ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, οβ.12.1995 
COM(95) 556 τΐΚίώ 
ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ 
ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ 
ΣΥΝΘΕΣΗ 
των εκθέσεων των κρατών μελών σχετικά με τα μέτρα 
που λήφθηκαν σε εθνικό επίπεδο για την καταπολέμηση 
της σπατάλης και της κατάχρησης των κοινοτικών πόρων 
εκθέσεων των κρατών μελών 
(υποβληθείσες από την Επιτροπή) 

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
^ϋξ^ίλΕς,^^Νσβμβρίου -1-985 
ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ 
ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ 
ΣΥΝΘΕΣΗ 
των εκθέσεων των κρατών μελών σχετικά με τα μέτρα 
που λήφθηκαν σε εθνικό επίπεδο για την καταπολέμηση 
της σπατάλης και της κατάχρησης των κοινοτικών πόρων 
Rue de la Loi 200, B-1049 Bruxelles/Wetstraat200, B-1049 Brussel - Βέλγιο - Γραφείο: 
Τηλέφωνα: απ'ευθείας (+32-2)29 κέντρο 299.11.11. Τηλεομοιοτυπία. 29 
Τηλέτυπο: COMEU Β 21877. Τηλεγραφική Δνοη: COMEUR Brussels. 
/Μ 
Η εντολή 
Στις 11 Ιουλίου 1994, το Συμβούλιο ECOFIN κάλεσε την Επιτροπή "να καταρτίσει, το 
αργότερο μέχρι τα τέλη του 1995, έναν απολογισμό εφαρμογής του άρθρου 209 Α ΕΚ της 
Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση" το οποίο προβλέπει την "αρχή εξομοίωσης" και 
επιδιώκει την ενίσχυση της "αρχής συνεργασίας". 
Στη συνέχεια, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Έσσεν, στις 9 και 10 Δεκεμβρίου 1994, 
κάλεσε τα κράτη μέλη "να υποβάλουν εκθέσεις σχετικά με τα μέτρα τα οποία λαμβάνουν σε 
εθνικό επίπεδο για να καταπολεμήσουν την σπατάλη και την κατάχρηση των κοινοτικών 
μέσων". Προσδιορίστηκε ότι αυτές οι εκθέσεις θα εξετασθούν στο Συμβούλιο ECOFIN τον 
Ιούνιο του 1995 και θα υποβληθούν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το Δεκέμβριο 1995. Οι εκθέσεις 
υπεβλήθησαν σε εξέταση από το Συμβούλιο ECOFIN στις 19 Ιουνίου 1995 το οποίο κατέληξε 
στο συμπέρασμα ότι υπάρχει ανάγκη να ορισθούν τρεις άξονες δράσης, εθνικός, κοινοτικός 
και εταιρικός με σκοπό να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα της προστασίας των οικονομικών 
συμφερόντων της Κοινότητας. 
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις Κάννες στις 26 και 27 Ιουνίου 1995 "έλαβε γνώση των 
εκθέσεων των κρατών μελών και "και κάλεσε την Επιτροπή να επεξεργασθεί για την σύσκεψη 
της της Μαδρίτης ένα συγκριτικό έγγραφο σύνθεσης" ζητώντας "από τα όργανα και από τα 
κράτη μέλη να συνεχίσουν αδιάκοπα πάνω σε αυτή τη βάση την καταπολέμηση της απάτης και 
της σπατάλης". 
Η μεθοδολογία 
Το έγγραφο που συνοδεύει αυτήν την ανακοίνωση παρουσιάζεται ως έκθεση που 
χρησιμοποιεί σαν βάση τη συγκριτική ανάλυση των εθνικών εκθέσεων. Καταρτίζει τον 
απολογισμό της εφαρμογής του άρθρου 209 Α ΕΚ σχετικά με την προστασία των οικονομικών 
συμφερόντων της Κοινότητας και πραγματοποιεί μια σύνθεση των ληφθέντων από τα κράτη 
μέλη μέτρων για την καταπολέμηση της κατάχρησης των κοινοτικών μέσων. Αυτή η διάταξη 
απορρέει λογικά από τη διάρθρωση του άρθρου 209 Α ΕΚ που ορίζει έναν στόχο (εξομοίωση) 
και προσδιορίζει τα μέσα που πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή για να καταπολεμηθεί η 
κατάχρηση των κοινοτικών πόρων (στενή και τακτική συνεργασία). Η ύπαρξη της ενιαία 
αγοράς, η διάσταση και ο διεθνής χαρακτήρας της οικονομικής εγκληματικότητας 
προϋποθέτουν πράγματι μέσα καταπολέμησης που υπερβαίνουν το εθνικό πλαίσιο και 
στηρίζονται σε ενισχυμένη εταιρική σχέση σε κοινοτικό επίπεδο. 
Με σκοπό να υπάρχουν ομοιογενείς εκθέσεις, που να επιτρέπουν την πραγματική 
σύγκριση των εθνικών συστημάτων, η Επιτροπή επεξεργάσθηκε, κατ' αίτηση του 
Συμβουλίου, ένα γενικό διάγραμμα για την κατάρτιση αυτών των εθνικών εκθέσεων το οποίο 
έτυχε της έγκρισης του Συμβουλίου ECOFIN στις 20 Φεβρουαρίου 1995. Τα κράτη μέλη, στο 
σύνολο τους, ακολούθησαν σε γενικές γραμμές το προτεινόμενο διάγραμμα. Παρ' όλα αυτά 
οι εθνικές εκθέσεις παραμένουν σχετικά ανόμοιες. Η έκταση τους διαφέρει από μερικές έως 
78 σελίδες. Κυρίως, το περιεχόμενο τους διαφέρει σημαντικά, επειδή δεν έχει δοθεί βάρος 
στα ίδια τμήματα του γενικού διαγράμματος. 
Ορισμένα κράτη μέλη επέμειναν σχετικά με τις πρόσφατες εξελίξεις του νομοθετικού 
και κανονιστικού τους συστήματος για την καταπολέμηση της απάτης. Άλλα έδωσαν το βάρος 
στη διοικητική διοργάνωση και κατανομή των καθηκόντων ελέγχου της χρησιμοποίησης των 
πόρων. Μερικά κράτη ήταν πιο συγκεκριμένα όσον αφορά τα αποτελέσματα της δράσης που 
διεξήχθη και της συνέχειας που δόθηκε στους ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν ή στις 
παρατηρήσεις του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου. Αντιθέτως, ορισμένα θέματα δεν 
έχουν αναλυθεί. Για παράδειγμα, η απάτη που διαπράττεται στον τομέα του ΦΠΑ συχνά 
αποφεύγεται, ενώ η ύπαρξη κειμένων και δεδομένων σχετικά με τη διαπραττόμενη στον τομέα 
του ΦΠΑ απάτη θα επέτρεπε τη σύγκριση των μεθόδων ελέγχου και είσπραξης αυτού του 
φόρου με τις χρησιμοποιούμενες στον τομέα των παραδοσιακών ίδιων πόρων μεθόδους. 
Αυτές οι διαφορές μπορούν να εξηγηθούν ιδιαίτερα από τη βραχύτητα των προθεσμιών 
που χορηγήθηκαν στα κράτη μέλη για να πραγματοποιήσουν ένα φιλόδοξο εγχείρημα. Οι 
εθνικοί εισηγητές, ευρισκόμενοι συχνά σε αδυναμία να συγκεντρώσουν όλες τις απαραίτητες 
πληροφορίες, συγκέντρωσαν τις προσπάθειες τους στους τομείς τους οποίους έκριναν 
fi-Ι. 
ιδιαίτερα σημαντικούς. Η Επιτροπή δεν μπόρεσε να πραγματοποιήσει με τα κράτη μέλη το 
διάλογο που θα βοηθούσε στην υλοποίηση του εγχειρήματος και στην ισορροπία των εθνικών 
εκθέσεων. 
Η έκθεση σύνθεσης περιλαμβάνει το διάγραμμα που προτείνεται από τα κράτη μέλη. 
Περιλαμβάνει συγκριτικούς πίνακες οι οποίοι καταρτίζουν απολογισμό των διαθέσιμων 
πληροφοριών, και, a contrario, επιτρέπουν να προσδιορισθούν οι τομείς στους οποίους ο 
απολογισμός δεν μπορεί ακόμα να γίνει. Θα πρέπει ως εκ τούτου να προβλεφθεί η 
δυνατότητα να συμπληρωθεί και να συνεχισθεί αυτή η εργασία, σε συνδυασμό με τα κράτη 
μέλη, για να αντληθεί το μεγαλύτερο δυνατό όφελος από την πραγματοποιηθείσα ανάλυση. 
Τα διάφορα τμήματα αυτής της έκθεσης περιλαμβάνουν πίνακες οι οποίοι περιέχουν 
υπό συνθετική μορφή τις συγκρίσιμες πληροφορίες των διαφόρων εθνικών εκθέσεων. 
Αποτελούν μια αντικειμενική βάση για την συγκριτική ανάλυση. Η Επιτροπή κατέβαλε 
προσπάθεια να αποδώσει όσον το δυνατόν πιστότερα τις εθνικές εκθέσεις, όμως δεν κατέστη 
δυνατόν να αποφευχθούν πλήρως ενδεχόμενοι κίνδυνοι παρανόησης. Ο αναγνώστης που 
επιθυμεί να λάβει γνώση, πιο αναλυτικά, των πληροφοριών που αφορούν ένα συγκεκριμένο 
σημείο μπορεί να αναφερθεί στις εθνικές εκθέσεις που συνάπτονται στον παρόν έγγραφο 
σύνθεσης. 
Τέλος, καθένα από τα τμήματα ή τις υποδιαιρέσεις περιλαμβάνει σχόλια που αναλύουν 
τα πλέον σημαντικά στοιχεία. Επίσης, υπό το φως των συμπερασμάτων των συμβουλίων 
ECOFIN του Ιουλίου 1994 και του Ιουνίου 1995, χαράσσονται προσανατολισμοί και πεδία 
προβληματισμού με σκοπό να δημιουργηθεί μια βάση για τη δράση που θα αναληφθεί 
προκειμένου να συνεχισθεί χωρίς διακοπή ο αγώνας κατά της απάτης και της σπατάλης και να 
αυξηθεί η αποτελεσματικότητα της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της 
Κοινότητας, σύμφωνα με την εντολή του Έσσεν και των Καννών. 
Αυτή η ανακοίνωση συνοψίζει την έκθεση σύνθεσης δίνοντας το βάρος στους 
προσανατολισμούς που προκύπτουν από αυτήν και τους οποίους προτίθεται να εξετάσει η 
Επιτροπή για να δώσει συνέχεια στην πρόσκληση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να συνεχίσει 
την δράση της για να καταπολεμήσει την απάτη με τη μεγαλύτερη δυνατή ένταση και χωρίς 
διακοπή. 
1. Εφαρμογή του άρθρου 209 Α ΕΚ, πρώτο εδάφιο, της Συνθήκης για την 
Ευρωπαϊκή Ένωση (αρχή εξομοίωσης) 
Το άρθρο 209 Α της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση ορίζει στο πρώτο εδάφιο 
του: "τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα ίδια μέτρα καταπολέμησης της απάτης κατά των 
οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας με εκείνα που λαμβάνουν για την καταπολέμηση 
της απάτης κατά των ιδίων οικονομικών συμφερόντων". 
Αυτή η διάταξη αποτελεί την έκφραση στη Συνθήκη της αρχής εξομοίωσης της 
νομολογίας του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, που το 1989 καθόρισε την 
έκταση εφαρμογής του άρθρου 5, πρώτο εδάφιο, της Συνθήκης για την ίδρυση των 
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΚ) ορίζοντας την υποχρέωση που επιβάλλεται στα κράτη μέλη 
να τιμωρούν τις παραβάσεις του κοινοτικού δικαίου "υπό προϋποθέσεις ουσιαστικές και 
διαδικαστικές, ανάλογες με τις ισχύουσες για τις παραβιάσεις του εθνικού δικαίου 
παρόμοιας φύσης και σημασίας και, εν πάση περιπτώσει, προσδίδουσες στην κύρωση 
αποτελεσματικό, ανάλογο και αποτρεπτικό χαρακτήρα". Οι αρχές που τίθενται 
τοιουτοτρόπως από το Δικαστήριο και τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση χωρίς να 
είναι ταυτόσημες διασταυρώνονται και αλληλοσυμπληρώνονται. 
Οι εκθέσεις των κρατών μελών εμφανίζουν ότι τα κράτη μέλη αντιλαμβάνονται κατ' 
αυτόν τον τρόπο τις υποχρεώσεις τους και εφαρμόζουν από κοινού το άρθρο 5 ΕΚ, όπως 
αυτό ερμηνεύθηκε από το Δικαστήριο, και το άρθρο 209 Λ ΗΚ. Αναφέρονται ως εκ 
τούτου, στις περισσότερες τοχν περιπτώσεων, ταυτόχρονα στα μέτρα που ελήφθησαν για να 
εξομοιωθούν τα συστήματα καταπολέμησης της εθνικής και κοινοτικής απάτης και στην 
αποτελεσματικότητα των δικών τους συστημάτων κυρώσεων. 
^3 
1.1 Περιγραφή το>ν εθνικών διατάξεο>ν που ικανοποιούν την αρχή εξομοίωσης 
(κανονιστικές διατάξεις, οργάνωση των υπηρεσιών) 
Αυτό το τμήμα αποβλέπει, αφενός μεν, να καταρτίσει ένα πανόραμα του συνόλου 
των εθνικών κειμένων από τη διπλή άποψη της πρόληψης (κείμενα σχετικά με τους 
ελέγχους) και της καταστολής (κείμενα σχετικά με τις κυρώσεις), αφετέρου δε, να 
περιγράψει διάφορα μοντέλα οργάνωσης των υπηρεσιών. 
1.1.1 Συνοπτική περιγραφή και εξέλιξη των κειμένων 
Αποδεικνύεται ότι τα μέτρα πρόληψης αναλύονται περιορισμένα από τις διάφορες 
εθνικές εκθέσεις. Αναφέρονται ενίοτε στο τμήμα που αφορά την οργάνωση των υπηρεσιών, 
ενώ άλλες φορές περιλαμβάνονται στο νομικό τμήμα υπό τη μορφή απαρίθμησης των 
ισχυόντων κειμένων χωρίς περαιτέρω σχολιασμό. Στις περισσότερες των περιπτώσεων, τα 
κείμενα πρόληψης παραλείπονται. 
Προκύπτει από τις εθνικές εκθέσεις ότι το μεγαλύτερο μέρος των κρατών μελών 
διαθέτει ένα σύστημα κύρωσης για τα έσοδα και ένα άλλο για τις δαπάνες. Το καθεστώς 
που ισχύει όσον αφορά τους πόρους υπάγεται στις περισσότερες των περιπτώσεων στις 
ειδικές διατάξεις του φορολογικού ή τελωνειακού δικαίου ενώ αυτό που ισχύει για τις 
δαπάνες διαφοροποιείται ελάχιστα ανά τομέα δαπανών. 
Όσον αφορά τους πόρους, η αρχή εξομοίωσης στο κατασταλτικό επίπεδο δεν τίθεται 
με τη χωριστή εξέταση κάθε είδους πόρων, αλλά στο επίπεδο της σύγκρισης συστημάτων 
των νομικών το)ν διαφόρων πόρων και οφείλει ως εκ τούτου να ερμηνευθεί υπό ευρεία 
έννοια, ως σύγκριση μεταξύ του συστήματος των αμιγώς κοινοτικοί πόρων (παραδοσιακοί 
ίδιοι πόροι) και εκείνου των εθνικών πόρων που τροφοδοτούν ουσιαστικά τους εθνικούς 
προϋπολογισμούς (ΦΠΑ, φόροι κατανάλωσης). 
Όσον αφορά τις δαπάνες, οι εξελίξεις του εθνικού δικαίου όταν αυτές αναφέρονται 
στις εκθέσεις υπογραμμίζουν την ύπαρξη ρητού αδικήματος απάτης που διαπράττεται κατά 
την επιδότηση, συμπεριλαμβανομένης της κοινοτικής δαπάνης. Πρέπει να σημειωθεί ότι η 
εφαρμογή κυρώσεων μπορεί να συνδέεται από τα κράτη μέλη με την ύπαρξη κοινοτικών 
κανόνων που προβλέπουν ειδικές υποχρεώσεις. 
Τέλος, ορισμένα κράτη μέλη αναφέρουν, στη στήλη των νομοθετικών εξελίξεων, το 
νόμο τον οποίο έχουν θεσπίσει κατά της νομιμοποίησης παράνομων χρημάτων, ο οποίος 
επιτρέπει τη δίωξη της νομιμοποίησης παράνομων χρημάτων που έχουν δολίως αποκτηθεί 
από τον κοινοτικό προϋπολογισμό. 
Η κατάσταση και το επίπεδο εφαρμογής της αρχής εξομοίωσης στον τομέα των 
δαπανών πρέπει επίσης να αξιολογηθεί σε σχέση με την αποτελεσματικότητα των μέτρων 
που λαμβάνονται στα κράτη μέλη για τα έσοδα. Η ύπαρξη στρεβλώσεων από την άποψη της 
αποτελεσματικότητας των διαφόρων νομικών συστημάτων τόσο στο επίπεδο της πρόληψης 
όσο και της καταστολής (διοικητικές και ποινικές κυρώσεις) θα έπρεπε να ληφθεί υπόψη 
για να καταδειχθεί το επίπεδο του τομέα όπου οι αδυναμίες καθίστανται πλέον σαφείς. 
Πολλά κράτη μέλη αναφέρουν εξάλλου το γενικό ποινικό τους δίκαιο, το οποίο 
θεωρείται από το χαρακτήρα του ικανό να ικανοποιήσει, σε νομικό επίπεδο, την αρχή της 
εξομοίωσης. Η πλειοψηφία των κρατών μελών θεωρεί ότι η ύπαρξη αδικημάτων του κοινού 
δικαίου αποτελεί επαρκή προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας. Η 
εξομοίωση στο επίπεδο της καταστολής διασφαλίζεται σιωπηρά από τα κείμενα που 
επιτρέπουν την πρόληψη και την επιβολή κυρώσεων εξίσου στην εθνική ή κοινοτική απάτη. 
Πάντως, σε πολλές εκθέσεις μπορεί να διαπιστωθούν εξελίξεις οι οποίες καθιστούν σαφές 
το αδίκημα της απάτης κατά των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας. 
ft- h 
Μετά τη σύνταξη των εκθέσεων, αυτός ο τελευταίος προσανατολισμός έχει oaqxoç 
επιβεβαιωθεί στην Σύμβαση για την προστασία των οικονομικών συμφερόνπυν των 
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων που εγκρίθηκε στις Κάννες και υπεγράφη στις 26 Ιουλίου 1995. 
Πέραν της απλής εξομοίωσης, για ορισμένα κράτη μέλη, παραμένει ως 
επιδιωκόμενος στόχος η γενική βελτίωση του επιπέδου προστασίας στο σύνολο της 
Κοινότητας. Η ύπαρξη στρεβλώσεων, κυρίως όσον αφορά τα συστήματα κυρώσεων, 
διοικητικοί ή ποινικοόν, είναι σε θέση να ευνοήσει την εκτροπή ρευμάτο>ν απάτης από το 
ένα κράτος μέλος στο άλλο, συγκεκριμένα να προσανατολίσει την εγκατάσταση ορισμένων 
οικονομικών φορέων σε περιοχές μικρότερης καταστολής. 
Η συγκριτική ανάλυση αφήνει να διαφανεί ότι ένα μόνο μέρος των δεδομένων 
μπόρεσε να συγκεντρωθεί και ότι θα ήταν πιθανόν χρήσιμες συμπληρωματικές 
πληροφορίες, ιδιαίτερα όσον αφορά το σκέλος της πρόληψης, για να παγιωθεί η βάση 
πάνω στην οποία ενδύκνειται να συνεχισθεί αδιάλειπτα η καταπολέμηση της απάτης και της 
σπατάλης, σύμφωνα με τους όρους του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου των Καννών. Η 
εδραίωση των πληροφοριών στο συγκεκριμένο τομέα είναι θεμελιώδης για να επιτευχθεί ο 
στόχος, ο οποίος ορίσθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Έσσεν και των Καννών, 
δηλαδή η καταπολέμηση της απάτης με τη μεγαλύτερη δυνατή ένταση και η αδιάκοπη 
συνέχιση της δράσης για να βελτιωθεί το επίπεδο της προστασίας των οικονομικών 
συμφερόντων της Κοινότητας. Από αυτή τη διαπίστωση και από τις συγκεντρωθείσες 
πληροφορίες είναι δυνατόν να προκύψουν ορισμένες κατευθυντήριες γραμμές για να 
επιτευχθούν οι καθορισθέντες από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στόχοι. 
Πεδία προβληματισμού (1.1.1) 
Από αυτό το πρώτο επίπεδο συγκριτικής ανάλυσης, προκύπτει σαφώς ότι η 
διαφοροποιημένη προσέγγιση μεταξύ προστασίας των εσόδων και προστασίας των δαπανών 
υποστηρίχθηκε από την πλειοψηφία των κρατών μελών. Αυτή η πραγματική κατάσταση μας 
αναγκάζει να αναρωτηθούμε σχετικά με το επίπεδο εξομοίωσης μεταξύ του νομικού 
συστήματος των εσόδων και των δαπανών, καθώς και σχετικά με την αντίστοιχη 
αποτελεσματικότητα αυτών των συστημάτων. Τέλος τίθεται το ερώτημα της υπέρβασης 
αυτού του στόχου με σκοπό να ικανοποιηθεί η εντολή του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. 
Α/ Σε μια συνεκτική και συνολική προσέγγιση της προστασίας των οικονομικών 
συμφερόντων, πρέπει να αναρωτηθούμε σχετικά με τη δικαιολόγηση αυτής της διαφοράς η 
οποία, πιθανόν μέχρι αυτό το στάδιο, δεν έλαβε επαρκώς υπόψη την ομοιότητα των 
συμπεριφορών και των μέσων που χρησιμοποιούνται από το οργανωμένο οικονομικό 
έγκλημα για να προσβάλουν τον κοινοτικό προϋπολογισμό τόσο από την πλευρά των 
εσόδων όσο και από την πλευρά των δαπανών. Αυτός ο συλλογισμός ισχύει, αναμφίβολα, 
και για το σκέλος της πρόληψης το οποίο συνεχίζει να αποτελεί πεδίο ευρύτατα ανοικτό 
στην ανάλυση. Στο προκείμενο υπάρχουν συγκλίσεις με την τακτική αξιολόγηση των 
εθνικών συστημάτων ελέγχου που προτείνεται από ορισμένες εκθέσεις. 
Β/ Όσον αφορά τις διοικητικές κυρώσεις, μπορεί να συναχθεί από τις εκθέσεις των 
κρατών μελών ότι το εθνικό σύστημα φαίνεται καλύτερα εξοπλισμένο για την προστασία 
των εσόδων παρά για αυτήν των δαπανών. Μια σαφής πολιτική ενίσχυσης των διοικητικών 
κυρώσεων στον τομέα των δαπανών φαίνεται απαραίτητη. Ο κοινός προσανατολισμός που 
υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο της 29ης Ιουνίου 1995 μπορεί να προσφέρει το πλαίσιο 
αναφοράς στο συγκεκριμένο θέμα, ιδιαίτερα όσον αφορά τη θέση σε εφαρμογή συστημάτων 
κυρώσεων στους διάφορους τομείς δαπανών. 
17 Η μεταφορά στο εθνικό δίκαιο των διατάξεων της σύμβασης σχετικά με την 
προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευροοπαϊκών Κοινοτήτων πρέπει να 
εξασφαλίσει τη νομική βάση την οποία χρειάζονται τα κράτη μέλη για να ποινικοποιήσουν, 
τουλάχιστον ρητά, τις δόλιες συμπεριφορές. Η υλοποίηση αυτού του στόχου στις 
καλύτερες δυνατές προθεσμίες θα συγκεκριμενοποιήσει τη δυνατότητα να ασκηθούν ποινικές 
διώξεις κατά των υπευθύνων τοον συμπεριςχ)ρών που ορίζονται από τη Σύμβαση και να 
διοργανωθεί η δικαστική συνεργασία προς το σκοπό αυτό. Αυτό το βήμα προς τα εμπρός 
θα αποτελέσει αποτελεσματική βάση για να διευκολύνει την κοινητοποίηση και την 
εφαρμογή, από τα όργανα και τα κράτη μέλη, όλων των απαραίτητίον μέσων για μια 
συνολική προσέγγιση του θέματος της καταπολέμησης της οικονομικής εγκληματικότητας 
και για ομοιογενή καταστολή στην Κοινότητα. 
Α/ Πέραν του θέματος της μεθόδου ποινικοποίησης τίθεται και το αναφερόμενο σε 
ορισμένες εκθέσεις θέμα της προσέγγισης των κυρώσεων που προβλέπονται από τα κράτη 
μέλη. Η πολύ μεγάλη ετερογένεια των ποινικών κυρώσεοον καταλήγει στη δημιουργία 
ζωνών μικρότερης καταστολής και στην εκτροπή πράξεων προς τα κράτη μέλη όπου οι 
επιβαλλόμενες κυρώσεις είναι λιγότερο σημαντικές. Οι απαραίτητες προσεγγίσεις οι οποίες 
υπερβαίνουν την απλή εξομοίωση πρέπει να γίνουν σύντομα για να εξασφαλισθεί ένα 
ομοιογενές επίπεδο προστασίας σε όλο το έδαφος της Ένωσης. 
1.1.2 Συνοπτική περιγραιρή και εξέλιξη της οργάνωσης των υπηρεσιών 
Παράλληλα με τα παραδοσιακά όργανα καθιερωμένου ελέγχου, τα περισσότερα εκ 
των κρατών μελών προσδιορίζουν ότι διαθέτουν ειδικές διαρθρώσεις έρευνας και ορισμένα 
αναφέρουν επίσης την ύπαρξη οργανισμών με εκτεταμένες εξουσίες αρμοδίων για τον 
έλεγχο του συνόλου των δημοσίων πόρων, συμπεριλαμβανομένης και της προστασίας των 
οικονομικών της Κοινότητας. 
Ορισμένα κράτη μέλη διαθέτουν ειδικές διαρθρώσεις, αρμόδιες για το σύνολο των 
ιδίων πόρων. Αυτές οι διαρθρώσεις ασχολούνται μερικές φορές πιο συγκεκριμένα με την 
έρευνα και την καταπολέμηση της απάτης. Κατά γενικό τρόπο τα κράτη μέλη προτάσουν 
την ύπαρξη ενός σοβαρού συστήματος προστασίας των κοινοτικών ιδίων πόρων 
κατοχυρώνοντας υψηλό βαθμό εξομοίωσης με την προστασία των εθνικών τους 
οικονομικών. 
Κατά γενικό τρόπο, η διοργάνωση του ελέγχου των γεωργικών δαπανών σπανίως 
διαχωρίζεται από τον οργανισμό που είναι επιφορτισμένος με τις πληρωμές, όπως 
περιγράφεται από τα κράτη μέλη, και αποβλέπει ουσιαστικά να ικανοποιήσει κυρίως 
ποσοτικούς στόχους που αναφέρονται στους κοινοτικούς κανονισμούς. Στον τομέα των 
συναλλαγών, ο έλεγχος των δαπανών (επιστροφές κατά την εξαγωγή) εξασφαλίζεται από 
το ίδιο ανεξάρτητο σύστημα με αυτό που ισχύει για τον έλεγχο των εσόδων. Ορισμένα 
κράτη μέλη προτάσουν τον εξωτερικό έλεγχο των οργανισμών πληρωμής όπου αναφέρονται 
ορισμένα όργανα Επιθεώρησης καθώς και τα εθνικά Ελεγκτικά Συνέδρια. 
Όσον αφορά τα διαρθρωτικά ταμεία, η περιγραφή των οργανισμών διαχείρισης 
υπερισχύει της περιγραφής της διάρθρωσης της επιφορτισμένης με τον έλεγχο, εσωτερικής ή 
εξωτερικής και θα ήταν άκρως επικίνδυνο να γίνει προσέγγιση των συστημάτων 
διαχείρισης των διαρθρωτικών ταμείων στα κράτη μέλη. Τρεις ιδιαιτερότητες μπορούν να 
επισημανθούν. Αφενός μεν, υπερισχύουν οι εσωτερικοί έλεγχοι (λογιστικός έλεγχος, 
έλεγχος βάσει εγγράφων), που πραγματοποιούνται από τη διοίκηση την επιφορτισμένη με 
την εφαρμογή των κοινοτικών προγραμμάτων. Αφετέρου, η τοπική κλίμακα διαθέτει 
συχνά πραγματική αυτονομία, η οποία πρέπει να ληφθεί υπόψη από το κεντρικό κράτος. 
Μπορεί να προκύψει μεγάλη πολυπλοκότητα και διαφορά των λεπτομερειών ελέγχου των 
διαρθρωτικών ταμείων. Τέλος, η συμμετοχή των αρχών των κρατούν μελο>ν στη 
χρηματοδότηση των διαρθρωτικών προγραμμάτων πραγματοποιεί μια εκ των πραγμάτων 
εξομοίωση εύκολη να καταδειχθεί. Πολλές εκθέσεις αναφέρουν την ύπαρξη εξωτερικού 
ελέγχου που ανατίθεται σε όργανα ελέγχου με πολύ ευρεία αρμοδιότητα (Ελεγκτικό 
Συνέδριο, Σώμα Επιθεωρητών). 
Πεδία προβληματισμού (1.1.2) 
/Μ 
Η Επιτροπή συνάγει δύο βασικά συμπεράσματα από αυτή τη συγκριτική ανάλυση 
τιον εθνικών οργανοχίεων στον τομέα της καταπολέμησης της απάτης. 
XI Διαπιστώνεται μια τάση να αναπτυχθούν πολυδιάστατες διαρθρώσεις ελέγχου, 
επιφορτισμένες με την καταπολέμηση της απάτης σε όλους τους τομείς, με εκτεταμένες 
εξουσίες έρευνας. Τα κράτη μέλη ελπίζουν τοιουτοτρόπως να καταπολεμήσουν καλύτερα το 
οργανωμένο οικονομικό έγκλημα το οποίο δεν περιορίζεται απαραίτητα σε έναν ιδιαίτερο 
τομέα. 
Αυτή η ενδιαφέρουσα τάση επιτρέπει την προσαρμογή των εθνικών συστημάτων στην 
ύπαρξη διεθνικής απάτης, η οποία δεν περιορίζεται σε κάποιον ιδιαίτερο τομέα. Λαμβάνει 
υπόψη την ιδιαιτερότητα της καταπολέμησης της απάτης, η οποία απαιτεί έρευνες μεγάλης 
κλίμακας οι οποίες προϋποθέτουν πολύ ιδιαίτερους τρόπους λειτουργίας και την εφαρμογή 
σημαντικών μέσων καταναγκασμού τα οποία δεν διαθέτουν όλες οι αρχές. Αυτό το είδος 
έρευνας μπορεί να ασκηθεί δύσκολα από εκείνους οι οποίοι είναι επιφορτισμένοι με τους 
καθιερωμένους ελέγχους και λιγότερο ακόμα από εκείνους που είναι επιφορτισμένοι με τη 
διαχείριση. Πρέπει να αποτελεί αρμοδιότητα υπηρεσιών οι οποίες διαθέτουν ευρύτατη 
εδαφική αρμοδιότητα και ειδικευμένων ελεγκτών, ικανών να συνάπτουν σχέσεις με τους 
ομόλογους τους στα άλλα κράτη μέλη και με τις υπηρεσίες για την καταπολέμηση της 
απάτης της Επιτροπής. 
Β/ Η σύνθεση των εθνικών εκθέσεων εμφανίζει, στο επίπεδο της διοικητικής 
οργάνωσης της καταπολέμησης της απάτης, μια σημαντική αντίθεση μεταξύ προστασίας των 
εσόδων και των εξόδων. Από την πλευρά των εξόδων, οι φορολογικές και τελωνειακές 
διοικήσεις, οι οποίες διαθέτουν μεγάλη πείρα στον τομέα της καταπολέμησης της απάτης, 
εφαρμόζουν, στα κοινοτικά έσοδα τις δοκιμασμένες μεθόδους ελέγχου. Σε αυτόν τον τομέα 
η εξομοίωση πραγματοποιείται "εκ των άνω". 
Στον τομέα των δαπανών, η αρχή της εξομοίωσης τηρείται, στο βαθμό που τα μέτρα 
προστασίας είναι τα ίδια με αυτά των εθνικών δαπανών. Οι κανόνες δημόσιας λογιστικής 
οι οποίοι προστατεύουν τις δημόσιες δαπάνες σε όλα τα κράτη μέλη εφαρμόζονται και στις 
κοινοτικές δαπάνες οι οποίες διαμετακομίζονται σε μεγάλο βαθμό μέσω των εθνικών 
προϋπολογισμών. Πάντως η προστασία των κοινοτικών συμφέροντος τοποθετείται σε 
λιγότερο υψηλό επίπεδο από ότι στον τομέα πυν εσόδων. Η διοργάνωση των ελέγχων 
συνεχίζει συχνά να ανατίθεται στους ίδιους τους διαχειριστές η σε υπηρεσίες ελάχιστα 
εξοικειωμένες με τις τεχνικές της καταπολέμησης της μεγάλης οικονομικής 
εγκληματικότητας και του οργανωμένου εγκλήματος. Σύμφωνα με τις εθνικές εκθέσεις, ο 
έλεγχος επαφίεται σε όργανα, των οποίων η αποστολή στηρίζεται κυρίως στον γενικό 
έλεγχο των υπηρεσιών και στον έλεγχο των λογαριασμών. 
Φαίνεται συνεπώς ότι υπάρχει χώρος για ειδικό έλεγχο κατά της απάτης, ο οποίος 
θα ασκείται από ειδικούς στον τομέα της καταπολέμησης του οργανωμένου οικονομικού 
εγκλήματος, επιφορτισμένους με ευρείες εξουσίες έρευνας και ανεξάρτητους από τους 
διαχειριστές των πιστώσεων. Αυτό ο έλεγχος, ο οποίος υπάρχει στον τομέα των εσόδων, 
θα μπορούσε, εάν αναπτυσσόταν στον τομέα των δαπανών, να ανυψώσει το επίπεδο. 
προστασίας των εθνικών και κοινοτικών οικονομικών. 
1.2 Αξιολόγηση των ληφθέντων μέτρων 
Ο επιδιωκόμενος από την Επιτροπή στόχος συνίσταται όχι μόνο στη παρουσίαση 
των συστημάτων με τα οποία τα κράτη μέλη εφαρμόζουν το άρθρο 209 Α ΕΚ (εφαρμοστέα 
κείμενα, οργάνωση των υπηρεσιών), αλλά επίσης στην αξιολόγηση των αποτελεσμάτων 
των θεσπισθέντων μέτρων. 
1.2.1 Αηφθέντα μέτρα όσον αφορά την πληροφόρηση, τους ελέγχους και τις έρευνες 
Πρέπει να σημειωθεί ότι το ήμισυ των κρατών μελο>ν μόνον παρείχε στατιστικά 
στοιχεία σχετικά με τους διενεργηθέντες ελέγχους. Λαμβανομένης υπόψη της δυσκολίας να 
συγκεντρωθούν αυτά τα στοιχεία και της βραχύτητας το>ν προθεσμιών, τα χορηγηθέντα 
αριθμητικά στοιχεία είναι γενικώς μερικά και παρέχονται χωρίς'ιδιαίτερη ανάλυση. Η 
βελτίίοση του επιπέδου ποιότητας των ελέγχων, όταν υπογραμμίζεται, Οεμελκόνεται 
σπανίως σε αριθμητικά δεδομένα. Παρά το γεγονός ότι ενίοτε γίνεται αναφορά στις 
διοικητικές και δικαστικές έρευνες, η διαφορά και η σχέση μεταξύ παραδοσιακών ελέγχων 
και ερευνίόν δεν αναπτύσσονται. 
Ορισμένες εκθέσεις επιμένουν στη διεθνή διάσταση της απάτης και τονίζουν ότι 
ουδέποτε διαπιστώθηκε η ύπαρξη αμιγώς εθνικού δικτύου απάτης. 
Το ενδιαφέρον της ανάλυσης του κινδύνου θεμελιωμένο στην αναζήτηση της 
πληροφορίας όταν αυτό επισημαίνεται, προσδιορίζεται ως αντίβαρο του ποσοτικού 
ελέγχου. 
1.2.2 Αποτελέσματα: διαπιστωθείσες περιπτώσεις απάτης και παρατυπιών (απολογισμός, 
μελέτη κατά περίπτωση, τυπολογία) 
Τα κράτη μέλη κατέβαλαν προσπάθεια να χορηγήσουν σημαντικά ποσοτικά στοιχεία 
(απολογισμός). Αντιθέτως, τα δύο άλλα θέματα που αναφέρονται υπό το συγκεκριμένο 
σημείο (κατά περίπτωση μελέτη, τυπολογία) έχουν αναλυθεί με μεγάλη συντομία ώστε να 
μην προκύπτουν ενδιαφέροντα στοιχεία από την εν λόγω ανάλυση. Η σχέση μεταξύ του 
αριθμού των ελέγχων και των παρατυπιών που διαπιστώθηκαν δεν αναφέρεται παρά μόνο 
κατ' εξαίρεση και μόνο στο γεωργικό τομέα. 
Είναι γνωστή η σύνεση με την οποία πρέπει να αναλύονται τα αριθμητικά δεδομένα 
σχετικά με την διαπιστωθείσα απάτη. Οι σημειωθείσες εξελίξεις μπορούν να αποδεικνύουν 
τόσο βελτίωση της ανακοίνωσης των στατιστικών όσο και αύξηση της δραστηριότητας των 
υπηρεσιών των αρμόδιων για την καταπολέμηση της απάτης ή έξαρση αυτού του ίδιου του 
φαινομένου. Χρειάζεται κάποια απόσταση ώστε τα συγκριτικά δεδομένα σχετικά με τις 
περιπτώσεις απάτης να μπορούν να σχολιασθούν επωφελώς. Ορισμένα κράτη μέλη 
προσπάθησαν να προσδιορίσουν ορισμένους τομείς κινδύνου αλλά η επεξεργασία 
κατάλληλων τυπολογιών σε κοινοτικό επίπεδο προϋποθέτει τον εμπεριστατωμένο έλεγχο 
ομοιογενών πληροφοριών οι οποίες υπερβαίνουν αυτές τις ενδείξεις και εκείνες που 
συγκεντρώνονται στις περιοδικές κανονιστικές ανακοινώσεις. 
Η δημιουργία αποτελεσματικών τυπολογιών προϋποθέτει την συνεχώς ανανεούμενη 
συγκέντρωση συγκεκριμένων πληροφοριών σχετικά με τα αληθή προβλήματα της 
καταπολέμησης της απάτης κυρίως της διεθνικής, συμπεριλαμβανομένης της απάτης 
οργανωμένης μορφής^ με σκοπό να προσαρμοσθούν οι προσανατολισμοί και η στρατηγική 
στις πραγματικές ανάγκες της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας. 
Τοιουτοτρόπως τα κράτη μέλη και τα όργανα θα μπορούσαν να θέσουν σε εφαρμογή και να 
διαθέτουν λειτουργικά και πάντοτε ενημερωμένα μέσα. 
Η (χνάλυση, θεμελιωμένη στην πραγματικότητα του θέματος, θα πρέπει απαραιτήτως 
να είναι εμπεριστατωμένη και συστηματική, με συμφωνία μεταξύ της Επιτροπής και των 
κρατών μελών, εφόσον αποτελεί στόχο ο προσανατολισμός της δράσης λαμβάνοντας 
πραγματικά υπόψη τις αξιώσεις που συνδέονται με την ιδιαίτερη διάσταση και την εξέλιξη 
του προς αντιμετώπιση φαινομένου. 
1.2.3 Αποτελέσματα: οικονομικές συνέπειες 
Σε σχέση με την εξομοίωση, η είσπραξη των κοινοτικών πόρων πρέπει να 
επιδιώκεται με την ίδια αποτελεσματικότητα όπως και αυτή των εθνικών πόρων, γεγονός 
το οποίο δεν επιβεβαιώνεται από τις εκθέσεις. Εκτός εξαιρέσεων, τα κείμενα που παρέχουν 
προνόμιο στους δημόσιους πιστοπές δεν ανίκρέρονται και δεν επιτρέπουν ο>ς εκ τούτου να 
καταστεί γνωστό εάν ο κοινοτικός πιστωτής αντιμετοίπίζεται με τον ίδιο τρόπο με τον 
εθνικό πιστωτή. 
Τοιουτρόπως, δεν έχει δοθεί πλήρης και ενιαία απάντηση στο ερώτημα σχετικά με 
τις διαδικασίες είσπραξης. Το θέμα της σχέσης των υπηρεσιών των επιφορτισμένων με την 
είσπραξη και εκείνων που είναι επιφορτισμένες με την έρευνα δεν αναλύεται. Αυτή η σχέση 
θα διευκόλυνε την οικονομική παρακολούθηση σε κοινοτικό επίπεδο κυρίως προκειμένου vex 
μπορεί η Επιτροπή να παράσχει τη βοήθεια της. 
Προκειμένου να αποφευχθούν τα εισάγοντα διακρίσεις στοιχεία κατά την απόσβεση 
του χρέους, οι προθεσμίες παραγραφής και οι κανόνες αναστολής αυτών των προθεσμιών 
θα πρέπει να εναρμονισθούν καθώς και οι βελτιώσεις που έχουν επέλθει όσον αφορά τη 
λειτουργία των μηχανισμών αμοιβαίας βοήθειας στον τομέα της είσπραξης. Επίσης, οι 
κανόνες σύστασης και εκτέλεσης των εγγυήσεων θα πρέπει να αποσαφηνισθούν και να 
εναρμονισθούν. 
Οι διασταυρούμενοι έλεγχοι μεταξύ κρατών μελών εισόδου (εξόδου) και κρατών 
μελών τελικού προορισμού (εκκίνησης) πρέπει να αξιοποιηθούν για να εξασφαλισθεί 
καλύτερη συνολική λειτουργία του ελέγχου στα εξωτερικά σύνορα. Με αυτή την οπτική, 
πρέπει να τύχουν εκμετάλλευσης όλες οι δυνατότητες αμοιβαίας βοήθειας στον τελωνειακό 
και γεωργικό τομέα και στον τομέα των ιδίων πόρων. 
Κατά γενικό τρόπο όσον αφορά την είσπραξη, οι δεσμοί μεταξύ υπηρεσιών ελέγχου 
και έρευνας και υπηρεσιών επιφορτισμένων με την είσπραξη θα πρέπει να αναπτυχθούν. 
Ορισμένα κράτη μέλη αναφέρουν, στις περισσότερες των περιπτώσεων, την ύπαρξη μιας 
υπηρεσίας επιφορτισμένης με την έναρξη των διαδικασιών ανάκτησης. Όμως αυτή η 
υπηρεσία οφείλει να γνωρίζει τη διεξαγωγή της έρευνας μόλις αυτό είναι δυνατόν. Σε 
αντίθετη περίπτωση, οι απάτες και παρατυπίες έρχονται στο φως αλλά η πολύ 
καθυστερημένη έναρξη των αναγκαστικών διαδικασιών δεν επιτρέπει την ανάκτηση των 
διαφυγόντων ποσών (προθεσμίες παραγραφής, απόσβεση του χρέους). 
Όσον αφορά το συμβιβασμό σχετικά με τα επίδικα ποσά, η Επιτροπή δεν 
διαπιστώνει πάντα την επιβεβαίωση της αρχής της αδυναμίας διακανονισμού επί των 
ποσών, αλλά μάλλον στοιχεία περιγραφής ικανά να δημιουργήσουν σύγχυση μεταξύ του 
συμβιβασμού επί των ποσών και εκείνου επί των κυρώσεων. 
1.2.4 Συνέχειες που δόθηκαν στις περιπτώσεις απάτης και παρατυπίας 
Εθνικές διοικητικές κυρώσεις ή κοινοτικές κυρώσεις 
Τα κράτη μέλη χορήγησαν πολύ λίγες ενδείξεις σχετικά με αυτά τα θέματα (αρμόδιες 
αρχές, αριθμός περιπτώσεων . . . ). Εμφανίζεται μεγάλη ποικιλομορφία καταστάσεων 
στον τομέα των εθνικών διοικητικών κυρώσεων και δεν υπάρχει, στα κράτη μέλη, γενικό 
σύστημα διοικητικών κυρώσεων. Στις περισσότερες των περιππόσεων, πρόκειται για 
κυρώσεις που αποβλέπουν στην προστασία των εσόδων. Οι πολύ έντονες διαφορές 
μπορούν να αποφευχθούν αναπτύσσοντας την πρακτική των κοινοτικών διοικητικών 
κυρώσεων και επιδιώκοντας την μεγαλύτερη ομοιογένεια των εθνικών διοικητικών 
κυρώσεων, συμπεριλαμβάνοντας συστηματικά την προστασία το>ν κοινοτικών δαπανών. 
Ποινικές κυρώσεις 
Στη βάση των διαθέσιμων πληροφοριών, δεν μπορεί να γίνει πραγματικά ομοιογενής 
σύγκριση. Ορισμένες εκθέσεις συμφωνούν για να διατυπο>σουν την επιθυμία να τεθούν σε 
λειτουργία πιο αποτελεσματικά στατιστικά εργαλεία για την παρακολούθηση των διώξεων, 
γεγονός που θα επέτρεπε να γίνουν γνωστές οι ποινικές συνέπειες (θέση στο αρχείο, 
συμβιβασμός, διώξεις, καταδίκες, είσπραξη κλπ.) και να κατοχυρο>Οεί η ορθή 
πληροφόρηση της Δημοσιονομικής Αρχής η οποία δικαίας αξιώνει αυτό το είδος 
πληροφοριών. Η ανάλυση συνεπώς σε αυτό το επίπεδο θα πρέπει να είναι 
εμπεριστατωμένη. 
Σχέση μεταξύ διοικητικής και δικαστικής διαδικασίας 
Ορισμένες εθνικές εκθέσεις δικαιολογούν τη συνύπαρξη όιοικητικοΥν και ποινικών 
κυρώσεων, οι οποίες πληρούν διαφορετική λειτουργία, άλλες εξασφαλίζοντας την καλή 
δημοσιονομική διαχείριση της Κοινότητας άλλες επιβάλοντας κυρο>σεις σε σοβαρά 
παραπτώματα. Όμως ο παραλληλισμός των διαδικασιών και η σώρευση των κυρώσεων δεν 
εμποδίζουν την πρωτοκαθεδρία του δικαστή. 
Στις εθνικές εκθέσεις παρέχονται λίγες πληροφορίες σχετικά με τη διάρθρωση μεταξύ 
της προδικαστικής και δικαστικής φάσης. Στόχος είναι να βελτιστοποιηθεί η χρήση των 
ποινικών μέσων στον τομέα της καταπολέμησης της απάτης. Είναι ενδιαφέρον να 
αναφερθεί στο σημείο αυτό ότι ορισμένα κράτη μέλη τονίζουν στο τμήμα που αφορά τη 
συνεργασία τη σημασία την οποία έχει η διοργάνωση συνεργασίας μεταξύ των υπηρεσιών 
που εργάζονται ταυτόχρονα στο προδικαστικό και δικαστικό στάδιο. 
Διαβίβαση του φακέλου στις δικαστικές αρχές 
Ορισμένα κράτη μέλη προβλέπουν μια υποχρέωση διαβίβασης, άλλα ορίζουν ότι 
τάσσονται υπέρ του συμβιβασμού. Όμως λείπουν από τις εθνικές εκθέσεις τα στατιστικά 
δεδομένα. 
Υπάρχει μόνον ένας τομέας στον οποίο μπορούμε, στη βάση των εθνικών εκθέσεων 
να συγκεντρώσουμε ορισμένα στοιχεία για να χαράξουμε μια συγκριτική προσέγγιση, και 
αυτός είναι ο τομέας των αρχών συμβιβασμού όσον αφορά τους παραδοσιακούς ίδιους 
πόρους. Ο συμβιβασμός στον τομέα των δαπανών δεν αναλύεται. Στα κράτη μέλη τα οποία 
δεν αναγνωρίζουν το συμβιβασμό, η γνώση του εγλήματος οδηγεί στην άσκηση δικαστικής 
δίωξης. 
Όπως σε όλα τα άλλα τμήματα της έκθεσης, γίνεται περιορισμένη μνεία του ΦΠΑ 
στο τμήμα που αφορά το συμβιβασμό. Δύο κράτη μέλη επιβεβαιώνουν την ύπαρξη του, υπό 
τους ίδιους όρους με αυτούς που ισχύουν όσον αφορά τους παραδοσιακούς ίδιους πόρους, 
γεγονός που καταλήγει στην εξομοίωση της μεταχείρισης αυτών των δύο τύπων κοινοτικών 
πόρων. 
Ο μικρός αριθμός συγκεκριμένων απαντήσεων που συγκεντρώθηκαν στις εθνικές 
εκθέσεις δεν επιτρέπει να διατυπώσουμε γνώμη σχετικά με τη χρήση του συμβιβασμού σε 
σχέση με την αρχή της εξομοίωσης. Είναι αδύνατο να συναχθεί ότι οι κοινοτικοί πόροι και 
δαπάνες αποτελούν το αντικείμενο ίδιων διακανονιστικών διαδικασιών όπως οι πόροι και 
δαπάνες των εθνικών προϋπολογισμών. Διαπιστώνεται μόνο ότι είναι απαραίτητο να 
αυξηθεί η διαφάνεια όσον αφορά τις αρχές, τους όρους εφαρμογής και το εύρος του 
συμβιβασμού. Υπό το φως των αποτελεσμάτων της διενεργούμενης ειδικής μελέτης, η 
Επιτροπή θα υποχρεωθεί να επανέλθει σε αυτή την προβληματική του συμβιβασμού, 
ιδιαίτερα υπό το πρίσμα της αρχής της εξομοίωσης και της αποτελεσματικότητας των 
συστημάτων κυρώσεων, τόσο στο διοικητικό επίπεδο όσο και στο επίπεδο καταστολής. 
