ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  
Βρυξέλλες , 20.7.2011 
SEC(2011) 950 τελικό  
  
ΕΓΓΡΑΦΟ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ  ΤΩΝ  ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
ΠΕΡΙΛΗΨΗ  ΤΗΣ  ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ  ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ  
που συνοδεύει  το έγγραφο  
Πρόταση  κανονισ µού 
σχετικά  µε τις απαιτήσεις  προληπτικής  εποπτείας  για πιστωτικά  ιδρύ µατα και 
επιχειρήσεις  επενδύσεων  
{COM(2011) 452 τελικό } 
{SEC(2011) 949 τελικό }  
 
EL 1   EL 1. ΓΕΝΙΚΟ  ΠΛΑΙΣΙΟ  
Η έκταση  της χρηµατοπιστωτικής  κρίσης  έχει αποκαλύψει  απαράδεκτους  κινδύνους  που 
αφορούν  τον τρέχοντα  έλεγχο  των χρηµατοπιστωτικών  ιδρυµάτων . Σύµφωνα  µε τις 
εκτιµήσεις  του ∆ΝΤ , οι ζηµίες που υπέστησαν  λόγω  της κρίσης  οι ευρωπαϊκές  τράπεζες  
µεταξύ  του 2007 και του 2010 ανέρχονται  σε σχεδόν  1 τρισεκατο µµύριο ευρώ  ή στο 8% του 
ΑΕΠ  της ΕΕ. 
Με στόχο  την αποκατάσταση  της σταθερότητας  στον  τραπεζικό  τοµέα και τη διασφάλιση  της 
συνεχούς  ροής  πίστωσης  στην  πραγ µατική  οικονο µία, τόσο  η ΕΕ όσο και τα κράτη  µέλη της 
υιοθέτησαν  ένα ευρύ  φάσµα µέτρων  άνευ  προηγου µένου, µε τον φορολογού µενο να 
επιβαρύνεται  µε το σχετικό  κόστος . Σε αυτό  το πλαίσιο , έως τον Οκτώβριο  του 2010 η 
Ευρωπαϊκή  Επιτροπή  («Επιτροπή ») είχε εγκρίνει  µέτρα κρατικής  ενίσχυσης  ύψους  4,6 
τρισεκατο µµυρίων  ευρώ  προς  χρηµατοπιστωτικά  ιδρύµατα, εκ των οποίων  πάνω  από 2 
τρισεκατο µµύρια ευρώ  χρησι µοποιήθηκαν  ουσιαστικά  το 2008 και το 2009. 
Το επίπεδο  δηµοσιονο µικής στήριξης  που προσφέρθηκε  στις τράπεζες  πρέπει  να συνοδευτεί  
από µια γενναία  µεταρρύθ µιση που θα αντιµετωπίσει  τις κανονιστικές  ελλείψεις  που 
αποκάλυψε  η κρίση . Στο πλαίσιο  αυτό , η Επιτροπή  έχει ήδη προτείνει  ορισµένες 
τροποποιήσεις  στην  κανονιστική  ρύθµιση των τραπεζών  τον Οκτώβριο  του 2008 (ΟΚΑ1 II) 
και τον Ιούλιο  του 2009 (ΟΚΑ  III). Το νοµοθετικό  πακέτο  που συνοδεύει  η παρούσα  έκθεση  
περιλα µβάνει  στοιχεία  που αφορούν  τα πρότυπα  κεφαλαιακής  επάρκειας  και ρευστότητας  
των πιστωτικών  ιδρυµάτων , τα οποία  έχουν  αναπτυχθεί  και συµφωνηθεί  σε παγκόσ µιο 
επίπεδο , γνωστά  ως συµφωνία  της Βασιλείας  ΙΙΙ. Οι υπηρεσίες  της Επιτροπής  συµµετείχαν  
ενεργά  στη διαδικασία  της εκπόνησής  τους για λογαριασ µό των κρατών  µελών  της ΕΕ. Η 
διευρυ µένη δέσµη περιλα µβάνει  µια πρόταση  εναρ µόνισης  και άλλων  διατάξεων  της ΟΚΑ  µε 
στόχο  την εµβάθυνση  της ενιαίας  αγοράς  και την ενίσχυση  της αποτελεσ µατικότητας  της 
εποπτείας . Η παρούσα  έκθεση  αφορά  µόνο την εκτίµηση των επιπτώσεων  των µέτρων  που 
περιγράφονται  κατωτέρω . 
2. ∆ΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ  ΜΕ ΤΟΥΣ  ΕΝ∆ΙΑΦΕΡΟΜΕΝΟΥΣ  
Καθ’ όλη τη διάρκεια  του εγχειρή µατος, οι υπηρεσίες  της Επιτροπής  συµµετείχαν  στις 
εργασίες  διεθνών  φορέων , ιδίως  δε της Επιτροπής  της Βασιλείας  για την Τραπεζική  Εποπτεία  
(«ΕΒΤΕ »), η οποία  ήταν  υπεύθυνη  για την ανάπτυξη  νέων  µέτρων  πολιτικής  στους  τοµείς της 
ρευστότητας  και της διαχείρισης  πιστωτικού  κινδύνου  του αντισυ µβαλλο µένου, του ορισµού 
του εποπτικού  κεφαλαίου  και της φιλοκυκλικότητας . Η Ευρωπαϊκή  Επιτροπή  Τραπεζών  και η 
Επιτροπή  Ευρωπαϊκών  Αρχών  Τραπεζικής  Εποπτείας  («ΕΕΑΤΕ ») συµµετείχαν  ενεργά  και 
παρείχαν  συµβουλευτική  υποστήριξη  καθ’ όλη τη διάρκεια  του εγχειρή µατος.  
