Γλωσσαριο

ASECNA : Οργανισμός για την Ασφάλεια της Αεροναυτιλίας στην Αφρική και στη Μαδαγασκάρη (στα γαλλικά: Agence pour la sécurité de la navigation aérienne en Afrique et à Madagascar, στα αγγλικά: Agency for the Safety of Aerial Navigation in Africa)

COMESA : Κοινή Αγορά της Ανατολικής και Μεσημβρινής Αφρικής

ECOWAS : Οικονομική Κοινότητα των Δυτικοαφρικανικών Κρατών (στα αγγλικά: Economic Community of West African States, στα γαλλικά: Communauté économique des Etats de l'Afrique de l'Ouest, Cedeao)

IOC : Επιτροπή του Ινδικού Ωκεανού

IRCC : Διαπεριφερειακή Επιτροπή Συντονισμού

RISM : Μηχανισμός Στήριξης Περιφερειακής Ολοκλήρωσης

RISP : Πρόγραμμα Στήριξης Περιφερειακής Ολοκλήρωσης

SADC : Κοινότητα για την Ανάπτυξη της Μεσημβρινής Αφρικής

UEMOA : Δυτικοαφρικανική Οικονομική και Νομισματική Ένωση (στα γαλλικά: Union économique et monétaire ouest africaine, στα αγγλικά: West African Economic and Monetary Union, WAEMU)

UNIDO : Οργανισμός Βιομηχανικής Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών

ΑΚΕ : Κράτη της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού

ΔΑΑ : Διακυβερνητική Αρχή για την Ανάπτυξη

ΕΚ : Ευρωπαϊκή Κοινότητα

ΕΤΑ : Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης

ΚΑΑ : Κοινότητα Ανατολικής Αφρικής

ΣΟΕΣ : Συμφωνία οικονομικής εταιρικής σχέσης

ΥΕΕ : Υπηρεσία εσωτερικού ελέγχου

Συνοψη

I. Η περιφερειακή ολοκλήρωση συνιστά τη διαδικασία συνεργασίας γειτονικών χωρών, με σκοπό τη βελτίωση της πολιτικής σταθερότητας και την ενθάρρυνση της οικονομικής ανάπτυξης σε μια περιοχή. Σε μεγαλύτερες και περισσότερο εναρμονισμένες αγορές, η ελεύθερη κυκλοφορία των αγαθών, των υπηρεσιών, των κεφαλαίων και των προσώπων συμβάλλει στην επίτευξη οικονομιών κλίμακος και ενθαρρύνει το εμπόριο και τις επενδύσεις. Η περιφερειακή οικονομική ολοκλήρωση μεταξύ αναπτυσσόμενων χωρών αποτελεί, συνεπώς, όχημα για την οικονομική ανάπτυξη και μπορεί να συμβάλει στη μείωση της φτώχειας.

II. Στόχος του ελέγχου του Συνεδρίου ήταν να αξιολογηθεί κατά πόσον η στήριξη στο πλαίσιο του ΕΤΑ για την περιφερειακή οικονομική ολοκλήρωση στην Ανατολική Αφρική και στη Δυτική Αφρική ήταν αποτελεσματική. Ο έλεγχος εξέτασε την προσέγγιση της Επιτροπής έναντι της περιφερειακής οικονομικής ολοκλήρωσης, τη διαχείριση της στήριξης που παρασχέθηκε και τα αποτελέσματα δείγματος επιμέρους έργων.

III. Η διαδικασία της περιφερειακής οικονομικής ολοκλήρωσης σημειώνει πρόοδο και στις δύο περιοχές, σε ό,τι αφορά την επίτευξη συμφωνιών για περιφερειακούς στόχους και πολιτικές που αφορούν θέματα εμπορίου και μεταφορών. Εντούτοις, η υλοποίηση τέτοιου είδους συμφωνιών εκ μέρους των εθνικών αρχών παρουσιάζει καθυστέρηση και η ελεύθερη κυκλοφορία των αγαθών, των υπηρεσιών, των κεφαλαίων και των προσώπων δεν έχει ακόμη καταστεί πραγματικότητα σε καμία από τις δύο περιοχές.

IV. Στο σύνολό της, η στήριξη στο πλαίσιο του ΕΤΑ για την περιφερειακή οικονομική ολοκλήρωση υπήρξε μέχρι στιγμής μόνον μερικώς αποτελεσματική, καθώς υπονομεύεται από αρκετούς παράγοντες. Η ύπαρξη πολλαπλών περιφερειακών οργανισμών με εντολές και συμμετοχές που αλληλεπικαλύπτονται, καθώς και η ανεπαρκής ικανότητα έχουν ως αποτέλεσμα ένα πολύπλοκο θεσμικό πλαίσιο. Πέραν αυτού, υφίστανται αδυναμίες στην προσέγγιση της Επιτροπής και στη διαχείριση των προγραμμάτων περιφερειακής οικονομικής ολοκλήρωσης.

V. Η προσέγγιση της Επιτροπής στη στήριξη της περιφερειακής οικονομικής ολοκλήρωσης στην Ανατολική Αφρική και στη Δυτική Αφρική είναι σχετική με τις ανάγκες των περιοχών και των χωρών για την επίτευξη μεγαλύτερης οικονομικής ανάπτυξης ως μέσου καταπολέμησης της φτώχειας. Ωστόσο, οι στρατηγικές και οι παρεμβάσεις σε περιφερειακό και εθνικό επίπεδο έχουν, σε μεγάλο βαθμό, σχεδιαστεί και εφαρμοστεί ανεξάρτητα η μία από την άλλη, χωρίς να έχει δοθεί επαρκής προσοχή στη δυνατότητα συμπληρωματικότητας μεταξύ τους, εκτός, σε κάποιο βαθμό, από τον τομέα των μεταφορών.

VI. Οι αντιπροσωπείες της Επιτροπής δεν διαθέτουν ούτε επαρκείς κατευθυντήριες γραμμές ούτε επαρκή ικανότητα να αντεπεξέλθουν στην προετοιμασία, εφαρμογή, σύνταξη εκθέσεων και συντονισμό των περιφερειακών δραστηριοτήτων. Στο επίπεδο των περιφερειακών οργανισμών, ο συντονισμός είναι επίσης ανεπαρκής και δεν υφίσταται σύστημα παρακολούθησης το οποίο να καταγράφει τη συνολική πρόοδο της διαδικασίας της περιφερειακής οικονομικής ολοκλήρωσης στις μεμονωμένες χώρες.

VII. Ήταν δύσκολο να αξιολογηθούν τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν ή που ήταν πιθανό να επιτευχθούν με τα επιμέρους έργα, εξαιτίας πλημμελώς καθορισμένων στόχων, έλλειψης επαρκούς σύνταξης εκθέσεων και παρακολούθησης και του γεγονότος ότι αρκετά μεγάλα έργα βρίσκονται υπό εξέλιξη και τα τελικά αποτελέσματά τους δεν είναι ακόμη γνωστά. Συνολικά, τα έργα αυτά πιθανόν να έχουν, στην καλύτερη των περιπτώσεων, μόνον μερικώς ικανοποιητικά αποτελέσματα.

VIII. Οι κύριες συστάσεις του Συνεδρίου προς την Επιτροπή είναι οι εξής:

- η συνέχιση της στήριξής της προς την περιφερειακή ολοκλήρωση να εξαρτάται, αφενός, από την αρχική συμφωνία για τον τρόπο επίτευξης της αναγκαίας σύγκλισης μεταξύ των διαφόρων περιφερειακών οργανισμών σε μια περιοχή με προκαθορισμένο χρονοδιάγραμμα και, αφετέρου, από την ανάληψη περισσότερων ευθυνών εκ μέρους των εθνικών αρχών ως προς τη διαδικασία περιφερειακής ολοκλήρωσης,

- να βελτιωθεί η συνοχή μεταξύ των περιφερειακών και εθνικών στρατηγικών της από την ενδιάμεση αναθεώρηση των στρατηγικών του δέκατου ΕΤΑ του 2010 και μετά,

- να εξεταστεί κατά πόσον τα κονδύλια που χορηγούνται σε περιφερειακά προγράμματα στο πλαίσιο του δέκατου ΕΤΑ είναι υπερβολικά υψηλά,

- όσον αφορά τη διαχείριση περιφερειακών προγραμμάτων εκ μέρους των αντιπροσωπειών, να προσδιοριστούν οι αρμοδιότητές τους, να θεσπιστεί ένας ενδεδειγμένος μηχανισμός συντονισμού μεταξύ τους και να επανεξεταστεί ο αριθμός του προσωπικού τους.

Eισαγωγη

Πλαισιο πολιτικησ

1. Οι κύριοι στόχοι συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (EΚ) και των κρατών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (AΚΕ) στο πλαίσιο της "συμφωνίας του Κοτονού" είναι η μείωση της φτώχειας, με απώτερο στόχο την εξάλειψή της, η βιώσιμη ανάπτυξη και η σταδιακή ενσωμάτωση των χωρών ΑΚΕ στην παγκόσμια οικονομία [1]. Η περιφερειακή οικονομική ολοκλήρωση μπορεί να αποτελέσει, για πολλές χώρες, ιδίως για τις μικρότερες, σημαντικό βήμα προς την εκπλήρωση αυτών των στόχων. Οι βασικοί στόχοι της είναι η δημιουργία ή η βελτίωση της πολιτικής σταθερότητας και η ενθάρρυνση της οικονομικής ανάπτυξης εντός μιας περιοχής. Οι μεγάλες εναρμονισμένες αγορές διευκολύνουν την ελεύθερη κυκλοφορία των αγαθών, των υπηρεσιών, των κεφαλαίων και των προσώπων, γεγονός που καθιστά εφικτή τη δημιουργία οικονομιών κλίμακας και ενθαρρύνει το εμπόριο και τις επενδύσεις. Η περιφερειακή οικονομική ολοκλήρωση (καλούμενη εφεξής "περιφερειακή ολοκλήρωση" για τον σκοπό της παρούσας έκθεσης) επικουρεί την ενθάρρυνση της οικονομικής ανάπτυξης και μπορεί, κατ' αυτόν τον τρόπο, να συμβάλει στη μείωση της φτώχειας [2].

2. Ακόμη και πριν από τη συμφωνία του Κοτονού, σε ανακοίνωση του 1995 [3], η Επιτροπή είχε καθορίσει τη στήριξή της για την περιφερειακή ολοκλήρωση μεταξύ των αναπτυσσόμενων χωρών, σκιαγραφώντας το εννοιολογικό πλαίσιο και διατυπώνοντας τρεις βασικούς τομείς για τη στήριξη της συνεργασίας για την ανάπτυξη: ανάπτυξη του δυναμικού και θεσμική ενίσχυση σε περιφερειακό και εθνικό επίπεδο, άμεση στήριξη του ιδιωτικού τομέα με σκοπό την εκμετάλλευση των ευκαιριών που προκύπτουν από την περιφερειακή ολοκλήρωση και στήριξη του προϋπολογισμού, ώστε να αντιμετωπιστεί το μεταβατικό κόστος της οικονομικής ελευθέρωσης και μεταρρύθμισης.

3. Στην αναπτυξιακή πολιτική της ΕΚ του 2000 [4] επιλέχθηκε περιορισμένος αριθμός τομέων προτεραιότητας για τις κοινοτικές δραστηριότητες συνεργασίας για την ανάπτυξη, συμπεριλαμβανομένου του εμπορίου και της ανάπτυξης, καθώς και της περιφερειακής ολοκλήρωσης και συνεργασίας. Στην επικαιροποιημένη αναπτυξιακή πολιτική της ΕΚ του 2005, "Η ευρωπαϊκή κοινή αντίληψη για την ανάπτυξη" [5], τονίζεται εκ νέου η σημασία του εμπορίου και της περιφερειακής ολοκλήρωσης, συνδέοντας τους δύο αυτούς τομείς και επιλέγοντάς τους ως έναν από τους τομείς προτεραιότητας για την κοινοτική δράση.

4. Η Επιτροπή επικαιροποίησε την πολιτική της για την περιφερειακή ολοκλήρωση, ιδίως σε ό,τι αφορά τα κράτη ΑΚΕ, σε ανακοίνωση του 2008 (βλέπε υποσημείωση 2), στην οποία επιβεβαιώνεται η άποψή της ότι η περιφερειακή ολοκλήρωση ήταν ουσιαστική για την αύξηση της οικονομικής ανάπτυξης και τη μείωση της φτώχειας. Προσδιόρισε, επίσης, αρκετές μακροχρόνιες προκλήσεις για την επίτευξη της περιφερειακής ολοκλήρωσης, μεταξύ των οποίων η έλλειψη θεσμικής ικανότητας και ανάληψης περισσότερων ευθυνών σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, η ανάγκη για τη βελτίωση της υλοποίησης των συμφωνιών οικονομικής ολοκλήρωσης και για τον εξορθολογισμό αλληλεπικαλυπτόμενων και ανακόλουθων προγραμμάτων δράσης για την ολοκλήρωση, ανεπαρκής οικονομική διαφοροποίηση στις εθνικές οικονομίες και ανεπαρκείς διασυνδέσεις υποδομών. Όσον αφορά τον τομέα της περιφερειακής οικονομικής ολοκλήρωσης, στην ανακοίνωση προτείνεται η επικέντρωση της στήριξης της ΕΕ στους ακόλουθους τομείς προτεραιότητας: ενίσχυση των περιφερειακών θεσμών, δημιουργία περιφερειακών ολοκληρωμένων αγορών, στήριξη της επιχειρηματικής ανάπτυξης και σύνδεση των περιφερειακών δικτύων υποδομών.

+++++ TIFF +++++

Πηγή: Ευρωπαϊκó Ελεγκτικó Συνέδριo.

Στηριξη του ετα για την περιφερειακη ολοκληρωση

5. Η ΕΚ στηρίζει τις χώρες ΑΚΕ στις προσπάθειες ανάπτυξής τους μέσω των Ευρωπαϊκών Ταμείων Ανάπτυξης, θεσπίζοντας εθνικά προγράμματα με μεμονωμένες χώρες, περιφερειακά προγράμματα που καλύπτουν αρκετές ή όλες τις χώρες μιας συγκεκριμένης περιοχής και προγράμματα που είναι γνωστά ως προγράμματα ενδο-ΑΚΕ, τα οποία έχουν ως στόχο πολλά ή όλα τα κράτη ΑΚΕ. Από το ένατο ΕΤΑ (2002-2007) και μετά, τα περιφερειακά προγράμματα έχουν καταστεί το κύριο μέσο για την στήριξη της περιφερειακής ολοκλήρωσης. Ορισμένοι περιφερειακοί οργανισμοί, οι οποίοι έχουν ιδρυθεί από διάφορες ομάδες χωρών ΑΚΕ με εντολή την επιδίωξη περιφερειακής οικονομικής ολοκλήρωσης, έχουν καταστεί οι κύριοι εταίροι της Επιτροπής σε ό,τι αφορά την προετοιμασία και την υλοποίηση αυτών των περιφερειακών προγραμμάτων. Στο πλαίσιο του ένατου ΕΤΑ, 1000 εκατομμύρια ευρώ προορίζονταν αρχικά για τα περιφερειακά προγράμματα. Μετά την τελική αναθεώρηση των διαφόρων προγραμμάτων, το οριστικό ποσό που δεσμεύθηκε για τα περιφερειακά προγράμματα ανήλθε σε 904 εκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων 70 % αφιερώθηκε στις παρεμβάσεις περιφερειακής οικονομικής ολοκλήρωσης [6]. Στο πλαίσιο του δέκατου ΕΤΑ, το σύνολο των πιστώσεων για τα περιφερειακά προγράμματα αυξήθηκε στα 1783 εκατομμύρια ευρώ, και το μερίδιο για την περιφερειακή οικονομική ολοκλήρωση ανήλθε στο 75 %. Τα ποσά που κατανεμήθηκαν ανά περιοχή παρουσιάζονται στον πίνακα 1.

