ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Δεύτερη έκθεση προόδου σχετικά με την εφαρμογή από τη Γεωργία του σχεδίου δράσης για την ελευθέρωση του καθεστώτος θεωρήσεων /* COM/2014/0681 final */





1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στις 4 Ιουνίου 2012, η Ευρωπαϊκή Ένωση (εφεξής η ΕΕ) εγκαινίασε διάλογο με τη Γεωργία για την ελευθέρωση του καθεστώτος των θεωρήσεων. Στις 25 Φεβρουαρίου 2013, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε στην κυβέρνηση της Γεωργίας σχέδιο δράσης για την ελευθέρωση του καθεστώτος των θεωρήσεων (ΣΔΕΚΘ), στο οποίο προσδιορίζονται τα κριτήρια αναφοράς που οφείλει να πληροί η Γεωργία, προκειμένου οι πολίτες της που είναι κάτοχοι βιομετρικών διαβατηρίων να ταξιδεύουν στη ζώνη Σένγκεν χωρίς να χρειάζονται θεώρηση. Στις 15 Νοεμβρίου 2013, η Επιτροπή ενέκρινε την πρώτη έκθεση προόδου σχετικά με την εφαρμογή του ΣΔΕΚΘ από τη Γεωργία.[1] Στην έκθεση αξιολογείται ως πολύ ικανοποιητική η πρόοδος που έχει σημειώσει η Γεωργία ως προς την εφαρμογή των κριτηρίων αναφοράς της πρώτης φάσης του ΣΔΕΚΘ (νομοθετικής και προγραμματισμού) και διατυπώνεται σειρά συστάσεων. Τον Φεβρουάριο, τον Μάρτιο και τον Μάιο του 2014, η Γεωργία υπέβαλε επικαιροποιημένη έκθεση προόδου. Την άνοιξη του 2014, πραγματοποιήθηκε αποστολή αξιολόγησης με εμπειρογνώμονες από τα κράτη μέλη της ΕΕ, επικουρούμενη από τις υπηρεσίες της Επιτροπής, την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ) και την αντιπροσωπεία της ΕΕ στη Γεωργία. Η αποστολή επικεντρώθηκε στη Δέσμη 3 και τη Δέσμη 4 του ΣΔΕΚΘ, που δεν είχαν προηγουμένως αξιολογηθεί επί τόπου. Η παρούσα έκθεση είναι η δεύτερη και τελική έκθεση προόδου για την πρώτη φάση της υλοποίησης του ΣΔΕΚΘ από τη Γεωργία.[2] Περιγράφει τον τρόπο εφαρμογής των κριτηρίων αναφοράς της πρώτης φάσης και συνιστά την έναρξη της αξιολόγησης των κριτηρίων αναφοράς της δεύτερης φάσης, τα οποία αφορούν την αποτελεσματική και βιώσιμη εφαρμογή των σχετικών μέτρων. Η έκθεση συνοδεύεται από έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής (ΕΕΥΕ), στο οποίο εξετάζονται λεπτομερώς οι εξελίξεις που περιγράφονται στο παρόν έγγραφο. Επιπλέον, όπως απαιτεί η μεθοδολογία του ΣΔΕΚΘ, αναλύονται οι αναμενόμενες επιπτώσεις, σε επίπεδο μετανάστευσης και ασφάλειας, της μελλοντικής ελευθέρωσης του καθεστώτος θεωρήσεων. Η έκθεση ακολουθεί τη δομή του σχεδίου δράσης. Περιλαμβάνει ενότητες που αντιστοιχούν στις τέσσερις δέσμες του ΣΔΕΚΘ και, λαμβάνοντας υπόψη τις συστάσεις που διατυπώθηκαν στην έκθεση του 2013, περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο οι αρχές της Γεωργίας έχουν ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του ΣΔΕΚΘ ενώ, στην τελευταία ενότητα, συνιστά να προχωρήσει η αξιολόγηση στην εφαρμογή των κριτηρίων αναφοράς της δεύτερης φάσης του ΣΔΕΚΘ. 2. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΠΟΥ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΣΤΙΣ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΔΕΣΜΕΣ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ ΘΕΩΡΗΣΕΩΝ 2.1. Δέσμη 1: Ασφάλεια των εγγράφων, συμπεριλαμβανομένων των βιομετρικών χαρακτηριστικών Στις 29 Μαΐου 2014, το κοινοβούλιο της Γεωργίας ενέκρινε τροποποιήσεις όσον αφορά την έκδοση βιομετρικών διαβατηρίων στα γεωργιανά προξενεία. Ως εκ τούτου, από τις 28 Ιουλίου 2014 χορηγούνται στους πολίτες της Γεωργίας μόνο διαβατήρια συμμορφούμενα με τα πρότυπα ICAO. Στις 11 Φεβρουαρίου 2014, θεσπίστηκαν αυστηρότεροι όροι για την έκδοση δεύτερου διαβατηρίου. Ο κώδικας δεοντολογίας του Οργανισμού Ανάπτυξης του Δημόσιου Τομέα (ΟΑΔΤ) εγκρίθηκε στις 31 Οκτωβρίου 2013. Η Γεωργία έχει καταρτίσει σχέδιο με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα και έχει προγραμματίσει