ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΟΝ 
Βρυξέλλες, 14.11.1995 
COM(95) 547 τβλι«ο 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΤΩΝ 
ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΙΑΒΟΤΛΕΧΣΗΣ ΜΕ ΑΤΤΟΤΣ 

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΤΩΝ 
ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΙΑΒΟΤΛΕΧΣΗΣ ΜΕ ΑΤΤΟΤΣ 
Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
1. Στο Λευκό Βιβλίο για την ευρωπαϊκή κοινωνική πολιτική (κεφάλαιο ΙΠ, 
σημείο Α.6), η Επιτροπή εκφράζει την πρόθεση της να μελετήσει, μετά 
την έγκριση της οδηγίας για την διασυνοριακή ενημέρωση των 
εργαζομένων και τη διαβούλευση με αυτούς στις επιχειρήσεις και στους 
ομίλους επιχειρήσεων κοινοτικής κλίμακας, "τον αντίκτυπο της στις επτά 
προτάσεις οδηγιών του Συμβουλίου που αφορούν ή περιέχουν διατάξεις 
σχετικά με την πληροφόρηση των εργαζομένων και τη διαβούλευση με 
αυτούς, και οι οποίες εξετάζονται επί του παρόντος στο πλαίσιο του 
Συμβουλίου'. 
Στα σημεία 4.2.3 και 4.2.4 του μεσοπρόθεσμου προγράμματος κοινωνικής 
δράσης η Επιτροπή, σε συνέχεια της πρόθεσης την οποία εξέφρασε, 
επανέρχεται στο θέμα: 
"4.2.3.- Ενημέρωση των εργαζομένων και διαβούλευση με αυτούς: σήμερα 
η Επιτροπή μελετά εάν, και σε ποιο βαθμό, το σύστημα συμμετοχής των 
εργαζομένων που θεσπίζει η οδηγία για την ενημέρωση των εργαζομένων 
και τη διαβούλευση με αυτούς μπορεί να συμβάλει στην έγκριση των 
τεσσάρων προτάσεων κανονισμών περί του καταστατικού της ευρωπαϊκής 
εταιρείας του καταστατικού του ευρωπαϊκού σωματείου, του καταστατικού 
του ευρωπαϊκού συνεταιρισμού και του καταστατικού της ευρωπαϊκής 
ένωσης κοι νω νι κής αλλ ηλεγγύης. 
4.2.4. Επειδή δεν έχει σημειωθεί μεγάλη πρόοδος όσον αφορά τις 
διαδικασίες ενημέρωσης και διαβούλευσης της πρότασης της "πέμπτης" 
οδηγίας (Παράρτημα 1), η Επιτροπή σκοπεύει να καταργήσει αυτές τις 
διατάξεις της πρότασης το 1995. Στην περίπτωση αυτή, λαμβανομένης 
υπόψη της γνώμης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το Λευκό Βιβλίο, η 
Επιτροπή θα πραγματοποιήσει διαβουλεύσεις με τους κοινωνικούς 
εταίρους σχετικά με τη σκοπιμότητα και την πιθανή κατεύθυνση της 
κοινοτικής δράσης στους τομείς της ενημέρωσης των εργαζομένων στις 
εθνικές επιχειρήσεις και της διαβούλευσης με αυτούς".1 
1 Οι προαναφερόμενες προτάσεις είναι οι εξής (στην τελευταία τους έκδοση): 
Τροποποιημένη πρόταση κανονισμού (ΕΟΚ) του Συμβουλίου περί του καταστατικού της 
Ευρωπαϊκής Εταιρείας και τροποποιημένη πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για τη 
συμπλήρωση του καταστατικού της Ευρωπαϊκής, Εταιρείας όσον αφορά το ρόλο των 
εργαζομένων (ΕΕ αριθ. C 176 της 8.7.91)· τροποποιημένη πρόταση κανονισμού (ΕΟΚ) του 
Συμβουλίου περί του καταστατικού του ευρωπαϊκού σωματείου και τροποποιημένη 
πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για τη συμπλήρωση του καταστατικού του Ευρωπαϊκού 
σωματείου όσον αφορά το ρόλο των εργαζομένων (ΕΕ αριθ. C 236 της 31.8.93, σ. 1 και σ. 14)· 
τροποποιημένη πρόταση κανονισμού (ΕΟΚ) του Συμβουλίου περί του καταστατικού του 
ευρωπαϊκού συνεταιρισμού και τροποποιημένη πρόταση οδηγαας του Συμβουλίου για τη 
mmmmmmmmmçm) 
H ενημέρωση και η διαβούλευση εξακολουθούν να αποτελούν ευαίσθητο 
από πολιτική άποψη ζήτημα και συχνά αποτελούν την αφορμή έντονων 
συζητήσεων. Ο στόχος της παρούσας ανακοίνωσης δεν είναι να 
επιχειρήσει να υποκινήσει εκ νέου τη συζήτηση, αλλά να εξετάσει την 
τρέχουσα κατάσταση και, με δεδομένο τον αριθμό των "παγωμένων" 
προτάσεων,να διαπιστώσει εάν υπάρχουν νέοι τρόποι για να σημειωθεί 
πρόοδος. 
Η Επιτροπή επιθυμεί να προωθήσει διάφορες επιλογές για συζήτηση. Η 
Επιτροπή παραμένει πιστή στη θεμελιώδη αρχή σύμφωνα με την οποία 
πρέπει να εξασφαλίζονται τα κατάλληλα πλαίσια σε ευρωπαϊκό επίπεδο 
για την ενημέρωση των εργαζομένων και τη διαβούλευση με αυτούς, μιά 
αρχή που ενέπνευσε τις αρχικές προτάσεις της στον εν λόγω τομέα, 
πιστεύει όμως ότι μόνο με βάση μιά νέα προσέγγιση μπορεί να γίνει 
δυνατό να υπάρξουν προοπτικές για πραγματική πρόοδο. 
Με δεδομένο τον περίπλοκο και ευαίσθητο χαρακτήρα των συζητήσεων 
επί του παρόντος, η Επιτροπή κρίνει σκόπιμο - πριν από την ανάληψη 
οποιασδήποτε σχετικής πρωτοβουλίας - να αποστείλει το παρόν κείμενο 
στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στην Οικονομική και 
Κοινωνική Επιτροπή, προκειμένου να δοθεί δυνατότητα για την 
αναλυτικότερη δυνατή συζήτηση των επιλογών που αναφέρονται στο 
τέταρτο μέρος. 
Στο ίδιο πνεύμα, η παρούσα ανακοίνωση απευθύνεται και στους 
κοινωνικούς εταίρους σε ευρωπαϊκό επίπεδο σύμφωνα με το σημείο 28, 
τρίτο εδάφιο, της ανακοίνωσης σχετικά με τη θέση σε εφαρμογή του 
Πρωτοκόλλου για την κοινωνική πολιτική που υποβλήθηκε από την 
Επιτροπή στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 14 
Δεκεμβρίου 19932. Μολονότι η Επιτροπή δεν έχει ακόμη εγκρίνει τις 
τελικές θέσεις της διαδικασίας που θα ακολουθήσει, θεωρεί ότι η παρούσα 
διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους πραγματοποιείται σύμφωνα με 
τα οριζόμενα στο άρθρο 3, παράγραφος 2, της Συμφωνίας για την 
κοινωνική πολιτική που επισυνάπτεται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή 
Ένωση, εάν η Επιτροπή αποφασίσει να ακολουθήσει αυτή την οδό. 
συμπλήρωση του καταστατικού του ευρωπαϊκού συνεταιρισμού όσον αφορά το ρόλο των 
εργαζομένων (ΕΕ αριθ. C 236 της 31.8.93, σ. 17 και σ. 36)· τροποποιημένη πρόταση 
κανονισμού (ΕΟΚ) του Συμβουλίου περί του καταστατικού της ευρωπαϊκής ένωσης 
κοινωνικής αλληλεγγύης και τροποποιημένη πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για τη 
συμπλήρωση του καταστατικού της ευρωπαϊκής ένωσης κοινωνικής αλληλεγγύης όσον 
αφορά το ρόλο των εργαζομένων (ΕΕ αριθ. C 236 της 31.8.93, σ. 40 και σ. 56)· 
τροποποιημένη πρόταση πέμπτης οδηγίας του Συμβουλίου κατά την έννοια του άρθρου 54, 
παράγραφος 3 περίπτωση ζ) της συνθήκης για τη δομή της ανώνυμης εταιρείας και τα 
δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των οργάνων της (ΕΕ αριθ. C 240 της 9.9.83). 
2 COM(93) 600 τελικό. 
Π. ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΊΉΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΣΤΟΤΣ ΤΟΜΕΙΣ ΤΗΣ 
ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ, ΤΗΣ ΔΙΑΒΟΤΛΕΤΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΤΜΜΕΤΟΧΗΣ ΤΩΝ 
ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ 
4. Η έγκριση, στις 22 Σεπτεμβρίου του 1994, της οδηγίας 94/45/ΕΚ για τη 
θέσπιση μιας ευρωπαϊκής επιτροπής επιχείρησης ή μιας διαδικασίας σε 
επιχειρήσεις και ομίλους επιχειρήσεων κοινοτικής κλίμακας με σκοπό να 
ενημερώνονται οι εργαζόμενοι και να ζητείται η γνώμη τους3, επιτρέπει 
και επιβάλλει να γίνει απολογισμός της κοινοτικής δράσης στους τομείς 
της ενημέρωσης, της διαβούλευσης και της συμμετοχής των εργαζομένων. 
Πράγματι, η αδιαμφισβήτητη επιτυχία που σημειώθηκε όχι μόνο με την 
έγκριση αυτής της οδηγίας ύστερα από 14 έτη συζητήσεων μεταξύ των 
οργάνων, αλλά και με την προσχώρηση των κοινωνικών εταίρων και το 
δυναμικό που δημιουργήθηκε μεταξύ τους από τότε, είναι διαμετρικά 
αντίθετη με τη στασιμότητα που χαρακτηρίζει τις συζητήσεις άλλων 
προτάσεων τις οποίες έχει υποβάλει η Επιτροπή από το 1970 και αφορούν 
τον ίδιο τομέα ή το σχετικό τομέα της συμμετοχής των εργαζομένων. 
Κατά συνέπεια, η Επιτροπή σήμερα κρίνει σκόπιμο να αναλύσει, μαζί με 
τα κράτη μέλη, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική 
Επιτροπή και τους κοινωνικούς εταίρους σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τις 
ενέργειες που έχουν αναληφθεί στον τομέα αυτόν κατά το παρελθόν, να 
επιχειρήσει να βρει τα αίτια της διαφορετικής κατάληξης των διαφόρων 
πρωτοβουλιών της και να αποκομίσει διδάγματα από τις επιτυχίες και τις 
αποτυχίες. 
5. Οι απόπειρες θέσπισης, σε κοινοτικό επίπεδο, κανόνων στον τομέα της 
ενημέρωσης, της διαβούλευσης και της συμμετοχής των εργαζομένων, 
αποτελούν ένα θέμα ιστορικά αλληλένδετο με την πορεία της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης. Εδώ και πολλά χρόνια, το ζήτημα αυτό βρίσκεται στον πυρήνα 
των συζητήσεων για την ευρωπαϊκή κοινωνική πολιτική, για το ευρωπαϊκό 
κοινωνικό πρότυπο και για το επιθυμητό είδος οικονομικής και κοινωνικής 
ανάπτυξης στην Ευρώπη. Οι συζητήσεις αυτές υπήρξαν μακροσκελείς, αλλά 
και έντονες, αμφιλεγόμενες και, μερικές φορές, θυελλώδεις. 
Αυτό εξηγεί εν μέρει την αντίθεση που συνάντησαν οι διάφορες 
πρωτοβουλίες που ανέλαβε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στον εν λόγω τομέα. 
Από τη μία, τρεις προτάσεις έφτασαν στο τελικό στάδιο: η οδηγία 
75/129/ΕΟΚ της 17ης Φεβρουαρίου 1975 για την προστασία των 
εκπροσώπων των εργαζομένων σε περίπτωση ομαδικών απολύσεων4, που 
τροποποιήθηκε από την οδηγία 92/56/ΕΟΚ της 24ης Ιουνίου 19925, η οδηγία 
77/187/ΕΟΚ της 14ης Φεβρουαρίου 1977 για την προσέγγιση των 
3 ΕΕ αριθ. L 254 της 30.9.94, σ. 64. 
4 EEapiOL 48 της 22.2.75. 
ΕΕ αριθ. L 245 της 26.8.92. 
-3-
νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τη διατήρηση των δικαιωμάτων 
των εργαζομένων σε περίπτωση μεταβιβάσεων επιχειρήσεων, 
εγκαταστάσεων ή τμημάτων εγκαταστάσεων6 και, τέλος, η οδηγία που 
προαναφέρθηκε για την ευρωπαϊκή επιτροπή επιχείρησης. Από την άλλη, 
ορισμένες άλλες προτάσεις που περιείχαν κανόνες στους τομείς της 
ενημέρωσης, της διαβούλευσης και της συμμετοχής των εργαζομένων 
βρίσκονται υπό συζήτηση επί μακρόν στο πλαίσιο του Συμβουλίου, χωρίς 
να έχει γίνει μέχρι σήμερα δυνατό να υπάρξει κάποια έκβαση: πρόκειται 
για τις προαναφερθείσες προτάσεις κανονισμών περί του καταστατικού 
της ευρωπαϊκής εταιρείας, του ευρωπαϊκού σωματείου, του ευρωπαϊκού 
συνεταιρισμού και της ευρωπαϊκής ένωσης κοινωνικής αλληλεγγύης (και 
των επισυναπτόμενων οδηγιών που αφορούν το ρόλο των εργαζομένων) 
και την πρόταση πέμπτης οδηγίας για τη δομή της ανώνυμης εταιρείας. 
Δύο άλλες προτάσεις της Επιτροπής βρίσκονται εδώ και πολλά χρόνια υπό 
συζήτηση στο Συμβούλιο: πρόκειται για την πρόταση οδηγίας του 
Συμβουλίου για την ενημέρωση και τη διαβούλευση με τους εργαζομένους 
επιχειρήσεων με περίπλοκη δομή, ιδίως διακρατική7, γνωστή υπό την 
ονομασία "πρόταση Vredeling", και για την πρόταση οδηγίας του 
Συμβουλίου για τη συγκρότηση ευρωπαϊκής επιτροπής επιχείρησης στις 
επιχειρήσεις ή στους ομίλους επιχειρήσεων κοινοτικής κλίμακας για την 
ενημέρωση των εργαζομένων και τη διαβούλευση με αυτούς8. Η 
συμπερίληψη πάντως της τελευταίας αυτής οδηγίας στην παρούσα 
διερευνητική ανάλυση παύει να είναι δικαιολογημένη από τη στιγμή που 
προηγείται άμεσα της πρότασης περί "ευρωπαϊκής επιτροπής 
επιχείρηση?', η οποία κατά κάποιο τρόπο την αντικατέστησε. Εξάλλου, η 
Επιτροπή έχει ήδη εκδηλώσει την πρόθεση της να την αποσύρει. Το ίδιο 
συμβαίνει και όσον αφορά την "πρόταση Vredeling", αλλά η Επιτροπή δεν 
κρίνει σκόπιμο να το πράξει πριν βρεθεί κάποια γενική λύση για το 
σύνολο αυτών των προβλημάτων. 
