Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με την έγκριση ενός προγράμματος μη νομοθετικών μέτρων για τη βελτίωση της ασφάλειας και της υγείας στο χώρο εργασίας (95/C 262/09) (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) COM(95) 282 τελικό - 95/0155(CNS)

(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 25 Ιουλίου 1995)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 235,

την πρόταση της Επιτροπής,

τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής,

Εκτιμώντας:

ότι η πρόληψη των εργατικών ατυχημάτων, των επαγγελματικών ασθενειών και η υγιεινή στο χώρο της εργασίας εμπίπτουν στους τομείς και τους στόχους που αναφέρονται στα άρθρα 118 και 118Α της συνθήκης 7 ότι, στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής καθώς και μεταξύ των ίδιων των κρατών μελών 7 ότι η επίπτωση των θανατηφόρων και μη εργατικών ατυχημάτων καθώς επίσης και των επαγγελματικών ασθενειών στην Κοινότητα εξακολουθεί να είναι απαράδεκτα υψηλή 7 ότι αυτό αντιπροσωπεύει τεράστιο και περιττό ανθρώπινο κόστος επίσης και οικονομική επιβάρυνση για την κοινωνία 7 ότι η βελτίωση της ασφάλειας και της υγείας στο χώρο εργασίας μπορεί να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα, δεδομένου ότι υπάρχει σαφής συσχετισμός μεταξύ επιτυχημένων εταιρειών και ορθών πρακτικών υγείας και ασφάλειας 7 ότι, παρά τις αξιόλογες προσπάθειες, ένας μεγάλος αριθμός εταιρειών, και ειδικότερα μικρομεσαίων επιχειρήσεων, αντιμετωπίζουν δυσκολίες όσον αφορά την ενσωμάτωση νέων μεθόδων παραγωγής ή την αναπροσαρμογή των υφιστάμενων, διασφαλίζοντας παράλληλα την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων και εξασφαλίζοντας κατάλληλα πρότυπα εργασιακού περιβάλλοντος σύμφωνα με τις νέες ρυθμίσεις 7 ότι η νομοθεσία για την υγεία και την ασφάλεια στον χώρο εργασίας πρέπει να συμπληρώνεται με μέτρα μη νομοθετικού χαρακτήρα, συμπεριλαμβανομένων μέτρων ευαισθητοποίησης, που στοχεύουν στη βελτίωση της ασφάλειας, της υγιεινής και της υγείας στο χώρο εργασίας, ιδίως στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις 7 ότι η Κοινότητα πρέπει να καταβάλει περαιτέρω προσπάθειες για τη βελτίωση της ασφάλειας και της υγείας σε επιμέρους κλάδους, όσον αφορά τα υλικά που χρησιμοποιούνται ή όσον αφορά ιδιαίτερα ευαίσθητες ομάδες κινδύνου οι οποίες μέχρι τώρα δεν προστατεύονται επαρκώς 7 ότι πρέπει επίσης να υπάρξει αυξημένη ευαισθητοποίηση, υψηλό επίπεδα κατάρτισης και ανταλλαγής πληροφοριών και να αναπτυχθεί συνεργασία με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς 7 ότι το πρόγραμμα πρέπει να συμβάλει στην ενίσχυση της γνώσης των καθοριστικών στοιχείων ασφάλειας και υγιεινής καθώς και των παραγόντων κινδύνου, της έγκαιρης ανίχνευσης δυσμενών συνεπειών, της παροχής συμβουλών και της κοινωνικής προστασίας 7 ότι, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, μπορούν να αναληφθούν από την Κοινότητα αποδοτικότερες ενέργειες σχετικά με την υγεία και την ασφάλεια στο χώρο της εργασίας, λόγω της κλίμακάς τους ή των αποτελεσμάτων τους 7 ότι πρέπει να ξεκινήσει ένα πολυετές πρόγραμμα με σαφείς στόχους κοινοτικής δράσης και με επιλεγμένες προτεραιότητες για την προώθηση της ασφάλειας και της υγείας στο χώρο της εργασίας όλων των εργαζομένων της Κοινότητας καθώς και με τους κατάλληλους μηχανισμούς για την αξιολόγηση των ενεργειών αυτών 7 ότι το πρόγραμμα αυτό πρέπει να είναι πενταετούς διάρκειας ώστε να δοθεί επαρκής χρόνος για την ολοκλήρωση ενεργειών με τις οποίες θα επιτευχθούν οι στόχοι που τέθηκαν 7 ότι, εξαιτίας της ύπαρξης άλλων κοινοτικών προγραμμάτων και πρωτοβουλιών, πλήρως ή εν μέρει σχετικών με την υγεία και την ασφάλεια στον χώρο της εργασίας, απαιτείται εξασφάλιση της συνοχής των διαφόρων κοινοτικών ενεργειών 7 ότι για τα συναφή μη νομοθετικά μέτρα, η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή, που απαρτίζεται από έναν εκπρόσωπο κάθε κράτους μέλους, για να εξασφαλιστεί η ορθή εκτέλεση του προϋπολογισμού και η αξιολόγηση των μέτρων 7 ότι, σύμφωνα με την απόφαση 74/325/ΕΟΚ (1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την πράξη προσχώρησης της Αυστρίας, της Σουηδίας και της Φινλανδίας, η Συμβουλευτική Επιτροπή για την Ασφάλεια, την Υγιεινή και την Προστασία της Υγείας στον τόπο της Εργασίας μπορεί να διαβουλεύεται με την Επιτροπή σχετικά με την κατάρτιση προτάσεων στον τομέα αυτό 7 ότι, η συνθήκη δεν προβλέπει για την έκδοση της παρούσας απόφασης άλλες εξουσίες εκτός από αυτές που προβλέπονται στο άρθρο 235,

