Γνωμοδότηση σχετικά με την πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την έγκριση προγράμματος δράσης για το κοινοτικό τελωνειακό καθεστώς («Τελωνείο του 2000»)

(95/C 301/03)

Στις 7 Ιουνίου 1995 και σύμφωνα με το άρθρο 100 Α της Συνθήκης για την ίδρυση των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών, στο οποίο είχε ανατεθεί η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 12 Ioυλίου 1995, με βάση εισηγητική έκθεση του κ. Giesecke.

Κατά την 328η σύνοδο ολομέλειας, της 13ης και 14ης Σεπτεμβρίου 1995 (συνεδρίαση της 14ης Σεπτεμβρίου) η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η υλοποίηση της ευρωπαϊκής εσωτερικής αγοράς, από 1ης Ιανουαρίου 1993, αποτέλεσε ένα αποφασιστικό βήμα που προσδιορίζει τη μελλοντική εξέλιξη της Κοινότητας. Για την υλοποίηση του στόχου αυτού, που θεσπίζεται στο άρθρο 7α της ΣΕΚ, χρειάστηκε να προηγηθούν σημαντικές προσαρμογές τόσο εκ μέρους των εθνικών τελωνειακών αρχών, όσο και εκ μέρους όλων των συναλλασσομένων με το τελωνείο. Η Επιτροπή πιστεύει ότι οι διεργασίες αυτές έχουν σχεδόν ολοκληρωθεί.

1.2. Η ύπαρξη ενός οικονομικού χώρου χωρίς εσωτερικούς τελωνειακούς φραγμούς στην Κοινότητα με τη συμμετοχή 15 κρατών μελών προϋποθέτει την ενιαία τελωνειακή διεκπεραίωση ομοίων συναλλαγών σε όλες τις περιοχές και την όσο το δυνατόν πληρέστερη συνεκτίμηση όλων των πτυχών των μελλοντικών εμπορικών συναλλαγών στην εσωτερική αγορά. Στους πολίτες και τους παράγοντες της οικονομίας τόσο των κοινοτικών, όσο και τρίτων χωρών πρέπει να εξασφαλίζεται η ίδια μεταχείριση εκ μέρους των τελωνειακών αρχών στο χώρο όπου ισχύει το ενιαίο τελωνειακό καθεστώς.

1.3. Η κοινή ευρωπαϊκή τελωνειακή νομοθεσία με τη μορφή του τελωνειακού κώδικα και ο εκτελεστικός κανονισμός απαιτούν την ενιαία εφαρμογή της τόσο εκ μέρους των τελωνειακών αρχών των 15 κρατών μελών, όσο και εκ μέρους των παραγόντων της οικονομίας. Η ενιαία ερμηνεία των εν λόγω διατάξεων μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω συγκεκριμένων, τυποποιημένων και απλοποιημένων διαδικασιών.

1.4. Στο πλαίσιο της ανάπτυξης διεθνών οικονομικών σχέσεων, η Κοινότητα έχει συνάψει πάμπολλες συμφωνίες με τρίτες χώρες οι οποίες έχουν, κατ` αυτόν τον τρόπο, προσεγγίσει ή, αντιστοίχως, ενταχθεί στην οικονομική της διάρθρωση. Για την εφαρμογή των συναφθεισών συμφωνιών απαιτείται στενή διοικητική και τεχνική συνεργασία με τους εταίρους της Κοινότητας.

1.5. Η απρόσκοπτη διεκπεραίωση της διασυνοριακής κυκλοφορίας εμπορευμάτων και η ενιαία εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας από τις τελωνειακές αρχές των διαφόρων κρατών μελών μπορούν να προωθηθούν ιδιαιτέρως μέσω της συνεργασίας με τις χώρες που συνορεύουν με την Κοινότητα.

1.6. Για την επίτευξη των προκαθορισμένων στόχων απαιτείται η δημιουργία ενός αποτελεσματικού δικτύου επικοινωνίας μεταξύ των ενδιαφερομένων οργανισμών. Τα σχετικά δεδομένα θα πρέπει, επίσης, να ευρίσκονται στη διάθεση των οικονομικών παραγόντων, οι οποίοι θα είναι σε θέση να τα χρησιμοποιούν για να ενημερώνονται σχετικά με την εξέλιξη της νομοθεσίας.