Οι δύο ομάδες οδηγιών που μας απασχολούν δεν διαφέρουν μόνον ως προς 
τη διαφορετική τους εξέλιξη. Τπάρχουν και άλλες διαφορές, στο μέτρο που 
οι τρεις πρώτες (οι οδηγίες περί "ομαδικών απολύσεων", "μεταβιβάσεων 
επιχειρήσεων" και "ευρωπαϊκής επιτροπής επιχείρησης") προβλέπουν ένα 
πρότυπο συμμετοχής των εργαζομένων στη διαδικασία λήψης αποφάσεων 
στις επιχειρήσεις που χαρακτηρίζεται από την παροχή, στους νόμιμους 
εκπροσώπους των εργαζομένων, του δικαιώματος ενημέρωσης και 
διαβούλευσης σε ορισμένα σημαντικά ζητήματα που αφορούν τη 
λειτουργία της επιχείρησης ή επηρεάζουν τα συμφέροντα τους (πράγμα 
6 ΕΕ αριθ. L 61 της 5.3.77. 
7 ΕΕ αριθ. C 297 της 15.11.80, σ. 3. Η τροποποιημένη πρόταση δημοσιεύτηκε στην ΕΕ αριθ. 
C 217 της 12.12.83, σ. 3. 
8ΕΕ αριθ. C 39 της 15.2.91. Η τροποποιημένη πρόταση δημοσιεύτηκε στην ΕΕ αριθ. C 336 
της 31.12.91. 
που ισχύει και για την "πρόταση Vredeling"), ενώ οι πέντε τελευταίες (οι 
προτάσεις για "ευρωπαϊκήεταιρεία", "ευρωπαϊκό σωματείο", "ευρωπαϊκό 
συνεταιρισμό", "ευρωπαϊκή ένωση κοινωνικής αλληλεγγύης" και η 
"πέμπτη οδηγία'') επικαλούνται, παράλληλα ή εναλλακτικά με 
μηχανισμούς ενημέρωσης και διαβούλευσης, τα επονομαζόμενα πρότυπα 
"συμμετοχή?' των μισθωτών (ένταξη των εργαζομένων στο όργανο 
εποπτείας ή στο όργανο διοίκησης). 
Στο παράρτημα περιλαμβάνεται λεπτομερής περιγραφή των κοινοτικών 
αυτών νομικών οργάνων και προτάσεων. 
Το πρώτο λοιπόν που διαπιστώνεται από τον απολογισμό αυτό είναι η 
επιτυχία των προτάσεων που έχει υποβάλει η Επιτροπή σχετικά με 
κανόνες στους τομείς της ενημέρωσης των εργαζομένων και της 
διαβούλευσης με τους εκπροσώπους τους (εξαιρουμένης της "πρότασης 
Vredeling") και η αποτυχία προτάσεων που αποσκοπούσαν να εφαρμόσουν, 
σε ευρωπαϊκό επίπεδο, πρότυπα συμμετοχής των μισθωτών. 
Εκτός από τη διαπίστωση της αποτυχίας των συζητήσεων που 
διαιωνίζονται σχετικά με τις προτάσεις που δεν έχουν εγκριθεί ακόμη, η 
συνύπαρξη εννέα διαφορετικών ομάδων κοινοτικών νομικών κανόνων (έξι 
από τις οποίες βρίσκονται στο στάδιο της απλής πρότασης), οι οποίες 
εφαρμόζονται για διάφορα είδη οντοτήτων ή για διαφορετικές 
περιστάσεις, ίσως φανεί σε ορισμένους αδικαιολόγητη, ή τουλάχιστον, 
υπερβολικά περίπλοκη απέναντι στη σχετικά απλή μορφή των εθνικών 
νομολογιών που συνήθως είναι γενικότερες ή, πάντως, πολύ απλούστερες. 
Για να δοθεί μεγαλύτερο έναυσμα για συζήτηση, είναι σκόπιμο να 
υπενθυμίσουμε ότι υπήρξαν σημαντικοί λόγοι που οδήγησαν την 
Επιτροπή, με την υποστήριξη ορισμένων κρατών μελών και κοινωνικών 
εταίρων, να υποβάλει ενώπιον του Συμβουλίου ένα τόσο μεγάλο αριθμό 
διαδοχικών προτάσεων, πάντα στον τομέα της συμμετοχής των 
εργαζομένων στη λειτουργία της επιχείρησης. Πράγματι, επί σειρά ετών 
ήταν αδύνατο να καταρτιστούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο γενικοί κανόνες 
στους τομείς της ενημέρωσης και της διαβούλευσης ή της συμμετοχής των 
μισθωτών9. Απέναντι στο πρόβλημα αυτό η Επιτροπή, όπως ήταν φυσικό, 
προσπάθησε να ανοίξει δίοδο στο σημείο που έκρινε ευκολότερο, χωρίς 
πάντως να σημειωθεί μεγαλύτερη επιτυχία. 
9 Πράγματι, η έγκριση της οδηγίας για την "ευρωπαϊκή επιτροπή επιχείρησης" 
αποτέλεσε, από την άποψη αυτή, καινοτομία για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα, καθότι οι 
κοινοτικές διατάξεις που είχαν εγκριθεί μέχρι τότε στον τομέα αυτόν ρυθμίζουν ειδικές 
περιστάσεις στην πορεία της επιχείρησης και στην εργασιακή σχέση (επικείμενες 
ομαδικές απολύσεις ή μεταβιβάσεις επιχειρήσεων). 
-5-
Η έγκριση της οδηγίας για την "ευρωπαϊκή επιτροπή επιχείρησης" 
σύμφωνα με την άποψη της Επιτροπής ανέτρεψε τα δεδομένα αυτού του 
προβλήματος. Επειδή έχει αποδειχτεί ότι είναι δυνατό και μάλιστα 
επιθυμητό να θεσπιστούν γενικοί νομικοί κανόνες στον εν λόγω τομέα σε 
ευρωπαϊκή κλίμακα, αναπόφευκτα διερωτάται κανείς εάν υπάρχει ανάγκη 
να διατηρηθεί αυτή η τμηματική προσέγγιση. 
Ο απολογισμός αυτός δεν θα ήταν ολοκληρωμένος εάν δεν γίνει μια 
σύντομη αναφορά στις συνέπειες του αδιεξόδου, που συνεχίζεται επί 
δεκαετίες, όσον αφορά τη θεσμική συζήτηση των έξι προτάσεων που δεν 
έχουν εγκριθεί. Πρόκειται κατ' αρχάς για τις συνέπειες για την εικόνα της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στους πολίτες της, και ιδίως απέναντι στους 
ευρωπαίους εργαζομένους, που αδυνατούν να κατανοήσουν πώς είναι 
δυνατόν προτάσεις που αποσκοπούν στη βελτίωση των δικαιωμάτων τους 
για ενημέρωση, διαβούλευση και συμμετοχή στην πορεία της επιχείρησης 
να βρίσκονται υπό συζήτηση - ορισμένες φορές επί 25ετία - χωρίς να 
βρίσκεται τελική λύση. Πρόκειται επίσης για σοβαρές συνέπειες για τις 
επιχειρήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στις οποίες δεν παραχωρείται 
πρόσβαση στα νομικά όργανα που έχουν ανακοινωθεί προκειμένου να τις 
βοηθήσουν να προσαρμοστούν καλύτερα στην εσωτερική αγορά και στον 
παγκόσμιο ανταγωνισμό. 
Κατά συνέπεια, εδώ και μερικά χρόνια, ασκούνται πιέσεις υπέρ της 
ταχείας έγκρισης του καταστατικού της Ευρωπαϊκής Εταιρείας, το οποίο 
θα αποτελέσει το ιδανικό νομικό όργανο, ιδίως για την προσέλκυση 
ιδιωτικών κεφαλαίων για την υλοποίηση των μεγάλων διευρωπαϊκών 
δικτύων. Από την πλευρά της, η UNICE επιμένει ότι το καταστατικό της 
Ευρωπαϊκής Εταιρείας πρέπει να τεθεί σύντομα στη διάθεση των 
επιχειρήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για να διατηρηθεί και να 
ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα τους. Η UNICE επίσης κρίνει ότι, μετά την 
έγκριση της οδηγίας για την "ευρωπαϊκή επιτροπή επιχείρηση?, οι 
Ευρωπαϊκές Εταιρείες πρέπει να πληρούν τις ίδιες απαιτήσεις ως προς 
την ενημέρωση και τη διαβούλευση των εργαζομένων που ισχύουν για 
όλες τις επιχειρήσεις που αφορά η οδηγία αυτή, μια και δύσκολα μπορεί 
κανείς να φανταστεί τους λόγους που θα δικαιολογούσαν ένα ειδικό 
καθεστώς για τις Εταιρείες αυτές. Πιό πρόσφατα, η αίτηση ταχείας 
έγκρισης του καταστατικού της Ευρωπαϊκής Εταιρείας συμπεριλήφθηκε 
μεταξύ των κύριων συστάσεων που υπέβαλε η ομάδα για την ανάκαμψη του 
ευρωπαϊκού ανταγωνισμού, με πρόεδρο τον C.A. CIAMPI, στους αρχηγούς 
κρατών και κυβερνήσεων. 
Είναι σκόπιμο να υπογραμμιστεί ότι ο κύριος παράγοντας της εμπλοκής 
αυτών των προτάσεων στο πλαίσιο του Συμβουλίου συνίσταται στα 
προβλήματα που συναντούν οι διατάξεις τους στους τομείς της 
ενημέρωσης, της διαβούλευσης και της συμμετοχής των εργαζομένων. 
-6-
mmmmmmmm*tm 
Η Επιτροπή κρίνει ότι η εμπλοκή των προτάσεων της στο Συμβούλιο εδώ 
και πολλά χρόνια, που βλάπτει σοβαρά την εικόνα της Ένωσης και τα 
συμφέροντα των πολιτών και των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, δεν μπορεί 
πλέον να παραταθεί και ότι, σήμερα, η πολιτική βούληση και το πνεύμα 
συμβιβασμού που κατέστησαν δυνατό, εδώ και ένα χρόνο, να εγκριθεί η 
οδηγία για την "ευρωπαϊκή επιτροπή επιχείρηση?' πρέπει να 
διακηρυχθούν εκ νέου, ώστε να γίνει δυνατή η ταχεία έγκριση των 
προτεινόμενων νομικών οργάνων. 
ΠΙ. ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΣΤΟΤΣ 
ΤΟΜΕΙΣ ΤΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ 
ΔΙΑΒΟΤΛΕΧΣΗΣ ΜΕ ΑΤΤΟΤΣ 
8. Κατά τη γνώμη της Επιτροπής, ο απολογισμός που προαναφέρθηκε 
επιβάλλει την έγκριση μιας νέας προσέγγισης προκειμένου να 
επανακαθοριστεί το ισχύον κοινοτικό νομικό πλαίσιο και οι προτάσεις 
στους τομείς της ενημέρωσης, της διαβούλευσης και της συμμετοχής των 
εργαζομένων. 
Στο πλαίσιο των ενδοϋπηρεσιακών συζητήσεων της Επιτροπής, που 
ανακοινώθηκαν στο Λευκό Βιβλίο για την κοινωνική πολιτική και στο 
μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα κοινωνικής δράσης, αποκομίστηκαν ορισμένοι 
θεμελιώδεις προσανατολισμοί. Έχοντας υπόψη ότι οι ιδέες της στον τομέα 
αυτόν δεν είναι κεκτημένες οριστικά και ότι οι κοινωνικοί εταίροι πρέπει 
να παίξουν αποφασιστικό ρόλο, η Επιτροπή κρίνει σκόπιμο να υποβάλει 
αυτές τις ιδέες στους κοινωνικούς εταίρους σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Επίσης, 
η Επιτροπή, πριν αναλάβει πρωτοβουλίες στον εν λόγω τομέα, επιθυμεί 
να διευρυνθεί η συζήτηση με τη συμμετοχή των κρατών μελών, του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Οικονομικής και Κοινωνικής 
Επιτροπής. 
9. Κατά πρώτο λόγο, η αρχή της απλούστευσης. Όπως αναφέρθηκε στο 
σημείο 5, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα διαθέτει σήμερα ένα γενικό νομικό 
πλαίσιο το οποίο προβλέπει την ενημέρωση και τη διακρατική 
διαβούλευση με τους εργαζομένους (οδηγία για την "ευρωπαϊκή επιτροπή 
επιχείρηση?") και ειδικές διατάξεις που προβλέπουν την ενημέρωση των 
εργαζομένων και τη διαβούλευση με αυτούς σε εθνικό επίπεδο σε ειδικές 
περιπτώσεις (ομαδικές απολύσεις και μεταβιβάσεις επιχειρήσεων). Εάν 
οι προτάσεις που βρίσκονται ενώπιον του Συμβουλίου εγκριθούν, σ' αυτές 
τις τρεις ομάδες νομικών κανόνων θα προστεθεί το νομικό πλαίσιο που 
θεσπίζει η οδηγία "Vredeling" και άλλα πέντε, διαφορετικά μεταξύ τους, 
ειδικά πλαίσια (μολονότι περιλαμβάνουν εμφανή κοινά στοιχεία), καθένα 
από τα οποία εφαρμόζεται για ένα συγκεκριμένο είδος οντότητας 
(ευρωπαϊκή εταιρεία, ευρωπαϊκό σωματείο, ευρωπαϊκός συνεταιρισμός, 
ευρωπαϊκή ένωση κοινωνικής αλληλεγγύης, ανώνυμες εταιρείες). 
-7-
Η Επιτροπή διερωτάται εάν η καταλληλότητα αυτής της προοπτικής για 
μια πραγματική κατάσταση - τις συλλογικές σχέσεις εργασίας - όπου το 
νομικό καθεστώς του εργοδότη δεν παίζει αποφασιστικό ρόλο, 
δικαιολογεί ή όχι εντελώς διαφορετικούς κανόνες, αναλόγως με το άν 
πρόκειται για ανώνυμη εταιρία, για σωματείο, για ένωση κοινωνικής 
αλληλεγγύης, για την περίπτωση που ο εργοδότης είναι φυσικό πρόσωπο 
ή για οποιαδήποτε άλλη μορφή "εργοδοσίας". Η εθνική εμπειρία δείχνει 
ότι οι διαφορές των καθεστώτων στους τομείς της ενημέρωσης, της 
διαβούλευσης και της συμμετοχής των εργαζομένων, όταν υφίστανται, 
αφορούν κατά γενικό λόγο το μέγεθος της επιχείρησης, τον αριθμό των 
απασχολούμενων εργαζομένων ή παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν 
το συγκεκριμένο καθορισμό των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων των 
υποκειμένων σε συλλογικές σχέσεις εργασίας, μεταξύ των οποίων το 
νομικό καθεστώς του εργοδότη δεν διαδραματίζει, συνήθως, αποφασιστικό 
ρόλο. 