Πίνακας 1

Χρηματοοικονομικεσ χορηγησεισ για τα περιφερειακα προγραμματα

(εκατομμύρια ευρώ) |

Περιοχή | 8ο EΤΑ (1996–2001) | 9ο EΤΑ (2002–2007) | 10ο EΤΑ (2008–2013) |

Σύνολο | ΠΟΟ [1001] | Σύνολο | ΠΟΟ | Σύνολο | ΠΟΟ |

Ανατολική Αφρική [1002] | 219 | 154 | 289 | 203 | 645 | 548 |

Δυτική Αφρική | 226 | 143 | 253 | 200 | 597 | 418 |

Υποσύνολο | 445 | 297 | 542 | 403 | 1242 | 966 |

Κοινότητα για την Ανάπτυξη της Μεσημβρινής Αφρικής (SADC) | 121 | 81 | 147 | 95 | 116 | 93 |

Κεντρική Αφρική | 91 | 60 | 64 | 29 | 165 | 97 |

Περιοχή της Καραϊβικής | 90 | 40 | 111 | 89 | 165 | 140 |

Περιοχή του Ειρηνικού | 35 | -- | 40 | 15 | 95 | 45 |

Σύνολο | 782 | 478 | 904 | 631 | 1783 | 1341 |

Διαχειριση περιφερειακων προγραμματων

6. Πριν από το ένατο ΕΤΑ, η συμφωνία σχετικά με τα περιφερειακά προγράμματα πραγματοποιούνταν μεταξύ της Επιτροπής και των μεμονωμένων χωρών που ανήκαν στη σχετική περιοχή. Τα περιφερειακά έργα παρείχαν, συχνά, επιπρόσθετη χρηματοδότηση για εθνικές δραστηριότητες (π.χ. κατασκευή δρόμων) παρά για τη στήριξη σαφώς προσδιορισμένων περιφερειακών πολιτικών.

7. Ωστόσο, η συμφωνία του Κοτονού προσέδωσε νέα έμφαση στα περιφερειακά προγράμματα, ως βασικού μέσου στήριξης της περιφερειακής οικονομικής ολοκλήρωσης, και όριζε η Επιτροπή από κοινού με τους δεόντως εντεταλμένους περιφερειακούς οργανισμούς να εκπονήσει και να συμφωνήσει σχετικά με πολυετείς στρατηγικές περιφερειακής στήριξης και ενδεικτικά προγράμματα για κάθε περιοχή, υπό τους ακόλουθους όρους [7]:

- τα οικεία κράτη ΑΚΕ αποφασίζουν σχετικά με τον καθορισμό των γεωγραφικών περιφερειών,

- τα περιφερειακά προγράμματα πρέπει να αντιστοιχούν, στον μέγιστο δυνατό βαθμό, σε προγράμματα υφιστάμενων περιφερειακών οργανισμών με εντολή την οικονομική ολοκλήρωση,

- σε περίπτωση που η συμμετοχή σε περισσότερους του ενός σχετικούς οργανισμούς προκαλεί αλληλεπικαλύψεις, το περιφερειακό πρόγραμμα πρέπει "να ανταποκρίνεται στη συνδυασμένη συμμετοχή σε αυτούς τους οργανισμούς".

8. Ως αποτέλεσμα των προαναφερθεισών διατάξεων, ο περιφερειακός προγραμματισμός στο πλαίσιο του ένατου και δέκατου ΕΤΑ κατέληξε σε στρατηγικές και ενδεικτικά προγράμματα για έξι διαφορετικές περιοχές που καλύπτουν το σύνολο των χωρών ΑΚΕ, δηλ. τέσσερεις στην Αφρική, μία στον Ειρηνικό και μία στην Καραϊβική. Σε αρκετές αφρικανικές περιοχές υφίστανται περισσότεροι του ενός περιφερειακοί οργανισμοί με εντολή την οικονομική ολοκλήρωση, οι οποίοι καλύπτουν διαφορετικές και, ορισμένες φορές, αλληλεπικαλυπτόμενες περιοχές. Tο γεγονός αυτό έχει οδηγήσει σε μια κατάσταση, όπου στις δύο μεγαλύτερες περιοχές, για παράδειγμα στην Ανατολική Αφρική και στη Δυτική Αφρική, η Επιτροπή πρέπει να εργαστεί αντίστοιχα με τέσσερεις (Ανατολική Αφρική) και δύο (Δυτική Αφρική) περιφερειακούς οργανισμούς, ως τους δεόντως εντεταλμένους οργανισμούς για την κατάρτιση, την υπογραφή και την υλοποίηση της περιφερειακής στρατηγικής και του ενδεικτικού προγράμματος για την περιοχή τους. Tο περιφερειακό ενδεικτικό πρόγραμμα παρέχει μια πρώτη κατανομή των διαθέσιμων πόρων για την περιοχή και για την σχετική περίοδο στους τομείς εστίασης της στήριξης. Για κάθε ξεχωριστή παρέμβαση, ανατίθεται στον πλέον ενδεδειγμένο περιφερειακό οργανισμό ο ρόλος του περιφερειακού διατάκτη, αρμόδιου για την προετοιμασία και την υλοποίηση των παρεμβάσεων, σε στενή συνεργασία με την Επιτροπή.

Περιοχη τησ Ανατολικής Αφρικής

9. Η περιοχή της Ανατολικής Αφρικής με την παρούσα σύνθεσή της δημιουργήθηκε με την υπογραφή του εγγράφου περιφερειακής στρατηγικής και περιφερειακού ενδεικτικού προγράμματος του ένατου ΕΤΑ [8]. Πρόκειται, από πολλές απόψεις, για ετερογενή και με διαφοροποιήσεις περιοχή, με χώρες που ποικίλλουν σε μέγεθος, πληθυσμό, γεωγραφική κατάσταση, επίπεδο ανάπτυξης και πολιτική σταθερότητα. Στο πλαίσιο του ένατου ΕΤΑ το περιφερειακό πρόγραμμα κάλυπτε 21 χώρες, αλλά στο πλαίσιο του δέκατου EΤΑ ο αριθμός αυτός μειώθηκε στις 17, έπειτα από την αποχώρηση τεσσάρων χωρών από τους σχετικούς περιφερειακούς οργανισμούς.

10. Η περιοχή χαρακτηρίζεται από την παρουσία τεσσάρων περιφερειακών οργανισμών, οι οποίοι καλύπτουν διαφορετικές υποπεριοχές, με εντολή την επιδίωξη της περιφερειακής ολοκλήρωσης. Οι οργανισμοί αυτοί είναι αντίστοιχα γνωστοί με τα ακρωνύμια COMESA, ΚΑΑ, ΔΑΑ και IOC [9]. Οι εν λόγω οργανισμοί παρουσιάζουν σημαντικές αλληλεπικαλύψεις στη γεωγραφική κάλυψη και στη συμμετοχή σε αυτούς, καθώς και στις εντολές και τους στόχους πολιτικής τους (βλέπε παραρτήματα I και II). Οι COMESA και ΚΑΑ αποσκοπούν, κατά κύριο λόγο, στην περιφερειακή οικονομική ολοκλήρωση, με την ΚΑΑ να έχει ήδη θεσπίσει μια τελωνειακή ένωση, ενώ η COMESA βρίσκεται ακόμη στη διαδικασία μετατροπής της ζώνης ελεύθερων συναλλαγών της σε τελωνειακή ένωση. Η ΔΑΑ περιλαμβάνει, επίσης, την περιφερειακή οικονομική ολοκλήρωση στην εντολή της, αλλά επικεντρώνεται περισσότερο στην επίλυση των συγκρούσεων και στα θέματα επισιτιστικής ασφάλειας. Η IOC έχει ως εντολή την οικονομική και εμπορική συνεργασία παρά την περιφερειακή οικονομική ολοκλήρωση και επικεντρώνεται, κυρίως, στην περιφερειακή συνεργασία σχετικά με τη διαχείριση των φυσικών πόρων (αλιεία). Παρόλ’ αυτά, η IOC συμμετέχει στον προγραμματισμό και την υλοποίηση των περιφερειακών ενδεικτικών προγραμμάτων στο πλαίσιο του ένατου και δέκατου ΕΤΑ για την περιοχή της Ανατολικής Αφρικής.

11. Η αλληλεπικαλυπτόμενη συμμετοχή σε περιφερειακούς οργανισμούς δημιουργεί σοβαρά προβλήματα, διότι ορισμένες χώρες μέλη ανήκουν σε δύο διαφορετικές ζώνες συναλλαγών (COMESA και ΚΑΑ). Επιπλέον, υφίστανται αλληλεπικαλύψεις και ασυμβίβαστο εάν μια χώρα είναι μέλος στην Κοινότητα για την Ανάπτυξη της Μεσημβρινής Αφρικής (SADC), τον περιφερειακό οργανισμό για τη Μεσημβρινή Αφρική [10], ο οποίος αποσκοπεί, επίσης, στη δημιουργία τελωνειακής ένωσης μεταξύ των χωρών μελών του. Ωστόσο, είναι τεχνικώς αδύνατο μια χώρα να ανήκει σε περισσότερες από μία τελωνειακές ενώσεις. Αυτές οι αλληλεπικαλύψεις στη συμμετοχή στους περιφερειακούς οργανισμούς και στις εντολές έχουν ως αποτέλεσμα ένα πολύπλοκο θεσμικό πλαίσιο. Οι παράγοντες αυτοί, καθώς και η επικρατούσα ανεπάρκεια συντονισμού μεταξύ αυτών των οργανισμών (βλέπε σημεία 39 έως 43), θέτουν σοβαρά προβλήματα στην Επιτροπή, ιδίως για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση των παρεμβάσεων στον τομέα της περιφερειακής οικονομικής ολοκλήρωσης.

Περιοχη τησ Δυτικησ Αφρικησ

12. Στη συγκεκριμένη περιοχή υφίστανται δύο εντεταλμένοι περιφερειακοί οργανισμοί, ήτοι η Οικονομική Κοινότητα των Δυτικοαφρικανικών Κρατών (ECOWAS) και η Δυτικοαφρικανική Οικονομική και Νομισματική Ένωση (UEMOA / WAEMU – West African Economic and Monetary Union). Tο περιφερειακό πρόγραμμα καλύπτει τη συνδυασμένη συμμετοχή σε αυτούς τους δύο οργανισμούς. Η Μαυριτανία, η μοναδική χώρα της περιοχής που δεν είναι μέλος σε κανέναν από τους δύο αυτούς οργανισμούς, συμμετέχει επίσης στην περιφερειακή συνεργασία του ΕΤΑ στο πλαίσιο της ECOWAS.

13. Μολονότι η οικονομική ολοκλήρωση σε αυτή την περιοχή μπορεί να θεωρείται ότι είναι απλούστερο να επιτευχθεί, καθώς περιλαμβάνει λιγότερες επιμέρους περιοχές απ' ό,τι η Ανατολική Αφρική, η περιοχή αυτή έχει να αντιμετωπίσει σημαντικές προκλήσεις. Η UEMOA έχει το πλεονέκτημα κοινού νομίσματος και καθιερωμένης τελωνειακής ένωσης, ενώ η ECOWAS υστερεί πολύ περισσότερο ως προς αυτές τις πτυχές, αλλά η ECOWAS διαθέτει πολύ περισσότερα μέλη και, κατά συνέπεια αποτελεί την πιο εύλογη δομή περιφερειακής ολοκλήρωσης μακροπρόθεσμα και την κύρια αναφορά για τη συμφωνία οικονομικής εταιρικής σχέσης που θα πραγματοποιηθεί με την ΕΚ [11]. Οι δύο οργανισμοί έχουν αναγνωρίσει την ανάγκη σύγκλισης μεταξύ των δύο περιοχών και οργανισμών και έχουν συμφωνήσει να εργαστούν προς την επίτευξη αυτού του μακροπρόθεσμου στόχου με "προσέγγιση μεταβλητής γεωμετρίας και διαφορετικών ρυθμών". Εν τω μεταξύ, απαιτείται ουσιαστικός συντονισμός μεταξύ των δύο οργανισμών και μεταξύ αυτών και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, προκειμένου να προωθηθεί η εν λόγω διαδικασία περιφερειακής ολοκλήρωσης με τον αποτελεσματικότερο και αποδοτικότερο τρόπο.

Εμβελεια και τροποσ προσεγγισησ του ελεγχου

14. Λαμβάνοντας υπόψη το αυξανόμενο ενδιαφέρον και την αυξημένη στήριξη του ΕΤΑ για την περιφερειακή οικονομική ολοκλήρωση, το Συνέδριο αποφάσισε να διενεργήσει έλεγχο για το συγκεκριμένο θέμα. Ο έλεγχος σχεδιάστηκε κατά τρόπο, ώστε τα αποτελέσματα να ληφθούν υπόψη από την Επιτροπή κατά την ενδιάμεση αναθεώρησή της για την υλοποίηση του δέκατου ΕΤΑ, η οποία έχει προγραμματιστεί για το 2010.

15. Σκοπός του ελέγχου ήταν να προσδιοριστεί εάν η στήριξη του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης (ΕΤΑ) για την περιφερειακή οικονομική ολοκλήρωση ήταν αποτελεσματική. Ο έλεγχος πραγματεύτηκε τα ακόλουθα ερωτήματα:

α) Διαθέτει η Επιτροπή σχετική και συνεκτική προσέγγιση για την περιφερειακή ολοκλήρωση;

β) Διαχειρίστηκε ικανοποιητικά η Επιτροπή τη στήριξή της για την περιφερειακή ολοκλήρωση;

γ) Πέτυχαν τους στόχους τους τα επιμέρους έργα της Επιτροπής για τη στήριξη της περιφερειακής ολοκλήρωσης;

16. Σε ό,τι αφορά τη γεωγραφική εμβέλεια, ο έλεγχος του Συνεδρίου επικεντρώθηκε στα δύο μεγαλύτερα από τα έξι υφιστάμενα περιφερειακά προγράμματα, δηλ. εκείνα της Ανατολικής Αφρικής και της Δυτικής Αφρικής (βλέπε πίνακα 1), τα οποία ισοδυναμούν από κοινού σε ποσοστό αρκετά υψηλότερο του 50 % του συνολικού ποσού που χορηγήθηκε στα περιφερειακά προγράμματα.

17. Στις ελεγκτικές εργασίες που πραγματοποιήθηκαν περιλήφθηκαν τα ακόλουθα:

α) επισκόπηση της σχετικής τεκμηρίωσης για την πολιτική ανάπτυξης της ΕΚ που αφορά την περιφερειακή ολοκλήρωση,

β) εξέταση των εγγράφων περιφερειακής στρατηγικής [12] της Επιτροπής, που αφορούν το ένατο και δέκατο ΕΤΑ για τις δύο επιλεγείσες περιοχές, μαζί με τα έγγραφα εθνικής στρατηγικής [13] για τις χώρες όπου πραγματοποιήθηκε επίσκεψη,

γ) επί τόπου αποστολές και στις δύο περιοχές, καλύπτοντας συνολικά εννέα χώρες, καθώς και τις κεντρικές υπηρεσίες των σχετικών περιφερειακών οργανισμών [14],

δ) εξέταση 18 περιφερειακών έργων, όπου περιλαμβάνονται όλα τα έργα του ένατου ΕΤΑ και τα μεγαλύτερα έργα του όγδοου ΕΤΑ για την περιφερειακή ολοκλήρωση, το εμπόριο και τις μεταφορές, με συνολικά κονδύλια περίπου 450 εκατομμυρίων ευρώ [15]. Η εμβέλεια αυτής της εξέτασης περιορίστηκε σε αξιολόγηση της επίτευξης (ή της πιθανότητας αυτής) των αποτελεσμάτων των έργων, αλλά όχι στον μακροπρόθεσμο αντίκτυπο αυτών. Ο κατάλογος των έργων που εξετάστηκαν παρουσιάζεται στο παράρτημα III,

ε) επισκόπηση των αξιολογήσεων που πραγματοποιήθηκαν σχετικά με τις περιφερειακές στρατηγικές της Επιτροπής που αφορούν την Ανατολική Αφρική και τη Δυτική Αφρική. Σκοπός της ήταν να αξιολογηθεί η αξιοπιστία των συμπερασμάτων των αξιολογήσεων και η δράση παρακολούθησης που αναλήφθηκε ή σχεδιάστηκε από την Επιτροπή. Επίσης, πραγματοποιήθηκε επισκόπηση του εσωτερικού ελέγχου της δημοσιονομικής διαχείρισης των περιφερειακών έργων, ιδίως στην περιοχή της Μεσημβρινής Αφρικής [16].

