Πρώτον, οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να εκφράζουν τις απόψεις τους κατά τη διάρκεια ολόκληρου του κύκλου ζωής μιας πολιτικής. Οι «χάρτες πορείας» και οι «εξαρχής εκτιμήσεις επιπτώσεων» θα παρέχουν στους ενδιαφερομένους την ευκαιρία να υποβάλουν σχόλια και θα τους παρακινούν να παράσχουν σχετικές πληροφορίες, ήδη από τις απαρχές των εργασιών σχετικά με μια νέα πρωτοβουλία. Θα διεξάγονται επίσης δημόσιες διαβουλεύσεις διάρκειας δώδεκα εβδομάδων κατά την εκπόνηση νέων προτάσεων και κατά την αξιολόγηση και τη διενέργεια ελέγχων καταλληλότητας της ισχύουσας νομοθεσίας. Μετά την έγκριση μιας πρότασης από την Επιτροπή, τα εθνικά κοινοβούλια έχουν την ευκαιρία να παράσχουν αιτιολογημένες γνώμες σχετικά με την επικουρικότητα. Επιπλέον, η Επιτροπή θα καλεί τους πολίτες ή τους ενδιαφερομένους να υποβάλουν σχόλια εντός διαστήματος οκτώ εβδομάδων: η Επιτροπή θα συγκεντρώνει τα σχόλια αυτά και θα τα παρουσιάζει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, προκειμένου να ληφθούν υπόψη στη νομοθετική συζήτηση.

Δεύτερον, όλοι οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να υποβάλουν σχόλια σχετικά με τις πράξεις που καθορίζουν τα τεχνικά ή ειδικά στοιχεία που είναι αναγκαία για την εφαρμογή της νομοθεσίας που έχει εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Για πρώτη φορά τα σχέδια κειμένων των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων θα είναι ανοικτά στο ευρύ κοινό στον δικτυακό τόπο της Επιτροπής για τέσσερις εβδομάδες, παράλληλα με τη διαβούλευση που διενεργείται με τους εμπειρογνώμονες στα κράτη μέλη. Οι σημαντικές εκτελεστικές πράξεις που υπόκεινται σε γνωμοδότηση επιτροπής θα δημοσιοποιούνται επίσης για τέσσερις εβδομάδες, δίνοντας στους ενδιαφερομένους τη δυνατότητα να υποβάλουν σχόλια πριν διεξαχθεί οποιαδήποτε ψηφοφορία από τα κράτη μέλη στην οικεία επιτροπή . Η Επιτροπή θα δημοσιεύει ηλεκτρονικό ενδεικτικό κατάλογο τυχόν τέτοιων πράξεων στο στάδιο του σχεδιασμού, προκειμένου να είναι δυνατός ο προγραμματισμός εκ μέρους των ενδιαφερομένων. Θα είναι επίσης απαραίτητη η διενέργεια αναλογικών εκτιμήσεων επιπτώσεων σε όποιες περιπτώσεις οι επιπτώσεις είναι πιθανό να είναι σημαντικές.

Δεδομένων του ρόλου και της αυτονομίας των κοινωνικών εταίρων, θα ισχύουν ειδικές ρυθμίσεις για τις διαβουλεύσεις της Επιτροπής δυνάμει του άρθρου 154 της ΣΛΕΕ και για τις προτάσεις της δυνάμει του άρθρου 155 της ΣΛΕΕ.

2.2.Εξηγώντας καλύτερα το έργο μας και τους λόγους της δράσης μας

Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να εξηγούμε καλύτερα τους λόγους της δράσης μας, τα αποτελέσματα που ελπίζουμε να πετύχουμε και τις επιπτώσεις που ενδέχεται να προκύψουν. Κάθε πρόταση της Επιτροπής θα συνοδεύεται από βελτιωμένη αιτιολογική έκθεση. Επιπλέον της επεξήγησης του στόχου του προτεινόμενου μέτρου, σε αυτή θα εξηγείται πώς εφαρμόστηκαν οι αρχές σχετικά με τη βελτίωση της νομοθεσίας: γιατί η πρωτοβουλία είναι αναγκαία, γιατί αποτελεί το καλύτερο εργαλείο που μπορεί να χρησιμοποιήσει η ΕΕ, τι άποψη έχουν οι ενδιαφερόμενοι και ποιες είναι οι ενδεχόμενες περιβαλλοντικές, κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, ιδίως για την ανταγωνιστικότητα και τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ). Θα περιλαμβάνει επίσης λεπτομερέστερη επεξήγηση για τον τρόπο που η πρωτοβουλία πληροί τον διττό έλεγχο επικουρικότητας (γιατί ο εν λόγω στόχος δεν μπορεί να επιτευχθεί μόνον από τα κράτη μέλη) και αναλογικότητας (γιατί το προτεινόμενο μέτρο δεν υπερβαίνει τα όρια που είναι αναγκαία για την επίτευξη του στόχου του). Η εν λόγω διαδικασία είναι ουσιώδους σημασίας για την προώθηση της υποχρέωσης λογοδοσίας.

2.3.Πώς η νομοθεσία της ΕΕ επηρεάζει τους πολίτες, τις επιχειρήσεις και την κοινωνία συνολικά – η ευκαιρία καθενός να διατυπώσει την άποψή του

Η Επιτροπή επιθυμεί οι ενδιαφερόμενοι να είναι σε θέση να υποβάλουν σχόλια όχι μόνο σε προκαθορισμένα «σημεία ελέγχου» καθώς αναπτύσσεται μια συγκεκριμένη πολιτική, αλλά για οποιαδήποτε πτυχή της πολιτικής και της νομοθεσίας της ΕΕ ανά πάσα στιγμή. Θέλουμε να γνωρίζουμε πώς η νομοθεσία της ΕΕ επηρεάζει τους πολίτες και τις επιχειρήσεις και πώς μπορούμε να αυξήσουμε την αποτελεσματικότητά της.

Μια νέα ενότητα με τίτλο «Lighten the Load – Have Your Say» στον ιστότοπο της Επιτροπής σχετικά με τη βελτίωση της νομοθεσίας θα δίνει σε όλους την ευκαιρία να εκφράζουν δημόσια τις απόψεις τους και να διατυπώνουν τα σχόλιά τους σχετικά με την ισχύουσα νομοθεσία και τις πρωτοβουλίες της ΕΕ επιπλέον των επίσημων διαβουλεύσεων που πραγματοποιεί η Επιτροπή. Θέλουμε να μάθουμε τι οι πολίτες θεωρούν εκνευριστικό, επαχθές ή χρήζον βελτίωσης. Θα ανταποκρινόμαστε δίνοντας αμέσως συνέχεια ή διαβιβάζοντας το σχόλιο προς περαιτέρω εξέταση από τη νέα πλατφόρμα ενδιαφερομένων που περιγράφεται παρακάτω. Η δυνατότητα αυτή θα προσφέρει στους πολίτες, στους κοινωνικούς εταίρους και στις επιχειρήσεις της ΕΕ ένα άμεσο μέσο κατανόησης και επηρεασμού της πολιτικής της ΕΕ με τη χρήση διαδραστικών και κατάλληλων για την ψηφιακή εποχή εργαλείων.

3.Βελτίωση του έργου μας: καλύτερα εργαλεία για καλύτερες πολιτικές

3.1.Επίτευξη των στόχων μας: η βελτίωση της νομοθεσίας ως ισορροπημένο θεματολόγιο

Βελτίωση της νομοθεσίας δεν σημαίνει προτίμηση ορισμένων πολιτικών ή στόχων έναντι άλλων. Σημαίνει σαφήνεια ως προς τους στόχους, όποιοι και αν είναι αυτοί. Σημαίνει να διασφαλίζεται ότι η πολιτική λύση είναι ο καλύτερος και λιγότερος επαχθής τρόπος να επιτευχθούν οι εν λόγω στόχοι και σημαίνει να είμαστε ειλικρινείς για το πόσο καλά λειτουργούν οι λύσεις. Όλες οι σημαντικές επιπτώσεις – είτε είναι θετικές είτε αρνητικές, είτε μπορούν να ποσοτικοποιηθούν είτε όχι – πρέπει να αποτελούν αντικείμενο ανάλυσης και προβληματισμού.

Από σήμερα θα εφαρμόζονται στις εργασίες της Επιτροπής νέες, ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές για τη βελτίωση της νομοθεσίας. Μέσω αυτών θα διασφαλιστεί ότι οι οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις θα συνεχίσουν να εξετάζονται παράλληλα σε όλες τις εργασίες ανάλυσης της Επιτροπής από κοινού με τα θεμελιώδη δικαιώματα. Οι εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές ανανεώνουν τη δέσμευση της Επιτροπής να χρησιμοποιεί τα καλύτερα διαθέσιμα αποδεικτικά και επιστημονικά στοιχεία και ενισχύουν τη δέσμευση για εκπόνηση σαφών σχεδίων παρακολούθησης και εφαρμογής πριν από την έγκριση των μέτρων. Θα διασφαλίζουν επίσης ότι η διατήρηση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ και της βιώσιμης ανάπτυξης της ΕΕ εξακολουθούν να αποτελούν προτεραιότητα σε κάθε πτυχή του έργου μας.

Κατά την εξέταση πολιτικών λύσεων, θα εξετάζουμε τόσο ρυθμιστικά όσο και άρτια σχεδιασμένα μη ρυθμιστικά μέσα, καθώς και βελτιώσεις στην εφαρμογή και την επιβολή της ισχύουσας νομοθεσίας. Θα εξασφαλίζουμε λύσεις που αξιοποιούν όλες τις δυνατότητες που μπορούν να προσφέρουν σήμερα και ενδέχεται να προσφέρουν αύριο η ψηφιακή τεχνολογία και οι λοιπές τεχνολογίες, που δεν θα περιορίζουν την καινοτομία και θα λειτουργούν αποτελεσματικά τόσο στον ψηφιακό όσο και στον υλικό κόσμο.

Δίδουμε ιδιαίτερη προσοχή στους κανόνες που επηρεάζουν τις ΜΜΕ, οι οποίες πολύ συχνά θεωρούν ότι παρεμποδίζονται από τη γραφειοκρατία. Ωστόσο, δεν προέρχονται όλοι οι εν λόγω κανόνες από τις Βρυξέλλες. Επίσης, πολλοί κανόνες της ΕΕ αφορούν τόσο τις μικρότερες επιχειρήσεις όσο και τις μεγαλύτερες εταιρείες: ένας εργαζόμενος σε μια μικρή επιχείρηση κατασκευής βιοτεχνικών προϊόντων έχει το ίδιο δικαίωμα προστασίας της υγείας και της ασφάλειας με κάποιον που εργάζεται στις εγκαταστάσεις παραγωγής σε ένα πολύ μεγάλο εργοστάσιο. Εάν, ωστόσο, το νομοθετικό πλαίσιο είναι υπερβολικά πολύπλοκο, επαχθές ή γραφειοκρατικό, υπάρχει ο κίνδυνος οι μικρότερες επιχειρήσεις απλώς να μην μπορούν να το τηρήσουν — ως εκ τούτου, οι εργαζόμενοι δεν προστατεύονται ή οι λιγοστοί εταιρικοί πόροι διατίθενται μόνο για την εφαρμογή των κανόνων, αντί για την ανάπτυξη των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων και τη δημιουργία θέσεων εργασίας.

Θα εφαρμόζουμε την αρχή της «προτεραιότητας στις μικρές επιχειρήσεις» πιο διεξοδικά κατά την κατάρτιση των πρωτοβουλιών: λαμβάνοντας υπόψη τα συμφέροντα των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων κατά τον σχεδιασμό και την αξιολόγηση των πολιτικών και προβλέποντας ένα απλουστευμένο καθεστώς για αυτές, μεταξύ άλλων μια ρητή εξαίρεση για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις, σε όποια περίπτωση αυτό είναι δυνατόν και έχει νόημα. Στις περιπτώσεις που τίποτα από τα δύο δεν είναι εφικτό, για παράδειγμα επειδή δεν θα επέτρεπε την αποτελεσματική επίτευξη των κοινωνικών, περιβαλλοντικών και οικονομικών στόχων της προτεινόμενης νομοθεσίας, η Επιτροπή θα εξηγεί τους λόγους.

3.2.Μια Επιτροπή που είναι ανοιχτή στον έλεγχο

Οι ανωτέρω δεσμεύσεις συνιστούν μια φιλόδοξη αλλαγή του τρόπου λειτουργίας μας. Ο έλεγχος μπορεί να μας βοηθήσει να παραμείνουμε προσηλωμένοι στις αρχές μας για τη βελτίωση της νομοθεσίας, εξασφαλίζοντας τη διατύπωση προτάσεων που βασίζονται στα καλύτερα διαθέσιμα στοιχεία και στις καλύτερες διαθέσιμες αναλύσεις.

Από το 2006, η επιτροπή εκτίμησης επιπτώσεων επιτελεί τον εν λόγω ελεγκτικό ρόλο. Εξασφαλίζει την ποιότητα των εργασιών εκτίμησης επιπτώσεων της Επιτροπής πριν από τη λήψη των αποφάσεων σχετικά με νέες πρωτοβουλίες. Όπως ανακοινώθηκε τον Δεκέμβριο του 2014, μία νέα επιτροπή ρυθμιστικού ελέγχου θα αντικαταστήσει την υφιστάμενη επιτροπή και θα έχει ενισχυμένο ρόλο.

Η νέα επιτροπή θα αξιολογεί την ποιότητα των εκτιμήσεων επιπτώσεων που παρέχουν τεκμηρίωση στο πλαίσιο της λήψης πολιτικών αποφάσεων. Αν η Επιτροπή αποφασίζει να αναλάβει δράση χωρίς να υπάρχει επαρκής συνοδευτική εκτίμηση επιπτώσεων, θα εξηγεί δημόσια τους λόγους. Σε αντίθεση με το παρελθόν, η επιτροπή θα ελέγχει επίσης τις σημαντικές αξιολογήσεις και τους σημαντικούς «ελέγχους καταλληλότητας» της ισχύουσας νομοθεσίας.

Η σύνθεση της επιτροπής θα της επιτρέπει να εκδίδει αμερόληπτη γνωμοδότηση με βάση την ολοκληρωμένη τεχνογνωσία των σχετικών αναλυτικών μεθόδων. Ως εκ τούτου, η νέα επιτροπή θα απαρτίζεται από τον Πρόεδρό της και από έξι μέλη, τα οποία, για πρώτη φορά, θα εργάζονται με πλήρη απασχόληση και θα είναι ανεξάρτητα από οποιεσδήποτε αρμοδιότητες πολιτικής στο πλαίσιο της Επιτροπής. Επιπλέον, τρία από τα εν λόγω μέλη θα προσλαμβάνονται εκτός των θεσμικών οργάνων της ΕΕ για προκαθορισμένη, μη ανανεώσιμη θητεία. Όλα τα μέλη θα επιλέγονται με αυστηρές και αντικειμενικές διαδικασίες επιλογής βάσει της εμπειρογνωμοσύνης τους.