ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ σχετικά με την αξιολόγηση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία

ΠΛΑΙΣΙΟ

Μετά την παρουσίαση του προγράμματος της Επιτροπής στον τομέα της υγείας και της ασφάλειας στο χώρο εργασίας, το Συμβούλιο, με το ψήφισμά του της 21ης Δεκεμβρίου 1987 [1], ζήτησε από την Επιτροπή «να εξετάσει πώς μπορεί να βελτιωθεί η ανταλλαγή πληροφοριών και εμπειριών στον τομέα που καλύπτεται από το παρόν ψήφισμα, ιδίως όσον αφορά τη συλλογή και τη διάδοση των στοιχείων, καθώς και τη δυνατότητα δημιουργίας κοινοτικού μηχανισμού που θα μελετά τις επί εθνικού επιπέδου επιπτώσεις των κοινοτικών μέτρων σε αυτό τον τομέα».

[1] ΕΕ C 28 της 3.2.1988, σ 1.

Με τον κανονισμό ΕΚ αριθ.°2062/94 της 18ης Ιουλίου 1994 [2] το Συμβούλιο ίδρυσε ευρωπαϊκό οργανισμό για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία (εφεξής καλούμενο Οργανισμό). Ο κανονισμός αυτός, ο οποίος τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1643/95 του Συμβουλίου [3] της 29ης Ιουνίου 1995, περιέχει ρήτρα επανεξέτασης στο άρθρο 23. Το εν λόγω άρθρο ορίζει ότι «το αργότερο εντός πέντε ετών από την έναρξη ισχύος του κανονισμού, το Συμβούλιο, με βάση έκθεση της Επιτροπής, ενδεχομένως συνοδευόμενη από σχετική πρόταση, και ύστερα από διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, επανεξετάζει τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ.°2062/94, καθώς και τα νέα καθήκοντα του οργανισμού, τα οποία μπορεί να αποδεικνύονται αναγκαία».

[2] ΕΕ L 216 της 20.8.1994, σ 1.

[3] ΕΕ L 156 της 7.7.1995, σ 1.

Δεδομένου ότι ο Οργανισμός τέθηκε σε πλήρη λειτουργία μόνον μετά το Σεπτέμβριο του 1996, όταν ανέλαβε τα καθήκοντά του ο διευθυντής, η Επιτροπή διαβίβασε στο Συμβούλιο, στις 23 Μαρτίου 2001, έκθεση προόδου [4] για τη λειτουργία του Οργανισμού. Αυτή η πρώτη έκθεση προσέφερε περισσότερο μια γενική άποψη της προόδου που σημειώθηκε κατά την περίοδο ίδρυσης του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία παρά μια λεπτομερή αξιολόγηση των επιδόσεων σε σύγκριση με τους στόχους του. Αναφερόταν ότι η ακριβής αξιολόγηση αυτών των επιδόσεων και ο αντίκτυπος των δραστηριοτήτων ενημέρωσης του Οργανισμού θα υποβάλλονταν στο Συμβούλιο μόλις θα ήταν διαθέσιμα και θα είχαν αναλυθεί από την Επιτροπή τα αποτελέσματα της εκτεταμένης αξιολόγησης. Εξάλλου, η Επιτροπή επισήμαινε ότι κατόπιν σχετικού αιτήματός της το διοικητικό συμβούλιο του Οργανισμού είχε αποφασίσει να διενεργηθεί εξωτερική αξιολόγηση. Αυτή η αξιολόγηση θα συμπληρωνόταν με μελέτη για στοιχεία που αφορούν τις μελλοντικές προοπτικές, επιτρέποντας έτσι και την επανεξέταση της επικοινωνιακής στρατηγικής του Οργανισμού.

[4] «Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο σχετικά με την έκθεση της Επιτροπής όσον αφορά τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία», COM(2001)163 της 23.3.2001.

Στις 11 Μαρτίου 2002 η Επιτροπή παρουσίασε σε σχετική ανακοίνωση [5] προς τους ενδιαφερόμενους τις κατευθυντήριες γραμμές της νέας στρατηγικής της όσον αφορά την ευεξία στην εργασία. Στο έγγραφο αυτό η Επιτροπή περιγράφει τα στοιχεία που πρέπει να εφαρμοστούν προκειμένου να εδραιωθεί μια γνήσια σφαιρική προσέγγιση, βασιζόμενη σε μια πολιτική για την πρόληψη, στο συνδυασμό ποικίλων πολιτικών εργαλείων και στην οικοδόμηση εταιρικών σχέσεων μεταξύ όλων των φορέων. Υπογραμμίζει, σε αυτό το πλαίσιο, το πρωταρχικό ρόλο που πρέπει να διαδραματίσει ο Οργανισμός στον τομέα της προώθησης της πρόληψης, της συλλογής και της διάδοσης πληροφοριών, ειδικότερα με τη δημιουργία ενός «παρατηρητηρίου των κινδύνων». Το Συμβούλιο [6] και το Κοινοβούλιο [7] είχαν υποδεχθεί πολύ ευνοϊκά αυτή τη «νέα στρατηγική» και είχαν επαναδιατυπώσει την υποστήριξή τους. Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή είχε επίσης εκδώσει ενθαρρυντική γνώμη.

[5] «Προσαρμογή στις αλλαγές της εργασίας και της κοινωνίας: μια νέα κοινοτική στρατηγική υγείας και ασφάλειας 2002-2006», COM(2002)118 τελικό της 11.3.2002.

[6] Ψήφισμα του Συμβουλίου της 3.06.2002 (ΕΕ C 161 της 5.7.2002, σ 1).

[7] Ψήφισμα του Κοινοβουλίου της 23.10.2002, έγγρ. PE 323.680, σ 9.

ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

Προεξοφλώντας τα συμπεράσματα της έκθεσης της Επιτροπής της 23ης Μαρτίου 2001, ο Οργανισμός είχε παραγγείλει σε εξωτερικό σύμβουλο μια έκθεση αξιολόγησης των δραστηριοτήτων του.

Η έκθεση αυτή υποβλήθηκε στην Επιτροπή και στο διοικητικό συμβούλιο κατά τη διάρκεια σεμιναρίου που διοργανώθηκε στο Μπιλμπάο το Μάρτιο του 2001. Τα κύρια συμπεράσματα της εν λόγω έκθεσης συνοψίζονται ως εξής:

* Ο Οργανισμός έχει επιτύχει σε ικανοποιητικό βαθμό την καθιέρωση μιας υποδομής για την παροχή πληροφοριών στον τομέα της υγείας και της ασφάλειας στην εργασία, από την άποψη τόσο των τεχνικών διάδοσης όσο και της δομής δικτύου·

* Ο Οργανισμός πέτυχε εν μέρει το στόχο του, εν προκειμένω να ανταποκριθεί στις ανάγκες των πελατών·

* Ο Οργανισμός συνέβαλε σε μέτριο μόνον βαθμό στο να προσδώσει προστιθέμενη αξία στις πληροφορίες που προέρχονται από τα εθνικά δίκτυα·

* Σε γενικές γραμμές, ο Οργανισμός έχει σε λογικό βαθμό επιτύχει τους στόχους που ορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2062/94 του Συμβουλίου, έχοντας ιδίως υπόψη το διαθέσιμο χρόνο και την πολύπλοκη φύση των καθηκόντων.

Η έκθεση του εξωτερικού συμβούλου περιείχε επίσης συστάσεις στους ακόλουθους τομείς:

- Δραστική βελτίωση της επικοινωνίας με τους διάφορους πελάτες, κυρίως με τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ)·

- Ανάπτυξη πρωτοποριακών ιδεών στον τομέα της υγείας και της ασφάλειας στην εργασία, λαμβάνοντας υπόψη τις αλλαγές που σημειώνονται στον κόσμο της εργασίας·

- Αναβάθμιση της ανάπτυξης του δικτύου του, δίνοντας μεγαλύτερη σημασία στα διάφορα εθνικά δίκτυα και στις ανάγκες των πελατών·

- Ανάπτυξη της διοικητικής δομής του Οργανισμού καθώς και της στρατηγικής του, κυρίως με καλύτερη αξιοποίηση των τριμερών δυνατοτήτων του διοικητικού συμβουλίου του· ακριβέστερα, εξασφαλίζοντας το διαρκή χαρακτήρα των μέσων που έχουν τεθεί στη διάθεση του Οργανισμού·

- Ανάπτυξη του δυναμικού των υπηρεσιών του Οργανισμού, βελτιώνοντας την εσωτερική επικοινωνία με ευέλικτες διαδικασίες, εξασφαλίζοντας υψηλό επίπεδο ικανοτήτων του προσωπικού καθώς και με βελτίωση της διοίκησης του ανθρώπινου δυναμικού.

Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ

Απαντώντας σε όλα αυτά τα σχόλια, ο Οργανισμός δήλωσε (Μάιος 2001) ότι έχοντας υπόψη τον περιορισμένο χρόνο που δόθηκε και την πολυπλοκότητα των εργασιών, ο ανάδοχος είχε επιτελέσει το έργο της αξιολόγησης σε ικανοποιητικό βαθμό. Σημείωσε ότι η αξιολόγηση είχε εντοπίσει 5 βασικούς τομείς που επιδέχονταν βελτίωση. Συμπέρανε επίσης ότι έπρεπε να δοθεί προτεραιότητα στην κάλυψη των κενών σε θέματα επικοινωνίας και δικτύου προκειμένου στη συνέχεια να καταστεί δυνατός ο καθορισμός επιχειρησιακών προτεραιοτήτων ανάλογα με τα διαθέσιμα μέσα.

Η ΓΝΩΜΗ ΤΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ

Εκτός από αυτή την αξιολόγηση που διενήργησε εξωτερικός σύμβουλος το 2001, έχουν εκφράσει έκτοτε τις απόψεις τους και οι ομάδες συμφερόντων (εργοδότες, εργαζόμενοι και εκπρόσωποι των κυβερνήσεων), οι οποίες και έχουν διατυπώσει τις δικές τους παρατηρήσεις και συστάσεις. Αρκετές από αυτές τις παρατηρήσεις συμπίπτουν με αυτές του αναδόχου, μολονότι ορισμένα προβλήματα φαίνεται ότι γίνονται αντιληπτά με πολύ διαφορετικό τρόπο από ομάδα σε ομάδα.

Οι εκπρόσωποι των κυβερνήσεων που είναι αρμόδιοι για θέματα υγείας και ασφάλειας στην εργασία ζήτησαν αμέσως διεξοδική αναθεώρηση του κανονισμού του Οργανισμού, ιδίως όσον αφορά την εμβέλειά του. Επιθυμούσαν να διευκρινιστεί η αποστολή και οι αρμοδιότητες του Οργανισμού καθώς και να θεσπιστούν ακριβέστερες διατάξεις όσον αφορά τη σύνθεση και τους κανόνες εκλογής των μελών του διοικητικού συμβουλίου του, του προεδρείου, αλλά και όσον αφορά το ρόλο της Επιτροπής στον καθορισμό προτεραιοτήτων· αναδιάρθρωση της διεύθυνσης του Οργανισμού, του προσωπικού του και του δικτύου και ανάδειξη προστιθέμενης αξίας με σύνθεση των πληροφοριών και ανάπτυξη του ευρωπαϊκού χαρακτήρα τους· να θεσμοθετηθεί, σε επίπεδο εθνικών εστιακών πόλων, τριμερής δομή ανάλογη με αυτή που υπάρχει στους κόλπους του διοικητικού συμβουλίου του Οργανισμού με κατάλληλη νομική βάση και επαρκή μέσα για την παραγωγή, συλλογή και διάδοση πληροφοριών σε εθνικό επίπεδο.

Οι εκπρόσωποι των εργοδοτών έκριναν, σε γενικές γραμμές, ότι ο Οργανισμός δεν επιτελούσε στο ακέραιο τα καθήκοντα που του είχαν ανατεθεί με τον κανονισμό 2062/94 του Συμβουλίου. Στα πιο συγκεκριμένα σχόλια συγκαταλέγεται και αυτό που αφορά τη βελτίωση της επικοινωνίας με τους πελάτες. Ειδικότερα, αυτή η ομάδα εισηγείται την εισαγωγή προστιθέμενης αξίας με την παρουσίαση των πληροφοριών κατά τρόπο ώστε να προσφέρεται αμέσως μια λύση στα ερωτήματα που υποβάλλονται, κυρίως για τις ΜΜΕ.

Αυτή η ομάδα υποστηρίζει επίσης τη δεύτερη σύσταση του εξωτερικού αναδόχου, δηλαδή την ανάπτυξη πρωτοποριακών ιδεών στον τομέα της υγείας και της ασφάλειας στην εργασία, λαμβάνοντας υπόψη τις αλλαγές που σημειώνονται στον κόσμο της εργασίας.

Όσον αφορά το ρόλο του Οργανισμού σε σχέση με το ρόλο των εστιακών πόλων που έχουν συσταθεί στα κράτη μέλη, η ομάδα των εργοδοτών εκτιμά ότι δεν εμπίπτει στην αρμοδιότητα του Οργανισμού να τους υπαγορεύει καθήκοντα αλλά βεβαίως να επεξεργάζεται τις πληροφορίες που λαμβάνει από αυτούς προκειμένου, και πάλι, να τις διαμορφώνει κατά τρόπο ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν αμέσως και από όλους τους πελάτες.

Τέλος, όσον αφορά τη βελτίωση της δομής και της διοίκησης του Οργανισμού, και προκειμένου να βρεθεί λύση για το ποσοστό δυσαρέσκειας των πελατών που αυτή η ομάδα εκτιμά ότι είναι σχετικά μεγάλο, οι εκπρόσωποί της προτείνουν να ενισχυθεί ο ρόλος του διοικητικού συμβουλίου και να ανατεθούν στο προεδρείο περισσότερα εκτελεστικά καθήκοντα.

Η ομάδα των εκπροσώπων των εργαζομένων υπογράμμισε από τη δική της πλευρά ότι η έκθεση της αξιολόγησης δεν δίνει επαρκώς λεπτομερείς απαντήσεις ώστε να ικανοποιούνται στο ακέραιο όλες οι διατάξεις του κανονισμού για την ίδρυση του Οργανισμού, δηλ. η έκθεση δεν καταδεικνύει σε ποιο βαθμό είναι αποτελεσματικές οι διαδικασίες, η δομή του χρησιμοποιούμενου δικτύου κ.λπ.. Η έκθεση δίνει μόνον σφαιρική απάντηση ως προς τον τρόπο με τον οποίο τα διάφορα προϊόντα ικανοποίησαν πραγματικά τις ποικίλες ανάγκες των χρηστών. Επί πλέον, αυτή η ομάδα επωφελείται από την ευκαιρία για να ζητήσει την εισαγωγή του τριμερούς συστήματος του διοικητικού συμβουλίου του Οργανισμού και στο επίπεδο των εθνικών εστιακών πόλων, συμπλέοντας έτσι με την επιθυμία των εκπροσώπων των κυβερνήσεων.

Ανάμεσα στις προτάσεις που διατυπώθηκαν ξεχωρίζει αυτή που αφορά τη διεύρυνση της στρατηγικής του Οργανισμού προς την κατεύθυνση των δραστηριοτήτων παρακολούθησης στους τομείς υψηλού κινδύνου και των συγκεκριμένων ειδικών δραστηριοτήτων όπως είναι οι εκστρατείες ενημέρωσης για την ασφάλεια.

Η ομάδα εκφράζει το ιδιαίτερο ενδιαφέρον της για την πρόσβαση στις πηγές πληροφοριών του Οργανισμού και την προστιθέμενη αξία που θα μπορούσε να προκύψει από την εφαρμογή μιας μεθοδολογίας για την αναζήτηση, την επεξεργασία και τη θεματική αποθήκευση των πληροφοριών. Εννοείται ότι αυτή η ομάδα επιμένει να προικιστεί με επαρκείς πόρους ο Οργανισμός προκειμένου να ανταποκριθεί στα καθήκοντά του.

Η ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ συμβουλευτικής επιτροπής για την Ασφάλεια, την Υγιεινή και την Προστασία της Υγείας στο ΧΩΡΟ Εργασίας (CCSHS) [8]

[8] Τριμερής επιτροπή που συστάθηκε με απόφαση του Συμβουλίου της 27/6/1974 (74/325/ΕΟΚ, ΕΕ L185 της 9.7.1974.

