Βρυξέλλες, 23.2.2005

COM(2005) 56 τελικό

2005/0006 (COD)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τη θέσπιση κανόνων σχετικά με την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία στα εξωτερικά χερσαία σύνορα των κρατών μελών και για την τροποποίηση της σύμβασης Σένγκεν και της κοινής προξενικής εγκυκλίου

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Εισαγωγή

Η ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο Προς μια ολοκληρωμένη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (COM (2002)233, της 7.5.2002) συμπεριέλαβε την ανάπτυξη του κεκτημένου σχετικά με «την τοπική $διασυνοριακή κυκλοφορία», δηλαδή τη συστηματική και συχνή διέλευση των συνόρων από άτομα που κατοικούν στην παραμεθόριο περιοχή μιας γειτονικής χώρας, στα θέματα που πρέπει να εξεταστούν βραχυπρόθεσμα για να συμπληρωθεί και να διευκρινισθεί το κοινοτικό νομικό πλαίσιο για τα εξωτερικά σύνορα. Πράγματι, επί του παρόντος δεν υπάρχουν κοινοτικές διατάξεις που διέπουν το θέμα της τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας[1].

Το " Σχέδιο για τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης " το οποίο εγκρίθηκε από το Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων (ΔΕΥ) της 13ης Ιουνίου 2002, και στη συνέχεια στηρίχθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Σεβίλλης της 21ης και 22ας Ιουνίου - επιβεβαίωσε την ανάγκη να ληφθούν μέτρα για την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία, “ιδίως ενόψει της διεύρυνσης”.

Επίσης, η Επιτροπή, στην ανακοίνωση της για την «Ευρύτερη Ευρώπη» (COM(2003)104 τελικό της 11.3.2003), υπογράμμισε σαφώς ότι είναι προς το συμφέρον τόσο της ΕΕ όσο και των γειτόνων της να εξασφαλιστεί ότι τα νέα εξωτερικά σύνορα δεν εμποδίζουν τις εμπορικές, κοινωνικές και πολιτιστικές ανταλλαγές ή την περιφερειακή συνεργασία.

Η Επιτροπή, για να ανταποκριθεί στο αίτημα του Συμβουλίου, υπέβαλε δύο προτάσεις κανονισμών του Συμβουλίου ήδη τον Αύγουστο 2003[2]. Οι δυο προτάσεις βασίζονται στο άρθρο 62 παράγραφος 2) της συνθήκης ΕΚ (“μέτρα σχετικά με τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών”), τα οποία καθορίζουν “τις προδιαγραφές και τις διαδικασίες που πρέπει να ακολουθούν τα κράτη μέλη κατά τη διενέργεια ελέγχων προσώπων” (άρθρο 62, παράγραφος 2 στοιχείο α) καθώς και “τις διαδικασίες και τους όρους για την έκδοση θεωρήσεων από τα κράτη μέλη” (άρθρο 62, παράγραφος 2 στοιχείο β) υπό (ii)), συμπεριλαμβανομένων των “κανόνων για την έκδοση ενιαίας θεώρησης” (άρθρο 62, παράγραφος 2 στοιχείο β) υπό (iv)).

Αρχικά, η Επιτροπή έκρινε ότι οι προτάσεις θα μπορούσαν να εγκριθούν μέχρι την 1η Μαΐου 2004. Ωστόσο, οι συζητήσεις για τις προτάσεις αυτές στο πλαίσιο του Συμβουλίου αντιμετώπισαν πολλές δυσκολίες και έτσι σημειώθηκαν ελάχιστες πρόοδοι.

Από την 1η Μαΐου 2004, τα μέτρα που βασίζονται στο άρθρο 62 παράγραφος 2 στοιχείο β) σημείο (ii) και στο άρθρο 62 παράγραφος 2 στοιχείο β) σημείο iv) θα εγκρίνονται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σύμφωνα με τη διαδικασία συναπόφασης (άρθρο 67 παράγραφος 4)). Τα μέτρα που βασίζονται στο άρθρο 62 παράγραφος 2 στοιχείο α) εξακολουθούν να υπόκεινται πλήρως στον κανόνα ψηφοφορίας με ομοφωνία από το Συμβούλιο μετά από διαβούλευση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Δεδομένου ότι οι δυο διαδικασίες είναι ασυμβίβαστες, σύμφωνα με την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου[3] δεν ήταν πλέον δυνατό να υπάρχουν, στο πλαίσιο της ίδιας πρότασης, διατάξεις σχετικές με ελέγχους στα εξωτερικά σύνορα και διατάξεις σχετικές με την καθιέρωση ειδικής θεώρησης που να πρέπει να εκδίδεται για τους κατοίκους παραμεθόριων περιοχών για τους σκοπούς της τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο αποφασίστηκε η εκπόνηση δυο νέων προτάσεων, δηλαδή:

1) μιας πρώτης πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου βάσει του άρθρου 62 παράγραφος 2 στοιχείο α) (διαδικασία διαβούλευσης) που ορίζει γενικούς κανόνες σχετικά με την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία, με εξαίρεση τις διατάξεις που αφορούν την καθιέρωση της ειδικής θεώρησης,

2) μιας δεύτερης πρότασης κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου βάσει του άρθρου 62 παράγραφος 2 στοιχείο β), σημεία ii) και iv) (διαδικασία συναπόφασης) για την καθιέρωση ειδικής θεώρησης “L” η οποία πρέπει να εκδίδεται για λόγους τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας.

Όταν εγκριθούν οι νέες προτάσεις, η Επιτροπή θα αποσύρει αμέσως τις προτάσεις που εγκρίθηκαν στις 14.8.2003

Η έγκριση αυτών των νέων προτάσεων από το σώμα των Eπιτρόπων προγραμματίστηκε τον Δεκέμβριο 2004.

Ωστόσο, μετά την έγκριση “του προγράμματος της Χάγης” από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 4ης και 5ης Νοεμβρίου 2004, το Συμβούλιο έλαβε την απόφαση να επεκτείνει τη διαδικασία συναπόφασης σε ορισμένους τομείς που καλύπτονται από τον Τίτλο IV της συνθήκης ΕΚ, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων που σχετίζονται με τα εξωτερικά σύνορα[4]

Κατά συνέπεια, από την 1.1.2005 οι πλευρές των δύο προτάσεων για την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία που αφορούν τα εξωτερικά σύνορα και τις θεωρήσεις θα υπόκεινται στη διαδικασία συναπόφασης.

Αυτό σημαίνει ότι δεν είναι πλέον απαραίτητο να γίνουν δύο χωριστές προτάσεις για την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία (μία για όσον αφορά τα σύνορα και μια άλλη όσον αφορά την ειδική θεώρηση “L”) και ότι και οι δύο προτάσεις μπορούν να συγχωνευθούν σε μια.

Αυτή η νέα “συγκεντρωτική” πρόταση θα αντικαταστήσει τις προτάσεις του 2003, οι οποίες θα αποσυρθούν από την Επιτροπή αμέσως μετά την έγκριση της νέας πρότασης.

2. Περιεχόμενο τησ προτασησ

Στόχος του προτεινόμενου κανονισμού είναι η θέσπιση κανόνων σχετικά με τα κριτήρια και τις προϋποθέσεις για την εγκαθίδρυση καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας στα «εξωτερικά χερσαία σύνορα» των κρατών μελών, δηλαδή στα κοινά χερσαία σύνορα μεταξύ:

α) ενός κράτους μέλους και μιας γειτονικής τρίτης χώρας (π.χ., τα σύνορα μεταξύ της Πολωνίας και της Ουκρανίας ή μεταξύ της Σλοβενίας και της Κροατίας),

β) ενός κράτους μέλους το οποίο εφαρμόζει πλήρως το κεκτημένο Σένγκεν και ενός κράτους μέλους το οποίο έχει την υποχρέωση να εφαρμόζει πλήρως το κεκτημένο αυτό αλλά για το οποίο δεν έχει ακόμα τεθεί σε ισχύ η απόφαση του Συμβουλίου που το εξουσιοδοτεί να εφαρμόζει στο ακέραιο αυτό το κεκτημένο (π.χ., τα σύνορα μεταξύ της Αυστρίας και της Ουγγαρίας),

γ) δύο κρατών μελών τα οποία έχουν την υποχρέωση να εφαρμόζουν πλήρως το κεκτημένο Σένγκεν, αλλά για το οποίο δεν έχει ακόμα τεθεί σε ισχύ η απόφαση του Συμβουλίου που το εξουσιοδοτεί να εφαρμόζει στο ακέραιο αυτό το κεκτημένο (π.χ., τα σύνορα μεταξύ της Δημοκρατίας της Τσεχίας και της Πολωνίας).

Τα σημεία β) και γ) είναι το αποτέλεσμα της λεγόμενης «διαδικασίας εφαρμογής του κεκτημένου Σένγκεν σε δύο στάδια», σύμφωνα με την οποία τα νέα κράτη μέλη εφαρμόζουν μόνο ένα μέρος του κεκτημένου Σένγκεν μετά την προσχώρησή τους (βλ. επίσης σημείο 5.2 παρακάτω). Αυτό περιλαμβάνει τις διατάξεις για τους ελέγχους στα εξωτερικά σύνορα (που πρέπει να εφαρμόζονται σε όλα τα σύνορα) αλλά, όπως είναι φυσικό, όχι τις διατάξεις που συνδέονται με την κατάργηση των ελέγχων προσώπων στα εσωτερικά σύνορα. Για τον λόγο αυτό, ο προτεινόμενος κανονισμός καλύπτει επίσης την εγκαθίδρυση καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας με σκοπό τη απλούστευση της διέλευσης των «προσωρινών εξωτερικών χερσαίων συνόρων» μεταξύ κρατών μελών.

Ωστόσο, πρέπει να επισημανθεί ότι το πεδίο εφαρμογής του σχεδίου κανονισμού (με ορισμένες εξαιρέσεις – βλ. παρακάτω) καλύπτει μόνο τους υπηκόους τρίτων χωρών οι οποίοι κατοικούν νόμιμα στην παραμεθόρια περιοχή γειτονικής χώρας τουλάχιστον επί ένα έτος («κάτοικοι παραμεθόριων περιοχών», όπως ορίζονται στο άρθρο 3 στοιχείο ε)). Οι πολίτες της ΕΕ, καθώς και οι υπήκοοι τρίτων χωρών που έχουν το κοινοτικό δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας (όπως ορίζεται στο άρθρο 3 σημείο δ)), είναι σαφώς αποκλεισμένοι από το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού γιατί απολαύουν ήδη, βάσει του κοινοτικού δικαίου, ειδικά δικαιώματα σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία τα οποία, εν γένει, υπερβαίνουν αυτά που προβλέπονται στην παρούσα πρόταση (για παράδειγμα, όσον αφορά τα χρονικά όρια παραμονής ή τους όρους εισόδου). Οι κοινοτικοί κανόνες για τους κατοίκους παραμεθόριων περιοχών δεν μπορούν, προφανώς, να επηρεάσουν τα δικαιώματα αυτά.

