Γνωμοδότηση για την Έκθεση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - Η ενιαία αγορά το 1994

(96/C 39/13)

Η Επιτροπή αποφάσισε στις 21 Απριλίου 1995, και σύμφωνα με το άρθρο 198 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την Έκθεση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - Η ενιαία αγορά το 1994.

Το τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, κατήρτισε τη γνωμοδότησή της στις 18 Οκτωβρίου 1995 με βάση εισηγητική έκθεση του κ. Vever.

Κατά την 330ή σύνοδο ολομέλειας της 22ας και 23ης Νοεμβρίου 1995 (συνεδρίαση της 22ας Νοεμβρίου 1995) η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε κατά πλειοψηφία, 1 ψήφο κατά και 3 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η πρόοδος που έχει σημειωθεί προς την ενιαία αγορά, την οποία η Επιτροπή ανέλυσε στην ετήσια έκθεσή της του Ιουνίου 1995, ενδιαφέρει άμεσα όλους τους κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες της Κοινότητας που καθημερινά ασχολούνται με την εν λόγω αγορά καθιστώντας την με τον τρόπο αυτό υπαρκτή πραγματικότητα. Στο προχωρημένο, μα ακόμη ανολοκλήρωτο, στάδιο στο οποίο έχει φθάσει η αγορά όσον αφορά την ενοποίησή της, η άποψη των παραγόντων αυτών είναι περισσότερο από ποτέ άλλοτε καθοριστικής σημασίας για τον προσανατολισμό των εργασιών. Οι εν λόγω παράγοντες είναι οι πλέον αρμόδιοι για να αξιολογήσουν τις επιπτώσεις των νέων κανόνων, να καταδείξουν τον βαθμό της αποτελεσματικότητάς τους και το μέτρο στο οποίο αυτοί έχουν μεταφερθεί στις εθνικές νομοθεσίες, να υπογραμμίσουν τις ελλείψεις και να προσδιορίσουν τις προτεραιότητες.

1.2. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εκφράζει, συνεπώς, την ικανοποίησή της διότι :

- η Επιτροπή τόνισε στην έκθεσή της πόσο σημαντική κρίνει τη συμμετοχή των εκπροσώπων των κοινωνικοοικονομικών κύκλων για την ανάπτυξη του προβληματισμού και των προτάσεων που έχουν ενδιαφέρον για την ενιαία αγορά,

- το Συμβούλιο, κατά τη σύνοδό του για την εσωτερική αγορά της 6ης Ιουνίου 1995, αποδέχτηκε την ιδέα να διαδραματίσει η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή το ρόλο του μόνιμου παρατηρητηρίου όσον αφορά την παρακολούθηση της νομοθεσίας που σχετίζεται με την εσωτερική αγορά, ενισχύοντας με τον τρόπο αυτό τις απόψεις που έχουν διατυπώσει παλαιότερα το Κοινοβούλιο και η Επιτροπή.

1.3. Η ΟΚΕ διεξήγαγε ήδη τον χρόνο που πέρασε έρευνες και ακροάσεις οι οποίες της έδωσαν τη δυνατότητα να παραθέσει, στη γνωμοδότηση που εξέδωσε τον Σεπτέμβριο 1994 για την προηγούμενη ετήσια έκθεση της Επιτροπής, έναν κατάλογο με τα πολυάριθμα εμπόδια που παραμένουν. Στο μεταξύ δε, συνέστησε στο πλαίσιο των διαρθρώσεών της Μόνιμο Παρατηρητήριο της εσωτερικής αγοράς το οποίο επικουρείται από όλα τα τμήματά της. Με τον τρόπο αυτό, η ΟΚΕ οργανώθηκε σε συνεργασία με τους κοινωνικοοικονομικούς κύκλους μαζί με τα κοινοτικά όργανα για να συμβάλει στην αξιολόγηση και δραστηριοποίηση της πραγματικής υλοποίησης της ενιαίας αγοράς.

1.4. Η παρούσα γνωμοδότηση της ΟΚΕ για την ετήσια έκθεση 1994 της Επιτροπής λαμβάνει υπόψη, στην αξιολόγηση του συνόλου της ισχύουσας κατάστασης της ενιαίας αγοράς, τις απαντήσεις που έχουν ήδη προκύψει από τις έρευνες τις οποίες διεξήγαγαν οι επαγγελματικές οργανώσεις. Η εμβάθυνση της ανάλυσης αυτής θα συνεχισθεί στο πλαίσιο του μόνιμου μηχανισμού επιφυλακής και παρακολούθησης τον οποίο το Παρατηρητήριο για την εσωτερική αγορά της ΟΚΕ θα εξακολουθήσει να αναπτύσσει μέσα στους επόμενους μήνες και τα επόμενα χρόνια σε συνεργασία με όλους τους παράγοντες της ενιαίας αγοράς. Η ΟΚΕ επεξεργάζεται και άλλες γνωμοδοτήσεις που αφορούν ειδικούς τομείς της ενιαίας αγοράς.

1.5. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή καλεί συνεπώς το σύνολο των ευρωπαϊκών κοινωνικοοικονομικών παραγόντων να αναπτύξουν τη συμβολή τους ως προς την αξιολόγηση της εσωτερικής αγοράς και να της κοινοποιήσουν κάθε πληροφορία που θα επιτρέψει να βελτιωθεί η λειτουργία της.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Ο στόχος να διαθέτει η Ένωση μια πραγματική ενιαία αγορά εξακολουθεί να παραμένει επίκαιρος το 1995, μολονότι τα τελευταία χρόνια σημειώθηκε πρόοδος από πολλές πλευρές, κυρίως μετά την ώθηση που η Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη έδωσε προς την κατεύθυνση αυτή το 1986, θέτοντας ως όριο για τη δημιουργία της το 1992. Κατά την ΟΚΕ, η πραγματική υλοποίησή της παραμένει, μαζί με την οικονομική και νομισματική ένωση η οποία αποτελεί την φυσική προέκτασή της, απαραίτητη προϋπόθεση για :

- την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας, τη σταθεροποίηση της ανάπτυξης και τη βελτίωση της κατάστασης της απασχόλησης, όπως υπογράμμισε η συμβουλευτική ομάδα για την ανταγωνιστικότητα στην έκθεση που υπέβαλε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Καννών,

- την επίτευξη και παγίωση της συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης πριν αναληφθούν νέες διευρύνσεις,

- την προώθηση των οικονομικών συμφερόντων που μοιράζονται από κοινού οι επιχειρήσεις, οι μισθωτοί, οι καταναλωτές και οι ευρωπαίοι γενικά,

- τη διασφάλιση της αξιοπιστίας και της αισθητότητας της ευρωπαϊκής οικοδόμησης απέναντι σε όλους τους πολίτες της Ένωσης,

- τη σαφέστερη πρόσληψη της υλοποίησης της ΟΝΕ σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου των Καννών, διευκολύνοντας παράλληλα και παρακολουθώντας την προγραμματισμένη μετάβαση προς το ενιαίο νόμισμα.

2.2. Η πλήρης εφαρμογή του Λευκού Βιβλίου για την εσωτερική αγορά του 1985 αντιμετώπισε, ορισμένες δυσκολίες πάσης φύσεως :

- σταθερά προβλήματα προσαρμογής των εθνικών νομοθεσιών που είναι βαθειά ριζωμένες και υποχρεούνται τώρα να δώσουν τη θέση τους σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα στην κοινοτική νομοθεσία 7

- αναταραχές στο σύνολο της ηπείρου από το 1989 που σχετίζονται με τον κατακερματισμό του ανατολικού συνασπισμού στην ενοποίηση της Γερμανίας κατά την προοπτική νέων διευρύνσεων, προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη η οποία δημιούργησε νέες προτεραιότητες για την Κοινότητα 7

- ανατροπή των περιστάσεων το 1992 εξαιτίας της μεγαλύτερης οικονομικής κρίσεως που γνώρισε η μεταπολεμική Ευρώπη, η οποία έβλαψε εκ νέου την κατάσταση της απασχόλησης και εξουδετέρωσε τα οφέλη που προέκυψαν από την υλοποίηση της ενιαίας αγοράς 7

- επανεμφάνιση ενός κλίματος ευρωαπαισιοδοξίας το οποίο επιδεινώθηκε εξαιτίας των περιπετειών και των πολεμικών που αφορούν τις κυρώσεις της Συνθήκης του Μάαστριχτ και είναι ακόμη δυσκολότερο να καταπολεμηθεί διότι η πρόσφατη ανάκαμψη εμφανίζεται διστακτική και αβέβαιη όσον αφορά τη δυνατότητά της να διαρκέσει και τις επιπτώσεις της στην ανεργία.

