Η Επιτροπή αξιολόγησε τον βαθμό στον οποίο το ισχύον νομικό πλαίσιο εξακολουθεί να εξασφαλίζει τον αποτελεσματικό συντονισμό. Η ανάλυση αυτή συμπληρώνει τις υποχρεώσεις επίσημης επανεξέτασης που προβλέπονται στους κανονισμούς, σύμφωνα με τις οποίες η Διοικητική Επιτροπή για τον Συντονισμό των Συστημάτων Κοινωνικής Ασφάλισης (στο εξής «Διοικητική Επιτροπή») και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλούνται να επανεξετάσουν και να αξιολογήσουν την εφαρμογή και την αποτελεσματικότητα συγκεκριμένων διατάξεων των κανονισμών. Συμπληρώνει επίσης τη δέσμευση που ανέλαβε η Επιτροπή να εκτιμήσει την ανάγκη για επανεξέταση των αρχών συντονισμού των παροχών ανεργίας.

•Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη

Η γνώμη των ενδιαφερομένων ζητήθηκε σε αρκετές περιπτώσεις.

1.Η γνώμη των κρατών μελών ζητήθηκε στο πλαίσιο της Διοικητικής Επιτροπής.

Ζητήθηκε η γνώμη των εθνικών διοικήσεων μέσω ειδικής διαδικτυακής έρευνας σχετικά με τον συντονισμό των παροχών μακροχρόνιας φροντίδας, την εξαγωγή των παροχών ανεργίας και τον συντονισμό των παροχών ανεργίας για τους μεθοριακούς εργαζομένους

3.Στο πλαίσιο της Συμβουλευτικής Επιτροπής για τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης ζητήθηκε η γνώμη των κοινωνικών εταίρων σχετικά με τον συντονισμό των παροχών μακροχρόνιας φροντίδας, των παροχών ανεργίας για τους μεθοριακούς εργαζομένους, και την εξαγωγή των παροχών ανεργίας, ενώ, κατά τη διάρκεια ειδικής ακρόασης, ζητήθηκε η γνώμη τους σχετικά με τον συντονισμό των οικογενειακών παροχών, των παροχών μακροχρόνιας φροντίδας και των παροχών ανεργίας.

4.Ζητήθηκε η γνώμη μη κυβερνητικών οργανώσεων (ΜΚΟ) σχετικά με τον συντονισμό των οικογενειακών παροχών, των παροχών μακροχρόνιας φροντίδας και των παροχών ανεργίας, στο πλαίσιο ειδικής ημερίδας διαβούλευσης.

5.Πραγματοποιήθηκαν δύο διαδικτυακές διαβουλεύσεις: τον Δεκέμβριο του 2012, σχετικά με τον συντονισμό των παροχών μακροχρόνιας φροντίδας, την εξαγωγή των παροχών ανεργίας και τον συντονισμό των παροχών ανεργίας για τους μεθοριακούς εργαζομένους· και τον Ιούλιο του 2015, σχετικά με τον συντονισμό των παροχών ανεργίας και των οικογενειακών παροχών.

Όσον αφορά την πρόσβαση των οικονομικά μη ενεργών μετακινούμενων πολιτών της ΕΕ σε κοινωνικές παροχές, τα κράτη μέλη είχαν διιστάμενες απόψεις. Ορισμένα κράτη μέλη τάχθηκαν υπέρ της διατήρησης της ισχύουσας κατάστασης ως πρώτη ή δεύτερη επιλογή· άλλα υποστήριξαν την τροποποίηση των διατάξεων περί ίσης μεταχείρισης του κανονισμού ως πρώτη ή δεύτερη επιλογή, παρόλο που δεν υπήρξε γενική συναίνεση ως προς τις αναγκαίες αλλαγές. Ένας μικρός αριθμός κρατών μελών εκδήλωσε ενδιαφέρον για την παροχή διοικητικής καθοδήγησης.

Όσον αφορά τον συντονισμό των παροχών μακροχρόνιας φροντίδας, τα περισσότερα κράτη μέλη τάχθηκαν υπέρ της κατάρτισης ειδικού ορισμού και/ή ειδικού κεφαλαίου και/ή καταλόγου των παροχών, ενώ άλλα υποστήριξαν τη διατήρηση της ισχύουσας κατάστασης. Τα αποτελέσματα της δημόσιας διαβούλευσης του 2012 επισήμαναν την πληθώρα απόψεων σχετικά με το αρμόδιο κράτος μέλος για τη χορήγηση των παροχών μακροχρόνιας φροντίδας.

Ως προς τις παροχές ανεργίας:

Όσον αφορά τον συνυπολογισμό των παροχών ανεργίας, τα κράτη μέλη εξέφρασαν διαφορετικές απόψεις: μια ισχνή πλειοψηφία προέκρινε τη διατήρηση της ισχύουσας κατάστασης, ενώ τα υπόλοιπα κράτη μέλη τάχθηκαν υπέρ του συνυπολογισμού μόνο μετά την πάροδο ενός ή τριών μηνών εργασίας. Οι κοινωνικοί εταίροι φάνηκε ότι υποστηρίζουν τη διατήρηση της ισχύουσας κατάστασης. Στη δημόσια διαβούλευση του 2015, το ένα τρίτο όσων απάντησαν θεωρούσαν ότι οι ισχύοντες κανόνες θα έπρεπε να αλλάξουν.