Ωστόσο, όταν η διευκόλυνση της διέλευσης των συνόρων που παρέχεται βάσει του καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας στους κατοίκους παραμεθόριων περιοχών ξεπερνάει το δικαίωμα της ελεύθερης κυκλοφορίας (για παράδειγμα, όταν δίνεται η δυνατότητα διέλευσης των συνόρων σε ειδικά σημεία διέλευσης των συνόρων που προορίζονται ειδικά για τους κατοίκους παραμεθόριων περιοχών όπου εφαρμόζεται λιγότερο συστηματικός έλεγχος ή εκτός των επιτρεπομένων σημείων διέλευσης και των καθορισμένων ωρών), η διευκόλυνση αυτή πρέπει να επεκταθεί αυτόματα στους πολίτες της Ένωσης και στους υπηκόους τρίτων χωρών που έχουν το κοινοτικό δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας και που κατοικούν στην παραμεθόριο περιοχή (βλ. άρθρο 17 παράγραφος 2)).

Εκτός από τους πρακτικούς τρόπους διευκόλυνσης της διέλευσης των συνόρων που προβλέπονται στο άρθρο 17, το σχέδιο κανονισμού ορίζει τους ειδικούς όρους και τα έγγραφα που απαιτούνται για τη διέλευση των συνόρων για λόγους τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας (άρθρα 4 και 5).

Επίσης, όσον αφορά τους κατοίκους παραμεθόριων περιοχών που είναι υποκείμενοι σε υποχρέωση θεώρησης, θεσπίζεται η ειδική θεώρηση “L” (αρχικά της λέξης “Local =Τοπική”). Η θεώρηση “L” θα είναι θεώρηση πολλαπλών εισόδων που θα εκδίδεται τουλάχιστον για ένα χρόνο και για μέγιστη περίοδο τριών ετών, και θα δίνει το δικαίωμα στον κάτοχό της να μένει στην παραμεθόρια περιοχή του κράτους μέλους έκδοσης το πολύ για 7 συνεχόμενες ημέρες και, σε καμία περίπτωση, να μην μπορεί να υπερβεί τους τρεις μήνες εντός ενός εξαμήνου.

Οι διαδικασίες και τα κριτήρια για την έκδοση των θεωρήσεων αυτών, όσον αφορά τα κράτη μέλη που εφαρμόζουν πλήρως το κεκτημένο Σένγκεν, πρέπει να είναι σύμφωνες με τις διατάξεις της κοινής προξενικής εγκυκλίου (ΚΠΕ)[5]. Τα κράτη μέλη που δεν εφαρμόζουν πλήρως το κεκτημένο Σένγκεν θα εφαρμόζουν – μέχρις ότου εξουσιοδοτηθούν από το Συμβούλιο να εφαρμόσουν στο ακέραιο αυτό το κεκτημένο – την εθνική τους νομοθεσία η οποία πρέπει οπωσδήποτε να είναι συμβατή με τους κανόνες του παρόντος κανονισμού.

Παρά το γεγονός ότι ο παρών κανονισμός θεσπίζει ένα κοινοτικό καθεστώς τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας, γεγονός που απονέμει στην Κοινότητα εξωτερική αρμοδιότητα στο συγκεκριμένο ζήτημα, κρίθηκε ενδεδειγμένο - λαμβάνοντας υπόψη τον ειδικό χαρακτήρα του καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας, του οποίου η εγκαθίδρυση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τοπικούς γεωγραφικούς, κοινωνικούς, οικονομικούς και άλλους παράγοντες - να ανατεθεί στα κράτη μέλη η εφαρμογή αυτού του καθεστώτος μέσω διμερών συμφωνιών. Ο παρών κανονισμός εξουσιοδοτεί τοιουτοτρόπως τα κράτη μέλη να διαπραγματεύονται διμερώς με τους γείτονές τους, εφόσον χρειάζεται, τις ειδικές ρυθμίσεις που ισχύουν για την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία στα κοινά χερσαία σύνορά τους, υπό τον όρο ότι αυτές οι ρυθμίσεις θα συμφωνούν και δεν θα θίγουν τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού (βλ. άρθρο 14).

Η δυνατότητα πρόβλεψης ενός καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας με γειτονικές τρίτες χώρες συνεπάγεται την ανάγκη να κατοχυρωθεί ότι αυτές οι τρίτες χώρες θα επιφυλάσσουν -τουλάχιστον - ισότιμη μεταχείριση στους πολίτες της ΕΕ και τους υπηκόους τρίτων χωρών που κατοικούν νόμιμα στην παραμεθόρια περιοχή κράτους μέλους, οι οποίοι επιθυμούν να διέλθουν από τα σύνορα τρίτης γειτονικής χώρας και να διαμείνουν στην παραμεθόρια περιοχή της για λόγους τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας (βλ. άρθρο 15).

Τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να διατηρούν ή να συνάπτουν μεταξύ τους συμφωνίες στον τομέα της τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας, υπό τον όρο ότι αυτές συμβιβάζονται με τον παρόντα κανονισμό (βλ. άρθρο 16). Είναι σαφές ότι, αυτές οι συμφωνίες θα στερούνται αντικειμένου μετά την κατάργηση των συνοριακών ελέγχων στα "προσωρινά εξωτερικά σύνορα".

3. Επιλογή της νομικής βάσης

Ο παρών κανονισμός, με βάση το πλαίσιό του, στηρίζεται τόσο στο άρθρο 62, παράγραφος 2, στοιχείο α) (κανόνες για τις «προδιαγραφές και διαδικασίες που πρέπει να ακολουθούν τα κράτη μέλη κατά τη διενέργεια ελέγχων προσώπων στα εξωτερικά σύνορα» όσο και στο άρθρο 62, παράγραφος 2, στοιχείο β), υπό (ii) και (iv), σχετικά με «τις διαδικασίες και τους όρους για την έκδοση θεωρήσεων από τα κράτη μέλη» και «την έκδοση ενιαίας θεώρησης», αντίστοιχα.

Μετά την έναρξη ισχύος, την 1η Ιανουαρίου 2005, της απόφασης 2004/927/ΕΚ του Συμβουλίου η οποία προβλέπει ότι ορισμένοι τομείς που καλύπτονται από τον Τίτλο IV, του τρίτου μέρους της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας πρέπει να διέπονται από τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 251 της συνθήκης αυτής, η παρούσα πρόταση θα υπόκειται στη διαδικασία συναπόφασης.

4. Επικουρικότητα και αναλογικότητα

Οι τρέχουσες κοινοτικές διατάξεις σχετικά με τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών καθώς και οι κανόνες για την έκδοση ενιαίας θεώρησης αποτελούν μέρος του κεκτημένου Σένγκεν που ενσωματώθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ωστόσο, το κεκτημένο αυτό πρέπει να αναπτυχθεί και να ολοκληρωθεί. Λόγω της κλίμακας και των αποτελεσμάτων της ενέργειας, το ισχύον κεκτημένο για τα εξωτερικά σύνορα, θα μπορέσει να αναπτυχθεί μόνον με την έκδοση κοινοτικών μέτρων που βασίζονται σ'αυτό. Όσον αφορά τους κανόνες για την έκδοση ενιαίας θεώρησης, συμπεριλαμβανομένων των διαδικασιών και των όρων για την έκδοση μια τέτοιας θεώρησης, η Κοινότητα έχει αποκλειστική εξουσία.

Ωστόσο, από τη φύση του, το καθεστώς τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας μπορεί να τεθεί σε εφαρμογή μόνο κατόπιν πρωτοβουλίας των ενδιαφερόμενων κρατών μελών, τα οποία έχουν το δικαίωμα, εάν το κρίνουν σκόπιμο, να συνάπτουν διμερείς συμφωνίες με τις γειτονικές τρίτες χώρες με σκοπό την καθιέρωση καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας, ενώ προφανώς θα τηρούν και θα σέβονται τους όρους και τα κριτήρια του κοινοτικού δικαίου.

Το άρθρο 5 της συνθήκης ΕΚ ορίζει ότι "η δράση της Κοινότητας δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων της παρούσας συνθήκης". Η επιλεγείσα για την κοινοτική δράση μορφή θα επιτρέψει στην πρόταση να επιτύχει το στόχο της και να εφαρμοστεί όσο το δυνατόν αποτελεσματικότερα.

Στο πλαίσιο αυτό, το νομικό μέσο που επιλέχθηκε για την καθιέρωση των γενικών κανόνων σχετικά με την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία είναι ο κανονισμός που απευθύνεται στα κράτη μέλη, ο οποίος ορίζει τους κανόνες που πρέπει να τηρούν όταν θεσπίζουν καθεστώτα τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας με γειτονικές χώρες. Δεδομένου ότι η προτεινόμενη πρωτοβουλία αναπτύσσει το κεκτημένο Σένγκεν, το μέσο που επιλέχθηκε έχει τη μορφή κανονισμού, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η εναρμονισμένη εφαρμογή του σε όλα τα κράτη μέλη στα οποία ισχύει το κεκτημένο Σένγκεν.

