Αριθ. C 168/36 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 10. 7. 90 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II 
Τα ακόλουθα μέλη, παρόντα ή αντιπροσωπευόμενα ψήφισαν υπέρ της γνωμοδότησης: 
ARENA, ARETS, BAGLIANO, ΜΠΑΖΙΑΝΑΣ, BEALE, BELTRAMI, BERGER, BERNS, BLESER, 
BOISSEREE, ΜΠΡΕΔΗΜΑ ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΥ, ΜΠΡΕΠΑΝΝΗΣ, BRIGANTI, BROICHER, 
CEYRAC, COYLE, van DAM, DE ΤΑ VERNIER, DONCK, DOS SANTOS, EULEN, FORGAS, 
GARCIA MORALES, GERMOZZI, GEUENICH, GIACOMELLI, GOMEZ MARTINEZ, GREEN, 
HAGEN, HANCOCK, JESUS SEQUEIRA, KAARIS, ΚΑΖΑΖΗΣ, KELLY, KENNA, KIRCHFELD, 
ΚΙΤΣΙΟΣ, KROGER, LAPPAS, LAUR, LOW, LUSTENHOUWER, MAINETTI, MARVIER, 
MORALES, MUHR, MULLER, NIELSEN B., NIERHAUS, NOORDWAL, PARDON, PEARSON, 
PELLETIER C, PETERSEN, PROUMENS, ROBINSON, ROLAO GONCALVES, ROMOLL 
ROSEINGRAVE, SHADE-POULSEN, SCHMITZ, SILVA, SOLARI, TUKKER, VALLEJO CALDE-
RON, ΒΑΣΙΛΑΡΑΣ, VELASCO MANCEBO, VIDAL, WICK, WITHWORTH 
Τα ακόλουθα μέλη, παρόντα ή αντιπροσωπευόμενα ψήφισαν υπέρ της γνωμοδότησης: 
BERNASCONI, CAVAZZUTI, ALVES CONDE, CORELL AYORA, FREEMAN, LIVERANL 
MACHADO VON TSCHUSI, MERCIER, MURPHY, ORSI, STAEDELIN, STRAUSS, VERCELLI-
NO, WILLIAMS 
Τα ακόλουθα μέλη, παρόντα ή αντιπροσωπευόμενα απέσχον: 
ΑΜΑΤΟ, ASPINALL, ATAIDE FERREIRA, BORDES-PAGES, BOS, Vasco CAL, CALVET 
CHAMBON, CHRISTIE, DELLA CROCE, DRAGO, DRILLEAUD, van EEKERT, ELSTNER, 
ETTY, FLATHER, GREDAL, HILKENS, HOUTHUYS, HORSKEN, JENKINS, de KNEGT, LAKA 
MARTIN, MADDOCKS, MARGOT, MORELAND, MOURGUES, NIEUWENHUIZE, de NOR-
MANN, RAMAEKERS, ROUZIER, SALMON, SCHOEPGES, SMITH L.J., STORIE-PUGH, 
ΤΑΜ LIN 
Γνωμοδότηση για την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου περί επεξεργασίας των αστικών 
λυμάτων (!) 
(90/C 168/16) 
Στις 23 Νοεμβρίου 1989, το Συμβούλιο αποφάσισε με βάση το άρθρο 130 Ρ της συνθήκης για 
την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας να ζητήσει τη γνωμοδότηση της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω πρόταση οδηγίας. 
Η ΟΚΕ ανέθεσε στο τμήμα του περιβάλλοντος, δημόσιας υγείας και κατανάλωσης την 
προετοιμασία των σχετικών εργασιών. Το τμήμα υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 
3 Απριλίου 1990 (Εισηγητής: ο κ. Boisseree). 
Η ΟΚΕ υιοθέτησε ομόφωνα τη γνωμοδότηση της κατά τη 276η σύνοδο ολομέλειας 
(συνεδρίαση της 25ης Απριλίου 1990). 
Ι. Σύντομη παρουσίαση της πρότασης της Επιτροπής 
Με βάση το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του 
Αννόβερου που πραγματοποιήθηκε στις 28 Ιουνίου 
1988, το Συμβούλιο των Υπουργών Περιβάλλοντος, 
κάλεσε την Επιτροπή να προτείνει μέτρα για την 
επεξεργασία των λυμάτων που συγκεντρώνονται στα 
αποχευτικά συστήματα των δήμων και κοινοτήτων 
(αστικά λύματα). Σκοπός των μέτρων είναι να διασφαλι­
σθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο η ποιότητα των υπογείων 
και επιφανειακών υδάτων, ποιότητα που να αντιστοιχεί 
στα ευρωπαϊκά πρότυπα ως βάση του εφοδιασμού σε 
πόσιμο νερό αλλά και σαν προληπτικό μέτρο για τη 
διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας. 
