ARCHIVES HISTORIQUES
DELACOMMISSION
COLLECTION RELIEEDES
DOCUMENTS "COM"
COM(82)385
Vol.1982/0133

Disclaimer
Conformément aurèglement (CEE,Euratom) n°354/83duConseildu1erfévrier1983
concernant l'ouverture aupublicdesarchiveshistoriques delaCommunauté économique
européenne etdelaCommunauté européenne del'énergieatomique (JOL43du15.2.1983,
p.1),telquemodifiéparlerèglement (CE,Euratom) n°1700/2003 du22septembre 2003
(JOL243du27.9.2003, p.1),cedossierestouvertaupublic.Lecaséchéant,lesdocuments
classifiés présentsdanscedossierontétédéclassifiés conformément àl'article5dudit
règlement.
Inaccordance withCouncilRegulation (EEC,Euratom) No354/83of1February 1983
concerning theopeningtothepublicofthehistoricalarchivesoftheEuropean Economic
Community andtheEuropean AtomicEnergyCommunity (OJL43,15.2.1983, p.1),as
amended byRegulation (EC,Euratom) No1700/2003 of22September 2003(OJL243,
27.9.2003, p.1),thisfileisopentothepublic.Wherenecessary, classified documents inthis
filehavebeendeclassified inconformity withArticle5oftheaforementioned regulation.
InÜbereinstimmung mitderVerordnung (EWG,Euratom) Nr.354/83desRatesvom1.
Februar 1983überdieFreigabe derhistorischen Archive derEuropäischen
Wirtschaftsgemeinschaft undderEuropäischen Atomgemeinschaft (ABI.L43vom15.2.1983,
S.1),geändertdurchdieVerordnung (EG,Euratom) Nr.1700/2003 vom22.September 2003
(ABI.L243vom27.9.2003, S.1),istdieseDateiderÖffentlichkeit zugänglich. Soweit
erforderlich, wurdendieVerschlusssachen indieserDateiinÜbereinstimmung mitArtikel5
dergenannten Verordnung freigegeben.

ΕΠIΤΡΟΠίΗ ΤΟΝΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
ΕΠ(82)385τελικό
Βρυξέλλες ,7'Ιουλίου 1982
fi
'*
ΠΡΩΤΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΓΙΑΜΙΑΚΟΙΝΟΤΙΚΗ
ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΟΝΤΟΜΕΑΤΟΥΤΟΥΡΙΣΜΟΥ
("Ανακοίνωση της"Επιτροπής στόΣυμβούλιο )

Επιτροπή παίρνειτηνπρωτοβουλία νάυποβάλει Ανακοίνωση στόΙυμ;'-·οΰλ:ο
σχετικάρέτόντουρισρόδιότιπαρατήρησε τηνεξαιρετική Ανάπτυξη τηςδραστηρ:ό –
τπταΓα'ιτηςμέσαστήνΚοινότητα καθίσκαΓτόγεγονόςοτι,*!δραστηριότητα αύτη
άφοραήαποτελεί τόαντικείμενο μεγάλουΑριθμούκοινοτικών ίτνεργειων .θεώρησε
λπ!π(5νΕνδιαφέρον νάυπογραμμίσει τήσημασίατουτουρισμού γιάτηνΚοινότητα
κα?ναΕξετάσει τηνΑλληλεξάρτηση πουυφίσταται μεταξύτηςδραστηριότητας αύ^ης
καίδιαφόρων κοινοτικών Ενεργειών »ΑυτοίείναιοΙδύο'στόχοι πούΕπιδιώκονται
στόΑναλυτικό έγγραφομέτίτλο"*ΗΕυρωπαϊκή Κοινότητα καΓΑτουρισμός "πού
Επισυνάπτεται στήνανακοίνωση αυτή.
ιΗΕξέτασηαυτήϊχ,εισανστόχονάκαταδείξει τουςτομεΥςάπου&συντονισμός
τωνκοινοτικών δράσεων θαμπορούσε νάευνοήσει τήνΑρμονική Ανάπτυξη τουτουρι­
σμούστήνΚοινότητα ."Αποσκοπεί ΕπίσηςστόνάΕπισημάνει στόΣυμβούλιο διάφορες
προτάσεις της"Επιτροπής πούεκκρεμούν ΕνώπιάντουκαΓήυιοθέτηση τωνΑποίων
85μπορούσε νάΕνθαρρύνει τηνΑνάπτυξη τουτουρισμού στήνΚοινότητα ηναβελτιώ­
σειτόπλαίσιοΕργασίας τωντουριστικών Επαγγελμάτων .
Τέλοςή"Επιτροπή προσπαθεί νάαπαριθμήσει τουςτομεΤςπροτεραιότητας στους
έποίους ι1)κοινοτική δράση9προστιθέμενη στίςΕθνικέςΕνέργειες ησυντονίζοντας τες
μεταξύτους»6άμπορούσε νάπροσφέρει λύσειςστάπροβλήματα πούΑφορούντόντου­
ρισμόστήνΚοινότητα »
Ι·ΜΣΗ^Α?-ΊΑΤΟΥΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΓΙΑΤΗΝΚΟΙΝΟΤΗΤΑ
Τόάρθρο2τηςσυνθήκης τηςΡώμηςΑναθέτει στήνΕυρωπαϊκή Κοινότητα τήν
αποστολή νάπροάγεισχίσειςπερισσότερο στενέςμεταξύτωνΚρατώνπούσυνενώνει ,
"θτουρισμός Ενισχύει τήνΚοινότητα στήνΕκτέλεση τηςΑποστολής αυτηε.Περαιτέρω
φέρνεισέΕπαφήτουςευρωπαϊκούς λαούςμεταξύτους,αποτελώντας μδτήνλειτουρ­
γίααυτήσημαντικό στήριγμα τηςευρωπαϊκής Ενοποίησης *
'Οτουρισμός ΑποτελεΤ Επίσηςσημαντική οϊκονημική δραστηριότητα κπτάτήν
£ν·/οιατουάρθρου2τΡίςσυνθήκης ,Απασχολώντας στήνΚοινότητα ο.μεσαμέν·1ίκα-
τιμμόριαατουα,εμμεσαδίΑκόμηπερισσότερα*'ΛσχεΤσταθεροποιητική Επίδραση
τ'Τ.;1σθί7.'*·/1οπληρωμών τωνχωοδντηςΒορείουκαίτπςΝ'οτίπυΕυρώπης ΚΓΓΑντιττρο-'
α<ϊ)π«Γ*ιειπαρτγοντες Ανάπτυξης τωντττοχωνπεριοχών τηςΚοινότητας .'ΑξΓζε »λοιπόν
•'Ά'ΓΠΠδοθεϊΙδιαίτερη σημασίσ,γιάνάπροωθηθεί ήΑρμονική Ανάπτυξη τουστήν
;<οίν/ότητα,

Ησημασίατουτουρισμού γιδτήνΚοινότητα προκύπτει Επίσηςαπότόμεγά­
λοΑριθμόκοινοτικών δραστηριοτήτων πούΙχουνσχέσημέτόντουρισμό.*Απότην
Ελεύθερη κυκλοφορία τωνπροσώπωνκαίτήνΕλεύθερη παροχήτουριστικών ώπηρε-
σιων,μέχριτήνπεριφερειακή ίινδπτυξηκαίτήνπροστασία τουπεριβάλλοντος ,
μέσωτηςμεταφοράς τωνταξιδιωτών ,οΐπολιτικές τηςΚοινότητας αφορούνηδητόν
τουρισμό.'Εντούτοις γιδνδένθαρρυνθεΤ όένδοκοινοτικόςτουρισμός Βδπρέπει
νδδοθεΤ"τουριστική διδσταση"στίςπολιτικές αυτέςγιάνδληφθεΓύπόψητό
συμφέρόν τουτουρισμοΟ δτανλαμβδνανται άποφδσεις Ρ|δτανΕφαρμόζονται ο!διά­
φορεςκοινοτικές δρδσεις.01κατωτέρωτίτλοιόρίζουντούςτομεΤςστόπλαίσιο
τωνάπαίωνεΤναιδυνατόννδληφθεΤύπόψη6τουρισμός.
11·ΗΕΛΕΥΒΕΡΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΚΑΙΗΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝΤΟΥΡΙΣΤΩΝ
Πολυάριθμες κοινοτικές δραστηριότητες μπορούννάΕνθαρρύνουν τόνΕνδο­
κοινοτικά τουρισμά διευκολύνοντας τηδιέλευση τωνσυνδρωνκαίτίςσυνθήκες
διαμονής τωντουριστών στίςάλλεςχώρεςμέλητηςΚοινότητας .
1.Μείωσητωντελωνειακών Ελέγχων
'Ηκατάργηση τωνδασμώνστόπλαίσιοτηςΕυρωπαϊκής Κοινότητας είχεσάν
αποτέλεσμα τήμείωσητωνΕλέγχωνκαίσυνεπώςδιευκόλυνε τήδιέλευση τωνΕν­
δοκοινοτικών συνόρων Εκμέρουςτωνπολιτωντής Κοινότητας μεταξύτωνδποίων
συμπεριλαμβάνονται καίο?τουρίστες .Δεδομένου δμωςδτιτάποσοστάτου
Φ.Π.Α. __είναιδιαφορετικά στάΚράτημέλη,πραγματοποι ουνται
δειγματοληπτικοί "ελεγχοιστάσύνοραΕπίτωνίχγαθωνπούεισάγουν οίταξιδιώ­
τες.Τόσύστημα"ατελειώνγιάτούςταξιδιώτες "Επιτρέπει τήνε|σαγωγή αγα­
θώνμέσασέδριαποΰκαθορίζονται ίχπότόΣυμβούλιο .Είναιαναμφίβολο δτι
δσοευρύτεραείναιτάδριααίττάτόσομικρότερος εΤναιδκίνδυνος παραβάσεως
καίτόσοπερισσότερο καθίσταται δυνατήήμείωσητδντελωνειακδν έλέγχων,γεγονός

τδοποισ0άενΓοχυεστούςπολίτεςτωνΚρατώνμελώντόα'ίσΒημαδτιανήκουν
ατήνΚοινότητα.
–*Η"Επιτροπήπροτίθεται νάπροτείνει ατδάμεσομέλλονεναμηχανισμόγιά
τηνπεριοδική αύξησητωνόρίωντδν"Ατελειών γιάτούςταξιδιώτες ".
–*.Η"ΕπιτροπήπρδτεινεΕπίσηςοτόΣυμβούλιοστίς23"Ιανουαρίου 1980,κοι­
νοτικόκαθεστώςτδδποΤοΕφαρμόζεται στίςπρομήθειες πλοίων,
Αεροσκαφών καίδιεθνώντραίνων (ΐ),γεγονδςτδΑποΤοΟάπρέπεινάεχει
ευνοϊκέςΕπιπτώσεις γιάτόντουρισμό .
2.Μείωσητωναστυνομικών ελέγχωνστάσύνορα
*Εκτδςαπότούςτελωνειακούς Ελέγχους,Εξακολουθούν νάασκούνται στάεν­
δοκοινοτικά σύνορακαίαστυνομικοί ελεγχοι,παρά τδγεγονδςδτιτδΔεκέμβριο
του1974ο?αρχηγοίκρατώνηκυβερνήσεων είχανΑντιμετωπίσει τήδυνατότητα
δημιουργίας ένωσηςδιαβατηρίων πούθάπεριλάμβανε κυρίωςένιαΤοδιαβατήριο
καίκατάργηση τωνΕλέγχωνστάσύνορα.Τήδικαιολογητική βάσητωνΕλέγχων
αυτώναποτελούν θέματαδημόσιαςτάξηςκαίασφάλειας (τρομοκρατία καίΕμπό­
ριοναρκωτικών).Φαίνεταιπάντωςδυνατόν5τιεΤναιδυνατόννάμειωθούνοί
'έλεγχοιαυτοίανεξάρτητα Απδτδμέσομεταφοράς πούεχειχρησιμοποιηθεί .
–'Η"Επιτροπήπρότεινε στόΣυμβούλιο ψήφισμασχετικδμέτήνΑπλούστευση
τωνΕλέγχωνπούασκούνται ατούςπολίτεςτωνΚρατώνμελώνκατάτήδιέ­
λευσητωνΕνδοκοινοτικών συνόρων
3.*Ηκοινωνική ασφάλιση τωντουριστών
Τάπρδσωπαπού"είναιΑσφαλισμένα σύμφωναμέτήνκοινωνική νομοθεσία
ένδςΚράτουςμέλουςτηςΚοινότητας Μχουνδικαίωμα στήν
παρ^τχήιατρικώνύπηρεσιων σέκάθεκράτοςτηςΚοινότητας τδΑποιοεπισκέ­
πτονταιώςτουρίστες ηαδειούχοι .ΤδγεγονδςαΑτδΑποτελεί Ενα
μεγάλοπλεονέκτημα τουΕνδοκοινοτικού τουρισμού σέσχέσημέτόντουρισμό
σέτρίτεςχώρες.ΤόδικαίωμαπάντωςαίιτδδένεΤναιγενικάγνωστόκαίτά
πρόσωπαπούθέλουννάΕπισκεφθούν £ναάλλοΚράτοςμέλοςδένΕφοδιάζονται
πάντοτεμέτό"πιστοποιητικό τουδικαιώματος "τδΑποιοΕκδίδειδδικός
τουςΑργανισμδι ,Ασφάλισης Ασθενείωνκαίκατ*αυτόντδντρόποχάνουντή
11)ΕΕΑριθ.031της8.2.1980 1

δυνατότητα νάεπωφεληθούν απδτδδικαίωμα αυτδ.
-ΗΕπιτροπή 0άεξετάσει μαζίμέτίςάρμδδιες αρχέςτωνΚρατώνμελώντη
θέσπισηνέων,απλούστερων καΓδιπστελεσματ ικότερωνδιαδικασιών .
–'Η'Επιτροπή θάεντείνει Επίσης .τίςπροσπάθειες Ενημέρωσης τωνΑσφαλισμένων
γιάνάκαταστεί δυνατδννάχρησιμοποιούν αυτοίπλήρωςτάδικαιώματά τους.
4.Τουριστική συνδρομή καίασφάλιση αυτοκινήτων
"Ιδιαίτερη είναιησημασία πούεχειγιάτδντουρισμδ ήΕναρμόνιση των
δρωνπαροχήςσυνδρομής ατάθύματααίπτοκινητιστικωνατυχημάτων πούσυνέβη­
σανκατάτηδιάρκεια τουταξιδιού στηνΚοινότητα καθώςΕπίσηςκαίΕξα­
σφάλισητου οτιτάθύματααυτοκινητιστικών ατυχημάτων τυγχάνουν
Ισοδύναμης προστασίας σέδλεςτίςχώρεςτηςΚοινότητας .Μέτηνπροοπτική
-Διαβίβασε στδΣυμβούλιο στίς7Αυγούστου 1980πρότασηδδηγίαςπερί
Εναρμονίσεως τωννομοθεσιών τωνΚρατώνμελώνσχετικάμέτηνασφάλιση
τηςαστικήςευθύνης πούπροκύπτει άπδτήνκυκλοφορία τωναυτοκινήτων
Εχημάτων (2).
-'Η'Επιτροπή άπηύθυνε ΕξάλλουσύστασηστάΚράτημέληστίςθ"Ιανουαρίου
1981,ήίιποίααναφερόταν στήνΕπιτάχυνση τηςΕκκαθάρισης τωνόττυχημά-
τωνστδπλαίσιοτηςασφάλισης τηςδιστικηςε&θύνηςδοτόαυτοκίνητα (3).
5.Προστασία τωντουριστών
Πρέπει νάΕνισχυθεϊ ήπροστασία τωνσυμφερόντων τωντουριστών
έναντιτωνΕνδεχομένως κακήςποιότηρταςύπηρεσιων πούπροσφέρουν μερικές
Φορέςτάπρακτορεία -ταξιδίων ηέναντιτΡ|ςπαραπλανητικής μερικέςφορές
διαφήμισης σχετικάμέτάκαταλύματα,ΠρέπειέπίσηςνάένισχυθεΤ ήάσφάλεια
στουςτίττουςδιαμονής .
-'Η'Επιτροπή σχεδιάζει νάπαρουσιάσει στδΣυμβούλιο σχέδιοδδηγίαςσχε­
τικάμέτήνπροστασία τωνκαταναλωτών στδντομέατωνταξιδιών κατ'ίχπο-αυτή:
Η'Επιτροπή διαβίβασε στδΣυμβούλιο στίς13"Ιανουαρίου 1981πρόταση
οδηγίαςπερίΕναρμονίσεως τωνδιατάξεων τωνΚρατώνμελώνσχετικάμέ
τήντουριστική συνδρομή (ΐ).
κοπη.
(1)ΕΕ051της10.3.1981
(21ΕΕ0214της21.8.1980
(3)ΕΕI.57/27της4.3.1981

-Πρόκειται νππροβεΤσέμελέτητωνμήδομικώνστοιχείων τηςασοά–
λείοςατάξενοδοχεία .
-'ΕπιθυμεΤ επίσηςνάπροωθήσει τηντυποποίηση τωνπληροφοριών πούπαρέ­
χονταιστουςπελάτεςστόντομέατωνξενοδοχείων .
III.ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ
'ΗΕυρωπαϊκή Κοινότητα δημιούργησε κοινήάγοράτωντουριστικών υπηρεσιών
Επιτρέποντας σέοικονομικούς παράγοντες νάεγκαθίστανται έλεύθερακαίνά
παρέχουν Ελεύθερατίςυπηρεσίες τουςσέΟποιοδήποτε Κράτοςμέλος.ΜπορεΤ
άκδμηνάβελτιώσει σημαντικά τδπλαίσιοεργασίας τωνΕπαγγελματιών τουτου­
ρισμούΑναλαμβάνοντας δρισμένες πρωτοβουλίες στουςακόλουθους τομεΤς.
t
1.Δικαίωμα εγκατάστασης καίελεύθερη παροχήτουριστικών Υπηρεσιών
ΟΪδύοαυτέςΕλευθερίες πούπροστατεύονται άπδτήσυνθήκη ΕΟΚαποτελούν
σημαντικά στοιχείαγιάμίαδιεθνήδραστηρι6τφ-αδπωςί>τουρισμός .'Ηδιρχή
τηςΕξομοίωσης τωνπολιτώνΕνόςΚράτουςμέλουςμέτούςάλλουςπολίτεςτης
Κοινότητας είναι'"άναγνωρισμένη#.'Παρ*δλααίττάήύπαρξηδιαφο­
ρετικώνΕθνικώνρυθμίσεων σχετικάμέτούςδρουςπρόσβασης ατδτουριστικό
επάγγελμα είναιδυνατόννάπαρεμβάλει ΕμπόδιαστηνΕλεύθερη εγκατάσταση
καίστήνελεύθερη παροχήίιπηρεσιων .
-'Η'Επιτροπή εχειήδηάπδτό1965προτείνει στδΣυμβούλιο δδηγΓασχετικά
μέτάμέτραπούπροορίζονται νάπροωθήσουν τήνπραγματική άσκησητου
δικαιώματος τηςΕλευθερίας Εγκοτταστάσης γιάτίς μήμισθωτέςδραστηριό­
τητεςμεταξύάλλωνπροσώπων πούάσκουνβοηθητικές δραστηριότητες των
μεταφορών καίτωνπρακτόρωνταξιδίων (ΐ).
2.'Επαγγελματική κατάρτιση καίαμοιβαία αναγνώριση τωνδιπλωμάτων
'Ηδυνατότητα μετακινησΤ-ίτωνΕργαζομένων στόντομέατουτουρισμού
πούει'ναισυχνάσημαντικήγιάτήνάσκησητουέπαγγέλματός τους,Εξαρτά­
ταισυχνάΑπ6τήναναγνώριση τωνκεκτημένων προσόντων ητωνπεριό­
δωνσπουδώνπούπρανματοποι ήθηκανστααλλαΚράτημέλη.
(1)ΕΕίιριθ.0239της4.10.1967 ,σ.15

-ΗΕπιτροπή εξετάζει τάπροβλήματα πούσχετίζονται μέτόεπάγγελμα αυτδ
ατόευρύτεροπλαίσιοτωνΕργασιώντηςγιάτηνάμοιβαία αναγνώριση τιων
6ιπλωμάτων .
–*Π<5ν τάΚράτημέληαναλάβουν σχετικήπρωτοβουλία ,ή"Επι­
τροπήθάΕξετάσει ευνοϊκάτάκοινάπρογράμματα τουριστικών σπουδώντά
&πο~απραγματοποιούνται μεταξύανωτάτων Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων στά
Κράτημέλη.
3."Ησυνδρομή τουΕυρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου
*
0τουρισμός ,βιομηχανία πούαπασχολεί πολύεργατικά δυναμικά αλλάη
δποίααντιμετωπίζει Εποχιακά προβλήματα ,άπαιτεΤ ·Iδιαίτερηπροσοχήδσον
δαρορατίςδυνατότητες βελτΓωσης τωνσυνθηκών απασχολήσεως .
–ΤάΕίιρωπαϊκό Κοινωνικά ΤαμεΤοθάαντιμετωπίσει ευνοϊκάκάθεπρωτοβου­
λίαήδποίαθάΕπιτρέπει τήβελτίωση τωνδυνατοτήτων απασχόλησης καί
τήγεωγραφική καίεπαγγελματική δυνατότητα μετακΓνησης τωνπροσώπων
πούΑπασχολούνται στόντομέατουτουρισμού .
4.'ΗΕπιμήκυνση τηςπεριόδου τωνδιακοπών .
"Ησυγκέντρωση τωνδιακοπών τωνσχολείων καίτωνβιομηχανιών σέμικρή
περίοδοτουέτουςεΤναιαντίθετημέτήνπεριφερειακή ανάπτυξη,τήναπο­
τελεσματικότητα τηςβιομηχανίας ,Ιδίωςδέτηςτουριστικής βιομηχανίας καί
επιβάλλει ύψηλάΕπίπεδατιμώνκατάτήνπερίοδοαιχμήςκαθώςκαίδυσάρεστη
συμφόρηση γιάτούςϊδιουςτούςτουρίστες .'Η"Επιτροπή θεωρεΤδτιπρέπει
νάδοθεΤΙδιαίτερη προτεραιότφ-αστόανωτέρωπρόβλημα.
-'Η*Επιτροπήσκοπεύει νάαναλύσει αμέσωςτήνέπιμήκυνση τωνσχολικώνδια­
κοπώνκαίτωνδιακοπών τωνβιομηχανιών στάΚράτημέληκαίνάΕξετάσει
τίςΕναλλακτικές λύσειςπούσυνεπάγονται Επιμήκυνση τηςτουριστικής
περιόδου .
I
-Στόπλαίσιοαίττόπρόκειται νάΕξετάσει κυρίωςτίςδυνατότητες προωθή­
σεωςτουκοινωνικού ,πολιτιστικού ,καίίχγρατικου τουρίσμου .

-?-
5.Φορολογικά προβλήματα σχετικάμέτδντουρισμό
Οισυντελεστές τουΦΠΑπούΕπιβάλλονται στίςπαροχέςυπηρεσιών πούπραγ­
ματοποιούνται άπδταέ;·ν:νοΓιοχεΤα καίτάΕστιατόρια ποικίλλουν σέύψηλόβα3μδ
ανάΚράτοςμέλος.Παρ*"όλαπίτταήπροσέγγιση τωνσυντελεστών τουΟΠΑδέν
εχειακόμααρχίσειατήνΚοινότητα καίδέν0άήτανδυνατόννάΕφαρμοστεί γιά
ένασυγκεκριμένο τομέα.
–'Εναπδκειται λοιπδνστάΚράπτημέληνάΕφαρμόσουν συντελεστές Φί~ν\οϊδ–
ποΤοιει'ναιπροσαρμοσμένοι στηνκατάσταση τηςτουριστικής τουςβιομη­
χανίαςκαίστόδιεθνήανταγωνισμό στόντομέααύτδ.
–*Η'Επιτροπή άπδτηνπλευράτης8άΕξετάσει ανο?διαφορέςμεταξύτων
φορολογικών Επιβαρύνσεων πούεπιβάλλονται απότάΚράτημέληστόντομέα
~Tτουτουρισμού είναιδυνατόννάπροκαλέσουν Εκτροπήτωντουριστικών ρευ­
μάτων.
6.'Ενεργειακά προβλήματα σχετικάμ£τόντουρισμό
θ!τιμέςτηςΕνέργειας έχουνιδιαίτερο Ενδιαφέρον γιάτόντουρισμό .
"Επηρεάζουν τόκόστοςτωνμέσωνμεταφοράς καίτδκόστοςθέρμανσης ηκλιμα­
τισμούτωνξενοδοχείων καίάλλωντουριστικών Εγκαταστάσεων .
-Γιάτόλόγοαύτδτάμέτραπούπρότεινε ή'Επιτροπή ατόπλαίσιοτης
Ενεργειακής πολιτικής δένγίνεταινδμήνέχουνθετικέςΕπιπτώσεις
γιάτδντουρισμδ(Ό.
~-'Η'Επιτροπή κατάτηνΕξέτασητωναΐτήσεωνγιάχρηματοδοτική Ενίσχυση
σέσχέδιαΕπίδειξης Εξοικονόμησης Ενέργειας καίσέσχέδιαΕπίδειξης
νέωνπηγώνΕνέργειας λαμβάνει έξίσουυπόψητήντουριστική διάσταση
τδνάνωτέρωσχεδίων.
IV.ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙΤΟΥΡΙΣΜΟΣ
'0τουρισμός χαρακτηρίζεται άπδτήν-άνδγκημετακίνησης .·.-<·..*
^Συνεπώς ■μεταφορέςέχουνμεγάλησημασίαγιδτήδραστηριότητα
αυτή.'Ηοίκονομική Ενοποίηση εΤχεθετικήΕπίδρασηΕπίτωνσυγκοινωνιών
(1)EEC55Tnç3.3.1982 ,a.4

-Ο­
στόεσωτερικό τηςΚοινότητας .ΑπότάμέτρααυτάΕπωφελήθηκαν κυρίωςο!ιδι­
κέςμεταφορές .Συνεπώς Οάπρέπεινάάφιερωθεϊ Ιδιαίτερη προσοχήατάαλλα
μέσαμεταφοράς ταξιδιωτών καίοτάεργαύποδομης τωνμεταφορών πούπαρουσιά­
ζουνκοινοτικό Ενδιαφέρον .
-'Η'Επιτροπή μελετάνάΕνισχύσει τΓςπροσπάθειες τωνΕταιριώνσιδηροδρομικών
μεταφορών νάκαταστήσουν ΕλκυστικδτερεςτίςΕπιβατικές γραμμέςτους.
-Στόντομέατωναεροπορικών μεταφορών εχειΙδιαίτερη σημασίαγιάτόν
τουρισμό (ΐ)ηπρότασηοδηγίαςπούύπέβαλεήΕπιτροπή ατόΣυμβούλιο
ατίς25"Οκτωβρίου 1981καίηδποίααποσκοπεί μεταξύάλλωννάαυξήσει
τήδιαφάνεια καίνάκαταστήσει περισσότερο εύκαμπτητηντιμολόγηση
γιάτίςτακτικές πτήσειςμεταξύτωνχωρωνμελών.
-Τόαυτόισχύειγιάτήνπρότασηκανονισμού πούδιαβίβασε η"Επιτροπή
στόΣυμβούλιο στίς27Νοεμβρίου 1980δδποΤοςαποβλέπει στηβελτίωση
τηςαεροπορικής Εξυπηρέτησης δρισμένών περιοχών μέτακτικές αεροπο­
ρικέςγραμμές (2).
-Γενικότεραστόντομέατωνύποδομων τωνμεταφορών ή'Επιτροπήπρότεινε
τόΝοέμβριο 1979τήνΕνίσχυσηέπενδυτικδν προγραμμάτων κοινοτικού Εν­
διαφέροντος ,τάδποΐαδύνανται Επίσηςνάδιευκολύνουν τάτουριστικά
ρεύματαμεταξύτωνΚρατώνμελών(3).
V.ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙΤΟΥΡΙΣΜΟΣ
'ΗπροδΒησητουτουρισμού είναιδυνατόννάσυμβάλει στήνανάπτυξη μει­
ονεκτικών περιοχών πού'έχουντουριστικό ενδιαφέρον ."ΗΚοινότητα μπορεΤ
νάσυμβάλει στήνΑνάπτυξη αίιτήμέδύοτύπουςδράσεων:δράσειςπούχρηματο­
δοτούνται άπδτόΕίιρωπαϊκδ ΤαμείοΠεριφερειακής "Ανάπτυξης καίδράσεις
πούχρηματοδοτούνται άπότδΕΓΤΠΕΤμήμαΠροσανατολισμού .
1.Παρεμβάσεις τουΕίρωπαϊκου ΤαμείουΠεριφερειακής "Ανάπτυξης
'ΗΚοινότητα αναγνωρίζει &τιδτουρισμός είναι8ναςάπδτούςοικονο­
μικούςτομείςπούείναισέθέσηνάσυμβάλει στήνανάπτυξη τωνμειονεκτι­
κώνπεριοχών .ΤδΕΤΓΆπαρεμβαίνει κατάσυνέπεια στδντομέααυτόν
1.1)COM(81)590
12jCOM(80J624

τόσομετδτμήματου"υπόποσόστωση"οσοκαίμ£τότμήματου"έκτόςποσό–
στωσης".Γιατήνπαρέμβαση αύτηάρκεΤτάτουριστικά προγράμματα που
υποβάλλονται στόΡΕϋΕΒ&πδτάΚράτημέληνάέντάσσονται σέπλαίσιοπρο­
γράμματος ανάπτυξης τηςσχετικήςπεριοχής .
–ΗΕπιτροπή λαμβανει υπόψητίςδράσειςγιάτηνπροώθησητηςάνάπτυξης
τουτουρισμού ιδίαςσέαγροτικάπλαίσιο ο!άποΤεςεΤναιδυνατόννάχρη­
ματοδοτηθούν άπότδΕΤΠΑ.
2·Παρεμβάσεις τουΕυρωπαϊκού Γεωργικού ΤαμείουΠροσανατολισμού καί
'Εγγυήσεων
ΤδΕΓΤΠΕτμήμαπροσανατολισμού μπορείνάπαρεμβαίνει γιάτηνάνάπτυξη
τουριστικών δραστηριοτήτων πούεΤναισυμπληρωματικές μέτίςαγροτικές
δραστηριότητες .Δύναταιεπίσηςνάπροωθήσειτίςβασικέςπροϋποθέσεις πού
εΤναιίτπαραίτητες γιάτηνάνάπτυξητουάγροτικου τουρισμού ιδίωςστίς
δρεινέςκαίάλλεςμειονεκτικές περιοχές .
-'Η"Επιτροπή λαμβάνει ύπδψητηςτάσχέδιαάνάπτυξης τουαγροτικού .
τουρισμού πούίιποβάλλουν ..,πρόςχρηματοδότηση στόΕΓΤΠΕτάΚράτη
μέλη.
νι-ΗΔΙΑΦΥΛΑΞΗ ΤΗΣΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΤΗΣΕΥΡΩΠΗΣ ΚΑΙ0ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ
Τόφυσικόπεριβάλλον καίήπολιτιστική κληρονομιά ,κυρίωςηαρχιτε­
κτονική,άποτελουντίςπηγέςτουτουρισμού στήνΕυρώπη.ΕΤναιτάποι­
κίλατοπία,οϊΙστορικοί χώροικαίτάκαλλιτεχνικά μνημείατηςΕυρώπης
πούπροσδίδουν σ'αυτήντουριστικό ένδιαφέρον ·.Ο*δράσειςλοιπόνπού
έχουνάναληφθεΤ μέσκοπότήνδιαφύλαξη τηςκοινήςαυτήςκληρονομιάς
αντιπροσωπεύουν καίεναπερισσότερο άμεσοοικονομικό ένδιαφέρον .
1.Προστασία τουπεριβάλλοντος καίτουρισμός
Μεγάλοςαριθμόςκοινοτικών διατάξεων πούάφορατδναγώνακατάτης
ρύπανσης τηςθάλασσαςκαίτηςδτμδσφαιρας ,καίκατάτωνθορύβωνέχουν
θετικέςσυνέπειες στίςτουριστικές δραστηριότητες .Πρέπει καί
οϊτελευταίες αύτέςνάλάβουνέξίσουυπόψητόνοίκολογικό παράγοντα .

