ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΌ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ - Ευρωπαϊκή Υπηρεσία για την Ανασυγκρότηση - Ετήσια Έκθεση 2000 - Σύμφωνα με το άρθρο 4.14 του Κανονισμού (EΚ) 2667/2000 του Συμβουλίου

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ

2. ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ

2.1. Νομική βάση

2.2. Ο ρόλος του Διοικητικού Συμβουλίου

3. Προγραμμα ανασυγκροτησησ στο κοσσυφοπέδιο

3.1. Η γένεση της Υπηρεσίας

3.2. Συντονισμός των χορηγών

3.3. Βασικές αρχές της συνεργασίας

3.4. Συνολικό πρόγραμμα 2000

3.5 Παρακολούθηση

3.6 Εκτιμήσεις του κοινωνικού αντικτύπου

4. Προγραμμα επειγουσασ βοηθειασ στη Σερβια

5. Οικονομικα θεματα

5.1 Προϋπολογισμός της Υπηρεσίας

5.2 Χρηματοοικονομική διαχείριση

5.3 Διαχειριστική δομή

Παράρτημα A Συνεδριάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου της Υπηρεσίας στη Θεσσαλονίκη, 2000

Παράρτημα B Οργανόγραμμα της ευρωπαϊκής Υπηρεσίας για την ανασυγκρότηση

Παράρτημα Γ Σύνοψη των προγραμμάτων της Υπηρεσίας στο Κοσσυφοπέιδο, στις 31/12/2000 (1000 EUR)

Παράρτημα Δ Σύνοψη του προϋπολογισμού της Υπηρεσίας για το 2000 σε 1,000 EUR

Σημεία επαφής

Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία για την Ανασυγκρότηση έχει την ευθύνη της διαχείρισης των κυρίων προγραμμάτων βοήθειας της ΕΕ στο Κοσσυφοπέδιο, τη Σερβία και το Μαυροβούνιο. Συνεστήθη τον Φεβρουάριο 2000 με έδρα την Θεσσαλονίκη στην Ελλάδα, και με επιχειρησιακά κέντρα στην Πρίστινα, το Βελιγράδι και την Ποντγκορίτσα. Είναι μια ανεξάρτητη Υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπόλογη στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Επιβλέπεται από το Διοικητικό Συμβούλιο, το οποίο αποτελείται από εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των κρατών μελών της ΕΕ.

Στα αρχικά της βήματα, η Υπηρεσία κληρονόμησε προγράμματα στο Κοσσυφοπέδιο αξίας 70 εκ. EUR. Στη συνέχεια, ανέλαβε την ευθύνη διαχείρισης 440 εκ. EUR επί πλέον (260 εκ. EUR για το Κοσσυφοπέδιο, 180 εκ. EUR για τη Σερβία) στο πλαίσιο του προϋπολογισμού για το 2000. Αναμένεται ότι το συνολικό ποσό για το πρόγραμμα βοήθειας του 2001 θα ανέλθει σε +/- 550 εκ. EUR (συμπεριλαμβανομένου του ποσού των 170 εκ. EUR που δεσμεύτηκε για το Κοσσυφοπέδιο το Δεκέμβριο του 2000).

Ωστόσο, με την διεύρυνση της εντολής της Υπηρεσίας στη Σερβία και στο Μαυροβούνιο, και την μεταφορά ευθύνης, τον Ιανουάριο 2001, για την εκτέλεση προηγουμένων προγραμμάτων βοήθειας της ΕΕ, επιβλέπει συνολικό χαρτοφυλάκιο αξίας 1 δισ. EUR περίπου για την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας.

ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Η Υπηρεσία

* Συνεστήθη τον Φεβρουάριο 2000 στην Πρίστινα, τον Μάιο στη Θεσσαλονίκη, τον Δεκέμβριο στο Βελιγράδι, τον Φεβρουάριο 2001 στην Ποντγκορίτσα

* Νομική βάση: Κανονισμός Obnova αντικατασταθείς με τον κανονισμό 'CARDS' σχετικά με την βοήθεια της ΕΕ στην νοτιοανατολική Ευρώπη και ειδικός κανονισμός για την Υπηρεσία, αμφότεροι εγκριθέντες τον Δεκέμβριο 2000

* Από τα κονδύλια που δεσμεύθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους (εκτός αυτών του Δεκεμβρίου), για 92% συνάφθηκαν συμβάσεις και 53% έχουν καταβληθεί

* Διοικητικές δαπάνες 2.5% του συνολικού ποσού που δεσμεύτηκε για το Κοσσυφοπέδιο για τo 2000

* Πληρωμή κατά μέσο όρο εντός 13 ημερών

* 142 άτομα προσωπικό (64 διεθνές, 78 τοπικό) // * Αποκατάσταση διάθεσης λυμάτων / αποχετεύσεων

* Στήριξη σε ένα κύριο συγκρότημα χυτηρίου μολύβδου και μεταλλευμάτων

* Λιπάσματα που εισάγονται και πωλούνται σε δημόσιο πλειστηριασμό, σχέδιο αγροτικών πιστώσεων για αγρότες

* Κατάρτιση και δάνεια σε 350 φαρμακεία

* Οχήματα, εξοπλισμός για το Σώμα προστασίας του Κοσσυφοπεδίου

* Χρηματοδότηση για την άρση των ναρκών σε 1000+ ναρκοπέδια

* Οχήματα, εξοπλισμός κατάρτιση για την αποκατάσταση των ταχυδρομικών / τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών

Kοσσυφοπέδιο

* Χρηματοδότηση 30 εκ.EUR από το 1999, 262 εκ.EUR δεσμεύθηκαν πρόσφατα το 2000

* Διαρθρωτική μεταρρύθμιση στον τομέα της ενέργειας

* Μερική επισκευή της Β μονάδας παραγωγής ενέργειας στο Koσσυφοπέδιο

* Βαρέα μηχανήματα, γερανοί, ανταλλακτικά για ανθρακωρυχεία

* Αγορές εισαγόμενης ενέργειας μέχρι σήμερα

* Αποκατάσταση ή εκ νέου οικοδόμηση 12.000 οικιών

* Κατασκευή ή αποκατάσταση 180 χλμ σε 3 κυρίους οδικούς άξονες

* Συμβουλευτικές υπηρεσίες για ΜΜΕ, 2 εκ. EUR για προκαταβολές πιστώσεων μικρής κλίμακας

* Κατασκευή πολυτροπικής εξέδρας στις κύριες αποθήκες διανομής σιδηροδρόμων στο Κοσσυφοπέδιο

* Αποκατάσταση τεσσάρων γεφυρών που είχαν καταστραφεί

* Ανταλλακτικά, εργαλεία, οχήματα για δημόσιες επιχειρήσεις παροχής ύδατος // Σερβία

* Στήριξη για την αναγνώριση Προγράμματος Έκτακτης Βοήθειας ΠΕΒ ύψους 180 εκ. EUR τον Δεκέμβριο

* Διαχείριση του ΠΕΒ από τον Ιανουάριο 2001

* Καύσιμο ντίζελ για 60 κοινοτικά συστήματα θέρμανσης, σχολεία, νοσοκομεία, σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής και ορυχεία

* Εισαγωγές ενέργειας αξίας που καλύπτει τις 45 ημέρες

* Βασικά φάρμακα και εφοδιασμός σε 160 φαρμακεία, 175 κέντρα υγείας

* 15.000 τόνοι ζάχαρης και φυτικού ελαίου σε μειωμένες τιμές, με εισπράξεις για την ανανέωση της γεωργίας

* Σχέδια επανοικοδόμησης για δήμους, κοινότητες και σχολεία υπό εξέταση σε 160 περιοχές

* Επιχορηγήσεις για ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης

// Mαυροβούνιο

* Ίδρυση προσωρινού γραφείου τον Φεβρουάριο 2001

* Διαχείριση τρεχόντων προγραμμάτων της ΕΚ, πρώτη αναγνώριση δραστηριοτήτων του 2001

1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αναλάβει πλήρη δέσμευση για τη δημιουργία σταθερότητας στη νοτιοανατολική Ευρώπη. Στόχος μας είναι να δημιουργήσουμε μια κατάσταση που να καθιστά αδιανόητη κάθε ένοπλη σύγκρουση. Μέσω του στρατηγικού πλαισίου της Διαδικασίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης, η Ευρωπαϊκή Ένωση προσφέρεται πράγματι να μοιραστεί το πολιτικό και οικονομικό της μέλλον με τις χώρες της περιφέρειας. [1]

[1] EΚ (9/2000) 'η Ευρωπαϊκή Ένωση και η νοτιοανατολική Ευρώπη - δημιουργώντας ένα λαμπρότερο μέλλον'

Chris Patten, Επίτροπος αρμόδιος για τις εξωτερικές σχέσεις

Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία για την Ανασυγκρότηση δημιουργήθηκε τον Φεβρουάριο 2000. Είναι προϊόν μιας προηγούμενης δέσμευσης - που αναλήφθηκε κατά τη λήξη της κρίσης στο Κοσσυφοπέδιο τον Ιούνιο 1999 - όταν το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αποφάσισε να αναλάβει δραστήριο ρόλο με σκοπό να συνδράμει στις προσπάθειες για ανασυγκρότηση και ανάκαμψη. Πριν από το τέλος του θέρους 1999, συνεστήθη Επιχειρησιακή Ομάδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ανασυγκρότηση του Κοσσυφοπεδίου (EC TAFKO), για την εκτέλεση εκτάκτων προγραμμάτων.

Κατά τους πρώτους πέντε μήνες μετά τη σύγκρουση, η προσωρινή διεθνής διοίκηση UNMIK (Aποστολή των Ηνωμένων Εθνών στο Κοσσυφοπέδιο) - μαζί με άλλες υπηρεσίες - ανέλαβε να εκτιμήσει τις απώλειες σε ανθρώπινες ζωές, υποδομές και κατοικίες. Στη συνέχεια, υποβλήθηκε έκθεση για τις ανάγκες ανασυγκρότησης και ανάκαμψης κατά τη 2η Διάσκεψη των χορηγών του Κοσσυφοπεδίου, που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες τον Νοέμβριο του 1999. Κατά την εν λόγω Διάσκεψη, η ΕΕ επαναβεβαίωσε την πρόθεσή της να αναλάβει πρωτεύοντα ρόλο για το πρόγραμμα ανασυγκρότησης και να συνεργασθεί στενά με άλλα όργανα χορηγούς ώστε να εξασφαλίσει την εφαρμογή κοινής στρατηγικής. Έτσι η Υπηρεσία - η οποία διαθέτει Διοικητικό Συμβούλιο αποτελούμενο από εκπροσώπους των κρατών μελών της ΕΕ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και συνέρχεται τακτικά για να επιβλέπει τις δραστηριότητές της - αντικατέστησε την EC TAFKO και άρχισε να λειτουργεί.

Η Υπηρεσία, παρακολουθώντας στενά τα τομεακά προγράμματα εργασίας που καταρτίστηκαν με την UNMIK, προετοίμασε το δικό της πρόγραμμα εργασίας για το Κοσσυφοπέδιο για το 2000. Το σχέδιο αυτό επικεντρώθηκε στις αμεσότερες ανάγκες για υλική και οικονομική ανασυγκρότηση, επί πλέον δε, ανέπτυξε μια περισσότερο μακροπρόθεσμη προοπτική όσον αφορά την αναγκαία ανάπτυξη οικονομίας της αγοράς και ενίσχυσης της ιδιωτικής επιχειρηματικότητας. Αρχικά, η Υπηρεσία αποφάσισε να επικεντρωθεί στη βοήθεια για την αποκατάσταση και επισκευή των κυρίων υποδομών και των δημοσίων επιχειρήσεων που είναι απαραίτητες για να επανέλθει η ζωή στην κανονική της ροή στο Κοσσυφοπέδιο. Οι κύριοι τομείς στους οποίους επέλεξε να δραστηριοποιηθεί, είναι κυρίως αυτοί της ενέργειας, της στέγης, των μεταφορών και της παροχής ύδατος. Ανέπτυξε επίσης δραστηριότητες για την ανάπτυξη των επιχειρήσεων, τη γεωργία και την υγεία. Στα προγράμματα αυτά διετέθη προϋπολογισμός ύψους περίπου 262 εκ.EUR. Τα προγράμματα εκτελέστηκαν στην κατάλληλη στιγμή και έτσι είχαν άμεσο και σημαντικό αντίκτυπο, ιδίως στους τομείς της στέγασης και της ενέργειας. Τα νέα κονδύλια δεσμεύτηκαν μέχρι τον Ιούλιο 2000 και μέχρι τα τέλη Δεκεμβρίου υπογράφηκαν συμβάσεις για το 92% εξ αυτών.

Κατόπιν των πολιτικών αλλαγών του πολιτικού κατεστημένου της Σερβίας κατά τον Οκτώβριο/Νοέμβριο 2000, οι δραστηριότητες της Υπηρεσίας διευρύνθηκαν, τον Δεκέμβριο, καλύπτοντας το σύνολο του εδάφους της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας. Τον τελευταίο μήνα του έτους, η Υπηρεσία συνέδραμε στην εκτέλεση Προγράμματος Επείγουσας Βοήθειας ύψους 180 εκ.EUR, το οποίο κάλυψε τους τομείς με τις επιτακτικότερες ανάγκες στη Σερβία. Στη συνέχεια, ανέλαβε την ευθύνη για τις κύριες δραστηριότητες κοινοτικής βοήθειας στη Σερβία και στο Μαυροβούνιο - στις 8 Ιανουαρίου 2001.

Εξ αιτίας του επείγοντος χαρακτήρα της κατάστασης, ήταν απαραίτητη η κατά το δυνατόν ταχύτερη καταβολή των κονδυλίων της ΕΕ. Η Υπηρεσία, συντονίζοντας επί τόπου το σύνολο των προσκλήσεων για την υποβολή προσφορών, επέτυχε να διαθέσει τα κονδύλια σε χρόνο ρεκόρ. Μέχρι τα τέλη του Δεκεμβρίου 2000, η Υπηρεσία συνήψε συμβάσεις για έργα αξίας 241 εκ.EUR στο Κοσσυφοπέδιο. Το 86% έγινε με την συνήθη διαδικασία και το υπόλοιπο 14% με απλουστευμένες και συνοπτικές διαδικασίες. Εν τω μεταξύ, οι δαπάνες λειτουργίας της Υπηρεσίας διατηρήθηκαν στο χαμηλό επίπεδο των 8,5 εκ.EUR, ή 2,5% του συνολικού ποσού που δεσμεύτηκε για το Κοσσυφοπέδιο το 2000.

Το πλαίσιο

Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία για την Ανασυγκρότηση είναι ένας εκτελεστικός φορέας που διαχειρίζεται το μεγαλύτερο μέρος της βοήθειας της Ευρωπαϊκής Κοινότητας δυνάμει του Obnova και του επακόλουθου προγράμματος CARDS (Κοινοτική βοήθεια για την ανασυγκρότηση, την ανάπτυξη και τη σταθεροποίηση ) στο Κοσσυφοπέδιο, τη Σερβία και το Μαυροβούνιο. Στο Κοσσυφοπέδιο, αναπτύσσει τις επιχειρήσεις της σε μια επαρχία, για την οποία, το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, με το ψήφισμα 1244 του Ιουνίου 1999, έδωσε τη σαφή πολιτική εντολή στην προσωρινή διεθνή διοίκηση UNMIK, να διοικεί την επαρχία.

Η Υπηρεσία, κατά τη δράση της στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας στο Κοσσυφοπέδιο, δραστηριοποιείται στο πλαίσιο της στρατηγικής δέσμευσης της ΕΕ για μια διαδικασία Σταθεροποίησης και Σύνδεσης στη Νοτιοανατολική Ευρώπη - διαδικασία που στοχεύει στην πληρέστερη δυνατή ενσωμάτωση των χωρών της περιφέρειας στην ευρωπαϊκή πολιτική και οικονομική κατεύθυνση.

Η Υπηρεσία δεν είναι αρμόδια για την εφαρμογή άλλων κοινοτικών μέσων όπως η ανθρωπιστική βοήθεια δυνάμει της ECHO ή η μακροοικονομική χρηματοδοτική βοήθεια που χορηγείται στη Σερβία, το Μαυροβούνιο και το Κοσσυφοπέδιο.

2. ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ

2.1. Νομική βάση

Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία για την Ανασυγκρότηση συνεστήθη με απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στην Κολωνία της Γερμανίας, στις 4 Ιουνίου 1999.

Έχοντας επίγνωση της εξαιρετικής προσπάθειας που πρέπει να καταβληθεί για την ανασυγκρότηση της περιοχής μετά το πέρας της κρίσης και της αναγκαιότητας ταχείας θέσπισης των πλέον κατάλληλων μέτρων, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή να καταρτίσει προτάσεις πριν από το τέλος Ιουνίου με στόχο τη δημιουργία οργανισμού ο οποίος θα αναλάβει την εφαρμογή των κοινοτικών προγραμμάτων ανασυγκρότησης. Το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Ελεγκτικό Συνέδριο καλούνται να καταβάλουν κάθε προσπάθεια ώστε να μπορέσει ο οργανισμός να λειτουργήσει πριν από το τέλος του καλοκαιριού. (παράγραφος 67 των Συμπερασμάτων της Προεδρίας)

H Υπηρεσία ξεκίνησε τις επιχειρήσεις της στο Κοσσυφοπέδιο το Φεβρουάριο του 2000, αναλαμβάνοντας τα καθήκοντα της επιχειρησιακής ομάδας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ανασυγκρότηση του Κοσσυφοπεδίου (EC TAFKO), η οποία συνεστήθη τον Ιούλιο του 1999 ως προσωρινός φορέας.

