Ειδική έκθεση Προβλήματα στις 
δημόσιες συμβάσεις 
στον τομέα των δαπανών 
συνοχής της ΕΕ: πρέπει να 
ενταθούν οι προσπάθειες 
για την επίλυσή τους EL 2015  αριθ.  10
ΕΥΡΩΠΑÏK Ο
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ
ΣΥΝΕ∆ΡΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙO  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luxembourg  
LUXEMBOURG
Τηλ. +352 4398-1
E-mail: eca-info@eca.europa.eu  
Internet: http://eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA  
YouTube: EUAuditorsECA
Περισσότερες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχονται από το διαδίκτυο ( http://europa.eu ).
Λουξεμβούργο: Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 2015
Print ISBN 978-92-872-2851-2 ISSN 1831-0826 doi:10.2865/417704 QJ-AB-15-012-EL-C
PDF ISBN 978-92-872-2841-3 ISSN 1977-5660 doi:10.2865/29 QJ-AB-15-012-EL-N
EPUB ISBN 978-92-872-2879-6 ISSN 1977-5660 doi:10.2865/944299 QJ-AB-15-012-EL-E
© Ευρωπαϊκή Ένωση, 2015
Επιτρέπεται η αναπαραγωγή με αναφορά της πηγής.
Για οποιαδήποτε χρήση ή αναπαραγωγή της φωτογραφίας στη σελίδα 20, πρέπει να ζητηθεί άδεια απευθείας από τον 
δικαιούχο των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας.
Printed in Luxembourg
Προβλήματα στις 
δημόσιες συμβάσεις 
στον τομέα των δαπανών 
συνοχής της ΕΕ: πρέπει να 
ενταθούν οι προσπάθειες 
για την επίλυσή τους 
(υποβαλλόμενη δυνάμει του άρθρου 287, παράγραφος 4, 
δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ)Ειδική έκθεσηEL 2015  αριθ.  10
02
 Κλιμάκιο ελέγχου
Οι ειδικές εκθέσεις του ΕΕΣ παρουσιάζουν τα αποτελέσματα των ελέγχων επιδόσεων και των ελέγχων συμμόρφωσης που αυτό 
διενεργεί επί συγκεκριμένων τομέων του προϋπολογισμού της ΕΕ ή επί συγκεκριμένων διαχειριστικών ζητημάτων. Το ΕΕΣ 
επιλέγει και σχεδιάζει τα εν λόγω ελεγκτικά καθήκοντα κατά τρόπον ώστε αυτά να αποφέρουν τον μέγιστο αντίκτυπο, λαμ ‑
βανομένων υπόψη των κινδύνων για τις επιδόσεις ή για τη συμμόρφωση, του επιπέδου των σχετικών εσόδων ή δαπανών, των 
επικείμενων εξελίξεων και του πολιτικού και δημόσιου συμφέροντος.
Ο εν προκειμένω έλεγχος επιδόσεων διενεργήθηκε από το Τμήμα Ελέγχου II, του οποίου προεδρεύει ο κ. Henri Grethen, Μέλος 
του ΕΕΣ, και το οποίο ειδικεύεται στους τομείς δαπανών που αφορούν τις διαρθρωτικές πολιτικές, τις μεταφορές και την ενέρ ‑
γεια. Επικεφαλής του ελέγχου ήταν ο κ. Phil Wynn Owen, Μέλος του ΕΕΣ, συνεπικουρούμενος από τον κ. Gareth Roberts, προϊ ‑
στάμενο του ιδιαίτερου γραφείου του, την κα Katharina Bryan, σύμβουλο στο ιδιαίτερο γραφείο του, τον κ. Niels‑Erik Brokopp, 
Προϊστάμενο Μονάδας, τον κ. Milan Smid, επικεφαλής του κλιμακίου ελέγχου, τους κ. Remus Blidar, Αναστάσιο Καρύδα, Laura 
Zanarini, ελεγκτές, την κα Ildikó Preiss, σύμβουλο στο ιδιαίτερο γραφείο του κ. Grethen, και την κα Johanne Vermer, δικηγόρο.
Από τα αριστερά προς τα δεξιά:  J. Vermer, G. Roberts, I. Preiss, A. Karydas, R. 
Blidar, K. Bryan, M. Smid, L. Zanarini, N. ‑E. Brokopp, P . Wynn Owen

03
 Περιεχόμενα
Σημεία
 Γλωσσάριο
 Συντομογραφίες
I-VIII  Σύνοψη
1-13  Εισαγωγή
4-8 Το πλαίσιο της ΕΕ για τις δημόσιες συμβάσεις
9 -11  Πολιτική συνοχής και δημόσιες συμβάσεις
12-13  Διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων: πώς λειτουργούν;
14-17  Εμβέλεια και τρόπος προσέγγισης του ελέγχου
18-94  Παρατηρήσεις
19-48  Συστηματική ανάλυση των σφαλμάτων στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων διενεργείται  
σε πολύ περιορισμένο βαθμό από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη
19-24  Η μη συμμόρφωση με τους κανόνες περί δημόσιων συμβάσεων αποτελεί σημαντική πηγή σφαλμάτων  
στον τομέα της πολιτικής συνοχής
25-34  Τα σφάλματα που ανακύπτουν στο πλαίσιο διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων οφείλονται  
σε διάφορες αιτίες
35-40  Δεν καθίσταται δυνατή η εμπεριστατωμένη ανάλυση των σφαλμάτων στα κράτη μέλη εξαιτίας  
της έλλειψης συνεκτικών δεδομένων…
41 …  υπάρχουν όμως ενδείξεις ότι, στα κράτη μέλη στα οποία πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις, λαμβάνει 
βαθμιαία χώρα συστηματικότερη συλλογή στοιχείων
42-48  Η Επιτροπή δεν έχει ακόμη αρχίσει να αναλύει εμπεριστατωμένα και συστηματικά τα σφάλματα  
στο πλαίσιο των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων
49-94  Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη έχουν αρχίσει να υλοποιούν μέτρα για την επίλυση  
του προβλήματος, αλλά μένει να γίνουν πολλά
51-60  Οι δράσεις που υλοποιεί η Επιτροπή από το 2010 τείνουν να είναι ειδικά στοχευμένες στην αντιμετώπιση 
του συνολικού προβλήματος
61-74  Εάν εφαρμοστεί ορθώς, η νέα νομοθεσία έχει τη δυνατότητα να συμβάλει στην αντιμετώπιση  
των σφαλμάτων που ανακύπτουν στο πλαίσιο των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων
75-82  Τα κράτη μέλη εστιάζουν περισσότερο στη διενέργεια πρωτοβάθμιων ελέγχων και, μόλις πρόσφατα, 
ξεκίνησαν να λαμβάνουν προληπτικά μέτρα
04 Περιεχόμενα
83-94  Τα εργαλεία ΤΠ μπορούν να συμβάλλουν στην αντιμετώπιση προβλημάτων που εντοπίζονται στον τομέα 
των δημόσιων συμβάσεων μόνον εάν εφαρμόζονται πλήρως
95-105  Συμπεράσματα και συστάσεις
 Παράρτημα I —  Οι ρόλοι που διαδραματίζουν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη στους τομείς  
των δημόσιων συμβάσεων και της πολιτικής συνοχής
 Παράρτημα II —  Ανάλυση των σφαλμάτων που εντόπισε το Συνέδριο ανά ταμείο  
για την περίοδο 2009-2013
 Παράρτημα ΙΙΙ —  Περιγραφή και ανάλυση των σφαλμάτων στις διάφορες φάσεις  
της διαδικασίας σύναψης δημόσιων συμβάσεων
 Παράρτημα IV —  Διαδικασίες επί παραβάσει για υποθέσεις δημόσιων συμβάσεων που κίνησε  
η Επιτροπή κατά την περίοδο 2009-2013
 Απαντήσεις της Επιτροπής
05
 Γλωσσάριο
Οι αναθέτουσες αρχές  είναι εθνικές, περιφερειακές ή τοπικές αρχές ή οργανισμοί δημοσίου δικαίου, στα καθήκοντα των 
οποίων εμπίπτουν η εφαρμογή των οδηγιών για τις δημόσιες συμβάσεις και ο σχεδιασμός διαγωνισμών.
Τα ανώτατα όργανα ελέγχου  είναι τα αρμόδια για τον έλεγχο των δημόσιων εσόδων και δαπανών εθνικά όργανα.
Η απάτη  είναι πράξη εσκεμμένης παραπλάνησης προς προσπορισμό ιδίου οφέλους ή για την πρόκληση ζημίας σε άλλον.
Οι αρχές πιστοποίησης  διενεργούν πρωτοβάθμιους ελέγχους σχετικά με τις δαπάνες που δηλώνονται από τις 
διαχειριστικές αρχές και πιστοποιούν ότι οι δαπάνες αυτές είναι νόμιμες και κανονικές. Υπάγονται κατά κανόνα στο 
Υπουργείο Οικονομικών ή σε φορείς εσωτερικού ελέγχου που υπάγονται στη δικαιοδοσία του εν λόγω υπουργείου.
Η Γενική Διεύθυνση Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ένταξης   είναι η αρμόδια για τα εργασιακά και 
κοινωνικά θέματα της ΕΕ διεύθυνση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Σε συνεργασία με εθνικές αρχές, κοινωνικούς εταίρους, 
οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και άλλους ενδιαφερόμενους, η γενική διεύθυνση ασχολείται με την αντιμετώπιση 
προκλήσεων που συνδέονται με την παγκοσμιοποίηση, τη γήρανση του πληθυσμού της ΕΕ και με τα εξελισσόμενα 
κοινωνικά δεδομένα. Η συγκεκριμένη ΓΔ διαχειρίζεται το χαρτοφυλάκιο του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (ΕΚΤ).
Η Γενική Διεύθυνση Εσωτερικής Αγοράς, Βιομηχανίας, Επιχειρηματικότητας και ΜΜΕ ,  παλαιότερα γνωστή 
ως ΓΔ Εσωτερικής αγοράς και Υπηρεσιών, είναι η διεύθυνση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που είναι αρμόδια για την 
ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς αγαθών και υπηρεσιών, την ενίσχυση της οικονομίας της ΕΕ μέσω δραστηριοτήτων 
υποστηρικτικών της βιομηχανίας και των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, καθώς και την εφαρμογή της πολιτικής 
διαστήματος της ΕΕ. Στις αρμοδιότητές της περιλαμβάνονται επίσης η κατάρτιση νομοθεσίας της ΕΕ για τις δημόσιες 
συμβάσεις και η παρακολούθηση της εφαρμογής της από τα κράτη μέλη.
Η Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης  είναι η διεύθυνση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής 
που είναι αρμόδια για την προώθηση της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης των μειονεκτικών περιοχών της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η εν λόγω ΓΔ διαχειρίζεται τα χαρτοφυλάκια του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης 
(ΕΤΠΑ) και του Ταμείου Συνοχής (ΤΣ).
Οι δημοσιονομικές διορθώσεις  αποσκοπούν στην προστασία του προϋπολογισμού της ΕΕ από την επιβάρυνσή του με 
εσφαλμένες ή παράτυπες δαπάνες. Στις περιπτώσεις των δαπανών που υπόκεινται σε επιμερισμένη διαχείριση, τα κράτη 
μέλη φέρουν την πρωταρχική ευθύνη για την ανάκτηση αχρεωστήτως καταβληθεισών πληρωμών. Οι δημοσιονομικές 
διορθώσεις πραγματοποιούνται είτε μέσω ανάκλησης παράτυπων δαπανών από τις δηλώσεις δαπανών των κρατών 
μελών είτε μέσω ανάκτησής τους από τους δικαιούχους. Δημοσιονομικές διορθώσεις μπορούν επίσης να επιβληθούν από 
την Επιτροπή.
Η διαδικασία σύναψης δημόσιων συμβάσεων  είναι η διαδικασία με την οποία εθνικές, περιφερειακές και τοπικές 
δημόσιες αρχές, ή οργανισμοί δημόσιου δικαίου, αποκτούν αγαθά, υπηρεσίες και δημόσια έργα όπως δρόμους και κτίρια. 
Οι ιδιωτικές επιχειρήσεις υπόκεινται επίσης στους κανόνες ή/και στις αρχές που διέπουν τις δημόσιες συμβάσεις κάθε 
φορά που προβαίνουν στη σύναψη συμβάσεων που χρηματοδοτούνται κατά κύριο λόγο από δημόσιους πόρους, ή όταν 
αντίστοιχες απαιτήσεις περιλαμβάνονται στη συμφωνία επιχορήγησης που συνάπτουν.
Ως διαφθορά  νοείται η κατάχρηση της δημόσιας εξουσίας για ίδιον όφελος. Ειδικότερα, παθητική δωροδοκία 
στοιχειοθετείται όταν υπάλληλος, εκ προθέσεως, ζητεί ή λαμβάνει, άμεσα ή με τη μεσολάβηση τρίτου, για τον εαυτό του 
ή για τρίτο, ωφελήματα ή υποσχέσεις αυτών, οποιασδήποτε φύσης, για να τελέσει ή για να μην τελέσει πράξη, κατά τρόπο 
που αντιβαίνει προς τα επίσημα καθήκοντά του. Η ενεργητική δωροδοκία στοιχειοθετείται όταν οποιοσδήποτε υπόσχεται 
ή παρέχει εκ προθέσεως σε υπάλληλο τέτοιο ωφέλημα.
Η διαχειριστική αρχή  είναι εθνική, περιφερειακή ή τοπική δημόσια αρχή ή άλλος δημόσιος ή ιδιωτικός φορέας που 
ορίζεται από το κράτος μέλος για τη διαχείριση επιχειρησιακού προγράμματος. Στα καθήκοντά της περιλαμβάνονται 
η επιλογή των έργων προς χρηματοδότηση, η παρακολούθηση του τρόπου υλοποίησης των έργων και η υποβολή 
εκθέσεων στην Επιτροπή σχετικά με τις οικονομικές πτυχές και τα επιτευχθέντα αποτελέσματα.
06 Γλωσσάριο
Οι εκ των προτέρων αιρεσιμότητες  είναι προϋποθέσεις οι οποίες βασίζονται σε προκαθορισμένα κριτήρια που 
καθορίζονται σε συμφωνίες εταιρικής σχέσης. Κατά την κατάρτιση ΕΠ στο πλαίσιο των ΕΤΠΑ, ΤΣ και ΕΚΤ για την 
περίοδο προγραμματισμού 2014 ‑2020, τα κράτη μέλη πρέπει να αξιολογούν κατά πόσον έχουν πληρωθεί οι εν λόγω 
προϋποθέσεις. Σε περίπτωση μη πλήρωσής τους, πρέπει να καταρτίζονται σχέδια δράσης που να διασφαλίζουν τη 
συμμόρφωση με αυτές έως τις 31 Δεκεμβρίου 2016.
Μια ελεγκτική αρχή  παρέχει στην Επιτροπή διασφάλιση όσον αφορά την αποτελεσματική λειτουργία των 
συστημάτων διαχείρισης και των εσωτερικών δικλίδων ελέγχου στο πλαίσιο ενός Επιχειρησιακού Προγράμματος (ΕΠ) 
(και, ως εκ τούτου, τη νομιμότητα και την κανονικότητα των πιστοποιηθεισών δαπανών). Συνήθως, οι ελεγκτικές αρχές 
αποτελούν υπηρεσία είτε του γραφείου του επικεφαλής της κυβέρνησης είτε του Υπουργείου Οικονομικών (ή φορέων 
εσωτερικού ελέγχου που υπάγονται στη δικαιοδοσία του), άλλων υπουργείων ή ανώτατων οργάνων ελέγχου. Οι εν 
λόγω αρχές πρέπει να είναι λειτουργικά ανεξάρτητες από τους οργανισμούς που διαχειρίζονται τους χρηματοδοτικούς 
πόρους. Η ελεγκτική αρχή υποβάλλει στις αρχές διαχείρισης και πιστοποίησης του ελεγχόμενου επιχειρησιακού 
προγράμματος τις διαπιστώσεις των ελέγχων συστημάτων και πράξεων που διενεργεί. Επίσης, υποβάλλονται 
στην Επιτροπή εκθέσεις σχετικά με τους ελέγχους συστημάτων και η ετήσια έκθεση ελέγχου. Σε περίπτωση που 
η ελεγκτική αρχή κρίνει ότι η διαχειριστική αρχή δεν έχει λάβει τα ενδεδειγμένα διορθωτικά μέτρα, υποχρεούται να 
επιστήσει την προσοχή της Επιτροπής στο θέμα αυτό.
Στο επιχειρησιακό πρόγραμμα  καθορίζονται οι προτεραιότητες και οι ειδικοί στόχοι ενός κράτους μέλους και 
προσδιορίζεται ο τρόπος με τον οποίο θα χρησιμοποιηθούν οι χρηματοδοτικοί πόροι κατά τη διάρκεια συγκεκριμένης 
χρονικής περιόδου —συνήθως επτά ετών— για τη χρηματοδότηση έργων. Τα έργα αυτά πρέπει να συμβάλουν στην 
επίτευξη ενός ή περισσότερων από μια σειρά στόχων που καθορίζονται στο επίπεδο του άξονα προτεραιότητας 
ενός επιχειρησιακού προγράμματος. Πρέπει να υπάρχουν προγράμματα για καθένα από τα ταμεία στον τομέα της 
πολιτικής συνοχής, ήτοι για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό 
Κοινωνικό Ταμείο. Τα επιχειρησιακά προγράμματα καταρτίζονται από τα κράτη μέλη και πρέπει να εγκρίνονται από 
την Επιτροπή προτού πραγματοποιηθεί οποιαδήποτε πληρωμή από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Η τροποποίησή τους 
είναι δυνατή μόνο κατά την καλυπτόμενη περίοδο και μόνο κατόπιν συμφωνίας των δύο μερών.
Σκοπός του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου  είναι η ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής στο 
εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέσω της βελτίωσης των ευκαιριών απασχόλησης και εργασίας, κυρίως με 
μέτρα κατάρτισης, της προώθησης ενός υψηλότερου επιπέδου απασχόλησης και της δημιουργίας περισσότερων και 
καλύτερων θέσεων εργασίας.
Σκοπός του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης  είναι η ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής 
συνοχής εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την αποκατάσταση των κύριων περιφερειακών ανισορροπιών στην Ένωση 
μέσω της παροχής χρηματοδοτικής στήριξης για τη δημιουργία υποδομών και παραγωγικών επενδύσεων για τη 
δημιουργία θέσεων εργασίας, ιδίως για τις επιχειρήσεις.
Η παρατυπία  είναι πράξη που δεν συμμορφώνεται με τους κανόνες της ΕΕ και η οποία έχει δυνητικά επιζήμιο 
αντίκτυπο στα οικονομικά συμφέροντα της ΕΕ. Μπορεί να είναι αποτέλεσμα ακούσιων σφαλμάτων τόσο των 
δικαιούχων που διεκδικούν πόρους όσο και των αρχών που είναι αρμόδιες για την πραγματοποίηση των πληρωμών. 
Εάν μια παρατυπία διαπράττεται εκ προθέσεως, χαρακτηρίζεται ως απάτη.
Οι συμφωνίες εταιρικής σχέσης  συνάπτονται μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και μεμονωμένων κρατών 
μελών. Στις συμφωνίες αυτές ορίζονται τα σχέδια των εθνικών αρχών σχετικά με τον τρόπο χρησιμοποίησης των 
χρηματοδοτικών πόρων από τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία κατά την περίοδο 2014 ‑2020. Επίσης, 
περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων λεπτομερή στοιχεία για τυχόν εκ των προτέρων αιρεσιμότητες και πλαίσια διαχείρισης 
επιδόσεων.
Σκοπός του Ταμείου Συνοχής  είναι η ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής εντός της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης μέσω της χρηματοδότησης έργων στους τομείς του περιβάλλοντος και των μεταφορών σε κράτη μέλη με 
κατά κεφαλήν ΑΕΠ χαμηλότερο του 90 % του μέσου ΑΕΠ της ΕΕ.
07
 Συντομογραφίες
ΑΟΕ : Ανώτατα Όργανα Ελέγχου
ΓΔ GROW : Γενική Διεύθυνση Εσωτερικής Αγοράς, Βιομηχανίας, Επιχειρηματικότητας και ΜΜΕ
ΔΣ: Δημόσιες συμβάσεις
ΕΚΤ : Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο
ΕΠ: Επιχειρησιακό πρόγραμμα
ΕΤΠΑ : Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης
ΣΛΕΕ : Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης
ΤΣ: Ταμείο Συνοχής
OLAF : Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης
08
 Σύνοψη
I
Η πολιτική της ΕΕ για τις δημόσιες συμβάσεις αποτε ‑
λεί βασικό μέσο για τη δημιουργία της ενιαίας αγοράς, 
καθώς και για τη διασφάλιση της αποτελεσματικής 
χρήσης των δημόσιων πόρων. Εντός της ΕΕ, οι δημόσιες 
συμβάσεις διέπονται από τις οδηγίες της ΕΕ για τις δημό ‑
σιες συμβάσεις, οι οποίες θεσπίζουν κοινούς κανόνες και 
διαδικασίες, που οφείλουν να τηρούν οι δημόσιες αρχές 
που αναθέτουν την εκτέλεση έργων ή υπηρεσιών διά της 
συμβατικής οδού.
II
Για την περίοδο προγραμματισμού 2007 ‑2013, διατέθη ‑
καν 349 δισεκατομμύρια ευρώ στον τομέα της πολιτικής 
συνοχής, μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής 
Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), του Ταμείου Συνοχής και του Ευρωπαϊ ‑
κού Κοινωνικού Ταμείου. Σημαντικό μέρος των κονδυλίων 
αυτών, ιδίως για το ΕΤΠΑ και το Ταμείο Συνοχής, δαπανά ‑
ται στο πλαίσιο σύναψης δημόσιων συμβάσεων. Σχεδόν 
το ήμισυ του συνόλου των έργων που σχετίζονται με τα 
τρία αυτά ταμεία, τα οποία ελέγχθηκαν από το Συνέδριο 
κατά την περίοδο 2009 ‑2013, περιλάμβανε μία ή περισσό ‑
τερες διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων.
III
Η μη τήρηση των κανόνων περί δημόσιων συμβάσεων 
αποτελεί χρόνια και σημαντική πηγή σφαλμάτων. Απόρ ‑
ροια της εμφάνισης σοβαρών σφαλμάτων είναι η έλλειψη 
ή η παντελής απουσία δίκαιου ανταγωνισμού ή/και 
η ανάθεση συμβάσεων στους προσφέροντες που δεν 
είχαν υποβάλει την πλέον συμφέρουσα προσφορά.
IV
Στο πλαίσιο της παρούσας έκθεσης αξιολογείται κατά 
πόσον η Επιτροπή και τα κράτη μέλη λαμβάνουν κατάλ ‑
ληλα και αποτελεσματικά μέτρα για την αντιμετώπιση 
του προβλήματος της εμφάνισης σφαλμάτων στη δια ‑
δικασία σύναψης δημόσιων συμβάσεων στον τομέα της 
πολιτικής συνοχής.V
Στο πλαίσιο του ελέγχου διαπιστώθηκε ότι η Επιτροπή και 
τα κράτη μέλη έχουν κάνει κάποια αρχικά βήματα προς 
την επίλυση του προβλήματος, αλλά ότι μένει να γίνουν 
πολλά όσον αφορά την ανάλυση του προβλήματος και 
την υλοποίηση μέτρων.
VI
Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη αναλύουν σε πολύ περι ‑
ορισμένο βαθμό τα σφάλματα που ανακύπτουν στο 
πλαίσιο των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων. 
Η έλλειψη επαρκώς λεπτομερών, αξιόπιστων και συνε ‑
κτικών στοιχείων σχετικά με τη φύση και το εύρος των 
σφαλμάτων στο πλαίσιο των διαδικασιών σύναψης δημό ‑
σιων συμβάσεων δεν καθιστά δυνατή την εμπεριστατω ‑
μένη ανάλυση των υποκείμενων αιτιών τους. Εντούτοις, 
υπάρχουν ενδείξεις ότι ορισμένα από τα κράτη μέλη 
στα οποία πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις στο πλαίσιο 
του ελέγχου αυτού έχουν αρχίσει να συλλέγουν στοιχεία 
συστηματικά.
VII
Η Επιτροπή άρχισε το 2010 να λαμβάνει μια σειρά 
μέτρων. Στις νομοθετικές δράσεις της περιλαμβάνονται 
η αναθεώρηση των οδηγιών για τις δημόσιες συμβάσεις 
και η συμπερίληψη ειδικών προϋποθέσεων για τα συστή ‑
ματα δημόσιων συμβάσεων σε συμφωνίες εταιρικής 
σχέσης, οι οποίες πρέπει να έχουν εκπληρωθεί από τα 
κράτη μέλη το αργότερο έως το τέλος του 2016. Επίσης, 
το 2013 η Επιτροπή συγκρότησε μια εσωτερική, τεχνική 
ομάδα εργασίας και κατάρτισε εσωτερικό σχέδιο δράσης. 
Εντούτοις, οι περισσότερες από τις δράσεις που προβλέ ‑
πονται στο σχέδιο δεν έχουν ακόμη υλοποιηθεί πλήρως. 
Τα κράτη μέλη ξεκίνησαν μόλις πρόσφατα να αναλαμ ‑
βάνουν ολοκληρωμένες δράσεις για την αποτροπή της 
εμφάνισης σφαλμάτων.
Σύνοψη 09
VIII
Το Συνέδριο συνιστά:
α) i)  στην Επιτροπή να αναπτύξει μια βάση δεδομέ ‑
νων για τις παρατυπίες, η οποία να μπορεί να 
λειτουργήσει ως βάση για ουσιαστική ανάλυση 
των σφαλμάτων που εντοπίζονται στις διαδικα ‑
σίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων. Πρέπει να 
προβαίνει σε εμπεριστατωμένη ανάλυση της 
συχνότητας, της σοβαρότητας και των αιτιών 
των σφαλμάτων στις δημόσιες συμβάσεις στον 
τομέα της πολιτικής συνοχής, βασιζόμενη σε 
κατάλληλα στοιχεία, αντλούμενα τόσο από τις 
δικές της βάσεις δεδομένων όσο και από τα 
κράτη μέλη. Η Επιτροπή πρέπει να δημοσιεύει 
την ανάλυσή της ως μέρος της προβλεπόμε ‑
νης στις νέες οδηγίες έκθεσης για τις δημόσιες 
συμβάσεις·
ii)  στις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών να ανα ‑
πτύξουν και να αναλύουν τις δικές τους βάσεις 
δεδομένων για τις παρατυπίες στον τομέα της 
πολιτικής συνοχής, περιλαμβανομένων εκείνων 
που διαπιστώνονται στο πλαίσιο των διαδικα ‑
σιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων, καθώς 
και να συνεργάζονται με την Επιτροπή ώστε να 
υποβάλλουν τέτοια στοιχεία σε μορφή και εντός 
χρονικού πλαισίου που διευκολύνει τις εργασίες 
της·
β) στην Επιτροπή, εάν, έως το τέλος του 2016, δεν 
εκπληρωθεί η εκ των προτέρων αιρεσιμότητα για τις 
δημόσιες συμβάσεις, να κάνει χρήση των εξουσιών 
που διαθέτει με συνεκτικό τρόπο και να αναστείλει 
τις πληρωμές προς τα οικεία κράτη μέλη, έως ότου 
διορθώσουν τις αδυναμίες·
γ) στην Επιτροπή να επικαιροποιήσει και να δημοσιεύ ‑
σει το εσωτερικό σχέδιο δράσης της για τις δημόσι ‑
ες συμβάσεις και να υποβάλλει εκθέσεις προόδου 
ετησίως. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή πρέπει να 
βελτιώσει τον συντονισμό μεταξύ των υπηρεσιών της 
που ασχολούνται με ζητήματα δημόσιων συμβάσεων·δ) στην Επιτροπή να συγκροτήσει ομάδα εργασίας υψη ‑
λού επιπέδου η οποία να ηγείται των προσπαθειών 
για την αντιμετώπιση των σφαλμάτων στις δημόσιες 
συμβάσεις με σκοπό να αποσοβηθεί ο κίνδυνος μη 
συνεκτικής υλοποίησης των δράσεων από όλες τις 
υπηρεσίες της Επιτροπής. Αποστολή της ομάδας 
πρέπει να είναι η άσκηση πιέσεων για βελτιώσεις στις 
διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων, καθώς 
και, εφόσον παρίσταται ανάγκη, για απλουστεύσεις 
στον τομέα αυτό·
ε) στην Επιτροπή να επιβάλλει δημοσιονομικές διορθώ ‑
σεις, όταν διαπιστώνει ότι οι πρωτοβάθμιοι έλεγχοι 
των κρατών μελών δεν είναι επαρκώς αποτελεσματι ‑
κοί, και, εφόσον παρίσταται ανάγκη, να κινεί διαδικα ‑
σίες επί παραβάσει σε περιπτώσεις παραβίασης των 
οδηγιών για τις δημόσιες συμβάσεις·
στ) στην Επιτροπή να αξιοποιήσει περαιτέρω τις ευκαι ‑
ρίες που προσφέρουν οι εξελίξεις στον τομέα της 
τεχνολογίας πληροφοριών και, ιδίως, να προωθήσει 
τα εργαλεία ηλεκτρονικής διαδικασίας σύναψης δη ‑
μόσιων συμβάσεων, εξόρυξης δεδομένων, καθώς και 
καλές πρακτικές, και
ζ) στα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν περαιτέρω τις 
ευκαιρίες που παρέχουν τα εργαλεία ηλεκτρονικής 
διαδικασίας σύναψης δημόσιων συμβάσεων και εξό ‑
ρυξης δεδομένων.
10
 Εισαγωγή
01 
Η πολιτική της ΕΕ για τις δημόσιες 
συμβάσεις αποτελεί βασικό μέσο για 
τη δημιουργία της ενιαίας αγοράς και 
την επίτευξη μιας έξυπνης, βιώσιμης 
και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης, 
σύμφωνα με τη στρατηγική «Ευρώπη 
2020», διασφαλίζοντας παράλληλα την 
πλέον αποδοτική χρήση των δημόσιων 
πόρων1. Η βελτίωση της αποδοτικότητας 
των δημόσιων δαπανών και η επίτευξη 
της βέλτιστης σχέσης κόστους/οφέλους 
αποτελούν κεντρικούς στόχους των 
κυβερνήσεων. Έχουν θεσπιστεί σε διάφο ‑
ρες βαθμίδες διακυβέρνησης κανόνες 
που αποσκοπούν στη διασφάλιση της 
βέλτιστης δυνατής χρήσης των δημό ‑
σιων πόρων όταν πρόκειται για αγορές 
του Δημοσίου. Στο γράφημα 1  παρου ‑
σιάζονται ορισμένα βασικά αριθμητικά 
στοιχεία. Γράφημα 1Ορισμένα βασικά αριθμητικά στοιχεία σχετικά με τη χρήση των διαδικασιών 
σύναψης δημόσιων συμβάσεων στην ΕΕ
Συνολικέ/uni03C2 δαπάνε/uni03C2 για δη/uni03BCόσια έργα, αγαθά και 
υπηρεσίε/uni03C2 το 2011
(ήτοι περίπου το 20 % του ΑΕΠ των κρατών /uni03BCελών)2 406 δισεκατο/uni03BC/uni03BCύρια ευρώ
Εκτι/uni03BCώ/uni03BCενη ετήσια εξοικονό/uni03BCηση πόρων χάρη στην 
εφαρ/uni03BCογή τη/uni03C2 νο/uni03BCοθεσία/uni03C2 τη/uni03C2 ΕΕ για τι/uni03C2 δη/uni03BCόσιε/uni03C2 
συ/uni03BCβάσει/uni03C2 (τι/uni03BCέ/uni03C2 του 2014)6,4 δισεκατο/uni03BC/uni03BCύρια ευρώ –
35,5 δισεκατο/uni03BC/uni03BCύρια ευρώ
Εκτι/uni03BCώ/uni03BCενη πρόσθετη ετήσια εξοικονό/uni03BCηση πόρων 
που θα /uni03BCπορούσε να επιτευχθεί /uni03BCε την ολοκλήρωση 
τη/uni03C2 ενιαία/uni03C2 αγορά/uni03C2 δη/uni03BCόσιων συ/uni03BCβάσεων36,5 δισεκατο/uni03BC/uni03BCύρια ευρώ –
66,5 δισεκατο/uni03BC/uni03BCύρια ευρώ
Πηγή: Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και Ευρωπαϊκή Επιτροπή2.1 COM(2010) 2020 τελικό 
της 3ης Μαρτίου 2010 με τίτλο 
«Ευρώπη 2020: στρατηγική για 
έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς 
αποκλεισμούς ανάπτυξη».
2 Βλέπε την έκθεση με τίτλο 
«Annual Public Procurement 
Implementation Review» 
(Ετήσια επισκόπηση της 
εφαρμογής της διαδικασίας 
δημόσιων συμβάσεων) του 
2013, η οποία δημοσιεύθηκε 
από τη ΓΔ Εσωτερικής Αγοράς 
και Υπηρεσιών την 1η 
Αυγούστου 2014, τη μελέτη με 
τίτλο «SMEs’ access to public 
procurement markets and 
aggregation of demand in the 
EU» (Η πρόσβαση των ΜΜΕ 
στις αγορές των δημόσιων 
συμβάσεων και η συγκέντρωση 
της ζήτησης στην ΕΕ), την οποία 
εκπόνησαν οι PwC, ICF GHK και 
Ecorys για λογαριασμό της 
Ευρωπαϊκής Επιτροπής τον 
Φεβρουάριο του 2014, και την 
έκθεση με τίτλο «Τhe Cost of 
Non ‑ Europe in the Single 
Market, IV  Public Procurement 
and Concessions» (Το κόστος 
της μη Ευρώπης στην ενιαία 
11 Εισαγωγή
02 
Μεταξύ άλλων, σκοπός των κανόνων 
της ΕΕ περί δημόσιων συμβάσεων είναι 
η διασφάλιση της συμμόρφωσης με τις 
αρχές και τις θεμελιώδεις ελευθερίες 
που κατοχυρώνονται στη Συνθήκη για 
τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
(ΣΛΕΕ) (βλέπε γράφημα 2 )3. Αυτό οδηγεί 
στην αύξηση του ανταγωνισμού και των 
διασυνοριακών συναλλαγών, με αποτέ ‑
λεσμα να διασφαλίζεται καλύτερη σχέση 
κόστους/οφέλους για τις δημόσιες αρχές, 
ενώ αυξάνεται παράλληλα η παραγωγι ‑
κότητα στις βιομηχανίες εφοδιασμού και 
ενισχύονται η συμμετοχή και η πρό ‑
σβαση των ΜΜΕ σε τέτοιες αγορές. Εν 
ολίγοις, οι κανόνες έχουν θεσπιστεί για 
να υποστηρίξουν την ενιαία αγορά, για 
να ενδυναμώσουν τον ανταγωνισμό και 
για να προωθήσουν τη βέλτιστη σχέση 
κόστους/οφέλους.03 
Η παρούσα έκθεση εξετάζει το συστημα ‑
τικά υψηλό επίπεδο σφαλμάτων στις δη ‑
μόσιες συμβάσεις που αφορούν δαπάνες 
της ΕΕ στον τομέα της πολιτικής συνο ‑
χής, ιδίως δε στις περιπτώσεις μη συμ ‑
μόρφωσης με τους κανόνες. Ειδικότερα, 
η έκθεση διερευνά κατά πόσον η Επιτρο ‑
πή και τα κράτη μέλη λαμβάνουν κατάλ ‑
ληλα και αποτελεσματικά μέτρα για την 
αντιμετώπιση του προβλήματος5.Γράφημα 2Αρχές που διέπουν τις δημόσιες συμβάσεις
Αρχέ/uni03C2 που διέπουν τι/uni03C2 
διαδικασίε/uni03C2 σύναψη/uni03C2 δη/uni03BCόσιων 
συ/uni03BCβάσεων
Ίση /uni03BCεταχείριση και απαγόρευση των διακρίσεων
Οι υποψήφιοι/προσφέροντε/uni03C2 πρέπει να απολα/uni03BCβάνουν 
ισότι/uni03BCη /uni03BCεταχείριση. Α/uni03BCοιβαία αναγνώριση
Πρέπει να θεωρούνται εξίσου έγκυρα τα προσόντα και τα πρότυπα από άλλα κράτη /uni03BCέλη Αναλογικότητα
Οι διαδικασίε/uni03C2 σύναψη/uni03C2 δη/uni03BCόσιων συ/uni03BCβάσεων και οι αποφάσει/uni03C2 πρέπει να είναι ανάλογε/uni03C2 /uni03BCε το αντικεί/uni03BCενο τη/uni03C2 σύ/uni03BCβαση/uni03C2.∆ιαφάνεια
Οι διαδικασίε/uni03C2 σύναψη/uni03C2 συ/uni03BCβάσεων πρέπει να είναι 
διαφανεί/uni03C2 και οι ευκαιρίε/uni03C2 σύναψη/uni03C2 συ/uni03BCβάσεων πρέπει 
εν γένει να δη/uni03BCοσιοποιούνται.
Πηγή: Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, βασισμένο σε έγγραφο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής4.αγορά, IV — Δημόσιες 
συμβάσεις και παραχωρήσεις), 
Υπηρεσία Έρευνας του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 
(ΥΕΕΚ), Σε  πτέμβριος 2014 — PE 
536.355.