••lu
–Τδσχέδιοπρογράμματος δράσηςτωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων στόντομέα
τουπεριβάλλοντος .(1982–1986)πούή"ΕπιτροπήυΙοθέτησε στίς28
"Οκτωβρίου 1901καίδιαβίβασεστδΣυμβούλιο αναφέρειρητάδτιπρέπε^ι
νάληφθείΙδιαίτερα υπόψηηδιάσταση τουπεριβάλλοντος στηνανάπτυξη
τωντουριστικών δραστηριοτήτων (ΐ).
–'Ηπρότασηοδηγίαςσχετικάμέτήνέκτίμηση τωνσυνεπειών επίτουπερι­
βάλλοντος ορισμένων δημοσίωνκαίίδιωτικων έργων,τηνοποίαυιοθέτησε
η'Επιτροπή καίδιαβίβασε στδΣυμβούλιο γιάνάλάβειάπδφασηστΓς16
"Ιουνίου1980,άφοραεπίσηςτίςτουριστικές δραστηριότητες (2).
2."Αρχιτεκτονική κληρονομιά καίτουρισμός
'Ηαρχιτεκτονική κληρονομιά αποτελεί τήβάσηενόςσημαντικού τμήματος
τουδιεθνούς τουρισμού ."Αποτελεί λοιπόνεναπολύτιμο κεφάλαιο πούπαρέχει
άξιόλογα ε'ισοδήματα σέπολλέςπεριοχές τηςΚοινότητας .Συνεπώςάζίζει
νάδιατηρηθεί σάνπηγήπλούτου τωνπεριοχών αίιτων.
–'Η"Επιτροπήκαταρτίζει ανακοίνωση πρδςτδΣυμβούλιο σχετικάμέτην
ενίσχυσητηςκοινοτικής δράσηςστόνπολιτιστικό τομέα"ένατμήμα
τηςάνακοΓνώσηςαυτήςαφιερώνεται στήσυμβολήτηςΚοινότητας στή
διατήρηση τηςαρχιτεκτονικής κληρονομιάς .
–'Η"Επιτροπήσχεδιάζει νάπροτείνει πρόγραμμα άνταλλαγων έργαζομένων
νέων,τδόποιοθ&αναφέρεται έπίφηςστήχρησιμοποίηση τωνέθελοντικά
προσφερομένων υπηρεσιών τουςστόντομέατηςδιατηρησης τηςΑρχι­
τεκτονικής κληρονομιάς .
(1)ΕΕ&ριθ.0305της25.11.1981
12)ΕΕ&ριθ.0169της9.7.19Θ0

VII.ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
Μετάτηνανάλυσηαυτήτηςτουριστικής πλευράςτωνδιαφόρωνκοινο­
τικώνδραστηριοτήτων ,δυοδυνατότητες διαγράφονται γιάτηνΚοινότητα :
αφενόςνάΑναλάβει ενεργάρόλοστηνανάπτυξητουτουρισμοί !στά
Κράτημέληκαίαφετέρουνάσυγκεντρώσει τόένδιαφέρον τηςσέορισμένες
πρότερα ιότητες.
1.'ΑνάληψηένεργουρόλουστηνΑνάπτυξητουτουρισμου
*0τουρισμός εξαρτάται φυσικά^κατά πρώτολόγοάπότίςπολιτικές των
Κρατώνμελών."Ηπείρατωντελευταίων είκοσιχρόνωνεδειξεδτιΙδιωτικοί
καίδημόσιοιοικονομικοί παράγοντες τωνΚρατώνμελώνμπόρεσαν νάπροσαρμοσθούν
στηζήτησηενόςτουρισμού δλοκαίπιόαπαιτητικού τόσοποσοτικά δσοκαί
ποιοτικά .ΕίναιάλήθειαδτιηΚοινότητα δημιούργησε εναεύνοϊκόπλαίσιο
γι*αύτούςκαίδτιμπορείνάβελτιώσει δκόμααίιτότόπλαίσιοθεσπίζοντας
ορισμένους κοινούςκανόνεςκαίσυντονίζοντας καλύτερατίςένέργειές της
πούαφορούντόντουρισμό .'Ωστόσοδένπρέπειουτενάπροχωρήσει πάραπολύ
καίνάπροσπαθήσει νάσυντονίσει τίςέθνικέςπολιτικές-γιατίκάθεμιά
άπόαυτέςπροσαρμόζεται στίςΙδιαίτερες καταστάσεις πούδιαφέρουν πολύ
άνάΚράτοςμέλος-ουτενάπροσπαθήσει νάλύσειτάπροβλήματα πούμπορούν
νάαντιμετωπισθούν καλύτερα σέεθνικόηπεριφερειακό έπίπεδο.
Σέκοινοτικό έπίπεδοορισμένες δράσειςπούεύνοουντόντουρισμό έξαρ-
'τωνταιεπίσηςκατάπρώτολόγοάπότήνπρωτοβουλία τωνΚρατώνμελών.
"Ανήκειστήδικήτουςαρμοδιότητα τόνάυποβάλουν· γιάκοινοτική χρηματο­
δότησηστόΠεριφερειακό ,τόΚοινωνικό καίτόΓεωργικό Ταμείοδιάφορα
σχέδιαπούέντάσσονται στόντομέατουτουρισμού .
"Αλλεςένέργειες σημαντικές γιάτόντουρισμό υπάγονται στήναρμοδιό­
τητατουΣυμβουλίου τόόποιοπρέπεινάδεχθεΤτίςπροτάσεις της'Επιτροπης ,
μερικέςάπότίςόποιεςεχουν ιυποβληθεΤ ηδηέδωκαίπολύκαιρό.Ηταχεία
υιοθέτηση τωνπροτάσεων αυτώνθάένθαρρύνει τόνένδοκοινοτικότουρισμό
καίθάβελτιώσει τόπλαίσιοέργασίαςτωντουριστικών έπαγγελμάτων .

12••
Αλλεςδράσεις,τέλος,οΐέποΐεςένδιαφέρουν τόντουρισμό ανήκουν
στηναρμοδιότητα της"Επιτροπής ,ήοποίαπρέπεινδμελετήσειτίςπροσ­
φερόμενες έναλλακτικές λύσειςκαΓνδυποβάλειτίςκατάλληλες προτάσεις .
"ΑπότηνΕπιτροπή έξαρταται &κόμακατάπρώτολόγοόκαλύτερος συντονισμός
τωνδράσεωνκαΓτωνκοινοτικών χρηματοδοτικών μέσωνγιάνάενισχυθούν
οΐτουριστικές δραστηριότητες .'Η"Επιτροπήπρόκειται τέλοςνάελέγξει
ανο!έθνικέςενισχύσεις τουτομέατουτουρισμού ,δπωςκαΓσέκάθε
οικονομικό τομέα,τηρούντούςκανόνεςάνταγωνισμουτηςσυνθήκης καί
νάέξασφαλίσει οτιτόκοινοτικό κεκτειμένο ,ποβκατάμεγάλο
μέροςελευθέρωσε τίςενδοκοινοτικές τουριστικές μετακινήσεις ,δένθά
κινδυνεύσει απόπροστατευτικά μέτραπούλαμβάνονται στόπλαίσιοτης
οικονομικής ύφεσηςπούαντιμετωπίζουν τάΚράτημέλη.
2·Συγκέντρωση τουένδιαφέροντοςσέόρισμένεςπροτεραιότητες
'Η'ΕπιτροπήεΤναιέτοιμηνάέξετάσειμέτάΚράτημέληορισμένες '
πρωταρχικές ένέργειες ,οίόποΤεςθάητανδυνατόννάάναληφθουν
καλύτερα μέσφαιρική έθνικήκαίκοινοτική δράση.Πρόκειται κατάτή
'γνώμητηςγιάτήνεπιμήκυνση τηςτουριστικής περιόδου ,τή·διαφύλαξη
τηςαρχιτεκτονικής κληρονομιάς τωνμειονεκτικών περιοχών καίτήνπρο­
ώθησητουκοινωνικού τουρισμού ,τουπολιτιστικού τουρισμού καίτου
τουρισμού τηςυπαίθρου .Τάπροβλήματα αίιτδΑλληλοσυνδέονται καΓ.
f p ## –.+*#V *'* *+n#είναιδυνατόννάσυνοψιστούν σέενακαίμόνο:πωςθάχρησιμοποιηθεί
καλύτερα άεξοπλισμός καίτόέργατικό δυναμικότουτουρισμού Ιδιαίτερα
στίςαγροτικές περιοχές ,ένωσυγχρόνως θάκαταστεί ότουρισμός προσιτός στΓς
λιγότερο προνομιούχες κατηγορίες τουπληθυσμού ί
"Η"Επιτροπή θάεξετάσει μέτίςαρμόδιες άρχέςτόπρόβληματηςέπι-
μηκυνσΠζ τωνσχολικώνδιακοπώνκαίτωνάδειωντωνβιομηχανιών .ΕΤναι
όμωςπεπεισμένη δτιμίακανονιστική λύσηστόπρόβλημα αυτόδένάρκεΤ.
Πρέπεινδκαταπολεμηθούν καίο'συνήθειες πούσυνδέουντίςδιακοπές μέ
εναηδύομήνεςτουχρόνου.Γι*αίιτότόσκοπόπρέπεινάπαρουσιαστούν
στόκοινόνέα"προϊόντα "καίνάστραφεΤτόένδιαφέρον τουμήπρονομιούχου
κοινούστίςτιμές"έκτόςεποχής".

-13-
Ηευρύτητα πουαπέκτησε οτουρισμός τάτελευταία αύτδ χρόνια δέν
πρέπει νδέπισκιδζει Υόγεγονός δτι'μεγάλα τμήματα τδνευρωπαϊκών πλη­
θυσμών δένδιαθέτουν Ακόμα επαρκή είσοδήματα γιδνδσυμμετδσχουν σέ
αυτόν . 'Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει λοιπόν ναδοθεί σέορισμένες κοινω­
νικές κατηγορίες ,δπως ο'νέοι έργαζόμενο ικαίο!συνταξιούχοι οι
οποίοι έξαλλου ανείχαν τήναπαραίτητη παρότρυνση γιανδφεύγουν σέ
διακοπές κατδ τηχαμηλή περίοδο τουτουρισμοί ;,θαμπορούσαν νάσυμβάλουν
στον πρωταρχικό στόχο πουεΤναι ήέπιμήκυνση τηςτουριστικής περιόδου καικατα
συνέπεια στήν καλύτερη Αξιοποίηση δλων τωντουριστικών επενδύσεων .
'ΟΤδιος στόχος μπορεί νδέπιτευχθεΤ ανένθαρρυνθεϊ ηπραγματο­
ποίηση "εκτός εποχής "τουριστικών τάξει διων πολιτιστικού χαρακτήρα ,7
τδοποία εξαρτώνται Απότόνκαλό καιρό πολύ λιγότερο δοτόδτ ιτδ
αλλα ταξείδια .Πολιτιστικές εκδρομές πούκαλύπτουν περισσότερα
Κράτη μέλη θάμπορούσαν νδένισχυθουν άπό μίακατδλληλη πολιτική
τιμών .
"Ηαναζήτηση καλύτερων τιμών μπορεί έπίσης νάοδηγήσει σέμία
'νέασύλληψη τωνδιακοπών ,τόνΑγροτικό τουρισμό ητουρισμό της
ύπαίθρου #όόποϊος βασίζεται στόφυσικό καίπολιτιστικό περιβάλλον
τηςέξοχης καίστδχαρακτηριστικά αγροτικά προϊόντα διατροφής των
διαφόρων περιοχών ."Ηένθδρρυνση αυτου τουτύπου τουτουρισμού θδ
έπέτρεπε τήνκαλύτερη απασχόληση τουΑγροτικού έργατικου δυναμικού ,
θάένίσχυε τήνΑνάπτυξη τωνμειονεκτικών ζωνων τηςΚοινότητας καί
•θάεξασφάλιζε τήδιατήρηση τηςφυσικής καίπολιτιστικής κληρονομιάς τους .
* * #•
Ζητείται ΑπότόΣυμβούλιο νδεγκρίνει αυτές τίςπρώτες κατευθύνσεις
γιδμίακοινοτική πολιτική στόν τομέα τουτουρχσμου .Ύπδτόφωςτων
συζητήσεων σχετικά μέτίςκατευθύνσεις αύτές πούθάπραγματοποιηθούν
τόσο στόΣυμβούλιο δσοκαίστόΕώρωπαΥκό Κοινοβούλιο ,ή"Επιτροπή θά
υποβάλει στόΣυμβούλιο συγκεκριμένες προτάσεις «ιτόντομέα τουτουρισμού .

ΗΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙΟΤΟΥΡΙΣΜΟΙ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Σελιδα
Εισαγωγή-Στδχοιτηςανακοινώσεως 1
I.Σημασίατουτουρισμού γιατηνΚοινότητα 2
II·ΗΕλεύθερηκυκλοφορία καίι*ιπροστασία τοντουριστών
1.'Ηδιέλευση τωνένδοκοινοτικωνσυνδρων 7
2.'Ηκοινωνική Ασφάλιση τωντουριστών 10
3.'Ηάσφάλιση τωναυτοκίνητων καΓι*)παροχήτουριστικής συνδρΰμης 11
4.*Ηπροστασία τωνσυμφερόντων τωντουριστών 12
III·ΤόπλαΓσιοέργασίαςτωντουριστικών Επαγγελμάτων 14
1.Δικαίωμα έγκαταστάσεως καΓέλευθερη παροχή ■·τουριοπτικών
ύπηρεσιων 14
2."Επαγγελματική κατάρτιση καΓ&μοιβαΓα Αναγνώριση των
διπλωμάτων 16
3.'Ησυνδρομή τουΕύρωπαΓκου Κοινωνικού ΤαμεΓου 1Β
4.'Επιμήκι^νσητης.περιόδουτδνδιακοπδν 19
5.Φορολογικά προβλήματα σχετικάμέτόντουρισμό 20
6.Ενεργειακά προβλήματα σχετικάμέτάντουρισμό 22
IV.MeTamopéc KGFTOUOICTU6C ' 24
1.Οδικέςέπιβατικές μεταφορές 24
2.Σιδηροδρομικές έπιβατικές μεταφορές 25
3.'Αεροπορικές μεταφορές καΓτουρισμός 26
4."Εργαυποδομής τωνμεταφορών 27
V.Περιφερειακή Ανάπτυξη καΓτουρισμός 29
1.Παρεμβάσεις τουΕύρωπαΓκου ΤαμεΓουΠεριφερειακής 'Αναπτύξεως 29
2.Παρεμβάσεις τουΕυρωπαϊκού Γεωργικού ΤαμείουΠροσανατο­
λισμούκαίΕγγυήσεων 32
VI.'Ηδιαφύλαξη τηςπολιτιστικής κλήρονο;11πςκπί&τουοισυδΓ 36
1.ΠροστασΓα τουπεριβάλλοντος καΓτουρισμός 36
2.Αρχιτεκτονική κληρονομιά καίτουρισμός 41
Παράρτημα !Κάινοτικές πράξειςποδένδιαφέρουν τόντουρισμό 45

-2-
I. ΗΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ
ΤδπροοΓμιο τηςσυνθήκης τηςΡώμης διακηρύσσει δτιτάΚρδτη μέλη εϊναι άττααα -
σισμένα νάθέσουν τΓςβάσεις "διαρκώς στενότερης ενώσεως τωνευρωπαϊκών λαων ".
Τδάρθρο 2τηςσυνθήκης τηςΡώμης στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα τηναποστολή νά
προάγει σχέσεις περισσότερα στενεές μεταξύ τδνΚρατών πούσυνενώνει .*Η
αποστολή αύτη τηςΚοινδτητας ,ανκαίδένεΤναι ήμόνη ,είναι ασφαλώς ήπρώτη
καΓθεμελι ωόέστερη γιά,τήν Υδια τήνύπαρξη της»*0τουρισμός στηρίζει την
Κοινότητα στην έκτέλεση της&ποστολης αύτης .Πράγματι ,ήπλευρά τηςαναψυ­
χήςέπ ισκιάζε ισυχνά τίςπολιτιστΙκές καΓπολιτικές πτυχές τουτουρισμού
πούεΤναι ,πάντως ,πραγματικές καίιδιαίτερα σημνατικές .Χάρη στδντου­
ρισμό οίλαοί τί^ςΕύρώπης άκαλυπτουν δτιοίπολιτιστικές διαφορές του
κοινού τους πολιτισμού ,δχιμόνο δέναντιτίθενται άλλά είναι συμπληρωμα­
τικές καίδξίζει νάτίςγνωρίσει κανείς .'Απδ τηνϊδρυση του ,τδΣυμ­
βούλιο τί^ςΕύρώπης προσπάθησε νάπροωθήσει τηνδημιουργία αύτης της
συνείδησης .*Η'Επιτρσπή εύχεται νάδοθεί συνέχεια σ'αύτη τηνΙδιαί­
τερη άποψη τηςάποβολης τουΣυμβουλίου τ?^ςΕύρώπης .*ΜΚοινότητα οστότην
πλευρά της&νάπτυξε τησυνείδηση αδτή .
"θτουρισμός ,προνόμιο κάποτε τωνμειοψηφιών εξελίχτηκε ατίς δεκαετίες
του '60καίτου^0σέμαζικό φαινόμενο πούδημιουργεί θέσεις Απασχόλησης
.καΓσέπαράγοντα άνδπτυξης τωνμειονεκτικών περιοχών ."Εγινε έπίσης.μία
&πδτίςπιδσπουδαίες οίκοναμικές δραστηριότητες μέσα στην Κοινότητα .
*0παρακάτω πίνακας 1έμφανίζει τηνΙδιαίτερα Εντονη έπέκταση τουδιεθνούς
τουρισμού κατά τήδιάρκεια τωνδεκαετιών *60καί *70σέδλες τίςχώρες τηςΚοι­
νότητας .Σπάνιες εΤναι ο!οίκονομικές δραστηριότητες πούγνώρισαν ,μίατέτοια έπέ-
κταση ."Αντί «Εσοδα καίταΙΕξοδα τουδιεθνούς τουρισμού ύπερδεκαπλασ ιάστη -...
καν γι<5τδσύνολο τηςΚοινότητας κατά τηδιάρκεια τηςτελευταίας είκο-
σαετίας ,αυξήθηκαν κατά πολύ περισσότερο σέΟρισμένα Κράτη μέλη .

-3-
n'vciKac 1
ΕΣΟΔΑΚΑΙΕ-ΟΔΑΤΩΝΚΡΑΤΠΝΜΕΑΠΝΑΠΟΤΟΔΙΕΘΝΗΤΟΥΡΙΣΜΟ
(σ£εκατομμύρια δολλδρια)
}
19S0 1970 1975 1990
Βέλγιο- ΕΣ – 34Θ 880 1.810
Αουξεμβουργο ΕΞ 94 492 1.416 3.272
ΓαλλίαΕΣ 525 1.191 3.449 8.235
ΕΞ 325 1.057 3.062 6.027
ΕΣ 401 1.024 2.848 6.639
Γερμανία679 Ε= 2.493 8.502 20.827
ΕΣ 107 314 746 1.337Δανία74 ΕΞ 273 642 1.560
ΕΣ 47 194 621»
1.733'Ελλόδα19 Ε- 55 89 190
'ΗνωμένοΕΣ 109 1.040 2.442 6.932
Βασίλε ιο ΕΞ 93 924 1.921 6.454
ΕΣ 119 193 2161
611 !
*ΙρλανδίαΕΞ 42 91^3 171^^519
«
'ΙταλίαΕΣ 642 1.639 2.582 8.914
ΕΞ 92 727 1.051 1.907
ΚάτωΧώρεςΕΣ 12Β 421 1.108 1.640
ΕΞ 127 598 1.666 4.637
ΕΣ8Εσοδα
ΕΞ–"Εξοδα
(Ο1969
(2)1974
[3)1979
Πηγή:ΟΟΣΑ.Πολιτική τουρισμου

-4-
ΌΕνδοκοινστικδςτουρισμός καλύπτει σέπερισσότερο του50°/οτωντουριστικών
ιέζδδωνκαίπερισσότερο του60%τωντουριστικών Εσόδων ,τωνΔέκα.'ΑποτελεΤ λοιπόν
y
σημαντικό παράγοντα ανακατανομές τωνεισοδημάτων μέσαστηνΚοινότητα .Πράγματι^όπως
φαΓνεται στονπίνακα 1,δντδ*ΗνωμένοΒασίλειο ,ή'ΙρλανδΓα καΓήΔανία
Ισοσκελίζουν σχεδόντάέσοδακαίτάΕζοδαΑπδτδντουρισμό ,ήΓερμανία
καίοΐχώρεςτηςΒΕΝΕ1_ί)ΧεΤναισαφώςΕλλειμματικές ,ΕνωήΕλλάδα,ή'Ιταλία
καίήΓαλλίακατάπολύπλεονασματικές .ΚαθώςτάΕμπορικάΙσοζύγιαεϊναικατά
κανδναεύνοΓκάγιάτίςχώρεςτηςΒορείουΕυρώπης,6τουρισμός ΑποτελεΤ σταθερο­
ποιητικό παράγοντα γιάτάΙσοζύγια πληρωμων ,καίδιαδραματίζει ρόλοεύεργητικό
γιάτόσύνολοτηςΚοινότητας ,ηΙσόρροπη Ανάπτυξητηςοποίαςαποτελεί θεμελιώδη
στόχο.
'0πίνακας2έμφαίνει τήσχετικήσημασίατουτουρισμού στάΙσοζύγια πληρωμων
τωνΚρατώνμελών."Αν^Αντιπροσωπεύει τδ4%περίπουτωνπιστώσεων καίτό3}ό
περίπουτωνχρεώνδλωντωνΑγαθώνκαίύπηρεσιών στι^νΕυρώπητων'Εννέα,τό
μερίδιδτουεΤναικατάπολύμεγαλύτερο είτεπτότμήματωνπιστώσεων τωνΙσοζυ­
γίωνπληρωμων Ορισμένων Κρατών,ε"τεππ"δτμήματωνχρεώνάλλωνΚρατώνμελών.
"Ορισμένες χώρεςόπωςή"Ελλάδα,ή'ΐταλία,ή'ΐρλανδία ηΑκόμηκαίήΓαλλία
βασίζονται στόντουρισμόγιάνάκαλύψουν σημαντικό τμήματουΙσοζυγίου .
πληρωμων τους.'Ησημασίατουγεγονότος αΰτουμπορεΤνάκατανοηθεί ανσημειω­
θεί 1άτιή"Επιτροπήτουρισμού του00ΣΑΕπισήμανε τόΜάρτιο1982τηναυ­
ξανόμενη Επανεμφάνιση τωνπροστατευτ ικωνμέτρωνπουΕμποδίζουν τήνΑνάπτυξη
τουδιεθνούς τουρισμού .
θ!Εθνικοί "Οργανισμοί τουρισμού τωνχοίρωντηςΕΟΚσυνέστησαν ,ηδηπρδδεκα­
ετίας,ί♦ΕμάδαΕργασίας πούδημοσιεύει περιοδικά ,.Ανάλυσητηςοίκονομικης
σπουδαιότητας τουτουρισμού μέσαστηνΕύρωπαϊκή Κοινότητα .Στήντέταρτη'έκθεση
τηςΕμάδαςΕργασίας ,πούδημοσιεύτηκε τδ1981,περιέχονται Αρκετάχαρακτηρι­
στικάστοίχεΤα πούΑποδεικνύουν τήναυξουσασπουδαιδτητα τουοΙκονομικου
αύτουτομέαγιάκάθεΚράτοςμέλοςχωριστάκαίγιάτδσύνολοτηςΚοινότητας .
Φαίνεται Ετσι,οτι6|τουριστικές δαπάνεςπούπραγματοποιήθηκαν τδ1979Απδ
τουςύπηκδους τωνΚρατώντωνΕννέαΑνήλθανσέπερισσότερο Απδ77δισ.ΕΟυ,
δηλαδήσέπερισσδτερο Απδτδ7%τουσυνόλουτωνδαπανώντηςΙδιωτικής κατα­
ναλώσεως .ΤαΕσοδαΑπδτδντουρισμ,δστίςχώρεςτηςΚοινδτητας ύπερέβησαν τδ
ίδιοΕτοςτά72δίσ.Ε01Ι,πράγμαπούΑντιπροσώπευε περισσδτερο Απδτδ4%του
Ακαθάριστου Εΰωτερικοΰ προΓδντος τηςΚοινότητας .'Αλλ'δνύπολογίσει κανείς

Πίνακας 2
ΟΤΟΥΡΙΣΜΟΙ ΕΤΑΙΣΟΖΥΓΙΑ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΩΝΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ
(επίτοΤςέκατδτωνάγαΟωνκαίύττηρεσ ι
1965 1970 1975 1980
Βέλγιο– Π•3,0 2,7 2,5 2,0
ΛουξεμΡουργο Χ 4,3 4,2 4,2 3,4
ΓαλλίαΠ
Χ7,6
8,35,4
4,75,0
4,64,5
3,2
ΓερμανίαΠ
Χ2,9
6,03,1
7,12,6
8,62,7
8,5
ΔανίαΠ
χ6,2
5,16,9
5,46,2
5,15,5
5,9
'Ελλάδαπ
χ -17,6 .
3,017,7
2,920,7
2,7
'Ηνωμένο
Βασίλειοπ
χ2,5
3,93,3
3,24,1
3,04,2
4,2
'Ιρλανδίαπ
χ18,1
6,911,5
"5,26.7
4.86,0
4,5^
'Ιταλίαπ
χ12,2
2,60,7
4,0·7,2
2,08,5
1,7
ΚάτωΧώρεςπ·
χ4,1
4,02,9
4,02,6
4,01.7
4.8
Εύρώττητων
9fe)π
χ5.0
5.1I4,4
4,94,0
4,93,9
4,8
Π=Πιστώσε ις
Χ=ΧρΙη
(ΐ)1979
(2)"Η'Ελλάδαδένπεριλαμβάνεται στδσύνολοδιότιδένάποτελουσε άκδμη
τό1980μέλοςτηςΕΟΚ.
QDli:•Eurostat 1 i.
I
.'• /"'
)i

-6_
τδπολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα τοΟγεγονότος δτιτίτουριστικά εισοδήματα
πουδαπανήθηκαν μέσαστήνΚοινότητα συνεπάγονται αλλαεϊσοδηματα ,,τότετά
αμεσακο'έμμεσαεισοδήματα ίπτδτδντουρισμό 0άμπορούσαν ναάντιπροσω-
πεύουνπερισσότερο άπότ610)&τουΑΕΠτων*Εννέα.
ΣύμφωναμέτήνΤδιαεκθεσηκαΓπάντοτεγιάτδ1979,περισσότερο άπδ4έκα-
ταμμύρια αταμαέργάζονταν αμεσακαίσέ"πλήρηαπασχόλησηγιίτδντουρισμό
στδέπίπεδοτηςΕώρώπηςτωνΕννέα,6νδήαπασχόληση στδνταμέααίιτδν
βρισκόταν σέσταθερή&νάπτυξη .'ΑλλάκαΓέδωπρέπεινάυπολογιστεί τδπολ­
λαπλασιαστικό δοτοτέλεσμα τωντουριστικών έσδδων."Εξάλλου,είναιγνωστδ
δτιαρκεταειδηαπασχόλησης ,πουέξαρτδνται &πδτδντουρισμδ,ΰπολογΓζονται ,
ελλείψειλεπτομερών στατιστικδν στοιχείων ,σέάλλουςτομείς.ΔενμπορεΤ
λοιπόνκανείςνάπροσφύγει ,παράσέείκασίες."Ετσι,οΐέθνικοί "Οργανισμοί
Τουρισμού τδνΔέκαδιατυπώνουν τήνώπδθεσηδτι,αν'έζαφναέπαυανοΐτουρι­
στικέςδραστηριότητες ,τό10?ως12$δλουτουέργατικου δυναμικού τηςΚοι­
νότηταςθαΕμενεάνεργο.
"Οπωςκαίανεχειτόπράγμα,πρέπειν<5άναγνωριστεΤ δτιότουρισμόςάποτελεΐ
--εναντομέαμέυψηλόβαθμόάπασχδ'λησης έργατικοΟ δυναμικού ,εναντομέαπούδέν
γνωρίζει :ακόμητήνεδρύτητατδνπροβλημάτων τί^ςανεργίαςπούεμφανίζονται
σέάλλουςοίκονομικούςΎομεΤς στηνΕυρώπη,καί&δποΤοςαραάζίζεινάτοίίδοθεΤ
•Ιδιαίτερη προσοχήδστενάμήνΑντιμετωπίσει αυτάτάπροβλήματα .'Οσοβαρδτέ^·
ροςγιάτδντουρισμόκίνδυνοςσ£περίοδουιοεσΓίς,κΤνηι»έπιπτροπιή ΓΓ£προστατευτικά
•μέτρα."Οπωςπεριγράφεται παραπάνω,ήΕύρωπάϊκή Κοινότητα εχει,μέχρισήμερα,
λάβειδιρκετάμέτραφιλελευθεροπο ίησηςτουτουρισμού στόέσωτερικό της,πράγμα
πούδένεΤναιξένοπρόςτόφαινόμενο τηςΙσχυρήςέπίκτασης τουτήντελευταία
εικοσαετία .'ΟφείλεΙ,ήΚοινότητα ,νάδιαφυλάξει τδκοινοτικό κεκτημένο καί
νάενθαρρύνει άκάμηπερισσότερο τδντουρισμό πούδημιουργεί απασχολήσεις καί
'εΤναιπαράγοντας ανάπτυξης..· ";.

