ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
COM(93) 521 τελικό 
Βρυξέλλες, 28 Οκτωβρίου 1993 
Κατά προτεραιότητα ενέργειες στον τομέα της νεολαίας 
Έκθεση δραστηριοτήτων 1Θ92 
(υποβληθείσα από την Επιτροπή) 
IKvCKttC ICEOICVOUftWV 
Σελίδα 
Ι. Εισαγωγή 1 fiU 
Π. Γενικοί στόχοι του ψηφίσματος 2 
ΠΙ. Λειτουργική υποδομή 2 
IV. Εξέλιξη και αποτελέσματα των δραστηριοτήτων που υποστήριξε η 
Επιτροπή το 1992 2 
V. Μελλοντικές προοπτικές 10 
Ι- Εισαγωγή 1 <£>u 
Κατά προτεραιότητα ενέργειες στον τομέα της νεολαίας 
Έκθεση δραστηριοτήτων 1992 
1. Οι αρμόδιοι υπουργοί για θέματα νεότητας των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, που 
συνεδρίασαν στις 26 Ιουνίου 1991 στο Λουξεμβούργο, αναγνώρισαν την ανάγκη ανάπτυξης της 
συνεργασίας των κρατών μελών στον τομέα της νεολαίας, και ενέκριναν ψήφισμα περί των κατά 
προτεραιότητα ενεργειών στον τομέα της νεολαίας(Ι), με βάση το υπόμνημα ΗΝέοι στην Ευρωπαϊκή 
Κοινότητα"*2*, που υπέβαλε το 1990 η Επιτροπή. 
2. Στόχος του ψηφίσματος αυτού είναι να παρέχει στην Επιτροπή ένα νέο πλαίσιο κοινοτικής δράσης 
στον τομέα της νεότητας και για το σκοπό αυτό, οι υπουργοί καθόρισαν τους ακόλουθους τομείς 
δραστηριοτήτων: • 
Δράση Ι: Εντατικοποίηση της συνεργασίας μεταξύ των δομών των κρατών μελών που είναι 
αρμόδιες για την εργασία υπέρ των νέων 
Δράση Π: Ενημέρωση των νέων 
Δράση ΠΙ: Πρότυπα προγράμματα νέων - προώθηση του πνεύματος πρωτοβουλίας και 
δημιουργικότητας των' νέων 
Δράση IV: Συνεργασία στην κατάρτιση των οργανωτών δραστηριοτήτων για νέους, ιδίως στην 
ευρωπαϊκή της διάσταση. 
3. Για το 1992, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δημιούργησε ειδικό κονδύλι του προϋπολογισμού (Β3-1012) 
για κατά προτεραιότητες ενέργειες στον τομέα της νεολαίας, ύψους 5 MECU, που προσφέρει με 
τον τρόπο αυτό στην Κοινότητα τη δυνατότητα να παρέχει χρηματοδοτική βοήθεια σε 
δραστηριότητες στο πλαίσιο του ψηφίσματος. Στα σχόλια που υπέβαλε σχετικά με τον 
προϋπολογισμό, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διεύρυνε περισσότερο το πεδίο εφαρμογής του 
ψηφίσματος προσθέτοντας ότι ο διαθέσιμος προϋπολογισμός έπρεπε να χρησιμεύσει και για την 
υποστήριξη των ακόλουθων δραστηριοτήτων: 
Πολιτιστικές ανταλλαγές νέων στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα· 
Τποστήριξη πρωτοβουλιών κοινοτικού ενδιαφέροντος που αναπτύσσουν οργανώσεις νέων 
Λνταλλαγές με χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης· 
Ανταλλαγές με χώρες της Λατινικής Αμερικής· 
Ανταλλαγές με μεσογειακές χώρες: 
4. Η έκθεση αυτή παρουσιάζει τα σημαντικότερα αποτελέσματα του πρώτου έτους εφαρμογής του 
ψηφίσματος περί κατά προτεραιότητα ενεργειών στον τομέα της νεολαίας, και αφορά τις 
δραστηριότητες που πραγματοποιήθηκαν από την αρχή του καλοκαιριού του 1992 μέχρι το Μάρτιο 
1993. Οι πίνακες 1-4 (στο παράρτημα) παρουσιάζουν το συνολικό αριθμό προγραμμάτων που 
παρελήφθησαν/εγκρίθηκαν ανά δράση και ανά κράτος μέλος, τις επιδοτήσεις που χορηγήθηκαν ανά 
δράση και ανά κράτος μέλος, την ποσοστιαία κατανομή μεταξύ κρατών μελών της συνολικής 
επιδότησης που χορηγήθηκε για κάθε δράση και τον αριθμό συμμετεχόντων ανά δράση και ανά 
χώρα. 
(1> Επίσημη Εφημερίδα C 208/91 
<*> Έγγρ. COM(90) 469 τελικό 
π. 
5. Οι δραστηριότητες που υποστήριξε η Επιτροπή στο πλαίσιο του ψηφίσματος περί κατά 
προτεραιότητα ενεργειών στον τομέα της νεολαίας στοχεύουν στην εντατικοποίηση της 
συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών στον τομέα της νεότητας έξω από το επίσημο πλαίσιο της 
εκπαίδευσης και της κατάρτισης, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες δομές στον τομέα της νεολαίας 
στα κράτη μέλη και αντικατοπτρίζοντας την ποικιλία παραδόσεων και εμπειριών στον τομέα αυτό. 
6. Οι δραστηριότητες που υποστηρίζονται στο πλαίσιο του ψηφίσματος περί κατά προτεραιότητα 
ενεργειών στον τομέα της νεολαίας προβλέπουν μια δέσμη μέτρων τα οποία αποσκοπούν στην 
εξασφάλιση της συμπληρωματικότητας και της συνοχής με άλλα κοινοτικά προγράμματα και 
πρωτοβουλίες όπως π.χ. το πρόγραμμα Νεολαία για την Ευρώπη, το πρόγραμμα TEMPUS και τα 
προγράμματα πρωτοβουλίας νέων του προγράμματος PETRA. 
7. Ο μεσοχρόνιος και μακροχρόνιος στόχος των δραστηριοτήτων αυτών είναι η προώθηση της 
ανάπτυξης μιας ευρωπαϊκής διάστασης στην εργασία υπέρ των νέων στην Κοινότητα. Στο πλαίσιο 
αυτό, οι δραστηριότητες δεν απευθύνονται μόνο στους νέους αλλά και στους πολλαπλασιαστές των 
κρατών μελών οι οποίοι είτε είναι αρμόδιοι για την εργασία υπέρ των νέων σε τοπικό και 
περιφερειακό επίπεδο, είτε εργάζονται άμεσα με νέους σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό 
επίπεδο, έξω από το πλαίσιο του σχολείου ή της επαγγελματικής κατάρτισης. 
ΠΙ. Λειτουργική υποδοαή 
8. Σύμφωνα με το ψήφισμα του Συμβουλίου, η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων εφαρμόζει τις 
δραστηριότητες αυτές. Η ad hoc ομάδα "νεολαία" του Συμβουλίου παρακολουθεί την εξέλιξη της 
εφαρμογής του ψηφίσματος. 
9. Κατά την εφαρμογή του ψηφίσματος περί κατά προτεραιότητα ενεργειών στον τομέα της νεότητας, 
η Επιτροπή επικουρείται από μια μονάδα τεχνικής βοήθειας, το γραφείο νεολαίας PETRA . 
IV. ΕΕέλιΕτι και αποτελεσαατα των δραστηριοτήτων που υποστήοιΕε ti Επιτροπή το 1992 
Δράση Ι: Εντατικοποίηση της συνεργασίας μεταξύ των δομών των κρατών μελών που είναι 
αρμόδιες για την εργασία υπέρ των νέων 
10. Η δράση Ι αποσκοπεί να καταστήσει δυνατό σε όσους εργάζονται στον τομέα της νεολαίας στα 
κράτη μέλη να εντοπίζουν εταίρους, να ανταλλάσσουν εμπειρίες, να εξοικειώνονται περισσότερο 
με εργασιακές καταστάσεις και δομές άλλων κρατών μελών, να διερευνούν τις δυνατότητες 
συνεργασίας στους τομείς της αρμοδιότητας τους και να κατανοούν καλύτερα το πλαίσιο που τους 
προσφέρει η Κοινότητα στον τομέα της νεολαίας. Για το σκοπό αυτό, μπορεί να χορηγηθεί 
χρηματοδοτική υποστήριξη για διαμονή σε άλλα κράτη με στόχο τη μελέτη, σε σεμινάρια και 
εργαστήρια. 
11. Μέσω της δράσης Ι, η Επιτροπή προσπάθησε να εξασφαλίσει τη συμμετοχή πολλαπλασιαστών από 
όσο δυνατόν περισσότερους τομείς στα διάφορα κράτη μέλη. Επομένως η δράση αυτή απευθύνεται: 
σε στελέχη στον τομέα της νεολαίας σε εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο, όπως π.χ. δημόσιοι 
υπάλληλοι που απασχολούνται σε υπηρεσίες νεολαίας των εθνικών, περιφερειακών ή τοπικών 
διοικήσεων, σύμβουλοι αρμόδιοι για θέματα νεολαίας σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο* σε 
στελέχη ενώσεων νέων και σε οργανωτές δραστηριοτήτων για νέους που εργάζονται με πλήρη 
απασχόληση, μερική απασχόληση ή εθελοντικά σε ευρωπαϊκό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο, και 
μπορούν να αποδείξουν ορισμένη πρακτική εμπειρία σε εργασία υπέρ των νέων. 
