Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ Για την έγκριση μέτρων σε ιδιαίτερα επείγουσα περίπτωση και για την τροποποίηση της απόφασης του Συμβουλίου 2002/274/ΕΚ

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Η κατάσταση όσον αφορά την ασφάλεια επιδεινώθηκε ταχύτατα στη Λιβερία κατά τους δύο τελευταίους μήνες. Η ομάδα ανταρτών «Ενωμένοι Λιβεριανοί για τη Συμφιλίωση και τη Δημοκρατία» (LURD), που δραστηριοποιείται στα βορειανατολικά της χώρας από το 1999, τον Ιούλιο του 2003 πλησίασε τα προάστια της Μονρόβια και εκτυλίχθηκαν άγριες μάχες μεταξύ των ανταρτών και των κυβερνητικών δυνάμεων για τον έλεγχο της πόλης. Οι αντάρτες της ομάδας LURD υποστηρίχθηκαν από μια νέα οργάνωση ανταρτών με την ονομασία «κίνημα για τη δημοκρατία στη Λιβερία» (MODEL) που δημιουργήθηκε το πρώτο τρίμηνο του 2003 στα νοτιοανατολικά της Λιβερίας. Η ομάδα MODEL αναμίχθηκε επίσης σε μάχες για τον έλεγχο του λιμένα Buchanan, στα νοτιοανατολικά της Μονρόβια.

2. Οι μάχες στη Λιβερία και ιδιαίτερα στο εσωτερικό και στα περίχωρα της Μονρόβια είχαν καταστροφικές συνέπειες σε ανθρωπιστικό επίπεδο. Ο αριθμός των αθώων θυμάτων των μαχών είναι άγνωστος. Ο πληθυσμός της πόλης έχει αυξηθεί ύστερα από την άφιξη χιλιάδων εσωτερικά εκτοπισμένων ατόμων και είναι παγιδευμένος λόγω του αποκλεισμού των εξόδων της πόλης καθώς και των οδών ανεφοδιασμού. Η προμήθεια σε τρόφιμα είναι ανεπαρκής, δεν υπάρχει ασφαλής παροχή πόσιμου ύδατος και με τις συνεχείς τροπικές βροχές ο κίνδυνος επιδημίας χολέρας και άλλων ασθενειών είναι μεγάλος.

3. Η συμφωνία εκεχειρίας μεταξύ των αντιμαχομένων μερών, που υπεγράφη στις 17 Ιουνίου και η οποία συνήφθη με τη μεσολάβηση της Οικονομικής Κοινότητας Δυτικοαφρικανικών Κρατών (ECOWAS) κατά τη διάρκεια των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων στην Accra, καταπατήθηκε λίγο μετά τη θέση της σε ισχύ. Η επιβολή της συμφωνίας εκεχειρίας μέσω της ανάπτυξης ειρηνευτικής δύναμης αναμένεται να θέσει τέλος στις εχθροπραξίες και να επιτρέψει στις ανθρωπιστικές οργανώσεις να ξεκινήσουν την παροχή βοήθειας στον πληθυσμό. Αυτό αναμένεται να αυξήσει και τις πιθανότητες επίτευξης συμφωνίας όσον αφορά ένα ολοκληρωμένο ειρηνευτικό πακέτο που τελεί ακόμη υπό διαπραγμάτευση στην Accra μεταξύ της κυβέρνησης της Λιβερίας, των ανταρτών, της κοινωνίας των πολιτών και πολιτικών κομμάτων και αναμένεται να οδηγήσει στη διαμόρφωση μιας μεταβατικής διοίκησης.

4. Η ECOWAS πρόσφερε την ανάπτυξη αυτής της δύναμης. Στο πλαίσιο αυτό, η Νιγηρία ήταν έτοιμη να αποστείλει εμπροσθοφυλακή 1500 στρατιωτών στη Μονρόβια. Η ενίσχυση σε μεταγενέστερο στάδιο αναμένεται να αυξήσει τον αριθμό σε 2795 στρατιώτες. Σε ημερομηνία που δεν έχει ακόμη οριστεί, η δύναμη ECOWAS θα αντικατασταθεί από δύναμη σταθεροποίησης των ΗΕ στη Λιβερία σύμφωνα με το ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών του 1497. Η ECOWAS δεν είναι σε θέση να αναλάβει το οικονομικό βάρος της λειτουργίας της και χρειάζεται ενίσχυση από τη διεθνή κοινότητα.

