25. 4. 85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 104/7 
«Η αιτιολογημένη αίτηση πρέπει να υποβληθεί από τον 
εργοδότη μαζί με τη γνώμη των εκπροσώπων των εργαζο­
μένων με τους οποίους έχουν ήδη προηγηθεί διαβουλεύ­
σεις και έχουν ήδη ενημερωθεί, στην αρμόδια κρατική 
αρχή . . .». 
Η ΟΚΕ προτείνει επίσης να προστεθεί ένα εδάφιο 4.5. με την 
ακόλουθη διατύπωση: 
«Είναι ευνόητο ότι οι σχετικές επιχειρήσεις ή τομείς 
συνεχίζουν τη δραστηριότητα τους κατά το χρονικό 
διάστημα κατά το οποίο η διαδικασία αίτησης παρέκκλι­
σης εξετάζεται από τις αρχές όταν η αίτηση παρέκκλισης 
Βρυξέλλες, 27 Φεβρουαρίου 1985. 
1. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ασχολήθηκε με 
την επείγουσα διαδιακασία την 27η Οκτωβρίου 1983 με την 
πρόταση για ενισχυμένη προστασία των δασών της Κοινότη­
τας από πυρκαγιές και όξινα επικαθίσματα και επικρότησε 
την πρωτοβουλία της Επιτροπής για τη δημιουργία ενός 
«δικτύου σταθμών για την παρακολούθηση της κατάστασης 
υγείας των δασών». 
2. Ύστερα από επίσκεψη της ομάδας μελέτης στη Στουτ­
γάρδη, στη Freudenstadt και τη Μασσαλία, το Μάρτιο του 
1984, η ΟΚΕ κατάρτισε στις 4 Ιουλίου 1984 μία συμπληρω­
ματική γνωμοδότηση για την προστασία των δασών από τις 
πυρκαγιές και τις όξινες βροχές. Αυτή η γνωμοδότηση 
υποστήριζε απόλυτα τις προτάσεις της Επιτροπής ενώ δια­
τύπωνε παράλληλα ορισμένες συμπληρωματικές υποδείξεις. 
Η κοινότητα θα πρέπει να ενισχύσει τις προσπάθειες που 
έχουν αναληφθεί σε εθνικό επίπεδο, για την καταπολέμηση 
των πυρκαγιών. Το ίδιο ισχύει και για τις προσπάθειες που 
έχουν αναληφθεί σε εθνικό επίπεδο για την καταπολέμηση 
του φαινόμενου των όξινων βροχών. 
0) ΕΕ αριθ. C 248 της 17. 9. 1984, σ. 1 και ΕΕ αριθ. C 358 της 
31. 12. 1983, σ. 50. γίνεται για μία διαδικασία σε λειτουργία πριν από την 
ημερομηνία απαγόρευσης». 
2.6. Άρθρο 5 
Πρέπει να σημειωθεί ότι η πρόσβαση των εργαζομένων στα 
κοινοποιούμενα έγγραφα θα πρέπει να αποτελεί μέρος της 
διαδικασίας διαβουλεύσεων με τους εργαζομένους και δια­
τύπωσης γνώμης των όπως προτείνεται προηγουμένως στο 
σημείο 2.5. 
2.7. Στο παράρτημα της οδηγίας πρέπει να ενσωματωθεί η 
απαγόρευση της βενζιδίνης και των αλάτων της. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής 
Επιτροπής 
Gerd MUHR 
3. Οι δασικές ζημίες από τις ατμοσφαιρικές ρυπάνσεις, 
αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία. Από τις αρχές της 
δεκαετίας του '80 εμφανίζονται σε μεγαλύτερο βαθμό σε 
ορισμένες περιοχές του βορείου ημισφαιρίου εμφανείς δασι­
κές ζημίες. Προηγήθηκαν σύμφωνα με έρευνες στη Γερμανία 
σημαντικές απώλειες στα δάση εκτεταμένες χρονικά. Οι 
ζημίες άρχισαν στα δάση κωνοφόρων και στο μεταξύ συμπε­
ριέλαβαν και δάση φυλλοβόλων δέντρων. 
4. Οι δασικές ζημίες αποτελούν ένδειξη της υπερβολικής 
επιβάρυνσης του οικολογικού συστήματος. Παρά την μεγάλη 
εξέλιξη της δασοκομίας στην κεντρική Ευρώπη, και αν και οι 
διατάξεις και τα δασοκομικά μέτρα του ισχύουν στα περισ­
σότερα κράτη μέλη περιορίζουν τις επιβλαβείς μορφές επι­
χειρήσεων και παρεμποδίζουν την καταχρηστική εκμετάλ­
λευση, η καταστροφή των δέντρων έχει φθάσει σε τρομακτι­
κή έκταση. Οι μέθοδοι διαπίστωσης των δασικών ζημιών 
βρίσκονται ακόμη στην αρχική τους φάση. Έχουν εξελιχθεί 
κατά διαφορετικό τρόπο. Μέχρι τώρα η ΟΔΓ έχει την 
μακρύτερη εμπειρία όσον αφορά την επισήμανση των δασι­
κών ζημιών. Σε άλλες κοινοτικές χώρες το σύστημα επισή­
μανσης βρίσκεται ακόμη σε ανάπτυξη. Το τμήμα εκφράζει 
ακόμη τη λύπη του γιατί η πρόταση κανονισμού της 
14ης Ιουνίου 1983 δεν έχει ακόμη υιοθετηθεί. Δεύτερη πρόσθετη γνωμοδότηση (') για την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για θέσπιση 
κοινοτικής δράσης με στόχο την αύξηση της προστασίας των δασών στην Κοινότητα κατά των 
πυρκαγιών και των όξινων επικαθισμάτων 
(85/C 104/06) 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε στις 4 Ιουλίου 1984 σύμφωνα με το άρθρο 20, παρ. 3 
του Εσωτερικού Κανονισμού της να καταρτίσει δεύτερη πρόσθετη γνωμοδότηση για την «Πρόταση 
κανονισμού του Συμβουλίου για θέσπιση κοινοτικής δράσης με στόχο την αύξηση της προστασίας των 
δασών στην Κοινότητα κατά των πυρκαγιών και των όξινων επικαθισμάτων». 