Οι δραστηριότητες της Υπηρεσίας έχουν ως νομική βάση τον κανονισμό (ΕΚ) 2454/1999 του Συμβουλίου της 15ης Νοεμβρίου 1999 (Obnova) σχετικά με τη βοήθεια στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας και στην πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας. Ο κανονισμός αυτός τροποποίησε τον κανονισμό (ΕΚ) 1628/1996 και στο άρθρο 14 αναφέρονται τα εξής:

Όσον αφορά τα προγράμματα για την ανασυγκρότηση και τους πρόσφυγες (...), αρχικά θα αφορούν το Κοσσυφοπέδιο, και όταν θα το επιτρέπουν οι συνθήκες, άλλες περιοχές της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας. Η Επιτροπή μπορεί να εξουσιοδοτήσει μία Υπηρεσία για την εκτέλεσή τους. Για το σκοπό αυτό, δημιουργείται η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία για την Ανασυγκρότηση, εφεξής καλούμενη "η Υπηρεσία", με στόχο την εφαρμογή των ως άνω προγραμμάτων ανασυγκρότησης και βοήθειας για την επιστροφή των προσφύγων. Κάθε απόφαση για την επέκταση των δραστηριοτήτων της Υπηρεσίας σε άλλες περιοχές της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας, εκτός από το Κοσσυφοπέδιο (...) λαμβάνεται από το Συμβούλιο με ειδική πλειοψηφία κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής. Βάσει της απόφασης αυτής, η Υπηρεσία μπορεί να συγκροτήσει άλλα επιχειρησιακά κέντρα.

Στο άρθρο 16 προβλέπεται ότι η Υπηρεσία εγκαθίσταται αρχικά στην Πρίστινα και ότι θα διαθέτει ευρεία διαχειριστική αυτονομία για να ξεκινήσει τις εργασίες ανασυγκρότησης στο Κοσσυφοπέδιο, κάνοντας χρήση των γενικών υπηρεσιών της Υπηρεσίας που είναι εγκατεστημένες στην έδρα της, στη Θεσσαλονίκη.

Η βοήθεια της ΕΕ προς την Νοτιοανατολική Ευρώπη προηγουμένως υπέκειτο σε διάφορες διαδικασίες προβλεπόμενες από τους κανονισμούς Obnova και Phare. Για να θεσπιστεί ένα ενιαίο νομικό πλαίσιο, ο κανονισμός Obnova και ο κανονισμός Phare στο βαθμό που εφαρμοζόταν στις σχετικές χώρες, αντικαταστάθηκαν, στις 5 Δεκεμβρίου 2000, από τον νέο κανονισμό (ΕΚ) 2666/2000 του Συμβουλίου για την παροχή βοήθειας προς την Αλβανία, τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, την Κροατία, την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας και την πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας. Αυτός ο νέος κανονισμός (CARDS - κοινοτική βοήθεια, ανασυγκρότηση, ανάπτυξη και σταθεροποίηση) συμπληρώθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 2667/2000 του Συμβουλίου της 5ης Δεκεμβρίου 2000, ο οποίος επιβεβαιώνει τις συνεχιζόμενες δραστηριότητες της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας για την Ανασυγκρότηση.

Κατόπιν των πολιτικών αλλαγών στη Σερβία και της εκλογής του κ. Κοστουνίτσα ως προέδρου της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας, το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων αποφάσισε στις 9 Οκτωβρίου 2000 να επεκτείνει τις δραστηριότητες της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας για την Ανασυγκρότηση σε ολόκληρη την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας. Με ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2001, η Επιτροπή μεταβίβασε την αρμοδιότητα για την εφαρμογή των προγραμμάτων βοήθειας που προβλέπει για την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας, στην Υπηρεσία.

Κύρια ευθύνη της Υπηρεσίας είναι η παροχή άμεσης επείγουσας βοήθειας και η στήριξη μιας περισσότερο μακροπρόθεσμης ανασυγκρότησης και ανάπτυξης. Η Υπηρεσία επιφορτίζεται με τα εξής :

* συλλογή, ανάλυση και κοινοποίηση πληροφοριών στην Επιτροπή σχετικά με τις ζημίες, τις ανάγκες για ανασυγκρότηση και τους τομείς προτεραιότητας, καθώς και τους τομείς στους οποίους πρέπει να παρασχεθεί βοήθεια

* προετοιμασία σχεδίων προγραμμάτων ανασυγκρότησης

* εκτέλεση της κοινοτικής βοήθειας δυνάμει του Obnova και του επακόλουθου προγράμματος CARDS σύμφωνα με τις αποφάσεις της Επιτροπής.

Η Υπηρεσία δύναται επίσης να εκτελέσει συγκεκριμένα προγράμματα ανασυγκρότησης και άλλα συναφή προγράμματα, τα οποία χρηματοδοτούνται πλήρως από άλλους χορηγούς.

2.2. Ο ρόλος του Διοικητικού Συμβουλίου

Το Διοικητικό Συμβούλιο της Υπηρεσίας αποτελείται από έναν εκπρόσωπο από κάθε κράτος μέλος της ΕΕ και δύο εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εκ των οποίων ο ένας είναι πρόεδρος (χωρίς δικαίωμα ψήφου). Οι αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου λαμβάνονται με πλειοψηφία των δύο τρίτων (με εξαίρεση τις διατάξεις που αφορούν το γλωσσικό καθεστώς, για τις οποίες απαιτείται ομοφωνία). Ο ρόλος του Διοικητικού Συμβουλίου, όπως ορίζεται στον κανονισμό Obnova, τροποποιήθηκε με τον νέο κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2667/2000 του Συμβουλίου της 5ης Δεκεμβρίου 2000, ο οποίος αποτελεί τώρα τη νομική βάση για την Υπηρεσία.

Οι εξουσίες του Διοικητικού Συμβουλίου όσον αφορά τη λήψη αποφάσεων, δυνάμει των άρθρων 4.13 και 7 του νέου κανονισμού για την Υπηρεσία, αφορούν τα εξής:

* έγκριση των διατάξεων για την αξιολόγηση της εφαρμογής και της ορθής εκτέλεσης των σχεδίων

* έγκριση προτάσεων για την πιθανή εφαρμογή προγραμμάτων άλλων χορηγών

* καθιέρωση πολυετούς συμβατικού πλαισίου με την UNMIK για την εκτέλεση της κοινοτικής βοήθειας στο Κοσσυφοπέδιο

* αποδοχή, ως παρατηρητών στο Διοικητικό Συμβούλιο, εκπροσώπων των χωρών και οργανώσεων που ενδέχεται να αναθέσουν την εκτέλεση των προγραμμάτων τους στην Υπηρεσία

* σύσταση νέων επιχειρησιακών κέντρων της Υπηρεσίας

* έγκριση του ετήσιου προϋπολογισμού της Υπηρεσίας.

Προηγουμένως, δυνάμει του κανονισμού Obnova, στα καθήκοντα του Διοικητικού Συμβουλίου συμπεριλαμβανόταν η εξέταση των προπαρασκευαστικών ετήσιων προγραμμάτων της Υπηρεσίας, η θέσπιση των αρχών για την εκτέλεση των προγραμμάτων της Υπηρεσίας για την Ανασυγκρότηση και η λήψη απόφασης όσον αφορά τα σχέδια προγραμμάτων της Υπηρεσίας, πριν υποβληθούν στην Επιτροπή, και όσον αφορά την ολοκλήρωση και προσαρμογή των σχεδίων της Υπηρεσίας.

Ο διευθυντής, ο οποίος είναι ο νόμιμος εκπρόσωπος και η αρμόδια για τους διορισμούς αρχή της Υπηρεσίας, έχει την ευθύνη για την προετοιμασία των σχεδίων των ετήσιων προγραμμάτων δράσης, στην τρέχουσα διοίκηση της Υπηρεσίας, την κατάρτιση και εκτέλεση του προϋπολογισμού της και την εφαρμογή όλων των αποφάσεων και προσανατολισμών του Διοικητικού Συμβουλίου.

Το Διοικητικό Συμβούλιο ενημερώνεται από τον διευθυντή σχετικά με το στρατηγικό πλαίσιο, τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα και τα ετήσια προγράμματα δράσης για την παροχή κοινοτικής βοήθειας στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας, τα οποία, σύμφωνα με τον νέο κανονισμό CARDS πρόκειται να εγκριθούν από την Επιτροπή, κατόπιν διαβουλεύσεων με τη διαχειριστική επιτροπή στις Βρυξέλλες, η οποία αποτελείται επίσης από εκπροσώπους των κρατών μελών της ΕΕ, και προεδρεύεται από την Επιτροπή.

Το Διοικητικό Συμβούλιο ενημερώνεται επίσης από τον διευθυντή σχετικά με την εκτέλεση των καθηκόντων της Υπηρεσίας (τα οποία απαριθμούνται στο άρθρο 2.1) και πιο συγκεκριμένα, σχετικά με την πρόοδο των έργων και την λειτουργία και τις δραστηριότητες των επιχειρησιακών κέντρων της Υπηρεσίας. Το Διοικητικό Συμβούλιο δύναται να υιοθετήσει συστάσεις όσον αφορά τα εν λόγω ζητήματα και ειδικότερα, εφόσον χρειάζεται, όσον αφορά το σχέδιο του ετήσιου προγράμματος.

Δεδομένου του νέου ρόλου του Διοικητικού Συμβουλίου, ο κανονισμός όσον αφορά την Υπηρεσία προβλέπει ότι, αντί των μηνιαίων συνεδριάσεων του Διοικητικού Συμβουλίου σύμφωνα με τον κανονισμό Obnova, το Διοικητικό Συμβούλιο συγκαλείται από τον πρόεδρο "εφόσον είναι αναγκαίο, και τουλάχιστον μία φορά ανά τρίμηνο" (Άρθρο 4.9).

Κατά το 2000, πραγματοποιήθηκαν στην Θεσσαλονίκη 11 συνεδριάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου και μία επιτόπου επίσκεψη στην Πρίστινα (13-14 Σεπτεμβρίου). Στο παράρτημα Α περιλαμβάνονται τα κύρια ζητήματα που συζητήθηκαν και οι αποφάσεις που ελήφθησαν.

3. Προγραμμα ανασυγκροτησησ στο κοσσυφοπέδιο

3.1. Η γένεση της Υπηρεσίας

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, κατά τη σύνοδο του Συμβουλίου στην Κολωνία (Ιούνιος 1999), αναγνώρισε τη θεμελιώδη σημασία που έχει η παροχή βοήθειας για την ανασυγκρότηση και ανάκαμψη του Κοσσυφοπεδίου. Επιβεβαίωσε τη βούλησή της να αναλάβει δραστήριο ρόλο για τις προσπάθειες αυτές. Κατά το 1999, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα διέθεσε 127 εκατ. EUR για προγράμματα ανασυγκρότησης στο Κοσσυφοπέδιο, για την αποκατάσταση ικανοποιητικού βιοτικού επιπέδου πριν από τον χειμώνα, για την επείγουσα επισκευή των κύριων υποδομών, για την επαναλειτουργία της δημόσιας διοίκησης και για την άρση των ναρκών. Η βοήθεια διετέθη μέσω της επιχειρησιακής ομάδας της ΕΚ για την ανασυγκρότηση του Κοσσυφοπεδίου (TAFKO), προσωρινός φορέας που συνεστήθη από την Επιτροπή ειδικά προς το σκοπό αυτό.

Κατά τη διάρκεια της πεντάμηνης περιόδου μετά τη λήξη των συγκρούσεων, τον Ιούλιο του 1999, η αποστολή των Ηνωμένων Εθνών στο Κοσσυφοπέδιο (UNMIK) και άλλες ειδικευμένες οργανώσεις των Ηνωμένων Εθνών, η στρατιωτική παρουσία της KFOR (διεθνής δύναμη ασφαλείας) και η Διεθνής Διαχειριστική Ομάδα (IMG), εκτίμησαν την έκταση των ζημιών στο Κοσσυφοπέδιο σε ό,τι αφορά το ανθρώπινο στοιχείο και τις υποδομές. Έλαβε επίσης υπόψη την ανάγκη να αποκατασταθεί ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και οι δημόσιοι οργανισμοί.

Βάσει τούτων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Παγκόσμια Τράπεζα συνέταξαν έκθεση [2], η οποία εξετάστηκε κατά τη 2η διάσκεψη των χορηγών που πραγματοποιήθηκε τον Νοέμβριο του 1999. Στην έκθεση αυτή περιγράφεται μία στρατηγική για την ανάκαμψη, τίθενται σφαιρικοί στόχοι και προτεραιότητες και προβλέπεται εκτίμηση των απαιτήσεων για εξωτερική χρηματοδότηση που χρειάζεται κάθε τομέας.

[2] EΚ/ΠΤ (3 Νοεμβρίου 1999) 'Προς την σταθερότητα και την ευημερία: πρόγραμμα για την ανασυγκρότηση και την ανάκαμψη στο Κοσσυφοπέδιο'

Κατά τη διάσκεψη, η ΕΕ επιβεβαίωσε την πρόθεσή της να συνεχίσει να παίζει εξέχοντα ρόλο στο Κοσσυφοπέδιο και έθεσε την αρχή της στενής συνεργασίας και σύμπραξης με την UNMIK και άλλους διμερείς χορηγούς, στους νευραλγικούς τομείς της ανασυγκρότησης και της ανάπτυξης.

Ακολούθησε η σύσταση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας για την Ανασυγκρότηση τον Φεβρουάριο του 2000, η οποία αποτελεί μία νέα εκτελεστική Υπηρεσία. Η Υπηρεσία βασίστηκε στην εμπειρία της EC TAFKO, και ανέλαβε την περάτωση των προγραμμάτων αυτής, στα πλαίσια του προγράμματός της για το 2000.

3.2. Συντονισμός των χορηγών

Ο συντονισμός της Υπηρεσίας με άλλους χορηγούς, κατά τη διάρκεια του 2000, επετεύχθη μέσω των εξής:

* συμμετοχή σε συναντήσεις, δύο φορές την εβδομάδα, συγκαλούμενες από τα τμήματα της UNMIK για την Οικονομική ανασυγκρότηση και δημόσια διοίκηση

* συνάντηση, δύο φορές την εβδομάδα, με πρωτοβουλία της Υπηρεσίας, των εκπροσώπων των κρατών μελών της ΕΕ στην Πρίστινα, για τη συζήτηση των προτεραιοτήτων του προγράμματος και των διμερών προγραμμάτων

* συναντήσεις ad hoc με αξιωματούχους της UNMIK και άλλων φορέων, για να διασφαλιστεί η συνοχή με τις προτεραιότητες της UNMIK. τρέχουσες ανεπίσημες επαφές με τους κύριους χορηγούς σε κάθε τομέα.

Προβλέφθηκαν άλλες συντονιστικές συναντήσεις των χορηγών για επιμέρους τομείς, όπως συναντήσεις πραγματοποιούμενες δύο φορές την εβδομάδα και προεδρευόμενες από την UNMIK-όσον αφορά την ανακατασκευή κατοικιών. Οι συναντήσεις αυτές απεδείχθησαν σημαντικότατες για τον περιορισμό του κατακερματισμού σε ότι αφορά το σχεδιασμό και των κινδύνων επικάλυψης μεταξύ των προγραμμάτων.

3.3. Βασικές αρχές της συνεργασίας

Μέχρι τον Απρίλιο του 2000, τα 20 τομεακά τμήματα της Κοινής Προσωρινής Διοικητικής Δομής (JIAS) της UNMIK κατήρτισαν προγράμματα, αναφέροντας τις πολιτικές τους ανά τμήμα, τις στρατηγικές και προτεραιότητες όσον αφορά τις ανάγκες στους τομείς αρμοδιότητάς τους. Τα προγράμματα αυτά βασίστηκαν σε τρεις μακροπρόθεσμους στόχους οι οποίοι προσδιορίστηκαν κατά τη διάσκεψη των χορηγών, οι οποίοι είναι οι εξής :

* ανάπτυξη ευημερούσας, ανοικτής και διαφανούς οικονομίας της αγοράς

* επαναλειτουργία της δημόσιας διοίκησης και δημιουργία διαφανών, αποτελεσματικών και βιώσιμων θεσμών

* εξασθένιση του αντικτύπου των συγκρούσεων και αρχής της αντιμετώπισης των προβλημάτων που κληροδότησε η δεκαετία του 1990.

Τα προγράμματα έπρεπε να ακολουθούν μια πολιτική και να μην περιορίζονται απλά στην αντικατάσταση του ενεργητικού. Εξέχουσα προτεραιότητα δόθηκε στους τομείς της ενέργειας και της στέγασης, επειδή θεωρήθηκε ότι θα έχουν τον μεγαλύτερο αντίκτυπο στις κοινότητες.

Το ετήσιο πρόγραμμα εργασίας της Υπηρεσίας για το 2000 αναπτύχθηκε από κοινού με την στρατηγική της UNMIK για την ανασυγκρότηση [3]. Περιλαμβάνει το επενδυτικό σχέδιο της UNMIK για το δημόσιο τομέα, βασιζόμενο στο προηγούμενο σχέδιο ΕΚ/ΠΤ. Το σχέδιο της Υπηρεσίας επικεντρώθηκε στις αμεσότερες ανάγκες για υλική και οικονομική ανασυγκρότηση, συνέβαλε ωστόσο στην περισσότερο μακροπρόθεσμη ανάπτυξη οικονομίας της αγοράς στο Κοσσυφοπέδιο, με πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα.

[3] UNMIK (Aπρίλιος 2000) 'Koσσυφοπέδιο: Ανασυγκρότηση 2000'

Η Υπηρεσία υιοθέτησε μία προσέγγιση προγραμματισμού με αυστηρό χρονοδιάγραμμα εκτέλεσης και επικεντρώθηκε στους νευραλγικούς τομείς, οι οποίοι αποτελούν τους θεμελιώδεις λίθους για τη διαδικασία ανασυγκρότησης. Πρόκειται για τους τομείς της ενέργειας, της στέγασης, των μεταφορών και του ύδατος/περιβάλλοντος. Όσον αφορά τους περισσότερους από αυτούς τους τομείς, τα χρονοδιαγράμματα εκτέλεσης επιταχύνθηκαν επειδή οι χειμερινές συνθήκες συνεπάγονται καθυστερήσεις όταν πρόκειται για δύσκολες υπαίθριες κατασκευές. Άλλοι τομείς στους οποίους δόθηκε προτεραιότητα για το πρόγραμμα του 2000, είναι αυτοί της ανάπτυξης των επιχειρήσεων, της γεωργίας και της υγείας. Το πρόγραμμα εργασίας της Υπηρεσίας εγκρίθηκε ομόφωνα από το Διοικητικό Συμβούλιο, στις 27 Απριλίου.

Η Επιτροπή, κατόπιν συζητήσεων στο Διοικητικό Συμβούλιο και μετά από διαβούλευση με τη διαχειριστική επιτροπή Obnova, ενέκρινε τις εξής προτάσεις χρηματοδότησης:

* Στις 22 Φεβρουαρίου, μεταφορά 30 εκατ. EUR από τα κονδύλια του Obnova 1999 (20 εκατ. EUR για εισαγωγές ενέργειας, 10 εκατ. EUR για δημόσιες υπηρεσίες)

* Στις 16 Μαΐου, πρόγραμμα ανασυγκρότησης ύψους 140 εκατ. EUR (60 εκατ. EUR στον τομέα ηλεκτροπαραγωγής, 55 εκατ. EUR για στέγαση, 15 εκατ. EUR για μεταφορές, 10 εκατ. EUR για παροχή ύδατος)

* Στις 26 Ιουνίου, 25 εκατ. EUR για πρόγραμμα οικονομικής ανάπτυξης

* Στις 7 Ιουλίου, 10 εκατ. EUR για πρόγραμμα υγείας

* Στις 27 Νοεμβρίου, ανακατανομή 11,5 εκατ. EUR από τον διοικητικό προϋπολογισμό, προς τις εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας (7,9 εκατ. EUR) και την τηλεθέρμανση (2,4 εκατ. EUR)

* Στις 28 Νοεμβρίου, πρόγραμμα δράσης 40 εκατ. EUR (28-32 εκατ. EUR για ενέργεια, 4-6 εκατ. EUR για στέγαση, 4-6 εκατ. EUR για διάθεση λυμάτων).

3.4. Συνολικό πρόγραμμα 2000

Στο παράρτημα Γ παρουσιάζονται περιληπτικά σχέδια που προετοίμασε η Υπηρεσία και για τα οποία συνήφθηκαν συμβάσεις το 2000. Στο παράρτημα αυτό φαίνεται το στάδιο εκτέλεσης των έργων στις 31 Δεκεμβρίου 2000. Στο παράρτημα αυτό παρουσιάζεται επίσης η πρόοδος που σημείωσε η TAFKO όσον αφορά την εκτέλεση των συνεχιζόμενων προγραμμάτων της Υπηρεσίας, τα οποία χρηματοδοτήθηκαν από τον προϋπολογισμό του 1999.

Από τον Ιούλιο μέχρι το Σεπτέμβριο του 2000, η Υπηρεσία προετοίμασε επίσης ετήσια προγράμματα εργασίας για το έτος 2001. Το πρώτο πρόγραμμα ύψους 171 εκατομμυρίων EUR περιλαμβάνει έργα στον τομέα της ενέργειας, των μεταφορών, της γεωργίας και των επιχειρήσεων. Το πρόγραμμα αυτό υποβλήθηκε στο Διοικητικό Συμβούλιο και εγκρίθηκε στις 13 Νοεμβρίου, ενώ αναλήφθηκαν πιστώσεις από τα κονδύλια του 2000. Το δεύτερο πρόγραμμα - το οποίο εγκρίθηκε από το Διοικητικό Συμβούλιο στις 15 Δεκεμβρίου - περιλαμβάνει έργα στον τομέα της στέγασης, του νερού και της διαχείρισης στερεών αποβλήτων, της γεωργίας/αγροτικών επιχειρήσεων, της τοπικής διοίκησης και της κοινωνίας των πολιτών καθώς και της υγείας. Οι πιστώσεις αναλήφθηκαν επισήμως το Φεβρουάριο 2001.

Κατωτέρω παρατίθεται ανασκόπηση των έργων που περιλαμβάνονται στο παράρτημα Γ. Στο τμήμα αυτό εξετάζεται η κατάσταση ανά τομέα, η υιοθετηθείσα από την Υπηρεσία στρατηγική, περιγράφονται τα στοιχεία του έργου και παρέχεται εκτίμηση των επιτεύξεων και του αντικτύπου του έργου.

Ενέργεια

Τρεις είναι οι πηγές παροχής ηλεκτρικής ενέργειας στο Κοσσυφοπέδιο: δύο λιγνιτικοί σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής (Κοσσυφοπέδιο A και Κοσσυφοπέδιο Β) που χρησιμοποιούν λιγνίτη που εξορύσσεται από παραπλήσια ορυχεία επιφανειακής εκμετάλλευσης. μια μικρή εγχώρια υδροηλεκτρική μονάδα, μικτής ισχύος 35Mega-Watt (MW). και περιφερειακές εισαγωγές ενέργειας. Ένας από τους λιγνιτικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής, Κοσσυφοπέδιο Α, λειτουργεί πάνω από 30 χρόνια και η διάρκεια οικονομικής ζωής του πλησιάζει στο τέλος της. Ο δεύτερος, Κοσσυφοπέδιο Β, λειτουργεί εδώ και 15 χρόνια, με καλές δυνατότητες αποκατάστασης. Και οι δύο σταθμοί επλήγησαν και υπέστησαν εν μέρει βανδαλισμούς κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων του 1999. Επίσης, παραμελήθηκαν τα ορυχεία, τα οποία έχουν αποθέματα άνθρακα για περισσότερο από 100 χρόνια. Κατά συνέπεια, δεν είναι σε θέση να αποδώσουν την ποσότητα άνθρακα που απαιτείται για την παραγωγή πλήρους ισχύος.

Η βοήθεια, από τον Ιούλιο 1999 και μετά, εστιάστηκε σε επείγουσες επισκευές και την παροχή ανταλλακτικών και αναλώσιμων υλικών για να εξασφαλιστεί η λειτουργία των συστημάτων παραγωγής, ιδίως κατά τη διάρκεια των χειμερινών μηνών. Διορίστηκε διεθνής διαχειριστική ομάδα για να στηρίξει τη διαχείριση στο Κοσσυφοπέδιο. Η ομάδα αυτή παρείχε επίσης στήριξη για την εξασφάλιση αυξημένων εσόδων, σε ένα σύστημα στο οποίο η κάλυψη του κόστους είναι κατώτερη από 15%.

Η τομεακή στρατηγική της UNMIK ήταν η σταθερή παροχή 650MW κατά τη χειμερινή περίοδο με μέγιστη ζήτηση, ενώ οι σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής του Κοσσυφοπεδίου θα έπρεπε να παρέχουν τουλάχιστον 450MW. Το δίκτυο ηλεκτροπαραγωγής του Κοσσυφοπεδίου αποτελεί μέρος περιφερειακού δικτύου των Βαλκανίων, το οποίο συνέβαλε στην αντιμετώπιση των ελλείψεων ενέργειας, μέσω της εισαγωγής ενέργειας από διάφορες γειτονικές χώρες, κατά το 2000.

Στρατηγική της Υπηρεσίας

Η αποκατάσταση της πλήρους λειτουργίας του δικτύου ηλεκτροπαραγωγής θεωρήθηκε νευραλγικό στοιχείο του προγράμματος της Υπηρεσίας, επειδή κατά το χειμώνα, λόγω της έλλειψης ηλεκτρικού ρεύματος (περίπου το 50% της θέρμανσης παρέχεται με ηλεκτρικό ρεύμα) επιδεινώθηκε η κατάσταση για τον πληθυσμό, ο οποίος ήδη υπέφερε λόγω των συγκρούσεων. Η επαρκής παροχή ηλεκτρικού ρεύματος αποτελεί, επιπλέον, προαπαιτούμενο για τη λειτουργία άλλων δημοσίων επιχειρήσεων και για την οικονομική ανάπτυξη. Το πρόγραμμα ακολουθεί προσέγγιση σύμφωνα με την οποία οι πόροι εστιάζονται στο Κοσσυφοπέδιο και η παραγωγή ενέργειας καθίσταται σταθερότερη και οικονομικά αποδοτικότερη. Έδωσε επίσης χρόνο για να εξεταστεί λεπτομερέστερα η μελλοντική κατάσταση του εν λόγω τομέα.

Επίσης, δόθηκε ιδιαίτερη προσοχή στις μεθόδους που συμβάλουν στην αύξηση της παραγωγής των ανθρακωρυχείων, μέσω προγράμματος για επισκευή και αντικατάσταση του βασικού εξοπλισμού.

Στοιχεία του έργου

Η στήριξη της Υπηρεσίας στον ενεργειακό τομέα στο Κοσσυφοπέδιο το 2000, εστιάστηκε στο σύστημα παραγωγής, στα ανθρακωρυχεία, στην εγκατάσταση ηλεκτροπαραγωγής Κοσσυφοπέδιο Β, στις εισαγωγές ενέργειας και, σε λιγότερο βαθμό, στο σύστημα μεταφοράς.

Τα κύρια προγράμματα που εκτελέστηκαν το 2000 είναι τα εξής:

* μερική επισκευή της μονάδας Κοσσυφοπέδιο Β2, συνολικού κόστους περίπου 40 εκατομμυρίων EUR, με την αντικατάσταση ή επισκευή του κύριου εξοπλισμού εντός των διαθέσιμων χρονικών ορίων. Η μονάδα επανασυνδέθηκε με το δίκτυο στις 5 Δεκεμβρίου 2000

* παροχή στην KEK (επιχείρηση ηλεκτρικού του Κοσσυφοπεδίου) των κυρίων μικρών ανταλλακτικών, αξίας περίπου 5,5 εκατομμυρίων EUR, για να εξασφαλιστεί η λειτουργία της μονάδας παραγωγής Β1 κατά τον χειμώνα του 2000-2001

* στήριξη για τις εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας στο Κοσσυφοπέδιο, αξίας περίπου 25 εκατομμυρίων EUR, για 12μηνη περίοδο, για τις περιπτώσεις που δεν είναι διαθέσιμη η τοπική παραγωγή

* παροχή ειδικών οχημάτων, επισκευές εκσκαφέων, αποκατάσταση των μηχανικών και ηλεκτρικών εργαστηρίων, επισκευή του συστήματος μεταφοράς υλικών, ύψους περίπου 18 εκατομμυρίων EUR

* σταθεροποίηση του δικτύου μεταφοράς (10 εκατομμύρια EUR), για να εξασφαλιστεί η μεταφορά εισαγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας από τις γειτονικές χώρες, όταν και εφόσον χρειάζεται.

Έχουν συναφθεί και άλλες μικρότερες συμβάσεις, για τη συμπλήρωση των κυρίων προγραμμάτων, καθώς και για τη στήριξη ευρύτερων προγραμμάτων και ενεργειών στα ανθρακωρυχεία και στους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής, και σε ότι αφορά τη μεταφορά, για τη χρηματοδότηση δράσεων όπως η επισκευή μετασχηματιστών επισφαλούς λειτουργίας και των υποσταθμών διανομής.

Κύριες επιτεύξεις στον τομέα και αντίκτυπος

Το πρόγραμμα για την αποκατάσταση του ενεργειακού τομέα αποτελεί το μεγαλύτερο στοιχείο του προϋπολογισμού της Υπηρεσίας. Η αποκατάσταση και επισκευή μιας τόσο μεγάλης και πολυσύνθετης εγκατάστασης απορρόφησε το μεγαλύτερο μέρος των ενεργειών της UNMIK, της Υπηρεσίας και της κοινότητας των χορηγών.

Με την παροχή εξοπλισμού και συμβουλών σε θέματα διαχείρισης για τα υπαίθρια ορυχεία, εξασφαλίστηκε σταθερότερο επίπεδο παραγωγής άνθρακα, και τέθηκε σε λειτουργία ένα σύστημα διαχείρισης χάρη στο οποίο θα βελτιώνονται σταθερά οι δόσεις. Οι τεχνικές εκσκαφής, που συνέβαλαν σε σημαντικά αποτελέσματα, σε βάρος της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας, τροποποιούνται και προωθείται μια επιστημονικότερη προσέγγιση.

Η μονάδα Κοσσυφοπέδιο B1 αποκαταστάθηκε εν μέρει και τώρα διαθέτει ονομαστική και σταθερή ωφέλιμη ισχύ 270MW. Αυτό σημαίνει λιγότερο χρόνο μη διαθεσιμότητας και περισσότερη και μεγαλύτερη ισχύ. Η μονάδα B2 επισκευάστηκε εν μέρει για να συνεχιστεί η λειτουργία της.

Εν τω μεταξύ, εισήχθη ενέργεια, προς ενίσχυση των τοπικών πηγών ενέργειας, σε περιόδους ισχύος αιχμής.

Στέγαση

Κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων το 1999, σχεδόν το ήμισυ του οικιστικού αποθέματος του Κοσσυφοπεδίου, 250.000, κατοικίες υπέστη ζημίες ή κατεστράφη. Σύμφωνα με εκτίμηση που πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο 1999 από τη ΔΔΟ εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, 41.000 κατοικίες υπέστησαν μερικές ζημίες, 32.000 υπέστησαν σημαντικές ζημίες (παραμένουν οι τοίχοι αλλά κάηκαν οι στέγες και το εσωτερικό), και 47.000 καταστράφηκαν πλήρως (μέχρι τα θεμέλια και, συχνά κάτω από αυτά). Οι κατοικίες περίπου 500.000 ατόμων υπέστησαν σοβαρές ζημίες ή καταστράφηκαν, με συνέπεια να καταστούν άστεγοι. Η ECHO και άλλοι χορηγοί κατέβαλλαν επείγουσες προσπάθειες, πριν από το χειμώνα του 1999-2000, χάρη στις οποίες προσφέρθηκαν καταλύματα στις κατεξοχήν πληγείσες οικογένειες, οι οποίες δεν μπορούσαν να συστεγαστούν με συγγενείς. Στεγάστηκαν σε μερικώς επισκευασθείσες οικίες, σε προσωρινές σκηνές, προκατασκευασμένες μονάδες και συλλογικά κέντρα. Η EC TAFKO δρομολόγησε ένα σημαντικό πρόγραμμα αποκατάστασης το 1999, για να βοηθήσει τους Κοσοβάρους να αποκαταστήσουν περίπου 3.600 κατοικίες που καταστράφηκαν κατά τον πόλεμο, το οποίο ανέλαβε μετά η Υπηρεσία, το 2000.

Στρατηγική της Υπηρεσίας

Στις κατεξοχήν πληγείσες οικογένειες, των οποίων οι κατοικίες κατεστράφησαν τελείως ή έμειναν χωρίς στέγη, δόθηκε προτεραιότητα σύμφωνα με τους προσανατολισμούς της UNMIK για την ανακατασκευή κατοικιών. Αυτά αναπτύχθηκαν σε στενή συνεργασία με το προσωπικό της Υπηρεσίας και εξασφαλίζουν ότι οι περισσότερο ευάλωτες οικογένειες λαμβάνουν την ανάλογη βοήθεια σε σχέση με το ύψος των ζημιών που υπέστησαν. Η συμμετοχή των Κοσσοβάρων στα πράγματα διευκολύνθηκε με την απόδοση ηγετικού ρόλου στις δημοτικές επιτροπές στέγασης, οι οποίες συνεστήθηκαν ειδικά στις εγκεκριμένες περιοχές, ενθαρρύνοντας μια προσέγγιση «αυτοβοήθειας» με τους δικαιούχους, και συνάπτοντας συμβάσεις με τοπικούς οικονομικούς παράγοντες για την παροχή υλικών. Οι ΜΚΟ της ΕΕ που είχαν την ευθύνη για την εκτέλεση του προγράμματος, χρησιμοποίησαν επίσης τοπικούς επαγγελματίες και ειδικευμένους εργάτες.

Στοιχεία του έργου

Ανακατασκευάστηκαν οι καταστραφείσες κατοικίες σε 23 από τους 30 δήμους του Κοσσυφοπεδίου, με την παροχή επιχορηγήσεων. Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2000, η Υπηρεσία αποκατέστησε πλήρως περίπου 3.600 κατοικίες (14 εκατομμύρια EUR), συνεχίζοντας τις παρελθούσες εργασίες της EC TAFKO. Τον Ιούνιο 2000, ξεκίνησε το δεύτερο στάδιο του προγράμματος για την ανακατασκευή 8.400 κατοικιών (60 εκατομμύρια EUR), εκ των οποίων το 50% και περισσότερο υπάγονταν στην κατηγορία «πλήρως καταστραφείσες», ενώ προβλέπεται ότι το πρόγραμμα θα ολοκληρωθεί τον Απρίλιο του 2001. 18 διαφορετικοί εταίροι ΜΚΟ παρείχαν τη συνδρομή τους στην Υπηρεσία για την εκτέλεση του προγράμματος.

