Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την «Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 74/60/ΕΟΚ του Συμβουλίου περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών όσον αφορά την εσωτερική διαρρύθμιση των μηχανοκίνητων οχημάτων (εσωτερικά τμήματα του χώρου επιβατών εκτός των εσωτερικών κατόπτρων οδηγήσεως, διευθέτηση των χειριστηρίων, οροφή ή ανοιγόμενη οροφή, ερεισίνωτο και οπίσθιο τμήμα των καθισμάτων)» () (98/C 407/10)

Στις 15 Μαΐου 1998, και σύμφωνα με το άρθρο 100 Α της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την για την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, επεξεργάστηκε τη γνωμοδότησή του στις 8 Ιουλίου 1998 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Bagliano.

Κατά την 357η σύνοδο ολομέλειάς της (συνεδρίαση της 9ης Σεπτεμβρίου 1998), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 61 ψήφους υπέρ, 1 κατά και 2 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η Οδηγία 74/60/ΕΟΚ του Συμβουλίου () που τροποποιήθηκε από την επόμενη Οδηγία 78/632/ΕΟΚ της Επιτροπής (), προβλέπει τη θέσπιση απαιτήσεων όσον αφορά την εσωτερική διαρρύθμιση των μηχανοκίνητων οχημάτων (Διεθνής κατηγορία Μ1).

1.2. Σκοπός των απαιτήσεων αυτών είναι να μειωθούν οι βλάβες των εποχουμένων σε περίπτωση επαφής με τα εσωτερικά τμήματα του οχήματος ένεκα ισχυρής ελάττωσης της ταχύτητας του οχήματος ή μετωπιαίας συγκρούσεως. Οι τεχνικές απαιτήσεις των παραρτημάτων προσδιορίζουν τις ζώνες του χώρου επιβατών που μπορούν να έρθουν σε επαφή με τους επιβάτες (π.χ.: ζώνη επαφής με τα γόνατα, ζώνη επαφής με το κεφάλι). Στις ζώνες αυτές επιβάλλονται οι ειδικές απαιτήσεις ελάχιστης καμπυλότητας με σκοπό να αποφευχθεί η παρουσία επικίνδυνων ακμών καθώς και απαιτήσεις σχετικά με την απορρόφηση ενέργειας προκειμένου να περιορισθούν τα αποτελέσματα μιας ενδεχόμενης κρούσεως μεταξύ επιβάτου και χώρου επιβατών.

1.3. Η Οδηγία 74/60/ΕΟΚ την οποία υποβάλλει η Επιτροπή προς τροποποίηση και ενημέρωση είναι μια εκ των «επιμέρους οδηγιών» που πρέπει να πληρούνται για την έγκριση «ΕΚ τύπου» του οχήματος που προβλέπεται από την Οδηγία πλαίσιο 70/156/ΕΟΚ () και των μεταγενέστερων τροποποιήσεών της (που ισχύουν υποχρεωτικώς από 1ης Ιανουαρίου 1996 για τα επιβατικά αυτοκίνητα νέας εγκρίσεως τύπου και από 1ης Ιανουαρίου 1998 για τα επιβατικά αυτοκίνητα νέας ταξινομήσεως).

2. Σύνοψη της προτάσεως

2.1. Στόχος της πρότασης της Επιτροπής είναι η εισαγωγή απαιτήσεων στην Οδηγία 74/60/ΕΟΚ σχετικά με τα ηλεκτρονικά παράθυρα, τα ηλεκτρονικά συστήματα οροφής και τα διαχωριστικά συστήματα με σκοπό την εξάλειψη του κινδύνου που μπορεί να προκύψει κυρίως για τα παιδιά κατά το κλείσιμο των εν λόγω διατάξεων.

