Κοινή θέση (ΕΚ) αριθ. 32/2001

που καθορίστηκε από το Συμβούλιο στις 23ης Ιουλίου 2001

για την έκδοση της οδηγίας 2001/.../ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου τη ..., για τροποποίηση της οδηγίας 76/207/ΕΟΚ του Συμβουλίου περί της εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως ανδρών και γυναικών όσον αφορά την πρόσβαση στην απασχόληση, στην επαγγελματική εκπαίδευση και προώθηση και τις συνθήκες εργασίας

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2001/C 307/02)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 141 παράγραφος 3,

την πρόταση της Επιτροπής(1),

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής(2),

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 251 της συνθήκης(3),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Σύμφωνα το άρθρο 6 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ευρωπαϊκή Ένωση βασίζεται στις αρχές της ελευθερίας, της δημοκρατίας, του σεβασμού των ανθρώπινων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, καθώς και του κράτους δικαίου, αρχές οι οποίες είναι κοινές για όλα τα κράτη μέλη, και σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα, όπως κατοχυρώνονται με την ευρωπαϊκή σύμβαση για την προστασία των ανθρώπινων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών και όπως προκύπτουν από τις κοινές συνταγματικές παραδόσεις των κρατών μελών, ως γενικές αρχές του κοινοτικού δικαίου.

(2) Η ισότητα ενώπιον του νόμου και η προστασία όλων των ατόμων έναντι των διακρίσεων αποτελεί οικουμενικό δικαίωμα αναγνωρισθέν από την οικουμενική διακήρυξη των ανθρώπινων δικαιωμάτων, τη σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για την εξάλειψη κάθε μορφής διάκρισης εις βάρος των γυναικών, τα σύμφωνα των Ηνωμένων Εθνών για τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα και για τα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώματα και από τη σύμβαση για την προστασία των ανθρώπινων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, συμβαλλόμενα μέρη των οποίων είναι όλα τα κράτη μέλη.

(3) Η παρούσα οδηγία σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και τηρεί τις αρχές που έχουν αναγνωρισθεί, ιδίως, στον χάρτη θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(4) Η ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών αποτελεί θεμελιώδη αρχή σύμφωνα με το άρθρο 2 και το άρθρο 3 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ και τη νομολογία του Δικαστηρίου. Οι διατάξεις αυτές της συνθήκης ανακηρύσσουν την ισότητα ανδρών και γυναικών ως "καθήκον" και "στόχο" της Κοινότητας και επιβάλλουν θετική υποχρέωση "προαγωγής" της στο πλαίσιο όλων των κοινοτικών δραστηριοτήτων.

(5) Το άρθρο 141 της συνθήκης, στην παράγραφο 3, αφορά ειδικότερα τις ίσες ευκαιρίες και την ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών σε θέματα απασχόλησης και επαγγελματικής ζωής.

(6) Η οδηγία 76/207/ΕΟΚ του Συμβουλίου(4) δεν ορίζει τις έννοιες της άμεσης ή έμμεσης διάκρισης. Βάσει του άρθρου 13 της συνθήκης, το Συμβούλιο εξέδωσε την οδηγία 2000/43/ΕΚ, της 29ης Ιουνίου 2000, περί εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχείρισης προσώπων ασχέτως φυλετικής ή εθνοτικής τους καταγωγής(5) και την οδηγία 2000/78/ΕΚ, της 27ης Νοεμβρίου 2000, για τη διαμόρφωση γενικού πλαισίου για την ίση μεταχείριση στην απασχόληση και την εργασία(6), οι οποίες ορίζουν την άμεση και την έμμεση διάκριση. Είναι συνεπώς σκόπιμο να εισαχθούν ορισμοί, όσον αφορά το φύλο, σύμφωνοι προς τις οδηγίες αυτές.

(7) Η παρούσα οδηγία δεν θίγει την ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος των προσώπων να ιδρύουν με άλλους συνδικαλιστικές ενώσεις και να προσχωρούν σε αυτές για την υπεράσπιση των συμφερόντων τους. Τα μέτρα κατά την έννοια του άρθρου 141 παράγραφος 4 της συνθήκης ενδέχεται να περιλαμβάνουν την εγγραφή σε οργανώσεις ή συλλόγους με κύριο στόχο την πρακτική προαγωγή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών ή τη συνέχιση της δραστηριότητας των σχετικών οργανώσεων ή συλλόγων.

(8) Η παρενόχληση που συνδέεται με το φύλο ενός προσώπου και η σεξουαλική παρενόχληση αντιβαίνουν προς την αρχή της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών. Είναι συνεπώς σκόπιμο να ορισθούν οι έννοιες αυτές και να απαγορευθούν τέτοιες διακρίσεις. Προς το σκοπό αυτό πρέπει να τονισθεί ότι αυτές οι μορφές διάκρισης δεν παρατηρούνται μόνο στο χώρο εργασίας, αλλά και στο πλαίσιο της πρόσβασης στην απασχόληση και την επαγγελματική εκπαίδευση, κατά την απασχόληση και την επαγγελματική ζωή.

(9) Αρμόδια για την εκτίμηση των γεγονότων εκ των οποίων μπορεί να συναχθεί άμεση ή έμμεση διάκριση είναι τα εθνικά δικαστήρια ή άλλοι αρμόδιοι φορείς, σύμφωνα με τους κανόνες του εθνικού δικαίου ή της πρακτικής. Οι κανόνες αυτοί μπορούν να προβλέπουν παν μέσο απόδειξης της έμμεσης διάκρισης, περιλαμβανομένων των στατιστικών στοιχείων. Κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου(7), η διάκριση περιλαμβάνει την εφαρμογή διαφορετικών κανόνων σε συγκρίσιμες περιπτώσεις ή του ίδιου κανόνα σε διαφορετικές περιπτώσεις.

(10) Οι επαγγελματικές δραστηριότητες που τα κράτη μέλη μπορούν να εξαιρούν από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 76/207/ΕΟΚ πρέπει να περιορισθούν στις δραστηριότητες οι οποίες εκ φύσεως απαιτούν την απασχόληση προσώπου συγκεκριμένου φύλου, εφόσον ο επιδιωκόμενος στόχος είναι νόμιμος και σύμφωνος με την αρχή της αναλογικότητας που ορίζεται από τη νομολογία του Δικαστηρίου(8).