12. Το 1992, η πλειονότητα των αιτήσεων που παρέλαβε η Επιτροπή, υποβλήθηκαν από υπεύθυνους των 
τριών κρατών μελών που διαθέτουν την μεγαλύτερη εμπειρία συνεργασίας στον τομέα της 
νεολαίας, δηλαδή τη Γαλλία, τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Χορηγήθηκαν επιδοτήσεις σε 
διάφορους φορείς που αντιπροσώπευαν μεταξύ άλλων υπηρεσίες νεότητας οι οποίες εξαρτώνται από 
τοπικές και περιφερειακές αρχές, δημόσιους ή ημι-δημόσιους οργανισμούς υπεύθυνους για εργασία 
υπέρ των νέων σε περιφερειακό και εθνικό επίπεδο, και εθελοντικές οργανώσεις νεολαίας με 
δραστηριότητες στον κοινωνικό τομέα, στον πολιτιστικό τομέα και ιδίως στον τομέα της 
προστασίας του περιβάλλοντος. Οι δραστηριότητες των συμμετεχόντων στη δράση Ι 
αντικατοπτρίζουν μεγάλη ποικιλία επαγγελματικών προφίλ στις δομές εργασίας υπέρ των νέων σε 
ολόκληρη την Κοινότητα: πολλαπλασιαστές που εργάζονται στο παραδοσιακό πλαίσιο εργασίας 
υπέρ των νέων όπως π.χ.οργανώσεις νεολαίας, κοινοτικά κέντρα, λέσχες νέων, κέντρα ενημέρωσης 
νέων, κέντρα υποδοχής νέων, καθώς και πολλαπλασιαστές που εργάζονται άμεσα επί τόπου με 
νέους ή δημιουργούν επαφές με νέους. 
13. Οι δραστηριότητες διαμονής για μελέτη που έλαβαν υποστήριξη το 1992 στο πλαίσιο της δράσης 
Ι είχαν ως κύριο στόχο να παρέχουν στους οργανωτές δραστηριοτήτων για νέους και σε άλλους 
πολλαπλασιαστές την ευκαιρία να εξοικειωθούν με την πολιτική εργασίας υπέρ των νέων σε 
περιφερειακό και τοπικό επίπεδο σε άλλα κράτη μέλη, να μελετήσουν την πρακτική εφαρμογή επί 
τόπου και να προετοιμάσουν προγράμματα μελλοντικής συνεργασίας σε συγκεκριμένους τομείς. Τα 
θέμα αυτών των δραστηριοτήτων διαμονής για μελέτη αφορούσαν τη μελέτη και την καθοδήγηση 
των νέων σε τοπικό επίπεδο, την εργασία με νέους στον τομέα του περιβάλλοντος, την οργάνωση 
καλλιτεχνικών δραστηριοτήτων, την εργασία με νέα κορίτσια, την εργασία με νέους από 
μειονεκτικές ομάδες πληθυσμού και προβλήματα που αφορούν την κινητικότητα των νέων. 
14. Τα σεμινάρια και τα εργαστήρια που επιδοτήθηκαν στο πλαίσιο της δράσης Ι αποτέλεσαν 
σημαντικά κέντρα πολυμερών συναντήσεων και παρείχαν στους συμμετέχοντες την ευκαιρία να 
εξοικειωθούν με τις μεθόδους που χρησιμοποιούνται κατά την οργάνωση δραστηριοτήτων με 
συγκεκριμένες ομάδες στόχους όπως π.χ. οι νέοι από αστικές περιοχές, νέοι μετανάστες, άστεγοι 
νέοι, άνεργοι νέοι· ή για την οργάνωση δραστηριοτήτων γύρω από συγκεκριμένα θέματα όπως π.χ. 
η ευρωπαϊκή ενοποίηση, η συνεργασία με τις περιφερειακές χώρες της Κοινότητας, η ενεργός 
άσκηση της ιδιότητας του ευρωπαίου πολίτη, τα δικαιώματα των μεταναστών και η ρατσιστική και 
ξενοφοβική συμπεριφορά των νέων. 
15. Πρέπει να σημειώσουμε ότι για τους περισσότερους συμμετέχοντες, οι δραστηριότητες της δράσης 
Ι παρείχαν την πρώτη ευκαιρία για σύγκριση των πρακτικών της εργασίας τους με νέους με την 
εργασία των συναδέλφων τους από τα άλλα κράτη μέλη και για ένταξη σε ευρωπαϊκές προοπτικές 
της εμπειρίας που απέκτησαν σε τοπικό, περιφερειακό ή εθνικό επίπεδο. Αυτό ισχύει και για τους 
πολλαπλασιαστές που εργάζονται στο πλαίσιο φορέων αρμόδιων για την πλήρη απασχόληση των 
νέων, όσο και για τους οργανωτές δραστηριοτήτων για νέους που εργάζονται εθελοντικά. Μολονότι 
τα θέματα που επιλέγονται και το προφίλ των συμμετεχόντων διαφέρουν σε σημαντικό βαθμό, είναι 
ωστόσο σκόπιμο να παρατηρήσουμε ότι η πλειονότητα των αρμόδιων δομών για την εργασία των 
νέων στα κράτη μέλη δεν κατόρθωσαν να εκμεταλλευθούν στο έπακρο τις ευκαιρίες που τους 
παρουσιάστηκαν ως προς την αύξηση της συνεργασίας στον τομέα αυτό. Φαίνεται εξάλλου ότι 
υπήρξαν πολύ λίγες δραστηριότητες με άξονα ιδιαίτερες μεθόδους ή πρότυπα εργασίας με νέους 
στα διάφορα κράτη μέλη ή με άξονα την ανάλυση των δυνατοτήτων εφαρμογής των προτύπων 
αυτών στην εργασία με τους νέους σε άλλα κράτη μέλη. 
Δράση Π: Ενημέρωση των νέων 
16. Δεδομένου ότι το 1992 δεν ελήφθη καμία απόφαση σχετικά με την εφαρμογή του προγράμματος 
δράσης "ενημέρωση των νέων" της Επιτροπής, οι δραστηριότητες ενημέρωσης των νέων είχαν 
ανασταλεί στη διάρκεια της περιόδου αυτής. Στο πλαίσιο της δράσης II διατέθηκαν κονδύλια για 
την δημοσίευση και τη διάδοση στις 9 κοινοτικές γλώσσες του χάρτη δικαιωμάτων των νέων του 
φόρουμ νεολαίας της ΕΚ. 
Δράση ΠΙ: Πρότυπα προγράμματα νέων - προώθηση του πνεύματος πρωτοβουλίας και 
δημιουργικότητας των νέων 
17. Η δράση ΠΙ στοχεύει να τονώσει την πρωτοβουλία και τη δημιουργικότητα των νέων της 
Ευρωπαϊκής Κοινότητας παρέχοντας οικονομική υποστήριξη σε πρότυπα προγράμματα νέων τα 
οποία καταρτίζονται από νέους για νέους, έξω από τα πλαίσια των επίσημων συστημάτων 
εκπαίδευσης και κατάρτισης, και αντικατοπτρίζουν την κοινωνική, πολιτιστική ή οικονομική 
κατάσταση της τοπικής τους κοινότητας. Τα πρότυπα προγράμματα νέων στοχεύουν ανεξαιρέτως 
σε όλους τους νέους, ενώ δίνεται προτεραιότητα σε προγράμματα που αντικατοπτρίζουν την 
πολιτιστική / θρησκευτική / γλωσσική ποικιλία κάθε τοπικής κοινότητας. 
18. Η δράση ΠΙ απευθύνεται σε νέους ηλικίας 15-25 ετών με βάση την άμεση συμμετοχή τους σε μία 
τοπική κοινότητα. Όπως ακριβώς και το πρόγραμμα Νεολαία για την Ευρώπη, η δράση ΠΙ στοχεύει 
να προωθήσει τη συμμετοχή των μειονεκτούντων νέων (είτε η μειονεξία αυτή οφείλεται σε 
κοινωνικοοικονομικούς, γεωγραφικούς ή προσωπικούς λόγους) επιδοτώντας μέχρι 75% του 
συνολικού κόστους προγραμμάτων στα οποία συμμετέχουν οι νέοι αυτοί. 
19. Το 1992, η δράση ΠΙ γνώρισε τεράστια ανταπόκριση από ομάδες νέων διαφόρων τοπικών 
κοινοτήτων σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Η πλειονότητα των αιτήσεων υποβλήθηκαν 
από το Ηνωμένο Βασίλειο, και οτη συνέχεια από την Ισπανία και τη Δανία. Αυτό δείχνει ότι η. 