5. Η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να συμβάλει στην ειρηνευτική διαδικασία στη Λιβερία με τα κονδύλια που έχουν δεσμευθεί για την εν λόγω χώρα βάσει του ευρωπαϊκού ταμείου ανάπτυξης, μέσω της χρηματοδοτικής υποστήριξης σε μια ειρηνευτική επιχείρηση, σε ένα πρόγραμμα αποστράτευσης και επανένταξης, θεσμικής ανάπτυξης και ανασυγκρότησης αποτελεσματικών δημοκρατικών θεσμών. Τα κονδύλια μπορεί να διατεθούν μεσοπρόθεσμα. Αυτό απαιτεί την τροποποίηση της απόφασης του Συμβουλίου για την ολοκλήρωση των διαβουλεύσεων με τη Λιβερία βάσει των άρθρων 96 και 97 της εταιρικής συμφωνίας ΑΚΕ-ΕΚ και ιδίως των κατάλληλων μέτρων που διέπουν τους όρους και τον προορισμό της χορήγησης του 8ου ΕΤΑ για τη Λιβερία που προβλέπονται σε αυτό.

6. Η Επιτροπή προτείνει συνεπώς στο Συμβούλιο την τροποποίηση της προαναφερόμενης απόφασης της 25ης Μαρτίου 2002 και την έγκριση της συνημμένης απόφασης.

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ Για την έγκριση μέτρων σε ιδιαίτερα επείγουσα περίπτωση και για την τροποποίηση της απόφασης του Συμβουλίου 2002/274/ΕΚ

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και, ιδίως, το άρθρο 300, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο,

την εσωτερική συμφωνία σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν και τις διαδικασίες που πρέπει να ακολουθηθούν για την εφαρμογή της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ [1] και, ιδίως, το άρθρο 3,

[1] ΕΕ L 317 της 15.12.2000, σ. 376.

την πρόταση της Επιτροπής ,

Εκτιμώντας τα εξής :

(1) Η απόφαση 2002/274/ΕΚ του Συμβουλίου της 25ης Μαρτίου 2002 για την ολοκλήρωση των διαβουλεύσεων με τη Λιβερία βάσει των άρθρων 96 και 97 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ προβλέπει την έγκριση ορισμένων ειδικών μέτρων κατά την έννοια του άρθρου 96 (2) (γ) και 97 (3) της εν λόγω συμφωνίας.

(2) Τα ουσιώδη στοιχεία που αναφέρονται στο άρθρο 9 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ εξακολουθούν να παραβιάζονται από την κυβέρνηση της Λιβερίας και οι σημερινές συνθήκες στη Λιβερία δεν εξασφαλίζουν το σεβασμό των ανθρώπινων δικαιωμάτων, των δημοκρατικών αρχών και του κράτους δικαίου.

(3) Η πολιτική κατάσταση καθώς και η κατάσταση όσον αφορά την ασφάλεια έχουν επιδεινωθεί δραματικά στη Λιβερία από την ημερομηνία έγκρισης της απόφασης 2002/274/ΕΚ του Συμβουλίου της 25ης Μαρτίου 2002. Η κατάσταση αυτή συνιστά συνεπώς επείγουσα περίπτωση κατά την έννοια του άρθρου 96 (2) (β) της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ.

(4) Συνεπώς, είναι αναγκαίο να επανεξεταστούν οι συνθήκες υπό τις οποίες κονδύλια που έχουν δεσμευθεί για τη Λιβερία μπορούν να διατεθούν με στόχο να επιτραπεί η υποστήριξη στην ειρηνευτική διαδικασία στην Λιβερία, ιδίως μέσω της ενδεχόμενης υποστήριξης σε ειρηνευτικές επιχειρήσεις, στο πρόγραμμα αποστράτευσης και επανένταξης, στη θεσμική ανάπτυξη και στους δημοκρατικούς θεσμούς.

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ:

Άρθρο 1

Τα μέτρα που αναφέρονται στο άρθρο 2 της απόφασης του Συμβουλίου 2002/274/ΕΚ της 25ης Μαρτίου 2002 αντικαθίστανται από τα μέτρα που ορίζονται στη συνημμένη επιστολή που απευθύνεται στον Υπουργό Εξωτερικών της Λιβερίας. Τα μέτρα αυτά εκπνέουν την 31η Δεκεμβρίου 2004. Η ημερομηνία αυτή δεν αποκλείει κάποια ειδική ημερομηνία λήξης στα χρηματοδοτικά μέσα που καλύπτονται από την παρούσα απόφαση.

Άρθρο 2

Η απόφαση 2002/274/ΕΚ τροποποιείται ως εξής:

Η δεύτερη φράση του άρθρου 2 αντικαθίσταται από τα ακόλουθα:

Τα μέτρα αυτά εκπνέουν την 31η Δεκεμβρίου 2004. Η ημερομηνία αυτή δεν αποκλείει κάποια ειδική ημερομηνία λήξης στα χρηματοδοτικά μέσα που καλύπτονται από την παρούσα απόφαση.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση τίθεται σε ισχύ κατά την ημερομηνία έγκρισής της.

Άρθρο 4

Η παρούσα απόφαση θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Βρυξέλλες,

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΣΧΕΔΙΟ ΕΠΙΣΤΟΛΗΣ ΣΤΟΝ ΥΠΟΥΡΓΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ

Κ. Monie CAPTAN

Υπουργός Εξωτερικών

Λιβερία

Κύριε Υπουργέ,

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ανησυχεί βαθύτατα όσον αφορά την κατάσταση που επικρατεί στη χώρα σας στον τομέα της ασφάλειας και επιθυμεί να συνδράμει στην αποκατάσταση της ειρήνης και της σταθερότητας. Προτίθεται συνεπώς να παράσχει οικονομική υποστήριξη σε ειρηνευτική επιχείρηση στη Λιβερία. Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιθυμεί επίσης να διαθέσει κονδύλια για άλλα μέτρα με στόχο να συνοδεύσει την ειρηνευτική διαδικασία μόλις επιτευχθεί και υπογραφεί ολοκληρωμένη ειρηνευτική συμφωνία.

Η Κοινότητα αποφάσισε συνεπώς να αντικαταστήσει τα μέτρα που ισχύουν κατά την έννοια των άρθρων 96(2)(γ) και 97(3) όπως διατυπώνονται στην επιστολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης αριθ. SGS27 2745 της 27ης Μαρτίου 2002 με τα ακόλουθα νέα μέτρα που βασίζονται στα ίδια άρθρα όσον αφορά την εφαρμογή της παρασχόμενης βοήθειας:

* εξασφαλίζεται συστηματική παρακολούθηση μέσω στενού πολιτικού διαλόγου που περιλαμβάνει την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή καθώς και την επανεξέταση της πολιτικής ανά εξάμηνο,

* συνεχίζεται η εφαρμογή των σημερινών σχεδίων που χρηματοδοτούνται βάσει του άρθρου 72 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ, που ανέρχεται σήμερα σε 25εκατ. ευρώ και προορίζεται για την ικανοποίηση των αναγκών εκτοπισμένων ατόμων,

* δεν επηρεάζονται οι συμβολές σε περιφερειακά σχέδια, σε επιχειρήσεις ανθρωπιστικής φύσης, στην εμπορική συνεργασία καθώς και οι εμπορικές προτιμήσεις,

* μπορεί να παρασχεθεί η στήριξη των θεσμών ώστε να επιτραπεί η εφαρμογή των μέτρων με στόχο την ολοκλήρωση των όσων έχουν συμφωνηθεί κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων,

* το κεφάλαιο 1 του παραρτήματος 4 της εταιρικής συμφωνίας ΑΚΕ-EΚ, αναστέλλεται. Τα υπόλοιπα που παραμένουν για τη Λιβερία από το 8ο ΕΤΑ θα είναι άμεσα διαθέσιμα για εφαρμογή. Τα κονδύλια θα καλύψουν την ενίσχυση στην ειρηνευτική διαδικασία στη Λιβερία που μπορεί να περιλαμβάνει υποστήριξη στην ειρηνευτική επιχείρηση στη Λιβερία, πρόγραμμα αποστράτευσης και επανένταξης, θεσμικής ανάπτυξης και ανασυγκρότησης αποτελεσματικών δημοκρατικών θεσμών,

* η αναστολή αυτή θα λήξει και θα κοινοποιηθεί η χορήγηση του 9ου ΕΤΑ μόλις επιτευχθεί και υπογραφεί ολοκληρωμένη συμφωνία ειρήνης από όλα τα μέρη,

* η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να λειτουργεί ως εθνικός διατάκτης εκ μέρους του ΕΤΑ για την εφαρμογή των υπολοίπων που έχουν μείνει από το 8ο ΕΤΑ, όπως προβλέπεται στην παράγραφο (5),

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά την κατάσταση στη Λιβερία. Προτείνουμε τη συνέχιση του εντατικού πολιτικού μας διαλόγου βάσει του άρθρου 8 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ.

Με τιμή,

Για την Επιτροπή

Για το Συμβούλιο