P6_TA(2006)0270

17η Σύνοδος Κορυφής ΕΕ-Ρωσίας

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τη Σύνοδο Κορυφής ΕΕ-Ρωσίας που διεξήχθη στο Σότσι, στις 25 Μαΐου 2006

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη τη συμφωνία εταιρικής σχέσης και συνεργασίας (ΣΕΣΣ) μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και των κρατών μελών τους, αφενός, και της Ρωσικής Ομοσπονδίας, αφετέρου [1], η οποία τέθηκε σε ισχύ την 1η Δεκεμβρίου 1997 και θα εκπνεύσει το 2007,

- έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του σχετικά με τη Ρωσία και τη Τσετσενία και ειδικότερα την από 26 Φεβρουαρίου 2004 σύστασή του προς το Συμβούλιο με αντικείμενο τις σχέσεις ΕΕ-Ρωσίας [2], καθώς και το από 15 Δεκεμβρίου 2004 ψήφισμά του σχετικά με τη Σύνοδο Κορυφής ΕΕ-Ρωσίας που πραγματοποιήθηκε στη Χάγη στις 25 Νοεμβρίου 2004 [3],

- έχοντας υπόψη το αποτέλεσμα της 17ης συνόδου κορυφής ΕΕ-Ρωσίας που διεξήχθη στο Σότσι, στις 25 Μαΐου 2006,

- έχοντας υπόψη τον διάλογο ΕΕ-Ρωσίας για τα ανθρώπινα δικαιώματα,

- έχοντας υπόψη τις σημερινές διεθνείς και ευρωπαϊκές ευθύνες που έχει η Ρωσία ως προεδρεύουσα της Ομάδας των Οκτώ και της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 103, παράγραφος 4, του Κανονισμού του,

A. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ενισχυμένη συνεργασία και οι καλές γειτονικές σχέσεις μεταξύ της ΕΕ και της Ρωσίας είναι ζωτικές για τη σταθερότητα, την ασφάλεια και την ευημερία ολόκληρης της Ευρώπης,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι και οι δύο πλευρές υπογραμμίζουν τη σημασία της στρατηγικής εταιρικής σχέσης ΕΕ-Ρωσίας και την πρόθεσή τους να εντείνουν περαιτέρω τη συνεργασία τους στην Ευρώπη και πέρα από αυτήν με βάση τα κοινά συμφέροντα και τις κοινές αξίες τους, ιδίως τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, κατά τη Σύνοδο Κορυφής ΕΕ-Ρωσίας στην Αγία Πετρούπολη το Μάιο του 2003, αποφασίστηκε η δημιουργία τεσσάρων κοινών χώρων, με προσθήκη χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, χώρου εξωτερικής ασφάλειας και χώρου έρευνας, εκπαίδευσης και πολιτισμού, στον Κοινό Οικονομικό Χώρο που είχε συμφωνηθεί δύο χρόνια νωρίτερα· λαμβάνοντας υπόψη ότι και οι δύο πλευρές εξέτασαν τον πρόοδο που σημειώθηκε μέχρι στιγμής στην υλοποίηση των τεσσάρων κοινών χώρων,