Στο πλαίσιο  της τεκµηρίωσης  της ανάλυσης  των επιπτώσεων  της εν λόγω  νοµοθετικής  
δέσµης στον  τραπεζικό  κλάδο  της ΕΕ, η ΕΕΑΤΕ  διεξήγαγε  µια ολοκληρω µένη µελέτη  
ποσοτικού  αντίκτυπου  (QIS). Στη µελέτη  συµµετείχαν  246 τράπεζες  από 21 κράτη  µέλη, 
µεταξύ  των οποίων  50 τράπεζες  της οµάδας  12 και 196 τράπεζες  της οµάδας  2, οι οποίες  από 
                                                 
1 Οδηγία  περί κεφαλαιακών  απαιτήσεων  
2 Στην  οµάδα 1 ανήκουν  οι τράπεζες  που διαθέτουν  κεφάλαια  Κατηγορίας  1 άνω των 3 δισ. ευρώ , υψηλό  
βαθµό διαφοροποίησης  και διεθνή  παρουσία . Όλες  οι άλλες  τράπεζες  υπάγονται  στην  οµάδα 2 
 
EL 2   EL κοινού  αντιπροσωπεύουν  το 70% περίπου  του συνολικού  τραπεζικού  κλάδου  της ΕΕ από την 
άποψη  της κεφαλαιακής  βάσης . Η ΕΕΑΤΕ  παρείχε  επίσης  τεχνικές  συµβουλές  στην  Επιτροπή  
στον  τοµέα της εναρ µόνισης  των εθνικών  δικαιω µάτων  και ευχερειών . 
Οι υπηρεσίες  της Επιτροπής  διοργάνωσαν  δηµόσια ακρόαση  τον Απρίλιο  του 2010 και 
διεξήγαγαν  τέσσερις  δηµόσιες  διαβουλεύσεις  την περίοδο  2009-2011 σχετικά  µε τα µέτρα 
πολιτικής  που περιλα µβάνει  η νοµοθετική  δέσµη3. Οι απαντήσεις  στο πλαίσιο  των 
διαβουλεύσεων  αποτελούν  σηµαντική  πηγή  δεδοµένων  και απόψεων  ενδιαφερο µένων  
σχετικά  µε τις επιπτώσεις  και την αποτελεσ µατικότητα  των πιθανών  µέτρων . Επιπλέον , οι 
υπηρεσίες  της Επιτροπής  πραγ µατοποίησαν  χωριστές , εκτενείς  διαβουλεύσεις  µε τον κλάδο , 
συµπεριλα µβανο µένης και της οµάδας  εµπειρογνω µόνων  σε τραπεζικά  θέµατα (Group of 
Experts in Banking Issues-GEBI), διάφορων  ενώσεων  του τραπεζικού  κλάδου  της ΕΕ καθώς  
και µεµονωµένων  ιδρυµάτων . 
3. ΟΡΙΣΜΟΣ  ΤΟΥ  ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ  
3.1. ∆ιαχείριση  του κινδύνου  ρευστότητας  
Η παγκόσ µια χρηµατοπιστωτική  κρίση  έφερε  στην  επιφάνεια  αδυνα µίες στην  τρέχουσα  
διαχείριση  κινδύνων  ρευστότητας  από τα ιδρύµατα, σε σχέση  µεταξύ  άλλων  µε τις ασκήσεις  
προσο µοίωσης  ακραίων  καταστάσεων  και τις αναντιστοιχίες  ληκτότητας  µεταξύ  των 
στοιχείων  ενεργητικού  και των στοιχείων  παθητικού . Πιο συγκεκρι µένα, οι υφιστά µενες 
πρακτικές  διαχείρισης  του κινδύνου  ρευστότητας  αποδείχθηκαν , µέσω της κρίσης , 
ανεπαρκείς  καθώς  δεν κατάφεραν  να αναγνωρίσουν  πλήρως  τους κινδύνους  που σχετίζονται  
µε την τιτλοποίηση  σύµφωνα  µε το µοντέλο  «δηµιουργία  προς  διάθεση », µε τη χρήση  
περίπλοκων  χρηµατοοικονο µικών  µέσων  και την εξάρτηση  από χονδρική  χρηµατοδότηση  µε 
µέσα βραχυπρόθεσ µης ληκτότητας . Οι παραδοχές  ως προς  τη ρευστότητα  των αγορών  
στοιχείων  ενεργητικού  και την αλληλεπίδραση  της ρευστότητας  των αγορών  και της 
χρηµατοδοτικής  ρευστότητας  αποδείχθηκαν  εσφαλ µένες ενώ συγκεκρι µένες συµπεριφορές  
χρηµατοπιστωτικών  ιδρυµάτων  επίσης  έπαιξαν  σηµαντικότατο  ρόλο  στην  εξέλιξη  της κρίσης . 
