ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM (86) 076 
 
 
 
Vol. 1986/00 29 
  
 
Disclaimer  
Conform ément au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Com munauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que m odifié par le règlem ent (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septem bre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés c onformément à l'article 5 dudit 
règlement. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the opening to the public of the historical archives of the European Economic 
Comm unity and the Eur opean Atom ic Energy Com munity (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, E uratom ) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), t his file is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conform ity with Article 5 of the aforem entioned regulation.  
In Übereinstimm ung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom 1.  
Februa r 1983 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen  
Wirtschaftsgem einschaft und der Europäisc hen Atom gemeinschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983,  
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003  
(ABI. L 243 v om 27.9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit  
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5  
der genannten Verordnung freigegeben.  
ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
00Μ(β6) 76 τελικά  
Βρυζδλλες, 6 ΜαρτΓου 1966
ΝΕΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΕΡΙΒΆΛΛΟΝΤΟΣ  
(ανακοίνωση της Επιτροπές στο Συμβούλιο)
00Μ(θ6) 76 τελικά

-  2 -
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
1. Ο ι  ενδείξεις μιας αυξανόμενης υποβάθμισης του φυσικού και του  
δομημένου περιβάλλοντος, τόσο στο εσωτερικό της Κοινότητας όσο και  
στα υπόλοιπα μέρη του κόσμου, πληθαίνουν συνεχώς. Τα ατυχήματα που  
συνδέονται με τ ις  επικίνδυνες ουσίες ή με τ ις  εγκαταστάσεις επεξερ­
γασίας έχουν  γίνει κοινό φαινόμενο. Οι φυσικοί πόροι, που αποτελούν  
τη βάση της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης, σε πολλές περιπτώ­
σεις υφίστανται κακή εκμετάλλευση. Η  ανησυχία του κοινού αυξάνεται.  
Τα ζητήματα του περιβάλλοντος αποκτούν μια όλο και σημαντικότερη  
πολιτική χροιά. Κατά συνέπεια, η προστασία και η αναβάθμιση του  
περιβάλλοντος επ είγεται να θεωρηθούν ω ς βασικοί παράγοντες όταν λαμ-  
βάνονται αποφάσεις σχετικά με τ ις  οικονομικές και κοινωνικές  πολιτικές  
τη ς Κοινότητας.
2. Το τρίτο Πρόγραμμα Δράσης σε θέματα περιβάλλοντος της Κοινό­
τητας που εγκρίθηκε κατά το 1983, δεσμεύει την Κοινότητα ω ς προς  
την επεξεργασία μιας προληπτικής π ολιτικής, η οποία θα εντάσσει τ ις  
απαιτήσεις του περιβάλλοντος στο σχεδιασμό και την υλοποίηση των  
οικονομικών δραστηριοτήτων. Σε πολλούς το μ είς, δεν υπήρξε παρά  
ελάχιστη πρόοδος για την πρακτική εφαρμογή της δέσμευσης αυτής.
3. Το Συμβούλιο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, κατά τ ις  συνεδριάσεις  
του της 29ης και της 30ης Μαρτίου 1985, επιβεβαίωσε τη δέσμευση αυτή.  
Αναγνώρισε ότι η πολιτική προστασίας του περιβάλλοντος  είναι δυνατόν  
να συμβάλει αποτελεσματικά στην οικονομική ανάπτυξη και στην κατα­
πολέμηση της ανεργίας, και διακήρυξε την πρόθεσή του να καταστήσει  
την πολιτική αυτή ουσιαστικό παράγοντα της οικονομικής^ βιομηχανικής,  
γεωργικής και κοινωνικής πολιτικής της Κοινότητας και των κρατών  
μελών. Κάλεσε το Συμβούλιο και την Επιτροπή να επιδιώξουν την πρόοδο  
της Κοινοτικής δράσης για την προστασία του περιβάλλοντος στην  
Ευρώπη και στον ευρύτερο διεθνή χώρο' και ανακήρυξε το 1987 Ευρωπαϊκό
Έτος Περιβάλλοντος. Κατά τ ις  πρόσφατες συνεδριάσεις του της 2ας και  
της 3ης Δεκεμβρίου 1985, το Συμβούλιο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων  
εδραίωσε περισσότερο την Κοινοτική πολιτική σε θέματα περιβάλλοντος,  
συμφωνώντας ότι πρέπει να προστεθεί ένα κεφάλαιο  με τίτλο 'Περιβάλλον'  
στη Συνθήκη της Ρώμης.

-  3 -
4. Παράλληλα, ατο διεθνή χώρο η αναγνώριση του επείγοντος  
χαρακτήρα των θεμάτων του περιβάλλοντος προχωρεί. Η  Διάσκεψη  
Κορυφής των Βιομηχανικών χωρών της Δύσης,  που έγινε σ τ η  Βόννη το  
Μάιο του 1985 απεύθυνε έκκληση για νέες προσεγγίσεις και έδρα Ιωση  
της διεθνούς συνεργασίας για  την επίλυση των επειγόντων περιβαλλο­
ντικών προβλημάτων' και εζήτησε τη διεύρυνση της εφαρμογής της  
αρχής "0 Ρυπαίνων υφίσταται κυρώσεις". Πρόσφατα, τρ εις διασκέψεις  
Υπουργών  στα πλαίσια το υ  00ΣΑ έδωσαν μια νέα άποψη στο θέμα της  
επεξεργασίας της πολιτικής περιβάλλοντος, όπως αναμένεται ότι θα  
εξελ ιχ θ εί κατά την επόμενη δεκαετία. Ανάμεσα στα άλλα, υποστηρί-  
χθηκε ότι η αναβάθμιση του περιβάλλοντος σε συνεχή βάση  και η  ενί­
σχυση της οικονομικής ανάπτυξης αποτελούν ουσιώδεις, συμπληρωματι­
κού^ και αλληλοστηριζόμενους πολιτικούς στόχους. Προτάθηκε επίσης  
η  έννοια τη ς "πληροφορημένης συναίνεσης" για τ ις  χώρες που εισάγουν  
επικίνδυνες ουσίες. Η  αναγκαιότητα της στενότερης συνεργασίας σε  
θέματα περιβάλλοντος εκφράσθηκε κατά την Κοινή Διακήρυξη Υπουργών  
ΕΟΚ/ΕΖΕΣ του Απριλίου 1984. Η  ανεξάρτητη παγκόσμια Επιτροπή για
το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη (που αναμένεται να συντάξει μία έκθεση  
κατά το 1987 -  μέσω του ΟΑΕ -  η οποία θα αναιρέρεται εκτενώς  στις  
σχέσεις με τον Τρίτο Κόσμο σε τομείς οικονομικής δραστηριότητας,  
εμπορίου και συνεργασίας  και στις επιπτώσεις του στα οξυμένα περιβαλ­
λοντικά προβλήματα των αναπτυσσομένων χωρών) επιθυμεί τη στενή  
συνεργασία με την Κοινότητα κατά την προετοιμασία των εργασιών της  
στους αντίστοιχους το μ ε ίς ’ η Επιτροπή αποδέχεται την πρόσκληση αυτή  
και θα προβεί  στις απαραίτητες ενέρ γ ειες.
5. Η  λογική που ενυπάρχει στη σύνδεση διάφορων αυτών απόψεων,  
εκφράζεται στην αναγνώριση της πεποίθησης ότι η υγιής οικονομική  
ανάπτυξη και η αποτελεσματική προστασία του περιβάλλοντος  είναι αλλη-  
λοεξαρτώμενες. Η  διασφάλιση της ανάπτυξης  δεν είναι δυνατή χωρίς την  
προστασία του περιβάλλοντος, δεδομένου ότι οι φυσικοί πόροι αποτελούν  
τη βάση και τα όρια της οικονομικής δραστηριότητας. Η  προστασία του  
περιβάλλοντος κατά συνέπεια ξεπερνά τη διάσταση της προαιρετικής  
επιλογής' η ένταξη των απαιτήσεων της στη σχεδίαση της γενικής οικο­
νομικής πολιτικής  είναι επ ιτακτική και αποτελεί έναν καθεαυτό  
οικονομικό στόχο. Σε τελική ανάλυση, η αυστηρή εφαρμογή της προστασίας  
του περιβάλλοντος μπορεί να θεωρηθεί σαν ουσιαστικός παράγοντας μιας  
ορθά επεξεργαομένης οικονομικής πολιτικής σε μακροπρόθεσμη κλίμακα.