διάδοση πληροφοριών ήταν αποτελεσματικότερη στις χώρες αυτές απ' ό,τι σε άλλες. Ένας άλλος 
παράγοντας που πρέπει να συνυπολογιστεί είναι ότι ορισμένα κράτη μέλη ήδη χορηγούν εθνικές 
επιδοτήσεις σε αυτό το είδος πρωτοβουλιών, ενώ σε άλλα, οι χορηγούμενες επιδοτήσεις σε 
προγράμματα και πρωτοβουλίες νέων έχουν περικοπεί σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο. Οι 
περισσότερες αιτήσεις επιδότησης υποβλήθηκαν από τοπικές ομάδες νέων, από κοινωνικές και 
πολιτιστικές ενώσεις, από τοπικές και περιφερειακές υπηρεσίες νεολαίας και από τοπικά και 
περιφερειακά παραρτήματα εθνικών και διεθνών οργανώσεων. Επίσης, σε πολλές περιπτώσεις δεν 
επρόκειτο για υφιστάμενες ομάδες αλλά μάλλον για μη οργανωμένους νέους οι οποίοι 
συγκεντρώθηκαν για να υποβάλουν πρότυπα προγράμματα. 
20. Οι δραστηριότητες που έλαβαν χρηματοδοτική υποστήριξη στο πλαίσιο της δράσης ΠΙ το 1992 
παρέχουν μια σαφή ένδειξη των διαφορετικών αναγκών, ενδιαφερόντων και προβληματισμών των 
νέων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας ανάλογα με την τοπική τους κοινότητα. Τα θέματα των 
προγραμμάτων αυτών εντάσσονταν σε μία από τις εξής κατηγορίες: ένταξη των μειονεκτούντων 
νέων (νέοι από διαφορετικά πολιτιστικά υπόβαθρα, περιθωριοποιημένοι νέοι, νέοι με ειδικές 
ανάγκες)· παροχή βοήθειας από νέους σε νέους (τοξικομανία/αλκοολισμός, εγκληματικότητα, 
προβλήματα υγείας)· ενημέρωση των νέων (δικαιώματα των νέων, στέγαση, απασχόληση)· γενικές 
δραστηριότητες στον τομέα της νεολαίας (δημιουργία κέντρων/λεσχών/ενώσεων νέων)· τοπική 
πολιτιστική παράδοση (ανακαίνιση, παραδοσιακή χειροτεχνία)· μέσα ενημέρωσης (ραδιόφωνο, 
εφημερίδες, βίντεο)· πολιτιστικές δραστηριότητες (τέχνες, θέατρο, χορός, μουσική)· περιβάλλον. 
Παρά τη μεγάλη αυτή ποικιλία των προτεινόμενων θεμάτων, το κύριο θέμα παραμένει το πρόβλημα 
"ένταξης" των νέων, αντικατοπτρίζοντας με τον τρόπο αυτό τον προβληματισμό των νέων 
Ευρωπαίων απέναντι στον αυξανόμενο οικονομικό και κοινωνικό αποκλεισμό ορισμένων ομάδων. 
Οι νέοι που κατοικούν σε ένα ποικίλο πολιτισμικά αστικό περιβάλλον επέδειξαν ιδιαίτερο 
ενδιαφέρον να ασχοληθούν όχι μόνο με το πρόβλημα ένταξης των περιθωριοποιημένων ομάδων, 
αλλά και με τις δικές τους αντιδράσεις, ως ενεργά μέλη της κοινότητας τους, απέναντι στις ομάδες 
αυτές. 
21. Αντίθετα με τα κοινοτικά προγράμματα που στοχεύουν στην προώθηση της κινητικότητας των 
νέων, η δράση ΠΙ απευθύνεται στους νέους ως μέλη μιας τοπικής κοινότητας και παρουσιάζει 
ενδείξεις ως προς τα ενδιαφέροντα τους αναφορικά με την κοινότητα αυτή. Ορισμένα πρότυπα 
προγράμματα νέων που έλαβαν επιδότηση το 1992 πάντως, επέλεξαν ως κεντρικό θέμα την Ευρώπη. 
Οι νέοι που συμμετείχαν στα προγράμματα αυτά εξέτασαν τη θέση που κατέχει η τοπική τους 
κοινότητα στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και προσπάθησαν ιδιαίτερα να υποβάλουν 
προγράμματα, τα αποτελέσματα των οποίων θα μπορούσαν να χρησιμεύσουν και στους νέους άλλων 
κρατών μελών. 
22. Για πρώτη φορά, η δράση III παρείχε στους νέους την ευκαιρία να ωφεληθούν από άμεση 
χρηματοδοτική βοήθεια της Κοινότητας για δραστηριότητες που επινόησαν και διαχειρίστηκαν οι 
ίδιοι, και με τον τρόπο αυτό δημιουργήθηκε ένας νέος και απτός δεσμός μεταξύ των νέων αυτών 
και της Κοινότητας. 
Δράση IV: Συνεργασία στην κατάρτιση των οργανωτών δραστηριοτήτων για νέους, ιδίως στην 
ευρωπαϊκή της διάσταση 
23. Η δράση IV των κατά προτεραιότητα ενεργειών προβλέπει την παροχή χρηματοδοτικής υποστήριξης 
σε πρωτοβουλίες που επιτρέπουν ανταλλαγές εμπειριών και πληροφοριών μεταξύ των υπευθύνων 
για την κατάρτιση των οργανωτών δραστηριοτήτων για νέους στα διάφορα κράτη μέλη· ή/και σε 
πρωτοβουλίες που διευκολύνουν τους οργανωτές δραστηριοτήτων για νέους να χρησιμοποιούν τα 
προσόντα τους σε άλλα κράτη μέλη· ή που επιτρέπουν την εφαρμογή και ανάπτυξη διακρατικών 
και ευρωπαϊκών δεσμών μεταξύ των συμμετεχόντων φορέων και οργανισμών κατά την αρχική ή 
συνεχή κατάρτιση των οργανωτών δραστηριοτήτων για νέους. 
24. Η δράση IV απευθύνεται στις αρχές κάθε κράτους μέλους, στις οργανώσεις/οργανισμούς που 
αναπτύσσουν δραστηριότητα στον τομέα της αρχικής κατάρτισης ή/και της συνεχούς κατάρτισης 
των οργανωτών δραστηριοτήτων για νέους σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο 
και στις οργανώσεις νέων που διαθέτουν εμπειρία στον τομέα της κατάρτισης των οργανωτών 
δραστηριοτήτων για νέους σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Είναι σκόπιμο να υπογραμμίσουμε ότι οι 
δραστηριότητες που υποστηρίζονται στο πλαίσιο της δράσης IV δεν απευθύνονται στο γενικό κοινό 
αλλά περισσότερο σε οργανισμούς με εμπειρία στον τομέα της κατάρτισης των οργανωτών 
δραστηριοτήτων για νέους, που διαθέτουν επαρκή προσόντα για την ανάπτυξη καινοτόμων 
διακρατικών δραστηριοτήτων στον τομέα αυτό. Οι προβλεπόμενες δραστηριότητες στο πλαίσιο 
της δράσης IV παρέχουν ένα ευρύτερο φάσμα δυνατοτήτων ως προς την επαγγελματική 
τελειοποίηση των οργανωτών δραστηριοτήτων για νέους και των εκπαιδευτών τους, από ό,τι τα 
μέτρα που ισχύουν σήμερα. Οι δραστηριότητες της δράσης IV δεν πρέπει να συγχέονται με άλλες 
μορφές δραστηριοτήτων κατάρτισης των οργανωτών δραστηριοτήτων για νέους όπως π.χ. εκείνες 
που προβλέπονται στο πλαίσιο του προγράμματος Νεολαία για την Ευρώπη, οι οποίες συνδέονται 
με την προετοιμασία, την εφαρμογή και την αξιολόγηση των ανταλλαγών νέων. 
25. Οι δραστηριότητες που υποστηρίζονται δυνάμει της δράσης IV περιλαμβάνουν: επισκέψεις μελέτης 
για υπεύθυνους κατάρτισης των οργανωτών δραστηριοτήτων για νέους, με στόχο να δοθεί στους 
συμμετέχοντες η ευκαιρία να ανακαλύψουν "επί τόπου", σε άλλα κράτη μέλη, τις συνήθεις 
δραστηριότητες κατάρτισης των οργανωτών δραστηριοτήτων, και να οριστικοποιήσουν τη 
συνεργασία μεταξύ τους· επισκέψεις μελέτης για οργανωτές δραστηριοτήτων για νέους με στόχο 
να τους δοθεί δυνατότητα να διενεργήσουν τις απαραίτητες επαφές για τη δική τους επαγγελματική 
επιμόρφωση· σεμινάρια και μελέτες με στόχο τη συγκέντρωση συμπληρωματικών πληροφοριών ως 
προς το καθεστώς των οργανωτών δραστηριοτήτων για νέους και την κατάρτιση τους σε άλλα 
κράτη μέλη· σύσταση και εφαρμογή ενοτήτων κατάρτισης για οργανωτές δραστηριοτήτων για 
νέους, με συγκεκριμένο διδακτικό στόχο που πρέπει να επιτρέπει την κατάδειξη της "ευρωπαϊκής 
διάστασης" και να την ενσωματώνει ως "προστιθέμενη αξία" στα προγράμματα αρχικής ή συνεχούς 
κατάρτισης που απευθύνονται στους οργανωτές δραστηριοτήτων για νέους σε εθνικό επίπεδο. 
