Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την "Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την πρόσβαση στην περιβαλλοντική πληροφόρηση"

(2001/C 116/09)

Στις 25 Ιουλίου 2000, και σύμφωνα με το άρθρο 175 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της ΕΚ, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την ανωτέρω πρόταση.

Tο τμήμα "Γεωργία, ανάπτυξη της υπαίθρου και περιβάλλον", στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 15 Νοεμβρίου 2000 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Braghin.

Κατά την 377η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 29ης Νοεμβρίου 2000), η ΟΚΕ υιοθέτησε με 107 ψήφους υπέρ και 1 αποχή την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η πρόταση οδηγίας δεν περιορίζεται στην τροποποίηση της οδηγίας 90/313/ΕΟΚ, αλλά προτίθεται να την αντικαταστήσει προκειμένου να υπάρξει καλύτερη διαφάνεια και με τριπλό στόχο:

- την κάλυψη των ελλείψεων που παρατηρήθηκαν κατά την εφαρμογή της οδηγίας 90/313/ΕΟΚ

- την προπαρασκευή ενόψει της κύρωσης εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Κοινότητας της σύμβασης της Οικονομικής επιτροπής των Ηνωμένων εθνών για την Ευρώπη (γνωστή ως σύμβαση Αrhus) που υπογράφηκε στις 25 Ιουνίου 1998

- την προσαρμογή της οδηγίας 90/313/ΕΟΚ στις εξελίξεις που έχουν σημειωθεί στον τομέα των τεχνολογιών των πληροφοριών.

1.2. Το άρθρο 2 της Συνθήκης ΕΚ προβλέπει ως ένα εκ των καθηκόντων της Κοινότητας την προαγωγή της υψηλού επιπέδου προστασίας και της βελτίωσης της ποιότητας του περιβάλλοντος συμβάλλοντας έτσι:

- στην διατήρηση, προστασία και βελτίωση της ποιότητας του περιβάλλοντος·

- στην προστασία της υγείας του ανθρώπου·

- στην συνετή και ορθολογική χρήση των φυσικών πόρων·

- στην προώθηση μέτρων σε διεθνές επίπεδο για την αντιμετώπιση περιφερειακών ή παγκόσμιων προβλημάτων.

1.3. Η εξασφάλιση της πρόσβασης του κοινού στην περιβαλλοντική πληροφόρηση είναι καθοριστικής σημασίας για την πραγμάτωση των στόχων αυτών. Μέσω της καλύτερης ευαισθητοποίησης μπορεί να ασκηθεί ουσιαστικότερος έλεγχος της δράσης των δημόσιων αρχών κατά την άσκηση των καθηκόντων τους στον τομέα του περιβάλλοντος.

1.4. Η κοινοτική δράση είναι αναγκαία λόγω της διαμεθοριακής διάστασης πολλών περιβαλλοντικών προβλημάτων και προκειμένου να διασφαλιστούν ενιαίες συνθήκες και διαδικασίες εφαρμογής σε όλη την Κοινότητα, και για να γίνουν σεβαστές οι διεθνείς δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί με την υπογραφή της Σύμβασης του Αrhus (η οποία μπορεί να επικυρωθεί μόνο μετά τη σχετική ευθυγράμμιση ως προς αυτήν της νομοθεσίας της ΕΚ).

1.5. Η προτεινόμενη αναθεώρηση επιδιώκει να προσδιορίσει τις ελάχιστες συνθήκες και διαδικασίες για τη βελτίωση της άσκησης του δικαιώματος πρόσβασης στην περιβαλλοντική πληροφόρηση σε ολόκληρη την Κοινότητα και για τη συστηματική διάθεσή της στο κοινό αφήνοντας στα κράτη μέλη την αποστολή του προσδιορισμού των αντίστοιχων πρακτικών διαδικασιών.

1.6. Η πρόταση δεσμεύει τα κράτη μέλη να καταστήσουν συστηματικώς διαθέσιμη την περιβαλλοντική πληροφόρηση και να επιτρέψουν την διάδοσή της προσφεύγοντας ειδικότερα στις τεχνολογίες της πληροφορικής και ηλεκτρονικής τηλεπικοινωνίας.