5. Εφαρμογή της πρότασης στα διάφορα κράτη μέλη και τις τρίτες χώρες που είναι συνδεδεμένες με την ανάπτυξη του κεκτημένου Σένγκεν

5.1. Επιπτώσεις που προκύπτουν από τα διάφορα πρωτόκολλα που είναι προσαρτημένα στις συνθήκες

Η νομική βάση των προτάσεων σχετικά με τα μέτρα που αφορούν τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών, καθώς και τους κανόνες σχετικά με την έκδοση ενιαίας θεώρησης, υπάγεται στον Τίτλο IV της συνθήκης ΕΚ και συνεπάγεται τη συνεκτίμηση των διαφόρων καταστάσεων που προβλέπονται από τα πρωτόκολλα σχετικά με τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου, της Ιρλανδίας και της Δανίας. Η παρούσα πρόταση αναπτύσσει το κεκτημένο Σένγκεν. Ως προς αυτό, πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη η κατάσταση της Νορβηγίας, της Ισλανδίας και της Ελβετίας, χωρών συνδεδεμένων με την ανάπτυξη αυτού του κεκτημένου. Επομένως, πρέπει να εξετασθούν οι συνέπειες που συνδέονται με τα διάφορα πρωτόκολλα, οι οποίες περιγράφονται παρακάτω:

Ηνωμένο Βασίλειο και Ιρλανδία

Σύμφωνα με τα άρθρα 4 και 5 του πρωτοκόλλου για την ενσωμάτωση του κεκτημένου Σένγκεν στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, "η Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και της Βορείου Ιρλανδίας, που δεν δεσμεύονται από το κεκτημένο Σένγκεν, μπορούν, ανά πάσα στιγμή, να ζητήσουν να συμμετάσχουν σε μερικές ή σε όλες τις διατάξεις του κεκτημένου αυτού".

Η παρούσα πρόταση αναπτύσσει τις διατάξεις του κεκτημένου Σένγκεν, στις οποίες δεν συμμετέχουν το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιρλανδία, σύμφωνα με την απόφαση αριθ. 2000/365/EΚ του Συμβουλίου της 29ης Μαΐου 2000 σχετικά με το αίτημα του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βορείου Ιρλανδίας να συμμετάσχει σε ορισμένες από τις διατάξεις του κεκτημένου Σένγκεν και την απόφαση αριθ. 2002/192/EΚ του Συμβουλίου της 28ης Φεβρουαρίου 2002 σχετικά με το αίτημα της Ιρλανδίας να συμμετάσχει σε ορισμένες από τις διατάξεις του κεκτημένου Σένγκεν. Συνεπώς, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιρλανδία δεν συμμετέχουν στην έγκριση της πρότασης αυτής και δεν δεσμεύονται από αυτή ούτε υπόκεινται στην εφαρμογή της.

Δανία

Σύμφωνα με το πρωτόκολλο που είναι προσαρτημένο στη συνθήκη του Άμστερνταμ για τη θέση της Δανίας, το κράτος αυτό δεν συμμετέχει στην έγκριση από το Συμβούλιο των μέτρων που προτείνονται βάσει του τίτλου IV της συνθήκης ΕΚ, με εξαίρεση τα "μέτρα περί καθορισμού των τρίτων χωρών των οποίων οι υπήκοοι πρέπει να διαθέτουν θεώρηση για να διέρχονται τα εξωτερικά σύνορα, ή για μέτρα που αφορούν τη θεώρηση ενιαίου τύπου" (πρώην άρθρο 100 Γ της συνθήκης ΕΚ).

Η παρούσα πρόταση αναπτύσσει το κεκτημένο Σένγκεν, και σύμφωνα με το άρθρο 5 του πρωτοκόλλου, "η Δανία αποφασίζει εντός εξαμήνου αφότου το Συμβούλιο αποφασίσει μετά από πρόταση ή πρωτοβουλία να αναπτύξει περαιτέρω το κεκτημένο Σένγκεν δυνάμει των διατάξεων του τίτλου IV της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, εάν θα εφαρμόσει την απόφαση αυτή στο εθνικό της δίκαιο".

Νορβηγία και Ισλανδία

Σύμφωνα με το άρθρο 6 πρώτη περίπτωση του πρωτοκόλλου του Σένγκεν, στις 18 Μαΐου 1999 υπεγράφη συμφωνία μεταξύ του Συμβουλίου, της Νορβηγίας και της Ισλανδίας για τη σύνδεση των δύο αυτών κρατών με την υλοποίηση, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου Σένγκεν[6].

Το άρθρο 1 της συμφωνίας αυτής ορίζει ότι η Νορβηγία και η Ισλανδία συνδέονται με τις δραστηριότητες της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης στους τομείς που καλύπτονται από τις διατάξεις του παραρτήματος Α (διατάξεις του κεκτημένου Σένγκεν) και του παραρτήματος Β της συμφωνίας (διατάξεις των πράξεων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας που έχουν αντικαταστήσει αντίστοιχες διατάξεις της σύμβασης Σένγκεν ή έχουν θεσπιστεί βάσει αυτής) καθώς και από τις διατάξεις που θα τις ακολουθήσουν.

Σύμφωνα με το άρθρο 2 της συμφωνίας, οι διατάξεις όλων των πράξεων ή μέτρων που έχουν θεσπιστεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση για την τροποποίηση ή τη συμπλήρωση του κεκτημένου Σένγκεν όπως ενσωματώθηκε (παραρτήματα Α και Β) τίθενται σε ισχύ και εφαρμόζονται από τη Νορβηγία και την Ισλανδία.

Η παρούσα πρόταση αναπτύσσει το κεκτημένο Σένγκεν, όπως καθορίζεται στο παράρτημα Α της συμφωνίας.

Ως εκ τούτου, η παρούσα αυτή πρέπει να εξετασθεί στο πλαίσιο της "μικτής επιτροπής", όπως προβλέπεται στο άρθρο 4 της συμφωνίας, ώστε να δοθεί η δυνατότητα στη Νορβηγία και την Ισλανδία "να εκθέσουν διεξοδικά τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σε σχέση με το μέτρο" και "να εκφράσουν τις απόψεις τους για οποιοδήποτε θέμα τις απασχολεί σχετικά με την επεξεργασία των διατάξεων ή την εφαρμογή τους".

Ελβετία

Όσον αφορά την Ελβετία, ο παρών κανονισμός συνιστά ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου Σένγκεν κατά την έννοια της συμφωνίας που έχει συναφθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, την Ευρωπαϊκή Κοινότητα και την Ελβετική Συνομοσπονδία όσον αφορά τη σύνδεση της Ελβετίας με την υλοποίηση, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου Σένγκεν, πράγμα το οποίο εμπίπτει στον τομέα που αναφέρεται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 της απόφασης 2004/860/ΕΚ του Συμβουλίου για την υπογραφή της συμφωνίας αυτής εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και για την προσωρινή εφαρμογή ορισμένων διατάξεών της.

Η συμφωνία με την Ελβετία, η οποία υπογράφηκε στις 26.10.2004, προβλέπει την προσωρινή εφαρμογή ορισμένων διατάξεων από την ημερομηνία της υπογραφής, και συγκεκριμένα τη συμμετοχή της Ελβετίας στη "μεικτή επιτροπή" που ασχολείται με την ανάπτυξη του κεκτημένου Σένγκεν.

5.2 Συνέπειες σε σχέση με τη διαδικασία εφαρμογής σε δύο στάδια των πράξεων που βασίζονται στο κεκτημένο Σένγκεν

Το άρθρο 3 παράγραφος 1) της πράξης προσχώρησης των δέκα νέων κρατών μελών προβλέπει ότι οι διατάξεις του κεκτημένου Σένγκεν και οι πράξεις που το συμπληρώνουν ή σχετίζονται με αυτό, οι οποίες απαριθμούνται στο παράρτημα του εν λόγω άρθρου, είναι δεσμευτικές και εφαρμόζονται στα νέα κράτη μέλη από την ημερομηνία της προσχώρησής τους. Οι διατάξεις και οι πράξεις που δεν αναφέρονται στο παράρτημα αυτό, αν και είναι δεσμευτικές για τα νέα κράτη μέλη από την ημερομηνία της προσχώρησής τους, εφαρμόζονται στα νέα κράτη μέλη μόνο μετά από ειδική απόφαση του Συμβουλίου σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 2 της πράξης προσχώρησης.

Οι διατάξεις Σένγκεν που αφορούν τα εξωτερικά σύνορα περιλαμβάνονται στο παράρτημα αυτό και κατά συνέπεια είναι δεσμευτικές για τα νέα κράτη μέλη και εφαρμόζονται σ'αυτά από την ημερομηνία της προσχώρησή τους[7].

Οι διατάξεις Σένγκεν σχετικά με τη θεώρηση ενιαίου τύπου δεν περιέχονται στο παράρτημα αυτό και ως εκ τούτου, παρά το γεγονός ότι είναι δεσμευτικές από την ημερομηνία προσχώρησης, δεν θα εφαρμόζονται στα νέα κράτη μέλη παρά μόνο μετά την προαναφερόμενη απόφαση του Συμβουλίου[8].

Για το σκοπό αυτό, η παρούσα πρόταση ισχύει μόνο εν μέρει στα νέα κράτη μέλη και συγκεκριμένα:

- Τα κεφάλαια I, II, IV, και V εφαρμόζονται πλήρως στα νέα κράτη μέλη, με εξαίρεση τα άρθρα 4 στοιχείο δ) και 22,

- Το κεφάλαιο III (για τη θεώρηση “L”) θα εφαρμόζεται μόνο στα νέα κράτη μέλη από την ημερομηνία κατά την οποία το Συμβούλιο λάβει την απόφαση που αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 της πράξης προσχώρησης. Το γεγονός αυτό σημαίνει ότι, μέχρι τότε, τα νέα κράτη μέλη θα εκδίδουν εθνικές θεωρήσεις στους κατοίκους παραμεθόριων περιοχών για λόγους τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας, σύμφωνα με τις εθνικές τους διαδικασίες. Ωστόσο, οι θεωρήσεις αυτές πρέπει να εκδίδονται σύμφωνα με έναν ενιαίο τύπο (αυτοκόλλητη θεώρηση) η οποία θεσπίστηκε από τον κανονισμό αριθ. 1683/95 του Συμβουλίου (όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό αριθ. 334/2003 του Συμβουλίου), δεδομένου ότι ο προαναφερθείς κανονισμός περιέχεται στο παράρτημα που προβλέπεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 της πράξης προσχώρησης[9].

2005/0006 (COD)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τη θέσπιση κανόνων σχετικά με την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία στα εξωτερικά χερσαία σύνορα των κρατών μελών και για την τροποποίηση της σύμβασης Σένγκεν και της κοινής προξενικής εγκυκλίου

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 2 στοιχείο α) και το άρθρο 62 παράγραφος 2 στοιχείο β), υπό (ii) και (iv),

την πρόταση της Επιτροπής[10],

αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία που θεσπίζεται στο άρθρο 251 της συνθήκης[11],

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Η ανάγκη θέσπισης κανόνων για την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία προκειμένου να παγιωθεί το κοινοτικό νομικό πλαίσιο που διέπει τα εξωτερικά σύνορα επισημάνθηκε στην ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο “Προς μια ολοκληρωμένη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης”[12]. Η ανάγκη αυτή επικυρώθηκε από το Συμβούλιο, στις 13 Ιουνίου 2002, με την έγκριση του "Σχεδίου για τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης", το οποίο στη συνέχεια εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Σεβίλλης στις 21 και 22 Ιουνίου 2002.

(2) Είναι προς το συμφέρον της διευρυμένης Ευρωπαϊκής Ένωσης να εξασφαλίσει ότι τα σύνορα με τους γείτονές της δεν εμποδίζουν τις εμπορικές, κοινωνικές και πολιτιστικές ανταλλαγές ή την περιφερειακή συνεργασία. Για τον λόγο αυτό, ενδείκνυται να καθιερωθεί ένα αποτελεσματικό καθεστώς για την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία.

(3) Η Κοινότητα πρέπει να θεσπίσει κανόνες για τα κριτήρια και τις προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται για να απλουστευθεί η διέλευση των εξωτερικών χερσαίων συνόρων των κρατών μελών από τους κατοίκους παραμεθόριων περιοχών για τις ανάγκες της τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας. Οι κανόνες αυτοί πρέπει να εξασφαλίσουν την ισορροπία μεταξύ της ανάγκης να διευκολυνθεί η διέλευση των συνόρων από τους καλόπιστους κατοίκους παραμεθόριων περιοχών, οι οποίοι έχουν έννομους λόγους να διέρχονται τακτικά τα εξωτερικά σύνορα των κρατών μελών, αφενός, και της ανάγκης να αποτραπεί η λαθρομετανάστευση και να αντιμετωπισθούν οι εγκληματικές δραστηριότητες που απειλούν ενδεχομένως την ασφάλεια, αφετέρου.

(4) Προκειμένου να εξευρεθεί λύση για την κατάσταση των κατοίκων παραμεθόριων περιοχών οι οποίοι υπόκεινται στην υποχρέωση θεώρησης βάσει του κανονισμού ΕΚ αριθ. 539/2001 του Συμβουλίου, της 15ης Μαρτίου 2001 ο οποίος απαριθμεί τις τρίτες χώρες, οι υπήκοοι των οποίων υπόκεινται στην υποχρέωση θεώρησης για τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών και τις τρίτες χώρες, οι υπήκοοι των οποίων απαλλάσσονται από την υποχρέωση αυτή[13], πρέπει να θεσπισθεί ειδική θεώρηση για διαμονή μικρής διάρκειας η οποία θα εκδίδεται για λόγους τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας.

(5) Η Κοινότητα πρέπει να θεσπίσει κανόνες για τους ειδικούς όρους και κριτήρια που αφορούν την έκδοση θεωρήσεων σε κατοίκους παραμεθόριων περιοχών για λόγους τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας. Τα κριτήρια και οι όροι αυτοί πρέπει να είναι συνεκτικοί με τους όρους εισόδου που επιβάλλονται στους κατοίκους παραμεθόριων περιοχών που διέρχονται τα σύνορα για λόγους τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας.

(6) Λόγω της διαδικασίας εφαρμογής του κεκτημένου Σένγκεν σε δύο στάδια όπως προβλέπεται στο άρθρο 3 της πράξης προσχώρησης του 2003, τα νέα κράτη μέλη υποχρεούνται να εφαρμόζουν το καθεστώς Σένγκεν για τα εξωτερικά σύνορα σε όλα τους τα σύνορα, συμπεριλαμβανομένων των συνόρων με άλλα κράτη μέλη, μέχρις ότου το Συμβούλιο τα εξουσιοδοτήσει να εφαρμόσουν πλήρως το κεκτημένο Σένγκεν και έτσι να αρθούν οι έλεγχοι στα κοινά τους σύνορα με άλλα κράτη μέλη. Οι ίδιοι λόγοι που δικαιολογούν την καθιέρωση καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας στα χερσαία σύνορα μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών δικαιολογούν επίσης την πλήρη εφαρμογή του ίδιου καθεστώτος στα κοινά χερσαία σύνορα μεταξύ κρατών μελών μέχρι την κατάργηση των ελέγχων στα σύνορα αυτά.

(7) Το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας, το οποίο αναγνωρίζεται στους πολίτες της Ένωσης και στα μέλη της οικογενείας τους καθώς και στους υπηκόους τρίτων χωρών και στα μέλη της οικογενείας τους οι οποίοι δυνάμει των συμφωνιών που έχουν συναφθεί μεταξύ της Κοινότητας και των κρατών μελών της, αφενός, και των χωρών αυτών, αφετέρου, απολαμβάνουν ανάλογα δικαιώματα ελεύθερης κυκλοφορίας με αυτά των πολιτών της Ένωσης, δεν πρέπει να επηρεασθεί από τη θέσπιση κανόνων για την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία σε κοινοτικό επίπεδο. Ωστόσο, όταν η διευκόλυνση της διέλευσης των συνόρων που παρέχεται βάσει του καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας στους κατοίκους παραμεθόριων περιοχών συνεπάγεται έλεγχο λιγότερο συστηματικό, η απλούστευση αυτή επεκτείνεται αυτόματα τόσο στους πολίτες της Ένωσης όσο και στους υπηκόους τρίτων χωρών που έχουν το κοινοτικό δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας και που κατοικούν στην παραμεθόριο περιοχή.

(8) Για την εφαρμογή του καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας, πρέπει να παρέχεται στα κράτη μέλη η δυνατότητα μέλη να διατηρούν ή να συνάπτουν, αν χρειαστεί, διμερείς συμφωνίες με γειτονικές τρίτες χώρες, υπό την επιφύλαξη ότι συμφωνίες αυτές είναι σύμφωνες με τους κανόνες του παρόντος κανονισμού. Επίσης, τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να διαπραγματεύονται μεταξύ τους ορισμένες ρυθμίσεις για την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία στα χερσαία σύνορα στα οποία εφαρμόζεται το καθεστώς Σένγκεν για τα εξωτερικά σύνορα, με την επιφύλαξη ότι οι ρυθμίσεις αυτές είναι σύμφωνες με τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού.

(9) Ο παρών κανονισμός δεν επηρεάζει τις ειδικές διατάξεις που εφαρμόζονται στη Θέουτα και τη Μελίλλια, όπως ορίζονται στη δήλωση του Βασιλείου της Ισπανίας για τις πόλεις Θέουτα και Μελίλλια στην τελική πράξη της συμφωνίας προσχώρησης του Βασιλείου Ισπανίας, στη σύμβαση εφαρμογής της συμφωνίας Σένγκεν της 14ης Ιουνίου 1985[14].

(10) Τα κράτη μέλη πρέπει να επιβάλλουν κυρώσεις στους κατοίκους παραμεθόριων περιοχών, όπως προβλέπεται από το εθνικό τους δίκαιο, σε περίπτωση καταχρηστικής εφαρμογής του καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας που θεσπίζεται από τον παρόντα κανονισμό.

(11) Η Επιτροπή πρέπει να υποβάλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού συνοδευόμενη, ενδεχομένως, από νομοθετικές προτάσεις.

(12) Ο παρών κανονισμός σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες και τηρεί τις αρχές που αναγνωρίζονται κυρίως από τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(13) Δεδομένου ότι ο στόχος της προβλεπόμενης δράσης, δηλαδή ο προσδιορισμός κανόνων για τα κριτήρια και τους όρους εγκαθίδρυσης καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας στα εξωτερικά χερσαία σύνορα των κρατών μελών, άπτεται άμεσα του κοινοτικού κεκτημένου για τα εξωτερικά σύνορα και δεν μπορεί ως εκ τούτου να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη, αλλά λόγω της κλίμακας και των αποτελεσμάτων της δράσης αυτής μπορεί να επιτευχθεί καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο, η Κοινότητα μπορεί να θεσπίσει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας που προβλέπεται στο άρθρο 5 της συνθήκης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως προβλέπεται στο εν λόγω άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία για την επίτευξη των επιδιωκόμενων στόχων.

(14) Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου για τη θέση της Δανίας, το οποίο προσαρτάται στη συνθήκη για την ίδρυσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Δανία δεν συμμετέχει στην έκδοση του παρόντος κανονισμού και δεν δεσμεύεται από αυτόν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του. Δεδομένου, ότι ο παρών κανονισμός βασίζεται στο κεκτημένο Σένγκεν βάσει των διατάξεων του τίτλου IV του τρίτου μέρους της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Δανία πρέπει να αποφασίσει, σύμφωνα με το άρθρο 5 του προαναφερθέντος πρωτοκόλλου, εντός προθεσμίας έξι μηνών αφότου το Συμβούλιο εγκρίνει τον παρόντα κανονισμό, εάν θα τον μεταφέρει ή όχι στο εθνικό της δίκαιο.

(15) Όσον αφορά την Ισλανδία και τη Νορβηγία, ο παρών κανονισμός συνιστά ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου Σένγκεν, κατά την έννοια της συμφωνίας που συνάφθηκε από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τη Δημοκρατία της Ισλανδίας και το Βασίλειο της Νορβηγίας για τη σύνδεση των δύο αυτών κρατών με την υλοποίηση, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου Σένγκεν [15] , πράγμα το οποίο εμπίπτει στον τομέα που αναφέρεται στο άρθρο 1, σημείο Β) της απόφασης 1999/437/ΕΚ του Συμβουλίου της 17ης Μαΐου 1999, σχετικά με ορισμένες λεπτομέρειες εφαρμογής της συμφωνίας[16]αυτής.

(16) Σύμφωνα με την απόφαση 2000/365/EΚ του Συμβουλίου της 29ης Μαΐου 2000 σχετικά με το αίτημα του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βορείου Ιρλανδίας να συμμετέχει σε ορισμένες από τις διατάξεις του κεκτημένου Σένγκεν[17], ο παρών κανονισμός, συνιστά ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου Σένγκεν στις οποίες δεν συμμετέχει το Ηνωμένο Βασίλειο. Συνεπώς, το Ηνωμένο Βασίλειο δεν συμμετέχει την έγκριση του εν λόγω κανονισμού και δεν δεσμεύεται από αυτόν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του.

(17) Σύμφωνα με την απόφαση 2002/192/EΚ του Συμβουλίου της 28ης Φεβρουαρίου 2002, σχετικά με το αίτημα της Ιρλανδίας να συμμετέχει σε ορισμένες από τις διατάξεις του κεκτημένου Σένγκεν [18] , ο παρών κανονισμός συνιστά ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου Σένγκεν, στις οποίες δεν συμμετέχει η Ιρλανδία. Συνεπώς, η Ιρλανδία δεν συμμετέχει την έγκριση του εν λόγω κανονισμού και δεν δεσμεύεται από αυτόν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του.

(18) Όσον αφορά την Ελβετία, ο παρών κανονισμός συνιστά ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου Σένγκεν κατά την έννοια της συμφωνίας που συνάφθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση, την Ευρωπαϊκή Κοινότητα και την Ελβετική Συνομοσπονδία όσον αφορά τη σύνδεση της τελευταίας με την υλοποίηση, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου Σένγκεν, πράγμα το οποίο εμπίπτει στον τομέα που αναφέρεται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 της απόφασης 2004/860/ΕΚ του Συμβουλίου για την υπογραφή, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και για την προσωρινή εφαρμογή ορισμένων διατάξεων της συμφωνίας αυτής[19].

(19) Τα άρθρα 4 στοιχείο δ) και 22, καθώς και το κεφάλαιο ΙΙΙ του παρόντος κανονισμού αποτελούν πράξη που βασίζεται στο κεκτημένο Σένγκεν ή αναφέρεται σε αυτό, κατά την έννοια του άρθρου 3, παράγραφος 2 της πράξης προσχώρησης του 2003.

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Κεφάλαιο I Γενικές Διατάξεις

Άρθρο 1 Αντικείμενο

1. Ο παρών κανονισμός εγκαθιδρύει καθεστώς τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας στα εξωτερικά χερσαία σύνορα των κρατών μελών και, για τον σκοπό αυτό, θεσπίζει μια ειδική θεώρηση (“L”), η οποία μπορεί να εκδίδεται σε κατοίκους παραμεθόριων περιοχών υποκείμενους στην υποχρέωση θεώρησης βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 539/2001.

2. Ο παρών κανονισμός εξουσιοδοτεί τα κράτη μέλη να συνάπτουν ή να διατηρούν διμερείς συμφωνίες με γειτονικές τρίτες χώρες με σκοπό την εφαρμογή του ενλόγω καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας.

Άρθρο 2 Πεδίο εφαρμογής

1. Ο παρών κανονισμός δεν θίγει τις διατάξεις του κοινοτικού και εθνικού δικαίου που εφαρμόζονται στους υπηκόους τρίτων χωρών και που αφορούν:

(α) τη διαμονή μακράς διάρκειας,

(β) την πρόσβαση σε οικονομική δραστηριότητα και την άσκησή της,

(γ) θέματα σχετικά με τελωνειακούς δασμούς και φόρους.

Άρθρο 3 Ορισμοί

Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:

(α) με το όρο “εξωτερικά χερσαία σύνορα” νοούνται:

(i) τα κοινά χερσαία σύνορα μεταξύ ενός κράτους μέλους και τρίτης γειτονικής χώρας,

(ii) τα κοινά χερσαία σύνορα μεταξύ ενός κράτους μέλους το οποίο εφαρμόζει πλήρως το κεκτημένο Σένγκεν και ενός κράτους μέλους το οποίο έχει την υποχρέωση να το εφαρμόζει πλήρως, σύμφωνα με την πράξη προσχώρησής του, αλλά για το οποίο δεν έχει ακόμα τεθεί σε ισχύ η απόφαση του Συμβουλίου που το εξουσιοδοτεί να εφαρμόζει στο ακέραιο αυτό το κεκτημένο,

(iii) τα κοινά χερσαία σύνορα μεταξύ δύο κρατών μελών τα οποία έχουν την υποχρέωση να εφαρμόζουν πλήρως το κεκτημένο Σένγκεν, σύμφωνα με τις πράξεις προσχώρησής τους, αλλά για τα οποία δεν έχει ακόμα τεθεί σε ισχύ η απόφαση του Συμβουλίου που τα εξουσιοδοτεί να εφαρμόσουν στο ακέραιο αυτό το κεκτημένο,

(β) με τον όρο “παραμεθόρια περιοχή” νοείται μια περιοχή η οποία, σε ευθεία γραμμή, δεν υπερβαίνει τα 30 χιλιόμετρα από τα σύνορα. Στο πλαίσιο αυτής της περιοχής, οι τοπικές διοικητικές περιφέρειες οι οποίες πρέπει να θεωρούνται ότι αποτελούν μέρος της παραμεθόριας περιοχής μπορούν να προσδιορίζονται από τα ενδιαφερόμενα κράτη. Το μέρος μιας τέτοιας περιοχής που βρίσκεται σε απόσταση μεγαλύτερη από 30 χιλιόμετρα και μικρότερη 35 χιλιόμετρα από τη συνοριακή γραμμή, θεωρείται ότι ανήκει στην παραμεθόρια περιοχή.

(γ) με τον όρο “τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία”, νοείται η τακτική διέλευση των εξωτερικών χερσαίων συνόρων ενός κράτους μέλους από κατοίκους παραμεθόριων περιοχών, με σκοπό την διαμονή τους στην παραμεθόρια περιοχή αυτού του κράτους μέλους για χρονική διάρκεια η οποία δεν μπορεί να υπερβεί την καθοριζόμενη από τον παρόντα κανονισμό,

(δ) με τον όρο “υπήκοοι τρίτων χωρών οι οποίοι έχουν το κοινοτικό δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας” νοούνται:

(i) οι υπήκοοι τρίτων χωρών, μέλη της οικογένειας πολίτη της Ένωσης που ασκούν το δικαίωμα της ελεύθερης κυκλοφορίας και για τους οποίους ισχύουν οι διατάξεις της απόφασης 2004/38/ΕΚ της 29ης Απριλίου 2004[20] ,

(ii) οι υπήκοοι τρίτων χωρών και τα μέλη της οικογενείας τους, ανεξάρτητα από την ιθαγένειά τους, οι οποίοι, βάσει συμφωνιών που έχουν συναφθεί μεταξύ της Κοινότητας και των κρατών μελών της, αφενός, και των χωρών αυτών, αφετέρου, απολαύουν ανάλογων δικαιωμάτων ελεύθερης κυκλοφορίας με τους πολίτες της Ένωσης.

(ε) με τον όρο “κάτοικοι παραμεθόριων περιοχών” νοούνται οι υπήκοοι τρίτων χωρών οι οποίοι κατοικούν νόμιμα στην παραμεθόρια περιοχή γειτονικής χώρας τουλάχιστον επί ένα έτος, με εξαίρεση τις κατηγορίες που καλύπτονται στο σημείο δ),

(στ) με τον όρο “θεώρηση” νοείται:

- για τα κράτη μέλη τα οποία εφαρμόζουν πλήρως το κεκτημένο Σένγκεν, η θεώρηση που προβλέπεται στο άρθρο 8,

- για τα κράτη μέλη τα οποία δεν εφαρμόζουν πλήρως το κεκτημένο Σένγκεν, η εθνική θεώρηση μικρής διάρκειας, η οποία εκδίδεται σύμφωνα με τις διαδικασίες του ενλόγω κράτους μέλους.

(ζ) με τον όρο “κεκτημένο Σένγκεν” νοείται το κεκτημένο που ορίζεται στο παράρτημα A της απόφασης 435/1999/ΕΚ[21] του Συμβουλίου.

(η) με τον όρο “σύμβαση Σένγκεν” νοείται η σύμβαση εφαρμογής της συμφωνίας Σένγκεν της 14ης Ιουνίου 1985.

Κεφάλαιο II Καθεστώς τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας

Άρθρο 4 Προϋποθέσεις εισόδου

Κατά παρέκκλιση του άρθρου 5 παράγραφος 1 της σύμβασης Σένγκεν, οι κάτοικοι παραμεθόριων περιοχών μπορούν να διέρχονται από τα εξωτερικά χερσαία σύνορα γειτονικού κράτους μέλους για λόγους τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας, υπό τον όρο ότι:

(α) διαθέτουν τουλάχιστον ένα από τα έγκυρα έγγραφα που προβλέπονται στο άρθρο 5, τα οποία τους εξουσιοδοτούν για αυτό,

(β) διαθέτουν έγκυρη θεώρηση, εάν παραστεί ανάγκη,

(γ) προσκομίζουν, αν παραστεί ανάγκη, έγγραφα που αποδεικνύουν την ιδιότητά τους ως κατοίκους παραμεθόριων περιοχών και την ύπαρξη νόμιμων λόγων για την τακτική διέλευση των συνόρων για λόγους τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας, όπως είναι οι οικογενειακοί, κοινωνικοί, πολιτιστικοί ή οικονομικοί λόγοι, καθώς και, ενδεχομένως, αποδείξεις ότι διαθέτουν επαρκή μέσα διαβίωσης σε σχέση με τον σκοπό της διαμονής τους,

(δ) δεν είναι καταχωρημένοι στους καταλόγους ανεπιθύμητων όσον αφορά την απαγόρευση εισόδου στο σύστημα πληροφόρησης Σένγκεν (SIS),

(ε) δεν θεωρούνται ικανοί να διαταράξουν τη δημόσια τάξη, την εθνική ασφάλεια ή τις διεθνείς σχέσεις ενός από τα κράτη μέλη.

Άρθρο 5 Έγγραφα

Τα έγγραφα που επιτρέπουν στους κατοίκους παραμεθόριων περιοχών να διέρχονται τα χερσαία εξωτερικά σύνορα γειτονικού κράτους μέλους για λόγους τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας μπορεί να είναι:

(α) όσον αφορά τους κατοίκους παραμεθόριων περιοχών που υπόκεινται στην υποχρέωση θεώρησης βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 539/2001, διαβατήριο ή οποιοδήποτε άλλο έγκυρο έγγραφο που τους εξουσιοδοτεί να διέρχονται τα εξωτερικά σύνορα όπως προβλέπεται σύμφωνα με το άρθρο 17 παράγραφος 3 στοιχείο α) της σύμβασης Σένγκεν,

(β) όσον αφορά τους κατοίκους παραμεθόριων περιοχών που δεν υπόκεινται στην υποχρέωση θεώρησης βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 539/2001:

(i) τα έγγραφα που αναφέρονται στο σημείο α) ή

(ii) ειδική άδεια διέλευσης των συνόρων, η οποία εκδίδεται από το κράτος κατοικίας και προσυπογράφεται από τις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους διέλευσης των συνόρων.

Άρθρο 6 Διαμονή στην παραμεθόρια περιοχή

Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, οι μη υποκείμενοι σε υποχρέωση θεώρησης κάτοικοι παραμεθόριων περιοχών μπορούν να διαμένουν στην παραμεθόρια περιοχή του συγκεκριμένου κράτους μέλους για μέγιστο διάστημα επτά συνεχών ημερών. Η συνολική διάρκεια των διαδοχικών επισκέψεών τους στο συγκεκριμένο κράτος μέλος δεν πρέπει να υπερβαίνει τους τρεις μήνες ανά εξάμηνο.

Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, οι προθεσμίες αυτές μπορεί να παραταθούν.

Άρθρο 7 Σφραγίδα εισόδου και εξόδου

Τα κράτη μέλη μπορούν να παρεκκλίνουν από την υποχρέωση τοποθέτησης σφραγίδας εισόδου και εξόδου στα ταξιδιωτικά έγγραφα των κατοίκων παραμεθόριων περιοχών οι οποίοι διέρχονται τα εξωτερικά χερσαία σύνορα κράτους μέλους για λόγους τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται οι ακόλουθοι όροι:

α) ο κάτοχος ταξιδιωτικών εγγράφων δεν είναι υποκείμενος σε υποχρέωση θεώρησης βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 539/2001,

β) η συμμόρφωση με τα χρονικά όρια που προβλέπει το άρθρο 6 εξασφαλίζεται από άλλα μέσα, τα οποία πρέπει να προσδιορίζονται στις διμερείς συμφωνίες που προβλέπονται στα άρθρα 14 και 16.

Κεφάλαιο ΙΙΙ Θεωρήσεις για λόγους τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας

Άρθρο 8 Θεωρήσεις για λόγους τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας

1. Θεσπίζεται ειδική θεώρηση η οποία πρέπει να εκδίδεται για τους κατοίκους παραμεθόριων περιοχών για λόγους τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας.

2. Η εδαφική ισχύς των θεωρήσεων που αναφέρονται στην παράγραφο 1, οι οποίες εκδίδονται σε κατοίκους παραμεθόριων περιοχών που υπόκεινται στην υποχρέωση θεώρησης βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 539/2001, περιορίζεται στην παραμεθόρια περιοχή του κράτους μέλους που τις εκδίδει.

2. Η θεώρηση που προβλέπεται στην παράγραφο 1 παρέχει στους κατόχους τους την δυνατότητα πολλαπλών διελεύσεων των εξωτερικών χερσαίων συνόρων του ενλόγω κράτους μέλους καθώς και τη δυνατότητα διαμονής στην παραμεθόρια περιοχή του συγκεκριμένου κράτους μέλους για μέγιστο διάστημα επτά συνεχών ημερών.

Η συνολική διάρκεια των διαδοχικών επισκέψεων στο συγκεκριμένο κράτος μέλος δεν πρέπει να υπερβαίνει τους τρεις μήνες ανά εξάμηνο.

Άρθρο 9 Τύπος της θεώρησης

Οι θεωρήσεις που προβλέπονται στο άρθρο 8 πρέπει να εκδίδονται με βάση ένα ενιαίο τύπο (αυτοκόλλητη θεώρηση) σύμφωνα με τους κανόνες και τις προδιαγραφές του κανονισμού αριθ. 1683/95[22] του Συμβουλίου για την καθιέρωση θεώρησης ενιαίου τύπου. Η ενιαία μορφή θεώρησης που εκδίδεται για το σκοπό αυτό πρέπει να περιέχει το διακριτικό γράμμα “L” υπό τον τίτλο 11 (“τύπος θεώρησης”).

Άρθρο 10 Όροι έκδοσης

1. Οι θεωρήσεις που προβλέπονται στο άρθρο 8 μπορούν να εκδίδονται σε κατοίκους παραμεθόριων περιοχών οι οποίοι:

(α) κατέχουν έγκυρο έγγραφο που τους εξουσιοδοτεί να διέρχονται τα εξωτερικά σύνορα όπως ορίζονται στο άρθρο 17 παράγραφος 3 στοιχείο α) της σύμβασης Σέγκεν,

(β) προσκομίζουν, αν παραστεί ανάγκη, έγγραφα που αποδεικνύουν την ιδιότητά τους ως κατοίκους παραμεθόριων περιοχών και την ύπαρξη νόμιμων λόγων για την τακτική διέλευση των συνόρων για λόγους τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας, όπως είναι οι οικογενειακοί, κοινωνικοί, πολιτιστικοί ή οικονομικοί λόγοι, καθώς και, ενδεχομένως, αποδείξεις ότι διαθέτουν επαρκή μέσα διαβίωσης σε σχέση με τον σκοπό της διαμονής τους,

(γ) δεν είναι καταχωρημένοι στους καταλόγους ανεπιθύμητων όσον αφορά την απαγόρευση εισόδου στο σύστημα SIS,

(δ) δεν θεωρούνται ικανοί να διαταράξουν τη δημόσια τάξη, την εθνική ασφάλεια ή τις διεθνείς σχέσεις ενός από τα κράτη μέλη.

2. Οι θεωρήσεις που προβλέπονται στο άρθρο 8 δεν εκδίδονται στα σύνορα.

Άρθρο 11 Διάρκεια ισχύος

Οι θεωρήσεις που προβλέπονται στο άρθρο 8 έχουν ελάχιστη διάρκεια ισχύος ένα έτος και μέγιστη τρία έτη.

Άρθρο 12 Διοικητικές δαπάνες

1. Τα τέλη που αντιστοιχούν στο διοικητικό κόστος που συνεπάγεται η εξέταση αίτησης για την έκδοση των θεωρήσεων που αναφέρονται στο άρθρο 8 είναι αντίστοιχα με εκείνα που χρεώνονται για την έκδοση θεωρήσεων μικρής διάρκειας πολλαπλών εισόδων με αντίστοιχη διάρκεια ισχύος.

2. Κατά παρέκκλιση των διατάξεων της παραγράφου 1, τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίσουν να μειώσουν ή να παραιτηθούν από τα τέλη που αντιστοιχούν στο διοικητικό κόστος εξέτασης της αίτησης για την έκδοση των θεωρήσεων που αναφέρονται στο άρθρο 8 .

Άρθρο 13 Σχέση με την κοινή προξενική εγκύκλιο

Εκτός από την περίπτωση αντίθετων διατάξεων του παρόντος κανονισμού και υπό την επιφύλαξη του άρθρου 22, οι όροι και οι διαδικασίες έκδοσης των θεωρήσεων που αναφέρονται στο άρθρο 8 διέπονται από την κοινή προξενική εγκύκλιο[23].

Κεφάλαιο IV Εφαρμογή του καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας

Άρθρο 14 Συμφωνίες μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών

1. Με σκοπό την εφαρμογή καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας, τα κράτη μέλη εξουσιοδοτούνται να συνάπτουν συμφωνίες με γειτονικές τρίτες χώρες σύμφωνα με τους κανόνες του παρόντος κανονισμού.

Τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να διατηρούν ήδη υπάρχουσες συμφωνίες με γειτονικές τρίτες χώρες στον τομέα της τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας. Σε περίπτωση που οι συμφωνίες αυτές δεν συμβιβάζονται με τον παρόντα κανονισμό, τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη πρέπει να τις τροποποιήσουν κατά τρόπον ώστε να εξαλείψουν τις διαπιστωθείσες ασυμβατότητες.

2. Τα κράτη μέλη πρέπει να ζητούν προηγουμένως τη γνώμη της Επιτροπής για το συμβιβάσιμο των συμφωνιών αυτών με τον παρόντα κανονισμό πριν από τη σύναψη ή την τροποποίηση οποιασδήποτε συμφωνίας σχετικά με την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία με γειτονικές τρίτες χώρες.

Αν η Επιτροπή κρίνει ότι η συμφωνία είναι ασυμβίβαστη με τον παρόντα κανονισμό, ενημερώνει σχετικά το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος και το καλεί να τροποποιήσει τη συμφωνία κατά τρόπο ώστε να εξαλειφθούν οι διαπιστωθείσες ασυμβατότητες.

3. Τα κράτη μέλη διαβιβάζουν στην Επιτροπή αντίγραφο των συμφωνιών που προβλέπονται στην παράγραφο 1, και την ενημερώνουν για κάθε καταγγελία ή τροποποίηση των συμφωνιών αυτών.

Άρθρο 15 Αμοιβαιότητα

Τα κράτη μέλη, στο πλαίσιο των συμφωνιών που συνάπτουν με γειτονικές τρίτες χώρες, πρέπει να εξασφαλίζουν ότι η τρίτη χώρα επιφυλάσσει συγκρίσιμη μεταχείριση στους πολίτες της Ένωσης καθώς και στους υπηκόους τρίτων χωρών που κατοικούν νόμιμα στην παραμεθόρια περιοχή κράτους μέλους και που επιθυμούν να ταξιδέψουν στην παραμεθόρια περιοχή γειτονικής τρίτης χώρας.

Άρθρο 16 Συμφωνίες μεταξύ κρατών μελών

1. Τα κράτη μέλη που προβλέπονται στο άρθρο 3 στοιχείο α) σημεία (ii) και (iii), έχουν το δικαίωμα να συνάπτουν συμφωνίες τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας σύμφωνα με τους κανόνες που προβλέπει ο παρών κανονισμός.

2. Τα κράτη μέλη που προβλέπονται στην παράγραφο 1 μπορούν να διατηρήσουν τις ισχύουσες συμφωνίες που έχουν συνάψει μεταξύ τους σχετικά με την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία, μέχρι την έναρξη ισχύος της απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με την έγκριση της κατάργησης των συνοριακών ελέγχων στα κοινά τους σύνορα. Σε περίπτωση που οι συμφωνίες αυτές δεν συμβιβάζονται με τον παρόντα κανονισμό, τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη πρέπει να τις τροποποιήσουν κατά τρόπον ώστε να εξαλείψουν τις διαπιστωθείσες ασυμβατότητες.

3. Τα κράτη μέλη διαβιβάζουν στην Επιτροπή αντίγραφο των συμφωνιών που προβλέπονται στις παραγράφους 1 και 2, και την ενημερώνουν για κάθε καταγγελία ή τροποποίηση των συμφωνιών αυτών.