Όσον αφορά το ρόλο της Επιτροπής σε περίπτωση ποινικής δίωξης, ορισμένες 
εκθέσεις αναφέρουν ότι μπορεί να συμμετέχει στη δίκη τονίζοντας είτε το γεγονός ότι 
ουδέποτε έχει κάνει χρήση αυτής της δυνατότητας είτε ότι θα έπρεπε να το κάνει με 
συστηματικότερο τρόπο. Αλλες εκθέσεις αναφέρουν το ρόλο του Δημόσιου Ταμείου για τη 
χρηματική επανόρθωση ως εκπροσώπου των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας 
κατά την ποινική δίκη. Αυτό το σημείο θα πρέπει να αποτελέσει το αντικείμενο πιο 
εμπεριστατίομένης ανάλυσης. Κατά τα λοιπά, οι πρωτοβουλίες τις οποίες θα μπορούσε να 
αναλάβει η Επιτροπή περιορίζονται μόνο στο ενδεχόμενο επακμελούς συμβολής της κατά τη 
διαπίσποση και την απόδειξη των περιστατικοΥν απάτης που αποτελούν το αντικείμενο 
ποινική; δίκης. 
Πεδία προβληματισμού (1.2) 
Αυτό το τμήμα που είναι αφιερο)μένο στα αποτελέσματα της καταπολέμησης της 
απάτης εμπνέεται από την πρακτική που έχει τεθεί σε εφαρμογή μεταξύ της Δημοσιονομικής 
Αρχής (Ευρο)παϊκό Κοινοβούλιο) και της Επιτροπής. Ενδιαφέρει να τύχει της καλύτερης 
δυνατής εκμετάλλευσης η συγκεκριμένη γνώση της κατάστασης, που θεμελιώνεται στην 
συγκέντροκίη πληροφοριών και στην εξέταση κατά περίπτοκιη. Καθίστανται τοιουτοτρόπως 
εμφανή τα θέματα αρχής πριν να προταθεί το είδος ενεργεκόν που πρέπει να αναληφθούν 
προκειμένου να μειωθεί ο κίνδυνος απάτης. 
Η εξέταση αυτών των αποτελεσμάτων παρέχει ένα πρώτο μέτρο του επιπέδου 
εξομοίιοσης. Είναι πάντως απαραίτητες βελτιώσεις στο επίπεδο της πληροφόρησης. Είναι 
αδύνατον, πράγματι, να αξιολογηθεί η συγκεκριμένη εφαρμογή του άρθρου 209 Α ΕΚ εάν 
δεν διαθέτουμε τα κατάλληλα προς ανάλυση στοιχεία (αποτελέσματα ελέγχων και ερευνών, 
συνέχειες που δόθηκαν στις διαπιστωθείσες περιπταχτεις· είσπραξη των οφειλομένων 
ποσο'χν, διοικητικές και δικαστικές κυρώσεις). Θα πρέπει, προκειμένου να τελειοποιηθεί η 
ανάλυση και να χαραχθούν προσανατολισμοί, να υπάρχουν ομοιογενή στοιχεία σύγκρισης 
(ποσοστό είσπραξης των διαφόρων εσόδων ή δαπανών, ο αριθμός και τα ποσά των 
συμβιβασμών, ο αριθμός ελέγχων και εμπεριστατωμένων ερευνών), όσον αφορά 
αντίστοιχα τα εθνικά και κοινοτικά οικονομικά συμφέροντα. 
Από την ανάλυση, σε αυτό το στάδιο της μελέτης, η Επιτροπή συνάγει τρεις 
προσανατολισμούς. 
Α/ Με σκοπό να διευκολυνθεί ο προσανατολισμός των ενεργειών και ο 
προγραμματισμός τους όσο το δυνατόν εγγύτερα στην πραγματικότητα της κατάστασης 
πρέπει να βελτιωθούν σε όλα τα στάδια το επίπεδο της λεπτομερούς έκθεσης των γεγονότων 
καθώς και η πυκνότητα και ομοιογένεια των πληροφοριών. Το μέτρο της εξομοίωσης των 
οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας θα είναι ως εκ τούτου πιο συναφές και θα 
διευκολυνθούν οι προσεγγίσεις που πρέπει να πραγματοποιηθούν σε εθνικό επίπεδο. 
Πρέπει να βελτιωθούν οι μηχανισμοί πληροφόρησης και εναρμόνισης τ<υν προς 
κοινοποίηση στοιχείων. Η Επιτροπή πρέπει να είναι σε θέση να αναπτύξει "τη 
χρησιμοποίηση της πληροφορίας" για να αξιοποίηση την πληροφόρηση σε εθνικό επίπεδο, 
να προσανατολίσει τη δράση και τη στρατηγική για την καταπολέμηση της απάτης, να 
αναπτύξει την ανάλυση του κινδύνου και τέλος για να μπορεί να χορηγεί στη 
Δημοσιονομική Αρχή όλα τα στοιχεία που αφορούν την παρακολούθηση μιας έρευνας. 
Β/ Σε ορισμένους τομείς, δεν μπορούν να επιτευχθούν βελτιώσεις, πέραν της 
εξομοίωσης, παρά μόνο με προσέγγιση σε κοινοτικό επίπεδο των εθνικών πρακτικών. Αυτό 
ισχύει κυρίως όσον αφορά τις μεθόδους ελέγχου και τις μεθόδους ανάλυσης του κινδύνου 
για να επιτευχθεί ένα ισοδύναμο επίπεδο επαγρύπνησης στο έδαφος της Κοινότητας, τους 
κανόνες είσπραξης (παραγραφή και διακοπή της παραγραφής, τόκοι υπερημερίας, 
είσπραξη μέσω συμψηφισμού . . .), τα προνόμια του Δημόσιου Ταμείου που ισχύουν 
όσον αφορά τις κοινοτικές πιστώσεις, τις διοικητικές κυροχτεις και τους όρους εφαρμογής 
τους. Για να υπάρξει τέτοια πρόοδος και να λάβει συγκεκριμένη μορφή στο κατάλληλο 
κανονιστικό πλαίσιο, είναι απαραίτητη η ισχυρή και πάγια κοινοτική ώθηση. 
17 Η μέριμνα για απλοποίηση και μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα της νομοθεσίας 
απορρέει εξίσου από τις εθνικές εκθέσεις. Πράγματι η μεγάλη οικονομική εγκληματικότητα 
διαφεύγει ευκολότερα μέσα από τους μαιάνδρους πολύπλοκων νομοθετικών ρυθμίσεων, οι 
fi- /-Μ 
οποίες παράδοξα προστατεύουν λιγότερο καλά τους καλόπιστους οικονομικούς φορείς, για 
τους οποίους μπορούν να αποτελούν πηγή σφαλμάτων και παραλήψεων. Η κατά 
προτεραιότητα ενέργειες που έχουν αναληφθεί από την Επιτροπή για να βελτιωθεί το 
επίπεδο και η ποιότητα της διαχείρισης των κοινοτικο'νν οικονομικών συγκλίνουν ευρύτατα 
με (χυτούς τους στόχους. Η επιθυμία που έχει εκιρρασθεί απο ορισμένα κράτη μέλη να 
διεξάγονται συστηματικά εθνικοί λογιστικοί έλεγχοι για την αξιολόγηση των εθνικών 
συστημάτων ελέγχου, θα μπορούσε να εξαίκραλίσει την κατάλληλη υποστήριξη και το 
κατάλληλο πλαίσιο για να σημειωθούν καθοριστικές πρόοδοι στον τομέα της απλοποίησης 
και της αποτελεσματικότητας των κειμένων. 
1.3. Συνέχεια που δόθηκε στις εκθέσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου 
Τα Ευρωπαϊκά Συμβούλια του Έσσεν και των Καννών ζήτησαν από τα κράτη μέλη 
και τα όργανα να δημιουργήσουν μια βάση για την αδιάκοπη καταπολέμηση της απάτης. Η 
συγκριτική ανάλυση των συνεχειών που δόθηκαν στις εκθέσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η 
οποία αναφέρεται από τη διακήρυξη του Έσσεν, φαίνεται να συμπληρώνει επωφελώς την 
πραγματοποίηση αυτού του εγχειρήματος. 
Οι πληροφορίες που χορηγήθηκαν, ανεπαρκείς ως προς το να επιτρέψουν 
πραγματική συγκριτική ανάλυση, επιτρέπουν όμως να υπογραμμισθούν οι συγκλίσεις που 
υπάρχουν μεταξύ της συνέχειας που δόθηκε στις συστάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου, των 
αποστολών της Επιτροπής και του καθήκοντος των κρατών μελίύν στον τομέα της 
προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της Ευρώπης. 
Α • Λ Ι 
Πεδία προβληματισμού (σημείο 1.3) 
Σύμφο>να με την εντολή του Έσσεν, τα όργανα και τα κράτη μέλη (χρείλουν να 
προσπαθούν να δίνουν συνέχεια στις συστάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου, οι οποίες 
αποτελούν πολύτιμο μέσον για τη βελτίωση της οικονομικής διαχείρισης. 
Η υλοποίηση αυτού του στόχου θα μπορούσε αναμφίβολα να ληίρθεί υπόψη επ' 
ευκαιρία των εθνικών λογιστικών ελέγχοον που πραγματοποιούνται για να κατοχυρο>θεί 
περιοδικά η εγκυρότητα των εθνικών συστημάτων ελέγχου και η γενίκευση των οποίων έχει 
ήδη προταθεί από ορισμένα κράτη μέλη που τους εφαρμόζουν ήδη. 
Ορισμένοι προσανατολισμοί τους οποίους προτίθεταινα εκδώσει η Επιτροπή για να 
ενισχύσει την αυστηρότητα της οικονομικής διαχείρισης θα μπορούσαν να εγγρ<κρούν στο 
ίδιο πλαίσιο εταιρικής σχέσης. 
2. Εφαρμογή του άρθρου 209 Α, δεύτερο εδάφιο (συνεργασία) 
Η υποχρέωση των κρατών μελών να καταπολεμούν την απάτη η οποία απορρέει από 
το άρθρο 209 Α ΕΚ, πρώτο εδάφιο, συμπληρώνεται από μια διάταξη της Συνθήκης που 
περιλαμβάνεται στο δεύτερο εδάφιο αυτού του άρθρου και αποβλέπει να θέσει σε λειτουργία 
με τη βοήθεια της Επιτροπής στενή και τακτική συνεργασία. Προκειμένου να εμποδισθεί η 
οικονομική εγκληματικότητα που αναπτύσσεται με οργανωμένο τρόπο και η οποία έχει ως 
στόχο τον κοινοτικό προϋπολογισμό, πρέπει να καθιερωθεί και να λειτουργεί κατά τρόπο 
συστηματικό ενισχυμένη συνεργασία. Με αυτή την προοπτική η Επιτροπή δημιούργησε τη 
συμβουλευτική επιτροπή για τον συντονισμό στον τομέα της καταπολέμηση της απάτης 
(COCOLAF), η οποία αποτελεί το ενδεδειγμένο όργανο για τη διοργάνωση αυτής της 
συνεργασίας μεταξύ αρμοδίων υπηρεσιών. 
2.1.1 Διοικητική συνεργασία και βοήθεια στη βάση μη κοινοτικών μέσων 
Τα κοινοποιηθέντα στοιχεία δεν είναι πάντοτε μεταξύ τους συγκρίσιμα, αλλά 
αποδεικνύουν ότι δεν παραμένουν αχρησιμοποίητα τα μέσα συνεργασίας μεταξύ των 
κρατών μελών. Η συνεργασία με τις τρίτες χώρες αναφέρεται ενίοτε παρά το γεγονός ότι 
δεν υπάγεται στο άρθρο 209 Α το οποίο αφορά τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών 
και με την Επιτροπή. 
Πεδία προβληματισμού (2.1.1) 
Αυτό το είδος συνεργασίας αποτελεί ένα μέσο εξομοίιυσης στο βαθμό που 
χρησιμοποιείται για την προστασία των εθνικών οικονομικών. Αποτελεί μέσον με το οποίο 
καθίσταται πιο ομοιογενής η προστασία. Από την εξέταση των κοινοποιηθεισών 
πληροφοριών απορρέουν ορισμένοι προσανατολισμοί προκειμένου να διεξαχθεί η δράση 
που προβλέπεται σε κοινοτικό επίπεδο και να βελτιωθεί η απόδοση αυτών των μηχανισμών. 
Α/ Πολλές εκθέσεις αναγνωρίζουν την ανάγκη να αναπτυχθεί συντονισμός και 
συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών. Υπάρχει ανάγκη πιο Οιαρθρο)μένης συνεργασίας με 
σκοπό να επιτευχθεί το επίπεδο συνεργασίας που αξιώνεται από το άρθρο 209 Α ΕΚ για να 
υπάρξει κοινή ανταπόκριση στις διάφορες αιτιάσεις που διατυπώνονται κατά της 
λειτουργίας αυτών των μηχανισμών αμοιβαίας βοήθειας (προθεσμίες απάντησης, 
ανεπαρκής δικαιολόγηση των αιτήσεων κυρίως). 
Β/ Είναι επίσης απαραίτητο να βελτιωθούν οι δεσμοί μεταξύ των υπηρεσιών που 
είναι επιφορτισμένες με την δίωξη σοβαρών και πολύπλοκων περιπτώσεων απάτης, στην 
οποία εμπλέκεται το μεγάλο οργανωμένο οικονομικό έγκλημα, καθώς και οι δεσμοί αυτο'νν 
των υπηρεσιών και της Επιτροπής για τις περιπτώσεις διεθνούς απάτης όπου το ισχύον 
πλαίσιο είναι ακατάλληλο. Αυτό συνεπάγεται την επεξεργασία διαδικασιών για να 
μ - ι \ 
διευκολυνθεί η υποστήριξη την οποία μπορεί να παράσχει η Επιτροπή σε αυτές τις 
υπηρεσίες προκειμένου να ανταποκριθούν στα καθήκοντα τους. 
Γ/ Η ανάπτυξη προσκοπικών επαφών και ανταλλαγούν υπαλλήλων ηχάνεται επίσης 
ότι (χποτελεί ισχυρό μέσον για την πρόοδο της συνεργασίας μεταξύ των κρατιόν μελοΥν. 
Πέραν των οργάνων στο πλαίσιο των οποίων προβλέπονται νομίμως οι επαφές μεταξύ 
εμπειρογνωμόνων, η σημασία των αποτελεσμάτων της συνεργασίας εξαρτάται πράγματι 
εξίσου από την ποιότητα των σχέσεων μεταξύ των ελεγκτών και πυν άλλυνν υπαλλήλων. 
Α/ Πρέπει να εξετασθεί το θέμα το οποίο εθίγη από πολλά κράτη μέλη του κατά 
πόσον η Επιτροπή ο(ρείλει να συνεχίσει ή να εντατικοποιήσει τις εργασίες της με σκοπό τη 
σύναψη συμφωνιών αμοιβαίας βοήθειας με τις τρίτες χίόρες. 
2.1.2 Συνεργασία στον τομέα της καταστολής 
Οι διατάξεις που προβλέπονται στο εδάφιο 2 του άρθρου 209 Α ΕΚ, δεν 
περιορίζονται σε αμιγώς διοικητική συνεργασία. Αυτό το εδάφιο καλεί επίσης τα κράτη 
μέλη να θέσουν σε εφαρμογή ευρύτερη συνεργασία, εάν αυτή αποδεικνύεται απαραίτητη, 
για να καταπολεμηθεί η απάτη, ιδιαίτερα όταν αυτή λαμβάνει τις μορφές τις διεθνούς 
οργανωμένης εγληματικότητας. 
Πράγματι, δεν πρέπει να παρέχεται η δυνατότητα στο οργανωμένο οικονομικό 
έγκλημα να επωφελείται από τις διαφορές δικαστικής μεταχείρισης για να εξασφαλίζει το 
ατιμώρητο. Η ανάγκη ουσιαστικής, αποτελεσματικής, άμεσης και ταχείας συνεργασίας 
προκύπτει από την ανάλυση των εθνικών εκθέσεων παρά το γεγονός ότι αυτή η ανάγκη δεν 
διατυπώνεται πάντα με σαφήνεια. 
Παρά το γεγονός ότι λίγες εκθέσεις ανέλυσαν αυτά τα θέματα με πλήρη και 
εμπεριστατωμένο τρόπο, διαπιστώνεται ότι η αστυνομική συνεργασία δεν διακρίνεται με 
σαφή τρόπο από τη δικαστική συνεργασία. Πολλές εθνικές εκθέσεις προτάσσουν τη 
χρησιμότητα διοικητικής συνεργασίας από το στάδιο των προΥιων ερευνών* προκειμένου να 
γίνονται με θεσμικό τρόπο ανταλλαγές πληροφοριών με τα άλλα κράτη μέλη και με την 
Επιτροπή και υποβάλλουν πολύ συγκεκριμένες προτάσεις για να ενισχυθεί η συνεργασία 
στον τομέα της καταστολής, όπως για παράδειγμα η δυνατότητα να χορηγούνται παρόμοιες 
εξουσίες στους εθνικούς ελεγκτές. 
Πεδία προβληματισμού (2.1.2) 
Τα διαθέσιμα πληροφοριακά στοιχεία καταδεικνύουν το πόσο καθίσταται επιτακτική 
η ανάγκη να τεθούν στη διάθεση των εθνικών αρχών των επιφορτισμένων με την καταστολή 
αποτελεσματικά μέσα για να ανταποκριθούν στις ανάγκες αυξημένης και ομοιογενούς 
προστασίας των κοινών οικονομικών της Ένωσης. 
Α/ Για να βελτιωθεί η συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων εθνικών αρχών αφενός και 
μεταξύ αυτών των αρχών και της Επιτροπής αφετέρου είναι απαραίτητο να αναπτυχθούν, 
ήδη από το στάδιο των πρώτων ερευνών, οι ανταλλαγές πληροφοριών μεταξύ των 
υπηρεσιοΥν καταστολής των κρατών μελών και των αρμοδίων υπηρεσιών της Επιτροπής. 
Προς το σκοπό αυτό, η Επιτροπή θα συνεχίσει τις εργασίες της για να εξετάσει τη 
δυνατότητα και να προτείνει ένα νομικό μέσο που θα επιτρέπει την επέκταση της 
συνεργασίας στο σύνολο των λειτουργικοΥν δραστηριότητος που προηγούνται της έναρξης 
πυν δικαστικών διαδικασιών. 
Β/ θα ήταν χρήσιμο να συνεχισθεί η εξέταση των μέσων και τ<ον εξουσιών ελέγχου 
των υπαλλήλων των επιφορτισμένων, με την καταπολέμηση της απάτης για να μελετηθεί στη 
συνέχεια η δυνατότητα, η οποία αναφέρεται σε ορισμένες εκθέσεις, να δοθούν παρόμοιες 
εξουσίες ελέγχου στο σύνολο των εθνικών ελεγκτών. 
(4- <ιΐ, 
17 Για να εξα<κραλισθεί επωφελούς, κυρίως στο επίπεδο των ποινικο'ιν συνεπειών, ο 
συνυπολογισμός όλων TCOV στοιχείων που προκύπτουν από την κοινοτική δράση που 
διεξάγεται σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, είναι απαραίτητο επίσης να εξετασθεί ο ρόλος 
της Επιτροπής και η δράση της στις εθνικές αρχές και να αντληθούν τα συμπεράσματα στο 
επίπεδο της προσαρμογής του κανονιστικού συστήματος. 
Α/ Στον τομέα του ποινικού δικαίου, τα απαραίτητα μέτρα για την πραγματική 
έναρξη ισχύος της Συνθήκης σχετικά με την ποινική προστασία των οικονομικών 
στ^ρερόντων της Κοινότητας οφείλουν να εκδοθούν το συντομότερο δυνατόν. Προκειμένου 
αυτό το προΥτο βήμα να παράγει πλήρως τα αποτελέσματα του πρέπει να συμπληρωθεί με 
την εφαρμογή ενισχυμένης και άμεσης δικαστικής συνεργασίας στο επίπεδο της Ένιυσης 
επικεντρωμένης στην προστασία των οικονομικών συμ(ρερόντίΐ)ν της Κοινότητας και 
στηριγμένης κυρίως στα δίκτυα των δικαστικών και εισαγγελικών αρχών. Η θέση σε 
λειτουργία τέτοιων δικτύων θα διευκολύνει την εφαρμογή της αρχής που αναγνωρίζεται στη 
σύμβαση για τη συγκέντρωση των διαδικασιών στο πλαίσιο της ίδιας δικαιοδοτικής αρχής. 
2.1.3. Διοικητική συνεργασία και αμοιβαία βοήθεια στη βάση των κοινοτικών μέσων 
Οι κοινοτικοί μηχανισμοί που καθιερώνουν συνεργασία μεταξύ των κρατιόν μελών 
στο γεωργικό τομέα, στον τομέα των ιδίων πόρων ή των διαρθρωτικών δράσεων 
προβλέπουν την υποχρέωση κάθε κράτους μέλους να παρέχει αμοιβαία βοήθεια με δική του 
πρωτοβουλία και χωρίς να εμπλέκεται απαραίτητα η Επιτροπή. 
Όπως φαίνεται, παρά το γεγονός ότι τα μέσα κοινοτικής συνεργασίας δεν 
παραμένουν αχρησιμοποίητα και ότι το μεγαλύτερο μέρος των κρατοΥν μελών καταρτίζει 
ικανοποιητικό απολογισμό αυτού του είδους συνεργασίας, υπάρχουν δυσκολίες όσον αφορά 
τις προθεσμίες απάντησης οι οποίες μπορούν να επιβραδύνουν τις έρευνες και την 
κατασταλτική δράση, καθώς επίσης διαφορές παντός είδους (διοικητικές, νομικές, τεχνικές) 
οι οποίες εμποδίζουν την κυκλοφορία της πληροφορίας μεταξύ των κρατών μελών. 
Οι προτάσεις που διατυπώνονται για να βελτιωθεί αυτό το είδος συνεργασίας είναι 
αρκετές, και αποδεικνύουν το ενδιαφέρον των κρατών μελών για το συγκεκριμένο θέμα. Η 
Επιτροπή οφείλει να προσφέρει τη βοήθεια της, σύμφο)να με το άρθρο 209Α, δεύτερο 
εδάφιο. Πρέπει ως εκ τούτου να είναι σε θέση να εκμεταλλεύεται τις δυνατότητες των 
υφιστάμενων μέσων συνεργασίας ή να τις προσαρμόζει σε αυτή την αξίωση. 
Πεδία προβληματισμού (2.1.3) 
Τα υφιστάμενα σε κοινοτικό επίπεδο μέσα δεν παραγνωρίζονται από τα κράτη μέλη 
ακόμα και αν αποδεικνύεται ότι οι δυνατότητες αυτής της συνεργασίας δεν τυγχάνουν 
πλήρους εκμετάλλευσης. Λαμβανομένου υπόψη του κεντρικού ρολού της συνεργασίας τον 
οποίον αναγνωρίζουν όλα τα κράτη μέλη, πρέπει να επιδιωχθεί η ανάπτυξη των 
υφιστάμενων μηχανισμών για να βελτιωθεί το επίπεδο αποτελεσματικότητας και 
χρησιμοποίησης τους. 
Α/ Τα συστήματα πληροφόρησης πρέπει να εξελιχθούν και να προσαρμοσθούν για 
να ληφθεί υπόψη η πραγματικότητα ορισμένων υποχρεώσεων όπως ο βαθμός 
προτεραιότητας, η παρουσίαση των πληροφοριών και η αξιολόγηση των κινδύνων. Τα 
όργανα συνεργασίας που προβλέπονται για τη λειτουργία αυτών των διαφόρων μέσων 
οφείλουν να ασχοληθούν ταχέως με αυτά τα θέματα για να καθορίσουν με σαφήνεια τις 
ανάγκες και να θεσπίσουν τους απαραίτητους κανόνες (προσαρμογή των κειμένων, 
επεξεργασία οδηγών διαδικασιών, πρόσβασης στην ανακοίνωση, μεθοδολογίας της 
συνεργασίας, δημιουργία ευρετηρίων κυρίως σε κεντρικό επίπεδο). 
Β/ Ορισμένες μορφές συνεργασίας ποτ) προβάλλονται στις εθνικές εκθέσεις πρέπει 
να εξετασθούν και να αναπτυχθούν, όπως για παράδειγμα η διοργάνωση της συνέχειας που 
πρέπει να δίδεται στους διασταυρούμενους ελέγχους όσον αφορά τα εμπορεύματα σε 
ελεύθερη πρακτική. Πρέπει να ενθαρρύνεται η πραγματοποίηση τακτικών επισκέψεων 
μεταξύ αρμοδίων υπηρεσιών καθώς και η ταχεία διοργάνωση ad hoc συναντήσεων για τις 
επείγουσες και σοβαρές περιπτώσεις. Η ανάπτυξη των βάσεων δεδομένων που 
περιλαμβανόταν τις πληροφορίες σχετικά με τους οικονομικούς (ρορείς (κριτήρια κινδύνου) η 
οποία προτείνεται από ορισμένα κράτη μέλη τα οποία έχουν καταρτίσει ένα κεντρικό 
ευρετήριο (ή τα οποία το προτείνουν) πρέπει να εξετασθεί σε κοινοτικό επίπεδο. 
Γ/ Η αμοιβαία βοήθεια στον τομέα της είσπραξης πρέπει να καταστεί πιό 
αποτελεσματική. Η οδηγία σχετικά με αυτούς τους μηχανισμούς πρέπει να προσαρμοσθεί . 
στις ανάγκες της ενιαίας αγοράς, παρέχοντας στο κράτος μέλος, μόνο υπεύθυνο για την 
είσπραξη, τα νομικά μέσα και τις απαραίτητες πληροφορίες για την ολοκλήροκτη της 
αποστολής του. Οι δυνατότητες της αμοιβαίας βοήθειας στον γεωργικό και τελωνειακό 
τομέα ή στον τομέα των ιδίων πόρων θα πρέπει να τύχουν καλύτερης εκμετάλλευσης, 
επιδκύκοντας συστηματικά τη συμμετοχή της Επιτροπής, όταν διαπιστώνεται κοινοτικό 
συμφέρον όπως για παράδειγμα το θέμα της είσπραξης. Αυτό το συμφέρον μπορεί 
άλλωστε να υποβόσκει, όταν διαπιστώνεται περίπτωση η οποία αποκαλύπτει τη 
διοργάνωση της απάτης (παραδειγματική περίπτωση), της οποίας η επανάληψη σε άλλα 
μέρη της Ένωσης θα πρέπει να αποφευχθεί. 
Α/ Πρέπει, κατά γενικό τρόπο, να εξασφαλισθεί και να γενικευθεί η καλή και 
πλήρης χρησιμοποίηση των κοινοτικών κανονισμών σχετικά με τη συνεργασία. Η 
συμβουλευτική επιτροπή για το συντονισμό στον τομέα της καταπολέμησης της απάτης 
(COCOLAF) με την ειδική μορφή της πρέπει να συνέρχεται τακτικά προκειμένου να αξιολογεί 
τα αποτελέσματα, να καταδεικνύει όλες τις δυνατότητες του συστήματος και, εάν είναι 
(χπαραίτητο, να καθορίζει τους κανόνες παρουσίασης και το επίπεδο λεπτομέρειας της 
θεσμικής συνεργασίας για να υπάρχουν ομοιογενή δεδομένα. Η συμβουλευτική επιτροπή 
συνερχόμενη σε ολομέλεια θα προτείνει στη συνέχεια τις απαραίτητες προσαρμογές, θα 
δώσει την απαραίτητη ώθηση και ενδεχομένως θα υποβάλλει τα συμπεράσματα της στις 
αρμόδιες αρχές. 
3. Σχέση ισοδυναμίας μεταξύ των μέτρων και των μέσων που αποβλέπουν 
στην προστασία των εθνικών οικονομικών και εκείνων που αποβλέπουν 
στην προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας 
Δεν μπορούμε να αρνηθούμε ότι αυτό το είδος απόδειξης προσκρούει αμέσως σε 
σημαντικά μεθοδολογικά εμπόδια. Πάντως, το να θέσουμε εντελώς, κατά μέρος αυτήν την 
πλευρά της έκθεσης ή να περιορισθούμε στον ισχυρισμό ότι η ισοδυναμία επιτυγχάνεται εξ 
ορισμού, λόγω του ότι οι κοινοτικές πιστώσεις διαμεταβιβάζονται μέσο) των Δημόσιο)ν 
Ταμείων και κατά συνέπεια μετατρέπονται σε εθνικό χρήμα, ή ακόμα ότι αυτή η ισοδυναμία 
υπήρχε πάντα, ξεπερνώντας μάλιστα το αιτούμενο (τα κοινοτικά οικονομικά 
προστατεύονται καλύτερα), και μάλιστα πριν από την έναρξη ισχύος της συνθήκης για την 
Ευρωπαϊκή Ένωση, αυτό ανήκει στο χιόρο της επιβεβαίωσης της αρχής και ενίοτε θέτει σε 
αμφισβήτηση τον βάσιμο χαρακτήρα της αρχικής αίτησης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. 
Η τήρηση της αρχής της εξομοίωσης αποδεικνύεται ως εκ τούτου στο μεγαλύτερο 
μέρος των εκθέσεων περιλαμβάνοντας υπό μορφή συμπεράσματος τα προηγουμένως 
αναλυθέντα θέματα. 
Η απουσία συγκριτικοί αποτελεσμάπον της απάτης στον εθνικό και κοινοτικό 
προϋπολογισμό καθιστά δύσκολο οιοδήποτε σχολιασμό σχετικά με τον πραγματικό βαθμό 
εξομοίωσης στο πλαίσιο της Ένωσης. Παρ' όλα αυτά μπορούμε να παρουσιάσουμε μία 
σειρά ενδείξεων. Η ανάλυση των ισχυόντων συστημάτων (κείμενα, διοργάνωση) αφήνει 
fi- -IL 
να διαφανεί ότι τα έσοδα προστατεύονται καλύτερα από τις δαπάνες. Σε αυτόν τον 
τελευταίο τομέα, οι γεωργικές δαπάνες φαίνονται να είναι καλύτερα πλαισιωμένες από τις 
δαπάνες των διαρθριυτικών δράσεων. Κατά γενικό τρόπο, τα κράτη μέλη επιβεβακόνουν 
άπαξ δια παντός ότι η εξομοίοκτη πραγματοποιείται, αλλά η σχέση εξομοίυκιης δεν γίνεται 
ποτέ (χπό τον ένα τομέα στον άλλον ούτε μέσο) συγκριτικών αποτελεσμάτων. Απουσιάζει 
στις περισσότερες των περιπτο)σεο>ν το ακριβές μέτρο του επίπεδου εξομοίωσης μέσω 
συγκριτικών αποτελέσματος. 
Ορισμένοι συλλογισμοί χαράζουν το περίγραμμα ιης αρχής εξομ.οΜοσης. 
Υποστηρίζεται συχνά ότι η κοινοτική γεωργική νομοθεσία σχετικά με τους ελέγχους είναι 
τόσο λεπτομερής ώστε οι κοινοτικές δαπάνες να ελέγχονται καλύτερα από τις εθνικές 
δαπάνες (ενίοτε αυτή η θέση αποδεικνύεται). 
Η τήρηση του άρθρου 209Α προϋποθέτει την προσαρμογή των εθνικών 
συμπεριφορών στις αξιώσεις της προστασίας των κοινοτικών οικονομικών, και η σχέση 
ισοδυναμίας, η οποία συχνά περιγράφεται θεωρητικά από τα κράτη μέλη ως ευθεία, πρέπει 
στην πραγματικότητα να προσεγγίσει σταδιακά αυτές τις αξιώσεις μέσω συγκεκριμένων 
μέτρων που χρειάζεται να αξιολογούνται συνεχώς για να προχωρήσει από κοινού η 
βελτίωση της οικονομικής διαχείρισης της Κοινότητας και η προστασία των οικονομικών 
της συμφερόντων. 
Ακόμα και αν οι εθνικές εκθέσεις δεν προσφέρονται πάντα για ικανοποιητική και 
πλήρη συγκριτική ανάλυση, ακόμα και αν δεν επιτρέπουν να συναχθεί κατά τρόπο σίγουρο 
για όλα τα μέρη της εθνικής δράσης η τήρηση της αρχής της εξομοίωσης, αυτές οι εκθέσεις 
αποτελούν στο σύνολο τους πηγές πορισμάτων και εξέλιξης. Συχνά εξάλλου οι εκθέσεις 
αυτές συγκλίνουν μεταξύ τους ή συμπίπτουν. 
Το μεγαλύτερο μέρος των εθνικών εκθέσεων συμφωνεί, πράγματι, ως προς την 
ανάγκη να υπάρξει πρόοδος σε όλα τα θέματα, από την πρόληψη έως την καταστολή χωρίς 
να αγνοείται το θέμα της συνεργασίας. 
Η ανάγκη δράσης σε κοινοτικό επίπεδο για να συμπληριυθούν, σε ορισμένους 
τομείς, τα συστήματα εποπτείας στη βάση αντικειμενικών κριτηρίων προκειμένου να 
εναρμονισθούν οι έλεγχοι που πραγματοποιούνται από τα κράτη μέλη προτείνεται συχνά ως 
προτεραιότητα. 
Επίσης γίνεται από ορισμένα κράτη μέλη η σύσταση, να πραγματοποιείται 
συστηματική και τακτική αξιολόγηση αυτών των συστημάτων προκειμένου να 
προσαρμόζεται συνεχώς το επίπεδο της προστασίας των κοινοτικών οικονομικών με σκοπό 
να βελτιστοποιηθεί το εθνικό και κοινοτικό πλαίσιο εποπτείας, αυτό σε συνάρτηση με τις 
εκάστοτε ανάγκες και τους πραγματικούς κινδύνους. Επ' ευκαιρία αυτού του θέματος 
προτείνεται συχνά η εφαρμογή διάρθρωσης λογιστικού ελέγχου που να συνδυάζει όλα τα 
επίπεδα εμπειρογνωμοσύνης. 
Η φροντίδα απλοποίησης των κειμένων παρουσιάζεται συχνά ως απαραίτητη 
σταθερά για την ύπαρξη συνεκτικής νομοθεσίας που θα λαμβάνει υπόψη τα θέματα 
κόστους-αποτελεσματ ικότητας. 
Στην συνεργασία προσδίδονται πολλές αρετές, παρουσιάζεται συχνά ως ο 
αναπόφευκτος καταλύτης για την εθνική και κοινοτική ικανότητα αντιμετώπισης της 
πολύπλοκης διεθνικής απάτης και του οργανωμένου οικονομικού εγκλήματος. Η ανάγκη 
να αναπτυχθούν οι δυνατότητες της τόσο για να ενισχυθεί η εργασία σχετικά με το θέμα όσο 
και για να βελτιστοποιηθεί η αξιολόγηση της πληροφόρησης (χποτελεί μοιρασμένη επιθυμία 
ή - ΙΊ 
είτε πρόκειται για τη βελτίωση τ<υν υηασταμενοη/ διαδικασιών είτε για την οιευρυνση το>ν 
θεσμικών πλαισύυν της συνεργασίας πέραν της διοικητικής βοήθειας. 
Για ορισμένα κράτη μέλη δεν μπορεί να επιτευχθεί η άριστη κατάσταση παρά μόνον 
όταν ()α μπορούν να υπάρχουν σε κοινοτικό επίπεδο συγκεκριμένα και δεσμευτικά 
συστήματα διοικητικής κύρωσης και όταν θα ληφθούν τα δέοντα μέτρα για να αυξηθεί ο 
βαθμός εναρμόνισης και ισοδυναμίας των εθνικών νομοθεσιών στον ποινικό τομέα. 
Σε κάθε περίπτωση, τη στιγμή κατά την οποία η Κοινότητα πραγματοποιεί την 
απαραίτητη σύγκλιση μεταξύ των οικονομιών των κρατών μελών της για να εισέλθει στην 
αποφασιστική φάση της οικονομικής και νομισματικής ένιυσης. και ενώ η ολοκλήρωση 
πραγματοποιείται επίσης με ολοένα και περισσότερες οικονομικές παρεμβάσεις θα φαινόταν 
παράξενο να αρκεσθούμε σε αποφασιστικές δηλώσεις προθέσεων στο ανώτατο επίπεδο 
χωρίς στη συνέχεια να θεσπισθούν τα απαραίτητα μέτρα για να υλοποιηθούν αυτές οι 
δηλώσεις με συγκεκριμένα βήματα σε όλους τους τομείς της προστασίας των οικονομικών 
συμφερόντων. 
II βελτίοκτη της καταπολέμησης της απάτης διέρχεται, πέραν της απλής εξομοίυκτης, 
από μια συγκεκριμένη πολιτική ενισχυμένης πρόληψης η.οποία θα εξασφαλίζει σε όλα τα 
κράτη μέλη ένα πιο αποτελεσματικό και ισοδύναμο επίπεδο ελέγχου, αλλά επίσης από την 
αυξημένη καταστολή η οποία θα εγγράφεται στο θεσμικό πλαίσιο της Ένωσης. Η 
επιβεβαίωση της υποχρέωσης εποπτείας και οικονομικού ελέγχου του ελεγκτή ή του 
διαχειριστή κοινοτικών πόρων είναι αυτονόητο ότι ανήκει στις μεγάλες αρχές της 
διαχείρισης των δημοσίων οικονομικών. Παραμένει αναπόφευκτη αξίο>ση πρόληψης η 
συμπλήρωσης αυτής της υποχρέωσης με την θέσπιση κανόνο)ν και κριτηρίων επακριβών και 
δεσμευτικών ανά τομέα για να θεμελιωθεί καλύτερα η εποπτεία και να πραγματοποιηθεί ένα 
ισοδύναμο επίπεδο ελέγχου παντού μέσα στην Κοινότητα. Λεν αρκεί επίσης να 
περιγράφονται με μικρότερη ή μεγαλύτερη ακρίβεια οι δόλιες συμπεριφορές τις οποίες 
προτιθέμεθα να καταστείλουμε. Είναι εξίσου απαραίτητο να καταστεί ομοιογενής η 
αποτροπή όπως και το να καταστούν αναποτελεσματικές οι μετακινήσεις από ένα κράτος 
μέλος στο άλλο για να τύχει εκμετάλλευσης η ύπαρξη δικαστικού χώρου μικρότερης 
καταστολής. Οι υποχρεώσεις που καθορίστηκαν από το Δικαστήριο το 1989, που 
αξιοΥνουν κύροκτη "αποτελεσματική, ανάλογη και αποτρεπτική", συνεχίζουν να αποτελούν 
στόχο ο οποίος πρέπει να επιτευχθεί κατά ομοιογενή τρόπο παντού στο έδαφος της Ένωσης 
για να αποτελέσει εμπόδιο στην ανάπτυξη της οργανο>μένης και διεθνικής οικονομικής 
εγκληματικότητας η οποία πραγματοποιεί τη δική της ανάλυση κινδύνου. 
Εκτός από την προστασία μια κοινής περιουσίας του ευρυ>παίου φορολογούμενου 
πρόκειται για την αξιοπιστία των οργάνων και των κρατών μελών της Ένωσης. Η 
Κοινότητα αναλαμβάνει την υποχρέωση να βελτιώσει την οικονομική της διαχείριση, πρέπει 
εύλογα να γίνει περισσότερο προσεκτική όσον αφορά την τέλεια προστασία των 
οικονομικών της συμφερόντων έναντι όλων των καταχρήσεα>ν. Αυτός είναι ο στόχος της 
εργασίας αυτής. Σε αυτή τη βάση επάνω θα καταστεί αναμφίβολα δυνατό να 
προχωρήσουμε για να ικανοποιηθεί η εντολή του Συμβουλίου του Έσσεν και των Καννών. 
Λ 
a-* a· 
•ir -sir 
ώ ri-ri- ri-
*ri* ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
ΙΙΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ 
ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ 
εκθέσεων των κρατών μελών σχετικά με τα μέτρα 
που λήφθηκαν σε εθνικό επίπεδο για την καταπολέμηση 
της σπατάλης και της κατάχρησης των κοινοτικών πόρων 
Rue de la Loi 200, B-1049 Bruxelles/Wetstraat200, B-1049 Brussel - Βέλγιο Γραφι:ίο. BU 9 /7139. 
Τηλέφωνα: απ'ευθείας (+32-2)2957736, κέντρο 299.11.11. Τηλεομοιοτυπία: 2960853 
Τηλέτυπο: COMEU Β 21877. Τηλεγραφική Δνση: COMEUR Brussels 
Λ 
Ηεριεγόμενα 
Σελίδα 
Πρόλογος 5 
II εντολή 
Η μεθοδολογία 
Πρώτο Μέρος : Εφαρμογή του άρθρου 209 Α, πρώτο εδάφιο, της Συνθήκης ΕΚ 
(αρχή της εξομοίωσης) 9 
1.1. Περιγραφή των εθνικών διατάξεων που εφαρμόζουν την αρχή 
της εξομοίωσης 10 
1.1.1. Συνοπτική περιγραφή και αξιολόγηση των κειμένων 11 
α) Σύστημα που εφαρμόζεται στους πόρους 
β) Σύστημα που εφαρμόζεται στις δαπάνες 
γ) Γενικό Ποινικό Δίκαιο 
Πεδία προβληματισμού (σημείο 1.1.1.) 23 
1.1.2. Συνοπτική περιγραφή και εξελίξεις της οργάνωσης των υπηρεσιών25 
α) οργάνωση των υπηρεσιών : έλεγχος των ιδίων πόρων 
β) οργάνωση των υπηρεσιών ελέγχου του ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγυήσεων 
γ) οργάνωση των υπηρεσιών ελέγχου των διαρθρωτικοί ταμείων 
δ) αρμόδιες υπηρεσίες για να συνδράμουν, ενδεχομένως την Επιτροπή 
Πεδία προβληματισμού (σημείο 1.1.2.) 37 
1.2. Αξιολόγηση των ληφθέντων μέτρων 41 
1.2.1. Αξιολόγηση των ληφθέντων μέτρων όσον αφορά τις πληροφορίες, 
τους ελέγχους και τις έρευνες 41 
1.2.2. και 1.2.3. Αποτελέσματα : διαπιστωθείσες απάτες και παρατυπίες· 
οικονομικές συνέπειες 45 
α) διαπιστωθείσες απάτες και παρατυπίες και σχετικά ποσά 
(απολογισμός,μελέτη κατά περίπτωση, τυπολογία) 
β) ανάκτηση και είσπραξη των (χρειλόμενιον ποσών 
• 11 είσπραξη το>ν ιδίων πόρων 
• Η ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων δαπανοϊν 
γ) ο συμβιβασμός σχετικά με τα επίδικα ποσά 
1.2.4. Συνέπειες των περιπτώσεων απάτης και παρατυπίας 57 
α) εθνικές διοικητικές κυρώσεις, κοινοτικές διοικητικές κυρώσεις 
β) ποινικές κυρώσεις 
γ) σχέση μεταξύ διοικητικών και δικαστικών διαδικασιών 
δ) διάρθρωση μεταξύ της προδικαστικής και δικαστικής φάσης 
ε) διαβίβαση του φακέλου στις δικαστικές αρχές 
ζ) πολιτικός ενάγοον 
η) μέτρα λαμβανόμενα σε εθνικό επίπεδο προκειμένου να αποφευχθεί 
η επανάληψη της απάτης 
0) προτεινόμενα σε κοινοτικό επίπεδο μέτρα 
Πεδία προβληματισμού (1.2.) 66 
1.3. Συνέχεια που δόθηκε στις εκθέσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου 68 
Πεδία προβληματισμού (σημείο 1.3.) 70 
Δεύτερο μέρος : Εφαρμογή του άρθρου 209 Α, δεύτερο εδάφιο 
(συνεργασία) 71 
2.1.1. Διοικητική συνεργασία και συνδρομή με βάοη μη κ« >ινοτικά μέσα 72 
ΙΙεδία προβληματισμού (2.1.1.) 75 
2.1.2. Συνεργασία στον τομέα της καταστολής 76 
Πεδία προβληματισμού (2.1.2.) 79 
2.1.3. Διοικητική συνεργασία και αμοιβαία συνδρομή με βάση 
τα κοινοτικά μέσα 80 
Πεδία προβληματισμού (2.1.3.) 84 
Τρίτο μέρος : Σχέση ισοδυναμίας μεταξύ των μέτρων και των 
μέσων που προορίζονται για την προστασία των εθνικών 
οικονομικών και εκείνων που προορίζονται για την προστασία 
των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας 86 
-Ηρόλογος-
Η εντολή 
Στις 11 Ιουλίου 1994, το Συμβούλιο ECOFIN κάλεσε, την Επιτροπή να 
«συντάξει, το αργότερο ως το τέλος του 1995, απολογισμό της εφαρμογής του 
άρθρου 209 Α της Συνθήκης ΕΚ». 
Το άρθρο αυτό ορίζει, στο πρώτο εδάφιο του : «Τα κράτη μέλη λαμβάνουν 
τα ίδια μέτρα καταπολέμησης της απάτης κατά των οικονομικών συμφερόντων της 
Κοινότητας με εκείνα που λαμβάνουν για την καταπολέμηση της απάτης κατά των 
ιδίων οικονομικών συμφερόντων». Ο κανόνας που τέθηκε έτσι ονομάζεται συνήθως 
« αρχή της εξομοίωσης» 
Το άρθρο 209 Α περιλαμβάνει και δεύτερο εδάφιο «Με την επιφύλαξη 
άλλων διατάξεων της παρούσας Συνθήκης, τα κράτη μέλη συντονίζουν τη δράση 
τους σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας κατά 
της απάτης. Για το σκοπό αυτό διοργανώνουν, με τη βοήθεια της Επιτροπής, στενή 
και τακτική συνεργασία με τις αρμόδιες διοικητικές υπηρεσίες τους». Η διάταξη 
αυτή αποβλέπει στην ενίσχυση της «αρχής της συνεργασίας». 
Στη συνέχεια, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Έσσεν, στις 9 και 10 
Δεκεμβρίου 1994, κάλεσε τα κράτη «να παρουσιάσουν τις εκθέσεις τους σχετικά με 
τα μέτρα που έχουν ληφθεί σε εθνικό επίπεδο για την καταπολέμηση της σπατάλης 
και της μη αθέμιτης ανάλυσης των κοινοτικών πόρων». Καθορίστηκε ότι οι 
εκθέσεις αυτές θα εξετάζονταν στο Συμβούλιο ECOFIN τον Ιούνιο του 1995 και θα 
υποβάλονταν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον Δεκέμβριο του 1995. 
Οι εκθέσεις στάλθηκαν από τα κράτη μέλη εντός της ταχθείσης προθεσμίας, 
τον Μάϊο του 1995, για να εξεταστούν από το Συμβούλιο Ecofin στις 19 Ιουνίου 
1995. Στο τέλος της συνόδου αυτής, το Συμβούλιο ECOFIN κατέληξε στην ανάγκη 
να προχωρήσει προς τρεις κατευθύνσεις εθνική, κοινοτική και εταιρική για να 
βελτιώσει την αποτελεσματικότητα της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων 
της Κοινότητας. 
Η αξιοποίηση των εκθέσεων αυτών ανατέθηκε στην Επιτροπή από το 
Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Καννών. 
Πράγματι, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Καννών υιις 26 και 27 Ιουνίου 
1995, «σημείωσε τις εκθέσεις των κρατών μελών σχετικά με τα μέτρα που έχουν 
ληφθεί σε εθνικό επίπεδο για την καταπολέμηση της σπατάλης και της κατάχρησης 
των κοινοτικών πόρων», «κάλεσε την Επιτροπή να συντάξει για τη συνοδό του της 
Μαδρίτης συγκριτικό συγκεφαλαιωτικό έγγραφο», ζητώντας «από όλα τα θεσμικά 
όργανα και τα κράτη μέλη να συνεχίσουν αδιάλειπτα σε αυτή τη βάση την 
καταπολέμηση της απάτης και της κατασπατάλησης». 
Η μεθοδολογία 
Το παρόν έγγραφο παρουσιάζεται ως ενδιάμεση έκθεση από τη συγκριτική 
ανάλυση των εθνικών εκθέσεων. Κάνει ένα απολογισμό της κατάστασης εφαρμογής 
του άρθρου 209Α ΕΚ σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της 
Κοινότητας και πραγματοποιεί μια σύνθεση των ληφθέντων από τα κράτη μέλη 
μέτρων για την καταπολέμηση της κατάχρησης των κοινοτικών πόρων. 
Η διάρθρωση αυτή απορρέει λογικά από από τη δομή του άρθρου 209Α ΕΚ 
που καθορίζει ένα στόχο και προσδιορίζει τα μέσα που πρέπει να εφαρμοστούν για 
την καταπολέμηση της κατάχρησης των κοινοτικών πόρων. Αφενός, τα ληφθέντα 
μέτρα κατά εφαρμογή του άρθρου αυτού αποτελούν απόδειξη της θέλησης των 
κρατών μελών να καταπολεμήσουν την κοινοτική απάτη στο ίδιο πλαίσιο με την 
εθνική απάτη (εξομοίωση). Αφετέρου η ύπαρξη της ενιαίας αγοράς, η διάσταση και 
ο διεθνικός χαρακτήρας του οικονομικού εγκλήματος προϋποθέτουν μέσα 
καταπολέμησης που υπερβαίνουν το εθνικό επίπεδο και στηρίζονται σε ενισχυμένη 
εταιρική σχέση σε κοινοτικό επίπεδο (συνεργασία). 