1.7. Η εμπειρία αποδεικνύει ότι η πιο ενεργητική προσέγγιση δημιουργεί μεγαλύτερη ζήτηση πληροφοριών από το κοινό, και συνεπώς μεγαλύτερο κόστος διαχείρισης εκ μέρους των εθνικών αρχών. Επίσης, από τις εθνικές εκθέσεις για την εφαρμογή των νομοθετικών διοικητικών και κανονιστικών διατάξεων που είναι αναγκαίες για τη συμμόρφωση με την οδηγία 90/313/ΕΟΚ έχει φανεί ότι η εφαρμογή αυτή δεν παρουσίασε σοβαρά χρηματοδοτικά προβλήματα. Μπορεί κανείς να υποθέσει συνεπώς ότι η υιοθέτηση της σημερινής πρότασης δεν θα έχει σημαντικές επιπτώσεις σε δημοσιοοικονομικό επίπεδο, είτε γιατί ένα μεγάλο τμήμα των εν λόγω περιβαλλοντικών πληροφοριών προβλέπεται ήδη από τους ισχύοντες κανόνες είτε γιατί οπωσδήποτε όλα τα κράτη μέλη, ως συμβαλλόμενα μέρη της σύμβασης του Αrhus έχουν δεσμευτεί να καταστήσουν διαθέσιμη και προσιτή την περιβαλλοντική πληροφόρηση σε διευρυμένα πεδία σε σχέση με την οδηγία 90/313/ΕΟΚ.

1.8. Η πρόταση υποχρεώνει τα κράτη μέλη να προσφύγουν κατά κύριο λόγο στα σύγχρονα μέσα πληροφορικής για την διάδοση των πληροφοριών στο κοινό, και αυτό συνεπάγεται, αφενός, αρχική αύξηση των δαπανών σε κεφάλαια, αλλά από την άλλη πιθανή μείωση του κόστους επεξεργασίας που προκύπτει από τη ζήτηση των πληροφοριών. Θα πρέπει να σημειωθεί για το λόγο αυτό ότι τα κράτη μέλη βρίσκονται στη διαδικασία γενίκευσης της χρήσης σύγχρονης πληροφορικής τεχνολογίας, που μπορεί χωρίς ιδιαίτερες επιβαρύνσεις να χρησιμοποιηθεί επίσης για τη δημοσιοποίηση και διάδοση της περιβαλλοντικής πληροφόρησης.

1.9. Το πεδίο εφαρμογής της πρότασης επεκτάθηκε και σε ορισμένους φορείς που δεν ανήκουν στο δημόσιο τομέα αλλά προσφέρουν υπηρεσίες γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος που επηρεάζουν το περιβάλλον. Δεδομένου ότι το μεγαλύτερο μέρος των φορέων αυτών αποτελούσε προηγουμένως τμήμα του δημοσίου τομέα (και συνεπώς αντικείμενο των υποχρεώσεων που απέρρεαν από την οδηγία 90/313/ΕΟΚ) ή είναι οι διάδοχοι αρχών ή φορέων που είχαν ανάλογα καθήκοντα η πρόταση δεν θα πρέπει να επιφέρει σημαντική αύξηση του κόστους για τους οργανισμούς αυτούς.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για την πρόθεση της Επιτροπής να προσχωρήσει στη Σύμβαση της Αrhus με εξαίρεση τις ακόλουθες παρατηρήσεις. Εκφράζει την ευχή να προχωρήσει η Επιτροπή το συντομότερο δυνατόν στην ολοκλήρωση ή την τροποποίηση των οδηγιών που θεσπίζουν ήδη ορισμένους τύπους περιβαλλοντικής πληροφόρησης.