Παρατηρησεισ

Διαθετει η επιτροπη σχετικη και συνεκτικη προσεγγιση για την περιφερειακη ολοκληρωση;

18. Προκειμένου να απαντήσει στο ερώτημα αυτό, το Συνέδριο εξέτασε εάν, για τις δύο οικείες περιοχές, η στρατηγική περιφερειακής συνεργασίας της Επιτροπής εναρμονιζόταν με τις ίδιες τις προτεραιότητες των περιοχών και συμπλήρωνε τις ξεχωριστές στρατηγικές συνεργασίας ανά χώρα της Επιτροπής. Σε ό,τι αφορά τα επιμέρους περιφερειακά έργα, το Συνέδριο εξέτασε εάν ανταποκρίνονταν στις πρωταρχικές ανάγκες τους, αφενός, σε περιφερειακό και, αφετέρου, σε εθνικό επίπεδο.

Η στρατηγικη περιφερειακησ συνεργασιασ τησ επιτροπησ ειναι σχετικη, ωστοσο η συμπληρωματικοτητα με τισ στρατηγικεσ τησ εθνικησ συνεργασιασ ειναι ανεπαρκησ και το επιπεδο χρηματοδοτησεων δεν λαμβανει υποψη του τισ ικανοτητεσ απορροφησησ

19. Στα έγγραφα περιφερειακής στρατηγικής της για το ένατο και δέκατο ΕΤΑ, η Επιτροπή παρέχει ακριβή ανάλυση της προόδου σχετικά με την περιφερειακή ολοκλήρωση και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει. Με την εν λόγω ανάλυση αιτιολογείται η απόφαση να επικεντρωθούν τα κονδύλια του ΕΤΑ και για τις δύο περιοχές στην οικονομική ολοκλήρωση και το εμπόριο, με τις μεταφορές είτε να περιλαμβάνονται στα παραπάνω είτε να αντιμετωπίζονται ως δεύτερος τομέας εστίασης. Η αιτιολόγηση που παρασχέθηκε στα έγγραφα περιφερειακής στρατηγικής στο πλαίσιο του δέκατου ΕΤΑ και στην ανακοίνωση της Επιτροπής το 2008 (βλέπε υποσημείωση 2), για τον διπλασιασμό των κονδυλίων των περιφερειακών προγραμμάτων στο πλαίσιο του δέκατου ΕΤΑ σε 1783 εκατομμύρια ευρώ, είναι ότι αντικατοπτρίζουν "την κοινή αντίληψη ΕΕ-ΑΚΕ σχετικά με τη σημασία της περιφερειακής ολοκλήρωσης για την ανάπτυξη". Αυτό το μεγάλο κονδύλιο θα είναι δύσκολο να χρησιμοποιηθεί κατά τρόπο αποδοτικό και αποτελεσματικό από τους περιφερειακούς οργανισμούς, δεδομένης της περιορισμένης ικανότητάς τους στην απορρόφηση κονδυλίων, όπως έχει καταδειχθεί μέχρι τώρα (βλέπε σημεία 44 έως 49).

20. Οι περιφερειακές στρατηγικές της Επιτροπής εναρμονίζονται με τις στρατηγικές και τους στόχους των κύριων περιφερειακών οργανισμών σε ό,τι αφορά την αύξηση της οικονομικής ανάπτυξης και τη μείωση της φτώχειας, μέσω υψηλότερων επιπέδων περιφερειακής οικονομικής ολοκλήρωσης. Τα επίπεδα αυτά μπορούν να επιτευχθούν με τη στήριξη της υλοποίησης και της εδραίωσης των υφιστάμενων ζωνών ελεύθερων συναλλαγών και τελωνειακών ενώσεων και με την αντιμετώπιση των περιορισμών όσον αφορά την προσφορά στον τομέα των υποδομών.

21. Η Επιτροπή έχει ακολουθήσει την ενδεδειγμένη προσέγγιση στην παροχή στήριξης για τη θεσμική ανάπτυξη προς τους περιφερειακούς οργανισμούς, αποβλέποντας στην αύξηση της ικανότητάς τους να αναπτύσσουν περιφερειακές πολιτικές και να επιβάλλουν την υλοποίησή τους. Η στρατηγική της, η οποία συνίσταται στη στήριξη σε κάθε περιοχή ενός κοινού περιφερειακού ενδεικτικού προγράμματος στο οποίο συμμετέχουν οι διάφοροι περιφερειακοί οργανισμοί, λαμβάνει υπόψη την πολυπλοκότητα του τρέχοντος θεσμικού πλαισίου, η οποία προκαλείται από τις πολλαπλές και αλληλεπικαλυπτόμενες εντολές των περιφερειακών οργανισμών (βλέπε σημεία 10 έως 13). Άλλος σκοπός είναι η ενίσχυση της συνεργασίας και της διαδικασίας σύγκλισης μεταξύ αυτών των οργανισμών. Ωστόσο, τα έγγραφα περιφερειακής στρατηγικής δεν προσδιορίζουν τις κατά προτεραιότητα ανάγκες για ενίσχυση της θεσμικής ικανότητας των μεμονωμένων χωρών ώστε να συμμετέχουν ενεργά στη διαμόρφωση και υλοποίηση των πολιτικών περιφερειακής ολοκλήρωσης.

22. Η επικέντρωση της περιφερειακής στρατηγικής στον τομέα των μεταφορών συνάδει με την κοινή στρατηγική Αφρικής-ΕΕ [17], στην οποία δηλώνεται ότι η Αφρική και η ΕΕ πρέπει να αποβλέπουν στην αύξηση της διασυνδεσιμότητας, επενδύοντας και βελτιώνοντας την υποδομή των διαφρικανικών αξόνων οδικών μεταφορών, προκειμένου να στηριχθεί η εξέλιξη μέσω της ανάπτυξης και του εμπορίου. Στόχος είναι να στηριχθεί ο ορισμός και η υλοποίηση περιφερειακών πολιτικών μεταφορών, δίδοντας προτεραιότητα στην εναρμόνιση των εθνικών πολιτικών μεταφορών (π.χ. τυποποίηση του μέγιστου φορτίου άξονα για βαρέα φορτηγά οχήματα) και διευκόλυνση των μεταφορών κατά μήκος των περιφερειακών αξόνων (π.χ. συνοριακοί σταθμοί που έχουν κατασκευαστεί από κοινού και τυγχάνουν κοινής διαχείρισης, κατάργηση αντικανονικών ελέγχων).

23. Οι στρατηγικές συνεργασίας της Επιτροπής με τις μεμονωμένες χώρες στο πλαίσιο του ένατου και δέκατου ΕΤΑ εναρμονίζονται με τις εθνικές στρατηγικές ανάπτυξης, όπως αυτές διατυπώνονται στα έγγραφα στρατηγικής των χωρών για μείωση της φτώχειας. Σκοπός όλων αυτών των εθνικών στρατηγικών είναι η επίτευξη μεγαλύτερης οικονομικής ανάπτυξης, η οποία θεωρείται ως αναγκαία προϋπόθεση για τη μείωση της φτώχειας. Ωστόσο, σε πολλές περιπτώσεις δεν εξετάζεται με ποιον τρόπο οι εθνικές στρατηγικές πρέπει να αλληλεπιδρούν ή να συμπληρώνουν τα περιφερειακά προγράμματα ολοκλήρωσης.

24. Στην πλειονότητα των χωρών που εξέτασε το Συνέδριο, οι στρατηγικές συνεργασίας της Επιτροπής επικεντρώθηκαν στη στήριξη του προϋπολογισμού. Κάτι τέτοιο θεωρείται ότι συμβάλλει στη μακροοικονομική σταθερότητα, η οποία αποτελεί σημαντική προϋπόθεση για την ενίσχυση της σύγκλισης των εθνικών μακροοικονομικών πολιτικών, της οικονομικής μεγέθυνσης και ανάπτυξης του εμπορίου στις συγκεκριμένες περιοχές και, κατά συνέπεια, στη συνολική περιφερειακή ολοκλήρωση.

25. Οι μεταφορές ορίζονται ως τομέας εστίασης για τις περισσότερες χώρες που εξέτασε το Συνέδριο και μπορούν, εν δυνάμει, να συμβάλουν στην περιφερειακή ολοκλήρωση. Στο πλαίσιο των εθνικών προγραμμάτων του ένατου ΕΤΑ, μολονότι αναφέρεται σε αρκετές περιπτώσεις η σημασία βελτίωσης των αξόνων περιφερειακών μεταφορών, η πλειονότητα των προγραμμάτων που αφορούν τις οδικές μεταφορές στις διάφορες χώρες που εξέτασε το Συνέδριο επικεντρώνονται στη βελτίωση της διασυνδεσιμότητας στο εσωτερικό της χώρας. Στις στρατηγικές ανά χώρα στο πλαίσιο του δέκατου ΕΤΑ, υπήρξε σημαντική αλλαγή στο επίκεντρο, εφόσον δίδεται πλέον προτεραιότητα στην προώθηση της περιφερειακής διασυνδεσιμότητας, με σκοπό να διευκολυνθεί και να επεκταθεί το περιφερειακό εμπόριο.

26. Στις στρατηγικές για τις χώρες στο πλαίσιο του ένατου ΕΤΑ, σε τομείς άλλους από εκείνον των μεταφορών, η προσοχή που δίδεται στην περιφερειακή ολοκλήρωση είναι ποικίλη και σε γενικές γραμμές ανεπαρκής. Δεν υφίστανται ενδείξεις ως προς τον τρόπο με τον οποίο η στήριξη της Επιτροπής και ο διάλογος πολιτικής σε εθνικό επίπεδο θα μπορούσαν να στηρίξουν τη διαδικασία περιφερειακής ολοκλήρωσης. Πέραν αυτού, απουσιάζουν ρητοί σύνδεσμοι ή συμπληρωματικότητα με περιφερειακές παρεμβάσεις, για παράδειγμα σε σχέση με την ανάγκη θεσμικής στήριξης των εθνικών διοικήσεων για τη μεταφορά και την εφαρμογή της περιφερειακής νομοθεσίας ή για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του ιδιωτικού τομέα. Μολονότι, για την πλειονότητα των χωρών που εξέτασε το Συνέδριο, στις στρατηγικές ανά χώρα στο πλαίσιο του δέκατου ΕΤΑ περιλαμβάνονται διατάξεις για στήριξη σε τομείς άλλους από τους τομείς εστίασης, όπως το εμπόριο, η περιφερειακή ολοκλήρωση ή η εφαρμογή των συμφωνιών οικονομικής εταιρικής σχέσης (ΣΟΕΣ), δεν διευκρινίζονται, εντούτοις, οι, κατά προτεραιότητα, ανάγκες που πρέπει να αντιμετωπιστούν.

27. Οι διαπιστώσεις του Συνεδρίου επιβεβαιώνουν τις αξιολογήσεις που ανέθεσε η Επιτροπή για τις δύο αυτές περιοχές. Οι εν λόγω αξιολογήσεις, οι οποίες κάλυπταν το όγδοο και ένατο ΕΤΑ, συμπέραναν ότι η συμπληρωματικότητα ήταν ανεπαρκής, εξαιτίας πλημμελούς συντονισμού, τόσο στο επίπεδο διαλόγου πολιτικής μεταξύ της Επιτροπής, των περιφερειακών οργανισμών και μεμονωμένων χωρών όσο και σε επίπεδο προγράμματος μεταξύ περιφερειακών και εθνικών προγραμμάτων.

Τα περιφερειακα εργα ειναι σχετικα, αλλα δεν ικανοποιουν επαρκωσ τισ αναγκεσ περιφερειακησ ολοκληρωσησ σε εθνικο επιπεδο

28. Tα περιφερειακά προγράμματα για την Ανατολική Αφρική και τη Δυτική Αφρική στο πλαίσιο του ένατου ΕΤΑ περιλαμβάνουν, αμφότερα, περιεκτικά έργα περιφερειακής ολοκλήρωσης [18], τα οποία αντιμετωπίζουν τα περισσότερα θέματα στον τομέα της περιφερειακής ολοκλήρωσης. Επικεντρώνονται στη στήριξη για την ενίσχυση θεσμικών ικανοτήτων, στην επεξεργασία ρυθμίσεων για την εμπορική πολιτική, στις διαπραγματεύσεις και την εφαρμογή των ΣΟΕΣ και στους μηχανισμούς οικονομικής αντιστάθμισης για την απώλεια δημοσίων εσόδων λόγω μειώσεων στο δασμολόγιο. Στον τομέα των μεταφορών, επικεντρώνονται στη διευκόλυνση των μεταφορών, εφόσον η στήριξη της υποδομής των μεταφορών χρηματοδοτείται από τα εθνικά προγράμματα.

29. Tο έργο RISP στην Ανατολική Αφρική, για παράδειγμα, αποτελείται από εννέα "τομείς αποτελεσμάτων", οι οποίοι κυμαίνονται από την εφαρμογή των συμφωνιών σχετικά με τη ζώνη ελεύθερων συναλλαγών και την τελωνειακή ένωση έως την εναρμόνιση των στατιστικών στοιχείων, την εναρμόνιση της νομισματικής, δημοσιονομικής και φορολογικής πολιτικής, την εκπόνηση στρατηγικής μεταφορών και επικοινωνιών και επενδυτικού προγράμματος προτεραιοτήτων. Το έργο "Οικονομική Ολοκλήρωση και Εμπόριο" στη Δυτική Αφρική περιλαμβάνει τέσσερεις κύριες συνιστώσες, ήτοι επίτευξη κοινής αγοράς, μακροοικονομική σταθερότητα και σύγκλιση, ενίσχυση θεσμικών ικανοτήτων και βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των παραγωγικών κλάδων. Όλες οι δραστηριότητες αυτές είναι σχετικές με το πρόγραμμα ολοκλήρωσης των περιφερειακών οργανισμών, δηλ. των COMESA και ΚΑΑ στην Ανατολική Αφρική και των ECOWAS και UEMOA στη Δυτική Αφρική [19].

30. Το έργο RISM στην Ανατολική Αφρική συνιστά τη μεγαλύτερη χρηματοοικονομική παρέμβαση στην περιοχή με αναλήψεις υποχρεώσεων ύψους 78 εκατομμυρίων ευρώ στο πλαίσιο του ΕΤΑ. Στόχος του είναι να συνδράμει τις χώρες της περιοχής στη διαδικασία φορολογικής προσαρμογής, όταν ελευθερώσουν τους δασμούς τους έναντι των άλλων κρατών μελών που εντάσσονται στη ζώνη ελεύθερων συναλλαγών ή στην τελωνειακή ένωση. Ορισμένες χώρες έδειξαν έλλειψη ενδιαφέροντος για το έργο. Ο κύριος λόγος είναι ότι το έργο, σύμφωνα με τον σχεδιασμό του, δεν στοχεύει στις προτεραιότητες αυτών των χωρών. Κατά τη στιγμή του ελέγχου δεν είχε πραγματοποιηθεί καμία εκταμίευση στο πλαίσιο του συγκεκριμένου έργου.

31. Tα περιφερειακά έργα που εξετάστηκαν διαθέτουν στο σύνολό τους σαφή περιφερειακή διάσταση και περιλαμβάνουν δραστηριότητες σε περιφερειακό επίπεδο. Παρόλ’ αυτά, η Επιτροπή, περιφερειακοί οργανισμοί και μεμονωμένες χώρες έχουν δώσει αντίστοιχα πλημμελή προσοχή και στήριξη προς τις αναγκαίες δράσεις παρακολούθησης σε εθνικό επίπεδο, ιδίως σε σχέση με τη μεταφορά και την εφαρμογή της νομοθεσίας και την υλοποίηση των περιφερειακών πολιτικών (βλέπε πλαίσιο 1).

