[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 13.09.2005

COM(2005) 422 τελικό

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

Επανεξέταση ορισμένων περιορισμών πρόσβασης στην κοινή αλιευτική πολιτική (Περιοχές περιορισμού αλιείας Shetland Box και ευρωπαϊκής χωματίδας)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

Επανεξέταση ορισμένων περιορισμών πρόσβασης στην κοινή αλιευτική πολιτική (Περιοχές περιορισμού αλιείας Shetland Box και ευρωπαϊκής χωματίδας)

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Ιστορικό 3

Πεδίο της επανεξέτασης 3

Περιοχή περιορισμού αλιείας Shetland 3

Περιοχή περιορισμού αλιείας ευρωπαϊκής χωματίδας 4

Αξιολόγηση των περιοχών περιορισμού αλιείας 4

Shetland Box 5

Plaice Box 6

Το μέλλον των περιοχών Shetland και ευρωπαϊκής χωματίδας 7

Αποτελέσματα της διαβούλευσης 7

Shetland Box 7

Plaice Box 8

Θέση της Επιτροπής 8

Περιοχή Shetland 8

Περιοχή ευρωπαϊκής χωματίδας (Plaice Box) 9

Ιστορικό

Το άρθρο 19 του κανονισμού του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 2371/2002[1] απαιτεί αξιολόγηση των λόγων που επιβάλλουν τους περιορισμούς πρόσβασης εκτός της παράκτιας ζώνης των 12 μιλίων. Σύμφωνα με το άρθρο 19, η Επιτροπή θα πρέπει να είχε υποβάλει την έκθεσή της στο Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2003, ενώ οι προτάσεις για τις όποιες προσαρμογές στους εν λόγω περιορισμούς πρόσβασης θα έπρεπε να είχαν κατατεθεί μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2004.

Η διαδικασία καθυστέρησε για ορισμένους λόγους. Ένας από τους λόγους αυτούς ήταν ότι οι εργασίες που είχαν αναλάβει οι εμπλεκόμενοι επιστήμονες καθιστούσαν δύσκολη τη σύγκληση μιας ομάδας εργασίας εμπειρογνωμόνων της επιστημονικής, τεχνικής και οικονομικής επιτροπής αλιείας, της Επιτροπής (ΕΤΟΕΑ) προκειμένου να δώσει συμβουλές στην Επιτροπή. Η ομάδα εργασίας συγκροτήθηκε τελικά και συνεδρίασε το Φεβρουάριο και το Μάιο του 2004. Ένας άλλος λόγος για την καθυστέρηση ήταν ότι η Επιτροπή αποφάσισε ότι θα έπρεπε να υπάρξει ευρύτερη διαβούλευση με τον κλάδο και με τα κράτη μέλη πριν να διαμορφώσει γνώμη σχετικά με το σημαντικό αυτό θέμα.

Πεδίο της επανεξέτασης

Το πεδίο μιας τέτοιας επανεξέτασης είναι εν δυνάμει πολύ ευρύ. Μετά από συζητήσεις με τα κράτη μέλη το 2003, αποφασίστηκε για πρακτικούς λόγους να περιοριστεί η διαδικασία αυτή σε μια εξέταση των κανόνων πρόσβασης οι οποίοι αποσκοπούν στον περιορισμό της αλιευτικής προσπάθειας ορισμένων κατηγοριών σκαφών. Αυτό αποκλείει την εξέταση μέτρων, όπως είναι οι απαγορευμένες περιοχές για την προστασία των ιχθυδίων, ή οι περιοχές στις οποίες απαγορεύεται η αλιεία ορισμένων ειδών (επί παραδείγματι, η περιοχή περιορισμών αλιείας του σύκου της Νορβηγίας, ή περιοχές στις οποίες απαγορεύεται η αλιεία αμμοχέλων). Αποκλείονται επίσης οι κανόνες πρόσβασης, οι οποίοι αναθεωρήθηκαν πρόσφατα στο πλαίσιο του κανονισμού που αφορά τα δυτικά ύδατα, όπως εκείνοι που αφορούν την περιοχή περιορισμού αλιείας που αποκαλείται «Irish Box». Το πεδίο της επανεξέτασης αυτής περιορίζεται, ως εκ τούτου, στην εξέταση των περιοχών περιορισμού αλιείας των νήσων Shetland (Shetland Box) και ευρωπαϊκής χωματίδας (Plaice Box).