-  4 -
6. Οφείλουμε να επανεξετάσουμε τους τομείς προτεραιότητας, προ-  
κειμένου να λάβουμε υπόψη τ ις  νέες αυτές αντιλήψ εις, και τα πορίσματα  
του Συμβουλίου. Αναμένεται ότι αυτό θα συμβεί κατά την επεξεργασία  
των προτάσεων σχετικά με το Τέταρτο Πρόγραμμα Δράσης της Κοινότητας  
σε θέματα περιβάλλοντος, το οποίο θα εγκριθεί κατά την έναρξη του  
Ευρωπαϊκού Έτους Περιβάλλοντος.-
7. Επείγει παράλληλα η δράση σε ορισμένους το μ είς, προκειμένου  
να διασφαλισθεί η ουσιαστική πρόοδος που επιζητούσε το Συμβούλιο. Η  
ανακοίνωση αυτή εκθ έτει τ ις  απόψεις της Επιτροπής σχετικά με τ ις  
"νέες κατευθύνσεις" που πρέπει να εφαρμοσθούν στην πολιτική περιβάλ­
λοντος και απευθύνει προς το Συμβούλιο την έκκληση να λάβει υπόψη  
τους τομείς προτεραιότητας και της κατευθύνσεις που ακολουθούν.
ΚΟΣΤΟΣ ΚΑΙ Ο Φ ΕΛΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ
8. Εκφράζεται συχνά η άποψη, αν και εσφαλμένα, ότι η προστασία  
του περιβάλλοντος είν α ι ανταγωνιστική προς την οικονομική ανάπτυξη.  
Αυτό οφείλεται κατά κανόνα στη δυσκολί-α εκτίμησης των οικονομικών  
ωφελειών της πολιτικής περιβάλλοντος, ενώ το κόστος της είν α ι εμφανές.  
Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή θα συνεχίσει να αποδίδει σημασία στην  
επεξεργασία, κατά το μέτρο του δυνατού, κατάλληλων αναλύσεων κόστους/  
οφέλους που θα χρησιμεύσουν σαν βάση για τ ις  προτάσεις σε θέματα  
περιβάλλοντος.
9. Τα οικονομικά αποτελέσματα της πολιτικής περιβάλλοντος είν α ι  
δυνατόν να εκτιμηθούν κατά διάφορους τρόπους :
-  η ανάγκη της αντιμετώπισης των περιβαλλοντικών υποβαθμίσεων που  
οφείλονται σ τις βιομηχανικές π ολιτικές του παρελθόντος είν α ι δυνα­
τόν να δώσει ώθηση σε νέες τεχνολογίες (καθορισμός των υδάτων,  
διαχείρισ η και ανακύκλωση των αποβλήτων) ή να δημιουργήσει ζήτηση  
για τ ις  υπάρχουσες βιομηχανίες'

-  5 -
-  η αυξημένη ζήτηση των καταναλωτών για βελτιωμένα από περιβαλλο­
ντική άποψη πρότυπα δημιουργεί αγορές για νέα αγαθά και υπηρεσίες  
(οχήματα που δεν προξενούν βλάβη στο περιβάλλον, αναβάθμιση των  
οικιστικώ ν περιοχών, τουρισμός).
10. Η  ανταγωνιστικότητα της Ευρωπαϊκής βιομηχανίας σ τις δ ιεθ ν είς  
αγορές κατά τη δεκαετία του 1990 εξαρτάται κατά σημαντικό μέρος από  
την ικανότητα των προϊόντων της να εναρμονισθμούν προς περιβαλλοντικά  
πρότυπα επιπέδου ανάλογου με εκείνου των κύριων ανταγωνιστών μας. Α ν  
αυτό δεν συμβεί, οι ευρωπαίοι παραγωγοί θα χάσουν το μερίδιό τους
όχ,ι μόνο σ τις δ ιεθ ν είς  αγορές, αλλά και στην εσωτερική αγορά. Ακόμη,  
οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι η ρύπανση αποτελεί σπατάλη των πόρων  
και των πηγών ενεργεί ας και είν α ι συχνά συνδεμένη με ξεπερασμένες  
τεχνολογίες* α ντίθετα , οι σύγχρονες τεχνολογίες παρουσιάζουν το  
χαρακτηριστικό ότι συνδυάζουν την αποτελεσματική και ανταγωνιστική  
παραγωγή με τη μειωμένη ρύπανση. Και στους δύο προηγούμενους τομείς  
προέχει, η επιβολή φιλόδοξων περιβαλλοντικών προτύπων κατά το  
υπόλοιπο της δεκαετίας του 1980, τα οποία θα δώσουν ώθηση στην τεχνο­
λογική καινοτομία ώστε να προστατευθούν οι αγορές και η απασχόληση  
μακροπρόθεσμα.
11. Τα οικονομικά οφέλη από την επιδίωξη της επιβολής αυστηρών
περιβαλλοντικών απαιτήαεων ίσως απαιτήσουν ένα σχετικό βραχυπρόθεσμο  
κόστος και επομένως την επίλυση βραχυπρόθεσμων προβλημάτων χρηματο­
δότησης και ανταγωνιστικότητας. Η  απόδοση ορισμένων επενδύσεων θα  
επιφέρει βραχυπρόθεσμα οφέλη* σε περιπτώσεις όπου τα οικονομικά  
οφέλη δεν θα επιτευχθούν παρά μακροπρόθεσμα, ίσως υπάρχουν ισχυρά  
επιχειρήματα υπέρ της πραγματοποίησης παρ'όλα αυτά των επενδύσεων  
για λόγους τόσο περιβαλλοντικούς όσο και οικονομικούς. Η  Συνδιάσκεψη  
του 00ΣΑ για το Περιβάλλον και την Οικονομία κατά τον Ιο ύνιο  του  
1984 κατέληξε στο ακόλουθο πόρισμα : "Τα οφέλη που πρόκυψαν από τα
μέτρα προστασίας του περιβάλλοντος (περιλαμβάνοντας και το κόστος  
των αποτρεπόμενων υποβαθμίσεων) υπήρξαν κατά κανόνα μεγαλύτερα από
το κόστος τους".
12. Η  Επιτροπή γνωρίζει ότι είν α ι δύσκολο να γ ίν ε ι ένας ισολογισμός  
μεταξύ των θετικών και των αρνητικών επιπτώσεων της πολιτικής προστασίας  
του περιβάλλοντος ό σ ο ν  α φ ο ρ ά  τ η ν  α π α σ χ ό λ η σ η »  Ε ί ν α ι  προφανές ότι η