(11) Το Δικαστήριο αναγνωρίζει παγίως ως θεμιτή, όσον αφορά την αρχή της ίσης μεταχείρισης, την προστασία της βιολογικής κατάστασης της γυναίκας κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και ύστερα από αυτήν. Επιπλέον αποφαίνεται παγίως ότι πάσα δυσμενής μεταχείριση των γυναικών συνδεομένη με την εγκυμοσύνη ή τη μητρότητα συνιστά άμεση διάκριση λόγω φύλου. Η παρούσα οδηγία δεν θίγει συνεπώς την οδηγία 92/85/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 19ης Οκτωβρίου 1992, σχετικά με την εφαρμογή μέτρων που αποβλέπουν στη βελτίωση της υγείας και της ασφάλειας κατά την εργασία των εγκύων, λεχώνων και γαλουχουσών εργαζομένων(9) (δέκατη ειδική οδηγία υπό την έννοια του άρθρου 16 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ), η οποία στοχεύει στην προστασία της σωματικής και ψυχικής υγείας των γυναικών αυτών. Στο προοίμιο της οδηγίας 92/85/ΕΟΚ αναφέρεται ότι η προστασία της ασφάλειας και της υγείας των εγκύων, λεχώνων και γαλουχουσών εργαζομένων δεν πρέπει να καθιστά μειονεκτική τη θέση τους στην αγορά εργασίας ούτε να θίγει τις οδηγίες περί ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών. Το Δικαστήριο έχει αναγνωρίσει την προστασία των δικαιωμάτων των γυναικών στην απασχόληση, ιδίως το δικαίωμά τους να επιστρέψουν στην ίδια ή ισοδύναμη θέση, με εξίσου ευνοϊκές συνθήκες εργασίας, καθώς και να επωφελούνται από οποιαδήποτε βελτίωση των συνθηκών εργασίας στην οποία θα είχαν δικαίωμα κατά την απουσία τους.

(12) Το ψήφισμα του Συμβουλίου και των υπουργών απασχόλησης και κοινωνικής πολιτικής, συνελθόντων στο πλαίσιο του Συμβουλίου, της 29ης Ιουνίου 2000, σχετικά με την ισόρροπη συμμετοχή γυναικών και ανδρών στην επαγγελματική και οικογενειακή ζωή ενθάρρυνε τα κράτη μέλη να εκτιμήσουν τη δυνατότητα, για τα αντίστοιχα νομικά τους συστήματα, να αναγνωρίσουν στους άνδρες εργαζομένους ατομικό και μη μεταβιβάσιμο δικαίωμα άδειας πατρότητας, χωρίς να θίγονται τα εργασιακά τους δικαιώματα(10). Τονιστέον εν προκειμένω ότι τα κράτη μέλη είναι αρμόδια να αποφασίζουν κατά πόσον θα χορηγήσουν το δικαίωμα αυτό, καθώς και να προσδιορίζουν οποιουσδήποτε όρους, εκτός της απόλυσης και της επιστροφής στην εργασία, που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας.

(13) Το άρθρο 141 παράγραφος 4 της συνθήκης επιτρέπει στα κράτη μέλη να διατηρούν ή να θεσπίζουν μέτρα που προβλέπουν ειδικά πλεονεκτήματα υπέρ του λιγότερο εκπροσωπούμενου φύλου. Δεδομένης της σημερινής κατάστασης και έχοντας υπόψη τη δήλωση 28 της συνθήκης του Άμστερνταμ, τα κράτη μέλη θα πρέπει, κατ' αρχάς, να επιδιώξουν τη βελτίωση της θέσης των γυναικών στην εργασία.

(14) Η απαγόρευση των διακρίσεων δεν θα πρέπει να θίγει τη διατήρηση ή τη θέσπιση μέτρων τα οποία προλαμβάνουν ή αντισταθμίζουν τα μειονεκτήματα που υφίσταται μια ομάδα προσώπων ενός φύλου. Tα μέτρα αυτά επιτρέπουν την ίδρυση οργανώσεων προσώπων ενός μόνον φύλου, εφόσον κύριος στόχος τους είναι η προαγωγή των ειδικών αναγκών των προσώπων αυτών και η προαγωγή της ισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών.

(15) Η αρχή της ίσης αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών έχει ήδη τεθεί με το άρθρο 141 της συνθήκης και την οδηγία 75/117/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 10ης Φεβρουαρίου 1975, περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών που αφορούν την εφαρμογή της αρχής της ισότητας των αμοιβών μεταξύ εργαζομένων ανδρών και γυναικών(11) και συνιστά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου. Η εν λόγω αρχή αποτελεί ουσιώδες και αναπόσπαστο τμήμα του κοινοτικού κεκτημένου όσον αφορά τις διακρίσεις λόγω φύλου.

(16) Το Δικαστήριο έχει αποφανθεί ότι, λόγω του θεμελιώδους χαρακτήρα του δικαιώματος αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας, οι εργαζόμενοι τυγχάνουν της προστασίας αυτής ακόμη και ύστερα από τη λήξη της εργασιακής σχέσης(12).

(17) Το Δικαστήριο έχει αποφανθεί ότι η αρχή της ίσης μεταχείρισης, για να είναι αποτελεσματική, επιβάλλει, σε περίπτωση παραβίασής της, η επιδικαζόμενη αποζημίωση στον εργαζόμενο που υπέστη διακριτική μεταχείριση να είναι ανάλογη προς την προκληθείσα ζημία. Έχει επιπλέον διευκρινίσει ότι ο προκαθορισμός ανώτατου ορίου ενδέχεται να καθιστά αδύνατη την πραγματική αποζημίωση και ότι δεν θα πρέπει να αποκλείεται η καταβολή τόκων ως αποζημίωση για τη ζημία που υπέστη ο δικαιούχος(13).

(18) Κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου, οι εθνικοί κανόνες περί προθεσμιών προσφυγής είναι αποδεκτοί, εφόσον οι προθεσμίες δεν είναι λιγότερο ευνοϊκές από τις προβλεπόμενες για ανάλογες προσφυγές εσωτερικής φύσεως και εφόσον δεν καθιστούν πρακτικώς αδύνατη την άσκηση των δικαιωμάτων που παρέχει το κοινοτικό δίκαιο.

