Γνωμοδότηση αριθ. 13/2002

σχετικά με σχέδιο κανονισμο× (ΕΚ) της Επιτροπής για τους λεπτομερείς κανόνες εφαρμογής του κανονισμο× (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 2002, για τη θέσπιση του δημοσιονομικο× κανονισμο× που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων

(Υποβαλλόμενη βάσει του άρθρου 279 της συνθήκης ΕΚ)

(2003/C 12/03)

ΤΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 248 παράγραφος 4 και άρθρο 279,

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, και ιδίως το άρθρο 160Γ παράγραφος 4 και άρθρο 183,

το σχέδιο κανονισμο× (ΕΚ) της Επιτροπής(1) για τους λεπτομερείς κανόνες εφαρμογής του κανονισμο× (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 2002,(2) για τη θέσπιση του δημοσιονομικο× κανονισμο× που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων,

την αίτηση γνωμοδότησης που υπέβαλε η Επιτροπή στο Ελεγκτικό Συνέδριο στις 25 Ιουλίου 2002 σχετικά με το σχέδιο κανονισμο×,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ:

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Ύστερα από την έγκριση του νέου δημοσιονομικο× κανονισμο× τον Ιο×νιο του 2002, η Επιτροπή υπέβαλε τον Ιο×λιο του 2002 πρόταση για την αναδιατ×πωση των κανόνων εφαρμογής του δημοσιονομικο× κανονισμο×. Με την έγκριση της πρότασης αυτής θα ολοκληρωθεί η αναδιατ×πωση του δημοσιονομικο× κανονισμο×, την οποία η Επιτροπή προτίθεται να περατώσει κατά το τέλος του 2002. Σκοπός της Επιτροπής είναι να εφαρμοστο×ν κατά τις αρχές του 2003 τα νέα μέσα τα οποία θα πρέπει να βελτιώσουν την ποιότητα της δημοσιονομικής διαχείρισης και την υποβολή των οικονομικών καταστάσεων των Κοινοτήτων.

2. Το Συνέδριο εξέτασε την πρόταση στο πλαίσιο που έχει οριστεί από τον νέο δημοσιονομικό κανονισμό και διάρθρωσε την ανάλυσή του γ×ρω από τους ακόλουθους στόχους:

α) να εξασφαλίσει να μη περιέχουν οι κανόνες εφαρμογής παρεκκλίσεις από τις βασικές αρχές που περιλαμβάνονται στο δημοσιονομικό κανονισμό (εκτός από εκείνες που προβλέπονται ρητά στο δημοσιονομικό κανονισμό),

β) να εξετάζονται επαρκώς όλα τα σημαντικά θέματα και οι τομείς, και

γ) να είναι οι διατάξεις πρακτικές και να εφαρμόζονται ε×κολα.

Το Συνέδριο εξέτασε επίσης τον τρόπο με τον οποίο εξετάστηκαν στην πρόταση ορισμένα σημαντικά θέματα που επισήμανε στη γνωμοδότησή του(3) σχετικά με την αναδιατ×πωση του δημοσιονομικο× κανονισμο×, όπως οι διατάξεις για τη λογιστική και την παρουσίαση των οικονομικών καταστάσεων, καθώς και για τις πράξεις δαπανών.

3. Ορισμένα ειδικά σχόλια για μεμονωμένα άρθρα τα οποία περιλαμβάνουν ενδεχομένως προτάσεις τροποποίησης του κειμένου επισυνάπτονται σε πίνακα δ×ο στηλών (επιπλέον, όσον αφορά τη χρησιμοποιηθείσα ορολογία, διαβιβάστηκαν στην Επιτροπή παρατηρήσεις μικρότερης σχετικά σημασίας). Η απλο×στερη και σαφέστερη διάρθρωση του δημοσιονομικο× κανονισμο×, ο οποίος θα πρέπει να περιέχει μόνο βασικές αρχές, οδήγησε σε μια λογικότερη διάθρωση και σε έναν αυξημένο αριθμό αναλυτικών διατάξεων στους κανόνες εφαρμογής που προτάθηκαν. Εντο×τοις, ο συνημμένος πίνακας δείχνει ότι υπάρχουν ακόμη διατάξεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που επισημαίνονται στα σημεία 4 έως 12 παρακάτω, οι οποίες δεν είναι ενδεδειγμένες, είναι ελλιπείς ή ασαφείς.

ΤΗΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ

4. Η περαιτέρω βελτίωση της υπάρχουσας διάταξης του δημοσιονομικο× κανονισμο× για ένα λογαριασμό οικονομικο× αποτελέσματος [άρθρο 126 παράγραφος 1 στοιχείο α)] και ενός λογαριασμο× δημοσιονομικο× αποτελέσματος [άρθρο 127 στοιχείο α)] αντιπροσωπε×ει ένα σημαντικό βήμα στην ανάπτυξη της πρακτικής των Κοινοτήτων, όσον αφορά την παρουσίαση των οικονομικών καταστάσεων. Στους κανόνες εφαρμογής πρέπει να προβλεφθεί η συμπερίληψη ενός πίνακα στο παράρτημα των οικονομικών καταστάσεων που να καθιστά σαφή τη σ×νδεση μεταξ× των δ×ο αποτελεσμάτων.

5. Το άρθρο 205 παραπέμπει στο άρθρο 132 του δημοσιονομικο× κανονισμο×, το οποίο περιλαμβάνει διατάξεις κοινές τόσο στη γενική λογιστική όσο και στη λογιστική του προϋπολογισμο×. Αρκετά άρθρα στην πρόταση (άρθρα 211, 212, 213 και το άρθρο 215 παράγραφος 2), τα οποία επί του παρόντος παραπέμπουν στο άρθρο 135 του δημοσιονομικο× κανονισμο× και τα οποία συνεπώς εφαρμόζονται μόνο στη γενική λογιστική (στην οποία βασίζεται ο ισολογισμός), είναι συναφή τόσο με τη γενική λογιστική όσο και με τη λογιστική του προϋπολογισμο× και συνεπώς θα πρέπει να ενσωματωθο×ν στο άρθρο 205. Το σημαντικότερο από τα άρθρα αυτά είναι εκείνο που προβλέπει τη χρήση της διπλογραφικής λογιστικής. Η διάταξη αυτή προβλέπεται από το άρθρο 134 του δημοσιονομικο× κανονισμο× για τη γενική λογιστική. Το Συνέδριο θεωρεί ότι η Επιτροπή θα πρέπει να εισαγάγει με ενδεδειγμένο τρόπο μια διπλογραφική λογιστική για τη λογιστική του προϋπολογισμο×. Το×το θα οδηγο×σε σε ένα πλήρως ενοποιημένο λογιστικό σ×στημα ικανό να εξασφαλίζει τη λογιστική πειθαρχία, η οποία θα βοηθο×σε στην επίλυση πολλών προβλημάτων που έχουν σχέση με τη σημερινή ελλιπή και διαχωρισμένη προσέγγιση. Η πρόκληση την οποία θα έπρεπε να αντιμετωπίσει ακόμη η Επιτροπή θα ήταν επίσης η επαρκής ενσωμάτωση των πληροφοριακών στοιχείων που απαιτο×νται για την έκδοση των οικονομικών καταστάσεων και που εξάγονται από δευτερε×οντα λογιστικά συστήματα.