-7-
II.ΗΕΛΕΥΘΕΡΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΚΑΙΗΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝΤΟΥΡΙΣΤΩΝ
Λόγωτωνπολιτικών καίπολιτιστικών συνεπειών του,τωνοϊκοναμικων τουαπο­
τελεσμάτων στάισοζύγια πληρωμων,στήνΑπασχόληση καίστηνπεριφερειακή ανάπτυξη ,
ρτουρισμός εχειΙδιαίτερη σημασίαγι5τηνΚοινότητα .Άπδτηνπλευρδτης^ηΚοι­
νότηταΕνθαρρύνει ηθάμπορούσενάΕνθαρρύνει τδντουρισμόμΙορισμένες
δράσεις ηπρωτοβουλίες :διευκόλυνση τηςδιελεύσης τωνσυ­
νόρων,κοινωνική Ασφάλιση Τωντουριστών τωνΚρατώνμελών,,Εναρμόνιση
τηςασφάλισης αυτοκίνητων καίτηςπαροχήςτουριστικής συνδρομής καθώςκαί
προστασία τωνσυμφερόντων τωντουριστών μέσαστήνΚοινότητα .
1.'Ηδιέλευση τωνΕνδοκοινοτικωνσυνόρων
ΠρΓντηνέναρξηΙσχύοςτηςσυνθήκηςτηςΡώμηςπούΤδρυσετηνΕΟΚ,τάσύνορα
Αποτελούσαν Αληθινούς φραγμούς στηδιέλευση τωνταξιδιωτών απότδενακράτος
στόαλλοί^εξονυχιστικούς τελωνειακούς καίαστυνομικούς έλεγχους άφθονοχαρτο-I
βασίλειοκαίμακρυέςουρέςαναμονήςστούςτελωνειακούς σταθμοδς.
"ΟλααυτάκάθεαλλοπαράΕνθάρρυναν τάταξίδιαστόΕξωτερικό .
f
• ν-».'
S
i
Πρέπεινάπαρατηρηθεί . άτιάπότό195Θήκατάσταση βελτιώθηκε
αίσθητά.'Εξαφανίστηκαν οΐδασμοίμεταξύτωνΚρατώνμελώντηςΚοινότητας ,
δπωςέπίσηςκαίτόχαρτοβασίλε ιο,τουλάχιστον γιάτούςταξιδιώτες πούδεν
μεταφέρουν Εμπορεύματα .Οιελεγχοιομφς(ΐκόμηΑσκούνται απότις
τελωνειακές ύπηρεσίες καίτημεθοριακή Αστυνομία .25χρόνιαμετάτηνυπογραφή
τηςσυνθήκηςτηςΡώμηςτδΕρώτημαπαραμένει κατάπόσο ήσημερινήκατά­
στασηεΤναιπαραδεκτή ησυνιστά,Απόορισμένες Απόψεις,Εμπόδιογιάμιά
πι6δυναμική Ανάπτυξη τωντουριστικών δραστηριοτήτων .
α)0|φορολογικοί φραγμοί
"Απότό1969ύφίσταται,βάσεισειράςΑδηγιων(Ό,Ενασύστημα "Ατελειών
γιάτουςταξιδιώτες "πούΕπιτρέπει στδντουρίστα,δπωςσέκάθεταξιδιώτη ,
νάεΙσάγει,Εκτόςάπότάπροσωπικά τουείδηπούμεταφέρειστίςΑποσκευές
του,Εμπορεύματα πούεχειΑποκτήσει σέάλλοΚράτοςμέλος.Ότουρίστας
όμως,δένΕχειτήνΕλευθερίααυτήπαράμόνομέσαστάδριαπούκαθαρίζονται
•V £,πδτβΙυμβούλιοτων'Υπουργών,καί ήύπαρξητωνΑρίωναύτωνμπο­
ρείνά£χειδυσμενείςΕπιπτώσεις στδΕπίπεδοτωνΑπαιτούμενων διατυπώσεων
κατάτήδιέλευσητδνσυνδρβν· .

-Β-
"Υπάρχει στενός σύνδεσμος μεταξύ τουπεριορισμού τωνΑτελειών καΓτηςεντοΰης
Γτων έλέγχων κατά τηδιέλευση των ;συνόρων .ΕΪναι Αλήθεια δτιμίαδιάτα­
ξητουκοινοτ !κουδικαίου διευκρινίζει οτι ,οΐταξιδιώτες πρέπει νάΕχουν
τήδυνατότητα νάδιαβεβαιώνουν σιωπηρά ήμέΑπλή προφορική δήλωση δτιτη­
ρούν τάόρια καίτίςπροϋποθέσεις τωνΑτελειών πούέχουν έγκριθεΤ .'Από
αυτό προκύπτει ήγενικευμένη πρακτική ,ΰέδλατάΚράτη μέλη ,6νός δειγματο­
ληπτικού ■έλέγχου .'Αλλά εΤναι έπίσης Αναμφίβολο δτιδρυθμός τωνδειγμα­
τοληπτικών έλέγχων θάμπορούσε νάεΤναι έλαστι κότερος καίπερισσότερο Α- '
ραιός οναϊΑτέλειες ?)τανεΑρύτερες ,καθώς τότε 6κίνδυνος παραβάσεως θά ,
?ίτανφυσικά μειωμένος .
Γιάολους αότούς τους λόγους ,καίγιάνάκαταστεϊ περισσότερο αίσθητή στόν
κοινοτικό πολίτη ,μέσω τωνπλεονεκτημάτων τΡ|ςΚοινής '&γορσς ,ήύπαρξη της
Κοινότητας ,είναι οΑσιωδες νά .υΙοθετήσει τόΣυμβούλιο τίςπροτάσεις της
"Επιτροπής πούΑποσκοπούν στην δψωση τωνΑρίων τωνΑτελειών αύτων . '0
στόχος αΑτός Αποτελεί τόσο περισσότερο πρωταρχικό στόχο
δσοήπραγματική Αξία τωνΑτελειών μειώνεται καθημερινά 1Απότόνπληθωρι­
σμόκαίτήνπτώση τηςαξίας τδννομισμάτων καίδσο ,κατ *αυτόν τόντρόπο ,μιάαπό
τίςσημαντικότερες έλευθερίες τουκοινοτικού πολίτη περιορίζεται στήν πρά­
ξηΑλοένα κπίπερισσότερο .
"Οσον Αφορα τάπροσωπικά εϊδη τόυτουρίστα ,ήκατάσταση δπως εχει
σήμερα δένθέτει μεγάλα προβλήματα .Σχετικά μέτάμέσα μεταφοράς
(Ιδιωτικά αύτοκίνητα ,τροχόσπιτα ,σκάφη Αναψυχής ),έκκρεμεΤ στόΣυμβούλιο
πρόταση Αδηγίας πούπροβλέπει τήνκατάργηση δλων τωνδιατυπώσεων ."Ηδη
σήμερα ,τάπερισσότερα Κράτη μέλη δενΑπαιτούν διατυπώσεις στόν τομέα
αυτό "δμως ,ήεΙσαγωγή τροχόσπιτων γιάμεγαλύτερο Απόορισμέ­
νοχρονικό διάστημα συνεχίζει νάΊδημιουργεΤ προβλήματα ."Οσον Αφορα τόνπροσδι­
ορισμό τουκαταλόγου τωνΑντικειμένων πούΑναγνωρίζεται δτιΑποτελούν προ­
σωπικά εϊδη τουταξιδιώτη ,?|πρακτική έξελίσσεται .Κατ' αύτόν τόντρόπο
εχει καταστεί σύνηθες νΛμεταφέρονται συσκευές τηλεοράσεως μέσα στό
τροχόσπιτο ^συσκευές βίντεο μέσα στίς Αποσκευές .Στίς περιπτώσεις αύ-
τέςοΐδυσχέρειες έπιλύονται κατά κανόνα μέτήνπροσαρμογή τωνδιοικητικών
πρακτικών ,δταν .Απεύθυνοι φορέΤς (παραδείγματος χάρη ,λέσχες αίιτοκινή -
του)Αναλαμβάνουν τίςκατάλληλες ένέργειες :ένώπιον τδνΑρμοδίων διοικητικών
Αρχων .

9-
Τέλος ,ηεφαρμογή ένδς άλλου κοινοτικού μέτρου μττορεΤ έπίσης νίέπιφέρει
ευνοϊκές συνέπειες γιάτόντουρισμό :πρόκειται γι<5τήνπρόταση Αδηγίας
πούΑφορα τόκοινοτικό καθεστώς πούέφαρμδζεται στάπροϊόντα έφοδιασμου
«
τωνττλοΓων ,αεροσκαφών καΓδιεθνών χτιδπρο-δρθμων ,
β)'Αστυνομικοί Ελεγχοι
'ϋ [Ελεγχος τηςταυτότητας τωνπροσώπων πούδιέρχονται τάένδοκοι νοτικάσύ­
νορα μέΙδιωτικά Αχήματα πραγματοποιείται ,γενικά ,δειγματοληπτικά .01
διελεύσεις τωνσυνόρων μέαυτοκίνητα Εχουν διευκολυνθεί σημαντικά Απδτήν
κατάργηση τουΕλέγχου τουδιεθνούς δελτίου Ασφάλισης τωναυτοκινήτων
(πράσινη κάρτα ),σύμφωνα μέτήνδ$ηγία τουΣυμβουλίου της24ης 'Απριλίου
1972 (2).'Ηδιαβίωση τωναυτοκινητιστών στίς χώρες πούέπισκέπτονται θά
διευκολυνθεί έπίσης μέτήνεισαγωγή ένός κοινοτικού τύπου αδείας Αδήγησης .
πούΑποφασίστηκε ΑπότήνΑδηγία τουΣυμβουλίου της4ηςΔεκεμβρίου 1980 (3).
'Αντίθετα ,ο!ταξιδιώτες πούταξιδεύουν μέαλλα μέσα μεταφορ~ς ,Απόκεινται
Ακόμη σέαυστηρότερους Αστυνομικούς έλέγχους .Πράγματι ,έξακολουΒουν νά
πραγματοποιούνται συστηματικοί Ελεγχοι στήν περίπτωση διέλευσης τωνσυνό­
ρωνμέ σιδηρόδρομο ,μέλεωφορεία καίπούλμαν ,καθώς καί στ^ίΑε­
ροσκάφη (δελτία Αποβιβάσεως )ηστάΑεροδρόμια ,παρά τίςπολυάριθμες έκκλή-
σεις πούΕχουν Απευθυνθεί στίς κυβερνήσεις τόσο ΑπότόΕίιρωπαϊκδ Κοινοβού­
λιοδσοκαίΑπότήν "Επιτροπή .
Τόέπιχείρημα πούέπικαλούντα ιτάΚράτη μέλη γιάτήδιατήρηοη τωνΑστυνομι­
κώνέλέγχων στδέσωτερικδ τήςΚοινότητας ,εΤναι πρίν Από8λαήπροστασία
τηςδημόσιας τάξης καίΑσφάλειας (Αγώνας έναντίον τηςτρομοκρατίας και
τωνέμπδρων ναρκωτικών ).Άλλά εΤναι δύσκολο νάκατανοήσουν οϊπολίτες της
Κοινότητας τούς λόγους τωνδιάφορων τουβαθμού ελέγχου
πούΑσκείται Ανάλογα μέτόχρησιμοποιούμενο μεταφορικό μέσο γιάτήμετάβα­
σηΑπόΕναΚράτος μέλος σέδλλο .Μπορεί νάΑναρωτηθεί κανείς κατά πόσο δέν
θάΕπρεπε νάαντιμετωπισθεί πένδεχδμενη άπλοΛστεύα· ;τωναστυνομικών έλέγχων γιά
κάθε εϊδος ένδοκο ινοτικής διίλεύυης τωνσυνόρων καίγιάκάθε μεταφορικό μέσο .
'ΗΕπιτροπή πρότεινε στόΣυμβούλιο σχετικά ψήφισμα .
Πρέπει νάσημειωθεί δτιηδητόΔεκέμβριο 1974 οϊΑρχηγοί κρατών ήκυβερνή­
σεων ποΰσυνήλθαν στόΠαρίσι ,εΤχαν 1Αντιμετωπίσει τήδυνατότητα δημιουργί­
ας Ενωσης διαβατηρίων πούθά ιπεριλάμβανε τρία βασικά στοιχεία :..;
ένιαΤο διαβατήριο ,κατάργηση τωνπροσωπικών έλέγχων στάέσωτερικά σύνορα
καί .Ισότητα μεταχείρισης τωνίιπηκδων τωνΚρατών μελών Απότίςτρίτες
Χώρες ."Εναπρώτο βήμα πρός τήνκατεύθυνση . .ένωσης διαβατηρίων πραγμα­

τοποιήθηκε μέτόψήφισματουΣυμβουλίου περίκαθιερώσεως .ένιαΓουτύπου
διαβατηρίου ^π°ύτάΚρ'τημέληθάπροσπαθήσουν νάχορηγούν τ6
Αργότερο Από1τς'ΐανουαρίου 1985.Ιτ6πολιτικό καίψυχολογικό Επίπεδο,
Τ /σημασίατουένιαίουτύπουδιαβατηρίου ειναιμεγάληδιότιθάπρόκειται γιά
τόπρώτο [ΕγγραφοπούΘάπροορίζεται γιάδλουςτούςπολίτεςτωνΚρατώνμε­
λώνκαίθάπεριλαμβάνει ΑναφοράστήνΕυρωπαϊκή Κοινότητα .
Συμπερασματικά ,ανκαίΕχουνπραγματοποιηθεί Αρισμένες πρόοδοι,οΐτελωνει­
ακοίκαίΑστυνομικοί Ελεγχοισυνιστούν ΑκόμηΕμπόδιαγιάτόνΕνδοκοινοτικό
τουρισμό.Βραχυπρόθεσμα ,ήυιοθέτηση ΕκμέρουςτουΣυμβουλίου τί^ςπρότασηςτης
'Επιτροπης ,ήόποίαΑνεβάζειτάδριατί^ς"Ατέλειας τωνταξιδιωτών "Από180σέ
210Εϋυ,αποτελείμιακάποιαβελτίωση.Περαιτέρω,ή"Επιτροπή,προτίθεται νά
"οατςίνει ατόντη·®αετ;6ς·<"43#ίλ3&ν £ναμηχανισμό περιοδικής αύξησηςτουδρίουΑτελείας .
"Εξάλλου,καθώςυπάρχουνπάνταο?μεβορίακοί σταθυοί,θάήτανευκτηΤονάπροβλεφ–
θουνστουςΥδιουςχώρουςγραφεΤατουριστικών πληροφοριών ποδθάπαρείχαν πληροφο-
ρΐέςγιδ-τά ^-ξενοδοχεΤα καίτδτουριστικό Ενδιαφέρον τδνγύρωπεριοχών καί,κυρίως,
θάπρόσθεταν εναστοιχείο υποδοχές σταενδοκοινοτικά σύνορα.
Περισσότερο μακροπρόΘεσμα ,,θάμπορούσενάυπάρξειμεγάλοδφελοςάνκαχαφ£ρο«μ&-νδ -
θιερωνότανμία"ένωσηδιαβατηρίων "μεταξύτωνΚρατώνμελδντηςΚοινότητας ,
στηνπερίπτωση αυτήδΕλεγχοςτωνπροσώπωνθάδιενεργεΤτυ στάέξωτερι-
κάσύνορα,δπωςίίδησυμβαίνει καίστίςχώρεςτουΜπενελούξ στόπλαίσιοτης
συμβάσετος τουςτου1960.
2.'Ηκοινωνική Ασφάλιση τωντουριστων
0Ϊκανονισμοί τουΣυμβουλίου πούΑφορούντάδικαιώματα κοινωνικής Ασφάλισης
τωνδιακινούμενων Εργαζομένων ,εϊτεείναιμισθωτοίεϊτεμήμισθωτοίε'ίτε
συνταξιούχοι ,καθώςκαίτωνμελώντηςοΙκογενείας τους(4)Εφαρμόζονται
στούητουρίστες πούείναιδπήκοοιτωνΚρατών·μελών.Σύμφωναμέτούςκανο­
νισμούςαΑτους,οΐτουρίστες (συμπεριλαμβανομένων τδνπροσώπωνπούεΤναι
σέδιακοπές ^πούΕπισκέπτονται συγγενεΤς τους)θεωρούνται δςδιακινούμε­
νοιΕργαζόμενοι καίΕχουντόδικαίωμα νάτούςπαρέχονται Ιατρικές Υπηρεσί­
εςίιπότόνδροδτιΕχουντόδικαίωμαγιάπαρόμοιες ίιπηρεσίες δυνάμειτης
νομοθεσίας τουΚράτουςμέλουςστόδποΤοεΤναιΑσφαλισμένοι .Τόδικαίωμα αίι-
τόκατοχυρώνεται μέτηνΕκδοση"πιστοποιητικού δικαιώματος "(ΕντυποΕ
'111)ΑπότόδικότουςΑργανισμόΑσφάλισης Ασθενειών πρίνΑπότήνΑναχώρη­
σήτουςδστενάμπορούννάτόίιποβάλδυν,Εάν υπάρξειΑνάγκη^σέΕναΑργανι-
σμόΑσφάλισης ΑσθενειωνάλλουΚρά^-ρυςμέλους.Πρέπειλοιπόνο)ταξιδιώτες
νάΕφοδιάζονται μέτόΕντυποαύτόήρίνΑναχωρήσουν ΑΛότήχώρατους.

-11
01κανονισμοί προβλέπουν Βτιοΐκαλυπτόμενες κατηγορίες προσώπων μπορούν
νάτύχουνέπειγουσων Ιατρικών Απηρεσιων –παρακολούθηση &πό£ναπαθολόγο
ηείδι:<όγιατρό,φάρμακα,δδοντιατρική,νοσοκομειακή περίθαλψη ,κλπ,–
σύμφωναμέτούςΙσχύοντες κανόνεςκαίτήνπρακτική τουΚράτουςμέλουςπού
παρέχειτίςδπηρεσίες καθώςκαίτωνπαροχωγσέμετρητάπούμπορεΤνάδι­
καιούνται (Ασθένεια,μητρότητα ,κλπ).*Υπότόνδρολοιπόνδτι.εΤναι κάτοχοι
τουέντυπου Ε111,ο!τουρίστες δένθάπρέπεινάαντιμετωπίζουν προβλήματα
ανΑρρωστήσουν ηανεΤναιθύματαατυχήματος σέαλληχώρατηςΚοινότητας .
ΤούτοΑντιπροσωπεύει 8ναμεγάλοπλεονέκτημα τουένδοκοινοτι κουτουρισμού
σέσχέσημέτόντουρισμόστίςτρίτεςχώρες.
"Ηπείραπάντως'έδειξεδτιμεγάλοςΑριθμόςτουριστών Αγνοούν ηδένΑντι–
)λαμβάνονται σωστάτίςδιοικητικές διατάξεις πούδιέπουντήνέφαρμογή των
κοινοτικών κανονισμών ,ένδΑποκτοΟν εΰχερωχπληροφορίες σχετικάμετίςΙδιωτικές
ασφάλειες .*Η*Επιτροπήέξτάζειμέτίςαρμόδιες ΑρχέςτωνΚρατδνμελώντήν
'έοαρμογή νεωναπλούστερων καίελαστικότερων διαδικασιών . ·0ά
Αναληφθεί έπίσηςέκστρατεία πληροφορήση$ ίτουκοινούέκμέρουςτηςΕυρωπα­
ϊκήςΕπιτροπής .
3.'ΗΑσφάλιση τωναυτοκινήτων καίήπαροχήτουριστικής συνδρομή ς
*ΗΑνάπτυξη το(3τουρισμού κατάτήδιάρκεια τωντελευταίων έτωνεΤχε&ςΑπο­
τέλεσματήδημιουργία είδικευμένων έπιχειρήσεων πούκαλύπτουν σειράδλόκληρη
Ατυχημάτων τάδποΤαμπορούννάσυμβουνκατάτήδιάρκεια τουταξιδιού .Οΐ
ΛέσχεςΑυτοκινήτου διευρύνουν έπίσηςτόντομέαδράστηριδττιτουςπροσφέ­
ρονταςπέραΑπότίςίιπηρεσίες Αδικηςβοήθειαςκαίάλλε·-;·.■-Γκς.'Ητου­
ριστικήσυνδρομή μπορεΤνάπαρασχεθεί υπότήμορφή"υλικώνυπηρεσιών
(δδικήβοήθεια,έπαναπατρισμός σέπερίπτωση Ατυχήματος κλπ),γιάτίςδποΤες
αΑτόςπούπαρέχειτίςΑπηρεσίες χρησιμοποιεί Αποκλειστικά τόδικότουπροσω­
πικόκαίίιλικό.ΜπορεΤέξάλλουνάεχειτήμορφήμιαςπραγματικής Ασφάλισης #
"Ηπρότασηδδηγίας"τουριστική συνδρομή"ΐτού ή"Επιτροπήδιαβίβασε στόΣυμ­
βούλιοστίς13'ΐανουαρίου 1981,Εχεισκοπόνά6ποβάλ.'ειτίςδιάφορες δρα­
στηριότητες τδνέπιχειρήσεων παροχήςσυνδρομής πούέχουνχαρακτήρα άσφόίλισης
ατούςκανόνεςέλέγχου'πόύπροβλέπονται ΑπότήνόδηγίατουΣυμβουλίου 73/239/
ΕΟΚ(συντονισμός τηςΑσφάλισης ζημιών^γιάτίςέπιχειρήσει ςΑσφαλίσεων καί
κατάσυνέπεια νάέναρμονίσει τοΰςδρουςπαροχήςτουριστικΠς συνδρομής μέσα
στήνΚοινότητα·

12
Γιάναπεριοριστούν ορισμένες αποκλίσεις πούέζακολουθουν νάυφίστανται μεταξύ
τωνσυστημάτων ασφάλισης ΑΕ(Αστικήςείιθύνης)τωναίιτοκινήτων,πούείναιυπο­
χρεωτική στάδ.άφοραΚράτημέλη,καΓμέτήμέριμνανάέξασφαλιστεϊ στάθύ­
ματααυτοκινητιστικών Ατυχημάτων Ισοδύναμη προστασία σέδλατάΚράτημέλη,
ή"Επιτροπή εχειέπίσηςδιαβιβάσει στόΣυμβούλιο στίς7Αυγούστου 1980,
πρόταση δδηγΓαςπούΑφορατήνπροσέγγιση τωννομοθεσιών τωνΚρατώνμελών
σχετικά μέτήνΑσφάλιση τηςΑστικέςευθύνης πούπροκύπτει Απότήνκυκλοφο­
ρίατωναίιτοκινήτωνΑχημάτων .
Τέλος,μίασύστασητης"Επιτροπής τήςΒης"Ιανουαρίου 1981(5)σχετικάμέ
τηνέπιτάχυνση τήςέκκαθάρισης τωνΑτυχημάτων στόπλαίσιοτηςΑσφ&λίσης χης
Αστικήςευθύνης Απόαύτοκίνητα ,Ιχει&ςΑντικείμενο νάδιευκολυνθεί ήκοι­
νοποίηση ,σέπερίπτωση Ατυχήματος τωνΑστυνομικών έκθέσεωνκαίάλλωνέγγρά–
φωνπούεϊναιΑναγκαΤαγιατηνπληρωμήτωνΑποζημιώσεων στούςασφαλιστές πού
έχουνκαλύψειτόναυτοκινητιστή έναντίον τωνκινδύνων Αστικήςείιθύνης Από
αύτοκίνητα .
»
4.Προστασία τωνσυμφερόντων τωντουριστών
Στόπλαίσιοτήςπολιτικής πούΑφορατήνπληροφόρηση καίτήνπροστασία των
καταναλωτών ή"Επΐτροπή ΑνέλαβεΑρισμένο Αριθμόμελετών πούΑφοροΟντόντου­
ρισμόκαί,ειδικότερα ,τίςΥπηρεσίες πούπροσφέρονται Από·τάπρακτορεία τα-
ζιδίωνκαίτούςΐοητορθΓ&ΐΟΓΒ στούςκαταναλωτές ."ΕχειπρδταΑτ?όλαμελετή­
σειτήΔιεθνήΣύμβασηγιάτήσυμφωνίατπζιδίου (θθν),πούκαταρτίστηκε τό
1970,Αλλάήδποίασήμεραδένέφαρμόζεται μέσαστήνΕΟΚπαράμόνοστόΒέλ­
γιοκαίτήν'ΐταλία.'Ησύμβασηα&τήεϊναιπράγματιΑρκετάΑτελήςκαίτό
διεθνέςΙνστιτούτο γιάτήνένσποίηση τοΟΙδιωτικοΟ δικαίουπούτήνείχεέπε–
ξεργαστεΤ ,έχονταςσυνείδηση τωνσχετικών κενών,προέβλεπε τό1980τήνΑναθε–
ώρησήτης.
'Εζάλλου ,ή"Επιτροπήανέθεσεσέεμπειρογνώμονες τήνέπεζεργασία δύομελετών;ήμίαγ
τήν"είιθύνητωνΊοιιτορθΓβ,ΊοΓβ καίτωνπρακτόρων ταζιδίων"(Α*Β0Ρ3Τ
1979),ήδλληγιάτήν"είιρωπαΤκή Αγοράτωνταζιδίωνκατ*Αποκοπή"(50ΡΗΕ5
1981)."Ηδεύτερηαίιτήμελέτηίδειζε8τιίιπάρχειΚναΑζιοσημεΓωτο ποσοστό
δυσαρεστημένων αγοραστών ,πούόφείλεται ,σέορισμένο μέτρο,στή
μήτήρησητδνδραντήςσύμβασης πούσυνήφθημέτόνπράκτοραταζιδίων,κα­
θώςκαίστίςΑπατηλές περιγραφές ποΰπεριέχονΥαΐ στάφυλλάδιατδνΑργα-
νωτωνταζιδίων ,ΐδίωςιήαυζησητήςτιμήςμετάτήνκράτησητήςθέσης·

ήμεταβολή τωνπροσφερομένων δπηρεσιων (παραδείγματος χάρη,δλλαγήξενοδό-
χεΓουή3ρεςΑναχώρησης .τηςητησοις.)*τ&καταλύματα πούεΤναικαμιδφορδέλδχι
Ικανοποιητικδ*ήκαταβολήποινώνσ£Ορισμένες περιπτώσεις Ακόρωσ*^τηςκρστή-
σν?£*ή5λλειψηδριοθετήσ·»ΐ£ τωνείιθυνωνμεταξύτωνπροσώπωνπούπαρέχουν
τΓςδπηρεσίες .Ιδνσυνέχεια τωνμελετώναδτων,ή'Επιτροπή σκέπτεται νδίιπο-
βάλει ιστδΣυμβούλιο αχέδιοδ5ηγίαςπλαισίουγιατήνπροστασία τωνκατα­
ναλωτώνστόντομέατωνκατ*Αποκοπήταξιδίων.*ΗδδηγίααίιτήΒδπροβλέπει
δρισμένες βασικέςΑρχές,οΐδποΤεςΒδέφαρυδζονται στδΚράτημέλη.
ΤδΕίιρωπαΥκό Κοινοβούλιο Απασχολήθηκε κατ'έπανάληψη μέτηνΑσφάλεια τωνξε­
νοδοχείων .Λαμβάνοντας δπόψητδκενάπούΑπήρχανστίςέθνικέςνομοθεσίες ,
ζητούσετήνΕπεξεργασία κοινοτικής δδηγίαςπούΒάκάλυπτεδρισμένα Από
τδκενδαυτά,ΙδίωςτήνΑνάρτηση δδηγιων,τήνπρομήθεια πυροσβεστήρων καί
τήνέπισήμανση τωνέξδδωνκινδύνου.'π Συμβουλευτική "ΕπιτροπήτωνΚαταναλω­
τώνδιατύπωσε Απδτήνπλευρδτης,τδΔεκέμβριο 19Θ1,γνώμηστήνδποία
Υπογραμμίζει τήνΑνάγκημιαςκοινοτικής δρ'σηςστόντομέααίιτδ."Εχειζη­
τήσειΑπδτήν"Επιτροπή νάέγκύψειστόπρόβλημα αίιτδκαίνδέπεξεργαστεΤ
κατδπροτεραιότητα £νανκώδικα.
'Υπδτδπρίσμααυτδ,ή'Επιτροπήσυνδυάζει νδμελετήσει καίνάδιατυπώσει προ­
τάσειςσχετικάμέτάμήδιαρθρωτικά θέματατηςάσωάλειας στάξενοδοχεία ^δπως
π.χιτήνέκπαίδευση τοϋπροσωπικού στίςτεχνικές πρδληψηςτήςπυρκαγιάς ,
πούχρησιμοποιούνται στδξενοδοχεία καίτήνπεριοδική διενέργεια έλέγχων
άπδειδικευμένο προσωπικδ .
Γιάτήνπροστασία τωνταξιδιωτών μέσαστήνΚοινότητα θδ,επρεπετέλος,να
γίνουνένέργειεςΕναντίοντωνπαραπλανητικών διαφημίσεων καίναγενικευθεί ήΑνδρ–
τησηστήνπρόσοψητωνξενοδοχείων τωντιμώνκαίδρισμένων τυποποιημένων πλη­
ροφοριώνμέΒσογίνεταισυχνέτερη προσφυγήστήχρησιμοποίηση συμβδλων.

