P9_TA(2020)0293

Γενετικώς τροποποιημένος αραβόσιτος MON 87427 × MON 87460 × MON 89034 × MIR162 × NK603 και γενετικώς τροποποιημένος αραβόσιτος που συνδυάζει δύο, τρία ή τέσσερα από τα μονά συμβάντα MON 87427, MON 87460, MON 89034, MIR162 και NK603

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 11ης Νοεμβρίου 2020 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την έγκριση της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο MON 87427 × MON 87460 × MON 89034 × MIR162 × NK603, και γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο που συνδυάζει δύο, τρία ή τέσσερα από τα μονά συμβάντα MON 87427, MON 87460, MON 89034, MIR162 και NK603, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (D068778/01 — 2020/2837(RSP))

(2021/C 415/03)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

— έχοντας υπόψη το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την έγκριση της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο MON 87427 × MON 87460 × MON 89034 × MIR162 × NK603, και γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο που συνδυάζει δύο, τρία ή τέσσερα από τα μονά συμβάντα MON 87427, MON 87460, MON 89034, MIR162 και NK603, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (D068778/01,

— έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Σεπτεμβρίου 2003, για τα γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα και ζωοτροφές (1), και ιδίως το άρθρο 7 παράγραφος 3 και το άρθρο 19 παράγραφος 3,

— έχοντας υπόψη την ψηφοφορία στη μόνιμη επιτροπή για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων κατά το άρθρο 35 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003, της 15ης Σεπτεμβρίου 2020, κατά την οποία δεν εκδόθηκε γνώμη,

— έχοντας υπόψη τα άρθρα 11 και 13 του κανονισμού (ΕE) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή (2),

— έχοντας υπόψη τη γνώμη που εκδόθηκε από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) στις 3 Ιουλίου 2019 και δημοσιεύτηκε στις 8 Αυγούστου 2019 (3),

— έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του που διατυπώνουν αντίρρηση στην έγκριση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών («ΓΤΟ») (4),

— έχοντας υπόψη το άρθρο 112 παράγραφοι 2 και 3 του Κανονισμού του,

— έχοντας υπόψη την πρόταση ψηφίσματος της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων,

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 28 Οκτωβρίου 2016, η Monsanto Europe S.A./N.V. υπέβαλε, εξ ονόματος της εταιρείας Monsanto, στις Ηνωμένες Πολιτείες, αίτηση στην εθνική αρμόδια αρχή των Κάτω Χωρών («η αίτηση») για τη διάθεση στην αγορά τροφίμων, συστατικών τροφίμων και ζωοτροφών που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο MON 87427 × MON 87460 × MON 89034 × MIR162 × NK603 («ο ΓΤ αραβόσιτος συσσωρευμένων συμβάντων») σύμφωνα με τα άρθρα 5 και 17 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003·

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι η αίτηση καλύπτει επίσης τη διάθεση στην αγορά προϊόντων που περιέχουν ή αποτελούνται από τον ΓΤ αραβόσιτο συσσωρευμένων συμβάντων και προορίζονται για χρήσεις διαφορετικές από τη χρήση σε τρόφιμα και ζωοτροφές, εξαιρουμένης της καλλιέργειας·

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, επιπλέον, η αίτηση καλύπτει τη διάθεση στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από 25 επιμέρους συνδυασμούς των μονών συμβάντων μετασχηματισμού που συνιστούν τον ΓΤ αραβόσιτο συσσωρευμένων συμβάντων·

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι έχουν ήδη εγκριθεί 11 επιμέρους συνδυασμοί του ΓΤ αραβοσίτου συσσωρευμένων συμβάντων· λαμβάνοντας υπόψη ότι το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής καλύπτει τους υπόλοιπους 14 επιμέρους συνδυασμούς·

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο ΓΤ αραβόσιτος συσσωρευμένων συμβάντων προέρχεται από τη διασταύρωση πέντε συμβάντων γενετικώς τροποποιημένου (ΓΤ) αραβοσίτου (MON 87427, MON 87460, MON 89034, MIR162 και NK603), προσδίδει τριπλή αντοχή στα ζιζανιοκτόνα που περιέχουν γλυφοσάτη και παράγει τρεις εντομοκτόνους πρωτεΐνες (Cry1A.105, Cry2Ab2 και Vip3Aa20, γνωστές ως πρωτεΐνες «Bt» ή «Cry») οι οποίες είναι τοξικές για ορισμένες προνύμφες λεπιδόπτερων (πεταλούδες) (5)·

