Αριθ. C 176/22 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 4. 7. 83 
θα είναι τα πιο κατάλληλα για να αναπτυχθούν αυτές οι 
έρευνες, να υπάρξει συνεργασία με τους ενδιαφερόμενους 
και να εξασφαλιστεί η αξιοποίηση των αποτελεσμάτων. 
Τα υπάρχοντα σήμερα μέσα, και ιδιαίτερα το κέντρο 
ερευνών της Ispra, μπορούν να προσφέρουν πολλά. 
VII. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ 
2.19. Δράση 19 
Για το συντονισμό των ερευνητικών δραστηριοτήτων των 
διάφορων επιστημονικών οργανισμών, είναι απαραίτητες 
Βρυξέλλες, 28 Απριλίου 1983. 
Το κείμενο της γνωμοδότησης αυτής είναι το ακόλουθο: 
Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
Κοινότητας, και ιδίως τα άρθρα 99,100 και 198, οι επιστημονικές ικανότητες ώστε να υπερπηδηθούν τα 
ιδιαίτερα συμφέροντα κάθε οργανισμού έρευνας. 
2.20. Δράση 20 
Ισχύουν οι παρατηρήσεις που έγιναν στο σημείο 2.19. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Francis CEYRAC 
της αίτηση γνωμοδότησης του Συμβουλίου των Ευρωπαϊ­
κών Κοινοτήτων της 30ής Ιουλίου 1982 για την πρόταση 
13ης οδηγίας του Συμβουλίου περί εναρμονίσεως των 
νομοθεσιών των Κρατών μελών των σχετικών με τους 
φόρους κύκλου εργασιών — τρόπος επιστροφής φόρου 
προστιθέμενης αξίας στους υποκειμένους στο φόρο που 
δεν είναι εγκατεστημένοι στο έδαφος της Κοινότητας ('), 
(') ΕΕ αριθ. C 223 της 27. 8. 1982, σ. 5. Γνωμοδότηση για την πρόταση 13ης οδηγίας του Συμβουλίου περί εναρμονίσεως των 
νομοθεσιών των Κρατών μελών των σχετικών με τους φόρους κύκλου εργασιών — τρόπος 
επιστροφής του φόρου προστιθέμενης αξίας στους υποκειμένους στο φόρο που δεν είναι 
εγκατεστημένοι στο έδαφος της Κοινότητας 
Το κείμενο που αποτελεί αντικείμενο της γνωμοδότησης αυτής δημοσιεύεται στην Επίσημη 
Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτωναριθ. C 223 της 27ης Αυγούστου 1982, σελίδα 5. 
Α. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ 
Το Συμβούλιο αποφάσισε στις 3.0 Ιουλίου 1982 να ζητήσει, σύμφωνα με τις διατάξεις των 
άρθρων 99,100 και 198 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, 
τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση. 
Β. ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε τη γνωμοδότηση της για το ανωτέρω θέμα 
κατά την 207η σύνοδο της ολομελείας της, που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, στις 27 και 
28 Απριλίου 1983. 
4. 7. 83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 176/23 
την απόφαση του Πρόεδρου της ΟΚΕ της 16ης Αυγού­
στου 1982 και την απόφαση του Προεδρείου της ΟΚΕ της 
13ης Οκτωβρίου 1982 να ανατεθεί στο τμήμα οικονομι­
κών και δημοσιονομικών υποθέσεων η επεξεργασία γνω­
μοδότησης και εισηγητικής έκθεσης σχετικά με το θέμα 
αυτό, 
την εισηγητική έκθεση του εισηγητή κ. Broicher, 
τις συζητήσεις του παραπάνω τμήματος κατά την 76η 
συνεδρίαση του της 19ης Απριλίου 1983, 
τις συζητήσεις κατά της 207η σύνοδο ολομελείας της 27ης 
και 28ης Απριλίου 1983 (συνεδρίαση της 28ης Απριλίου), 
ΥΙΟΘΕΤΗΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ 
με 75 ψήφους υπέρ, 7 ψήφους κατά και 25 αποχές: 
1. Γενικές παρατηρήσεις 
Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει την πρόταση 13ης οδηγίας με την 
οποία επιδιώκεται η εναρμόνιση των νομικών διατάξεων 
των Κρατών μελών για την επιστροφή του φόρου προστι­
θέμενης αξίας στους υποκειμένους στο φόρο που δεν 
είναι εγκατεστημένοι στο χώρο της Κοινότητας με την 
επιφύλαξη των ειδικών παρατηρήσεων του. Εκφράζει 
ωστόσο τη λύπη της για το γεγονός ότι η πραγματικό­
τητα επιτρέπει μόνο σε περιορισμένο βαθμό την απλοποί­
ηση της διαδικασίας. 