Το τμήμα περιβάλλοντος, δημόσιας υγείας και κατανάλωσης επιφορτίσθηκε με την προετοιμασία των 
εργασιών και υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του μετά από έκθεση του κ. Schnieders στις 4 Φεβρουαρίου 
1985. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, κατά τη 224η σύνοδο ολομέλειας της, συνεδρίαση της 
27ης Φεβρουαρίου 1985, υιοθέτησε με 71 ψήφους υπέρ, 10 ψήφους κατά και 7 αποχές, την ακόλουθη 
γνωμοδότηση: 
Αριθ. C 104/8 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 25. 4. 85 
Η ΟΚΕ παραπέμπει σχετικά στις γνωμοδοτήσεις της τής 
27ης Οκτωβρίου 1983 και της 4ης Ιουλίου 1984. Υπογραμμίζει 
ότι είναι επειγόντως αναγκαίο να βελτιωθούν εσπευσμένα οι 
μέθοδοι επίβλεψης και να εφαρμοσθούν οι ίδιες μέθοδοι 
επίβλεψης σε όλες τις κοινοτικές χώρες. 
5. Πολλές εντούτοις ενδείξεις επιτρέπουν να σκεφθεί 
-κανείς ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση επηρεάζει αρνητικά την 
κατάσταση υγείας των δασών. Οι ατμοσφαιρικοί ρυπαντές 
(CH, S02, CO, C02, ΝΟΧ, φωτοοξειδωτές) προέρχονται από 
διαδικασίες καύσης από τις οποίες μεγάλος αριθμός δεν έχει 
αναλυθεί ακόμη. Προστίθεται ότι ο μετασχηματισμός και η 
εξάπλωση των ουσιών στην ατμόσφαιρα δεν έχει ακόμη 
αποτελέσει αντικείμενο εμπεριστατωμένης έρευνας. Με την 
«πολιτική των υψηλών καπνοδόχων» μεταφέρονται από 
μεγάλες αποστάσεις σε περιοχές καθαρής ατμόσφαιρας. Η 
ετήσια ποσότητα εκπομπών οξειδίων του αζώτου υπολογίζε­
ται για τις ευρωπαϊκές χώρες του ΟΟΣΑ σε 12,2 εκατομμύρια 
τόνους, ενώ η ετήσια εκπομπή διοξειδίου του θείου για την 
Ευρώπη υπολογίζεται, συμπεριλαμβανομένου του ευρωπαϊ­
κού τμήματος της Σοβιετικής Ένωσης, σε 58 εκατομμύρια 
τόνους. 
6. Ακόμη δεν είναι δυνατό να εξηγηθεί η σχέση αιτίας προς 
το αποτέλεσμα, αύτε να διαπιστωθεί ποια ή ποιες είναι οι 
τοξικές ουσίες που ρυπαίνουν την ατμόσφαιρα και προκα­
λούν την καταστροφή των δασών: επίσης δεν είναι δυνατό να 
γνωρίζει κανείς τον ακριβή ρόλο άλλων παραγόντων (μονο­
καλλιέργειες, ύψος . . .). Δεν είναι ακόμη δυνατό να προσ­
διορισθούν σήμερα με σαφήνεια η σχέση αιτιών και αποτε­
λεσμάτων. Η ακριβής επιστημονική απόδειξη της σχέσης 
αυτής δεν είναι δυνατό να παρασχεθεί με βάση το σημερινό 
επίπεδο γνώσεων για τους εξής λόγους: 
α) το δάσος αποτελεί ένα περίπλοκο οικολογικό σύστημα 
με μεγάλο αριθμό παραγόντων, οι οποίοι μπορούν να 
επηρεάζουν την πορεία των ζημιών στο έδαφος, στα 
ύδατα, στην ανάπτυξη των φυτών, στην ποιότητα του 
εδάφους και στις καιρικές συνθήκες· 
β) Οι παράγοντες ζημιών εμφανίζονται κυρίως σε παλαιότε­
ρα αλλά με αύξοντα αριθμό και σε νεαρότερα δέντρα-
Απογραφή των δασικών ζημιών του 1984 του Ομοσπονδιακού Υπουργείου διατροφής, γεωργίας και δασών 
Είδος δένδρων 
Πικέα 
Πεύκη 
Ελάτη 
Οξυά 
Βαλανιδιά 
Άλλα είδη 
Σήνολο Βαθμίδα 0 
χωρίς χαρακτη­
ριστικά ζημιών 
1983 1984 Βαθμίδα ζημιών 1 
ελαφρές 
ζημίες 
1983 1984 Βαθμίδα ζημιών 2 
μέτριες 
ζημίες 
1983 1984 Βαθμίδα ζημιών 
3 + 4 
πολύ άρρωστα 
ή νεκρά 
1983 1984 Σύνολο 
βαθμίδων ζημιών 
1+2+3+4 
1983 1984 
σε ποσοστά επιφάνειας ειδών δέντρων 
59 
56 
25 
74 
85 
83 
66 49 
41 
13 
50 
57 
69 
50 30 
32 
27 
22 
13 
9 
25 31 
38 
29 
39 
35 
24 
33 10 
10 
41 
4 
2 
8 
9 19 
20 
45 
11 
9 
7 
16 1,1 
1,4 
7,8 
0,4 
0,2 
0,4 
1,0 1,6 
1,3 
12,8 
0,8 
0,4 
1,0 
1,5 41 
44 
75 
26 
15 
17 
34 51 
59 
87 
50 
43 
31 
50 
Πίνακας δασικών ζημιών του 1983 και 1984 κατά είδος δέντρων και βαθμίδα ζημιών. 
