A4-0375/98

Ψήφισμα σχετικά με την Πράσινη Βίβλο της Επιτροπής σε ό,τι αφορά τους θαλάσσιους λιμένες και τις ναυτιλιακές υποδομές (COM(97)0678 - C4-0022/98)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την Πράσινη Βίβλο της Επιτροπής (COM(97)0678 - C4-0022/98),

- λαμβάνοντας υπόψη το ψήφισμά του της 11ης Μαρτίου 1994 σχετικά με την κοινή πολιτική για την ασφάλεια στη θάλασσα ((ΕΕ C 91 της 28.3.1994, σελ. 301.)),

- λαμβάνοντας υπόψη το ψήφισμά του της 18ης Ιουνίου 1996 στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την ανάπτυξη των ακτοπλοϊκών μεταφορών στην Ευρώπη: προοπτικές και προκλήσεις ((ΕΕ C 198 της 8.7.1996, σελ. 44.)),

- λαμβάνοντας υπόψη την απόφαση αριθ. 1692/96/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Ιουλίου 1996 σχετικά με τους κοινοτικούς προσανατολισμούς για την ανάπτυξη του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών ((ΕΕ L 228 της 9.9.1996, σελ. 1.)),

- λαμβάνοντας υπόψη το ψήφισμά του της 13ης Μαρτίου 1997 σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής που αφορά τη διαμόρφωση του μέλλοντος της ευρωπαϊκής ναυτιλίας - συμβολή στην ανταγωνιστικότητα των ναυτιλιακών βιομηχανιών ((ΕΕ C 115 της 14.4.1997, σελ. 147.)),

- λαμβάνοντας υπόψη το ψήφισμά του της 24ης Απριλίου 1997 σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής «προς μια νέα ναυτιλιακή στρατηγική» ((ΕΕ C 150 της 19.5.1997, σελ. 52.)),

- έχοντας υπόψη τα αποτελέσματα της διάσκεψης που πραγματοποίησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 7 και 8 Μαΐου 1998 στη Βαρκελώνη σχετικά με τις μελλοντικές προοπτικές των ευρωπαϊκών θαλάσσιων λιμένων,

- έχοντας υπόψη τη Λευκή Βίβλο της Επιτροπής σχετικά με τη δίκαιη χρέωση στον τομέα των μεταφορών: σχέδιο για τη θέσπιση κοινοτικού πλαισίου σε ό,τι αφορά την επιβολή τελών για τις υποδομές στην ΕΕ (COM(98)0466),

