Κρατική ενίσχυση - Ιταλία

Ενίσχυση C 10/2002 (ex Ν 848/2001) - Περιβαλλοντική ενίσχυση προς την ILVA SpA - χάλυβας ΕΚΑΧ

Πρόσκληση για υποβολή παρατηρήσεων σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 5 της απόφασης αριθ. 2496/96/ΕΚΑΧ της Επιτροπής

(2002/C 71/03)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

Με επιστολή της 13ης Φεβρουαρίου 2002 που αναδημοσιεύεται στην αυθεντική γλώσσα του κειμένου της επιστολής στις σελίδες που ακολουθούν την παρούσα περίληψη, η Επιτροπή κοινοποίησε στην Ιταλία την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 6, παράγραφος 5 της απόφασης αριθ. 2496/96/EΚΑΧ της Επιτροπής σχετικά με την προαναφερθείσα ενίσχυση.

Τα ενδιαφερόμενα μέρη μπορούν να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους επί των ενισχύσεων για τις οποίες η Επιτροπή κινεί τη διαδικασία μέσα σε ένα μήνα από την ημερομηνία δημοσίευσης της παρούσας περίληψης και της επιστολής που ακολουθεί, στην ακόλουθη διεύθυνση: European Commission Directorate-General for Competition

Directorate H1

State Aid Registry

Β - 1049 Brussels Αριθ. φαξ: (32-2) 296 12 42.

Οι παρατηρήσεις αυτές θα κοινοποιηθούν στην Ιταλία. Το απόρρητο της ταυτότητας του ενδιαφερόμενου μέρους που υποβάλει τις παρατηρήσεις μπορεί να ζητηθεί γραπτώς, με μνεία των σχετικών λόγων.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Περιγραφή της ενίσχυσης

Με επιστολή της 20ής Δεκεμβρίου 2001, η οποία καταχωρήθηκε στις 21 Δεκεμβρίου 2001, η Ιταλία γνωστοποίησε στην Επιτροπή την πρόθεσή της να χορηγήσει ενίσχυση για επενδύσεις που πρόκειται να υλοποιηθούν από την εταιρεία ILVA SpA στο εργοστάσιό της στον Τάραντα.

Η ILVA SpA παράγει χάλυβα και ανήκει στον όμιλο Riva.

Η ενίσχυση πρόκειται να χορηγηθεί από το Υπουργείο Βιομηχανίας και Εμπορίου βάσει του νόμου 488/92 σχετικά με τις ενισχύσεις σε περιοχές που βρίσκονται σε κατάσταση μαρασμού. Η ενίσχυση ενεκρίθη υπό την επιφύλαξη της έγκρισής της και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Το ποσό της ενίσχυσης είναι 8483873,64 ευρώ. Η προβλεπόμενη συνολική επιλέξιμη δαπάνη ανέρχεται σε 42417000 ευρώ, πράγμα που σημαίνει ότι η προτεινόμενη ενίσχυση ισοδυναμεί κατά μέσον όρο με το 20 %. Η ενίσχυση σχετίζεται με τα ακόλουθα σχέδια:

1. Εκσυγχρονισμός του υφιστάμενου εξοπλισμού επεξεργασίας των αερίων που παράγονται κατά την οπτανθρακοποίηση, περιλαμβανομένης της εγκατάστασης νέου συστήματος για τη σύλληψη και ανακύκλωση του ατμού. Κόστος: 3100000 ευρώ.

2. Αντικατάσταση του υφιστάμενου συστήματος διήθησης της σκόνης, το οποίο στηρίζεται στη χρήση κυκλώνων ή ηλεκτροστατικών κατακρημνιστήρων, από νέο σύστημα το οποίο θα στηρίζεται στη χρήση υφάσματος. Κόστος: 1292000 ευρώ.

3. Εγκατάσταση συστήματος παρακολούθησης των εκπομπών των κλιβάνων οπτανθρακοποίησης και της μονάδας επίτηξης. Η εγκατάσταση αυτή έχει αξιωθεί από τις περιφερειακές αρχές. Κόστος: 1033000 ευρώ.

