Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με το τμήμα II τίτλος Ι κεφάλαιο 2 "Ειδικός προορισμός" του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2454/93 της Επιτροπής, της 2ας Ιουλίου 1993, για τον καθορισμό ορισμένων διατάξεων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2913/92 του Συμβουλίου για τη θέσπιση του κοινοτικού τελωνειακού κώδικα(1)

(2002/C 207/02)

Οι αναφορές που γίνονται στις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές παραπέμπουν σε αυτό το κεφάλαιο.

Προκαταρκτικές παρατηρήσεις

Όπως προσδιορίζεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με μια στρατηγική για την τελωνειακή ένωση και όπως το ζήτησαν οι αντιπρόσωποι των τελωνειακών διοικήσεων των κρατών μελών, θα πρέπει να θεσπιστούν κατευθυντήριες γραμμές τόσο για τις διοικήσεις όσο και για τους οικονομικούς φορείς, ώστε να ολοκληρωθεί η διαδικασία απλοποίησης και εκσυγχρονισμού των τελωνειακών διαδικασιών.

Αυτές οι κατευθυντήριες γραμμές δεν αποτελούν πράξη που συνεπάγεται νομική δέσμευση, και έχουν επεξηγηματικό χαρακτήρα. Σκοπός τους είναι να παράσχουν ένα μέσο που θα διευκολύνει τη σωστή εφαρμογή, από τα κράτη μέλη, των εκσυγχρονισμένων ρυθμιστικών διατάξεων που αφορούν τον ειδικό προορισμό.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2

ΕΙΔΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ

Άρθρο 291 παράγραφος 1

(Πεδίο εφαρμογής της διαδικασίας του καθεστώτος του ειδικού προορισμού)

Το παρόν κεφάλαιο εφαρμόζεται όταν προβλέπεται ότι τα εμπορεύματα που τέθηκαν σε ελεύθερη κυκλοφορία με ευνοϊκή δασμολογική μεταχείριση ή μειωμένο ή μηδενικό συντελεστή δασμού λόγω του ειδικού προορισμού τους υπόκεινται σε τελωνειακή επιτήρηση για αυτό τον ειδικό προορισμό.

Η διαδικασία του καθεστώτος του ειδικού προορισμού μπορεί να εφαρμοστεί σε περιπτώσεις ευνοϊκής δασμολογικής μεταχείρισης καθώς επίσης και σε μη δασμολογικά μέτρα με επιπτώσεις στους εισαγωγικούς δασμούς βάσει των άρθρων 21 και 82 του τελωνειακού κώδικα. Ωστόσο, το καθεστώς δεν επιβάλλεται αυτόματα αλλά εφαρμόζεται μόνον όταν το προβλέπουν οι κοινοτικές ή οι εθνικές ρυθμιστικές διατάξεις και στο βαθμό που καθορίζεται από αυτές τις διατάξεις. Έτσι, για παράδειγμα, οι διατάξεις σχετικά με τη γεωργία, την αλιεία, τα μέτρα αντιντάμπινγκ μπορούν να προβλέπουν τη μερική ή ολική εφαρμογή του καθεστώτος ειδικού προορισμού.

Αυτές οι διατάξεις δεν εφαρμόζονται στην περίπτωση όπου ο συντελεστής εισαγωγικού δασμού που εφαρμόζεται βάσει του καθεστώτος του ειδικού προορισμού σε εμπορεύματα για συγκεκριμένο ειδικό προορισμό δεν είναι χαμηλότερος από αυτόν που θα εφαρμοζόταν κανονικά στα εν λόγω εμπορεύματα.

Άρθρο 292 παράγραφος 2

(Αίτηση που υποβάλλεται σύμφωνα με το πρότυπο που εμφαίνεται στο παράρτημα 67)

Ενδέχεται ο αιτών να επιθυμεί να χρησιμοποιήσει διαδικασίες περισσοτέρων του ενός καθεστώτων (συνολική άδεια). Στην περίπτωση αυτή, τα εν λόγω εμπορεύματα μπορούν να τεθούν στο πλαίσιο αυτών των διαφορετικών τελωνειακών καθεστώτων εναλλακτικά (π.χ. καθεστώς τελειοποίησης προς επανεξαγωγή - σύστημα επιστροφής δασμού ή ειδικός προσδιορισμός) ή διαδοχικά (π.χ. πρώτα προσωρινή εισαγωγή και κατόπιν ειδικός προορισμός).

Άρθρο 292 παράγραφος 5

(Αίτηση για ενιαία άδεια)

Η αίτηση για ενιαία άδεια υποβάλλεται στις τελωνειακές αρχές που έχουν καθοριστεί για τον σκοπό αυτό και στον τόπο τήρησης των λογιστικών καταχωρίσεων του αιτούντος, ώστε να διευκολύνονται οι λογιστικοί έλεγχοι, και όπου πραγματοποιείται τουλάχιστον ένα μέρος των ενεργειών που καλύπτονται από την άδεια ή, σε διαφορετική περίπτωση, εκεί όπου θα λάβουν τα εμπορεύματα τον προβλεπόμενο ειδικό προορισμό.

Οι κύριες λογιστικές καταχωρίσεις είναι εκείνες που θεωρούνται βασικές για τελωνειακούς σκοπούς επιτρέποντας στις τελωνειακές αρχές να επιβλέπουν και να παρακολουθούν τη διαδικασία. Κατά συνέπεια, οι κύριες λογιστικές καταχωρίσεις για τον δικαιούχο/αιτούντα και για τελωνειακούς σκοπούς μπορεί να μην είναι αναγκαστικά οι ίδιες σε κάθε περίπτωση.

Επιπλέον, το άρθρο 292 παράγραφος 5 θα πρέπει να εφαρμόζεται με την επιφύλαξη των εθνικών κανόνων που καθορίζουν τις αρμόδιες τελωνειακές αρχές.

Άρθρο 292 παράγραφος 7

(Απόφαση χορήγησης άδειας)

Ο αιτών ενημερώνεται για την απόφαση χορήγησης άδειας ή για τους λόγους της απόρριψης της αίτησής του εντός 30 ημερών από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης ή από την ημερομηνία κατά την οποία ζητήθηκαν από τις τελωνειακές αρχές/τη διοίκηση ελλείπουσες ή συμπληρωματικές πληροφορίες. Αυτή η προθεσμία δεν εφαρμόζεται στην περίπτωση ενιαίας άδειας εκτός αν η προηγούμενη διαβούλευση έχει αντικατασταθεί από απλή γνωστοποίηση, σύμφωνα με το άρθρο 292 παράγραφος 6.

Η ημερομηνία που λαμβάνεται υπόψη για την υποβολή της αίτησης θα μπορεί να είναι η ημερομηνία της παραλαβής της αίτησης από τις τελωνειακές αρχές.

Όσον αφορά τον υπολογισμό της παραπάνω αναφερόμενης προθεσμίας των 30 ημερών, εφαρμόζεται ο κανονισμός (ΕΟΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1182/71 του Συμβουλίου, της 3ης Ιουνίου 1971, περί καθορισμού των κανόνων που εφαρμόζονται στις προθεσμίες, ημερομηνίες και διορίες(2).

Άρθρο 293 παράγραφος 1

(Άδεια σύμφωνα με το πρότυπο που καθορίζεται στο παράρτημα 67)

Το πρότυπο που καθορίζεται στο παράρτημα 67 προορίζεται για να καλύψει τις τελωνειακές διαδικασίες των οικονομικών καθεστώτων και τη διαδικασία του ειδικού προορισμού.

