P8_TA(2018)0429

Καλή μεταχείριση των ζώων, χρήση αντιμικροβιακών ουσιών και οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις της βιομηχανικής εκτροφής κοτόπουλων κρεατοπαραγωγής

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 25ης Οκτωβρίου 2018 σχετικά με την καλή μεταχείριση των ζώων, τη χρήση αντιμικροβιακών ουσιών και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις της βιομηχανικής εκτροφής κοτόπουλων κρεατοπαραγωγής (2018/2858(RSP))

(2020/C 345/06)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

— έχοντας υπόψη την οδηγία 2007/43/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 2007, σχετικά με τον καθορισμό ελάχιστων κανόνων για την προστασία των κοτόπουλων που εκτρέφονται για την παραγωγή κρέατος (1) («οδηγία για τα κοτόπουλα κρεατοπαραγωγής»),

— έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 26ης Νοεμβρίου 2015 σχετικά με τη νέα στρατηγική για την καλή διαβίωση των ζώων 2016-2020 (2),

— έχοντας υπόψη το σχέδιο δράσης της ΕΕ, του 2017, κατά της μικροβιακής αντοχής στο πλαίσιο της προσέγγισης «Μία υγεία»,

— έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 19ης Ιανουαρίου 2012, σχετικά με τη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την προστασία και την καλή διαβίωση των ζώων 2012-2015 (COM(2012)0006),

— έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, της 13ης Απριλίου 2018, σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 2007/43/ΕΚ και την επιρροή της στην καλή διαβίωση των κοτόπουλων που εκτρέφονται για την παραγωγή κρέατος, καθώς και σχετικά με την ανάπτυξη δεικτών καλής διαβίωσης (COM(2018)0181),

— έχοντας υπόψη τη μελέτη της Επιτροπής, της 21ης Νοεμβρίου 2017, σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 2007/43/ΕΚ και την ανάπτυξη δεικτών καλής διαβίωσης,

— έχοντας υπόψη τη συμφωνία (3) για κανονισμό σχετικά με τα κτηνιατρικά φάρμακα που επιτεύχθηκε στις 5 Ιουνίου 2018,

— έχοντας υπόψη τον κανονισμό (EE) 2016/429 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Μαρτίου 2016, σχετικά με τις μεταδοτικές νόσους των ζώων και για την τροποποίηση και την κατάργηση ορισμένων πράξεων στον τομέα της υγείας των ζώων («νόμος για την υγεία των ζώων») (4),

— έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/625 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Μαρτίου 2017, για τους επίσημους ελέγχους και τις άλλες επίσημες δραστηριότητες που διενεργούνται με σκοπό την εξασφάλιση της εφαρμογής της νομοθεσίας για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές και των κανόνων για την υγεία και την καλή μεταχείριση των ζώων, την υγεία των φυτών και τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα (5),

— έχοντας υπόψη την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την προστασία των ζώων στις εκτροφές και την οδηγία 98/58/ΕΚ του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 1998 σχετικά με το ίδιο θέμα (6),

— έχοντας υπόψη την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2017/302 της Επιτροπής, της 15ης Φεβρουαρίου 2017, για τη θέσπιση των συμπερασμάτων σχετικά με τις βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές (ΒΔΤ) βάσει της οδηγίας 2010/75/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, όσον αφορά την εντατική εκτροφή πουλερικών ή χοίρων (7),

— έχοντας υπόψη το άρθρο 128 παράγραφος 5 και το άρθρο 123 παράγραφος 4 του Κανονισμού του,

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ είναι σημαντικός παραγωγός κοτόπουλων κρεατοπαραγωγής σε παγκόσμιο επίπεδο, και ότι στην ΕΕ σφάζονται περίπου επτά δισεκατομμύρια κοτόπουλα για την παραγωγή τροφίμων· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο πτηνοτροφικός τομέας, ο οποίος παράγει προϊόντα σύμφωνα με την ευρωπαϊκή αρχή «από το αγρόκτημα στο πιάτο», απασχολεί πάνω από 250 000 ανθρώπους και περιλαμβάνει 23 000 μεγάλες εκμεταλλεύσεις κοτόπουλων κρεατοπαραγωγής στην Ευρώπη·