-1*-
111.τοΠΛΑΙΠΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ
'ΗΕίιρωπαϊκή Κοινότητα δένέθνάρρυνε ϊπτλωςτίντουρισμδμέτήνέλει^ί-
Βερηκυκλοφορία τωνπροσώπων στδέσωτερικό της,άλλάδημιούργησε καίκοινή
αγοράτωντουριστικών δπηρεσιων,έπιτρέποντας σέοικονομικούς παράγοντες νά
έγκαθίστανταιέλέύθερα σέδποιοδήποτε Κράτοςμέλοςκαίνά,παρέχουνέλεύθερα
τίςδπηρεσΓες τους.Μπορείάκδμανάβελτιώσει σημαντικά τδπλαίσιοέργασίας
τωνέπαγγελματιων τουτουρισμου,έπιτυγχάνοντας τηνπροσέγγιση τωνΕπιπέδων
κατάρτισης τουςκαίτήνΑμοιβαίαάναγνώριση τωνδιπλωμάτων τουςκαίμέτην
ένίσχυση προγραμμάτων έπαγγελματι κηςκατάρτισης &πδτόΕύρωπαΤκδ Κοινωνικό
Ταμείο.ΜπορεΤ,τέλος,νάαναζητήσει ίπτδκοινούμέτάΚράτημέληλύσειςστό
πρόβλημα τηςχρονικής κατανομής τωνδιακοπών ,τωνφορολογικών προβλημάτων καί
χωνενεργειακών προβλημάτων πούαπασχολούν τδνκόσμοτουτουρισμού .
1.Δικπίωμαέγκατάστασης καίέλεύΒερη παροχήτουριστικών ίπηρεσιων
0?δΟοαίιτέςΕλευθερίες ποδαναφέρονται στήνάσκησηΙπαγγελματ ικωνδραστηριοτήτων
έκμέρουςτωνώπηκόωνένόςΚράτουςμέλουςστήνΙπικράτεια άλλουΚράτουςμέλους
αποτελούν θεμελιώδες στοιχείοτηςΕίιρωπαΥκης Οίκανομικης Κοινότητας .Περιλαμβά­
νουντήνπρόσβασηστίςμήμισθωτέςδραστηριότητες καΓτήνασκησήτους,καθώςκαί
τήσύστασηκαίδιαχείριση &πιχειρήσεων,καΓΙδίωςΙταιριων,ύπό τοΰςδρους,ποΰ
οφείλουν νάτηρήσουν βάσειτ?ίςσχετικής νομοθεσίας καΓοϊίιπήκοοιτηςχώρας
Εγκατάστασης (αρθρα52καί59τηςσυνθήκης ΕΟΚ).
I
*ΗΕξομοίωση τωνάλλωνπολιτώντηςΚοινότητας μέτοόςίιπηκόουςτουκράτουςίιπο-
δαχήςάπστελεΤπλέοναναγνωρισμένη &ρχή,_ιδιαίτερα δσονάφορατίςδραστηριότητες
τουτομέατοΟτουρισμού καί,κατάσυνέπεια ,δένχρειάζεται νάθεσπιστούν ειδικές
διατάξεις .Πράγματι,δΟοΑποφάσεις τουΕυρωπαϊκού Δικαστηρίου (οίαποφάσεις
Κβ^ηβΓδ καίν&πΒϊηβ1ϊβ*§6η ,πούΕκδόθηκαντό1974)αναγνώρισαν τήνάμεση
ΙσχΟτωνδιατάξεων τηςσυνθήκης τωνσχετικών μέτόδικαίωμα Εγκατάστασης καί
τήνΕλεόθερη παροχήύπηρεσιων .Κατάσυνέπεια,κάθεπολίτηςΚράτουςμέλους
διαθέτειίττομικάκαίπροστατευόμενο &π6τήσυνθήκηδικαίωμανάΕγκατασταθεί *,καί
νάΖχσκήσειΑνεξάρτητες δραστηριότητεςσέ2>ποιοδήπστε Κράτοςμέλοςμέτοός'
Τδιους δρους ποβIσχόουν .γιδτοδςώπηκόους

-1F>-
τηςχώρας ηποδηχης.' Δεδομένου οτι ο"Γκοινοτικοί κανόνες υπερισχύουν κόΒο
&ντιθέτίης διαταζης κάθε πολίτης χώρας τηςΚοινότητας πού
αντίμε .οοπΓζε Iσυμπεριφορά πούσυνιστά διακριτική μεταχείριση μπορεΤ νά
διεκδικήσει τάδικαιώματα τουΕνώπιον τωνΕθνικών δικαστηρίων .
'Εντούτοις ,δρισμένα Κράτη μέλη Εξαρτούν την .πρόσβαση σέΕναΕπάγγελ­
μααπόλιγότερο ηπερισσότερο αυστηρές προϋποθέσεις ,οΐδποϊες αφορούν εγγυή­
σεις Εντιμότητας ηπρακτικές καίθεωρητικές γνώσεις πούμπορούν νάΑποτελέ­
σουν τό ?η/τικείμενο διπλωμάτων )πιστοποιητι κωνκαίάλλων τίτλων .01διαφορές
τωνΕθνικών αύτων ρυθμίσεων μπορούν νάπαρεμβάλλουν έμπόδια στην Ελευθερία
Εγκαταστάσεως καΓστην Ελεύθερη παροχή δπηρεσίων .
Γιάνάυπερπηδηθούν τάέμπόδια αυτά Εκδόθηκαν πολλές κοινοτικές δδη-
δηγίες πούκαλύπτουν διάφορες Επαγγελματικές δραστηριότητες .Δύοδδηγίες
άφορουν έΐδικότερα τΓςδραστηριότητες τουτομέα τουτουρισμού .Ήπρώτη εί­
ναι ι*ιδδηγία τουΣυμβουλίου της15ης 'Οκτωβρίου 1968σχετικά μετίςμημι­
σθωτές δραστηριότητες Εστιατορίων καίκαταστημάτων κατανάλωσης ποτών ,Επι­
πλωμένων ξενοδοχείων καίπαρεμφερών καταστημάτων ?καθώς καίμέτους χώρους
κατασκήνωσης (β)·'Ηδεύτερη εϊναι ήδδηγία τουΣυμβουλίου της16ης 'Ιου­
νίου 1975 πούΕφαρμόζεται ,μεταξύ άλλων ,στίς ίιπηρεσίες τωνσυνοδών ξεναγών
καίτωντουριστικών διερμηνέων (7).Γιάτίςδραστηριότητες αυτές τόΚράτος
ίιττσδοχης δφείλει νάΑρκείται στίς Αποδείξεις Επαγγελματικής Ικανότηταε καί
έντιμότητας πούαπαιτούνται στήχώρα καταγωγές τουΑτόμου πούσκοπεύει νά
Ασκήσει τηδραστηριότητα αύτή .. "Αντίθετα ,άλλες δραστηρ ιότη-«·
τεςστόν τομέα τουτουρισμοΰ δπως Ιδίως· οΐδραστηριότητες τουτουριστικού
ξεναγού δένκαλύπτονται Απότίςδδηγίες αίττές .Γιάτήνάσκηση τωνδραστη­
ριοτήτων α&των δδιακινούμενος Επαγγελματίας δφείλει νάδιαθέτει τππροσό­
νταπούΑπαιτούνται Απότήνομοθεσία τουΚράτους μέλους υποδοχής .
ΤόΣυμβούλιο μελετσ .ηδη πρόταση δδηγΓας πούδιαβιβάστηκε τό1955 ,
σχετικά μέμέτρα .πούαποσκοπούν στόνάπροωθήσουν τήνπραγματική 'ήσκηση του
δικαιώματος τηςΕλεύθερης έγκατάστασης καίτηςΕλεύθερης παροχής ίιπηρεσιων
γιάτίςμήμισθωτές δραστηριότητες ,μεταξύ Βλλων ,προσώπων πούΑσκούν βοη­
θητικές δραστηριότητες τωνμεταφορών καί ' τωνπρακτόρων ταξιδίων .

-1S-
Πρέπει νάσημειωθεί οτιτδεπάγγελμα τουπράκτορα ταξιδίων βασίζεται
κυρίως στήν έμπιστοσύνη ,διότι ,Αφενός οΐπρομηθευτές τουκάνουν πίστωση *
δεχόμενοι τάκουπόνια μεταφοράς ,στέγασης καίγεύματος πού "ξέδωσε γιδτους
πελάτες τουκαΓτάδποΤα θάπληρώσει 6ναηπερισσότερους μήνες Αργότερα καί
Αφετέρου ,οΐπελάτες τουέξοφλουν προκαταβολικά τήντιμή καΓπρέπει νά
Γ:χουν έμπιστοσύνη στήν Αξία τδνύπηρεσιων πού0άτους παρέχει .Γιάτόλόγο αίιτδ
στίς περισσότερες χώρες τΡίςΚοινότητας ίιπάρχουν ρυθμίσεις πούαποβλέπουν .
στήν προστασία τουκοινου^έξαρτώντας τήνπρόσβαση στόέπάγγελμα τουπράκτο­
ραταξιδίων ί*πδαύστηρές προϋποθέσεις ,01διαφορές στάκαθεστώτα μεταξύ
τωνχωρων τηςΚοινότητας ,Αποτελούν μειονέκτημα γιάτόέπάγγελμα τουπράκτο­
ραταξιδίων κπΓπηγή σφαλμάτων ,παρανοήσεων καίσυγχύσεων γιάτόκοινό .0ά
πρέπει λοιπόν νάυΙοθετηθεΤ σύντομα "ήπροαναφερόμενη πρόταση δδηγΓας .
2."Επαγγελματική κατάρτιση καίΑμοιβαία Αναγνώριση τωνδιπλωμάτων
ι
ΕΪναι φανερό δτιήδυνατότητα μετακίνησης τδνείδικευμένων Εργαζομένων
στήν τουριστική βιομηχανία εΤτε πρόκειται γιάτόντομέα τδνξενοδοχείων
εΥτε γιάτόντομέα τωνέστιατορίον ,γιάτήδιοργάνωση καίτήδιαχείριση των
ταζιδίων καίτουτουρισμοΟ ηγιάκάθε αλλη δραστηριότητα πούσυνδέεται αμε-
σαηεμμεσα μέτδντουρισμό ,έξαρταται ΑπότήνΑναγνώριση τωνκεκτημένων
προσόντων τωνπεριόδων σπουδών πούπραγματοποιήθηκαν στόαλλα Κράτη μέλη .
'Ενω τάείδικά μαθήματα έπαγγελματι κηςκατάρτισης στίς παραδοσιακές
δραστηριότητες τουτομέα τωνξενοδοχείων καίτωνέστιατορίων Απάρχουν σέ
I
δλατάΚράτη μέλη ,τάειδικά μαθήματα έκπαίδευσης ηκατάρτισης ανωτάτου
έπιπέδου πχσχετικά μέτήνΑργάνωση καΓτήδιαχείριση τουτουρισμού είναι
λιγότερο διαδεδομένα .
01έργασίες οΐσχετικές μέτήνΑξιολόγηση τωνέπιπέδων λκατάρτισης γιδ
τίςΑπασχολήσεις στόν τομέα τωνξενοδοχεΓων καίτωνέστιατορίων διεξάγονται
!s
σέσυνεργασία μέ*τόΕυρωπαϊκό Κέντρο γιάτήνΑνάπτυξη τηςέπαγγελματι κής
κατάρτισης (ΟΞΟΕΡΟΡ ).01έργασίες πούΑφορούν άλλες δραστηριότητες κατέ­
δειξαν δτι οΐπρακτικές έπαγγελματι κέςΑπαιτήσεις γιάτίςέξεταζόμενες Απα­
σχολήσεις προσομοιάζουν κατά πολύ σέκάθε Κράτος μέλος .Κατά συνέπεια ,οΐ
γνώσεις καί οΐΙκανότητες πούπρέπει νάδιαθέτει &έργαζδμενος γιάνάμπορεί

-1?-
νάάσκησειμΓααπότίςδραστηριότητες αυτές,τίςδποϊεςΑπέκτησε κατάτή
διάρκε;ατήςκατάρτισής τουκαθώςκαΓχάρηστηνΕπαγγελματική τουπείρα
πρέπει,Επίσης,νάπροσομοιάζουν σέμεγάλοβαθμό.
"ΕπεταιλοιπόνΒτιτάαποτελέσματα τήςκατάρτισης ,δπωςβεβαιώνονται Απότά
διάφοραπιστοποιητικά στόκάθεΚράτοςμέλος,πρέπεινάΕπιτρέπουν στουςΕρ­
γαζόμενους δλωντωνΚρατώνμελώννάΑνταποκρίνονται στίςΤδιεςΕπαγγελματι­
κέςΑπαιτήσεις πούσυμφωνήθηκαν ,γεγονόςπούεϊναιπολύσημαντικό γιάτην
τουριστική βιομηχανία^τόΕργατικόδυναμικότηςδποίαςκινεΤταιΑρκετάστό
διεθνέςΕπίπεδο.Τ6πρόβληματηςαμοιβαίας Αναγνώρισης /τωνείδικεύσεων σχετικά
μέτόντουρισμό Εξετάζεται στδεΑρύτεροπλαίσιοτωνΕργασιώντηςΕπιτροπής ,
γιδτήναναγνώριση Αφενδςδιπλωμάτων πούΑποτελούν Εκτουνόμουπροϋπόθεση πρόσ­
βασηςσέσυγκεκριμένη Επαγγελματική δραστηριδτητακαίαφετέρου διπλωμάτων πού
Επιτρέπουν τήνσυνέχιση σπουδών(Ακαδημαϊκή αναγνώριση )ηπούπροσδίδουν τυπική
ΑζίαστδΕπαγγελματικά προσόντοςχωρίςΕντούτοιςνδΑποτελούντέτοιουεϊδουςπρο-
Οπδθεση.
ΤόψήφισματουΣυμβουλίου καίτωνδπουργων παιδείας στάπλαίσιατου
Συμβουλίου ,της9ηςΦεβρουαρίου 1976(9),προβλέπει τήνπραγματοποίηση
κοινώνπρογραμμάτων μελέτηςμεταζύΑνωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων στάδιά­
φοραΚράτημέλη.Μέχριτώρα,δύομόνοπρογράμματα στόντομέατουτουρισμού
"έτυχανΕνίσχυσης ,δηλ.Εναπρόγραμμα μεταζύτου"Ηνωμένου Βασιλείου καίτης
"Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας τηςΓερμανίαςκαίΕναπρόγραμμα μεταζύτης"Ομο­
σπονδιακής Δημοκρατίας τηςΓερμανίας ,τηςΓαλλίαςκαίτής'Ιταλίας .
01αίτησειςΑνωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων πούΕπιθυμούν νάπραγμα-
)
τοποιήσουν κοινάπρογράμματα μελέτηςστόντομέατουτουρισμοί^καθώςκαίΕκπαι­
δευτικών ,Ερευνητών .καίδιοικητικών στελεχών τήςΑνωτάτης Εκπαίδευσης πού
Ασχολούνται μέτόντουρισμόκαίΕπιθυμούν νάπραγματοποιήσουν σύντομηΕπί­
σκεψημελέτηςσέξλλαΚράτημέλι^θάΕζέτάζονται πάνταΑνάλογαμέτήνΑξία
τους."Η'Επιτροπή θδμελετήσει τήδυνατότητα νδδοθεϊΙδιαίτερη Εμφασηστόν
τομέααύτόκατάτδ-προσεχήΕτη.■
t

-10-
3.Ησυνδρομή τουΕυρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου
ι
Τόσο£τουρισμός 8σοκαίτβΑτομαπούΑπασχολούνται σ'αίιτδνμπορούννά
τύχουντηςσυνδρομής τουΚοινωνικού ΤαμεΓου,Απότόν8ροχρηματοδότησης καίάπότό
ΚράτοςμέλοςγιάνάβελτιωθοΟν οϊδυνατότητες Απασχόλησης καΓήΕπαγγελματική καίγεω-
γρα(?ικήδυνατότητα μετακίνησης .*Ηκυριότερη μορφήΕνίσχυσης άφορατήν
Ιπαγγελμαπ κήκατάρτιση καΓτήνΕπιμόρφωση τωνΑπασχολουμένων ατόμων
ηαίιτωνπούβρίσκουν Απασχόληση σέΑποιοδήπατε τομέατηςτουριστικής βιομη­
χανίας.'Επίσης,χρηματοδοτούνται Αρίισμένες μελέτεςπούΑφορούντήνΑνάπτυξη
τωντουριστικών δραοτηρι στήττων.
Μέχριτώρα,τόμεγαλύτερο μέροςτηςένίσχυσης .τουΚοινωνικού Ταμείου
στδντομέατουτουρισμού χορηγήθηκε γι<5τήνέπαγγελματι κήκατάρτιση στόν
τομέατωνξενοδοχείων καίτωνΕστιατορίων ,τόσοΒσονΑφορατίςπαραδοσια­
κέςΑπασχολήσεις 8σοκαίτίςδιοικητικές Απασχολήσεις .'Επίπλέον,ήΕνί-·
σχυσητουΤαμείουζητήθηκε δλοκαίπερισσότερο γιά,τήχρηματοδότηση Απόκοι­
νούσχεδίωνκατάρτισηςπούαφορούντίςδραστηριότητες Ελεύθερου χρόνουστίς
όρεινέςπεριοχές (χειμερινά Αθλήματα ,Αρειβασία ,κ.λ.π.).'ΟΑγροτικός
τουρισμός ,μπορεϊέπίαηςνάτύχειτηςσυνδρομής τουΤαμείουγιάτήνκατάρ­
τισητωνγεωργων,ητωνΑτόμωνπούΕγκαταλείπουν τήγεωργία^σέ διάφορες πλευ­
ρέςτοΟτουρισμοϋ &ςΕναλλακτικής Απασχόλησης η2>ςμέσουαδξήσηςτωνε!σο-
δημδπτοντωνΕργαζομένων στήγεωργία.·
01κατευθύνσεις γιάτήδιαχείριση τοΟΕύρωπαΥκου Κοινωνικού Ταμείου
κατάτιηνπερίοδο 1982μέχρι1984δίνουνείδικήπροτεραιότητα σένέαπρο­
γράμματα πειραματικού χαρακτήρα πούσυνδυάζουν τήνΑπασχόληση καίτήνκατάρ­
τισηκαίπούμπορούνκατ*Εξαίρεση νάκαλύψουν περίοδοτριώνΕτωνΑντίγιά
τήνκανονική περίοδοΕνόςδτουςπούπροβλέπεται Απότούςκανονισμούς τουΕΚΤ.
ΤάΠρογράμματα Εναλλασσόμενης καταρτίσεως εΤναικατάλληλογιάενατομέασάν
τόντουρισμό .
"Επίσης,τόΤαμεΤσμπορείνάχορηγήσει .Ενίσχυση ίιπέρσχεδίωνκατάρτισης -
γιδβιοτέχνες (συχνάΕργαζόμενους στήγεωργία ήσυζύγους αίιτων)πούπα­
ράγουνΑντικείμενα χειροτεχνίας ,Αναμνηστικά κ.λ.π.,γιάτήντουριστική βιο­
μηχανία.ΑίιτόμπορεΤνάΑναστείλει τήνΕγκατάλειψη τήςίιπαίθρου Απότόν
Αγροτικό πληθυσμό .Ήκατάρτιση των":ΑτόμωνπούΕνδιαφέρονται γιάτήνΑνα­
παλαίωσηκαίδιατήρηση τδνΙστορικών μνημείωνκαίκτιρίων,γιάκαλλιτεχνι­
κέςΕργασίεςκ.λ.π.μπορεΤΕπίσηςνάΕνισχυθεί ΑπότόΚοινωνικό ΤαμεΤο.

Λόγωτωνπροβλημάτων ανεργίας πούΑντιμετωπίζει σήμερα ι*ιΚοινότητα
καΓτουγεγονότος 5τιδτουρισμός είναιβιομηχανία πούχρειάζεται πολύ
έργατικόδυναμικό,τό Κοινωνικό ΤαμεΤο,βασικήΑποστολή τοΟδποίουεΤναιή
βελτίωσητδνδυνατοτήτων Απασχόλησης ,Αντιμετωπίζει εώνοϊκάκάθεπρωτοβου­
λίαπούΕχεισάνΑποτέλεσμα τήδημιουργία νέωνΑπασχολήσεων στόντομέα.
4.'Ηεπιμήκυνση τήςπεριόδου τδνδιακοπών
Ησυγκέντρωση τωνδιακοπών τωνσχολείων καίτωνβιομηχανιω>Α-ϋέ μικρή
περίοδοτου'έτουςγένναπροβλήματα συμφόρησης τωνμεταφορικών ίιποδομων καΓ
τουτουρισμού κατάτηνπερίοδοάίιτήκαίδποχρησιμοποίήσης τουςκατάτ6υπόλοιπο
ετος.'Ησυγκέντρωση αίιτήείναιΑντίθετημέτάσυμφέροντα τηςπεριφερεια­
κήςΑνάπτυξης τΡ|ςσταθερότητας τΡ|ςΑπασχόλησης καίτήςΑποτελεσματικότητας τΡ)ςτου­
ριστικέςβιομηχανίας καίέπιβάλλει ΑψηλάέπΓπεδατιμώνκατάτήνπερίοδοαιχμής
καθώςκαίδυσάρεστη συμφόρηση γιάτούςΤδιουςτούςτουρίστες .
'Ηκατάσταση αίιτήΑφείλεται αμεσαστήσυνήθεια πούΕχουνσχεδόνδλα
τάΚράτημέληνάσυγκεντρώνουν τίςσχολικές διακοπές καίτίςδιακοπές της
Ανώτατηςέκπαίδευσης κατάτόν"ΙούλιοκαίτόνΑύγουστο καθώςκαίστήνπρα­
κτικήτουβιομηχανικού καίέμπορικουτομέανάκλείνειτελείωςτίςΕπιχειρή­
σειςκατάτήνΤδιαπερίοδογιάνάπραγματοποιεί δσοτ6δυνατόνπερισσότερες
οΙκονομίες .Ιτόπλαίσιοτης"Επιτροπής "Εκπαίδευσης πούσυστήθηκε μέτόψή­
φισματουΣυμβουλίου καΓτωνίιπσυργων παιδείας τωνΚρατώνμελώντό1976
πραγματοποιήθηκε Ανταλλαγή Απόψεωνγιάτόθέμααύτότόν"Ιανουάριο του
1978."Ανκπίπροσδιορίστηκαν τάγενικάπροβλήματα καίπροτάθηκαν διάφορες
λύσειςτόπρόβλημα δένΙχειέπανεξεταστεΤ Απότότε.
'Ανταποκρ ινόμενησέπολλέςγραπτέςκοινοβουλευτικές έρωτήσεις ,ή"Επιτροπή
συμμετέσχε στήχρηματοδότηση δύοπροκοτταρκτ ικωνμελετών:?|μίαΑφορατδμέλλον
της.ευρωπαϊκής τουριστικής βιομηχανίας κατάτήνπερίοδο1980-1990 καίή
αλλητήνκλιμάκωση τωνδιακοπών.*Η"Επιτροπή σκοπεύει τώρανάΑναλύσει
τήνκατανομή τωνσχολικών διακοπών στάΚράτημέληκαίτίςσχέσειςτουςμέ
τίςπεριόδους διακοπών καίτίςπεριόδους πλήρουςκλεισίματος τωνβιομηχανι­
κώνκαίέμπορικων έπιχειρήσεων *σκοπεύει έπίσηςνάέζετάσειτίςέναλλακτι–
κέςλύσειςγιάτήνέπιμήκυνση τδνδίακοπΏν. '