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, επιπλέον, ο ΓΤ αραβόσιτος συσσωρευμένων συμβάντων εκφράζει ένα τροποποιημένο γονίδιο CspB Bacillus subtilis, το οποίο αποσκοπεί στη μείωση της απώλειας απόδοσης που προκαλείται από την ξηρασία· λαμβάνοντας υπόψη ότι το γονίδιο nptII, το οποίο προσδίδει αντοχή στα αντιβιοτικά καναμυκίνη και νεομυκίνη, χρησιμοποιήθηκε ως δείκτης επιλογής στη διαδικασία γενετικής τροποποίησης (6)·

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 3 Ιουλίου 2019, η EFSA εξέδωσε θετική γνώμη, η οποία δημοσιεύτηκε στις 8 Αυγούστου 2019, σχετικά με την εν λόγω αίτηση·

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 ορίζει ότι τα ΓΤ τρόφιμα ή οι ζωοτροφές δεν πρέπει να έχουν δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία του ανθρώπου, στην υγεία των ζώων ή στο περιβάλλον και ότι η Επιτροπή, κατά τη σύνταξη της απόφασής της, οφείλει να λαμβάνει υπόψη τυχόν συναφείς διατάξεις της ενωσιακής νομοθεσίας και άλλους κατά νόμον παράγοντες που αφορούν το υπό εξέταση ζήτημα·

Παρατηρήσεις των κρατών μελών και έλλειψη πειραματικών δεδομένων για τους επιμέρους συνδυασμούς

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα κράτη μέλη υπέβαλαν στην EFSA πολλές επικριτικές παρατηρήσεις κατά την τρίμηνη περίοδο διαβούλευσης (7)· λαμβάνοντας υπόψη ότι στις εν λόγω επικριτικές παρατηρήσεις περιλαμβάνεται η παρατήρηση ότι δεν λαμβάνονται υπόψη πιθανές αλληλεπιδράσεις με τις περιβαλλοντικές συνθήκες, οι οποίες ενδέχεται να επηρεάσουν την περιεκτικότητα του φυτού σε διαγονιδιακές πρωτεΐνες, ότι παραμένουν ανεπίλυτα ζητήματα σχετικά με την ασφάλεια και την πιθανή τοξικότητα, ότι η αξιολόγηση αγνοεί τα κατάλοιπα ζιζανιοκτόνων και τους μεταβολίτες της γλυφοσάτης, καθώς και ανησυχίες σχετικά με τη χρήση του γονιδίου αντοχής NPTII·

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο αιτών δεν προσκόμισε πειραματικά δεδομένα για τους 14 μη εγκεκριμένους επί του παρόντος επιμέρους συνδυασμούς του ΓΤ αραβοσίτου συσσωρευμένων συμβάντων (8)·

Έλλειψη αξιολόγησης των καταλοίπων ζιζανιοκτόνων και των προϊόντων διάσπασης

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι διάφορες μελέτες καταδεικνύουν πως η καλλιέργεια ΓΤ φυτών που είναι ανθεκτικά στα ζιζανιοκτόνα οδηγεί σε μεγαλύτερη χρήση «συμπληρωματικών» ζιζανιοκτόνων, εν πολλοίς λόγω της εμφάνισης ζιζανίων ανθεκτικών στα ζιζανιοκτόνα (9)· λαμβάνοντας υπόψη ότι, ως εκ τούτου, θα πρέπει να θεωρείται αναμενόμενη η έκθεση του ΓΤ αραβοσίτου συσσωρευμένων συμβάντων σε αυξημένες και επαναλαμβανόμενες δόσεις γλυφοσάτης, και, κατ’ επέκταση, ενδέχεται να είναι μεγαλύτερη η ποσότητα καταλοίπων στη συγκομιδή· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο ΓΤ αραβόσιτος συσσωρευμένων συμβάντων εκφράζει τρεις πρωτεΐνες που προσδίδουν ανθεκτικότητα στη γλυφοσάτη και έτσι καθίσταται ακόμη πιο ανθεκτικός σε υψηλότερες δόσεις και επαναλαμβανόμενους ψεκασμούς·

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι εξακολουθούν να υφίστανται ερωτηματικά όσον αφορά την καρκινογόνο δράση της γλυφοσάτης· λαμβάνοντας υπόψη ότι τον Νοέμβριο του 2015 η EFSA κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, κατά πάσα πιθανότητα, η γλυφοσάτη δεν είναι καρκινογόνος, και τον Μάρτιο του 2017 ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Χημικών Προϊόντων κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν απαιτείται ταξινόμηση· λαμβάνοντας υπόψη ότι, αντιθέτως, το 2015 ο Διεθνής Οργανισμός Ερευνών για τον Καρκίνο –η ειδική υπηρεσία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τον καρκίνο– ταξινόμησε τη γλυφοσάτη στις μάλλον καρκινογόνες για τον άνθρωπο ουσίες·