Για να διαθέτει ομοιογενείς εκθέσεις που θα επέτρεπαν την πραγματική 
σύγκριση των εθνικών συστημάτων, η Επιτροπή εκπόνησε, κατόπιν αιτήσεως του 
Συμβουλίου ECOFIN της 16ης Ιανουαρίου 1995, ένα γενικό σχέδιο για την 
κατάρτιση αυτών των εθνικών εκθέσεων. Το σχέδιο αυτό, με τίτλο «Θέματα που 
πρέπει να περιλαμβάνονται στις εκθέσεις των κρατών μελών», αποτέλεσε 
αντικείμενο διαπραγματεύσεων με τα κράτη μέλη στη Συμβουλευτική Επιτροπή για 
το συντονισμό στον τομέα της καταπολέμησης της απάτης (COCOLAF) την 1η 
Φεβρουαρίου 1995, πριν από την έγκριση του από το Συμβούλιο ECOFIN στις 20 
Φεβρουαρίου 1995. 
Τα κράτη μέλη στο σύνολο τους, ακολούθησαν ιιχ, καιπιΟυνιήμιες γραμμές 
του προτεινόμενου σχεδίου. Ιίαρόλα αυτά οι ιΟνικίς ικΟέοιις rivai σχετικά 
ανόμοιες. Το μήκος τους κυμαίνεται από μερικές σελίδες ως 78 σελίδες. Το 
περιεχόμενο τους κυρίως κυμαίνεται έντονα, το βάρος δεν έχει επικεντρωθεί στα 
ίδια μέρη του γενικού σχεδίου. 
Ορισμένα κράτη μέλη επέμειναν στις πρόσφατες εξελίξεις του νομοθετικού 
και κανονιστικού μηχανισμού τους για την καταπολέμηση της απάτης. Άλλα 
τόνισαν τη διοικητική οργάνωση και τον καταμερισμό των καθηκόντων στον έλεγχο 
της χρήσης των κεφαλαίων. Ορισμένα ήταν πιο συγκεκριμένα για τα αποτελέσματα 
της διεξαχθείσης δράσης και των συνεχειών που δόθηκαν στους διενεργηθέντες 
ελέγχους ή στις παρατηρήσεις του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου. 
Οι διαφορές αυτές μπορούν να εξηγηθούν ιδιαίτερα από τη συντομία των 
προθεσμιών που τάχθηκαν στα κράτη μέλη για να ανταποκριθούν σε ένα φιλόδοξο 
σχέδιο. Οι εθνικοί εισηγητές, μη μπορώντας συχνά να συλλέξουν τις απαιτούμενες 
πληροφορίες, επικέντρωσαν τις προσπάθειες τους στους τομείς που τους φαίνονταν 
ιδιαίτερα σημαντικοί. Η Επιτροπή δεν μπόρεσε να αρχίσει με τα κράτη μέλη τον 
διάλογο που θα ήταν χρήσιμος για την κατανόηση της άσκησης και την 
εξισορρόπηση των εθνικών συνεισφορών. 
Τα κράτη μέλη προβάλλουν πολιτικούς λόγους για να εξηγήσουν την απουσία 
ορισμένων πτυχών. Η απάτη στο ΦΠΑ, παραδείγματος χάριν παραλείφθηκε από 
πολλές εκθέσεις. Βέβαια, η είσπραξη του κοινοτικού ποσοστού αποτελεί 
αναπόσπαστο μέρος του εθνικού συστήματος. Αλλά περισσότερα στοιχεία για τα 
ειδικότερα προβλήματα του τομέα αυτού θα είχαν δημιουργήσει μια βάση σύγκρισης 
για την σχετική αποτελεσματικότητα διαφόρων πεδίων. Αυτό είναι ιδιαίτερα 
σημαντικό στο πλαίσιο της ενιαίας αγοράς και των' διαδικαστικών κανόνων που 
αύξησαν την ανεξαρτησία των διοικήσεων των κρατών μελών. 
Τελικά, οι διαφορές στο περιεχόμενο μπορούν να εξηγηθούν από τη 
διαφορετική διατύπωση της εντολής του Συμβουλίου ECOFIN της 11ης Ιουλίου 1994 
και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Έσσεν. Ορισμένες εκθέσεις ευνοούν μια 
νομική και θεσμική προσέγγιση που προσπαθεί να αποδείξει την εφαρμογή της 
αρχής της εξομοίωσης και την ύπαρξη 'συνεργασίας. Αλλες εμπεριέχουν πιο 
συγκεκριμένα δεδομένα σχετικά με τα αποτελέσματα της προστασίας των 
οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας. 
Η παρούσα έκθεση επανέρχεται στο σχέδιο που προτάθηκε στα κράτη μέλη, 
Περιλαμβάνει συγκριτικούς πίνακες που κάνουν ένα απολογισμό των διαθέσιμων 
πληροφοριών και, a contrario επιτρέπουν τον εντοπισμό των τομέων στους 
οποίους δεν μπορεί ακόμα να καταρτιστεί απολογισμός. II δυνατότητα 
συμπλήρωσης και συνέχισης της εργασίας αυτής μαζί με τα κράτη μέλη, θα 
μπορούσε λοιπόν να εξεταστεί για την καλύτερη αξιοποίηση της 
πραγματοποιηθείσας ανάλυσης. 
Τα μέρη και οι ενότητες της παρούσας έκθεσης περιλαμβάνουν πίνακες που 
αναφέρουν με συνθετική μορφή ορισμένες πληροφορίες των διαιρόρων εθνικών 
εκθέσεων : αποτελούν μια αντικειμενική βάση για τη συγκριτική ανάλυση. Δεν ήταν 
προφανώς, δυνατό να συμπεριληφθούν στην παρουσίαση αυτή το σύνολο των 
στοιχείων που διαβιβάστηκαν από τα κράτη μέλη. Η Επιτροπή προσπάθησε να 
παρουσιάσει όσο το δυνατόν πιο πιστά τις εθνικές συνεισφορές, αλλά δεν μπόρεσε 
να απαλλαχθεί από τους κινδύνους που ελλοχεύουν σε κάθε επιλογή. Ο αναγνώστης 
που επιθυμεί να ενημερωθεί αναλυτικά για πληροφορίες που αφορούν ένα 
συγκεκριμένο σημείο μπορεί πάντα να ανατρέξει στις εθνικές εκθέσεις που 
προσαρτώνται στο παρόν συγκεφαλαιωτικό έγγραφο. 
Μετά, κάθε μέρος ή ενότητα περιλαμβάνει σχόλια που τονίζουν τα στοιχεία 
που φαίνονται πιο σημαντικά. Επίσης, υπό το φως των συμπερασμάτων των 
Συμβουλίων ECOFIN τον Ιούλιο του 1994 και τον Ιούνιο του 1995, περιγράφονται 
μια σειρά προσανατολισμών και σκέψεων για τη δημιουργία βάσης ώστε η 
αναλαμβανόμενη δράση να συνεχιστεί αδιάλειπτα για την καταπολέμηση της απάτης 
και της σπατάλης και την αύξηση της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων 
της Κοινότητας, σύμφωνα με την εντολή των Καννών. 
Το πρώτο μέρος της έκθεσης αναφέρεται στην εφαρμογή της αρχής της 
εξομοίωσης, που καθορίζεται από το άρθρο 209 Α, πρώτο εδάφιο της Συνθήκης 
ΕΚ. 
Το δεύτερο μέρος ασχολείται με την κατάσταση της προβλεπόμενης στο άρθρο 
209 Α, δεύτερο εδάφιο της Συνθήκης ΕΚ, συνεργασίας. 
Το τρίτο μέρος αξιολογεί την ισοδυναμία μεταξύ των μέτρων που 
προορίζονται για την προστασία το>ν εθνικών και κοινοτικών οικονομικοί. 
Πρώτο Μέρος : Εφαρμογή του άρθρου 209 Α, πρώτο ι*δά(|>ιο, της Συνθήκης 
ΕΚ (αρχή της εξομοίωσης) 
Το άρθρο 209 Α της Συνθήκης ΕΚ ορίζει στο πρώτο εδάφιο του : 
«Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα ίδια μέτρα καταπολέμησης της απάτης κατά 
των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας με εκείνα που λαμβάνουν για την 
καταπολέμηση της απάτης κατά των ιδίων οικονομικών συμφερόντων». 
Η διάταξη αυτή αποτελεί την καθιέρωση από τη Συνθήκη της νομολογίας του 
Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, που το 1989 καθόρισε την έκταση του 
άρθρου 5, πρώτο εδάφιο της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 
(ΕΚ) : «Τα κράτη μέλη λαμβάνουν κάθε γενικό ή ειδικό μέτρο, κατάλληλο να 
εξασφαλίσει την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που απορρέουν από την παρούσα 
Συνθήκη ή προκύπτουν από πράξεις των οργάνων της Κοινότητας». Το Δικαστήριο 
συμπέρανε από αυτό το άρθρο την υποχρέωση των κρατο>ν μελίόν να επιβάλλουν 
κυρώσεις για τις παραβιάσεις του κοινοτικού δικαίου «υπό προϋποθέσεις 
ουσιαστικές και διαδικαστικές, ανάλογες μετις ισχύσουσες για τις παραβιάσεις του 
εθνικού δικαίου παρόμοιας φύσης και σημασίας και, εν πάση περιπτώσει, 
προσδίδουσες στην κύρωση αποτελεσματικό, ανάλογο και αποτρεπτικό χαρακτήρα». 
Οι αρχές που τέθηκαν με αυτό τον τρόπο από το Δικαστήριο και τη ΣΕΕ 
χωρίς να είναι ίδιες συμπίπτουν και αλληλοσυμπληρώνονται. 
Η αρχή της εξομοίωσης μοιάζει να καθορίζεται πιο απόλυτα στο άρθρο 209Α, 
που ζητά από τα κράτη μέλη να λάβουν «τα ίδια μέτρα» και όχι.μόνον «ανάλογες 
διατάξεις». Το πεδίο εφαρμογής της είναι πιο εκτεταμένο, διότι δεν αφορά μόνο τις 
κυρώσεις των παραβιάσεων, αλλά όλα «τα μέτρα» (νομοθετικές και κανονιστικές 
διατάξεις, διοικητική οργάνωση και σύστημα κυρώσεων) καταπολέμησης της απάτης 
κατά των οικονομικών συμφερόντων. 
Αντίθετα, η ερμηνεία του Δικαστηρίου περιέχει μια υποχρέιοση ως προς το 
αποτέλεσμα των κυρώσεων (με αποτελεσματικό, ανάλογο και αποτρεπτικό 
χαρακτήρα), που δεν σημειώνεται ρητά στη ΣΕΕ αλλά αποτελεί μέρος του 
κοινοτικού κεκτημένου. 
Οι εκθέσεις των κρατών μελών μοιάζουν να υποδηλώνουν ότι 
αντιλαμβάνονται με αυτό τον τρόπο τις υποχρεώσεις τους και εφαρμόζουν το άρθρο 
5 ΕΚ, όπως ερμηνεύθηκε από το Δικαστήριο, μαζί με το άρθρο 209 Α της ΣΕΕ. 
Αναφέρονται λοιπόν πιο συχνά, ταυτόχρονα και στα ληφθέντα μέτρα για την 
εξομοίωση των διατάξεων για την καταπολέμηση της εθνικής και κοινοτικής απάτης 
και στην αποτελεσματικότητα των συστήματος κυρώσεων τους. 
Σύμφωνα με το σχέδιο που προτάθηκε στα κράτη μέλη, ο απολογισμός της 
εφαρμογής της αρχής της εξομοίωσης περιγράφει τις εθνικές διατάξεις για την 
καταπολέμηση της απάτης στον κοινοτικό προϋπολογισμό (Ενότητα 1.1), πριν από 
την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων (Ενότητα 1.2) και κατόπιν εξιστορεί τις 
συνέχειες που δόθηκαν στην έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου 
(Ενότητα 1.3) 
1.1 Περιγραφή των εθνικών διατάξεων που εφαρμόζουν την αρχή της 
εξομοίωσης (μη αιτιολογημένες διατάξεις, οργάνωση των υπηρεσιών) 
Οι διατάξεις αυτές αποτελούνται, αφενός από νομικά κείμενα (1.1.1) και 
αφετέρου από μέτρα οργάνωσης των υπηρεσιών (1.1.2). 
Το σημείο 1.1.1 θα έπρεπε να είχε επιτρέψει τη διάθεση ενός πανοράματος 
του συνόλου των εθνικών κειμένων που επιτρέπουν την καταπολέμηση της απάτης 
κατά των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας, υπό το διπλό πρίσμα της 
πρόληψης (κείμενα για τους ελέγχους) και της καταστολής (κείμενα για τις 
κυρώσεις). Το σημείο 1.1.2 σκοπεύει να προβάλλει τα διάφορα πρότυπα 
οργάνωσης των υπηρεσιών, κάνοντας διάκριση ανάμεσα σε εκεί ναι που έχουν 
επιφορτιστεί με τους παραδοσιακούς ελέγχους και εκείνα που έχουν ειδικότερα 
επιφορτιστεί με την καταπολέμηση της απάτης, που ασχολούνται με μια 
προβληματική και μια τελεολογία ιδιαίτερη. 
10 
1.1.1. Συντοπτική περιγραφή και αξιολόγηση των κειμένων 
Το σχέδιο που χορηγήθηκε στα κράτη μέλη όριζε, «συνοπτική περιγραφή και 
εξέλιξη σχετική με τα κείμενα κατά τομέα, στο α) νομ.οΟειικο, β) κανονιοιικά, γ) 
διοικητικό πεδίο.» Ένα κράτος μέλος έκρινε παρόλα απτά οι ι δεν ππήρχε λόγος 
περιγραφής των ισχυόντων κειμένων διότι, αφενός αφον ιο άρθρο 209 Α είχε 
άμεση εφαρμογή, η ίδια η σύνταξη του καθιστούσε άσκοπη την λήψη ιδιαίτερων 
νομοθετικών ή κανονιστικών διατάξεων και αφετέρου τα κοινοτικά χρήματα που 
διαμετακομίζονται μέσω των Δημοσίων Ταμείων θεωρούνται ως εθνικά χρήματα. 
Η θέση αυτή έμεινε απομονωμένη. Οι άλλες εκθέσεις αναφέρουν ή 
επανέρχονται στις κύριες γραμμές του νομικού τους συστήματος, κυρίως μέσω 
νομοθετικών μέτρων. 
Αποδεικνύεται ότι τα μέτρα πρόληψης δεν περιγράφονται επαρκώς στις 
διάφορες εθνικές εκθέσεις. Περιλαμβάνονται μερικές φορές στο μέρος για την 
οργάνωση των ελέγχων, μερικές φορές στο νομικό μέρος με την μορφή της 
απαρίθμησης των ισχυόντονν κειμένων χωρίς σχόλια. Στις περισσότερες 
περιπτώσεις, τα σχετικά με την πρόληψη συστήματα δεν αναφέρονται, οι 
περισσότερες εθνικές εκθέσεις πραγματεύθηκαν το σημείο 1.1.1 μόνο κάπο από την 
οπτική γωνία της καταστολής. Η πρόληψη θα αποτελέσει λοιπόν το ενδεχόμενο 
θέμα μιας μεταγενέστερης εμβάθυνσης της συγκριτικής μελέτης. 
Από τις εθνικές εκθέσεις προκύπτει ότι τα περισσότερα κράτη μέλη διαθέτουν 
αφενός ένα σύστημα για τα έσοδα και αφετέρου ένα άλλο για τις δαπάνες. Η 
προσέγγιση αυτή κυριάρχησε επίσης κατά τη διάρκεια της εκπόνησης της σύμβασης 
για την ποινική προστασία των οικονομικών συμφερόντων που εγκρίθηκε στις 
Κάννες και η οποία χωρίς να ξαναθέσει επί τάπητος τη σφαιρική προσέγγιση της 
καταπολέμησης του οικονομικού εγκλήματος, διακρίνει, στον ορισμό της για τις 
δόλιες συμπεριφορές, την έννοια της απάτης στις δαπάνες από εκείνη της απάτης 
στα έσοδα. 
Το σύστημα που εφαρμόζεται στους πόρους αφορά τις περισσότερες φορές 
ειδικές διατάξεις φορολογικού ή τελωνειακού δικαίου (α). Το καθεσπυς της απάτης 
που διαπράττεται επ'ευκαιρία δαπανών διαφοροποιείται ελαφρά ανάλογα με τον 
τομέα των δαπανών (β). Παρόλα αυτά σημαντική εξέλιξη παρατηρείται σε ορισμένα 
κράτη μέλη υπό την έννοια της ρυθμιστικής ταύτισης με την εισαγωγή των 
κατάλληλων διατάξεων που καταστέλλουν με τρόπο ρητό την απάτη κατά των 
11 
οικονομικών αυμφερόντων της Κοινότητας (γ). 
α) Σύστημα που εφαρμόζεται στους πόρους 
Κατασταλτικές διατάξεις που εφαρμόζονται στην απάτη στα έσοδα της Κοινότητας 
Κράτος 
μέλος 
Β 
DK 
D 
EL Γενικά ποινικά 
αδικήματα 
Π λαστογραφία, χρήση 
πλαστού, κατάχρηση 
εμπιστοσύνης, 
κλεπταποδοχή και 
παράνομη 
νομιμοποίηση 
χρημάτων 
Απάτη, πλαστογραφία 
και χρήση πλαστού 
κλπ. 
Πλαστογραφία 
(αισχροκέρδεια μόνο 
για τις δαπάνες) 
Οι πληροφορίες που 
περιέχονται στην 
έκθεση δεν επιτρέπουν 
τη συγκριτική ανάλυση Ειδικά ποινικά αδικήματα 
Ο Γενικός Νόμος για τα 
Τελωνεία και τους 
Ειδικούς Φόρους 
Κατανάλωσης (άρθ. 114, 
115, 157, 202,237,238, 
220, 233, 234, 256) 
προβλέπει πρόστιμα ή 
ποινές στερητικές της 
ελευθερίας 
Οι βεβαρημένες μορφές 
λαθρεμπορίου συνιστούν 
αδίκημα (άρθ. 289 του Π Κ) 
Στο κεφάλαιο II του 
Κώδικα περί Τελωνείων 
και στο Νόμο για τις 
κοινοτικές εισαγωγές και 
εξαγωγές προβλέπονται 
κυρώσεις 
Φορολογικό ποινικό 
δίκαιο (φορολογική απάτη) 
τα αδικήματα του οποίου 
εφαρμόζονται ρητά στα 
κοινοτικά έσοδα Διοικητικές κυρώσεις 
Λεν προβλέπονται 
διοικητικές κυρώσεις 
από τον Γενικό Νόμο 
για τα Τελαννεία και 
τους Ειδικούς Φόρους 
Κατανάλωσης 
Πρόστιμα κάτω από το 
όριο έναρξης ποινικών 
διώξεων 
Προβλέπονται 
διοικητικές κυρώσεις 
από την τομεακή 
νομοθεσία για κάθε 
είδος κοινοτικών 
εσόδων (για τις 
γεωργικές εισφορές με 
παραπομπή στην 
τελωνειακή/φορολογική 
νομοθεσία Εξελίξεις 
Μεγάλη αναμόρφίοση, 
από το νόμο της 27ης 
Δεκεμβρίου 1993, του 
Γενικού Νόμου για τα 
Τελωνεία σε ότι αφορά 
το ύψος των 
προστίμων και την 
είσπραξη τους για να 
διατηρηθεί ο 
αποτρεπτικός τους 
χαρακτήρας 
Οχι 
Όχι 
ι 
12 
Ε 
F 
IRL 
I 
L 
Ν 
OS To άρθρο 349 του Π Κ 
προστατεύει τα 
δημόσια έσοδα 
συμπεριλαμβανομένου 
- χωρίς ρητή 
εξομοίωση - και των 
κοινοτικών εσόδων. Σ' 
αυτό προστίθενται 
ενδεχομένως τα άρθ. 
403, 528 
(αισχροκέρδεια) και 
302 (χρήση πλαστού) 
του Π Κ 
Τα ποινικά αδικήματα 
του κοινού δικαίου 
έχουν εφαρμογή στα 
κοινοτικά έσοδα 
Οι πληροφορίες που 
περιέχονται στην 
έκθεση δεν μας 
επιτρέπουν να 
αποφανθούμε 
Δεν υπάρχουν 
πληροφορίες σε ότι 
αφορά την εφαρμογή 
των αδικημάτων 
γενικού χαρακτήρα 
στον τομέα των 
εσόδων 
Π λαστογραφία, χρήση 
πλαστού 
Πλαστογραφία (άρθ. 
225 του ΠΚ) 
εφαρμόζεται σε κάθε 
μορφή κοινοτικής 
απάτης και άρθ. 140 
του Π Κ (οργανωμένο 
έγκλημα) 
Η έκθεση δεν μας 
επιτρέπει να 
αποφανθούμε για την 
εφαρμογή του 
ποινικού δικαίου Οργανικός Νόμος για το 
λαθρεμπόριο - χο)ρίς να 
υπάρχει ιδιαίτερη 
εξομοίοχτη 
τελωνειακό ποινικό δίκαιο 
Νομοθετικές διατάξεις που 
προβλέπουν το αδίκημα 
της απάτης στον 
τελωνειακό τομέα 
εφαρμόζονται επίσης στις 
γεωργικές εισφορές, στους 
ειδικούς φόρους 
κατανάλωσης και στον 
ΦΠΑ 
ποινικά αδικήματα 
προβλέπονται από την 
τελωνειακή νομοθεσία 
(δασμοί και γεωργικές 
εισφορές) 
Τελωνειακή νομοθεσία 
Το άρθ. 171 του γενικού 
νόμου για τα τελωνεία και 
τους ειδικούς φόρους 
κατανάλωσης και διατάξεις 
σχετικές με το 
λαθρεμπόριο (άρθ. 169, 
170)· το άρθ. 18 του Νόμου 
για τις εισαγωγές και τις 
εξαγωγές, το άρθ. 12 του 
Νόμου για τα γεα>ργικά 
προϊόντα 
Το φορολογικό ποινικό 
δίκαιο εφαρμόζεται σε 
τρεις τομείς των εσόόαιν 
(δασμούς, γεωργικές 
εισφορές, ΦΠ Λ) Προβλέπονται 
διοικητικές κυρώσεις 
από χον Γενικά Νόμο 
για χους φορολογικούς 
προϋπολογισμούς 
Στην ειδική νομοθεσία 
προβλέπονται κυρώσεις 
που μπορούν 
θεωρηθούν διοικητικές 
Προβλέπονται 
διοικητικές κυρώσεις 
από την τελοννειακή 
νομοθεσία 
Διοικητικές κυρώσεις 
προβλέπονται από την 
ειδική νομοθεσία 
Υπάρχουν στο νόμο για 
τις εξαγωγές και 
εισαγωγές και στο Νόμο 
για τα γεοιργικά 
προϊόντα Έχει αναγγελθεί προς 
την κατεύθυνση ι ης 
ρητής εξομοίωσης 
'Οχι 
Όχι 
0 Κϋ)δικός των 
κοινοτικοΥν τελοννείων 
(1/1 /94)συμπληρο)θηκε 
από την εθνική 
νομοθεσία 
Η φορολογική 
νομοθεσία 
τροποποιήθηκε μετά 
την προσχώρηση 
Ρ 
su 
sv 
UK Πλαστογραφία, 
αισχροκέρδεκί, 
κατάχρηση 
εμπιστοσύνης και 
διαφθορά 
διατάξεις του Π Κ σε 
θέματα απάτης Το Αιάταγμα-Νόμοςαριθ. 
376-89 και κυρίως το άρθ. 
21 (λαθρεμπόριο στις 
εισαγωγές και εξαγωγές). 
Κατά τα φαινόμενα, δεν 
υπάρχει ειδική νομοθεσία 
για τις γεωργικές εισφορές. 
Δεν μας δόθηκαν 
πληροφορίες για τη 
νομοθεσία που 
εφαρμόζεται στον ΦΠΑ 
Ο Τελωνειακός νόμος και 
ο νόμος για τους ειδικούς 
φόρους κατανάλωσης 
περιέχουν ποινικές 
κυρώσεις 
νόμος για το λαθρεμπόριο 
Ο "Νόμος για τη 
Διαχείριση των Τελωνείων 
και των Ειδικών Φόρων 
Κατανάλωσης 1979" με 
αδικήματα και κυρώσεις 
"Η Κοινή γεωργική 
πολιτική 1991" με ποινές 
λιγότερο αυστηρές Νόμος 
για τον ΦΠΑ 1994 Προβλέπονιαιστο 
πλαίσιο τοη 
τελωνειακού κώδικα 
Δεν δόθηκαν 
διευκρινίσεις για τη 
φύση των κυρώσεων 
Προβλέπονται 
διοικητικές κυροόσεις 
από την ειδική 
νομοθεσία Καιά τα φαινόμενα, 
όχι 
Τροποποίησητης 
νομοθεσίας για τους. 
ίδιους πόρους μετά την 
προσχώρηση 
Τροποποίηση της 
νομοθεσίας για τα 
τελιονείακαιτονΦΠΑ, 
μετά την προσχώρηση 
Αναμόρφωση της 
νομοθεσίας για τον 
ΦΠΑ το 1994 (χωρίς 
να διευκρινίζεται ο 
χαρακτήρας της) 
Σε ότι αφορά τους πόρους, η αρχή της εξομοίωσης δεν αξιολογείται εξετάζοντας χωριστά 
κάθε είδος πόρων, αλλά στο επίπεδο της σύγκρισης των νομικών συστημάτων των διαφορετικών 
πόρων. 
Πράγματι, σε ότι αφορά τους κοινοτικούς ίδιους πόρους, τους δασμούς και τις γεωργικές 
εισφορές, δεν υπάρχει πια εθνικό νομικό σύστημα με το οποίο θα έπρεπε να εξομοιωθεί το 
κοινοτικό σύστημα. Στο πεδίο του ΦΠΑ, όπως σημειώθηκε από την εισαγωγή, υπάρχει πλήρης 
εξομοίωση ανάμεσα στον τρόπο που καθορίζονται και λαμβάνονται το ποσοστό του κράτους 
μέλους και το κοινοτικό ποσοστό. 
Σημειώνονται ορισμένες ενδείξεις για τις εξελίξεις που έλαβαν χώρα μετά την υπόθεση 
«γιουγκοσλαβικό καλαμπόκι» και την έναρξη ισχύος της ΣΕΕ ειδικότερα. 
14 
Το Βέλγιο, με ένα νόμο της 27ης Δεκεμβρίου 1993 που τροποποίησε το γενικό νόμο για 
τα τελα>νεία και τους ειδικούς φόρους κατανάλιοσης, ενίσχυσε την αυστηρότητα του 
τελωνειακού ποινικού δικαίου του σε πολλές κατευθύνσεις, κυρίως αυξάνοντας κατά τρόπο 
ουσιαστικό το ποσό των προστίμων που είχαν αποδειχθεί μη αποτρεπτικά. 
Η έκθεση του Λουξεμβούργου δεν διευκρινίζει αν οι αυστηρότερες διατάξεις του βελγικού 
τελωνειακού ποινικού δικαίου υιοθετήθηκαν και από το Λουξεμβούργο στο πλαίσιο της 
τελωνειακής ένωσης των χωρών αυτών. Η έκθεση δεν μας επιτρέπει να επιβεβαιώσουμε αν το 
Λουξεμβούργο, που δεν έχει ποινικό αδίκημα σχετικό με την απάτη στον ΦΠΑ, κάλυψε το κενό 
αυτό. 
Οι χώρες που προσχώρησαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 1995 προσάρμοσαν τα εθνικά 
νομικά τους συστήματα στην αρχή της εξομοίωσης. Βέβαια, δεν προχώρησαν στην τροποποίηση 
του γενικού ποινικού τους δικαίου για την εφαρμογή του άρθρου 209 Α ΣΕΕ. Παρόλα αυτά, 
αφενόςπρέπει να γίνει μια μελέτη των διατάξεων που πρόσφατα υιοθετήθηκαν- (από τη 
Φινλανδία παραδείγματος χάριν στον ποινικό τομέα) και αφετέρου οι εθνικές εκθέσεις δείχνουν 
ότι η ρητή εξομοίωση έχει ήδη πραγματοποιηθεί σε ορισμένους τομείς. 
Η Αυστρία, παραδείγματος χάριν, προσάρμοσε το φορολογικό ποινικό της δίκαιο για να 
εξομοιώσει την απάτη στις εισφορές, στους δασμούς και τους κοινοτικούς φόρους με την 
εθνική απάτη. Η τελωνειακή νομοθεσία διευρύνθηκε προς τις παραβάσεις που διαπράττονται 
εκτός αυστριακού εδάφους αλλά εντός του τελωνειακού εδάφους της Κοινότητας. Η 
φινλανδική έκθεση, εκτός από την περιγραφή της νομοθεσίας σε θέματα γεωργίας και ΦΠΑ, 
αναφέρει και τις τροποποιήσεις του τελωνειακού δικαίου ( ορισμός ιης τελοΜίακής παράβασης 
και το)ν κυρώσεο>ν). 
Το ζήτημα της εξομοίωσης ( από τη σκοπιά της καταστολής) στον τομέα των εσόδων 
μπορεί λοιπόν να διευρυνθεί με την πλατιά έννοια, ως σύγκριση μεταξύ του νομικού 
συστήματος αμιγώς κοινοτικών πόρων (παραδοσιακοί ίδιοι πόροι) και αυτού των εθνικών 
εσόδων που τροφοδοτούν σημαντικά τους εθνικούς προϋπολογισμούς. Αλλη χρήσιμη σύγκριση, 
αυτή των εθνικών συστημάτων μεταξύ τους, θα έδειχνε (ή όχι) την ύπαρξη ανισορροπιάτν, 
κυρίως στους μηχανισμούς κυρώσεων, διοικητικών ή ποινικών, που θα μπορούσαν να 
ευνοήσουν τα ρεύματα απάτης από το ένα κράτος μέλος στο άλλο ή την εκτροπή των 
οικονομικών πράξεων στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς, δηλαδή τον προσανατολισμό της 
εγκατάστασης των εταιριών των συμμετεχόντων στην οικονομική ζωή προς χώρους ήσσονος 
καταστολής. 
15 
β) Σύστημα που εφαρμόζεται στις δαπάνες 
Κατασταλτικές διατάξεις που εφαρμόζονται στην απάτη στις δαπάνες της Κοινότητας 
Κράτος 
μέλος 
Β 
DK 
D 
EL Γενικά ποινικά 
αδικήματα 
II λαστογραφία και 
χρήση πλαστού, 
κατάχρηση 
εμπιστοσύνης, 
αισχροκέρδεια 
κλεπταποδοχή, 
παράνομη νομιμοποίηση 
χρημάτων, υπεξαίρεση 
κεφαλαύον 
Αισχροκέρδεια· 
Π λαστογραφία και 
χρήση πλαστού· 
ψευδή δήλωση ενώπιον 
αρχής 
Αισχροκέρδεια 
Αισχροκέρδεια, 
πλαστογραφία, χρήση 
πλαστού, χρεωκοπία, 
κλεπταποδοχή κλπ. 
0 Νόμος αρ. 2172/93 
επιβάλλει ποινικές 
κυρώσεις σε απάτες που 
διαπράχθηκαν κατά των 
οικονομικών 
συμφερόντων της 
Κοινότητας Ειδικά ποινικά αδικήματα 
Απάτη στις επιδοτήσεις 
(Νόμος της 7ης Ιουνίου 
1994) ίδιες ποινές με αυτές 
της αισχροκέρδειας. Νόμος 
της 28ης Μαρτίου 1975 για 
το εμπόριο των γεωργικών, 
ανθοκομικών προϊόντων 
και των προϊόντα>ν της 
θαλάσσιας αλιείας 
(ΕΓΤΠΕ-τμήμα Εγγυήσεατν 
Δεν υπάρχει ειδικό 
αδίκημα, εκτός από τον 
γεωργικό τομέα (ΕΓΤΠΕ-
τμήμα Εγγυήσεων) και 
Προσανατολισμός)που 
προβλέπονται ειδικές 
ποινικές κυρώσεις 
(πρόστιμα και ποινές 
στερητικές της ελευθερίας) 
Το αδίκημα της απάτης 
στις επιδοτήσεις ρητά 
εφαρμόζεται στα κοινοτικά 
ταμεία 
Αύξηση των ποινών για τις 
παραβάσεις που 
διαπράχθηκαν κατά 
δημόσιας αρχής, 
συμπεριλαμβανομένης ρητά 
και της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας Διοικητικές κυρώσεις 
Οριστικός ή 
προσωρινός 
αποκλεισμός από τα 
πλεονεκτήματα του 
Γε<οργικοΓ) Ταμείου, 
κατάσχεση τονν 
πλεονεκτημάτων 
Τόκοι υπερημερίας, 
αύξηση του 
οφειλόμενου ποσού 
με προσυμφωνημένο 
ποσό 
Προβλέπονται 
διοικητικές κυρώσεις 
από το νόμο για τις 
ΚΟΑ 
Προβλέπονται 
διοικητικές κυρώσεις 
για διάφορους τομείς 
του ΕΓΤΠΕ-τμήμα 
Εγγυήσεων 
(ελαιόλαδο, φρούτα 
και λαχανικά, κρέας 
αιγοπροβάτίον, 
καπνός, βαμβάκι). Σε 
ότι αφορά τα 
διαρθρωτικά ταμεία 
δεν δόθηκαν 
διευκρινίσεις Εξελίξεις 
Νόμοςτης7ης Ιουνίου 
94 
η απάτη στις 
επιδοτήσεις 
καθιερώνεται ρητά ως 
αδίκημα· 
σημαντικήαύξησητο)ν 
προβλεπόμενων 
ποινών 
Απρίλιος 94: 
εισαγωγή στη σχετική 
με το ΕΓΤΠΕ-τμήμα 
Εγγυήσεων νομοθεσία 
της αρχής της αύξησης 
με προσυμφωνημένο 
ποσό 
Όχι 
Η αρχή της εξομοίακτης 
καθιερώθηκε ρητά με 
το άρθρο 3 6 του νόμου 
αριθ. 2172/93 
16 
Ε 
F 
IRL 
I 
L 
Ν Αδικήματα του 
Ποινικού Κώδικα 
(αισχροκέρδεια, χρήση 
πλαστού, υπεξαίρεση 
δημοσία)ν κεφαλαίων) 
απάτη στις 
επιχορηγήσεις (άρθ. 350 
του Π Κ) 
Αισχροκέρδεια, 
κατάχρηση 
εμπιστοσύνης, 
πλαστογραφία και 
χρήση πλαστού 
Γενικό Ποινικό Δίκαιο 
(Νόμος για την Κλοπή 
του 1916, Νόμος για την 
Π λαστογραφία του 1913, 
Νόμος για την 
Πλαστογράφηση 
λογαριασμών του 1875, 
Νόμος για τη 
Συνωμοσία για απάτη, 
Δωροδοκία, Διαφθορά 
και τη Ποινική 
Δικαιοσύνη του 1951) 
Δεν υπάρχουν 
πληροφορίες για την 
ενδεχόμενη εφαρμογή 
των αδικημάτων του 
γενικού ποινικού 
δικαίου στην απάτη 
κατά των κοινοτικό>ν 
δαπανών 
Π λαστογραφία και 
χρήση πλαστού, 
υπεξαίρεση, κατάχρηση 
εμπιστοσύνης και 
κλεπταποδοχή 
πλαστογραφία, χρήση 
πλαστού, άρθ. 140 και 
215 τουΠΚ Όχι· σχέδιο ρητής 
συνολικής εξομούησης με 
το αδίκημα της απάτης 
κατά των οικονομικών 
συμφερόντων της 
Κοινότητας 
ειδικές ποινικές διατάξεις 
για τον τομέα του ΕΓΤΠΕ-
τμήμα Εγγυήσεων και του 
SIGC (ολοκληρωμένου 
συστήματος διαχείρισης 
και ελέγχου) 
Όχι· 
προετοιμασία νόμου που 
θα καθιερώνει ως αδίκημα 
συνολικά την απάτη κατά 
των συμφερόντων της 
Κοινότητας 
Αρθ. 640 Α του Π Κ 
"διακεκριμένη 
αισχροκέρδεια για την 
εξασφάλιση δημοσίων 
επιδομάτων" και άρθ. 
316Α "κατάχρηση εις 
βάρος του κράτους" 
Το άρθ. 496-Γ του 
Ποινικού Κώδικα 
προστατεύει ρητά τις 
κοινοτικές δαπάνες 
''Εγκλημα της 
αισχροκέρδειας 
Δεν υπάρχει ειδικό ποινικό 
αδίκημα για τις κοινοτικές 
δαπάνες Εθνικές διοικητικές 
κυρώσεις 
:ΐροβλύιονιαι για ίο 
ΕΠ'ΠΓ-ιμημα 
Εγγπι'ισκιιν, ία 
διαρθρωτικά ιαμεία 
και το Ταμείο 
Συνοχής στο Γενικό 
Νόμο για τον 
προϋπολογισμό (άρθ. 
82): πρόστιμα και 
αποκλεισμός από την 
επιλεξιμότητα για 
ορισμένη περίοδο 
Στον ιομέα του 
ΕΓΠΊΕ: εθνική 
διοικηιικι') κύρωση 
(πρόαιιμο) 
Προβλέπονιαι εθνικές 
διοικητικές κυρώσεις 
στον τομέα του 
ΕΓΤΠΕ-τμήμα 
Εγγυήσεων κυρίίος 
Στον τομέα του 
ΕΓΠΙΕ-τμήμα 
Εγγυήσεο>ν και επίσης 
στον τομέα των 
όιαρθροπτκών 
ταμείων 
ΚΓΠ: προβλέπονται 
κυρώσεις από την 
κλαδική νομοθεσία· 
Διαρθρ(ι>Γΐκά ταμεία: 
όχι Επέκταση του πεδίου 
εηχιρμογής του Γενικού 
Νόμου για ιον 
προϋπολογισμό ο ιις 
κοινοτικές ενισχύσεις 
το 1991 και καθιερυχπι 
συστήματος 
διοικητικο'ινκυραχιεοτν 
'Οχι 
Νόμος αριθ. 142 της 
19ης Φεβρουαρίου 92 
(που αντικαθιστά το 
νόμο 898 της 23/12/86): 
ρητή εξομοίωση 
Νόμος του 1993 που 
επεκτείνει το πεδίο 
εφαρμογής του άρθ. 
496 του Π Κ στις 
κοινοτικές απάτες 
Όχι 
17 
Ρ 
OS 
su 
sv 
UK Πλαστογραιρία, 
αισχροκέρδεια, 
κατάχρηση 
εμπιστοσύνης, δκηρθορά 
ΙΙοινικός Κώδικας 
(χωρίς διευκρινίσεις) 
Η έκθεση δεν δίνει 
πληροφορίες για την 
εφαρμογή του γενικού 
ποινικού δικαίου στον 
τομέα των εξόδων 
Διατάξεις του ΠΚ για 
την απάτη 
Αδικήματα του γενικού 
ποινικού δικαίου: 
συνωμοσία για απάτη, 
νόμος για την κλοπή με 
διατάξεις σχετικές με τις 
απάτες Τα άρθ. 36 έως 38 του 
διατάγματος 28/84 της 
20ης Δεκεμβρίου 
καθιερώνουν το αδίκημα 
της απάτης κατά της 
επιδότησης 
Σημείωση της ύπαρξης 
ποινικοόν αόικημάτανν στο 
νόμο για τις ΚΟΑ και της 
εφαρμογής του νόμου για 
τη φοροδιαφυγή στην 
απάτη των επιστροφών 
στις εξαγωγές 
Ποινική κύρωση (ως 6 
μήνες φυλάκιση) σε 
περίπτοχιη παράβασης της 
κοινοτικής γεο>ργικής 
νομοθεσίας 
Όχι Προβλέ;ιονιαι 
διοικιμικίς χυριυοεις 
οίον ιομ,ι α ίου ΙΚΤ 
Απαγόρευση α>ς 
εθνική κύρωση μπορεί 
να διαταχθεί από τις 
αρχές ελέγχου σε 
γε<οργικά ζητήματα 
Προβλέπονται 
διοικητικές κυρώσεις 
στο Νόμο για τη 
Γεωργία του 1957 Οχι 
Μετά την JU ΜΧΓ/<ί>ρηοη, 
τροποποίηση του 
φορολογικού ποινικού 
δικαίου 
Μετά την προσχιόρηση, 
τροποποίηση της 
νομοθεσίας για τη 
γεωργία και τις 
διαρθροηικές 
ενισχύσεις 
Όχι 
Τα κράτη μέλη δεν ακολούθησαν πιστά το προταθέν από την Ρ^πιτροπή σχέδιο, που 
προέβλεπε την κατά τομέα περιγραφή. Επισημαίνουμε μια εξέλιξη κατά τομέα δαπανιόν στην 
Αυστρία όπου η απάτη για την εξασφάλιση επιστροφών στις εξαγωγές εξομοιώθηκε με τη 
φοροδιαφυγή, με την τροποποίηση του νόμου για την οργάνα>ση των γεωργικών αγορών. 
Οι εξελίξεις του εθνικού δικαίου, όταν αναφέρονται στις εκθέσεις υπογραμμίζουν την 
ύπαρξη ρητού αδικήματος απάτης στις επιδοτήσεις, συμπεριλαμβανομένου και των κοινοτικών 
δαπανών. 
Το άρθρο 264 του Γερμανικού Ποινικού Κώδικα, που εισήχθη το 1976 καθιερώνει ως 
αδίκημα την απάτη στις επιδοτήσεις που διαπράττεται με δόλο ή από βαρεία αμέλεια, στην 
παράγραφο 264(6) περιλαμβάνονται και οι πληρωμές που γίνονται υπό το σύστημα των 
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. 
Πρέπει να επισημάνουμε ότι η εφαρμογή τα)ν κυρώσεων μπορεί να συνδέεται στα κράτη 
μέλη με την ύπαρξη κοινοτικών κανόνων που προβλέπουν ειδικές υποχρειόσεις. Η έκθεση της 
Γερμανίας αναφέρεται σε αυτό το ζήτημα παραθέτοντας το νόμο της για τις επιδοτήσεις, 
σημειοΥνοντας ότι οι ποινικές διατάξεις σχετικά με τις κοινοτικές επιδοτήσεις εξαρτοννται εν 
μέρει από την ύπαρξη και το περιεχόμενο ορΟίόν κοινοτικών κανονισμτον. Ο «κοινός 
προσανατολισμός» που αποιρασίστηκε από το Συμβούλιο για τον κανονισμό «διοικητικές 
18 
κυρώσεις» μεσολάβησε στις 29 Ιουνίου 1995, μετά τη σύνταξη των εθνικών εκθέσεων, για να 
απαντήσει στις ανησυχίες τους στον τομέα αυτό. 
Από την έναρξη της ισχύος της ΣΕΕ, το Βέλγιο και το Λουξεμβούργο τροποποίησαν τη 
νομοθεσία τους προς την κατεύθυνση της συνολικής εξομοίωσης του ποινικού συστήματος 
δαπανών. Στο Βέλγιο, ο νόμος της 7ης Ιουνίου 1994 διεύρυνε το πεδίο εφαρμογής ενός 
βασιλικού διατάγματος του 1933 που περιλάμβανε μόνο τις επιδοτήσεις που βαρύνουν το 
βελγικό κράτος· στο εξής το αδίκημα της απάτης στις επιδοτήσεις προστατεύει τα οικονομικά 
συμφέροντα των διεθνών οργανισμών. Εξάλλου, οι ποινές αυξήθηκαν και διαμορφώθηκαν 
ανάλογα με τη βαρύτητα των γεγονότων, ενώ ο εισηγητής αναφέρεται στη νομολογία του 
Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Στο Λουξεμβούργο, ένας νόμος της 15ης Ιουλίου 
1993 διεύρυνε τον ορισμό της απάτης (άρθρο 496 του Ποινικού Κιόόικα) ο οποίος στο εξής 
θα εφαρμόζεται στην απάτη στις επιδοτήσεις με όλες τις μορφές της και επεκτείνεται στις 
επιδοτήσεις ποτ) βαρύνουν ένα διεθνή οργανισμό/ 
Τέλος, ορισμένα κράτη μέλη σημείωσαν στη στήλη τα>ν νομοθετικότν εξελίξεων, το νόμο 
τους εναντίον της παράνομης νομιμοποίησης χρημάτων, που επιτρέπει την δίωξη της 
παράνομης νομιμοποίησης χρημάτων που αποκτήθηκαν με δόλια μέσα από τον κοινοτικό 
προϋπολογισμό. Αυτή είναι η περίπτωση του Βελγίου (νόμος της 17ης ίουλίο 1990), της 
Ιρλανδίας (νόμος για την ποινική δικαιοσύνη του 1994) και στην Ιταλία (άρθρο 648 του 
Ποινικού Κώδικα). 
Η κατάσταση και το επίπεδο εφαρμογής της αρχής της εξομοίωσης στον τομέα των 
δαπανών πρέπει επίσης να εκτιμηθεί και απέναντι στην αποτελεσματικότητα των ληφθέντων 
μέτρων από τα κράτη μέλη για τα έσοδα. Η ύπαρξη ανισορροπιών ως προς την 
(Αποτελεσματικότητα τοιν όιαορόρων νομικών συστημάτων τόσο στον τομέα της πρόληψης όσο 
και της καταστολής (διοικητικές ή ποινικές κυρώσεις) θα έπρεπε να ληφθεί υπόψη για να 
βελτιωθεί το επίπεδο του τομέα που παρουσιάζει τις πιο εμφανείς αδυναμίες. Όπως για τα 
έσοδα, πέρα από την απλή εξομοίωση μεταξύ των ληφθέντα)ν μέτρων για την προστασία τα)ν 
κοινοτικών δαπανών και των εθνικών δαπανών, ο στόχος προς υλοποίηση παραμένει η γενική 
βελτίωση του επιπέδου προστασίας στο σύνολο της Κοινότητας. 
γ) Γενικό Ποινικό Δίκαιο 
Πολλά κράτη μέλη επικαλούνται το γενικό ποινικό τους δίκαιο, που "θεωρείται ως εκ 
φύσεως ότι ικανοποιεί, στο νομικό επίπεδο, την αρχή της εξομοίωσης. 
19 
Πράγματι, οι διαφορετικοί εθνικοί κώδικες γενικού ποινικού δικαίου περιέχουν ποινικά 
αδικήματα που είναι δεκτικά εφαρμογής εξίσου σε απάτες κατά των οικονομικών συμφερόνπον 
της Κοινότητας και• εκείνων των κρατών μελών : αισχροκέρδεια, πλαστογραφία και χρήση 
πλαστού, κατάχρηση εμπιστοσύνης, για να αναφέρουμε τα πιο σημαντικά. Ορισμένα κράτη 
μέλη, όπως οι Κάτω Χώρες απαριθμούν δεκάδες κείμενα κοινού δικαίου που μπορούν 
αποτελεσματικά να χρησιμοποιηθούν εναντίον των μετερχομένων απάτη, οι διατάξεις αυτές 
βρίσκονται διασκορπισμένες σε ένα πλήθος κειμένιυν που εφαρμόζονται ανάλογα με τις 
διαφορετικές μορφές απάτης. 
Τα περισσότερα κράτη μέλη θεωρούν ότι η ύπαρξη αδικημάτων του κοινού δικαίου 
αποτελεί ικανοποιητική προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας. Η 
εξομοίωση στο επίπεδο καταστολής διασφαλίζεται έμμεσα από τα κείμενα που επιτρέπουν την 
πρόληψη και την επιβολή κυρώσεων εξίσου στην εθνική ή κοινοτική απάτη. 
Παρόλα αυτά, σε πολλές εκθέσεις μπορούν να ανιχνευθούν εξελίξεις που καθιστούν σαφές 
το αδίκημα της απάτης κατά τα>ν οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας. Μετά τη σύνταξη 
τα)ν εκθέσεων, ο προσανατολισμός αυτός επιβεβαιώθηκε πολύ καθαρά στη Σύμβαση για την 
προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων σχετικά με την οποία 
επιτεύχθηκε στις Κάννες η συμφωνία και υπογράφτηκε στις 26 Ιουλίου 1995. Ορίζοντας, στην 
παράγραφο 2 του Ιου άρθρου ότι «κάθε κράτος μέλος λαμβάνει τα αναγκαία και κατάλληλα 
μέτρα για τη μεταφορά των διατάξεων της παραγράφου 1 (που καθορίζουν τα στοιχεία της 
υπόστασης της απάτης κατά των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων) στο 
εσωτερικό ποινικό του δίκαιο κατά τέτοιο τρόπο ώστε οι αναφερόμενες σε αυτό συμπεριφορές 
να χαρακτηρίζονται εγκλήματα», η σύμβαση έχει ως σκοπό, κατά τους όρους της αιτιολογικής 
έκθεσης, να καλέσει τα κράτη μέλη να αναγορεύσουν σε ποινικά αδικήματα τις καταδολιευτικές 
συμπεριφορές είτε με ειδικό τρόπο, είτε με ρητό τρόπο, είτε με την ενσωμάτωση τους στό γενικό 
έγκλημα της απάτης. 
Ένα ρητό αδίκημα διαμορφώνεται συνολικά, παραδείγματος χάριν, στην Ελλάδα. 
Σύμφωνα με την ελληνική έκθεση, ο Ν.2172/93 (άρθρο 36) διεύρυνε το πεδίο εφαρμογής των 
ποινικών κυρώσεων στα πρόσωπα που ενεργούν εναντίον των οικονομικών συμφερόντων της 
Κοινότητας. Αλλα κράτη μέλη ανακοινώνουν την πρόθεση τους να συμπεριλάβουν προσεχώς 
στη νομοθεσία τους διάταξη ρητού και συνολικού αδικήματος. Η Ισπανία ανακοινώνει ένα 
νομοσχέδιο που αναμορφώνει τον Ποινικό Κώδικα και εισάγει ρητή ανα(|)ορά στην απάτη κατά 
20 
των κοινοτικών οικονομικών. Παρομοίως και η Ιρλανδία στην εισαγωγική της έκθεση, αφού 
διατυπώνει την παραδοσιακή θέση σύμφωνα με την οποία δεν υπάρχει ενιαίο έγκλημα απάτης, 
αλλά πλήθος αδικημάτατν για ανέντιμες συμπεριφορές, ανακοινώνει ένα νόμο που 
προετοιμάζεται, που θα περιλάβει τις παλαιές διατάξεις σχετικά τις δόλιες συμεριφορές και θα 
προβλέπει νέα αδικήματα, όπως την απάτη κατά των συμφερόντων της Κοινότητας. 
