Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών σχετικά με τις "Προτάσεις της ΕΤΠ για τη Διακυβερνητική Διάσκεψη"

(2004/C 23/01)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την απόφαση του Προεδρείου της, της 1ης Ιουλίου 2003, σύμφωνα με το άρθρο 265 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, να αναθέσει στην επιτροπή "Συνταγματικά Θέματα και Ευρωπαϊκή Διακυβέρνηση" την κατάρτιση γνωμοδότησης για τις ανωτέρω προτάσεις,

έχοντας υπόψη το Σχέδιο Συνθήκης για τη θέσπιση Συντάγματος της Ευρώπης, που υποβλήθηκε στον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 18 Ιουλίου 2003 στη Ρώμη (CONV 850/03),

έχοντας υπόψη τη Δήλωση για το μέλλον της Ένωσης, που υιοθετήθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Νίκαιας,

έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα της Προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Λάκεν, της 14ης και 15ης Δεκεμβρίου 2001, και ειδικότερα τη Δήλωση του Λάκεν για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα της Προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Θεσσαλονίκης, της 19ης και 20ής Ιουνίου 2003,

έχοντας υπόψη το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το σχέδιο Συνθήκης σχετικά με τη θέσπιση Συντάγματος για την Ευρώπη και τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου όσον αφορά τη σύγκληση της Διακυβερνητικής Διάσκεψης (ΔΔ) (Α5-0299/2003),

έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, βάσει του άρθρου 48 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, σχετικά με τη σύνοδο της διάσκεψης των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών με σκοπό την αναθεώρηση των Συνθηκών (COM(2003) 548 τελικό),

έχοντας υπόψη το ψήφισμά της, της 3ης Ιουλίου 2003, για τις "Συστάσεις της Ευρωπαϊκής Συνέλευσης" (CdR 198/2003 fin)(1) (CONV 827/03),

έχοντας υπόψη τις συστάσεις που υπέβαλε η ΕΤΠ στην Ευρωπαϊκή Συνέλευση κατά τη διάρκεια των εργασιών της, οι οποίες δεν συμπεριλήφθησαν στο Σχέδιο Συντάγματος (βλ. παράρτημα 1),

έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησής της (CdR 169/2003 rev.) που υιοθετήθηκε από την επιτροπή "Συνταγματικά Θέματα και Ευρωπαϊκή Διακυβέρνηση" στις 26 Σεπτεμβρίου 2003 (εισηγητές: ο Sir Albert Bore, Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών, Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου του Birmingham (UK-ΕΣΚ), και ο κ. Reinhold Bocklet, Πρώτος Αντιπρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών, Υπουργός Ομοσπονδιακών και Ευρωπαϊκών Υποθέσεων του Ομόσπονδου Κρατιδίου της Βαυαρίας (D-ΕΛΚ),

Εκτιμώντας ότι:

1) στη Δήλωση για το μέλλον της Ένωσης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Νίκαιας, ορίζονται οι κατευθυντήριες γραμμές της διαδικασίας που σήμερα, τις παραμονές της ΔΔ, εισέρχεται στην τελική της φάση. Η διαδικασία αυτή πρέπει να διευθετήσει τέσσερα ζητήματα: τον ακριβέστερο προσδιορισμό και την καλύτερη παρακολούθηση της οριοθέτησης των εξουσιών μεταξύ της ΕΕ και των κρατών μελών, κατά τέτοιον τρόπο ώστε να ανακλάται η αρχή της επικουρικότητας· το καθεστώς του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ που διακηρύχθηκε στη Νίκαια, σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Κολωνίας· την απλοποίηση των Συνθηκών, προκειμένου να καταστούν σαφέστερες και περισσότερο κατανοητές, χωρίς να μεταβληθεί το νόημά τους· και, τέλος, τον ρόλο των εθνικών κοινοβουλίων στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική,