1.7. Οποτεδήποτε υπάρχει η δυνατότητα, οι απαραίτητοι νομικοί κανόνες πρέπει να καταρτίζονται από κοινού από τα κοινοτικά όργανα, τα κράτη μέλη και τους ενδιαφερόμενους οικονομικούς κύκλους, δεδομένου ότι κατ` αυτόν τον τρόπο προάγεται το πνεύμα κατανόησης για τους στόχους των λοιπών ενδιαφερόμενων οργανισμών.

2. Το πρόγραμμα δράσης της Επιτροπής

2.1. Με το πρόγραμμα δράσης που παρουσιάζεται στο έγγραφο COM(95) 119 τελικό, η Επιτροπή έχει ως στόχο να προωθήσει ακόμη περισσότερο το βαθμό ολοκλήρωσης που έχει επιτευχθεί με την υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς και τη διεύρυνση της Κοινότητας με τρία νέα κράτη μέλη. Η αποτελεσματική και ενιαία εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας αποτελεί τη βασικότερη προϋπόθεση της απρόσκοπτης διεξαγωγής του εσωτερικού και του εξωτερικού εμπορίου. Στο σημείο αυτό, ιδιαίτερη σημασία έχει η ενιαία εφαρμογή της νομοθεσίας στα εξωτερικά σύνορα της Κοινότητας.

2.2. Το στρατηγικό πενταετές πρόγραμμα αποσκοπεί, επίσης, στη βελτίωση της συνεργασίας των τελωνειακών αρχών των κρατών μελών με τις υπηρεσίες της Επιτροπής και τους παράγοντες της οικονομίας. Η εκπαίδευση και η επιμόρφωση των τελωνειακών υπαλλήλων των κρατών μελών πρόκειται να διαμορφωθούν κατά ενιαίο και αποτελεσματικό τρόπο με στόχο την αποδοτική αξιοποίηση των διαθέσιμων μέσων. Τα σχετικά μέτρα θα υποστηριχθούν περαιτέρω με τη συντονισμένη δημιουργία ηλεκτρονικών συστημάτων πληροφοριών και διεκπεραίωσης.

2.3. Για τη δημιουργία ενός διεθνούς περιβάλλοντος που ευνοεί την καλύτερη δυνατή διοίκηση των εξωτερικών συνόρων της Κοινότητας απαιτείται η διεύρυνση της συνεργασίας των τελωνειακών αρχών των κρατών μελών της Κοινότητας και με τις αντίστοιχες αρχές σε τρίτες χώρες. Για το σκοπό αυτό, τα κοινοτικά προγράμματα βοήθειας που εφαρμόζονται ήδη πρέπει να επεκταθούν και να διαμορφωθούν κατά όσο το δυνατόν περισσότερο αποτελεσματικό τρόπο. Έτσι, θα αυξηθεί η αποδοτικότητα των διοικητικών αρχών των εταίρων της Κοινότητας, που θα είναι πλέον σε θέση να εγγυηθούν τη διεξαγωγή συναλλαγών σύμφωνα με τους όρους των συμβάσεων και να προστατεύσουν της Οικονομία από το παράνομο εμπόριο.

2.4. Προς επίτευξη των προκαθορισμένων στόχων, όλα τα μέτρα που λαμβάνονται σε σχέση με το τελωνειακό καθεστώς πρέπει να χαρακτηρίζονται από διαφάνεια. Η συνεχής παρακολούθηση των μέτρων που εφαρμόζονται εξυπηρετεί την διαρκή εναρμόνιση της σημερινής κατάστασης με τους στόχους που επιδιώκονται από όλους τους ενδιαφερόμενους.

3. Παρατηρήσεις της ΟΚΕ

3.1. Η ΟΚΕ υποστηρίζει ανεπιφύλακτα τους στόχους του στρατηγικού προγράμματος. Επίσης, εφιστά την προσοχή στις παρατηρήσεις που ακολουθούν και επικροτεί τη μέθοδο της Επιτροπής, η οποία αξιολογεί ταχέως και με πραγματιστικό τρόπο τα αποτελέσματα των προτύπων προγραμμάτων που εφαρμόστηκαν το 1994, δημιουργώντας τη δυνατότητα ουσιαστικής αντιμετώπισης των αδυναμιών μέσω του προτεινόμενου προγράμματος δράσης.

