οποία θα κληθούν τα κράτη μέλη και η Επιτροπή. Το τελικό κείμενο θα υποβληθεί στην Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας του 2005 προς έγκριση.

19. Οι κυβερνήσεις όλων των κρατών μελών καλούνται να διορίσουν μια επίσημη κεντρική υπηρεσία συνδέσμου με την ΠΟΥ για την αναθεώρηση του ΔΥΚ. Κατά την ΠΟΥ πάνω από 108 κράτη μέλη της το έχουν ήδη πράξει συμπεριλαμβανομένων ορισμένων κρατών μελών της ΕΕ. Πολλές ενδιαφερόμενες διακυβερνητικές και μη κυβερνητικές οργανώσεις κλήθηκαν επίσης να διορίσουν κεντρικές υπηρεσίες προς το σκοπό αυτό και πολλές το έχουν ήδη πράξει.

20. Η 56η Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας, αποφάσισε με το ψήφισμά της 56.28 ότι οι περιφερειακές οργανώσεις οικονομικής ένταξης, οι οποίες έχουν συσταθεί από κυρίαρχα κράτη, μέλη της ΠΟΥ και στις οποίες τα κράτη μέλη έχουν διαβιβάσει αρμοδιότητες σχετικά με θέματα που διέπονται από αυτό το ψήφισμα, συμπεριλαμβανομένης της αρμοδιότητας να προσχωρούν σε νομικά δεσμευτικούς κανονισμούς, μπορούν να συμμετέχουν, σύμφωνα με το άρθρο 55 του εσωτερικού κανονισμού της Παγκόσμιας Συνέλευσης Υγείας, στις εργασίες της διακυβερνητικής ομάδας εργασίας που αναφέρεται στο σημείο 9. Αυτό προϋποθέτει τη συμμετοχή της Επιτροπής ως εκπροσώπου της Κοινότητας σύμφωνα με τη συνθήκη.

21. Η νομική βάση του νέου κανονισμού θα εξακολουθήσει να είναι το άρθρο 21 του καταστατικού χάρτη της ΠΟΥ.

22. Όσον αφορά το νομικό καθεστώς και τη διαδικασία εφαρμογής του κανονισμού, λαμβανομένης υπόψη της νομικής βάσης του, η ΠΟΥ κρίνει ότι ένα ψήφισμα της ΠΣΥ θα αρκεί για την έγκριση του νέου κανονισμού. Στη συνέχεια θα δοθεί στις χώρες μια προθεσμία για τις εσωτερικές τους διαδικασίες επικύρωσης του κανονισμού και / ή κοινοποίησης στην ΠΟΥ κάθε επιφύλαξης που ενδέχεται να έχουν σχετικά με οιοδήποτε άρθρο του νέου κανονισμού. Εάν καμία κοινοποίηση / επιφύλαξη δεν λάβει χώρα στη διάρκεια μιας συμφωνημένης περιόδου, θα θεωρείται ότι ο κανονισμός θα εφαρμοστεί στη συγκεκριμένη χώρα.

23. Σήμερα η Κοινότητα δεν μπορεί να επικυρώσει τον κανονισμό, ο οποίος θεωρείται εσωτερική πράξη της ΠΟΥ. Όμως αφού επικυρωθεί ο κανονισμός καθίσταται διεθνής κανονισμός, δεσμευτικός για τις συγκεκριμένες χώρες. Επομένως η Κοινότητα θα πρέπει να αποφασίσει σε εύθετο χρόνο τον τρόπο με τον οποίο θα χειριστεί το θέμα αυτό έτσι ώστε να συμμετάσχει πλήρως στις τελικές διαπραγματεύσεις το 2005.

