P8_TA(2017)0195

Η διαχείριση των αλιευτικών στόλων στις εξόχως απόκεντρες περιοχές

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 27ης Απριλίου 2017 σχετικά με τη διαχείριση των αλιευτικών στόλων στις εξόχως απόκεντρες περιοχές (2016/2016(INI))

(2018/C 298/13)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

— έχοντας υπόψη το άρθρο 349 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), στο οποίο αναγνωρίζεται ειδικό καθεστώς για τις εξόχως απόκεντρες περιοχές (ΕΑΠ) και το οποίο προβλέπει τη θέσπιση «ειδικών μέτρων» για την πλήρη εφαρμογή των συνθηκών και των κοινών πολιτικών,

— έχοντας υπόψη την απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις συνεκδικαζόμενες υποθέσεις C-132/14 έως C-136/14 σχετικά με την ερμηνεία του άρθρου 349 ΣΛΕΕ, όπου τονίζεται ότι το άρθρο 349 επιτρέπει παρεκκλίσεις όχι μόνο από τις Συνθήκες, αλλά και από το παράγωγο δίκαιο,

— έχοντας υπόψη το άρθρο 174 καθώς και τα επόμενα της ΣΛΕΕ, που θέτουν τον στόχο της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής και προσδιορίζουν τα διαρθρωτικά χρηματοδοτικά μέσα για την επίτευξή του,

— έχοντας υπόψη το άρθρο 43 ΣΛΕΕ,

— έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1380/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2013, σχετικά με την Κοινή Αλιευτική Πολιτική,

— έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 508/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Μαΐου 2014, για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας, ειδικά τα άρθρα 8, 11, 13, 41 και ιδίως τα άρθρα 70 έως 73,

— έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1388/2014 της Επιτροπής, της 16ης Δεκεμβρίου 2014, για την κήρυξη ορισμένων κατηγοριών ενισχύσεων σε επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην παραγωγή, τη μεταποίηση και την εμπορία προϊόντων αλιείας και υδατοκαλλιέργειας συμβατών με την εσωτερική αγορά κατ’ εφαρμογή των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

— έχοντας υπόψη τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1046/2014 της Επιτροπής της 28ης Ιουλίου 2014 για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 508/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας, για τον καθορισμό των κριτηρίων για τον υπολογισμό των πρόσθετων δαπανών που βαρύνουν τους οικονομικούς φορείς κατά την αλίευση, καλλιέργεια, μεταποίηση και εμπορία ορισμένων προϊόντων αλιείας και υδατοκαλλιέργειας που προέρχονται από τις εξόχως απόκεντρες περιοχές,

— έχοντας υπόψη τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) 2015/531 της Επιτροπής, της 24ης Νοεμβρίου 2014, για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 508/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, με τον καθορισμό των δαπανών που είναι επιλέξιμες για ενίσχυση από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας, προκειμένου να βελτιωθεί η υγιεινή, η υγεία, η ασφάλεια και οι εργασιακές συνθήκες για τους αλιείς, η προστασία και η αποκατάσταση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων, η άμβλυνση της κλιματικής αλλαγής και η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των αλιευτικών σκαφών,

— έχοντας υπόψη τις ανακοινώσεις της Επιτροπής σχετικά με τις εξόχως απόκεντρες περιοχές, και ιδίως την ανακοίνωση της 20ής Ιουνίου 2012 με τίτλο: «Οι εξόχως απόκεντρες περιοχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης: προς μια εταιρική σχέση για μια έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη» (COM(2012)0287),

— έχοντας υπόψη τα ψηφίσματά του για τις ΕΑΠ, και ιδίως το ψήφισμά του της 26ης Φεβρουαρίου 2014 σχετικά με τη βελτιστοποίηση της ανάπτυξης του δυναμικού των εξόχως απόκεντρων περιοχών μέσω της δημιουργίας συνεργειών μεταξύ των διαρθρωτικών ταμείων και των άλλων προγραμμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (1),

— έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1385/2013 του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 850/98 και (ΕΚ) αριθ. 1224/2009 καθώς και των κανονισμών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 1069/2009, (ΕΕ) αριθ. 1379/2013 και (ΕΕ) αριθ. 1380/2013, λόγω της τροποποίησης του καθεστώτος της Μαγιότ έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

— έχοντας υπόψη την απόφαση (ΕΕ) 2015/238 του Συμβουλίου, της 10ης Φεβρουαρίου 2015, για τη σύναψη, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Δημοκρατίας των Σεϋχελλών σχετικά με την πρόσβαση των αλιευτικών σκαφών υπό σημαία Σεϋχελλών στα ύδατα και στους θαλάσσιους βιολογικούς πόρους της Μαγιότ που υπάγονται στη δικαιοδοσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

— έχοντας υπόψη την πρώτη έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, της 24ης Σεπτεμβρίου 2010, σχετικά με τις επιπτώσεις της μεταρρύθμισης του προγράμματος POSEI το 2006 (COM(2010)0501),

— έχοντας υπόψη τη θέση του της 2ας Φεβρουαρίου 2017 για την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη βιώσιμη διαχείριση των εξωτερικών αλιευτικών στόλων και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1006/2008 του Συμβουλίου (2),