τη διάθεση χρηματοδοτικών πόρων για την ολοκλήρωση της ψηφιοποίησης των ληξιαρχικών μητρώων. Στις 29 Μαΐου 2014, η Γεωργία τροποποίησε τη σχετική νομοθεσία που περιορίζει το δικαίωμα των ανθρώπων να αλλάζουν όνομα και, όπως της ζητήθηκε, διαβίβασε πληροφορίες σχετικά με: - τις σχετικές νομικές πράξεις όσον αφορά τη δέσμευση και αποθήκευση δακτυλικών αποτυπωμάτων· - την απαγόρευση της παράτασης του διαβατηρίου· - την εφαρμογή της αρχής «ένα έγγραφο κατ’ άτομο»· και - καθεστώς προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που αφορούν τα κριτήρια αναφοράς της δέσμης 1. 2.2. Δέσμη 2: Ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων, διαχείριση της μετανάστευσης, και άσυλο Στις 13 Μαρτίου 2014, η κυβέρνηση της Γεωργίας ενέκρινε τη «στρατηγική διαχείρισης των κρατικών συνόρων (2014-18)» και, στις 6 Μαΐου 2014, το συνοδευτικό σχέδιο δράσης. Η νέα στρατηγική έχει μια ισχυρή συνιστώσα ανάπτυξης ικανοτήτων και προσδιορίζει τα «πράσινα σύνορα» ως έναν από τους τομείς προτεραιότητάς της. Η Γεωργία εξακολούθησε να συνεργάζεται με τα κράτη μέλη της ΕΕ, άλλες χώρες και διεθνείς οργανισμούς. Για την περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας με τις χώρες της περιοχής, επεξεργάστηκε, τον Μάιο του 2014, από κοινού με την Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν, σχέδια διμερών συμφωνιών για τους επιτρόπους συνόρων. Τον Δεκέμβριο του 2013, το Υπουργείο Εσωτερικών της Γεωργίας και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για τη διαχείριση της επιχειρησιακής συνεργασίας στα εξωτερικά σύνορα των κρατών μελών της ΕΕ (Frontex) συνήψαν σχέδιο συνεργασίας για την περίοδο 2013-15. Η Γεωργία ενίσχυσε περαιτέρω τα προγράμματά της στον τομέα της κατάρτισης, μεταξύ άλλων προσθέτοντας μια νέα ενότητα κατάρτισης για τους αιτούντες άσυλο και τους πρόσφυγες στο βασικό πρόγραμμα εκπαίδευσης των αστυνομικών και των συνοριοφυλάκων. Προγράμματα κατάρτισης οργανώθηκαν σχετικά με τον νόμο του 2013 για την αστυνομία, ενώ, τον Οκτώβριο του 2014, δρομολογήθηκε ένα νέο μεταπτυχιακό πρόγραμμα σχετικά με τις κανονιστικές διατάξεις για την αστυνομία. Στον τομέα διαχείρισης της μετανάστευσης, ο «νόμος σχετικά με το νομικό καθεστώς των αλλοδαπών και απάτριδων» τέθηκε σε ισχύ την 1η Σεπτεμβρίου 2014. Οι συνοδευτικοί εσωτερικοί κανονισμοί εκπονήθηκαν και εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση στις 26 Αυγούστου 2014. Την 1η Σεπτεμβρίου 2014 ιδρύθηκε διεύθυνση μετανάστευσης στο Υπουργείο Εσωτερικών. Το κέντρο κινητικότητας συνέχισε να λειτουργεί στο πλαίσιο του χρηματοδοτούμενου από την ΕΕ ολοκληρωμένου προγράμματος συνδρομής για την επανένταξη μετά την άφιξη των μεταναστών που επιστρέφουν στη χώρα τους, αλλά έχουν γίνει ρυθμίσεις ώστε σταδιακά να αναλάβει τη διαχείριση του Κέντρου το Υπουργείο των Εσωτερικά Εκτοπισμένων Ατόμων. Το καλοκαίρι του 2014 ολοκληρώθηκε η κατασκευή ενός κέντρου προσωρινής στέγασης παράνομων μεταναστών. Η Γραμματεία της Κρατικής Επιτροπής για Θέματα Μετανάστευσης (ΚΕΘΜ) συνέχισε να παρακολουθεί την εφαρμογή της στρατηγικής 2013-15 για τη μετανάστευση και το σχέδιο δράσης, προβαίνοντας στις αναγκαίες προσαρμογές και επικαιροποιήσεις. Τον Σεπτέμβριο του 2014, με τη στήριξη της προσέγγισης της ΕΕ για παροχή κινήτρων «More for More programme», και σε συνεργασία με το Διεθνές Κέντρο για την Ανάπτυξη Μεταναστευτικής Πολιτικής (ICMPD), η Γραμματεία άρχισε να χαράζει στρατηγική για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού 2016-20. Προκειμένου να επιταχυνθεί η ανάπτυξη ενός ενοποιημένου συστήματος ανάλυσης της μετανάστευσης, τον Φεβρουάριο του 2014 συγκροτήθηκε ομάδα εργασίας στο πλαίσιο της ΚΕΘΜ (Κρατική Επιτροπή για Θέματα Μετανάστευσης). Η ομάδα πραγματοποίησε