Περιοχή περιορισμού αλιείας Shetland

Η περιοχή περιορισμού αλιείας των νήσων Shetland (Shetland Box) θεσπίστηκε στις 31 Ιουλίου 1983 με το άρθρο 7 του κανονισμού του Συμβουλίου (ΕΟΚ) αριθ. 170/83[2], η διαχείριση του οποίου πραγματοποιείται με ειδικό σύστημα χορήγησης αδειών “για τα είδη που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην περιοχή ... και είναι ευαίσθητα από βιολογική άποψη λόγω του χαρακτήρα εκμετάλλευσής τους”. Το σύστημα αδειών περιορίζει την πρόσβαση για την αλιεία βενθοπελαγικών ειδών (εκτός από το σύκο της Νορβηγίας και το προσφυγάκι) σε σκάφη μήκους μεταξύ των καθέτων άνω των 26 μέτρων. Μόνο το ΗΒ, η Γαλλία, η Γερμανία και το Βέλγιο μπορούν να αλιεύσουν στην περιοχή αυτή με ταυτόχρονη δραστηριότητα σκαφών η οποία περιορίζεται σε 62 βρετανικά, 52 γαλλικά, 12 γερμανικά και 2 βελγικά. Η κατανομή αυτή βασίστηκε σε ιστορικά δεδομένα της αλιευτικής δραστηριότητας στην περιοχή αυτή για τα διάφορα κράτη μέλη. Το άρθρο 7 του κανονισμού 170/83 περιείχε επίσης μια ρήτρα η οποία επέτρεπε την επέκταση του συστήματος χορήγησης αδειών σε άλλες κατηγορίες σκαφών σε περίπτωση που παρατηρείται οποιαδήποτε αύξηση της αλιευτικής προσπάθειας μετά τη θέσπιση της περιοχής περιορισμού της αλιείας.

Οι διατάξεις του άρθρου 7 του κανονισμού 170/83 ενσωματώθηκαν σε μεγάλο βαθμό αμετάβλητες στο άρθρο 7 του κανονισμού 3760/92[3], εκτός από το ότι διεγράφη η ρήτρα που επιτρέπει την επέκταση του συστήματος αδειών σε άλλες κατηγορίες σκαφών, και ενσωματώθηκαν ακόμη μια φορά στο άρθρο 18 του κανονισμού 2371/2002.

Περιοχή περιορισμού αλιείας ευρωπαϊκής χωματίδας

Η αλιεία πλατυψάρων Βορείου Θαλάσσης προκαλεί σημαντικές απορρίψεις, ιδίως ευρωπαϊκής χωματίδας στα παράκτια ύδατα. Το 1987, η ομάδα εργασίας πλατυψάρων Βορείου Θαλάσσης του ICES απεφάνθη ότι εάν απαγορευόταν η αλιεία σε μια παράκτια περιοχή μεταξύ 53°Β και 57°Β, θα μειωνόταν σημαντικά το ποσοστό απορρίψεων.

Η Επιτροπή, βασιζόμενη στη σύσταση αυτή, θέσπισε το 1989 μια περιοχή στην οποία απαγορευόταν η αλιεία με δοκότρατες ισχύος άνω των 300 ίππων (hp) ή 221 kW κατά τη διάρκεια του 2ου και 3ου τριμήνου. Η περιοχή αυτή έγινε γνωστή ως «Plaice Box». Το 1994, η απαγόρευση επεκτάθηκε στο 4ο τρίμηνο, και από το 1995, η περιοχή απαγορεύτηκε στα σκάφη αυτά κατά τη διάρκεια ολόκληρου του έτους.

Οι διατάξεις σχετικά με την περιοχή «Plaice Box» προβλέπονται σήμερα στο άρθρο 29 του κανονισμού του Συμβουλίου 850/98[4].

Αξιολόγηση των περιοχών περιορισμού αλιείας

Οι περιοχές περιορισμού αλιείας δεν θεσπίστηκαν με προκαθορισμένα κριτήρια για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητάς τους, ούτε με περιοχές ελέγχου βάσει των οποίων να κρίνεται η αποτελεσματικότητά τους. Ως εκ τούτου, είναι αδύνατο να αξιολογηθεί ποια θα ήταν η σημερινή κατάσταση αν δεν είχαν θεσπιστεί. Το γεγονός αυτό κατέστησε δύσκολη για την ομάδα εργασίας τη διατύπωση οποιασδήποτε οριστικής αξιολόγησης σχετικά με την επίπτωση των περιοχών περιορισμού της αλιείας. Ως εκ τούτου, η προσέγγιση που επελέγη ήταν να εξεταστούν οι τάσεις των παραμέτρων του αποθέματος πριν και κατά τη διάρκεια της ύπαρξης των περιοχών περιορισμού της αλιείας καθώς και εντός και εκτός των θαλάσσιων εκτάσεων που καλύπτονται από τις περιοχές αυτές. Τα βασικά αποτελέσματα συνοψίζονται κατωτέρω.