Κύριες επιτεύξεις στον τομέα και αντίκτυπος

Κατά το 2000, η Υπηρεσία ολοκλήρωσε την ανακατασκευή 8.170 κατοικιών. Μέχρι τα τέλη Δεκεμβρίου, ολοκληρώθηκε σχεδόν η κατασκευή στεγών 2.000 επιπλέον κατοικιών και είχε ήδη ξεκινήσει η ανακατασκευή 1.530 κατοικιών, επιπλέον. Με την ανακατασκευή περίπου 12.000 στεγαστικών μονάδων, υπολογίζεται ότι 100.000 περίπου δικαιούχοι είναι σε θέση να επιστρέψουν σε έναν κανονικό τρόπο ζωής. Ο μέσος όρος επιχορήγησης για επαναστέγαση ανέρχεται περίπου σε 740 EUR κατά άτομο.

Πολλοί από τους κατοίκους των χωριών της υπαίθρου μπόρεσαν έτσι να επιστρέψουν στις κατοικίες τους κάτω από ομαλές συνθήκες διαβίωσης, οι οποίες βελτιώθηκαν περαιτέρω σε σχέση με αυτές που επικρατούσαν πριν από τις συγκρούσεις. Σε ολόκληρο το Κοσσυφοπέδιο δημιουργήθηκαν σημαντικές ευκαιρίες για την ενίσχυση της απασχόλησης. Επιπλέον, η συμμετοχή των δημοτικών επιτροπών στέγασης, στην επιλογή και έγκριση των δικαιούχων, διευκόλυνε τη δημιουργία δημοκρατικών φορέων λήψης αποφάσεων, στο επίπεδο δήμων και κοινοτήτων. Χάρη στο ευρύ γεωγραφικό πεδίο εφαρμογής του προγράμματος, ο πληθυσμός του Κοσσυφοπεδίου επωφελήθηκε της σημαντικής και σταθεράς συνεισφοράς της ΕΕ, η οποία στρεφόταν στις οικογένειες οι οποίες κατεξοχήν επλήγησαν από τον πόλεμο.

Μεταφορές

Οι μεταφορές στο Κοσσυφοπέδιο εξυπηρετούνται από δίκτυο 1.700 χλμ. κυρίων οδών δύο λωρίδων κυκλοφορίας και δευτερευουσών οδών, 330 χλμ. σιδηροδρομικών γραμμών που εξυπηρετούν την περιφέρεια και συνδέονται με άλλες χώρες και ένα περιφερειακό αεροδρόμιο. Το μεγαλύτερο μέρος του συστήματος μεταφορών, όπως και άλλες υποδομές στο Κοσσυφοπέδιο, δεν έχει επισκευαστεί επαρκώς. Η UNMIK, με τη σύσταση του Τμήματος μεταφορών και υποδομών, εφάρμοσε προσέγγιση με στόχο την αποκατάσταση των συστημάτων αυτών και τη δυνατότητα μιας εμπορικότερης μορφής διαχείρισης του τομέα.

Η EC TAFKO ξεκίνησε ένα πρόγραμμα επείγουσας αποκατάστασης το 1999, για την επισκευή ορισμένων κυρίων οδών και γεφυρών. Προβλέφθηκαν επίσης εκχιονιστήρες για να είναι προσπελάσιμες οι οδοί κατά τη χειμερινή περίοδο. Το 2000, επισκευάστηκε το τροχαίο σιδηροδρομικό υλικό του Κοσσυφοπεδίου, χορηγήθηκαν ανταλλακτικά και κατασκευάστηκε σιδηροδρομική εξέδρα πολλαπλών μέσων.

Στρατηγική της Υπηρεσίας

Η Υπηρεσία επικεντρώθηκε στην αναβάθμιση της οδικής υποδομής, προβαίνοντας σε επανεπίστρωση των οδών που υπέστησαν ζημίες κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων καθώς και φθορά λόγω της αυξημένης χρήσης από την KFOR και τη μεγάλη κυκλοφορία. Με τις επισκευές αυτές επιδιώχθηκε η ελεύθερη κυκλοφορία μεταξύ των κυρίων πόλεων του Κοσσυφοπεδίου και μεταξύ του Κοσσυφοπεδίου και των γειτόνων. Το πρόγραμμα επικεντρώθηκε στην αναβάθμιση και επανεπίστρωση των κυρίων οδών καθώς και στην επισκευή των γεφυρών που κατεστράφησαν. Με την επισκευή των σιδηροδρόμων επιδιώχθηκε η παροχή καλύτερων περιφερειακών συνδέσεων προς το νότο και η αποκατάσταση εμπορικών οδικών/σιδηροδρομικών εγκαταστάσεων.

Στοιχεία του έργου

Μετά τις εργασίες επισκευής των οδών που ανέλαβε η EC TAFKO το 1999, η Υπηρεσία συνέδραμε στην επισκευή ορισμένων τμημάτων κυρίων οδών που υπέστησαν σημαντικές ζημίες και δύο γεφυρών σε κύριες οδούς (1,0 εκατομμύριο EUR). Ένα άλλο πρόγραμμα (2,5 εκατομμύρια EUR) παρείχε στήριξη στα έργα της UNMIK για το σύστημα σιδηροδρόμων, με την ανακατασκευή εξέδρας πολλαπλών μέσων, την επισκευή τροχαίου υλικού και την παροχή ανταλλακτικών. Κατά τη χειμερινή περίοδο, χορηγήθηκε επίσης εξοπλισμός για τον εκχιονισμό καθώς και αλάτι και στρωτήρες για τον καθαρισμό υαλόπαγου (2,5 εκατομμύρια EUR).

Βάσει του προγράμματος, επανεπιστρώθηκαν τρεις από τις κύριες οδούς στο Κοσσυφοπέδιο. Πρόκειται για αρτηρίες που συνδέουν την Πρίστινα με τα Σκόπια, το Ντογκάνοβιτς με την Γκλομποτσίτσα (κύρια σύνδεση μεταξύ της ΠΓΔΜ και του Κοσσυφοπεδίου), και την Πρίστινα με την Πεκ (9,8 εκατομμύρια EUR). Η Υπηρεσία βελτίωσε επίσης το σημείο συνοριακής διέλευσης Μπλάτσε με την ΠΓΔΜ (2,5 εκατομμύρια EUR). Επισκεύασε επίσης δυο κύριες οδικές γέφυρες για το οδικό δίκτυο στο Μιλόσεβο μεταξύ Πρίστινας και Μιτροβίτσα, και στο Βράνι Ντο μεταξύ Πρίστινας και Ποντούγεβο (1,3 εκατομμύρια EUR).

Κύριες επιτεύξεις στον τομέα και αντίκτυπος

Τα προγράμματα της Υπηρεσίας συνέβαλαν στον σημαντικό περιορισμό των καθυστερήσεων και της διάρκειας διαδρομής μεταξύ των κυρίων αστικών κέντρων και των γειτονικών χωρών, κατά συνέπεια, βελτίωσαν την ασφάλεια και περιόρισαν τις ζημίες από ατυχήματα. Με την επανεπίστρωση των κυρίων οδών προστατεύεται επίσης το υπόστρωμα προστασίας, παρεμποδίζοντας περαιτέρω δαπανηρές φθορές καθώς και την ανάγκη για εκτενείς επισκευές.

Τα περισσότερα έργα για την επισκευή οδών και γεφυρών ολοκληρώθηκαν πριν από τη χειμερινή περίοδο και είναι πλέον ορατά τα οφέλη. Περιορίστηκε σημαντικά η διάρκεια διαδρομής για τα φορτηγά που μεταφέρουν εμπορεύματα στο συνοριακό σημείο διέλευσης Μπλάτσε με την ΠΓΔΜ. Κατά τη διάρκεια των χειμερινών μηνών, έγινε εκχιονισμός και καθαρισμός του υαλόπαγου, καθιστώντας όλες τις οδούς προσπελάσιμες στην κυκλοφορία.

Λειτουργούν και πάλι οι σιδηροδρομικοί συρμοί σε ολόκληρο το Κοσσυφοπέδιο. Αποκαταστάθηκε η εμπορευματική κυκλοφορία και πραγματοποιείται ομαλά η επιβατική κυκλοφορία στον άξονα βορρά-νότου.

Νερό & περιβάλλον

26 εταιρείες υδάτων στους μεγαλύτερους δήμους και κοινότητες παρέχουν υπηρεσίες υδάτων και διάθεσης λυμάτων στον αστικό πληθυσμό του Κοσσυφοπεδίου. Σήμερα, περίπου 50% του πληθυσμού έχει πρόσβαση σε τρεχούμενο νερό, ενώ 20-30% συνδέεται με τα συστήματα αποχετεύσεων (παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχουν στο Κοσσυφοπέδιο εγκαταστάσεις καθαρισμού λυμάτων). Με την ανοικοδόμηση στις αστικές περιοχές θα υποστούν μεγαλύτερες πιέσεις τα συστήματα αυτά, τα οποία, από τεχνικής απόψεως, είναι ανεπαρκώς επισκευασμένα, επιπλέον δε τελούν υπό ανεκπαίδευτη διαχείριση. Οι απώλειες νερού μέσω του συστήματος σωληνώσεων υπερβαίνουν κατά μέσο όρο το 50% και η κάλυψη του κόστους για το παρεχόμενο ύδωρ είναι μικρότερη από 15%.

Οι εγκαταστάσεις συλλογής στερεών αποβλήτων είναι διαθέσιμες για το 40% του πληθυσμού στα αστικά κέντρα. Τον Ιούλιο 1999 δεν λειτουργούσαν χώροι διάθεσης απορριμμάτων στο Κοσσυφοπέδιο.

Στρατηγική της Υπηρεσίας

Η αρχική παρέμβαση της Υπηρεσίας επικεντρώθηκε σε επείγουσες επισκευές των αστικών συστημάτων παροχής ύδατος, χάρη στις οποίες αποφεύχθηκε η κατάρρευσή τους και εξασφαλίστηκε η παροχή ενός ελάχιστου ποσού πόσιμου ύδατος στον πληθυσμό. Κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2000, υιοθετήθηκε προσέγγιση περισσότερο προσανατολισμένη προς την ανάπτυξη, με την προετοιμασία και εκτέλεση προγράμματος για την αποκατάσταση της παροχής ύδατος, συνοδευόμενο από θεσμική ενίσχυση των οργανώσεων, σε επίπεδο δήμων και κοινοτήτων.

Στοιχεία του έργου

Σχεδόν σε όλες τις δημόσιες επιχειρήσεις ύδρευσης στο Κοσσυφοπέδιο παρασχέθηκαν συμπληρωματικά ανταλλακτικά, ειδικά οχήματα και εργαλεία για επείγουσες επισκευές. Επίσης, με χρηματοδότηση της Υπηρεσίας, ολοκληρώθηκε πρόγραμμα συντήρησης των φορτηγών. Στην πόλη Μιτροβίτσα, πραγματοποιήθηκαν επείγουσες επισκευές στο δίκτυο ύδρευσης και επεξεργασίας (2,4 εκατομμύρια EUR).

Χορηγήθηκε τεχνική βοήθεια σε 13 δήμους και κοινότητες για την έναρξη προγράμματος που αφορά την ύδρευση και αποκατάσταση του συστήματος λυμάτων, καλύπτοντας περισσότερο από το μισό της επικράτειας του Κοσσυφοπεδίου (10,9 εκατομμύρια EUR).

Στον τομέα στερεών αποβλήτων, αναλήφθηκαν πολλά επείγοντα προγράμματα για την απομάκρυνση στερεών απορριμμάτων που συσσωρεύθηκαν επί πολλά έτη και για την εισαγωγή βασικών αρχών διαχείρισης των χώρων διάθεσης απορριμμάτων. Δόθηκε εντολή για την πραγματοποίηση μελέτης όσον αφορά τα στερεά απορρίμματα σε ολόκληρο το Κοσσυφοπέδιο, με στόχο να αναπτυχθεί άμεσα και περισσότερο μακροπρόθεσμα η υποδομή για τη διάθεση στερεών αποβλήτων (6,4 εκατομμύρια EUR).

Κύριες επιτεύξεις στον τομέα και αντίκτυπος

Περιορίστηκαν οι μακράς διαρκείας διακοπές παροχής ύδατος που οφείλονται σε βλάβες του εξοπλισμού. Έγινε κάποια αρχή βελτίωσης των θεσμικών και διαχειριστικών ικανοτήτων του τομέα. Αναμένεται ότι αυτό το πρόγραμμα για την ενίσχυση της διαχείρισης θα επισπευσθεί με τη δημιουργία εκλεγμένων και αξιόπιστων δημοτικών αρχών και την αυξημένη συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων κοινής ωφελείας, με τη μορφή της νεοσυσταθείσας Ένωσης Επιχειρήσεων Ύδρευσης. Εν τω μεταξύ, χάρη στις επείγουσες παρεμβάσεις σε ό,τι αφορά τη διαχείριση στερεών αποβλήτων, αποφεύχθηκαν σημαντικοί κίνδυνοι υγείας στους σχετικούς δήμους και κοινότητες. Η τομεακή μελέτη έθεσε τα θεμέλια για μελλοντικές βελτιώσεις σε ό,τι αφορά τη διάθεση στερεών αποβλήτων.

Ανάπτυξη επιχειρήσεων

Η οικονομία του Κοσσυφοπεδίου συρρικνώθηκε δραματικά κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1990, εξαιτίας των «καταναγκαστικών μέτρων» που επέβαλε το Βελιγράδι και των διεθνών κυρώσεων που επιβλήθηκαν στη σερβική κυβέρνηση. Κατά συνέπεια, ορισμένοι Κοσσοβάροι μετανάστευσαν στη Δυτική Ευρώπη σχηματίζοντας μια διασπορά με μεγάλες οικονομικές δυνατότητες. Άλλοι επέστρεψαν σε περιοχές της υπαίθρου σε οικογένειες και συγγενείς και ανέπτυξαν έναν ευρύ άτυπο τομέα (οι Κοσσοβάροι διακρίνονται για τα επιχειρηματικά τους προσόντα).

Η οικονομία βασίζεται σε τρία κύρια συστατικά μέρη: μεγάλος αριθμός μικρών οικογενειακών γεωργικών εκμεταλλεύσεων, σχετικά μεγάλος αριθμός ιδιωτικών επιχειρήσεων, περίπου 300 επιχειρήσεις συλλογικής ιδιοκτησίας και 124 ανώνυμες εταιρείες ή κρατικές επιχειρήσεις τις οποίες κατέγραψε η UNMIK μέχρι τις 31 Οκτωβρίου 2000. Σε ότι αφορά και τις δύο μορφές οργάνωσης, οι επιχειρήσεις δραστηριοποιούνται σε σειρά οικονομικών τομέων, ενώ περισσότερο από το ήμισυ των επιχειρήσεων δραστηριοποιούνται στη γεωργία, τη βιοτεχνία, τις κατασκευές, το χονδρεμπόριο και το λιανεμπόριο καθώς και τις επισκευές. Η πολιτική της UNMIK για την οικονομική ανασυγκρότηση αφορά ένα νέο ξεκίνημα της αγροτικής οικονομίας, που θα οδηγήσει στην προσφορά θέσεων απασχόλησης και στην αύξηση της παραγωγής τροφίμων, ενθαρρύνοντας τις ιδιωτικές επιχειρήσεις και την επαναλειτουργία βιώσιμων δημόσιων επιχειρήσεων.

Στρατηγική της Υπηρεσίας

Οι προσπάθειες της Υπηρεσίας συνέβαλαν στον αναπροσανατολισμό της οικονομίας του Κοσσυφοπεδίου προς μια οικονομία αγοράς, παρέχοντας και επεκτείνοντας τις πιστωτικές διευκολύνσεις και πρακτικές συμβουλές όσον αφορά τη διαχείριση στον ιδιωτικό τομέα, ιδίως τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Εξαιτίας των μεγάλων και περιβαλλοντικών προβλημάτων που συνδέονται με το συγκρότημα των ορυχείων της Τρέπτσα κοντά στη Μιτροβίτσα, η Υπηρεσία παρείχε επίσης στήριξη για περιβαλλοντικό καθαρισμό.

Στοιχεία του έργου

Προβλέπονται επιχορηγήσεις προς στήριξη των επενδύσεων, καθώς και διαχειριστική βοήθεια (4,0 εκατομμύρια EUR) σε έργα στον τομέα των κατασκευών και της γεωργικής βιομηχανίας, επιλεγόμενα από την UNMIK.

Η Υπηρεσία κατέβαλε συνεισφορά (1,0 εκατομμύριο EUR) στην Τράπεζα πολύ μικρών επιχειρήσεων (MEB) για πιστωτική διευκόλυνση προς τις πολύ μικρές επιχειρήσεις, μέσω του ταμείου αναχρηματοδότησης της γερμανικής Kreditanstalt fur Wiederaufbau (KfW).

Δημιουργήθηκε μια κοινή πιστωτική διευκόλυνση της ΕΚ/Παγκόσμιας Τράπεζας για τις ΜΜΕ (5,0 εκατομμύρια EUR) για την άμεση χορήγηση χρηματοδοτικών πόρων στις επιχειρήσεις του Κοσσυφοπεδίου, ενώ συγχρόνως αναπτύσσεται ο τραπεζικός τομέας. Έτσι, προβλέφθηκε διευκόλυνση για άμεσο δανεισμό στις υφιστάμενες ιδιωτικές επιχειρήσεις και προβλέπεται «συνεχιζόμενος δανεισμός» μέσω τραπεζών, μετά τη σύστασή τους.

Επίσης, θα παρασχεθούν στήριξη και συμβουλές για την περιβαλλοντική διαχείριση στα ορυχεία της Trepca, και θα καταβληθούν μισθοί σε ανώτερους υπαλλήλους στον τομέα της υγείας και της ασφάλειας (6,0 εκατομμύρια EUR). Επιπλέον, προβλέπονται ανεξάρτητοι σύμβουλοι στην UNMIK για τη διαχείριση του ορυχείου της Trepca.

Κύριες επιτεύξεις στον τομέα και αντίκτυπος

Αν και οι Κοσσοβάροι της διασποράς έχουν συγκεντρώσει υψηλό ποσό αποταμιεύσεων, εξακολουθεί να υπάρχει μεγάλο πιστωτικό έλλειμμα στο Κοσσυφοπέδιο. Άτομα τα οποία δεν μπορούν να λάβουν πίστωση μέσω οικογενειακών δικτύων, έχουν λίγες δυνατότητες να επωφεληθούν άλλων πιστωτικών διευκολύνσεων. Τα δάνεια επεκτάθηκαν σε 123 πολύ μικρές επιχειρήσεις, από το Σεπτέμβριο 2000 μέχρι σήμερα.

Με τη χρηματοδότηση της Υπηρεσίας, την τεχνική βοήθεια και τη χορήγηση πιστώσεων δημιουργήθηκε ένας μη τραπεζικός χρηματοπιστωτικός οργανισμός, από κοινού με την Παγκόσμια Τράπεζα, ο οποίος λειτουργεί πλέον αποτελεσματικά και εξακολουθεί να επεκτείνεται. Μέχρι σήμερα έχουν καταβληθεί σε 12 ΜΜΕ δάνεια συνολικού ύψους 2,0 εκατομμυρίων EUR.

Έχει ξεκινήσει η απορρύπανση του συμπλέγματος ορυχείων της Τρέπτσα (3,5 εκατομμύρια EUR), κατόπιν συμφωνίας με την UNMIK που καλύπτει την καταβολή μισθών στους εργαζόμενους και την παροχή του αναγκαίου εξοπλισμού ασφαλείας και απορρύπανσης. Ανεξάρτητοι σύμβουλοι, οι οποίοι επιβλέπουν τη διαχείριση του ορυχείου της Τρέπτσα, παρέχουν συμβουλές σε αυτόν τον εξορυκτικό κλάδο της βιομηχανίας, ο οποίος μέχρι σήμερα είχε παραμεληθεί και τελούσε υπό κακή διαχείριση. Επίσης, ολοκληρώθηκε τεχνικός και περιβαλλοντικός έλεγχος των εγκαταστάσεων χυτηρίων μολύβδου στην πόλη Zvecan.

Χορηγήθηκε εξοπλισμός παραγωγής σε τέσσερα εργοστάσια πλίνθων και κυματοειδών φύλλων οροφής και δόθηκαν διαχειριστικές και τεχνικές συμβουλές σε εργοστάσια που επελέγησαν στον ίδιο τομέα. Μέχρι σήμερα έχει καταβληθεί ποσό ύψους 3,5 εκατομμυρίων EUR.

Γεωργία

Πριν από τις συγκρούσεις του 1999, ο αγροτικός πληθυσμός του Κοσσυφοπεδίου αποτελούσε περίπου το 65% του συνολικού πληθυσμού της επαρχίας αυτής, ενώ το 90% εξ αυτών ασχολούνταν με τη γεωργία. Αυτό το υψηλό ποσοστό οφείλεται στην απώλεια θέσεων απασχόλησης στις αστικές περιοχές κατά τη δεκαετία του 1990, εξαιτίας της οποίας τα άτομα αυτά επέστρεψαν στη γη για να εξασφαλίσουν τον επιούσιο.

Πριν από τις συγκρούσεις, τα δύο τρίτα του συνόλου των γεωργικών εκτάσεων ανήκαν σε ιδιώτες, με κατά μέσο όρο 3,2 εκτάρια ανά γεωργική εκμετάλλευση. Το υπόλοιπο ένα τρίτο τελούσε υπό τη διαχείριση 18 agrokombinats υπό συλλογική ιδιοκτησία και 145 αυτοδιαχειριζόμενους συνεταιρισμούς.

Μέχρι το 1990, τα αγροεφόδια παραδίδονταν μέσω συνεταιριστικού συστήματος, όμως, κατά τη δεκαετία του 1990, στο σύστημα αυτό επιβλήθηκαν «περιοριστικά μέτρα» και παραμελήθηκε. Οι γεωργικές αποδόσεις σημείωσαν πτώση λόγω της κατάρρευσης του συνεταιριστικού συστήματος και των συστημάτων εμπορίας. Έτσι, πολλά νοικοκυριά της υπαίθρου έχασαν τη συγκομιδή ενός έτους - και το ζωικό τους κεφάλαιο, κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων, με αποτέλεσμα να φθάσει η αγροτική παραγωγή, το 1999, στο επίπεδου του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος. Πολλοί αγρότες δεν είχαν τη δυνατότητα για ένα νέο ξεκίνημα, λόγω της έλλειψης πιστώσεων ή εξαιτίας των υψηλών επιτοκίων που επέβαλλαν οι δανειστές.

Μετά τη λήξη των συγκρούσεων, η UNMIK και άλλοι χορηγοί βοήθησαν τον εκτοπισθέντα πληθυσμό της υπαίθρου να επιστρέψει στα χωριά, με την επισκευή των κατοικιών και με την αποκατάσταση των προς το ζην. Χορηγήθηκε ουσιαστική βοήθεια σε αγροτικά νοικοκυριά για να ξεκινήσουν εκ νέου γεωργικές δραστηριότητες, κυρίως με την παροχή βασικών γεωργικών εισροών και την επισκευή μηχανημάτων. Εξάλλου, η βοήθεια επικεντρώθηκε επίσης στην επαναλειτουργία επιχειρήσεων αγροτικών συμφερόντων, στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και στην αύξηση των γεωργικών εισοδημάτων. Με τις περισσότερο μακροπρόθεσμες πρωτοβουλίες επιδιώκεται η διασφάλιση των δικαιωμάτων επί ακινήτων και η δημιουργία ενός βιώσιμου πλαισίου για τις γεωργικές υπηρεσίες και προϊόντα, με βάση την οικονομία αγοράς.

Στρατηγική της Υπηρεσίας

Η Υπηρεσία υποστήριξε τη στρατηγική της UNMIK κυρίως με την παροχή λιπασμάτων και την πρόσβαση στις πιστώσεις. Τα λιπάσματα αγοράστηκαν μέσω διεθνούς μειοδοτικού διαγωνισμού και παραδόθηκαν μέσω τοπικών δημόσιων πλειστηριασμών, για να μπορούν οι έμποροι του ιδιωτικού τομέα και οι συνεταιρισμοί να αναλάβουν εκ νέου τον ρόλο της προσφοράς και παροχής υπηρεσιών - και να προσδιοριστεί μια τιμή αγοράς. Τα έσοδα από τις πωλήσεις χρησιμοποιήθηκαν για τη δημιουργία μιας διευκόλυνσης ανανεώσιμων πιστώσεων για την αγροτική κοινότητα. Υποστηρίχθηκε το σχέδιο αγροτικών πιστώσεων για να χορηγηθούν πόροι στους κατόχους μικρών γεωργικών εκμεταλλεύσεων, για δραστηριότητες εντός και εκτός της γεωργικής εκμετάλλευσης, με στόχο τη βελτίωση των αποδόσεων και τη δημιουργία βάσης για την ανάπτυξη βιώσιμου συστήματος κοινοτικών αποταμιεύσεων.

Στοιχεία του έργου

Εισήχθησαν 37.500 τόνοι λιπασμάτων (9,0 εκατομμύρια EUR) και τέθηκαν σε πλειστηριασμό για ιδιώτες εμπόρους και εγκατεστημένους εμπόρους. Χορηγήθηκε 80% πίστωση στους προσφέροντες, η οποία πρέπει να εξοφληθεί μετά την πώληση των λιπασμάτων στους αγρότες πελάτες σε ολόκληρο το Κοσσυφοπέδιο τοις μετρητοίς, ή σε συνδυασμό μετρητών και πίστωσης. Τα μετρητά από τον πλειστηριασμό θα χρησιμοποιηθούν για τη στήριξη της επέκτασης του πιλοτικού σχεδίου αγροτικών πιστώσεων.

Το σχέδιο αγροτικών πιστώσεων (2,0 εκατομμύρια EUR), το οποίο στήριξε η Υπηρεσία και ένας άλλος χορηγός (AFDF, Γαλλία) δημιουργήθηκε τον Ιούνιο 2000. Κατά την πιλοτική φάση, εστιάστηκε σε δύο δήμους, στους οποίους θα συσταθούν επίσημες Ενώσεις Αποταμιεύσεων και Πιστώσεων (SCA).

Κύριες επιτεύξεις στον τομέα και αντίκτυπος

Ο εφοδιασμός λιπασμάτων με δημοπράτηση ανοικτής διαδικασίας, βάσει πιστώσεων, κατέστησε δυνατή την ευρεία συμμετοχή Κοσσοβάρων σε αυτό το τμήμα του γεωργικού τομέα, με σκοπό την παρεμπόδιση μονοπωλιακής διανομής. Πάνω από το 50% των αγοραστών στις δημοπρατήσεις ήταν συνήθεις έμποροι αγροεφοδίων. Πολλοί από τους αγοραστές πούλησαν στη συνέχεια τις παρτίδες τους απευθείας σε κοινούς εμπόρους. Σύμφωνα με μελέτες, οι τιμές των λιπασμάτων στο αγρόκτημα ήταν κατά 30% χαμηλότερες το 2000, σε σχέση με το 1999.

Κατόπιν επαφών με τους εμπόρους και τους αγρότες, απεδείχθη ότι το έργο συνέβαλε στη δημιουργία ομαλής δομής αγοράς και μηχανισμών καθορισμού των τιμών στο Κοσσυφοπέδιο, ενώ, με τη χορήγηση πιστώσεων´, διευκολύνθηκε η χρηματοδότηση και εισαγωγή άλλων βασικών αγροτικών υπηρεσιών και εφοδίων. Ωστόσο, είναι δυνατόν, οι μελλοντικές δημοπρατήσεις χωρίς διακριτικές πιστώσεις, να προσελκύσουν κατεξοχήν εγκατεστημένους εμπόρους. Στις 31 Ιανουαρίου 2001, 83 έμποροι είχαν εξοφλήσει το σύνολο των υποχρεώσεών τους για την πρώτη δόση και 14 έμποροι, μέρος αυτών. Οι έξι έμποροι οι οποίοι δεν εξόφλησαν την πρώτη δόση, ερευνώνται και ενδέχεται να διωχθούν για απάτη.

Τα σχέδια αγροτικών πιστώσεων μόλις έχουν ξεκινήσει, ωστόσο είναι δημοφιλή. Σε έναν από τους δήμους, ήδη από την πρώτη εβδομάδα εκδήλωσαν ενδιαφέρον 109 άτομα. Κατόπιν επαφών διαπιστώνεται ότι οι αρχές που διέπουν τα σχέδια πιστώσεων έχουν γίνει πλήρως κατανοητές και ότι τα σχέδια αυτά αναπτύσσουν νέες ικανότητες και δίκτυα και ενισχύουν την ιδέα της ομαδικής αλληλεγγύης και ιδιοποίησης.

Υγεία

Το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης του Κοσσυφοπεδίου, όπως πολλές άλλες δημόσιες υπηρεσίες, παραμελήθηκε και για πολλά χρόνια ήταν ελλιπείς οι επενδύσεις για νέο εξοπλισμό. Επιπλέον, βασιζόταν υπερβολικά σε δαπανηρή και αναποτελεσματική νοσοκομειακή περίθαλψη, δεδομένου ότι για τα περισσότερα και πιο απλά περιστατικά γινόταν εισαγωγή στα νοσοκομεία και όχι στις δημοτικές υγειονομικές κλινικές. Το πρόβλημα αυτό οξύνθηκε λόγω της έλλειψης ικανοτήτων του ιατρικού προσωπικού και των νοσοκόμων σε ό,τι αφορά την πρωτογενή υγειονομική περίθαλψη. Σύμφωνα με μελέτες της UNMIK και άλλων χορηγών σχετικά με την υγειονομική περίθαλψη, συνιστάται η εφαρμογή πολιτικών οι οποίες δίνουν έμφαση στην εκπαίδευση και στην πραγματοποίηση νέων επενδύσεων στον τομέα της πρωτογενούς υγειονομικής περίθαλψης.

Στρατηγική της Υπηρεσίας

Το υγειονομικό πρόγραμμα υποστήριξε τη γενική αρχή μιας καλύτερης ισορροπίας μεταξύ της πρωτογενούς και της νοσοκομειακής υγειονομικής περίθαλψης. Υποστηρίχθηκαν τα σχέδια επανεκπαίδευσης και πιστοποίησης του υπάρχοντος ιατρικού και παραϊατρικού προσωπικού. Χορηγήθηκαν επίσης φάρμακα, κυρίως προς στήριξη περιφερειακών και κοινοτικών κλινικών.

Στοιχεία του έργου

Χορηγήθηκε τεχνική βοήθεια και πιστώσεις (4,5 εκατομμύρια EUR) σε 350 κρατικά φαρμακεία στο Κοσσυφοπέδιο για να δημιουργηθεί ένα σύστημα το οποίο τελικά θα είναι αυτοσυντηρούμενο. Ενισχύθηκε επίσης η εκπαίδευση 350 οικογενειακών και ειδικών γιατρών μέσω του προγράμματος του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, καθώς και ατόμων αρμοδίων για τη διαχείριση υγειονομικών υπηρεσιών (5,0 εκατομμύρια EUR). Εκσυγχρονίσθηκε η Υπηρεσία μετάγγισης αίματος, με μία κεντρική εγκατάσταση και με έδρα την Πρίστινα (0,5 εκατομμύρια EUR).

Κύριες επιτεύξεις στον τομέα και αντίκτυπος

Συνεχίζεται η εφαρμογή της πολιτικής στον τομέα της πρωτογενούς υγειονομικής περίθαλψης στο Κοσσυφοπέδιο και περίπου το 50% των πρώτων επαφών που έχουν οι ασθενείς με τις υγειονομικές υπηρεσίες, γίνονται πλέον σε τοπικό επίπεδο, με προσωπικό που γνωρίζει τους ασθενείς του. Στόχος είναι το ποσοστό αυτό να ανέλθει σε 80%. Έχουν διανεμηθεί τα κύρια φαρμακευτικά προϊόντα και τώρα πλέον είναι διαθέσιμα σε ολόκληρο το Κοσσυφοπέδιο σε προσιτές τιμές. Εκσυγχρονίσθηκε η Υπηρεσία μετάγγισης αίματος και με τη νέα διαχείριση της Υπηρεσίας από την Πρίστινα, περιορίζονται οι κίνδυνοι μετάδοσης του ιού του AIDS. Ωστόσο, η Υπηρεσία δεν μπορεί να συμβάλει στη σημαντική ανάπτυξη του τομέα, εάν η UNMIK δεν ανταποκριθεί στην πρόκληση της ανάπτυξης μιας πολιτικής στον φαρμακευτικό τομέα, που να καλύπτει ολόκληρο το Κοσσυφοπέδιο.

***

Εν τω μεταξύ, το 1999 η EC TAFKO προετοίμασε τα προγράμματα που ακολουθούν, τα οποία ανέλαβε η Υπηρεσία, στις 23 Φεβρουαρίου 2000.

Τοπική αυτοδιοίκηση, κοινωνία των πολιτών

Κατά τη δεκαετία του 1990, η τοπική αυτοδιοίκηση, η οποία κατά παράδοση έχει την ευθύνη για την παροχή τοπικών δημοσίων υπηρεσιών, παραμελήθηκε σε μεγάλο βαθμό σε ό,τι αφορά τις παροχές προς τον αλβανικό πληθυσμό του Κοσσυφοπεδίου. Ο πληθυσμός αυτός αντέδρασε δημιουργώντας παράλληλα και ανεπίσημα όργανα, η χρηματοδότηση των οποίων εξασφαλίστηκε από τη διασπορά και από εθελοντικές συνεισφορές του τοπικού πληθυσμού. Μετά την αποχώρηση των Σέρβων Κοσσοβάρων, τον Ιούλιο 1999, κατεστράφησαν έγγραφα και αρχεία, εξαφανίσθηκε εξοπλισμός και καταστράφηκαν δημόσια κτήρια. Η στρατηγική της UNMIK συνίστατο στην παρέμβασή της για να διασφαλίσει την κάλυψη των βασικών αναγκών του πληθυσμού και να δημιουργήσει ένα πλαίσιο τοπικής δημοκρατικής διαχείρισης. Η UNMIK σχεδίασε ένα αναθεωρημένο νομικό πλαίσιο για την τοπική αυτοδιοίκηση («κανονισμός για την τοπική αυτοδιοίκηση των δήμων και κοινοτήτων του Κοσσυφοπεδίου»), το οποίο αποτέλεσε τη βάση για τη μετάβαση προς μια δημοκρατικότερη μορφή διακυβέρνησης.