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού καθώς και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Έρευνας, Τεχνολογικής Ανάπτυξης και Ενέργειας και της Επιτροπής Περιφερειακής Πολιτικής (A4-0375/98),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι κατά γενικήν ομολογία είναι δύσκολο να διατυπώσει κανείς ακριβή ορισμό του θαλάσσιου λιμένα, αλλά ότι οι θαλάσσιοι λιμένες θα μπορούσαν πρωτίστως να ορισθούν ως κέντρα εμπορικών συναλλαγών σε βαθιά ύδατα για ποντοπόρα πλοία, με μια, περισσότερες ή πολλές λιμενικές επιχειρήσεις[semigr ] ότι εκτός από τις συνηθισμένες οδικές και σιδηροδρομικές υποδομές διαθέτουν ειδικές λιμενικές υποδομές, ενώ τίθενται υπό την εποπτεία ή τη διοίκηση κρατικής ή και ιδιωτικής διαχείρισης λιμένος,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι θαλάσσιοι λιμένες διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο ως ζωτικά σημεία διασύνδεσης των θαλάσσιων και των χερσαίων μέσων μεταφοράς και εξυπηρετούν κατ' αρχάς τη διακίνηση, την αποθήκευση και τη διανομή αγαθών -συνήθως ως τμήμα της υλικοτεχνικής υποδομής- τόσο για το εσωτερικό όσο και για το εξωτερικό εμπόριο, ενώ προωθούν τη μετακίνηση επιβατών τόσο στην επικράτεια ενός κράτους μέλους, όσο και μεταξύ κρατών μελών, αλλά και από ή προς τρίτα κράτη,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ρυθμίσεις για τους θαλάσσιους λιμένες, λόγω της γεωγραφικής θέσης τους και των υπηρεσιών που προσφέρουν, εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της Κοινότητας, και συγκεκριμένα στον τομέα της κοινοτικής πολιτικής μεταφορών σύμφωνα με το άρθρο 74 και τα ακόλουθα της Συνθήκης ΕΚ, στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών σύμφωνα με το άρθρο 129Δ της Συνθήκης ΕΚ καθώς και στις γενικές αρμοδιότητες, όπως π.χ. σε ό,τι αφορά το δικαίωμα εγκαταστάσεως και το δικαίωμα παροχής υπηρεσιών, σύμφωνα με τα άρθρα 52επ. και 59επ. της Συνθήκης ΕΚ, καθώς και σύμφωνα με τους κανόνες για τις επιχειρήσεις και τις κρατικές ενισχύσεις όπως αναφέρονται στα άρθρα 85επ. και 92επ. της Συνθήκης ΕΚ,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ρυθμίσεις για τους θαλάσσιους λιμένες, λόγω των μεγάλων διαφορών στη γεωγραφική και τοπογραφική τους θέση, τη διάρθρωση ιδιοκτησίας, τη θεσμική και οργανωτική δομή, τον τρόπο λειτουργίας και τη σημασία που έχουν για την Κοινότητα και τα κράτη μέλη, θα πρέπει να τηρούν πάντα την αρχή της επικουρικότητας σύμφωνα με το άρθρο 3Β της Συνθήκης ΕΚ,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι συνεπώς, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα θα πρέπει να αναπτύξει και να εφαρμόσει προοδευτικά μια αντικειμενικά περιορισμένη αλλά αποτελεσματική ευρωπαϊκή πολιτική για τους θαλάσσιους λιμένες η οποία θα αποσκοπεί κυρίως στο θεμιτό ανταγωνισμό και στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής θέσης στη διεθνή σκηνή,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Πράσινη Βίβλος της Επιτροπής αποτελεί πολύτιμη βάση για τη διεξαγωγή συζήτησης σε κοινοτικό επίπεδο σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να επιτευχθεί μεγαλύτερη διαφάνεια στις συνθήκες ανταγωνισμού μεταξύ των λιμένων σε εθνικό και κοινοτικό επίπεδο, και με τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να περιοριστούν οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού στην Κοινότητα[semigr ] ότι επομένως είναι ανάγκη να γίνει πλήρης απογραφή σε ό,τι αφορά τις διαρθρώσεις και τη χρηματοδότηση των θαλασσίων λιμένων, η οποία, ως σημείο εκκίνησης, θα οδηγήσει σε άμεση δράση,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι επιδοκιμάζονται οι περαιτέρω στόχοι της Επιτροπής για την υποστήριξη από πλευράς της Κοινότητας των θαλασσίων λιμένων στις προσπάθειές τους να ενισχύσουν τις επιδόσεις τους και την ανταγωνιστική τους θέση -ακόμα και απέναντι σε λιμένες άλλων ηπείρων- και να ενσωματωθούν όλο και περισσότερο στα διευρωπαϊκά δίκτυα[semigr ] στη συνάρτηση αυτή θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη σημασία στη διασύνδεση των λιμένων των υποψηφίων προς ένταξη χωρών με τα δίκτυα,

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι για τη διατήρηση σταθερής κινητικότητας απαιτείται η διευκόλυνση των οδικών μεταφορών στην Κοινότητα από τις θαλάσσιες μεταφορές, τις θαλάσσιες μεταφορές μικρής απόστασης, τις μεταφορές διαμέσου πλωτών οδών, καθώς και τις σιδηροδρομικές μεταφορές, και ότι για το σκοπό αυτό η Κοινότητα θα πρέπει να προωθήσει την ανάπτυξη των περιφερειών της μέσω αποδοτικών και ανταγωνιστικών θαλασσίων λιμένων, μέσω απλοποιημένων και αποτελεσματικών διοικητικών και τελωνειακών διαδικασιών και ιδιαίτερα μέσω της βελτιωμένης σύνδεσης με την υπόλοιπη χερσαία χώρα,

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η επέκταση και η αύξηση της αποτελεσματικότητας των θαλασσίων λιμένων, καθώς και η εθελοντική συνεργασία μεταξύ των λιμένων ή/και των λιμενικών επιχειρήσεων μπορούν και πρέπει να συμβάλλουν σημαντικά στην προώθηση των απομακρυσμένων και παράκτιων περιοχών της Κοινότητας, καθώς και την καθιέρωση της κοινωνικής συνοχής, μιας ισορροπημένης χωροταξίας και των περιβαλλοντικών κριτηρίων, αν και τα κοινοτικά μέτρα προώθησης για μεμονωμένους θαλάσσιους λιμένες θα πρέπει να περιορίζονται ώστε να μην αποτελούν εμπόδιο στον δίκαιο και θεμιτό ανταγωνισμό μεταξύ των διαφόρων λιμένων στην Κοινότητα,