διαβουλεύσεις με διεθνείς εμπειρογνώμονες σχετικά με ένα ολοκληρωμένο έγγραφο προβληματισμού που εκπονήθηκε τον Αύγουστο του 2014. Αναμένεται ότι το σύστημα θα αρχίσει να λειτουργεί στα μέσα του 2016. Το «σύστημα προειδοποίησης για την παράνομη παράταση εγκεκριμένης διαμονής» που λειτουργεί δοκιμαστικά από τον Απρίλιο του 2013 εγκαινιάστηκε επίσημα τον Σεπτέμβριο του 2014. Στον τομέα του ασύλου, η Γεωργία τροποποίησε το νομικό της πλαίσιο στις 26 Δεκεμβρίου 2013, εισάγοντας τροποποίηση που εξασφαλίζει τη χορήγηση εγγράφων στους αιτούντες άσυλο κατά την έναρξη της διαδικασίας ασύλου. Περαιτέρω τροποποιήσεις που τέθηκαν σε ισχύ την 1η Σεπτεμβρίου 2014 προβλέπουν την έκδοση προσωρινού δελτίου ταυτότητας για τους αιτούντες άσυλο. Η Γεωργία αποσαφήνισε την εφαρμογή της διάταξης που επιβάλλει την υποχρέωση υποβολής αίτησης ασύλου εντός 24 ωρών από την είσοδο του προσώπου στο έδαφος της χώρας: μέχρι σήμερα, δεν έχουν υπάρξει περιπτώσεις απόρριψης καθυστερημένων αιτήσεων. Ενισχύθηκαν οι ικανότητες του Υπουργείου που είναι αρμόδιο για τους αιτούντες άσυλο· προσλαμβάνεται επιπλέον προσωπικό το οποίο θα αποφαίνεται σχετικά με το καθεστώς του πρόσφυγα και έχουν προγραμματιστεί εντατικά προγράμματα επιμόρφωσης. Ενισχύθηκαν επίσης οι επιχειρησιακές ικανότητες της μονάδας πληροφοριών για τη χώρα καταγωγής. Τον Φεβρουάριο του 2014, η κυβέρνηση της Γεωργίας χορήγησε την αναγκαία χρηματοδότηση και συνήψε συμφωνία με την Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες (UNHCR) και την Υπηρεσία Αμυντικής Συνεργασίας των Ηνωμένων Πολιτειών για την επέκταση του κέντρου υποδοχής στο Martkopi. Οι εργασίες σχεδιασμού ολοκληρώθηκαν το καλοκαίρι του 2014 και η κατασκευή θα ξεκινήσει στις αρχές του φθινοπώρου του 2014. Η Γεωργία κατέβαλε προσπάθειες προκειμένου να ενισχύσει τις ικανότητες συλλογής δεδομένων. Το Υπουργείο Εσωτερικά Εκτοπισμένων Ατόμων, σε στενή συνεργασία με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR) και με την οικονομική της στήριξη, σχεδίασε μια νέα ηλεκτρονική βάση δεδομένων, η οποία αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία στα τέλη Δεκεμβρίου του 2014. Το Υπουργείο εξέτασε τις διαδικασίες προσφυγής κατά αποφάσεων σχετικά με τη χορήγηση ασύλου και συνέταξε σχέδια τροποποιήσεων τα οποία απέστειλε στην UNHCR για υποβολή παρατηρήσεων τον Μάρτιο του 2014. 2.3. Δέσμη 3: Δημόσια τάξη και ασφάλεια Η Γεωργία εξακολούθησε να σημειώνει πρόοδο όσον αφορά την πρόληψη και καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος. Τον Οκτώβριο του 2013, ενέκρινε την εθνική στρατηγική 2013-2014 για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και, τον Νοέμβριο του 2013, το συνοδευτικό σχέδιο δράσης. Το Διυπηρεσιακό Συντονιστικό Συμβούλιο για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος παρακολουθεί ενεργά την προώθηση αμφότερων των εγγράφων και υπέβαλε την πρώτη έκθεση εφαρμογής τον Ιούλιο του 2014. Με το ισχύον νομικό και πολιτικό πλαίσιο όσον αφορά την εμπορία ανθρώπων (ΤΗΒ), η Γεωργία είναι κατάλληλα εξοπλισμένη για να αντιμετωπίσει δεόντως το θέμα. Το εθνικό σχέδιο δράσης 2013-14 έχει τεθεί σε εφαρμογή, και το συμβούλιο ΤΗΒ αποτελεί τον κεντρικό συντονιστικό μηχανισμό για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων. Το συμβούλιο εκπόνησε τις «κατευθυντήριες γραμμές για την επιβολή του νόμου σχετικά με την έρευνα και δίωξη των υποθέσεων εμπορίας ανθρώπων και μεταχείρισης των θυμάτων», που διαβιβάστηκαν σε όλες τις αρμόδιες αρχές επιβολής του νόμου τον Ιούνιο του 2014. Ο εθνικός μηχανισμός παραπομπής, ο οποίος έχει τεθεί σε ισχύ από τον Φεβρουαρίου του 2007, εξασφαλίζει ότι όλα τα εικαζόμενα και αναγνωρισμένα θύματα εμπορίας ανθρώπων εξετάζονται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα νομικά πρότυπα. Από το 2006, το Δημόσιο Ταμείο για την προστασία και τη στήριξη των θυμάτων εμπορίας ανθρώπων είναι αρμόδιο για δύο κέντρα υποδοχής των θυμάτων, για τη χρηματοδότηση της προστασίας των θυμάτων, την αρωγή, τα μέτρα αποκατάστασης και την καταβολή αποζημίωσης. Η Κεντρική Αστυνομική Υπηρεσία Δίωξης του Εγκλήματος του Υπουργείου Εσωτερικών είναι η υπηρεσία επιβολής του νόμου που είναι αρμόδια για τη διενέργεια ερευνών στον τομέα της εμπορίας ανθρώπων. Επιπλέον, τον Ιανουάριο του 2014, ιδρύθηκε περιφερειακή υπηρεσία στην αυτόνομη περιοχή της Ατζαρίας. Η κατάρτιση και η ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης είναι σημαντικές συνιστώσες της προσέγγισης της Γεωργίας όσον αφορά την πρόληψη και την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων και πραγματοποιούνται σε τακτική βάση. Ενόψει της δεύτερης φάσης εφαρμογής του ΣΔΕΚΘ, η Γεωργία ενθαρρύνεται να αναπτύξει περαιτέρω τον μηχανισμό αναφοράς για την αξιολόγηση του κινδύνου και, στο πλαίσιο της εν εξελίξει μεταρρύθμισης του εργατικού δικαίου, να αντιμετωπίσει το συνδεόμενο με την εμπορία ανθρώπων ζήτημα της θέσπισης ενός μηχανισμού επιθεώρησης εργασίας. Το νομικό και θεσμικό πλαίσιο για την πρόληψη και καταπολέμηση της διαφθοράς έχει τεθεί σε εφαρμογή. Σε γενικές γραμμές, η ισχύουσα νομοθεσία είναι ορθά διατυπωμένη, κατάλληλη και σύμφωνη με τα ευρωπαϊκά πρότυπα, όπου υπάρχουν. Νέες νομοθετικές διατάξεις για την προστασία των καταγγελλόντων δυσλειτουργίες τέθηκαν σε ισχύ στις 14 Απριλίου 2014. Επίσης, τον Απρίλιο του 2014, το διυπηρεσιακό συντονιστικό συμβούλιο για την καταπολέμηση της διαφθοράς συγκρότησε ad hoc ομάδα εργασίας για την υλοποίηση των συστάσεων της ομάδας χωρών κατά της διαφθοράς (GRECO) και της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών κατά της διαφθοράς (UNCAC), η οποία διατύπωσε συστάσεις σχετικά με τη χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων τις οποίες εξετάζει το Υπουργείο Δικαιοσύνης. Προκειμένου να βελτιωθεί περαιτέρω το σύστημα παρακολούθησης της δήλωσης περιουσιακών στοιχείων, η Διεύθυνση Δημοσίων Υπηρεσιών διεξήγαγε εκτεταμένη έρευνα και δημόσια διαβούλευση για το θέμα αυτό και θα υποβάλει νομοθετική πρόταση στην κυβέρνηση το φθινόπωρο του 2014. Έχουν σημειωθεί θετικές εξελίξεις σε τομείς που αφορούν την καταπολέμηση της διαφθοράς. Στο στάδιο της επεξεργασίας βρίσκεται ένας νέος νόμος για τον δημόσιο τομέα. Το αποκαλούμενο σχέδιο μεταρρύθμισης της δημόσιας διοίκησης έχει εκπονηθεί και αναμένεται να εγκριθεί από την κυβέρνηση το φθινόπωρο του 2014. Επί του παρόντος, δεν υπάρχει ούτε ειδικός εισαγγελέας ούτε εξειδικευμένη υπηρεσία στο πλαίσιο της εισαγγελίας που να ασχολείται με τις υποθέσεις διαφθοράς. Ως εκ τούτου, προκειμένου να διευκολυνθεί η αποτελεσματική εφαρμογή της δεύτερης φάσης του ΣΔΕΚΘ, οι αρχές της Γεωργίας θα πρέπει να εξετάσουν το ενδεχόμενο θέσπισης περαιτέρω εγγυήσεων με σκοπό τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας του Γενικού Εισαγγελέα και τη σύσταση είτε ειδικής εισαγγελίας είτε εξειδικευμένης μονάδας για τις υποθέσεις διαφθοράς. Στον τομέα της πρόληψης και καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, η Γεωργία προέβη στις αναγκαίες νομοθετικές τροποποιήσεις του «νόμου για τη διευκόλυνση της πρόληψης της νομιμοποίησης παράνομων εσόδων» ώστε να δοθεί συνέχεια στις συστάσεις που διατύπωσε το 2012 η επιτροπή εμπειρογνωμόνων για την αξιολόγηση των μέτρων κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας (MONEYVAL). Οι τροποποιήσεις εξετάστηκαν από την κυβέρνηση το καλοκαίρι του 2014 και προβλέπεται να εγκριθούν από το κοινοβούλιο κατά τη σύνοδο της ολομέλειας το φθινόπωρο του 2014. Οι ελλείψεις όσον αφορά τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας, όπως προσδιορίζονται από τη MONEYVAL, εξετάστηκαν τον Νοέμβριο του 2013, όταν το κοινοβούλιο τροποποίησε τη σχετική διάταξη του ποινικού κώδικα. Οι τροποποιήσεις τέθηκαν σε ισχύ στις 15 Ιανουαρίου του 2014. Η Γεωργία υπέγραψε, το 2005, τη σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την πρόληψη της τρομοκρατίας (CETS 196) και η διαδικασία κύρωσης είναι σε εξέλιξη. Τον Δεκέμβριο του 2013, συγκροτήθηκε διυπηρεσιακό συμβούλιο για την ανάπτυξη και το συντονισμό της εφαρμογής της στρατηγικής και του σχεδίου δράσης για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας. Τον Μάρτιο του 2014, η κυβέρνηση ενέκρινε τη στρατηγική για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας (2014-17) και το συνοδευτικό σχέδιο δράσης. Συνεχίζεται η λειτουργία της Οικονομικής Υπηρεσίας Ελέγχου (της μονάδας παροχής χρηματοοικονομικών πληροφοριών της Γεωργίας). Επί του παρόντος, η υπηρεσία δεν έχει την αρμοδιότητα να αναστέλλει τις ύποπτες συναλλαγές, ούτε καν σε προσωρινή βάση, εξαιρουμένων των συναλλαγών που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας. Είναι πιθανό να θελήσει η Γεωργία να εξετάσει περαιτέρω το θέμα αυτό στο πλαίσιο της δεύτερης φάσης εφαρμογής του ΣΔΕΚΘ. Η Γεωργία συνέχισε την ενοποίηση του νομοθετικού πλαισίου και του πλαισίου πολιτικής στον τομέα της πρόληψης της χρήσης ναρκωτικών. Στις 4 Δεκεμβρίου 2013, ενέκρινε εθνική στρατηγική και σχέδιο δράσης για την καταπολέμηση των ναρκωτικών για την περίοδο 2014-15. Τα έγγραφα λαμβάνουν υπόψη τις συστάσεις της ομάδας Πομπιντού και είναι εναρμονισμένα με τα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα. Όσον αφορά τη χρηματοδότηση, η Γεωργία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη βοήθεια αλλοδαπών χορηγών, η οποία, μακροπρόθεσμα, ενδέχεται να εγείρει ερωτήματα όσον αφορά τη βιωσιμότητα της υλοποίησης της στρατηγικής και του σχεδίου δράσης. Η Γεωργία υπέγραψε τον Μάρτιο και επικύρωσε τον Οκτώβριο του 2013 τη σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης του 2005 σχετικά με τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, την αναζήτηση, κατάσχεση και δήμευση των προϊόντων του εγκλήματος και τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας. Τον Απρίλιο του 2014, η Γεωργία προσχώρησε στη σύμβαση της Χάγης για την προστασία των παιδιών, η οποία θα τεθεί σε ισχύ την 1η Μαρτίου 2015. Η Γεωργία υπέγραψε τον Μάρτιο του 2009 τη σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης του 2007 για την προστασία των παιδιών από τη σεξουαλική εκμετάλλευση και κακοποίηση, η οποία επικυρώθηκε από το κοινοβούλιο τον Μάρτιο του 2014. Το πρόσθετο πρωτόκολλο της σύμβασης ποινικού δικαίου για τη διαφθορά υπεγράφη τον Μάρτιο του 2013 και επικυρώθηκε τον Ιούλιο του 2013. Το νομοθετικό και θεσμικό πλαίσιο της Γεωργίας για τη δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις συνάδουν με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Κατά τη δεύτερη φάση του ΣΔΕΚΘ, η Γεωργία θα μπορούσε να παράσχει πληροφορίες σχετικά με τις διαδικαστικές εγγυήσεις που ισχύουν σε περίπτωση υποβολής αιτήσεων αμοιβαίας δικαστικής συνδρομής. Η Γεωργία θα μπορούσε επίσης να εξετάσει το ενδεχόμενο περαιτέρω βελτίωσης της συλλογής ποιοτικών δεδομένων και της κατάρτισης των εισαγγελέων και των δικαστών. Η συνεργασία για την επιβολή του νόμου έχει ενισχυθεί με την εισαγωγή λογισμικού διυπηρεσιακής ηλεκτρονικής ανταλλαγής (InterFlow) τον Δεκέμβριο του 2013. Το σύστημα είναι εξοπλισμένο με ψηφιακή υπογραφή, παρέχει γρήγορη αναζήτηση δεδομένων και επιτρέπει στους χρήστες να διαχειρίζονται καθήκοντα, διευκολύνοντας την ασφαλή ανταλλαγή εγγράφων σε πραγματικό χρόνο. Η Γεωργία σημείωσε πρόοδο στον τομέα της