4. Εκσυγχρονισμός του ασβεστοκλιβάνου. Κόστος: 2325000 ευρώ.

5. Εγκατάσταση κυλιόμενης ταινίας για τη μεταφορά των υλικών επίτηξης στην υψικάμινο. Το σύστημα αυτό θα αντικαταστήσει τη μέθοδο μεταφοράς με φορτηγό που χρησιμοποιείται σήμερα. Κόστος: 6715000 ευρώ.

6. Εγκατάσταση κυλιόμενης ταινίας για τη μεταφορά ορυκτών στη μονάδα ομογενοποίησης. Το σύστημα αυτό θα αντικαταστήσει τη μέθοδο μεταφοράς με κυλιόμενη ταινία και με φορτηγό που χρησιμοποιείται σήμερα. Κόστος: 4700000 ευρώ.

7. Εγκατάσταση νέου πρόσθετου συστήματος για την αναγέννηση υδροχλωρικού οξέος. Κόστος: 1550000 ευρώ.

8. Εκσυγχρονισμός της υψικαμίνου αριθ. 1 μέσω της βελτίωσης του συστήματος απαγωγής σκόνης για τις δευτερογενείς εκπομπές και του αυτόματου ελέγχου του ύψους του χυτοσίδηρου στους τορπιλοειδείς κάδους απόχυσης. Κόστος: 1550000 ευρώ.

9. Εγκατάσταση συστήματος για τον τεμαχισμό των ελαστικών που μεταχειρίζεται η εταιρεία προκειμένου να ξαναχρησιμοποιούνται ως πηγή ενέργειας. Σήμερα, τα μεταχειρισμένα ελαστικά αποτίθενται σε χώρους υγειονομικής ταφής. Η κοινοτική οδηγία 1999/31/ΕΚ επιβάλλει τη μη αποδοχή ακέραιων μεταχειρισμένων ελαστικών σε χώρους υγειονομικής ταφής (από το 2003 και μετά), ούτε τεμαχισμένων μεταχειρισμένων ελαστικών (από το 2007 και μετά). Κόστος: 1395000 ευρώ.

10. Αντικατάσταση της εγκατάστασης παραγωγής απομεταλλοποιημένου νερού. Κόστος: 7750000 ευρώ.

11. Επέκταση στα 300000 m2 των χώρων υγειονομικής ταφής ειδικών αποβλήτων. Σήμερα, τα απόβλητα μεταφέρονται σε ειδικούς χώρους υγειονομικής ταφής εκτός της περιμέτρου των εγκαταστάσεων της εταιρείας. Κόστος: 1290000 ευρώ.

12. Αντικατάσταση της μηχανής λίπανσης που χρησιμοποιείται για τα πηνία (και στηρίζεται στη μέθοδο της έλασης) από νέα μηχανή (ηλεκτροστατικού τύπου). Η νέα μηχανή θα επιτρέψει τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας στην περίμετρο της μονάδας. Κόστος: 207000 ευρώ.

13. Αντικατάσταση των ηλεκτρικών μετασχηματιστών που χρησιμοποιούνται σήμερα (ψύξη με PCB) από νέους (ψύξη με τη χρήση αέρα ή ορυκτελαίου). Η τρέχουσα εθνική νομοθεσία προβλέπει την απόσυρση των μετασχηματιστών με PCB μέχρι το 2010. Κόστος: 9510000 ευρώ.

Οι ιταλικές αρχές υποστηρίζουν ότι οι επενδύσεις πραγματοποιούνται με σκοπό τη συμμόρφωση με συγκεκριμένες απαιτήσεις των περιφερειακών αρχών (οι οποίες όμως δεν διευκρινίζονται στην κοινοποίηση), με το Decreto Legge αριθ. 209 της 22ας Μαΐου 1999 σχετικά με την απόσυρση των συσκευών που περιέχουν PCB και με την κοινοτική οδηγία 1999/31/ΕΚ περί διάθεσης αποβλήτων. Υποστηρίζουν ακόμη ότι θα συμβάλουν στη μείωση των εκπομπών σκόνης και υδροχλωρικού οξέος, στη βελτίωση των συνθηκών εργασίας και στην προστασία του εδάφους και των υπόγειων υδάτινων αποθεμάτων.