3 Ελεύθερη κυκλοφορία 
εμπορευμάτων (άρθρο 28 
ΣΛΕΕ) και υπηρεσιών (άρθρο 
56), ελευθερία εγκατάστασης 
(άρθρο 49) και ελευθερία 
παροχής υπηρεσιών, 
απαγόρευση των διακρίσεων 
και ίση μεταχείριση, 
αναλογικότητα, διαφάνεια και 
αμοιβαία αναγνώριση (άρθρα 
18 και 53).
4 Ερμηνευτική ανακοίνωση της 
Επιτροπής σχετικά με το 
κοινοτικό δίκαιο που 
εφαρμόζεται στην ανάθεση 
συμβάσεων οι οποίες δεν 
καλύπτονται ή καλύπτονται εν 
μέρει από τις οδηγίες για τις 
δημόσιες συμβάσεις (ΕΕ C 179 
της 1.8.2006, σ. 2).
5 Βλέπε επίσης την πανοραμική 
επισκόπηση του Συνεδρίου του 
2014 με τίτλο «Εξασφαλίζοντας 
την αποδοτικότητα των 
κεφαλαίων της ΕΕ: πανοραμική 
επισκόπηση των κινδύνων που 
επαπειλούν τη δημοσιονομική 
διαχείριση του προϋπολογισμού 
της ΕΕ» ( http://eca.europa.eu ).
12 Εισαγωγή
Το πλαίσιο της ΕΕ για  
τις δημόσιες συμβάσεις
04 
Το πλαίσιο της ΕΕ για τις δημόσιες 
συμβάσεις βασίζεται στη Συμφωνία περί 
δημοσίων συμβάσεων, μια πολυμερή 
συμφωνία μεταξύ διαφόρων μελών του 
Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου6, 
η οποία διέπει τη διαδικασία απόκτησης 
αγαθών και υπηρεσιών από τις δημόσιες 
αρχές και θεμελιώνεται στις αρχές της 
δημοσιότητας, της διαφάνειας και της 
απαγόρευσης των διακρίσεων. Στο γρά -
φημα 3  παρουσιάζεται η διάρθρωση των 
πλαισίων που διέπουν τις διαδικασίες 
σύναψης δημόσιων συμβάσεων.
05 
Εντός της ΕΕ, οι δημόσιες συμβάσεις 
διέπονται από τις οδηγίες της ΕΕ για τις 
δημόσιες συμβάσεις, οι οποίες θεσπί ‑
ζουν κοινούς κανόνες και διαδικασίες 
που πρέπει να τηρούν οι δημόσιες αρχές 
κατά τη σύναψη δημόσιων συμβάσεων 
υψηλής αξίας7. Σκοπός των κανόνων είναι 
να διασφαλίζεται ότι κάθε εταιρεία εντός 
της ενιαίας αγοράς έχει τη δυνατότητα να ανταγωνίζεται για την ανάθεση δη ‑
μόσιων συμβάσεων. Οι εν λόγω κανόνες 
της ΕΕ ισχύουν ανεξαρτήτως του εάν οι 
πόροι είναι αμιγώς εθνικοί ή εάν χρησι ‑
μοποιούνται και πόροι της ΕΕ. Οι οδηγίες 
της ΕΕ ισχύουν και στον Ευρωπαϊκό 
Οικονομικό Χώρο.
06 
Όπως ισχύει για όλες τις οδηγίες, οι 
οδηγίες της ΕΕ για τις δημόσιες συμβάσεις 
πρέπει να μεταφέρονται στο εσωτερικό 
δίκαιο, ήτοι να εφαρμόζονται από τα 
κράτη μέλη ως τμήμα του εθνικού δικαίου 
τους. Οι εν λόγω οδηγίες θεσπίζουν 
ελάχιστα πρότυπα και συμβάλλουν στην 
καθιέρωση ισότιμων όρων ανταγωνισμού, 
ενώ παράλληλα παρέχουν στα κράτη 
μέλη τη δυνατότητα να ανταποκρίνονται 
σε εθνικές ιδιαιτερότητες και ανάγκες 
και να τις ικανοποιούν. Τα κράτη μέλη 
διαθέτουν την ευχέρεια να θεσπίζουν 
νόμους ειδικότερους ή αυστηρότερους 
όσον αφορά ορισμένες πτυχές. Επίσης, τα 
κράτη μέλη έχουν ευρεία διακριτική ευχέ ‑
ρεια όσον αφορά τις διοικητικές ρυθμίσεις 
που εφαρμόζουν για τη διασφάλιση της 
συμμόρφωσης με τους κανόνες της ΕΕ.Γράφημα 3Διάρθρωση των πλαισίων που διέπουν τις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων
Πηγή: Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο. Συγκεκρι/uni03BCένοι για κάθε κράτο/uni03C2 /uni03BCέλο/uni03C2:
     -   Σε εθνικό επίπεδο
     -   Σε περιφερειακό επίπεδο     -   Κανόνε/uni03C2 ειδικοί για κάθε τα/uni03BCείο  Ευρωπαϊκή Ένωση  Παγκόσ/uni03BCιο/uni03C2 Οργανισ/uni03BCό/uni03C2 Ε/uni03BCπορίου
Νο/uni03BCοθεσία και κανόνε/uni03C2 
για τι/uni03C2 δη/uni03BCόσιε/uni03C2 
συ/uni03BCβάσει/uni03C2Οδηγίε/uni03C2 για τι/uni03C2 
δη/uni03BCόσιε/uni03C2 συ/uni03BCβάσει/uni03C2Συ/uni03BCφωνία περί δη/uni03BCόσιων 
συ/uni03BCβάσεων6 Από τις αρχές του 2015, 
η Συμφωνία περί δημοσίων 
συμβάσεων έχει 15 
συμβαλλόμενα μέρη τα οποία 
αντιστοιχούν σε 43 μέλη του 
ΠΟΕ. Στην Επιτροπή της 
Συμφωνίας περί δημοσίων 
συμβάσεων συμμετέχουν 
άλλα 28 μέλη του ΠΟΕ ως 
παρατηρητές. Εξ αυτών, 10 
μέλη έχουν ήδη κινήσει τη 
διαδικασία προσχώρησής 
τους στη Συμφωνία.
7 Οδηγία 2004/18/ΕΚ του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου, της 31ης 
Μαρτίου2004, περί συντονι ‑
σμού των διαδικασιών σύναψης 
δημοσίων συμβάσεων έργων, 
προμηθειών και υπηρεσιών (ΕΕ 
L 134 της 30.4.2004, σ. 114), και 
οδηγία 2004/17/ΕΚ του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου, της 31ης 
Μαρτίου 2004, περί συντονι ‑
σμού των διαδικασιών σύναψης 
συμβάσεων στους τομείς του 
ύδατος, της ενέργειας, των 
μεταφορών και των ταχυδρομι ‑
κών υπηρεσιών (ΕΕ L134 της 
30.4.2004 σ. 1). Οι οδηγίες αυτές 
πρόκειται να αντικατασταθούν 
από αναθεωρημένες οδηγίες, 
καθώς και από νέα οδηγία για 
την ανάθεση συμβάσεων 
παραχώρησης, οι οποίες 
δημοσιεύθηκαν στις 17 
Απριλίου 2014 και πρέπει να 
εφαρμοστούν έως τις 18 
Απριλίου 2017 (σημείο 67). Οι 
συμβάσεις στους τομείς της 
άμυνας και των υπηρεσιών 
κοινής ωφέλειας διέπονται από 
άλλους κανόνες.
13 Εισαγωγή
07 
Στο πεδίο εφαρμογής των οδηγιών της ΕΕ 
για τις δημόσιες συμβάσεις δεν εμπίπτουν 
όλες οι διαδικασίες σύναψης συμβάσε ‑
ων. Οι οδηγίες της ΕΕ για τις δημόσιες 
συμβάσεις προβλέπουν κατώτατα όρια 
αξίας8. Οι συμβάσεις των οποίων η αξία 
υπολείπεται των ορίων αυτών διέπονται 
αποκλειστικά από εθνικούς κανόνες. 
Εντούτοις, σε όλες τις περιπτώσεις, οι 
διαδικασίες ανάθεσης συμβάσεων πρέπει 
να συμμορφώνονται με τις αρχές της 
Συνθήκης (βλέπε γράφημα 2 ).
08 
Οι διαγωνισμοί που εμπίπτουν στο πεδίο 
εφαρμογής των οδηγιών της ΕΕ πρέπει να 
δημοσιεύονται στο διαδίκτυο, στη βάση 
δεδομένων «Tender Electronic Daily» 
(TED). Ο λόγος της αξίας των διαγωνισμών 
που δημοσιεύονται στη βάση δεδομένων 
TED προς το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν 
(ΑΕΠ) μπορεί να χρησιμεύσει ως δείκτης 
του πόσο ευρέως χρησιμοποιούνται οι 
δημόσιες συμβάσεις στην ΕΕ. Το 2012, 
η συνολική αξία των διαγωνισμών που 
δημοσιεύθηκαν στη βάση δεδομένων 
TED αντιστοιχούσε στο 3,1 % του ΑΕΠ της ΕΕ9. Σε ορισμένα κράτη μέλη, η σύναψη 
συμβάσεων των οποίων η αξία υπερβαίνει 
το κατώτατο προβλεπόμενο όριο είναι 
λιγότερη συχνή σε σύγκριση με τον προ ‑
αναφερθέντα μέσο όρο, με ποσοστά πολύ 
χαμηλότερα από το 3,1 %, για παράδειγμα 
στη Γερμανία (1,1 %), στην Αυστρία (1,5 %), 
στην Ιρλανδία (1,5 %) και στο Λουξεμ ‑
βούργο (1,6 %). Η Επιτροπή βρίσκεται σε 
επικοινωνία με τη Γερμανία προκειμένου 
να διαπιστώσει τους λόγους στους οποί ‑
ους οφείλεται αυτό10.
Πολιτική συνοχής και 
δημόσιες συμβάσεις
09 
Για την περίοδο προγραμματισμού 
2007 ‑2013, διατέθηκαν 349 δισεκατομ ‑
μύρια ευρώ στον τομέα της πολιτικής 
συνοχής μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου 
Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), του 
Ταμείου Συνοχής (ΤΣ) και του Ευρωπαϊ ‑
κού Κοινωνικού Ταμείου (ΕΚΤ)· για την 
περίοδο προγραμματισμού 2014 ‑2020, 
διατέθηκαν 367 δισεκατομμύρια ευρώ11.
8 Τα συχνότερα 
χρησιμοποιούμενα κατώτατα 
όρια από την 1η Ιανουαρίου 
2014 έως τις 31 Δεκεμβρίου 
2015 είναι: 5 186 000 ευρώ για 
συμβάσεις έργων και 134 
000 ευρώ για συμβάσεις 
παροχής υπηρεσιών και 
προμηθειών. Στις υπηρεσίες 
κοινής ωφέλειας και στις μη 
κεντρικές αναθέτουσες αρχές 
εφαρμόζονται άλλα κατώτατα 
όρια.
9 Βλέπε το έγγραφο «Public 
Procurement Indicators 
2012 — Economic analysis and 
e‑procurement» (Δείκτες 
δημόσιων συμβάσεων για το 
2012 — Οικονομική ανάλυση 
και ηλεκτρονική διαδικασία 
σύναψης δημόσιων 
συμβάσεων), που δημοσίευσε 
η ΓΔ Εσωτερικής Αγοράς και 
Υπηρεσιών στις 
12 Νοεμβρίου 2014.
10 Σύσταση του Συμβουλίου, της 
8ης Ιουλίου 2014, σχετικά με 
το εθνικό πρόγραμμα 
μεταρρυθμίσεων της 
Γερμανίας για το 2014 και τη 
διατύπωση γνώμης του 
Συμβουλίου σχετικά με το 
πρόγραμμα σταθερότητας της 
Γερμανίας, 2014 (ΕΕ C 247 της 
29.7.2004, σ. 20).
11 Πιστώσεις ανάληψης 
υποχρεώσεων στις τρέχουσες 
τιμές για την οικονομική, 
κοινωνική και εδαφική 
συνοχή. Πηγή:  «Multiannual 
financial framework 2014 ‑2020 
and EU budget 2014, EU 
Commission» (Πολυετές 
δημοσιονομικό πλαίσιο 
2014 ‑2020 και 
προϋπολογισμός της ΕΕ για το 
2014, Ευρωπαϊκή Επιτροπή).
Πηγή:  Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο
14 Εισαγωγή Γράφημα 4Φορείς που συμμετέχουν ενεργά στην πολιτική συνοχής και τη διαδικασία σύναψης 
δημόσιων συμβάσεων
ΕΥΡΩΠΑΪΚH
ΕΠΙΤΡΟΠH
ΚΡAΤΗ
ΜEΛΗ
ΕΠIΠΕ∆Ο
EΡΓΟΥΓ∆ Περιφερειακή/uni03C2
Πολιτική/uni03C2Γ∆ Εσωτερική/uni03C2 Αγορά/uni03C2,
Βιο/uni03BCηχανία/uni03C2,
Επιχειρη/uni03BCατικότητα/uni03C2
και ΜΜΕΠλαίσιο πολιτική/uni03C2 συνοχή/uni03C2Νο/uni03BCικό πλαίσιο για τι/uni03C2
δη/uni03BCόσιε/uni03C2 συ/uni03BCβάσει/uni03C2
ΕΤΠΑ και Τα/uni03BCείο
Συνοχή/uni03C2
εφαρ/uni03BCόζονται
/uni03BCέσωΓ∆ Απασχόληση/uni03C2
ΕΚΤΟδηγίε/uni03C2
τη/uni03C2 ΕΕ για τι/uni03C2
δη/uni03BCόσιε/uni03C2
συ/uni03BCβάσει/uni03C2
xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx∆ιαγωνισ/uni03BCοί,
έργα, προ/uni03BCήθειε/uni03C2 και υπηρεσίε/uni03C2Παρακολούθησηεφαρ/uni03BCογή/uni03C2
Εφαρ/uni03BCογήΠληροφορίε/uni03C2για σφάλ/uni03BCαταστι/uni03C2 δη/uni03BCόσιε/uni03C2συ/uni03BCβάσει/uni03C2Πληροφορίε/uni03C2
για σφάλ/uni03BCατα
στι/uni03C2 δη/uni03BCόσιε/uni03C2
συ/uni03BCβάσει/uni03C2 Παρακολούθηση και έλεγχο/uni03C2 τη/uni03C2 συ/uni03BC/uni03BCόρφωση/uni03C2 /uni03BCε του/uni03C2 κανόνε/uni03C2 για τι/uni03C2 δη/uni03BCόσιε/uni03C2 συ/uni03BCβάσει/uni03C2
Παρακολούθηση και έλεγχο/uni03C2 τη/uni03C2 συ/uni03BC/uni03BCόρφωση/uni03C2 /uni03BCε του/uni03C2 κανόνε/uni03C2 για τι/uni03C2 δη/uni03BCόσιε/uni03C2 συ/uni03BCβάσει/uni03C2Παρακολούθηση 
και έλεγχο/uni03C2 τη/uni03C2 
συ/uni03BC/uni03BCόρφωση/uni03C2 /uni03BCε 
του/uni03C2 κανόνε/uni03C2 για τι/uni03C2 
δη/uni03BCόσιε/uni03C2 συ/uni03BCβάσει/uni03C2
Παρακολούθηση 
και έλεγχο/uni03C2 τη/uni03C2 
συ/uni03BC/uni03BCόρφωση/uni03C2 /uni03BCε 
του/uni03C2 κανόνε/uni03C2 για τι/uni03C2 
δη/uni03BCόσιε/uni03C2 συ/uni03BCβάσει/uni03C2∆ιαχειριστικέ/uni03C2 αρχέ/uni03C2, αρχέ/uni03C2 πιστοποίηση/uni03C2 
και ελεγκτικέ/uni03C2 αρχέ/uni03C2Εθνικοί φορεί/uni03C2 
διαχείριση/uni03C2 και 
ελέγχου
∆ικαιούχο/uni03C2 π.χ. Υπουργείο, 
δη/uni03BCόσιε/uni03C2 επιχειρήσει/uni03C2Εθνικών/περιφερεια
κών/ειδικών για
το εκάστοτε τα/uni03BCείο 
κανόνων για τι/uni03C2 
δη/uni03BCόσιε/uni03C2 συ/uni03BCβάσει/uni03C2
Πηγή: Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.
15 Εισαγωγή
10 
Η αρμοδιότητα για τις δαπάνες της 
ΕΕ στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής 
επιμερίζεται μεταξύ της Επιτροπής και 
των κρατών μελών (βλέπε γράφημα 4  
και παράρτημα Ι ). Σημαντικό μέρος των 
κονδυλίων αυτών, ιδίως όσον αφορά το 
ΕΤΠΑ και το Ταμείο Συνοχής, δαπανάται 
κατόπιν σύναψης δημόσιων συμβάσε ‑
ων. Σχεδόν το ήμισυ των πράξεων που 
ελέγχθηκαν από το Συνέδριο σε σχέση 
με αυτά τα τρία ταμεία περιλάμβανε μία 
ή περισσότερες διαδικασίες σύναψης 
δημόσιων συμβάσεων.
11 
Για τη διαχείριση τόσο των εθνικών δη ‑
μόσιων δαπανών όσο και των δημόσιων 
δαπανών της ΕΕ, τα κράτη μέλη εφαρ ‑
μόζουν τα δικά τους πλαίσια δημόσιας 
διαχείρισης και ελέγχου στα οποία συμμετέχει ευρύ φάσμα δημόσιων αρ ‑
χών, περιλαμβανομένων των ανώτατων 
οργάνων ελέγχου (ΑΟΕ).
Διαδικασίες σύναψης 
δημόσιων συμβάσεων: 
πώς λειτουργούν;
12 
Μετά την αρχική προετοιμασία του 
έργου και την εκτίμηση των αναγκών, οι 
διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμ ‑
βάσεων περιλαμβάνουν τρεις κύριες 
φάσεις, καθεμία από τις οποίες αποτε ‑
λείται από συγκεκριμένα στάδια (βλέπε 
γράφημα 5 ).Γράφημα 5Οι κύριες φάσεις των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων
Προετοι/uni03BCασίαΤελική έκθεση παράδοση/uni03C2
Επίλυση τυχόν 
προβλη/uni03BCάτωνΤροποποιήσει/uni03C2 
σύ/uni03BCβαση/uni03C2 κ.λπ.Πληρω/uni03BCέ/uni03C2 στον ανάδοχο
∆ιαχείριση
συ/uni03BCβάσεωνΥπογραφή σύ/uni03BCβαση/uni03C2 και γνωστοποίηση ανάθεση/uni03C2 σύ/uni03BCβαση/uni03C2
Άνοιγ/uni03BCα, αξιολόγηση και βαθ/uni03BCολόγηση 
των προσφορών∆η/uni03BCοσίευση διαγωνισ/uni03BCού
Καθορισ/uni03BCό/uni03C2 των κριτηρίων επιλογή/uni03C2/ανάθεση/uni03C2Προετοι/uni03BCασία εγγράφων 
διαγωνισ/uni03BCού
Επιλογή του είδου/uni03C2 τη/uni03C2 διαδικασία/uni03C2Προσδιορισ/uni03BCό/uni03C2 αναγκών Προετοι/uni03BCασία έργου∆ιαγωνιστική  διαδικασίαΠριν τον
διαγωνισ/uni03BCό
Πηγή: Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.
16 Εισαγωγή
13 
Τα λεπτομερή στάδια κάθε φάσης 
διαφέρουν ανάλογα με το είδος της 
διαδικασίας δημόσιων συμβάσεων που 
εφαρμόζεται (στο πλαίσιο 1  περιγρά ‑
φονται οι βασικοί τύποι διαδικασιών). Οι 
συμβάσεις είναι δυνατό να ανατίθενται 
είτε αποκλειστικά βάσει της τιμής είτε 
στον προσφέροντα που υποβάλλει την 
πλέον συμφέρουσα από οικονομική άπο ‑
ψη προσφορά. Στην πλειονότητά τους οι 
συμβάσεις (70 %) ανατίθενται βάσει του 
δεύτερου κριτηρίου12.
Οι έξι βασικοί τύποι διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων βάσει  
των οδηγιών του 2014
Ανοικτή διαδικασία . Είναι η συχνότερα χρησιμοποιούμενη διαδικασία, καθώς αντιστοιχεί στο 51 % όλων των συμ ‑
βάσεων που ανατίθενται. Οι προσφορές πρέπει να υποβάλλονται έως μια ορισμένη ημερομηνία και στη συνέχεια 
αξιολογούνται όλες οι παραδεκτές προσφορές13.
Κλειστή διαδικασία.  Αρχικά, οι ενδιαφερόμενοι προσφέροντες καλούνται να υποβάλουν τα δικαιολογητικά που 
αφορούν τα προσόντα τους. Στη συνέχεια καταρτίζεται κατάλογος επικρατέστερων υποψηφίων και μόνο όσοι περι ‑
λαμβάνονται στον κατάλογο αυτό προσκαλούνται να υποβάλουν προσφορές.
Ανταγωνιστικός διάλογος.  Χρησιμοποιείται για συνθετότερες συμβάσεις. Η διαδικασία περιλαμβάνει διάλογο μετα ‑
ξύ της αναθέτουσας αρχής και των υποψήφιων αναδόχων, στο πλαίσιο του οποίου αναζητείται και καθορίζεται το 
νομικό ή/και οικονομικό πλαίσιο ενός έργου που ικανοποιεί στον βέλτιστο βαθμό τις ανάγκες ή τους στόχους της 
αναθέτουσας αρχής.
Ανταγωνιστική διαδικασία με διαπραγμάτευση.  Κατόπιν προκήρυξης διαγωνισμού και μιας πρώτης αξιολόγησης, 
η αναθέτουσα αρχή προσκαλεί τους οικονομικούς φορείς που έχει επιλέξει να υποβάλουν αρχική προσφορά. Στη 
συνέχεια, η αναθέτουσα αρχή διαπραγματεύεται με τους προσφέροντες τις αρχικές και όλες τις επακόλουθες προ ‑
σφορές που υποβάλλουν, εξαιρουμένης της τελικής προσφοράς, με σκοπό τη βελτίωση του περιεχόμενου τους.
Η διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση διεξάγεται μόνο σε μικρό αριθμό περιοριστικά 
αναφερόμενων περιπτώσεων. Η αναθέτουσα αρχή διεξάγει διαπραγματεύσεις για τη σύναψη σύμβασης με έναν 
ή περισσότερους υποψήφιους αναδόχους.
Σύμπραξη καινοτομίας. Η αναθέτουσα αρχή επιλέγει παρόχους κατόπιν γνωστοποίησης προκήρυξης σύμβασης και 
χρησιμοποιεί μια διαπραγματευτική προσέγγιση μέσω της οποίας τους καλεί να υποβάλουν ιδέες για την ανάπτυ ‑
ξη καινοτόμων έργων, αγαθών και υπηρεσιών που σκοπό έχουν την ικανοποίηση ανάγκης η οποία δεν καλύπτεται 
επαρκώς από κανένα «προϊόν» της τρέχουσας αγοράς. Η αναθέτουσα αρχή μπορεί να αναθέτει τέτοιες συμπράξεις 
σε περισσότερους του ενός παρόχους.
13 Βλέπε την έκθεση με τίτλο «Annual Public Procurement Implementation Review 2013» (Ετήσια επισκόπηση της εφαρμογής της διαδικασίας 
δημόσιων συμβάσεων), η οποία δημοσιεύθηκε από τη ΓΔ Εσωτερικής Αγοράς και Υπηρεσιών, την 1η Αυγούστου 2014.Πλαίσιο 112 «Public Procurement in 
Europe, Cost and 
effectiveness» (Οι δημόσιες 
συμβάσεις στην Ευρώπη, 
Κόστος και 
αποτελεσματικότητα), μια 
μελέτη για τη ρύθμιση των 
δημόσιων συμβάσεων, 
η οποία εκπονήθηκε από τις 
PwC, London Economics και 
Ecorys για λογαριασμό της 
Ευρωπαϊκής Επιτροπής, 
Μάρτιος 2011, σ. 5.
17
 Εμβέλεια και τρόπος 
προσέγγισης του ελέγχου
14 
Το Συνέδριο εξέτασε κατά πόσον η Επι ‑
τροπή και τα κράτη μέλη λαμβάνουν κα ‑
τάλληλα και αποτελεσματικά μέτρα για 
την αντιμετώπιση του προβλήματος των 
σφαλμάτων στο πλαίσιο των διαδικασι ‑
ών σύναψης δημόσιων συμβάσεων στον 
τομέα συνοχής και επιχείρησε να δώσει 
απάντηση στα εξής ερωτήματα:
α) Ανέλυσαν η Επιτροπή και τα κράτη 
μέλη το πρόβλημα των σφαλμά ‑
των στο πλαίσιο των διαδικασιών 
σύναψης δημόσιων συμβάσεων στον 
τομέα της πολιτικής συνοχής;
β) Έλαβαν η Επιτροπή και τα κράτη 
μέλη κατάλληλα μέτρα για να αντι ‑
μετωπίσουν το πρόβλημα; Ήταν τα 
μέτρα αυτά αποτελεσματικά;
15 
Ο έλεγχος κάλυψε τις διαπιστώσεις των 
ελέγχων του Συνεδρίου στο πλαίσιο της 
δήλωσης αξιοπιστίας κατά την περίοδο 
2009 έως 2013 και έλαβε υπόψη τα μέτρα 
που έλαβαν η Επιτροπή και τα κράτη 
μέλη μεταξύ 2009 και 2014 για να αντιμε ‑
τωπίσουν το πρόβλημα της μη συμμόρ ‑
φωσης με τους κανόνες περί δημόσιων 
συμβάσεων.16 
Οι διαπιστώσεις του ελέγχου βασίζονται 
στα εξής:
α) ανάλυση της σχετικής τεκμηρίωσης 
της Επιτροπής·
β) συνεντεύξεις με υπαλλήλους της 
Επιτροπής·
γ) έρευνα απευθυνόμενη σε 115 ελε ‑
γκτικές αρχές από 27 κράτη μέλη (μη 
περιλαμβανομένης της Κροατίας) 
οι οποίες είναι αρμόδιες για επιχει ‑
ρησιακά προγράμματα στο πλαίσιο 
των ΕΤΠΑ, ΕΚΤ και ΤΣ, εκ των οποίων 
69 απάντησαν. Κύριος στόχος της 
έρευνας ήταν η συλλογή πληροφο ‑
ριών σχετικά με το εκάστοτε ισχύον 
πλαίσιο για τις δημόσιες συμβάσεις, 
τα εντοπισθέντα σφάλματα στο 
πλαίσιο των διαδικασιών σύναψης 
δημόσιων συμβάσεων, καθώς και τα 
προληπτικά και διορθωτικά μέτρα 
που ελήφθησαν σε εθνικό επίπεδο·
δ) επισκέψεις σε τέσσερα κράτη μέλη 
(Τσεχική Δημοκρατία, Ισπανία, Ιταλία 
και Ηνωμένο Βασίλειο), στα οποία 
είχε εντοπιστεί υψηλός αριθμός 
σφαλμάτων στον τομέα των δημόσι ‑
ων συμβάσεων κατά τους ελέγχους 
που διενήργησε το Συνέδριο στο 
πλαίσιο της δήλωσης αξιοπιστίας 
μεταξύ 2009 και 2013·
ε) επίσκεψη στην Κύπρο, η οποία 
εστίασε στη χρήση του ηλεκτρονι ‑
κού συστήματος σύναψης δημόσιων 
συμβάσεων, και
στ) σύντομο ερωτηματολόγιο που απε ‑
στάλη στα 28 ΑΟΕ στην ΕΕ, εκ των 
οποίων τα 18 απάντησαν.
17 
Σκοπός του ελέγχου ήταν να εντοπι ‑
στούν, στο μέτρο του δυνατού, ορθές 
πρακτικές οι οποίες θα μπορούσαν να 
διαδοθούν σε όλα τα κράτη μέλη.
18
 Παρατηρήσεις
18 
Οι παρατηρήσεις χωρίζονται σε δύο 
ενότητες:
α) στην πρώτη ενότητα παρουσιάζο ‑
νται συνοπτικά οι διαπιστώσεις του 
ελέγχου που διενήργησε το Συνέ ‑
δριο σχετικά με τις δημόσιες συμβά ‑
σεις όσον αφορά το ΕΤΠΑ, το ΤΣ και 
το ΕΚΤ για την περίοδο 2009 ‑2013 
και εξετάζεται κατά πόσον η Επι ‑
τροπή και τα κράτη μέλη διαθέτουν 
αξιόπιστη αναλυτική βάση  για την 
κατανόηση του προβλήματος των 
σφαλμάτων στο πλαίσιο των διαδι ‑
κασιών σύναψης δημόσιων συμβά ‑
σεων, και
β) στη δεύτερη ενότητα περιγράφονται 
τα μέτρα που έλαβαν  τα τελευταία 
χρόνια τόσο η Επιτροπή όσο και τα 
κράτη μέλη και αξιολογείται, όπου 
είναι δυνατόν, η αποτελεσματικότη ‑
τά τους.Συστηματική ανάλυση 
των σφαλμάτων στον 
τομέα των δημόσιων 
συμβάσεων διενεργείται 
σε πολύ περιορισμένο 
βαθμό από την Επιτροπή 
και τα κράτη μέλη
Η μη συμμόρφωση με τους 
κανόνες περί δημόσιων 
συμβάσεων αποτελεί 
σημαντική πηγή σφαλμάτων 
στον τομέα της πολιτικής 
συνοχής
Σε τι συνίσταται ένα σφάλμα;
19 
Σφάλμα ανακύπτει όταν δεν τηρούνται 
οι κανόνες περί δημόσιων συμβάσεων 
που ισχύουν σε επίπεδο ΕΕ ή/και σε εθνι ‑
κό επίπεδο. Για τον σκοπό της παρούσας 
έκθεσης, διακρίνονται τρία είδη σφάλμα ‑
τος, όπως απεικονίζονται στον πίνακα 1 .Πίνακας 1Τυπολογία των σφαλμάτων που αναφέρονται στην παρούσα έκθεση, συνοδευόμενη 
από παραδείγματα1
Είδος σφάλματος Περιγραφή Παραδείγματα
ΣοβαρόΣοβαρή παραβίαση των κανόνων, με αποτέλε -
σμα να παρακωλύεται ο ανταγωνισμός ή/και 
να θεωρείται ότι οι συμβάσεις δεν ανατέθηκαν 
στους προσφέροντες που υπέβαλαν την πλέον 
συμφέρουσα προσφοράα)  απευθείας ανάθεση - σύμβαση που ανατέθηκε χωρίς προσφυγή σε διαδικα -
σία σύναψης δημόσιας σύμβασης ενώ θα έπρεπε·
β)  ανάθεση σημαντικών ή/και αναμενόμενων συμπληρωματικών εργασιών 
ή υπηρεσιών χωρίς προσφυγή σε διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης 
ενώ θα έπρεπε·
γ)  παράνομα κριτήρια επιλογής/ανάθεσης ή εσφαλμένη εφαρμογή τους, με 
αποτέλεσμα να είναι διαφορετική η έκβαση του διαγωνισμού
ΣημαντικόΣημαντική παραβίαση των κανόνων, χωρίς όμως 
να προκύπτει ότι οι συμβάσεις δεν ανατέθηκαν 
στους προσφέροντες που υπέβαλαν την πλέον 
συμφέρουσα προσφοράα) παράνομα κριτήρια επιλογής/ανάθεσης ή εσφαλμένη εφαρμογή τους, χωρίς 
να είναι διαφορετική η  έκβαση του διαγωνισμού·
β)  δεν είχαν δημοσιευθεί όλα τα κριτήρια επιλογής/ανάθεσης στη συγγραφή 
υποχρεώσεων·
γ)  περιορισμένος ανταγωνισμός λόγω αδικαιολόγητης επίκλησης λόγου 
επείγουσας ανάγκης
Ήσσονος σημασίαςΛιγότερο σοβαρά και συχνά τυπικά σφάλματα, 
τα οποία δεν έχουν επιζήμιο αντίκτυπο στον 
ανταγωνισμόα)  εκπρόθεσμη δημοσίευση ή μη δημοσίευση της γνωστοποίησης ανάθεσης 
σύμβασης·
β) μη δημοσίευση μιας τέτοιας γνωστοποίησης στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ.
1  Στο πλαίσιο της δήλωσης αξιοπιστίας του Συνεδρίου, τα σφάλματα που περιγράφονται εν προκειμένω ως σοβαρά αναφέρονται ως «προσδιο ‑
ρίσιμα ποσοτικώς» σφάλματα. Τα σφάλματα αυτά λαμβάνονται υπόψη κατά την εκτίμηση του ποσοστού σφάλματος από το Συνέδριο. Βλέπε 
ετήσια έκθεση του Συνεδρίου για το οικονομικό έτος 2013, σημείο 1.1 (ΕΕ C 398 της 12.11.2014).
Πηγή: Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.
19 Παρατηρήσεις
Σφάλματα που εντόπισε το 
Συνέδριο στους ελέγχους του 
για τη δήλωση αξιοπιστίας κατά 
την περίοδο 2009-2013
20 
Κατά την περίοδο 2009 ‑2013, το Συνέ ‑
δριο εξέτασε, στο πλαίσιο των εργασιών 
του για την ετήσια δήλωση αξιοπιστίας, 
άνω των 1 400 πράξεων14 οι οποίες είχαν 
συγχρηματοδοτηθεί από τον προϋπο ‑
λογισμό της ΕΕ μέσω του ΕΤΠΑ, του ΤΣ 
και του ΕΚΤ και έλεγξε τις διαδικασίες 
σύναψης δημόσιων συμβάσεων που 
είχαν διεξαχθεί σε σχέση με περίπου 700 
έργα. Στο 40 % περίπου του συνόλου των 
έργων αυτών εντοπίστηκαν σφάλματα 
στο πλαίσιο των διαδικασιών σύναψης 
δημόσιων συμβάσεων. Συνολικά, εντο ‑
πίστηκαν σχεδόν 590 σφάλματα. Στο 
γράφημα 6  παρουσιάζεται η κατανομή 
των σφαλμάτων αυτών ανάλογα με τη 
σοβαρότητά τους.21 
Τα σοβαρά σφάλματα αντιστοιχούσαν 
στο 48 % του εκτιμώμενου ποσοστού 
σφάλματος του Συνεδρίου για το ΕΤΠΑ 
και το ΤΣ και στο 16 % για το ΕΚΤ κατά 
την περίοδο 2009 ‑2013. Το μεγαλύτερο 
μερίδιο σοβαρών  σφαλμάτων, ήτοι το 
70 %, εντοπίστηκε στο ΕΤΠΑ. Αυτό οφεί ‑
λεται εν μέρει στο γεγονός ότι τα προ ‑
γράμματα του ΕΤΠΑ και του ΤΣ περιλαμ ‑
βάνουν συνήθως μεγαλύτερης κλίμακας 
έργα υποδομών, στο πλαίσιο των οποίων 
οι σχετικές συμβάσεις αποτελούν συχνά 
αντικείμενο δημόσιου διαγωνισμού15. 
Στο παράρτημα II  παρέχονται συνοπτικά 
στοιχεία σχετικά με την κατανομή των 
σφαλμάτων στα τρία ταμεία: ΕΤΠΑ, ΤΣ 
και ΕΚ Τ.Γράφημα 6Κατανομή των σφαλμάτων που εντοπίστηκαν στο πλαίσιο των ελέγχων  
του Συνεδρίου σχετικά με τη δήλωση αξιοπιστίας για την περίοδο 2009-2013  
στον τομέα της πολιτικής συνοχής, ανάλογα με τη σοβαρότητά τους
Πηγή: Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.14 Συνήθως, μία πράξη 
αντιστοιχεί σε ένα έργο. 
Ωστόσο, σε ορισμένες 
περιπτώσεις, περισσότερες 
πράξεις μπορούν να αφορούν 
το ίδιο έργο.
15 Τα συγχρηματοδοτούμενα 
έργα του ΕΚΤ περιλαμβάνουν 
συχνά υπηρεσίες, όπως 
η επαγγελματική εκπαίδευση 
και κατάρτιση, οι οποίες δεν 
εμπίπτουν πλήρως στο πεδίο 
εφαρμογής της οδηγίας 
(παράρτημα II Β της οδηγίας 
2004/18/EΚ, το οποίο 
τροποποιήθηκε με το 
παράρτημα VII του κανονισμού 
(EΚ) αριθ. 213/2008 της 
Επιτροπής, της 28ης Νοεμβρίου 
2007, για τροποποίηση του 
κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 
2195/2002 του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και του 
Συμβουλίου περί του κοινού 
λεξιλογίου για τις δημόσιες 
συμβάσεις (CPV) και των 
οδηγιών του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και του 
Συμβουλίου 2004/17/ΕΚ και 
2004/18/ΕΚ περί των 
διαδικασιών σύναψης 
δημοσίων συμβάσεων, όσον 
αφορά την αναθεώρηση του 
CPV (ΕΕ L 74 της 15.3.2008, σ. 1)).
