ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM (84) 549 
 
 
Vol. 1984/0 218 
  
 
Disclaimer  
Conformém ent au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlem ent. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the openin g to the public of the historical archives of the European Econom ic 
Communit y and the European Atom ic Energy Communit y (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), this fi le is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation.  
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom  1. 
Februar 1983  über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen  
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgem einschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983,  
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003  
(ABI. L 243 vom 27. 9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit  
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5  
der genannten Verordnung freigegeben.  
0ΟΜ(84) 549 τελικό
ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 5 Οκτωβρίου 1984ΤΟΝ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΕΓΓΡΑΦΟ
Γεν'ΐκή Γραμματεία
Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η  Τ Η Σ  Ε Π Ι Τ Ρ Ο Π Η Σ  Π Ρ Ο Σ  ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ
Σ Χ Ε Τ Ι Κ Α  Μ Ε  Τ Ι Σ  Δ Ι Α Π Ρ Α Γ Μ Α Τ Ε Υ Σ Ε Ι Σ  Γ Ι Α  Γ Ε Ν Ι Κ Ο  Π Λ Α Ι Σ Ι Ο  Σ Υ Μ Β Α Σ Η Σ  
Γ Ι Α  Τ Η Ν  Π Ρ Ο Σ Τ Α Σ Ι Α  Τ Ο Υ  Σ Τ Ρ Ω Μ Α Τ Ο Σ  Ο Ζ Ο Ν Τ Ο Σ
0ΟΜ(84) 549 τελικό

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΥΠΟΜΝΗΜΑ
1. Στις 19 Ιανουαρίου 1982 το Συμβούλιο αποφάσισε να εξουσιο­
δοτήσει την Επιτροπή να συμμετάσχει στις διαπραγματεύσεις
για το γενικό πλαίσιο της σύμβασης για την προστασία του  
στρώματος όζοντος, έτσι ώστε να μπορέσει η Κοινότητα να γίνει  
συμβαλλόμενο μέρος.
2. Η Κοινότητα μαζί με τα κράτη μέλη συμμετείχε σε όλες  
τις προπαρασκευαστικές συνεδριάσεις και ομάδες εργασίας που  
παρουσίασαν/'κείμενο το οποίο θα μπορούσε να είναι ο κορμός  
μιας μελλοντικής σύμβασης για το στρώμα του όζοντος.
3. Η ρήτρα συμμετοχής που είχε προταθεί αρχικά είναι η ακόλουθη:
"Η παρούσα σύμβαση θα είναι ανοικτή προς υπογραφή στην ......
απ
ό........  μέχρι.......... ... από κάθε κράτος και
κά
θε οργανισμό περιφερειακής οικονομικής ολοκλήρωσης, που  
αποτελεί τα ι  από κυρίαρχα κράτη, ο οποίος έχει αρμοδιότητες  
για τη διαπραγμάτευση σύναψη και εφαρμογή διεθνών συμφωνιών  
σε θέματα που καλύπτει η παρούσα σύμβαση" Η ΕΣΣΔ ζήτησε τροπο­
ποίηση σύμφωνα με την οποία προστίθεται η φράση " και του  
οποίου η πλειοψηφία των κρατών μελών έχει υπογράψει τη σύμβαση".  
Επίσης οι ΗΠΑ ζήτησαν παρόμοια ρήτρα: "και του οποίου τουλάχιστον  
ένα κράτος μέλος έχει υπογράψει την παρούσα σύμβαση".
4. Η αποδοχή μιας τέτοιας ρήτρας συνεπάγεται την αποδοχή
του ότι η Κοινότητα είναι δευτερεύον νομικό πρόσωπο στο διεθνές  
δίκαιο ή με άλλα λόγια ότι είναι για πάντα νομικά υποδεέστερη,  
και δεν μπορεί να ενεργήσει με δικά της δικαώματα χωρίς την  
βοήθεια των κρατών μελών. Ένα τέτοιο δόγμα είναι σαφώς απαρά­
δεκτο από νομικής ή πολιτικής πλευράς.
5. Έτσι ζητείται από το Συμβούλιο να συμπληρώσει τις οδηγίες  
για διαπραγματεύσεις που έδωσε στην Επιτροπή στις 19 Ιανουαρίου

-  1α -
1982, καθοδηγώντας την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να μην  
δεχθούν μια τέτοια ρήτρα εξάρτησης ή σύνδεσης, αλλά να εξασφα­
λίσουν ότι θα υπάρξει ρήτρα παρόμοια με εκείνη που προτάθηκε  
στο αρχικό κείμενο. Ταυτόχρονα,η Επιτροπή και τα κράτη μέλη  
θα πρέπει να κάνουν διαβήματα σε διάφορες κυβερνήσεις για  
να εξασφαλίσουν υποστήριξη της θέσεώς τους.
6. Ζητείται από το Συμβούλιο να δώσει τις παραπάνω οδηγίες  
το γρηγορότερο δυνατό, δεδομένου ότι η νέα συνάντηση εργασίας  
για το σχέδιο της σύμβασης για το στρώμα του όζοντος θα γίνει  
από τις 22 μέχρι τις 26 Οκτωβρίου 1984.

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ  
ΔΙΑΡΑΓΜΑΤΕΥΣΕΙΣ ΓΙΑ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ
ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΡΩΜΑΤΟΣ ΟΖΟΝΤΟΣ
1. Εισαγωγή
Στις 19 Ιανουαρίου 1982 το Συμβούλιο αποφάσισε να εξουσιοδοτήσει  
την Επιτροπή να συμμετάσχει στις διαπραγματεύσεις για ένα  
συνολικό πλαίσιο σύμβασης για την προστασία/στρώματος όζοντος  
(στο εξής αναφέρεται σαν σύμβαση του όζοντος, Σ.Ο) έτσι ώστε  
να μπορέσει η Κοινότητα να είναι συμβαλλόμενο μέρος. Στην  
απόφαση εκείνη το Συμβούλιο έδωσε στην Επιτροπή εντολή διαπρα­
γματεύσεων, δεδομένου ότι η κοινοτική αρμοδιότητα για τους  
κινδύνους που διατρέχει το στρώμα του όζοντος είναι σαφώς  
διατυπωμένη σε απόφαση και ψήφισμα του Συμβουλίου (1) που  
αφορούν τους χλωρο-φθοριάνθρακες στο περιβάλλον, και την  
ήδη υπάρχουσα συνεργασία στο πλαίσιο του προγράμματος των  
Ηνωμένων Εθνών για το περιβάλλον (ΠΠΗΕ) σχετικά με το στρώμα  
του όζοντος.
Η Κοινότητα μαζί με τα κράτη μέλη συμμετείχε σε όλες τις  
προπαρασκευαστικές συναντήσεις και στις ομάδες εργασίας που  
προετοίμασαν το κείμενο που θα μπορούσε να γίνει ο κορμός  
της μελλοντικής σύμβασης για το στρώμα του όζοντος. Οι διαπραγμα­
τεύσεις δεν ήταν εύκολες και δημιούργησαν επανειλημμένα προβλήματα  
σχετικά με τη ρήτρα που θα επιτρέψει τη συμμετοχή της Κοινότητας.
Η τελευταία συνεδρίαση (δεύτερο μέρος της τρίτης συνάντησης),  
έγινε στη Βιέννη στις 16 έως 20 Ιανουαρίου 1984, συμμετείχε σ’  αυτήν 
AD HOC ομάδα εργασίας των νομικών και τεχνικών εμπειρογνωμόνων  
για την επεξεργασία ενός συνολικού πλαίσιου σύμβασης για  
την προστασία του στρώματος του όζοντος, και υπήρξε
(1) 80/372/Ε0Κ, EE L 90 της 3.4.1980  
82/795/Ε0Κ, EE L 329 της 25.11.1982  
Ψήφισμα της 30ης Μαϊου 1978, EE C 133 της 7.6.1978
Προσωρινή δκύθυνσπ: Rue de la Loi200, B-1049Bruxelles — Τηλέφωνο7350040,7358030,7358040/7366000— Τηλίγραφικήδκύθυνση:  COMEURBruxelles" —
Τ€λέξ: "COMEU B 21877"

-  2 -
έντονη αντιπαράθεση της Κοινότητας και της ΕΣΣΔ. Υπήρξε επίσης  
μεγάλη διαφωνία μεταξύ της Κοινότητας και των ΗΠΑ,και δεν  
μπόρεσαν να βρεθούν Χύσεις για τις διαφωνίες αυτές.
Το κυβερνόν συμβούλιο του ΠΠΗΕ κατά την τελευταία συνάντησή  
του (Μάιος - Ιούνιος 1984) ενέκρινε ψήφισμα που συνιστά να  
γίνει τέταρτη συνάντηση αυτής της ομάδας εργασίας μέσα στο  
1984/ που θα συμπληρώσει τις εργασίες της για το θέμα της  
σύμβασης, η οποία θα πρέπει να εγκριθεί και να υπόγραφεI  
σε διπλωματική διάσκεψη κατά τη διάρκεια των τριών πρώτων  
μηνών του 1985.
Η Κοινότητα για να εξασφαλίσει ότι θα υπογράψει τη σύμβαση  
σε ικανοποιητικό πλαίσιο, πρέπει να ενεργήσει γρήγορα ώστε  
να ξεπεραστούν τα υπάρχοντα προβλήματα για τη ρήτρα.που επιτρέ­
πει τη συμμετοχή της.
Στις οδηγίες για διαπραγματεύσεις που είναι προσαρτημένες  
στην απόφαση του Συμβουλίου της 19ης Ιανουαρίου 1982, αναφέρεται
"2. Οι οδηγίες για τις διαπραγματεύσεις θα καθοριστούν,  
ανάλογα με τις ανάγκες που θα προκύψουν, στο πλαίσιο  
των συνηθισμένων διαδικασιών.
3. Κατά τις διαπραγματεύσεις θα πρέπει επίσης να επιδιωχθεί  
η εξασφάλιση του ότι η σύμβαση θα περιέχει τις κατάλληλες  
διατάξεις που θα δίνουν τη δυνατότητα στην Κοινότητα  
να είναι συμβαλλόμενο μέρος."
Έτσι η Επιτροπή θεώρησε απαραίτητο να ζητήσει ειδικές οδηγίες  
από το Συμβούλιο σχετικά με τη φύση της μελλοντικής συμμετοχής  
της Κοινότητας στην ΣΣΟ.
2. Προβλήματα που προκύπτουν από τη ρήτρα για τη συμμετοχή  
της Χοινότητας

Η ΣΣΟ είναι μια διεθνής σύμβαση οτο πλαίσιο των Ηνωμένων  
Εθνών (ΠΠΗΕ). Έτσι η επιδίωξη ρήτρας συμμετοχής που θα αναφέρει  
ειδικά την Κοινότητα θα δημιουργούσε δυσκολίες. Η Κοινότητα  
πρότεινε ανεπίσημα να χρησιμοποιηθεί ρήτρα παρόμοια με εκείνη  
της σύμβασης της Γενεύης του 1979 για τη μακροπρόθεσμη διασυνο­
ριακή μόλυνση της ατμόσφαιρας (ΜΔΜΑ)(1). Η διατύπωση "οργανισμός 
περιφερειακής οικονομικής ολοκλήρωσης" ξεπερνά τα προβλήματα  
που θα δημιουργούσε ρήτρα που θα ανέφερε ειδικά την Κοινότητα,  
και έχει ήδη γίνει αποδεκτή σε μερικές συμβάσεις, ιδιαίτερα  
στη ΜΔΜΑ, όπου και έγινε δεκτή τόσο από το ανατολικό μπλόκ  
όσο και από τις ΗΠΑ.
Η διατύπωση είχε γίνει δεκτή σαν βάση για το κείμενο προς
(1) "Άρθρο 14: 1. Η παρούσα σύμβαση θα είναι ανοικτή προς  
υπογραφή στο γραφείο των Ηνωμένων Εθνών στη Γενεύη από  
τις 13 έως τις 16 Νοεμβρίου 1979, με την ευκαιρία της  
συνάντησης υψηλού επιπέδου στο πλαίσιο της οικονομικής  
επιτροπής για την Ευρώπη για την προστασία του περιβάλ­
λοντος, από τα κράτη μέλη της οικονομικής επιτροπής για  
την Ευρώπη καθώς και από κράτη που έχουν συμβουλευτικό  
ρόλο στο πλαίσιο της οικονομικής επιτροπής για την Ευρώπη,  
σύμφωνα με την παράγραφο 8 του ψηφίσματος 36 της 29ης  
Μαρτίου 1947 του οικονομικού και κοινωνικού συμβουλίου,  
καθώς και από οργανισμούς περιφερειακής οικονομικής ολο­
κλήρωσης, που αποτελούνται από κυρίαρχα κράτη, μέλη της  
οικονομικής επιτροπής για την Ευρώπη, και οι οποίοι έχουν  
αρμοδιότητα όσον αφορά τη διαπραγμάτευση,σύναψη και εφαρ­
μογή διεθνών συμφωνιών σε θέματα που καλύπτει η παρούσα  
σύμβαση."

διαπραγμάτευση στις συναντήσεις της ομάδας εργασίας για την  
ΣΣΟ (2). Ομως η ΕΣΣΔ ζήτησε να προστεθεί μετά την φράση  
οικονομικούς περιφερειακούς οργανισμούς" η φράση "των οποίων  
η πλειοψηφία των κρατών μελών έχει υπογράψει την παρούσα  
σύμβαση Επειδή η Κοινότητα και τα κράτη μέλη της δήλωσαν 
ότι αυτό είναι απαράδεκτο, τότε η ΗΠΑ έκαναν την αποκαλούμενη  
συμβιβαστική πρόταση, να προστεθεί η φράση "και των οποίων  
ένα τουλάχιστον κράτος μέλος έχει υπογράψει την παρούσα σύμβαση".
(2) "Η παρούσα σύμβαση θα είναι ανοικτή για υπογραφή στην
................  ........ ......... μέχρι..............
από οποι
οδήποτε κράτος ή οργανισμό* περιφερειακής  
οικονομικής ολοκλήρωσης που αποτελείται από κυρίαρχα  
κράτη τα οποία έχουν αρμοδιότητες όσον αφορά τη διαπραγμά­
τευση, σύναψη και εφαρμογή διεθνών συμφωνιών για θέματα  
που καλύπτει η παρούσα σύμβαση."

Η βάση της πρότασης της ΕΣΣΔ είναι σαφής. Στηρίζεται  
στη διατύπωση που χρησιμοποιήθηκε στη σύμβαση για το δίκαιο της 
θάλασσας (1). Τα κίνητρα της πρότασης της ΕΣΣΔ είναι  
ακόμη σαφέστερα. Πρόσφατα σε διάφορα όργανα του OHE (UNGA  
δέτευρη και έκτη επιτροπή,FAO) η ΕΣΣΔ αμφισβήτησε το  
δικάιωμα της Κοινότητας να ομιλεί για δικό της λογαριασμό,  
προωθώντας τη νομική θεωρία ότι οι διεθνείς οργανισμοί  
εξαρτώνται πάντα νομικά από τα κράτη μέλη τους.
3. Η ρήτρα συμμετοχής στη σύμβαση για το δίκαιο της θάλασσας
Υποστηρίζουμε ότι Π σύμβαση για το δίκαιο της θάλασσας 
δεν μπορεί να χρησιμεύσει σαν παράδειγμα για άλλες  
συνθήκες, διεθνείς ή περιφερειακές. Η σύμβαση για το δίκαιο 
της θάλασσας ύδατα είναι μία συνθήκη με πολύ μεγάλη  
έκταση,που αφορά νομικά θέματα από την απλή διέλευση  
μέχρι την αλιεία,το περιβάλλον, και τα μεταλλεία στο βυθό  
της θάλασσας. Αφορά επίσης στρατιωτικά και άλλα θέματα,  
έξω από Τ° πεδίο των μη αποκλειστικών εξουσιών της  
Κοινότητας, πράγμα που δεν συμβαίνει με τη σύμβαση για  
το όζον.
Η σύβαση για το δίκαιο της θάλασσας ήταν ένα ευρύ σύνολο  
μέτρων τα οποία συνεπάγονται αμοιβαία δικαιώματα και  
υποχρεώσεις και έτσι ήταν σημαντικό να υπάρχει ανοικίή  
και προφανής δέσμευση από κάθε συμβαλλόμενο μέρος. Αντι­
προσωπεύει επίσης μία λεπτή ισορροπία μεταξύ των δικαιω­
μάτων που αποκτούνται και των υποχρεώσεων που δημιουργούνται.
(1) ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IX. ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΑΠΟ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ:
Άρθρο 1. Χρήση των όρων: Όσον αφορά το άρθρο 305 και  
το παρόν παράρτημα, διεθνής οργανισμός σημαίνει διακυβερνη-
τ ι  koq οργον ι  ομόζ που απατελε ι  τ» Gtno κρητη, οτουρ onoiouç tq 
κράτη μέλη έχουν μεταβιβάσει αουοδιάτητεε νια θέυατα  
που ρυθμίζει η παρούσα σύμβαση, περιλαμβανόμενης της  
αρμοδιότητας της σύναψης συνθηκών για τα θέματα αυτά.

Άρθρο 2. Υπογραφή: Ένας διεθνής οργανισμός μπορεί  
να υπογράψει την παρούσα σύμβαση εάν η πλειοψηφία των  
κρατών μελών του την έχει υπογράψει. Τη στιγμή της  
υπογραφής ο διεθνής οργανισμός θα κάνει δήλωση με την  
οποία θα προσδιορίζει τα θέματα που ρυθμίζει η παρούσα  
σύμβαση,και για τα οποία υπάρχει μεταβίβαση αρμοδιο­
τήτων στον οργανισμό από τα κράτη μέλη του τα οποία την 
έχουν υπογράψει, καθώς και τη φύση και την έκταση της  
αρμοδιότητας αυτής.

-  5 -
Υπήρχε ίσως η νόμιμη ανησυχία εκ μέρους των τρίτων κρατών,  
ότι η ουμμετοχή ενός διεθνούς οργανισμού θα επέτρεπε  
σε κάποιο από τα κράτη μέλη του το οποίο δεν είχε υπογράψει  
τη σύμβαση να επωφεληθεί από αυτήν (μέσω της συμμετοχής  
της στο διεθνή οργανισμό), χωρίς να αναλάβει τα καθήκοντα  
που ενυπάρχουν στη σύμβαση. Δεν συμβαίνει το ίδιο με  
την ΣΙΟ, η οποία επιβάλλει ευθύνες, για το μελλοντικό  
όφελος όλης της ανθρωπότητας. Μόνο στις ειδικές πολιτικές  
και νομικές συνθήκες της αυμβασης για το δίκαιο της 
θάλασσας δέχθηκε η Κοινότητα, σαν πολιτικό συμβιβασμό,  
τη ρήτρα συμμετοχής που απαιτούσε την προηγούμενη συμ­
μετοχή της πλειοψηφίας των κρατών μελών της. Η Επιτροπή  
θεωρεί ότι Π σύμβαση για το δίκαιο της θάλασσας είναι 
μία περίπτωση "sui generis", και ότι η ρήτρα συμμετοχής  
που περιλαμβάνει δεν θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί σαν  
προηγούμενο για άλλες συμβάσεις, στο βαθμό που εξαρτά  
τη συμμετοχή της Κοινότητας από τη συμμετοχή των κρατών  
μελών.
Η ρήτρα συμμετοχής στη σύμβασή για το δίκαιο της θάλασσας 
δημιούργησε πράγματι δύο θέματα. Πρώτον της εξάρτησης  
το οποίο αναλύεται λεπτομερέστερα παρακάτω, και δεύτερον  
του προσδιορισμού της αρμοδιότητάς ενρ διεθνούς οργανισμού 
σε μια τυπική δήλωση.
Το θέμα της δήλωσης για την αρμοδιότητα συζητήθηκε εκτενώς  
στο Συμβούλιο αρκετές φορές, σε σχέση με τη σύμβαση για 
το δίκαιο της θάλασσας. Η Κοινότητα αναγνώρισε ότι  
τα τρίτα κράτη θα πρέπει να εξασφαλιστούν για το ότι  
τα κράτη μέλη θα αναλάβουν το σύνολο των νομικών υποχρεώ­
σεων της σύμβασης, και ότι δεν θα υπήρχε δυνατότητα  
υπεκφυγής. Οι ρήτρες που περιέχουν δήλωση αρμοδιοτήτων  
σε γενική μορφή,έγιναν δεκτές από την Κοινότητα στη 
σύμβαση για το δίκαιο της θάλασσας, στη σύμβαση για την
προστασία και την ανάπτυξη του θαλάσσιου περιβάλλοντος

-  5α -
της ευρύτερης περιοχής της Καραϊβικής, και στη σύμβαση 
για το διεθνές εμπόριο των ειδών που απειλούνται με  
εξαφάνιση. Οι λεπτομέρειες για το ποιος και γιατί ακριβώς 
είναι υπεύθυνος είναι εσωτερικό θέμα της Κοινότητας,  
για το οποίο αποφασίζει το Συμβούλιο, και δεν θα  
πρέπει να συζητηθεί με τρίτα κράτη. Οι λεπτομερείς δηλώσεις 
για τις αρμοδιότητες της Κοινότητας είναι ανεπιθύμητες  
και ακατάλληλες.

-  6 -
Το Δικαστήριο έχει αποφασίσει ότι "δεν είναι απαραίτητος  
ο καθορισμός απέναντι στα άλλα συμβαλλόμενα μέρη στη σύμβαση,  
της κατανομής των εξουσιών μεταξύ της Κοινότητας και των  
κρατών μελών, ιδίως λόγω του ότι η κατανομή αυτή μπορεί
να αλλάξει προϊόντος του χρόνου. Αρκεί να γίνει σαφές στα  
άλλα συμβαλλόμενα μέρη ότι το θέμα δημιουργεί μια κατανομή  
εξουσιών στο εσωτερικό της Κοινότητας, αφήνοντας να εννοηθεί  
ότι η ακριβής φύση της κατανομής είναι εσωτερικό ζήτημα στο  
οποίο δεν πρέπει να επεμβαίνουν τα τρίτα μέρη. Αυτό που είναι  
σημαντικό είναι να μην εφαρμοστεί ελλιπώς η σύμβαση." (Απόφαση  
1/78, 1978 Είθ 2151 παράγραφος 35).
4. Οι ρήτρες εξάρτησης από διεθνή άποφη
Όπως φάνηκε παραπάνω η Κοινότητα δέχθηκε τη ρήτρα εξάρτησης
στη σύμβαση για το δίκαιο της θάλασσας λόγω των ειδικών συνθηκών.
Η Κοινότητα δέχθηκε επίσης τέτοια ρήτρα στη σύμβαση για την  
προστασία και ανάπτυξη του θαλάσσιου περιβάλλοντος της ευρύτερης  
περιοχής της Καραϊβικής. Η ρήτρα αυτή έχει ως εξής: "από  
οποιοδήποτε οργανισμό περιφερειακής οικονομικής ολοκλήρωσης  
που έχει αρμοδιότητες στα θέματα που καλύπτει η σύμβαση και  
το πρωτόκολλο,και του οποίου τουλάχιστον ένα κράτος μέλος
ανήκει στην ευρύτερη περιοχή της Καραϊβικής ......... ". Στην
περίπ
τωση αυτή η ρήτρα εξάρτησης θεωρήθηκε παραδεκτή δεδομένου  
ότι η σύμβαση της Καραϊβικής είναι περιφερειακή, και είναι  
θέμα κοινής λογικής το ότι οι διεθνείς οργανισμοί μπορούν  
να συμμετέχουν μόνο στις συμβάσεις όπου έχουν γεωγραφική  
παρουσία. Σε μια περιφερειακή σύμβαση η ρήτρα αυτή δίνει  
εγγυήσεις στα τρίτα κράτη ότι πράγματι ο σχετικός  
διεθνής οργανισμός έχει δικαίωμα συμμετοχής. (1)
(1) Εν τούτοις, θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι.αρκεί α διεθνής
οργανισμός να έχει ένα κράτος μέλος με γεωγραφική παρουσία στην^ 
περιοχή, χωρίς να είναι απαραίτητη η συμμέτοχη του κράτους αυτού 
στη σύμβαση.