Οι ετήσιες ζημίες της Ομοσηονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, υπολογιζόμενες σε DM, ανέρχονται περίπου σε 1,4 δισ. γ) Οι ατμοσφαιρικές ρυπάνσεις επιδρούν πολλαπλώς όχι 
άμεσα όπως το διοξείδιο του θείου, ΝΟΧ ή άλλοι ρυπαντές 
και όχι στον τόπο της προέλευσης, αλλά μέσω προϊόντων 
μετατροπής, τα οποία σχηματίζονται με την ηλιακή 
ακτινοβολία και άλλους μετεωρολογικούς παράγοντες. 
Δεν έγινε δυνατό, ωστόσο, να βρεθεί μία σχέση ανάμεσα στην 
ένταση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και στη θέση των 
καταστροφών στα δέντρα. Γι' αυτό το λόγο, το τμήμα 
υποστηρίζει όλες τις ερευνητικές εργασίες που προτείνονται 
από την Επιτροπή, ενώ παράλληλα ζητά να πραγματοποιηθεί 
μία ειδική επιστημονική έρευνα για τα δέντρα που είναι 
περισσότερο εκτεθειμένα στην ατμοσφαιρική ρύπανση και 
κυρίως στο μόλυβδο από τις αξατμίσεις των αυτοκινήτων. 
Πρόκειται για παράδειγμα για τα δέντρα που βρίσκονται 
στον αστικό χώρο ή στις ζώνες έντονης ρύπανσης. 
7. Σαν συμπέρασμα της συνδιάσκεψης των Υπουργών 
Περιβάλλοντος του Μονάχου (1984), αναγνωρίσθηκε από 
όλες τις χώρες που έλαβαν μέρος η ατμοσφαιρική ρύπανση 
ως το σημαντικότερο αίτιο ζημιών, αν και σήμερα δεν είναι 
ακόμη δυνατό να εξηγηθεί εντελώς η σχέση αιτιών και 
αποτελεσμάτων, ούτε να προσδιορισθεί ο τύπος της κατα­
στρεπτικής ρύπανσης (S02, μόλυβδος, ΝΟΧ, ή άλλος). 
8. Παρά την ανεπαρκή και ακόμη ανομοιόμορφη διαδικα­
σία επισήμανσης προκύπτει ότι σε όλες τις κοινοτικές χώρες 
τα 3 έως 8 % της δασικής επιφάνειας παρουσίασαν ήδη το 
1982 ζημίες. Στις χώρες της ανατολικής Ευρώπης διαπιστώ­
θηκαν ζημίες 7% (Πολωνία) έως 12% (ΛΔΓ). 
Το 1983 η μέθοδος έρευνας και εξακρίβωσης στην Ομοσπον­
διακή Δημοκρατία της Γερμανίας βελτιώθηκε και τυποποιή­
θηκε. Τα αποτελέσματα που προέκυψαν από τις μεθόδους 
αυτές δείχνουν ότι ένα σημαντικά μεγαλύτερο τμήμα του 
δάσους από ό,τι πιστευόταν έως σήμερα έχει υποστεί ζημίες 
και οι ζημίες αυξάνονται σημαντικά, τόσο όσον αφορά τα 
είδη δένδρων όσο και τα επίπεδα ζημίας (πίνακας). Το 
ποσοστό συνολικών ζημιών αυξήθηκε από 34% το 1983 σε 
50% το 1984. 
25. 4. 85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 104/9 
9. Λόγω της εξέλιξης αυτής η ΟΚΕ αξιώνει με ιδιαίτερη 
έμφαση την καταπολέμηση των ατμοσφαιρικών ρυπάνσεων 
όσο το δυνατό συντομότερο και με όλα τα χρησιμοποιήσιμα 
μέσα. Επιβάλλεται να εκμεταλλευτούμε το χρόνο. Η αναμο­
νή των ερευνητικών εμπειριών για τις ακριβείς αιτίες και την 
αλυσίδα των συνεπειών παρεμποδίζει μόνο τη λήψη αποτε­
λεσματικών και αναγκαίων μέτρων. Από τη χρονική καθυ­
στέρηση προκύπτει ο κίνδυνος να σημειωθούν αμετάκλητες 
ζημίες στο οικολογικό δασικό σύστημα. Το τμήμα θεωρεί 
απαραίτητη την όσο το δυνατό ταχύτερη επεξεργασία κοινο­
τικού προγράμματος για τη βαθμιαία μείωση των σημαντι­
κότερων ατμοσφαιρικών ρυπαντών, δίνοντας προτεραιότη­
τα στους παράγοντες ρύπανσης που θεωρούνται πιο κατα­
στρεπτικοί. 
10. Εκτός αυτού υπάρχει ο φόβος ότι το σύνολο του ζωικού 
κόσμου θα υποστεί τις συνέπειες από τις ατμοσφαιρικές 
ρυπάνσεις. Ήδη από χρόνια παρατηρείται στις σκανδιναβι­
κές χώρες μια απώλεια της ισορροπίας των λιμνών που τείνει 
από το ουδέτερο προς το όξινο περιβάλλον. Στο μεταξύ έχουν 
αποδειχθεί ζημιογόνες επιδράσεις στους πυθμένες. Παρατη­
ρούνται επίσης χειροτέρευση της ποιότητας του πόσιμου 
ύδατος, ζημίες στα κτίρια που στο μεταξύ σε ορισμένες 
περιοχές έχουν προσλάβει καταστρεπτικές εκτάσεις, όπως 
ακριβώς κίνδυνοι και ζημίες για την ανθρώπινη υγεία. 
. Πρέπει να ενισχυθούν οι ερευνητικές εργασίες στους ακόλου­
θους τομείς: 
α) Ατμοσφαιρική χημεία* 
β) Διαδικασίες καύσης και τα προϊόντα μετατροπής 
τους· 
γ) Οι συνέπειες τους στο οικολογικό σύστημα. 
Επιπλέον συνιστάται ένας συντονισμός όλων των προγραμ­
μάτων έρευνας στην ΕΚ. Η οδηγία που προτείνεται (COM(83) 
375 τελικό) προβλέπει μαζί με την επισκόπηση των οξέων 
επικαθισμάτων στα δάση την επισκόπηση της υγείας των 
δασών και τη θέσπιση μέτρων πρόληψης. Οι ενέργειες αυτές 
είναι αξιόλογες, αλλά βέβαια μπορούν μόνο να συμβάλουν 
στην εκτίμηση των ζημιών που έχουν ήδη σημειωθεί. 
11. Κατά την εκτίμηση όλων των δαπανών για τη διατή­
ρηση καθαρής ατμόσφαιρας και των ενδεχόμενων ζημιών 
πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι κάθε καθυστέρηση στη λήψη 
μέτρων ενδεχομένως θα έχει ως συνέπεια τον πολλαπλασια­
σμό των ζημιών στα επόμενα χρόνια. 
α) Κάθε μέθοδος για την διατήρηση καθαρής ατμόσφαιρας 
αποτελεί ήδη καθαυτή ένα μέτρο που αξίζει να ληφθεί και 
να ενισχυθεί με κάθε μέσο. 
β) Τα δασοκομικά μέτρα που προτάθηκαν επανειλημμένα 
μπορούν στην καλύτερη περίπτωση να έχουν βελτιωτικό 
χαρακτήρα σε μικρές περιοχές με στενά όρια. Μόνα τους 
δεν προσφέρονται για μια συνολική εξάλειψη των δασι­
κών ζημιών. Μόνο με μια πραγματική εξάλειψη των 
ατμοσφαιρικών ρυπάνσεων είναι δυνατό να αναμένεται 
μια βελτίωση. 
γ) Η θέσπιση υποχρεώσεων για τη διατήρηση καθαρής 
ατμόσφαιρας θα προκαλέσει ανατίμηση των βιομηχανι­
κών προϊόντων. Πρέπει συνεπώς να προβλεφθεί σχετικά 
μέσα στην ΕΚ ότι δεν προκαλούνται στρεβλώσεις στον 
ανταγωνισμό που μπορούν να αποφευχθούν. Αυτό δεν 
αποκλείει όπως ορισμένα κράτη εφαρμόσουν μέτρα εντο­
νότερου χαρακτήρα. δ) Οι ατμοσφαιρικές ρυπάνσεις εξαπλώνονται μέσω των 
ατμοσφαιρικών ρευμάτων πέρα από τα κρατικά σύνορα. 
Για το λόγο αυτό η Κοινότητα πρέπει να καταβάλει 
προσπάθειες και να φροντίσει με διαπραγματεύσεις με τις 
όμορες τρίτες χώρες, ώστε και στις χώρες αυτές να 
αρχίσει η καταπολέμηση των ατμοσφαιρικών ρυπάνσεων 
με άκρως επείγοντα ρυθμό. Στην ανάγκη η Επιτροπή 
πρέπει να λάβει μέτρα εμπορικής πολιτικής, ώστε οι 
χώρες αυτές να συμμορφωθούν ανάλογα. 
12. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει και πάλι ότι θα αποτελούσε 
έλλειψη ευθύνης, αν τα κράτη μέλη καθυστερήσουν κοινές 
δράσεις με ορισμένους στόχους. Οι οδηγίες που έχουν ήδη 
εκδοθεί πρέπει να ελεγχθούν για να διαπιστωθεί αν υπάρχει 
δυνατότητα μείωσης των καθορισμένων τιμών και επι-
βράχυνσης των προβλεπόμενων προθεσμιών. Αυτό ισχύει για 
τις εξής κοινοτικές ρυθμίσεις: 
— την απόφαση του Συμβουλίου για τη σύναψη συμφωνίας 
για εκτεταμένες υπερσυνοριακές ατμοσφαιρικές ρυπάν­
σεις της 27ης Γουνίου 1981 (81/462/ΕΟΚ)· 
— την οδηγία του Συμβουλίου για οριακές τιμές και χρονικές 
τιμές της ποιότητας της ατμόσφαιρας όσον αφορά 
το διοξείδιο του θείου και την αιωρούμενη σκόνη της 
30ης Αυγούστου 1980 (80/779/ΕΟΚ)· 
— την κοινοτική οδηγία 75/716/ΕΟΚ η οποία καθορίζει τις 
ανώτατες περιεκτικότητες σε θείο του ελαφρού ελαίου 
θέρμανσης και του καυσίμου ντήζελ. Οι περιεκτικότητες 
αυτές είναι πολύ μεγαλύτερες και δεν αντιστοιχούν στο 
σημερινό επίπεδο της τεχνικής. Απαιτείται μια μείωση 
στα 0,15 GEW %. 
13. Η ΟΚΕ εξέδωσε γνωμοδότηση για τις ακόλουθες 
προτάσεις οδηγίας της Επιτροπής: 
α) πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την καταπολέμηση 
της ατμοσφαιρικής ρύπανσης από βιομηχανικές εγκα­
ταστάσεις 0)· 
β) πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με τις εκπομ­
πές ρυπαντών από εγκαταστάσεις μεγάλων καύσεων 
στην ατμόσφαιρα (2)· 
γ) προτάσεις οδηγιών σχετικά με τον μόλυβδο και την 
περιεκτικότητα βενζολίου της βενζίνης και για μέτρα 
κατά της ρύπανσης της ατμόσφαιρας από καυσαέρια 
κινητήρων αυτοκινήτων (3)· 
Η ΟΚΕ παραπέμπει στις γνωμοδοτήσεις που εξέδωσε στις 
23 Νοεμβρίου 1983, στις 21 Νοεμβρίου 1984 και στις 22 
Νοεμβρίου 1984 (4) και καλεί το Συμβούλιο των Υπουργών να 
εκδώσει τις ανωτέρω οδηγίες λαμβάνοντας υπόψη τις γνω­
μοδοτήσεις της ΟΚΕ όσο το δυνατό συντομότερα. Η ΟΚΕ 
παραπέμπει σε θετικές εμπειρίες βάσει των μέχρι τώρα 
μέτρων που εκτελέσθηκαν σε μερικές χώρες για τη διατήρη­
ση καθαρής ατμόσφαιρας. 
14. Η ΟΚΕ προτείνει στην Επιτροπή να μελετήσει τα 
αποτελέσματα που θα είχαν τα ακόλουθα μέτρα και να λάβει 
ταχύτατα τα κατάλληλα μέτρα, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα 
συμφέροντα που θίγονται: 
Ο ΕΕ αριθ. C 139 της 27. 5. 1983, σ. 5. 
(2) ΕΕ αριθ. C 49 της 21. 2. 1984, σ. 1. 
(3) ΕΕ αριθ. C 178 της 6. 7. 1984, σ. 5. 
(4) ΕΕ αριθ. C 23 της 30. 1. 1984, σ. 25 
και ΕΕ αριθ. C 25 της 28. 1. 1985, σ.σ. 33 και 46. 
Αριθ. C 104/10 25. 4. 85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων « 
— Ενθάρρυνση (κυρίως φορολογική) της χρήσης αυτοκινή­
των μικρού κυβισμού και βάρους, που έχουν χαμηλότερη 
κατανάλωση καυσίμων και συνεπώς μικρότερες εξατμί­
σεις αερίων, 
— ενθάρρυνση (κυρίως φορολογική) της άμεσης χρησιμο­
ποίησης καυσίμων χωρίς μόλυβδο που ήδη υπάρχουν στην 
αγορά (GLP και γκαζόλιο) και τα οποία δεν απαιτούν 
προσαρμογή των κινητήρων, 
— μείωση της κατανάλωσης καυσίμων μέσω καλύτερης 
ροής της κυκλοφορίας (συγχρονισμός των φωτεινών 
σηματοδοτών, δημόσια έργα), 
— μείωση της κατανάλωσης καυσίμων μέσω της μείωσης 
της ταχύτητας των αυτοκινήτων, και μελέτη για την 
εξακρίβωση τού κατά πόσο είναι σκόπιμο να υπάρξει 
διαφορετική μεταχείριση των αυτοκινήτων οχημάτων 
από τους άλλους τρόπους μεταφορών, 
— μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης που προέρχεται από 
τα αεροπορικά μέσα, τα πλοία, τα οικοδομικά μηχανή­
ματα κλπ., 
— μείωση της κατανάλωσης καυσίμων μέσω πραγματικής 
προώθησης των μαζικών μέσων μεταφοράς, 
— αυστηρός έλεγχος της αποτέφρωσης των απορριμμάτων 
των νοικοκυριών, 
— ενθάρρυνση της χρήσης καυσίμων οικιακής θέρμανσης 
που επιφέρουν μικρότερη ρύπανση, 
— περιορισμός, όσο γίνεται πιο αυστηρός, των ατμοσφαιρι­
κών αποβλήτων των εργοστασίων και των σταθμών 
παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, 
— προώθηση της πολιτικής για την εξοικονόμηση της ενέρ­
γειας, συμπεριλαμβανομένης και της κατανάλωσης ηλεκ­
τρικής ενέργειας χαμηλών ή υψηλών τάσεων, της θερμο­
μόνωσης, της χρήσης δευτερεύουσας θερμότητας κλπ., 
— υποστήριξη των σχεδίων εναλλακτικών μορφών ενέρ­
γειας που δεν δημιουργούν ρύπανση, 
— η δημιουργία νέων ζωνών για πεζούς στα κέντρα των 
πόλεων με μεγάλη κυκλοφοριακή συμφόρηση. 
