Πλαίσιο 2: Ανάγκες για πράσινες και ψηφιακές επενδύσεις Οι πρόσθετες ανάγκες για ιδιωτικές και δημόσιες επενδύσεις σε σχέση με τη διττή μετάβαση και τους οικείους στόχους πολιτικής εκτιμώνται σε σχεδόν 650 δισ. EUR ετησίως έως το 2030. (1) Η πράσινη μετάβαση αντιπροσωπεύει 520 δισ. EUR ετησίως, ή το 80 % αυτών των αναγκών, ενώ σχεδόν το 60 % του συνολικού ποσού κατευθύνεται στην πολιτική για το κλίμα και την ενέργεια. Πράσινη μετάβαση Η κλιματική μετάβαση θα οδηγήσει αναπόφευκτα σε ταχύτερη απαξίωση ορισμένων υφιστάμενων κεφαλαιακών αποθεμάτων. Αυτό δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι η ανάπτυξη θα μειωθεί, αλλά είναι πιθανό να οδηγήσει σε μεταβολή της σύνθεσης της ανάπτυξης, αφού θα πρέπει να διατεθούν περισσότεροι πόροι για επενδύσεις και λιγότεροι για κατανάλωση. (2) Η αύξηση των επενδυτικών αναγκών στους τομείς της ενέργειας και των μεταφορών εκτιμάται σε περίπου 390 δισ. EUR ετησίως. (3) Η αύξηση κατά περισσότερο από 50 % σε σύγκριση με την ιστορική τάση οφείλεται κυρίως στις πολιτικές για το κλίμα και την ενέργεια για την απαλλαγή της οικονομίας μας από τις ανθρακούχες εκπομπές, αλλά αντικατοπτρίζει επίσης τις ενεργειακές και μεταφορικές ανάγκες μιας επεκτεινόμενης οικονομίας. (4) Κατά μέσο όρο, αυτό αντιπροσωπεύει αύξηση κατά περίπου 2,1 εκατοστιαίες μονάδες του μεριδίου των επενδύσεων στους τομείς της ενέργειας και των μεταφορών στο ΑΕΠ σε σύγκριση με την ιστορική τάση. Περιλαμβάνει επενδύσεις στο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας, στους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής, στους βιομηχανικούς λέβητες και στην παραγωγή και τη διανομή νέων καυσίμων, καθώς και επενδύσεις στη μόνωση κτιρίων, στην ενεργειακή ανακαίνιση και στο κόστος αγοράς οχημάτων και άλλες επενδύσεις στον τομέα των μεταφορών. (5) Εν μέρει περιλαμβάνονται οι επενδυτικές ανάγκες σε υποδομές στον τομέα των μεταφορών. (6) Οι εκτιμήσεις αυτές δεν λαμβάνουν υπόψη μελλοντικές ανάγκες προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, όπως π.χ. επενδύσεις που έχουν σκοπό να καταστήσουν τα υφιστάμενα περιουσιακά στοιχεία πιο ανθεκτικά στην κλιματική αλλαγή ή το αυξημένο κόστος λόγω συχνότερων ακραίων καιρικών φαινομένων. Για τους άλλους περιβαλλοντικούς τομείς, το επενδυτικό κενό για την επίτευξη των στόχων πολιτικής εκτιμάται σε περίπου 130 δισ. EUR ετησίως. Η εκτίμηση αυτή αντικατοπτρίζει τις επενδυτικές ανάγκες για τομείς περιβαλλοντικής πολιτικής όπως η προστασία του περιβάλλοντος, συμπεριλαμβανομένης της βιοποικιλότητας, της διαχείρισης των πόρων και της κυκλικής οικονομίας. (7) Ενώ σημαντικό μέρος των επενδύσεων θα το αναλάβει ο ιδιωτικός τομέας, θα πρέπει να αυξηθούν και οι δημόσιες επενδύσεις. Ψηφιακός μετασχηματισμός Τα συνολικά επενδυτικά κενά για την επίτευξη ψηφιακού μετασχηματισμού στην ΕΕ εκτιμώνται σε περίπου 125 δισ. EUR ετησίως. (8) Ο αριθμός αυτός περιλαμβάνει τα επενδυτικά κενά στα δίκτυα επικοινωνιών, την ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων και την ανάπτυξη βασικών ψηφιακών ικανοτήτων και τεχνολογιών, όπως το υπολογιστικό νέφος, οι ημιαγωγοί και η τεχνητή νοημοσύνη, αλλά δεν καλύπτει την ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών και ορισμένες άλλες διαστάσεις. _________________________ (1)Οι επενδυτικές ανάγκες για τις διάφορες πολιτικές προέρχονται από διαφορετικές πηγές και αντικατοπτρίζουν διαφορετικές προσεγγίσεις (βλ. υποσημειώσεις 3, 7 και 8) και παρέχουν μια τάξη μεγέθους. (2)Pisani-Ferry, J. (2021), «Climate Policy is Macroeconomic Policy, and the Implications Will Be Significant», («Η πολιτική για το κλίμα είναι μακροοικονομική πολιτική, και οι επιπτώσεις θα είναι σοβαρές») PIIE Policy Brief 21-20, Αύγουστος 2021. (3)Βλ. τις εκτιμήσεις επιπτώσεων για τις προτάσεις πολιτικής κατά 55 %, μεταξύ άλλων την εκτίμηση επιπτώσεων για την αναθεώρηση της οδηγίας για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας [ SWD(2021) 621 final ]. (4)Περίπου 1 τρισ. EUR πρέπει να επενδύεται ετησίως στους τομείς της ενέργειας και των μεταφορών για την περίοδο 2021-2030. Οι εκτιμήσεις αυτές αντικατοπτρίζουν τις επενδυτικές ανάγκες για την κάλυψη των αναγκών της οικονομίας στους τομείς της ενέργειας και των μεταφορών, καθώς και τις αυξημένες επενδυτικές ανάγκες λόγω των υψηλότερων φιλοδοξιών στις πολιτικές για το κλίμα και την ενέργεια. Οι εκτιμήσεις αυτές περιλαμβάνουν χαμηλότερο προβλεπόμενο κόστος για τις τεχνολογίες ενέργειας και μεταφορών, όπως το κόστος των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των συσσωρευτών. Ποσό ύψους 650 δισ. EUR προέρχεται από τον τομέα των μεταφορών, και αντιπροσωπεύει κυρίως το κόστος αγοράς οχημάτων. Το κόστος αυτό περιλαμβάνει οχήματα που αγοράζονται από ιδιωτικά νοικοκυριά· αυτά κατά κανόνα καταχωρίζονται στους εθνικούς λογαριασμούς ως διαρκή αγαθά και όχι ως επένδυση. (5)Οι επενδυτικές ανάγκες προκύπτουν από ένα μοντέλο μερικής ισορροπίας του συστήματος ενέργειας και μεταφορών. Τα αριθμητικά στοιχεία περιλαμβάνουν επενδύσεις σε νέα περιουσιακά στοιχεία ή σε νέα παραγωγική ικανότητα, συμπεριλαμβανομένης της αντικατάστασης υφιστάμενων περιουσιακών στοιχείων στο τέλος της οικονομικής ζωής τους. Η αντικατάσταση των υφιστάμενων περιουσιακών στοιχείων μπορεί να επιταχυνθεί λόγω επιλογών πολιτικής, όπως για παράδειγμα η σταδιακή κατάργηση της δυναμικότητας ηλεκτροπαραγωγής από ορυκτά καύσιμα, ή λόγω αλλαγών των συνθηκών της αγοράς που καθιστούν τη λειτουργία τους αντιοικονομική. (6)Περιλαμβάνουν επενδύσεις σε σταθμούς επαναφόρτισης ή ανεφοδιασμού, αλλά δεν περιλαμβάνουν, για παράδειγμα, επενδύσεις σε σιδηροδρομικές ή οδικές υποδομές. (7)European Commission (2020), ‘Staff Working Document accompanying the Next Generation EU package’, [Ευρωπαϊκή Επιτροπή (2020) «Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής που συνοδεύει τη δέσμη μέτρων της ΕΕ επόμενης γενιάς»], SWD(2020) 98 . (8)Ό.π.