Οι παράγοντες  αυτοί  συνέβαλαν  στην  κατάρρευση  διαφόρων  χρηµατοπιστωτικών  ιδρυµάτων4 
και υπονό µευσαν  σηµαντικά  την ευρωστία  πολλών  άλλων , απειλώντας  την 
χρηµατοπιστωτική  σταθερότητα  και καθιστώντας  αναγκαία  την παροχή  υποστήριξης  
ρευστότητας  από τον δηµόσιο τοµέα και τις κεντρικές  τράπεζες  που ανήλθε  σε άνευ  
προηγου µένου επίπεδα . Μεταξύ  Σεπτε µβρίου  και ∆εκε µβρίου  του 2008, τα δάνεια  της ΕΚΤ  
προς  πιστωτικά  ιδρύµατα της ζώνης  του ευρώ  αυξήθηκαν  κατά  70% περίπου , ξεπερνώντας  τα 
800 δισ. ευρώ . 
Παρότι  ορισµένα κράτη  µέλη σήµερα επιβάλλουν  κάποια  µορφή  ποσοτικού  ρυθµιστικού  
προτύπου  ρευστότητας , δεν υφίσταται  µια επαρκώς  σαφής , εναρ µονισµένη κανονιστική  
αντιµετώπιση  σε επίπεδο  ΕΕ όσον  αφορά  τα δέοντα  επίπεδα  βραχυπρόθεσ µης και 
µακροπρόθεσ µης ρευστότητας . Η ποικιλο µορφία  των τρεχόντων  εθνικών  προτύπων  εµποδίζει  
την επικοινωνία  µεταξύ  των εποπτικών  αρχών  και επιβάλλει  πρόσθετες  δαπάνες  στα 
διασυνοριακά  ιδρύµατα για την υποβολή  εκθέσεων . 
                                                 
3 Βλ. http://ec.europa.eu/internal_market/bank/regcapital/index_en.htm   
4 Bear Sterns, Lehman Brothers, Northe rn Rock, HBOS, Bradford and Bingley 
 
EL 3   EL 3.2. Ορισ µός του κεφαλαίου  
Το τραπεζικό  σύστη µα της ΕΕ εισήλθε  στην  κρίση  µε κεφάλαιο  ανεπαρκές  σε ποσότητα  και 
ποιότητα . Πιο συγκεκρι µένα, ορισµένα κεφαλαιακά  µέσα και, ειδικότερα , υβριδικά  
κεφαλαιακά  µέσα5 («υβρίδια »), δεν ανταποκρίθηκαν  στις προσδοκίες  των αγορών  και των 
ρυθµιστικών  αρχών  σε σχέση  µε τις δυνατότητές  τους σε επίπεδο  απορρόφησης  ζηµιών6, 
µονιµότητας7 και ευελιξίας  ως προς  τις καταβολές8 σε συνθήκες  δρώσας  οικονο µικής 
κατάστασης . Στην  πραγ µατικότητα , η συµµόρφωση  των υβριδίων  µε τα παραπάνω  τρία 
κριτήρια  στην  ΕΕ, επιβλήθηκε  µέσω της πολιτικής  της Επιτροπής  για «επιµερισµό των 
βαρών », κατά  την αξιολόγηση  των εθνικών  µέτρων  ανακεφαλαιοποίησης  των τραπεζών .  
Επίσης , ο κατάλογος  των προσαρ µογών  των εποπτικών  κεφαλαίων  αποδείχθηκε  ελλιπής  
καθώς  οι συµµετέχοντες  στην  αγορά  ουσιαστικά  αφαίρεσαν  από τους δείκτες  κεφαλαίων  που 
γνωστοποιούν  τα ιδρύµατα µια σειρά  λογαριασ µών ισολογισ µού όπως  τα δικαιώ µατα 
µειοψηφίας  και οι αναβαλλό µενες φορολογικές  απαιτήσεις , οι δυνατότητες  των οποίων  ως 
προς  την απορρόφηση  ζηµιών είναι  περισσότερο  αβέβαιες  σε συνθήκες  δρώσας  οικονο µικής 
κατάστασης  εν µέσω περιόδων  ακραίων  συνθηκών . Οι διαφορές  στην  εφαρ µογή των 
κανονιστικών  προσαρ µογών  στα κράτη  µέλη δυσχέραναν  περαιτέρω  τη συγκρισι µότητα  και 
την αξιοπιστία  του µέτρου  κεφαλαίου  Κατηγορίας  1. Ως αποτέλεσ µα οι δείκτες  κεφαλαίων  
κατηγορίας  1 που ανακοινώνονται  δεν είναι  ενδεικτικοί  της δυνατότητας  των ιδρυµάτων  να 
απορροφήσουν  σωρευτικές  ζηµίες. Έτσι  οι κυβερνήσεις  υποχρεώθηκαν  να παράσχουν  
στήριξη  στον  τραπεζικό  τοµέα σε πολλές  χώρες  και σε µαζική  κλίµακα. 