(Άτομα στα οποία μπορεί να χορηγηθεί άδεια)

- Βασικά άδεια ειδικού προορισμού μπορεί να χορηγηθεί σε κάθε πρόσωπο εγκατεστημένο εντός της Κοινότητας που πληροί τις αναγκαίες προϋποθέσεις [ιδιαίτερα του άρθρου 293 παραγραφος 1 στοιχείο β], υπό τον όρο, ιδίως, ότι θα εξασφαλίζεται αποτελεσματική τελωνειακή επιτήρηση. Άδεια θα μπορούσε ως εκ τούτου να χορηγηθεί όχι μόνο σε δικαιούχους που υπάγουν πλήρως ή εν μέρει εμπορεύματα στον προβλεπόμενο ειδικό προορισμό, αλλά επίσης σε δικαιούχους που απλώς τα εκχωρούν σε άλλους εγκεκριμένους δικαιούχους.

- Το πρόσωπο στο οποίο θα χορηγηθεί άδεια (δικαιούχος άδειας) αναλαμβάνει την υποχρέωση να υπαγάγει τα εμπορεύματα στον προβλεπόμενο ειδικό προορισμό. Η εν λόγω υποχρέωση μπορεί να εκχωρηθεί σε άλλα πρόσωπα σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 82 παράγραφος 2 του κώδικα καθώς και του άρθρου 296 παράγραφοι 2 έως 6 ή του άρθρου 297 των διατάξεων εφαρμογής του κώδικα.

- Ο κάτοχος άδειας δεν θα πρέπει υποχρεωτικά να είναι κάτοχος των εμπορευμάτων.

- Οι τελωνειακές αρχές μπορούν να θέσουν ως προϋπόθεση για την υπαγωγή των εμπορευμάτων στη διαδικασία του καθεστώτος ειδικού προορισμού τη σύσταση εγγύησης.

Άρθρο 293 παράγραφος 4

(Ισχύς της άδειας)

Η περίοδος ισχύος δεν μπορεί να υπερβαίνει τα τρία έτη από την ημερομηνία θέσεως σε ισχύ αυτής της άδειας, εκτός από περιπτώσεις δεόντως αιτιολογημένες.

Τα εμπορεύματα μπορούν να υπάγονται στο καθεστώς του ειδικού προορισμού μόνο κατά τη διάρκεια της περιόδου ισχύος της άδειας. Ωστόσο, η προθεσμία κατά την οποία πρέπει να λάβουν τα εμπορεύματα τον προβλεπόμενο ειδικό προορισμό είναι δυνατό να λήγει και μετά τη διάρκεια ισχύος της άδειας.

Άρθρο 294 παράγραφος 3

(Αναδρομική άδεια)

"Πρόδηλη αμέλεια" μπορεί να αποδοθεί σε ένα πρόσωπο, ιδίως όταν αυτό ή ο/η αντιπρόσωπός του παρέλειψαν να συμμορφωθούν με τις διαδικαστικές απαιτήσεις, οι οποίες βασικά αποτελούν προϋπόθεση για τη χορήγηση άδειας παρόλο που αυτό το πρόσωπο είναι δυνατόν να γνώριζε την ύπαρξή τους ή να είχε ήδη αντιμετωπίσει παρόμοια κατάσταση και γνώριζε, κατά συνέπεια τις νομικές απαιτήσεις που διέπουν την απόκτηση αυτής της άδειας.

Προκειμένου να καθοριστεί το αν πρόκειται για "πρόδηλη αμέλεια", πρέπει να λαμβάνονται υπόψη ιδιαίτερα η πολυπλοκότητα των διατάξεων, η επαγγελματική εμπειρία και η επιμέλεια του επιχειρηματία/εμπόρου.

Παράδειγμα αναδρομικής άδειας:

Την 1η Φεβρουαρίου 2002, μια επιχείρηση εισάγει μη κοινοτικά εμπορεύματα που τίθενται σε ελεύθερη κυκλοφορία. Στη συνέχεια, ο πελάτης αυτής της επιχείρησης χρεοκοπεί. Ωστόσο, η εταιρεία βρίσκει άλλον πελάτη που επιθυμεί να θέσει τα εμπορεύματα σε χρήση που επωφελείται από το καθεστώς του ειδικού προορισμού και που έχει τη σχετική άδεια ειδικού προορισμού.