2.3. Κάτω από τις συνθήκες αυτές, δεν είναι διόλου παράξενο που από την ανάλυση της κατάστασης της ενιαίας αγοράς μέσω της γενικής επισκόπησης που δίνεται στην αρχή της έκθεσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και, στη συνέχεια, της λεπτομερούς αναλύσεως που καθιστά σαφέστερη την κατάσταση στους διάφορους τομείς, προκύπτει ένας απολογισμός που χαρακτηρίζεται από αντιθέσεις :

- σε γενικές γραμμές, στο πλαίσιο της εφαρμογής του προγράμματος που καθόρισε το Λευκό Βιβλίο το 1985 υιοθετήθηκαν 271 νομοθετικές διατάξεις οι οποίες βρίσκονται σήμερα σε ισχύ ενώ απομένει να υιοθετηθούν άλλες 11. Εάν ληφθούν υπόψη οι δυσκολίες που ανέκυψαν κατά τη διάρκεια κυρίως των τελευταίων ετών, η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το χωρίς προηγούμενο, έργο που έχει επιτευχθεί, από την Ενιαία Πράξη και μετά, εκ μέρους των κοινοτικών οργάνων με την παρακίνηση της Επιτροπής. Τα κράτη μέλη κατέβαλαν ανάλογες προσπάθειες αφού το 1994, είχε υιοθετήσει ένα 90 % περίπου των εθνικών μέτρων που απαιτείτο να μεταφερθούν, με φάσμα που, ανάλογα με τις χώρες, εκτεινόταν από 80 έως 96 %.

- σημειώθηκε σημαντική πρόοδος στους πλέον ποικίλους τομείς, με την έκθεση της Επιτροπής να δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην άρση των διασυνοριακών ελέγχων των εμπορευμάτων, το άνοιγμα των δημόσιων αγορών, το ΦΠΑ και την αμοιβαία αναγνώριση των επαγγελμάτων τα οποία υπόκεινται σε ρύθμιση.

- εξακολουθούν να παραμένουν δυσκολίες και εμπόδια σε πολλούς από αυτούς τους τομείς, καθώς και σε άλλους. Η έκθεση της Επιτροπής αναφέρει κυρίως τις καθυστερήσεις ως προς τη μεταφορά των μέτρων που αφορούν το άνοιγμα των δημόσιων αγορών, την πολυπλοκότητα του διακοινοτικού συστήματος του ΦΠΑ ιδιαίτερα ως προς τις ΜΜΕ, τη διατήρηση των τεχνικών φραγμών στις συναλλαγές, τις δυσκολίες σε ό,τι αφορά την αξιοποίηση των δυνατοτήτων προσφυγής, την διατήρηση του ελέγχου των ατόμων στα σύνορα, την υπερφορολόγηση των διασυνοριακών δραστηριοτήτων των επιχειρήσεων, τις καθυστερήσεις σε ό,τι αφορά την εναρμόνιση του εταιρικού δικαίου, το ανεπαρκές άνοιγμα των τομέων της ενέργειας, των τηλεπικοινωνιών και των μεταφορών, τις πρακτικές δυσκολίες που σχετίζονται με την πρόσβαση στην αγορά ιδιαίτερα των ΜΜΕ, τις προσθήκες που είναι σκόπιμο να γίνουν στα δικαιώματα των καταναλωτών.

2.4. Σε ποσοτική κλίμακα, η ΟΚΕ υπογραμμίζει ότι τα μέτρα που απομένουν προκειμένου να ολοκληρωθεί η οργάνωση της ενιαίας αγοράς είναι στην πραγματικότητα αισθητώς περισσότερα από τα δέκα που παραμένουν στο Λευκό Βιβλίο, στο βαθμό κυρίως που από τη δημοσίευση του Λευκού Βιβλίου :

- ορισμένες οδηγίες για τη φιλελευθεροποίηση ή εναρμόνιση προϋποθέτουν, στην πράξη, την υιοθέτηση συμπληρωματικών διατάξεων, για παράδειγμα στον τομέα του ΦΠΑ,

- προέκυψαν νέες επιτακτικές ανάγκες εναρμόνισης εξαιτίας της ανάπτυξης της κοινωνίας και της τεχνολογίας, για παράδειγμα στον τομέα της κοινωνίας της πληροφόρησης,

- εξάλλου ο Ευρωπαϊκός Χάρτης των θεμελιωδών κοινωνικών δικαιωμάτων αποκαλύπτει ότι είναι αναγκαίο να ληφθούν συνοδευτικά μέτρα και στον κοινωνικό τομέα.

2.5. Σε ποιοτική κλίμακα, η ΟΚΕ φρονεί ότι η ανάλυση της Επιτροπής σχετικά με την πρόοδο και τα εμπόδια που σχετίζονται με την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς θα επωφελείτο εάν συμπληρωνόταν από δύο απόψεις :

2.5.1. αφενός, η ποσοτική προσέγγιση την οποία εξαιρετικά συχνά υιοθετεί η Επιτροπή, προσέγγιση η οποία συνίσταται στην απαρίθμηση των επιτυχιών και των εμποδίων δίχως αυτά να σταθμίζονται ανάλογα με τη σημασία και την προτεραιότητα που έχουν - ελλείψει προφανώς του χρόνου που απαιτείται για την πλήρη αξιολόγησή τους - δεν παρέχει ακόμη επαρκώς σαφή εικόνα της πραγματικής κατάστασης. Θα ήταν, συνεπώς, σκόπιμο να ιεραρχηθεί καλύτερα η αξία των επιτυχιών που όντως διαπιστώνονται καθώς και η σημασία των εμποδίων που παραμένουν. Η ΟΚΕ, επειδή ανησυχεί ιδιαίτερα για τον τρόπο με τον οποίο η ενιαία αγορά προσλαμβάνεται στο πεδίο δράσης από όλους τους πολίτες της Ένωσης, θα συμβάλει επίσης στη διασαφήνιση της ιεράρχησης αυτής των εμποδίων μέσω σφυγμομετρήσεων και ακροάσεων των ενδιαφερόμενων κύκλων, σε συνάρτηση κυρίως με τη γενική μελέτη για τις επιπτώσεις της ενιαίας αγοράς στην οποία προτίθεται να προβεί η Επιτροπή από τώρα έως το 1996.

2.5.2. αφετέρου, κατά την εφαρμογή των όρων παρέμβασης για την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι τρέχουσες εξελίξεις οι οποίες ενδέχεται να επηρεάσουν την ισορροπία μεταξύ εναρμόνισης και ποικιλίας 7 βλ. για παράδειγμα τη θέσπιση της αρχής της επικουρικότητας της κοινοτικής παρέμβασης που προβλέπεται στη Συνθήκη του Μάαστριχτ, τις ανάγκες ελάφρυνσης και απλούστευσης της ευρωπαϊκής νομοθεσίας που αναδείχτηκαν πρόσφατα και την προοπτική νέων διευρύνσεων σε μεγάλη κλίμακα προς χώρες με εξαιρετικά διαφορετικό χαρακτήρα. Θα ήταν συνεπώς χρήσιμο να διευκρινίσει η Επιτροπή τις παρεκκλίσεις που απαιτούνται για τη συμφιλίωση του στόχου της ενιαίας αγοράς, με την πραγματικότητα των παρατεινόμενων και αυξανόμενων εθνικών διαφορών. Αυτό θα καθιστούσε ευκολότερη τη διάκριση ανάμεσα στα όσα απομένουν να εναρμονιστούν, στα όσα θα πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο αμοιβαίων αναγνωρίσεων και στα όσα θα εξακολουθήσουν να περιορίζονται από όρους εθνικής ή περιφερειακής ποικιλίας στους οποίους οφείλουν να προσαρμόζονται και αυτοί καθεαυτοί οι παράγοντες της ενιαίας αγοράς. Η διευθέτηση αυτή θα πρέπει να γίνει σε συνεργασία με τους ενδιαφερόμενους κύκλους, η δε ΟΚΕ είναι έτοιμη να συμβάλει σε αυτή τη διαδικασία.

2.6. Πολλές διαπιστώσεις καταδεικνύουν με αρκετή σαφήνεια ότι η Κοινότητα αντιμετωπίζει νέα προβλήματα και ότι φαίνεται να μην σημειώνει πρόοδο ως προς την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς :

2.6.1. Η Επιτροπή εκφράζει τη λύπη της διότι το Συμβούλιο υιοθέτησε λίγες νέες αποφάσεις το 1994, ενώ παράλληλα υπογραμμίζει ότι η ουσιαστική εφαρμογή πολλών αποφάσεων που ελήφθησαν στο παρελθόν, καθώς και ο έλεγχός τους, περιπλέκονται λόγω του αυξανόμενου όγκου των πάσης φύσεως δεδομένων που πρέπει να επαληθευτούν.

