ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Βρυξέλλες, 04.03.1998 
C0M(1998) 95 τελικό 
ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ 
ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΔΑΝΕΙΟΑΟΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΒΟΣΝΙΑΣ ΕΡΖΕΓΟΒΙΝΗΣ 
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ 
(υποβληθείσα από την Επιτροπή) 

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΔΑΝΕΙΟΔΟΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΒΟΣΝΙΑΣ ΕΡΖΕΓΟΒΙΝΗΣ ΑΠΟ 
ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ 
1. Εισαγωγή 
Μετά τις τελευταίες εξελίξεις στη Βοσνία Ερζεγοβίνη, το ECOFIN ζήτησε από 
την Επιτροπή στις 16 Φεβρουαρίου να εξετάσει, σε συνεργασία με την 
Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ETE) τη δυνατότητα δανειοδότησης της 
χώρας αυτής από την Τράπεζα. 
Εκτός από την ανθρωπιστική βοήθεια, η Βοσνία Ερζεγοβίνη και οι άλλες πρώην 
γιουγκοσλαβικές δημοκρατίες λαμβάνουν ενισχύσεις ανασυγκρότησης βάσει του 
κανονισμού του Συμβουλίου αριθ. 1628/96 της 25ης Ιουλίου 1996 και του 
PHARE κανονισμού. Ενόψει των επειγουσών αναγκών ανασυγκρότησης στη 
Βοσνία- Ερζεγοβίνη, ωστόσο, ηΕπιτροπή αντιμετωπίζει θετικά το ενδεχόμενο 
πρόσκλησης της ETE να επεκτείνει τις δανειοδοτικές της δραστηριότητες στη 
Βοσνία - Ερζεγοβίνη, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες του πολιτικού, 
οικονομικού και χρηματοπιστωτικού περιβάλλονατος της χώρας. Η δυνατότητα 
ενεργοποίησης δανείων της Τράπεζας στη χώρα αυτή θα πρέπει να θεωρηθεί 
ειδική και κατ'εξαίρεση δράση κύριος στόχος της οποίας είναι να συμβάλει στην 
ταχεία ανασυγκρότηση της χώρας και, στο πλαίσιο αυτό, να διευκολύνει την 
επικοινωνία και την ενσωμάτωση των διαφόρων κοινοτήτων που ζουν στην 
περιοχή. 
Η ETE εξέφρασε την βούληση της να ξεκινήσει κατ'αρχάς δραστηριότητες στη 
Βοσνία - Ερζεγοβίνη εφόσον υπάρξει ρητή χορήγηση με απόφαση του 
Συμβουλίου, εγγύησης από τον κοινοτικό προϋπολογισμό για τις πράξεις αυτές 
και προηγηθεί θετική απόφαση του διοικητικού της συμβουλίου. Η ETE ανέφερε 
ότι έχει αναλάβει προκαταρκτικές εργασίες για να εντοπίσει τους τομείς πιθανής 
παρέμβασης της Τράπεζας στο πλαίσιο του προγράμματος ανασυγκρότησης που 
συμφωνήθηκε από τη διεθνή κοινότητα σε διαδοχικές διασκέψεις χορηγών υπό 
την αιγίδα της Επιτροπής και της Διεθνούς Τράπεζας. 