Τον Οκτώβριο 2000, διεξήχθησαν τοπικές δημοτικές εκλογές και αναλήφθησαν οι πρώτες ενέργειες για την αποκατάσταση πλουραλιστικών, αξιόπιστων και διαφανών οργάνων στο επίπεδο της τοπικής αυτοδιοίκησης, υπό τη διοίκηση του Κοσσυφοπεδίου. Το προσωπικό της UNMIK στους δήμους και κοινότητες κατέβαλε προσπάθειες για να εντάξει τους δήμους και κοινότητες της μειοψηφίας στις δημοτικές δομές διοίκησης. Σε κεντρικό επίπεδο, ο ΟΑΣΕ προώθησε τα ανθρώπινα δικαιώματα και την κοινωνία των πολιτών μέσω της δημόσιας συμμετοχής και εκστρατειών ευαισθητοποίησης.

Στρατηγική της Υπηρεσίας και στοιχεία του έργου

Η EC TAFKO πριν από το Φεβρουάριο 2000, και στη συνέχεια η Υπηρεσία, παρείχαν στήριξη στα προγράμματα της UNMIK για τον εκδημοκρατισμό και την ανάπτυξη της τοπικής αυτοδιοίκησης, με πρακτική στήριξη σε δημοτικό επίπεδο, παρέχοντας συμβουλευτικές υπηρεσίες πραγματογνωμόνων για τη δημοτική διαχείριση και χορηγώντας κονδύλια για την ανασυγκρότηση. Τελούν υπό εκτέλεση 51 έργα για την ανακαίνιση κύριων δημοτικών κτηρίων και τον εκσυγχρονισμό υπηρεσιών (8 εκατομμύρια EUR). Αποσπάστηκαν από κράτη μέλη 25 πραγματογνώμονες σε θέματα δημοτικής διαχείρισης, οι οποίοι εργάστηκαν στο επίπεδο της τοπικής αυτοδιοίκησης, παρέχοντας συμβουλευτικές υπηρεσίες σε θέματα πρακτικά και πολιτικής (7,2 εκατομμύρια EUR). Παρασχέθηκε επίσης στήριξη σε έργα που αφορούν την κοινωνία των πολιτών, μέχρι τη διεξαγωγή των δημοτικών εκλογών, τον Οκτώβριο 2000 (0,5 εκατομμύρια EUR).

Κύριες επιτεύξεις στον τομέα και αντίκτυπος

Οι πραγματογνώμονες που αποσπάστηκαν στις τοπικές αυτοδιοικήσεις εργάστηκαν από κοινού με το τοπικό προσωπικό για τη δημιουργία βασικών διοικητικών συστημάτων και διαδικασιών. Με τις δραστηριότητες αυτές ενεργοποιήθηκε σειρά σχεδίων για τη δημιουργία δημοτικών ικανοτήτων, οι οποίες θα συμβάλουν σε περισσότερο μακροπρόθεσμες προσπάθειες για την αποκατάσταση υγιούς τοπικής αυτοδιοίκησης, μέσω εκλεγμένων συμβουλίων. Όλοι οι πραγματογνώμονες διέθεταν μακρά πρακτική εμπειρία σε ό,τι αφορά τη διαχείριση της τοπικής αυτοδιοίκησης και των δήμων και δημιούργησαν ένα σύνδεσμο μεταξύ της UNMIK και του προσωπικού των Κοσσοβάρων.

Σώμα προστασίας του Κοσσυφοπεδίου (ΚΠC)

Για την εκπλήρωση του ρόλου της UNMIK στο Κοσσυφοπέδιο, μετά τον Ιούλιο του 1999, ήταν αναγκαία η ταχεία επισκευή οδών και αποκατάσταση υπηρεσιών, και για το σκοπό αυτό ήταν επιτακτική η ταχεία έναρξη των κρατικών προμηθειών και της διαχείρισης σε ό,τι αφορά τις μεταφορές και τον εξοπλισμό. Το σώμα προστασίας του Κοσσυφοπεδίου (KPC) είναι καθαρά πολιτικός οργανισμός, χωρίς στρατιωτικές αρμοδιότητες εφαρμογής του νόμου.

Στρατηγική της Υπηρεσίας και στοιχεία του έργου

Η EC TAFKO παρείχε στήριξη στο KPC, με τη μορφή κονδυλίων, ώστε να είναι σε θέση να αναλάβει ηγετικό ρόλο για την ανασυγκρότηση. Ο εξοπλισμός και τα εργαλεία παρέχονται με δημόσιες συμβάσεις, στο πλαίσιο χρηματοδοτικής συμφωνίας με την UNMIK για τη διάθεση οχημάτων μεταφοράς υλικών και προσωπικού, για την κατασκευή και επισκευή οδών και υλικοτεχνικό εξοπλισμό για υπηρεσίες και τηλεπικοινωνίες (5,0 εκατομμύρια EUR).

Κύριες επιτεύξεις στον τομέα και αντίκτυπος

Έχουν εκτελεστεί οι παραγγελίες για τον εξοπλισμό και αναμένεται η παράδοσή του.

Εκκαθάριση ναρκοπεδίων

Εξακολουθούν να είναι μεγάλες οι ποσότητες μη εκραγέντος υλικού και ναρκών ξηράς που πρέπει να εξουδετερωθούν, μετά τη βομβιστική επιχείρηση του NATO το 1999 και τη σερβική στρατιωτική υποχώρηση. Η εκκαθάριση ξεκίνησε επειγόντως τον Ιούλιο του 1999 και συνεχίστηκε το 2000, δεδομένου ότι ο κίνδυνος αυτός περιόριζε τις γεωργικές δραστηριότητες, τις μεταφορές και την επαναφορά μιας συνήθους ροής της ζωής. Το συντονιστικό κέντρο των ΗΕ για τη δράση κατά των ναρκών, το UNMACC, δημιούργησε μια βάση δεδομένων για να εντοπίσει επακριβώς το σύνολο των ναρκοπεδίων που υπερβαίνει τα 1.000, και για να θέσει προτεραιότητες όσον αφορά την απομάκρυνση των ναρκών. Επίσης ανελήφθη μια δημόσια εκστρατεία ευαισθητοποίησης σχετικά με τους κινδύνους από τις νάρκες.

Στρατηγική της Υπηρεσίας και στοιχεία

Η EC TAFKO συνεισέφερε 6 εκατομμύρια EUR στο ταμείο της UNMACC, το οποίο χρηματοδότησε τις ενέργειες για την απομάκρυνση των ναρκών.

Κύριες επιτεύξεις στον τομέα και αντίκτυπος

Το πρώτο από τα δύο σχέδια προτεραιότητας για την απομάκρυνση των ναρκών ολοκληρώθηκε με τη χρήση κονδυλίων της ΕΕ. Αυτά αφορούσαν συγκεκριμένες ενέργειες εκκαθάρισης ναρκοπεδίων, εκτιμήσεις όσον αφορά περαιτέρω περιοχές με προτεραιότητα για εκκαθάριση, εκστρατείες ευαισθητοποίησης του τοπικού πληθυσμού και παροχή βοήθειας στα θύματα. Το πρόγραμμα θεωρήθηκε εξαιρετικά αποτελεσματικό και βασίστηκε στην εμπειρία άλλων βαλκανικών συγκρούσεων. Με την ταχεία εκκαθάριση των ναρκοπεδίων κατέστη δυνατή η επισκευή κυρίων οδών και γεφυρών.

Ταχυδρομεία & τηλεπικοινωνίες

Κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων υπέστησαν σοβαρές ζημίες οι τηλεπικοινωνιακές υποδομές και καταστράφηκαν ολοκληρωτικά πολλές εγκαταστάσεις, πίνακες διανομής και συστήματα μετάδοσης. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1990, πραγματοποιήθηκαν πολύ περιορισμένες επενδύσεις για επισκευές και ανανέωση και το Κοσσυφοπέδιο παρουσιάζει το χαμηλότερο ποσοστό τηλεφωνικών συνδέσεων στην Ευρώπη, με 6 τηλεφωνικές γραμμές ανά 100 νοικοκυριά. Επίσης, καταστράφηκαν οι κτιριακές εγκαταστάσεις των ταχυδρομείων και οι ταχυδρομικές υπηρεσίες διέθεταν πολύ λίγα οχήματα για τη συλλογή και παράδοση ταχυδρομείου. Εκτός από την αποκατάσταση και τον εκσυγχρονισμό των τηλεπικοινωνιακών και ταχυδρομικών δικτύων, απαιτείται ένα ιδιαίτερο κανονιστικό πλαίσιο για τον προσδιορισμό των αρχών που διέπουν τη λειτουργία και των αρμοδιοτήτων. Σε προσωρινή βάση, η UNMIK έθεσε την παροχή των υπηρεσιών υπό την PTK (ταχυδρομεία & τηλεπικοινωνίες του Κοσσυφοπεδίου).

Στρατηγική της Υπηρεσίας και στοιχεία του έργου

Η EC TAFKO παρείχε στήριξη στην PTK για την επαναλειτουργία της, παρέχοντας βοήθεια για την εκκαθάριση των ναρκοπεδίων που βρίσκονταν κοντά στις εγκαταστάσεις της, αγοράζοντας νέο εξοπλισμό και παρέχοντας τεχνικές συμβουλές. Χορηγήθηκαν κονδύλια για την αποκατάσταση της διαβίβασης των τηλεπικοινωνιών και των κέντρων συνδιάλεξης στην Πρίστινα. Δόθηκε επίσης εντολή για την πραγματοποίηση δημοσιονομικού ελέγχου στην PTK. Ολοκληρώθηκαν, στον ταχυδρομικό τομέα, οκτώ συμβάσεις για την προμήθεια και παράδοση ταχυδρομικών οχημάτων και εξοπλισμού καθώς και δυο προγράμματα εκπαίδευσης (8,0 εκατομμύρια EUR).

Κύριες επιτεύξεις στον τομέα και αντίκτυπος

Με την επισκευή των τηλεπικοινωνιακών εγκαταστάσεων βελτιώθηκε σημαντικά η λειτουργία του συστήματος γραμμών ξηράς στο Κοσσυφοπέδιο. Με την παροχή νέων οχημάτων για τις ταχυδρομικές υπηρεσίες εξασφαλίζεται τώρα η παροχή ταχυδρομικών υπηρεσιών στις περισσότερες περιοχές της υπαίθρου.

Πανεπιστήμιο της Πρίστινα

Όπως τα περισσότερα εκπαιδευτικά ιδρύματα του Κοσσυφοπεδίου, το πανεπιστήμιο της Πρίστινα παραμελήθηκε σημαντικά κατά τη δεκαετία του 1990 και πρέπει να αναληφθούν σημαντικές επισκευές. Οι επισκευές αυτές πράγματι ξεκίνησαν το 1998, αλλά διεκόπησαν εξαιτίας των συγκρούσεων. Στόχος του προγράμματος επισκευών ήταν η παροχή κατάλληλων εγκαταστάσεων για μελέτη, διδασκαλία και διαμονή στη νέα γενεά των φοιτητών.

Στρατηγική της Υπηρεσίας και στοιχεία

Αποκαθίστανται και επισκευάζονται οι κτιριακές εγκαταστάσεις και το εκπαιδευτικό υλικό, με τη χορήγηση 4,4 εκατομμυρίων EUR.

Κύριες επιτεύξεις στον τομέα και αντίκτυπος

Είναι εμφανείς οι βελτιώσεις των κτιριακών εγκαταστάσεων ενώ χρησιμοποιούνται ήδη ορισμένες εγκαταστάσεις από το πανεπιστήμιο και τους φοιτητές.

Διάθεση δελτίων ταυτότητας

Οι συγκρούσεις είχαν ως αποτέλεσμα να απολέσει ο τοπικός πληθυσμός του Κοσσυφοπεδίου βασικά νομικά έγγραφα, ιδίως δελτία ταυτότητας. Η αποκατάσταση των εγγράφων αυτών αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση για την επαναλειτουργία της οικονομίας και της δημοκρατικής κοινωνίας. Ήταν επίσης αναγκαία η επείγουσα διαδικασία εγγραφής ώστε να είναι σε θέση η UNMIK να οργανώσει πρόωρες δημοτικές εκλογές.

Στρατηγική της Υπηρεσίας και στοιχεία

Η συμμετοχή της Υπηρεσίας περιορίστηκε στη χρηματοδότηση ενός κεντρικούς συστήματος εξαγοράς και βάσης δεδομένων, με πλήρες λογισμικό, με υλικό για την έκδοση δελτίων ταυτότητας και με εξοπλισμό. Επίσης παρείχε ειδικευμένη διαχειριστική στήριξη.

Κύριες επιτεύξεις στον τομέα και αντίκτυπος

Αν και η παροχή των μέσων αυτών και η εκπαίδευση ήταν έγκαιρη και εντός του χρονοδιαγράμματος, στην πράξη, διανεμήθηκαν μόνο 36.000 δελτία ταυτότητας, κατά συνέπεια, η UNMIK δεν ήταν σε θέση να εκδώσει δελτία ταυτότητας για τις εκλογές του Οκτωβρίου. Αυτό οφειλόταν κυρίως στην έλλειψη συντονισμού από την Κοινή Επιχειρησιακή Ομάδα Μητρώου Κατοίκων. Τώρα έχει αναλάβει τη διαχείριση του έργου η Κεντρική Υπηρεσία Μητρώου Κατοίκων της UNMIK και εφαρμόζει ένα σχέδιο δράσης για την έκδοση 11.000 δελτίων ταυτότητας ημερησίως, το οποίο θα ολοκληρωθεί μέχρι τα τέλη Ιουλίου 2001. Έχει ολοκληρωθεί επιτυχώς η σύσταση κέντρων υπηρεσιών μητρώου και κέντρων τεκμηρίωσης, μέσω του εκσυγχρονισμού και της προσαρμογής των κατάλληλων εγκαταστάσεων σε κάθε δήμο.

3.5 Παρακολούθηση

Τον Ιούλιο 2000, η Υπηρεσία συνέστησε μονάδα παρακολούθησης, σύμφωνα με τις γενικές κατευθύνσεις τις οποίες ενέκρινε το Διοικητικό Συμβούλιο. Υπάρχουν τρεις επόπτες, οι οποίοι συντάσσουν τακτικές αναδρομικές εκθέσεις σχετικά με την πρόοδο του έργου σε όλους τους τομείς, επανεξετάζουν την απόδοση των συμβάσεων σε σχέση με τους όρους του έργου ή τους όρους αναφοράς, δίδοντας ιδιαίτερη προσοχή στην επίτευξη των στόχων, στα χρονοδιαγράμματα, τον κοινωνικό αντίκτυπο και την ευκρίνεια. Οι επόπτες διαμορφώνουν μια ανεξάρτητη γνώμη, με στόχο την έγκαιρη προειδοποίηση σε περίπτωση ενδεχομένων προβλημάτων και την πρόταση διορθωτικών δράσεων. Επιπλέον, γίνονται συμβολές στις τομεακές στρατηγικές, τις προτάσεις χρηματοδότησης και τους όρους αναφοράς, με στόχο την ποιοτική βελτίωση του προγράμματος.

Ιδιαίτερη προσοχή και χρόνος αφιερώθηκε στους τομείς της ενέργειας, των μεταφορών, της στέγης και της γεωργίας. Επανεξετάστηκαν τα έγγραφα στρατηγικής και οι προτάσεις χρηματοδότησης και έγιναν συμβολές σε όλους τους τομείς. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε σε διατομεακά ζητήματα, στη συγκριτική αξιολόγηση και την καθιέρωση επαληθεύσιμων δεικτών.

3.6 Εκτιμήσεις του κοινωνικού αντικτύπου

Η Υπηρεσία, ακολουθώντας μια προσέγγιση με γνώμονα την παροχή επείγουσας βοήθειας για μια περισσότερο μακροπρόθεσμη αναπτυξιακή προοπτική, περιέλαβε μια κοινωνική διάσταση στον προγραμματισμό της, ιδίως όσον αφορά τα δύο φύλα, ζητήματα που αφορούν τις μειονότητες και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Στόχος είναι να αναγνωριστούν οι ειδικές ανάγκες ορισμένων ευάλωτων ομάδων, όσον αφορά την ισότητα και την πρόσβαση στους πόρους και οι ενέργειες να εστιασθούν σε αυτές. Καθόλη τη διάρκεια του 2000, ήταν αυξημένη η συμμετοχή και εκπαίδευση του τοπικού πληθυσμού στα προγράμματα της Υπηρεσίας, και τέθηκαν πλαίσια για τη στήριξη και ενίσχυση των ικανοτήτων των τοπικών οργανώσεων και οργάνων.

Κατά συνέπεια, η Υπηρεσία προβαίνει σε εκτιμήσεις του κοινωνικού αντικτύπου, οι οποίες αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής για την εκτίμηση του αντικτύπου που έχουν τα τομεακά της προγράμματα στο θιγόμενο πληθυσμό και για την προώθηση αποτελεσματικότερης και αποδοτικότερης εφαρμογής. Οι εκτιμήσεις αυτές ακολουθούν συστηματική και οριζόντια προσέγγιση για τον προσδιορισμό, την ανάλυση και την αξιολόγηση του κοινωνικού αντικτύπου που έχει ένα έργο ή ένα πρόγραμμα σε ένα άτομο, σε κοινωνικές ομάδες ενός δήμου ή σε ένα ολόκληρο δήμο ώστε, οι πληροφορίες που λαμβάνονται να μπορούν να χρησιμοποιηθούν στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Αναλύεται η ισχύουσα κατάσταση διαφόρων πτυχών του κοινωνικού περιβάλλοντος, προβλέπεται πως ενδέχεται να αλλάξουν στην περίπτωση που αναληφθεί η συγκεκριμένη δράση ή υπάρξει κάποια εναλλακτική λύση και αναπτύσσονται μέσα ώστε οι αλλαγές αυτές να είναι ηπιότερες για τον θιγόμενο πληθυσμό. Μέχρι σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί εκτιμήσεις στους τομείς της γεωργίας και της στέγασης.