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι η οδηγία 2007/43/ΕΚ (οδηγία για τα κοτόπουλα κρεατοπαραγωγής) θεσπίζει ελάχιστα πρότυπα για την προστασία των κοτόπουλων που εκτρέφονται για την παραγωγή κρέατος· λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι σημαντικό να τηρούνται αυτοί οι κανόνες από την Επιτροπή, τα κράτη μέλη και τους παραγωγούς της ΕΕ, και να διεξάγονται τακτικές επιθεωρήσεις στον εν λόγω τομέα·

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τη μελέτη της Επιτροπής, της 21ης Νοεμβρίου 2017, σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 2007/43/ΕΚ του Συμβουλίου, για το 34 % των κοτόπουλων κρεατοπαραγωγής οι πυκνότητες εκτροφής ανέρχονται στα 33 kg/m2 και ακολουθούν τον γενικό κανόνα, για το 40 % οι πυκνότητες εκτροφής κυμαίνονται μεταξύ 34-39 kg/m2 και για το 26 % παρατηρείται η υψηλότερη πυκνότητα (έως 42 kg/m2) που επιτρέπεται βάσει της οδηγίας·

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η επιβολή της οδηγίας για τα κοτόπουλα κρεατοπαραγωγής δεν είναι ενιαία και ότι η πρόσφατη έκθεση εφαρμογής της Επιτροπής καταδεικνύει ότι η επιβολή της οδηγίας στα κράτη μέλη είναι, στην καλύτερη περίπτωση, ασυνεπής·

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι η υπερβολική χρήση κτηνοτροφικών αντιμικροβιακών, ιδίως ως αυξητικών παραγόντων, καθώς και για μεταφυλακτικούς και προφυλακτικούς σκοπούς, είναι ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που επηρεάζουν την ανάπτυξη ανθεκτικών βακτηρίων παγκοσμίως· λαμβάνοντας υπόψη ότι η κακή διαβίωση που προκαλείται από τις υψηλές πυκνότητες εκτροφής ή τη θερμική καταπόνηση μπορεί να οδηγήσει σε ανοσολογικά προβλήματα και να καταστήσει τα κοτόπουλα κρεατοπαραγωγής πιο ευπαθή στις ασθένειες·

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η παρουσία πολυανθεκτικών ζωονοσογόνων στελεχών των Campylobacter spp. και Salmonella spp. σε κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις κοτόπουλων κρεατοπαραγωγής και σε κρέας κοτόπουλων κρεατοπαραγωγής συνιστά μια ολοένα και μεγαλύτερη απειλή για τη δημόσια υγεία, όπως επισημάνθηκε από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC)·

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κανόνες για την καλή μεταχείριση των ζώων θα πρέπει να επικαιροποιηθούν με βάση νέα επιστημονικά πορίσματα και συνεκτιμώντας τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα της κτηνοτροφικής παραγωγής· λαμβάνοντας υπόψη ότι η χρήση γεωργικών συστημάτων που δίνουν τη δυνατότητα για καλύτερη διαβίωση μπορεί να έχει καλύτερα αποτελέσματα όσον αφορά την υγεία και την καλή μεταχείριση των ζώων, συμβάλλοντας έτσι στον περιορισμό της ανάγκης για αντιμικροβιακές ουσίες και διατηρώντας, παράλληλα, την υψηλή ποιότητα των προϊόντων·

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι η επιστημονική γνωμοδότηση της EFSA του 2010 σχετικά με την επίδραση των γενετικών παραμέτρων στην καλή διαβίωση των εμπορεύσιμων κοτόπουλων κρεατοπαραγωγής και στην αντοχή τους στις πιέσεις κατέδειξε ότι η γενετική επιλογή βάσει των ρυθμών ανάπτυξης των κοτόπουλων κρεατοπαραγωγής μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την υγεία και την καλή διαβίωση αυτών των ζώων·

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ευρωπαίοι πολίτες επιδεικνύουν έντονο ενδιαφέρον για την καλή διαβίωση των ζώων και επιθυμούν να είναι σε θέση να προβαίνουν σε τεκμηριωμένες επιλογές ως καταναλωτές·

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι το τελευταίο ειδικό Ευρωβαρόμετρο σχετικά με την καλή μεταχείριση των ζώων καταδεικνύει ότι οι ευρωπαίοι πολίτες, σε ποσοστό πάνω από 50 %, αναζητούν πληροφορίες για τη μέθοδο παραγωγής όταν αγοράζουν προϊόντα ζωικής προέλευσης και είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν περισσότερο προκειμένου να είναι καλύτερη η μεταχείριση των ζώων· λαμβάνοντας υπόψη ότι πάνω από το 80 % των ευρωπαίων πολιτών επιθυμεί την ενίσχυση της καλής μεταχείρισης των εκτρεφόμενων ζώων στην ΕΕ·

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το 25 % του κρέατος από στήθος πουλερικών που καταναλώνεται στην ΕΕ εισάγεται από τρίτες χώρες με λιγότερο αυστηρή νομοθεσία για την καλή διαβίωση των ζώων· λαμβάνοντας υπόψη ότι το μεγαλύτερο μέρος του εισαγόμενου κρέατος πουλερικών χρησιμοποιείται σε υπηρεσίες εστίασης ή στη μεταποίηση τροφίμων, όπου δεν είναι υποχρεωτική η παροχή πληροφοριών για την προέλευση του κρέατος και η επισήμανσή του·

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ταϊλάνδη, η Βραζιλία και η Ουκρανία, από τις οποίες προέρχεται το 90 % των εισαγωγών από τρίτες χώρες, έχουν υποβληθεί σε ελέγχους από τη ΓΔ SANTE της Επιτροπής, η οποία διαπίστωσε σοβαρές ελλείψεις όσον αφορά τη διαδικασία παραγωγής και την τήρηση της νομοθεσίας της ΕΕ· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αγρότες της ΕΕ, καθώς και ΜΚΟ, έχουν εκφράσει ανησυχίες σχετικά με τις οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις των εισαγωγών κρέατος κοτόπουλου που έχει παραχθεί με χαμηλό κόστος παραγωγής και σχετικά με την παραπλανητική επισήμανση του κρέατος κοτόπουλου που υποβάλλεται σε επεξεργασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά προέρχεται από τρίτες χώρες·

1. λαμβάνει υπό σημείωση τα αποτελέσματα της έκθεσης της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 2007/43/ΕΚ και την επίδρασή της στην καλή μεταχείριση των κοτόπουλων που εκτρέφονται για την παραγωγή κρέατος, που καταδεικνύουν ότι μόνον τα δύο τρίτα των κρατών μελών έχουν εφαρμόσει ορθά την οδηγία· ανησυχεί για την επικράτηση σε πολλά μέρη, όπως καταδεικνύεται στην έκθεση, πυκνοτήτων εκτροφής που είναι υψηλότερες σε σύγκριση με τον γενικό κανόνα των 33 kg/m 2 ·

2. εκφράζει την ανησυχία του για την αύξηση του αριθμού των πολυανθεκτικών ζωονοσογόνων παραγόντων που συνήθως απαντώνται στις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις κοτόπουλων κρεατοπαραγωγής, όπως τα Campylobacter spp., Salmonella spp. και E. coli·

3. αναγνωρίζει τις προσπάθειες που καταβάλλουν ήδη οι αγρότες όσον αφορά την καλή διαβίωση των κοτόπουλων κρεατοπαραγωγής στα διάφορα κράτη μέλη, στο πλαίσιο της εφαρμογής της οδηγίας για τα κοτόπουλα κρεατοπαραγωγής, και ιδίως εκείνοι που συμμετέχουν σε εθελοντικά συστήματα·

4. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν την εναρμονισμένη εφαρμογή και την πλήρη τήρηση της οδηγίας 2007/43/ΕΚ όσον αφορά τις προδιαγραφές των κτιρίων και την ασφάλεια, ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι της οδηγίας·

5. τονίζει ότι ο αθέμιτος ανταγωνισμός οδηγεί σε άνισους όρους ανταγωνισμού, καθώς οι μη συμμορφούμενοι θα κερδίσουν εις βάρος εκείνων που τηρούν τους κανόνες·

6. καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει αυστηρούς και μετρήσιμους εναρμονισμένους δείκτες για την καλή διαβίωση των κοτόπουλων κρεατοπαραγωγής και των γεννητόρων, συμπεριλαμβανομένων κατευθυντήριων γραμμών όσον αφορά βέλτιστες διαθέσιμες πρακτικές για εκκολαπτήρια·

7. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα των πυρκαγιών σε πτηνοτροφεία προωθώντας βέλτιστες πρακτικές· καλεί τα κράτη μέλη να προβούν σε ολοκληρωμένες ρυθμίσεις για κατάλληλα και επαρκή μαθήματα κατάρτισης για τους εκτροφείς, όπως ορίζει η οδηγία 2007/43/ΕΚ·

8. ζητεί από την EFSA να γνωμοδοτήσει σχετικά με τον επιπολασμό και τους παράγοντες κινδύνου όσον αφορά τα είδη Campylobacter spp., Salmonella spp. και E. coli που είναι ανθεκτικά στα αντιμικροβιακά και διαθέτουν ζωονοσογόνο δυναμικό·

9. επικροτεί τη συμφωνία για κανονισμό σχετικά με τα κτηνιατρικά φάρμακα που επιτεύχθηκε στις 5 Ιουνίου 2018· επικροτεί τις διατάξεις που προβλέπονται για τον περιορισμό της χρήσης αντιβιοτικών για μεταφυλακτικούς και προφυλακτικούς σκοπούς· υπενθυμίζει τη θέση του σχετικά με τα προληπτικά μέτρα και την κοινή επιστημονική γνώμη των EMA/EFSA ( 8 ) , με την οποία ζητείται: χρήση ζωικού κεφαλαίου αναπαραγωγής που αναπτύσσεται με καλύτερη υγεία και με πιο αργό ρυθμό, πυκνότητες εκτροφής που δεν αυξάνουν τον κίνδυνο ασθενειών, μικρότερες ομάδες, απομόνωση των νοσούντων ζώων (άρθρο 10 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/429) και εφαρμογή της υφιστάμενης νομοθεσίας για την καλή διαβίωση των ζώων· ευελπιστεί ότι ο κανονισμός θα διευκολύνει την απαραίτητη δράση όσον αφορά τη μικροβιακή αντοχή (ΜΑ) και θα ενθαρρύνει την καινοτομία στον τομέα των κτηνιατρικών φαρμάκων· θεωρεί ότι ο ευρωπαϊκός τομέας των πουλερικών και οι εθνικές αρχές αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες για τη μείωση της χρήσης αντιβιοτικών, μέσω του εκσυγχρονισμού των πτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων·

10. τονίζει ότι οι βελτιωμένες κτηνοτροφικές τεχνικές, π.χ. η παροχή φυσικού φωτός, καθαρού αέρα και περισσότερου χώρου και η μείωση των εκπομπών αμμωνίας, οδηγούν σε καλύτερη ποιότητα ζωής για τα πουλερικά και μειώνουν την ανάγκη χρήσης αντιμικροβιακών· υπενθυμίζει στην Επιτροπή τη δήλωση που αναφέρεται στη στρατηγική για την υγεία των ζώων και το σημαντικό μήνυμα που προωθείται, ότι η πρόληψη είναι καλύτερη από τη θεραπεία·

11. τονίζει ότι η καλή μεταχείριση των ζώων αποτελεί αυτή καθαυτή προληπτικό μέτρο που συμβάλλει στη μείωση του κινδύνου ασθένειας των ζώων και, ως εκ τούτου, στη μείωση της χρήσης αντιμικροβιακών, και οδηγεί συχνά σε μεγαλύτερη παραγωγή· σημειώνει ότι η εσφαλμένη χρήση αντιμικροβιακών ουσιών μπορεί να τα καταστήσει αναποτελεσματικά, γεγονός το οποίο συνιστά, κατά συνέπεια, κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία·

12. καλεί την Επιτροπή να ενισχύσει την έρευνα στον τομέα της μικροβιακής αντοχής και τις βέλτιστες πρακτικές και να διασφαλίσει ότι τα κράτη μέλη εφαρμόζουν με αποτελεσματικό τρόπο προληπτικά μέτρα όπως η επιτήρηση των νόσων και οι έλεγχοι·

13. ζητεί από την Επιτροπή να προωθήσει πολιτικές που ενθαρρύνουν την υιοθέτηση εναλλακτικών συστημάτων εκτροφής κοτόπουλων κρεατοπαραγωγής, καθώς και τη χρήση παραδοσιακών φυλών και/ή φυλών κοτόπουλων κρεατοπαραγωγής που δίνουν τη δυνατότητα για καλύτερη διαβίωση·

14. ζητεί από την Επιτροπή να καταρτίσει χάρτη πορείας για τη στήριξη της ανταγωνιστικής και βιώσιμης εκτροφής πουλερικών και παραγωγής κρέατος πουλερικών, με τον οποίο θα εξασφαλίζεται καλύτερη μεταχείριση των κοτόπουλων κρεατοπαραγωγής·

15. καλεί την Επιτροπή να ενισχύσει τους συνοριακούς ελέγχους που διενεργούνται στο εισαγόμενο από τρίτες χώρες κρέας πουλερικών, ούτως ώστε να εξασφαλιστεί η συμμόρφωση των εν λόγω εισαγωγών με την ενωσιακή νομοθεσία για την καλή διαβίωση των ζώων, την ασφάλεια των τροφίμων και το περιβάλλον·

16. τονίζει ότι έχουν αυξηθεί οι εισαγωγές κρέατος κοτόπουλου από χώρες με χαμηλότερα περιβαλλοντικά και κοινωνικά πρότυπα, καθώς και χαμηλότερα πρότυπα ασφάλειας των τροφίμων και καλής μεταχείρισης των ζώων· καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι το εισαγόμενο κρέας κοτόπουλου και τα προϊόντα και παρασκευάσματα με βάση το κρέας αυτό έχουν παραχθεί σύμφωνα με τα περιβαλλοντικά και κοινωνικά πρότυπα, καθώς και με τα ενωσιακά πρότυπα ασφάλειας των τροφίμων και καλής μεταχείρισης των ζώων, προκειμένου να διασφαλίζονται δίκαιοι και ισότιμοι όροι ανταγωνισμού για τους παραγωγούς της ΕΕ·

17. καλεί την Επιτροπή να προτείνει νομοθεσία για την υποχρεωτική επισήμανση της προέλευσης του εισαγόμενου κρέατος σε μεταποιημένα προϊόντα της Ένωσης στους τομείς της λιανικής πώλησης, της τροφοδοσίας και των υπηρεσιών εστίασης, ούτως ώστε να μπορούν οι καταναλωτές να προβαίνουν σε τεκμηριωμένες επιλογές·

18. καλεί την Επιτροπή να θεσπίσει μια ενωσιακή μέθοδο για τη σήμανση της παραγωγής όσον αφορά τα κοτόπουλα κρεατοπαραγωγής, παρόμοια με την υφιστάμενη ενωσιακή μέθοδο για τα αυγά, προκειμένου να ενισχυθεί η διαφάνεια και η πληροφόρηση των καταναλωτών σχετικά με την καλή μεταχείριση των ζώων στη γεωργική παραγωγή·

19. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Επιτροπή και στα κράτη μέλη.

(1) ΕΕ L 182 της 12.7.2007, σ. 19.

(2) ΕΕ C 366 της 27.10.2017, σ. 149.

(3) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2018)0421.

(4) ΕΕ L 84 της 31.3.2016, σ. 1.

(5) ΕΕ L 95 της 7.4.2017, σ. 1.

(6) ΕΕ L 221 της 8.8.1998, σ. 23.

(7) ΕΕ L 43 της 21.2.2017, σ. 231.

(8) Επιτροπή Φαρμάκων για Κτηνιατρική Χρήση (CVMP) του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (EMA) και Ομάδα για τις βιολογικές πηγές κινδύνου (BIOHAZ) της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), 2016. «EMA and EFSA Joint Scientific Opinion on measures to reduce the need to use antimicrobial agents in animal husbandry in the European Union, and the resulting impacts on food safety» (Κοινή επιστημονική γνώμη του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (EMA) και της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) σχετικά με μέτρα για να μειωθεί η ανάγκη χρήσης αντιμικροβιακών στην κτηνοτροφία στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τις επακόλουθες επιπτώσεις στην ασφάλεια των τροφίμων).