Με το ζήτημα ασχολήθηκε και η συμβουλευτική επιτροπή για την ασφάλεια, την υγιεινή και την προστασία της υγείας στο χώρο εργασίας (CCSHS) που συγκεντρώνει κατά το τυπικό εκπροσώπους των τριών προαναφερόμενων ομάδων. Κατά τη συνεδρίαση ολομέλειας στις 15 Μαΐου 2003, η εν λόγω επιτροπή εξέδωσε γνώμη με την οποία

«|| επαναλαμβάνει ότι υπάρχει ανάγκη τροποποίησης του κανονισμού του Συμβουλίου των Υπουργών (άρθρα 3 και 4) και δεν πρέπει να περιοριστούμε σε άτυπες συστάσεις, καθώς έχει ήδη φανεί ποια είναι τα όριά τους. Η αναθεώρηση αυτή πρέπει να στοχεύει στην καλύτερη διευκρίνιση του στόχου και των καθηκόντων του Οργανισμού, στην επεξεργασία των πληροφοριών, στο ρόλο των συντελεστών και στον τρόπο λειτουργίας του Οργανισμού.

Με βάση την προοπτική αυτή, η επιτροπή εφιστά την προσοχή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στη συνεκτίμηση πολλών θεμάτων, όπως:

* η ανάγκη να τοποθετηθούν οι δραστηριότητες του Οργανισμού μέσα στο πλαίσιο της «κοινοτικής στρατηγικής για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία 2002-2006» και να προβλεφθεί ότι ο Οργανισμός δεν συλλέγει απλώς πληροφορίες αλλά εξασφαλίζει ταυτόχρονα την επεξεργασία και τη διάδοση ορισμένων πληροφοριών·

* η σκοπιμότητα της εκ νέου διατύπωσης των καθηκόντων του Οργανισμού έτσι ώστε, αφενός, σημαντικές ενέργειες όπως το «πρόγραμμα ΜME» ή η «ευρωπαϊκή εβδομάδα για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία» να εμπίπτουν χωρίς αμφιβολία στο νομοθετικό και δημοσιονομικό πλαίσιο του Οργανισμού και, αφετέρου, σχέδια του τύπου «βάση δεδομένων» ή «παρατηρητήριο» να βρίσκουν ευκολότερα τη θέση τους·

* η ανάγκη να διευκρινιστεί η φύση και ο ρόλος των εστιακών πόλων: αν και υπάρχει ομόφωνη συμφωνία ως προς το ότι οι εστιακοί πόλοι πρέπει να λειτουργούν με σεβασμό του τριμερούς χαρακτήρα, η λειτουργία τους δεν τηρεί τη συμφωνία αυτή και εκκρεμεί το ερώτημα αν οι εστιακοί πόλοι αποτελούν δομές του Οργανισμού ή εθνικές δομές. στην τελευταία περίπτωση, ο Οργανισμός δεν δύναται να τους αναθέτει απεριόριστες εργασίες·

* η βούληση της επιτροπής να μην επεκταθούν οι αρμοδιότητες του Οργανισμού σε ζητήματα νομοθεσίας που αποτελούν αρμοδιότητα των κοινοτικών θεσμικών οργάνων (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Συμβούλιο, Κοινοβούλιο), των ευρωπαίων κοινωνικών εταίρων, της CCSHS και των κρατών μελών.

|| Στον τομέα της διακυβέρνησης

Η επιτροπή κρίνει αναγκαίο και επείγον να τροποποιηθεί ο κανονισμός του Συμβουλίου σε όλα τα σημεία που περιλαμβάνονται στο κοινό ψήφισμα της 20ής Δεκεμβρίου 2002 (κοινή τριμερής γνώμη για τους 3 οργανισμούς του Μπιλμπάο, του Δουβλίνου και της Θεσσαλονίκης [9]) σχετικά με τη διακυβέρνηση. Κρίνει ότι το ψήφισμα αυτό πρέπει να εφαρμοστεί καθ' ολοκληρία και κατά προτεραιότητα και ότι υποκαθιστά τις συστάσεις, για τα εν λόγω θέματα, της γνώμης της CCSHS της 29ης Νοεμβρίου 2001.

[9] Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, Ευρωπαϊκό Ίδρυμα για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας και Ευρωπαϊκό Κέντρο για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης.

|| Σχετικά με τις πρακτικές λειτουργίας

Η επιτροπή επαναλαμβάνει ότι είναι αναγκαίο οι πληροφορίες που παρέχονται από τον Οργανισμό να είναι διαθέσιμες στο μεγαλύτερο δυνατό αριθμό τελικών χρηστών, σε πολλές χώρες ταυτόχρονα. Αυτό αποτελεί ζωτικό στοιχείο της αξιολόγησης.

Για το σκοπό αυτό, η επιτροπή εκτιμά ότι το γλωσσικό θέμα πρέπει να επιλυθεί το ταχύτερο. Πράγματι, η αξιολόγηση δείχνει ότι οι χρήστες δεν μπορούν να εκμεταλλευθούν αυτές τις πληροφορίες αν δεν είναι διαθέσιμες στη μητρική τους γλώσσα. Η επιτροπή κατανοεί ότι το σύνολο των πληροφοριών δεν είναι δυνατό να είναι διαθέσιμο σε όλες τις γλώσσες, αλλά επιθυμεί οι εστιακοί πόλοι και οι εθνικοί κοινωνικοί εταίροι να διαδραματίσουν δραστήριο ρόλο στην επιλογή των πληροφοριών που μεταφράζονται.»

ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ 2062/94 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Από την αντιπαραβολή των παρατηρήσεων και των σχολίων με το κείμενο του ιδρυτικού κανονισμού του Οργανισμού προκύπτουν οι ακόλουθες διαπιστώσεις.

Ο στόχος του Οργανισμού, όπως αναφέρεται στο άρθρο 2, δεν μοιάζει να αμφισβητείται από τους αξιολογητές ακόμη και όταν εκτιμούν την επίτευξή του σε διαφορετικούς βαθμούς. Κατά συνέπεια, ο στόχος του Οργανισμού παραμένει επίκαιρος, ήτοι:

«Προκειμένου να προωθήσει την καλυτέρευση ιδίως του χώρου εργασίας για να προστατεύσει την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων, όπως προβλέπει η συνθήκη και τα διαδοχικά προγράμματα δράσης σχετικά με την ασφάλεια και την υγεία στο χώρο εργασίας, ο οργανισμός έχει ως στόχο να παρέχει στις κοινοτικές υπηρεσίες, τα κράτη μέλη και τους ενδιαφερόμενους κύκλους όλες τις τεχνικές, επιστημονικές και οικονομικές πληροφορίες που είναι χρήσιμες στον τομέα της ασφάλειας και της υγείας στην εργασία.»

Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι ο στόχος του Οργανισμού θα μπορούσε να καθοριστεί χάρις σε μια σαφή αναφορά στις κοινοτικές στρατηγικές.

Όσον αφορά τα καθήκοντα του Οργανισμού (άρθρο 3) και την εκπλήρωσή τους, δύο στοιχεία που υπογράμμισαν όλοι οι αξιολογητές δεν είναι απολύτως ικανοποιητικά: κατά πρώτον το θέμα της παραγωγής προστιθέμενης αξίας προκειμένου να καταστούν τα παρεχόμενα «προϊόντα» χρήσιμα και άμεσα χρησιμοποιήσιμα από τους ενδιαφερόμενους και ιδίως από τις ΜΜΕ· έπειτα, οι προσπάθειες που πρέπει να καταβάλει ο Οργανισμός στο πλαίσιο της επικοινωνίας του με τους πελάτες.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι αυτές οι δύο αιτιάσεις δεν αναφέρονται σε παραβάσεις στο επίπεδο του κειμένου του άρθρου 3 του κανονισμού αλλά αφορούν την υλοποίηση των σημερινών καθηκόντων του Οργανισμού. Το ισχύον κείμενο παρέχει τη δυνατότητα να ληφθούν υπόψη τα αιτήματα που εξέφρασε η CCSHS. Κατά συνέπεια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι το άρθρο 3 ορίζει σαφώς το πεδίο δραστηριοτήτων που προέβλεψε το Συμβούλιο για τον Οργανισμό, επιτρέπει την εξέλιξη που πρότειναν οι αξιολογητές, κυρίως τις δραστηριότητες του Οργανισμού που περιγράφονται στο πλαίσιο της «κοινοτικής στρατηγικής ΥΑΕ 2002-2006», συμπεριλαμβανομένου του ρόλου του ως «παρατηρητηρίου των κινδύνων», ακόμη και αν το κείμενο γινόταν σαφέστερο όσον αφορά τη θέση του Οργανισμού σε σχέση με τους εταίρους του και αναφερόταν στην ανάγκη παροχής «έτοιμων προς χρήση» προϊόντων για τους χρήστες. Επομένως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει οι τροποποιήσεις να περιοριστούν σε ορισμένες δευτερεύουσες προσαρμογές.

Το άρθρο 4 του κανονισμού καθορίζει το πλαίσιο μέσα στο οποίο καλείται ο Οργανισμός να συγκροτήσει το δίκτυό του.

Είναι σαφές ότι οι απόψεις διίστανται όσον αφορά το πεδίο εφαρμογής αυτού του άρθρου και την ίδια την εφαρμογή του, ιδίως όσον αφορά το ρόλο, τη θέση και τη δομή των εθνικών εστιακών πόλων. Οι εκπρόσωποι των εργοδοτών π.χ. αντιτίθενται σε κάθε σχέδιο υπαγωγής τους στον Οργανισμό. Για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το κείμενο του άρθρου 4 του κανονισμού ορίζει σαφώς ότι οι εθνικοί εστιακοί πόλοι αποτελούν μέρος των εθνικών δικτύων πληροφοριών. Κατά συνέπεια δεν μπορούν ούτε να υπαχθούν στον Οργανισμό ούτε να χρηματοδοτούνται από αυτόν εκτός του πλαισίου των συμφωνιών που προβλέπονται στο άρθρο 5 του ίδιου κανονισμού. Τα κράτη μέλη, ιδρύοντας τον Οργανισμό με τον κανονισμό 2062/94, ανέλαβαν σαφώς την ευθύνη να συστήσουν εστιακούς πόλους που να διαθέτουν τα απαραίτητα μέσα για να εργάζονται σε συντονισμό με τον Οργανισμό και τα θεματικά κέντρα. Επομένως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι τα προβλήματα δομής, λειτουργίας και χρηματοδότησης των εθνικών εστιακών πόλων βαρύνουν τα κράτη μέλη και ότι το σχετικό κείμενο του κανονισμού πρέπει να παραμείνει αμετάβλητο.

Ένα άλλο σημείο διαφορετικών θέσεων σε σχέση με το άρθρο 4 αφορά το γεγονός ότι οι εμπειρογνώμονες που εκπροσωπούν τους εργαζόμενους και οι ομόλογοί τους που εκπροσωπούν τις κρατικές αρχές εκτιμούν ότι οι εθνικοί εστιακοί πόλοι πρέπει να αποκτήσουν τριμερή δομή, ανάλογη με αυτή που ισχύει για το διοικητικό συμβούλιο του Οργανισμού. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι είναι ευκταίο να προστεθεί μια επισήμανση για την ανάγκη να ληφθούν υπόψη αυτές οι απόψεις σε ένδειξη σεβασμού των εθνικών νομοθεσιών και πρακτικών.

Τα άρθρα 6 («πρόσβαση στα κείμενα») και 7 («νομική προσωπικότητα») δεν επισύρουν κανένα σχόλιο και άλλωστε δεν αποτέλεσαν αντικείμενο παρατηρήσεων από τους αξιολογητές.

Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η εμπειρία που αποκτήθηκε κατά τη διάρκεια των πρώτων ετών ύπαρξης του Οργανισμού αλλά και τα σχόλια που διατυπώθηκαν ανωτέρω από τους διάφορους φορείς, επιβάλλεται ριζική αναδιαμόρφωση του άρθρου 8 («διοικητικό συμβούλιο»). Ο αντίκτυπος της διεύρυνσης, η ύπαρξη τριμερών συνθέσεων στα κράτη μέλη, οι συνεννοήσεις με τη CCSHS, η ύπαρξη του προεδρείου πρέπει να περιληφθούν στο κείμενο, όπως επίσης αξίζει να διευκρινιστεί ο ρόλος του διοικητικού συμβουλίου και ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Εάν το άρθρο 9 («παρατηρητές») δεν χρειάζεται τροποποίηση, δεν συμβαίνει το ίδιο και με τα άρθρα 10 («ετήσιο πρόγραμμα εργασιών - γενική ετήσια έκθεση») και 11 («διευθυντής»), τα οποία πρέπει να απηχούν τις τροποποιήσεις που επέρχονται στο κείμενο του άρθρου 8.

Η έναρξη ισχύος του νέου δημοσιονομικού κανονισμού [10] και του δημοσιονομικού κανονισμού πλαισίου [11] για τους κοινοτικούς οργανισμούς του άρθρου 185 του πρώτου επέβαλε την τροποποίηση των άρθρων 12 έως 15 του κανονισμού του Οργανισμού που αφορούν θέματα προϋπολογισμού και δημοσιονομικής διαχείρισης. Η αναθεώρηση αυτών των άρθρων έγινε στο πλαίσιο της γενικής τροποποίησης των οικονομικών και δημοσιονομικών διατάξεων όλων των κοινοτικών οργανισμών και εγκρίθηκε από το Συμβούλιο στις 18 Ιουνίου 2003 [12].

[10] Κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 2002, για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, ΕΕ L 248 της 16.09.2002.

[11] Κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2343/2002 της Επιτροπής, της 23ης Δεκεμβρίου 2002, για τη θέσπιση δημοσιονομικού κανονισμού πλαισίου για τους κοινοτικούς οργανισμούς του άρθρου 185 του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, ο οποίος θεσπίζει το δημοσιονομικό κανονισμό που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

[12] Όσον αφορά τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, βλέπε κανονισμό (ΕΚ) αριθ.°1654/2003 του Συμβουλίου, ΕΕ L 245 της 29.9.2003, σ. 38.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Συμπερασματικά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή,

* έχοντας αναλύσει τις εκθέσεις του εξωτερικού συμβούλου και τις γνώμες των κρατικών εμπειρογνωμόνων, των ομάδων των κοινωνικών εταίρων και της CCSHS,

* έχοντας σημειώσει ότι οι εκθέσεις δραστηριότητας του Οργανισμού δημοσιεύονταν με απολύτως τακτικό ρυθμό κατά την περίοδο 1996-2002 στην οποία αναφέρεται αυτή η αξιολόγηση και ότι δεν είχαν γίνει αντικείμενο ουσιωδών παρατηρήσεων ή κριτικής εκ μέρους των εποπτικών αρχών,

* εκτιμώντας ότι η εναρκτήρια περίοδος λειτουργίας συνεπάγεται αναγκαστικά κενά και σημεία που επιδέχονται βελτίωση, εν προκειμένω η ποιότητα των πληροφοριών που παρέχονται στους πελάτες, κυρίως στις ΜΜΕ, και η ποιότητα της επικοινωνίας μαζί τους,

* έχοντας επανεξετάσει το κείμενο για την ίδρυση του Οργανισμού με γνώμονα τις κριτικές που διατυπώθηκαν και τα καθήκοντα που βαρύνουν τον Οργανισμό στο πλαίσιο της «νέας στρατηγικής ΥΑΕ 2002-2006»,

* εκτιμώντας την ύπαρξη νέου δημοσιονομικού κανονισμού και νέων ειδικών διατάξεων για τις «ευρωπαϊκές υπηρεσίες»,

εκτιμά

* ότι ο Οργανισμός μπορεί και πρέπει να συνεχίσει την πορεία του προς την ίδια κατεύθυνση, μεριμνώντας παράλληλα για την κάλυψη των κενών που επισημαίνονται ανωτέρω, κυρίως για τη βελτίωση της προσβασιμότητας, της προστιθέμενης αξίας και της αξιοποίησης των παρεχόμενων πληροφοριών,

* ότι όλες οι σημερινές δραστηριότητες του Οργανισμού, ακόμη και αυτές που προβλέπει η νέα κοινοτική στρατηγική ΥΑΕ 2002-2006, εκτός του έργου ανάλυσης των παρεχόμενων πληροφοριών, διέπονται από τις διατάξεις του κανονισμού 2062/94,

* νονισμός 2062/94 δείχνει σαφώς ότι το καθεστώς και η λειτουργία των εθνικών εστιακών πόλων είναι αποκλειστική αρμοδιότητα των κρατών μελών και ότι δεν συντρέχει ουδείς επιτακτικός λόγος για να μεταβληθεί αυτή η κατάσταση,

* ότι είναι ωστόσο αναγκαίες κάποιες ακριβέστερες διατυπώσεις και προσαρμογές για να διευκρινιστούν ορισμένες πτυχές του κανονισμού, ιδίως το άρθρο 8, προκειμένου να ληφθούν υπόψη, μεταξύ άλλων, ο αντίκτυπος της διεύρυνσης, η τριμερής σύνθεση του διοικητικού συμβουλίου, η ύπαρξη του προεδρείου, καθώς και ότι έχουν γίνει προτάσεις προς αυτή την κατεύθυνση.