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ:

Άρθρο 1

Εγκρίνεται κοινοτικό πρόγραμμα μη νομοθετικών μέτρων με στόχο τη βελτίωση της ασφάλειας και της υγείας στο χώρο της εργασίας για πεντετή περίοδο, από 1ης Ιανουαρίου 1996 μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2000.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει:

- κατευθύνσεις και βασικό ενημερωτικό υλικό για την ορθή εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας 7 βελτίωση της ενημέρωσης, της εκπαίδευσης και της κατάρτισης 7 διερεύνηση βασικών προβληματικών τομέων, όπως αναφέρονται στο παράρτημα I,

- το πρόγραμμα SAFE (Safety Actions for Europe), που αναφέρεται στο παράρτημα II και στοχεύει στη βελτίωση της ασφάλειας, της υγιεινής και της υγείας στον τόπο εργασίας, ιδίως σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Άρθρο 2

Η Επιτροπή εξασφαλίζει την υλοποίηση εφαρμογή των ενεργειών που καθορίζονται στα παραρτήματα I και II σύμφωνα με τα άρθρα 5 και 6 σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη και τους φορείς και τους οργανισμούς που δραστηριοποιούνται στον τομέα της ασφάλειας, της υγιεινής και της υγείας στον τόπο εργασίας.

Άρθρο 3

Η Επιτροπή εξασφαλίζει τη συνοχή και τη συμπληρωματικότητα των κοινοτικών ενεργειών που πρόκειται να εφαρμοστούν στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος και των άλλων σχετικών κοινοτικών προγραμμάτων και πρωτοβουλιών.

Άρθρο 4

1. Οι ενέργειες που αναφέρονται στο παράρτημα I πραγματοποιούνται από την Κοινότητα, τα κράτη μέλη, τους κοινωνικούς εταίρους και δημόσιους ή ιδιωτικούς οργανισμούς. Οι αιτήσεις για τη χρηματοδότηση των ενεργειών αυτών υποβάλλονται στην Επιτροπή.

2. Οι ενέργειες που αναφέρονται στο παράρτημα II πραγματοποιούνται από τα κράτη μέλη, τους κοινωνικούς εταίρους και δημόσιους ή ιδιωτικούς οργανισμούς. Οι αιτήσεις για τη χρηματοδότηση των ενεργειών αυτών υποβάλλονται στην Επιτροπή.