2.2. Η πρόταση προβλέπει ότι

- τα παράθυρα, οι συρόμενες οροφές και τα διαχωριστικά συστήματα που είναι ηλεκτροκίνητα πρέπει να μπορούν να κλείνουν μόνο υπό καθορισμένες συνθήκες ασφάλειας (π.χ. μόνο όταν το κλειδί βρίσκεται σε θέση μανδάλωσης της ανάφλεξης) 7

- εφόσον οι διατάξεις δεν ικανοποιούν τα ως άνω κριτήρια λειτουργίας απαιτείται η αυτόματη αναστροφή της κινήσεως του τζαμιού ή του διαχωριστικού σε περίπτωση κατά την οποία το ίδιο το κλείσιμο συναντά αντίσταση στην κίνηση 7

- οι διακόπτες πρέπει να είναι τοποθετημένοι κατά τρόπο ώστε να ελαχιστοποιείται ο κίνδυνος τυχαίου κλεισίματος και οι διακόπτες των οπίσθιων παραθύρων να τίθενται σε αχρηστία από έναν άλλο διακόπτη ο οποίος μπορεί να τίθεται σε λειτουργία μόνο από τις πρόσθιες θέσεις 7

- οι τηλεδιακόπτες των εν λόγω διατάξεων δεν πρέπει να είναι επίφοβοι, δηλαδή πρέπει για να είναι σε θέση να κλείνουν τα παράθυρα μόνο σε προσδιορισμένες ανώτατες αποστάσεις 7

- το εγχειρίδιο οδηγιών χρήσεως και συντηρήσεως του οχήματος πρέπει να περιλαμβάνει όλα τα προειδοποιητικά τμήματα για την ασφαλή χρήση όλων αυτών των διατάξεων.

2.3. Η πρόταση περιέχει επίσης και τροποποιήσεις διοικητικού χαρακτήρα, σκοπός των οποίων είναι η εναρμόνιση της τεκμηρίωσης εγκρίσεως τύπου με εκείνη που προβλέπεται από την ήδη αναφερθείσα Οδηγία πλαίσιο 70/156/ΕΟΚ και τις μεταγενέστερες τροποποιήσεις σχετικά με την έγκριση «τύπου ΕΚ» του οχήματος.

2.4. Επιπροσθέτως επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής της Οδηγίας 74/60/ΕΟΚ όπως τροποποιήθηκε από την εν λόγω οδηγία για όλα τα οχήματα μετά κινητήρος των κατηγοριών Μ, Ν και Ο, έστω και αν επί του παρόντος οι τεχνικές διατάξεις που περιλαμβάνονται σ'αυτήν ισχύουν αποκλειστικώς και μόνο για τα οχήματα της κατηγορίας Μ1.

2.5. Η Επιτροπή προτείνει την εφαρμογή των νέων διατάξεων από

- 1ης Οκτωβρίου 1999 για όλους τους νέους τύπους οχημάτων 7

- 1ης Οκτωβρίου 2000 για όλα τα νέα οχήματα.

3. Παρατηρήσεις και συμπεράσματα

3.1. Η ΟΚΕ γνωρίζει ότι οι πτυχές της «παθητικής ασφάλειας» των επιβατικών αυτοκινήτων αποτελούν αντικείμενο 10 Κοινοτικών Οδηγιών που περιλαμβάνουν διατάξεις σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν (π.χ. Οδηγία 74/60/ΕΟΚ όσον αφορά την εσωτερική διαρρύθμιση), για τις διατάξεις που πρέπει να υιοθετηθούν [Οδηγία 96/36/ΕΚ για τις ζώνες ασφαλείας ()] και για τις επαληθεύσεις του σχεδίου που πρέπει να υλοποιηθεί [π.χ. Οδηγία 96/79/ΕΚ για τις μετωπικές συγκρούσεις ()] για να εξασφαλισθεί η προστασία των επιβατών σε περίπτωση ατυχήματος. Λαμβανομένου υπόψη του πολύπλοκου χαρακτήρα των Οδηγιών αυτών, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εκφράζει το φόβο μήπως κατά την ανάληψη τόσο κατακερματισμένων δράσεων εκσυγχρονισμού των Οδηγιών δεν ληφθεί υπόψη το κριτήριο της τήρησης των προτεραιοτήτων. Ως προς την ασφάλεια, κυρίως των ατόμων, υφίστανται βεβαίως πολύ πιο επείγοντα προβλήματα (π.χ. σχολικά αυτοκίνητα - μεταφορά μειονεκτικών ατόμων - αερόσακος προστασίας).