3.1.1. Συγκεκριμένα, η ΟΚΕ επικροτεί:

- το είδος του προγράμματος, το οποίο προβλέπει όχι μόνο τη στενή συνεργασία όλων των επιπέδων της Διοίκησης - από το μεμονωμένο τελωνειακό σταθμό έως τις υπηρεσίες της Επιτροπής - αλλά και τη σύνδεση των ενδιαφερόμενων οικονομικών παραγόντων και, κατ`αυτόν τον τρόπο, των ευρωπαίων πολιτών 7

- την προαγωγή μιας όσο το δυνατόν στενότερης συνεργασίας με τις τελωνειακές αρχές των τρίτων χωρών με τις οποίες έχουν συναφθεί συμφωνίες. Πρόκειται κυρίως για τις υπό μεταρρύθμιση χώρες της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης και για τους εταίρους της Κοινότητας στην περιοχή της Μεσογείου 7

- την προβλεπόμενη παρακολούθηση, η οποία αναμένεται ότι θα προαγάγει σημαντικά την περαιτέρω εναρμόνιση της λειτουργίας των τελωνειακών αρχών 7

- τη διαρκή επισκόπηση της κοινοτικής νομοθεσίας σύμφωνα με τους όρους του διεθνούς εμπορίου, που περιγράφονται στο άρθρο 6, η οποία επιτυγχάνεται μέσω της παρακολούθησης. Κατ` αυτόν τον τρόπο εξασφαλίζεται η απαραίτητη περαιτέρω εξέλιξη της ισχύουσας νομοθεσίας 7

- την πρόθεση να διαβιβάζονται και στην ΟΚΕ οι εκθέσεις που εκπονούνται σχετικά με την παρακολούθηση. Εκτιμάται ιδιαιτέρως η πρόθεση που αναφέρεται στο άρθρο 3, παρ. 2α, να συνεκτιμώνται οι συμπληρωματικές μελέτες που διεξάγονται από τους οικονομικούς κύκλους (όπως, π.χ., των εμπορικών και των βιομηχανικών επιμελητηρίων και των περιφερειακών ενώσεων εκατέρωθεν των συνόρων) 7

- η προώθηση της ταχείας και απρόσκοπτης διεκπεραίωσης των τελωνειακών διατυπώσεων με την εφαρμογή νέων μεθόδων εργασίας και σύγχρονων βοηθητικών μέσων.

3.2. Η ΟΚΕ επιθυμεί να προβεί στις ακόλουθες παρατηρήσεις σχετικά με επί μέρους τομείς του στρατηγικού προγράμματος ():

Ανάπτυξη καλύτερων μεθόδων εργασίας

3.2.1. Η ταχύτερη ροή πληροφοριών στις διοικητικές υπηρεσίες των κρατών μελών αποτελεί, επίσης, προϋπόθεση της ενιαίας εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας. Οι πληροφορίες που παρέχονται από τα Οργανα της Κοινότητας στα κράτη μέλη πρέπει να διοχετεύονται από τα αρμόδια υπουργεία στις υφιστάμενες υπηρεσίες. Μόνο κατ` αυτόν τον τρόπο είναι δυνατόν οι τελωνειακές αρχές στην Ελλάδα, στη Γερμανία και στη Σουηδία αλλά και στα αεροδρόμια να διαθέτουν ανά πάσα στιγμή τις ίδιες πληροφορίες και να τις λαμβάνουν αμέσως υπόψη κατά τη τελωνειακή διεκπεραίωση ομοειδών εμπορευμάτων.

3.2.2. Η εν λόγω ροή πληροφοριών μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω της δημιουργίας μιας σύγχρονης ευρωπαϊκής διοικητικής διάρθρωσης των τελωνειακών αρχών. Αυτό προϋποθέτει κατ` αρχάς την ηλεκτρονική σύνδεση όλων των τελωνειακών σταθμών σε ένα κράτος μέλος. Τα συστήματα που πρόκειται να επιλεγούν θα πρέπει ευθύς εξαρχής να είναι είναι συμβατά με τα συστήματα που χρησιμοποιούνται σε άλλα κράτη μέλη και στο χώρο της οικονομίας. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι είναι απολύτως απαραίτητο να οριστούν οι προϋποθέσεις συμβατότητας των συστημάτων σύμφωνα με τα πρότυπα του ΟΗΕ-Edifact (Κοινοτικό τελωνειακό δίκτυο επικοινωνίας).