3.3. Πιστωτικός  κίνδυνος  αντισυ µβαλλό µενου  
Η κρίση  αποκάλυψε  ορισµένες ελλείψεις  στην  τρέχουσα  κανονιστική  αντιµετώπιση  του 
πιστωτικού  κινδύνου  του αντισυ µβαλλο µένου9 που προκύπτει  από πιστωτικά  παράγωγα , 
συναλλαγές  τύπου  ρέπος10 και δραστηριότητες  χρηµατοδότησης  τίτλων11. Απέδειξε  ότι οι 
υφιστά µενες διατάξεις  δεν διασφάλιζαν  κατάλληλη  διαχείριση  και επαρκή  κεφαλαιοποίηση  
για αυτό  το είδος  κινδύνου . Επιπλέον , οι τρέχοντες  κανόνες  δεν παρείχαν  επαρκή  κίνητρα  για 
τη µεταφορά  συµβάσεων  εξωχρη µατιστηριακών  πιστωτικών  παραγώγων  που 
                                                 
5 Τα υβρίδια  είναι  τίτλοι  που διαθέτουν  χαρακτηριστικά  και ιδίων  και δανειακών  κεφαλαίων  
6 Το µέσο πρέπει  να έχει τη δυνατότητα  να απορροφά  ζηµίες, τόσο  σε συνθήκες  δρώσας  οικονο µικής 
κατάστασης  όσο και σε συνθήκες  εκκαθάρισης , και να παρέχει  στήριξη  στα κεφάλαια  των καταθετών , 
εάν παραστεί  ανάγκη  
7 Το µέσο πρέπει  να διατίθεται  επί µονίµου βάσεως  ώστε  να µην υπάρχει  καµία αµφιβολία  ως προς  τη 
δυνατότητά  του να παράσχει  στήριξη  σε καταθέτες  και άλλους  πιστωτές  σε περιόδους  ακραίων  
συνθηκών  
8 Το µέσο πρέπει  να εµπεριέχει  στοιχεία  που επιτρέπουν  τη µη σωρευτική  αναβολή  ή ακύρωση  της 
καταβολής  τοκο µεριδίων  ή µερισµάτων  σε περιόδους  ακραίων  συνθηκών  
9 Ο κίνδυνος  να αθετήσει  ο αντισυ µβαλλό µενος σε µια συναλλαγή  τις υποχρεώσεις  του πριν από τον 
οριστικό  διακανονισ µό των χρηµατορροών  της συναλλαγής  
10 Σε µια σύµβαση  τύπου  ρέπος  (συµφωνία  επαναγοράς ), ο πιστούχος  συµφωνεί  να πωλήσει  έναν τίτλο  
στον  πιστωτή  και να αγοράσει  τον ίδιο τίτλο  από τον ίδιο πιστωτή  µε καθορισ µένη τιµή σε 
µεταγενέστερη  ηµεροµηνία 
11 Ενώ το σκεπτικό  στο οποίο  στηρίζονται  οι συµβάσεις  τύπου  ρέπος  είναι  η δανειοδοσία  ή δανειοληψία  
µετρητών , στην  περίπτωση  της χρηµατοδότησης  τίτλων  σκοπός  είναι  η προσωρινή  απόκτηση  ενός 
τίτλου  για άλλους  σκοπούς  όπως  η κάλυψη  αρνητικών  θέσεων  
 
EL 4   EL διακανονίζονταν  σε διµερές επίπεδο  σε πολυ µερή διακανονισ µό µέσω βασικών  
αντισυ µβαλλο µένων12. 
3.4. Φιλοκυκλικότητα  του δανεισ µού 
Οι φιλοκυκλικές  επιπτώσεις  ορίζονται  ως οι επιπτώσεις  που τείνουν  να ακολουθούν  την 
κατεύθυνση  του οικονο µικού κύκλου  και να τον ενισχύουν . Ο κυκλικός  χαρακτήρας  του 
τραπεζικού  δανεισ µού οφείλεται  σε µια σειρά  αλληλοσυνδεό µενων  παραγόντων , στους  
οποίους  συγκαταλέγονται  τόσο  οι δυσλειτουργίες  της αγοράς  όσο και οι κανονιστικές  
δυσλειτουργίες .  
Ένα από τα χαρακτηριστικά  των υπαρχουσών  ελάχιστων  κεφαλαιακών  απαιτήσεων  βάσει  
κινδύνου  είναι  ότι παρουσιάζουν  διακυ µάνσεις  κατά  τη διάρκεια  του οικονο µικού κύκλου . 
Εφόσον  τα πιστωτικά  ιδρύµατα και οι επιχειρήσεις  επενδύσεων  µπορούν  να τις τηρούν , δεν 
υπάρχει  ρητός  κανονιστικός  περιορισ µός επί του κινδύνου  που µπορούν  να αναλάβουν  και, 
εποµένως , επί της µόχλευσής  τους. Η απουσία  τέτοιου  περιορισ µού και η αδυνα µία 
αντίδρασης  των κεφαλαιακών  στη συσσώρευση  κινδύνου  σε µακροοικονο µικό επίπεδο  έχει 
οδηγήσει  σε χρηµατοοικονο µικές ανισορροπίες , ο οποίες  προκάλεσαν  απότο µες ζηµίες που 
συνδέονται  µε πιστώσεις  και, µόλις γύρισε  ο οικονο µικός κύκλος , δηµιούργησαν  µια διαρκή  
ακολουθία  ζηµιογόνων  αποµοχλεύσεων . 
3.5. ∆ικαιώ µατα, διακριτικές  ευχέρειες  και ελάχιστη  εναρ µόνιση  
Το 2000, επτά οδηγίες  για τον τραπεζικό  τοµέα αντικαταστάθηκαν  από την κωδικοποιη µένη 
τραπεζική  οδηγία . Η οδηγία  αναδιατυπώθηκε  το 2006 µε την ΟΚΑ , διά της οποίας  έγινε  η 
εισαγωγή  του πλαισίου  της Βασιλείας  ΙΙ στην  ΕΕ. Κατά  συνέπεια , οι τρέχουσες  διατάξεις  της 
ΟΚΑ  περιλα µβάνουν  σηµαντικό  αριθµό δικαιω µάτων13 και διακριτικών  ευχερειών14. Η ΟΚΑ  
είναι  επίσης  οδηγία  «ελάχιστης  εναρ µόνισης » που σηµαίνει  ότι τα κράτη  µέλη µπορούν  να 
προσθέσουν  αυστηρότερους  κανόνες  προληπτικής  εποπτείας , µε αποτέλεσ µα πολλές  φορές  
την υιοθέτηση  της πρακτικής  της «επιχρύσωσης » (gold-plating), ήτοι της συσσώρευσης  
υπερβολικά  πολλών  ρυθµιστικών  παρε µβάσεων .  
Συνεπώς , υπάρχουν  µεγάλες  αποκλίσεις  ως προς  το πώς µεταφέρονται  οι κανόνες  στα κράτη  
µέλη και εν συνεχεία  ως προς  το πώς εφαρ µόζονται  από τις εθνικές  εποπτικές  αρχές , στοιχείο  
ιδιαίτερα  επιβαρυντικό  για τις εταιρείες  που δραστηριοποιούνται  διασυνοριακά . Επιπλέον , 
πλήττεται  η νοµική σαφήνεια  και οι ισότι µοι όροι ανταγωνισ µού.  
4. ΣΤΟΧΟΙ  
Ο γενικός  στόχος  της παρούσας  πρωτοβουλίας  είναι  να διασφαλίσει  την ενίσχυση  της 
αποτελεσ µατικότητας  της ρύθµισης του κεφαλαίου  και της ρευστότητας  των τραπεζικών  
ιδρυµάτων  στην  ΕΕ και να περιορίσει  τις αρνητικές  επιπτώσεις  του στη διατήρηση  της 
                                                 
12 Οντότητα  ευρισκό µενη νοµικά µεταξύ  αντισυ µβαλλο µένων  σε συµβάσεις  που αποτελούν  αντικεί µενο 
διαπραγ µάτευσης  σε µία ή περισσότερες  χρηµαταγορές , αναλα µβάνουσα  τον ρόλο  αγοραστή  έναντι  
κάθε  πωλητή  και πωλητή  έναντι  κάθε  αγοραστή .  
13 Η δυνατότητα  επιλογής  που δίνεται  στις αρµόδιες  αρχές  ή τα κράτη  µέλη ως προς  τον τρόπο  
συµµόρφωσής  τους µε µια συγκεκρι µένη διάταξη , µεταξύ  ενός φάσµατος εναλλακτικών  επιλογών  
14 Η δυνατότητα  επιλογής  που δίνεται  στις αρµόδιες  αρχές  ή τα κράτη  µέλη ως προς  το εάν θα 
εφαρ µόσουν  µια συγκεκρι µένη διάταξη  
 
EL 5   EL εµπιστοσύνη  στις τράπεζες  των καταθετών  και την φιλοκυκλικότητα  του χρηµατοπιστωτικού  
συστή µατος, διατηρώντας  την ανταγωνιστική  θέση  του τραπεζικού  κλάδου  της ΕΕ. Τούτο  
µεταφράζεται  στους  εξής τέσσερις  γενικούς  στόχους  πολιτικής :  
- ενίσχυση  της χρηµατοπιστωτικής  σταθερότητας · 
- ενίσχυση  της προστασίας  των συµφερόντων  των καταθετών · 
- διασφάλιση  της διεθνούς  ανταγωνιστικότητας  του τραπεζικού  τοµέα της ΕΕ· 
- περιορισ µός της φιλοκυκλικότητας  του χρηµατοπιστωτικού  συστή µατος. 
5. ΕΠΙΛΟΓΕΣ  ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ : ΑΝΑΛΥΣΗ  ΚΑΙ  ΣΥΓΚΡΙΣΗ  
Συνολικά  αξιολογήθηκαν  και συγκρίθηκαν  27 επιλογές  πολιτικής  µε στόχο  την αντιµετώπιση  
των διαφόρων  ζητηµάτων  που προσδιορίστηκαν . Στην  ενότητα  αυτή  παρουσιάζονται  οι 
αναµενόµενες επιπτώσεις  των µέτρων  πολιτικής  σε κάθε  τοµέα καθώς  και οι σωρευτικές  
επιπτώσεις  της συνολικής  πρότασης .  