προστασίας των δεδομένων, ευθυγραμμίζοντας έτσι περαιτέρω το νομοθετικό και θεσμικό της πλαίσιο με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Την 1η Αυγούστου 2014, το Κοινοβούλιο ενέκρινε ορισμένες σημαντικές τροποποιήσεις του νόμου για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και διαφόρων άλλων νόμων, οι οποίες περιλαμβάνουν: - επέκταση της εντολής του Επιθεωρητή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα στην επεξεργασία δεδομένων στον αστυνομικό τομέα, - παροχή στον Επιθεωρητή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα εποπτικών εξουσιών στον ιδιωτικό τομέα από την 1η Νοεμβρίου 2014 και - ενίσχυση της ανεξαρτησίας του Επιθεωρητή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα. Επίσης, στις 2 Μαΐου 2014, το κοινοβούλιο ενέκρινε τροποποιήσεις του ποινικού κώδικα για την ποινικοποίηση της παραβίασης των κανόνων για την προστασία των δεδομένων. Στις 10 Ιανουαρίου 2014, η Γεωργία επικύρωσε το πρόσθετο πρωτόκολλο του 2001 της σύμβασης αριθ. 108 του Συμβουλίου της Ευρώπης, που τέθηκε σε ισχύ την 1η Μαΐου 2014. Η απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών σχετικά με την επεξεργασία και προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στο πλαίσιο του Υπουργείου τέθηκε σε ισχύ την 1η Μαρτίου 2014. Η Επιθεώρηση Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνέχισε να λειτουργεί. Η Επιθεώρηση απασχολεί 15 υπαλλήλους, συμπεριλαμβανομένων δικηγόρων, αναλυτών δεδομένων ασφαλείας, διαχειριστή κατάρτισης, και ενός ειδικού όσον αφορά τους καταλόγους συστημάτων αρχειοθέτησης. Από το 2014, διαθέτει το δικό της κονδύλιο στον κρατικό προϋπολογισμό, το οποίο κρίνεται επαρκές για τη χρηματοδότηση των τρεχουσών δραστηριοτήτων. Ωστόσο, στη δεύτερη φάση του ΣΔΕΚΘ, και λαμβανομένης υπόψη της επέκτασης των εξουσιών και αρμοδιοτήτων του Επιθεωρητή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, θα πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο διάθεσης πρόσθετων χρηματοδοτικών πόρων. Επίσης, θα πρέπει να εξασφαλιστεί η εγκατάσταση της Επιθεώρησης σε κατάλληλα γραφεία δεδομένων των νέων καθηκόντων της και, ειδικότερα, της ανάγκης να εξασφαλιστεί πρόσβαση στο ευρύ κοινό. Οι εξελίξεις που συνδέονται με το δικαστικό σώμα και την άσκηση ποινικής δίωξης δεν εμπίπτουν στα κριτήρια αναφοράς του ΣΔΕΚΘ, αλλά σχετίζονται με την αξιολόγησή τους. Την 1η Αυγούστου 2014, σύμφωνα με τις συστάσεις του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), το κοινοβούλιο ενέκρινε τον «νόμο για την τροποποίηση του οργανικού νόμου της Γεωργίας σχετικά με τα δικαστήρια γενικής δικαιοδοσίας» που ρυθμίζει τη διαδικασία ισόβιου διορισμού των δικαστών. Ο νόμος τέθηκε σε ισχύ στις 19 Αυγούστου 2014. Οι τροποποιήσεις του 2013 στον «νόμο σχετικά με την εισαγγελική αρχή» αντιπροσωπεύουν ένα σημαντικό βήμα για την εξασφάλιση της συμμόρφωσης με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Ωστόσο, ο διορισμός του Γενικού Εισαγγελέα εξακολουθεί να γίνεται από τον Πρωθυπουργό έπειτα από σύσταση του Υπουργού Δικαιοσύνης. 2.4. Δέσμη 4: Εξωτερικές σχέσεις και θεμελιώδη δικαιώματα Ο «νόμος περί του νομικού καθεστώτος των αλλοδαπών και απάτριδων», που τέθηκε σε ισχύ την 1η Σεπτεμβρίου 2014, παρέχει τη νομική βάση για την είσοδο, διαμονή, διέλευση και έξοδο των αλλοδαπών. Καθορίζει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των αλλοδαπών, των απάτριδων, τους τύπους και τις διαδικασίες απομάκρυνσης, καθώς και τις αρμοδιότητες των εμπλεκόμενων κρατικών ιδρυμάτων. Έχει τεθεί επίσης σε εφαρμογή το απαραίτητο νομικό πλαίσιο που θα διασφαλίζει την πρόσβαση σε ταξιδιωτικά έγγραφα και έγγραφα ταυτότητας τόσο για τους πολίτες της Γεωργίας όσο και για τους αλλοδαπούς. Στις 7 Μαΐου 2014, τέθηκε σε ισχύ ο «νόμος για την εξάλειψη όλων των μορφών διακρίσεων» (νόμος κατά των διακρίσεων). Στόχος του νόμου είναι «να εξαλείψει κάθε μορφή διακρίσεων και να διασφαλίσει ίσα δικαιώματα σε όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα που υπόκεινται στη νομοθεσία της Γεωργίας, ανεξάρτητα από τη φυλή, το χρώμα του δέρματος, τη γλώσσα, το φύλο, την ηλικία, την ιθαγένεια, την καταγωγή, τον τόπο γέννησης ή διαμονής, την περιουσία ή την κοινωνική θέση, τη θρησκεία ή τις πεποιθήσεις, την εθνική, εθνοτική ή κοινωνική προέλευση, το επάγγελμα, την οικογενειακή κατάσταση, την κατάσταση της υγείας, την αναπηρία, τον γενετήσιο προσανατολισμό, την ταυτότητα και έκφραση φύλου, τις πολιτικές ή άλλες πεποιθήσεις, ή άλλα χαρακτηριστικά». Έχει ευρύ πεδίο εφαρμογής και εφαρμόζεται και στον ιδιωτικό τομέα. Ο νόμος ορίζει τις άμεσες και έμμεσες διακρίσεις, καλύπτει τις διακρίσεις λόγω σχέσης και απαγορεύει ρητά τον εξαναγκασμό, την ενθάρρυνση ή την υποστήριξη ενός προσώπου που προβαίνει σε διακρίσεις έναντι τρίτου προσώπου, καθώς και τις πολλαπλές και πολυδιάστατες διακρίσεις. Επίσης, εισάγει την έννοια της θετικής δράσης σε σχέση με την ισότητα των φύλων και σε σχέση με ειδικές περιπτώσεις, όπως εκείνες που αφορούν τη μητρότητα, την εγκυμοσύνη, ή την αναπηρία. Ο νόμος κατά των διακρίσεων προβλέπει την ενίσχυση του ρόλου του Συνηγόρου του Πολίτη ως φορέα ισότητας αρμόδιου για την εξάλειψη των διακρίσεων και την εξασφάλιση της ισότητας. Για να προστατεύει και να επικουρεί τα θύματα διακρίσεων, ο Συνήγορος του Πολίτη πρέπει να ενεργεί ως διαμεσολαβητής μεταξύ των μερών με στόχο την προώθηση της συμφιλίωσης. Ο νέος νόμος προβλέπει τη δικαστική διαδικασία ενώπιον του αρμόδιου δικαστηρίου ως το κύριο μέσο προσφυγής σε περίπτωση διακρίσεων· εξάλλου, προκειμένου να καταστεί η δικαστική προσφυγή περισσότερο προσιτή, επήλθαν ορισμένες τροποποιήσεις στον κώδικα πολιτικής δικονομίας, τον ποινικό κώδικα, τον νόμο για την ισότητα των φύλων και τον νόμο για τον Συνήγορο του Πολίτη ώστε να διευκολυνθεί η πρόσβαση στη δικαιοσύνη σε περιπτώσεις διακρίσεων. Μολονότι η έγκριση του νόμου κατά των διακρίσεων, μαζί με άλλες σχετικές πράξεις του νομοθετικού πλαισίου, παρέχει την αναγκαία νομοθετική βάση για την εξασφάλιση της εφαρμογής του σχετικού κριτηρίου αναφοράς, στο στάδιο της εφαρμογής θα πρέπει να παρέχονται εγγυήσεις, ιδίως διαδικαστικού χαρακτήρα, ώστε να εξασφαλίζεται η ικανοποιητική και αποτελεσματική διασφάλιση της προστασίας κατά των διακρίσεων, καθώς και ότι κάθε ενδεχόμενη παρέκκλιση εφαρμόζεται σύμφωνα με τις αρχές της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας. Κατά τη δεύτερη φάση του ΣΔΕΚΘ, η εφαρμογή του νόμου κατά των διακρίσεων θα παρακολουθείται στενά και, εάν κριθεί αναγκαίο, θα εξεταστεί το ενδεχόμενο εισαγωγής περαιτέρω τροποποιήσεων, σε στενή διαβούλευση με την κοινωνία των πολιτών και διεθνείς εμπειρογνώμονες. Η Γεωργία έχει ικανοποιητικά ανεπτυγμένη πολιτική στον τομέα της κοινωνικής ένταξης και της προστασίας των δικαιωμάτων των μειονοτήτων. Έχουν τεθεί σε εφαρμογή το εθνικό πρόγραμμα για την ανεκτικότητα και την πολιτική ένταξης, καθώς και το σχετικό σχέδιο δράσης (2009-14). Τον Ιούνιο του 2013, η κυβέρνηση συγκρότησε διυπηρεσιακή επιτροπή υψηλού επιπέδου που επεξεργάζεται νέο εθνικό πρόγραμμα και σχέδιο δράσης. Προσφάτως, η Γεωργία ενέτεινε τις προσπάθειές της σχετικά με το δικαίωμα χρήσης των μειονοτικών γλωσσών στις σχέσεις με τις δημόσιες αρχές και στις τοπογραφικές ενδείξεις και, με τον τρόπο αυτόν, άρχισε να προετοιμάζει το έδαφος για την υπογραφή και την επικύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη για τις περιφερειακές ή μειονοτικές γλώσσες. Στις 2 Απριλίου 2014, το κοινοβούλιο της Γεωργίας ενέκρινε ψήφισμα για την κύρωση της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών του 1961 για τη μείωση των περιπτώσεων των ανιθαγενών. Το έγγραφο προσχώρησης στη σύμβαση κατατέθηκε στη Γενεύη την 1η Ιουλίου 2014. Ο «νόμος για την ιθαγένεια της Γεωργίας», που τέθηκε σε ισχύ στις 11 Ιουνίου 2014, εναρμονίζει το ισχύον νομικό πλαίσιο με τις αρχές της σύμβασης. Η εθνική στρατηγική για τα ανθρώπινα δικαιώματα (2014-20) εγκρίθηκε από το κοινοβούλιο στις 30 Απριλίου 2014 και το συνοδευτικό πρόγραμμα δράσης (2014-15) εγκρίθηκε από την κυβέρνηση στις 9 Ιουλίου 2014. Η στρατηγική και το σχέδιο δράσης προσδιορίζουν τις προτεραιότητες στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και απλουστεύουν τις δραστηριότητες των διαφόρων κρατικών υπηρεσιών. Η στρατηγική βασίζεται σε τέσσερις ακρογωνιαίους λίθους — το απαραβίαστο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από το κράτος, την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από παραβιάσεις από μέρους άλλων προσώπων, την ανάπτυξη του συστήματος που θα επιτρέπει στους πολίτες να διεκδικούν τα δικαιώματά τους και την ευαισθητοποίηση των ανθρώπων σχετικά με τα δικαιώματά τους — και απαριθμεί 23 στρατηγικούς τομείς παρέμβασης. Το σχέδιο δράσης καθορίζει στόχους, δραστηριότητες, αρμόδιους φορείς, χρονοδιαγράμματα και δείκτες. 3. ΓΕΝΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΠΟΜΕΝΑ ΒΗΜΑΤΑ Η Επιτροπή αξιολόγησε την εφαρμογή του ΣΔΕΚΘ από τη Γεωργία σύμφωνα με την καθιερωμένη μεθοδολογία και βάσει των πληροφοριών και των σχετικών νομοθετικών και πολιτικών εγγράφων που έχει προσκομίσει. Πραγματοποιήθηκε αποστολή αξιολόγησης με εμπειρογνώμονες από τα κράτη μέλη της ΕΕ, επικουρούμενη από τις υπηρεσίες της Επιτροπής, την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ) και την αντιπροσωπεία της ΕΕ στη Γεωργία. Η ΕΕ παρακολούθησε επίσης την πρόοδο της Γεωργίας σε πεδία συναφή με το ΣΔΕΚΘ στο πλαίσιο της μεικτής επιτροπής ΕΕ-Γεωργίας για τη διευκόλυνση του καθεστώτος θεωρήσεων, της μεικτής επιτροπής ΕΕ-Γεωργίας για την επανεισδοχή και της μεικτής υποεπιτροπής ΕΕ-Γεωργίας για τη Δικαιοσύνη, την Ελευθερία και την Ασφάλεια, τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και τη Δημοκρατία, καθώς και στο πλαίσιο του διαλόγου για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Σε καθεμία από τις επιτροπές αυτές, κρίνεται ότι έχει προχωρήσει ικανοποιητικά ο διάλογος και η συνεργασία μεταξύ της ΕΕ και της Γεωργίας. Οι νομοθετικές και πολιτικές εξελίξεις που περιγράφονται τόσο στην πρώτη, όσο και στην παρούσα δεύτερη έκθεση προόδου αποδεικνύουν τη γνήσια δέσμευση της Γεωργίας στον διάλογο για την ελευθέρωση των θεωρήσεων. Βάσει εμπεριστατωμένης ανάλυσης του περιεχομένου και της έκτασης των μεταρρυθμίσεων που έχουν πραγματοποιηθεί, η Επιτροπή είναι σε θέση να συμπεράνει ότι η Γεωργία έχει υλοποιήσει επιτυχώς την πρώτη φάση του ΣΔΕΚΘ και ότι θα πρέπει πλέον να αξιολογηθούν τα κριτήρια αναφοράς της δεύτερης φάσης. Κατά τη δεύτερη φάση, η Επιτροπή θα επικεντρωθεί στην αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και της βιωσιμότητας της εφαρμογής των κριτηρίων αναφοράς της δεύτερης φάσης του ΣΔΕΚΘ. Θα συνεχίσει επίσης να παρακολουθεί την επάρκεια του νομοθετικού και πολιτικού πλαισίου, δεδομένου ότι οι δύο δέσμες κριτηρίων συνδέονται στενά μεταξύ τους. Η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να επικουρεί τη Γεωργία στην εφαρμογή του ΣΔΕΚΘ και να παρακολουθεί ενεργά την τήρηση όλων των κριτηρίων αναφοράς του ΣΔΕΚΘ, με σκοπό να υποβάλει, το 2015, έκθεση της περαιτέρω προόδου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο. [1] COM (2013) 808 final. [2] Η έκθεση αποτυπώνει την πρόοδο των εργασιών στις 25 Σεπτεμβρίου 2014.