2. Πολιτικό, οικονομικό και χρηματοπιστωτικό ιστορικό 
2.1. Πολιτικό ιστορικό 
Μετά την ειρηνευτική συμφωνία του Dayton/Paris που υπογράφηκε στις 14 
Δεκεμβρίου 1995, η Βοσνία-Ερζεγοβίνη κατέστη ενιαίο κράτος που αποτελείται 
από δύο οντότητες, την ομοσπονδία της Βοσνίας - Ερζεγοβίνης και την 
Republika Srpska (RS). Η εφαρμογή του Dayton περιλαμβάνει στρατιωτικές και 
πολιτικές πλευρές με στόχο την ταυτόχρονη ανάκτηση της εμπιστοσύνης και τη 
σταθερότητα, που ελέγχονται κάθε έτος από το ειρηνευτικό συμβούλιο (ΕΣ). Οι 
στρατιωτικές πλευρές εφαρμόστηκαν επιτυχώς. Ωστόσο είναι ακόμη απαραίτητη 
η παρουσία στρατιωτικής δύναμης για κάποιο διάστημα. Η εφαρμογή των 
πολιτικών πλευρών υπήρξε βραδύτερη. Συντονίζεται από τον ανώτατο 
αντιπρόσωπο του οποίου η εντολή ενισχύθηκε στο τελευταίο συνέδριο του ΕΣ 
στη Βόνη στις 9 και 10 Δεκεμβρίου 1997. Η εκλογή κυβέρνησης που πρόσκειται 
φιλικά προς τη συμφωνία του Dayton στην RS προετοίμασε το δρόμο για 
βελτιωμένη συνεργασία της οντότητας αυτής με τη διεθνή κοινότητα, 
καθιστώντας ευνοϊκότερες τις κοινωνικές και οικονομικές προοπτικές. 
2 
Ελλείψει πρωτοκόλλου χρηματοδοτικής συνεργασίας μεταξύ της Βοσνίας -
Ερζεγοβίνης και της Κοινότητας, που συνήθως παρέχει το πλαίσιο (στόχοι και 
όροι) της κοινοτικής χρηματοδοτικής συνεργασίας με τρίτες χώρες,η 
δραστηριοποίηση της ETE στη χώρα αυτή πρέπει να είναι συνεπής με την 
κοινοτική πολιτική και να στηρίζει τους στόχους της συμφωνίας 
Dayton/Παρισίων και τις σχετικές υποχρεώσεις. 
2.2. Οικονομικές εξελίξεις 
Ως το 1995, το ΑΕΠ στη Βοσνία - Ερζεγοβίνη είχε μειωθεί σε λιγότερο από το 
1/3 σε σχέση με το επίπεδο πριν από τον πόλεμο και το κατά κεφαλήν ΑΕΠ 
μειώθηκε σε 500 δολλάρια ΗΠΑ. ο πληθυσμός είχε μειωθεί κατά 23% του σε 
σχέση με το 1991, περισσότερο από το 50% του πληθυσμού είχε μετακινηθεί και 
πάνω από 1,2 εκατ. κάτοικοι αναγκάστηκαν να μεταναστεύσουν, κυρίως στην 
ΕΕ. Το φυσικό κεφάλαιο και οι υποδομές καταστράφηκαν. Με το τέλος του 
πολέμου, η οικονομία σημείωσε ισχυρή ανάκαμψη, τροφοδοτούμενη από 
εξωτερική βοήθεια, κυρίως στην Ομοσπονδία. Η πραγματική αύξηση του ΑΕΠ 
έφθασε το 50% το 1996 για το σύνολο της χώρας, αλλά επιβραδύνθηκε σε 
περίπου 30% το 1997 λόγω βραδύτερου ρυθμού χρηματοδοτικής ενίσχυσης. 
Ιδιαίτερα η RS επλήγη από την απομόνωση την οποία επέβαλε η ίδια σε σχέση με 
το διεθνώς επιχορηγούμενο πρόγραμμα ανασυγκρότησης και επωφελήθηκε μόνο 
από ανθρωπιστική βοήθεια. Παρατηρούνται υψηλά ποσοστά ανεργίας τόσο στην 
Ομοσπονδία όσο και στην RS (έως 50%) γεγονός που αποτελεί σημαντκή απειλή 
για την κοινωνική σταθερότητα και την ειρήνη. Λαμβάνοντας υπόψη το έλλειμα 
του εμπορικού ισοζυγίου (εκτιμάται σε 2 δισ. δολλάρια περίπου για το 1997 από 
το ΔΝΤ με εισαγωγές ύψους 2,7 δισ. δολλαρίων ΗΠΑ), η ανάκαμψη της 
οικονομικής δραστηριότητας και της απασχόλησης θα εξαρτώνται σε μεγάλο 
βαθμό από την διαθεσιμότητα επίσημων χρηματοδοτικών ροών. 