4. βαση τησ κοινοτικησ συμμετοχησ

24. Η παγκοσμιοποίηση καταργεί τη διάκριση μεταξύ εθνικών και διεθνών θεμάτων δημόσιας υγείας. τα πρόσωπα διακινούνται ελεύθερα και τα αγαθά, καθώς και οι μικροοργανισμοί, διέρχονται τα εθνικά σύνορα χωρίς περιορισμούς. Ο βέλτιστος τρόπος πρόληψης της διεθνούς εξάπλωσης των νόσων είναι η διαπίστωση των απειλών δημόσιας υγείας εγκαίρως και η αποτελεσματική αντιμετώπιση όταν το πρόβλημα είναι ακόμη περιορισμένο. Αυτό είναι δυνατόν μόνον εφόσον τα εθνικά συστήματα παρακολούθησης λειτουργούν αποτελεσματικά για τη διαπίστωση των απειλών εγκαίρως και είναι ικανά να εφαρμόζουν ταχέως αποτελεσματικά μέτρα αντιμετώπισης. Στο διεθνές πεδίο, πρέπει να υπάρχει συντονισμός για την συνεπή και αποτελεσματική παγκόσμια αντιμετώπιση. Οι προτάσεις για την αναθεώρηση του ΔΥΚ αποβλέπουν στην εφαρμογή αυτών των αρχών μέσα σε ένα πολυμερές πλαίσιο με έμφαση στις εταιρικές σχέσεις και στη συνεργασία σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο για την επίτευξη ενός συστήματος παρακολούθησης και αντιμετώπισης σε παγκόσμια κλίμακα.

Οι κύριοι στόχοι της αναθεώρησης του ΔΥΚ είναι η εξασφάλιση μέγιστης ασφάλειας έναντι της εξάπλωσης των νόσων με ελάχιστες επιπτώσεις στο παγκόσμιο εμπόριο.

Αυτά τα δύο σκέλη δραστηριότητας που αφορούν διαφόρους τομείς κοινοτικής δράσης και αποτελούν τη βάση, αλλά και δημιουργούν την ανάγκη, για έντονη κοινοτική συμμετοχή και δράση με συνεπή και αποτελεσματικό τρόπο.

Ιδιαίτεροι τομείς άμεσου ενδιαφέροντος είναι οι κοινοτικές πράξεις και δραστηριότητες που αφορούν την επιδημιολογική παρακολούθηση και τον έλεγχο των μεταδοτικών νόσων. Διάφοροι άλλοι σχετικοί τομείς όπως η ασφάλεια των τροφίμων, οι περιορισμοί στο εμπόριο, οι μεταφορές και η προστασία των πολιτών ενδέχεται επίσης να επηρεάζονται από την αναθεώρηση του ΔΥΚ.

25. Πράγματι, οι ιδέες που συζητούνται σήμερα στην ΠΟΥ είναι παρόμοιες με εκείνες που διέπουν το υφιστάμενο κοινοτικό δίκτυο για την επιδημιολογική παρακολούθηση και τον έλεγχο των μεταδοτικών νόσων που συστάθηκε με την απόφαση 2119/98/EΚ. Στα πλαίσια του δικτύου η Επιτροπή συντονίζει τις δράσεις με τις επιμέρους υπηρεσίες επαφής (αρχές και όργανα) που διορίζονται από τα κράτη μέλη για το σύστημα παρακολούθησης και έγκαιρης προειδοποίησης και αντιμετώπισης (EWRS). Όλες οι απειλές κατά της δημόσιας υγείας καθώς και τα μέτρα που λαμβάνονται πρέπει να ανακοινώνονται στο δίκτυο σύμφωνα με την απόφαση 2119/98/EΚ.

26. Ο αναθεωρημένος ΔΥΚ θα υποστηρίζει τις δράσεις των κρατών μελών της ΕΕ για την ανταπόκριση στις απαιτήσεις της απόφασης 2119/98/EΚ παρέχοντας ένα πλαίσιο για καλύτερο συντονισμό σε διεθνές επίπεδο, σε εναρμόνιση με την ΠΟΥ, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις κατά τις οποίες υπεισέρχονται τρίτες χώρες.

27. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε στις 23 Ιουλίου 2003 πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου με σκοπό τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού κέντρου πρόληψης και ελέγχου των νόσων. Εάν το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο εγκρίνουν τον κανονισμό, το κέντρο θα διαδραματίζει σημαντικό ρόλο επικουρώντας την Επιτροπή και τα κράτη μέλη με την παροχή τεχνικών και επιστημονικών συμβουλών για την εφαρμογή των νέων κανονισμών, ιδιαίτερα σε συνεργασία με το παγκόσμιο δίκτυο συναγερμού της ΠΟΥ.

