Γνωμοδότηση σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - Εξέλιξη και μέλλον της κοινοτικής πολιτικής στον τομέα των οπωροκηπευτικών

(95/C 102/10)

Στις 13 Σεπτεμβρίου 1994, και σύμφωνα με τα άρθρα 43 και 198 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, η Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα γεωργίας και αλιείας στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του την 1η Δεκεμβρίου 1994. (Εισηγητής ήταν ο κ. Bento Gonηalves.)

Κατά την 322α σύνοδο ολομελείας της 25ης και 26ης Ιανουαρίου 1995 (συνεδρίαση της 26ης Ιανουαρίου 1995), η ΟΚΕ υιοθέτησε με 73 ψήφους υπέρ, 39 κατά και 11 αποχές την εξής γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Πρόκειται για σκέψεις που στρέφονται στο μέλλον και αφορούν τη μεταρρύθμιση της Κοινής Οργάνωσης Αγοράς (ΚΟΑ) στον εν λόγω τομέα, με στόχο την παροχή βοήθειας στους παραγωγούς της Ένωσης για την καλύτερη δυνατή εκμετάλλευση των ενδεχόμενων πλεονεκτημάτων που είναι δυνατό να προκύψουν.

1.2. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι είναι αποδεκτό το περιεχόμενο των σκέψεων που διατυπώθηκαν και επαινεί την πρωτοβουλία της Επιτροπής. Πάντως, επιφυλάσσεται να καταρτίσει μια πιο λεπτομερή γνωμοδότηση όταν θα γνωρίζει το περιεχόμενο των συγκεκριμένων προτάσεων, δεδομένης της ασαφούς μορφής με την οποία ανακοινώθηκαν ορισμένα ζωτικά θέματα για τη μεταρρύθμιση της ΚΟΑ στον εν λόγω τομέα.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Τα συμπεράσματα φαίνονται ορθά και αντικατοπτρίζουν, έστω και καθυστερημένα, ό,τι υποδείχθηκε από τις αντιπροσωπευτικές οργανώσεις των παραγωγών των διαφόρων κρατών μελών.

2.2. Η ΟΚΕ συμφωνεί με τις γενικές εκτιμήσεις που διατυπώθηκαν από την Επιτροπή για την παρούσα ΚΟΑ, καθώς και το γεγονός ότι η τελευταία επανέλαβε τις δεσμεύσεις τις οποίες ανέλαβε από κοινού με το Συμβούλιο κατά τη συνεδρίαση του Σεπτεμβρίου 1993 ... « Αναλαμβάνουν τη δέσμευση για τους τομείς, των οποίων οι κοινές οργανώσεις αγοράς δεν έχουν τροποποιηθεί ... να θεσπίσουν τις αναγκαίες διατάξεις προκειμένου να εξασφαλιστούν τα γεωργικά εισοδήματα και η κοινοτική προτίμηση. Θα ληφθούν υπόψη οι γεωργικές και χρηματοδοτικές συνθήκες και αρχές που έχουν εφαρμοστεί για το σύνολο του γεωργικού τομέα » (σ. 3 του προς εξέταση εγγράφου).

2.3. Επίσης, δεν πρέπει να λησμονείται ότι είναι ανάγκη να λαμβάνεται υπόψη ότι οι δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν στα πλαίσια της ΓΣΔΕ περιελάμβαναν την ανάγκη να τηρηθεί, για όλους τους τομείς της ΚΓΠ, το χρηματοδοτικό πλαίσιο που θεσπίστηκε για τα προσεχή έτη.

2.4. Ο τομέας των οπωροκηπευτικών περιλαμβάνει, μαζί με τον αμπελουργικό και τον ελαιουργικό τομέα καθώς και την κτηνοτροφία, γεωργικές δραστηριότητες με μεγάλη παράδοση, οι οποίες δημιουργούν για τον λόγο αυτό έντονες κοινωνικές εντάσεις. Αντιπροσωπεύουν επίσης το οικονομικό στήριγμα και την ίδια την διαβίωση του μεγαλύτερου μέρους του πληθυσμού των αγροτικών περιοχών της Ένωσης. Τα κράτη μέλη έχουν ανάγκη από τους πληθυσμούς αυτούς για την οικοδόμηση και την ανάπτυξη της Ευρώπης, για τη διατήρηση των φυσικών πόρων και του περιβάλλοντος και κυρίως για τον περιορισμό της μείωσης του πληθυσμού και της απερήμωσης τεράστιων περιοχών της Ένωσης, ώστε να αποφευχθεί κατά αυτόν τον τρόπο η συσσώρευση κοινωνικών προβλημάτων και η περιθωριοποίηση που αυξάνονται ανησυχητικά στις μεγαλουπόλεις.

