EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 105/1

ΓΝΏΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΉΣ ΚΕΝΤΡΙΚΉΣ ΤΡΆΠΕΖΑΣ

της 25ης Ιανουαρίου 2012

σχετικά με πρόταση οδηγίας σχετικά με την πρόσβαση στη δραστηριότητα πιστωτικών ιδρυμάτων και την προληπτική εποπτεία πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων και με πρόταση κανονισμού σχετικά με τις απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας για πιστωτικά ιδρύματα και επιχειρήσεις επενδύσεων

(CON/2012/5)

2012/C 105/01

Εισαγωγή και νομική βάση

Στις 20 Σεπτεμβρίου 2011 η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) έλαβε αίτημα του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη διατύπωση γνώμης σχετικά με πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την πρόσβαση στη δραστηριότητα πιστωτικών ιδρυμάτων και την προληπτική εποπτεία πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων και για την τροποποίηση της οδηγίας 2002/87/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη συμπληρωματική εποπτεία πιστωτικών ιδρυμάτων, ασφαλιστικών επιχειρήσεων και επιχειρήσεων επενδύσεων χρηματοπιστωτικού ομίλου ετερογενών δραστηριοτήτων (1) (εφεξής η «προτεινόμενη οδηγία»). Στις 30 Νοεμβρίου 2011 η ΕΚΤ έλαβε αίτημα του Συμβουλίου για τη διατύπωση γνώμης σχετικά με πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας για πιστωτικά ιδρύματα και επιχειρήσεις επενδύσεων (2) (εφεξής ο «προτεινόμενος κανονισμός»).

Η αρμοδιότητα της ΕΚΤ για τη διατύπωση γνώμης σχετικά με την προτεινόμενη οδηγία και τον προτεινόμενο κανονισμό βασίζεται στα άρθρα 127 παράγραφος 4 και 282 παράγραφος 5 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθώς η προτεινόμενη οδηγία και ο προτεινόμενος κανονισμός περιέχουν διατάξεις που επηρεάζουν τα βασικά καθήκοντα του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών (ΕΣΚΤ), δηλαδή τη χάραξη και την εφαρμογή της νομισματικής πολιτικής της Ένωσης, την προώθηση της ομαλής λειτουργίας των συστημάτων πληρωμών και τη συμβολή στην ομαλή άσκηση των πολιτικών που εφαρμόζουν οι αρμόδιες αρχές, σε ότι αφορά την προληπτική εποπτεία των πιστωτικών ιδρυμάτων και τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Για λόγους αποτελεσματικότητας και σαφήνειας, η ΕΚΤ αποφάσισε να εκδώσει μία γνώμη σχετικά με τις εν λόγω νομοθετικές προτάσεις. Η παρούσα γνώμη εκδόθηκε από το διοικητικό συμβούλιο, σύμφωνα με το άρθρο 17.5 πρώτη πρόταση του εσωτερικού κανονισμού της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Γενικές παρατηρήσεις

1. Σκοποί του προτεινόμενου κανονισμού και της προτεινόμενης οδηγίας

Στις 20 Ιουλίου 2011, τη Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε την προτεινόμενη οδηγία και τον προτεινόμενο κανονισμό, που προορίζονται να αντικαταστήσουν τις οδηγίες 2006/48/ΕΚ (3) και 2006/49/ΕΚ (4). Οι προτάσεις αποτελούν ένα σημαντικό βήμα προς την ενίσχυση της ρύθμισης του τομέα των τραπεζικών και επενδυτικών επιχειρήσεων καθώς και προς την δημιουργία ενός ισχυρότερου και ασφαλέστερου χρηματοπιστωτικού συστήματος εντός της Ένωσης. Η ΕΚΤ επικροτεί την ισχυρή δέσμευση της Ένωσης να εφαρμόσει διεθνή πρότυπα και συμφωνίες στο πεδίο των χρηματοπιστωτικών κανονισμών, λαμβάνοντας ταυτόχρονα υπόψη, κατά περίπτωση, συγκεκριμένα χαρακτηριστικά του νομικού και χρηματοπιστωτικού συστήματος της Ένωσης. Η ΕΚΤ στηρίζει σθεναρά την έγκαιρη και αποτελεσματική εφαρμογή των προτύπων για τη ρευστότητα και το κεφάλαιο πιστωτικών ιδρυμάτων της Βασιλείας (5). Προς το σκοπό αυτό, η ΕΚΤ σημειώνει τον πρωτεύοντα ρόλο που έχει αναλάβει η Επιτροπή στην υλοποίηση της δέσμευσης της ομάδας G20 «για έγκριση και πλήρη εφαρμογή των παρόντων προτύπων εντός του συμφωνηθέντος χρονικού πλαισίου που είναι σύμφωνο με την οικονομική ανάκαμψη και την χρηματοπιστωτική σταθερότητα» (6) με το να είναι ανάμεσα στους πρώτους που πρότειναν την εφαρμογή των συνθηκών του πλαισίου της Βασιλείας ΙΙΙ (7) και της ομάδας κυβερνητών και επικεφαλής εποπτικών αρχών (Group of Governors and Heads of Supervision — GHOS) (8) στη νομοθεσία της Ένωσης. Τα προτεινόμενα μέτρα θα αυξήσουν ουσιωδώς την ανθεκτικότητα του συστήματος, θα συμβάλλουν στην ομαλή λειτουργία του χρηματοπιστωτικού τομέα και θα εξασφαλίσουν ένα βιώσιμο πλαίσιο για την ρύθμιση των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών στην Ένωση.

2. Μεταρρύθμιση της τραπεζικής νομοθεσίας της Ένωσης

Η ΕΚΤ επικροτεί την καινοτόμο προσέγγιση της Επιτροπής, ειδικά αναφορικά με τον προτεινόμενο κανονισμό, ο οποίος ενσωματώνει τα περισσότερα από τα τεχνικά παραρτήματα των οδηγιών 2006/48/ΕΚ και 2006/49/ΕΚ και περιορίζει τις επιλογές και τη διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών. Το προτεινόμενο πλαίσιο θα οδηγήσει σε αυξημένη ασφάλεια δικαίου, ενώ παράλληλα θα μειώσει τον κίνδυνο της διπλής υποβολής πληροφοριών σε επίπεδο κρατών μελών. Η χρηματοπιστωτική κρίση επίσης ανέδειξε την ανάγκη για ταχεία και αποτελεσματική δράση. Είναι σημαντική η διασφάλιση του κατάλληλου βαθμού ευελιξίας για την εξέλιξη του τραπεζικού κανονιστικού πλαισίου της Ένωσης. Σχετικά με μελλοντικές επανεξετάσεις του προτεινόμενου κανονισμού και καθώς σημειώνεται σε προηγούμενες γνώμες (9), η ΕΚΤ συνιστά να εξασφαλιστεί ότι μόνο οι περιλαμβανόμενες στον προτεινόμενο κανονισμό αρχές πλαισίου που αποδίδουν βασικές πολιτικές επιλογές και ουσιώδη ζητήματα εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο της τακτικής νομοθετικής διαδικασίας. Οι τεχνικοί κανόνες, συμπεριλαμβανομένων αυτών του προτεινόμενου κανονισμού, εκδίδονται ως πράξεις κατ’ εξουσιοδότηση ή εκτελεστικές πράξεις σύμφωνα με τα άρθρα 290 και 291 της Συνθήκης, οι οποίοι ως εκ τούτου θα προβάλλονται ως το κυρίως σώμα των κανόνων που εφαρμόζονται στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της Ένωσης.

3. Ενιαίο Ευρωπαϊκό εγχειρίδιο κανόνων στον χρηματοπιστωτικό τομέα

3.1 Καθώς σημειώνεται σε προηγούμενες γνώμες (10), η ΕΚΤ υποστηρίζει σθεναρά την εκπόνηση ενός ενιαίου Ευρωπαϊκού εγχειριδίου κανόνων για όλα τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (11) καθώς προάγει την ομαλή λειτουργία της ενιαίας αγοράς εντός της Ένωσης και διευκολύνει την ευρύτερη χρηματοπιστωτική ολοκλήρωση στην Ευρώπη. Ένα ενιαίο Ευρωπαϊκό εγχειρίδιο κανόνων διασφαλίζει ότι τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που παρέχουν χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες στην ενιαία αγορά συμμορφώνονται με ένα σύνολο προληπτικών κανόνων. Τούτο περιορίζει τις ευκαιρίες για καταχρηστική επιλογή ευνοϊκότερων κανόνων (κανονιστικό αρμπιτράζ) καθώς και τις στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό. Περαιτέρω, οι εναρμονισμένοι κανόνες βελτιώνουν την διαφάνεια και μειώνουν τα κανονιστικά έξοδα καθώς και τα έξοδα συμμόρφωσης.

3.2 Το ενιαίο Ευρωπαϊκό εγχειρίδιο κανόνων προϋποθέτει: α) σαφή και ορθό εντοπισμό των τομέων που χρήζουν ρύθμισης μέσω κατ’ εξουσιοδότηση εκδιδόμενων και εκτελεστικών πράξεων, β) πρόσφορη συμμετοχή των Ευρωπαϊκών Εποπτικών Αρχών (ΕΕΑ), με χρήση της εξειδίκευσης των αρχών στην εκπόνηση σχεδίων τεχνικών προτύπων, γ) υιοθέτηση ομοιόμορφης και συντονισμένης προσέγγισης σε όλους τους τομείς, δ) συνεπή κριτήρια σε όλη την χρηματοπιστωτική νομοθεσία της Ένωσης για την προσφυγή σε κατ’ εξουσιοδότηση εκδιδόμενες ή σε εκτελεστικές πράξεις, με ή χωρίς την προηγούμενη εκπόνηση σχεδίων ρυθμιστικών ή σχεδίων εκτελεστικών τεχνικών προτύπων από τις ΕΕΑ (12). Στον τραπεζικό τομέα, η συστηματική συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών (ΕΑΤ) στην έκδοση εκτελεστικής νομοθεσίας της Ένωσης μέσω της εκπόνησης σχεδίων τεχνικών προτύπων, ειδικά όταν απαιτείται προηγούμενη τεχνική ανάλυση, θα διασφαλίσει ένα ευέλικτο κανονιστικό πλαίσιο σε επίπεδο Ένωσης και θα ενισχύσει αποτελεσματικά την ενιαία αγορά σε χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες εντός της Ένωσης.

4. Ο συμβουλευτικός ρόλος της ΕΚΤ αναφορικά με τα σχέδια κατ’ εξουσιοδότηση εκδιδόμενων και εκτελεστικών πράξεων

4.1 Δεδομένης της σημασίας των κατ’ εξουσιοδότηση εκδιδόμενων και εκτελεστικών πράξεων ως ουσιώδους συστατικού στοιχείου του ενιαίου Ευρωπαϊκού εγχειριδίου κανόνων, η ΕΚΤ διατυπώνει τις ακόλουθες παρατηρήσεις όσον αφορά την άσκηση του συμβουλευτικού της ρόλου βάσει του άρθρου 127 παράγραφος 4 και του άρθρου 282 παράγραφος 5 της Συνθήκης.

4.2 Τα σχέδια κατ’ εξουσιοδότηση εκδιδόμενων και εκτελεστικών πράξεων της Επιτροπής θεωρούνται «σχέδια πράξεων της Ένωσης» υπό την έννοια του άρθρου 127 παράγραφος 4 και του άρθρου 282 παράγραφος 5 της Συνθήκης. Τόσο οι κατ’ εξουσιοδότηση εκδιδόμενες όσο και οι εκτελεστικές πράξεις συνιστούν νομικές πράξεις της Ένωσης. Είναι αξιοσημείωτο ότι οι περισσότερες γλωσσικές αποδόσεις του άρθρου 282 παράγραφος 5 της Συνθήκης αναφέρονται σε «σχέδια» πράξεων της Ένωσης επί των οποίων ζητείται η γνώμη της ΕΚΤ (13). Συνεπώς, το πεδίο εφαρμογής του καθήκοντος διαβούλευσης με την ΕΚΤ δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο σε εκείνα τα σχέδια πράξεων που βασίζονται σε πρόταση της Επιτροπής.

4.3 Στην υπόθεση C-11/00 (14), το Δικαστήριο διευκρίνισε ότι η υποχρέωση διαβούλευσης με την ΕΚΤ σκοπεί «κυρίως να εξασφαλίσει ότι ο συντάκτης της πράξεως θα εκδώσει την πράξη αφού ακούσει τον οργανισμό ο οποίος, λόγω των ειδικών αρμοδιοτήτων που ασκεί στο κοινοτικό πλαίσιο και στον συγκεκριμένο τομέα και λόγω του υψηλού βαθμού ειδίκευσης που τον χαρακτηρίζει είναι ιδιαίτερα σε θέση να συμβάλει επωφελώς στην προτεινόμενη διαδικασία εκδόσεως της πράξεως».

4.4 Λαμβανομένων υπόψη των παραπάνω, προκειμένου να αξιοποιούνται πλήρως τα οφέλη από την άσκηση του συμβουλευτικού ρόλου της ΕΚΤ, η γνώμη της ΕΚΤ θα πρέπει να ζητείται εγκαίρως για κάθε σχέδιο πράξης της Ένωσης που εμπίπτει στο πεδίο των αρμοδιοτήτων της, περιλαμβανομένων των σχεδίων κατ’ εξουσιοδότηση εκδιδόμενων και εκτελεστικών πράξεων. Περαιτέρω, λαμβανομένης υπόψη της σημασίας των σχεδίων τεχνικών προτύπων ως τμήμα της εκπόνησης της νομοθεσίας της Ένωσης για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, η ΕΚΤ θα ασκεί τον συμβουλευτικό της ρόλο λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τα χρονικά όρια για την έκδοση των εν λόγω πράξεων καθώς και την ανάγκη να διασφαλιστεί η ομαλή έκδοση της εκτελεστικής νομοθεσίας.

Ειδικές παρατηρήσεις

5. Μακροπροληπτική εποπτεία και πεδίο εφαρμογής των αυστηρότερων κανόνων

5.1 Ο προτεινόμενος κανονισμός προβλέπει τα πρότυπα προληπτικής εποπτείας που θα έχουν άμεση εφαρμογή σε όλη την Ένωση. Καθώς παρατηρήθηκε παραπάνω, η ΕΚΤ υποστηρίζει σθεναρά την προσέγγιση της Επιτροπής, που καθιερώνει με αποτελεσματικό τρόπο ένα ενιαίο Ευρωπαϊκό εγχειρίδιο κανόνων για τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Επιπλέον, Η ΕΚΤ στηρίζει πλήρως τον στόχο της αντιμετώπισης των στοχοθετημένων εκθέσεων σε κίνδυνο που αφορούν, inter alia, ορισμένους τομείς, περιφέρειες ή κράτη μέλη μέσω κατ’ εξουσιοδότηση εκδιδόμενων πράξεων που παρέχουν στην Επιτροπή την εξουσία να επιβάλει αυστηρότερες απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας, σε περίπτωση που είναι απαραίτητο για την αντιμετώπιση αλλαγών στη σοβαρότητα των μικροπροληπτικών και μακροπροληπτικών κινδύνων που προκύπτουν από εξελίξεις της αγοράς (15). Εντούτοις, οι κατ’ εξουσιοδότηση εκδιδόμενες πράξεις που μπορεί να εκδώσει η Επιτροπή πρέπει να εκτείνονται σε απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας που αφορούν μεγάλα χρηματοδοτικά ανοίγματα και απαιτήσεις δημοσιοποίησης καθώς και στις απαιτήσεις μόχλευσης και ρευστότητας, εφόσον οι απαιτήσεις μόχλευσης και ρευστότητας αποτελέσουν πραγματικά μέρος του εφαρμοστέου κανονιστικού πλαισίου της Ένωσης. Η ΕΚΤ σημειώνει, ωστόσο, ότι ένα χρονικό πλαίσιο έξι μηνών για την επιβολή αυστηρότερων απαιτήσεων για την αντιμετώπιση κινδύνων τέτοιου τύπου δεν θα είναι επαρκές σε πολλές περιπτώσεις και θα απαιτηθεί ένα αρκετά μεγαλύτερο χρονικό πλαίσιο, π.χ. δύο ετών ή περισσότερο, ώστε να είναι αποτελεσματικό και να επιτευχθεί ο επιθυμητός σκοπός (16).

5.2 Επιπλέον, η ΕΚΤ θεωρεί σημαντικό το ότι ο προτεινόμενος κανονισμός καθιστά πιθανή την εφαρμογή ακόμα αυστηρότερων απαιτήσεων προληπτικού ελέγχου από τα κράτη μέλη, όταν ανακύπτουν συστημικοί κίνδυνοι για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Η ανάγκη για μια τέτοια ρύθμιση αιτιολογείται, inter alia, από το γεγονός ότι οι οικονομικοί και χρηματοπιστωτικοί κύκλοι δεν είναι πλήρως εναρμονισμένοι σε όλα τα κράτη μέλη, και τα κράτη μέλη μπορεί να αντιμετωπίζουν διαφορετικούς τύπους συστημικού κινδύνου. Περαιτέρω, δεν παρατηρούνται σημαντικές διαφορές στα δομικά χαρακτηριστικά των χρηματοπιστωτικών τομέων μεταξύ των κρατών μελών. Μπορεί επομένως να χρειαστεί οι αρχές που διαθέτουν μακροπροληπτική αρμοδιότητα καταστήσουν αυστηρότερους τους ποσοτικούς συντελεστές και τα όρια ορισμένων μέσων προληπτικής πολιτικής που περιλαμβάνονται στον προτεινόμενο κανονισμό για την καλύτερη προσαρμογή των απαιτήσεων προληπτικής εποπτείας στη δική τους ειδική οικονομική συγκυρία και την αποτελεσματική αντιμετώπιση των σχετικών συστημικών κινδύνων (17).

5.3 Στο πλαίσιο αυτό, ορισμένες προβλέψεις στον προτεινόμενο κανονισμό επιτρέπουν κάποια ρύθμιση των απαιτήσεων προληπτικής εποπτείας σε εθνικό επίπεδο. Πρώτον, η εισαγωγή ενός πλαισίου αντικυκλικού κεφαλαιακού αποθέματος ασφαλείας (18). Δεύτερον, η προτεινόμενη επέκταση του πεδίου εφαρμογής της διαδικασίας εποπτικής επανεξέτασης ώστε να επιτραπεί στις εθνικές αρχές να εφαρμόζουν αυστηρότερους κανόνες προληπτικής εποπτείας σε συγκεκριμένα ιδρύματα (19). Η ΕΚΤ σημειώνει, ωστόσο, ότι η εν λόγω προτεινόμενη επέκταση αποτελείται πρωτίστως από ένα εργαλείο μικροπροληπτικής εποπτείας που έχει σχεδιαστεί για την αντιμετώπιση κινδύνων που προέρχονται από μεμονωμένα ιδρύματα ή ομάδες ιδρυμάτων και όχι για χρήση ως εργαλείο της πολιτικής μακροπροληπτικής εποπτείας για την αντιμετώπιση συστημικών κινδύνων. Τρίτον, ο προτεινόμενος κανονισμός εισάγει την πιθανότητα για τις εθνικές αρχές να ρυθμίσουν τους συντελεστές στάθμισης κινδύνου ή να θέσουν αυστηρότερα πιστοδοτικά κριτήρια, π.χ. ο λόγος «δάνειο προς αξία υπέγγυου ακινήτου», για ανοίγματα που εξασφαλίζονται με κατοικίες και ακίνητα εμπορικής χρήσης αν τα χαρακτηριστικά του κινδύνου στο συγκεκριμένο αυτό τμήμα της αγοράς δικαιολογούν κάτι τέτοιο σε ορισμένο κράτος μέλος (20).

5.4 Η ΕΚΤ υποστηρίζει το παραπάνω αναφερόμενο πλαίσιο, το οποίο επιτρέπει στις εθνικές αρχές να ρυθμίζουν κάποιες απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας και θεωρεί ότι αυτό θα έπρεπε να επεκταθεί ώστε να επιτρέπει στις εθνικές αρχές να επιβάλλουν αυστηρότερες απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας για σκοπούς μακροπροληπτικής εποπτείας σε εθνικό επίπεδο. Αυτό είναι αναγκαίο προκειμένου ν’ αντιμετωπιστούν προβληματισμοί για την χρηματοπιστωτική σταθερότητα που πηγάζουν από δομικά χαρακτηριστικά ενός χρηματοπιστωτικού συστήματος ή συστημικοί κίνδυνοι πλήρως και αποτελεσματικά. Επομένως, το πεδίο εφαρμογής του προτεινόμενου πλαισίου μπορεί να επεκταθεί ώστε να καλύψει αυστηρότερες απαιτήσεις όσον αφορά: α) το κεφάλαιο· β) τα όρια για τα μεγάλα χρηματοδοτικά ανοίγματα· γ) τις απαιτήσεις ρευστότητας και του δείκτη μόχλευσης, εφόσον εισαχθούν στο κανονιστικό πλαίσιο της Ένωσης. Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να επιτρέπεται στις εθνικές αρχές να επιβάλλουν αυστηρότερες απαιτήσεις στην εθνική τους νομοθεσία, δηλαδή να περιορίσουν τους ποσοτικούς συντελεστές ως προς τα στοιχεία α), β) και γ) κατόπιν γνωστοποίησης των προτεινόμενων μέτρων προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου (ΕΣΣΚ)· οι εν λόγω απαιτήσεις ωστόσο θα πρέπει να εφαρμόζονται σε πλήρη συμμόρφωση με τις λοιπές πτυχές των διατάξεων του προτεινόμενου κανονισμού που θα παραμείνουν αμετάβλητες.

5.5 Με σκοπό τη διατήρηση της διαφάνειας και την διασφάλιση της συνοχής των μέτρων που εκδίδονται εντός της Ένωσης, η ΕΚΤ συνιστά να υπόκειται η πιθανή εφαρμογή αυστηρότερων απαιτήσεων σε εγγυήσεις. Από αυτή την άποψη, το ΕΣΣΚ θα μπορούσε να παίξει σημαντικό συντονιστικό ρόλο στην αξιολόγηση των προβληματισμών όσον αφορά την χρηματοπιστωτική σταθερότητα και τις πιθανές αθέλητες συνέπειες και τις δευτερογενείς επιπτώσεις από την επιβολή των εν λόγω μέτρων σε άλλα κράτη μέλη. Επιπλέον, η ΕΑΤ, και το ΕΣΣΚ πρέπει να δημοσιεύουν τακτικές ενημερώσεις στους διαδικτυακούς τους τόπους για τα μέτρα που έλαβαν κράτη μέλη, τα οποία είναι αυστηρότερα από τα προβλεπόμενα στον προτεινόμενο κανονισμό. Τέλος, εφόσον οι προβληματισμοί όσον αφορά τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα που προκάλεσαν την εφαρμογή αυστηρότερων μέτρων παύσουν να υπάρχουν, οι ποσοτικοί δείκτες και οι περιορισμοί πρέπει να επιστρέφουν στον εναρμονισμένο επίπεδο που θέτει ο προτεινόμενος κανονισμός.

5.6 Γενικά, η πιθανή εφαρμογή αυστηρότερων μέτρων προληπτικής εποπτείας από συγκεκριμένα κράτη μέλη μπορεί να ενισχύσει τόσο την χρηματοπιστωτική σταθερότητα όσο και την χρηματοπιστωτική ολοκλήρωση εντός της Ένωσης. Συγκεκριμένα, περιορίζοντας τους συστημικούς κινδύνους και προστατεύοντας την ενιαία αγορά από την ανάπτυξη υπερβολικών συστημικών κινδύνων με συντονισμένο τρόπο, οι αρχές μπορούν να συμβάλουν αποτελεσματικά στην ομαλή λειτουργία του χρηματοπιστωτικού συστήματος της Ένωσης και να προαγάγουν την βιώσιμη παροχή χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών στην ενιαία αγορά τόσο μεσοπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα.

6. Ίδια κεφάλαια

6.1 Η ΕΚΤ στηρίζει σθεναρά την προτεινόμενη ενδυνάμωση των κριτηρίων επιλεξιμότητας αναφορικά με τις εκ του νόμου κεφαλαιακές απαιτήσεις καθώς και την περαιτέρω εναρμόνιση των παρεκκλίσεων. Οι απαιτήσεις ιδίων κεφαλαίων αποτελούν ουσιώδες στοιχείο της συμφωνηθείσας διεθνώς κεφαλαιακής μεταρρύθμισης. Επομένως, από απόψεως χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, είναι ουσιώδες οι απαιτήσεις ιδίων κεφαλαίων στον προτεινόμενο κανονισμό να διασφαλίσουν ότι ο τραπεζικός τομέας της Ένωσης θα διακρατεί κεφάλαιο ύψιστης ποιότητας, ειδικά αναφορικά με το κεφάλαιο κοινών μετοχών κατηγορίας 1, το οποίο θα έχει ως αποτέλεσμα υψηλό βαθμό απορροφητικότητας ζημιών. Η κρίση οδήγησε τη νέα κεφαλαιακή μεταρρύθμιση να δώσει ιδιαίτερη έμφαση στο κεφάλαιο κοινών μετοχών κατηγορίας 1. Σκοπός είναι να διασφαλιστεί ότι τα ευρωπαϊκά πιστωτικά ιδρύματα διακρατούν κεφάλαιο κοινών μετοχών κατηγορίας 1, η ποιότητα του οποίου είναι τόσο υψηλή όσο των αντιστοίχων τους διεθνών και επίσης να εξασφαλισθεί πλήρης ακολουθία με τη συμφωνία Βασιλεία ΙΙΙ όπως αυτή προσυπογράφηκε από την GHOS (21). Από την άποψη αυτή, πρέπει να τονιστούν τα ακόλουθα ζητήματα.

6.2 Η ΕΚΤ στηρίζει τον κατάλογο των προϋποθέσεων που πρέπει να πληρούνται για τον χαρακτηρισμό ως στοιχείων του κεφαλαίου κοινών μετοχών της κατηγορίας 1, οι οποίες αντικατοπτρίζουν τα βασικά χαρακτηριστικά των κοινών μετοχών από την άποψη της μονιμότητας της απορροφητικότητας ζημιών και της ευελιξίας των πληρωμών. Σύμφωνα με τη συμφωνία Βασιλεία ΙΙΙ, τα «κεφαλαιακά μέσα» που αναφέρονται στον προτεινόμενο κανονισμό πρέπει να αποτελούνται αποκλειστικά από μετοχές σε εταιρίες όπως ορίζονται στους αντίστοιχους εθνικούς νόμους των κρατών μελών (με την εξαίρεση των κεφαλαιακών μέσων που εκδίδονται από αλληλασφαλιστικές ενώσεις, συνεταιριστικές εταιρίες και παρόμοιους φορείς (22)) και χαρακτηρίζονται ως μέσα κεφαλαίου κοινών μετοχών της κατηγορίας 1 μόνο εφόσον πληρούν όλες τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στον προτεινόμενο κανονισμό (23). Η ΕΚΤ επίσης συνιστά η Επιτροπή, μέσω της έκδοσης εκτελεστικής πράξης, να προσυπογράφει τον κατάλογο των επιλέξιμων τύπων μετοχών ως μέσων κεφαλαίου κοινών μετοχών κατηγορίας 1 που έχει εκπονηθεί από την ΕΑΤ προκειμένου να δώσει στον κατάλογο δεσμευτικό χαρακτήρα. Επιπλέον, πρέπει να θεσπιστούν σχέδια τεχνικών προτύπων που να εξειδικεύουν περαιτέρω τις παραπάνω προϋποθέσεις. Η συμμόρφωση με τις εν λόγω προϋποθέσεις πρέπει να διασφαλίζεται από τις αρμόδιες αρχές σε συνεργασία με την ΕΑΤ σε συνεχή βάση. Οι εγγυήσεις αυτές θα συμβάλουν στην περαιτέρω διασφάλιση της συνοχής εντός της Ένωσης και στον περιορισμό του πεδίου εφαρμογής για τη χρηματοοικονομική τεχνική.

6.3 Αναφορικά με τις σημαντικές επενδύσεις σε ασφαλιστικές επιχειρήσεις, αντασφαλιστικές επιχειρήσεις και ασφαλιστικές εταιρίες χαρτοφυλακίου, η συμφωνία Βασιλεία ΙΙΙ απαιτεί, πάνω από ένα ορισμένο όριο, αυτές οι επενδύσεις να αφαιρούνται από τα μέσα κεφαλαίου κοινών μετοχών της κατηγορίας 1, δηλαδή την αντίστοιχη μέθοδο αφαίρεσης (24). Η συμφωνία Βασιλεία ΙΙΙ λαμβάνει υπόψη ότι οι εν λόγω οντότητες δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της κανονιστικής ενοποίησης και έχει ως στόχο την αποφυγή του διπλού υπολογισμού του υποχρεωτικού κεφαλαίου. Ο προτεινόμενος κανονισμός διατηρεί την ήδη υπάρχουσα στην οδηγία 2006/48/ΕΚ πιθανότητα, οι αρμόδιες αρχές να επιτρέπουν την εφαρμογή των μεθόδων που προβλέπονται στην οδηγία 2002/87/ΕΚ (25) ως εναλλακτικών της «αφαίρεσης» (26).

6.4 Η ΕΚΤ γενικά είναι της άποψης ότι οι εκ του νόμου κεφαλαιακές απαιτήσεις εντός ενός τραπεζικού ομίλου πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο για την κάλυψη ζημιών που ανακύπτουν από τραπεζικούς κινδύνους. Επομένως, η ΕΚΤ στηρίζει την αντιμετώπιση του ζητήματος της διπλής χρησιμοποίησης των εκ του νόμου κεφαλαιακών απαιτήσεων, τόσο στο επίπεδο του τραπεζικού ομίλου, δηλαδή ενοποίηση όλων των θυγατρικών που είναι ιδρύματα και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (27), όσο και σε επίπεδο χρηματοπιστωτικών ομίλων ετερογενών δραστηριοτήτων, δηλαδή περιλαμβάνοντας επίσης θυγατρικές ασφαλιστικές εταιρίες στο πεδίο εφαρμογής της κανονιστικής ενοποίησης. Στο πλαίσιο αυτό, οι μέθοδοι εφαρμογής που προβλέπονται στο παράρτημα Ι της οδηγίας 2002/87/ΕΚ δεν πρέπει σε κανένα χρονικό σημείο να οδηγούν σε υψηλότερες εκ του νόμου κεφαλαιακές απαιτήσεις ως προς ομίλους ιδρυμάτων και χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων όπως αναφέρεται στον προτεινόμενο κανονισμό (28) από εκείνες που θα ήταν οι εκ του νόμου κεφαλαιακές απαιτήσεις αν εφαρμοζόταν η μέθοδος της αφαίρεσης.

6.5 Λαμβάνοντας υπόψη την συμφωνία Βασιλεία ΙΙΙ, και επίσης, ως κατάλληλες, τις διεθνείς αρχές του κοινού φόρουμ για τους χρηματοπιστωτικούς ομίλους ετερογενών δραστηριοτήτων, η ΕΚΤ συνιστά την εξασφάλιση της πλήρους συνεκτικότητας μεταξύ των εν λόγω κειμένων διατομεακώς (29), το οποίο απαιτεί την ευθυγράμμιση του προτεινόμενου κανονισμού με τις αντίστοιχες προβλέψεις των οδηγιών 2009/138/ΕΚ (30) και 2002/87/ΕΚ (31). Επιπλέον, ενώ η ΕΚΤ στηρίζει την κατάρτιση από την Κοινή Επιτροπή των ΕΕΑ σχεδίων τεχνικών προτύπων αναφορικά με τις μεθόδους που προβλέπονται στην οδηγία 2002/87/ΕΚ, συνιστά, προς όφελος της νομικής διαφάνειας και προκειμένου να αποφευχθούν ανακολουθίες στη νομοθεσία των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών διατομεακώς, να εισαχθεί η εν λόγω εξουσιοδότηση μόνο στην οδηγία 2002/87/ΕΚ (32).

6.6 Τον Ιανουάριο του 2011 η Ομάδα Διευθυντών Κεντρικών Τραπεζών και Επικεφαλής Εποπτείας (GHOS) δημοσιοποίησε τη συμφωνία της ότι όλα τα πρόσθετα μέσα της κατηγορίας 1 και της κατηγορίας 2 ενός ιδρύματος πρέπει να μπορούν να επανεκτιμηθούν πλήρως και μόνιμα ή να μετατραπούν σε κεφάλαιο κοινών μετοχών της κατηγορίας 1 κατά τη χρονική στιγμή της μη βιωσιμότητας του ιδρύματος (33). Ο προτεινόμενος κανονισμός επιβεβαιώνει την πρόθεση του νομοθέτη να ενσωματώσει πλήρως την εν λόγω συμφωνία (34). Η ΕΚΤ αντιλαμβάνεται ότι η Επιτροπή θα ενσωματώσει μια τέτοια απαίτηση τόσο για τα πρόσθετα μέσα της κατηγορίας 1 όσο και της κατηγορίας 2 σε συνδυασμό με την υπό έκδοση πρόταση της Επιτροπής για την εξυγίανση των τραπεζών και τη διαχείριση κρίσεων στον χρηματοπιστωτικό τομέα.

7. Κεφαλαιακά αποθέματα ασφαλείας

7.1 Η ΕΚΤ επικροτεί την επιλογή της προτεινόμενης οδηγίας για την εισαγωγή του πλαισίου για τα κεφαλαιακά αποθέματα ασφαλείας καθώς η μέθοδος αυτή θα επιτρέψει στις αρχές να αντιμετωπίσουν συστημικούς κινδύνους με αποτελεσματικό και ευέλικτο τρόπο σε όλα τα κράτη μέλη. Η ΕΚΤ θεωρεί, ειδικότερα, ότι τα αντικυκλικά κεφαλαιακά αποθέματα ασφαλείας αποτελούν βασικό στοιχείο ενός ευρύτερου μέσου μακροπροληπτικής εποπτείας (35) και στηρίζει σθεναρά την εισαγωγή ενός σαφούς αντικυκλικού στοιχείου στους χρηματοπιστωτικούς κανονισμούς.

7.2 Ένα αντικυκλικό κεφαλαιακό απόθεμα ασφαλείας μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την ανθεκτικότητα του τραπεζικού τομέα και να συμβάλει έτσι στην ομαλή ρύθμιση των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών στο σύνολο του κύκλου οικονομικής δραστηριότητας. Με την έννοια αυτή, η ΕΚΤ υπογραμμίζει ότι η απόφαση των εθνικών αρχών σχετικά με το αντικυκλικό κεφαλαιακό απόθεμα ασφαλείας πρέπει να υπόκειται σε απαιτήσεις απεριόριστης αμοιβαιότητας έως το 2,5% των σταθμισμένων ως προς τον κίνδυνο στοιχείων του ενεργητικού, ενώ πάνω από αυτό το όριο θα εφαρμόζεται η εθελοντική αμοιβαιότητα. Επιπροσθέτως, η ΕΚΤ στηρίζει την πρόταση οι εθνικές αρχές να έχουν την ικανότητα να θέτουν ένα αντικυκλικό κεφαλαιακό απόθεμα που θα λαμβάνει υπόψη κάθε χρηματοπιστωτικές και οικονομικές μεταβλητές που θεωρούνται σχετικές για την αξιολόγηση της υπερβολικής αύξησης των πιστώσεων και την συσσώρευση συστημικών κινδύνων. Ωστόσο, οι εν λόγω μεταβλητές δεν πρέπει να είναι διαρθρωτικού χαρακτήρα καθώς το αντικυκλικό κεφαλαιακό απόθεμα ασφαλείας δεν αποσκοπεί στην αντιμετώπιση διαρθρωτικών κινδύνων στο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Επομένως, η ΕΚΤ προτείνει να αποσυρθεί από τον προτεινόμενο κανονισμό ο συνυπολογισμός μεταβλητών μη κυκλικού χαρακτήρα στον μηχανισμό του αντικυκλικού κεφαλαιακού αποθέματος ασφαλείας (36).

8. Ρευστότητα

8.1 Η ΕΚΤ επικροτεί την ομόφωνη δέσμευση της Επιτροπής να θεσπίσει στην νομοθεσία της Ένωσης τόσο μια αναλογία κάλυψης ρευστότητας (LCR) όσο και έναν δείκτη καθαρής σταθερής χρηματοδότησης (NSFR), σε αρμονία με τις συμφωνίες Βασιλεία III (37). Η θέσπιση ενός πλαισίου κινδύνου ρευστότητας στην προτεινόμενη νομοθεσία θα αποφέρει σημαντικά οφέλη μικροπροληπτικού και μακροπροληπτικού χαρακτήρα. Οι απαιτήσεις ρευστότητας θα αυξήσουν τα αποθέματα ρευστότητας των πιστωτικών ιδρυμάτων και θα μειώσουν τον μετασχηματισμό κινδύνου ληκτότητας, με τη μείωση των υπερβολικών διασυνδέσεων στο χρηματοπιστωτικό σύστημα και τον περιορισμό του συστημικού κινδύνου ρευστότητας. Επιπλέον οι εναρμονισμένοι κανόνες κινδύνου ρευστότητας θα συμβάλουν στην επίτευξη ισότιμων όρων ανταγωνισμού με σταθερές πρακτικές διαχείρισης κινδύνου ρευστότητας και θα έχουν έναν συνολικώς προάγοντα την ευημερία αντίκτυπο στην ευρωπαϊκή οικονομία.

8.2 Αναφορικά με το προτεινόμενο πλαίσιο ρευστότητας, η ΕΚΤ θα ήθελε να τονίσει τα ακόλουθα σημεία. 8.2.1 Σχετικά με την παροχή στοιχείων για τα ρευστά στοιχεία ενεργητικού, υπάρχουν αρκετές αλληλοεπικαλύψεις μεταξύ των στοιχείων που παρουσιάζονται στον προτεινόμενο κανονισμό αναφορικά με την «Υποβολή εκθέσεων για ρευστά στοιχεία ενεργητικού» (38) και των στοιχείων που υπόκεινται σε συμπληρωματική υποβολή εκθέσεων για τα ρευστά στοιχεία ενεργητικού (39). Ακολούθως, η ΕΚΤ συνιστά την υιοθέτηση για υποβολή ενός ενιαίου και σαφούς καταλόγου. Αναφορικά με την αντιμετώπιση των μετοχών ή των μεριδίων σε οργανισμούς συλλογικών επενδύσεων (ΟΣΕ) ως ρευστών στοιχείων ενεργητικού, είναι σημαντικός ο περιορισμός του σχετικού ποσού των εν λόγω μέσων στη συνολική αναλογία κάλυψης ρευστότητας (LCR), πλέον της θέσης του ορίου στο απόλυτο ποσό των 250 εκατομμυρίων ευρώ, προκειμένου να περιοριστούν οι κίνδυνοι συγκέντρωσης σε μικρά ιδρύματα (40). 8.2.2 Οι κεντρικές τράπεζες πρέπει να αναμιχθούν στον καθορισμό της έκτασης που πρέπει να λαμβάνουν τα αποθέματα των κεντρικών τραπεζών έναντι του υπολοίπου των ρευστών στοιχείων ενεργητικού σε περιόδους ακραίων συνθηκών (41). 8.2.3 Αναφορικά με τη σημαντική αλληλεπίδραση που αναμένεται μεταξύ των απαιτήσεων ρευστότητας και των πράξεων νομισματικής πολιτικής, η ΕΚΤ συνιστά τη διαβούλευσή της με την ΕΑΤ όταν θεσπίζεται ομοιόμορφος ορισμός των στοιχείων του ενεργητικού ανώτατης ποιότητας καθώς και για την αξιολόγηση μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2015 σχετικά με τον τρόπο διασφάλισης ότι τα ιδρύματα χρησιμοποιούν σταθερές πηγές χρηματοδότησης (42). Παρά τα θετικά αποτελέσματα της ρύθμισης της ρευστότητας στην εφαρμογή της νομισματικής πολιτικής, δηλαδή τα αυξημένα αποθέματα ρευστότητας των πιστωτικών ιδρυμάτων και τις περισσότερο σταθερές πηγές χρηματοδότησης που μειώνουν τον αριθμό των σταθερών πιστωτικών ιδρυμάτων σε πράξεις των κεντρικών τραπεζών, θα μπορούσαν επίσης να ανακύψουν πιθανά αντίστροφα αποτελέσματα, π.χ. με τη μείωση της μέσης ρευστότητας ασφάλειας και της πιστωτικής ποιότητας του αντισυμβαλλόμενου και επιδρώντας στην ομαλή εφαρμογή της νομισματικής πολιτικής. 8.2.4 Η θέσπιση ενός κατάλληλου πλαισίου συμμόρφωσης για την αναλογία κάλυψης ρευστότητας (LCR), δηλαδή κανόνων για τη χρησιμοποίηση των υπολοίπων ρευστών στοιχείων ενεργητικού σε συνθήκες πίεσης και πώς οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να αντιδράσουν σε περίπτωση παραβίασης, είναι ιδιαίτερης σημασίας. Δεδομένης της συνάφειας της αναλογίας κάλυψης ρευστότητας (LCR) τόσο από την οπτική της μικροπροληπτικής όσο και της μακροπροληπτικής εποπτείας, η ΕΚΤ θεωρεί ότι η ΕΑΤ σε συνεργασία με το ΕΣΣΚ, πρέπει να συμμετέχουν στη διαμόρφωση κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με την πιθανή διάθεση και την επακόλουθη συσσώρευση του αποθέματος ρευστότητας σε περιόδους ακραίων συνθηκών (43).

8.3 Η θέσπιση του δείκτη καθαρής σταθερής χρηματοδότησης (NSFR) (44) θα διασφαλίσει ότι τα πιστωτικά ιδρύματα έχουν σταθερή χρηματοδότηση για την εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους. Ένα από τα βασικά προβλήματα που αντιμετώπισαν στην κρίση τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ήταν η επείγουσα ανάγκη χρηματοδότησης που ανέκυψε από τον μεγάλο βαθμό αναντιστοιχιών ληκτότητας. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την ανάγκη για διαρκή στήριξη στην αναχρηματοδότηση των βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων στις αγορές χρηματοδότησης μεγάλου ύψους, που οδήγησε σε προβλήματα χρηματοδότησης που είχαν αντίκτυπο στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Από την άποψη αυτή, η ΕΚΤ συνιστά οι αλλαγές στη διατύπωση να αποφύγουν κάθε πιθανή ασάφεια στην εφαρμογή της παρούσας απαίτησης. Ενώ αναγνωρίζεται ότι ο σχεδιασμός του δείκτη καθαρής σταθερής χρηματοδότησης (NSFR) μπορεί να δικαιολογεί κάποια εξομάλυνση, η μακρά περίοδος παρατήρησης που διαρκεί μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2018 αναμένεται να παράσχει τον απαραίτητο χρόνο για περαιτέρω ρύθμιση του δείκτη προκειμένου να αποφευχθεί ο κίνδυνος ενδεχόμενων αθέλητων επιπτώσεων.

9. Μόχλευση

Η χρηματοπιστωτική κρίση ανέδειξε ξεκάθαρα την ανάγκη να περιληφθεί στον χρηματοπιστωτικό τομέα η υπερβολική μόχλευση. Η ΕΚΤ συνεπώς επικροτεί την δέσμευση της Επιτροπής να δημιουργήσει έναν δείκτη μόχλευσης που δεν βασίζεται στον κίνδυνο, ως δεσμευτική απαίτηση, που υπόκειται σε κατάλληλη επανεξέταση και τελικές προσαρμογές με την μέγιστη χρήση της συμφωνηθείσας περιόδου αναθεώρησης (45). Σ’ αυτό το πλαίσιο, η ΕΚΤ συνιστά τη διασάφηση στο πλαίσιο του προτεινόμενου κανονισμού της δέσμευσης του νομοθέτη να εισαγάγει την εν λόγω απαίτηση (46).

10. Υποβολή εκθέσεων σχετικά με την εποπτεία

Τα πλαίσια της υποβολής εκθέσεων σχετικά με την εποπτεία της χρηματοοικονομικής πληροφόρησης (FINREP) και της κοινής πληροφόρησης (COREP) έχουν θεσπιστεί από την επιτροπή ευρωπαϊκών αρχών τραπεζικής εποπτείας (47). Τα εν λόγω πλαίσια βασίζονται επί του παρόντος σε μη δεσμευτικές κατευθυντήριες γραμμές και μορφότυπους υποβολής εκθέσεων. Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΚΤ συνιστά: α) τη αποσαφήνιση στο πλαίσιο του προτεινόμενου κανονισμού του πλαισίου κοινοποίησης της CORΕΡ· β) την εισαγωγή σαφούς νομικής βάσης για την FINRΕΡ· και γ) την περαιτέρω εξειδίκευση του πεδίου εφαρμογής των σχεδίων τεχνικών προτύπων που θα θεσπιστούν από την ΕΑΤ στον εν λόγω τομέα (48). Ειδικότερα, προτείνεται η ΕΑΤ και το ΕΣΣΚ να συνεργαστούν για τον προσδιορισμό του πεδίου εφαρμογής των αναγκαίων χρηματοπιστωτικών πληροφοριών για τους σκοπούς της μακροπροληπτικής εποπτείας. Με σκοπό τη συλλογή των αναγκαίων πληροφοριών για τη εκπλήρωση των καθηκόντων της μακροπροληπτικής εποπτείας αναφορικά με τις απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων σχετικά με τα μεγάλα χρηματοδοτικά ανοίγματα, την υποβολή εκθέσεων σχετικά με τη ρευστότητα και τον δείκτη μόχλευσης (49), η ΕΚΤ επίσης συνιστά την εισαγωγή τριμηνιαίας υποβολής εκθέσεων κατ’ ελάχιστον, και την συμμετοχή του ΕΣΣΚ στην κατάρτιση των σχεδίων εκτελεστικών τεχνικών προτύπων.

11. Βελτίωση των ρυθμίσεων για την ανταλλαγή πληροφοριών

11.1 Ενώ στην πρόσφατη μεταρρύθμιση της ευρωπαϊκής χρηματοπιστωτικής εποπτείας έχουν ήδη προβλεφθεί βελτιώσεις αναφορικά με τις ρυθμίσεις για την ανταλλαγή πληροφοριών (50), η χρηματοπιστωτική κρίση καταδεικνύει την σημασία της εξασφάλισης των κατάλληλων ρυθμίσεων για την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των δημοσίων αρχών και συγκεκριμένα μεταξύ των κεντρικών τραπεζών, συμπεριλαμβανομένης της ΕΚΤ και των εποπτικών αρχών. Η ΕΚΤ συνιστά να περιληφθούν οι μεταβολές της μεταρρύθμισης της εποπτείας στην προτεινόμενη οδηγία και να βελτιωθεί περαιτέρω η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των εποπτικών αρχών και των κεντρικών τραπεζών του ΕΣΚΤ, συμπεριλαμβανομένης της ΕΚΤ, όταν οι εν λόγω πληροφορίες είναι σχετικές με την άσκηση των αντίστοιχων καθηκόντων τους (51). Η ΕΚΤ θα συνιστούσε επίσης η Επιτροπή με την συνδρομή των αρμόδιων θεσμικών οργάνων και αρχών (συμπεριλαμβανομένων των ΕΚΤ, ΕΣΣΚ και ΕΑΤ) να αναλάβει, εντός δύο ετών από την έναρξη ισχύος της προτεινόμενης οδηγίας, την πλήρη επανεξέταση της αποτελεσματικότητας των εν λόγω ρυθμίσεων και, κατά περίπτωση, να συντάξει προτάσεις για την περαιτέρω βελτίωση του πλαισίου αυτού σε επίπεδο Ένωσης, λαμβάνοντας ειδικά υπόψη τις σημαντικές συνεργίες σχετικά με την πληροφόρηση ανάμεσα στις λειτουργίες κεντρικής τράπεζας και προληπτικής εποπτείας, τόσο σε φυσιολογικές περιόδους όσο και κατά τη διάρκεια περιόδων ακραίων συνθηκών (52).

11.2 Η ΕΚΤ συνιστά επίσης μια αξιολόγηση σε βάθος από την Επιτροπή, βασιζόμενη σε έκθεση της ΕΑΤ, της εφαρμογής της προτεινόμενης οδηγίας και του προτεινόμενου κανονισμού αναφορικά με τη συνεργασία της Ένωσης και των κρατών μελών με τρίτες χώρες. Λαμβάνοντας υπόψη τα διδάγματα που εξήχθησαν από την χρηματοπιστωτική κρίση, η εν λόγω επανεξέταση θα εντόπιζε τα κενά και θα προσδιόριζε τους τομείς που απαιτούν περαιτέρω βελτιώσεις συνεργασίας, ανταλλαγής πληροφοριών και ρυθμίσεων αμοιβαιότητας, συμπεριλαμβανομένης της εφαρμογής κανόνων εποπτείας σε τρίτες χώρες. Η εν λόγω αξιολόγηση θα περιλαμβάνει επίσης την ανάγκη για περαιτέρω βελτίωση των ρυθμίσεων συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών και της ΕΑΤ από τη μια πλευρά και των διεθνών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων ή οργανισμών όπως το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) ή το Συμβούλιο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας από την άλλη. Ειδικότερα, η ΕΚΤ συνιστά επίσης την πλήρη επανεξέταση των διατάξεων της προτεινόμενης οδηγίας αναφορικά με τις προϋποθέσεις πρόσβασης για υποκαταστήματα πιστωτικών ιδρυμάτων που είναι εγκατεστημένα σε τρίτες χώρες προκειμένου να βελτιωθεί η εναρμόνιση των κανόνων εντός των κρατών μελών που διέπουν την ίδρυση υποκαταστημάτων πιστωτικών ιδρυμάτων με έδρα εκτός της Ένωσης και να διασφαλιστεί η συνοχή διατομεακώς της νομοθεσίας της Ένωσης σχετικά με τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες (53).

12. Λοιπά ζητήματα

Διάφορα άλλα ζητήματα σχετικά με: α) τη συνεργασία ανάμεσα στις αρχές που είναι αρμόδιες για την εποπτεία και τον έλεγχο των κεντρικών συμβαλλομένων· β) τις εξουσίες εποπτείας· γ) ζητήματα διακυβέρνησης· δ) τους κανόνες και την ορολογία που εφαρμόζονται σε εξωτερικούς οργανισμούς πιστοληπτικής αξιολόγησης (ECAI)· ε) την τιτλοποίηση, αντιμετωπίζονται επίσης στο παράρτημα της γνώμης και δημιουργούν συγκεκριμένες προτεινόμενες τροποποιήσεις.

Όπου η ΕΚΤ υποδεικνύει τροποποίηση της προτεινόμενης οδηγίας και του προτεινόμενου κανονισμού, το παράρτημα περιλαμβάνει συγκεκριμένες προτάσεις διατύπωσης συνοδευόμενες από την αντίστοιχη αιτιολογία.

Φρανκφούρτη, 25 Ιανουαρίου 2012. Ο αντιπρόεδρος της ΕΚΤ Vítor CONSTÂNCIO

(1) COM(2011) 453 final.

(2) COM(2011) 452 final.

(3) Οδηγία 2006/48/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 2006 σχετικά με την ανάληψη και την άσκηση δραστηριότητας πιστωτικών ιδρυμάτων (ΕΕ L 177 της 30.6.2006, σ. 1).

(4) Οδηγία 2006/49/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 2006 για την επάρκεια των ιδίων κεφαλαίων των επιχειρήσεων επενδύσεων και των πιστωτικών ιδρυμάτων (ΕΕ L 177 της 30.6.2006, σ. 201).

(5) Βλέπε σημείο 29 της δήλωσης των ηγετών της G20 στη διάσκεψη κορυφής της Σεούλ στις 11-12 Νοεμβρίου 2010, όπου ανακοινώνεται ότι: «Το νέο πλαίσιο θα μεταφραστεί εντός των εθνικών μας νόμων και κανονισμών και θα εφαρμοστεί με έναρξη την 1η Ιανουαρίου 2013 και θα εκτελεστεί πλήρως έως την 1η Ιανουαρίου 2019».

(6) Βλέπε σημείο 29 της δήλωσης των ηγετών της G20 στη διάσκεψη κορυφής της Σεούλ στις 11-12 Νοεμβρίου 2010.

(7) Βλέπε «Βασιλεία ΙΙΙ: Ένα παγκόσμιο ρυθμιστικό πλαίσιο για περισσότερο ανθεκτικές τράπεζες και τραπεζικά συστήματα», επιτροπή τραπεζικής εποπτείας της Βασιλείας, Δεκέμβριος 2010, αναθεωρημένη έκδοση Ιούνιος 2011 (εφεξής «συμφωνία Βασιλεία ΙΙΙ»).

(8) Βλέπε τα δελτία τύπου της ομάδας GHOS της 26ης Ιουλίου και της 12ης Σεπτεμβρίου 2010, διαθέσιμα στον δικτυακό τόπο της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (ΤΔΔ) (www.bis.org).

(9) Βλέπε π.χ. την παράγραφο 2 της γνώμης CON/2009/17 της ΕΚΤ, της 5ης Μαρτίου 2009, κατόπιν αιτήματος του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση των οδηγιών 2006/48/ΕΚ και 2006/49/ΕΚ όσον αφορά τράπεζες συνδεδεμένες με κεντρικούς οργανισμούς, ορισμένα στοιχεία των ιδίων κεφαλαίων, τα μεγάλα χρηματοδοτικά ανοίγματα, τις εποπτικές ρυθμίσεις και τη διαχείριση κρίσεων (ΕΕ C 93 της 22.4.2009, σ. 3). Όλες οι γνώμες της ΕΚΤ δημοσιεύονται στον δικτυακό τόπο της ΕΚΤ www.ecb.europa.eu.

(10) Βλέπε π.χ. την παράγραφο 3 της γνώμης CON/2011/42 της ΕΚΤ, της 4ης Μαΐου 2011, αναφορικά με πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την τροποποίηση των οδηγιών 2003/71/ΕΚ και 2009/138/ΕΚ, όσον αφορά τις εξουσίες της Ευρωπαϊκής Αρχής Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων και της Ευρωπαϊκής Αρχής Κινητών Αξιών και Αγορών (ΕΕ C 159 της 28.5.2011, σ. 10).

(11) Βλέπε παράγραφο 20 των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 18ης και 19ης Ιουνίου 2009.

(12) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1093/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Νοεμβρίου 2010, σχετικά με τη σύσταση Ευρωπαϊκής Εποπτικής Αρχής (Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών), την τροποποίηση της απόφασης αριθ. 716/2009/ΕΚ και την κατάργηση της απόφασης 2009/78/ΕΚ της Επιτροπής (ΕΕ L 331 της 15.12.2010, σ. 12), κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1094/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Νοεμβρίου 2010, για τη σύσταση Ευρωπαϊκής Εποπτικής Αρχής (Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων), την τροποποίηση της απόφασης αριθ. 716/2009/ΕΚ και την κατάργηση της απόφασης 2009/79/ΕΚ της Επιτροπής (ΕΕ L 331 της 15.12.2010, σ. 48) και κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1095/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Νοεμβρίου 2010, σχετικά με τη σύσταση Ευρωπαϊκής Εποπτικής Αρχής (Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών), την τροποποίηση της απόφασης αριθ. 716/2009/ΕΚ και την κατάργηση της απόφασης 2009/77/ΕΚ (ΕΕ L 331 της 15.12.2010, σ. 84). Οι κανονισμοί που ιδρύουν τις ΕΕΑ εισάγουν μια διαδικασία για την εκπόνηση από τις ΕΕΑ σχεδίων τεχνικών κανονιστικών και εκτελεστικών προτύπων πριν από την έγκρισή τους από την Επιτροπή υπό τη μορφή κατ’ εξουσιοδότηση εκδιδόμενων και εκτελεστικών πράξεων, αντίστοιχα.

(13) Το άρθρο 282 παράγραφος 5 της Συνθήκης αναφέρεται σε σχέδια πράξεων της Ένωσης στις ακόλουθες γλωσσικές αποδόσεις: Βουλγαρική («проект на акт на Съюза»)· Ισπανική («proyecto de acto de la Unión»)· Δανική («udkast»)· Γερμανική («Entwurf für Rechtsakte der Union»)· Εσθονική («ettepanekute»)· Ελληνική («σχέδιο πράξης της Ένωσης»)· Γαλλική («projet d'acte de l'Union»)· Ιταλική («progetto di atto dell'Unione»)· Λετονική («projektiem»)· Λιθουανική («Sąjungos aktų projektų»)· Ολλανδική («ontwerp van een handeling van de Unie»)· Πορτογαλική («projectos de acto da União»)· Ρουμανική («proiect de act al Uniunii»)· Σλοβακική («navrhovaných aktoch Únie»)· Σλοβενική («osnutki aktov Unije»)· Φινλανδική («esityksistä»)· Σουηδική («utkast»). Στην Ιρλανδική απόδοση χρησιμοποιείται ο όρος «gniomh Aontais arna bheartu», ο οποίος αντιστοιχεί στην έννοια «σχεδιαζόμενες» πράξεις της Ένωσης.

(14) Απόφαση της 10ης Ιουλίου 2003 στην υπόθεση C-11/00, Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (Συλλογή 2003, σ. I-7147, ιδίως σκέψεις 110 και 111).

(15) Άρθρο 443 του προτεινόμενου κανονισμού.

(16) Βλέπε αιτιολογική σκέψη 87 του προτεινόμενου κανονισμού.

(17) Βλέπε την κοινή έκθεση στην ομάδα G20 του Συμβουλίου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών, της 27ης Οκτωβρίου 2011, σχετικά με τα εργαλεία και τα πλαίσια μακροπροληπτικής πολιτικής, διαθέσιμη στον δικτυακό τόπο της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών www.financialstabilityboard.org.

(18) Βλέπε τίτλο VII, κεφάλαιο 4 της προτεινόμενης οδηγίας.

(19) Άρθρο 95 της προτεινόμενης οδηγίας.

(20) Άρθρο 119 παράγραφος 2 του προτεινόμενου κανονισμού.

(21) Βλέπε τα δελτία τύπου της GHOS της 26ης Ιουλίου και της 12ης Σεπτεμβρίου 2010.

(22) Βλέπε άρθρο 27 του προτεινόμενου κανονισμού.

(23) Βλέπε άρθρο 26 παράγραφος 1 του προτεινόμενου κανονισμού.

(24) Βλέπε παράγραφο 84 της συμφωνίας Βασιλεία ΙΙΙ.

(25) Οδηγία 2002/87/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2002, σχετικά με τη συμπληρωματική εποπτεία πιστωτικών ιδρυμάτων, ασφαλιστικών επιχειρήσεων και επιχειρήσεων επενδύσεων χρηματοπιστωτικού ομίλου ετερογενών δραστηριοτήτων και για την τροποποίηση των οδηγιών του Συμβουλίου 73/239/ΕΟΚ, 79/267/ΕΟΚ, 92/49/ΕΟΚ, 92/96/ΕΟΚ 93/6/ ΕΟΚ και 93/22/ΕΟΚ και των οδηγιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 98/78/ΕΚ και 2000/12/ΕΚ (ΕΕ L 35 της 11.2.2003, σ. 1).

(26) Βλέπε άρθρο 46 του προτεινόμενου κανονισμού.

(27) Σύμφωνα με το άρθρο 16 του προτεινόμενου κανονισμού.

(28) Σύμφωνα με το άρθρο 16 του προτεινόμενου κανονισμού.

(29) Βλέπε παράγραφο 6.1 της γνώμης CON/2011/42.

(30) Οδηγία 2009/138/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 25ης Νοεμβρίου 2009, σχετικά με την ανάληψη και την άσκηση δραστηριοτήτων ασφάλισης και αντασφάλισης (Φερεγγυότητα ΙΙ) (ΕΕ L 335 της 17.12.2009, σ. 1).

(31) Μια σύγκριση των εν λόγω κειμένων αποκαλύπτει αρκετές διαφορές σχετικά με την αντιμετώπιση των συμμετοχών διατομεακώς σε επίπεδο τόσο ατομικό όσο και ομίλου. Για παράδειγμα, κατά την οδηγία 2009/138/ΕΚ, οι συμμετοχές των επιχειρήσεων ασφάλισης σε ιδρύματα ή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα αφαιρούνται σε ατομικό επίπεδο ανεξάρτητα από το αν η ασφαλιστική επιχείρηση και τα ιδρύματα αποτελούν μέρος του ίδιου χρηματοπιστωτικού ομίλου ετερογενών δραστηριοτήτων. Αντιθέτως, ο προτεινόμενος κανονισμός προβλέπει αναστολή, δηλ. οι αρμόδιες αρχές μπορούν ν’ αποφασίσουν να μην αφαιρέσουν τις συμμετοχές ενός ιδρύματος σε άλλα ιδρύματα, χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ή ασφαλιστικές επιχειρήσεις σε ατομικό επίπεδο όταν: οι οντότητες αποτελούν μέρος του ίδιου χρηματοπιστωτικού ομίλου ετερογενών δραστηριοτήτων, ή όταν δεν αποτελούν μεν μέρος του ίδιου χρηματοπιστωτικού ομίλου ετερογενών δραστηριοτήτων, αλλά χρησιμοποιείται μία από τις τρεις μεθόδους που προβλέπονται στο παράρτημα Ι της οδηγίας 2002/87/ΕΚ. Αναφορικά με το πεδίο εφαρμογής της εποπτείας σε επίπεδο ομίλου, τα πιστωτικά ιδρύματα, οι εταιρίες επενδύσεων και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα περιλαμβάνονται στο πεδίο εφαρμογής της εποπτείας σε επίπεδο ομίλου κατά την οδηγία 2009/138/ΕΚ. Αντιστρόφως, το πεδίο εφαρμογής της εποπτείας κατά τον προτεινόμενο κανονισμό περιορίζεται στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που είναι θυγατρικές ιδρύματος, ή κατά περίπτωση της χρηματοδοτικής εταιρίας συμμετοχών ή της εταιρίας χρηματοπιστωτικών συμμετοχών (άρθρο 16 του προτεινόμενου κανονισμού).

(32) Βλέπε άρθρο 139 της προτεινόμενης οδηγίας που τροποποιεί το άρθρο 21 της οδηγίας 2002/87/ΕΚ. Αυτό προϋποθέτει τη διαγραφή του άρθρου 46 παράγραφος 4 του προτεινόμενου κανονισμού.

(33) Βλέπε αιτιολογική σκέψη 27 του προτεινόμενου κανονισμού και το δελτίο τύπου της GHOS της 13ης Ιανουαρίου 2011.

(34) Βλέπε αιτιολογική σκέψη 27 του προτεινόμενου κανονισμού.

(35) Το αντικυκλικό κεφαλαιακό απόθεμα ενεργοποιείται σε περιόδους υπερβολικής αύξησης των πιστώσεων με τη συσσώρευση συστημικών κινδύνων και είναι διαθέσιμο υπό συνθήκες πίεσης.

(36) Βλέπε άρθρο 126 παράγραφος 3 στοιχείο γ) και άρθρο 126 παράγραφος 4 της προτεινόμενης οδηγίας.

(37) Βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 75 και 76 του προτεινόμενου κανονισμού.

(38) Άρθρο 404 του προτεινόμενου κανονισμού.

(39) Παράρτημα ΙΙΙ του προτεινόμενου κανονισμού.

(40) Άρθρο 404 παράγραφος 5 του προτεινόμενου κανονισμού.

(41) Βλέπε ειδικά τα άρθρα 403 και 404 καθώς και το παράρτημα ΙΙΙ του προτεινόμενου κανονισμού.

(42) Βλέπε άρθρο 481 του προτεινόμενου κανονισμού.

(43) Βλέπε άρθρο 402 του προτεινόμενου κανονισμού.

(44) Βλέπε αιτιολογική σκέψη 76 και άρθρο 481 παράγραφος 3 του προτεινόμενου κανονισμού.

(45) Βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 64 έως 70 του προτεινόμενου κανονισμού.

(46) Βλέπε άρθρο 482 του προτεινόμενου κανονισμού.

(47) Βλέπε Συλλογή προτύπων και κατευθυντήριων γραμμών της επιτροπής ευρωπαϊκών αρχών τραπεζικής εποπτείας, σελίδες 448 έως 473.

(48) Βλέπε άρθρο 94 του προτεινόμενου κανονισμού.

(49) Άρθρα 383, 403 και 417 του προτεινόμενου κανονισμού.

(50) Βλέπε κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1093/2010, κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1092/2010, κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1096/2010 του Συμβουλίου, της 17ης Νοεμβρίου 2010, για την ανάθεση ειδικών καθηκόντων στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα όσον αφορά τη λειτουργία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου (ΕΕ L 331 της 15.12.2010, σ. 162).

(51) Βλέπε για παράδειγμα, τις παραγράφους 13 έως 15 της γνώμης CON/2009/17, την παράγραφο 2.2 της γνώμης της ΕΚΤ CON/2010/23, της 18ης Μαρτίου 2010, σχετικά με πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση των οδηγιών 1998/26/ΕΚ, 2002/87/ΕΚ, 2003/6/ΕΚ, 2003/41/ΕΚ, 2003/71/ΕΚ, 2004/39/ΕΚ, 2004/109/ΕΚ, 2005/60/ΕΚ, 2006/48/ΕΚ, 2006/49/ΕΚ, και 2009/65/ΕΚ όσον αφορά τις εξουσίες της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών, της Ευρωπαϊκής Αρχής Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων και της Ευρωπαϊκής Αρχής Κινητών Αξιών και Αγορών (ΕΕ C 87 της 1.4.2010, σ. 1) και την παράγραφο 5 της γνώμης CON/2011/42.

(52) Βλέπε παράγραφο 15 της γνώμης CON/2009/17.

(53) Βλέπε για παράδειγμα την πρόταση για οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων και την κατάργηση της οδηγίας 2004/39/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου [COM(2011) 656 final].