P6_TA(2006)0486

Θεματική στρατηγική για το θαλάσσιο περιβάλλον

Νομοθετικό ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με μια θεματική στρατηγική για την προστασία και τη διατήρηση του θαλάσσιου περιβάλλοντος (2006/2174(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με τίτλο "Θεματική Στρατηγική για την Προστασία και Διατήρηση του Θαλάσσιου Περιβάλλοντος" (COM(2005)0504),

- έχοντας υπόψη το έκτο κοινοτικό πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον (ΠΔΠ) [1],

- έχοντας υπόψη την πρόταση οδηγίας περί θεσπίσεως πλαισίου για κοινοτική δράση στο πεδίο της πολιτικής για το θαλάσσιο περιβάλλον (Οδηγία για τη θαλάσσια στρατηγική) (COM(2005)0505),

- έχοντας υπόψη την οδηγία 2000/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Οκτωβρίου 2000 για τη θέσπιση πλαισίου κοινοτικής δράσης στον τομέα της πολιτικής των υδάτων [2] (την οδηγία πλαίσιο για τα ύδατα), στους στόχους της οποίας περιλαμβάνεται η προστασία των χωρικών και θαλάσσιων υδάτων και η πρόληψη και η εξάλειψη της ρύπανσης του θαλάσσιου περιβάλλοντος,

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 19ης Ιουνίου 2003 [3] σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με τίτλο "Προς μια στρατηγική για την προστασία και τη διατήρηση του θαλάσσιου περιβάλλοντος",

- έχοντας υπόψη την τελευταία έκθεση για την κατάσταση του περιβάλλοντος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (ΕΟΠ), η οποία δημοσιεύτηκε το 2005 [4],

- έχοντας υπόψη την ενημέρωση πολιτικής του Ιδρύματος Ευρωπαϊκής Περιβαλλοντικής Πολιτικής (IEEP) [5],

- έχοντας υπόψη τη σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το δίκαιο της θάλασσας (Unclos) [6],

- έχοντας υπόψη τη σύμβαση για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος της Βαλτικής Θάλασσας (Helcom) [7],

- έχοντας υπόψη τη σύμβαση για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος του βορειοανατολικού Ατλαντικού (OSPAR) [8],

- έχοντας υπόψη τη σύμβαση για την προστασία της Μεσογείου Θαλάσσης από τη ρύπανση, και τα πρόσθετα πρωτόκολλά της (Σύμβαση της Βαρκελώνης) [9],

- έχοντας υπόψη το άρθρο 45 του Κανονισμού του,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων (A6-0364/2006),