20-
Τόπρόβληματηςεπιμήκυνσης τωνδιακοπδν στόκοινοτικό ΕπίπεδοθαΕζεταστεϊ
μόναΒτανή*Ε;Πτροπήθδ6χειστήδιδθεσήτηςτδΑποτελέσματα τήςΑνάλυσης
αυτής.Τόκοινοτικό Επίπεδοπροσφέρεται γιδτήνΕξέτασητουπροβλήματος ,1
διότιήΕπιμήκυνση τωνδΐακοπω\^ποό Επιθυμούν έντοναδλοιο?Επαγγελματίες
τουτουρισμού καΓοΐ"ίδιοιοΐτουρίστες^πρέπεινΛπραγματοποιηθεί ταυτό­
χροναδιττόπολλέςχώρεςγι<5νδστεφθεΤμέΕπιτυχίακαίγιανδμήνπροκαλέ­
σειπροβλήματα Ανταγωνισμού . ■
5.Φορολογικό προβλήματα σχετικό μέτόντουρισμό
"Η£κτηΑδηγίατουΣυμβουλίου σέθέματαΕναρμόνισης τωννομοθεσιών
τωνΚρατώνμελώντωνσχετικών μέτουςφόρουςκύκλουΕργασιών ,της17ηςΜα-
Του1977(9)Ενδιαφέρει τίςδραστηριότητες τοΟτομέατουτουρισμού ."Απο­
κλείειΙδίωςτήδυνατότητα Απαλλαγής ΑπόΦΠΑτωνΕνεργειών προσφοράς κατα­
λύματος δπωςαυτέςκαθορίζονται στήνομοθεσία τωνΚρατώνμελώνπούπραγμα­
τοποιούνται στόπλαίσιοτουξενοδοχειακού τομέαητομέωνμέπαρεμφερή Εργα–
σίασυμπεριλαμβανομένης τηςΕνοικίασης κέντρωνδιακοπών ηχώρωνκατασκήνω-
σης·"Εχοντας Ε/τίγνωσητουεϊδικούπροβλήματος τωνπρακτορίων ταζιδίων ,
ή6ηΑδηγίαστόάρθρο26,Αρίζει&ςβδσηΕπιβολήςτουφδρουτδπεριθώριο κέρδους
πούπραγματοποι εΤταιΑπότόπρακτορεϊο ταζιδίων."ΗΕπίπτωση Επομένωςτης
φορολόγησης τήςπαροχέςτοΟπρακτορείου ΙπΓτίΐςτιμ^ζτοΟταζιδίουείναι
μικρή.
Πρέπεινόσημειωθεί δτιήφορολογική Εναρμόνιση στήνΚοινότητα περιο­
ρίστηκεπρόςτόπαρόνστίςΕνέργειεςπούειναιαναγκαίες γιδτήνκαθιέρωση καίτήλει­
τουργίατηςκοινήςΑγοράς,δηλαδήστήβδσηΕπιβολής ΕμμέσωνφόρωνκαίοχIστό
συντελεστή τους.Στήνδκθεσήτηςστό'Συμβούλιο στίς27Μαρτίου 1980,γιά
τίςπροοπτικές σύγκλισης τωνφορολογικών συστημδτων στήνΚοιν&τητα,"Α'Επι–
τροπήΕξηγείδτιείναιΕξαιρετικό δύσκολονδΕξαλειφθοΟν οΐΑνισότητες πού
Αφορούντήδομήτουφορολογικού συστήματος ,τήσυνολική φορολογική πίεσηκαί
τήνκατανομή τωνφορολογικών έσόδωνμεταξύτωνδιαφόρων φόρων.
"0Επόμενος πίνακαςΕμφαίνειτήμεγάληποικιλία τωνσυντελεστών ΦΠΑποδί
Επιβάλλονται στίςπαροχέςίιπηρεσιων πούπραγματοποιούνται Απότδξενοδοχεία
καίτόΕστιατόρια σέΕννέα .κρδτη,τίιςΚοινότητας (ή'ΕλλδδαδένΕφαρμόζει
πρόςτόπαρόνφόροπροστιθέμενης Αξίας)·

-fel-
Πίνακας 3
θ!συντελεστές ΦΠΑπού"σχυαντήν1.1.19Β2στάΚράτητηςΚοινότητας
(έκτόςτηςΕλλάδος)
0DDKFIRLILNLUK
-Ξενοδοχείο κατάλυμα 6%13%22% *7%(1)15%8%(2)5%4%15%,
-Εστιατόριο 17%,13%22%17,60%15%8%5%4%15%(3)
(ΐ)17,60%γι<5τάξενοδοχεία πολυτελείας
(2)15%γιάτάξενοδοχεΤα πολυτελείας
(3)0%γιάτηνκατανάλωση πούδένπραγματοποιείται έπίτόπου
ΑνκαίΑντιλαμβάνεται τάπροβλήματα πούπροκαλεΤ ί)ποικιλία αίιτήτων
συντελεστών στόντομέατωνξενοδοχείων καίέστιατορίων .τηςΚοινότητας ,ή
"Επιτροπή,γιάτούςπροαναφερόμενους λόγους,δένσκοπεύεινάπροτεί–-
νειμέτρακατάτομεΤςπούθάεΤχανέπΓπτωσηέπίτωνέθνικωνφοραλογ ικον
έσόδων,έκτόςΓντάμέτρααώτάεϊναιΑπαραίτητα γιά·νάέπιδιωχθεΤ κοινήπολιτική
πούυΙοθετήθηκε ατόΣυμβούλιο ήγιάνδίιντιμετωπιστοΟν Ιδιαίτερα σοβαρές
καταστάσεις .
0άητανπάντωςσκόπιμονάέλέγζειί)'Επιτροπή 8νκαίσέποιόβαθμό
οΐδιαφορέςμεταξύτδνφορολογικών Επιβαρύνσεων πούέπιβάλλοντα ι
ίπτότάδιάφοραΚράτημέληδσονάφορατήνέφαρμογή τουΦΠΑστίςόπηρεσίες των
ξενοδοχείων καίτωνέστιατορίων καίδσονίιφορατούςε!δικούςφόρουςκατανάλωσης
γι6τίκαύσιμα,μποροΟννάπροκαλέσουν έκτροττήτδντουριστικών ρευμάτων.

5.Ενεργειακό προβλήματα σχετικά μέτδντουοισμό
'Ηενάργεια ενδιαφέρει τόντουρισμό σέδύοπεδία:στόπεδίοτίης
τιμήςτωνκαυσίμων ππύείναιπολύσημαντική γιατόκόστοςτωνμεταφορικών
μέσωνκαίστόπεδίοτηςθέρμανσης η/καίτουκλιματισμού τωνξενοδοχείων
καίάλλωντουριστικών Εγκαταστάσεων πούΕπηρεάζει πολύτόκόστοςλειτουργίας τους.
'Ηκρίσητουπετρελαίου τό1973κατέδε ιζετούςκινδύνους πούσυνεπάγον­
ταιι8!Ενεργειακή ελλενίιηκαίι1)μεγάληαβξησητωντιμώνΕνέργειας γιάτήνοίκο-
νομίαγενικάκαίγιατοΰςτομείςτωνμεταφορών καΓτουτουρισμού Ιδιαίτερα .
*ΗκρίσηαύτηΕμφανίστηκε ,ευτυχώς ,στήνΑρχήτηςνεκρήςπε­
ριόδου(τέλη"Οκτωβρίου )καίκατάτήδιάρκεια περιόδου μεγάληςέζάπλωσης
τουτουρισμού .Τόδεύτερα δμωςπετρελαί'κό σόκτό1979καίοΐδιαδοχικές
αύζήσεις τωντιμώνΑνεργει'αςαύξησαν Ακόμαπερισσότερο τόκόστοςμεταφορών
κοίτουτοιιρισμου^Λδηγώντπς τόκόστοςαΑτόσεέιτίπεδα πούδενθάητανδυνατδνά
ξεπεραστούν χωρίησοβαρέςσυνέπειες .
Γιάτόλόγοαϋτστάμέτραπούπροορίζονται νάΑμβλύνουν τάΑποτελέσμα­
ταμιαςπεριορισμένης έλλειψηςπετρελαίου είναι ,πολύσημαντικά γιάτόντου­
ρισμό.Τάμέτρααυτάμπορούν νάΑφορούν εΰρύφάσμαδυνατοτήτων πού ι*)'Επι–
τροπήΑποφάσισε νάπροτείνει ,Αφότουδιαπίστωσε ,κατάτήδιάρκεια τωντελευ­
ταίωνΑτών,βτι1*1οίκονομία μπορεΤνάΑπηρεαστεΤ σοβαράΑπόΑνδεχόμενη ένταση
τηςΑγοράς,Ακόυηκοίαν?\έντασηαυτήΑφείλεται σέπολύμικρήκαίπεριορι­
σμένηχρονικάέλλειψη ήσέΑκραίεςπεριπτώσεις ,ΑπότήνΑνησυχία καίτήν
έλλειψη Ανημέρωσης .ΠρέπειστόμέλλοννάΑποτραπεί ι®)κατακόρυφη Ρ.··.<·οΙοςτων
τίμωνκαίοΐπροφανώς Αρνητικές Απιπτώσεις τηςΑπίτουτουρισμού ,μέτή
λήψητωνκατάλληλων μέτρωνΑμέσωςμόλιςΑκόηλωθοΟν τάπρώτασημείαέντασης
τηςΑγοράς.'ΗΑπιθυμία αΑτήνάπρολαμβάνονται ο!δυσκολίες Αντιπροσωπεύει
τόνΑκρογωνιαίο λίθοτΗςΑνεργειακ^ς πολιτικές στήνΑποίαΑποβλέπει ι1)"Επι­
τροπή„
Οιδύο·λλεςνακοινώσεις πούδιαβίβασε τό1931ή'Επιτροπή στόΣυμ­
βούλιογιάτίςτιμέςένεργείας καίγιάτήφορολογία τωνπετρελαϊκών προϊόντων
Αποβλέπουν στόνάβκλτιωθεΤ ήδιαφάνεια καίνάεΙσαχθεΤ ατάφορολογικά
μέτραπούΑφορούντάπροϊόντα αΑτά,Ιναστοιχείο Αρθολογικ&τηταςπού"νά
λαμβάνει υπδψητοΰςστ&χουςτηςενεργείακηςπολιτικής .

-23-
Τάμέτραπουπροτείνονται στάδύοα&τάέγγραφαΙνδιαφέρουν
καίτίςδραστηριότητες τουτουρισμού διότιπρέπεικανονικά νάείινοήσουν κόποια
σταθερότητα κπίνπμειώσουν τήνΑβεβαιότητα πούέπικρατεΤ &ςπροςτήνέξέλι-
ξητωνδιαρθρώσεων τωντιμώνκαΓτηςφορολογίας τωνόχετικων προϊάντων .
Πρέπεινάσημειωθεί ,1έξάλλου,δτιμέβάσηδύοκανονισμούς πούέξέδωσε
τόΣυμβούλιο το1978,"Επιτροπή χορηγείχρηματοδοτική ένίσχυση σέσχέδια
έκμετάλλευσης .έναλλακτικων ένεργειακων πηγών(ΐθ)καΓσδσχέδιαέπι&είξης
πούέπιτρέπουνέξοικονόμηση ένεργείας (ΐΐ)*ένίσχυση κυμαίνεται μεταξύ
του25°/οκπίτου49%τουκόστουςτους."Εχειηδηπαρασχεθεί ένίσχυση σέπολ­
λάσχέδιαπούάφορουναμεσατόντουρισμό ,δπωςήθέρμανση Υ»6ξενοδοχεία ,ψυ­
χαγωγικά κέντρα,δμαδικούς έξόπλισμούς καίπισίνες *
01προσκλήσεις γιάύποβολήπροσφορών πούΑφορούντήχρηματοδοτική ένίσχυση
δημοσιεύονται στήν'Επίσημη'Εφημερίδα τωνΕίφωπαϊκων Κοινοτήτων .Κάθε
φυσικόηνομικόπρόσωπο,κάθεφορέαςηκάθεδμάδα "μέέγκατάσταση
στήνέπικράτεια τωνΚρατώνμελώνδικαιούται νάύποβάλ,ει αίτησηγιάχρηματο­
δότησησχεδίουέπίδειξης γιάέξοικονόμηση ένέργειας ^γιάχρησιμοποίηση νέωνπη­
γώνένεργείας .'Εξάλλου ,κά0εένδιαφερόμενο άτομοηέταιρίαστήν Κοινότητα
μπορεΤ6πόέμπορικούς δρουςπούδένουνιστοΟν διάκριση ,νάλάβεικαΓνάχρησι­
μοποιήσει τάΑποτελέσματα -σχεδίωνπούχρηματοδοτούνται ΑπότήνΚοινότητα καί
έχουνΑποδειχθεί χρήσιμαστό"ττεδίοτηςδρθολογ»κής χρησιμοποΓσης τωνσυμ­
βατικώνπηγώνένεργείας ^στό"πεδίοίτηςχρησιμοποίησης ;έναλλακτικων πηγών
ένεργείας .

24-
XV ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙΤΟΤΡΙΣΜϋΣ
Τουρισμός σημαίνει μεταφορές .Πράγματι ,εφόσον ητουριστική
δραστηριότητα χαρατκηρίζεται άπδτηδυνατότητα μετακίνησης .
I
οιδραστηριότητες στον τομέα τωνμεταφορών έχουν μεγάλη σπουδατότητα
γιάτόντουρισμό , ι'Απότηνάποψη αύτη ,ηΚοινότητα εχει ηδηπραγμα –
τοποιήσ -.:!πολλά γιάτόντουρισμό .'Ηοικονομική ολοκλήρωση είχε
ιασημαντική έπίδραση έπίτωνέπικοινωνιων στόέσωτερικό της
Κοινότητας ,θ!οδικές ,σιδηροδρομικές καίΑεροπορικές συνδέσεις προσαρμό­
ζονται ολοένα καίπερισσότερο στίς ανάγκες τηςευρωπαϊκής ηπείρου καί οί
αυτοκινητόδρομοι δένσταματούν πλέον μερικά χιλιόμετρα πρίν άπδ '
τάσύνορα ,ωστε νάδημιουργούνται σημεϊα κυκλοφοριακής συμφόρησης
οπως συνέβαινε στόπαρελθόν ."Οπωσδήποτε ,υπάρχουν ακόμη πολλά πούπρέπει
νάγίνουν δπως υποδεικνύεται καίστήν Ανακοίνωση της'Επιτροπης του 1979
σχετικά μέτ<5ρόλο τηςΚοινότητας στήν Ανάπτυξη τωνέργων υποδομής των
μεταφορών .'Ωστόσο ,δένπρέπει νάπαραγνωρίζεται ήσημασία των επι­
τευγμάτων πούαφορούν τούς διάφορους τρόπους μεταφοράς .
1. 'Οδικές επιβατικές μεταφορές
*Ηελευθέρωση τηςπρόσβασης στήν αγορά τωνάδικων μεταφορών είναι ενας
απότούς στόχους τηςκοινοτικής πολιτικής επίτωνμεταφορών ."Ηδηαπότόν'ΐοΰλιο
1966 ,όκανονισμός αριθ .11,7/66περί θεσπίσεως κοινών κανόνων γιάτίςδιεθνείς
όδικές έπ ιβατίκές "μεταφορές μέπούλμαν καίμέλεωφορεΤα εξαιρούσε άπόκάθε αδεία
μεταφοράς έκμέρους Κρσχων μελών άλλων άπδαυτά πούείναι εγγεγραμμένο
τόδχημα }τίςεκτακτες γραμμές μεταφοράς έπιβάτων μέπούλμαν καίλεωφορεία .
Δεδομένου δτιοιΙκτακτες γραμμές εΤναι γραμμές μέχαρακτήρα έντονα τουρι­
στικό ,οκανονισμός 117/66διαδραμάτισε :σημαντικό ρόλο στήν έζέλιξη του
ένδοκο ινοτικου τουρισμού .(12).
'Οκανονισμός 517/72της28ης Φεβρουαρίου 1972 θέσπιζε κοινούς κανόνες
γιάτίςτακτικές .καίειδικές τακτικές γραμμές μέλεωφορεία καίπούλμαν
μεταξύ τωνΚρατών μελών .(13)'ϋκανονισμός κατέστησε Ομοιόμορ­
φες τίςδιαδικασίες συντάξης καίέκδόσης .τωνάδειων έκμεταλλεύσεως
τωνγραμμών αύτων καίπρόβλεψε ενιαία μέσα έλέγχου ,τάάποΤα έπιτρέπουν
στίς αρμόδιες άρχές νάπαρακολουθούν τήνέξέλιζη τηςΑγοράς καίνάλαμβά­
νουν τίςπληροφορίες πούεΤναι Απαραίτητες γιδτήνέκτίμηση τωναΐτήσεων
έκμεταλλεύσης τωνγραμμών αότων .

-25-
ΤοΣυμβούλιο ,μ£τονκανονισμό της20ης Δεκεμβρίου 1977 περί τροπο –
πο ιησεως τουκανονισμού 517/72,απλούστευα -έξάλλου καίτίςδιοικη­
τικές διατυπώσεις πούπλήττουν τίςτακτικές γραμμές πούσυνδέουν τίς
λιμενικές ζώνες πούέξυπηρετουνται &πδθαλδσσια τακτική γραμμή .(14)
Επιπλέον ,τόΓυμβούλιο στίς 28Φεβρουαρίου 1972 μέτδνκανονισμό
516/72θέσπισε κοινούς κανόνες γιδτίςγραμμές τύπου σαΤτας μέπούλμαν
καίλεωφορεία μεταξύ τωνΚρατών μελών ,.'Οένλόγω κανονισμός εΤναι καί
αυτός πολύ σημαντικός γιδτόντουρισμό ,διότι· ο!γραμμές τύπου σαΤτας
εΤναι αυτές πούΟργανώνονται γιάτηνμεταφορδ σέπολλαπλά ταξίδια με-
ταβδσης καίέπιστροφης ,δσιόεναν σταθερό τόπο αφετηρίας πρός εναστα­
θερό τόπο πηοορισμου ,έπ ιβάτων ο'άπο~ο ιπροηγουμένως συγκροτούνται σέ
ομάδες ,(ΐδ)
"Οσοάφορα Ιξωτερίκδ 'καίΙδίως τίςέκτακτες διεθνείς
οδικές γραμμές μεταφοράς έπιβατων ,πούδιενεργούνται μέπούλμαν ημέ
λεωφορεία ,ήσυμφωνία πούύπεγρσφη τδΜάνο του1982 μεταξύ τΡ|ςΚοινότητας ,
τηςΑυστρίας ,της "Ελβετίας ,της'ίσπανίας ,τηςΝορ­
βηγίας ,τηςΠορτογαλίας ,τηςΓουηδίας ,τήςΤουρκίας καίτηςΦινλανδίας
(Α50Ρ )θά£χει έπίσης Ιναθετικό Αποτέλεσμα γιάτόντουρισμό μεταξύ των
χωρων αύτων .*Ηένλόγω συμφωνία &ποσκοπε7 στήν έξάλειψη τωνδιάφορων
πούύφίστανται μεταξύ τδνδιοικητικών καθεστώτων ,στήδιευκόλυνση καί
καίστήν δρθολαγική δργπνωση τωνγραμμών αύτων καθώς καίστην Απλούστευ­
σητωνέλέγ>ον .,^τ*ν^ευΗέρωση τωνόιοικητικΏν καΒεστδτων ,
ήσυμφωνία α6τή ,παρουσιάζει μεγάλο Ενδιαφέρον γιά Ίτήνάνάτττυξη του
τουρισμού » *Αποτελεί τόπρώτο μέτρο υιΰπεδίο αύτό πού ξεπερνάει
.τίγεωγραφικά συνόρα τηςΚοινότητας καί δρίζει δεσμευτικούς κα­
νόνες καίγιάτρίτες χώρες .
0Μεταφορές ταξιδιωτών μέσιδηρόδρομο
Τάευρωπαϊκά δίκτυα καταβάλλουν διαρκείς καίεντονες προσπάθειες γιδτηβελτίωση
τηςπροσφοράς τους σέΒδματα διεθνοΟς μεταφοράς έπιβατδν μέτήναδξηση ·τΡίς
έμπορικης ταχύτητας ,τήβελτίωση τήςδνβσης ,καίτηςποιότητας τωνύπηρεσιων
πούπροσφέρονται πρός τηνπελατεία καίμέτήνπύκνωση τηςσυχνότητας των αμαξο­
στοιχιών καίτήδημιουργία σχέσεων '£τόντου£α της .προσφοράς
"έπ ιβάτες "πρέπει νάάναφερθουν I
ο!Αμαξοστοιχίες πούσυνδυάζουν καίτήμεταφορά Επιβατικών

26-
όχημάτων [Τ.Α.Α.)καθώς καιοιέποχιακές Αμαξοστοιχίες .
Σέσύγκριση μέτήνπροπολεμική περίοδο ,ητουριστική Αγορά χαρα­
κτηρίζεται Απότήνδιεύρυνση τηςπρός τίςσχετικά λιγότερο προνομιούχες ι
κατηγορίες έργαζομένων ,γεγονός στόδποΤο ΑφεΓλετπι κυρίως καΓ ήθεαματική έξέλιξη
των ταξιδίων .
Η τουριστική πελατεία βρίσκει τώρα σ'όλόκληρο τόφάσμα τωντιμο­
λογίων τωνσιδηροδρόμων προσφοράς ηοπόίαε'ιναι προσαρμοσμένη στίς Ανάγκες
τηςανεξάρτητα έάνπρόκειται γιάταξείδια Ατομικά ,οίκογενειακά η
όμαδικά · 'Αξίζει Ιδίως νάαναφερθούν !ότύπος 0ϋΠΑΙΙ _γιάτην
υπερατλαντική πελατεία "οί^κιττ/χτϋΐς-Ρ^ςτάξεως του4θ/ογιάτόΑτομικό
είσιτήριο κάθ' όμδδες (σύστημα ΒΙΒΕ )καί ησυνδρομή μέκατ' αποκοπή ποσό
τόσο γιάτούς ηλικιωμένους δσοκαίγιάτηνεολαία (τύπος ΙΝΤΕΒ –Ρ,ΑΙΙ_).
Ψήφισμα τουΣυμβουλίου της 15ης Δεκεμβρίου 1981 προβλέπει ,μεταξύ
άλλων ,τήνΑνάπτυξη τωνταχειών διεθνών έπιβατικων γραμμών ,πράγμα πούθά
μπορούσε νι5Αποβεί σέδφελος τουτουρισμού .(16)'Η "Επιτροπή μελετά επι­
πλέον τόένδεχδμενο νδένισχύσει τίςσυμπληρωματικές ενέργειες πούανα­
λαμβάνουν οίσιδηρόδρομοι μέστόχο νάκαταστήσουν έλκυστι κδτερες
τίς έπιβαττικές γραμμές τους (στενότερη συνεργασία μέτάπρακτορεία
ταξε ιδίων ,διαμόρφωση τωνέγκαταστάσεων τωνχώρων υποδοχής μέσα καίγύρω
Απότούς σταθμούς ).
3. 'Αεροπορικές μεταφορές καίτουρισμός
'Η "Επιτροπή στόΰπόμνημά τηςτης4ηςΙουλίου 1979 γιάτηνσυμβολή
τωνΕύρωπαΥκων Κοινοτήτων στήν Ανάπτυξη τωνυπηρεσιών Αεροπορικών μεταφορών ,
διατύπωνε τήνπαρατήρηση δτιτόγενικό έπίπεδο τωντιμολογίων τωντακτικών
Αεροπορικών γραμμών ίηταν Ιδιαίτερα υψηλό καίδτιο!Ιδιώτες έπ ιβάτες δέν
διέθεταν αρκετές έναλλακτικές λύσει ς.Μολονότι Ήμεταφορά μίΑεροσκάφη "ΟΙΊ&ΓΪΘΓΒ "
Εχει κατακτήσει σημαντικό μέρος ,στίς ένδβκοι νοτικές αυνδέσεις καΓτόγεγονός
αδτό είχε Αρχίσει νάδημιουργεί ΙνανΑνταγωνισμό τιμΏν μεταξύ τδν
εταιριών ΟΙΙ&ΓΪΘΓΒ ,δένδημιουργήθηκαν τελικά συνθήκες Ανταγων ισμου μεταξύ
τωνεταιριών πούπραγματοπο ιουν τακτικές πτήσεις στήν Είιρώπη .01έταιρίες
αύτές βάσιζαν πάντοτε τήντιμολογιί.κή πολιτική τους κυρίως στάέπαγγελμα -
f . ■..U–

-27-
τικάταξίδια »Υ'ότδοποίαοιτιμέςδένΑποτελούν κατ'ανάγκηκα3υρι-
στικόπαράγοντα ,ένωτυχόνμείωσητωντιμώνΒάητανΕνδεχομένως δυνατό
νάπροσελκύσει καίάλλουςεπιβάτες μέάποτε-εσμα τήνπλήρωση τωνΒεσεοιν
τωνΑεροσκαφών .
*Η'Επιτροπή^μέ γνώμονατήβελτίωσητωνυπηρεσιών τωναεροπορικών
μεταψορων στήνΚοινότητα καΤτήνπληρέστερη εξυπηρέτηση των
συμφερόντων τωνχρησιμοποιούντων ,συνιστούσε τήδημιουργία Αποτελεσμα­
τικούδιευρωπαϊκού δικτύουτόόποΐο^παρακάμπτοντας τουςεθνικούς ωραγμούς }
θάπροσέφερε στίςδιδφορες κατηγορίες τωνχρησιμοποιούντων δσοντόδυνατόν
χαμηλότερες τιμές »Πρδςτόσκοπόαύτότδυπόμνημα περιλάμβανε προτάσεις
άλλαγωντηςτιμολογιακής δομήςτωντακτικών γραμμών πούθδέδιναντήνευ­
καιρίανδδοχίσουν νδισχύουνπερισσότερο Ενδιαφέρουσες τιμέςγιδτην
άγορότων^ζ'^ίων Αναψυχήςκαίτωνδιαπεριφερειακών μεταφορών ,
ΣτόΣυμβούλιο ευρίσκονται ΰπδμελέτηδύοπροτδσε ιςο'όποιεςΑφορούν
αμεσατουςτουρίστες ίηπρότασηοδηγίαςπερίτωντιμώντωντακτικών πτήσεων
μεταξύΚρατώνμελώντης26.10.1981 καίηπρότασηκανονισμού τουΣυμβουλίου
πούάφορατήναδείαγιδτήνΕκτέλεσητακτικωνάεροπορικδν διαπεριφερειακών γραμμών
γιδτήμεταφορά έπιβάτων,τήνΑποστολή ταχυδρομικών δεμδτων καθώςκαί
τόνναύλομεταξύΚρατώνμελώντης27.11.1980 .'Η
πρώτηπρότασηεχειμεταξύάλλωνσάνστόχουςτήναϋξησητηςδιαφάνειας στόν
τομέατηςτιμολόγησης ,,τόνδκαταστεΤ περισσότερο εύκαμπτη ηδιαδικασία
τιμολόγησης καθώςκαίνήναύξησητουπεριθωρίου πρωτοβουλίας πούδιαθέτουν
ο'ιαεροπορικές εταιρίες στόντομέααΑτόν."Ενδιαφέρει τούςτοορ'στες ο!
όποιοιΑποδίδουν ϊδ.'σίτερη σημασίαστήνεδκαμπτηκαίΕξατομικευμένη παροχή
υπηρεσιών .'ΗδεύτερηπρότασηΑποσκοπεί στήνβελτίωση τηςΑεροπορικές έξυ-
πηρετήσ:Π τωνπεριοχών καίστήντόνωσητουΑνταγωνισμού γεγονόςτ$6ποΤο
θάεχεισημσντικη επίδοσση επίτωντουριστικών μεταφορών ,
4.*Εργαυποδομήςτωνμεταφορών
ΔένεΤναιΑνάγκηνδΕπιμείνουμε Επίμακρόνγιδτήσημασίαπούέχουν
γιδτόντουρισμότδέργαυποδομής τωνμεταφορών .'Ημεγάλημάζατωντου­
ριστώνχρησιμοποιεί τουςδρόμουςκαίτούςαδτοκινητοδρδμους γι5νά
μεταβεί στουςτόπουςδιακοπών στόβουνόκαίστήθάλασσα.Μέτούς
δρόμουςκαίτούςαυτοκινητοδρόμους μπορείνάΕπιτευχθεί ηΑποσυμφόρηση
ορισμένων τόπωνκατ'εξοχήτουριστικών ητόπωνδιακοπώνκαίνάδοθείπαράλ­
ληλαηευκαιρία,νδαναπτυχθούν τουριστικά άλλοιτόποικαίπεριοχέςτης
Κοινότητας .

-20-
Πολλά χρηματοδοτικά μέσα τηςΚοινότητας παρεμβαίνουν ηδηστην
χρηματοδότηση των 'έργων υποδομής -τωνμεταφορών :τόΕυρωπαϊκό ΤαμεΤο
Περιφερειακής "Αναπτύξης τόνέοκοινοτικό μέσο (ΝΙΟ),οιέπ ιδοτή-
I
σεις επιτοκίων πούπροσφέρονται σέδρισμένα Κράτη τάδποΤα συμμετέχουν
στό ευρωπαϊκό νομισματικό σύστημα καί Ιδίως ηΕυρωπαϊκή Τράπεζα "Επεν­
δύσεις ηοποία μόνη της συμμετέσχε στήχρηματοδότηση γιάτηνκατασκευή
περισσοτέρων από1.600 χιλιόμετρα αυτοκινητοδρόμων στήν Κοινότητα ."Ωστόσο ,
τάεπίμέρους κριτήρια στάόποια βασίζεται ηχρησιμοποίηση τωνένλόγω μέσων
εμποδίζουν ενίοτε τήνπαρέμβασή τους υπέρ τωνέργων υποδομής τωνμεταφορών ,
'δίως στίς Αναπτυγμένες περιοχές τηςΚοινότητας ,πούεΤναι αυτές απότίς
άποϊες διοχετεύεται ημεγάλη ροήτουένδοκο ινοτικου τουρισμού .
Αυτός εΤναι όλόγος γιάτόνόποϊο η"Επιτροπή ,στήν άνακοίνωσή της
τουΝοεμβρίου 1979 ,πούΑναφέρεται παραπάνω ,οχετικήμΙ τήνανάπτυξη τωνέργων
υποδομής τωνμεταφορω ^προτείνει νιΐδημιουργηθεί είδικό μέσο γιάτάέργα
υποδομής τωνμεταφορών ,δηλαδή στήριξη πούνάάντιστοιχεϊ ακριβώς στίς
δνάγκες κάθε σχεδίου πούπαρουσιάζει κοινοτικό ένδιαφέρον .Τόεϊδικό χρη­
ματοδοτικό μέσο εΤνσ .ιδ&κρογωνια7ος λίθος τΗςπολιτικής πούσυνιοτα ι®!
"Επιτροπή στόντομέα τωνΕργων ίιποδομης τδνμεταφορών .
θ!βραχυπρόθεσμοι στόχοι τηςένλόγω πολιτικής εΤναι :άέντοπισμός
τωνσημείων κυκλοφοριακής συμφόρησης -ποι3ε"[ναιδυνατόν νάπαρακωλύουν τήν
έπικοινωνία μεταξύ τωνΚρατών μελών "άεντοπισμός τωνπρογραμμάτων έπενδΰ –
σεων πούπαρουσιάζουν κοινοτικό ένδιαφέρον "ο!διεθνείς σχέσεις μεταφορών
μεταξύ σημαντικών κέντρων *οΐσχέσεις μεταφορών μεταξύ περιφερειακών πε­
ριοχών ,ο!σχέσεις μεταφορών πούέπηρεάζονται απότήνπροσχώρηση νέων
Κρατών μελών καίοίσχέσεις μεταφορών πούέπηρεάζονται ίατόφυσικά έμπόδια .
'Η "Επιτροπή μελετά δύοπρογράμματα πούέχουν προτεραιότητα :τήσταθερή
σύνδεση μεταξύ τηςΓαλλίας καίτηςΜεγάλης Βρετανίας καίτδναυτοκινητό­
δρομο πούΘάσυνέδεε τήΓερμανία μέτήν'Ελλάδα μέσω τηςΑυστρίας καί τΡ^ς
Γιουγκοσλαβίας .-ΕΤναι προφανές τόάμεσο ένδιαφέρον πούπαρουσιάζουν γίά
τδνένδοκο ινοτικό τουρισμό οΙένλόγο στόχοι τηςπολιτικής στόν τομέα .
των έργων υποδομής .

V.ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙΤΟΥΡΙΣΜΠΓ
ΗΕυρωπαϊκή Κπινότητα ,πεπεισμένη γιατηνΑναγκαιότητα νάμειωθοΓίν
οιδιαφορές πουυφίστανται μεταξύτωνδιαφόρων περιοχών τηςκαίνάπαρα­
σταθείμέολατάμέσαπούδιαθέτειστουςγεωργούςτης,διαβλέπει ,μέτην
'ένίσχυση τουτουρισμού ,τήδυνατότητα νάσυμβάλει στηνΑνάπτυξη τωνπεριο­
χώνπούπαρουσιάζουν Αδυναμίες καίπούέχουντουριστικό ένδιαφέρον .Δια­
βλέπειέπίσηςοτιτδεΙσόδηματωνγεωργώνπούθάέπιθυμουσαν νδΕπωφεληθούν
άττδΤ(5ντουρισμόπαράλληλα μέτίςβασικέςτουςασχολίεςθάμπορούσε
μετόντρόποαΰτδνάένισχυθεϊ .ΠρόςτόσκοπόαυτόηΚοινότητα συμμετέχει
οΙκονομικάσέδυοτυπουςδράσεων ^ί
–δράσεις αποσκοπούν στηνΑνάπτυξητουριστικών δραστηριοτήτων
στίςμειονεκτούσες ζώνεςκαίπεριοχές τηςΚοινότητας ,ο'ιόποιεςχρημα-
τοδοτουντσ' απότδΕυρωπαϊκό ΤαμεΤοΠεριφερειακής 'Αναπτύξεως 'καί
-δράσε?ς εςένισχύσεως τουΑγροτικού τουρισμού πούχρηματοδοτούνται
ΑπότόΕΓΤΠΕ-ΤμήμαΠροσανατολισμού ,θ!ένλόγωδράσειςαντίθετα *–
.Απ<5τΓί,Ημοί'γυυρενες ,καλύπτουν τδσύνολοτηςΚοινότητας ΑλλάΑφορούν
Αποκλειστικά καίμόνοτόνΑγροτικό τουρισμό .
^*Παρεμβάσε ιςτουΕύρυπαϊκου ΤαμείουΠεριφερειακής Άνστττϋξης
"ΗΚοινότητα *στοπλαίσιοτηςπεριφερειακής τηςπολιτικής ,αναγνω­
ρίζειοτιάτουρισμός είναιεναςΔπδτοΰςο'κονομικοός τομείςπούε'ιναι
σέθέσηνάσυμΏδλει στήνΑνάπτυξη τωνπεριοχών πούπαρουσιάζουν αδυναμίες .
ΤδΕυρωπαϊκό ΤαμεϊοΠεριφερειακής "Ανάπτυξης ;(ΕΤΠΑ)(16^παρεμβαίνει κατά
συνέπεια στδντομέααυτόνμέτότμήματου"υπόποσόστωση "τόδαο'ΐ?δπα
βάσεισυστήματος έθνικωνποσοστώσεων καίτδόποιοέπιτρέπει στήνΚοινότητα
νάαυξάνειτάοικονομικά μέσατωνδραστηριοτήτων περιφερειακής άνώττυξης .
τωνΚρατώνμελών,θ!σίτισειςσυνδρομές τουταμεΓουΑποβάλλονται ά-5:Γς
έθνικέςΑρχέςοΐδποΤεςΙχουνπροβεΤ,προηγουμένως ,σέπροεπιΛηνό^ωνΙπι-
,λέζιμωνπρογραμμάτων .ΤόΤαμείοπαρεμβαίνει έπίσηςμέτότμήματου"έκτός
ποσοστώσεων ",τό6παϊοχρηματοδοτεί ΑπόκοινοΟμέτίςέθνπ'ές ειδικά
κοινοτικά μέτραπεριφερειακής Αναπτύξης ■τάΑποΤαστίςβασικόςτουςγραμμές
καθορίζοντα !ΑπότήνΚοινότητα σέσυμφωνία μέτάένδιαφερόμενα Κράτημέλη.■
ΤόΕΤΠΑ,γιάτηνχρονικήπερίοδο1975-19Θ1,χρηματοδότησε Απόκοινού
μέτδΚράτημεληΑπότότμήματαυδττδποσόστωση ,στίςπεριοχέςπού?)τανσέ
θέσηνάτύχουνέθνικωνπεριφερειακών ένισχύσεων ,359προγράμματα τουριστικοί !
χαρακτήρα ,τάόποΤαΑντιπροσωπεύουν συνολικήέπένδυση481έκ.Ε0ϋο'Ησυνδρομή
τουΕΤΠΑΑνήλθεσέ69έκ.ΕΟΙΙκατανεϋημένα ΑνάχώραωςΑκολούθως 5

Γιάτάπρογράμματα πούαφορούντή·δημιουργία,έπέκτασηκαίεκσυγχρο­
νισμότωνχώρωνδιαμονης,ίινεζήρτητα έάνπρόκειται γιάξενοδοχεία ,ηπάσης
φύσεωςπανδοχεία καίχωριάδιακοπών ,χώρουςκατασκηνώσης καΓστάθμευσης
γι<5τροχόσπιτα ,ησυνδρομή τουΤαμείουίιφορουσε 10έκ.ΕΟυ.ΤδΕΤΠ/^
γιάτάένλόγωπρογράμματα ,δύναταινδπαρέμβει μέχριποσοστού 2θ°/οτου
κόστουςτηςεπένδυσης .χωρίςπάντωςνάυπερβαίνει τδ50%τωνένισχύσεων
πούχορηγούνται σέκάθεέπενδυτη άπδτίςίιρχέςτωνΚρατώνμελών*

-3DÎV-
–Γιαπρογράμματα έργωνυποδομής,τάδποΤασυνδέονται αμεσαμέτηδιαμόρφωση
τουριστικών χώρωνήσυνδρομήτουΕΤΠΑδνήλΡεσέ59έκατομμύρια ΕΟϋ*.
ΤόταμείοεΤναιδυνατδνάπαρέμβειγιάτάένλδγωπρογράμματα μέχριυψους
30%τηςδαπάνηςοτήνδποίαυποβάλλονται ο?δημόσιεςάρχές.Τόποσοστό
δύναταινάφθάσειτά40%(50%στίςπροτάσεις περίαναθεωρήσεως τουΕΤΠΑ)
υπέρπρογραμμάτων τάδποΤαπαρουσιάζουν Ιδιαίτερο ενδιαφέρον γιάτήνανά­
πτυξητηςπεριοχέςστηνδποίαπραγματοποιούνται .Ιτήνκατηγορία αυτήμπορούν
ιδίωςνάένταχθοΟν :εργαυποδομής τωνμεταφορών πούαποβλέπουν στην
τουριστική αξιοποίηση της.περιοχής (π,,χ.ίστόπεδίοτωνσιδηροδρομικών
μεταφορών^οIεργασίεςγιάτήνδιαμόρφ&ιοη εγκαταστάσεων πούνάεπιτρέπουν
τήνφόρτωσηκαίεκφόρτωση συνδυασμένων αττοοτολων κλιναμαξων *στόντομέα
τωνλιμένων,ο?κατασκευές κινητώνγεφυρώνγιάτημεταφοράιδιωτικών αυτο­
κινήτων...)*τάεργαυποδομήςγιάτηνδιευθέτηση λιμένωνγιάσκάφηανα­
ψυχής,ήαξιοποίηση τωνδδάτωνκαίτωνποταμώνγιάτήνεσωτερική ναυσιπλοΐα "
οϊεπενδύσεις γιάεγκαταστάσεις αθλητισμού καίαναψυχής,πολιτιστικού χαρα­
κτήρακαίυποδοχής πούπροορίζονται γιατήνψυχαγωγία τωντουριστδν .
Τάτουριστικά προγράμματα προκειμένου ναείναιέπιλέξιμαγιάτό"δπόποσόστω­
ση"τμήματοΟΕΤΠΑ,πρέπεινάέντάσσονται στόπλαίσιοτουπρογράμματος
άναπτύξεως τηςοίκείαςπεριοχής.'Ημετατροπή τήςχρηματοδότησης δνάπρόγραμμα
σέχρηματοδότηση προγραμμάτων έπενδύσεωνστάΙργαδποδομήςκαίσέκαθεστδτα
κρατικών ένισχύσεων ,ήδποίαπροβλέπεται ατόπλαίσιοτηςΑναθεώρησης τουΕΤΠΑ
θάπρέπεινάτονίσειπερισσότερο τήνίινάγκηΕνταξης τωνπρογραμμάτων αδτων
σέσυνεκτικό σύνολοτουριστικών έπενδύσεων .
"Οσονάφορατότμήμα"έκτόςποσοστόσεο^ν-' τοΟΕΤΠΑ,ίπτοφασίστηκαν τδ1980
απότδΣυμβούλιο μέτραμέγνδμονατήνανάπτυξητουαγροτικού τουρισμού στό
πλαίσιοδύοειδικώνκοινοτικών δραστηριοτήτων ,Τάένλόγωμέτρααφορούντόσο
τίςγαλλικέςπεριοχέςτηςΑφίίΐαΐηβ,του Ι^ηκαθάοο™Ησυ.Β8ΐ11οη καίτουΜΐάΐ-Ρττβηέβ
8σοκαίτίςπεριοχέςτουΜβζζοκίοηιο στήν'ΐταλία(17),
•••/•••I
*Τάπρογράμματα πολλαπλού χαρακτήρα τάοποίαδέναφορούναποκλειστικά τόν
τουρισμό,δπωςγιάπαράδειγμα ήσυμμετοχή τ^ΰΕΤΠΑστηνχρηματοδότηση τουσχεδίουκατασκευής αδτοκινητόδρομου οτήΒρετάνηδέλαμβάνονται ένπροκει­
μένωδπόψη. 1

-31-
Εξάλλου,μέΑρισμένες ασήμαντες διαφορές σέσχέσημέτάμέτραπούαναφέρονται
αμέσωςπαρακάτω ,οίαποφάσεις αυτέςαφορούνκαίδρισμένες μεθοριακές περιο­
χέςτης'ΐρλανδίας καίτηςΒορείου "Ιρλανδίας (ΐθ).
'Οστόχοςπούέπιδιώκουν οΙείδικέςαυτέςπαρεμβάσεις ,τηναύξησητων
δποίωνπρότεινε ή'Επιτροπή ,στόπλαίσιοτήςάναθεώρησπς τουΕΤΠΑ,συνίσταται
στήνΑξιοποίηση τουΑνεκμετάλλευτου &κόμητοπικούδυναμικού .
Γιάπαράδειγμα ,ο?μεσογειακές περιοχές ,διαθέτουν σημαντικά πλεονεκτήματα
κλιματολογικού (Ηλιοφάνεια ),γεωγραφικού (θάλασσα,τοπεΤα)ηακόμη
καίπολιτιστικού χαρακτήρα (Ιστορία,αρχιτεκτονική ).Τάπλεονεκτήματα αυτάδέν
έχουνάκδμηγίνειαντικείμενο επαρκούς εκμετάλλευσης ,ιδίωςλόγωτουγεγονότος
τηςέλλειψης ποσοτικής καίποιοτικής προσαρμογής τουδυναμικού κλινώνκπΒώςκαί
λόγωτηςίσχνδτητας τωνμέσων .προώθησης τουτουρισμού ,τηςδιαφήμισης τηςτουρι­
στικήςαναψυχής καίτήςδιαχείρισης τουδυναμικού τωνδιατιθεμένων κλινών.Λαμβά­
νονταςυπόψητάπλεονεκτήματα πούπαρουσιάζουν ο!παράκτιες ζώνες,καίμεπτόχο
τήνισόρροπη ανάπτυξη ,ο?προσπάθειες πούκαταβάλλονται άπότήνκοινοτική πλευρά
αφορούντήνπροώθηση τουαγροτικού τουρισμού καίΣυγκεντρώνονται Ιδίως:
–στήνκατασκευή ήτήναναμόρφωση ξενοδοχείων μικρώνδιαστάσεων ,τήνδιαμόρφωση
αγροτικών καταλυμάτων ,τοποθεσιών κατασκήνωσης καίστάθμευσης τροχόσπιτων .
'Αντίθετα άπότήδραστηριότητα τουΕΓΤΠΕπούαναλύεται παραπάνω ,ήδραστηριότητα
αυτήδύναταινάάφοραδλουςτούςοικονομικούς παράγοντες τήςγεωργίαςτήςβιο­
τεχνίας 'Εάνπρόκειται γιάεπενδύσεις πούσυνδέονται μετήνγεωργική
δραστηριότητα ,ήενίσχυση μπορεΤνάφθάνειμέχριτό50%τήςδαπάνηςπούαναλαμ­
βάνεταιάπότόδημόσιοκαίπροκύπτει άπότήνχορήγηση ενισχύσεων επένδυσης .
Στίςλοιπέςπεριπτώσεις ,εκτόςάπότόδριοαυτό,ήενίσχυση δένμπορεΤνάΰπερ–
βάίνειτό30%τουκόστουςτήςεπενδύσεως "
–στήδημιουργία καίστήνΑνάπτυξη κοινώνΥπηρεσιών ήδργανισμων πούεΤναιέπιφορ-
τισμένοι νάδιασφαλίζουν τήνπροώθηση τήςδιαφήμισης τήςτουριστικής
αναψυχής καίτήςσυντονισμένης διαχείρισης τουδυναμικοΠ τωνδιατιθεμένων κλι­
νών."Οτανπρόκειται γιάπεριοχές στόέδαφοςτωνδποίωνήκατανομή τήςτουρι­
στικήςσυχνότητας .εΤναιδνισηκαίκλίνειδπέρτωνπαρακτίων ζωνων,ο!ένλόγω
οργανισμοί δύνανται έπίσηςνάεΤναιέπιφόρτισμένοικαίμέδραστηριότητες πούνά
αποσκοπούν στήνάμβλυνση αυτώντωνανισοτήτων .Μπορούνγιάπαράδειγμα νάανα­
λαμβάνουν νάόργανώνουν τουριστικές περιοδεΤες ,αποικίες διακοπών ήαγροτικές
ξεναγήσεις .Γιάτίςένλόγωδραστηριότητες ,ήκοινοτική ενίσχυση μπορεΤνάκα­
λύπτειμέροςτωνεξόδωνλειτουργίας τωνκοινώνυπηρεσιών ήοργανισμών .'Ηενί­
σχυσηεΤναιφθίνουσακαίεχειδιάρκειατριώνετων,δυνάμενη νδκαλύψειτδ
70%τωνεξόδωνκατάτδπρώτοετος.Δ£νμπορεΤπάντωςνάίιπερβαίνει τδ55%των
συνολικών Ι^δδωνγιάτήχρονικήπερίοδοτωντριώνέτων*
|(
•••/•••

–στη λειτουργία εγκαταστάσεων καίέργων υποδομής πούσυνδέονται οτε^α μ£τήν
αναπτυξη τουτουρισμού περιλαμβανομένων καΐψυγαγωγικων καίπολιτιστικών
δραστηριοτήτων (ενίσχυση 50%τηςδαπάνης πα.αναλαμβάνεται απότδδημόσιο )"
–στήν ανάπτυξη τωνεπιχειρήσεων μεταφοράς προκειμένου νάέπιτρέπετοι ατούς
τουρίστες πούδιαμένουν στην ακτή νάέχουν ευχερέστερη πρόσβαση οτίς τουριστικές
περιοχές πούευρίσκονται στήν ενδοχώρα καίπροκειμένου επίσης νάεξασφαλίζουν
τίςμετακινήσεις πούσυνεπάγεται ήδημιουργία τωναποικιών διακοπών καίτωναγρο­
τικών ξεναγήσεων .*Ηκοινοτική ενίσχυση μπορεΤ νάφθάνει μέχρι τδ50^κατά τδ
πρώτο ετος ,τηςδαπάνης τουδημοσίου πούπροκύπτει απότήνσυνειοφορά στάκαθα­
ράέξοδα λειτουργίας τωνυπηρεσιών μεταφοράς .'Ηενίσχυση αυτή εΤναι διάρκειας
τριών έτων καίεΤναι φθίνουσα .
Στήν πρδταοη κανονισμού που ή"Επιτροπή υπέβαλε στίς 26 "Οκτωβρίου 1581 στδ
Συμβούλιο σχετικά μέτήντροποποίηση τοΰκανονισμού τουΕΤΓΛ ,περιλαμβάνονται διατάζεις
πούενδιαφέρουν τδντουρισμό .ΤδΕΤΠΑ υπό ποσόστωση ,σύμφωνα μέτίςδιατάζεις αυτές θά
πρέπει νάσυγκεντρώσει τίςπαρεμβάσεις τουστίς περιοχές πού υποφέρουν αοβαρά άπά
τήνδιαρθρωτική υπανάπτυξη :ελληνικές περιοχές εκτός τωνπεριοχών 'ΑΒπνων καίθεσσαλονί –
κης ,τδιταλικό ΜβζζοβΊ.οτηο ,τΥ]ν "Ιρλανδία ,τίςένισχυόμενες ζώνες του "Ηνωμένου Βα­
σιλείου στήν Βόρειο "Ιρλανδία ,στήν Εκωτία ,στήν Ουαλλία καίστίς Βορειοδυτικές περιο­
χές ,τήΓροιλανδία καίτάυπερπόντια γαλλικά διαμερίσματα .ΓιάτίςΥδιες πΟτές περιοχές
προβλέπεται έπιπλέον ,μεγαλύτερη ε&καμψΓα τΠςλειτουργίας τοΟΕΤΠΑ υπόποσόστωση χ^ρη ΟΤΓ"
χρηματοδότηση δραστηριοτήτων Αξιοποιήσεως τοΟένδογενους δυναμικού Ανάπτυξης τους .
Ετόν κανονισμό ιαύτόν 6Αγροτικός τουρισυός Αναφέρεται ρητά καί νέτρόπο ΑνάΛ^γα
μέαύτδ πούεξετέθη προηγουμένως σχετικά μέτδτμήμα εκτός ποσοστώσεως θ!ενισχύσεις
θάμπορούν νάαφορούν τίςδαπάνες λειτουργίας τωνοργανισμών συντονισμού τηςποοωθησεως
τηςδιαχει ρΓσεως τωντόπων διαμονής ,δυνάμενες νάκαλύπτουν τό70%τωνδαπανών τοΰπρώ­
τουέτους χωρίς δμως νάυπερβαίνουν τό55%τωνσυνολικών δαπανών γι<5περίοδο 3έτων .
Καίάλλες ένέργειες βρίσκονται στ6στάδιο τηςπροετοιμασίας οτόν τ^μ€ααύτό .Γιά
παράδειγμα ,ή"Επιτροπή στήν Ανακοίνωσή τηςποός τόΣυμβούλιο της23ηα 'Οκτωβρίου 1931 ,
σχετικά μέτάμεσογε ιακά .προγράμματα πούπροβλέπονται στόπλαίσιο τΠς ί-ντολ /ίςτής30ης
Μαίου 1960 ,"έπ ισημαίνε ιοάνμΓαΑπότίςδυνατότητες τήνΑνάληψη δράσης γιάτήνένί-
σχυση τηςΑναπτύξεως του .τουρισμού ,Ιδίως τουάγροτικοΟ .
0|ένέξελίξει έργασίες πού8άπρέπει νάΑδηγήσουν στήδιατύπωση έπιοήμων
προτάσεων πρίν τότέλος τουΚτους ,τείνουν νάέπιβεβαιώσουν τόένδιαφέρον
πούυπάρχει γιάτήνΑνάπτυξη δράσεων παύΕχουν ώςστίχο Ιδίως τήβελτίωση
τηςδυναμικότητας τΟνκαταλυμάτων καίγιάτήνκαλύτερη όργάνωση τΟντουρ ι-
στικ£5νπρωτοβουλιδν στόνΑγροτ ικότομέα .

-33-
2.Παρεμβάσεις τουΕυρωπαϊκοί !ΓεωργικοΠ Ταμείου Προσανητολ ισμοΠκα_ΓΕγγυήοεων
ΤόΕΓ'ΤΠΕ,τμήμαπροσανατολισμού ,μπορεΤνάπαρεμβαίνει γιάτήνΑνάπτυξη του­
ριστικών δραστηριοτήτων πούεϊναισυμπληρωματικές μέτίςΑγροτικές δραστη­
ριότητες στόπλαΓσιοτηςπολιτικής τΟνΑγροτικών διαρθρώσεων καί{Βάσει
περΓκοινωνικών διαρθρώσεων ,τρειςΑπότίςόποΤεςθεσπίστηκαν τό1972καίυίατό
1975.
θ!τρεΓςβασικές6δηγίεςτου1972εΤναιαλληλοεξαρτώμενες καίέχουν
σάνστόχονάδώσουντήνευκαιρία σέμεγάλοάριθμόγεωργικών εκμεταλλεύσεων
νάγίνουνδιαρκ£5ςΑποδοτικές μέσωβελτιώσεων τηςδιαρθρώσεώς τους.
'ΗΑδηγία72/159άφορατόνέκσυχρονισμό τωνεκμεταλλεύσεων (19).'Ηόδηγία
72/160προβλέπει μέτραΕνθάρρυνσης κατάτήνπαύσητηςΑσκήσεως γεωργικών
δραστηριοτήτων καίκατάτήνέκνέουδιάθεσηελευθερωμένων έδαφικων έπιφανειων γιά
σκοπούςδιαρθρωτικών βελτιώσεων (20).'ΗΑδηγία72/161,τέλος,Αποσκο­
πείστήνοικονομικοκοινωνική πληροφόρηση καίτήνεπαγγελματική εΙδίκευση
τωνγεωργών (21),
Μολονότι ήκοινωνική ενίσχυση στόπλαίσιοτηςΑδηγίας72/159άφορα
μόνοντίςγεωργικές επενδύσει ,ςΰπέρεκμεταλλεύσεων πούέχουνσχέδιοΑνα­
πτύξεως ,μετήνεξαίρεση τωνεπενδύσεων πούπροορίζονται γιάάγροτική κατοι­
κία,επιτρέπεται στδΚράτημέληνάπαρεμβαίνουν γιάέπενδύσεις ύπέρτηςκατοι­
κίας,πράγμαπούτούςεπιτρέπει νάενθαρρύνουν έπίαηςτίςεπενδύσεις ύπέρτης
άνατττύξεως/τουΑγροτικουτουρισμού .
'ΑπότήναλληπλευράήΑδηγία72/161είναιδυνατόννάσυμβάλειστήν
ανάπτυξη τουαγροτικού τουρισμού .'ΗΑδηγίααυτήδεσμεύει τάΚράτημέληνά
θεσπίσουν καθεστώς ενθαρρύνσεως γιάτήνπροώθηση καίτήνεπαγγελματική προσαρμο­
γήτωνκατόχωνγεωργικών εκμεταλλεύσεων ,τωνμισθωτων καίτωνβοηθώνστίς
οικογενειακές γεωργικές εκμεταλλεύσεις .ΤάΚράτημέλη,χάρηστήνενλόγωΑδη-
γίαδύνανται επίσηςνάΑπολαύουν κοινοτικής ένίσχυσης γιάτήνΑργάνωση μαθημά­
τωνπούνάεπιτρέπουν στούςγεωργούς πούτόεπιθυμούν νάπροετοιμαστούν
κατάλληλα γιάνάαναπτύξουν συμπληρωματ ικήτουριστική δραστηριότητα .
'ΗΑδηγία75/268άφορατίςορεινέςκαίλοιπέςμειονεκτικές περιοχές ,
Βπου'οΙέντοναδυσμενεΓς συνθήκες έργασίας πούεπικρατούν έχουνσάνάποτέ-
λεσματήμαζικήγεωργική καίάγροτική έξοδοπούμεταφράζεται ο£έγκα-'
τάλειψηγαιωνκα^προηγουμένως Αποτελούσαν Αντικείμενο έκμετάλλευσης
ερήμωσητωνζωνωναΰτων.'ΗΑδηγία26Θεπιτρέπει τΛ"ήχορήγηση μεγαλύ­
τερωνενισχύσεων στίςεπενδύσεις ίσοκαίΕτήσιαάντισταϋμ :μικήαποζημίωση ,
ι^ΑποίαΑρίζεται σέσυνδυασμό μέτάμόνιμουχαρακτήρα φυσικάμειονεκτήματα
τωνμειονεκτικών περιοχώνπροκειμένου νάβελτιωθεΤ ήοικονομική κατάσταση
τωνκατοίκων τουςΥ'δνάεξακολουθήσουν νάπαραμένουν στήνπεριοχή.01κάτοι­
κοιτωνπεριοχών αΰτωνσυνεχίζοντας νάάσκοΰνγεωργική δραστηριότητα ,συμβάλ­
λουνστήνδιατήρηση τοΟοΙκονομικοΟ ^στοΟτηςπεριοχήςκαίστήνπροστασία
τουπεριβάλλοντος (22).

-34~
Στηντελ:'ταιααυτήόδηγ'π,περιλαμβάνεται ρητάδιάταξη Ί'περτοΰ
αγροτικού του3·,σμκαίτηςβιοτ^χν^ας 5στΓςμειονεκτικές αγροτικές π?ριο­
χεςπούέχουντοιαστικέςδυνατότητες Ρμπορούν νάενθαρρύνονται επενδύσεις
τουριστικοί )ηριοεχνικουχαρακτήρα π<?*)πραγματοποιούνται στηγεωργική
εκμετάλλευση ·ττδ ,λαίσιοτουσχεδίουο^ατττυξεως ,μέχριποσού12.000ΕΟϋμέ
συμμετοχή τηςΚσ;ότηταςστηχρηϋατπϋί :~ηση,
Στ*ςιν:-,"ωάμεσεςέν»ετ;ύί·ει ςυπέρτουαγροτικού τουρισμού προστίθεται
τόεμμεσοέπο"ελί,·απουέχουνα?δρέπειι;στοπλαίσιοτωνάδηγιωνκοινωνικό –
διαρθρωτ ικουχαρΓ/πΊρα.Μετδντ.τόπογχτοοσοιπαύουντίςγεωργικές τουςδρα­
στηριότητες σδγ-,αΤσ.οτηςο6ηγ ,'ας7<'160δύνανται επίσηςνάστραφούν τ;ρός
τουριστικές δοαοτ ;αιδτιττεςκαίοιγα7ε-πουελευδερωνονται απόαυτούςδύνανται
μεταζύάλλων/α6σμορφωνονται σ-;πί)ρι =.<περιοχές ανάπαυσης ,αθλητισμού ηανα­
ψυχήςκαίνααύζιετα«ήπροσέλκαοη ΤΓϋριοπωνστίςαγροτικές ζϋνέΐς,"Οπως
Αναφέρθηκε παοαπςλ,ήδδηγία72/155δίναταινάπαρακινε7τδενδιαφερόμενο
Κοάτοςμέλος/άγ··Βαρούνε ιτηντουρ >στ·.κηανάπτυξη γεωργικής εκμετάλλευσης
παράλληλα μέτ6ν,;πιδαταυμενο άπ3τοΕ~ΤΠΕεκσυγχρονισμό .'ΗδδηγΤα75/266,
δεσμεύει άπδτηνλευράτηςτδΚουτήμεληνάπροβαίνουν σέεπενδύσεις οεέργα
υποδομήςκαίϊιειετήσΠζτυυέδάο)ϋυςιέδρεινέςπεριοχέςκαίλοιπέςμειονε­
κτικέςζώνες»8Ηιρασηαύτηκαθώ;καί^Αντισταθμιστική Αποζημίωση πρόςτους
μειονεκτο#ντε ;κο*αχούςγεωργικά;··/έκμεταλλεύοεων εΤναιουσιώδηςγι5τηνδια­
τήρησητηςγεοργ :πςδραστηριδτη-αςστίςενλδγ:οπεριοχέςκαίκσϊασυνέπεια
γιάτήδημιουτγίο ευνοϊκών συνθηκών γΆτδναγροτικό τουρισμό .
Τάει5ικ6προ/ράμματα εΣίλλουυπέρτωνμεσογειακών περιοχώνκαίΟρι­
σμένωνμειονε<τθ' .~νπεριοχδνπεριλοψ,3ανουνμέτραμέγνώμονατηνάνόπτυ£η
τωναγροτικών ερ·*:·νυποδομής ,πρΐγμα τούσυμβάλλει στηδημιουργία τόίναπαραί­
τητωνδρωνγιάτγ,/ο'κονομική ανιπτυΐπαυτδντΡ·νζωνωνκαιΛς£κτουτου
Εμμεσαστήνποϋώί·"5ητουτουρισμού ,,
'Εκτδςαηί:τάεμμεσααποτελέσματα τωνόδηγιωνκοινωνικοδιαρθρωτ ικου
χαρακτήρα καίτηςκοινήςγεωργικής πο.:ιτικήςγενικότερα γιάτδναγροτικό
τουρισμό ,τασυγκεκριμένα ατατελέσματι,πουανακοινώνονται άπδτάΚράτημέλη
δτιέχουνέπιτευνΙεΤ ατόντομέαιυτό,δένείναιιδιαίτερασημαντικά .Αληθεύει
δτιή"Επιτροπήίϋνδιαθέτειακριβείς πληροφορίες γιάτήνδιάθεσηπιστδσεων
έπενδύσεων άπδταΚράτημέλι").
Μ·/ΜΙ)

Οπωςείδαμεατ3πρώτομέροςτηςεχϋεαης, είναιβέβαιο
δτιπολλάάπότάΚράτημέληκαταβάλλουν προσπάθειες γιάτηναγροτική
κατοικία καίτ6ναγροτικό τουρισμό ε*>ωεπιφυλάσσουν τάμέσακοινοτικής
παρέμβασης γιάτίςκαθαράγεωργικές επενδυθείς ,λδγωΙδίωςτουγεγονότος
δτιοΐτελευταΤες αυτέςείναιχρονικάπεριορισμένες .
Πρέπειπάντως/5παρατηρήσουμε ,δτιτάυφιστάμενα κοινοτικά μέσα
υπέρτουαγροτικού τουρισμού δέχρησιμοποιούνται πολύάπότάΚράτημέλη.
"Εφόσονεπιθυμούμε νάε/θαρρΰνουμε τηνανάπτυξη τουαγροτικού τουρισμού ,
θά?|τανπρόσφορο νάέ;-1στήσουμετήνπροσοχήτωνενδιαφερομένων γεωργωνεπί
τωνδυνατοτήτων πούπροσψέαοντα ιστόπλαίσιοτηςκοινήςγεωργικής πολιτικής
καίπούαπορρέουν άπότάαμεσαμέτραπούπεριλαμβάνονται στίςδδηγίες75/268/ΕΟΚ
καί72/161/ΕΟΚ.Πρέπεινάδπενθυμίσουυε δτιτόνόηματηςκοινοτικής πολιτικής
τωνγεωργικών διαρθρώσεων συνίσταται στήντροσφορά πρόςτούςγεωργούς λύσεων
πούθάμπορούσαν νάβελτιώσουν τάείσοδήμο,τα .
'Ηανάπτυξη τουαγροτικού τουρισμοί σάνσυμπληρωματική δραστηριότητα
τωνγεωργων μπορεΤνάπροωθηθεΤ ,μέδιΰψορι.ς δραστηριότητες πούαντιστοιχούν
πτΓςσυνθήκες πούεπικρατούν στίςκςτ-'ιδ'αν περιοχές ίδραστηριότητες δια–
διαφημΓσης καίπληροφόρησης τουκοινούσχετικάμέτίςόφιστάμενες δυνατότητες
διαμονήςσέαγροτικές οικογένειες "μελέτεςγιατήδυνατότητα συντήρησης ^βελ­
τίωσηςκσίδιατήρηση-τήςτυπικής&γοοτ<κής κατοικίας τωνδιαφόρωνπεριοχών "
ανάλυσητωναπαιτήσεων καίτωνεπιθυμιών τοντουριστών τωναγροτικών περιοχών ,
ωστενάέπιτραπεΤ στουςγεωργούς νάπροσαριδσουν ανάλογατήνπροσΐρορά τουςκαί
νάδιαμορφώσουν τήνκσΓΟίκία τους»
Πρέπειτέλοςνάδπογραμμισθεϊ δτιμονολδτι ήπολιτική τωνγεωργικών
διαρθρώσεων έχονταςσάνστόχοτήνδιατήρηση τήςγεωργίας ,δημιουργεΤ τίς
βασικέςπροϋποθέσεις πούεϊναιαπαραίτητες γιάτήνανάπτυξητουαγροτικού
τουρισμού ,6ίιγροτικός τουρισμός £χειέξί'σουάνάγκηάπότήνπραγματοποίηση £ργων
υποδομήςγενικότερου χαρακτήρα (δρόμοι,εξηλεκτρισμός ,διοχέτευση ύδάτων
κλπ.καθώςκαίάπότήνανάπτυξη καθαράτουριστικών εγκαταστάσεων (έστιατόρια ,
έγκαταστάσε ιςψυχσγωγίας,χδροικατασκήνωσες καΓστάθμευσης γιάτροχόσπιτα
κλπ).Γιάτόλόγοαύπδ,οίπαρεμβάσεις τουΕΓΤΠΕκαίτουΕΤΠΑπρέπεινά
συντονίζονται μέσωστότρόποάπότάΚράτημέληκαίτήν"Επιτροπήγιάτήντου­
ριστικήΑνάπτυξη ζωνωνπούέχουντήδυνατ&ητααυτή.

-35-
νΙ·ΗΔΙΑΦΥΛΑΞΗ ΤΗ^ΚΤν^ΝΟ^ΑΣ ΤΗΣΕΥΡΩΠΗΣΚΑΙΟΤΟΥΡΙΣΜΟΙ
Τόφυσικόπερί'άλλνΚΓ,Γίιπολιτιστική Ι,ληρανομ ιάΑποτελούν τΓςπηγές
τουτουρισμού 'ττήνΕυρώπη.'ΗΕύρ^πη,π/καίσχετικόπεριορισμένη σί
γεωγραφική έκτισηπροσφέρει ποικ-λΓα κλιμάτων καΓτοπίων,ιστορικών
μνημεΓων καΓτ.ίπανί\ύτάτάδιαφορί:τ ικάτοπΓακαΓτΓςΙστορικές καί
καλλιτεχνικές μαρυρίεςέρχονται νά-.πισκεφθούν έκατομμύρια του­
ριστώνκάθεχ,'όνεΔενπρόκειται ,λοιπόν,μόνογιάκληρονομιές ΑλΛά
ΑκόμακαΓγι(5τηγέπλούτου πούπρέπεινά'διαφυλαχθουν καίστό
μέλλον.
1.ΠροοττασΓα τιυπ~ριβάλλοντος καΓτουρισμός
'ΗρύπανσηκαΓηυποβάθμιση τουπεριβάλλοντος Αποτελούν έναΑπότάσημαντικότερα
έμπόδιαγιάτόντουρισμό .Γιάτδλόγοε6τόοικοινοτικές πρωτοβουλίες στόν
τομέατηςπροοΓασ' :3ςτουπεριβάλλοντος »Επηρεάζουν ευνοϊκάτόντουρισμό .'Από
τό1973,τόΣυυβαί ·.ιοτων'ΥτιουργΏν εχειέκδωσε ι63νομοθετικές πράξεις πού
ΑφορούντήρύπανσητωνυδάτωνκαΓτπςΑτμόσφαιρας ,τούςθορύβους ,τάΑπόβλητα ,
τάχημικάπροϊόντο καΓτηνπροστασία τηςφύσεως.'Ενωδλααυτάτάμέτρασκοπεύουν
στήνέζασφάλιση περιβάλλοντος ποιότητας γιάδλουςτουςπολΓτες ,ορισμέναένδιαφέ-
ρουνϊδιαΓτεηο τόντουρισμό .Πρόκειται ΙδίωςγιάΑαηγΓες πούέχουνσχέσημέτήν
ποιότητατδνυ'ΐάτο,νγιάκολύμβηση καίμ!τόνΑγώνακατάτηςρύπανσης των
υδάτωνκαΓτηςΑτμόσφαιρας καθώςκαΓγι3όδηγΓεςκατάτΏνήχητικων Αχλπσεων .
'ΗεδηγίιτουΣυμβουλΓου της8ηςΔεκεμβρΓου 1975πουκαθορίζει τούς
κανόνεςποιότητας γιάτάγλυκέαρέονταηκαΓλιμνάζοντα ύδατακαίγιάτάθαλάσ­
σιαΰδαταστΓςπεριοχές δπουέπιτρέπεται ηεΤνοιΑνεκτήήκολύμβηση ,είναι
ΙδιαΓτερα σημαντικ "]γιάτόντουρισμό .(23)'ΕπειδήκύριαφροντΓδα ϋΤναινάΑπο–
φευχθεΤήρύπανσητΏνύδδτανΥιάκολύμβηση ΑπόΰδαταΑποχετεύσεων ,ήόδηγΓαέπι-
βάλλειάριακέςτιμ?ςτ?ίςποιότητας τωνυδάτωνγιάκολύμβηση καΓπροβλέπει τόν
ελεγχοτωνβακτηριδίων πούμεταδίδουν μολυσματικές Ασθένειες .

-37-
Εκτόςαπότήνβακτηριολογική καθαρότητα ^καίαλλακριτήριαποιότητας είναι
σημαντικά γιάτόντουρισμό ,οπωςι5!αισθητική καίήψυχαγωγία τωνκολυμβητών .
ΕΤναιένδιαφέρον τόδτιήόδηγίατου1975Ανταποκρίνεται σέπαρόμοιακριτήρια
διότιυποβάλλει σέελεγχοτίςουσίεςπούπροσδίδουν δυσάρεστη .γεύση,όσμήη
χρώμαστόύδατα,ουσίεςδπωςο'φαινόλες καΓο!υδρογονάνθρακες ,πούέκχέαγται
στάύδατακολυμβήσεως άτόβιομηχανίες πετρελαίου καίχημικέςβιομηχανίες πού
εΤναιέγκατεστημένε ;;κο'τάσέΑκτέςησέρέονταύδατα.
Γιάτήνέπίτευξηκαίδιατήρηση τωνστόχωνποιότητας τωνυδάτωνεΤναιΑπαραί­
τητονάμειωθεί ηρυπαντήκαίαυτόςεΤναιέξαλλουκαί&στόχοςτωνάλλωνκοινο­
τικών6δηγιων."ΕτσιμίαόδηγίατουΣυμβουλίου ,της&ηςΜαΐου1973περίρυπάν­
σεωςπούπροκαλείται Απθορισμένες έπικίνδυνες ουσίεςπούέκχέονται στόυδάτινο
περιβάλλον τηςΚοινότητας εχεισάνστόχονάΑναχαιτίσει τήνυποβάθμιση
τουπεριβάλλοντος α!ιτοϋ,Απαγορεύοντας ηπεριορίζοντας τήνέκχυσητοξικώνούσιων
πούκατατάσσονται σεμία"μαύρηλίστα"καίοέμία"γκρίζαλίστα"(24).Πολλές
άλλεςκοινοτικές Αδηγίεςέχουνστόχοτήμείωσητηςρυπάνσεως τωνυδάτωνκαίέπο–
μένωςένδιαφέρουν τόντουρισμό .0?δύοσημαντικότερες εΤναιήοδηγίατης22ας
Νοεμβρίου 1973περίπροσεγγίσεως τωννομοθεσιών τωνΚρατώνμελώντωνΑναφερομέ­
νωνστάΑπορρυπαντικό (=25)καίηόδηγίατης20ηςΦεβρουαρίου 197Θπούσκοπεύει νά
•περιορίσει προοδευτικά καίκατόπιννάΕξαφανίσει τήρύπανσητηςθάλασσας Από·τά
Απόβλητα πούπροέρχοντα »Απότήβιομηχανία διοξειδίου τουτιτανίου (2θ).
"Ανενασημαντικό μέχιςτηςρύπανσης τωνθαλασσών προέρχεται Απότήνέκχυση
λυμάτων Απότήνξηράμιααλλησημαντική πηγήρύπαναης ΑποτελεΤ ήναυσιπλοΐα .
"Ολοιθυμούνται τήρύπανσητωνΑκτώντηςΒρεττάνης ,στίςΑρχέςτου1978,πού
προξένησε τόναυάγιοτουγιγάντιου πετρελαιοφόρου Αωοοο-Οαάΐζ.
Γιάτήνπρόληψηπαρ·5μοΐι3ν καταστροφών τόΣυμβούλιο είχεέκδόσειτόνΙούνιο
του197Θ,πρόγραμμα δρ&τεωςτωνΕυρωπαϊκών Κοινοτήτων στόντομέαέλέγχουκαί
περιορισμού τήςρύπανσης πούπροξενεΐται Απότήνέκχυσηυδρογονανθράκων στήν
θάλασσα(27).
Προφανώς ,&Αγώναςκατάτηςρύπανσης τήςθάλασσαςΑπαιτείοχιμόνοκοινοτική Αλλά
καίδιεθνήδράση.ΓιάτόνλόγοαύτόήΚοινότητα διαπραγματεύεται τήνπροσχώρησή
τηςστήσυμφωνία τηςΒόννηςτης9ης"Ιουνίου1969,

-39-
πούάφορα τήσυνεργασία στ6ν Αγώνα κατά τηςρύπανσης τωνυδάτων της Εόρειας
Βάλϋσσας Απότούς υδρογονάνθρακες ,καίυπέγραψε ατίς 17ΜαΤου 1930 ,τόπρωτό­
κολλο των *Αθηνών περί τηςπροστασίας τηςΜεσογείου κατά τηςρύπανσης τελλω –
ρικης προέλευσης δηλ .ρύπανσης πούπροέρχεται Απότηνζηρά .Τόπρωτόκολλο αυτό ,πού
αποτελεί παραρτημα τηςΣυμβάσεως τΡίςΒαρκελώνης πκρί τΓ[ςπροστασίας τηςΜεσογείου κατά
τηςρύπανσης ,της16ης Φεβρουαρίου 1976 ,,εχει θεμελιώδη σημασία γιάτόντουρι­
σμότωνπαρακτίων χωρων διότι εχει σάνστόχο τόνελεγχο τηςρυπανσίς καίτόποοοδευ –
τικό καθαρισμό τωνΰδάωντηςΜεσογείου .
Εκτός Απότήνπρόληψη τηςρύπΰνσης τ2νυ&Λνων γιάκολύμβηση ,&λλες κοινοτικές δράσεις
στόν τομέα προστασίας τουπεριβάλλοντας ένδιαφέρουν Ιδιαίτερα τόντουρισμέ .Σχετικά μέ
τήρύπανση τηςάτμέσφαιπας ,πούέκδηλώνεται βέβαια μέμεγαλύτερη όζύτητα στάμεγάλα
Αστικά κέντρα πρέπει νί1Αναφερθεί μιάσειρά όδηγιων πούπεριορίζουν δλοκαίπερισ­
σότερο τίςεκπομπές τωνόχημάτων μέκινητήρα ,γεγονός πούβοήθα στήδιατήρηση της
Ατμόσφαιρας σέκατάσταση Ανεκτή γιά τήνΑναπνοή στίς τουριστικές περιοχές .
Πρέπει νάΑναφερθούν Ιδιαίτερα :ηάδηγία της -15ης Ιουλίου 19Θ0 πούάφορα νούς
κανόνες Ατμοσφαιρικής ποιότητας γιάτό διοξείδιο τουθείου (50^)κ°*τάαιωρούμενα
σωματίδια (αιθάλη )(28^,πούσυνδυάζεται μέψήφισμα σχετικά μέτήνδιασυνοριακή
Ατμοσφαιρική ρύνπανση αΰτων τωνρυπαντικών ούσιων (29),καίήόδηγία της29ηΙου­
νίου 1978 περί μειέισεωΓ ;τηςπεριεκτικότητας τηςβενζίνης σέμόλυβδο ,διότι όμόλυβ­
δοςείναι ρυπαντική ουσία έπικίνδυνη γιάτήνΑνθρώπινη υγεία (30).
"Οσον άφορα τέλος ,τόναγώνα κατά τωνήχητικΕίν όχλήσεων πούκαίαυτές είναι έπιβλα -
βε~ς γιάτόντουρισμό ,μιάόδηγία τουΣυμβουλίου ,της6ηςΦεβρουαρίου 1970 ,δπως
τροποποιήθηκε τό1973 καίτό1981 γιάνάληψθεΤ υπόψη ήτεχνική πρόοδος ,καθορίζει
τόΑποδεκτό ήχητικό έπίπεδο γιάτίςδιαφορετικές κατηγορίες όχημάτων μέκινητήρα (31).
*Ηοδηγία της23ης Νοεμβρίου 1978 καθορίζει τόΑποδεκτό ήχητικό έπίπεδο τωνμοτο-
συκλεττων (32)καίήόδηγία τΡ|ς20ης Δεκεμβρίου 1979 Αποσκοπεί στήμείωση τωνήχη–
τικδν έκπομπων τωνΑερΓπλάνων (33).
Στόν τομέα τηςπροστασίας τηςχλωρίδας καίτηςπανίδας ,πρέπει νάΑναφερθεί η
έκδοση τηςόδηγίας περί διατηρήσεως τωνάγριων πτηνών (34)καίο'έργασίες πούπραγ­
ματοποιούνται γιάτήνΑναγνώριση καίτήνπροστασία τωνοίκοτόπων τους .

-39-
"Ανο'κοινοτικές πρωτοβουλίες στόν τομέα τηςπροστασίας τηυ πγρ!Βάλλοντος έχουν
θετικές συνέπειες στίς τεϋρισπκές δραστηριότητες ,πρέπει καΓοΙδραστηριότητες αυ­
τέςνάλάβουν υπόψη τίςπΙκσλογικές Απαιτήσει ς.Πέρα ΑπότδνΑγώνα κατά τωνρυπάν­
σεων καίτωνόχλήσεων ,ηκοινοτική πολιτική προστασίας τουπεριβάλλοντος θεωρεί
τήνκαλή διάθεση των φυσι <ωνπηγών ,σάντήβδοη τηςοίκονομικης Ανάπτυξης καί
τηςβελτίωσης τωνσυνθηκΰν £ωης .
Τόσχέδιο του "προγράμματος δράσεως τωνΕύρωποΤκων Κοινοτήτων στόντομέα του
περιβάλλοντος (1982 -1985)",πούυΓοθέτησε ή'Επιτροπή στίς 28 "Οκτωβρίου 19Θ1
καίδιαβίβασε στόΣυμβούλιο ,Αναφέρει ρητά δτιπρέπει νάληίοθεΤ Ιδιάιτερπ υπόψη
ηδιάσταση τουπεριβάλλοντος στην Ανάπτυξη τουριστικών δραστηριοτήτων .
'Ηάπαίτηση αυτή εχει σάνφυσική συνέπεια δτικάθε σημαντική μελλοντική τουρι­
στική Ανάπτυξη ,τόσο μέτίςυλικές έργασίες πι~ύΑπαιτεΤ ,δσοκαίμέτάΑποτελέσματα
αύτων καθαυτών τωντουριστικών δραστηριοτήτων πουπροβλέπονται ,Βάπρέπει νά
ΑπατελεΤ Αντικείμενο προηγούμενης έκτίμησης ,τωνσυνεπειών πούΒάμπορούσε νά
εχει έπίτουπεριβάλλοντος .Παράλληλα ,Βάπρέπει νάπραγματοποιείται έκτωνπρο­
τέρων έκτίμηση τωντυχόν συνεπειών κάθε σημαντικού δημόσιου ηΙδιωτικού έργου στό
φυσικό ηδομικό περιβάλλον καίέπομένως στίς τουριστικές δραστηριότητες .'Ηέκτίμηση
αυτή πράγματι προβλέπεται Απότήν "πρόταση οδηγίας περί έκτιμήσεως τωνσυνεπειών
έπΓτουπεριβάλλοντος όρισμένων δημοσίων καίιδιωτικών έργων ",πούυιοθέτησε ή
'Επιτροπή στίς 10Ιουνίου 1980 καίδιαβίβασε στόΣυμβούλιο γιάλήψη αποφάσεως .
Μέβάση τίςσκέψεις αϋτές ,πρέπει νάέπιμείνει κανείς στήσημασία τωνχώρων πού
ποΰπροβλέπονται γιάκατασκήνωση καίγιάτάτροχόσπιτα .ΓΙρός τόσυμφέρον τουπερι­
βάλλοντος ,τωνέντοπί:ον πληθυσμών ,τωνάλλων τουριστών καίτων"δ ιωντων κατα-τ -
σκηνωτων ,θάπρέπει νάθεσπιστούν ο'Απαραίτητες διατάζεις γιάνάπεριοριστεί ή
κατασκήνωση καίήστά3μευση τωντροχόσπιτων στους είδικως προβλεπόμενους χώρους
καίγιάνάΑπαγορευθεί ι1)δημιουργία τέτοιων χώρων ,σέφυσικές ζώνες ητοποθεσίες
πούθεωρούνται πολύτιμες σέκοινοτικό ηέθνικό έπίπεδο .
Εξάλλου ,εΤναι έμφανές δτιγιάνάληφθεί σοβαρά υπόψη τόπεριβάλλον ΑπαιτεΤται μιά
"κοινή γλώσσα "δχιμόνο μεταξύ έκείνων πούδιαθέτουν τίςγνώσεις καίέκείνων πού
έχουν τήνευθύνη νάκάνουν τίςέπιλογές γιάτήνκοινωνική καίοίκονομική Ανάπτυξη ,
Αλλά Ακόμα γιάνάμπορέσει τόκοινό νάσυμμετάσχει στήν έπεξεργασία τωνΑποφάσεων .
Γιάτόσκοπό αυτό ,ήΕπιτροπή έπεζεργάστηκε μιάμεθολογική προσέγγιση γιάτήν
προοδευτική δημιουργία συστήματος ευρωπαϊκής ένημέρώσης γιάτήνκατάσταση του
περιβάλλοντος .'Ηπραγματοποίηση τοΟσχεδίου αύτοΟ ,πούόνομάατηκε "οίκολογική
χαρτογραφία ",θ6παράσχει συγκρίσιμες πληροφορίες σέκοινοτικό έπίπεδο γιάπέντετομείς πούγεννούν ανησυχίες :

-40-
"τοπίο καίφύση ","εί.:ϊφος","άτμόσφα ιρα'' :ύδατα "καί "φυσικοί κίνδυνοι ".Ε'έπ ι-
τρέψε ιπαραδ είγμοτος <άριν τήναναγνώριση τωνφυσικών ζωνων πουενουν '^ι^ίτερη Γτημσ–
σίαηείναι σπάνιες εεκοινοτικό έπίπεδο 'ήάκόμη τίςοϊκολονικές ών ισότητες ,γιά
τήνάντιμετώπιση τωνΟποίων 8δπρέπει νάΑναληφθούν ένέργειες σέκοινοτικά έπ'πεδο .
*Η "Επιτροπή Αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στςπαράκτιες καίστίς όρεινές περιο­
χέςπούχαρακτηρίζονται δπόευαίσθητο περιβάλλον καίυφίστανται πολλές καίποικίλες
πιέσεις δπόΑνθρωπινές δραστηριότητες καίίδίως Απότδντουρισμό .
'Ηκοινοτική δράση στ6 /τομέα αυτό Ακολουθεί δύοκυρίους άξονες :Αφενός λαμβάνεται
υπόψη στίς κατά τομέα πολιτικές τηςΚοινότητας (Αγροτική καίπεριφερειακή π.χ.)
ηΤδια»τερότητα τουπεριβάλλοντος τωνπεριοχών αυτών καί ,Αφετέρου ετοιμάζονται ,
έγχειρίδια ηοδηγοί δ"5σεως πού έχουν στό>ο νόθέσουν στήδιάθεση τωνμέρων πού
άφορα ηδιαχείρηση τγγ/παρακτίων ηόρεινων περιοχών ,τήσύνθεση τωνδιαθέσιμων
γνώσεων καίτηςδιαθέσιμης πείρας στ'ς διάφορες χώρες τηςΕυρωπαϊκής Κοινότητας ;.
'Ηκοινοτική δράση σέ6,τιάφορα τιςπαράκτιες περιοχές στηρίζεται στόν ευρωπαϊκό
Χάρτη –πρόγραμμα τ5νΑ-των ,πούκαταρτίστηκε σέσυνεργασία μέτήνΕπιτροπή καίψηφί­
στηκε &πότήνΣυνδιάσκεψη ναυτϊκδν περιοχΕν πούβρίσκονται στην περιφέρεια τί^ςΚοινό­
τητας .ΤόΕυρωπαϊκό Κονοβούλιο έζέφρασε τΓνεύχή νάέφαρμοστεΤ σύντομα δχάρτης
αυτός σέδλες τίςπαράκτιες περιοχές ,Παρεΐειγμα πρακτικής έφαρμογης πούάναφέρε -
ταιστίς δρεινές περ ιιχές εΤναι τόέγχειρίδιο γιάτήνέκτέλεση τωνμελετών πάνω
στίς συνέπειες τωντουριστικών διευθετήσεων στίς δρεινές περιοχές ,πούκαταρτί στΠ-
σέσυνεργασία μέτΤς Ινδ ιάφερόμενες γαλλιι-Ις υπηρεσίες καίδιάφορα ευραπαϊκά
ίνστ ιτούτα .

-41-
Αρχιτεκτ ονική κληρονομιά καττουρισμός
'Ηπολιτιστική κληρονομιά καΓΙδίως ήΑρχιτεκτονική Αποτελεί τηνβάση
ένός σημαντικού τμήματος τοΟδιεθνοΟς τουρκτμου τΡ|ςΕύρώπης .Οίμήευ­
ρωπαίοι τουρίστες Ερχονται νάδουτόνπολιτισμό μας ,δηλ ,τάμνημεία 30
περίπου αΙώνων πολιτισμού .
Επειδή ήΑρχιτεκτονική κληρονομιά Αποτελεί σημαντικό στοιχείο τηςπο­
λιτιστικής ταυτότητας τηςΕύρώπης εΤναι καίουσιαστικό στοιχείο τουδιεθνούς
τουρισμού σ'αύτή τήνπεριοχή τουκόσμου· "Ετσι Αποτελεί πολύτιμο κεφάλαιο ,
πούπαρέχει Αξιόλογα είσοδήματα σέπολλές περιοχές τηςΚοινότητας .ΣυνεπΟς
Αξίζει νάγίνει πιόγνωστή ,δστε νά,έκτιμηθεϊ καίνάδιαφυλαχθεί καλύτερα
γιάτίςμέλλουσες γενεές Εύρωπαίων ,Βχιμόνο σάνπηγή τουπολιτισμού τους ,
Αλλά καίσάνπηγή τουπλούτου τους .
Σήμερα δμως ,πολυάριθμα είιρωπαίκά Αρχιτεκτονικά Αγαθά Εχουγ υποβαθμιστεί .
Τάκέντρα τδνπόλεων ,πούάλλοτε ηταν δχιμόνο κέντρα τηςβιοτεχνίας ,τοΟ
έμπορίου καίτβν'τεχνδν Αλλά έπίσης καίοίκιστικά κέντρα γοήτρου ,Εχουν
καταληφθεί Απότίςδιοικήσεις καίτίςΙδιωτικές έταιρείες καίΕχουν
χάσει τόφυσικό κοινωνικό τους ..χαρακτήρα καίκάθε κοινωνική καίπολιτι­
στική ζωή .