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, στην επιστημονική της γνώμη της 3ης Ιουλίου 2019, η ειδική ομάδα της EFSA για τους γενετικώς τροποποιημένους οργανισμούς (ομάδα ΓΤΟ της EFSA) αναφέρει ότι η αξιολόγηση των καταλοίπων ζιζανιοκτόνων σχετικά με την εν λόγω αίτηση έχει διερευνηθεί από τη μονάδα φυτοφαρμάκων της EFSA (10)· λαμβάνοντας υπόψη ότι, ωστόσο, σύμφωνα με γνωμοδότηση της μονάδας φυτοφαρμάκων της EFSA, τα δεδομένα για τα κατάλοιπα γλυφοσάτης σε ΓΤ αραβόσιτους με τροποποιήσεις EPSPS (11) δεν επαρκούν για τον υπολογισμό των ανώτατων ορίων καταλοίπων και των τιμών εκτίμησης επικινδυνότητας (12)·

ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τη μονάδα φυτοφαρμάκων της EFSA, λείπουν τα τοξικολογικά δεδομένα που απαιτούνται για την εκτίμηση της επικινδυνότητας για τους καταναλωτές από διάφορα προϊόντα διάσπασης της γλυφοσάτης τα οποία είναι σημαντικά για τις ΓΤ καλλιέργειες που είναι ανθεκτικές στη γλυφοσάτη (13)·

ΙΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η αξιολόγηση των καταλοίπων ζιζανιοκτόνων και των προϊόντων διάσπασης ζιζανιοκτόνων που εντοπίζονται σε ΓΤ φυτά, μαζί με τις δυνητικές αλληλεπιδράσεις τους με πρωτεΐνες Bt, θεωρείται ότι δεν εμπίπτει στο πεδίο αρμοδιοτήτων της ομάδας της EFSA για τους ΓΤΟ και, επομένως, δεν πραγματοποιείται στο πλαίσιο της διαδικασίας έγκρισης ΓΤΟ· λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτό δημιουργεί προβλήματα, δεδομένου ότι ο τρόπος διάσπασης των συμπληρωματικών ζιζανιοκτόνων από το συγκεκριμένο ΓΤ φυτό και η σύνθεση και, κατ’ επέκταση, η τοξικότητα των προϊόντων διάσπασης μπορούν να καθορίζονται από την ίδια τη γενετική τροποποίηση (14)·

ΙΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, ως εκ τούτου, δεν μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η κατανάλωση του ΓΤ αραβοσίτου συσσωρευμένων συμβάντων ή των επιμέρους συνδυασμών του είναι ασφαλής για την υγεία ανθρώπων και ζώων·

Πρωτεΐνες Bt

ΙΖ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με ορισμένες μελέτες, έχουν παρατηρηθεί παρενέργειες που ενδεχομένως να επηρεάζουν το ανοσοποιητικό σύστημα έπειτα από έκθεση σε πρωτεΐνες Bt, και ορισμένες από τις εν λόγω πρωτεΐνες ενδέχεται να έχουν ενισχυτικές ιδιότητες (15), δηλαδή να ενισχύουν την αλλεργιογονικότητα άλλων πρωτεϊνών με τις οποίες έρχονται σε επαφή·

ΙΗ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τη γνώμη μειοψηφίας ενός μέλους της ομάδας της EFSA για τους ΓΤΟ κατά τη διαδικασία αξιολόγησης ενός άλλου ΓΤ αραβοσίτου συσσωρευμένων συμβάντων και των επιμέρους συνδυασμών του, αν και ποτέ δεν έχουν διαπιστωθεί ανεπιθύμητες ενέργειες στο ανοσοποιητικό σύστημα σε οποιαδήποτε αίτηση που αφορά την έκφραση πρωτεϊνών Bt, αυτές οι ανεπιθύμητες ενέργειες δεν θα ήταν δυνατόν «να παρατηρηθούν κατά τις τοξικολογικές μελέτες […] που συνιστώνται και πραγματοποιούνται επί του παρόντος για την αξιολόγηση της ασφάλειας των γενετικώς τροποποιημένων φυτών στην EFSA, αφού αυτές δεν περιλαμβάνουν τις κατάλληλες δοκιμές για τον σκοπό αυτό» (16)·