3.2.3. Η συντονισμένη καθιέρωση διαδικασιών διεκπεραίωσης τελωνειακών συναλλαγών με τη χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών συνιστά μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ευρωπαϊκή οικονομία. Σήμερα, όλα τα κράτη μέλη της Κοινότητας καταβάλλουν προσπάθειες να δημιουργήσουν συστήματα πληροφορικής και να προωθήσουν το διάλογο με τους οικονομικούς παράγοντες. Όμως, η προσπάθειες αυτές δεν θα πρέπει να καταλήξουν στην ανεύρεση 15 διαφορετικών λύσεων. Η τελωνειακή ένωση και η υποχρέωση ενιαίας εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας τόσο όσον αφορά το τελωνειακό καθεστώς (τελωνειακός κώδικας και κανονισμοί περί εφαρμογής) όσο και συναφείς τομείς (π.χ. διεθνείς εμπορικές συναλλαγές, προστασία των δικαιωμάτων προελεύσεως, προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας, κ.λπ.) σε όλες τις περιοχές της Κοινότητας, καθιστούν απαραίτητη τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού δικτύου επικοινωνίας των τελωνειακών αρχών.

3.2.4. Εξάλλου, η ΟΚΕ πιστεύει ότι η ροή πληροφοριών μέσω ηλεκτρονικών υπολογιστών θα υποκαταστήσει πολύ σύντομα τα ενημερωτικά δελτία. Η εξέλιξη αυτή καθιστά ακόμη περισσότερο απαραίτητη την ευρεία χρήση παρόμοιων συστημάτων.

3.2.5. Μέσω της ηλεκτρονικής διασυνοριακής επικοινωνίας το τελωνείο αναχώρησης μπορεί, για παράδειγμα, να ενημερώνει εκ των προτέρων το τελωνείο προορισμού σε ένα άλλο κράτος μέλος της Κοινότητας σχετικά με τη διαμετακόμιση εμπορευμάτων. Κατ` αυτόν τον τρόπο θα μπορούσαν να περιοριστούν σημαντικά οι περιπτώσεις απάτης που παρατηρούνται πρόσφατα με εμπορεύματα που υπόκεινται σε υψηλή φορολογία ().

3.2.6. Οι εν λόγω δαπανηρές προσπάθειες των κρατών μελών θα πρέπει να οδηγήσουν σε μια κατάσταση όπου, για παράδειγμα, ένας εκτελωνιστής από την Ιταλία θα είναι σε θέση να καταθέτει τελωνειακή διασάφηση στη Γαλλία ή στην Πορτογαλία με χρήση του ενιαίου ηλεκτρονικού συστήματος τελωνειακής διεκπεραίωσης συναλλαγών.

3.2.7. Για την καλύτερη δυνατή αξιοποίηση των περιορισμένων μέσων που διαθέτουν οι ευρωπαϊκές τελωνειακές υπηρεσίες, παράλληλα με τις υφιστάμενες δυνατότητες απλοποιημένης τελωνειακής διεκπεραίωσης, πρέπει να θεσπιστεί μια διαδικασία με βάση την οποία εισαγόμενα εμπορεύματα μη κοινοτικής προέλευσης θα ελέγχονται εφάπαξ και θα εκτελωνίζονται στα εξωτερικά σύνορα. Οι σχετικές πληροφορίες θα καταχωρούνται σε μια τράπεζα δεδομένων (βλέπε επίσης 3.2.8) η οποία θα μπορεί να χρησιμοποιείται για όλες τις περαιτέρω τελωνειακές διατυπώσεις. Εκτός από περιπτώσεις που επιβάλλουν εξαιρέσεις, η περαιτέρω πορεία των εμπορευμάτων μετά τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων θα παρακολουθείται μέσω των λογιστικών βιβλίων. Για τις εξαγωγές πρέπει να καθιερωθεί μια ταυτόσημη διαδικασία. Το κοινοτικό δίκτυο επικοινωνίας θα πρέπει να βελτιωθεί και στους τομείς αυτούς.

3.2.8. Κάθε κράτος μέλος διατηρεί σε ένα κεντρικό σημείο τις πληροφορίες που είναι απαραίτητες για τη διεκπεραίωση των διαδικασιών. Τα δεδομένα από όλα τα κράτη μέλη μπορούν, ενδεχομένως, να συγκεντρωθούν από την Επιτροπή σε μια κεντρική τράπεζα ().