2. Ειδικές παρατηρήσεις 
2.1. Στο άρθρο 3 εδάφιο 1 απαιτείται από τον αιτούμενο 
να αποδείξει ότι δεν έχει πραγματοποιήσει κύκλο εργα-
Βρυξέλλες, 28 Απριλίου 1983. σιών που να αποκλείεται από τη διαδικασία επιστροφής 
των φόρων. Στην πράξη είναι όμως αδύνατο να αποδει­
χθεί, αυτή η μη πραγματοποίηση κύκλου εργασιών. Πρέ­
πει γι' αυτό να επαρκεί ανάλογη δήλωση του ενδιαφερο­
μένου έως ότου αποδειχθεί το αντίθετο. 
2.2. ΣΤΟ άρθρο 3 εδάφιο 3, 2η πρόταση διευκρινίζεται 
ανεπαρκώς ο διαφορετικός χειρισμός της επιστροφής των 
φόρων ανάλογα με το αν τηρείται η όχι η αρχή της αμοι­
βαιότητας απέναντι στην τρίτη χώρα. 
2.2.1. Σύμφωνα με τη γνώμη της ΟΚΕ θα πρέπει γι' αυτό 
να αναφερθεί στο άρθρο 3 ρητά ότι σε περίπτωση που 
τηρείται η αρχή της αμοιβαιότητας, το Κράτος μέλος έχει 
της υποχρέωση να επιστρέψει το φόρο προστιθέμενης 
αξίας στον επιχειρηματία που είναι εγκατεστημένος σε 
τρίτη χώρα. 
2.2.2. Η ΟΚΕ λυπάται βέβαια που επαφίεται στα Κράτη 
μέλη να αποφασίσουν αν θα επιστραφούν ή δε θα επι­
στραφούν οι φόροι σε τρίτη χώρα με την οποία δεν τηρεί­
ται η αρχή της αμοιβαιότητας. Παραδέχεται όμως ότι 
μόνο τα ενδιαφερόμενα Κράτη μέλη μπορούν να αποφα­
σίζουν αν λόγω των διμερών συμβάσεων που ισχύουν, 
όπως για παράδειγμα η συμφωνία σχετικά με τη διπλή 
φορολογία, ή για άλλους λόγους, επιβάλλεται ή θεωρείται 
σκόπιμο να εφαρμοστεί η διαδικασία επιστροφής φόρων. 
2.2.3. Ανεξάρτητα όμως από την παρατήρηση αυτή, 
στην οδηγία πρέπει να συμπεριληφθεί σύσταση προς την 
Επιτροπή και προς όλα τα Κράτη μέλη να επιμένουν κατά 
τη σύναψη μελλοντικών διεθνών συμβάσεων στην καθιέ­
ρωση της αρχής της αμοιβαιότητας, σε περίπτωση που 
δεν τηρείται ακόμη, με σκοπό να πετύχουν έτσι ακόμη 
μεγαλύτερη εναρμόνιση. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Francis CEYRAC 
Αριθ-C 176/24 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 4. 7. 83 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
της γνωμοδότησης της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Τροπολογίες που απορρίφθηκαν 
Η ακόλουθη τροπολογία που κατατέθηκε σύμφωνα με τις διατάξεις του εσωτερικού κανονισμού απορρί­
φθηκε από την ΟΚΕ κατά τη διάρκεια των συζητήσεων: 
«Μετά την παράγραφο 2.2.3 να προστεθούν οι ακόλουθοι παράγραφοι από το σχέδιο της γνωμο­
δότησης: 
'2.3. Κατά τη γνώμη της ΟΚΕ το άρθρο 4 δεύτερο υπεδάφιο πρέπει να απαλειφθεί. 