Το 1995, η διεθνής κοινότητα ενέκρινε ένα μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα 
δραστηριοτήτων ανασυγκρότησης και ειρήνευσης στη Βοσνία -Ερζεγοβίνη 
ύψους 5,1 δισ. δολλαρίων ΗΠΑ για την περίοδο 1996-99 που περιλάμβανε τους 
ακόλουθους τομείς μεταξύ των προτεραιοτήτων του: βασικές υποδομές, στέγαση, 
ενέργεια, τηλεπικοινωνίες, μεταφορές δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης. Μετά 
τρεις διασκέψεις χορηγών, ως τα τέλη του 1997 είχαν χορηγηθεί 1,6 δισ. 
δολλάρια ΗΠΑ δωρεάν βοήθειας στη Βοσνία - Ερζεγοβίνη1, το 45% της οποίας 
προέρχεται από την Κοινότητα και τα κράτη μέλη. Τον Ιανουάριο του 1998, το 
Συμβούλιο χαιρέτισε το σχηματισμό νέας κυβέρνησης στην RS και αποφάσισε να 
τη στηρίξει αμέσως με τη μορφή αρχικής επείγουσας δημοσιονομικής 
επιχορήγησης ύψους ως 6 εκατ. ECU και να εξετάσει τις δυνατότητες περαιτέρω 
βοήθειας. Επιπλέον, ενόψη των μικρών δυνατοτήτων αξιοποίησης και στις δύο 
οντότητες, το Συμβούλιο συζητά πρόταση της Επιτροπής για τον εκσυγχρονισμό 
του χρηματοδοτικού κανονισμού που διέπει την χρηματοδοτική ενίσχυση προς τη 
Βοσνία - Ερζεγοβίνη. 
Βλ. Βοσνία Ερζεγοβίνη : Implementation of the Priority Reconstruction Program, Status Report to the 
Donor Community, Νοέμβριος 1997. 
3 
2.3. Εξωτερική χρηματοδοτική κατάσταση και προοπτικές 
Το εξωτερικό χρέος της Βοσνίας - Ερζε7θβίνης Dπoλo7lζόταv σε 4,6 δισ. 
δολλάρια ΗΠΑ στα τέλη TOD 1996, ποσό πoD αντιστοιχεί σε πάνω από 160% του 
ΑΕΠ. Δεδομένης της συσσώρευσης καθυστερημένων δόσεων 7ια την 
εξυπηρέτηση του εξωτερικού χρέους ύψους 2 δισ. δολλαρίων ΗΠΑ, οι βοσνιακές 
αρχές προσπάθησαν να ομαλοποιήσουν τις σχέσεις με τους εξωτερικούς 
πιστωτές. Οι καθυστερημένες οφειλές προς το ΔΝΤ και τη Διεθνή Τράπεζα 
διακανονίστηκαν το Δεκέμβριο του 1995 και τον Ιούνιο του 1996 αντίστοιχα. 
Τον Ιούλιο του 1997 επετεύχθη συμφωνία με τη λέσχη πιστωτών του Λονδίνου 
71α την αναδιάρθρωση χρέους άνω του 1 δισ. δολλαρίων. Οι διαπραγματεύσεις με 
την λέσχη πιστωτών των Παρισίων αναμένεται να ολοκληρωθούν μόλις οι 
βοσνιακές αρχές οριστικοποιήσουν το πρ07ραμα που θα στηρίζει το ΔΝΤ. Ο 
διακανονισμός των καθυστερημένων οφειλών προς την ETE, που ανέρχεται σε 
περίπου 6 εκατ. ECU (περιλαμβανομένων και των τόκων υπερημερίας), στα τέλη 
του 1997, θα πρέπει επίσης να αντιμετωπισθεί στο πλαίσιο του προ7ράμματος 
που στηρίζεται από το ΔΝΤ ως απαραίτητη προϋπόθεση 7ια ενερ7ή 
δραστηριοποίηση της ETE στη Βοσνία - Ερζε7θβίνη. 