5.1. Κίνδυνος  ρευστότητας  
Για τη βελτίωση  της βραχυπρόθεσ µης ανθεκτικότητας  του προφίλ  κινδύνου  ρευστότητας  των 
χρηµατοπιστωτικών  ιδρυµάτων , από το 2015 και ύστερα  θα θεσπιστεί  µια αναλογία  κάλυψης  
ρευστότητας  (LCR) µ ετά από µια περίοδο  παρατήρησης  και αναθεώρησης  ώστε  να 
εφαρ µοστούν  οι όποιες  βελτιώσεις  κριθούν  αναγκαίες  τόσο  ως προς  τη σύνθεση  όσο και ως 
προς  τη διαµόρφωσή  της και να διαπιστωθούν  τυχόν  ανεπιθύ µητες επιπτώσεις  στον  κλάδο , 
στις χρηµατοοικονο µικές αγορές  και στην  οικονο µία. Βάσει  του ορισµού της LCR που 
περιλα µβάνεται  στη συµφωνία  Βασιλεία  ΙΙΙ, η συµµόρφωση  µε την εν λόγω  απαίτηση  στην  
ΕΕ αναµένεται  σε βάθος  χρόνου  να παραγάγει  καθαρά  ετήσια  κέρδη  για το ΑΕΠ  ύψους  0,1 
έως 0,5%, λόγω  της µείωσης  στην  αναµενόµενη συχνότητα  συστη µικών  κρίσεων .  
Για την αντιµετώπιση  προβλη µάτων  χρηµατοδότησης  που προκύπτουν  από αναντιστοιχίες  
ληκτότητας  µεταξύ  των στοιχείων  ενεργητικού  και των στοιχείων  παθητικού , η Επιτροπή  
ενδέχεται  να προτείνει  έναν δείκτη  καθαρής  σταθερής  χρηµατοδότησης  (NSFR). Της 
οριστικοποίησης  της διαµόρφωσής  του και της µετάβασής  του σε ένα ελάχιστο  πρότυπο  το 
2018 θα προηγηθεί  εκτενής  παρακολούθηση  του NSFR και των αποτελεσ µάτων  της χρήσης  
του.  
5.2. Ορισ µός του κεφαλαίου  
Βάσει  των προτάσεων  αυστηροποιούνται  τα κριτήρια  επιλεξι µότητας  κεφαλαιακών  µέσων  
για τα διάφορα  επίπεδα  εποπτικού  κεφαλαίου  και γίνονται  εκτετα µένες αναθεωρήσεις  στην  
εφαρ µογή των κανονιστικών  προσαρ µογών . Για τις τράπεζες  της οµάδας  1, οι 
αναθεωρη µένες κανονιστικές  προσαρ µογές µειώνουν  το επιλέξι µο κεφάλαιο  κοινών  µετοχών  
της Κατηγορίας  1 (CET1) κατά  42% και εκείνο  των τραπεζών  της οµάδας  2 κατά  33%. Οι 
µειώσεις  αυτές  οφείλονται  στις αναπροσαρ µογές σε σχέση  µε τη φήµη και πελατεία , τις 
σηµαντικές  επενδύσεις  σε άλλα  χρηµατοπιστωτικά  ιδρύµατα και τις αναβαλλό µενες 
φορολογικές  απαιτήσεις .  
 
EL 6   EL Οι νέες ελάχιστες  απαιτήσεις  για το κεφάλαιο  κοινών  µετοχών  της Κατηγορίας  1 και για την 
Κατηγορία  1 θα εφαρ µοστούν  σταδιακά  από το 2013 και έως το 2015 θα ανέρχονται  σε 4,5% 
και 6%, αντίστοιχα . Την περίοδο  2014 – 2019 θα γίνουν  αναθεωρήσεις  στις κανονιστικές  
προσαρ µογές. Προβλέπονται  επίσης  ρήτρες  αποδοχής  του προϋφιστά µενου καθεστώτος  για 
τα κεφαλαιακά  µέσα που δεν πληρούν  πλέον  τις νέες απαιτήσεις  επιλεξι µότητας . 
5.3. Πιστωτικός  κίνδυνος  αντισυ µβαλλό µενου  
Οι απαιτήσεις  διαχείρισης  και κεφαλαιοποίησης  του πιστωτικού  κινδύνου  του 
αντισυ µβαλλο µένου θα ενισχυθούν . Οι προτάσεις  θα ενισχύσουν  επίσης  τα κίνητρα  για την 
εκκαθάριση  εξωχρη µατιστηριακών  µέσων  µέσω κεντρικών  αντισυ µβαλλο µένων . Οι εν λόγω  
προτάσεις  αναµένεται  να επηρεάσουν  κυρίως  τις µεγαλύτερες  τράπεζες  της ΕΕ. 
Η αναθεώρηση  της αντιµετώπισης  του πιστωτικού  κινδύνου  αντισυ µβαλλό µενου, και 
ιδιαίτερα  η θέσπιση  υψηλότερων  απαιτήσεων  ιδίων  κεφαλαίων  για διµερείς  συµβάσεις  
εξωχρη µατιστηριακών  παραγώγων  ώστε  να αντικατοπτρίζεται  ο υψηλότερος  κίνδυνος  που 
συνεπάγονται  οι εν λόγω  συµβάσεις  για το χρηµατοπιστωτικό  σύστη µα, αποτελεί  
αναπόσπαστο  µέρος των προσπαθειών  της Επιτροπής  για τη διασφάλιση  αποτελεσ µατικών , 
ασφαλών  και επαρκών  αγορών  παραγώγων . Συµπληρώνει  άλλες  κανονιστικές  πρωτοβουλίες  
της Επιτροπής  σε αυτόν  τον τοµέα κι ειδικότερα  τον προτεινό µενο κανονισ µό για τα 
εξωχρη µατιστηριακά  παράγωγα , τους κεντρικούς  αντισυ µβαλλο µένους  και τα αρχεία  
καταγραφής  συναλλαγών  που εγκρίθηκε  από την Επιτροπή  στις 15 Σεπτε µβρίου  2010. 
