[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 30.5.2007

COM(2007) 281 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ

Για μια στρατηγική εταιρική σχέση ΕΕ-Βραζιλίας

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ

Για μια στρατηγική εταιρική σχέση ΕΕ-Βραζιλίας

1. Οικοδόμηση μιασ στρατηγικήσ εταιρικήσ σχέσησ ΕΕ-Βραζι λίασ

Κατά τα τελευταία χρόνια η Βραζιλία καθίσταται ένας όλο και σημαντικότερο παγκόσμιος παράγοντας και βασικός συνομιλητής της ΕΕ. Ωστόσο, μέχρι πρόσφατα ο διάλογος ΕΕ-Βραζιλίας δεν είχε αξιοποιηθεί επαρκώς και διεξαγόταν κυρίως στο πλαίσιο του διαλόγου ΕΕ-Mercosur. Η Βραζιλία είναι η τελευταία χώρα της ομάδας “BRIC”[1] που συνομιλεί με την ΕΕ σε επίπεδο συνόδου κορυφής. Είναι πια καιρός να αντιμετωπίσουμε τη Βραζιλία τόσο ως στρατηγικό εταίρο, όσο και ως μείζονος σημασίας οικονομικό παράγοντα στη Λατινική Αμερική και ως περιφερειακό ηγέτη[2]. Η πρώτη σύνοδος κορυφής ΕΕ-Βραζιλίας θα λάβει χώρα στη Λισαβόνα τον Ιούλιο του 2007 και θα σημάνει μια αποφασιστική καμπή στις σχέσεις των δύο πλευρών.

H πρόσφατη εντατικοποίηση και διαφοροποίηση των διμερών σχέσεων ΕΕ-Βραζιλίας καθιστά αναγκαίο ένα παγκόσμιο, συνεκτικό και συντονισμένο πλαίσιο για τις σχέσεις των δύο πλευρών. Ο νέος οικονομικός και πολιτικός ρόλος που διαδραματίζει η χώρα αυτή αναθέτει στην Βραζιλία νέες ευθύνες ως ηγετικής χώρας σε παγκόσμιο επίπεδο. Η προτεινόμενη στρατηγική εταιρική σχέση μεταξύ της Βραζιλίας και της ΕΕ θα πρέπει να υποστηρίξει τη χώρα αυτή στην άσκηση ενός θετικού ηγετικού ρόλου σε παγκόσμιο και περιφερειακό επίπεδο και στη συνεργασία με την ΕΕ στο πλαίσιο ενός συνολικού, στρατηγικού, ουσιαστικού και ανοικτού διαλόγου, τόσο σε διμερές όσο και σε πολυμερές και περιφερειακό επίπεδο. Η ΕΕ διατηρεί ένα ευρύ φάσμα σχέσεων με τη Βραζιλία στη βάση των ισχυρών ιστορικών και πολιτιστικών μας δεσμών. Κατά τα τελευταία χρόνια η Βραζιλία αναδείχθηκε σε πρώτη δύναμη του αναπτυσσόμενου κόσμου στον ΟΗΕ και στον ΠΟΕ. Η ΕΕ και η Βραζιλία έχουν κοινές βασικές αξίες και ενδιαφέροντα, όπως ο σεβασμός του κράτους δικαίου και των ανθρώπινων δικαιωμάτων, η ανησυχία για την κλιματική αλλαγή και η επιδίωξη της οικονομικής ανάπτυξης και της κοινωνικής δικαιοσύνης εντός και εκτός των συνόρων τους. Η Βραζιλία είναι ένας από τους βασικούς συμμάχους της ΕΕ στην αντιμετώπιση αυτών και άλλων προκλήσεων στους διεθνείς οργανισμούς.

Σχεδόν μια ολόκληρη ήπειρος από μόνη της, χάρη στο δημογραφικό της βάρος και την οικονομική της ανάπτυξη, η Βραζιλία αναδεικνύεται σε φυσικό ηγέτη στη Νότια Αμερική και σε βασικό παράγοντα στη Λατινική Αμερική. Η Βραζιλία διεκδικεί πλέον ενεργά το ρόλο αυτό στο πλαίσιο της Mercosur και βρίσκεται στην πρωτοπορία του κινήματος για την προώθηση της Νοτιοαμερικανικής Ένωσης Εθνών (UNASUR)[3].

H Βραζιλία είναι χώρα καθοριστικής σημασίας για την επιτυχία των διαπραγματεύσεων ΕΕ-Mercosur, ένας στόχος στρατηγικής προτεραιότητας για την ΕΕ, οι οποίες δεν ολοκληρώθηκαν ακόμα καθώς δεν σημειώθηκε πρόοδος στο κεφάλαιο περί εμπορίου, έτσι ώστε κατέστη αδύνατη μέχρι σήμερα η σύναψη μιας ευρύτερης στρατηγικής σχέσης μεταξύ της ΕΕ και της Mercosur. Η θετική καθοδήγηση από τη Βραζιλία θα μπορούσε να δώσει ώθηση στις διαπραγματεύσεις με τη Mercosur. Εν τω μεταξύ, η ΕΕ παραμένει προσηλωμένη στην οικοδόμηση ισχυρών πολιτικών και οικονομικών δεσμών με την Mercosur ως σύνολο και στην ανάπτυξη των διμερών της σχέσεων με τις άλλες χώρες της περιοχής, όπως συμβαίνει με την Αργεντινή, η οποία αποτελεί επίσης σημαντικό συνομιλητή στη Νότια Αμερική (πρόσφατα μάλιστα άρχισε να διεξάγεται πολιτικός διάλογος με τη χώρα αυτή σε αρκετούς τομείς).

Από εμπορικής άποψης, η Βραζιλία αποτελεί μείζον επενδυτικό κέντρο για την ΕΕ στη Λατινική Αμερική[4] και αγορά που θα προσφέρει πολλές νέες ευκαιρίες στις επιχειρήσεις της ΕΕ όταν ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις για το αναπτυξιακό πρόγραμμα της Ντόχα στο πλαίσιο του ΠΟΕ και οι διαπραγματεύσεις με τη Mercosur, οπότε οι φραγμοί στο εμπόριο θα μειωθούν περαιτέρω. Παρόλο που οι ρυθμοί ανάπτυξής της δεν μπορούν ακόμη να συγκριθούν με αυτούς της Κίνας ή της Ινδίας[5], η Βραζιλία διαθέτει τις ανάλογες δυνατότητες: τεράστιος φυσικός πλούτος, αναγνωρισμένη επιστημονική και ακαδημαϊκή αριστεία, μεγάλη διαφοροποίηση της οικονομίας και τεράστια εσωτερική αγορά.

Η Βραζιλία έχει ακόμα να αντιμετωπίσει ορισμένες προκλήσεις: οι έντονες εισοδηματικές ανισότητες είναι ένα πραγματικό μειονέκτημα, το οποίο αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους της δράσης της κυβέρνησης, ιδίως μέσω του προγράμματός της « Bolsa Familia (οικονομική ενίσχυση προς τις οικογένειες)», και ένα βασικό τομέα συνεργασίας και διαλόγου με την ΕΕ. Οι ανισότητες αυτές αντικατοπτρίζονται επίσης σε περιφερειακό επίπεδο στις αντιθέσεις μεταξύ του Βορρά και του ανεπτυγμένου Νότου. Η ανταλλαγή ορθών πρακτικών όσον αφορά την περιφερειακή συνοχή είναι ένας τομέας στον οποίον η ΕΕ επιθυμεί τη βελτίωση της συνεργασίας με τη Βραζιλία.

2. Κα ταρτιση ενός κοινού προγράμματοσ

Η ενδυνάμωση και η σύσφιγξη των σχέσεων ΕΕ-Βραζιλίας είναι προς το συμφέρον αμφοτέρων των μερών. Στο κεφάλαιο που ακολουθεί η Επιτροπή επικεντρώνεται σε ορισμένους τομείς και θέματα παγκόσμιου, περιφερειακού και διμερούς ενδιαφέροντος, στα οποία θεωρεί ότι η βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ της ΕΕ και της Βραζιλίας θα ήταν αμοιβαία ωφέλιμη και θα μπορούσε να αποτελέσει τον πυρήνα μια στρατηγικής εταιρικής σχέσης στο μέλλον.

Η παρούσα πρόταση προς το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο θα μπορούσε, εάν εγκριθεί, να αποτελέσει τη βάση για τη διατύπωση της πρότασης που θα υποβάλει η ΕΕ στη Βραζιλία κατά τη σύνοδο κορυφής στη Λισαβόνα. Στο πλαίσιο αυτό, η Βραζιλία καλείται να υποβάλει τη δική της στρατηγική απάντηση στις προτάσεις της ΕΕ

Η σύνοδος κορυφής της Λισαβόνας θα πρέπει επομένως να αποτελέσει την αφετηρία μιας διαδικασίας η οποία θα επιτρέψει στην ΕΕ και στη Βραζιλία να αναπτύξουν ένα κοινό πρόγραμμα στρατηγικής εταιρικής σχέσης.