Άρθρο 17 Απλουστευμένη διέλευση των συνόρων

1. Οι συμφωνίες που προβλέπονται στα άρθρα 14 και 16 μπορεί να περιέχουν διατάξεις για την απλουστευμένη διέλευση των συνόρων, δυνάμει των οποίων τα κράτη μέλη:

(α) δημιουργούν ειδικά σημεία διέλευσης των συνόρων, μόνον για τους κατοίκους παραμεθόριων περιοχών,

(β) δημιουργούν ειδικούς διαδρόμους για τους κατοίκους παραμεθόριων περιοχών στα κανονικά σημεία διέλευσης των συνόρων,

(γ) εφόσον υπάρχει ειδικής φύσης αίτημα και λαμβανομένων υπόψη των τοπικών συγκυριών, επιτρέπουν τη διέλευση των συνόρων από τους κατοίκους παραμεθόριων περιοχών που δεν είναι υποκείμενοι σε υποχρέωση θεώρησης βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 539/2001 εκτός των επιτρεπομένων σημείων διέλευσης και των καθορισμένων ωρών.

2. Όταν ένα κράτος μέλος αποφασίσει να απλουστεύσει τη διέλευση των συνόρων για τους κατοίκους παραμεθόριων περιοχών σύμφωνα με την παράγραφο 1, η απλούστευση αυτή επεκτείνεται αυτόματα σε κάθε πολίτη της Ένωσης, καθώς και στους υπηκόους τρίτων χωρών που έχουν το κοινοτικό δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που είναι υποκείμενοι στην υποχρέωση θεώρησης, που κατοικούν στην παραμεθόρια περιοχή.

3. Κατά παρέκκλιση του άρθρου 6 της σύμβασης Σένγκεν, τα άτομα που είναι γνωστά από τη συνοριακή φρουρά λόγω τακτικής διέλευσης των συνόρων θα υπόκεινται μόνο σε τυχαίους δειγματοληπτικούς ελέγχους στα σημεία συνοριακής διέλευσης που προβλέπονται στην παράγραφο 1, σημείο α), καθώς και στους διαδρόμους που προβλέπονται στην παράγραφο 1, σημείο β).

Κεφάλαιο V Τελικές διατάξεις

Άρθρο 18 Θέουτα και Μελίλλια

Οι διατάξεις του παρόντος κανονισμού δεν επηρεάζουν τις ειδικές ρυθμίσεις που εφαρμόζονται στις πόλεις Θέουτα και Μελίλλια, όπως ορίζονται στη δήλωση του Βασιλείου της Ισπανίας για τις πόλεις Θέουτα και Μελίλλια στην τελική πράξη της συμφωνίας προσχώρησης του Βασιλείου Ισπανίας στη σύμβαση εφαρμογής της συμφωνίας Σένγκεν της 14ης Ιουνίου 1985[24].

Άρθρο 19 Κυρώσεις

1. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι κάθε καταχρηστική εφαρμογή του καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας, όπως θεσπίζεται από τον παρόντα κανονισμό και όπως εφαρμόζεται από τις διμερείς συμφωνίες που προβλέπονται στα άρθρα 14 και 16, υπόκειται στις προβλεπόμενες από το εθνικό δίκαιο κυρώσεις.

Οι προβλεπόμενες κυρώσεις πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές και να εμπεριέχουν τη δυνατότητα ακύρωσης και ανάκλησης της ειδικής άδειας διέλευσης των συνόρων που προβλέπεται στο άρθρο 5 στοιχείο β), καθώς και της θεώρησης που εκδίδεται για λόγους τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας.

2. Τα κράτη μέλη υποχρεούνται να τηρούν μητρώα για όλα τα πρόσωπα στα οποία έχουν επιβληθεί κυρώσεις σύμφωνα με την παράγραφο 1. Οι πληροφορίες αυτές πρέπει να διαβιβάζονται κάθε εξάμηνο στα λοιπά κράτη μέλη και στην Επιτροπή.

Άρθρο 20 Έκθεση σχετικά με την εφαρμογή του καθεστώτος

Το αργότερο δύο έτη μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού, η Επιτροπή θα υποβάλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με τη λειτουργία και την εφαρμογή του καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας, όπως καθιερώθηκε από τις διμερείς συμφωνίες που συνάφθηκαν με βάση τον παρόντα κανονισμό και σύμφωνα με αυτόν, συνοδευόμενη, ενδεχομένως, από κατάλληλες νομοθετικές προτάσεις.

Άρθρο 21 Τροποποιήσεις της σύμβασης Σένγκεν

Το άρθρο 136 παράγραφος 3 της σύμβασης Σένγκεν αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

“3. Η παράγραφος 2 δεν εφαρμόζεται στις συμφωνίες που αφορούν την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία, για τις οποίες ισχύουν οι διατάξεις του άρθρου 14 του [κανονισμού αριθ. … του παρόντος κανονισμού ].”

Άρθρο 22 Τροποποίηση της κοινής προξενικής εγκυκλίου

Η κοινή προξενική εγκύκλιος τροποποιείται ως εξής:

1) Στο μέρος I, σημείο 2, προστίθεται το ακόλουθο σημείο 2.3α:

“2.3α Θεωρήσεις εκδιδόμενες για λόγους τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας

Στην περίπτωση υπηκόων τρίτων χωρών οι οποίοι πρέπει να διέρχονται τακτικά τα σύνορα γειτονικού κράτους μέλους για λόγους τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας, όπως ορίζεται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. [...]*, μπορεί να χορηγείται θεώρηση με εδαφική ισχύ περιορισμένη στην παραμεθόρια περιοχή του κράτους μέλους έκδοσης. Η θεώρηση αυτή παρέχει στον κάτοχό της το δικαίωμα πολλαπλής διέλευσης των συνόρων του εκδίδοντος κράτους μέλους, υπό την επιφύλαξη ότι η συνολική διάρκεια των διαδοχικών διαμονών στην παραμεθόρια περιοχή αυτού του κράτους μέλους δεν υπερβαίνει τους τρεις μήνες ανά εξάμηνο.

Σύμφωνα με τον [κανονισμό (ΕΚ) αριθ. … τον παρόντα κανονισμό ], η θεώρηση αυτή θα έχει ελάχιστη διάρκεια ισχύος ένα έτος και μέγιστη πέντε έτη.

Η έκδοση των θεωρήσεων για λόγους τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας δεν μπορεί να γίνεται στα σύνορα.

____________________________________________

* ΕΕ L ….”

2) Στο μέρος V, σημείο 1.4, προστίθεται η ακόλουθη περίπτωση:

- “Έγγραφα που μπορεί να ζητηθούν πριν από την έκδοση θεώρησης “L”:

- Βεβαίωση που να πιστοποιεί την κατοικία στην παραμεθόρια περιοχή,

- Οποιοδήποτε έγγραφο που να αιτιολογεί την ανάγκη συχνής διέλευσης των συνόρων για λόγους τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας όπως είναι οι βεβαιώσεις ή τα πιστοποιητικά που αιτιολογούν οικογενειακούς δεσμούς, έγγραφα που πιστοποιούν την κατοχή περιουσιακών στοιχείων στην άλλη πλευρά των συνόρων, κ.λπ.”

3) Στο μέρος VI, σημείο 1.1, η τελευταία περίπτωση αντικαθίσταται από τα ακόλουθα: “περιορισμένη εδαφική ισχύ δεν μπορεί να εφαρμοστεί μόνο σε μέρος του εδάφους ενός [κράτους μέλους], με εξαίρεση τις θεωρήσεις τύπου “L”, που εκδίδονται για λόγους τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας”,

4) Το μέρος VI, σημείο 1.7 ( 'υπό τον τίτλο' ΤΥΠΟΣ ΘΕΩΡΗΣΗΣ) τροποποιείται ως εξής:

- Η πρώτη παράγραφος αντικαθίσταται από τα ακόλουθα:“Για τη διευκόλυνση της κατάστασης όσον αφορά τις αρχές ελέγχου, ο τίτλος αυτός θα ορίζει τον τύπο θεώρησης με τα γράμματα Α, Β, Γ, Δ και L ως εξής:”,

- Μετά την περίπτωση “Δ+Γ […]”, προστίθεται η ακόλουθη περίπτωση:Θεωρήσεις “L: εκδιδόμενες για λόγους τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας”

5) Στο μέρος VII, σημείο 4, προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος:

“Τα τέλη που αντιστοιχούν στο διοικητικό κόστος που πρέπει να χρεώνεται για την έκδοση θεωρήσεων για λόγους τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας, μπορούν να μειωθούν ή να καταργηθούν σύμφωνα με τις διατάξεις του [κανονισμού (ΕΚ) αριθ. … του παρόντος κανονισμού ].”

Άρθρο 23

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα στα κράτη μέλη σύμφωνα με τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας .

Βρυξέλλες,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος

ANNEX COMMENTARY ON THE ARTICLES

Article 1

This Article specifies the purpose of the Regulation, which is to establish a local border traffic regime at the external land borders of the Member States, and to authorise them to conclude or maintain bilateral agreements with neighbouring countries for that purpose.

In order to take into account the situation of those third countries subject to a visa obligation, a specific “L” visa is also established.

Article 2

This Article specifies that the Regulation does not aim at regulating and thus does not affect provisions regulating long-term stays, the exercise of an economic activity, and those related to customs and taxation matters.

Article 3

This Article defines the terms used in the proposal.

(a) The scope of the definition of ‘external land borders’ has already been explained under point 2 of the Explanatory Memorandum. This excludes the borders with those Member States who are not fully implementing, nor bound to implement in full, the Schengen acquis (i.e., the United Kingdom and Ireland).

(b) The maximum width of the border area (30 and, in justified cases, 35 kilometres) is the result of the discussions had within the Council on this issue, when examining the 2003 proposals.

(c) There is as yet no definition of ‘local border traffic’. This definition is therefore derived from existing practice (i.e., bilateral agreements). Two elements seem essential to define ‘local border traffic’: the residence in the border area and the regular crossing of the border in order to stay, for a limited period, in the border area of the neighbouring country.

(d) This point defines those third country nationals enjoying the Community right to free movement, i.e.:

- members of the family of Union citizens in those cases falling under the scope of Directive 2004/38/EC;

- third country nationals, as well as members of their families, of those third countries which have concluded an agreement with the Community and its Member States on the right to free movement (currently, EEA countries and Switzerland).

(e) Two conditions are established in order to be considered as 'border resident': the actual residence in the border area, as defined above under (b), and a minimum residence period of one year in that area. It shall be noted that this definition does not cover EU citizens and third-country nationals enjoying the Community right to free movement, as defined under point (d) (the reasons are given in point 2 of the Explanatory Memorandum).

(f) As regards the definition of ‘visa’, a distinction has been made between the Member States fully implementing the Schengen acquis (and thus issuing the uniform visa) and those not fully implementing the Schengen acquis. This distinction has been made because the latter do not apply the Schengen provisions on the uniform visa (including the Common Consular Instructions) and thus cannot issue the “L” visa until the date when the Council authorises them to fully implement the Schengen acquis.

(g) This point clarifies the scope of the “Schengen acquis”.

(h) This point specifies what is meant by “Schengen Convention”.

Article 4

The conditions listed in this Article for the entry of border residents are, to a great extent, those provided by Article 5(1) of the Schengen Implementing Convention (SIC). The differences concern the following elements:

- the documents valid for crossing the border (see below the commentary on Article 5);

- the need to prove, if necessary, the residence in the border area and the reasons for the frequent crossing of the border on grounds of local border traffic. The assessment of means of subsistence shall be linked to the purpose of stay.

It shall be noted that the reference to “threat to public health” has been introduced in order to ensure consistency with the proposal for a Council Regulation establishing a Community Code on the rules governing the movement of persons across borders (COM(2004)391 of 26.5.2004).

Article 5

Documents valid to cross the external land border of a Member State by a third country national are, generally speaking, a passport or an equivalent international travel document. In the framework of local border traffic, it is proposed to facilitate border crossing to bona fide border residents not requiring a visa by allowing them to cross the external land borders also on the basis of a specific border crossing permit, issued by the State of residence and countersigned by the competent authorities of the Member State whose border is crossed.

Article 6

The maximum duration of stay in the border area of a Member State for the purpose of local border traffic is fixed at seven consecutive days; this figure is inspired by the current practice (bilateral agreements). The maximum duration of the stay in the border area cannot exceed the general time-limit for a short stay, which is three months within any half-year period.

An extension of the above time-limits can be granted only in exceptional cases, such as for humanitarian reasons, illness, accidents etc.

Article 7

This Article derogates from the general obligation of affixing an entry and exit stamp on the travel documents of third country nationals. However, such derogation is only possible for border residents not subject to the visa obligation and provided that Member States are able to ensure by any other means (e.g., through electronic registers) the respect of time limits.

Article 8

This Article establishes the specific visa to be issued to border residents for the purpose of local border traffic (“L” visa) and defines its characteristics.

Article 9

The “L” visa will be issued in the same format (visa sticker) than other uniform visas, as laid down by Regulation No 1683/95 (as last amended by Regulation No 334/2002).

Article 10

The conditions for issuing the “L” visa are equivalent to the general entry conditions as laid down in Article 4 of this Regulation.

It is also specified that “L” visas cannot be issued at the border.

Article 11

This Article specifies the minimum and maximum validity of the “L” visa.

Article 12

This Article provides for the possibility of reducing or waiving the fees related to the issuing of the “L” visa.

Article 13

The provisions of the Common Consular Instructions shall apply to the issuing of the “L” visa, except for those aspects which are regulated differently in the present Regulation.

Article 14

This Article authorises Member States to maintain or conclude agreements with neighbouring third countries on local border traffic, provided that such agreements are compatible with the rules set out in the present Regulation. At the same time, Member States shall eliminate any incompatibility between existing agreements and the rules set in this Regulation.

In order to assess their compatibility with the present Regulation, such agreements, as well as their modification or denunciation, have to be transmitted to the Commission.

Article 15

The establishment of a local border traffic regime with a neighbouring third country aims at facilitating the crossing of the external land border of a Member State for bona fide third country nationals resident in the border area of that neighbouring country. This Article requests Member States to ensure that, at least, an equivalent treatment is reserved to both citizens of the Union and third country nationals, lawfully resident in their border areas, wishing to cross the border and stay in the border area of the neighbouring third country.

Article 16

A regime of local border traffic may also be established at the “temporary external borders” between Member States. The latter are therefore authorised to conclude bilateral agreements between them, provided that they are in compliance with this Regulation.

Article 17

This Article reflects, to a great extent, existing practices. In order to facilitate border crossing to border residents, Member States may, in their bilateral agreements implementing this Regulation, provide for the possibility of:

(a) setting up specific border crossing points open solely for border residents;

(b) reserving specific lanes to border residents;

(c) authorising border residents not subject to the visa obligation to cross the border outside authorised border crossing points and hours, but only where circumstances justify it (for instance, in case of a village situated across the border). It shall be noted that this possibility is already envisaged both in Article 3(1) of the Schengen Implementing Convention and in point 1.3, Part I, of the Common Manual.

The second paragraph automatically extends the above facilitation, whenever granted, to Union citizens residing in the border area, as well as to third country nationals enjoying the Community right to free movement. This provision is needed since they are otherwise excluded from the scope of this Regulation because they already enjoy, under Community law, specific rights related to free movement which, generally speaking, go beyond what is foreseen in the present proposal (for instance, as regards time-limits for stay, or entry conditions).

The third paragraph provides for a less systematic check to be carried out at the border crossing points and at the lanes reserved to border residents. This is justified by the fact that most of the persons crossing the border at those border crossing points/lanes are well known to the border guard, due to the fact that they cross that very same border crossing point every day or, in any case, very frequently. Thus, such persons do not need to be checked every time they cross the border. A similar provision is also contained in the Common Manual (see point 1.3.5.3 of part II).

Article 18

This Article specifies that the border crossing regime currently applied in the Spanish towns of Ceuta and Mellilla is not affected by the present Regulation.

Article 19

This Article obliges Member States to impose penalties against any misuse of the local border traffic regime, as well as to keep record of persons sanctioned. Such information, to be transmitted to the other Member States and to the Commission, will be important in order to monitor the implementation of the regime (Article 20).

Article 20

After two years from the entry into force of this Regulation, an assessment of the implementation of the regime will be made by the Commission, which will have to report on it to the EP and the Council and, if necessary, propose the appropriate legislative adaptations.

Article 21

Article 136, paragraph 3 of the Schengen Implementing Convention – related to the information to be provided to other Member States when concluding bilateral agreements on local border traffic - is replaced by the provisions of Article 14 of this Regulation.

Article 22

This Article amends the Common Consular Instructions in order to introduce the new type of visa (“L”) and specify its characteristics.

Article 23

Standard provision.

[1] Μερικά κράτη μέλη έχουν συνάψει διμερείς συμφωνίες τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας με τους γείτονές τους. Αν θέλετε να έχετε μια σφαιρική εικόνα των συμφωνιών αυτών μπορείτε να συμβουλευθείτε το έγγραφο εργασίας της Επιτροπής «Ανάπτυξη του κεκτημένου σχετικά με την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία» , SEC(2002)947 της 9.9.2002.

[2] COM(2003)502 – 2003/0193 (CNS), για την εγκαθίδρυση καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας στα εξωτερικά χερσαία σύνορα των κρατών μελών, και COM(2003)502 - 2003/0194 (CNS), για την εγκαθίδρυση καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας στα προσωρινά εξωτερικά χερσαία σύνορα μεταξύ κρατών μελών.

[3] Βλ. παραδείγματος χάρη, την απόφαση του Δικαστηρίου της 11ης Ιουνίου 1991 στην υπόθεση C 300/89 (Επιτροπή κατά Συμβουλίου).

[4] Απόφαση 2004/927/ΕΚ του Συμβουλίου της 22ας Δεκεμβρίου 2004, η οποία προβλέπει ότι ορισμένοι τομείς που καλύπτονται από τον Τίτλο IV, του τρίτου μέρους της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας πρέπει να διέπονται από τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 251 της συνθήκης αυτής (ΕΕ L 396 της 31.12.2004, σ. 45).

[5] ΕΕ C 313 της 16.12.2002, σ.1.

[6] ΕΕ L 176 της 10.07.99, σ.35

[7] Με εξαίρεση το άρθρο 5, παράγραφος 1, στοιχείο δ), της σύμβασης Σένγκεν, που συνδέεται με το σύστημα πληροφόρησης Σένγκεν.

[8] Με εξαίρεση τα παραρτήματα 1-3, 7, 8 και 15 της κοινής προξενικής εγκυκλίου, τα οποία έχουν δεσμευτική ισχύ και εφαρμόζονται στα νέα κράτη μέλη από την ημερομηνία προσχώρησης.

[9] Ως προς αυτό, επισημαίνεται ότι τα γράμματα που προσδιορίζουν τον τύπο της εκδιδόμενη θεώρησης ('A', 'B', 'Γ', 'Δ' και - μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού το γράμμα 'L') δεν αποτελούν μέρος του πρότυπου ενιαίας μορφής για τις θεωρήσεις. Η χρησιμοποίηση των διαφόρων γραμμάτων για τους διάφορους τύπους θεωρήσεων προσδιορίζεται στην κοινή προξενική εγκύκλιο (μέρος VI, σημείο 1.7) και για το λόγο αυτό δεν ισχύει για τα νέα κράτη μέλη μέχρις ότου εφαρμόσουν πλήρως το κεκτημένο Σέγκεν. Ωστόσο, τα νέα κράτη μέλη, όπως ενεργούν και για άλλους τύπους θεωρήσεων, μπορούν ήδη να χρησιμοποιούν το γράμμα “L” για την επισήμανση των θεωρήσεων που εκδίδουν με βάση την εθνική τους νομοθεσία για τους σκοπούς της τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας.

[10] ΕΕ C […], σ. […].

[11] ΕΕ C […], σ. […].

[12] COM(2002)233 τελικό της 7.5.2002.

[13] ΕΕ L 81 της 21.3.2001, σ. 1. Κανονισμός, όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (EΚ) αριθ. 453/2003 (ΕΕ L 69, 13.3.2003, σ.10).

[14] ΕΕ L 239 της 22.9.2000, σ. 69.

[15] ΕΕ L 176 της 10.7.1999, σ. 36.

[16] ΕΕ L 176 της 10.7.1999, σ. 31.

[17] ΕΕ L 131 της 1.6.2000, σ. 43.

[18] ΕΕ L 64 της 7.3.2002, σ. 20.

[19] ΕΕ L 370 της 17.12.2004, σ. 78.

[20] ΕΕ L 158 της 30.4.2004, σ. 77.

[21] ΕΕ L 176 της 10.7.1999, σ. 1.

[22] ΕΕ L 164 της 14.7.1995, σ. 1.

[23] ΕΕ C 310 της 19.12.2003, σ.1.

[24] ΕΕ L 239 της 22.9.2000, σ. 69.