Σφάλ/uni03BCατα ήσσονο/uni03C2 ση/uni03BCασία/uni03C2 (22 %)
Ση/uni03BCαντικά σφάλ/uni03BCατα (49 %)Σοβαρά σφάλ/uni03BCατα (29 %)
20 Παρατηρήσεις
22 
Σφάλματα εντοπίστηκαν σε όλες τις φά ‑
σεις των διαδικασιών σύναψης δημόσιων 
συμβάσεων, ενώ το μεγαλύτερο ποσο ‑
στό σοβαρών σφαλμάτων εντοπίστηκε 
στη φάση που προηγείται της διαγωνι ‑
στικής διαδικασίας:
α) Κατά τη φάση που προηγείται της 
διαγωνιστικής διαδικασίας  τα 
περισσότερα από τα εντοπισθέντα 
σφάλματα, ήτοι 71 (82 %) επί συνό ‑
λου 87, ήταν σοβαρά.  Οι αναθέτου ‑
σες αρχές είχαν παραλείψει παντε ‑
λώς την κίνηση διαδικασίας σύναψης 
συμβάσεων, προβαίνοντας σε απευ ‑
θείας ανάθεση σε περιπτώσεις που 
θα έπρεπε να είχε διεξαχθεί διαδικα ‑
σία σύναψης δημόσιων συμβάσεων 
ή σε κατάτμηση των συμβάσεων σε μικρότερους διαγωνισμούς για να 
μην υπερβούν τα κατώτατα όρια, 
ή εφαρμόζοντας μη προσήκουσα 
διαδικασία. Πολλές συμβάσεις που 
είχαν ανατεθεί απευθείας κατ’ αυτό 
τον τρόπο είχαν ως αντικείμενο την 
παροχή υπηρεσιών και όχι έργων 
(βλέπε παράδειγμα στο πλαίσιο 2 )·
β) Κατά τη φάση της διαγωνιστικής δι -
αδικασίας , τα περισσότερα σοβαρά  
σφάλματα εντοπίστηκαν στον καθο ‑
ρισμό και την εφαρμογή των κριτη ‑
ρίων επιλογής/ανάθεσης. Συνολικά, 
τα περισσότερα σφάλματα αφορού ‑
σαν τις απαιτήσεις δημοσιότητας 
και διαφάνειας (186 επί συνόλου 587 
σφαλμάτων), και ένα τρίτο εξ αυτών 
ήταν σημαντικά  (βλέπε παράδειγμα 
στο πλαίσιο 3 ).
Παράδειγμα σοβαρού σφάλματος επειδή δεν είχε λάβει χώρα καμία απολύτως 
διαδικασία σύναψης δημόσιων συμβάσεων
Στην Πολωνία , σε ένα έργο του ΕΤΠΑ του οποίου στόχος ήταν η κατασκευή παρακαμπτήριας οδού για μια μεγάλη 
πόλη, η αναθέτουσα αρχή αποφάσισε να αναθέσει σύμβαση με αντικείμενο την «επίβλεψη έργου» από αρχιτέκτο ‑
να16, μέσω διαδικασίας με διαπραγμάτευση όπου συμμετείχε ένας οικονομικός φορέας. Αντ’ αυτού, θα έπρεπε να 
είχε λάβει χώρα ανοικτή ή κλειστή διαδικασία, με την οποία να καθίστατο δυνατός ο ανταγωνισμός μεταξύ παραπά ‑
νω του ενός προσφερόντων. Η αξία της ανατεθείσας σύμβασης ανερχόταν περίπου σε 300 000 ευρώ.
16 Με την «επίβλεψη έργου» διασφαλίζονται η ακριβής εκτέλεση του έργου, η τήρηση των κανόνων και των προτύπων από αρχιτεκτονικής, 
τεχνολογικής, τεχνοτροπικής και κατασκευαστικής πλευράς, καθώς και η κατάρτιση των σχετικών με το έργο εγγράφων που είναι απαραίτητα 
για τη λειτουργία του.
Παράδειγμα σημαντικού σφάλματος επειδή δεν είχαν τηρηθεί οι απαιτήσεις 
δημοσιότητας και διαφάνειας
Στην Τσεχική Δημοκρατία , στην περίπτωση ενός έργου κατασκευής 
αυτοκινητόδρομου για το οποίο χορηγήθηκαν περίπου 87 εκατομ ‑
μύρια ευρώ στο πλαίσιο του Ταμείου Συνοχής, η αναθέτουσα αρχή 
δεν είχε προσδιορίσει στην προκήρυξη του διαγωνισμού τις ελάχι ‑
στες απαιτήσεις σχετικά με την τεχνική επάρκεια. Ως εκ τούτου, δεν 
τηρήθηκαν οι απαιτήσεις διαφάνειας και δημοσιότητας.
© Διεύθυνση οδών και αυτοκινητόδρομων της Τσεχικής ΔημοκρατίαςΠλαίσιο 2 Πλαίσιο 3

21 Παρατηρήσεις
γ) Κατά τη φάση της διαχείρισης των 
συμβάσεων , τα 31 (42 %) από τα 74 
σφάλματα που εντοπίστηκαν ήταν 
σοβαρά  και αφορούσαν τροποποιή ‑
σεις ή επεκτάσεις του αντικειμένου 
των συμβάσεων οι οποίες πραγ ‑
ματοποιήθηκαν χωρίς προσφυγή 
σε διαδικασία σύναψης δημόσιων 
συμβάσεων ενώ θα έπρεπε (βλέπε 
παράδειγμα στο πλαίσιο 4 ).
23 
Στο παράρτημα ΙΙΙ  παρέχονται πρόσθε ‑
τα στοιχεία σχετικά με την κατανομή 
των σφαλμάτων στις τρεις φάσεις της 
διαδικασίας σύναψης και διαχείρισης 
δημόσιων συμβάσεων.
24 
Παρόμοια είναι η εικόνα που περιγρά ‑
φεται στην ειδική έκθεση του Συνεδρίου 
για τις αιτίες των σφαλμάτων στον τομέα 
της αγροτικής ανάπτυξης. Μεγάλος 
αριθμός σφαλμάτων στο πλαίσιο των 
διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμ ‑
βάσεων οφειλόταν σε αδικαιολόγητη απευθείας ανάθεση, σε εσφαλμένη 
εφαρμογή των κριτηρίων επιλογής και 
ανάθεσης, καθώς και στην άνιση μετα ‑
χείριση των προσφερόντων17.
Παράδειγμα σοβαρού σφάλματος που αφορά τροποποιήσεις του αντικειμένου  
της σύμβασης
Στην Ισπανία , η αρχική διαδικασία που ακολουθήθηκε για την προκήρυξη και την ανάθεση σύμβασης για την κατα ‑
σκευή σταθμού επεξεργασίας λυμάτων, για τον οποίο χορηγήθηκαν περίπου 33 εκατομμύρια ευρώ στο πλαίσιο του 
ΕΤΠΑ, διεξήχθη ορθώς. Στη συνέχεια, περισσότερο από το ήμισυ των αναληφθεισών εργασιών αντικαταστάθηκε 
από άλλες εργασίες οι οποίες προϋπέθεταν διαφορετικές τεχνολογίες, καθώς και διαφορετικά υλικά και ποσότητες. 
Μολονότι ο σκοπός του έργου και η συνολική αξία παρέμειναν αμετάβλητα, οι εργασίες που πραγματοποιήθηκαν εν 
τέλει διέφεραν ουσιωδώς από εκείνες που είχαν αρχικώς προκηρυχθεί. Επομένως, περισσότερο από το ήμισυ των 
τελικών εργασιών δεν υποβλήθηκε στη διαγωνιστική διαδικασία σύναψης συμβάσεων.Πλαίσιο 417 Ειδική έκθεση αριθ. 23/2014 
«Σφάλματα στις δαπάνες 
αγροτικής ανάπτυξης: αιτίες 
και αντιμετώπιση» ( http://eca.
europa.eu ).
22 Παρατηρήσεις
Τα σφάλματα που 
ανακύπτουν στο πλαίσιο 
διαδικασιών σύναψης 
δημόσιων συμβάσεων 
οφείλονται σε διάφορες 
αιτίες
Πολυπλοκότητα, έλλειψη 
διοικητικής ικανότητας και 
ανεπαρκής προγραμματισμός
25 
Κάθε διαδικασία σύναψης δημόσιων 
συμβάσεων χαρακτηρίζεται από έναν 
βαθμό πολυπλοκότητας. Εντούτοις, το 
τρέχον επίπεδο της πολυπλοκότητας  
του νομικού και διοικητικού πλαισίου 
συνιστά πρόβλημα. Σύμφωνα με το 
90 % των 69 ελεγκτικών αρχών που απάντησαν στην έρευνα που διενεργή ‑
θηκε στο πλαίσιο του παρόντος ελέγχου 
(βλέπε σημείο 16), το νομικό πλαίσιο για 
τις δημόσιες συμβάσεις στη χώρα τους 
είναι πολύ πιο περίπλοκο από ό,τι χρειά ‑
ζεται. Σύμφωνα με τις απαντήσεις στην 
έρευνα, τα σφάλματα οφείλονται κυρίως 
στον μεγάλο όγκο της νομοθεσίας ή/και 
των κατευθυντήριων οδηγιών, στη δυ ‑
σκολία εφαρμογής τους στην πράξη και 
στην έλλειψη εμπειρογνωσίας ως προς 
τη διεξαγωγή της διαδικασίας σύναψης 
δημόσιων συμβάσεων. Περίπου το ήμισυ 
των ερωτηθέντων επισήμανε ότι υπάρχει 
μεγάλο περιθώριο βελτίωσης της πρα ‑
κτικής των δημόσιων συμβάσεων, ιδίως 
μέσω της απλούστευσης των διαδικασι ‑
ών. Βλέπε πλαίσιο 5  για την εικόνα της 
κατάστασης σε ένα από τα κράτη μέλη 
στα οποία πραγματοποιήθηκε επίσκεψη 
στο πλαίσιο του ελέγχου.
Το πρόβλημα της πολυπλοκότητας και του μεγάλου όγκου της νομοθεσίας:  
το παράδειγμα από ένα κράτος μέλος
Σε συνεντεύξεις που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο του παρόντος ελέγχου, οι ιταλικές  αρχές δήλωσαν ότι θεωρούσαν 
πολύπλοκο το νομοθετικό πλαίσιο των δημόσιων συμβάσεων εξαιτίας του εύρους και της εξαντλητικής ρύθμισης της 
νομοθεσίας, καθώς και της πολυπλοκότητας των διαδικασιών που εφαρμόζονται τόσο για τις αναθέτουσες αρχές όσο 
και για τις επιχειρήσεις που υποβάλλουν προσφορές. Επιπλέον, ο βασικός ιταλικός νόμος για τις δημόσιες συμβάσεις τρο ‑
ποποιείται συχνά, με αποτέλεσμα να περιπλέκεται η εφαρμογή του. Σύμφωνα με την ιταλική αρχή για την καταπολέμηση 
της διαφθοράς, οι κύριες αλλαγές στις βασικές νομοθετικές πράξεις για τις δημόσιες συμβάσεις από το 2009 περιλαμ ‑
βάνονται σε 22 νομοθετικές πράξεις. Ο μεγάλος όγκος της νομοθεσίας αυξάνεται περαιτέρω με τη θέσπιση κανόνων 
σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις ειδικών για κάθε ταμείο —παραδείγματος χάριν, απόφαση του υπουργείου απασχό ‑
λησης, η οποία θεσπίζει συμπληρωματικές διατάξεις που αφορούν τη διαδικασία σύναψης δημόσιων συμβάσεων οι οποί ‑
ες δεν υπερβαίνουν τα κατώτατα προβλεπόμενα όρια για τα συγχρηματοδοτούμενα έργα του ΕΚΤ. Τον Ιούνιο του 2014, 
συγκροτήθηκε ομάδα εργασίας απαρτιζόμενη από εκπροσώπους της Ιταλίας και της Επιτροπής με σκοπό τη στήριξη των 
προσπαθειών απλούστευσης της διαδικασίας μεταφοράς των οδηγιών της ΕΕ του 2014 στην εθνική νομοθεσία.Πλαίσιο 5
26 
Η έλλειψη διοικητικής ικανότητας  
αφορά την έλλειψη τόσο γνώσης των 
κανόνων όσο και τεχνικής εμπειρογνω ‑
σίας σχετικά με τα συγκεκριμένα έργα 
ή τις συγκεκριμένες υπηρεσίες που 
αποτελούν το αντικείμενο δημόσιων 
συμβάσεων. Το συγκεκριμένο πρόβλημα 
δεν σχετίζεται μόνο με τις αναθέτουσες 
αρχές αλλά και με τις αρχές που είναι 
υπεύθυνες για την παρακολούθηση των διαδικασιών αυτών. Η πείρα του 
Συνεδρίου από ελέγχους σφαλμάτων 
στις δημόσιες συμβάσεις καταδεικνύει 
ότι τα προβλήματα μη συμμόρφωσης 
σχετίζονται με την ελλιπή εφαρμογή των 
ισχυόντων κανόνων18. Λάθη εκ παρα ‑
δρομής μπορούν επίσης να οδηγήσουν 
σε σφάλματα. Βλέπε, στο πλαίσιο 6 , 
παράδειγμα από ένα από τα κράτη μέλη 
στα οποία πραγματοποιήθηκε επίσκεψη 
στο πλαίσιο του ελέγχου.18 Βλέπε τη γνώμη αριθ. 4/2011 του 
Συνεδρίου σχετικά με την 
Πράσινη Βίβλο της Επιτροπής για 
τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής 
δημόσιων συμβάσεων (ΕΕ C 195 
της 2.7.2011, σ. 1) και την 
πρόσφατη πανοραμική 
επισκόπηση με τίτλο «Εξασφαλί ‑
ζοντας την αποδοτικότητα των 
κεφαλαίων της ΕΕ: πανοραμική 
επισκόπηση των κινδύνων που 
επαπειλούν τη δημοσιονομική 
διαχείριση του προϋπολογισμού 
της ΕΕ», σημείο 30 και συνημμένο 
επιμέρους τεχνικό δελτίο σχετικά 
με τις δημόσιες συμβάσεις, 
σημείο 16 ( http://eca.europa.eu ).
23 Παρατηρήσεις
27 
Μία ακόμα αιτία σφαλμάτων είναι ο  ανε -
παρκής προγραμματισμός  των έργων 
και των διαγωνιστικών διαδικασιών, 
ιδίως των σφαλμάτων που προκύπτουν 
στο στάδιο της διαχείρισης συμβάσεων 
σχετικά με την τροποποίηση ή την επέ ‑
κταση του αντικειμένου των συμβάσεων.
Η μεταφορά των οδηγιών της 
ΕΕ στο εσωτερικό δίκαιο των 
κρατών μελών δεν γίνεται 
πάντοτε ορθά
28 
Κάθε κράτος μέλος οφείλει να μεταφέ ‑
ρει τις οδηγίες της ΕΕ για τις δημόσιες 
συμβάσεις στην εθνική νομοθεσία. Όταν η Επιτροπή κρίνει ότι η μεταφορά στο 
εσωτερικό δίκαιο δεν συμμορφώνεται 
με τις οδηγίες ή ότι δεν έχουν τηρηθεί οι 
βασικές αρχές, μπορεί να κινήσει διαδι ‑
κασία επί παραβάσει19 και, σε απώτατο 
στάδιο, να παραπέμψει την υπόθεση στο 
Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 
Η Επιτροπή κίνησε 74 τέτοιες διαδικα ‑
σίες κατά την περίοδο 2009 ‑2013, εκ 
των οποίων οι 8 είχαν παραπεμφθεί στο 
Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης έως 
το τέλος του 2014 (βλέπε παράρτημα IV  
για αναλυτική περιγραφή των διαδικα ‑
σιών αυτών ανά κράτος μέλος και ανά 
έτος). Μια τέτοια εσφαλμένη εφαρμογή/
μεταφορά στο εσωτερικό δίκαιο μπορεί 
επίσης να οδηγήσει σε σφάλματα (βλέπε 
στο πλαίσιο 7  ένα παράδειγμα).
Προκλήσεις που αφορούν τη διοικητική ικανότητα: παραδείγματα από ένα κράτος 
μέλος
Στην Ιταλία,  ο υπερβολικά μεγάλος αριθμός των αναθετουσών αρχών εντείνει τον κίνδυνο πολλές από αυτές να 
μην διαθέτουν κατάλληλη εμπειρογνωσία. Οι αναθέτουσες αρχές ανέρχονται σε 40 000, ενώ εάν συνυπολογιστούν 
όλα τα κέντρα κόστους ανέρχονται σε 70 000. Για ειδικές κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών, η πρόσφατη ιταλική 
νομοθεσία προβλέπει σημαντική μείωση του αριθμού των αναθετουσών αρχών, προκειμένου να συγκεντρωθεί σε 
λιγότερες αρχές η εμπειρογνωσία σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις.
Παράδειγμα σφαλμάτων που οφείλονται σε εσφαλμένη μεταφορά των οδηγιών 
στο εθνικό δίκαιο
Στην Ισπανία , η μη προσήκουσα μεταφορά των οδηγιών του 2004 στην ισπανική νομοθεσία προκάλεσε τη συχνή 
εμφάνιση σφαλμάτων που αφορούσαν τις τροποποιήσεις συμβάσεων. Ως εκ τούτου, οι ισπανικές αρχές αποφάσισαν 
ότι το κόστος για τροποποιήσεις συμβάσεων δεν θα ήταν πλέον επιλέξιμο για συγχρηματοδότηση από την ΕΕ. Μό ‑
λις το 2012, έπειτα από τροποποίηση της νομοθεσίας, οι ισπανικές αρχές ξεκίνησαν εκ νέου να θεωρούν ορισμένες 
τροποποιήσεις συμβάσεων ως επιλέξιμες, υπό ειδικές περιστάσεις.Πλαίσιο 6 Πλαίσιο 719 Λαμβανομένου υπόψη ότι το 
άρθρο 258 της ΣΛΕΕ ορίζει την 
παράβαση ως αθέτηση 
υποχρέωσης κράτους μέλους 
απορρέουσας εκ των 
Συνθηκών.
24 Παρατηρήσεις
Ορισμένες φορές η ερμηνεία 
της νομοθεσίας είναι ασυνεπής
29 
Σφάλματα απορρέουν επίσης από διαφο ‑
ρετικές ερμηνείες των νομικών διατάξε ‑
ων. Παραδείγματος χάριν:
α) Στην Τσεχική Δημοκρατία, οι αρχές 
ανέφεραν ότι διαφορετικές ερμη ‑
νείες του ίδιου ζητήματος μεταξύ 
διαφορετικών οργάνων —π.χ. διαχει ‑
ριστικών αρχών, ελεγκτικών αρχών, 
των αρμόδιων για τις δημόσιες 
συμβάσεις τμημάτων των ΑΟΕ, της 
Ευρωπαϊκής Επιτροπής— οδήγησαν 
σε διαφορετικές διαπιστώσεις του 
ελέγχου και σε έλλειψη ασφάλειας 
δικαίου·
β) Στην Ιταλία, οι αναθέτουσες αρχές 
υιοθετούν αποκλίνουσες ερμηνείες 
ως προς το τι συνιστά απρόβλεπτο 
γεγονός που θα μπορούσε να δικαιο ‑
λογήσει την τροποποίηση σύμβασης 
χωρίς την προσφυγή σε διαδικασία 
σύναψης δημόσιας σύμβασης. Ως 
αποτέλεσμα αυτού, κάποιες εθνι ‑
κές αρχές θεωρούν ότι ορισμένες 
συμβατικές τροποποιήσεις συμμορ ‑
φώνονται με τους εθνικούς κανόνες, ενώ οι ελεγκτικές αρχές και η Επι ‑
τροπή θεωρούν τις ίδιες τροποποι ‑
ήσεις παράτυπες. Τα σφάλματα που 
σχετίζονται με τέτοιες περιπτώσεις 
αποτελούν πολύ σημαντικό λόγο 
επιβολής δημοσιονομικών διορθώ ‑
σεων στην Ιταλία. Συγκεκριμένα, από 
το 2010 έως το 2012, το ποσό των 
διορθώσεων αυτών ανερχόταν σε 
περίπου 8 εκατομμύρια ευρώ. Κατά 
τον χρόνο διενέργειας του ελέγχου, 
η Ιταλία κατέβαλε προσπάθειες για 
να αντιμετωπίσει το πρόβλημα αυτό 
στο πλαίσιο του εθνικού σχεδίου 
δράσης της για τις δημόσιες συμβά ‑
σεις (βλέπε σημείο 65).
Ορισμένες φορές τα κράτη 
μέλη περιπλέκουν το πλαίσιο 
με πρόσθετες κανονιστικές 
ρυθμίσεις
30 
Ορισμένα κράτη μέλη θεσπίζουν, σε 
εθνικό επίπεδο, κανόνες που βαίνουν 
πέραν των οδηγιών της ΕΕ όσον αφορά 
ορισμένες πτυχές των δημόσιων συμβά ‑
σεων (βλέπε πλαίσιο 8 ).
Παράδειγμα εθνικών κανόνων περί δημόσιων συμβάσεων που βαίνουν πέραν  
των απαιτήσεων των οδηγιών της ΕΕ
Στην Τσεχική Δημοκρατία , το εθνικό δίκαιο θέτει ως όριο αύξησης της αξίας μιας σύμβασης λόγω απρόβλεπτων 
περιστάσεων το 20 %, σε αντίθεση με το όριο του 50 % που προβλέπεται στην οδηγία της ΕΕ. Μολονότι στόχος της 
Τσεχικής Δημοκρατίας ήταν να αυξήσει τη διαφάνεια, ορισμένοι οικονομικοί φορείς και αναθέτουσες αρχές της 
οικείας χώρας θεωρούν τον περιορισμό αυτό περιττή περιπλοκή.Πλαίσιο 8
25 Παρατηρήσεις
Η απάτη μπορεί να αποτελέσει 
αιτία σφάλματος στον τομέα 
σύναψης δημόσιων συμβάσεων
31 
Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, οι δημόσιες 
συμβάσεις είναι η περισσότερο επιρ ‑
ρεπής σε κατασπατάληση, απάτη και 
διαφθορά κρατική δραστηριότητα, λόγω 
του σύνθετου χαρακτήρα της, του ύψους 
των χρηματοοικονομικών ροών που δη ‑
μιουργεί και της στενής αλληλεπίδρασης 
δημόσιου και ιδιωτικού τομέα 20.
32 
Τα κράτη μέλη έχουν νομική υποχρέω ‑
ση να υποβάλλουν κάθε τρίμηνο στην 
Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης 
της Απάτης (OLAF) όλες τις παρατυπί ‑
ες που υπερβαίνουν τα 10 000 ευρώ, 
αναφέροντας τις περιπτώσεις στις οποίες 
υπάρχουν υπόνοιες απάτης21. Η OLAF 
συλλέγει τις πληροφορίες αυτές για 
λογαριασμό της Επιτροπής μέσω του 
συστήματος διαχείρισης παρατυπιών 
(ΣΔΠ) που διαθέτει. Οι πληροφορίες που υποβάλλονται από τα κράτη μέλη αφο ‑
ρούν όλα τα είδη παρατυπιών, περιλαμ ‑
βανομένων εκείνων που διαπιστώνονται 
στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων. 
Βάσει των πληροφοριών αυτών, η Επι ‑
τροπή καταρτίζει την ετήσια έκθεσή της 
σχετικά με την προστασία των οικο ‑
νομικών συμφερόντων της ΕΕ και την 
καταπολέμηση της απάτης22.
33 
Όσον αφορά την πολιτική συνοχής, την 
περίοδο μεταξύ 2007 και 2013, το 38 % 
των περίπου 12 000 παρατυπιών που 
ανέφεραν τα κράτη μέλη στην OLAF 
αφορούσε δημόσιες συμβάσεις. Από 
τις παρατυπίες που σχετίζονταν με τις 
δημόσιες συμβάσεις, το 2 % φερόταν να 
συνδέεται με περιπτώσεις απάτης (βλέπε 
γράφημα 7 ). Ορισμένα κράτη μέλη 
σπανίως αναφέρουν στην OLAF παρατυ ‑
πίες που σχετίζονται με απάτη. Παρα ‑
δείγματος χάριν, για την περίοδο μεταξύ 
2007 και 2013, η Ισπανία και η Γαλλία δεν 
ανέφεραν καμία παρατυπία σχετικά με 
τις δημόσιες συμβάσεις που να συνδέε ‑
ται με απάτη.Γράφημα 7Παρατυπίες που ανέφεραν τα κράτη μέλη στην OLAF για λογαριασμό της Επιτροπής 
μέσω του ΣΔΠ για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013
Πηγή:  OLAF.
Παρατυπίε/uni03C2 στο πλαίσιο
διαδικασιών σύναψη/uni03C2
δη/uni03BCόσιων συ/uni03BCβάσεων 38 %
εκ των οποίων συνδέονται /uni03BCε απάτηΛοιπέ/uni03C2 παρατυπίε/uni03C2 62 %
εκ των οποίων συνδέονται /uni03BCε απάτη20 OECD Fighting corruption in the 
public sector: integrity in 
procurement (ΟΟΣΑ, Καταπολέ ‑
μηση της διαφθοράς στον 
δημόσιο τομέα: ακεραιότητα στις 
δημόσιες συμβάσεις) ( www.oecd.
org/gov/ethics/integrityinpublic  
procurement.htm ).
21 Άρθρο 28 του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1828/2006 της Επιτροπής, 
της 8ης Δεκεμβρίου 2006, για τη 
θέσπιση κανόνων σχετικά με την 
εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου 
περί καθορισμού γενικών 
διατάξεων για το Ευρωπαϊκό 
Ταμείο Περιφερειακής 
Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό 
Κοινωνικό Ταμείο και το Ταμείο 
Συνοχής και του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1080/2006 του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και του Συμβουλί ‑
ου για το Ευρωπαϊκό Ταμείο 
Περιφερειακής.
22 Βλέπε SWD(2014) 244 τελικό της 
17ης Ιουλίου 2014 με τίτλο 
«Statistical evaluation of 
irregularities reported for 2013 
Own Resources, Natural 
Resources, Cohesion Policy, 
Pre‑accession and Direct 
expenditure» (Στατιστική 
αξιολόγηση των παρατυπιών που 
κοινοποιήθηκαν το 2013 στους 
τομείς των ιδίων πόρων, των 
φυσικών πόρων, της πολιτικής 
συνοχής και της προενταξιακής 
βοήθειας), σ. 67, το οποίο 
συνοδεύει το COM(2014) 474 
τελικό της 17ης Ιουλίου 2014 με 
τίτλο «Protection of the European 
Union’s financial interests ‑ Fight 
against Fraud Annual Report 
2013» (Προστασία των 
οικονομικών συμφερόντων της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης — Καταπο ‑
λέμηση της απάτης Ετήσια 
έκθεση για το 2013)
26 Παρατηρήσεις
34 
Το Συνέδριο παραπέμπει στην OLAF 
κάθε έργο που υποπτεύεται ότι έχει 
πληγεί από απάτη. Το Συνέδριο ανέφερε 
στην OLAF 17 τέτοια έργα, εκ των οποίων 
έξι σχετίζονταν με δημόσιες συμβάσεις, 
ως αποτέλεσμα των εργασιών του στο 
πλαίσιο της δήλωσης αξιοπιστίας στον 
τομέα της πολιτικής συνοχής για την 
περίοδο μεταξύ 2009 και 2013. Η OLAF 
κίνησε έρευνα για 10 από τα 17 έργα, εκ 
των οποίων τα 5 σχετίζονταν με δημόσι ‑
ες συμβάσεις.
Δεν καθίσταται δυνατή 
η εμπεριστατωμένη ανάλυση 
των σφαλμάτων στα κράτη 
μέλη εξαιτίας της έλλειψης 
συνεκτικών δεδομένων...
35 
Το Συνέδριο επιδίωξε επίσης να διαπι ‑
στώσει κατά πόσον η φύση, η σοβαρό ‑
τητα και τα αίτια των σφαλμάτων στις 
δημόσιες συμβάσεις στον τομέα της 
συνοχής έχουν αναλυθεί εμπεριστατω ‑
μένα από την Επιτροπή και τα κράτη 
μέλη. Η τακτική ανάλυση των λόγων για 
τους οποίους εμφανίζονται σφάλματα 
στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων 
είναι απαραίτητη, διότι παρέχει στην 
Επιτροπή και τα κράτη μέλη τη δυνατό ‑
τητα να σχεδιάζουν και να εφαρμόζουν 
αποτελεσματικά μέτρα για τη διόρθωση 
και πρόληψη τέτοιων σφαλμάτων.36 
Συχνά, τα στοιχεία που αφορούν σφάλ ‑
ματα στις δημόσιες συμβάσεις εντός 
των κρατών μελών βρίσκονται διασκορ ‑
πισμένα σε διάφορους οργανισμούς. 
Επιπλέον δεν ανταλλάσσονται συστημα ‑
τικά με άλλους οργανισμούς του ίδιου 
κράτους μέλους, οι οποίοι, μολονότι δεν 
σχετίζονται άμεσα με τη διαχείριση των 
ΕΤΠΑ, ΕΚΤ και ΤΣ, διαδραματίζουν κά ‑
ποιο ρόλο στην εκτέλεσή τους, όπως αυ ‑
τοί που συμμετέχουν στην κατάρτιση της 
νομοθεσίας για τις δημόσιες συμβάσεις. 
Με τον τρόπο αυτό εντείνεται ο κίνδυνος 
να μην διαθέτει ένα κράτος μέλος πλήρη 
εικόνα των τάσεων και των προβλημά ‑
των, η οποία θα ευνοούσε την εκ μέρους 
του ανάπτυξη προληπτικών δράσεων. 
Στην Ιταλία, την Τσεχική Δημοκρατία και 
το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν συγκροτη ‑
θεί διυπηρεσιακές ομάδες εργασίας για 
την αντιμετώπιση του εν λόγω κινδύνου 
(βλέπε σημείο 82).
37 
Οι ερωτηθέντες στην έρευνα των 
ελεγκτικών αρχών ανέφεραν παρόμοια 
ζητήματα με εκείνα που διαπίστωσε το 
Συνέδριο κατά την ανάλυση στην οποία 
προέβη επί των δικών του στοιχείων 
όσον αφορά τα είδη και τη σοβαρότητα 
των σφαλμάτων στον τομέα των δη ‑
μόσιων συμβάσεων (βλέπε σημείο 20). 
Εντούτοις, είναι περιορισμένος ο βαθμός 
στον οποίο τα κράτη μέλη διενεργούν 
συστηματική και εμπεριστατωμένη ανά ‑
λυση των σφαλμάτων κατά τη διαδικασία 
σύναψης δημόσιων συμβάσεων χάριν 
δικής τους ενημέρωσης. Μολονότι 60 
από τις 69 ελεγκτικές αρχές που απάντη ‑
σαν στην έρευνα δήλωσαν ότι αναλύουν 
τα σφάλματα που εμφανίζονται στη 
διαδικασία σύναψης δημόσιων συμβά ‑
σεων, μόνον οι 14 κατάφεραν να παρά ‑
σχουν διαρθρωμένα στοιχεία σχετικά 
με τα σφάλματα που εντοπίστηκαν στο 
πλαίσιο των διαδικασιών σύναψης δημό ‑
σιων συμβάσεων τα τελευταία χρόνια. Το 
ήμισυ αυτών προερχόταν από την Ιταλία, 
ενώ οι υπόλοιπες από το Βέλγιο, τη Λετο ‑
νία, τις Κάτω Χώρες και την Ισπανία.
27 Παρατηρήσεις
38 
Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι στα τέσσερα 
κράτη μέλη στα οποία πραγματοποιήθη ‑
καν επισκέψεις:
α) οι αρχές των κρατών μελών που 
εφάρμοζαν την πολιτική συνοχής 
σπανίως διερευνούσαν τα υποκείμενα 
αίτια των σφαλμάτων·
β) μόνο στην Ιταλία έχει διενεργηθεί 
ανάλυση με συγκεκριμένη εστίαση 
στα σφάλματα κατά τη διαδικασία 
σύναψης δημόσιων συμβάσεων. Το 
εθνικό συντονιστικό όργανο των 
ελεγκτικών αρχών ανέλυσε τη βασική 
πηγή σφαλμάτων στην Ιταλία, ήτοι 
τις τροποποιήσεις συμβάσεων και τις 
συμπληρωματικές εργασίες.
39 
Η έλλειψη επαρκώς λεπτομερών και συνε ‑
κτικών στοιχείων σχετικά με τη φύση και 
το εύρος των σφαλμάτων που ανακύπτουν 
κατά τις διαδικασίες σύναψης δημόσιων 
συμβάσεων στα κράτη μέλη δεν καθιστά 
δυνατή τη διεξαγωγή εμπεριστατωμένης 
και αξιόπιστης ανάλυσης των υποκείμενων 
αιτίων σε εθνικό επίπεδο και σε επίπεδο ΕΕ.
40 
Από τα 28 ΑΟΕ των κρατών μελών, τα 18 
απάντησαν στην έρευνα του Συνεδρίου 
(βλέπε σημείο 16) και συγκεκριμένα στο 
ερώτημα εάν θεωρούν ότι οι διαδικασίες 
σύναψης δημόσιων συμβάσεων που χρη ‑
ματοδοτούνται μόνο με εθνικούς πόρους 
είναι λιγότερο ή περισσότερο επιρρεπείς 
σε σφάλματα σε σύγκριση με τις διαδι ‑
κασίες που συγχρηματοδοτούνται με 
πόρους της ΕΕ, ή εάν δεν αντιλαμβάνονται 
καμία ουσιώδη διαφορά. Εξ αυτών:
α) 13 δήλωσαν ότι «δεν υφίσταται καμία 
ουσιώδης διαφορά» σε σύγκριση με 
τις διαδικασίες που συγχρηματοδο ‑
τούνται με πόρους της ΕΕ·
β) δύο δήλωσαν ότι οι διαδικασίες 
σύναψης δημόσιων συμβάσεων που 
χρηματοδοτούνται μόνο με εθνικούς πόρους είναι περισσότερο επιρρεπείς 
σε σφάλματα σε σύγκριση με τις δια ‑
δικασίες που χρηματοδοτούνται και 
με πόρους της ΕΕ·
γ) τρεις δήλωσαν ότι δεν είχαν να κά ‑
νουν κάποιο σχόλιο, δεδομένου ότι 
δεν είχαν συγκρίνει τις διαπιστώσεις 
σφαλμάτων ή δεν διέθεταν αξιόπιστη 
ένδειξη της πιθανότητας σφάλμα ‑
τος, δεδομένου ότι οι έλεγχοί τους 
επικεντρώνονταν κυρίως στην εθνική 
χρηματοδότηση των συμβάσεων.
… υπάρχουν όμως ενδείξεις 
ότι, στα κράτη μέλη στα οποία 
πραγματοποιήθηκαν επισκέ -
ψεις, λαμβάνει βαθμιαία χώρα 
συστηματικότερη συλλογή 
στοιχείων
41 
Από τα τέσσερα κράτη μέλη στα οποία 
πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις στο πλαί ‑
σιο του ελέγχου:
α) Τρία κράτη μέλη —η Ιταλία, η Τσεχική 
Δημοκρατία και η Ισπανία— δημι ‑
ούργησαν τα τελευταία χρόνια βάσεις 
δεδομένων (βλέπε πλαίσιο 9 ). Οι εν 
λόγω βάσεις δεδομένων θα μπορού ‑
σαν να διευκολύνουν τη διενέργεια 
πιο εμπεριστατωμένης και τακτικής 
ανάλυσης, παρέχοντας τη δυνατότητα 
καλύτερης κατανόησης των σφαλ ‑
μάτων που ανακύπτουν στο πλαίσιο 
των διαδικασιών σύναψης δημόσιων 
συμβάσεων, ως βάση για τον σχεδια ‑
σμό κατάλληλων μέτρων για την αντι ‑
μετώπιση των προβλημάτων (βλέπε 
σημείο 89).
β) Στο Ηνωμένο Βασίλειο δεν έχει δη ‑
μιουργηθεί ακόμη αντίστοιχη βάση 
δεδομένων. Η διαχειριστική αρχή του 
ΕΤΠΑ για την Αγγλία έχει προβλέψει 
τη συμπερίληψη λεπτομερών στοιχεί ‑
ων για τα σφάλματα στον τομέα των 
δημόσιων συμβάσεων στο σύστημα 
πληροφοριών διαχείρισης που διαθέ ‑
τει για την περίοδο προγραμματισμού 
2014 ‑2020.
28 Παρατηρήσεις
Χρήση διαρθρωμένων βάσεων δεδομένων με σφάλματα που εντοπίζονται  
στο πλαίσιο των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων στα κράτη μέλη
Στην Ιταλία  το συντονιστικό όργανο των ελεγκτικών αρχών του ΕΤΠΑ και του ΕΚΤ έχει εμπλουτίσει τη γενική βάση 
δεδομένων ελέγχου που διαθέτει με λεπτομερή στοιχεία σχετικά με το είδος κάθε σφάλματος που εντοπίζεται στο 
πλαίσιο των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων. Η συγκεκριμένη βάση δεδομένων περιλαμβάνει κάθε σχετικό 
σφάλμα που έχει εντοπιστεί από το 2010. Για κάθε είδος σφάλματος και για κάθε ελεγκτική αρχή, η βάση δεδομένων 
παρουσιάζει τον αριθμό των εντοπισθέντων σφαλμάτων, καθώς και κάθε σχετική δημοσιονομική διόρθωση. Το ιταλικό 
ανώτατο όργανο ελέγχου χρησιμοποιεί επίσης τη δική του βάση δεδομένων με τις παρατυπίες ως εργαλείο για την εκτί ‑
μηση των κινδύνων στον τομέα της σύναψης δημόσιων συμβάσεων.
Στην Τσεχική Δημοκρατία  από το 2013 η ελεγκτική αρχή καταχωρίζει τις διαπιστώσεις της όσον αφορά τις διαδικασίες 
σύναψης δημόσιων συμβάσεων σε μια διαρθρωμένη βάση δεδομένων την οποία χρησιμοποιεί για να διενεργεί αναλύ ‑
σεις και γνωστοποιεί τα αποτελέσματα σε άλλους οργανισμούς.
Στην Ισπανία  η βάση δεδομένων της ελεγκτικής αρχής περιλαμβάνει λεπτομερή στοιχεία για τα σφάλματα που εντοπί ‑
ζει στο πλαίσιο των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων, τα οποία χρονολογούνται από τα πρώτα έτη της πε ‑
ριόδου προγραμματισμού 2007 ‑2013. Εντούτοις, κατά τον χρόνο διενέργειας του ελέγχου, η εν λόγω βάση δεδομένων 
δεν είχε ακόμη ξεκινήσει να χρησιμοποιείται για την εις βάθος ανάλυση της φύσης των σφαλμάτων αυτού του είδους.Πλαίσιο 9
Η Επιτροπή δεν έχει 
ακόμη αρχίσει να αναλύει 
εμπεριστατωμένα και 
συστηματικά τα σφάλματα 
που ανακύπτουν στο πλαίσιο 
των διαδικασιών σύναψης 
δημόσιων συμβάσεων
42 
Το Συνέδριο εξέτασε εάν η Επιτροπή 
συλλέγει στοιχεία και δημιουργεί βάσεις 
δεδομένων προκειμένου να διευκολύνει 
την ανάλυση των σφαλμάτων που εντο ‑
πίζονται στο πλαίσιο των διαδικασιών 
σύναψης δημόσιων συμβάσεων.
43 
Η ΓΔ Εσωτερικής Αγοράς, Βιομηχανίας, 
Επιχειρηματικότητας και ΜΜΕ παρακο ‑
λουθεί βασικούς δείκτες που σχετίζο ‑
νται με τη χρήση διαδικασιών σύναψης 
δημόσιων συμβάσεων στα κράτη μέλη 
που χρησιμοποιούν τη βάση δεδομένων 
TED, όπως το μερίδιο του ΑΕΠ που δια ‑
τίθεται για τη σύναψη δημόσιων συμβά ‑
σεων ή το τμήμα των εθνικών δημόσιων 
δαπανών που αντιστοιχούν σε δημόσιες 
συμβάσεις σύμφωνα με τους κανόνες της 
ΕΕ (βλέπε σημείο 8).44 
Τα στοιχεία που λαμβάνουν η ΓΔ Περιφε ‑
ρειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυ ‑
ξης και η ΓΔ Απασχόλησης, Κοινωνικών 
Υποθέσεων και Ένταξης σχετικά με 
σφάλματα στις δημόσιες συμβάσεις στον 
τομέα των δαπανών συνοχής προέρχο ‑
νται από τις εξής τέσσερις βασικές πηγές:
α) τις ετήσιες εκθέσεις ελέγχου που 
υποβάλλονται στην Επιτροπή από 
τις ελεγκτικές αρχές των κρατών με ‑
λών23. Εντούτοις, τα στοιχεία σχετικά 
με τα σφάλματα στον τομέα των δη ‑
μόσιων συμβάσεων δεν παρέχονται 
σε μορφή που θα επέτρεπε στην Επι ‑
τροπή να προβεί σε ολοκληρωμένη 
ανάλυση των εν λόγω σφαλμάτων·
β) τους ελέγχους της ίδιας της Επι ‑
τροπής, στους οποίους αναλύονται 
η φύση, η σοβαρότητα και τα αίτια 
των σφαλμάτων στον τομέα των 
δημόσιων συμβάσεων για έργα που 
έχουν συγχρηματοδοτηθεί από το 
ΕΤΠΑ/ΤΣ και το ΕΚΤ·
γ) διμερείς συναντήσεις με εθνικές 
αρχές και, ειδικότερα, με ελεγκτικές 
αρχές· και23 Βλέπε ειδική έκθεση 
αριθ. 16/2013 «Απολογισμός 
του “ενιαίου ελέγχου” (single 
audit) και της χρησιμοποίησης 
από την Επιτροπή των 
εργασιών των εθνικών 
ελεγκτικών αρχών στον τομέα 
της συνοχής» ( http://eca.
europa.eu ).
29 Παρατηρήσεις
δ) ελέγχους που διενεργούνται από 
το Συνέδριο ως μέρος των εργα ‑
σιών του για την ετήσια δήλωση 
αξιοπιστίας.
45 
Μέχρι στιγμής, η Επιτροπή έχει διενεργή ‑
σει μία οριζόντια ανάλυση η οποία εστιά ‑
ζει στα σφάλματα στο πλαίσιο των διαδι ‑
κασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων, 
τον Μάιο του 201124. Η ανάλυση αυτή, 
η οποία εκπονήθηκε από τη ΓΔ Περιφε ‑
ρειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυ ‑
ξης, βασίστηκε στους ελέγχους που είχε 
διενεργήσει η ίδια η Επιτροπή αλλά και 
σε εκείνους του Συνεδρίου και κατέδειξε 
την ύπαρξη γενικών τάσεων στα σφάλ ‑
ματα που εντοπίστηκαν στο ΕΤΠΑ και το 
Ταμείο Συνοχής –το ΕΚΤ δεν περιλαμβα ‑
νόταν– από το 2007 έως το 2010. Έκτοτε, 
αντίστοιχη ανάλυση δεν έχει διενεργηθεί 
ούτε από τη ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής 
και Αστικής Ανάπτυξης ούτε από τη ΓΔ 
Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων 
και Ένταξης.
46 
Μολονότι η Επιτροπή διαθέτει αρκε ‑
τά στοιχεία που αφορούν σφάλματα 
στις δημόσιες συμβάσεις στον τομέα 
της πολιτικής συνοχής, δεν έχει ακόμη 
αναπτύξει μια αξιόπιστη, ολοκληρωμένη 
βάση δεδομένων με όλα τα σφάλματα 
που ανακύπτουν στον τομέα των δημό ‑
σιων συμβάσεων. Η ΓΔ Περιφερειακής 
Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης είχε 
αναπτύξει μια βάση δεδομένων, η οποία 
περιλάμβανε λεπτομερή στοιχεία σχε ‑
τικά με τις περισσότερες διαπιστώσεις 
των ελέγχων των ΕΤΠΑ και ΤΣ, οι οποίες 
αφορούσαν, μεταξύ άλλων, και τις δη ‑
μόσιες συμβάσεις. Εντούτοις, η εν λόγω 
βάση δεδομένων κάλυπτε μόνο τα έτη 
2010 και 2011.
47 
Η ΓΔ Απασχόλησης, Κοινωνικών Υπο ‑
θέσεων και Ένταξης θεωρεί ότι αυτό 
καθαυτό το πρόβλημα των σφαλμάτων στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων 
στο πλαίσιο του ΕΚΤ δεν αρκεί για την 
ανάπτυξη ειδικής βάσης δεδομένων, 
δεδομένου του περιορισμένου αντίκτυ ‑
που των σφαλμάτων αυτών στο ΕΚΤ σε 
σύγκριση με το ΕΤΠΑ και το ΤΑ (βλέπε 
επίσης σημείο 21). Ως εκ τούτου, δεν έχει 
διενεργήσει καμία οριζόντια ανάλυση, 
ούτε σχεδιάζει να αναπτύξει βάση δε ‑
δομένων με σφάλματα στον τομέα των 
δημόσιων συμβάσεων στο πλαίσιο του 
ΕΚ Τ.
48 
Μια βάση δεδομένων με παρατυπίες, 
στις οποίες θα περιλαμβάνονταν και 
όσες προκύπτουν στον τομέα των δη ‑
μόσιων συμβάσεων, θα αποτελούσε ένα 
πολύτιμο εφόδιο για την Επιτροπή, στον 
βαθμό που θα παρείχε περισσότερες 
πληροφορίες για τη φύση, το εύρος και 
τα αίτια των σφαλμάτων, παρέχοντας 
στην Επιτροπή τη δυνατότητα να λαμβά ‑
νει μέτρα στοχευμένα ή προσαρμοσμένα 
κατά περίπτωση. Από το 2008, η OLAF 
διατηρεί βάση δεδομένων, γνωστή και 
ως σύστημα διαχείρισης παρατυπιών 
(ΣΔΠ). Μέσω του συστήματος αυτού, 
τα κράτη μέλη υποβάλλουν στην OLAF 
πληροφοριακά στοιχεία για παρατυπίες 
(βλέπε σημείο 33). Εντούτοις, τα πληρο ‑
φοριακά στοιχεία που είναι καταχωρι ‑
σμένα στο ΣΔΠ και αφορούν σφάλματα 
στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων 
δεν παρέχουν τη δυνατότητα ουσιαστι ‑
κής ανάλυσης της φύσης, του εύρους 
ή των υποκείμενων αιτίων των σφαλμά ‑
των. Κατά την κατάρτιση των εκθέσεών 
της για το 2011, η Επιτροπή δεν χρησιμο ‑
ποίησε το σύστημα ΣΔΠ για να αναλύσει 
τα σφάλματα στον τομέα των δημόσιων 
συμβάσεων στα κράτη μέλη. Τα στοιχεία 
που υποβάλλουν τα κράτη μέλη μέσω 
του ΣΔΠ δεν έχουν έκτοτε χρησιμοποι ‑
ηθεί από την Επιτροπή για την ανάλυση 
των σφαλμάτων στον τομέα των δημόσι ‑
ων συμβάσεων.24 «Working Document prepared 
by DG Regional Policy on the 
main audit findings regarding 
application of public 
procurement rules in Member 
States found in projects 
co‑financed by ERDF and the 
Cohesion Fund under 
cohesion policy» (Έγγραφο 
εργασίας που κατήρτισε η ΓΔ 
Περιφερειακής Πολιτικής για 
τις κύριες διαπιστώσεις του 
ελέγχου σχετικά με την 
εφαρμογή των κανόνων περί 
δημόσιων συμβάσεων στα 
κράτη μέλη, σε σχέση με έργα 
που συγχρηματοδοτούνταν 
από το ΕΤΠΑ και το Ταμείο 
Συνοχής στο πλαίσιο της 
πολιτικής συνοχής) 
(CC/2011/08 EN), δεν έχει 
δημοσιευθεί. Τα 
αποτελέσματα της ανάλυσης 
αυτής χρησιμοποιήθηκαν στο 
έγγραφο εργασίας των 
υπηρεσιών της Επιτροπής με 
τίτλο «Analysis of Errors in 
Cohesion Policy for the Years 
2006 ‑2009 ‑ Actions Taken by 
the Commission and the Way 
Forward» (Ανάλυση των 
σφαλμάτων στην πολιτική 
συνοχής για τα έτη 2006 ‑2009 
— Δράσεις που έλαβε 
η Επιτροπή και προοπτικές) 
(SEC(2011)1179).
30 Παρατηρήσεις
Η Επιτροπή και τα κράτη 
μέλη έχουν αρχίσει να 
υλοποιούν μέτρα για την 
επίλυση του 
προβλήματος, αλλά μένει 
να γίνουν πολλά
49 
Το Συνέδριο επιζήτησε να διαπιστώσει 
κατά πόσον η Επιτροπή και τα κράτη 
μέλη έχουν λάβει κατάλληλα μέτρα για 
την αντιμετώπιση του προβλήματος των 
σφαλμάτων στο πλαίσιο των διαδικασι ‑
ών σύναψης δημοσίων συμβάσεων στον 
τομέα της πολιτικής συνοχής. Τα μέτρα 
αυτά μπορεί να είναι προληπτικού χαρα ‑
κτήρα —μέτρα που αποσκοπούν στη μη 
εμφάνιση σφαλμάτων— ή διορθωτικού 
χαρακτήρα —τα οποία αποσκοπούν 
στον περιορισμό του αντικτύπου των 
τυχόν εντοπισθέντων σφαλμάτων στον 
προϋπολογισμό της ΕΕ. Στο πλαίσιο αυτό, 
σχετικά προληπτικά μέτρα θα μπο ‑
ρούσαν να θεωρηθούν οι νομοθετικές 
δράσεις, ήτοι η θέσπιση και η επιβολή 
νομικών διατάξεων, ή οι δράσεις μη νο ‑
μοθετικού χαρακτήρα, οι οποίες σχετί ‑
ζονται με το σύστημα διαχείρισης και 
ελέγχου, όπως τα μέτρα για τη βελτίωση 
της διοικητικής ικανότητας.
50 
Στο παρόν τμήμα της έκθεσης προσδιο ‑
ρίζονται και, όπου είναι δυνατό, αξιολο ‑
γούνται οι δράσεις που αναλήφθηκαν 
από την Επιτροπή και τα τέσσερα κράτη 
μέλη στα οποία πραγματοποιήθηκαν επι ‑
σκέψεις κατά τη διάρκεια του ελέγχου.Οι δράσεις που υλοποιεί 
η Επιτροπή από το 2010 
τείνουν να είναι ειδικά 
στοχευμένες στην 
αντιμετώπιση του συνολικού 
προβλήματος
51 
Ήδη από το 200625, το Συνέδριο είχε 
εντοπίσει, στις εκθέσεις και τις γνώμες 
του, συγκεκριμένα προβλήματα όσον 
αφορά τη συμμόρφωση με τους κανόνες 
περί δημόσιων συμβάσεων τόσο της ΕΕ 
όσο και των κρατών μελών στον τομέα 
της συνοχής. Βασιζόμενη στις εργασίες 
της των προηγούμενων χρόνων26, η Επι ‑
τροπή ξεκίνησε, στο διάστημα μεταξύ 
2010 και 2011, να αναπτύσσει δράσεις 
ειδικά στοχευμένες στην αντιμετώπιση 
του συνολικού προβλήματος.
52 
Στο γράφημα 8  παρουσιάζεται η εξέλιξη 
των δράσεων της Επιτροπής από το 2010.25 Βλέπε, παραδείγματος χάριν, 
την ετήσια έκθεση του 
Συνεδρίου σχετικά με την 
εκτέλεση του 
προϋπολογισμού για το 
οικονομικό έτος 2006 (ΕΕ 
C 273 της 15.11.2007), ετήσια 
έκθεση του Συνεδρίου σχετικά 
με την εκτέλεση του 
προϋπολογισμού για το 
οικονομικό έτος 2009 (ΕΕ 
C 303 της 9.11.2010), γνώμη 
αριθ. 1/2010 «Βελτίωση της 
δημοσιονομικής διαχείρισης 
του προϋπολογισμού της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης: κίνδυνοι 
και προκλήσεις», σημείο 6 
(http://eca.europa.eu ).
26 Οι προ του 2010 εργασίες της 
Επιτροπής σχετικά με το 
πρόβλημα των σφαλμάτων 
στις δημόσιες συμβάσεις στον 
τομέα της συνοχής 
περιλάμβαναν ad hoc 
διορθωτικά μέτρα, όπως 
δημοσιονομικές διορθώσεις, 
στοχευμένα σε συγκεκριμένα 
κράτη μέλη και η έκδοση 
κατευθυντήριων οδηγιών 
προς τα κράτη μέλη σχετικά 
με την εφαρμογή των 
δημοσιονομικών διορθώσεων 
στις περιπτώσεις εμφάνισης 
σφαλμάτων στον τομέα των 
δημόσιων συμβάσεων.
31 Παρατηρήσεις Γράφημα 8
Πηγή: Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.20142012/2013
 Ο κανονισ/uni03BCό/uni03C2 Ε∆ΕΤ για την περίοδο 2014-2020 τέθηκε σε ισχύ και περιλα/uni03BCβάνει εκ των προτέρων 
αιρεσι/uni03BCότητα σχετικά /uni03BCε τι/uni03C2 δη/uni03BCόσιε/uni03C2 συ/uni03BCβάσει/uni03C2, η οποία πρέπει να έχει εκπληρωθεί έω/uni03C2 το τέλο/uni03C2 του 2016
 Εγκρίθηκαν νέε/uni03C2 οδηγίε/uni03C2 για τι/uni03C2 δη/uni03BCόσιε/uni03C2 συ/uni03BCβάσει/uni03C2, οι οποίε/uni03C2 πρέπει να /uni03BCεταφερθούν στο εσωτερικό 
δίκαιο έω/uni03C2 τι/uni03C2 18 Απριλίου 2016
 Οι διευθυντέ/uni03C2 τη/uni03C2 Γ∆ Περιφερειακή/uni03C2 και Πολεοδο/uni03BCική/uni03C2 Πολιτική/uni03C2 ενέκριναν το εσωτερικό σχέδιο δράση/uni03C2 που 
καταρτίστηκε από την εσωτερική ο/uni03BCάδα εργασία/uni03C2
 Η Επιτροπή δη/uni03BCοσιεύει κατευθυντήριε/uni03C2 οδηγίε/uni03C2 για την πρόληψη ε/uni03BCφάνιση/uni03C2 σφαλ/uni03BCάτων στον το/uni03BCέα τη/uni03C2 
σύναψη/uni03C2 δη/uni03BCόσιων συ/uni03BCβάσεων
 Η Γ∆ Εσωτερική/uni03C2 Αγορά/uni03C2, Βιο/uni03BCηχανία/uni03C2, Επιχειρη/uni03BCατικότητα/uni03C2 και ΜΜΕ εστιάζει του/uni03C2 πόρου/uni03C2 σε /uni03BCικρό αριθ/uni03BCό 
κρατών /uni03BCελών για να τα βοηθήσει να βελτιώσουν τη διαχείριση των διαδικασιών σύναψη/uni03C2 
δη/uni03BCόσιων συ/uni03BCβάσεων 
 Η Επιτροπή συνεχίζει να επιβάλλει δη/uni03BCοσιονο/uni03BCικέ/uni03C2 διορθώσει/uni03C2 και διακοπέ/uni03C2 πληρω/uni03BCών στον το/uni03BCέα
τη/uni03C2 πολιτική/uni03C2 συνοχή/uni03C2
 Ξεκινά η λειτουργία του εργαλείου ΤΠ εξόρυξη/uni03C2 δεδο/uni03BCένων ARACHNE που ανέπτυξε η Επιτροπή  Η εκ των προτέρων αιρεσι/uni03BCότητα για τι/uni03C2 δη/uni03BCόσιε/uni03C2 συ/uni03BCβάσει/uni03C2 περιλα/uni03BCβάνεται στον εκδοθέντα κανονισ/uni03BCό 
Ε∆ΕΤ 2014-2020
 Η Γ∆ Περιφερειακή/uni03C2 Πολιτική/uni03C2 και Αστική/uni03C2 Ανάπτυξη/uni03C2 συγκροτεί εσωτερική ο/uni03BCάδα που θα παρέχει υποστήριξη 
στα κράτη /uni03BCέλη όσον αφορά τη διοικητική ικανότητα
 Η Γ∆ Εσωτερική/uni03C2 Αγορά/uni03C2 και Υπηρεσιών ξεκινά να εφαρ/uni03BCόζει στα συστή/uni03BCατα σύναψη/uni03C2 δη/uni03BCόσιων συ/uni03BCβάσεων των 
κρατών /uni03BCελών /uni03BCια προσέγγιση /uni03BCε γνώ/uni03BCονα τη δράση συ/uni03BCπληρω/uni03BCατικά προ/uni03C2 τι/uni03C2 διαδικασίε/uni03C2 επί παραβάσει
 Η εσωτερική ο/uni03BCάδα εργασία/uni03C2 τη/uni03C2 Επιτροπή/uni03C2 αναπτύσσει σχέδιο 12 ση/uni03BCείων το οποίο περιλα/uni03BCβάνει ένα φάσ/uni03BCα 
δράσεων
 Η Επιτροπή συνεχίζει να επιβάλλει δη/uni03BCοσιονο/uni03BCικέ/uni03C2 διορθώσει/uni03C2 και διακοπέ/uni03C2 πληρω/uni03BCών στον το/uni03BCέα τη/uni03C2 
πολιτική/uni03C2 συνοχή/uni03C2
 Απόφαση τη/uni03C2 Επιτροπή/uni03C2 σχετικά /uni03BCε κατευθυντήριε/uni03C2 γρα/uni03BC/uni03BCέ/uni03C2 για τον καθορισ/uni03BCό των δη/uni03BCοσιονο/uni03BCικών 
διορθώσεων που πρέπει να επιβάλλει η Επιτροπή στι/uni03C2 δαπάνε/uni03C2 που χρη/uni03BCατοδοτούνται από την Ένωση στο πλαίσιο τη/uni03C2 επι/uni03BCερισ/uni03BCένη/uni03C2 διαχείριση/uni03C2, λόγω /uni03BCη συ/uni03BC/uni03BCόρφωση/uni03C2 /uni03BCε του/uni03C2 κανόνε/uni03C2 περί δη/uni03BCόσιων συ/uni03BCβάσεων.2010/2011
 Η Επιτροπή αρχίζει να καταρτίζει αναθεωρη/uni03BCένε/uni03C2 οδηγίε/uni03C2 για τι/uni03C2 δη/uni03BCόσιε/uni03C2 συ/uni03BCβάσει/uni03C2 Η Γ∆ Περιφερειακή/uni03C2 Πολιτική/uni03C2 και Αστική/uni03C2 Ανάπτυξη/uni03C2 καταρτίζει έγγραφο εργασία/uni03C2 στο οποίο αναλύονται
τα σφάλ/uni03BCατα στον το/uni03BCέα των δη/uni03BCόσιων συ/uni03BCβάσεων στα κράτη /uni03BCέλη όσον αφορά το ΕΤΠΑ και το Τα/uni03BCείο Συνοχή/uni03C2
 Η Επιτροπή συνεχίζει να επιβάλλει δη/uni03BCοσιονο/uni03BCικέ/uni03C2 διορθώσει/uni03C2 και διακοπέ/uni03C2 πληρω/uni03BCών στον το/uni03BCέα τη/uni03C2 
πολιτική/uni03C2 συνοχή/uni03C2
 Η πρόταση κανονισ/uni03BCού τη/uni03C2 Επιτροπή/uni03C2 για την περίοδο 2014-2020 περιλα/uni03BCβάνει εκ των προτέρων αιρεσι/uni03BCότητα 
σχετικά /uni03BCε τι/uni03C2 δη/uni03BCόσιε/uni03C2 συ/uni03BCβάσει/uni03C2Δράσεις της Επιτροπής: κύριες εξελίξεις τα τελευταία χρόνια
32 Παρατηρήσεις
53 
Το 2010, στο πλαίσιο της προπαρασκευ ‑
ής των προτάσεων νέων οδηγιών για 
τις δημόσιες συμβάσεις, η Επιτροπή 
διενήργησε ολοκληρωμένη αξιολόγηση 
του αντικτύπου και της αποτελεσμα ‑
τικότητας της διαδικασίας σύναψης 
δημοσίων συμβάσεων της ΕΕ27, καθώς 
και δημόσια διαβούλευση28. Το Συνέδριο 
δημοσίευσε γνώμη, συμβάλλοντας κατ’ 
αυτό τον τρόπο στον διάλογο σχετικά με 
την αναθεώρηση των οδηγιών29 (βλέπε 
επίσης σημείο 67).
54 
Το 2011, και συγκεκριμένα στον τομέα 
της πολιτικής συνοχής, η Επιτροπή:
α) εξέδωσε πρόταση κανονισμού για τα 
Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυ ‑
τικά Ταμεία (ΕΔΕΤ) 2014 ‑2020, ο οποί ‑
ος περιλάμβανε, μεταξύ άλλων, εκ 
των προτέρων αιρεσιμότητα σχετικά 
με τα πλαίσια των κρατών μελών 
για τις δημόσιες συμβάσεις (βλέπε 
σημείο 62)30·
β) ολοκλήρωσε την κατάρτιση εγγρά ‑
φου εργασίας στο οποίο αναλύο ‑
νταν τα σφάλματα στο πλαίσιο των 
διαδικασιών σύναψης δημόσιων 
συμβάσεων και προσδιορίζονταν 
διάφορες δράσεις που μπορούσαν 
να αναληφθούν (βλέπε σημείο 45). 
Το έγγραφο αυτό δεν περιλάμβανε 
σχέδιο δράσης·
γ) κατέφυγε εντατικότερα σε δημοσι ‑
ονομικές διορθώσεις και διακοπές 
πληρωμών· και
δ) διοργάνωσε σεμινάρια κατάρτισης 
σε τέσσερα κράτη μέλη.Το 2013 η Επιτροπή έθεσε σε 
εφαρμογή σχέδιο δράσης για 
τις δημόσιες συμβάσεις
55 
Στις αρχές του 2013, η ΓΔ Περιφερεια ‑
κής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης 
συγκρότησε ειδική εσωτερική μονάδα, 
με την ονομασία «κέντρο εμπειρογνωμο ‑
σύνης για την οικοδόμηση διοικητικών 
ικανοτήτων», σκοπός της οποίας ήταν 
να αυξήσει την απορρόφηση κονδυλίων 
από τα διαρθρωτικά ταμεία της ΕΕ, μέσω 
της ενίσχυσης της διοικητικής ικανότη ‑
τας των κρατών μελών. Ένα σκέλος της 
αποστολής της μονάδας αυτής ήταν να 
επιλύσει αποτελεσματικά τα προβλή ‑
ματα που σχετίζονται με την ικανότητα 
διεκπεραίωσης των διαδικασιών σύνα ‑
ψης δημόσιων συμβάσεων.
56 
Περίπου την ίδια περίοδο, η Επιτροπή 
συγκρότησε εσωτερική, τεχνική ομάδα 
εργασίας για τη βελτίωση των διαδικασι ‑
ών σύναψης δημόσιων συμβάσεων που 
σχετίζονται με τη διαχείριση των ΕΔΕΤ, 
η οποία συνήλθε για πρώτη φορά τον 
Σεπτέμβριο του 201331. Τον Ιανουάριο 
του 2014, στο πλαίσιο τακτικής συνε ‑
δρίασης, τα ανώτερα στελέχη της ΓΔ 
Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής 
Ανάπτυξης ενέκριναν ένα σχέδιο δράσης 
που καταρτίστηκε από την ομάδα, στο 
οποίο περιλαμβάνονταν 12 μη νομο ‑
θετικές δράσεις προς υλοποίηση από 
την Επιτροπή, οι οποίες στόχευαν στην 
ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας 
στα κράτη μέλη. Το σχέδιο περιλάμβανε 
δράσεις που υλοποιούνταν ήδη από την 
Επιτροπή, καθώς και ιδέες για νέες δρά ‑
σεις που θα μπορούσε να δρομολογήσει 
η ίδια. Στον πίνακα 2  παρουσιάζονται οι 
δράσεις, καθώς και η πρόοδος που έχει 
συντελεστεί στα τέλη του 2014.27 Η αξιολόγηση επικεντρώθηκε 
κυρίως στο κόστος και την 
αποτελεσματικότητα των 
διαδικασιών σύναψης δημόσιων 
συμβάσεων, σε ζητήματα 
διασυνοριακών δημόσιων 
συμβάσεων, πρόσβασης των 
ΜΜΕ σε αγορές δημόσιων 
συμβάσεων και στη στρατηγική 
χρήση των δημόσιων συμβάσε ‑
ων στην Ευρώπη.
28 Βάσει του COM(2011) 15 τελικό 
της 27ης Ιανουαρίου 2011 με 
τίτλο «Πράσινη Βίβλος σχετικά με 
τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής 
δημόσιων συμβάσεων της ΕΕ 
— προς μια αποτελεσματικότερη 
ευρωπαϊκή αγορά δημόσιων 
συμβάσεων».
29 Γνώμη αριθ. 4/2011.
30 COM(2011) 615 τελικό της 6ης 
Οκτωβρίου 2011 με τίτλο 
«Πρόταση κανονισμού του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου περί καθορι ‑
σμού κοινών διατάξεων για το 
Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερεια ‑
κής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό 
Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο 
Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό 
Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και 
το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας 
και Αλιείας, τα οποία καλύπτονται 
από το κοινό στρατηγικό πλαίσιο, 
περί καθορισμού γενικών 
διατάξεων για το Ευρωπαϊκό 
Ταμείο Περιφερειακής 
Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό 
Κοινωνικό Ταμείο και το Ταμείο 
Συνοχής και για την κατάργηση 
του κανονισμού (ΕΚ) 
αριθ. 1083/2006». Βάσει της 
πρότασης αυτής, το Κοινοβούλιο 
και το Συμβούλιο εξέδωσαν 
κανονισμό το 2013 (κανονισμός 
(ΕΕ) αριθ. 1303/2013).
31 Στην τεχνική ομάδα εργασίας 
συμμετείχαν μόνιμοι υπάλληλοι 
από τις τρεις βασικές γενικές 
διευθύνσεις (ΓΔ Περιφερειακής 
και Πολεοδομικής Πολιτικής, ΓΔ 
Απασχόλησης Κοινωνικών 
Υποθέσεων και Ένταξης, ΓΔ 
Εσωτερικής Αγοράς και 
Υπηρεσιών), καθώς και από την 
ΕΤΕπ, τη ΓΔ Γεωργίας και 
Αγροτικής Ανάπτυξης και τη ΓΔ 
Θαλάσσιων Υποθέσεων και 
Αλιείας, υπό την προεδρία 
υπαλλήλου της ΓΔ Περιφερεια ‑
κής και Πολεοδομικής Πολιτικής, 
συνήθως του προϊσταμένου της 
μονάδας που είναι αρμόδια για 
την ομάδα του κέντρου 
ικανοτήτων. Η ομάδα εργασίας 
συνέχισε να συνέρχεται και, κατά 
τον χρόνο σύνταξης της 
παρούσας, είχε συνεδριάσει 
συνολικά 10 φορές.
33 Παρατηρήσεις Πίνακας 2Εσωτερικό σχέδιο δράσης της Επιτροπής σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις 
το οποίο ενέκριναν οι διευθυντές της ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής 
Ανάπτυξης τον Ιανουάριο του 2014
Δράσεις Περιγραφή Η κατάσταση στα τέλη του 2014Βραχυπρόθεσμες1Ανασκόπηση / ανάλυση των τρεχουσών επιδόσεων των κρατών μελών στην 
οικοδόμηση ικανοτήτων, περιλαμβανομένων αξιολόγησης των όσων έχουν 
επιτευχθεί, παραδειγμάτων καλής πρακτικήςΠροκηρύχθηκε διαγωνιστική διαδικασία για τη σύναψη 
σύμβασης με εμπειρογνώμονα
2Συλλογή και ανάλυση αποδεικτικών στοιχείων και δεικτών για τις επιδόσεις 
στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων, τα οποία μπορούν να χρησιμο -
ποιηθούν ως βάση για τις διαπραγματεύσεις περί των εκ των προτέρων 
αιρεσιμοτήτωνΣυλλογή πληροφοριών κατά τη διάρκεια των διαπραγ -
ματεύσεων περί των εκ των προτέρων αιρεσιμοτήτων, 
κατάρτιση πίνακα αξιολόγησης στον οποίο παρουσιάζεται 
η συμμόρφωση των κρατών μελών με την εκ των προτέρων 
αιρεσιμότητα
3Προετοιμασία και διάδοση πρακτικών κατευθυντηρίων οδηγιών σχετικά με 
τον τρόπο αποφυγής κοινών σφαλμάτων Καταρτίστηκε επεξηγηματικό σημείωμα
4Σχέδια δράσης ειδικά προσαρμοσμένα για κάθε χώρα για εκείνα τα κράτη 
μέλη στα οποία έχουν εντοπιστεί αδυναμίεςΗ ΓΔ Εσωτερικής Αγοράς, Βιομηχανίας, Επιχειρηματικότη -
τας και ΜΜΕ
συνεργάζεται με τέσσερα κράτη μέλη
5Κατάρτιση / Κατευθυντήριες οδηγίες για τη σύνταξη και παρακολούθηση 
σχεδίων δράσηςΠρόκειται να συνδεθεί με τη δράση 1Μεσοπρόθεσμες6Προετοιμασία για τις νέες οδηγίες για τις δημόσιες συμβάσεις, μέσω της 
παροχής κατάρτισης σε διαχειριστικές αρχές, συμπεριλαμβανομένης της 
διοργάνωσης 10 εργαστηρίων για την καταπολέμηση της διαφθοράς Παρουσιάσεις ad hoc στα κράτη μέλη από τη ΓΔ Εσωτερικής 
Αγοράς και Υπηρεσιών
7 Πρωτοβουλία για τη διαφάνεια για την αντιμετώπιση της διαφθοράςΗ σύμβαση για ένα πρώτο πιλοτικό στάδιο βρίσκεται στο 
στάδιο της υπογραφής
8Αξιολόγηση των τρεχουσών πρακτικών και της ανάγκης για επαγγελματική 
κατάρτιση και προσόντα στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων για τους 
διαχειριστές κεφαλαίωνΗ εσωτερική προετοιμασία βρίσκεται σε εξέλιξη
9Στοχευμένη στήριξη σε συγκεκριμένα κράτη μέλη μέσω της μάθησης 
στην πράξη, της αδελφοποίησης ή άλλου είδους υποστήριξης από 
εμπειρογνώμονεςΒρίσκεται σε πιλοτικό στάδιο, δρομολογείται
10Μελέτη για τον τρόπο χρήσης των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβά -
σεων ως στρατηγικού εργαλείου, π.χ. ηλεκτρονική διαδικασία δημόσιων 
συμβάσεωνΔεν έχει δρομολογηθεί ακόμηΜακροπρόθε -
σμες11Συστήματα διαχείρισης της ποιότητας στον τομέα της σύναψης δημόσιων 
συμβάσεων (επισκόπηση της αποκτηθείσας πείρας και εκτίμηση του περιθω -
ρίου για ανάπτυξη προτύπων για τα ΕΔΕΤ σε επίπεδο ΕΕ)Δεν έχει δρομολογηθεί ακόμη
12Οδηγός για την καθοδήγηση (αξιολόγηση των λόγων για τους οποίους 
ορισμένες κατευθυντήριες οδηγίες δεν βελτιώνουν τις επιδόσεις)Δεν έχει δρομολογηθεί ακόμη
Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.
34 Παρατηρήσεις
57 
Το σχέδιο δράσης αποτέλεσε μια πρώτη 
προσπάθεια συγκέντρωσης των μη 
νομοθετικών δράσεων με συνεκτικό 
τρόπο. Έως το τέλος του 2014, από τις 12 
δράσεις του σχεδίου οι οκτώ δεν είχαν 
ακόμη υλοποιηθεί πλήρως, είτε διότι 
βρίσκονταν στο προπαρασκευαστικό 
στάδιο είτε διότι δεν είχαν ακόμη αρχίσει 
να υλοποιούνται. Τρεις από τις δράσεις 
είχαν υλοποιηθεί πλήρως:
α) συλλογή και ανάλυση αποδεικτι ‑
κών στοιχείων και δεικτών για τις 
επιδόσεις στον τομέα των δημόσιων 
συμβάσεων τα οποία μπορούν να 
χρησιμοποιηθούν ως βάση για τις 
διαπραγματεύσεις περί των εκ των 
προτέρων αιρεσιμοτήτων (δράση 2)·
β) επεξηγηματικό σημείωμα για την 
αποφυγή κοινών σφαλμάτων σε 
έργα που χρηματοδοτούνται από 
τα ΕΔΕΤ (δράση 3), το οποίο παρέχει 
ολοκληρωμένο υλικό για επαγγελμα ‑
τίες· και
γ) κατάρτιση για την καταπολέμηση 
της διαφθοράς η οποία παρέχεται 
στις διαχειριστικές αρχές 10 κρατών 
μελών στο πλαίσιο της προετοιμασί ‑
ας των νέων οδηγιών για τις δημόσι ‑
ες συμβάσεις (δράση 6).58 
Η συγκρότηση της ομάδας εργασίας και 
το σχέδιο δράσης καταδεικνύουν τον 
βελτιωμένο συντονισμό στους κόλπους 
της Επιτροπής. Ωστόσο:
α) το σχέδιο δράσης δεν έχει υιοθετη ‑
θεί από όλες τις γενικές διευθύνσεις 
της Επιτροπής που συμμετέχουν 
στην ομάδα εργασίας, παρά μόνον 
από μία (ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής 
και Αστικής Ανάπτυξης). Η Επιτροπή 
δεν το έχει δημοσιεύσει και, ως εκ 
τούτου, δεν υπάρχει διευρυμένη δια ‑
φάνεια, οικειοποίηση και λογοδοσία 
σε σχέση με το σχέδιο·
β) η ομάδα εργασίας συγκροτήθηκε σε 
επίπεδο εργασίας τεχνικού προσωπι ‑
κού εντός της Επιτροπής.
59 
Δεδομένου ότι, στην πλειονότητά τους, 
οι δράσεις δεν έχουν ακόμη υλοποιηθεί 
πλήρως, δεν είναι δυνατό να αξιολογη ‑
θεί στο παρόν στάδιο ο αντίκτυπος του 
σχεδίου δράσης.
60 
Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι, έως έναν 
βαθμό, έχουν προσδιοριστεί ζητήματα 
μη νομοθετικού χαρακτήρα και διαφαί ‑
νεται η δυνητική πρόοδός τους. Προ ‑
κύπτει επίσης ότι η Επιτροπή δεν έχει 
ακόμη καταβάλει καμία συντονισμένη 
ηγετική προσπάθεια σε υψηλό επίπεδο 
για το συγκεκριμένο ζήτημα.
35 Παρατηρήσεις
Εάν εφαρμοστεί ορθώς, 
η νέα νομοθεσία έχει τη 
δυνατότητα να συμβάλει 
στην αντιμετώπιση των 
σφαλμάτων που ανακύπτουν 
στο πλαίσιο των διαδικασιών 
σύναψης δημόσιων 
συμβάσεων
Ο κανονισμός ΕΔΕΤ 2014-
2020 και η εκ των προτέρων 
αιρεσιμότητα
61 
Το νέο νομικό πλαίσιο για τα Ευρωπαϊκά 
Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία για 
την περίοδο 2014 ‑2020 θεσπίζει εκ των 
προτέρων αιρεσιμότητες. Πρόκειται για 
προϋποθέσεις, οι οποίες βασίζονται σε 
προκαθορισμένα κριτήρια και θεωρού ‑
νται προαπαιτούμενα για την αποτε ‑
λεσματική και αποδοτική χρήση της στήριξης της Ένωσης που καλύπτεται 
από τις συμφωνίες εταιρικής σχέσης. Το 
σύστημα σύναψης δημόσιων συμβάσεων 
ενός κράτους μέλους είναι ένας από τους 
τομείς για τους οποίους τίθενται τέτοιες 
προϋποθέσεις (βλέπε γράφημα 9 ). Τα 
κράτη μέλη όφειλαν να διενεργήσουν 
αυτοαξιολόγηση του πώς και του εάν 
πληρούν τις προϋποθέσεις32 και να συ ‑
μπεριλάβουν συνοπτική παρουσίασή της 
στις συμφωνίες εταιρικής σχέσης που 
υπέβαλαν το 2014. Εάν η Επιτροπή κρίνει 
ότι ένα κράτος μέλος δεν έχει εκπλη ‑
ρώσει, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2016, τις 
προβλεπόμενες προϋποθέσεις, η Επιτρο ‑
πή δύναται να αναστείλει τις πληρωμές 
προς το εν λόγω κράτος μέλος33.Γράφημα 9Κριτήρια πλήρωσης της εκ των προτέρων αιρεσιμότητας σχετικά με τις δημόσιες 
συμβάσεις
Ρυθ/uni03BCίσει/uni03C2 για την εξασφάλιση τη/uni03C2 διοικητική/uni03C2 
ικανότητα/uni03C2 για την εφαρ/uni03BCογή των κανόνων 
τη/uni03C2 Ένωση/uni03C2 περί δη/uni03BCόσιων συ/uni03BCβάσεων Ρυθ/uni03BCίσει/uni03C2 για την κατάρτιση και την 
ενη/uni03BCέρωση του προσωπικού που ασχολείται 
/uni03BCε τη διαχείριση των κονδυλίων των Ε∆ΕΤ  Ρυθ/uni03BCίσει/uni03C2 που διασφαλίζουν διαφανεί/uni03C2 
διαδικασίε/uni03C2 ανάθεση/uni03C2 συ/uni03BCβάσεων 
Εκ των προτέρων αιρεσι/uni03BCότητα: η ύπαρξη 
ρυθ/uni03BCίσεων για την αποτελεσ/uni03BCατική 
εφαρ/uni03BCογή τη/uni03C2 νο/uni03BCοθεσία/uni03C2 τη/uni03C2 Ένωση/uni03C2 περί 
δη/uni03BCόσιων συ/uni03BCβάσεων στο πεδίο των Ε∆ΕΤ Ρυθ/uni03BCίσει/uni03C2 για την αποτελεσ/uni03BCατική 
εφαρ/uni03BCογή των κανόνων τη/uni03C2 Ένωση/uni03C2 περί 
δη/uni03BCόσιων συ/uni03BCβάσεων /uni03BCέσω κατάλληλων 
/uni03BCηχανισ/uni03BCών 
Πηγή: Παράρτημα XI του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013.32 Άρθρο 2, παράγραφος 33, 
άρθρο 19 και παράρτημα XI 
του κανονισμού (ΕΕ) 
αριθ. 1303/2013 του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου, της 17ης 
Δεκεμβρίου 2013, περί 
καθορισμού κοινών διατάξεων 
για το Ευρωπαϊκό Ταμείο 
Περιφερειακής Ανάπτυξης, το 
Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, 
το Ταμείο Συνοχής, το 
Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο 
Αγροτικής Ανάπτυξης και το 
Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας 
και Αλιείας και περί 
καθορισμού γενικών 
διατάξεων για το Ευρωπαϊκό 
Ταμείο Περιφερειακής 
Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό 
Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο 
Συνοχής και το Ευρωπαϊκό 
Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας 
και για την κατάργηση του 
κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 
1083/2006 του Συμβουλίου 
(ΕΕ L 347 της 20.12.2013, 
σ. 320).
33 Άρθρο 19 του κανονισμού (ΕΕ) 
αριθ. 1303/2013.
36 Παρατηρήσεις
62 
Σύμφωνα με την Επιτροπή, με την 
εισαγωγή της εκ των προτέρων αιρεσι ‑
μότητας καθίσταται δυνατή η μείωση 
των σφαλμάτων και η βελτίωση των 
διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβά ‑
σεων, επειδή παρέχεται στα κράτη μέλη 
κίνητρο για να θέσουν σε εφαρμογή ένα 
ισχυρό νομικό και διοικητικό πλαίσιο 
για τις δημόσιες συμβάσεις. Εντούτοις, 
η αποτελεσματικότητα αυτού του εν δυ ‑
νάμει ισχυρού εργαλείου εξαρτάται από 
το εάν τα κράτη μέλη θα εκπληρώσουν 
τις προϋποθέσεις έως το τέλος το 2016 
και, σε διαφορετική περίπτωση, από το 
κατά πόσον η Επιτροπή θα εντοπίσει και 
αξιολογήσει τη μη συμμόρφωση και θα 
αναστείλει αναλόγως τις πληρωμές.
63 
Κάθε φορά που η Επιτροπή καλείται να 
αποφασίσει εάν θα αναστείλει τις πλη ‑
ρωμές προς ένα κράτος μέλος, μπορεί 
να έρχεται αντιμέτωπη με συγκρουό ‑
μενες τάσεις στα κράτη μέλη μεταξύ 
δύο στόχων: αφενός, της βελτίωσης των 
συστημάτων σύναψης δημόσιων συμβά ‑
σεων και, αφετέρου, της προώθησης της 
απορρόφησης κονδυλίων της ΕΕ από τα 
κράτη μέλη34.
64 
Στις αρχές του 2015, 1235 από τα 28 κράτη 
μέλη δεν είχαν ακόμη εκπληρώσει τις 
προϋποθέσεις όσον αφορά τις δημόσιες 
συμβάσεις. Σε αυτά περιλαμβάνονται 
δύο από τα τέσσερα κράτη μέλη στα 
οποία πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις 
στο πλαίσιο του παρόντος ελέγχου (Ιτα ‑
λία και Τσεχική Δημοκρατία), τα οποία 
έχουν καταρτίσει αμφότερα σχέδια 
δράσης.65 
Η εισαγωγή εκ των προτέρων αιρε ‑
σιμότητας σχετικά με τις δημόσιες 
συμβάσεις διευκόλυνε τις προσπάθειες 
της ΓΔ Εσωτερικής Αγοράς, Βιομηχα ‑
νίας, Επιχειρηματικότητας και ΜΜΕ να 
συνεργαστεί με κράτη μέλη στα οποία 
εντοπίζονται ιδιαίτερα προβλήματα 
στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων. 
Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τα κράτη 
μέλη συνειδητοποιούν ότι πρέπει να 
πληρούν την εκ των προτέρων αιρεσι ‑
μότητα και είναι δεκτικά στο να λάβουν 
στήριξη από τη ΓΔ Εσωτερικής Αγοράς, 
Βιομηχανίας, Επιχειρηματικότητας και 
ΜΜΕ. Η τελευταία έχει επιλέξει ορισμένα 
κράτη μέλη —τέσσερα κατά τον χρόνο 
διενέργειας του ελέγχου36— χρησιμο ‑
ποιώντας μια στοχευμένη προσέγγιση 
βάσει κινδύνου, βασιζόμενη σε μια σειρά 
κριτηρίων και λαμβάνοντας υπόψη τους 
ανθρώπινους πόρους της Επιτροπής 
(βλέπε πλαίσιο 10 ). Η Επιτροπή έχει επι ‑
σημάνει ότι, για τα κράτη μέλη που δεν 
έχουν εκπληρώσει την εκ των προτέρων 
αιρεσιμότητα, έως το τέλος του 2016 θα 
δοθεί προτεραιότητα στην αποτελεσμα ‑
τική υλοποίηση των συμφωνηθέντων 
σχεδίων δράσης και όχι στην εφαρμογή 
διορθωτικών μέτρων και ενδεχομένως 
στην κίνηση διαδικασιών επί παραβάσει.
66 
Στη συνέχεια, η ΓΔ Εσωτερικής Αγοράς, 
Βιομηχανίας, Επιχειρηματικότητας και 
ΜΜΕ παρέχει υποστήριξη μέσω μιας 
σειράς μέτρων, όπως η σύσταση ομάδων 
εργασίας με σκοπό την ανάπτυξη μιας 
ολοκληρωμένης στρατηγικής δημόσιων 
συμβάσεων. Ο συντονισμός των μέτρων 
που λαμβάνουν οι διάφορες υπηρεσίες 
της Επιτροπής είναι σημαντικός εάν 
ληφθούν υπόψη οι πιθανές συγκρουό ‑
μενες τάσεις που αναφέρονται ανωτέρω 
(σημείο 63).34 Οι συγκρουόμενες αυτές 
τάσεις έχουν ήδη 
υπογραμμιστεί από το 
Συνέδριο στο παρελθόν. Βλέπε 
ετήσια έκθεση του Συνεδρίου 
του 2011, σημείο 5.23 (ΕΕ C 344 
της 12.11.2012) και την 
πανοραμική επισκόπηση του 
Συνεδρίου με τίτλο 
«Εξασφαλίζοντας την 
αποδοτικότητα των 
κεφαλαίων της ΕΕ: 
πανοραμική επισκόπηση των 
κινδύνων που επαπειλούν τη 
δημοσιονομική διαχείριση του 
προϋπολογισμού της ΕΕ»,  
σ. 54, σημείο 5, στοιχείο α), 
η οποία δημοσιεύθηκε στις 25 
Νοεμβρίου 2014 ( http://eca.
europa.eu ).
35 Βουλγαρία, Τσεχική 
Δημοκρατία, Ελλάδα, Κροατία, 
Ιταλία, Λετονία, Ουγγαρία, 
Μάλτα, Πολωνία, Ρουμανία, 
Σλοβενία και Σλοβακία.
36 Βουλγαρία, Ελλάδα, Ιταλία και 
Ρουμανία.
37 Παρατηρήσεις
Οι νέες οδηγίες για τις 
δημόσιες συμβάσεις πρέπει να 
εφαρμοστούν έως τον Απρίλιο 
του 2016
67 
Η νέα νομοθετική δέσμη δημοσιεύθηκε 
στις 28 Μαρτίου 2014 και αποτελείται 
από τρεις οδηγίες: 2014/24/ΕΕ37 και 
2014/25/ΕΕ38, οι οποίες καταργούν ή τρο ‑
ποποιούν τις προηγούμενες οδηγίες 
και 2014/23/ΕΕ39, η οποία θεσπίζει ένα 
ολοκληρωμένο πλαίσιο κανόνων για τις 
παραχωρήσεις. Καταληκτική ημερομηνία 
για την εφαρμογή των οδηγιών από τα 
κράτη μέλη, πλην ελάχιστων εξαιρέσεων, 
είναι η 18η Απριλίου 2016. Εντούτοις, 
οι οδηγίες προσφέρονται ήδη για την 
ερμηνεία διατάξεων.68 
Οι νέες οδηγίες για τις δημόσιες συμβά ‑
σεις αποσκοπούν στη διασφάλιση της 
αποτελεσματικής λειτουργίας της εσω ‑
τερικής αγοράς, την αύξηση της αποδο ‑
τικότητας των δημόσιων δαπανών, τη 
διευκόλυνση της συμμετοχής μικρών και 
μεσαίων επιχειρήσεων και τη βελτιωμέ ‑
νη στήριξη κοινών, κοινωνικών στόχων 
μέσω των δημόσιων συμβάσεων.Κριτήρια βάσει των οποίων η ΓΔ Εσωτερικής Αγοράς, Βιομηχανίας, 
Επιχειρηματικότητας και ΜΜΕ επιλέγει κράτη μέλη
 ουψηλό ποσοστό σφαλμάτων στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων τα οποία αφορούν τις δαπάνες πόρων της ΕΕ
 ομη εκπλήρωση της εκ των προτέρων αιρεσιμότητας για τις δημόσιες συμβάσεις
 οσυστημικές ανεπάρκειες στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων
 οκαταγγελίες που δέχεται η Επιτροπή σχετικά με ισχυρισμούς για παραβιάσεις του δικαίου της ΕΕ
 οδιαδικασίες επί παραβάσει ή οι προπαρασκευαστικές εργασίες της διαδικασίας επί παραβάσει
 οποσοστό ένδικων διαφορών και
 οπροθυμία των κρατών μελών να συνάψουν εταιρική σχέση με την ΕπιτροπήΠλαίσιο 10
37 Οδηγία 2014/24/ΕΕ του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου, της 26ης 
Φεβρουαρίου 2014, σχετικά με 
τις δημόσιες προμήθειες και 
την κατάργηση της οδηγίας 
2004/18/ΕΚ (ΕΕ L 94 της 
28.3.2014, σ. 65).
38 Οδηγία 2014/25/ΕΕ του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου, της 26ης 
Φεβρουαρίου 2014, σχετικά με 
τις προμήθειες φορέων που 
δραστηριοποιούνται στους 
τομείς του ύδατος, της 
ενέργειας, των μεταφορών και 
των ταχυδρομικών υπηρεσιών 
και την κατάργηση της 
οδηγίας 2004/17/ΕΚ (ΕΕ L 94 
της 28.3.2014, σ. 243).
39 Οδηγία 2014/23/ΕΕ του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου, της 26ης 
Φεβρουαρίου 2014, σχετικά με 
την ανάθεση συμβάσεων 
παραχώρησης (ΕΕ L 94 της 
28.3.2014, σ. 1).
38 Παρατηρήσεις
69 
Η Επιτροπή έχει επισημάνει ότι ιδίως οι 
νέες απαιτήσεις που θέτει στα κράτη 
μέλη περί παρακολούθησης και υπο ‑
βολής σε αυτήν σχετικών εκθέσεων 
αναμένεται να συμβάλλουν στη μείωση 
των σφαλμάτων που προκαλούνται από 
την εσφαλμένη εφαρμογή των κανόνων 
περί δημόσιων συμβάσεων 40. Μέσω της 
κωδικοποίησης της υφιστάμενης νο ‑
μολογίας, οι νέες οδηγίες για τις δημό ‑
σιες συμβάσεις παρέχουν μεγαλύτερη 
ασφάλεια δικαίου και διευκολύνουν την 
πρόσβαση επαγγελματιών. Ως εκ τούτου, 
έχουν τη δυνατότητα να συμβάλουν στην 
αποτροπή της εμφάνισης ορισμένων σφαλμάτων, παραδείγματος χάριν, όσον 
αφορά τη χρήση της πείρας και των προ ‑
σόντων του προσωπικού ως κριτηρίων 
ανάθεσης, καθώς και τον ορισμό της σύ ‑
γκρουσης συμφερόντων. Οι αλλαγές στο 
νομικό πλαίσιο ενδέχεται να οδηγήσουν, 
σε ορισμένες περιπτώσεις, στην εμφάνι ‑
ση νέων ειδών σφαλμάτων. Στο πλαίσιο 
1141 παρατίθεται ανάλυση ενδεικτικών 
αλλαγών που αφορούν τις δημόσιες συμ ‑
βάσεις έργων και υπηρεσιών, καθώς και 
της δυνατότητάς τους να αντιμετωπίσουν 
το πρόβλημα της εμφάνισης σφαλμάτων 
στο πλαίσιο των διαδικασιών σύναψης 
δημόσιων συμβάσεων στον τομέα της 
πολιτικής συνοχής.
Ανάλυση ενδεικτικών αλλαγών που εισάγονται στη νέα οδηγία για τις δημόσιες 
συμβάσεις έργων και υπηρεσιών
Εισαγωγή της νέας διαδικασίας, της σύμπραξης καινοτομίας,  πέραν της υφιστάμενης ανταγωνιστικής διαδικασίας 
με διαπραγμάτευση (βλέπε πλαίσιο 1 ). Η νέα προσέγγιση, η οποία παρέχει μεγαλύτερη ευελιξία στις αναθέτουσες 
αρχές, μπορεί να οδηγήσει στη μείωση των διαδικαστικών σφαλμάτων σε περιπτώσεις που η επιλογή της ανοικτής 
και της κλειστής διαδικασίας δεν ήταν η ενδεδειγμένη. Εντούτοις, ενδέχεται να περιπλακούν ο έλεγχος και η εφαρ ‑
μογή των αρχών της διαφάνειας, της απαγόρευσης των διακρίσεων και της ίσης μεταχείρισης.
Δυνατότητα χρήσης κοινωνικών και περιβαλλοντικών πτυχών ως κριτηρίων ανάθεσης.  Οι αρχές των κρατών μελών 
στα οποία πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις στο πλαίσιο του παρόντος ελέγχου εξέφρασαν ανησυχίες σχετικά με τον 
κίνδυνο η νέα νομοθεσία να εισαγάγει νέα στοιχεία πολυπλοκότητας, στο μέτρο που παρέχει τη δυνατότητα συμπε ‑
ρίληψης κριτηρίων ανάθεσης και όρων εκτέλεσης της σύμβασης που συνδέονται με κοινωνικά και περιβαλλοντικά 
ζητήματα. Κατά την κίνηση διαδικασίας σύναψης δημοσίων συμβάσεων που βασίζεται στις πτυχές αυτές οι αναθέτου ‑
σες αρχές ενδέχεται να αντιμετωπίσουν προκλήσεις όσον αφορά τη διασφάλιση μιας διαφανούς και χωρίς διακρίσεις 
διαδικασίας. Ενδέχεται να χρειαστεί χρόνος προκειμένου να αποκτηθεί η εμπειρία για τον καθορισμό νόμιμων και 
κατάλληλων κριτηρίων ανάθεσης και όρων εκτέλεσης της σύμβασης εντός των συστημάτων των κρατών μελών.
Νέος νομικός μηχανισμός που αφορά την τροποποίηση των συμβάσεων.  Εισάγεται περισσότερη ευελιξία η οποία, σε 
συγκεκριμένες περιστάσεις, καθιστά δυνατή την τροποποίηση των συμβάσεων χωρίς εκ νέου κίνηση διαγωνιστικής δια ‑
δικασίας σύναψης συμβάσεων. Επομένως, είναι πιθανό να ελαττωθεί η συχνότητα εμφάνισης σφαλμάτων που σχετίζονται 
με τις τροποποιήσεις συμβάσεων. Εντούτοις, οι αλλαγές αυτές δεν πρόκειται να αντιμετωπίσουν τα σφάλματα που οφείλο ‑
νται στην ελλιπή προετοιμασία του έργου, στην οποία και οφείλεται εξάλλου η ανάγκη μεταγενέστερων τροποποιήσεων.
Ακριβής ορισμός της μέγιστης αξίας των αντίστοιχων έργων.  Δηλώνοντας ότι ο ελάχιστος ετήσιος κύκλος εργασι ‑
ών δεν μπορεί να υπερβαίνει το διπλάσιο της εκτιμώμενης αξίας της σύμβασης, με την εξαίρεση δεόντως αιτιολογη ‑
μένων περιπτώσεων, οι αναθέτουσες αρχές μπορεί να υποπέσουν σε λιγότερα σφάλματα που αφορούν τον καθορι ‑
σμό παράνομων κριτηρίων επιλογής.
Θέσπιση νέου καθεστώτος για ορισμένες υπηρεσίες, όπως οι υγειονομικές, εκπαιδευτικές και κοινωνικές 
υπηρεσίες,  σε περιπτώσεις που η αξία της σύμβασης υπερβαίνει τα 750 000 ευρώ. Τα κράτη μέλη θα μπορούν να 
καθορίζουν ελεύθερα τους εθνικούς κανόνες που θα διέπουν το συγκεκριμένο καθεστώς, υπό την προϋπόθεση 
ότι συμμορφώνονται με τις γενικές αρχές των συνθηκών της ΕΕ και τις διατάξεις της οδηγίας, ιδίως όσον αφορά 
τη διαφάνεια. Αναλόγως των κανόνων που θα ορίσουν τα κράτη μέλη και της πολυπλοκότητάς τους, ενδέχεται να 
αυξηθούν τα σφάλματα σε περιπτώσεις που αντικείμενο της σύμβασης είναι υπηρεσίες κατάρτισης και εκπαίδευσης 
που συγχρηματοδοτούνται από το ΕΚΤ.Πλαίσιο 1140 Δελτίο τύπου Ευρωπαϊκής 
Επιτροπής ( http://europa.eu/
rapid/
press‑release_MEMO ‑14‑
20_fr.htm?locale=fr ).
41 Γνώμη αριθ. 4/2011 του 
Συνεδρίου.
39 Παρατηρήσεις
70 
Ποσοστό μόλις 40 % των ελεγκτικών 
αρχών υποστήριξε ότι οι νέες οδηγίες 
μπορούν να συμβάλουν στη μείωση 
των σφαλμάτων, συγκεκριμένα δε όσον 
αφορά την επιλογή μιας διαδικασίας σύ ‑
ναψης δημόσιων συμβάσεων, τη δημοσί ‑
ευση της προκήρυξης του διαγωνισμού, 
τον καθορισμό των κριτηρίων επιλογής 
ή την αξιολόγηση των προσφορών (βλέ ‑
πε ανάλυση σφαλμάτων στο σημείο 22).
71 
Η ΓΔ Εσωτερικής Αγοράς, Βιομηχανίας, 
Επιχειρηματικότητας και ΜΜΕ έχει ήδη 
παράσχει συμβουλές για τον τρόπο με ‑
ταφοράς των νέων οδηγιών στην εθνική 
νομοθεσία, κυρίως μέσω της συμμετοχής 
της σε συναντήσεις, καθώς και μέσω της 
διοργάνωσης ειδικών θεματικών συνα ‑
ντήσεων για εθνικούς εμπειρογνώμονες.
72 
Σε γενικές γραμμές, το κατά πόσον τα 
νέα αυτά στοιχεία που περιλαμβάνονται 
στη νέα νομοθετική δέσμη θα μειώσουν 
την εμφάνιση παρατυπιών θα εξαρτηθεί 
από τον τρόπο με τον οποίο θα εφαρμο ‑
στούν στα κράτη μέλη.
Νέες υποχρεώσεις υποβολής 
εκθέσεων
73 
Οι νέες οδηγίες εισάγουν νέες απαιτήσεις 
παρακολούθησης και υποβολής εκθέσε ‑
ων. Στις νέες υποχρεώσεις περιλαμβάνο ‑
νται οι εξής42:α) Κάθε κράτος μέλος οφείλει να υπο ‑
βάλλει στην Επιτροπή, για πρώτη 
φορά τον Απρίλιο του 2017 και στη 
συνέχεια κάθε τριετία43, έκθεση 
παρακολούθησης στην οποία να 
περιλαμβάνονται:
i)  πληροφορίες σχετικά με τις 
συχνότερες αιτίες πλημμελούς 
εφαρμογής ή έλλειψης ασφάλει ‑
ας δικαίου, και
ii)  πληροφορίες για την πρόληψη, 
τον εντοπισμό και τη δέουσα 
αναφορά περιπτώσεων απάτης, 
διαφθοράς, σύγκρουσης συμ ‑
φερόντων και άλλων ανάλογων 
σοβαρών παρατυπιών στον το ‑
μέα των δημόσιων συμβάσεων.
β) Βάσει των εκθέσεων που της διαβι ‑
βάζονται, η Επιτροπή δημοσιεύει σε 
τακτική βάση έκθεση σχετικά με την 
εφαρμογή και τις βέλτιστες πρα ‑
κτικές των εθνικών πολιτικών στον 
τομέα των δημόσιων συμβάσεων 
στην εσωτερική αγορά.
74 
Υπό την προϋπόθεση της ορθής εφαρμο ‑
γής τους, οι νέες αυτές υποχρεώσεις υπο ‑
βολής εκθέσεων και παρακολούθησης 
των κρατών μελών θα μπορούσαν να 
εξασφαλίσουν τη διαβίβαση κατά πολύ 
βελτιωμένων στοιχείων στην Επιτροπή, 
σχετικών με τον τρόπο με τον οποίο 
εφαρμόζονται στην πράξη οι κανόνες 
της ΕΕ για τις δημόσιες συμβάσεις.42 Άρθρα 83 έως 85 της οδηγίας 
2014/24/ΕΕ.
43 Η πρώτη από τις εν λόγω 
εκθέσεις πρέπει να υποβληθεί 
τον Απρίλιο του 2017.
40 Παρατηρήσεις
Τα κράτη μέλη εστιάζουν 
περισσότερο στη διενέργεια 
πρωτοβάθμιων ελέγχων και, 
μόλις πρόσφατα, ξεκίνησαν 
να λαμβάνουν προληπτικά 
μέτρα
Διορθωτικά μέτρα που έλαβαν 
τα κράτη μέλη ή/και η Επιτροπή
75 
Τα σφάλματα στις δημόσιες συμβάσεις 
σε επίπεδο δικαιούχου είναι δυνατό και 
πρέπει να εντοπίζονται και να διορθώνο ‑
νται από τις αρχές του κράτους μέλους, 
πριν από την υποβολή των αιτήσεων 
πληρωμής στην Επιτροπή. Πρόκειται για 
τους επονομαζόμενους «πρωτοβάθμιους 
ελέγχους» και περιλαμβάνουν:
α) επαληθεύσεις που διενεργούν οι 
διαχειριστικές αρχές του κράτους 
μέλους στις αιτήσεις πληρωμής των 
δικαιούχων, και
β) ελέγχους που διενεργούνται από τις 
αρχές πιστοποίησης του κράτους 
μέλους, μεταξύ άλλων, επί των στοι ‑
χείων που υποβάλλουν οι διαχειρι ‑
στικές αρχές.
76 
Όπως έχουν ήδη επισημάνει το Συνέ ‑
δριο44 και η Επιτροπή στους ελέγχους 
που διενήργησαν, οι πρωτοβάθμιοι έλεγ ‑
χοι των κρατών μελών εξακολουθούν να 
είναι ανεπαρκώς αποτελεσματικοί. Αυτό 
έχει ως αποτέλεσμα να υποβάλλονται 
στην Επιτροπή, για απόδοση από τον 
προϋπολογισμό της ΕΕ, δαπάνες για έργα 
που εμφανίζουν σφάλματα στο πλαίσιο 
των διαδικασιών σύναψης δημόσιων 
συμβάσεων.77 
Στις περιπτώσεις που η Επιτροπή εντο ‑
πίζει σφάλματα στο πλαίσιο των διαδι ‑
κασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων 
αφότου της έχει υποβληθεί η αίτηση 
πληρωμής, μπορεί:
α) να επιβάλει δημοσιονομικές διορθώ ‑
σεις σε σχέση με τα οικεία μεμονω ‑
μένα έργα ή
β) εάν η Επιτροπή κρίνει ανέφικτο τον 
έλεγχο όλων των σχετικών συμβά ‑
σεων, να επιβάλει κατ’ αποκοπή δι ‑
όρθωση στο επίπεδο του ΕΠ (ή ενός 
ή περισσότερων από τους άξονες 
προτεραιότητας του).
78 
Προκειμένου να εξασφαλιστεί μια 
συνεκτική προσέγγιση όσον αφορά την 
επιβολή των εν λόγω δημοσιονομικών 
διορθώσεων, η Επιτροπή έχει καταρτίσει 
κατευθυντήριες οδηγίες που καθορίζουν 
το ποσό των δημοσιονομικών διορ ‑
θώσεων που πρέπει να επιβάλλεται σε 
περιπτώσεις μη συμμόρφωσης με τους 
κανόνες περί δημόσιων συμβάσεων45. 
Από το 2013, οι οδηγίες αυτές έχουν 
κωδικοποιηθεί ως απόφαση της Επιτρο ‑
πής και είναι, ως εκ τούτου, δεσμευτικές 
για όλες τις υπηρεσίες της Επιτροπής 
που είναι αρμόδιες για την επιμερισμένη 
διαχείριση.
79 
Όταν η Επιτροπή κρίνει ότι τα συστήμα ‑
τα διαχείρισης και ελέγχου των κρατών 
μελών εμφανίζουν αδυναμίες, διακόπτει 
τις προθεσμίες πληρωμών, έχοντας ως 
σκοπό να διασφαλίσει ότι τα κράτη μέλη 
λαμβάνουν τα απαιτούμενα διορθωτικά 
μέτρα για τη βελτίωσή τους. Κατά το διά ‑
στημα ισχύος των εν λόγω διακοπών, δεν 
πραγματοποιείται καμία πληρωμή από 
τον προϋπολογισμό της ΕΕ προς το ΕΠ. 
Τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου 
των δημόσιων συμβάσεων είναι δυνατό 
να εμπίπτουν στην εν λόγω κατηγορία 
(βλέπε παραδείγματα στο πλαίσιο 12  και 
το πλαίσιο 13 ).44 Ετήσιες εκθέσεις του 
Συνεδρίου σχετικά με την 
εκτέλεση του 
προϋπολογισμού για τα 
οικονομικά έτη 2012 και 2013.
45 COCOF 07/0037/03 
Κατευθυντήριες γραμμές 
αναφορικά με τον καθορισμό 
των δημοσιονομικών 
διορθώσεων που θα πρέπει να 
εφαρμόζονται στις δαπάνες 
που συγχρηματοδοτούνται 
από τα διαρθρωτικά ταμεία 
ή το Ταμείο Συνοχής λόγω μη 
συμμόρφωσης στους κανόνες 
που αφορούν τις δημόσιες 
συμβάσεις της 29.11.2007. 
Commission Decision C(2013) 
9527 final of 19.12.2013 on the 
setting out and approval of 
the guidelines for determining 
financial corrections to be 
made by the Commission to 
expenditure financed by the 
Union under shared 
management, for 
non‑compliance with the rules 
on public procurement 
(Απόφαση της Επιτροπής 
C(2013) 9527 τελικό της 
19.12.2013 για την κατάρτιση 
και την έγκριση των 
κατευθυντήριων γραμμών για 
τον καθορισμό των 
δημοσιονομικών διορθώσεων 
που πρέπει να διενεργεί 
η Επιτροπή στις δαπάνες που 
χρηματοδοτούνται από την 
Ένωση στο πλαίσιο της 
επιμερισμένης διαχείρισης, 
λόγω μη συμμόρφωσης με 
τους κανόνες περί δημόσιων 
συμβάσεων).
41 Παρατηρήσεις
80 
Ενδέχεται οι δημοσιονομικές διορθώσεις 
να έχουν περιορισμένο αποτρεπτικό 
χαρακτήρα για την περίοδο μέχρι και 
το κλείσιμο των προγραμμάτων της 
περιόδου προγραμματισμού 2007 ‑2013, 
το 2017, εκτός εάν επιβάλλονται δυνάμει 
απόφασης της Επιτροπής. Αυτό οφείλε ‑
ται στο γεγονός ότι, σύμφωνα με τους 
κανονισμούς, τα κράτη μέλη δικαιούνται 
να αντικαταστήσουν δαπάνες για τις 
οποίες έχουν επιβληθεί διορθώσεις με 
άλλες επιλέξιμες δαπάνες. Κατ’ αυτό 
τον τρόπο, ελάχιστες ήταν οι περιπτώ ‑
σεις στις οποίες μειώθηκαν πράγματι οι 
συνολικοί πόροι που έλαβαν τα κράτη 
μέλη. Για την περίοδο προγραμματισμού 
2014 ‑2020, οι κανόνες έχουν αλλάξει: τα 
κράτη μέλη απειλούνται με απώλεια της 
χρηματοδότησης σε περίπτωση κατά 
την οποία διαπιστωθεί εκ των υστέρων 
σφάλμα46 σε δαπάνες που έχουν δηλωθεί 
ως νόμιμες και κανονικές από τη διαχει ‑
ριστική αρχή, την αρχή πιστοποίησης και 
την ελεγκτική αρχή.Μόλις πρόσφατα ξεκίνησαν 
τα κράτη μέλη να λαμβάνουν 
προληπτικά μέτρα
81 
Στα τέσσερα κράτη μέλη στα οποία 
πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις στο 
πλαίσιο του ελέγχου, τα περισσότερα 
προληπτικά μέτρα ξεκίνησαν να υλο ‑
ποιούνται το νωρίτερο περί τα τέλη της 
περιόδου προγραμματισμού 2007 ‑2013, 
κυρίως το 2013 και το 2014.Παράδειγμα διακοπής πληρωμών
Στο πλαίσιο ελέγχου που διενεργήθηκε από την ελεγκτική αρχή στην Ισπανία  το 2011 διαπιστώθηκε ότι ο τρόπος 
διεξαγωγής των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων από τον φορέα διαχείρισης αερολιμένων και ελικοδρομίων δεν 
συμμορφωνόταν με τους κανόνες περί δημόσιων συμβάσεων. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή διέκοψε τις πληρωμές σχε ‑
τικά με τα έργα που υλοποιούσε ο εν λόγω φορέας. Το 2014 η ελεγκτική αρχή στην Ισπανία, κατόπιν ελέγχου που δι ‑
ενεργήθηκε επί της αποτελεσματικής υλοποίησης των βελτιωμένων διαδικασιών, επιβεβαίωσε τη βελτίωση και την 
αποτελεσματική χρήση των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων που ακολουθούσε ο φορέας και η Επιτρο ‑
πή έπαυσε τη διακοπή. Επιβλήθηκε μια κατ’ αποκοπή διόρθωση στο σύνολο των δαπανών που πραγματοποιήθηκαν 
από τον εν λόγω φορέα για τις οποίες κρίθηκε ότι είχαν επηρεαστεί σε βάθος χρόνου από τα προβλήματα.
Παράδειγμα σχεδίου δράσης
Στην Τσεχική Δημοκρατία  καταρτίστηκε σχέδιο δράσης, κατόπιν απαίτησης της Επιτροπής, λόγω των σοβαρών 
ανεπαρκειών στα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου, και πραγματοποιήθηκαν βελτιώσεις. Παραδείγματος χάριν, 
τα συστήματα επικαιροποιήθηκαν, με αποτέλεσμα να μην υποβάλλονται αυτομάτως στην Επιτροπή για πληρωμή 
όσες δαπάνες προσδιορίζονται από την ελεγκτική αρχή ή την Επιτροπή ή το Συνέδριο ως παράτυπες λόγω σφαλμά ‑
των που εντοπίζονται στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων.Πλαίσιο 12 Πλαίσιο 13
46 Βλέπε άρθρο 143 κανονισμού 
(ΕΕ) αριθ. 1303/2013.
42 Παρατηρήσεις
82 
Σε τρία από τα κράτη μέλη —Ηνωμένο 
Βασίλειο, Ιταλία και Τσεχική Δημο ‑
κρατία— δημιουργήθηκαν πρόσφατα 
διυπηρεσιακές ομάδες εργασίας με 
αντικείμενο τις διαδικασίες σύναψης 
δημόσιων συμβάσεων στην πολιτική 
συνοχής. Οι εν λόγω ομάδες εργασίας, 
στις οποίες συμμετέχουν από κοινού 
διαχειριστικές αρχές, ελεγκτικές αρχές, φορείς υλοποίησης, νομικές υπηρεσίες 
ή άλλες υπηρεσίες που ασχολούνται με 
τις δημόσιες συμβάσεις, προσφέρονται 
για την ανταλλαγή εμπειριών, την επίτευ ‑
ξη μιας συνεκτικής αντιμετώπισης της 
διαδικασίας σύναψης δημόσιων συμβά ‑
σεων και τον προσδιορισμό κατάλληλων 
δράσεων. Στο πλαίσιο 14  περιγράφεται 
λεπτομερώς ένα δίκτυο που συγκροτή ‑
θηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Παράδειγμα διυπηρεσιακής ομάδας εργασίας που ασχολείται με τις δημόσιες 
συμβάσεις σε ένα κράτος μέλος
Στο Ηνωμένο Βασίλειο , το 2013, η διαχειριστική αρχή του ΕΤΠΑ για την Αγγλία συγκρότησε εσωτερικό δίκτυο που 
εξετάζει εντοπισθείσες παρατυπίες στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων και επιλαμβάνεται ερωτημάτων σχετικών 
με τις δημόσιες συμβάσεις. Στο δίκτυο συμμετέχουν δικηγόροι της διαχειριστικής αρχής, υπάλληλοι αρμόδιοι για 
την υλοποίηση του προγράμματος, ένας ενδιάμεσος φορέας και, ενεργώντας υπό συμβουλευτική ιδιότητα, η ελε ‑
γκτική αρχή.
Το δίκτυο διενεργεί:
 οεπανεξετάσεις και επανεκδόσεις των εθνικών απαιτήσεων δημόσιων συμβάσεων και των σχετικών κατευθυντή ‑
ριων οδηγιών·
 οτακτικές βιντεοδιασκέψεις με θέμα περιπτωσιολογικές μελέτες, κατευθυντήριες οδηγίες κ.λπ.
 οεπισκοπήσεις συστημάτων και ελέγχους έργων, καθώς και άλλους επιμέρους ελέγχους που σχετίζονται με τις 
δημόσιες συμβάσεις.Πλαίσιο 14
Τα εργαλεία ΤΠ μπορούν 
να συμβάλλουν στην 
αντιμετώπιση προβλημάτων 
στον τομέα των δημόσιων 
συμβάσεων μόνον εάν 
εφαρμόζονται πλήρως
83 
Οι δυνατότητες προσαρμογής της τεχνο ‑
λογίας πληροφοριών μπορεί να βοη ‑
θήσει την πρόληψη και τον εντοπισμό 
σφαλμάτων στον τομέα των δημόσιων 
συμβάσεων. Τόσο η Επιτροπή όσο και 
τα κράτη μέλη αναπτύσσουν λύσεις ΤΠ, 
όπως:α) ηλεκτρονικές διαδικασίες δημόσιων 
συμβάσεων·
β) συλλογή δεδομένων και δημιουργία 
βάσεων δεδομένων για τη διευκό ‑
λυνση της ανάλυσης των σφαλμά ‑
των, και
γ) εργαλεία εξόρυξης δεδομένων για 
τον εντοπισμό δόλιων πρακτικών και 
παρατυπιών.
43 Παρατηρήσεις
Ηλεκτρονική διαδικασία 
δημόσιων συμβάσεων 
(e-procurement)
84 
Εν προκειμένω, ο όρος «ηλεκτρονική 
διαδικασία δημόσιων συμβάσεων» 
αναφέρεται στη χρήση ηλεκτρονικών 
επικοινωνιών και ηλεκτρονικής επεξερ ‑
γασίας συναλλαγών από τους δημόσιους 
οργανισμούς κατά την απόκτηση αγα ‑
θών, υπηρεσιών και δημόσιων έργων47. 
Πρόκειται ουσιαστικά για την εισαγωγή 
ηλεκτρονικών διαδικασιών με σκοπό την 
υποστήριξη των διαφορετικών σταδίων 
μιας διαδικασίας σύναψης συμβάσε ‑
ων – δημοσίευση της προκήρυξης του 
διαγωνισμού, διάθεση των εγγράφων 
του διαγωνισμού, υποβολή των προσφο ‑
ρών, αξιολόγηση, ανάθεση48, παραγγε ‑
λία, τιμολόγηση και πληρωμή49. Το 2014 
η Επιτροπή εκτίμησε ότι, κατά μέσο 
όρο, περίπου το 10 % των διαδικασιών 
σύναψης δημόσιων συμβάσεων της ΕΕ 
διεξάγεται ηλεκτρονικά50.
85 
Οι ηλεκτρονικές διαδικασίες δημόσιων 
συμβάσεων έχουν τη δυνατότητα
α) να ενδυναμώνουν τον ανταγωνισμό 
και τη βέλτιστη σχέση κόστους/οφέ ‑
λους, διευρύνοντας την πρόσβαση 
σε διαγωνισμούς εντός της ενιαίας 
αγοράς και των ΜΜΕ, μεταξύ άλλων·β) να καθιστούν αποδοτικότερη τη 
διαχείριση των διαδικασιών σύνα ‑
ψης δημόσιων συμβάσεων μέσω 
της διεύρυνσης της πρόσβασης σε 
διαγωνισμούς και μέσω της αυτο ‑
ματοποίησης βασικών διαδικασιών, 
το οποίο θα μπορούσε να οδηγήσει 
σε εξοικονόμηση κόστους τόσο για 
τους προσφέροντες όσο και για τις 
αναθέτουσες αρχές· και
γ) να συμβάλλουν στον εντοπισμό και 
την πρόληψη παρατυπιών, περιπτώ ‑
σεων δωροδοκίας και απάτης51.
86 
Στο πλαίσιο 15  περιλαμβάνονται πλη ‑
ροφορίες σχετικά με την εφαρμογή των 
ηλεκτρονικών διαδικασιών δημόσιων 
συμβάσεων στα κράτη μέλη στα οποία 
πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις στο 
πλαίσιο του ελέγχου.
87 
Η Επιτροπή, έχοντας στηρίξει αρκετά 
πιλοτικά έργα σχετικά με ηλεκτρονι ‑
κές διαδικασίες δημόσιων συμβάσεων, 
περιέλαβε στο σχέδιο δράσης της για 
το 2013, δράση για την ενίσχυση της 
χρήσης των ηλεκτρονικών διαδικασιών 
δημόσιων συμβάσεων (βλέπε πίνακα 2 ). 
Ωστόσο, κατά τον χρόνο διενέργειας του 
ελέγχου, το σύστημα παρακολούθησης 
δεν είχε ακόμη αρχίσει να υλοποιείται.
Παραδείγματα εφαρμογής ηλεκτρονικών διαδικασιών δημόσιων συμβάσεων
 οστην Ιταλία  το σύστημα περιλαμβάνει ψηφιακό κατάλογο με προϊόντα που καταχωρίζουν οι εγγεγραμμένες 
εταιρείες·
 οστην Τσεχική Δημοκρατία  αναπτύσσεται επί του παρόντος μια βάση δεδομένων μοναδιαίου κόστους την οποία 
οι προσφέροντες μπορούν να χρησιμοποιούν ως σημείο αναφοράς με σκοπό την προαγωγή της διαφάνειας και 
της δίκαιης τιμολόγησης, και
 οστην Ισπανία  οι προσφορές μπορούν να υποβάλλονται ηλεκτρονικά σε ορισμένες περιπτώσεις.Πλαίσιο 1547 COM(2010) 571 τελικό της 18ης 
Οκτωβρίου 2010 με τίτλο 
«Πράσινη βίβλος για την 
επέκταση της χρήσης των 
ηλεκτρονικών δημοσίων 
συμβάσεων στην ΕΕ».
48 Για τους σκοπούς των νέων 
οδηγιών για τις δημόσιες 
συμβάσεις «μετά την ανάθεση 
της σύμβασης δεν θα πρέπει να 
υφίσταται η υποχρέωση να 
χρησιμοποιούνται ηλεκτρονικά 
μέσα επικοινωνιών για κανένα 
στοιχείο της διαδικασίας 
δημοσίων προμηθειών ούτε και 
για την εσωτερική επικοινωνία 
εντός της αναθέτουσας αρχής».
49 Οι οδηγίες 2014/24/ΕΕ και 
2014/25/ΕΕ απαιτούν από τα 
κράτη μέλη να διασφαλίζουν ότι 
όλες οι επικοινωνίες και 
η ανταλλαγή πληροφοριών που 
καλύπτονται από τις οδηγίες 
πραγματοποιούνται με τη χρήση 
ηλεκτρονικών μέσων επικοινωνί ‑
ας. Αυτό περιλαμβάνει τη 
δημοσίευση των προκηρύξεων, 
τη διαθεσιμότητα των εγγράφων 
της διαδικασίας σύναψης 
δημόσιων συμβάσεων και την 
ηλεκτρονική υποβολή. Οι 
απαιτήσεις αυτές θα τεθούν σε 
ισχύ μεταξύ 2016 και 2018.
50 SWD(2014) 262 τελικό της 1ης 
Αυγούστου 2014 με τίτλο 
«Annual Public Procurement 
Implementation Review 2013» 
(Ετήσια επισκόπηση της 
εκτέλεσης των δημόσιων 
συμβάσεων για το 2013).
51 Βλέπε π.χ. μελέτη με τίτλο 
«Identifying and reducing 
corruption in public procurement 
in the EU» (Εντοπισμός και 
μείωση της δωροδοκίας στο 
πλαίσιο των διαδικασιών 
σύναψης δημόσιων συμβάσεων 
στην ΕΕ), η οποία εκπονήθηκε για 
λογαριασμό της Ευρωπαϊκής 
Επιτροπής (OLAF) από τις PwC 
και Ecorys, υπό την αιγίδα του 
πανεπιστημίου της Ουτρέχτης, 
30 Ιουνίου 2013  
44 Παρατηρήσεις
88 
Κατά τη διάρκεια του ελέγχου πραγματο ‑
ποιήθηκε επίσης επίσκεψη στην Κύπρο 
προκειμένου να εξεταστεί το ηλεκτρονι ‑
κό σύστημα δημόσιων συμβάσεων που 
εφαρμόζεται εκεί (βλέπε πλαίσιο 16 ).
Ηλεκτρονική διαδικασία δημόσιων συμβάσεων στην Κύπρο
Το ηλεκτρονικό σύστημα σύναψης συμβάσεων της Κύπρου  άρχισε να λειτουργεί το 2010 και αποτελεί ένα διαδικτυ ‑
ακό εργαλείο που χρησιμοποιείται ολοένα και περισσότερο στη δημόσια διοίκηση. Έως το τέλος του 2014, 501 από 
τις περίπου 700 αναθέτουσες αρχές είχαν εγγραφεί ως χρήστες του ηλεκτρονικού συστήματος σύναψης συμβά ‑
σεων. Η χρήση ορισμένων λειτουργιών παραμένει προαιρετική για αναθέτουσες αρχές και οικονομικούς φορείς. 
Η πλειονότητα των αναθετουσών αρχών χρησιμοποιεί το σύστημα για τη δημοσίευση προσκλήσεων διαγωνισμών. 
Από αυτούς που είχαν εγγραφεί έως το τέλος του 2014, το 21 % είναι αλλοδαπές εταιρείες. Το 2014 δημιουργήθηκε 
δίγλωσσο γραφείο υποστήριξης για όλους τους χρήστες του συστήματος. Στη στρατηγική των κυπριακών αρχών για 
την ηλεκτρονική διαδικασία δημόσιων συμβάσεων προβλέπεται η πλήρης εφαρμογή της έως τις 30 Ιουνίου 2016, 
ενώ από τον Μάρτιο του 2015 παρέχεται κατάρτιση.Πλαίσιο 16
Η ΤΠ άρχισε να χρησιμοποιείται 
μόλις πρόσφατα για τη 
δημιουργία βάσεων δεδομένων 
για σφάλματα που ανακύπτουν 
στον τομέα των δημόσιων 
συμβάσεων
89 
Όπως περιγράφεται ανωτέρω, για την 
πλήρη κατανόηση των τάσεων στα 
προβλήματα που παρουσιάζονται στο 
πλαίσιο των διαδικασιών σύναψης 
δημόσιων συμβάσεων είναι απαραίτητο 
να διατίθενται συγκεντρωτικά στοιχεία 
σε μορφή που να επιτρέπει την ανάλυσή 
τους. Τα κράτη μέλη ξεκίνησαν πολύ 
πρόσφατα να χρησιμοποιούν υφιστά ‑
μενες ή νέες βάσεις δεδομένων για την 
ανάλυση σφαλμάτων στον τομέα των 
δημόσιων συμβάσεων (βλέπε σημείο 41) 
και η Επιτροπή δεν έχει αναπτύξει ακόμη 
βάση δεδομένων με παρατυπίες, στην 
οποία να περιλαμβάνονται και εκείνες 
που απορρέουν από τις διαδικασίες σύ ‑
ναψης δημόσιων συμβάσεων.Εργαλεία εξόρυξης δεδομένων 
—το παράδειγμα του εργαλείου 
προειδοποίησης για απάτη 
Arachne
90 
Το 2009, η Επιτροπή ξεκίνησε να ανα ‑
πτύσσει ένα εργαλείο προειδοποίησης 
για απάτη με βάση την ΤΠ, το οποίο απο ‑
καλεί ARACHNE. Ξεκίνησε να λειτουρ ‑
γεί το 2013 και ανήκει στην Επιτροπή, 
η οποία και το συντηρεί.
91 
Έχει σχεδιαστεί για να διατηρεί βασικά 
στοιχεία σχετικά με έργα που χρηματο ‑
δοτούνται στο πλαίσιο του ΕΤΠΑ, του ΤΣ 
και του ΕΚΤ, παραδείγματος χάριν σχε ‑
τικά με εταιρείες και έργα, με σκοπό να 
αναλύονται οι σχέσεις και οι συνδέσεις 
μεταξύ διαφορετικών οικονομικών φο ‑
ρέων που συμμετέχουν σε τέτοια έργα. 
Το συγκεκριμένο διαδικτυακό εργαλείο 
παρέχει επίσης συνδέσμους με άλλες 
εξωτερικές δημόσιες βάσεις δεδομένων. 
Στους χρήστες του εργαλείου παρέχο ‑
νται δείκτες πιθανών κινδύνων απάτης 
όσον αφορά συγκεκριμένες επιχειρήσεις.(http://ec.europa.eu/anti_fraud/
documents/anti‑fraud‑policy/
research‑and‑studies/
identifying_reducing_
corruption_in_public_
procurement_en.pdf ).
45 Παρατηρήσεις
92 
Η Επιτροπή καλεί τις διαχειριστικές και 
ελεγκτικές αρχές και των 28 κρατών 
μελών να καταχωρίσουν τα στοιχεία τους 
και να χρησιμοποιούν το εργαλείο χωρίς 
χρέωση.
93 
Τον Φεβρουάριο του 2015, 17 από τα 28 
κράτη μέλη είτε χρησιμοποιούσαν ήδη 
το εργαλείο είτε είχαν εκφράσει την πρό ‑
θεσή τους να το κάνουν (βλέπε επίσης 
γράφημα 10 ).94 
Εντούτοις, ένα τέτοιο σύστημα μπορεί 
να λειτουργήσει σωστά μόνον εάν ένας 
αρκετά μεγάλος αριθμός αρχών κρατών 
μελών καταχωρίσει ποιοτικά, συγκε ‑
ντρωτικά στοιχεία. Μέχρι το τέλος του 
2014, 14 κράτη μέλη είχαν παράσχει 
τέτοια στοιχεία για τουλάχιστον ένα ΕΠ. 
Προκειμένου να αποτελέσει το εργαλείο 
αυτό αποτελεσματικό σύστημα προειδο ‑
ποίησης για περιπτώσεις απάτης σε όλη 
την ΕΕ, πρέπει και τα άλλα κράτη μέλη να 
παράσχουν τα στοιχεία τους.Γράφημα 10Arachne: κατάσταση εφαρμογής στα κράτη μέλη, Φεβρουάριος 2015
Περιφερειακή πολιτική και 
πολιτική απασχόλησης1 δεν χρησιμοποιεί το Arachne (DE)4 δημιουργούν/ολοκληρώνουν τον 
φάκελό τους (ES, FR, CY, MT)*3 θα αποκτήσουν σύντομα το Arachne (DK, HU, SK)
  σε 6 δεν έχουν πραγματοποιηθεί ακόμη επισκέψεις (EE, IE, LT, LU, FI, UK) 4 βρίσκονται στο στάδιο των συζητήσεων (NL, AT, SI, SE)   * τουλάχιστον 1 πρόγραμμα (BE, BG, CZ, GR, IT, LV, HR, PL, PT, RO)*10 χρησιμοποιούν το Arachne  Επί του παρόντος 17 κράτη μέλη 
συμμετέχουν στο Arachne: ARACHNE – Κατάσταση στα κράτη μέλη 
Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
46
 Συμπεράσματα 
και συστάσεις
95 
Η πολιτική της ΕΕ για τις δημόσιες 
συμβάσεις αποτελεί βασικό μέσο για τη 
δημιουργία της ενιαίας αγοράς και την 
επίτευξη μιας έξυπνης, βιώσιμης και 
χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης, σύμ ‑
φωνα με τη στρατηγική «Ευρώπη 2020», 
διασφαλίζοντας παράλληλα την πλέον 
αποδοτική χρήση των δημόσιων πόρων.
96 
Κατά την περίοδο 2009 ‑2013, τα σφάλ ‑
ματα που σχετίζονταν με τις διαδικασίες 
σύναψης δημόσιων συμβάσεων συνέβα ‑
λαν σημαντικά στο συνολικό εκτιμώμενο 
ποσοστό σφάλματος που υπολόγισε το 
Συνέδριο στον συγκεκριμένο τομέα πο ‑
λιτικής, ιδίως δε στα ποσοστά σφάλμα ‑
τος για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερει ‑
ακής Ανάπτυξης και το Ταμείο Συνοχής. 
Απόρροια της εμφάνισης σοβαρών 
σφαλμάτων ήταν η έλλειψη ή η παντελής 
απουσία δίκαιου ανταγωνισμού ή/και 
η ανάθεση συμβάσεων σε προσφέρο ‑
ντες που δεν είχαν υποβάλει την πλέον 
συμφέρουσα προσφορά.
97 
Υπάρχουν διάφορες αιτίες σφαλμάτων. 
Ένα πρόβλημα είναι η πολυπλοκότητα 
του νομικού και διοικητικού πλαισίου, 
περιλαμβανομένου του μεγάλου όγκου 
της νομοθεσίας ή/και των κατευθυντή ‑
ριων οδηγιών, καθώς και η δυσχερής 
εφαρμογή τους στην πράξη. Σφάλματα 
προκύπτουν επίσης από την έλλειψη 
διοικητικής ικανότητας, η οποία αφορά 
την έλλειψη τόσο γνώσης των κανό ‑
νων όσο και τεχνικής εμπειρογνωσίας 
σχετικά με τα συγκεκριμένα έργα ή τις 
συγκεκριμένες υπηρεσίες που αποτε ‑
λούν το αντικείμενο δημόσιων συμβά ‑
σεων. Ο ανεπαρκής σχεδιασμός των 
έργων από τις αναθέτουσες αρχές και τα 
λάθη εκ παραδρομής συνιστούν επίσης 
προβλήματα.98 
Στο πλαίσιο της παρούσας έκθεσης αξιο ‑
λογήθηκε κατά πόσον η Επιτροπή και τα 
κράτη μέλη λαμβάνουν κατάλληλα και 
αποτελεσματικά μέτρα για την αντιμε ‑
τώπιση του προβλήματος της εμφάνισης 
σφαλμάτων στο πλαίσιο των διαδικασιών 
σύναψης δημόσιων συμβάσεων στον το ‑
μέα της πολιτικής συνοχής. Το Συνέδριο 
διαπίστωσε ότι η Επιτροπή και τα κράτη 
μέλη έχουν κάνει κάποια αρχικά βήματα 
προς την επίλυση του προβλήματος, 
αλλά ότι μένει να γίνουν πολλά όσον 
αφορά την ανάλυση του προβλήματος 
και την υλοποίηση δράσεων.
Συστηματική ανάλυση των 
σφαλμάτων στον τομέα 
των δημόσιων συμβάσεων 
διενεργείται σε πολύ 
περιορισμένο βαθμό από την 
Επιτροπή και τα κράτη μέλη.
99 
Δεν είναι εφικτή η εμπεριστατωμένη 
ανάλυση τόσο σε επίπεδο κρατών μελών 
όσο και σε επίπεδο της Επιτροπής λόγω 
της έλλειψης συνεκτικών στοιχείων. 
Εντούτοις, υπάρχουν ενδείξεις ότι, στα 
τέσσερα κράτη μέλη στα οποία πραγμα ‑
τοποιήθηκαν επισκέψεις στο πλαίσιο του 
παρόντος ελέγχου, έχουν αρχίσει να συλ ‑
λέγονται στοιχεία σχετικά με τα σφάλ ‑
ματα που εντοπίζονται στο πλαίσιο των 
διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβά ‑
σεων, ή ότι σχεδιάζεται η συλλογή τους 
με συστηματικό τρόπο (βλέπε σημείο 
41). Ωστόσο, η ανάλυση των σφαλμά ‑
των εξακολουθεί να είναι περιορισμένη 
(βλέπε σημεία 35 έως 39). Η Επιτροπή 
δεν έχει ακόμη αναπτύξει μια αξιόπιστη, 
ολοκληρωμένη βάση δεδομένων με 
όλες τις παρατυπίες, περιλαμβανομένων 
εκείνων που προκύπτουν στον τομέα 
των δημόσιων συμβάσεων. Διενήργησε 
μία ανάλυση των σφαλμάτων που ανα ‑
κύπτουν στο πλαίσιο των διαδικασιών 
σύναψης δημόσιων συμβάσεων για το 
ΕΤΠΑ και το ΤΣ και συγκεκριμένα το 2011 
(βλέπε σημείο 45).
47 Συμπεράσματα και συστάσεις
Σύσταση 1
α) Η Επιτροπή πρέπει να αναπτύξει 
βάση δεδομένων για τις παρατυπί ‑
ες, η οποία να μπορεί να λειτουργεί 
ως βάση για ουσιαστική ανάλυση 
των σφαλμάτων που εντοπίζονται 
στις διαδικασίες σύναψης δημόσιων 
συμβάσεων. Πρέπει να προβεί σε 
εμπεριστατωμένη ανάλυση της συ ‑
χνότητας, της σοβαρότητας και των 
αιτίων των σφαλμάτων στο πλαίσιο 
των διαδικασιών σύναψης δημόσιων 
συμβάσεων στον τομέα της πολιτι ‑
κής συνοχής, βασιζόμενη σε κατάλ ‑
ληλα στοιχεία, αντλούμενα τόσο από 
τις δικές της βάσεις δεδομένων όσο 
και από τα κράτη μέλη. Η Επιτροπή 
πρέπει να δημοσιεύει την ανάλυσή 
της ως μέρος της προβλεπόμενης 
στις νέες οδηγίες έκθεσης για τις 
δημόσιες συμβάσεις.
β) Οι αρμόδιες αρχές των κρατών 
μελών πρέπει να αναπτύξουν και 
να αναλύσουν δικές τους βάσεις 
δεδομένων για τις παρατυπίες στον 
τομέα της πολιτικής συνοχής, περι ‑
λαμβανομένων εκείνων που προκύ ‑
πτουν στο πλαίσιο των διαδικασιών 
σύναψης δημόσιων συμβάσεων 
και πρέπει να συνεργάζονται με 
την Επιτροπή ώστε να υποβάλλουν 
τέτοια στοιχεία σε μορφή και εντός 
χρονικού πλαισίου που διευκολύνει 
τις εργασίες της Επιτροπής.
Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη 
έχουν αρχίσει να υλοποιούν 
μέτρα για την επίλυση του 
προβλήματος, αλλά μένει να 
γίνουν πολλά
100  
Παρά την έλλειψη εμπεριστατωμένης 
ανάλυσης του προβλήματος, η Επιτροπή 
και τα κράτη μέλη έχουν ξεκινήσει να 
υλοποιούν δράσεις για να καλύψουν το 
συγκεκριμένο κενό. Οι νομοθετικού και 
μη χαρακτήρα δράσεις που υλοποιεί η Επιτροπή από το 2010 τείνουν να είναι 
περισσότερο στοχευμένες στην επίλυση 
του συνολικού προβλήματος. Το 2014 
θεσπίστηκε μια νέα δέσμη νομοθεσίας 
για τις δημόσιες συμβάσεις, την οποία 
πρέπει τα κράτη μέλη να θέσουν σε 
εφαρμογή έως τον Απρίλιο του 2016 
(βλέπε σημεία 67 έως 74). Με τη νέα αυτή 
δέσμη εισάγονται επίσης νέες απαιτήσεις 
υποβολής εκθέσεων για την Επιτροπή 
και τα κράτη μέλη. Συνολικά, το κατά 
πόσον τα νέα αυτά στοιχεία που περι ‑
λαμβάνονται στη νέα νομοθετική δέσμη 
θα μειώσουν την εμφάνιση παρατυπιών 
θα εξαρτηθεί από τον τρόπο με τον 
οποίο θα εφαρμοστούν στα κράτη μέλη. 
Το νέο νομικό πλαίσιο για τα Ευρωπαϊκά 
Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία για 
την περίοδο 2014 ‑2020 θεσπίζει εκ των 
προτέρων αιρεσιμότητες σχετικά με τα 
συστήματα δημόσιων συμβάσεων των 
κρατών μελών. Η εισαγωγή των εν λόγω 
προϋποθέσεων μπορεί να λειτουργήσει 
ευνοϊκά για την επίλυση των προβλημά ‑
των (βλέπε σημεία 61 έως 65). Τα κράτη 
μέλη όφειλαν να διενεργήσουν αυτοα ‑
ξιολόγηση του πώς και του εάν πληρούν 
τις προϋποθέσεις και να συμπεριλάβουν 
συνοπτική παρουσίασή της στις συμφω ‑
νίες συνεργασίας που υπέβαλαν το 2014. 
Σημαντικός αριθμός κρατών μελών δεν 
είχε ακόμη εκπληρώσει τις προϋποθέ ‑
σεις αυτές έως τις αρχές του 2015 (βλέπε 
σημεία 61 έως 65).
Σύσταση 2
Εάν, έως το τέλος του 2016, δεν εκπλη ‑
ρωθεί η εκ των προτέρων αιρεσιμότητα 
για τις δημόσιες συμβάσεις, η Επιτροπή 
πρέπει να κάνει χρήση των εξουσιών που 
διαθέτει με συνεκτικό τρόπο και να ανα ‑
στείλει τις πληρωμές προς τα ενδιαφερό ‑
μενα κράτη μέλη, έως ότου διορθώσουν 
τις αδυναμίες.
48 Συμπεράσματα και συστάσεις
101  
Το 2013, η Επιτροπή συγκρότησε εσω ‑
τερική, τεχνική ομάδα εργασίας και 
κατάρτισε εσωτερικό σχέδιο δράσης, 
γεγονός που αποτελεί ένδειξη του βελτι ‑
ωμένου συντονισμού εντός της Επιτρο ‑
πής. Εντούτοις, οι περισσότερες από τις 
δράσεις δεν έχουν ακόμη υλοποιηθεί 
πλήρως. Επιπλέον, το σχέδιο δράσης έχει 
υιοθετηθεί από ορισμένες μόνο από τις 
υπηρεσίες της Επιτροπής και δεν έχει 
δημοσιευθεί (βλέπε σημεία 56 έως 60).
Σύσταση 3
Η Επιτροπή οφείλει να επικαιροποιήσει 
και να δημοσιεύσει το εσωτερικό σχέδιο 
δράσης της για τις δημόσιες συμβάσεις. 
Πρέπει να υποβάλλει ετησίως εκθέσεις 
προόδου. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτρο ‑
πή πρέπει να βελτιώσει τον συντονισμό 
μεταξύ των υπηρεσιών της που ασχολού ‑
νται με ζητήματα δημόσιων συμβάσεων.
102  
Τα σφάλματα στη διαδικασία σύναψης 
δημόσιων συμβάσεων εξακολουθούν 
να αντιστοιχούν σε σημαντικό μερίδιο 
των συνολικών σφαλμάτων, ενώ μένει να 
γίνουν πολλά όσον αφορά την ανάλυση 
του προβλήματος και την υλοποίηση 
μέτρων. Πλέον είναι απαραίτητη η απο ‑
τελεσματική υλοποίηση των μέτρων. 
Εντούτοις, μολονότι η συγκρότηση της 
εσωτερικής, τεχνικής ομάδας εργασί ‑
ας αποτελεί θετική εξέλιξη, γεγονός 
παραμένει ότι έχει συσταθεί σε χαμηλές 
βαθμίδες εντός των υπηρεσιών της 
Επιτροπής και ότι η Επιτροπή δεν έχει 
καταβάλει καμία συντονισμένη ηγετική 
προσπάθεια σε υψηλό επίπεδο (βλέπε 
σημεία 55 έως 60).Σύσταση 4
Η Επιτροπή πρέπει να συγκροτήσει μια 
ομάδα υψηλού επιπέδου η οποία θα 
ηγείται των προσπαθειών επίλυσης του 
προβλήματος των σφαλμάτων στον 
τομέα των δημόσιων συμβάσεων, προ ‑
κειμένου να αποσοβηθεί ο κίνδυνος της 
μη συνεκτικής υλοποίησης των δράσεων 
από όλες τις υπηρεσίες της Επιτροπής. 
Αποστολή της ομάδας είναι η άσκηση 
πιέσεων για βελτιώσεις στις διαδικασί ‑
ες σύναψης δημόσιων συμβάσεων και, 
εφόσον παρίσταται ανάγκη, για απλου ‑
στεύσεις στον τομέα αυτό.
103  
Τα σφάλματα στις δημόσιες συμβάσεις 
σε επίπεδο δικαιούχου είναι δυνατό και 
πρέπει να εντοπίζονται και να διορθώνο ‑
νται από τις αρχές του κράτους μέλους, 
πριν από την υποβολή των αιτήσεων 
πληρωμής στην Επιτροπή. Όπως έχουν 
ήδη επισημάνει το Συνέδριο και η Επι ‑
τροπή στους ελέγχους που διενήργησαν, 
οι πρωτοβάθμιοι έλεγχοι των κρατών με ‑
λών εξακολουθούν να είναι ανεπαρκώς 
αποτελεσματικοί. Αυτό έχει ως αποτέ ‑
λεσμα να υποβάλλονται στην Επιτροπή, 
για απόδοση από τον προϋπολογισμό 
της ΕΕ, δαπάνες για έργα που εμφανίζουν 
σφάλματα στο πλαίσιο των διαδικασιών 
σύναψης δημόσιων συμβάσεων (βλέπε 
σημείο 76).
104  
Κατά τη διάρκεια της περιόδου προ ‑
γραμματισμού 2007 ‑2013, η Επιτροπή 
επέβαλε δημοσιονομικές διορθώσεις 
εντατικότερα από ό,τι στο παρελθόν. 
Εντούτοις, οι δημοσιονομικές διορθώ ‑
σεις ενδέχεται να έχουν περιορισμένο 
αποτρεπτικό χαρακτήρα για την περίοδο 
μέχρι και το κλείσιμο των προγραμμά ‑
των της περιόδου προγραμματισμού 
2007 ‑2013, το 2017, εκτός εάν επιβάλλο ‑
νται δυνάμει απόφασης της Επιτροπής. 
Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι, σύμ ‑
φωνα με τους κανονισμούς, τα κράτη 
μέλη δικαιούνται να αντικαταστήσουν 
δαπάνες για τις οποίες έχουν επιβληθεί 
49 Συμπεράσματα και συστάσεις
διορθώσεις με άλλες επιλέξιμες δαπάνες. 
Κατ’ αυτόν τον τρόπο, ελάχιστες ήταν 
οι περιπτώσεις στις οποίες μειώθηκαν 
πράγματι οι συνολικοί πόροι που έλαβαν 
τα κράτη μέλη. Για την περίοδο δαπανών 
μεταξύ 2014 και 2020, οι κανόνες έχουν 
αλλάξει: τα κράτη μέλη απειλούνται με 
καθαρές διορθώσεις σε περίπτωση κατά 
την οποία διαπιστωθεί εκ των υστέρων 
σφάλμα σε δαπάνες που έχουν δηλωθεί 
ως νόμιμες και κανονικές από τη διαχει ‑
ριστική αρχή, την αρχή πιστοποίησης και 
την ελεγκτική αρχή.
Σύσταση 5
Η Επιτροπή πρέπει να επιβάλλει δημοσι ‑
ονομικές διορθώσεις όταν διαπιστώνει 
ότι οι πρωτοβάθμιοι έλεγχοι των κρατών 
μελών δεν είναι επαρκώς αποτελεσμα ‑
τικοί και, εφόσον παρίσταται ανάγκη, 
να κινεί διαδικασίες επί παραβάσει σε 
περιπτώσεις παραβίασης των οδηγιών 
για τις δημόσιες συμβάσεις.
105  
Πέραν της ανάγκης δημιουργίας μιας βά ‑
σης δεδομένων της Επιτροπής, βάσει της 
οποίας θα διευκολύνεται η ανάλυση των 
σφαλμάτων στο πλαίσιο των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων (βλέπε 
σύσταση 1), εργαλεία ΤΠ, όπως η ηλε ‑
κτρονική διαδικασία δημόσιων συμβάσε ‑
ων και η εξόρυξη δεδομένων, μπορούν 
να διευρύνουν τα πλεονεκτήματα των 
διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβά ‑
σεων και να συμβάλουν στην αντιμετώ ‑
πιση των προβλημάτων. Κατά τον χρόνο 
διενέργειας του ελέγχου, η εφαρμογή 
τέτοιων εργαλείων διέφερε ανάλογα με 
το κράτος μέλος, με αποτέλεσμα να ανα ‑
κόπτεται η πλήρης αξιοποίηση των εν 
λόγω πιθανών πλεονεκτημάτων (βλέπε 
σημεία 83 έως 94).
Σύσταση 6
α) Η Επιτροπή πρέπει να καταβάλει 
κάθε δυνατή προσπάθεια για να αξιο ‑
ποιήσει περαιτέρω τις ευκαιρίες που 
προσφέρουν οι εξελίξεις στον τομέα 
της τεχνολογίας πληροφοριών, προ ‑
ωθώντας, μεταξύ άλλων, τα εργαλεία 
ηλεκτρονικής διαδικασίας δημόσιων 
συμβάσεων και εξόρυξης δεδομένων, 
καθώς και καλές πρακτικές.
β) Τα κράτη μέλη πρέπει να αξιοποιή ‑
σουν περαιτέρω τις ευκαιρίες που 
παρέχουν τα εργαλεία ηλεκτρονικής 
διαδικασίας σύναψης δημόσιων συμ ‑
βάσεων και εξόρυξης δεδομένων.
Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο στο Λουξεμβούργο, κατά 
τη συνεδρίασή του της 16ης Ιουλίου 2015.
 Γ ια το Ελεγκτικό Συνέδριο
 Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
 Πρόεδρος

50
 Παραρτήματα Παράρτημα IΟι ρόλοι που διαδραματίζουν η Επιτροπή και τα κράτη 
μέλη στους τομείς των δημόσιων συμβάσεων και της πολι -
τικής συνοχής
Στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή:
α) Η ΓΔ Περιφερειακής και Πολεοδομικής Πολιτικής  εποπτεύει την εφαρμογή 
των ΕΤΠΑ και ΤΣ, ενώ μεταξύ άλλων διαπραγματεύεται και εγκρίνει Επιχει ‑
ρησιακά Προγράμματα (ΕΠ). Παρακολουθεί και ελέγχει την υλοποίηση των 
ΕΠ, περιλαμβανομένης της συμμόρφωσης με τους κανόνες περί δημόσιων 
συμβάσεων. Η Γ Δ Περιφερειακής και Πολεοδομικής Πολιτικής και η Γ Δ Απασχό ‑
λησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ένταξης εκδίδουν επίσης κατευθυντήριες 
οδηγίες και μάλιστα ορισμένες φορές σε συνεργασία με κράτη μέλη. Παρα ‑
δείγματος χάριν, εκδίδουν κατευθυντήριες οδηγίες για τις δημοσιονομικές 
διορθώσεις στην περίπτωση μη συμμόρφωσης με τους κανόνες περί δημόσι ‑
ων συμβάσεων1.
β) Η ΓΔ Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ένταξης  εποπτεύει την 
εφαρμογή του ΕΚΤ κατά τρόπο παρόμοιο με εκείνο που ακολουθεί η Γ Δ Περι ‑
φερειακής και Πολεοδομικής Πολιτικής για τα ΕΤΠΑ και ΤΣ (βλέπε ανωτέρω).
γ) Η ΓΔ Εσωτερικής Αγοράς, Βιομηχανίας, Επιχειρηματικότητας και ΜΜΕ  (πρώ ‑
ην Γ Δ Εσωτερικής Αγοράς και Υπηρεσιών) είναι αρμόδια για την κατάρτιση της 
νομοθεσίας για τις δημόσιες συμβάσεις και για την επίβλεψη της εφαρμογής 
της. Παρακολουθεί και επικουρεί τα κράτη μέλη κατά την εφαρμογή αυτή, ενώ 
λαμβάνει μέτρα επιβολής εφόσον κρίνεται αναγκαίο.
δ) Η ΓΔ Προϋπολογισμού είναι υπεύθυνη για τη διαχείριση του δημοσιονομικού 
κανονιστικού πλαισίου, υποβάλλει προτάσεις και εφαρμόζει το κανονιστικό 
πλαίσιο για την κατάρτιση, την εκτέλεση και τον έλεγχο του προϋπολογισμού 
της ΕΕ.
Στα κράτη μέλη:
α) Οι διαχειριστικές αρχές  είναι υπεύθυνες για τη διαχείριση και την υλοποίηση 
επιχειρησιακών προγραμμάτων. Μπορούν να αναθέτουν την υλοποίηση του 
προγράμματος σε φορείς υλοποίησης. Η διαχειριστική αρχή ή οι οικείοι φορείς 
υλοποίησης διενεργούν ελέγχους επί των διαδικασιών σύναψης δημόσιων 
συμβάσεων ως μέρος των ελέγχων διαχείρισής τους.
β) Οι αρχές πιστοποίησης  διενεργούν τελικούς ελέγχους επί των αιτήσεων πλη ‑
ρωμών προτού αυτές υποβληθούν στην Επιτροπή και
γ) Οι ελεγκτικές αρχές  διενεργούν κατασταλτικούς ελέγχους των συστημάτων, 
καθώς και δειγμάτων μεμονωμένων έργων προτού υποβάλουν εκθέσεις στην 
Επιτροπή. Οι έλεγχοι που διενεργούν καλύπτουν ζητήματα που αφορούν τα 
συστήματα διαχείρισης της διαδικασίας σύναψης δημόσιων συμβάσεων, κα ‑
θώς και επιμέρους ελέγχους συμμόρφωσης σε έργα.1 Κατευθυντήριες γραμμές 
COCOF (επιτροπή που 
συστάθηκε για τον 
συντονισμό των ταμείων) 
(COCOF 07/0037/03 
Κατευθυντήριες γραμμές 
αναφορικά με τον καθορισμό 
των δημοσιονομικών 
διορθώσεων που θα πρέπει να 
εφαρμόζονται στις δαπάνες 
που συγχρηματοδοτούνται 
από τα διαρθρωτικά ταμεία 
ή το Ταμείο Συνοχής λόγω μη 
συμμόρφωσης στους κανόνες 
που αφορούν τις δημόσιες 
συμβάσεις της 29ης 
Νοεμβρίου 2007). Απόφαση 
της Επιτροπής C(2013) 9527 
τελικό της 19.12.2013 για την 
κατάρτιση και την έγκριση των 
κατευθυντήριων γραμμών για 
τον καθορισμό των 
δημοσιονομικών διορθώσεων 
που πρέπει να διενεργεί 
η Επιτροπή στις δαπάνες που 
χρηματοδοτούνται από την 
Ένωση στο πλαίσιο της 
επιμερισμένης διαχείρισης, 
λόγω μη συμμόρφωσης με 
τους κανόνες περί δημόσιων 
συμβάσεων.
51 Παραρτήματα Παράρτημα IIΑνάλυση των σφαλμάτων που εντόπισε το Συνέδριο ανά ταμείο  
για την περίοδο 2009-2013
Ελεγ -
χθείσες 
πράξειςΈργα στο πλαίσιο 
των οποίων 
ελέγχθηκαν οι 
διαδικασίες σύ -
ναψης δημόσιων 
συμβάσεωνΈργα που περι -
έχουν τουλάχι -
στον ένα σφάλμα 
στη διαδικασία 
σύναψης δημόσι -
ων συμβάσεωνΣυνολικά σφάλματαΣοβαρό ΣημαντικόΉσσονος 
σημασίας
Αριθμός %
ΕΤΠΑ 657 378 170 382 60 117 185 80
Ταμείο Συνοχής 156 145 68 125 21 26 74 25
ΕΚΤ 607 171 42 80 19 25 29 26
Σύνολο 1 420 694 280 587 100  % 168 288 131
52 Παραρτήματα Παράρτημα IIIΠεριγραφή και ανάλυση των σφαλμάτων στις διάφορες φάσεις της διαδικασίας 
σύναψης δημόσιων συμβάσεων
Περιγραφή του σφάλματοςΑριθμός σφαλμάτων
που εντοπίστηκαν από το Συνέδριο, 2009-2013
Σοβαρό ΣημαντικόΉσσονος 
σημασίαςΣύνολο
Φάση που προηγεί -
ται της διαγωνιστι -
κής διαδικασίαςΤεχνητή κατάτμηση των έργων ή των υπηρεσιών σε μικρότερους 
διαγωνισμούς προκειμένου να αποφεύγεται η  υπέρβαση των 
κατώτατων ορίων.23 3 0 26
Απευθείας ανάθεση σύμβασης χωρίς αιτιολογία 21 2 0 23
Χρήση μη προσήκουσας διαδικασίας υποβολής προσφορών 27 10 1 38
Φάση που προηγείται της διαγωνιστικής διαδικασίας: 
υποσύνολο71 15 1 87
Φάση της διαγωνι -
στικής διαδικασίαςΠροβλήματα που αφορούν τις απαιτήσεις δημοσιότητας και 
διαφάνειας, καθώς και προβλήματα στη συγγραφή υποχρεώσεων11 64 111 186
Καθορισμός παράνομων κριτηρίων επιλογής και ανάθεσης και 
εσφαλμένη εφαρμογή τους 33 128 6 167
Διαδικαστικές αδυναμίες, περιλαμβανομένης της έλλειψης 
κατάλληλης τεκμηρίωσης22 39 12 73
Φάση της διαγωνιστικής διαδικασίας: υποσύνολο 66 230 130 426
Διαχείριση 
συμβάσεωνΤροποποίηση ή επέκταση του αντικειμένου σύμβασης χωρίς την 
προκήρυξη διαγωνισμού31 42 1 74
ΣΥΝΟΛΟ 168 288 131 587
29 % 49 % 22 % 100  %
53 Παραρτήματα Παράρτημα IVΔιαδικασίες επί παραβάσει για υποθέσεις δημόσιων συμβάσεων που κίνησε  
η Επιτροπή κατά την περίοδο 2009-2013
2009 2010 2011 2012 2013 ΣύνολοΠαραπεμφθείσες 
στο Δικαστήριο 
της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης1
Βέλγιο 1 1  
Βουλγαρία 2     2  
Τσεχική Δημοκρατία    
Δανία        
Γερμανία 4 1 1 1 7 1
Εσθονία        
Ιρλανδία    
Ελλάδα 8 6 4   18 3
Ισπανία 2 1 3  
Γαλ λία        
Ιταλία 1 1 5 2 9  
Κύπρος 1     1  
Λετονία  1 1 2  
Λιθουανία        
Λουξεμβούργο    
Ουγγαρία 2 2   1 5 2
Μάλτα 2 1 3  
Κάτω Χώρες 1 3    4 1
Αυστρία  1 1 2  
Πολωνία   2 1  3 1
Πορτογαλία 1 1 2  
Ρουμανία 2 1  1  4  
Σλοβενία  1 1  
Σλοβακία 1     1  
Φινλανδία    
Σουηδία 1    1 2  
Ηνωμένο Βασίλειο 3 1    4  
Σύνολο 32 18 14 7 3 74 8
1  Οι αποφάσεις για τη γερμανική και ολλανδική υπόθεση εκδόθηκαν το 2012. Όσον αφορά τις δύο ουγγρικές και τις δύο ισπανικές υποθέσεις, οι 
δίκες ενώπιον του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης καταργήθηκαν. Εκκρεμεί η εκδίκαση μίας από τις ελληνικές υποθέσεις, καθώς και της 
πολωνικής υπόθεσης.
54
Η ανάλυση από την Επιτροπή των σφαλμάτων στο 
πλαίσιο των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων 
αποτυπώνεται επίσης στην απόφαση της Επιτροπής, 
της 19ης Δεκεμβρίου 2013 (C(2013) 9527 final), η οποία 
ορίζει τις κατευθυντήριες γραμμές για τον καθορι ‑
σμό των δημοσιονομικών διορθώσεων που πρέπει να 
εφαρμόζονται σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης προς 
τους κανόνες περί δημόσιων συμβάσεων. Με τις εν λόγω 
κατευθυντήριες γραμμές επικαιροποιείται το έγγραφο 
καθοδήγησης που υπήρχε από τον Νοέμβριο του 20073.
Όσον αφορά την περίοδο προγραμματισμού 2014 ‑2020, 
η Επιτροπή ακολουθεί μια προορατική προσέγγιση υπο ‑
στηρίζοντας τα κράτη μέλη μέσω της καθοδήγησης, της 
παρακολούθησης και της στήριξης που τους παρέχει (π.χ. 
μέσω τεχνικής βοήθειας) ούτως ώστε να εφαρμόσουν 
έως το τέλος του 2016 τα εθνικά σχέδια δράσης τους 
με επίκεντρο τις εκ των προτέρων αιρεσιμότητες που 
δεν έχουν ακόμα εκπληρωθεί. Με αυτή την προορατική 
προσέγγιση, η Επιτροπή επιθυμεί να περιορίσει τον κίν ‑
δυνο πιθανής αναστολής πληρωμών προς επιχειρησιακά 
προγράμματα (ΕΠ) μετά το 2016, ωστόσο δεν θα διστάσει 
να χρησιμοποιήσει αυτό το ανασταλτικό μέσο εάν είναι 
προφανές ότι οι στόχοι και τα ορόσημα του σχεδίου 
δράσης δεν έχουν εκπληρωθεί.
VIII α) i)
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση.
Η Επιτροπή θα διερευνήσει τη δυνατότητα βελτίωσης 
των λειτουργικών δυνατοτήτων του οικείου συστήματος 
διαχείρισης παρατυπιών (ΣΔΠ) προκειμένου να ανταπο ‑
κριθεί στα λειτουργικά αιτήματα του Συνεδρίου. Επί του 
παρόντος, διερευνάται η δυνατότητα διαλειτουργικό ‑
τητας μεταξύ του ΣΔΠ, της κεντρικής βάσης δεδομένων 
αποκλεισμού / του συστήματος λογιστικής σε δεδουλευ ‑
μένη βάση (CED/ABAC) και άλλων βάσεων δεδομένων 
της Επιτροπής.
2 Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής «Analysis of 
errors in the Cohesion Policy for the years 2006 ‑2009 (SEC(2011) 
1179 της 5ης Οκτωβρίου 2011) και
3 Έγγραφο αναφοράς COCOF 07/0037/03 ‑EN της 29.11.2007, 
εφαρμοστέο για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, 
το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο· έγγραφο 
αναφοράς EFFC/24/2008 της 1.4.2008, εφαρμοστέο για το 
Ευρωπαϊκό Ταμείο Αλιείας· και «SOLID/2011/31 REV» της 11.1.2012, 
συγκεκριμένα οι κατευθυντήριες γραμμές για τις δημοσιονομικές 
διορθώσεις που πρέπει να εφαρμόζονται σε περιπτώσεις 
παράτυπης εφαρμογής των ευρωπαϊκών κανονισμών περί 
δημόσιων συμβάσεων σε συμβάσεις που συγχρηματοδοτήθηκαν 
από τα τέσσερα ταμεία του γενικού προγράμματος «Αλληλεγγύη 
και διαχείριση των μεταναστευτικών ροών» κατά τη διάρκεια της 
περιόδου προγραμματισμού 2007 ‑2013.Σύνοψη
V
Μπορεί η Επιτροπή να έχει εγκύψει εδώ και πολύ καιρό 
στο πρόβλημα των σφαλμάτων στις διαδικασίες σύνα ‑
ψης δημόσιων συμβάσεων στον τομέα της πολιτικής 
συνοχής, τώρα όμως αντιμετωπίζει το πρόβλημα αυτό 
περισσότερο συντονισμένα στο πλαίσιο του σχεδίου 
δράσης για τις δημόσιες συμβάσεις (βλέπε παρατήρηση 
του Συνεδρίου στο σημείο 56).
Η αντιμετώπιση των σφαλμάτων στις δημόσιες συμβά ‑
σεις έχει ξεκινήσει ήδη από τις προηγούμενες περιόδους 
προγραμματισμού. Με βάση τις διαπιστώσεις των ελέγχων, 
εκπονήθηκαν οι πρώτες κατευθυντήριες γραμμές σχετικά 
με τις δημοσιονομικές διορθώσεις, οι οποίες εκδόθηκαν το 
2007. Η Επιτροπή προβαίνει επίσης ήδη με εμπεριστατω ‑
μένο τρόπο σε ανάλυση των σφαλμάτων που παρουσιάζο ‑
νται στις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων στον 
τομέα της πολιτικής συνοχής. Η ανάλυση πραγματοποιείται 
κάθε χρόνο με τη διεξοδική αξιολόγηση των ετήσιων εκθέ ‑
σεων ελέγχου που υποβάλλονται από τις εθνικές ελεγκτικές 
αρχές και με βάση τις διαπιστώσεις που προκύπτουν από 
τους ελέγχους της ίδιας της Επιτροπής (στο πλαίσιο της 
έρευνας ελέγχου με τίτλο «Καλύπτοντας το κενό της αξιοπι ‑
στίας», οι μισές από τις διαπιστώσεις των ελέγχων αφορούν 
δημόσιες συμβάσεις). Η αξιολόγηση αυτή καταγράφεται 
στις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων των οικείων ΓΔ.
Κοινή απάντηση της Επιτροπής  
στα σημεία VI και VII
Η Επιτροπή προέβη σε ενέργειες προκειμένου να αντι ‑
μετωπιστούν τα προβλήματα των διαδικασιών σύναψης 
δημόσιων συμβάσεων πριν από το 2010. Σε αρκετά κράτη 
μέλη έχουν ήδη ξεκινήσει από το 2006 σχέδια δράσης, με 
τα οποία δόθηκε συνέχεια στα συμπεράσματα των ελέγ ‑
χων της Επιτροπής για τις διαδικασίες σύναψης δημόσιων 
συμβάσεων. Πέραν της οριζόντιας ανάλυσης που πραγμα ‑
τοποιήθηκε για τα σφάλματα των διαδικασιών σύναψης 
δημόσιων συμβάσεων και υποβλήθηκε τον Μάιο του 2011 
στη συμβουλευτική επιτροπή δημόσιων συμβάσεων1, η Επι ‑
τροπή δημοσίευσε επίσης τον Οκτώβριο του 2011 έγγραφο 
εργασίας των υπηρεσιών της με τίτλο «Ανάλυση σφαλμάτων 
στην πολιτική συνοχής κατά την περίοδο 2006 ‑2009 – μέτρα 
που ελήφθησαν από την Επιτροπή και μελλοντική πορεία»2.
1 Έγγραφο εργασίας που εκπόνησε η ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής 
για τις βασικές διαπιστώσεις του ελέγχου σχετικά με την εφαρμογή 
των κανόνων περί δημόσιων συμβάσεων στα κράτη μέλη όσον 
αφορά έργα που συγχρηματοδοτήθηκαν από το ΕΤΠΑ και το Ταμείο 
Συνοχής στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής (CC/2011/08 EN).Απαντήσεις  
της Επιτροπής
Απαντήσεις της Επιτροπής 55
VIII γ)
Η Επιτροπή αποδέχεται αυτή τη σύσταση και την 
εφαρμόζει ήδη έχοντας βελτιώσει τον συντονισμό των 
τμημάτων της σε επίπεδο διευθυντών από το καλοκαίρι 
του 2014.
Η Επιτροπή σκοπεύει να διασφαλίσει την υιοθέτηση του 
σχεδίου δράσης για τις δημόσιες συμβάσεις από περισ ‑
σότερες υπηρεσίες της. Προτίθεται επίσης να ενθαρρύνει 
την υιοθέτησή του σε υψηλότερο επίπεδο.
VIII δ)
Η Επιτροπή αποδέχεται αυτή τη σύσταση, η οποία εφαρ ‑
μόζεται μερικώς, και υποστηρίζει πρωτοβουλίες που 
συμβάλλουν στη βελτίωση των διαδικασιών σύναψης 
δημόσιων συμβάσεων.
Η Επιτροπή σκοπεύει να διατηρεί τακτικές επαφές με 
τους αρμόδιους Επιτρόπους για τα Ευρωπαϊκά Διαρθρω ‑
τικά και Επενδυτικά Ταμεία (ΕΔΕΤ) και την εσωτερική 
αγορά, σε μορφή που απομένει να αποφασιστεί. Στην 
ομάδα αυτή θα μπορούσαν να συμμετέχουν και έμπειροι 
ενδιαφερόμενοι τρίτοι, εφόσον κρίνεται χρήσιμο. Η Επι ‑
τροπή τάσσεται επίσης υπέρ της ιδέας να αναλάβει πρω ‑
ταγωνιστικό ρόλο σε υψηλό επίπεδο και σημειώνει ότι οι 
διευθυντές της ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής 
Ανάπτυξης (ΓΔ REGIO) και της ΓΔ GROW συνεδριάζουν 
τακτικά από τον Ιούλιο του 2014. Σε αυτό το επίπεδο 
έχουν ήδη προσκληθεί έμπειροι ενδιαφερόμενοι τρίτοι.
VIII ε)
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση και θεωρεί ότι έχει 
ήδη προβεί στις συνιστώμενες ενέργειες. Βλέπε επίσης 
την απάντηση της Επιτροπής στο σημείο VIII στοιχείο β) 
ανωτέρω.
Η Επιτροπή θα συνεχίσει να επιβάλλει δημοσιονομι ‑
κές διορθώσεις όταν διαπιστώνει ότι οι πρωτοβάθμιοι 
έλεγχοι των κρατών μελών δεν είναι επαρκώς αποτε ‑
λεσματικοί. Όταν εντοπίζονται σοβαρές ανεπάρκειες, 
εφαρμόζονται προληπτικά και διορθωτικά μέτρα, όπως 
σχέδια δράσης, διακοπές πληρωμών και δημοσιονομικές 
διορθώσεις, προκειμένου να διασφαλίζεται η νομιμό ‑
τητα και η κανονικότητα τόσο των δαπανών που έχουν 
ήδη δηλωθεί όσο και των δαπανών που πρόκειται να 
δηλωθούν στην Επιτροπή. Οι πληρωμές δεν αποκαθί ‑
στανται έως ότου βελτιωθούν τα συστήματα και εφαρ ‑
μοστεί στενή επιτήρηση μετά τη λήψη των διορθωτικών 
μέτρων, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα συστήματα 
διαχείρισης και ελέγχου των προγραμμάτων δεν θα 
επιδεινωθούν και πάλι στο μέλλον.Επίσης, όσον αφορά τα σφάλματα που εντοπίστηκαν από 
τους ελέγχους της Επιτροπής, οι υπηρεσίες της αρχίζουν να 
χρησιμοποιούν ένα κοινό εργαλείο ελέγχου με χρήση ΤΠ 
για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), 
το Ταμείο Συνοχής (ΤΣ) και το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο 
(ΕΚΤ), το οποίο ονομάζεται «MAPAR» (Management of Audit 
Processes, Activities and Resources — Διαχείριση ελεγκτι ‑
κών διαδικασιών, δραστηριοτήτων και πόρων).
Τέλος, η Επιτροπή εξετάζει περαιτέρω μέτρα που θα 
βελτιώσουν την ανάλυση των στοιχείων για τις δημόσιες 
συμβάσεις, ενθαρρύνοντας κυρίως τη συλλογή τέτοιου 
είδους στοιχείων και αναπτύσσοντας ένα εργαλείο ανά ‑
λυσης δεδομένων για έγκαιρο εντοπισμό υπαρκτών και 
ενδεχόμενων παρατυπιών και καλύτερη κατανόηση των 
αιτιών τους (πέραν του πεδίου της συνοχής).
VIII α) ii)
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση και σημειώνει ότι 
αποδέκτες της είναι τα κράτη μέλη.
Το ΣΔΠ παρέχει ήδη στα κράτη μέλη μια βάση δεδομένων, 
την οποία μπορούν να χρησιμοποιούν όχι μόνο για τη συμ ‑
μόρφωσή τους με τις υποχρεώσεις αναφοράς παρατυπιών, 
όπως ορίζεται σε διάφορους τομεακούς κανονισμούς, αλλά 
και για τη διενέργεια αναλύσεων για εθνικούς σκοπούς.
VIII β)
Η Επιτροπή αποδέχεται αυτή τη σύσταση. Οι γενικοί 
διευθυντές των τεσσάρων Γενικών Διευθύνσεων των 
Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων (ΓΔ 
των ΕΔΕΤ) συνεδριάζουν ήδη τακτικά στο πλαίσιο της 
λεγόμενης «επιτροπής αναστολής εκ των προτέρων αιρε ‑
σιμοτήτων», στην οποία συμμετέχει και η ΓΔ Εσωτερικής 
Αγοράς, Βιομηχανίας, Επιχειρηματικότητας και ΜΜΕ 
(ΓΔ GROW)4. Θα συνεχίσει μάλιστα να εφαρμόζεται με 
αυστηρότητα και συνέπεια μια προσέγγιση ταυτόχρονα 
προληπτική (εφαρμογή εθνικών σχεδίων δράσης σε περί ‑
πτωση μη εκπλήρωσης εκ των προτέρων αιρεσιμότητας) 
και διορθωτική (αναστολή πληρωμών).
4 Η επιτροπή αυτή συντονίζει και καταρτίζει συστάσεις για 
αποφάσεις αναστολής πληρωμών, μεταξύ άλλων καταρτίζει σχέδια 
αποφάσεων αναστολής πληρωμών, στο πλαίσιο της εφαρμογής 
του άρθρου 19 παράγραφος 5 και του άρθρου 142 παράγραφος 1 
στοιχείο ε) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί καθορισμού κοινών 
διατάξεων για το ΕΤΠΑ, το ΕΚΤ, το Ταμείο Συνοχής, το ΕΓΤΑΑ και 
το ΕΤΘΑ και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το ΕΤΠΑ, το 
ΕΚΤ, το Ταμείο Συνοχής και το ΕΤΘΑ, καθώς και του άρθρου 41 του 
κανονισμού 1306/2013 (ο «οριζόντιος κανονισμός» της ΚΓΠ), ενώ 
παρέχει επίσης συμβουλές για συναφή ζητήματα στους γενικούς 
διευθυντές των τεσσάρων Γενικών Διευθύνσεων των ΕΔΕΤ.
Απαντήσεις της Επιτροπής 56
Παρατηρήσεις
24
Η Επιτροπή παραπέμπει στις απαντήσεις της, οι οποίες 
περιλαμβάνονται στην ειδική έκθεση που αναφέρεται 
από το Συνέδριο.
25
Κάθε σύστημα σύναψης δημόσιων συμβάσεων πρέπει να 
χαρακτηρίζεται από έναν ορισμένο βαθμό πολυπλοκότη ‑
τας προκειμένου να ελαχιστοποιούνται τυχόν αυθαίρετες 
συμπεριφορές από τις αναθέτουσες αρχές και να τηρού ‑
νται οι αρχές της ίσης μεταχείρισης, της απαγόρευσης 
των διακρίσεων και της διαφάνειας.
Η Επιτροπή σημειώνει επίσης ότι σε ορισμένες περιπτώ ‑
σεις το εθνικό δίκαιο προβλέπει περισσότερες υποχρεώ ‑
σεις από εκείνες που προβλέπονται στις οδηγίες.
Κοινή απάντηση της Επιτροπής στα 
σημεία 26 και 27
Η Επιτροπή έχει αναπτύξει σειρά δράσεων για να αντι ‑
μετωπίσει την έλλειψη διοικητικής ικανότητας. Δύο από 
τις ενέργειες που περιλαμβάνει το σχέδιο δράσης για τις 
δημόσιες συμβάσεις (αναφέρονται στο σημείο 56 της 
έκθεσης) αντιμετωπίζουν αυτό ακριβώς το πρόβλημα. 
Το 2015, η Επιτροπή οριστικοποίησε έγγραφο καθοδή ‑
γησης για την αποφυγή των συνηθέστερων σφαλμάτων 
στις δημόσιες συμβάσεις, δίνοντας έμφαση στην ανάγκη 
καλού σχεδιασμού. Το 2015, εκπόνησε επίσης απολογι ‑
στική μελέτη για τη διοικητική ικανότητα, τα συστήματα 
και τις πρακτικές που εφαρμόζονται στο σύνολο της 
ΕΕ προκειμένου να διασφαλίζεται η συμμόρφωση και 
η ποιότητα των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβά ‑
σεων στις οποίες συμμετέχουν τα ΕΔΕΤ. Στη μελέτη αυτή 
παρέχονται συγκεκριμένες συστάσεις για τη βελτίωση 
της διοικητικής ικανότητας σε κάθε κράτος μέλος.
29 α)
Η Επιτροπή σημειώνει ότι στην Τσεχική Δημοκρατία έχει 
συσταθεί ομάδα εργασίας σε εθνικό επίπεδο, η οποία 
περιλαμβάνει την Υπηρεσία Δημόσιων Συμβάσεων, το 
Υπουργείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (με τη συντονι ‑
στική τους ιδιότητα) και άλλους σχετικούς φορείς, με 
σκοπό την εναρμόνιση της ερμηνείας των κανόνων για 
τις δημόσιες συμβάσεις.Όσον αφορά συνεχιζόμενες νομικές παραβιάσεις των 
οδηγιών σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις, η Επιτροπή 
θα συνεχίσει να κινεί διαδικασίες επί παραβάσει όταν 
παρίσταται ανάγκη.
VIII στ)
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση.
Δεδομένου ότι ειδικά οι ηλεκτρονικές διαδικασίες σύνα ‑
ψης δημόσιων συμβάσεων αυξάνουν τη διαφάνεια, διευ ‑
κολύνουν τους διασυνοριακούς διαγωνισμούς και την 
πρόσβαση των ΜΜΕ, εξορθολογίζοντας παράλληλα τις 
διοικητικές διαδικασίες, οι οδηγίες του 2014 προβλέπουν 
μια σειρά από υποχρεώσεις που αφορούν τις ηλεκτρο ‑
νικές δημόσιες συμβάσεις. Η ορθή και ταχεία μεταφορά 
αυτών των διατάξεων αποτελεί προτεραιότητα για την 
Επιτροπή.
Όσον αφορά τα εργαλεία εξόρυξης δεδομένων, 
η Επιτροπή υλοποιεί ήδη τη σύσταση του Συνεδρίου. 
Η Επιτροπή ενθαρρύνει τις αρμόδιες εθνικές αρχές να 
χρησιμοποιούν το σύστημα Arachne, το οποίο αποτελεί 
προληπτικό εργαλείο βαθμολόγησης κινδύνων που έχει 
αναπτύξει η ίδια. Το εργαλείο αυτό μπορεί να επιφέρει 
σημαντικές βελτιώσεις ως προς την πρόληψη και τον 
εντοπισμό διαφόρων πηγών κινδύνου που συνδέο ‑
νται, μεταξύ άλλων, με διαδικασίες σύναψης δημόσιων 
συμβάσεων, συγκρούσεις συμφερόντων ή περιστατικά 
συγκέντρωσης επιχορηγήσεων σε συγκεκριμένους 
οικονομικούς φορείς. Επίσης, μπορεί να βοηθήσει στην 
αναγνώριση προειδοποιητικών ενδείξεων, οι οποίες 
καταδεικνύουν υπόνοια απάτης. Η Επιτροπή γνωρίζει και 
υποστηρίζει τη χρήση και άλλων ανάλογων εργαλείων 
εξόρυξης δεδομένων.
VIII ζ)
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση και σημειώνει ότι 
αποδέκτες της είναι τα κράτη μέλη.
Εισαγωγή
10
Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι, στο πλαίσιο της επιμε ‑
ρισμένης διαχείρισης, η εφαρμογή του νομοθετικού 
πλαισίου για τις δημόσιες συμβάσεις εμπίπτει στην 
αρμοδιότητα των κρατών μελών. Τα κράτη μέλη είναι 
επίσης υπεύθυνα για τον τρόπο με τον οποίο μεταφέρο ‑
νται στην εθνική έννομη τάξη οι οδηγίες για τις δημόσιες 
συμβάσεις.
Απαντήσεις της Επιτροπής 57
38 β)
Τα προβλήματα των διαδικασιών σύναψης δημόσιων 
συμβάσεων απασχολούν πράγματι έντονα τις ιταλικές 
αρμόδιες αρχές επειδή αποτελούν τη βασική πηγή δημο ‑
σιονομικών διορθώσεων για το ΕΤΠΑ.
Η καταγραφή και ανάλυση των σφαλμάτων που εντοπί ‑
ζονται στις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων 
πρέπει να αποτελέσει το σημείο αφετηρίας για την αντι ‑
μετώπιση των σχετικών αδυναμιών.
39
Η Επιτροπή, με βάση την ανάλυση που πραγματοποίησε 
το 20115, προέβη σε συγκεκριμένες δράσεις στην προ ‑
σπάθειά της να μετριάσει αυτούς τους κινδύνους και να 
βοηθήσει τα κράτη μέλη· συγκεκριμένα, οι διαχειριστικές 
αρχές έλαβαν επιπλέον οδηγίες και κατάρτιση σχετικά με 
τους κινδύνους που είχαν εντοπιστεί, ελήφθησαν μέτρα 
για την έγκαιρη εφαρμογή των δημοσιονομικών διορθώ ‑
σεων και των διαδικασιών διακοπής και αναστολής πλη ‑
ρωμών, ενώ συνεχίστηκαν οι έλεγχοι που εστίαζαν στους 
πλέον επισφαλείς τομείς. Οι ενέργειες αυτές εντάχθηκαν 
στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης για τις δημόσιες συμβά ‑
σεις, το οποίο καταρτίστηκε το 2013 από όλες τις ΓΔ των 
ΕΔΕΤ, τη ΓΔ GROW και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύ ‑
σεων (ΕΤΕπ) προκειμένου να βελτιωθεί η εφαρμογή των 
κανόνων σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις.
44 α)
Τα στοιχεία που παρέχονται στις ετήσιες εκθέσεις ελέγχου 
χρησιμοποιούνται για τη διαδικασία διασφάλισης του εκά ‑
στοτε ΕΠ, και όχι για την ανάλυση σφαλμάτων που εντοπί ‑
ζονται στις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων.
Βλέπε επίσης την απάντηση της Επιτροπής στο σημείο 39.
44 γ)
Τα προβλήματα που ανακύπτουν στις διαδικασίες σύνα ‑
ψης δημόσιων συμβάσεων εξετάζονται στο πλαίσιο των 
διμερών συναντήσεων με τις ελεγκτικές αρχές, εφόσον 
είναι σημαντικά για το οικείο κράτος μέλος / τα οικεία 
προγράμματα.
5 Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής «Ανάλυση 
σφαλμάτων στην πολιτική συνοχής κατά την περίοδο 2006 ‑2009» 
(SEC(2011) 1179 της 5ης Οκτωβρίου 2011) και έγγραφο εργασίας 
που εκπόνησε η ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής για τις βασικές 
διαπιστώσεις του ελέγχου σχετικά με την εφαρμογή των κανόνων 
περί δημόσιων συμβάσεων στα κράτη μέλη όσον αφορά έργα που 
συγχρηματοδοτήθηκαν από το ΕΤΠΑ και το Ταμείο Συνοχής στο 
πλαίσιο της πολιτικής συνοχής (CC/2011/08 EN).32
Οι παρατυπίες που αναφέρονται από τα κράτη μέλη 
στην Επιτροπή μέσω του συστήματος διαχείρισης 
παρατυπιών (ΣΔΠ) δεν χρησιμεύουν αποκλειστικά και 
μόνο για την κατάρτιση της ετήσιας έκθεσης σχετικά με 
την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ 
και την καταπολέμηση της απάτης, αλλά υποβάλλονται 
επίσης σε αναλύσεις τόσο σε σχέση με την περάτωση 
της περιόδου προγραμματισμού 2000 ‑2006 όσο και στο 
πλαίσιο των ετήσιων συνεδριάσεων συντονισμού με τις 
ελεγκτικές αρχές.
Τα στοιχεία που αναφέρονται χρησιμοποιούνται επίσης 
για την κατάρτιση αναλύσεων επικινδυνότητας, ειδικό ‑
τερα: από ελεγκτές της Επιτροπής κατά την προετοιμα ‑
σία αποστολών και από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Κατα ‑
πολέμησης της Απάτης (OLAF). Στοιχεία διαβιβάζονται 
επίσης στους ελεγκτές του Συνεδρίου κατόπιν αιτήματος.
33
Η OLAF λαμβάνει τις παρατυπίες που αναφέρονται από 
κράτη μέλη, εξ ονόματος της Επιτροπής, μέσω του ΣΔΠ. 
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η ταξινόμηση μιας αναφερ ‑
θείσας παρατυπίας δεν συνιστά στατικό και οριστικό 
γεγονός. Το χρονικό σημείο κατά το οποίο πραγματο ‑
ποιείται η ταξινόμηση των περιστατικών από τα κράτη 
μέλη διαφέρει ανάλογα με την εθνική νομοθεσία και τις 
εθνικές πρακτικές και πολιτικές. Σε ορισμένες περι ‑
πτώσεις, έχει διαπιστωθεί απροθυμία των αρμόδιων 
αρχών να ταξινομήσουν από πολύ νωρίς ως «απάτη» μια 
συγκεκριμένη υπόθεση λόγω των συνεπειών που μπορεί 
να προκύψουν από την εθνική νομοθεσία περί αστικής 
ευθύνης.
Μπορεί λοιπόν μια συγκεκριμένη παρατυπία που δεν 
ταξινομήθηκε εξαρχής ως «περιστατικό για το οποίο 
υπάρχει υπόνοια απάτης» να πρέπει στη συνέχεια να 
επαναταξινομηθεί επειδή έρχονται στην επιφάνεια νέα 
στοιχεία για το περιστατικό και δρομολογούνται κατά 
συνέπεια εξελίξεις. Ομοίως, ένα περιστατικό το οποίο 
ταξινομήθηκε αρχικά ως «περιστατικό για το οποίο υπάρ ‑
χει υπόνοια απάτης» μπορεί να μεταταχθεί στην κατη ‑
γορία της απλής «παρατυπίας» κατόπιν π.χ. της έκδοσης 
απόφασης δικαστηρίου, ερευνητικής υπηρεσίας ή άλλης 
αρχής.
35
Βλέπε κοινή απάντηση της Επιτροπής στα σημεία 
26 και 27.
Απαντήσεις της Επιτροπής 58
Το σύστημα δεν σχεδιάστηκε για να παρέχει, μέσω 
απολύτως διαρθρωμένων πεδίων, τις πληροφορίες στις 
οποίες αναφέρεται το Συνέδριο.
Βλέπε απάντηση της Επιτροπής στα σημεία 32 και 46.
49
Η Επιτροπή έχει εγκύψει ήδη προ πολλού στο ζήτημα 
αυτό αλλά τώρα το αντιμετωπίζει πιο συντονισμένα στο 
πλαίσιο του σχεδίου δράσης για τις δημόσιες συμβάσεις.
Η Επιτροπή υπενθυμίζει τα έγγραφα που αναφέρονται 
στο σημείο 39 (έγγραφο καθοδήγησης για την αποφυγή 
σφαλμάτων και απολογιστική μελέτη για τη διοικητική 
ικανότητα).
51
Η ανάλυση των σφαλμάτων που εντοπίστηκαν στις δια ‑
δικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων της Επιτροπής 
αποτυπώνεται στην απόφαση της 19ης Δεκεμβρίου 2013 
της Επιτροπής (C(2013) 9527 final) σχετικά με την κατάρ ‑
τιση και την έγκριση των κατευθυντήριων γραμμών για 
τον καθορισμό των δημοσιονομικών διορθώσεων που 
πρέπει να επιβάλλει η Επιτροπή στις δαπάνες που χρη ‑
ματοδοτούνται από την Ένωση στο πλαίσιο της επιμερι ‑
σμένης διαχείρισης, σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης με 
τους κανόνες περί δημόσιων συμβάσεων. Με τις εν λόγω 
κατευθυντήριες γραμμές επικαιροποιείται το έγγραφο 
καθοδήγησης που υπήρχε από το 2007.
57
Μέχρι το τέλος Ιουνίου του 2015, η εκτέλεση του σχεδίου 
δράσης για τις δημόσιες συμβάσεις είχε σημειώσει περαι ‑
τέρω πρόοδο. Από τις 12 δράσεις, οι τρεις έχουν ολοκλη ‑
ρωθεί (όπως αναφέρεται από το Συνέδριο στα σημεία 
α)‑γ) κατωτέρω), επτά δράσεις βρίσκονται στο στάδιο 
της υλοποίησης και δύο δράσεις προγραμματίζεται να 
εφαρμοστούν σε βάθος χρόνου αλλά δεν έχουν ακόμα 
ξεκινήσει.
Οι δράσεις που δεν έχουν ακόμα ξεκινήσει είναι η μακρο ‑
πρόθεσμη δράση 11 (Συστήματα διαχείρισης της ποιότη ‑
τας στον τομέα της σύναψης δημόσιων συμβάσεων) και 
η μακροπρόθεσμη δράση 12 (Οδηγός για την καθοδή ‑
γηση) του πίνακα 2 .46
Οι υπηρεσίες της Επιτροπής έχουν αναπτύξει εργαλείο ΤΠ 
που ονομάζεται «MAPAR» (Διαχείριση ελεγκτικών διαδικα ‑
σιών, δραστηριοτήτων και πόρων) και το οποίο έχει πλέον 
τεθεί σε χρήση. Μία από τις λειτουργικές δυνατότητες 
αυτού του κοινού εργαλείου για το ΕΤΠΑ, το ΤΣ και το ΕΚΤ 
είναι η καθιέρωση και ταξινόμηση των διαπιστώσεων του 
ελέγχου με βάση την τυπολογία σφάλματος αλλά και, 
εντός της ίδιας κατηγορίας (π.χ. δημόσιες συμβάσεις), ανά 
υποκατηγορία διαπιστώσεων (απουσία χαρακτήρα παρο ‑
χής κινήτρου, μη κοινοποίηση προγράμματος κ.λπ.).
H ΓΔ REGIO και η ΓΔ Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέ ‑
σεων και Ένταξης (ΓΔ EMPL) θα χρησιμοποιούν το MAPAR 
για να παρακολουθούν οριζόντια όλες τις διαπιστώσεις 
των ελέγχων και για να επικαιροποιούν τακτικά έναν 
πίνακα βαθμολόγησης κινδύνου προκειμένου να ενισχυ ‑
θεί η ορθή διαχείριση των Ταμείων. Το ίδιο ισχύει και για 
όποιο πρόβλημα εντοπίζεται από την Επιτροπή κατά τον 
έλεγχο των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων.
Επίσης, χάρη στη βάση δεδομένων του ΣΔΠ, τα κράτη 
μέλη έχουν τη δυνατότητα να αναφέρουν τις παρατυπίες 
που εντοπίζονται, μεταξύ άλλων και παρατυπίες που 
συνδέονται με τις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμ ‑
βάσεων. Στην εν λόγω βάση δεδομένων έχουν δικαίωμα 
πρόσβασης όλες οι σχετικές υπηρεσίες της Επιτροπής.
47
Το 2012, στο πλαίσιο θεματικού ελέγχου επί διαχειριστι ‑
κών επαληθεύσεων, η ΓΔ EMPL εντόπισε συγκεκριμένες 
περιπτώσεις παραβίασης των κανόνων περί δημόσιων 
συμβάσεων, οι οποίες δεν είχαν εντοπιστεί από τους 
εθνικούς ελέγχους. Η έκθεση και το συμπέρασμά της 
συζητήθηκε επανειλημμένως με τις εθνικές αρχές.
Βλέπε επίσης την απάντηση της Επιτροπής στο σημείο 46.
48
Το ΣΔΠ σχεδιάστηκε για την αναφορά παρατυπιών (είτε 
συνδέονται με απάτη είτε όχι, περιλαμβανομένων παρα ‑
τυπιών που εντοπίζονται σε διαδικασίες σύναψης δημό ‑
σιων συμβάσεων) από τα κράτη μέλη στην Επιτροπή.
Όσον αφορά τις παρατυπίες σε διαδικασίες σύναψης 
δημόσιων συμβάσεων, πέραν των διαρθρωμένων 
πεδίων, στο ΣΔΠ υπάρχει η δυνατότητα προσθήκης 
συμπληρωματικών πληροφοριών σε πεδία ελεύθερου 
κειμένου. Ωστόσο, η δυνατότητα αξιοποίησης των στοι ‑
χείων εξαρτάται από την ποιότητα και την ακρίβεια των 
πληροφοριών που υποβάλλουν οι εθνικές αρχές.
Απαντήσεις της Επιτροπής 59
61
Στο πλαίσιο των εκ των προτέρων αιρεσιμοτήτων και 
των συμφωνιών εταιρικής σχέσης που εγκρίθηκαν το 
2014, έχουν εγκριθεί 12 σχέδια δράσης για την περίοδο 
προγραμματισμού 2014 ‑20206, τα οποία αναμένεται να 
αξιολογηθούν μέχρι το 2016.
Η Επιτροπή ακολουθεί μια προορατική προσέγγιση 
υποστηρίζοντας τα κράτη μέλη μέσω της καθοδήγησης, 
της παρακολούθησης και της στήριξης που τους παρέχει 
(π.χ. μέσω τεχνικής βοήθειας) ούτως ώστε να εφαρμό ‑
σουν ως το τέλος του 2016 τα εθνικά σχέδια δράσης τους 
με επίκεντρο τις εκ των προτέρων αιρεσιμότητες που δεν 
έχουν ακόμα εκπληρωθεί. Με αυτή την προορατική προ ‑
σέγγιση, η Επιτροπή επιθυμεί να περιορίσει τον κίνδυνο 
της πιθανής αναστολής πληρωμών προς επιχειρησιακά 
προγράμματα (ΕΠ) μετά το 2016, ωστόσο δεν θα διστάσει 
να χρησιμοποιήσει αυτό το ανασταλτικό μέσο εάν είναι 
προφανές ότι οι στόχοι και τα ορόσημα του σχεδίου 
δράσης δεν έχουν εκπληρωθεί.
63
Η Επιτροπή παραπέμπει στις απαντήσεις στα σημεία 60 
και 61 και επισημαίνει ότι έναντι της απορρόφησης προέ ‑
χει η ορθή εφαρμογή του ισχύοντος κοινού και/ή ειδικού 
νομοθετικού πλαισίου και πλαισίου προγραμματισμού.
71
Η ΓΔ GROW έχει επίσης απαντήσει σε επιμέρους ερωτή ‑
ματα που τέθηκαν από εθνικές αρχές, ενώ δημιούργησε 
και το εργαλείο ΤΠ «WIKI», στο οποίο αναφορτώνονται 
ερωτήσεις και απαντήσεις και τίθενται στη διάθεση όλων 
των εθνικών αρχών.
74
Η Επιτροπή σκοπεύει να παρέχει καθοδήγηση στα κράτη 
μέλη για την κατάρτιση της έκθεσης παρακολούθησης 
ανάλογα με τις πληροφορίες που χρειάζεται.
76
Η ανεπαρκής αποτελεσματικότητα της διαχειριστικής 
επαλήθευσης κατά τους πρωτοβάθμιους ελέγχους απο ‑
τελεί πηγή έντονου προβληματισμού για την Επιτροπή 
(βλέπε ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων της ΓΔ REGIO 
2014, σελίδα 50).
6 Αφορούν τις χώρες BG, CZ, EL, IT, MT, LV, PL, HU, HR, SI, SK και RO.58 α)
Η Επιτροπή έχει την πρόθεση να υιοθετήσει το σχέδιο 
δράσης για τις δημόσιες συμβάσεις σε ευρύτερο και 
ενδεχομένως υψηλότερο από ό,τι στο παρελθόν επίπεδο 
ενδιαφερομένων.
58 β)
Η ομάδα εργασίας συστάθηκε ως υπό‑ομάδα της διυ ‑
πηρεσιακής ομάδας για την ενίσχυση της ικανότητας 
των Ταμείων στα ασθενέστερα κράτη μέλη, σε επίπεδο 
γενικών διευθυντών. Η διυπηρεσιακή ομάδα υποβάλλει 
εκθέσεις στη γενική γραμματεία.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι ένα τεχνικό ζήτημα πρέπει να 
αποτελέσει αντικείμενο τεχνικής παρακολούθησης υπό 
την εποπτεία του διοικητικού προσωπικού, το οποίο 
συμμετέχει ενεργά στην ομάδα εργασίας για τις δημόσιες 
συμβάσεις όταν κρίνεται αναγκαίο.
Οι διευθυντές της ΓΔ REGIO και της ΓΔ GROW συνεδριά ‑
ζουν τακτικά από τον Ιούλιο του 2014 και έχουν εξετάσει 
το ενδεχόμενο τακτικών συνεδριάσεων σε πολύ υψηλό 
επίπεδο (γενικοί διευθυντές και Επίτροποι).
60
Τα τελευταία χρόνια, όλοι οι επίτροποι αναφέρονται στα 
προβλήματα των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμ ‑
βάσεων και ζητούν από τα κράτη μέλη να βελτιώσουν 
τα συστήματά τους. Το αίτημα αυτό επαναλαμβάνεται 
τα τελευταία έξι χρόνια από τους αρμόδιους επιτρόπους 
για την περιφερειακή πολιτική όταν καλούνται προς 
ακρόαση στο πλαίσιο της διαδικασίας χορήγησης απαλ ‑
λαγής. Επίσης, όλες οι γενικές διευθύνσεις ανέφεραν στις 
οικείες ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων τα μέτρα που 
έχουν λάβει για την αντιμετώπιση των προβλημάτων 
που συνδέονταν με τις διαδικασίες σύναψης δημόσιων 
συμβάσεων και καλούσαν και αυτές με τη σειρά τους τα 
κράτη μέλη να βελτιώσουν το σύστημά τους.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι όλες οι δραστηριότητες σύναψης 
δημόσιων συμβάσεων δρομολογούνται και παρακο ‑
λουθούνται επισταμένως από τα ανώτατα διοικητικά 
στελέχη των οικείων υπηρεσιών της Επιτροπής (ΓΔ των 
ΕΔΕΤ και ΓΔ GROW).
Απαντήσεις της Επιτροπής 60
 — η Επιτροπή υποστηρίζει το πιλοτικό έργο ηλεκτρο ‑
νικής υποβολής προσφορών (eTendering) eSens, 
το οποίο επιτρέπει την ανάπτυξη της διασυνορι ‑
ακής διαλειτουργικότητας. Οι οικονομικοί φορείς 
θα έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν ενιαίο 
λογισμικό για να συμμετέχουν σε διάφορα συστή ‑
ματα ηλεκτρονικής υποβολής προσφορών σε ευ ‑
ρωπαϊκό επίπεδο. Επιπλέον, η Επιτροπή ξεκίνησε 
να χρησιμοποιεί τη διευκόλυνση «Συνδέοντας την 
Ευρώπη» (ΔΣΕ) ώστε να καλυφθούν και άλλες πτυ ‑
χές της ψηφιοποίησης των διαδικασιών σύναψης 
δημόσιων συμβάσεων, μεταξύ άλλων η ηλεκτρονι ‑
κή τιμολόγηση και η απλούστευση,
 — διατίθενται ευρωπαϊκά κονδύλια μέσω του ΕΤΠΑ/
ΤΣ ή μέσω του ΕΚΤ, τα οποία βοηθούν τα κράτη 
μέλη να αναπτύξουν τις απαιτούμενες διοικητικές 
ικανότητες και υποδομές (περιλαμβανομένης της 
ανάπτυξης πλατφόρμας για τις ηλεκτρονικές δη ‑
μόσιες συμβάσεις) ώστε να ολοκληρωθεί η μετά ‑
βαση στις ηλεκτρονικές δημόσιες συμβάσεις.
89
Βλέπε απαντήσεις της Επιτροπής στα σημεία 26, 27 και 46.
91
Το εργαλείο Arachne σχεδιάστηκε για να βοηθά τα 
κράτη μέλη στις διαχειριστικές επαληθεύσεις και για να 
λειτουργεί ως σύστημα προειδοποίησης σε περιπτώσεις 
απάτης. Περιλαμβάνει αρκετούς δείκτες κινδύνου που 
αφορούν τις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων, 
μεταξύ άλλων: το διάστημα που μεσολαβεί μεταξύ της 
ημερομηνίας δημοσίευσης της προκήρυξης του διαγω ‑
νισμού και της ημερομηνίας υπογραφής της σύμβασης· 
τον αριθμό προσφορών που αποκλείστηκαν/αριθμό 
προσφορών που παρελήφθησαν· τον αριθμό έγκυρων 
προσφερόντων· τον αριθμό συμβάσεων που ανατέθηκαν 
μέσω διαδικασίας με διαπραγμάτευση, κλειστής διαδι ‑
κασίας ή μέσω απευθείας ανάθεσης/συνολικό κόστος 
έργου· τον αριθμό παραρτημάτων στις συμβάσεις σε 
σύγκριση με τον μέσο όρο ανά τομέα· εάν έχει επιβληθεί 
στο παρελθόν δημοσιονομική διόρθωση σε σχέση με τον 
δικαιούχο.
Επίσης, το εργαλείο Arachne εντοπίζει τη συμμετοχή 
δικαιούχων, εργολάβων και υπεργολάβων σε διάφορα 
έργα και προγράμματα αλλά εντοπίζει επίσης και τη 
σχέση μεταξύ των οντοτήτων που συμμετέχουν στην 
υλοποίηση ενός έργου.Το 2014 και το 2015 συζητήθηκε με τα κράτη μέλη 
έγγραφο καθοδήγησης για διαχειριστικές επαληθεύσεις 
(«Guidance on Management Verifications»), το οποίο 
αναμένεται να δημοσιευθεί τον Ιούλιο του 2015. Το 
έγγραφο αυτό περιλαμβάνει ειδική ενότητα για τις επα ‑
ληθεύσεις που διενεργούνται στο πλαίσιο των δημόσιων 
συμβάσεων. Το έγγραφο δεν αποτελεί μέρος του σχεδίου 
δράσης για τις δημόσιες συμβάσεις καθώς καλύπτει όλα 
τα είδη των διαχειριστικών επαληθεύσεων.
80
Ως αποτέλεσμα των νομοθετικών διατάξεων της περιόδου 
προγραμματισμού 2007 ‑2013, ο κανονισμός επιτρέπει την 
αντικατάσταση παράτυπων δαπανών με επιλέξιμες δαπά ‑
νες, εφόσον αυτές οι νέες δαπάνες έχουν ελεγχθεί από δια ‑
χειριστικές και ελεγκτικές αρχές. Ωστόσο, τέτοιου είδους 
δημοσιονομικές διορθώσεις είναι πιθανό να οδηγήσουν σε 
απώλειες κονδυλίων για τα κράτη μέλη κατά την περάτωση 
της περιόδου προγραμματισμού, καθώς η αντικατάσταση 
των δαπανών μπορεί τότε να μην είναι πλέον δυνατή αν 
δεν έχει υποβληθεί μεταγενέστερη αίτηση πληρωμής.
Όσον αφορά την περίοδο 2014 ‑2020 και σύμφωνα με το 
άρθρο 145 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013, η δημο ‑
σιονομική διόρθωση θα έχει ως αποτέλεσμα την καθαρή 
μείωση βοήθειας όταν, μεταξύ άλλων, παρατηρούνται 
σοβαρές αδυναμίες στην αποτελεσματική λειτουργία 
των συστημάτων, οι οποίες δεν είχαν εντοπιστεί και 
αναφερθεί από την ελεγκτική αρχή πριν τις εντοπίσουν 
η Επιτροπή ή το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.
87
Δίνοντας συνέχεια στην ανακοίνωσή της σχετικά με 
τις ηλεκτρονικές δημόσιες συμβάσεις από αρχής μέχρι 
τέλους για τον εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης 
(COM(2013)453), η Επιτροπή δρομολόγησε αρκετές 
πρωτοβουλίες για να υποστηρίξει την υιοθέτηση των 
ηλεκτρονικών δημόσιων συμβάσεων:
 — σε πολιτικό επίπεδο, στην ολοκληρωμένη δέσμη πο ‑
λιτικών μέτρων που αποσκοπεί στην ολοκλήρωση 
της ψηφιακής ενιαίας αγοράς (COM(2015)192) περι ‑
λαμβάνονται στόχοι για την υιοθέτηση ηλεκτρονι ‑
κών διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων,
 — η Επιτροπή δρομολόγησε τις εργασίες του πολυ ‑
μερούς φόρουμ για τις ηλεκτρονικές δημόσιες 
συμβάσεις (EXEP), το οποίο επικεντρώνεται στην 
ανταλλαγή, τη διάδοση και την αποσαφήνιση 
βέλτιστων πρακτικών στους τομείς της διακυβέρ ‑
νησης, της ρύθμισης και της διαλειτουργικότητας,
Απαντήσεις της Επιτροπής 61
Όσον αφορά την ανάπτυξη μιας αξιόπιστης, ολοκληρω ‑
μένης βάσης δεδομένων για το σύνολο των παρατυπιών, 
η Επιτροπή παραπέμπει στην απάντησή της στα σημεία 
32, 46 και 48, καθώς επίσης, αναφορικά με τα έγγραφα 
που εκπόνησε, στην κοινή απάντηση της Επιτροπής για 
τα σημεία 26 και 27.
Σύσταση 1 α)
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση.
Η Επιτροπή θα διερευνήσει τη δυνατότητα βελτίωσης 
των λειτουργικών δυνατοτήτων του οικείου συστήματος 
διαχείρισης παρατυπιών (ΣΔΠ) προκειμένου να ανταπο ‑
κριθεί στα λειτουργικά αιτήματα του Συνεδρίου. Επί του 
παρόντος, διερευνάται η δυνατότητα διαλειτουργικό ‑
τητας μεταξύ του ΣΔΠ, της κεντρικής βάσης δεδομένων 
αποκλεισμού / του συστήματος λογιστικής σε δεδουλευ ‑
μένη βάση (CED/ABAC) και άλλων βάσεων δεδομένων 
της Επιτροπής.
Επίσης, όσον αφορά τα σφάλματα που εντοπίστηκαν 
από τους ελέγχους της Επιτροπής, οι υπηρεσίες της 
αρχίζουν να χρησιμοποιούν ένα κοινό εργαλείο ελέγ ‑
χου με χρήση ΤΠ για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερει ‑
ακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), το Ταμείο Συνοχής (ΤΣ) και το 
Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ), το οποίο ονομάζεται 
«MAPAR» (Management of Audit Processes, Activities 
and Resources — Διαχείριση ελεγκτικών διαδικασιών, 
δραστηριοτήτων και πόρων).
Τέλος, η Επιτροπή εξετάζει περαιτέρω μέτρα που θα 
βελτιώσουν την ανάλυση των στοιχείων για τις δημόσιες 
συμβάσεις, ενθαρρύνοντας κυρίως τη συλλογή τέτοιου 
είδους στοιχείων και αναπτύσσοντας ένα εργαλείο ανά ‑
λυσης δεδομένων για έγκαιρο εντοπισμό υπαρκτών και 
ενδεχόμενων παρατυπιών και καλύτερη κατανόηση των 
αιτιών τους (πέραν του πεδίου της συνοχής).
Σύσταση 1 β)
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση και σημειώνει ότι 
αποδέκτες της είναι τα κράτη μέλη.
Το ΣΔΠ παρέχει ήδη στα κράτη μέλη μια βάση δεδο ‑
μένων, την οποία μπορούν να χρησιμοποιούν όχι μόνο 
για τη συμμόρφωσή τους με τις υποχρεώσεις αναφοράς 
παρατυπιών, όπως ορίζεται σε διάφορους τομεακούς 
κανονισμούς, αλλά και για τη διενέργεια αναλύσεων για 
εθνικούς σκοπούς.94
Πρέπει να σημειωθεί ότι κατά την περίοδο προγραμμα ‑
τισμού 2007 ‑2013, η νομοθεσία δεν υποχρέωνε τα κράτη 
μέλη να εφαρμόσουν, μεταξύ άλλων, στρατηγικές για 
την καταπολέμηση της απάτης. Για την περίοδο προ ‑
γραμματισμού 2007 ‑2013, οι χρήστες συμφώνησαν κατά 
βάση να χρησιμοποιούν το Arachne για τον έλεγχο του 
συστήματος. Ως εκ τούτου, πολλά κράτη μέλη αποφάσι ‑
σαν να διαβιβάσουν στοιχεία για ορισμένα μόνο τμήματα 
των επιχειρησιακών προγραμμάτων που ενέπιπταν 
στην αρμοδιότητά τους. Ως τα μέσα του 2015, τέσσερα 
επιπλέον κράτη μέλη είχαν διαβιβάσει στοιχεία για ένα 
τουλάχιστον ΕΠ.
Η Επιτροπή αναμένει να αυξηθεί περαιτέρω ο αριθμός 
των χρηστών κατά την περίοδο 2014 ‑2020. Κατά την 
περίοδο αυτή, το Arachne μπορεί να συμβάλει αποτελε ‑
σματικά στον μετριασμό του κινδύνου απάτης.
Συμπεράσματα και συστάσεις
97
Βλέπε κοινή απάντηση της Επιτροπής στα σημεία 26 και 27.
98
Ήδη από τις προηγούμενες περιόδους προγραμματι ‑
σμού, η Επιτροπή είχε επιστήσει την προσοχή της στα 
σφάλματα που παρουσιάζονταν στις διαδικασίες σύνα ‑
ψης δημόσιων συμβάσεων. Με βάση τις διαπιστώσεις 
των ελέγχων, εκπονήθηκαν οι πρώτες κατευθυντήριες 
γραμμές σχετικά με τις δημοσιονομικές διορθώσεις, οι 
οποίες εκδόθηκαν το 2007.
Η Επιτροπή αντιμετωπίζει τώρα το ζήτημα αυτό με 
περισσότερο συντονισμένο και εμπεριστατωμένο 
τρόπο στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης για τις δημόσιες 
συμβάσεις.
99
Η Επιτροπή έλαβε επαρκή μέτρα και εφάρμοσε σχέδια 
διορθωτικών ενεργειών στα κράτη μέλη στα οποία 
εντοπίστηκαν σφάλματα στο πλαίσιο των ελέγχων. 
Η ανάλυσή της είχε ως αποτέλεσμα να επικαιροποιηθούν 
το 2013 οι κατευθυντήριες γραμμές για τον καθορισμό 
των δημοσιονομικών διορθώσεων που πρέπει να εφαρ ‑
μόζονται σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης προς τους 
κανόνες περί δημόσιων συμβάσεων.
Απαντήσεις της Επιτροπής 62
εκπλήρωσης εκ των προτέρων αιρεσιμότητας) και διορθω ‑
τική (αναστολή πληρωμών).
101
Οι δράσεις του σχεδίου δράσης για τις δημόσιες συμ ‑
βάσεις έχουν συζητηθεί διεξοδικά, έχουν τροποποιηθεί 
και έχουν συμφωνηθεί από εκπροσώπους όλων των ΓΔ 
των ΕΔΕΤ, της ΓΔ GROW και της ΕΤΕπ. Οι δράσεις καταρ ‑
τίστηκαν από κοινού στο πλαίσιο της ομάδας εργασίας 
για τη βελτίωση των διαδικασιών σύναψης δημόσιων 
συμβάσεων. Η εν λόγω ομάδα εργασίας συστάθηκε ως 
υπό‑ομάδα της διυπηρεσιακής ομάδας για την ενίσχυση 
της ικανότητας των Ταμείων στα κράτη μέλη, σε επίπεδο 
γενικών διευθυντών. Η διυπηρεσιακή ομάδα υποβάλλει 
εκθέσεις στη γενική γραμματεία.
Η εκτέλεση του σχεδίου δράσης για τις δημόσιες συμ ‑
βάσεις έχει σημειώσει πρόοδο (βλέπε απάντηση της Επι ‑
τροπής στο σημείο 57). Η Επιτροπή σκοπεύει επίσης να 
υιοθετήσει το σχέδιο δράσης για τις δημόσιες συμβάσεις 
σε ευρύτερο και ενδεχομένως υψηλότερο από ό,τι στο 
παρελθόν επίπεδο.
Σύσταση 3
Η Επιτροπή αποδέχεται αυτή τη σύσταση και την 
εφαρμόζει ήδη έχοντας βελτιώσει τον συντονισμό των 
τμημάτων της σε επίπεδο διευθυντών από το καλοκαίρι 
του 2014.
Η Επιτροπή σκοπεύει επίσης να διασφαλίσει την υιοθέ ‑
τηση του σχεδίου δράσης για τις δημόσιες συμβάσεις 
από περισσότερες υπηρεσίες της. Προβλέπεται επί ‑
σης η υιοθέτηση του σχεδίου σε υψηλότερο επίπεδο, 
όπως επισημαίνεται στην απάντηση της Επιτροπής στη 
σύσταση 2.
102
Βλέπε απαντήσεις της Επιτροπής στα σημεία 100 και 101.
7 Η επιτροπή αυτή συντονίζει και καταρτίζει συστάσεις για 
αποφάσεις αναστολής πληρωμών, μεταξύ άλλων καταρτίζει σχέδια 
αποφάσεων αναστολής πληρωμών, στο πλαίσιο της εφαρμογής 
του άρθρου 19 παράγραφος 5 και του άρθρου 142 παράγραφος 1 
στοιχείο ε) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί καθορισμού κοινών 
διατάξεων για το ΕΤΠΑ, το ΕΚΤ, το Ταμείο Συνοχής, το ΕΓΤΑΑ και 
το ΕΤΘΑ και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το ΕΤΠΑ, το 
ΕΚΤ, το Ταμείο Συνοχής και το ΕΤΘΑ, καθώς και του άρθρου 41 του 
κανονισμού (ΕΕ) αριθ.1306/2013 (ο «οριζόντιος κανονισμός» της 
ΚΓΠ), ενώ παρέχει επίσης συμβουλές για συναφή ζητήματα στους 
γενικούς διευθυντές των τεσσάρων Γενικών Διευθύνσεων των ΕΔΕΤ.100
Η Επιτροπή προέβη σε ενέργειες προκειμένου να αντι ‑
μετωπιστούν τα προβλήματα των διαδικασιών σύναψης 
δημόσιων συμβάσεων πριν από το 2010. Σε αρκετά κράτη 
μέλη, ξεκίνησαν ήδη από το 2006 σχέδια δράσης με τα 
οποία δόθηκε συνέχεια στα συμπεράσματα των ελέγχων 
των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων. Πέραν 
της οριζόντιας ανάλυσης που πραγματοποιήθηκε για τα 
σφάλματα των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβά ‑
σεων και υποβλήθηκε τον Μάιο του 2011 στη συμβουλευ ‑
τική επιτροπή δημόσιων συμβάσεων, η Επιτροπή δημο ‑
σίευσε επίσης τον Οκτώβριο του 2011 έγγραφο εργασίας 
των υπηρεσιών της με τίτλο «Ανάλυση σφαλμάτων στην 
πολιτική συνοχής κατά την περίοδο 2006 ‑2009 — μέτρα 
που ελήφθησαν από την Επιτροπή και μελλοντική πορεία».
Η ανάλυση από την Επιτροπή των σφαλμάτων στο πλαίσιο 
των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων αποτυ ‑
πώνεται επίσης στην απόφαση της Επιτροπής της 19ης 
Δεκεμβρίου 2013 (C(2013) 9527 final), η οποία ορίζει τις 
κατευθυντήριες γραμμές για τον καθορισμό των δημοσι ‑
ονομικών διορθώσεων που πρέπει να εφαρμόζονται σε 
περιπτώσεις μη συμμόρφωσης προς τους κανόνες περί 
δημόσιων συμβάσεων. Με τις εν λόγω κατευθυντήριες 
γραμμές επικαιροποιήθηκε έγγραφο καθοδήγησης που 
υπήρχε από τον Νοέμβριο του 2007.
Όσον αφορά την περίοδο προγραμματισμού 2014 ‑2020, 
η Επιτροπή ακολουθεί μια προορατική προσέγγιση υπο ‑
στηρίζοντας τα κράτη μέλη μέσω της καθοδήγησης, της 
παρακολούθησης και της στήριξης που τους παρέχει (π.χ. 
μέσω τεχνικής βοήθειας) ούτως ώστε να εφαρμόσουν έως 
το τέλος του 2016 τα εθνικά σχέδια δράσης τους με επίκε ‑
ντρο τις εκ των προτέρων αιρεσιμότητες που δεν έχουν 
ακόμα εκπληρωθεί. Με αυτή την προορατική προσέγγιση, 
η Επιτροπή επιθυμεί να περιορίσει τον κίνδυνο της πιθανής 
αναστολής πληρωμών προς επιχειρησιακά προγράμματα 
(ΕΠ) μετά το 2016, ωστόσο δεν θα διστάσει να χρησιμο ‑
ποιήσει αυτό το ανασταλτικό μέσο εάν είναι προφανές ότι 
οι στόχοι και τα ορόσημα του σχεδίου δράσης δεν έχουν 
εκπληρωθεί.
Σύσταση 2
Η Επιτροπή αποδέχεται τη συγκεκριμένη σύσταση. Οι 
γενικοί διευθυντές των τεσσάρων Γενικών Διευθύνσεων 
των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων 
(ΓΔ των ΕΔΕΤ) συνεδριάζουν ήδη τακτικά στο πλαίσιο 
της λεγόμενης «επιτροπής αναστολής εκ των προτέρων 
αιρεσιμοτήτων», στην οποία συμμετέχει και η ΓΔ GROW7. 
Θα συνεχίσει μάλιστα να εφαρμόζεται με αυστηρότητα 
και συνέπεια μια προσέγγιση ταυτόχρονα προληπτική 
(εκτέλεση εθνικών σχεδίων δράσης σε περίπτωση μη 
Απαντήσεις της Επιτροπής 63
104
Ως αποτέλεσμα των νομοθετικών διατάξεων της περι ‑
όδου προγραμματισμού 2007 ‑2013, ο κανονισμός 
επιτρέπει την αντικατάσταση παράτυπων δαπανών 
με επιλέξιμες δαπάνες, εφόσον αυτές οι νέες δαπάνες 
έχουν ελεγχθεί από διαχειριστικές και ελεγκτικές αρχές. 
Ωστόσο, τέτοιου είδους δημοσιονομικές διορθώσεις 
είναι πιθανό να οδηγήσουν σε απώλειες κονδυλίων για τα 
κράτη μέλη κατά την περάτωση της περιόδου προγραμ ‑
ματισμού, καθώς η αντικατάσταση των δαπανών μπορεί 
τότε να μην είναι πλέον δυνατή αν δεν έχει υποβληθεί 
μεταγενέστερη αίτηση πληρωμής.
Όσον αφορά την περίοδο 2014 ‑2020 και σύμφωνα με το 
άρθρο 145 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013, η δημο ‑
σιονομική διόρθωση θα έχει ως αποτέλεσμα την καθαρή 
μείωση βοήθειας όταν, μεταξύ άλλων, παρατηρούνται 
σοβαρές αδυναμίες στην αποτελεσματική λειτουργία 
των συστημάτων, οι οποίες δεν είχαν εντοπιστεί και 
αναφερθεί από την ελεγκτική αρχή πριν τις εντοπίσουν 
η Επιτροπή ή το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.
Σύσταση 5
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση και θεωρεί ότι έχει 
ήδη προβεί στις συνιστώμενες ενέργειες. Βλέπε επίσης 
την απάντηση της Επιτροπής στη σύσταση 2.
Η Επιτροπή θα συνεχίσει να επιβάλλει δημοσιονομι ‑
κές διορθώσεις όταν διαπιστώνει ότι οι πρωτοβάθμιοι 
έλεγχοι των κρατών μελών δεν είναι επαρκώς αποτε ‑
λεσματικοί. Όταν εντοπίζονται σοβαρές ανεπάρκειες, 
εφαρμόζονται προληπτικά και διορθωτικά μέτρα, όπως 
σχέδια δράσης, διακοπές πληρωμών και δημοσιονομικές 
διορθώσεις, προκειμένου να διασφαλίζεται η νομιμό ‑
τητα και η κανονικότητα τόσο των δαπανών που έχουν 
ήδη δηλωθεί όσο και των δαπανών που πρόκειται να 
δηλωθούν στην Επιτροπή. Οι πληρωμές δεν αποκαθί ‑
στανται έως ότου βελτιωθούν τα συστήματα και εφαρ ‑
μοστεί στενή επιτήρηση μετά τη λήψη των διορθωτικών 
μέτρων, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι συστήματα 
διαχείρισης και ελέγχου των προγραμμάτων δεν θα 
επιδεινωθούν και πάλι στο μέλλον.
Όσον αφορά συνεχιζόμενες νομικές παραβιάσεις των 
οδηγιών σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις, η Επιτροπή 
θα συνεχίσει να κινεί διαδικασίες επί παραβάσει όταν 
παρίσταται ανάγκη.Σύσταση 4
Η Επιτροπή αποδέχεται αυτή τη σύσταση, η οποία εφαρ ‑
μόζεται μερικώς, και υποστηρίζει πρωτοβουλίες που 
συμβάλλουν στη βελτίωση των διαδικασιών σύναψης 
δημόσιων συμβάσεων.
Η Επιτροπή σκοπεύει να διατηρεί τακτικές επαφές με 
τους αρμόδιους Επιτρόπους για τα Ευρωπαϊκά Διαρθρω ‑
τικά και Επενδυτικά Ταμεία (ΕΔΕΤ) και την εσωτερική 
αγορά, σε μορφή που απομένει να αποφασιστεί. Στην 
ομάδα αυτή θα μπορούσαν να συμμετέχουν και ενδια ‑
φερόμενοι τρίτοι, όποτε κρίνεται χρήσιμο. Η Επιτροπή 
τάσσεται επίσης υπέρ της ιδέας να αναλάβει πρωτα ‑
γωνιστικό ρόλο σε υψηλό επίπεδο και σημειώνει ότι οι 
διευθυντές της ΓΔ REGIO και της ΓΔ GROW συνεδριάζουν 
τακτικά από τον Ιούλιο του 2014. Σε αυτό το επίπεδο 
έχουν ήδη προσκληθεί έμπειροι ενδιαφερόμενοι τρίτοι.
103
Η ανεπαρκής αποτελεσματικότητα της διαχειριστικής 
επαλήθευσης κατά τους πρωτοβάθμιους ελέγχους 
αποτελεί πηγή έντονου προβληματισμού για την Επι ‑
τροπή. Στο πλαίσιο του εποπτικού της ρόλου, η Επιτροπή 
πραγματοποιεί από το 2010 στοχευμένους ελέγχους σε 
διαχειριστικές επαληθεύσεις προγραμμάτων υψηλού 
κινδύνου, κατά τη διάρκεια των οποίων έχει διαπιστώσει 
ότι πολλά σφάλματα που απορρέουν από αυτές τις πηγές 
κινδύνου είναι πιθανό να μην εντοπίζονται ή να μην 
εντοπίζονται εγκαίρως από την ελεγκτική αρχή του προ ‑
γράμματος. Κατόπιν των ελέγχων αυτών, καταρτίζονται 
σχέδια δράσης, όπου κρίνεται αναγκαίο, για τη διόρθωση 
των ανεπαρκειών που εντοπίστηκαν. Οι εν λόγω έλεγχοι 
συμβάλλουν στη βελτίωση των συστημάτων διαχείρι ‑
σης και ελέγχου στα προγράμματα για τα οποία έχουν 
διατυπωθεί επιφυλάξεις, διασφαλίζοντας τη νομιμότητα 
και την κανονικότητα τόσο των δαπανών που έχουν ήδη 
δηλωθεί όσο και των δαπανών που πρόκειται να δηλω ‑
θούν στην Επιτροπή.
Το 2014 και το 2015 συζητήθηκε με τα κράτη μέλη 
έγγραφο με την ονομασία «Έγγραφο καθοδήγησης 
για διαχειριστικές επαληθεύσεις», το οποίο πρόκειται 
να δημοσιευθεί τον Ιούλιο του 2015. Το έγγραφο αυτό 
περιλαμβάνει ειδική ενότητα για τις επαληθεύσεις που 
διενεργούνται στο πλαίσιο των δημόσιων συμβάσεων. 
Το έγγραφο δεν αποτελεί μέρος του σχεδίου δράσης για 
τις δημόσιες συμβάσεις καθώς καλύπτει όλα τα είδη των 
διαχειριστικών επαληθεύσεων.
Απαντήσεις της Επιτροπής 64
105
Η Επιτροπή υποστηρίζει τις ηλεκτρονικές δημόσιες 
συμβάσεις, π.χ. το πιλοτικό έργο ηλεκτρονικής υποβολής 
προσφορών (eTendering) eSens για τη διασυνοριακή 
διαλειτουργικότητα.
Κατά την περίοδο προγραμματισμού 2007 ‑2013, τα 
κράτη μέλη δεν είχαν την υποχρέωση να εφαρμόσουν 
στρατηγικές για την καταπολέμηση της απάτης με τη 
βοήθεια εργαλείων εξόρυξης δεδομένων, όπως π.χ. το 
Arachne (βλέπε απάντηση της Επιτροπής στο σημείο 94). 
Η Επιτροπή αναμένει να αυξηθεί περαιτέρω ο αριθμός 
των χρηστών κατά την περίοδο 2014 ‑2020. Κατά την 
περίοδο αυτή, το Arachne μπορεί να συμβάλει αποτελε ‑
σματικά στον μετριασμό του κινδύνου απάτης.
Σύσταση 6 α)
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση. Δεδομένου ότι 
ειδικά οι ηλεκτρονικές διαδικασίες σύναψης δημόσιων 
συμβάσεων αυξάνουν τη διαφάνεια, διευκολύνουν τους 
διασυνοριακούς διαγωνισμούς και την πρόσβαση των 
ΜΜΕ, εξορθολογίζοντας παράλληλα και τις διοικητικές 
διαδικασίες, οι οδηγίες του 2014 προβλέπουν μια σειρά 
από υποχρεώσεις που αφορούν τις ηλεκτρονικές δημό ‑
σιες συμβάσεις, ενώ η ορθή και άμεση μεταφορά των 
οδηγιών αποτελεί προτεραιότητα για την Επιτροπή.
Όσον αφορά τα εργαλεία εξόρυξης δεδομένων, 
η Επιτροπή υλοποιεί ήδη τη σύσταση του Συνεδρίου. 
Η Επιτροπή ενθαρρύνει τις αρμόδιες εθνικές αρχές να 
χρησιμοποιούν το σύστημα Arachne, το οποίο αποτελεί 
προληπτικό εργαλείο βαθμολόγησης κινδύνων που έχει 
αναπτύξει η ίδια. Το εργαλείο αυτό μπορεί να επιφέρει 
σημαντικές βελτιώσεις τόσο ως προς τις διαχειριστικές 
επαληθεύσεις, όσο και ως προς την πρόληψη και τον 
εντοπισμό διαφόρων πηγών κινδύνου που συνδέο ‑
νται, μεταξύ άλλων, με διαδικασίες σύναψης δημόσιων 
συμβάσεων, συγκρούσεις συμφερόντων ή περιστατικά 
συγκέντρωσης επιχορηγήσεων σε συγκεκριμένους 
οικονομικούς φορείς. Επίσης, μπορεί να βοηθήσει στην 
αναγνώριση προειδοποιητικών ενδείξεων, οι οποίες 
καταδεικνύουν υπόνοια απάτης. Η Επιτροπή γνωρίζει και 
υποστηρίζει τη χρήση και άλλων ανάλογων εργαλείων 
εξόρυξης δεδομένων.
Σύσταση 6 β)
Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση και σημειώνει ότι 
αποδέκτες της είναι τα κράτη μέλη.
Π/uni03A9Σ ΘΑ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΙΤΕ ΕΚ/uni0394ΟΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕ
/uni0394ωρεάν εκδόσει/uni03C2:
  ένα αντίτυπο:  
από το EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu)·
  περισσότερα από ένα αντίτυπα ή αφίσε/uni03C2/χάρτε/uni03C2:  
από τι/uni03C2 αντιπροσωπείε/uni03C2 τη/uni03C2 Ευρωπαϊκή/uni03C2 Ένωση/uni03C2(http://ec.europa.eu/represent_el.htm),  
από τα γραφεία εκπροσώπηση/uni03C2 στι/uni03C2 εκτό/uni03C2 ΕΕ χώρε/uni03C2 (http://eeas.europa.eu/delegations/index_el.htm),  
επικοινωνώντα/uni03C2 /uni03BCε την υπηρεσία Europe Direct (http://europa.eu/europedirect/index_el.htm) ή  
καλώντα/uni03C2 τον αριθ/uni03BCό 00 800 6 7 8 9 10 11 (δωρεάν τηλεφωνικό/uni03C2 αριθ/uni03BCό/uni03C2 από όλη την Ένωση) (*).
(*)  Οι πληροφορίε/uni03C2 παρέχονται δωρεάν, και οι κλήσει/uni03C2 είναι γενικώ/uni03C2 δωρεάν (ενδέχεται ό/uni03BCω/uni03C2 κάποιε/uni03C2 κλήσει/uni03C2 που πραγ/uni03BCατοποιούνται  
/uni03BCέσω ορισ/uni03BCένων τηλεπικοινωνιακών φορέων ή από τηλεφωνικού/uni03C2 θαλά/uni03BCου/uni03C2 ή ξενοδοχεία να χρεώνονται). 
Εκδόσει/uni03C2 επί πληρω/uni03BCή:
 από το EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu).
Η μη τήρηση των κανόνων περί δημόσιων συμβάσεων 
αποτελεί χρόνια και σημαντική πηγή σφαλμάτων στις 
δαπάνες της ΕΕ στον τομέα της πολιτικής συνοχής. Απόρροια 
της εμφάνισης σοβαρών σφαλμάτων είναι η έλλειψη ή η 
παντελής απουσία δίκαιου ανταγωνισμού ή/και η ανάθεση 
συμβάσεων σε προσφέροντες που δεν είχαν υποβάλει την 
πλέον συμφέρουσα προσφορά. Διαπιστώσαμε ότι 
η Επιτροπή και τα κράτη μέλη έχουν αρχίσει να υλοποιούν 
μέτρα για την επίλυση του προβλήματος, αλλά μένει να 
γίνουν πολλά και οι προσπάθειες πρέπει να ενταθούν.
ΕΥΡΩΠΑÏK Ο
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ
ΣΥΝΕ∆ΡΙΟ