A. λαμβάνοντας υπόψη ότι το θαλάσσιο περιβάλλον υφίσταται σημαντικές πιέσεις και, σύμφωνα με την προαναφερθείσα έκθεση του ΕΟΠ, υπάρχουν πρώιμες ενδείξεις ότι τα θαλάσσια και παράκτια οικοσυστήματα της Ευρώπης υφίστανται διαρθρωτικές αλλαγές σε ό,τι αφορά την τροφική αλυσίδα, οι οποίες αποδεικνύονται από την απώλεια βασικών ειδών, την εμφάνιση μεγάλων συγκεντρώσεων βασικών πλαγκτονικών ειδών τα οποία αντικαθιστούν άλλα είδη και από την εξάπλωση χωροκατακτητικών ειδών. Όλα αυτά οφείλονται στην κλιματική αλλαγή και τις εκτεταμένες ανθρώπινες δραστηριότητες,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι το 6ο ΠΔΠ ορίζει ως τομείς προτεραιότητας δράσης την περαιτέρω προστασία των θαλάσσιων περιοχών και την καλύτερη ενσωμάτωση του περιβάλλοντος σε άλλες κοινοτικές πολιτικές,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η θάλασσα της ΕΕ είναι η μεγαλύτερη θάλασσα στον κόσμο και ότι η επιφάνειά της είναι μεγαλύτερη από το έδαφος της ΕΕ συνολικά. Είκοσι κράτη μέλη διαθέτουν ακτές που εκτείνονται σε μήκος 70000 σχεδόν χιλιομέτρων και ο μισός σχεδόν πληθυσμός της ΕΕ ζει σε απόσταση μικρότερη από 50 χιλιόμετρα από την ακτή. Το 2004, οι θαλάσσιες περιφέρειες της ΕΕ των 15 παρήγαγαν περισσότερο από το 40 % του ΑΕΠ. Η ναυπηγική βιομηχανία, οι λιμένες, η αλιεία και οι κλάδοι συναφών υπηρεσιών απασχολούν δυόμισι εκατομμύρια άτομα. Η ΕΕ διαθέτει 1200 λιμένες και το 90 % του εξωτερικού εμπορίου της όπως και το 41 % του ενδοκοινοτικού εμπορίου της μεταφέρονται δια θαλάσσης,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο τουρισμός, η αλιεία και η υδατοκαλλιέργεια είναι δραστηριότητες οι οποίες μπορούν να αναπτυχθούν πλήρως μόνο σε ένα θαλάσσιο περιβάλλον σε καλή οικολογική κατάσταση,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι στην παγκόσμια διάσκεψη κορυφής για την αειφόρο ανάπτυξη που πραγματοποιήθηκε στο Γιοχάνεσμπουργκ το 2002, τα συμβαλλόμενα μέρη συμφώνησαν να μειώσουν σημαντικά τον ρυθμό απώλειας της θαλάσσιας βιοποικιλότητας έως το 2012, μια δέσμευση που επαναλήφθηκε στη διάσκεψη για τη βιοποικιλότητα που πραγματοποιήθηκε στην Curitiba, το 2006,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να λάβουν όλα τα ενδεδειγμένα μέτρα προκειμένου να διατηρηθούν οι φυσικοί οικότοποι και η βιολογική ποικιλότητα στη θάλασσα και να προστατεύσουν τα παράκτια οικοσυστήματά τους· λαμβάνοντας επίσης υπόψη ότι θα πρέπει να ληφθούν μέτρα αυτού του είδους προκειμένου να διασφαλιστεί η αειφόρος χρήση των φυσικών πόρων εντός των θαλασσών τους,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ορθότητα μιας πολιτικής εξαρτάται από την υψηλή —ή μη— ποιότητα των πληροφοριών και ότι απαιτείται η χρήση επιστημονικών πληροφοριών, στα διάφορα επίπεδα διακυβέρνησης, η οποία πρέπει να προσδιορίζει και να καλύπτει τα γνωστικά χάσματα, να περιορίζει την άσκοπη διπλή συλλογή δεδομένων και έρευνας και να προάγει την εναρμόνιση, την ευρεία διασπορά και χρήση θαλάσσιας επιστημονικής τεχνογνωσίας και δεδομένων,

Η. λαμβάνοντας υπόψη την αδυναμία να τονισθεί επαρκώς ότι τα κριτήρια που έχουν επιλεχθεί για τον ορισμό της καλής περιβαλλοντικής κατάστασης πρέπει να είναι αρκετά μακρόπνοα, δεδομένου ότι αυτοί οι ποιοτικοί στόχοι θα διέπουν πιθανότατα τα προγράμματα μέτρων για πολύ καιρό ακόμα,

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, για την προστασία και βελτίωση του θαλάσσιου περιβάλλοντος σε μία συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή, απαιτείται η λήψη διασυνοριακών μέτρων σε όλους τους τομείς που επηρεάζουν την εν λόγω περιοχή, ήτοι μέτρα που ενδέχεται να απαιτούνται εντός της θαλάσσιας περιοχής και των παρακείμενων θαλάσσιων και παράκτιων περιοχών, στην περιοχή της λεκάνης απορροής και, στην περίπτωση ορισμένων διασυνοριακών ουσιών, σε άλλες περιοχές,

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένα ύδατα της Αρκτικής είναι σημαντικά για την Κοινότητα και τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο και ότι ορισμένα κράτη μέλη (Δανία, Φινλανδία και Σουηδία) είναι μέλη του Αρκτικού Συμβουλίου,

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι με τη μελλοντική διεύρυνση της ΕΕ, η οποία θα πραγματοποιηθεί το 2007 με την προσχώρηση της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας, ο Εύξεινος Πόντος θα περιληφθεί στα ευρωπαϊκά ύδατα,