Shetland Box

Υπάρχουν πέντε βασικά βενθοπελαγικά είδη, τα οποία είναι σημαντικά από εμπορική άποψη και τα οποία αλιεύονται στην περιοχή Shetland Box και στις γύρω περιοχές, ήτοι ο μπακαλιάρος, ο γάδος, το νταούκι του Ατλαντικού, ο μαύρος μπακαλιάρος και η πεσκαντρίτσα. Υπάρχει δυσανάλογη αφθονία ώριμου μπακαλιάρου και νταουκιού του Ατλαντικού στην εν λόγω περιοχή σε σύγκριση με τις γύρω περιοχές καθώς επίσης και δυσανάλογη συγκέντρωση ιχθυδίων μπακαλιάρου και πεσκαντρίτσας.

Η ομάδα εργασίας δεν ήταν σε θέση να καταδείξει οποιεσδήποτε θετικές επιπτώσεις της περιοχής περιορισμού της αλιείας στην ανάπτυξη των αποθεμάτων αυτών, τα οποία παρουσίασαν γενικά μείωση αφθονίας από τότε που θεσπίστηκε η περιοχή περιορισμού της αλιείας το 1983. Ούτε μπόρεσε η ομάδα εργασίας να βρει σαφείς αποδείξεις ότι οι περιορισμοί πρόσβασης ήταν αποτελεσματικοί στον περιορισμό της αλιευτικής προσπάθειας. Το μεγαλύτερο μέρος της ανάλυσης στηρίχθηκε σε βρετανικά σκάφη, για τα οποία υπήρχαν μη συγκεντρωτικά δεδομένα στόλου. Η δραστηριότητα μεγαλύτερων βρετανικών σκαφών βενθοπελαγικής αλιείας στην περιοχή Shetland Box μειώθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1970, πριν τη θέσπιση της περιοχής Shetland Box, και πάλι αμέσως μετά από τη θέσπισή της, και από τότε διατηρήθηκε σε σχετικά χαμηλά επίπεδα. Υπάρχουν ορισμένα στοιχεία μετατόπισης της αλιευτικής προσπάθειας στην περιοχή η οποία βρίσκεται πολύ κοντά στην περιοχή Shetland Box, αλλά δεν είναι δυνατόν να συμπεράνουμε ότι οι αλλαγές αυτές συνέβησαν εξαιτίας της θέσπισης της περιοχής αυτής. Επιπροσθέτως, η ομάδα εργασίας δεν βρήκε στοιχεία καμίας απορριφθείσας αίτησης αλιείας στην εν λόγω περιοχή από κράτη τα οποία μπορούν να αλιεύουν στο πλαίσιο του συστήματος χορήγησης αδειών, τουλάχιστον κατά τα πρόσφατα έτη.

Μεταξύ 1974 και 1975 σημειώθηκαν αλλαγές στις δραστηριότητες άλλων τμημάτων του βρετανικού αλιευτικού στόλου τόσο εντός όσο και εκτός της εν λόγω περιοχής. Ειδικότερα, αυξήθηκε η εντός της περιοχής αλιευτική προσπάθεια των ελαφρών μηχανοτρατών, κατά τρόπο που η συνολική αλιευτική προσπάθεια του ΗΒ (μετρούμενη σε ισοδύναμο ημερών απουσίας) στην περιοχή Shetland Box να παραμείνει σχετικά σταθερή από το 1974. Για τις εν λόγω ελαφρές μηχανότρατες, οι ετήσιες εκφορτώσεις ανά μονάδα αλιευτικής προσπάθειας (LPUE) κατά τη διεξαγωγή αλιευτικών δραστηριοτήτων στην περιοχή Shetland Box είναι σταθερά υψηλότερες απ’ό,τι όταν αλιεύουν εκτός της περιοχής αυτής.

Τα περισσότερα από τα μικρότερα σκάφη είναι σκωτικά, αλλά αυτό δεν μπορεί να ερμηνευθεί ως θετική επίπτωση της περιοχής περιορισμού της αλιείας για τον τοπικό στόλο, για δύο λόγους. Ο ένας είναι ότι δεν υπάρχουν στοιχεία ότι η αύξηση της αλιευτικής προσπάθειας από τα μικρότερα σκάφη διευκολύνθηκε από τη μείωση της αλιευτικής προσπάθειας μεγαλύτερων σκαφών. Φαίνεται ότι η αύξηση θα συνέβαινε ούτως ή άλλως. Ο άλλος είναι ότι δεν υπάρχουν ιδιαίτεροι περιορισμοί πρόσβασης για τα μικρότερα σκάφη άλλων χωρών, τα οποία διαθέτουν ποσοστώσεις για τα ίδια αποθέματα, και έτσι η κυριαρχία των σκωτικών σκαφών φαίνεται να οφείλεται σε καθαρά γεωγραφικούς λόγους.

Ωστόσο, το γεγονός αυτό υποδηλώνει ότι σε περίπτωση που τώρα χαλάρωνε το σύστημα χορήγησης αδειών για σκάφη μήκους μεγαλύτερου των 26 μέτρων, θα σημειωνόταν ενδεχομένως αύξηση των δραστηριοτήτων τους στα επίπεδα που υπήρχαν πριν τη θέσπιση της περιοχής αυτής, ακόμη και εάν κατά τα τελευταία λίγα έτη δεν σημειώθηκε απόρριψη οποιασδήποτε αίτησης χορήγησης αδειών. Τα δεδομένα του Συστήματος Παρακολούθησης Σκαφών (VMS) που αναλύθηκαν από την ομάδα εργασίας δείχνουν ότι υπάρχει εκτεταμένη δραστηριότητα των μεγαλύτερων αυτών σκαφών στις παρυφές της εν λόγω περιοχής και ότι, απουσία οποιουδήποτε περιορισμού στην πρόσβαση, θα μπορούσαν να εκτρέψουν την αλιευτική προσπάθειά τους στα σχετικά πλούσια αλιευτικά πεδία γύρω από την περιοχή Shetland Box. Ακόμη και εάν πολλά από τα σκάφη αυτά δεν διέθεταν ποσοστώσεις για τα βασικά αποθέματα, το γεγονός και μόνο ότι θα μπορούσαν ελεύθερα να αλιεύουν είδη εκτός ποσοστώσεων, ίσως θα προκαλούσε το πρόβλημα των παρεμπιπτόντων αλιευμάτων και των απορρίψεων.

Plaice Box

Οι παράμετροι που εξετάστηκαν για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της περιοχής Plaice Box αφορούσαν τις εκφορτώσεις και την αλιευτική προσπάθεια, τα ποσοστά απορρίψεων, τα ποσοστά ανάπτυξης και τη χωρική κατανομή των ιχθυδίων καθώς και περιβαλλοντικές παραμέτρους, όπως είναι η θερμοκρασία του ύδατος και η παραγωγικότητα.

Η αλιευτική προσπάθεια μειώθηκε σημαντικά στην περιοχή Plaice Box μετά την απαγόρευση της εκεί αλιείας σε δοκότρατες ιπποδύναμης άνω των 300 hp. Όταν το 1989 τέθηκε η περιοχή Plaice Box, υπό μερική απαγόρευση αλιείας, η συνολική προσπάθεια (σε hp/ημέρες στη θάλασσα) από το διεθνή στόλο μηχανοτρατών με πόρτες και δοκοτρατών μειώθηκε στο 69% του επιπέδου προ θεσπίσεως της περιοχής. Μετά την πλήρη απαγόρευση (κλείσιμο), η προσπάθεια μειώθηκε ακόμη περισσότερο στο 23% του επιπέδου προ θεσπίσεως της περιοχής. Όμως, η αλιευτική δραστηριότητα των δοκοτρατών κάτω των 300 hp όπως και άλλων στόλων (μηχανοτρατών με πόρτες, αλιευτικών γαρίδας) αυξήθηκε στην περιοχή Plaice Box. Και, πολλά από τα ενδιαφερόμενα σκάφη, ενδεχομένως διαθέτουν μηχανές σημαντικά μεγαλύτερης ιπποδύναμης από την κανονική. Είναι δύσκολο να εκτιμηθεί η έκταση του προβλήματος αυτού, λόγω του γεγονότος ότι συνήθως μπορεί εύκολα να γίνεται προσαρμογή της ισχύος των μηχανών προς τα πάνω ή προς τα κάτω.