2.6.2. Η ΟΚΕ από την πλευρά της διαπιστώνει ότι :

- οι κοινοτικές αποφάσεις που απομένει να ληφθούν καθυστερούν ή αποδεικνύονται ανέφικτες, κυρίως διότι αφορούν το « τελευταίο στάδιο » των προβλημάτων που πρέπει να επιλυθούν, το οποίο είναι το πλέον ευαίσθητο ζήτημα για τα κράτη μέλη και το οποίο - σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις της συνθήκης - απαιτεί συχνά την ομόφωνη απόφαση του Συμβουλίου, η οποία καθίσταται ολοένα και περισσότερη υποθετική λόγω των διευρύνσεων,

- η αισθητή επανεμφάνιση ενός κλίματος μεταξύ των κρατών μελών, το οποίο συντηρείται από τις οικονομικές και κοινωνικές δυσκολίες και από τα πολιτικά ερωτήματα που σχετίζονται με τη μελλοντική εξέλιξη της Ένωσης, θα μπορούσε να ενισχύσει έναν λανθάνοντα προστατευτισμό ο οποίος ελάχιστα ευνοεί το ενδεχόμενο νέων αποφασιστικών επιτευγμάτων,

- οι συζητήσεις που στη φάση αυτή είναι ακόμη εξαιρετικά αντιφατικές και οι οποίες αφορούν την έννοια της επικουρικότητας και την ελάφρυνση της κοινοτικής νομοθεσίας υποχρεώνουν τα κοινοτικά όργανα να διερωτηθούν εκ νέου ως προς το ίδιο το περιεχόμενο της παρέμβασή τους,

- αυτός καθεαυτός ο άνισος χαρακτήρας των επιτευγμάτων της ενιαίας αγοράς, όπου οι καθυστερήσεις ως προς την οικονομική και κοινωνική σύγκλιση έρχονται σε αντίθεση με έναν αυξανόμενο βαθμό απελευθέρωσης των συναλλαγών, δημιουργεί από μόνος του νέες ανισορροπίες. Απόδειξη τούτου είναι οι νομισματικές διαταραχές που ανέκυψαν μετά το 1992 και που θέτουν σοβαρά προβλήματα στις επιχειρήσεις, γεγονός που παράλληλα ενέχει τον κίνδυνο να τεθεί σε αμφισβήτηση η ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς, μολονότι η Επιτροπή τις αναφέρει όλως παρεμπιπτόντως στην έκθεσή της.

2.7. Μπροστά στα νέα προβλήματα που αντιμετωπίζει πλέον η ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς, η Επιτροπή δεν διευκρινίζει σαφώς στην έκθεσή της την στάση και τη στρατηγική που προτίθεται να υιοθετήσει :

- ορισμένα στοιχεία της έκθεσης αφήνουν να εννοηθεί ότι τα τρέχοντα προβλήματα, ιδίως αυτά που σχετίζονται με την υιοθέτηση των τελευταίων μέτρων, θα πρέπει να σχετικοποιηθούν εφόσον η επιβράδυνση αυτή έρχεται μετά από μία μακρά και πλούσια περίοδο ευρωπαϊκών αποφάσεων και μεταφοράς των κοινοτικών θεσπισμάτων στις εθνικές νομοθεσίες και φαίνεται να αποτελεί απλώς μία προσωρινή παύση η οποία θα μπορέσει να λήξει μέσω ορισμένων συμπληρωματικών μέτρων, διαδοχικών βελτιώσεων και των κατάλληλων προσαρμογών.

- αντίθετα, άλλα στοιχεία της έκθεσης μπορεί να γεννήσουν την ανησυχία ότι η υλοποίηση της ενιαίας αγοράς έχει στην πραγματικότητα απωλέσει μεγάλο μέρος της δυναμικής της το οποίο δύσκολα θα μπορέσει να ανακτήσει εάν το πρόγραμμα δεν εστιαστεί σε νέους στόχους και δεν του δοθούν νέες προθεσμίες και νέα μέσα, γεγονός που φυσικά θα απαιτήσει από τα κράτη μέλη να επιδείξουν πολιτική αποφασιστικότητα.

Αμφιταλαντευόμενη ανάμεσα στις δύο αναλύσεις, η Επιτροπή αναφέρει μόνον υποθετικά το ενδεχόμενο υποβολής νέου προγράμματος από τώρα έως το τέλος του χρόνου.

2.8. Το τρίτο μέρος της έκθεσης που είναι αφιερωμένο στη διατύπωση των μελλοντικών προτεραιοτήτων παραμένει, όπως έχουν τα πράγματα, εντελώς συνοπτικό, αφού περιορίζεται σε ορισμένα μέτρα που παρουσιάζονται κατά τρόπο αρκετά άνισο, ενώ αυτό το βασικό θέμα που αφορά την καρδιά του ζητήματος θα άξιζε να του δοθεί προσοχή κατά προτεραιότητα.

2.9. Από την πλευρά της, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή διαπιστώνει ότι η ταχύτητα με την οποία εμφανίζονται οι προκλήσεις και λήγουν οι προθεσμίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση - είτε πρόκειται για την πίεση του διεθνούς ανταγωνισμού, είτε για τον επικείμενο προγραμματισμό της νομισματικής ένωσης ή για τις αναγγελθείσες προοπτικές νέων διευρύνσεων - συνηγορούν σαφώς υπέρ μιας πολιτικής ώθησης με στόχο τη διασφάλιση της βραχυπρόθεσμης ολοκλήρωσης μιας πραγματικής ενιαίας αγοράς.

2.10. Η ΟΚΕ επιθυμεί, συνεπώς, την επανέναρξη των εργασιών στο πλαίσιο ενός τελικού προγράμματος ολοκλήρωσης της ενιαίας αγοράς το οποίο να λαμβάνει υπόψη τα προβλήματα που τίθενται στο παρόν στάδιο της υλοποίησής της, διευκρινίζοντας τους στόχους και προβλέποντας νέα μέσα για την επίτευξή τους. Ενα πρόγραμμα αυτού του είδους θα πρέπει να αφιερωθεί στην ταχεία ολοκλήρωση των βασικών ρυθμίσεων που λείπουν. Παράλληλα, η πίεση θα αυξηθεί ούτως ώστε να δοθεί προσοχή στην καλή μεταφορά των αποφάσεων που έχουν ήδη ληφθεί και να διασφαλισθεί η κατάλληλη εφαρμογή, δηλαδή στην ερμηνεία, στα κράτη μέλη. Τέλος, θα πρέπει να ληφθούν κοινοτικές πρωτοβουλίες για να αποφευχθούν οι ανισορροπίες και να αναπτυχθεί μια δυναμική διαδικασίας σύγκλισης που να διασφαλίζει την επιτυχία του προγράμματος.

3. Ολοκλήρωση της νομοθεσίας

3.1. Μολονότι απομένει πολύς χρόνος έως την ολοκλήρωση του νομικού πλαισίου που θεσπίζει τους ευρωπαϊκούς κανόνες οργάνωσης της ενιαίας αγοράς, η έκθεση της Επιτροπής διαπιστώνει ότι το 1994 ελήφθησαν δύο μόνον από τις αποφάσεις που απέμεναν από το Λευκό Βιβλίο του 1985. Πρόκειται για την έβδομη οδηγία ΦΠΑ που αφορά μεταχειρισμένα είδη, τα έργα τέχνης, τα συλλεκτικά αντικείμενα ή τις αρχαιότητες και για τον κανονισμό για τη δημιουργία νέων ποικιλιών. Ένδεκα άλλες προτάσεις δεν έχουν ακόμη λάβει την έγκριση του Συμβουλίου, κυρίως διότι τα βραχυπρόθεσμα συμφέροντα των κρατών μελών φαίνεται πολύ συχνά πως υπερισχύουν του κοινοτικού συμφέροντος στο σύνολό του. Ένα μάλιστα σχέδιο - το σχέδιο που αποβλέπει στην κατάργηση της διπλής φορολόγησης της καταβολής τόκων και οφειλών μεταξύ μητρικών και θυγατρικών εταιριών - αποσύρθηκε από την Επιτροπή επειδή δεν υπήρχε περίπτωση να επιτευχθεί συμφωνία. Οι περισσότερες, ωστόσο, από τις αποφάσεις που δεν έχουν ληφθεί είναι απαραίτητες για την λειτουργία μιας « πραγματικής » ενιαίας αγοράς.

3.2. Στον τομέα των φυσικών εμποδίων, η ολοκλήρωση της ελεύθερης διακίνησης θα απαιτήσει :

- αφενός, την κατάργηση των ελέγχων των ατόμων στα ενδοκοινοτικά σύνορα,

- αφετέρου, την ολοκλήρωση ορισμένων συνοδευτικών μέτρων, κυρίως δε την εναρμόνιση των ελέγχων των ατόμων στα σύνορα με τις τρίτες χώρες.

Ορισμένες απαραίτητες διατάξεις δεν απορρέουν παρά από τον τρίτο πυλώνα της Συνθήκης του Μάαστριχτ ή το σύμφωνο του Schengen που έχει συναφθεί μεταξύ αρκετών κρατών μελών. Θα ήταν σκόπιμο, συνεπώς, να επανεξετασθεί κατά τη Διακυβερνητική Διάσκεψη ο αποκλεισμός τους από το πεδίο των κοινοτικών αρμοδιοτήτων.

3.3. Στον τομέα των νομικών εμποδίων τεχνικού χαρακτήρα μία σειρά μέτρων που αναφέρονται στην έκθεση παραμένουν αναγκαία για την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς. Τα περισσότερα από αυτά χρονολογούνται από το Λευκό Βιβλίο του 1985 και εξακολουθούν να μην έχουν υιοθετηθεί ή παραμένουν ατελή :

3.3.1. το άνοιγμα των προστατευόμενων ή μονοπωλιστικών τομέων απομένει να οργανωθεί : η συμφωνία για την αρχή μιας φιλελευθεροποίησης των υποδομών και των υπηρεσιών των τηλεπικοινωνιών την 1η Ιανουαρίου 1998 θα πρέπει να καταστεί σαφέστερη μέσω μιας σειράς μέτρων τα οποία να άρουν τα κανονιστικά εμπόδια που εμποδίζουν τους ιδιωτικούς επενδυτές από το να συμμετέχουν ευρέως στη χρηματοδότηση των πληροφορικών δικτύων και να παράσχουν ένα πλαίσιο το οποίο να τους επιτρέψει να αναλάβουν έναν ρόλο στην αγορά. Στον τομέα της ενέργειας, απομένει να ορισθούν προθεσμίες και μέσα για το περαιτέρω άνοιγμα του τομέα στον ανταγωνισμό. Απομένει, επίσης, να ληφθούν διάφορα τεχνικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά μέτρα ώστε να ολοκληρωθεί μέσα σε ικανοποιητικές συνθήκες το άνοιγμα των μεταφορών - στους τομείς κυρίως των οδικών, θαλάσσιων, ποτάμιων και εναέριων μεταφορών.