2.2. Ο στόχος της πρότασης, να διασφαλιστεί δηλαδή το δικαίωμα πρόσβασης στην περιβαλλοντική πληροφόρηση που κατέχεται από τις δημόσιες αρχές και για λογαριασμό τους, και να προσδιοριστούν οι διαδικασίες και οι θεμελιώδεις αρχές πρόσβασης, αποτελεί σημαντικό βήμα προς τα εμπρός, με το οποίο συμφωνεί απολύτως η ΟΚΕ, στο βαθμό που θεμελιώνεται ως πραγματικό δικαίωμα και όχι ως απλή ελευθερία πρόσβασης στην ενημέρωση (όπως προβλέπεται στην οδηγία 90/313/ΕΟΚ), με την διασφάλιση ότι η περιβαλλοντική πληροφόρηση διατίθεται συστηματικά και μεταδίδεται στο κοινό γενικότερα, μέσω επίσης της ηλεκτρονικής και πληροφορικής τεχνολογίας τηλεπικοινωνιών.

2.3. Ο ορισμός της "περιβαλλοντικής πληροφόρησης" διευρύνεται για να συμπεριλάβει:

- την κατάσταση των στοιχείων του περιβάλλοντος, όπως ο αέρας και η ατμόσφαιρα, τα τοπία και οι φυσικές τοποθεσίες, η βιοποικιλία και τα στοιχεία της, συμπεριλαμβανομένων των γενετικά τροποποιημένων οργανισμών·

- παράγοντες όπως οι ουσίες, η ενέργεια, ο θόρυβος, οι ακτινοβολίες ή τα απόβλητα που ενδέχεται να επηρεάζουν τα στοιχεία αυτά ή την υγεία και την ανθρώπινη ασφάλεια·

- οι εκπομπές, οι απορρίψεις και άλλες εκχύσεις στο περιβάλλον·

- τα μέτρα (συμπεριλαμβανομένων των διοικητικών μέτρων) που ενδέχεται να επηρεάζουν ή αποσκοπούν να προστατέψουν τα στοιχεία αυτά·

- τις αναλύσεις κόστους-οφέλους και τις άλλες οικονομικές αναλύσεις που χρησιμοποιούνται σε σύνδεση με δραστηριότητες και μέτρα που έχουν επιπτώσεις ή μπορούν να έχουν επιπτώσεις στο περιβάλλον·

- την κατάσταση της ανθρώπινης υγείας και ασφάλειας καθώς και τις συνθήκες ανθρώπινης διαβίωσης (που σύμφωνα με το άρθρο 174 της Συνθήκης αποτελεί έναν από τους στόχους της κοινοτικής περιβαλλοντικής πολιτικής).

2.3.1. Αυτή η διεύρυνση διασφαλίσεων και ορισμών ολοκληρώνει αποτελεσματικά το σύστημα περιβαλλοντικής πληροφόρησης του κοινού που προβλέπεται ήδη από τον κανονισμό περί θεσπίσεως της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Περιβάλλοντος καθώς και από πολυάριθμους κοινοτικούς κανόνες όπως:

- η οδηγία 97/11/ΕΚ (που αντικαθιστά την οδηγία 85/337/ΕΟΚ) που θεσπίζει ότι κατά την υιοθέτηση αποφάσεως για σχέδια με σημαντικό περιβαλλοντικό αντίκτυπο οι αρμόδιες αρχές ενημερώνουν τους πολίτες μέσω των κατάλληλων διαδικασιών·

- η οδηγία 88/610/ΕΟΚ (που τροποποιεί την οδηγία 82/501/ΕΟΚ αποκαλούμενη Seveso 1) για τις δραστηριότητες με κίνδυνο σημαντικών επιπτώσεων, η οποία προβλέπει σαφή περιεχόμενα ενημέρωσης που θα πρέπει να τίθενται στη διάθεση του κοινού·

- η οδηγία 96/82/ΕΚ για τον έλεγχο επί των συμβάντων που συνδέονται με καθορισμένες επικίνδυνες ουσίες (αποκαλούμενη Seveso 2) που τονίζει εκ νέου τις προαναφερθείσες υποχρεώσεις·

- τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1836/93 σχετικά με το ευρωπαϊκό σύστημα οικολογικής διαχείρισης και οικολογικού ελέγχου, που προβλέπει "περιβαλλοντική δήλωση" που περιέχει μια σειρά πληροφοριών στις οποίες περιλαμβάνεται η σύνοψη των ποσοτικών στοιχείων που αφορούν τις ρυπαίνουσες εκπομπές·

- την οδηγία 96/61/ΕΚ για την ολοκληρωμένη πρόληψη και μείωση της ρύπανσης, που δεσμεύει τα Κράτη Μέλη να καθιστούν προσιτές τις αιτήσεις έγκρισης νέων εγκαταστάσεων και τις τροποποιήσεις τους, πριν ληφθεί απόφαση, όπως επίσης πριν δοθεί η έγκριση, καθώς και τα αποτελέσματα του ελέγχου των αποβλήτων.

2.3.2. Η ΟΚΕ συμφωνεί με την πρόταση διεύρυνσης του ορισμού της "περιβαλλοντικής πληροφόρησης" και ειδικότερα την αναφορά στην κατάσταση της ανθρώπινης υγείας και ασφάλειας, θέματα για τα οποία επέδειξε ιδιαίτερη προσοχή στις προηγούμενες γνωμοδοτήσεις της, όπως επίσης τη ρητή αναφορά στους γενετικώς τροποποιηθέντες οργανισμούς και στις ακτινοβολίες.

2.4. Το άρθρο 6 της οδηγίας 90/313/ΕΟΚ προβλέπει την εφαρμογή της οδηγίας στους οργανισμούς με "δημόσιες ευθύνες για το περιβάλλον" καθώς και τους φορείς που ελέγχονται από τις δημόσιες αρχές, έννοια που έδωσε περιθώρια για αμφιλεγόμενες ερμηνείες. Τώρα η έννοια αυτή διευρύνεται σε "λειτουργίες ή υπηρεσίες που αναφέρονται άμεσα σε ή έμμεσα στο περιβάλλον" επιτρέποντας έτσι να συμπεριληφθούν σ' αυτές και οι υπηρεσίες που παρέχονται σήμερα από οργανισμούς του ιδιωτικού τομέα, και οι οποίες κατά παράδοση αποτελούσαν τμήμα του δημόσιου τομέα.

2.4.1. Το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας επεκτείνεται πέρα από τα νομικά πρόσωπα που έχουν επιφορτιστεί δια νόμου ή βάσει συμφωνιών με άλλες δημόσιες αρχές, με την εκτέλεση υπηρεσιών γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος και οι οποίες έχουν επιπτώσεις ή μπορεί να έχουν επιπτώσεις στο περιβάλλον. Ξεπερνώνται έτσι οι διενέξεις που συνδέονται με την προηγούμενη διατύπωση, αποφεύγοντας, παράλληλα, το ενδεχόμενο να οδηγήσουν οι ιδιωτικοποιήσεις του τομέα των υπηρεσιών στη μείωση των περιβαλλοντικών πληροφοριών που διατίθενται στο κοινό.

2.4.2. Η ΟΚΕ κρίνει ότι ο ορισμός που υιοθετήθηκε είναι επαρκώς σαφής, μολονότι αποτελεί αντικείμενο έντονων συζητήσεων μεταξύ των κρατών μελών, και ζητεί να δοθεί βαθύτερη ερμηνεία στην έννοια των "εξουσιοδοτημένων νομικών προσώπων" συμφωνώντας με τη δυνατότητα που παρέχει η επέκταση αυτή σε σχέση με την οδηγία 90/313/ΕΟΚ, μολονότι έχει επίγνωση, επίσης, ότι αυτό συνεπάγεται πρακτικές δυσκολίες εφαρμογής και τροποποιήσεις στις διαδικασίες των επαφών μεταξύ των δημόσιων αρχών και των υπεύθυνων παραγόντων των υπηρεσιών γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος που έχουν επιπτώσεις ή μπορεί να έχουν επιπτώσεις στο περιβάλλον.