2.1 Ενίσχυση της πολυμέρειας

Η Βραζιλία και η ΕΕ συμμερίζονται την αντίληψη ότι οι σημερινές παγκόσμιες προκλήσεις μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο μέσω ενός πολυμερούς πλαισίου με επίκεντρο έναν ισχυρό ΟΗΕ. Συνεπώς, οφείλουμε και οι δύο να αποδεικνύουμε συνεχώς την προσήλωσή μας στην αρχή της αποτελεσματικής πολυμέρειας μέσω των δράσεών μας. Από τη μεταρρύθμιση του ΟΗΕ μέχρι την κλιματική αλλαγή, από τον αφοπλισμό μέχρι το παγκόσμιο εμπόριο, η Βραζιλία διαδραματίζει ζωτικό ρόλο στη γεφύρωση των διαφορών που εμποδίζουν την πραγματοποίηση προόδου σε θέματα παγκόσμιου ενδιαφέροντος. Είναι προς το συμφέρον αμφοτέρων των μερών να επιδιώξουν μεγαλύτερη σύγκλιση των θέσεων της ΕΕ και της Βραζιλίας σε ευρύ φάσμα θεμάτων μέσω στενότερης συνεργασίας και διαβούλευσης σε όλα τα επίπεδα. Η ΕΕ θα χαιρέτιζε μια πιο αποφασιστική και προδραστική θέση της Βραζιλίας και μεγαλύτερη συνεργασία με την ΕΕ στα όργανα του ΟΗΕ, ανάλογη του παγκόσμιου ρόλου και βάρους της.

- Ένα σημαντικό πρώτο βήμα θα είναι η ενίσχυση της συνεργασίας μας σε όλα τα διεθνή φόρα, μέσω συστηματικών διαβουλεύσεων πριν από σημαντικές συνεδριάσεις στον ΟΗΕ και αλλού με σκοπό τη σύγκριση απόψεων, την ευθυγράμμιση θέσεων, ει δυνατό, την εξασφάλιση της αμοιβαίας υποστήριξης σε σημαντικά θέματα και την ανάληψη κοινών πρωτοβουλιών.

Για παράδειγμα, η ΕΕ και η Βραζιλία θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες στενότερης συνεργασίας όσον αφορά τις θέσεις των δύο πλευρών στην Επιτροπή για την Εδραίωση της Ειρήνης των Ηνωμένων Εθνών (PBC). Στην προσπάθεια αυτή θα μπορούσε να περιληφθεί η συνεργασία με σκοπό να καταστεί η PBC ένα όργανο προσανατολισμένο στη στρατηγική, όπως είχε αρχικά σχεδιαστεί, και όχι απλώς ένας ακόμη μηχανισμός συντονισμού χορηγών.

Η ΕΕ εκτιμά ιδιαίτερα τη δέσμευση της Βραζιλίας να διαδραματίσει εξέχοντα ρόλο σε ειρηνευτικές επιχειρήσεις[6], ιδίως στην Αϊτή, κυρίως μέσω του ηγετικού της ρόλου στην ειρηνευτική αποστολή MINUSTAH.

- Λαμβάνοντας υπόψη την ενεργό παρουσία της ΕΕ στην Αϊτή [7] , υπάρχει ευρύ περιθώριο συνεργασίας και συντονισμού των προσπαθειών της ΕΕ και της Βραζιλίας στη χώρα αυτή και περαιτέρω, στον τομέα των επιχειρήσεων για την επιβολή και διατήρηση της ειρήνης.

Όσον αφορά τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων, η Βραζιλία ενδιαφέρεται έντονα για το παγκόσμιο καθεστώς μη διάδοσης και θα μπορούσε ενδεχομένως να διευκολύνει τη βελτίωση των σχέσεων μεταξύ των ανεπτυγμένων χωρών και της ομάδας των 77 (G77).

- Η ΕΕ και η Βραζιλία πρέπει να συνεργαστούν στενά για να στηρίξουν και να προωθήσουν το παγκόσμιο καθεστώς μη διάδοσης των πυρηνικών όπλων.

Kατά τα τελευταία χρόνια η Βραζιλία ανέλαβε ηγετικό ρόλο στον ΠΟΕ εκ μέρους των αναπτυσσόμενων χωρών, ιδίως στο εμπόριο γεωργικών προϊόντων και στο πλαίσιο της ομάδας των 20 (G20). Η Βραζιλία και η ΕΕ συμμερίζονται το στόχο της περαιτέρω ενίσχυσης του πολυμερούς εμπορικού συστήματος, προκειμένου όλες οι χώρες, ανεξαρτήτως επιπέδου ανάπτυξης, να μπορέσουν να αξιοποιήσουν πλήρως την παγκόσμια απελευθέρωση των αγορών. Για το λόγο αυτό, τόσο η Βραζιλία ώστε η ΕΕ φέρουν ιδιαίτερη ευθύνη για την ευόδωση των διεξαγόμενων διαπραγματεύσεων του γύρου της Ντόχα. Υπό ευρύτερη προοπτική, η ΕΕ θα επιθυμούσε να ασχοληθεί περισσότερο η Βραζιλία με τις νέες προκλήσεις της παγκόσμιας οικονομίας, όπου τα ρυθμιστικά θέματα διαδραματίζουν ολοένα και σημαντικότερο ρόλο στην εξασφάλιση του δίκαιου ανταγωνισμού και της αειφόρου ανάπτυξης.

- Η ΕΕ και η Βραζιλία πρέπει να συντονίζονται πλήρως στα διάφορα σχήματα των διαπραγματεύσεων που διεξάγονται στο πλαίσιο του ΠΟΕ, με σκοπό την ολοκλήρωσή τους το 2007.

Στη σύνοδο των Υπουργών Οικονομικών της G20 η Βραζιλία θα μπορούσε να αποτελέσει βασικό εταίρο αναπτύσσοντας κοινές θέσεις με την ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των συζητήσεων για τη μεταρρύθμιση του διεθνούς οικονομικού συστήματος, ιδιαίτερα μάλιστα ενόψει της ανάληψης της προεδρίας της G20 από τη Βραζιλία το 2008.

2.2. Βελτίωση της κατάστασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, προάσπιση της δημοκρατίας και της χρηστής διακυβέρνησης

Η ΕΕ και η Βραζιλία επί μακρόν συμμερίζονται ευρύ φάσμα κοινών αξιών και ενδιαφερόντων όσον αφορά την προώθηση και την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, την εδραίωση της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου, καθώς και της χρηστής διακυβέρνησης. Είναι και οι δύο υπέρμαχοι της δημιουργίας ενός περιεκτικού συνόλου παγκόσμιων κανόνων και μιας σειράς εργαλείων εφαρμογής τους. Στο πλαίσιο του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των ΗΕ (HRC) και της Τρίτης Επιτροπής της Γενικής Συνέλευσης των ΗΕ (UNGA) υπάρχουν ευρεία περιθώρια συνεργιών και συνεργασίας ώστε να προωθηθούν εποικοδομητικά τα ανθρώπινα δικαιώματα σε παγκόσμιο επίπεδο. Επιπλέον, τόσο η ΕΕ όσο και η Βραζιλία ενδιαφέρονται για την προάσπιση της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και της χρηστής διακυβέρνησης σε όλες τις χώρες.

- Όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα, η ΕΕ επιθυμεί ιδιαίτερα να συνεργαστεί στενά με τη Βραζιλία για να επιτευχθεί μεγαλύτερη συναίνεση σε ψηφίσματα ή συνυποστηριζόμενες πρωτοβουλίες για συγκεκριμένες χώρες και θέματα στα σχετικά όργανα του ΟΗΕ.

2.3. Επίτευξη των αναπτυξιακών στόχων της χιλιετίας και προώθηση της περιφερειακής και κοινωνικής ανάπτυξης

Συνεργασία στις διεθνείς προσπάθειες αντιμετώπισης της παγκόσμιας φτώχειας και ανισότητας : Όπως και άλλες αναδυόμενες δυνάμεις, η Βραζιλία είναι ολοένα και πιο δραστήρια στη συνεργασία μεταξύ των χωρών του Νότου, ιδίως στη δική της περιοχή και στην πορτογαλόφωνη Αφρική. Ενώ η δέσμευση των περισσότερων «αναδυόμενων χορηγών» συχνά αποσκοπεί σε βραχυπρόθεσμα αποτελέσματα και οφέλη, το (σχετικά μικρής κλίμακας) πρόγραμμα συνεργασίας της Βραζιλίας δίνει μεγαλύτερη έμφαση στη μακροπρόθεσμη, αειφόρο ανάπτυξη. Η Βραζιλία είναι γνωστή για την ενεργό της δράση για την υποστήριξη διαφόρων θεμάτων σε πολυμερές επίπεδο και για την ανάπτυξη μοντέλων πολυμερούς και τριμερούς συνεργασίας, όπως η «Δράση κατά της πείνας και της φτώχειας» των Ηνωμένων Εθνών, που ξεκίνησε το 2004 με πρωτοβουλία του Προέδρου Λούλα μαζί με τη Χιλή, τη Γαλλία και τα Ηνωμένα Έθνη[8]. Υπάρχει σύγκλιση απόψεων μεταξύ της ΕΕ και της Βραζιλίας όσον αφορά την αναπτυξιακή συνεργασία ως μέσο προώθησης της ειρήνης και της ασφάλειας.

Ιδιαίτερα πολύτιμη υπήρξε η διμερής συνεργασία Ευρωπαϊκής Επιτροπής-Βραζιλίας και η συνεργασία στο πλαίσιο θεματικών προγραμμάτων[9]. Τα εγκεκριμένα έργα και προγράμματα καλύπτουν ποικίλα θέματα, από τη διοικητική και οικονομική μεταρρύθμιση, έως την κοινωνική ανάπτυξη και το περιβάλλον.

Η Επιτροπή ενδιαφέρεται ιδιαίτερα να διερευνήσει τις δυνατότητες τριμερούς συνεργασίας με τη Βραζιλία και την Κοινότητα Πορτογαλόφωνων Χωρών (CPLP), για παράδειγμα στον τομέα της ενέργειας, και για τη δημιουργία πλαισίου ενίσχυσης των σχέσεων με τη Βραζιλία και τις πορτογαλόφωνες χώρες της Αφρικής.