15. Μόνο με την αμεσότερη χρονική θέσπιση όλων των 
μέτρων για τη διατήρηση της ατμόσφαιρας καθαρής δεν 
πρέπει να θεωρείται σαν δεδομένο ότι οι ζημιές θα υποχωρή­
σουν σε σύντομο χρονικό διάστημα. Οι ατμοσφαρικές ρυπάν­
σεις θα εξακολουθήσουν να επιδρούν για ένα ακόμη διάστη­
μα. Τότε θα πρέπει περισσότερο να αναμένεται ότι η ξυλεία 
θα υπερβεί, με αυξανόμενο όγκο τις κανονικές υλοτομούμε-
νες ποσότητες. Γι' αυτή τη μεταβατική περίοδο (σύμφωνα με 
εκτιμήσεις 10 ως 15 χρόνια) τα ακόλουθα μέτρα είναι 
αναγκαία: 
α) Διάθεση ξυλείας στην αγορά 
— ποσοτική προεκτίμηση και συνεχής υπολογισμός του 
ποσοστού ξυλείας, 
— μέτρα που αφορούν το εξωτερικό εμπόριο ιδιαίτερα 
σχετικά με χώρες που ασκούν πρακτική ντάμπιγκ και 
από χώρες φθηνής ξυλείας, 
Βρυξέλλες, 27 Φεβρουαρίου 1985. — μέτρα αποφυγής της ποιοτικής μείωσης της ξυλείας, 
ιδίως συντήρηση ή διαφορετική επεξεργασία της 
ξυλείας που υλοτομήθηκε λόγω δασικών ζημιών. 
β) Εισοδηματικά προβλήματα 
Οι ζημιές στα δάση προκαλούν από χρόνια σε μερικές 
περιοχές πολύ υψηλές απώλειες στην ανάπτυξη της 
δασοκομίας και της γεωργίας, οι οποίες στις ακραίες 
καταστάσεις υπολογίζονται σε 40 °/ο και πάνω. Σε περιο­
χές όπου το δάσος πεθαίνει επέρχεται πλήρης παρακμή. 
Από την άλλη πλευρά επιπλέον η ύπαρξη πολλών μικρο­
μεσαίων νομέων δασών οι οποίοι έλκουν αναγκαστικά το 
εισόδημα τους από το δάσος που διακινδυνεύει. Η ΟΚΕ 
ζητά από την Επιτροπή να μελετήσει τις απώλειες 
εισοδήματος που προκάλεσαν στους ιδιοκτήτες δασών 
και στους μισθωτούς: 
— οι πυρκαγιές των δασών, 
— οι ασθένειες των δέντρων, 
— οι όξινες βροχές, 
— οι θύελλες. 
Με βάση αυτή την έρευνα, η Επιτροπή θα μπορούσε 
ενδεχομένως, να υποβάλει τις κατάλληλες προτάσεις, " 
για να αντισταθμίσει τις έκτακτες ζημίες. 
16. Στις περιοχές όπου οι χημίες στα δάση ανατρέπουν τη 
δασική οικονομία, η Κοινότητα θα πρέπει να ασκοληθεί με 
την εξέλιξη της απασχόλησης στη δασοκομία και τη βιομη­
χανία μεταποίησης. 
17. Τέλος η ΟΚΕ επισημαίνει ότι: 
α) η καταπολέμηση των δασικών ζημιών μπροεί να επιτευ­
χθεί μόνο με μια δέσμη πολλών μέτρων που πρέπει να 
ληφθούν σε λογικό χρόνο* 
β) τα μέτρα για τη διατήρηση της ατμόσφαιρας καθαρής θα 
πρέπει να είναι όσο το δυνατό πιο ενιαία στο κοινοτικό 
επίπεδο. Επιπλέον διαμέσου διαπραγματεύσεων με τρί­
τες χώρες πρέπει να εξασφαλισθεί ότι λαμβάνονται και 
εκεί αντίστοιχα μέτρα για τη διατήρηση της ατμόσφαιρας 
καθαρής' 
γ) αν οι ζημιές στα δάση δεν καταπολεμηθούν αποτελεσμα­
τικά, μια χειροτέρευση των συνθηκών ανθρώπινης 
διαβίωσης είναι αναπόφευκτη. Το δάσος αποθηκεύει και . 