5. τομεισ τησ κοινοτικησ δρασησ που καλυπτονται από τον δυκ

5.1. Κοινοτική δράση στον τομέα της επιδημιολογικής παρακολούθησης και ελέγχου των μεταδοτικών νόσων

28. Οι στόχοι της αναθεώρησης του ΔΥΚ και της προβλεπόμενης οργάνωσης - δηλαδή της αντιμετώπισης των μεταδοτικών νόσων κατά κανόνα μέσω της επιδημιολογικής παρακολούθησης και ενός συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης μεταξύ κυβερνητικών υπηρεσιών - θα εισάγουν σε παγκόσμιο επίπεδο ένα σύστημα το οποίο ομοιάζει πολύ στη δομή με εκείνο που εισήγαγαν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σε επίπεδο ΕΕ.

29. Απαιτείται στενή συνεργασία και επαφή μεταξύ της ΠΟΥ και της ΕΕ σ' αυτόν τον τομέα, έτσι ώστε να εξασφαλίζεται ότι τα κράτη μέλη που ανήκουν και στις δύο οργανώσεις μπορούν να επωφελούνται από τη συνεργία και αποφεύγουν τη διεξαγωγή των ίδιων εργασιών δύο φορές.

30. Η Επιτροπή, η οποία η ίδια συνεργάζεται στενά με την ΠΟΥ, τόσο ανεπίσημα τόσο και επίσημα, με την ανταλλαγή επιστολών μεταξύ της ΠΟΥ και της Επιτροπής για την παγίωση και την εντατικοποίηση της συνεργασίας (ΕΕ C1,4.1.2001, σ. 1), πρέπει επομένως να διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στην μετατροπή αυτής της συνεργασίας σε δυναμική δραστηριότητα. Νομικές διατάξεις ιδιαίτερα σχετικές είναι οι εξής:

- οι διατάξεις περί διαδικασιών για την ανταλλαγή πληροφοριών στο πλαίσιο του κοινοτικού δικτύου επιδημιολογικής παρακολούθησης και ελέγχου των μεταδοτικών ασθενειών όπως προβλέπονται στην απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 2119/98/EΚ της 24.9.1998 (ΕΕ L268 της 3.10.1998, σ. 1).

- οι διατάξεις για το σύστημα έγκαιρου συναγερμού και αντίδρασης για την πρόληψη και τον έλεγχο ασθενειών που προβλέπονται στην απόφαση 2000/57/EΚ της Επιτροπής της 22.12.1999 (ΕΕ L 21 της 26.1.2000, σ. 32).

- οι διατάξεις για τις ασθένειες που θα καλυφθούν προοδευτικά από το κοινοτικό δίκτυο για την επιδημιολογική παρακολούθηση και τον έλεγχο των μεταδοτικών ασθενειών όπως προβλέπονται στην απόφαση της Επιτροπής 2000/96/EΚ (ΕΕ L28 της 3.2.2000, σ.50).

Είναι απαραίτητο να εξασφαλισθεί ότι ο νέος ΔΥΚ θα είναι συμβατός, συμπληρωματικός και συνεπής με τη νομοθεσία της ΕΕ ιδιαίτερα με εκείνη που περιλαμβάνεται στις παραπάνω αναφερόμενες αποφάσεις ΕΚ που εκδόθηκαν σύμφωνα με την απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 2119/98/EΚ.

5.2. Ασφάλεια των τροφίμων:

Η κοινοτική νομοθεσία που εμφαίνεται παρακάτω απεικονίζει την εκτεταμένη κοινοτική αρμοδιότητα στην ασφάλεια των τροφίμων:

- Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 178/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 28ης Ιανουαρίου 2002, για τον καθορισμό των γενικών αρχών και απαιτήσεων της νομοθεσίας για τα τρόφιμα, για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων και τον καθορισμό διαδικασιών σε θέματα ασφαλείας των τροφίμων (Επίσημη Εφημερίδα αριθ. L 31 της 1.2.2002, σ. 1).