Άρθρο 5

Η επιλογή των σχεδίων που χρηματοδοτούνται και ο καθορισμός του ποσού της χρηματοοικονομικής ενίσχυσης σε συμφωνία με τους στόχους και τα κριτήρια που αναφέρονται στα παραρτήματα I έως III πραγματοποιείται σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 6 παράγραφος 2.

Άρθρο 6

Η Επιτροπή επικουρείται από μια επιτροπή συμβουλευτικού χαρακτήρα που αποτελείται από τους εκπροσώπους των κρατών μελών και προεδρεύεται από τον εκπρόσωπο της Επιτροπής.

Ο εκπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στην επιτροπή σχέδιο των μέτρων που πρόκειται να ληφθούν. Η επιτροπή διατυπώνει γνώμη σχετικά με το εν λόγω σχέδιο εντός προθεσμίας την οποία μπορεί να ορίζει ο πρόεδρος ανάλογα με τον επείγοντα χαρακτήρα του εν λόγω θέματος, ενδεχομένως κατόπιν ψηφοφορίας.

Η γνώμη καταχωρίζεται στα πρακτικά 7 κάθε κράτος μέλος, εξάλλου έχει δικαίωμα να ζητήσει να καταχωριστεί η θέση του στα πρακτικά.

Η Επιτροπή λαμβάνει πλήρως υπόψη τη γνώμη που διατύπωσε η επιτροπή. Ενημερώνει την επιτροπή σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο η γνώμη της ελήφθη υπόψη.

Άρθρο 7

1. Η Επιτροπή ενθαρρύνει τη συνεργασία με τρίτες χώρες καθώς και με φορείς των Ηνωμένων Εθνών και άλλους οργανισμούς ή υπηρεσίες που εμπλέκονται στον τομέα αυτό.

2. Οι χώρες ΕΖΕΣ, στο πλαίσιο της συμφωνίας ΕΟΧ, και οι χώρες με τις οποίες η Κοινότητα έχει συνάψει συμφωνίες σύνδεσης μπορούν να συμμετέχουν στις δραστηριότητες που περιγράφονται στα παραρτήματα I και II.

Άρθρο 8

1. Η Επιτροπή δημοσιεύει τακτικά πληροφορίες σχετικά με τις ενέργειες που πραγματοποιούνται και τις δυνατότητες κοινοτικής υποστήριξης στους διαφόρους τομείς δράσης.

2. Η Επιτροπή θα υποβάλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή μεσοπρόθεσμη έκθεση σχετικά με τις ενέργειες που αναλήφθηκαν καθώς επίσης και μια γενική έκθεση μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2001.

(1) ΕΕ αριθ. L 185 της 9. 7. 1974, σ. 15.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

Κατευθύνσεις και βασικό ενημερωτικό υλικό για την ορθή εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας 7 ενημέρωση, εκπαίδευση και κατάρτιση 7 σημαντικά ή νέα προβλήματα (1996-2000)

1. Κατευθύνσεις και βασικό ενημερωτικό υλικό για την ορθή εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας, λαμβάνοντας υπόψη, εφόσον χρειάζεται, τις εκθέσεις που απαιτούνται από τις διάφορες οδηγίες 1.1. Εκπόνηση μη δεσμευτικών εγκολπίων σχετικά με τη νομοθεσία, που, αν και δεν έχουν ως στόχο να εξασφαλίσουν και να παράσχουν τις αναγκαίες λεπτομέρειες που θα καλύπτουν κάθε νομικό θέμα, θα παράσχουν σε εργοδότες, επιχειρήσεις, εργαζομένους και κράτη μέλη χρήσιμη βοήθεια, τεχνική υποστήριξη και υπόβαθρο.

1.2. Για την αποτελεσματική στοχοθέτηση αυτής της πληροφόρησης, είναι βασικό να γνωρίζουμε τις επιθυμίες και τις ανάγκες των εργοδοτών, ιδίως στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, σε σχέση με την υγεία και την ασφάλεια κατά την εργασία.

2. Ενημέρωση, εκπαίδευση και κατάρτιση 2.1. Προώθηση της συνειδητοποίησης όσον αφορά την υγεία και την ασφάλεια.

2.2. Ενημέρωση σχετικά με τις πολιτικές της Επιτροπής: για να διασφαλιστεί η διαφάνεια των μέτρων της, η Επιτροπή θα συντάξει και θα διαδώσει ενημερωτικό υλικό σχετικά με τις κοινοτικές δραστηριότητες.

2.3. Παράλληλα με την πολιτική πληροφόρησης της Επιτροπής σχετικά με την κοινοτική δραστηριότητα και την ευαισθητοποίηση, ιδίως του ευρέος κοινού, η Επιτροπή, ύστερα από διαβούλευση με τα κράτη μέλη, θα προτείνει την πραγματοποίηση σε τακτικά χρονικά διαστήματα ευρωπαϊκής εβδομάδας για την υγεία και την ασφάλεια κατά την εργασία, τη διοργάνωση συνεδρίων σχετικά με την εκπαίδευση και την κατάρτιση για την υγεία και την ασφάλεια, διαγωνισμού σχετικά με εκπαιδευτικό υλικό, φεστιβάλ οπτικοακουστικών προϊόντων σχετικά με την ασφάλεια, την υγιεινή και την υγεία κατά την εργασία.

3. Διερεύνηση ορισμένων βασικών προβληματικών τομέων, λαμβάνοντας υπόψη τις υφιστάμενες πληροφορίες και τα αποτελέσματα ερευνών και/ή προώθηση, εφόσον είναι απαραίτητο, νέων ερευνών.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

Πρόγραμμα SAFE (Safety Actions for Europe) που στοχεύει στη βελτίωση της ασφάλειας, της υγιεινής και της υγείας κατά την εργασία, ιδίως στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (1996-2000)

1.1. Στο πλαίσιο του προγράμματος SAFE θα υποστηριχθούν σχέδια πρακτικής φύσης που έχουν ως στόχο να καταδείξουν:

- την προώθηση βελτιώσεων του περιβάλλοντος εργασίας που αποβλέπουν ειδικά στην ασφάλεια, στην υγιεινή και στην υγεία κατά την εργασία, κυρίως στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις,

- τη βελτίωση στην οργάνωση εργασιακών πρακτικών που επηρεάζουν τη συμπεριφορά ως προς την ασφάλεια και την υγεία κατά την εργασία με στόχο τη μείωση των εργατικών ατυχημάτων και των επαγγελματικών ασθενειών.

1.2. Ένας από τους στόχους του προγράμματος SAFE είναι, συνεπώς, η υποστήριξη πρακτικών που αποβλέπουν στη βελτίωση των συνθηκών, της οργάνωσης και των πρακτικών εργασίας που μπορεί να αφορούν ένα συγκεκριμένο πρόβλημα που επηρεάζει την ασφάλεια και την υγεία στο χώρο εργασίας ή να καταδεικνύουν τις βέλτιστες πρακτικές για την αντιμετώπιση εργατικών ατυχημάτων ή/και επαγγελματικών ασθενειών ή τους τρόπους και τα μέσα για την αποτελεσματική τήρηση της κοινοτικής νομοθεσίας από μεμονωμένες επιχειρήσεις ή εταιρείες.

1.3. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το πρόγραμμα SAFE θα υποστηρίξει επίσης την ανάπτυξη των εργασιακών χώρων αναφοράς, στους οποίους εφαρμόζονται πρακτικές λύσεις για τους κινδύνους στο χώρο εργασίας και οι οποίοι θα χρησιμεύσουν ως πρότυπα για τις επιχειρήσεις εκείνες που θα ήθελαν να αλλάξουν τους χώρους εργασίας ή να σχεδιάσουν νέους. Το πρόγραμμα θα προωθήσει επίσης καινοτόμες προσεγγίσεις όσον αφορά τους νέους τομείς κινδύνου ή τις δραστηριότητες υψηλού κινδύνου, είτε με την προώθηση της χρήσης ασφαλών ή/και καθαρών τεχνολογιών είτε με άλλα καινοτόμα μέτρα.

