Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών για την «Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με τα δίκτυα τηλεματικής μεταξύ των διοικήσεων για τις στατιστικές των συναλλαγών αγαθών μεταξύ των κρατών μελών (Edicom)»

(97/C 34/06)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την πρόταση της Επιροπής προς το Συμβούλιο (COM(93) 73 τελικό - SYN 454) () 7

έχοντας υπόψη την απόφαση του Συμβουλίου της 11ης Ιουλίου 1994 () 7

έχοντας υπόψη την απόφαση του Δικαστηρίου της 26ης Μαρτίου 1996 με την οποία ακυρώνεται η απόφαση του Συμβουλίου, και λαμβάνεται ως ορθή νομική βάση το άρθρο 129Δ 3ο εδάφιο, και όχι το άρθρο 235 της Συνθήκης 7

έχοντας υπόψη την απόφαση του Συμβουλίου της 15ης Μαΐου 1996 να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών, σύμφωνα με τα άρθρα 129Δ, τρίτη παράγαφος και 198Γ, πρώτη παράγραφος, της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 7

έχοντας υπόψη την απόφαση της Επιτροπής των Περιφερειών της 8ης Μαρτίου 1996 να αναθέσει την επεξεργασία της γνωμοδότησης στην επιτροπή 3 «Μεταφορές και δίκτυα επικοινωνιών» 7

έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησης της επιτροπής 3, που υιοθετήθηκε στις 18 Ιουλίου 1996 με βάση εισηγητική έκθεση του κ. Latva-Rasku (CdR 243/96 rιv.) 7

υιοθέτησε ομόφωνα, κατά την 14η σύνοδο ολομέλειας της 18ης και 19ης Σεπτεμβρίου 1996 (συνεδρίαση της 19ης Σεπτεμβρίου), την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Οι συναλλαγές αγαθών μεταξύ των κρατών μελών αποτελούν περίπου τα δύο τρίτα του εξωτερικού τους εμπορίου.

1.2. Με την έναρξη της εσωτερικής αγοράς άρχισε να γίνεται συλλογή πληροφοριών κατευθείαν από τις επιχειρήσεις όσον αφορά τα ανώτατα όρια συναλλαγής αγαθών. Πρωτύτερα οι πληροφορίες για το εξωτερικό εμπόριο των κρατών μελών έφθαναν από τις αρχές μέσω των τελωνειακών διατυπώσεων. Με την εισαγωγή του σημερινού συστήματος απογραφής, οι πληροφορίες φτάνουν κατευθείαν από τις εκατοντάδες χιλιάδες επιχειρήσεις σε διάφορα μέρη της Κοινότητας.

1.3. Για την απογραφή των συναλλαγών αγαθών στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς δημιουργήθηκε το σύστημα INTRASTAT, με το οποίο οι πληροφορίες συλλέγονται μια φορά το μήνα για τα κράτη μέλη με τη μορφή δηλώσεων.

1.4. Το πρόγραμμα Edicom που θεσπίστηκε για την περαιτέρω μετάδοση των πληροφοριών από τις επιχειρήσεις στο σύστημα INTRASTAT και τανάπαλιν (δίκτυο τηλεματικής για τις συναλλαγές αγαθών μεταξύ των κρατών μελών) προτείνει τα ακόλουθα μέτρα:

- σχεδιασμό και ανάπτυξη κατάλληλων λογισμικών για τη συλλογή και τη μετάδοση των πληροφοριών καθώς και υποστήριξη εκείνων των λογισμικών των κρατών μελών στα οποία μπορούν να έχουν πρόσβαση οι επιχειρήσεις 7

- σχεδιασμό και ανάπτυξη των λογισμικών που απαιτούνται για την παραλαβή και ανάλυση των πληροφοριών καθώς και υποστήριξη εκείνων των λογισμικών που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη συγκέντρωση στατιστικών στοιχείων από τα περιφερειακά, εθνικά ή κοινοτικά όργανα 7

- σχεδιασμό και ανάπτυξη μορφών μετάδοσης των πληροφοριών με βάση τα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα 7

- σχεδιασμό και τεκμηρίωση των μεθόδων, των πρωτοκόλλων επικοινωνίας και των συμφωνιών που απαιτούνται για τη μεταφορά των δεδομένων 7

- ενημέρωση των προμηθευτών λογισμικών και των άλλων υπηρεσιών για τις απαιτήσεις που θέτουν οι εθνικές και κοινοτικές στατιστικές.

1.5. Υπάρχουν μεγάλες διαφορές μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τη συλλογή στοιχείων και την τεχνική υποδομή που χρησιμοποιούν οι επιχειρήσεις και οι εθνικές αρχές που είναι αρμόδιες για τη συγκέντρωση στατιστικών στοιχείων.

1.6. Το Edicom είναι ένα σχέδιο, κύριος στόχος του οποίου είναι η πρακτική υλοποίηση και συνεπώς, διαφέρει σε πολλά σημεία από τα προγράμματα των διοικήσεων που αφορούν τα δίκτυα τηλεματικής.

1.7. Κατά τη θέσπιση του συστήματος απογραφής του εμπορίου της εσωτερικής αγοράς, η Επιτροπή πρέπει να επικεντρώσει το ενδιαφέρον της και στη συλλογή πληροφοριών χρήσιμων για την ανάπτυξη των περιφερειών. Ως εκ τούτου πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι οι περιφερειακές επιχειρήσεις, τουλάχιστον ορισμένων κρατών μελών, προβαίνουν στην εξαγωγή των προϊόντων από τις εγκαταστάσεις των επιχειρήσεων, η έδρα των οποίων βρίσκεται αλλού. Συνεπώς, οι στατιστικές δεν δίνουν σαφή εικόνα του εσωτερικού εμπορίου σχετικά με την κατανομή της παραγωγής των προϊόντων στις περιφέρειες.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

2. Ανάγκη απογραφής και ενημέρωσης

2.1. Για τη λήψη πολιτικών μέτρων σε επίπεδο Κοινότητας και κρατών μελών απαιτείται η συλλογή πληροφοριών για τις συναλλαγές αγαθών μεταξύ των κρατών μελών. Για τη λήψη αποφάσεων είναι ιδιαίτερα σημαντική η όσο το δυνατό πληρέστερη ενημέρωση των στατιστικών στοιχείων που αφορούν το εσωτερικό εμπόριο, ούτως ώστε να είναι δυνατή η ταχεία προσαρμογή στις αλλαγές.

2.2. Στην Κοινότητα για την ολοκλήρωση της διαδικασίας συγκέντρωσης στατιστικών στοιχείων για το εσωτερικό εμπόριο απαιτούνται 10 εβδομάδες από την παραλαβή της πληροφορίας. Τούτο μπορεί να επιτευχθεί μόνο με την ανάπτυξη μεθόδων βασισμένων στη σύγχρονη πληροφορική, στις οποίες η πληροφορία θα εισάγεται μόνο μια φορά και μόνο εκεί όπου δημιουργήθηκε αρχικά.

2.3. Τα δίκτυα τηλεματικής παρέχουν δυνατότητες ανάπτυξης, σε συνεργασία με τους πλέον προχωρημένους χρήστες, συστημάτων δειγματοληψίας τα οποία καθιστούν δυνατή τη συλλογή των βασικότερων στοιχείων για το εσωτερικό εμπόριο και την πρόβλεψη ενδεχόμενων μεταβολών σε λιγότερο από 10 εβδομάδες.

2.4. Για να περιορισθεί ο απαιτούμενος φόρτος εργασίας για τη συλλογή και επεξεργασία των απαραίτητων δεδομένων, θα πρέπει να γίνει χρήση συμπληρωματικών πηγών. Ειδικότερα, οι ομοιότητες του συστήματος συγκέντρωσης στατιστικών στοιχείων και του σύστηματος πληροφοριών για το εσωτερικό εμπόριο και του συστήματος για το φόρο προστιθέμενης αξίας παρέχουν δυνατότητες ανάπτυξης τρόπων δράσης για την παραγωγή πληροφοριών, που εξυπηρετούν, αφενός, τις αρχές που είναι αρμόδιες για τις στατιστικές και, αφετέρου, τις επιχειρήσεις που παρέχουν πληροφορίες.

3. Σύστημα συγκέντρωσης στατιστικών στοιχείων και επιχειρήσεις

3.1. Η θέσπιση ενός συστήματος συγκέντρωσης στατιστικών δεδομένων θα πρέπει να βασισθεί στην όσο το δυνατόν μεγαλύτερη αξιοποίηση των υφιστάμενων διοικητικών στοιχείων προκειμένου να αποφευχθεί η συγκέντρωση των ιδίων πληροφοριών. Τα στατιστικά στοιχεία που ζητούνται από τους οικονομικούς παράγοντες θα πρέπει να επικεντρωθούν στους τομείς εκείνους που παρουσιάζουν γενικότερο ενδιαφέρον, ενώ θα πρέπει να ενημερώνονται επακριβώς οι εν λόγω παράγοντες σχετικά με τους λόγους και τους σκοπούς για τους οποίους πραγματοποιείται η συγκέντρωση των πληροφοριών.

3.2. Στο πλαίσιο του Edicom, έχουν ήδη αναπτυχθεί στις επιχειρήσεις βοηθητικά μέσα για την παραγωγή και την αναμέταδοση των πληροφοριών. Επειδή το μεγαλύτερο μέρος των κερδών από την εξοικονόμηση έργου κατευθύνεται στις περιφερειακές, εθνικές και κοινοτικές αρχές που είναι αρμόδιες για τις στατιστικές, η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί σημαντικό η θέση σε λειτουργία των προγραμμάτων αυτών να μην δημιουργήσει πρόσθετες δαπάνες στις επιχειρήσεις.

3.3. Τα προγράμματα αυτά μπορεί να έχουν ιδιαίτερη σημασία για τις ΜΜΕ, εάν με αυτά μπορεί να μειωθούν οι δαπάνες πραγματογνωμοσύνης που συνεπάγεται η δραστηριότητα των εισαγωγών-εξαγωγών. Η Επιτροπή των Περιφερειών τονίζει τη σημασία της ανάπτυξης των μέσων αυτών, κυρίως για τις περιφέρειες εκείνες που δεν διαθέτουν ειδικούς για το εξωτερικό εμπόριο - ΜΜΕ -, προκειμένου να διευκολυνθούν οι εν λόγω περιφέρειες, με την θέσπιση ενός συστήματος παροχής πληροφοριών για την υποστήριξη των εισαγωγών και των εξαγωγών.

3.4. Επίσης πολλές μικρές επιχειρήσεις μπορούν σήμερα να ασκήσουν εμπόριο που υπάγεται στα υφιστάμενα όρια απογραφής του εσωτερικού εμπορίου. Συχνά στις επιχειρήσεις αυτές δεν υπάρχει καθόλου ξεχωριστή διοίκηση, αλλά όλοι συμμετέχουν τόσο στην εξέλιξη των προϊόντων όσο και στην παραγωγή. Σε αυτές τις περιπτώσεις οι όροι των δημόσιων αρχών για την συγκέντρωση στατιστικών στοιχείων ενδέχεται να θέσουν σε σοβαρό κίνδυνο τη λειτουργία των επιχειρήσεων.

3.5. Εξάλλου ο ιδιωτικός τομέας της Κοινότητας και των κρατών μελών, ιδιαίτερα δε οι αρχικοί παραγωγοί στοιχείων, έχουν τεράστιο ενδιαφέρον να βελτιώσουν τη χρησιμοποίηση των στατιστικών στοιχείων. Για το λόγο αυτό θα πρέπει το πρόγραμμα να επικεντρωθεί στην ανάπτυξη χρήσιμων και επωφελών συστημάτων ανάδρασης. Στη συνέχεια πρέπει να καταβληθεί προσπάθεια ούτως ώστε οι δημιουργοί στοιχείων και οι αντίστοιχες αρχές που είναι αρμόδιες για την περιφερειακή ανάπτυξη να μπορούν, μέσω της αντίδρασης δεδομένων, να χρησιμοποιούν ταχέως και επωφελώς τα δίκτυα τηλεματικής.

3.6. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι το λογισμικό που έχει σχεδιασθεί για επιχειρήσεις και τις βοηθά στη λειτουργία τους, θα μπορέσει να στηρίξει, ως ένα βαθμό, την υλοποίηση των στρατηγικών της κοινωνίας των πληροφοριών σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.

4. Χρησιμοποιούμενα πρότυπα και τεχνολογία

4.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών εφιστά επίσης την προσοχή στο γεγονός ότι τα υφιστάμενα διαφορετικά συστήματα συγκέντρωσης στατιστικών στοιχείων τόσο των επιχειρήσεων όσο και των αρχών θα πρέπει να μπορούν να συνδεθούν χωρίς κόπο με τα συστήματα απογραφής του εσωτερικού εμπορίου. Τούτο απαιτεί τον καθορισμό μέσων διασύνθεσης με βάση τα ευρωπαϊκά πρότυπα μεταφοράς στοιχείων σε περιφερειακό, εθνικό ή κοινοτικό επίπεδο, τα οποία σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας μπορούν σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο και βάσει διαφορετικών προσσεγγίσεων να συμβάλουν στην εξεύρεση λύσεων.

4.2. Τα κοινά μέτρα για τα αναπτυξιακά σχέδια πρέπει να διασφαλίζουν ότι στο μέλλον οι παραγωγοί πληροφοριών μπορούν παράλληλα με την εφαρμογή και τη διασύνδεση να ανταποκρίνονται όσο το δυνατό περισσότερο στις ανάγκες μεταφοράς της πληροφορίας που ζητούν διάφορες αρχές.

5. Συμπεράσματα

5.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί σημαντική και χρήσιμη την ανάπτυξη της χρήσης των δικτύων τηλεματικής για την απογραφή των συναλλαγών αγαθών μεταξύ των κρατών μελών.

5.2. Προκείμενου να αποφευχθούν επικαλύψεις και χρήση διαφορετικών προτύπων, πρέπει να υπάρχει στενή συνεργασία των αντίστοιχων διοικήσεων όσον αφορά την ανάπτυξη σχεδίων για τα δίκτυα τηλεματικής.

5.3. Οι επιχειρήσεις χρειάζονται τις πρακτικές μεθόδους που εξελίχτηκαν μέσω του προγράμματος Edicom και των άλλων αντίστοιχων σχεδίων, για την εκπλήρωση των καθηκόντων που τους έχουν ορίσει οι αρχές. Η σύνδεση του Edicom με τα υφιστάμενα σχέδια σε γενικότερο επίπεδο μπορεί, κατά τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών, σε αυτή τη φάση να έχει δυσμενείς επιπτώσεις στην ικανοποίηση των αναγκών των ΜΜΕ και κατά συνέπεια των περιφερειών.

5.4. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί η ταχεία παροχή συνοπτικών δεδομένων στις περιφέρειες και τις τοπικές επιχειρήσεις με μορφή που να ευνοεί τη λειτουργία τους, αποτελεί πεδίο που πρέπει να αναπτυχθεί και στο οποίο πρέπει να δοθεί η ίδια σημασία με τη συλλογή δεδομένων. Εξάλλου, για να διευκολυνθεί η πρόσβαση των ΜΜΕ οιασδήποτε περιφέρειας στις πληροφορίες Edicom, το σύστημα θα πρέπει να επιτρέπει τη χρήση των τηλεματικών δικτύων και προγραμμάτων υπολογιστή που να είναι οικονομικότερα και πιο εύχρηστα. Συγκεκριμένα, θα πρέπει να υπάρχει δυνατότητα πρόσβασης στις πληροφορίες μέσω του Internet.

5.5. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι οι προετοιμασίες για τα δίκτυα τηλεματικής για τη συγκέντρωση στοιχείων σχετικά με τις συναλλαγές αγαθών στην εσωτερική αγορά, ζημιώνονται επειδή το έγγραφο της Επιτροπής δεν προβαίνει σε λεπτομερή υπολογισμό του οικονομικού οφέλους που μπορεί να προκύψει από τα δίκτυα αυτά τόσο για την Κοινότητα και για τα κράτη μέλη όσο και για τις μεγάλες και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

5.6. Ωστόσο, η ΕΤΠ καλεί την Επιτροπή να προβεί σε ανάλυση της σχέσης μεταξύ κόστους και απόδοσης του Edicom όσον αφορά την τοπική και περιφερειακή διάσταση προκειμένου να αποφευχθεί άσκοπος φόρτος εργασίας στον τομέα και ιδίως στις ΜΜΕ. Επίσης, η ΕΤΠ ζητεί από την Επιτροπή να της υποβάλλει σχετική έκθεση.

Βρυξέλλες, 19 Σεπτεμβρίου 1996.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Pasqual MARAGALL i MIRA

() ΕΕ αριθ. C 87 της 27. 3. 1993, σ. 10.

() ΕΕ αριθ. L 183 της 19. 7. 1994, σ. 42.