Το ποσοστό απορρίψεων ευρωπαϊκής χωματίδας (ως ποσοστό του αριθμού αλιευθέντων ψαριών) κατά την αλιεία με δοκότρατες αυξήθηκε από 77% μεταξύ 1976 και 1990, σε 93-96% το 2003. Τα ποσοστά ευρωπαϊκής χωματίδας που απορρίφθηκαν εκτός της περιοχής περιορισμού αλιείας αυξήθηκαν επίσης από 31% μεταξύ 1976 και 1990 σε 84% το 2003. Τόσο από απόψεως αριθμού όσο και από απόψεως βιομάζας, τα ποσοστά απορρίψεων ευρωπαϊκής χωματίδας στην αλιεία με δοκότρατες με άνοιγμα ματιών 80 mm είναι υψηλότερα εντός της περιοχής περιορισμού της αλιείας απ’ό,τι εκτός. Μια εξήγηση θα μπορούσε να είναι ότι το ποσοστό ανάπτυξης στην περιοχή άρχισε να μειώνεται γύρω στο 1980. Παρόμοια τάση παρατηρήθηκε για τη γλώσσα, και μπορεί, ως εκ τούτου, να αντανακλά τις αλλαγές των συνθηκών ανάπτυξης στα παράκτια ύδατα της ΝΑ Βορείου Θαλάσσης. Το χαμηλότερο ποσοστό ανάπτυξης στην περιοχή Plaice Box σημαίνει ότι η ευρωπαϊκή χωματίδα παρουσιάζει πιθανότητες απόρριψης για μεγαλύτερη περίοδο. Κατά την αλιεία με άνοιγμα ματιών 100 mm, τα ποσοστά απορρίψεων είναι χαμηλότερα εντός της περιοχής περιορισμού απ’ό,τι εκτός, γεγονός το οποίο μπορεί να εξηγηθεί εν μέρει από τα μικρότερα μεγέθη που αλιεύονται και απορρίπτονται εντός της περιοχής αυτής.

Η ομάδα εργασίας βρήκε σαφείς αποδείξεις του ότι η χωρική κατανομή των ιχθυδίων ευρωπαϊκής χωματίδας μεταβλήθηκε κατά τρόπο ώστε να μειωθεί η σπουδαιότητα της περιοχής Plaice Box για τα ιχθύδια του ψαριού αυτού. Όταν θεσπίστηκε η περιοχή αυτή, το 90% περίπου του συνόλου ευρωπαϊκών χωματίδων κάτω του κανονικού μεγέθους ζούσε εντός της περιοχής, αλλά λόγω της μεταβληθείσας χωρικής κατανομής, το ποσοστό αυτό μειώθηκε πρόσφατα σε λιγότερο από 70%.

Η μεταβολή της χωρικής κατανομής ήταν σαφέστερη στην ομάδα 1 των ευρωπαϊκών χωματίδων, γεγονός που φαίνεται ότι δείχνει ότι μετακινήθηκαν σε βαθύτερα ύδατα σε ακόμη μεγαλύτερη απόσταση από τις ακτές. Παρά το γεγονός ότι η μεταβολή της χωρικής κατανομής της ομάδας αυτής άρχισε γύρω στο 1997, ήταν περισσότερο έντονη από το 2000-2003. Το ποσοστό αυτό μειώθηκε περισσότερο θεαματικά για την ευρωπαϊκή χωματίδα μήκους 15-20 cm, μέγεθος που παρουσιάζει μεγαλύτερα ποσοστά απορρίψεων. Για αυτήν την κατηγορία μήκους, η σπουδαιότητα περιοχής περιορισμού της αλιείας μειώθηκε ταχέως από το 1995.

Μια πιθανότητα είναι ότι η κατανομή μεταβλήθηκε λόγω της αυξανόμενης θερμοκρασίας του θαλάσσιου ύδατος, η οποία είχε ως αποτέλεσμα τη μετακίνηση των ιχθυδίων ευρωπαϊκής χωματίδας εκτός της εν λόγω περιοχής. Από τη δεκαετία του 1950, η θερμοκρασία του ύδατος εντός και εκτός της εν λόγω περιοχής αυξήθηκε κατά 0,5-1°C, ενώ τα έτη 2000 έως και 2003 ήταν ασυνήθιστα ζεστά, ιδιαίτερα τον χειμώνα.

Ενώ είναι σαφές ότι η περιοχή Plaice Box εξακολουθεί να είναι σημαντική περιοχή αναπαραγωγής για τα ιχθύδια ευρωπαϊκής χωματίδας, είναι λιγότερο σαφές ότι οι ισχύουσες ρυθμίσεις αποτελούν το αποτελεσματικότερο μέσο μείωσης της θνησιμότητας των ιχθυδίων, ιδίως λόγω της ατελούς φύσεως της απαγόρευσης και του πολύ υψηλού επιπέδου απορρίψεων εντός της περιοχής. Οι περιορισμοί αλιευτικής προσπάθειας εφαρμόζονται μόνο σε δοκότρατες ιπποδύναμης άνω των 300 hp, ενώ η αλιευτική προσπάθεια των μικρότερων δοκοτρατών και των βενθοπελαγικών μηχανοτρατών αυξήθηκε, υπονομεύοντας κατά συνέπεια τα οφέλη που προκύπτουν από τη διατήρηση.

Το μέλλον των περιοχών SHETLAND και ευρωπαϊκής χωματίδας

Δεδομένης της σημασίας του ζητήματος αυτού, η Επιτροπή αποφάσισε ότι, πριν διαμορφώσει γνώμη για το μέλλον των περιοχών αυτών, θα έπρεπε να υπάρξει ευρεία διαβούλευση με τον αλιευτικό κλάδο και τα κράτη μέλη. Τον Μάρτιο του 2005 κυκλοφόρησε ως βάση για τη διαβούλευση όλων των ενδιαφερομένων μερών, συμπεριλαμβανομένου του Περιφερειακού Γνωμοδοτικού Συμβουλίου Βορείου Θαλάσσης (ΠΓΣΒΘ), ένα ανεπίσημο έγγραφο με τα κυριότερα αποτελέσματα της ομάδας εργασίας εμπειρογνωμόνων.

Αποτελέσματα της διαβούλευσης

Παρατηρήσεις επί του ανεπισήμου αυτού εγγράφου ελήφθησαν από δύο κράτη μέλη, και συγκεκριμένα από το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γερμανία, όπως και από το ΠΓΣΒΘ.

Shetland Box

Το Ηνωμένο Βασίλειο τάχθηκε ισχυρά υπέρ της διατήρησης της περιοχής Shetland Box, θεωρώντας ότι από την έκθεση της ομάδας εργασίας εμπειρογνωμόνων αποδεικνυόταν ότι αποτελούσε περιοχή μεγάλης σημασίας για το μπακαλιάρο, το νταούκι του Ατλαντικού και την πεσκαντρίτσα. Το Ηνωμένο Βασίλειο έκρινε ότι πριν προταθούν οποιεσδήποτε αλλαγές στην περιοχή the Shetland Box θα έπρεπε να προηγηθεί ποσοτική αξιολόγηση των πιθανών επιπτώσεών τους. Η Γερμανία θεώρησε ότι η περιοχή Shetland Box θα έπρεπε να διατηρηθεί για μια ακόμη περίοδο τριών ετών, μέχρις ότου υπάρχουν διαθέσιμα καλύτερα δεδομένα.

Το ΠΓΣΔΘ θεώρησε ότι η αξιολόγηση εκ μέρους της ομάδας εργασίας εμπειρογνωμόνων, των οφελών διατήρησης της περιοχής Shetland Box ήταν αμφίρροπη, αλλά ότι, ως σημαντική ζώνη για ιχθύδια γάδου και μπακαλιάρου, ενδεχομένως να δικαιολογείται επιπλέον προστασία της περιοχής αυτής.

Η σύσταση από πλευράς ΠΓΣΒΘ ήταν να διατηρηθεί το καθεστώς της περιοχής Shetland Box εν αναμονή εγγύτερης εξέτασης των οφελών διατήρησης που παρουσιάζει. Θα πρέπει να διατυπωθεί ευκρινώς ο στόχος της περιοχής αυτής (box) όπως και να εφαρμοστούν κριτήρια προσδιορισμού της επιτυχίας της. Σε περίπτωση που αποδειχθεί η ύπαρξη σαφών οφελών διατήρησης, θα πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο ανανέωσης του καθεστώτος της περιοχής αυτής για μια περαιτέρω περίοδο.