Το γεγονός ότι η κοινοτική παρέμβαση στον τομέα αυτόν πρέπει να 
αποσκοπεί μόνο στην προσέγγιση των εθνικών συστημάτων ή στην 
κατάρτιση ελάχιστων προδιαγραφών σε επίπεδο Κοινότητας, απλώς 
αυξάνει τις αμφιβολίες που γεννώνται, υπό τις παρούσες συνθήκες, από 
ένα τόσο ευρύ, λεπτομερές και πολύμορφο φάσμα κοινοτικών νομικών 
οργάνων, τα οποία είτε ισχύουν ήδη, είτε έχουν προταθεί. 
Εάν αυτά τα επιχειρήματα γίνουν αποδεκτά, η εναλλακτική λύση θα ήταν 
να απλουστευθεί αυτή η πολύμορφη προσέγγιση, προβλέποντας απλώς τη 
θέσπιση, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, γενικών και συνολικών πλαισίων, τα 
οποία θα μπορούν, όπως είναι φυσικό, να αναπτυχθούν και να ρυθμιστούν 
λεπτομερώς από τα κράτη μέλη, εφόσον αυτά τα τελευταία το επιθυμούν. 
Τπό την ακραία της μορφή, η προσέγγιση αυτή μπορεί να σημαίνει τη 
θέσπιση δύο μόνο γενικών πλαισίων, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, στους τομείς 
της ενημέρωσης των εργαζομένων και της διαβούλευσης με αυτούς: το ένα 
από αυτά (το οποίο υφίσταται ήδη μετά την έγκριση της οδηγίας για την 
"ευρωπαϊκή επιτροπή επιχείρηση?') θα διέπει τα διακρατικά ζητήματα 
του θέματος, ενώ το άλλο θα διέπει την εθνική διάσταση του προβλήματος. 
Για το τελευταίο αυτό πλαίσιο απαιτείται η έγκριση ενός νέου κοινοτικού 
νομικού οργάνου, σχετικά με το οποίο πρέπει να τεθούν κάποια 
προκαταρκτικά ερωτήματα: ποια πρέπει να είναι η φύση του (προσέγγιση 
των νομοθεσιών ή κατάρτιση ελάχιστων προδιαγραφών), ποια πρέπει να 
είναι η προβλεπόμενη νομική βάση (η Συνθήκη ή η κοινωνική συμφωνία 
του Μάαστριχτ). 
Η Επιτροπή γνωρίζει τις αμφιβολίες που ενδέχεται να δημιουργήσει μια 
τέτοια πρωτοβουλία σε ορισμένα κράτη μέλη και σε ορισμένους 
κοινωνικούς εταίρους, όσον αφορά την αρχή της επικουρικότητας. Η 
Επιτροπή κατανοεί τα επιχειρήματα όσων ενδεχομένως επικαλούνται την 
WS99BsmaamÊSsSÊmo 
έλλειψη διακρατικότητας στο νέο αυτό όργανο προκειμένου να 
απορρίψουν, στο όνομα αυτής της αρχής, την ανάγκη θέσπισης κανόνων σε 
κοινοτικό επίπδο στον τομέα αυτόν. Η Επιτροπή, όμως, κρίνει ότι, 
δεδομένων των σημερινών περιστάσεων, πρέπει να τεθεί το ερώτημα εάν 
τέτοια επιχειρήματα πρέπει να υπερισχύσουν απέναντι στην 
αδιαφιλονίκητη ανάγκη έγκρισης των προαναφερόμενων προτάσεων, οι 
οποίες ανταποκρίνονται στα συμφέροντα όλων. 
Σε κάθε περίπτωση, η Επιτροπή κρίνει ότι ένα τέτοιο ενιαίο νομικό 
όργανο σέβεται περισσότερο τις αρχές της επικουρικότητας και της 
αναλογικότητας απ' ό,τι τα περισσότερα όργανα που προτείνονται σήμερα. 
Το ίδιο ισχύει όσον αφορά την ανάγκη επιδίωξης των στόχων που ορίζουν 
τα άρθρα 117 και 118 της Συνθήκης και το πρώτο άρθρο της Συμφωνίας για 
την κοινωνική πολιτική. Το τελευταίο αυτό άρθρο εξάλλου συγκαταλέγει 
την ενημέρωση και τη διαβούλευση των εργαζομένων στις νέες 
αρμοδιότητες που ανατίθενται ρητά στην Ευρωπαϊκή Ένωση (βλ. άρθρο 2, 
παράγραφος 1, τρίτο εδάφιο της Συμφωνίας). Στο πλαίσιο αυτό, η 
αρμονική λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και η δημιουργία συνθηκών 
θεμιτού ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρήσεων συνιστούν παράγοντες 
που πρέπει επίσης να συνυπολογίζονται. Τέλος, η γενική φύση των 
διατάξεων που μπορούν να προβλεφθούν, οι οποίες θα μπορούσαν να 
αποτελέσουν ένα πλαίσιο αναφοράς ορίζοντας, απλούστατα, τις βασικές 
αρχές και τους θεμελιώδεις κανόνες στον τομέα αυτόν, θα μπορούσε να 
εξασφαλίζει το σεβασμό της αρχής της αναλογικότητας και να διαλύει 
τους δισταγμούς όσων ενδεχομένως φοβούνται ότι το όργανο αυτό θα είναι 
υπερβολικά άκαμπτο και λεπτομερές. 
10. Η νέα αυτή προσέγγιση δικαιολογείται επίσης βάσει της συνοχής του 
κοινοτικού δικαίου και της κοινωνικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής 
Κοινότητας. Οι περιστάσεις υπό τις οποίες διεξήχθησαν οι συζητήσεις στα 
πλαίσια των οργάνων της Ένωσης στον τομέα αυτόν οδήγησαν σε μια 
τουλάχιστον ανώμαλη κατάσταση: η Κοινότητα διαθέτει γενικούς 
νομικούς κανόνες στους τομείς της ενημέρωσης των εργαζομένων και της 
διαβούλευσης με αυτούς σε διακρατικό επίπεδο και ειδικούς κανόνες στους 
τομείς της ενημέρωσης των εργαζομένων και της διαβούλευσης με αυτούς 
σε εθνικό επίπεδο, στις ειδικές περιπτώσεις των επικείμενων ομαδικών 
απολύσεων και των μεταβιβάσεων επιχειρήσεων. Αντιθέτως, λείπει ένα 
γενικό πλαίσιο για την ενημέρωση και τη διαβούλευση σε εθνικό επίπεδο, 
και μάλιστα παρά το ότι οι διατάξεις των οδηγιών για τις "ομαδικές 
απολύσει?' και για τις "μεταβιβάσεις επιχειρήσεων" καθίστανται πλήρως 
αποτελεσματικές μόνον εάν υπάρχει κάποιο γενικό πλαίσιο ενημέρωσης 
των εργαζομένων και διαβούλευσης με τους εκπροσώπους τους (πράγμα το 
οποίο, ευτυχώς, ισχύει σε 13 κράτη μέλη). 
Η συμβολή του νέου αυτού πλαισίου είναι προφανής. Από τη μιά, μπορεί 
να διευκολύνει την απλούστευση που προαναφέρθηκε, επειδή δεν θα είναι 
-9-
πλέον απαραίτητο να προβλέπονται ειδικοί κανόνες για κάθε οντότητα 
που ορίζουν οι προαναφερόμενες προτάσεις· ως εκ τούτου, η έγκριση 
αυτών των προτάσεων διευκολύνεται σε μεγάλο βαθμό. Από την άλλη, οι 
διατάξεις του ισχύοντος κοινοτικού δικαίου οι οποίες επιβάλλουν την 
ενημέρωση και την προηγούμενη διαβούλευση με τους εκπροσώπους των 
εργαζομένων σε περιπτώσεις ομαδικών απολύσεων και μεταβιβάσεων 
επιχειρήσεων ενισχύονται ιδιαίτερα από τη συγκρότηση αυτού του 
γενικού πλαισίου: οι προληπτικές διαδικασίες που εμπνέουν αυτές τις 
διατάξεις, και που εφαρμόζονται με μεγάλη δυσκολία στο πλαίσιο 
μεμονωμένων διαδικασιών ενημέρωσης και διαβούλευσης που ισχύουν 
μόνο σε περιπτώσεις επικείμενων ομαδικών απολύσεων ή μεταβιβάσεων 
επιχειρήσεων, μπορούν να αναπτυχθούν με τον καλύτερο τρόπο στο 
πλαίσιο σταθερών και μόνιμων διαδικασιών ενημέρωσης και 
διαβούλευσης· οι διαδικασίες αυτές είναι οι μόνες που δίνουν τη 
δυνατότητα μιας πραγματικής προληπτικής διαχείρισης της απασχόλησης. 
11. Η τρίτη αρχή προς την οποία προσανατολίζεται η Επιτροπή είναι ο 
ρεαλισμός και η ισορροπία και αφορά την ένταση και το συγκεκριμένο 
περιεχόμενο των κανόνων που πρέπει να θεσπιστούν σε ευρωπαϊκό 
επίπεδο. 
Η Επιτροπή δεν θεωρεί τυχαία τη σχεδόν ολική επιτυχία των 
πρωτοβουλιών που αποσκοπούν στη θέσπιση, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, 
κανόνων στον τομέα της ενημέρωσης των εργαζομένων και της 
διαβούλευσης με αυτούς, ούτε την αποτυχία των πρωτοβουλιών που 
προβλέπουν τη διεύρυνση, σε επίπεδο Κοινότητας, των παραδόσεων και 
των πρακτικών συμμετοχής των εργαζομένων, ιδίως μέσω της ένταξης τους 
στα όργανα εποπτείας ή διοίκησης. 
Η εμπειρία των συζητήσεων που πραγματοποιήθηκαν στα πλαίσια του 
Συμβουλίου, που υπήρξε ταυτόχρονα πλούσια αλλά και απογοητευτική, 
δείχνει καθαρά τις τεράστιες δυσχέρειες για την επίτευξη επαρκούς 
συναίνεσης μεταξύ των κρατών μελών για την έγκριση των κανόνων στον 
τομέα της συμμετοχής. Αντιθέτως, κατέδειξε την ύπαρξη ευρείας 
συναίνεσης ως προς τους κοινοτικούς κανόνες στον τομέα της ενημέρωσης 
των εργαζομένων και της διαβούλευσης με τους εκπροσώπους τους, η οποία 
μετασχηματίστηκε στα τρία κοινοτικά νομικά όργανα που ισχύουν στον εν 
λόγω τομέα. 
Στο πλαίσιο αυτό, και λόγω της τεράστιας επιτυχίας που γνωρίζει η 
οδηγία για την "ευρωπαϊκή επιτροπή επιχείρηση?' μεταξύ των 
κοινωνικών εταίρων, η Επιτροπή διερωτάται μήπως, στον τομέα αυτόν, 
βρέθηκε ένα πρότυπο κοινοτικής παρέμβασης που, αν όχι ιδανικό, είναι 
τουλάχιστον πιθανό και εφικτό. Η αέναη παράταση των συζητήσεων για 
τα πρότυπα συμμετοχής ενισχύει όλο καί περισσότερο την πεποίθηση της 
Επιτροπής ότι η επιλογή του προτύπου που θεσπίζεται στην οδηγία για 
-10-
mmmÊtmmiMl· 
την "ευρωπαϊκή επιτροπή επιχείρηση?' ως προτύπου αναφοράς, είναι η 
λύση με τις περισσότερες πιθανότητες επιτυχίας στο σημερινό στάδιο. 
Η πεποίθηση αυτή δεν εμπνέεται μόνον από το ρεαλισμό. Η Επιτροπή 
παρακολουθεί με αυξημένη προσοχή την τρέχουσα εμπειρία σχετικά με 
την εφαρμογή της οδηγίας για την "ευρωπαϊκή επιτροπή επιχείρηση?'. 
Παρόλο που είναι πολύ νωρίς για να αποκομιστούν διδάγματα συνολικά, 
το ενδιαφέρον και ο δυναμισμός με τον οποίο οι κοινωνικοί εταίροι 
ανέλαβαν να εφαρμόσουν την οδηγία αυτή, ιδίως επισπεύδοντας τη 
μεταφορά της στα εθνικά δίκαια μέσω της σύναψης συμφωνιών, 
προοιωνίζουν ότι οι πρακτικές σύνδεσης των εργαζομένων και των 
εκπροσώπων τους στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, που εισάγει η 
οδηγία για τις επιχειρήσεις, μολονότι δεν υπερβαίνουν το πλαίσιο των 
διαδικασιών ενημέρωσης και διαβούλευσης μπορούν, χάρη στην 
αποτελεσματικότητα τους, να αποτελέσουν το ελάχιστο πλαίσιο αναφοράς 
που μπορεί να γίνει αποδεκτό σε κοινοτικό επίπεδο. Αυτό δεν δημιουργεί 
εμπόδια στη διατήρηση και στην ανάπτυξη αναλυτικότερων συστημάτων 
ή εθνικών πρακτικών. 
12. Η τέταρτη αρχή είναι η αρχή της γενικότητας των κοινοτικών κανόνων, 
ανεξαρτήτως περιεχομένου. Αποδεχόμενη ότι η κοινοτική παρέμβαση 
πρέπει να εμπνέεται από το πλαίσιο που θεσπίζει η οδηγία για την 
"ευρωπαϊκή επιτροπή επιχείρηση?', η Επιτροπή κρίνει ότι αυτή η 
προσέγγιση εξασφαλίζει την αρμονική λειτουργία της εσωτερικής αγοράς 
και τη βελτίωση της προστασίας των ευρωπαίων εργαζομένων και της 
συμμετοχής τους στη λειτουργία της επιχείρησης, μόνον εάν οι εν λόγω 
κανόνες εφαρμόζονται στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Αυτό είναι 
αλήθεια, ιδίως στο πλαίσιο των κοινοτικών νομικών οργάνων που 
απευθύνονται χωρίς περιορισμό σε όλα τα κράτη μέλη της Κοινότητας και 
αποσκοπούν να βοηθήσουν όλες τις επιχειρήσεις και τις οντότητες που 
ασκούν τη δραστηριότητα τους στο έδαφος όλων των κρατών μελών (όπως 
και στην περίπτωση των έξι προαναφερόμενων προτάσεων). Φαίνεται ότι 
δεν είναι εύκολο, στο πλαίσιο αυτό, να δικαιολογηθεί η παραχώρηση 
εξαίρεσης στον τομέα αυτόν σε μία ή περισσότερες χώρες· μιά τέτοια 
εξαίρεση θα ευνοούσε αθέμιτα τις επιχειρήσεις της χώρας αυτής, και θα 
θεωρείτο αδικαιολόγητη από τις επιχειρήσεις των άλλων χωρών. 
IV. Ο ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ 
13. Λαμβάνοντας υπόψη τη σημερινή κατάσταση και τη αιτιολόγηση που 
προαναφέρθηκαν, μπορούν να προβλεφθούν διάφορες επιλογές. 
Πρώτη επιλογή: η διατήρηση της ισχύουσας κατάστασης 
Σύμφωνα με την επιλογή αυτή, οι συζητήσεις του Συμβουλίου βάσει των 
έξι προαναφερόμενων προτάσεων συνεχίζονται, διατηρώντας την 
-11-
τμηματική προσέγγιση στους τομείς της ενημέρωσης, της διαβούλευσης 
και της συμμετοχής των εργαζομένων. Το κύριο μειονέκτημα είναι ότι, υπό 
τις παρούσες συνθήκες, υπάρχει εμπλοκή στην εν λόγω προσέγγιση. 
Δεύτερη επιλογή: μια συνολική προσέγγιση 
Η επιλογή αυτή συνεπάγεται αλλαγή του τρόπου με τον οποίο γινόταν ο 
χειρισμός του θέματος μέχρι σήμερα. Αντί να γίνουν προσπάθειες 
θέσπισης, σε κοινοτικό επίπεδο, ομάδων ειδικών κανόνων για κάθε 
οντότητα που αποτελεί το αντικείμενο κοινοτικής κανονιστικής ρύθμισης 
στο πλαίσιο του δικαίου των επιχειρήσεων, η δράση προσανατολίζεται 
προς τον καθορισμό, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, γενικών πλαισίων στους 
τομείς της ενημέρωσης των εργαζομένων και της διαβούλευσης με αυτούς, 
γεγονός που θα καταστήσει δυνατό να αποσυρθούν οι προτάσεις οδηγιών 
που επισυνάπτονται στις προτάσεις κανονισμών περί του καταστατικού 
της ευρωπαϊκής εταιρείας, του ευρωπαϊκού σωματείου, του ευρωπαϊκού 
συνεταιρισμού και της ευρωπαϊκής ένωσης κοινωνικής αλληλεγγύης. Το 
ίδιο ισχύει στην περίπτωση των κοινωνικών διατάξεων που 
περιλαμβάνονται στην πρόταση της "πέμπτης οδηγία?' καθώς και στην 
" πρόταση Vredeling". 
Δεδομένου του ότι η Ευρωπαϊκή Κοινότητα ήδη διαθέτει ένα νομικό 
πλαίσιο για την ενημέρωση των εργαζομένων και τη διαβούλευση με 
αυτούς σε διακρατικό επίπεδο, αυτή η συνολική προσέγγιση απαιτεί, 
απλά, την έγκριση ενός κοινοτικού νομικού οργάνου σχετικά με την 
ενημέρωση και τη διαβούλευση σε εθνικό επίπεδο, σχετικά με το οποίο 
πρέπει να τεθούν ορισμένα προκαταρκτικά ερωτήματα: σε ποιο βαθμό 
είναι δικαιολογημένο αναφορικά με τις αρχές της επικουρικότητας και της 
αναλογικότητας, ποια πρέπει να είναι η φύση του (προσέγγιση των 
νομοθεσιών ή θέσπιση ελάχιστων προδιαγραφών), και ποια πρέπει να 
είναι η προβλεπόμενη νομική βάση (η Συνθήκη ή η κοινωνική συμφωνία 
του Μάαστριχτ). 
Το βασικό πλεονέκτημα αυτής της επιλογής είναι ότι συμβάλλει στην 
απλούστευση του κοινοτικού δικαίου και της ευρωπαϊκής κοινωνικής 
πολιτικής. Μπορεί επίσης να διευκολύνει - και, κατά κάποιο τρόπο, να 
αποτελέσει την προϋπόθεση για - την απεμπλοκή των έξι προτάσεων που 
προαναφέρθηκαν, εφόσον οι επιχειρήσεις που έχουν καθαρά εθνική 
διάσταση θα καλύπτονται, στο εξής, από αυτό το γενικό πλαίσιο. 
Τρίτη επιλογή: άμεση διαδικασία σχετικά με τις προτάσεις περί του 
καταστατικού της ευρωπαϊκής εταιρείας, του ευρωπαϊκού σωματείου, του 
ευρωπαϊκού συνεταιρισμού και της ευρωπαϊκής ένωσης κοινωνικής 
αλληλεγγύης. 
-12-
iÊÊmmm$mmmmmmm) 
Εάν επιλεγεί η προαναφερόμενη συνολική προσέγγιση, μπορούν να 
αναληφθούν άμεσες πρωτοβουλίες για την απεμπλοκή αυτών των 
προτάσεων, ιδίως της πρότασης για την Ευρωπαϊκή Εταιρεία, η έγκριση 
της οποίας είναι ιδιαιτέρως επείγουσα. Αυτό δικαιολογείται από τη 
σημασία που έχει αυτό το νομικό όργανο για την οργάνωση των 
επιχειρήσεων κοινοτικής κλίμακας, και από την επείγουσα ανάγκη να 
βρεθεί νομικό μέσο που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες των μεγάλων 
προγραμμάτων υποδομής των διευρωπαϊκών μεταφορών (τα κράτη μέλη 
έχουν επισημάνει ότι χρειάζονται δύο χρόνια για να θέσουν σε εφαρμογή 
τις διατάξεις εφαρμογής του καταστατικού, παρά την άμεση νομική του 
ισχύ). 
Αυτό μπορεί να γίνει με δύο τρόπους: 
α) Η απόσυρση των προτάσεων οδηγιών που προαναφέρθηκαν 
συνοδεύεται από έναν όρο ταυτόσημο, κατ' αναλογία, με τον 
αντίστοιχο του άρθρου 136 της πρότασης κανονισμού περί του 
καταστατικού της Ευρωπαϊκής Εταιρείας, σύμφωνα με τον οποίο 
καμία ευρωπαϊκή εταιρεία ή ευρωπαϊκό σωματείο ή ευρωπαϊκός 
συνεταιρισμός ή ευρωπαϊκή ένωση κοινωνικής αλληλεγγύης δεν 
μπορεί να συσταθεί σε ένα κράτος μέλος το οποίο δεν έχει 
μεταφέρει την οδηγία για την "ευρωπαϊκή επιτροπή επιχείρηση?'. 
Η λύση αυτή έχει το πλεονέκτημα ότι διατηρεί τον υποχρεωτικό 
δεσμό μεταξύ της σύστασης αυτών των οντοτήτων και της 
εφαρμογής, από την πλευρά τους, διαδικασιών ενημέρωσης των 
εργαζομένων και διαβούλευσης με αυτούς, γεγονός που πάντοτε 
αποτελούσε σημαντικό στοιχείο αυτών των προτάσεων. Επίσης, 
επιτρέπει να αποφεύγεται η διαφορετική μεταχείριση μεταξύ των 
εν λόγω οντοτήτων, ανάλογα με τη χώρα στην οποία θα 
αποφασίσουν να εγκαταστήσουν την έδρα τους. 
β) Η απόσυρση αυτή δεν συνοδεύεται από κανέναν όρο. Στην 
υποθετική αυτή περίπτωση, για τις προβλεπόμενες οντότητες 
εφαρμόζονται μόνον, ανάλογα με την περίπτωση, οι ισχύουσες 
κοινοτικές διατάξεις (οδηγίες για την "ευρωπαϊκή επιτροπή 
επιχείρηση?', τις "ομαδικές απολύσει?' και τις "μεταβιβάσεις 
επιχειρήσεων" ). 
Αυτή η επιμέρους επιλογή έχει ένα μειονέκτημα, που απορρέει από 
το γεγονός ότι ένα κράτος μέλος δεν αποτελεί αποδέκτη της 
οδηγίας για την "ευρωπαϊκή επιτροπή επιχείρηση?'. Κατά 
συνέπεια, οι ευρωπαϊκές εταιρείες, τα ευρωπαϊκά σωματεία, οι 
ευρωπαϊκοί συνεταιρισμοί και οι ευρωπαϊκές ενώσεις κοινωνικής 
αλληλεγγύης που έχουν πολυεθνική διάσταση και η έδρα τους 
βρίσκεται στην εν λόγω χώρα δεν θα έχουν όλες τις υποχρεώσεις 
-13· 
στον τομέα της ενημέρωσης των εργαζομένων και της διακρατικής 
διαβούλευσης με αυτούς, σε αντίθεση με τις υποχρεώσεις των 
άλλων χωρών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. 
V. ΣΤΜΠΕΡΑΣΜΑ 
14. Οι σκέψεις που αναπτύχθηκαν παραπάνω αποσκοπούν μόνο στον 
εμπλουτισμό της συζήτησης την οποία επιθυμεί η Επιτροπή μεταξύ των 
κρατών μελών, στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, καθώς και μεταξύ των κοινωνικών 
εταίρων σε κοινοτικό επίπεδο. Η Επιτροπή επαναλαμβάνει ότι είναι 
ανοικτή σε κάθε προσέγγιση που συμβάλλει στην υλοποίηση των στόχων 
οι οποίοι αποτελούν τα θεμέλια αυτής της συζήτησης, από τη μιά για να 
δοθεί τέλος στην απαράδεκτη κατάσταση των ατελεύτητων θεσμικών 
συζητήσεων σχετικά με τις έξι προαναφερόμενες προτάσεις, και από την 
άλλη, προκειμένου το κοινοτικό νομικό πλαίσιο στον τομέα της 
ενημέρωσης των εργαζομένων και της διαβούλευσης με αυτούς να 
συμπληρωθεί και να γίνει συνεκτικότερο και αποτελεσματικότερο. 
Η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην 
Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και τους κοινωνικούς εταίρους σε 
ευρωπαϊκό επίπεδο να της διαβιβάσουν τα σχόλια τους και τις απόψεις 
τους στα θέματα που προαναφέρθηκαν. Η Επιτροπή κρίνει ιδιαίτερα 
σκόπιμο να πληροφορηθεί τη γνώμη τους για καθεμία από τις επιλογές 
που αναφέρονται στο σημείο 13 της παρούσας ανακοίνωσης. 
-14-
mmmmmm*mm*m 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
Περιλαμβάνει τα ισχύοντα κοινοτικά μέσα 
και τις προτάσεις που έχει υποβάλει η Επιτροπή 
και περιέχουν τους κανόνες στον τομέα της ενημέρωσης των εργαζομένων 
και της διαβούλευσης με αυτούς 
ΛΤ 
I ' • · I>«UI!II| 
Ι. Οδηγία 75/129/EOK του Συμβουλίου, της 17ης Φεβρουαρίου 1975, περί 
προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών που αφορούν τις ομαδικές 
απολύσεις. 
Οδηγία 92/56/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 1992,η οποία τροποποιεί την 
οδηγία 75/129/ΕΟΚ, περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών που 
αφορούν τις ομαδικές απολύσεις. 
Στόχος 
Προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών που αφορούν τις λεπτομέρειες 
και τη διαδικασία των ομαδικών απολύσεων. Ενίσχυση της προστασίας των 
εργαζομένων σε περίπτωση ομαδικών απολύσεων. 
Περιεχόμενο 
1. Ορισμός των όρων "ομαδικές απολύσεις" και "εκπρόσωποι των εργαζομένων". 
2. Η οδηγία δεν εφαρμόζεται: 
- επί ομαδικών απολύσεων που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο συμβάσεων 
εργασίας που συνήφθησαν για ορισμένο χρόνο ή για ορισμένη εργασία, 
εκτός εάν οι απολύσεις αυτές γίνουν προ της λήξεως ή εκτελέσεως των 
συμβάσεων αυτών, 
- επί των εργαζομένων στη δημόσια διοίκηση ή στους οργανισμούς δημοσίου 
δικαίου, 
- επί των πληρωμάτων των θαλασσίων σκαφών. 
3. Όταν ο εργοδότης προτίθεται να προβεί σε ομαδικές απολύσεις υποχρεούται 
να προβεί σε διαβουλεύσεις με τους εκπροσώπους των εργαζομένων με σκοπό 
να καταλήξει σε συμφωνία. Οι διαβουλεύσεις αφορούν τουλάχιστον τις 
δυνατότητες αποφυγής ή μειώσεως των ομαδικών απολύσεων καθώς και τις 
δυνατότητες αμβλύνσεως των εξ αυτών συνεπειών, συγκεκριμένα με τη λήψη 
κοινωνικών συνοδευτικών μέτρων με σκοπό την επαναπασχόληση ή τον 
αναπροσανατολισμό των απολυόμενων υπαλλήλων. 
4. Η οδηγία 92/56/ΕΟΚ διευκρινίζει ότι τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέψουν 
ότι οι εκπρόσωποι των εργαζομένων μπορούν να προσφεύγουν σε 
εμπειρογνώμονες, σύμφωνα με τα εθνικά μέτρα. Ο εργοδότης παρέχει όλες τις 
χρήσιμες πληροφορίες στους εκπροσώπους των εργαζομένων κατά τη διάρκεια 
των διαβουλεύσεων και τους ανακοινώνει, εν πάση περιπτώσει, εγγράφως: 
- τους λόγους, 
- την περίοδο κατά την οποία πρόκειται να γίνουν οι απολύσεις, 
- τον αριθμό και τις κατηγορίες των συνήθως απασχολούμενων εργαζομένων, 
- τον αριθμό των υπό απόλυση εργαζομένων, 
-2-
/?6 
*mmmmmmm*mm 
- τα κριτήρια με βάση τα οποία επελέγησαν οι εργαζόμενοι που θα 
απολυθούν, 
- την προβλεπόμενη μέθοδο υπολογισμού οποιασδήποτε ενδεχόμενης 
αποζημίωσης. 
5. Διαδικασία ομαδικής απόλυσης: 
- ο εργοδότης κοινοποιεί εγγράφως στην αρμόδια αρχή κάθε σχεδιαζόμενη 
ομαδική απόλυση. Η κοινοποίηση περιέχει κάθε χρήσιμη πληροφορία 
σχετικά με τη σχεδιαζόμενη ομαδική απόλυση και τις διαβουλεύσεις, εκτός 
από τη μέθοδο υπολογισμού των αποζημιώσεων. Εντούτοις, σε περίπτωση 
διακοπής της δραστηριότητας της επιχείρησης η οποία επέρχεται κατόπιν 
δικαστικής αποφάσεως, η κοινοποίηση είναι απαραίτητη μόνον εφόσον τη 
ζητήσει ρητώς η αρμόδια αρχή, 
- ο εργοδότης διαβιβάζει στους εκπροσώπους των εργαζομένων αντίγραφο 
της κοινοποιήσεως και αυτοί μπορούν να υποβάλουν τις τυχόν 
παρατηρήσεις τους στην αρμόδια δημόσια αρχή, 
- οι ομαδικές απολύσεις ισχύουν το ενωρίτερο 30 ημέρες από την 
κοινοποίηση, προθεσμία την οποία η δημόσια αρχή μπορεί να αξιοποιήσει 
προκειμένου να αναζητήσει λύσεις. Τα κράτη μέλη δύνανται να επιτρέψουν 
στην αρμόδια δημόσια αρχή να μειώσει την προθεσμία ή να την παρατείνει 
μέχρι 60 ημέρες μετά την κοινοποίηση, σε περίπτωση μη επίλυσης των 
προβλημάτων. 
Το άρθρο αυτό δεν είναι υποχρεωτικό για τις ομαδικές απολύσεις που 
γίνονται λόγω διακοπής της δραστηριότητας της επιχείρησης η οποία 
επέρχεται κατόπιν δικαστικής αποφάσεως. Τπάρχει η δυνατότητα να δοθεί 
ακόμη μεγαλύτερη παράταση. Ο εργοδότης ενημερώνεται για την 
παράταση και για τους λόγους της παρατάσεως προ της λήξεως της αρχικής 
προθεσμίας. 
6. Τα κράτη μέλη δύνανται να εφαρμόσουν ή να προβλέψουν διατάξεις 
ευνοϊκότερες για τους εργαζομένους. 
Αναφορές 
Επίσημη Εφημερίδα L 48, 22.2.1975 
Επίσημη Εφημερίδα L 245, 26.8.1992 
-3-
/?? 
Π.Οδηγία 77/187/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 14ης Φεβρουαρίου 1977,περί 
προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών, των σχετικών με τη 
διατήρηση των δικαιωμάτων των εργαζομένων σε περίπτωση μεταβιβάσεων 
επιχειρήσεων, εγκαταστάσεων ή τμημάτων εγκαταστάσεων 
Στόχος 
Επειδή η οικονομική εξέλιξη επιφέρει επί εθνικού και κοινοτικού επιπέδου 
μεταβολές στη διάρθρωση των επιχειρήσεων είναι απαραίτητη η θέσπιση 
διατάξεων για την προστασία των εργαζομένων σε περίπτωση αλλαγής του 
επιχειρηματικού φορέα και ιδιαίτερα προς εξασφάλιση της διατηρήσεως των 
δικαιωμάτων τους. 
Περιεχόμενο 
1. Η οδηγία εφαρμόζεται επί μεταβιβάσεων επιχειρήσεων, εγκαταστάσεων ή 
τμημάτων εγκαταστάσεων σε άλλο επιχειρηματία, οι οποίες προκύπτουν από 
συμβατική εκχώρηση ή συγχώνευση, στο βαθμό που αυτά βρίσκονται στο 
εδαφικό πεδίο εφαρμογής της συνθήκης ΕΟΚ. Η οδηγία δεν εφαρμόζεται επί 
πλοίων θαλάσσης. 
2. Ο παλαιός και ο νέος επικεφαλής της επιχείρησης υποχρεούνται να 
πληροφορούν εγκαίρως τους αντίστοιχους εκπροσώπους των εργαζομένων για 
τους λόγους της μεταβίβασης, για τις νομικές, οικονομικές και κοινωνικές 
συνέπειες εκ της μεταβιβάσεως και για τα προβλεπόμενα μέτρα όσον αφορά 
τους εργαζομένους. Οι πληροφορίες αυτές πρέπει να δίνονται στους 
εργαζομένους της μεταβιβαζόμενης επιχείρησης πριν από την 
πραγματοποίηση της μεταβιβάσεως και οπωσδήποτε προτού θιγούν άμεσα οι 
συνθήκες απασχόλησης και εργασίας των εργαζομένων. 
Αν προβλέπονται μέτρα για τους αντίστοιχους εργαζομένους τους, ο παλαιός 
και ο νέος επικεφαλής της επιχείρησης είναι υποχρεωμένοι να προβαίνουν 
εγκαίρως σε διαβουλεύσεις για τα μέτρα αυτά με τους εκπροσώπους των 
αντίστοιχων εργαζομένων τους, με σκοπό την επίτευξη συμφωνίας. Τα κράτη 
μέλη, των οποίων οι διατάξεις προβλέπουν τη δυνατότητα προσφυγής σε 
διαιτητική αρχή, δύνανται να περιορίσουν τις υποχρεώσεις ενημέρωσης και 
διαβούλευσης στην περίπτωση που η μεταβίβαση προκαλεί ουσιώδεις 
δυσμενείς επιπτώσεις στην κατάσταση ενός σημαντικού μέρους των 
εργαζομένων. Τα κράτη μέλη δύνανται να προβλέπουν ότι, σε περίπτωση που 
δεν υπάρχει εκπρόσωπος των εργαζομένων, οι ενδιαφερόμενοι εργαζόμενοι 
πρέπει να πληροφορούνται προηγουμένως περί της επικείμενης 
μεταβιβάσεως. 
Α ν άφορες 
-4-
Μ 
Επίσημη Εφημερίδα L 61, 5.3.1977 
-5-
ΠΙ,Οδηγία 94/45/ΕΚ του Συμβουλίου για τη θέσπιση μιας ευρωπαϊκής επιτροπής 
επιχείρησης ή μιας διαδικασίας σε επιχειρήσεις και ομίλους κοινοτικής 
κλίμακας με σκοπό να ενημερώνονται οι εργαζόμενοι και να ζητείται η γνώμη 
τους 
Στόχος 
Σκοπός της παρούσας οδηγίας είναι να βελτιωθεί το δικαίωμα των εργαζομένων 
για ενημέρωση και διαβούλευση σε κοινοτικής κλίμακας επιχειρήσεις και 
ομίλους επιχειρήσεων. 
Περιεχόμενο 
1. Πεδίο εφαρμογής: η οδηγία αφορά τις επιχειρήσεις και τους ομίλους 
επιχειρήσεων κοινοτικής κλίμακας που απασχολούν συνολικά περισσότερα 
από 1000 άτομα και έχουν τουλάχιστον δύο εγκαταστάσεις ή επιχειρήσεις που 
απασχολούν τουλάχιστον 150 άτομα σε δύο ή περισσότερα κράτη μέλη. 
Η οδηγία δεν αφορά τις μικρές επιχειρήσεις και δεν επηρεάζει καθόλου τον 
τρόπο με τον οποίο εξασφαλίζεται η ενημέρωση των εργαζομένων και η 
διαβούλευση με αυτούς σε κάθε κράτος μέλος, σύμφωνα με τη νομοθεία και 
τις πρακτικές του. 
Η περίπτωση των επιχειρήσεων ή των ομίλων επιχειρήσεων κοινοτικής 
κλίμακας των οποίων η έδρα βρίσκεται εκτός της επικρατείας των κρατών 
μελών καλύπτεται από την οδηγία, η οποία στηρίζεται για την εφαρμογή της 
σε αυτήν την περίπτωση, είτε στον εκπρόσωπο της επιχείρησης ή του ομίλου 
επιχειρήσεων, είτε στην επιχείρηση που βρίσκεται εγκατεστημένη στο 
έδαφος των κρατών μελών και απασχολεί το μεγαλύτερο αριθμό 
εργαζομένων. 
Η αναφορά στα "κράτη μέλη" αφορά τα ένδεκα κράτη μέλη που έχουν 
συνυπογράψει τη συμφωνία για την κοινωνική πολιτική. 
2. Η σύσταση ευρωπαϊκής επιτροπής επιχείρησης πρέπει να βασίζεται σε 
αίτημα προερχόμενο είτε από την κεντρική διεύθυνση της επιχείρησης ή του 
ομίλου επιχειρήσεων είτε από τους εργαζομένους ή τους εκπροσώπους τους. 
Μια συμφωνία την οποία συνάπτουν τα δύο μέρη καθορίζει, απολύτως 
ελεύθερα, τόσο τη φύση όσο και τα καθήκοντα και τις αρμοδιότητες καθώς και 
τον τρόπο λειτουργίας αυτής της επιτροπής. Τέλος, μπορεί να υπάρξει 
εξαίρεση από την υποχρέωση σύστασης μιας τέτοιας επιτροπής, ακόμη και αν 
η εναλλακτική διαδικασία που πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή δεν είναι 
σύμφωνη με τις διατάξεις του παραρτήματος. 
3. Σε περίπτωση που δεν επιτυγχάνεται συμφωνία, η οδηγία προβλέπει ότι 
πρέπει να εφαρμοσθούν ορισμένες επικουρικές υποχρεώσεις που 
παρουσιάζονται στο παράρτημα. Οι υποχρεώσεις αυτές αφορούν τη φύση και 
τ* 
mmummmm 
το περιεχόμενο της ενημέρωσης και της διαβούλευσης καθώς και τη σύνθεση 
και τον τρόπο λειτουργίας της ευρωπαϊκής επιτροπής επιχείρησης. 
4. Η επιτροπή δικαιούται να συνεδριάζει τουλάχιστον μία φορά κατ1 έτος 
προκειμένου να ενημερώνεται για την εξέλιξη των δραστηριοτήτων και τις 
προοπτικές της επιχείρησης και να ζητείται κατόπιν η γνώμη της. Οι 
πληροφορίες αυτές αφορούν τη διάρθρωση, τη χρηματοοικονομική 
κατάσταση, την παραγωγή και τις πωλήσεις, την κατάσταση και την πιθανή 
εξέλιξη της απασχόλησης, τα επενδυτικά σχέδια, τις σημαντικές οργανωτικές 
αλλαγές, τις μεταφορές παραγωγής, τη μείωση του μεγέθους ή την παύση της 
λειτουργίας των επιχειρήσεων και τις ομαδικές απολύσεις. Σε περίπτωση 
έκτακτων περιστάσεων που επηρεάζουν σημαντικά την απασχόληση, το 
προεδρείο της ευρωπαϊκής επιτροπής επιχείρησης ή, εάν αυτό δεν υπάρχει, 
ολόκληρη η ευρωπαϊκή επιτροπή επιχείρησης, δικαιούται να συνεδριάζει, 
μετά από αίτηση της, με την κεντρική διεύθυνση, προκειμένου να 
ενημερώνεται και να δίνει τη γνώμη της σχετικά με τα μέτρα που επηρεάζουν 
σημαντικά τα συμφέροντα των εργαζομένων. Η επιτροπή αριθμεί τουλάχιστον 
τρία και το πολύ τριάντα μέλη. Τα έξοδα λειτουργίας της καλύπτονται από 
την κεντρική διεύθυνση. 
5. Η οδηγία προβλέπει διατάξεις που αφορούν την εμπιστευτικότητα και το 
απόρρητο των πληροφοριών. 
6. Προβλέπει επίσης ότι οι εκπρόσωποι των εργαζομένων, κατά την άσκηση των 
καθηκόντων τους, έχουν την ίδια προστασία και ανάλογες εγγυήσεις με 
εκείνες που προβλέπονται για τους εκπροσώπους των εργαζομένων από την 
εθνική νομοθεσία ή/και πρακτική στη χώρα απασχόλησης τους. 
Αναφορές 
Επίσημη Εφημερίδα L254 30.9.94 - σ.64 
υ 
Γν.Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με την ενημέρωση και τη διαβούλευση 
των εργαζομένων στις επιχειρήσεις με περίπλοκη, ιδίως διεθνική, δομή 
Στόχος 
Βελτίωση της ενημέρωσης των εργαζομένων και της διαβούλευσης με αυτούς στις 
επιχειρήσεις με περίπλοκη δομή. 
Περιεχόμενο 
1. Η οδηγία εφαρμόζεται στις επιχειρήσεις και στους ομίλους επιχειρήσεων που 
απασχολούν περισσότερους από 1.000 εργαζομένους στην Κοινότητα. 
2. Η πρόταση προβλέπει την υποχρέωση εκ μέρους της ελέγχουσας επιχείρρησης 
(ανεξάρτητα από το αν έχει την έδρα της στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα) να 
ενημερώνει τους εργαζομένους στις θυγατρικές της που βρίσκονται στην ΕΚ 
και να διαβουλεύεται με αυτούς· το ίδιο ισχύει και για την υποχρέωση της 
επιχείρησης να ενημερώνει και να διαβουλεύεται με τους εργαζομένους στις 
εγκαταστάσεις που την αποτελούν. Αν το κέντρο λήψης αποφάσεων βρίσκεται 
εκτός της ΕΚ, η επιχείρηση μπορεί να εκπροσωπείται από αντιπρόσωπο της, 
και αν δεν υπάρχει ούτε αντιπρόσωπος, υπεύθυνη για την τήρηση των 
υποχρεώσεων ενημέρωσης και διαβούλευσης είναι η διεύθυνση της 
θυγατρικής. Αν το κέντρο αποφάσεων βρίσκεται στην ΕΚ, τότε υπεύθυνες 
είναι τόσο η ελέγχουσα όσο και η θυγατρική επιχείρηση. 
Η διεύθυνση της ελέγχουσας επιχείρησης οφείλει να διαβιβάζει στις 
διευθύνσεις όλων των θυγατρικών της, τουλάχιστον μία φορά κατ'έτος αλλά 
και κάθε φορά που πρέπει οι εν λόγω πληροφορίες να προσαρμοσθούν στα 
σύγχρονα δεδομένα (και να ανακοινωθούν στους μετόχους και στους πιστωτές 
της επιχείρησης σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία) τις πληροφορίες που 
θα τους επιτρέψουν να ενημερώσουν τους εκπροσώπους των εργαζομένων. Οι 
πληροφορίες αυτές αφορούν τις δραστηριότητες του συνόλου του ομίλου και 
την κατάσταση στο συγκεκριμένο παραγωγικό κλάδο ή στη συγκεκριμένη 
γεωγραφική ζώνη όπου δραστηριοποιείται η θυγατρική. Ειδικότερα, οι 
πληροφορίες αφορούν τη διάρθρωση, την οικονομική και χρηματοδοτική 
κατάσταση, την ενδεχόμενη εξέλιξη των εργασιών, της παραγωγής και των 
πωλήσεων, την κατάσταση και την ενδεχόμενη εξέλιξη της απασχόλησης και 
τα επενδυτικά προγράμματα. 
Οι πληροφορίες αυτές ανακοινώνονται το συντομότερο δυνατόν από τη 
διεύθυνση των θυγατρικών στους εκπροσώπους των εργαζομένων τους. Οι 
εκπρόσωποι των εργαζομένων μπορούν να ζητήσουν προφορικές εξηγήσεις. 
3. Αν η διεύθυνση της θυγατρικής δεν ενημερώσει τους εκπροσώπους των 
εργαζομένων εντός ενός μηνός, αυτοί μπορούν να απευθυνθούν στη διεύθυνση 
της ελέγχουσας επιχείρησης, η οποία πρέπει να διαβιβάσει, το συντομότερο 
η 
^Êfmmmmmmmmm 
δυνατόν, τις εν λόγω πληροφορίες στη διεύθυνση της θυγατρικής, 
προκειμένου να ανακοινωθούν αυτές στους εκπροσώπους των εργαζομένων. 
Στην περίπτωση που η διεύθυνση της ελέγχουσας επιχείρησης προτίθεται να 
λάβει αποφάσεις που ενδέχεται να επηρεάσουν τα συμφέροντα των 
εργαζομένων στις θυγατρικές που βρίσκονται στην ΕΚ, είναι υποχρεωμένη 
να ενημερώσει εγκαίρως τη διεύθυνση ή τις διευθύνσεις των σχετικών 
θυγατρικών, οι οποίες πρέπει να ενημερώσουν εγκαίρως και γραπτώς τους 
εκπροσώπους των ενδιαφερόμενων εργαζομένων. Επίσης, η τοπική διεύθυνση 
πρέπει να ζητά τη γνώμη των εκπροσώπων των εργαζομένων για τα μέτρα 
που προτίθεται να λάβει (εντός τριάντα ημερών), να προβαίνει σε 
διαβουλεύσεις με αυτούς, με σκοπό την αναζήτηση συμφωνίας επί των 
προβλεπόμενων μέτρων που αφορούν τους εργαζομένους και να τους παρέχει 
τις προφορικές εξηγήσεις που της ζητούνται. 
Αν η διεύθυνση δεν σεβαστεί αυτές τις υποχρεώσεις, οι εκπρόσωποι των 
εργαζομένων μπορούν να ζητήσουν από δικαστήριο ή άλλη αρμόδια αρχή να 
λάβει μέτρα εντός τριάντα ημερών προκειμένου να εξαναγκασθεί η διεύθυνση 
να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της. 
4. Η διεύθυνση δεν μπορεί να θέσει σε εφαρμογή τις προβλεπόμενες αποφάσεις 
προτού λάβει τη γνώμη των εκπροσώπων των εργαζομένων ή, εν απουσία 
γνώμης, προτού περάσουν τριάντα ημέρες από την ημερομηνία διαβίβασης 
των εν λόγω πληροφοριών. 
5. Αν η νομοθεσία ενός κράτους μέλους προβλέπει την ύπαρξη φορέα 
εκπροσώπησης των εργαζομένων σε υψηλότερο επίπεδο από το επίπεδο της 
θυγατρικής, οι παραπάνω πληροφορίες πρέπει να διαβιβαστούν και στο φορέα 
αυτό, του οποίου πρέπει επίσης να ζητηθεί η γνώμη, εφόσον οι εκπρόσωποι 
των εργαζομένων στην εν λόγω θυγατρική συμφωνούν να μεταφέρουν σε 
υψηλότερο επίπεδο το δικαίωμα διαβούλευσης που διαθέτουν. 
6. Με συμφωνία μεταξύ της διεύθυνσης της ελέγχουσας επιχείρησης και του 
συνόλου των εργαζομένων των θυγατρικών της στην ΕΚ, είναι δυνατόν να 
δημιουργηθεί φορέας εκπροσώπησης στο επίπεδο του ομίλου. 
Αναφορές 
Πρόταση της Επιτροπής Επίσημη Εφημερίδα C 297 της 15.11.80, σ. 3 
Τροποποιημένη πρόταση Επίσημη Εφημερίδα C 217 της 12.12.83, σ. 3 
Γνώμη του Ε.Κ Επίσημη Εφημερίδα C 13 της 17.1.83 
Γνώμη της Ο.Κ.Ε. Επίσημη Εφημερίδα C 77 της 29.3.82 
-9-
13 
^^^WvJ 
V. Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου περί του καταστατικού της ευρωπαϊκής 
εταιρείας. 
Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για τη συμπλήρωση του καταστατικού της 
ευρωπαϊκής εταιρείας όσον αφορά το ρόλο των εργαζομένων 
Στόχος 
Σύσταση ευρωπαϊκής εταιρείας η οποία θα έχει το δικό της νομικό πλαίσιο 
προκειμένου να μπορούν εταιρείες που έχουν συσταθεί στα διάφορα κράτη μέλη 
να συγχωνευθούν, να δημιουργήσουν εταιρεία χαρτοφυλακίου ή κοινή θυγατρική, 
αποφεύγοντας ταυτόχρονα τους νομικούς και πρακτικού περιορισμούς που 
συνεπάγεται η ύπαρξη δώδεκα διαφορετικών έννομων τάξεων. Οργάνωση της 
συμμετοχής των εργαζομένων στην ευρωπαϊκή εταιρεία, αναγνώριση της θέση 
και του ρόλου τους στην επιχείρηση. 
Περιεχόμενο 
Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου περί του καταστατικού της ευρωπαϊκής 
εταιρείας 
1. Προβλέπονται τέσσερις τρόποι σύστασης ευρωπαϊκής εταρείας: σύσταση με 
συγχώνευση, σύσταση με δημιουργία εταιρείας χαρτοφυλακίου, σύσταση με 
μορφή κοινής θυγατρικής και μετατροπή μιας ανώνυμης εταιρείας που έχει 
συσταθεί με βάση το εθνικό δίκαιο. Η συγχώνευση περιορίζεται στις 
ανώνυμες εταιρείες διαφορετικών κρατών μελών. Η δημιουργία ευρωπαϊκής 
εταιρείας (ΕΕ) χαρτοφυλακίου είναι ανοικτή για τις ανώνυμες εταιρείες και 
για τις ΕΠΕ που έχουν παρουσία στον κοινοτικό χώρο, είτε με τις έδρες τους 
που βρίσκονται σε διαφορετικά κράτη μέλη είτε με θυγατρικές είτε με 
υποκαταστήματα σε χώρες άλλες από τη χώρα στην οποία έχουν την έδρα 
τους. Η σύσταση ευρωπαϊκής εταιρείας με τη μορφή κοινής θυγατρικής είναι 
ανοικτή σε όλα τα πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου σύμφωνα με τα ίδια 
κριτήρια. 
2. Η έδρα της ΕΕ, που καθορίζεται από τα καταστατικά, πρέπει να αντιστοιχεί 
στον τόπο όπου βρίσκεται η κεντρική της διοίκηση, δηλαδή στην πραγματική 
της έδρα. Η έδρα μπορεί να μεταφερθεί εντός της Κοινότητας σύμφωνα με 
συγκεκριμένες διαδικασίες. 
3. Τα καταστατικά της ευρωπαϊκής εταιρείας προβλέπουν ως όργανα τη γενική 
συνέλευση των μετόχων και είτε ένα όργανο διεύθυνσης και ένα όργανο 
εποπτείας (δυαδικό σύστημα), είτε μόνο ένα όργανο διοίκησης (μονιστικό 
σύστημα). Όσον αφορά το δυαδικό σύστημα, το όργανο διεύθυνσης ασκεί τη 
διαχείριση της ευρωπαϊκής εταιρείας. Το ή τα μέλη του οργάνου διεύθυνσης 
έχουν εξουσία να δεσμεύουν την ΕΕ έναντι τρίτων και να την εκπροσωπούν 
δικαστικώς. Επίσης, διορίζονται και ανακαλούνται από το όργανο εποπτείας. 
•10-
^ 
WmÈÉÊÈÉÊÊÊÊÉÊmUÈÊÊ*m 
Κανείς δεν μπορεί να ασκεί ταυτόχρονα καθήκοντα μέλους του οργάνου 
διεύθυνσης και μέλους του οργάνου εποπτείας στην ίδια ΕΕ. Ωστόσο, το 
όργανο εποπτείας μπορεί, σε περίπτωση κενής θέσης, να υποδείξει ένα από 
τα μέλη του για να ασκήσει τα καθήκοντα του μέλους του οργάνου διεύθυνσης. 
Κατά το χρονικό αυτό διάστημα αναστέλλεται η άσκηση των καθηκόντων του 
ενδιαφερομένου ως μέλους του οργάνου εποπτείας. 
Στο μονιστικό σύστημα τη διαχείριση της ευρωπαϊκής εταιρείας την ασκεί το 
όργανο διοίκησης. Το ή τα μέλη του οργάνου διοίκησης έχουν την εξουσία να 
δεσμεύουν την ΕΕ έναντι τρίτων και να την εκπροσωπούν δικαστικώς. 
Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για τη συμπλήρωση του καταστατικού της 
ευρωπαϊκής εταιρείας όσον αφορά το ρόλο των εργαζομένων 
1. Καθορισμός της έννοιας της συμμετοχής των εργαζομένων: αυτή δεν αφορά 
το επίπεδο της καθημερινής διαχείρισης, η οποία είναι αρμοδιότητα της 
διεύθυνσης, αλλά το επίπεδο της εποπτείας και της κατάστρωσης των 
στρατηγικών της επιχείρησης. 
2. Είναι δυνατόν να υπάρξουν πολλά πρότυπα συμμετοχής: καταρχάς, το πρότυπο 
που προβλέπει τη συμμετοχή των εργαζομένων στο όργανο εποπτείας ή στο 
όργανο διοίκησης· ύστερα, το πρότυπο που προβλέπει ξεχωριστό όργανο το 
οποίο εκπροσωπεί του εργαζομένους στην ευρωπαϊκή εταιρεία· τέλος, τα 
λοιπά πρότυπα που θα πρέπει να καθοριστούν με σύναψη συμφωνίας μεταξύ 
των οργάνων διεύθυνσης ή διοίκησης των ιδρυτικών εταιρειών και των 
εργαζομένων της εταιρείας, χωρίς να μειώνεται, ταυτόχρονα, το επίπεδο 
ενημέρωσης και διαβούλευσης που προβλέπεται για το πρότυπο του 
ξεχωριστού οργάνου. Δεν είναι δυνατή η σύσταση ΕΕ από τη γενική 
συνέλευση εφόσον δεν έχει επιλεγεί ένα από τα πρότυπα συμμετοχής που 
περιγράφονται στην παρούσα οδηγία. 
3. Χώροι, υλικά και χρηματοπιστωτικά μέσα καθώς και άλλες διευκολύνσεις θα 
πρέπει να τεθούν στη διάθεση των εκπροσώπων των εργαζομένων ώστε να 
μπορούν αυτοί να ασκούν τα καθήκοντα τους. 
Γνώμ η του Ευρωπαϊκού Κοι νοβουλ ίου 
Πρώτη ανάγνωση: Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την πρόταση της 
Επιτροπής με ορισμένες τροπολογίες. Η Επιτροπή αποδέχθηκε πολλές από τις 
τροπολογίες αυτές. 
Σημερι νή κατάσταση 
Οι τροποποιημένες προτάσεις βρίσκονται αυτή τη στιγμή στο Συμβούλιο για την 
έκδοση κοινής θέσης. 
Αναφορές 
•11· 
^ί 
mmmmmmmmm^m? 
Προτάσεις της Επιτροπής 
COM(89) 268/1 και Π τελικό Επίσημη Εφημερίδα C 263, 16.10.1989 
Τροποποιημένες προτάσεις 
COM(91) 174/1 και Π τελικό Επίσημη Εφημερίδα C 176, 8.7.1991 
Γνώμη του Ε.Κ.-Πρώτη ανάγνωση Επίσημη Εφημερίδα C 48, 25.2.1991 
Γνώμη της Ο.Κ.Ε. Επίσημη Εφημερίδα C 124, 21.5.1990 
-12-
^mÊÊÊÊmmmêimimm 
νΐ,Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου περί του καταστατικού του ευρωπαϊκού 
σωματείου. 
Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για τη συμπλήρωση του καταστατικού του 
ευρωπαϊκού σωματείου όσον αφορά το ρόλο των εργαζομένων. 
Στόχος 
Θέσπιση ενός ευρωπαϊκού καταστατικού που θα επιτρέπει σε όλα τα σωματεία 
και τα ιδρύματα να δραστηριοποιούνται στην κοινοτική επικράτεια παρέχοντας 
στα ευρωπαϊκά σωματεία επαρκή νομικά μέσα. Οργάνωση της συμμετοχής των 
εργαζομένων στο ευρωπαϊκό σωματείο (ΕΣ), προκειμένου να ανγνωρίζεται η θέση 
και ο ρόλος τους στην επιχείρηση. 
Περιεχόμενο 
Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου περί του καταστατικού του ευρωπαϊκού 
σωματείου 
1. Το ευρωπαϊκό σωματείο (ΕΣ) είναι μια ένωση της οποίας τα μέλη ενώνουν τις 
γνώσεις ή τις δραστηριότητες τους, είτε για ένα σκοπό γενικού ενδιαφέροντος 
ή για την άμεση ή έμμεση προώθηση κλαδικών ή επαγγελματικών 
συμφερόντων. 
2. Το ΕΣ έχει νομική προσωπικότητα την οποία αποκτά την ημέρα εγγραφής του 
στα βιβλία που τηρούνται στο κράτος της έδρας του. 
3. Το καταστατικό προβλέπει την άμεση σύσταση ΕΣ είτε από τουλάχιστον δύο 
νομικά πρόσωπα που έχουν συσταθεί σύμφωνα με τη νομοθεσία κράτους 
μέλους και έχουν την καταστατική τους έδρα σε δύο τουλάχιστον κράτη μέλη, 
είτε από τουλάχιστον 21 φυσικά πρόσωπα που είναι υπήκοοι τουλάχιστον δύο 
κρατών μελών της Κοινότητας και κατοικούν σε δύο τουλάχιστον κράτη μέλη. 
4. Η σύσταση ΕΣ μπορεί να πραγματοποιηθεί με μετατροπή, εφόσον το εθνικό 
σωματείο διατηρεί κατάστημα σε άλλο κράτος μέλος εκτός εκείνου στο οποίο 
έχει την έδρα του. Το ΕΣ πρέπει να αποδείξει ότι ασκεί πραγματική και 
ουσιαστική δραστηριότητα σε διεθνές επίπεδο. 
5. Η έδρα του ΕΣ που καθορίζεται από τα καταστατικά πρέπει να βρίσκεται 
εντός της Κοινότητας και να αντιστοιχεί στον τόπο στον οποίο βρίσκεται η 
κεντρική του διοίκηση. 
6. Τα καταστατικά του ΕΣ προβλέπουν ως όργανα, αφενός, μια γενική συνέλευση 
και, αφετέρου, ένα όργανο διοίκησης. 
•13-
\Τί 
7. Το ΕΣ πρέπει να καταρτίζει προσωρινό προϋπολογισμό για την επόμενη 
χρήση. 
8. Το ΕΣ μπορεί να λυθεί, είτε με απόφαση της γενικής συνέλευσης, ιδίως εάν 
έχει περάσει η προθεσμία που ορίζεται από τα καταστατικά ή εφόσον δεν 
τηρηθούν οι κανόνες δημοσιότητας για τους λογαριασμούς των τριών 
τελευταίων χρήσεων του ΕΣ, είτε με δικαστική απόφαση, ιδίως εφόσον η 
έδρα του ΕΣ έχει μεταφερθεί εκτός της Κοινότητας. 
9. Τα ΕΣ που βρίσκονται υπό εκκαθάριση ή κηρύσσονται αφερέγγυα ή σε παύση 
πληρωμών υπόκεινται στις εθνικές διατάξεις του κράτους όπου βρίσκεται η 
έδρα τους. 
Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για τη συμπλήρωση του καταστατικού του 
ευρωπαϊκού σωματείου όσον αφορά το ρόλο των εργαζομένων. 
1. Η επιλογή του προτύπου συμμετοχής και/ή του συστήματος ενημέρωσης και 
διαβούλευσης αποτελεί προϋπόθεση για την καταχώριση του ΕΣ. 
2. Η οδηγία παραπέμπει στις εθνικές διατάξεις που διέπουν γενικότερα τη 
συμμετοχή των εργαζομένων στα όργανα εποπτείας και διοίκησης των 
εθνικών εταιρειών. Ωστόσο, αν το κράτος μέλος όπου βρίσκεται η έδρα δεν 
αναγνωρίζει κανενός είδους ρυθμίσεις στον τομέα της συμμετοχής των 
εργαζομένων ή αν δεν προτίθεται να εφαρμόσει τέτοιες διατάξεις στο ΕΣ, 
οφείλει, παρ'όλα αυτά, να συμμορφωθεί με τις ελάχιστες προδιαγραφές που 
προβλέπονται στα επόμενα άρθρα σε ό,τι αφορά την ενημέρωση των 
εργαζομένων και τη διαβούλευση με αυτούς. 
3. Η οδηγία προβλέπει την ακολουθητέα διαδικασία για την καθιέρωση 
συστήματος ενημέρωσης και διαβούλευσης στα ΕΣ με λιγότερους από 50 
εργαζομένους. 
4. Σε περίπτωση άμεσης σύστασης από φυσικά πρόσωπα, το επιλεγεν σύστημα 
υποβάλλεται για έγκριση στην καταστατική γενική συνέλευση. 
5. Το όργανο διοίκησης του ΕΣ οφείλει να ενημερώνει και να διαβουλεύεται σε 
εύθετο χρόνο με τους εργαζομένους του συγκεκριμένου νομικού προσώπου και 
καθορίζει τους ελάχιστους τομείς τους οποίους πρέπει να αφορούν η 
ενημέρωση και η διαβούλευση και, συγκεκριμένα, όλες τις προτάσεις που 
ενδέχεται να έχουν σοβαρές επιπτώσεις στα συμφέροντα των εργαζομένων 
και όλα τα θέματα που αφορούν τις συνθήκες εργασίας. 
6. Η οδηγία καθορίζει ορισμένες βασικές αρχές σχετικά με τον τρόπο εκλογής 
και άσκησης της εντολής . Έτσι, οι εκπρόσωποι των εργαζομένων του ΕΣ 
πρέπει να εκπροσωπούν και να εκλέγονται από όλα τα καταστήματα, τα 
•14-
U 
εργοστάσια ή τις εγκαταστάσεις του ΕΣ, ακόμη και αν εργάζονται μόνο με 
μερική απασχόληση. 
Γνώμ η του Ευρωπαϊκού Κοι νοβουλ ίου 
Πρώτη ανάγνωση: στις 20 Ιανουαρίου 1993 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε 
τις προτάσεις της Επιτροπής με ορισμένες τροπολογίες. Η Επιτροπή αποδέχθηκε 
μερικές από τις τροπολογίες αυτές. 
Σημερι νή κατάσταση 
Οι τροποποιημένες προτάσεις βρίσκονται σήμερα στο Συμβούλιο για την έκδοση 
κοινής θέσης. 
Αναφορές 
Προτάσεις της Επιτροπής 
COM(91)273/I και Π τελικό 
Τροποποιημένες προτάσεις 
COM(93)252 τελικό 
Γνώμη του Ε.Κ.-Πρώτη ανάγνωση 
Γνώμη της Ο.Κ.Ε. Επίσημη Εφημερίδα C 99, 21.4.1992 
Επίσημη Εφημερίδα C 236, 31.8.1993 
Επίσημη Εφημερίδα C 42, 15.2.1993 
Επίσημη Εφημερίδα C 223, 31.8.1992 
•15-
lf 
νΠ.Προταση κανονισμού του Συμβουλίου παρί του καταστατικού του ευρωπαϊκού 
συνεταιρισμού. 
Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για τη συμπλήρωση του καταστατικού του 
ευρωπαϊκού συνεταιρισμού όσον αφορά το ρόλο των εργαζομένων. 
Στόχος 
Διευκόλυνση της ανάπτυξης των δραστηριοτήτων των συνεταιρισμών σε διεθνές 
επίπεδο, με ταυτόχρονο σεβασμό των ιδιαιτεροτήτων τους, με την παροχή σε 
αυτούς κατάλληλων νομικών μέσων. Οργάνωση της συμμετοχής των εργαζομένων 
στον Ευρωπαϊκό Συνεταιρισμό (ΕΣυν), προκειμένου να αναγνωρίζεται η θέση και 
ο ρόλος τους στην επιχείρηση. 
Περιεχόμενο 
Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου περί του καταστατικού του ευρωπαϊκού 
συνεταιρισμού 
1. 0 συνεταιρισμός ορίζεται ως εταιρεία με νομική προσωπικότητα ιδιωτικού 
δικαίου. Οι οικονομικές συνεισφορές των μελών αποτελούν το κεφάλαιο του 
ΕΣυν, το οποίο χωρίζεται σε μερίδια που δίνουν δικαίωμα σε είσπραξη 
εσόδων. 0 συνεταιρισμός έχει νομική προσωπικότητα την οποία αποκτά κατά 
την ημέρα εγγραφής του στα μητρώα που προβλέπονται στο κράτος της έδρας 
του. 
2. Η έδρα του ΕΣυν, η οποία καθορίζεται από τα καταστατικά, πρέπει να 
βρίσκεται εντός της Κοινότητας και να αντιστοιχεί στον τόπο όπου βρίσκεται 
η κεντρική του διοίκηση. 
3. Ο κανονισμός προβλέπει τη σύσταση ευρωπαϊκού συνεταιρισμού από 
τουλάχιστον δύο νομικά πρόσωπα τα οποία έχουν συσταθεί σύμφωνα με το 
δίκαιο ενός κράτους μέλους και έχουν την κεντρική τους διοίκηση και την 
καταστατική τους έδρα σε δύο τουλάχιστον κράτη μέλη της Κοινότητας. 
4. Μια μητρική εταιρεία μπορεί επίσης να μετατραπεί σε ΕΣυν με μία από τις 
θυγατρικές της ή ένα από τα καταστήματα της που έχουν συσταθεί και είναι 
εγκατεστημένα σε άλλο κράτος μέλος από εκείνο στο οποίο βρίσκεται η 
κεντρική της διοίκηση, αρκεί να αποδείξει ότι ασκεί ουσιαστική και 
πραγματική δραστηριότητα σε διεθνές επίπεδο. 
5. Το ελάχιστο κεφάλαιο ενός ΕΣυν πρέπει να είναι 100.000 ECU ή το αντίστοιχο 
ποσό στο εθνικό νόμισμα. 
-16-
ι 
6. Τα καταστατικά του ΕΣυν προβλέπουν ως όργανα, αφενός, μια γενική 
συνέλευση και, αφετέρου, είτε ένα όργανο διεύθυνσης και ένα όργανο 
εποπτείας (δυαδικό σύστημα), είτε ένα όργανο διοίκησης (μονιστικό 
σύστημα). 
Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για τη συμπλήρωση του καταστατικού του 
ευρωπαϊκού συνεταιρισμού όσον αφορά το ρόλο των εργαζομένων 
1. Η οδηγία συντονίζει τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις 
των κρατών μελών που αφορούν το ρόλο των εργαζομένων του ΕΣυν. 
2. Η επιλογή του προτύπου συμμετοχής και/ή του συστήματος ενημέρωσης και 
διαβούλευσης αποτελεί προϋπόθεση για την καταχώριση του ΕΣυν. 
3. Η οδηγία παραπέμπει στις εθνικές διατάξεις που διέπουν γενικότερα τη 
συμμετοχή των εργαζομένων στα όργανα εποπτείας και διοίκησης των 
εθνικών επιχειρήσεων. Ωστόσο, αν το κράτος μέλος όπου βρίσκεται η έδρα δεν 
αναγνωρίζει κανενός είδους ρυθμίσεις στον τομέα της συμμετοχής των 
εργαζομένων ή αν δεν προτίθεται να εφαρμόσει τέτοιες διατάξεις στον ΕΣυν, 
οφείλει, παρ'όλα αυτά, να συμμορφωθεί με τις ελάχιστες προδιαγραφές που 
προβλέπονται στα επόμενα άρθρα σε ό,τι αφορά την ενημέρωση των 
εργαζομένων και τη διαβούλευση με αυτούς. 
4. Οι ΕΣυν των οποίων η πλειονότητα των εργαζομένων είναι ταυτόχρονα και 
μέλη απαλλάσσονται από την προαναφερθείσα διαδικασία καθώς και από τη 
διαδικασία που προβλέπεται για την ενημέρωση και τη διαβούλευση, αφού 
οι εργαζόμενοι συμμετέχουν εκ των πραγμάτων στις στρατηγικές επιλογές ως 
μέλη. 
5. Η οδηγία προβλέπει την ακολουθητέα διαδικασία για την καθιέρωση 
συστήματος ενημέρωσης και διαβούλευσης στους ΕΣυν με λιγότερους από 50 
εργαζομένους. 
6. Το όργανο διοίκησης του ΕΣυν οφείλει να ενημερώνει και να διαβουλεύεται 
σε εύθετο χρόνο με τους εργαζομένους του συγκεκριμένου νομικού προσώπου 
και καθορίζει τους ελάχιστους τομείς τους οποίους πρέπει να αφορούν η 
ενημέρωση και η διαβούλευση και, συγκεκριμένα, όλες τις προτάσεις που 
ενδέχεται να έχουν σοβαρές επιπτώσεις στα συμφέροντα των εργαζομένων 
και όλα τα θέματα που αφορούν τις συνθήκες εργασίας. 
7. Η οδηγία καθορίζει ορισμένες βασικές αρχές σχετικά με τον τρόπο εκλογής 
και άσκησης της εντολής . Έτσι, οι εκπρόσωποι των εργαζομένων του ΕΣυν 
πρέπει να εκλέγονται και να εκπροσωπούν όλα τα καταστήματα, τα 
εργοστάσια ή τις εγκαταστάσεις του ΕΣυν, ακόμη και αν εργάζονται μόνο με 
μερική απασχόληση. 
•17-
V 
Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 
Πρώτη ανάγνωση: στις 20 Ιανουαρίου 1993 το Κοινοβούλιο ενέκρινε τις προτάσεις 
της Επιτροπής με ορισμένες τροπολογίες. Η Επιτροπή αποδέχθηκε μερικές από 
τις τροπολογίες αυτές. 
Σημερινή κατάσταση 
Οι τροποποιημένες προτάσεις βρίσκονται αυτή τη στιγμή στο Συμβούλιο για την 
έκδοση κοινής θέσης. 
Αναφορές 
Προτάσεις της Επιτροπής 
COM(91)273/m και IV τελικό Επίσημη Εφημερίδα C 99, 21.4.1992 
Τροποποιημένες προτάσεις 
COM(93) 252 τελικό Επίσημη Εφημερίδα C 236, 31.8.1993 
Γνώμη του Ε.Κ.- Πρώτη ανάγνωση Επίσημη Εφημερίδα C 42, 15.2.1993 
Γνώμη της Ο.Κ.Ε. Επίσημη Εφημερίδα C 223, 31.8.1992 
-18-
νΤΠ,Προταση κανονισμού του Συμβουλίου περί του καταστατικού της ευρωπαϊκής 
ένωσης κοινωνικής αλληλεγγύης 
Πρόταση οδηγία του Συμβουλίου για τη συμπλήρωση του καταστατικού της 
ευρωπαϊκής ένωσης κοινωνικής αλληλεγγύης όσον αφορά το ρόλο των 
εργαζομένων 
Στόχος 
Διευκόλυνση της ανάπτυξης των δραστηριοτήτων των ευρωπαϊκών ενώσεων 
κοινωνικής αλληλεγγύης σε διακρατικό επίπεδο, με ταυτόχρονο σεβασμό των 
ιδιαιτεροτήτων τους, με την παροχή σε αυτές κατάλληλων νομικών μέσων. 
Οργάνωση της συμμετοχής των εργαζομένων στην ευρωπαϊκή ένωση κοινωνικής 
αλληλεγγύης (ΕΕΚΑ), προκειμένου να αναγνωρίζεται η θέση και ο ρόλος τους 
στην επιχείρηση. 
Περιεχόμενο 
Πρόταση κανονισμού περί του καταστατικού της ευρωπαϊκής ένωσης κοινωνικής 
αλληλεγγύης 
1. Η ευρωπαϊκή ένωση κοινωνικής αλληλεγγύης (ΕΕΚΑ) ορίζεται ως ένωση 
ατόμων που εξασφαλίζει στα μέλη της, μέσω καταβολής εισφοράς, την πλήρη 
εκπλήρωση των συμβατικών υποχρεώσεων που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο 
των δραστηριοτήτων που προβλέπει το καταστατικό, ιδίως πρόνοια, 
ασφάλιση, υγειονομική αρωγή και πιστωτικές υπηρεσίες. Η ΕΕΚΑ έχει 
νομική προσωπικότητα την οποία αποκτά κατά την ημέρα εγγραφής της στα 
μητρώα που προβλέπονται στο κράτος της έδρας της. 
2. Ο κανονισμός δεν θίγει τα υποχρεωτικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης 
για τη διαχείριση των οποίων είναι υπεύθυνες ενώσεις κοινωνικής πρόνοιας 
σε ορισμένα κράτη μέλη, ούτε την ελευθερία των κρατών μελών να 
αποφασίζουν αν θα αναθέσουν ή όχι, και με ποιους όρους, τη διαχείριση των 
συστημάτων αυτών σε ΕΕΚΑ. 
3. Ο κανονισμός προβλέπει τη σύσταση ΕΕΚΑ από εθνικά νομικά πρόσωπα. Τα 
ιδρυτικά μέλη πρέπει να είναι βέβαια για το διακρατικό χαρακτήρα της ΕΕΚΑ 
κατά τη σύσταση της, επιβεβαιώνοντας ότι πληρούνται οι εξής συνθήκες: οι 
ενώσεις αλληλεγγύης ή τα εξομοιούμενα νομικά πρόσωπα πρέπει να έχουν 
συσταθεί σύμφωνα με το δίκαιο ενός κράτους μέλους και να έχουν την 
καταστατική τους έδρα και την κεντρική τους διοίκηση στα διάφορα κράτη 
μέλη. 