-  6 -
προστασία του περιβάλλοντος, αν εξετασθεί μεμονωμένα, θα επιφέρει  
μείωση του κοινωνικού κόστους των υποβαθμιζόμενων φυσικών πόρων  
και κατά συνέπεια θα συμβάλει στην οικονομική ανάπτυξη και την  
απασχόληση -  και άρα στην αύξηση της ανταγωνιστικότητας της βιομη­
χανίας -  μακροπρόθεσμα. Ωστόσο η υιοθέτηση νέων περιβαλλοντικών  
προτύπων ενδέχεται να προκαλέσει βραχυπρόθεσμα αρνητικές επιδόσεις  
στην ανταγωνιστικότητα ορισμένων επιχειρήσεων που θα υποχρεωθούν να  
τα εφαρμόσουν. Αυτό συνεπάγεται την προσεκτική επεξεργασία όχι  
μόνο της μορφής και των τιμών των μελλοντικών περιβαλλοντικών  
προτύπων, αλλά και του χρονοδιαγράμματος της εφαρμογής τους. Η  Επι­
τροπή στοχεύει, με την πολιτική της σε θέματα περιβάλλοντος, να  
επ ιτύχει τη μεγαλύτερη δυνατή πρόοδο στους τομείς της ανάπτυξης και  
της καταπολέμησης της ανεργίας διασφαλίζοντας ότι οι στόχοι και τα 
μέσα είν α ι σαφή για τ ις  βιομηχανίες και ότι οι επ ιχειρήσεις έχουν  
στη διάθεσή τους αρκετό χρονικό διάστημα για να προσαρμοσθούν στα  
νέα πρότυπα. Μία εδραιωμένη πολιτική προστασίας του περιβάλλοντος  
θα έχει θ ετικ ές  επιπτώσεις στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας  
μέσω της περιβαλλοντικής υποδομής και των επενδύσεων και μέσω της  
παραγωγής προϊόντων τα οποία έχουν άμεση σχέση με την αναβάθμιση της  
ποιότητας του περιβάλλοντος. Οι υπόλοιπες επιπτώσεις δεν είν α ι τόσο  
σαφείς, παρά το γεγονός ότι υπολογίζεται σαν θ ετικ ή , με βραχυπρόθε­
σμα οφέλη για την απασχόληση, η υλοποίηση περιβαλλοντικών προγραμμά­
των όπως η αντιμετώπιση της υποβάθμισης του κέντρου των πόλεων, η  
επαναχρησιμοποίηση της εγκαταλειμένης γης και η καταπολέμηση της  
υποβάθμισης του φυσικού τοπίου. Τα προγράμματα αυτά θα φέρουν  
παράλληλα αποτελέσματα στο πρόβλημα της προσέλκυσης νέων επενδύσεων  
δεδομένου ότι οι επ ιχειρήσεις θα επιλέξουν για την εγκατάστασή τους  
ένα βελτιωμένο αισθητικά περιβάλλον. Η  Επιτροπή θα προτείνει στο  
άμεσο μέλλον ένα δετές πρόγραμμα "σχεδίων επ ίδειξη ς" ειδ ικ ά  επεξεργα­
σμένο για τη διερεύνηση των δυνατοτήτων δημιουργίας θέσεων εργασίας
Το Πρόγραμμα θα αποτελεί ται από εξειδ ικευμ ένα  σχέδια για κάθε κράτος  
μέλος με στόχο την κατάδειξη των δυνατοτήτων δημιουργίας θέσεων  
εργασίας σαν απόρροια της υλοποίησης της πολιτικής περιβάλλοντος.

-  7 -
που θα προκόψουν από την υλοποίηοη της πολιτικής περιβάλλοντος και  
με τον πρόσθετο στόχο της συγκρότησης ενός κορμού εμπειδικών δεδομέ­
νων και πληροφοριών, που θα τεθούν στη διάθεση των επιχειρήσεων  
και των κρατών μελών.
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
13. Το Τρίτο Πρόγραμμα Δράσης της Κοινότητας σε θέματα περιβάλ­
λοντος υπογραμμίζει ότι η πρόληψη των υποβαθμισεων του περιβάλλοντος  
κοσ τίζει λιγότερο από την εξάλειψη τους. Για το λόγο αυτό, επιβάλ­
λεται η ένταξη των περιβαλλοντικών απαιτήσεων στο σχεδίασμά και την  
εκτέλεση των πολιτικών αποφάσεων σε όλους τους τομείς της οικονομίας.
Το βασικό αυτό χαρακτηριστικό της κοινοτικής πολιτικής υπογραμμίσθηκε  
έντονα από την διακήρυξη της πρόθεσης του Συμβουλίου να καταστήσει  
την προστασία του περιβάλλοντος ουσιαστικό παράγοντα της οικονομικής  
βιομηχανικής, γεωργικής και κοινωνικής πολιτικής που ακολουθούνται  
από την Κοινότητα και από τα κράτη μέλη. Χρειάζονται επομένως πρα­
κ τικ ές ενέργειες για την υλοποίηση του στόχου αυτου, όπως η εφαρμογή,  
σε σύντομο χρονικό διάστημα, της Διαδικασίας Ελέγχου των Επιπτώσεων  
για το περιβάλλον που έχει εγκρ ιθεί από το Συμβούλιο. Σαν πρώτο βήμα,  
η Επιτροπή προετοιμάζει τ ις  αναγκαίες προς τούτο αποφάσεις σχετικά
με τ ις  π ολιτικές που είν α ι στην αρμοδιότητα της Κοινότητας και με  
τα Ταμεία που υπόκεινται στη διαχείρισ ή της.
14. Η  αρχή "0 Ρυπαίνων υφίσταται Κυρώσεις" -  σύμφωνα με την οποία  
οι υπεύθυνοι για τη ρύπανση πρέπει να αναλαμβάνουν το κόστος των  
ενεργειών πρόληψης και εξάλειψης της, και κατά συνέπεια να ενθαρρύ-  
νονται στη χρήση λιγότερο επιβλαβών τεχνολογιών παραγωγής -  είν α ι  
θεμελιακής σημασίας για τη διασφάλιση της διαβίβασης ορθών κατευθύν­
σεων προς την κοστολόγηση κα την αγορά από περιβαλλοντική άποψη.
Πρέπει να επεκταθεί και να εφαρμοσθε! σε ευρύτερη κλίμακα. Παράλληλα,  
πρέπει να ενθαρρυνθεί η διάδοση της χρήσης οικονομικών μηχανισμών
που στηρίζονται σε αρχές της αγοράς. Γενικότερα, ο στόχος πρέπει να  
είν α ι η επεξεργασία ενός συνδυασμού νομοθετικών και οικονομικών  
μηχανισμών οι οποίοι θα ενθαρρύνουν την ελεύθερη λειτουργία της αγοράς  
σε μία κατεύθυνση επίτευξης των περιβαλλοντικά αναγκαίων αποτελεσμάτων.