2.5. Η σημερινή πρόταση ξεπερνά ορισμένες περιοριστικές ερμηνείες του δικαίου πρόσβασης στην πληροφόρηση, προσδιορίζοντας με σαφήνεια ότι ο κάθε αιτών, είτε φυσικό είτε νομικό πρόσωπο, δεν θα πρέπει να "αποδεικνύει" το ίδιο συμφέρον αλλά απλώς να το δηλώνει.

2.6. Οι αρχές θα πρέπει να παρέχουν τις απαιτούμενες πληροφορίες το συντομότερα δυνατό και σε λογικά χρονικά διαστήματα (το αργότερο εντός ενός μηνός) δύο μήνες προηγουμένως και όχι απλώς μια διαπραγματευτική απάντηση, αλλά να παρέχουν την πληροφόρηση στη μορφή ή το μορφότυπο που έχει ζητηθεί, παρέχοντας επίσης αντίγραφα των εγγράφων, εκτός από τις περιπτώσεις που είναι δημοσίως απαραίτητα με διαφορετική μορφή ή μορφότυπο, ή όπου υφίστανται πραγματικοί λόγοι για την παροχή τους με άλλον τρόπο.

2.6.1. Η ΟΚΕ συμφωνεί γενικώς με τη σκοπιμότητα μείωσης των χρόνων απάντησης, αλλά αυτό δεν θα πρέπει να αποβεί εις βάρος του ολοκληρωμένου και επαρκούς χαρακτήρα της πληροφόρησης: αυτό συνεπάγεται, σύμφωνα με την άποψη της ΟΚΕ, ένα επίπεδο λεπτομερειών που ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις του κοινού ή και του αιτούντος, και διασφαλίζει την απαιτούμενη εμπιστευτικότητα για λόγους προστασίας των ατόμων και των εμπορικών ή βιομηχανικών πληροφοριών, και τη διαθεσιμότητα των πληροφοριών με ενεργητικό τρόπο και στην κατάλληλη στιγμή, προκειμένου να διευκολυνθεί η διαδικασία λήψης αποφάσεων, με αποφυγή των κινδύνων ευνοϊκής μεταχείρισης.

2.7. Τα κράτη μέλη προσδιορίζουν τις πρακτικές διαδικασίες αυτής της πραγματικής διάθεσης της περιβαλλοντικής πληροφόρησης, που μπορεί να αφορά:

- τον ορισμό των υπευθύνων ενημέρωσης·

- τη σύσταση και διατήρηση γραφείων για την πρόσβαση στις πληροφορίες που έχουν ζητηθεί·

- προσιτούς στο κοινό καταλόγους δημοσίων αρχών όπως επίσης μητρώα και καταλόγους περιβαλλοντικών πληροφοριών που διατηρούν οι αρχές αυτές καθώς και σημείων ενημέρωσης.

Η ΟΚΕ υποδεικνύει σε κάθε κράτος μέλος να συστήσει ένα είδος "εγγυητικής αρχής της πληροφόρησης" που να είναι υπεύθυνη προς την κυβέρνηση για την ορθή εφαρμογή της παρούσας οδηγίας.

2.8. Οι δημόσιες αρχές μπορούν να απορρίπτουν μία αίτηση περιβαλλοντικής ενημέρωσης μόνο σε ειδικές και σαφώς προσδιορισμένες περιπτώσεις, δηλαδή για καθορισμένες κατηγορίες πληροφοριών και με στόχο την προστασία νόμιμων συμφερόντων. Οι εξαιρέσεις αυτές διατυπώνονται πολύ αυστηρά προκειμένου να μην εξασθενίσει η γενικότερη αρχή της πρόσβασης: αφορούν πληροφορία που δεν κατέχεται από και για λογαριασμό δημόσιας αρχής, διαβιβάζοντας εξάλλου την αίτηση σε όποιον θα πρέπει να την κατέχει, ή επίσης μη λογικές αιτήσεις που προσδιορίζονται ως καταναγκαστικές ή ισοδύναμες με κατάχρηση δικαιώματος, ή συνεπάγονται δυσανάλογο κόστος και προσπάθειες ή παρεμποδίζουν ή παρεμβαίνουν υπέρμετρα στην ομαλή διεξαγωγή των δημόσιων δραστηριοτήτων.