2) με τη Δήλωση του Λάκεν, του Δεκεμβρίου 2001, ζητείται η σύγκληση Συνέλευσης για το μέλλον της Ευρώπης, προκειμένου να προετοιμασθεί ένας όσο το δυνατόν πιο ευρύς και ανοιχτός δρόμος για τη ΔΔ και να εξετασθούν τα εξής θέματα: ο καλύτερος καταμερισμός και προσδιορισμός των αρμοδιοτήτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η απλούστευση των μέσων της Ένωσης, η αύξηση της δημοκρατίας, της διαφάνειας και της αποτελεσματικότητας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και η πορεία προς ένα Σύνταγμα για τους Ευρωπαίους πολίτες,

3) η πληρέστερη αναγνώριση της τοπικής και περιφερειακής διάστασης εντός της νέας αρχιτεκτονικής της ΕΕ θα βελτιώσει, αφενός, την αποτελεσματικότητά της και, αφετέρου, τη σύνδεσή της με τους πολίτες,

4) το Σχέδιο Συντάγματος που υποβλήθηκε από την Ευρωπαϊκή Συνέλευση στους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων αποτελεί το θεμέλιο της μελλοντικής Συνθήκης για τη θέσπιση Συντάγματος της Ευρώπης, η οποία θα πρέπει να λάβει την οριστική της μορφή από τη Διακυβερνητική Διάσκεψη,

υιοθέτησε ομόφωνα κατά την 51η σύνοδο ολομέλειάς της, που πραγματοποιήθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2003, την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Οι απόψεις της Επιτροπής των Περιφερειών

Η Επιτροπή των Περιφερειών

Το γενικό πλαίσιο

1.1. Θεωρεί τη λήψη αποφάσεων πλησίον των πολιτών ως το απαιτούμενο αντίβαρο και συμπλήρωμα της γενικής τάσης προς παγκοσμιοποίηση.

1.2. Φρονεί ότι η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση σε μια διευρυμένη Ένωση δεν θα πρέπει να περιορίζεται πλέον στην οικονομική συνεργασία, αλλά θα πρέπει να συμπεριλαμβάνει όλο και περισσότερο τη λήψη πολιτικών αποφάσεων, στις οποίες θα λαμβάνονται υπόψη οι απόψεις των τοπικών και περιφερειακών αρχών, εφόσον εξ ορισμού η διαδικασία αυτή έχει αντίκτυπο σε κάθε βαθμίδα διακυβέρνησης.

1.3. Πιστεύει ότι για να μπορούν οι τοπικές και περιφερειακές αρχές να συμμετέχουν πλήρως στην ευρωπαϊκή διαδικασία λήψης των αποφάσεων, τις οποίες έχουν την ευθύνη να εφαρμόσουν, απαιτείται να είναι καλά ενημερωμένες για τις τρέχουσες εξελίξεις και είναι ουσιώδες να διεξάγονται προηγουμένως διαβουλεύσεις μαζί τους.

1.4. Θεωρεί θετική τη γενική τάση να λαμβάνεται υπόψη η τοπική και περιφερειακή διάσταση στη διαδικασία λήψης αποφάσεων της ΕΕ, η οποία παρατηρείται από τις αρχές της δεκαετίας του '90 και εκδηλώθηκε με την ίδρυση της ΕΤΠ, καθώς και την παράλληλη αύξηση των ευθυνών και των αρμοδιοτήτων των υποεθνικών διοικητικών βαθμίδων, η οποία αντανακλά τάσεις αποκέντρωσης των εξουσιών σε ορισμένα κράτη μέλη.

1.5. Θεωρεί τη Λευκή Βίβλο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ευρωπαϊκή διακυβέρνηση αναγνώριση του γεγονότος ότι η ΕΕ έχει εισέλθει σε ένα σύστημα πολυεπίπεδης διακυβέρνησης και ότι, κατά συνέπεια, πρέπει να αυξηθεί ο ρόλος και ο σεβασμός των εξουσιών του τοπικού και του περιφερειακού διοικητικού επιπέδου.

1.6. Υπογραμμίζει την ανάγκη τακτικού διαλόγου μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των τοπικών και περιφερειακών αρχών και των ενώσεων που τις εκπροσωπούν και θεωρεί ότι η ΕΤΠ είναι σε θέση να διευκολύνει έναν αποτελεσματικό διάλογο σχετικά με καίρια θέματα πολιτικής.