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Κοινότητα και τα κράτη μέλη της είναι συμβαλλόμενα μέρη σε διάφορες διεθνείς συμφωνίες οι οποίες ενέχουν σημαντικές υποχρεώσεις σε ό,τι αφορά την προστασία των θαλάσσιων υδάτων από τη ρύπανση, ιδίως οι συμβάσεις Helcom και OSPAR και η σύμβαση για την προστασία της Μεσογείου Θαλάσσης από τη ρύπανση,

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η προστασία και αναβάθμιση του θαλάσσιου περιβάλλοντος δεν μπορούν να πραγματωθούν μόνο με εθνικές προσπάθειες, αλλά είναι απαραίτητη η στενή περιφερειακή συνεργασία και άλλα ενδεδειγμένα διεθνή μέτρα,

Ορίζοντας το κατάλληλο επίπεδο φιλοδοξίας

1. χαιρετίζει τη θεματική στρατηγική της Επιτροπής για την προστασία και διατήρηση του θαλάσσιου περιβάλλοντος και τον γενικότερο στόχο της σε ό,τι αφορά την προώθηση της αειφόρου χρήσης των θαλασσών και τη διατήρηση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων· θεωρεί, με απογοήτευση, ότι η πρόταση οδηγίας για τη θαλάσσια στρατηγική σε αυτήν τη μορφή δεν θα επιτύχει την κινητοποίηση των περιφερειακών και τοπικών αρχών για να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα·

2. πιστεύει στον ηγετικό ρόλο της ΕΕ στη διαδικασία αυτή και, επομένως, ζητεί μια ισχυρή πολιτική της ΕΕ για τη θαλάσσια προστασία, η οποία θα αποτρέπει περαιτέρω απώλειες βιοποικιλότητας και την υποβάθμιση του θαλάσσιου περιβάλλοντος και θα προωθεί την αποκατάσταση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας·

3. ζητεί να συμπεριληφθεί στην οδηγία ένας κοινός ευρωπαϊκός ορισμός της καλής περιβαλλοντικής κατάστασης, που νοείται ως η περιβαλλοντική κατάσταση στην οποία η διαχείριση όλων των θαλάσσιων οικοσυστημάτων εντός μιας δεδομένης θαλάσσιας περιφέρειας είναι τέτοια που τους επιτρέπει να λειτουργούν με ισορροπημένο και αυτοσυντηρούμενο τρόπο ενόψει της περιβαλλοντικής αλλαγής, στηρίζοντας τόσο τη βιοποικιλότητα, όσο και τις ανθρώπινες δραστηριότητες. Αυτό διασφαλίζει μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα στην εφαρμογή της οδηγίας για τη θαλάσσια στρατηγική·

4. επισημαίνει ότι η καλή περιβαλλοντική κατάσταση των ευρωπαϊκών περιφερειακών θαλασσών μπορεί να επιτευχθεί μόνο με ισχυρή και συντονισμένη δράση σε περιφερειακό επίπεδο αντί με την μεμονωμένη δράση των κρατών μελών, και, ως εκ τούτου, ζητεί να συμπεριληφθεί στην οδηγία για τη θαλάσσια στρατηγική η νομική υποχρέωση των κρατών μελών να επιτυγχάνουν καλή περιβαλλοντική κατάσταση· θεωρεί, ως εκ τούτου, ότι η στρατηγική πρέπει να οδηγεί σε δεσμευτικές υπερεθνικές υποχρεώσεις που ενδέχεται επίσης να περιλαμβάνουν κοινές δεσμεύσεις σε τρίτες χώρες·

5. ζητεί, επίσης, να συμπεριληφθεί ένας κατάλογος γενικών παραγόντων ποιοτικής περιγραφής, κριτηρίων και προτύπων για την αναγνώριση της καλής περιβαλλοντικής κατάστασης, δηλαδή ένας υφιστάμενος κατάλογος ο οποίος είναι γενικά αποδεκτός από τους ενδιαφερομένους για το θαλάσσιο περιβάλλον, χωρίς να αποκλείονται περαιτέρω βελτιώσεις και ανάπτυξη του καταλόγου·

6. θεωρεί σημαντική την εναρμόνιση των στόχων, των μέτρων, της γλώσσας και των εννοιών που χρησιμοποιούνται στην οδηγία για τη θαλάσσια στρατηγική και σε άλλες οδηγίες που αφορούν το θαλάσσιο περιβάλλον, όπως η οδηγία πλαίσιο για τα ύδατα και η οδηγία για τους οικοτόπους [10], προκειμένου να επιτευχθεί μεγαλύτερη σαφήνεια και να διευκολυνθεί ο συντονισμός μεταξύ των οδηγιών αυτών·

7. θεωρεί ότι πρέπει να ληφθούν άμεσα μέτρα για τη βελτίωση της ποιότητας των υδάτων και, ως εκ τούτου, εκφράζει την ανησυχία του για το παρατεταμένο χρονοδιάγραμμα που προτείνεται στην πρόταση οδηγίας για τη θαλάσσια στρατηγική· θεωρεί πρέπον το χρονοδιάγραμμα να ευθυγραμμιστεί με το χρονοδιάγραμμα της οδηγίας πλαισίου για τα ύδατα·

8. επισημαίνει ότι το χρονοδιάγραμμα της οδηγίας πλαισίου για τα ύδατα, σύμφωνα με το οποίο προβλέπεται η επίτευξη καλής οικολογικής κατάστασης στα παράκτια ύδατα έως το 2015, έχει ήδη εφαρμοστεί στα κράτη μέλη· θεωρεί ότι δεν είναι λογικό ή σωστό να προτείνεται ταυτόχρονα ένας λιγότερο φιλόδοξος στόχος για μερικώς επικαλυπτόμενες και παρακείμενες θαλάσσιες περιοχές· τονίζει ότι δεν θα είναι εφικτό να επιτευχθεί καλή περιβαλλοντική κατάσταση σε διάφορες περιοχές παράκτιων υδάτων, εκτός εάν υπάρξει αντίστοιχα καλή περιβαλλοντική κατάσταση στις παρακείμενες θαλάσσιες περιοχές·

Συνέργειες με τις πολιτικές της ΕΕ

9. χαιρετίζει την Πράσινη Βίβλο με τίτλο "Προς μια μελλοντική θαλάσσια πολιτική για την Ένωση" (COM(2006)0275), η οποία προβλέπει μια ολιστική προσέγγιση της αειφόρου ανάπτυξης των ωκεανών, αλλά συνιστά την αποφυγή υπερβολικής έμφασης σε μία οικονομική προσέγγιση και προτρέπει να εξευρεθεί ισορροπία μεταξύ των οικονομικών και οικολογικών πτυχών· αναμένει ότι η οδηγία για τη θαλάσσια στρατηγική, ο περιβαλλοντικός πυλώνας της, θα παράσχει το νομικό πλαίσιο για τη διατήρηση και την ακεραιότητα του θαλάσσιου περιβάλλοντος και, συνεπώς, το νομικό πλαίσιο για τις κατάλληλες μονάδες διαχείρισης —τις θαλάσσιες περιφέρειες και στρατηγικές— για τον σχεδιασμό και τις αποφάσεις σχετικά με το θαλάσσιο περιβάλλον·

10. είναι της άποψης ότι πρέπει να διευκρινισθούν οι επιπτώσεις για τα κράτη μέλη, εάν οι στόχοι και τα μέτρα που αφορούν την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος δεν είναι αρκετά μακρόπνοα, δηλαδή ότι πρέπει να δοθεί προσοχή στο πώς θα διασφαλιστεί ότι ο στόχος της οδηγίας —η καλή περιβαλλοντική κατάσταση— μπορεί πράγματι να επιτευχθεί·

11. επισημαίνει ότι τα κράτη μέλη έχουν καθυστερήσει ως προς τη συμμόρφωση με τα υφιστάμενα θαλάσσια στοιχεία του δικτύου Natura 2000· ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να εντοπίσουν θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές συγκεκριμένου επιστημονικού ενδιαφέροντος ή ενδιαφέροντος για τη βιοποικιλότητα, ή περιοχές οι οποίες υφίστανται έντονες πιέσεις, σύμφωνα με τις οδηγίες για τους οικοτόπους και τα πτηνά [11]·