ΕΣΟΔΑ ΕΙΔΙΚΟΥ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΥ

6. Στα άρθρα 11 έως 13 περιλαμβάνονται διατάξεις που εξετάζουν τρεις από τις δέκα περιπτώσεις των εσόδων ειδικο× προορισμο× που προβλέπει το άρθρο 18 παράγραφος 1 του δημοσιονομικο× κανονισμο×. Εντο×τοις, δεν υπάρχει κανένα άρθρο, είτε στο δημοσιονομικό κανονισμό είτε στους κανόνες εφαρμογής το οποίο να καθορίζει μια διάρθρωση του προϋπολογισμο× που να εφαρμόζεται γενικά σε όλες τις περιπτώσεις των εσόδων ειδικο× προορισμο× και το οποίο να καλ×πτει τόσο την αντιμετώπιση των σχετικών δαπανών του προϋπολογισμο× όσο και τα ίδια τα έσοδα ειδικο× προορισμο×. Ένα τέτοιο άρθρο θα ήταν σκόπιμο να εισαχθεί στους κανόνες εφαρμογής.

ΑΝΑΛΗΨΗ ΔΑΠΑΝΩΝ

7. Για να εξασφαλιστεί η ακεραιότητα των καταχωρίσεων και η επαρκής παρακολο×θηση των αναλήψεων υποχρεώσεων τα άρθρα 88 και 92 θα πρέπει να προβλέπουν:

α) την καταχώριση των δημοσιονομικών δεσμε×σεων στο κεντρικό λογιστικό σ×στημα,

β) αν θα πρέπει να καταχωριστο×ν ένα ή δ×ο επίπεδα νομικής ανάληψης υποχρέωσης στις περιπτώσεις που αφορο×ν χρηματοδοτικές συμβάσεις, και

γ) ότι το κεντρικό λογιστικό σ×στημα θα πρέπει να εμποδίζει αυτόματα το σωρευτικό ποσό των νομικών αναλήψεων υποχρεώσεων να υπερβαίνει το ποσό της αντίστοιχης δημοσιονομικής δέσμευσης.

ΠΛΗΡΩΜΗ ΔΑΠΑΝΩΝ

8. Το άρθρο 81 του δημοσιονομικο× κανονισμο× προβλέπει ότι στους λογαριασμο×ς πρέπει να γίνεται διάκριση μεταξ× των διαφόρων τ×πων πληρωμής (προχρηματοδότηση, ενδιάμεσες πληρωμές, κ.λπ.) κατά τη στιγμή της πραγματοποίησής τους. Το Συνέδριο, στη γνωμοδότησή του για την αναδιατ×πωση του δημοσιονομικο× κανονισμο×(4), επέμενε ότι μεταγενέστερες τροποποιήσεις στη φ×ση των διαφόρων τ×πων πληρωμών (παραδείγματος χάριν μια προχρηματοδότηση απορροφώμενη από αποδόσεις δαπανών) θα πρέπει να καταχωρίζονται επίσης για να μπορεί η λογιστική της Επιτροπής να παρέχει πληροφορίες για τον βαθμό στον οποίο οι προϋπολογιστικές πληρωμές αντιστοιχο×ν στις δαπάνες σε επίπεδο δικαιο×χων. Προς τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να καταστεί ρητή μια διάταξη στο άρθρο 102 των κανόνων εφαρμογής.

9. Στο άρθρο 178 παράγραφος 1, το Συνέδριο προτείνει ότι θα ήταν κατά πολ× προτιμότερο να μην ακολουθηθεί η λογική της ανανέωσης των πληρωμών προχρηματοδότησης, αλλά να καθιερωθεί η αρχή ότι οι πληρωμές προχρηματοδότησης πραγματοποιο×νται άπαξ στην αρχή μιας πράξης και ότι όλες οι μεταγενέστερες πληρωμές πραγματοποιο×νται για την απόδοση της κοινοτικής συμμετοχής στις δαπάνες που δημιουργήθηκαν από τον δικαιο×χο της επιχορήγησης. Σε ε×θετο χρόνο οι πληρωμές προχρηματοδότησης θα απορροφώνται από τις δημιουργηθείσες δαπάνες. Μια προσέγγιση αυτο× του τ×που, που πρότεινε το Συνέδριο στη γνωμοδότησή του για την αναδιατ×πωση του δημοσιονομικο× κανονισμο×(5), δίνει τη δυνατότητα να επισημαίνονται σχετικά ε×κολα, για διαχειριστικο×ς και εποπτικο×ς λόγους, οι πληρωμές προχρηματοδότησης που δεν έχουν ακόμη απορροφηθεί από τις δημιουργηθείσες δαπάνες και να φαίνεται ο βαθμός στον οποίο οι προϋπολογιστικές πληρωμές αντιστοιχο×ν στις δαπάνες σε επίπεδο δικαιο×χων (βλέπε σημείο 8 παραπάνω).

ΕΛΕΓΧΟΣ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΕΩΝ

10. Οι έλεγχοι οι οποίοι συμφωνο×ν με τους όρους εντολής που προβλέπονται από τον διατάκτη θα πρέπει να είναι υποχρεωτικοί για επιχορηγήσεις οι οποίες υπερβαίνουν τα χρηματικά όρια που προβλέπονται στο άρθρο 178 παράγραφος 2.

ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ

11. Τα άρθρα 106 έως 111 σχετικά με τον εσωτερικό ελεγκτή περιέχουν επαναλήψεις ως προς τα άρθρα 85 και 86 του δημοσιονομικο× κανονισμο×, αντιφατικά στοιχεία, καθώς και διατάξεις που θα μπορο×σαν να περιορίσουν τις αρμοδιότητες του θεσμικο× οργάνου για τη δημιουργία υπηρεσίας εσωτερικο× ελέγχου και την εξασφάλιση της ανεξαρτησίας της. Επίσης, τα άρθρα αυτά δεν συμβαδίζουν τελείως με τα διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα εσωτερικο× ελέγχου, οπότε θα πρέπει να διαγραφο×ν. Το Συνέδριο φρονεί ότι οι κανόνες εφαρμογής θα πρέπει να περιοριστο×ν σε διατάξεις σχετικά με τις αρμοδιότητες του εσωτερικο× ελεγκτή, όπως προβλέπεται ρητά στο άρθρο 87 του δημοσιονομικο× κανονισμο×. Εν πάση περιπτώσει, αν διατηρηθο×ν τα άρθρα 106 έως 111, το Συνέδριο διατηρεί το δικαίωμα να καταρτίσει τους δικο×ς του κανόνες σχετικά με τον εσωτερικό ελεγκτή του βασιζόμενο μόνο στα άρθρα 85 και 86 του δημοσιονομικο× κανονισμο×.

ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΟΡΓΑΝΟ

12. Στα άρθρα 51 και 59 του δημοσιονομικο× κανονισμο× γίνεται μνεία των εσωτερικών κανόνων των οργάνων. Είναι αναγκαίο να προβλέπεται στους κανόνες εφαρμογής κάθε όργανο να εγκρίνει τέτοιους εσωτερικο×ς κανόνες για την "καλή εκτέλεση του τμήματος του προϋπολογισμο× το οποίο το αφορά", που να περιλαμβάνουν όχι μόνο την ανάθεση των αρμοδιοτήτων, αλλά και τους κανόνες και τις διαδικασίες που πρέπει να ακολουθο×νται. Μια τέτοια διάταξη παρατίθεται στο άρθρο 9 των ισχυόντων κανόνων εφαρμογής.

Η παρο×σα γνωμοδότηση εγκρίθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο στο Λουξεμβο×ργο κατά τη συνεδρίασή του της 24ης Οκτωβρίου 2002.

Για το Ελεγκτικό Συνέδριο

Juan Manuel Fabra Vallés

Πρόεδρος

(1) Έγγραφο της Επιτροπής, ένδειξη SEC(2002) 835 τελικό.

(2) ΕΕ L 248 της 16.9.2002, σ. 1.

(3) Γνωμοδότηση αριθ. 2/2001 (ΕΕ C 162 της 5.6.2001).

(4) Γνωμοδότηση αριθ. 2/2001, σημείο 32 (ΕΕ C 162 της 5.6.2001).

(5) Γνωμοδότηση αριθ. 2/2001, σημείο 33 (ΕΕ C 162 της 5.6.2001).

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΣΧΟΛΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>