ΙΘ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη, η ταχεία αύξηση της χρήσης προϊόντων επεξεργασίας σπόρων με νεονικοτινοειδή στις ΗΠΑ συμπίπτει με την αύξηση της φύτευσης ΓΤ αραβοσίτου Bt (17)· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ένωση έχει απαγορεύσει την υπαίθρια χρήση τριών νεονικοτινοειδών, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης τους για την κάλυψη της επιφάνειας των σπόρων, λόγω των επιπτώσεών τους στις μέλισσες και άλλους επικονιαστές (18)·

Συμπερίληψη γονιδίου σήμανσης της ανθεκτικότητας στα αντιβιοτικά

Κ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο ΓΤ αραβόσιτος συσσωρευμένων συμβάντων παράγει την πρωτεΐνη NPTII που προσδίδει ανθεκτικότητα σε μια σειρά αντιβιοτικών, συμπεριλαμβανομένης της νεομυκίνης και της καναμυκίνης, τα οποία ταξινομούνται ως «κρίσιμης σημασίας για ανθρώπινη και κτηνιατρική χρήση» από τον ΠΟΥ (19)· λαμβάνοντας υπόψη ότι η NPTII χρησιμοποιήθηκε ως δείκτης για τη διευκόλυνση της διαδικασίας επιλογής μετασχηματισμένων κυττάρων·

ΚΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 4 παράγραφος 2 της οδηγίας 2001/18/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (20) απαιτεί να λαμβάνονται ιδιαιτέρως υπόψη κατά τη διενέργεια εκτίμησης περιβαλλοντικού κινδύνου οι ΓΤΟ που περιέχουν γονίδια που δείχνουν ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά τα οποία χρησιμοποιούνται για ιατρική ή κτηνιατρική αγωγή και ο γενικός στόχος να είναι ο εντοπισμός και η σταδιακή κατάργηση στους ΓΤΟ των γονιδίων σήμανσης της ανθεκτικότητας στα αντιβιοτικά (ARMG), τα οποία ενδέχεται να έχουν δυσμενείς επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία ή στο περιβάλλον·

ΚΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι στην αιτιολογική σκέψη 17 του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 503/2013 της Επιτροπής (21) αναφέρεται ότι «είναι πλέον εφικτό να αναπτυχθούν ΓΤΟ χωρίς τη χρήση γονιδίων σήμανσης της ανθεκτικότητας στα αντιβιοτικά […] ο αιτών θα πρέπει να έχει ως στόχο την ανάπτυξη ΓΤΟ χωρίς τη χρήση γονιδίων σήμανσης της ανθεκτικότητας στα αντιβιοτικά»·

ΚΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Αυστρία έχει εκφράσει επίσημα αντιρρήσεις για τη διάθεση στην αγορά του ΓΤ αραβόσιτου συσσωρευμένων συμβάντων λόγω της συμπερίληψης της πρωτεΐνης NPTII, «η οποία μπορεί να διευκολύνει τη διάδοση της μικροβιακής ανθεκτικότητας στα βακτήρια του εδάφους και του εντέρου», και «λαμβάνοντας υπόψη την τρέχουσα κρίση ανθεκτικότητας στα αντιβιοτικά», η Αυστρία «δεν μπορεί να υποστηρίξει την εσκεμμένη τροφοδότηση της ομάδας γονιδίων ανθεκτικότητας στα αντιβιοτικά στο περιβάλλον από το προϊόν αυτό»· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Αυστρία συνεχίζει λέγοντας ότι «με τη μη αφαίρεση αυτού του γονιδίου αντοχής από το προϊόν που κυκλοφορεί στην αγορά·– μολονότι τεχνικά δυνατή […] –, ο αιτών παραβιάζει τον εκτελεστικό κανονισμό [(ΕΕ) αριθ. 503/2013] της Επιτροπής σχετικά με την “ένθεση γονιδίων σήμανσης και άλλων αλληλουχιών νουκλεϊνικού/-ών οξέος/-ων που δεν είναι ουσιώδη για την επίτευξη του επιθυμητού γνωρίσματος” και την οδηγία 2001/18/ΕΚ σχετικά με τη σταδιακή κατάργηση των γονιδίων ανθεκτικότητας στα αντιβιοτικά» (22)·