- Οδηγία 92/67/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 14ης Ιουλίου 1992 για την τροποποίηση της οδηγίας 89/662/ΕΟΚ σχετικά με τους κτηνιατρικούς ελέγχους που εφαρμόζονται στο ενδοκοινοτικό εμπόριο με προοπτική την υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς.(Επίσημη Εφημερίδα αριθ. L 268 της 14.9.1992, σ. 73)

- Οδηγία 96/90/ΕΚ του Συμβουλίου της 17ης Δεκεμβρίου 1996 για την τροποποίηση της οδηγίας 92/118/ΕΟΚ για τον καθορισμό των όρων υγειονομικού ελέγχου καθώς και των υγειονομικών όρων που διέπουν το εμπόριο και τις εισαγωγές στην Κοινότητα προϊόντων που δεν υπόκεινται, όσον αφορά τους προαναφερόμενους όρους, στις ειδικές κοινοτικές ρυθμίσεις που αναφέρονται στο κεφάλαιο Ι του παραρτήματος Α της οδηγίας 89/662/ΕΟΚ και, όσον αφορά τους παθογόνους παράγοντες, της οδηγίας 90/425/ΕΟΚ. (Επίσημη Εφημερίδα αριθ. L 13 της 16.1.1997, σ. 24)

- Απόφαση της Επιτροπής 2002/477/ΕΚ, της 20ής Ιουνίου 2002, για τον καθορισμό των υγειονομικών απαιτήσεων για το νωπό κρέας και το νωπό κρέας πουλερικών που εισάγονται από τρίτες χώρες καθώς και για την τροποποίηση της απόφασης 94/984/ΕΚ (Επίσημη Εφημερίδα αριθ. L 164 της 22.6.2002, σ. 39).

- Οδηγία 97/78/ΕΚ του Συμβουλίου της 18ης Δεκεμβρίου 1997 για καθορισμό των αρχών οργάνωσης των κτηνιατρικών ελέγχων των προϊόντων που εισάγονται στην Κοινότητα από τρίτες χώρες (Επίσημη Εφημερίδα αριθ. L 24 της 30.1.1998, σ.9).

- Οδηγία 93/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 1993 για την υγιεινή των τροφίμων (Επίσημη Εφημερίδα αριθ. L 175 της 19.7.1993, σ. 1).

- Οδηγία 95/23/ΕΚ του Συμβουλίου της 22ας Ιουνίου 1995 για την τροποποίηση της οδηγίας 64/433/ΕΟΚ του Συμβουλίου περί καθορισμού των όρων παραγωγής και εμπορίας νωπού κρέατος (Επίσημη Εφημερίδα αριθ. L 243 της 11.10.1995, σ. 7).

- Οδηγία 83/91/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 7ης Φεβρουαρίου 1983 περί τροποποίησης της οδηγίας 72/462/ΕΟΚ περί των υγειονομικών προβλημάτων και των υγειονομικών μέτρων κατά τις εισαγωγές ζώων του βοείου και χοιρείου είδους και νωπών κρεάτων, προέλευσης τρίτων χωρών, και της οδηγίας 77/96/ΕΟΚ περί αναζήτησης τριχινών κατά τις εισαγωγές από τρίτες χώρες νωπών κρεάτων που προέρχονται από χοιροειδή κατοικίδια (Επίσημη Εφημερίδα αριθ. L 59 της 5.3.1983, σ. 34).

- Οδηγία 97/22/ΕΚ του Συμβουλίου της 22ας Απριλίου 1997 περί τροποποιήσεως της οδηγίας 92/117/ΕΟΚ για τα μέτρα προστασίας από ορισμένες ζωονόσους και ορισμένους ζωονοσογόνους παράγοντες στα ζώα και τα προϊόντα ζωικής προέλευσης, προκειμένου να αποφευχθούν οι εστίες λοιμώξεων και δηλητηριάσεων που οφείλονται στα τρόφιμα . (Επίσημη Εφημερίδα αριθ. L 113 της 30.4.1997, σ. 9)

- Οδηγία 96/23/ΕΚ του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 1996, περί της λήψης μέτρων ελέγχου για ορισμένες ουσίες και τα κατάλοιπά τους σε ζώντα ζώα και στα προϊόντα τους και κατάργησης των οδηγιών 85/358/ΕΟΚ και 86/469/ΕΟΚ και των αποφάσεων 89/187/ΕΟΚ και 91/664/ΕΟΚ (Επίσημη Εφημερίδα αριθ. L 125 της 23.5.1996, σ. 10).