- Η Επιτροπή είναι πρόθυμη να συνάψει μνημόνιο συμφωνίας με τη Βραζιλία στον τομέα της βοήθειας για την ανάπτυξη, ιδίως όσον αφορά τη διμερή συνεργασία με την CPLP για τις δραστηριότητες αναπτυξιακής συνεργασίας

Διάλογος σε θέματα κοινωνικής πολιτικής, πολιτικής απασχόλησης και περιφερειακής πολιτικής : Παρόλο που η Βραζιλία είναι μία από τις λιγότερο εξαρτώμενες από βοήθεια χώρες της Νότιας Αμερικής (η επίσημη αναπτυξιακή βοήθεια αποτελεί μόλις το 0,05% του ΑΕΠ), η χώρα ταλανίζεται από σημαντική φτώχεια (ποσοστό φτώχειας 27,9%) και υψηλό δείκτη ανισότητας GINI (58,2 το 2003, μειούμενο σε 56,7 το 2005), καθώς και από εντεινόμενες προκλήσεις υπό μορφή ανισοτήτων στην περιφερειακή ανάπτυξη. Εφαρμόζοντας το πρόγραμμα «Bolsa Familia» και άλλα αποτελεσματικά προγράμματα στήριξης της διαβίωσης, η Βραζιλία κατόρθωσε να αυξήσει το δείκτη ανθρώπινης ανάπτυξης[10] και να μειώσει στο ήμισυ την ακραία φτώχεια 10 χρόνια πριν από το έτος-στόχο 2012, αν και πολλά πρέπει να γίνουν ακόμη για μια πιο ισόρροπη κατανομή των πόρων. Επίσης, η διάρθρωση της απασχόλησης στη Βραζιλία εξελίσσεται με πολύ ταχείς ρυθμούς και πολλές πτυχές της παγκοσμιοποίησης δημιουργούν προκλήσεις για την περιφερειακή και την κοινωνική πολιτική αλλά και όσον αφορά τη δυνατότητα του δημόσιου τομέα να μειώσει τις ανισότητες. Πολλές πτυχές της στρατηγικής της Λισαβόνας αποσκοπούν στην αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων, ενώ η ανταλλαγή εμπειριών σχετικά με τις αντίστοιχες πολιτικές μας θα μπορούσε να αποβεί πολύτιμη τόσο για την ΕΕ όσο και για τη Βραζιλία. Η Βραζιλία θα μπορούσε να αναλάβει ηγετικό ρόλο προσφέροντας καινοτόμους λύσεις στις προκλήσεις της φτώχειας, της ανισότητας και του κοινωνικού αποκλεισμού στο πλαίσιο του διαλόγου ΕΕ-Βραζιλίας για κοινωνικά ζητήματα και ζητήματα απασχόλησης και περιφερειακής πολιτικής.

- Ο διάλογος ΕΕ-Βραζιλίας σε κοινωνικά θέματα και θέματα απασχόλησης που εγκαινιάστηκε πρόσφατα παρέχει ένα βήμα για την ανταλλαγή πρακτικών και τη συζήτηση σχετικά με την πολιτική στους τομείς της απασχόλησης, της κοινωνικής προστασίας, της ένταξης και του κοινωνικού διαλόγου.

- Ομοίως, ο διάλογος για την κοινωνική πολιτική θα επιτρέψει στη Βραζιλία να μοιραστεί την εμπειρία της ίδιας της ΕΕ στη μείωση των περιφερειακών ανισοτήτων και στην επίτευξη καλύτερης εδαφικής ισορροπίας, και να ανταλλάξει βέλτιστες πρακτικές στη χάραξη και εφαρμογή της περιφερειακής πολιτικής, ιδίως σε θέματα όπως η σύμπραξη μεταξύ πολλών επιπέδων (μεταξύ περιφερειακών και τοπικών φορέων, του ιδιωτικού τομέα και της κοινωνίας των πολιτών), ο μεσοπρόθεσμος στρατηγικός σχεδιασμός, το αποτέλεσμα μόχλευσης στους εθνικούς πόρους, δημόσιους και ιδιωτικούς, η ανάπτυξη διοικητικής ικανότητας, ο συντονισμός και η επικοινωνία μεταξύ θεσμικών οργάνων, η διάδοση της νοοτροπίας αξιολόγησης και η συνεργασία μεταξύ περιφερειών.

- Η Βραζιλία θα μπορούσε να αναλάβει ηγετικό ρόλο στη Νότια Αμερική προσφέροντας καινοτόμους λύσεις στις προκλήσεις της φτώχειας, της ανισότητας, του κοινωνικού αποκλεισμού, της μείωσης των περιφερειακών αντιθέσεων, της κοινωνικής προστασίας και της αξιοπρεπούς εργασίας για όλους.

2.4. Προστασία του περιβάλλοντος

Η Βραζιλία είναι ο φύλακας των μεγαλύτερων εκτάσεων τροπικών δασών που απομένουν στον κόσμο και αποφασιστικής σημασίας εταίρος της ΕΕ στην εκστρατεία υπέρ της ανάληψης ενεργότερης δράσης σε διεθνές επίπεδο για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και την αναχαίτιση της μείωσης της βιοποικιλότητας. Απαιτείται ισχυρή πολιτική βούληση για να επιτευχθεί μια ευρεία παγκόσμια συμφωνία με σκοπό τον περιορισμό της αύξησης της θερμοκρασίας κατά λιγότερους από 2°C σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα. Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 10ης Ιανουαρίου 2007 με τίτλο «Περιορισμός της αλλαγής του κλίματος του πλανήτη σε αύξηση της θερμοκρασίας κατά 2 βαθμούς Κελσίου - Η πορεία προς το 2020 και μετέπειτα», η οποία εγκρίθηκε από τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων κατά το εαρινό Συμβούλιο της 8ης και 9ης Μαρτίου 2007, η ΕΕ θεωρεί ότι το ζήτημα αυτό είναι εξαιρετικά επείγον και για το λόγο αυτό είναι αναγκαία η έναρξη διαπραγματεύσεων για μια παγκόσμια και συνολική συμφωνία για την περίοδο μετά το 2012, η οποία θα βασίζεται ιδίως στην αρχή των κοινών αλλά διακριτών ευθυνών· οι διαπραγματεύσεις αυτές πρέπει να αρχίσουν στο πλαίσιο της Διάσκεψης των ΗΕ για την αλλαγή του κλίματος που θα πραγματοποιηθεί εφέτος το Δεκέμβριο στο Μπαλί της Ινδονησίας, με σκοπό να ολοκληρωθούν έως το 2009. Είναι απαραίτητο να αναληφθούν πολιτικές δεσμεύσεις σε υψηλό επίπεδο προκειμένου να ενισχυθεί και να εφαρμοσθεί η σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τη βιολογική ποικιλότητα και για να επιτευχθεί ο στόχος του 2010 για τη βιοποικιλότητα που τέθηκε στην παγκόσμια διάσκεψη κορυφής για την αειφόρο ανάπτυξη (WSSD). Η ΕΕ και η Βραζιλία αισθάνονται επίσης ιδιαίτερη ανησυχία για άλλες περιβαλλοντικές προκλήσεις, κυρίως δε για την προστασία των δασών, την παγκόσμια πρόκληση του υδραργύρου και τα μη αειφόρα πρότυπα κατανάλωσης και παραγωγής.

Εκτός από τη συνεργασία τους στη διεθνή σκηνή, η ΕΕ και η Βραζιλία διεξάγουν διμερείς διαβουλεύσεις σε σειρά περιβαλλοντικών θεμάτων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Βραζιλία πραγματοποιούν τακτικά συνεδριάσεις με σκοπό την ανταλλαγή απόψεων σε θέματα πολιτικής σχετικά με το περιβάλλον και την αλλαγή του κλίματος. Η ΕΕ ενδιαφέρεται για την ανταλλαγή εμπειριών όσον αφορά τη διαχείριση των υδάτων και την αντιμετώπιση μη αειφόρων πρακτικών κατανάλωσης και παραγωγής.

- Η ΕΕ οφείλει να αναπτύξει και να ενισχύσει το διάλογο με τη Βραζιλία σε θέματα περιβαλλοντικής πολιτικής, όπως η κλιματική αλλαγή, η βιοποικιλότητα και η αποδάσωση, συμπεριλαμβανομένου του ρόλου των ιθαγενών πληθυσμών, με σκοπό την καλύτερη αλληλοκατανόηση των θέσεων μας, στοιχείο που θα αυξήσει τη συλλογική επιρροή στους εν λόγω τομείς.

- Η ΕΕ οφείλει να συνεργαστεί με τη Βραζιλία στα διεθνή φόρα για την προώθηση των συνομιλιών σχετικά με την αλλαγή του κλίματος και την αποδάσωση, με σκοπό να επιτευχθεί συμφωνία για ένα παγκόσμιο πλαίσιο μετά το 2012.

- Πρέπει επίσης να εκτιμηθεί η δυνατότητα στενότερης συνεργασίας για την εφαρμογή της σύμβασης για τη βιολογική ποικιλότητα και την επίτευξη του στόχου του 2010 για τη βιοποικιλότητα, καθώς και για οποιοδήποτε άλλο σημαντικό παγκόσμιο πρόβλημα, όπως η αντιμετώπιση της ρύπανσης από υδράργυρο.

2.5. Ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας

Η Βραζιλία ήταν η πρώτη χώρα που ανέπτυξε με επιτυχία μια σημαντικότατη παραγωγή τοπικών βιοκαυσίμων, η οποία έχει τεράστιες δυνατότητες περαιτέρω ανάπτυξης. Διαδραματίζει πρωταγωνιστικό ρόλο σε όλα τα στάδια της παραγωγής, της διανομής και της κατανάλωσης βιοκαυσίμων. Πρόσφατα, η ΕΕ επιβεβαίωσε ότι η αύξηση της χρήσης των ανανεώσιμων μορφών ενέργειας αποτελεί κύρια προτεραιότητα της Κοινοτικής πολιτικής ενέργειας. Το πρόγραμμα δράσης του 2007 για την ενεργειακή πολιτική για την Ευρώπη, το οποίο έλαβε την πολιτική έγκριση των ηγετών της ΕΕ, καθορίζει φιλόδοξους στόχους για τη χρήση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (20%) και των βιοκαυσίμων (10% κατ' ελάχιστον) έως το 2020.