(19) Τα πρόσωπα που έχουν υποστεί διακριτική μεταχείριση λόγω φύλου πρέπει να διαθέτουν κατάλληλα μέσα έννομης προστασίας. Προς αποτελεσματικότερη προστασία, οι ενώσεις, οι οργανώσεις και οι λοιπές νομικές οντότητες θα πρέπει επίσης να δύνανται να κινήσουν διαδικασίες, όπως ορίζουν τα κράτη μέλη, είτε εξ ονόματος κάποιου θύματος είτε προς υπεράσπισή του, χωρίς να θίγονται εθνικοί δικονομικοί κανόνες όσον αφορά την εκπροσώπηση και την υπεράσπιση ενώπιον των δικαστηρίων.

(20) Τα κράτη μέλη θα πρέπει να προωθούν το διάλογο μεταξύ των κοινωνικών εταίρων και, στο πλαίσιο της εθνικής πρακτικής, με μη κυβερνητικές οργανώσεις, για την αντιμετώπιση και την καταπολέμησή διαφόρων μορφών διάκρισης λόγω φύλου στο χώρο εργασίας.

(21) Τα κράτη μέλη πρέπει να προβλέπουν αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές κυρώσεις σε περίπτωση παράβασης των υποχρεώσεων δυνάμει της οδηγίας 76/207/ΕΟΚ.

(22) Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, όπως διατυπώνεται στο άρθρο 5 της συνθήκης, οι στόχοι της προτεινόμενης δράσης δεν μπορούν να υλοποιηθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και, άρα, μπορούν να υλοποιηθούν καλύτερα από την Κοινότητα. Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας του ιδίου άρθρου, η παρούσα οδηγία δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια προς τούτο.

(23) Ως εκ τούτου, η οδηγία 76/207/ΕΟΚ θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

Η οδηγία 76/207/ΕΟΚ τροποποιείται ως εξής:

1. Στο άρθρο 1 προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος:

"1α. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν ενεργώς υπόψη το στόχο της ισότητας ανδρών και γυναικών κατά τη σύνταξη και την εφαρμογή νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων, πολιτικών και δραστηριοτήτων στους τομείς που αναφέρονται στην παράγραφο 1."

2. Το άρθρο 2 τροποποιείται ως εξής:

α) Στην παράγραφο 1, προστίθενται τα ακόλουθα εδάφια:

"Κατά την έννοια του πρώτου εδαφίου:

α) άμεση διάκριση συντρέχει όταν, για λόγους φύλου, ένα πρόσωπο υφίσταται μεταχείριση λιγότερο ευνοϊκή από αυτήν την οποία υφίσταται, υπέστη ή θα υφίστατο ένα άλλο πρόσωπο σε ανάλογη κατάσταση·

β) έμμεση διάκριση συντρέχει όταν μια εκ πρώτης όψεως ουδέτερη διάταξη, κριτήριο ή πρακτική θα έθετε σε ιδιαίτερα μειονεκτική θέση τους εκπροσώπους του ενός φύλου σε σύγκριση με τους εκπροσώπους του άλλου, εκτός αν αυτή η διάταξη, το κριτήριο ή η πρακτική δικαιολογείται αντικειμενικώς από νόμιμο στόχο και τα μέσα για την επίτευξη του εν λόγω στόχου είναι πρόσφορα και αναγκαία.

Η παρενόχληση νοείται ως διάκριση κατά την έννοια του πρώτου εδαφίου όταν εκδηλώνεται ανεπιθύμητη συμπεριφορά συνδεόμενη με το φύλο ενός προσώπου με σκοπό ή αποτέλεσμα την παραβίαση της αξιοπρέπειάς του και τη δημιουργία εκφοβιστικού, εχθρικού, εξευτελιστικού, ταπεινωτικού ή επιθετικού περιβάλλοντος. Η σεξουαλική παρενόχληση, η οποία εκδηλώνεται ως ανεπιθύμητη συμπεριφορά σεξουαλικού χαρακτήρα που εκφράζεται σωματικά, λεκτικά ή μη λεκτικά συνιστά ειδική μορφή παρενόχλησης.

Το γεγονός ότι κάποιος απορρίπτει ή υποκύπτει σε παρόμοια συμπεριφορά, δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως βάση για να ληφθεί απόφαση που θίγει το εν λόγω πρόσωπο.

Η εντολή προς διακριτική μεταχείριση ενός προσώπου λόγω φύλου θεωρείται ως διάκριση κατά την έννοια του πρώτου εδαφίου."

β) Η παράγραφος 2 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

"2. Τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν, όσον αφορά την πρόσβαση στην απασχόληση, καθώς και την κατάρτιση με σκοπό την απασχόληση, ότι η διαφορετική μεταχείριση που βασίζεται σε ένα χαρακτηριστικό στοιχείο σχετικό με το φύλο δεν συνιστά διάκριση όταν, ως εκ της φύσεως των συγκεκριμένων επαγγελματικών δραστηριοτήτων ή λόγω του πλαισίου στο οποίο ασκούνται, το χαρακτηριστικό αυτό αποτελεί πραγματική και καθοριστική επαγγελματική προϋπόθεση, εφόσον ο στόχος είναι νόμιμος και η προϋπόθεση είναι ανάλογη."

γ) Στην παράγραφο 3 προστίθεται το ακόλουθο εδάφιο:

"Η γυναίκα που έχει λάβει άδεια μητρότητας δικαιούται, μετά το πέρας της αδείας αυτής, να επιστρέψει στην εργασία της ή σε ανάλογη θέση με όρους και συνθήκες που δεν είναι δυσμενέστεροι για αυτήν και να επωφεληθεί από οποιαδήποτε βελτίωση των συνθηκών εργασίας, την οποία θα εδικαιούτο κατά την απουσία της.

Η παρούσα οδηγία δεν θίγει επίσης τις διατάξεις της οδηγίας 96/34/ΕΚ του Συμβουλίου, της 3ης Ιουνίου 1996, σχετικά με τη συμφωνία-πλαίσιο για τη γονική άδεια, που συνήφθη από την UNICE, τη CEEP και τη CES(14) και της οδηγίας 92/85/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 19ης Οκτωβρίου 1992, σχετικά με την εφαρμογή μέτρων που αποβλέπουν στη βελτίωση της υγείας και της ασφάλειας κατά την εργασία των εγκύων, λεχώνων και γαλουχουσών εργαζομένων (δέκατη ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16, παράγραφος 1, της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ)(15). Επιπλέον, δεν θίγει το δικαίωμα των κρατών μελών να αναγνωρίζουν χωριστό δικαίωμα άδειας πατρότητας. Τα κράτη μέλη που αναγνωρίζουν το σχετικό δικαίωμα μεριμνούν ώστε οι εργαζόμενοι άνδρες να μην απολύονται λόγω της άσκησης του δικαιώματος αυτού και να εξασφαλίζεται ότι, κατά το πέρας αυτής της άδειας, δικαιούνται να επιστρέψουν στην εργασία τους σε θέση ισοδύναμη υπό όρους και συνθήκες όχι λιγότερο ευνοϊκούς γι' αυτούς."