12. τάσσεται υπέρ των μακροπρόθεσμων προσπαθειών ενσωμάτωσης περιβαλλοντικών στόχων στην κοινή αλιευτική πολιτική (ΚΑΠ) και, ως εκ τούτου, εκπλήρωσης των απαιτήσεων για την αειφόρο ανάπτυξη, αλλά επιμένει ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν την ευκαιρία να υιοθετήσουν πιο επείγοντα και βραχυπρόθεσμα μέτρα, π.χ. τη θέσπιση απαγορευμένων περιοχών (θαλάσσια πάρκα), ή θαλάσσιων καταφυγίων, για την προστασία των πλέον ευάλωτων θαλάσσιων οικοσυστημάτων·

13. εκφράζει την απογοήτευσή του για το γεγονός ότι η Επιτροπή δεν αναφέρθηκε, τόσο στην ανακοίνωση όσο και στην οδηγία για τη θαλάσσια στρατηγική, στα θαλάσσια ύδατα των υπερπόντιων γαλλικών διαμερισμάτων, των Αζορών, της Μαδέρας και των Καναρίων Νήσων, δεδομένων των προϋποθέσεων που ορίζονται στο άρθρο 299 της Συνθήκης ΕΚ και στα θαλάσσια ύδατα των υπερπόντιων χωρών και εδαφών που αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙ της Συνθήκης·

Δημοσιονομικά ζητήματα

14. εκφράζει την ανησυχία του για την έλλειψη χρηματοδοτικής δέσμευσης για την εφαρμογή των θαλάσσιων στρατηγικών· ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προσδιορίσουν τα μέτρα τα οποία θα μπορούσαν να συγχρηματοδοτηθούν μέσω του προγράμματος Life+ λόγω της ιδιαίτερης σημασίας τους για την επίτευξη της καλής περιβαλλοντικής κατάστασης στα ευρωπαϊκά θαλάσσια ύδατα·

15. θεωρεί ότι ο συντονισμός μεταξύ οικονομικών και περιβαλλοντικών συμφερόντων θα πρέπει, όπου είναι εφικτό, να συντελείται σε τοπικό επίπεδο, προκειμένου να διασφαλίζεται η αρχή της επικουρικότητας και η συμμετοχή των τοπικών ενδιαφερόμενων φορέων, αλλά ότι πρέπει να συντελείται και σε υψηλότερα επίπεδα (περιφερειακό, ευρωπαϊκό και διεθνές) όποτε είναι πρόσφορο και αναγκαίο·

16. επισημαίνει ότι οι διάφορες θαλάσσιες περιφέρειες εντός της ΕΕ διαφέρουν μεταξύ τους και έχουν διαφορετικές ανάγκες προστασίας· θεωρεί, επομένως, ότι μπορεί να χρειαστούν πιο μακρόπνοα οικονομικά μέτρα σε επίπεδο ΕΕ για ορισμένες περιφέρειες συγκριτικά με άλλες, προκειμένου να επιτευχθεί καλή περιβαλλοντική κατάσταση και αειφορία··

17. πιστεύει ότι τα μέγιστα δυνατά οφέλη από τον συντονισμό με τα υφιστάμενα προγράμματα μπορούν να αποκτηθούν μέσω του συντονισμού του χρονοδιαγράμματος για τη θαλάσσια στρατηγική με σημαντικά προγράμματα σε επίπεδο ΕΕ· πιστεύει ότι ο συντονισμός με την επόμενη περίοδο προγραμματισμού για το γεωργικό ταμείο της ΕΕ (από το 2014) έχει ιδιαίτερη σημασία για εκείνες τις περιοχές όπου η γεωργία ευθύνεται για σημαντικές ποσότητες απορρίψεων στη θαλάσσια περιοχή·

18. πιστεύει ότι πρέπει να εξεταστούν σε όλους τους τομείς τα οικονομικά κίνητρα, όπως —για να παραθέσουμε ένα παράδειγμα που λειτουργεί στη Βαλτική Θάλασσα— περιβαλλοντικά διαφοροποιημένα λιμενικά τέλη και τέλη διαύλων ναυσιπλοΐας· είναι της άποψης ότι σε ορισμένες περιοχές μπορεί επίσης να απαιτηθούν πιο μακρόπνοα σχετικά μέτρα·