1.4. Θα παρασχεθεί επίσης υποστήριξη σε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες εκπαίδευσης και κατάρτισης που αποβλέπουν στη βελτίωση της επίγνωσης της κοινοτικής νομοθεσίας και στη βελτίωση της ευαισθητοποίησης ως προς το εργασιακό περιβάλλον.

1.5. Στο πλαίσιο του προγράμματος SAFE θα εξεταστούν επίσης σχέδια που καταρτίζουν ευρωπαϊκοί οργανισμοί, μεμονωμένες επιχειρήσεις, εργοδότες ή εργαζόμενοι. Τα σχέδια αυτά θα παρέχουν τις κατευθυντήριες γραμμές για τη λήψη αποφάσεων σχετικά με την εφαρμογή μέτρων σε ολόκληρους τομείς δραστηριότητας, ιδίως, σε περισσότερα από ένα κράτη μέλη.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ

I. Γενικά κριτήρια Για να είναι επιλέξιμα, τα σχέδια που υποβάλλονται πρέπει να ικανοποιούν όλα τα ακόλουθα κριτήρια:

- να διαθέτουν καλή σχέση κόστους/απόδοσης 7 - να δημιουργούν ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία, π.χ. μέσω διαρκούς πολλαπλασιαστικού αποτελέσματος σε ευρωπαϊκή κλίμακα 7 - να επιδεικνύουν αποδοτικό και ισορροπημένο βαθμό συνεργασίας μεταξύ των διαφόρων εταίρων στα επίπεδα:

- της μελέτης του σχεδίου,

- της εφαρμογής του σχεδίου,

- της οικονομικής συμμετοχής.

II. Κριτήρια αξιολόγησης

Θα δοθεί προτεραιότητα σε σχέδια που ικανοποιούν, κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο, τα ακόλουθα κριτήρια. Πρέπει:

- να συμβάλλουν στην πρόληψη των αιτίων των ατυχημάτων και των επαγγελματικών ασθενειών αντί να επανορθώνουν τα αποτελέσματά τους,

- να διευκολύνουν τη διαρκή ένταξη της ασφάλειας και της υγείας κατά την εργασία στη διοίκηση των επιχειρήσεων ή στη διαχείριση ποιότητας των προϊόντων,

- να προωθούν τη μεταφορά και την εκμετάλλευση καινοτόμων πειραμάτων σε ευρωπαϊκή κλίμακα,

- να προάγουν τον κοινωνικό διάλογο,

- να προωθούν συνεχείς προσπάθειες και όχι ποσοτικά αποτελέσματα,

- να ενθαρρύνουν την καινοτομία και την επιχειρηματική δραστηριότητα, ιδίως σε δραστηριότητες υψηλού κινδύνου,

- να υποστηρίζουν την ανάπτυξη πρακτικών λύσεων σε κινδύνους στο χώρο εργασίας,

- να υποστηρίζουν τη συνεργασία μεταξύ εταιρειών,

- να υποστηρίζουν τη βελτιωμένη ανταλλαγή πληροφοριών, την εκπαίδευση και την κατάρτιση,

- να συμβάλλουν επίσης στην εφαρμογή προγραμμάτων δράσης και κοινοτικών πολιτικών σχετικά με:

- τη δια βίου μάθηση,

- την ισότητα των ευκαιριών,

- την ένταξη των ατόμων με ειδικές ανάγκες,

- την επαναφορά στην απασχόληση των μακροχρόνια ανέργων,

- την πρόληψη ατυχημάτων του κοινού (οικιακών, αθλητικών, τροχαίων κ.τ.λ.),

- κλαδικές πολιτικές (θα διευκρινιστούν),

- άλλα προγράμματα ή πολιτικές (θα διευκρινιστούν).

III. Κριτήρια αποκλεισμού

Δεν είναι επιλέξιμα τα ακόλουθα:

- ενέργειες που περιορίζονται σε ένα μόνο κράτος μέλος και δεν μπορούν να μεταφερθούν σε άλλα,

- ενέργειες που περιορίζονται στην επίτευξη συμμόρφωσης με τις εθνικές απαιτήσεις, ακόμη και αν αυτές απορρέουν από το κοινοτικό δίκαιο.