Τέλος πρέπει να σημειωθεί η περίπτωση της Ιταλίας, όπου η ρυθμιστική αυτή ταύτιση έχει 
διατυπωθεί ρητά σε κείμενα που ανάγουν σε αδίκημα, τις περισσότερες φορές από ημερομηνία 
προγενέστερη της έναρξης ισχύος της ΣΕΕ, την (χπάτη κατά τομέα των κοινοτικοτν 
συμφερόντων. Στο ζήτημα των εσόδων, ο τελωνειακός νόμος (άρθρα 34 και 282 του κειμένου 
του ενιαίου νόμου για τελωνειακά θέματα) επιβάλλει κυρώσεις για την απάτη στα δικαιώματα 
εισαγωγών ή εξαγωγών που προβλέπονται από τις κοινοτικές ρυθμίσεις. Στο ζήτημα των 
δαπανών, τα άρθρα 640Α και 316Α του Ποινικού Κώδικα που καταπολεμούν την 
αδικαιολόγητη απόκτηση δημοσίων καταβολιόν και τη χρησιμοποίηση επιδοτήσεων για σκοπούς 
άλλους από τους προβλεπόμενους, εφαρμόζονται στις επιδοτήσεις που βαρύνουν τον κοινοτικό 
προϋπολογισμό. Ο Ν. 55/90 ανάφερε ήδη τις επιδοτήσεις που χορηγούνται από τις 
Ευρωπαϊκές Κοινότητες ανάμεσα στους τομείς εφαρμογής του άρθρου 640Α (βεβαρημένη 
απάτη για την απόκτηση επιδοτήσεων). Για το άρθρο 316Α, ο Ν. 181/92 επενέβη γα να θέσει 
στο ίδιο επίπεδο την κατάχρηση των εθνικών και κοινοτικών επιδοτήσεων. Η ιταλική έκθεση 
υπογραμμίζει ότι ο μηχανισμός συμπληρώνεται αφενός με διοικητικές κυρώσεις πέραν των 
ποινικών κυρώσεων και αφετέρου από την αναγνώριση αυξημένου ρόλου στην Επιτροπή κατά 
τη διάρκεια της ποινικής διαδικασίας. 
Οι δύο πίνακες που συνοψίζουν αυτό το σημείο, για τα έσοδα και τις δαπάνες, αφήνουν 
να εννοηθεί ότι μόνο ένα μέρος από τα δεδομένα μπόρεσε να συλλέγει και ότι 
συμπληρωματικές πληροφορίες θα ήταν πιθανώς χρήσιμες για την εδραίωση της βάσης πάνω 
στην οποία αρμόζει να επιδιώξουμε την αδιάλειπτη καταπολέμηση της απάτης και της 
σπατάλης, σύμφωνα με τους όρους του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου των Καννών. 
Η εδραίωση των πληροφοριών στον τομέα αυτό είναι θεμελιώδης αν επιθυμούμε να 
διευκρινίσουμε το πολιτικό επίπεδο της προόδου που μένει να πραγματοποιηθεί για να 
επιτευχθεί ο στόχος, που ορίστηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Έσσεν και των Καννών, 
δηλαδή την καταπολέμηση της απάτης με το μεγαλύτερο σθένος και της αδιάλειπτης συνέχισης 
21 
της δράσης για να βελτιωθεί το επίπεδο προστασίας τα>ν οικονομικών συμφερόντιον της 
Κοινότητας. 
Από αυτό το πρώτο επίπεδο συγκριτικής ανάλυσης , προκύπτει καθαρά ότι η διαφορετική 
προσέγγιση μεταξύ της προστασίας των εσόδων και της προστασίας των δαπανιόν ευνοήθηκε 
από τα περισσότερα κράτη μέλη. Η προσέγγιση αυτή τελικά επιβλήθηκε και μεταφέρθηκε στο 
κοινοτικό επίπεδο στο πλαίσιο του ορισμού της απάτης σε δύο πτυχές στο πρώτο άρθρο της 
Σύμβασης για την ποινική προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων, που 
εγκρίθηκε στις Κάννες και υπογράφτηκε στις 26 Ιουλίου 1995. Αποτελεί τη λογική συνέχεια της 
διάρθρωσης και της διαφορετικής εμβέλειας των υποχρεώσειον μεταξύ του κοινοτικού και του 
εθνικού δικαίου. Όπως σημειώνεται στην ισπανική έκθεση, τα κράτη μέλη, στο ζήτημα τα>ν 
ιδίων πόρων (και ειδικότερα του ΦΠΑ) καθιέρωσαν τους ουσιο)όει,ς δικονομικούς κανόνες των 
εφαρμοστέονν κοινοτικού/ νομικών συστημάτων (δικαιώματα και υποχοε<όσεις της διοίκησης και 
το)ν υπόχρεων, διαδικασίες εκκαθάρισης και είσπραξης, προθεσμίες και όροι παραγραφής, 
αρμοδιότητες και υποχρεώσεις των επιφορτισμένων με τον έλεγχο υπαλλήλων, κυρώσεις, 
κ.λ.π.). Αντίθετα, στον τομέα των γεωργικών δαπανών, που αντιπροσωπεύουν το μισό του 
προϋπολογισμού, η ουσιώδης ρύθμιση καθιερώνεται σε κοινοτικό επίπεδο και πρέπει να 
εφαρμοστεί άμεσα από τα κράτη μέλη. 
Η πραγματική αυτή κατάσταση οδηγεί στο να αναρωτιέται κανείς για το επίπεδο 
εξομοίωσης μεταξύ του νομικού συστήματος των εσόδων και των δαπανών, καθώς και την 
αντίστοιχη αποτελεσματικότητα των συστημάτων αυτών. Η εργασία της ανάλυσης πρέπει να 
συνεχιστεί προς αυτή την κατεύθυνση. 
Πέρα από τη συμπληρωματική ανάλυση που πρέπει να πραγματοποιηθεί με βάση την 
εμβάθυνση των απαντήσεων που δόθηκαν από τις εθνικές εκθέσεις, τρεις μεγάλοι 
προσανατολισμοί μπορούν να βοηθήσουν στην επίτευξη του καθορισμένου από το Ευρωπαϊκό 
Συμβούλιο στόχου. 
22 
Πεδία προβληματισμού (σημείο 1.1.1) 
Από αυτό το πρώτο επίπεδο συγκριτικής ανάλυσης, προκύπτει σαφώς ότι η 
διαφοροποιημένη προσέγγιση μεταξύ προστασίας τα)ν εσόδων και προστασίας των όαπανοϊν 
προωθήθηκε από την πλειοψηφία των κρατών μελίόν. Αυτή η δεδομένη κατάσταση οδηγεί στο 
να αναρωτηθούμε σχετικά με το επίπεδο εξομοία>σης μεταξύ νομικού συστήματος των εσόδων 
και των δαπανών καθώς επίσης σχετικά με την αντίστοιχη αποτελεσματικότητα αυτών των 
συστημάτων. Τέλος τίθεται το ερώτημα της υπέρβασης αυτού του στόχου προκειμένου να 
ικανοποιηθεί η εντολή του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. 
Λ/ Στο πλαίσιο συνεκτικής και συνολικής προσέγγισης των οικονομικών συμφερόντων, 
πρέπει να αναρωτηθούμε σχετικά με την δικαιολόγηση αυτής της διαφορά η οποία, ενδεχομένως 
μέχρι αυτό το στάδιο, δεν έλαβε επαρκώς υπόψην την ομοιότητα τα>ν συμπεριφορών και των 
μέσων που χρησιμοποιούνται από το οργανωμένο οικονομικό έγκλημα για να προσβάλλουν τον 
κοινοτικό προϋπολογισμό, τόσο από την πλευρά των εσόδατν όσο και από αυτήν των δαπανών. 
Αυτός ο συλλογισμός ισχύει αναμφίβολα και για το σκέλος της πρόληψης, η οποία συνεχίζει 
να αποτελεί πεδίο ιδιαίτερα πρόσφορο για ανάλυση. Στο προκείμενο υπάρχουν συγκλίσεις με 
την τακτική αξιολόγηση των εθνικών συστημάτων ελέγχου την οποία προτείνουν ορισμένες 
εκθέσεις. 
Β/ Σε ότι αφορά της διοικητικές κυρώσεις, μπορεί να συναχθεί από τις εκθέσεις των 
κρατών μελών ότι ο εθνικός μηχανισμός φαίνεται πιο δυνατός για την προστασία των εσόδων 
από ότι για την προστασία των δαπανών. Οι πληροφορίες των εθνικών εκθέσεων δεν 
επιτρέπουν πάντα την εξαγωγή συμπεράσματος για την ύπαρξη εθνικών διοικητικών 
κυρώσεων, αυτόνομων ή προστιθεμένων στις κοινοτικές διοικητικές κυρώσεις που 
προβλέπονται για γεωργικά θέματα. Μια ξεκάθαρη πολιτική ενίσχυσης των διοικητικών 
κυρώσεων στο θέμα τατν δαπανών μοιάζει επίσης απαραίτητη. Ο κοινός προσανατολισμός που 
εγκρίθηκε από το Συμβούλιο στις 29 Ιουνίου 1995 για ένα σχέδιο κανονισμού που θα καθορίζει 
τη νομική βάση για τις κοινοτικές διοικητικές κυρώσεις θα έπρεπε να προσφέρει το πλαίσιο 
αναφοράς στο ζήτημα, ειδικότερα σε ότι αφορά τη δημιουργία μηχανισμών κυρώσεα)ν στους 
διάφορους τομείς των δαπανών. Επίσης, το υπόμνημα της τελευταίας γαλλικής προεδρίας 
καθώς και η εγκαινίαση από την Ισπανία (νόμος του 1991 για τον προϋπολογισμό του 
κράτους) συστήματος διοικητικών κυρώσεων για τις παραβάσεις σε ζητήματα δημοσίων 
ενισχύσεων, εθνικών ή κοινοτικών, θα μπορούσαν να τροφοδοτήσουν τον προβληματισμό. 
23 
17 Η μεταφορά στο εσωτερικό δίκαιο τιον διατάξεων ι ης σύμβασης για ι ην προστασία το>ν 
οικονομικών συμφερόντων το)ν Ευρωπαϊκών Κοινοτήτιον πρέπει να αποτελέσει τη νομική 
βάση, την οποία χρειάζονται όλα τα κράτη για να ανάγουν τουλάχιστον ρητά σε αδικήματα 
τις δόλιες συμπεριφορές. Η πραγματοποίηση του στόχου αυτού στις συντομότερες προθεσμίες 
θα συγκεκριμενοποιήσει τη δυνατότητας άσκησης ποινικών διώξεων εναντίον τιον υπευθύνου/ 
ταιν συμπεριφορών που ορίζονται στη σύμβαση και οργάνωσης της δικαστικής συνεργασίας για 
το σκοπό αυτό. Αυτό το βήμα προς τα εμπρός θα αποτελέσει μια αποτελεσματική βάση για τη 
διευκόλυνση της κινητοποίησης και της εφαρμογής, από τα όργανα και τα κράτη μέλη, όλων 
το)ν αναγκαίων μέσων για την ομοιογενή καταστολή μέσα στην Κοινότητα. 
Ανάμεσα στα θέματα προς εμβάθυνση- εκτός από τη δικαστική συνεργασία που θα 
αναλυθεί στο δεύτερο μέρος - σημειώνεται το ζήτημα της ευθύνης των φυσικών και νομικών 
προσώπων, που εγείρεται παραδείγματος χάριν από την ισπανική ή την βελγική έκθεση. Το 
ποινικό δίκαιο πρέπει, πράγματι, να επιτρέπει την απόδοση ευθυνοχν για παράνομες 
συμπεριφορές στους διευθυντές ή τους εκπροσυ>πους ενός νομικού προσώπου, ακόμα και αν 
τα στοιχεία της υπόστασης του αδικήματος συγκεντρυ'ννονται ως προς το νομικό αυτό 
πρόσωπο. Εξάλλου, το νομικό πρόσωπο, τόσο ως δικαιούχος όσο και ως αποδέκτης τοτν 
κοινοτικών συστημάτων πρέπει λογικά να μπορεί να αποτελέσει ιο ίδιο αντικείμενο κυρώσεων 
σε περίπτωση απάτης. 
Δ/ Πέρα από το ζήτημα της μεθόδου αναγωγής σε αδίκημα, τίθεται το ζήτημα - που 
εγέρθηκε ανοικτά από τη βελγική και ιταλική έκθεση - της προσέγγισης των προβλεπομένων 
κυρώσεων στα κράτη μέλη. Μια πολύ μεγάλη ετερογένεια των ποινικο'τν κυρώσεων καταλήγει 
στη δημιουργία ζωνών μικρότερης καταστολής και στην εκτροπή της πραγματοποίησης των 
οικονομικών λειτουργιών προς τα κράτη μέλη, στα οποία οι επαπειλούμενες κυρώσεις είναι πιο 
ήπιες. Τα επίπεδα των κυρώσεων θα έπρεπε να είναι πιο ομοιογενή για να επιτευχθεί 
ικανοποιητικό επίπεδο εξομοίο)σηςκαι να εξασφαλισθεί ισοδύναμη προστασία σε όλο το έδαφος 
της Ένωσης. 
24 
1.1.2 Συνοπτική περιγραφή και εξελίξεις της οργάνο>σης των υπηρεσιών 
Οι υπηρεσίες των οποία>ν η οργάνωση παρουσιάζεται εδώ είναι επιφορτισμένες με την 
εφαρμογή τοτν κειμένων που αναλύθηκαν προηγουμένως και με χην καλή διαχείριση των 
κοινοτικών οικονομικών. 
Το σχέδιο που προτάθηκε από την Επιτροπή πρότεινε την κατανομή των απαντήσεων 
κατά τομέα. Για κάθε τομέα, οι διαφορετικές δομές ελέγχου που αναφέρονται στο σχέδιο 
(παραδοσιακός έλεγχος, ειδικός έλεγχος καταπολέμησης της απάτης, έλεγχος οριζόντιος και 
διεπιστημονικός) αναλύονται. 
Η περιγραφή τα)ν υπηρεσιών κατέχει σημαντική θέση στις εκθέσεις των κρατών μελών. Η 
πολυπλοκότητα των οργανώσεων που έχουν αναλάβει τα κοινοτικά χρήματα είναι τέτοια που 
μια περιγραφή ακόμα και περιληπτική θα έφτανε εύκολα τις δέκα σελίδες ή και περισσότερο. 
Για αυτό μια σχηματική παρουσίαση, με τη μορφή πινάκο)ν σύνθεσης, περιλαμβάνεται σε κάθε 
μέρος και προηγείται των σχολίων. 
Η παρούσα έκθεση περιγράφει τις διαφορετικές δομές ελέγχου κατά τομέα, αναφερόμενη 
διαδοχικά στους ίδιους πόρους (α), στις γεωργικές δαπάνες (β), κατόπιν στα διαρθρωτικά 
ταμεία (γ), πρίν να προσεγγίσει το θέμα των υπηρεσιών που βοηθούν την Επιτροπή για τις 
άμεσα πραγματοποιούμενες δαπάνες (δ). 
α) οργάνωση των υπηρεσιών: έλεγχος των ιδίων πόρων 
Ο πίνακας που ακολουθεί αναλύει τις αρμοδιότητες των εθνικιόν διοικήσεων για τον 
έλεγχο των ιδίων πόρων. Η πρώτη στήλη περιγράφει τις διοικήσεις, συχνά διαχωρισμένες, που 
βαρύνονται με τον βασικό έλεγχο των παραδοσιακών ιδίων πόρων και του ΦΠΑ. Η δεύτερη 
στήλη περιγράφει τα όργανα του ελέγχου καταπολέμησης της απάτης και η τρίτη τα όργανα με 
διεπιστημονικό χαρακτήρα που μπορούν να επέμβουν στον τομέα των πόρων. 
Αρμοδιότητες των διοικήσεων ως προς τους ιδίους πόρους 
Β 
DK Παραδοσιακός έλεγχος (για τους 
παραδοσιακούς ιδίους πόρους (Π Ι Π) και 
τον ίδιο πόρο ΦΠΛ) 
ΠΙΓΙ: Διοίκηση Τελωνείιυν και Ειδικών 
Φόρων Κατανάλ(οσης 
ΦΠΑ: Δεν αναφέρεται 
ΠΙΠ: Διοίκηση Τελοννείων και ΦΠΑ 
ΦΠΑ: idem Ειδικές δομές έρευνας (για 
τελωνειακά ή/και 
φορολογικά θέματα 
-
-Οριζόντιες και 
διεπιστημονικές δομές 
-
-
25 
D 
EL 
Ε 
F 
IRL 
I 
I, 
Ν 
Ρ 
OS 
su 
sv 
UK ΠΙΠ : Ανώτατη Διεύθυνση των 
Οικονομικών - Διεύθυνση Τελαννείων και 
ειδικών φόρων κατανάλωσης 
ΦΠΑ: Έλεγχοι στον ΦΠΑ 
πραγματοποιούνται από ειδικές 
υπηρεσίες της OFD 
ΠΙΠ: Διευθύνσεις του Υπουργείου 
Οικονομικών ειδικευμένες σε τελωνειακά 
θέματα 
ΦΠΑ: Διευθύνσεις ειδικευμένες σε 
θέματα ΦΠΑ 
Π ΙΠ : Κρατική υπηρεσία φόρων - Τμήμα 
δασμοόν και ειδικών φόρων κατανάλωσης 
ΦΠΑ: Δεν αναφέρεται 
ΠΙΠ: αρμοδιότητα της Γενικής 
Διεύθυνσης Τελωνείων και Εμμέσων 
δικαια)μάτων (ΓΔ DDI) 
ΦΠΑ: Δεν αναφέρεται 
ΠΙΠ: Η υπηρεσία Τελωνείων, που 
αποτελεί μέρος της φορολογικής 
διοίκησης 
ΦΠΑ: δεν αναφέρεται 
ΠΙΠ: Διοίκηση των τελωνείων 
ΦΠΑ: Οικονομικές υπηρεσίες 
ΠΙΠ: Διοίκηση τελωνείανν και ειδικών 
φόρίον κατανάλωσης 
ΦΠΑ: δεν αναφέρεται 
ΠΙΠ: Γενική Διεύθυνση Τελωνεία)ν 
ΦΠ Α : φορολογική διοίκηση και 
αρμοδιότητα του FIOD 
ΠΙΠ: Γενική Διεύθυνση Τελωνείων 
(ΓΔΤ) 
ΦΠΑ: δεν αναφέρεται 
ΠΙΠ: Διοίκηση τα)ν Τελωνείων 
ΦΠΑ: δεν αναφέρεται 
ΠΙΠ: Γενική Διεύθυνση Τελεονείων 
ΦΠΑ: Γενική Διεύθυνση Φόρων 
ΠΙΠ: Γενική Διεύθυνση Τελωνείων 
ΦΠΑ: Εθνική Διοίκηση εισφορών 
ΠΙΠ: "Τελωνεία και ειδικοί φόροι 
κατανάλοχϊηςτης αυτής Μεγαλειότητος" 
Διοίκηση που διαχειρίζεται ταυτόχρονα 
τους δασμούς και τον ΦΠΑ Zollkriminalamt 
Ειδικό Συντονιστικό όργανο 
ελέγχου (Υπουργείο 
Οικονομικών) 
Γενικό γραφείο λογιστικού 
ελέγχου για την κρατική 
διοίκηση 
Γραφείο ερευνών 
-
"Fiscale Inlichtingen en 
opsporingsdienst" - FIOD 
Τμήμα καταστολής της 
απάτης στις διευθύνσεις των 
Τελωνείων 
-
Διευθυντική επιτροπή των 
τελωνειακών και 
φορολογικών αρχών 
-
Τμήμα Ερευνών Ελεγκτικό Συνέδριο 
Διεύθυνση δίωξης 
οικονομικού εγκλήματος 
(Υπουργίο Οικονομικών) 
Γενική Επιθεώρηση της 
κρατικής διοίκησης -
Ελεγκτικό Συνέδριο 
Γενική Επιθεώρηση 
Οικονομικών (IGF) με 
χαρακτήρα διυπουργικό 
~ 
(Guardia di Finanza) 
Οικονομική Αστυνομία 
-
"Economische Centrale 
Dienst" ECD 
Γενική Επιθεώρηση των 
Οικονομικών 
Ελεγκτικό Συνέδριο ι 
Διευθυντική επιτροπή της 
ομάδας εργασίας "Σχέδιο 
της Ανατολής" 
-
Γοαφείο Σοβαρών 
Περιπτώσεων Λπάιης ι 
(Serious Fraud Office) \ 
ί 
26 
Το Ηνωμένο Βασίλειο και η Δανία είναι τα δύο κράτη μέλη οτα οποία ο έλεγχος των 
παραδοσιακών ιδίων πόρων και του ΦΠΑ διαξάγεται απο την ίδια υπηρεσία. Η ιρλανδική 
έκθεση, από την πλευρά της, σημειώνει ότι η τελωνειακή υπηρεσία αποιελεί μέρος ιης 
φορολογικής διοίκησης. 
Οι άλλες εθνικές εκθέσεις, όταν δεν παραλείπουν τον ΦΙ ΙΛ για λόγους που ήδη 
αναφέρθηκαν (η εξομοίωση έχει εκ τα>ν πραγμάτων επιτευχθεί για ένα φόρο που αποδίδεται 
ταυτόχρονα και στο κράτος μέλος και την Κοινότητα), δείχνουν ένα διαχωρισμό του ελέγχου 
των παραδοσιακών ιδίων πόρων και του ελέγχου του ΦΠΑ. Αυτή είναι μια διαπίστωση που 
δεν απαιτεί σχόλια καθεαυτή, αλλά που μας οδηγεί στο μέρος 1.2 ως προς το αποτέλεσμα 
των ελέγχων που διεξάγονται με αυτό τον τρόπο. 
Παράλληλα με τον παραδοσιακό έλεγχο των διοικήσεων που αναφέρονται στην πρώτη 
στήλη, τα περισσότερα κράτη μέλη ανακοινώνουν ότι διαθέτουν δομές ελέγχου και έρευνας 
ποτ) προορίζονται για τη διασφάλιση του ελέγχου το)ν πόρων της Κοινότητας. 
Ορισμένες (ποτ) αναφέρονται στη δεύτερη στήλη) είναι ειδικές δομές, αρμόδιες για 
το σύνολο των ιδία)ν πόρων. Οι δομές αυτές μερικές φορές στρέφονται προς την έρευνα και 
την καταπολέμηση της απάτης, όπα>ς η υπηρεσία πληροφορκυν και έρευνας σε φορολογικά 
ζητήματα (Fiscale Inlichtingen en Opsporingdienst - ITODF) των Κάτο) Χωρών, η 
γερμανική Zollkriminalamt, ή οι υπηρεσίες ερευνών (investigation division) του 
Ηνο)μένου Βασιλείου ή της Ιρλανδίας. Άλλοι θεσμοί, όπως το γενικό γραφείο λογιστικού 
ελέγχου για τη διοίκηση του ισπανικού κράτους, ή η φινλανδική διευθυντική επιτροπή των 
τελωνειακών και φορολογικών αρχών, ή ακόμα το ειδικό όργανο συντονισμού των ελέγχων 
στην Ελλάδα διασφαλίζουν τη συνοχή της προστασίας των κοινοτικών πόρων. 
Τέλος, πολλά κράτη μέλη αναφέρουν την ύπαρξη διεπιστημονικών οργανισμών που 
ασχολούνται με τον έλεγχο του συνόλου του δημοσίου χρήματος, συμπεριλαμβανομένων 
λοιπόν και των ιδίων πόρων της Κοινότητας. Μπορούμε να αναφέρουμε ανάμεσα στους 
οργανισμούς αυτού του είδους, τη γαλλική ή την πορτογαλική γενική επιθεώρηση των 
οικονομικών, ή το Ελεγκτικό Συνέδριο, που σημειώνεται από τη Γερμανία ή την Ισπανία. 
Τέλος, οι διεπιστημονικοί οργανισμοί με ευρεία αρμοδιότητα, όπιυς ή ιταλική οικονομική 
αστυνομία (Guardia di Finanza), το βελγικό κεντρικό γραφείο για την καταπολέμηση του 
οργανωμένου οικονομικού και δημοσιονομικού εγλήματος (OCDEFO) ή το Γραφείο Σοβαρών 
Περιπτώσεων Απάτης (Serioyw Fraud Office)TOD Ηνωμένου Βασιλείου είναι επίσης 
αρμόδιοι στα θέματα των εσόδων για την άσκηση γενικού ελέγχου ή την έναρξη ειδικών 
ερευνό)ν μεγάλης εμβέλειας. 
27 
Αλλες εξελίξεις ανακοινά>νονται, που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση, από τη 
βελγική έκθεση που ανακοινώνει την αναδιάρθρωση της διοίκησης τοτν τελθ)νείο>ν και τα>ν 
ειδικιόν φόρο)ν κατανάλαχτης και την έκθεση των Κάτο) ΧωροΥν που θέτει θέμα ανάδειξης 
το>ν οργάνο>ν συντονισμού και διαβούλευσης στον τομέα της κοινοτικής απάτης. 
Ο συνθετικός πίνακας αποδεικνύει ότι στο επίπεδο της οργάναχτης , τα κράτη μέλη 
μπορούν να προωθήσουν ένα σοβαρό μηχανισμό προστασίας των κοινοτικών ιδίων πόρατν 
και με αυτό τον τρόπο ένα υψηλό βαθμό εξομοίωσης με την οργάνα)ση της προστασίας των 
εθνικών εσόδων τους. 
1.1.2 β) οργάνιοση των υπηρεσιών ελέγχου του ΕΙΤΙΙΕ-τμήμα Εγγυήσεων 
Οι πληροφορίες που περιέχονται στις εθνικές εκθέσεις βρίσκονται στον επόμενο 
πίνακα, που διακρίνει σε παραδοσιακό έλεγχο, ειδικό έλεγχο καταπολέμησης της απάτης και 
διεπιστημονικό έλγχο. Τα κράτη μέλη γενικά έκαναν διάκριση μεταξύ μέτρων παρέμβασης, 
άμεσων ενισχύσεων και μέτρων που συνδέονται με τις ανταλλαγές. Για την απλοποίηση της 
παρουσίασης, δεν θα αναφερθούμε στα τελευταία μέτρα, που δίνουν αφορμή για επιστροφές 
κατά την εξαγωγή, οι οποίες ελέγχονται ξεχωριστά από την τελο>νειακή διοίκηση. 
Οργάνωση του ελέγχου του ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγυήσεων 
Κράτος 
μέλος 
Β 
DK 
D 
Ε Διαχωρισμός 
πληραπή/ελεγκτή 
(παραδοσιακός 
έλεγχος) 
Παρέμβαση: όχι 
Άμεσες ενισχύσεις: 
ναι 
Παρέμβαση: όχι 
Άμεσες ενισχύσεις: -
Παρέμβαση: -
Άμεσες ενισχύσεις: -Ανεξαρτησία 
(καταστατικό) και 
εξουσίες των 
επιφορτισμένων με τον 
παραδοσιακό έλεγχο 
υπαλλήλων 
Παρέμβαση: ναι (για την 
οικονομία και υγεία) 
φαίνεται ότι διαθέτουν 
εκτεταμένες εξουσίες 
-
Παρέμβαση: ναι 
(BALM) 
Άμεσες ενισχύσεις: ναι 
(Lander) 
Παρέμβαση: ναι 
(Νόμος) 
Άμεσες ενισχύσεις: ναι 
(Νόμος) Ειδικές δομές 
έρευνας 
Παρέμβαση: 
Επιθεώρηση 
πρώτων υλών IMP 
Άμεσες ενισχύσεις: -
-Οριζόντιες και 
διεπιστημονικές δομές 
Γενική Οικονομική 
Επιθεώρηση (IGE) 
-
Ειδικό Συντονιστικό 
Όργανο Ελέγχου 
(ΕΣΟ Ε) 
28 
Ε 
I7 
IRL 
I 
L 
Ν 
Ρ 
OS 
su 
sv 
UK Παρέμβαση: όχι 
Άμεσες ενισχύσεις: 
όχι 
Παρέμβαση: όχι 
Αμεσες ενισχύσεις 
Παρέμβαση: όχι 
Αμεσες ενισχύσεις: 
όχι 
Παρέμβαση: ναι 
Αμεσες ενισχύσεις: 
ναι 
-
Παρέμβαση: όχι 
Αμεσες ενισχύσεις: 
όχι 
Παρέμβαση: όχι 
Αμεσες ενισχύσεις: 
όχι 
-
-
-
Παρέμβαση: ναι 
Άμεσες ενισχύσεις: 
όχι Παρέμβαση: ναι 
(υπηρεσίες) 
Άμεσες ενισχύσεις: ναι 
(συνήθεις) 
Παρέμβαση: ναι 
(υπουργείο γεωργίας) 
Άμεσες ενισχύσεις: ναι 
(υπουργείο γεωργίας) 
Παρέμβαση: όχι 
Άμεσες ενισχύσεις: ναι 
(υπουργείο γεωργίας) 
-
Παρέμβαση: 
εξουσιοδότηση σε 
επαγγελματικούς 
οργανισμούς 
Άμεσες ενισχύσεις: ναι 
(υπουργείο γεωργίας) 
Ανταλλαγές: ναι 
(τελωνεία) 
Παρέμβαση: ναι 
(υπηρεσία) 
Άμεσες ενισχύσεις: ναι 
(υπουργείο γεωργίας) 
-
-
-
Παρέμβαση: 
εξουσιοδότηση σε 
επαγγελματικούς 
οργανισμούς 
Άμεσες ενισχύσεις: ναι 
(υπουργείο γε(οργίας) 
Ανταλλαγές: ναι 
(τελωνεία) Σώμα ερευνητών 
της κεντρικής 
υπηρεσίας των 
οργανισμών 
παρέμβασης στον 
γεωργικό τομέα 
(ACOFA) 
Παρέμβαση: ναι 
(για ορισμένους 
τομείς) 
Άμεσες ενισχύσεις: -
-
-
Ομάδα συντονισμού 
ελέγχίον ((XXî) 
Υπηρεσία 
επιθεώρησης της 
γεωργίας (AID) 
Παρέμβαση: -
Άμεσες ενισχύσεις: 
ναι 
-
-
-
Υπηρεσία 
καταπολέμησης της 
απάτης (AFU) Γενική Επιθεώρηση της 
Διοίκησης του κράτους 
(IGAE) 
Γενικές Επιθεωρήσεις 
των αυτόνομων 
κοινοτήτων 
Γενική επιθεώρηση 
οικονομικών, Ι 'ενική 
επιθεώρηση γείοργίας 
' 
(Guardia Di Finanza) 
Οικονομική Αστυνομία 
-
Πρόγραμμα ειδικοόν 
υπηρεσιών έρευνας 
(ΡΒΟ) 
Γενική επιθεώρηση 
οικονομικών 
-
-
-
Γραφείο σοβαρών 
περιπτώσεοον απάτης 
(SFO) 
Οι περισσότερες εθνικές εκθέσεις αναφέρονται στις συναλλαγές, που για το ΕΙΊΊΙΗ-
τμήμα Εγγυήσεων εντοπίζονται ουσιαστικά στις επιστροφές κατά την εξαγωγή., Για τις 
όαπάνες αυτές, πράγματι, υπάρχει (Ανεξάρτητος έλεγχος από εκείνον που όιεςάγει ο 
οργανισμός που βαρύνεται με τη σύνταξη του ψακέλλου και την πληρωμή, στο πλαίσιο των 
τελωνειακοί υπηρεσιο'νν κάθε κράτους [τέλους- είναι, ένας ουγκεντροντικός έλεγχος, που 
29 
διεξάγειαι εκτός ιου πληριοιή οργανισμού απο υπάλληλου^, JIOP όιαϋίιοπν γενικά 
εκτεταμένες εξουσίες. 
Αντίθετα, οι πληροφορίες είναι λιγότερες για τα μέτρα παρέμβασης και τις άμεσες 
ενισχύσεις. 
Στο ζήτημα των άμεσων ενισχύσεων μόνο, ο έλεγχος πρυ'ντου βαθμού μοιάζει 
αποκεντρωμένος σύμφωνα με τις πληροφορίες των εκθέσεων της Γερμανίας, της Ισπανίας, 
της Ιταλίας και της Αυστρίας. Η εποπτεία των τοπικών διοικητικοί οντοτήτων που είναι 
υπεύθυνες για τις ενισχύσεις αυτές δεν διευκρινίζεται, εκτός από την παραπομπή σε 
οργανισμούς με πολύ γενική αρμοδιότητα. Στον τομέα της παρέμβασης και των ανταλλαγών, 
ο έλεγχος ασκείται σε όλα τα κράτη μέλη με τρόπο συγκεντρωτικό. 
Οι φυσικοί έλεγχοι ασκούνται σε όλα τα κράτη μέλη ούμφιυνα με τις κοινοτικές 
ρυθμίσεις. Οι ποσοτικοί στόχοι επικρίνονται από ορισμένες εκθέσεις που τονίζουν 
περισσότερο τη σημασία της ανάλυσης του κινδύνου και των επίκεντρο >μι'vow ελέγχίον που 
είναι προτιμότεροι από τους τυχαίους ελέγχους (έκθεση των Κάτω Χωρών) ή την έρευνα για 
πληροφορίες (ιταλική έκθεση). 
Αν εξαιρεθεί η παρέμβαση των τελωνείων στον έλεγχο των επιστροφών κατά την 
εξαγωγή, οι έλεγχοι συνήθως πραγματοποιούνται από τον πληρωτή οργανισμό. Η πιο 
κλασική περίπτωση είναι αυτή ενός τμήματος ή μιας διεύθυνσης επιφορτισμένης με τον 
εσωτερικό λογιστικό έλεγχο ή με τον έλεγχο στο πλαίσιο ενός γραφείου επιφορτισμένου με 
την καταβολή των σχετικών με το ΕΓΤΠΕ-τμήμα Εγγυήσεων πληρωμών. Μπορεί να 
αναφερθεί ως παράδειγμα η Ιρλανδία, όπου ένα τμήμα «λογιστικού ελέγχου» της 
διαχειριστικής μονάδας προβαίνει στους προβλεπόμενους από τους κοινοτικούς κανονισμούς 
ελέγχους, η Ισπανία όπου ο ρόλος αυτός ανήκει σε μια υποδιεύθυνση ελέγχου των 
οργανισμών πληρωτών όπως η Εθνική Υπηρεσία Αγροτικών Προϊόντων ( SENPA), το 
Ηνωμένο Βασίλειο όπου, παράλληλα με τους ελέγχους που διασφαλίζονται κατά σύστημα 
με ένα προϊστάμενο τμήματος, δημιούργησε στο πλαίσιο του Γραφείου πληρωμών και μια 
διεύθυνση εσωτερικού λογιστικού ελέγχου. 
Οι πρόσφατες εξελίξειςπου διαπιστώθηκαν στα κράτη μέλη επανέρχονται στο κλασικό 
σχέδιο. Στην Ελλάδα, ένα προεδρικό διάταγμα (Π.Δ.385/1994) τροποποίησε την οργάνωση 
του Υπουργείου Γεωργίας ενσωματώνοντας τη διεύθυνση ελέγχου δαπανών του ΕΓΤΠΕ-
Εγγυήσεις στο πλαίσιο της γενικής γραμματείας της γεωργικής πολιτικής και των διεθνών 
σχέσεων· παράλληλα, ένα τμήμα εσωτερικού ελέγχου, επιφορτισμένο με τις επαληθεύσεις 
μέσω δημοσκοπήσεων, δημιουργήθηκε στο πλαίσιο της γενικής διεύθυνσης «διαχείριση των 
αγορών γεωργικών προϊόντων». Με αυτόν τον τρόπο δημιουργήθηκαν προγράμματα ελέγχου 
σε διάφορους τομείς (ελαιόλαδο, φρούτα και λαχανικά, καπνός, βαμβάκι). Επίσης, στην 
Πορτογαλία, το 1993 στο πλαίσιο των Τελωνεύον και του Εθνικού Ινστιτούτου Παρέμβασης 
και Γετοογικιόν Εγγυήσεο>ν ενσωματο')Οηκαν υπηρεσίες ειδικά ^ροοαναιολισμ.ένες προς την 
30 
καταστολή της απάτης. Το Λουξεμβούργο, από την πλευρά του, ανακοινοννει ότι η εφαρμογή 
ενός συστήματος ελέγχου άρχισε και θα τελειοποιηθεί στο τέλος του 1995. 
Η γαλλική έκθεση περιέχει χρήσιμες διευκρινίσεις για τους υπαλλήλους που 
διενεργούν τον έλεγχο. Παραδείγματος χάριν, οι φυσικοί και διοικητικοί έλεγχοι των 
γεωργικών οργανισμών πληρωτών απαιτούν το ισοδύναμο των 200 υπαλλήλων πλήρους 
απασχόλησης για τις δαπάνες στήριξης των τιμών και 34 για τις άμεσες ενισχύσεις στους 
ασκούντες εκμετάλλευση. Εξάλλου, οι επιχειρήσεις που έλαβαν κεφάλαια <χπό ένα πληρωτή 
οργανισμό (υπάρχουν 10 δημόσιοι οργανισμοί ειδικευμένοι ανά τύπο παραγωγής) υπόκεινται 
στον έλεγχο μιας κεντρικής υπηρεσίας, της ACOFA (κεντρική υπηρεσία τα>ν οργανισμών 
παρέμβασης στο γεωργικό τομέα), που διαθέτει τριάντα ερευνητές. Η συγκριτική ανάλυση 
των δομών που περιγράφεται εδώ θα μπορούσε επωφελώς να συμπληρωθεί από πληροερορίες 
σχετικές με τους υπαλλήλους που ανήκουν στα σώματα των ελεγκτών καθώς και για τις 
εξουσίες που τους έχουν παραχωρηθεί. 
Μερικά κράτη [τέλη προβάλλουν ένα εξωτερικό έλεγχο στους πληρωτές οργανισμούς. 
Λυτό συμβαίνει στο Βέλγιο, όπου η Γενική Οικονομική Επιθεώρηση ασκεί ελεγκτικό ρόλο 
στις γεωργικές εξαγωγές και στα μέτρα παρέμβασης, ανεξάρτητα από την Υπηρεσία 
Επιθεώρησης του Βελγικού Γραφείου Παρέμβασης και Επιστροφών (BIRB, πληρωτής 
οργανισμός). Στην Ιταλία, οι δευτεροβάθμιοι έλεγχοι πραγματοποιούνται από ειδικευμένα 
άτομα που εξαρτώνται από την οικονομική αστυνομία (Guardia di Finanza), αλλά ποτ) 
παρεμβαίνουν χωρίς τις ευρείες εξουσίες ανάκρισης της φορολογικής αστυνομίας. Στις Κάτω 
Χώρες, μια ομάδα συντονισμού των ελέγχων καθορίζει το πρόγραμμα το>ν Τελωνείων (για 
τις επιστροφές) και της Υπηρεσίας Επιθεώρησης του Υπουργείου Γεωργίας (AID). 
Επίσης αναφέρονται τα σώματα Γενικής Επιθεώρησης Οικονομικιόν (Πορτογαλία, 
Γαλλία), της διοίκησης του κράτους ή των αυτόνομων κοινοτήιων (Ισπανία), καθώς και τα 
εθνικά Ελεγκτικά Συνέδρια (Αυστρία, Σουηδία, κ.λ.π.). 
Ορισμένα κράτη μέλη αναφέρουν ότι η αναμόρτρωση της κοινής γεωργικής πολιτικής 
επέφερε τροποποιήσεις και στην οργάνωση των ελέγχατν για να συμπεριληφθεί και η 
δημιουργία των άμεσων ενισχύσεων. Κυρίως, η θέσπιση ενός ολοκληρωμένου συστήματος 
διαχείρισης και ελέγχου (SIGC) βάσει μηχανογραφημένων δεδομένων θα δημιουργήσει στη 
Γαλλία περίπου ένα εκατομμύριο φακέλλων, πράγμα που εξηγεί τη λειτουργία μιας ειδικής 
κατάρτισης στο CICC- ΕΓΤΠΕ-τμήμα Εγγυήσεων. Στις Κάτω Χώρες, ο ρόλος αυτός έχει 
ανατεθεί στην υπηρεσία εφαρμογής ρυθμίσεων του Υπουργείου Γεωργίας. Πέρα από τη 
δημιουργία του SIGC, οι φυσικοί έλεγχοι της ενίσχυσης εισοδήματος είναι αναγκαίοι, οι 
οποίοι στη Γαλλία αποτελούν μέρος των πληρωτών οργανισμοί και της υπηρεσιών του 
Υπουργείου Γεωργίας και στις Κάτω Χώρες της υπηρεσίας επιθεώρησης (AID). 
Γενικά, η οργάνωση του ελέγχου το>ν γειυργικώνδαπανούν, ο;ιως περιγράφεται από τα 
κράτη μέλη, σκοπεύει ουσιαστικά στην επίτευξη το>ν ϋοσοπκιον onV/uw που έχουν 
31 
διατυπωθεί από τους κοινοτικούς κανονισμούς, αλλά σπάνια αιιοσπάιαι απο τον 
επιφορτισμένο με τις πληρα>μές οργανισμό. 
1.1.2 γ) η οργάνωση των υπηρεσιών ελέγχου των διαρθρωτικών ταμείων 
Τα περισσότερα κράτη μέλη προσκόμισαν μια λεπτομερή περιγραφή, που κατέγραψε 
τόσο την οργάνωση της διαχείρισης των διαρθρωτικών ταμείων όσο και τον έλεγχο τους. Η 
περιγραφή τοτν διαχειριστικών οργανισμών προηγείται της περιγραφής της διάρθρωσης, που 
είναι επιφορτισμένη με τον έλεγχο, εσωτερικό ή εξωτερικό. 
Θα ήταν εξαιρετικά επικίνδυνη η προσέγγιση ή η σύγκριση το>ν μηχανισμοί 
διαχείρισης των όιαρθραπικών ταμείων στα κράτη μέλη· θα επανέλθουμε σε αυτό το ζήτημα 
στις εθνικές εκθέσεις που διαφέρουν πολύ. Παραδείγματος χάριν, η διαχείριση του 
Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) μπορεί να είναι συγκεντρωμένη 
σε μια μόνον διοίκηση που χορηγεί τα ποσά κατά γεωγραφική περιφέρεια, ή διασκορπισμένη 
σε πολλά υπουργεία στο πλαίσιο διαχείρισης κατά στόχους που ορίζει τους φακέλους 
πιστώσεων για κάθε τύπο προγράμματος, ή αποκεντρωμένη προς εδαφικές περιφέρειες που 
απολαμβάνουν μεγαλύτερης ή μικρότερης αυτονομίας. 
Αν σταθούμε στο θέμα του ελέγχου των διαρθρωτικών ταμείων, τρία χαρακτηριστικά 
ξεχωρίζουν καθαρά, που δεν διακρίνονται σε αυτό το σημείο για τους άλλους κοινοτικούς 
πόρους ή δαπάνες. 
Το προΥτο χαρακτηριστικό των όιαρΟροπικατν ταμ,είονν είναι η δεσπόζουσα σημασία 
το>ν εοωτερικονν ελέγχίον, που διενεργούνται από την διοίκηση, που είναι επιφορτισμένη με, 
την εφαρμογή των κοινοτικών προγραμμάτων. Στην περίπτοκνη αυτή, ο λογιστικός έλεγχος 
των αποδεικτικών στοιχείων επικρατεί. 
Το δεύτερο χαρακτηριστικό είναι η σημασία των αποκεντρωμένων τοπικών αρχών. 
Η συμμετοχή των αρχών, που διαθέτουν συχνά πραγματική αυτονομία, στη διαχείριση των 
διαρθρωτικών ταμείων προϋποθέτει προσαρμοσμένους μεθόδους ελέγχου, κατά τη διεξαγωγή 
των οποίων το κεντρικό κράτος πρέπει να σέβεται τα τοπικά προνόμια. Αυτό έχει ως 
32 
αποιέλεομα μεγάλη πολυπλοκοιηια και ποικιλομορφία σι.ουι, IOOJKMV, ι λέγχο>ν κσν 
όιαρθροπικίον ταμείαεν. 
Το τρίτο χαρακτηριστικό που πρέπει να αναφερθεί, είναι ότι η συμμετοχή τοτν αρχών 
των κρατών μελίόν στη χρηματοδότηση των διαρθρωτικών προγραμμάτων δημιουργεί μια εκ 
των πραγμάτων εξομοίωση που είναι εύκολο να αποδειχθεί : οι αρχές της διαχείρισης και 
του ελέγχου το>ν προγραμμάτων που συγχρηματοδοτούνται είναι προφανώς οι ίδιες για το 
κοινοτικό και το εθνικό ποσοστό της δαπάνης. 
Ο παρακάτω πίνακας επαναλαμβάνει αρχικά τις ενδείξεις σχετικά με τον λεγόμενο 
παραδοσιακό έλεγχο, δηλαδή τον έλεγχο από την επιφορτισμένη με την εφαρμογή των 
κοινοτικών ρυθμίσεων και την εκτέλεση του προϋπολογισμού υπηρεσία, συγκρατώντας τρεις 
σημαντικές ενδείξεις. Η πρώτη.ένδειξη ανάγεται στο ουγκεντροπικό ή αποκεντρωτικό 
χαρακτήρα του διενεργούμενου ελέγχοτ) για κεφάλαια που συχνά η διαχείριση τους γίνεται 
σε τοπικό επίπεδο. Η δεύτερη αφορά την .ύπαρξη διαχωρισμού μεταξύ του διαχειριστή και 
του ελεγκτή. Η τρίτη αφορά τη φύση των εξουσιών των επιφορτισμένων με τον έλεγχο 
υπαλλήλων και τη δυνατότητα τους να διενεργούν, παραδείγματος χάριν, φυσικούς ελέγχους 
επιτόπου και όχι μόνο ελέγχους λογιστικής ακρίβειας. Ο πίνακας συμπληρώνεται από μια 
στήλη σχετικά με την ύπαρξη ειδικών ερευνητικών δομών, επιφορτισμένων με φακέλους 
απατών και παρατυπιών και από μια καταγραφή των οριζόντιων και διεπιστημονικών 
διαρθρώσεων ελέγχου. 
Β Ταμεία 
ΕΚΤ 
ΕΤΠΑ 
ΕΓΤΠΕ 
ΧΜΠΑ Παραδοσιακός 
έλεγχος 
συγκεντρωτικός 
ή 
αποκεντρωτικός 
συγκεντρωτικός/ 
αποκεντρωτι­
κός 
5 υπηρεσίες 
αποκεντρωτικός/ 
μερική περι­
γραφή (περιοχή 
Φλάνδρας) 
αποκεντρίοτικός Λιαχίορι-
σμός 
πληρίοτή/ 
ελεγκτή 
όχι 
όχι 
όχι Φυσικός έλεγχος/ 
Εξουσίες 
ελεγκτών 
Προβλέπεται 
φυσικός έλεγχος 
στις 
περισσότερες 
περιπτώσεις Ειδικές δομές 
έρευνας 
όχι Οριζόντιες και 
διεπιστημονικές 
δομές 
Ελεγκτικό Συνέδριο 
- Επιθεώρηση 
οικονομικών σε 
ορισμένες 
περιπτώσεις 
Ανώτατη Επιτροπή 
Ελέγχου 
33 
DK 
D 
EL 
Ε 
F 
IRL EKT 
ΕΤΠΑ 
ΕΓΤΠΕ 
ΧΜΠΑ 
Όλα 
EKT 
ΕΤΠΑ 
ΕΓΓΠΕ 
ΧΜΠΑ 
Όλα 
ΕΚΤ 
ΕΤΠΑ 
ΕΓΠ1Ε 
(και 5β) 
5α f 
ΧΜΠΑ 
Όλα συγκεντρίοτικός 
συγκεντρίοτικός 
συγκεντρωτικός 
αποκεντρωτικός 
συγκεντρίοτικός 
συγκεντρωτικός 
συγκεντρίοτικός/ 
αποκεντρωτικός 
συγκεντρωτικός 
-
εξομοίωση 100% 
με εθνική αρωγή 
(1/10 ΕΟΚ - 9/10 
FR) 
περιφερειακοί 
νομάρχες 
περιφερειακοί 
νομάρχες 
αποκεντρωτικός 
συγκεντρίοτικός όχι 
όχι 
όχι 
ναι 
ναι 
ναι 
ναι 
όχι Προβλέπεται 
φυσικός έλεγχος 
προβλέπεται η 
δυνατότητα 
φυσικού ελέγχου 
ναι ειδικοί 
υπάλληλοι 
προβλέπεται 
φυσικός έλεγχος 
από ενδιάμεσους 
φορείς - μερικές 
φορές από 
ιδιωτικές 
επιχειρήσεις υπό 
δημόσιο έλεγχο 
ειδική δομή 
ελέγχου 
προβλέπεται 
ειδική δομή 
ελέγχου 
- προβλέπεται 
φυσικός έλεγχος 
- CICC (1993) 
έλεγχοι και 
λογιστικοί 
έλεγχοι των 
συστημάκον - υπάλληλοι 
του Υπουρ­
γείου 
Οικονομικίόν 
- υπάλληλοι 
της διεύθυν­
σης επιθεώ­
ρησης του 
Υπουργείου 
Εθνικής 
Οικονομίας 
ΑιεύΟυνση 
οικονομικού 
ελέγχου και 
επιθεώρησης 
του 
Υπουργείου 
Γεωργίας 
-Ελεγκτικό 
Συνέδριο 
Αογιστές 
Ελεγκτικί) Συνέδριο 
ομοσπονδιακό και 
τιον Lander 
Ελεγκτικό Συνέδριο 
Υπουργείο 
Οικονομικών 
Ελεγκτικό Συνέδριο 
• 
I 
Ι. 