Η ΕΕ και η Βραζιλία συμμερίζονται την πεποίθηση ότι η συνεργασία στον τομέα αυτόν είναι αμοιβαίως επωφελής: έχει δημιουργηθεί μια εταιρική σχέση στο πλαίσιο του διεθνούς φόρουμ για τα βιοκαύσιμα, μιας πρωτοβουλίας της Βραζιλίας που ξεκίνησε τον Μάρτιο 2007[11]. Το φόρουμ αυτό συμβάλλει στην ανάπτυξη κοινών προτύπων με σκοπό την προώθηση μιας διεθνούς αγοράς βιοκαυσίμων εξασφαλίζοντας παράλληλα τον αειφόρο χαρακτήρα της παραγωγής καθώς και απτά αποτελέσματα στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Ασχολείται επίσης με άλλους στόχους σχετικούς με την αειφόρο ανάπτυξη. Η διεθνής διάσκεψη για τα βιοκαύσιμα που διοργανώθηκε από τη Επιτροπή στις 5-6 Ιουλίου 2007 θα αποτελέσει ευκαιρία για τη σημαντική επέκταση αυτής της συνεργασίας.

Η ΕΕ ενδιαφέρεται επίσης έντονα για την ενίσχυση της συνεργασίας με τη Βραζιλία σχετικά με την ενεργειακή αποδοτικότητα, τόσο σε διμερές επίπεδο, όσο και στο πλαίσιο μιας μελλοντικής συμφωνίας-πλαισίου.

- Η έναρξη του διαλόγου Ευρωπαϊκής Επιτροπής-Βραζιλίας σχετικά με την ενεργειακή πολιτική το 2007 μπορεί να συμβάλει στην επίτευξη σημαντικής προόδου στην ενεργειακή συνεργασία ΕΕ-Βραζιλίας, τόσο σε ρυθμιστικό όσο και σε τεχνικό επίπεδο. Στα θέματα που θα συζητηθούν πρέπει να περιλαμβάνονται τα βιοκαύσιμα και άλλες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η ενεργειακή αποδοτικότητα και οι τεχνολογίες χαμηλής εκπομπής διοξειδίου του άνθρακα. Ο διάλογος θα πρέπει επίσης να επιτρέψει τη σύσφιξη των σχέσεων, την ανταλλαγή απόψεων στις μείζονες διεθνείς ενεργειακές εξελίξεις και την προώθηση πολιτικών για τη βελτίωση της ενεργειακής ασφάλειας και αειφορίας.

2.6. Ενίσχυση της σταθερότητας και της ευημερίας στη Λατινική Αμερική

Κατά τα τελευταία έτη, η Βραζιλία συνέσφιξε τις σχέσεις της με τους γείτονές της, ιδίως με την Αργεντινή, με την οποία σύναψε «στρατηγική σχέση».

Στο πολιτικό μέτωπο, η Βραζιλία έχει γίνει βασικός στυλοβάτης της σταθερότητας της Νότιας Αμερικής. Μπόρεσε να αντιμετωπίσει προκλήσεις που εμφανίζονται σε πολλές χώρες της περιοχής (όπως η κοινωνική συνοχή) στο πλαίσιο του πολιτικού και θεσμικού της συστήματος.

Η Βραζιλία υπήρξε πρωτοπόρος στις προσπάθειες εμβάθυνσης της ολοκλήρωσης της Νότιας Αμερικής, τόσο μέσω της Mercosur όσο και με την ίδρυση της Νοτιοαμερικανικής Κοινότητας Εθνών τον Δεκέμβριο 2004, η οποία οδήγησε στην ίδρυση της UNASUR στην περιφερειακή διάσκεψη κορυφής τον Απρίλιο 2007. Κατά τα τελευταία χρόνια οι σχέσεις της Βραζιλίας με τις γειτονικές της χώρες χαρακτηρίζονται από μετριοπάθεια, όπως φάνηκε με τον τρόπο που αντιμετωπίστηκαν οι διαφορές απόψεων με τη Βενεζουέλα και τη Βολιβία.

Στους τομείς της ενέργειας, των τηλεπικοινωνιών, της ύδρευσης και των μεταφορών, η διασυνδεσιμότητα αποτελεί σημαντικό στοιχείο για την προώθηση της σταθερότητας και της ευημερίας στη Λατινική Αμερική. Η συμμετοχή της Βραζιλίας σε οποιοδήποτε μεγάλο περιφερειακό ενεργειακό πρόγραμμα αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη συνεισφορά της χώρας αυτής στις ενεργειακές υποδομές της περιφέρειας. Η ανάπτυξη διωκεάνιων διαδρόμων σε παναμερικανικούς άξονες επέτρεψε στη Βραζιλία να ενσωματωθεί ακόμα περισσότερο στο δίκτυο μεταφορών της Λατινικής Αμερικής.

Η Βραζιλία μπορεί να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στη συνεργασία ΕΕ-Λατινικής Αμερικής-Καραϊβικής. Η ΕΕ εκτιμά ιδιαιτέρως την ενεργό συμμετοχή και συνεισφορά της στις συζητήσεις για την κοινωνική συνοχή και, ιδίως, στο επόμενο φόρουμ ΕΕ-Λατινικής Αμερικής/Καραϊβικής για την κοινωνική συνοχή.

- Η ΕΕ θα καταβάλει προσπάθειες σε διαρκή συνεργασία με τη Βραζιλία για την εφαρμογή των συστάσεων της διάσκεψης του Μαρτίου 2006 ΕΕ-Λατινικής Αμερικής/Καραϊβικής για την κοινωνική συνοχή και για την προώθηση των στόχων που τέθηκαν σε αυτή. Οι προετοιμασίες για το φόρουμ ΕΕ-Λατινικής Αμερικής/Καραϊβικής για την κοινωνική συνοχή αποτέλεσαν καλή ευκαιρία για διάλογο. Και οι δύο πλευρές θα μπορούσαν επίσης να καταβάλουν από κοινού προσπάθειες για την ενθάρρυνση των διεθνών οργανισμών και της κοινωνίας των πολιτών με σκοπό την προώθηση της κοινωνικής συνοχής.

- Η ΕΕ και η Βραζιλία πρέπει να συνεργαστούν για την προετοιμασία του επόμενου φόρουμ ΕΕ-Λατινικής Αμερικής/Καραϊβικής για την κοινωνική συνοχή που θα διεξαχθεί στη Λίμα το 2008.

2 .7. Προώθηση της ατζέντας της Mercosur

Η σπουδαιότητα και η επιρροή της Βραζιλίας και της τεράστιας αγοράς της στη Mercosur είναι προφανής. Το 2005 η Βραζιλία κάλυπτε σχεδόν το 80% του ΑΕγχΠ ολόκληρης της Mercosur[12]. Επιπλέον, η Βραζιλία είναι η ατμομηχανή της οικονομίας της Νότιας Αμερικής και οι κατευθύνσεις της οικονομικής της πολιτικής έχουν επίδραση στην οικονομική σταθερότητα και στη διαδικασία οικονομικής ολοκλήρωσης ολόκληρης της περιφέρειας.

Λόγω της σπουδαιότητας της Βραζιλίας στη Mercosur, η ενίσχυση των πολιτικών δεσμών της ΕΕ με μια χώρα με τόσο κρίσιμη σημασία δεν μπορεί παρά να ωφελήσει τις ευρύτερες σχέσεις ΕΕ-Mercosur.

Μέσω της μεταφοράς των γνώσεων που διαθέτει σχετικά με την ΕΕ και της εμπειρίας που απέκτησε κατά τις διαπραγματεύσεις για μια κοινή ατζέντα με την ΕΕ, η Βραζιλία είναι σε θέση να υποστηρίξει καλύτερα τις προσπάθειες της Mercosur για την οικοδόμηση μιας κοινής αγοράς και μιας πολιτικής ένωσης. Το στοιχείο αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό καθότι σήμερα η Mercosur διέρχεται μια δύσκολη περίοδο. Η ομάδα δεν έχει ακόμη ολοκληρώσει το έργο της επί διαφόρων πτυχών της οικονομικής της ολοκλήρωσης, όπως η ολοκλήρωση της τελωνειακής ένωσης και των υπηρεσιών κοινής αγοράς. Μεταξύ των διαμορφωτών της κοινής γνώμης σε όλες τις χώρες της Mercosur επικρατεί ολοένα και περισσότερο η αίσθηση ότι η ομάδα πρέπει να αυξήσει τις φιλοδοξίες και την αποτελεσματικότητά της και να αναπτύξει την πολιτική της διάσταση και τη διάσταση της εξωτερικής πολιτικής. Η κυβέρνηση της Βραζιλίας έχει ενδιαφερθεί επανειλημμένα για την εμπειρία της ΕΕ ως προτύπου για την ολοκλήρωση της Mercosur, αν και οι κυβερνήσεις της Mercosur είναι εν γένει πολύ επιφυλακτικές όσον αφορά τη μεταφορά εξουσιών σε υπερεθνικά όργανα στο πλαίσιο των προσπαθειών τους για οικονομική και πολιτική ολοκλήρωση. Η ΕΕ είναι ο μεγαλύτερος υποστηρικτής της Mercosur και ένας από τους σημαντικότερους χορηγούς.