-  8 -
Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή θα υποβάλλει προτάσεις για τη χρήση  
των κατάλληλων οικονομικών μηχανισμών -  που θα είχαν ενδεχομένως  
σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση της διασποράς των πηγών ρύπανσης.
15. Ωστόσο, παρόλο που εκτιμάται ότι η αρχή "0 Ρυπαΐνων υφίστα-  
ται Κυρώσεις" πρέπει να είν α ι ο γενικός κανόνας, οφείλουμε να  
αναγνωρίσουμε ότι η αυστηρή της εφαρμογή σε ορισμένες περιπτώσεις  
ενδέχεται να καθυστερήσει (ή να καταστήσει αδύνατες) τ ις  αναγκαίες  
αναβαθμίσεις του περιβάλλοντος λόγω του χρηματοδοτικού βάρους που  
θα υποχρεωθούν να επωμισθούν οι επ ιχειρήσεις* επιπλέον, οι διο ικη ­
τικ ές  αρχές σε πολλές περιοχές της Κοινότητας αντιμετωπίζουν  
προβλήματα οικονομικής φύσεως κατά την εφαρμογή των κοινοτικών  
μέτρων, ιδίως σχετικά με την εγκατάσταση της βασικής περιβαλλοντικής  
υποδομής. Προκειμένου να αντιμετωπίσει τ ις  δυσκολίες αυτές, η  
Επιτροπή θα υποβάλλει μία πρόταση σχετικά με ένα κοινοτικό πρόγραμμα  
στα πλαίσια του Περιφερειακού Ταμείου, το οποίο θα έχει σαν στόχο
να ενισχύσει τις περιοχές της Κοινότητας που μειονεκτούν κατά την  
εφαρμογή των οδηγιών της Κοινότητας σε θέματα Περιβάλλοντος -  προω­
θώντας κατ'αυτό τον τρόπο τόσο την κοινωνικό-οικονομική ανάπτυξη  
σ τις περιοχές αυτές όσο και την κοινοτική πολιτική περιβάλλοντος.
16. Προκειμένου να ενθαρρύνει τη λειτουργία της ελεύθερης αγοράς  
προς μία ορθή κατεύθυνση από περιβαλλοντική άποψη, η Κοινότητα  
οφ είλει να επ ιδιώ ξει την εδραίωση της αντίληψης ότι τα περιβαλλοντικά  
πρότυπα υψηλού επιπέδου είν α ι αναγκαία, θα χρειασθεί να καταβληθούν  
σημαντικές προσπάθειες προκειμένου να αλλάξουν οι σχετικές  
απόψεις. Το θέμα αυτό αποτελεί κεντρικό στόχο του Ευρωπαϊκού Έτους  
Περιβάλλοντος κατά το 1987, το οποίο θεσπίσθηκε από το Συμβούλιο.
Η  Επιτροπή έχει ήδη υποβάλει αρχικές προτάσεις σχετικά με τη διοργά­
νωση των εκδηλώσεων του Έτους και θα προχωρήσει στο λεπτομερή  
σχεδιασμό των αναγκαίων διευθετήσεων, θα απαιτηθεί ένας σχετικά  
σημαντικός προϋπολογισμός.
17. Στον τομέα της νομοθεσίας, δεν αρκεί η έγκριση νέων μέτρων.  
Πρέπει να υλοποιηθούν ουσιαστικά και να εφαρμοσθούν τα υπάρχοντα  
μέτρα. Ακόμη, η Επιτροπή οφείλει να εξετάσει τα πρακτικά αποτελέσματα  
των μέτρων αυτών και να εξετάσει κατά πόσο οδήγησαν σε αναβάθμιση

-  9 -
του περιβάλλοντος. Η  Επιτροπή θα παρακολουθήσει με προσοχή την  
εξέλ ιξη  των πλευρών αυτών της πολιτικής περιβάλλοντος και θα διασφα­
λίσ ει τη δημοσιοποίηση των πληροφοριών σχετικά με τα αποτελέσματα.
Στα πλαίσια αυτά, θα αποδειχθεί σημαντικός ο ρόλος του συστήματος  
πληροφόρησης της Κοινότητας που επεξεργάζεται περιβαλλοντικά δεδομένα  
(CORINE), το οποίο αναπτύσσεται με ταχύ ρυθμό και χρειάζεται την  
πλήρη υποστήριξη των κρατών μελών, όπως και των περιοδικών εκθέσεων  
σχετικά με την κατάσταση του περιβάλλοντος, οι οποίες είν α ι σε  
θέση να προσδιορίσουν τ ις  τά σ εις’ η επόμενη έκθεση του τύπου αυτού  
θα δημοσιευθε! εφέτος.
ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ
18. Ορισμένα επείγοντα προβλήματα του περιβάλλοντος εκκρεμούν  
στην Κοινότητα στην παρούσα φάση. θα χρειασθεί επείγουσα δράση για  
την αντιμετώπισή τους.
19. Η  Ρύπανση της Ατμόσφαιρας που προκύπτει από την καύση των  
ορυκτών καυσίμων στους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής, στα οχήματα και  
σ τις εγκαταστάσεις κεντρικής θέρμανσης προκαλεί σημαντικές ζημιές  
στα δάση, σ τις λίμ νες, τα κ τίρ ια  και τη γεωργική παραγωγή -  
ζημιές που λαμβάνουν όλο και σημαντικότερες διαστάσεις και που θα  
συνεχίσουν να αυξάνονται εκτός εάν αναληφθεί δράση. Το κόστος του  
ελέγχου είν α ι σημαντικό αλλά όχι απαγορευτικό. Η  Επιτροπή προτείνει  
μια εξισορροπημένη προσέγγιση, με στόχο την επ ίτευξη σημαντικών  
μειώσεων σ τις αποβολές ρύπων από όλες τ ις  πηγές το ταχύτερο δυνατόν  
και με επιτρεπτό κόστος. 0 διαμεθοριακός χαρακτήρας της ρύπανσης  
της ατμόσφαιρας καθιστά επ ιτακτική τη συνεργασία με τ ις  υπόλοιπες  
ευρωπαϊκές χώρες, τόσο στα πλαίσια της ΕΖΕΣ όσο και μέσω της Οικονο­
μικής Επιτροπής για την Ευρώπη. Επιπρόσθετα, παράλληλα με τ ις  
προτάσεις που έχουν ήδη γ ίν ε ι για τη μείωση των αποβολών ρύπων από  
τα οχήματα και από τ ις  μεγάλες εγκαταστάσεις καύσεως με στόχο τη  
μείωση της π εριεκτικότητας σε θείο  του ντήζελ και τον έλγχο της  
καύσης των καταλοίπων πετρελαίου, η Επιτροπή θα υποβάλλει μια σειρά  
νέων προτάσεων το ταχύτερο δυνατό, που στο σύνολό τους θα είν α ι  
σ χετικές με τη μείωση των αποβολών ή με την επ ίτευξη αποδεκτών προ­
τύπων ατμοσφαιρικής ποιότητας, θα υπάρξουν προτάσεις σχετικά με

-  1 0 -
τ ις  εκπομπές καυσαερίων από τα οχήματα που ξεπερνούν τους 3,5 τό­
νους, τ ις  εκπομπές σωματιδίων από τους κινητήρες ντήζελ, τα όρια  
ταχύτητας και την π εριεκτικότητα σε θείο  του βαρέος αποστάγματος  
μαζούτ και του άνθρακα.
20. Σε πολλά κράτη μέλη διογκώνεται η ανησυχία σχετικά με τη ρύπαν­
ση της θάλασσας -  τελικού αποδέκτη των περισσότερων εκπομπών ρύπων,  
ανεξάρτητα από το αν οι αρχικές αποβολές γίνονται στα ύδατα, στην  
ατμόσφαιρα ή στη γη. Επιβάλλονται δραστικές μειώσεις της θαλάσσιας  
ρύπανσης, προκειμένου να αποφευχθεί ο κίνδυνος της εξάντλησης της  
απορροφητικής ικανότητας της θάλασσας. Η  κατάσταση έχει φθάσει σε  
κ ρ ιτικ ό  επίπεδο στη Μεσόγειο και στη Βόρεια θάλασσα, στην οικολογι­
κά σημαντική περιοχή της θάλασσας των Βάντεν. Πρέπει επίσης να απο­
φευχθούν οι χωρίς προειδοποίηση απορρίψεις ρύπων στα θάλασσα και
ο κίνδυνος της ανακύκλωσης των ρύπων. Η  Επιτροπή υπόβαλε πρόσφατα  
μία πρόταση σχετικά με την πόντιση αποβλήτων στη θάλασσα και θα  
υποβάλλει παράλληλα προτάσεις σχετικά με τη συμμετοχή της Κοινότη­
τας στη Σύμβαση για την πόντιση του Λονδίνου. Η  Επιτροπή σκοπεύει  
να αναλάβει ενεργό ρόλο σ τις εργασίες των διεθνών οργανισμών που  
ασχολούνται με τη ρύπανση της θάλασσας, θα προετοιμάσει την επεξερ­
γασία ενός σχεδίου προστασίας και δράσης για  τη Μεσόγειο (ΜΕΔΘΡΑ)  
όπως ανάγγειλε ήδη σε μία Ανακοίνωση προς το Συμβούλιο* και να  
επ εκτείνει το Κοινοτικό σύστημα πληροφόρησης σχετικά με τ ις  πετρε­
λαιοκηλίδες στα θαλάσσια ύδατα προκειμένου να καλύψει και άλλες  
επικίνδυνες ουσίες, σύμφωνα με την πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου  
επί του θέματος. Τέλος, η Επιτροπή επιζητά την έντονη Κοινοτική  
υποστήριξη των ενεργειών για την προστασία της Μεσογείου στα πλαί­
σια της Διακήρυξης της Γένοβας σχετικά με την επόμενη δεκαετία του  
Προγράμματος Δράσης για  τη Μεσόγειο* και την στήριξη των ενεργειών  
για  την προστασία της Βόρειας θάλασσας στα πλαίσια των εργασιών  
προπαρασκευής της δεύτερης Συνδιάσκεψης για τη Βόρεια θάλασσα η  
οποία θα αποτελέσει μία σημαντική εκδήλωση του Ευρωπαϊκού Έτους  
Περιβάλλοντος.
21. Υπάρχει έντονη ανησυχία σχετικά με τη διεθνή διακίνηση και πα­
ραγωγή των επικίνδυνων ουσιών και των αποβλήτων τους καθώς και τη  
λειτουργία των εγκαταστάσεων. Στον τομέα αυτό τα ατυχήματα, ευτυ­
χώς περιορισμένα, μπορεί να α π ο δ ειχ θ ο ύ ν  κ α τα σ τρ ο φ ικ ά