26. Το 1992, εκείνοι που ωφελήθηκαν κατά κύριο λόγο από τις χορηγούμενες επιδοτήσεις στο πλαίσιο 
της δράσης IV ήταν δημόσιοι ή ημιδημόσιοι οργανισμοί με εμπειρία σε θέματα ευρωπαϊκής 
συνεργασίας στον τομέα της κατάρτισης των οργανωτών δραστηριοτήτων για νέους. Οι επισκέψεις 
μελέτης για οργανωτές δραστηριοτήτων για νέους και για εκπαιδευτές των οργανωτών αυτών 
διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο, επιτρέποντας την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των αρμόδιων 
δομών και οργανώσεων για την κατάρτιση των οργανωτών δραστηριοτήτων για νέους. Αποτέλεσαν 
εξάλλου το πρώτο βήμα π.χ. για τη συγκρότηση ενός δικτύου οργανωτών δραστηριοτήτων για 
νέους και εκπαιδευτών που εργάζονται άμεσα και επί τόπου. 
27. Τα σεμινάρια και οι μελέτες παρείχαν στους συμμετέχοντες την ευκαιρία να μελετήσουν το 
καθεστώς και το προφίλ των οργανωτών δραστηριοτήτων για νέους στα κράτη μέλη, καθώς και 
τη θέση που κατέχουν στην αγορά εργασίας γενικά. Παρείχαν εξάλλου το πλαίσιο που τους 
επέτρεπε να διερευνήσουν το κοινωνικό και πολιτιστικό περιβάλλον εργασίας των οργανωτών 
δραστηριοτήτων για νέους και να καθορίσουν το μέτρο στο οποίο οι δραστηριότητες 
συμπληρωματικής κατάρτισης που υφίστανται σε εθνικό επίπεδο στα κράτη μέλη μπορούν να 
ενσωματώσουν την ευρωπαϊκή διάσταση. 
28. Οι δραστηριότητες που υποστηρίχθηκαν το 1992 σχετικά με την εκπόνηση και την πρακτική 
εφαρμογή ενοτήτων κατάρτισης επικεντρώθηκαν στη διαπολίτιστική μάθηση. Οι ενότητες που 
δημιουργήθηκαν με τον τρόπο αυτό θα χρησιμεύσουν να για να δοθεί μια πραγματική ευρωπαϊκή 
διάσταση στην κατάρτιση των οργανωτών δραστηριοτήτων για νέους, την οποία παρέχουν τα 
ιδρύματα κατάρτισης σε περιφερειακό και εθνικό επίπεδο. 
29. Οι δραστηριότητες της δράσης IV αντικατοπτρίζουν την ανάγκη και το αυξανόμενο ενδιαφέρον για 
την ανάπτυξη δικτύων συνεργασίας μεταξύ των οργανισμών κατάρτισης των διαφόρων κρατών 
μελών, για τη δημιουργία συνθηκών εργασίας που θα επιτρέπουν να περιλαμβάνονται στην 
κατάρτιση στοιχεία που επιτρέπουν την ανάπτυξη της κινητικότητας των οργανωτών 
δραστηριοτήτων για νέους. Μολονότι είναι σαφές ότι η συνεργασία αυτή πρέπει να αφορά όλα τα 
κράτη μέλη, η ενεργός εφαρμογή της το 1992 παρουσίασε διακυμάνσεις, με δεδομένες τις 
σημαντικές διαφορές που υπάρχουν μεταξύ των διαφόρων κρατών μελών όσον αφορά το καθεστώς 
και την κατάρτιση των οργανωτών δραστηριοτήτων για νέους. 
Πολιτιστικές ανταλλαγές νέων 
30. Στο πλαίσιο των ανταλλαγών αυτών, χορηγήθηκε χρηματοδοτική υποστήριξη σε προγράμματα 
τριμερών ή πολυμερών ανταλλαγών, διάρκειας από 3 ημέρες έως 4 εβδομάδες, που απευθύνονταν 
σε νέους 15-25 ετών και οργανώθηκαν με πρωτοβουλία των ίδιων των νέων. Τα προγράμματα αυτά 
πρέπει να διαθέτουν συνεχή παιδαγωγική δομή και να προσφέρουν, μέσα από την καλλιτεχνική 
έκφραση, μια πολύτιμη ευρωπαϊκή πολιτιστική εμπειρία στους συμμετέχοντες. 
31. Οι αιτήσεις επιδότησης που υποβλήθηκαν το 1992 για αυτό το είδος δραστηριοτήτων προέρχονταν 
κυρίως από οργανώσεις με δραστηριότητα σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Τα προτεινόμενα 
σχέδια κάλυπταν ευρύ φάσμα πολιτιστικών δραστηριοτήτων: θέατρο, χορός, μουσική, πλαστικές 
τέχνες, βίντεο, φωτογραφία, γλυπτική, συζητήσεις για τον ευρωπαϊκό πολιτισμό, οργάνωση και 
παραγωγή θεαμάτων. 
32. Το ευρύ φάσμα προγραμμάτων πολιτιστικών ανταλλαγών που έλαβαν υποστήριξη το 1992 δείχνει 
ότι η καλλιτεχνική έκφραση δεν αποτελεί απλά μια δημοφιλή μέθοδο της πρακτικής εργασίας με 
νέους, αλλά και σημαντικό εργαλείο εργασίας με νέους στο πλαίσιο της κινητικότητας και ιδίως 
της εργασίας με μειονεκτούντες νέους. Έχει αποδειχθεί ότι η καλλιτεχνική έκφραση αποτελεί 
κατάλληλο και καινοτόμο εργαλείο προετοιμασίας των δραστηριοτήτων πριν την έναρξη του 
προγράμματος και διευκόλυνσης της εφαρμογής του προγράμματος αυτού. 
Υποστήριξη σε πρωτοβουλίες κοινοτικού ενδιαφέροντος που αναπτύσσουν οργανώσεις νεολαίας 
33. Στόχος της δράσης αυτής είναι να δοθεί στις οργανώσεις νεολαίας η δυνατότητα αύξησης της 
συνεργασίας μεταξύ των οργανώσεων νεολαίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο και να διατηρηθούν οι 
απαραίτητες επαφές μέσα από τη δημιουργία υποδομών. Η χρηματοδοτική αυτή βοήθεια επομένως 
παρέχεται για: συνεργασία μεταξύ οργανώσεων σε τοπικό, περιφερειακό ή εθνικό επίπεδο, για την 
ανάπτυξη ενός συγκεκριμένου προγράμματος κοινοτικού ενδιαφέροντος· και για τη δημιουργία μίας 
υποδομής στην οποία θα συμμετέχουν οργανώσεις τουλάχιστον 4 κρατών μελών, για να 
αναπτυχθούν οι πρωτοβουλίες που έχουν αναληφθεί από τις οργανώσεις αυτές και να επεκταθεί 
η υποδομή σε νέους εταίρους. 
34. Οι περισσότερες αιτήσεις επιδότησης του 1992 υποβλήθηκαν από οργανώσεις με δραστηριότητα σε 
τοπικό ή ευρωπαϊκό επίπεδο, οι οποίες επιθυμούσαν να αναπτύξουν την υποδομή τους για να 
συνεχίσουν την εργασία υπέρ των νέων που ήδη έχουν αναλάβει, καθώς και για να εντοπίσουν και 
να συγκροτήσουν δίκτυα νέων εταίρων. Επρόκειτο κυρίως για ευρωπαϊκές μη κυβερνητικές 
οργανώσεις (με δραστηριότητα στους τομείς του περιβάλλοντος, των νέων με ειδικές ανάγκες και 
των εθελοντών) και για ισπανικές οργανώσεις. Όσον αφορά τις επιδοτούμενες δραστηριότητες, οι 
περισσότερες αφορούν προγράμματα δημιουργίας υποδομών με κύριο στόχο τη βελτίωση της 
παροχής πληροφοριών στους διάφορους συμμετέχοντες. 
35. Ο αυξημένος αριθμός αιτήσεων για επιδότηση στο πλαίσιο της δράσης αυτής εξηγείται εν μέρει από 
το γεγονός ότι υπάρχουν ελάχιστες "θεσμικές" επιδοτήσεις, σε εθνικό η κοινοτικό επίπεδο, για την 
υποδομή και την ενίσχυση της εφαρμογής προγραμμάτων συνεργασίας. Η περιορισμένη αυτή 
υποστήριξη εμποδίζει τις νέες οργανώσεις ή τις ομάδες οργανώσεων να ανταποκριθούν στην ολοένα 
αυξανόμενη ζήτηση για τη δημιουργία κατάλληλων υποδομών που θα ασχοληθούν με τους νέους 
εταίρους, και για τη δημιουργία νέων μορφών δραστηριοτήτων σε ένα πλαίσιο ευρύτερο από αυτό 
της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. 
Ανταλλαγές με χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης 
36. Με στόχο την εντατικοποίηση της συνεργασίας με τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής 
Ευρώπης στον τομέα των ανταλλαγών και της κινητικότητας των νέων, διατέθηκαν επίσης 
κοινοτικά κονδύλια για ανταλλαγές νέων με χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης που δεν 
καλύπτονται από το πρόγραμμα TEMPUS. Το 1992, επρόκειτο για την Αρμενία, την Λευκορωσία, 
τη Γεωργία, τη Ρωσία και την Ουκρανία. Χορηγήθηκε χρηματοδοτική υποστήριξη σε τρία είδη 
δραστηριοτήτων: προγράμματα ανταλλαγών νέων που υποβλήθηκαν από ομάδες νέων, 
προπαρασκευαστικές επισκέψεις μελέτης και περίοδοι πρακτικής άσκησης για οργανωτές 
δραστηριοτήτων για νέους. Στόχος της χρηματοδοτικής αυτής βοήθειας ήταν να προετοιμαστεί το 
έδαφος για νέες μορφές συνεργασίας, και στο πλαίσιο αυτό, δόθηκε προτεραιότητα στις 
προπαρασκευαστικές επισκέψεις μελέτης και στις περιόδους πρακτικής άσκησης με τη συμμετοχή 
πολλαπλασιαστών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των επιλέξιμων χωρών. 
37. Το 1992, οι περισσότερες αιτήσεις επιδότησης υποβλήθηκαν από εθνικές και ευρωπαϊκές μη 
κυβερνητικές οργανώσεις νεολαίας με εμπειρία σε θέματα ανταλλαγών νέων σε ευρωπαϊκό επίπεδο 
και με εδραιωμένες σχέσεις συνεργασίας με τις επιλέξιμες χώρες. Όσον αφορά τον αριθμό των 
αιτήσεων επιδότησης που υποβλήθηκαν και τον αριθμό προγραμμάτων που εγκρίθηκαν, οι 
περισσότερες προέρχονταν από ευρωπαϊκές μη κυβερνητικές οργανώσεις και γερμανικές 
οργανώσεις. Όσον αφορά τις επιλέξιμες χώρες οι περισσότερες εταιρικές σχέσεις αφορούσαν τη 
Ρωσία και στη συνέχεια τη Λευκορωσία, την Ουκρανία και την Αρμενία. 
8 
38. Οι επιδοτήσεις χορηγήθηκαν σε διμερείς, τριμερείς και πολυμερείς δραστηριότητες ανταλλαγών 
νέων, στις οποίες συμμετείχαν ομάδες νέων 15-25 ετών που κατοικούν σε ένα ή περισσότερα κράτη 
μέλη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας ή στις επιλέξιμες χώρες. Το 1992, οι περισσότερες από τις 
ανταλλαγές αυτές πραγματοποιήθηκαν σε κράτη μέλη της Ευρπωπαϊκής Κοινότητας. Τα θέματα 
των προγραμμάτων ήταν ποικίλα και κάλυπταν οικονομικά, κοινωνικά θέματα και τα θέματα 
προστασίας του περιβάλλοντος, αλλά όλα εντάσσονταν στο ευρύτερο πλαίσιο της "Ευρώπης πέρα 
από τα σύνορα" και αφορούσαν τις ανάγκες, τα ενδιαφέροντα και την καθημερινή ζωή των νέων. 
Αυτά τα προγράμματα ανταλλαγών παρείχαν στους συμμετέχοντες νέους την ευκαιρία να 
κατανοήσουν καλύτερα την κοινωνική, πολιτική και πολιτιστική πραγματικότητα της χώρας τους 
και να αναλύσουν το βαθμό επιρροής της πραγματικότητας αυτής για τη ζωή τους και το μέλλον 
τους, στο πλαίσιο των σχέσεων Ανατολής και Δύσης. 
39. Οι προπαρασκευαστικές επισκέψεις μελέτης που έλαβαν υποστήριξη το 1992 απευθύνονταν σε 
οργανωτές δραστηριοτήτων για νέους που εργάζονται άμεσα με τους νέους, είτε με πλήρη 
απασχόληση, είτε με μερική ή εθελοντικά, καθώς και σε άλλους πολλαπλασιαστές με 
δραστηριότητα στον τομέα της νεότητας. Πραγματοποιήθηκαν ισάριθμες επισκέψεις μελέτης στα 
κράτη μέλη της Κοινότητας και στις επιλέξιμες χώρες. Για όλους τους οργανωτές, αυτές οι 
προπαρασκευαστικές επισκέψεις μελέτης ήταν μια συμπληρωματική δραστηριότητα η οποία τους 
επέτρεψε να αναπτύξουν μεσοχρόνια συνεργασία με τις επιλέξιμες χώρες. Οι τομείς συνεργασίας 
συνδέονταν με την κατάσταση των νέων και τις δομές της νεολαίας στις αντίστοιχες χώρες και οι 
ανταλλαγές νέων αποτελούσαν ένα από τα θέματα της συνεργασίας αυτής. 
40. Οι περίοδοι πρακτικής άσκησης που εγκρίθηκαν το 1992 χαρακτηρίστηκαν από τη συμμετοχή 
πολλαπλασιαστών με προηγούμενη εμπειρία στις ανταλλαγές νέων ή επρόκειτο να διοργανώσουν 
ανταλλαγές μεταξύ των χωρών Ανατολής και Δύσης. Αυτές οι περίοδοι πρακτικής άσκησης 
αποδείχθηκαν ουσιώδεις για την εξασφάλιση της ποιότητας των μελλοντικών δραστηριοτήτων της 
ανταλλαγής νέων με τις επιλέξιμες χώρες. Ορισμένες από αυτές τις περιόδους πρακτικής άσκησης 
είχαν γενικό χαρακτήρα και βοήθησαν τους εταίρους των επιλέξιμων χωρών για την εργασία που 
θα επιθυμούσαν να πραγματοποιήσουν στον τομέα των ανταλλαγών νέων ή/και στον τομέα της 
οργάνωσης δραστηριοτήτων με τους νέους σε τοπικό, περιφερειακό ή εθνικό επίπεδο. Άλλες 
επικεντρώθηκαν ειδικότερα σε θέματα οργάνωσης ανταλλαγών: εισαγωγή στις τεχνικές οργάνωσης 
δραστηριοτήτων, σύγκριση εμπειριών σε θέματα δραστηριοτήτων ανταλλαγών, νέες επαφές ενόψει 
μελλοντικής συνεργασίας, αξιολόγηση των σημερινών ελλείψεων και προβλημάτων, 
δραστηριοποίηση και μέθοδοι εργασίας, προσδοκίες των συμμετεχόντων. 
41. Οι περισσότερες από τις δραστηριότητες που αναπτύχθηκαν το 1992, είτε επρόκειτο για 
ανταλλαγές νέων είτε για προπαρασκευαστικές επισκέψεις μελέτης ή για περιόδους πρακτικής 
άσκησης, αντανακλούν τον ενθουσιασμό και την αισιοδοξία ως προς τις δυνατότητες για νέες 
μορφές συνεργασίας στον τομέα της νεολαίας. Παρά τα διοικητικά και χρηματοδοτικά εμπόδια που 
αντιμετώπισαν οι οργανωτές (αξιοπιστία των εταίρων, δυσκολίες στην έκδοση βίζας, ιδίως για 
συμμετέχοντες των επιλέξιμων χωρών, δυσχέρειες εξεύρεσης επαρκών επιδοτήσεων από φορείς του 
δημοσίου στις επιλέξιμες χώρες και στα κράτη μέλη, διακυμάνσεις των τιμών και των 
συναλλαγματικών ισοτιμιών στις επιλέξιμες χώρες) και τα προφανή προβλήματα επικοινωνίας 
(τεχνικής ή σημασιολογικής φύσης), η δραστηριοποίηση και αποφασιστικότητα δεν έλειψαν ούτε 
μία στιγμή από τους οργανωτές και από τους συμμετέχοντες. 
Ανταλλαγές με χώρες της Λατινικής Αμερικής 
42. Για την εντατικοποίηση της συνεργασίας στον τομέα των ανταλλαγών και της κινητικότητας των 
νέων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των επιλέξιμων χωρών της Λατινικής Αμερικής 
(Αργεντινή, Βολιβία, Βραζιλία, Χιλή, Κολομβία, Κόστα Ρίκα, Ισημερινός, Ελ Σαλβαδόρ, 
Γουατεμάλα, Ονδούρα, Μεξικό, Νικαράγουα, Παναμάς, Παραγουάη, Περού, Ουρουγουάη και 
Βενεζουέλα), δόθηκε χρηματοδοτική υποστήριξη στις εξής δραστηριότητες: συνέδρια/σεμινάρια, 
προπαρασκευαστικές επισκέψεις μελέτης, περίοδοι πρακτικής άσκησης και δοκιμαστικές 
ανταλλαγές νέων. 
43. Οι περισσότερες αιτήσεις επιδότησης το 1992 υποβλήθηκαν από ισπανικές και ευρωπαϊκές μη 
κυβερνητικές οργανώσεις νέων, που στην πλειοψηφία τους ήδη διέθεταν εμπειρία και παράδοση 
συνεργασίας στον τομέα της νεολαίας με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής. Οι περισσότερες από 
τις δραστηριότητες που επιδοτήθηκαν, αναπτύχθηκαν στις επιλέξιμες χώρες από τις οποίες η 
Βραζιλία, η Χιλή, η Ουρουγουάη και το Μεξικό ήταν συχνότερα χώρες υποδοχής. Τα περισσότερα 
προγράμματα που οργανώθηκαν στα κράτη μέλη της ΕΚ, έγιναν στην Ισπανία, και στη συνέχεια 
στην Γαλλία και την Πορτογαλία. 
44. Τα συνέδρια/σεμινάρια είχαν συχνά ως θέμα τις σχέσεις βορρά και νότου και τους τρόπους 
εξάλειψης των ανισοτήτων. Στο πλαίσιο αυτό, οι συμμετέχοντες εκμεταλλεύθηκαν την 500ή επέτειο 
της ανακάλυψης της Αμερικής για να συνδέσουν το γεγονός με τη σημερινή κατάσταση των χωρών 
της Λατινικής Αμερικής στους τομείς της παιδείας, του πολιτισμού, της ανεργίας των νέων, της 
μετανάστευσης, της ανάπτυξης δραστηριοτήτων νεότητας, κ.ο.κ. Οι δραστηριότητες 
επικεντρώθηκαν κατά το μεγαλύτερο μέρος στη διενέργεια επαφών και στη συμβολή για την 
ανάπτυξη των δομών νεολαίας στη Λατινική Αμερική. 
45. Οι προπαρασκευαστικές επισκέψεις μελέτης αποτέλεσαν το 1/3 του συνόλου των δραστηριοτήτων 
που επιδοτήθηκαν στο πλαίσιο της δράσης αυτής και στην πλειοψηφία τους πραγματοποιήθηκαν 
στις χώρες της Λατινικής Αμερικής. Στόχος των επισκέψεων αυτών ήταν να δοθεί στους 
συμμετέχοντες η ευκαιρία να γνωρίσουν την κατάσταση των νέων στις χώρες της Λατινικής 
Αμερικής, να έρθουν σε επαφή με τις δομές που είναι αρμόδιες για την εργασία υπέρ των νέων και 
να εξετάσουν την δυνατότητα ανάπτυξης ανταλλαγών νέων μεταξύ Ευρώπης και Λατινικής 
Αμερικής, προσπαθώντας να βρουν τον καλύτερο τρόπο για την εδραίωση μόνιμων σχέσεων μεταξύ 
των ευρωπαϊκών και των λατινοαμερικανικών δομών στον τομέα της νεολαίας. 
46. Όσον αφορά τις περιόδους πρακτικής άσκησης, οι περισσότερες από αυτές που έλαβαν επιδότηση 
το 1992 στόχευαν είτε να βοηθήσουν τους οργανωτές δραστηριοτήτων για νέους των χωρών της 
Λατινικής Αμερικής να αποκτήσουν επαρκή εμπειρία των τεχνικών οργάνωσης γενικών 
δραστηριοτήτων για νέους, ώστε να μπορέσουν με τη σειρά τους να εκπαιδεύσουν τους ομολόγους 
τους στις αντίστοιχες χώρες τους, είτε να τους βοηθήσουν να αποκτήσουν τα απαραίτητα προσόντα 
για την οργάνωση και εφαρμογή των προγραμμάτων ανταλλαγής νέων. 
47. Όσον αφορά τις δοκιμαστικές ανταλλαγές νέων, ήταν στο σύνολο τους απόρροια των επαφών και 
της συνεργασίας που εδραιώθηκαν σε μια περίοδο αρκετών ετών μεταξύ των ευρωπαϊκών 
οργανώσεων και των αντίστοιχων της Λατινικής Αμερικής. Αυτές οι δραστηριότητες ανταλλαγών 
είχαν ως κύρια θέματα τα προβλήματα του περιβάλλοντος, την κοινωνική αδικία, τη φτώχεια, την 
κατάσταση των νέων με ειδικές ανάγκες, τη διεθνή αλληλεγγύη και συνεργασία και πολιτιστικά 
θέματα. Μερικές ανταλλαγές επέτρεψαν στους νέους να συμμετάσχουν σε δραστηριότητες που 
επικεντρώνονταν στην ανάγκη βελτίωσης των συνθηκών διαβίωσης του πληθυσμού τόσο στις 
αγροτικές όσο και στις αστικές περιοχές, παρέχοντας με τον τρόπο αυτό στους συμμετέχοντες 
μοναδική επίγνωση της κατάστασης της τοπικής κοινότητας υποδοχής. 
48. Κατά την έρευνα των ενδεχόμενων Λατινοαμερικάνων εταίρων και τον καθορισμό των μορφών 
συνεργασίας, οι Ευρωπαίοι εταίροι συνειδητοποίησαν ότι για ορισμένες οργανώσεις νεολαίας της 
Λατινικής Αμερικής, η έννοια των ανταλλαγών νέων ήταν πρωτόγνωρη και η εξοικείωση με την 
έννοια μικρή. Για μερικές οργανώσεις, η συμμετοχή στο άμεσο μέλλον σε ανταλλαγές μεταξύ 
Ευρώπης και Λατινικής Αμερικής δεν αναμένεται να θέσει σημαντικά προβλήματα, ενώ για άλλες, 
αυτή η μορφή συνεργασίας, προς το παρόν φαίνεται αδύνατο να προβλεφθεί είτε για πρακτικούς 
είτε για κοινωνικούς ή άλλους λόγους. Ωστόσο όλες οι δραστηριότητες, τόσο για τους οργανωτές 
όσο και για τους συμμετέχοντες, αποτέλεσαν ιδιαίτερα θετική εμπειρία σε επαγγελματικό και 
ταυτόχρονα προσωπικό επίπεδο. Οι Ευρωπαίοι εταίροι ανακάλυψαν ότι, εκτός από το ότι είχαν 
πολλά κοινά με τους Λατινοαμερικάνους εταίρους τους, μπορούσαν ακόμη να διδαχθούν πολλά από 
αυτούς. Πολλοί ανάμεσα τους υποχρεώθηκαν, στη διάρκεια των δραστηριοτήτων αυτών, να 
αναθεωρήσουν τις προκαταλήψεις τους αναφορικά με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής καθώς 
ανακάλυψαν ότι, όσον αφορά τη συμμετοχή των νέων, το αυθεντικό ενδιαφέρον για τη διεθνή 
συνεργασία, τη δημιουργικότητα και την ισχυρή πεποίθηση ότι οι νέοι μπορούν να αποκομίσουν 
τεράστιο όφελος από τις ανταλλαγές Ευρώπης - Λατινικής Αμερικής, οι οργανώσεις - εταίροι των 
10 
χωρών αυτών ήταν πολύ διαφορετικές από ό,τι είχαν αρχικά υποθέσει. 
Ανταλλαγές με μεσογειακές χώρες 
49. Με δεδομένη την πειραματική φύση των δραστηριοτήτων με τις μεσογειακές χώρες και τους 
περιορισμούς του διαθέσιμου προϋπολογισμού, χορηγήθηκε χρηματοδοτική υποστήριξη σε 
συνέδρια/σεμινάρια και προπαρασκευαστικές επισκέψεις μελέτης με στόχο να διερευνηθούν οι 
δυνατότητες συνεργασίας σε θέματα ανταλλαγών και κινητικότητας μεταξύ της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας και της Αλγερίας, του Μαρόκου και της Τυνησίας. Όλοι οι αποδέκτες της 
χρηματοδοτικής αυτής βοήθειας διέθεταν, σε διαφορετικό βαθμό, σημαντική εμπειρία και παράδοση 
συνεργασίας στον τομέα της νεολαίας με τις μεσογειακές χώρες. Όσον αφορά τις επιλέξιμες 
μεσογειακές χώρες, οι περισσότερες εταιρικές σχέσεις αφορούσαν την Τυνησία και στη συνέχεια 
το Μαρόκο και την Αλγερία. 
50. Τα περισσότερα σεμινάρια που επιδοτήθηκαν το 1992 είχαν ως στόχο την σύσφιξη των ήδη 
υφιστάμενων δεσμών και εμπειριών με τις μεσογειακές χώρες, με στόχο την ανάπτυξη 
συστηματικότερων και μονιμότερων μελλοντικών προγραμμάτων δράσης με νέους και οργανωτές 
δραστηριοτήτων για νέους. Ορισμένα από τα σεμινάρια αυτά αποτέλεσαν τη βάση για γνωριμία με 
διάφορα θέματα σε σχέση με την κατάσταση των νέων στις χώρες που συμμετείχαν, ενώ άλλα 
επικεντρώθηκαν περισσότερο σε ειδικά θέματα όπως π.χ. προστασία του περιβάλλοντος, εργασία 
με νέους με ειδικές ανάγκες, ανάπτυξη σε κοινωνικό και τοπικό επίπεδο και κατάρτιση των 
οργανωτών δραστηριοτήτων για νέους στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα και στις μεσογειακές χώρες. 
51. Οι προπαρασκευαστικές επισκέψεις μελέτης στόχευαν στην ενίσχυση των υφιστάμενων επαφών ή 
στη δημιουργία νέων. Οι επισκέψεις αυτές παρείχαν στους οργανωτές δραστηριοτήτων για νέους 
μία ιδανική ευκαιρία να γνωρίσουν τις συγκεκριμένες υποχρεώσεις και την εργασία ανά πρόγραμμα 
που επιτελούν οι δομές νεότητας στις χώρες του Maghreb. Επέτρεψαν επίσης στους συμμετέχοντες 
να γνωρίσουν καλύτερα τη δραστηριοποίηση, τις δυνατότητες και τις προτεραιότητες των ατόμων 
που εργάζονται σε όλα τα επίπεδα στον τομέα της νεολαίας, τα εμπόδια τα οποία αντιμετωπίζουν 
και τις διάφορες ανάγκες και επιθυμίες τους ως προς τη συνεργασία με τις χώρες της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας. 
52. Ανάμεσα στις δραστηριότητες ανταλλαγών με τρίτες χώρες, ο μικρότερος αριθμός αιτήσεων 
επιδότησης αλλά και αιτήσεων ενημέρωσης και παροχής συμβουλών για μελλοντικά σχέδια 
αφορούσε τις ανταλλαγές με τις μεσογειακές χώρες. Είναι ακόμη πολύ νωρίς για να εξαχθούν 
συμπεράσματα ως προς τα αίτια της χαμηλής αυτής ανταπόκρισης. Αυτή μπορεί να εξηγηθεί, 
ανάμεσα σε άλλους παράγοντες, από τη σχετικά μικρή παράδοση σε θέματα ανταλλαγών και 
κινητικότητας στον τομέα της νεολαίας μεταξύ Ευρωπαϊκής Κοινότητας και μεσογειακών χωρών 
και την ασαφή και σχετικά άγνωστη κατάσταση που επικρατεί ως προς τη συνεργασία των νέων 
στις συγκεκριμένες χώρες. Τπάρχει προφανής ανάγκη δημιουργίας ευκαιριών για την ανάπτυξη 
δραστηριοτήτων με τις χώρες του Maghreb και επομένως οι προπαρασκευαστικές επισκέψεις και 
τα πολυμερή σεμινάρια είναι σημαντικά στο μέτρο που προσφέρουν στους πολλαπλασιαστές που 
εργάζονται στον τομέα της νεολαίας τον ιδανικό χώρο γνωριμίας με τους μελλοντικούς τους 
εταίρους. 
V. Μελλοντικές προοπτικές 
53. Το 1992, επιδοτήθηκαν περίπου 350 δραστηριότητες στο πλαίσιο των κατά προτεραιότητα 
ενεργειών στον τομέα της νεολαίας, επιτρέποντας σε περίπου 7.800 νέους και οργανωτές 
δραστηριοτήτων για νέους να επωφεληθούν άμεσα από τη χρηματοδοτική βοήθεια. Οι 
δραστηριότητες αυτές επέτρεψαν να τεθούν τα θεμέλια για παραπέρα εντατικοποίηση της 
συνεργασίας μεταξύ των δομών νεότητας των κρατών μελών της Κοινότητας και για μελλοντικές 
μορφές συνεργασίας με επιλέξιμες τρίτες χώρες. 
54. Στα τέλη του 1992, η ύπαρξη των κατά προτεραιότητα ενεργειών στον τομέα της νεότητας, η 
συμπληρωματικότητα και η συνέχεια που αυτές προσφέρουν αναφορικά με άλλα κοινοτικά 
προγράμματα και μέτρα γίνονταν όλο και περισσότερο γνωστές. 
π 
Εξάλλου, αυτές οι κατά προτεραιότητα ενέργειες στον τομέα της νεολαίας φαίνεται πως έδωσαν 
νέα ώθηση στη διακρατική συνεργασία στον τομέα της νεολαίας στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Είναι 
ιδιαίτερα σημαντική η διαπίστωση της τεράστιας ανταπόκρισης των νέων στην ευκαιρία που τους 
παρασχέθηκε να συμμετάσχουν σε άμεση εταιρική σχέση με την Κοινότητα, μέσω δραστηριοτήτων 
σε τοπικό επίπεδο, που αντικατοπτρίζουν την πλήρη και ενεργό συμμετοχή τους ως πολίτες μιας 
κοινότητας και ως πολίτες της Κοινότητας. 
55. Το πλαίσιο που παρείχε η Ευρωπαϊκή Κοινότητα για τις δραστηριότητες που επιδοτήθηκαν στο 
πλαίσιο του ψηφίσματος περί κατά προτεραιότητα ενεργειών στον τομέα της νεολαίας διατηρήθηκε 
το 1993 λόγω της ανανέωσης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, της γραμμής του προϋπολογισμού 
για το 1993, με ποσό 5,5 εκατ. ECU. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξάλλου αποφάσισε ότι τα 
κονδύλια του προϋπολογισμού που θα διατεθούν για το πρόγραμμα Νεολαία για την Ευρώπη και 
για τις κατά προτεραιότητα ενέργειες στον τομέα της νεολαίας θα αναγράφονται στο εξής στον 
προϋπολογισμό με τον ίδιο τίτλο Β 3-101: Πολιτική νεολαίας. 
ΚΑΤΑ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΝΕΟΤΗΤΑΣ 
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΟΤ ΠΑΡΕΛΗΦΘΗΣΑΝ / ΕΓΚΡΙΘΗΚΑΝ ΑΝΑ ΔΡΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑ ΚΡΑΤΟΣ ΜΕΛΟΣ ΤΟ 1992 Παρ&ρτημα \ 
ΧΩΡΑ 
Β 
DK 
D 
GR 
Ε 
F 
IRL 
I 
L 
NL 
Ρ 
UK 
MKO 
ΣΤΝΟΛΟ ΔΡΑΣΗ 1 
Παρ. 
4 
2 
14 
1 
4 
27 
3 
1 
1 
10 
15 
7 
89 Εγκρ. 
1 
2 
8 
1 
3 
16 
2 
1 
8 
10 
7 
59 111 
ΔΡΑΣΗ 2 
Παρ. 
1 
1 Εγκρ. 
1 
1 ΔΡΑΣΗ 3 Ι ΔΡΑΣΗ 4 
Παρ. 
48 
77 
53 
12 
83 
42 
36 
18 
1 
14 
48 
117 
1 
550 | Εγκρ. Παρ. 
19 
14 
19 
6 
16 
10 
16 
3 
1 
13 
38 
155 1 
1 
3 
3 
1 
4 
5 Εγκρ. 
1 
1 
3 
1 
4 
5 ΠΚΕ 
Παρ. 
1 
2 
6 
5 
1 
1 
3 
3 
14 
18 Ι 15 | 36 Εγκρ. 
1 
1 
1 
1 
1 
11 
16 ΠΟΛ. ΕΞ 
Παρ. 
3 
1 
2 
2 
3 
5 
2 
1 
2 
3 
4 
28 Εγκρ. 
2 
2 
1 
3 
1 
2 
3 
14 ΧΚΑ 
Παρ. 
6 
2 
14 
1 
3 
2 
6 
5 
7 
15 
61 Εγκρ. 
3 
2 
9 
1 
1 
2 
3 
2 
5 
12 
40 ΛΑΤ. AM. 
Παρ. 
3 
1 
1 
18 
5 
2 
3 
1 
3 
15 
52 Εγκρ. 
2 
1 
1 
12 
4 
1 
2 
1 
2 
11 
37 ΜΕΣ. 
Παρ. 
' 4 
1 
2 
5 
1 
1 
1 
1 
6 Εγκρ. 
1 
1 
2 
2 
1 
1 
1 
4 
22 Ι 13 ΣΤΝΟΛΟ 
Παρ. 
70 
83 
86 
16 
118 
95 
47 
32 
4 
33 
53 
152 
68 
857 Εγκρ 
27 
19 ! 
40 
10 
36 
38 
25 j. 
12 
2 
13 
14 
60 
54 
350 
: 
^ 
^ 
ΚΑΤΑ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΝΕΟΤΗΤΑΣ 
ΧΟΡΗΓΉΘΕΙΣΕΣ ΕΠΙΔΟΤΉΣΕΙΣ ΑΝΑ ΔΡΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑ ΚΡΑΤΟΣ ΜΕΛΟΣ ΤΟ 1992 (œ ECU) Παρ&ρτημα 2, 
ΧΩΡΑ ΔΡΑΣΗ 1 ΔΡΑΣΗ 2 ΔΡΑΣΗ 3 ΔΡΑΣΗ 4 ΠΚΕ ΑΠΕ ΧΚΑΕ ΛΑΤ. AM. ΜΕΣ ΣΤΝΟΛΟ 
Β 
DK 
D 
GR 
Ε 
F 
IRL 
I 
L 
NL 
Ρ 
UK 
MKO 20.000 
19.200 
59.164 
12.000 
5.624 
92.124 
29.170 
14.400 
53.474 
115.910 
41.011 60.000 163.686 
181.719 
91.270 
105.794 
149.265 
97.348 
116.113 
29.959 
10.000 
111.353 
261.901 13.172 
13.540 
53.131 
41.000 
70.457 
97.909 25.000 
15.446 
17.077 
19.348 
6.165 
199.519 40.656 
28.930 
10.000 
44.548 
29.434 
7.162 
53.000 31.098 
22.573 
84.488 
3.968 
34.499 
35.247 
51.335 
40.212 
88.417 
154.111 27.145 
35.000 
25.000 
365.392 
90.000 
34.269 
53.317 
20.342 
33.735 
279.904 2.850 
4.000 
29.736 
29.235 
16.000 
20.000 
15.000 
49.148 257.951 
258.492 
304.578 
171.724 
579.431 
418.371 
283.930 
217.793 
51.000 
115.848 
131.695 
576.585 
934.602 
ΣΤΝΟΛΟ 462.077 60.00 1.318.408 289.209 282.555 213.730 545.948 964.104 165.969 4.302.000 
Συνεδριάσεις εμπειρογνωμόνων, συνέδρια, ενημέρωση και δημοσιεύσεις 198.000 
Τεχνική βοήθεια 
ΣΤΝΟΛΟ 500.000 
5.000.000 
ΚΑΤΑ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΝΕΟΤΗΤΑΣ 
ΠΟΣΟΣΤΟ ΤΗΣ ΣΤΝΟΑΙΚΗΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΕΠΙΔΟΤΗΣΕΩΝ ΠΟΤ ΕΛΑΒΕ ΚΑΘΕ ΚΡΑΤΟΣ ΜΕΛΟΣ 
ΠΑ ΚΑΘΕ ΔΡΑΣΗ ΤΟ 1992 naoaoTiiuet 3 
ΧΩΡΑ ΔΡΑΣΗ 1 ΔΡΑΣΗ 3 ΔΡΑΣΗ 4 ΠΚΕ ΑΠΕ ΧΚΑΕ ΛΑΤ.ΑΜ. ΜΕΣ. ΣΤΝΟΛΟ 
Β 
DK 
D 
GR 
Ε 
F 
IRL 
I 
L 
NL 
Ρ 
UK 
MKO 
ΣΤΝΟΛΟ 4.3% 
4.2% 
12.8% 
2.6% 
1.2% 
19.9% 
6.3% 
3.1% 
0.0% 
11.6% 
0.0% 
25.1% 
8.9% 
100.0% 12.4% 
13.8% 
6.9% 
8.0% 
11.3% 
7.4% 
8.8% 
2.3% 
0.8% 
8.4% 
19.9% 
100.0% 4.6% 
4.7% 
18.4% 
14.2% 
24.4% 
33.9% 
100.0% 8.8% 
5.5% 
6.0% 
6.8% 
2.2% 
70.6% 
100.0% 19.0% 
13.5% 
4.7% 
20.8% 
13.8% 
3.4% 
24.8% 
100.0% 5.7% 
4.1% 
15.5% 
0.7% 
6.3% 
6.5% 
9.4% 
16.2% 
28.2% 
100.0% 2.8% 
3.6% 
2.6% 
37.9% 
9.3% 
3.6% 
5.5% 
2.1% 
3.5% 
29.0% 
100.0% 1.7% 
2.4% 
17.9% 
19.6% 
9.6% 
12.1% 
9.0% 
29.6% 
100.0% 6.6% 
6.7% 
7.7% 
3.4% 
14.9% 
8.6% 
7.3% 
5.6% 
1.3% 
3.1% 
2.1% 
11.6% 
20.9 
100.0% 
^ 
15 
Παοάρτηιιβ 4.1 
ΚΑΤΑ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΝΕΟΤΗΤΑΣ 
ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΩΝ ΑΝΑ ΔΡΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑ ΧΩΡΑ (ΠΡΟΣΩΡΙΝΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ) ΤΟ 1992 
ΧΩΡΑ 
Belgique/Belgie 
Denmark 
Deutschland 
Ελλάδα 
Espanà 
France 
Ireland 
Italia 
Luxembourg 
Nederland 
Portugal 
United Kingdom 
Χωρίς διευκρίνιση 
ΕΚ 
Συμμετέχοντες 
εκτός ΕΚ 
ΣΤΝΟΛΟ Δράση Ι 
17 
33 
114 
2 
11 
67 
8 
32 
16 
61 
12 
50 
456 
79 
958 Δράση ΠΙ 
433 
604 
374 
96 
328 
266 
619 
33 
6 
-
164 
610 
-
-
3.533 Δράση IV 
12 
8 
38 
6 
7 
13 
18 
6 
2 
7 
3 
23 
-
-
143 Πολ. Αντ. Εξ. 
35 
70 
13 
55 
74 
17 
47 
21 
4 
15 
26 
72 
-
-
449 
16 
Παράρτημα 4.2. 
ΚΑΤΑ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΝΕΟΤΗΤΑΣ 
ΑΝΤΑΛΛΑΓΕΣ ΜΕ ΧΟΡΕΣ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΕΤΡΩΠΗΣ 
ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΩΝ ΑΝΑ ΔΡΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑ ΧΩΡΑ 
(ΠΡΟΣΩΡΙΝΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ) ΤΟ 1992 
ΧΩΡΑ 
Belgique/Belgie 
Denmark 
Deutschland 
Ελλάδα 
Espafia 
France 
Ireland 
Italia 
Luxembourg 
Nederland 
Portugal 
United Kingdom 
ΣΤΝΟΛΟ ΕΚ ΑΡ. ΣΤΜΜΕΤΕΧΟΝΤΩΝ 
95 
151 
15 
47 
25 
55 
32 
38 
157 
623 ΑΡΜΕΝΙΑ 
ΛΕΤΚΟΡΩΣΙΑ 
ΓΕΩΡΓΙΑ 
ΡΩΣΙΑ 
ΟΤΚΡΑΝΙΑ 
Σύνολο επιλέξιμων χωρών 
Σύνολο άλλων χωρών 30 
77 
25 
381 
49 
529 
15 
ΣΤΝΟΛΟ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΩΝ 1.230 
ΚΑΤΑ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΝΕΟΤΗΤΑΣ 
ΑΝΤΑΛΛΑΓΕΣ ΜΕ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΛΑΤΙΝΙΚΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ 
ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΤΜΜΕΤΕΧΟΝΤΩΝ ΑΝΑ ΔΡΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑ ΧΩΡΑ 
(ΠΡΟΣΩΡΙΝΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ) ΤΟ 1992 17 
Παράρτηυα 4.3. 
ΧΩΡΑ 
Belgique/Belgie 
Denmark 
Deutschland 
Ελλάδα 
Espâna 
France 
Ireland 
Italia 
Luxembourg 
Nederland 
Portugal 
United Kingdom 
ΣΤΝΟΛΟ ΕΚ ΑΡ. ΣΤΜΜΕΤΕΧΟΝΤΩΝ 
61 
28 
44 
13 
101 
55 
25 
43 
34 
55 
27 
490 42 
30 
68 
54 
36 
29 
31 ΑΡΓΕΝΤΙΝΗ 
ΒΟΛΙΒΙΑ 
ΒΡΑΖΙΛΙΑ 
ΧΙΛΗ 
ΚΟΛΟΜΒΙΑ 
ΚΟΣΤΑ ΡΙΚΑ 
ΙΣΗΜΕΡΙΝΟΣ 
ΕΛ ΣΑΛΒΑΔΟΡ 20 
ΓΟΤΑΤΕΜΑΛΑ 16 
ΟΝΔΟΤΡΑ 
ΜΕΞΙΚΟ 
ΝΙΚΑΡΑΓΟΪΑ 
ΠΑΝΑΜΑΣ 
ΠΑΡΑΓΟΤΑΗ 
ΠΕΡΟΤ 
ΟΤΡΟΤΓΌΤΑΗ 
ΒΕΝΕΖΟΤΕΛΑ 27 
37 
24 
22 
43 
34 
57 
25 
Σύνολο επιλέξιμων χωρών 
Σύνολο άλλων χωρών 595 
ΣΤΝΟΛΟ ΣΤΜΜΕΤΕΧΟΝΤΩΝ 1.092 
18 
Παράρτημα 4.4. 
ΚΑΤΑ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΝΕΟΤΙΓΓΑΣ 
ΑΝΤΑΛΛΑΓΕΣ ΜΕ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΕΣ ΧΩΡΕΣ 
ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΤΜΜΕΤΕΧΟΝΤΩΝ ΑΝΑ ΔΡΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑ ΧΩΡΑ 
(ΠΡΟΣΩΡΙΝΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ) ΤΟ 1992 
ΧΩΡΑ ΑΡ. ΣΤΜΜΕΤΕΧΟΝΤΩΝ 
Belgique/Belgie 27 
Danmark 5 
Deutschland 29 
Ελλάδα 7 ΑΛΓΕΡΙΑ 43 
Espâna 43 ΜΑΡΟΚΟ 56 
France 5f ΤΤΝΗΣΙΑ 60 
Ireland 1 
Italia 41 
Luxembourg 
Nederland 9 
Portugal 26 
United Kingdom 6 
Σύνολο επιλέξιμων χωρών 159 
ΣΤΝΟΛΟ ΕΚ 243 Σύνολο άλλων χωρών 10 
ΣΤΝΟΛΟ ΣΤΜΜΕΤΕΧΟΝΤΩΝ 412 
ISSN 0254-1483 
COM(93)521 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 16 05 04 
Api*, καταλόγου : CB-CO-93-557-GR-C 
ISBN 92-77-60142-6 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L·2985 Luxembourg