Στην περίπτωση αυτή, μια αναδρομική άδεια θα μπορούσε κατ' εξαίρεση να επιτρέψει να καλυφθούν αυτά τα εμπορεύματα "αναδρομικά" από το καθεστώς του ειδικού προορισμού.

Ως εκ τούτου, την 1η Ιουλίου 2002, η εταιρεία ζητεί αναδρομική άδεια. Δυνάμει του άρθρου 294 παράγραφος 3 οι τελωνειακές αρχές μπορούν να χορηγήσουν τέτοιου είδους άδεια με ισχύ από την 1η Φεβρουαρίου 2002.

Η καταφυγή στην αναδρομική άδεια υπόκειται σε ορισμένους όρους:

- η διάταξη για τη χορήγηση αναδρομικής άδειας δεν θα πρέπει να εφαρμόζεται ως γενικός κανόνας αλλά μόνο σε εξαιρετικές περιστάσεις, και ο δικαιούχος πρέπει να αποδείξει την οικονομική ανάγκη,

- η εφαρμογή της δεν έχει σχέση με απόπειρα απάτης ή με πρόδηλη αμέλεια,

- οι περίοδοι ισχύος που προσδιορίζονται στο άρθρο 293 παράγραφος 4 πρέπει να τηρούνται,

- οι λογιστικές καταχωρίσεις του αιτούντος πρέπει να επιβεβαιώνουν ότι πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις για τη χορήγηση του καθεστώτος και, μεταξύ άλλων, να επιτρέπουν τον έλεγχο της διαδικασίας,

- το τελωνειακό καθεστώς των εμπορευμάτων πρέπει να ρυθμιστεί με ακύρωση της διασάφησης για τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία και την έκδοση νέας διασάφησης για ελεύθερη κυκλοφορία με ειδικό προορισμό, σύμφωνα με το άρθρο 251 παράγραφος 1 στοιχείο γ) πρώτο εδάφιο.

Άρθρο 300 παράγραφος 1 στοιχείο α)

(Ολοκλήρωση του καθεστώτος ειδικού προορισμού)

Κανονικά τα εμπορεύματα παραμένουν υπό τελωνειακή επιτήρηση και υποβάλλονται υπό όρους σε εισαγωγικούς δασμούς έως ότου υπαχθούν για πρώτη φορά στον προδιαγραφέντα ειδικό προορισμό τους. Μόλις λάβουν τον προβλεπόμενο ειδικό προορισμό ολοκληρώνεται η διαδικασία. Από τη στιγμή αυτή δεν υπάρχει δυνατότητα να γεννηθεί τελωνειακή οφειλή κατά την εισαγωγή. Ο δικαιούχος άδειας είναι τότε σε θέση να χρησιμοποιήσει τα εμπορεύματα όπως επιθυμεί. Για παράδειγμα μπορεί να πουλήσει και να μεταβιβάσει τα εμπορεύματα σε επιχειρηματία ο οποίος δεν έχει άδεια ειδικού προορισμού.

Ωστόσο, όσον αφορά τα εμπορεύματα που είναι κατάλληλα για επαναλαμβανόμενη χρήση, η τελωνειακή επιτήρηση μπορεί να συνεχιστεί για μια ανώτατη περίοδο δύο ετών ύστερα από την ημερομηνία που έλαβαν για πρώτη φορά τον ειδικό προορισμό. Αυτή η παράταση της περιόδου της τελωνειακής επιτήρησης επιτρέπεται μόνον εφόσον το θεωρήσουν σκόπιμο οι τελωνειακές αρχές, ώστε να αποφευχθούν οι καταχρήσεις. Η απόφαση αυτή μπορεί να ληφθεί ανάλογα με την περίπτωση και μπορεί να εξαρτηθεί από τα αποτελέσματα της ανάλυσης των κινδύνων. Κατά τη διάρκεια της παραταθείσας περιόδου της τελωνειακής επιτήρησης τα εμπορεύματα υπόκεινται υπό όρους σε εισαγωγικούς δασμούς και μπορεί να γεννηθεί τελωνειακή οφειλή σύμφωνα με το άρθρο 203 ή 204 του κώδικα και ο κάτοχος της άδειας του σχετικού ειδικού προορισμού θα είναι ο οφειλέτης.

