Πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση προγράμματος δράσης σχετικά με τη βελτίωση της ευαισθητοποίησης των ασκούντων νομικά επαγγέλματα στο κοινοτικό δίκαιο (Δράση Robert Schuman) (96/C 378/08) COM(96) 580 τελικό - 96/0277(COD)

(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 19 Νοεμβρίου 1996) ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 100 Α,

την πρόταση της Επιτροπής,

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής,

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπει το άρθρο 189 Β της συνθήκης,

Εκτιμώντας:

(1) ότι η δήλωση αριθ. 19 σχετικά με την εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου, η οποία έχει προσαρτηθεί στην τελική πράξη της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία υιοθετήθηκε από τη σύσκεψη των εκπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών στις 7 Φεβρουαρίου 1992, τονίζει ότι για την εύρυθμη λειτουργία της Κοινότητας είναι απαραίτητο να επιτευχθεί, με τα μέτρα που λαμβάνονται στα κράτη μέλη, η εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου με την ίδια αυστηρότητα και αποτελεσματικότητα που ισχύει για την εφαρμογή του εθνικού δικαίου 7 (2) ότι για την εγκαθίδρυση της εσωτερικής αγοράς απαιτήθηκαν σημαντικές προσπάθειες στο νομοθετικό τομέα, ιδίως όσον αφορά την προσέγγιση των εθνικών νομοθεσιών για τη δημιουργία ενός χώρου χωρίς σύνορα 7 (3) ότι η ομοιόμορφη και αποτελεσματική εφαρμογή των σχετικών διατάξεων του κοινοτικού δικαίου αποτελεί νέα προτεραιότητα, απαραίτητη για την εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς 7 (4) ότι οι πολίτες μπορούν, σύμφωνα με τις διαδικασίες που ορίζει η εθνική νομοθεσία, να επικαλούνται ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων τους κοινοτικούς κανόνες σχετικά με τις ελευθερίες της εσωτερικής αγοράς, οι οποίοι έχουν άμεσο αποτέλεσμα και ότι οι πολίτες, οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις πρέπει να μπορούν να βασίζονται στην εφαρμογή των κανόνων αυτών και να απολαμβάνουν τα δικαιώματα και τις εγγυήσεις που αυτοί προσφέρουν σε όλα τα κράτη μέλη 7 είναι ζήτημα ασφάλειας του δικαίου, αξιοπιστίας της εσωτερικής αγοράς και, γενικότερα, εμπιστοσύνης στο σύνολο της διαδικασίας της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης 7 (5) ότι οι πολίτες, οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις δεν θα μπορούν να διεκδικούν το σύνολο των δικαιωμάτων που τους παρέχει η κοινοτική έννομη τάξη ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων της Ένωσης, παρά μόνο αν οι ασκούντες νομικά επαγγέλματα, οι οποίοι συμμετέχουν άμεσα στην εφαρμογή των διατάξεων του κοινοτικού δικαίου, δηλαδή οι δικαστές και οι δικηγόροι, έχουν λάβει την κατάλληλη εκπαίδευση και ενημέρωση 7 (6) ότι η ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, της 22ας Δεκεμβρίου 1993, με τίτλο «Η εξασφάλιση του μεγαλύτερου δυνατού οφέλους από την εσωτερική αγορά - στρατηγικό πρόγραμμα» (1) τονίζει ιδιαίτερα τη σημασία, τόσο για τους πολίτες όσο και για την εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, της ικανότητας των εθνικών δικαστηρίων να μπορούν να αποφαίνονται για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο αριθμό υποθέσεων που αφορούν το συμβιβάσιμο κανόνων ή ενεργειών με το κοινοτικό δίκαιο και την ανάγκη βελτίωσης, για το σκοπό αυτό, των γνώσεων των ασκούντων νομικά επαγγέλματα στον τομέα του κοινοτικού δικαίου 7 (7) ότι το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 13ης Φεβρουαρίου 1996, σχετικά με τη δωδέκατη ετήσια έκθεση της Επιτροπής για τον έλεγχο της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου (2), καλεί την Επιτροπή να παρουσιάσει, με στόχο τη βελτίωση της αποτελεσματικής και ομοιόμορφης εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου από τα δικαστήρια των κρατών μελών, ένα πρόγραμμα εκπαίδευσης και ενημέρωσης των ασκούντων νομικά επαγγέλματα στον τομέα του κοινοτικού δικαίου 7 (8) ότι η μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση των δικαστών και δικηγόρων των κρατών μελών σε θέματα κοινοτικού δικαίου δύναται να βελτιώσει τη συνεργασία, η οποία χαρακτηρίζει την κοινοτική έννομη τάξη, μεταξύ των εθνικών δικαστηρίων και του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 7 (9) ότι δεν εμπίπτει στην αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας και δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 127 της συνθήκης, να αντικασταστήσει τα κράτη μέλη στον καθορισμό του περιεχομένου και την οργάνωση της επαγγελματικής εκπαίδευσης των δικαστών και δικηγόρων 7 (10) ότι η Ευρωπαϊκή Κοινότητα μπορεί να προτείνει την καθιέρωση ενός μηχανισμού στήριξης που θα έχει ως στόχο να βοηθήσει τα κράτη μέλη να αντεπεξέλθουν σε καταστάσεις έλλειψης επαρκούς εκπαίδευσης και ενημέρωσης οι οποίες επηρεάζουν, όπου εμφανίζονται, τη σωστή εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου που είναι απαραίτητη για την εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς 7 (11) ότι ο στόχος της ευαισθητοποίησης των ασκούντων νομικά απαγγέλματα σε θέματα κοινοτικού δικαίου πρέπει να ενταχθεί σε ένα γενικό μηχανισμό ο οποίος, από τον έλεγχο της σωστής μεταφοράς των κανόνων του κοινοτικού δικαίου μέχρι τις επιβαλλόμενες κυρώσεις σε περίπτωση παραβίασής του, αποβλέπει στην εξασφάλιση της αποτελεσματικής και ομοιόμορφης εφαρμογής των κανόνων της εσωτερικής αγοράς 7 (12) ότι η επίτευξη του στόχου αυτού συνεπάγεται την εφαρμογή συγκεκριμένων μέτρων προσαρμοσμένων στις απαιτήσεις και τους περιορισμούς της επαγγελματικής πρακτικής 7 ότι η θέσπιση ειδικού μηχανισμού με στόχο τη βελτίωση της γνώσης του κοινοτικού δικαίου από τους δικαστές και δικηγόρους των κρατών μελών συμπληρώνει, προς όφελος ενός συγκεκριμένου κοινού, τα ήδη υφιστάμενα κοινοτικά προγράμματα και πρωτοβουλίες,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Θέσπιση της δράσης Robert Schuman