Plaice Box

Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν είχε απόλυτη τοποθέτηση ως προς το μέλλον της περιοχής Plaice Box, πέραν του να σημειώσει ότι η οποιαδήποτε απόφαση θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο της μελλοντικής διαχείρισης πλατυψάρων και αφού ληφθεί η γνώμη του ΠΓΣΒΘ. Η Γερμανία τάχθηκε ισχυρά υπέρ της διατήρησης του καθεστώτος της περιοχής, με πιθανή προς δυσμάς επέκταση της καλυπτόμενης ζώνης, προκειμένου να προστατεύονται τα ιχθύδια ευρωπαϊκής χωματίδας που ευρίσκονται τώρα στην περιοχή αυτή. Η Γερμανία συνιστά επίσης αυστηρότερη εφαρμογή του ορίου των 300 hp (221 kW) όσον αφορά την ισχύ των δοκοτρατών που δραστηριοποιούνται εντός της περιοχής Plaice Box, καθώς και αξιολόγηση των επιπτώσεων από αλιεία με ζευγαρωτές τράτες στην περιοχή.

Το ΠΓΣΒΘ σημείωσε ότι τα ιχθύδια χωματίδας ήταν άφθονα στην περιοχή περιορισμού αλιείας, και ότι αυτά θα έπρεπε να προστατευθούν. Εντούτοις, το ΠΓΣΒΘ παραδέχθηκε πως υπήρχαν λίγα αποδεικτικά στοιχεία ότι η θέσπιση της περιοχής αυτής είχε όντως ενισχύσει τις προσλήψεις. Έγινε επίσης δεκτό ότι ένας από τους λόγους προς τούτο ενδεχομένως ήταν η αποτυχία αποτελεσματικού περιορισμού της ισχύος των μηχανοτρατών που έχουν πρόσβαση στην περιοχή Plaice Box.

Το ΠΓΣΒΘ συνιστά να διατηρηθεί το καθεστώς της περιοχής περιορισμού αλιείας της ευρωπαϊκής χωματίδας, αλλά, πειραματικά, να τροποποιηθεί. Προς τούτο, το ΠΓΣΒΘ προτείνει οι πειραματικές μελέτες να καταρτιστούν στα πλαίσια στενής συνεργασίας μεταξύ επιστημόνων του τομέα της αλιείας, εκπροσώπων του κλάδου αλιείας και των οργανισμών διατήρησης, με τη συμμετοχή της Επιτροπής και των κρατών μελών. Η θέση πάντως του γερμανικού αλιευτικού κλάδου ήταν ότι θα πρέπει να διατηρηθεί το ισχύον καθεστώς πρόσβασης στη γερμανική περιοχή ΑΟΖ ακόμη και αν εισήγοντο, σε άλλα μέρη και σε πειραματική βάση, άλλες ρυθμίσεις.

Θέση της Επιτροπής

Περιοχή Shetland

Ενώ στην περίπτωση της περιοχής χωματίδας ο στόχος διατήρησης των αλιευτικών πόρων είναι σαφής, και συγκεκριμένα η διατήρηση των ιχθυδίων χωματίδας, οι στόχοι διατήρησης αλιευτικών πόρων στην περιοχή Shetland Box είναι πολύ γενικότερης φύσης. Η ομάδα εργασίας επιστημόνων δεν ήταν σε θέση να αποδείξει ότι από την περιοχή Shetland Box προέκυψε κάποιο σαφές όφελος διατήρησης πόρων, ενώ το ΠΓΣΒΘ απέτυχε επίσης να προβάλει πειστικούς λόγους όσον αφορά το γιατί η περιοχή η καλυπτόμενη από την Shetland Box θα έπρεπε να τυγχάνει ευνοϊκότερης μεταχείρισης από άλλες περιοχές.

Παρά ταύτα, το ΠΓΣΒΘ συνέστησε να συνεχιστεί το καθεστώς της Shetland Box καθόσον χρόνο θα διενεργείται αξιολόγηση των επιπτώσεών της. Οι αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου και της Γερμανίας ζήτησαν επίσης να διατηρηθεί το καθεστώς της περιοχής Shetland Box. Επίσης, η Επιστημονική, Τεχνική και Οικονομική Επιτροπή αλιείας (ΕΤΟΕΑ - STECF) ανέφερε ότι αν καταργηθεί η περιοχή Shetland Box θα προκύψει κάποια αύξηση της αλιευτικής προσπάθειας στην περιοχή. Με δεδομένες τις γνώμες αυτές, η Επιτροπή θεωρεί ότι το καθεστώς της Shetland Box θα πρέπει να διατηρηθεί για μια περαιτέρω τριετή περίοδο, ενώ παράλληλα θα διεξάγονται περαιτέρω αξιολογήσεις. Θα πρέπει να ζητηθεί από την ΕΤΟΕΑ να διατυπώσει συστάσεις όσον αφορά τον τρόπο διενέργειας της αξιολόγησης, αλλά και κατά πόσον θα μπορούσε να εξεταστεί το ενδεχόμενο ορισμένων μεταβολών στο καθεστώς πρόσβασης σε ορισμένες περιοχές, μεταβολές ανάλογες προς αυτές που υποδεικνύονται για την περιοχή χωματίδας (Plaice Box).