3.2.9. Ο εξοπλισμός των τελωνειακών αρχών με σύγχρονα συστήματα πληροφορικής επιτρέπει, επίσης, την επικοινωνία με τους ενδιαφερόμενους παράγοντες της οικονομίας. Η εξέλιξη αυτή μπορεί να οδηγήσει στην καθιέρωση ενός, κατά κύριο λόγο, λογιστικού ελέγχου της ροής αγαθών και των τελωνειακών διατυπώσεων. Οι άμεσοι έλεγχοι μπορούν να περιοριστούν στον απολύτως απαραίτητο βαθμό, με αποτέλεσμα την επιτάχυνση της ροής των εμπορευμάτων.

3.2.10. Επειδή ισχύουν σε όλη την Κοινότητα, οι πληροφορίες σχετικά με τους δασμούς θα πρέπει να ευρίσκονται στη διάθεση όχι μόνο ορισμένων, αλλά όλων των τελωνειακών σταθμών καθώς και των ενδιαφερόμενων οικονομικών παραγόντων. Κατ` αυτόν τον τρόπο θα αυξανόταν η διαφάνεια της κατάστασης όσον αφορά τους τελωνειακούς δασμούς.

3.2.11. Τα δίκτυα επικοινωνίας μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για τον έλεγχο προσώπων και προάγουν την υλοποίηση της Σύμβασης του Σέγκεν.

3.2.12. Για την εξασφάλιση της ενιαίας εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας απαιτείται, επίσης, η θέσπιση ενιαίων κανόνων για τη διενέργεια ελέγχων σε επιχειρήσεις. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση της ίσης μεταχείρισης των οικονομικών φορέων στα διάφορα κράτη μέλη.

3.2.13. Η διενέργεια φυσικών ελέγχων δεν θα καταστεί δυνατό να παύσει εντελώς ούτε και με τη χρήση σύγχρονων τεχνολογικών μέσων για τον έλεγχο των εμπορευμάτων που διέρχονται τα εξωτερικά σύνορα. Οι φυσικοί έλεγχοι θα πρέπει να περιορίζονται όσο το δυνατό περισσότερο σε ορισμένες κατηγορίες «ευαίσθητων» προϊόντων και να διενεργούνται άπαξ στην περιοχή όπου οι ενδιαφερόμενες τελωνειακές αρχές διαθέτουν το κατάλληλο προσωπικό και τα απαιτούμενα μέσα. Στις υπόλοιπες περιπτώσεις, οι τελωνειακοί έλεγχοι θα πρέπει να έχουν καθαρά λογιστικό χαρακτήρα.

3.2.14. Για την αποτελεσματική καταπολέμηση των αυξανόμενων περιπτώσεων απάτης, είναι απαραίτητο να υπάρξει στενότερη συνεργασία τόσο με τις φορολογικέ αρχές, όσο και με τις τελωνειακές αρχές δίωξης των κρατών μελών.

3.2.15. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι η εγκαθίδρυση της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς καθιστά απαραίτητη την ταχεία και ολοκληρωμένη ανάπτυξη της διασυνοριακής συνεργασίας των τελωνειακών αρχών δίωξης στις χώρες της ΕΕ. Αυτό πρέπει να πραγματοποιηθεί σταδιακά και σε συνεργασία με τις αντίστοιχες υπηρεσίες των σημαντικότερων εμπορικών εταίρων της ΕΕ. Όσο περισσότερο στενή και αποτελεσματική είναι η συνεργασία αυτή, τόσο υψηλότερη θα είναι η απόδοσή της.

3.2.16. Συνεπώς, σε μεσοπρόθεσμο στάδιο ενδείκνυται η ίδρυση μιας ευρωπαϊκής τελωνειακής υπηρεσίας δίωξης (Eurozoll, κατ` αναλογία της Europol).

3.3. Προσαρμογή των εκπαιδευτικών μέτρων στις απαιτήσεις της σύγχρονης ευρωπαϊκής τελωνειακής διοίκησης

3.3.1. Είναι απολύτως απαραίτητο να εναρμονιστεί η εκπαίδευση των υπαλλήλων στους τομείς της τελωνειακής νομοθεσίας και των τελωνειακών διεκπεραιώσεων στα κράτη μέλη. Προς τούτο, παράλληλα με την αρχή της επικουρικότητας, πρέπει να ληφθεί υπόψη η επαγγελματική εξέλιξη των τελωνειακών υπαλλήλων και τα συνδεόμενα με αυτή σχετικά εκπαιδευτικά προγράμματα.