2.4.1. Η ανθρώπινη διάσταση, η έλλειψη εναλλακτικών λύσεων και το είδος των ατόμων που εμπλέκονται, καθώς και οι θέσεις απασχόλησης που δημιουργούν οι τομείς αυτοί σε τοπικό επίπεδο, πέραν από την έμμεση απασχόληση που προσφέρουν σε περιοχές μεταποίησης και διανομής της πρώτης ύλης που παράγουν, δικαιολογεί τις επιλογές που πρέπει να γίνουν κατά τη μεταρρύθμιση της ΚΟΑ που υπερβαίνει την απλή λογική οικονομικού χαρακτήρα.

2.4.2. Πρέπει επίσης να καταδειχθεί η μικρή επιβάρυνση της ΚΟΑ στον κοινοτικό προϋπολογισμό του ΕΓΤΠΕ [περίπου 3,9 % για μια αξία τελικής παραγωγής της τάξεως του 16 % του συνόλου της κοινοτικής παραγωγής, με κάλυψη του 4,3 % της Χρησιμοποιούμενης Γεωργικής Έκτασης (ΧΓΕ)].

2.4.2.1. Η ΚΟΑ μπορεί να καλύψει 1,8 εκατ. γεωργικές καλλιέργειες από τις οποίες : 1,35 εκατ. έχουν κατά μέσο όρο επιφάνεια 1,3 εκταρίων, ενώ 450 000 είναι επαγγελματικής φύσεως και έχουν μέση επιφάνεια μεταξύ 4,2 και 7,9 εκταρίων.

2.4.2.2. Σύμφωνα με τα ανωτέρω, φαίνεται απαραίτητο, σήμερα που ο τομέας διέρχεται κρίση και χρήζει προσαρμογών, να διατεθούν ανάλογα κονδύλια ώστε τα μέτρα που πρόκειται να εφαρμοσθούν να είναι αποτελεσματικά και να καταστεί ανταγωνιστική η παραγωγή της Ευρώπης.

2.4.2.3. Τα οπωροκηπευτικά προϊόντα αποτελούν σημαντικό και ουσιαστικό παράγοντα για μια υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή.

Για τον λόγο αυτό, η ΟΚΕ προτείνει την ολοένα και μεγαλύτερη κατανάλωση των προϊόντων αυτών, σύμφωνα με τις υποδείξεις των διαιτολόγων.

2.4.3. Η διατήρηση του τεράστιου και συμπαγούς ανθρώπινου δυναμικού δικαιολογεί πλήρως την επιδίωξη για επίτευξη των στόχων που κυριαρχούν στην ΚΟΑ, καθώς και των μηχανισμών στήριξης και διαχείρισης του τομέα, ειδικότερα στα πλαίσια των συμβιβασμών που επιτεύχθηκαν πρόσφατα από την ΕΕ με την υπογραφή της νέας συμφωνίας της ΓΣΔΕ. Οι συμβιβασμοί αυτοί έλαβαν υπόψη τις τρεις αρχές που διέπουν την ΚΓΠ, βάσει του άρθρου 39 της Συνθήκης της Ρώμης.

2.5. Η κατανάλωση οπωροκηπευτικών της Κοινότητας αντιπροσωπεύει σφαιρικά μόνο ένα μέσο όρο που ανέρχεται στο 40 % της κατανάλωσης της Ένωσης.

Το ποσοστό αυτό πρέπει να θεωρηθεί ως μια στρατηγική ποσότητα, κάτω από την οποία δεν θα είναι αποδεκτή μια ενδεχόμενη μείωση, διότι οι τροποποιήσεις που πρόκειται να υιοθετηθούν στην ΚΟΑ πρέπει να διασφαλίζουν, τουλάχιστον, τη διατήρηση του παρόντος επιπέδου παραγωγής του τομέα.

2.6. Ως συνέπεια της πίεσης που ασκείται στην προσφορά οπωροκηπευτικών στην ευρωπαϊκή αγορά, πρέπει να τηρείται η αρχή της κοινοτικής προτίμησης κατά την εισαγωγή όλων των προϊόντων του τομέα.

Σε ό,τι αφορά τις αποσύρσεις από την αγορά, πρέπει να διατηρηθεί η χρηματοδότηση του τμήματος Εγγυήσεων του ΕΓΤΠΕ για όλα τα προϊόντα στα οποία εφαρμόζεται το καθεστώς αυτό.

Σχετικά με τα υπόλοιπα προϊόντα του τομέα, και μετά από μια μεταβατική περίοδο, είναι δυνατό να γίνει αποδεκτό ένα καθεστώς χρηματοδότησης από το τμήμα Εγγυήσεων του ΕΓΤΠΕ, συμπεριλαμβάνοντας ενδεχομένως τη συμμετοχή των οργανώσεων παραγωγών.

2.7. Επιβάλλεται επίσης να βελτιωθεί η σύνθεση και η λειτουργία των ΟΠ (Οργανώσεων Παραγωγών) και των Ενώσεών τους στα πλαίσια του κοινοτικού κανονισμού 1035/72 () με στροφή προς τη συγκέντρωση της προσφοράς ώστε να αντιμετωπισθεί η αυξανόμενη συγκέντρωση που διαπιστώνεται στη ζήτηση. Πρέπει εντούτοις να ληφθεί υπόψη η ιδιαίτερη κατάσταση κάθε περιοχής και ειδικότερα οι εκμεταλλεύσεις μεσαίου μεγέθους του τομέα.