δ) Η παράγραφος 4 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

"4. Τα κράτη μέλη μπορούν να διατηρούν ή να θεσπίζουν μέτρα σύμφωνα με το άρθρο 141 παράγραφος 4 της συνθήκης για να εξασφαλίσουν εμπράκτως πλήρη ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών."

3. Το άρθρο 3 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

"Άρθρο 3

1. Η εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης σημαίνει ότι δεν υφίσταται άμεση ή έμμεση διάκριση λόγω φύλου στο δημόσιο ή ιδιωτικό τομέα, περιλαμβανομένων των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, όσον αφορά:

α) τους όρους πρόσβασης στην απασχόληση, τη μη μισθωτή απασχόληση ή την επαγγελματική ζωή, περιλαμβανομένων των κριτηρίων επιλογής και των όρων πρόσληψης, ασχέτως του κλάδου δραστηριότητας και σε όλα τα επίπεδα της επαγγελματικής ιεραρχίας, μεταξύ άλλων και ως προς τις προαγωγές·

β) την πρόσβαση σε όλους τους τύπους και τα επίπεδα επαγγελματικού προσανατολισμού, επαγγελματικής κατάρτισης, επιμόρφωσης και επαγγελματικού αναπροσανατολισμού, περιλαμβανομένης της απόκτησης πρακτικής εμπειρίας·

γ) τις συνθήκες απασχόλησης και εργασίας, περιλαμβανομένων των απολύσεων, καθώς και θέματα αμοιβής σύμφωνα με την οδηγία 75/117/ΕΟΚ·

δ) την ιδιότητα του μέλους και τη συμμετοχή σε οργάνωση εργαζομένων ή εργοδοτών ή σε οποιαδήποτε οργάνωση τα μέλη της οποίας ασκούν ένα συγκεκριμένο επάγγελμα, περιλαμβανομένων των πλεονεκτημάτων που χορηγούνται από τέτοιες οργανώσεις.

2. Προς το σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι:

α) οι νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις, οι αντίθετες προς την αρχή της ίσης μεταχείρισης καταργούνται·

β) διατάξεις αντίθετες προς την αρχή της ίσης μεταχείρισης, οι οποίες περιέχονται σε συμβάσεις ή συλλογικές συμφωνίες, εσωτερικούς κανονισμούς επιχειρήσεων ή κανόνες που διέπουν τα ανεξάρτητα επαγγέλματα ή εργασίες και τις οργανώσεις εργαζομένων και εργοδοτών, είναι άκυρες, ακυρώσιμες ή τροποποιούνται."

4. Τα άρθρα 4 και 5 διαγράφονται.

5. Το άρθρο 6 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

"Άρθρο 6

1. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι κάθε πρόσωπο που θεωρεί εαυτό ζημιωθέν από τη μη τήρηση της αρχής της ίσης μεταχείρισης, ακόμη και εάν η σχέση στο πλαίσιο της οποίας εικάζεται ότι σημειώθηκε η διάκριση έχει λήξει, έχει πρόσβαση σε δικαστικές ή/και διοικητικές διαδικασίες, συμπεριλαμβανομένων των τυχόν διαδικασιών συνδιαλλαγής, για την πραγμάτωση των εκ της παρούσας οδηγίας υποχρεώσεων.

2. Τα κράτη μέλη εισάγουν στην εθνική έννομη τάξη τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίζεται πραγματική και αποτελεσματική αποζημίωση ή αντιστάθμιση, όπως καθορίζεται από τα κράτη μέλη, για την απώλεια και τη ζημία που υφίσταται κάποιο άτομο ως αποτέλεσμα διάκρισης αντιβαίνουσας στο άρθρο 3, κατά τρόπο αποτρεπτικό και ανάλογο προς τη ζημία.

3. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι ενώσεις, οργανώσεις ή άλλες νομικές οντότητες, οι οποίες έχουν, σύμφωνα με τα κριτήρια της εθνικής τους νομοθεσίας, νόμιμο συμφέρον να διασφαλίσουν ότι τηρούνται οι διατάξεις της παρούσας οδηγίας, μπορούν να κινήσουν, είτε εξ ονόματος του ενάγοντος είτε προς υπεράσπισή του, και με την έγκρισή του, κάθε δικαστική ή/και διοικητική διαδικασία προβλεπόμενη για την πραγμάτωση των εκ της παρούσας οδηγίας υποχρεώσεων.

4. Οι παράγραφοι 1 και 3 δεν θίγουν τις εθνικές διατάξεις περί των προθεσμιών ασκήσεως αγωγής σχετιζομένης με την αρχή της ίσης μεταχείρισης."

6. Το άρθρο 7 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

"Άρθρο 7

Τα κράτη μέλη εισάγουν στην εθνική έννομη τάξη τα μέτρα εκείνα που απαιτούνται για την προστασία των εργαζομένων κατά της απόλυσης ή άλλης δυσμενούς μεταχείρισης που θα συνιστούσε αντίδραση του εργοδότη σε καταγγελία εντός της επιχείρησης ή σε κίνηση δικαστικής διαδικασίας που έχει στόχο να επιβάλει τη συμμόρφωση με την αρχή της ίσης μεταχείρισης."

7. Παρεμβάλλονται τα ακόλουθα άρθρα:

"Άρθρο 8α

1. Τα κράτη μέλη ορίζουν έναν ή περισσότερους φορείς για την προώθηση της αρχής της ίσης μεταχείρισης όλων των προσώπων, χωρίς διακρίσεις λόγω φύλου. Οι φορείς αυτοί μπορεί να αποτελούν μέρος οργανισμών επιφορτισμένων σε εθνικό επίπεδο με την προάσπιση των ανθρωπίνων ή των ατομικών δικαιωμάτων.

2. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι αρμοδιότητες των εν λόγω φορέων περιλαμβάνουν:

α) την παροχή ανεξάρτητης συνδρομής προς τα θύματα διακρίσεων όταν καταγγέλλουν διακριτική μεταχείριση, με την επιφύλαξη του δικαιώματος των θυμάτων και των ενώσεων, οργανισμών ή άλλων νομικών οντοτήτων που αναφέρονται στο άρθρο 6 παράγραφος 3·

β) τη διενέργεια ανεξάρτητων ερευνών για τις διακρίσεις·

γ) τη δημοσίευση ανεξάρτητων εκθέσεων και τη διατύπωση συστάσεων για κάθε θέμα που αφορά τέτοιες διακρίσεις.

Άρθρο 8β

1. Τα κράτη μέλη, σύμφωνα με τις εθνικές παραδόσεις και πρακτικές, λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα προώθησης του κοινωνικού διαλόγου μεταξύ των κοινωνικών εταίρων με σκοπό την προαγωγή της ίσης μεταχείρισης, συμπεριλαμβανομένης της παρακολούθησης των πρακτικών στο χώρο εργασίας, των συλλογικών συμβάσεων, των κωδίκων δεοντολογίας, της έρευνας ή της ανταλλαγής εμπειριών και ορθών πρακτικών.

2. Όταν συνάδει προς τις εθνικές παραδόσεις και πρακτικές, τα κράτη μέλη ενθαρρύνουν τους κοινωνικούς εταίρους, χωρίς να θίγεται η αυτονομία τους, να προάγουν την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών και να συνάπτουν στο ενδεδειγμένο επίπεδο συμφωνίες για τη θέσπιση κανόνων κατά των διακρίσεων στους τομείς του άρθρου 1 που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των συλλογικών διαπραγματεύσεων. Οι συμφωνίες αυτές πληρούν τις ελάχιστες προϋποθέσεις που ορίζονται στην παρούσα οδηγία και τα εθνικά μέτρα εφαρμογής.

Άρθρο 8γ

Τα κράτη μέλη ενθαρρύνουν το διάλογο με τις αρμόδιες μη κυβερνητικές οργανώσεις οι οποίες έχουν, σύμφωνα με την εθνική τους νομοθεσία και πρακτική, νόμιμο συμφέρον να συμβάλουν στην καταπολέμηση των διακρίσεων λόγω φύλου, προκειμένου να προωθηθεί η αρχή της ίσης μεταχείρισης.

Άρθρο 8δ

Τα κράτη μέλη καθορίζουν τους κανόνες για τις επιβλητέες κυρώσεις σε περίπτωση παραβίασης των εθνικών διατάξεων που θεσπίζονται κατ' εφαρμογή της παρούσας οδηγίας και λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα επιβολής τους.

Οι κυρώσεις οι οποίες μπορεί να περιλαμβάνουν την καταβολή αποζημίωσης στο θύμα, πρέπει να είναι αποτελεσματικές, ανάλογες με την παράβαση και αποτρεπτικές. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν τις εν λόγω διατάξεις στην Επιτροπή το αργότερο [...](16) και κάθε μεταγενέστερη τροποποίησή τους το συντομότερο δυνατό.

Άρθρο 8ε

1. Τα κράτη μέλη μπορούν να θεσπίζουν ή να διατηρούν για την προστασία της αρχής της ίσης μεταχείρισης διατάξεις ευνοϊκότερες από αυτές της παρούσας οδηγίας.

2. Η εφαρμογή της παρούσας οδηγίας ουδέποτε μπορεί να αποτελέσει λόγο για τη μείωση του επιπέδου προστασίας έναντι των διακρίσεων, το οποίο παρέχεται ήδη από τα κράτη μέλη στους τομείς που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία."

Άρθρο 2

1. Tα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που είναι αναγκαίες για τη συμμόρφωση προς την παρούσα οδηγία [...](17) το αργότερο ή διασφαλίζουν, το αργότερο έως την ημερομηνία αυτή, ότι η εργοδοσία και οι εργαζόμενοι εισάγουν συμβατικώς τις απαιτούμενες διατάξεις. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα ώστε να είναι ανά πάσα στιγμή σε θέση να εγγυηθούν τα αποτελέσματα που επιβάλλει η παρούσα οδηγία. Ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή σχετικά.

Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις εν λόγω διατάξεις, αυτές περιέχουν αναφορά στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από την αναφορά αυτή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Τα κράτη μέλη αποφασίζουν πώς θα γίνει η αναφορά αυτή.

2. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή, εντός τριετίας από την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας, όλες τις αναγκαίες πληροφορίες προκειμένου η Επιτροπή να συντάξει έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας.

3. Με επιφύλαξη της παραγράφου 2, τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή ανά πενταετία τα κείμενα των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των μέτρων που θεσπίζονται σύμφωνα με το άρθρο 141 παράγραφος 4 της συνθήκης. Βάσει των πληροφοριών αυτών, η Επιτροπή θα εγκρίνει και θα δημοσιεύει ανά πενταετία έκθεση, στην οποία θα γίνεται συγκριτική αξιολόγηση ενδεχόμενων τέτοιων μέτρων.

Άρθρο 3

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 4

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

...,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Η Πρόεδρος

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

(1) ΕΕ C 337 Ε της 28.11.2000, σ. 204.

(2) ΕΕ C 123 της 25.4.2001, σ. 81.

(3) Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 31ης Μαΐου 2001 (δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα), Κοινή θέση του Συμβουλίου της 23ης Ιουλίου 2001 και απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της ... (δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα).

(4) EE L 39 της 14.2.1976, σ. 40.

(5) EE L 180 της 19.7.2000, σ. 22.

(6) EE L 303 της 2.12.2000, σ. 16.

(7) Υπόθεση C-394/96, Brown, [1998] ECR I- 4185, υπόθεση C-342/93, Gillepsie, [1996] ECR I - 475.

(8) Υπόθεση C-222-84, Johnston, [1986] ECR1651, υπόθεση C-273/97 Sirdar [1999] ECR I-7403 και υπόθεση C-285/98, Kreil, ECR I - 69.

(9) ΕΕ L 348 της 28.11.1992, σ. 1.

(10) ΕΕ C 218 της 31.7.2000, σ. 5.

(11) EE L 45 της 19.2.1975, σ. 19.

(12) Υπόθεση C-185/97, Coote [1998] ECR I-5199.