4. Προγραμμα επειγουσασ βοηθειασ στη Σερβια

Τον Οκτώβριο του 2000, το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων διεύρυνε την εντολή της Υπηρεσίας, καλύπτοντας έτσι τη Σερβία και το Μαυροβούνιο. Μετά την απόφαση αυτή, η Υπηρεσία βοήθησε την Επιτροπή για την κατάρτιση προγράμματος επείγουσας βοήθειας για τη Σερβία ύψους 180 εκατομμυρίων EUR, παρέχοντας άτυπες συμβουλευτικές υπηρεσίες και συνεργαζόμενη για την προετοιμασία των προγραμμάτων προτεραιότητας. Στις 8 Ιανουαρίου 2001, η Επιτροπή κατέστησε την Υπηρεσία υπεύθυνη για την εκτέλεση των εν λόγω προγραμμάτων.

Οι προτεραιότητες της Επιτροπής για την χορήγηση βοήθειας αφορούν τις περιοχές της Σερβίας με τις επιτακτικότερες ανάγκες. Προηγούμενα έργα, τα οποία ξεκίνησαν τον Οκτώβριο του 1999 για τη συνδρομή στα δημοκρατικά σερβικά όργανα αυτοδιοίκησης («πετρέλαιο για τη δημοκρατία») και τον Ιούλιο 2000 («σχολεία για μια δημοκρατική Σερβία»), έχουν πλέον επεκταθεί σε όλους τους δήμους.

Η Υπηρεσία συνέδραμε στην προετοιμασία των ακόλουθων στοιχείων του προγράμματος:

Ενέργεια

Καύσιμα ντίζελ

Παρέχεται καύσιμο ντίζελ και πετρέλαιο θέρμανσης σε 60 δημοτικά συστήματα θέρμανσης (καλύπτοντας το 80% του πληθυσμού), σε σχολεία και συστήματα θέρμανσης νοσοκομείων. Τροφοδοτούνται επίσης οι εγκαταστάσεις παραγωγής ενέργειας και τα ανθρακωρυχεία, με χρηματοδότηση 30 εκατομμυρίων EUR. Παρά τις τεράστιες υλικοτεχνικές προκλήσεις που συνεπάγεται αυτή η μαζική παράδοση καυσίμων υπό τις χειμερινές καιρικές συνθήκες, τα καύσιμα φτάνουν στον προορισμό τους. Παρακολουθούνται στενά οι παραδόσεις για να αποφευχθεί η κλοπή και κατάχρηση, στο πλαίσιο σημαντικής επιχείρησης στην οποία συμμετέχουν περισσότερο από 100 άτομα σε ολόκληρη τη Σερβία. Σχεδιάζεται μια δεύτερη αποστολή καυσίμων για εγκαταστάσεις θέρμανσης, η οποία χρηματοδοτείται με τα κονδύλια που απομένουν από τη δέσμη ύψους 180 εκατομμυρίων EUR. Με την αποστολή αυτή, θα είναι δυνατή η συνέχιση του προγράμματος, ακόμα και υπό τις δριμύτερες χειμερινές συνθήκες μέχρι τα τέλη Μαρτίου 2001.

Εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας

Σημαντικό μέρος των αναγκών της Σερβίας σε ηλεκτρική ενέργεια καλύπτεται από εισαγωγές από την ΕΕ, πράγμα το οποίο συνέβαλε μέχρι σήμερα στη σταθεροποίηση της παροχής ενέργειας (45,0 εκατομμύρια EUR). Τον Φεβρουάριο 2001, ξεκίνησε μια σημαντική διαφημιστική εκστρατεία μέσω της τηλεόρασης και του τύπου που αναδεικνύει τη συμβολή της ΕΕ και προωθεί την εξοικονόμηση ενέργειας.

Ανταλλακτικά ανθρακωρυχείων

Συνάφθηκαν συμβάσεις (7,0 εκατομμύρια EUR) για κύρια ανταλλακτικά ώστε να εξασφαλιστεί η παραγωγή.

Φάρμακα

Η Ευρωπαϊκή Ένωση τροφοδοτεί με βασικά φάρμακα και ιατρικά εφόδια 160 κρατικά φαρμακεία και 175 κέντρα υγειονομικής περίθαλψης σε ολόκληρη τη Σερβία. Οι παραδόσεις τοπικά παραγόμενων φαρμάκων στα κρατικά φαρμακεία άρχισαν τον Δεκέμβριο (11,0 εκατομμύρια EUR), ενώ εισάγονται φάρμακα και νοσοκομειακά εφόδια στο πλαίσιο παραδόσεων που έχουν προγραμματιστεί για το Μάρτιο 2001 (6,0 εκατομμύρια EUR). Έγινε καλή διαφήμιση του προγράμματος στους δικαιούχους και γενικότερα στο ευρύ κοινό, με την ανάρτηση αφισών και τη διανομή εντύπων στα φαρμακεία. Ετοιμάστηκαν τηλεοπτικές διαφημίσεις οι οποίες θα αρχίσουν να μεταδίδονται τον Φεβρουάριο, για την ενημέρωση του κοινού σχετικά με το πρόγραμμα. Με το πρόγραμμα χορηγήθηκαν στον σερβικό πληθυσμό βασικά φάρμακα τα οποία δεν ήταν διαθέσιμα τα τελευταία χρόνια και συγχρόνως ενισχύθηκε η σερβική φαρμακοβιομηχανία. Άμεσο αποτέλεσμα του προγράμματος ήταν η επαναλειτουργία ορισμένων γραμμών παραγωγής (όπως της ινσουλίνης).

Βασικά είδη διατροφής

Υπεγράφη σύμβαση (24,5 εκατομμύρια EUR) με το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα για τη διάθεση 15.000 τόνων ζάχαρης και 15.000 φυτικού ελαίου στους καταναλωτές της Σερβίας. Αυτά τα τρόφιμα πωλούνται σε προσιτές τιμές, ενώ μέρος των εσόδων τίθεται κατά μέρος για τη χρηματοδότηση της αναβίωσης της σερβικής γεωργίας. Μια μεγάλη ομάδα επιθεωρητών παρακολουθεί το πρόγραμμα με προσοχή. Υπήρξαν ορισμένα προβλήματα σε ό,τι αφορά τον αναγκαίο εκτελωνισμό για την εισαγωγή των εμπορευμάτων αυτών, λόγω των σύνθετων ρυθμίσεων για την ασφάλεια των τροφίμων, ωστόσο, οι πρώτες πωλήσεις άρχισαν τον Φεβρουάριο.

Πόλεις και σχολεία για μια δημοκρατική Σερβία

Έχουν ξεκινήσει προετοιμασίες για την επέκταση του περσινού προγράμματος «σχολεία για τη δημοκρατία» στο σύνολο των 160 σερβικών δήμων και κοινοτήτων. Το πρόγραμμα παρέχει επίσης στήριξη σε δημοτικά έργα (για παράδειγμα, επισκευή συστημάτων υδροδότησης και συλλογής απορριμμάτων). Έχει αναληφθεί λεπτομερής αξιολόγηση των αναγκών. Όλες οι συμβάσεις πρέπει να έχουν υπογραφεί μέχρι το τέλος Ιουνίου 2001 (25,0 εκατομμύρια EUR).

Μέσα ενημέρωσης

Η σουηδική επιτροπή του Ελσίνκι παρέχει στήριξη σε γραφεία ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης στη Σερβία, με επιχορήγηση ύψους 500.000 EUR. Το πρόγραμμα αυτό αποτελεί συνέχεια της στήριξης για ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης, την οποία παρείχε η ΕΕ.

5. Οικονομικα θεματα

5.1 Προϋπολογισμός της Υπηρεσίας

Ο προϋπολογισμός της Υπηρεσίας για το 2000 ανήλθε σε 266 εκατομμύρια EUR. Στο τέλος του έτους, κατόπιν διαδοχικών αυξήσεων, ο προϋπολογισμός έφθασε τα 682 εκατομμύρια EUR. Σ' αυτόν τον τελικό προϋπολογισμό περιλαμβάνεται επιπλέον ποσό 171 εκατομμυρίων EUR για τη βοήθεια η οποία προβλέφθηκε για το Κοσσυφοπέδιο στα τέλη του 2000, η οποία όμως πρόκειται να καταβληθεί το 2001.

Η Επιτροπή προκατέβαλε τα εν λόγω επιπρόσθετα κονδύλια, δεδομένης της ικανότητας της Υπηρεσίας για την ταχεία εφαρμογή των προγραμμάτων. Άλλα κονδύλια που συμπεριελήφθησαν στον προϋπολογισμό του 2000, αφορούν πρόγραμμα έκτακτης βοήθειας για τη Σερβία ύψους 177 εκατομμυρίων EUR (για περαιτέρω λεπτομέρειες βλέπε παράρτημα Δ).

Η δημοσιονομική αρχή της ΕΚ (Κοινοβούλιο και Συμβούλιο) επέτρεψε τη διάθεση μέγιστου ποσοστού 8% του προϋπολογισμού του 2000 για την κάλυψη των εξόδων λειτουργίας της Υπηρεσίας, όπως για το προσωπικό και τον εξοπλισμό. Οι τρέχουσες δαπάνες για τα έξοδα λειτουργίας ανέρχονται σε 8,5 εκατομμύρια EUR, ή 2,5% μόνον των κονδυλίων της Υπηρεσίας, α οποία πρόσφατα δεσμεύθηκαν για το Κοσσυφοπέδιο το 2000. Έτσι, η Υπηρεσία, κατά τη διάρκεια του έτους, διέθεσε το 97,5% των κονδυλίων που αναγράφονται στον προϋπολογισμό, απευθείας σε έργα για την παροχή βοήθειας.

Μέχρι το τέλος του Δεκεμβρίου 2000, η Υπηρεσία συνήψε συμβάσεις για έργα αξίας 241 εκατομμυρίων EUR. Εξ αυτών, το 86% έγινε μέσω απλών διαδικασιών πρόσκλησης για την υποβολή προσφορών, ενώ το υπόλοιπο 14% ανατέθηκε με απλουστευμένες και συνοπτικές διαδικασίες. Μέχρι το τέλος του έτους, η Υπηρεσία συνήψε συμβάσεις που κάλυπταν το 92% και κατέβαλε το 53% των κονδυλίων που δεσμεύθηκαν για την παροχή βοήθειας στο Κοσσυφοπέδιο το 2000, με εξαίρεση τα κονδύλια που διατέθηκαν στις αρχές Δεκεμβρίου.

Η εξαμελής μονάδα της Υπηρεσίας που είναι αρμόδια για τις συμβάσεις, κατήρτισε περίπου 320 συμβάσεις, ενώ η μονάδα που είναι αρμόδια για τον προϋπολογισμό κατέβαλε περίπου 1.170 πληρωμές για έργα. Κατά μέσον όρο, ο χρόνος για την καταβολή κάθε πληρωμής ήταν 13 μέρες, από την ημερομηνία παραλαβής του τιμολογίου μέχρι την εντολή μεταφοράς προς την τράπεζα. Στο διάστημα αυτό, περιλαμβάνεται ο χρόνος που είναι αναγκαίος για την έγκριση των σχετικών εκθέσεων.

5.2 Χρηματοοικονομική διαχείριση

Οι επιτυχείς χρηματοοικονομικές και δημοσιονομικές διαχειριστικές διαδικασίες της Υπηρεσίας διευκολύνθηκαν με την αποτελεσματική προετοιμασία του έργου και την εκτέλεσή του.

Δημιουργήθηκε ένα πλήρες αυτόνομο γενικό καθολικό - καθώς και συστήματα λογιστικού ελέγχου του προϋπολογισμού, αναλυτικού λογιστικού ελέγχου και δημοσίου ταμείου. Η Επιτροπή επέλεξε τη χρήση των εφαρμογών τις οποίες υπέδειξαν τα όργανα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, μεταξύ άλλων, το Ελεγκτικό Συνέδριο. Για τον δημοσιονομικό έλεγχο, η Υπηρεσία δημιούργησε ένα σύστημα SINCOM, το οποίο επίσης χρησιμοποιεί Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Για τις διεθνείς πληρωμές, η ταχεία μεταβίβαση κονδυλίων στους εργολήπτες εξασφαλίστηκε με ένα ηλεκτρονικό σύστημα που χρησιμοποιεί ασφαλείς τηλεπικοινωνίες.

Η Υπηρεσία ανέπτυξε σειρά διαδικασιών, οι οποίες αναφέρονται συγκεντρωτικά σε ένα εγχειρίδιο, το οποίο διετέθη με ηλεκτρονική μορφή στο αρμόδιο προσωπικό. Το εγχειρίδιο αυτό περιλαμβάνει τους κανόνες και τις διαδικασίες για την υποβολή προσφορών, τη σύναψη συμβάσεων και τον λογιστικό έλεγχο, καθώς και διαγράμματα για τη ροή της δραστηριότητας, περιγραφή των θέσεων απασχόλησης, ρυθμίσεις κ.λπ. Οποιαδήποτε νέα εντολή ή ειδικός προσανατολισμός καταχωρείται στο εγχειρίδιο. Αυτοί οι προσανατολισμοί εσκεμμένα ενσωματώνουν τη βέλτιστη πρακτική από άλλα εξωτερικά προγράμματα της ΕΚ. Συμπεριελήφθησαν επίσης οι συστάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου και της Γενικής Διεύθυνσης της ΕΚ που είναι αρμόδια για τον εσωτερικό έλεγχο. Καταρτίστηκαν κοινοί και τακτικά ανανεούμενοι αναλυτικοί κατάλογοι ελέγχου για την προετοιμασία των συμβάσεων και των πληρωμών, οι οποίοι χρησιμοποιήθηκαν για κάθε έργο.

Η Υπηρεσία εγκατέστησε ένα εσωτερικό δίκτυο ηλεκτρονικών υπολογιστών στο επιχειρησιακό της κέντρο στην Πρίστινα καθώς και μια θέση για την Υπηρεσία στο Internet. Έτσι, δημιουργήθηκε ένα ηλεκτρονικό σύστημα πληροφοριών για το προσωπικό που διαχειρίζεται έργα για την παροχή βοήθειας. Αυτό διευκόλυνε την απλή και ταχεία πρόσβαση στις πληροφορίες που αφορούν προγράμματα, έργα και συμβάσεις - μεταξύ άλλων το στάδιο εκτέλεσης της χρηματοδότησης. Οργανώθηκαν τακτικές περίοδοι εκπαίδευσης του προσωπικού που χειρίζεται τις πληρωμές και τις συμβάσεις.

Μια αποστολή της Γενικής Διεύθυνσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που είναι αρμόδια για τον έλεγχο επισκέφθηκε την Υπηρεσία τον Ιούλιο 2000 και ενέκρινε τα εσωτερικά χρηματοοικονομικά συστήματα της Υπηρεσίας. Τον Δεκέμβριο 2000, το Ελεγκτικό Συνέδριο εξέτασε επίσης λεπτομερώς τους λογαριασμούς της Υπηρεσίας. Προς το παρόν, αναμένεται η τελική έκθεση. Σύμφωνα με τα αρχικά συμπεράσματα στο τέλος της δεκαπενθήμερης αποστολής τους, οι ελεγκτές εκφράζουν την ικανοποίησή τους επειδή η Υπηρεσία έδρασε με ταχύτητα και αποτελεσματικότητα, μέσα σε ένα δύσκολο περιβάλλον.

5.3 Διαχειριστική δομή

Προσωπικό

Κατά την πρώτη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Υπηρεσίας, που πραγματοποιήθηκε στις 17 Ιανουαρίου του 2000, διευθυντής της Υπηρεσίας ορίστηκε ο κ. Hugues Mingarelli, μετά από πρόταση της Επιτροπής. Κατά τη δεύτερη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου, στις 28 Φεβρουαρίου, το Δ.Σ. ενέκρινε έναν πίνακα προσωπικού, ο οποίος προέβλεπε την πρόσληψη 51 προσωρινών υπαλλήλων (ΠΥ) και 34 τοπικών υπαλλήλων (ΤΥ) για τις γενικές υπηρεσίες στη Θεσσαλονίκη και τα τρία τμήματα στην Πρίστινα (π.χ. προγραμματισμός, επιχειρήσεις και οικονομικά - βλέπε διάγραμμα για τη δομή της Υπηρεσίας στο παράρτημα B). Το Διοικητικό Συμβούλιο, της 24ης Ιουλίου, ενέκρινε την αύξηση του τοπικού προσωπικού για το έτος 2000, σε 54 άτομα.

Τώρα έχουν πλέον σχεδόν ολοκληρωθεί οι προσλήψεις και η κατανομή του προσωπικού, την 1η Φεβρουαρίου 2001, έχει ως εξής: 10 ΠΥ και 10 LA στην έδρα της Υπηρεσίας στη Θεσσαλονίκη (οι επιχειρήσεις της οποίας άρχισαν στις 2 Μαΐου 2000), 40 ΠΥ και 42 LA στο επιχειρησιακό κέντρο στην Πρίστινα και 2 LA στο εφεδρικό γραφείο στα Σκόπια (το οποίο κυρίως διευκολύνει τον εκτελωνισμό για την εισαγωγή υλικών στο Κοσσυφοπέδιο τα οποία προορίζονται για το έργο). Ωστόσο, ορισμένα άτομα από το προσωπικό της Πρίστινα, τα οποία στη συνέχεια μεταφέρθηκαν στα νέα επιχειρησιακά κέντρα, θα πρέπει να αντικατασταθούν.