2.9. Στην περίπτωση που ενδέχεται να παραβιαστεί η προστασία του εμπιστευτικού χαρακτήρα προσωπικών στοιχείων, οι δημόσιες αρχές θα πρέπει να ενημερώνουν την αρχή ελέγχου για την προστασία των ατόμων κατά την επεξεργασία προσωπικών στοιχείων (πρώην άρθρο 28 της οδηγίας 95/46/ΕΚ). Όσον αφορά την προστασία εμπιστευτικού χαρακτήρα εμπορικών ή βιομηχανικών πληροφοριών, δεν μπορεί να γίνει επίκληση σ' αυτήν παρά μόνο αν αφορά εκπομπές, αποθέσεις, ή άλλες εκχύσεις στο περιβάλλον οι οποίες αποτελούν αντικείμενο των διατάξεων της κοινοτικής νομοθεσίας. Θα πρέπει επίσης να διασφαλιστεί η προστασία του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας, και για το λόγο αυτό δεν παρέχεται έγκριση στον αιτούντα να αναπαράγει ή εκμεταλλευτεί την πληροφόρηση για οποιονδήποτε άλλο οικονομικό σκοπό, χωρίς την προηγούμενη συγκατάθεση του κατόχου των δικαιωμάτων αυτών.

2.9.1. Η επαρκής προστασία των νόμιμων ιδιωτικών και δημόσιων συμφερόντων αποτελεί θεμελιώδη αρχή στην οποία η ΟΚΕ προσδίδει μεγάλη σημασία: ενόψει της επέκτασης του πεδίου εφαρμογής των υποχρεώσεων πληροφόρησης και της ανάγκης πλήρους και ικανοποιητικής απάντησης, για να αποφευχθούν βιαστικές αρνήσεις ή παραβίαση των νόμιμων δικαιωμάτων η ΟΚΕ κρίνει ρεαλιστικό και προνοητικό να προβλεφθεί δυνατότητα αιτιολογημένης και θεμιτής παράτασης του χρόνου απάντησης, το μέγιστο δυνατό κατά 30 ημέρες.

2.10. Οι αρχές θα πρέπει να αιτιολογούν επαρκώς την άρνηση πρόσβασης του αιτούντος στην πληροφόρηση, να αποφεύγουν δηλαδή την διαδικασία της έλλειψης απαντήσεως ως συνώνυμη αρνητικής αποφάσεως, και να ενημερώνουν τον αιτούντα για τα μέσα προσφυγής που έχει στη διάθεσή του. Η ΟΚΕ συμφωνεί με τη διατύπωση της Επιτροπής ότι η έλλειψη απαντήσεως εκ μέρους των δημόσιων αρχών δεν μπορεί σε καμιά περίπτωση να θεωρείται απόφαση απόρριψης και καλεί την Επιτροπή να λάβει τα μέτρα της ώστε κανένας εθνικός κανόνας να μην δικαιολογεί παρόμοια διαδικασία.

2.11. Οι δημόσιες αρχές μπορούν να παρέχουν την περιβαλλοντική πληροφόρηση μέσω πληρωμής αντιτίμου που θα πρέπει ωστόσο να παραμείνει σε λογικά όρια. Σχετικά θα πρέπει να δημοσιευτεί και να τεθεί στη διάθεση των αιτούντων πίνακας προβλεπομένων τελών. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι το αντίτιμο πρέπει να μην αποθαρρύνει τη ζήτηση πληροφοριών και να ανταποκρίνεται ουσιαστικά σε ό,τι ζητείται από τις αντίστοιχες δημόσιες υπηρεσίες. Διαφορές τελών μπορούν να δικαιολογηθούν από τον τύπο της απαιτούμενης επεξεργασίας χωρίς να επιχειρείται η πλήρης επιβάρυνση του αιτούντος με το άμεσο και έμμεσο κόστος περισυλλογής και διάθεσης των ίδιων των πληροφοριών, όπως διευκρινίστηκε από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο (απόφαση Επιτροπής κατά Γερμανίας C-21797).