3.3.2. στον τομέα του εταιρικού δικαίου απομένει να απλοποιηθεί το σύστημα της συγχώνευσης των επιχειρήσεων. Η από καιρού εκκρεμής υιοθέτηση ενός καταστατικού ευρωπαϊκής εταιρίας καθώς και η υιοθέτηση της δέκατης οδηγίας για τη διασυνοριακή συγχώνευση των ανώνυμων εταιριών είναι απαραίτητες για να διευκολυνθούν οι αναδιαρθρώσεις των επιχειρήσεων στην κλίμακα της ενιαίας αγοράς.

3.3.3. στον τομέα της βιομηχανικής και πνευματικής ιδιοκτησίας, η σύσταση του Γραφείου Εναρμόνισης στην εσωτερική αγορά και η θέση σε ισχύ του κανονισμού για το κοινοτικό σήμα αποτελούν ενθαρρυντικά επιτεύγματα, παραμένουν ωστόσο σημαντικές ελλείψεις. Η συμφωνία για το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσυτεχνίας εξακολουθεί να μην έχει επικυρωθεί από τα κράτη μέλη. Πολλές προτάσεις της Επιτροπής απομένει να υιοθετηθούν, κυρίως όσον αφορά τον κανονισμό για τα κοινοτικά σχέδια και υποδείγματα και την οδηγία για την νομική προστασία των βιοτεχνολογικών ανακαλύψεων, η οποία απορρίφθηκε από το Κοινοβούλιο.

3.3.4. στον τομέα του δικαίου των καταναλωτών, είναι σκόπιμο να δοθεί πρωταρχικά προσοχή στις επιζήμιες περιπτώσεις ανεπάρκειας των κρατών ή των οικονομικών παραγόντων, κυρίως όσον αφορά τα θέματα που έχουν μία πραγματική διασυνοριακή διάσταση, ενώ ταυτόχρονα να ευνοηθεί η προαγωγή εκούσιων προσεγγίσεων και συμβατικών συμφωνιών όταν αυτό είναι εφικτό και αρκούντως αποτελεσματικό.

3.3.5. στον τομέα του περιβάλλοντος, απομένει να διασφαλισθεί ένας έλεγχος ο οποίος να είναι ταυτόχρονα αποτελεσματικός και συμβατός με την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, κυρίως για τα κατάλοιπα και την αξιοποίηση ή ανακύκλωση των πρώτων υλών.

3.3.6. στον τομέα της παροχής υπηρεσιών, είναι, επίσης, σκόπιμο να υιοθετηθεί το σχέδιο οδηγίας για τις προσωρινές ενδοκοινοτικές αποσπάσεις των εργαζομένων το οποίο θα πλαισιώσει και θα διευκολύνει την κινητικότητα των Ευρωπαίων μισθωτών στο εσωτερικό της ενιαίας αγοράς.

3.3.7. το νέο στατιστικό καθεστώς στο πλαίσιο της ενιαίας αγοράς, πρέπει να διευκρινισθεί και να προσαρμοστεί καλύτερα στην ελεύθερη διακίνηση σε συνθήκες που να διασφαλίζουν την ταχεία συλλογή και αξιοπιστία των εμπορικών δεδομένων με τις τρίτες χώρες, από τις οποίες κυρίως εξαρτάται η αποτελεσματικότητα των μέσων της εμπορικής πολιτικής.

3.3.8. στον τομέα της κοινωνίας των πληροφοριών και των θεμάτων που σχετίζονται με την εμφάνιση των πολυμέσων, η θέσπιση κοινών κανόνων καθίσταται επείγον ζήτημα για τη διασφάλιση της αποτελεσματικής λειτουργίας της ενιαίας αγοράς.

3.3.9. η τελωνειακή εναρμόνιση της Κοινότητας με τις τρίτες χώρες παραμένει ελλιπής. Θα πρέπει να συμπληρωθεί ο τελωνειακός κώδικας και σε πολλούς τομείς να καταστεί σαφής, κυρίως όσον αφορά το σύστημα των κυρώσεων για τις παραβάσεις, τον έλεγχο των προϊόντων με διπλή χρήση τόσο πολιτική όσο και στρατιωτική, την πνευματική ιδιοκτησία, τον ορισμό της προέλευσης των προϊόντων και της δασμολογικής βάσης.

3.3.10. σημειώνεται πρόοδος όσον αφορά την υιοθέτηση ευρωπαϊκών προτύπων, η Επιτροπή, ωστόσο, σημειώνει ότι η ανάπτυξή τους παραμένει ακόμη εξαιρετικά αργή και, συνεπώς, παρουσιάζει καθυστέρηση σε σχέση με τις ανάγκες. Είναι σκόπιμο να επιταχυνθεί η επεξεργασία τους παρέχοντας στις ευρωπαϊκές επιτροπές τυποποίησης - σε συνεννόηση με όλους του παράγοντες των ενδιαφερομένων βιομηχανικών τομέων και μετά από κατάλληλο συντονισμό των επιτροπών αυτών - περισσότερα μέσα για να επισπεύσουν την επεξεργασία τους.

3.3.11. η εναρμόνιση των διαδικασιών αξιολόγησης της συμμόρφωσης παραμένει απαραίτητη για να μπορέσει να μειωθεί το κόστος πρόσβασης στις διάφορες εθνικές αγορές, καθώς επίσης και για να εξομοιωθούν οι συνθήκες. Κάθε φορά που υφίστανται εθνικά συστήματα εθελούσιας πιστοποίησης, η εν λόγω εναρμόνιση θα πρέπει να επιτευχθεί με την προσφυγή σε συγκεκριμένες συμφωνίες αμοιβαίας αναγνώρισης που έχουν συναφθεί μεταξύ των οργανισμών που εκδίδουν τα σχετικά πιστοποιητικά. Αυτό προϋποθέτει επίσης την εξάλειψη των στρεβλώσεων που προκύπτουν από τις εθνικές νομοθεσίες, οι οποίες είναι συχνά αντίθετες προς τις κοινοτικές ρυθμίσεις, με την προσφυγή χωρίς δισταγμό, εάν αυτό είναι απαραίτητο, σε κυρώσεις.

3.3.12. τέλος, η καλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς θα τίθεται συνεχώς σε αμφισβήτηση εάν δεν ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα του μηχανισμού που έχει τεθεί σε εφαρμογή για να ελέγχονται στην πηγή οι εθνικές πρωτοβουλίες που θα μπορούσαν να βλάψουν τη συνοχή της. Η Επιτροπή αντελήφθη το ζήτημα ορθά και θα πρέπει το σχέδιό της να υποστηριχθεί μέσω μιας διαδικασίας αμοιβαίας ενημέρωσης για τα εθνικά μέτρα που παραβιάζουν την αρχή της ελεύθερης διακίνησης των εμπορευμάτων στο εσωτερικό της Κοινότητας. Οι περιπτώσεις κατά τις οποίες δεν θα εγκρίνεται η θέση σε κυκλοφορία στην αγορά προϊόντων που έχουν νόμιμα παραχθεί σε άλλο κράτος μέλος ή κυκλοφορούν στην αγορά άλλου κράτους μέλους θα πρέπει να επισημαίνονται συστηματικά.

3.4. Στον τομέα των φορολογικών εμποδίων, η ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς προϋποθέτει επίσης τη λήψη μιας σειράς σημαντικών αποφάσεων :

3.4.1. θα πρέπει να διορθωθεί η υπερφορολογία των ενδοκοινοτικών χρηματοοικονομικών ροών. Το Συμβούλιο δεν έχει ακόμη εξετάσει τις προτάσεις για την επέκταση του πεδίου της οδηγίας για τις σχέσεις των μητρικών εταιριών με τις θυγατρικές, ούτε την πρόταση οδηγίας για τον υπολογισμό εκ μέρους των επιχειρήσεων της ζημίας που υφίστανται τόσο οι σταθερές όσο και οι θυγατρικές εταιρίες τους που εδρεύουν σε άλλα κράτη μέλη. Ορισμένες δυσκολίες που παραμένουν και αφορούν την υιοθέτηση της οδηγίας για την καταβολή τόκων και οφειλών μεταξύ των μητρικών εταιριών και των θυγατρικών τους οδήγησαν την Επιτροπή στο να αποσύρει την πρότασή της στο τέλος του 1994. Σε γενικές γραμμές οι ενδοκοινοτικές δραστηριότητες τόσο των επιχειρήσεων - κυρίως των ΜΜΕ - όσο και των ατόμων, εξακολουθούν πολύ συχνά να προσκρούουν σε δυσκολίες και διακρίσεις που σχετίζονται με τη φορολογία.