2.3.1. Το σχέδιο οδηγίας αποβλέπει στον περιορισμό της επιστροφής της προκαταβολής φόρων 
μόνο προς τις τρίτες χώρες, και προηγείται έτσι μιας γενικότερης κοινοτικής ρύθμισης. Κατά τη 
γνώμη της ΟΚΕ, ίσως αυτό να οδηγήσει στην παραβίαση της απαγόρευσης των διακρίσεων που 
έχει συμφωνηθεί στα πλαίσια της GATT και της σύμβασης σχετικά με τη διπλή φορολογία. 
Επειδή η Επιτροπή επιδιώκει να εναρμονίσει σε μία 12η οδηγία τις διατάξεις που αφορούν τη 
δυνατότητα προείσπραξης φόρων, θα ήταν σκόπιμο να εξετασθεί και να αποφασισθεί σε ποιες 
δαπάνες θα ήταν ενδεχομένως επιθυμητό να αποκλείεται η προείσπραξη φόρων υπέρ της Κοινότη­
τας. Για το σκοπό αυτό χρειάζεται να πραγματοποιηθεί εκτενής συζήτηση με τα Κράτη μέλη. Σύμ­
φωνα με τη γνώμη της ΟΚΕ δεν είναι σκόπιμο να προβλεφθούν προκαταρκτικά ρυθμίσεις για επι­
χειρηματίες τρίτων χωρών και να επιβαρυνθεί κατά συνέπεια χωρίς λόγο η 13η οδηγία. 
2.3.2. Όταν η Επιτροπή εκφράζει στην αιτιολογική έκθεση της 13ης οδηγίας το φόβο ότι είναι 
δύσκολο να ελεγχθούν οι περιπτώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 4 εδάφιο 2, παραβλέπει ότι στο 
άρθρο 3 επιβάλλεται σε κάθε Κράτος μέλος η υποχρέωση να διαμορφώσει τις λεπτομέρειες υποβο­
λής της αίτησης ώστε να μπορεί να εκτιμηθεί το βάσιμο της αίτησης και να αποφευχθούν περιπτώ­
σεις φοροδιαφυγής.'» 
Αιτιολογία 
Το πεδίο εφαρμογής της 13ης οδηγίας είναι εξαιρετικά περιορισμένο διότι παρέχει τη δυνατότητα μόνο σε 
επιχειρήσεις που δεν είναι εγκατεστημένες στο έδαφος της Κοινότητας να εισπράξουν το φόρο προστιθέμε­
νης αξίας που κατέβαλαν σε χώρα της Κοινότητας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η περίπτωση αμερικα­
νικής εταιρείας που κατέβαλε ΦΠΑ στη Γερμανία επειδή έλαβε μέρος σε εμπορική έκθεση που πραγματοποι­
ήθηκε στη χώρα αυτή. 
Δυστυχώς στην οδηγία περιλαμβάνονται οι εξής δαπάνες για τις οποίες απαγορεύεται η επιστροφή του 
φόρου με τον οποίο επιβαρύνονται: 
αυτοκίνητα 
σκάφη αναψυχής 
ιδιωτικά αεροσκάφη 
μοτοσυκλέτες 
ταξίδια εργασίας 
παραμονή εργασίας 1 ^ ^ δ(χπάνες καχα ^ Mpma αγορά, ενοικίαση, τρέχουσες δαπάνες, επισκευή, 
συντήρηση 
^ ^Λ [ ταξιδιού εργασίας 
περιποίηση και φιλοξενία 
διασκεδάσεις και είδη πολυτελείας. 
Υπάρχουν βάσιμοι λόγοι ώστε η διάταξη αυτή να θεωρηθεί σαν πρώτο βήμα για την απαγόρευση επιστρο­
φών φόρου που επιβάλλεται για τις ίδιες δαπάνες σε επιχειρηματίες εγκαταστημένους στην Κοινότητα στους 
οποίους θα είχε σοβαρές συνέπειες. Πράγματι, δημοσιεύθηκε πρόσφατα ένα σχέδιο της 12ης οδηγίας με αυτό 
ακριβώς το σκοπό. 
4. 7. 83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών, Κοινοτήτων Αριθ. C 176/25 
Η αιτιολογία της Επιτροπής και για τις δύο οδηγίες είναι ότι δαπάνες αυτού τους είδους μπορεί να περιλαμ­
βάνουν προσωπικές δαπάνες αντί για επαγγελματικές δαπάνες. Δυστυχώς, και οι δύο οδηγίες θεσπίζουν 
γενικές εξαιρέσεις, χωρίς καμιά προσπάθεια περιορισμού τους σε ένα οποιοδήποτε προσωπικό στοιχείο. 
Στις προτάσεις που επιθυμούμε την επαναφορά τους γίνεται αναφορά σε δυσμενείς διεθνείς επιπτώσεις. 
Εξάλλου η οδηγία θα μπορούσε να υποχρεώσει ένα Κράτος μέλος να αρνηθεί την εκπλήρωση υποχρεώσεων 
που έχει αναλάβει με τρίτες χώρες. Συμφωνίες για επιστροφές, όπως και αυτές που καλύπτει η οδηγία, υπάρ­
χουν ανάμεσα σε ορισμένες χώρες της Κοινότητας και ορισμένες τρίτες χώρες. Η οδηγία θα απαγόρευε σε 
Κράτη μέλη να πραγματοποιούν επιστροφές δαπανών που περιλαμβάνονται στο άρθρο 4. Αυτό χωρίς αμφι­
βολία θα συνεπαγόταν αθέτηση εκ μέρους ενός Κράτους μέλους των υποχρεώσεων του. 
Η μόνη περίπτωση που δεν εφαρμόζονται οι εξαιρέσεις του άρθρου 4 είναι η περίπτωση που μια τρίτη χώρα 
έχει συμφωνίες με όλα τα Κράτη μέλη. 
Εξάλλου, όσον αφορά επιστροφές σε άλλες κοινοτικές χώρες, μπορεί να αναρωτηθεί κανείς γιατί η οδηγία 
περιορίζεται σε τρίτες χώρες — γιατί δεν προβλέπει επίσης επιστροφές σε μια άλλη κοινοτική χώρα; Η απά­
ντηση είναι ότι παρόμοιες επιστροφές προβλέπει η όγδοη οδηγία που ήδη ισχύει. 
Η όγδοη οδηγία δεν περιλαμβάνει εξαιρέσεις του είδους που προβλέπει το άρθρο 4 της 13ης οδηγίας, και δεν 
υπάρχει λόγος να πιστεύει κανείς ότι αυτό οδήγησε σε καταχρήσεις. Πράγματι σε ένα σεμινάριο που έγινε 
στις Βρυξέλλες το Δεκέμβριο του 1982, εκπρόσωποι των φορολογικών υπηρεσιών των Κρατών μελών είπαν 
ότι η οδηγία εφαρμοζόταν ικανοποιητικά και ότι δεν υπήρχαν υποψίες ότι γίνονται καταχρήσεις. 
Θα πρέπει επίσης να εξηγηθεί για ποιο λόγο ο ΦΠΑ επιστρέφεται στις επιχειρήσεις. Ο φόρος αυτός προορί­
ζεται ως φόρος καταναλωτικών δαπανών, αλλά αποδείχθηκε ότι είναι δύσκολο να προσδιορισθεί με επαρκή 
ακρίβεια" συνεπώς, η λειτουργία του συστήματος συνίσταται στην επιβολή του φόρου στο σύνολο των πωλή­
σεων της επιχείρησης και στη μετέπειτα επιστροφή του, σε περίπτωση που ο πελάτης είναι επίσης επιχείρηση 
και η δαπάνη πραγματοποιήθηκε για σκοπούς της επιχείρησης. Το σύστημα έχει και άλλα πλεονεκτήματα' 
για παράδειγμα, το κόστος διατήρησης αποθεμάτων της επιχείρησης δεν αυξάνεται κατά το ΦΠΑ και οι εξα­
γωγές μπορούν να απαλλαγούν από το φόρο με ευκολία και ακρίβεια. 
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 40, ψήφοι κατά: 51, αποχές: 15.