Αυτός είναι και ο στόχος που επιδιώκεται με την 
πρόταση οδηγίας που υπέβαλε η Επιτροπή και στην 
οποία προτείνονται οι ακόλουθες ρυθμίσεις σε κοινοτι­
κό επίπεδο: 
(>) ΕΕ αριθ. C 1 της 4. 1. 1990, σ. 20. — προσδιορισμός των απαιτήσεων για τη συγκέντρω­
ση και τον καθορισμό αστικών λυμάτων, 
— έλεγχος της απόρριψης ίλυος καθαρισμού, 
— έλεγχος συγκρίσιμων βιομηχανικών λυμάτων, 
— διακοπή της έκχυσης ιλύων στη θάλασσα, 
— διοικητικά μέτρα: σύσταση ρυθμιστικής επιτροπής, 
εφαρμογή κοινών εθνικών προγραμμάτων, πρόσβα­
ση του πληθυσμού στην πληροφόρηση, εκπαίδευση 
ειδικευμένου προσωπικού. 
II. Γεινικές παρατηρήσεις σχετικά με το σχέδιο της 
Επιτροπής 
1. Η πρόταση της Επιτροπής να υποβάλλονται τα 
λύματα των αστικών αποχευτικών δικτύων σε καθορι­
σμό σε όλη την επικράτεια της Κοινότητας κρίνεται 
από την άποψη προστασίας του περιβάλλοντος θετικά. 
10. 7. 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθό^ιο^7 
Ε^ πρόταση οδηγίας^ ευθυγραμμίζεται^ ε^άλλου^ και με 
το τέταρτο πρόγραμμα δράσης για την προστασία του 
περιβάλλοντος στο οποίοηΕπιτροπή είχε ανακοινώσει 
τη βελτίωση της ποιότητας των εσωτερικών και 
παράκτιων υδάτων ^1 δικονομική και κοινωνική 
Επιτροπή είχεχαιρετήσει με έμπαση το πρόγραμμα 
αυτό. 
Εάν δεν ληφθούν τα προτεινόμενα μέτρα κινδυνεύει όχι 
μόνοηισορροπία του αποθέματος σε πόσιμο νερό σε 
πολλά μέρη της ^οινότητας^ ακόμη και στις παράκτιες 
και θαλάσσιες περιοχές^ αλλά υπάρχει επίσης κίνδυνος 
να προκληθεί οικολογική καταστροφή και να καταστεί 
αδΰνατοςοε^οδιασμός σε πόσιμο νερό. 
^στόσο^ τα μέτρα για τον καθορισμό των λυμάτων 
χρειάζεται να συνοδεύονται από την ε^ασ^άλιση 
ικανοποιητικού αποθέματος σε πόσιμονερό(προστα 
σία των περιοχών εφοδιασμού και εκμετάλλευση νέων 
πηγώνΡ 
^ Επικροτείται ιδιαίτερα το γεγονός ότι^ 
— τα λύματα υπόκεινται υποχρεωτικά σε μια τεχνική 
διαδικασία δύο ^άσεων(συμπεριλαμβανομένων του 
βιολογικού καθαρισμοΰ^καιότιεπιπλέον^επιβάλλε 
ταιηε^άλει^η λιπασμάτων (π.χ.του νιτρικού και 
^ωσ^ορικού άλατος^ 
— ότι τα κράτη μέλη μπορούν^ανάλογα με τις ειδικές 
περιφερειακές και τοπικές συνθήκες^ να επιβάλλουν 
αυστηρότερες διατάζεις σύμοωνα με τα άρθραίθ^ II 
και Ρ^θ^της συνθήκης Ε(^Κ^ 
— ότιηπρόταση της Επιτροπής δεν προβλέπει μόνο 
οριακές τιμές και τεχνικά μέτρα αλλά και τη 
διάθεσης την εκπαίδευση και την επαγγελματική 
επιμόρφωση του προσωπικού που απαιτείται για τη 
λειτουργίατωνεγκαταστάσεωνκαθαρισμοΰλυμά 
των^ διότι χωρίς ειδικευμένο προσωπικό είναι 
αδύνατο να λειτουργήσουν οι εγκαταστάσεις αυτές^ 
— ότιηκοινή γνώμη θαέχειπρόσβαση σεόλεςτις 
πληροφορίες σχετικά μετηνκατάστασητωνυδάτων^ 
διότι χωρίςειδικευμένοπροσωπικόείναι αδύνατο να 
λειτουργήσουν οι εγκαταστάσεις αυτές. 
ϋ^Ι^Ε, αν και δεν αμφισβητεί το στόχοτης πρότασης 
της Επιτροπής και την ορθότητα των προβλεπόμενων 
τεχνικών και πρακτικών μέτρων^διαβλέπει τα ακόλου 
θα βασικά προβλήματα^ 
1 Ε^ σημερινή στάθμη της τεχνολογίας καθιστά 
εφικτό τον καθορισμό λυμάτων σε πολλά στάδια 
(συμπεριλαμβανομένης της ε^άλει^ηςλιπασμάτωνρ^ι 
νέες εγκαταστάσεις θα πρέπει^ επομένως^ να τίθενται σε 
λειτουργία μόνο με τηνπροϋπόθεση ότι συμπεριλαμβά 
νουν μηχανικός βιολογικό και φυσικό καθαρισμό, 
ϋροτείνεταινα προβλεφθούν κατάλληλες προθεσμίες 
γιατο συμπληρωματικό εξοπλισμό παλαιών έγκατα 
στάσεων. Επειδή στην πρά^η οι εγκαταστάσεις αυτές 
παρουσιάζουν συχνά βλάβη^είναι αναγκαίο να προβλε 
^θεί ένας μηχανισμός που να τίθεται σε κίνηση σε 
περίπτωση διακοπής της λειτουργίας τηςεγκατάστα 
σης^ ώστε να αποφευχθούν οικολογικές καταστροφές. 
^ Ε^ κατασκευή και λειτουργία εγκαταστάσεων 
επεξεργασίας λυμάτων που απαιτεί η οδηγίας ή η προσαρμογή υ^ιστάμεων στο επίπεδο της τεχνολογίας 
εντός των προκαθορισμέων προθεσμιών, καθιστά 
αναγκαία την καταβολή τεράστιων οικονομικών προ 
σπαθειώνσεπολλέςπεριοχέςτης^οινότητας. Αυτό δεν 
α^ορά μόνο τους τοπικούς φορείς στα κράτη μέλη^ 
διότι^ σύμφωνα με την άπο^η της ^^.Ε,ηυλοποίηση 
του προγράμματος που στηρί^εταιστηνοδηγίααυτή 
απαιτεί τη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής κοινότητας 
τόσο σε περιοχές στις οποίες δεν είναι δυνατό να 
διατεθούν έγκαιρα^ όσο και σε περίπτωση που η 
υλοποίηση του προγράμματος προϋποθέτειτηνπραγ 
ματοποίηση εργασιών έρευνας και ανάπτυξης. 
^.Ρ ^υνεπώς^ είναι αναγκαίο να χρησιμοποιηθούν οι 
κοινοτικοί πόροι^ που από τη φυσητούς είναι ακτάλλη^ 
λοι για το σκοπό αυτό (π.χ. Εηνΰ^ πρόγραμμα 
κοινοτικώνδράσεωνστοντομέατουπεριβάλλοντος^ 
προγράμματαέρευνας και ανάπτυ^ης^ κατά προτεραίο 
τηταγια τη χρηματοδότηση της επίλυσηςτωνπροβλη 
μάτωνπουσυνεπάγεταιηεπε^εργασίααστικώνλυμά 
των.Ρια να καταστεί δυνατήηέγκαιρη εφαρμογή της 
οδηγίας^ επείγει ακόμη περισσότερο η δημιουργία 
Ευρωπαϊκούΐαμείουϋεριβάλλοντος^όπως προτείνε^ 
ται εξάλλου και στη γνωμοδότηση πρωτοβουλίας που 
ε^έδωσεη^^Εστις^^οεμβρίουί^^(^ 
^. Ε^ Επιτροπή προσπαθεί με το σχέδιο της να 
επιλύσειτα μεγάλα^ κυρίως οικονομικάπροβλήματα 
απαιτώντας την ύπαρ^ηεγκαταστάσεων επεξεργασίας 
λυμάτων που να ανταποκρίνονται στο εκάστοτεεπίπεδο 
της τεχνολογίας μόνο για τα ^εσωτερικά^ ύδατα ή 
απαιτείτον πλήρη καθορισμό τωνλυμάτων μόνο στις 
^ευπαθείς^ περιοχές. ΙΙαρόμοια διάκριση κρίνεται 
επικίνδυνη. 
^.Ρ κρίνεται ότιοδιαχωρισμός μεταξύ εσωτερικών 
υδάτων (συμπεριλαμβανομένων των εκβολών των 
ποταμών^και παράκτιων υδάτων είναι επικίνδυνος όταν 
έχει σαν αποτέλεσμα να καταργείται σε μόνιμη βάση εν 
μέρει η δεύτερη ^άση (βιολογικόςκαθαρισμός^ της 
επεξεργασίας λυμάτων στις παράκτιες περιοχές Ε^δη 
σήμερα^ μεγάλατμήματατων ευρωπαϊκών παράκτιων 
υδάτων βρίσκονται σε επικίνδυνη κατάστασης από 
οικολογική άπο^ηρ κατάσταση που είναι απόλυτα 
συγκρίσιμη μετηνκατάστασημολυσμένωνεσωτερικών 
υδάτων.Εάν δεν περιορισθείη ρύπανση ενδέχεταινα 
προκληθεί αμετάκλητη οικολογική καταστροφή ακόμη 
και στην ανοικτή θάλασσα 
^. Ε^ συγκέντρωση των λυμάτων των δήμων και των 
κοινοτήτων σε δίκτυο αποχέτευσης^ μεήχωρίς στάδιο 
βιολογικούκαθορισμού^ δεναποτελεί ικανοποιητική 
λύση για την οικονομική προστασία των υδάτων αλλά 
ούτε καιγια την ε^ασ^άλιση ικανοποιητικού ε^οδια^ 
σμού σε πόσιμο νερό. Ενα τέτοιο μέτρο μπορεί να γίνει 
δεκτό μόνο για μια μεταβατική περίοδο. 
^.-Ρ Αυτόισχύεικαιανκαταργηθείηεπε^εργασία 
λυμάτωνγιατηνε^άλει^η λιπασμάτων όπως πρόβλεπες 
ται στο σχέδιο της Επιτροπής μόνο για ορισμένες 
περιοχές. Αενείναιδυνατόνακαταργηθείσεμόνιμη 
βάση παρόμοια επεξεργασία τωνλυμάτων (παρά μόνο 
για μια μεταβατική περίοδο^εάν επιδιώκεται πράγματι 
(') Η περιβαλλοντική πολιτική ως ουσιαστικός παράγοντας 
της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης. ΕΕ αριθ. € 56 
της 7. 3. 1990. 
Αριθ. C 168/38 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 10. 7. 90 
η εξασφάλιση των ολοένα και σπανιότερων αποθεμά­
των νερού για τις μελλοντικές γενεές. 
5.4. Η ΟΚΕ κρίνει ότι τα προαναφερθέντα προβλή­
ματα μπορούν να επιλυθούν καλύτερα εάν προσδιορι­
σθούν οι προθεσμίες για την εφαρμογή των προβλεπό­
μενων μέτρων με χρονικές προτεραιότητες. 
5.5. Για να αμβλυνθούν τα χρηματοδοτικά προβλή­
ματα που θα προκύψουν κατά την εφαρμογή της οδηγίας 
και τα οποία, ακόμη κι αν διατεθούν κοινοτικοί πόροι, 
δεν είναι δυνατό να εξαλειφθούν, θα ήταν σκόπιμο να 
κλιμακωθούν οι προθεσμίες για την κατασκευή εγκατα­
στάσεων επεξεργασίας λυμάτων κατά τέτοιο τρόπο, 
ώστε στις μεγάλες αστικές και βιομηχανικές περιοχές 
(από 500 000 Ι Π ισοδύναμου πληθυσμού και άνω) οι 
εγκαταστάσεις να έχουν ανεγερθεί έγκαιρα (ήδη τέλη 
1996), ενώ οι εγκαταστάσεις στις υπόλοιπες περιοχές να 
ανεγερθούν αργότερα (ενδεχομένως με τμηματικές 
ημερομηνίες). 
5.6. Το κύριο μέρος των λυμάτων, σε όλες τις 
περιοχές της Κοινότητας, παράγεται αναμφισβήτητα 
από τους μεγάλους δήμους και τις κοινότητες. Σ' αυτούς 
τους τομείς είναι οικονομικότερη η εγκατάσταση 
επεξεργασίας λυμάτων σύμφωνα με το σύγχρονο 
επίπεδο της τεχνολογίας λόγω της αποτελεσματικότη­
τας και καθοδικής εξέλιξης του κόστους που σημειώνε­
ται σε μεγάλες εγκαταστάσεις. Με την κλιμάκωση των 
προθεσμιών δεν εγκαταλείπεται φυσικά ο γενικός 
στόχος που είναι η επεξεργασία λυμάτων σε ολόκληρη 
την επικράτεια της Κοινότητας. Ακόμη και στις 
αγροτικές περιοχές δεν είναι δυνατό να εγκαταλειφθεί η 
επεξεργασία των λυμάτων υπό όρους που ανταποκρίνο­
νται στο επίπεδο της τεχνολογίας, δεδομένου ότι εν τω 
μεταξύ έχουν επιβληθεί αυστηρές περιβαλλοντικές 
υποχρεώσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις, σχετικά 
με τον περιορισμό της έκχυσης νιτρικού άλατος στο 
περιβάλλον. 