Κοινή χρήση δεδομένων

19. συνιστά μια νέα προσέγγιση στη θαλάσσια αξιολόγηση και παρακολούθηση, η οποία θα στηρίζεται στα υφιστάμενα όργανα και προγράμματα, συμπεριλαμβανομένου του κανονισμού για τη συλλογή δεδομένων στο πλαίσιο της ΚΑΠ, και θα αποτελέσει το αντικείμενο επεξεργασίας ώστε να εξασφαλίζει την πλήρη συνέπεια και ενσωμάτωση με τις σχετικές νέες πρωτοβουλίες της Επιτροπής σχετικά με την υποδομή για χωρικά δεδομένα και την παγκόσμια παρακολούθηση του περιβάλλοντος και της ασφάλειας (GMES), ιδίως τις θαλάσσιες υπηρεσίες·

20. υπενθυμίζει την εντολή του ΕΟΠ να διεξαγάγει τακτικές πανευρωπαϊκές εκτιμήσεις του θαλάσσιου περιβάλλοντος, βάσει των υφιστάμενων δεικτών και άλλων δεδομένων και πληροφοριών διαθέσιμων σε εθνικό επίπεδο· τονίζει ότι είναι απαραίτητο να βελτιωθεί περαιτέρω η υποβολή εθνικών εκθέσεων, όπως μέσω συγκεκριμένων πρωτοκόλλων ανταλλαγής δεδομένων σχετικά με, παραδείγματος χάρη, τις ροές δεδομένων για την υποστήριξη της ανάπτυξης των βασικών δεικτών του Οργανισμού·

21. κρίνει απαραίτητη τη θέσπιση μέτρων και προγραμμάτων ιχνηλασιμότητας και ανιχνευσιμότητας για τον προσδιορισμό της ρύπανσης και τον εντοπισμό της πηγής της ώστε να αντιμετωπίζεται αυτή αποτελεσματικά·

22. θεωρεί απαραίτητη τη συνεργασία με αποκεντρωμένους οργανισμούς (Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος, Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια της Ναυσιπλοΐας κα) καθώς και με το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ερευνών για τη διάθεση στοιχείων που αφορούν την ποιότητα των θαλάσσιων υδάτων καθώς και για τον προσδιορισμό, εντοπισμό και καταπολέμηση της ρύπανσης·

Σχέσεις με τις συμβάσεις και τις τρίτες χώρες

23. χαιρετίζει την άριστη συμβολή ορισμένων περιφερειακών συμβάσεων για τη θάλασσα στην προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, μέσω της επιστημονικής και τεχνικής τους αρμοδιότητας και ικανότητας να ενεργούν ως γέφυρα με τρίτες χώρες, και αναμένει να γίνουν βασικοί εταίροι στην εκπόνηση της οδηγίας για τη θαλάσσια στρατηγική, και ζητεί να συμπεριληφθούν ρητές δεσμεύσεις για προώθηση της διεθνούς συνεργασίας με τρίτες χώρες και οργανισμούς με στόχο την υιοθέτηση από αυτούς θαλάσσιων στρατηγικών που να καλύπτουν τις περιφέρειες ή υποπεριφέρειες με ευρωπαϊκά θαλάσσια ύδατα·

24. ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη, προκειμένου να αποφευχθεί ο διπλασιασμός του γραφειοκρατικού φόρτου της αποτελεσματικής εκπόνησης της οδηγίας για τη θαλάσσια στρατηγική, να διασφαλίσουν είτε ότι οι περιφερειακές συμβάσεις για τη θάλασσα έχουν τις σχετικές νομικές και διοικητικές ικανότητες, είτε ότι αναπτύσσονται μηχανισμοί για την κοινή εφαρμογή της στρατηγικής μεταξύ των διαφόρων περιφερειακών φορέων που λειτουργούν εντός της ίδιας θαλάσσιας περιοχής· και στις δύο περιπτώσεις πρέπει να περιλαμβάνεται η ευρύτερη δυνατή συμμετοχή σε διασυνοριακό επίπεδο και σε επίπεδο ενδιαφερόμενων φορέων·