διηθίζει το νερό. Παρεμποδίζει τη διάβρωση και παρέχει 
προστασία στη όραση και στην ακοή. Απαλύνει τις 
κλιματικές ακρότητες. Το δάσος λειτουργεί ως «πράσι­
νος πνεύμονας». Έτσι παράγει οξυγόνο και διηθίζει τον 
αέρα. Το δάσος δίνει τη χαρακτηριστική εικόνα του 
τοπίου, και αποτελεί τη φυσική κατοικία για πληθώρα 
φυτών και ζώων. 
Για τον περιορισμό των ζημιών στα δάση και τη διατή­
ρηση μακροπρόθεσμα των φυσικών πόρων της Ευρωπαϊ­
κής Κοινότητας τα κράτη μέλη οφείλουν να εξασφαλί­
σουν τη διάθεση επαρκών μέσων για τη μείωση των 
ζημιών. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής 
Επιτροπής 
Gerd MUHR 
25. 4. 85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 104/11 
ΠΡΑΡΤΗΜΑ 
της γνωμοδότησης της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Α. ΙΡΟΠΟΛΟΠΕΣ ΠΟΥ ΑΠΟΡΡΙΦΘΗΚΑΝ 
οι ακόλουθες τροπολογίες που υποβλήθηκαν σύμφωνα με τον εσωτερικό κανονισμό απορρίφθηκαν κατά τη 
διάρκεια των συζητήσεων 
Παράγραφος 5 
Η πρώτη πρόταση να διατυπωθεί ως εξής: 
«Σύμφωνα με όλα τα υπάρχοντα στοιχεία, μια από τις βασικές αιτίες των δασικών ζημιών είναι η ατμοσφαιρική 
ρύπανση». 
Αιτιολογία 
Έστω και αν η ατμοσφαιρική ρύπανση έχει ορισμένες επιπτώσεις, ιδιαίτερα στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της 
Γερμανίας, φαίνεται ότι υπάρχουν και άλλες βασικές αιτίες - όπως το κλίμα - οι οποίες προκαλούν δασικές 
ζημίες. Πρέπει να πραγματοποιηθούν περαιτέρω έρευνες προτού διατεθούν τεράστια ποσά γα το φιλτράρισμα του 
καπνού. 
Την άποψη αυτή υποστήριξε ο κ. Μ. W. Holdgate, του Υπουργείου περιβάλλοντος του Η. Β., σε συνεδρίαση της 
Royal Society του (Λονδίνου): 
«Σκοπός μας είναι να εκτιμήσουμε την επιστημονική κατανόηση των οικολογικών συνεπειών των αποθέσεων 
θειούχων και αζωτούχων ενώσεων, και όχι να προτείνουμε κυβερνητικές ή επιστημονικές πολιτικές. Η συνεχής 
εξέλιξη όμως των πολιτικών αυτών πρέπει να βασίζεται στην όσο το δυνατόν περισσότερο κριτική εκτίμηση των 
επιστημονικών δεδομένων. Αλλιώς, τα εσφαλμένα πορίσματα μπορούν εξαιρετικά εύκολα να οδηγήσουν σε 
δράσεις στα πλαίσια των οποίων σπαταλούνται πόροι χωρίς να προστατεύεται το περιβάλλον». 
Αποτέλεσμα ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 28 
Ψήφοι κατά: 31 
Αποχές: 23 
Παράγραφος 9, πρώτη φράση 
Να διαγραφεί η λέξη «διαθέσιμα» και να αντικατασταθεί από τη λέξη «πραγματοποιήσιμα». 
Αιτιολογία 
Η γνωμοδότηση αυτή έχει περισσότερες πιθανότητες να ληφθεί υπόψη από το Συμβούλιο περιβάλλοντος αν οι 
προτάσεις που περιέχει λαμβάνουν υπόψη τη γενική οικονομική ευημερία και ισορροπία των κρατών μελών. 
Αποτέλεσμα ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: -
Ψήφοι κατά: πλειοψηφία 
Αποχές: 1 
Β. Τα ακόλουθα κείμενα της γνωμοδότησης διαγράφηκαν μετά τις τροπολογίες που έγιναν δεκτές κατά τη διάρκεια 
των συζητήσεων: 
Παράγραφος 2 
Στη γνωμοδότηση της της 4ης Ιουλίου 1984, η ΟΚΕ ασχολήθηκε αναλυτικά με τις ζημίες από πυρκαγιές δασών και 
επικρότησε τις προτάσεις της Επιτροπής. Οι εθνικές προσπάθειες για την καταπολέμηση και περιορισμό των 
πυρκαγιών πρέπει να ενισχυθούν με μια κοινοτική συμβολή. Τα αίτια και οι μέθοδοι καταπολέμησης των δασικών 
πυρκαγιών δεν αποτελούν αντικείμενο συζήτησης. 
Παράγραφος 14-16. 