— έχοντας υπόψη τα ψηφίσματά του της 12ης Απριλίου 2016 σχετικά με την καινοτομία και τη διαφοροποίηση της παράκτιας αλιείας μικρής κλίμακας στις περιοχές που εξαρτώνται από την αλιεία (3) και σχετικά με τη θέσπιση κοινών διατάξεων με στόχο την εφαρμογή της εξωτερικής διάστασης της ΚΑλΠ, συμπεριλαμβανομένων των συμφωνιών αλιείας (4),

— έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 4ης Φεβρουαρίου 2016, σχετικά με την ειδική κατάσταση των νησιών (5),

— έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 22ας Νοεμβρίου 2012, σχετικά με την παράκτια αλιεία, την παραδοσιακή αλιεία και τη μεταρρύθμιση της κοινής αλιευτικής πολιτικής (6),

— έχοντας υπόψη τη θέση του της 21ης Οκτωβρίου 2008 σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου που αφορά τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 639/2004 για τη διαχείριση αλιευτικών στόλων που είναι νηολογημένοι σε εξόχως απόκεντρες περιοχές της Κοινότητας (7) το οποίο προτείνει την παράταση της παρέκκλισης που ισχύει για τις ΕΑΠ για τρία επιπλέον έτη έως το 2011,

— έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1207/2008 του Συμβουλίου, της 28ης Νοεμβρίου 2008, περί τροποποίησης του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 639/2004 για τη διαχείριση αλιευτικών στόλων που είναι νηολογημένοι σε εξόχως απόκεντρες περιοχές, βάσει του οποίου η παρέκκλιση που ισχύει για τις ΕΑΠ παρατείνεται για τρία επιπλέον έτη έως το 2011,

— έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 791/2007 του Συμβουλίου της 21ης Μαΐου 2007 για τη θέσπιση καθεστώτος αντιστάθμισης του επιπλέον κόστους που επιβαρύνει την εμπορία ορισμένων προϊόντων αλιείας των εξόχως απόκεντρων περιοχών Αζορών, Μαδέρας, Καναρίων Νήσων, Γουιάνας και Ρεϋνιόν, και ιδίως το άρθρο 8, που ορίζει ότι «Μέχρι στις 31 Δεκεμβρίου 2011, η Επιτροπή (…) υποβάλλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο και στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή σχετικά με την εφαρμογή της αντιστάθμισης, η οποία συνοδεύεται, εφόσον χρειάζεται, από νομοθετικές προτάσεις»,

— έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 639/2004 του Συμβουλίου, της 30ής Μαρτίου 2004, για τη διαχείριση αλιευτικών στόλων που είναι νηολογημένοι σε εξόχως απόκεντρες περιοχές της Κοινότητας,

— έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1005/2008 του Συμβουλίου της 29ης Σεπτεμβρίου 2008 περί δημιουργίας κοινοτικού συστήματος πρόληψης, αποτροπής και εξάλειψης της παράνομης, λαθραίας και άναρχης αλιείας,

— έχοντας υπόψη την κοινή δήλωση της Επιτροπής και της Ύπατης Εκπροσώπου της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας της 10ης Νοεμβρίου 2016 με τίτλο «Διεθνής διακυβέρνηση των ωκεανών: ένα θεματολόγιο για το μέλλον των ωκεανών μας» (JOIN(2016)0049),

— έχοντας υπόψη την ειδική έκθεση αριθ. 11/2015 του Ελεγκτικού Συνεδρίου, της 20ής Οκτωβρίου 2015, με τίτλο «Διαχειρίζεται ορθά η Επιτροπή τις συμφωνίες αλιευτικής σύμπραξης;»

— έχοντας υπόψη τα σχέδια δράσης για τις εξόχως απόκεντρες περιοχές όσον αφορά τον προγραμματισμό των ευρωπαϊκών κονδυλίων για την περίοδο 2014-2020,

— έχοντας υπόψη το σύνολο των κοινών εισηγήσεων και των τεχνικών και πολιτικών εγγράφων της διάσκεψης των προέδρων των εξόχως απόκεντρων περιοχών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδίως την τελική δήλωση της 21ης διάσκεψης των προέδρων των εξόχως απόκεντρων περιοχών της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 22ας και 23ης Σεπτεμβρίου 2016,

— έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του,

— έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Αλιείας και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Προϋπολογισμών και της Επιτροπής Περιφερειακής Ανάπτυξης (A8-0138/2017),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι η γεωγραφική τοποθεσία των εξόχως απόκεντρων περιοχών (ΕΑΠ) στην Καραϊβική, στον Ινδικό Ωκεανό και τον Ατλαντικό Ωκεανό καταδεικνύει ότι τα εδάφη της Ευρωπαϊκής Ένωσης βρίσκονται σε διαφορετικές θαλάσσιες λεκάνες και ότι οι ΕΑΠ γειτνιάζουν με αρκετές τρίτες χώρες·

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί η αλιευτική πίεση στις αποκλειστικές οικονομικές ζώνες (ΑΟΖ) ορισμένων εξόχως απόκεντρων περιοχών μεταξύ των ορίων 100 και των 200 μιλίων, και λαμβάνοντας υπόψη ότι η εν λόγω αλιεία διενεργείται κυρίως από στόλους που δεν ανήκουν στις ενδιαφερόμενες εξόχως απόκεντρες περιοχές·

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ πρέπει να αναλάβει ευθύνες στον θαλάσσιο τομέα των ΕΑΠ, και ότι οι ΑΟΖ τους αποτελούν σημαντικό τμήμα των συνολικών ΑΟΖ της ΕΕ·

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο τομέας της αλιείας στις ΕΑΠ πρέπει να γίνει αντιληπτός υπό το πρίσμα μιας ιδιαίτερης διαρθρωτικής, κοινωνικής και οικονομικής κατάστασης (άρθρο 349 ΣΛΕΕ), πράγμα που απαιτεί ειδική και προσαρμοσμένη ανάγνωση των κοινών ευρωπαϊκών πολιτικών·

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο αλιευτικός τομέας διαθέτει πλεονεκτήματα καθώς και σημαντικό αναπτυξιακό δυναμικό·

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η θαλάσσια ρύπανση από χλωρδεκόνη (chlordecone) αφορά ειδικά τις Αντίλες και επηρεάζει σοβαρά τις επιτρεπόμενες αλιευτικές ζώνες καθώς και την παρουσία χωροκατακτητικών ειδών·

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο απομακρυσμένος χαρακτήρας των ΕΑΠ έχει αναγνωριστεί και έχει ληφθεί υπόψη ως γενική αρχή στο δίκαιο της ΕΕ, γεγονός που δικαιολογεί και επιτρέπει τη θέσπιση καθεστώτος αποζημίωσης πρόσθετων δαπανών για τα προϊόντα αλιείας και υδατοκαλλιέργειας στις ΕΑΠ·

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Κοινή Αλιευτική Πολιτική (ΚΑλΠ) και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας (ΕΤΘΑ), που είχαν σχεδιαστεί για να καλύψουν τα προβλήματα και τις ανάγκες της ηπειρωτικής Ευρώπης, επιτρέπουν τη διαφοροποιημένη αντιμετώπιση των ΕΑΠ, που όμως σε περιορισμένο μόνο βαθμό ανταποκρίνεται στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της αλιείας των ΕΑΠ·

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ΕΑΠ θεωρούν πως υφίστανται άνιση μεταχείριση και «διπλή επιβάρυνση» από την ΚΑλΠ (μη έχοντας λάβει δικαίωμα στις παλαιότερες ενισχύσεις για ανανέωση στόλου και αντιμετωπίζοντας σήμερα την τρέχουσα απαγόρευση ενισχύσεων για ανανέωση)·

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι σημαντικά τμήματα του αλιευτικού στόλου των ΕΑΠ μέχρι πρόσφατα δεν υπάγονταν σε κανονιστικές ρυθμίσεις ή δεν καταχωρούνταν στο μητρώο αλιευτικού στόλου και ως εκ τούτου δεν είχαν πρόσβαση στο ΕΤΘΑ για εκσυγχρονισμό·

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ένας από τους στόχους της ΚΑλΠ είναι η προώθηση των αλιευτικών δραστηριοτήτων, με γνώμονα τα κοινωνικοοικονομικά ζητήματα·

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κανόνες που διέπουν την πρόσβαση στους πόρους θα πρέπει να ευνοούν τους τοπικούς στόλους και τις πιο επιλεκτικές μεθόδους αλιείας, που είναι λιγότερο καταστροφικές για τα αποθέματα·

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι για λόγους χρηστής διακυβέρνησης η ΚΑλΠ επιδιώκει να επιτύχει μια συνέπεια ανάμεσα στις εσωτερικές και τις εξωτερικές της διαστάσεις·

ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι σε ορισμένες ΑΟΖ ορισμένων ΕΑΠ (8) και στις θαλάσσιες λεκάνες άλλων παρατηρείται ένα σημαντικό επίπεδο παράνομης, αδήλωτης και ανεξέλεγκτης (ΠΑΑ) αλιείας·

ΙΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ΕΑΠ αντιμετωπίζουν ένα από τα υψηλότερα επίπεδα ανεργίας στην ΕΕ (έως και 60 % ανεργία των νέων σε ορισμένες ΕΑΠ)·

ΙΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το ΕΤΘΑ προβλέπει, μεταξύ άλλων, στήριξη για τις οργανώσεις παραγωγών, την αντικατάσταση κινητήρων, και την τοπική ανάπτυξη με πρωτοβουλία των τοπικών κοινοτήτων (CLLD) υπό ορισμένους όρους·

ΙΖ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το ΕΤΘΑ θεωρεί τα ακόλουθα μη επιλέξιμα: τις δράσεις που αυξάνουν την αλιευτική ικανότητα ενός σκάφους, τον εξοπλισμό που ενισχύει την ικανότητα εντοπισμού ιχθύων ενός σκάφους, και τη ναυπήγηση νέων αλιευτικών σκαφών ή την εισαγωγή αλιευτικών σκαφών·

ΙΗ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το ΕΤΘΑ μπορεί πάντως να παρέχει οικονομική ενίσχυση σε σκάφη για βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης, της υγιεινής επί τους σκάφους και της ποιότητας των αλιευτικών προϊόντων καθώς και των συνθηκών εργασίας·

ΙΘ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το ΕΤΘΑ στηρίζει τα έργα καινοτομίας, όπως τα συστήματα διαχείρισης και οργάνωσης·

Διατάξεις για τις ιδιαιτερότητες και τις γεωγραφικές συνθήκες των ΕΑΠ

1. θεωρεί ότι η βιώσιμη αλιεία, χρησιμοποιώντας παραδοσιακούς τύπους εξοπλισμού, είναι το θεμέλιο για ευημερούσες παράκτιες κοινότητες και συμβάλλει στην επισιτιστική ασφάλεια στις ΕΑΠ· επαναλαμβάνει, στο πλαίσιο αυτό, ότι είναι αναγκαίο να συμμετάσχει η τοπική αλιεία στην επίτευξη του στόχου της επισιτιστικής ασφάλειας των τοπικών πληθυσμών, διότι σήμερα η επισιτιστική ασφάλεια στις ΕΑΠ εξαρτάται σε υπερβολικά μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές·

2. υπενθυμίζει ότι η ΚΑΠ και το ΕΤΘΑ, που συγκροτήθηκαν για να αντιμετωπίζονται τα προβλήματα και τα διακυβεύματα της ηπειρωτικής Ευρώπης, έχουν περιορισμένη δυνατότητα ανταπόκρισης στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της αλιείας στις ΕΑΠ, δεν είναι δυνατόν να χρησιμοποιούνται ομοιόμορφα για τα διακυβεύματα και τα προβλήματα που χαρακτηρίζουν την αλιεία στις ΕΑΠ και πρέπει να διαθέτουν ένα βαθμό ευελιξίας και πραγματισμού ή να υπόκεινται στην εφαρμογή παρεκκλίσεων· ζητεί ως εκ τούτου τη θέσπιση εξειδικευμένης στρατηγικής για κάθε περιφερειακή θαλάσσια λεκάνη που θα προσαρμόζεται στην ιδιαίτερη κατάσταση κάθε εξόχως απόκεντρης περιοχής·

3. τονίζει την παρουσία στις ΕΑΠ μιας ευρείας ποικιλίας μικρών κοινοτήτων με μεγάλη εξάρτηση από την παραδοσιακή, παράκτια και μικρής κλίμακας αλιεία και για τις οποίες η αλιεία αποτελεί συχνά τον μοναδικό τρόπο βιοπορισμού·

4. υπενθυμίζει ότι οι θαλάσσιοι βιολογικοί πόροι γύρω από τις ΕΑΠ θα πρέπει να τυγχάνουν ειδικής προστασίας και ότι ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στην αλιεία· τονίζει συνεπώς ότι θα πρέπει να επιτρέπεται να αλιεύουν στα ύδατα των ΕΑΠ μόνον τα αλιευτικά σκάφη που είναι νηολογημένα στα λιμάνια των ΕΑΠ·

5. σημειώνει ότι ο θαλάσσιος βυθός των ΕΑΠ είναι ένα πραγματικό ζωντανό εργαστήριο βιοποικιλότητας· τονίζει τη σημασία της έρευνας και της συλλογής δεδομένων με σκοπό τη βελτίωση των γνώσεών μας για τη θάλασσα· τονίζει τις δυνατότητες των ΕΑΠ να χρησιμεύσουν σαν πραγματικές επιστημονικές πύλες η καθεμιά για το περιβάλλον της και καλεί τα αντίστοιχα κράτη μέλη και την Επιτροπή να αυξήσουν τη βοήθεια για τα σχετικά επιστημονικά ερευνητικά έργα·

6. τονίζει την ανάγκη να διατηρηθεί η ισορροπία ανάμεσα στην αλιευτική ικανότητα και στις αλιευτικές δυνατότητες βάσει της αρχής της προφύλαξης και σε συνάρτηση με τις κοινωνικοοικονομικές συνθήκες· εκτιμά εντούτοις πως τούτο δεν μπορεί να δικαιολογήσει την αποεπένδυση στους τομείς της συλλογής δεδομένων και της βελτίωσης των επιστημονικών γνώσεων για τα θαλάσσια οικοσυστήματα· ζητεί να αναθεωρηθεί η κατανομή ποσοστώσεων για ορισμένα είδη (όπως μια αύξηση της ποσόστωσης ερυθρού τόνου για τις Αζόρες) και να ανοίξουν αλιευτικές δυνατότητες για άλλα (όπως για το σκυμνοσκυλόψαρο), βάσει των επιστημονικών μελετών και των αυξημένων τεχνικών και υλικών ικανοτήτων αξιολόγησης των οικοσυστημάτων·

7. επισημαίνει ότι η αλιευτική ικανότητα των στόλων ορισμένων ΕΑΠ είναι κάτω από τα όρια που καθορίζονται στην ΚΑλΠ, λόγω ειδικότερα της μη δυνατότητας πρόσβασης σε χρηματοδότηση·

8. υπενθυμίζει ότι, λόγω των κλιματικών δυσχερειών των ΕΑΠ, οι αλιείς στις περιφέρειες αυτές επιβαρύνονται με την πρόωρη γήρανση των σκαφών τους, γεγονός που δημιουργεί προβλήματα στην ασφάλεια και την αποτελεσματικότητά τους και κάνει τις συνθήκες εργασίας τους λιγότερο ελκυστικές από ό,τι στα σύγχρονα σκάφη·

9. τονίζει το γεγονός ότι, στην έκθεσή της για το 2016, η επιστημονική, τεχνική και οικονομική επιτροπή αλιείας (ΕΤΟΕΑ) ( 9 ) δεν ήταν σε θέση να αξιολογήσει την ισορροπία μεταξύ αλιευτικής ικανότητας και αλιευτικών δυνατοτήτων για όλους τους στόλους που δραστηριοποιούνται στις ΕΑΠ λόγω των ανεπαρκών βιολογικών δεδομένων· ζητεί να διατεθούν μέσω του ΕΤΘΑ και άλλων ταμείων περισσότερα κονδύλια για την αγορά τεχνικού εξοπλισμού για αξιολόγηση οικοσυστημάτων από επιστημονικά ιδρύματα και πανεπιστήμια· θεωρεί, εν προκειμένω, ότι έχει καίρια σημασία να είναι διαθέσιμα και προσβάσιμα αξιόπιστα δεδομένα για την κατάσταση των πόρων και για τις πρακτικές που εφαρμόζονται σε αυτές τις υπερπόντιες ΑΟΖ·

10. επισημαίνει ότι οι στόλοι παράκτιας αλιείας των ΕΑΠ αποτελούνται κυρίως από γερασμένα σκάφη, που προκαλούν δυσκολίες σε ό,τι αφορά την ασφάλεια επί του σκάφους·

11. θεωρεί λυπηρό το ότι η Επιτροπή δεν δημοσίευσε έκθεση για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 639/2004 πριν από την προθεσμία της 30ής Ιουνίου 2012· καλεί την Επιτροπή να παράσχει περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με τους λόγους που οδήγησαν στην απόφασή της να μην δημοσιεύσει την εν λόγω έκθεση·

12. θεωρεί λυπηρή την καθυστέρηση στην έγκριση του ΕΤΘΑ και συνεπώς και στην έγκριση των επιχειρησιακών προγραμμάτων του ΕΤΘΑ, που οδήγησε σε καθυστερημένη εφαρμογή των υποστηρικτικών διατάξεων του ΕΤΘΑ, που με τη σειρά της έχει προκαλέσει σοβαρές οικονομικές δυσχέρειες σε ορισμένες επιχειρήσεις στις ΕΑΠ·

13. επικροτεί τις ειδικές διατάξεις του ΕΤΘΑ υπέρ των ΕΑΠ, όπως την αντιστάθμιση του πρόσθετου κόστους (100 % επιδότηση από το ΕΤΘΑ) — υψηλότερη εκείνης της προηγούμενης προγραμματικής περιόδου αλλά ακόμη όχι αρκετή για ορισμένες ΕΑΠ — και την κατά 35 % αύξηση της έντασης των δημοσίων ενισχύσεων για άλλα μέτρα στις ΕΑΠ·

14. διαπιστώνει τη δυσκολία ή ακόμα και αδυναμία πρόσβασης ορισμένων αλιέων στις ΕΑΠ σε πιστώσεις και/ή ασφάλιση για τα σκάφη τους, με αποτέλεσμα προβλήματα ασφάλειας και οικονομικές δυσχέρειες για αυτούς·

15. επισημαίνει ότι στις ΕΑΠ τα μικρά σκάφη αποτελούν την ευρεία πλειονότητα των νηολογημένων σκαφών· τονίζει ότι σε ορισμένες ΕΑΠ τα μικρά σκάφη είναι ηλικίας άνω των 40 ετών, πράγμα που προκαλεί πραγματικά προβλήματα ασφάλειας·

16. τονίζει το πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα των δανείων που χορηγούν η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και τα ταμεία της ΕΕ, ιδίως στις ΕΑΠ·

Καλύτερη αξιοποίηση των δυνατοτήτων που προσφέρουν το άρθρο 349 της Συνθήκης και η ΚΑλΠ

17. θεωρεί ότι ένα χωριστό γνωμοδοτικό συμβούλιο για τις ΕΑΠ, όπως προβλέπεται στην ΚΑλΠ, είναι κατάλληλη πλατφόρμα για ουσιαστική ανταλλαγή γνώσεων και εμπειριών, και ως εκ τούτου θεωρεί λυπηρό το ότι δεν έχει ακόμα συγκροτηθεί το εν λόγω γνωμοδοτικό συμβούλιο για τις ΕΑΠ·

18. ζητεί την πλήρη εφαρμογή του άρθρου 349 ΣΛΕΕ στις πολιτικές, τους κανονισμούς, τα ταμεία και τα προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αφορούν την αλιεία, και ειδικά στο ΕΤΘΑ, ώστε να καλυφθούν οι ειδικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι ΕΑΠ·

19. θεωρεί ότι η CLLD αποτελεί υποσχόμενη προσέγγιση και ότι το οικείο κράτος μέλος θα πρέπει να αξιοποιήσει στο έπακρο τις δυνατότητες που παρέχονται στο πλαίσιο του ΕΤΘΑ για τη στήριξη της τοπικής ανάπτυξης αυτού του είδους στις ΕΑΠ·

20. τονίζει τη σημασία της συγκρότησης Ομάδων τοπικής δράσης για την αλιεία (FLAGs), που έχουν αναγνωριστεί ως σημαντικός δίαυλος για την παροχή στήριξης και ευκαιριών προκειμένου να διαφοροποιηθούν οι αλιευτικές δραστηριότητες·

21. καλεί την Επιτροπή, κατά την υποβολή νομοθετικών πράξεων που αφορούν τις δαπάνες υγιεινής, τις επενδύσεις στον τομέα της υγείας και της ασφάλειας και τις σχετικές με τις συνθήκες εργασίας επενδύσεις, να ακολουθεί μια ολιστική και καταλλήλως προσαρμοσμένη προσέγγιση·

22. καλεί την Επιτροπή, κατά την υποβολή νομοθετικών πράξεων σχετικά με τα κριτήρια για τον υπολογισμό του επιπλέον κόστους που οφείλεται στα ειδικά μειονεκτήματα των ΕΑΠ, να εξετάζει επίσης τον αντίκτυπο των κλιματολογικών και γεωγραφικών συνθηκών και της λεηλασίας των πόρων·

23. θεωρεί λυπηρό το υψηλό επίπεδο ΠΑΑ αλιείας που αποδίδεται τόσο σε εγχώρια όσο και σε ξένα σκάφη μέσα στις ΑΟΖ ορισμένων ΕΑΠ ή στις γύρω θαλάσσιες περιοχές άλλων· τονίζει ότι, όσον αφορά το εγχώριο κομμάτι, οι εν λόγω πρακτικές οφείλονται επίσης σε τοπικά ζητήματα εφοδιασμού τροφίμων· καλεί τις εθνικές αρχές να εντείνουν τον αγώνα κατά της ΠΑΑ αλιείας·

24. ενθαρρύνει ως εκ τούτου τη λήψη ενεργών (π.χ. επιτήρηση) και παθητικών μέτρων, όπως διαπραγματεύσεις με χώρες που γειτονεύουν με τις ΕΑΠ και με τις οποίες ακόμη δεν έχουν υπογραφεί συμφωνίες σύμπραξης βιώσιμης αλιείας (ΣΣΒΑ)·

25. καλεί τα εμπλεκόμενα μέρη να επισπεύσουν την εφαρμογή του ΕΤΘΑ και να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες που αυτό προσφέρει για να κάνουν μεγάλες επενδύσεις στον εκσυγχρονισμό του στόλου — βελτιώσεις στην ασφάλεια, υγιεινή επί του σκάφους, ενεργειακή απόδοση και ποιότητα αλιευτικών προϊόντων — όπως και στους αλιευτικούς λιμένες, στους τόπους εκφόρτωσης και στην υδατοκαλλιέργεια, ώστε να δημιουργηθούν νέες αγορές· ζητεί επίσης να εφαρμοστεί το αντισταθμιστικό καθεστώς πρόσθετου κόστους, ώστε να καταστεί ο τομέας πιο βιώσιμος·

26. ζητεί την ουσιαστική συνεκτίμηση των συμφερόντων των ΕΑΠ κατά τη σύναψη αλιευτικών συμφωνιών με τρίτες χώρες, μεταξύ άλλων και με την πρόβλεψη της υποχρέωσης εκφόρτωσης μέσα στις ΕΑΠ ή απασχόλησης στα σκάφη προσωπικού από τις ΕΑΠ·

27. τονίζει την ανάγκη εκπόνησης εκτιμήσεων αντικτύπου για τις ΕΑΠ όποτε αυτές επηρεάζονται από αλιευτικές συμφωνίες της ΕΕ συναπτόμενες με τρίτες χώρες, δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 349 ΣΛΕΕ·

28. επισημαίνει ότι η αναδιάρθρωση του αλιευτικού τομέα στις ΕΑΠ ίσως καταστεί αναγκαία για τη βιώσιμη διαχείριση των ιχθυαποθεμάτων και, αν χρειαστεί, θα πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο μείωσης του αριθμού των σκαφών·

29. εκτιμά πως σε περιπτώσεις όπου η μείωση ικανότητας είναι αναγκαία δυνάμει του άρθρου 22 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1380/2013, θα πρέπει να προτιμάται η διατήρηση των σκαφών βάσει των κριτηρίων του άρθρου 17 του εν λόγω κανονισμού·

30. ζητεί από τα κράτη μέλη, κατά την εφαρμογή της διάταξης της ΚΑλΠ που αφορά την κατανομή των αλιευτικών δυνατοτήτων, να λάβουν ιδιαίτερα υπόψη την παραδοσιακή και μικρής κλίμακας αλιεία στις ΕΑΠ, που συνεισφέρει στην τοπική οικονομία και έχει χαμηλό περιβαλλοντικό αντίκτυπο·

31. παροτρύνει τα κράτη μέλη με ΕΑΠ να λάβουν όλα τα ενδεδειγμένα μέτρα και να συνεχίσουν να εφαρμόζουν ειδικά καθεστώτα ενίσχυσης όπως ειδικά συστήματα φορολογίας·

32. εκτιμά πως η συλλογή δεδομένων σχετικά με τα αποθέματα και η εκτίμηση του αντικτύπου των μικρής κλίμακας σκαφών στις ΕΑΠ πρέπει να βελτιωθούν, ώστε να βελτιωθεί η επιστημονική βάση των αλιευτικών δυνατοτήτων στις ΕΑΠ·

33. υπενθυμίζει ότι οι ΕΑΠ είναι εξαρτημένες από τα ιχθυαποθέματα των ΑΟΖ τους, τα οποία είναι βιολογικώς εξαιρετικά ευπαθή· εκτιμά πως σε αυτό ειδικά το πλαίσιο τα δεδομένα για την αλιεία στις ΕΑΠ θα πρέπει να περιλαμβάνονται στις προτεραιότητες της συλλογής δεδομένων·

34. τονίζει πως επειδή η υδατοκαλλιέργεια θα μπορούσε να προσφέρει νέες παραγωγικές δυνατότητες και προϊόντα υψηλής ποιότητας, οι ΕΑΠ θα πρέπει να αξιοποιήσουν καλύτερα τις δυνατότητες αυτές — με μεγάλη υποστήριξη από την Ευρωπαϊκή Ένωση, λόγω του πολύ έντονου ανταγωνισμού σε περιφερειακό επίπεδο — και καλεί την Επιτροπή να ενθαρρύνει και να στηρίξει τα έργα ανάπτυξης της υδατοκαλλιέργειας·

35. καλεί τα κράτη μέλη και τις ΕΑΠ να αξιοποιήσουν στο έπακρο τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας και/ή το ευεργέτημα της απαλλαγής κατά κατηγορία που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1388/2014·

36. καλεί τα κράτη μέλη να δώσουν κίνητρα για τη χρήση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων και να δώσουν έμφαση στις συνεργίες μεταξύ των διαφόρων ταμείων στις ΕΑΠ, ώστε να αναπτυχθούν οικονομικές ευκαιρίες για όλους τους εμπλεκόμενους στην γαλάζια οικονομία· ενθαρρύνει ειδικότερα τις επενδύσεις σε έργα που καθιστούν πιο ελκυστική την απασχόληση στον αλιευτικό κλάδο, σε έργα που προσελκύουν περισσότερους νέους, και σε έργα που εισάγουν μεθόδους επιλεκτικής αλιείας και βοηθούν στην ανάπτυξη της αλιείας·

37. υποστηρίζει την εκπόνηση, στο πλαίσιο του Ορίζοντα 2020, ερευνητικών και αναπτυξιακών προγραμμάτων στο πεδίο της αλιείας τα οποία να φέρνουν σε επικοινωνία τους διάφορους οικονομικούς και κοινωνικούς φορείς, βοηθώντας έτσι στην ανάπτυξη νέων αλιευτικών τεχνολογιών και μεθόδων ικανών να τονώσουν την ανταγωνιστικότητα του κλάδου και τις δυνατότητες που περικλείει για την οικονομική μεγέθυνση και για τη δημιουργία θέσεων εργασίας στον τοπικό πληθυσμό·

38. συνιστά να συνεκτιμήσει η μελλοντική ΚΑλΠ πλήρως τις ιδιαιτερότητες των ΕΑΠ και να τους επιτρέψει να υλοποιήσουν τις μεγάλες οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές δυνατότητες που κρύβει η βιώσιμη και ορθολογική ανάπτυξη των αλιευτικών κλάδων στις ΕΑΠ· επισημαίνει στο πλαίσιο αυτό την ανάγκη να επανεξεταστεί η κατηγοριοποίηση των σκαφών — με σκοπό την αντικειμενική αξιολόγηση της ισορροπίας μεταξύ αλιευτικών δυνατοτήτων και αλιευτικής ικανότητας των βιοτεχνικών στόλων των ΕΑΠ που χρησιμοποιούν άκρως επιλεκτικά αλιευτικά εξαρτήματα — και τούτο μέσα από την βελτίωση των τεχνικών χαρακτηριστικών του στόλου σε ό,τι αφορά την ισχύ πρόωσης και/ή τη σταθερότητα, στοιχεία που εγκυμονούν κινδύνους για την ασφάλεια των πληρωμάτων σε περιπτώσεις αντίξοων καιρικών συνθηκών, βάσει των αντικειμενικών επιστημονικών κριτηρίων που ισχύουν στη ναυπηγική, και χωρίς αύξηση της μη βιώσιμης αλιευτικής ικανότητας·

39. θεωρεί σημαντικό, λόγω του ότι οι εξόχως απόκεντρες περιφέρειες είναι περιοχές με εξαιρετικές δυνατότητες, να ενθαρρυνθούν οι επενδύσεις και να προαχθούν η διαφοροποίηση και η καινοτομία στον αλιευτικό τομέα, ώστε να τονωθεί η οικονομική ανάπτυξη·

40. καλεί την Επιτροπή, προκειμένου να επιτρέψει την επιβίωση του αλιευτικού τομέα στις απόκεντρες περιφέρειες και σύμφωνα με τις αρχές της διαφοροποιημένης μεταχείρισης των μικρών νησιών και περιφερειών που αναφέρονται στον στόχο βιώσιμης ανάπτυξης αριθ. 14, να λάβει μέτρα στήριξης βάσει του άρθρου 349 ΣΛΕΕ, για να επιτρέψει τη χρηματοδότηση (σε ενωσιακό ή σε εθνικό επίπεδο) των μικρών και παραδοσιακών αλιευτικών σκαφών στις απόκεντρες περιφέρειες, που εκφορτώνουν το σύνολο των αλιευμάτων τους σε λιμένες στις περιφέρειες αυτές και συμβάλλουν στην τοπική βιώσιμη ανάπτυξη, ώστε να αυξηθεί η ασφάλεια των ανθρώπων, να βελτιωθεί η συμμόρφωση προς τα ευρωπαϊκά υγειονομικά πρότυπα, να καταπολεμηθεί η παράνομη, αδήλωτη και ανεξέλεγκτη αλιεία και να επιτευχθεί μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα όσον αφορά την προστασία του περιβάλλοντος· επισημαίνει ότι η εν λόγω ανανέωση του αλιευτικού στόλου πρέπει να παραμείνει κάτω από τα επιτρεπόμενα ανώτατα όρια χωρητικότητας, να περιοριστεί στην αντικατάσταση παλαιών σκαφών με νέα, και να επιτρέψει τη βιώσιμη αλιεία και την επίτευξη του στόχου της μέγιστης βιώσιμης απόδοσης (ΜΒΑ)·

41. προτείνει να αυξηθεί η ένταση της ενίσχυσης για την αντικατάσταση κινητήρων στις ΕΑΠ στις οποίες αποδεικνύεται από επιστημονικά στοιχεία ότι οι κλιματολογικές συνθήκες και η κλιματική αλλαγή έχουν καθοριστικό αρνητικό αντίκτυπο στους στόλους των ΕΑΠ·

42. ζητεί από την Επιτροπή να εξετάσει το ενδεχόμενο δημιουργίας, το συντομότερο δυνατό, ενός μέσου που θα προορίζεται ειδικά για τη στήριξη της αλιείας στις ΕΑΠ και θα επιτρέπει την σωστή αξιοποίηση του αλιευτικού δυναμικού τους, κατά το πρότυπο του προγράμματος POSEI για τη γεωργία· εκτιμά πως θα πρέπει να εξεταστεί η δυνατότητα να συνδυαστούν, εντός αυτού του συγκεκριμένου μέσου, οι διατάξεις ειδικότερα του άρθρου 8 (κρατικές ενισχύσεις), του άρθρου 13 παράγραφος 5 (δημοσιονομικοί πόροι υπό επιμερισμένη διαχείριση), του άρθρου 70 (αντισταθμιστικό καθεστώς), του άρθρου 71 (υπολογισμός της αντιστάθμισης), του άρθρου 72 (αντισταθμιστικό σχέδιο) και του άρθρου 73 (κρατική ενίσχυση για εφαρμογή αντισταθμιστικών σχεδίων) του υπάρχοντος ΕΤΘΑ·

43. προτείνει να αυξηθεί η ικανότητα ορισμένων κατηγοριών των στόλων των ΕΑΠ, υπό τον όρο να αποδειχθεί επιστημονικά πως το ποσοστό εκμετάλλευσης ορισμένων αλιευτικών πόρων μπορεί να αυξηθεί χωρίς να τεθούν σε κίνδυνο οι στόχοι της βιώσιμης αλιείας·

44. επισημαίνει ότι η ανανέωση και ο εκσυγχρονισμός των βιοτεχνικών μικρής κλίμακας στόλων των ΕΑΠ που χρησιμοποιούν άκρως επιλεκτικά αλιευτικά εξαρτήματα μπορούν να βελτιώσουν την ασφάλεια των πληρωμάτων σε περιπτώσεις αντίξοων καιρικών συνθηκών, υπό τον όρο να γίνει αυτό βάσει των αντικειμενικών επιστημονικών κριτηρίων που ισχύουν στη ναυπηγική και να μην διαταράξει την ισορροπία μεταξύ αλιευτικών δυνατοτήτων και αλιευτικής ικανότητας·

45. συνιστά να σχεδιαστούν στο μελλοντικό ΕΤΘΑ καλύτερα κίνητρα, που θα ενθαρρύνουν τους νέους να εργαστούν στη θαλάσσια οικονομία, ιδίως μέσω της επαγγελματικής κατάρτισης και με την προώθηση μέτρων για τη βελτίωση του εισοδήματος, τη διασφάλιση των θέσεων εργασίας και την εν γένει βιώσιμη οργάνωση της θαλάσσιας οικονομίας στις ΕΑΠ·

ο

ο ο

46. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.

(1) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2014)0133.

(2) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2017)0015.

(3) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2016)0109.

(4) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2016)0110.

(5) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2016)0049.

(6) EE C 419 της 16.12.2015, σ. 167.

(7) ΕΕ C 15 E της 21.1.2010, σ. 135.

(8) «Research for PECH Committee — Management of the fishing fleet in the Outermost Regions», Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Γενική Διεύθυνση Εσωτερικών Πολιτικών, Θεματικό Τμήμα Β (IP/B/PECH/IC/2016_100)· το επιχειρησιακό πρόγραμμα του Ευρωπαϊκού Ταμείου Θάλασσας και Αλιείας (ΕΤΘΑ) για τη Γαλλία.

(9) Εκθέσεις της ΕΤΟΕΑ — Αξιολόγηση των δεικτών ισορροπίας για βασικά τμήματα του στόλου και ανασκόπηση των εθνικών εκθέσεων σχετικά με τις προσπάθειες των κρατών μελών για επίτευξη ισορροπίας μεταξύ αλιευτικής ικανότητας και αλιευτικών δυνατοτήτων [STECF-16-18].