25. καλεί την Επιτροπή να εξετάσει το ενδεχόμενο ανάδειξης της Βαλτικής Θάλασσας σε πιλοτική περιοχή, δεδομένου ότι είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη θαλάσσια περιοχή και ότι τα κράτη μέλη που την περιβάλλουν είναι πιθανόν να συμφωνήσουν σε ταχύτερη εφαρμογή των σχεδίων και των δράσεων μέσω του έργου στο πλαίσιο της Helcom και άλλων φορέων· επισημαίνει ότι το επερχόμενο σχέδιο δράσης για τη Βαλτική Θάλασσα από τη Σύμβαση του Ελσίνκι (Helcom) θα μπορούσε να λειτουργήσει ως πιλοτικό πρόγραμμα για την υλοποίηση των στόχων στρατηγικής στη θαλάσσια περιφέρεια της Βαλτικής Θάλασσας·

26. θεωρεί ότι πρέπει να επανεξεταστούν οι ισχύοντες διεθνείς κανόνες, ούτως ώστε να μην μπορούν πλέον να χρησιμοποιηθούν τα διεθνή ύδατα (πέραν των 12 ναυτικών μιλίων από την ακτή) για την εκκένωση αποχωρητηρίων·

27. επισημαίνει ότι η προστασία της Μεσογείου Θαλάσσης στερείται είτε της απαραίτητης περιβαλλοντικής νομοθεσίας, είτε, στις περιπτώσεις που υφίσταται η εν λόγω νομοθεσία, της πολιτικής θέλησης για την επιβολή της. Οι στόχοι της σύμβασης της Βαρκελώνης για την προώθηση της ολοκληρωμένης διαχείρισης των παράκτιων ζωνών πρέπει να αντιμετωπίζουν την ανάπτυξη δύο ταχυτήτων των περιφερειών, συγκεκριμένα των χωρών της νότιας και ανατολικής Μεσογείου αφενός, και των χωρών της βόρειας Μεσογείου αφετέρου·

28. επισημαίνει ότι, λόγω της χαμηλής θερμοκρασίας των υδάτων και του χαμηλού ρυθμού εναλλαγής των υδάτων, τα οικοσυστήματα της Βαλτικής Θάλασσας είναι ιδιαίτερα ευάλωτα στη ρύπανση και ότι η θαλάσσια οικολογία της περιοχής της Βαλτικής εκτιμάται ότι έχει υποστεί σχεδόν ανεπανόρθωτη ζημία. Ως εκ τούτου, προτρέπει τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να εισαγάγουν ειδικά μέτρα, μεταξύ άλλων στην κοινή γεωργική πολιτική (ΚΓΠ), προκειμένου να βελτιωθεί η περιβαλλοντική κατάσταση της Βαλτικής Θάλασσας. Επιπρόσθετα, πρέπει να ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ ΕΕ και Ρωσίας. Σε αυτό το πλαίσιο, το ταμείο του προγράμματος της περιβαλλοντικής εταιρικής σχέσης της Βόρειας Διάστασης της ΕΕ αποτελεί πρωταρχική ανάγκη για τη βελτίωση της προστασίας των υδάτων στη Βαλτική Θάλασσα·

29. καλεί την Επιτροπή να προτείνει σχετικά μέτρα για την προστασία των υδάτων της Αρκτικής, που αποτελούν ένα εξαιρετικά εύθραυστο οικοσύστημα, το οποίο υφίσταται συνεχείς και αναδυόμενες απειλές, και να αναπτύξουν και να στηρίξουν προγράμματα και σχέδια που αφορούν τα δικαιώματα και τις ανάγκες των αυτοχθόνων πληθυσμών σε ό,τι αφορά την επίτευξη της αειφόρου χρήσης των φυσικών πόρων της Αρκτικής·

30. καλεί την Επιτροπή να μελετήσει τις προϋποθέσεις για τον προσδιορισμό της Αρκτικής ως προστατευόμενης περιοχής, ομοίως με την Ανταρκτική, και τον χαρακτηρισμό της ως "βιότοπου αφιερωμένου στην ειρήνη και την επιστήμη", και να ενημερώσει το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο το αργότερο έως το 2008·

31. καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να προωθούν, στο πλαίσιο διεθνών ή και περιφερειακών συμφωνιών της ΕΕ με τρίτες χώρες που διαθέτουν κυριαρχία ή δικαιοδοσία σε ύδατα που συνορεύουν με ευρωπαϊκά θαλάσσια ύδατα, την υιοθέτηση μέτρων και προγραμμάτων σύμφωνα με την υπό υιοθέτηση οδηγία για τη θαλάσσια στρατηγική·

32. συνιστά να συμπεριληφθεί ο Εύξεινος Πόντος ως μία από τις θαλάσσιες περιφέρειες που θα καλύπτει η οδηγία για τη θαλάσσια στρατηγική· η εν λόγω σημαντική θαλάσσια περιφέρεια συνορεύει με τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, οι οποίες θα ενταχθούν στην ΕΕ το 2007 και ήδη συμμετέχουν στην εφαρμογή της οδηγίας πλαισίου για τα ύδατα —ως μέρος του έργου της Διεθνούς Επιτροπής για την προστασία του Δούναβη— και με την Τουρκία, με την οποία διεξάγονται ενταξιακές διαπραγματεύσεις·

33. εκφράζει την απογοήτευσή του για την έλλειψη περιβαλλοντικών εγγυήσεων σχετικά με την κατασκευή του αγωγού φυσικού αερίου Βόρειας Ευρώπης για την πρόληψη ενδεχόμενης περιβαλλοντικής καταστροφής στην περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας· καλεί την Επιτροπή να διενεργήσει μια εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων για το σχεδιαζόμενο έργο και να αναβάλει τη λήψη οιωνδήποτε αποφάσεων σχετικά με τη συγχρηματοδότηση του έργου·

34. ζητεί προηγούμενη διαβούλευση, σε όλες τις περιπτώσεις, με τις γειτονικές και άλλες εμπλεκόμενες χώρες σε περίπτωση σχεδίων που ενδέχεται να έχουν επιπτώσεις στο κοινό περιβάλλον, ακόμα και όταν το σχέδιο υλοποιείται σε διεθνή ύδατα· επισημαίνει ότι η εμπειρία καταδεικνύει πως οι εκτιμήσεις περιβαλλοντικών επιπτώσεων συχνά έχουν ελλείψεις και δεν πραγματοποιούνται σε διαβούλευση με άλλα κράτη· καλεί επομένως την Επιτροπή να προτείνει έναν υποχρεωτικό μηχανισμό διαπραγματεύσεων μεταξύ των κρατών μελών και προτρέπει το Συμβούλιο να αναλάβει δράση σε διεθνές επίπεδο προκειμένου να αναπτύξει υποχρεωτικές εκτιμήσεις περιβαλλοντικών επιπτώσεων στις σχέσεις μεταξύ ΕΕ και τρίτων χωρών·

*

* *

35. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή, καθώς και στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών.

[1] ΕΕ L 242 της 10.9.2002, σ. 1.

[2] ΕΕ L 327 της 22.12.2000, σ. 1. Οδηγία όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση αριθ. 2455/2001/EΚ (ΕΕ L 331 της 15.12.2001, σ. 1).

[3] ΕΕ C 69 E της 19.3.2004, σ. 141.

[4] http://reports.eea.europa.eu/state_of_environment_report_2005_1/en

[5] http://www.europarl.europa.eu/comparl/envi/pdf/externalexpertise/ieep_6leg/marine_thematic _strategy.pdf

[6] (http://www.un.org/Depts/los/convention_agreements/convention_overview_convention.htm).

[7] http://www.helcom.fi/stc/files/Convention/Conv0704.pdf

[8] http://www.ospar.org/eng/html/welcome.html

[9] http://europa.eu/scadplus/leg/en/lvb/l28084.htm

[10] Οδηγία 92/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 21ης Μαΐου 1992 για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας (ΕΕ L 206 της 22.7.1992, σ. 7).

[11] ΕΕ L 103 της 25.4.1979, σ. 1.

--------------------------------------------------