Γνωρίσματα ξηρασίας

ΚΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο ΓΤ αραβόσιτος συσσωρευμένων συμβάντων εκφράζει ένα τροποποιημένο γονίδιο CspB Bacillus subtilis, το οποίο συμβάλλει στη μείωση της απώλειας απόδοσης που προκαλείται από την ξηρασία· λαμβάνοντας, ωστόσο, υπόψη ότι δεν έχουν πραγματοποιηθεί δοκιμές σε πραγματικές συνθήκες ξηρασίας του ΓΤ συσσωρευμένου αραβοσίτου· λαμβάνοντας, ωστόσο, υπόψη ότι οι ακραίες συνθήκες, όπως η ξηρασία, είναι πιθανό να επηρεάσουν τη σύνθεση των φυτών και τα βιολογικά χαρακτηριστικά που είναι ζωτικής σημασίας για την αξιολόγηση της ασφάλειας των τροφίμων και των ζωοτροφών·

Μη δημοκρατική διαδικασία λήψης αποφάσεων

ΚΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ψηφοφορία της 15ης Σεπτεμβρίου 2020 στη μόνιμη επιτροπή για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων, που αναφέρεται στο άρθρο 35 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003, δεν οδήγησε σε έκδοση γνωμοδότησης, κάτι που σημαίνει ότι η έγκριση δεν υποστηρίχθηκε από μια ειδική πλειοψηφία των κρατών μελών·

ΚΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή αναγνωρίζει ως προβληματικό το γεγονός ότι εξακολουθεί να εκδίδει αποφάσεις έγκρισης ΓΤΟ χωρίς ειδική πλειοψηφία κρατών μελών υπέρ της έγκρισης, κάτι που αποτελεί εξαίρεση στην περίπτωση της έγκρισης προϊόντων γενικότερα, αλλά έχει γίνει ο κανόνας κατά τη λήψη αποφάσεων όσον αφορά την έγκριση ΓΤ τροφίμων και ζωοτροφών·

ΚΖ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, κατά την όγδοη κοινοβουλευτική του περίοδο, το Κοινοβούλιο ενέκρινε συνολικά 36 ψηφίσματα που διατυπώνουν αντιρρήσεις στη διάθεση στην αγορά ΓΤΟ για τρόφιμα και ζωοτροφές (33 ψηφίσματα) και στην καλλιέργεια ΓΤΟ στην Ένωση (τρία ψηφίσματα)· λαμβάνοντας υπόψη ότι, μέχρι στιγμής, το Κοινοβούλιο έχει εγκρίνει οκτώ αντιρρήσεις κατά την ένατη κοινοβουλευτική περίοδο του· λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν υπήρξε ειδική πλειοψηφία των κρατών μελών υπέρ της έγκρισης οποιουδήποτε από αυτούς τους ΓΤΟ· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή εξακολουθεί να εγκρίνει ΓΤΟ, παρά το γεγονός ότι αναγνωρίζει και η ίδια την ύπαρξη δημοκρατικού ελλείματος, την έλλειψη στήριξης από την πλευρά των κρατών μελών και τις αντιρρήσεις του Κοινοβουλίου·

ΚΗ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να μην εγκρίνει έναν ΓΤΟ όταν δεν υπάρχει ειδική πλειοψηφία των κρατών μελών υπέρ της έγκρισης στην επιτροπή προσφυγών (23)· λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν απαιτείται εν προκειμένω τροποποίηση της νομοθεσίας·

1. εκτιμά ότι το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής υπερβαίνει τις εκτελεστικές αρμοδιότητες που προβλέπει ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1829/2003·

2. κρίνει ότι το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής δεν είναι σύμφωνο με το δίκαιο της Ένωσης, υπό την έννοια ότι δεν συνάδει με τον σκοπό του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003, ο οποίος είναι, σύμφωνα με τις γενικές αρχές που καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 178/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου ( 24 ) , να προσφέρει τη βάση για την εξασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας της ζωής και της υγείας του ανθρώπου, της υγείας και της καλής διαβίωσης των ζώων, του περιβάλλοντος και των συμφερόντων των καταναλωτών σε σχέση με τα ΓΤ τρόφιμα και ζωοτροφές, με παράλληλη εξασφάλιση της αποτελεσματικής λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς·

3. ζητεί από την Επιτροπή να αποσύρει την εκτελεστική απόφασή της·

4. εκφράζει την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι η Επιτροπή αναγνώρισε τελικά, σε επιστολή της με ημερομηνία 11 Σεπτεμβρίου 2020 προς τα μέλη, την ανάγκη να λαμβάνεται υπόψη η βιωσιμότητα κατά τη λήψη αποφάσεων για την έγκριση ΓΤΟ ( 25 ) · εκφράζει, ωστόσο, τη έντονη απογοήτευσή του για το γεγονός ότι, στις 28 Σεπτεμβρίου 2020, η Επιτροπή ενέκρινε την εισαγωγή άλλης ΓΤ σόγιας ( 26 ) , παρά την αντίρρηση του Κοινοβουλίου και της πλειοψηφίας των κρατών μελών που την καταψήφισαν·