Η ΟΚΕ συνιστά συνεπώς στην Επιτροπή να αντιμετωπίσει το πρόβλημα της ασφάλειας βάση μιας σφαιρικής και συντονισμένης προσεγγίσεως σύμφωνα με το Πράσινο Βιβλίο για την ασφάλεια («Ανακοίνωση της Επιτροπής: η προαγωγή της οδικής ασφάλειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το πρόγραμμα 1997-2001» ()

3.2. Δεδομένου ότι διευρύνεται ολοένα και περισσότερο η διάδοση των αυτόματων διατάξεων γιατί το κλείσιμο και το άνοιγμα των παραθύρων, των ανοιγόμενων οροφών και των διαχωριστικών συστημάτων, η ΟΚΕ συμφωνεί ότι είναι σκόπιμες οι νέες διατάξεις που προτείνονται από την Επιτροπή έστω και αν δεν είναι οι πιο επείγουσες. Οι διατάξεις αυτές πράγματι, εάν εφαρμοστούν άνευ της κατάλληλης προσοχής, μπορούν να προκαλέσουν βλάβες. Η πρόταση οδηγίας θα πρέπει συνεπώς να ερμηνευτεί με βάση την ευθύνη του κατασκευαστού ως προς τις ίδιες διατάξεις και τους διακόπτες τους καθώς και ως προς τις πληροφορίες που πρέπει να παρέχονται στον πελάτη για τη χρήση τους.

3.3. Η ΟΚΕ εύχεται το περιεχόμενο της ανακοίνωσης της Επιτροπής για την οδική ασφάλεια στην ΕΕ που αναφέρθηκε στο σημείο 3.1 να λάβει σύντομα τη μορφή απτών δράσεων εκ μέρους της Επιτροπής και ειδικότερα ζητεί την ολοκλήρωση του σχεδίου οδηγίας για τα χαρακτηριστικά κατασκευής των λεωφορείων (), σχέδιο το οποίο μεταξύ άλλων προβλέπει διατάξεις για να εξασφαλιστεί η δυνατότητα πρόσβασης των μειονεκτικών ατόμων στα μεταφορικά μέσα.

3.4. Η ΟΚΕ φρονεί τέλος ότι πρέπει να επισημανθεί η περιορισμένη σαφήνεια του σημείου 3 του Άρθρου 2 στο οποίο χρειάζεται να διευκρινιστεί η ημερομηνία κατά την οποία τα νέα οχήματα θα πρέπει να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της εξεταζόμενης πρότασης. Διότι μπορεί πράγματι να αμφισβητηθεί κατά πόσο η οδηγία αυτή εφαρμόζεται σε όλα τα οχήματα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας και όχι στα οχήματα μόνο της κατηγορίας Μ1 στα οποία αφορούν αποκλειστικώς οι απαιτήσεις του Παραρτήματος Ι. Προτείνεται επιπλέον η διαγραφή της δευτέρας παραγράφου του σημείου 3 του Άρθρου 2 που δεν είναι απαραίτητη και ενδέχεται να προκαλέσει εσφαλμένες ερμηνείες.

Βρυξέλλες, 9 Σεπτεμβρίου 1998.

Ο Πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Tom JENKINS

() ΕΕ C 149 της 15.5.1998, σ. 10.

() ΕΕ L 38 της 11.2.1974.

() ΕΕ L 206 της 29.7.1978.

() ΕΕ L 42 της 23.2.1970.

() ΕΕ L 178 της 17.7.1996.

() ΕΕ L 18 της 21.1.1997.

() COM(97) 131 τελικό που δημοσιεύθηκε στις 9 Απριλίου 1997.

() Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις ειδικές διατάξεις που πρέπει να εφαρμόζονται στα οχήματα μεταφοράς επιβατών που διαθέτουν άνω των οκτώ θέσεων εκτός της θέσεως του οδηγού που τροποποιεί την Οδηγία 70/156/ΕΟΚ, COM(97) 276 της 18.6.1997, ΕΕ C 17 της 20.1.1998.