Πλαίσιο 1

Ανεπαρκησ συνδεσμοσ μεταξυ περιφερειακων και εθνικων δραστηριοτητων

Στην Ανατολική Αφρική, το πρόγραμμα στήριξης της περιφερειακής ολοκλήρωσης (RISP), το οποίο ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2005, αποσκοπεί να αυξήσει την ικανότητα των περιφερειακών οργανισμών και των κρατών μελών τους στη διαμόρφωση πολιτικής, την υλοποίηση και την παρακολούθηση της περιφερειακής ολοκλήρωσης, του πολυμερούς και περιφερειακού εμπορίου και σε τομείς σχετικούς με το εμπόριο. Στο πλαίσιο του "Τομέα αποτελεσμάτων 5 – Βελτίωση της εναρμόνισης των περιφερειακών πολιτικών σε εθνικό επίπεδο", το έργο αποσκοπούσε να στηρίξει τα κράτη μέλη του σε ό,τι αφορά "την εθνική ανάπτυξη και το φόρουμ εμπορικής πολιτικής" (ή παρόμοια εθνική ομάδα εργασίας) στο καθήκον της καθοδήγησης, συντονισμού και παρακολούθησης των προσπαθειών περιφερειακής ολοκλήρωσης μιας χώρας, καθώς και της ενσωμάτωσής της στην παγκόσμια οικονομία. Ωστόσο, το 2008 υπήρχαν μόνον τέσσερεις χώρες (Μπουρούντι, Αιθιοπία, Μαλάουι και Σεϋχέλλες) στις οποίες το φόρουμ εμπορικής πολιτικής ήταν επαρκώς ενεργό και είχε την ικανότητα να παρουσιάσει πρόγραμμα εργασίας για τον τομέα αυτό. Μεταξύ των χωρών αυτών, μόνον η Αιθιοπία είχε, στην πραγματικότητα, στηριχθεί από το έργο.

Στη Δυτική Αφρική, τα εστιακά σημεία της ECOWAS υφίστανται εντός των διοικήσεων όλων των κρατών μελών. Αρμοδιότητά τους είναι να επικουρούν τις χώρες της ECOWAS στη μεταφορά των περιφερειακών αποφάσεων, αλλά η συμβολή τους δεν λαμβάνεται επαρκώς υπόψη στη διαχείριση του κύριου έργου περιφερειακής ολοκλήρωσης, επειδή δεν εκπροσωπούνται στη διοικούσα επιτροπή του έργου. Οι ικανότητές τους είναι πολύ περιορισμένες και, μέχρι στιγμής, έχουν λειτουργήσει κυρίως ως σημεία πληροφόρησης και επαφής της ECOWAS στις χώρες μέλη. Στο πλαίσιο του έργου έχει αναγνωριστεί η ανάγκη ενίσχυσης των ικανοτήτων των εστιακών σημείων της ECOWAS, αλλά χορηγήθηκαν ανεπαρκείς πόροι για το καθήκον αυτό. Tο πρόγραμμα εργασίας του έργου για το 2008 παρείχε 45000 ευρώ (3 000 ευρώ ανά εστιακό σημείο) για την εκπόνηση προγράμματος ανάπτυξης του δυναμικού, το οποίο βρισκόταν υπό επεξεργασία κατά τη στιγμή του ελέγχου. Το πρόγραμμα εργασίας για το 2009 παρέχει μόλις 98000 ευρώ (6 500 ευρώ ανά εστιακό σημείο) για την υλοποίηση του προγράμματος ανάπτυξης του δυναμικού.

Διαχειριστηκε ικανοποιητικα η επιτροπη τη στηριξη τησ για την περιφερειακη ολοκληρωση;

32. Προκειμένου να απαντήσει στο ερώτημα αυτό, το Συνέδριο εξέτασε εάν η Επιτροπή παρέσχε επαρκείς κατευθυντήριες γραμμές, μηχανισμούς και ανθρώπινους πόρους προς διευκόλυνση της διαχείρισης των αντιπροσωπειών της σε ό,τι αφορά τον προγραμματισμό, την υλοποίηση και την παρακολούθηση των περιφερειακών παρεμβάσεων. Επίσης, εάν η Επιτροπή διασφάλισε τη θέσπιση επαρκών μηχανισμών συντονισμού και παρακολούθησης εκ μέρους των περιφερειακών οργανισμών και εάν τα περιφερειακά έργα υλοποιήθηκαν εντός των προγραμματισμένων προθεσμιών.

Οι αντιπροσωπειεσ δεν διαθετουν κατευθυντηριεσ γραμμεσ και ικανοτητα διαχειρισησ περιφερειακων προγραμματων

33. Μολονότι τα έγγραφα στρατηγικής ανά χώρα συντάσσονται βάσει των συζητήσεων μεταξύ της Επιτροπής και μιας μεμονωμένης χώρας, τα έγγραφα περιφερειακής στρατηγικής αφορούν όχι λιγότερους από τέσσερεις περιφερειακούς οργανισμούς (COMESA, ΚΑΑ, ΔΑΑ, IOC) στην περίπτωση της περιοχής της Ανατολικής Αφρικής, όπου εκπροσωπούνται 17 εθνικές κυβερνήσεις, και δύο περιφερειακούς οργανισμούς στην περίπτωση της περιοχής της Δυτικής Αφρικής (ECOWAS, UEMOA), όπου εκπροσωπούνται 16 εθνικές κυβερνήσεις. Όσον αφορά την Επιτροπή, σε κάθε περιοχή υφίσταται σχεδόν ο ίδιος αριθμός συμμετεχουσών αντιπροσωπειών. Οι δραστηριότητες στο πλαίσιο των περιφερειακών έργων διεξάγονται, κατά κύριο λόγο, στο περιφερειακό επίπεδο, δηλ. από έναν ή περισσότερους περιφερειακούς οργανισμούς, αλλά ορισμένες δραστηριότητες πραγματοποιούνται, επίσης, στο επίπεδο των μεμονωμένων χωρών που ανήκουν στην περιοχή. Για παράδειγμα, η θέσπιση τελωνειακής ένωσης απαιτεί, καταρχάς, να επιτευχθεί συμφωνία σε περιφερειακό επίπεδο σχετικά με κοινό εξωτερικό δασμολόγιο, αλλά η εφαρμογή της απαιτεί τη συμμετοχή και κατάρτιση όλων των τελωνειακών υπηρεσιών στις συμμετέχουσες χώρες. Λόγω της συμμετοχής τόσων πολλών διαφορετικών μερών, η προετοιμασία και η εφαρμογή μιας περιφερειακής στρατηγικής προϋποθέτει υψηλό βαθμό συντονισμού.

34. Η Επιτροπή δεν έχει θεσπίσει διαδικασίες ή κατευθυντήριες γραμμές για την προετοιμασία και υλοποίηση περιφερειακών στρατηγικών και παρεμβάσεων. Η έλλειψη επαρκών κατευθυντήριων γραμμών συνεπάγεται τα εξής:

α) δεν υφίσταται σαφής ορισμός ή κατανομή συγκεκριμένων ρόλων και αρμοδιοτήτων για τις διάφορες αντιπροσωπείες σε μια περιοχή, δηλαδή, αντιπροσωπείες με αρμοδιότητα και αντιπροσωπείες χωρίς αρμοδιότητα επικοινωνίας με περιφερειακό οργανισμό,

β) καμία αντιπροσωπεία δεν διαθέτει τη συνολική ευθύνη ή τον συντονιστικό ρόλο για κάποιο περιφερειακό ενδεικτικό πρόγραμμα,

γ) δεν υφίσταται καθιερωμένο περιεκτικό πλαίσιο συντονισμού που να καλύπτει όλες τις αντιπροσωπείες σε μια περιοχή.

35. Τα έγγραφα περιφερειακής στρατηγικής και ενδεικτικά προγράμματα στο πλαίσιο του δέκατου ΕΤΑ έχουν εκπονηθεί σε μεγάλο βαθμό ακολουθώντας τις κατευθυντήριες γραμμές για την σύνταξη εγγράφων στρατηγικής ανά χώρα. Εκδόθηκαν ειδικές κατευθυντήριες γραμμές προγραμματισμού για τον περιφερειακό προγραμματισμό, οι οποίες κάλυπταν το περιεχόμενο και τον μορφότυπο των κειμένων, αλλά όχι τη διεργασία εκπόνησης. Πέραν αυτού, δεν ελήφθησαν υπόψη οι σημαντικές θεσμικές διαφορές μεταξύ των στρατηγικών ανά χώρα και των περιφερειακών στρατηγικών. Η έλλειψη συντονισμού και καθορισμού των αρμοδιοτήτων είναι ένας από τους κύριους λόγους για την έλλειψη συμπληρωματικότητας μεταξύ περιφερειακών και εθνικών προγραμμάτων (βλέπε σημεία 20 έως 31).

36. Σε ό,τι αφορά την υλοποίηση των έργων, κάθε αντιπροσωπεία παρακολουθεί και συντάσσει εκθέσεις μόνον για τις δραστηριότητες που πραγματοποιεί η κυβέρνηση της χώρας όπου εδρεύει η αντιπροσωπεία και, κατά περίπτωση, για τις δραστηριότητες του περιφερειακού οργανισμού που έχει την έδρα του στην εν λόγω χώρα (βλέπε πλαίσιο 2). Επιπλέον, οι εκθέσεις των αντιπροσωπειών επικεντρώνονται, κατά κύριο λόγο, στη χρηματοοικονομική υλοποίηση των έργων και παρέχουν ελάχιστες ή μηδαμινές λεπτομέρειες για τη φυσική πρόοδο ή τα προβλήματα των έργων. Ως αποτέλεσμα, οι κεντρικές υπηρεσίες της Επιτροπής δεν διαθέτουν, σε γενικές γραμμές, μια συνολική, ενιαία εικόνα και, κατά συνέπεια, δεν βρίσκονται σε θέση να παρακολουθούν και να συντονίζουν επαρκώς τα περιφερειακά έργα. Πέραν αυτού, η έλλειψη συνολικής εικόνας της προόδου των περιφερειακών έργων δεν επιτρέπει την έγκαιρη αντίδραση των υπηρεσιών της Επιτροπής σε προβλήματα στην υλοποίηση των έργων όταν και όποτε αυτά προκύπτουν (βλέπε σημεία 40 έως 46).

37. Οι αντιπροσωπείες στην Μπουρκίνα Φάσο, τη Νιγηρία, την Τανζανία και τη Ζάμπια διαθέτουν από κοινού την αρμοδιότητα διατήρησης σχέσεων με τον περιφερειακό οργανισμό που εγκαθιδρύθηκε σε αυτές τις χώρες, καθώς και της διαχείρισης, αφενός, τμημάτων του περιφερειακού προγράμματος και, αφετέρου, των εθνικών προγραμμάτων. Tο Συνέδριο εξέτασε εάν έχει χορηγηθεί σε αυτές τις "περιφερειακές" αντιπροσωπείες επιπλέον προσωπικό για τη διαχείριση ενός περιφερειακού προγράμματος. Μολονότι ο φόρτος εργασίας μιας αντιπροσωπείας καθορίζεται από διάφορους παράγοντες [20], το μέγεθος των κονδυλίων που διαχειρίζεται μια αντιπροσωπεία είναι σχετικό με το προσωπικό του, ιδίως για επιχειρησιακά, χρηματοοικονομικά και συμβατικά ζητήματα. Ωστόσο, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι η μεγαλύτερη αρμοδιότητα αυτών των αντιπροσωπειών στη διαχείριση περιφερειακών, καθώς και εθνικών, δραστηριοτήτων δεν αντικατοπτρίζεται στον αριθμό του προσωπικού τους και ότι ο δυνητικός αντίκτυπος από τον διπλασιασμό των περιφερειακών κονδυλίων στο πλαίσιο του δέκατου ΕΤΑ δεν έχει ακόμη αντιμετωπιστεί.

Πλαίσιο 2

Ανεπαρκησ συνταξη εκθεσεων και παρακολουθηση απο την επιτροπη

Ο κατακερματισμός αρμοδιοτήτων μπορεί να διαπιστωθεί στον τρόπο με τον οποίο οι αντιπροσωπείες συντάσσουν εκθέσεις για τις περιφερειακές δραστηριότητές τους στις εξαμηνιαίες εκθέσεις τους για τη διαχείριση της εξωτερικής βοήθειας, τις οποίες υποβάλλουν στις κεντρικές υπηρεσίες της Επιτροπής. Στη Δυτική Αφρική, ούτε η αντιπροσωπεία στην Αμπούζα, η οποία ασχολείται με την ECOWAS, ούτε η αντιπροσωπεία στην Ουαγκαντούγκου, η οποία ασχολείται με την UEMOA, διαθέτουν πλήρη εικόνα της προόδου των δύο μεγαλύτερων περιφερειακών έργων, "Στήριξη για την Περιφερειακή Ολοκλήρωση και Εμπόριο" και "Διευκόλυνση των Μεταφορών", τα οποία περιλαμβάνουν δραστηριότητες που πραγματοποιούνται σε όλες ή σε πολλές από τις χώρες της περιοχής. Στην πράξη, κάθε μία από αυτές τις δύο αντιπροσωπείες συντάσσει εκθέσεις προς τις κεντρικές υπηρεσίες της Επιτροπής σχετικά με τις δραστηριότητες για τις οποίες είναι υπεύθυνος ο περιφερειακός οργανισμός "τους". Επιπλέον, εφόσον οι αντιπροσωπείες σε κάθε μία από τις άλλες χώρες δεν διαθέτουν επίσημη αρμοδιότητα για περιφερειακά έργα, δεν συντάσσουν εκθέσεις για δραστηριότητες οι οποίες μπορεί να έχουν πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο αυτών των έργων στη χώρα τους [21].

Παρόμοια κατάσταση έχει προκύψει στην Ανατολική Αφρική, όπου ο περιφερειακός οργανισμός COMESA, ο οποίος εδρεύει στη Ζάμπια, διαθέτει επίσημη αρμοδιότητα για τα κύρια έργα περιφερειακής ολοκλήρωσης (RISP/RISM). Ωστόσο, τμήμα των δραστηριοτήτων του έργου αφορούν το πρόγραμμα ολοκλήρωσης της ΚΑΑ και υλοποιούνται από την ΚΑΑ, η οποία εδρεύει στην Τανζανία, μολονότι ορισμένες δραστηριότητες αφορούν, καταρχήν, όλες τις χώρες οι οποίες ανήκουν στην περιοχή της Ανατολικής Αφρικής. Ούτε η αντιπροσωπεία στη Ζάμπια, ως κύριο σημείο επαφής για την COMESA, ούτε καμία άλλη αντιπροσωπεία διαθέτει ολοκληρωμένη γενική εικόνα σχετικά με την πρόοδο αυτών των έργων και μόνο οι τέσσερεις αντιπροσωπείες στις χώρες όπου εδρεύουν οι τέσσερεις περιφερειακοί οργανισμοί συντάσσουν εκθέσεις προς τις κεντρικές υπηρεσίες της Επιτροπής σχετικά με τις δραστηριότητες για τις οποίες είναι αρμόδιος ο περιφερειακός οργανισμός "τους".