5. καλεί την Επιτροπή να προχωρήσει κατεπειγόντως στην ανάπτυξη κριτηρίων βιωσιμότητας, με πλήρη συμμετοχή του Κοινοβουλίου· καλεί την Επιτροπή να παράσχει πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο και το χρονοδιάγραμμα διεξαγωγής αυτής της διαδικασίας·

6. παροτρύνει εκ νέου την Επιτροπή να λάβει υπόψη τις υποχρεώσεις της Ένωσης στο πλαίσιο διεθνών συμφωνιών, όπως η συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα, η σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τη βιολογική ποικιλότητα και οι Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών·

7. επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς την Επιτροπή να σταματήσει να εγκρίνει ΓΤΟ, είτε για καλλιέργεια είτε για χρήση σε τρόφιμα και ζωοτροφές, όταν δεν διατυπώνεται γνώμη από τα κράτη μέλη στην επιτροπή προσφυγών, σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011·

8. επαναλαμβάνει τις εκκλήσεις του προς την Επιτροπή να μην εγκρίνει ΓΤ καλλιέργειες ανθεκτικές στα ζιζανιοκτόνα έως ότου διερευνηθούν διεξοδικά και κατά περίπτωση οι κίνδυνοι για την υγεία που συνδέονται με τα κατάλοιπα, πράγμα που απαιτεί πλήρη αξιολόγηση των καταλοίπων που προέρχονται από τον ψεκασμό των εν λόγω ΓΤ καλλιεργειών με συμπληρωματικά ζιζανιοκτόνα, καθώς και αξιολόγηση των προϊόντων διάσπασης των ζιζανιοκτόνων και τυχόν συνδυαστικών επιπτώσεων·

9. επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς την Επιτροπή να εντάξει πλήρως την εκτίμηση επικινδυνότητας της εφαρμογής συμπληρωματικών ζιζανιοκτόνων και των καταλοίπων τους στην εκτίμηση επικινδυνότητας των ανθεκτικών στα ζιζανιοκτόνα ΓΤ φυτών, ανεξαρτήτως του κατά πόσον το επίμαχο ΓΤ φυτό προορίζεται για καλλιέργεια στην Ένωση ή για εισαγωγή στην Ένωση με σκοπό τη χρήση του σε τρόφιμα και ζωοτροφές·

10. καλεί την Επιτροπή να μην εγκρίνει επιμέρους συνδυασμούς συσσωρευμένων συμβάντων γενετικής τροποποίησης, παρά μόνον εάν έχουν αξιολογηθεί διεξοδικά από την EFSA βάσει των πλήρων στοιχείων που έχει υποβάλει ο αιτών·

11. εκτιμά, ειδικότερα, ότι η έγκριση ποικιλιών ΓΤΟ για τις οποίες δεν έχουν παρασχεθεί δεδομένα ασφάλειας, και οι οποίες δεν έχουν υποβληθεί σε δοκιμές ή δεν έχουν δημιουργηθεί ακόμη, αντιβαίνει στις αρχές της γενικής νομοθεσίας για τα τρόφιμα, όπως ορίζεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 178/2002·

12. καλεί την EFSA να αναπτύξει περαιτέρω και να χρησιμοποιεί συστηματικά μεθόδους που επιτρέπουν την ταυτοποίηση ανεπιθύμητων συνεπειών από τη συσσώρευση συμβάντων γενετικής τροποποίησης, όπως για παράδειγμα σε σχέση με τις ενισχυτικές ιδιότητες των τοξινών Bt·

13. επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς την Επιτροπή να μην εγκρίνει τη διάθεση στην αγορά ΓΤ φυτών που περιέχουν γονίδια τα οποία προσδίδουν μικροβιακή αντοχή· σημειώνει ότι η έγκριση θα παραβίαζε το άρθρο 4 παράγραφος 2 της οδηγίας 2001/18/ΕΚ, το οποίο ζητεί τη σταδιακή κατάργηση των ARMG των ΓΤΟ που ενδέχεται να έχουν δυσμενείς επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία ή στο περιβάλλον·

14. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή, καθώς και στις κυβερνήσεις και στα κοινοβούλια των κρατών μελών.

(1) ΕΕ L 268 της 18.10.2003, σ. 1.

(2) ΕΕ L 55 της 28.2.2011, σ. 13.

(3) Επιστημονική γνώμη της ομάδας της EFSA για τους γενετικώς τροποποιημένους οργανισμούς σχετικά με την αξιολόγηση του γενετικώς τροποποιημένου αραβοσίτου MON 87427 × MON 87460 × MON 89034 × MIR162 × NK603 και επιμέρους συνδυασμών, για χρήση σε τρόφιμα και ζωοτροφές, δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 (αίτηση EFSA-GMO-NL-2016-134), Δελτίο EFSA 2019· 17(8):5774, https://doi.org/10.2903/j.efsa.2019.5774

(4) Κατά την όγδοη κοινοβουλευτική του περίοδο, το Κοινοβούλιο ενέκρινε 36 ψηφίσματα που διατύπωναν αντίρρηση στην έγκριση ΓΤΟ. Επιπλέον, κατά την ένατη κοινοβουλευτική του περίοδο, το Κοινοβούλιο ενέκρινε τα ακόλουθα ψηφίσματα:

— Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 10ης Οκτωβρίου 2019 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την έγκριση της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο MZHG0JG (SYN-ØØØJG-2) σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2019)0028).

— Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 10ης Οκτωβρίου 2019 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την ανανέωση της έγκρισης της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένη σόγια A2704-12 (ACS-GMØØ5-3), σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2019)0029).

— Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 10ης Οκτωβρίου 2019 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την έγκριση της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο MON 89034 × 1507 × MON 88017 × 59122 × DAS-40278-9, και γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο που συνδυάζει δύο, τρία ή τέσσερα από τα μονά συμβάντα MON 89034, 1507, MON 88017, 59122 και DAS-40278-9, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2019)0030).

— Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 14ης Νοεμβρίου 2019 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την ανανέωση της έγκρισης της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένο βαμβάκι LLCotton25 (ACS-GHØØ1-3), σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2019)0054).

— Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 14ης Νοεμβρίου 2019 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την ανανέωση της έγκρισης της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένη σόγια MON 89788 (MON-89788-1), σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2019)0055).

— Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 14ης Νοεμβρίου 2019 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την έγκριση της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο MON 89034 × 1507 × NK603 × DAS-40278-9 και τους επιμέρους συνδυασμούς MON 89034 × NK603 × DAS-40278-9, 1507 × NK603 × DAS-40278-9 και NK603 × DAS-40278-9 σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2019)0056).

— Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 14ης Νοεμβρίου 2019 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την έγκριση της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο Bt11 × MIR162 × MIR604 × 1507 × 5307 × GA21, και γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο που συνδυάζει δύο, τρία, τέσσερα ή πέντε από τα επιμέρους συμβάντα Bt11, MIR162, MIR604, 1507, 5307 και GA21, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2019)0057).

— Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 14ης Μαΐου 2020 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την έγκριση της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένη σόγια της σειράς MON 87708 × MON 89788 × A5547-127, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2020)0069).

(5) Γνώμη της EFSA, σ. 12.

(6) Γνώμη της EFSA, σ. 12.

(7) Παρατηρήσεις των κρατών μελών: http://registerofquestions.efsa.europa.eu/roqFrontend/questionLoader?question=EFSA-Q-2016-00686

(8) Γνώμη της EFSA, σ. 4.

(9) Βλ., για παράδειγμα, Bonny, S., «Genetically Modified Herbicide-Tolerant Crops, Weeds, and Herbicides: Overview and Impact», Environmental Management, Ιανουάριος 2016, 57(1), σ. 31-48, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26296738 και Benbrook, C.M., «Impacts of genetically engineered crops on pesticide use in the U.S. — the first sixteen years», Environmental Sciences Europe 24, 24 (2012), https://enveurope.springeropen.com/articles/10.1186/2190-4715-24-24 και Schütte, G., Eckerstorfer, M., Rastelli, V. κ.ά., «Herbicide resistance and biodiversity: agronomic and environmental aspects of genetically modified herbicide-resistant plants», Environmental Sciences Europe 29, 5 (2017),

https://enveurope.springeropen.com/articles/10.1186/s12302-016-0100-y

(10) Γνώμη της EFSA, σ. 9.

(11) Ο ΓΤ αραβόσιτος συσσωρευμένων συμβάντων περιέχει τροποποίηση EPSPS.