Η ενίσχυση του διαλόγου θα βοηθήσει επίσης τις δύο πλευρές στην επίτευξη των στόχων τους με σκοπό την οριστικοποίηση της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ-Mercosur, της οποίας η επιτυχία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την πρόοδο της πολιτικής και οικονομικής ολοκλήρωσης στους κόλπους της Mercosur, διαδικασία στην οποία η Βραζιλία πρέπει να πρωταγωνιστήσει.

- Για τους λόγους αυτούς, προσβλέπουμε στην εποικοδομητική συνεισφορά της Βραζιλίας για τη σύναψη μιας ισόρροπης και περιεκτικής συμφωνίας μεταξύ ΕΕ και Mercosur.

- Η ΕΕ και η Βραζιλία πρέπει να διερευνήσουν από κοινού τρόπους μεγιστοποίησης της συνεργασίας και ανταλλαγής εμπειριών σε θέματα περιφερειακής ολοκλήρωσης.

2.8. Ενίσχυση των εμπορικών και οικονομικών σχέσεων

Ανάπτυξη του εμπορίου και των επενδύσεων : η Βραζιλία αποτελεί τη σημαντικότερη αγορά της Λατινικής Αμερικής για την ΕΕ, δεδομένου ότι καλύπτει το ένα τρίτο του συνόλου των συναλλαγών της ΕΕ με την εν λόγω περιφέρεια, ενώ οι διμερείς εμπορικές ροές παρουσιάζουν διψήφιο ρυθμό ανάπτυξης κατά τα τελευταία χρόνια. Η ΕΕ είναι επίσης ο σημαντικότερος εμπορικός εταίρος της ΕΕ, έχοντας μερίδιο 22% στις συνολικές συναλλαγές της Βραζιλίας. Ωστόσο, το μερίδιο της Βραζιλίας στις συνολικές συναλλαγές της ΕΕ ανέρχεται μόλις στο 1,8%, με αποτέλεσμα η χώρα αυτή να καταλαμβάνει μόλις την ενδέκατη θέση μεταξύ των μεγαλύτερων εμπορικών εταίρων της ΕΕ (Eurostat, 2005). Οι αριθμοί αυτοί δείχνουν τις σημαντικές δυνατότητες της εν λόγω αγοράς για την ΕΕ. Μεταξύ όλων των χωρών της ομάδας BRIC, η Βραζιλία είναι αυτή που έχει προσελκύσει τις περισσότερες άμεσες ξένες επενδύσεις της ΕΕ[13], με απόθεμα επενδύσεων που προσεγγίζει τα 80,1 δισ. ευρώ. Η Βραζιλία είναι επίσης σημαντικός επενδυτής στην ΕΕ[14], ιδίως σε τομείς όπως το εμπόριο, η εξορυκτική βιομηχανία και οι κατασκευές.

Όσον αφορά την πρόσβαση στην αγορά, στόχος μας είναι να αυξηθούν ακόμη περισσότερο οι εμπορικές ευκαιρίες μέσω του αναπτυξιακού προγράμματος της Ντόχα, ενώ οι διαπραγματεύσεις ΕΕ-Mercosur θα συμβάλουν ακόμη περισσότερο στην επίτευξη αυτού του στόχου, δεδομένου του υψηλού επιπέδου προστασίας που επικρατεί σήμερα στις αγορές προϊόντων και υπηρεσιών της Βραζιλίας. Για τους λόγους αυτούς, η ΕΕ ενθαρρύνει τη Βραζιλία να μειώσει τους δασμολογικούς και άλλους φραγμούς, να προωθήσει την οικονομική μεταρρύθμιση και να δημιουργήσει ένα σταθερό κανονιστικό περιβάλλον για τους οικονομικούς φορείς, συμπεριλαμβανομένων των ξένων επενδυτών. Ένα πιο ανοικτό εμπορικό και επενδυτικό περιβάλλον θα τονώσει την ανταγωνιστικότητα σε όλους τους τομείς και θα δημιουργήσει μέσα για την καλύτερη αντιμετώπιση των ευρύτερων κοινωνικών αναγκών.

- Η μελλοντική εταιρική σχέση ΕΕ-Βραζιλίας αποτελεί ευκαιρία για την αντιμετώπιση θεμάτων ιδιαίτερου διμερούς ενδιαφέροντος που συμπληρώνουν τις συνομιλίες ΕΕ-Mercosur, για παράδειγμα μέσω του διαλόγου επί θεμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, βιομηχανικής πολιτικής και κανονιστικής συνεργασίας, καθώς και μέσω διαβουλεύσεων στον υγειονομικό και φυτοϋγειονομικό τομέα, γεγονός που θα συμβάλει στην καλύτερη αμοιβαία κατανόηση των συνθηκών που επικρατούν στον εν λόγω τομέα στις δύο πλευρές κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις συναλλαγές.

Οικονομικά και χρηματοπιστωτικά θέματα : Λαμβάνοντας υπόψη το σημαντικό βάρος της Βραζιλίας στην παγκόσμια οικονομία και σε σημαντικά διεθνή φόρα, όπως η ομάδα των 20, ο ΠΟΕ και ο κύκλος επίσημων συνομιλητών της ομάδας των οκτώ (G8 outreach group), η ΕΕ πρέπει επίσης να αναβαθμίσει το διάλογο με τη Βραζιλία σε χρηματοπιστωτικά και μακροοικονομικά θέματα. Ο διάλογος αυτός θα μπορούσε να περιλάβει τις προκλήσεις στον μακροοικονομικό και φορολογικό τομέα, τις στρατηγικές για τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις με σκοπό την αύξηση της αειφόρου ανάπτυξης, καθώς και ζητήματα κοινωνικής συνοχής.

- Στο πλαίσιο της στρατηγικής εταιρικής σχέσης ΕΕ-Βραζιλίας πρέπει να καθιερωθεί ένας μακροοικονομικός διάλογος σε τακτική βάση.

Τα δάνεια της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) έχουν συμβάλει σημαντικά στην ενίσχυση των οικονομικών δεσμών μεταξύ Βραζιλίας και ΕΕ και στην ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα, καθότι η Βραζιλία είναι μέχρι σήμερα ένας από τους κύριους αποδέκτες πόρων της ΕΤΕπ εκτός της ΕΕ. Η Βραζιλία θα παραμείνει ένας από τους βασικούς δικαιούχους του προγράμματος της ΕΤΕπ, στόχος του οποίου είναι η στήριξη έργων που συμβάλλουν στην περιβαλλοντική αειφορία σύμφωνα με τους στόχους της ΕΕ (συμπεριλαμβανομένου του μετριασμού των κλιματικών αλλαγών), η εξασφάλιση του εφοδιασμού με ενέργεια, η υποστήριξη των άμεσων ξένων επενδύσεων, και η μεταφορά τεχνολογίας και τεχνογνωσίας.

Κοινωνία της πληροφορίας : Είναι κοινή πεποίθηση της ΕΕ και της Βραζιλίας ότι οι τεχνολογίες της πληροφορίας και της επικοινωνίας (ΤΠΕ) δεν έχουν μόνο καίρια σημασία για την προώθηση της καινοτομίας, της ανταγωνιστικότητας και της οικονομικής ανάπτυξης, για τη δημιουργία θέσεων εργασίας και την αύξηση της αποτελεσματικότητας του δημόσιου τομέα, αλλά επιπλέον έχουν σημαντική κοινωνική διάσταση όσον αφορά την αύξηση της κοινωνικής συνοχής, τη βελτίωση της ποιότητας ζωής και τη μείωση της φτώχειας.

- Αποτελεί προτεραιότητα της ΕΕ η περαιτέρω επέκταση του διμερούς διαλόγου και της συνεργασίας στον τομέα των ΤΠΕ προκειμένου να καλυφθούν κανονιστικά θέματα, καθώς και θέματα πολιτικής και έρευνας. Τούτο θα συμβάλει στην εξασφάλιση ενός σταθερού και επαρκούς κανονιστικού πλαισίου στον εν λόγω τομέα, στην καλύτερη αξιοποίηση των ΤΠΕ για τη στήριξη των δημόσιων πολιτικών και της κοινωνικής ευημερίας, και στην ανάπτυξη των ανταλλαγών στους σχετικούς επιστημονικούς και τεχνολογικούς τομείς.

Αεροπορικές μεταφορές : Με τέσσερα σχεδόν εκατομμύρια επιβάτες ετησίως στις τακτικές πτήσεις, η αγορά αεροπορικών μεταφορών Βραζιλίας-ΕΕ έχει καίρια σημασία για τη σύνδεση ανθρώπων και επιχειρήσεων μεταξύ της ΕΕ και της Βραζιλίας. Για να αναπτυχθεί ο εν λόγω τομέας, οι αεροπορικές μεταφορές μεταξύ της Βραζιλίας και της ΕΕ χρειάζονται ένα σταθερό νομικό πλαίσιο. Ως εκ τούτου, οι συμφωνίες αεροπορικών μεταφορών μεταξύ της Βραζιλίας και των κρατών μελών της ΕΕ πρέπει να τροποποιηθούν, για να αντικατοπτρίζουν την ενιαία αεροπορική αγορά της ΕΕ. Άπαξ και η Βραζιλία αναγνωρίσει την ύπαρξη της ΕΕ στις διμερείς της συμφωνίες στον τομέα των αεροπορικών μεταφορών, θα έχει τις δυνατότητες να γίνει σημαντικός εταίρος σε διάφορες πτυχές της αεροπορικής πολιτικής, όπως η διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας και ιδίως στο πλαίσιο του προγράμματος SESAR (Έρευνα διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας στο πλαίσιο του Ενιαίου Ευρωπαϊκού Ουρανού), στόχος του οποίου είναι η αύξηση της ασφάλειας, της αποτελεσματικότητας και της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας των αεροπορικών μεταφορών, αλλά και με την ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας της αεροπορίας, ιδίως όσον αφορά την αναγνώριση πορισμάτων πιστοποίησης αξιοπλοΐας.

- Αποτελεί προτεραιότητα της ΕΕ η επείγουσα τροποποίηση των συμφωνιών στον τομέα των αεροπορικών μεταφορών μεταξύ της Βραζιλίας και των κρατών μελών της ΕΕ.

Θαλάσσιες μεταφορές : Τόσο η Βραζιλία όσο και η ΕΕ είναι σημαντικοί παράγοντες στην παγκόσμια οικονομία και οι θαλάσσιες μεταφορές έχουν καίρια σημασία στην αύξηση της οικονομίας, το εμπόριο και την ανάπτυξη. Ο διάλογος που καθιερώθηκε πρόσφατα μεταξύ της ΕΕ και της Βραζιλίας σχετικά με την πολιτική των θαλάσσιων μεταφορών πρέπει να αναπτυχθεί περαιτέρω, με σκοπό τη βελτίωση των συνθηκών για τις ναυτιλιακές εταιρείες της Βραζιλίας και της ΕΕ, τη διευκόλυνση των θαλάσσιων μεταφορών στη Βραζιλία και την ΕΕ, την ανάπτυξη στενότερης συνεργασίας μεταξύ των δύο πλευρών σε όλους τους τομείς κοινού ενδιαφέροντος, όπως οι λιμένες, οι εσωτερικές πλωτές μεταφορές, οι υποδομές και η ασφάλεια στη θάλασσα, καθώς και με σκοπό τη διεξαγωγή συνομιλιών για τη δυνατότητα σύγκλισης απόψεων στο πλαίσιο των διεθνών οργανισμών.

- Επιπλέον, τα δύο μέρη ενδεχομένως θα κρίνουν σκόπιμο να εξετάσουν τη δυνατότητα καθιέρωσης διατομεακής συνεργασίας σε ζητήματα ναυτιλιακής διακυβέρνησης που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα ναυτιλιακών θεμάτων, από τις μεταφορές, την αλιεία, τη θαλάσσια έρευνα, την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και την αειφόρο εκμετάλλευση των φυσικών πόρων έως τον αναγκαίο σχεδιασμό, τη διαχείριση και την επιβολή της νομοθεσίας σε αυτούς τους τομείς.

- Ο διάλογος που καθιερώθηκε πρόσφατα μεταξύ της ΕΕ και της Βραζιλίας σχετικά με την πολιτική των θαλάσσιων μεταφορών πρέπει να αναπτυχθεί περαιτέρω.

Η επιστήμη, η τεχνολογία (Ε&Τ) και η καινοτομία αποτελεί δεδηλωμένη προτεραιότητα της κυβέρνησης της Βραζιλίας[15].Η διμερής συνεργασία είναι επίσης σημαντική, καθότι η Βραζιλία είναι μια από τις σημαντικότερες τρίτες χώρες που συμμετέχουν στο έκτο πρόγραμμα πλαίσιο έρευνας (για την περίοδο 2002-2006) με κοινές ερευνητικές δραστηριότητες σε διμερές και διπεριφερειακό επίπεδο σε όλες τις κύριες θεματικές περιοχές, από το περιβάλλον, τα τρόφιμα και την υγεία μέχρι τις επίγειες μεταφορές. Η πρόσφατη έναρξη ισχύος της συμφωνίας συνεργασίας στην Ε&Τ μεταξύ ΕΕ και Βραζιλίας και οι νέες δυνατότητες διεθνούς συμμετοχής στο έβδομο πρόγραμμα πλαίσιο 2007-2013 της ΕΕ παρέχουν μια στέρεη βάση για την αύξηση της υφιστάμενης συνεργασίας, σε συνδυασμό με έναν δυναμικό διάλογο για την πολιτική στον εν λόγω τομέα.

- Ο τομεακός διάλογος σε θέματα Ε&Τ πρέπει να ενισχυθεί και ο κοινός σχεδιασμός να βελτιωθεί προκειμένου να εστιαστεί σαφέστερα και να τεθούν προτεραιότητες μέσω κατάλληλων θεματικών διαλόγων σε τομείς κοινού ενδιαφέροντος.

- Η Βραζιλία ενθαρρύνεται να χρηματοδοτεί τους δικούς της συμμετέχοντες σε δραστηριότητες του έβδομου προγράμματος πλαισίου, εάν και όταν τούτο κριθεί σκόπιμο. Οι δύο πλευρές πρέπει να διευκολύνουν την κινητικότητα των ερευνητών, η οποία στην περίπτωση της ΕΕ προωθείται μέσω του ειδικού προγράμματος People. Η ΕΕ και η Βραζιλία πρέπει να εδραιώσουν και να βελτιώσουν τη διαφάνεια της συνεργασίας.

- Πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο σύναψης συμφωνίας μεταξύ της Ευρατόμ και της Βραζιλίας κατά το πρότυπο ήδη ισχυουσών συμφωνιών με άλλες χώρες, είτε στον ειδικό τομέα της σύντηξης προκειμένου να προωθηθεί το ενδιαφέρον της Βραζιλίας να συμμετάσχει στο έργο του Διεθνούς Πειραματικού Θερμοπυρηνικού Αντιδραστήρα (International Thermonuclear Experimental Reactor - ITER) είτε σε ευρύτερους τομείς της πυρηνικής έρευνας.

Δορυφορική πλοήγηση, Galileo : Η συνεργασία για το ευρωπαϊκό πρόγραμμα δορυφορικής πλοήγησης Galileo πρέπει να ενταθεί περαιτέρω μέσω νέας συμφωνίας συνεργασίας (μετά από αρχικές ανταλλαγές πληροφοριών και άλλες επαφές).

- Η συμμετοχή της Βραζιλίας στο πρόγραμμα Galileo θα αποτελέσει άριστη ευκαιρία για την ενίσχυση της βιομηχανικής και επιστημονικής συνεργασίας σε τομείς υψηλής τεχνολογίας μεταξύ της ΕΕ και της Βραζιλίας.

2.9. Δικαιοσύνη, ελευθερία και ασφάλεια

Η ΕΕ και η Βραζιλία πρέπει να συνεργασθούν, μεταξύ άλλων σε διεθνή φόρα, για την καθιέρωση διεθνών προτύπων καταπολέμησης του οργανωμένου εγκλήματος και της διαφθοράς, μέσω της προώθησης της συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις και ιδίως της πλήρους εφαρμογής των συμβάσεων και των πρωτοκόλλων των Ηνωμένων Εθνών για την καταπολέμηση του διακρατικού οργανωμένου εγκλήματος και της διαφθοράς. Η ΕΕ και η Βραζιλία πρέπει επίσης να προωθήσουν τη συνεργασία όσον αφορά την περιφερειακή πολυτομεακή επιβολή του νόμου. Η συνεργασία μεταξύ της ΕΕ και της Βραζιλίας για την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών πρέπει να βασίζεται στην αρχή της από κοινού ανάληψης ευθυνών και να υποστηρίζει την ανάπτυξη πολιτικών και προγραμμάτων που συμβάλλουν στην αύξηση των δυνατοτήτων της Βραζιλίας να αντιμετωπίζει το παγκόσμιο πρόβλημα των ναρκωτικών μέσω μιας ολοκληρωμένης και ισόρροπης προσέγγισης.

Η Επιτροπή είναι πεπεισμένη ότι εντός των προσεχών μηνών θα ευοδωθούν οι διαπραγματεύσεις για τη σύναψη συμφωνίας απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης για βραχεία διαμονή μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Βραζιλίας. Η εν λόγω συμφωνία θα θέσει τέλος στην άνιση μεταχείριση ορισμένων πολιτών της ΕΕ από τη Βραζιλία, μετά τη διεύρυνση του 2004, και θα εξασφαλίσει αμοιβαία τη δυνατότητα ταξιδιού χωρίς θεωρήσεις τόσο για τους Βραζιλιανούς όσο και για τους Ευρωπαίους πολίτες. Η Επιτροπή αναμένεται να εγκρίνει σχέδιο διαπραγματευτικής εντολής κατά τα τέλη Ιουνίου.

Στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων, υπογραμμίζεται ότι η καταπολέμηση της λαθρομετανάστευσης πρέπει να συζητηθεί προκειμένου να ευνοηθεί η βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ της ΕΕ και της Βραζιλίας. Ιδιαίτερα σημαντικό στο πλαίσιο της μετανάστευσης είναι το ζήτημα των εμβασμάτων από την Ευρώπη προς τη Βραζιλία, ο όγκος των οποίων έχει αυξηθεί σημαντικά κατά τα τελευταία χρόνια. Εάν τύχει σωστής διαχείρισης, μπορεί να συμβάλει στην οικονομική ανάπτυξη και μεγέθυνση. Οι τρόποι διευκόλυνσης της αποστολής εμβασμάτων πρέπει επίσης να περιληφθούν στις σχετικές συζητήσεις, συμπεριλαμβανομένου του μακροοικονομικό διαλόγου.

- Η ΕΕ και η Βραζιλία πρέπει να προωθήσουν την περιφερειακή πολυτομεακή συνεργασία στον τομέα της επιβολής της νομοθεσίας.

2.10. Σύσφιξη των σχέσεων των λαών

Ασφαλώς, πέρα από το οικονομικό συμφέρον, η σχέση ΕΕ-Βραζιλίας έχει πολλές ακόμη πτυχές: ιστορικοί δεσμοί, στενοί πολιτισμικοί και γλωσσικοί δεσμοί, συνεργασία μεταξύ πανεπιστημίων, αθλητικοί δεσμοί, αμφίδρομος τουρισμός, σχέσεις μεταξύ επιχειρήσεων, κοινά ενδιαφέροντα στον τομέα της υγείας κ.ά.π.

Στο πλαίσιο της ενίσχυσης και της εμβάθυνσης των σχέσεων ΕΕ-Βραζιλίας, είναι απολύτως αναγκαίο να αναληφθούν δράσεις για τη μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση και κατανόηση του πολιτισμού και των κοινωνιών αμφοτέρων των μερών. Πρέπει να γίνουν άμεσες ενέργειες για τη σφυγμομέτρηση της κοινής γνώμης και τη μέτρηση της γνώσης σχετικά με την ΕΕ στη Βραζιλία και αντιστρόφως, και να χαραχθούν και να εφαρμοστούν στρατηγικές προκειμένου να προαχθεί η αλληλογνωριμία και η αλληλοκατανόηση και να εξαλειφθούν οι εσφαλμένες αντιλήψεις.

Ανώτατη εκπαίδευση

Υπάρχει σημαντικό ενδιαφέρον και ευρύ περιθώριο δράσης όσον αφορά τη συνεργασία ΕΕ-Βραζιλίας στον τομέα της ανώτατης εκπαίδευσης, προκειμένου να διευρυνθεί η ακαδημαϊκή γνώση και να αναπτυχθούν οι επαφές μεταξύ των μελλοντικών μελών της πνευματικής ελίτ. Η Βραζιλία συμμετέχει ενεργά στο πρόγραμμα ALBAN της ΕΕ στην ανώτατη εκπαίδευση[16], στο Erasmus Mundus[17] και στα διμερή προγράμματα ανταλλαγών των κρατών μελών της ΕΕ. Έντονη ήταν επίσης η συμμετοχή της Βραζιλίας στο πρόγραμμα ALFA[18] για τη διαπανεπιστημιακή συνεργασία ΕΕ-Λατινικής Αμερικής. Πρέπει να σημειωθεί ότι μελετάται η πιθανή έναρξη διαλόγου σε επίπεδο εκπαιδευτικής πολιτικής με στόχο την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών.

- Η ΕΕ προτείνει να προωθηθεί ο διάλογος και οι ανταλλαγές μεταξύ των πολιτισμών μας, μέσω της εντατικοποίησης των πανεπιστημιακών ανταλλαγών στο εγγύς μέλλον, με κεφάλαια από το εθνικό έγγραφο στρατηγικής της ΕΕ 2007-2013: προβλέπεται η χορήγηση άλλων 30,5 εκατ. ευρώ ειδικά σε φοιτητές από τη Βραζιλία για υποτροφίες του προγράμματος Erasmus Mundus.

Πολιτισμός : Η ΕΕ και η Βραζιλία έχουν συγκλίνουσες απόψεις και κοινούς στόχους για τον πολιτισμό, ιδίως όσον αφορά την πολιτισμική πολυμορφία και τον διαπολιτισμικό διάλογο. Ο τομεακός διάλογος, που συμφωνήθηκε πρόσφατα, θα προσφέρει ένα πλαίσιο για την προάσπιση της πολιτισμικής πολυμορφίας και για την προώθηση των οικονομικών δραστηριοτήτων στον τομέα του πολιτισμού. Ο διάλογος θα δώσει ιδιαίτερη έμφαση στη σύμβαση της UNESCO για την προστασία και προώθηση της πολυμορφίας των πολιτιστικών εκφράσεων και στην προώθηση της συνεργασίας σε διεθνή φόρα σχετικά με την αποτελεσματική εφαρμογή της. Στον τομέα των γλωσσών η πείρα της ΕΕ είναι χρήσιμη όσον αφορά τις βέλτιστες πρακτικές για την προώθηση της γλωσσικής ποικιλομορφίας.

Κοινωνία των πολιτών : Οι επαφές μεταξύ των λαών της Βραζιλίας και της ΕΕ πρέπει επίσης να ενισχυθούν μέσω της κοινωνίας των πολιτών: και στις δύο πλευρές υπάρχει σημαντικό κοινό ενδιαφέρον σε θέματα που προκαλούν αμοιβαία ανησυχία, όπως η κλιματική αλλαγή, το περιβάλλον, η ανακούφιση της φτώχειας, η κοινωνική ανάπτυξη, η αστικοποίηση, αλλά και σε πιο τεχνικά και οικονομικά θέματα, όπως η επιστήμη και η τεχνολογία, και τα θέματα θαλάσσιων μεταφορών.

- Πρέπει να ενισχυθούν οι επαφές της κοινωνίας των πολιτών σε ένα ευρύ φάσμα τομέων.

- Οι ανταλλαγές και η συνεργασία μεταξύ νέων εκτός του τομέα της τυπικής εκπαίδευσης θα μπορούσαν επίσης να ενισχυθούν μέσω του προγράμματος «Νεολαία σε δράση».

Επιχειρήσεις : Υπάρχει ακόμη ανεκμετάλλευτο δυναμικό στον τομέα των επιχειρήσεων, όπως προκύπτει από τα εντυπωσιακά αριθμητικά στοιχεία σχετικά με τις επενδύσεις και στις δύο πλευρές. Οι επαφές μεταξύ επιχειρήσεων πρέπει να ευνοηθούν περαιτέρω και να στηριχθούν με τη διοργάνωση στρογγυλής τραπέζης ΕΕ-Βραζιλίας .

- Η πρώτη στρογγυλή τράπεζα ΕΕ-Βραζιλίας σχετικά με τις επιχειρήσεις προβλέπεται να πραγματοποιηθεί παράλληλα με την πολιτική διάσκεψη κορυφής ΕΕ-Βραζιλίας στη Λισαβόνα.

3. Η μελλοντική πορεία

Η ταχέως αναπτυσσόμενη σχέση ΕΕ-Βραζιλίας βασίζεται επί του παρόντος στη συμφωνία-πλαίσιο συνεργασίας του 1992 και στη συμφωνία-πλαίσιο συνεργασίας ΕΕ-Mercosur του 1995. Έτσι, αναπόφευκτα περιορίζεται η έκταση και το βάθος του διαλόγου.

Η επίσκεψη του Προέδρου Barroso στη Βραζιλία τον Μάιο 2006 έδωσε νέα ώθηση στις σχέσεις μας, με την αναγνώριση των δυνητικών οφελών της συνεργασίας σε ένα φάσμα τομεακών περιοχών, που ορίστηκαν στη συνεδρίαση της μεικτής επιτροπής τον Απρίλιο 2005[19]. Ένας πρώτος γύρος πολιτικών διαβουλεύσεων με τη Βραζιλία σε επίπεδο τρόικα πραγματοποιήθηκε στη Μπραζίλια τον Μάιο 2007.

Τα πρόσφατα αυτά βήματα έδειξαν ότι υπάρχει ολοένα και μεγαλύτερος ενθουσιασμός και στις δύο πλευρές για την επέκταση και ενίσχυση της συνεργασίας μας σε πολλούς τομείς. Η Βραζιλία έδειξε μεγάλο ενδιαφέρον τόσο για τη διαδικασία όσο και για την ανάπτυξη μιας «στρατηγικής εταιρικής σχέσης» με την Ευρώπη.

Η διάσκεψη κορυφής του Ιουλίου παρέχει στην Ένωση την ευκαιρία να δώσει νέα ώθηση σε ολόκληρο το φάσμα των σχέσεων ΕΕ-Βραζιλίας. Μια στρατηγική εταιρική σχέση με τη Βραζιλία, μια μακρά φιλία και συμμαχία σε μια περιοχή με μεγάλη σημασία για την ΕΕ θα συνεπαγόταν τη δημιουργία συναίνεσης και συμφωνιών ευρύτερης πολιτικής συνεργασίας, για την προώθηση της ειρήνης και της σταθερότητας στις ηπείρους μας και πέραν αυτών, και θα μας επέτρεπε να συνασπίσουμε τις δυνάμεις μας για την αντιμετώπιση των παγκόσμιων προκλήσεων που έχουμε μπροστά μας. Θα συνεπαγόταν επίσης μια προσέγγιση των οικονομικών και εμπορικών σχέσεων από τη σκοπιά της συνεργασίας και την πρόοδο σε συγκεκριμένους τομείς, στους οποίους επιδιώκεται η συνεργασία. Θα απαιτούσε επίσης προσήλωση στην περιφερειακή ολοκλήρωση, ενίσχυση της συνεργασίας μας με τη Mercosur και καταβολή προσπαθειών για την επιτυχή ολοκλήρωση της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ-Mercosur. Συμπερασματικά, μια στρατηγική εταιρική σχέση ΕΕ-Βραζιλίας θα αποτελούσε πολύ θετικό βήμα προόδου για την ΕΕ, τη Βραζιλία και ολόκληρη την περιφέρεια.

Υπό τις περιστάσεις αυτές, η Επιτροπή είναι της άποψης ότι η διάσκεψη κορυφής της Λισαβόνας τον Ιούλιο θα δώσει την ευκαιρία στην ΕΕ να προβεί στα πρώτα κρίσιμα βήματα στην κατεύθυνση της προσφοράς μιας στρατηγικής εταιρικής σχέσης στη Βραζιλία.

Για τους λόγους αυτούς, η Επιτροπή συνιστά τα ακόλουθα:

- Λαμβάνοντας υπόψη τις προτεραιότητες που ορίζονται στην παρούσα ανακοίνωση και ιδίως τα ουσιαστικά στοιχεία του Κεφαλαίου 2, και

- προκειμένου να συσφιχθούν οι δεσμοί μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Βραζιλίας διευρύνοντας τον πολιτικό διάλογο, ώστε να περιληφθούν όλα τα θέματα κοινού ενδιαφέροντος και παγκόσμιας σπουδαιότητας, ενισχύοντας τη διμερή συνεργασία και συμβάλλοντας στη σύναψη της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ-Mercosur·

η ΕΕ θα πρέπει:

- να δεσμευθεί έναντι της Βραζιλίας για την έναρξη στρατηγικής εταιρικής σχέσης κατά τη διάσκεψη κορυφής ΕΕ-Βραζιλίας στη Λισαβόνα,

- να καλέσει τη Βραζιλία να υποβάλει τις απόψεις της σχετικά με το εύρος της εταιρικής σχέσης.