Αυτί τάμνημεΤα τΡ|ςευρωπαϊκής ΙστορΓας μπορούν ,Κνκαταστούν προσιτά στό
κοινό ,νάπροσελκύσουν τους τουρίστες σέμέρη πουδέντά
έπ ισκέπτοντα ιμαζικά ,μπορούν Ακόμα νδχρησιμεύσουν σάνκαταλύματα γιδτουρί­
στες καίπαραθεριστές καΓσδνέργαστήρια γιάτεχνίτες .Επειδή οΐβιοτεχνικές κατα­
σκευές καίτδυλικά εΤναι Απαραίτητα γιάτήνΑναστήλωση καίσυντήρηση τωνπαλαιών
κτιρίων ,Γ)δμπορούσε Γ(αναστήλωση μιας συνοικίας ηένδς χωρίου νδγίνει μέτή
βοήθεια τδνβιοτεχνδν πούκατοικοΟν έκε~ καίμέτόντρδπο αύτό νδπροσελκύονται
ο'έν& ιαφερόμενο ιτουρίστες ,οχιμόνο Απότδπαλαιδ κτίρια Αλλά καίΑπότήν -
έργασίπ τδνβιοτεχνών .
Πρέπει νδτονιστεΤ δτιοιέργασίες Αναστήλωσης καίσυντήρησης καίοΙ
•τεχνικές δραστηριότητες πούσυνδέονται μ'αύτές εΤναι Απότίςδραστηριότητες
πούσυνεπάγονται υψηλό βαθμό Απασχόλησης έργατικου δυναμικού ,γεγονός Ιδιαίτερα
σημαντικό γιάτήνπερίοδο Ανεργίας διαρκείας πούπερνά ηΚοινότητα .Έζάλλου ή
Αναστήλωση καίήΑποκατάσταση γιάτουριστικούς σκοπούς Απαιτούν έργασία Από
ομάδα Αρχιτεκτόνων ,πολεοδόμων καίέπαγγελματιων πούΑσχολούνται μέτήνπροώθηση
τουτουρισμού ."Οπως -καταδεικνύε ιμελέτη ρέθέμα "Ο'Ευρωπαϊκές Κοινότητες καί
ήδιατήρηση τηςΑρχιτεκτονικής κληρονομιάς ",ήόποία πραγματοποιήθηκε μέχρημα­
τοδότηση τηςΕπιτροπής ,ολααυτά θδΑδηγήσουν στήδημιουργία Απασχολήσεων στίς
περιοχές πούέχουν μεγαλύτερη Ανδγκη .
Ενδιαφέρουσα εΤναι ηδι'απίστωση δτιολατδκοινοτικό όργανα Αναγνωρίζουν τή
σημασία τηςδιατήρησης τηςεύρωπαϊκης πολιτιστικής κληρονομιδς .0?Αρχηγοί
Κρατών ηκεβερνήσεων ,πρώτα Απ'δλους ,δήλωσαν κατδ τή"Διδσκεψη Κορυφής "της
Χδγης ,τόνΔεκέμβριο του1969 ,δτιέβλεπαν στήν Εύρώπη ενα "έζαιρετικό λίκνο "
πολιτισμού καίδτιθεωρούσαν Απαραίτητο ,νδέζασφαλιστεϊ ή"διαφύλαξη "τουλίκνου
αΰτου .
Πιόσυγκεκριμένα ,τόΣυμβούλιο ,στό .ψήφισμδ τουτηςΜαΐου 1977 πούΑφορδ ·/,
τήνσυνέχιση καίτήνΛλοποίηση πολιτικής καίπρογρδμματος δράσεως τωνΕυρωπαϊκών
Κοινοτήτων στόν τομέα τοΟπερ ιβδλλοντος ,εΤχε δηλώσει δτι"ήΑρχιτεκτονική καί
φυσική κληρονομιά Αποτελεί μηΑνανεώσιμο πλούτο τήςΚοινότητας καί
μέγιστη ύλική Απόδειξη τ.Ρ|ςπολιτιστικές καίΙστορικές ταυτότητας .
τηςΕυρώπης ".Διαπίστωνε 61ΊΤΙηκληρονομιά αώτή Απειλείται μέέρείπωση καί
έζαφδνιση καίεκρινε δτιμιδκοινοτική δρδση θδμπορούσε νδΑποβεί χρήσιμη (35).
'ΗΕυρωπαϊκή 'Επιτροπή πιστεύει δτιμίαπολιτική συντήρησης άπαιτεϊ νδδοθεϊ
ιδιαίτερη προσοχή στήν κατάρτιση τωνΑτόμων ποΟΑσχολούνται μέτήνΑναστήλωση ,
στήχρηματοδότηση τονεργασιών ,στήν φορολόγηση των"Ιστορικών "σπιτιών καίστα
Λροβλήρατα ποΟδημιουργεί ήατμοσφαιρική .μόλυνση . ·"*· ' ...

1-43- |
l
.|
Στηνεκθεσητης'Επι.τροπης γιατηνδημιουργία τουΕυρωπαϊκού 'ΐδρύμστος [
πούυποβλήθηκε στόΕυρωπαϊκό Συμβούλιοστίς17Νοεμβρίου 1977,εΤχεΑναφερ- [
Θε7,μεταξύάλλων,δτιΕναςΑπότουςστόχουςτοΟ'ΐδρύματος Βάμπορούσενά ■\
είναιηπολιτιστική αξιοποίηση τουτουρισμού πρόςοφελοςτηςευρωπαϊκής Κοι- I
νότητος.Ιύμφωναμέτην'!Ξπ·ιτραπήαυτόθάαποτελούσε εναάπότάμέσαγιάνά \
δοϋεϊλαϊκήύποστήριξη "στίςπρωτοβουλίες γιάτήδιατήρηση τήςκαλλιτεχνικής
κληρονομιάς . ,
'Ηεκθεσηυπογράμμιζε ,έξαλλου ,τηναναγκαιότητα νάπροωθηθούν πρωτοβουλίες
γιάάπόκοινούέκδηλώσεις στάμουσείακαίστάπνευματικά κέντρατηςΚοινότη­
τας,γι*νάδουνο?πολίτεςτηςΕυρώπηςτίπραγματικά τούςσυνδέειμέσαστίς
τόσεςΠΟΙκιλΓ«ςτωνπολιτισμών τουςκαθώςκαίτάκοινάνήματαπούκαθόλητή
διάρκειατηςι'στορίας τούςκατ'στησανκληρονόμους κοινηςκληρονομιΒς -(παρά !
τίςαντιθέσεις καίτίςΙχθρες).
ΤόΚοινοβούλιο ένδιαφέρεται Ιδιαίτεραγιάτήδιαφύλαξη
' · ·*.
τηςεύρωπαΐκΡίς πολιτιστικές κληρονομιδς .Σέ
ψήφισμάτουτης13ηςΜαΐου1974,δήλωνεανησυχίαγιάτήνελάττωση τουπλού- ;
τουτηςκληρονομιάς αύτηςκαίζητούσεάπότήν"Επιτροπή νάπροτείνει προσέγ- |
γισητωνεθνικώννομοθεσιών γιάτήδιατήρησήτης,τήσυνεργασία στόντομέα |
καταρτιοης τωνπροσώπων πούάσχολουντα ιμέτήνΑναστήλωση καίτήδημιουργία Ταμείου ^
μέστόχοτήχρηματοδότηση τωνπιόΕπειγόντων έργωνάναστηλω,σης ,Ιέαλλο ί
ψήφισμάτουτης1θης"Ιανουαρίου 1979,τόΕυρωπαϊκό Κοινοβούλιο έξέφραζε 'ί
τήνλύπητουποΰή"ΕπιτροπήδένεδωσεσυνέχειαστήναΥτησητου [
γιά"δρυσηευρωπαϊκού Ταμείουμνημείωνκαίιστορικών χώρων,δίετύπωνέ τήνευχή I
νάΑνατεθείτόεργοαίιτόστήνΕύρωπαϊκή Τράπεζα"'Επενδύσεων καίζητούσενά |
| ιενθαρρυνθεί ιδιαίτερα ήκατάρτιση τεχνιτών ϊκανώννάαναστηλώνουν κατάλληλα ' ί
τάμνημείαχρησιμοποιώντας παλιέςτεχνικές . !
(
Παράτήνομοφωνία αυτήτωνευρωπαϊκών οργάνων υπέρτηςδιατηρήσεως τηςαρχι- :
τεκτονικής κληρονομιάς ,ο*Ινέργειες ποΰΑναλήφθηκαν στήνπράξη
παραμένουν *σποραδικέςκαίπεριορισμένης σημασίας .Συνίστανται κυρίωςστήχρημα­
τοδότηση πανεπιστημιακών κέντρωνπούειδικεύονται στόντομέατηςσυντήρησης . |
θ!ένέργειεςαυτέςγιάτήνένίσχυση,πού"στόμέλλονθάπρέπεινάσυνεχιστούν '[
καίνάδιευρυνθοΟν ,δένσυνιστοΟν Ακόμαεύρωπαϊκή πολιτική διατήρησης της
ί'Ακίνητηςπεριουσίας τΡ^ςΕύρώπης,0άδπρεπενδΑντιμετωπισΥεϊ τόένδεχόμενο ^
Ανάληψηςσυντονισμένης δράσηςΑπότάκοινοτικά ΤαμεϊαγιάνάένισχυΒεϊ ήχρη-, >
ματοδότηση τδνέργασιωνΑναστήλωσης ,Ιδίωςστίςμειονεκτικές περιοχέςτής
Κοινότητας .

-44-
Γιατδνσκοπδ αυτό ,ηπαρέμβαση τηςΕυρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων
(ΕΤΕ)Βάητανοπωσδήποτε χρήσιμη .'Απαντώντας σέαΤτηση τηςΕπιτροπής ,τδν
'Ιούνιο του1980 ,ηΤράπεζα δήλωσε δτιδενθάυπήρχε κανένα εμπόδιο στό
*
ναπαρέμβει υπέρ ορισμένων σχεδΓων διατηρηοΠζ τηςΑρχιτεκτονικής κληρονο­
μιάς πούθάπληρούσαν τρε~ς δρους ινάεΤναι πραγματικές επενδύσεις καί
οχιάπλες έργασΓες συντηρησης *ο'έπενδύσεις αυτές νάευνοοϋν τηναύξη­
σητης οικονομικής παραγωγικότητας γενικά καίνάεΤναι δυνατών νάέπιλε-· »
γουν σύμφωνα μέτάκριτήρια τουάρθρου 130τήςσυνθήκης τήςΡώμης .Ότελευ -
ταΤος αυτός δρος θάμπορούσε νάπληρουτα ιΒντ6σχέδιο ένσωματωνόταν σέπρόγραμ­
μααναπτύξεως τωντουριστικών δυνατοτήτων μιας περιοχής .
'Εκτδς τήςΕΤΕκαΓτουΠεριφερειακού Ταμείου ,τάΕυρωπαϊκά Κοινωνικά
Ταμείο μπορεί επίσης νάσυνδράμει γιάτήδιατήρηση τήςαρχιτεκτονικής κλη­
ρονομιάς .Στήν πραγματι κάτητα ,τάΚοί'νωνικό Ταμείο παρεμβαίνει ηδηκαίθά
μπορούσε νάπαρεμβαίνει περισσότερο στδμέλλον γιάτηνκατάρτιση τωνάτδ-
μωνπούενδιαφέρονται γιάτήναναστήλωση καίτήν .διατήρηση τωνμνημείων καί
ίστορικων ηκαλλιτεχνικών κτιρίων .
Πρέπει νάυπενθυμιστεί δτιτόάρθρο 50τ?|ςσυνθήκης τήςΡώμης
υποχρεώνει τάΚράτη μέλη νάπροωθοΰν στόπλαίσιο κοινού προγράμματος τήν
ανταλλαγή έργαζομένων νέων .Τδδρθρο αυτό εμεινε γιάμεγάλο χρονικό διάστημα
Ανεκμετάλλευτο .Τδδεύτερο κοινό πρόγραμμα έκδόθηκε άπδτδΣυμβούλιο μόλις
τδ1979 .Προβλέπει ανταλλαγές γιάσύντομες ημακροχρόνιες περιόδους καθώς
καίσυμπληρωματική ένίσχυση γιάτάμαθήματα γλωσσάς στόπλαίσιο τωνμακρο­
χρόνιων ανταλλαγών .Τδένδιαφέρον τωνέργαζφμένων γιάτδπρόγραμμα αυτό
εΤναι πολύ μεγάλο καίενας συνεχώς αυξανόμενος αριθμός συμμετεχόντων προέρ­
χεται άπότδντομέα τωνυπηρεσιών καίΙδίως τουτουρισμού .
Τ<5πρόβλημα τήςσυντονισμένης κοινοτικής προσέγγισης στόθέμα
"ανταλλαγή νέων ",Ιδίως στήν κατηγορία 14εως28έτων ,μελετάται τώρα στδ
σύνολδ του .Παρόμοια προσέγγιση θάμπορούσε νάαναφέρεται δχιμδνο στήν
επεξεργασία προγράμματος ανταλλαγών νέων εργαζομένων Αλλά έπίσης καίστήν χρη­
σιμοποίηση τωνεθελοντικά προσφερομένων υπηρεσιών τους .Πρέπει νάσκεφθεί
κανείς δτιάνεργοι νέοι τουτομέα κατασκευών καίσυναφών δραστηριοτήτων θά :·
μποροΰσαν νάβρουν στήν αναστήλωση μνημείων ,εύρωπαϊκων πόλεων ήχωρίων
Απασχόληση πούθάτούς ένθουσίαζε ,νάΑποκτήσουν χρήσιμη πείρα ,νάδημιουργήσουν
θέσεις Απασχόλησης στόν τομέα τουτουρισμοΟ μέτήνΑναζωογόνηση τωνΑναστη -
λωμένων πολιτιστικών Αγαθδν .*Η"Επιτροπή Αντιμετωπίζει τόένδεχόμενο νάυποβάλει
στόΣυμβούλιο Ανακοίνωση έπίτοΟθέματος ποΟθάίπεριλαμβάνει τίςκατάλληλες .
προτάσεις * ' Γ

t--45-
ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΠΟΥΑΦΟΡΟΥΝ ΤΟΝΤΟΥΡΙΣΜΟ
(ΟΤέταρτηδδηγίατουΣυμβουλίου δτριθ.78/1033/Ε0Κτης19ηςΔεκεμβρίου
1978,περίτροποποιήσεως τηςδδηγίας69/169/ΕΟΚ"περίέναρμονίσεως
τωννομοθετικών ,κανονιστικών καίδκοικητικων διατάξεων ,τωνσχετικών
μέτίςΑπαλλαγές Απότούςφόρουςκύκλουέργασιωνκαίτουςειδικούς φό­
ρουςκύκλουέργασιων καίτούςεΐδικούςφόρουςκαταναλώσεως πούείσ–ι
πράττονται κατ"1τήνεΙσαγωγή στόπλαίσιοτηςδιεθνούς κυκλοφορίας των
ταξιδιωτών ",ΕΕI.366της28.12.1978,σ.31.
(2)"ΟδηγίατουΣυμβουλίου 'ριθ.72/166/ΕΟΚτης24ης"Αρριλίου 1972περί
έναρμονίσεως τωννομοθεσιών τωνΚρατώνμελώντωνσχετικών μέτήνΑσφά­
λισητηςδοτικήςεϋθύνης πούπροκύπτει Απότήνκυκλοφορία αυτοκινή­
τωνδχημάτωνκαίμέτόν"έλεγχοτήςίιποχρεώσεως πρόςΑσφάλιση ττ^ς
είιθύνηςαδτΠς,ΕΕ1_103της2.5.1972 .
(3)ΠρώτηδδηγίατουΣυμβουλίου τΠς4ηςΔεκεμβρίου 1980περίκαθιερώσεως
κοινοτικής Αδείαςδδηγήσεως ,ΕΕ1_375της31.12.1980 .
(4)Κανονισμός (ΕΟΚ)Αριθ.1390/81τουΣυμβουλίου τΡ^ς12ήςΜαΤου1981περί
έπεκτάσεως στουςμήμισθωτούς καίστάμέλητωνοΙκογενειων τους-του
κπνονισμου (ΕΟΚ)1408/71"περίέφαρμργής τωνσυστημάτων κοινωνικής
Ασφαλίσεως στούςμισθωτούς καίστίςοίκογένειές τουςπούδιακινούνται
έντόςτίηςΚοινότητας ",ΕΕ1_143της29.5.1981 ,σ.1.
(δ)Σύστασητης"Επιτροπής τΓίς8ης"ΐανόυαρίου 1981περίτηςέπισπεύσεως
τουδιακανονισμού τωνΑσφαλιστικών περιπτώσεων στδπλαίσιοτηςΑσφα­
λίσεωςτηςΑστικέςείιθύνης πούπροκύπτει Απότήνκυκλοφορία τωναυτο­
κινήτωνδχημάτων ,ΕΕ!_57της4.3.1981 ,σ.27.
(β)"ΟδηγίατουΣυμβουλίου Αριθ.68/368/ΕΟΚτής15ης'Οκτωβρίου 1968περί
.τωνλεπτομερε ιωνέφαρμογης τωνμεταβατικών μέτρωνστόντομέατωνμή
μισθωτών δραστηρ ιοτήτωνπούΑπάγονται στίςπροσωπικές ίιπηρεσίες (ΕΧ
κλάσηΔΤΤΒ):
1)*Εστιατόρια καίκαταστήματα καταναλώσεως ποτών(δμάδα852ΔΤΤθ)
2)Ξενοδοχεία έπιπλωμένα καίπαρεμφερή καταστήματα ,χώροικατασκηνώσε­
ως(δμάδα853ΔΤΤΒ). ,
(7)"ΟδηγίατοΟΣυμβουλίου Αριθ.75/368/ΕΟΚτης16ης"Ιουνίου1975,περί
τωνμέτρωνπούπροορίζονται νάδιευκολύνουν τήπραγματική άσκησητου
δικαιώματος έγκαταστίσεως καίτηςέλεύδερης παροχήςΑπηρεσιων γιάδιά­
φορεςδραστηριότητες (ΕΧκλάση01Ιωςκλάση85ΔΤΤΒ)καίΙδΓωςπερί
τωνμεταβατικών μέτρων ,γιάτίςδραστηριότητες αΑτές,ΕΕ1_167τής
30.6.1975 ,σ.22.
(θ)"ΑπόφασητουΣυμβουλίου καίτων"ΥπουργώνΠαιδείας πούσυνήλθαν στό
πλαίσιοτουΣυμβουλίου τΡ|ς9ηςΦεβρουαρίου 1976,πούπεριέχει πρόγραμμα
δράσεωςστόντομέαέκπαιδεύσεως,ΕΕ038της19.2.1976 ,σ.1.
(9)"ΈκτηδδηγίατοΟΣυμβουλίου Αριθ.77/388/ΕΟΚτης17ηςΜαΤου1977περί
έναρμονίσεως τωννομοθεσιών τδνΚρατώνμελών,τωνσχετικών μέτούς
φόρουςκύκλουέργασιων –Κοινόσύστημα φόρουπροστιθεμένης Αξίας:
δμοιόμορφηφορολογική βάση,ΕΕ1_145τ?ίς13.6.1977 ,σ.1.
(1θ)Κανονισμός (ΕΟΚ)Αριθ.1302/78τουΣυμβουλίου της12ης'ΐουνίου 1978
περίχορηγήσεως χρηματοδοτικής ένισχύσεωςσέπρογράμματα έκμεταλλεύσεως
έναλλακτικων ένεργειακων πηγών,ΕΕ1_158τ^ς"16.6.1978*σ.3.
(11)Κανονισμός (ΕΟΚ)Αριθ.1303/78τουΣυμβουλίου τΡίς12ης"Ιουνίου1978
περίχορηγήσεως χρηματοδοτικής ένισχΰσεως σέπρογράμματα έπιδείξεως γιά
έξοικονόμηση ένεργείας ,ΕΕΙ_15Θτής16.6.1978 ,σ·6.
■ ' ■?'-»■""i up'I'J"wJ'•'■«"WM.IM .iy\1 i".vinunipny.i.H»im

-AS-
(12)Κανονισμός (ΕΟΚ)ίχρίθ.117/66τουΣυμβουλίου της28ης'ΐουλΓου 1956,
περΓθεσπίσεως κοινώνκανόνωνγιάτΓςδιεθνεΤς δδικέςέπιβατικές με­
ταφορέςμέπούλμαν καΓλεωφορεΤα ΕΕΙ_147της9.θ.1966,σ.26Θ8.
(13)Κανονισμός (ΕΟΚ)&ριθ.517/72τουΣυμβουλίου της28ηςΦεβρουαρίου 1972,
περίθεσπίσεως κοινώνκανόνωνγιάτίςτακτικές καίεΙδικέςτακτικές
γραμμέςμέπούλμανκαίλεωφορεΤα μεταξύΚρατώνμελών,ΕΕΙ_67της20.
3.1978,σ.19.
(14)Κανονισμός (ΕΟΚ)διριθ.3022/77τουΣυμβουλίου της20ηςΔεκεμβρίου
1977,περίτροποποιήσεως τουκανονισμού 6ριθ.517/72της28ηςΦεβρουα
αρίου1972,ΕΕΙ_358της31.12.1977 ,σ.1.
(15)Κανονισμός (ΕΟΚ)δριθ.516/72τουΣυμβουλίου ,της28ηςΦεβρουαρίου ·
1972,περίκαθιερώσεως κοινώνκανόνωνγιάτίςγραμμέςτύπουσαΤταςμέ
πούλμανκαίλεωφορεία μεταξύΚρατώνμελών,ΕΕ1_67της20.3.1972 ,σ.13.
(,16)Κανονισμός (ΕΟΚ)δριθ.724/75τουΣυμβουλίου της18ηςΜαρτίου1975
περίδημιουργίας Είιρωπαϊκου ΤαμείουΠεριφερειακής 'Αναπτύξεως ,ΕΕ1_
73της21.3.1975 ,σ.1'δπωςτροποποιήθηκε δπότόνκανονισμό (ΕΟΚ)
6ριθ.214/79τουΣυμβουλίου της6ηςΦεβρουαρίου 1979,ΕΕI.35της
9.2.1979 ,σ.1.
(17)Κανονισμός (ΕΟΚ)&ριθ.2615/80τουΣυμβουλίου της7ης"Οκτωβρίου 1980
περίΑναλήψεως ε!δίκηςκοινοτικής ένεργείας γιάτήσυμβολήστήνίινάπτυ-
ξηδρισμένων γαλλικών καίΙταλικώνπεριφερειών στδπλαίσιοτηςδιευρύν–
;σεωςτηςΚοινότητας ,ΕΕ1_271της15ης"Οκτωβρίου 1980.
(ΐθ)Κανονισμός (ΕΟΚ)διριθ.2619/80τουΣυμβουλίου της7ης"Οκτωβρίου 1980
περίάναλήψεως είδίκηςκοινοτικής ένεργείας περιφερειακής άναπτύζεως
γιάτησυμβολήστήβελτίωση τηςοίκονομικης καίκοινωνικής καταστάσεως
τωνμεθοριακών ζωνωντης"Ιρλανδίας καίτηςΒορείου'ΐρλανδίας ,ΕΕ!_
271της15ης"Οκτωβρίου 1980.
(19)"ΟδηγίατουΣυμβουλίου αριθ.72/159/ΕΟΚτης17ης"Απριλίου 1972,περί
έκσυγχρον ισμουτωνγεωργικών έκμεταλλεύσεων ,ΕΕ1_96της23.4.1972 .
(2θ)"ΟδηγίατουΣυμβουλίου διριθ.72/160/Ε0Κτης17ης"Απριλίου 1972,περί
παύσεωςτηςγεωργικής δραστηριότητας καίτήδιάθεσητωνέδαφωνπούέλευ-
θερώθηκαν γιάδιαρθρωτικούς σκοπούς,ΕΕί.95της23.4.1972 .
(.21)"ΟδηγίατουΣυμβουλίου δριθ.72/161/ΕΟΚτης17ης"Απριλίου 1972,περί
τηςκοινωνικο-οικονομικης πληροφορήσεως καίέπαγγελματι κηςκαταρτίσεως
τωνγεωργων,ΕΕ!_96της23.4.1972 .
(22)"ΟδηγίατουΣυμβουλίου 6ριθ.75/268/ΕΟΚτης28ης'Απριλίου 1975,περί
τηςδρεινηςγεωργίας καίδρισμένων μειονεκτικών περιοχών ,ΕΕ128της
19.5.1975 ..
(23)"ΟδηγίατουΣυμβουλίου της8ηςΔεκεμβρίου 1975,περίποιότητας τωνδ-
δάτωνκολυμβήσεως ,ΕΕI.31,της5.2.1976,σ.1.
(24)"ΟδηγίατουΣυμβουλίου διριθ.76/464/ΕΟΚτης4ηςΜαΤου1976,περίρυ­
πάνσεως ^πούπροκαλείται άπόδρισμένες έπικίνδυνες ουσίεςπούέκχέονται
στόίιδάτινοπεριβάλλον τήςΚοινότητας ,ΕΕΙ_129της1Θ.5.1976 ,σ.23.

(25)®ΟδηγίατοΠΣυμβουλίου άριθ.73/404/Ε0Κ,της22αςΝοεμβρίου 1973,περίπρο­
σεγγίσεως τωννομοθεσιών τωνΚρατώνμελώντωναναφερομένων στάαπορρυπαντικά .
ΕΕ1_347της17.12.1973,σ.51
(26)®ΟδηγίατουΣυμβουλίου άριθ.78/176/ΕΟΚ,της20ηςΦεβρουαρίου 1978,περίτων
αποβλήτων πούπροέρχονται άπδτήβιομηχανία διοξειδίου τουτιτανίου.1
ΕΕ1_54της25.2.197Θ,σ.19
(27)ψήφισματουΣυμβουλίου της26ης'Ιουνίου197Θ,περίκαθορισμού προγράμματος
ενεργείας τωνΕυρωπαΤκων Κοινοτήτων στδντομέαέλεγχουκαίμειωσεωςτηςρυ­
πάνσεωςποΰπροξενεΐται άπδτήνέκχυσηυδρογονανθράκων στήθάλασσα.
EEC162thç8.7.1978 ,a.1
(2θ)'ΟδηγίατουΣυμβουλίου της15ηςΙουλίου1980,περίτωνδριακωντιμώνκαί
τωνενδεικτικών τιμώνατμοσφαιρικής ποιότητας γιάτδδιοξείδιο τουθείου
καίτά·α'ωρούμενα σωματίδια ,ΕΕΙ»229της30.08.1980 ,σ.30.
(29)ΨήφισματουΣυμβουλίου της15ης'ΐουλίου1980,περίτηςδιασυνοριακής ατμο­
σφαιρικής ρυπάνσεως ,άπδτδδιοξείδιο τουθείουκαίτδαιωρούμενα σωματί­
δια.
EEC222Trjç30.8.1980 ,a.1
(30)'ΟδηγίατουΣυμβουλίου άριθ.78/611/ΕΟΚτης29ης"Ιουνίου1978περίπροσεγγίσεως
τωννομοθεσιών τωνΚρατώνμελώντωναναφερομένων στηνπεριεκτικότητα της
βενζίνης σέμόλυβδο.
EEL197Trjq22.7.1978 ,a.19
(31)"ΟδηγίατουΣυμβουλίου άριθ.70/157/Ε0Κ,της6ηςΦεβρουαρίου 1970περίπροσεγ­
γίσεωςτωννομοθεσιών τωνΚρατώνμελώντωναναφερομένων στδαποδεκτόηχητικό
επίπεδοκαίστήδιάταξηεξατμίσεως τωνοχημάτωνμέκινητήρα.
EEL42Tnq23.2.1970,a.12'
–"Οπωςτροποποιήθηκε άπδτήν"ΟδηγίατουΣυμβουλίου αριθ.77/212/ΕΟΚτης
8.3.1977,ΕΕI.66της12.3.1977 ,σ.33* .
–"Οπωςπροσαρμόσθηκε άπδτήν*0δηγίατης"Επιτροπής άριθ.73/350της
7ηςΝοεμβρίου 1973,ΕΕI.321της22.11.1973 ,σ.33,
καίάπδτήν"Οδηγίατης'Επιτροπής άριθ.81/334/ΕΟΚτης13ης"Απριλίου
1981,ΕΕI.131της18.5.1981 .σ.6.
(32)*ΟδηγίατουΣυμβουλίου άριθ.78/1015/Ε0Κτης23ηςΝοεμβρίου 1978,^περί
προσεγγίσεως τωννομοθεσιών τωνΚρατώνμελώντωναναφερομένων στοαπο­δεκτόηχητικόεπίπεδοκαίστήδιάταξηεξατμίσεων τωνμοττοσυκλετων
ΕΕΙ_349της13.12.1978 ,σ.21
(3$)*0δηγίατουΣυμβουλίου άριθ.80/51/ΕΟΚτης20ηςΔεκεμβρίου 1979περίπεριορισμού
τουθορύβουποΰπροκαλείται άπδύποηχητικά αεροσκάφη ,ΕΕI.18της24.1.1980 ,σ.
σ.26
(34)'ΟδηγίατουΣυμβουλίου άριθ.79/409/Ε0Κτης2ης"Απριλίου1979,περίδιατηρή­
σεωςτωναγρίωνπτηνών,ΕΕI.103της25·4»1979 ,σ»1
(35)ΨήφισματουΣυμβουλίου τωνΕυρωπαΤκων Κοινοτήτων καίτωνάντιπροσώπωντων
κυβερνήσεων τωνΚρατώνμελώνπούσυνεδρίασαν στδπλαίσιοτου^Συμβουλίου ,^της17ηςΜαΤου1977.περίσυνεχίσεως καίύλοποιήσεως πολιτικήςκαίπρογράμ­
ματοςδράσεωςτωνΕυρωπαΤκων Κοινοτήτων στδντομέαπροστασίας περιβάλλοντος·
■■ΕΕ0139της13.6.1977 ,α,1.