1.7. Θεωρεί το πρωτόκολλο συνεργασίας, που υπογράφηκε μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της ΕΤΠ, σημαντική βάση για στενότερη συνεργασία και ότι, επί του παρόντος, είναι ώριμες οι συνθήκες για την εμβάθυνση αυτής της συνεργασίας, προκειμένου να αναδειχθεί ο ρόλος της ΕΤΠ ως εκπροσώπου των κοινών συμφερόντων των τοπικών και περιφερειακών αρχών της Ευρώπης.

1.8. Αξιολογεί θετικά την αυξανόμενη συμμετοχή της ΕΤΠ στις άτυπες συνεδριάσεις του Συμβουλίου.

1.9. Επαναλαμβάνει την έκκλησή της να διατηρηθεί στις χρηματοδοτικές και διοικητικές αξιολογήσεις των κυριότερων προτάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μία εκτίμηση του αντίκτυπου επί της τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης.

Η διαδικασία της Συνέλευσης και οι διαβουλεύσεις

1.10. Επιδοκιμάζει την αναγνώριση από την Ευρωπαϊκή Συνέλευση του ρόλου και της θέσης των τοπικών και περιφερειακών αρχών στη διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, όπως φαίνεται ιδιαίτερα από τη διοργάνωση μίας ολόκληρης συνόδου αποκλειστικά για αυτό το θέμα.

1.11. Επιδοκιμάζει την καλή συνεργασία που αναπτύχθηκε μεταξύ της ΕΤΠ και των ενώσεων τοπικών και περιφερειακών αρχών στο πλαίσιο της Συνέλευσης.

1.12. Επιδοκιμάζει τις καλές σχέσεις που αναπτύχθηκαν επίσης με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατά την προετοιμασία της έκθεσής του για τον ρόλο των τοπικών και περιφερειακών αρχών στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και προσβλέπει στην περαιτέρω ενίσχυση των σχέσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

1.13. Εκτιμά ότι είναι κατάλληλη η στιγμή για την επέκταση του ρόλου της τοπικής και περιφερειακής διάστασης στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής διακυβέρνησης και της θεσμικής αρχιτεκτονικής της ΕΕ, όπως συμφωνήθηκε συναινετικά κατά τη συνεδρίαση της Συνέλευσης της 7ης Φεβρουαρίου 2003.

Αξιολόγηση του νέου Συντάγματος

1.14. Επιδοκιμάζει τη συναίνεση που προέκυψε υπέρ ενός Συντάγματος για τους πολίτες της Ευρώπης, γεγονός που αποτελεί ιστορικό βήμα προόδου στη διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

1.15. Είναι ικανοποιημένη από τις σημαντικές προόδους που συντελέστηκαν από τα μέλη της Συνέλευσης προς την εξασφάλιση σαφέστερου προσδιορισμού και καταμερισμού των εξουσιών στην Ένωση, την απλούστευση των μέσων της και την ενίσχυση της δημοκρατικής νομιμότητας, της διαφάνειας και της αποτελεσματικότητας των οργάνων της. Ωστόσο, επισημαίνει ότι είναι απαραίτητο για την περαιτέρω εξέλιξη της ΕΕ να διατηρηθεί μια διαδικασία επανεξέτασης, για να αποφασιστεί ποια καθήκοντα μπορούν να επιτελεστούν από κοινού από μια σημαντικά διευρυμένη Ένωση.

1.16. Επιδοκιμάζει τη θεσμική αναγνώριση του ρόλου των τοπικών και περιφερειακών αρχών στην Ένωση, ο οποίος επισημοποιείται στο Σχέδιο Συντάγματος κυρίως μέσω:

- της σημασίας που αποδίδεται στα θεμελιώδη δικαιώματα και αξίες,

- του σεβασμού που επιδεικνύεται στην τοπική και περιφερειακή αυτοδιοίκηση,

- της αναγνώρισης της πολιτιστικής και γλωσσικής πολυμορφίας,

- της συμπερίληψης της εδαφικής συνοχής μεταξύ των στόχων της Ένωσης,

- της αναγνώρισης της σημασίας που έχει η δημοκρατία της βάσης στην Ένωση,

- του νέου ορισμού της αρχής της επικουρικότητας,

- της προηγούμενης διαβούλευσης με τις αντιπροσωπευτικές ενώσεις και την κοινωνία των πολιτών όσον αφορά την υποβολή νομοθετικών προτάσεων,