Οι προοπτικές 71α έ7καιρη έκγριση προ7ράμματος που να υποστηρίζεται από το 
ΔΝΤ βελτιώθηκαν πρόσφατα, υπό την προϋπόθεση έ7κρισης ικανοποιητικών και 
αμοιβαία συνεκτικών κρατικών και περιφερειακών προϋπολθ7ΐσμών 71α το 1998, 
περιλαμβανομένης και της ε7καθίδρυσης αυτόματων μηχανισμών y\a την 
εξυπηρέτηση του εξωτερικού χρέους. Ιδιαίτερα, τον Ιούνιο του 1997 ε7κρίθηκαν 
διάφορες ουσιώδεις νομοθετικές ρυθμίσεις yxa. το κοινό εξωτερικό εμπόριο και 
την πολιτική εξυπηρέτηση του χρέους. Η νέα κεντική τράπεζα της Βοσνίας -
Ερζε7θβίνης ξεκίνησε τις πράξεις της τον Αύ7ουστο του 1997 και τον Ιανουάριο 
του 1998 επιβλήθηκε ο σχεδιασμός νέου κοινού νομίσματος (του μετατρέψιμου 
marka) σε όλα τα μέρη. Παρά τις επιτυχίες αυτές, απομένουν να 7ίνουν ακόμη 
πολλά 7ια W αποτελεσματική εφαρμο7ή ανοικτών και βασισμένων στην 
ελεύθερη α7ορά οικονομικών πολιτικών καθώς και 71α τη διασφάλιση της καλής 
διαχείρισης, διαφάνειας και λθ7ΐστικής παρακολούθησης της χρήσης των 
χορη7ουμένων κεφαλαίων. 
3. Προοπτικές για πράξεις της Τράπεζας 
3.1. Κατά γεν^ό κανόνα, η ETE παρεμβαίνει εκτός της Κοινότητας στο πλαίσιο 
πρωτοκόλλων, συμφωνιών συνεργασίας ή σύνδεσης που έχουν υπο7ραφεί μεταξύ 
της Κοινότητας και μιας συγκεκριμένης χώρας. Ελλείψει χρηματοδοτικού 
πρωτοκόλλου ή συμφωνίας μεταξύ της Βοσνίας - Ερζε7θβίνης και της 
Κοινότητας, η δραστηριοποίηση της ETE στη χώρα αυτή θα πρέπει να είναι 
συνεπής με την αντίστοιχη κοινοτική πολιτική. 
3.2. Η δραστηριοποίηση της Τράπεζας στη Βοσνία - Ερζε7θβίνη απαιτεί απόφαση του 
Συμβουλίου, βάσει πρότασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 235 κατόπιν 
διαβουλεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η οποία να αναφέρει τις 
ρυθμίσεις 71α την κοινοτική εττύηση όπως και το ποσό yxa τη νέα ανάληψη 
υποχρέωσης. Η απόφαση του Συμβουλίου θα αναφέρει ότι η νέα δανειοδοτική 
εντολή είναι συμπληρωματική σε σχέση με αυτή που καθορίστηκε στην απόφαση 
του Συμβουλίου αριθ. 97/256/ΕΚ της 14ης Απριλίου 1997. 
ν t 
Οι δραστηριότητες της ETE στη Βοσνία - Ερζε7θβίνη θα είναι κατ'εξαίρεση. Θα 
μπορούσε να διατεθεί ποσό περίπου 100 εκατ. ECU 71α δανειοδότηση από τους 
ίδιους πόρους της ETE . Το ποσό αυτό μπορεί να επανεξετασθεί βάσει της 
κτηθείσας πείρας. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή και η ETE θα υποβάλουν στο 
Συμβούλιο έκθεση με την αξιολότηση της κατάστασης το αρ70τερο ένα έτος 
μετά την έναρξη ισχύος της ενδεχόμενης απόφασης του Συμβουλίου. 
3.3. Η σύναψη και υλοποίηση προ7ράμματος Stand-by του ΔΝΤ και οι σχετικές 
ρυθμίσεις θα έχουν ιδιαίτερη σημασία ώστε να διασφαλισθεί η δυνατότητα της 
Βοσνίας - Ερζε7θβίνης να αποπληρώσει την ETE, ακόμη και μέσω της 
κινητοποίησης ευρείας κλίμακας εξωτερικής ενίσχυσης, με υψηλό βαθμό 
ποσοστών επιδότησης. 
3.4. Δεδομένου του χαμηλού εισοδήματος και της επιλ^ξιμότητας της Βοσνίας -
Ερζε7θβίνης 71α τον Διεθνή Ορ7ανισμό Ανάπτυξης (IDA) τα δάνεια της ETE θα 
πρέπει να συνδυασθούν με ουσιώδες ποσοστό επιχορή7ησης από τον 
προϋπολθ7ΐσμό της Κοινότητας ώστε να παρέμβει η Τράπεζα αποτελεσματικά. 
Αυτό μπορεί να 7^νει με τη μορφή επιδότησης επιτοκίου και/ή 
συ7χρηματοδότησης κατά περίπτωση. Επιπλέον, η Τράπεζα μπορεί να εξετάσει 
την χορή7ηση του δανείου 71α με7αλύτερη από τη συνηθισμένη περίοδο χάριτος. 
3.5. Εκτός από την απόφαση 71α ειδική εντολή και κατάλληλες ρυθμίσεις ως προς την 
ε77ύηση, απαραίτητη προϋπόθεση 71α την παρέμβαση της Τράπεζας στη Βοσνία -
Ερζε7θβίνη είναι επίσης και η προη7θύμενη εκκαθάριση όλων των 
καθυστερημένων οφειλών (βλ. τμήμα 2.3.). 
3.6 Η Τράπεζα θα δραστηριοποιηθεί, στο πλαίσιο του πρθ7ράμματος 
ανασυ7κρότησης στο οποίο συμφώνησαν οι διάφορες διασκέψεις χορη7ών, σε 
τομείς όπου η συμβολή και η εμπειρογνωμοσύνη της μπορούν να 
διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο και με στόχο την περιφερειακή ενσωμάτωση 
της περιοχής. Οι τομείς που μπορούν να επωφεληθούν από πιθανή 
χρηματοδότηση της Τράπεζας είναι οι 7ενικές υποδομές περιλαμβανομένων των 
μεταφορών (ιδιαίτερα η ανακατασκευή οδών και 7εΦυΡων), η ενέρ7εια, οι 
τηλεπικοινωνίες, το περιβάλλον (με έμφαση σε προ7ράμματα ύδρευσης και 
αποχέτευσης). Σε μετα7ενέστερο στάδιο, μετά την εφαρμθ7ή των διαρθρωτικών 
μεταρρυθμίσεων, μπορεί επίσης να εξετασθεί και ο βιομηχανικός τομέας. 
3.7. Τα προ7ράμματα που θα χρηματοδοτηθούν από την Τράπεζα θα πρέπει να 
πληρούν τα κριτήρια δανειοδότησης της ETE, ιδιαίτερα αυτά που αφορούν την 
οικονομική, τεχνική και χρηματοδοτική βιωσιμότητα και να ευθυ7ραμμίζονται με 
την αντίστοιχη κοινοτική νομοθεσία. Θα εφαρμοσθούν οι συνήθεις όροι 
δανειοδότησης της Τράπεζας. 
3.8. Όσον αφορά άλλες δανειοδοτικές εντολές, τα πιθανά δάνεια της ETE στη 
Βοσνία- Ερζε7θβίνη θα υπόκεινται στις ρυθμίσεις που καθορίζονται στον 
κανονισμό 71α το εγγυητικό κεφάλαιο. 
Γ 
Συμπέρασμα 
Βάσει των παραπάνω, εφόσον το ΣDμβoύλιo αποφασίσει να προβεί σε 
δανειοδοτικές δραστηριότητες στη Βοσνία - Ερζε7θβίνη, η Επιτροπή θα 
προετοιμάσει πρόταση απόφασης σχετικά με τη χορή7ηση ε77ύησης από τον 
προϋπολθ7ΐσμό της Κοινότητας στην ETE 71α της πράξεις της στη χώρα aDTT|. 
ζ 
ISSN 0254-1483 
COM(98) 95 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 11 10 01 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-98-136-GR-C 
ISBN 92-78-31797-7 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουξεμβούργο 
^