(Σεβέζο και Μποπάλ). Παράλληλα με τη συνέχιση της σταθερής εφαρμο­
γής της Κοινοτικής νομοθεσίας σχετικά με την ταξινόμηση, τη συσκευ-  
ασία και τη σήμανση των επικίνδυνων χημικών ουσιών και με τη δ ια -  
μεθοριακή διακίνηση των τοξικών και επικίνδυνων αποβλήτων, χρειά­
ζετα ι επείγουσα δράση για την επεξεργασία σε διεθνές επίπεδο μέτρων  
ελέγχου και διαδικασιών κοινοποίησης και εξουσιοδότησης, που θα  
οδηγήσουν σε ένα υψηλό επίπεδο ασφαλείας χωρίς να σταθούν εμπόδιο  
στη νόμιμη παρασκευή και διάθεση επικίνδυνων προϊόντων. 0 Ο Ο ΣΑ και  
τα Ηνωμένα 'Εθνη προωθούν σ χετικές εργασίες. Η  Κοινότητα έχει κάθε  
λόγο να προωθήσει την ταχεία επεξεργασία ενός παγκόσμιου κώδικα  
πρακτικής προκειμένου να συμπληρωθούν τα ειδ ικ ά  νομοθετικά μέτρα  
που απαιτούνται για την κάλυψη ορισμένων πλευρών του θέματος. Η  
Επιτροπή θα αναλάβει σ χετικές πρωτοβουλίες, και θα προτείνει τη  
νομική ρύθμιση των εισαγωγών και εξαγωγών ιδ ια ίτερ α  επικίνδυνων  
ουσιών κ α ι, παράλληλα, τη δράση σε διεθνές επίπεδο.
22. Οι βιομηχανίες επεξεργασίας τω ν α π ο βλή τω ν στη Κοινότητα απασχολούν  
3 εκατομμύρια εργαζόμενους και δέχονται περισσότερους από 2.000  
εκατομμύρια τόνους αποβλήτων κάθε χρόνο. Η  ποσότητα αυτή αυξάνεται  
σταθερά. Τρία τέτρρτα του συνόλου των αποβλήτων θάβονται" ωστόσο,  
ένα 80% θα ήταν δυνατόν να ανακυκλωθεί -  για την ανάκτηση πρώτων  
υλών -  και η διάδοση βελτιωμένων διαδικασιών παραγωγής, τόσο στη  
βιομηχανία όσο και στη γεωργία θα μπορούσε να αποτρέψει μία τμημα­
τικ ή  αύξηση των τρεχουσών ποσοτήτων. Πρέπει να προωθηθούν νέες  
τεχνολογίες για  το σκοπό αυτό, και η Επιτροπή έλαβε πρόσφατα αποφά­
σεις σχετικά με την πρώτη σειρά μέτρων υποστήριξης προς τ ις  "καθα­
ρές" τεχνολογίες, στα πλαίσια του πρώτου Κανονισμού ACE ο οποίος  
εγκρίθηκε από το Συμβούλιο το 1984. Οι ενέρ γειες για την προώθηση  
της ανάπτυξης νέων τεχνολογιών, σε συνδυασμό με τη δημιουργία κα­
τάλληλων συνθηκών αγοράς για  την ορθολογικότερη διαχείρισ η των απο­
βλήτων, θα ωφελήσουν την οικονομία και την απασχόληση και θα μειώ­
σουν σημαντικά την εξάρτηση από τ ις  εισαγωγές, μειώνοντας ταυτόχρο­
να τους κινδύνους από τη ρύπανση. Η  Επιτροπή θα προτείνει στο  
άμεσο μέλλον μια συνολική στρατηγική για  την ορθολογικότερη

-  1 2  -
διαχείριση τω ν αποβλήτω ν στην Κοινότητα, π ο υ  θα περιλαμβάνει ειδ ι­
κές προτάσεις για νομοθετικές ρυθμίσεις π ου εκτιμώνται αναγκαίες  
σε Κοινοτικό επίπεδο.
23. Ο ι χώ ροι αστικής δόμησης, τόσο σε περιοχές π ο υ μειονεκτοΰν όσ ο  
και σε περιοχές όπ ου υπάρχει ύφεση της βιομηχανικής δραστηριότητας,  
αντιμετωπίζουν προβλήματα υποβάθμισης του περιβάλλοντος. Η  οικονο­
μική ύφεση και οι δυσκολίες ειδικής μορφής π ο υ  αντιμετωπίζουν οι  
χώ ροι αυτοί είναι παράγοντες υποβάθμισης τω ν συνθηκώ ν διαβίωσης  
και εργασίας τω ν κατοίκων τους. Η  αναχαίτιση τω ν τάσεων αυτώ ν επι­
βάλλεται κατά συνέπεια όχι μόνο σ α ν παράγοντας βελτίωσης της ποιότη­
τας ζωής, αλλά και σ αν μέσο περιορισμού της ανεργίας στους χώ ρους  
αστικής δόμησης. Η  Επιτροπή ανέλαβε ήδη μια σημαντική μελέτη σχετι­
κά με την περιφερειακή πολιτική και την παρακμή τω ν αστικών χώ ρω ν’
και π ρ ο ώ θ η σ ε  εργασ ίες α π ο κ α τ ά σ τ α σ η ς  β ιο μ η χ α ν ικ ώ ν  κα ι α σ τικ ώ ν  π ε ρ ιο χ ώ ν  μ έ σ ω  π ρ ο γ ρ α μ μ ά τ ω ν  
το υ  Π ερ ιφ ερ εια κο ύ  Ταμείου. Η  Ε π ιτρ ο π ή  σ κ ο π εύ ει ν α  ερ ευ νή σ ει τη  δ υ ν α τό τη τα  επ εξερ γα σ ία ς  
ενό ς π ρ ο γ ρ ά μ μ α τ ο ς  το υ  Π ερ ιφ ερ εια κο ύ  Ταμείου για τη ν α ν ά π λ α σ η  τ ω ν  π ε ρ ιο χ ώ ν  π ο υ  αντιμετω ­
π ίζο υ ν π ο λ εο δ ο μ ικ ή  κα ι β ιο μ ηχανική  ύ φ εσ η , δ α  υ π ο β ά λ ει επ ίσ η ς  μια έκ θεσ η  π ρ ο ς  το Σ υ μ β ο ύ ­
λιο, ό π ο υ  θ α  εξετάζονται οι δυνα τό τη τες σ υ ν ερ γ α σ ία ς  μεταξύ ιδιω τικού και δημό­
σιου τομέα και τρίτων ενδιαφερόμενων με στόχο την αποκατάσταση  
ορισμένων αστικών περιοχών, σ αν μέτρο στήριξης της οικονομικής τους  
ανάπτυξης. Σημαντική συμβολή θα έχει το πρόγραμμα "σχεδίων επίδει­
ξης" π ο υ  αναφέρθηκε στην π αράγραφο 12, σχετικά με τη δυνατότηαζα  
δημιουργίας θέσεων εργασίας μέσ ω  τω ν μέτρων προστασίας του περιβάλ­
λοντος. Και η  πολεοδομική ανάπλαση θα είναι ένα α π ό  τα κεντρικά  
θέματα του Ευρωπαϊκού Έτους Περιβάλλοντος.
24. Ένα θέμα π ο υ  συνδέεται με τα προηγούμενα προβλήματα - και π ο υ  
ενδέχεται να είναι μείζονος σημασίας στο μέλλον - είναι η  προστα­
σία του εδάφους. Ο ι έλεγχοι τω ν απορρίψεων στην ατμόσφαιρα και
τα ύδατα και οι μέθοδοι διάθεσης (ιδίως όταν συνεπάγονται χωματουρ-  
γικές εργασίες) επηρεάζουν άμεσα το έδαφος. Η  διατήρηση της  
ποιότητας του εδάφους ε ίν α ι ε ξα ιρ ε τικ ά  σημαντική

