Αριθ.C79/20 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 30.3.92
ΓνωμοδότησηγιατηνπρότασηαπόφασηςτουΣυμβουλίουγιατηθέσπισητρίτουκοινοτικούπρογράμμα­
τοςδράσηςυπέρτωνατόμωνμεειδικέςανάγκεςHeliosII(1992-1996)(')
(92C79/10)
Στις13Νοεμβρίου1991,καισύμφωναμετοάρθρο198τηςΣυνθήκηςγιατηνίδρυσητηςΕυρωπαϊκής
ΟικονομικήςΚοινότητας,τοΣυμβούλιοαποφάσισεναζητήσειαπότηνΟικονομικήκαιΚοινωνική
Επιτροπήναγνωμοδοτήσειγιατηνπαραπάνωπρόταση.
Τοτμήμακοινωνικών ,οικογενειακών ,εκπαιδευτικώνκαιπολιτισμικώνθεμάτων,στοοποίοανατέθηκε
ηπροετοιμασίατωνσχετικώνεργασιώντηςΟΚΕ,υιοθέτησετηγνωμοδότησήτουστις21Ιανουαρίου
1992μεβάσητηνεισηγητικήέκθεσητηςδ.Barrow.
HΟικονομικήκαιΚοινωνικήΕπιτροπή,κατάτη239ησύνοδοολομέλειας(συνεδρίασητης29ης
Ιανουαρίου1992),υιοθέτησεομόφωνατηνακόλουθηγνωμοδότηση .
ένταξηνοείταιωςσύνολοκαιδενμπορείναθεωρηθείοτι
επιτεύχθηκεεάνταάτομαμεειδικέςανάγκεςδενμπορούννα
επωφεληθούναπόόλεςτιςσυνιστώσεςτης.Ωςεκτούτου,η
ένταξηστοεκπαιδευτικόσύστημα(συμπεριλαμβανομένης και
τηςπροσχολικήςεκπαίδευσης)αποτελείπαράλληλακαιτο
πρώτοστάδιοτηςεπαγγελματικής καιοικονομικήςένταξης,
καθώςκαιπαράγονταπροσωπικήςολοκλήρωσηςπουμπορεί
ναθεωρηθείωςικανότητασυμμετοχήςσεόλεςτιςμορφές
καιτομείςτηςκοινωνικήςζωής.ΤοHeliosIIεπιδιώκει,από
τηνάποψηαυτή,απόκοινούενέργειεςκαιδυναμικήσυνεργα­
σίαμεταξύόλωντωνσυμμετοχόντων ,οισυνέπειέςτουδεθα
ενισχυθούνμετησυνεισφοράάλλωνσυναφώνκοινοτικών
προγραμμάτων (όπως,κυρίως,τοTIDEκαιτοHorizon)και
συναφώνπροτάσεωνοδηγιών,π.χ.«Κινητικότητακαιάτομα
μεειδικέςανάγκες»(2).1.Γενικέςπαρατηρήσεις
1.1.HΟΚΕεπιδοκιμάζειτηνπρότασηδευτέρουπρογράμ­
ματοςκοινωνικήςδράσηςγιατηνπερίοδο1992-1996,το
οποίοονομάστηκεHeliosII(HandicappedPeopleinthe
EuropeanCommunityLivingIndependentlyinanOpenSociety
—ΆτομαμεειδικέςανάγκεςστηνΕυρωπαϊκήΚοινότητα
πουζουνανεξάρτητασεμιαανοικτήκοινωνία).
1.2.HΟΚΕεπιδοκιμάζειπεραιτέρωτηνευρείαδιαβού­
λευσητόσομεεκπροσώπουςτωνκυβερνήσεων ,τωνεργοδο­
τώνκαιτωνεργαζομένων ,όσοκαιμετουςμηκυβερνητικούς
οργανισμούς(ΜΚΟ),πουσυνέβαλανστηνπροώθησητων
θεμάτωνκαιτωνσυμφερόντωντωνατόμωνμεειδικέςανάγκες
στοπλαίσιοτηςπροετοιμασίαςτηςπαρούσαςπρότασης.Επι­
κροτείτογεγονόςότιστηνπαρούσαπρότασησυμπεριλαμβά­
νεταιαξιολόγησητωνπροηγουμένωνπρογραμμάτων .
2.3.ΣτοπλαίσιοτουHeliosII,συνεχίζονται ,εντείνονται
καιαναδιαρθρώνονται τρίααλληλένδετασκέλη:
—ητεχνικήσυνεργασία ,ιδιαίτερασετοπικόεπίπεδο,
—τοσύστημαHandynet(σύστημαπληροφόρησης και
τεκμηρίωσηςτωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτωνυπέρτωνατό­
μωνμεειδικέςανάγκες),
—ηδιαβούλευση—οργάνωσητωνδιαβουλεύσεων .2.ΣτόχοιτουπρογράμματοςHeliosII
2.1.Προκειμένουναπροωθηθείσφαιρική,συνεκτικήκαι
συντονισμένηπολιτικήγιατηνπλήρηένταξητωνατόμωνμε
ειδικέςανάγκες,πουαποτελούνένααπόταπλέονμειονεκτού­
νταιτμήματατουπληθυσμού,τοHeliosIIέχειωςστόχοτην
επεξεργασίακοινώνπροσεγγίσεωνστουςδιάφορουςτομείς,
όπωςηπρόληψηκαιηέγκαιρηβοήθεια,ηλειτουργικήαπο­
κατάσταση,ηένταξηστοεκπαιδευτικόσύστημα,ηδιαρκής
κατάρτιση,oεπαγγελματικός προσανατολισμός καιηεπαγ­
γελματικήκατάρτιση,ηαπασχόληση,οινέεςτεχνολογίες,
ταμέσατεχνικήςυποστήριξηςκαιοιβάσειςδεδομένων,η
αυτόνομηδιαβίωση,ηπρόσβασησεπολιτιστικές ,δημιουργι­
κές,αθλητικές,ψυχαγωγικέςκαιτουριστικέςδραστηριότη­
τες,οιοικογένειες,οιηλικιωμένοικαιηοικονομική,κοινω­
νικήκαινομικήπροστασίατωνατόμωνμεειδικέςανάγκες.
2.2.Οιδραστηριότητες πουπροωθούνταιστοπλαίσιοτου
προγράμματοςHeliosIIπροσανατολίζονται επομένωςσε
τομείςστουςοποίουςηαλληλεπίδραση ,ηαπόκοινούπρο­
σέγγισηκαιoσυντονισμόςείναιαπαραίτηταστοιχείαγια
τημελέτητωνσυνεπειώντουπρογράμματοςπροςόλεςτις
κατευθύνσειςκαιτηνπραγματοποίηση όσοτοδυνατόνπλη­
ρέστερηςκαιπιοολοκληρωμένης ένταξης.Πράγματι,η3.Ειδικέςπαρατηρήσεις
HΟΚΕεπικροτείτιςβελτιώσειςπουεπιτεύχθηκανστοπλαί­
σιοτουπρογράμματος HeliosIIγιατηνυποστήριξηκαιτην
προσωπικήολοκλήρωσητωνατόμωνμεειδικέςανάγκες.
Επισημαίνειτηνανάγκηναεστιάζεταιπάντοτεηπροσοχή
τωνιθυνόντωνστοθέματηςένταξης—προςαποφυγήτης
απομόνωσης—καιμάλιστασεέναασφαλέςεπαγγελματικό
περιβάλλον .Φρονείεπίσηςότιδεναρκείναγίνονταιμόνο
εκστρατείεςπληροφόρησης καιευαισθητοποίησης τουκοι­
(')ΕΕαριθ.C293της12.11.1991,σ.2. (2)ΕΕαριθ.C191,της22.7.1991.

30.3.92 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων Αριθ.C79/21
νού(οιοποίεςάλλωστεδενθαπρέπειναπροβλέπονταιμόνο
στοΠαράρτημα).Είναισημαντικόναδιδάσκονταιταπαιδιά,
ήδηαπόπολύμικρήηλικία,νααναγνωρίζουντιςσωματικές
ήδιανοητικέςδιαφορές,προκειμένουνατιςαντιμετωπίζουν
ευπρεπώς,καθώςκαιναεκτιμούντηθετικήσυμβολήπου
μπορούνναέχουνταάτομαμεειδικέςανάγκεςστηνκοινωνία.
3.1.HΟΚΕεπισημαίνειότιθαπρέπειναεπαναβεβαιωθεί
έγκαιραησυνέχισητουπρογράμματοςHeliosκαιμετάτην
31ηΔεκεμβρίου1996.
3.1.1.Στοάρθρο1θαπρέπεινααποσαφηνισθεί ότιησυνε­
χήςεκπαίδευσηκαιηδιαρκήςεπαγγελματικήκατάρτισηθα
προβλέπονταιτόσοστοπλαίσιοτηςαπασχόλησης ,όσοκαι
τηςεκπαίδευσης .
3.2.Άρθρο2
3.2.1.HΟΚΕεπισημαίνειότιστιςΕΚυπάρχουνσήμερα
περισσότερααπό30εκατομμύριαάτομαμεειδικέςανάγκες
(μάλλονκατάτιςμικρότερεςεκτιμήσεις)πουέχουνδιάφορες
μορφέςαναπηριών .Παρόλοπουoσυνολικόςορισμόςτης
Επιτροπήςπεριέχειταβασικάστοιχεία,ηΟΚΕεπισημαίνει
τονκίνδυνομιαςχωρίςευαισθησίαταξινόμησηςτων«ατόμων
μεειδικέςανάγκες».
3.2.1.1.Ζητείεπίσηςνααποσαφηνισθεί εάνηαναπηρία
πουπροκαλείταιτόσοαπόατυχήματαπουσυμβαίνουνστο
σπίτι,στηνεργασία,στουςδρόμους,στααθλήματαήκατά
τηναξιοποίησητουελεύθερουχρόνου,όσοκαιαπόασθένεια
ήιατρικόλάθος,συμπεριλαμβάνεται ενπροκειμένω .ΕλευθερώνΣυναλλαγών(ΕΖΕΣ),τιςχώρεςτηςΑνατολικής
ΕυρώπηςκαιτιςχώρεςΑφρικής,ΚαραϊβικώνκαιΕιρηνικού
(ΑΚΕ).
3.5.Άρθρο4.2.:ηΟΚΕσημειώνειότιοιπροβλεπόμενες
ειδικέςενέργειεςπεριλαμβάνονται στοπαράρτημα .Ζητείαπό
τηνΕπιτροπήνακαταστήσεισαφέςότιολόκληροτοπαράρ­
τημαστιςλεπτομέρειέςτουαποτελείβασικόκαιδεσμευτικό
τμήματηςπρότασης .
3.6.Άρθρο6:οικυβερνήσειςτωνκρατώνμελώνθαπρέπει.
νακληθούνναορίζουνάτοματαοποίαείτεταίδιαέχουν
ειδικέςανάγκες,είτεαπασχολούνται ενεργώςσεεργασίεςμε
άτομαμεσωματικάήδιανοητικάπροβλήματα .Hεκπροσώ­
πησηαυτήθασυμβάλειστοναληφθούνκαλύτεραυπόψηοι
ανάγκεςτουςκαιειδικότερακατάτηνκατάρτισηπρογραμμά­
τωνγιαέργαυποδομήςσετομείςόπωςπ.χ.ταδημόσιακτίρια,
οικατοικίεςκαιοιμεταφορές .Hεκπροσώπηση αυτήθα
πρέπειναπροωθηθείσεόλαταεπίπεδα,απότοεθνικόέως
τοτοπικό.
3.7.Άρθρο7:στηντελικήέκθεσηθαπρέπειναπεριλαμβά­
νονταιαξιολόγησηκαιστοιχείαγιαμελλοντικάπρογράμ­
ματαδράσης.HΟΚΕεπισημαίνειτηνανάγκηπραγματοποί­
ησηςαξιόπιστωνκαιπρόσφατωνστατιστικώνμελετώνκαι
προτείνειναπαροτρυνθούν τακράτημέληνασυντάσσουν
ετήσιαέκθεση.
3.8.Παράρτημα
HΟΚΕεπιδοκιμάζειτογεγονόςότιστηνπρότασησυμπερι­
λαμβάνεταιλεπτομερέςπαράρτημα .
Εκφράζει,ωστόσο,τηνεπιθυμίαναδοθείμεγαλύτερηέμφαση
σταακόλουθασημεία:
Πληροφόρηση καιευαισθητοποίηση της
κοινήςγνώμης(βλ.σημ.5)
Ναδοθείιδιαίτερηέμφασηστησπουδαιότητατωνεκστρα­
τειώνευαισθητοποίησης τηςκοινήςγνώμης,οιοποίεςθα
πρέπειναεξασφαλίζουντηνπληρέστερηδυνατήκατανόηση
τωναναγκώντωνατόμωνμεειδικέςανάγκες,καιεκτίμηση
τηςθετικήςσυμβολήςτουςστηνκοινωνία.Οιεκστρατείες
αυτέςθαπρέπειναείναικατάλληλεςκαιπροσεκτικάεπιλεγ­
μένες,π.χ.νααπευθύνονταιστησπουδάζουσανεολαία.Δεν
θαπρέπειναπεριορίζονταισεπροσεγγίσειςτύπουμέσων
μαζικήςενημέρωσηςήσεεκστρατείεςυπόμορφήδιαφημιστι­
κώνφυλλαδίωνκαιδιαφημιστικών αφισσών.
Ειδικάθέματα(βλ.σημ.7)
HΟΚΕεγκρίνειτονπαρατιθέμενοκατάλογο,επισημαίνοντας
παράλληλατηβασικήσημασίατηςεφηρμοσμένηςέρευνας,
τουελέγχουκαιτηςαξιολόγησης .Στοπλαίσιοαυτό,ηΟΚΕ
φρονείότιηενδελεχήςεξέτασητόσοτωναποτυχιώνόσο
καιτωνεπιτυχιώνθασυμβάλειανεκτίμηταστηνκαλύτερη
κατανόησητωνδιαφόρωνπτυχών.
(Περίπτωση4)
Στηνενλόγωπερίπτωση,θαπρέπειναεπισημανθείσαφέ­
στεραησπουδαιότητατηςκατάρτισηςτόσογιατουςκαθηγη­
τές,όσοκαιγιατουςκοινωνικούςλειτουργούςκαιτουςυπαλ­
λήλουςτωνδημοτικώνκαικοινοτικώναρχών.3.3.Άρθρο3:ηΟΚΕεπισημαίνειτησπουδαιότητατης
ένταξηςτωνενλόγωατόμωνσεόλεςτιςεκπαιδευτικέςβαθμί­
δες,δίδειόμωςτώραπροτεραιότηταστηνανώτερηκαιανώ­
τατηεκπαίδευση .Ταπρογράμματαεπαγγελματικής κατάρτι­
σηςστηβιομηχανία,συμπεριλαμβανόμενης καιτηςδιοίκη­
σηςεπιχειρήσεων ,καθώςκαιηπαροχήπρακτικήςβοήθειας
καιλοιπώνσυμβουλώνστουςκοινωνικούςλειτουργούςκαι
σταμέληεκείνατωνοικογενειώνπουφροντίζουνταενλόγω
άτομα,μπορούνναδιαδραματίσουν σημαντικόρόλο.
3.4.Άρθρο4α:ηΟΚΕυποστηρίζειτηνανάγκηευρείας
συμμετοχήςκαιανάμιξης.Ωστόσο,είναιτηςγνώμηςότιη
ανάληψηδραστηριοτήτων σταπλαίσιαετήσιωνθεμάτωνδεν
αποκλείειτηδυνατότηταανάληψηςμακροπρόθεσμων και
συνεχιζόμενωνδραστηριοτήτων .
3.4.1.Άρθρο4β:ηΟΚΕζητείνασυντάσσεταιέκθεση
προόδουγιατοσύστημαHandynetκαιειδικότεραγιατις
δυνατότητεςπρόσβασηςτωντοπικώνκαιπεριφερειακών
κέντρωνσεαυτό.
3.4.2.Άρθρο4δ:ηΟΚΕεπιδοκιμάζειτιςπροτάσειςγια
στενότερησυνεργασίαμεταξύτωνευρωπαϊκώναντιπροσω­
πευτικώνμηκυβερνητικώνοργανισμώνκαιτωναναπτυσσό­
μενωνχωρών.Τονίζειιδιαιτέρωςτηνανάγκηναγίνεται
γενικάανταλλαγήεμπειριώνκαιπληροφοριών μεάλλες
χώρες,καιειδικότεραμετιςχώρεςτηςΕυρωπαϊκήςΖώνης

Αριθ.C79/22 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 30.3.92
Περαιτέρω,ηΟΚΕπροτείνειναδοθείαποτηνΕπιτροπήκαι
τησυμβουλευτική τηςεπιτροπήμεγαλύτερηπροσοχήστα
κατωτέρω:
—στοσχεδιασμόκαιστηνανάπτυξηπροϊόντων(καιυπηρε­
σιών)μεστόχοτηδιευκόλυνσητηςζωήςτωνενλόγω
ατόμων,
—στησυνεχήπαρακολούθηση καιτονεπηρεασμότηςαγο­
ραστικήςικανότηταςτωνμεγάλωνοργανισμών(όπως
είναιτααεροδρόμιακαιτανοσοκομεία)καιστιςσυνέπειές
τουςγιατοσχεδιασμό,
—στηνανάγκηενθάρρυνσηςανεξάρτητωνκαιειδυνατόν
συγκριτικώνδοκιμών(tests)τωνπροϊόντων,—στησπουδαιότηταύπαρξηςμηδενικούσυντελεστήΦΠΑ
γιατονεξοπλισμό,τιςσυσκευές,ταόργανακαιταεξαρτή­
ματαπουπροορίζονταιγιαταάτομαμεειδικέςανάγκες,
καθώςκαιγιατιςυπηρεσίες,
—στηνανάγκηαναθεώρησηςτωνφορολογικώνμέτρωνγια
ταάτομαμεειδικέςανάγκεςκαθώςκαιτηςενίσχυσηςτων
ατόμωνπουφροντίζουνταενλόγωάτομαώστε,όπου
ενδείκνυται,νασυνδυάζουντιςευθύνεςτουςμετηνεργα­
σίατους.Θαπρέπειεπίσηςναεξεταστείπροσεκτικάτο
θέματηςεναρμόνισηςτωνυφιστάμενωνδιατάξεων,
—στηνανάλυσητουύψουςτωναποζημιώσεωνπουκαταβάλ­
λονταισταάτομαμεειδικέςανάγκεςγιααναπηρίεςπου
προέρχεταιαπόδιαφορετικέςαιτίες.
Βρυξέλλες,29Ιανουαρίου1992.
OΠροεοροςτης
ΟικονομικήςκαιΚοινωνικήςΕπιτροπής
MichaelGEUENICH