Περιοχή ευρωπαϊκής χωματίδας (Plaice Box)

Παρά το ότι το ΠΓΣΒΘ θα ήθελε να τροποποιηθεί η Plaice Box σε πειραματική βάση, οι αναγκαίες διαβουλεύσεις για τον προσδιορισμό των στόχων της περιοχής αυτής, για το σχεδιασμό των πειραματικών μελετών αξιολόγησης της αποτελεσματικότητάς της και, στη συνέχεια, για τη θέση σε εφαρμογή των νέων μέτρων, θα είναι αρκετά χρονοβόρες. Η πρώιμη αντίρρηση του γερμανικού αλιευτικού κλάδου ως προς την οποιαδήποτε μεταβολή στο καθεστώς πρόσβασης στα ύδατά του, αποδεικνύει τις ενυπάρχουσες δυσχέρειες στη διαδικασία που προτίθεται να ακολουθήσει το ΠΓΣΒΘ.

Κατά συνέπεια, η Επιτροπή είναι της άποψης ότι η πρόταση για περαιτέρω μελέτη του ζητήματος θα πρέπει να γίνει καταρχήν δεκτή, αλλά ότι, εν τω μεταξύ, θα πρέπει να διατηρηθεί το υπάρχον καθεστώς της Plaice Box και των συναφών περιορισμών πρόσβασης. Εντούτοις, είναι ουσιώδους σημασίας να εφαρμοστούν σωστά οι εν λόγω περιορισμοί πρόσβασης, ιδίως με αυστηρούς ελέγχους της ιπποδύναμης των μηχανών ώστε να εξασφαλίζεται ότι η ιπποδύναμη συνάδει με την οριζόμενη στην άδεια αλιείας ιπποδύναμη. Θα υπάρχει έτσι συνοχή με τις γενικότερες συστάσεις του ΠΓΣΒΘ για τη διαχείριση της χωματίδας, στις περιπτώσεις που η προσαρμογή της ιπποδύναμης των μηχανών ενόψει ευθυγράμμισης με την ιπποδύναμη της χορηγηθείσας άδειας, θα συνέβαλε στη γενικότερη προσπάθεια μείωσης, η οποία απαιτείται βάσει του σχεδίου αποκατάστασης των πόρων.

Οι διατάξεις σχετικά με την περιοχή «Plaice Box» προβλέπονται σήμερα στο άρθρο 29 του κανονισμού 850/98 του Συμβουλίου (κανονισμός για τα «τεχνικά μέτρα»). Δεδομένου ότι έχει ξεκινήσει μια διαδικασία διαβούλευσης με στόχο την αντικατάσταση του κανονισμού αυτού από έναν νέο, απλούστερο κανονισμό, θα ήταν ευκαιρία να προταθούν αναθεωρήσεις σχετικά με την περιοχή Plaice Box που θα πρέπει να ενσωματωθούν πλήρως στο σχέδιο αποκατάστασης των πόρων χωματίδας, στα πλαίσια της ίδιας διαδικασίας.

[1] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2371/2002 του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2002, για τη διατήρηση και βιώσιμη εκμετάλλευση των αλιευτικών πόρων στο πλαίσιο της κοινής αλιευτικής πολιτικής. ΕΕ L 358, 31.12.2002 σ. 59 – 80.

[2] Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 170/83 του Συμβουλίου, της 25ης Ιανουαρίου 1983 περί θεσπίσεως κοινοτικού καθεστώτος διατηρήσεως και διαχειρίσεως των αλιευτικών πόρων. ΕΕ L 024 , 27.01.1983 σ. 1 – 13.

[3] Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3760/92 του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 1992, για τη θέσπιση κοινοτικού συστήματος για την αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια. ΕΕ L 389 , 31.12.1992 σ. 1 – 14.

[4] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 850/98 του Συμβουλίου, της 30ής Μαρτίου 1998, για τη διατήρηση των αλιευτικών πόρων μέσω τεχνικών μέτρων προστασίας των νεαρών θαλάσσιων οργανισμών. ΕΕ L 125 , 27.04.1998 σ. 1 – 36.