14. Το τμήμα συνηγορεί για περαιτέρω κοινοτικά μέτρα στον τομέα μεταφορών: 
α) Ενιαίο περιορισμό με νέα διάταξη σε όλες τις κοινοτικές χώρες της ταχύτητας σε αυτοκινητοδρόμους σε 100 
χλμ./ώρ. και σε δευτερεύοντες δρόμους σε 80 χλμ./ώρ. έτσι μειώνεται ταυτόχρονα ο κίνδυνος ατυχήματος και 
εξοικονομείται ενέργεια· 
Σύμφωνα με επίσημους υπολογισμούς, οι οποίοι δεν αμφισβητούνται ούτε από τη βιομηχανία αυτοκινήτων, 
κατορθώθηκε με τον τρόπο αυτό μόνο τα οξείδια του αζώτου να μειωθούν με τρόπο σημαντικό. Αυτό αντιστοιχεί 
στα 15-18% της εκπομπής ΝΟχ του τομέα μεταφορών. 
Αριθ. C 104/12 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 25. 4. 85 
β) ενίσχυση των διατάξεων για καυσαέρια-
γ) υποστήριξη των αυτοκινήτων που χρησιμοποιούν αβλαβή για το περιβάλλον ενέργεια· 
δ) υποστήριξη των δημοσίων μεταφορών και συστημάτων μεταφορών αβλαβών για το περιβάλλον. 
Τα μέτρα αυτά διευκολύνουν ήδη σήμερα την άμεση και ταχεία μείωση σε σημαντικό βαθμό των τιμών 
καυσαερίων. 
15. Μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης από αεροσκάφη. 
Πρέπει να ελεχθούν οι επιπτώσεις των καυσαερίων από αεροσκάφη στη βλάστηση, πρέπει να θεσπισθούν οι δέουσες 
νομικές διατάξεις για τη μείωση των εκπομπών ρυπαντικών ουσιών. 
16. Παράλληλα προς τις άμεσες αυτές μεθόδους για τη διατήρηση καθαρής ατμόσφαιρας πρέπει να εφαρμοστούν 
όλες οι άλλες δυνατότητες έμμεσης μείωσης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης με μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας. Εδώ 
υπάγονται για παράδειγμα επίσης: 
α) όλα τα μέτρα οικονομίας κατά τη χρησιμοποίηση ενέργειας. 
β) η προώθηση ενεργειών, όπως μέτρα περιορισμού θερμότητας, καλύτερες μέθοδοι καύσης, συνδυασμός 
ενέργειας και θερμότητας· 
γ) κίνητρα για εξοικονόμηση ενέργειας, όπως μέτρα περιορισμού θερμότητας, καλύτερες μέθοδοι καύσης, συνδυα­
σμός ενέργειας και θερμότητας· 
δ) ο μακροπρόθεσμος νέος προσανατολισμός της οικιστικής και πολεοδομικής πολιτικής, η οποία πρέπει να 
προσαρμόζεται εντονότερα προς την όσο το δυνατό μεγαλύτερη μείωση των μεταφορικών αναγκών 
Παράγραφος 17 στοιχείο α), 3η παύλα 
Τιμολογικές μειώσεις κατά τη σιδηροδρομική και οδική μεταφορά ξυλείας. 
Παράγραφος 17 στοιχείο β), τελευταία φράση της 1ης και 2ης παραγράφου 
Επειδή υπάρχουν μικρές νομικές και οικονομικές δυνατότητες να ανακαλυφθεί ο υπαίτιος της μόλυνσης της 
ατμόσφαιρας και επομένως και των δασικών ζημιών πρέπει να θεσπιστεί μια νομική εξισωτική ρύθμιση. 
Για τις ξυλεύσεις που επιβάλλονται λόγω δασικών ζημιών (ξυλεύσεις λόγω καταστροφών) πρέπει να παρέχονται 
φορολογικές διευκολύνσεις. 
Δεύτερο μέρος της 2ης παραγράφου 
. . . είναι απαραίτητο να αφιερωθεί στην προσπάθεια περιορισμού των ζημιών ένα αξιόλογο μέρος του Ακαθάριστου 
Εγχωρίου Προϊόντος. 
Γνωμοδότηση πρωτοβουλίας για την κατάσταση και τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές του κοινοτικού 
τομέα της αλιείας 
(85/C 104/07) 
Στις 23 Οκτωβρίου 1984, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε, σύμφωνα με την 
παράγραφο 4 του άρθρου 20 του εσωτερικού κανονισμού, να καταρτίσει γνωμοδότηση πρωτοβουλίας 
για την «Κατάσταση και τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές του κοινοτικού τομέα της αλιείας» 
με βάση την ενημερωτική έκθεση που επεξεργάστηκε το τμήμα γεωργίας σχετικά με το ίδιο θέμα 
(εισηγητής: ο κ. Morselli). 
Στις 7 Φεβρουαρίου 1985, το τμήμα γεωργίας υιοθέτησε τη γνωμοδότηση που του είχε ανατεθεί να 
επεξεργαστεί, με βάση την έκθεση του κ. Morselli. 
Κατά τη 224η σύνοδο ολομέλειας της 27ης και 28ης Φεβρουαρίου 1985 (συνεδρίαση της 27ης 
Φεβρουαρίου 1985), η ΟΚΕ υιοθέτησε με μεγάλη πλειοψηφία (2 ψήφοι κατά και 1 αποχή την ακόλουθη 
γ'νωμόδητη: