Ειδική έκθεση αριθ. 23/2000

σχετική με τη δασμολογητέα αξία των εισαγομένων εμπορευμάτων (τελωνειακή εκτίμηση), συνοδευόμενη από τις απαντήσεις της Επιτροπής

(υποβαλλόμενη δυνάμει του άρθρου 248 παράγραφος 4 δεύτερο εδάφιο ΕΚ)

(2001/C 84/01)

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

ΣΥΝΟΨΗ

Η τελωνειακή εκτίμηση είναι μια διαδικασία που εφαρμόζεται για τον καθορισμό της αξίας των εισαγόμενων εμπορευμάτων με σκοπό να υπολογιστούν οι δασμοί κατ' αξίαν. Αυτή η διαδικασία αποσκοπεί στην παροχή δίκαιης, ομοιόμορφης και ουδέτερης βάσης για την αξιολόγηση των εισαγόμενων εμπορευμάτων.

Ο καθορισμός της δασμολογητέας αξίας είναι σημαντικός για την Κοινότητα για δύο λόγους. Πρώτον, οι δασμοί αποτελούν σημαντική πηγή εσόδων για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα, και το 1999 αντιπροσώπευαν περίπου 11706 εκατομμύρια ευρώ ή 13,5 % των συνολικών ιδίων πόρων της Κοινότητας. Δεύτερον, η δασμολογητέα αξία είναι σημαντική για τα κράτη μέλη, εφόσον προσφέρει επίσης ένα βασικό κριτήριο για τον καθορισμό των εθνικών φόρων επί των εισαγόμενων εμπορευμάτων (συμπεριλαμβανομένου του φόρου προστιθέμενης αξίας και των ειδικών φόρων κατανάλωσης).

Καταρχήν, για κάθε διακίνηση εμπορευμάτων η Κοινότητα οφείλει να λειτουργεί ως μια πραγματική τελωνειακή ένωση και οι τελωνειακές αρχές των κρατών μελών οφείλουν να δρουν ομοιόμορφα όσον αφορά την αντιμετώπιση των εισαγόμενων προϊόντων. Η συνεπής εφαρμογή της τελωνειακής νομοθεσίας περί δασμολογητέας αξίας θα συνέβαλλε σημαντικά στην εξασφάλιση ότι η τελωνειακή ένωση λειτουργεί σύμφωνα με το σκοπό της.

Ο συγκεκριμένος έλεγχος εντόπισε δυσκολίες που αντιμετωπίζουν αφενός τα κράτη μέλη, στην προσπάθειά τους να λειτουργήσουν ομοιόμορφα στο πλαίσιο της τελωνειακής ένωσης και αφετέρου η Επιτροπή, κατά την επίβλεψη και παρακολούθηση των ξεχωριστών αρχών που απαρτίζουν την τελωνειακή ένωση.

Τέτοιου είδους έλλειψη ομοιομορφίας είναι επιζήμια για τα οικονομικά συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη χρειάζεται να λάβουν τα ενδεδειγμένα νομοθετικά και διοικητικά μέτρα για να ξεπεράσουν τις ακόλουθες αδυναμίες:

- την απουσία κοινών προτύπων ελέγχου και πρακτικών εργασίας·

- την απουσία κοινής αντιμετώπισης των επιχειρηματιών με εμπορικές δραστηριότητες σε αρκετά κράτη μέλη·

- την απουσία κοινοτικών νομοθετικών διατάξεων που να καθιστούν εφικτή την καθιέρωση κοινοτικής εμβέλειας αποφάσεων για τη δασμολογητέα αξία·

- την απουσία βάσης δεδομένων με δεσμευτικές αποφάσεις για τη δασμολογητέα αξία.

Η Επιτροπή χρειάζεται να ενισχύσει τις δραστηριότητές της που αφορούν την παρακολούθηση και τον έλεγχο, ούτως ώστε να μπορέσει να συμβάλει αποτελεσματικότερα στην εξασφάλιση ενιαίων κανόνων για τις επιχειρήσεις της Κοινότητας. Δεν μπορεί να βασίζεται στην επιτροπή αξίας για τη διασφάλιση ισότιμης αντιμετώπισης των επιχειρήσεων.

Είναι αναγκαίο να υπάρξουν ρυθμίσεις για συστηματική ανταλλαγή πληροφοριών στον τομέα της δασμολογητέας αξίας μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών και μεταξύ των ίδιων των κρατών μελών.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Η τελωνειακή εκτίμηση είναι μια διαδικασία που εφαρμόζεται για τον καθορισμό της αξίας των εισαγόμενων εμπορευμάτων, κατά την οποία οι δασμοί υπολογίζονται κατ' αξίαν, διαδικασία που σύμφωνα με εκτιμήσεις του Συνεδρίου εφαρμόζεται για το 95 % περίπου των δασμών για τις εισαγωγές στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα.

2. Η τελωνειακή εκτίμηση στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα μπορεί κυρίως να επηρεαστεί αρνητικά από δύο ειδών προβλήματα: από την ασυνεπή εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας εκ μέρους των εθνικών τελωνειακών διοικήσεων και από παρατυπίες(1). Η παρούσα έκθεση ασχολείται μόνο με τα προβλήματα της ασυνέπειας. Οι οικονομικές επιπτώσεις του συγκεκριμένου είδους προβλήματος δεν έχουν προσδιοριστεί ποσοτικά. Το μεγαλύτερο εμπόδιο σε κάθε προσπάθεια ποσοτικού προσδιορισμού είναι το γεγονός ότι η επιλογή κάποιων στοιχείων αναφοράς, που να αντιπροσωπεύουν την ορθή διοικητική πρακτική, είναι αυθαίρετη.

3. Οι κανόνες για τον υπολογισμό της δασμολογητέας αξίας εκτίθενται στη Συμφωνία περί Δασμολογητέας Αξίας του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) για την εφαρμογή του άρθρου VII της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου (ΓΣΔΕ) του 1994. Στην εν λόγω συμφωνία θεσπίζονται οι γενικές αρχές ενός διεθνούς συστήματος τελωνειακής εκτίμησης.

4. Όντας μέλος της ΓΣΔΕ, του οργανισμού που προηγήθηκε του ΠΟΕ, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα ενέκρινε την αρχική συμφωνία της ΓΣΔΕ περί δασμολογητέας αξίας(2), η οποία έχει τώρα ενσωματωθεί στον κοινοτικό τελωνειακό κώδικα και στις διατάξεις εφαρμογής του(3). Βάσει της συμφωνίας περί δασμολογητέας αξίας, η Παγκόσμια Οργάνωση Τελωνείων (ΠΟΤ) λειτουργεί ως τεχνικός σύμβουλος της Επιτροπής Δασμολογητέας Αξίας του ΠΟΕ. Η ΠΟΤ προβαίνει σε εισηγήσεις πορισμάτων για την ερμηνεία της συμφωνίας περί δασμολογητέας αξίας του ΠΟΕ και, μολονότι αυτά τα πορίσματα δεν έχουν ισχύ νόμου, προσφέρουν πειστική καθοδήγηση για τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να εφαρμόζεται η συμφωνία περί δασμολογητέας αξίας σε συγκεκριμένες συνθήκες, όπως περιγράφεται σε ένα ευρετήριο πορισμάτων.

5. Η Επιτροπή και οι τελωνειακές αρχές των κρατών μελών που εκπροσωπούνται στην επιτροπή τελωνειακού κώδικα διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της συμφωνίας περί δασμολογητέας αξίας στο πλαίσιο του ΠΟΕ και της ΠΟΤ και έχουν συμβάλει στο ευρετήριο πορισμάτων της ΠΟΤ. Ταυτόχρονα, εξετάζουν επίσης κοινά ευρωπαϊκά ζητήματα δασμολογητέας αξίας.

6. Επίκεντρο αυτού του συστήματος αποτελεί η αντίληψη ότι η δασμολογητέα αξία των εισαγόμενων εμπορευμάτων πρέπει να βασίζεται στην πραγματική αξία των εισαγόμενων εμπορευμάτων: πιο απλά, είτε στην πράγματι πληρωθείσα είτε στην πληρωτέα τιμή για τα εισαγόμενα εμπορεύματα. Το σύστημα αποσκοπεί στην παροχή δίκαιης, ομοιόμορφης και ουδέτερης βάσης για την αξιολόγηση των εισαγόμενων εμπορευμάτων.

7. Ο καθορισμός της δασμολογητέας αξίας είναι σημαντικός για την Κοινότητα για δύο λόγους. Πρώτον, οι δασμοί αποτελούν σημαντική πηγή εσόδων για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα, και το 1999 αντιπροσώπευαν περίπου 11706 εκατομμύρια ευρώ ή 13,5 % των συνολικών ιδίων πόρων της Κοινότητας. Δεύτερον, η δασμολογητέα αξία είναι σημαντική για τα κράτη μέλη, εφόσον προσφέρει επίσης ένα βασικό κριτήριο για τον καθορισμό διαφόρων εθνικών φόρων επί των εισαγόμενων εμπορευμάτων (συμπεριλαμβανομένου του φόρου προστιθέμενης αξίας και των ειδικών φόρων κατανάλωσης).

8. Καταρχήν, για κάθε διακίνηση εμπορευμάτων η Κοινότητα οφείλει να λειτουργεί ως πραγματική τελωνειακή ένωση και οι τελωνειακές αρχές των κρατών μελών οφείλουν να δρουν ομοιόμορφα όσον αφορά την αντιμετώπιση των εισαγόμενων προϊόντων, συμβάλλοντας κατ' αυτόν τον τρόπο στην ορθή λειτουργία της ενιαίας αγοράς. Η συνεπής εφαρμογή των κανόνων περί δασμολογητέας αξίας θα συνέβαλλε σημαντικά στην εξασφάλιση ότι η τελωνειακή ένωση λειτουργεί σύμφωνα με το σκοπό της.

Ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

Έκταση του ελέγχου

9. Ο έλεγχος πραγματοποιήθηκε στην Επιτροπή και σε όλα τα κράτη μέλη, εξαιρουμένων των τριών που προσχώρησαν στην Ένωση την 1η Ιανουαρίου 1995 (Αυστρία, Φινλανδία και Σουηδία). Πραγματοποιήθηκαν επίσης επισκέψεις ελέγχου στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου και στην Παγκόσμια Οργάνωση Τελωνείων.

10. Ο έλεγχος περιελάμβανε εξέταση εγγράφων που διαχειρίζεται η επιτροπή αξίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, φακέλων ελέγχου της δασμολογητέας αξίας από την τελωνειακή αρχή, γραπτών αποφάσεων για τη δασμολογητέα αξία, αποφάσεων εφετείων, καθώς και των πραγματικών τελωνειακών διασαφήσεων. Εξετάστηκαν οι φάκελοι και τα έγγραφα που αφορούν τις διαδικασίες δασμολογητέας αξίας για περισσότερες από 200 εταιρείες και ομίλους εταιρειών.

11. Προκειμένου να επιλέξει το δείγμα του, το Συνέδριο χρησιμοποίησε προκαθορισμένο κατάλογο των 50 πιο σημαντικών εμπορικών εταιρειών παγκοσμίως, σε συνδυασμό με καταλόγους, τους οποίους έλαβε από κάθε κράτος μέλος που επισκέφθηκε, των 50 πιο σημαντικών εταιρειών όσον αφορά τους βεβαιωθέντες δασμούς.

Στόχοι του ελέγχου

12. Ο γενικός στόχος του ελέγχου ήταν να εξεταστεί η ακρίβεια και η συνέπεια στον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας των εμπορευμάτων που εισάγονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Με τον έλεγχο επιδιώχθηκε να εξακριβωθεί:

α) με ποιον τρόπο έχουν ενσωματωθεί στην κοινοτική νομοθεσία οι διεθνείς κανόνες για τη δασμολογητέα αξία·

β) τι μέτρα λαμβάνουν η Επιτροπή ή τα κράτη μέλη για την εξασφάλιση της ορθής εφαρμογής των κοινοτικών κανόνων περί δασμολογητέας αξίας και ποιες διαδικασίες ελέγχου έχουν θεσπίσει οι τελωνειακές αρχές των κρατών μελών προκειμένου να συμμορφωθούν με τις απαιτήσεις τις κοινοτικής νομοθεσίας·

γ) σε ποιο βαθμό η κοινοτική νομοθεσία εφαρμόζεται με συνέπεια στις εισαγωγές, και ιδιαίτερα στις εισαγωγές εταιρειών με εμπορικές δραστηριότητες σε περισσότερα του ενός κράτη μέλη.

ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ ΠΕΡΙ ΔΑΣΜΟΛΟΓΗΤΕΑΣ ΑΞΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

13. Προκειμένου να εξεταστεί η ενσωμάτωση της συμφωνίας περί δασμολογητέας αξίας του ΠΟΕ στην κοινοτική νομοθεσία, έγινε σύγκριση μεταξύ της συμφωνίας περί δασμολογητέας αξίας του ΠΟΕ και του αντίστοιχου κειμένου όπως ενσωματώθηκε στην κοινοτική νομοθεσία.

14. Η συμφωνία περί δασμολογητέας αξίας του ΠΟΕ είναι ένα ενιαίο, συνεκτικό κείμενο, το οποίο στην κοινοτική νομοθεσία έχει χωριστεί σε δύο κείμενα διαφορετικού νομικού καθεστώτος. Ορισμένα άρθρα της συμφωνίας περί δασμολογητέας αξίας έχουν συμπεριληφθεί στον κοινοτικό τελωνειακό κώδικα (κανονισμός του Συμβουλίου). Τα υπόλοιπα άρθρα της συμφωνίας έχουν ενσωματωθεί στις διατάξεις εφαρμογής (κανονισμός της Επιτροπής). Τέλος, οι επεξηγηματικές σημειώσεις για κάθε άρθρο της συμφωνίας περί δασμολογητέας αξίας έχουν ενσωματωθεί στα παραρτήματα των διατάξεων εφαρμογής, ανεξαρτήτως εάν τα άρθρα στα οποία αναφέρονται οι σημειώσεις συμπεριλαμβάνονται στον τελωνειακό κώδικα ή τις διατάξεις εφαρμογής.

15. Η Επιτροπή αιτιολογεί το διαφορετικό νομικό καθεστώς που αποδίδεται στο πλαίσιο της κοινοτικής νομοθεσίας σε τμήματα του ίδιου νομικού κειμένου της συμφωνίας περί δασμολογητέας αξίας του ΠΟΕ με το επιχείρημα ότι, όταν εγκρίθηκε ο κοινοτικός τελωνειακός κώδικας, ελήφθη η απόφαση να επιτευχθεί ο στόχος της διαφάνειας στην κοινοτική τελωνειακή νομοθεσία σε συνολικό επίπεδο. Το σκεπτικό ήταν ότι, παρά τη σημασία τους, οι κανόνες για τη δασμολογητέα αξία αντιπροσωπεύουν μόνο ένα κεφάλαιο μεταξύ των περισσότερων από 25 που απαρτίζουν τον κοινοτικό τελωνειακό κώδικα. Παρά τον κατακερματισμό του κειμένου, το Συνέδριο εκφράζει την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι η συμφωνία περί δασμολογητέας αξίας του ΠΟΕ έχει ενσωματωθεί δεόντως στην κοινοτική νομοθεσία.

Η ΟΡΘΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ ΠΕΡΙ ΔΑΣΜΟΛΟΓΗΤΕΑΣ ΑΞΙΑΣ

Ο ρόλος της Επιτροπής

16. Η Επιτροπή έχει τρεις πρωταρχικές ευθύνες που αφορούν τη δασμολογητέα αξία.

17. Η πρώτη είναι να συμμετέχει, ως εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, στο έργο των επιτροπών του ΠΟΕ και της ΠΟΤ για τη δασμολογητέα αξία. Σημαντικό τμήμα αυτού του έργου είναι να εξασφαλίζεται η κοινή προσέγγιση της Κοινότητας και των κρατών μελών της στον τομέα της δασμολογητέας αξίας κατά τις δοσοληψίες τους με τους μεγαλύτερους εμπορικούς εταίρους της Κοινότητας.

18. Η δεύτερη ευθύνη αφορά τις τελωνειακές αρχές των κρατών μελών. Επί του προκειμένου, η Επιτροπή χρειάζεται να εξασφαλίζει ότι τα κράτη μέλη εφαρμόζουν με συνέπεια τους κανόνες περί δασμολογητέας αξίας. Η Επιτροπή ανταποκρίνεται στο καθήκον της, πρώτον, συμβουλεύοντας και ενθαρρύνοντας τις τελωνειακές αρχές των κρατών μελών στις προσπάθειές τους για επίτευξη κοινής προσέγγισης, δεύτερον, εκδίδοντας νομοθεσία εφαρμογής, τρίτον, προσδιορίζοντας τη βέλτιστη πρακτική και, τέταρτον, διασφαλίζοντας ότι οι τελωνειακές αρχές διαθέτουν το ορθό πλαίσιο νομικής πληροφόρησης και υποστήριξης.

19. Η τρίτη ευθύνη αφορά την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας. Κατά την άποψη του Συνεδρίου, η Επιτροπή πρέπει να επιδιώκει να λαμβάνει διασφαλίσεις ότι καταβάλλεται το ορθό ποσό δασμών (ιδίων πόρων), επιβλέποντας την εφαρμογή της τελωνειακής νομοθεσίας περί δασμολογητέας αξίας από τα κράτη μέλη(4). Το συγκεκριμένο καθήκον περιλαμβάνει ελέγχους στα κράτη μέλη, οι οποίοι καλύπτουν σταθερά πτυχές της δασμολογητέας αξίας.

20. Η Επιτροπή θεωρεί επίσης ότι ένας από τους στόχους στο πλαίσιο του ελεγκτικού της ρόλου για τους ίδιους πόρους είναι η διατήρηση ισότιμων συνθηκών στα κράτη μέλη, ούτως ώστε να εξασφαλίζεται η ύπαρξη ενιαίων κανόνων για τους οικονομικούς φορείς.

21. Πέραν αυτών των ελέγχων, το μόνο μέσο που διαθέτει η Επιτροπή για να παρακολουθεί το βαθμό εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας περί δασμολογητέας αξίας από τα κράτη μέλη είναι μέσω του έργου της Επιτροπής Τελωνειακού Κώδικα (Τμήμα Δασμολογητέας Αξίας)(5) και μέσω των περιπτώσεων που της γνωστοποιούνται, συνήθως από τα κράτη μέλη.

22. Η επιτροπή τελωνειακού κώδικα αποτελεί τον κύριο φορέα που χρησιμοποιεί η Επιτροπή για να αντεπεξέρχεται στις δύο πρώτες ευθύνες της.

Έργο της επιτροπής τελωνειακού κώδικα (τμήμα δασμολογητέας αξίας)

23. Η Επιτροπή (ΓΔ Φορολογίας και Τελωνειακής Ένωσης TAXUD) παρέχει τον Πρόεδρο και διοικητική υποστήριξη στην επιτροπή τελωνειακού κώδικα (τμήμα δασμολογητέας αξίας), η οποία καλείται στο εξής επιτροπή αξίας. Η επιτροπή αυτή απαρτίζεται από εκπροσώπους όλων των κρατών μελών και συνεδριάζει 6 έως 8 φορές τον χρόνο για να εξετάζει ζητήματα δασμολογητέας αξίας. Οφείλει να γνωμοδοτεί επί της προτεινόμενης νομοθεσίας και μπορεί να συζητά κάθε ζήτημα που αφορά τη δασμολογητέα αξία. Το Συνέδριο ανέλυσε το έργο που έχει πραγματοποιήσει η επιτροπή αξίας από το 1990.

24. Τα θέματα της ΠΟΤ και του ΠΟΕ συνιστούν σημαντικά στοιχεία του προγράμματος εργασιών: η επιτροπή αξίας συζητά ζητήματα των επικείμενων συνεδριάσεων της τεχνικής επιτροπής της ΠΟΤ σχετικά με τη δασμολογητέα αξία, με σκοπό τη διασφάλιση της κοινής θέσης της Κοινότητας.

25. Σημαντικό τμήμα του έργου που ολοκληρώθηκε το 1997 ήταν η δημιουργία συλλογής κειμένων για τη δασμολογητέα αξία(6). Αν και το έγγραφο δεν έχει νομική ισχύ, είναι διαθέσιμο σε όλες τις ενδιαφερόμενες πλευρές και χρησιμοποιείται τόσο εντός της τελωνειακής ένωσης (από τις τελωνειακές αρχές των κρατών μελών) όσο και εκτός, ως βασικό έγγραφο αναφοράς στον τομέα της δασμολογητέας αξίας.

26. Η Επιτροπή χρησιμοποιεί την επιτροπή αξίας στην προσπάθειά της να επιτύχει το στόχο της, δηλαδή να διασφαλίσει την ορθή και ομοιόμορφη εφαρμογή των κανόνων περί δασμολογητέας αξίας· εντούτοις, δεν διαθέτει εξουσίες για να κατευθύνει τα κράτη μέλη προς την υιοθέτηση συγκεκριμένης ερμηνείας στη νομοθεσία περί δασμολογητέας αξίας. Η Επιτροπή θεωρεί ως αποστολή της να ενθαρρύνει κάθε μορφή σύγκλισης μεταξύ των διοικήσεων που εκπροσωπούνται στην επιτροπή αξίας σχετικά με την πρακτική που εφαρμόζουν και πρέπει να βασίζεται στη συζήτηση, την πειθώ και την ενθάρρυνση ως μέσα για την επίτευξη κοινής αντιμετώπισης όμοιων προβλημάτων στα κράτη μέλη. Μολονότι η επιτροπή αξίας προσφέρει στα κράτη μέλη τη βάση για την καθιέρωση κοινής προσέγγισης σε παρόμοιες μεμονωμένες περιπτώσεις, αναπόφευκτα, με 15 διαφορετικές τελωνειακές αρχές, η πρόοδος προς την επίτευξη συναίνεσης είναι βραδεία. Η επιτροπή αξίας συχνά εγκλωβίζεται σε λεπτομέρειες και διαφωνίες μεταξύ των αντιπροσώπων των κρατών μελών.

27. Παράδειγμα των καθυστερήσεων που μπορεί να προκύψουν αποτελεί μια εταιρεία που υπόκειται σε κοινοτικής εμβέλειας απόφαση για τη δασμολογητέα αξία σχετικά με δικαιώματα, που έληγε στο τέλος του 1996. Ο αναθεωρημένος καθορισμός των τελών για τα επόμενα δύο χρόνια, που συμπεριελάμβανε διπλάσια αύξηση (αύξηση της αξίας), συμφωνήθηκε μόλις στα τέλη του 1999, ενώ ο καθορισμός των τελών για το 1999 και το 2000 αποφασίστηκε τον Ιούνιο του 2000. Ορισμένες τελωνειακές αρχές είχαν εξασφαλίσει ενδεχόμενες επιπρόσθετες πληρωμές τελών λαμβάνοντας εγγυήσεις, ενώ άλλες όχι. Τον Ιανουάριο του 2000, οι μεμονωμένες τελωνειακές αρχές δεν είχαν ακόμη εισπράξει καμία από τις επιπρόσθετες πληρωμές τελών. Το 1997, η συγκεκριμένη εταιρεία πλήρωσε μόνο σε 8 κράτη μέλη περισσότερα από 43 εκατομμύρια ευρώ σε δασμούς. Το Συνέδριο εκτιμά ότι, για την ίδια χρονιά, απομένουν ακόμη να εισπραχθούν περισσότερα από 4 εκατομμύρια ευρώ ως καθυστερούμενοι δασμοί.

28. Η αποτελεσματικότητα της επιτροπής αξίας θα μπορούσε να βελτιωθεί με καλύτερο συντονισμό της εργασίας μεταξύ των αντιπροσώπων των κρατών μελών. Για παράδειγμα, όταν ένα κράτος μέλος διαθέτει εμπειρογνωμοσύνη σε μια συγκεκριμένη πτυχή της δασμολογητέας αξίας, τότε αυτό το κράτος μέλος θα πρέπει να καλείται να αναλάβει την πρωταρχική ευθύνη εξέτασης και επίλυσης των προβλημάτων αυτής της πτυχής, και η επιτροπή αξίας να προσυπογράφει τα συμπεράσματα που προκύπτουν.

29. Πολλά πολύπλοκα ζητήματα του τομέα της δασμολογητέας αξίας δεν γνωστοποιούνται στην επιτροπή αξίας. Εκτός αυτού, η επιτροπή αξίας είναι ένας υπερβολικά δυσκίνητος φορέας για την επίτευξη των στόχων της Επιτροπής. Εν πάση περιπτώσει, η Επιτροπή δεν διαθέτει την εξουσία να επιβάλει την εφαρμογή των αποτελεσμάτων του έργου της επιτροπής αξίας.

Βασικές διαδικασίες ελέγχου που εφαρμόζουν οι εθνικές τελωνειακές αρχές

30. Η κοινοτική νομοθεσία(7) απαιτεί από τα κράτη μέλη να θεσπίσουν το κατάλληλο πλαίσιο τελωνειακών ελέγχων. Στις μεμονωμένες περιπτώσεις, η εφαρμογή των κανόνων περί δασμολογητέας αξίας του κοινοτικού τελωνειακού κώδικα είναι ζήτημα της τελωνειακής διοίκησης των κρατών μελών, στης οποίας την ευθύνη και εμπίπτει.

31. Η κοινοτική νομοθεσία υποδεικνύει επίσης ότι, σε περίπτωση αμφιβολίας σχετικά με κάποια συναλλακτική αξία, η τελωνειακή αρχή έχει το δικαίωμα να εξετάσει τη δασμολογητέα αξία και να απαιτήσει από το διασαφιστή να προσκομίσει περαιτέρω πληροφοριακά στοιχεία προς υποστήριξη της δηλωμένης αξίας(8).

32. Η εκτίμηση της δασμολογητέας αξίας θεωρείται τμήμα των συνηθισμένων διαδικασιών εκτελωνισμού. Περιλαμβάνει έλεγχο των εγγράφων στο στάδιο του εκτελωνισμού για ορισμένες συναλλαγές που επιλέγονται βάσει του κινδύνου. Όλες οι αρχές των κρατών μελών αναγνωρίζουν ότι αυτό δεν αρκεί και οι περισσότερες έχουν καθιερώσει εξακριβώσεις στα πλαίσια του ελέγχου μετά την εισαγωγή. Το Συνέδριο σημειώνει και επιδοκιμάζει την αυξανόμενη τάση που υπάρχει στα περισσότερα κράτη μέλη προς τη διενέργεια ελέγχου μετά την εισαγωγή(9).

33. Εντούτοις, οι εθνικές αρχές οργανώνουν το μετά την εισαγωγή ελεγκτικό έργο τους που αφορά τη δασμολογητέα αξία με διαφορετικούς τρόπους. Για παράδειγμα, ορισμένες τελωνειακές αρχές προσλαμβάνουν διπλωματούχους λογιστές για να συνδράμουν σε αυτό το έργο (Βέλγιο, Γερμανία, Κάτω Χώρες, Ηνωμένο Βασίλειο), ενώ, εντελώς αντίθετα, σε ένα κράτος μέλος (Ελλάδα) οι τελωνειακοί υπάλληλοι δεν έχουν κανένα νομικό δικαίωμα ελέγχου, εκτός από τις περιπτώσεις απάτης. Ανάλογα με την πολυπλοκότητα της περίπτωσης και τις μεθόδους εργασίας που χρησιμοποιούνται, οι επισκέψεις ελέγχου μπορούν να κυμαίνονται από επιθεωρήσεις που διαρκούν ορισμένες ώρες μέχρι ελέγχους που διαρκούν αρκετές εβδομάδες κατά τη διάρκεια αρκετών ετών.

34. Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι οι κοινές πρακτικές εργασίας αποτελούν ουσιαστικό τμήμα της τελωνειακής ένωσης, και το Τελωνείο 2000(10) και οι αποφάσεις Fiscalis(11) υποδηλώνουν τη δέσμευση να εξασφαλιστεί ότι οι πρακτικές εργασίας είναι υψηλού επιπέδου και βασίζονται στις βέλτιστες πρακτικές.

35. Το Συνέδριο παρατήρησε(12) ότι, παρά τη δέσμευσή της, η Επιτροπή δεν διαθέτει πρακτικά μέσα ώστε να εξασφαλίσει ότι όλες οι εθνικές διοικήσεις χρησιμοποιούν τα μέσα που θεωρούνται κατάλληλα για τους ελέγχους σχετικά με τη δασμολογητέα αξία.

36. Σε μια τελωνειακή ένωση από την οποία απουσιάζει μια αποδεκτή ενιαία τελωνειακή αρχή, είναι δύσκολο οι εθνικές τελωνειακές διοικήσεις να εφαρμόσουν όμοιες πρακτικές εργασίας. Οι ευθύνες και οι εξουσίες πρόσβασης διαφέρουν μεταξύ των εθνικών αρχών. Ορισμένες τελωνειακές αρχές μόλις πρόσφατα συγκρότησαν ειδικές μονάδες επιθεώρησης για τον έλεγχο μετά την εισαγωγή. Άλλες είναι απίθανο να αλλάξουν τις καθιερωμένες μεθόδους τους, που θεωρούν ικανοποιητικές, οι οποίες βασίζονται κυρίως σε ελέγχους τη στιγμή της εισαγωγής ή σε μια ισορροπία μεταξύ αυτών των ελέγχων και των ελέγχων μετά την εισαγωγή.

37. Συνεπεία αυτής της έλλειψης κοινών πρακτικών εργασίας, κάθε ξεχωριστή τελωνειακή αρχή είναι απρόθυμη να αποδεχθεί τις αποφάσεις των υπολοίπων. Το γεγονός αυτό παρεμποδίζει την ανάπτυξη της τελωνειακής ένωσης. Ακόμη και όταν οι τελωνειακές αρχές έχουν συμφωνήσει να εργαστούν από κοινού, η διαφορετική προσέγγιση κάθε τελωνειακής αρχής έχει ως αποτέλεσμα υπέρμετρες καθυστερήσεις στη λήψη κοινώς αποδεκτών αποφάσεων.

ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΠΤΥΧΕΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΠΕΡΙ ΔΑΣΜΟΛΟΓΗΤΕΑΣ ΑΞΙΑΣ

38. Στην απλούστερη μορφή της, η δασμολογητέα αξία που χρησιμοποιείται στη συντριπτική πλειοψηφία των εισαγωγών βασίζεται στη συναλλαγή που πραγματοποιείται μεταξύ του εισαγωγέα και του προμηθευτή. Ωστόσο, η κατάσταση περιπλέκεται όταν πρέπει να ληφθούν υπόψη άλλοι παράγοντες(13), όπως για παράδειγμα:

- κάθε επιρροή που μπορεί να επιφέρει η σχέση μεταξύ προμηθευτή και εισαγωγέα·

- τα διάφορα στοιχεία που ενδεχομένως χρειάζεται να προστεθούν για να καθοριστεί η δασμολογητέα αξία (π.χ. προϊόντα και υπηρεσίες που παρέχει ο αγοραστής, δικαιώματα και άδειες).

39. Προκειμένου να ελέγξει τη συνέπεια εφαρμογής της κοινοτικής δασμολογητέας αξίας στα εν λόγω θέματα, το Συνέδριο επικέντρωσε τον έλεγχό του σε εισαγωγές εταιρειών με εμπορικές δραστηριότητες σε περισσότερα του ενός κράτη μέλη.

Αποφάσεις περί Δασμολογητέας Αξίας

Ο ρόλος των Διεθνών Οργανισμών και της Επιτροπής

40. Υπάρχει ένα σημαντικό σύνολο από γνώμες και πορίσματα σχετικά με τη δασμολογητέα αξία που έχουν αποφασιστεί τόσο στο πλαίσιο της ΠΟΤ(14) όσο και στην επιτροπή αξίας της Κοινότητας(15). Στο σύνολό τους, αντιπροσωπεύουν μια σχετικά ολοκληρωμένη αντιμετώπιση των ζητημάτων που αφορούν τη δασμολογητέα αξία.