- Οδηγία 96/43/ΕΚ του Συμβουλίου της 26ης Ιουνίου 1996 για τροποποίηση και κωδικοποίηση της οδηγίας 85/73/ΕΟΚ για τη χρηματοδότηση των υγειονομικών επιθεωρήσεων και ελέγχων των ζώντων ζώων και ορισμένων ζωικών προϊόντων και για τροποποίηση των οδηγιών 90/675/ΕΟΚ και 91/496/ΕΟΚ .(Επίσημη Εφημερίδα αριθ. L 162 της 1.7.1996, σ. 1)

5.3. Εμπόριο:

- Η εφαρμογή των κύριων στόχων του νέου ΔΥΚ - για την εξασφάλιση της μέγιστης ασφάλειας έναντι της διεθνούς εξάπλωσης των νόσων με ελάχιστες επιπτώσεις στο παγκόσμιο εμπόριο και τη διακίνηση - θα πρέπει να θεωρείται και να διεξάγεται στο πλαίσιο των άρθρων 28, 29 και 30 της συνθήκης ΕΚ τα οποία αφορούν την απαγόρευση των ποσοτικών περιορισμών αγαθών μεταξύ κρατών μελών και (άρθρο 30) τη δυνατότητα περιορισμού για λόγους προστασίας της υγείας.

5.4. Άλλες δραστηριότητες και νομοθεσία

- Απόφαση του Συμβουλίου 2001/792/ΕΚ, Ευρατόμ, της 23ης Οκτωβρίου 2001, περί κοινοτικού μηχανισμού για τη διευκόλυνση της ενισχυμένης συνεργασίας στις επεμβάσεις βοήθειας της πολιτικής προστασίας (Επίσημη Εφημερίδα αριθ. L 297 της 15.11.2001, σ. 7).

- Οδηγία 97/58/ΕΚ της Επιτροπής της 26ης Σεπτεμβρίου 1997 για τροποποίηση της οδηγίας 94/57/ΕΚ του Συμβουλίου σχετικά με τους κοινούς κανόνες και πρότυπα επιθεώρησης και εξέτασης πλοίων και των συναφών δραστηριοτήτων των ναυτικών αρχών (Επίσημη Εφημερίδα αριθ. L 274 της 7.10.1997, σ. 8).

- Οδηγία 2000/61/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 10ης Οκτωβρίου 2000, που τροποποιεί την οδηγία 94/55/ΕΚ για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τις οδικές μεταφορές επικίνδυνων εμπορευμάτων. (Επίσημη Εφημερίδα αριθ. L 279 της 1.11.2000 σ. 40)

- Οδηγία 2000/62/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 10ης Οκτωβρίου 2000, που τροποποιεί την οδηγία 96/49/ΕΚ του Συμβουλίου για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τις σιδηροδρομικές μεταφορές επικίνδυνων εμπορευμάτων.(Επίσημη Εφημερίδα αριθ. L 279 της 1.11.2000, σ. 44)

B. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Μια αποτελεσματική αναθεώρηση του ΔΥΚ θα ενισχύσει τη διεθνή συνεργασία στον τομέα της προστασίας της δημόσιας υγείας και επομένως θα ενδυναμώσει την ικανότητα της Κοινότητας και των κρατών μελών της να προλαμβάνουν τις επιδημικές εκρήξεις των ασθενειών και να αντιδρούν με τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο, παρεμβαίνοντας παράλληλα όσο το δυνατό λιγότερο στις διεθνείς εμπορικές υποχρεώσεις.

Το νέο κείμενο του ΔΥΚ θα επιτρέπει στα κράτη μέλη, μέσω κατάλληλης κοινοτικής διαδικασίας, να επικυρώνουν και να εφαρμόζουν τις διατάξεις του όσο το δυνατό σε ευρύτερη κλίμακα.

Είναι προς το συμφέρον της Κοινότητας να ολοκληρωθεί η διαδικασία της αναθεώρησης όσο το δυνατόν ταχύτερα και, κατά συνέπεια, τα κράτη μέλη και η Επιτροπή να συνεργασθούν και να συντονισθούν προς το σκοπό αυτό.

«Εφόσον φαίνεται ότι το αντικείμενο μιας συμφωνίας ή μιας σύμβασης εμπίπτει εν μέρει στην αρμοδιότητα της Κοινότητας και εν μέρει σε εκείνη των κρατών μελών, είναι σημαντικό να εξασφαλίζεται στενή συνεργασία μεταξύ των οργάνων της Κοινότητας και των κρατών μελών τόσο κατά τη διαδικασία διαπραγμάτευσης και σύναψης όσο και κατά την εκτέλεση των ανειλημμένων υποχρεώσεων. Αυτό το καθήκον συνεργασίας, το οποίο προβάλλεται στο πλαίσιο της συνθήκης ΕΚΑΕ, πρέπει επίσης να ισχύει στο πλαίσιο της συνθήκης ΕΟΚ, εφόσον προκύπτει από την απαίτηση ενότητας της διεθνούς εκπροσώπησης της Κοινότητας». (Γνώμη του Δικαστηρίου της 19ης Μαρτίου 1993, σ. I-1061, σημείο 36)

Επομένως:

1. Καθόσον πολλοί από τους τομείς που καλύπτονται από το προτεινόμενο σχέδιο του κανονισμού ΔΥΚ και τα παραρτήματά του εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη πρέπει να λάβουν μέρος σ' αυτές τις συζητήσεις, διαδραματίζοντας δραστήριο και ηγετικό ρόλο στη διαδικασία αναθεώρησης, έτσι ώστε να επιτευχθεί η αναθεώρηση του Διεθνούς Υγειονομικού Κανονισμού σύμφωνα με το κοινοτικό κεκτημένο.

2. Κατ' εφαρμογή του ψηφίσματος 56.28 της Παγκόσμιας Συνέλευσης Υγείας, η Κοινότητα πρέπει να συμβάλει αποτελεσματικά στις εργασίες της διακυβερνητικής ομάδας εργασίας. Αυτό προϋποθέτει την ενεργό συμμετοχή των κρατών μελών και της Επιτροπής σύμφωνα με τη συνθήκη.

3. Η Επιτροπή θα συμβουλευθεί τεχνικούς εμπειρογνώμονες από τα κράτη μέλη στους τομείς της κοινοτικής αρμοδιότητας, ιδιαίτερα όσον αφορά τον έλεγχο των μεταδοτικών ασθενειών, καθώς και την ασφάλεια των τροφίμων, το εμπόριο, τις μεταφορές και την προστασία των πολιτών, έτσι ώστε να εξασφαλισθεί συντονισμένη δράση σε κοινοτικό επίπεδο.

4. Η Επιτροπή θα συντονισθεί με τα κράτη μέλη, έτσι ώστε να ληφθεί υπόψη η κοινοτική άποψη κατά τα προκαταρκτικά τεχνικά σχέδια των αναθεωρημένων κειμένων και να ληφθεί η υπόψη η γνώμη της κατά την έγκριση της διαδικασίας διαπραγμάτευσης της αναθεώρησης στο πλαίσιο της ΠΟΥ.

5. Η Επιτροπή θα συνεργασθεί με τα κράτη μέλη της ΕΕ, κατά τις περιφερειακές συνεδριάσεις που οργανώνονται από την ΠΟΥ, έτσι ώστε να εξασφαλισθεί συντονισμένη κοινοτική θέση τόσο πριν όσο και κατά τη διάρκεια των συνεδριάσεων.

6. Η Επιτροπή θα πληροφορεί τακτικά το Συμβούλιο σχετικά με την πρόοδο που επιτυγχάνεται στα πλαίσια της ομάδας Υγεία.

7. Η Επιτροπή θα διαβουλεύεται τακτικά με τα κράτη μέλη σχετικά με την πρόοδο που επιτυγχάνεται μέσω του κοινοτικού δικτύου για την επιδημιολογική παρακολούθηση και τον έλεγχο των μεταδοτικών ασθενειών που συστάθηκε με την απόφαση 2119/98/EΚ.

8. Κατά τη διαδικασία αναθεώρησης η Επιτροπή θα επιδιώξει μαζί με τις προσχωρούσες και υποψήφιες χώρες και τις χώρες ΕΟΧ μια συνεπή και συνεκτική προσέγγιση.

9. Η Επιτροπή καλεί το Συμβούλιο να εγκρίνει αυτά τα συμπεράσματα και να υποστηρίξει την Επιτροπή στην εφαρμογή τους.