Στις 15 Δεκεμβρίου, υποβλήθηκε και εγκρίθηκε από το Διοικητικό Συμβούλιο ένας νέος πίνακας προσωπικού για το έτος 2001, μετά από την απόφαση για την επέκταση της εντολής της Υπηρεσίας στη Σερβία και στο Μαυροβούνιο. Προβλέπεται η πρόσληψη 33 ΠΥ και 61 LA για το Βελιγράδι, 7 ΠΥ και 10 LA για την Ποντγκορίτσα, και επιπλέον 6 και 7 ΠΥ, και 10 και 7 LA για το επιχειρησιακό κέντρο στην Πρίστινα και την έδρα της Υπηρεσίας στη Θεσσαλονίκη, αντιστοίχως. Έτσι, το σύνολο των προσωρινών υπαλλήλων ανέρχεται σε 104 και των τοπικών υπαλλήλων, σε 142. Μέχρι τις αρχές του Φεβρουαρίου 2001, έχουν αναλάβει καθήκοντα στο Βελιγράδι 15 ΠΥ και περίπου 30 LA, και στην Ποντγκορίτσα 6 ΠΥ και 2 LA.

Ορισμένες προσλήψεις για το Βελιγράδι, έπρεπε να γίνουν αμέσως και απευθείας τον Δεκέμβριο, δεδομένου ότι η Επιτροπή ανέθεσε στην Υπηρεσία τη διαχείριση του προγράμματος επείγουσας βοήθειας για τη Σερβία για το 2000. Ωστόσο, οι περισσότερες κενές θέσεις έχουν δημοσιευθεί και πρόκειται να δημοσιευθούν. Σύμφωνα με το άρθρο 10 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2667/2000 του Συμβουλίου της 5ης Δεκεμβρίου 2000, η Υπηρεσία ακολουθεί τις ρυθμίσεις της Επιτροπής (όπως προβλέπονται στον τελευταίο κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης) σε ό,τι αφορά τους μισθούς, τα επιδόματα και τους όρους εργασίας.

Επιχειρησιακά κέντρα

Στην Πρίστινα, το επιχειρησιακό κέντρο βρίσκεται στο Μουσείο του Κοσσυφοπεδίου, το οποίο είχε διαθέσει η UNMIK, χωρίς καταβολή ενοικίου, στην Task Force της Επιτροπής. Στη Θεσσαλονίκη και στην Ποντγκορίτσα, η ελληνική κυβέρνηση και η κυβέρνηση του Μαυροβουνίου έχουν αντίστοιχα διαθέσει δωρεάν εγκαταστάσεις στην Υπηρεσία. Στο Βελιγράδι, η Υπηρεσία ενοικιάζει προσωρινά γραφειακούς χώρους (για έξι μήνες, μέχρι τις 9 Ιουλίου 2001) εν αναμονή της απόφασης της ομοσπονδιακής ή της σερβικής κυβέρνησης σχετικά με τη δωρεάν ή μη διάθεση γραφειακών χώρων. Στα Σκόπια, ενοικιάζεται ένα μικρό γραφείο με ελάχιστο κόστος.

Ρυθμίσεις που αφορούν την έδρα και τα γραφεία

Στις 26 Ιουνίου, υπεγράφη συμφωνία για την έδρα από τον διευθυντή της Υπηρεσίας με την ελληνική κυβέρνηση. Η συμφωνία αυτή (η οποία τελεί υπό εκτέλεση) ορίζει τα προνόμια και τις ασυλίες της Υπηρεσίας και του προσωπικού της. Εν τω μεταξύ, έχουν πραγματοποιηθεί οι διαπραγματεύσεις για τις ρυθμίσεις που αφορούν τα γραφεία, με τις κυβερνήσεις της ΟΔΓ, της Σερβίας και του Μαυροβουνίου, οι οποίες υπεγράφησαν τον Φεβρουάριο 2001.

Διοικητικός προϋπολογισμός

Για τις διοικητικές δαπάνες της Υπηρεσίας το 2000, εγκρίθηκε τον Ιανουάριο και τον Απρίλιο αντιστοίχως, αρχικός προϋπολογισμός 5 εκατομμυρίων EUR και 15 επιπλέον εκατομμυρίων EUR. Τον Οκτώβριο, ανακατανεμήθηκαν σε έργα 11,5 εκατομμύρια EUR. Συνεπώς, ο διοικητικός προϋπολογισμός για το έτος ανήλθε σε 8,8 εκατομμύρια EUR που αντιπροσωπεύει το 2,5% του προϋπολογισμού της Υπηρεσίας για το 2000, για το Κοσσυφοπέδιο.

Παράρτημα A Συνεδριάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου της Υπηρεσίας στη Θεσσαλονίκη, 2000

Ημερομηνία // Κύρια ζητήματα που συζητήθηκαν και αποφάσεις που ελήφθησαν

17 Ιανουαρίου // * Σύσταση του Διοικητικού Συμβουλίου

* Διορισμός του διευθυντή

* Αποδοχή των χώρων που προσέφερε η ελληνική κυβέρνηση στη Θεσσαλονίκη

* Έγκριση του προσωρινού προϋπολογισμού της Υπηρεσίας για το 2000 (5 εκατομμύρια EUR) και έγκριση του προσωρινού πίνακα στο προσωπικό

28 Φεβρουαρίου // * Συζήτηση για το γλωσσικό καθεστώς της Υπηρεσίας και προκαταρκτικές συζητήσεις για το πρόγραμμα εργασίας της Υπηρεσίας όσον αφορά το Κοσσυφοπέδιο για το πρώτο εξάμηνο του έτους

* Έγκριση του προϋπολογισμού της Υπηρεσίας για το 2000 (266 εκατομμύρια EUR)

* Έγκριση αναθεωρημένου πίνακα προσωπικού, του υποδείγματος σύμβασης εργασίας και των ειδικών διατάξεων για τους προσωρινούς υπαλλήλους με βάση την Πρίστινα

* Σύσταση συμβουλευτικής επιτροπής για τις κρατικές προμήθειες και συμβάσεις

24 Μαρτίου // * Συζήτηση για το γλωσσικό καθεστώς, το ετήσιο πρόγραμμα εργασίας για το Κοσσυφοπέδιο και τα διαχειριστικά ζητήματα

* Έγκριση του εσωτερικού κανονισμού του Διοικητικού Συμβουλίου

* Παρουσίαση αναθεωρημένου ετήσιου προϋπολογισμού (296 εκατομμύρια EUR, λαμβάνοντας υπόψη μεταφορά 30 εκατομμυρίων EUR από το 1999 στο 2000)

* Εγκαίνια των γραφείων της Υπηρεσίας στη Θεσσαλονίκη

27 Απριλίου // * Επιβεβαίωση του ετήσιου προγράμματος εργασίας για το Κοσσυφοπέδιο (τελική διατύπωση της 6ης Απριλίου, κατόπιν γραπτής διαδικασίας που άρχισε στις 29 Μαρτίου)

* Συμφωνία επί των σχεδίων προτάσεων όσον αφορά περαιτέρω πρόγραμμα ανασυγκρότησης για το Κοσσυφοπέδιο (140 εκατομμύρια EUR), και επί των δαπανών λειτουργίας (15 εκατομμύρια EUR), προς υποβολή στη διαχειριστική επιτροπή Obnova και προς έγκριση της Επιτροπής

* Έγκριση των αρχών που αφορούν την κατακύρωση των συμβάσεων

* Διορισμός του λογιστή της Υπηρεσίας και δύο αναπληρωτών λογιστών

29 Μαΐου // * Ανταλλαγή απόψεων με τον ανώτερο αναπληρωτή εκπρόσωπο της Γενικής Γραμματείας J. Dixon (UNMIK Πυλώνας IV)

* Συμφωνία επί των σχεδίων προγραμμάτων οικονομικής ανάπτυξης (25 εκατομμύρια EUR) και υγείας (10 εκατομμύρια EUR)

* Έγκριση του δημοσιονομικού κανονισμού της Υπηρεσίας και απόφαση όσον αφορά πάγιες προκαταβολές για την κάλυψη μικρών και επειγουσών διοικητικών δαπανών

* Παρουσίαση του δεύτερου αναθεωρημένου ετήσιου προϋπολογισμού (296 εκατομμύρια EUR, αλλά με τεχνικές αλλαγές στον τίτλο III)

26 Ιουνίου // * Συζήτηση για το γλωσσικό καθεστώς

* Αποδοχή της ανακατανομής 5 εκατομμυρίων EUR από το αποθεματικό του προϋπολογισμού 1999, για την εκκαθάριση των ναρκοπεδίων (2 εκατομμύρια EUR) και το πρόγραμμα αποκατάστασης της απασχόλησης στα χωριά (3 εκατομμύρια EUR)

24 Ιουλίου // * Συζήτηση για την ενεργειακή κατάσταση στο Κοσσυφοπέδιο το 2000-2001, για το συγκρότημα ορυχείων της Τρέπτσα και για την πρόοδο της εκτέλεσης των έργων το 2000

* Έγκριση δεύτερου αναθεωρημένου πίνακα προσωπικού (μόνο τοπικοί υπάλληλοι), της προσχώρησης της Υπηρεσίας στη συμφωνία OLAF και της πρόβλεψης πάγιων προκαταβολών για το γραφείο των Σκοπίων

* Διορισμός τρίτου αναπληρωτή λογιστή

15 Σεπτεμβρίου // * Συζήτηση για τις διαδικασίες παρακολούθησης της Υπηρεσίας και τα ζητήματα διαχείρισης

* Ανεπίσημη αξιολόγηση της επιτόπου επίσκεψης στην Πρίστινα, στις 13-14 Σεπτεμβρίου

12 Οκτωβρίου // * Ολοκλήρωση του σχεδίου προγράμματος δράσης σχετικά με την προτεινόμενη τοποθέτηση των επιπλέον 40 εκατομμυρίων EUR, που αποδέσμευσε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

* Έγκριση της ανακατανομής 11,5 εκατομμυρίων EUR από τον διοικητικό προς τον επιχειρησιακό προϋπολογισμό και έγκριση των αλλαγών στο ετήσιο πρόγραμμα εργασίας

* Έγκριση τρίτου αναθεωρημένου ετήσιου προϋπολογισμού (334 εκατομμύρια EUR)

* Συζήτηση της πρότασης της Υπηρεσίας όσον αφορά τη βοήθεια για την ανασυγκρότηση στο Κοσσυφοπέδιο το 2001

13 Νοεμβρίου // * Ανταλλαγή απόψεων με τον ανώτερο αναπληρωτή εκπρόσωπο της Γενικής Γραμματείας A. Bearpark (UNMIK Πυλώνας IV)

* Έγκριση των σχεδίων προγραμμάτων για την αποκατάσταση των υποδομών και την οικονομική ανάπτυξη στο Κοσσυφοπέδιο το 2001 (171 εκατομμύρια EUR) και των δαπανών λειτουργίας της Υπηρεσίας για το πρώτο μέρος του 2001 (4 εκατομμύρια EUR)

* Έγκριση τέταρτου αναθεωρημένου ετήσιου προϋπολογισμού (507 εκατομμύρια EUR, συμπεριλαμβανομένων 171 εκατομμυρίων EUR για το 2001)

15 Δεκεμβρίου // * Παροχή πληροφοριών από την Επιτροπή σχετικά με τους νέους κανονισμούς όσον αφορά την κοινοτική βοήθεια και την ανασυγκρότηση, την ανάπτυξη και τη σταθεροποίηση και την Υπηρεσία

* Συζήτηση σχετικά με την πρόοδο εφαρμογής των προγραμμάτων του 2000 για το Κοσσυφοπέδιο και σχετικά με ζητήματα διαχείρισης

* Έγκριση του σχεδίου προγράμματος για τη στέγαση, τη θεσμική στήριξη, τη στήριξη στον τομέα του νερού/αποβλήτων και τον υγειονομικό τομέα για το Κοσσυφοπέδιο το 2001 (100 εκατομμύρια EUR) και των δαπανών λειτουργίας της Υπηρεσίας για το δεύτερο τμήμα του 2001 και τις αρχές του 2002 (10 εκατομμύρια EUR)

* Έγκριση του πέμπτου αναθεωρημένου ετήσιου προϋπολογισμού για το 2000 (682 εκατομμύρια EUR συμπεριλαμβανομένων των κονδυλίων για τη Σερβία), του αρχικού προϋπολογισμού της Υπηρεσίας για το 2001 (129 εκατομμύρια EUR) του πίνακα προσωπικού για το 2001 και των ειδικών διατάξεων για τους προσωρινούς υπαλλήλους με βάση το Βελιγράδι και την Ποντγκορίτσα

* Έγκριση της εγκατάστασης επιχειρησιακών κέντρων στο Βελιγράδι και την Ποντγκορίτσα

Παράρτημα B Οργανόγραμμα της ευρωπαϊκής Υπηρεσίας για την ανασυγκρότηση

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Παράρτημα Γ Σύνοψη των προγραμμάτων της Υπηρεσίας στο Κοσσυφοπέιδο, στις 31/12/2000 (

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

1000 EUR)

Παράρτημα Δ Σύνοψη του προϋπολογισμού της Υπηρεσίας για το 2000 σε 1,000 EUR

Έσοδα //

Επιδοτήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής //

Προϋπολογισμός ΕΚ 2000 για το Κοσσυφοπέδιο //

Μεταφορές από άλλες γραμμές του προϋπολογισμού της ΕΚ στο Κοσσυφοπέδιο (12/2000) [4] // 171.000,0

[4] Κονδύλια που δεσμεύτηκαν το έτος 2000 θα εκτελεσθούν το 2001

Μεταφορά από το αποθεματικό του προϋπολογισμού ΕΚ για το Κοσσυφοπέδιο (11/2000) // 40.000,0

Αρχικός προϋπολογισμός ΕΚ 2000 για το Κοσσυφοπέδιο (11/2000) // 11.500,0

Αρχικός προϋπολογισμός ΕΚ 2000 για το Κοσσυφοπέδιο (07/2000) // 10.000,0

Αρχικός προϋπολογισμός ΕΚ 2000 για το Κοσσυφοπέδιο - δαπάνες λειτουργίας (07/2000) // 3.500,0

Αρχικός προϋπολογισμός ΕΚ 2000 για το Κοσσυφοπέδιο (06/2000) // 25.000,0

Αρχικός προϋπολογισμός ΕΚ 2000 για το Κοσσυφοπέδιο (05/2000) // 140.000,0

Μεταφορά από τον προϋπολογισμό ΕΚ 1999 στον προϋπολογισμό 2000 για επιχειρήσεις στο Κοσσυφοπέδιο (02/2000) // 30.000,0

Μερικό σύνολο // 431.000,0

Προϋπολογισμός ΕΚ 1999 για το Κοσσυφοπέδιο //

Προϋπολογισμός ΕΚ 1999 για το Κοσσυφοπέδιο, μεταφορά από EC TAFKO (02/2000) // 65.905,5

Προϋπολογισμός ΕΚ 1999 για το Κοσσυφοπέδιο - δαπάνες λειτουργίας // 5.000,0

Μερικό σύνολο // 70.905,5

Προϋπολογισμός ΕΚ 2000 για τη Σερβία //

Αρχικός προϋπολογισμός ΕΚ 2000 για τη Σερβία (12/2000) // 175.000,0

Αρχικός προϋπολογισμός ΕΚ 2000 για τη Σερβία - δαπάνες λειτουργίας // 2.000,0

Μερικό σύνολο // 177.000,0

Διάφορα //

Τραπεζικοί τόκοι // 700,0

Κεφάλαια υποκατάστασης - ζωοτροφές & λιπάσματα // 2.720,0

Μερικό σύνολο // 3.420,0

Σύνολο // 682.325,5

Έξοδα //

Προσωπικό (Πρίστινα, Θεσσαλονίκη, Σκόπια)

Μερικό σύνολο // 5.817,7

Κτίρια, εξοπλισμός, δαπάνες λειτουργίας (Πρίστινα, Θεσσαλονίκη, Σκόπια)

Μερικό σύνολο //

5.392,3

Έργα //

Έργα για το Κοσσυφοπέδιο. Δεσμεύσεις το 1999 από EC TAFKO. Μεταβιβάσεις στην Υπηρεσία // 65.905,5

Έργα για το Κοσσυφοπέδιο. Δεσμεύσεις το 2000 προς εκτέλεση από την Υπηρεσία // 430.220,0

Έργα για τη Σερβία. Δεσμεύσεις το 2000 από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και μεταφορά στην Υπηρεσία // 175.000,0

Μερικό σύνολο // 671.125,5

Σύνολο // 682.325,5

Σημεία επαφής

Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία για την Ανασυγκρότηση

Έδρα

Θεσσαλονίκη - Εγνατία 4. Θεσσαλονίκη 54626. Ελλάδα

Τηλ. +30 31 505 100. Φαξ +30 31 505 172

Επιχειρησιακά κέντρα

Pristina - The Museum. Miladin Popovic. Pristina. Kosovo

Τηλ. +873 762 066 077. Φαξ +873 762 066 019

Belgrade - Trg Republike 5/IV. Belgrade 11000. Serbia

Τηλ. +381 11 30 234 00. Φαξ +381 11 30 234 55

Podgorica - Urb. Parcel 137. Gorica C. Podgorica 81000. Montenegro

Τηλ. +381 81 231 740. Φαξ +381 81 231 741

Εφεδρικό γραφείο

Skopje - Paleta Makedonia. Marsal Tito 12. Skopje 1000. FYROM

Τηλ. +389 91 290 366. Φαξ +389 91 225 350

info@ear.eu.int

www.ear.eu.int