Δ. λαμβάνοντας ιδίως υπόψη ότι στον τομέα της ενεργείας οι σχέσεις πρέπει να διευρυνθούν περαιτέρω με βάση τη διαφάνεια και τη βελτιωμένη διακυβέρνηση του εν λόγω τομέα, την αξιοπιστία στις προμήθειες, τη μη διακριτική χρήση των εγκαταστάσεων διαμετακόμισης και το βελτιωμένο κλίμα για περαιτέρω επενδύσεις,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ μετά την τελευταία διεύρυνσή της είναι έντονα προσηλωμένη στην εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας ως μιας από τις κορυφαίες προτεραιότητες των εξωτερικών της δράσεων, με τη συνακόλουθη περαιτέρω ανάμειξη στην επίλυση των συγκρούσεων στην Υπερδνειστερία και στο Νότιο Καύκασο· εκτιμώντας ότι η ΕΕ και η Ρωσία έχουν κοινή ευθύνη για την εξεύρεση ειρηνικών λύσεων σε συγκρούσεις στην άμεση γειτονία τους,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι διατυπώνονται συνεχείς και αυξανόμενες ανησυχίες για την αποδυνάμωση της δημοκρατίας στη Ρωσία, τον αυξημένο κρατικό έλεγχο επί των μέσων ενημέρωσης, το επιδεινούμενο κλίμα για τις μη κυβερνητικές οργανώσεις, τον αυξημένο πολιτικό έλεγχο επί των δικαστικών αρχών, τις αυξανόμενες δυσκολίες που παρεμβάλλονται στην λειτουργία της πολιτικής αντιπολίτευσης, καθώς και άλλα μέτρα που ενίσχυσαν σημαντικά την εξουσία του Κρεμλίνου,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι θα πρέπει να υπάρξει αυξημένη συνεργασία για την ενίσχυση της δημοκρατίας, της ασφάλειας και της σταθερότητας στην κοινή γειτονία, ιδίως με κοινές δραστηριότητες για την εγκαθίδρυση της δημοκρατίας και τον σεβασμό των βασικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Λευκορωσία,

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι, από τον Μάιο 2006, η Ρωσική Ομοσπονδία έχει αναλάβει εκ περιτροπής την Προεδρία της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης· ότι η πρώτιστη προτεραιότητα της Ρωσικής Προεδρίας, όπως έχει δηλώσει ο Υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι. Λαβρόβ, είναι "η ενίσχυση των εθνικών μηχανισμών προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η ανάπτυξη της παιδείας στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τα δικαιώματα των εθνικών μειονοτήτων",

1. υπογραμμίζει τη σημασία της ενίσχυσης και διεύρυνσης της εταιρικής σχέσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ρωσικής Ομοσπονδίας που θα βασίζεται στην αλληλεξάρτηση και στο κοινό συμφέρον για την ανάπτυξη και των τεσσάρων κοινών στόχων, αλλά εκφράζει την άποψη ότι η παρούσα εταιρική σχέση με τη Ρωσία είναι περισσότερο πραγματιστική παρά στρατηγική, δεδομένου ότι αντανακλά κατά πρώτο λόγο κοινά οικονομικά συμφέροντα χωρίς επίτευξη σημαντικών αποτελεσμάτων από πλευράς ανθρωπίνων δικαιωμάτων και κράτους δικαίου·

2. χαιρετίζει τις υπό εξέλιξη εργασίες σχετικά με τον Κοινό Οικονομικό Χώρο που έχουν ως γενικό στόχο την κατάργηση των φραγμών στο εμπόριο και τις επενδύσεις και την προώθηση των μεταρρυθμίσεων και της ανταγωνιστικότητας, με βάση τις αρχές της αποφυγής των διακρίσεων, της διαφάνειας και της καλής διακυβέρνησης, αλλά εκφράζει τη λύπη του για την έλλειψη σημαντικής προόδου στην πρακτική εφαρμογή των χαρτών πορείας για τους άλλους τρεις κοινούς χώρους·

3. καλεί την Επιτροπή να δώσει πλήρεις εξηγήσεις, έγκαιρα και διαφανώς, σχετικά με την πολιτική της απέναντι στην προσχώρηση της Ρωσίας στον ΠΟΕ, λαμβάνοντας υπόψη όλους τους τομείς και τα πεδία των διαπραγματεύσεων·

4. καλεί την Επιτροπή να διερευνήσει υφιστάμενες περιπτώσεις διακριτικής μεταχείρισης κατά τις εμπορικές ανταλλαγές αγροτικών προϊόντων εκ μέρους των ρωσικών αρχών, απέναντι σε κράτη μέλη της ΕΕ όπως η Πολωνία αλλά και απέναντι σε κράτη της κοινής γειτονίας, όπως η Μολδαβία και η Γεωργία·

5. υπογραμμίζει τη στρατηγική σημασία της συνεργασίας για την ενέργεια και την ανάγκη να ενισχυθούν οι ενεργειακές σχέσεις ΕΕ-Ρωσίας· εκφράζει συνεπώς την λύπη του διότι η Σύνοδος Κορυφής δεν κατόρθωσε να εξασφαλίσει συμφωνία στον τομέα αυτό και επισημαίνει την μεγάλη σημασία της αρχής της αλληλεξάρτησης και της διαφάνειας ως βάσης για περαιτέρω διαπραγματεύσεις, αλλά και της αρχής της αμοιβαιότητας όσον αφορά την πρόσβαση σε αγορές, υποδομές και επενδύσεις, με στόχο να αποφευχθούν ολιγοπωλιακές δομές στην αγορά και να διαφοροποιηθεί ο ενεργειακός εφοδιασμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης· καλεί επ' αυτού την Ρωσία να κυρώσει την Συνθήκη για τον Ενεργειακό Χάρτη και να αυξήσει τη συνεργασία στην εξοικονόμηση ενέργειας και την ανανεώσιμη ενέργεια·

6. χαιρετίζει την υπογραφή συμφωνιών σχετικά με τις διευκολύνσεις ως προς την χορήγηση θεωρήσεων διαβατηρίων και την επανεισδοχή, οι οποίες αποσκοπούν στην ελάφρυνση των ταξιδιωτικών περιορισμών που ισχύουν για ορισμένες κατηγορίες πολιτών, καθώς και σχετικά με την απλοποίηση των διαδικασιών απέλασης μεταναστών που εισέρχονται παρανόμως στην ΕΕ προερχόμενοι από τη Ρωσία·

7. τονίζει την ανάγκη της συνεργασίας με τη Ρωσία ως αναγκαίου στρατηγικού εταίρου για την εξασφάλιση ειρήνης, σταθερότητας και ασφάλειας, και για την καταπολέμηση της διεθνούς τρομοκρατίας και του βίαιου εξτρεμισμού, καθώς και την αντιμετώπιση ζητημάτων "ήπιας ασφάλειας" όπως περιβαλλοντικοί και πυρηνικοί κίνδυνοι, ναρκωτικά, όπλα και διακίνηση ανθρώπων, καθώς και διασυνοριακό οργανωμένο έγκλημα στην ευρωπαϊκή γειτονία σε συνεργασία με τον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) και άλλους διεθνείς φορείς·

8. χαιρετίζει τη συμφωνία σχετικά με τους όρους του προγράμματος της Επιτροπής, με χρηματοδότηση 20 εκατομμυρίων ευρώ, για παροχή βοήθειας για την κοινωνικο-οικονομική ανάκαμψη στο Βόρειο Καύκασο, ως περαιτέρω ένδειξη της προθυμίας της ΕΕ και της Ρωσίας να συνεργαστούν στην περιοχή·

9. υποστηρίζει το έργο που πραγματοποιούν από κοινού οι δύο εταίροι για την εντατικοποίηση της πρακτικής συνεργασίας στη διαχείριση κρίσεων και τονίζει την ανάγκη συνεργασίας επίσης στην ενίσχυση των πολυμερών μηχανισμών μη διασποράς·

10. εκφράζει ικανοποίηση για την πρόταση της επερχόμενης Φινλανδικής Προεδρίας να δοθεί προτεραιότητα στη Βόρεια Διάσταση στο πρόγραμμά της για την Προεδρία του Συμβουλίου· τονίζει ότι αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο για την αναβάθμιση της εταιρικής σχέσης ΕΕ-Ρωσίας, για την οποία θα πρέπει να καταρτισθούν συγκεκριμένες προτάσεις και συγκεκριμένα σχέδια με την αναγκαία συνοδευτική χρηματοδότηση·

11. εκφράζει τη λύπη του διότι δεν έχει επιτευχθεί καμία πρόοδος στον κοινό χώρο της εξωτερικής ασφάλειας όσον αφορά την επίλυση των συγκρούσεων στην Υπερδνειστερία και στο Νότιο Καύκασο, ότι δεν έχει σημειωθεί πραγματική βελτίωση στην κατάσταση της Τσετσενίας, και ότι η ρωσική πλευρά δεν έχει δείξει προθυμία να δραστηριοποιηθεί στη Λευκορωσία για την έναρξη μιας πραγματικής πορείας εκδημοκρατισμού στη χώρα αυτή·

Διάλογος σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων

12. αναγνωρίζει τη σημασία των διαφόρων διαλόγων που έχουν δρομολογηθεί για την καλύτερη λειτουργία της συνεργασίας και της εταιρικής σχέσης ΕΕ-Ρωσίας και υπογραμμίζει ιδίως την ανάγκη αποτελεσματικού διαλόγου σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων·

13. καλεί επίσης τη ρωσική κυβέρνηση στο πλαίσιο αυτό να συμβάλει στην εντατικοποίηση των διαβουλεύσεων ΕΕ-Ρωσίας στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ως βασικό μέρος της εταιρικής σχέσης ΕΕ-Ρωσίας και να επιτρέψει την ελεύθερη λειτουργία εγχώριων και διεθνών οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων και άλλων μη κυβερνητικών οργανώσεων·

14. λαμβάνει υπόψη τη δήλωση της Αυστριακής Προεδρίας σχετικά με τα αποτελέσματα των διαβουλεύσεων του Μαρτίου 2006 μεταξύ ΕΕ και Ρωσίας για τα ανθρώπινα δικαιώματα· επιδοκιμάζει, στο πλαίσιο αυτό, την απόφαση της Αυστριακής Προεδρίας να διερευνήσει υποθέσεις εξαφανισμένων ατόμων και βασανιστηρίων στην Τσετσενία·

15. προτρέπει τη Ρωσική Ομοσπονδία, ως μέλος του Συμβουλίου της Ευρώπης, να βελτιώσει τις συνθήκες κράτησης και να τερματίσει τις δυσχέρειες πρόσβασης των δικηγόρων σε ορισμένους κρατουμένους· τονίζει ότι, σύμφωνα με το ρωσικό ποινικό κώδικα, οι κρατούμενοι πρέπει να φυλακίζονται είτε κοντά στον τόπο διαμονής τους είτε κοντά στον τόπο διεξαγωγής της δίκης, όπως αποδείχθηκε στις περιπτώσεις των κρατουμένων κ.κ. Mikhail Khodokovsky και Platon Lebedev·

16. καλεί τις δύο πλευρές να ενισχύσουν τον διάλογο για τα ανθρώπινα δικαιώματα στην νέα συμφωνία, μετά την εκπνοή της ΣΕΣΣ, ούτως ώστε να μετεξελιχθεί ο διάλογος σε καλά οργανωμένο και διαφανέστερο μέσο στην πορεία προς κοινή πολιτική στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων·

17. προσδοκεί ότι η ισχύουσα εκδοχή της ΣΕΣΣ, η οποία θα εκπνεύσει το 2007 και η οποία επίσης επικεντρώνεται στα ανθρώπινα δικαιώματα και τις πολιτικές ελευθερίες, θα αποτελέσει το θεμέλιο της νέας ΣΕΣΣ και χαιρετίζει την συμφωνία που επιτεύχθηκε στη Σύνοδο Κορυφής, σύμφωνα με την οποία η παρούσα ΣΕΣΣ θα παραμείνει σε ισχύ μέχρι να τεθεί σε ισχύ η νέα συμφωνία·

18. καλεί τη ρωσική κυβέρνηση να αναλάβει τις ευθύνες της ως Προέδρου της G8 και ως Προέδρου του Συμβουλίου της Ευρώπης ώστε να επιτευχθούν απτά αποτελέσματα στην περαιτέρω ανάπτυξη διαφανών και αξιόπιστων οικονομικών σχέσεων και στην εγκαθίδρυση σταθερότητας, ασφάλειας, δημοκρατίας και στο σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων·

*

* *

19. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στις κυβερνήσεις και στα κοινοβούλια των κρατών μελών, στον Πρόεδρο και στο Κοινοβούλιο της Ρωσικής Ομοσπονδίας, στον ΟΑΣΕ και στο Συμβούλιο της Ευρώπης.

[1] ΕΕ L 327 της 28.11.1997, σ. 1.

[2] ΕΕ C 98 Ε της 23.4.2004, σ. 182.

[3] ΕΕ C 226 Ε της 15.9.2005, σ. 224.

--------------------------------------------------