- της συμμετοχής της Επιτροπής των Περιφερειών στη διαδικασία του εκ των υστέρων ελέγχου της εφαρμογής των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας,

- της παραχώρησης στην Επιτροπή των Περιφερειών του δικαιώματος προσφυγής στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για την υπεράσπιση των προνομίων της,

- της αύξησης της θητείας των μελών της από 4 σε 5 έτη, όπως ισχύει για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Κοινοβούλιο.

1.17. Επικροτεί τις μελλοντικές αρμοδιότητες και τα δικαιώματά της όπως σκιαγραφούνται στο Σχέδιο Συντάγματος, επί παραδείγματι εκείνα που καθορίζονται στο πρωτόκολλο για την επικουρικότητα. Η ΕΤΠ είναι πρόθυμη να προβεί στην απαιτούμενη εσωτερική αναδιοργάνωση, προκειμένου να είναι σε θέση να ανταποκριθεί κατάλληλα στις αυξημένες αρμοδιότητές της.

1.18. Αναγνωρίζει την ανάγκη ενίσχυσης των εσωτερικών μηχανισμών της για να καταρτίζει γνωμοδοτήσεις βάσει αιτήσεων προερχόμενων από τους αναμενόμενους νέους τομείς υποχρεωτικής διαβούλευσης, να ανταποκρίνεται στις αιτήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την εκπόνηση εκθέσεων αντίκτυπου και προοπτικής και να μπορεί να προσφεύγει κατά τρόπο αποτελεσματικό στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, όποτε αυτό κρίνεται απαραίτητο.

1.19. Υπογραμμίζει ότι αν διευρυνθούν οι τομείς υποχρεωτικής διαβούλευσής της παράλληλα με τις ήδη επεκταθείσες εξουσίες συναπόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου όπως αναφέρεται στο Σχέδιο Συντάγματος, είναι σκόπιμη η εμβάθυνση των σχέσεων των δύο οργάνων, προκειμένου να ενισχυθεί η κατανόηση της τοπικής και περιφερειακής διάστασης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Είναι επίσης σκόπιμο, στο πλαίσιο αυτό, να επωφελείται περισσότερο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο από τη δυνατότητα διαβούλευσης με την ΕΤΠ, η οποία συμπεριλαμβάνεται τώρα στις Συνθήκες.

1.20. Προσβλέπει στην τακτική συμμετοχή της στις κατάλληλες συνεδριάσεις του Συμβουλίου των Υπουργών και στις άτυπες συνεδριάσεις του Συμβουλίου, προκειμένου να παρουσιάζει τα θέματα από τοπική και περιφερειακή οπτική γωνία.

2. Οι συστάσεις της Επιτροπής των Περιφερειών

Η Επιτροπή των Περιφερειών

2.1. Καλεί τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων να δεχτούν το Σχέδιο Συνθήκης για τη θέσπιση Συντάγματος της Ευρώπης ως βάση για τις διαπραγματεύσεις στη Διακυβερνητική Διάσκεψη, διότι το Σχέδιο αυτό αντανακλά τις θεσμικές ισορροπίες που επιτεύχθηκαν μετά από προσεκτικές διαπραγματεύσεις από την Ευρωπαϊκή Συνέλευση.

2.2. Ζητεί, ωστόσο, να πραγματοποιηθούν οι μικρές, αλλά σημαντικές αλλαγές που προσδιορίζονται στην παρούσα γνωμοδότηση, οι οποίες θα αποκαταστήσουν τις ασυνέπειες μεταξύ των διαφόρων μερών της Συνθήκης, χωρίς να διαταράσσουν τη διοργανική ισορροπία.

2.3. Συνιστά, ως εκ τούτου, παράλληλα με την ανάπτυξη του ρόλου της ΕΤΠ στο Μέρος Ι και στο Πρωτόκολλο για την επικουρικότητα, να επεκταθούν οι προβλεπόμενοι στο Μέρος ΙΙΙ τομείς υποχρεωτικής διαβούλευσης με την ΕΤΠ και στις πολιτικές που έχουν άμεσο τοπικό και περιφερειακό αντίκτυπο, ούτως ώστε να συμπεριλάβουν τη γεωργία, τις κρατικές ενισχύσεις και τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, την έρευνα και ανάπτυξη, τη βιομηχανία και τη μετανάστευση, την κοινωνική προστασία, την ασφάλεια και τη δικαιοσύνη.

2.4. Ζητεί να ενισχυθεί ο σημερινός συμβουλευτικός της ρόλος με μία ρήτρα οριζόντιου χαρακτήρα που να προβλέπει διαβούλευση με την ΕΤΠ στους τομείς κοινής αρμοδιότητας της Ένωσης και των κρατών, για μέτρα συντονισμού της οικονομικής πολιτικής με την πολιτική απασχόλησης, και στους τομείς όπου η Ένωση ασκεί συντονιστική, συμπληρωματική ή υποστηρικτική δράση.

2.5. Συμμερίζεται τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι στο σχέδιο Συνταγματικής Συνθήκης υπάρχει έλλειψη συνοχής μεταξύ των στόχων της Ένωσης και ορισμένων πολιτικών που δεν έχουν αναθεωρηθεί και καλεί τη Διακυβερνητική Διάσκεψη να εξασφαλίσει τη συνοχή όλων των διατάξεων του Συντάγματος.

2.6. Συνιστά περαιτέρω να αναφέρεται και η ΕΤΠ, πέραν του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και των εθνικών κοινοβουλίων, στον Τίτλο VI για τον δημοκρατικό βίο της Ένωσης και συγκεκριμένα στο άρθρο 45 σχετικά με την αρχή της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, δεδομένου ότι τα μέλη της εκπροσωπούν τη δημοκρατική αρχή της εγγύτητας στην καρδιά της Ένωσης.

2.7. Διεκδικεί το δικαίωμα των περιφερειακών υπουργών να λαμβάνουν μέρος στις συνεδριάσεις του Συμβουλίου, σύμφωνα με το άρθρο 203 της Συνθήκης ΕΚ, και ζητεί να διασφαλιστεί το δικαίωμα αυτό και στο μέλλον.

2.8. Ζητεί να ληφθεί υπόψη στο Σύνταγμα η πρόταση τόσο των εκπροσώπων της ΕΤΠ στη Συνέλευση όσο και πολλών εκπροσώπων των κρατών, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και των εθνικών κοινοβουλίων να συμπεριληφθεί η διασυνοριακή και η διαπεριφερειακή συνεργασία στο Μέρος ΙΙΙ, διότι οι περιφέρειες τόσο των κρατών μελών όσο και των υπό ένταξη χωρών κρίνουν ότι έχει βαρύνουσα σημασία στη διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, και καλεί τη ΔΔ να διασφαλίσει ότι το Σύνταγμα θα προβλέπει σαφές πλαίσιο για την παροχή χρηματοδοτικής στήριξης υπέρ αυτών των αδελφοποιήσεων.

2.9. Ζητεί να δηλωθεί σαφώς στη Συνταγματική Συνθήκη ότι η ΕΕ πρέπει να διασφαλίσει τη διατήρηση των αρμοδιοτήτων των τοπικών, περιφερειακών και εθνικών αρχών όσον αφορά τις υπηρεσίες γενικού συμφέροντος.

2.10. Επαναλαμβάνει την έκκληση του Προέδρου της Ευρωπαϊκής Συνέλευσης, κ. Valéry Giscard d'Estaing, να διεξαχθεί η επικείμενη ΔΔ σε κλίμα διαφάνειας, όπως η Ευρωπαϊκή Συνέλευση, και ζητεί, ως εκ τούτου, τη δημοσιοποίηση των τροπολογιών που συνεπάγονται οποιαδήποτε ουσιώδη αλλαγή στο Σχέδιο Συντάγματος, προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα στους πολίτες να ενημερώνονται και, εάν απαιτείται, να αντιδρούν.

2.11. Υποστηρίζει την πρόταση να αποκτήσει η ανοιχτή μέθοδος της Συνέλευσης μονιμότερο χαρακτήρα στα πλαίσια της διαδικασίας αναθεώρησης της Συνθήκης για τη θέσπιση Συντάγματος της Ευρώπης και θεωρεί ότι η μέθοδος αυτή θα βελτιωνόταν, αν προέβλεπε την πλήρη συμμετοχή των εκπροσώπων της Επιτροπής των Περιφερειών και μεγαλύτερη ανατροφοδότηση σε σχέση με τις συζητήσεις για και από τα εθνικά κοινοβούλια.

Βρυξέλλες, 9 Οκτωβρίου 2003.

Ο Πρόεδρος

της Επιτροπής των Περιφερειών

Albert Bore

(1) EE C 256 της 24.10.2033, σ. 62.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

στη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών

Σύνοψη των κυριότερων προτάσεων που υποβλήθηκαν από την Επιτροπή των Περιφερειών στην Ευρωπαϊκή Συνέλευση κατά τη διάρκεια των εργασιών της και δεν συμπεριλήφθηκαν στο Σχέδιο Συντάγματος (CONV 850/03 της 18ης Ιουλίου 2003)

- ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΘΕΣΜΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ

Όσον αφορά το Μέρος Ι του Σχεδίου Συντάγματος, η ΕΤΠ ζήτησε να συμπεριληφθεί στον κατάλογο των οργάνων στο άρθρο 18, παράγραφος 2 και υπέβαλε, επίσης, τις ακόλουθες τροπολογίες:

Άρθρο 31: Τα συμβουλευτικά όργανα της Ένωσης Η Επιτροπή των Περιφερειών

1. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο των Υπουργών και η Επιτροπή επικουρούνται από μία Επιτροπή των Περιφερειών, προκειμένου να διασφαλισθεί ότι λαμβάνονται υπόψη η τοπική, η περιφερειακή και η εδαφική διάσταση, καθώς και η ποικιλομορφία των πολιτισμών και παραδόσεων των λαών της Ευρώπης, στη χάραξη, τη θέσπιση και την αξιολόγηση των πολιτικών της Ένωσης. Η Επιτροπή των Περιφερειών συμβάλλει, επίσης, στον έλεγχο της τήρησης των αρχών της επικουρικότητας, της εγγύτητας και της αναλογικότητας.

2. Η Επιτροπή των Περιφερειών απαρτίζεται από αντιπροσώπους των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και περιφερειακής διοίκησης, οι οποίοι είτε είναι εκλεγμένα μέλη οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και περιφερειακής διοίκησης είτε ευθύνονται πολιτικώς έναντι μίας εκλεγμένης συνέλευσης. Τα μέλη της Επιτροπής των περιφερειών δεν πρέπει να δεσμεύονται από καμία επιτακτική εντολή. Ασκούν τα καθήκοντά τους με πλήρη ανεξαρτησία, προς το γενικό συμφέρον της Ένωσης,

3. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο ή η Επιτροπή ζητούν τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών στους τομείς που αναφέρονται στα άρθρα 13, 14 και 16 και υπό τους όρους που προβλέπονται στο Μέρος ΙΙΙ. Η Επιτροπή των Περιφερειών ελέγχει τη νομοθετική διαδικασία στους τομείς αυτούς ως παρατηρητής(1).

4. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο ή η Επιτροπή δύνανται να ζητήσουν τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, ιδίως εφόσον πρόκειται για διασυνοριακή συνεργασία, κατά τις οποίες ένα από τα τρία δύο αυτά Όργανα το κρίνει σκόπιμο.

5. Η Επιτροπή των Περιφερειών δύναται να εκφέρει γνώμη με δική της πρωτοβουλία στις περιπτώσεις κατά τις οποίες θεωρεί αυτή την ενέργεια σκόπιμη.

6. Οι κανόνες που αφορούν τη σύνθεση αυτής της επιτροπής, το διορισμό των μελών της, τις αρμοδιότητές της και τη λειτουργία της καθορίζονται από τα άρθρα 268, 269, 270 ΙΙΙ-292 έως ΙΙΙ-294 του Μέρους ΙΙ ΙΙΙ του Συντάγματος. Οι κανόνες που αφορούν τη σύνθεσή της επανεξετάζονται τακτικά από το Συμβούλιο των Υπουργών, μετά από πρόταση της Επιτροπής και σύμφωνα με τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Επιτροπής των Περιφερειών, ώστε να ακολουθούν την οικονομική, κοινωνική και δημογραφική εξέλιξη της Ένωσης.

Όσον αφορά το Μέρος ΙΙΙ, η ΕΤΠ πρότεινε τις εξής αλλαγές στο άρθρο ΙΙΙ-294:

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο των Υπουργών ή η Επιτροπή ζητούν τη γνώμη της ΕΤΠ στις περιπτώσεις που προβλέπεται από το Σύνταγμα και στους τομείς που αναφέρονται στα άρθρα 13, 14 και 16 σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, ιδίως εφόσον πρόκειται για διασυνοριακή συνεργασία και εφόσον τούτο κρίνεται σκόπιμο από το ένα από τα Όργανα αυτά.

Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες πρέπει να ζητηθεί η γνώμη της ΕΤΠ βάσει του παρόντος Συντάγματος, το Όργανο που ζήτησε τη γνώμη της ΕΤΠ και δεν ακολούθησε τις συστάσεις της πρέπει να αιτιολογήσει την απόφασή του.

Η Επιτροπή των Περιφερειών έχει το δικαίωμα να υποβάλλει γραπτές και προφορικές ερωτήσεις στην Επιτροπή.

- ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΩΝ ΤΟΜΕΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΤΠ

Περιγραφή των τροπολογιών της ΕΤΠ που υποβλήθηκαν στην Ευρωπαϊκή Συνέλευση σχετικά με το Μέρος ΙΙΙ του Σχεδίου Συντάγματος

Νέοι τομείς προτεραιότητας για τους οποίους η ΕΤΠ επιθυμεί να ζητείται η γνώμη της:

- Τρόπος άσκησης του δικαιώματος του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι στις δημοτικές εκλογές ΙΙΙ-10

- Έκθεση της Επιτροπής για την ιθαγένεια ΙΙΙ-13

- Ελευθέρωση υπηρεσιών ΙΙΙ-32

- Εναρμόνιση των νομοθεσιών για την έμμεση φορολογία ΙΙΙ-62

- Προσέγγιση των νομοθεσιών στον τομέα της εσωτερικής αγοράς ΙΙΙ-64, ΙΙΙ-65

- Κρατικές ενισχύσεις ΙΙΙ-56, ΙΙΙ-57, ΙΙΙ-58

- Συνεργασία στον τομέα της κοινωνικής προστασίας ΙΙΙ-116

- Γεωργία ΙΙΙ-127

- Έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη ΙΙΙ-149, ΙΙΙ-150, ΙΙΙ-151, ΙΙΙ-152, ΙΙΙ-154

Τομείς προτεραιότητας όπου η ΕΤΠ ζητεί να συμπεριληφθεί αναφορά στις τοπικές και περιφερειακές αρχές σχετικά με τις εξής πολιτικές της Ένωσης:

- Υπηρεσίες γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος ΙΙΙ-6

- Κρατικές ενισχύσεις ΙΙΙ-56, ΙΙΙ-57

- Εσωτερική ασφάλεια (χώρος ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης) ΙΙΙ-158 έως ΙΙΙ-178

- Προσέγγιση των νομοθεσιών στον τομέα της εσωτερικής αγοράς ΙΙΙ-64, ΙΙΙ-65

- ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΤΠ

Η ΕΤΠ κατέθεσε τροπολογία σχετικά με την ανάγκη να ζητείται η γνώμη της για αυτό το θέμα, αλλά δεν υπέβαλε πρόταση για τη μελλοντική σύνθεσή της.

Άρθρο ΙΙΙ-292

Ο αριθμός των μελών της Επιτροπής των Περιφερειών δεν υπερβαίνει τα 350. Το Συμβούλιο των Υπουργών, μετά από διαβούλευση με την Επιτροπή των Περιφερειών, εκδίδει ομόφωνα ευρωπαϊκή απόφαση, με την οποία καθορίζει τη σύνθεσή της.

- ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΑΡΧΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑΣ

Η ΕΤΠ πρότεινε μία σειρά τροπολογιών επί του Σχεδίου Πρωτοκόλλου, το οποίο έχει αλλάξει πλέον σημαντικά σε σχέση με την αρχική του μορφή. Στις κυριότερες προτάσεις της ΕΤΠ συγκαταλέγεται το αίτημα ευρύτερης διαβούλευσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με την ΕΤΠ και διαβίβασης στην ΕΤΠ όλων των επίσημων κειμένων, όπως συμβαίνει στα θεσμικά όργανα της ΕΕ και στα εθνικά κοινοβούλια.

Ειδικότερα, η ΕΤΠ επιθυμεί να συμμετέχει στην υπεράσπιση της αρχής της επικουρικότητας, από κοινού με τα εθνικά κοινοβούλια, κατά την αρχική περίοδο προειδοποίησης των 6 εβδομάδων και να διαθέτει το δικαίωμα να εκφέρει αιτιολογημένη γνώμη, αν η πρόταση δεν συνάδει με την αρχή της επικουρικότητας.

Τέλος, η ΕΤΠ ζητεί ακόμη να λαμβάνει την έκθεση της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 9 του Συντάγματος παράλληλα με τα άλλα θεσμικά όργανα και τα εθνικά κοινοβούλια των κρατών μελών.

- Ο ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Άρθρο 45, παράγραφος 2

Οι πολίτες εκπροσωπούνται άμεσα στο επίπεδο της Ένωσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τα κράτη μέλη εκπροσωπούνται στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Συμβούλιο των Υπουργών από τις κυβερνήσεις τους, οι οποίες φέρουν ίδια ευθύνη έναντι των εθνικών κοινοβουλίων, τα οποία εκλέγονται από τους πολίτες τους. Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές εκπροσωπούνται από την Επιτροπή των Περιφερειών, τα μέλη της οποίας είτε έχουν εκλεγεί από τους πολίτες είτε ευθύνονται πολιτικώς έναντι μίας εκλεγμένης συνέλευσης.

- ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ

Στην Ευρώπη υπάρχει μακρά παράδοση διασυνοριακής και διαπεριφερειακής συνεργασίας. Η συνεργασία αυτή αποτελεί ένα από τα κοινωνικο-πολιτιστικά θεμέλια της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Ως εκ τούτου, απαιτείται νομική βάση, προκειμένου να δοθούν στην Ένωση τα μέσα για να διευκολυνθεί αυτή η συνεργασία.

Άρθρο 3, παράγραφος 3

3. Η Ένωση προωθεί την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, τη διαπεριφερειακή και διασυνοριακή συνεργασία και την αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών.

Άρθρο 13

Ζητείται να προστεθεί στους βασικούς τομείς συντρεχουσών αρμοδιοτήτων η "διασυνοριακή και διαπεριφερειακή συνεργασία".

Άρθρο 56

Η διασυνοριακή και η διαπεριφερειακή συνεργασία μπορούν να αποτελέσουν σημαντικό στοιχείο καλής γειτονίας.

Άρθρο ΙΙΙ-116

Η Ένωση, προκειμένου να προαχθεί η αρμονική ανάπτυξη του συνόλου της, αναπτύσσει και συνεχίζει τη δράση της με σκοπό την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής της συνοχής. Η Ένωση αποσκοπεί, ιδιαίτερα, στη μείωση των διαφορών μεταξύ των επιπέδων ανάπτυξης των διαφόρων περιοχών και στη μείωση της καθυστέρησης των πλέον μειονεκτικών περιοχών ή νήσων, συμπεριλαμβανομένων των αγροτικών περιοχών. Διευκολύνει τη διασυνοριακή και διαπεριφερειακή συνεργασία.

- ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΝΘΗΚΗΣ

Τέλος, η ΕΤΠ έχει ζητήσει να συμμετέχει ως πλήρες μέλος σε οποιαδήποτε μελλοντική διαδικασία αναθεώρησης της Συνθήκης για τη θέσπιση Συντάγματος, βάσει του άρθρου IV-7.

(1) Βλέπε τη συμβολή της ΕΤΠ στη Συνέλευση CONV 618/03.