3.3.2. Πρέπει να υπάρχει αντιστοιχία μεταξύ των σταδίων επαγγελματικής εξέλιξης και εκπαίδευσης. Την επίτευξη του στόχου αυτού θα διευκόλυνε η ανταλλαγή σπουδαστών τουλάχιστον στην περίπτωση ορισμένων σταδιοδρομιών.

3.3.3. Φαίνεται ότι είναι απαραίτητη η περαιτέρω ανάπτυξη της κοινής εκπαιδευτικής πολιτικής που θεμελιώθηκε μέσω του προγράμματος Matthaeus. Το πνεύμα αμοιβαίας κατανόησης για ενδεχόμενες δυσχέρειες μπορεί να προαχθεί μόνον εφόσον υπάρχει γνώση των διαδικασιών που τηρούνται σε άλλα κράτη μέλη.

3.3.4. Τα προαναφερθέντα μπορεί να επιτευχθούν όχι μόνο με την ανταλλαγή υπαλλήλων που έχουν ήδη ολοκληρώσει την εκπαίδευσή τους, αλλά και με την ενημέρωση μαθητευόμενων υπαλλήλων των τελωνειακών διοικήσεων σχετικά με τις συνήθειες που επικρατούν σε άλλα κράτη μέλη. Ο στόχος αυτός μπορεί να υλοποιηθεί με την εκτέλεση ενός κοινοτικού προγράμματος ανταλλαγής εκπαιδευτών/καθηγητών ().

3.3.5. Ταυτόχρονα, με τη βελτίωση της κατάρτισης πρέπει και οι συνθήκες εργασίας στα τελωνεία να προσαρμοσθούν στο νέο τύπο καθηκόντων ().

3.3.6. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει τη σημασία της βασικής και συνεχούς κατάρτισης των τελωνειακών υπαλλήλων, αλλά επισύρει την προσοχή της Επιτροπής για την ιδιαίτερη δυσχερή θέση των υπαλλήλων των εκτελωνιστών που είναι θέματα απολύσεων και οι οποίοι επιβάλλεται να επωφεληθούν των μέσων ενίσχυσης για την προαγωγή και μεταβολή της επαγγελματικής τους ζωής.

3.4. Δημιουργία ενός διεθνούς περιβάλλοντος που επιτρέπει την καλύτερη δυνατή διοίκηση των εξωτερικών συνόρων

3.4.1. Η διαφάνεια όσον αφορά την εφαρμογή της κοινοτικής τελωνειακής νομοθεσίας και, ιδιαιτέρως, ο εντοπισμός των δυσχερειών όσον αφορά την τήρηση των σχετικών διατάξεων επηρεάζονται σημαντικά από τις ενέργειες των τελωνειακών αρχών στα τρίτα κράτη που συνορεύουν με την Κοινότητα. Οι δυσχέρειες που προκύπτουν στα εξωτερικά σύνορα της Κοινότητας, για παράδειγμα, με τα κράτη της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης οφείλονται οπωσδήποτε σε διαφορετικές αιτίες από τις ενδεχόμενες δυσχέρειες στα σύνορα της Ελλάδας με την Τουρκία, ή σε ένα διεθνή αερολιμένα.

3.4.2. Το γεγονός αυτό πρέπει να ωθήσει τα κράτη μέλη να διερευνήσουν λεπτομερώς τις δυσχέρειες που προκύπτουν και να αναζητήσουν από κοινού με τις υπόλοιπες τελωνειακές αρχές διάφορες κατάλληλες λύσεις σε κοινοτικό επίπεδο. Στο βαθμό που είναι αναγκαίο, η Επιτροπή μπορεί να συμβάλλει στη διασφάλιση της ενιαίας εφαρμογής της τελωνειακής νομοθεσίας στα εξωτερικά σύνορα της Κοινότητας.

3.4.3. Η συνεργασία αυτή πρέπει να προαχθεί σε ανώτερα διοικητικά επίπεδα και να υλοποιηθεί σε τοπικό επίπεδο μεταξύ των αμέσως ενδιαφερόμενων τελωνειακών αρχών. Οι ανταλλαγές τελωνειακών υπαλλήλων, η χορήγηση τεχνικής βοήθειας και η υποστήριξη εκ μέρους της Κοινότητας με τη μορφή πρωτοβουλιών στους τομείς της εκπαίδευσης και της επιμόρφωσης προάγουν την απρόσκοπτη διεκπεραίωση των τελωνειακών διατυπώσεων στα κοινά σύνορα.

3.4.4. Στα προγράμματα ενίσχυσης πρέπει όμως να συμμετέχουν και οι τρίτες χώρες με τις οποίες η Κοινότητα έχουν συνάψει εμπορικές συμβάσεις () και διεξάγει πληθώρα συναλλαγών. Η ενιαία ερμηνεία των όρων των συμβάσεων και η παρουσίαση των απαιτούμενων αποδεικτικών εγγράφων τη στιγμή που εμπορεύματα διέρχονται τα σύνορα αποτελούν προϋπόθεση της εφαρμογής των συμβάσεων αυτών.

3.4.5. Για το λόγο αυτό, η ΟΚΕ επικροτεί τις κοινοτικές πρωτοβουλίες που αναλαμβάνονται με τα προργράμματα Phare και Tacis. Από την άλλη πλευρά, παρατηρείται ότι, μετά την εκπαίδευση των ξένων τελωνειακών υπαλλήλων στον τομέα της εφαρμογής της νομοθεσίας, θα πρέπει να υπάρχει η δυνατότητα πρακτικής εφαρμογής της θεωρητικής τους κατάρτισης.

3.4.6. Για τον περιορισμό των προβλημάτων που παρουσιάζονται στα εξωτερικά σύνορα της Κοινότητας και για την καλύτερη κατανόηση των τελωνειακών υποχρεώσεων εκ μέρους των εξαγωγέων ή των μεταφορέων από τρίτες χώρες θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ενημερωτικά φυλλάδια στις γλώσσες των κρατών αυτών (Οδηγοί για τα ευρωπαϊκά τελωνεία).

3.5. Βελτίωση της επικοινωνίας και της ανταλλαγής πληροφοριών με τους παράγοντες της οικονομίας

3.5.1. Η ανταλλαγή πληροφοριών και η επικοινωνία μεταξύ της διοίκησης και των ενδιαφερόμενων παραγόντων της οικονομίας πρέπει να βελτιωθεί σε όλα τα επίπεδα. Η έγκαιρη και λεπτομερής ενημέρωση των ενδιαφερόμενων σχετικά με μια επικείμενη ανανέωση ή τροποποίηση της ευρωπαϊκής τελωνειακής νομοθεσίας και των υπόλοιπων συναφών τομέων είναι απαραίτητες, προκειμένου να μπορούν οι οικονομικοί παράγοντες να προετοιμάζονται για τη νέα κατάσταση και να λαμβάνουν εγκαίρως τα απαιτούμενα μέτρα.

3.5.2. Η ενεργός συμμετοχή των παραγόντων της οικονομίας - των ενδιαφερόμενων επιχειρήσεων, οργανώσεων, της συμβουλευτικής τελωνειακής επιτροπής και της ΟΚΕ - στις διοικητικές διεργασίες λήψης αποφάσεων προάγει, επίσης, το πνεύμα αμοιβαίας κατανόησης και διευκολύνει την αποφυγή περιττών δυσχερειών όσον αφορά την εφαρμογή της νομοθεσίας.

3.5.3. Δεδομένου ότι οι παράγοντες της οικονομίας υποστηρίζουν εν γένει το σαφή προσδιορισμό των καθηκόντων των τελωνειακών αρχών, η άσκηση μιας ολοκληρωμένης πολιτικής ενημέρωσης εκ μέρους της διοίκησης προωθεί το πνεύμα κατανόησης και διευκολύνει τη διεκπεραίωση των διαδικασιών για όλους τους ενδιαφερόμενους.

3.5.4. Οι τελωνειακές αρχές, για να προάγουν τη λειτουργία της οικονομίας, θα πρέπει να καταβάλλουν διαρκώς προσπάθειες για να ρυθμίζουν τη ροή εμπορευμάτων στο μέτρο που αντιστοιχεί στα καθήκοντα που έχουν επωμιστεί.

3.6. Παρακολούθηση των κοινών δράσεων

3.6.1. Η ΟΚΕ έχει την άποψη ότι οι πρωτοβουλίες που θα αναληφθούν στα πλαίσιο του πενταετούς προγράμματος πρέπει να αξιολογούνται κάθε 18 μήνες.

Κατ`αυτόν τον τρόπο θα καταστεί δυνατό να υποστούν, εφόσον υπάρχει ανάγκη, προσαρμογές ή τροποποιήσεις τρεις φορές κατά την περίοδο εκτέλεσης του προγράμματος.

3.6.2. Στην επιτροπή εμπειρογνωμόνων που προβλέπεται να ιδρυθεί και που θα προβαίνει στην εν λόγω αξιολόγηση πρέπει να συμμετέχουν, εφόσον υπάρχει η δυνατότητα, εκπρόσωποι των ενδιαφερόμενων παραγόντων της οικονομίας. Μόνο κατ` αυτον τον τρόπο είναι δυνατή η ολοκληρωμένη αξιολόγηση των αναγκών της διοίκησης και της οικονομίας με ταυτόχρονη συνεκτίμηση του επιδιωκόμενου στόχου.

3.7. Συμπεράσματα επί των προτάσεων της Επιτροπής

3.7.1. Για την ενιαία εφαρμογή της νομοθεσίας τόσο στα εξωτερικά σύνορα της Κοινότητας, όσο και στους τελωνειακούς σταθμούς στο εσωτερικό της, απαιτείται συντονισμός σχετικά με λεπτομερή διαδικαστικά θέματα, η καθιέρωση σύγχρονων συστημάτων επικοινωνίας τόσο σε εθνικό όσο και σε κοινοτικό επίπεδο και ιδιαίτερα η κοινή πρόθεση των τελωνειακών αρχών των 15 κρατών μελών να καθιερώσουν απλοποιημένες τελωνειακές διατυπώσεις. Στην προσπάθεια αυτή πρέπει να συμμετάσχουν η Επιτροπή και οι οικονομικοί παράγοντες.

3.7.2. Μεσοπρόθεσμα, η καθιέρωση απλοποιημένων ευρωπαϊκών τελωνειακών διατυπώσεων που θα μπορούν να χρησιμοποιούνται σε όλα τα στάδια από τα κράτη μέλη της Κοινότητας είναι απολύτως απαραίτητη για την τελωνειακή ένωση.

Βρυξέλλες, 14 Σεπτεμβρίου 1995.

Ο Πρόεδρος της

Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Carlos FERRER

() Οι προτάσεις ακολουθούν τη σειρά του εγγράφου της Επιτροπής.

() Στο έγγραφο της Επιτροπής COM(95) 108 τελικό, της 29ης Μαρτίου 1995, η ζημίες της Κοινότητας και των κρατών μελών λόγω περιπτώσεων σοβαρής απάτης που αφορά τη διαμετακόμιση εμπορευμάτων υπολογίζεται ότι ανέρχονται σε 750 εκ. Ecu.

() Παρόμοιες προτάσεις έχουν υποβληθεί ήδη σε διάφορες μελέτες. Όμως, για τη θέσπιση ενός τέτοιου συστήματος απαιτείται αλλαγή νοοτροπίας των εκάστοτε τελωνειακών αρχών. Ιδιαιτέρως, και τα επιμέρους χαρακτηριστικά της προετοιμασίας και της μεταφοράς δεδομένων πρέπει επίσης να καθοριστούν σύμφωνα με νομισματικά κριτήρια.

() Επικροτείται επίσης η ανταλλαγή μαθητευομένων μεταξύ των κρατών μελών. Οι σχετικές δαπάνες θα πρέπει να διατηρηθούν σε χαμηλά επίπεδα 7 στα πλαίσια των αμοιβαίων πρωτοβουλιών πρέπει να αξιοποιούνται οι διαθέσιμοι χώροι στέγασης π.χ. σε εκπαιδευτικά ιδρύματα. Πρέπει να δίδεται προτεραιότητα στην ενημέρωση σχετικά με τα προβλήματα των άλλων κρατών μελών και στην εκμάθηση γλωσσών.

() Στο σημείο αυτό αναφέρονται μεταξύ άλλων: Η δημιουργία κατάλληλου πεδίου εργασίας για τους τελωνειακούς 7 η πρόσβαση σε όλες τις αναγκαίες πληροφορίες (κυρίως μέσω EDV) 7 η ύπαρξη του αναγκαίου τεχνικού εξοπλισμού για ειδικά μέσα ελέγχου των εμπορευμάτων.

() Κράτη της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης, Δημοκρατίες που προέκυψαν από τη διάλυση της πρώην Σοβιετικής Ένωσης και χώρες της Μεσογείου.