Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την "Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου που τροποποιεί την οδηγία 77/388/EΟΚ όσον αφορά τους κανόνες σχετικά με τον τόπο παροχής ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου"

(COM(2002) 688 τελικό - 2002/0286 (CNS))

(2003/C 133/13)

Στις 16 Δεκεμβρίου 2002, και σύμφωνα με το άρθρο 262 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή να καταρτίσει γνωμοδότηση για την ανωτέρω πρόταση.

Το ειδικευμένο τμήμα "Οικονομική και νομισματική ένωση, οικονομική και κοινωνική συνοχή", στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 6 Μαρτίου 2003 με βάση εισηγητική έκθεση του κ. Pezzini.

Κατά την 398η σύνοδο ολομέλειάς της, της 26ης και 27ης Μαρτίου 2003 (συνεδρίαση της 26ης Μαρτίου), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 97 ψήφους υπέρ και 4 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Μετά την εγκαθίδρυση της εσωτερικής αγοράς στην ΕΕ, η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου στα κράτη μέλη ελευθερώθηκε σταδιακά, για να αυξηθεί η αποδοτικότητα σ' αυτό τον τομέα. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που συνήλθε στη Λισαβόνα στις 23-24 Μαρτίου 2000 ζήτησε να επισπευσθούν οι εργασίες ώστε να ολοκληρωθεί η εσωτερική αγορά και κάλεσε την Επιτροπή, το Συμβούλιο και τα κράτη μέλη, στο πλαίσιο των αντίστοιχων αρμοδιοτήτων τους.....να επισπεύσουν τη φιλελευθεροποίηση σε τομείς όπως το αέριο, ο ηλεκτρισμός,..., ώστε να επιτευχθεί μια πλήρως λειτουργική εσωτερική αγορά σ' αυτούς τους τομείς. Το Συμβούλιο Ενέργειας της 30ής Μαΐου 2000 κάλεσε την Επιτροπή "να υποβάλει εγκαίρως προτάσεις για ανάληψη περαιτέρω δράσης".

1.2. Το Συμβούλιο Ενέργειας της 25ης Νοεμβρίου 2002 έδωσε μία περαιτέρω ώθηση στη διαδικασία ελευθέρωσης του τομέα της ενέργειας και του φυσικού αερίου επιβάλλοντας στα κράτη μέλη τα ακόλουθα:

- το άνοιγμα των μη ιδιωτικών αγορών ενέργειας και αερίου την 1η Ιουλίου 2004

- το άνοιγμα των ιδιωτικών αγορών την 1η Ιουλίου 2007,

- την υποχρεωτική νομική διάκριση μεταξύ εταιρειών των φορέων εκμετάλλευσης δικτύων και των εταιρειών παραγωγής ενέργειας,

- την τήρηση των υποχρεώσεων που απορρέουν από την αρχή της "Δημόσιας Υπηρεσίας" (παροχή, μεταξύ άλλων, ενέργειας σε λογικές τιμές),

- την τήρηση των κανόνων σε θέματα τιμών, όσον αφορά τη μεταφορά μέσω δικτύων,

- την τήρηση των κανόνων όσον αφορά την κατανομή των διαθέσιμων ικανοτήτων διασύνδεσης για τις διαμεθοριακές ανταλλαγές ενέργειας.

1.2.1. Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή γνωρίζει καλώς ότι ενώ η πλειοψηφία των κρατών μελών είναι υπέρ της ελευθέρωσης στις προβλεπόμενες προθεσμίες η σημερινή κατάσταση δεν είναι καθόλου ομοιόμορφη. Εξάλλου ο διαφορετικός βαθμός ανοίγματος της αγοράς ενέργειας στα κράτη μέλη προκαλεί σημαντικές διαφορές ως προς την πλήρη αξιοποίηση της ενιαίας αγοράς.

1.2.2. Συνεπώς, η ΕΟΚΕ υποστηρίζει όλες τις προσπάθειες που καταβάλλονται με στόχο την υλοποίηση μίας αγοράς που λειτουργεί αποτελεσματικά. Το άνοιγμα της αγοράς δεν επαρκεί από μόνο του για τη λειτουργία της αγοράς στην πράξη.

1.3. Η ελευθέρωση αυτών των αγορών συνεπάγεται την ολοένα και μεγαλύτερη απορρύθμιση, καθώς και αύξηση των διασυνοριακών συναλλαγών μεταξύ των κρατών μελών. Η θέσπιση από την ΕΕ και τα κράτη μέλη νέων μέτρων έχει ως αποτέλεσμα τη σημαντική μεταβολή της λειτουργίας αυτών των αγορών.

1.3.1. Στην παραδοσιακή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, οι κυριότεροι ηλεκτροπαραγωγοί, οι φορείς εκμετάλλευσης των δικτύων μεταφοράς και οι εθνικές και τοπικές εταιρείες διανομής στα περισσότερα κράτη μέλη ήταν σχεδόν εξ ολοκλήρου κρατικές. Γενικά, η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας ήταν κυρίως εθνική αγορά που περιοριζόταν σε συναλλαγές εντός των συνόρων της κάθε χώρας. Το ίδιο ισχύει και για την αγορά φυσικού αερίου.

1.4. Μετά την ελευθέρωση, η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας έπαυσε να είναι καθαρά εθνική και άρχισε να λειτουργεί σε ευρωπαϊκή βάση. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την εμφάνιση νέων παραγόντων της αγοράς, όπως τα δίκτυα ανταλλαγής ενέργειας, οι ανεξάρτητοι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας, οι φορείς μεσιτείας και εμπορίας. Η δεσπόζουσα θέση των κρατικών εταιρειών, όπως οι μεγάλοι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας, μεταβάλλεται με την ιδιωτικοποίηση και τη συγχώνευση. Στις χώρες όπου η ελευθέρωση ευρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, διαπιστώθηκαν αλλαγές στις μεθόδους συναλλαγής και στην ίδια την αγορά.

1.5. Λόγω της αυξανόμενης ελευθέρωσης του τομέα διανομής φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας πρέπει επειγόντως να αναθεωρηθούν οι ισχύοντες κανόνες ΦΠΑ, ώστε να διασφαλισθεί ότι συμβιβάζονται με την ανάγκη να επιβάλλεται ορθή και απλή φορολογία στην προμήθεια αυτών των αγαθών. Οι νέες αγορές προκαλούν επίσης νέα προβλήματα, όπως το θέμα της φορολογίας των εξόδων μεταφοράς.

2. Προβλήματα που απαντώνται στο πλαίσιο των τρεχουσών διατάξεων

2.1. Τόπος παράδοσης

2.1.1. Σύμφωνα με τους κανόνες ΦΠΑ, το κράτος μέλος που δικαιούται να φορολογήσει τη συναλλαγή προσδιορίζεται βάσει του "τόπου παράδοσης". Κατ' ακολουθία και το ποσοστό του εφαρμοστέου ΦΠΑ εξαρτάται από τον ίδιο τόπο, και γενικότερα, το κράτος μέλος στο οποίο πρέπει να εγγραφεί για τον ΦΠΑ ο προμηθευτής. Ο τόπος παράδοσης καθορίζεται βάσει λεπτομερούς διαδικασίας και δεν είναι απαραίτητα ο τόπος που θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι λαμβάνει χώρα η παράδοση, με τη φυσική έννοια του όρου.

2.1.2. Σύμφωνα με το άρθρο 5, παράγραφος 2 της έκτης οδηγίας ΦΠΑ(1), λογίζονται ως υλικά αγαθά το ηλεκτρικό ρεύμα και το φυσικό αέριο. Συνεπώς, εφόσον η παράδοση ηλεκτρικού ρεύματος αποτελεί παράδοση αγαθού, ο τόπος παράδοσης πρέπει να καθορισθεί με βάση το άρθρο 8 της έκτης οδηγίας ΦΠΑ. Μέχρι την ελευθέρωση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, είτε επρόκειτο για παράδοση με μεταφορά είτε χωρίς μεταφορά, δεν ετίθετο το ερώτημα εάν η παράδοση διέπετο από το άρθρο 8, παράγραφος 1 στοιχείο α) ή 8, παράγραφος 1 στοιχείο β) (παράδοση με ή χωρίς μεταφορά), διότι σε όλα σχεδόν τα κράτη μέλη της ΕΕ η παραγωγή, διανομή και εμπορία της ηλεκτρικής ενέργειας αποτελούσε εθνικό θέμα και επομένως δεν υπήρχαν διασυνοριακές συναλλαγές. Οι περιστασιακές διασυνοριακές συναλλαγές δεν προκαλούσαν προβλήματα. Όταν ένας διανομέας πραγματοποιούσε περιστασιακή διασυνοριακή παράδοση, εγγραφόταν για το ΦΠΑ στο άλλο κράτος μέλος.

2.1.3. Στη νέα ελευθερωμένη αγορά οι διασυνοριακές συναλλαγές είναι συχνές. Στην πράξη, είναι σχεδόν αδύνατη, λόγω των ιδιοτήτων του ηλεκτρικού ρεύματος ή του φυσικού αερίου, η φυσική παρακολούθηση της ροής της ηλεκτρικής ενέργειας. Π.χ. όταν ένας παραγωγός που ευρίσκεται στη βόρεια Ευρώπη πωλεί ηλεκτρική ενέργεια σε καταναλωτή στην νότια Ευρώπη, αυτό δεν σημαίνει ότι τα ηλεκτρόνια που παράγονται από τη γεννήτρια μεταφέρονται πράγματι από το βορρά στο νότο. Ακόμη, η έννοια της μεταφοράς δεν μπορεί να εφαρμοσθεί για το ηλεκτρικό ρεύμα ή το φυσικό αέριο, σε διασυνοριακή μάλιστα συναλλαγή θα είναι άσκοπο να ζητηθούν από τον επιχειρηματία έγγραφα αποστολής τους ή άφιξής τους.

2.1.4. Η φυσική ροή δεν συμπίπτει με τη συμβατική σχέση που συνδέει τον πωλητή με τον αγοραστή. Ισχύει κυρίως όταν ο αγοραστής ζητεί να γίνει η παράδοση απευθείας στον πελάτη του.

2.1.5. Βάσει των ισχυόντων κανόνων ο προμηθευτής οφείλει, πολλές φορές, να εγγραφεί για το ΦΠΑ και σε άλλο κράτος μέλος, εκτός του δικού του. Πρόκειται για δύσκολη και δαπανηρή διαδικασία που μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη της ενιαίας αγοράς.

2.1.6. Οι διαφορές μεταξύ των κρατών μελών σε επίπεδο αστικού δικαίου, το οποίο ορίζει τον χρόνο και τον τόπο της παράδοσης, πιθανόν να δημιουργήσουν ορισμένες δυσκολίες.

2.2. Έξοδα μεταφοράς

2.2.1. Σύμφωνα με το άρθρο 7 της οδηγίας 96/92/ΕΚ, τα κράτη μέλη πρέπει να ορίσουν διαχειριστή ο οποίος είναι υπεύθυνος για την εκμετάλλευση, τη διασφάλιση της συντήρησης και, εφόσον κριθεί αναγκαίο, την ανάπτυξη του δικτύου μεταφοράς σε μια δεδομένη ζώνη, καθώς και των διασυνδέσεών του με άλλα δίκτυα, προκειμένου να εξασφαλίζεται ο εφοδιασμός. Ο διαχειριστής του δικτύου μεταφοράς είναι υπεύθυνος για τη διαχείριση των ροών ενέργειας στο δίκτυο και πρέπει να συνεκτιμά τις ανταλλαγές με άλλα διασυνδεδεμένα δίκτυα. Σε περίπτωση εισαγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, ο διαχειριστής του δικτύου μεταφοράς χορηγεί τη διαθέσιμη δυναμικότητα.

2.2.2. Το κόστος του δικτύου βαρύνει το διαχειριστή του εθνικού δικτύου μεταφοράς. Το δίκτυο αυτό χρησιμοποιείται για τη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Οι συνολικές δαπάνες που αναλαμβάνει ο διαχειριστής του δικτύου μεταφοράς κατανέμονται με βάση τις δαπάνες που συνδέονται με τις υπηρεσίες εθνικών μεταφορών και τις διασυνοριακές συναλλαγές. Οι φορείς της αγοράς που εξάγουν ηλεκτρική ενέργεια (εγκατεστημένοι και μη εγκατεστημένοι επιχειρηματικοί φορείς) καταβάλλουν ένα τέλος που καλύπτει όλες τις δαπάνες του δικτύου. Σε όρους ΦΠΑ, το τέλος αυτό αποτελεί αντιπαροχή για την υπηρεσία. Εάν το τέλος επιβάλλεται σε μη εγκατεστημένους επιχειρηματικούς φορείς, ο τόπος παροχής αυτών των υπηρεσιών είναι σημαντικός. Εάν το τέλος αυτό θεωρείται πληρωμή για ενδοκοινοτική υπηρεσία μεταφοράς, ο ΦΠΑ καθίσταται απαιτητός στο κράτος μέλος όπου ο επιχειρηματικός φορέας διαθέτει αριθμό ΦΠΑ. Εάν, αντίθετα, κρίνεται ότι το τέλος εισπράττεται για την παροχή πρόσβασης στο δίκτυο διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, ο τόπος φορολογίας καθορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 9, παράγραφος 1, δηλαδή στη χώρα όπου είναι εγκατεστημένος ο διαχειριστής του δικτύου μεταφοράς. Η αμφιβολία όσον αφορά την παράγραφο του άρθρου 9 που εφαρμόζεται στην εκάστοτε περίπτωση μπορεί να οδηγήσει σε διαφορετική ερμηνεία, και επομένως σε διπλή φορολογία ή μη φορολογία.

3. Προτεινόμενη λύση

3.1. Γενικές γραμμές

3.1.1. Το σημερινό καθεστώς ΦΠΑ, ιδίως οι κανόνες που διέπουν τις ενδοκοινοτικές παραδόσεις προκαλούν περιττά προβλήματα όταν πρόκειται για φυσικό αέριο και ηλεκτρική ενέργεια. Οι νέοι αυτοί κανόνες που αναφέρονται στον τόπο παράδοσης πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την ιδιαιτερότητα των σχετικών αγαθών και να διευκολύνουν τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς στον εν λόγω τομέα. Μία από τις βασικές αρχές του καθεστώτος ΦΠΑ, δηλαδή η φορολογία με βάση τον τόπο στον οποίο ευρίσκονται πράγματι τα αγαθά, καταργείται γι αυτές τις παραδόσεις, εφόσον στις περισσότερες περιπτώσεις, είναι αδύνατο να προσδιοριστεί η σχέση μεταξύ της συναλλαγής και της φυσικής ροής των αγαθών.

3.2. Οι νέοι κανόνες

3.2.1. Με τους "κανόνες" που αναφέρονται κατωτέρω καταβάλλεται προσπάθεια να περιγραφεί με απλούς αλλά αρκετά ακριβείς όρους η κατάσταση.

3.2.2. Κανόνας αριθ. 1

3.2.2.1. Η προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας ή φυσικού αερίου σε άτομο που είναι εγκατεστημένο στο ίδιο κράτος μέλος με τον πωλητή θα φορολογείται σε αυτό το κράτος μέλος και ο πωλητής θα είναι ο οφειλέτης του φόρου. Η πώληση προς άτομο που είναι εγκατεστημένο εκτός της ΕΕ δεν θα υπόκειται στον κοινοτικό ΦΠΑ. Για τα δύο αυτά σημεία νομιμοποιείται απλώς η παρούσα κατάσταση.

3.2.3. Κανόνας αριθ. 2

3.2.3.1. Η προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας ή φυσικού αερίου σε άτομο που είναι εγκατεστημένο σε άλλο κράτος μέλος από εκείνο του πωλητή, θα φορολογείται στο κράτος μέλος όπου είναι εγκατεστημένος ο αγοραστής εάν το άτομο αυτό τα προμηθεύεται με σκοπό την μεταπώληση. Το άτομο που θα οφείλει την απόδοση του φόρου είναι ο αγοραστής. Ο πωλητής δεν θα υποχρεούται να εγγραφεί για το ΦΠΑ στο κράτος μέλος του αγοραστή.

3.2.4. Κανόνας αριθ. 3

3.2.4.1. Η προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας ή φυσικού αερίου σε άτομο που είναι εγκατεστημένο σε άλλο κράτος μέλος από εκείνο του πωλητή, θα φορολογείται στο κράτος μέλος της κατανάλωσης εάν το άτομο αυτό δεν προμηθεύεται τα αγαθά αυτά με σκοπό τη μεταπώληση. Το άτομο που θα οφείλει την απόδοση του φόρου είναι ο αγοραστής που θα πρέπει να εγγραφεί για το ΦΠΑ σε αυτό το κράτος μέλος.

3.2.4.2. Όμως, εάν ο αγοραστής της ενέργειας είναι εγγεγραμμένος για το ΦΠΑ στο κράτος μέλος που καταναλώνεται η ενέργεια, η κυβέρνηση αυτού του κράτους μέλους μπορεί να επιλέξει τη φορολόγηση του αγοραστή, αντί του πωλητή, οπότε ο αγοραστής δεν θα υπέχει την υποχρέωση να εγγραφεί για το ΦΠΑ σε αυτό το κράτος μέλος.

3.2.4.3. Από πρακτική άποψη, ο τόπος κατανάλωσης της ενέργειας θα είναι ο τόπος που είναι εγκατεστημένος ο μετρητής της.

3.2.5. Κανόνας αριθ. 4

3.2.5.1. Οι αγορές ηλεκτρικής ενέργειας ή φυσικού αερίου από άτομο που είναι εγκατεστημένο εκτός της ΕΕ δεν προβλέπονται ρητώς. Φαίνεται ότι θα ισχύουν οι ακόλουθοι κανόνες:

- εάν ο αγοραστής μεταπωλεί τα αγαθά αυτά, η αγορά θα φορολογείται στο κράτος μέλος του αγοραστή που θα προβαίνει και στην απόδοση του φόρου,

- εάν ο αγοραστής δεν μεταπωλεί τα αγαθά αυτά, η αγορά θα φορολογείται στο κράτος μέλος της κατανάλωσης. Ο οφειλέτης του φόρου θα είναι, καταρχάς, ο πωλητής, εάν όμως δεν εγγραφεί για το ΦΠΑ σε αυτό το κράτος μέλος, η κυβέρνηση αυτού του κράτους μέλους μπορεί να ασκήσει το δικαίωμα της και να φορολογήσει τον αγοραστή, εάν αυτός διαθέτει αριθμό ΦΠΑ.

3.2.6. Κανόνας αριθ. 5

3.2.6.1. Η σημερινή αβεβαιότητα σχετικά με ορισμένα τέλη μεταφοράς της ηλεκτρικής ενέργειας θα αρθεί:

- εάν ένα άτομο παρέχει εφεξής μια υπηρεσία και ο πελάτης του είναι εγκατεστημένος στο ίδιο κράτος μέλος, η εν λόγω υπηρεσία φορολογείται σε αυτό το κράτος μέλος και οφειλέτης είναι ο πάροχος των υπηρεσιών,

- εάν δύο άτομα είναι εγκατεστημένα σε διαφορετικά κράτη μέλη, ο πελάτης οφείλει το ΦΠΑ στο κράτος του,

- εάν ο προμηθευτής είναι εγκατεστημένος εκτός της ΕΕ, ο πελάτης οφείλει το ΦΠΑ στο κράτος του.

4. Παρατηρήσεις

4.1. Γενικά

4.1.1. Η πρόταση της Επιτροπής για την τροποποίηση των κανόνων ΦΠΑ, προκειμένου να ληφθεί υπόψη η ελευθέρωση της αγοράς της ενέργειας θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο για να συνεχισθεί η ελευθέρωση της, αίροντας τις επιβαρύνσεις των φορέων της αγοράς, που δεν μπορούσαν να προβλεφθούν όταν ο τομέας της ηλεκτρικής ενέργειας και του φυσικού αερίου ανήκε ακόμη στο μονοπώλιο του κράτους και περιοριζόταν εντός των εθνικών συνόρων. Οι μεταβολές αυτές ζητήθηκαν από τις επιχειρήσεις που επιδοκιμάζουν τις παρούσες προτάσεις. Σήμερα, 200 επιχειρήσεις προμηθεύουν ηλεκτρική ενέργεια ή φυσικό αέριο σε άλλο κράτος μέλος από εκείνο στο οποίο είναι εγκατεστημένες, ο αριθμός όμως αυτός θα δεκαπλασιαστεί τα προσεχή χρόνια.

4.1.2. Μολονότι η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει την υπό εξέταση πρόταση, εντούτοις διατηρεί δύο επιφυλάξεις, που εκφράζονται στις τρεις παραγράφους που ακολουθούν, και προτείνει τα εξής.

4.2. Πρώτη επιφύλαξη

4.2.1. Οι ρυθμίσεις που αναφέρονται στην παράγραφο "Κανόνας αριθ. 3" δημιουργούν ορισμένη αβεβαιότητα όσον αφορά το μηχανισμό. Ο προμηθευτής που είναι εγκατεστημένος σε ένα κράτος μέλος μπορεί να έχει πολλούς πελάτες σε άλλο κράτος μέλος που δεν μεταπωλούν αλλά καταναλώνουν την ενέργεια. Η κυβέρνηση του κράτους μέλους των πελατών αυτών θα μπορούσε να ασκήσει το δικαίωμα της να φορολογήσει τον Α πελάτη όχι όμως τον Β. Ακόμη, θα μπορούσε να μεταβάλει γνώμη για οποιοδήποτε πελάτη και να λάβει αντίθετη απόφαση για τις μεταγενέστερες παραδόσεις, τις οποίες θα μπορεί και να ανακαλέσει. Ο προμηθευτής μπορεί να έχει πελάτες σε άλλα κράτη μέλη και να αντιμετωπίζει την ίδια αβεβαιότητα.

4.2.2. Η Επιτροπή στο έγγραφο της δεν εξηγεί τους λόγους για τους οποίους υιοθέτησε τις ρυθμίσεις αυτές, που είναι αντίθετες προς την αρχή ότι η φορολόγηση πρέπει να ορίζεται με βεβαιότητα και κυρίως να μην εξαρτάται από τη διακριτική ευχέρεια των οργάνων ιδίως για το σημαντικό ζήτημα που είναι ο προσδιορισμός του οφειλέτη.

4.2.3. Στις επιφυλάξεις μας, η Επιτροπή έδωσε δύο απαντήσεις:

- ο προμηθευτής που θα έχει πολλούς πελάτες σε άλλο κράτος μέλος ενδεχομένως να εγγραφεί και σε αυτό για το ΦΠΑ, και έτσι δεν θα δημιουργηθεί κανένα πρόβλημα,

- το κράτος μέλος που θα ζητήσει την επιβολή του ΦΠΑ θα πρέπει να τον επιβάλει σε όλους τους προμηθευτές και σε όλες τις προμήθειες.

4.2.3.1. Την πρώτη απάντηση της Επιτροπής, η ΕΟΚΕ την αντικρούει με το επιχείρημα ότι είναι πολύ πιθανόν να έχουν οι προμηθευτές περισσότερους του ενός πελάτη σε άλλο κράτος μέλος χωρίς να είναι εγγεγραμμένοι σε αυτό.

4.2.3.2. Στη δεύτερη απάντηση της Επιτροπής, η ΕΟΚΕ φρονεί ότι, βάσει των διατάξεων της οδηγίας, το κράτος μέλος θα μπορεί να επιλέξει τη φορολόγηση ορισμένων μόνο προμηθειών. Θα είναι ευκταίο να μας διαβεβαιώσει, γραπτώς, η Επιτροπή ότι όλα τα κράτη μέλη αποδέχονται τις προτάσεις της.

4.2.4. Η διάταξη που φαίνεται να υπερισχύει, δηλ. αυτή που εφαρμόζεται εάν το κράτος μέλος δεν ασκήσει το δικαίωμα του της φορολόγησης, ζητεί από τον προμηθευτή να εγγραφεί για τον ΦΠΑ και σε άλλο κράτος μέλος από αυτό στο οποίο είναι ήδη εγγεγραμμένος, πράγμα που αποτελεί επιβάρυνση, την οποία η νέα οδηγία θα πρέπει αντίθετα να μετριάσει.

4.2.5. Προτείνουμε να διατυπωθεί ο "Κανόνας αριθ. 3" με την εξής έννοια:

4.2.5.1. Κανόνας αριθ. 3, με τη νέα προτεινόμενη μορφή

4.2.5.2. Η προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας ή φυσικού αερίου σε άτομο που είναι εγκατεστημένο σε άλλο κράτος μέλος από εκείνο του πωλητή, θα πρέπει να φορολογείται από το κράτος μέλος της κατανάλωσης, εάν το άτομο αυτό ΔΕΝ αγοράσει τα αγαθά αυτά με σκοπό τη μεταπώληση τους. Ο οφειλέτης του φόρου θα πρέπει να είναι ο αγοραστής εάν είναι εγγεγραμμένος για τον ΦΠΑ σε αυτό το κράτος μέλος. Εάν δεν είναι εγγεγραμμένος τότε οφειλέτης του φόρου θα πρέπει να είναι ο πωλητής που θα πρέπει να εγγραφεί προς το σκοπό αυτό.

4.3. Δεύτερη επιφύλαξη

4.3.1. Οι νέοι κανόνες εξαρτώνται από την πρόθεση του αγοραστή της ηλεκτρικής ενέργειας ή φυσικού αερίου να τα μεταπωλήσει ή όχι. Στην ερώτηση της ΕΟΚΕ για την περίπτωση κοινότητας που αγοράζει ηλεκτρική ενέργεια, μεταπωλεί μέρος της στους κατοίκους της και καταναλώνει το υπόλοιπο στα γραφεία της και για το φωτισμό των οδών της, η Επιτροπή απαντά ότι χρειάζεται να είναι γνωστή η πρόθεση του αγοραστή κατά την αγορά. Εάν αποσκοπεί στη μεταπώληση του μεγαλύτερου μέρους της ηλεκτρικής ενέργειας, τότε η αγορά θα υπαχθεί στον Κανόνα αριθ. 2, βάσει του οποίου η συναλλαγή φορολογείται στο κράτος μέλος που είναι εγκατεστημένος ο αγοραστής ο οποίος είναι και ο οφειλέτης του φόρου. Στην αντίθετη περίπτωση ισχύει ο Κανόνας αριθ. 3.

4.3.2. Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι η "πρόθεση" αποτελεί ένα δύσκολο κριτήριο να ελεγχθεί και ακατάλληλο για τον τομέα της φορολογίας όπως και ο όρος "το μεγαλύτερο μέρος" είναι πολύ ανακριβής. Η διατύπωση της διάταξης αυτής με μεγαλύτερη σαφήνεια θα καθιστούσε απλούστερη την εφαρμογή της προτεινόμενης οδηγίας.

4.4. Υπόθεση

4.4.1. Υποθέτοντας ότι μια ιταλική επιχείρηση αγοράζει φυσικό αέριο από ένα γάλλο παραγωγό, το οποίο χρησιμοποιεί εξ ολοκλήρου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και την πώλησή της, η αγορά του φυσικού αερίου, βάσει της προτεινόμενης οδηγίας της Επιτροπής θα υπαχθεί στον Κανόνα αριθ. 3. Η ΕΟΚΕ φρονεί όμως ότι θα ήταν σκοπιμότερο να υπαχθεί στον Κανόνα αριθ. 2, σύμφωνα με τις αρχές της ίδιας οδηγίας.

5. Συμπέρασμα

5.1. Εάν η ΕΟΚΕ είναι υπέρ των επιδιωκομένων στόχων της πρότασης όπως και για ορισμένες διατάξεις της, εντούτοις διατηρεί τις επιφυλάξεις της εφόσον δεν λάβει ικανοποιητικές απαντήσεις όσον αφορά τις παραγράφους 4.2 και 4.3.

Βρυξέλλες, 26 Μαρτίου 2003.

Ο Πρόεδρος

της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Roger Briesch

(1) ΕΕ C 145 της 13.6.1977, σ. 1.