5.4. Μέτρα  αντικυκλικής  πολιτικής  
Οι προτάσεις  για τα κεφαλαιακά  αποθέ µατα ασφαλείας  περιλα µβάνουν  ένα περιθώριο  
διατήρησης  κεφαλαίου  και ένα αντικυκλικό  κεφαλαιακό  απόθε µα ασφαλείας . Στόχος  του 
αντικυκλικού  κεφαλαιακού  αποθέ µατος ασφαλείας  (για τα κεφάλαια  CET1) του 2,5% του 
σταθ µισµένου ως προς  τον κίνδυνο  ενεργητικού  είναι  να διασφαλίσει  την ικανότητα  του 
ιδρύµατος να αντέχει  σε ζηµίες σε περιόδους  κινδύνου  που µπορεί  να διαρκέσουν  αρκετά  
χρόνια . Οι τράπεζες  θα πρέπει  να συγκεντρώνουν  το κεφάλαιο  αυτό  σε καλές  οικονο µικά 
περιόδους . Στις τράπεζες  που είναι  κάτω  από το στόχο  του αποθέ µατος θα επιβάλλονται  
περιορισ µοί στην  οικειοθελή  διανο µή εσόδων  (δηλ. στην  καταβολή  µερισµάτων ) µέχρι να 
πετύχουν  τον στόχο .  
Το αντικυκλικό  κεφαλαιακό  απόθε µα ασφαλείας  έχει ως σκοπό  την επίτευξη  του ευρύτερου  
µακρο -προληπτικού  στόχου  να προστατευθεί  ο τραπεζικός  τοµέας και η πραγ µατική  
οικονο µία από συστη µικούς  κινδύνους  που πηγάζουν  από τις ακραίες  διακυ µάνσεις  στη 
συνολική  πιστωτική  επέκταση . Εφαρ µόζεται  µε την αύξηση  του εύρους  του αποθέ µατος που 
ορίζεται  από το απόθε µα συντήρησης  κατά  2,5% επιπλέον . 
Με στόχο  να συγκρατηθεί  η υπερβολική  αύξηση  της µόχλευσης  στους  ισολογισ µούς των 
πιστωτικών  ιδρυµάτων  και των επιχειρήσεων  επενδύσεων  και κατά  συνέπεια  να περιοριστεί  η 
κυκλικότητα  του δανεισ µού, η Επιτροπή  προτείνει  επίσης  τη δηµιουργία  ενός δείκτη  
µόχλευσης  που δεν βασίζεται  στον  κίνδυνο , ενταγ µένου στο πλαίσιο  της εποπτικής  
αξιολόγησης . Τα αποτελέσ µατα της χρήσης  του δείκτη  θα αποτελέσουν  αντικεί µενο 
παρακολούθησης  προτού  καταστεί  δυνατή  η µετάβασή  του σε δεσµευτικό  µέτρο την 1η 
Ιανουαρίου  2018. 
 
EL 7   EL 5.5. Ενιαίο  εγχειρίδιο  κανόνων  
Οι προτάσεις  αποβλέπουν  στην  εναρ µόνιση  των διαφορετικών  εθνικών  εποπτικών  
προσεγγίσεων  καταργώντας  τα δικαιώ µατα και τις διακριτικές  ευχέρειες . Εξακολουθούν  να 
εξαιρούνται  συγκεκρι µένοι τοµείς, όπου  η πρακτική  της «επιχρύσωσης » οφείλεται  σε λόγους  
που άπτονται  της αξιολόγησης  κινδύνου , σε ιδιαιτερότητες  της αγοράς  ή του προϊόντος  και 
στο νοµικό πλαίσιο  των κρατών  µελών .  
5.6. Συνολικός  αντίκτυπος  της νοµοθετικής  δέσµης 
Για να συµπληρώσει  τη δική της εκτίµηση επιπτώσεων  της Συµφωνίας  Βασιλεία  ΙΙΙ, η 
Επιτροπή  εξέτασε  ορισµένες µελέτες  που εκπονήθηκαν  τόσο  από τον δηµόσιο όσο και από 
τον ιδιωτικό  τοµέα.  
Η δέσµη αυτή , από κοινού  µε την ΟΚΑ  ΙΙΙ, εκτιµάται ότι θα αυξήσει  τα σταθ µισµένα ως προς  
τον κίνδυνο  στοιχεία  ενεργητικού  των τραπεζών  της οµάδας  1 κατά  24,5% και των τραπεζών  
της οµάδας  2 κατά  µόλις 4,1%. Το ποσό  κατά  το οποίο  τα κεφάλαια  κοινών  µετοχών  της 
Κατηγορίας  1 δεν θα πληρούν  τη νέα ελάχιστη  απαίτηση  και το αντικυκλικό  κεφαλαιακό  
απόθε µα ασφαλείας , µε βάση  τα επίπεδα  κεφαλαίου  των τραπεζών  της ΕΕ το 2009, εκτιµάται 
ότι έως το 2013 θα είναι  αµελητέο , έως το 2015 θα ανέρχεται  στα 84 δισ. ευρώ  και έως το 
2019 στα 460 δισ. ευρώ15, ποσό  που ισοδυνα µεί µε το 2,9% των σταθ µισµένων  ως προς  τον 
κίνδυνο  στοιχείων  ενεργητικού  του τραπεζικού  τοµέα. 
Για να δοθεί  στις τράπεζες  χρόνος  να διατηρήσουν  µεγαλύτερο  µέρος των κερδών  τους, να 
βελτιώσουν  τη λειτουργική  αποδοτικότητά  τους, να αυξήσουν  τα µετοχικά  τους κεφάλαια  και 
να λάβουν  άλλα  αναγκαία  µέτρα προσαρ µογής, για τις νέες κεφαλαιακές  απαιτήσεις  ισχύει  
οκταετής  µεταβατική  περίοδος . Βάσει  αναλύσεων  της Επιτροπής  της Βασιλείας , της ΕΚΤ  και 
των υπηρεσιών  της Επιτροπής , ο αντίκτυπος  που θα έχει στα συνολικά  αποτελέσ µατα η 
µετάβαση  σε πρότυπα  ισχυρότερης  κεφαλαιακής  επάρκειας  και ρευστότητας  θα είναι  
περιορισ µένος. 
Από την άποψη  των µακροπρόθεσ µων οικονο µικών  επιπτώσεων , βάσει  της ανάλυσης  που 
διενήργησε  η Επιτροπή  της Βασιλείας  διαπιστώθηκε  ότι η Συµφωνία  Βασιλεία  III θα έχει 
σαφή  µακροπρόθεσ µα οικονο µικά οφέλη . Από την ανάλυση  προκύπτουν  σαφή  καθαρά  
οικονο µικά οφέλη  από µια ετήσια  αύξηση  του ΑΕΠ  της ΕΕ της τάξης  του 0,3%-2%. 
Προκύπτουν  από τη µείωση  της αναµενόµενης συχνότητας  µελλοντικών  συστη µικών  
κρίσεων  και είναι  βελτιστοποιη µένα όταν τα κεφάλαια  κοινών  µετοχών  της Κατηγορίας  1 
διαµορφώνονται  στην  περιοχή  του 6% - 9%. 
Βάσει  ενός άλλου  µοντέλου  που αναπτύχθηκε  από την Επιτροπή  και πανεπιστη µιακούς  
διαπιστώθηκε  ότι οι προτάσεις  µειώνουν  την πιθανότητα  συστη µικής τραπεζικής  κρίσης  σε 
επτά κράτη  µέλη από 29% έως 89% εφόσον  οι τράπεζες  ανακεφαλαιοποιήσουν  σε συνολικό  
λόγο  κεφαλαίου /υποχρεώσεων  τουλάχιστον  10,5%.  
Επιπλέον , από την ανάλυση  της Επιτροπής  της Βασιλείας  προέκυψε  ότι το υψηλότερο  
κεφάλαιο , συµπεριλα µβανο µένου του αντικυκλικού  αποθέ µατος ασφαλείας , και οι απαιτήσεις  
ρευστότητας  αναµένεται  επίσης  ότι θα µειώσουν  το εύρος  των συνήθων  οικονο µικών  
                                                 
15 Από το ποσό  αυτό , τα 37 δισ. ευρώ  (µετρού µενα σε κεφάλαιο  κατηγορίας  1) αποδίδονται  στην  πρόταση  
της ΟΚΑ  III 
 
EL 8   EL κύκλων . Αυτό  είναι  ιδιαίτερα  σηµαντικό  για τις ΜΜΕ  που εξαρτώνται  από την τραπεζική  
χρηµατοδότηση  σε όλες τις φάσεις  του οικονο µικού κύκλου .  
6. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ  ΚΑΙ  ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ  
Αναµένεται  ότι οι προτεινό µενες τροποποιήσεις  θα τεθούν  σε ισχύ το 2013. Στη µέτρηση  της 
προόδου  ως προς  την επίτευξη  συγκεκρι µένων  στόχων  της πολιτικής  θα συµβάλουν  οι οµάδες 
εργασίας  της Επιτροπής  της Βασιλείας  και της Ευρωπαϊκής  Αρχής  Τραπεζών , που 
παρακολουθούν  τη δυνα µική των κεφαλαιακών  θέσεων  των τραπεζών  σε παγκόσ µιο και 
ενωσιακό  επίπεδο  αντίστοιχα . Η Ευρωπαϊκή  Αρχή  Τραπεζών  θα θεσπίσει  ειδικές  ρυθµίσεις  
µέσω των οποίων  θα εξασφαλιστεί  η συλλογή  των δεδοµένων  που απαιτούνται  για την 
παρακολούθηση  του δείκτη  µόχλευσης  και των νέων  απαιτήσεων  ρευστότητας  ώστε  να 
καταστεί  δυνατή  η έγκαιρη  οριστικοποίηση  των εν λόγω  µέτρων  πολιτικής .