3.4.2. το ενδοκοινοτικό σύστημα του ΦΠΑ θα πρέπει να απλοποιηθεί περαιτέρω μέσω ενός οριστικού συστήματος το οποίο να επιβάλει επαχθείς όρους όσον αφορά τους συντελεστές και τα δικαιώματα έκπτωσης δίχως ωστόσο να αγνοήσει τις δημοσιονομικές ανάγκες των διαφόρων κρατών μελών. Ένα σύστημα αυτού του είδους θα απαιτήσει την πλήρη εναρμόνιση των δικαιωμάτων έκπτωσης, τη στενότερη προσέγγιση των συντελεστών και την εγκάτασταση ενός αξιόπιστου μηχανισμού αποζημίωσης μεταξύ πλεονασματικών χωρών και ελλειμματικών χωρών ο οποίος να διασφαλίζει τα έσοδα των χωρών τελικής κατανάλωσης. Θα πρέπει εξάλλου να ανταποκρίνεται στις ανάγκες ελάφρυνσης των εξόδων των επιχειρήσεων και να συμβάλλει στον αγώνα για την καταπολέμηση της απάτης. Εν αναμονή του οριστικού συστήματος, θα πρέπει να συνεχιστεί η προσαρμογή του μεταβατικού συστήματος μέσω μιας ενιαίας ερμηνείας (τριμερής τρόπος, φορολογική εκπροσώπηση) και της διεύρυνσης του πεδίου εφαρμογής της πρότασης οδηγίας περί απλοποίησης.

3.4.3. τέλος, πρέπει να βελτιωθεί η εναρμόνιση των συντελεστών των ειδικών φόρων κατανάλωσης στην Κοινότητα.

3.5. Για να ληφθούν στους τρεις τομείς που προαναφέρθηκαν οι σημαντικές αποφάσεις που απαιτούνται για να ολοκληρωθεί η ενιαία αγορά, η ΟΚΕ προτείνει την κατάρτιση τελικού προγράμματος το οποίο να εκφράζει τη δέσμευση των κρατών μελών και των κοινοτικών οργάνων να χρησιμοποιήσουν κάθε μέσο υπέρ της ολοκλήρωσης της ενιαίας αγοράς μέσα σε σύντομο και σαφώς καθορισμένο χρονικό διάστημα. Η ΟΚΕ φρονεί ότι η προσέγγιση αυτή είναι προτιμότερη από τη διστακτική πολιτική της μετά το 1992 περιόδου που αρκείται σήμερα στο να επιφέρει τεχνικές, μα πολύ περιορισμένες προσθήκες δίχως, παράλληλα, να προωθεί τα σημαντικά θέματα που δεν έχουν ακόμη ρυθμιστεί. Η κατάσταση αυτή αποτρέπει κάθε έντονη προτροπή εκ μέρους των προεδριών του Συμβουλίου πράγμα που οδηγεί σε μείωση τόσο αισθητή, όσο και ανησυχητική, των αποτελεσμάτων, όπως αποκαλύπτει σαφώς η έκθεση της Επιτροπής.

3.6. Ο σκληρός πυρήνας ενός προγράμματος αυτού του είδους θα μπορούσε να περιοριστεί σε περίπου τριάντα βασικά μέτρα όπως αυτά προκύπτουν από τις ανάγκες που εξετέθησαν προηγουμένως, στο μέτρο που πρόκειται για μέτρα καθοριστικής σημασίας. Το εν λόγω πρόγραμμα θα πρέπει να ακολουθήσει ένα στοχοθετημένο χρονοδιάγραμμα και να συνοδεύεται από τα κατάλληλα μέσα, κυρίως από την επέκταση της ειδικής πλειοψηφίας ούτως ώστε να καταστεί δυνατό να υιοθετηθούν όλα αυτά τα μέτρα.

3.7. Για το σκοπό αυτό θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν δύο μεγάλες ευρωπαϊκές προθεσμίες.

- η προθεσμία της μετάβασης, το 1999, στην τελική φάση της οικονομικής και νομισματικής ένωσης η οποία αποτελεί από μόνη της μείζον και αποφασιστικό στάδιο της διαδικασίας υλοποίησης της ενιαίας αγοράς, θα μπορούσε να τεθεί ως το χρονικό όριο για την υιοθέτηση των τελευταίων μέτρων που αφορούν την οργάνωση της ενιαίας αγοράς, στο πλαίσιο ενός λογικού συγχρονισμού. Η ημερομηνία αυτή αντιστοιχεί εξάλλου, στην τελική φάση της προετοιμασίας για νέες προσχωρήσεις. Το πρόγραμμα « 1992 », το οποίο φυσικά έχαιρε ευνοϊκότερων συνθηκών και έφερε τις ελπίδες που γεννά μία ημερομηνία σταθμός, επέτρεψε πειραματισμούς που απέδειξαν ότι η μέθοδος είναι αποτελεσματική, πράγμα που σημαίνει ότι ένα στοχοθετημένο πρόγραμμα « 1999 » θα μπορούσε να αποδειχθεί εξίσου θετικό.

- η προθεσμία της Διακυβερνητικής Διάσκεψης το 1996 θα μπορούσε να αξιοποιηθεί ώστε να ενταχθεί σε αυτήν το πρόγραμμα και να διασφαλισθούν τα μέσα που απαιτούνται για τη διεξαγωγή της μέσα στις καθορισμένες προθεσμίες, εξετάζοντας, κυρίως, τη δυνατότητα επέκτασης της ειδικής πλειοψηφίας για τα κύρια ζητήματα που αφορούν κυρίως την ελεύθερη κυκλοφορία των ατόμων, την τελωνειακή συνεργασία, την προστασία του περιβάλλοντος και την ενδοκοινοτική φορολογία.

3.8. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι ένα πρόγραμμα αυτού του είδους θα παρουσίαζε πολλά πλεονεκτήματα σε σχέση με την τρέχουσα πολιτική :

- θα ανταποκρινόταν καλύτερα στην επίσπευση των προθεσμιών για την Ένωση, κυρίως όσον αφορά την προσεχή μετάβαση στο ενιαίο νόμισμα,

- θα επέτρεπε να δοθεί μία τελευταία ώθηση υπέρ της σταθεροποίησης της ενιαίας αγοράς πριν τις νέες διευρύνσεις που δίνουν αφορμή σε ισχυρές πιέσεις,

- θα αξιοποιούσε με τον καλύτερο τρόπο τη μοναδική ευκαιρία της Διακυβερνητικής Διάσκεψης ώστε να διασφαλισθεί η αναθέρμανση της εσωτερικής αγοράς (σε πρόσωπα, αγαθά, υπηρεσίες, κεφάλαια).

3.9. Αυτό το πρόγραμμα οριστικής οργάνωσης της ενιαίας αγοράς θα μπορούσε, επίσης να λάβει υπόψη τη διπλή ανησυχία που δικαιολογημένα διατυπώθηκε πρόσφατα :

- την ελάφρυνση και απλούστευση της νομοθεσίας : στηριζόμενο σε τριάντα βασικά μέτρα, ήτοι στο ένα δέκατο του αρχικού προγράμματος που συνέστησε το 1985 το Λευκό Βιβλίο, δεν θα επιβάρυνε υπερβολικά από ποσοτικής πλευράς τα όργανα, ούτε τα κοινοβούλια, ούτε τις διοικήσεις, ακόμη και εάν χρειαστεί να απαιτήσει συχνά εξαιρετικά σημαντικές πολιτικές αποφάσεις. Οι διαβουλεύσεις με τους οικονομικούς και κοινωνικούς εταίρους θα μπορούσαν να διεξαχθούν κάτω από καλύτερες συνθήκες από εκείνες που ίσχυαν όταν αποφασίστηκαν τα 300 μέτρα του Λευκού Βιβλίου, πράγμα που θα επιτρέψει την προσεκτική επεξεργασία των εντύπων αξιολόγησης των επιπτώσεων της κοινοτικής νομοθεσίας, με λιγότερες πιθανότητες να υπάρξει αλληλεπικάλυψη των οδηγιών. Τέλος, το γεγονός ότι το πρόγραμμα θα στηρίζεται στα βασικά μέτρα θα μπορούσε να διασφαλίσει ότι τα όργανα δεν θα χρειαστεί να ασχοληθούν, όσον αφορά την ενιαία αγορά, με δευτερεύοντα θέματα εις βάρος της ουσίας.

- την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας υπέρ της απασχόλησης : δεδομένου ότι θα επέτρεπε την ολοκλήρωση της οργάνωσης της ενιαίας αγοράς και την επίτευξη συνοχής, θα συνέβαλε ουσιαστικά στην ανάκαμψη της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας. Οπως υπογράμμισε η έκθεση Ciampi, η ανταγωνιστικότητα, μολονότι δεν αποτελεί στόχο από μόνη της, είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την οικονομική ανάπτυξη, την κοινωνική ευημερία και την ποιότητα διαβίωσης. Ανάμεσα στα επείγοντα μέτρα που θα πρέπει να ληφθούν προς το συμφέρον της ανταγωνιστικότητας της Ένωσης, η έκθεση αυτή δίνει προτεραιότητα στην πλήρη ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς, σε συνδυασμό με την επισπευσμένη μεταφορά των κοινοτικών νομοθεσιών, την κατάλληλη εφαρμογή τους στα κράτη μέλη και την εξομοίωση των ερμηνειών. Τονίζει επίσης ορθά τη θεμελιώδη σημασία της ενίσχυσης της επαγγελματικής κατάρτισης και της βελτίωσης των προσόντων ανδρών και γυναικών. Η ΟΚΕ θεωρεί, επίσης, το γεγονός ότι η ανταγωνιστικότητα της Ένωσης θα απαιτήσει την επαγρύπνηση όσον αφορά την αρχή της ισορροπίας μεταξύ εσωτερικής αγοράς και διεθνούς αγοράς, πράγμα που σημαίνει, αφενός, ότι οι όροι ανταγωνισμού και οι κοινοτικές ρυθμίσεις δεν θα πρέπει να αδικούν τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες και, αφετέρου, ότι θα πρέπει οι βασικοί εταίροι μας να διασφαλίζουν μία βελτιωμένη αμοιβαιότητα μεταχείρισης ως προς την πρόσβαση στην αγορά.