4. Ο κανονισμός προβλέπει επίσης τη σύσταση με μετατροπή, χωρίς της 
μετατροπής να προηγηθεί διάλυση ή δημιουργία νέου νομικού προσώπου, 
εφόσον η ΕΕΚΑ έχει κατάστημα ή θυγατρική σε κράτος μέλος διαφορετικό 
•19-
^ 
από το κράτος όπου βρίσκεται η κεντρική της διοίκηση και αποδείξει ότι 
ασκεί ουσιαστική και πραγματική δραστηριότητα σε διεθνές επίπεδο. 
5. Τα καταστατικά της ΕΕΚΑ προβλέπουν ως όργανα, αφενός, μια γενική 
συνέλευση και, αφετέρου, είτε ένα όργανο διεύθυνσης και ένα όργανο 
εποπτείας (δυαδικό σύστημα), είτε ένα όργανο διοίκησης (μονιστικό 
σύστημα). 
Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για τη συμπλήρωση του καταστατικού της 
ευρωπαϊκή ένωσης κοινωνικής αλληλεγγύης όσον αφορά το ρόλο των 
εργαζομένων 
1. Η επιλογή του προτύπου συμμετοχής και/ή του συστήματος ενημέρωσης και 
διαβούλευσης αποτελεί προϋπόθεση για την καταχώριση της ΕΕΚΑ. 
2. Η οδηγία παραπέμπει στις εθνικές διατάξεις που διέπουν γενικότερα τη 
συμμετοχή των εργαζομένων στα όργανα εποπτείας και διοίκησης των 
εθνικών επιχειρήσεων. Ωστόσο, αν το κράτος μέλος όπου βρίσκεται η έδρα δεν 
αναγνωρίζει κανενός είδους ρυθμίσεις στον τομέα της συμμετοχής των 
εργαζομένων ή αν δεν προτίθεται να εφαρμόσει τέτοιες διατάξεις στην 
ΕΕΚΑ, οφείλει, παρ'όλα αυτά, να συμμορφωθεί με τις ελάχιστες 
προδιαγραφές που προβλέπονται στα επόμενα άρθρα σε ό,τι αφορά την 
ενημέρωση των εργαζομένων και τη διαβούλευση με αυτούς στις ΕΕΚΑ με 
λιγότερους από 50 εργαζομένους. 
3. Το όργανο διεύθυνσης και/ή διοίκησης της ΕΕΚΑ οφείλει να ενημερώνει και 
να διαβουλεύεται σε εύθετο χρόνο με τους εργαζομένους του συγκεκριμένου 
νομικού προσώπου και καθορίζει τους ελάχιστους τομείς τους οποίους πρέπει 
να αφορούν η ενημέρωση και η διαβούλευση και, συγκεκριμένα, όλες τις 
προτάσεις που ενδέχεται να έχουν σοβαρές επιπτώσεις στα συμφέροντα των 
εργαζομένων και όλα τα θέματα που αφορούν τις συνθήκες εργασίας. 
4. Η οδηγία καθορίζει ορισμένες βασικές αρχές σχετικά με τον τρόπο εκλογής 
και άσκησης της εντολής . Έτσι, οι εκπρόσωποι των εργαζομένων της ΕΕΚΑ 
πρέπει να εκλέγονται και να εκπροσωπούν όλα τα καταστήματα, τα 
εργοστάσια ή τις εγκαταστάσεις της ΕΕΚΑ, ακόμη και αν εργάζονται μόνο με 
μερική απασχόληση. 
Γνώμ η του ΕυρωπαϊκούΚοι νοβουλ ίου 
Πρώτη ανάγνωση: στις 20 Ιανουαρίου 1993, το Κοινοβούλιο ενέκρινε τις 
προτάσεις της Επιτροπής με ορισμένες τροποποιήσεις. Η Επιτροπή αποδέχθηκε 
μερικές από τις τροπολογίες αυτές. 
-20-
3Α 
Σημερι νή κατάσταση 
Στις 6 Ιουλίου 1993 η Επιτροπή υπέβαλε τροποποιημένες προτάσεις. 
Οι τροποποιημένες προτάσεις βρίσκονται αυτή τη στιγμή στο Συμβούλιο για την 
έκδοση κοινής θέσης. 
Αναφορές 
Προτάσεις της Επιτροπής 
COM(91)273/V και VI τελικό 
Τροποποιημένες προτάσεις 
COM(93)252 τελικό 
Γνώμη του Ε.Κ.-Πρώτη ανάγνωση 
Γνώμη της Ο.Κ.Ε. Επίσημη Εφημερίδα C 99, 21.4.1992 
Επίσημη Εφημερίδα C 236, 31.8.1993 
Επίσημη Εφημερίδα C 42, 15.2.1993 
Επίσημη Εφημερίδα C 223, 31.8.1992 
-21-
V 
«•M»* 
ΙΧ.Πρόταση πέμπτης οδηγίας του Συμβουλίου περί του συντονισμού των εγγυήσεων 
που απαιτούνται στα κράτη μέλη εκ των εταιρειών, κατά την έννοια του άρθρου 
58 παράγραφος 2 της συνθήκης, για την προστασία των συμφερόντων των 
εταίρων και των τρίτων, σχετικά με τη δομή της ανωνύμου εταιρείας και τα 
δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των οργάνων της. 
Στόχος 
Συντονισμός των νομοθεσιών των κρατών μελών όσον αφορά τη δομή των 
ανωνύμων εταιρειών καθώς και τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των οργάνων 
τους. 
Περιεχόμενο 
1. Η οδηγία θα εφαρμοστεί σε εταιρείες όπως είναι: 
- στο Ηνωμένο Βασίλειο: η "public limited company"; 
- στη Γαλλία: η "société anonyme"; 
- στη Γερμανία: η "Aktiengesellschaft", 
και τα αντίστοιχα τους στα άλλα κράτη μέλη. Τα κράτη μέλη έχουν τη 
δυνατότητα να αποκλείσουν τους συνεταιρισμούς. 
2. Τα κράτη μέλη πρέπει να πράξουν τα δέοντα ώστε η οργανωτική δομή των 
εταιρειών αυτών να περιλαμβάνουν είτε δύο όργανα (ένα διαχειριστικό 
όργανο και ένα εποπτικό όργανο), είτε ένα μόνο όργανο (ένα διοικητικό 
όργανο, στο οποίο τις δραστηριότητες των εκτελεστικών μελών επιβλέπουν 
τα μη εκτελεστικά μέλη). 
3. Η έγκριση του εποπτικού συμβουλίου ή των μη εκτελεστικών μελών είναι 
απαραίτητη για κάθε απόφαση του διευθυντικού οργάνου ή των εκτελεστικών 
μελών σχετικά με: 
- το κλείσιμο ή τη μεταφορά τμήματος ή του συνόλου της επιχείρησης, 
- τη σημαντική αύξηση ή μείωση των δραστηριοτήτων της επιχείρησης, 
- σημαντικές μεταβολές στην οργάνωση της επιχείρησης, 
- την αρχή ή το τέλος μακροχρόνιας συνεργασίας με άλλες επιχειρήσεις. 
4. Στις εταιρείες που απασχολούν λιγότερα από χίλια άτομα, τα μέλη του 
εποπτικού συμβουλίου διορίζονται από τη γενική συνέλευση. Στις εταιρείες 
που απασχολούν περισσότερα από χίλια άτομα, τα κράτη μέλη οφείλουν να 
προβλέψουν τη συμμετοχή του προσωπικού στο διορισμό: 
- των μελών των εποπτικών οργάνων στο δυαδικό σύστημα, 
- των μη εκτελεστικών μελών των συμβουλίων στο μονιστικό σύστημα. 
Το πολύ τα δύο τρίτα των μελών του εποπτικού συμβουλίου ή των μη 
εκτελεστικών μελών διορίζονται από τη γενική συνέλευση· τουλάχιστον το 
ένα τρίτο και το πολύ τα μισά διορίζονται από το προσωπικό. Τα μέλη του 
εποπτικού συμβουλίου είναι δυνατόν να διορισθούν από το ίδιο το συμβούλιο. 
•22-
1 
mmtiÊÈÈÊÊÊimmmm 
Ωστόσο, η γενική συνέλευση των μετόχων ή οι εκπρόσωποι του προσωπικού 
έχουν τη δυνατότητα να προβάλουν αντίρρηση κατά του διορισμού με αυτόν 
τον τρόπο για ορισμένους εντελώς συγκεκριμένους λόγους. 
Τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να προβλέψουν ότι η συμμετοχή των 
εργαζομένων μπορεί να ρυθμιστεί μέσω ενός οργάνου αντιπροσωπευτικού των 
εργαζομένων ή μέσω συλλογικής σύμβασης. Κανείς δεν μπορεί να είναι 
ταυτόχρονα μέλος του διαχειριστικού οργάνου και του εποπτικού οργάνου. 
Προκειμένου να επιτευχθεί υψηλός βαθμός συμμετοχής στη ζωή της 
εταιρείας, είναι απαραίτητο: 
- ναενισχυθεί η θέση των μετόχων όσον αφορά την άσκηση του δικαιώματος 
ψήφου· το δικαίωμα αυτό πρέπει να είναι ανάλογο με τη συμμετοχή τους στο 
κεφάλαιο, 
- να τεθούν ορισμένα όρια στην έκδοση προνομιούχων μετοχών χωρίς 
δικαίωμα ψήφου. 
5. Η γενική συνέλευση πρέπει να συνέρχεται τουλάχιστο μία φορά το χρόνο· 
άλλες γενικές συνελεύσεις είναι δυνατόν να συγκαλούνται από το 
διαχειριστικό όργανο, από τα εκτελεστικά μέλη του διοικητικού οργάνου ή 
από τους μετόχους, με την προϋπόθεση ότι οι τελευταίοι εκπροσωπούν ένα 
κάποιο ελάχιστο κεφάλαιο. Οι ετήσιοι λογαριασμοί, η έκθεση διαχείρισης 
και η έκθεση του λογιστικού ελέγχου τίθενται στη διάθεση όλων των 
μετόχων. Οι αποφάσεις της γενικής συνέλευσης λαμβάνονται μόνο με 
απόλυτη πλειοψηφία, εκτός ορισμένων ειδικών περιστάσεων. Για κάθε 
ετήσια γενική συνέλευση τηρούνται πρακτικά. Τα καταστατικά και η ιδρυτική 
πράξη δεν επιτρέπεται να προβλέπουν, για τους κατόχους μιας συγκεκριμένης 
κατηγορίας μετοχών, αποκλειστικό δικαίωμα υποβολής προτάσεων για το 
διορισμό της πλειονότητας των μελών του εποπτικού οργάνου, των οποίων ο 
διορισμός είναι αρμοδιότητα της γενικής συνέλευσης. 
6. Οι ετήσιοι λογαριασμοί πρέπει να ικανοποιούν διάφορες απαιτήσεις. Για 
παράδειγμα, το 5% των ετήσιων κερδών διατίθεται για το σχηματισμό 
τακτικού αποθεματικού μέχρις ότου αυτό φθάσει ένα ελάχιστο ποσό. Ο 
λογιστικός έλεγχος διεξάγεται από άτομα απολύτως ανεξάρτητα από την 
εταιρεία τα οποία διορίζονται από τη γενική συνέλευση. Οι ελεγκτές 
καταρτίζουν εμπεριστατωμένη έκθεση για την αποστολή τους. 
7. Τα καταστατικά και η ιδρυτική πράξη δεν επιτρέπεται να προβλέπουν, για 
τους κατόχους μιας συγκεκριμένης κατηγορίας μετοχών, αποκλειστικό 
δικαίωμα υποβολής προτάσεων για το διορισμό της πλειονότητας των μελών 
του διοικητικού οργάνου, των οποίων ο διορισμός είναι αρμοδιότητα της 
γενικής συνέλευσης. 
8. Η Επιτροπή οφείλει να υποβάλει, σε καθορισμένη προθεσμία, έκθεση στο 
Συμβούλιο και στο Κοινοβούλιο σχετικά με τη λειτουργία της οδηγίας. 
-23-
-*> 
9. Επιτρέπονται ορισμένες εξαιρέσεις από την οδηγία, ιδίως για τις εταιρείες 
με πολιτικούς, θρησκευτικούς, φιλανθρωπικούς ή εκπαιδευτικούς σκοπούς. 
Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 
Πρώτη ανάγνωση: το Κοινοβούλιο ενέκρινε την αρχική πρόταση της Επιτροπής 
με πολλές τροποποιήσεις. Πρότεινε να προστεθεί στο δυαδικό σύστημα η 
δυνατότητα επιλογής μονιστικής δομής, να αυξηθεί από 500 σε 1000 εργαζομένους 
το όριο πάνω από το οποίο επιβάλλεται η συμμετοχή του προσωπικού και να 
διευρυνθεί η επιλογή μορφών συμμετοχής. 
Στις 9 Οκτωβρίου 1972, η Επιτροπή υπέβαλε την πρόταση αυτή. 
Σημερι νή κατάσταση 
Η Επιτροπή υπέβαλε μια πρώτη τροποποιημένη πρόταση στις 19 Αυγούστου 1983, 
μια δεύτερη τροποποιημένη πρόταση στις 13 Δεκεμβρίου 1990 και, τέλος, μια 
τρίτη τροποποιημένη πρόταση στις 20 Νοεμβρίου 1991. 
Η τρίτη τροποποιημένη πρόταση βρίσκεται στο Συμβούλιο για την έκδοση κοινής 
θέσης. 
Α ναφορες 
Πρόταση της Επιτροπής 
COM(72) 887 τελικό 
Τροποποιημένη πρόταση 
COM(83) 185 τελικό 
Τροποποιημένη πρόταση 
COM(90) 629 τελικό 
Τροποποιημένη πρόταση 
COM(91) 372 τελικό 
Γνώμη του Ε.Κ. 
Πρώτη ανάγνωση 
Γνώμη της Ο.Κ.Ε. Επίσημη Εφημερίδα C 131, 13.12.1972 
Επίσημη Εφημερίδα C 240, 9.9.1983 
Επίσημη Εφημερίδα C 7, 11.1.1991 
Επίσημη Εφημερίδα C 321, 12.12.1991 
Επίσημη Εφημερίδα C 149, 14.6.1991 
Επίσημη Εφημερίδα C 240, 16.9.1991 
Επίσημη Εφημερίδα C 109, 19.9.1974 
Επίσημη Εφημερίδα C 269, 14.10.1991 
-24-
V 

ISSN 0254-1483 
COM(95) 547 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 04 
Αριθ. καταλόγου : CB-CO-95-6Û7-GR-C 
ISBN 92-77-96257-7 
Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Λουζεμβούργο