-  13 -
για τη γεωργία και γ!α πολλούς τομείς της προστασίας της φύσεως,  
π ο υ αποτελεί σταθερό τομέα προτεραιότητας της Κοινοτικής πολιτικής  
περιβάλλοντος. Η  πρόταση της Επιτροπής για μια Οδηγία σχετικά με  
τη χρησιμοποίηση της λάσπ ης α π ό  σταθμούς καθαρισμού στη γεωργία -  
π ο υ συζητείται π ρος το π αρόν στο Συμβούλιο - είναι σημαντική τόσο  
για τη ν  π ολιτική διαχείρισης τ ω ν  α π ο β λ ή τ ω ν  ό σ ο  κα ι για τη ν π ρ ο σ τα σ ία  του εδ ά φ ο υ ς .
Ο ρ ισ μ ένες γεω ρ γικές μ έθο δ ο ι επ η ρ εά ζο υ ν  ά μ ε σ α  το έδ α φ ο ς  (και με ευ ρ ύ τερ η  έννοια το π ερ ιβ ά λ ­
λον)’ τα μέτρα π ο υ  σχεδιάζονται π ρος αυτή την κατεύθυνση κατά τις  
εργασίες αναθεώρησης της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και π ο υ εκθέ-  
τοντατ στην παράγραφο 27 αναμένεται ότι θα συμβάλουν σημαντικά στην  
προστασία του εδάφους. Η  Επιτροπή θα προωθήσει κατάλληλες προτάσεις  
το συντομότερο δυνατόν* και γενικότερα, σκοπεύει να αντιμετωπίσει  
την προστασία του εδάφους σ αν σημαντικό θέμα κατά την επεξεργασία  
του Τέταρτου Προγράμματος Δράσης της Κοινότητας σε θέματα περιβάλ­
λοντος.
Η  Ε Ν Τ Α Ξ Η  Τ Ω Ν  ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΆ Α Π Α ΙΤΗ ΣΕΩ Ν  ΣΤΙΣ ΥΠ Ο ΛΟ ΙΠ ΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ  
ΤΗ Σ Κ Ο ΙΝ Ο ΤΗ ΤΑ Σ
25. 0 προληπτικός χαρακτήρας της πολιτικής περιβάλλοντος της Κοινό­
τητας απαιτεί την ένταξη τω ν απαιτήσεων τω ν μ έτρ ω ν  π ροσ τασ ίαςτου περι­
βάλλοντος, σαν ουσιαστικό παράγοντα, στις υπόλοιπες πολιτικές της  
Κοινότητας και τω ν κρατών μελών. Ωστόσο, ορισμένοι τομείς έχουν  
λάβει ήδη το χαρακτήρα προτεραιότητας.
26. Η  Βιοτεχνολογία παρουσιάζει σημαντικές δυνατότητες, τόσο σ α ν  
μελλοντική βιομηχανία σε ανάπτυξη στην Κοινότητα όσ ο και σ αν ισχυ­
ρό μέσο αντιμετώπισης τω ν περιβαλλοντικών προβλημάτων, ιδίως στους  
τομείς τω ν ρευμάτων αποβλήτω ν και της διαχείρισης τω ν αποβλήτων.
Ωστόσο, ενδέχεται να παρουσιάσει σοβαρούς κινδύνους για το περιβάλ­
λον. Η  προληπτική προσέγγιση π ο υ  η  Επιτροπή εφαρμόζει στα προβλήμα­
τα του περιβάλλοντος απαιτεί δράση στο αρχικότερο δυνατό στάδιο  
για τη δημιουργία ενός κατάλληλου νομοθετικού πλαισίου το οποίο θα  
ελαχιστοποιήσει τους κινδύνους αυτούς και θα δώ σει στη βιομηχανία  
μια υγιή βάση για την ανάπτυξή της. Η  Επιτροπή θα υποβάλει κατάλλη­
λες προτάσεις στο άμεσο μέλλον και θα εξετάσει τη δυνατότητα παράλ­
ληλω ν δραστηριοτήτων σε διεθνές επίπεδο.

-  14 -
27. Το Ευρωπαϊκό τοπίο διαμορφώθηκε και πλάοθηκε α π ό  τις δραστηριό­
τητες της γεωργίας κατά τη διάρκεια τω ν αιώνων, Ωστόσο, η  ανάπτυξη  
τω ν σύγχρονω ν γεωργικών μεθόδων θέτει προβλήματα τα οποία απαιτούν  
μια άμεση αντιμετώπιση. Η  σ τρ εβ λ ή  χρήση της γης υποβαθμίζει την ποι­
ότητα του τοπίου και τις περιοχές ειδικού ενδιαφέροντος για τη δια­
τήρηση. Η  κατάχρηση χημικών ουσιών και η  ανεξέλεγκτη διάθεση τω ν  
γεωργικών αποβλήτω ν ρυπαίνουν τα αποθέματα υδάτων και προξενούν  
ζημιές στην άγρια πανίδα και χλωρίδα. Απαιτούνται περισσότερες π ρο ­
σπάθειες α π ό  την κοινή γεωργική πολιτική για τη δημιουργία ενός  
πλαισίου στο οποίο η  γεωργία θα σέβεται το περιβάλλον και θα συμβά-  
λει στη διατήρηση της ανεκτίμητης κληρονομιάς του τοπίου και τω ν  
ειδών. Οφείλουμε να εξετάσουμε το ενδεχόμενο μιας αύξησης τω ν δασι­
κ ώ ν  εκτάσεων στην Κοινότητα, η  οποία θα συμβάλει πιθανά στην προστα­
σία του περιβάλλοντος. Το συμβουλευτικό έγγραφο της Επιτροπής "Προ­
οπτικές για την Κοινή Γεωργική Πολιτική" εκθέτει τις απόψεις της  
Επιτροπής σχετικά με τους τρόπους εξισορρόπησης της ανάπτυξης της  
γεωργίας με τις συχνά αντίθετες απαιτήσεις της διατήρησης του φυσι­
κού περιβάλλοντος και πρόβλεψε μια σειρά μέτρων σχετικών κύρια
με τη χρήση τω ν γεωργικών φαρμάκω ν, την επεξεργασία τω ν γεωργικών  
αποβλήτω ν και τη διατήρηση τω ν ειδών, τω ν βιοτόπων και του τοπίου.
Η  Επιτροπή επανέλαβε πρόσφατα τις απόψεις αυτές κατά την υποβολή  
τω ν πορισμάτων της σχετικά με την αναθεώρηση της Κ Γ Π  π ρος το Συμ­
βούλιο.
28. Η  ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς κατά το 1992 είναι μία α π ό  
τις δηλωμένες δεσμεύσεις της Κοινότητας και ένας α π ό  τους πλέον  
φιλόδοξους στόχους της Κοινοτικής πολιτικής. Η  επίτευξη του στόχου  
αυτού απαιτεί την ενεργό υποστήριξη και συμβολή ό λω ν τω ν υπόλοιπω ν  
πολιτικών της Κοινότητας. Στον τομέα της πολιτικής περιβάλλοντος
η  κύρια αναμενόμενη επίπτωση α π ό  την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγο­
ράς αφ ορά τα πρότυπα παραγωγής. Σε σημαντικούς τομείς, θα ήταν δυ­
νατόν να υπάρξει διαφοροποίηση τω ν εθνικών προτύπω ν, ιδίως σχετικά  
με την προστασία του περιβάλλοντος. Για το λόγο αυτό, ενδείκνυται  
να επιτευχθεί εκ τω ν προτέρων, σε Κοινοτικό επίπεδο, η  εναρμόνιση  
τω ν π ροτύπ ω ν αυτώ ν η  οποία πιθανόν να αποδειχθεί αναγκαία για λό­
γους προστασίας τους περιβάλλοντος. Το Συμβούλιο τω ν Υπ ουργώ ν,  
κατά τις συνεδριάσεις της 2ας και της 3ης Δεκεμβρίου 1985 καθόρισε  
ότι η  προσέγγιση τω ν νομοθεσιών σχετικά με την προστασία του

-  15 -
περιβάλλοντος θα βααισθεί σ'ένα υψηλά ποσοστά προστασίας. Η  Επιτρο­
π ή  θα υποβάλει κατάλληλες προτάσεις στο χρονικό διάστημα μεταξύ του  
παρόντος και του 1992.
29. Η  π αραγω γή ενέργειας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό α π ό  τη χρήση  
ορυκτών καυσίμων και επομένως η  ενεργειακή πολιτική αγγίζει αναπό­
φευκτα θέματα ρύπανσης της ατμόσφαιρας. Ο ι περιβαλλοντικές απαιτή­
σεις αφετέρου επηρεάζουν το κόστος της ενέργειας και την ανταγωνι­
στικότητα τω ν διάφορων π η γώ ν ενέργειας. Η  εξισορροπημένη επιδίωξη  
τω ν στόχω ν της πολιτικής περιβάλλοντος και της ενεργειακής πολιτι­
κής έχει επομένως ειδική σημασία, ό π ω ς  αναφέρεται στην πρόσφατη  
ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τους νέους ενεργειακούς στόχους  
της Κοινότητας (C0M(85)245). Η  πολιτική διατήρησης τω ν ενεργειακών  
αποθεμάτων και η  χρήση εναλλακτικών -  μη ορυκτών - π η γώ ν ενέργειας  
θα συμβάλουν στη βελτίωση της ποιότητας της ατμόσφαιρας. Υπ άρχουν  
ήδη διαθέσιμες τεχνολογίες π ο υ μπορούν να επιτύχουν σημαντικές μειώ­
σεις τω ν εκπ ομπ ώ ν ρ ύ π ω ν α π ό  τις ηλεκτροπαραγωγές μονάδες π ο υ  χρησι­
μοποιούν ορυκτά καύσιμα με λογικό κόστος. Στο μέλλον, ίσω ς προκό­
ψ ουν σημαντικά προβλήματα α π ό  τη χρήση ορυκτών καυσίμων σε ό ^ τ ι αφο­
ρά τη συσσώ ρευση διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα και το φαι­
νόμενο της "θερμοκρασιακής αναστροφής" τα οποία αναμένεται ότι θα  
έχουν (όπ ω ς πολλοί επιστήμονες φοβούνται) σοβαρές επιπτώσεις για  
τις κλιματικές συνθήκες και την παραγωγικότητα της γεωργίας σε  
παγκόσμια κλίμακα. Α ν  η  έρευνα γύρω  α π ό  τα φαινόμενα αυτά επιβεβαι­
ώ σει την πιθανότητα εμφάνισης παρόμοιων επιπτώσεων, η  Κοινότητα
θα πρέπει να προετοιμάσει απαντήσεις και να επεξεργασθεί εναλλακτι­
κές ενεργειακές στρατηγικές. Η  Επιτροπή θα συνεχίσει τις μελέτες  
της σε αυτά τα πλαίσια.
•
30. Τα μεγαλύτερα προβλήματα του Τρίτου Κ όσμου στον τομέα του περι­
βάλλοντος -  ερημοποίηση/ αποψίλω ση τω ν τροπικών δασώ ν, ραγδαία διό­
γκω ση τω ν αστικών κέντρων, απώλεια ειδών άγριας ζω ής και γενετικής  
ποικιλίας - συνθέτουν τα φοβερότερα και επικίνδυνα στην εξέλιξή  
τους προβλήματα του παγκόσμιου περιβάλλοντος. Η  πολιτική ανάπτυξης  
της Κοινότητας στα πλαίσια της Λ Ο Μ Ε  I I I  θα προσπαθήσει να αντιμε­
τωπίσει την καλπάζουσα υποβάθμιση τω ν φυσικών π ό ρ ω ν υλοποιώντας  
προγράμματα δράσης τα οποία λαμβάνουν υπ όψ η τους περιβαλλοντικούς  
παράγοντες σε περισσότερο εκτεταμένη κλίμακα απ'ότι στο παρελθόν.

-  16 -
Δ ύο θέματα π ο υ  εξετάσθηκαν με π ροσοχή είναι τα προβλήματα της ερη­
μοποίησης και της αναδάσω σης στην Αφρική. Η  λύση τω ν προβλημάτω ν  
αυτώ ν είναι αναγκαία συνθήκη σε πολλές χώρες για τη μακροπρόθεσμη,  
βιώσιμη ανάπτυξη της γεωργίας και της υπαίθρου γενικότερα (βλέπε  
ΟΟΜ (86) τελικό της 22ας Ιανουαρίου 1986). Όμως δεδομένης της κλί­
μακας του προβλήματος, η  Κοινοτική προσπάθεια δεν επαρκεί. Η  απ όφ α­
σ η  σχετικά με τα προβλήματα της υποβάθμισης στο Τρίτο Κ όσ μο θα  
απαιτήσει κατά την υλοποίησή της αυξημένη διεθνή συνεργασία’ μεγα­
λύτερες και καλύτερα διαχειριζόμενες πιστώσεις’ και σημαντικές  
αλλαγές αντιλήψεων. Στα πλαίσια αυτά, ενδέχεται να κριθεί αναγκαία  
μια επανεξέταση της πολιτικής εμπορίου και της πολιτικής τιμών τω ν  
αναπτυγμένων χω ρώ ν. Τα θέματα αυτά θα είναι στο κέντρο τω ν εργασιών  
της Παγκόσμιας Επιτροπής για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη. Η  
Επιτροπή σκοπεύει να παρουσιάσει μελέτες επί τω ν θεμάτων αυτώ ν σ α ν  
συμβολή στις εργασίες της Παγκόσμιας Επιτροπής. Έχει προβλεφθεί  
μία συνάντηση στις Βρυξέλλες, μεταξύ της Επιτροπής στο σύνολό της  
και της Παγκόσμιας Επιτροπής προκειμένου να συζητήσουν το σχέδιο  
έκθεσης, και η  εκδήλωση αυτή θα είναι ένα α π ό  τα σημαντικά γεγονότα  
κατά την αρχική περίοδο του Ευρωπαϊκού Έτους Περιβάλλοντος.
ΚΑΤΕΥΘ ΥΝΣΕΙΣ ΓΙΑ Τ Η Ν  ΠΟΛΙΤΙΚΗ Π Ε Ρ ΙΒ Α ΛΛ Ο Ν ΤΟ Σ Τ Η Σ Κ Ο ΙΝ Ο ΤΗ ΤΑ Σ
31. Τελειώνοντας, η  Επιτροπή εκτιμά ότι η  άμεση αντιμετώπιση τω ν  
θεμάτων του περιβάλλοντος και τω ν αιτημάτων του Συμβουλίου α π ό  την  
Κοινότητα θα πρέπει να ακολουθήσει τις επόμενες κατευθύνσεις :
- Η  αυστηρή υλοποίηση της πολιτικής περιβάλλοντος εναρμονίζεται  
π λή ρ ω ς με τη μακροπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, της οποίας αποτε­
λεί ουσιαστικό παράγοντα. Μ πορεί να συμβάλει στη δημιουργία θέσε­
ω ν  εργασίας. Πρέπει να θεωρείται θεμελιακό στοιχείο της οικονομι­
κής και κοινωνικής πολιτικής της Κοινότητας και τω ν κρατώ ν μελών*
- Η  π ρόληψ η πρέπει να παραμείνει ο  κεντρικός
στόχος της πολιτικής περιβάλλοντος. Για το σ κοπ ό αυτό, οι περιβαλ­
λοντικές απαιτήσεις πρέπει να ενταχθούν στη νομοθεσία και στη  
διαδικασία λήψης α π οφ άσ εω ν και θα πρέπει να υπάρξει πρόοδος στην