(13) ΥπόθεσηC-180/95, Draehmpaehl, [1997] ECR. I-2195 και υπόθεση C-271/91, Marshall, [1993] ECRΙ-4367.

(14) ΕΕ L 145 της 19.6.1996, σ. 4.

(15) ΕΕ L 348 της 28.11.1992, σ. 1.

(16) Εντός τριετίας από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας οδηγίας.

(17) Εντός τριετίας από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας οδηγίας.

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Στις 12 Ιουλίου 2000, η Επιτροπή υπέβαλε στο Συμβούλιο, βάσει του άρθρου 141 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 76/207/EOK περί της εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως ανδρών και γυναικών, όσον αφορά την πρόσβαση στην απασχόληση, την επαγγελματική εκπαίδευση και προώθηση και τις συνθήκες εργασίας.

2. Αποφασίζοντας σύμφωνα με το άρθρο 251 της συνθήκης, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διατύπωσε τη γνώμη του, σε πρώτη ανάγνωση, στις 31 Μαΐου 2001.

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή διατύπωσε τη γνώμη της στις 5 Δεκεμβρίου 2000.

3. Η Επιτροπή υπέβαλε στο Συμβούλιο, με την επιστολή της 8ης Ιουνίου 2001, τροποποιημένη πρόταση που διατηρεί ορισμένες τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

4. Στις 11 Ιουνίου 2001, το Συμβούλιο εξέφρασε την ομόφωνη πολιτική συμφωνία του επί ενός σχεδίου κοινής θέσης.

5. Σύμφωνα με το άρθρο 250 της συνθήκης ΕΚ, το Συμβούλιο υιοθέτησε την κοινή θέση στις 23 Ιουλίου 2001.

ΙΙ. ΣΤΟΧΟΣ

Η πρόταση αυτή αποσκοπεί στον εκσυγχρονισμό των διατάξεων του ισχύοντος κειμένου, το οποίο χρονολογείται από 25 ετών.

ΙΙΙ. ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΘΕΣΗΣ

1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Στην αρχική πρότασή της, η Επιτροπή θέλησε να λάβει υπόψη την άφθονη νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, η οποία έχει εμπλουτιστεί με περίπου 40 αποφάσεις από την έναρξη ισχύος της οδηγίας 76/207/EOK, και τις τροποποιήσεις της συνθήκης στον τομέα της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών.

Κατά την εξέταση της αρχικής πρότασης της Επιτροπής, το Συμβούλιο έλαβε επίσης υπόψη τις δύο οδηγίες που είχε εκδώσει τον Ιούνιο και τον Νοέμβριο του 2000 βάσει του άρθρου 13 της συνθήκης σχετικά με τη μη εφαρμογή διακρίσεων (οδηγίες 2000/43/EK και 2000/78/EK). Επίσης, το Συμβούλιο χαιρέτισε το γεγονός ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρότεινε διάφορες τροποποιήσεις προς την κατεύθυνση αυτή, τις οποίες η Επιτροπή περιέλαβε στην τροποποιημένη πρότασή της.

Το Συμβούλιο έχει επανειλημμένα εκφράσει τη βούληση να έχει στη διάθεσή του ένα συνεπές οπλοστάσιο για την καταπολέμηση όλων των μορφών διάκρισης που προβλέπει το άρθρο 13 της συνθήκης και για την προαγωγή της αρχής της ίσης μεταχείρισης σύμφωνα με το άρθρο 141 της συνθήκης.

2. ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε 46 τροπολογίες.

2.1. Τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που δεν έγιναν δεκτές από την Επιτροπή

Η Επιτροπή δεν έλαβε υπόψη, στην τροποποιημένη πρότασή της, οκτώ από τις τροπολογίες του Κοινοβουλίου. Πρόκειται για τις τροπολογίες αριθ. 4, 16, 23, 27, 36, 44, 45 και 48.

2.2. Τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που έγιναν δεκτές από την Επιτροπή

Στην τροποποιημένη πρότασή της, η Επιτροπή ενέκρινε εξ ολοκλήρου δεκαοκτώ από τις τροπολογίες του Κοινοβουλίου. Πρόκειται για τις τροπολογίες αριθ. 12, 13, 14, 18, 20, 22, 24, 26, 29, 31, 32, 34, 35, 38, 41, 47, 58 και 66.

Επιπλέον, η Επιτροπή έκανε δεκτές 20 τροπολογίες είτε εν μέρει είτε ως προς το πνεύμα. Πρόκειται για τις τροπολογίες αριθ. 2, 3, 5, 7, 8, 10, 11, 15, 17, 19, 30, 33, 37, 39, 40, 59, 65, 67, 68 και 70.

2.3. Τροπολογίες που δεν διατηρήθηκαν από την Επιτροπή και που έλαβε υπόψη το Συμβούλιο στην κοινή θέση του

Από τη πλευρά του, το Συμβούλιο έλαβε υπόψη μέρος της τροπολογίας αριθ. 7, η οποία κάνει αναφορά στις συγκρίσιμες καταστάσεις και την τροπολογία αριθ. 45 που προβλέπει ημερομηνία έναρξης ισχύος της οδηγίας μεταγενέστερη από αυτή που προβλέπεται από την Επιτροπή: 1η Ιανουαρίου 2002.

3. ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΣΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

(αν δεν υπάρχει αντίθετη ένδειξη, η αρίθμηση των αιτιολογικών παραγράφων και των παραγράφων στις οποίες γίνεται παραπομπή είναι η αρίθμηση της κοινής θέσης).

Το Συμβούλιο δέχτηκε εξ ολοκλήρου δεκαοκτώ από τις 38 τροπολογίες που ενσωματώθηκαν, εξ ολοκλήρου ή εν μέρει, από την Επιτροπή στην τροποποιημένη πρότασή της, αν όχι κατά γράμμα, τουλάχιστον ως προς το πνεύμα. Πρόκειται για τις τροπολογίες αριθ. 2, 3, 5, 8, 10, 11, 13, 15, 20, 29, 30, 37, 38, 40, 47, 59, 67 και 70.

Αντιθέτως, το Συμβούλιο δεν έκρινε σκόπιμο να λάβει υπόψη τις τροπολογίες αριθ. 12, 14, 17, 18, 19, 22, 24, 26, 31, 33, 34, 35, 39, 58, 65, 66 και 68· δηλαδή δεκαεπτά τροπολογίες, για τους λόγους που αναφέρονται κατωτέρω.

3.1. Αιτιολογική σκέψη 9: δικαστική προστασία (τροπολογία αριθ. 12)

Το Συμβούλιο διατήρησε την παραπομπή στη νομολογία του Δικαστηρίου, με την αναφορά της σχετικής απόφασης σε υποσημείωση, αλλά δεν έκρινε σκόπιμο να διατηρήσει τη λεπτομέρεια της εν λόγω απόφασης στην αιτιολογική σκέψη. Εξάλλου, το άρθρο 7 ήδη προβλέπει την προστασία των ατόμων έναντι αντιποίνων (απόλυση ή άλλο) από τον εργοδότη όπως ίσχυε και στις οδηγίες 2000/43/EK και 2000/78/EK.

3.2. Αιτιολογική σκέψη 11 (αρίθμηση της Επιτροπής) και άρθρο 8β: υποχρέωση των εργοδοτών (τροπολογίες αριθ. 14 και 66)

Το Συμβούλιο, προτιμώντας να δώσει έμφαση στον κοινωνικό διάλογο και στην αυτονομία των κοινωνικών εταίρων, δεν θέλησε να επιφορτίσει τους εργοδότες με την ευθύνη να ενθαρρύνουν την ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών στο χώρο εργασίας, ιδίως με την καθιέρωση ετήσιων εκθέσεων ισότητας. Επιπλέον, μια τέτοια υποχρέωση θα μπορούσε να αποδειχθεί πολύ βαριά για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, πράγμα που θα έβλαπτε άλλωστε την αποτελεσματικότητα του μέτρου. Επικουρικώς, το Συμβούλιο θα επιθυμούσε να υπογραμμίσει ότι η κοινή θέση του περιέχει μια διάταξη σχετικά με τον κοινωνικό διάλογο ξεχωριστή από του διαλόγου με τις ΜΚΟ, σε αντίθεση με την Επιτροπή που στην τροποποιημένη πρότασή της φαίνεται να κάνει ένα αμάλγαμα των δύο τύπων διαλόγου.

3.3. Άρθρο 1: σχέση εργασίας (τροπολογία αριθ. 17)

Το Συμβούλιο δεν έκρινε σκόπιμο να τροποποιήσει το άρθρο 1 της υφιστάμενης οδηγίας, ιδίως με την εισαγωγή αναφοράς στο "νομικό χαρακτήρα της σχέσης υπό την οποία το άτομο απασχολείται ή εργάζεται" λόγω παραλληλισμού με την οδηγία 2000/78/EK.

3.4. Άρθρο 1 παράγραφος 2: διατάξεις σχετικά με την κοινωνική ασφάλιση (τροπολογία αριθ. 18)

Το Συμβούλιο δεν θέλησε να εξαλειφθεί η αναφορά στην κοινωνική ασφάλιση ούτε με διαγραφή της παραγράφου 2 του άρθρου 1 της υφιστάμενης οδηγίας, ούτε με παράλειψη της παραπομπής στην παράγραφο 1 του άρθρου 1.

3.5. Άρθρο 1 παράγραφος 1α (αρίθμηση της Επιτροπής): "ενσωμάτωση" (τροπολογία αριθ. 19)

Το Συμβούλιο υιοθέτησε την υποχρέωση των κρατών μελών να εφαρμόσουν την αρχή της "ενσωμάτωσης" κατά την έκδοση και εφαρμογή νομοθετικών διατάξεων, την υιοθέτηση πολιτικών κ.λπ., λαμβάνοντας ενεργά υπόψη το στόχο της ισότητας ανδρών και γυναικών, με διατύπωση ελαφρώς διαφορετική από αυτές που προτείνουν το Κοινοβούλιο και η Επιτροπή.

3.6. Αιτιολογική σκέψη 4α και άρθρο 1β: το σύστημα των εμπιστευτικών συμβούλων (τροπολογίες αριθ. 58 και 22) (αρίθμηση της Επιτροπής)

Το Συμβούλιο δεν θέλησε να υιοθετήσει διάταξη που έχει στόχο να καθιερωθεί στο χώρο εργασίας ένα σύστημα εμπιστευτικών συμβούλων ή άλλα μέτρα για την πρόληψη της σεξουαλικής παρενόχλησης στο χώρο εργασίας, επειδή θεωρεί ότι πρόκειται για υπερβολικά λεπτομερές μέτρο που απευθύνεται μάλλον στους εργοδότες παρά στα κράτη μέλη ή και στους κοινωνικούς εταίρους. Εξάλλου, και σε αυτή την περίπτωση, το Συμβούλιο αναφέρθηκε στον παραλληλισμό με τις οδηγίες 2000/43/EK και 2000/78/EK. Στο μέτρο που η σεξουαλική παρενόχληση αποτελεί μορφή παρενόχλησης παρά ένα απολύτως χωριστό φαινόμενο, δεν κρίθηκε σκόπιμη από το Συμβούλιο η σύσταση αυτού του συγκεκριμένου τύπου μηχανισμού.

3.7. Άρθρο 2 παράγραφος 4: αποκλεισμός ενός φύλου από ορισμένα επαγγέλματα (τροπολογία αριθ. 24)

Το Συμβούλιο δεν θέλησε να υιοθετήσει το τμήμα της τροπολογίας αριθ. 24 που ορίζει ότι κάθε αποκλεισμός ή περιορισμός του ενός φύλου κατά την πρόσβαση σε οποιαδήποτε επαγγελματική ή άλλη δραστηριότητα αποτελεί διάκριση, στο μέτρο που η διάταξη αυτή έρχεται σε αντίφαση με το υπόλοιπο της διάταξης που ορίζει ότι ορισμένα χαρακτηριστικά στοιχεία σχετικά με το φύλο μπορούν να δικαιολογήσουν διαφορετική αντιμετώπιση. Εξάλλου, πρέπει να σημειωθεί ότι η διάταξη αυτή είναι πανομοιότυπη με τη διάταξη που περιλαμβάνεται στις οδηγίες 2000/43/EK και 2000/78/EK και το Συμβούλιο επιθυμεί να υιοθετηθεί, στο μέτρο του δυνατού, η ίδια διατύπωση για ίδιες διατάξεις στα τρία κείμενα.