2.12. Για να ληφθούν υπόψη οι διεθνείς δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί με την υπογραφή της σύμβασης του Αrhus, το άρθρο 10 της πρότασης προβλέπει τη δυνατότητα να ανατεθεί σε δικαστικό όργανο ή σε άλλο οργανισμό που θεσπίζεται νομοθετικά η αρμοδιότητα της κρίσης των πράξεων ή των παραλείψεων της εν λόγω δημόσιας αρχής. Προβλέπεται επίσης η υποχρέωση των κρατών μελών να προβλέψουν ώστε οι αιτούντες να μπορούν να προσφεύγουν σε άλλη διαδικασία επανεξέτασης εκ μέρους των ίδιων των αρχών, ή διοικητικώς σε άλλο οργανισμό που έχει συσταθεί νομοθετικά, και αυτό προκειμένου να καταστεί ταχεία και ανέξοδη ή μη δαπανηρή, η εναλλακτική αυτή διαδικασία.

2.12.1. Η ΟΚΕ συμφωνεί με το στόχο της τροποποίησης αυτής, για να αποφευχθούν όμως προσφυγές κατά της αρμόδιας αρχής για λόγους μόνο αντικειμενικής δυσκολίας εξεύρεσης και παροχής των απαιτούμενων πληροφοριών στους προβλεπόμενους χρόνους, με αναμόρφωση της διαδικασίας που δεν είναι επωφελής σε καμία εκ των συμβαλλόμενων πλευρών, υποδεικνύει να επιτραπεί ένα "clock stop" 30 περαιτέρω ημερών εάν αυτό είναι αναγκαίο για να διασφαλιστεί η ορθή και επαρκής απάντηση.

2.13. Ένα σημαντικό βήμα προς τα εμπρός έγινε με την διάταξη για την "ενεργό δημοσιοποίηση των πληροφοριών" που αναφέρθηκε πριν από λίγο: για να διασφαλιστεί ομοιογενής πληροφόρηση του κοινού σε ολόκληρη την Κοινότητα, η πρόταση περιέχει έναν μη εξαντλητικό κατάλογο των τύπων περιβαλλοντικής ενημέρωσης που θα πρέπει συστηματικά να τεθούν στη διάθεση του κοινού, και προβλέπει προς το σκοπό αυτό τη χρήση των τεχνολογιών πληροφορικής ή ηλεκτρονικής τηλεπικοινωνίας.

2.14. Η πρόταση επιβάλλει επιπλέον τη δημοσίευση σε τακτικά διαστήματα που δεν θα πρέπει να ξεπερνούν τα τέσσερα χρόνια, εθνικών, περιφερειακών ή τοπικών εκθέσεων για την κατάσταση του περιβάλλοντος, που θα περιλαμβάνουν πληροφορίες για την ποιότητα του περιβάλλοντος και τις πιέσεις που ασκούνται επ' αυτού.

2.15. Η πρόταση, όπως ακριβώς η οδηγία 90/313/ΕΟΚ, προβλέπει αναθεώρηση πέντε (και όχι τέσσερα χρόνια) μετά την αποδοχή και επιβάλλει στα κράτη μέλη να γνωστοποιούν στην Επιτροπή κάθε στοιχείο σχετικά με την εφαρμογή τους. Προβλέπει επιπλέον ότι τα κράτη μέλη θα λάβουν όλα τα αναγκαία μέτρα για να συμμορφωθούν με την Οδηγία έως μια ημερομηνία που θα πρέπει να διευκρινιστεί. Η έλλειψη συγκεκριμένης και επικείμενης προθεσμίας δεν φαίνεται δικαιολογημένη.

3. Ειδικές παρατηρήσεις

Άρθρο 3, παράγραφος 2, στοιχείο β)

3.1. Η δυνατότητα των αρχών να παρέχουν την απάντησή τους εντός δύο μηνών, που περιορίζεται στη δικαιολόγηση λόγω της πολυπλοκότητας και του όγκου των αιτουμένων πληροφοριών, σύμφωνα με τις διατάξεις της διάσκεψης του Αrhus πρέπει να ισχύει για όλες τις περιπτώσεις που μπορεί να προκύψει η κατάσταση αυτή και όταν αυτό αιτιολογείται επαρκώς, μεταξύ των οποίων η ΟΚΕ κρίνει ειδικά σημαντικές τις ακόλουθες περιπτώσεις:

- όταν οι δημόσιες αρχές δεν κατέχουν άμεσα τις πληροφορίες και θα πρέπει να απευθυνθούν σε άλλα φυσικά ή νομικά πρόσωπα που τις κατέχουν

- όταν ο προσδιορισμός των νόμιμων συμφερόντων των οποίων προστατεύεται ο εμπιστευτικός χαρακτήρας είναι δύσκολης αξιολόγησης

- όταν συμμετέχουν επίσης διαφορετικές αρχές όπως για παράδειγμα οι δικαστικές ή οι στρατιωτικές ή οι διεθνείς οργανισμοί.

Άρθρο 4, παράγραφος 2, στοιχείο δ)

3.2. Η αναφορά στον "προβλεπόμενο από την νομοθεσία" εμπιστευτικό χαρακτήρα της προστασίας θεμιτού οικονομικού συμφέροντος μπορεί να επιφέρει ορισμένες ασάφειες ως προς τον ειδικό χαρακτήρα των διαφόρων εθνικών νομικών διατάξεων, που ορισμένες φορές αντικατοπτρίζονται και στην ίδια την αποδοχή των κοινοτικών οδηγιών. Προκειμένου να αποφευχθεί μια περιοριστική ερμηνεία, θα ήταν σκόπιμο να απλοποιηθεί το εδάφιο αναφέροντας απλώς "... στην περίπτωση που ο εμπιστευτικός χαρακτήρας προστατεύει θεμιτό οικονομικό συμφέρον". Η ΟΚΕ συμφωνεί με τη δεύτερη φράση του εδαφίου αυτού, διευκρινίζοντας ότι τα στοιχεία που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό των εκπομπών αυτών δεν θα πρέπει να θεωρούνται από μόνα τους πληροφορίες σχετικά με τις εκπομπές.

Άρθρο 5

3.3. Δεν αφορά το ελληνικό κείμενο.

Άρθρο 7, παράγραφος 3

3.4. Η ΟΚΕ συμφωνεί πλήρως με το στόχο της άμεσης διάδοσης χωρίς καμία καθυστέρηση όλων των χρήσιμων πληροφοριών σε περίπτωση άμεσης απειλής της ανθρώπινης ζωής ή του περιβάλλοντος. Για να αποφευχθεί η λήψη μέτρων και η παροχή πληροφοριών που μπορεί να προκαλέσουν ανώφελο και αδικαιολόγητο πανικό, και να οδηγήσουν στη λήψη αυθαίρετων μέτρων, η ΟΚΕ υποδεικνύει να υπάρξει στην ανακοίνωση της Επιτροπής αναφορά στην προσφυγή στην αρχή της προφύλαξης(1) τονίζοντας ιδιαίτερα την έννοια που περιέχεται στη σχετική γνωμοδότησή της(2). άτι δηλαδή κάθε μέτρο πρέπει να αρχίζει με την αντικειμενική αξιολόγηση των κινδύνων, με την εξακρίβωση, όπου είναι δυνατόν, σε κάθε φάση του βαθμού επιστημονικής αβεβαιότητας.

Βρυξέλλες, 29 Νοεμβρίου 2000.

Ο Πρόεδρος

της Οικονομικής και Κοινωικής Επιτροπής

Göke Frerichs

(1) COM(2000) 1 της 2ας Φεβρουαρίου 2000.

(2) Σημείο 6 της γνωμοδότησης της ΟΚΕ με θέμα "Η προσφυγή στην αρχή της προφύλαξης", ΕΕ C 268 της 19.9.2000, σ. 9.