38. Οι παρατηρήσεις του Συνεδρίου σε ό,τι αφορά την έλλειψη συντονισμού μεταξύ των διαφορετικών αντιπροσωπειών στην περιοχή επιβεβαιώνουν τις διαπιστώσεις των αξιολογήσεων που ανέθεσε η Επιτροπή. Η έκθεση αξιολόγησης για τη Δυτική Αφρική διαπίστωσε ότι η Επιτροπή δεν είχε χρησιμοποιήσει αποτελεσματικά το δίκτυο αντιπροσωπειών της, προκειμένου να διαχειρίζεται τις παρεμβάσεις σε περιφερειακό και εθνικό επίπεδο με συμπληρωματικό και συντονισμένο τρόπο. Η αξιολόγηση συμπέραινε, επίσης, ότι, λόγω της απουσίας λειτουργικού συστήματος συντονισμού, ο διαχωρισμός της διαχείρισης της βοήθειας μεταξύ της Αμπούζας και του Ουαγκαντούγκου δημιουργούσε προβλήματα και ενίσχυε την εντύπωση ότι η περιοχή αποτελούνταν, στην πραγματικότητα, από δύο ανεξάρτητες επιμέρους περιοχές. Η έκθεση αξιολόγησης για την Ανατολική Αφρική παρατήρησε ότι δεν υφίσταντο μηχανισμοί οι οποίοι να διασφαλίζουν συντονισμένο διάλογο πολιτικής μεταξύ των αντιπροσωπειών που είναι αρμόδιες για τους σχετικούς περιφερειακούς οργανισμούς και μεταξύ αυτών των αντιπροσωπειών και των αντιπροσωπειών με εθνικές αρμοδιότητες. Στην αξιολόγηση δηλώνεται, επίσης, ότι "ο πραγματικός συντονισμός εξακολουθεί να παρουσιάζει αδυναμίες… επειδή δεν υφίσταται κοινό σύστημα παρακολούθησης σε επίπεδο περιφερειακού οργανισμού και η επικοινωνία μεταξύ των αντιπροσωπειών με εθνικές αρμοδιότητες και εκείνων με περιφερειακές αρμοδιότητες παραμένει χαμηλή". Κατά τη διάρκεια του ελέγχου, το Συνέδριο δεν εντόπισε στοιχεία ότι η Επιτροπή είχε αναλάβει την ενδεδειγμένη δράση, ανταποκρινόμενη στις διαπιστώσεις της αξιολόγησης.

Ο συνολικοσ συντονισμοσ, η συνταξη εκθεσεων και η παρακολουθηση απο τουσ περιφερειακουσ οργανισμουσ ειναι ανεπαρκεισ

39. Σε αμφότερες τις περιοχές, οι περιφερειακοί οργανισμοί έχουν συστήσει μηχανισμούς για τη στήριξη του μεταξύ τους συντονισμού και για την παρακολούθηση της υλοποίησης των προγραμμάτων. Το 2003, οι τέσσερεις περιφερειακοί οργανισμοί στην Ανατολική Αφρική συνέστησαν τη Διαπεριφερειακή Επιτροπή Συντονισμού (IRCC), η γραμματεία της οποίας στηρίζεται, επί του παρόντος, με έργο στο πλαίσιο του ΕΤΑ ("Στήριξη προς τη Γραμματεία της IRCC"). Στη Δυτική Αφρική, η ECOWAS και η UEMOA συγκρότησαν το 2004 κοινή τεχνική γραμματεία. Tο εν λόγω όργανο στηρίζεται, επίσης, με έργο χρηματοδοτούμενο από το ΕΤΑ ("Μηχανισμός Παρακολούθησης του Περιφερειακού Ενδεικτικού Προγράμματος").

40. Η IRCC θεωρείται από όλα τα οικεία μέρη ως βασικό μέσο συντονισμού μεταξύ των περιφερειακών οργανισμών και μπορεί να συμβάλει στη διασφάλιση συνοχής μεταξύ των διαφορετικών μεμονωμένων έργων και της εγκεκριμένης περιφερειακής στρατηγικής. Εντούτοις, η IRCC δεν έχει, μέχρι στιγμής, διασφαλίσει τη συγκρότηση συνολικού συστήματος παρακολούθησης και αξιολόγησης, το οποίο να καλύπτει το σύνολο του περιφερειακού ενδεικτικού προγράμματος. Στην πράξη, η IRCC παρακολουθεί τη χρηματοοικονομική υλοποίηση των περιφερειακών έργων, αλλά όχι την πρόοδο που πραγματοποιούσαν τα προγράμματα αυτά σε σχέση με προκαθορισμένους στόχους ούτε τη συμβολή τους στη διαδικασία της περιφερειακής ολοκλήρωσης αυτής καθεαυτήν. Στην ενδιάμεση αναθεώρηση του έργου IRCC, η οποία πραγματοποιήθηκε το 2005, διατυπώθηκε σύσταση, μεταξύ άλλων, για την καθιέρωση κοινού συστήματος παρακολούθησης και αξιολόγησης, καθώς και συστήματος εξέτασης της ποιότητας των προτάσεων χρηματοδότησης, προκειμένου να αυξηθεί ο συντονισμός μεταξύ των εθνικών και περιφερειακών ενδεικτικών προγραμμάτων. Ωστόσο, οι περιφερειακοί οργανισμοί και η Επιτροπή καθυστέρησαν να προσαρμόσουν ανάλογα το έργο, εφόσον οι συστάσεις αυτές θα ληφθούν υπόψη μόλις στους νέους γενικούς όρους που αφορούν τη φάση επέκτασης του έργου στο πλαίσιο του δέκατου ΕΤΑ, το οποίο θα καταστεί επιχειρησιακό κατά τη διάρκεια του 2009.

41. Στη Δυτική Αφρική, η κοινή τεχνική γραμματεία διαθέτει το δυναμικό να καταστεί σημαντικό μέσο συντονισμού μεταξύ των περιφερειακών οργανισμών και διασφάλισης της συνοχής μεταξύ των διαφορετικών μεμονωμένων έργων και της εγκεκριμένης περιφερειακής στρατηγικής. Ως στιγμής, δεν έχει μπορέσει να αναλάβει αποτελεσματικά τους ρόλους αυτούς, εξαιτίας περιορισμένων ανθρώπινων πόρων και περιορισμένης εξουσίας. Οι εκθέσεις δραστηριοτήτων που καταρτίστηκαν στο πλαίσιο του έργου του μηχανισμού παρακολούθησης του περιφερειακού ενδεικτικού προγράμματος έχουν αναφέρει προβλήματα, όπως η έλλειψη προσωπικού και η μη διαθεσιμότητα στοιχείων παρακολούθησης, λόγω της μη έγκαιρης υποβολής εκθέσεων προόδου από τους φορείς των έργων. Τα προβλήματα αυτά, τα οποία αναφέρθηκαν, επίσης, στη διοικούσα επιτροπή του περιφερειακού ενδεικτικού προγράμματος, στην οποία εκπροσωπείται η Επιτροπή, καταδεικνύουν την αποτυχία των δύο περιφερειακών οργανισμών (ECOWAS και UEMOA) και της Επιτροπής στο να αντιμετωπίσουν βασικούς περιορισμούς, οι οποίοι ήταν ήδη γνωστοί και είχαν αναφερθεί σε έκθεση το 2007. Οι ανεπάρκειες αυτές παρεμποδίζουν την αποτελεσματική παρακολούθηση και συντονισμό του περιφερειακού ενδεικτικού προγράμματος στη Δυτική Αφρική.

42. Tο Συνέδριο διαπίστωσε ότι, σχεδόν στο 40 % των έργων που εξέτασε, η σύνταξη εκθέσεων από τους περιφερειακούς οργανισμούς ή από ξεχωριστές ομάδες διαχείρισης του έργου ήταν πλημμελής και, σε ορισμένες περιπτώσεις, παρουσίαζε καθυστερήσεις. Στη Δυτική Αφρική, δεν πραγματοποιήθηκε ενδιάμεση αναθεώρηση, η οποία, υπό ομαλές συνθήκες, απαιτείται για κάθε έργο, σχετικά με τα τέσσερα ολοκληρωμένα έργα στο πλαίσιο του όγδοου ΕΤΑ και πραγματοποιήθηκε μόνο μία αξιολόγηση στο τέλος του έργου, ενώ όλες οι επανεξετάσεις που είχαν προγραμματιστεί για τα επτά υπό εξέλιξη έργα αναβλήθηκαν εξαιτίας καθυστερήσεων στην έναρξη και ανεπαρκούς προόδου. Ελλοχεύει ο κίνδυνος η ενδιάμεση αναθεώρηση των εν λόγω έργων να πραγματοποιηθεί είτε με υπερβολική καθυστέρηση, ώστε να μην μπορούν να υλοποιηθούν οι συστάσεις της, είτε να μην πραγματοποιηθεί καθόλου. Η ανεπαρκής σύνταξη εκθέσεων καθιστά δυσχερή, αν όχι αδύνατη, την αξιολόγηση και εξαγωγή συμπερασμάτων για την αποτελεσματικότητα των έργων (βλέπε πλαίσιο 5).

43. Μολονότι οι δύο επιτροπές συντονισμού (δηλ. η IRCC και η διοικούσα επιτροπή του περιφερειακού ενδεικτικού προγράμματος) βρίσκονται υπό την άμεση αρμοδιότητα των ίδιων των περιφερειακών οργανισμών, η Επιτροπή διαθέτει έμμεση αρμοδιότητα, και επιρροή, σχετικά με τη λειτουργία αυτών των επιτροπών, εφόσον, αφενός, παρέχει χρηματοοικονομική και τεχνική στήριξη σε αυτές μέσω των δύο προαναφερθέντων έργων και, αφετέρου, εκπροσωπείται και στις δύο αυτές επιτροπές. Η Επιτροπή είναι, συνεπώς, ενήμερη για τις ανεπάρκειες στα συστήματα παρακολούθησης και συντονισμού και στις δύο περιοχές, αλλά η επιρροή και η στήριξή της ήταν, ως στιγμής, ανεπαρκείς για την επίλυση αυτών των προβλημάτων.

Η υλοποιηση των περιφερειακων εργων ειναι πολυπλοκη και βραδεια

44. Tο Συνέδριο εξέτασε εάν οι 18 επιλεγείσες περιφερειακές παρεμβάσεις υλοποιήθηκαν εντός του χρονοδιαγράμματος και εάν η χρήση των συμφωνιών συνεισφοράς συνέβαλε στη βελτίωση της υλοποίησης των περιφερειακών έργων.

45. Σε ό,τι αφορά 11 έργα (8 ολοκληρωμένα και 3 υπό εξέλιξη) από τα 18 που εξετάστηκαν, η διάρκεια έπρεπε να παραταθεί λόγω καθυστερημένης εκκίνησης έπειτα από μακρά διαδικασία προετοιμασίας και/ή λόγω βραδείας υλοποίησης. Οι παράγοντες που συνέβαλαν σε αυτό είναι η πολυπλοκότητα των περιφερειακών έργων, οι ανεπαρκείς θεσμικές ικανότητες των περιφερειακών οργανισμών και, σε ορισμένες περιπτώσεις, η μη ανάληψη περισσότερων ευθυνών εκ μέρους των εθνικών αρχών και άλλων ενδιαφερομένων, καθώς και της κοινωνίας των πολιτών. Η υπερεκτίμηση εκ μέρους της Επιτροπής των ικανοτήτων διαχείρισης και απορρόφησης κονδυλίων των περιφερειακών οργανισμών οδήγησε σε διατύπωση στόχων των έργων, οι οποίοι ήταν υπερβολικά φιλόδοξοι, με υπερβολικά ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων και με υπερβολικά υψηλούς προϋπολογισμούς έργων (βλέπε πλαίσιο 3).

Πλαίσιο 3

Πολυπλοκο και βραδυ περιφερειακο εργο

Η βασική στήριξη για την περιφερειακή ολοκλήρωση που αφορά τη Δυτική Αφρική στο πλαίσιο του ένατου ΕΤΑ διοχετεύτηκε μέσω ενός μεγάλου έργου με κονδύλια ύψους 105 εκατομμυρίων ευρώ. Tο εν λόγω πολύπλοκο έργο ξεκίνησε το 2007 και υλοποιείται υπό την ευθύνη των δύο περιφερειακών οργανισμών, των ECOWAS και UEMOA, με τα ακόλουθα μέσα:

συμφωνία συνεισφοράς με έκαστο περιφερειακό οργανισμό για 44,8 και 31,6 εκατομμύρια ευρώ αντίστοιχα. Το επίκεντρο ήταν η κοινή αγορά, η μακροοικονομική σταθερότητα και η ανάπτυξη του δυναμικού των περιφερειακών οργανισμών και των κρατών μελών,

συμφωνία χρηματοδότησης, ύψους 28,6 εκατομμυρίων ευρώ, με επίκεντρο τη βελτίωση της ανταγω- νιστικότητας του ιδιωτικού τομέα και την ανάπτυξη του δυναμικού για μη κρατικούς φορείς, η οποία υπογράφηκε με την UEMOA ως εκπροσώπου των δύο οργανισμών,

η συνιστώσα του "ιδιωτικού τομέα" αποτελείται στην εν λόγω συμφωνία χρηματοδότησης από τις εξής τρεις επιμέρους συνιστώσες: 1) ένα πρόγραμμα σχετικά με την "Ποιότητα", το οποίο υλοποιείται μέσω συμφωνίας συνεισφοράς με τον Οργανισμό Βιομηχανικής Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (UNIDO) (15 εκατομμύρια ευρώ), 2) "Εναρμόνιση του δικαίου των επιχειρήσεων" (4 εκατομμύρια ευρώ) και 3) "Εναρμόνιση της νομοθεσίας στον τομέα της αλιείας" (5 εκατομμύρια ευρώ), τα οποία υλοποιούνται από την UEMOA με προϋπολογιζόμενες δαπάνες και εκτέλεση συμβάσεων με άμεση αυτεπιστασία, αλλά που μεταβιβάζονται στους εθνικούς διατάκτες των κρατών μελών,

η συνιστώσα "ανάπτυξη του δυναμικού για μη κρατικούς φορείς" (2,6 εκατομμύρια ευρώ) υλοποιείται από την ECOWAS με συμβάσεις επιχορήγησης κατόπιν πρόσκλησης για την υποβολή προτάσεων.

Η υλοποίηση στο πλαίσιο των δεκαπέντε διαφορετικών συνιστωσών πραγματοποιείται με μεγάλη βραδύτητα, κυρίως λόγω της ανεπαρκούς θεσμικής ικανότητας των δύο περιφερειακών οργανισμών. Στις αρχές του 2009, έπειτα από σχεδόν 2 έτη υλοποίησης, το ποσοστό υλοποίησης των συμφωνιών συνεισφοράς ήταν 4 % [22]. Οι πληρωμές από την Επιτροπή, στο πλαίσιο της συμφωνίας χρηματοδότησης, η οποία υπογράφηκε το 2006, ανέρχονταν περίπου στο 20 % του προϋπολογισμού, ενώ τον Ιανουάριο του 2009, στην προθεσμία κατά την οποία έπρεπε να υπογραφούν όλες οι συμβάσεις, περισσότερα από 5 εκατομμύρια ευρώ (ή 17 % του προϋπολογισμού της συμφωνίας χρηματοδότησης) δεν είχαν ακόμη αναληφθεί και, κατά κανόνα, απωλέσθησαν για το έργο.

46. Οι παρατηρήσεις του Συνεδρίου επιβεβαιώνουν τις παρατηρήσεις που διατυπώνει η υπηρεσία εσωτερικού ελέγχου της Επιτροπής στην έκθεσή της για τη χρηματοοικονομική διαχείριση των περιφερειακών προγραμμάτων (βλέпε νпοσημεíωση 16), η οποία επικεντρώθηκε κυρίως στην περιοχή της Μεσημβρινής Αφρικής όσον αφορά τις χώρες ΑΚΕ. Διαπιστώθηκε ότι ο προγραμματισμός και ο σχεδιασμός των περιφερειακών έργων αποτέλεσε πολύπλοκη διαδικασία, η οποία περιλαμβάνει αρκετούς φορείς, στοιχείο το οποίο μαζί με την περιορισμένη ικανότητα των ομολόγων οδήγησε σε σημαντικές επιχειρησιακές δυσκολίες τους οργανισμούς υλοποίησης και τις αντιπροσωπείες, με αποτέλεσμα μακρές περιόδους εκκίνησης και σημαντικές καθυστερήσεις στην υλοποίηση.

47. Προκειμένου να βελτιωθεί η αποδοτικότητα και η αποτελεσματικότητα των έργων και να αυξηθεί η ανάληψη περισσότερων ευθυνών εκ μέρους των περιφερειακών οργανισμών, η Επιτροπή αποφάσισε να εφαρμόσει τον τρόπο τής "από κοινού διαχείρισης" για τα κύρια περιφερειακά έργα του ένατου ΕΤΑ. H από κοινού διαχείριση είναι η βασική μέθοδος υλοποίησης που προβλέπεται στον δημοσιονομικό κανονισμό [23] σε ό,τι αφορά τη συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς. Το κύριο χαρακτηριστικό της είναι ότι επιτρέπεται στον εν λόγω οργανισμό να χρησιμοποιεί τις δικές του διαδικασίες λογιστικής, εσωτερικού ελέγχου, ελέγχου και σύναψης συμβάσεων, με την προϋπόθεση ότι η εκ των προτέρων αξιολόγηση αυτών των τεσσάρων πυλώνων επιβεβαιώνει ότι συμμορφώνονται με τα διεθνή πρότυπα. Έπειτα από μια θετική αξιολόγηση, η Επιτροπή μπορεί να παράσχει τη χρηματοοικονομική στήριξή της στον εν λόγω οργανισμό μέσω συμφωνίας συνεισφοράς.

48. Η Επιτροπή υπέγραψε συμφωνίες συνεισφοράς με την UEMOA και την ECOWAS, οι οποίες αφορούσαν την υλοποίηση σημαντικού τμήματος του περιφερειακού προγράμματος στο πλαίσιο του ένατου ΕΤΑ, παρά το γεγονός ότι το συμπέρασμα της αξιολόγησης των τεσσάρων πυλώνων ήταν αρνητικό. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή έπρεπε να προσθέσει ειδικούς όρους σχετικά με τις διαδικασίες χρηματοοικονομικής διαχείρισης, σύναψης συμβάσεων και εξωτερικού ελέγχου, ώστε να αντισταθμίσει τις αδυναμίες που διαπιστώθηκαν στα συστήματα και τις διαδικασίες των οργανισμών. Μολονότι ενισχύθηκε η ανάληψη περισσότερων ευθυνών, αυτή η προσωρινή λύση είχε ως αποτέλεσμα μεγάλη δυσαρέσκεια εκ μέρους της UEMOA, καθώς, κατά την άποψή της, οι όροι αυτοί ματαίωναν τον σκοπό για τον οποίο χρησιμοποιούνταν η συμφωνία συνεισφοράς. Πέραν αυτού, η προβλεπόμενη αύξηση της αποδοτικότητας δεν έχει πραγματοποιηθεί ακόμη, καθώς οι σχετικές αντιπροσωπείες υποχρεούνται ακόμη να παρακολουθούν εκ του σύνεγγυς τη χρηματοοικονομική υλοποίηση, δεδομένων των ανεπαρκών ικανοτήτων χρηματοοικονομικής διαχείρισης εκ μέρους των οργανισμών. Στην πράξη, η υλοποίηση των τρεχόντων προγραμμάτων στο πλαίσιο του ένατου ΕΤΑ στη Δυτική Αφρική παρουσιάζει μεγάλη βραδύτητα (βλέπε πλαίσιο 3) και η ικανότητα απορρόφησης αυξημένης βοήθειας παραμένει περιορισμένη στο άμεσο μέλλον. Στο πλαίσιο αυτό, ο διπλασιασμός των κονδυλίων που διατίθενται για την περιφερειακή συνεργασία στο πλαίσιο του δέκατου ΕΤΑ είναι πιθανόν να επιδεινώσει τα προβλήματα υλοποίησης που διαπιστώνονται στην περιοχή αυτή

49. Στην Ανατολική Αφρική, ένας περιφερειακός οργανισμός (COMESA) έχει μέχρι στιγμής λάβει θετική αξιολόγηση της ικανότητας χρηματοοικονομικής διαχείρισης. Η Επιτροπή έχει χρησιμοποιήσει συμφωνία συνεισφοράς για τη διοχέτευση της στήριξής της προς τα δύο κύρια έργα περιφερειακής ολοκλήρωσης (RISP/RISM), στο πλαίσιο του ένατου ΕΤΑ. Ωστόσο, ορισμένες δραστηριότητες στο πλαίσιο αυτών των έργων πρέπει να πραγματοποιηθούν από τον άλλο περιφερειακό οργανισμό, την ΚΑΑ, παρόλο που η θεσμική ικανότητα της γραμματείας της εξακολουθεί να είναι ανεπαρκής και η αξιολόγηση των τεσσάρων πυλώνων ήταν αρνητική. Υπήρξε και πάλι συμφωνία να χρησιμοποιηθεί μια προσωρινή λύση, η οποία απαιτούσε από την ΚΑΑ να διαχειρίζεται τα κονδύλια του RISP με βάση διαδικασίες της COMESA. Όμως, σύμφωνα με τις εκθέσεις εσωτερικού ελέγχου της COMESA, η ΚΑΑ εφαρμόζει στην πράξη τις δικές της διαδικασίες, οι οποίες δεν έχουν ακόμη επικυρωθεί από την Επιτροπή.

Πετυχαν τουσ στοχουσ τουσ τα επιμερουσ εργα τησ επιτροπησ για τη στηριξη τησ περιφερειακησ ολοκληρωσησ;

50. Tο Συνέδριο εξέτασε δείγμα περιφερειακών έργων, προκειμένου να αξιολογήσει τον βαθμό στον οποίο επιτεύχθηκαν οι στόχοι τους, όσον αφορά τα αποτελέσματα που πραγματοποιήθηκαν ή είναι πιθανόν να πραγματοποιηθούν. Σχετικά με τα υπό εξέλιξη έργα, η αξιολόγηση έλαβε υπόψη της την κατάσταση και τον ρυθμό υλοποίησής τους. Η αποτελεσματικότητα θεωρήθηκε ως "ικανοποιητική" όταν επιτεύχθηκαν ή είναι πιθανόν να επιτευχθούν τα αποτελέσματα των έργων, "εν μέρει ικανοποιητική" όταν παρουσιάστηκαν κάποια προβλήματα και επιτεύχθηκε ή είναι πιθανόν να επιτευχθεί μόνο τμήμα των αποτελεσμάτων τους και "μη ικανοποιητική" όταν παρουσιάστηκαν σημαντικά προβλήματα και τα έργα έχουν επιτύχει ή είναι πιθανόν να επιτύχουν ελάχιστα από τα προγραμματισμένα αποτελέσματα. Ο κατάλογος των έργων και η αντίστοιχη διαβάθμισή τους περιλαμβάνεται στο παράρτημα III.

Η Αποτελεσματικοτητα των εργων ειναι δυσκολο να αξιολογηθει, αλλα στισ περισσοτερεσ περιπτωσεισ ειναι περιορισμενη

51. Οι στόχοι και τα αναμενόμενα αποτελέσματα των έργων, συχνά, δεν διατυπώνονται σαφώς στις συμφωνίες χρηματοδότησης και οι σχετικοί δείκτες για τη μέτρηση της προόδου δεν είναι επαρκώς καθορισμένοι. Σε τέτοιες περιπτώσεις, είναι δύσκολο να αποφασιστεί αντικειμενικά εάν έχουν επιτευχθεί τα αναμενόμενα αποτελέσματα.

52. Επιπλέον, όσον αφορά πέντε έργα, τα οποία έχουν ήδη ολοκληρωθεί ή βρίσκονται εν εξελίξει για μακρά περίοδο, μολονότι οι προγραμματισμένες δραστηριότητες πραγματοποιήθηκαν σε γενικές γραμμές και παράχθηκαν οι αναμενόμενες υλοποιήσεις, το Συνέδριο δεν ήταν σε θέση να αξιολογήσει τα αποτελέσματα λόγω της απουσίας επαρκών εκθέσεων προόδου και/ή των απαιτούμενων εκθέσεων παρακολούθησης και αξιολόγησης (βλέπε πλαίσιο 4).

Πλαίσιο 4

Αδυναμια αξιολογησησ τησ αποτελεσματικοτητασ

Στην Ανατολική Αφρική, το πρόγραμμα περιφερειακής ολοκλήρωσης (φάση ΙΙ) αποσκοπούσε στην ενίσχυση της διαμόρφωσης πολιτικής σχετικά με την περιφερειακή ολοκλήρωση αυξάνοντας την ικανότητα ανάλυσης και επεξεργασίας πληροφοριακών στοιχείων της γραμματείας της COMESA. Tο Συνέδριο διαπίστωσε ότι στο πλαίσιο του έργου δεν είχε συνταχθεί έκθεση, όπως απαιτούνταν, για την επιτευχθείσα πρόοδο κάθε έξι μήνες, αλλά, αντί γι’ αυτό είχε συνταχθεί έκθεση μόνο στα ετήσια προγράμματα εργασίας για τις δραστηριότητες που είχαν πραγματοποιηθεί κατά τη διάρκεια του προηγούμενου έτους. Tο έργο δεν διέθετε διοικούσα επιτροπή, η οποία να αξιολογεί περιοδικά την επιτευχθείσα πρόοδο. Εκτός από την ενδιάμεση αναθεώρηση, δεν είχαν αναληφθεί άλλες εξωτερικές αποστολές παρακολούθησης ούτε είχε πραγματοποιηθεί ανεξάρτητη αποστολή αξιολόγησης στο τέλος του έργου, μολονότι κάτι τέτοιο προβλεπόταν στη συμφωνία χρηματοδότησης. Οι δείκτες που περιέχονται στο λογικό πλαίσιο του έργου αποδείχτηκαν υπερβολικά ασαφείς για να επιτρέψουν αξιόπιστη και λεπτομερή αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του έργου για κάθε ένα από τα αναμενόμενα αποτελέσματα.

53. Όσον αφορά έξι έργα, στα οποία συμπεριλαμβάνονται τα κύρια έργα περιφερειακής ολοκλήρωσης σε αμφότερες τις περιοχές [24], το Συνέδριο αξιολόγησε την αποτελεσματικότητα ως "μη ικανοποιητική". Πρόκειται, στο σύνολό τους, για έργα του ένατου ΕΤΑ, τα οποία εξακολουθούσαν να βρίσκονται υπό εξέλιξη κατά τη χρονική στιγμή του ελέγχου. Λαμβάνοντας υπόψη την ευρύτητα του πεδίου και των στόχων αυτών των έργων, τον βραδύ ρυθμό υλοποίησης και τη μικρή εκταμίευση των κονδυλίων, είναι απίθανο τα περισσότερα από αυτά τα συνεχιζόμενα έργα να μπορέσουν να επιτύχουν τα αναμενόμενα αποτελέσματά τους στη χρονική περίοδο που απομένει (βλέπε πλαίσιο 5).

Πλαίσιο 5

Μη ικανοποιητικα αποτελεσματα εργων

Tο Συνέδριο διαπίστωσε ότι το έργο στήριξης της περιφερειακής ολοκλήρωσης στην Ανατολική Αφρική, το οποίο προγραμματίζεται να τελειώσει στα μέσα του 2010, είχε επιτύχει μέχρι το τέλος του 2008 μόνον τρεις από τους επτά ενδιάμεσους στόχους που προτείνονται στη συμφωνία συνεισφοράς. Ιδίως, η έλλειψη σχετικών αποτελεσμάτων σε ό,τι αφορά την έγκριση περιφερειακών πολιτικών από τις εθνικές αρχές θέτει σε κίνδυνο τη συνολική αποτελεσματικότητα του έργου.

Στη Δυτική Αφρική, το έργο "Διευκόλυνση των Μεταφορών" (64 εκατομμύρια ευρώ) αποσκοπεί στη βελτίωση των υπηρεσιών περιφερειακών μεταφορών, ιδίως, εγκαθιδρύοντας κοινούς συνοριακούς σταθμούς κατά μήκος των κύριων αξόνων περιφερειακών μεταφορών. Tο έργο αντιμετώπισε σημαντικές καθυστερήσεις κατά τη διάρκεια της φάσης εκκίνησής του και, έπειτα από τρία έτη υλοποίησης, το κύριο επίτευγμά του ήταν η ολοκλήρωση μιας λεπτομερούς μελέτης σχετικά με τη σκοπούμενη λειτουργία αυτών των συνοριακών σταθμών. Προκειμένου να καταστεί εφικτή η συνέχιση του σχεδιασμού και, τελικά, η κατασκευή αυτών των συνοριακών σταθμών, η Επιτροπή έπρεπε να "παραιτηθεί" από τον κανόνα που είναι γνωστός ως D+3, ο οποίος απαιτεί οι συμβάσεις στο πλαίσιο ενός έργου να υπογράφονται το αργότερο τρία έτη μετά την έγκριση της χρηματοδοτικής ανάληψης υποχρεώσεων του έργου. Μολονότι χορηγήθηκε διετής παράταση, οι δύο περιφερειακοί οργανισμοί ECOWAS και UEMOA εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην ολοκλήρωση των εργασιών κατασκευής και στην καθιέρωση λεπτομερών και εναρμονισμένων ρυθμίσεων μεταξύ των οικείων χωρών για την αποδοτική λειτουργία των συνοριακών σταθμών.

54. Tα επτά έργα που απομένουν φαίνεται να έχουν επιτύχει, ή είναι πιθανόν να επιτύχουν, τμήμα των αναμενόμενων αποτελεσμάτων τους, αλλά όσον αφορά τα ολοκληρωμένα έργα απαιτείται περαιτέρω στήριξη, η οποία στις περισσότερες περιπτώσεις παρασχέθηκε ή προγραμματίστηκε στο πλαίσιο των διαφόρων συνεχιζόμενων έργων (βλέπε πλαίσιο 6).

55. Οι δύο αξιολογήσεις που ανέθεσε η Επιτροπή έχουν επικεντρωθεί περισσότερο στη συνάφεια και τη συνεκτικότητα των περιφερειακών στρατηγικών και της επιλογής των τομέων εστίασης εκ μέρους της Επιτροπής, παρά στις επιδόσεις των επιμέρους έργων. Στην περιφερειακή αξιολόγηση για τη Δυτική Αφρική δηλώνεται ότι τα περιφερειακά έργα του ένατου ΕΤΑ είναι, στην πλειονότητά τους, υπερβολικά πρόσφατα ώστε να επιτρέπουν αξιολόγηση της αποτελεσματικότητάς τους. Ωστόσο, διατυπώνεται παρατήρηση για την έλλειψη σαφώς καθορισμένων αναμενόμενων αποτελεσμάτων και αναφορών βάσης, στοιχείο που δυσχεραίνει τον προσδιορισμό του αντικτύπου των έργων του ΕΤΑ.

Πλαίσιο 6

Εν μερει ικανοποιητικα αποτελεσματα εργων

Στη Δυτική Αφρική, το έργο PARI ("Πρόγραμμα στήριξης για την περιφερειακή ολοκλήρωση στη ζώνη της UEMOA") αποσκοπούσε να στηρίξει την UEMOA και τα κράτη μέλη της όσον αφορά τη βελτίωση του νομικού και διοικητικού πλαισίου, την καθιέρωση περιφερειακής αγοράς και τη σταθεροποίηση του μακροοικονομικού πλαισίου. Μολονότι αυτοί οι στόχοι των έργων και οι σχετικοί δείκτες διατυπώθηκαν με πολύ γενικούς όρους, η τελική αξιολόγηση του έργου διαπίστωσε βελτιώσεις στη διαδικασία της περιφερειακής ολοκλήρωσης. Πιο συγκεκριμένα, η νομοθεσία σχετικά με την τελωνειακή ένωση και την ελευθέρωση του ενδοκοινοτικού εμπορίου, την οποία εκπόνησε η UEMOA, ήταν υψηλής ποιότητας και εισήχθη στα νομικά συστήματα των διαφόρων κρατών μελών. Εντούτοις, η ελεύθερη κυκλοφορία των αγαθών, των προσώπων, των υπηρεσιών και των κεφαλαίων, καθώς και το δικαίωμα της εγκατάστασης απέχουν μακράν από την επίτευξή τους. Ομοίως, η λειτουργία του πολυμερούς μηχανισμού μακροοικονομικής παρακολούθησης της UEMOA είχε βελτιωθεί, αλλά αυτό δεν είχε ακόμη οδηγήσει σε καλύτερη σύγκλιση των οικονομιών της ζώνης UEMOA, το οποίο συνιστούσε τον κύριο στόχο. Οι ίδιοι τομείς αποτελούν και πάλι το επίκεντρο του υπό εξέλιξη έργου Οικονομική Ολοκλήρωση και Εμπόριο.

Συμπερασματα και συστασεισ

Η στηριξη στο πλαισιο του ετα για την περιφερειακη οικονομικη ολοκληρωση στην ανατολικη και τη δυτικη αφρικη εχει αποδειχθει μεχρι στιγμησ μονον εν μερει αποτελεσματικη

56. Η διαδικασία της περιφερειακής ολοκλήρωσης σημειώνει πρόοδο και στις δύο περιοχές, όσον αφορά, αφενός, τη σύναψη συμφωνιών για περιφερειακούς στόχους και πολιτικές σε θέματα εμπορίου και μεταφορών, όπως, για παράδειγμα, την καθιέρωση ζωνών ελεύθερων συναλλαγών και τελωνειακών ενώσεων και, αφετέρου, τη δημιουργία αξόνων περιφερειακών μεταφορών με εναρμονισμένους κανόνες και χωρίς περιττούς ελέγχους. Tο ΕΤΑ παρείχε σημαντική τεχνική και χρηματοοικονομική στήριξη σε αυτή τη διαδικασία. Παρόλ’ αυτά, η υλοποίηση τέτοιων συμφωνιών εκ μέρους των εθνικών αρχών παρουσιάζει καθυστέρηση και η ελεύθερη κυκλοφορία των αγαθών, των υπηρεσιών, των κεφαλαίων και των προσώπων δεν έχει καταστεί ακόμη πραγματικότητα σε καμία από τις δύο περιοχές.

57. Η στήριξη του ΕΤΑ για την περιφερειακή οικονομική ολοκλήρωση έχει αποδειχθεί μέχρι στιγμής μόνον εν μέρει αποτελεσματική εξαιτίας διαφόρων παραγόντων. Ορισμένοι από αυτούς τους παράγοντες βρίσκονται πέραν του άμεσου ελέγχου της Επιτροπής, μολονότι η τελευταiα διαθέτει επιρροή σε αυτούς μέσω της στήριξής της και του διαλόγου πολιτικής της. Σε αμφότερες τις περιοχές, υφίστανται πολλαπλοί περιφερειακοί οργανισμοί με αλληλεπικαλυπτόμενη συμμετοχή και εντολές. Πέραν αυτού, παρά τη στήριξη της Επιτροπής για την ανάπτυξη του δυναμικού, όλοι οι περιφερειακοί οργανισμοί εξακολουθούν να μην διαθέτουν θεσμική ικανότητα, αν και σε διαφορετικό βαθμό ο καθένας τους, σε όλες τις πτυχές του κύκλου του έργου, από τον προγραμματισμό και την προετοιμασία του έργου έως την υλοποίηση, τη σύνταξη εκθέσεων και τη χρηματοοικονομική διαχείριση. Επιπλέον, οι χώρες μέλη δεν δίδουν πάντοτε υψηλή προτεραιότητα στην περιφερειακή ολοκλήρωση ως στόχο πολιτικής ενόψει των πολλών άλλων πιεστικών αναγκών που διαπιστώνονται σε εθνικό επίπεδο. Άλλοι παράγοντες σχετικοί με την προσέγγιση και τη διαχείριση της Επιτροπής υπονομεύουν, επίσης, την αποτελεσματικότητα της στήριξης του ΕΤΑ (βλέπε σημεία 58 έως 60).

Σύσταση 1

Η συνέχιση της στήριξης της Επιτροπής για την περιφερειακή ολοκλήρωση πρέπει να εξαρτάται, αφενός, από την αρχική συμφωνία για τον τρόπο επίτευξης της αναγκαίας σύγκλισης μεταξύ των διαφόρων περιφερειακών οργανισμών σε κάθε περιοχή με προκαθορισμένο χρονοδιάγραμμα και, αφετέρου, από την ανάληψη περισσότερων ευθυνών εκ μέρους των εθνικών αρχών ως προς τη διαδικασία περιφερειακής ολοκλήρωσης.

Η προσεγγιση τησ Επιτροπησ ωσ προσ την περιφερειακη ολοκληρωση ειναι σχετικη, αλλα το θεμα τησ συνοχησ δεν αντιμετωπιζεται επαρκωσ και το επιπεδο χρηματοδοτησεων δεν λαμβανει υποψη του τισ περιορισμενεσ ικανοτητεσ απορροφησησ

58. Η προσέγγιση της Επιτροπής σχετικά με τη στήριξη της περιφερειακής ολοκλήρωσης στην Ανατολική και τη Δυτική Αφρική είναι σχετική με τις ανάγκες των περιοχών και των χωρών για επίτευξη μεγαλύτερης οικονομικής ανάπτυξης ως μέσου καταπολέμησης της φτώχειας, στόχο τον οποίο μοιράζονται όλες οι περιφερειακές και εθνικές στρατηγικές και παρεμβάσεις της Επιτροπής. Ωστόσο, το θέμα της συνοχής δεν αντιμετωπίζεται επαρκώς ως προς το ότι οι στρατηγικές και οι παρεμβάσεις στα δύο επίπεδα έχουν, σε μεγάλο βαθμό, σχεδιαστεί και υλοποιηθεί ανεξάρτητα oι μεν από τιs δε, χωρίς να έχει δοθεί η απαιτούμενη προσοχή στη δυνατότητα συμπληρωματικότητας μεταξύ τους, εκτός, σε κάποιο βαθμό, στον τομέα των μεταφορών. Επίσης, ο διπλασιασμός των κονδυλίων των περιφερειακών προγραμμάτων στο πλαίσιο του δέκατου ΕΤΑ δεν λαμβάνει υπόψη του τις περιορισμένες ικανότητες απορρόφησης των περιφερειακών οργανισμών (σημεία 19 έως 31).

Σύσταση 2

Η Επιτροπή πρέπει, από την ενδιάμεση αναθεώρηση των στρατηγικών του δέκατου ΕΤΑ του 2010 και μετά, να βελτιώσει τη συνοχή μεταξύ των περιφερειακών και εθνικών στρατηγικών της, ενσωματώνοντας την περιφερειακή ολοκλήρωση σε όλες τις δραστηριότητες στήριξής της σε εθνικό επίπεδο και επιδιώκοντας συστηματικότερη συμπληρωματικότητα στις δραστηριότητες στήριξής της στα δύο διαφορετικά επίπεδα.

Σύσταση 3

Ως τμήμα της ενδιάμεσης αναθεώρησης του δέκατου ΕΤΑ, η Επιτροπή πρέπει να εξετάσει κατά πόσον τα κονδύλια των περιφερειακών προγραμμάτων είναι υπερβολικά υψηλά.

Η επιτροπη δεν διαχειριζεται επαρκωσ τη στηριξη τησ για την περιφερειακη ολοκληρωση

59. Η διαχείριση των περιφερειακών προγραμμάτων εκ μέρους της Επιτροπής δεν διέθετε ειδικά μέσα διαχείρισης και συντονισμού, ούτως ώστε να αντεπεξέρχεται επαρκώς στην προετοιμασία, υλοποίηση, σύνταξη εκθέσεων και συντονισμό των περιφερειακών δραστηριοτήτων: οι ρόλοι και οι αρμοδιότητες των διαφορετικών αντιπροσωπειών σε μια περιοχή δεν είναι σαφώς προσδιορισμένοι ούτε έχει καθιερωθεί μηχανισμός συντονισμού μεταξύ αυτών των αντιπροσωπειών. Οι αυξημένες αρμοδιότητες αυτών των αντιπροσωπειών, οι οποίες διαχειρίζονται περιφερειακές, καθώς και εθνικές, δραστηριότητες, δεν αντικατοπτρίζονται στον αριθμό του προσωπικού τους. Στο επίπεδο των περιφερειακών οργανισμών, ο συντονισμός είναι, επίσης, ανεπαρκής και απουσιάζει ένα σύστημα παρακολούθησης το οποίο να καταγράφει τη συνολική πρόοδο της διαδικασίας περιφερειακής ολοκλήρωσης στις μεμονωμένες χώρες. Όταν η θεσμική ικανότητα του οργανισμού υλοποίησης είναι ανεπαρκής, η χρήση συμφωνιών συνεισφοράς δεν βελτιώνει την ταχύτητα υλοποίησης του έργου (σημεία 33 έως 49).

Σύσταση 4

Σε σχέση με τη διαχείριση των περιφερειακών προγραμμάτων, η Επιτροπή πρέπει:

- να προσδιορίσει σαφώς τις αρμοδιότητες των διαφορετικών αντιπροσωπειών στις σχετικές περιοχές,

- να καθιερώσει ενδεδειγμένο μηχανισμό συντονισμού μεταξύ των αντιπροσωπειών σε μια περιοχή,

- να αναθεωρήσει τους πόρους που διατίθενται στις αντιπροσωπείες για τον προγραμματισμό και την υλοποίηση των περιφερειακών προγραμμάτων της,

- να κάνει χρήση των συμφωνιών συνεισφοράς με περιφερειακούς οργανισμούς μόνον όταν διαπιστώνεται ότι η χρηματοοικονομική διαχείριση συμμορφώνεται με τα διεθνή πρότυπα.

Σύσταση 5

Η Επιτροπή πρέπει να αυξήσει τις προσπάθειές της, προκειμένου να συνδράμει τους περιφερειακούς οργανισμούς στα εξής:

- βελτίωση του συντονισμού μεταξύ τους και μεταξύ αυτών και των κρατών μελών τους,

- καθιέρωση συστημάτων παρακολούθησης, τα οποία θα στηρίζουν την υλοποίηση των προγραμμάτων και θα παρέχουν πλήρη στοιχεία για την πρόοδο της συνολικής διαδικασίας περιφερειακής ολοκλήρωσης, συμπεριλαμβανομένης της προόδου στις μεμονωμένες χώρες.

Τα επιμερουσ εργα για τη στηριξη τησ περιφερειακησ ολοκληρωσησ ειναι πιθανον να εχουν στο συνολο τουσ μη ικανοποιητικα αποτελεσματα

60. Ήταν δύσκολο για το Συνέδριο και, σε μερικές περιπτώσεις, αδύνατον να αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα των ξεχωριστών παρεμβάσεων, επειδή οι στόχοι τους, δεν είναι, συχνά, επαρκώς προσδιορισμένοι και τα αναγκαία στοιχεία, συχνά, απουσιάζουν, εξαιτίας ανεπαρκούς ποιότητας και συχνότητας σύνταξης εκθέσεων, παρακολούθησης και αξιολόγησης των έργων. Τα πρόσφατα, υπό εξέλιξη, έργα έχουν, ως επί το πλείστον, ευρύ πεδίο και φιλόδοξους στόχους, εντούτοις η υλοποίησή τους είναι, ως στιγμής, βραδεία. Συνολικά, για τα 18 περιφερειακά έργα που εξετάστηκαν, τα αποτελέσματα, ή πιθανά αποτελέσματα, είναι στην καλύτερη περίπτωση μόνον μερικώς ικανοποιητικά (σημεία 51 έως 54).

Σύσταση 6

Η Επιτροπή πρέπει:

- να διατυπώσει στόχους έργων οι οποίοι να είναι ειδικοί, μετρήσιμοι, εφικτοί, σχετικοί και να διαθέτουν ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα (στόχοι "SMART": specific, measurable, achievable, relevant and subject to a realistic time-frame),

- να δίδει περισσότερη προσοχή σε τακτική, καλής ποιότητας σύνταξη εκθέσεων προόδου και συστηματική παρακολούθηση και αξιολόγηση των αποτελεσμάτων των έργων.

Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο στο Λουξεμβούργο, κατά τη συνεδρίασή του της 19ης Νοεμβρίου 2009.

Για τo Ελεγκτικό Συvέδριo

+++++ TIFF +++++

Vítor Manuel da Silva Caldeira

Πρόεδρος

[1] Συμφωνία εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΚ, η οποία υπογράφηκε στις 23 Ιουνίου 2000 και αναθεωρήθηκε στις 25 Ιουνίου 2005 (καλούμενη εφεξής "συμφωνία του Κοτονού"), τμήμα 3, τίτλος I: Αναπτυξιακές στρατηγικές, άρθρο 19.

[2] Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών: Περιφερειακή ολοκλήρωση για την ανάπτυξη στις χώρες ΑΚΕ. COM(2008) 604 τελικό/2 της 6.10.2008. Βλέπε, επίσης, το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής, το οποίο συνοδεύει την ανακοίνωση σχετικά με την περιφερειακή ολοκλήρωση για την ανάπτυξη στις χώρες ΑΚΕ, SEC(2008) 2539 της 1.10.2008.

[3] Ανακοίνωση της Επιτροπής: Στήριξη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για προσπάθειες περιφερειακής οικονομικής ολοκλήρωσης μεταξύ των αναπτυσσόμενων χωρών. COM(95) 219 της 16.6.1995.

[4] Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: Η αναπτυξιακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, COM(2000) 212 τελικό της 26.4.2000.

[5] Κοινή δήλωση του Συμβουλίου και των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών, συνερχομένων στα πλαίσια του Συμβουλίου, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Επιτροπής: "Η Ευρωπαϊκή Κοινή Αντίληψη για την Ανάπτυξη", 22 Nοεμβρίου 2005.

[6] Στο πλαίσιο των ενδεικτικών προγραμμάτων της Επιτροπής, οι συνολικές πιστώσεις υποδιαιρούνται σε δύο ή τρεις κύριους τομείς στήριξης, οι οποίοι ονομάζονται επίσης "τομείς εστίασης". Στα στοιχεία που παρουσιάζονται, το μερίδιο των περιφερειακών προγραμμάτων που προορίζεται για την περιφερειακή οικονομική ολοκλήρωση έχει υπολογιστεί προσθέτοντας τα ποσά που κατανέμονται στους τομείς εστίασης "περιφερειακή ολοκλήρωση και εμπόριο" ή "περιφερειακή οικονομική ολοκλήρωση" και "μεταφορές και επικοινωνίες" ή "διασυνδεσιμότητα μεταφορών". Στο πλαίσιο των περιφερειακών προγραμμάτων του 10ου ΕΤΑ, "οι μεταφορές" δεν παρουσιάζονται πλέον ως ξεχωριστός τομέας εστίασης, αλλά καλύπτονται από τον κύριο τομέα εστίασης "οικονομική ολοκλήρωση".

[1001] Περιφερειακή Οικονομική Ολοκλήρωση.

[1002] Η εριφερειακή Οικονομική Ολοκλήρωση. 2 Η επίσημη ονομασία της Επιτροπής για την περιοχή αυτή είναι "Ανατολική και Μεσημβρινή Αφρική και Ινδικός Ωκεανός". Στην παρούσα έκθεση θα αναφέρεται ως "Ανατολική Αφρική".

[7] Συμφωνία του Κοτονού, παράρτημα IV "Διαδικασίες εφαρμογής και διαχείρισης", κεφάλαιο 2 "Προγραμματισμός και προετοιμασία (περιφερειακό επίπεδο)".

[8] Έως και το όγδοο ΕΤΑ, η περιοχή αυτή καλυπτόταν από δύο ενδεικτικά προγράμματα, ένα για την Ανατολική και Μεσημβρινή Αφρική και ένα για την περιοχή του Ινδικού Ωκεανού, αλλά, σύμφωνα με τις αρχές της συμφωνίας του Κοτονού, τα προγράμματα αυτά αντικαταστάθηκαν από μια ενιαία στρατηγική και ενδεικτικό πρόγραμμα για την ευρύτερη περιοχή.

[9] COMESA – Κοινή Αγορά της Ανατολικής και Μεσημβρινής ΑφρικήςΚΑΑ – Κοινότητα Ανατολικής ΑφρικήςΔΑΑ – Διακυβερνητική Αρχή για την ΑνάπτυξηIOC – Επιτροπή Ινδικού Ωκεανού.

[10] Για παράδειγμα, η Τανζανία συμμετέχει στο περιφερειακό πρόγραμμα Ανατολικής Αφρικής ως μέλος της ΚΑΑ. Ωστόσο, δεν είναι μέλος της COMESA, αλλά μέλος της SADC.

[11] Οι συμφωνίες οικονομικής εταιρικής σχέσης θα αποτελούν τις νέες εμπορικές συμφωνίες μεταξύ (ομάδων των) χωρών ΑΚΕ και της ΕΕ, προκειμένου να αντικατασταθεί το σύστημα των μη αμοιβαίων εμπορικών προτιμήσεων, το οποίο καθιερώθηκε με τις συμβάσεις του Λομέ, οι οποίες υφίσταντο πριν από τη συμφωνία του Κοτονού.

[12] Εντός της Επιτροπής, τα έγγραφα αυτά καλούνται "έγγραφο περιφερειακής στρατηγικής" και "περιφερειακό ενδεικτικό πρόγραμμα".

[13] Εντός της Επιτροπής, τα έγγραφα αυτά καλούνται "έγγραφο στρατηγικής ανά χώρα" και "εθνικό ενδεικτικό πρόγραμμα".

[14] Στην Ανατολική Αφρική, πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις στην Κένυα, το Μαλάουι, τη Ρουάντα, την Τανζανία, τη Ζάμπια και στους περιφερειακούς οργανισμούς Κοινή Αγορά της Ανατολικής και Μεσημβρινής Αφρικής (COMESA) και Κοινότητα Ανατολικής Αφρικής (ΚΑΑ). Στη Δυτική Αφρική, πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις στην Μπουρκίνα Φάσο, την Γκάνα, τη Νιγηρία και τη Σενεγάλη και στους περιφερειακούς οργανισμούς Οικονομική Κοινότητα των Δυτικοαφρικανικών Κρατών (ECOWAS) και Δυτικοαφρικανική Οικονομική και Νομισματική Ένωση (UEMOA / WAEMU, West African Economic and Monetary Union). Στην Ανατολική Αφρική, συμμετέχουν επίσης στην περιφερειακή συνεργασία και δύο άλλοι περιφερειακοί οργανισμοί (Διακυβερνητική Αρχή για την Ανάπτυξη και Επιτροπή του Ινδικού Ωκεανού), αλλά διαδραματίζουν ήσσονα ρόλο στην οικονομική ολοκλήρωση και δεν αποτέλεσαν αντικείμενο επίσκεψης κατά τη χρονική στιγμή του ελέγχου.

[15] 12 έργα χρηματοδοτήθηκαν από το 9ο ΕΤΑ και 6 από το 8ο ΕΤΑ. Κατά τη χρονική στιγμή του ελέγχου δεν είχαν ακόμη υλοποιηθεί έργα χρηματοδοτούμενα από το 10ο EΤΑ.

[16] "Αξιολόγηση της περιφερειακής στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στη Δυτική Αφρική", Τελική συνοπτική έκθεση, Μάιος 2008, "Αξιολόγηση της στήριξης της Επιτροπής στην περιοχή της Ανατολικής και Μεσημβρινής Αφρικής και του Ινδικού Ωκεανού", τελική έκθεση Δεκέμβριος 2008, έκθεση ελέγχου της ΥΕΕ, Ιούλιος 2008 (εσωτερικό έγγραφο της Επιτροπής).

[17] "Η στρατηγική εταιρική σχέση Αφρικής-ΕΕ: κοινή στρατηγική Αφρικής-ΕΕ", η οποία εγκρίθηκε στη διάσκεψη κορυφής ΕΕ-Αφρικής, Λισαβόνα, Δεκέμβριος 2007.

[18] Στην Ανατολική Αφρική, τα έργα συνίστανται στο "Πρόγραμμα Στήριξης Περιφερειακής Ολοκλήρωσης" (Regional Integration Support Programme (RISP)) σε συνδυασμό με τον "Μηχανισμό Στήριξης Περιφερειακής Ολοκλήρωσης" (Regional Integration Support Mechanism (RISM)). Στη Δυτική Αφρική συνίστανται στο έργο "Στήριξη για την Περιφερειακή Ολοκλήρωση στη Δυτική Αφρική" σε συνδυασμό με το έργο "Οικονομική Ολοκλήρωση και Εμπόριο".

[19] Οι πλήρεις ονομασίες των περιφερειακών οργανισμών παρουσιάζονται στο Γλωσσάριο, το οποίο παρατίθεται μετά τον πίνακα περιεχομένων και στην υποσημείωση 14.

[20] Για παράδειγμα, η στήριξη του προϋπολογισμού μπορεί να δημιουργεί διαφορετικό φόρτο εργασίας για μια αντιπροσωπεία από τη στήριξη ενός έργου, ενώ το ποσοστό στήριξης του προϋπολογισμού μπορεί να διαφέρει από χώρα σε χώρα. Πέραν των συνήθων κονδυλίων στο πλαίσιο του ΕΤΑ, οι αντιπροσωπείες στις οικείες περιοχές μπορεί να διαθέτουν, επίσης, αρμοδιότητα για ορισμένα έργα που χρηματοδοτήθηκαν από οριζόντια κονδύλια του γενικού προϋπολογισμού.

[21] Εξαίρεση συνιστά το περιφερειακό έργο "Στήριξη για το πρόγραμμα κατάρτισης του ASECNA", για το οποίο είναι αρμόδιες από κοινού οι αντιπροσωπείες στη Σενεγάλη και τον Νίγηρα.

[22] Eξαιρούνται πληρωμές στο πλαίσιο του μηχανισμού οικονομικών αντισταθμίσεων, οι οποίες αφορούν απώλειες στα έσοδα των κυβερνήσεων λόγω μειώσεων στο δασμολόγιο.

[23] Δημοσιονομικός κανονισμός της 27ης Μαρτίου 2003 ο οποίος εφαρμόζεται στο 9ο ΕΤΑ, άρθρο 16 (ΕΕ L 83 της 1.4.2003, σ. 1), κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 215/2008 του Συμβουλίου, της 18ης Φεβρουαρίου 2008 για τον δημοσιονομικό κανονισμό που εφαρμόζεται στο δέκατο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης, άρθρο 29 (ΕΕ L 78 της 19.3.2008, σ. 1).

[24] Στην Ανατολική Αφρική αφορούν τα εξής:

- Πρόγραμμα Στήριξης Περιφερειακής Ολοκλήρωσης (RISP),

- Μηχανισμός Στήριξης Περιφερειακής Ολοκλήρωσης (RISM).Στη Δυτική Αφρική αφορούν τα εξής:

- Οικονομική Ολοκλήρωση και Εμπόριο,

- Στήριξη για την Περιφερειακή Ολοκλήρωση στη Δυτική Αφρική.

--------------------------------------------------

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΜΕΣΗΜΒΡΙΝΗ ΑΦΡΙΚΗ

+++++ TIFF +++++

Comesa: Κοινή Αγορά της Ανατολικής και Μεσημβρινής Αφρικής

ΚΑΑ: Κοινότητα Ανατολικής Αφρικής

ΔΑΑ: Διακυβερνητική Αρχή για την Ανάπτυξη

IOC: Επιτροπή του Ινδικού Ωκεανού

SACU: Τελωνειακή Ένωση Μεσημβρινής Αφρικής

SADC: Κοινότητα για την Ανάπτυξη της Μεσημβρινής Αφρικής

Πηγή: Περιοχή Ανατολικής και Μεσημβρινής Αφρικής και Ινδικού Ωκεανού - Ευρωπαϊκή Κοινότητα: Έγγραφο περιφερειακής στρατηγικής και περιφερειακό ενδεικτικό πρόγραμμα για την περίοδο 2002-2007, Παράρτημα 6.

--------------------------------------------------

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

ΚΥΡΙΟΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΑΦΡΙΚΗ ΚΑΙ ΤΗ ΔΥΤΙΚΗ ΑΦΡΙΚΗ

Κύριοι περιφερειακοί οργανισμοί | Είδος οικονομικής κοινότητας | Περιλαμβανόμενοι τομείς ολοκλήρωσης και συνεργασίας | Ημερομηνία έναρξης ισχύος | Κράτη μέλη | Προσδιορισμένος στόχος |

Κοινή Αγορά της Ανατολικής και Μεσημβρινής Αφρικής (COMESA) | Ζώνη ελεύθερων συναλλαγών | Αγαθά, υπηρεσίες, επενδύσεις, μετανάστευση | 8 Δεκεμβρίου1994 | Αίγυπτος, Αιθιοπία, Δημοκρατία του Κονγκό, Ερυθραία, Ζάμπια, Ζιμπάμπουε, Kένυα, Κομόρες, Mαδαγασκάρη, Mαλάουι, Mαυρίκιος, Μπουρούντι, Ουγκάντα, Ρουάντα, Σεϋχέλλες, Σουαζιλάνδη, Σουδάν, Τζιμπουτί | Κοινή αγορά |

Κοινότητα Ανατολικής Αφρικής (ΚΑΑ) | Τελωνειακή ένωση | Αγαθά, υπηρεσίες, επενδύσεις, μετανάστευση | 7 Ιουλίου 2000 | Κένυα, Μπουρούντι, Ουγκάντα, Ρουάντα, Τανζανία | Πλήρ οικονομική ένωση |

Διακυβερνητική Αρχή για την Ανάπτυξη (ΔΑΑ) | Ζώνη ελεύθερων συναλλαγών | Αγαθά, υπηρεσίες, επενδύσεις, μετανάστευση | 25 Nοεμβρίου1996 | Αιθιοπία, Ερυθραία, Κένυα, Ουγκάντα, Σομαλία, Σουδάν, Τζιμπουτί | Πλήρ οικονομική ένωση |

Επιτροπή του Ινδικού Ωκεανού (IOC) | | Διπλωματική, οικονομική, εμπορική συνεργασία, φυσικοί πόροι, προστασία του περιβάλλοντος | 1984 | Κομόρες, Μαδαγασκάρη, Μαυρίκιος, Ρεουνιόν (Γαλλία), Σεϋχέλλες | βλέπε COMESA |

Οικονομική Κοινότητα των Δυτικοαφρικανικών Κρατών (ECOWAS) | Ζώνη ελεύθερων συναλλαγών | Αγαθά, υπηρεσίες, επενδύσεις, μετανάστευση | 24 Ιουλίου 1993 | Ακτή Ελεφαντοστού, Γκάμπια, Γκάνα, Γουινέα, Γουινέα Μπισσάου, Λιβερία, Μάλι, Μπενίν, Μπουρκίνα Φάσο, Νίγηρας, Nιγηρία, Πράσινο Ακρωτήριο, Σενεγάλη, Σιέρρα Λεόνε, Τόγκο | Πλήρ οικονομική ένωση |

Δυτικοαφρικανική Οικονομική και Νομισματική Ένωση (UEMOA) | Τελωνειακή ένωση | Εναρμόνιση του δικαίου των επιχειρήσεων. Καθιέρωση σύγκλισης μακροοικονομικής πολιτικής | 10 Ιανουαρίου 1994 | Ακτή Ελεφαντοστού, Γουινέα Μπισσάου, Μάλι, Μπενίν, Μπουρκίνα Φάσο, Νίγηρας, Σενεγάλη, Τόγκο | Πλήρ οικονομική ένωση |

--------------------------------------------------

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΠΟΥ ΕΛΕΓΧΘΗΚΑΝ

Αναφορά | Τίτλος έργου | Ποσό [1] | Διαβάθμιση |

ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΑΦΡΙΚΗ |

9 ACP RSA 03 | Support to Secretariat of IRCC (Στήριξη προς τη γραμματεία της IRCC) | 9,7 | εν μέρει ικανοποιητικό |

9 ACP RSA 08 | Trade Negotiations Facility (Μέσο εμπορικών διαπραγματεύσεων) | 2,0 | αδύνατη η αξιολόγησή του |

9 ACP RSA 16 | Regional Information and Communication Technologies Support Programme (Περιφερειακό πρόγραμμα στήριξης τεχνολογιών πληροφορίας και επικοινωνίας) | 21,0 | εν μέρει ικανοποιητικό |

9 ACP RSA 19 | Regional Integration Support Programme (Πρόγραμμα στήριξης περιφερειακής ολοκλήρωσης) | 33,5 | μη ικανοποιητικό |

9 ACP RSA 25/26 | Regional Integration Support Mechanism (Μηχανισμός στήριξης περιφερειακής ολοκλήρωσης) | 78,0 | μη ικανοποιητικό |

8 ACP ROR 01 | Regional Harmonisation of Customs and Trade Statistics Systems (Περιφερειακή εναρμόνιση τελωνειακών συστημάτων και συστημάτων εμπορικών στατιστικών στοιχείων) | 13,6 | εν μέρει ικανοποιητικό |

8 ACP ROR 02 | Regional Integration Programme Phase II (Πρόγραμμα Περιφερειακής Ολοκλήρωσης Φάση II) | 9,5 | αδύνατη η αξιολόγησή του |

| ΣΥΝΟΛΟ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΦΡΙΚΗΣ | 167,2 | |

ΔΥΤΙΚΗ ΑΦΡΙΚΗ |

9 ACP ROC 16 | Economic Integration and Trade (Οικονομική Ολοκλήρωση και Εμπόριο) | 76,4 | μη ικανοποιητικό |

9 ACP ROC 15 | Support for Regional Integration in West Africa (Στήριξη για την Περιφερειακή Ολοκλήρωση στη Δυτική Αφρική) | 28,6 | μη ικανοποιητικό |

9 ACP ROC 14 | Facilitation des Transports (Διευκόλυνση των μεταφορών) | 63,8 | μη ικανοποιητικό |

9 ACP ROC 10 | RIP Monitoring Mechanism (Μηχανισμός παρακολούθησης του προγράμματος περιφερειακής ολοκλήρωσης) | 6,0 | μη ικανοποιητικό |

9 ACP ROC 09 | Appui à l'intégration régionale et aux négociations de l'Accord de Partenariat Économique entre la CE et la région de l'Afrique de l'Ouest (Στήριξη για την περιφερειακή ολοκλήρωση και τις διαπραγματεύσεις της συμφωνίας οικονομικής εταιρικής σχέσης μεταξύ της ΕΚ και της περιοχής της Δυτικής Αφρικής) | 7,0 | αδύνατη η αξιολόγησή του |

9 ACP ROC 08 | Appui technique à la CEDEAO pour la facilitation des transports en Afrique de l'Ouest (Τεχνική στήριξη της ECOWAS για τη διευκόλυνση των μεταφορών στη Δυτική Αφρική) | 2,0 | εν μέρει ικανοποιητικό |

9 ACP ROC 01 | Appui au programme de formation de l'ASECNA (Στήριξη για το πρόγραμμα κατάρτισης του ASECNA) | 14,2 | αδύνατη η αξιολόγησή του |

8 ACP ROC 44 | ECOWAS Statistical Development Programme (Πρόγραμμα Στατιστικής Ανάπτυξης της ECOWAS) | 2,0 | εν μέρει ικανοποιητικό |

8 ACP ROC 33 | ECOWAS Capacity Building Programme for Regional Integration (Πρόγραμμα ανάπτυξης του δυναμικού της ECOWAS για την περιφερειακή ολοκλήρωση) | 1,9 | αδύνατη η αξιολόγησή του |

8 ACP ROC 31 | PARI II - Secteur privé( PARI II – ιδιωτικός τομέας) | 15,0 | εν μέρει ικανοποιητικό |

8 ACP ROC 21 | PARI II (PARI II) | 65,0 | εν μέρει ικανοποιητικό |

| ΣΥΝΟΛΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΑΦΡΙΚΗΣ | 281,9 | |

ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ | | 449,1 | |

[1] Συμφωνία χρηματοδότησης/συνεισφοράς + πρόσθετοι όροι σε εκατομμύρια ευρώ.

--------------------------------------------------