-  17 -
υλοποίηση της Οδηγίας Ανάλυσης τω ν Περιβαλλοντικών Επ ιπ τώ σεω ν  
σχετικά με τα μεγάλα σχέδια" πρέπει να αναπτυχθούν μεθοδολογίες  
προκειμένου να διασιραλισθεί η  ένταξη τω ν περιβαλλοντικών απαι­
τήσεων στη διαμόρφωση της πολιτικής, τω ν σχεδίων και τω ν π ρο­
γραμμάτων’
-  Γ ^ έπ ει να ληφθούν επειγόντως συγκεκριμένα μέτρα προκειμένου να  
διασιραλισθεί η  ένταξη αυτή σε μία πρακτική καθημερινής βάσης,  
τόσο στο επίπεδο της πολιτικής της Κοινότητας όσο και τω ν κρα­
τώ ν μελών'
-  Η  αρχή "ο Ρυπαίνων υφίσταται κυρώσεις" είναι ουσιαστικής σημασί­
ας για τη διαβίβαση τω ν ορθώ ν κατευθύνσεων π ρος την πολιτική  
τιμών και την αγορά. Πρέπει να επεκταθεί και να εφαρμοσθεί σε  
ευρύτερη κλίμακα*
- Η  υλοποίηση της πολιτικής περιβάλλοντος σε περιοχές π ο υ μειονε-  
κτούν και σε περιοχές βιομηχανικής ύφεσης στην Κοινότητα πρέπει  
να υποβοηθηθεΡ
-  Τα προβλήματα του περιβάλλοντος δεν είναι πλέον δυνατόν να αντι­
μετωπιστούν αποτελεσματικά σε τμηματική βάση’ θα πρέπει να ανα­
πτυχθεί μία προσέγγιση μέσ ω  π ολλώ ν τομέων προκειμένου να αποφευ­
χθεί η  μεταβίβαση της ρύπανσης α π ό  τομέα σε τομέα (ύδατα, ατμό­
σφαιρα κλπ.)’
- Η  Επιτροπή πρέπει να εξετάσει με προσοχή το θέμα της πραγματικής  
υλοποίησης και εφαρμογής της πολιτικής περιβάλλοντος’ και τα  
πρακτικά αποτελέσματα της πολιτικής αυτής σε επιτόπια βάση
- Το Ευρωπαϊκό Έτος Περιβάλλοντος πρέπει να αντιμετωπισθεί σ α ν  
μία σημαντική ευκαιρία για τη συνειδητοποίηση της σοβαρότητας  
τω ν προβλημάτω ν του περιβάλλοντος και για την αλλαγή τω ν αντιλή­
ψεων.
32. Προκειμένου να ανταποκριθεί στην έκληση του Συμβουλίου π ρος  
την Επιίτρςπή και το Συμβούλιο για άμεση δράση προκειμένου να αντι-  
μετωπισθούν τα περισσότερο επείγοντα προβλήματα του περιβάλλοντος,  
η  Επιτροπή εκτιμά ότι χρειάζονται αποφάσεις σε σύντομο χρονικό διά­
στημα με στόχο :

-  18 -
τη δραστική μείωση της ρύπανσης της ατμόσφαιρας α π ό  όλες τις  
κυριότερες πηγές'
την επεξεργασία και ενίσχυση τω ν ενεργειών για τη μείωση τω ν  
απ οβολώ ν στη θάλασσα, ιδίως στη Βόρειο θάλασσα και τη Μεσόγειο'
την π ροώ θησ η ενός παγκόσμιου κώδικα πρακτικής σχετικά με τις  
επικίνδυνες χημικές ουσίες, τα απόβλητα και τις εγκαταστάσεις
την έγκριση κατάλληλων περιβαλλοντικών κανονισμών σχετικά με  
τη βιοτεχνολογία'
τη δημιουργία ενός πλαισίου στο οποίο οι γεωργικές δραστηριδτη-  
τες θα σέβονται το περιβάλλον και θα συμβάλουν στη διατήρηση  
της ανεκτίμητης κληρονομιάς του τοπίου και τω ν ειδών ζω ής"
την ενίσχυση της εσωτερικής αγοράς καταλήγοντας σε εναρμονίσεις  
π ροτύπ ω ν π αραγω γής σε Κοινοτικό επίπεδο τα οποία ενδέχεται να  
κριθούν αναγκαία α π ό  περιβαλλοντική ά π ο ψ η  κατά το 1992*
την αντιμετώπιση τω ν προβλημάτω ν σε περιοχές π ο υ γνωρίζουν υπο-  
βάθμιση του περιβάλλοντος*
την εγκαινίαση ενός σημαντικού προγράμματος "σχεδίων επίδειξης"  
προκειμένου να διερευνηθεί η  δυνατότητα δημιουργίας θέσεων εργα­
σίας μέσ ω  της υλοποίησης της πολιτικής περιβάλλοντος
την συμπαράσταση στις μειονεκτικές περιοχές της Κοινότητας κατά  
την εγκατάσταση της βασικής περιβαλλοντικής υποδομής και κατά  
την εφαρμογή τω ν Κοινοτικών οδηγιών σχετικά με το περιβάλλον
την εδραίωση του διεθνούς ρόλου της Επιτροπής στην αντιμετώπιση  
τω ν περιβαλλοντικών προβλημάτων, ιδίως σε σχέση με την ανάπτυξη  
του Τρίτου Κ όσμου και τη συνεργασία σε εθνικό επίπεδο

-  19 -
-  την εγκαινίαση και π ροώ θησ η του Ευρωπαϊκού Έτους Περιβάλλοντος  
σε ευρεία κλίμακα.
33. Η  Επιτροπή θα λάβει μεταξύ άλλω ν υπ όψ η τις προηγούμενες εκτιμή­
σεις κατά την επεξεργασία τω ν προτάσεώ ν της σχετικά με το Τέταρτο  
Πρόγραμμα Δράσης της Κοινότητας σε θέματα περιβάλλοντος. Στο ενδιά­
μεσο διάστημα, καλεί το Συμβούλιο να καταγράψει τις γενικές κατευ­
θύνσεις του παρόντος εγγράφου και να σημειώσει ότι η  Επιτροπή σκο­
πεύει να υποβάλει κατάλληλες λεπτομερείς προτάσεις όσο ταχύτερα  
το επιτρέψουν τα μέσα π ο υ διαθέτει.