Όσον αφορά την εξαγωγή των παροχών ανεργίας, τα κράτη μέλη είχαν διαφορετικές απόψεις: ορισμένα υποστήριξαν τις ισχύουσες διατάξεις, ενώ άλλα υποστήριξαν το δικαίωμα εξαγωγής για τουλάχιστον 6 μήνες. Οι οργανώσεις εργοδοτών υποστήριξαν τις ισχύουσες διατάξεις, ενώ οι συνδικαλιστικές οργανώσεις και οι ΜΚΟ υποστήριξαν το δικαίωμα εξαγωγής για τουλάχιστον 6 μήνες. Στη δημόσια διαβούλευση του 2012, η πλειονότητα όσων απάντησαν προέκρινε την επέκταση της διάρκειας εξαγωγής των παροχών ανεργίας.

Τέλος, όσον αφορά τον συντονισμό των παροχών ανεργίας για τους μεθοριακούς και άλλους διασυνοριακούς εργαζομένους, φάνηκε ότι τα μισά κράτη μέλη τάχθηκαν υπέρ της διατήρησης της ισχύουσας κατάστασης και τα άλλα μισά τάχθηκαν υπέρ της χορήγησης των παροχών ανεργίας σε όλους τους εργαζόμενους από το κράτος της τελευταίας δραστηριότητας. Από τη δημόσια διαβούλευση του 2012 προέκυψε επίσης ότι υπήρχε πληθώρα απόψεων μεταξύ των πολιτών και των διαφόρων ενδιαφερόμενων μερών για το συγκεκριμένο θέμα.

Όσον αφορά την εξαγωγή των οικογενειακών παροχών, μια σημαντική μειοψηφία των αντιπροσωπειών των κρατών μελών τάχθηκε υπέρ ενός διαφορετικού συντονισμού των παροχών που προορίζονται να αντικαταστήσουν εισόδημα κατά τη διάρκεια των περιόδων ανατροφής τέκνων. Οι περισσότερες ΜΚΟ υποστήριξαν τη διατήρηση της ισχύουσας κατάστασης. Στη δημόσια διαβούλευση του 2015, το ένα τέταρτο όσων απάντησαν θεωρούσε ότι οι ισχύοντες κανόνες θα έπρεπε να αλλάξουν.

Το εύρος της απόκλισης των απόψεων που διατυπώθηκαν στις απαντήσεις έδωσε στην Επιτροπή μια ολοκληρωμένη εικόνα σχετικά με τη λειτουργία του τρέχοντος συντονισμού της κοινωνικής ασφάλειας –ακόμα και των θεωρούμενων προβλημάτων, των πιθανών λύσεων και των επιπέδων στήριξης που παρέχεται στις λύσεις αυτές. Τα αποτελέσματα των δημόσιων διαβουλεύσεων είναι διαθέσιμα στην πύλη «Η φωνή σας στην Ευρώπη». Οι απόψεις των ενδιαφερόμενων μερών παρατίθενται αναλυτικά στην έκθεση εκτίμησης επιπτώσεων.

•Συλλογή και χρήση εμπειρογνωσίας

Κατά την εκπόνηση της παρούσας πρότασης, πραγματοποιήθηκαν εκτεταμένες διαβουλεύσεις με εμπειρογνώμονες εντός της Επιτροπής καθώς και με εξωτερικούς εμπειρογνώμονες. Ελήφθησαν υπόψη οι μελέτες και οι εκθέσεις του δικτύου νομικών εμπειρογνωμόνων trESS, του δικτύου νομικών εμπειρογνωμόνων σχετικά με την ενδοενωσιακή κινητικότητα (FreSsco), και του δικτύου στατιστικών εμπειρογνωμόνων σχετικά με την ενδοενωσιακή κινητικότητα, καθώς και μια υποστηρικτική μελέτη της Deloitte Consulting για την εκτίμηση επιπτώσεων, μια συμπληρωματική ανάλυση που διενεργήθηκε από το KU Leuven Research Institute for Work and Society (HIVA) και από μια κοινοπραξία του Fondazione Giacomo Brodolini, του COWI και του Warwick Institute for Employment Research. Λεπτομερής επισκόπηση της διαβούλευσης των εμπειρογνωμόνων παρέχεται στην έκθεση εκτίμησης επιπτώσεων. Επιπλέον, η πρόταση εμπλουτίστηκε από τις εργασίες μιας ομάδας ad hoc, η οποία αποτελείται από εθνικούς εμπειρογνώμονες από τις εθνικές αρχές των κρατών μελών. Η εν λόγω ομάδα έχει συσταθεί στο πλαίσιο της Διοικητικής Επιτροπής και έχει εκπονήσει μια σειρά συστάσεων που αφορούν τους κανόνες προσδιορισμού της εφαρμοστέας νομοθεσίας, ιδίως σχετικά με τους αποσπασμένους εργαζομένους και τα άτομα που εργάζονται σε δύο ή περισσότερα κράτη μέλη.

• Εκτίμηση των επιπτώσεων

Η Επιτροπή, στο πλαίσιο της πολιτικής της για τη βελτίωση της νομοθεσίας, διενήργησε εκτίμηση επιπτώσεων των δυνητικών επιλογών πολιτικής ως προς την οικονομική, κοινωνική, κανονιστική και συνολική αποδοτικότητα και συνεκτικότητά τους με τους ευρύτερους στόχους της ΕΕ. Η εν λόγω εκτίμηση επιπτώσεων στηρίχθηκε σε συγκροτημένες διαβουλεύσεις με τις υπηρεσίες της Επιτροπής, μέσω της διυπηρεσιακής συντονιστικής ομάδας.