4. Ενίσχυση της εφαρμογής των μέτρων

4.1. Για τη λειτουργία και την αξιοπιστία της ενιαίας αγοράς είναι απαραίτητο οι ευρωπαϊκές αποφάσεις να εφαρμοστούν αποτελεσματικά από όλα τα κράτη μέλη. Η έκθεση της Επιτροπής ωστόσο τονίζει ότι ένας εξαιρετικά μεγάλος αριθμός κανόνων που έχουν υιοθετηθεί δεν έχουν ακόμη εφαρμοστεί κατά τρόπο ικανοποιητικό, κυρίως κανόνες που αφορούν τις δημόσιες αγορές, τις ασφαλίσεις, την πνευματική ιδιοκτησία. Όσον αφορά τις δημόσιες αγορές, η κατάσταση χαρακτηρίζεται από μεγάλη αδιαφάνεια και η Επιτροπή σημειώνει ότι οι στατιστικές δεν είναι διόλου ικανοποιητικές. Σε γενικές γραμμές, μολονότι η Επιτροπή δεν κάνει σχετική νύξη, οι εθνικές ή περιφερειακές διοικήσεις ενδέχεται να επιδιώξουν να ευνοήσουν στην πράξη, με τη συμπεριφορά τους, τους εθνικούς υπηκόους παρά το γεγονός ότι είναι σε γενικές γραμμές δύσκολο να αποδειχθεί αντικειμενικά η ύπαρξη νομικών παραβιάσεων της αρχής της μη άσκησης διακρίσεων. Τέλος, μπορεί να αμφισβητηθεί κατά πόσον οι « πράσινοι αριθμοί ατελών κλήσεων » που αναφέρει η Επιτροπή για τη γνωστοποίηση των προβλημάτων και των περιπτώσεων παραβάσεων είναι πράγματι γνωστοί στους οικονομικούς παράγοντες ή τους καταναλωτές.

4.2. Η Επιτροπή αναφέρεται πολύ σύντομα στην έκθεσή της στο ζήτημα του ελέγχου και των κυρώσεων - ωστόσο, έκτοτε, της δόθηκε η ευκαιρία να αναπτύξει το κύριο αυτό ζήτημα σε μία ανακοίνωση στο Συμβούλιο - ενώ άλλα έγγραφα, κυρίως οι ετήσιες εκθέσεις της για την εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου, παρέχουν καλύτερη εικόνα της κατάστασης των παραβάσεων. Η ΟΚΕ τονίζει ότι οι κυρώσεις για μη εφαρμογή του δικαίου εκ μέρους των κρατών μελών θα πρέπει να εφαρμόζονται αυστηρότερα με κοινούς κανόνες, συμπεριλαμβανομένων των οικονομικών κυρώσεων δυνάμει του άρθρου 171 της Συνθήκης κατά κράτων μελών έναντι των οποίων έχουν εκδοθεί αποφάσεις για την καθυστέρηση της εφαρμογής του δικαίου. Οι κυρώσεις για τη μη τήρηση των διατάξεων οι οποίες δεν επισύρουν την ευθύνη των ίδιων των κρατών μελών (που αφορούν εταιρίες, επιχειρήσεις, κλπ) θα πρέπει να προβλέπουν ένα περιθώριο κινήσεων για τα κράτη μέλη το οποίο να επιτρέπει το χαρακτηρισμό τους : περισσότερο από τη διοικητική και/ή την ποινική εναρμόνισή τους, θα πρέπει να διασφαλισθεί ότι οι κυρώσεις είναι όλες εμφανείς, αποτελεσματικές, αποτρεπτικές και ανάλογες, δηλαδή λογικά ισοδύναμες ως προς τις επιπτώσεις τους. Οι κυρώσεις που αφορούν τις παραβιάσεις του κοινοτικού δικαίου σε κάθε κράτος μέλος θα πρέπει το λιγότερο να είναι ανάλογες με αυτές που αφορούν τις παραβιάσεις των εθνικών νόμων.

4.3. Εδώ και πολλά χρόνια, η ευρωπαϊκή νομοθεσία έχει την αυξανόμενη τάση να παρέχει στα κράτη μέλη της Ένωσης τη δυνατότητα να δημοσιεύουν εθνικούς νόμους αυστηρότερους από τα επίπεδα εναρμόνισης. Το γεγονός αυτό παρεμποδίζει την ομοιόμορφη εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτοί οι εθνικοί, αυστηρότεροι, νόμοι είναι δυνατόν να αντιταχθούν στην αμοιβαία αναγνώριση και να θίξουν την ελευθερία των συναλλαγών, με την επιφύλαξη των διατάξεων των άρθρων 30 έως 36 της Συνθήκης. Σε άλλες περιπτώσεις, αυτοί οι εθνικοί, αυστηρότεροι, νόμοι είναι δυνατόν να εισαγάγουν « ανάστροφες διακρίσεις » που να ευνοούν δηλαδή τους αλλοδαπούς εις βάρος των υπηκόων οι οποίοι ενδέχεται έτσι να καλλιεργήσουν στον τόπο μία κακή εικόνα της ευρωπαϊκής οικοδόμησης, κυρίως για τους πολίτες και τις μικρές επιχειρήσεις που θα θιγούν. Η ίδια η Συνθήκη θα μπορούσε να αποτελέσει το έναυσμα για να υιοθετηθούν εθνικά, αυστηρότερα, πρότυπα μέσω της εφαρμογής του άρθρου της 100 Α, εδάφιο 4, το οποίο παρέχει το δικαίωμα σε ένα κράτος μέλος να παραβεί, υπό ορισμένες συνθήκες, τους κανόνες της ελεύθερης διακίνησης των εμπορευμάτων, ακόμη και εάν το Συμβούλιο έχει υιοθετήσει σχετικό μέτρο εναρμόνισης. Είναι απαραίτητο να υπάρξει μέριμνα ώστε σε περίπτωση που ένα κράτος μέλος επικαλεσθεί αυτήν την διάταξη να έχει προηγηθεί συστηματική διαβούλευση ώστε η διάταξη αυτή να μην είναι στο μέλλον δυνατόν να ισχύσει - όπως συνέβη μέχρι σήμερα - παρά μόνον σε συνθήκες πραγματικά εξαιρετικές.

4.4. Η εφαρμογή της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης των τεχνικών ελέγχων που σχετίζονται με το κατά πόσον τα προϊόντα είναι σύμφωνα προς τις βασικές απαιτήσεις που έχουν ορίσει οι οδηγίες εξακολουθεί να παρουσιάζει ορισμένες πρακτικές δυσλειτουργίες :

- στον τομέα που υπόκειται σε ρυθμιστικές παρεμβάσεις που δηλαδή αποτελεί αντικείμενο οδηγιών τεχνικής εναρμόνισης, οι δυσλειτουργίες αυτές οφείλονται κυρίως στην απουσία οργανισμών οι οποίοι να έχουν προσαρμοστεί κατάλληλα για να πραγματοποιούν ελέγχους αυτού του τύπου στα κράτη μέλη. Η κατάσταση αυτή συνεπάγεται είτε επιπλέον κόστος για τους οικονομικούς φορείς που είναι αναγκασμένοι να αποστέλουν τα προϊόντα τους ορισμένες φορές πολύ μακρυά για να εγκριθούν, είτε την άρνηση εκ μέρους των αρχών ενός κράτους μέλους να επιτρέψουν την εισαγωγή προϊόντων διότι ο έλεγχος πραγματοποιήθηκε επί τόπου στο κράτος μέλος προέλευσης από μη εξουσιοδοτημένο οργανισμό. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι είναι απαραίτητο να πολλαπλασιαστούν τα αναγνωρισμένα κέντρα στα κράτη μέλη, για παράδειγμα με την ένταξη σε δίκτυο και τη θέση σε λειτουργία οργανισμού που ήδη υφίστανται σε τοπικό επίπεδο, βάσει των διατάξεων του προτύπου ΕΝ-45000 ή άλλης ανάλογης εγγυήσεως.

- στον τομέα που δεν υπόκειται σε ρυθμιστικές παρεμβάσεις, που δηλαδή καλύπτει τα ενδεχόμενα εμπόδια στις συναλλαγές πλην εκείνων που προκύπτουν από τις απαραίτητες απαιτήσεις οι οποίες πρέπει να προστατευθούν, η αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης μολονότι αποτέλεσε μία από τις βάσεις του Λευκού Βιβλίου του 1985, δεν κατόρθωσε να γίνει πολιτιστικά αποδεκτή. Ανεξάρτητα, όμως, από τις εμφανείς πτυχές της εφαρμογής της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης μέσω του έργου που ασκείται στους κόλπους του ΕΟΔΠ (), είναι απαραίτητο να είναι πρακτικά δυνατό ένα προϊόν που δεν είναι επικίνδυνο και το οποίο έχει παραχθεί και κυκλοφορήσει στην αγορά του κράτους προέλευσης νόμιμα, να μπορεί να κυκλοφορήσει ελεύθερα εφόσον καλύπτει με κατάλληλο και ικανοποιητικό τρόπο τις απαιτήσεις της χώρας υποδοχής. Η αρχή αυτή, η οποία πλέον γίνεται συνολικά αποδεκτή από τις εθνικές διοικήσεις, θέτει στην πράξη προβλήματα εφαρμογής κυρίως εξαιτίας του γεγονότος ότι την αγνοούν οι τοπικές αρχές που διεξάγουν τον έλεγχο σε καθημερινή βάση. Είναι, συνεπώς, απαραίτητο να προβλεφθεί μία ευρεία επιχείρηση ευαισθητοποίησης, ήτοι κατάρτισης, των επί τόπου υπαλλήλων της διοίκησης όσον αφορά την πρακτική εφαρμογή αυτής της αρχής. Η αμοιβαία αναγνώριση αντιστοιχεί πράγματι, περισσότερο σε μία πραγματιστική προσέγγιση της ισοδυναμίας των τεχνικών χαρακτηριστικών ενός προϊόντος, παρά στη γενική επιβεβαίωση - η οποία δεν έχει ουσιαστική σημασία - της ισοδυναμίας των εθνικών νομοθεσιών. Για το σκοπό αυτό, η ΟΚΕ ενθαρρύνει όλες τις πρωτοβουλίες που η Επιτροπή θα μπορούσε να λάβει για να προαγάγει την πραγματιστική αυτή προσέγγιση της έννοιας της αμοιβαίας αναγνώρισης που μέχρι σήμερα είχε γίνει αντιληπτή κατά τρόπο πολύ γενικό, ήτοι λανθασμένα και χωρίς αποτέλεσμα.

4.5. Τέλος, από εξωτερικής πλευράς, οι τελωνειακές διοικήσεις που εξακολουθούν να υπόκεινται σε εθνικό έλεγχο έχουν εναρμονίσει μόνον σε πολύ μικρό βαθμό τις διαδικασίες που αφορούν την εισαγωγή/εξαγωγή με τις τρίτες χώρες, γεγονός που βλάπτει τη συνοχή της ενιαίας αγοράς. Με τις νέες διευρύνσεις, κυρίως προς τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, το πρόβλημα θα πολλαπλασιαστεί και, εάν δεν υπάρξει ενισχυμένος συντονισμός, ενδέχεται να μην είναι δυνατόν να αντιμετωπισθεί με τρόπο ικανοποιητικό. Για το λόγο αυτό, ανεξάρτητα από το πρόγραμμα « Τελωνείο του 2000 » που αναφέρει η Επιτροπή, το ζήτημα του ευρωπαϊκού ελέγχου των εθνικών τελωνειακών διοικήσεων - το οποίο ενδέχεται να απαιτήσει τη σύσταση μιας πραγματικής Γενικής Διεύθυνσης των Ευρωπαϊκών Τελωνείων - αξίζει σήμερα να τεθεί πάραυτα. Για το σκοπό αυτό, η τελωνειακή συνεργασία που υπάγεται στον τρίτο πυλώνα είναι σκόπιμο να ενταχθεί στο πεδίο των κοινοτικών αρμοδιοτήτων.

5. Δημιουργία μιας δυναμικής σύγκλισης

5.1. Εάν η υιοθέτηση των κύριων μέτρων που έχουν απομείνει και η αυστηρή μεταφορά των κανόνων λειτουργίας εκ μέρους των κρατών μελών αποτελούν πρωταρχικές προϋποθέσεις για την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς, ωστόσο δεν είναι επαρκείς για την επιτυχία της, εξαιτίας κυρίως των ανισορροπιών που υπάρχει κίνδυνος να οξυνθούν σε ένα προχωρημένο στάδιο απελευθέρωσης των συναλλαγών εάν δεν υπάρχει οικονομική και κοινωνική σύγκλιση αντίστοιχου επιπέδου.

5.2. Το πρώτο ζήτημα αφορά τον κίνδυνο της κατάρρευσης του νομισματικού συστήματος. Κατά την πρόσφατη περίοδο, σημειώθηκαν σοβαρές νομισματικές διαταραχές οι οποίες επηρέασαν τους όρους των συναλλαγών στο εσωτερικό της ενιαίας αγοράς. Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις οι οποίες έχουν υποβληθεί σε διακυμάνσεις της τάξεως του 20 έως 30 % στις τιμές συναλλάγματος στην εσωτερική αγορά μέσα σε λίγους μήνες, έχουν δικαιολογημένα κάθε δικαίωμα να αμφισβητήσουν την ενοποίηση, την προβλεψιμότητα και τη σταθερότητα της ευρωπαϊκής τους αγοράς. Το καθοριστικό αυτό ζήτημα έχει παραμεληθεί υπερβολικά πολύ στην έκθεση της Επιτροπής. Υπάρχει ο κίνδυνος να σημειωθεί διάσταση - πράγμα που θα είναι επικίνδυνο για την ενιαία αγορά - μεταξύ των εκλέξιμων χωρών που θα εισέλθουν στην 3η φάση, οι οποίες θα υποβληθούν σε αυστηρούς περιορισμούς, και τις άλλες που ενδέχεται να έχουν τον πειρασμό να αφήσουν το νόμισμά τους να υποτιμηθεί, διαταράσσοντας με τον τρόπο αυτό σοβαρά τους όρους των ευρωπαϊκών συναλλαγών.

5.3. Είναι συνεπώς απαραίτητο να προληφθεί κάθε επιδείνωση των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού, για νομισματικούς λόγους, και κάθε κίνδυνος να ληφθούν μέτρα « στεγανοποίησης » των οικονομιών κατά των στρεβλώσεων αυτών, τα οποία θα έθεταν ανεπανόρθωτα σε κίνδυνο την ενιαία αγορά. Για το σκοπό αυτό, κατά τη μετάβαση στο ενιαίο νόμισμα το 1999, πρέπει με κάθε μέσο να επιτευχθεί η μεγαλύτερη δυνατή συμμετοχή, πράγμα που απαιτεί :

- την ενίσχυση του κύρους και της αποτελεσματικότητας της ευρωπαϊκής οικονομικής εποπτείας, δίνοντας έμφαση στις χώρες που αποκλίνουν 7

- την μέριμνα ώστε να θεσπισθούν καλύτεροι όροι για τη χορήγηση των ευρωπαϊκών ενισχύσεων, σύμφωνα με κοινούς στόχους και κανόνες.

5.4. Στα διαρθρωτικά ταμεία, τα οποία διαδραματίζουν μείζονα ρόλο για την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς και για την οικονομική και κοινωνική συνοχή, θα πρέπει να δοθεί δυνατότητα να στηρίξουν αποτελεσματικότερα αυτή τη δυναμική σύγκλισης. Αφενός, θα πρέπει να ανταποκρίνονται καλύτερα στις ανάγκες της τοπικής ανάπτυξης. Αφετέρου, θα πρέπει να υποστηρίξουν επιπλέον τα προγράμματα διεθνικών διαστάσεων και ιδιαίτερα τη χρηματοδότηση των διευρωπαϊκών δικτύων στους τομείς των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας. Αυτό θα ενισχύσει τον ρόλο που έχουν αναλάβει να τονώσουν τις επενδύσεις κοινής ωφελείας, στηρίζοντας παράλληλα με τρόπο αποφασιστικό τη δημιουργία νέων υποδομών της εσωτερικής αγοράς με τη συμπλήρωση των άλλων πηγών χρηματοδότησης, κυρίως των δανείων στις αγορές κεφαλαίων.

5.5. Η πολιτική ανταγωνισμού πρέπει να λάβει πλήρως υπόψη το διεθνές άνοιγμα της ευρωπαϊκής αγοράς και τις απαιτήσεις μιας ευρωπαϊκής πολιτικής βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας. Ενώ αγορά αναφοράς καθίσταται ολοένα και περισσότερο η διεθνής αγορά, οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις πρέπει να ενθαρρυνθούν ώστε να λάβουν τις απαιτούμενες διαστάσεις για να αντιμετωπίσουν με επιτυχία τον διεθνή ανταγωνισμό στην ευρωπαϊκή εσωτερική αγορά και στις τρίτες αγορές. Η Επιτροπή πρέπει, επίσης, να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στους όρους του θεμιτού ανταγωνισμού στην εσωτερική αγορά, τόσο μεταξύ των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, όσο και εκ μέρους των επιχειρήσεων τρίτων χωρών, καθώς στους αντίστοιχους όρους πρόσβασης στις τρίτες χώρες.

5.6. Η ΟΚΕ τονίζει εξάλλου ότι είναι αναγκαίο να αυξηθούν οι ενισχύσεις προς τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης ώστε να προετοιμαστούν ήδη από τώρα οι διοικήσεις και οι επιχειρήσεις τους για την τεράστια προσπάθεια που θα απαιτήσει εκ μέρους τους η προσαρμογή στην ενιαία αγορά κατά τις προσεχείς διευρύνσεις. Πρέπει, κυρίως, ανεξάρτητα από τα διάφορα τρέχοντα προγράμματα παροχής τεχνικής βοήθειας και επαγγελματικής κατάρτισης, να επιδιωχθεί η προαγωγή μιας καλύτερης οικονομικής και κοινωνικής συνοχής υπέρ του συνόλου των κοινωνικοοικονομικών συντελεστών των εν λόγω κρατών (επιχειρήσεων, μισθωτών, καταναλωτών).

5.7. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει τέλος ότι θα ήταν χρήσιμο να ενθαρρυνθεί η ανάπτυξη, σε όλα τα επίπεδα, σημείων επαφής για τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς. Οι εβδομάδες που διοργάνωσε η Επιτροπή για την εσωτερική αγορά επέτρεψαν ήδη στους παράγοντες της ενιαίας αγοράς (πολιτικούς αρμόδιους, υπαλλήλους, επιχειρήσεις, συνδικάτα, καταναλωτές) να αναπτύξουν εξαιρετικά πλούσιες επαφές οι οποίες αξίζει τώρα να εμβαθυνθούν.

5.7.1. Η ΟΚΕ υποστηρίζει όλες τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές πρωτοβουλίες οι οποίες θα επέτρεπαν την προαγωγή των σημείων επαφής και των παρατηρητηρίων της ενιαίας αγοράς, τα οποία συγκεντρώνουν τους κύριους ενδιαφερόμενους παράγοντες. Πρωτοβουλίες αυτού του είδους θα διασφάλιζαν την καλύτερη διακίνηση των στοιχείων που αφορούν την πρακτική και την πραγματική αντίληψη της λειτουργίας της ενιαίας αγοράς, παρέχοντας στους διάφορους παράγοντές της περισσότερα μέσα για να συμβάλουν άμεσα στην βελτίωσή της.

5.7.2. Η ΟΚΕ δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην χρησιμότητα παρατηρητηρίων αυτού του είδους στο διασυνοριακό επίπεδο, τα οποία να απαρτίζονται από υπαλλήλους και οικονομικούς και κοινωνικούς εταίρους που προέρχονται και από τις δύο πλευρές των συνόρων, για την αντιμετώπιση των κοινών τοπικών προβλημάτων, την ανάπτυξη περιφερειακών προγραμμάτων συναλλαγών και τη διεξαγωγή πειραματισμών που να διευκολύνουν τις διασυνοριακές συνεργασίες.

5.7.3. Από την πλευρά της, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή θα μεριμνήσει υπέρ της ανάπτυξης των επαφών του δικού της παρατηρητηρίου της εσωτερικής αγοράς με όλους τους εθνικούς, περιφερειακούς και τοπικούς εταίρους οι οποίοι μπορούν να συμβάλουν στη διακίνηση των πληροφοριών για την ενιαία αγορά, όπως αυτή βιώνεται από όλους τους παράγοντές της.

6. Συμπεράσματα

6.1. Η ΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι τα κοινοτικά όργανα αναγνωρίζουν τον ρόλο των οικονομικών και κοινωνικών κύκλων, και κυρίως τον ρόλο του παρατηρητηρίου της εσωτερικής αγοράς που η ΟΚΕ συνέστησε για να συμβάλει στην ανάλυση και την καθοδήγηση των εργασιών που σχετίζονται με την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς. Καλεί το σύνολο των κοινωνικοοικονομικών παραγόντων της Ευρώπης να συμμετάσχουν άμεσα στην αξιολόγηση της ευρωπαϊκής εσωτερικής αγοράς και να της κοινοποιήσουν όλες τις πληροφορίες που θα μπορούσαν να συμβάλουν στη βελτίωσή της.

6.2. Μολονότι από την εποχή του Λευκού Βιβλίου του 1985 σημειώθηκε σημαντική πρόοδος, η ΟΚΕ διαπιστώνει ότι έκθεση της Επιτροπής αποκαλύπτει επίσης ότι η ενιαία αγορά εξακολουθεί να παραμένει ατελής. Γνωρίζοντας μεν τα διάφορα αίτια που δικαιολογούν αυτές τις καθυστερήσεις, η ΟΚΕ επιβεβαιώνει, παράλληλα, ότι η πλήρης υλοποίηση της ενιαίας αγοράς παραμένει απαραίτητη προϋπόθεση για να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, να διασφαλισθεί η πολιτική, οικονομική και κοινωνική συνοχή της Ένωσης, και να επιτευχθεί η Οικονομική και Νομισματική Ένωση.

6.3. Η ΟΚΕ φρονεί ότι είναι απαραίτητο να εμβαθυνθεί η ανάλυση της τρέχουσας κατάστασης, με την καλύτερη ιεράρχηση των επιτευγμάτων και των εμποδίων καθώς και υπενθυμίζοντας πιο συγκεκριμένα ότι οι Ευρωπαίοι έχουν το δικαίωμα να αναμένουν μια πραγματική ενιαία αγορά, μέσω των διαφορών που θα παραμείνουν. Στο πνεύμα αυτό, υποστηρίζει το σχέδιο που η Επιτροπή ανήγγειλε για το 1996 σχετικά με τη διεξαγωγή εμπεριστατωμένης μελέτης των επιπτώσεων με θέμα τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς. Το παρατηρητήριο για την εσωτερική αγορά της ΟΚΕ προτίθεται να συμβάλει πλήρως σε αυτό το σχέδιο, με τη βοήθεια κυρίως ερευνών και ακροάσεων.

6.4. Η ΟΚΕ, ανήσυχη εξαιτίας των αυξανόμενων δυσκολιών που συνεπάγεται η υιοθέτηση των οριστικών μέτρων για την ενιαία αγορά - τα οποία έρχονται σε αντίθεση με τη γενική επιτάχυνση των προκλήσεων και των προθεσμιών που αντιμετωπίζει η Ένωση - καλεί τα κράτη μέλη και τα κοινοτικά όργανα να συμφωνήσουν ώστε να καταβληθεί κάθε προσπάθεια για την ολοκλήρωση των τελευταίων απαραίτητων διατάξεων - τις οποίες η ΟΚΕ υπολογίζει σε τριάντα περίπου - από σήμερα έως το όριο του 1999 που έχει τεθεί για την οικονομική και νομισματική ένωση. Γιά το σκοπό αυτό, η Διακυβερνητική Διάσκεψη του 1996 για την αναθεώρηση της Συνθήκης θα πρέπει να εξετάσει τα μέτρα με τα οποία θα μπορούσε να επεκταθεί η ειδική πλειοψηφία σε κύρια ζητήματα για την εσωτερική αγορά, όπως είναι κυρίως η ελεύθερη κυκλοφορία των ατόμων, η τελωνειακή συνεργασία, η προστασία του περιβάλλοντος και η ενδοκοινοτική φορολογία.

6.5. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει επίσης ότι είναι απαραίτητο να ενισχυθεί η εφαρμογή των μέτρων με την άσκηση βελτιωμένου και ενισχυμένου ελέγχου, σε όλα τα επίπεδα, μέσω αποτελεσματικών κυρώσεων. Η ορθή εφαρμογή των κανόνων της ενιαίας αγοράς επιβάλλει, επίσης, την καλύτερη πλαισίωση των εθνικών παρεκκλίσεων από την ελεύθερη κυκλοφορία, την επέκταση της αμοιβαίων αναγνωρίσεων και τη διασφάλιση της εναρμόνισης των τελωνειακών διοικήσεων.

6.6. Η ΟΚΕ επιμένει, τέλος, ότι, πέρα από τις διατάξεις για την απελευθέρωση των συναλλαγών και από την ορθή εφαρμογή τους, πρέπει να δημιουργηθεί μία πραγματική δυναμική σύγκλισης ώστε να αντιμετωπισθούν οι εντάσεις και οι ανισορροπίες που προκύπτουν από το γεγονός ότι τόσο η ενιαία αγορά, όσο και η οικονομική και νομισματική ένωση, δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί. Αυτό θα απαιτήσει κυρίως την ενίσχυση της οικονομικής σύγκλισης, την καλύτερη αξιοποίηση των διαρθρωτικών ταμείων, την προσαρμογή της πολιτικής ανταγωνισμού στα δεδομένα του διεθνούς ανοίγματος, με παράλληλη εξάλλου δραστική προετοιμασία των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης για τη μελλοντική συμμετοχή τους στην ενιαία αγορά. Η ΟΚΕ εύχεται συγκεκριμένα να μπορέσουν να αναπτυχθούν στα διάφορα επίπεδα - κυρίως στα περιφερειακά και διασυνοριακά επίπεδα - τα σημεία επαφής και τα παρατηρητήρια που συγκεντρώνουν τους διάφορους παράγοντες της ενιαίας αγοράς και προτίθεται να μεριμνήσει ώστε να αναπτυχθούν οι επαφές της μαζί τους.

Βρυξέλλες, 22 Νοεμβρίου 1995.

Ο Πρόεδρος της

Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Carlos FERRER

() ΕΟΔΠ : Ευρωπαϊκός Οργανισμός Δοκιμών και Πισοποίησης.