41. Τέτοιες αποφάσεις είναι χρήσιμες, διότι μπορούν να περιορίσουν τα περιθώρια ασυνεπούς εφαρμογής των κανόνων περί δασμολογητέας αξίας στα διάφορα κράτη μέλη σε συγκεκριμένες περιπτώσεις (για παράδειγμα όσον αφορά τα έξοδα για τα δικαιώματα, την έρευνα και ανάπτυξη, τον εξοπλισμό, κ.λπ.). Ωστόσο, τα αποτελέσματα, εάν λάβουμε ως μέτρο σύγκρισης μια Κοινότητα που λειτουργεί με μία διοίκηση, εξακολουθούν να μην είναι ικανοποιητικά. Η τελική ευθύνη για την τελωνειακή οφειλή ενός επιχειρηματία βαρύνει τις μεμονωμένες τελωνειακές διοικήσεις. Σε θέματα δασμολογητέας αξίας δεν υποχρεούνται να αποδέχονται τις αποφάσεις ή τις γνώμες οποιασδήποτε άλλης αρχής.

42. Η Επιτροπή δεν πραγματοποιεί ούτε εκδίδει αποφάσεις σχετικά με τη δασμολογητέα αξία για μεμονωμένους επιχειρηματίες. Μια σημαντική στιγμή στην ιστορία της τελωνειακής ένωσης υπήρξε το 1975, όταν η πρόταση της Επιτροπής(16) να της αποδοθούν αρμοδιότητες δράσης σε αυτόν τον τομέα απορρίφθηκε από το Συμβούλιο κατά την έγκριση των νέων κανονισμών δασμολογητέας αξίας(17). Η Επιτροπή είχε προτείνει να εξουσιοδοτηθεί να καθορίζει, σε μεμονωμένες περιπτώσεις, αξίες ή αυξήσεις προκειμένου να αποφεύγονται οι διαφορές κατά τον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας.

43. Παρά τους νομικούς περιορισμούς, η Επιτροπή πέτυχε με την πάροδο των ετών τη συμφωνία των εθνικών διοικήσεων για την έκδοση ομοιόμορφων αποφάσεων περί δασμολογητέας αξίας για συγκεκριμένους επιχειρηματίες, αν και ο αριθμός αυτών των αποφάσεων μειώνεται.

Αποφάσεις για τη δασμολογητέα αξία που έχουν εκδώσει οι αρχές των κρατών μελών

44. Κάθε φορά που οι τελωνειακές αρχές των κρατών μελών αποδέχονται μια τελωνειακή διασάφηση, υπονοείται ότι λαμβάνουν απόφαση για τη δασμολογητέα αξία, θεωρώντας την ως βάση υπολογισμού των καταβλητέων δασμών. Ωστόσο, η "απόφαση περί δασμολογητέας αξίας" όπως την αντιλαμβάνεται γενικά η επιχειρηματική κοινότητα και οι τελωνειακές αρχές, είναι μια γραπτή απόφαση που δίδεται στον εισαγωγέα σχετικά με τη δασμολογητέα αξία των εισαγόμενων εμπορευμάτων. Τέτοιες αποφάσεις μπορούν να εφαρμόζονται σε επόμενες εισαγωγές πανομοιότυπων εμπορευμάτων υπό τις ίδιες συνθήκες και από τον ίδιο εισαγωγέα και μπορεί να ισχύουν για καθορισμένη ή αόριστη χρονική περίοδο.

45. Μια τέτοια γραπτή απόφαση είναι, για παράδειγμα, απαραίτητη όταν επιβάλλεται αύξηση στο τιμολόγιο/συναλλακτική αξία ώστε να φθάσει στη σωστή δασμολογητέα αξία. Μια τέτοια αύξηση, που εκφράζεται σε ποσοστιαία αναλογία, είναι συνηθισμένη όταν υπάρχουν επιπρόσθετες δασμολογητέες πληρωμές, π.χ. δασμολογητέα ετήσια ασφάλιστρα, πληρωμές δικαιωμάτων και πληρωμές εξόδων έρευνας και ανάπτυξης.

46. Το Συνέδριο εντόπισε αξιοσημείωτες διαφορές στον αριθμό και στις συνθήκες υπό τις οποίες πραγματοποιούνται και εκδίδονται τέτοιες γραπτές αποφάσεις. Για παράδειγμα, στο Βέλγιο, η τελωνειακή αρχή δίνει πάντοτε στον επιχειρηματία γραπτή απόφαση για τη δασμολογητέα αξία έπειτα από μια επίσκεψη ελέγχου. Η απόφαση αυτή ισχύει για πέντε έτη και, εάν δεν αλλάξουν οι συνθήκες, είναι δεσμευτική. Οι τελωνειακές αρχές των Κάτω Χωρών εφαρμόζουν παρόμοια διαδικασία. Ορισμένα κράτη μέλη εκδίδουν τέτοιες αποφάσεις μόνο όταν πρέπει να πραγματοποιηθούν ειδικές προσαρμογές (Γαλλία, Ιρλανδία, Πορτογαλία, Ηνωμένο Βασίλειο). Άλλα κράτη μέλη σπανίως εκδίδουν τέτοιες γραπτές αποφάσεις (Δανία, Ισπανία, Ιταλία, Λουξεμβούργο). Στη Γερμανία, η απόφαση για τη δασμολογητέα αξία δεν υφίσταται ως ξεχωριστό γραπτό κείμενο. Εντούτοις, η λεπτομερής έκθεση που δίνεται στον εισαγωγέα έπειτα από κάποιον έλεγχο περιλαμβάνει συνήθως το ουσιαστικό μέρος μιας απόφασης για τη δασμολογητέα αξία.

47. Επιπλέον, οι τελωνειακές αρχές των κρατών μελών διαφέρουν στον τρόπο με τον οποίο καθιστούν διαθέσιμες τις πληροφορίες για τις αποφάσεις σχετικά με τη δασμολογητέα αξία σε άλλα ενδιαφερόμενα μέρη της τελωνειακής υπηρεσίας τους. Στο Βέλγιο και στις Κάτω Χώρες, οι τελωνειακές αρχές διαθέτουν εθνικές συλλογές αποφάσεων για τη δασμολογητέα αξία κατά επιχειρηματία μαζί με σημειώσεις ελέγχου ως τεκμηρίωση. Αυτές οι συλλογές προσφέρουν μια βάση δεδομένων στους τελωνειακούς υπαλλήλους που μπορούν να εφαρμόζονται ως οδηγός σε άλλες περιπτώσεις παρόμοιων συνθηκών. Κανένα άλλο κράτος μέλος δεν διαθέτει τέτοιες συλλογές κειμένων. Οι τελωνειακές αρχές ορισμένων κρατών μελών διανέμουν αποφάσεις για τη δασμολογητέα αξία στο εσωτερικό των διοικήσεών τους, ενώ άλλες πληροφορούν μόνο τον εισαγωγέα και το σχετικό τελωνείο για όσα είναι αναγκαία να γνωρίζουν. Όλες αυτές οι αποφάσεις αφορούν μεμονωμένους επιχειρηματίες.

Η περιορισμένη φύση των αποφάσεων για τη δασμολογητέα αξία

48. Το γεγονός ότι μια απόφαση για τη δασμολογητέα αξία που είναι νομικά εκτελεστή σε ένα κράτος μέλος δεν είναι νομικά δεσμευτική σε όλα τα υπόλοιπα κράτη μέλη προκαλεί προβλήματα στην επιχειρηματική κοινότητα.

49. Οι διαπιστώσεις του Συνεδρίου υποδεικνύουν ότι τα κράτη μέλη δεν έχουν κατορθώσει να καταλήξουν σε ομοιόμορφα συμπεράσματα για τις αποφάσεις περί δασμολογητέας αξίας, που να εφαρμόζονται σε πανομοιότυπες εισαγωγές των ίδιων εταιρειών σε διαφορετικά μέρη της τελωνειακής ένωσης.

50. Για παράδειγμα, μια σημαντική εμπορική εταιρεία προσπαθούσε από το 1992 να αποκτήσει κοινοτικής εμβέλειας αποφάσεις για τη δασμολογητέα αξία. Η Επιτροπή συμβούλευσε την εταιρεία να αποκτήσει ξεχωριστές αποφάσεις σε κάθε κράτος μέλος. Το Συνέδριο εξέτασε την τελική βάση για τη δασμολογητέα αξία που χρησιμοποιήθηκε σε οκτώ κράτη μέλη. Όλες διέφεραν μεταξύ τους σε κάποιο βαθμό, παρά το γεγονός ότι η σχέση μεταξύ της μητρικής εταιρείας και των ευρωπαίων διανομέων της ήταν η ίδια σε όλα τα κράτη μέλη.

51. Ένα άλλο παράδειγμα αφορούσε μια εταιρεία με εμπορικές δραστηριότητες σε όλα τα κράτη μέλη και την εξέλιξή της μέσω της επιτροπής αξίας. Το 1996 ζητήθηκε ενιαίος έλεγχος προκειμένου να εξακριβώσουν οι αρχές της τελωνειακής ένωσης την ορθή εφαρμογή των διατάξεων περί δασμολογητέας αξίας. Η περίπτωση αυτή προκάλεσε συζητήσεις σχετικά με τη δυνατότητα διενέργειας κοινών ή πολυεθνικών ελέγχων σε άλλες υποψήφιες εταιρείες, αλλά το αποτέλεσμα ήταν τα μέλη της επιτροπής αξίας να περιορίσουν τη δράση τους στην ανταλλαγή πληροφοριών για προτεινόμενες επισκέψεις ελέγχου. Έως το 1999, το συγκεκριμένο πρόβλημα με αυτή την εταιρεία είχε επιλυθεί, με το κάθε κράτος μέλος να εργάζεται ανεξάρτητα από τα υπόλοιπα.

52. Η έλλειψη δεσμευτικών αποφάσεων για τη δασμολογητέα αξία με κοινοτική εμβέλεια είναι ένα από τα προβλήματα που προκύπτουν όταν μια τελωνειακή ένωση δεν διαθέτει ενιαία τελωνειακή διοίκηση. Τα κράτη μέλη οφείλουν να θεσπίσουν ομοιόμορφες μεθόδους εργασίας εφαρμόζοντας κοινά ελεγκτικά πρότυπα, ως ένα βήμα προς την ανταλλαγή και αποδοχή δεσμευτικών αποφάσεων για τη δασμολογητέα αξία. Η ολοκληρωμένη αντιμετώπιση εταιρειών με θυγατρικές σε αρκετά κράτη μέλη συνεπάγεται ευρεία εξέταση των οικονομικών βιβλίων και των βιβλίων παραγωγής. Η αποδοχή των αποτελεσμάτων που προκύπτουν από τον έλεγχο απαιτεί, τουλάχιστον στα αρχικά στάδια, μια προσέγγιση αμοιβαίας συμμετοχής, η οποία να βασίζεται σε κοινές ελεγκτικές δράσεις. Η μακροπρόθεσμη λύση για την τελωνειακή ένωση συνίσταται στην καθιέρωση δεσμευτικών αποφάσεων για τη δασμολογητέα αξία, για τις οποίες επί του παρόντος δεν υπάρχει διάταξη στην κοινοτική νομοθεσία.

53. Βραχυπρόθεσμα, η άποψη του Συνεδρίου είναι πως η Κοινότητα -ως τελωνειακή ένωση- χρειάζεται ένα ευρετήριο αποφάσεων για τους μεμονωμένους επιχειρηματίες. Η δημιουργία κοινοτικής βάσης δεδομένων των αποφάσεων για τη δασμολογητέα αξία, η οποία να καλύπτει τουλάχιστον τους 50 μεγαλύτερους εισαγωγείς δασμολογητέων εμπορευμάτων στην Κοινότητα, θα συνέβαλλε στην αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος και θα αποτελούσε μέσο που θα εξασφάλιζε τη συνεκτική αντιμετώπιση της δασμολογητέας αξίας από τα κράτη μέλη σε πανομοιότυπες εισαγωγές υπό παρόμοιες συνθήκες.

54. Το παρόν καθεστώς είναι αναποτελεσματικό και δεν εξασφαλίζει την ύπαρξη ενιαίων κανόνων για όλους τους οικονομικούς φορείς. Σημαντικές διεθνείς εταιρείες άδραξαν την ευκαιρία που τους πρόσφεραν τα κράτη μέλη με την πιο ευνοϊκή αντιμετώπιση της δασμολογητέας αξίας και μετεγκατέστησαν ανάλογα την έδρα των εισαγωγικών τους δραστηριοτήτων. Αυτό αποτελεί παράδειγμα (όπως η περίπτωση που αναφέρεται στο σημείο 0 κατωτέρω) του τρόπου με τον οποίο η έλλειψη δεσμευτικών αποφάσεων για τη δασμολογητέα αξία σε κοινοτικό επίπεδο ενδέχεται να επηρεάζει το ποσό των εισπραττόμενων ίδιων πόρων.

Αντιμετώπιση των πάσης φύσεως δικαιωμάτων από παραχώρηση άδειας εκμετάλλευσης

55. Τα πάσης φύσεως δικαιώματα από παραχώρηση άδειας εκμετάλλευσης είναι δυνατόν να συμπεριλαμβάνονται στην τιμή του τιμολογίου για τα εισαγόμενα εμπορεύματα ή να αναγράφονται ξεχωριστά στο τιμολόγιο ως πρόσθετο ποσό στη βασική τιμή. Μπορούν επίσης να υπολογίζονται ετησίως ως ποσοστό της συνολικής αξίας των πωλήσεων των εισαγόμενων προϊόντων. Μεγάλο τμήμα των αποφάσεων για τη δασμολογητέα αξία που συζητήθηκε ανωτέρω αφορά τις πληρωμές δικαιωμάτων. Η διαδικασία καθορισμού της ορθής δασμολογητέας αξίας που εφαρμόζεται στα πάσης φύσεως δικαιώματα από παραχώρηση άδειας εκμετάλλευσης και στις άλλες πληρωμές που αφορούν τα εισαγόμενα εμπορεύματα είναι πολύπλοκη(18). Η νομοθεσία δεν μπορεί να συμβαδίζει με τις εμπορικές και οικονομικές μεθόδους, που προσαρμόζονται συνεχώς για να αποφεύγουν ακαριαία τους φραγμούς που τους τίθενται.

56. Ο μόνος τρόπος να λαμβάνουν οι τελωνειακές αρχές τις πληροφορίες που είναι αναγκαίες για τη ρύθμιση του ζητήματος των δικαιωμάτων είναι μέσω του ελέγχου των υποκείμενων λογαριασμών των εισαγωγέων. Η πλειοψηφία των τελωνειακών αρχών το πράττει ήδη. Ωστόσο, τέτοιου είδους εργασία απαιτεί ειδικές δεξιότητες και κατανόηση των αρχών της λογιστικής, της υποβολής οικονομικών εκθέσεων και του ελέγχου. Αυτή η εργασία θα μπορούσε να υποστηριχθεί ως εξής:

α) ενθαρρύνοντας την ανταλλαγή αποφάσεων για τη δασμολογητέα αξία·

β) καταλήγοντας σε συμφωνία για τη νομική βάση των κοινών πολυεθνικών ελέγχων.

57. Η Επιτροπή κατέβαλε σημαντική προσπάθεια για να εξασφαλίσει την ομοιόμορφη εφαρμογή των κανόνων. Παρόλα αυτά, το Συνέδριο διαπίστωσε σε αρκετές περιπτώσεις εμφανώς διαφορετική αντιμετώπιση μεταξύ των κρατών μελών. Δεδομένης της παρούσας ανομοιομορφίας των μεθόδων ελέγχου στο εσωτερικό της τελωνειακής ένωσης, το γεγονός αυτό δεν προκαλεί έκπληξη.

58. Σε μια περίπτωση, η τελωνειακή αρχή του κράτους μέλους στο οποίο βρισκόταν η έδρα της επιχείρησης θεώρησε ότι μπορούσαν να εφαρμοστούν τρεις διαφορετικές καταστάσεις συναλλαγών για τον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας. Όλες ήταν νόμιμες, και σε ορισμένες περιπτώσεις τα δικαιώματα και οι λοιπές πληρωμές θα συνυπολογίζονταν στη δασμολογητέα αξία. Εάν η ανάλυση αυτής της τελωνειακής αρχής είναι ορθή, είναι πολύ πιθανό η δασμολογητέα αξία των εισαγωγών της εταιρείας σε έξι από τα επτά κράτη μέλη που εξέτασε το Συνέδριο να είναι εσφαλμένη. Το 1997, η εν λόγω εταιρεία πλήρωσε περισσότερα από 43 εκατομμύρια ευρώ σε δασμούς σε αυτά τα επτά κράτη μέλη. Οι αυξήσεις στα δικαιώματα που επέβαλαν τα διάφορα εθνικά τελωνεία κυμαίνονταν από 0 % έως 10 % της αξίας των εισαγόμενων εμπορευμάτων.

59. Κανένα κράτος μέλος δεν έφερε την περίπτωση αυτή προς συζήτηση στην επιτροπή αξίας. Σε κοινοτικό επίπεδο, η τωρινή άποψη της Επιτροπής είναι ότι η αναδρομική είσπραξη δασμών είναι συνήθως εφικτή μόνο στις περιπτώσεις όπου οι διοικήσεις δεν είχαν κοινοποιήσει κάποια απόφαση στην εταιρεία. Είναι επομένως πιθανό, ακόμη και όταν λαμβάνονται εσφαλμένες αποφάσεις, να μην είναι εφικτή η είσπραξη δασμών μετά την εισαγωγή.

60. Σε μια άλλη περίπτωση, η πλειοψηφία των κοινοτικών εισαγωγών μιας εταιρείας περνούσε μέσω ενός κέντρου διανομής σε κάποιο κράτος μέλος. Η τελωνειακή αρχή σε αυτό το κράτος μέλος αποφάσισε ότι καμία πληρωμή δικαιωμάτων που κατέβαλε η εταιρεία δεν αποτελούσε τμήμα της δασμολογητέας αξίας. Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι, σε πέντε από τα κράτη μέλη στα οποία ο εισαγωγέας είχε πραγματοποιήσει εισαγωγές στο παρελθόν, οι τελωνειακές αρχές είχαν επιβάλει δασμό τουλάχιστον σε τμήμα του δικαιώματος και σε άλλες επιπρόσθετες πληρωμές του εισαγωγέα.

61. Στη συγκεκριμένη περίπτωση ορισμένα κράτη μέλη αντάλλαξαν πληροφοριακά στοιχεία. Εντούτοις, ακόμη και αν ληφθεί υπόψη η ύπαρξη διαφορετικών λύσεων και εκτεταμένου χρονοδιαγράμματος, οι αρχές των κρατών μελών δυσκολεύτηκαν σαφώς να αποδεχθούν ότι τα κύρια ζητήματα δασμολογητέας αξίας ήταν τα ίδια. Η εταιρεία κατέβαλε περισσότερα από 33 εκατομμύρια ευρώ για δασμούς το 1998. Παρά το δηλωμένο στόχο της να διατηρήσει ισότιμες συνθήκες για τους επιχειρηματίες στα κράτη μέλη (βλέπε σημείο 20 ανωτέρω) η Επιτροπή δεν εξέτασε τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίστηκε αυτή η εταιρεία όσον αφορά τη δασμολογητέα αξία.

Η διάταξη περί διαδοχικών πωλήσεων(19)

62. Μια προγενέστερη πώληση σε μια σειρά πωλήσεων μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως "συναλλακτική αξία" για τον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας. Η προγενέστερη πώληση μπορεί να γίνει αποδεκτή μόνο όταν ο διασαφιστής μπορεί να αιτιολογήσει τις λεπτομέρειες της πώλησης και να προσκομίσει στοιχεία που να επιβεβαιώνουν ότι τη στιγμή της πώλησης τα εμπορεύματα προορίζονταν για εξαγωγή στην Κοινότητα. Οι εισαγωγείς, συνήθως πολυεθνικές εταιρείες, χρησιμοποιούν τη διαδικασία για να επιτύχουν χαμηλότερη δασμολογητέα αξία για τα εισαγόμενα εμπορεύματά τους. Η διάταξη περί διαδοχικών πωλήσεων συνάδει με τις κατευθυντήριες γραμμές της εμπορικής πολιτικής που υιοθέτησε η Επιτροπή σε διαβούλευση με το Συμβούλιο(20).

63. Η Επιτροπή και οι τελωνειακές αρχές των κρατών μελών επιδιώκουν εντούτοις να περιορίσουν τον αντίκτυπο της εν λόγω διάταξης κατά τον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας των εμπορευμάτων, λαμβάνοντας υπόψη τις μειώσεις που επιφέρει στους ίδιους πόρους.

64. Το Συνέδριο δεν μπόρεσε να εξακριβώσει την πλήρη έκταση στην οποία οι εισαγωγείς χρησιμοποιούν ή επιδιώκουν να χρησιμοποιήσουν τη διάταξη περί διαδοχικών πωλήσεων. Ένας λόγος γι' αυτό είναι ότι για να εφαρμοστεί η διάταξη περί διαδοχικών πωλήσεων, σε αντίθεση με ορισμένες άλλες τελωνειακές διατάξεις, δεν υπάρχει η νομική απαίτηση ο εισαγωγέας να λαμβάνει προηγουμένως άδεια ή έγκριση. Εντούτοις, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι στην πράξη ορισμένες τελωνειακές αρχές επιβάλλουν στην πραγματικότητα μια μορφή εκ των προτέρων έγκρισης, παρόλο που στην κοινοτική νομοθεσία δεν υπάρχει η βάση για κάτι τέτοιο. Όπως και σε άλλες πτυχές της δασμολογητέας αξίας, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι υπάρχουν διακυμάνσεις στο βαθμό που οι τελωνειακές αρχές επιτρέπουν τη χρήση της διάταξης ή συμβουλεύεται η μία την άλλη. Το Συνέδριο εξακρίβωσε ότι ορισμένοι εισαγωγείς χρησιμοποιούν τη διάταξη περί διαδοχικών πωλήσεων σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη αλλά όχι σε ορισμένα άλλα, και επέστησε την προσοχή της Επιτροπής σε μερικά σημαντικά παραδείγματα ασυνέπειας.

65. Καθώς υπάρχει η τάση να μειωθεί ο όγκος των απαιτούμενων εγγράφων στο πλαίσιο των τελωνειακών διαδικασιών στο στάδιο του εκτελωνισμού, το Συνέδριο θεωρεί ουσιαστικό να καθιερωθεί η εκ των προτέρων κοινοποίηση της χρήσης της διάταξης περί διαδοχικών πωλήσεων και οι αρχές των κρατών μελών να τηρούν αρχεία των εταιρειών που κάνουν συστηματικά χρήση της διάταξης περί διαδοχικών πωλήσεων ή των περιπτώσεων εκείνων όπου απαγορεύτηκε η χρήση της διάταξης. Η τήρηση τέτοιων αρχείων θα καθιστούσε εφικτή την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των τελωνειακών αρχών των κρατών μελών.

Η σχέση μεταξύ των τιμών εσωτερικής μεταφοράς και των συναλλακτικών αξιών

66. Ο τελωνειακός κώδικας περιέχει διατάξεις δυνάμει των οποίων οι συναλλαγές για διεπιχειρησιακές πωλήσεις (τιμές εσωτερικής μεταφοράς) πρέπει να εξετάζονται κατά τον καθορισμό της αξίας των δασμών(21).

67. Οι τιμές εσωτερικής μεταφοράς που είναι αποδεκτές βάσει του τελωνειακού κώδικα ως δασμολογητέα αξία δεν είναι απαραιτήτως αποδεκτές από τις εθνικές φορολογικές αρχές ως φορολογητέα αξία της εταιρείας.

68. Το Συνέδριο παρατήρησε περιπτώσεις όπου, κατά την εξέταση των συναλλακτικών αξιών, υπήρχε αντίθεση μεταξύ των τελωνειακών υπηρεσιών και των υπηρεσιών φορολόγησης εταιρειών, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις πολυεθνικών εταιρειών με έδρα την Άπω Ανατολή. Οι εθνικές φορολογικές αρχές ανησυχούν από την υπερεκτίμηση που γίνεται για να αποφευχθεί η υψηλή εθνική φορολογία επί των κερδών της εταιρείας, το ακριβώς αντίθετο από το πρόβλημα της υποεκτίμησης που εντοπίζεται στον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας.

69. Βάσει της ισχύουσας κοινοτικής νομοθεσίας, η δασμολογητέα αξία και η φορολογητέα αξία σε εθνικό επίπεδο δεν είναι αναγκαίο να συμπίπτουν. Η πρώτη πρέπει να καθορίζεται βάσει των κριτηρίων της κοινοτικής τελωνειακής νομοθεσίας και όχι βάσει των κριτηρίων φορολόγησης των κερδών.

70. Η εκτίμηση των εμπορευμάτων που αποτελούν αντικείμενο τιμών εσωτερικής μεταφοράς αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο για τον ορθό προσδιορισμό και είσπραξη των εσόδων. Τα διαφορετικά κριτήρια και η μεθοδολογία χρειάζεται να ευθυγραμμιστούν εάν επιδιώκεται μια πραγματικά εναρμονισμένη προσέγγιση μεταξύ της κοινοτικής φορολογίας των εισαγωγών και της εθνικής φορολογίας επί των κερδών των εταιρειών.

Εγγυήσεις των κατασκευαστών

71. Συχνά οι κατασκευαστές προσφέρουν μαζί με τα προϊόντα τους εγγυήσεις. Αυτού του είδους οι εγγυήσεις σημαίνουν ότι εάν αργότερα αποδειχθεί ότι τα εμπορεύματα δεν πληρούν τις προδιαγραφές πώλησης ο αγοραστής θα αποζημιωθεί. Οι εγγυήσεις των κατασκευαστών έχουν ως σκοπό να αποζημιώνουν τον εισαγωγέα των εμπορευμάτων για ελαττώματα που μπορούν να καταλογιστούν στη διαδικασία παραγωγής. Ο κοινοτικός τελωνειακός κώδικας δίνει τη δυνατότητα να μη γίνουν δεκτά τα εμπορεύματα και να επιστραφούν οι δασμοί κατά την εξαγωγή τους. Επιτρέπει επίσης την προσωρινή επανεξαγωγή των ελαττωματικών εμπορευμάτων για τελειοποίηση προς επανεισαγωγή και, εάν επιδιορθωθούν δωρεάν, την επανεισαγωγή τους με συνολική απαλλαγή από τους δασμούς. Στον τελωνειακό κώδικα γίνεται διάκριση των εμπορευμάτων που δεν πληρούν τις συμβατικές προδιαγραφές από τα ελαττωματικά εμπορεύματα(22).

72. Ο χειρισμός των εγγυήσεων των κατασκευαστών για τα εισαγόμενα αυτοκίνητα αποτελεί εξαιρετικό παράδειγμα ενός τομέα όπου οι μεμονωμένες τελωνειακές αρχές των κρατών μελών εφαρμόζουν διαφορετικές ερμηνείες της κοινοτικής νομοθεσίας.

73. Στην ετήσια έκθεσή του για το οικονομικό έτος 1990(23), το Συνέδριο επέστησε την προσοχή της Επιτροπής στην πρακτική της γερμανικής τελωνειακής αρχής να χορηγεί μειώσεις αξίας στις εισαγωγές μηχανοκίνητων οχημάτων σε αντιστάθμισμα των εξόδων επισκευής που καλύπτονται από τις ρυθμίσεις περί εγγυήσεων. Το Συνέδριο θεώρησε ότι τέτοιες μειώσεις βρίσκονταν εκτός του πεδίου των διατάξεων της κοινοτικής νομοθεσίας που ίσχυε τότε. Δέκα χρόνια μετά, η γερμανική τελωνειακή αρχή εξακολουθεί να εφαρμόζει παρόμοιες μειώσεις της αξίας. Το Συνέδριο εξακολουθεί να θεωρεί ότι αυτή η διαδικασία δεν είναι σύμφωνη με τις διατάξεις του κοινοτικού δικαίου.

74. Παρόμοιες περιπτώσεις αντιμετωπίζονται διαφορετικά σε άλλα κράτη μέλη. Οι τελωνειακές αρχές τριών κρατών μελών (Ιταλίας, Κάτω Χωρών, Ηνωμένου Βασιλείου) απέρριψαν παρόμοιες αξιώσεις εισαγωγέων μηχανοκίνητων οχημάτων. Οι διαφορετικές προσεγγίσεις των τελωνειακών διοικήσεων των κρατών μελών στο συγκεκριμένο θέμα αποτελούν πιθανώς ένα από τα στοιχεία που οδηγούν σε αποκλίσεις στον εμπορικό τομέα στο εσωτερικό της Κοινότητας.

75. Το γεγονός αυτό αποτελεί σαφή ένδειξη της έλλειψης συνοχής στο εσωτερικό της τελωνειακής ένωσης, που μπορεί να έχει προκαλέσει την απώλεια ίδιων πόρων. Ανεξάρτητα από οποιαδήποτε τελική αναθεώρηση των κανονισμών, γεγονός είναι ότι για περισσότερο από 10 χρόνια εφαρμόζεται, χωρίς την αντίθεση της Επιτροπής, ένα καθεστώς εκπτώσεων.

Έξοδα μεταφοράς

76. Η συμφωνία του ΠΟΕ για τη δασμολογητέα αξία επιτρέπει στα συμβαλλόμενα μέρη της να διασφαλίζουν τη συμπερίληψη στη δασμολογητέα αξία ή τον αποκλεισμό από αυτή του συνόλου ή μέρους των εξόδων μεταφοράς και των λοιπών συναφών εξόδων(24). Η ΕΚ και η πλειοψηφία των μελών του ΠΟΕ συμπεριλαμβάνουν το κόστος μεταφοράς στο λιμένα ή στον τόπο εισαγωγής. Συνεπώς, το κόστος μεταφοράς των εισαγόμενων εμπορευμάτων μέχρι το σημείο εισόδου στο τελωνειακό έδαφος της Κοινότητας αποτελεί μία από τις αυξήσεις στην τιμή που καταβάλλεται για τα εμπορεύματα κατά τον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας.

77. Συγκρινόμενη με την οδική και τη θαλάσσια μεταφορά, η αεροπορική μεταφορά είναι λιγότερο σαφής ως προς το σημείο εισόδου στο έδαφος της Ένωσης. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η είσοδος στο κοινοτικό έδαφος συμβαίνει σε κάποιο σημείο στον αέρα και έχει υπολογίσει τις αναλογίες των εξόδων των αεροπορικών ναύλων που συμπεριλαμβάνονται στη δασμολογητέα αξία για τις διαδρομές μεταξύ περίπου 230 μη κοινοτικών αεροδρομίων (ή ομάδων αεροδρομίων) και περίπου 60 κοινοτικών αεροδρομίων· συνολικά καλύπτονται περίπου 14000 διαδρομές(25). Ωστόσο, ανακύπτουν δυσκολίες επειδή ορισμένες φορές κατά τις διαδρομές διασχίζονται κοινοτικά εδάφη που βρίσκονται μακρυά από την ευρωπαϊκή ήπειρο: για παράδειγμα, τα εμπορεύματα που φθάνουν στη Γαλλία (Παρίσι) από τη Βραζιλία (Σάο Πάολο) θεωρούνται ότι φθάνουν στην Ένωση όταν το αεροσκάφος πετά πάνω από τις Αζόρες.

78. Ο υπολογισμός της αερομεταφοράς από την Επιτροπή είναι αμφισβητήσιμος όχι μόνο επειδή είναι κατά προσέγγιση, αλλά και επειδή είναι πολύπλοκος. Το σύστημα αυτό προκαλεί μεγάλο διοικητικό φόρτο εργασίας και γίνεται υπερβολικά δύσκαμπτο για πολλούς εισαγωγείς. Το Συνέδριο θεωρεί ότι δεν αντιμετωπίζονται ισότιμα όλοι οι τρόποι μεταφοράς και αμφισβητεί τον ισχυρισμό ότι η εκτίμηση των εξόδων των αερομεταφορών δεν μειώνει αδικαιολόγητα τους εισαγωγικούς δασμούς για την Κοινότητα.

Ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των τελωνειακών διοικήσεων των κρατών μελών

79. Σε αρκετά κράτη μέλη που επισκέφθηκε κατά τη διάρκεια του ελέγχου, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι υπήρχαν ελάχιστες ενδείξεις επαφών μεταξύ των αρχών των διαφορετικών τελωνειακών διοικήσεων των κρατών μελών. Εντούτοις, υπάρχουν ορισμένες αξιοσημείωτες εξαιρέσεις, όπως οι συμφωνίες διμερούς συνεργασίας (Ισπανία, Πορτογαλία) και αυθόρμητες ανταλλαγές πληροφοριών που αφορούν την ολοκλήρωση ελέγχων σε εταιρείες.

80. Πολλές από τις πληροφορίες που αποκτά η τελωνειακή αρχή για να καταλήξει σε απόφαση για τον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας προέρχονται από τον επιχειρηματία. Δεδομένου ότι είναι πιθανό οι επιχειρηματίες να προθυμοποιούνται να παρέχουν πληροφοριακά στοιχεία μόνο όταν τους ευνοούν, είναι σημαντικό οι τελωνειακές αρχές να ανταλλάσσουν πληροφορίες για εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε αρκετά κράτη μέλη.

81. Ένας σημαντικός τομέας που επί του παρόντος δεν αντιμετωπίζεται ολοκληρωμένα είναι η κατάσταση ενός εισαγωγέα που εδρεύει σε ένα κράτος μέλος, αλλά που θέτει εμπορεύματα σε ελεύθερη κυκλοφορία σε κάποιο άλλο. Ο εισαγωγέας αποφεύγει την υποχρέωση διατήρησης γραφείου στο λιμένα εισόδου χρησιμοποιώντας τις υπηρεσίες ενός φορολογικού εκπροσώπου εξουσιοδοτημένου να πραγματοποιεί την τελωνειακή διασάφηση. Ωστόσο, κάθε εξακρίβωση στα πλαίσια του ελέγχου χρειάζεται να πραγματοποιείται από την τελωνειακή αρχή στο κράτος μέλος που εδρεύει ο εισαγωγέας. Το Συνέδριο βρήκε λίγα στοιχεία που να υποδεικνύουν ότι οι τελωνειακές διοικήσεις των κρατών μελών προσπαθούν να διευθετήσουν αυτή την κατάσταση, μολονότι σε ορισμένες περιπτώσεις υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες. Για παράδειγμα, σε δύο κράτη μέλη οι αντίστοιχες τελωνειακές αρχές απέδειξαν, κατόπιν ανάλυσης των δηλώσεων αξίας, ότι ένας σημαντικός αριθμός διασαφήσεων πραγματοποιείται από επιχειρηματίες που εδρεύουν σε άλλα κράτη μέλη (Βέλγιο, Λουξεμβούργο). Αυτή η βασική πληροφορία δεν διαβιβάστηκε στα κράτη μέλη όπου εδρεύουν οι εισαγωγείς, εξαιρουμένων ελάχιστων περιπτώσεων παρατυπίας.

82. Παράδειγμα της χρήσης της ανταλλαγής πληροφοριών που αφορά τους φορολογικούς εκπροσώπους αποτελεί μια περίπτωση που εξέτασε το Συνέδριο στη Δανία κατά τη διάρκεια του ελέγχου. Αφορούσε ένα φορολογικό εκπρόσωπο που αντιπροσώπευε 63 διαφορετικούς επιχειρηματίες. Αυτό που ξεκίνησε ως μια εντελώς συνηθισμένη εξέταση που αφορούσε άλλα 2 κράτη μέλη εξελίχθηκε τελικά σε υπόθεση που αφορούσε 10 κράτη μέλη. Μολονότι η υπόθεση δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, τα δανικά τελωνεία υπολογίζουν ότι θα αποδοθούν δασμοί ύψους μεταξύ 2,5 και 3 εκατομμυρίων ευρώ.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

83. Ο έλεγχος του Συνεδρίου εντόπισε δυσχέρειες που αντιμετωπίζουν αφενός τα κράτη μέλη, στην προσπάθειά τους να λειτουργήσουν ομοιόμορφα και αφετέρου η Επιτροπή, κατά την επίβλεψη και παρακολούθηση των ξεχωριστών αρχών που απαρτίζουν την τελωνειακή ένωση.

84. Απαιτείται περαιτέρω δράση εάν η Επιτροπή σκοπεύει να εξασφαλίσει ισοδύναμες συνθήκες εμπορίου στα κράτη μέλη. Μέχρι σήμερα δεν έχουν γίνει αρκετά στον τομέα της δασμολογητέας αξίας. Αυτό υπογραμμίζεται από τα αποτελέσματα του ελέγχου, ιδιαίτερα όσον αφορά την αντιμετώπιση επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται σε περισσότερα του ενός κράτη μέλη. Η Κοινότητα απέχει ακόμη από την εναρμονισμένη προσέγγιση στον τομέα της δασμολογητέας αξίας, την οποία συνεπάγεται η δημιουργία της τελωνειακής ένωσης.

85. Η Επιτροπή χρειάζεται να θεσπίσει τον κατάλληλο ρόλο παρακολούθησης. Η Επιτροπή θεωρεί ότι ο ρόλος της είναι να συμβάλει στην εξασφάλιση ενιαίων κανόνων για τις επιχειρήσεις εντός της Κοινότητας, μέσω των διαδικασιών ελέγχου της. Το Συνέδριο θεωρεί ότι η Επιτροπή θα πρέπει να ενισχύσει αυτή την πτυχή του ελεγκτικού της ρόλου. Η χρησιμοποίηση της επιτροπής αξίας ως βασικού της μέσου παρακολούθησης δεν είναι πλέον εφικτή (βλέπε σημεία 16-29).

86. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη χρειάζεται να λάβουν τα ενδεδειγμένα νομοθετικά και διοικητικά μέτρα για να ξεπεράσουν τις ακόλουθες αδυναμίες:

- την απουσία κοινών προτύπων ελέγχου και πρακτικών εργασίας (βλέπε σημεία 30-37)·

- την απουσία κοινής αντιμετώπισης των επιχειρηματιών με εμπορικές δραστηριότητες σε αρκετά κράτη μέλη (βλέπε σημεία 55-61)·

- την απουσία κοινοτικών νομοθετικών διατάξεων που να καθιστούν εφικτή την καθιέρωση κοινοτικής εμβέλειας αποφάσεων για τη δασμολογητέα αξία (βλέπε σημεία 48-52)·

- την απουσία βάσης δεδομένων με δεσμευτικές αποφάσεις για τη δασμολογητέα αξία (βλέπε σημείο 53)·

- την απουσία εκ των προτέρων κοινοποιήσεων και αρχείων χρησιμοποίησης της διάταξης περί "διαδοχικών πωλήσεων" (βλέπε σημεία 62-65).

87. Η Επιτροπή χρειάζεται να αναλάβει επείγουσα δράση για να επιλύσει το ζήτημα των εγγυήσεων των κατασκευαστών (βλέπε σημεία 71-75).

88. Η αντιμετώπιση των εξόδων αερομεταφοράς από τα τελωνεία χρειάζεται να αναθεωρηθεί (βλέπε σημεία 76-78).

89. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη χρειάζεται να ενθαρρύνουν τη μεγαλύτερη ανταλλαγή πληροφοριών σε ζητήματα δασμολογητέας αξίας (βλέπε σημεία 79-82).

90. Η έκθεση εφιστά επίσης την προσοχή στο γεγονός ότι στην περίπτωση "τιμών εσωτερικής μεταφοράς" η αξία που λαμβάνεται υπόψη για τελωνειακούς σκοπούς μπορεί να διαφέρει από την αξία που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό των άμεσων εθνικών φόρων (βλέπε σημεία 66-70).

91. Ως τελικό συμπέρασμα, το Συνέδριο τονίζει ότι η Κοινότητα μπορεί να λειτουργήσει ως πραγματική τελωνειακή ένωση μόνο εφόσον οι τελωνειακές αρχές των κρατών μελών δρουν ομοιόμορφα ως προς την αντιμετώπιση των εισαγόμενων εμπορευμάτων.

Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο στο Λουξεμβούργο, κατά τη συνεδρίασή του της 14ης Δεκεμβρίου 2000.

Για το Ελεγκτικό Συνέδριο

Jan O. Karlsson

Πρόεδρος

(1) Όσον αφορά τις παρατυπίες, η Επιτροπή εξέδωσε έκθεση των κοινοποιήσεων των κρατών μελών σχετικά με τη δραστηριότητα και τα αποτελέσματα των ελέγχων τους [COM(2000) 107 της 29.2.2000]. Η έκθεση αυτή υποδεικνύει ότι το συνολικό ποσό τελωνειακών παρατυπιών σχετικά με τη θέση αγαθών σε ελεύθερη κυκλοφορία, οι οποίες εντοπίστηκαν σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση το 1998, ανερχόταν σε 306860262 ευρώ εκ των οποίων 52682753 ευρώ αφορούσαν παρατυπίες στη δασμολογητέα αξία, 28265530 ευρώ αδήλωτες εισαγωγές, 64327823 ευρώ εσφαλμένη δασμολογική κατάταξη, 29774574 ευρώ την προέλευση, 1412380 ευρώ την ποσότητα και 130397205 ευρώ απροσδιόριστες παρατυπίες.

(2) Απόφαση του Συμβουλίου 80/271/EΟΚ της 10.12.1979 περί συνάψεως των πολυμερών συμφωνιών που προκύπτουν από τις εμπορικές διαπραγματεύσεις 1973-1979 (ΕΕ L 71 της 17.3.1980, σ. 1).

(3) Αντίστοιχα: κανονισμός (EΟΚ) αριθ. 2913/92 του Συμβουλίου της 12.10.1992 περί θεσπίσεως κοινοτικού τελωνειακού κώδικα (ΕΕ L 302 της 19.10.1992, σ. 1-50)· και κανονισμός (EΟΚ) αριθ. 2454/93 της Επιτροπής της 2.7.1993 για τον καθορισμό ορισμένων διατάξεων εφαρμογής του κανονισμού (EΟΚ) αριθ. 2913/92 του Συμβουλίου για τη θέσπιση του κοινοτικού τελωνειακού κώδικα (ΕΕ L 253 της 11.10.1993, σ. 1).

(4) Άρθρο 18 του κανονισμού (ΕΟΚ, Eυρατόμ) αριθ. 1150/2000 του Συμβουλίου της 22.5.2000 (ΕΕ L 130 της 31.5.2000).

(5) Άρθρα 246 και 247 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2913/92 του Συμβουλίου της 12.10.1992 και εσωτερικός κανονισμός, έγγραφο XXI/2011/94 που εγκρίθηκε στις 7.4.1997.

(6) XXI/1229/96 - Συλλογή κειμένων για τη δασμολογητέα αξία της Επιτροπής Τελωνειακού Κώδικα, Τμήμα Δασμολογητέας Αξίας.

(7) Άρθρο 8 της απόφασης 94/728 και άρθρο 18 του κανονισμού (EΟΚ, Eυρατόμ) αριθ. 1150/2000 του Συμβουλίου της 22.5.2000.

(8) Παράρτημα 23 και άρθρο 181Α του κανονισμού (EΟΚ) αριθ. 2454/93 της Επιτροπής της 2.7.1993.

(9) Αυτή η τάση έχει αυξηθεί σημαντικά από τον προηγούμενο έλεγχο του Συνεδρίου που αφορούσε γενικά τους ελέγχους μετά την εισαγωγή (βλέπε την ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για το οικονομικό έτος 1993, κεφάλαιο 1, σημεία 1.3 - 1.38 (ΕΕ C 327 της 24.11.1994).

(10) ΕΕ L 13 της 19.1.2000.

(11) ΕΕ L 206 της 23.7.1998, σ. 43-67.

(12) Για παράδειγμα, στο σεμινάριο Mattheus για τη Δασμολογητέα Αξία, Μαδρίτη Ιούλιος 1998, το συμπέρασμα για τα κοινά ελεγκτικά πρότυπα ήταν ότι μια συγκεκριμένη προσέγγιση ελέγχου, όπως παρουσιάστηκε από ένα κράτος μέλος, θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για την καθιέρωση κοινής προσέγγισης σε όλα τα κράτη μέλη. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν έχει ακολουθήσει καμία δράση.

(13) Άρθρο 32 του κανονισμού (EΟΚ) αριθ. 2913/92 του Συμβουλίου.

(14) Συλλογή μέσων της ΠΟΤ για τον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας (γνωμοδοτήσεις συμβουλευτικού χαρακτήρα, σχόλια, επεξηγηματικές σημειώσεις και περιπτωσιολογικές μελέτες).

(15) Συλλογή κειμένων της ΕΚ για τη Δασμολογητέα Αξία.

(16) ΕΕ L 127 της 5.12.1972.

(17) Κανονισμός (EΟΚ) αριθ. 338/75 του Συμβουλίου της 10.2.1975 (ΕΕ L 39, της 13.2.1975, σ. 5) για την τροποποίηση του κανονισμού (EΟΚ) αριθ. 803/68 (το προηγούμενο βασικό κείμενο για τη δασμολογητέα αξία) (ΕΕ L 148 της 28.6.1968, σ. 6).

(18) Άρθρο 32 παράγραφος 1 του κανονισμού (EΟΚ) αριθ. 2913/92 του Συμβουλίου της 12.10.1992, άρθρα 157 έως 162 του κανονισμού (EΟΚ) αριθ. 2454/93 της Επιτροπής της 2.7.1993 και συμπέρασμα αριθ. 24 της συλλογής κειμένων για τη Δασμολογητέα Αξία.

(19) Άρθρο 147 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2454/93 της Επιτροπής.

(20) Η επιτροπή που λειτουργεί στο Συμβούλιο βάσει του άρθρου 133 της συνθήκης ΕΚ.

(21) Άρθρο 29.2 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2913/92 του Συμβουλίου της 12.10.1992.

(22) Άρθρα 155 και 238 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2913/92 του Συμβουλίου και έγγραφο XXI/1038/97 της Επιτροπής.

(23) Ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για το οικονομικό έτος 1990, κεφάλαιο 2 σημείο 2.52(α) (ΕΕ C 324 της 13.12.1991).

(24) Άρθρο 8.2 της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου 1994.

(25) Παράρτημα 25 του κανονισμού (EΟΚ) αριθ. 2454/93 της Επιτροπής.

Απαντησεις της Επιτροπης

ΣΥΝΟΨΗ

Παρά το γεγονός ότι η διαδικασία τελωνειακής εκτίμησης αποσκοπεί στην παροχή δίκαιης, ομοιόμορφης και ουδέτερης βάσης για την εκτίμηση της αξίας των εισαγόμενων εμπορευμάτων, οι κανόνες που θεσπίσθηκαν το 1980 δίνουν αυξημένη έμφαση σε θέματα εμπορικής πολιτικής.

Ο στόχος, σύμφωνα με τον οποίο, για όλες τις συναλλαγές εμπορευμάτων η Κοινότητα θα πρέπει να λειτουργεί ως πραγματική τελωνειακή ένωση με ομοιόμορφη μεταχείριση των εισαγόμενων εμπορευμάτων είναι δυνατόν να επιτευχθεί πλήρως μόνον αν η τελωνειακή ένωση λειτουργεί βάσει ενιαίας τελωνειακής διοίκησης, πράγμα το οποίο δεν ισχύει.

Η Επιτροπή συμφωνεί ότι η έλλειψη ομοιόμορφης εφαρμογής θα είναι επιζήμια για τα οικονομικά συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στις περιπτώσεις κατά τις οποίες οι τελωνειακές αρχές αποκλίνουν από την πάγια πρακτική ή τους τυποποιημένους κανόνες ερμηνείας όσον αφορά τους ισχύοντες κανόνες.

Όσον αφορά τα νομικά και διοικητικά μέτρα που ζητά το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο:

- στο πλαίσιο της απόφασης αριθ. 210/97/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, η Επιτροπή, με όλα τα μέσα που διαθέτει, υποστηρίζει και ενθαρρύνει την κατάρτιση κοινών προτύπων ελέγχου και πρακτικών εργασίας·

- βάσει των νομοθετικών και διοικητικών μέτρων που διαθέτει, η Επιτροπή Τελωνειακού Κώδικα της Επιτροπής θα μεριμνήσει για την αντιμετώπιση της έλλειψης -σε περίπτωση που τεκμηριώνεται δεόντως- κοινής αντιμετώπισης των επιχειρηματιών που αναπτύσσουν δραστηριότητα σε πολλά κράτη μέλη·

- η Επιτροπή θεωρεί ότι προσεγγίσεις ("αποφάσεις") "κοινοτικής εμβέλειας" κατά τη διαχείριση μεμονωμένων περιπτώσεων είναι δυνατόν να επιτευχθούν με τον καλύτερο τρόπο μόνον αν επέλθει συμφωνία μεταξύ όλων των ενδιαφερόμενων εθνικών αρχών σχετικά με την αντιμετώπιση της προκειμένης περίπτωσης·

- η Επιτροπή δεν θεωρεί ότι η κατάρτιση " βάσης δεδομένων σχετικών με δεσμευτικές αποφάσεις περί δασμολογητέας αξίας" θα ήταν δυνατόν να παράσχει προστιθέμενη αξία στο πλαίσιο των εργασιών της Επιτροπής Τελωνειακού Κώδικα. Επιπροσθέτως, η δημιουργία, η διατήρηση και η λειτουργική της χρήση υπερβαίνουν τους πόρους της Επιτροπής·

Όσον αφορά το ρόλο που είναι δυνατόν να διαδραματίσει η Επιτροπή Τελωνειακού Κώδικα προκειμένου να εξασφαλισθεί η ισότιμη αντιμετώπιση των επιχειρήσεων, η Επιτροπή εκτιμά ότι εντός των ορίων των όρων λειτουργίας της, η επιτροπή αυτή έχει τη δυνατότητα και συμβάλει στην πράξη ουσιαστικά στη συνεπή εφαρμογή των κανόνων τελωνειακής εκτίμησης.

Η Επιτροπή χρησιμοποιεί σειρά μέσων για την παρακολούθηση της ομοιόμορφης εφαρμογής των κοινοτικών κανόνων, συμβάλλοντας με αυτόν τον τρόπο στην ισότιμη αντιμετώπιση των οικονομικών επιχειρήσεων. Τα μέσα αυτά περιλαμβάνουν τις επιτόπιες έρευνες. Ωστόσο, εξαιτίας των περιορισμένων πόρων και του ευρέος φάσματος πιθανών θεμάτων, η Επιτροπή χρησιμοποιεί τεχνικές ανάλυσης των κινδύνων για την κατανομή των πόρων σε τομείς που θεωρούνται ότι παρουσιάζουν τον υψηλότερο κίνδυνο από την άποψη των ιδίων πόρων. Η δασμολογητέα αξία περιλαμβάνεται και θα εξακολουθήσει να περιλαμβάνεται στη διαδικασία επιλογής. Κατά τα τελευταία έτη, το ζήτημα της δασμολογικής αξίας εξετάσθηκε στο πλαίσιο του ενός τετάρτου περίπου των ερευνητικών εκθέσεων της Επιτροπής.

Η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να ενθαρρύνει την ανταλλαγή πληροφοριών τόσο με τα κράτη μέλη όσο και μεταξύ των ιδίων των κρατών μελών.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1-2. Η Επιτροπή συμμερίζεται την άποψη του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με τις δυσκολίες που είναι δυνατόν να ανακύψουν ενίοτε κατά την επιλογή σημείου αναφοράς που αντιπροσωπεύει την ορθή διοικητική πρακτική ή την ακριβή ερμηνεία. Συνεπώς, δεν υπάρχει δυνατότητα να συναχθούν οι αρνητικές οικονομικές επιπτώσεις από την ασυνεπή εφαρμογή αυτών των κανόνων. Με άλλα λόγια, αν οι διάφορες τελωνειακές διοικήσεις δεν εφαρμόζουν τους κανόνες με τον ίδιο τρόπο ο καθορισμός της αξίας δεν ευθύνεται αναγκαστικά για το υψηλό ποσό του δασμού το οποίο θεωρείται ως ορθό.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι με τον όρο παρατυπία καλύπτεται επίσης η έννοια της απάτης.

5. Τα προβλήματα της τελωνειακής εκτίμησης σε κοινοτικό επίπεδο αντιπροσωπεύουν όντως το σημαντικότερο μέρος των δραστηριοτήτων της Επιτροπής Κοινοτικού Τελωνειακού Κώδικα. Επίσης, ο συντονισμός των θεμάτων δασμολογητέας αξίας που εξετάζονται στο πλαίσιο του ΠΟΕ και της ΠΟΤ εμπίπτει στις αρμοδιότητες της εν λόγω επιτροπής.

6. Το σημείο αυτό, το οποίο εξηγεί το "σύστημα " τελωνειακής εκτίμησης, πρέπει να αναπτυχθεί περαιτέρω. Πράγματι, η βασική έννοια της "πραγματικής αξίας του εισαγόμενου εμπορεύματος " περιλαμβάνεται στο άρθρο VII της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου (ΓΣΔΕ) (1947 και 1994). Η κοινοτική νομοθεσία βασιζόταν μέχρι το 1980 στον "Ορισμό των Βρυξελλών" του 1950(1) σύμφωνα με τον οποίο η "πραγματική αξία" οριζόταν ως η "κανονική αξία" του εισαγόμενου εμπορεύματος.

Η ΓΣΔΕ που αναφέρεται στο σημείο 4 αντικατέστησε αυτόν τον ορισμό με την έννοια της "συναλλακτικής αξίας" που επέφερε σημαντική αλλαγή στη βασική φιλοσοφία, δεδομένου ότι τα θέματα εμπορικής πολιτικής (συμπεριλαμβανομένης της διευκόλυνσης των συναλλαγών) θεωρούνται ως κυρίαρχα.

Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι η αλλαγή στρατηγικής που επήλθε στο πλαίσιο της ΓΣΔΕ είχε επίσης επιπτώσεις στο διοικητικό περιβάλλον. Η εισαγωγή του κριτηρίου της "συναλλακτικής αξίας" είχε το πιθανώς προσδοκώμενο αποτέλεσμα της αναστροφής της "ισορροπίας δυνάμεων" μεταξύ των επιχειρήσεων και των τελωνειακών διοικήσεων του τομέα. Ο διασαφιστής δεν έχει πλέον βασικά την υποχρέωση να αποδείξει ότι η πληρωθείσα τιμή αντιστοιχεί στην "κανονική αξία", αλλά η τιμή που υποδεικνύεται από τον διασαφιστή είναι καταρχήν η ορθή εκτός αν αμφισβητηθεί από τις τελωνειακές αρχές.

Οι βασικοί αυτοί προβληματισμοί δεν είναι δυνατόν να παραληφθούν κατά την εξέταση θεμάτων που σχετίζονται με την εφαρμογή, εν γένει, της τελωνειακής εκτίμησης.

8. Η Επιτροπή συμφωνεί με τις απόψεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Ωστόσο, η ασυνεπής εφαρμογή των κανόνων είναι δυνατόν να προκαλέσει ανησυχία μόνο στο βαθμό που επιφέρει σημαντικές στρεβλώσεις του ανταγωνισμού ή έχει δημοσιονομικές επιπτώσεις.

Η ΟΡΘΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ ΠΕΡΙ ΔΑΣΜΟΛΟΓΗΤΕΑς ΑΞΙΑΣ

Ο ρόλος της Επιτροπής

19. Βάσει της ισχύουσας κοινοτικής νομοθεσίας, η οποία προβλέπει ελέγχους συμμόρφωσης προσανατολισμένους στις συναλλαγές, η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να παράσχει διασφαλίσεις ότι καταβάλλεται, σε όλες τις περιπτώσεις, το ορθό ποσό δασμών (ιδίων πόρων). Ωστόσο, παρά τον εξαιρετικά μεγάλο αριθμό βασικών συναλλαγών και τον περιορισμένο αριθμό ελέγχων, η Επιτροπή, εφαρμόζοντας ελέγχους βασισμένους σε συστήματα, είναι σε θέση να δώσει ακριβή στοιχεία σχετικά με την κατάσταση που επικρατεί στα κράτη μέλη όσον αφορά την εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας.

Έργο της επιτροπής τελωνειακού κώδικα (τμήμα δασμολογητέας αξίας)

23-26. Δεδομένου ότι, όπως αναφέρει το Ελεγκτικό Συνέδριο (σημείο 30), σε μεμονωμένες περιπτώσεις, η εφαρμογή των κανόνων περί δασμολογητέας αξίας είναι ζήτημα της τελωνειακής διοίκησης των κρατών μελών, στης οποίας την ευθύνη και εμπίπτει, ο ρόλος της Επιτροπής πρέπει να είναι ο περιορισμός του περιθωρίου της διαφορετικής ή εσφαλμένης εφαρμογής υιοθετώντας κοινούς κανόνες ή κατευθύνσεις στο πλαίσιο της επιτροπής τελωνειακού κώδικα.

Το έργο αυτό δεν διευκολύνεται, ωστόσο, από τον ιδιαίτερο χαρακτήρα των βασικών κανόνων της τελωνειακής εκτίμησης. Οι κανόνες αυτοί βασίζονται, σε μεγάλο βαθμό, σε απλές αλλά ασαφείς έννοιες τις οποίες ο νομοθέτης του ΠΟΕ προσπάθησε να διευκρινίσει θεσπίζοντας ειδικότερα σειρά επιμέρους εννοιών, δίχως όμως να περιορίζεται σημαντικά στην πράξη το περιθώριο εκτίμησης των τελωνειακών αρχών.

Ως παράδειγμα δίνεται ο κανόνας, σύμφωνα με τον οποίο, όταν καθορισθεί μεταξύ των συνδεδεμένων μερών η συναλλακτική αξία πρέπει να γίνει αποδεκτή. Αυτό ισχύει όταν οι δεσμοί δεν έχουν επηρεάσει την τιμή. Οι ερμηνευτικές σημειώσεις που καθορίζονται στη ΓΣΔΕ -άρθρο 141 CCC-IR που αναφέρονται στο παράρτημα 23 του εν λόγω κανονισμού- δεικνύουν ότι η επιρροή αυτή δεν υφίσταται π.χ. όταν η τιμή έχει καθορισθεί κατά τρόπο συνεπή με τις συνήθεις πρακτικές τιμολόγησης του συγκεκριμένου κλάδου ή αν περιλαμβάνει, εκτός των δαπανών, "κέρδος το οποίο είναι αντιπροσωπευτικότου συνολικού κέρδους της επιχείρησης" (Ερμηνευτικές σημειώσεις, σημείο 3 του άρθρου 29 παράγραφος 2).

Ο διασαφιστής από την πλευρά του είναι δυνατόν να αποδείξει ότι η συναλλακτική αξία προσεγγίζει σε μεγάλο βαθμό άλλες αξίες αναφοράς. Για να συμβεί αυτό θα πρέπει να ληφθούν υπόψη "ορισμένοι παράγοντες" σύμφωνα με το σημείο 4 των ερμηνευτικών σημειώσεων του άρθρου 29 παράγραφος 2. Οι ερμηνευτικές αυτές σημειώσεις καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι: εφόσον οι παράγοντες αυτοί διαφέρουν κατά περίπτωση, είναι αδύνατο να εφαρμοσθεί ενιαίο πρότυπο όπως ένα καθορισμένο ποσοστό σε κάθε περίπτωση. Επί παραδείγματι, μία μικρή διαφορά στην αξία σε περίπτωση που αφορά ένα είδος εμπορευμάτων είναι δυνατόν να μην είναι αποδεκτή ενώ μία μεγάλη διαφορά σε περίπτωση που αφορά άλλο είδος εμπορευμάτων μπορεί να θεωρηθεί αποδεκτή.

Δεδομένου ότι οι διευκρινήσεις που είναι δυνατόν να παράσχουν αυτοί οι κανόνες είναι περιορισμένες, σε "αμφίβολες περιπτώσεις" η αρμόδια για τη λήψη αποφάσεων αρχή έχει την απόλυτη ευθύνη της ερμηνείας τους σε μεμονωμένες περιπτώσεις. Οι αρμόδιες τελωνειακές αρχές είναι δυνατόν, ακόμη και εντός του ίδιου κράτους μέλους, να εκτιμούν διαφορετικά την ίδια υπόθεση. Είναι δυνατόν να επιτευχθεί πλήρης συνέπεια εφαρμογής είτε παρέχοντας σε μία μόνο αρχή το δικαίωμα λήψης αποφάσεων είτε, σε περίπτωση που διαφορετικές αρχές έχουν το δικαίωμα λήψης αποφάσεων, υιοθετώντας κοινή προσέγγιση.

Το συμπέρασμα που συνάγεται από τα ανωτέρω είναι ότι, εφόσον η διαχείριση μεμονωμένων περιπτώσεων συνιστά αρμοδιότητα των τελωνειακών διοικήσεων των κρατών μελών, η επιτροπή τελωνειακού κώδικα δεν αντιπροσωπεύει την κατάλληλη δομή για τη διαχείριση αυτή σε κοινοτική κλίμακα. Η επιτροπή αυτή είναι δυνατόν μόνο να παράσχει την πλατφόρμα για τη θέσπιση κοινών προσεγγίσεων από τα κράτη μέλη για ορισμένα θέματα, υπό δυσχερείς συνθήκες, όπως έχει ήδη διαπιστώσει το ΕΕΣ.

Η Επιτροπή παρατηρεί επίσης ότι οι έλεγχοι των παραδοσιακών ιδίων πόρων αποσκοπούν στην επαλήθευση της εφαρμογής της ισότιμης μεταχείρισης σε πανομοιότυπα προβλήματα από τα κράτη μέλη όσον αφορά την ισχύουσα κοινοτική νομοθεσία.

27. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η επιτροπή προέβη σε συνολική επανεξέταση των υφιστάμενων ρυθμίσεων, συμπεριλαμβανομένης της ομοιόμορφης διαδικασίας εκτίμησης της επιχείρησης σε επίπεδο ΕΚ, το συντονισμό της οποίας ανέλαβε η εν λόγω επιτροπή. Εξάλλου, ορισμένες διοικήσεις αποφάσισαν να διενεργήσουν ανεξάρτητες έρευνες σε εθνικό επίπεδο προκειμένου να εξασφαλίσουν την προστασία των πόρων τους. Κατά τη διεξαγωγή αυτών των ερευνών, οι εθνικές αρχές προσέκρουσαν σε δυσκολίες σχετικές με πληροφοριακά στοιχεία και στοιχεία ελέγχου με αποτέλεσμα οι αντιπροσωπείες να αναγκαστούν να καθυστερήσουν, στο πλαίσιο της επιτροπής, την αποδοχή των αναθεωρημένων ρυθμίσεων. Στο τέλος του 1998, αποφασίσθηκε αναθεωρημένη βάση εκτίμησης η οποία αμφισβητήθηκε, ωστόσο, από την επιχείρηση. Το 1999, επετεύχθη στη συνέχεια νέα συμφωνία με αναδρομική ισχύ (από το 1997) βάσει προτάσεως της Επιτροπής.

Όσον αφορά την είσπραξη ιδίων πόρων, η Επιτροπή φροντίζει να δοθεί η δέουσα συνέχεια στο γεγονός που ανέφερε το Συνέδριο και προτίθεται, αν κριθεί αναγκαίο, να απαιτήσει τόκους υπερημερίας.

28. Η προσέγγιση "πρωταρχικής ευθύνης", τα αποτελέσματα της οποίας δεν μπορούν φυσικά να καταστούν υποχρεωτικά για τις άλλες διοικήσεις, έχει ήδη δοκιμασθεί από την επιτροπή τελωνειακού κώδικα στο πλαίσιο της τρέχουσας προσπάθειας εξέτασης και αναθεώρησης συγκεκριμένων περιπτώσεων που επεσήμανε το Συνέδριο (βλέπε σημεία 58-61 κατωτέρω). Η εμπειρία έδειξε ότι, ωστόσο, οι διοικήσεις είναι συχνά απρόθυμες να θυσιάσουν την αυτονομία τους όσον αφορά τη λήψη αποφάσεων και προτάσσουν επιχειρήματα σχετικά με την προστασία του εμπορικού απορρήτου και την έλλειψη νομικής βάσης. Η εν λόγω προσέγγιση της "πρωταρχικής ευθύνης" προσφέρει λύση μόνο σε επιλεκτική βάση. Η εμπειρία δεικνύει ότι η δυναμική και τα οφέλη της εξουδετερώνονται μόλις ασκηθεί προσφυγή κατά της ενέργειας της επικεφαλής διοίκησης.

29. Βάσει των κανόνων του τελωνειακού κώδικα όσον αφορά την Επιτροπή Δασμολογητέας Αξίας, η Επιτροπή δεν έχει δικαίωμα να ζητήσει από τις διοικήσεις των κρατών μελών να υποβάλουν αναφορά σχετικά με τη μεταχείριση που εφαρμόζουν σε μεμονωμένες επιχειρήσεις σε έκαστο αυτών των κρατών. Η Επιτροπή Τελωνειακού Κώδικα προσπαθεί να θεσπίσει κανόνες, κατευθύνσεις ή άλλα συμπεράσματα, συνήθως χωρίς να εξετάζει τις μεμονωμένες περιπτώσεις.

Βασικές διαδικασίες ελέγχου που εφαρμόζουν οι εθνικές τελωνειακές αρχές

31. Το άρθρο 181α των διατάξεων εφαρμογής του ΚΤΚ, που εφαρμόζεται από το 1995, αποτέλεσε συνέχεια της συμφωνίας που συνήφθη σε επίπεδο ΓΣΔΕ κατά τη διάρκεια του γύρου της Ουρουγουάης προκειμένου να ικανοποιηθούν τα αιτήματα των αναπτυσσομένων χωρών. Οι διοικήσεις των κρατών μελών δεν έχουν πάντα τις ίδιες απόψεις σχετικά με τον ενδεδειγμένο βαθμό διευκόλυνσης του εμπορίου.

34-35. Τα σεμινάρια παρέχουν στους συμμετέχοντες εθνικούς και κοινοτικούς υπαλλήλους την ευκαιρία να διδαχθούν ο ένας από τον άλλο. Αν και τα κράτη μέλη έχουν την αποκλειστική αρμοδιότητα της υιοθέτησης ή της τροποποίησης των πρακτικών εργασίας, η Επιτροπή Τελωνειακού Κώδικα, κατά τις προηγούμενες συνεδριάσεις, έλαβε μέτρα προκειμένου να δοθεί η δέουσα συνέχεια στα εν λόγω σεμινάρια.

36-37. Οι έλεγχοι μετά την εισαγωγή που αναλαμβάνουν τα κράτη μέλη είναι οι πλέον ενδεδειγμένοι για τον έλεγχο της δασμολογητέας αξίας. Η αμοιβαία αποδοχή των αποφάσεων δεν συνεπάγεται αναγκαστικά τη μεγαλύτερη συνοχή των λαμβανομένων αποφάσεων. Για την επίτευξη της μεγαλύτερης δυνατής συνοχής, ορισμένες αποφάσεις δεν θα πρέπει να γίνονται αποδεκτές ενώ σε άλλες αξίζει να δίδεται ευρεία δημοσιότητα. Το γεγονός ότι μία απόφαση εγκρίθηκε πρώτη δεν συνεπάγεται αναγκαστικά τη σκοπιμότητα της συμμόρφωσης των άλλων φορέων λήψης αποφάσεων.

Στο πλαίσιο του προγράμματος Τελωνεία 2002 (Ενέργειες παρακολούθησης και ομάδες έργων), η Επιτροπή εξακολουθεί να συγκεντρώνει τις σχετικές πληροφορίες από τις διοικήσεις των κρατών μελών προκειμένου να εντοπίσει, να θεσπίσει και να αναπτύξει κοινές μεθόδους εργασίας καθώς και τις βέλτιστες πρακτικές.

ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΠΤΥΧΕΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΠΕΡΙ ΔΑΣΜΟΛΟΓΗΤΕΑΣ ΑΞΙΑΣ

Αποφάσεις περί Δασμολογητέας Αξίας

Ο ρόλος των Διεθνών Οργανισμών και της Επιτροπής

41-43. Η Επιτροπή έχει προωθήσει και διευκολύνει, σε περιπτώσεις που το ζητούν οι επιχειρήσεις, την υιοθέτηση διοικητικών ρυθμίσεων σχετικά με την κοινή μεταχείριση συγκεκριμένων θεμάτων δασμολογητέας αξίας.

Ωστόσο, οι διοικήσεις των κρατών μελών είναι αρμόδιες για την εφαρμογή των κανόνων περί δασμολογητέας αξίας σε μεμονωμένες περιπτώσεις.

Εφόσον δεν υφίσταται ιεραρχική σχέση μεταξύ των τελωνειακών διοικήσεων των κρατών μελών, με κανένα τρόπο δεν είναι δυνατόν να υποχρεωθούν να αποδέχονται τις απόψεις ή τις αποφάσεις των άλλων.

Αποφάσεις για τη δασμολογητέα αξία που έχουν εκδώσει οι αρχές των κρατών μελών

44-47. Όσον αφορά τη σχέση μεταξύ της τελωνειακής διοίκησης και της επιχείρησης, ο Κώδικας αναγνωρίζει αποφάσεις που συνίστανται στην κοινοποίηση του ποσού των δασμών (Άρθρο 221 παράγραφος 1) στο πλαίσιο της συνήθους διαδικασίας θέσης των εμπορευμάτων σε ελεύθερη κυκλοφορία. Η δασμολογητέα αξία συνιστά έναν από τους παράγοντες που καθορίζουν το ποσό του δασμού. Το ερώτημα κατά πόσον ο παράγοντας δασμολογητέας αξίας μπορεί να αποτελέσει από μόνος του αντικείμενο ξεχωριστών αποφάσεων εμπίπτει στο πεδίο της διοικητικής πρακτικής των κρατών μελών.

Το ενδιαφέρον των επιχειρήσεων να εξασφαλίζουν νομική ασφάλεια όσον αφορά τα θέματα δασμολογητέας αξίας είναι δυνατόν να ικανοποιηθεί με "αποφάσεις", γραπτή πληροφόρηση, εκθέσεις λογιστικού ελέγχου, δηλώσεις ή παρεμφερείς πράξεις που συνιστούν αυτοδεσμευτική διοικητική δραστηριότητα. Η αυτοδεσμευτική αυτή δραστηριότητα ενδέχεται ωστόσο να έχει επιπτώσεις στα οικονομικά συμφέροντα της Κοινότητας. Χάρις στην αρχή της νόμιμης προσδοκίας, ακόμη και η διοικητική δράση που δεν είναι σύμφωνη με την ορθή εφαρμογή των κανόνων θα πρέπει να είναι ανεκτή υπό ορισμένες προϋποθέσεις. Στο σημείο 58, το ΕΕΣ επισημαίνει μία τέτοια κατάσταση. Η μορφή της διοικητικής πρακτικής αυτοδεσμευτικού χαρακτήρα δεν είναι πρωταρχικής σημασίας. Αυτό που είναι σημαντικό για την επίτευξη της συνεπούς εφαρμογής των κανόνων δασμολογητέας αξίας σε διάφορα κράτη μέλη είναι ότι, όσον αφορά παρεμφερή μεμονωμένη περίπτωση, τα περιθώρια εκτίμησης των ισχυόντων κανόνων θα πρέπει να ερμηνεύονται με τον ίδιο τρόπο.

Η περιορισμένη φύση των αποφάσεων για τη δασμολογητέα αξία

48. Με εξαίρεση ορισμένες περιπτώσεις για τις οποίες ζητήθηκε ρητά από την Επιτροπή να προωθήσει διοικητικές ρυθμίσεις του είδους που αναφέρονται στο σημείο 27, η Επιτροπή δεν διαθέτει εμφανή στοιχεία ότι η επιχειρηματική κοινότητα έχει ισχυρό συμφέρον να υπάρχουν τέτοιου είδους "δεσμευτικές αποφάσεις".

Το δεσμευτικό αυτό αποτέλεσμα δεν σημαίνει πάντα ότι η ορθή ερμηνεία των κανόνων εφαρμόζεται σε κοινοτική κλίμακα. Αντίθετα, θα ήταν δυνατόν να έχει αρνητικό πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα όσον αφορά την ορθή ερμηνεία στην περίπτωση λανθασμένης "απόφασης". Σε γενικές γραμμές, η "νομιμότητα" δεσμευτικής απόφασης σε άλλα κράτη μέλη απορρέει από την αμοιβαία πεποίθηση ότι η απόφαση βασίζεται σε προηγουμένως συμφωνηθείσα κοινή προσέγγιση. Ωστόσο, μόλις επιτευχθεί μία τέτοιου είδους προσέγγιση από τις διοικήσεις των κρατών μελών η λήψη "δεσμευτικής απόφασης" θα αποτελούσε ταυτολογία.

50. Η Επιτροπή συμβούλευσε την εταιρεία να λάβει ξεχωριστές αποφάσεις καθορισμού της αξίας σε περίπτωση που το ερώτημα συνίστατο στο κατά πόσον οι πωλήσεις μεταξύ αμερικανικής εταιρείας και της ελβετικής θυγατρικής της ήταν αποδεκτές ως βάση για τον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας. Η Επιτροπή θεώρησε ότι ήταν αναγκαία η αναθεώρηση των διατάξεων για τις "διαδοχικές πωλήσεις" (η συζήτηση άρχισε μάλιστα ένα έτος αργότερα) και ότι η επίτευξη συμφωνίας σε κοινοτικό επίπεδο στην προκειμένη περίπτωση θα προδίκαζε το αποτέλεσμα της αναθεώρησης (βλέπε επίσης σημεία 62-64).

51-52. Η διεξαγωγή ενιαίων ελέγχων στους οποίους συμμετείχαν όλες ή ομάδες των διοικήσεων των κρατών μελών υποδεικνυόταν πάντα ως ιδανική λύση στις αντιπροσωπείες της Επιτροπής Τελωνειακού Κώδικα. Η Επιτροπή συμμερίζεται την άποψη (52) ότι η αποδοχή των αποτελεσμάτων που προκύπτουν από τον έλεγχο απαιτεί προσέγγιση αμοιβαίας συμμετοχής, η οποία θα βασίζεται σε κοινές δράσεις ελέγχου. Η Επιτροπή πρότεινε την ανταλλαγή προγραμμάτων ελέγχου μεταξύ των κρατών μελών ως πρώτο μέτρο προς αυτή την κατεύθυνση. Η αποδοχή των αποτελεσμάτων του ελέγχου δίχως τη συμμετοχή στη διαδικασία του ελέγχου αντιπροσωπεύει προωθημένο επίπεδο συμμετοχής στα αποτελέσματα, σχεδόν ισοδύναμου ως προς τις επιπτώσεις με τις "δεσμευτικές αποφάσεις" που υποδεικνύει το ΕΕΣ.

53-54. Κατά την άποψη της Επιτροπής, το πρόβλημα δεν συνίσταται καταρχήν στην έλλειψη πληροφόρησης.

Για την εξασφάλιση της συνεκτικής εφαρμογής σε διάφορα κράτη μέλη, τα διάφορα θέματα δασμολογητέας αξίας θα πρέπει να εξετασθούν συγχρόνως και να καθορισθούν συνεκτικές προσεγγίσεις μεταξύ των διοικήσεων που αφορούν οι σημαντικές μεμονωμένες περιπτώσεις. Η Επιτροπή Τελωνειακού Κώδικα παρέχει το πλαίσιο υποβολής προτάσεων για τη ρύθμιση σημαντικών υποθέσεων που υποβάλλονται σε αυτήν. Ωστόσο, υφίσταται πρόβλημα ποσοτικού χαρακτήρα. Θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι έκαστος των πενήντα μεγαλυτέρων εισαγωγέων εμπορευμάτων που υπόκεινται σε εισαγωγικούς δασμούς, κατά κράτος μέλος, ενδεχομένως να διαθέτει πολλά εμπορεύματα τα οποία εισάγονται βάσει διαφορετικών εμπορικών συμφωνιών. Η περίπτωση που αναφέρεται στο σημείο 27 φανερώνει τις διαφορετικές συνθήκες που είναι δυνατόν να επικρατούν. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, οι εθνικές θυγατρικές εταιρείες εισάγουν ενδιάμεσα προϊόντα βάσει τεσσάρων κατηγοριών πιθανών εμπορικών καθεστώτων σε ορισμένα κράτη μέλη, ενώ σε άλλα οι αντίστοιχες εθνικές θυγατρικές εταιρείες εισήγαγαν μόνο τελικά προϊόντα κάνοντας χρήση περιορισμένων δυνατοτήτων.

Η συνεπής εφαρμογή των κανόνων δασμολογητέας αξίας σε μεμονωμένες περιπτώσεις είναι δυνατόν να επιτευχθεί αν οι αποφάσεις υποστηρίζονται από τις εμπλεκόμενες διοικήσεις οι οποίες πρέπει να συμφωνήσουν μεταξύ τους. Εντός των ορίων που καθορίζουν τη λειτουργία της, η Επιτροπή Τελωνειακού Κώδικα είναι δυνατόν να συμβάλει ουσιαστικά προς αυτή την κατεύθυνση.

Εντός του πλαισίου των εργασιών αυτής της επιτροπής, η δημιουργία ολοκληρωμένης βάσης δεδομένων για τη δασμολογητέα αξία δεν θα είχε ουσιαστική χρησιμότητα. Επιπροσθέτως, η δημιουργία και η συνεχής ενημέρωσή της σύμφωνα με τις ταχέως μεταβαλλόμενες εμπορικές πρακτικές θα υπερέβαιναν τους πόρους της Επιτροπής.

Αντιμετώπιση των πάσης φύσεως δικαιωμάτων από παραχώρηση άδειας εκμετάλλευσης

55. Οι δυσκολίες που επισημαίνει το ΕΕΣ όσον αφορά την αδυναμία της νομοθεσίας να συμβαδίζει με τη συνεχή προσαρμογή των επιχειρηματικών πρακτικών υπό την εποπτεία οικονομικών συμβούλων επιβεβαιώνονται από την Επιτροπή.

56. Όσον αφορά τους κοινούς πολυεθνικούς ελέγχους, ορισμένα κράτη μέλη εκφράζουν επιφυλάξεις σχετικά με την εμπιστευτικότητα και την εξασφάλιση του εμπορικού απορρήτου. Το θέμα αυτό απαιτεί, κατά τη γνώμη τους, πρόσθετη νομική βάση στην κοινοτική νομοθεσία. Κατά την άποψη της Επιτροπής, το άρθρο 10 της συνθήκης συνιστά επαρκή νομική βάση.

57. Οι προσπάθειες της Επιτροπής αποσκοπούν στην παροχή βοήθειας προς τις εθνικές διοικήσεις προκειμένου να δημιουργήσουν την αναγκαία υποδομή για την ομοιόμορφη εφαρμογή των κοινοτικών κανόνων με στόχο την αποφυγή τυχόν σφαλμάτων του συστήματος. Ωστόσο, ακόμη και με τις καταλληλότερες υποδομές δεν είναι δυνατόν να αποφευχθούν μεμονωμένα σφάλματα.

58-59. Η Επιτροπή έλαβε για πρώτη φορά γνώση αυτής της κατάστασης την άνοιξη του 2000. Οι πληροφορίες κυκλοφόρησαν μεταξύ των διοικήσεων και αρχικές οδηγίες για την εξασφάλιση της συνεπούς εφαρμογής στην Κοινότητα δόθηκαν το Μάιο του 2000. Οι συζητήσεις θα συνεχίσουν βάσει λεπτομερέστερης έκθεσης που υπεβλήθη από κράτος μέλος.

60-61. Οι διαφορές εκτίμησης όσον αφορά τη συγκεκριμένη περίπτωση είναι λιγότερο σημαντικές σε σχέση με την περίπτωση που αναφέρεται στο σημείο 58. Η Επιτροπή ενημερώθηκε καταρχήν γι' αυτή την περίπτωση από τα πορίσματα του Ελεγκτικού Συνεδρίου και επεσήμανε ότι οι πρακτικές που ακολουθεί ένα κράτος μέλος διαφέρουν από τη γενική στρατηγική. Το εν λόγω κράτος μέλος εκλήθη να αιτιολογήσει τη στρατηγική που ακολουθεί. Η έκθεσή του, η οποία υπεβλήθη προσφάτως, πρόκειται να εξετασθεί στο πλαίσιο της Επιτροπής Τελωνειακού Κώδικα.

Η διάταξη περί διαδοχικών πωλήσεων

62-64. Οι συνθήκες διαδοχικών πωλήσεων καλύπτονται από τους γενικούς όρους της συμφωνίας για τη δασμολογητέα αξία: "η πραγματικά καταβληθείσα ή καταβλητέα τιμή για τα εμπορεύματα όταν πωλούνται για εξαγωγή στην χώρα εισαγωγής". Το 1994 διεξήχθη ουσιαστική συζήτηση πολιτικής με πρωτοβουλία της Επιτροπής. Ως αποτέλεσμα αυτής της συζήτησης, τροποποιήθηκε το άρθρο 147 CCC-IR. Βάσει του κειμένου το οποίο εγκρίθηκε το 1995, ο εισαγωγέας, επωφελούμενος από προγενέστερη πώληση, οφείλει να αποδείξει ότι η πώληση πραγματοποιήθηκε για εξαγωγή με προορισμό το τελωνειακό έδαφος της Κοινότητας.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο θεωρεί ότι η διάταξη αυτή για το βάρος της απόδειξης δεν επαρκεί και, ως εκ τούτου, η προγενέστερη πώληση δεν θα πρέπει να γίνεται αποδεκτή δίχως προηγούμενη κοινοποίηση. Βάσει της ισχύουσας τελωνειακής νομοθεσίας, η Επιτροπή δεν γνωρίζει κατά πόσον η υποχρέωση αυτή είναι δυνατόν να επιβληθεί σε παρεμφερείς συνθήκες. Εν πάση περιπτώσει, σύμφωνα με τους όρους της συμφωνίας για τη δασμολογητέα αξία, δεν υπάρχει επαρκής αιτιολόγηση για την απαγόρευση της χρήσης της διάταξης περί "προγενέστερων πωλήσεων".

Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι τελωνειακές αρχές σε ορισμένα κράτη μέλη δεν επιβάλλουν μία τέτοιου είδους κοινοποίηση.

Η πρακτική αυτή εξηγείται από το ενδιαφέρον του εισαγωγέα να εξασφαλίσει τη νομική ασφάλεια δεδομένου ότι σε άλλη περίπτωση διατρέχει τον κίνδυνο απόρριψης της δηλωθείσας τιμής ως συναλλαγματικής αξίας για όλη τη διάρκεια της προθεσμίας παραγραφής. Για την αποφυγή μεταγενέστερων αρνητικών εκπλήξεων αυτού του είδους, οι επιχειρήσεις προτιμούν, σε ορισμένες περιπτώσεις, να λαμβάνουν πληροφορίες (αποφάσεις) από την αρμόδια τελωνειακή διοίκηση σχετικά με το κατά πόσον θα γίνει αποδεκτή η τιμή που καθορίσθηκε σε προηγούμενο στάδιο. Παρεμφερείς συνθήκες αβεβαιότητας ανακύπτουν επίσης στον τομέα των δασμολογικών προτιμήσεων δίχως όμως να επιβάλλεται η χορήγηση της εκ των προτέρων έγκρισης για την παροχή των συγκεκριμένων προτιμήσεων.

Η σχέση μεταξύ των τιμών εσωτερικής μεταφοράς και των συναλλακτικών αξιών

66-70. Το γενικό πρόβλημα του καθορισμού αξιόπιστων κριτηρίων στον τομέα των τιμών μεταβίβασης έχει ήδη αναφερθεί στο σημείο 26. Ο στόχος που εξυπηρετούν οι τιμές μεταβίβασης αναφορικά με τη δασμολογητέα αξία συνίσταται στην αποφυγή της συστηματικής υποεκτίμησης των εισαγόμενων προϊόντων. Οι επιχειρήσεις για τις οποίες παρουσιάζει ενδιαφέρον μία τέτοια στρατηγική αναγνωρίζουν συγχρόνως τις αρνητικές επιπτώσεις που ενδεχομένως να είχε, από την άποψη της άμεσης φορολογίας, σε περίπτωση που οδηγούσε στον υπολογισμό υψηλότερων κερδών. Είναι επίσης δυνατό να εφαρμοσθεί αντίθετη στρατηγική υπερτίμησης της αξίας των εμπορευμάτων προκειμένου να μειωθούν οι επιπτώσεις της άμεσης φορολογίας. Η στρατηγική αυτή δεν εμπίπτει, ωστόσο, στο πεδίο των κανόνων περί δασμολογητέας αξίας όσον αφορά τις πωλήσεις μεταξύ συνδεδεμένων προσώπων όπως αναφέρεται στο άρθρο 29 παράγραφος 2 ΔΕΚ. Με αυτή την έννοια, η "υπερεκτίμηση" δεν αποτελεί θέμα της δασμολογητέας αξίας, δεδομένου ότι, όπως έχει ήδη αποφανθεί το ΔΕΚ στην υπόθεση 65/79 (απόφαση της 24ης Απριλίου 1980), για τον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας σύμφωνα με την κοινοτική νομοθεσία εκτίμησης δεν είναι δυνατόν να ζητηθεί από τις φορολογικές και δημοσιονομικές αρχές των κρατών μελών να αποδεχθούν την εν λόγω αξία για σκοπούς διαφορετικούς από την εφαρμογή του Κοινού Δασμολογίου.

Εγγυήσεις των κατασκευαστών

71-75. Η Επιτροπή εξέτασε το ερώτημα βάσει πραγματικών γεγονότων, αλλά ήταν δύσκολο να λάβει σαφή θέση δεδομένου ότι δεν υπήρχαν ισχυρά επιχειρήματα σχετικά με τους κανόνες καθορισμού της αξίας, συμπεριλαμβανομένων αποφάσεων ή νομολογίας για το συγκεκριμένο θέμα ακόμη και σε διεθνές επίπεδο. Με την κωδικοποίηση της τελωνειακής νομοθεσίας, η Επιτροπή έδωσε στο θέμα ευρύτερη διάσταση, εγκαταλείποντας την απλή τομεακή προσέγγιση καθορισμού της αξίας. Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι η εν λόγω πρακτική είναι πλήρως σύμφωνη με την κοινοτική τελωνειακή νομοθεσία.

Σχετικά με τις επισκευές μέσω εγγύησης, η Κοινότητα έχει καταστήσει σαφή τη θέση της όσον αφορά τις τελωνειακές πτυχές βάσει του άρθρου 152 του τελωνειακού κώδικα. Βάσει αυτού του άρθρου, καθίσταται δυνατή η πλήρης αξιοποίηση των εν λόγω εγγυήσεων για δωρεάν επισκευές εμπορευμάτων εκτός της Κοινότητας χωρίς επιβολή εισαγωγικών δασμών κατά την επανεισαγωγή.

Από την άποψη της συνοχής της έννομης τάξης, αν οι κανόνες δασμολογητέας αξίας θεωρούνταν ότι επιβάλλουν κυρώσεις στις ίδιες οικονομικές πράξεις που διεξάγονταν εντόςτης Κοινότητας δίχως δασμολογική ατέλεια, θα υφίστατο ουσιαστική αντίφαση με τη συγκεκριμένη προσέγγιση. Το επιχείρημα αυτό υποστηρίζει περαιτέρω την άποψη ότι, στη συμβατική κατάσταση, η δηλωθείσα αξία για τα αρχικά εισαχθέντα προϊόντα, αν κατά τα άλλα είναι αποδεκτή, περιλαμβάνει το πιθανό κόστος των πράξεων που είναι δυνατόν να αναληφθούν στη χώρα εισαγωγής μέσω εγγύησης. Στο συγκεκριμένο πλαίσιο, οι σχετικές πραγματοποιηθείσες δαπάνες επισκευών είναι δυνατόν να οδηγήσουν στην προσαρμογή της δηλωθείσας αξίας με την επιστροφή των καταβληθέντων δασμών.

Αν υποτεθεί ότι το ερώτημα σχετικά με τη νομιμότητα απαντάται με αυτόν τον τρόπο, η Επιτροπή, από το 1997, καταβάλλει προσπάθειες για την εναρμόνιση, μέσω της εφαρμογής της νομοθεσίας, διαφορετικών πρακτικών που ακολουθούνται σε κοινοτικό επίπεδο. Ελλείψει ειδικής πλειοψηφίας στο πλαίσιο της Επιτροπής Κώδικα υπέρ νομικού κειμένου που επιβεβαιώνει τη θέση που αναπτύχθηκε ανωτέρω, αποφασίσθηκε η διενέργεια περιπτωσιολογικής μελέτης η οποία πρόκειται να ολοκληρωθεί σύντομα.

Έξοδα μεταφοράς

76-78. Διαφορές προσέγγισης όσον αφορά το καθεστώς των εξόδων των αεροπορικών και θαλασσίων μεταφορών θέτουν επισήμως το θέμα της ισότιμης μεταχείρισης. Η δασμολογητέα αξία των εμπορευμάτων που μεταφέρονται από τη Νέα Υόρκη στο Αμβούργο δια θαλάσσης καλύπτει το πλήρες κόστος της μεταφοράς, ενώ η αεροπορική μεταφορά των εμπορευμάτων μεταξύ των ίδιων τοποθεσιών επιβαρύνεται μόνο με ένα μέρος του κόστους μεταφοράς (που έχει καθορισθεί στο 68 % του συνολικού κόστους). Τα ποσοστά αυτά βασίζονται, σύμφωνα με από μακρού καθορισθείσα πρακτική, στη συντομότερη αεροπορική διαδρομή, εκτός αν μία λιγότερο σύντομη αεροπορική διαδρομή διασχίζει τα κοινοτικά σύνορα σε τοποθεσία πλησιέστερη στο αεροδρόμιο αναχώρησης(2). Πριν από την ένταξη της Πορτογαλίας στην Κοινότητα, το ποσοστό των δαπανών της προαναφερόμενης διαδρομής καθορίσθηκε σε 80 %.

Ενώ είναι δυνατόν να υποστηριχθεί ότι υφίσταται σαφής διάκριση μεταξύ των δύο μέσων μεταφοράς, είναι ενδεχομένως επίσης σωστό ότι το πλήρες κόστος της θαλάσσιας μεταφοράς ενός π.χ. αυτοκινήτου μεταξύ της Νέας Υόρκης και του Αμβούργου είναι πολύ χαμηλότερο από το 68 % του κόστους της αεροπορικής μεταφοράς του ιδίου προϊόντος.

Η Επιτροπή δεν εκτιμά ότι υπάρχει δυνατότητα μεταβολής της παρούσας κατάστασης δίχως να θιγεί η συμφωνία για τη δασμολογητέα αξία ή να καταστεί το σύστημα περισσότερο δύσκαμπτο απ' ό, τι είναι σήμερα.

Ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των τελωνειακών διοικήσεων των κρατών μελών

79-82. Η Επιτροπή ενθαρρύνει, με τα μέσα που έχει στη διάθεσή της, τις εν λόγω ανταλλαγές πληροφοριών μεταξύ των διοικήσεων των κρατών μελών.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

83-84. Οι δυσκολίες που διαπιστώθηκαν οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στον ιδιαίτερο χαρακτήρα των κανόνων καθορισμού της αξίας που ενδεχομένως να περιλαμβάνουν σημαντικά περιθώρια εκτίμησης, ειδικότερα, όσον αφορά καινοτόμες και διαφορετικές εμπορικές πρακτικές.

Πέραν των αρμοδιοτήτων της Επιτροπής, στον τομέα του ελέγχου των ιδίων πόρων [κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1150/2000 του Συμβουλίου], η Επιτροπή είναι δυνατόν να χρησιμοποιεί την Επιτροπή Τελωνειακού Κώδικα ως πλαίσιο συντονισμού όταν της υποβάλλονται σημαντικές υποθέσεις από τις διοικήσεις των κρατών μελών.

85. Η Επιτροπή υπογραμμίζει τη σημασία των ισότιμων όρων ανταγωνισμού για τις οικονομικές επιχειρήσεις. Ο στόχος αυτός συνάδει πλήρως με τον άλλο βασικό στόχο που διέπει τις δραστηριότητες ελέγχου, ήτοι την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης. Η Επιτροπή εξακολουθεί να διερευνά τρόπους βελτίωσης των δραστηριοτήτων της.

86. - Από κοινού με τα κράτη μέλη, η Επιτροπή συμμετέχει επίσης στην προσπάθεια θέσπισης κοινών προτύπων ελέγχου. Ως αποτέλεσμα της εκούσιας αυτής συνεργασίας, έχουν θεσπισθεί διαρθρωμένες ενότητες ελέγχου για τελωνειακά θέματα οι οποίες συμβάλλουν στη βελτίωση των πρακτικών εργασίας.

Τα κοινά πρότυπα ελέγχου και οι κοινές πρακτικές συνιστούν τομέα στον οποίο οι δραστηριότητες της Επιτροπής στο πλαίσιο της Επιτροπής Τελωνειακού Κώδικα καθορίζονται από την απόφαση αριθ. 210/97/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, ειδικότερα τα άρθρα 5 και 9. Σύμφωνα με αυτούς τους κανόνες, η Επιτροπή είναι δυνατόν να "υποστηρίξει" δράσεις των κρατών μελών και να "ενθαρρύνει" τη συντονισμένη ανάπτυξη νέων μεθόδων εργασίας.

- Βάσει της νομοθετικής και διοικητικής της δράσης, η Επιτροπή Τελωνειακού Κώδικα της Επιτροπής αναλαμβάνει και θα εξακολουθήσει να αναλαμβάνει ενέργειες για την αντιμετώπιση περιπτώσεων απουσίας κοινής αντιμετώπισης των επιχειρηματιών με εμπορικές δραστηριότητες σε πολλά κράτη μέλη.

Ο ιδιαίτερος χαρακτήρας των κανόνων καθορισμού της αξίας καθώς και η ανάγκη εκτίμησης της πολυπλοκότητας και της ποικιλίας των εμπορικών περιστάσεων σε πολλές περιπτώσεις (ακόμη και αν λαμβάνονται υπόψη οι επιχειρήσεις που λειτουργούν σε περισσότερα από ένα κράτη μέλη), απαιτούν τη συνεχή προσαρμογή των προγενέστερων προσδιορισμών υπό το φως των μεταβαλλόμενων εμπορικών πρακτικών.

- Η Επιτροπή θεωρεί ότι μόνο με τη σύμφωνη γνώμη όλων των ενδιαφερομένων εθνικών αρχών είναι δυνατή η λήψη "δεσμευτικών αποφάσεων για τη δασμολογητέα αξία σε κοινοτικό επίπεδο" κατά τη διαδικασία διαχείρισης μεμονωμένων περιπτώσεων.

Η Επιτροπή Τελωνειακού Κώδικα είναι δυνατόν να συμβάλει ουσιαστικά στην επίτευξη συνοχής κατά τη διαδικασία εφαρμογής. Ωστόσο, είναι δυνατόν να ασχοληθεί με περιορισμένο αριθμό περιπτώσεων που τίθενται υπόψη της.

- Η χρησιμότητα της δημιουργίας, της διατήρησης και της λειτουργικής αξιοποίησης βάσης δεδομένων σχετικών με τον καθορισμό της αξίας δεν θεωρείται σημαντική στο πλαίσιο των εργασιών της Επιτροπής Τελωνειακού Κώδικα και υπερβαίνει τους πόρους της Επιτροπής.

- Όσον αφορά τις "διαδοχικές πωλήσεις" η Επιτροπή εκτιμά ότι θα πρέπει να τηρείται η αρχή των εκ των υστέρων ελέγχων των πράξεων εισαγωγής δεδομένου ότι συνιστά απαραίτητο στοιχείο της πολιτικής διευκόλυνσης των συναλλαγών.

Η καθιέρωση της εκ των προτέρων κοινοποίησης ως διαδικαστική υποχρέωση θα είχε λογικά ως αποτέλεσμα την επέκτασή της σε άλλους "καθοριστικής σημασίας" τομείς όπως το δικαίωμα προτιμησιακής καταγωγής και συνεπώς θα περιέπλεκε σημαντικά τις σχετικές διαδικασίες.

Επιπροσθέτως, τα δικαιολογητικά στοιχεία για τις διαδοχικές πωλήσεις σε μεμονωμένες περιπτώσεις εμπίπτουν στις συνήθεις καταχωρήσεις που πρέπει να τηρούνται από τις διοικήσεις σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες.

87. Η Επιτροπή ρύθμισε το θέμα των εγγυήσεων των κατασκευαστών με την επίτευξη συμφωνίας αναφορικά με τις κατευθυντήριες γραμμές βάσει περιπτωσιολογικής μελέτης.

88. Η Επιτροπή θα εξετάσει περαιτέρω εναλλακτικές λύσεις όσον αφορά το θέμα του κόστους των αερομεταφορών.

89. Η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να ενθαρρύνει την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικών με θέματα δασμολογητέας αξίας μεταξύ των κρατών μελών.

91. Η Επιτροπή καταβάλλει προσπάθειες, με βάση τα μέσα που διαθέτει, για να εξασφαλίσει ότι οι τελωνειακές αρχές των κρατών μελών ενεργούν ομοιόμορφα ως προς την αντιμετώπιση των εισαγομένων εμπορευμάτων.

(1) Σύμβαση για τη Δασμολογητέα Αξία των Εμπορευμάτων, Βρυξέλλες 15.12.1950.

(2) Βλέπε τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1033/77 της Επιτροπής της 17.5.1977 (ΕΕ 127 της 23.5.1977) ως υπόδειγμα αυτής της προσέγγισης.