-  6α -
Τέτοιες εγγυήσεις και διαβεβαιώσεις δεν χρειάζονται για τα κράτη  
μέλη,όσον αφορά τη σύμβαση για το στρώμα του όζοντος. Η σύμβαση  
αυτή δεν αφορά ένα σύνολο μέτρων,και είναι διεθνής και δχι  
περιφερειακή. Έτσι δεν υπάρχει αιτιολογία για τα τρίτα κράτη  
που ζητούν την εξάρτηση της συμμετοχής της Κοινότητας από  
τη συμμετοχή των κρατών μελών της. Οι απαραίτητες εγγυήσεις  
έχουν δοθεί στη δήλωση αρμοδιότητας και στην πραγματικότητα 
το να ζητείται η εξάρτηση αυτή είναι ανάμιξη τρίτων κρατών  
στην εσωτερική διαδικασία της Κοινότητας. Η θέση των Ηνωμένων  
Πολιτειών είναι ιδιαίτερα περίεργη στην περίπτωση αυτή. Η  
ΕΣΣΔ είναι συνεπής με την πολιτική της προσπαθώντας να υποβάλει  
τη νομική ύπαρξη της Κοινότητας στους πιο αυστηρούς όρους.
Αλλά η παρουσία ενός κράτους μέλους στη σύμβαση δεν δίνει  
στις ΗΠΑ ή άλλα τρίτα κράτη καμιά πρόσθετη εγγύηση.

-  7 -
5. Οι ρήτρες εξάρτησης και το συμβιβαστά τους με το Κοινοτικό Δίκαιο
Εάν αποδεικνύεται ότι η Κοινότητα έχει αρμοδιότητα για οποιαδήποτε  
υπό συζήτησή σψβαση, τότε η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από το Συμβού­
λιο έγκριση για να συμμετάσχει στις διαπραγματεύσεις για τα 
θέματα που καλύπτει η ούμβαοη αυτή ,έτσι ώστε να μπορεί να συμμετάσχει  
σ’  αυτή και η Κοινότητα. Δεδομένου ότι η Κοινότητα είναι διεθνές
νομικό πρόσωπο, έχει αρμοδιότητα για τα θέματα σύμβασης και έχει  
εξουσιοδοτηθεί να διαπραγματευθεί το θέμα της κοινοτικής συμμετοχής,  
δεν μπορεί να δεχθεί ότι η άσκηση των εξουσιών της υπόκειται στον  
όρο της προηγούμενης συμμετοχής ενός ή περισσοτέρων κρατών μελών  
της, εκτός εάν τα κοινοτικά όργανα ορίζουν, λαμβάνοντας υπόψη τα 
ειδικά χαρακτηριστικά της σύμβασης ότι είναι καταλληλότερη η κοινή  
συμμετοχή της Κοινότητας και ενός ή περισσοτέρων κρατών μελών της.
Τα κοινοτικά όργανα μπορούν να έναντι ωθούν στις ρήτρες εξάρτησης  
λόγω των αρνητικών επιπτώσεων που έχουν τα τελευταία στις νομικές  
δυνατότητες της Κοινότητας στο πλαίσιο της διεθνούς έννομης τάξης.
Η Κοινότητα θα εμψανίζοταν έτσι σαν δευτερεύον νομικό πρόσωπο στο  
διεθνές δίκαιο, και σαν να χρειάζεται τη βοήθεια ενός ή περισσοτέρων  
κρατών μελών της για να ασκήσει τις δικές της αρμοδιότητες. Με άλλα  
λόγια η ρήτρα εξάρτησης υπονομεύει το ανεξάρτητο διεθνές νομικό πρό­
σωπο της Κοινότητας. Μια τέτοια ρήτρα αποτελεί "capitis diminutio"  
και για άλλα θέματα διεθνούς δικαίου.
Τα όργανα της Κοινότητας πρέπει να κάνουν ότι μπορούν για να προστα­
τεύσουν την αυτονομία της. Πρέπει να αντισταθούν σε κάθε επίθεση  
εναντίον της ανεξάρτητης προσωπικότητάς της.
Στην περίπτωση της σύμβασης για το δίκαιο της θάλασσας φαίνεται ότι  
υπάρχουν περιπτώσεις κατά τις οποίες η Κοινότητα μπορεί να οδηγηθεί  
στην αποδοχή της ρήτρας που συνδέει τη δική της συμμετοχή με τη συμ­
μετοχή των κρατών μελών της. Όμως στην παρούσα περίπτωση δεν  
υπάρχει κάτι στο σχέδιο σύμβασης το οποίο θα μπορούσε να δικαιολο­
γήσει τη ρήτρα αυτή. Το σχέδιο για τη σύμβαση του στρώματος όζοντος

-  8 -
όπως είναι σήμερα περιέχει μόνο μερικές δεσμεύσεις που περιγράιρονται  
σε πολύ αδρές γραμμές. Μόνο μετά την περαιτέρω ανάπτυξη της σύμβασης  
(με την προσθήκη των πρωτοκόλλων) θα πρέπει να καθοριστεί πως θα  
ενεργούν η Κοινότητα και τα κράτη μέλη σύμφωνα με τις δεσμεύσεις  
αυτές. Η σημερινή δομή της σύμβασης και οι υποχρεώσεις που προτείνει  
δεν δημιουργούν κάποιο λόγο για να υποστηριχθεί ότι για τους σκο­
πούς της σύμβασης θα πρέπει η συμμετοχή ενός διεθνούς οργανισμού  
που έχει αρμοδιότητες στο πεδίο που καλύπτει, να συνδεθεί με τη συμ­
μετοχή ενός ή περισσοτέρων κρατών μελών.
Υπο τις συνθήκες αυτές ,  η ρήτρα εξάρτησης που προτείνεται για τη σύμβαση 
του στρώματος όζοντος, δεν αντιστοιχεί στον ειδικό χαρακτήρα της, αλλά 
αντανακλά την πολίτικη στάση τρίτων χωρών προς το νομικό πρόσωπο της 
_ Καινότητας.
6. Η προτεινόμενη ρήτρα στη σύμβαση του όζοντος
Όπως έχει ήδη υπογραμμιστεί στο σημείο 4 και 5, οι ρήτρες που προ­
τείνουν οι ΕΣΣΔ και ΗΠΑ στο υπό διαπραγμάτευση κείμενο για την  
ΣΣΟ δεν δικαιολογούνται από την πλευρά του διεθνούς δικαίου και δεν  
συμβιβάζονται με το κοινοτικό δίκαιο. θα πρέπει να υπογραμμιστεί  
ότι η ΣΣΟ είναι σύμβαση στην οποία δεν μπορούν να περιληφθούν επι­
φυλάξεις. Όπως είναι σαφές υπάρχει μικτή αρμοδιότητα όσον αφορά  
το σχέδιο της σύμβασης : έτσι κανένα κράτος μέλος δεν έχει αρμοδιό­
τητες για όλα τα θέματα που καλύπτει η σύμβαση. Κατά συνέπεια τα  
κράτη μέλη δεν είναι ελεύθερα να υπογράψουν τη σύμβαση και να  
αναλάβουν τις υποχρεώσεις τους, πριν να την υπογράψει και να την  
επικυρώσει η Κοινότητα. Έτσι κάθε κράτος μέλος που θα υπέγραφε  
ή θα επικύρωνε τη σύμβαση χωρίς τη συμμετοχή της Κοινότητας,θα  
παρέμβαινε τις υποχρεώσεις του με βάση τη συνθήκη της Ρώμης, και  
θα υπόκεινταν στη διαδικασία του άρθρου 169.

-  9 -
ΐ
Η ΣΣΟ είναι μία σύμβαση που παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον για την  
Κοινότητα και τα κράτη μέλη της. Η υπογραφή της .  από την
Κοινότητα και τα κράτη μέλη της και η συμμετοχή τους στις εργασίες  
της, είναι ουσιαστική για την μελλοντική επιτυχία της  
Η ΕΣΣΔ αποδίδει επίσης μεγάλη σημασία στη σύμβαση αυτή. Νομίζουμε  
ότι εάν θα έρθουμε στην τελική αναμέτρηση με την ΕΣΣΔ για τη ρήτρα  
της εξάρτησης και εάν τα άλλα μέρη είναι υπέρ της συμμετοχής της  
Κοινότητας, η ΕΣΣΔ πιθανόν να υποχωρήσει για να επιτύχει τη συμμε­
τοχή της Κοινότητας, ακριβώς όπως έκανε και με τη σύμβαση ΜΔΜΑ. 
Εντούτοις, στην περίπτωση εκείνη οι ΗΠΑ ήταν σταθερά στο πλευρό της  
Κοινότητας. Η Κοινότητα και τα κράτη μέλη της θα πρέπει να πείσουν  
τις ΗΠΑ ότι δεν μπορούν να επωφεληθούν επιμένοντας για το ό,τι ένα  
κράτος μέλος πρέπει να υπογράψει πριν να υπογράψει η Κοινότητα,  
και ότι δεν υπάρχει λογική βάση για να ζητούν κάτι τέτοιο. Επίσης,  
θα πρέπει να πούμε στις ΗΠΑ ότι εάν η Κοινότητα δεν πάρει ικανοποιη­
τική απάντηση για τη ρήτρα συμμετοχής, δεν θα υπογράψει τη σύμβαση,  
θα πρέπει να εξηγηθεί στις ΗΠΑ ότι η αποδοχή της ρήτρας αυτής δεν  
συμβιβάζεται με την εννόμη τάξη της Κοινότητας, και η προσπάθεια  
επιβολής τέτοιας ρήτρας είναι ανάμιξη στις εσωτερικές υποθέσεις  
της-
7. Συμπεράσματα
Η Επιτροπή προτείνει κατά συνέπεια στο Συμβούλιο να της δώσει τις  
ακόλουθες οδηγίες για τις διαπραγματεύσεις του σχεδίου σύμβασης  
για το στρώμα του όζοντος, σύμφωνα με την απόφασή του της 19ης  
Ιανουαρίου 1982. Επιπλέον, το Συμβούλιο θα πρέπει να αποφασίσει  
ότι τα κράτη μέλη οφείλουν να ενεργήσουν συντονισμένα για να επι­
τύχουν τα παρακάτω.

- Ι Ο ­
Ι  ) Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει κατά τη διάρκεια των δια­
πραγματεύσεων να εξασφαλίσουν δτι θα περιληφθεί στη σύμβαση ρήτρα  
που θα επιτρέπει ανεξάρτητη συμμετοχή της Κοινότητας. Η ρήτρα  
αυτή θα πρέπει να είναι περίπου ως εξής :
"Η παρούσα σύμβαση είναι ανοικτή για υπογραφή στο __________ _
απ
ό _____________  μέχρι __________ _ από οποιοδήποτε κράτος
κα
ι οποιοδήποτε οργανισμό περιφερειακής οικονομικής ολοκλήρωσης,  
που αποτελείται από κυρίαρχα κράτη,ο οποίος έχει αρμοδιότητα  
όσον αφορά τη διαπραγμάτευση, σύναψη και εφαρμογή διεθνών συμφω­
νιών σε θέματα που καλύπτει η παρούσα σύμβαση".
Π) Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη δεν θα δεχθούν σε καμιά περίπτωση  
τη ρήτρα συμμετοχής της Κοινότητας,η οποία θα εξαρτούσε την υπο­
γραφή ή την επικύρωση της σύμβασης από την Κοινότητα από την
της
προηγούμενη υπογραφή ή επικύρωσή/από ένα ή περισσότερα κράτη  
μέλη της.
ΠΤ) Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα κάνουν τα απαραίτητα διαβήματα ,  
στην κυβέρνηση των ΗΠΑ για να της εξηγήσουν γιατί το Συμβούλιο  
αποφάσισε ότι μια τέτοια ρήτρα δεν συμβιβάζεται με την έννομη  
τάξη της Κοινότητας. Επίσης, η Επιτροπή θα κάνει ανάλογα δια­
βήματα σε άλλες χώρες περιλαμβανόμενων των αναπτυσσομένων χωρών  
που συμμετέχουν άμεσα στις διαπραγματεύσεις για τη σύμβαση του  
στρώματος του όζοντος.
Οι ενέργειες αυτές θα πρέπει να γίνουν το ταχύτερο δυνατό έτσι  
ώστε οι διαπραγματεύσεις που θα γίνουν κατά την τέταρτη συνάντη­
ση της Ad Hoc ομάδας να δώσουν αποδεκτό και ικανοποιητικό αποτέ­
λεσμα για την Κοινότητα.