Για να εξασφαλιστεί η ασφάλεια δικαίου, οι εν λόγω άδειες θα πρέπει να περιλαμβάνουν σαφείς και λεπτομερείς πληροφορίες όσον αφορά το πότε λήγει η τελωνειακή επιτήρηση. Αυτό δεν απαιτείται όταν τα εμπορεύματα δεν επιδέχονται επαναλαμβανόμενη χρήση, και η λήξη του τελωνειακού ελέγχου είναι ήδη προφανής από τη νομοθεσία (π.χ. άλογα προοριζόμενα για σφαγή).

Παραδείγματα για το πότε μπορεί να θεωρηθεί ότι προσδίδεται στα εμπορεύματα για πρώτη φορά ο προβλεπόμενος ειδικός προορισμός:

- εμπορεύματα που προορίζονται για ορισμένες κατηγορίες αεροσκαφών με σκοπό την κατασκευή, τη συντήρηση, τη μετατροπή ή τον εξοπλισμό τους - όταν το αεροσκάφος μεταβιβάζεται σε ένα τρίτο μέρος, ή διατίθεται και πάλι στον κάτοχό του ύστερα από συντήρηση, επισκευή ή μετατροπή,

- αεροσκάφη της πολιτικής αεροπορίας - όταν έχουν καταχωρισθεί στα δημόσια μητρώα που προβλέπονται για το σκοπό αυτό,

- μέρη οχημάτων που χρησιμοποιούνται για συναρμολόγηση - όταν η συναρμολόγηση του οχήματος είναι πλήρης και το όχημα έχει μεταβιβαστεί σε άλλο πρόσωπο,

- εμπορεύματα που προορίζονται για ορισμένες κατηγορίες πλοίων ή για εξέδρες γεώτρησης ή εκμετάλλευσης με σκοπό την κατασκευή, την επισκευή, τη συντήρηση, τη μετατροπή, τον εφοπλισμό ή εξοπλισμό τους - όταν το πλοίο ή η εξέδρα μεταβιβάζονται σε ένα τρίτο μέρος ή όταν διατίθενται εκ νέου στον κάτοχό τους ύστερα από συντήρηση, επισκευή ή μετατροπή,

- εμπορεύματα που παραδίδονται απευθείας επί του πλοίου με σκοπό τον εξοπλισμό του πλοίου - κατά τη στιγμή της παράδοσης.

Σημείωση:

Όταν τα εμπορεύματα υπάγονται για πρώτη φορά στον ειδικό προορισμό αυτό δεν σημαίνει υποχρεωτικά ότι έχει ολοκληρωθεί το καθεστώς του ειδικού προορισμού. Αυτό συμβαίνει μόνον όταν τα εμπορεύματα δεν είναι κατάλληλα για επαναλαμβανόμενη χρήση ή όταν οι τελωνειακές αρχές έχουν αποφασίσει ότι η τελωνειακή επιτήρηση δεν θα συνεχιστεί μετά την ημερομηνία αυτής της πρώτης υπαγωγής (βλέπε παραπάνω).

(1) Οι κωδικοποιημένες εκδοχές και των δύο κανονισμών βρίσκονται στο EUR-Lex:

http://europa.eu.int/eur-lex/nl/consleg/reg/el_register_0210.html

(2) ΕΕ L 124 της 8.6.1971, σ. 1.