Η Βραζιλία με μια ματιά:

Πολιτικά και γεωγραφικά δεδομένα |

Επίσημη ονομασία: | Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Βραζιλίας |

Νυν Πρόεδρος της Δημοκρατίας: | κ. Luiz Inácio Lula da Silva (από τον Ιανουάριο 2003· επανεξελέγη τον Οκτώβριο 2006) |

Έκταση : | 8 512 εκατ. χλμ2 |

Σύνορα: | Σύνολο: 14 691 χλμ Συνορεύει με τις ακόλουθες χώρες: Αργεντινή 1 224 χλμ, Βολιβία 3 400 χλμ, Κολομβία 1 643 χλμ, Γαλλική Γουιάνα 673 χλμ, Γουιάνα 1 119 χλμ, Παραγουάη 1 290 χλμ, Περού 1 560 χλμ, Σουρινάμ 597 χλμ, Ουρουγουάη 985 χλμ, Βενεζουέλα 2 200 χλμ |

Πληθυσμός: | 189 εκατομμύρια (2007) |

Αύξηση πληθυσμού: | 1,3% ετησίως |

Ποσοστό του πληθυσμού που κατοικεί σε πόλεις: | 84% (2005) |

Σημαντικότερες πόλεις : | São Paolo (10,8 εκατ.), Rio de Janeiro (6 εκατ.), Salvador (2,6 εκατ.), Belo Horizonte (2,3 εκατ.), Fortaleza (2,3 εκατ.) |

Οικονομικοί δείκτες |

ΑΕγχΠ: Κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ: | 710 δισ. ευρώ (2006, Eurostat) 3 820 ευρώ (2006, Eurostat) |

Αύξηση του ΑΕγχΠ: | 0,5%(2003), 4,9% (2004), 3,3% (2005), 3,5% (2006) |

Πληθωρισμός: | 14,8% (2003), 6,6% (2004), 6,8% (2005), 4,6% (2006) |

Ισοζύγιο τρεχουσών πληρωμών : | 0,8% (2003), 1,9% (2004), 1,7% (2005), 0,7% (2006) |

Eξαγωγές προς την ΕΕ: | 26,2 δισ. ευρώ (2006) = 22% του συνόλου των εξαγωγών· 1,9% των εισαγωγών της ΕΕ |

Εισαγωγές από την ΕΕ: | 17,7 δισ. ευρώ (2004) = 22% του συνόλου των εισαγωγών· 1,5% των εξαγωγών της ΕΕ |

Αποθέματα επενδύσεων της ΕΕ στη Βραζιλία | 59,2 δισ. ευρώ (2002), 76,3 δισ. ευρώ (2005) |

Ορισμένοι κοινωνικοί δείκτες |

Ποσοστό αναλφαβητισμού: | 11,5% |

Προσδόκιμο ζωής: | 71 έτη (2005) |

Ποσοστά σχολικής φοίτησης για άτομα ηλικίας 7-24 ετών: | Πρωτοβάθμια εκπαίδευση (7-14): 96 % (2005) Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (15-17): 46% (2005) Τριτοβάθμια εκπαίδευση (18-24): 22% (2003) |

Ποσοστά φτώχειας: | 36,3% (2005)· (απόλυτη φτώχεια: 10,6%) |

Ποσοστά παιδικής θνησιμότητας: | 20 ανά 1000 γεννήσεις ζώντων (2005) |

Δείκτης ανισότητας GINI | 0,61 (δηλαδή υψηλός: ο βαθμός 0 σημαίνει απόλυτη ισότητα, ενώ ο βαθμός 1 απόλυτη ανισότητα) |

Πηγές: Eurostat, Banco do Brasil, Παγκόσμια Τράπεζα , IBGE, ΔΝΤ, UN-ECLAC

[pic]

[pic]

[pic]

[1] Ο όρος δημιουργήθηκε το 2003 από την Goldman Sachs για τις ταχέως αναδυόμενες οικονομίες της Βραζιλίας, της Ρωσίας, της Ινδίας και της Κίνας.

[2] Η ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο «Μια ενισχυμένη εταιρική σχέση μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Λατινικής Αερικής [COM (2005) 636] θέτει τα θεμέλια για μια ισχυρότερη εταιρική σχέση με τη Λατινική Αμερική.

[3] Η Union Sudamericana – UNASUR – ιδρύθηκε επίσημα σε σύνοδο κορυφής στη Βενεζουέλα τον Απρίλιο 2007.

[4] Στο τέλος του 2004 το 38% του αποθέματος επενδύσεων κεφαλαίων στη Λατινική Αμερική βρισκόταν στη Βραζιλία (Επετηρίδα Eurostat 2006).

[5] Το ποσοστό ανάπτυξης της Βραζιλίας ήταν κάτω του 3,7% το 2006.

[6] Η Βραζιλία συμμετέχει σήμερα στις ακόλουθες επιχειρήσεις της UNPK: Σουδάν, Aκτή Eλεφαντοστού, Αιθιοπία και Ερυθραία, Αϊτή, Ανατολικό Τιμόρ, Κύπρος.

[7] Η συνεισφορά της ΕΕ στην Αϊτή για την περίοδο 2002-2007 (9ο ΕΤΑ) είναι σχεδόν 300 εκατ. ευρώ, ενώ σχεδόν 233 εκατ. ευρώ διατίθενται για την περίοδο 2008-2013.

[8] Περισσότερες από 100 χώρες έχουν υπογράψει την εν λόγω Δήλωση των Ηνωμένων Εθνών του 2004, η οποία απευθύνει έκκληση για τη χρήση καινοτόμων χρηματοδοτικών μηχανισμών για την επίτευξη των αναπτυξιακών στόχων της χιλιετίας. Η πρωτοβουλία οδήγησε στη δημιουργία της UNITAID το 2006 για την καταπολέμηση τριών μεγάλων θανατηφόρων ασθενειών, όπως η φυματίωση το AIDS και η ελονοσία. Το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία και η Σουηδία είναι χρηματοδοτούντα μέλη.

[9] Το ποσό του χαρτοφυλακίου έργων/προγραμμάτων υπερβαίνει τα 165 εκατ. ευρώ, μη συμπεριλαμβανομένων των έργων ΕΤΑ.

[10] Το 2004 κατείχε την 69η θέση μεταξύ 177 χωρών (πηγή: έκθεση για την ανθρώπινη ανάπτυξη 2006 του Προγράμματος Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών-UNDP).

[11] Μέλη είναι επίσης η Κίνα, η Ινδία, οι ΗΠΑ και η Νότια Αφρική.

[12] Πηγή: Παγκόσμια Τράπεζα.

[13] Μολονότι οι εξωτερικές ροές προς τη Ρωσία, την Κίνα και την Ινδία κατά την περίοδο 2003-2005 ήταν ανώτερες από αυτές που κατευθύνθηκαν προς τη Βραζιλία, ο συνολικός όγκος στα κοινοτικών επενδύσεων στη Βραζιλία είναι υψηλότερος από ό,τι για όλες τις άλλες χώρες BRIC από κοινού: το 2005 ήταν 80,1 δισ. ευρώ για τη Βραζιλία, 31,3 δισ. ευρώ για τη Ρωσία, 31,3 δισ. ευρώ για την Κίνα και 13,7 δισ. ευρώ για την Ινδία.

[14] Το 2005 τα βραζιλιανά κεφάλαια που έχουν επενδυθεί στην ΕΕ ανέρχονταν σε 5,2 δισ. ευρώ (πηγή: Banco Central do Brasil).

[15] Οι τρέχουσες επενδύσεις στην έρευνα ύψους 1% του ΑΕγχΠ προβλέπεται να διπλασιαστούν μέχρι το τέλος της δεύτερης θητείας του Προέδρου Λούλα.

[16] Περίπου 2 500 φοιτητές από τη Βραζιλία συμμετείχαν στο πρόγραμμα “ALBAN” της ΕΚ στην ανώτατη εκπαίδευση για τη Λατινική Αμερική από το 2003: ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί στο 30% του συνόλου των συμμετεχόντων από τη Λατινική Αμερική.

[17] Η Βραζιλία είναι η χώρα της Λατινικής Αμερικής που συμμετέχει με τη μεγαλύτερη επιτυχία στο πρόγραμμα Erasmus Mundus. 89 φοιτητές και 28 ακαδημαϊκοί από εκπαιδευτικά ιδρύματα της Βραζιλίας έχουν λάβει υποτροφία Erasmus Mundus για να σπουδάσουν ή να εργαστούν στην Ευρώπη κατά την περίοδο 2004-2006. Επτά πανεπιστήμια της Βραζιλίας συμμετέχουν σε κοινοπραξίες στο πλαίσιο προγραμμάτων Μάστερ του Erasmus Mundus.

[18] ALFA II (América Latina Formação Académica) – περίπου 70 διαφορετικά ιδρύματα ανώτατης εκπαίδευσης της Βραζιλίας εφάρμοσαν περίπου 136 έργα, εκ των οποίων τα 82 έδωσαν τη δυνατότητα για κινητικότητα ενός εξαμήνου μεταξύ Λατινικής Αμερικής και ΕΕ σε 1 300 περιπτώσεις.

[19] Ενέργεια, περιβάλλον, επιστήμη και τεχνολογία, θαλάσσιες μεταφορές, κοινωνική πολιτική, περιφερειακή πολιτική.