ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, τρίτο εδάφιο, στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, επί των τροπολογών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην κοινή θέση του Συμβουλίου σχετικά με την πρόταση ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ που τροποποιεί την οδηγία 94/57/EΚ του Συμβουλίου σχετικά με κοινούς κανόνες και πρότυπα για τους οργανισμούς επιθεώρησης και εξέτασης πλοίων και για τις συναφείς δραστηριότητες των ναυτικών αρχών - ΠΕΡΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ

1. Ιστορικο

α) Στις 22 Mαρτίου 2000, η Επιτροπή διαβίβασε στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο την πρόταση οδηγίας (COM(2000) 142 τελικό - 2000/0066 (COD) της 21ης Μαρτίου 2000) [1].

[1] ΕΕ C 212 E, 25.7.2000, σ. 114.

β) Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε τη γνώμη της στις 19 Oκτωβρίου 2000 [2].

[2] ΕΕ C 14, 16.1.2001, σ. 22.

γ) Η Επιτροπή των Περιφερειών εξέδωσε τη γνώμη της στις 21 Σεπτεμβρίου 2000 [3]

[3] ΕΕ C 22, 24.1.2001, σ. 19.

δ) Στις 30 Noεμβρίου 2000, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε σε πρώτη ανάγνωση τη γνώμη του [4] η οποία περιελάμβανε 18 τροπολογίες στην πρόταση της Επιτροπής.

[4] Γνώνη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (Δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη).

ε) Στις 12 Δεκεμβρίου 2000, η Επιτροπή εξέδωσε [5] τροποποιημένη πρόταση στην οποία ενσωμάτωσε τις περισσότερες τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και τις γνώμες της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής και της Επιτροπής των Περιφερειών.

[5] ΕΕ C 154E, 29.5.2001, σ 51 (COM (2000)849 τελικό 12.12.2000).

στ) Tο Συμβούλιο εξέδωσε κοινή θέση στις 26 Φεβρουαρίου 2001 [6].

[6] ΕΕ C 101, 30.3.2001, σ. 1.

ζ) Η κοινή θέση του Συμβουλίου και η σχετική γνώμη της Επιτροπής [7] διαβιβάσθηκαν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 28 Φεβρουαρίου 2001.

[7] SEC(2001) 343 τελικό, 27.2.2001 (Δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη).

η) Tο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε στις 16 Μαΐου 2001 (δεύτερη ανάγνωση) εγκρίνοντας την κοινή θέση με 7 τροπολογίες.

Στη γνωμοδότησή της η Επιτροπή τοποθετείται επί των τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σύμφωνα με το άρθρο 251 παράγραφος 2 στοιχείο (γ) της συνθήκης ΕΚ.

2. αντικειμενο τησ προτεινομενησ οδηγιασ

Η πρόταση της Επιτροπής αποσκοπεί στην τροποποίηση της οδηγίας 94/57/EΚ σχετικά με κοινούς κανόνες και πρότυπα για τους οργανισμούς επιθεώρησης και εξέτασης πλοίων και για τις συναφείς δραστηριότητες των ναυτικών αρχών.

Η πρόταση αποτελεί μέρος της αποκαλούμενης δέσμης μέτρων ERIKA I και στόχος της είναι να καταστεί αυτηρότερη η παρακολούθηση των αναγνωρισμένων οργανισμών, στους οποίους τα κράτη μέλη μπορούν να αναθέτουν θεσμοθετημένα καθήκοντα (τα οποία απορρέουν από διεθνείς συμβάσεις) επιθεώρησης της ποιότητας των πλοίων και έκδοσης των σχετικών πιστοποιητικών ασφαλείας.

Πιο συγκεκριμένα, η πρόταση εισάγει:

- Νέα κύρωση κατά του αναγνωρισμένου οργανισμού: αναστολή της αναγνώρισής του για ένα έτος, η οποία οδηγεί σε ανάκληση της αναγνώρισης εάν οι ελλείψεις για τις οποίες επιβλήθηκε η αναστολή δεν έχουν εκλείψει. (Χωρίς αναγνώριση-ΕΕ ένας νηογνώμονας δεν μπορεί να εργασθεί εξ ονόματος κράτους μέλους της ΕΕ.)

- Ένα καλό ιστορικό ασφαλείας και η καλή περιβαλλοντική απόδοση των αναγνωρισμένων οργανισμών - που υπολογίζονται με βάση όλα τα πλοία που έχουν ταξινομήσει, ανεξαρτήτως σημαίας - καθίσταται συνθήκη εκ των ουκ άνευ για τη χορήγηση και τη διατήρηση της αναγνώρισης.