(12) Έκθεση της EFSA σχετικά με τα υφιστάμενα ανώτατα όρια καταλοίπων γλυφοσάτης σύμφωνα με το άρθρο 12 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 396/2005 — αναθεωρημένη έκδοση ώστε να ληφθούν υπόψη παραλειφθέντα στοιχεία. Δελτίο EFSA 2019· 17(10):5862, σ. 4, https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.2903/j.efsa.2019.5862

(13) Συμπέρασμα της EFSA σχετικά με την αξιολόγηση από ομοτίμους της εκτίμησης επικινδυνότητας φυτοφαρμάκων όσον αφορά τη δραστική ουσία γλυφοσάτη, Δελτίο EFSA 2015· 13(11):4302, σ. 3, https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/4302

(14) Αυτό ισχύει όντως στην περίπτωση της γλυφοσάτης, όπως αναφέρεται στην αξιολόγηση της EFSA σχετικά με τα υφιστάμενα ανώτατα όρια καταλοίπων για τη γλυφοσάτη σύμφωνα με το άρθρο 12 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 396/2005, Δελτίο EFSA 2018· 16(5):5263, σ. 12, https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/5263

(15) Για μια ανασκόπηση, βλ. Rubio Infante, N., Moreno-Fierros, L., «An overview of the safety and biological effects of Bacillus thuringiensis Cry toxins in mammals», Journal of Applied Toxicology, Μάιος 2016, 36(5): σ. 630-648, http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/jat.3252/full

(16) Αίτηση EFSA-GMO-DE-2010-86 (Bt11 × MIR162 × 1507 × GA21 αραβόσιτος και τρεις επιμέρους συνδυασμοί ανεξαρτήτως της προέλευσής τους), Γνώμη μειοψηφίας, Wal, J.M., Μέλος της ειδικής ομάδας ΓΤΟ της EFSA, Δελτίο EFSA 2018· 16(7):5309, σ. 34. https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.2903/j.efsa.2018.5309

(17) Douglas, M.R., Tooker, J.F., «Large-Scale Deployment of Seed Treatments Has Driven Rapid Increase in Use of Neonicotinoid Insecticides and Preemptive Pest Management in U.S. Field Crops», Environmental Science and Technology 2015, 49, 8, 5088-5097, https://pubs.acs.org/doi/10.1021/es506141g

(18) Νεονικοτινοειδή, https://ec.europa.eu/food/plant/pesticides/approval_active_substances/approval_ renewal/neonicotinoids_en

(19) http://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/255027/9789241512220-eng.pdf;jsessionid=11933F77EEEE4D6E7BD574889996C4E6?sequence=1, σ. 21.

(20) Οδηγία 2001/18/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Μαρτίου 2001, για τη σκόπιμη ελευθέρωση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών στο περιβάλλον και την κατάργηση της οδηγίας 90/220/ΕΟΚ του Συμβουλίου (ΕΕ L 106 της 17.4.2001, σ. 1).

(21) Εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 503/2013 της Επιτροπής, της 3ης Απριλίου 2013, σχετικά με τις αιτήσεις έγκρισης γενετικώς τροποποιημένων τροφίμων και ζωοτροφών, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, και την τροποποίηση των κανονισμών της Επιτροπής (ΕΚ) αριθ. 641/2004 και (ΕΚ) αριθ. 1981/2006 (ΕΕ L 157 της 8.6.2013, σ. 1).

(22) Συνοπτική έκθεση της μόνιμης επιτροπής φυτών, ζώων, τροφίμων και ζωοτροφών, τμήμα γενετικά τροποποιημένων τροφίμων και ζωοτροφών, 15 Σεπτεμβρίου 2020, https://ec.europa.eu/food/sites/food/files/plant/docs/sc_modif-genet_20200915_sum.pdf

(23) Σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011, εάν στην επιτροπή προσφυγών δεν υπάρχει ειδική πλειοψηφία κρατών μελών υπέρ της έγκρισης, η Επιτροπή «μπορεί» αλλά δεν υποχρεούται να «εκδίδει».

(24) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 178/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 28ης Ιανουαρίου 2002, για τον καθορισμό των γενικών αρχών και απαιτήσεων της νομοθεσίας για τα τρόφιμα, για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων και τον καθορισμό διαδικασιών σε θέματα ασφαλείας των τροφίμων (ΕΕ L 31 της 1.2.2002, σ. 1).

(25) https://tillymetz.lu/wp-content/uploads/2020/09/Co-signed-letter-MEP-Metz.pdf

(26) MON 87708 × MON 89788 × A5547-127, https://webgate.ec.europa.eu/dyna/gm_register/gm_register_auth.cfm?pr_id=100