Κατά τις ιταλικές αρχές, οι υπό εξέταση επενδύσεις δεν συνεπάγονται καμία εξοικονόμηση ούτε μειώσεις του κόστους.

Αξιολόγηση

Η ILVA SpA παράγει προϊόντα τα οποία απαριθμούνται στο παράρτημα I της συνθήκης ΕΚΑΧ. Συνεπώς, είναι επιχείρηση κατά την έννοια του άρθρου 80 της εν λόγω συνθήκης και υπόκειται στην απόφαση αριθ. 2496/96/ΕΚΑΧ (στο εξής: "κώδικας για τις ενισχύσεις στη βιομηχανία άνθρακα και χάλυβα").

Ο κώδικας για τις ενισχύσεις στη βιομηχανία άνθρακα και χάλυβα προνοεί στο άρθρο 3 ότι επιτρέπεται η χορήγηση κρατικών ενισχύσεων σε επιχειρήσεις άνθρακα και χάλυβα με σκοπό την πραγματοποίηση περιβαλλοντικών επενδύσεων. Για να κριθεί μια τέτοια ενίσχυση συμβιβάσιμη με την κοινή αγορά πρέπει να πληροί τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στο παράρτημα του κώδικα και στις κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος, οι οποίες δημοσιεύτηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων C 72 της 10ης Μαρτίου 1994 (στο εξής: "οι περιβαλλοντικές κατευθυντήριες γραμμές του 1994").

Η Επιτροπή παρατηρεί ότι, με εξαίρεση τα σχέδια που περιγράφονται στα σημεία 3, 9 και 11, η κοινοποίηση δεν περιέχει σαφείς πληροφορίες για τον σκοπό κάθε επένδυσης, δηλαδή για το εάν επιδιώκεται η συμμόρφωση με νέα πρότυπα ή η βελτίωση της τήρησης υφιστάμενων προτύπων. Ακόμη, στην κοινοποίηση δεν διευκρινίζεται το ποσό της ενίσχυσης που πρόκειται να χορηγηθεί για κάθε επένδυση. Υπό τις συνθήκες αυτές κι επειδή η συνολική ένταση της ενίσχυσης είναι της τάξεως του 20 %, η Επιτροπή αδυνατεί να κρίνει κατά πόσον γίνεται σεβαστό εν προκειμένω το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο που προβλέπεται για τις ενισχύσεις με σκοπό την προσαρμογή σε νέα πρότυπα (15 %). Προκειμένου για τα σχέδια που περιγράφονται στα σημεία 3, 9 και 11, αυτά υποτίθεται ότι θα επιτρέψουν στην επιχείρηση να προσαρμοσθεί σε νέα πρότυπα ή νομικές υποχρεώσεις. Παρόλα αυτά, προκύπτει ότι η ενίσχυση υπερβαίνει το σχετικό ανώτατο επιτρεπόμενο όριο (15 %).

Η Επιτροπή σημειώνει επίσης ότι η κοινοποίηση δεν περιέχει στοιχεία σχετικά με τα τρέχοντα επίπεδα ρύπων στη μονάδα παραγωγής πριν από την υλοποίηση της εκάστοτε επένδυσης, σχετικά με τις τιμές ρύπων που επιτάσσουν τα υποχρεωτικά πρότυπα που ισχύουν σήμερα και σχετικά με τις τιμές ρύπων που θα επιτευχθούν μετά την υλοποίηση των επενδύσεων. Υπό τις συνθήκες αυτές, στον βαθμό που πρόκειται για ενίσχυση με σκοπό την καλύτερη συμμόρφωση με πρότυπα, η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να κρίνει εάν η συμβολή στη βελτίωση της προστασίας του περιβάλλοντος είναι τόσο σημαντική ώστε να μπορεί να γίνει δεκτό ότι η επένδυση είναι επιλέξιμη για ενίσχυση. Η κοινοποίηση δεν περιέχει καν στοιχεία τα οποία να αποδεικνύουν ότι ο επενδυτής αποφάσισε σαφώς να προκρίνει αυστηρότερα πρότυπα τα οποία κατέστησαν αναγκαία την πραγματοποίηση πρόσθετης επένδυσης, όπως επιτάσσει ο κώδικας για τις ενισχύσεις στη βιομηχανία άνθρακα και χάλυβα.

Η Επιτροπή παρατηρεί ότι μερικές από τις επενδύσεις (ιδίως αυτές που περιγράφονται στα ανωτέρω σημεία 4, 5, 6, 7, 10 και 12) αφορούν την αντικατάσταση ή τον εκσυγχρονισμό υφιστάμενων εγκαταστάσεων οι οποίες είναι απαραίτητες στην παραγωγική διαδικασία και οι οποίες κατά πάσα πιθανότητα θα αποφέρουν οφέλη από την άποψη της βελτίωσης της αποτελεσματικότητας και του εξορθολογισμού της εκμετάλλευσης. Από την άποψη αυτή, η απόφαση της Ilva να υλοποιήσει τις σχετικές επενδύσεις μοιάζει να έχει υπαγορευθεί περισσότερο από την επιθυμία επίτευξης των ανωτέρω σκοπών και λιγότερο από σκοπιμότητες που σχετίζονται με την προστασία του περιβάλλοντος. Οι περιβαλλοντικές συνέπειες εμφανίζονται απλώς και μόνο ως ένα περιθωριακό αποτέλεσμα των επενδύσεων. Σχετικά με το συγκεκριμένο θέμα, είναι σκόπιμο να υπομνησθεί ότι, σύμφωνα με τις περιβαλλοντικές κατευθυντήριες γραμμές του 1994, οι εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές δεν καλύπτουν τις ενισχύσεις που φαινομενικά αποσκοπούν στην εφαρμογή μέτρων περιβαλλοντικής προστασίας αλλά που στην πραγματικότητα είναι ενισχύσεις για επενδύσεις γενικής φύσεως. Αντιστοίχως, σύμφωνα με το παράρτημα του κώδικα για τις ενισχύσεις στη βιομηχανία άνθρακα και χάλυβα, η Επιτροπή φέρει την ευθύνη για την πρόληψη της χορήγησης ενισχύσεων για επενδύσεις γενικής φύσεως οι οποίες αφορούν νέες μονάδες παραγωγής ή νέο εξοπλισμό και χορηγούνται με το πρόσχημα της προστασίας του περιβάλλοντος. Στις περιπτώσεις αυτές, η Επιτροπή είναι υποχρεωμένη να αναλύει τις οικονομικές και περιβαλλοντικές παραμέτρους της απόφασης να προκριθεί η λύση της αντικατάστασης μιας μονάδας ή εξοπλισμού που ήδη υπάρχει. Καταρχήν, δεν μπορεί να θεωρηθεί επιλέξιμη για ενίσχυση μία νέα επένδυση η οποία θα ήταν αναγκαία ούτως ή άλλως για οικονομικούς λόγους ή εξαιτίας της ηλικίας της υφιστάμενης μονάδας ή του υφιστάμενου εξοπλισμού (δηλαδή όταν ο χρήσιμος βίος που απομένει υπολείπεται του 25 %). Η Επιτροπή επισημαίνει ότι, ακόμη και στην περίπτωση των επενδύσεων που ενδεχομένως συνδέονται περισσότερο με την προστασία του περιβάλλοντος (όπως αυτές που περιγράφονται στα σημεία 2 και 13), δεν έχουν προσκομισθεί στοιχεία σχετικά με την ηλικία των προς αντικατάσταση εγκαταστάσεων, ούτε σχετικά με τη διάρκεια του χρήσιμου βίου που τους απομένει.

Η Επιτροπή σημειώνει ότι ο σκοπός μερικών από τις επενδύσεις (τούτο ισχύει εν μέρει για την επένδυση που περιγράφεται στο σημείο 8 και για εκείνη που περιγράφεται στο σημείο 12) είναι η βελτίωση των συνθηκών εργασίας και της ασφάλειας κατά την εργασία. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι επενδύσεις που πραγματοποιούνται για τέτοιους σκοπούς, όσο θεμιτές κι αν είναι, δεν είναι επιλέξιμες για περιβαλλοντικές ενισχύσεις, ούτε για ενισχύσεις κατ' εφαρμογή του κώδικα για τις ενισχύσεις στη βιομηχανία άνθρακα και χάλυβα.

Σε ό,τι αφορά τις επιλέξιμες δαπάνες, η Επιτροπή επισημαίνει πως δεν έχουν προσκομισθεί λεπτομερή στοιχεία για το κόστος του εξοπλισμού. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή αδυνατεί να κρίνει κατά πόσον οι σχετικές δαπάνες περιορίζονται αυστηρά στο πρόσθετο επενδυτικό κόστος που απαιτείται για την επίτευξη περιβαλλοντικών στόχων σύμφωνα με τις επιταγές των περιβαλλοντικών κατευθυντήριων γραμμών του 1994. Εκτός αυτού, η Επιτροπή δεν είναι βεβαία για το ότι οι υπόψη επενδύσεις (συγκεκριμένα αυτές που περιγράφονται στα σημεία 1, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 και 12) δεν συνεπάγονται εξοικονόμηση δαπανών. Σύμφωνα με το παράρτημα του κώδικα για τις ενισχύσεις στη βιομηχανία άνθρακα και χάλυβα, οι δαπάνες που ενδεχομένως εξοικονομούνται πρέπει υποχρεωτικά να αφαιρούνται.

Τέλος, αναφορικά με την καταβολή της ενίσχυσης σε δόσεις, η Επιτροπή αμφιβάλλει για το κατά πόσον, με βάση το άρθρο 1 παράγραφος 3 του κώδικα για τις ενισχύσεις στη βιομηχανία άνθρακα και χάλυβα, είναι νόμιμη οποιαδήποτε καταβολή μετά τις 22 Ιουλίου 2002.

Επί τη βάσει του προεκτεθέντος σκεπτικού, η Επιτροπή, στο παρόν στάδιο της διαδικασίας, δεν είναι βεβαία για το ότι η προαναφερθείσα ενίσχυση συνάδει με τους κανόνες που προβλέπονται στην απόφαση αριθ. 2496/96/ΕΚΑΧ.

ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗΣ

"La Commissione informa l'Italia che, dopo aver esaminato le informazioni fornite dalle autorità italiane sull'aiuto in oggetto, ha deciso di avviare il procedimento di cui all'articolo 6, paragrafo 5, della decisione n. 2496/96/CECA della Commissione.

1. PROCEDIMENTO

1. Con lettera del 20 dicembre 2001, registrata il 21 dicembre 2001, l'Italia ha notificato alla Commissione un progetto di aiuti per investimenti che saranno realizzati da ILVA SpA presso lo stabilimento di Taranto.

2. DESCRIZIONE DETTAGLIATA DELL'AIUTO

2. ILVA SpA è un'impresa che produce acciaio e appartiene al gruppo Riva.

3. L'aiuto è erogato dal ministero dell'Industria, del Commercio e dell'Artigianato in base alla legge 488/92 relativa alla concessione delle agevolazioni nelle aree depresse. L'aiuto è stato approvato il 9 aprile 2001 fatta salva l'autorizzazione della Commissione europea.

4. L'aiuto ammonta a 8483873,64 EUR, mentre il costo ammissibile globale preso in considerazione è di 42417000 EUR. L'aiuto proposto corrisponde pertanto ad una media del 20 % ed è destinato ai seguenti progetti:

5. - Ammodernamento degli impianti esistenti di trattamento dei gas prodotti nella cokeria tramite l'installazione di sistemi di captazione e riciclo dei vapori di processo. Costo: 3100000 EUR.

6. - Sostituzione dell'attuale sistema di depolverazione mediante filtri a cicloni e filtri elettrostatici con un nuovo sistema di filtrazione del tipo a tessuto. Costo: 1292000 EUR.

7. - Installazione di un sistema di monitoraggio emissioni batterie di forni a coke e linee di agglomerazione. Tale installazione è stata richiesta dalle Autorità regionali. Costo: 1033000 EUR.

8. - Ammodernamento forno a calce. Costo: 2325000 EUR.

9. - Installazione di un sistema di nastri di trasporto agglomerato presso gli altoforni. Tale sistema sostituirà il sistema attuale di trasporto su strada mediante camion. Costo: 6715000 EUR.

10. - Installazione di un sistema di nastri per il trasporto dei minerali all'impianto di omogeneizzazione. Tale sistema sostituirà il sistema di trasporto attuale tramite nastri trasportatori e camion. Costo: 4700000 EUR.

11. - Installazione di un nuovo sistema addizionale per la rigenerazione dell'acido cloridrico. Costo: 1550000 EUR.

12. - Ammodernamento dell'altoforno n. 1 tramite il miglioramento dell'impianto di depolverazione delle emissioni secondarie e il controllo automatico del livello di ghisa nei carri siluri. Costo: 1550000 EUR.

13. - Installazione di un sistema di triturazione dei pneumatici usati finalizzato ad un successivo riutilizzo per recupero energetico del prodotto ottenuto. Attualmente i pneumatici usati sono smaltiti in apposite discariche. La direttiva comunitaria 99/31/CE vieta che nelle discariche siano inviati pneumatici interi (dal 2003) e pneumatici usati triturati (dal 2007). Costo: 1395000 EUR.

14. - Sostituzione dell'impianto di produzione di acqua demineralizzata. Costo: 7750000 EUR.

15. - Ampliamento per ulteriori 300000 m2 della discarica adibita a residui speciali. Tali residui attualmente sono smaltiti in apposite discariche situate all'esterno dello stabilimento. Costo: 1290000 EUR.

16. - Sostituzione attuale macchina oliatrice rotoli (del tipo a rulli) con una nuova macchina del tipo elettrostatica al fine di migliorare l'ambiente di lavoro nelle vicinanze della suddetta macchina oliatrice. Costo: 207000 EUR.

17. - Sostituzione dei trasformatori elettrici in apirolio (PCB) con altri di nuovo tipo raffreddati ad aria o con olio minerale. La legislazione vigente prevede la dismissione dei trasformatori PCB entro il 2010. Costo: 9510000 EUR.

18. Le autorità italiane affermano che gli investimenti sono realizzati in ottemperanza a specifiche prescrizioni imposte dalle autorità regionali (non specificate nella notifica), al decreto legge n. 209 del 22.5.1999 per quanto riguarda la dismissione di apparecchiature in PCB e alla direttiva comunitaria 99/31/CE in materia di smaltimento dei residui. Gli investimenti dovrebbero inoltre contribuire a ridurre le emissioni di polveri e di acido cloridrico, a migliorare le condizioni di lavoro e ad aumentare la protezione del suolo e della falda idrica.

19. Secondo le autorità italiane gli investimenti di cui sopra non comportano risparmi o riduzioni sui costi.

3. VALUTAZIONE

20. ILVA SpA produce prodotti di acciaio inclusi nell'allegato I al trattato CECA. Si tratta pertanto di un'impresa ai sensi dell'articolo 80 di detto trattato, alla quale si applica la decisione n. 2496/96/CECA (in appresso il Codice degli aiuti alla siderurgia).

21. Ai sensi dell'articolo 3 di detto Codice, le imprese siderurgiche possono ricevere aiuti destinati ad investimenti ambientali. I criteri per valutare la compatibilità di detti aiuti con il mercato comune figurano nell'allegato al Codice degli aiuti alla siderurgia nonché nella disciplina comunitaria degli aiuti di Stato per la tutela dell'ambiente pubblicata nella Gazzetta ufficiale delle Comunità europee C 72 del 10 marzo 1994 (in appresso 'la disciplina Ambiente del 1994').

22. La Commissione rileva che, eccetto per i progetti di cui ai punti 7, 13 e 17, la notifica non contiene chiare indicazioni sulla finalità di ciascun investimento ossia se sia destinato all'adeguamento a nuove norme oppure al superamento delle norme esistenti. La notifica non indica neppure l'ammontare dell'aiuto destinato a ciascun investimento. Pertanto dato che l'intensità di aiuto complessiva corrisponde al 20 % circa, la Commissione non è in grado di valutare se sia rispettato il livello massimo di aiuto autorizzato in caso di adeguamento a nuove norme (15 %). Per quanto concerne i progetti illustrati ai punti 7, 13 e 17, essi permetterebbero alla società di adeguarsi a nuove norme o prescrizioni. Sembra tuttavia che il livello di aiuto (20 %) superi il massimale del 15 %.

23. La Commissione rileva inoltre che la notifica non contiene informazioni sui livelli attuali di agenti inquinanti nello stabilimento prima di ciascun investimento né sui livelli imposti dalle attuali norme obbligatorie né infine sui livelli che saranno raggiunti una volta realizzato l'investimento. Pertanto, in caso di aiuto destinato al superamento delle norme, la Commissione non è in grado di valutare se il contributo al miglioramento della tutela dell'ambiente sia sufficientemente significativo perché l'investimento possa essere considerato ammissibile ad aiuto. La notifica non contiene neppure la dimostrazione da parte dell'investitore che era stata adottata una chiara decisione di scegliere livelli superiori che hanno comportato investimenti addizionali, come richiesto dal Codice degli aiuti alla siderurgia.

24. La Commissione osserva che alcuni investimenti (in particolare quelli descritti ai punti 8, 9, 10, 11, 14 e 16) riguardano la sostituzione o l'ammodernamento di impianti in servizio, operazioni che sono necessarie al processo di produzione e che verosimilmente comportano vantaggi in termini di incrementi di efficienza e di razionalizzazione dell'attività. Sotto questo profilo la decisione di Ilva di realizzare tali investimenti sembra essere stata dettata più da tali obiettivi che da finalità di tutela dell'ambiente. Gli effetti ambientali sembrano quindi essere una conseguenza marginale degli investimenti. A questo proposito va fatto presente che secondo la disciplina Ambiente del 1994, gli aiuti che apparentemente sono destinati a misure di protezione dell'ambiente ma che in realtà sono destinati agli investimenti in generale sono esclusi dalla disciplina. Analogamente, in base all'allegato al Codice degli aiuti alla siderurgia, la Commissione ha il dovere di evitare che siano concessi aiuti dissimulati per investimenti generali per nuovi stabilimenti o attrezzature. Di conseguenza la Commissione analizza il contesto economico ed ambientale di una decisione di procedere alla sostituzione di impianti o attrezzature in servizio. In linea di massima, una decisione di procedere ad un nuovo investimento, che sarebbe comunque stata presa per ragioni economiche o tenuto conto dell'età dell'impianto delle attrezzature esistenti (vita residua inferiore al 25 %) non potrà beneficiare di aiuti. La Commissione osserva che non sono state fornite informazioni sull'età delle attrezzature da sostituire e sulla loro vita residua neppure per gli investimenti che potrebbero essere più finalizzati alla tutela dell'ambiente (in particolare quelli di cui ai punti 6 e 17).

25. La Commissione rileva che la finalità di taluni investimenti (in particolare di una parte di quello descritto al punto 12 e di quello descritto al punto 16) è il miglioramento delle condizioni di lavoro e della sicurezza nel contesto di lavoro. La Commissione ritiene che gli investimenti effettuati per tali motivi, per quanto meritori, non possano beneficiare di aiuti per la tutela dell'ambiente. Non possono neppure beneficiarne in base al Codice degli aiuti alla siderurgia.

26. Quanto ai costi ammissibili, la Commissione osserva che non sono stati forniti dati dettagliati riguardo al costo dell'impianto. Di conseguenza essa non può valutare se tali costi siano strettamente limitati ai costi addizionali dell'investimento necessari per soddisfare finalità ambientali come richiesto dalla disciplina ambiente del 1994. Inoltre la Commissione non è certa che gli investimenti (in particolare quelli di cui ai punti 5, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15 e 16) non consentano risparmi sui costi che quindi, in base all'allegato al Codice degli aiuti alla siderurgia, dovrebbero essere detratti.

27. Infine, quanto all'erogazione dell'aiuto in quote annuali, la Commissione dubita che, tenuto conto dell'articolo 1, punto 3, del Codice degli aiuti alla siderurgia, i pagamenti possano legittimamente avere luogo dopo il 22 luglio 2002.

4. CONCLUSIONE

28. Ciò premesso, la Commissione, in questa fase del procedimento, dubita che l'aiuto succitato rispetti le norme di cui alla decisione n. 2496/96/CECA ed ha pertanto deciso di avviare nei suoi confronti il procedimento previsto all'articolo 6, paragrafo 5, della medesima decisione.

29. La Commissione invita quindi l'Italia a trasmetterle le sue osservazioni entro un mese dalla data di ricezione della presente ed a fornirle ogni informazione utile ai fini della valutazione dell'aiuto in base alla disciplina Ambiente del 1994 ed al Codice degli aiuti alla siderurgia. Deve trattarsi quanto meno delle seguenti informazioni:

- le date previste di inizio e di completamento degli investimenti nonché la data di presentazione della domanda di aiuto,

- per ciascun progetto, informazioni dettagliate sulle voci di costo considerate ammissibili e sull'aiuto prospettato,

- una chiara indicazione che gli investimenti sono effettuati per l'adeguamento a nuove norme ambientali o specifiche prescrizioni oppure per il superamento delle norme ambientali vigenti,

- per ciascun progetto i livelli attuali di agenti inquinanti, i livelli imposti dalle norme obbligatorie e i livelli che saranno raggiunti una volta realizzato l'investimento,

- per i progetti volti al superamento delle norme esistenti, la prova attestante la decisione adottata di scegliere livelli di tutela ambientale superiori che hanno richiesto investimenti addizionali,

- la quantificazione di tutti i risparmi sui costi generati dagli investimenti. Tale informazione dovrebbe riguardare la durata di vita dell'investimento e comprendere il metodo di calcolo,

- per l'investimento di cui al punto 17, il costo alternativo dell'adattamento anziché della sostituzione,

- la data di acquisto dell'impianto da sostituire e la vita utile residua del medesimo.

30. Ai sensi dell'articolo 6, paragrafo 1, del Codice degli aiuti alla siderurgia, le notificazioni dei progetti di aiuti sono trasmesse alla Commissione entro il 31 dicembre 2001. Tale limite dovrebbe permettere alla Commissione di adottare una decisione prima della scadenza del Codice degli aiuti alla siderurgia. Pertanto la Commissione avverte l'Italia che adotterà una decisione finale sull'aiuto notificato entro il 22 luglio 2002 sulla base delle informazioni disponibili all'epoca della decisione. Per lo stesso motivo non saranno concesse proroghe del termine di cui al punto 29.

31. La Commissione invita le autorità italiane a inviare senza indugio copia della presente ai beneficiari dell'aiuto.

32. La Commissione fa presente al governo italiano che all'aiuto prospettato può essere data esecuzione solo previa approvazione della Commissione e nel rispetto delle condizioni da essa stabilite."