- Οι οικονομικές υποχρεώσεις των αναγνωρισμένων οργανισμών που φέρουν σε πέρας θεσμοθετημένα καθήκοντα εξ ονόματος των κρατών μελών μπορούν να υπόκεινται σε περιορισμούς σε διάφορα επίπεδα ανάλογα με τη σοβαρότητα της πράξης αμέλειας του νηογνώμονα.

- Αυστηρότερα ποιοτικά κριτήρια που πρέπει να πληρούνται από τους αναγνωρισμένους οργανισμούς, μεταξύ των οποίων είναι η αναγκαιότητα τήρησης ορισμένων διαδικασιών όταν τα πλοία αλλάζουν κλάση και η αναγκαιότητα κοινοποίησης περισσότερων πληροφοριών σχετικά με τα πλοία που έχουν ταξινομήσει οι αρχές ελέγχου του κράτους του λιμένα.

3. Γνωμη τησ Επιτροπησ για τισ τροπολογιεσ του Ευρωπαϊκου Κοινοβουλιου

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε (σε δεύτερη ανάγνωση) επτά τροπολογίες στην κοινή θέση του Συμβουλίου.

Η Επιτροπή αποδέχθηκε τέσσερις από αυτές πλήρως ή εν μέρει, απέρριψε όμως τις άλλες τρεις.

3.1 Τροπολογίες αποδεκτές από την Επιτροπή

Η τροπολογία 2 εισάγει την αναφορά της διαιτησίας στο κείμενο του άρθρου 6 παράγραφος 2 στοιχείο (β) "...στην αρμόδια αρχή ... ή προκύπτει ως μέρος της επίλυσης της διαφοράς μέσω διαδικασιών της διαιτησίας,...".

Το θέμα αυτό καλύπτεται από την αιτιολογική σκέψη 16 αλλά η Επιτροπή μπορεί να αποδεχθεί αυτό το επιπλέον κείμενο για λόγους συνοχής και σαφήνειας.

Η τροπολογία 5 καταργεί τη λέξη "κατώτατου" στη ρήτρα αναθεώρησης στο άρθρο 6 παράγραφος 5 έτσι ώστε να μην περιορισθεί το πεδίο εφαρμογής της ρήτρας αναθεώρησης μόνον στο κατώτατο όριο αλλά να υπάρξει ευρύτερη προσέγγιση και η ευθύνη να εκλαμβάνεται υπό την ευρεία έννοια.

Η Επιτροπή συμφωνεί με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ότι στο πεδίο εφαρμογής της ρήτρας αναθεώρησης η ευθύνη πρέπει να εκλαμβάνεται με την ευρεία έννοια και επομένως μπορεί να αποδεχθεί την εν λόγω τροπολογία.

Η τροπολογία 6 αντικαθιστά τη λέξη "να αυξηθούν" στο άρθρο 8 παράγραφος 1 τελευταίο εδάφιο με τη λέξη "να τροποποιηθούν".

Η Επιτροπή πιστεύει ότι στην πράξη είναι μικρή η διαφορά μεταξύ του "να αυξηθούν" και "να τροποποιηθούν" αλλά αποδέχεται την αλλαγή αυτή.

Η τροπολογία 7 αφορά τις διαβουλεύσεις μεταξύ αναγνωρισμένων οργανισμών για τα τεχνικά πρότυπα, όπως ορίζει το άρθρο 15 παράγραφοι 1 και 2, επαναλαμβάνει όμως την αναφορά του Ψηφίσματος 847(20) του ΙΜΟ 'Guidelines to assist flag states in the implementation of IMO instruments'.

Η Επιτροπή μπορεί να αποδεχθεί την τροπολογία χωρίς την αναφορά του Ψηφίσματος του ΙΜΟ. Η Επιτροπή συμφωνεί με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ότι είναι σημαντική αναφορά του Ψηφίσματος 847(20) του ΙΜΟ και γι'αυτό συμπεριέλαβε την αναφορά αυτή στο άρθρο 3 (και στην αιτιολογική σκέψη 6) της οδηγίας, το οποίο όντως αφορά τις ευθύνες των αρμοδίων διοικήσεων του κράτους νηολόγησης. Είναι ορθό να επαναληφθεί η αναφορά στο Ψήφισμα του ΙΜΟ και στο άρθρο 15, καθόσον το άρθρο αυτό δεν αφορά τις αρμόδιες διοικήσεις του κράτους νηολόγησης αλλά την τεχνική συνεργασία μεταξύ αναγνωρισμένων οργανισμών. Η Επιτροπή εμμένει στην άποψή της ότι η επανειλημμένη αναφορά και στο άρθρο 15 θα δημιουργούσε σύγχυση στην εφαρμογή της οδηγίας.

3.2 Τροπολογίες που απορρίφθηκαν από την Επιτροπή

Η τροπολογία 1 εισάγει στην αιτιολογική σκέψη 20 τη διατύπωση "δικαιούται ή να του ανατίθεται".

Η Επιτροπή δεν μπορεί να αποδεχθεί την τροπολογία διότι είναι αδύνατον να εφαρμοσθεί. Για να μην επιτρέπει ή να μην αναθέτει η αρμόδια διοίκηση του κράτους νηολόγησης θεσμοθετημένα καθήκοντα σε έναν νηογνώμονα όταν υπάρχει δεσμός μεταξύ νηογνώμονα και πλοίου, πρέπει να γνωρίζει και να ελέγχει κάθε μεμονωμένη περίπτωση και να την εγκρίνει ή όχι. Προς το σκοπό αυτό η διοίκηση θα χρειαζόταν επικαιροποιημένες πληροφορίες ανά πάσα στιγμή σχετικά με τα στοιχεία του επόπτη που χρησιμοποιεί ο νηογνώμονας, τα στοιχεία του ή της συζύγου ή τα στοιχεία του γαμβρού του/της ή με ποιον έχει συνάψει επιχειρηματικές συμβάσεις ο επόπτης κλπ. Μια διοίκηση φυσιολογικά δεν διαθέτει τέτοιες πληροφορίες. Tο κείμενο θα δημιουργούσε υπέρμετρο φόρτο εργασίας στην αρμόδια διοίκηση σε σύγκριση με τη βελτίωση που επιδιώκει.

Η Επιτροπή στην τροποποιημένη της πρόταση και το Συμβούλιο στην κοινή του θέση αποδέχθηκαν την τροπολογία ως προς την αρχή της, τόσο στην αιτιολογική σκέψη όσο και στο Παράρτημα της οδηγίας - Παράρτημα A σημείο 6 - όπου ορίζεται ότι "ο αναγνωρισμένος οργανισμός δεν θα πρέπει να εκτελεί θεσμοθετημένες εργασίες εάν ταυτίζεται ή έχει επαγγελματικούς, προσωπικούς ή οικογενειακούς δεσμούς με τον πλοιοκτήτη ή τον εφοπλιστή...". Κατά τον τρόπο αυτό ο αναγνωρισμένος οργανισμός είναι υποχρεωμένος να εξασφαλίσει ότι δεν υφίσταται δεσμός μεταξύ του επόπτη του και του επιθεωρούμενου πλοίου.

Οι τροπολογίες 3 και 4 εισάγουν πάγια κατώτατα και ανώτατα όρια αποζημίωσης για αμέλεια, όπως ορίζεται στο άρθρο 6 παράγραφος 2 περιπτώσεις (ii) και (iii) (περιπτώσεις ελάσσονος αμέλειας).

Η Επιτροπή δεν μπορεί να αποδεχθεί την τροπολογία στο σύνολό της. Σε προηγούμενο στάδιο της διαδικασίας (βλ. γνωμοδότηση της Επιτροπής για την κοινή θέση του Συμβουλίου) η Επιτροπή δεν αντιτέθηκε στην εισαγωγή κοινού ελάχιστου ορίου σε περιπτώσεις ελάσσονος αμέλειας. Ωστόσο, η Επιτροπή δεν κρίνει αναγκαίο να καθορισθεί κοινό ανώτατο όριο προς το παρόν. Η Επιτροπή συμφωνεί με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ότι πρέπει να εισαχθεί η αρχή καθορισμού ανώτατων ποσών, και κατά συνέπεια μπορεί να αποδεχθεί να αλλάξει η φράση "μπορούν να περιορίσουν" με τη φράση "θα περιορίσουν". Επειδή όμως εισάγονται ρήτρες αναθεώρησης στο άρθρο 6 παράγραφος 5 και στο άρθρο 8 παράγραφος 1 τελευταίο εδάφιο, η Επιτροπή δέχεται να αποφασίσουν τα κράτη μέλη για τον καθορισμό των συγκεκριμένων ανώτατων ποσών στο πλαίσιο των συμφωνιών που θα διαπραγματευθούν και θα συνάψουν με τους νηογνώμονες στους οποίους επιθυμούν να αναθέσουν έργο εξ ονόματός τους.

4. Συμπερασμα

Βάσει του άρθρου 250 παράγραφος 2 της Συνθήκης, η Επιτροπή τροποποιεί την πρότασή της σύμφωνα με όσα αναφέρονται προηγουμένως.

Η Επιτροπή συνιστά στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να πράξουν ό,τι είναι δυνατόν για να επιτύχουν κοινό πεδίο σύγκλισης όσο το δυνατόν συντομώτερα έτσι ώστε η δεδομένη τροποποιημένη οδηγία , η οποία μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην ασφάλεια της ναυτιλίας και αποβλέπει στην αποτροπή καταστροφών όπως εκείνη του ERIKA, να εκδοθεί χωρίς άλλη καθυστέρηση.