2.7.1. Ο Γεωργικός Συνεταιρισμός, κυρίως σε περιοχές όπου οι εκμεταλλεύσεις είναι μικρού μεγέθους, μπορεί να αποτελέσει μια ορθή λύση για να λειτουργήσει και ως ΟΠ και να εκμεταλλευθεί τη μεγάλη πείρα και παράδοση που απορρέουν από την άσκηση τεχνικών και εμπορικών δραστηριοτήτων. Ο συνεταιρισμός συλλέγει, συγκεντρώνει την παραγωγή στο όνομα των εταίρων/παραγωγών και βοηθά σε τεχνικά θέματα τους παραγωγούς καθ`όλη τη διάρκεια της παραγωγικής διαδικασίας, αποθηκεύει, ταξινομεί τα προϊόντα ανάλογα με το μέγεθος και ελέγχει την ποιότητα της παραγωγής που παρουσιάζει στην διανομή με σκοπό την κατανάλωση. Οι συνεταιριστικές αυτές οργανώσεις μπορούν να διασφαλίσουν ένα ποιοτικό τρόπο παραγωγής τον οποίο προσφέρουν στον καταναλωτή. Στο σημείο αυτό, πρέπει, για παράδειγμα, σε περιοχές στις οποίες η παρούσα ΚΟΑ έχει λειτουργήσει περισσότερο ικανοποιητικά (Ολλανδία, Βέλγιο και Μ. Βρετανία ...) οι ΟΠ να γίνουν συνεταιρισμοί. Η νομοθεσία που θα τροποποιηθεί στον εν λόγω τομέα πρέπει να λάβει υπόψη το γεγονός αυτό.

2.8. Η ΟΚΕ διερωτάται για τις επιπτώσεις που θα υποστεί ο τομέας, οι οποίες προκύπτουν από τις συμφωνίες που έχουν συναφθεί με χώρες εκτός της Ευρώπης, με τις χώρες της περιοχής της Μεσογείου και με τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης. Το τμήμα, μολονότι κατανοεί τα γεωπολιτικά θέματα και το ζήτημα της αλληλεγγύης που δεν είναι δυνατό να μη λαμβάνονται υπόψη, πιστεύει ότι οι συνέπειές τους δεν μπορούν να επιβαρύνουν μόνο τον γεωργικό τομέα της ΕΕ.

2.8.1. Η ανισορροπία των εμπορικών ισοζυγίων των χωρών αυτών προς όφελος της ΕΕ ευνοεί άλλους τομείς από εκείνους που θα έπρεπε δίκαια να επωφεληθούν και για το λόγο αυτό η ΕΕ πρέπει να αντισταθμίσει την κοινωνική αδικία που δημιουργεί το φαινόμενο αυτό.

2.9. Η ανάλυση της κατάστασης του τομέα τον οποίον αφορά το έγγραφο, τόσο σε κοινοτικό όσο και σε διεθνές επίπεδο, αξίζει να υποστηριχθεί από την ΟΚΕ καθώς και η πρόθεση που εκδηλώθηκε για επαναπροσανατολισμό των δαπανών του προϋπολογισμού με στόχο :

- την καλύτερη συγκέντρωση της προσφοράς έναντι μιας όλο και πιο συγκεντρωτικής διανομής 7

- την ανεύρεση ενός νέου τρόπου διαχείρισης των συγκυριακών πλεονασμάτων και την προοδευτική εξάλειψη των διαρθρωτικών πλεονασμάτων 7

- την επίτευξη μιας πιο ισορροπημένης σχέσης μεταξύ νωπών και μεταποιημένων προϊόντων 7

- τον επαναπροσδιορισμό της τυποποίησης, με τη συνεκτίμηση των συμφερόντων των καταναλωτών 7

- την ανεύρεση μιας ιδιαίτερης προσέγγισης για να επιλυθούν τα συγκεκριμένα προβλήματα που προκύπτουν από ορισμένα « μικρά » σε κοινοτική κλίμακα προϊόντα τα οποία είναι όμως σημαντικά σε περιφερειακή ή τοπική κλίμακα 7

- την ενίσχυση των ελέγχων, λαμβανομένων υπόψη των χαρακτηριστικών των προϊόντων (ποιότητα και ύψος των εισαγόμενων προϊόντων και, εί δυνατό, τρόπο παραγωγής).

3. Ειδικές παρατηρήσεις

3.1.

Οργάνωση Παραγωγών (ΟΠ)

3.1.1. Η ΟΚΕ συμφωνεί με την Επιτροπή ότι ένας πιο αποτελεσματικός, ενδεχομένως, τρόπος για τη συγκέντρωση της προσφοράς και τη διαχείριση της αγοράς είναι οι Οργανώσεις Παραγωγών, διότι τούτο θα επιτρέψει την ανάπτυξη πιο στενής και ισορροπημένης σχέσης με τη ζήτηση, πράγμα το οποίο θα της είναι πολύ χρήσιμο για να κατευθύνει την παραγωγή ικανοποιώντας τις επιλογές των καταναλωτών.

3.1.2. Για να είναι επιτυχής η νέα ρύθμιση επιβάλλεται, ιδίως όπως οι παραγωγοί συγκροτήσουν οργανισμούς παραγωγών, σε εθελούσια βάση, στους οποίους θα συμμετέχουν με τρόπο ενεργό και με το σύνολο της παραγωγής τους και θα μπορούν να πωλούν απευθείας στους καταναλωτές. Πρέπει ακόμη να είναι πραγματικά αποτελεσματικοί κατά τον χειρισμό των περιόδων εμπορίας και να διαθέτουν προς το σκοπό αυτό, ένα μηχανισμό ασφαλείας ώστε να επιτυγχάνουν ικανοποιητικά έσοδα από την αγορά.

3.1.3. Στόχος είναι να εξασφαλισθεί ότι η προσφορά ικανοποιεί τη ζήτηση, κατά τρόπο βιώσιμο και διαρκή, με την ενεργή συμμετοχή των παραγωγών. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι η Επιτροπή οφείλει να εκθέσει λεπτομερώς το κατώτερο όριο των απαιτήσεων που οφείλει να πληροί μια Ο.Π. για να αναγνωρισθεί, με την προσαρμογή των απαιτήσεων αυτών σύμφωνα, μεταξύ άλλων, με :

- την τοπική και περιφερειακή πραγματικότητα,

- τον μέσο όρο έκτασης των καλλιεργειών,

- την κοινωνική και οικονομική κατάσταση,

- την απλοποίηση, τον επαγγελματισμό και τη διαφάνεια της διαχείρισής της,

- τη δημιουργία μηχανισμών ανεξάρτητου και επαγγελματικού ελέγχου,

- την ενίσχυση της πτυχής « εμπορευματοποίηση » και διάθεση στην αγορά,

- τη διευκόλυνση της συνεργασίας μεταξύ ΟΠ για την καλύτερη συγκέντρωση της προσφοράς,

- την χρησιμοποίηση, σε πολλές περιοχές μικρής ιδιοκτησίας, των γεωργικών συνεταιρισμών και των εμπειριών τους, με τη διευκόλυνση της αναγνώρισής τους ως ΟΠ από τη στιγμή που πληρούν τις απαραίτητες, νόμιμες απαιτήσεις για τον σκοπό αυτό.

3.1.3.1. Στο σημείο αυτό πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη το στάδιο ανάπτυξης κάθε ΟΠ και να καθορισθεί μια ανάλογη μεταβατική περίοδος για την επίτευξη των προσαρμογών αυτών. Είναι απαραίτητο επίσης να καθορισθούν χρηματοδοτικές ενισχύσεις για τις μετατροπές που πρέπει να επιτευχθούν και για τη δημιουργία μηχανισμών ελέγχου.

3.1.3.2. Είναι ενδιαφέρον επίσης να ληφθεί υπόψη ότι για την επιτυχία των νέων προσανατολισμών είναι αναγκαίο να εξετασθούν οι χρηματοδοτικοί μηχανισμοί ώστε να γίνουν εγκαίρως οι παρεμβάσεις λαμβανομένης υπόψη της οικονομικής αδυναμίας πολλών παραγωγών.

3.2.

Συγχρηματοδότηση

3.2.1. Η ΟΚΕ επισημαίνει την έλλειψη συνοχής που υπάρχει στην ΚΓΠ, στις κατευθυντήριες γραμμές της για την ενίσχυση του τομέα, με την υιοθέτηση της συγχρηματοδότησης από τους παραγωγούς και τα κράτη μέλη. Αντίθετα, άλλα προϊόντα, των οποίων οι ΚΟΑ έχουν ήδη αποτελέσει αντικείμενο μεταρρύθμισης εξακολουθούν να χρηματοδοτούνται εξ ολοκλήρου από το τμήμα Εγγυήσεων του ΕΓΤΠΕ (δημητριακά, ελαιούχα προϊόντα, κτηνοτροφικές παραγωγές).

3.2.2. Αφετέρου, πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι οι ενέργειες συγχρηματοδότησης, όπως δεικνύουν διάφορες προηγούμενες περιπτώσεις, ενδέχεται να έχουν ένα ανομοιογενές αποτέλεσμα κατά την υλοποίησή τους, λόγω των οικονομικών διαφορών που υφίστανται μεταξύ των κρατών μελών, και να ενισχύσουν κατά αυτόν τον τρόπο τις ανισορροπίες μεταξύ των παραγωγών των διαφορετικών περιοχών της Ευρωπαϊκής Ένωσης αντί να συμβάλλουν στην προσέγγισή τους.

3.2.3. Η συγχρηματοδότηση των ενεργειών προώθησης και διάθεσης στην αγορά, βελτίωσης της ποιότητας των προϊόντων και προστασίας του περιβάλλοντος αποτελούν στόχους που διεκδικεί η πλειονότητα των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίοι όμως θα είναι δυνατό να επιτευχθούν μόνο όταν τα προϊόντα που εισάγονται από χώρες εκτός της Κοινότητας θα υπόκεινται στις ίδιες απαιτήσεις περιλαμβανομένης της επισήμανσης. Διαφορετικά, είναι δυνατό να σημειωθούν αντίθετα αποτελέσματα σε ό,τι αφορά το κόστος που πρέπει να επωμισθούν οι ευρωπαίοι παραγωγοί.

3.2.4. Για να γίνει δυνατό να εφαρμοσθεί η συγχρηματοδότηση, χρειάζεται να υπάρξει μια μακρά μεταβατική περίοδος όπου θα παρέχεται χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση σε ποσοστό 100 %. Μόνο μετά τη λήξη της περιόδου αυτής και κατόπιν αυστηρής ανάλυσης των εξελίξεων που θα έχουν σημειωθεί στις ΟΠ και στην αγορά θα είναι δυνατό να εξετασθεί η εφαρμογή της.

3.3.

Κεφάλαια κινήσεως

3.3.1. Η ΟΚΕ καλωσορίζει με ενδιαφέρον την πρόταση για τη δημιουργία του κεφαλαίου αυτού, το οποίο πρέπει να αποτελεί για τις Οργανώσεις Παραγωγών ένα πραγματικό κεφάλαιο παρέμβασης και διαχείρισης της αγοράς, και θεωρεί ότι είναι πολύτιμο μέσο για τα προγράμματα που πρόκειται να εφαρμοσθούν για τις οργανώσεις αυτές, με κύριο στόχο την επίτευξη της απαραίτητης ανταγωνιστικότητας.

3.3.2. Σχετικά με την ενδεχόμενη χρήση του κεφαλαίου αυτού για την αποζημίωση των αποσυρόμενων ποσοτήτων και των πωλήσεων στη βιομηχανία, η ΟΚΕ φρονεί ότι τα οπωροκηπευτικά δεν πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο διακρίσεων σε σχέση με άλλες ΚΟΑ που έχουν ήδη μεταρρυθμισθεί. Για τον λόγο αυτό, δεν πρέπει να αποτελέσουν εξαίρεση ενώ πρέπει να συμμετέχουν οικονομικά σε αυτού του είδους τις ενέργειες.

3.3.3. Επίσης, σε ό,τι αφορά τη συμμετοχή του δημόσιου τομέα, στα εν λόγω κεφάλαια πρέπει να ληφθεί υπόψη :

- η κατάσταση των εμπορευματοποιημένων προϊόντων,

- το οργανωτικό επίπεδο της περιοχής,

- το είδος των παραγωγών που συνεργάζονται,

- η ενδεχόμενη αναστάτωση όσον αφορά τον ανταγωνισμό στην εσωτερική αγορά, ως συνέπεια των διαφορετικών πολιτικών που εφαρμόζονται στα κράτη μέλη.

3.3.4. Η ΟΚΕ προτείνει επίσης όπως, βάσει της μεταρρύθμισης της κοινής οργάνωσης αγοράς των οπωροκηπευτικών, διευκολύνεται η προστασία των καταναλωτών από τις φυσικές καταστροφές. Τούτο μπορεί να επιτευχθεί ειδικότερα μέσω της παροχής χρηματοδοτικών ενισχύσεων στους παραγωγούς καθώς και στις επιχειρήσεις και στους συνεταιρισμούς τους για την σύναψη ασφαλιστικών συμβολαίων () σχετικά με ζημίες που προκλήθηκαν από χαλάζι και πάγο, και για την εγκατάσταση μηχανισμών (δικτύων) προστασίας από το χαλάζι καθώς και συστημάτων προστασίας από τον πάγο.

3.4.

Λειτουργία του συστήματος απόσυρσης

3.4.1. Η απόσυρση πρέπει να αποτελεί, αποκλειστικά, σύστημα ρύθμισης της αγοράς για τη διαχείριση των συγκυριακών πλεονασμάτων. Σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να μετατραπεί σε στόχο της παραγωγής και για τον λόγο αυτό πρέπει να θεσπισθούν μέτρα που θα εμποδίζουν παρόμοια εξέλιξη.

Η αναθεώρηση του συστήματος πρέπει να πραγματοποιηθεί με τη χρήση αντικειμενικών κριτηρίων. Πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη ότι υπήρξε υπέρβαση για μόνο έξι από τα δεκατέσσερα προϊόντα που καλύπτονται από την ΚΟΑ. Έτσι, δεν είναι αποδεκτές κυρώσεις για το σύνολο.

Κάθε μείωση των τιμών απόσυρσης, καθώς και το ποσοστό παρεμβάσεων, για τα προϊόντα που παρουσιάζουν διαρθρωτικά πλεονάσματα, πρέπει να συνδυαστεί με προγράμματα εκρίζωσης τα οποία να χρηματοδοτηθούν εξ ολοκλήρου από τα κοινοτικά ταμεία.

3.4.2. Η ΟΚΕ θεωρεί χρήσιμο να προκαθορισθούν τα ανώτατα ποσοστά των προϊόντων που πρόκειται να αποσυρθούν από την αγορά σε σχέση με τις ποσότητες που είναι πράγματι εμπορεύσιμες, για κάθε μία από τις οργανώσεις παραγωγών.

Φαίνεται ότι ένας τέτοιος περιορισμός πρέπει να προβλέπεται αποκλειστικά για τα προϊόντα που δεν υπόκεινται στην τιμή απόσυρσης και τα οποία αποτέλεσαν, ενδεχομένως, αντικείμενο παρέμβασης.

3.4.3. Η ΟΚΕ φρονεί ότι πρέπει να εξετασθούν και να τεθούν σε εφαρμογή εναλλακτικές λύσεις για τα αποσυρόμενα προϊόντα, διαφορετικές από εκείνες που αφορούν την καταστροφή των προϊόντων οι οποίες προκαλούν, κανονικά, δυσάρεστες αντιδράσεις στην κοινή γνώμη. Θα έπρεπε ενδεχομένως να εξετασθούν οι λύσεις της δωρεάν διανομής σε μη ευνοημένους πληθυσμούς, οι ενέργειες προώθησης σε θεσμικό και εκπαιδευτικό επίπεδο, οι ζωοτροφές κ.λ.π. Είναι εντούτοις απαραίτητο να δοθεί προσοχή, όπως οι ενέργειες αυτές μην προκαλούν στρεβλώσεις στην αγορά.

3.5.

Έλεγχος των εισαγωγών στο πλαίσιο της ΓΣΔΕ

3.5.1. Βάσει των συμφωνιών που συνάφθηκαν στο πλαίσιο της ΓΣΔΕ πρέπει να καθορισθεί ένα πρότυπο για την πρακτική εφαρμογή του συστήματος που αφορά τις τιμές εισόδου και τη ρήτρα ειδικής διασφάλισης. Υπό το πρίσμα αυτό, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα χαρακτηριστικά εμπορίας των προϊόντων αυτών. Κατ`αυτόν τον τρόπο, για να καθορισθεί η τιμή στα σύνορα πρέπει να ληφθεί υπόψη η τιμή εισαγωγής, οι πρόσθετοι δασμοί και ο μέσος όρος της τιμής που έχει καθορισθεί στα ευρωπαϊκά και στα εισαγόμενα προϊόντα στις αγορές χονδρικής πώλησης της Ένωσης.

Η τιμή εισόδου θα πρέπει να διασαφηνισθεί ως προς τον τρόπο υπολογισμού της για να αποφευχθούν σοβαρές στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό.

3.5.2. Για να επιτευχθεί κατάλληλος έλεγχος των ποσοτήτων, της τιμής και της ποιότητας όλων των εισαγόμενων προϊόντων, με στόχο την παρακολούθηση των αγορών και την παροχή στους καταναλωτές υγιεινών και ποιοτικών εμπορευμάτων καθώς και για την παροχή πληροφοριών σχετικά με το προϊόν που παρουσιάζεται μέσω της κατάλληλης επισήμανσης, η Επιτροπή οφείλει να εξετάσει τη θέσπιση κατάλληλων μέτρων.

3.5.3. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει την καθυστερημένη ενημέρωση της αγοράς σε ό,τι αφορά τους κανόνες εφαρμογής που προέρχονται από τις συμφωνίες της ΓΣΔΕ και την εφαρμογή της Κοινοτικής Προτίμησης.

3.5.4. Σε ό,τι αφορά τις συμφωνίες της ΓΣΔΕ, δεν πρέπει να επιτρέπεται η δημιουργία τεχνητών φραγμών για την κυκλοφορία των εμπορευμάτων, όπως για παράδειγμα για τα φυτοϋγειονομικά προϊόντα. Εάν τα προϊόντα αυτά επιβάλλεται να τηρούν ορισμένους κανονισμούς, οι τελευταίοι πρέπει να είναι σαφείς και να ισχύουν για όλες τις συμβαλλόμενες χώρες της συμφωνίας της ΓΣΔΕ.

3.6.

Κανόνες ποιότητας

3.6.1. Είναι απαραίτητο να διατηρηθούν οι κανόνες ποιότητας διότι αποτελούν έναν σημαντικό παράγοντα για την ύπαρξη διαφάνειας στις αγορές και διότι διευκολύνουν τις εμπορικές συναλλαγές, επειδή προσφέρουν στον καταναλωτή χρήσιμες πληροφορίες για την επιλογή του κατά την αγορά του προϊόντος.

3.6.2. Εντούτοις, η ΟΚΕ συνιστά στην Επιτροπή και στους διάφορους παράγοντες να επανεξετάσουν τους κανόνες αυτούς οι οποίοι πρέπει να πληρούν τις απαιτήσεις του καταναλωτή, κυρίως σε ό,τι αφορά την υγιεινή και τη θρεπτική αξία των προϊόντων, καθώς και σχετικά με ορισμένα οργανοληπτικά στοιχεία.

3.6.3. Ακόμη, η τυποποίηση μπορεί, σε περίπτωση σοβαρής κρίσης, να χρησιμοποιηθεί ως μέσο διαχείρισης της αγοράς.

3.7.

Διεπαγγελματική συνεργασία

3.7.1. Η κάθετη οργάνωση του τομέα μπορεί να ωφεληθεί μόνο με την ανάπτυξη της διεπαγγελματικής συνεργασίας, όπως τούτο αποδεικνύεται από την αποτελεσματικότητα που έχει σημειωθεί σε ορισμένα κράτη όπου εφαρμόζεται ο θεσμός. Η ΟΚΕ φρονεί ότι βάσει της αρχής της εθελούσιας αποδοχής και της αντιπροσωπευτικότητας, οι οργανώσεις αυτές πρέπει να διαθέτουν κατάλληλη κοινοτική νομοθεσία.

3.8.

Μετεγκατάσταση

3.8.1. Μολονότι η Επιτροπή αναφέρεται ελάχιστα στο θέμα αυτό στο έγγραφό της, το τμήμα πιστεύει ότι υπάρχουν λόγοι για την εμφάνιση του συμπτώματος αυτού σε πολλές περιοχές, πράγμα το οποίο μπορεί να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα τα προσεχή έτη. Για τον λόγο αυτό, η ΟΚΕ συνιστά τη στενή παρακολούθηση των συμπτωμάτων του φαινομένου αυτού και την εξέλιξή τους με στόχο την έγκαιρη καταπολέμησή τους.

3.9.

Μεταβατική περίοδος

3.9.1. Η αγορά θα εξακολουθήσει να υφίσταται αλλαγές οι οποίες θα είναι δύσκολο να υπολογισθούν ποσοτικά, κυρίως σε ό,τι αφορά την αύξηση των εισαγωγών. Για τον λόγο αυτό καθίσταται απαραίτητο όπως σε κάθε περιοχή προβλεφθούν σχέδια προσαρμογής τα οποία θα επιτρέπουν τον προσανατολισμό της παραγωγής. Τα μέτρα πρέπει να είναι ριζοσπαστικά ώστε η ευρωπαϊκή παραγωγή να διατηρεί την ανταγωνιστικότητά της. Είναι δε απαραίτητο να διατίθενται προγράμματα ελέγχου και αξιολόγησης σε ό,τι αφορά την αποτελεσματικότητα των μέτρων που εφαρμόζονται.

3.9.2. Τα μέτρα αναπροσαρμογής και αναδιάρθρωσης που πρόκειται να θεσπισθούν πρέπει να στοχεύουν στην ικανοποίηση της ζήτησης, διατηρώντας την ποσότητα που εισέρχεται στην αγορά ισοδύναμη ή παρόμοια με τη σημερινή (40 % της κατανάλωσης) και κατευθύνοντας τις επενδύσεις σε κατάλληλες ζώνες με στόχο τη διατήρηση της τοπικής απασχόλησης και την αποφυγή της μετανάστευσης των κατοίκων προς τις μεγαλουπόλεις.

3.9.3. Η διάρκεια μιας μεταβατικής περιόδου θα πρέπει να καθορίζεται βάσει των αποτελεσμάτων που προκύπτουν από την αξιολόγηση που πραγματοποιείται και του ύψους των χρηματοδοτικών πόρων που πρόκειται να διατεθούν.

3.10.

Στατιστική

3.10.1. Η ΟΚΕ συμμερίζεται την ανησυχία της Επιτροπής σχετικά με τα κενά που παρατηρούνται στα στατιστικά δεδομένα. Φρονεί ότι πρέπει να διεξαχθούν εντατικές εργασίες για την κάλυψη των κενών αυτών με τη συνεκτίμηση των φορέων του τομέα, δηλαδή της παραγωγής, της εμπορίας της βιομηχανίας και της κατανάλωσης, μέσω των αντιπροσωπευτικών τους οργανώσεων.

3.11.

Μεταποιημένα προϊόντα

3.11.1. Η μεταποίηση πρέπει να αποτελεί σταθερό στόχο εκ μέρους της κοινοτικής παραγωγής οπωροκηπευτικών, και όχι όπως συμβαίνει σήμερα σε διάφορα προϊόντα που το ανωτέρω δεν αποτελεί παρά μόνο ένα στόχο δευτερευούσης σημασίας, επικουρικό της αγοράς νωπών προϊόντων. Είναι επίσης απαραίτητο να δημιουργηθούν συνθήκες διαφάνειας και σταθερότητας σε ό,τι αφορά τις σχέσεις μεταξύ παραγωγών και μεταποιητών.

3.11.2. Ο κανονισμός που διέπει την αγορά νωπών προϊόντων δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να δυσχεραίνει την πρόσβαση των προϊόντων αυτών για μεταποίηση. H OKE είναι δυνατό να υποστηρίξει τη συνέχιση της αυτόνομης ΚΟΑ για τα προϊόντα αυτά, που επιβεβαιώνει, ουσιαστικά, το περιεχόμενο του Κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 426/86, προσαρμοσμένο στην πραγματικότητα της εσωτερικής αγοράς και στην μεγαλύτερη ελαστικότητα στον τομέα της παραγωγής. Αρχές οι οποίες διατυπώνονται εξάλλου στο έγγραφο της Επιτροπής.

3.11.3. Επίσης, οι μεταποιητές πρέπει να μπορούν να λαμβάνουν τις πρώτες ύλες σε πιο ανταγωνιστικές τιμές, ή τουλάχιστον σε πιο προσιτές, μέσω ενός συστήματος συμβατικού χαρακτήρα που διασφαλίζει στους καλλιεργητές κατώτερες εγγυημένες τιμές και στους επιχειρηματίες μεταποίησης τη διαφορά τιμής μεταξύ κοινοτικής πρώτης ύλης και πρώτης ύλης που προέρχεται από ανταγωνιστικές τρίτες χώρες.

Βρυξέλλες, 26 Ιανουαρίου 1995.

Ο Πρόεδρος της

Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Carlos FERRER

() ΕΕ αριθ. L 118 της 20. 5. 1972.

() Ενημερωτική Έκθεση : έγγρ. CES 454/94 τελικό. Γνωμοδότηση πρωτοβουλίας : ΕΕ αριθ. C 313 της 30. 11. 1992.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

1. Τροπολογίες που απορρίφθηκαν (άρθρο 47, 3 του Εσωτερικού Κανονισμού)

Οι ακόλουθες τροπολογίες απορρίφθηκαν κατά τη συζήτηση :

Σημείο 2.9 (Τελευταία περίπτωση)

Να διαγραφεί η φράση « ... των ελέγχων... » και να αντικατασταθεί από τη φράση « ... της ενημέρωσης των καταναλωτών... »

Αιτιολογία

Οι καταναλωτές αντιτάχθηκαν στους ελέγχους ποιότητας με τους οποίους αποσύρονται, για παράδειγμα, από την αγορά τα μικρού μεγέθους μήλα, που αρέσουν στα παιδιά. Αντίθετα οι καταναλωτές ζητούν ενημέρωση σχετικά με τα μεγέθη και τις μεθόδους παραγωγής.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

Ψήφοι υπέρ : 41, ψήφοι κατά : 56, αποχές : 10.

Σημείο 3.2 - Συγχρηματοδότηση

Να διαγραφούν τα σημεία 3.2.1, 3.2.2 και 3.2.3 και να αντικατασταθούν με τα εξής :

« 3.2.1. Η ΟΚΕ επικροτεί τη θέσπιση συγχρηματοδότησης σε αυτόν τον τομέα. Η συγχρηματοδότηση θα διασφαλίσει την πιο υπεύθυνη και πιο συνετή χρήση των πόρων της ΕΕ και θα υποδείξει τον τρόπο για τη μεταρρύθμιση και άλλων τομέων. »

Να επαναριθμηθεί το σημείο 3.2.4 και να λάβει τον αριθμό 3.2.2. Στο αγγλικό κείμενο, να διαγραφεί η λέξη « Any » στην πρώτη γραμμή και να αντικατασταθεί από τη λέξη « The ».

Να διαγραφεί όλη η δεύτερη πρόταση της παραγράφου.

Αιτιολογία

Συγχρηματοδότηση σημαίνει συνεισφορά του κράτους μέλους στις δαπάνες. Η υποχρεωτική συνεισφορά από τους εθνικούς προϋπολογισμούς θα καταστήσει κατά πάσα πιθανότητα τα κράτη μέλη πιο συνετά και πιο υπεύθυνα όσον αφορά τον προσδιορισμό του ύψους των αναγκαίων δαπανών.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

Ψήφοι υπέρ : 40, ψήφοι κατά : 64, αποχές : 8.

Σημείο 3.6.3

Να διαγραφεί.

Αιτιολογία

Οι καταναλωτές αντιτάχθηκαν στους ελέγχους ποιότητας με τους οποίους αποσύρονται, για παράδειγμα, από την αγορά τα μικρού μεγέθους μήλα που αρέσουν στα παιδιά. Αντίθετα οι καταναλωτές ζητούν ενημέρωση, σχετικά με τα μεγέθη και τις μεθόδους παραγωγής.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

Ψήφοι υπέρ : 40, ψήφοι κατά : 59, αποχές : 7.

2. Κείμενο της γνωμοδότησης του τμήματος που απορρίφθηκε υπέρ μιας τροπολογίας που υιοθετήθηκε (άρθρ. 47, 4 του Εσωτερικού Κανονισμού)

Σημείο 3.1.3 (Πρώτη φράση)

« Στόχος είναι να διατηρηθούν οι αρχές του αντικειμενικού ελέγχου της προσφοράς, κατά τρόπο βιώσιμο και διαρκή, με την ενεργή συμμετοχή των παραγωγών. »

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

Ψήφοι υπέρ : 67, ψήφοι κατά : 28, αποχές : 9.