3.8. Άρθρο 2 παράγραφος 4: παραπομπή στα μέτρα που προβλέπονται στο άρθρο 141 παράγραφος 4 της συνθήκης (τροπολογία αριθ. 26)

Το Συμβούλιο περιέλαβε στο διατακτικό μια διάταξη σχετικά με τις δράσεις που αναφέρονται στο άρθρο 141 παράγραφος 4 της συνθήκης. Εξάλλου, το Συμβούλιο ορίζει, στο άρθρο 2, την υποχρέωση να συντάσσεται έκθεση ανά πενταετία, επειδή η υποχρέωση να συντάσσεται έκθεση ανά διετία, όπως ορίζει η Επιτροπή στην τροποποιημένη πρότασή της, θα δημιουργούσε πρακτικά προβλήματα σε ορισμένα κράτη μέλη.

3.9. Άρθρο 3 παράγραφος 2: παραπομπή στις διατάξεις του άρθρου 141 παράγραφος 4 της συνθήκης (τροπολογία αριθ. 31)

Το Συμβούλιο δέχθηκε εν μέρει αυτήν την τροπολογία του Κοινοβουλίου, όπως ενσωματώθηκε στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής, επειδή δεν θεώρησε χρήσιμο να δεχθεί το τμήμα "με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 141 παράγραφος 4 της συνθήκης", στο μέτρο που στο άρθρο 2 παράγραφος 4 η κοινή θέση του Συμβουλίου παραπέμπει ήδη στη δυνατότητα που παρέχεται στα κράτη μέλη να θεσπίσουν ή να διατηρήσουν τέτοιου είδους μέτρα.

3.10. Άρθρο 3 παράγραφος 2: ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών (τροπολογία αριθ. 33)

Στο μέτρο που η οδηγία στο σύνολό της καλύπτει την εφαρμογή της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών, το Συμβούλιο δεν έκρινε χρήσιμο να επαναληφθεί ότι η εν λόγω αρχή της ίσης μεταχείρισης είναι η αρχή της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών. Ομοίως, οι οδηγίες 2000/43/EK και 2000/78/EK αναφέρονταν στην αρχή της ίσης μεταχείρισης χωρίς διευκρίνιση των συγκρινόμενων ομάδων.

3.11. Άρθρα 4 και 5 της οδηγίας 76/207/EK: απαγόρευση των διατάξεων που αντιβαίνουν προς την ίση μεταχείριση (τροπολογίες αριθ. 34 και 35)

Το Συμβούλιο, αφού συγκέντρωσε τα άρθρα 3, 4 και 5 σε μια διατύπωση και κατάργησε τα άρθρα 4 και 5 της υφιστάμενης οδηγίας, δεν έκρινε πλέον σκόπιμο να περιληφθούν οι τροπολογίες αριθ. 34 και 35 στην κοινή θέση του Συμβουλίου.

3.12. Άρθρο 8α: καθήκοντα των φορέων προαγωγής της ίσης μεταχείρισης (τροπολογίες αριθ. 39 και 68)

Το Συμβούλιο φρονεί ότι η προαγωγή της αρχής της ίσης μεταχείρισης χωρίς διαχωρισμό φύλων, πράγμα το οποίο πρέπει να αποτελέσει το κύριο καθήκον των φορέων της προαγωγής της ίσης μεταχείρισης, είναι πιο φιλόδοξη διατύπωση από την προτεινόμενη, τόσο από το Κοινοβούλιο που προτείνει να εφαρμοστεί η αρχή, όσο και από την Επιτροπή που αναφέρεται στην εφαρμογή της εν λόγω αρχής.

Εξάλλου, το Συμβούλιο δεν σκόπευε να περιορίσει τις αρμοδιότητες των φορέων αυτών στους τομείς που εμπίπτουν στην εν λόγω οδηγία και στις οδηγίες 75/117/EOK, 79/7/EOK, 86/378/EOK, 92/85/EK, 96/34 και 97/80/EK, επειδή το Συμβούλιο δεν αποκλείει την έκδοση νέων νομοθετικών κειμένων σχετικά με την αρχή της ίσης μεταχείρισης, κυρίως βάσει του άρθρου 13 της συνθήκης. Το Συμβούλιο θέλησε επίσης να χρησιμοποιήσει την ίδια διατύπωση με τη διατύπωση που διατηρήθηκε στην οδηγία 2000/43/EK χάριν συνοχής μεταξύ των διαφόρων αυτών κειμένων, όπως εκφράστηκε προηγουμένως. Ο ίδιος παραλληλισμός ισχύει και για την αλλαγή που προτείνεται στην παράγραφο 2 του ίδιου άρθρου που ορίζει ότι οι φορείς αυτοί μπορούν να δέχονται καταγγελίες από ομάδες ατόμων ή οργανώσεων και να τις εξετάζουν επειδή, ούτε στην περίπτωση της οδηγίας 2000/43/EK, ούτε στην παρούσα περίπτωση, το Συμβούλιο δεν θεώρησε επιθυμητό να χορηγήσει στους φορείς αυτούς δικαστικό ή σχεδόν δικαστικό ρόλο. Αντίθετα, οι εν λόγω φορείς μπορούν να βοηθούν τα θύματα διακρίσεων να υποβάλουν καταγγελία για διακριτική μεταχείριση.

Τέλος, δεδομένου ότι η έννοια των "ομάδων ατόμων" δεν έχει οποιαδήποτε νομική ισχύ στα περισσότερα κράτη, αφαιρέθηκε από την οδηγία αυτή όπως είχε γίνει και με τις οδηγίες 2000/43/EK και 2000/78/EK.

3.13. Άρθρο 8γ: κυρώσεις (τροπολογία αριθ. 65)

Το Συμβούλιο έκρινε ότι αρκεί να προβλέπεται ότι τα κράτη μέλη "λαμβάνουν κάθε αναγκαίο μέτρο για να εξασφαλιστεί η εφαρμογή των κυρώσεων", επειδή δεν φαντάζεται ότι τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να λάβουν μέτρα που να αποσκοπούν σε εφαρμογή κυρώσεων η οποία δεν θα ήταν αποτελεσματική.

4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Το Συμβούλιο φρονεί ότι, ουσιαστικά, οι θέσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου διαφέρουν λίγο και ελπίζει ότι θα τους είναι δυνατόν να εκπληρώσουν την εντολή που έδωσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Στοκχόλμης στις 23 και 24 Μαρτίου 2001, να ολοκληρώσουν μέχρι το τέλος του 2001 την ενημέρωση της οδηγίας 76/207/EOK.