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι θα πρέπει να εκπονηθούν στρατηγικές μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων στο θέμα της περαιτέρω ανάπτυξης των ευρωπαϊκών λιμένων και της ενσωμάτωσής τους στα διευρωπαϊκά δίκτυα, μεταξύ άλλων, για να εξασφαλισθεί ότι οι υφιστάμενες λιμενικές υποδομές αξιοποιούνται όσο το δυνατό αποδοτικότερα, π.χ. μέσω της εισαγωγής νέων τεχνολογιών,

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι θα πρέπει τα περιβαλλοντικά πρότυπα και τα πρότυπα ασφάλειας στους λιμένες να εναρμονιστούν σε ένα για την βιώσιμη ανάπτυξη επαρκές υψηλό επίπεδο και θα πρέπει να λάβει χώρα αυστηρός έλεγχος της εφαρμογής των συμβάσεων της ΔΟΕ και του ΔΟΝ στους ευρωπαϊκούς λιμένες,

1. καλεί την Επιτροπή να υποβάλει το συντομότερο δυνατό, για την επίτευξη διαφάνειας στις συνθήκες ανταγωνισμού στους ευρωπαϊκούς θαλάσσιους λιμένες, μελέτη σχετικά με τις διαρθρώσεις των λιμένων, διαχωρίζοντας - σε ό,τι αφορά τις δαπάνες αλλά και σε ό,τι αφορά τη χρηματοδότηση - μεταξύ της διαχείρισης των λιμένων, των υποδομών τους αλλά και των λιμενικών επιχειρήσεων, ενδεχομένως ως πρώτο βήμα μόνο για θαλάσσιους λιμένες με ετήσια διακίνηση εμπορεύματος τουλάχιστον 10 εκατ. τόνων[semigr ] καλεί την Επιτροπή, στην περίπτωση που δεν είναι δυνατή η συλλογή στοιχείων από τα κράτη μέλη και τους λιμένες σε εθελοντική βάση, να υποβάλει πρόταση για την έκδοση ειδικής οδηγίας σχετικά με τη διαφάνεια στους θαλάσσιους λιμένες, αντίστοιχη με την οδηγία 91/440/ΕΟΚ για τους σιδηροδρόμους[semigr ]

2. καλεί εκτός αυτού την Επιτροπή να διεξάγει εμπεριστατωμένο και αντικειμενικό έλεγχο των επιδοτήσεων και του ανταγωνισμού σε όλους τους θαλάσσιους λιμένες και να υποβάλει το συντομότερο δυνατό -και όχι το έτος 2001- σχέδιο σαφών και συγκεκριμένων κατευθυντηρίων γραμμών της Επιτροπής για τον έλεγχο των επιδοτήσεων και του ανταγωνισμού στους λιμένες, ζητώντας τη γνώμη του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου πριν την λήψη τελικής απόφασης[semigr ]

3. συνιστά στην Επιτροπή να προβεί σε αξιολόγηση της κρατικής χρηματοδότησης των λιμένων και των ναυτιλιακών υποδομών σύμφωνα με τις εξής τρεις κατηγορίες:

α) χρηματοδότηση μέτρων για τις δημόσιες λιμενικές υποδομές (στις οποίες έχουν πρόσβαση όλοι οι χρήστες)[semigr ]

β) χρηματοδότηση μέτρων σε ό,τι αφορά τις λιμενικές υποδομές για επιχειρήσεις[semigr ]

γ) χρηματοδότηση μέτρων σε ό,τι αφορά τις συμπληρωματικές λιμενικές υποδομές για επιχειρήσεις[semigr ]

4. συνιστά στην Επιτροπή να χειριστεί την κρατική χρηματοδότηση των λιμένων και των ναυτιλιακών υποδομών σύμφωνα με τις προτεινόμενες κατηγορίες της παραγράφου 3, ως εξής:

α) τα μέτρα για τις δημόσιες λιμενικές υποδομές δεν εμπίπτουν στις διατάξεις για την κρατική επιδότηση σύμφωνα με το πνεύμα του άρθρου 92 της Συνθήκης ΕΚ[semigr ]

β) τα μέτρα σε ό,τι αφορά τις λιμενικές υποδομές για επιχειρήσεις δεν εμπίπτουν στις διατάξεις για την κρατική επιδότηση στην περίπτωση που χρηματοδοτούνται στο ύψος των δαπανών[semigr ] ειδάλλως καθίστανται αντικείμενο των διατάξεων γνωστοποίησης, ελέγχου και απαγόρευσης σύμφωνα με τη νομοθεσία για τις επιδοτήσεις[semigr ]