1. Η παρούσα απόφαση θεσπίζει την πρωτοβουλία που είναι γνωστή ως «δράση Robert Schuman» για το χρονικό διάστημα από 1ης Ιανουαρίου 1997 έως 31ης Δεκεμβρίου 1999.

2. Μέσω αυτού του μηχανισμού χρηματοδοτικής στήριξης, η Κοινότητα προτίθεται να προωθήσει και να στηρίξει πρωτοβουλίες που αποβλέπουν στη βελτίωση της ευαισθητοποίησης των δικαστών και των δικηγόρων των κρατών μελών της Ένωσης σε θέματα κοινοτικού δικαίου.

Άρθρο 2

Στόχοι της δράσης Robert Schuman

1. Η δράση Robert Schuman έχει ως στόχο:

α) να ενισχύσει εντός των κρατών μελών την ανάλυψη πρωτοβουλιών στον τομέα της εκπαίδευσης (αρχικής ή συνεχούς) όσον αφορά την πρακτική άσκηση σε θέματα κοινοτικού δικαίου εκ μέρους των φορέων που είναι υπεύθυνοι για την εκπαίδευση δικαστών και δικηγόρων ή μελλοντικών δικαστών δικηγόρων 7 β) να ενθαρρύνει εντός των κρατών μελών την ανάπτυξη των μέσων ενημέρωσης (παραδοσιακών ή βασιζόμενων στη χρήση των νέων τεχνολογιών της επικοινωνίας και των πληροφοριών) σε θέματα κοινοτικού δικαίου τα οποία απευθύνονται στους δικαστές και δικηγόρους 7 γ) να στηρίξει πωτοβουλίες που ενδέχεται να διευκολύνουν την υλοποίηση των δύο προαναφερθεισών μορφών στήριξης, να τις συμπληρώσουν ή να ενισχύσουν τα αποτελέσματά τους.

2. Η δράση Robert Schuman ενισχύει και συμπληρώνει τη δράση των κρατών μελών στον τομέα της εκπαίδευσης και της ενημέρωσης σε θέματα κοινοτικού δικαίου, σεβόμενη απολύτως την αρμοδιότητά τους όσον αφορά τον καθορισμό του περιεχομένου και της οργάνωσης της επαγγελματικής εκπαίδευσης.

Άρθρο 3

Μέσο κοινοτικής παρέμβασης

1. Η δράση Robert Schuman αποτελεί ένα πλαίσιο για τη χρηματοδοτική ενίσχυση των πρωτοβουλιών που αναλαμβάνονται στα κράτη μέλη για την επίτευξη των στόχων που αναφέρονται στο άρθρο 2 ανωτέρω.

2. Σε κάθε έναν από τους στόχους αυτούς αντιστοιχεί ένα σκέλος της δράσης Robert Schuman: «εκπαίδευση», «ενημέρωση» και «συνοδευτικές ενέργειες».

Άρθρο 4

Όροι επιλεξιμότητας

1. Επιλέξιμοι για χρηματοδοτική ενίσχυση στο πλαίσιο της δράσης Robert Schuman θεωρούνται οι φορείς που είναι αρμόδιοι στα κράτη μέλη - σε τοπική, περιφερειακή ή εθνική κλίμακα - για:

- τη συνεχή επαγγελματική εκπαίδευση δικαστών ή δικηγόρων,

ή

- την αρχική επαγγελματική εκπαίδευση μελλοντικών δικαστών ή δικηγόρων.

2. Οι φορείς που αναφέρονται στην παράγραφο 1 είναι:

α) τα δικαστήρια 7 β) το δικηγορικό σώμα, οι δικηορικοί σύλλογοι και συναφείς επαγγελματικοί φορείς 7 γ) τα Υπουργεία Δικαιοσύνης, ανώτατα δικαστικά συμβούλια ή συναφείς φορείς 7 δ) οι αναγνωρισμένες επαγγελματικές σχολές ή τα εκπαιδευτικά ιδρύματα αρχικής ή συνεχούς εκπαίδευσης δικαστών ή δικηγόρων 7 ε) τα πανεπιστήμια που παρέχουν αρχική ή συνεχή εκπαίδευση σε δικαστές ή δικηγόρους.

Άρθρο 5

Κριτήρια επιλογής των σχεδίων

1. Οι επιλέξιμοι φορείς ζητούν χρηματοδοτική ενίσχυση στο πλαίσιο της δράσης Robert Schuman μέσω της υποβολής στις αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής ενός σχεδίου δράσης στον τομέα της εκπαίδευσης, της ενημέρωσης ή συνοδευτικών ενεργειών.

2. Προκειμένου να επιλεγούν τα σχέδια και να χορηγηθεί χρηματοδοτική ενίσχυση, πρέπει να ανταποκρίνονται στα ακόλουθα κριτήρια:

α) Πρακτική χρησιμότητα

Οι προβλεπόμενες ενέργειες πρέπει να επιτρέπουν στα άτομα στα οποία απευθύνονται να αποκτήσουν γνώσεις που θα έχουν άμεση χρησιμότητα στην καθημερινή άσκηση της επαγγελματικής τους δραστηριότητας.

β) Δυνατότητα πρόσβασης

Οι προτεινόμενες ενέργειες πρέπει να αποβλέπουν στην ευαισθητοποίηση όσο το δυνατόν μεγαλύτερου αριθμού δικαστών και δικηγόρων και να απευθύνονται κυρίως σε όσους δεν έχουν ακόμη εξοικειωθεί με το κοινοτικό δίκαιο.

γ) Προσαρμογή στους περιορισμούς της επαγγελματικής πρακτικής

Ο τρόπος με τον οποίο θα εφαρμόζονται οι προβλεπόμενες ενέργειες πρέπει να ανταποκρίνεται στις ανάγκες της επαγγελματικής πρακτικής (κυρίως όσον αφορά τον χρονικό προγραμματισμό ή τη γεωγραφική απόσταση).

δ) Σχέση κόστους-αποτελέσματος

Κατά την αξιολόγηση των σχεδίων που υποβάλλονται στο πλαίσιο της δράσης Robert Schuman, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τις αρχές που θεσπίζουν οι σχετικοί δημοσιονομικοί κανονισμοί, και κυρίως τις αρχές της χρηστής χρηματοοικονομικής διαχείρισης, της οικονομίας και της σχέσης κόστους-αποτελέσματος.

Οι δαπάνες που συνεπάγονται οι προβλεπόμενες ενέργειες πρέπει να είναι λογικές σε σχέση με τους στόχους που καλούνται να καλύψουν. Η συνεργασία περισότερων επιλέξιμων φορέων και η από κοινού διαχείριση των πόρων τους θα οδηγήσει κυρίως στη βελτίωση της σχέσης κόστους-αποτελέσματος που εμπεριέχουν τα μέτρα αυτά.

3. Συμπληρωματικά προαιρετικά κριτήρια

Θα συνεκτιμηθούν επίσης τα ακόλουθα προαιρετικά κριτήρια αξιολόγησης:

α) η διεπαγγελματική διάσταση των ενεργειών (δικαστές και δικηγόροι αποτελούν την ομάδα στόχο ή συμμετέχουν στην εφαρμογή τους),

β) η διασυνοριακή διάσταση των ενεργειών (πολίτες από δύο τουλάχιστον κράτη μέλη της Ένωσης αποτελούν την ομάδα στόχο ή συμμετέχουν στην εφαρμογή τους).

Άρθρο 6

Τρόποι ενίσχυσης

1. Η χρηματοδοτική ενίσχυση που χορηγείται στο πλαίσιο της δράσης Robert Schuman, η οποία έχει ως στόχο να προωθήσει, να συμπληρώσει και να στηρίξει τη δράση των φορέων που αναφέρονται στο άρθρο 3 της παρούσας απόφασης, παρέχεται ως συμπλήρωμα της τοπικής ή εθνικής χρηματοδότησης και επιδιώκει να καταστήσει δυνατή την πραγματοποίηση ενός σχεδίου. Η οικονομική ενίσχυση που χορηγείται κατ' αυτόν τον τρόπο δεν πρέπει συνεπώς να επιφέρει άμεσο ή έμμεσο κέρδος.

2. Προκειμένου να διασφαλιστεί η συνέχεια των ενισχυόμενων ενεργειών, οι δικαιούχοι επιδότησης στο πλαίσιο της δράσης Robert Schuman, από την ημέρα που παύουν να λαμβάνουν την ενίσχυση από την Επιτροπή, αναλαμβάνουν την υποχρέωση να συνεχίσουν τη δράση τους επί χρονικό διάστημα ίσο με εκείνο κατά το οποίο ελάμβαναν την ενίσχυση.

Σε περίπτωση μη τήρησης της εν λόγω υποχρέωσης, οι δικαιούχοι δεσμεύονται να επιστρέψουν το συνολικό ποσό που τους χορηγήθηκε.

3. Η χρηματοδοτική ενίσχυση στο πλαίσιο της δράσης Robert Schuman χορηγείται για χρονικό διάστημα ενός ή δύο ετών.

4. Η χρηματοδοτική ενίσχυση που προβλέπεται στο πλαίσιο της δράσης Robert Schuman χορηγείται σύμφωνα με τους κανόνες που εφαρμόζει η Επιτροπή στον τομέα των επιδοτήσεων. Η τήρηση των κανόνων αυτών διασφαλίζεται μέσω του ελέγχου που ασκούν οι υπηρεσίες της Επιτροπής και το Ελεγκτικό Συνέδριο.

Άρθρο 7

Εφαρμογή

1. Η Επιτροπή αποφασίζει τον τρόπο εφαρμογής και εκτέλεσης του παρόντος προγράμματος.

2. Κάθε χρόνο δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος προκειμένου να ενημερωθούν οι δυνητικοί υποψήφιοι για τους στόχους και τους όρους πρόσβασης στη χρηματοδοτική ενίσχυση που χορηγείται στο πλαίσιο της δράσης Robert Schuman.

Άρθρο 8

Συνοχή της κοινοτικής δράσης

1. Η Επιτροπή φροντίζει, από κοινού με τα κράτη μέλη, για τη γενική συνοχή μεταξύ του παρόντος προγράμματος και των άλλων κοινοτικών πρωτοβουλιών στον τομέα της εκπαίδευσης ή ενημέρωσης.

2. Η δράση Robert Schuman συμπληρώνει τη δράση που αναπτύσσεται στο πλαίσιο άλλων προγραμμάτων, και ιδίως στο πλαίσιο του προγράμματος Leonardo da Vinci για την εφαρμογή πολιτικής επαγγελματικής εκπαίδευσης της Κοινότητας, της Δράσης Jean Monnet για την ανάπτυξη της διδασκαλίας της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης στο πανεπιστήμιο, ή ακόμη το πρόγραμμα Grotius - κοινή δράση που στηρίζεται στο άρθρο Κ.3 της συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης - ενθάρρυνσης και ανταλλαγών που απευθύνεται στον δικαστικό κλάδο.

Άρθρο 9

Παρακολούθηση και αξιολόγηση

1. Η Επιτροπή εξασφαλίζει, από κοινού με τα κράτη μέλη, την περιοδική παρακολούθηση και αξιολόγηση του παρόντος προγράμματος και προβαίνει ενδεχομένως σε αναπροσαρμογή του, εφόσον αυτό κρίνεται αναγκαίο, κατά το διάστημα που διαρκεί η εκτέλεσή του.

2. Το αργότερο μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1999, η Επιτροπή θα υποβάλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών έκθεση αξιολόγησης σχετικά με την εφαρμογή του παρόντος προγράμματος.

Άρθρο 10

Θέση σε ισχύ

Η παρούσα απόφαση τίθεται σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1997.

(1) COM(93) 632.

(2) ΕΕ αριθ. C 65 της 4. 3. 1996, σ. 37.