Ν 
Ρ 
OS 
su 
sv 
UK 'Ολα 
-
ΕΤΠΑ 
EKT 
ΕΓΤΠΕ 
ΧΜΠΑ 
Όλα 
ΕΚΤ 
ΕΓΤΠΕ 
ΕΚΤ 
ΕΤΠΑ 
ΕΓΤΠΕ 
Όλα 
ΕΚΤ 
ΕΤΠΑ 
ΕΓΤΠΕ αποκι νιρωιιχοι, 
-
αποκεντρωτικός 
αποκεντρωτικός 
συγκεντρίοτικός/ 
αποκεντρωτικός 
συγκεντρωτικός 
εκτός από τις 
αυτόνομες 
περιοχές 
συγκεντρίοτικός 
και 
αποκεντρωτικός 
εξαντλητική 
περιγραφή των 
διαφορετικών 
αρμοδιοτήτων 
κάθε σχετικού 
Υπουργείου 
στο στάδιο της 
επεξεργασίας 
συγκεντρίοτικός 
+ Βόρεια 
Ιρλανδία) 
αποκεντρωτικός 
συγκεντρωτικός Ι ναι 
ουγκι ν-
τρωτικός 
-> 
όχι 
όχι 
ναι 
όχι 
όχι 
όχι φορολογικοί 
UllOl υ>μηΐΙ ι. 
-
όχι 
προβλέπονται επί 
τόπου έλεγχοι 
από ελεγκτές με 
ειδικό 
καταστατικό 
ειδική υπηρεσία 
λογιστικού 
ελέγχου (92) 
όχι 
όχι, ΟΙ MUOI Ι >;||·Μ(Μ 
«I'opoAt iyi ,<\\ 
(toi υνομία 
ΛΙ Γ): γενική 
επιΟείόρηοη Ι1*1'.' ΛΙ Ι'ΜΟΙ'(>γΐΧΙ| 
ι ιι ιρο.τ ΐ| γκι ι ην 
καταπολέμηση \\\^ 
απάτης(209α) 
-
-λογιστικοί έλεγχοι 
σε υπουργικό 
επίπεδο 
- γενικές 
επιΟείυρήοεις των 
υπηρεσιών -
λογιστικοί έλεγχοι 
Εθνική Υπηρεσία 
πληροφορίίόνσε 
ποινικά θέματα 
(National Criminal 
Intelligence Service 
Γραφείο Σοβαρών 
Περιπτώσεανν 
Απάτης 
Serious Fraud Office 
Προκύπτει κυρίως από τον πίνακα ότι στις περισσότερες περιπτίόσεις, οι έλεγχοι 
ουσιαστικά περιορίζονται στους παραδοσιακούς ελέγχους, που διενεργούνται από την 
υπηρεσία του ίδιου του διαχειριστή, χωρίς ο διενεργούμενος στα αποδεικτικά στοιχεία 
έλεγχος να συμπληρώνεται από μια επί τόπου εξωτερική επαλήθευση. Ορισμένα κράτη μέλη, 
όπως η Πορτογαλία, έχουν δημιουργήσει ειδικές διαρΟρο'χιεις, οι οποίες με mono 
συστηματικό και ως το στάδιο του δικαιούχου, ελέγχουν ία επιχορηγούμενα σχέδια. Λυιη 
η υπηρεσία λογιστικού ελέγχου ελέγχου υπάρχει στο ΙΙνιομενο Βαοιλι ι<> για κ> 1·ΚΙ y.u\ 
Λανία τ) δημιουργία αυτού του είδους ελέγχου βρίσκεται υ,πι') ι'.,ίιαοί) αιιο μια δι r;ior.vM>u| 
ομάδα, επιφορτισμένη με τη διαχείριση τ<σν διαρθρωτικοί ιαμείυιν. 
35 
Οι εκθέσεις της Ελλάδας, της Ιταλίας ή της Φινλανδίας προβάλλουν το διαχωρισμό 
μεταξύ του πληρωτή και του ελεγκτή χάριν στους ελέγχους που διενεργούνται από την 
κεντρική αρχή στους τοπικούς διαχειριστές. 
Η Ελλάδα τροποποίησε τα τελευταία χρόνια την κεντρική της οργάνο)ση για αυτό τον 
σκοπό. Το Π .Δ.394/1991 δημιούργησε μια Διεύθυνση ΕπιΟεεόρησης στο Υπουργείο Εθνικής 
Οικονομίας, ξεχωριστή από το Τμήμα Οικονομικού Ελέγχου (Διεύθυνση Εφαρμογής και 
Εκταμιεύσεων ΕΤΠΑ) που αποτελεί όμο)ς παρόλα αυτά μέρος του ίδιου Υπουργείου. Για 
το ΕΚΤ, η ελληνική έκθεση αναφέρει τη δημιουργία της Γενικής Γραμματείας Διαχείρισης 
Κοινοτικών Πόρων (ο τίτλος του Ν.2224/94) που περιλαμβάνει μια Διεύθυνση Ελέγχοτ) και 
Αξιολόγησης που διενεργεί υλικούς και διαχειριστικούς ελέγχους. Στο θέμα του ΕΓΤΠΕ -
τμήμα ΙΙροσανατολισμού, η Διεύθυνση του Οικονομικού Ελέγχου και Επιθεώρησης του 
Υπουργείου Γεωργίας διενεργεί ειδικούς ελέγχους, κατόπιν καταγγελίας ή υπόνοιας απάτης. 
Η Ιταλία, από την πλευρά της, αναθέτει πολλές ευθύνες ελέγχου στην οικονομική 
αστυνομία (Guardia di Finanza), οργανισμό διεπιστημονικό στο πλαίσιο του οποίου πρέπει 
να δημιουργηθεί, σύμφωνα με μια υποβληθείσα πρόταση, ποτ; τελεί υπό εξέταση υπό εξέταση 
στο Κοινοβούλιο, ένας ειδικός πυρήνας για τη καταστολή των κοινοτικών απατών. Από εδώ 
και στο εξής, τμήματα καταστολής των κοινοτικών απατιόν δτιμιουργήθηκαν σε όλα τα 
περιφερειακά κέντρα της φορολογικής αστυνομίας και μπορούν, έχοντας εκτεταμένες 
εξουσίες ανάκρισης, να στηρίξουν τον τοπικό έλεγχο των διαρθρωτικών ταμείων που 
διενεργείται από τις επιτροπές παρακολούθησης. 
Από την λεπτομερή φινλανδική έκθεση προκύπτει ότι οι εθνικές αρχές ελέγχοτ) έχουν 
οργανωθεί σε κεντρικό επίπεδο, για τον έλεγχο της εκτέλεσης των δεδομένων οδηγιοΥν στις 
διοικητικές περιφέρειες για τη διαχείριση των διαφόρονν ταμείυτν. 'Ετσι, η υπηρεσία 
εσωτερικού ελέγχου του Υπουργείου Εσαπερικών ελέγχει κυρύος το ΕΤΠΑ, η υπηρεσία 
ελέγχου και επιθεώρησης του Υπουργείου Γετυργίαςτο ΕΓΓΠΕ-ψήμα Προσανατολισμού και 
το ΧΜΙΙΑ και η υπηρεσία του ΕΚΤ του Υπουργείου Εργασίας μπορεί να διενεργεί επί τόπου 
ελέγχους του Ταμείου αυτού. 
Τελικά, πρέπει να αναφέρουμε ότι η ισπανική έκθεση σημειώνει την ύπαρξη 
συμφωνίας ελέγχου με την Επιτροπή. Οι συμφωνίες αυτές, που προβλέπονται από το άρθρο 
23 του κανονισμού αριθ. (ΕΟΚ) 4253/88, υπάρχουν ωστόσο και με άλλες χώρες. Η 
Ισπανία είναι επίσης η μόνη χώρα δικαιούχος τα>ν ενισχύσεων του Ταμείου Συνοχής ποτ) 
δίνει χρήσιμα στοιχεία για την οργάνωση του ελέγχου του Ταμείου αυτού. 
Πολλές εκθέσεις σημειώνουν ότι τα κράτη μέλη αναθέτουν τον εξωτερικό έλεγχο των 
διαρθρωτικών Ταμείων σε ελεγκτικά σώματα όπως το Ελεγκτικό Συνέδριο ή η Γενική 
Επιθεώρηση. Όμως οι έλεγχοι των εθνικών αυτών αρχαΥν, με ευρύτατες αρμοδιότητες, 
δύσκολα μπορούν να είναι τόσο συχνοί και τόσο λεπτομερείς όσο χρειάζεται. Αναφέρονται 
36 
λοιπόν επικουρικά, ελλείψει ειδικευμένων διαρθρώσεο)ν. Εξάλλου είναι σπάνιο να γίνεται 
αναφορά σε αυτές τις διαρθρώσεις υψηλού επιπέδου στον τομέα των ιδίων πόρων-ή το>ν 
γεωργικών δαπανών, που παρόλα αυτά περιλαμβάνονται επίσης στο πεδίο των 
αρμοδιοτήτων τους. 
1.1.2 δ) αρμόδιες υπηρεσίες για να συνδράμουν, ενδεχομένους, την Επιτροπή 
Η επικεφαλίδα του μέρους αυτού του σχεδίου διευκρινιζόταν από τη σημείωση στο 
κάτο) μέρος της σελίδας που αvέq)ερε «όταν η Επιτροπή έχει επιφορτιστεί με την εκτέλεση 
ορισμένων δαπανών σε άμεση σχέση με τους δικαιούχους (έρευνα, περιβάλλον ...)». 
Τρεις αναφορές περιλάμβαναν μια απάντηση σε σχέση με την συγκεκριμένη επικεφαλίδα. 
Η γαλλική έκθεση σημειώνει ότι θα ήταν απαραίτητο να 'υπήρχαν στο προοίμιο οι 
σχετικές πληροφορίες εκ μέρους της Επιτροπής για τις άμεσα εκτελούμενες δαπάνες. 
Παρομοίως η σουηδική έκθεση είναι ανοικτή προς τη συνεργασία με την Επιτροπή και ζητά 
τις απαραίτητες πληροφορίες για τη συνεργασία στον τομέα της καταπολέμησης της 
απάτης. Τέλος, η έκθεση του Ηνωμένου Βασιλείου διαλέγει τρεις τομείς (κατάρτιση, έρευνα 
και ανάπτυξη'των υπερπόντιων χωρών) στους οποίους θα ήταν επιθυμητή μεγαλύτερη 
συνεργασία για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των άμεσων δαπανοΥν ενισχύοντας τη 
συμπληρωματικότητά τους με τις εθνικές δαπάνες. 
Πεδία προβληματισμού (σημείο 1.1.2) 
Η Επιτροπή εξάγει δύο βασικά συμπεράσματα από τη συγκριτική αυτή ανάλυση των 
εθνικών οργανώσεων για την καταπολέμηση της απάτης. 
Λ/ Επισημαίνεται μια τάση ανάπτυξης τα>ν διεπιστημονικών διαρθρώσεων ελέγχου, 
που είναι επιφορτισμένες με την καταπολέμηση της απάτης σε όλους τους τομείς, και έχουν 
εκτετατεμένες εξουσίες ανάκρισης. Τα κράτη μέλη ελπίζουν ότι με αυτό τον τρόπο, κυρίως, 
θα καταπολεμήσουν καλύτερα το οργανωμένο οικονομικό έγκλημα που δεν περιορίζεται 
αναγκαστικά σε ένα ιδιαίτερο τομέα. 
Τα παραδείγματα είναι πολλά. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το Γραφείο Σοβαρών 
Περιπτώσεων Απάτης (Serious fraud Office - SFO) διαθέτει διεπιστημονικές ερευνητικές 
ομάδες · σε ότι αφορά τις πληροφορίες, η εθνική υπηρεσία πληροφορκόν σε ποινικά θέματα 
(National criminal intelligence service - NCIS) δημιουργήθηκε το 1992 για την 
καταπολέμηση 
37 
του σοβαρού εγκλήματος, συμπεριλαμβανομένου και του οικονομικού. Στο Βέλγιο, το 
Κεντρικό Γραφείο καταπολέμησης του οργανωμένου οικονομικού και δημοσιονομικού 
εγκλήματος (OCDEFO) συγκεντρώνει τα μέλη της δικαστικής αστυνομίας των εισαγγελιοΥν, 
τη Χο>ροφυλακή, την ΑνοΥτατη Επιτροπή Ελέγχου (CSC) και μετά το φορολογικό νόμο της 
30ης Μαρτίου 1994, τους υπαλλήλους των Τελωνείων, των άμεσο >ν εισφορών και τον (1>ΠΑ. 
Μια γενική οδηγία διευκρινίζει ότι η αρμοδιότητα της εκτείνεται «σε κάθε σοβαρή 
δημοσιονομική, οικονομική ή φορολογική-παράβαση σε σχέση με το οργανωμένο έγκλημα, 
κυράυς τις απάτες εις βάρος των οικονομικών συμφερόνκυν της Ευρωπαϊκής Ένωσης». 
Επίσης, προσεχώς θα κατοχυρο)θεί από το νόμο ο βασικός ρόλος του ελέγχοτ) και 
έρευνας σε θέματα κοινοτικής απάτης της ιταλικής οικονομικής αστυνομίας (Guardia di 
Finanza), η οποία θα αναδειχθεί σε σημαντικό μέσο μιας πολιτικής καθορισμένης στο πιο 
υψηλό επίπεδο, αυτό της διυπουργικής επιτροπής για την καταπολέμηση των κοινοτικών 
απατών. Η διυπουργική αυτή επιτροπή δημιουργήθηκε, σύμφωνα με το πνεύμα του άρθρου 
209Α της ΣΕΕ, από το νόμο αριθ. 142 της 19ης Φεβρουαρίου 1992, στο τμήμα για τον 
συντονισμό των κοινοτικών πολιτικών της Προεδρίας του Συμβουλίου των Υπουργών, στο 
πλαίσιο του οποίου περιλαμβάνεται και ο λειτουργικός πυρήνας της οικονομικής αστυνομίας 
(Guardia di Finanza), που ιδρύθηκε με διάταγμα του Προέδρου του Συμβουλίου τιον 
Υπουργών στις 11 Ιανουαρίου 1995. 
Η τάση αυτή, της οποίας θα μπορούσαμε να δώσουμε και άλλα παραδείγματα, 
μοιάζει ενδιαφέρουσα γιατί δείχνει την προσαρμογή των εθνικών μηχανισμοΥν στην απάτη, 
εθνική και κοινοτική, η οποία δεν περιορίζεται σε ένα συγκεκριμένο τομέα, ακόμα και αν 
τα επίπεδα προστασίας διαφέρουν ανάλογα με τους εξεταζόμενους τομείς. Λαμβάνει υπόψη 
της την ιδιατερότητα της καταπολέμησης της απάτης, που απαιτεί έρευνες μεγάλης εμβέλειας 
και χρειάζεται μεθόδους λειτουργίας πολύ ειδικές καθώς και τη δημιουργία σημαντικών 
μέσοτν καταναγκασμού, τα οποία δεν διαθέτουν όλες οι αρχές. Αυτό το είδος έρευνας, 
μακροχρόνιο, που απαιτεί ειδικούς του μεγάλου οικονομικού εγκλήματος, φέρνει συχνά 
στο φως τις διεθνικές διακλαδώσεις των συμπεριφορών που είναι πολύ επιζήμιες για τα 
οικονομικά της Ευρώπης. Το είδος αυτό της έρευνας μπορεί δύσκολα να διενεργηθεί από 
αυτούς που είναι επιφορτισμένοι με τους ελέγχους ρουτίνας και ακόμα λιγότερο από 
εκείνους που είναι επιφορτισμένοι με τη διαχείριση, δηλαδή με το πρώτο μέρος της 
εφαρμογής ενός προγράμματος δαπανοΥν. Πρέπει να αποτελέσει έργο υπηρεσιών οι οποίες 
διαθέτουν εκτεταμένη εδαφική αρμοδιότητα και ειδικευμένους ερευνητές, κατάλληλους να 
δημιουργήσουν λειτουργικούς δεσμούς με τους ομολόγους τους στα άλλα κράτη μέλη και με 
τις υπηρεσίες καταπολέμησης της απάτης της Επιτροπής. Οι διεπιστημονικοί αυτοί 
οργανισμοί, όταν υπάρχουν, έχουν συχνά δημιουργηθεί στο πλαίσιο μιας εκ βάθους 
αναδιοργάνωσης των εθνικών δημοσίων υπηρεσιών. Το είδος αυτό της αναδιοργάνοκτης 
λαμβάνει πάντα υπόψη του τους περιορισμούς από τον προϋπολογισμό και τις δυσκολίες 
αυξήσεως των πόρων, κυρίως το>ν ανθρωπίνων. Παρακολουθούμε, λοιπόν την ανασύνιαξη 
38 
στο 3ΐλαίοο νέ<ον διεπιοιημονικοΥν ομάδυνν, ειδικευμένου δυνσμεκού α.ιιο ΙΚΛ .παραδοσιακέι, 
υπηρεσίες. II κίνηση αυτή, στο σημερινό πλαίσιο, θα t ί^υιηρπηοι ι ίων προσιασισ nov 
κοινοτικών οικονομικών. 
Β/ Η σύνθεση των εθνικών εκθέσεων εμφανίζει, στο επίπεδο της διοικητικής 
οργάνωσης της καταπολέμησης της απάτης, μια σημαντική αντίθεση μεταξύ προστασίας τιον 
εσόδων και των δαπανών. Από την πλευρά των εσόδων, οι φορολογικές και τελωνειακές 
διοικήσεις έχοντας μια μιακρά πείρα στην καταπολέμηση της απάτης εφαρμόζουν στα 
κοινοτικά έσοδα τις μεθόδους ελέγχου που έχουν δοκιμαστεί από την εθνική εφαρμογή 
δεκαετιών. Μπορούμε να πούμε ότι σε αυτόν τον τομέα, η εξομοίωση πραγματοποιήθηκε 
«εκ των άνω», δηλαδή με υψηλό επίπεδο προστασίας των εσόδων ταυτόχρονα και των 
εθνικών και τιον κοινοτικών. 
Στο θέμα των δαπανών, η αρχή της εξομοίοκεης γίνεται σεβαστή, στο μέτρο που τα 
μέτρα προστασίας είναι τα ίδια και για τις εθνικές δαπάνες. Οι κανόνες των δημοσάυν 
λογιστικών που προστατεύουν τις δημόσιες δαπάνες σε όλα τα κράτη (τέλη εφαρμόζονται στις 
κοινοτικές δαπάνες που στη μεγάλη τους πλειοψηφία διαμετακομίζονται μέσω των εθνικών 
προϋπολογισμών. Παρόλα αυτά η προστασία των κοινοτικών συμφερόντων τοποθετείται σε 
ένα επίπεδο λιγότερο υψηλό από ότι στο θέμα των εσόδων. Η οργάνωση το^ν ελέγχων 
ανατίθεται ακόμα, συχνά στους ίδιους τους διαχειριστές, ή σε υπηρεσίες που δεν γνωρίζουν 
τις τεχνικές καταπολέμησης του οργανωμένου εγκλήματος. Το δυναμικό και οι πραγματικές 
εξουσίες των ελεγκτών, που μερικές φορές είναι ιδιοττικοί οργανισμοί δεν διευκρινίζονται. 
Δεν γνωρίζουμε τις εξουσίες έρευνας που διαθέτουν, εκτός δικαστικού εντάλματος και τη 
συνέχεια που μπορούν να δώσουν στις διαπιστώσεις τους, όταν διενεργούν επί τόπου 
ελέγχους. Οι λογιστικοί έλεγχοι ή οι επαναλαμβανόμενοι τυπικοί έλεγχοι υπερβαίνουν τους 
επί τόπου ελέγχους με ειδικευμένους ελεγκτές, κυρίως στον τομέα των διαρθρωτικών 
ταμείων. Η υποχρέα)ση για τις υπηρεσίες ελέγχου να δημιουργήσουν ένα πρόγραμμα 
ελέγχου, όπως αυτό ήδη υπάρχει σε ορισμένους τομείς της κοινοτικής πολιτικής (έλεγχοι για 
τα τρόφιμα, Κανονισμός 4045/89) που θα βασίζεται στην ανάλυση του κινδύνου και θα 
εγκρίνεται από τις υπηρεσίες της Επιτροπής, θα μπορούσε να εξεταστεί. 
Στον τομέα αυτό, υπάρχουν λίγα παραδείγματα υπηρεσιών επιφορτισμένων με τον 
έλεγχο των κοινοτικών δαπανών, που να είναι ταυτόχρονα και ανεξάρτητες από τη 
διαχείριση και να διαθέτουν μια πραγματική «γνώση των μεθόδων καταπολέμησης της 
απάτης». Ο έλεγχος ανατίθεται, σύμφωνα με τις εθνικές εκθέσεις, σε σώματα των οποίων 
η αποστολή αφορά περισσότερο το γενικό λογιστικό έλεγχο τιον υπηρεσκόν και τον έλεγχο 
το)ν λογαριασμών από ότι την λεπτομερή επαλήθευση των κοινοτικοί δαπανών. 
39 
Μεταξύ της αποτροπής που αντιπροσωπεύεται από τα όργανα υψηλού επιπέδου και 
του ελέγχου σε πρώτο στάδιο που πραγματοποιείται (υιό τον ίδιο τον διαχειριστή υπάρχει 
χίόρος για ειδικό έλεγχο για την καταπολέμηιτη της απάτης, ασκούμενο από ειδικούς στον 
τομέα της καταπολέμησης της οργανωμένης οικονομικής εγκλημ.ίπικόιηκις, οι οποίοι είναι 
ανεξάρτητοι από τους διαχειριστές πιστώσεων και διαθέτουν εκτεταμένες εξουσίες έρευνας. 
Αυτός ο έλεγχος, ο οποίος υπάρχει στον τομέα τυ>ν εσόδων, θα μπορούσε, εάν 
αναπτυσσόταν στον τομέα πον δαπανιόν, να ανυψώσει το επίπεδο προστασίας τιον εΟνικιόν 
και κοινοτικών οικονομικοΥν. 
40 
1.2. Αξιολόγηση των ληφθέντων μέτρονν 
Ο ε,πιδκοκόμενοςαπό την Επιτροπή στόχος συνίσταται σιο να δώσει οχι μόνο μια 
πανοραμική άποψη των ρυθμίσεων με τις οποίες κράτη μέλη εφαρμόζουν ι.ο άρθρο 209 
Λ ΕΚ (ε(ραρμοστέα κείμενα, επιλεγόμενη οργάνωση για την καταπολέμηση της κοινοτικής 
απάτης), αλλά επίσης να αξιολογήσει τα αποτελέσματα τιον ληφθέναυν μέιρων. Τα δύο 
έτη που ακολούθησαν την έναρξη ισχύος της Συνθήκης (1993 και 1994) χρησίμευσαν ως 
βάσεις αναφοράς. 
Σύμφωνα με το σχέδιο που προτείνεται στα κράτη [τέλη από την Επιτροπή, η 
παρούσα έκθεση αξιολογεί διαδοχικά τα μέτρα που ελήφθησαν όσον αφορά την 
εκμετάλλευση της πληροφορίας, τον έλεγχο και τις έρευνες (1,2,1), αναλύει τα 
αποτελέσματα, δηλαδή τις διαπιστωθείσες απάτες και παρατυπίες (1.2.2), μελετά στη 
συνέχεια τις οικονομικές συνέπειες αυτών των περιπτώσεων απάτης και παρατυπιών 
(1,2,3) και μετά τις διοικητικές και δικαστικές διώξεις που ασκήθηκαν (1.2.4). 
1.2.1 Αξιολόγηση των ληφθέντων μέτρων όσον αφορά τις πληροφορίες, τους ελέγχους και 
τις έρευνες 
Ο ακόλουθος πίνακας κάνει τον απολογισμό το>ν απαντήσεων που 
περιλαμβάνονται στις εθνικές εκθέσεις, επιλέγοντας τέσσερα κύρια θέματα: 
- ύπαρξη στατιστικών στοιχείων σχετικά με τους πραγματοποιηθέντες ελέγχους, 
φυσικούς ή γραπτούς-
- χρησιμοποίηση μεθόδων ανάλυσης του κινδύνου για τη διεξαγωγή των ελέγχων· 
- διοικητικές ή δικαστικές έρευνες σχετικά με τις διαπιστωθείσες παρατυπίες, στη 
συνέχεια των πραγματοποιηθέντων ελέγχων 
- αναφερθείσες πρωτοβουλίες για τη συγκέντρωση των πληροφοριών που είναι 
χρήσιμες για την καταπολέμηση της απάτης. 
41 
11 ρέπει να σημειωθεί OIL μόνο το ήμισυ ττον κρακσν μελών παρείχε στατιστικά 
στοιχεία σχετικά με τους διενεργηθέντες ελέγχους. Δεδομένης της δυσκολίας της 
συγκέντρυχίης αυτών των στοιχεάυν και της βραχύτητάς των χορηγηθειουτν προθεσμιών, 
τα στοιχεία που χορηγούνται είναι κατά γενικό τρόπο μερικά, περιορίζονται σε ένα η δύο 
τομείς και χορηγούνται χωρίς ιδιαίτερη ανάλυση. Αεν γίνεται διάκριση μεταξύ ελέγχων 
και ερευνών. 
Στον ακόλουθο πίνακα μια σύντομη, συνθετική απάντηση (ναι/όχι) επιτρέπει μια 
άποψη συνόλου των καταστάσεων που περιγράφονται στις εκθέσεις. Όσον αφορά τη 
Σουηδία και τη Φινλανδία, οι ενδείξεις που παρέχονται αφορούν τα εθνικά οικονομικά. 
Έλεγχοι, έρευνες, εκμετάλλευση της πληροφορίας 
Κράτη 
μέλη 
Β 
D 
DK 
EL 
Ε 
F 
IRL 
Ι Χορηγηθείσες 
στατιστικές 
σχετικά με τους 
φυσικούς 
ελέγχους και 
τους ελέγχους 
εγγράφίον 
ΟΧΙ 
ΟΧΙ 
ΝΑΙ 
ΟΧΙ 
ΝΑΙ 
ΝΑΙ 
ΟΧΙ 
ΝΑΙ Ενσωμάτωση της 
τεχνικής της 
ανάλυσης του 
κινδύνου για την 
επιλογή των προς 
έλεγχο στοιχείων 
ΟΧΙ 
ΝΑΙ 
ΝΑΙ 
ΟΧΙ 
ΝΑΙ 
ΝΑΙ 
ΟΧΙ Αναφορά στις 
διοικητικές ή 
δικαστικές έρευνες 
ΟΧΙ 
ΟΧΙ 
ΝΑΙ 
ΝΑΙ 
Διαρθρωτικά Ταμεία 
ΝΑΙ 
Ίδιοι πόροι 
ΟΧΙ 
ΟΧΙ 
ΝΑΙ ΓΙ ρωτοβουλίες για 
την αναζήτηση τιον 
πληροφορίίόν 
Δημιουργία μιας 
ειδικευμένης 
διοικητικής 
μονάδας 
Συντονισμός των 
λογιστικών 
ελέγχίον των 
διαρΟροπικών 
ταμείων 
Ευαισθητοποίηση 
τιον τελωνειακών 
υπηρεσιών 
Δημιουργία ενός 
αριθμοί) δωρεάν 
κλήσης 
ΓΙρόσκλησηγια 
την 
εντατικοποίηση 
των ανταλλαγίόν 
πληροφοριών 
μεταξύ των 
κρατίόν μελίόν 
42 
I, 
Ν 
OS 
Ρ 
su 
sv 
UK ΟΧΙ 
ΝΛΙ 
ΟΧΙ 
ΝΑΙ 
ΟΧΙ 
ίδιοι πόροι 
ΟΧΙ 
ΝΑΙ 
ΦΠΑ και FSE ΟΧΙ 
ΝΑΙ 
ΟΧΙ 
ΝΑΙ 
ΝΑΙ 
διοίκηση τελωνείων 
ΝΑΙ ΟΧΙ 
ΟΧΙ 
ΟΧΙ 
ΝΑΙ 
ΟΧΙ 
ΝΑΙ 
ΝΑΙ Σύνταξη 
μονογραφιών 
ανάλογα με τους 
τομείς 
Αογιστικός 
έλεγχος των 
συστημάτων 
Κσωτερική 
διυπηρεσιακή 
συνεργασία που 
τίθεται σε 
λειτουργία μόλις 
αυτό καταστεί 
απαραίτητο 
Δημιουργία μιας 
επιτροπής για την 
καταπολέμηση της 
απάτης στο 
πλαίσιο του 
υπουργείου 
οικονομικών 
Δημιουργία μιας 
εθνικής ομάδας 
για την απάτη 
Δημιουργία ενός 
αριθμού δωρεάν 
κλήσης 
(Τελωνεία) 
ΙΙροσφυγή σε 
πληροφοριοδότες 
(ΚΓΠ) 
II ισπανική έκθεση παρέχει σχετικά ακριβείς στατιοιικές, οχι μόνο στον 
τελωνειακό τομέα (αξιολόγησητων ελέγχωνπου επικεντρώνονται στα εμπορεύματα που 
τίθενται σε ελεύθερη κυκλοφορία) ή στο γεωργικό τομέα (για παράδειγμα τα πρακτορεία 
ελαιολάδου), αλλά εξίσου στον τομέα των διαρθρωτικών ταμείων, γεγονός το οποίο δεν 
απαντάται συχνά. Διαπιστώνεται ισχυρή αύξηση των ελέγχων που πραγματοποιήθηκαν 
μεταξύ του 1993 και 1994 μετά τη θέση σε λειτουργία του προγράμματος εργασίας που 
ορίσθηκε από το εθνικό γραφείο λογιστικού ελέγχου. Το ύψος των ελεγχθέντων ποσών 
αυξήθηκε κατά 75% για το ΕΓΤΠΕ-τμήμα Προσανατολισμού και διπλασιάσθηκε για το 
FEDER και το ΕΚΤ. 
Η Πορτογαλία υπογραμμίζει κατά τον ίδιο τρόπο ότι ο λογιστικός έλεγχος τιον 
συστημάτων προηγείται στο εξής των ελέγχων, προκειμένου να αυξηθεί η 
αποτελεσματικότητα ελέγχίον ποσοτικά ενισχυμένων (αναφερόμενα στοιχεία για 8.000 
εξωτερικούς ελέγχους του 1993, 10.500 το 1994, μι -.ιδιαίτερη αίτηση στο ΕΠΊΙΕ-τμήμα 
Εγγυήσεων από .2.000 σε αριθμό ανοΥιερο τιον 5.000 λόγυ> ενίσχυσης κσν ελέγχίον στον 
τομέα τ<ον σιτηρ(όν). 
Η έκθεση τυ>ν Κάτο) Χωρών, από την πλευρά της, παρέχει διαφο>τιστικά στοιχεία 
σχετικά με την εξέλιξη τιον κλασσικοΥν τελ(ονειακο')ν ελέγχίον. Σε αντίθεση με τους 
ελέγχους που επιβάλλονται από την κοινοτική νομοθεσία στον τομέα της κοινής γεωργικής 
πολιτικής, οι οποίοι χαρακτηρίζονται από ορισμένη σταθερότητα (για παράδειγμα, ο 
έλεγχος του 5% πον εμπορευμάτων που είναι επιλέξιμα για επιστροφές κατά την εξαγωγή 
που προβλέπεται από τον κανονισμό 386/90 κατέληξε σε 21.753 ελέγχους το 1992 και 
20.552 ελέγχους το 1993), ο αριθμός των φυσικών ελέγχίον κατά την εισαγωγή μειώθηκε 
κατά ένα τρίτο μεταξύ του 1992 και 1993 (157.716 το 1992 και 94.911 το 1993). 
Σύμφωνα με την ολλανδική έκθεση, αυτή η μείο)ση εξηγείται τόσο από την έναρξη 
ισχύος της ενιαίας αγοράς, η οποία μείωσε το συνολικό αριθμό τιον τελωνειακιόν 
πράξειον, όσο και από την έντονη χρησιμοποίηση τυνν τεχνικών ανάλυσης του κινδύνου 
απέναντι στις οποίες οι βρετανικές και ολλανδικές εκθέσεις διάκεινται ιδιαίτερα ευνοϊκά, 
ενώ η προσφυγή σε αυτές τις μεθόδους αναφέρεται εξίσου από πολλά άλλα κράτη μέλη 
(βλέπε προηγούμενο πίνακα). 
Η Γερμανία αναφέρει ότι η βελτίο>σε το σύστημα της ελέγχου εισάγοντας την 
ανάλυση του κινδύνου, σε συνδυασμό με την Επιτροπή, από το 1993, στον γεωργικό 
τομέα (επιστροφές κατά την εξαγωγή, έλεγχοι του κανονισμού 4045/89). Το Βέλγιο 
δημιούργησε μια ιδιαίτερη διοικητική μονάδα της Γενικής Διεύθυνσης ερευνών (DNR), των 
Τελωνείων προκειμένου να προβεί σε αυτήν την ανάλυση. 
Η Γαλλία και η Δανία επιμένουν στη διεθνή διάσταση της απάτης: η δανική έκθεση 
προσδιορίζει ότι τροποποίησε τους φυσικούς ελέγχους ρουτίνας τιον εμπορευμάτων που 
διαμετακομίζονται στο εθνικό έδα(()ος με αυξημένη διεθνή συνεργασία η οποία επιτρέπει 
τον εντοπισμό των προσώπων και των επιχειρήσεων που έχουν ήδη διαπράξει 
παρατυπίες. Η γαλλική έκθεση υπογραμμίζει ότι ποτέ δεν έχει αποδειχθεί η ύπαρξη ενός 
δικτύου (ΐπάτης αμιγώς εθνικού και έθεσε σε εφαρμογή μια δράση ευαισθητοποίησης των 
τελο)νειακών υπηρεσιών. 
Τρία άλλα κράτη μέλη (Ισπανία, Πορτογαλία, Ηνωμένο Βασίλειο) προσδιορίζουν 
ως ποιοτικά σημαντικό στοιχείο την κατάρτιση που παρέχεται στους υπάλληλους που 
είναι επιφορτισμένοι με τους ελέγχους, οι οποίοι τυγχάνουν ειδικευμένης κατάρτισης ή 
διαθέτουν πανεπιστημιακή εκπαίδευση. 
Η ανάλυση του κινδύνου θεμελιώνεται στην αναζήτηση της πληροφορίας, γεγονός 
που καταδεικνύεται ιδιαίτερα στην έκθεση του Ηνωμένου Βασιλείου: μια εθνική ομάδα 
κατά της απάτης δημιουργήθηκε προκειμένου να βελτιωθούν οι σχέσεις μεταξύ του 
τραπεζικού και οικονομικού τομέα και τιον ελεγκτών, με σκοπό κυρίιος να δημιουργηθεί 
μια τράπεζα δεδομένιον σχετικά με την απάτη. Στον τελίονειακό τομέα, αναφέρονται 
πολλές πηγές πληροφοριών, εμπορικές, προερχόμενες από πληροφοριοδότες ή 
συνδέσμους με την Επιτροπή (μηνύματα SCENT). Μια ειδικευμένη στην πληροφόρηση 
44 
ομάδα υπάρχει επίσης στον τομέα του ΦΠΑ, κυριυις για ιην ανάλυση των νέων 
εγγραφών. Στο γεο>ργικό τομέα, μπορούν να αναιμερθούν οι ηλεκτρονικοί έλεγχοι στον 
τομέα των άμεσιυν ενισχύσεων από το ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου 
(SIGC) ή οι δοκιμές παρακολούθησης με φωτογραφίες που λαμβάνονται μέσο» 
δορτηρόρου. 
Συνοπτικά, φαίνεται ότι τα κράτη μέλη, σε αυτό το τμήμα τυ»ν εΟνικιόν τους 
εκθέσεων, επέδειξαν μεγαλύτερο ενδιαφέρον στην περιγραφή της ποιοτικής εξέλιξης από 
το να χορηγήσουν στοιχεία σχετικά με την αντίστοιχη ένταση τιον -ελέγχων και ερευνών, 
καθώς και με τη διοργάνωση του προγραμματισμού αυτών των τελευταίων. Εάν ενίοτε 
γίνεται αναφορά σε διοικητικές και δικαστικές έρευνες, ο σύνδεσμος μεταξύ ελέγχου και 
ερευνών δεν θεμελιώνεται στατιστικά. Οι εξελίξεις όσον α<|>ορά τη βελτίωση της 
ποιότητας τιον ελέγχίον στηρίζονται περισσότερο σε σχολιασμό παρά σε αριθμητικά 
στοιχεία. 
Η διαφορά μεταξύ των ελέγχων και των ερευνών εισήχθη στο διάγραμμα της 
Επιτροπής έτσι ώστε τα κράτη μέλη να εκθέσουν μια μεθοδολογική περιγραφή σχετικά με 
τους ελέγχους και τις έρευνες. Μετάβαση στο στάδιο της έρευνας αφενός αφού οι έλεγχοι 
κατέδειξαν παρατυπίες, (η έρευνα αποτελεί προέκταση του πραγματοποιηθέντος 
λογιστικού ελέγχου), έναρξη έρευνας, αφετέρου στη βάση της εκμετάλλευσης των 
πληροφοριών ("άμεση έναρξη"). 
1.2.2 και 1.2.3 αποτελέσματα: διαπιστωθείσες απάτες και παρατυπίες· 
οικονομικές συνέπειες 
Σχεδόν στο σύνολο τιον εΟνικιόν εκθέσει ον, αυτά τα δύο σημεία ιου διαγράμματος 
που προτείνεται από την Επιτροπή αντιμετοτπίζονται ταυτόχρονα και είναι πράγματι 
λογικό να συγκεντρωθούν οι διαπιστωθείσες απάτες και παρατυπίες και τα σχετικά ποσά 
(α), θα αναλύσουμε πάντως χωριστά το θέμα της είσπραξης και ανάκτησης τιον σχετικιόν 
ποσών (β) και το θέμα του συμβιβασμού όσον αφορά τα ποσά (γ). 
(α) διαπιστωθείσες απάτες και παρατυπίες και σχετικά ποσά (απολογισμός, 
μελέτη κατά περίπτωση, τυπολογία) 
Τα κράτη μέλη προσπάθησαν να χορηγήσουν σημαντικά ποσοτικά στοιχεία 
(απολογισμός). Αντιθέτα>ς τα δύο άλλα θέματα που αντιμετωπίζονται στο σημείο αυτό 
(μελέτη περιπτώσειον τυπολογία) έχουν εξετασθεί με μεγάλη συντομία έτσι ώστε να μην 
είναι δυνατόν να προκύψουν σημαντικά στοιχεία ανάλυσης ορισμένων παραδειγματικοί 
περιπτυόσειυν, κυρίως εκείνων που παρουσιάζουν ιδιαίτερες δυσκολίες (περιπτώσεις 
45 
διεθνικής απάτης), και να \ι\]ν μπορεί vit καταρτισθεί μεθοδικά μια ιιυιολογία, η ojioia 
παραταύτα είναι εφικτή, εάν στηριχθούμε στις πρακτικές τ ις οποίες εφαρμόζουν τα κραι η 
μέλη όσον αφορά την ανάλυση του κινδύνου (προσδιορισμός τιον τομέιον κινδύνου, μέτρο 
μεταβλητότητας αυτών των τομέων, προφίλ αυτών που διαπράττουν απάτες). 
Ουσιαστικά, τα ποσοτικά αποτελέσματα (απολογισμός) δεν θα έπρεπε να 
αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το ένα τρίτο των προσδοκόμενων σε αυτό το τμήμα 
πληροφοριών. Ο ακόλουθος πίνακας ανακεφαλαιώνει τις πληροφορίες που 
περιλαμβάνονται στις εθνικές εκθέσεις. 
46 
Απ 
Κράτη 
μέλη 
Β 
D 
DK 
EL 
Ε 
F 
IRL 
IT 
L 
Ν 
OS 
Ρ Περιγραφή των 
αποτελεσμάτίον 
ανά τομέα 
ΝΑΙ 
ΝΑΙ 
πλην τίον 
διαρϋρίοτικίόν 
ταμείίον 
ΝΑΙ 
ΝΑΙ 
ΝΑΙ 
ΝΑΙ 
ΝΑΙ 
πλην των 
διαρθρωτικών 
ταμείων 
ΝΑΙ 
ΟΧΙ 
ΝΑΙ 
ΟΧΙ 
ΝΛΙ ολόγιομος, τυπολογία, στατιοτικες, ι-ί.απ.ραξΐ| 
Λοκιμή 
τυπολογιών 
ΝΑΙ 
πλην των 
διαρθρωτικών 
ταμείων 
ΝΑΙ 
ΟΧΙ 
ΟΧΙ 
ΝΑΙ 
ΝΑΙ 
ΝΑΙ 
ΝΑΙ 
ΟΧΙ 
ΟΧΙ 
ΟΧΙ 
ΝΑΙ Καθορισμός στατιστικών 
σχετικά με παρατυπίες και 
περιπτώσεις απάτης 
Σε θετική περίπτωση 
σύγκριση με τη βάοη 
IRENE 
ΝΑΙ 
πλην των διαρϋρίοτικίόν 
ταμείων 
Συγκρίσιμα δεδομένα 
ΝΑΙ 
Συγκρίσιμα δεδομένα 
Εί ΎΠΕ-Τμήμα Εγγυήσεων 
Διαφορετικά δεδομέ ν< ι 
Ίδιοι πόροι 
ΝΑΙ 
πλην ιδίων πόρων 
Συγκρίσιμα δεδομένα 
ΝΑΙ 
Ταυτόσημα δεδομένα 
ΝΑΙ 
Διαφορετικά δεδομένα 
ΟΧΙ 
Δοκρορετικά δεδομένα 
ΝΑΙ 
Ίδιοι πόροι 
Διαφορετικά δεδομένα 
ΝΑΙ 
Δεδομένα εξαχθέντα από 
αυτή τη βάση 
ΟΧΙ 
ΝΑΙ 
ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγυήσείον 
Συγκρίσιμα δεδομένα 
ΟΧΙ 
ΝΛΙ Καθορισμός 
στατιστικών σχετικά με 
είσπραξη και ανάκτηση 
Σε θετική περίπταχτη 
σύγκριση με τη βάση 
IRENE 
ΝΑΙ 
πλην των διαρθρωτικών 
ταμείων 
Συγκρίσιμα δεδομένα 
ΝΑΙ 
ΕΠΊ Ι Ε-Τμήμα Εγγυήσείον 
Συγκρίσιμα δεδομένα 
ΝΑΙ 
πλην ιδίων πόρων 
Διαφορετικά δεδομένα 
ΝΑΙ 
Διαφορετικά δεδομένα 
ΝΑΙ 
Διαφορετικά δεδομένα 
ΟΧΙ 
ΝΑΙ 
Ίδιοι πόροι 
Διαφορετικά δεδομένα 
ΝΑΙ 
Δεδομένα εξαχθέντα από 
αυτή την βάση 
ΟΧΙ 
ΟΧΙ 
ΟΧΙ 
ΝΛΙ 
47 
su 
sv 
UK ΝΑΙ 
ΟΧΙ 
ΟΧΙ 
Συνολική 
περιγραφή ΝΑΙ 
ΟΧΙ 
ΝΑΙ Συγκρίσιμα δεδομένα 
ΝΑΙ Διαφορετικά δεδομένα 
ΝΛΙ 
Μη συγκρίσιμα δεδομένα 
ΟΧΙ 
ΝΑΙ 
Πλην διαρϋρίοτικίόν 
ταμείίον 
Συγκρίσιμα δεδομένα ΟΧΙ 
ΝΛΙ 
Πλην διαρϋρίοτικίόν 
ταμείων 
Σηγκρίσιμα δεδομένα 
ΕΠΊ Ι Ε-Τμήμα Εγγυήσείον 
Διαφορετικά δεδομένα 
Η διάκριση μεταξύ απάτης και παρατυπίας δεν ακολουθείται από τα κράτη μέλη, 
τα οποία ορίζουν - και ανακοινώνουν στην Επιτροπή - τις παρατυπίες σε συνάρτηση με 
τα διακυβευόμενα ποσά και όχι σε συνάρτηση με τη βαρύτητα τιον γεγονότων, τιον εκ 
προθέσεως ή οργανωμένο χαρακτήρα τους. Πάντως η Πορτογαλία αναφέρεται, στον τομέα 
του ΕΓΤΠΕ, στο έγγραφο της Επιτροπής επιμένοντας στον εκ προθέσεως ή μη χαρακτήρα 
της παρατυπίας (έγγρ. VI/680/89). Η ολλανδική έκθεση αναφέρει επίσης αυτό το σημείο 
σχετικά με τα διαρθρωτικά ταμεία, προκειμένου να τονίσει ότι είναι ενίοτε δύσκολο να 
γίνει διάκριση μεταξύ απάτης και κακής εφαρμογής των κανονισμών. 
Το Ηνωμένο Βασίλειο, χωρίς να υπολογίζει τις απάτες χωριστά από τις 
παρατυπίες, δικαιολογεί ένα σημαντικό συνολικό αριθμό λόγω του ότι πρόκειται, 
συνήθως, για απλές παρατυπίες που αφορούν ελάχιστα σημαντικά ποσά. Το Ηνωμένο 
Βασίλειο αντιπροσωπεύει τοιουτοτρόπως 13 έο>ς 14% τιον συνολικών παρατυπιών που 
ανακοινώθηκαν από τους Δώδεκα το 1992 και 1993: 131 εκ 1Θ28 το 1992 και 180 εκ 1297 
εκ το 1993. Από άποψη όμο>ς αξίας, αυτή η αναλογία είναι ασθενέστερη (από 4 έως 7%). 
Με αυτή την επιφύλαξη, τα κράτη μέλη χορήγησαν, τουλάχιστον μερική, περιγραφή 
των αποτελεσμάτατν. Η διασταύρωση των στοιχείων με τα δεδομένα της βάσης IRENE της 
Επιτροπής, με βάση τις ανακοινώσεις των κρατών μελών, παρέχει ορθά αποτελέσματα: 
ενίοτε τα δεδομένα είναι ταυτόσημα ή πολύ συγκρίσιμα, σε δύο περιππόσεις διαφέρουν 
κατά ουσιαστικό τρόπο. Στον τομέα των ιδίων πόρων, τα δεδομένα είναι δύσκολο να 
συγκρίνουν λόγω της συνολικής ανακοίνωσης στην Επιτροπή των ποσών που υπολείπεται 
να εισπραχθούν η οποία δεν απομονώνει το τμήμα των ποσών για τα οποία έχει 
διαπραχθεί απάτη. Στον τομέα των γεωργικών εγγυήσεων, αντιθέτως, τα διαθέσιμα 
αποτελέσματα, στηριγμένα σε σαφείς υποχρεώσεις κοινοποίησης είναι ομοιογενή. Στον 
τομέα των διαρθρωτικών ταμείων τέλος, πολλά κράτη μέλη τονίζουν την πρόσφατη έναρξη 
ισχύος (1η Ιουλίου 1994) του κανονισμού 1681/94 ο οποίος ορίζει τις λεπτομέρειες 
κοινοποίησης στην Επιτροπή ποτ) δεν επιτρέπει ακόμα ιΐ| ουγκίντρυκτη ορ()<όν 
πληροιρορκόν, πλην εξαιρέσεων. 
48 
Όταν είναι δυνατή η σύγκριση τιον καταδολιευθέντων ποσών που διαπισπόθηκαν 
το 1993 και 1994, τα στοιχεία παρουσιάζουν αύξηση, ενίοτε δε η αύξηση αυτή ανέοχεται 
μέχρι το τριπλάσιο. Όμως γνωρίζουμε με τι σύνεση πρέπει να αναλυθούν τα δεδομένα που 
(κρορούν τη διαπιστωθείσα απάτη, τα οποία μπορούν να φανερο>νοινν αύξηση της 
δραστηριότητας πον υπηρεσκόν για την καταπολέμηση της απάτης ή απλά βελτίωση της 
(Ανακοίνωσης των στατιστικών, παρά έξαρση του ιδίου του ς;αινομένου. 
Εν είδει παραδείγματος, η γερμανική έκθεση προσδιορίζει'μια αύξηση από 20,3 έτος 
33,7 εκατ. ECU των διακυβευόμενων ποσών βάσει του ΕΠΊΙ Ε-Τμήμα Εγγυήσεων, και από 
23 έως 86,4 εκατ. ECU πον ποσών τιον σχετικών με την απάτη που διαπράττεται στους 
παραδοσιακούς ιδίους πόρους. Αυξήθηκε επίσης ο αριθμός τα>ν δηλοηιένωνπεριπτοόσειην. 
Μπορούμε, με τη γερμανική έκθεση, να αποδώσουμε αυτήν την εξέλιξη σε μια καλύτερη 
επικέντρωση τατν ελέγχων χάρη στις τεχνικές ανάλυσης του κινδύνου που εισήχθησαν το 
1993. Κατά γενικότερο τρόπο, από την προόδο τατν στοιχείου/ σχετικά με την απάτη 
μπορεί να συναχθεί μάλλον μια καλύτερη απογραφή των διαπιστιοθείσων περιπτώσεων 
απάτης παρά μια θεαματική επιδείνωση της απάτης εις βάρος των κοινοτικοί 
συμφερόντων. Μόνο μετά από μερικά χρόνια θα μπορούν τα δεδομένα που αφορούν τις 
περιπτώσεις απάτης να τύχουν του δέοντος σχολιασμού, εξ ου και το ενδιαφέρον της 
παρουσίας και της ανάλυσης θεωρητικών περιπτώσεων και της αναφοράς στοιχείων που 
επιτρέπουν τη δημιουργία τυπολογίας της κοινοτικής απάτης. 
Η σχέση μεταξύ του αριθμού των ελέγχων και εκείνου το)ν παρατυπιών που 
διαπιστώθηκαν καταδεικνύεται κατ' εξαίρεση, και μόνο στο γεωργικό τομέα. Η ολλανδική 
έκθεση προσδιορίζει ότι βάσει του εθνικού προγράμματος ελέγχου 1993/1994, 
προγραμματίσθηκαν 336 έλεγχοι εκ τιον οποίων περαττυθηκαν 2X9, το μεγαλύτερο μέρος 
των οποίων (227) είχαν εκκαθάριση ανώτερη τ<υν 200.000 ECU. Οι αντίστοιχες 
κοινοποιήσεις βάσει του κανονισμού 555/91 ανήλθαν σε 59. Η γαλλική έκθεση αποδεικνύει 
επίσης την ύπαρξη σχέσης στον τομέα ΕΠΊΙ Ε-Τμήμα Εγγυήσείον, μεταξύ ελέγχων και 
διαπιστωθεισών παρατυπιών: 15% των ελέγχων οδήγησαν σε αιτήσεις επιστροφών προς 
178 επιχειρήσεις· στα τρία τέταρτα των περιπτώσεων, τα εν λόγω ποσά ήταν κατώτερα 
των 10.000 ECU (στοιχεία 1994). Η Γαλλία διαπιστώνει μείωση των επανορθώσεων:'274 
το 1992, 220 το 1993, 178 το 1994. Δυνάμει του SIGC, επεβλήθησαν κυρώσεις σε 13.000 
δικαιούχους ενισχύσεων στις καλλιέργειες, δηλαδή ένα τέταρτο -των ελεγχθέντων. Ένα 
δέκατο εξ αυτών (1.300) τιμωρήθηκαν με πλήρη στέρηση των ενισχύσεων. Στον τομέα της 
ενίσχυσης για την εκτροφή ζώων, το ποσοστό κυρώσεα)ν είναι χαμηλότερο (4%). 
Συγκρίνοντας διάφορα στοιχεία της έκθεσης διαπιστιυνεται ότι οι έλεγχοι στον 
τομέα του ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγυήσείον ήταν περισσότεροι στην ΙΙορτογαλΐα το 1994 από 
ότι το 1993 (5.000 αντί 2.000)· πάντως, ο αριθμός των διαπιοασθειουιν παραΐ'υπκόν 
μεκόθηκε (από 193 σε 103) και τα διακυβευόμενα ποσά παρέμειναν σταθερά περίπου στα 
4,5 εκατ. ECU. 
49 
Πέραν του γεα)ργικού τομέα, μπορούμε στη γαλλική έκθεση να συνδέσουμε τις 
180.000 εμπεριστατωμένων ελέγχων που πραγματοποιήθηκαν από τα τελωνεία με τις 
περιπτώσεις απάτης που δηλώθηκαν στον τομέα των παραδοσιακοί ιδίων πόρων: 151 για 
27,5 εκατ. ECU το 1993, 221 για 72,4 εκατ. ECU το 1994 (πάντως αυτά τα στοιχεία 
συμπεριλαμβάνουν απάτες στις επιστροφές). 
Ορισμένα κράτη μέλη (για τα οποία αναφέρεται στον πίνακα ότι προέβησαν σε μια 
"δοκιμή τυπολογίας") προσδιορίζουν ορισμένους ιδιαίτερους τομείς απάτης. Η γαλλική 
έκθεση, αφού αναφέρει τις κύριες υποθέσεις απάτης για το 1994, συνάγει μια μέθοδο 
ανάλυσης τα>ν κινδύνων η οποία μπορεί να αναπτυχθεί σε αντικειμενικές βάσεις, όπως οι 
φόροι επί των προϊόντων ή ενισχύσεις υψηλού ποσού, προϊόντα ή γειτονικές χώρες που 
παρουσιάζουν διαφορές δασμολόγησης. Οι άλλες εκθέσεις αναφέρουν τις παραγωγές και 
διαδικασίες στις οποίες συναντάται συχνότερα η απάτη. 
Η πλέον συχνά αναφερόμενη απάτη αφορά τον καπνό και τα τσιγάρα, όπως 
αναφέρεται στις εκθέσεις της Γερμανίας, του Βελγίου, της Ισπανίας, της Γαλλίας, της 
Ιρλανδίας και της Ιταλίας. Οι γεωργικές παραγα>γές που αναφέρονται στις εθνικές 
εκθέσεις είναι το βόειο κρέας (όπως αναφέρεται από το Βέλγιο, τη Γερμανία, τη Γαλλία 
και το Ηνωμένο Βασίλειο) και το πρόβειο κρέας (Γερμανία, Ιταλία και Πορτογαλία), τα 
γαλακτοκομικά προϊόντα (Γερμανία, Ισπανία, Ιταλία και Ηνωμένο Βασίλειο), τα σιτηρά 
(Γερμανία και Πορτογαλία), το ελαιόλαδο (Ισπανία, Ιταλία και Πορτογαλία). Οι 
βιομηχανικέςπαραγωγέςαναφέρονται ελάχιστα, εξαιρουμένοτντων κλο)στοϋφαντουργικών 
προϊόντων. Οι τελωνειακές παραβάσεις είναι οι συχνότερα αναφερόμενες. Πολλές εκθέσεις 
επιμένουν στην απάτη που διαπράττεται στον τομέα της κοινοτικής ή διεθνούς 
διαμετακόμισης (Βέλγιο, Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία). 
Η Επιτροπή θα επιθυμούσε τυπολογία και μελέτες τιον πλέον ερευνηθεισών 
περιπτώσεων, με σκοπό να προσδιορίσει τους προσανατολισμούς της καταπολέμησης της 
απάτης με βάση τις συγκεκριμένες περιπτώσεις, προτάσσοντας είτε τους λόγους των 
επιτυχιών που έχουν επιτευχθεί είτε τις αντιμετωπισθείσες δυσκολίες, οι οποίες είναι 
απαραίτητο να ξεπερασθούν. Η Επιτροπή θεωρεί ότι υπάρχει ανάγκη όχι μόνο για μερικά 
αριθμητικά στοιχεία λαμβανόμενα στη βάση μιας υποχρέωσης κοινοποίησης, αλλά εξίσου 
ανάγκη για ακριβείς πληροφορίες σχετικά με πραγματικά προβλήματα της καταπολέμησης 
της απάτης και κυρίως της διεθνικής, συμπεριλαμβανομένης εκείνης που διαπράττεται υπό 
τη μορφή της οργανωμένης οικονομικής εγκληματικότητας, με σκοπό να προσαρμόσει τη 
στρατηγική της στις ανάγκες των κρατών μελών και να ιρροντίσει ώστε να τους δοθεί η 
δυνατότητα να διαθέτουν τα κατάλληλα μέσα. 
50 
Λυτό το τμήμα της ανάλυσης, που στηρίζεται σε πραγματικά στοιχεία, θα πρέπει 
απαραίτητα να εξετασθεί σε βάθος, από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη από κοινού, 
εφόσον επιθυμούμε να καταρτίσουμε ένα πολυετές πρόγραμμα δράσης που να λαμβάνει 
πραγματικά υπόψη τις αξιώσεις που συνδέονται με την ιδιαίτερη διάσταση και την εξέλιξη 
του προς επίλυση του φαινομένου. 
β) ανάκτηση και είσπραξη των οφειλομένων ποσών 
II Επιτροπή ανέλυσε τις εθνικές εκθέσεις προκειμένου vit καταρτίσει δύο 
συνθετικούς πίνακες εκ των οποίων ο ένας αφορά την είσπραξη τιον ιδίιον πόρων της 
Κοινότητας και ο άλλος την ανάκτηση τα>ν αχρεωστήπος καταβληθέντων δαπανών. 
Η είσπραξη των ιδίων πόρων 
(όλα τα ποσά εκφράζονται σε εκατ. ECU· οι μετατροπές τιον εΟνικιόν νομισμάτων σε ECU 
πραγματοποιήθηκαν στη βάση των τιμών του Σεπτεμβρίου 1995· τα δεδομένα που ελήφθησαν από τη βάση 
IRENE αντανακλούν την κατάσταση στις 31.8.1995, ενώ οι περιπτώσεις που δεν χρησιμοποιήθηκαν 
αντανακλούν την έλλειψη επαρκώς συγκεκριμένίον πληροφοριών που να επιτρέπουν αυτήν την ερμηνεία σε 
σχέση με τα τεθέντα ερωτήματα) 
Είσπρξαη των ιδίων πόρων 
Κράτη 
μέλη 
Β 
DA 
D 
EL 
Ε Ποσά σχετικά με απάτες και 
παρατυπίες 
1993 : 25 (για 115 περιπτώσεις 
απάτης > 10 000 ecus) 
1994 : 66,1 (για 138 περιπτώσεις) 
Έλεγχος των εσόδων 
1993: 585 επιστροφές αξιώθηκαν για 
7,4 εκατ. ecus 
Έλεγχος ταξιδιωτών : 7574 P.V. 
τελατνειακό για 9,8 εκατ. ecus 
Έλεγχος των δηλώσεων 
1993: 24,9 επιστραφένταεκατ. ecus 
1994: 10,9 επιστραφένταεκατ. ecus 
1993 : 23 (για 202 περιπτώσεις) 
1994 : 86,4 (για 790 περιπτώσεις) 
1991-1994: 3,2 (για 66 περιπτώσεις) 
Ποσό των επιστραφέντωνδασμών 
1993 : 16,9 
1994 : 17,2 Εισπραχθέντα ποσά (εντός 
παρενθέσείος ποσοστό 
είσπραξης που προκύπτει 
από την ενΟνική έκθεση) 
1993 : 2,2 (8,8%) 
1994: 0,967 για 48 
περατωθείσες περιπτώσεις 
(1,5%) 
• 
1993 : 11,1 (66%) 
1994 : 10,3 (60%) Βάση IRENE : 
εισπραχθέντα 
ποσά 1991-1994 
(ποσοστό 
είσπραξης) 
8,3 (8,3%) 
2,8(41%) 
8,2 (4%) 
0 
! (7,3) 
51 
1·' 
IRL 
I 
L 
Ν 
OS 
1» 
su 
sv 
UK 1993: 5 513 παραβάσεις στο 
γεωργικό τομέα· διακυβευόμενοι 
δασμοί: 14,4 
21 188 παραβάσεις σε. βιομηχανικά 
προϊόντα- διακυβευόμενοι δασμοί: 
13,1 
1994: 3 461 γεωργικές παραβάσεις 
διακιιβευόμενοι δασμοί: 25 
27 127 παραβάσεις σε βιομηχανικά 
προϊόντα: 40,4 
1992/1993: 
2,4 (διαφυγόντες κατά την 
εισαγωγή) 
Ιανουάριο έίος Ιούνιο 1994: 
Ανεπάρκεια πληρωμής: 0,6 
1991-1994 : 92,5 (για 408 
περιπτίόσεις) 
έκθεση αναφέρουσα το ποσό τίον 
αξίίοθέντίον δασμών χωρίς να 
απομονώνεται η περίπτίοση απάτης 50% αυτού του ποσού 
εισπράχθηκε 
40% αυτού του ποσού 
εισπράχθηκε 
0,7 για 41 περατωΟείοες 
περιπτώσεις (0,8%) 5 (5,5%) 
1,5 (12%) 
0,7 (0,6%) 
0,12 (1,3%) 
1993: 1,3 
(εκ τιον οπούον 0,8 για τις 
περιπτώσεις > 10 000 ecus) 
1994: 1,8 
(εκ τιον οποίων 1 για τις 
περιπτώσεις > 10 000 ecus) 1993: 0,55 ( 42% ) 
1994 : 0,5 ( 29% ) 0,74 (24%) 
• 1993-1994 
Ποσοστό καθυστερούμενων 
παραδοσιακών πόρων των 
περατωθεισών 
περιπτώσεων : 98,86% 
ήτοι 46,4 εκατ. ecus 
Ένα ποσό 0,533 εκατ. ecus 
(δηλ. 1,14% παγιωΟέντων 
ποσών) κρίθηκε μη 
ανακτήσιμο και ακυρώθηκε 1,95 (1,8%) 
Είναι πολύ συχνά δύσκολο να γίνει η δέουσα σύγκριση, επειδή τα χορηγηθέντα δεδομένα 
δεν είναι ομοιογενή. Στην περίπτίοση του Ηνωμένου Βασιλείου, ένα ιδιαίτερα υψηλό 
ποσοστό. είσπραξης (98,86%) επιτυγχάνεται υπολογίζοντας μονό τις διαδικασίες που 
ολοκληρώθηκαν πραγματικά, οι οποίες κατέληξαν σε ποσοστό μόνο 1,14% ιδίων πόρων 
ποτ) κρίθηκαν μη ανακτήσιμοι και ακυρώθηκαν. Το υπόλοιπο δεν έχει πράγματι 
εισπραχθεί, αλλά εναπομένει να εισπραχθεί. Αντιθέτως, το χαμηλό ιταλικό ποσοστό (θ.8%) 
επιτυγχάνεται αναφέροντας μόνο τις περατωθείσες περιπτώσεις στο σύνολο το>ν 
οφειλομένων πόρονν. Μπορούμε να αναφέρουμε την περίπτίοση ι ου Βέλγιο υ, της Ισπανίας, 
της Ιρλανδίας και της Πορτογαλίας η οποία παρέχει μια |'>άοΐ| συ γκρισι^ ΜίΚ/'^υ των προς 
είσπραξη ποσών ιδίων πόριον και των αντίστοιχων εισπράξεων. Ίο ποσοοιό είσπραξης 
δεν φθάνει το 50% παρά μόνο στην περίπτίοση της Ισπανίας, οπού αναλύεται το σύνολο 
τιον δασμών (και όχι μόνο των'δολίως διαφυγόντων ποσών). 
Τα δεδομένα είναι πλέον έγκυρα για τα διαφυγόντα ποσά άνο> των 10.000 ECU, τα 
οποία οφείλουν υποχρεωτικά να διαβιβάζονται ανά εξάμηνα στην Επιτροπή (κανονισμός 
1552/89), παρά για τα εισπραχθέντα ποσά, τα οποία δεν σ,ποιελούν το αντικείμενο 
παρόμοιας υποχρέωσης. 
Η είσπραξη των ιδίων πόρων, που είναι ουσιαστική για την εφαρμογή της αρχής 
της εξομοίωσης, αντιμετωπίζεται από τις εθνικές εκθέσεις σε μερικές γραμμές. Η είσπραξη 
των παραδοσιακών ιδίων πόρων οφείλει να επιδιώκεται με την ίδια αποτελεσματικότητα 
όπως συμβαίνει με τους εθνικούς πόρους, γεγονός που δεν μπορεί να διαπιστωθεί από τις 
εκθέσεις. Τα στοιχεία τα οποία θα επέτρεπαν τη δημιουργία γνιόμης έχουν στις 
περισσότερες των περιπτώσεων παραληφθεί. 
Τα κείμενα τα οποία χορηγούν προνόμιο στους δημόσιους πιστωτές, στην 
περίπτωση δόλιας χρεωκοπίας για παράδειγμα, δεν αναφέρονται και δεν είναι ως εκ 
τούτου δυνατόν να διαπιστωθεί αν ο κοινοτικός πιστωτής αντιμετοτπίζεται κατά τον ίδιο 
τρόπο με τον εθνικό πιστωτή (εκτός από την περίπτωση τιον Κάτω Χωρονν). ΙΙροκύπτει 
πάντως από την αρχή της εξομοίωσης ότι οι κοινοτικές φορολογικές απαιτήσεις (κυρίιος 
οι τελωνειακοί δασμοί) οφείλουν να έχουν το ίδιο προνόμιο ιου Δημοσίου με τις αμιγώς 
εθνικές απαιτήσεις (άμεση φορολογία) ή ουσιαστικά εθνικές (ΦΠΑ). 
Τοιουτρόπως, δεν δόθηκε απάντηση στο ερώτημα σχετικά με τις διαδικασίες 
είσπραξης, η οποία θα επέτρεπε την παρουσίαση των δικτύων που είναι επιφορτισμένα 
με την είσπραξη (μοναδικότητα ή διαδικότητα, ταυτόσημες διαδικασίες ή μη για τους 
παραδοσιακούς ίδιους πόρους και τον ΦΠΑ). Δεν αναλύεται το ερώτημα της σχέσης τιον 
υπηρεσιών που είναι επιφορτισμένες με την είσπραξη με άλλες υπηρεσίες έρευνας. Αυτή 
η σχέση θα επέτρεπε να κατανοηθεί στη συνέχεια καλύτερα, στο κοινοτικό επίπεδο, το 
στάδιο της διαδικασίας είσπραξης στο οποίο έφθασε το κράτος μέλος. 
Προκειμένου να αποφευχθεί η απόσβεση της οφειλής, οι προθεσμίες παραγραφής 
και οι κανόνες αναστολής αυτών των προθεσμιών θα πρέπει να εναρμονισθούν. 
Η Δανία από την πλευρά της επιθυμεί βελτκυσεις όσον αφορά τη λειτουργά/, της 
αμοιβαίας βοήθειας στον τομέα της είσπραξης, η οποία όιέτπ ιαι .από την οδηγά/ του 
Συμβουλίου αριθ. 76/308. Θα πρέπει πράγματι να προσαρμοσθεί αυτή η οδηγία στο 
πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς και, για τα κράτη μέλη, να εφαρμόζεται η αμοιβαία 
βοήθεια στον τομέα της είσπραξης τιον ιδίων πόριον. 
53 
Από την πλευρά της, η Γαλλία υπογραμμίζει τον ενεργό μέρος το οποίο έλαβαν οι 
υπηρεσίες της όσον αφορά την καλή λειτουργία της εσαπερικής αγοράς. Ανακοινιυνουν 
στις χώρες εισόδου, αρμόδιες για την είσπραξη ή τη δάοξη, το αποτέλεσμα τιον ε.λέγχο>ν 
που έχουν διενεργηθεί όσον αφορά τα εμπορεύματα σε ελεύθερη κυκλοφορία. Λυτή η 
μέθοδος θα μπορούσε να γενικευθεί στο πλαίσιο μιας εναρμόνισης των διαόικασκον 
είσπραξης. Συμβάλει στη συνολική καλή λειτουργία του ελέγχου στα εξωτερικά σύνορα. 
Επιπλέον, οι κανόνες σύστασης και εκτέλεσης τιον εγγυήσείον θα πρέπει να 
προσδιορισθούν και να εναρμονισθούν. 
Η ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων δαπανών 
(όλα τα ποσά εκφράζονται σε εκατ. ECU και αφορούν το ΕΓΤΠ Ε-Τμήμα Εγγυήσείον, πλην αντιθέτου 
ενδείξεως· οι μετατροπές των εθνικών νομισμάτων σε ECU πραγματοποιήθηκαν στη βάση των τιμών του 
Σεπτεμβρίου 1995· τα δεδομένα που ελήφθησαν από τη βάση IRENE αφορούν το ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγυήσείον, 
και αντανακλούν την καταστασηπου παρατηρείται ως της 31 Αυγούστου 1995, ενώ οι μη χρησιμοποιηθείσες 
περιπτώσεις αντανακλούν την απουσία επαρκώς ακριβούς πληροφόρησης που να επιτρέπει αυτή την 
ερμηνεία σε σχέση με τα τεθέντα ερωτήματα) 
Ανάκτηση των δαπανών 
Κράτη 
μέλη 
Β 
DK 
D Ποσά σχετικά με απάτες και 
παρατυπίες 
1993 : 6,1 εκατ. ecus (για 21 
περιπτώσεις απάτης > 4 000 
ecus) 
1994 : 7,1 (για 42 περιπτώσεις) 
1993 : 5 (για 73 περιπτώσεις 
απάτης > 4 000 ecus) 
1994 : 3,3 (για 91 
περιπτώσεις) 
ΕΓΤΠΕ-Τμήμα 
Π ροσανατολισμού 
1993: 35 ανακαλυφθείσες 
περιπτώσεις 
1994: 47 
1993 : 20,3 (για 177 
περιπτίόσεις) 
1994 : 33,7 (για 226 
περιπτώσεις) Ανακτηθέντα ποσά (εντός 
παρενθέσεως: ποσοστό είσπραξης 
που προκύπτει από την εθνική 
έκθεση σε σχέση με τα συνολικά 
ποσά 
Από τις περιπτώσεις 1993 : 50 332 
ecus (0,8%), 15 περιπτώσεις που 
συνεχίζουν να εκκρεμούν εκ τιον 
οποίων 12 αφορούν επιστροφές 
στην εξαγωγή (5,9 διακυβευόμενο 
ποσό) 
Από τις περιπτώσεις 1994: 0,250 
(3,5%), 18 περατωθείσες 
περιπτώσεις 
1993: Ποσοστό ανάκτησης 52% 
1993: 3,8 για 99 περιπτίόσεις 
(18,7%) 
1994: 3,3 για 109 περιπτώσεις 
(9,8%) Βάση IRENE : 
εισπραχθέντα 
1991-1994 
(ποσοστό 
είσπραξης) 
0,866 (5%) 
5,4(51%) 
12,6(19%) 
54 
EL ΕΓΤΠ Ε-Τμήμα Εγγυήσεων 
και διαρθρωτικά ταμεία 
Στοιχεία 1991-1994 από την 
τελευταία έκθεση της 
Επιτροπής ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγνήσεων και 
διαρθρωτικά ταμεία 
ΕΚΤ ανακτηθέντα ποσά 1,2 
(προγράμματα 1990-93) 
0,14 ecus για 69 περιπτώσεις που 
αντιπροσωπεύουν 1,8(8%) 58,3 (67,5%) 
1992/1993 : 5,8(175 έκτων 
υστέριον έλεγχοι) 
1993/1994: 28 (96 εκ των 
υστέριον έλεγχοι) 
Αιαρθρωτικά ταμεία 
1993: ΕΓΠΙΗ-Τμήμα 
Προσανατολισμώνκαι αλιεία: 
0,6 (21 περιπτώσεις)· FEDER: 
1,9 (18 περιπτιόσεις )· ΕΚΤ: 
6,6 (80 περιπτώσεις) 
1994: ΕΓΤΠΕ-Τμήμα 
προσανατολισμούκαι αλιεία: 
2,8 105); FEDER: 11,6(17); 
ΕΚΤ: 15 (397) 1992/1993: 0,6 (10,3%) 
1993/1994: 0,2 ( 0,7%) 2,4 (2,9%) 
Αιαρθρωτικά ταμιία 
1993: ΕΠΊΙ Ε-Τμήμα 
Προσανατολισμούκαι αλιεία: 0,14 
(soit 23%); FSE: 1,4 (δηλ. 21,2%) 
1994: ΕΓΤΠΕ-Τμήμα εγγυήσείον 
και αλιεία: 0,12 (δηλ. 4,3%), 
FEDER: 1(δηλ. 8,6%)· ΕΚΤ: 0,3 
(δηλ. 20%) 
Αιαρθρωτικά ταμεία 
Αποφασισθείσες επανορθώσεις 
για : 
1993: 26 
1994: 33 17,6(32,5%) 
IRL 2,34 (38%) 
Στοιχεία 1991-1994 από την 
τελευταία έκθεση της 
Επιτροπής Στοιχεία 1991-1994 από την 
τελευταία έκθεση της Επιτροπής 93,3 (16,7%) 
Ν 1,4 (50%) 
OS 
1993: 4,5 από 17,2 τ<ον 
δαπανιόν 
1994: 4 από 5,3 
Αιαρθρωτικά ταμεία (για 
1994) 
FEDER: 0,51 σε μια δαπάνη 
0,95 
ΕΚΤ: 0,06 σε 0,11 
ΕΓΤΠΕ-Τμήμα 
προσανατολισμού: 0,02 από 
0,03 1993: 0,7 δηλ. 15,3% 
1994: 0,07 δηλ. 1,6% 
Αιαρθρωτικά ταμεία (για 1994) 
FEDER: 0,27 δηλ 52,6% 
ΕΚΤ: 100% 
ΕΓΤΠΕ-Τμήμα προσανατολισμού ,23 (8,7%) 
SU 
SV 
UK. 1991/1994: 26,4 1991/1994: 12,7 δηλ. 48%. 1,6 (43,3%) 
Οι εκθέσεις περιλαμβάνουν πολύ λίγα στοιχεία σχετικά με τους τρόπους 
(Ανάκτησης τα>ν αχρετοστήτως καταβληθέντίον οαπανιόν! II φινλανδική έκθεση αναφέρει 
55 
μια διαδικασία ανάκτησης τιον δαπανιόν του ΗΓΠΙΙί-Τμήμα f εγγυήσείον και το)ν 
διαρθροττικιον ταμείων, που επιβαρύνουν τον οργανισμό διαχείρισης. Στην 
Πορτογαλία, οι οργανισμοί πληρωτές οφείλουν να προαιρεΰγουν στις εγγυήσεις, αν η 
π(ΐρ(ΐτι^ί(ΐδΐ(ΐπΐί^ό()ηκεπριν(ΐπ.()την(ΐποδέ(ϊ|ΐεικπιτί)ος· διαφορετικά, η ανάκτηση των 
πόρ<ον καθυστερεί λόγιο της βραδύτητας των δικαστικών όιαόικσοκον. 
Κατά γενικό τρόπο, στον τομέα της επιστροιρής (δαπάνες) και είσπραξης 
(έσοδα), πρέπει να αναπτυχθούν οι δεσμοί μεταξύ υπηρεσκόν ελέγχου και έρευνας και 
υπηρεσκόν επιφορτισμένοι με την είσπραξη ή την ανάκτηση. Ορισμένα κράτη μέλη 
αναφέρονται, στις περισσότερες περιπτώσεις, σε μια υπηρεσία αρμόδια να προβαίνει 
σε αυτές τις εισπράξεις και να θέτει σε κίνηση τις διαδικασίες ανάκτησης. Όμως αυτή 
η υπηρεσία πρέπει να γνωρίζει την πορεία της έρευνας μόλις αυτό είναι δυνατόν. Σε 
αντίθετη περίπτωση, οι απάτες και παρατυπίες έρχονται στο φως αλλά η πολύ 
καθυστερημένη έναρξη αναγκαστικών διαδικασιών δεν επιτρέπει την ανάκτηση των 
διαφυγόντων ποσών (προθεσμία παραγραφές, απόσβεση του χρέους). 
Οι μηχανισμοί πληροφόρησης και η εναρμόνιση των προς κοινοποίηση στοιχείων 
πρέπει να βελτια)θούν. Η Επιτροπή πρέπει να είναι σε θέση να παρέχει στη 
Δημοσιονομική Αρχή όλα τα στοιχεία που αφορούν την συνέχιση μιας έρευνας, τα 
οποία δεν μπορούν να συγκεντρωθούν μόνον από τις υπηρεσίες έρευνας. Αφορούν 
κυρίο>ς τις οικονομικές συνέπειες και την εξέλιξη των σχετικ<όν ποσών. 
γ) ο συμβιβασμός σχετικά με τα επίδικα ποσά 
Αυτός ο τύπος συμβιβασμού δεν έχει πάντα αναλυθεί με τη δέουσα σαφήνεια στις 
εθνικές εκθέσεις. Ο συμβιβασμός σχετικά με τα ποσά φαίνεται να έχει παραληφθεί από 
πέντε κράτη μέλη, ή να έχει αναλυθεί υπό ευρύτερο πρίσμα μαζί με το θέμα του 
συμβιβασμού που αφορά τις κυρώσεις. 
Το αντικείμενο αυτής της παραγράφου είναι να εξασφαλίσει ότι τα διάφορα 
εθνικά συστήματα παραμένουν πιστά στην αρχή της αδυναμίας διακανονισμού όσον 
αφορά τα οφειλόμενα ποσά (ο συμβιβασμός που αφορά τις κυρώσεις θα πρέπει να 
εξετασθεί στη συνέχεια (σημείο 1,2,4)). Όμως πολλές εκθέσεις ανέλυσαν το 
συμβιβασμό σε αυτό το στάδιο, αφήνοντας στις περισσότερες περιπτώσεις να πλανάται 
αμφιβολία όσον αφορά την έκταση τον αντικειμένου. 
56 
Στο προκείμενο θα αναφέρουμ.ε [ιόνο τα κράτη μέλη τα οποία προσδιόρισαν 
σαφώς ότι ο συμβιβασμός αποκλείεται από το νομικό τους σύστημα (Ιταλία, 
Πορτογαλία). Η Φινλανδία προσδιόρισε ρητά το ίδιο πράγμα στον τελωνειακό τομέα. 
Η γαλλική έκθεση, από την πλευρά της ορίζει ότι ένας από τους βασικούς της 
προβληματισμούς είναι η διαφύλαξη της αποτελεσματικότητας του τελωνειακού 
ποινικού της δικαίου υπό την τρέχουσα μορφή του, όμως η έννοια του συμβιβασμού δεν 
αναφέρεται. Τέλος, το Λουξεμβούργο και το Βέλγιο είναι τα μόνα που όρισαν ότι δεν 
είναι ποτέ δυνατός ο συμβιβασμός στην κύρια δίκη (το καταδολιευθέν δικαίωμα) 
εξαιρουμένων των προστίμων. Η Επιτροπή πίστευε ότι θα έβρισκε την επιβεβαίωση της 
αρχής της αδυναμίας συμβιβασμού σχετικά με τα ποσά, παρά στοιχεία περιγραηϊής 
ικανά να διατηρήσουν τη σύγχιση μεταξύ συμβιβασμού που αφορά τα επίδικα ποσά ή 
το πρόστιμο. Η επιλεγείσα παρουσίαση, πιστή στο προτεινόμενο διάγραμμα, 
παραπέμπει στο επόμενο σημείο όσον αφορά τη μελέτη αυτών τιον στοιχείων. 
1.2.4 Συνέπειες των περιπτώσεων απάτης και παρατυπίας 
α) εθνικές διοικητικές κυρώσεις, κοινοτικές διοικητικές κυρώσεις 
Τα κράτη μέλη δεν απήντησαν στο ερώτημα που αφορά τις κοινοτικές ή εθνικές 
διοικητικές κυρώσεις, και κυρίως δεν παρείχαν πληροφορίες σχετικά με τις αρμόδιες 
για την επιβολή τους αρχές και τον αριθμό των διαπιστωθεισών περιπτώσεων. 
Οι εθνικές εκθέσεις επιβεβαιώνουν ότι οι κοινοτικές κυρώσεις που προβλέπονται 
στο πλαίσιο της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής (ΚΓΠ) προκειμένου να συνοδεύσουν την 
ομοιογενή και αυστηρή εφαρμογή των συστημάτων ενίσχυσης ή παρέμβασης στις αγορές 
εφαρμόζονται πραγματικά σε εθνικό επίπεδο. Όμως, εξαιρουμένων ορισμένων 
στοιχείων που αναφέρονται στην έκθεση της Δανίας όσον αφορά τις κοινοτικές 
κυρώσεις στο ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης, οι στατιστικές που θα επέτρεπαν να 
αξιολογηθεί η πραγματική εφαρμογή και έκταση των κοινοτικιυν μηχανισμών διοικητικής 
κύρωσης δεν αναφέρονται. 
Μια μεγάλη ποικιλία καταστάσεων εμφανίζεται στον τομεά των εθνικών 
διοικητικών κυρώσεων. Ορισμένες εκθέσεις δεν τις αναφέρουν. Στις περισσότερες το)ν 
57 
περιπτώσεων, όμως, υπάρχουν διοικητικές κυρώσεις, οι ιυτοιες στρέφονται ως επί Γί) 
πλείστον προς την προστασία τιον εσόδων. 
Αναφέρεται η εφαρμογή ενός εθνικού καθεστώτος διοικητικών κυρώσεων, το 
οποίο προβλέπεται από τον ισπανικό νόμο σχετικά με τους προϋπολογισμούς του 
κράτους του 1991, για κάθε είδος απάτης στην επιδότηση εθνική ή κοινοτική, πέραν 
των κυρώσεων ποτ) προβλέπονται από τον γενικό ιρορολογικό νόμο. ΓΙ έκθεση της 
Πορτογαλίας περιγράφει επίσης ορισμένες εθνικές κυριόσεις που ισχύουν στον τομέα 
των δαπανοτν: κατάργηση του δικαιώματος ενισχύσεων, απυ')λεια της εγγύησης για τους 
παραγίυγούς ελαιολάδου, άρνηση χορήγησης επάρκειας που αποτελεί όρο χορήγησης 
των ενισχύσεων κλπ. 
Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν εφαρμόζει εθνικές διοικητικές κυρώσεις στον τομέα 
του ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγυήσεων ή των διαρθρωτικών ταμείων. Αντιθέτως,, τέτοιες 
κυρώσεις υπάρχουν όσον αφορά τον ΦΠΑ (σε περίπτωση παρατυπιών κάτω από ένα 
ορισμένο ποσόν, σε περίπτωση μη εγγραφής, μη παρουσίασης των λογιστικών βιβλίων 
κλπ ), τους φόρους κατανάλωσης ("αστικές κυρώσεις" που προβλέπονται από 
τον νόμο περί δημοσίων οικονομικών 1994) και τις τελωνειακές παραβάσεις από το 
1996. Το αυτό συμβαίνει στις Κάτω Χώρες, όπου, όταν εισπράττεαι ο δασμός, ο 
δημόσιος ταμίας ή ο εκπρόσωπος των τελωνείων μπορεί να επιβάλει πρόστιμο ίσο ή 
ανώτερο του ποσού του οφειλόμενου δασμού. 
Διαπιστώθηκε ότι δεν υπάρχει στα κράτη μέλη γενικό σύστημα διοικητικών 
κυρώσεων. Αυτά τα μέτρα προβλέπονται, όπως στο Βέλγιο, σε πολλά ειδικά κείμενα 
που ισχύουν για έναν ιδιαίτερο τομέα. 
Τα συμπεράσματα που αναφέρονται στο τμήμα 1.1.1 ισχύουν εξίσου στον τομέα 
των διοικητικών κυρώσεων. Θα πρέπει, προκειμένου να αποιρευχθεί η δημιουργία πολύ 
μεγάλων διαφορών κατά την αντιμετώπιση της απάτης, να επιδιωχθεί η μεγαλύτερη 
εναρμόνιση και ομοιογένεια των εθνικών διοικητικών κυρώσεων, συμπεριλαμβάνοντας 
συστηματικά την προστασία των κοινοτικών δαπανών. 
β) ποινικές κυρώσεις 
Οι διαθέσιμες πληροφορίες όσον αφορά τον αριθμό το>ν υποθέσεοτν που 
προσήχθησαν στο δικαστήριο για περιπτώσεις απάτης εις βάρος του κοινοτικού 
προϋπολογισμού παρουσιάζουν ορισμένες δεκάδες υποθέσεων ανά έτος. Αεν μπορεί να 
γίνει πραγματικά ομοιογενής σύγκριση λόγω της διαφοράς των βάσεων αναιροοάς. 
Τοιουτρόπιος, η Πορτογαλία συμπεριλαμβάνει σε αυτή τη στήλη τις δικαστικές έρευνες 
58 
που κινήθηκαν (34 το 1993, 46 το 1994), και εκείνες, οι OJUM'.K;, ι ίνα ι ϋίερισσόιεοες, 
που περαττύθηκαν κατά τα ίδια έτη (αντίστοιχα 59 και 100). Το ΙΙνιομένο Βασίλειο 
λαμβάνει ως έτη αναφοράς το 1992 και το 1993 και αναφέρει τα στοιχεία που αφορούν 
το ΕΠΤΙΕ-Τμήμα Εγγυήσεων (20 διώξεις το 1992 και 31 το 1993) και τον ΦΠΛ (136 
και 109). Το Βέλγιο από την πλευρά του παρέχει στατιστικά στοιχεία που αφορούν τις 
υποθέσεις που προσήχθησαν στο δικαστήριο από την διοίκηση των τελωνείων (47 το 
1993, 24 το 1994). Από την δεκάδα των αποφάσεων που εξεδόθησαν για κάθε έτος 
ανα(|>οράς (11 το 1993, 8 το 1994), φαίνεται άτι ι;α ανακτηθέντα ποσά 
αντιπροσωπεύουν το 1% τιον επίδικων ποσών. Η ισπανική έκθεση τέλος προβαίνει σε 
απαρίθμηση των υποθέσεων που εκκρεμούν (17) και αναφέρει ορισμένες περιπτώσεις 
καταδίκης σε ποινές φυλάκισης για υποθέσεις απάτης στον τομέα του ΕΓΤΠΕ-Τμήμα 
Εγγυήσεων. Προσδιορίζει επίσης ορισμένες περιπτώσεις που επισημάνθηκαν στις 
δικαστικές αρχές από τους οργανισμούς διαχείρισης ή τις αρμόδιες επιθεωρήσεις 
σχετικά με τα διαρθρωτικά ταμεία, οι οποίες σπανίως αναιρέρονται σε αυτό το τμήμα. 
Οι Κάτω Χώρες αναφέρουν πιο σημαντικά στοιχεία (447 το 1992 και 369 το 
1993), όμως πρόκειται για δηλώσεις στο Υπουργείο Οικονομικών από την υπηρεσία 
πληροφοριών και έρευνας στον φορολογικό τομέα για όλες τις υποθέσεις αδιακρίτως 
(τελωνειακά παραπτώματα και φορολογική απάτη χωρίς να διακρίνεται η κοινοτική 
απάτη). Η ιταλική έκθεση είναι η μόνη που αναφέρει στοιχεία ανώτερης τάξειυς: τέλη 
1993, 1489 ποινικές διαδικασίες εκκρεμούσαν για απάτη εις βάρος του κοινοτικού 
προϋπολογισμού. Το 1993, εξεδόθησαν 287 αποφάσεις, οι οποίες κατέληξαν σε 61 
καταδίκες. Αυτός ο αριθμός είχε ήδη ξεπερασθεί (66) κατά τέλη του πριυτου εξαμήνου 
1994, γεγονός που εκφράζει έντονη προσπάθεια καταστολής. Η βελγική και ιταλική 
έκθεση συναντώνται ως προς την επιθυμία τους να τεθούν σε εφαρμογή στατιστικά μέσα 
πιο αποτελεσματικά για την παρακολούθηση των ποινικιυν διώξεων. 
Δεν μπορούμε παρά να συμφωνήσουμε με αυτήν την πρόταση η οποία θα 
επέτρεπε να γίνουν γνωστές οι ποινικές συνέπειες (θέση στο αρχείο, συμβιβασμός, 
διώξεις, καταδίκες, είσπραξη κλπ.) των διαπιστωθεισών περιπτοκτεων απάτης εις 
βάρος του κοινοτικού προϋπολογισμού και κατ' αυτόν τον τρόπο θα επέτρεπε την ορθή 
πληροφόρηση της Δημοσιονομικής Αρχής η οποία απαιτεί δικαίως αυτό το είδος 
πληροφοριών. Η ανάλυση πρέπει ως εκ τούτου να είναι στο επίπεδο αυτό 
εμπεριστατωμένη. 
γ) σχέση μεταξύ διοικητικών και δικαστικών διαδικασιών 
Το μεγαλύτερο μέρος των εθνικών εκθέσεων παρουσιάζει την σύμπτωση των 
διοικητικών και διαδικαστικών διαδικασιών. Εάν η έκθεση του Ηνωμένου Βασιλείου 
θεωρηθεί η πλέον λεπτομερής για να δικαιολογηθεί η συνύπαρξη διοικητικών και 
ποινικιυν κυρώσεων, οι οποίες πληρούν διαφορετική λειτουργία, άλλες επιβάλωντας 
59 
κυρώσεις για σοβαρό παράπτωμα, άλλες εξασιραλίζοντας ιην καλή δημοσιονομική 
διαχείριση της Κοινότητας, η γαλλική έκθεση είναι η πλέον άμεση, η οποία 
επιβεβαιώνει από την πρώτη σελίδα ότι αποτελεί κυρία μέριμνα ιης η τήρηση αυτής της 
σύγχρονης άσκησης των δύο διαδικασιών. Η έκθεση της Ισπανίας προσδιορίζει με 
σαφήνεια ότι η εφαρμογή της εθνικής διοικητικής κύρωσης αναστέλεται σε περίπτίοση 
ποινικής δίωξης. 
Όμως η παράλληλη έναρξη των διαδικασιών και η σιόρευση τιον κυρώσεων δεν 
εμποδίζουν την υπεροχή του δικαστή. Για παράδειγμα στο Λουξεμβούργο, στον τομέα 
των πόρων, η παρέμβαση του ανακριτή μπορεί να οδηγήσει σε αναστολή της διοικητικής 
διαδικασίας. Κατά τον ίδιο τρόπο η ελληνική έκθεση ορίζει ότι η διοικητική διαδικασία 
μπορεί να αναβληθεί μέχρι την ολοκλήρωση της ποινικής διαδικασίας. 
Το προβάδισμα που παρέχεται του δικαστή είναι ιδιαίτερα σημαντικό στην 
Ιταλία, όπου, όταν δεν έχει ήδη πραγματοποιηθεί πληρωμή μιας χρηματικής ποινής, 
ο ποινικός δικαστής είναι αρμόδιος να επιληφθεί του εγκλήματος αλλά εξίσου να 
εφαρμόσει τη διοικητική κύρωση με την ίδια απόφαση. Τέλος στη Γερμανία, εκείνος 
στον οποίο έχει επιβληθεί η διοικητική κύρωση στο φορολογικό ή τελωνειακό τομέα 
μπορεί να την αμq)ισβητήσει ενώπιον του ποινικού δικαστή, ο οποίος οφείλει να 
ιχναστείλει τη διαδικασία εάν κρίνει ότι υπάρχει προδικαστικό ερώτημα που πρέπει να 
τεθεί στο διοικητικό ή φορολογικό δικαστή. 
Η έκθεση του Ηνωμένου Βασιλείου προτείνει να προβλεη)θεί από την κοινοτική 
νομοθεσία ότι τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να αναστείλουν τις διοικητικές 
κυρώσεις μέχρι το τέλος της δικαστικής διαδικασίας με σκοπό να εφαρμοσθεί 
ενδεχομένως μεγαλύτερη διοικητική κύρωση, λαμβανόμενοι? υπόψη του εσκεμμένου 
χαρακτήρα της διαπραχθείσας παρατυπίας. 
Στον αντίποδα τοποθετείται η θέση των Κάτω Χωρών, οι οποίες ερμηνεύουν την 
αρχή non bis in idem ως απαγορεύουσα τη δυνατότητα ένα άτομο να αποτελεί το 
αντικείμενο ποινικών δκυξεατν και επιβολής διοικητικού προστίμου. Συνεπιυς, το 
φορολογικό ή τελωνειακό πρόστιμο αίρεται όταν επιβάλεται στη βάση γεγονότων που 
κρίνονται στο πλαίσιο ποινικής δίκης, εφόσον παρεμβάλεται οριστική απόφαση, ακόμα 
και αν οι διώξεις καταλήγουν σε συμβιβασμό. 
δ) διάρθρωση μεταξύ της προδικαστικής και δικαστικής φάσης 
Λίγες πληροφορίες παρέχονται σε αυτή την στήλη στις εθνικές εκθέσεις. 
Τοιουτοτρόπως, το Ηνωμένο Βασίλειο, για παράδειγμα, δεν διαθέτει ένα επίσημο 
60 
σύστημα προδικαστικής διαδικασίας, ακόμα και αν ο νόμος το 1987 σχετικά με το 
ποινικό δίκαιο τείνει να αντιμετωπίζει κατά τρόπο τυπικό αυτά τα προδικαστικί'ι 
θέματα. Το μεγαλύτερο μέρος των εθνικών εκθέσεων δεν ασχολούνται με το θέμα. 
Στην ολλανδική έκθεση αναφέρεται η έναρξη ισχύος, τον Ιούλιο 1993, οδηγιών 
όσον αφορά τη δήλωση, το διακανονισμό και τις διώξεις, οι οποίες έχουν ως στόχο να 
καθορίσουν τη συνέχεια που πρέπει να δοθεί στις φορολογικές και τελωνειακές 
παραβάσεις. Καθιερώνει τη διαβούλευση μεταξύ .εισαγγελέα και υπηρεσίας έρευνας 
προκειμένου να αναλυθούν οι περιπτώσεις απάτης, σε σχέση με τα επίδικα ποσά, την 
υποτροπή, την ύπαρξη πλαστογραφίας, τον εντοπισμό άλλων μεταφορών εσόδων που 
έχουν σχέση με τις Κοινότητες. Στόχος είναι να βελτιστοποιηθεί η χρήση τιον μέσων 
ποινικού χαρακτήρα στον τομέα της καταπολέμησης της απάτης. Ενας άλλος 
προσανατολισμός προτείνεται από την πορτογαλική έκθεση η οποία παρουσιάζει το 
τρίπτυχο των αρχών που επιλαμβάνονται σε περίπτωση διαπίστωσης απάτης: πληρωτής 
οργανισμός επιτροπή αρμόδια σε επίπεδο κεντρικής διοίκησης, εισαγγελία. 
Είναι ενδιαφέρον να αναφερθεί σε αυτό το σημείο ότι ορισμένα κράτη μέλη 
τόνισαν στο τμήμα που αφορά τη συνεργασία τη σημασία που έχει η διοργάνωση 
συνεργασίας μεταξύ των υπηρεσιών που εργάζονται ταυτόχρονα στο προδικαστικό και 
δικαστικό στάδιο. 
ε) διαβίβαση του φακέλου στις δικαστικές αρχές 
Στο συγκεκριμένο θέμα συναντάται εκ νέου η διαιρορά μεταξύ των κρατιυν μελίόν 
τα οποία προβλέπουν υποχρέωση διαβίβασης (Ελλάδα, Ισπανία, Ιταλία, Πορτογαλία 
. . . .) και εκείνων που ορίζουν ότι δίνουν προτεραιότητα στο συμβιβασμό (Βέλγιο, 
Κάτω Χώρες, Ιρλανδία ....). Όμως τα στατιστικά δεδομένα απουσιάζουν από τις 
εθνικές εκθέσεις, εξαιρουμένου του Ηνωμένου Βασιλείου το οποίο ορίζει τα ποσά τα 
οποία έχουν αποτελέσει το αντικείμενο συμβιβασμών και φιλικών διακανονισμών στον 
τομέα της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής και των ιδίων πόρων. Η έκθεση της Ισπανίας 
ορίζει με σαφήνεια ότι η εφαρμογή της εθνικής διοικητικής κύρωσης αναστέλλεται σε 
περίπτωση ποινικής δίωξης. 
Υπάρχει μόνον ένας τομέας στον οποίο μπορούμε, στη βάση των εθνικών 
εκθέσεων, να συγκεντρώσουμε επαρκή στοιχεία για να γίνει μια συγκριτική προσέγγιση, 
ο οποίος είναι ο τομέας των αρχών συμβιβασμού όσον αφορά τους παραδοσιακούς ή 
ιδίους πόσους, οι οποίες ανακεφαλαιώνονται στον ακόλουθο πίνακα. 
Κανόνες αρχής του συμβιβασμού: παραδοσιακοί ίδιοι πόροι 
Κράτη 
μέλη 
Η 
DK 
D 
EL 
Ε 
F 
IRL 
Ι 
L 
Ν 
Ρ 
0 
SU 
SV 
UK Συμβιβασμός οίον 
τελωνειακό τομέα 
Ναι, σύμφοενα μι ίο Γενικό 
Νόμο περί τελωνι ίων και 
φόρων κατανάλωσης (άρθρο 
263) 
Ναι στον τομέα των 
τελίονειακών δασμών (δεν 
προσδιορίζεται όσον αφορά 
τις γεωργικές εισς)ορές) 
Μη αναλυθέν σημείο 
Μη αναλυθέν σημείο 
Οχι (δεν προβλέπεται 
συμβιβασμός) 
Μη αναλυθέν σημείο 
Ναι (σύμφωνα με την έκθεση, 
στον τομέα τιον ιδίων 
πόρων) 
Όχι 
Ναι 
Ναι (στο πλαίσιο μιας 
δικαστικής διαδικασίας) 
Όχι 
Μη αναλυθέν σημείο 
Όχι: στον τελωνειακό τομέα, 
δεν υπάρχουν δυνατότητες 
συμβιβασμού 
Μη αναλυθέν σημείο 
Ναι Αρμόδια για τον 
συμβιβασμό αρχή 
Διοίκηση των 
τελωνείίκν 
Διοίκηση των 
τελωνεύον 
Διοίκηση των 
τελωνείων 
Δεν προσδιορίζεται 
Εισαγγελία 
Διοίκηση τελωνείιον και 
φόρων κατανάλωσης Αιακριιικι'ι ευχέρεια ή κριιήρια για 
την εφαρμογή ίου συμβιβασμού 
Συμβιβασμός αποκλειόμενος σε 
Jii ρί η ιωοη πρόθεσης εκ προμελέτης 
απάτης ή εφόσον υπάρχουν επαρκείς 
αποδείξεις για να ασκηθεί δικαστική 
δίίο'ξη 
Δυνατός κάτω των ορίων 
ενοχοποίησης σύμφωνα με το 
ποινικό ή το τελωνειακό δίκαιο 
Διακριτική ευχέρεια 
Πιθανός συμβιβασμός όσον αφορά 
το πρόστιμο, όχι όσον αφορά το 
οφειλόμενο ποσόν 
Δεν υπάρχουν ιδιαίτερα κριτήρια 
(αρχή της σκοπιμότητας των 
διώξεων που ορίζεται στο άρθρο 167 
του ποινικού κώδικα) 
Συμβιβασμός που χρησιμοποιείται 
επικουρικά. Εφόσον είναι δυνατές, 
οι δικαστικές όκυξεις κινούνται 
κατά προτίμηση. 
Τρεις άλλες ποσοτικές ενδείξεις μπορούν να επισημανθούν στην έκθεση τιον 
Κάτω Χωρών, σύμφωνα με την οποία είναι σπάνιο οι παρατυπίες στον τομέα της 
Κοινής Γεωργικής Πολιτικής να δικαιολογούν τριλικό διακανονισμό, στην έκθεση της 
Ιρλανδίας, σύμιρυτνα ιιε την οποία οι ποινικές διαδικασίες χρησιμοποιούνται λίγο στον 
62 
τομέα των ιόίατν πόρων, και στην έκθεση του Βελγίου η οποία προσδιορίζει ότι στον 
τελωνειακό τομέα, 5% τα)ν περιπτώσεων προσάγονται ενιόπιον του δικαστή. 
Το Βέλγιο, η Δανία, το Ηνωμένο Βασίλειο αναφέρουν ι)ri λαμβάνονται υπόψην 
ορισμένα κριτήρια βαρύτητας των περιστατικιυν: ο συμβιβασμός δεν μπορεί να επέλθει 
παρά μόνον ελλείψει δολίας προθέσειυς, κάτω από το όριο ενοχοποίησης και έναρξης 
των δικαστικών διώξεων. 
Όπως και στα άλλα τμήματα της έκθεσης, γίνεται περιορισμένη μνεία του ΦΙ ΙΑ 
στο τμήμα που αφιερώνεται στο συμβιβασμό. Δύο κράτη μέλη επιβεβαιώνουν την 
ύπαρξη του, υπό τις ίδιες προϋποθέσεις με αυτές που ισχύουν στον τομέα τιον 
παραδοσιακών ιδίων πόρων, γεγονός που πραγματοποιεί εξομοίωση της αντιμετοτπισης 
αυπόν των δύο είδιυν κοινοτικών πόρων. II διοίκηση των τελωνείων και του ΦΠΑ της 
Δανίας εφαρμόζει το συμβιβασμό όσον αφορά τον ΦΠΑ όπως και στο θέμα τιον 
τελωνειακών δασμών, στο μέτρο που τα όρια ποινικής ενοχοποίησης δεν έχουν 
επιτευχθεί. Οι Κάτω Χώρες δέχονται επίσης το συμβιβασμό στον τομέα του ΦΠΑ, ο 
οποίος συνάπτεται από τον εισαγγελέα ανάλογα με τη σκοπιμότητα των διώξεων, όπως 
και στον τελωνειακό τομέα. Μόνο το Ηνωμένο Βασίλειο παρέχει τα στοιχεία του 
φιλικού διακανονισμού στον τομέα του ΦΠΑ από το 1991 έτος το 1994. 
Όσον αφορά τα άλλα κράτη μέλη - είτε εκείνα που δεν απήντησαν καθόλου είτε 
εκείνα που απήντησαν μόνο στον τομέα των παραδοσιακών ιδίων πόρων - δεν είναι 
δυνατόν να αξιολογηθεί ο βαθμός εξομοίωσης της διακανονιστικής αντιμετώπισης των 
διαφόρων ειδών πόρων, συγκεκριμένα το κατά πόσον ο συμβιβασμός χρησιμοποιείται 
κατ'εξοχήν για τις παρατυπίες που αφορούν κάποιο ιδιαίτερο έσοδο. 
Τέλος, ο συμβιβασμός στον τομέα των δαπανιόν δεν αναφέρεται ολοένα και 
συχνότερα. Δεν υπάρχει καταρχήν στο ισπανικό, ιταλικό, πορτογαλικό δίκαιο. Στις 
Κάτω Χώρες αντιθέτως, η ύπαρξη του συμβιβασμού στο πλαίσιο δικαστικής 
διαδικασίας εφαρμόζεται όσον αφορά τις απάτες που διαπράττονται στις δαπάνες. 
Εξάλλου το Ηνωμένο Βασίλειο γνωρίζει μια διαδικασία συμβιβασμού με τους 
δικαιούχους της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής, όταν έχουν διαπραχθεί σφάλματα από 
τους υπαλλήλους· μόνον σε αυτή την περίπτωση η υπηρεσία δασμών και φόρων 
κατανάλωσης μπορεί να χρησιμοποιήσει τον φιλικό διακανονισμό αντί να κινήσει 
ποινικές διώξεις. Στη Φινλανδία υπάρχει, όπως φαίνεται, διακριτική ευχέρεια 
συμβιβασμού· η έκθεση ορίζει ότι οι συμβιβαστικές λύσεις είναι σπάνιες. 
Στα κράτη τα οποία δεν γνωρίζουν το συμβιβασμό, τα πρόσωπα τα οποία έλαβαν 
γνιυση εγκλήματος μπορούν να ασκήσουν αγωγή. Πρέπει να οημεκυθεί ότι στο Ηνωμένο 
Βασίλειο, το οποίο εφαρμόζει το συμβιβασμό, ο προϊστάμενο::, του Γραφείου σοβαρο'νν 
περιπτώσεων απάτης μπορεί, με δίκη του πρωτοβουλία, να ερευνήσει μια παράβαση 
που κρίνει ότι επιτρέπει σοβαρή ή πολύπλοκη απάτη και να ασκήσει αγωγή ενώπιον του 
ποινικού δικαστή. 
Ο μικρός αριθμός συγκεκριμένων (ΐπαντήσεονν που συγκεντρώθηκαν σιις εθνικές 
εκθέσεις δεν επιτρέπει να διατυπωθεί γνώμη σχετικά με τη χρήση του συμβιβασμού w: 
σχέση με την αρχή της εξομοίωσης. Είναι αδύνατον να συναχθεί το συ|ΐπέρασμα ότι οι 
κοινοτικοί πόροι και δαπάνες αποτελούν το αντικείμενο τ(ον ίδιων συμβιβαστικών 
διαδικασιών με τους πόρους και τις δαπάνες των εθνικών προϋπολογισμών. 
Διαπιστώνεται μόνον ότι είναι απαραίτητο να αυξηθεί η διαφάνεια, ταυτόχρονα όσον 
αφορά τις αρχές, τους όρους εφαρμογής και την έκταση του συμβιβασμού. Υπό το φως 
των αποτελεσμάτων της διεξαγόμενης ειδικής μελέτης, η Επιτροπή θα υποχρεωθεί να 
επανέλθει σε αυτήν την προβληματική του συμβιβασμού, ιδιαίτερα υπό το πρίσμα της 
αρχής της εξομοίωσης και της αποτελεσματικότητας των συστημάτιον κυρώσεων, τόσο 
(ττο διοικητικό επίπεδο όσο και επίπεδο της καταστολής. 
ζ) πολιτικός ενάγων 
Η Ιταλία προσδιορίζει ότι υπάρχει η δυνατότητα για την Επιτροπή να συμμετέχει 
στην ποινική δίκη και επιθυμεί αυξημένο ρόλο της τελευταίας στο πλαίσιο αυτό. Η 
Ισπανία επιβεβαιώνει επίσης την ύπαρξη αυτής της δυνατότητας, προσδιορίζοντας ότι 
η Επιτροπή δεν έχει κάνει ποτέ χρήση. Όπως και η Ισπανία, στην οποία ο εισαγγελέας 
καθίσταται πολιτικός ενάγων στις υποθέσεις κοινοτικής απάτης, το Ηνωμένο Βασίλειο 
αναφέρει ότι ασκεί αγωγές σε αστικό επίπεδο για να προβεί στις απαραίτητες 
εισπράξεις. Επιδιώκεται στο προκείμενο η επίτευξη χρηματικής αποζημίωσης μέσω της 
είσπραξης των επίδικων ποσών. Ο ρόλος του Δημόσιου Ταμείου το οποίο 
αντιπροσωπεύει τα οικονομικά συμφέροντα της Κοινότητας στην ποινική διαδικασία 
θα πρέπει να αποτελέσει το αντικείμενο πιο εμπεριστατωμένης ανάλυσης. 
Κατά τα λοιπά, οι πρωτοβουλίες τις οποίες θα μπορούσε να αναλάβει η 
Επιτροπή περιορίζονται μόνον στην προοπτική χρήσιμης υποστήριξης για τη 
διαπίστωση και την απόδειξη των περιστατικών απάτης που αποτελούν το αντικείμενο 
της ποινικής διαδικασίας. 
η) μέτρα λαμβανόμενα σε εθνικό επίπεδο προκειμένου να αποφευχθεί η 
επανάληψη της απάτης 
Αυτή η στήλη, ενώ επιδίωκε τη συγκέντρωση πληροφοριών που θα βοηθούσαν 
την Κοινότητα να συνειδητοποιήσει στις ενέργειες τις οποίες έπρεπε να προβεί, έγινε 
μερικές φορές κατανοητή ως συμπεριλαμβάνουσα τον αγυΥνα κατά της υποτροπής 
64 
(διπλασιαζόμενη ποινή από το γενικό νόμο περί δασμών και φόρων κατανάλωσης της 
7ης Ιουνίου 1994 στο Βέλγιο, βεβαρυμένα πρόστιμα στο Λουξεμβούργο). Πρόκειται για 
την καταπολέμηση της συστηματικής απάτης η οποία αποτελεί την κύρια δραστηριότητα 
του ενδιαφερομένου. 
II Πορτογαλία και η Ιταλία επιμένουν όσον αφορά την αικπελεσματικότητα των 
συντηρητικών μέτριον, τα οποία έχουν σχέση με την αναστολή το>ν πληριυμών ή τον 
περιορισμό της πρόσβασης σε ορισμένα καθεστοπα ενισχύσεων. Αυτό προϋποθέτει, από 
την πλευρά των οργάνων τιον επιφορτισμένων με. την καταπολέμηση της απάτης, την 
κοινοποίηση των διαπιστωθεισών παραβάσεων στους οργανισμούς πληρωμής 
προκειμένου να ανασταλούν οι παροχές σε επιχειρήσεις οι οποίες έχουν διωχθεί. 
Τέλος το Ηνωμένο Βασίλειο αναφέρει, μεταξύ τιον ληιρθέντιυν μέτρων, μια 
εργασία σχετικά με τον τρόπο δράσης (modus operandi) των καταχραστών. Στον τομέα 
του ΦΠΑ και των τελωνειακών δασμών, διανεμήθηκε εσωτερική εγκύκλιος σχετικά με 
τις παράνομες τεχνικές προκειμένου να ενισχυθεί η πρόληψη. Το Βέλγιο, η Γαλλία, οι 
Κάτω Χώρες προέβησαν σε ανταλλαγές υπαλλήλων οι οποίοι διατελούν ρόλο συνδέσμου 
στο φορολογικό τομέα. 
θ) προτεινόμενα σε κοινοτικό επίπεδο μέτρα 
Τα μέτρα που προτείνονται από τα κράτη μέλη μπορούν να συνοψισθούν με τρεις 
λέξεις: απλοποίηση, εναρμόνιση, συνεργασία. 
Η απλοποίηση της κοινοτικής νομοθεσίας είναι παρούσα σε πολλές εθνικές 
εκθέσεις (Γαλλία, Κάτω Χώρες, Λουξεμβούργο . . . . ). Εναπομένει όμως να 
προσδιορισθούν, εμφανώς για κάθε τομέα, τα μέσα αυτής της απλοποίησης. Για 
παράδειγμα, η ισπανική έκθεση αναφέρει την ανάγκη να συνεχισθεί η μεταρρύθμιση των 
γεωργικών κανονισμών προκειμένου να δημιουργηθεί ένα (χπλό και ομοιογενές σύστημα 
παράβασης. Η ολλανδική έκθεση προτείνει μια μέθοδο: πρέπει να ληιρθούν κατ' εξοχήν 
υπόψη τα προβλήματα εκτέλεσης, ελέγχου και εφαρμογής. Η Επιτροπή θα πρέπει να 
ξεκινήσει προγράμματα μελέτης της εφαρμογής των κανόνων που θα συμπεριλαμβάνουν 
το κόστος της εφαρμογής στο συνολικό κόστος μιας πολιτικής, και αξιολόγησης των 
εκτελεσθέντων προγραμμάτων. Αυτή η πρόταση συγκλίνει με εκείνη που γίνεται από τις 
Κάτω Χώρες όταν προτείνουν να εφαρμοσθούν πρακτικές τακτικού λογιστικού ελέγχου. 
Σε αυτό το πλαίσιο μπορεί επίσης να μετρηθεί η αποτελεσματικότητα των συστημάτων 
που εφαρμόζονται σε κοινοτικό επίπεδο. Η Επιτροπή θα μποοοΰοε, συμμετέχοντας σε 
αυτές τις εθνικές ασκήσεις, να λάβει μέρος στην αξιολόγηση υπό αυτό το πρίσμα. 
65 
Η εναρμόνιση αποτελεί επιθυμία που εκφράζεται προς πολλές κατευθύνσεις. Από 
τη μια πλευρά, στον τομέα των κυρώσεων έτσι ώστε οι οικονομικοί φορείς να 
αντιμετωπίζονται σε όλα τα κράτη μέλη κατά τον ίδιο τρόπο (έκθεση του Βελγίου) ή 
ν(ΐδΐ(«τΐ()αλίζετ(αενΐ(ΐί(ΐ(ΐντιμετ(ί)πΐ(τη()τηνδΐ(ίκΐ)ΐν(>τική<|ΐι>ρ()λΐ)γική((:ΐ(πη (ίκθεση του 
Ηνωμένου Βασιλείου), αλλά επίσης στον τομέα της πρόσληψης όταν προτείνεται με ιη 
γαλλική έκθεση μια κοινοτική νομοθεσία για τον έλεγχο το>ν όιαρθρυηΊ,κών ταμείων και 
για την παραγραφή των διοικητικοΥν κυρώσειον ή ακόμα όταν εγείρεται σε αυτήν την 
ίδια έκθεση το θέμα της ομοιογένειας του καθεστώτος των υπαλλήλων των 
επιφορτισμένων με τον έλεγχο. Το Ηνωμένο Βασίλειο προτείνει εξίσου να μελετηθεί το 
ενδεχόμενο να χορηγηθούν παρόμοιες εξουσίες στους διενεργούντες έρευνα. 
Ο συντονισμός αποτελεί το αντικείμενο ειδικού τμήματος, αλλά θα αναφερθούν 
οι προτάσεις που γίνονται σε αυτό το στάδιο της εθνικής έκθεσης από διάφορα κράτη 
μέλη. Η Πορτογαλία επιθυμεί τη δημιουργία πλέον στενών δεσμών μεταξύ τιον εθνικών 
αρχών και της Επιτροπής, κυρίως της UCLAF, στη βάση πληροφορκόν σχετικών με τους 
οικονομικούς φορείς, καθώς και μέσω κατάρτισης σχετικά με την κοινοτική νομοθεσία 
και τις μεθόδους ανάλυσης του κινδύνου, στο επίπεδο της Επιτροπής και με ανταλλαγές 
μεταξύ των κρατών μελών. Η Ελλάδα επιθυμεί τη δημιουργία ειδικών ομάδων έρευνας 
και καταστολής σε όλα τα κράτη μέλη, οι οποίες θα έχουν άμεση επαφή με τις αρμόδιες 
υπηρεσίες της Επιτροπής. Τέλος η Ισπανία επιθυμεί να υπάρξει μεγαλύτερος 
συντονισμός του ελέγχου της κοινοτικής διαμεταβίβασηςκαι VÎT βελτιωθεί Ο συντονισμός 
των εθνικών ελέγχων και εκείνων το>ν κοινοτικών οργάνων. 
Πεδία προβληματισμού (1.2) 
Αυτό το τμήμα που ασχολείται με τα αποτελέσματα της καταπολέμησης της 
απάτης εμπνέεται από την πρακτική που έχει τεθεί σε εφαρμογή μεταξύ της 
Δημοσιονομικής Αρχής (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο) και της Επιτροπής. Ενδιαφέρει η 
κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο εκμετάλλευση της συγκεκριμένης γνιοσης του θέματος, 
η οποία θεμελιώνεται στη συγκέντρωση πληροφοριών και στην κατά περίπτωση εξέταση. 
Καθίστανται ως εκ τούτου εμφανή τα θέματα αρχής, πριν να προταθεί το είδος δράσης 
ποτ) πρέπει να αναληφθεί για να μειωθούν οι κίνδυνοι (τπάτης. 
Από τα στοιχεία που έχουν κοινοποιηθεί από τα κράτη μέλη, προκύπτει αύξηση 
των περιπτώσεων απάτης κατά τα δύο έτη αναφοράς, 1993 και 1994, χωρίς να είναι 
εύκολο να αποδοθεί αυτό το φαινόμενο στην καλύτερη στατιστική γνο'κτη, στην εξέλιξη 
των τεχνικών ελέγχου ή ακόμα στην αποτελεσματικότητα τιον υπηρεσκόν που επιτρέπει 
τη διελεύκανση περισσοτέρων υποθέσεων. Διαπιστώνεται επίσης αυξημένη συνείδηση 
της 
66 
σημασίας του διεθνικού χαρακτήρα της απάτης, ο οποίος αναφέρεται συχνά από τα 
κράτη μέλη προς υποστήριξη των μέτρων τα οποία λαμβάνουν (έλεγχοι διαμεταβίβασης 
στη Δανία, εμπορεύματα σε ελεύθερη κυκλοφορία στη Γαλλία, ανταλλαγές υπαλλήλων 
στο ιρορολογικό τομέα από το Ηνωμένο Βασίλειο . . . ). 
Η εξέταση αυτοΥν των αποτελεσμάτίον παρέχει ένα πρώτο μέτρο του επιπέδου 
εξομοίωσης. Είναι πάντως απαραίτητες οι βελτιώσεις του επιπέδου πληροιρόρησης. 
Είναι αδύνατον, πράγματι, να εκτιμηθεί η συγκεκριμένη εφαρμογή του άρθρου 209Α 
εάν δεν διαθέτουμε κατάλληλα στοιχεία ανάλυσης όπως είναι ο αριθμός τιον ελέγχίον 
ποτ) διενεργήθηκαν ανά τομέα, ο αριθμός τιον εμπεριστατωμένοι ερευνών στις οποίες 
οδηγούν αυτοί οι έλεγχοι (ή ξεκινούν με βάση άλλες πηγές πληριχροριών), εάν δεν είναι 
γνοχττά τα αποτελέσματα αυτών τιον ελέγχίον και ερευνών (απλές παρατυπίες V] 
περιπτώσεις απάτης), εάν αγνοούμε την ουσία της συνέχειας που δόθηκε στις 
διαπιστωθείσες περιπτώσεις, μέσω κυρίως της είσπραξης τοτν οφειλομένων ποσών και 
της εφαρμογής των δεουσών διοικητικών και δικαστικών κυροόσεων. Είναι σαφές ότι 
δεν διαθέτουμε επί του παρόντος σε κοινοτικό επίπεδο παρά μόνον μερικές 
πληροφορίες, ενώ μόνον η γνώση όλων αυτών των κρίκων της αλυσίδας της 
καταπολέμησης της απάτης θα επέτρεπε να μετρηθεί η αποτελεσματικότητα το>ν 
λαμβανομένων μέτρων και να αξιολογηθεί η προσαρμογή τους από χρονική άποψη. 
Από αυτές τις διαπιστώσεις, η Επιτροπή, σε αυτό το στάδιο της μελέτης, εξάγει 
τρία πεδία προβληματισμού. 
Α/ Με σκοπό να διευκολυνθεί ο προσανατολισμός των ενεργειών και ο 
προγραμματισμός τους όσον το δυνατόν εγγύτερα προς την πραγματικότητα του 
θέματος, η λεπτομέρεια και η ένταση της πληροφόρησης σχετικά με τις περιπτώσεις 
απάτης καθώς επίσης η γνώση των αποτελεσμάτων της καταπολέμησης της απάτης θα 
πρέπει να βελτιωθούν, σε όλα τα στάδια, από τον έλεγχο μέχρι την ανάκτηση των 
διαφυγόντων ποσών και την επιβολή κυρώσεων στους δράστες απάτης. Ως εκ τούτου, 
το μέτρο της εξομοίωσης των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας θα είναι πιο 
ορθό και θα οδηγήσει στις απαραίτητες προσεγγίσεις σε κοινοτικό επίπεδο. Σε αυτό το 
πλαίσιο, θα πρέπει, προκειμένου να τελειοποιηθεί η ανάλυση, να διαθέτουμε κυρίως 
στοιχεία σύγκρισης μεταξύ των ποσοστών είσπραξης των διαφόρων φορολογικοόν 
εσόδων, του αριθμού και των ποσών των συμβιβασμών, του αριθμού ελέγχων και 
εμπεριστατωμένων ερευνών, σχετικά αντίστοιχα με τα εθνικά και τα κοινοτικά 
οικονομικά συμφέροντα. 
Β/ Σε ορισμένους τομείς δεν μπορούν να επέλθουν βελτκόσεις, παρά μόνο με 
προσέγγιση των εθνικοόν πρακτικών σε κοινοτικό επίπεδο. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα όσον 
67 
αφορά τις λεπτομέρειες ελέγχου προκειμένου να ε.;ιιιευχθέι Ί να ισοδύναμο επυσόο 
εποπτείας σε όλη την Κοινότητα, τους κανόνες είσπραξης (.παραγραφή και διακοπή της 
παραγραφής, τόκοι υπερημερίας, είσπραξη με συμψηφισμό ....), τα προνόμια του 
Δημοσίου Ταμείου που ισχύουν όσον αφορά τις κοινοτικές πιστώσεις, τις διοικητικές 
κυρώσεις και τους όρους εφαρμογής τους. Η Επιτροπή, συμφοτνώντας στο σημείο αυτό 
με ορισμένες εθνικές εκθέσεις, θεωρεί ότι για την υλοποίηση αυτής της προόδου και για 
τη συγκεκριμένη έκφραση της στο κανονιστικό πλαίσιο, είναι απαραίτητη η ισχυρή και 
πάγια κοινοτική ώθηση. 
Γ/ Η επιθυμία απλοποίησης και μεγαλύτερη αποτελεσματικότητας της νομοθεσίας 
απορρέει επίσης από τις εθνικές εκθέσεις. Η Επιτροπή συμμερίζεται πλήρως αυτήν την 
άποψη. Πράγματι η απάτη διαφεύγει με μεγαλύτερη άνεση στους μαιάνδρους πολύ 
συνθέτουν νομοθετικών ρυθμίσεων, οι οποίες κατά παράδοξο τρόπο προστατεύουν 
λιγότερο καλά τους καλόπιστους οικονομικούς φορείς, για ιούς οποίους αποτελούν 
πηγή σφαλμάτων και παραλήψεων. Οι ενέργειες που έχουν αναληφθεί- από την 
Επιτροπή για να βελτιωθεί το επίπεδο και η ποιότητα της διαχείρισης των κοινοτικών 
οικονομικών συγκλίνουν σε μεγάλο βαθμό με αυτούς τους στόχους. Η βελτίωση της 
διαχείρισης των κοινοτικών οικονομικών αποτελεί δεδηλιυμένη προτεραιότητα της 
Επιτροπής. Η επιθυμία η οποία έχει επίσης εκφρασθεί από ορισμένα κράτη μέλη για τη 
διεξαγωγή εθνικών λογιστικών ελέγχων κατά συστηματικό τρόπο προκειμένου να 
αξιολογηθούν τα εθνικά συστήματα ελέγχου, θα μπορούσε να στηρίξει και να 
εξασφαλίσει το κατάλληλο πλαίσιο για να σημειωθούν καθοριστικές πρόοδοι στον τομέα 
της απλοποίησης και της αποτελεσματικότητας των κειμένων. 
1.3. Συνέχεια που δόθηκε στις εκθέσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου 
Τα Ευρωπαϊκά Συμβούλια του Έσσεν και των Καννών ζήτησαν από τα κράτη 
μέλη και από τα όργανα να καταπολεμήσουν την απάτη, και \\ συγκριτική ανάλυση τιον 
συνεχειών που δόθηκαν στις εκθέσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου, οργάνου 
αναφερόμενου από τη δήλωσης του Έσσεν, φαίνεται να συμπληρώνει επωφελώς την 
εργασία της Επιτροπής. 
Αυτό το τρίτο επιμέρους τμήμα απέβλεπε ως εκ τούτου στην αξιολόγηση του 
τρόπου με τον οποίο τα κράτη μέλη αντιδρούν στις εκθέσεις του Ευρωπαϊκού 
Ελεγκτικού Συνεδρίου και δίνουν συνέχεια στις παρατηρήσεις του. Ανεξαρτήτως από 
το συστηματικό έλεγχο των ετήσιων και ειδικών εκθέσεων του Ελεγκτικού Συνεδρίου εκ 
μέρους του Συμβουλίου, φαίνεται χρήσιμο να πραγματοποιηθεί αξιολόγηση της 
68 
συνέχειας που δίδεται απέ) τα κράτη μέλη στα θέματα που εγείρονται <πιό το Ελεγκιικο 
Συνέδριο τα οποία τα αφορούν άμεσα. Είναι πράγματι ενδιαφέρον να ληφθούν υπόψη 
οι παρατηρήσεις ενός εξωτερικού έμπειρου ελεγκτή ϋΐροκπ.μι'νου να καλυφθούν ι α. 
ενδεχόμενα κενά ενός συστήματος ελέγχου. 
Η ευρύτητα του αιτήματος εξηγεί αναμφίβολα το λόγο για τον οποίο το 
αποτέλεσμα ήταν απογοητευτικό. Εξαιρουμένων των τριών χωροΥν που προσχώρησαν 
το 1995 προς τις οποίες δεν απευθυνόταν το αίτημα, 4 κράτη μέλη είτε παρέλειψαν να 
απαντήσουν στο ερώτημα είτε απήντησαν με γενικότητες (σχετικά με τη δοθείσα 
συνέχεια ή με το εθνικό τους Ελεγκτικό Συνέδριο). Οι χορηγηθείσες πληροφορίες είναι 
ανεπαρκείς για να καταρτισθεί ένας πίνακας συγκριτικής ανάλυσης. 
Επιπλέον, ασκείται ενίοτε κριτική όσον αφορά την ορθότητα των παρατηρήσεων 
του Ελεγκτικού Συνεδρίου ή ελαχιστοποιείται η σημασία των παρατηρήσεων του. Η 
γερμανική έκθεση κριτικάρει την ορθότητα της απόφασης για τη διεξαγωγή έρευνας 
σχετικά με το ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγυήσεων, ενώ διεξήγετο γενική αναδιοργάνωση τυτν 
γεωργικιόν οργανισμών πληρωμών. Η βελγική έκθεση εκφράζει τη λύπη της για την 
απουσία διαβίβασης ή την πολύ καθυστερημένη διαβίβαση ιων προκαταρκτικών 
εκθέσεων. Το μεγαλύτερο μέρος των εΟνικιόν εκθέσεων αρκείται σε μια εντελώς γενική 
επιβεβαίωση σύμφωνα με την οποία έχουν δοθεί οι απαραίτητες συνέχειες ή στηρίζονται 
σε ορισμένα καλώς επιλεγέντα παραδείγματα για να επιδείξουν το ζήλο τους απέναντι 
στις συστάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου. 
Η έκθεση του Ηνωμένου Βασιλείου αποτελεί εξαίρεση, επειδή απαντά στα 35 
σημεία κριτικής που θίγονται από το Ελεγκτικό Συνέδριο στις ετήσιες εκθέσεις 1992 και 
1993 και σε πέντε ειδικές εκθέσεις. Οι παρατηρήσεις που διατυποΥνονται από το 
Ελεγκτικό Συνέδριο αμφισβητούνται μερικές φορές, αλλά πέραν των αναπόφευχτων 
διαφορών εκτίμησης, είναι χαρακτηριστικός ο τρόπος με τον οποίο το Ηνωμένο 
Βασίλειο λαμβάνει υπόψη του τις παρατηρήσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου και τους 
δίνει ενδεχομένους τη συνέχεια που επιβάλλεται (τροποποίηση του ελέγχου του ΕΚΤ, 
βελτίωση τιον μεθόδεον προσδιορισμού του βοείου κρέατος, τελειοποίηση των τεχνικυόν 
ελέγχου στο γεωργικό τομέα κλπ.). 
Αλλα ενδιαφέροντα στοιχεία αναφέρονται σε ορισμένες εκθέσεις, παρά το 
λιγότερο συστηματικό χαρακτήρα τους. Η Ιρλανδία αναφέρει τα μέτρα τα οποία 
ελήφθησαν για τη βελτίωση της εξέτασης των τελωνειακών δηλοόσεων και την ενίσχυση 
του εκ των υστέρων ελέγχου των εγγράφων των οικονομικών φορέιυν, απλοποκόντας 
ταυτόχρονα τις διαδικασίες για τα εμπορεύματα που ευρίσκονται σε ελεύθερη 
κυκλοφορία (συνέχεια που δόθηκε στις εκθέσεις 1992 και 1993). Η Δανία προσδιορίζει 
επίσης μια τροποποίηση των εκ τιον υστέρων ελέγχων των εισαγωγών και εξαγωγών, 
69 
διευκολύνοντας κυρίως τις επισκέψεις των επιχειρήσεων και ενσωματώνοντας 
παραμέτρους που καταδεικνύουν τον αυξημένο κίνδυνο ι/.πάτης (αίτημα του Ελεγκτικού 
Συνεδρίου του 1994). 
Οι Κάτω Χώρες κλήθηκαν επίσης να βελτιώσουν τη διαπίστωση τιυν δασμών 
κατά την εισαγωγή και συνέταξαν, μετά τις παρατηρήσεις του 1992 και 1993, 
τελωνειακές οδηγίες για πιο εμπεριστατωμένες έρευνες. Τέλος η Ισπανία ορίζει ότι 
τροποποίησε τις μεθόδους, κυρίως ηλεκτρονικές, παρακολούθηίίης των διαρθρωτικών 
ταμείων που ελέγχονται από το Ελεγκτικό Συνέδριο. 
Πεδία προβληματισμού (σημείο 1.3) 
Σύμφωνα με την εντολή του Συμβουλίου του Έσσεν, τα όργανα και τα κράτη 
μέλη οφείλουν να καταβάλουν προσπάθεια να δώσουν συνέχεια στις συστάσεις του 
Ελεγκτικού Συνεδρίου, το οποίο αποτελεί πολύτιμο όργανο για τη βελτίωση της 
οικονομικής διαχείρισης. 
Η υλοποίηση αυτού του στόχου θα μπορούσε αμφίβολα να ληφθεί υπόψη επ' 
ευκαιρία των εθνικών λογιστικών ελέγχων που πραγματοποιούνται για να εξασφαλισθεί 
περιοδικά η εγκυρότητα των συστημάτων εθνικών ελέγχων. Ορισμένα κράτη μέλη, τα 
οποία τους εφαρμόζουν ήδη, πρότειναν τη γενίκευση τους σε όλα τα κράτη μέλη. 
Ορισμένοι εκ των προσανατολισμών τους οποίους προτίθεται η Επιτροπή να 
εκδόσει για να ενισχύσει την αυστηρότητα της οικονομικής διαχείρισης σε συνεργασία 
με τα κράτη μέλη θα μπορούσε να εγγραφούν στο ίδιο πλαίσιο. 
7Θ 
2° μέρος: Εφαρμογή του άρθρου 209 Λ, δεύτερο εδάηιιο της Συνθήκης ΕΚ (συνεργασία) 
Το άρθρο 209 Α της Συνθήκης ΕΚ ορίζει στο δεύτερο εδάφιο: 
"Με την επιφύλαξη άλλων διατάξεων της παρούσας Συνθήκης, τα κράτη μέλη 
συντονίζουν τη δράση τους σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της 
Κοινότητας κατά της απάτης. Για το σκοπό αυτό, διοργανώνουν, με τη βοήθεια της 
Επιτροπής, στενή και τακτική συνεργασία με τις αρμόδιες διοικητικές υπηρεσίες τους". 
Η υποχρέωση των κρατών μελών να καταπολεμούν την απάτη κατά των 
οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας, λαμβάνοντας τα ίδια μέτρα με εκείνα που 
λαμβάνουν για την καταπολέμηση της απάτης κατά των ιδίων οικονομικών συμφερόντων 
σύμφωνα με το άρθρο 209 Α ΕΚ πρώτο εδάφιο, συμπληροόνεται συνεπώς από μία διάταξη 
της Συνθήκης που αποσκοπεί στην εφαρμογή, με τη βοήθεια της Επιτροπής, στενής και 
τακτικής συνεργασίας. 
Η διάταξη αυτή λαμβάνει ιδιαίτερα υπόψη τη γειογραφική διάσταση της απάτης που 
ξεπερνάει τα όρια τα)ν κρατών μελών. Η οικονομική εγκληματικότητα αναπτύσσεται 
οργανωμένα, και έχει ως στόχο τον προϋπολογισμό της Κοινότητας ο οποίος δεν μπορεί 
να ξεφύγει από αυτή τη μάστιγα μόνο με τα μέσα που χρησιμοποιούνται μεμονωμένα από 
τα κράτη μέλη. Για να προστατευθούν αποτελεσματικά τα κοινοτικά συμφέροντα, πρέπει 
να οργανωθεί και να λειτουργεί σε τακτική βάση μεγαλύτερη συνεργασία. 
Το δεύτερο εδάφιο του άρθρου 209 Α ΕΚ επιβεβαιώνει την αρχή σύμφωνα με την 
οποία τα κράτη μέλη πρέπει πρώτα απ' όλα να καταπολεμήσουν την απάτη. Για να 
εκπληρώσουν αυτή την αποστολή, πρέπει να δημιουργήσουν ενισχυμένη εταιρική σχέση με 
τη βοήθεια της Επιτροπής. Γι' αυτό το σκοπό, η Επιτροπή δημιούργησε τη Συμβουλευτική 
Επιτροπή για το συντονισμό στον τομέα της καταπολέμησης της απάτης (COCOLAF), ποτ) 
αποτελεί το κατάλληλο μέσο για να οργανιοθεί αυτή η συνεργασία μεταξύ αρμόδιων 
υπηρεσκόν, και για την οποία εξέφρασε την ικανοποίηση του το Συμβούλιο ECOFIN της 
11ης Ιουλίου 1994. 
Η Επιτροπή πρότεινε στα κράτη μέλη να εξετάσουν τρεις τρόπους συνεργασίας. Οι 
δύο πρώτοι εφαρμόζονται από τα κράτη μέλη σε μη κοινοτική βάση, στο διοικητικό τομέα 
(2.1.1) και στον τομέα της καταστολής (2.1.2), ενώ ο τρίτος βασίζεται στα κοινοτικά μέσα 
(2.1.3). 
71 
2.1.1. Λιοικητική συνεργασία και συνδρομή με (ίαση μη κοινοτικά μέσα 
Όλες οι εκθέσεις αναφέρουν μη κοινοτικά μέσα συνεργασίας. Ο κατωτέρω πίνακας 
ανακεφαλαιώνει τις διάφορες ενέργειες συνεργασίας που εκτίθενται στις εθνικές εκθέσεις, 
αναφέροντας τα πέντε θέματα του γενικού σχεδίου που πρότεινε, η Ιίπιτροπή. 
Λιοικητική συνεργασία και συνδρομή με (ίαση μη κοινοτικά μέσα 
Β 
DK 
Ό 
EL 
Ε Απογραφή (και νομική 
βάση) των ενεργειών 
συνεργασίας (α) 
Σύμβαση Νεάπολης 
Μνεία διοικητικής 
συνεργασίας στον τομέα 
των διαρθρωτικίόν 
ταμείιον 
Συμβάσεις του 
Συμβουλίου της Ευρώπης 
12 διμερείς συμφοννίες (3 
νέα ΚΜ(*), 9 τρίτες 
χώρες)· 
Σύμβαση Νεάπολης 
Επαφές βάσει εΟνικιόν 
μέσων 
Ρόλος της Γενικής 
Επιθεώρησης της 
Διοίκησης του Κράτους εκτίμηση των 
αποτελεσμάτων (β) 
1993 και 1994: 
ληφθείσες αιτήσεις: 
1797 
διαβιβασθείσες: 
1010 
1993: ληφθείσες 
αιτήσεις: 1912 
διαβιβασθείσες: 299 
(λεπτομερείς αριθμοί 
ανά χώρα). 
Αποτελέσματα 
γενικά θετικά 
Παραδείγματα καλής 
συνεργασίας 
(Αίβανος, ΚιΉτρος) 
19 ενέργειες 
συνεργασίας 
(Πολωνία, 
Αργεντινή) προβλήματα που 
αντιμετωπίσθηκαν 
(γ) 
Πρόβλημα των 
ενίοτε μακρών 
προθεσμιών, των 
ανεπαρκών 
αιτιολογήσεων 
αιτήσεων, του 
αριθμού αιτήσείον 
που έχουν ληφθεί 
Προβλήματα με 
ορισμένες χίόρες 
(Κουβέιτ, 
Βουλγαρία) 
Πρόβλημα της 
αυθεντικότητας 
των εγγράφίον που 
προέρχονται από 
τρίτες χώρες προτάσεις/συμφέρονγια 
κοινοτικοποίηση (δ και 
ε) 
Χρησιμότητα των 
προσωπικών επαφών· 
Βεβαίωση ότι η σύναψη 
των συμφωνιών ΑΣ (*) 
εκ των πραγμάτων 
αναλαμβάνεται 
σταδιακά από την 
Κοινότητα 
72 
I·' 
IRL 
I 
L 
Ν 
Ρ 
OS 
su 
sv Τελωνειακή συνεργασία 
μειαΗΰ κρακόν μ,ιλίόν (83%) 
και με τρίτες χίόρες (17%) 
Σύμβαση Νεάπολης 
Σύσταση του ΣΤΣ 
Καμία ειδική διμερής 
συμφωνία 
Σύμβαση Νεάπολης 
Λιμερείς και πολυμερείς 
συμφωνίες (κράτη μέλη, 
τρίτες χώρες) 
Ανεπίσημες μέθοδοι 
συνεργασίας 
Σύμβαση Νεάπολης 
Σύμβαση Μπενελούξ 
Σύμβαση δικαστικής 
αλληλοβοήθειας του 1959 
Συμφωνίες του Schengen 
Σύμβαση Νεάπολης 
Σύμβαση Μπενελούξ 
Διμερείς συμφιυνίες 
(σκανδιναβικές χώρες) 
Σύσταση του ΣΤΣ 
Σύσταση του ΣΤΣ 
Διμερείς συμφωνίες με το 
Μαρόκο 
Διμερείς συμφωνίες με τις 
τρίτες χίόρες (Ηνωμένες 
Πολιτείες, χώρες Κεντρικής 
και Ανατολικής Ευρώπης) 
17 διμερείς συμφωνίες (KM 
και τρίτες χώρες) 
Σύσταση του ΣΤΣ 
Σύμβαση του Ναϊρόμπι 
Διμερείς συμφωνίες με KM 
ή τρίτες χίόρες Πρόοδος ι ης 
συνεργασίας: ι 10% 
παραβάσεις που 
όιαπιοιώθηκαν μετά 
από ανταλλαγή 
πληροφοριιόν 
1992 και 1993: 
ληφθείσες αιτήσεις: 16 
διαβιβασθείσες: 12 
(τρίτες χώρες) 
Πράξεις συνεργασίας 
με τρίτες χώρες: 331 
1992-1993 
ληφθείσες αιτήσεις: 
502 
διαβιβασθείσες: 192 
(λεπτομερείς αριθμοί 
ανά χώρα) 
3993 και 1994 
ληφθείσες αιτήσεις: 
15 
διαβιβασθείσες: 14 Πρόβλημα ιου μη 
ενιαίοι» κ'αΟι οποίο., 
ίων ιελιονι ιακών 
υπαλλήλων 
Μερικές φορές, 
έλλειψη αντιδράσεων 
στις αιτήσεις. 
Πρόβλημα 
πειστικότητας των 
ληφθέντων εγγράφίον 
Δεν αναφέρονται 
προβλήματα Ι' νιο ι ικο.ιιοι ηοη Μ|>, 
(ΐ νι αλλαγή*, ινπαλληλιιιν και 
ι ης εφαρμογής ι ης γειοργικής 
ΑΣ 
Υποστήριξη της σύναψης 
συμφωνιών ΑΣ από ιην 
Κοινότητα 
11 ρέπει να αναπτυχθεί 
ειλικρινής σνεργασία. 
Υποστήριξη της σύναψης 
συμφωνίίόν ΑΣ από την 
Κοινότητα 
Ικανοποιητική λειτουργία· 
καμία υπόδειξη, κανένα 
συμφέρον για 
κοινοτικοποιηση 
Κ ανένα συμφέρον για 
κοινοτικοποιηση, εκτός από 
το πρόβλημα των άμεσων 
επαφών μεταξύ Κ Μ και 
τρίτοον χωρών 
Υποστήριξη της σύνα\|>ης 
αυμηχυνίίόν ΑΣ από την 
Κοινότητα 
Συνεργασία με τα τελωνεία 
τιον τρίτων χ<υρών 
Σχέδια συνεργασίας με τις 
χίόρες της Κεντρικής και 
Ανατολικής Ευρώπης (ΦΠΑ) 
Υποστήριξη της σύναψης 
συμφίονκόν ΑΣ από την 
Κοινότητα 
UK Σύμβαση Νεάπολης 
Συστάσεις του ΣΤΣ Αεν υπάρχει βιβλίο 
για τις αιτήσεις ΑΣ Ουοιασιικο μέσο ΑΣ για την 
καιαπολεμηοη ι ης α;ιάι η; 
(*) KM: κράτος (-η) μέλος (-η)· ΑΣ: αμοιβαία συνδρομή 
Εκτός από τη γαλλική και αυστριακή έκθεση, οι οποίες δεν εξετάζουν χωριστά τα 
τρία είδη συνεργασίας που προβλέπονται από το σχέδιο, και τη δανική έκθεση που 
αναιρέρει μόνο κάποια διοικητική συνεργασία στο πλαίσιο των διαρΟρυνακιον ταμείων, οι 
εκθέσεις περιέχουν αρκετά στοιχεία σχετικά με τη μη κοινοτική συνεργασία στο διοικητικό 
τομέα. 
Πολλές από τις εκθέσεις αναφέρουν αριθμούς, μερικές ιρορές λεπτομερέστατους, 
σχετικά με τις αιτήσεις έρευνας για παραβάσεις. Οι αριθμοί αυτοί δεν μπορούν πάντα να 
συγκριθούν μεταξύ τους, αλλά δείχνουν ότι τα μέσα συνεργασίας χρησιμοποιούνται. Συχνά 
ανταλλάσσονται πληροφορίες. Πολλές φορές τονίζεται η σημασία τιον (απρογραμμάτιστων 
και προσωπικών επαφών με τις αρμόδιες αρχές άλλων χωρίον, ιδίως στη βελγική, 
γερμανική, πορτογαλική έκθεση. Υπάρχουν μέσα που βοηθούν αυτές τις επαφές, όπως 
τράπεζα δεδομένων (Βέλγιο), ενέργειες επιμόρφωσης (Πορτογαλία), δημιουργία από τα 
κράτη μέλη ενός αρμόδιου κέντρου πληροφόρησης για την αμοιβαία συνδρομή (Ηνωμένο 
Βασίλειο). 
Στο πρώτο αυτό σημείο (2.1.1), η συνεργασία τοποθετείται σε κυρίως τελωνειακό 
περιβάλλον· συγκεκριμένα, μεταξύ των κρατών μελών, η Σύμβαση της Νεάπολης, και για 
τη συνεργασία με τις τρίτες χώρες, οι συστάσεις του συμβουλίου τελωνειακής συνεργασίας 
(ΣΤΣ) και οι διμερείς συμφωνίες τελωνειακής συνεργασίας. 
Ωστόσο, το αντικείμενο των αιτήσεων έρευνας στο πλαίσιο αυτής της συνεργασίας 
δεν περιορίζεται στους ιδίους πόρους: οι αιτήσεις αυτές αιρορούν και άλλα θέματα 
κοινοτικής αρμοδιότητας. Οι χώρες του Μπενελούξ αναφέρουν σύμβαση συνεργασίας που 
προβλέπει διοικητική συνεργασία σε τομέα, καθώς φαίνεται, ευρύτερο από την τελωνειακή 
συνεργασία. 
Η συνεργασία με τις τρίτες χώρες εξετάζεται χωρίς την ίδια σημασία ανάλογα με 
τις εθνικές εκθέσεις. Αναπτύχθηκε κυρίως σε διμερή βάση, περισσότερο σε ορισμένα κράτη 
μέλη όπως η Γερμανία. Είναι αλήθεια ότι η συνεργασία με τις τρίτες χώρες δεν 
74 
περιλαμβάνεται στην υποχρέωση συνεργασίας ποτ) προβλέπεται στο δεύτερο εδάφιο του 
άρθρου 209 Α, που εφαρμόζεται στα κράτη μέλη μεταξύ τους. II συνεργασία αυτή όμως 
αποτελεί μέσο εξομοίωσης στο βαθμό που παρόμοιες διμερείς συμιρωνίες ύπαρχοι'ν για 
την προστασία των εθνικών οικονομικών. Εξάλλου, οι συμφωνίες αυτές μπορούν να 
αποτελέσουν μέσο για μια πίο ενιαία προστασία των εξωτερικών συνόρων της Κοινότητας. 
Τα κράτη μέλη δεν θέσπισαν νέα μέσα συνεργασίας μετά την έναρξη ισχύος της 
Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά συνέχισαν να χρησιμοποιούν τα υπάρχοντα 
μέσα. Πολλά από αυτά αναφέρουν, μερικές φορές μαζί με αριθμούς, τη σύμβαση της 
Νεάπολης του 1967, που αποτελεί μέρος του κοινοτικού κεκτημένου, στο οποίο προσχωρεί 
κάθε κράτος μέλος. Η σύμβαση αυτή περιέχει διατάξεις που εφαρμόζονται στους μη 
κοινοτικούς τομείς, παρόμοιες με αυτές που περιλαμβάνονται στον κανονισμό (ΕΟΚ) 
1468/81 περί αμοιβαίας συνδρομής (βλ. κατωτέρω σημείο 2.1.3). Η αναφορά στη σύμβαση 
αυτή αφήνει ίσως να εννοηθεί ότι τα δύο μέσα εφαρμόζονται πολλές φορές ταυτόχρονα για 
την ίδια ανακοίνα)ση, ή ότι η σύμβαση αναφέρεται αντί του κοινοτικού κανονισμού. 
Πεδία προβληματισμού (2.1.1) 
Από την εξέταση των πληροφοριών που κοινοποιήθηκαν, (ραίνεται το ενδιαφέρον 
που δείχνουν τα κράτη μέλη για τα μέσα συνεργασίας. Επίσης διαγράφονται ορισμένες 
κατευθύνσεις για τη καθοδήγηση της ενέργειας που πρέπει να αναληφθεί σε κοινοτικό 
επίπεδο και για τη βελτίωση της απόδοσης αυτών των μηχανισμοΥν. 
Α/ Σε πολλές από τις εκθέσεις αναγνωρίζεται η ανάγκη να αναπτυχθεί ο 
συντονισμός και η συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών. Η συνεργασία αυτή πρέπει να 
είναι σαφέστερη, όπου δεν είναι ακόμη. Πρέπει να επεκταθεί και να αυξηθεί η 
κανονιστική ρύθμιση που υπάρχει στον τομέα της συνεργασίας προκειμένου να επιτευχθεί 
το επίπεδο συνεργασίας που απαιτείται από το άρθρο 209Α ΕΚ. Για το σκοπό αυτό, θα 
μπορούσε να προβλεφθεί η κοινή αντιμετώπιση των διαφόρων διαμαρτυριών που 
εκφράζονται για τη λειτουργία αυτών των μηχανισμών αμοιβαίας συνδρομής (προθεσμίες 
απάντησης, ελλιπής αιτιολόγηση των αιτήσεων κυρίως). 
Β/ Επίσης πρέπει να βελτιωθούν οι επιχειρησιακές σχέσεις μεταξύ των υπηρεσιών 
που είναι αρμόδιες για τη δίωξη των σοβαρών και πολύπλοκων απατών, που έχουν σχέση 
με την οργανα)μένη οικονομική εγκληματικότητα, καθώς και οι σχέσεις μεταξύ αυτών των 
υπηρεσκόν και της Επιτροπής για τις περιπτώσεις διεθνικής απάτης όπου το παρόν 
πλαίσιο είναι ακατάλληλο. Αυτό σημαίνει τη κατάρτιση διαδικασιών για να αναπτυχθεί 
η υποστήριξη που μπορεί να παράσχει η Επιτροπή σε αυτές τις υπηρεσίες για την 
εκπλήρωση τιον αποστολών τους. 
75 
17 Η ανάπτυξη τιον προσωπικών επαφών, τιον ανταλλαγών υπαλλήλων, των 
αρμοδίων για τις επαφές, θεωρείται επίσης ισχυρό μέσο για ιην πρόοδο στη συνεργασία 
μεταξύ των κρατών μελίόν. Πέρα από τα μέσα στα οποία οι επαφές μετάαξύ 
εμπειρογνωμόνων πρέπει να προβλετρθούν νόμιμα (για να είναι διαρκείας), η σημασία των 
αποτελεσμάτίον της συνεργασίας εξαρτάται βέβαια και από ιην ποιότητα τιον σχέσετσν που 
διατηρούν οι ελεγκτές με τους άλλους υπαλλήλους. 
Α/ Πρέπει να εξετασθεί το θέμα, το οποίο έθεσαν πολλά κράτη μέλη, εάν η 
Επιτροπή πρέπει να συνεχίσει ή να εντείνει τις εργασίες της για τη σύναψη συμφωνιών 
αμοιβαίας συνδρομής με τις τρίτες χώρες. 
2.1.2 Συνεργασία στον τομέα της καταστολής 
Οι διατάξεις που θεσπίστηκαν από το εδάφιο 2 του άρθρου 209Α ΕΚ δεν 
περιορίζονται σε μία καθαρά διοικητική συνεργασία. Το εδάφιο αυτό ζητεί επίσης από τα 
κράτη μέλη να δημιουργήσουν ευρύτερη συνεργασία εάν παραστεί ανάγκη, για την 
καταπολέμηση της απάτης εις βάρος των εσόδων και των δαπανιόν της Κοινότητας, ιδίως 
όταν η απάτη αποκτά τη μορφή διεθνικής οργαναητένης εγκληματικότητας. 
Πράγματι, δεν πρέπει να επιτραπεί στο οργανα)μένο οικονομικό έγκλημα να 
επωφελείται από τις διαφορές δικαστικής μεταχείρισης για να αποφεύγει τις κυρώσεις. 
Η ανάγκη για ευρεία, αποτελεσματική, άμεση και ταχεία συνεργασία προκύπτει από την 
ανάλυση των εθνικών εκθέσεων, έστω και αν η ανάγκη αυτή δεν αναφέρεται πάντα σαφώς. 
Για να υπάρχει μία επισκόπηση του τι υφίσταται στον τομέα αυτό, ζητήθηκε να 
εξετασθεί το θέμα του συντονισμού στον αστυνομικό και δικαστικό τομέα, για τα εξής 
θέματα: νομική βάση (συμβάσεις, συμφωνίες, ανταλλαγές επιστολών, επί τούτω)· 
περιγραφή της διαδικασίας, των κυκλωμάτων και προθεσμιών- απογραφή του αριθμού 
περιπτώσεων συνεργασίας στον αστυνομικό και δικαστικό τομέα σχετικά με υποθέσεις 
απάτης, αποτελέσματα, αξιολόγηση, προβλήματα που αντιμετωπίσθηκαν, όρια αυτού του 
είδους συνεργασίας και προτάσεις βελτίωσης. 
76 
Λίγες εκθέσεις εξέτασαν τα θέματα αυτά εμπεριστατωμένα. Τα στοιχεία που 
κοινοποιήθηκαν έχουν περιληιρθεί συνοπτικά στον επόμενο πίνακα. 
Συνεργασία στον τομέα της καταστολής 
Κράιος 
μέλος 
Β 
DK 
D 
EL 
Ε 
F 
1RL 
Ι 
L 
Ν 
Ρ 
ÔS 
su 
SV it) αστυνομική συνεργασία 
αναφέρεται η συνεργασία 
με την UCLAF β) δικαοιική συνεργασία γ) προβλημαια 
JIOU 
ανπ.μει.<»υΐι<>Οΐ|καν δ) υηοδι ιϊ,εκ. 
το σημείο αυτό δεν εξετάσθηκε, παραπομπή στις εργασίες του 3ου πυλώνα 
απαρίθμηση των υφιστάμενων συμφωνιών 
υφιστάμενες συμφωνίες (συμφωνία Schengen) 
συμβάσεις έκδοσης και δικαστικής αλληλοβοήθειας 
διμερείς επαφές μνεία του 3ου πυλώνα 
πρβλ. πίνακα 2.1.1. 
το σημείο αυτό δεν εξετάσθηκε 
- απαρίθμηση των συμβάσεων και των Συνθηκών 
- αναφορά στην ανεπίσημη συνεργασία μέσω της UCLA F 
ad hoc συνεργασία με 
βάση τη συμφωνία 
Schengen απαρίθμηση τιον 
υφιστάμενων συμφωνιών 
το τελίονείο έλαβε 35 
αιτήσεις δικαστικής 
αλληλοβοήθειας επιθυμία να συνεχισθούν 
οι εργασίες του 
Συμβουλίου στο πλαίσιο 
του 3°" πυλώνα 
ουδέτερη παρατήρηση για 
τις εργασίες του 
Συμβουλίου στο πλαίσιο 
του 3ου πυλώνα 
- Μερικές φορές, εμπλοκή μεταξύ διοικητικής 
και ποινικής διαδικασίας (αναφ. στον 3° 
πυλώνα) 
- Προθεσμίες κατά την παρέμβαση ανακριτικών 
επιτροπών 
Το σημείο αυτό δεν εξετάσθηκε 
Πρβλ. πίνακα 2.1.1. 
Πρβλ. πίνακα 2.1.1. 
το Εθνικό Γραφείο 
Έρευνας έχει ρόλο 
συντονιστικό 
Η αστυνομική συνεργασία 
δεν χρειάζεται ειδική 
βάση, βασίζεται στη 
νομοθεσία της εν λόγω 
χιόρας - απαρίθμηση των 
υφιστάμενιυν 
συμφωνιών 
- ειδικοί όροι ρυθμίζουν 
τις διαδικασίες και 
αρμοδιότητες για τις 
έρευνες - λεπτομερής 
περιγραφή 
- απαρίθμηση των 
συμφαννιών (και τονν 
νόμων που τις 
μεταφέρουν στο εθνικό 
δίκαιο) 
- ρόλος συγκεντρίοτικός 
του Υπουργείου 
Εξίοτερικών Νομοθεσία για τη 
δικαστική 
αλληλοβοήθεια στη 
διαδικασία 
έκδοσης 
77 
Η συνεργασία βασίζεται στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση 
δικαστικής αλληλοβοήθειας στον ποινικό τομέα του 
1959 (πραπόκολλο του 1978) 
Η κεντρική υπηρεσία της Interpol (μέσα στο 
National Crime Intelligence Service) είναι 
υπεύθυνη για το συντονισμό Έχει υπογράψει την 
Ευρωπαϊκή Σύμβαση Έκδοσης οι προθισμιες που 
εφαρμόζονιαικαι 
η άρνηση 
ορισμένων KM να 
εκδίόσουν τους 
υπηκόους τους Ι. Τήρηση αρχείων 
σχετικά με τις ανώνυμες 
εταιρίες και τις εταιρίες 
καταπιστευτικής 
διαχείρισης 
2. Ενίσχυση των 
διαδικασιών συνεργασίας 
των κεντρικών 
υπεύθυνων αρχών 
3. Τροποποίηση της 
νομοθεσίας περί 
τραπεζικού απορρήτου, 
ενίσχυση της νομοθεσίας 
κατά της νομιμοποίησης 
εσόδων από παράνομες 
δραστηριότητες 
4. Καθορισμός των 
προτεραιοτήτων για τις 
έρευνες που πρέπει να 
γίνουν 
Διαπιστώνεται ότι δεν γίνεται σαφής διάκριση ανάμεσα στη συνεργασία στον 
αστυνομικό και στο δικαστικό τομέα. Οι υφιστάμενες νομικές βάσεις ατρορούν καθαρά τη 
συνεργασία στο δικαστικό τομέα, ενώ η συνεργασία στον αστυνομικό τομέα υπάρχει 
ανεπίσημα ή εντάσσεται στο δικαστικό πλαίσιο. Τα δύο επίπεδα μπορεί να δημιουργήσουν 
εμπλοκή, όπως τονίζεται στην έκθεση των Κάτω Χωρών κατά την οποία υπάρχει διοικητική 
προσέγγιση και ποινική προσέγγιση του συντονισμού για την καταστολή. 
Πολλές εθνικές εκθέσεις τονίζουν τη χρησιμότητα μιας διοικητικής συνεργασίας ήδη 
από το στάδιο το>ν πρώτων ερευνών, ώστε να καθιερα)θεί η ανταλλαγή των πληροφοριών 
με τα άλλα κράτη μέλη και με την Επιτροπή. Παραδείγματος χάρη, στο Βέλγιο ο OCDEFO 
είναι αρμόδιος για τις απαιτούμενες επαφές με τις αντίστοιχες υπηρεσίες των άλλων 
κρατών μελών και της Επιτροπής. Η Ελλάδα είναι επίσης υπέρ της δημιουργίας 
υπηρεσκόν έρευνας και καταστολής που θα συνεργάζονται μεταξύ τους και μι: τις αρμόδιες 
υπηρεσίες της Επιτροπής. Η Ιρλανδία, η ΙΙορτογαλία, το Ηνιομένο Βασίλειο υιοθετούν 
παρόμοια στάση. 
Ωστόσο, καμία έκθεση δεν εξετάζει επακριβώς τη σχέση ανάμεσα στην απάτη εις βάρος 
του κοινοτικού προϋπολογισμού και της συνεργασίας στον αστυνομικό τομέα. Εκτός από 
τον αριθμό των αιτήσεων για δικαστική έρευνα που έλαβε το ολλανδικό τελατνείο, δεν 
αναφέρεται κανένας αριθμός σχετικά με τη συνεργασία στον τομεά της καταστολής. 
78 
Το Κνισμένο Βασίλειο είναι το μόνο κράτος μέλος που παρουσιάζει συγκεκριμένες 
προτάσεις για την ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα ι ης καταστολής, οίκος η 
δυνατότητα να δοθούν παρόμοιες εξουσίες στους εθνικούς ελεγκτές (την οποία αναφέρει 
κιχι η Γαλλία), η ανάπτυξη μέσων όπως αρχεία πληροφοριών ή ουνανιησεις τιον αρμόδιων 
υπηρεσιών, η προτεραιότητα που πρέπει να δοθεί στις έρευνες που έχουν ποινικές 
επιπτώσεις και η πρόσβαση στα τραπεζικά δεδομένα. 
Στις περισσότερες από τις εκθέσεις, το θέμα εξετάσθηκε υπό μορφή απαρίθμησης 
ισχυόντων κειμένων, όπου συχνότερα επανέρχεται η Ευριοπαϊκή Σύμβαση για την έκδοση 
του 1957 (και τα πρόσθετα πρωτόκολλα του 1975 και 1978), η Ευρωπαϊκή Σύμβαση 
δικαστικής αλληλοβοήθειας στον ποινικό τομέα του 1959 (και το πρόσθετο πρωτόκολλο 
του 1978), και η συμφωνία του Schengen το 1990. Μόνο δύο εκθέσεις αναφέρουν τις 
εργασίες του Συμβουλίου στο πλαίσιο του τρίτου πυλώνα. 
Το συμπέρασμα είναι ότι, στον τομέα της καταστολής, τα περισσότερα κράτη μέλη δεν 
ενδιαφέρονται να αποδείξουν ότι, με δική τους πρωτοβουλία, δίνουν κάποια ειδική 
συνέχεια στην υποχρέωση συνεργασίας. Η Επιτροπή πρέπει να συνεχίσει τις εργασίες της 
για να είναι σε θέση να προσφέρει στα κράτη μέλη τη βοήθεια που προβλέπεται από το 
δεύτερο εδάφιο του άρθρου 209Α, ώστε να δημιουργηθούν αποτελεσματικά μέσα 
συνεργασίας για την καταπολέμηση της απάτης εις βάρος της Κοινότητας. Το Συμβούλιο 
ECOFIN της 11ης Ιουλίου 1994 επιβεβαίωσε πράγματι το ρόλο της Επιτροπής στον τομέα 
της επιχειρησιακής δράσης και του συντονισμού των ερευνών ιδιαίτερα στους τομείς που 
είναι ευαίσθητοι στη διεθνική απάτη. 
Πεδία προβληματισμού (2.1.2) 
Οι υπάρχουσες πληροφορίες δείχνουν ότι είναι απαραίτητο να τεθούν στη διάθεση των 
εθνικών αρχών που έχουν αναλάβει την καταστολή αποτελεσματικά μέσα, ώστε να 
ανταποκριθούν στην ανάγκη για υψηλή και ενιαία προστασία τιον κοινών οικονομικών 
στην Ένωση. 
Α/ Για να βελτιωθεί η συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων εθνικοΥν αρχών αφενός, και 
μεταξύ των αρχών αυτών και της Επιτροπής αφετέρου, πρέπει να αναπτυχθούν, ήδη από 
το στάδιο των πρώτων ερευνών, οι ανταλλαγές πληροιροριο'τν μεταξύ υπηρεσιών 
καταστολής των κρατών μελών και των αρμόδιων υπηρεσιών της Επιτροπής. Για το 
σκοπό αυτό, η Επιτροπή θα συνεχίσει τις εργασίες της για να εξετάσει τη δυνατότητα να 
δημιουργηθεί ένα νομικό μέσο που θα είναι δυνατόν να επεκτείνει τη συνεργασία σε όλες 
79 
τις επιχειρησιακές δραστηριότητες που προηγούνται της ενάρξε<ος διαδικασιών ε.ν<ί>πιον 
δικασττιρίου. 
Β/ Θα ήταν χρήσιμο να συνεχισθεί η εξέταση των μέσων και των εξουσιών ελέγχου τοτν 
υπαλλήλατν που είναι επιφορτισμένοι με την καταπολέμηστ] της απάτης, (οστε εν συνεχεία 
να μελετηθεί η δυνατότητα, που προτείνεται σε ορισμένες εκθέσεις, να δοθούν οι ίδιες 
εξουσίες ελέγχου σε όλους τους εθνικούς ελεγκτές. 
17 Για να εξασφαλισθεί δεόντως, ιδύυς όσον αφορά τις ποινικές συνέπειες, η εξέταση 
όλων των στοιχείων που προκύπτουν από την κοινοτική δράση που "πραγματοποιείται σε 
συνεργασία με τα κράτη μέλη, είναι απαραίτητο επίσης να εξετασθεί ο ρόλος της 
Επιτροπής και οι ενέργειες της στις αρμόδιες αρχές και να συναχθούν συμπεράσματα όσον 
αφορά την προσαρμογή της κανονιστικής διάταξης. 
Λ/ Στον τομέα του ποινικού δικαίου, τα μέτρα πον απαιτούνται για την έναρξη 
πραγματικής ισχύος της Σύμβασης για την ποινική προστασία τιον οικονομικών 
συμφερόντων της Κοινότητας πρέπει να θεσπιστούν το συντομότερο δυνατό. Το πρώτο 
αυτό βήμα, για να αποδώσει πλήρως, πρέπει να επεκταθεί με την εφαρμογή ενισχυμένης 
και άμεσης δικαστικής συνεργασίας στην Ένωση, με στόχο την προστασία των 
οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας και με βάση κυρίως ομάδες δικαστών ή 
εισαγγελέων. Η δημιουργία τέτοιων ομάδων θα διευκολύνει την εφαρμογή της αρχής που 
αναγνωρίζεται στη Σύμβαση για τη συγκέντρωση των διαδικασιών στην ίδια δικαστική 
αρχή. 
2.1.3. Λιοικητική συνεργασία και αμοιβαία συνδρομή με βάση τα κοινοτικά μέσα 
Ορισμένοι κοινοτικοί κανονισμοί θέσπισαν την υποχρέωση συνεργασίας μεταξύ των 
κρατών μελών, και συγκεκριμένα: 
στον τομέα των ιδίων πόρων, οι κανονισμοί 1468/81 και 218/92 (ΦΙ ΙΑ)· 
στο γεωργικό τομέα, οι κανονισμοί 4045/89 και 595/91-
για τις διαρθρωτικές ενέργειες, οι κανονισμοί 1681/94 και 1831/94. 
Οι κανονισμοί αυτοί προβλέπουν, με ειδικές διατάξεις, την υποχρέωση κάθε κράτους 
μέλους να παρέχει αμοιβαία συνδρομή, με δική του πρωτοβουλία και χωρίς η Επιτροπή 
να συμμετέχει απαραίτητα. Τα κράτη μέλη πρέπει επομένα)ς να ανταλλάσσουν ορισμένες 
80 
συγκεκριμένες πληροφορίες που κατέχουν. Αυτές οι ανταλλαγές πληροφοριών αφορούν, 
π.χ. τα αποτελέσματα τιον ελέγχίον που διενεργήθηκαν σε. πολυεθνικές εταιρείες, σε 
ειδικές πράξεις ή ιτε περιπτώσεις πιθανής ή διαπιστωμένης απάτης, η οποία, σύμιρωνα με 
τους κανονισμούς που ισχύουν στο γεωργικό τομέα και στον τομέα της διαρθρωτικής 
ενέργειας, "υπάρχει φόβος να έχει ταχείες συνέπειες εκτός του εδάφους τους". 
Δεδομένου ότι οι κανονισμοί εφαρμόζονται άμεσα στα κράτη μέλη, αναμενόταν ότι το 
θέμα αυτό θα εξεταζόταν επαρκώς από τις εθνικές εκθέσεις (με εξαίρεση τα. τρία νέα κράτη 
μέλη που δεν έχουν ακόμη συγκεκριμένη εμπειρία). Ωστόσο τρία κράτη μέλη δεν 
αναφέρουν κανένα από αυτούς τους κανονισμούς, ενώ πέντε παραλείπουν τουλάχιστον 
τρεις από τους επτά κανονισμούς που είχε αναφέρει η Επιτροπή. Ορισμένα κράτη μέλη 
αναφέρουν άλλους, όπως η Δανία και οι Κάτο) Χίόρες που ανέφεραν, πολύ σωστά, τα 
προβλήματα της συνεργασίας όσον αφορά την είσπραξη (οδηγία 76/108). 
Ωστόσο, πολλές από τις εκθέσεις περιέχουν επαρκή στοιχεία που επιτρέπουν τη 
σύγκριση και συνοπτική παρουσίαση στον επόμενο πίνακα. 
(ΣΗΜ: ΑΣ = Αμοιβαία συνδρομή. KM = κράτος μέλος) 
Συνεργασία και αμοιβαία συνδρομή με βάση κοινοτικά μέσα 
Κράτος 
μέλος 
Β 
DK 
D Απογραφή των ενεργειών 
διμερούς ή πολυμερούς 
συνεργασίας 
1468/81:1993: ελήφθησαν 
122 μηνύματα ΑΣ 
1994 : 114 μηνύματα 
4045/89: 1993: ελήφθησαν 
4 αιτήσεις και εστάλησαν 3 
1994: ελήφθησαν 6 και 
εστάλησαν 5 
1468/81: 1993: ελήφθησαν 
114 αιτήσεις ΑΣ, 
εστάλησαν 4 
1994: ελήφθησαν 65 
αιτήσεις, 
εστάλησαν 23 
218/92 : 
Φορολογική συνεργασία 
Αιτήσεις που βασίζονται 
ταυτόχρονα στον 
κανονισμό 1481/81 και στη 
Σύμβαση της Νεάπολης 
Λεν υπάρχουν χίοριστές 
στατιστικές καταστάσεις-
σύνολο 1993: ελήφθησαν 
4316,εστάλησαν 4668 
4045/89 το 1993 εστάλησαν 
8 αιτήσεις, το 1994 44 Αποτελέσματα και αξιολόγηση 
αυτών των ενεργειών 
συνεργασίας 
διαπίστωση συγκεκριμένων 
προβλημάτων 
Αποτελέσματα της 
συνεργασίας ανάλογα με την 
ποιότητα των προσωπικών 
σχέσειον μεταξύ των 
υπαλλήλων των KM 
Έλλειψη απάντησης σε 
ορισμένες περιππΰσεις που 
μπορεί να εμποδίσει την 
κίνηση δικαστικής δίωξης 
Δυσκολίες για τη συμμετοχή 
στους ελέγχους των άλλων 
KM (πρόβλημαξένων 
ελεγκτο>ν) 
Πρόβλημα προθεσμιών 
απάντησης Ενδεχόμενες υποδείξεις για τη 
βελτίωση αυτής της συνεργασίας 
Διατήρηση και σύσφιξη των 
επαφών μεταξύ υπαλλήλων 
Τελειοποίηση τραπεζών 
δεδομένο) ν 
Ικανοποιητική νομική βάση, αλλά 
επιθυμία ενός συστήματος 
ανταλλαγής πληροφοριών 
ταχύτερου και πιο μελετημένου 
Πρέπει να βελτιωθεί ο τομέας της 
είσπραξης (οδηγία 76/308) 
Να εισαχθούν στη νομοθεσία 
προθεσμίες απάντησης 
81 
EL 
H 
F 
1RL 
I 
I, 
Ν 
OS Δεν υπάρχουν στοιχεία 
1468/81 
1993; ελήφθησαν 62 
αιτήσεις ΑΣ, εστάλησαν 22. 
1994: ελήφθησαν 59, 
εστάλησαν 68 
Δεν υπάρχουν στοιχεία 
1468/81 (SCENT) 
1992: ελήφθησαν 167 
αιτήσεις ΑΣ, εστάλησαν 
182 
1993: ελήφθησαν 90 και 
εστάλησαν 162 
1468/81: 1004 περιπτώσεις 
218/92 : 21 
Αναφερθέντα κείμενα : 
Καν. 1468/81 (τελα)νεία) 
Καν. 218/92 (έμμεση 
φορολογία) 
1468/81 
1992: ελήφθησαν 81 
αιτήσεις 
1993: 256 
1992/1993: δόθηκαν 75 
πληροφορίες στα άλλα KM 
Οδηγία 76/308 για την 
είσπραξη 
Αναφερθέντα κείμενα: Καν. 
1468/81, διμερείς 
συμφίονίες που έχουν 
συναφθεί με ορισμένα KM Συνεργασία με τις υπηρεσίες 
της Επιτροπής και τονν 
εθνικών όιοικήσεο>ν που 
σημεΐίόνει πρόοδο 
Πολύ θετική συνεργασία και 
ΑΣ 
Πρόβλημα διάθεσης τονν 
απαιτούμενων πληροφορκόν 
για τη δικαστική διαδικασία 
Έλεγχοι των προϊόντονν σε 
ελεύθερη κυκλοφορία τονν 
οποίων τα αποτελέσματα 
ανακοινώνονται στα σχετικά 
KM 
Χρησιμοποίηση του δικτύου 
Scent για να ενημεριοθεί η 
Επιτροπή σχετικά με το 
αποτέλεσμα των ερευνών 
Καλή λειτουργία, 
θετικό πνεύμα συνεργασίας 
Θετική εξέλιξη: συνεργασία 
που επιτρέπει να εντοπισθούν 
οι απάτες ή απόπειρες απάτης 
εις βάρος του προϋπολογισμού 
της Κοινότητας 
Σε ορισμένες περιπτίόσεις, 
διαπίστωση απατιόν ή 
παρατυπιών. 
Αλλά, λόγω του αριθμού και 
του περιεχομένου τους, 
αδυναμία εξέτασης των 
κοινοποιήσεων ΑΣ αρκετά 
προσεκτικά 
Είσπραξη: δεν υπάρχουν 
επείγοντα μέτρα που 
διασφαλίζουν την είσπραξη, 
ούτε ταυτόχρονα μέτρα 
είσπραξης σε διάφορα KM Στενότερη συνεργασία με την 
Επιτροπή 
Διαρκής επιμόρφωση και 
ανταλλαγή υπαλλήλιον 
Πρέπει να επεκταθεί η συνεργασία 
Γενίκευση τιον ελέγχίον με 
διασταύρωση 
Ενέργειες συνεργασίας που πρέπει 
να γνωστοποιηθούν στην Uclaf 
(ενδεχομένως μέσω του δικτύου 
Scent) 
Τα δελτία αμοιβαίας συνδρομής 
θίΐ έπρεπε να προορίζονται για 
τις περιπτιόσεις περίπλοκης 
απάτης 
82 
Ρ 
su 
sv 
UK 1468/81 1993: ελήφθησαν 
88 αιτήσεις (44 αιτήσεις 
ικανοποιήθηκαν) 
εστάλησαν 30 αιτήσεις 
1994: ελήφθησαν 137 
αιτήσεις (112 αιτήσεις 
ικα νοπο ιήθηκα ν) 
διατυπώθηκαν 28 αιτήσεις 
4045/89: 1994: ελήφθησαν 8 
αιτήσεις, εστάλησαν 11 
Εφαρμοζόμενο κείμενο: 
Καν. 1468/81 στον 
τελωνειακό τομέα 
1468/81 
εξετάσθηκαν 77 αιτήσεις 
κοινοποίησης 
138 αιτήσεις ιδκον πόρων 
("εκτός ΚΓΠ") Δυσκολίες στη λήψη 
πληροφορκόν σχετικά με 
στοιχεία προσουτικού 
χαρακτήρα 
Πρακτικές δυσκολίες: 
γλωσσικά προβλήματα, 
διαφορά ώρας και διαφορές 
των συστημάτων 
πληροφορικής 
Μη υποχρεωτική διαβίβαση 
τιον αποτελεσμάτίον 
Διπλές διοικήσεις 
Τελιονεία και ΦΠΑ 
Έλλειψη συστήματος 
επεξεργασίας με κοινή είσοδο 
στην Κοινότητα 
Πολύ μακρές προθεσμίες 
απάντησης σε αιτήσεις ΑΣ 
Νομοθετικές διαφορές μέσα 
στην Κοινότητα Εναρμόνιση τ<ον αρμοόιοτηκην 
ιοιν όιαφόριον διοικήσεονν non θα 
δα υκολύνοπν τη συνεργασία 
Κανόνες εναρμόνισης στον τομέα 
της εκτίμησης τιον κινδύνίον 
Εγκατάσταση οε κάθε κράτος 
μέλος ενός κέντρου πληροφορκόν 
γΐίΐ την εμπορική απάτη 
Ενημέροιοη από την Επιτροπή για 
νομικές αποφάσεις και επίκαιρα 
θέματα 
Αίτημα για τακτικές συνεδριάσεις 
με τα άλλα KM και για ειδικές 
συνεδριάσεις (επείγουσες ειδικές 
περιπτώσεις) 
Καθώς οραίνεται τα μέσα κοινοτικής συνεργασίας χρησιμοποιούνται και τα 
περισσότερα από τα κράτη μέλη έκαναν ικανοποιητικό απολογισμό αυτής της συνεργασίας. 
83 
Τα κυριότερα προβλήματα που αναφέρονται αφορούν τις προθεσμίες απάντησης που 
μιτορεί να καθυστερήσουν τις έρευνες και τις ενέργειες καταστολή, καθιός και διαφορές 
κάθε είδους (διοικητικές, νομικές, τεχνικές) που εμποδίζουν τη κυκλοφορία τιον 
πληροσροριών μεταξύ τιον κρατών μελών. 
Επίσης παρατηρείται ότι η αμοιβαία ειδοποίηση που προβλέπεται από τους 
κανονισμούς 595/91 στο γεωργικό τομέα και 1681/94 στον τομέα των • διαρθρωτικών 
ταμείων δεν αναφέρθηκε καθόλου, και αυτό ίσως σημαίνει ότι δεν εφαρμόζεται καθόλου. 
Το ενδιαφέρον που δείχνουν τα κράτη μέλη γι' αυτοί) του είδους τη συνεργασία 
φαίνεται από τον αρκετά μεγάλο αριθμό προτάσεων ποτ) διατυπώνονται για τη βελτίωση 
της. Οι προτάσεις αυτές συνοψίζονται στη δεξιά στήλη του αναττέρω πίνακα και 
περιλαμβάνονται εν μέρει στα "πεδία προβληματισμού". Από το μέρος αυτό των εΟνικιόν 
εκθέσεων προκύπτει ότι τα κράτη μέλη αντιμετωπίζουν νέες ανάγκες για την καταπολέμηση 
της απάτης, ιδία>ς τη βασική ανάγκη ταχείας πληροφόρησης για τις ενδεχόμενες διεθνικές 
απάτες. Έχει ήδη τονισθεί ότι η απάτη σπάνια εμφανίζεται μεμονωμένα σε μία μόνο 
χώρα. Η Επιτροπή οφείλει να παράσχει τη βοήθεια της, σύμφωνα με το άρθρο 209Α, 
δεύτερο εδάφιο. Επομένως πρέπει να είναι σε θέση να εκμεταλλευθεί τις δυνατότητες τα)ν 
υφιστάμενων μέσων συνεργασίας ή να τις προσαρμόσει σ' αυτή την ανάγκη. Εξάλλου, 
το Συμβούλιο ECOFIN της 11ης Ιουλίου 1994 ζήτησε από την Επιτροπή να ενισχύσει τον 
επιχειρησιακό και συντονιστικό ρόλο της στις έρευνες των κρατών μελών, ιδίως με 
διεθνικές ενέργειες. Επίσης ζήτησε να ενισχυθεί η συνεργασία με την οργάνωση 
κατάλληλων διαδικασιών μεταξύ της Επιτροπής και τιον κρατών μελών, που θα 
επιτρέπουν στην Επιτροπή να παράσχει τη βοήθεια της στον τομέα της είσπραξης. 
Πεδία προβληματισμού (2.1.3) 
Τα κράτη μέλη δεν αφήνουν κατά μέρος όλα τα μέσα που υπάρχουν στην Κοινότητα, 
έστα) και αν προκύπτει ότι οι δυνατότητες αυτής της συνεργασίας δεν χρησιμοποιούνται 
πλήρως. Επειδή ο ρόλος της συνεργασίας είναι βασικός, και όλα τα κράτη μέλη το 
αναγνωρίζουν, πρέπει να αναπτυχθούν οι υφιστάμενοι μηχανισμοί, ώστε να αυξηθεί το 
επίπεδο της απόδοσης και χρησιμοποίησης τους. 
84 
Λ/ Τα συστήματα πληροιμόρησης πρέπει να εξελιχθούν και να προσαρμοσθούν, ούτιος 
ώστε ν(/ λαμβάνουν υπόψη την πραγματικότητα ορισμένων αναγκών όπως ο βαθμός 
προτεραιότητας, ΐ| παρουσίαση ιων πληροφοριών και ΐ| εκπ.|ΐηοη ιων κινσυνων. Ία 
όργανα συνεργασίας που προβλέπονται για τη λετιουργια πον οιαφορων αυτών μέσων 
πρέπει να επιληφθούν σύντομα αυτών τιον θεμάτων, να καθορίσουν σαφώς τις ανάγκες 
και να εισαγάγουν τους κατάλληλους κανόνες (προσαρμογή των κειμένιυν, επεξεργασία 
οδηγών των διαδικασαόν, πρόσβασης στα μέσα επικοινωνίας, μεθοδολογίας της 
συνεργασίας, δημιουργία αρχείιον σε κεντρικό επίπεδο κυρίως). 
Β/ Ορισμένες μορφές συνεργασίας που προβάλλουν οι εθνικές εκθέσεις πρέπει να 
ερευνηθούν και να αναπτυχθούν, όπως π.χ. η οργάνωση της συνέχειας που δίδεται στους 
ελέγχους διασταυρούμενους των εμπορευμάτων σε ελεύθερη κυκλοφορία. Πρέπει να 
ενθαρρύνεται η πραγματοποίηση τακτικών συνεδριάσεατν μεταξύ αρμόδιων υπηρεσιών, 
καθώς και η ταχεία οργάνωση συνταντήσεων ad hoc για τις επείγουσες και σοβαρές 
περιπτώσεις. Πρέπει να εξετασθεί από την Κοινότητα η ανάπτυξη των βάσεαχν δεδομένων 
που περιέχουν τις πληροφορίες για τους οικονομικούς παράγοντες (κριτήρια κινδύνου) που 
προτείνεται από ορισμένα κράτη μέλη που έχουν δημιουργήσει κεντρικό κατάλογο (ή που 
τον συνιστούν). 
17 II αμοιβαία συνδρομή στον τομέα της είσπραξης πρέπει να καταστεί 
αποδοτικότερη. II οδηγία γι' αυτούς τους μηχανισμούς πρέπει να προσαρμοσθεί στις 
ανάγκες της ενιαίας αγοράς, και να παράσχει στο κράτος μέλος που είναι μόνο υπεύθυνο 
για την είσπραξη τα νομικά μέσα και τις αναγκαίες πληροφορίες για την εκπλήρωση της 
αποστολής του. Οι δυνατότητες της αμοιβαίας συνδρομής στο γεωργικό και τελωνειακό 
τομέα ή στον τομέα των ιδίων πόρων πρέπει να χρησιμοποιηθούν καλύτερα, με τη 
συστηματική συμμετοχή της Επιτροπής, εφ' όσον υπάρχει κοινοτικό συμφέρον, όπως π.χ. 
στο θέμα της είσπραξης. Το συμφέρον αυτό μπορεί εξάλλου να μην είναι εμφανές, όταν 
προκύπτει περίπτωση που αποκαλύπτει την οργάνωση της απάτης (περίπτωση σχολείου). 
Αυτό δεν θα πρέπει να ξανασυμβεί σε άλλα σημεία του εδάφους της Ένωσης. 
Δ/ Γενικά, πρέπει να εξασφαλισθεί και να γενικευθεί η ορθή και πλήρης εφαρμογή 
των κοινοτικών κανονισμών για τη συνεργασία. Η συμβουλευτική επιτροπή για το 
συντονισμό στον τομέα της καταπολέμησης της απάτης (COCOFAF) με τις ειδικές μορφές 
της πρέπει να συνέρχεται τακτικά και να αξιολογεί τα αποτελέσματα, να εντοπίζει τις 
δυνατότητες του συστήματος και, εν ανάγκη, να καθορίζει κανόνες παρουσίασης και 
βαθμού λεπτομέρειας της θεσμικής συνεργασίας (σστε να υπάρχουν ενιαία δεδομένα. Στην 
πλήρη μορφή της, η συμβουλευτική επιτροπή θα προτείνει ι ν συνεχεία τις απαραίτητες 
προσαρμογές, θα δίνει την αναγκαία ώθηση και ενδεχομένως θα υποβάλλει στα αρμόδια 
όργανα τα συμπεράσματα της. 
85 
3° μέρος: Σχέση ισοδυναμίας μεταξύ των μέτρων και των μέσων που προορίζονται 
για την προστασία των εθνικών οικονομικών και εκείνων που προορίζονται 
για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας 
Ζητήθηκε από τα κράτη μέλη να δείξουν, με συγκριτική ανάλυση των διενεργούμενων 
ελέγχίον και της διοικητικής και δικαστικής συνέχειας που δίνεται, ότι εξασφαλίζεται 
πράγματι η ισοδυναμία μεταξύ των μέτρων και των μέσων που προορίζονται για την 
προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας και των εΟνικιόν οικονομικών. 
Είναι γεγονός ότι μια τέτοια ανάλυση προσκρούει σύντομα σε σημαντικά μεθοδολογικά 
εμπόδια. Αφενός, δεν μπορεί να βασιστεί αποκλειστικά σε ποσοτικά δεδομένα, τα οποία 
εξάλλου είναι δύσκολο να ορισθούν με ακρίβεια. Αφετέρου, η διάκριση ανάμεσα στην 
προστασία των εθνικών οικονομικών συμφερόντων και των κοινοτικών συμφερόντων δεν 
είναι πάντα εμφανής. 
Ωστόσο, το να παρακαμφθεί τελείως αυτή η πτυχή της σχέσης, ή να λεχθεί απλώς ότι 
η ισοδυναμία υπάρχει εξ ορισμού, εφ' όσον οι κοινοτικές πιστώσεις περνούν μέσα από 
τα δημόσια ταμεία και επομένως μετατρέπονται σε εθνικά έσοδα, ή ακόμη ότι η ισοδυναμία 
αυτή υπήρχε ανέκαθεν, και μάλιστα πολύ περισσότερο (τα οικονομικά της Κοινότητας 
προστατεύονται καλύτερα), άλλωστε πριν από την έναρξη ισχύος της Συνθήκης για την 
Ευρωπαϊκή Ένωση, όλα αυτά σημαίνουν επιβεβαίωση εκ των προτέρων και σε ορισμένες 
περιπτώσεις θέτουν υπό αμφισβήτηση το βάσιμο του αρχικού αιτήματος του Ευρωπαϊκού 
Συμβουλίου. 
Πράγματι, στις περισσότερες από τις εκθέσεις, δεν γίνεται καμία προσπάθεια να 
αποδειχθεί κάποια ισοδυναμία. Όπως δείχνει ο επόμενος πίνακας, σαιμή στοιχεία σχετικά 
με το προσωπικό που ασχολείται με τον έλεγχο, σχετικά με τη διοικητική και τη δικαστική 
συνέχεια που δίνεται, είναι σπάνια ή δεν υπάρχουν καθόλου. 
86 
Ισοδυναμία μεταξύ προστασίας των εθνικών και των κοινοτικών οικονομικών συμφερόντων 
Κράιος 
μέλος 
Β 
DK 
D 
EL 
Β 
F 
IRL 
Ι 
L 
Ν 
Ρ 
ÔS 
su 
SV 
UK .ν 1.Ελεγχοι/μέσα 
Οι εξουσίες του βελγικού Ελεγκτικού 
Συνεδρίου εξομοιούνται με εκείνες του 
ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου 3.2. Λιοΐκηιικη ουνιχεια 3.3. Δικαστική συνέχεια 
Λεν υπάρχουν ενδεικτικά 
στοιχεία 
Το σημείο αυτό δεν εξετάσθηκε 
- ενίσχυση του προσωπικού (20% σε 6 
έτη) και των μέσων που διατίθενται 
στον έλεγχο Πρόβλημα ειδικής 
καταχώρησης τιον 
δικαστικών αποφάσεων 
σχετικά με την απάτη εις 
βάρος του 
προϋπολογισμού της 
Κοινότητας 
Το σημείο αυτό δεν 
εξετάσθηκε 
Το σημείο αυτό δεν εξετάσθηκε 
Λεν υπάρχουν ενδεικτικά στοιχεία 
Το σημείο αυτό δεν εξετάσθηκε (ο αριθμός ελεγκτών στο γεωργικό τομέα αναιμέρεται στο ίίημείο 
1.1.2) 
ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγυήσεων: 90 
ελεγκτές με πλήρη απασχόληση για την 
καταπολέμηση της απάτης 
Μεγαλύτερος έλεγχος απ' ό,τι για τα 
εθνικά έσοδα (καπνός, μπύρα) 
Ίδιος αριθμός υπαλλήλων (500) για 
τους παραδοσιακούς ιδίους πόρους και 
για τους εθνικούς πόρους (500) οι 
οποίοι ωστόσο είναι 7 φορές 
περισσότεροι Δεν υπάρχουν ενδεικτικά 
στοιχεία 
Δεν υπάρχουν ενδεικτικά στοιχεία 
Το σημείο αυτό δεν εξετάσθηκε 
Απόδειξη του ότι το εγχείρημα αυτό είναι αδύνατο και δεν έχει νόημα 
Το θέμα αυτό δι ν εξετάσθηκε 
(συμπέρασμα σημείο 3) 
5.800 τελωνειακοί υπάλληλοι 
ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγυήσεων: 
μεγαλύτερος έλεγχος ΕΟΚ (5%) απ' 
ό,τι εθνικός έλεγχος (1%) Το θέμα αυτό δεν εξετάσθηκε 
Το θέμα αυτό δεν εξετάσθηκε 
Δεν υπάρχουν ενδεικτικά στοιχεία 
Υπηρεσία τελωνεύον και έμμεσων 
φόρων κατανάλωσης (παραδοσιακοί 
ίδιοι πόροι): προσωπικό από 21 
άτομα/έτος για έρευνα και 59,5 για 
έλεγχο (1993/1994) Δεν υπάρχουν ενδεικτικά 
στοιχεία. 
87 
Η τήρηση της αρχής της εξομοίωσης αποδείχθηκε επομένίος στις περισσότερες απο τις 
εκθέσεις με την αναιμορά υπό μορφή οιηιπεραομάτων κσν θεμάτων JIOP εξετάσθηκαν 
προηγουμένως. II ιρλανδική έκθεση αποτελεί -εξαίρεση ο* αυτό το σημείο, εφ' όσον 
προβαίνει σε συγκριτική ανάλυση του αριθμού ελεγκτίόν (σημείο 3.1). 
Η έλλειψη συγκριτικών αποτελεσμάτων της απάτης εις βάρος του εθνικού 
προϋπολογισμού και του προϋπολογισμού της Κοινότητας εμποδίζει οποιαδήποτε 
παρατήρηση σχετικά με το βαθμό πραγματικής εξομοίωσης μέσα στην Ένωση. Το πολύ 
πολύ μπορεί να σημειωθεί μία σειρά από ενδείξεις. Η ανάλυση τιον υφισταμένων 
διατάξεων (κειμένων, οργάνωσης) δείχνει ότι τα έσοδα προστατεύονται καλύτερα από τις 
δαπάνες. Στον τελευταίο αυτό τομέα, οι γεωργικές δαπάνες φαίνεται ότι είναι καλύτερα 
πλαισιοτμένες απ' ό,τι οι δαπάνες για διαρθρωτικές ενέργειες. Γενικά, τα κράτη μέλη 
επιβεβαιώνουν οριστικά ότι η εξομοίακχη έχει γίνει, αλλά η έκθεση εξομοίωσης δεν γίνεται 
ποτέ από ένα τομέα σε άλλο ούτε μέσω της σύγκρισης αποτελεσμάτίον. Εξάλλου, τις 
περισσότερες φορές δεν αναφέρεται ακριβώς ο βαθμός εξομοίιοσης μέσα) το>ν συγκριθέντων 
αποτελεσμάτων. 
Διάφοροι λόγοι επηρεάζουν το πλαίσιο της αρχής της εξομοίωσης. Συχνά 
υποστηρίζεται ότι η γεωργική νομοθεσία της Κοινότητας για τους ελέγχους είναι τόσο 
λεπτομερής, ώστε οι κοινοτικές δαπάνες ελέγχονται καλύτερα από τις εθνικές δαπάνες 
(μερικές φορές η θέση αυτή αποδεικνύεται). Εξάλλου, είναι κοινώς παραδεδεγμένο ότι 
η ορθή χρησιμοποίηση της ανάλυσης του κινδύνου μπορεί να αποδειχθεί χρησιμότερη από 
την αύξηση του αριθμού ελεγκτών· θεωρητικά, δεν πρέπει να λαμβάνει υπόψη τη φύση 
(κοινοτική ή εθνική) των πόρων ή των δαπανών. 
Οι υποδείξεις αυτές μπορούν να ληφθούν υπόψη, εφ1 όσον δεν λησμονείται ότι η 
αποτελεσματική προστασία απαιτεί ταυτόχρονα επαρκή έλεγχο και αποτρεπτική καταστολή 
των παραβάσεων που διαπιστώνονται. Το τελευταίο αυτό σημείο, που αναιμερόταν στη 
νομολογία "καλαμπόκι Γιουγκοσλαβίας", είναι βασικό για την εκτίμηση της βούλησης των 
κρατών μελών να εξασφαλίσουν την πλήρη εξομοίωση. 
Πράγματι, σε τι χρησιμεύει η ανάπτυξη των υπηρεσιών και τιον διαδικασιών ελέγχου, 
που τηρούν απόλυτα την εξομοίωση, εάν στη συνέχεια, κατά την ανάκτηση και τις 
κυρώσεις, εφαρμόζεται σιωπηρά διαφοροποιημένη μεταχείριση; Ποια είναι η κατάσταση 
της εξομοίωσης όταν, σε περίπτωση δόλιων εισαγωγών, τα κράτη μέλη εφαρμόζουν τις 
διαδικασίες για την είσπραξη του ΦΠΑ χωρίς να ενδιαφέρονται για τους παραδοσιακούς 
ιδίους πόρους; Η τήρηση του άρθρου 209Α η οποία προϋποθέτει την προσαρμογή της 
στάσης των κρατών μελών στις απαιτήσεις της προστασίας τιον οικονομικών της 
Κοινότητας, και η σχέση ισοδυναμίας, η οποία συχνά περιγράφεται από τα κράτη μέλη 
στη θεωρία ως ευθεία, πρέπει πράγματι να προσεγγίσει σταδιακά αυτό το βαθμό με 
συγκεκριμένα μέτρα που είναι απαραίτητο να αξιολογούνται συνεχιός, ούτως ώστε να 
προωθείται ταυτόχρονα η βελτίωση της οικονομικής διαχείρισης της Κοινότητας και η 
προστασία των οικονομικών συμφερόντων της. 
Αν και οι εθνικές συνεισφορές δεν προσφέρονται πάντα για λεπτομερή και πλήρη 
συγκριτική ανάλυση, αν και δεν βοήθησαν επίσης πάντα να συναχθούν συμπεράσματα με 
τόση βεβαιότητα για όλους τους τομείς της εθνικής δράσης όσον αφορά την αρχή της 
εξομούοσης, ωστόσο οι συνεισφορές αυτές αφήνουν όλες να διαφανούν πεδία εργασίας και 
σημεία προόδου. Συχνά άλλωστε συγκλίνουν ή συμπίπτουν οι εκθέσεις μεταξύ τους. 
Οι περισσότερες από τις εθνικές εκθέσεις συμφωνούν, πράγματι, ως προς το 
συμπέρασμα ότι πρέπει να σημειωθεί πρόοδος σε όλα τα στάδια, από την πρόληψη ώς την 
καταστολή μέσω της συνεργασίας. 
Συχνά αναφέρεται ως προτεραιότητα η ανάγκη για δράση σε κοινοτικό επίπεδο για 
να συμπληρωθούν, σε ορισμένους τομείς, οι μέθοδοι εποπτείας με βάση αντικειμενικά 
κριτήρια για την εναρμόνιση των ελέγχων που διενεργούν τα κράτη μέλη. 
Επίσης συνιστάται, από ορισμένους, η συστηματική και τακτική αξιολόγηση αυτών 
των μεθόδων, ώστε να προσαρμόζεται διαρκώς το επίπεδο της προστασίας τιον 
οικονομικών της Κοινότητας, προκειμένου να βελτιώνεται κατά το δυνατόν το εθνικό και 
κοινοτικό πλαίσιο εποπτείας, ανάλογα με τις ανάγκες της στιγμής και τους πραγματικούς 
κινδύνους. Σχετικά με αυτό, συχνά προτείνεται η θέσπιση μια υπηρεσίας ελέγχου που θα 
συγκεντρώνει όλα τα επίπεδα εμπειρογνωμοσύνης. 
89 
Η προσπάθεια απλούστευσης των κειμένων συχνά παρουσιάζεται ως απαραίτητη 
σταθερά για την υλοποίηση μιας νομοθεσίας με συνοχή που λαμβάνει υπόψη τις πτυχές 
κόστος-αποτελεσματικότητα. 
Η συνεργασία συνοδεύεται από πολλές αρετές, και συχνά παρουσιάζεται ως ο 
αναπόφευκτος καταλυτικός παράγοντας της εθνικής και κοινοτικής αποτελεσματικότητας 
για την αντιμετώπιση της πολύπλοκης διεθνικής απάτης και της οργανωμένης οικονομικής 
εγκληματικότητας. Η ανάγκη να αναπτυχθούν οι δυνατότητες, αφενός για την ενίσχυση 
της επιτόπου εργασίας, αφ ετέρου για την καλύτερη χρησιμοποίηση της πληροφορίας 
φαίνεται ότι είναι κοινή επιθυμία, είτε πρόκειται για τη βελτίωση των υφισταμένων 
διαδικασιών είτε για την επέκταση των θεσμικών ορίων της συνεργασίας πέρα από τη 
διοικητική συνδρομή. 
Για ορισμένους, το τέλειο θα επιτευχθεί μόνο όταν η Κοινότητα θα μπορεί να διαθέτει 
ακριβή και υποχρεωτικά συστήματα διοικητικών κυρώσεων, και όταν θα ληφθούν τα 
κατάλληλα μέτρα για να υπάρχει μεγαλύτερη συμβατότητα και ισοδυναμία μεταξύ των 
εθνικών νομοθεσιών στον ποινικό τομέα. 
Εν πάση περιπτώσει, τη στιγμή που η Κοινότητα υλοποιεί την απαραίτητη σύγκλιση 
μεταξύ των οικονομιών των κρατών μελών της για να εισέλθει στο αποφασιστικό στάδιο 
της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, και ενώ η ολοκλήρωση υλοποιείται και από 
περισσότερες χρηματοδοτικές παρεμβάσεις, θα ήταν παράδοξο απλώς να γίνονται σταθερές 
δηλώσεις προθέσεων από τους πλέον υψηλά ισταμένους, χωρίς εν συνεχεία να 
λαμβάνονται τα αναγκαία μέτρα ώστε οι δηλώσεις αυτές να γίνονται συγκεκριμένα έργα 
σε όλους τους τομείς της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της. 
Η βελτίωση της καταπολέμησης της απάτης προϋποθέτει, πέρα <χπό την απλή 
εξομοίωση, μία βολονταριστική πολιτική που να εξασφαλίζει σε όλα τα κράτη μέλη 
αποτελεσματικότερο και ισοδύναμο έλεγχο, αλλά και μεγαλύτερη και ενιαία καταστολή 
μέσα στην Ένωση. Είναι προφανές ότι η επιβεβαίωση της υποχρέωσης εποπτείας και 
δημοσιονομικού ελέγχου του αρμόδιου για την είσπραξη ή του διαχειριστή των κοινοτικών 
κεφαλαίων υπάγεται στις μεγάλες αρχές της διαχείρισης των δημοσίων οικονομικών. Για 
την πρόληψη είναι οπωσδήποτε απαραίτητο να συμπληρωθεί αυτή η υποχρέωση από τη 
θέσπιση συγκεκριμένων και υποχρεωτικών κανόνων και κριτηρίων ανά τομέα ώστε να 
σταθεροποιηθεί καλύτερα η εποπτεία και να εξασφαλισθεί αντίστοιχο επίπεδο ελέγχου 
παντού μέσα στην Κοινότητα. Επίσης δεν αρκεί να υπάρξει προσέγγιση όσον αφορά τη 
90 
δόλια στάση ή συμπεριφορά που πρέπει να καταπολεμηθεί. Πρέπει επίσης να καταστεί 
ενιαία η καταστολή για να εμποδίσει τον "τουρισμό των απατεώνιυν" προς τους 
δικαστικούς χώρους με μικρότερο κίνδυνο. Οι υποχρεώσεις που καθόρισε το Δικαστήριο 
το 1989, απαιτώντας κύρωση "με αποτελεσματικό, ανάλογο και αποτρεπτικό χαρακτήρα", 
παραμένουν στόχος που πρέπει να επιτευχθεί με ενιαίο τρόπο σε όλο το έδαφος της 
Ένωσης, για να εμποδίσει την ανάπτυξη της οργανωμένης κσι διιΟνικής οικονομικής 
εγκληματικότητας η οποία προβαίνει σε δική της ανάλυση το» κινδύνου. 
Η προστασία της κοινής κληρονομιάς του ευρωπαίου φορολογουμένου (/παιτεί την 
αξιοπιστία των οργάνων και των κρατών μελών της Ένωσης. 11 Κοινότητα εισέρχεται στη 
φάση βελτίωσης της δημοσιονομικής της διαχείρισης, και οφείλει, λογικά, να προσέχει 
ακόμη περισσότερο την πλήρη προστασία των οικονομικών της συμφερόντων από κάθε 
μορφή απάτης. Αυτός είναι ο στόχος του παρόντος εγχειρήματος. Σε αυτή τη βάση, θα 
μπορέσει αναμφίβολα να προχωρήσει για να ανταποκριθεί στην εντολή του Συμβουλίου 
του Έσσεν και των Καννών. 
91 
ISSN 0254-1483 
COM(95) 556 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 09 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-95-605-GR-C 
ISBN 92-77-96235-6 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουζεμβούργο