Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 93/104/ΕΚ σχετικά με ορισμένα στοιχεία της οργάνωσης του χρόνου εργασίας ώστε να καλυφθούν τομείς και δραστηριότητες που εξαιρούνται από την οδηγία αυτή (1999/C 43/01) (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) COM(1998) 662 τελικό - 98/0318(SYN)

(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 24 Νοεμβρίου 1998)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη,

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 118 Α,

την πρόταση της Επιτροπής,

Σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής,

Εκτιμώντας:

ότι το άρθρο 118 Α της συνθήκης προβλέπει πως το Συμβούλιο θεσπίζει, με οδηγίες, τις ελάχιστες προδιαγραφές για την προώθηση της βελτίωσης ιδίως του χώρου εργασίας, ώστε να εξασφαλίζεται καλύτερο επίπεδο προστασίας της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων 7

ότι, δυνάμει του εν λόγω άρθρου, στις οδηγίες αυτές πρέπει να αποφεύγεται η επιβολή διοικητικών, οικονομικών και νομικών περιορισμών, οι οποίοι θα εμπόδιζαν τη δημιουργία και την ανάπτυξη μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων 7

ότι η οδηγία 93/104/ΕΚ του Συμβουλίου, της 23ης Νοεμβρίου 1993, σχετικά με ορισμένα στοιχεία οργάνωσης του χρόνου εργασίας (1), ορίζει τις ελάχιστες απαιτήσεις για την ασφάλεια και την υγεία σχετικά με την οργάνωση του χρόνου εργασίας, όσον αφορά τις ελάχιστες περιόδους ημερήσιας ανάπαυσης, εβδομαδιαίας ανάπαυσης και ετήσιας άδειας, τα διαλείμματα και το μέγιστο χρόνο εβδομαδιαίας εργασίας 7 καθώς και ορισμένα στοιχεία της νυχτερινής εργασίας, της εργασίας κατά βάρδιες και των ρυθμών εργασίας 7

ότι ορισμένοι τομείς δραστηριοτήτων είχαν εξαιρεθεί από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 93/104/ΕΚ, δηλαδή οι αεροπορικές, σιδηροδρομικές, οδικές, θαλάσσιες, διά μέσου εσωτερικών υδάτινων οδών και λιμναίες μεταφορές, η θαλάσσια αλιεία, άλλες εργασίες στη θάλασσα και οι δραστηριότητες των ειδικευόμενων ιατρών 7

ότι, λόγω της συγκεκριμένης φύσης της εργασίας αυτής, είναι αναγκαίο να εγκριθούν τα κατάλληλα μέτρα όσον αφορά την οργάνωση του χρόνου εργασίας για να προστατευθεί η υγεία και η ασφάλεια των εργαζομένων σε εκείνους τους τομείς ή τις δραστηριότητες οι οποίοι εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 7

ότι η οδηγία 93/104/ΕΚ πρέπει να εφαρμοστεί στους μη μετακινούμενους εργαζομένους των τομέων και των δραστηριοτήτων οι οποίοι προς το παρόν εξαιρούνται 7

ότι, όσον αφορά τους ασκούμενους ιατρούς, απαιτείται κάπως μεγαλύτερη ευελιξία 7

ότι, σχετικά με το χρόνο εργασίας, πρέπει να παρέχεται τουλάχιστον ένα βασικό επίπεδο προστασίας για τους μετακινούμενους εργαζομένους και όσους ασχολούνται με «λοιπές εργασίες στη θάλασσα» οι οποίοι τώρα εξαιρούνται 7 ότι αυτό το βασικό επίπεδο προστασίας πρέπει να περιλαμβάνει τους υπάρχοντες κανόνες σχετικά με την ετήσια άδεια και ορισμένες βασικές διατάξεις για τους εργαζομένους νύχτα και τους εργαζομένους κατά βάρδιες, συμπεριλαμβανομένων των αξιολογήσεων υγείας 7 ότι οι υπάρχουσες διατάξεις σχετικά με το χρόνο εργασίας και την ανάπαυση πρέπει να προσαρμοστούν 7

ότι, λόγω της ιδιαιτερότητας της εργασιακής σχέσης που διέπει τους αλιείς, οι οποίοι έχουν συμμετοχή στα κέρδη, πρέπει να εξαιρεθούν από τη διάταξη σχετικά με την ετήσια άδεια μετ' αποδοχών 7

ότι η ευρωπαϊκή συμφωνία σχετικά με το χρόνο εργασίας των ναυτικών έχει τεθεί σε εφαρμογή με απόφαση του Συμβουλίου μετά από πρόταση της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 2 της συμφωνίας για την κοινωνική πολιτική 7 ότι, ανάλογα, οι διατάξεις αυτής της οδηγίας δεν πρέπει να εφαρμόζονται στους ναυτικούς 7

ότι, παρά τις εντατικές διαπραγματεύσεις, δεν έγινε δυνατόν να υπάρξει συμφωνία όσον αφορά τους μετακινούμενους εργαζομένους σε εταιρείες οι οποίες παρέχουν υπηρεσίες οδικών μεταφορών για λογαριασμό τρίτων 7 ότι οι κοινωνικοί εταίροι στις σιδηροδρομικές μεταφορές έχουν συμφωνήσει να εφαρμοστούν οι διατάξεις της οδηγίας για το χρόνο εργασίας σε όλους τους εργαζομένους του κλάδου με τις ανάλογες προσαρμογές 7

ότι, σύμφωνα με τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, η διάταξη σχετικά με την ανάπαυση της Κυριακής πρέπει να διαγραφεί 7

ότι, σύμφωνα με τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας όπως ορίζονται στο άρθρο 3 Β της συνθήκης, οι στόχοι της προτεινόμενης δράσης, όπως περιγράφονται πιο πάνω, δεν είναι δυνατόν να επιτευχθούν ικανοποιητικά από τα κράτη μέλη, γιατί ο στόχος είναι να εξασφαλιστεί ότι όλοι οι εργαζόμενοι στην Κοινότητα απολαμβάνουν επαρκή προστασία της υγείας και της ασφάλειάς τους, όσον αφορά το χρόνο εργασίας 7 ότι όσον αφορά την κλίμακα και τον αντίκτυπο της προτεινόμενης δράσης αυτοί οι στόχοι θα επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο με την εισαγωγή ελάχιστων διατάξεων που θα εφαρμοστούν σε όλη την Ευρωπαϊκή Κοινότητα 7 ότι η παρούσα οδηγία αποτελεί τις ελάχιστες αναγκαίες προϋποθέσεις για να επιτευχθούν αυτοί οι στόχοι 7

ότι, λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω, η οδηγία 93/104/ΕΚ πρέπει να τροποποιηθεί ανάλογα,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

Η οδηγία 93/104/ΕΚ τροποποιείται ως εξής:

1. Το άρθρο 1 παράγραφος 3 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«3.1. Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται σε όλους τους ιδιωτικούς ή δημόσιους τομείς δραστηριοτήτων, κατά την έννοια του άρθρου 2 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ, με την επιφύλαξη του άρθρου 17 της παρούσας οδηγίας.

3.2. Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται στους ναυτικούς, όπως ορίζεται στην οδηγία . . ./. . ./ΕΚ σχετικά με τη συμφωνία για την οργάνωση του χρόνου εργασίας των ναυτικών.»

2. Οι ακόλουθες παράγραφοι προστίθενται στο τέλος του άρθρου 2:

«7. "Μετακινούμενος εργαζόμενος": κάθε εργαζόμενος επί ποντοπόρου αλιευτικού σκάφους υπό την σημαία κάποιου κράτους μέλους ή εργαζόμενος ως μέλος μετακινούμενου ή ιπτάμενου προσωπικού, επιχείρησης η οποία για λογαριασμό τρίτων παρέχει υπηρεσίες μεταφορών οδικώς, αεροπορικώς ή διά μέσου εσωτερικών υδάτινων οδών.

8. "Εργασία ανοιχτής θάλασσας": η εργασία η οποία εκτελείται κυρίως επάνω σε ή από εγκαταστάσεις ανοιχτής θάλασσας (στις οποίες περιλαμβάνονται τα θαλάσσια γεωτρύπανα) και συνδέεται άμεσα ή έμμεσα με την εξόρυξη ή την εκμετάλλευση των ορυκτών πόρων, καθώς και τις καταδύσεις που συνδέονται με αυτές τις δραστηριότητες, είτε γίνονται από εγκαταστάσεις ανοιχτής θάλασσας είτε από σκάφος.

9. "Επαρκής χρόνος ανάπαυσης": οι εργαζόμενοι έχουν τακτικές περιόδους ανάπαυσης, οι οποίες εξασφαλίζουν ότι οι εργαζόμενοι δεν θα προκαλέσουν βλάβες στους ίδιους, σε συναδέλφους τους ή σε τρίτους και ότι δεν καταστρέφουν την υγεία τους βραχυπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα λόγω κόπωσης ή άλλων αντικανονικών ρυθμών εργασίας.»

3. Το ακόλουθο εδάφιο του άρθρου 5 διαγράφεται:

«Η ελάχιστη περίοδος ανάπαυσης που αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο συμπεριλαμβάνει, καταρχήν, την Κυριακή.»

4. Στο τέλος του άρθρου 17 παράγραφος 2 σημείο 1 στοιχείο α) προστίθεται η φράση:

«ιδιαίτερα, του προσωπικού των σιδηροδρόμων που εργάζεται επάνω στα τρένα».

5. Η ακόλουθη φράση προστίθεται μετά τις λέξεις «παρόμοια ιδρύματα» στο άρθρο 17 παράγραφος 2 σημείο 1 στοιχείο γ) σημείο i):

«συμπεριλαμβανομένων των δραστηριοτήτων των ειδικευόμενων ιατρών».

6. Το άρθρο 17 παράγραφος 2 σημείο 1 στοιχείο γ) σημείο ii) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Για εργαζόμενους οι οποίοι συνδέονται άμεσα με την παροχή υπηρεσιών μεταφορών και άλλους εργαζομένους σε λιμένες και αερολιμένες».

7. Το άρθρο 17 παράγραφος 2 σημείο 1 στοιχείο γ) σημείο iv) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Για υπηρεσίες παραγωγής, μεταφοράς και διανομής φωταερίου, πετρελαίου, ύδατος ή ηλεκτρισμού, τις υπηρεσίες αποκομιδής οικιακών απορριμμάτων ή τις εγκαταστάσεις αποτέφρωσης».

8. Στο τέλος του άρθρου 17 παράγραφος 2 προστίθεται το ακόλουθο κείμενο:

«2.4. Από το άρθρο 6, για μια μεταβατική περίοδο επτά ετών από την ημερομηνία έγκρισης της οδηγίας, στην περίπτωση των ειδικευόμενων ιατρών, όπου υπάρχει συμφωνία μεταξύ εργοδότη και εκπροσώπων των εργαζομένων. Σε καμία περίπτωση ο αριθμός των εβδομαδιαίων ωρών εργασίας δεν θα ξεπερνά κατά μέσο όρο τις 54 για μια περίοδο αναφοράς τεσσάρων μηνών.»

9. Προστίθεται το ακόλουθο άρθρο:

«Άρθρο 17α

Μετακινούμενοι εργαζόμενοι και εργασία ανοιχτής θάλασσας

1. Οι διατάξεις των άρθρων 3, 4, 5 και 8 δεν εφαρμόζονται στους μετακινούμενους εργαζομένους.

2. Τα κράτη μέλη πρέπει, ωστόσο, να λάβουν τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίσουν το δικαίωμα αυτών των μετακινούμενων εργαζομένων για επαρκή χρόνο ανάπαυσης.

3. Με την επιφύλαξη της τήρησης των γενικών αρχών που αφορούν την προστασία της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων, τα κράτη μέλη μπορούν, για αντικειμενικούς ή τεχνικούς λόγους ή για λόγους που συνδέονται με την οργάνωση της εργασίας, να επεκτείνουν την περίοδο αναφοράς που αναφέρεται στο άρθρο 16 παράγραφος 2 στους δώδεκα μήνες, όσον αφορά τους μετακινούμενους εργαζομένους και τους εργαζομένους που εκτελούν κυρίως εργασία ανοιχτής θάλασσας.

4. Το άρθρο 7 δεν θα εφαρμοστεί στους αλιείς που έχουν συμμετοχή στα κέρδη».

Άρθρο 2

1. α) Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις προκειμένου να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία το αργότερο (δύο έτη από την ημερομηνία έγκρισης) ή βεβαιώνονται το αργότερο κατά την ημερομηνία αυτή ότι οι δύο πλευρές του κλάδου θέτουν σ' εφαρμογή κατόπιν συμφωνίας τις αναγκαίες διατάξεις 7 τα κράτη μέλη οφείλουν να λάβουν κάθε αναγκαίο μέτρο ώστε να μπορούν ανά πάσα στιγμή να εγγυηθούν τα επιβαλλόμενα από την παρούσα οδηγία αποτελέσματα.

β) Τα κράτη μέλη ενημερώνουν πάραυτα την Επιτροπή.

2. Όταν τα κράτη μέλη θεσπίσουν τις διατάξεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1, πρέπει να συμπεριλάβουν αναφορά στην παρούσα οδηγία ή να συνοδεύσουν από παρόμοια αναφορά τις διατάξεις αυτές κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος με τον οποίο θα γίνει η αναφορά αυτή καθορίζεται από τα κράτη μέλη.

3. Μη θιγομένου του δικαιώματος των κρατών μελών να εκπονήσουν, λόγω των περιστάσεων, διαφορετικές νομοθετικές, κανονιστικές και συμβατικές διατάξεις περί των χρόνων εργασίας, εφόσον οι ελάχιστες απαιτήσεις της οδηγίας αυτής τηρούνται, η εφαρμογή της παρούσας οδηγίας δεν συνιστά δικαιολογία για υποβάθμιση της γενικής προστασίας των εργαζομένων.

4. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κείμενο των διατάξεων εσωτερικού δικαίου που έχουν ήδη θεσπίσει ή που θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία.

Άρθρο 3

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

(1) ΕΕ L 307 της 13.12.1993, σ. 18.