γ) τα μέτρα σε ό,τι αφορά τις συμπληρωματικές λιμενικές υποδομές για τις επιχειρήσεις εμπίπτουν πάντοτε στις διατάξεις γνωστοποίησης, ελέγχου και απαγόρευσης σύμφωνα με τη νομοθεσία για τις επιδοτήσεις[semigr ] η κρατική χρηματοδότησή τους αποκλείεται ρητά, εκτός από τις περιπτώσεις όπου λιμένες ή λιμενικές επιχειρήσεις του δημοσίου τομέα λειτουργούν σύμφωνα με την αρχή της συμμετοχής στην αγορά, και όπου υφίστανται εξαιρέσεις σύμφωνα με το άρθρο 92, παρ. 2 και 3 της Συνθήκης ΕΚ εάν δεν επηρεάζεται ο δίκαιος και θεμιτός ανταγωνισμός μεταξύ των θαλασσίων λιμένων της Κοινότητας[semigr ]

5. πιστεύει ότι οι λειτουργικές επιδοτήσεις για επιχειρήσεις σε θαλάσσιους λιμένες δεν επιτρέπονται[semigr ]

6. πιστεύει ακράδαντα ότι τα μέτρα δράσης που προτείνονται στις παραγράφους 4 και 5 θα πρέπει ταυτόχρονα να αποτελούν τα όρια για την εθνική αλλά και την κοινοτική χρηματοδότηση των θαλασσίων λιμένων στο πλαίσιο των διαρθρωτικών ταμείων και του ταμείου συνοχής, καθώς και των αντίστοιχων κατευθυντήριων γραμμών της Επιτροπής[semigr ] συμφωνεί, άλλωστε, με την Επιτροπή ότι θα πρέπει να υπάρξει ισορροπία μεταξύ των στόχων της περιφερειακής πολιτικής και της αναγκαιότητας να προλαμβάνονται ανεπιθύμητες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού μεταξύ των λιμένων[semigr ]

7. απορρίπτει ρητά, τουλάχιστον προς το παρόν, -και ιδιαίτερα ενόψει της πραγματοποίησης το συντομότερο δυνατό των αιτημάτων που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2- την έγκριση κοινοτικού πλαισίου/οδηγίας για τη χρέωση των λιμενικών υποδομών καθώς και κοινοτικού πλαισίου/οδηγίας για την επιβολή τελών στους λιμένες ή/και τους σταθμούς διακίνησης και αναμένει ότι η Επιτροπή θα μεριμνήσει ώστε οι διαρθρώσεις για τη χρηματοδότηση των υποδομών και ο επιμερισμός των σχετικών δαπανών στα κράτη μέλη θα προσανατολίζονται σε έναν περισσότερο θεμιτό ανταγωνισμό[semigr ]

8. δεν θεωρεί απαραίτητη τη θέσπιση κοινοτικής νομοθεσίας για τη διάρθρωση της οργάνωσης και την πρόσβαση στην αγορά των λιμενικών υπηρεσιών, τουλάχιστον όχι προς το παρόν[semigr ] καλεί αντίθετα την Επιτροπή να διασφαλίσει, στο πλαίσιο των υφιστάμενων αρμοδιοτήτων της και επί τη βάσει διαφάνειας, υποχρεώσεων παροχής δημοσίων υπηρεσιών χωρίς διακρίσεις και υψηλών προδιαγραφών ασφάλειας, την πρόσβαση στην αγορά για νέες λιμενικές επιχειρήσεις σε όλους τους λιμένες της Κοινότητας[semigr ]

9. καλεί την Επιτροπή να εφαρμόσει, σε ό,τι αφορά τις τεχνικές - ναυτικές υπηρεσίες για τα πλοία όπως η πλοήγηση, η ρυμούλκηση και ο ελλιμενισμός, στην περίπτωση που δεν καθίσταται δυνατό το άνοιγμα των συγκεκριμένων υπηρεσιών για λόγους ζήτησης ή ασφάλειας, αυστηρό έλεγχο των μεμονωμένων φορέων παροχής τέτοιων υπηρεσιών που λειτουργούν σε μονοπωλιακό καθεστώς, καθώς και να διατηρήσει, στο πλαίσιο των υφιστάμενων αρμοδιοτήτων της, ανοικτή την πρόσβαση στην αγορά, στην περίπτωση όπου η ελευθέρωση είναι αντικειμενικά δυνατή, ενώ θα πρέπει να προβλέπονται ταυτόσημες ή ισοδύναμες υποχρεώσεις για τους προσφέροντες τεχνικές - ναυτικές υπηρεσίες, και, εάν δεν σημειώσει επιτυχία στους προαναφερθέντες τομείς, να υποβάλει πρόταση οδηγίας περί της πρόσβασης στην αγορά για τις ναυτιλιακές υπηρεσίες[semigr ]

10. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, την Επιτροπή των Περιφερειών και τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών.