30. 12. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 329/29 
επανένταξη των γυναικών στην ενεργό οικονομική ζωή ή την 
υποστήριξη μειονεκτούντων νέων, αλλά επίσης και εκείνα τα 
πρότυπα προγράμματα που συνδέονται με τις εργασιακές 
ανάγκες μεγάλων ομάδων υπαλλήλων ή εργατών διαφόρων 
επιπέδων της επιχείρησης. Ακόμη θα πρέπει να ληφθεί υπόψη 
το κριτήριο της αρχής της μεταφοράς πόρων. 
2.6. Όσον αφορά τα επιλεγόμενα προγράμματα επίδειξης 
είναι ανάγκη να δοθεί προσοχή όπως, εκτός από τα προγράμ­
ματα εκείνα που αφορούν την εφαρμογή νέων τεχνολογιών 
Βρυξέλλες, 18 Οκτωβρίου 1989. πληροφόρησης στον τόπο εργασίας, συμπεριληφθούν επίσης 
και μέτρα κατάρτισης που επικεντρώνονται και καλύπτουν με 
την ευρεία έννοια τις επιδράσεις αυτών των νέων τεχνολογιών 
στην οργάνωση της εργασίας και τις υπ'αυτών προκαλούμενες 
αλλαγές στις απαιτήσεις της εργασίας. 
2.7. Η ενδιάμεση έκθεση για την εφαρμογή του EUROTE-
CNET καθώς και η τελική έκθεση για τις αποκτηθείσες 
εμπειρίες σύμφωνα με το άρθρο 9 θα πρέπει να υποβληθούν 
και στην ΟΚΕ. 
Ο Πρόεδρος της 
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Alberto MASPRONE 
Γνωμοδότηση με θέμα αναθεωρημένη πρόταση απόφασης του Συμβουλίου η οποία θα τροποποιεί την 
απόφαση 87/327/ΕΟΚ της 15ης Ιουνίου 1987, για τη θέσπιση κοινοτικού προγράμματος δράσης σχετικά 
με την κινητικότητα των φοιτητών (ERASMUSX1) 
(89/C 329/12) 
Το Συμβούλιο αποφάσισε στις 25 Σεπτεμβρίου 1989 να ζητήσει, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 
198 της συνθήκης ΕΟΚ,τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ακόλουθη 
πρόταση. 
Το τμήμα κοινωνικών, οικογενειακών, εκπαιδευτικών και πολιτισμικών θεμάτων στο οποίο ανατέθηκε 
η προετοιμασία των σχετικών εργασιών υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 12 Οκτωβρίου 1989 με 
βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Nierhaus. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε κατά τη 270ή σύνοδο ολομελείας της (συνεδρίαση 
της 18ης Οκτωβρίου 1989), την ακόλουθη γνωμοδότηση. 
1. Γενικές παρατηρήσεις 
1.1. Η ΟΚΕ προσδίδει στο κοινοτικό πρόγραμμα δράσης 
για την ανάπτυξη της κινητικότητας των σπουδαστών 
(ERASMUS) πρωταρχική σημασία από πολλές απόψεις: 
— προωθεί την ανάπτυξη της προσωπικότητας διαμέσου της 
συναναστροφής με άτομα και της γνωριμίας με τις διαφο­
ρετικές συνθήκες διαβίωσης τους στις χώρες της Κοινό­
τητας, 
— βοηθά τη σπουδάζουσα νεολαία να αναπτύξει την απαιτού­
μενη κατανόηση όσον αφορά το οικονομικό, πολιτιστικό, 
και κοινωνικό περιβάλλον και τις ενυπάρχουσες ιδιαιτε-
(') ΕΕ αριθ. C 150 της 17. 6. 1989, σ. 10, ΕΕ αριθ. C 232 της 9. 9. 
1989. ρότητες στα αντίστοιχα κράτη και περιοχές της Κοινό­
τητας, 
ενισχύει την συνεργασία των πολιτών στα κράτη μέλη 
με στόχο την εδραίωση της έννοιας της Ευρώπης των 
πολιτών, 
ανταποκρίνεται σαφώς και αμέσως, διαμέσου των μέτρων 
για την προώθηση της κινητικότητας, στα ενδιαφέροντα 
και τις ανάγκες κάθε νέου ατόμου για τη βελτίωση των 
μελλοντικών επαγγελματικών του προοπτικών. Τα μέτρα 
αυτά εντάσσονται στο πνεύμα της ανάγκης να αναπτυ­
χθούν κοινοτικές δραστηριότητες που συνδέονται απευ­
θείας με τη ζωή των πολιτών, πράγμα το οποίο για πολλούς 
πολίτες της Κοινότητας δεν είναι πάντοτε εμφανές, 
προωθεί γενικά την ανταγωνιστικότητα της Κοινότητας 
σε διεθνές επίπεδο για τη βελτίωση του πνευματικού δυνα-
Αριθ. C 329/30 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 30. 12. 89 
μικού, επειδή ένας μεγαλύτερος αριθμός διπλωματούχων 
αποφοιτά από το πανεπιστήμιο έχοντας αποκτήσει μια 
πρώτη εμπειρία ζωής και εργασίας σε άλλα κράτη της 
Κοινότητας. 
1.2. Με την προοπτική της ολοκλήρωσης της εσωτερικής 
αγοράς, η ΟΚΕ κρίνει ότι πρέπει επειγόντως να υπάρξουν 
περισσότεροι απόφοιτοι πανεπιστημίων οι οποίοι να έχουν 
άμεση πείρα συνεργασίας με τα άλλα κράτη μέλη, ώστε να 
καταστεί δυνατή η απαιτούμενη ανάπτυξη της διακοινοτικής 
συνεργασίας στον οικονομικό και κοινωνικό τομέα. 
1.3. Η ΟΚΕ έχει ήδη ταχθεί καταρχήν υπέρ του προγράμ­
ματος δράσης, δεδομένου ότι έχει υποστηρίξει την πρόταση 
της Επιτροπής του Δεκεμβρίου 1985(1). Η ΟΚΕ ομοίως τάσε-
τται γενικώς υπέρ της πρότασης προσαρμογής αυτής της 
απόφασης του Συμβουλίου με βάση την εξεταζόμενη πρόταση 
απόφασης. 
1.4. Ύστερα από την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστη­
ρίου, η Επιτροπή διευκρίνησε στην αναθεωρημένη της πρό­
ταση απόφασης του Συμβουλίου, ότι το πρόγραμμα 
ERASMUS δεν καλύπτει δραστηριότητες στον τομέα της 
έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης. 
Η ΟΚΕ επιθυμεί να τονίσει ότι η παρατήρηση αυτή δεν 
αφορά τις ερευνητικές δραστηριότητες που αποτελούν μέρος 
της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης. Η συμμετοχή σε ερευνη­
τικά προγράμματα, ιδιαίτερα προς το τέλος της εκπαίδευσης, 
είναι από πολλές απόψεις αναγκαία για την επίτευξη πανεπι­
στημιακής μόρφωσης υψηλού επιπέδου επομένως η συμμε­
τοχή αυτή δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να περιορίζει τη 
συνεργασία στα πλαίσια του προγράμματος ERASMUS. 
2. Ειδικές παρατηρήσεις 
2.1. Η ΟΚΕ συνεχίζει να υποστηρίζει σταθερά το γενικό 
στόχο που έχει θέσει η Κοινότητα όσον αφορά την αύξηση 
της κινητικότητας των φοιτητών, δηλαδή να ανέλθει στο 
10% περίπου το ποσοστό των φοιτητών που σπουδάζουν για 
ορισμένο χρονικό διάστημα σε άλλο κράτος μέλος. Δεδομέ­
νου ότι τα σημερινά ποσοστά απέχουν πολύ από το στόχο 
αυτό, γίνεται αντιληπτό το μέγεθος των προσπαθειών που 
απαιτείται να καταβληθούν περαιτέρω για να επιτευχθεί αυτός 
ο στόχος. Όποια και αν είναι η συμβολή του προγράμματος 
ERASMUS, τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να καταβάλουν 
σημαντικές συμπληρωματικές προσπάθειες διαμέσου των 
εθνικών προγραμμάτων δράσης προκειμένου να μπορέσουν 
να πραγματοποιήσουν έστω κατά προσέγγιση το επιδιωκό­
μενο ποσοστό έως το 1992. 
Για να χρησιμοποιηθούν όσο το δυνατό πιο αποτελεσματικά 
τα κονδύλια που έχουν προβλεφθεί για το πρόγραμμα 
ERASMUS, η ΟΚΕ προτείνει να γίνει μια απογραφή των 
σημερινών προγραμμάτων ανταλλαγής και παρομοίων δυνα­
τοτήτων σπουδών τόσο στα επιμέρους κράτη μέλη όσο και 
σε κοινοτικό ή διμερές επίπεδο (όπως το Κολλέγιο της Ευρώ­
πης, το Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ίδρυμα, οι μορφωτικές 
συμφωνίες, και οι συμπράξεις συνεργασίας πανεπιστημίων). 
(') Έγγρ. COM(85) τελικό, γνωμοδοτήσεις ΟΚΕ ΕΕ αριθ. C 73 της 
2. 4. 1986, αριθ. C 189 της 28. 7. 1986, αριθ. C 83 της 30. 3. 1987. Αυτό ισχύει επίσης σε ορισμένη έκταση και για το Ευρωπαϊκό 
Ίδρυμα για τη βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργα­
σίας. Η απογραφή αυτή πρέπει κατά καιρούς να επαναλαμβά­
νεται. Αυτός είναι ο μόνος τρόπος με τον οποίο μπορεί να 
διαπιστωθεί κατά πόσο έχει επιτευχθεί ο στόχος του 10%. 
Εξάλλου, η εφαρμογή του προγράμματος ERASMUS μπορεί 
να εξασφαλίσει με μεγαλύτερη βεβαιότητα ότι οι υφιστάμενες 
ανταλλαγές δεν θα τεθούν υπό αμφισβήτηση ως προς τον 
αριθμό ή την αποτελεσματικότητα τους. Μια παρόμοια 
μελέτη θα ήταν δυνατό να πραγματοποιηθεί βάσει της δράσης 
4 του προγράμματος ERASMUS. 
Υπό το πνεύμα αυτό, η ΟΚΕ καλεί τα κράτη μέλη να συνεχί­
σουν ή να αναπτύξουν τα εθνικά τους προγράμματα στον 
τομέα των ανταλλαγών σπουδαστών και να αναζητήσουν 
επίσης συμπληρωματική χρηματοδότηση σε κοινοτικό 
επίπεδο όπως προτείνει η Επιτροπή. Σχετικά θα πρέπει επίσης 
να εξασφαλισθεί ότι οι εθνικές αρχές δεν θα περιορίζουν σε 
πολύ συγκεκριμένα είδη πανεπιστημιακών σχολών την ευρεία 
βάση της έννοιας του προγράμματος ERASMUS. 
2.2. Η ΟΚΕ κρίνει απαραίτητη εκτός από την αμοιβαία 
αναγνώριση των διπλωμάτων και περιόδων σπουδών που 
συντελέσθηκε στο πανεπιστήμιο υποδοχής, όπως προβλέ­
πεται στο πρόγραμμα ERASMUS, την αμοιβαία αναγνώριση 
των διπλωμάτων και περιόδων σπουδών ενόψει της συνέχισης 
των σπουδών σε πανεπιστήμιο άλλου κράτους μέλους. Αυτός 
είναι μόνο ένας, μεταξύ των άλλων, στόχος του προγράμματος 
ERASMUS. 
2.3. Οι προηγούμενες εμπειρίες κατέδειξαν ότι οι διαθέ­
σιμοι πόροι ήταν τελείως ανεπαρκείς για την προώθηση όλων 
των προγραμμάτων που παρουσιάζουν ενδιαφέρον. Για το 
λόγο αυτό η ΟΚΕ τάσσεται υπέρ της προβλεπόμενης αύξησης 
των κονδυλίων σε 192 εκατ. ECU για 3 έτη. 
Η ΟΚΕ συνιστά επίσης στην Επιτροπή όπως στο μέλλον, 
παράλληλα με έναν τέτοιο σχετικά βραχυπρόθεσμο προγραμ­
ματισμό χρηματοδότησης, να μην εγκαταλειφθεί η εκπόνηση 
μακροπρόθεσμων μελετών για περαιτέρω χρηματοδότηση του 
προγράμματος ERASMUS. 
Ενόψει της αποδεδειγμένης έως τώρα επιτυχίας του προγράμ­
ματος ERASMUS, η ΟΚΕ προειδοποιεί ότι, θα πρέπει να 
αποφευχθεί ένας περιορισμός του ούτως ή άλλως σχετικά 
περιορισμένου χρηματοδοτικού πλαισίου, όπως δυστυχώς 
αποφάσισε το 1987 το Συμβούλιο κατά την πρώτη φάση του 
προγράμματος ERASMUS. 
2.4. Η ΟΚΕ τονίζει επίσης τη σχέση, την οποία αναγνω­
ρίζει επίσης η Επιτροπή, με άλλες κοινοτικές δραστηριότητες 
που συνδέονται με την εκπαίδευση και τη κατάρτιση. Εκφρά­
ζει ακόμη την ικανοποίηση της για την πρόταση όπως κατά 
την εφαρμογή του το πρόγραμμα ERASMUS συντονισθεί με 
το πρόγραμμα LINGUA και ληφθούν υπόψη τα προγράμματα 
SCIENCE, SPES και COMETT. 
2.5. Κατά την άποψη της ΟΚΕ, η γλωσσική και πολιτι­
στική προετοιμασία των φοιτητών αποτελούν αποφασιστικό 
παράγοντα για την επιτυχία του προγράμματος. Για το λόγο 
αυτό υποστηρίζει με έμφαση την περίληψη εντατικών γλωσ­
σικών μαθημάτων στο πρόγραμμα. Τα γλωσσικά αυτά μαθή­
ματα θα πρέπει, εφόσον χρειάζεται, να παρέχονται και ίσως 
να προωθούνται από τα πανεπιστήμια υποδοχής, ώστε να 
υποκινούν τους φοιτητές σε μια συστηματική εκμάθηση της 
γλώσσας της χώρας υποδοχής. Αυτό δεν μπορεί να υποκα-
^01189 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ΑριθΟό^Ι 
ταστήσειτην επιτακτική ανάγκηγια εντατική εκπαίδευση 
σε ^ενες γλώσσες σε όλες τις προηγούμενες βαθμίδες του 
εκπαιδευτικού συστήματος. 
^1ς προς το θέμα αυτό πρέπει να διερευνηθούν ποιες ειδικές 
γλωσσικές απαιτήσεις χρειάζονται για συγκεκριμένους 
κλάδους, ούτως ώστε να αναπτυχθούνηαντίστοιχη διδακτική 
ύλη και τοδιδακτικό υλικό και ενδεχομενωςνα γίνεται ανταλ 
λαγή τους. Καθαυτό τον τρόπο θα βελτιωθεί και θα προωθη 
θεί η μετάδοση συγκεκριμένης επιστημονικής διδακτικής 
ύλης στη ^ενηγλώσσα, γεγονός που θαδιευκολύνει για τους 
εν λόγω κλάδους. 
ϋκοινωνικοπολιτιστική προετοιμασία των σπουδαστών που 
λαμβάνουν μεροςσε προγράμματαανταλλαγής πρέπει να 
περιλαμβάνει πληροφορίες για τη διάρθρωση των σπουδών 
και τις επαφές με τιςδιοικητικες υπηρεσίες της χώρας υποδο^ 
χής. Στην προκείμενη περίπτωση χρειάζεται να συμπεριλη^ 
φθεί παράλληλα με τηγλωσσικήυποστήρικηηπαροχήειδι 
κών συμβουλών όπου θα λαμβάνονται υπόι^η οι εμπειρίες που 
έχουν ήδη αποκτηθεί από άλλους φοιτητές οι οποίοι έχουν 
λάβει μέρος σε προγράμματα ανταλλαγής. 
1^. ϋΟΚΕ υποστηρίζει ένθερμα την άποι^η της Επιτρο 
πής, ότι είναι σκόπιμο να επιδιωχθεί μια σχετικά παρατετα 
Βρυ^ελλες,18θκτωβρίουΙ989 
Ρ προκαταρκτικές παρατηρήσεις 
ΡΡ Αιάφοροι είναι οι λόγοι που δημιουργούν την ανάγκη 
ναπροβλεφθεί εναομοιογενεςσύστηματιμολόγησηςτων 
μεταφορών οδικών εμπορευμάτων σε κοινοτικό επίπεδο μένη περίοδος σπουδών, διάρκειας ενός ακαδημαϊκού έτους 
περίπου. Εντούτοις, περίοδοι σπουδών μικρότερης διάρκειας, 
εφόσον ενδείκνυνται για μεμονωμένες περιπτώσεις, θα πρέπει 
να συνεχίσουν να τυγχάνουν ενίσχυσης. 
17. ϋΟΚΕ εκφράζει την επιθυμία να κληθεί να σύνεργα^ 
σθεί και αυτή μα^ί με το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοι^ 
νοβούλιο κατά την επομένη έκθεση για την πρόοδο του προ 
γράμματοςΕ^Α^υ^ 
I Τελικές παρατηρήσεις 
1Ρ Νέραντου ρόλουπουεναπόκειταιστο ΕΚΑ^υ^ 
χρειάζεται, σε όλα τα πανεπιστήμια της Κοινότητας να 
αναπτυχθούν οι ανταλλαγές φοιτητών 
II ϋΟΚΕ τέλος, υπογραμμίζει ενώηΕπιτροπή πρέπει να 
αναπτύξει τις δραστηριότητες της στοντομέα της ανταλλαγής 
φοιτητών, ^ρειά^εται επίσης να βελτιώσει σημαντικά τη 
δράση της υπέρ των μαθητών, υπέρ των ατόμων που έχουν 
ανάγκη επαγγελματικής εκπαίδευσης, υπέρ των εργαζομένων 
και των οικονομικών και κοινωνικών στελεχών. 
Οπωσδήποτεοπρώτος λόγος είναι θεσμικού και πολιτικού 
χαρακτήρα,καιαφοράτουςστόχουςτηςδημιουργίαςτης 
ενιαίας αγοράς^ η ανάγκη υλοποίησης όλων εκείνων των 
πολιτικών που είναι αναγκαίες για την ε^άλειι^η των 
εμποδίων και φραγμών κάθε φύσης που παρεμβάλλονται στη 
διαδικασία της οικονομικής ενοποίησης στην κοινότητα. Γνωμοδότηση για την πρόταση κανονισμού ^Ε^Κ^ του συμβουλίου περί καθορισμού των κομίστρων για 
τις οδικές εμπορευματικές μεταφορές μεταξύ των κρατών μελών^ 
^9^^9Η^ 
Στις5Ιουνίου 1989 και σύμφωνα με το άρθρο 75 της συνθήκης για την ίδρυση της ΕΟΚ,το συμβούλιο 
αποφάσισε να^ητήσειαπότην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, ναγνωμοδοτήσειγιατην 
παραπάνω πρόταση. 
Τοτμήμα μεταφορών και επικοινωνιών, στο οποίο ανατέθηκεηπροετοιμασία των σχετικών εργασιών 
τηςΟΚΕ,υιοθέτησετηγνωμοδότηση του στις II Οκτωβρίου Ι989μεβάσητηνεισήγησητουκ. 
^ν^ιιη. 
ΕΙ Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, κατά τη ^7θή σύνοδο ολομέλειας της ^συνεδρίαση της 19ης 
Οκτωβρίου 1989^, υιοθέτησε με 7^ ψήφους υπέρ,^κατάκαι5αποχές, την ακόλουθη γνωμοδότηση.