5.7. Ωστόσο, ο κανονισμός χρονικών προτεραιοτή­
των σε ό,τι αφορά τις προθεσμίες υλοποίησης δεν θα 
πρέπει να καθορισθεί μόνο με βάση τις τιμές Ι Π, αλλά 
και με βάση την ευπάθεια των ενδιαφερόμενων περιο­
χών. Σ' αυτή την περίπτωση θα μπορούσε να γίνει 
διάκριση μεταξύ των λυμάτων της ενδοχώρας, των 
έντονα μολυσμένων παράκτιων περιοχών και άλλων 
αγωγών. Σε τελική ανάλυση όμως, ακόμη και στις 
προαναφερθείσες περιοχές, δεν είναι δυνατό να καταρ­
γηθεί η επεξεργασία των λυμάτων. 
5.8. Μέσω της χρονικής κλιμάκωσης θα μπορούσαν 
επίσης να επιλυθούν καλύτερα τα τεχνολογικά προβλή­
ματα (όπου υφίστανται) καθώς και να βελτιωθεί η 
εκπαίδευση του ειδικού προσωπικού. Εξάλλου, ανάλο­
γα με τις προθεσμίες αυτές και ο εξοπλισμός των 
εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων θα μπορούσε να 
βελτιωθεί σταδιακά επιτόπου. 
5.9. Επιπλέον, οι δήμοι και οι κοινότητες που 
επιλύουν εγκαίρως τα προβλήματα των λυμάτων τους με 
δική τους πρωτοβουλία θα πρέπει να επιβραβεύονται 
καταλλήλως. Επίσης, με βάση το άρθρο 19 της 
πρότασης της Επιτροπής τα κράτη μέλη θα έχουν τη 
δυνατότητα να προβλέψουν και συντομότερες προθε­
σμίες, εάν υπάρχει ειδικός λόγος. 
6. Η ΟΚΕ επισημαίνει ότι τα τεχνικά και οικονομικά 
προβλήματα που προκύπτουν από την επεξεργασία λυμάτων θα μπορούν να επιλυθούν ευκολότερα εάν 
επιτευχθεί ο περιορισμός του όγκου τους. Αυτό θα 
μπορούσε να γίνει μέσω του περιορισμού της χρήσης 
πόσιμου ύδατος. Τα ακόλουθα μέτρα που προτείνονται 
σε ευρωπαϊκό επίπεδο ανάλογα με τα περιφερειακά και 
διαρθρωτικά δεδομένα θεωρούνται ως συναφή και 
συνοδευτικά μέτρα (και όχι ως εναλλακτικές λύσεις των 
προτάσεων της Επιτροπής). 
6.1. Παρόμοιος περιορισμός της κατανάλωσης ύδα­
τος μπορεί, κατά τη γνώμη της ΟΚΕ, να ληφθεί μέσω 
των «οικονομικών μέσων» που διαθέτει η πολιτική 
περιβάλλοντος- δηλαδή: 
— μεταβολή των τιμολογίων κατανάλωσης ύδατος έτσι 
ώστε η μεγαλύτερη κατανάλωση πόσιμου νερού να 
τιμολογείται πέρα από ένα ελάχιστο όριο με 
προοδευτικό και όχι κατά φθίνοντα τρόπο όπως 
συνέβαινε έως σήμερα, 
— θέσπιση κινήτρων για την ανακύκλωση του ύδατος 
(ο καθορισμός χρησιμοποιημένου ύδατος πριν από 
την έκχυση του στο δίκτυο αποχέτευσης και 
επαναχρησιμοποίηση του ως ύδατος βιομηχανικής 
χρήσης) καθώς η συλλογή και αξιοποίηση των 
ομβρίων υδάτων σε δεξαμενές. Τα κίνητρα αυτά 
μπορεί να είναι μέτρα φορολογικού χαρακτήρα. 
6.2. Για την επίτευξη του στόχου αυτού θεωρείται 
σκόπιμη η ακόλουθη συμπλήρωση των ευρωπαϊκών 
διατάξεων: 
— θέσπιση προδιαγραφών ευρωπαϊκού επιπέδου για 
συσκευές (ιδιαίτερα στα ιδιωτικά νοικοκυριά που 
καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες ύδατος (π.χ. 
πλυντήριο πιάτων και ρούχων κ.λπ.)' σ' αυτόν τον 
τομέα σημειώνονται εξελίξεις που συντελούν στον 
αισθητό περιορισμό της κατανάλωσης πόσιμου 
νερού, 
— θέσπιση εναρμονισμένων προδιαγραφών με τις 
οποίες επιβάλλεται σε ορισμένες τομείς η κατα­
σκευή δεξαμενών συλλογής ομβρίων υδάτων σε 
περίπτωση νέας εγκατάστασης. 
6.3. Τα προβλήματα της επεξεργασίας λυμάτων δεν 
οφείλονται μόνο στην ποσότητα αλλά και στη σύνθεση 
των λυμάτων (βαθμός ρύπανσης και βλαβερότητας). 
Συνεπώς, η Επιτροπή οφείλει να μελετήσει ως συνοδευ­
τικό μέτρο του σχεδίου οδηγίας και ρυθμίσεις με τις 
οποίες διαφοροποιείται η τιμή της επεξεργασίας 
αποβλήτων ανάλογα με το είδος και το βαθμό ρύπανσης 
ή εισάγεται φόρος αποβλήτων, όπως ήδη εισπράτεται 
σε ορισμένα κράτη μέλη. Οι πρόσθετες εισπράξεις που 
θα προκύψουν από το φόρο αυτό μπορούν να διατεθούν 
για τον εκσυγχρονισμό παλαιών εγκαταστάσεων. 
7. Η ΟΚΕ θεωρεί δεδομένο ότι η οδηγία για την 
επεξεργασία των αστικών λυμάτων θα υποστεί στο 
μέλλον αλλαγές λόγω της αναγκαίας προσαρμογής της 
στο επίπεδο της επιστήμης και της τεχνολογίας, 
ιδιαίτερα εάν γίνει δεκτή η πρόταση της ΟΚΕ για την 
πρόβλεψη χρονικής διάρθρωσης του προγράμματος. Η 
ΟΚΕ καλεί, συνεπώς, το Συμβούλιο να εξετάσει εάν 
υπάρχει δυνατότητα με τη θέσπιση της οδηγίας αυτής, 
να διευκολυνθεί η μελλοντική προσαρμογή της με την 
έγκριση της ειδικής πλειοψηφίας όπως ορίζει το άρθρο 
130 Ρ δεύτερο εδάφιο της συνθήκης. 
10. 7. 90 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 168/39 
III. Παρατηρήσεις σε ορισμένα σημεία του σχεδίου 
Αρθρο 3 
Η δημιουργία δικτύου αποχέτευσης αστικών λυμάτων 
χωρίς ικανοποιητική επεξεργασία των λυμάτων δεν 
σημαίνει επίλυση του ποβλήματος, αλλά αντίθετα 
εγκυμονεί πρόσθετους κινδύνους για τον αποδέκτη. 
Επομένως, η υποχρέωση για τη δημιουργία αποχετευτι­
κού δικτύου θα πρέπει να συνδέεται με την υποχρέωση 
για την κατασκευή εγκαταστάσεων επεξεργασίας 
λυμάτων. Οι σχετικές προθεσμίες χρειάζεται να είναι 
σταδιακές σύμφωνα με τις προτάσεις που διατυπώθηκαν 
στο σημείο 3 των γενικών παρατηρήσεων. 
Άρθρο 4 
Παράγραφος 1: Οι προθεσμίες πρέπει να προσδιορι­
σθούν με τρόπο κλιμακωμένο ανάλογα με την προτε­
ραιότητα του προβλήματος (βλέπε σημείο 3 των 
γενικών παρατηρήσεων). Μακροπρόθεσμα, όλες οι 
περιοχές της Κοινότητας θα πρέπει να διατεθούν 
εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων, ακόμη και οι 
παράκτιες περιοχές. 
Παράγραφος 3: Η ΟΚΕ αντιλαμβάνεται τον ορισμό 
« μέγιστο ημερήσιο φορτίο » που εισέρχεται τον σταθμό 
καθαρισμού ως «ανώτατη ημερήσια ρυπαντική επιβά­
ρυνση». Το μέγιστο ημερήσιο φορτίο υπολογίζεται 
βάσει ελέγχων που πραγματοποιήθηκαν σε διάστημα 
ενός χρόνου. 
Άρθρο 5 
Η ευπάθεια των περιοχών που θίγονται από την έκχυση 
μολυσμένων λυμάτων επιβάλλεται να ληφθεί υπόψη 
κατά τον καθορισμό των χρονικών προτεραιοτήτων 
(σταδιακή εφαρμογή). Η ευρύτερη επεξεργασία των 
λυμάτων, με σκοπό την εξάλειψη λιπασμάτων, είναι 
μακροπρόθεσμα αναγκαία σε όλες τις περιοχές της 
Κοινότητας. 
Άρθρο 6 
Παράγραφοι 2 και 3: Λιγότερο ευπαθείς περιοχές 
πρέπει να λάβουν κατά τη χρονική διαμόρφωση των 
προθεσμιών δευτερεύουσα προτεραιότητα. Μακροπρό­
θεσμα όμως δεν πρέπει να αποκλείονται παρόμοιες 
περιοχές από τον καθαρισμό των λυμάτων. 
Άρθρο 7 
Η ΟΚΕ θεωρεί δεδομένο ότι ο όρος «κατάλληλος 
καθαρισμός» σημαίνει κατά την έννοια της διάταξης 
αυτής τουλάχιστον έναν πρωτοβάθμιο καθαρισμό, 
σύμφωνα με το παράρτημα Ι, σημείο 10. 
Άρθρο 9 
Αντιμετωπίζονται ακόμη προβλήματα τεχνικής φύσης 
σχετικά με την εξασφάλιση του καθαρισμού των 
λυμάτων π.χ. με σκοπό την εξάλειψη των λιπασμάτων 
κάτω από οποιεσδήποτε κλιματολογικές συνθήκες. Η 
ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να προωθήσει κατάλληλα 
ευρενητικά και αναπτυξιακά προγράμματα. Επιπλέον, η 
ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να εξετάσει αν υπάρχει 
δυνατότητα να περιληφθεί στην οδηγία διάταξη βάσει της οποίας θα απαιτείται ο ειδικός έλεγχος της 
αποτελεσματικότητας μιας εγκατάστασης επεξεργα­
σίας λυμάτων, προτού τεθεί σε λειτουργία. 
Άρθρο 10 
Στο σημείο 3 πρέπει να προσδιορισθεί ότι η έγκριση δεν 
δύναται να αντιβαίνει στις εθνικές διατάξεις και στα 
εθνικά προγράμματα (βλέπε επίσης άρθρο 19 του 
σχεδίου). 
Άρθρο 11 
Είναι ανάγκη να διασφαλισθεί ότι η ιλύς καθαρισμού 
δεν θα εκχύεται στα ύδατα του αποδέκτη διότι σ' αυτή 
την περίπτωση, δεν θα είχε κανένα νόημα ο καθαρισμός 
των λυμάτων. 
Άρθρο 12 
Η ΟΚΕ, στηριζόμενη στο παράρτημα Ι σημείο 5 της 
οδηγίας, θεωρεί δεδομένο ότι για τα λύματα που 
προέρχονται από ξενοδοχεία, νοσοκομεία κ.λπ. ισχύει 
το άρθρο 12, εφόσον τα λύματα αυτά δεν καταλήγουν 
στις αστικές εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων. 
Η ΟΚΕ θεωρεί επίσης δεδομένο ότι τα γεωργικά λύματα 
δεν θα εκχέονται στο δημοτικό αποχετευτικό δίκτυο 
διότι, κατ' αυτό τον τρόπο, θα επιβαρυνθούν υπερβολι­
κά οι σταθμοί καθαρισμού αστικών λυμάτων. 
Σχετικά με τα αστικά λύματα, τα οποία δεν είναι δυνατό 
να συγκριθούν με τα λύματα βιομηχανικής προέλευσης, 
η ΟΚΕ υπενθυμίζει ότι η οδηγία 79/464/ΕΟΚ χρειάζε­
ται επειγόντως να συμπληρωθεί σε ό,τι αφορά τις 
οριακές τιμές. Γενικά, για πολλές κατηγορίες βιομηχα­
νικών λυμάτων δεν υπάρχουν καθόλου διατάξεις 
κοινοτικού επιπέδου. 
Άρθρο 13 
Η ΟΚΕ θεωρεί τη ρύθμιση αυτή βασικά ορθή. Η 
εξάλλειψη της ιλύος καθαρισμού μπορεί, σύμφωνα με 
τα σημερινά τεχνικά μέσα, να πραγματοποιηθεί κατά 
τρόπο που να μην επιβαρύνει το περιβάλλον. Θα πρέπει, 
ωστόσο, να επιδιωχθεί κατά προτεραιότητα η επανα­
χρησιμοποίηση (Recycling) της ιλύος καθαρισμού. Η 
απαγόρευση της έκχυσης ιλύος καθαρισμού στη 
θάλασσα επιβάλλεται για οικολογικούς λόγους. Η 
Επιτροπή δικαίως αναφέρει τη ρύθμιση της διεθνούς 
διάσκεψης για την προστασία της Βόρειας Θάλασσας 
(σ. 5 της αιτιολογικής έκθεσης). Όσον αφορά τις 
θάλασσες που διαβρέχουν τρίτα κράτη, η ρύθμιση αυτή 
της οδηγίας θα μπορούσε να συμπληρωθεί αποτελεσμα­
τικά με τη σύναψη κατάλληλων διεθνών συμφωνιών 
(π.χ. Μεσόγειος, Βαλτική Θάλασσα). 
Άρθρο 15 
Στο σημείο 1 του άρθρου 15 πρέπει να περιληφθούν ως 
αντικείμενο της πληροφόρησης της κοινής γνώμης και 
οι «βλάβες και ατυχήματα κατά τη λειτουργία των 
εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων». 
Αριθ. C 168/40 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 10. 7. 90 
Άρθρο 16 
Κρίνεται ότι δεν είναι διόλου ρεαλιστικό να αναμένεται 
η κατάρτιση πλή ρων προγραμμάτων για την υλοποίηση 
της οδηγίας έως τα τέλη 1991. 
Άρθρο 17 
Η ΟΚΕ θεωρεί δεδομένο ότι τα κράτη μέλη θα 
διορίσουν ειδικούς επιστήμονες ως μέλη της «ρυθμι­
στικής επιτροπής». Ανεξάρτητα όμως από αυτό, η 
ρυθμιστική επιτροπή θα πρέπει να συνεργάζεται στενά 
με τους διάφορους κύκλους και τις ενώσεις των ειδικών 
που διαθέτουν εμπεριστατωμένες γνώσεις στον εν λόγω 
τομέα. 
Άρθρο 20 
Σημείο 2: Η Επιτροπή θα πρέπει να αναλάβει την 
υποχρέωση να προτείνει στην ΟΚΕ μέτρα για την 
προώθηση της εκπαίδευσης του προσωπικού και για τη 
βελτίωση της τεχνολογίας της επεξεργασίας λυμάτων. 
Παράρτημα Ι 
Ο ορισμός του σημείου 1 («κατάλληλος καθαρισμός») 
δίνει αφορμή για τις ακόλουθες γενικές σκέψεις: η 
ρύθμιση που προτείνεται στο σχέδιο θα δημιουργήσει 
προβλήματα σε περίπτωση που ο αποδέκτης είναι 
έντονα μολυσμένος από εκχύσεις που έγιναν ήδη στο 
αρχικό τμήμα του δικτύου του, ακόμη και αν ο 
αποδέκτης αυτός δεν ανήκει στο πεδίο επιρροής των 
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Σ' αυτή την περίπτωση δεν είναι δυνατό να εξασφαλισθεί η επαναφορά του βαθμού 
καθαρότητας που ορίζουν οι οδηγίες της ΕΟΚ μέσω της 
επεξεργασίας των συγκεκριμένων αστικών λυμάτων. 
Για το λόγο αυτό θα πρέπει να εξεταστεί εάν είναι 
σκοπιμότερο να επιτευχθεί ο περιορισμός των εκχύ­
σεων (τεχνική επεξεργασία λυμάτων) σύμφωνα με το 
επίπεδο της τεχνολογίας. 
Σημείο 10 (δεν αφορά το ελληνικό κείμενο της 
Επιτροπής). 
Παράρτημα II Β 
Η ρύθμιση στο σημείο 3 αντιβαίνει το άρθρο 19 της 
παρούσας οδηγίας. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν 
τη δυνατότητα να θεσπίζουν αυστηρότερες προδιαγρα­
φές, σε περίπτωση που αυτό απαιτείται λόγω των 
ειδικών περιφερειακών συνθηκών. 
Παράρτημα III 
Κατά τον προσδιορισμό των ευπαθών περιοχών θα 
πρέπει να ληφθεί υπόψη και η γεωγραφική θέση των 
υπόγειων υδάτων. 
Βρυξέλλες, 25 Απριλίου 1990. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE