Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη θέσπιση δημοσιονομικού κανονισμού του 9ου Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Ένα ουσιώδες στοιχείο για την υλοποίηση του ΕΤΑ: ο δημοσιονομικός του κανονισμός

2. Το πολιτικό πλαίσιο του νέου ΕΤΑ: η εσωτερική μεταρρύθμιση και η αναδιατύπωση του δημοσιονομικού κανονισμού

3. Τα ουσιώδη στοιχεία της αναδιατύπωσης του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό

4. Ο ιδιάζων χαρακτήρας της δημοσιονομικής διαχειρίσης του ΕΤΑ

4.1. Παραλληλισμός μεταξύ ΕΤΑ και προϋπολογισμού

4.2. Αποκλίσεις μεταξύ ΕΤΑ και γενικού προϋπολογισμού

4.3. Τρόποι διαχείρισης του ΕΤΑ

5. Οι δυνατότητες εφαρμογής της αναδιατύπωσης και στο ΕΤΑ

5.1. Δημοσιονομικές αρχές

5.2. Δημοσιονομικοί παράγοντες και διαδικασίες τα καθήκοντα του εσωτερικού ελεγκτή

5.3. Ανάληψη δαπανών και μέθοδοι διαχείρισης

5.4. Συμβάσεις και επιχορηγήσεις

5.5. Λογαριασμοί, Ελεγκτικό Συνέδριο και απαλλαγή

6. Συμπεράσματα

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη θέσπιση δημοσιονομικού κανονισμού του 9ου Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης

ΜΕΡΟΣ Ι ΚΥΡΙΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

ΤΙΤΛΟΣ I ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΝΙΑΙΑΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ

ΤΙΤΛΟΣ II ΣΥΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΤΟΥ ΕΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΤΟΥ ΕΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΕΣ ΣΤΟ ΕΤΑ

ΤΙΤΛΟΣ III ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΤΟΥ ΕΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΤΡΟΠΟΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

Τμήμα 1: Η αρχή του διαχωρισμού των καθηκόντων

Τμήμα 2: Ο διατάκτης

Τμήμα 3: Ο υπόλογος

Τμήμα 4: Οι εξουσιοδοτημένοι οργανισμοί πληρωμής

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ

Τμήμα 1: Γενικοί κανόνες

Τμήμα 2: Κανόνες εφαρμοζόμενοι στους διατάκτες

Tμήμα 3: Κανόνες εφαρμοζόμενοι στους υπολόγους

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΠΡΑΞΕΙΣ ΕΣΟΔΩΝ

Τμήμα 1: Απόδοση των πόρων του ΕΤΑ

Τμήμα 2: Πρόβλεψη απαίτησης

Τμήμα 3: Βεβαίωση απαίτησης

Τμήμα 4: Η αρχή της ανάκτησης

Τμήμα 5: Εντολή είσπραξης

Τμήμα 6: Είσπραξη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΠΡΑΞΕΙΣ ΔΑΠΑΝΩΝ

Τμήμα 1: Γενικές διατάξεις

Τμήμα 2: Ανάληψη δαπάνης: αρχές και ορισμοί

Τμήμα 3: Ανάληψη δαπάνης κατά τη συγκεντρωτική διαχείριση

Τμήμα 4: Ανάληψη δαπάνης κατά την αποκεντρώμενη διαχείριση

Τμήμα 5: Εκκαθάριση δαπάνης

Τμήμα 6: Εντολή πληρωμής δαπάνης

Τμήμα 7: Πληρωμή δαπάνης

Τμήμα 8: Προθεσμίες των πράξεων δαπανών

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΥΣΤΉΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Ο ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΚΤΉΣ

ΤΙΤΛΟΣ IV ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΑΝΑΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟΥΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ

ΤΙΤΛΟΣ V ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΚΤΕΛΟΥΜΕΝΕΣ ΜΕ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΤΙΤΛΟΣ VΙ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ/ΕΠΙΔΟΤΗΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΑΡΧΕΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΠΛΗΡΩΜΕΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ

ΤΙΤΛΟΣ VIΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΤΟΥ ΕΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ

ΤΙΤΛΟΣ VIIΙ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΙ ΑΠΑΛΛΑΓΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΑΠΑΛΛΑΓΗ

ΜΕΡΟΣ ΙΙ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΤΟΥ ΕΤΑ ΠΟΥ ΤΕΛΟΥΝ ΥΠΟ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ

ΜΕΡΟΣ ΙΙΙ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

TΙΤΛΟΣ I ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΥΠΟΛΟΙΠΩΝ ΠΡΟΓΕΝΕΣΤΕΡΩΝ ΕΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΚΑΝΟΝΕΣ ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΓΕΝΕΣΤΕΡΩΝ ΕΤΑ ΚΑΙ ΤΩΝ ΜΕΤΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΥΠΟΛΟΙΠΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ

ΤΙΤΛΟΣ II ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Ένα ουσιώδες στοιχείο για την υλοποίηση του ΕΤΑ: Ο δημοσιονομικός του κανονισμός

Τα διαδοχικά Ευρωπαϊκά Ταμεία Ανάπτυξης (ΕΤΑ) θεσμοθετούνται με εσωτερικές συμφωνίες μεταξύ των κρατών μελών, οι οποίες στη συνέχεια πρέπει να επικυρώνονται.

Με τις συμφωνίες αυτές, τα κράτη μέλη συνιστούν τους οικονομικούς πόρους που είναι αναγκαίοι για την αντιμετώπιση των υποχρεώσεων που έχουν αναλάβει έναντι των χωρών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΑΚΕ). Ακόμη, συνιστούν και τους οικονομικούς πόρους που προορίζονται για τις υπερπόντιες χώρες και εδάφη, στο πλαίσιο των αποφάσεων σύνδεσης.

Με την εσωτερική συμφωνίας της 18ης Σεπτεμβρίου 2000 [1], τα κράτη μέλη θεσμοθετούν το 9ο ΕΤΑ, το οποίο προορίζεται για τη δημοσιονομική εφαρμογή:

[1] ΕΕ L 314, 30.11.2001, σ. 1.

- της συμφωνίας εταιρικής σχέσης, η οποία συνήφθη με τις χώρες ΑΚΕ το 2000, στο Κοτονού (Μπενίν) [2].

[2] ΕΕ L 317, 15.12.2000, σ. 3.

- της απόφασης σύνδεσης των υπερπόντιων χωρών και εδαφών, η οποία εξεδόθη από το Συμβούλιο τον Νοέμβριο του 2001 [3].

[3] ΕΕ L 314, 30.11.2001, σ. 1, και ΕΕ L 324, 7.12.2001, σ. 1.

Το άρθρο 31 αυτής της εσωτερικής συμφωνίας προβλέπει ότι οι διατάξεις εφαρμογής της συμφωνίας αυτής αποτελούν το αντικείμενο δημοσιονομικού κανονισμού, ο οποίος εκδίδεται, ευθύς μεταξύ την έναρξη της ισχύος της συμφωνίας ΑΚΕ-ΕΚ, από το Συμβούλιο, το οποίο αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία ... βάσει σχετικής πρότασης της Επιτροπής.

Έτσι, για να μπορέσουν να ξεκινήσουν οι ενέργειες υπέρ των χωρών ΑΚΕ και των υπερπόντιων χωρών και εδαφών, είναι αναγκαίο να εκδοθεί, σε εύθετο χρόνο, ο ως άνω δημοσιονομικός κανονισμός.

2. Το πολιτικό πλαίσιο του νέου ΕΤΑ: Η εσωτερική μεταρρύθμιση και η αναδιατύπωση του δημοσιονομικού κανονισμού

Η πρόταση νέου δημοσιονομικού κανονισμού για το ΕΤΑ καταρτίζεται στο δυναμικό πλαίσιο της εσωτερικής μεταρρύθμισης εντός της οποίας έχει εισέλθει η Επιτροπή και η οποία αφορά ιδίως την αναθεώρηση και τον εκσυγχρονισμό των δημοσιονομικών της διαδικασιών. Η μεταρρύθμιση αυτή έχει ως κύριο άξονα την πρόταση αναδιατύπωσης του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκδοθείσα από την Επιτροπή τον Ιούλιο του 2000, της οποίας η εξέταση από τη νομοθετική αρχή ολοκληρώνεται αυτές τις ημέρες [4]. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εξέφρασε την επιθυμία, η αναδιατύπωση του κανονισμού αυτού να εγκριθεί οριστικά εντός του 2002.

[4] Εν όψει της διαδικασίας διαβούλευσης με το Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο εξέδωσε στις 22 Μαΐου 2002 κοινό προσανατολισμό (βλέπε έγγραφο 8730/02 FIN 169).

Δεδομένου ότι ο ως άνω κανονισμός περιέχει τους κανόνες που διέπουν τη δημοσιονομική διαχείριση και τον έλεγχο, η αναδιατύπωσή του είναι αναπόφευκτα συνδεδεμένη με τη διαδικασία της διοικητικής μεταρρύθμισης. Τα βασικά στοιχεία της μεταρρύθμισης αυτής δεν είναι δυνατόν να τεθούν σε εφαρμογή χωρίς την ουσιώδη τροποποίηση του δημοσιονομικού κανονισμού.

Για πολλά στοιχεία της μεταρρύθμισης, το ίδιο ισχύει και για το ΕΤΑ. Έτσι, η υιοθέτηση του νέου δημοσιονομικού κανονισμού για το 9ο ΕΤΑ προσφέρει την ευκαιρία να ληφθούν υπόψη, σε βαθμό συμβατό με τα όρια που τίθενται από το νομικό πλαίσιο (συμφωνία του Κοτονού, αποφάσεις σύνδεσης, εσωτερική συμφωνία) οι τροποποιήσεις που επέρχονται στον δημοσιονομικό κανονισμό που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό.

3. Τα ουσιώδη στοιχεία της αναδιατύπωσης του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό

Ουσιαστικά, η αρχική πρόταση αναδιατύπωσης, του Ιουλίου του 2000 [5], και, στη συνέχεια, η τροποποιημένη πρόταση του Δεκεμβρίου του 2001 [6] επηρεάσθηκαν από του ακόλουθους προσανατολισμούς:

[5] COM(2000) 461 τελικό, της 17ης Οκτωβρίου 2001.

[6] COM(2001) 691 τελικό/2, της 10ης Ιανουαρίου 2002 - εδώ γίνεται αναφορά στην τροποποιημένη εκδοχή.

Η αναδιατύπωση του δημοσιονομικού κανονισμού αντιστοιχίζεται κατ' ουσίαν προς τη διαδικασία της εσωτερικής μεταρρύθμισης στην οποία έχει εμπλακεί η Επιτροπή. Έτσι, τα κυριότερα στοιχεία της μεταρρύθμισης αυτής, όπως η επιβεβαίωση της ευθύνης των διατακτών, υπό την εποπτεία της υπηρεσίας εσωτερικού ελέγχου, και, σε αντιστάθμισμα, η εγκατάλειψη των εκ των προτέρων κεντρικών ελέγχων (ιδίως των θεωρήσεων του δημοσιονομικού ελεγκτή) αποκτούν το πλήρες νομοθετικό τους πλαίσιο στην πρόταση αναδιατύπωσης [7].

[7] Εν όψει της διαδικασίας διαβούλευσης με το Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο εξέδωσε στις 22 Μαΐου 2002 κοινό προσανατολισμό (βλέπε έγγραφο 8730/02 FIN 169).

Ωστόσο, η αναδιατύπωση υπερβαίνει τους στόχους που προσδιορίζονται στην εσωτερική μεταρρύθμιση της Επιτροπής. Η εμβέλειά της καλύπτει όλα τα θέματα που θίγονται σήμερα από τον δημοσιονομικό κανονισμό, ο οποίος αποτελεί το βασικό εργαλείο εκτέλεσης του γενικού προϋπολογισμού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ως προς όλες τις πλευρές του, από τη κατάρτισή του, και μέσω της εκτέλεσής του και της λογιστικής, μέχρι τις διαδικασίες εξωτερικού ελέγχου και απαλλαγής. Έτσι, η αναδιατύπωσή του έχει επίσης ως στόχο και τον εκσυγχρονισμό των διαχειριστικών μεθόδων της Επιτροπής, με σκοπό τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της δημοσιονομικής της διαχείρισης και την ενίσχυση της τήρησης της αρχής της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης.

4. Ο ιδιάζων χαρακτήρας της δημοσιονομικής διαχείρισης του ΕΤΑ

Πριν εξετάσουμε πώς η Επιτροπή προτείνει να εφαρμοσθεί το περιεχόμενο της αναδιατύπωσης στον δημοσιονομικό κανονισμό του ΕΤΑ, καλό είναι να θυμηθούμε εν συντομία τα ουσιώδη χαρακτηριστικά του συστήματος χρηματοδοτικής συνεργασίας μεταξύ της Ένωσης, των χωρών ΑΚΕ και των υπερπόντιων χωρών και εδαφών.

Η μακρά ιστορία αυτής της συνεργασίας, η οποία αρχίζει με τις συμβάσεις του Γιαουντέ, κατά τις δεκαετίες του 1960 και του 1970, επέτρεψε την εκπόνηση ενός συστήματος χρηματοδοτικής συνεργασίας αρκετά ιδιάζοντος, αν όχι μοναδικού. Το γεγονός ότι ο τομές αυτός εξελίχθηκε ανεξάρτητα από την εξέλιξη του κοινοτικού προϋπολογισμού, καθώς και το ότι το ΕΤΑ εξακολουθεί να υφίσταται εκτός του συστήματος των ιδίων πόρων και του γενικού προϋπολογισμού ενίσχυσαν την τάση αυτή.

4.1. Παραλληλισμός μεταξύ ΕΤΑ και προϋπολογισμού

Εκ πρώτης όψεως, το σύστημα διαχείρισης του ΕΤΑ έχει κατά βάθος πολλά κοινά χαρακτηριστικά με το διαχειριστικό σύστημα που εφαρμόζεται για τον γενικό προϋπολογισμό. Οι παρεμβάσεις των διαφόρων δημοσιονομικών παραγόντων (διατάκτη, υπολόγου, δημοσιονομικού ελεγκτή) τόσο στις πράξεις που συνδέονται με τις δαπάνες όσο και σε εκείνες που συνδέονται με τις απαιτήσεις είναι ίδιες, δεδομένου ότι ο δημοσιονομικός κανονισμός του 8ου ΕΤΑ [8] έχει επηρεασθεί από τον ισχύοντα σήμερα γενικό δημοσιονομικό κανονισμό. Ένα από τα μείζονα κοινά σημεία είναι το ότι οι πράξεις τις Επιτροπής στο πλαίσιο του ΕΤΑ υπάγονται στους ίδιους κανόνες με τον γενικό προϋπολογισμό σε ό,τι αφορά τον εξωτερικό έλεγχο εκ μέρους του Ελεγκτικού Συνεδρίου καθώς και την απαλλαγή που χορηγείται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο βάσει σχετικής σύστασης του Συμβουλίου.

[8] ΕΕ L 191, 7.7.1998, σ. 53.

4.2. Αποκλίσεις μεταξύ ΕΤΑ και γενικού προϋπολογισμού

Πάντως, οι πόροι του ΕΤΑ δεν εγγράφονται στον γενικό προϋπολογισμό, οπότε η δημοσιονομική τους διαχείριση δεν υπόκειται ούτε στη διαδικασία κατάρτισης του γενικού προϋπολογισμού ούτε στους διάφορους μηχανισμούς εκτέλεσής του. Ετησίως, η Επιτροπή παρέχει στο Συμβούλιο «προβλέψεις» αναλήψεων υποχρεώσεων και πληρωμών για το επόμενο οικονομικό έτος, με ενδεικτικό χαρακτήρα. Το γεγονός ότι η πραγματική εκτέλεση των υποχρεώσεων και των πληρωμών δεν φθάνει στο προβλεπόμενο επίπεδο δεν έχει καμία νομική συνέπεια ως προς τη χρησιμοποίηση των αντίστοιχων πιστώσεων.

Έτσι, το ΕΤΑ δεν υπόκειται στους ίδιους περιορισμούς με τον γενικό προϋπολογισμό, ο οποίος βασίζεται στην αρχή της ετήσιας διάρκειας και στην έννοια του «οικονομικού έτους».

4.3. Τρόποι διαχείρισης του ΕΤΑ

Όσον αφορά τον τρόπο διαχείρισης, στην ορολογία του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό, το σύστημα του ΕΤΑ μπορεί να θεωρηθεί ως ιδιαίτερα προωθημένη περίπτωση της «αποκεντρωμένης διαχείρισης» [9]. Και πράγματι, οι εξουσίες διαχείρισης έχουν ήδη ανατεθεί στις χώρες ΑΚΕ με τη συμφωνία του Κοτονού. Το μεγαλύτερο μέρος των διαθέσιμων κονδυλίων διατίθενται απευθείας από τα ενδιαφερόμενα κράτη, με τη μορφή συγκεκριμένων έργων ή προγραμμάτων. Ο ρόλος της Επιτροπής έγκειται ιδίως στη λήψη των αποφάσεων χρηματοδότησης που αναφέρονται στις συμφωνίες χρηματοδότησης, οι οποίες συνάπτονται με τις δικαιούχους χώρες. Στο πλαίσιο των συμφωνιών αυτών, η αποκεντρωμένη διαχείριση ασκείται στη συνέχεια σε μεγάλο βαθμό υπό τη δική τους ευθύνη, με την υποστήριξη, ωστόσο, και τον εκ των προτέρων έλεγχο της Επιτροπής, τόσο επιτόπου, μέσω των προϊσταμένων των αντιπροσωπειών, όσο και μέσω των κεντρικών υπηρεσιών.

[9] Βλέπε άρθρα 53 και 165 της τροποποιημένης πρότασης, COM(2001) 691.

Αυτός ο μεγάλος βαθμός αποκέντρωσης αποτελεί την έκφραση των στόχων σύνδεσης και εταιρικής σχέσης, οι οποίοι διέπουν τις σχέσεις μεταξύ κρατών μελών και χωρών ΑΚΕ. Τούτο αποτυπώνεται και στα κοινά διαρκή θεσμικά όργανα, καθώς και στη δυνατότητά τους να υιοθετούν, σε ορισμένες περιπτώσεις, κανόνες δεσμευτικούς για τους εταίρους.

Έχουν αναπτυχθεί περίπλοκοι μηχανισμοί και διαδικασίες, και μάλιστα σε τέτοιο βαθμό που ακόμη και για τα καθήκοντα του διατάκτη υπάρχουν διατάξεις στις συμβάσεις του Λομέ καθώς και στη σημερινή συμφωνία εταιρικής σχέσης. Επίσης, ρητά προβλέπεται ευρύτατη εμπλοκή των προϊσταμένων των αντιπροσωπειών στη δημοσιονομική διαχείριση. Τούτο ισχύει από την από κοινού εκπόνηση των έργων και προγραμμάτων μέχρι την έγκριση της ανάθεσης συμβάσεων και των αιτήσεων χρηματοδότησης που προτείνονται από τον εκάστοτε εθνικό διατάκτη ΑΚΕ. Η συνεργασία ΑΚΕ-ΕΚ διαθέτει και μια δέσμη εξειδικευμένων κανόνων για την ανάθεση και την εκτέλεση των συμβάσεων [10].

[10] Απόφαση 3/90, της 29ης Μαρτίου 1990, του Συμβουλίου Υπουργών ΑΚΕ-ΕΚ, σχετικά με την έγκριση των γενικών κανονιστικών διατάξεων και των γενικών συγγραφών υποχρεώσεων, ΕΕ L 382, 31.12.1990, σ. 1.

Είναι γεγονός ότι κανένα άλλο πρόγραμμα δαπανών υπό τη διαχείριση της Επιτροπής στον τομέα των εξωτερικών σχέσεων δεν παρουσιάζει οικονομική συνεργασία με τις τρίτες χώρες τόσο προωθημένη όσο αυτή στο πλαίσιο του ΕΤΑ.

5. Οι δυνατότητες εφαρμογής της αναδιατύπωσης και στο ΕΤΑ

Ενόσω δεν προβάλλονται εμπόδια από το εξειδικευμένο νομικό πλαίσιο του ΕΤΑ, η δημοσιονομική διαχείριση του ΕΤΑ θα υποβληθεί στις ίδιες μεταρρυθμίσεις με τα προγράμματα που χρηματοδοτούνται από τον γενικό προϋπολογισμό. Η πρόταση της Επιτροπής αποσκοπεί, λοιπόν, στην εφαρμογή, κατά το μέτρο του δυνατού, των ίδιων κανόνων που θα εφαρμόζονται από την 1η Ιανουαρίου 2003 και στον γενικό προϋπολογισμό, και τούτο με τον ακόλουθο τρόπο:

5.1. Δημοσιονομικές αρχές

Εάν δεν υπάρχει δημοσιονομική πράξη, κατά τον ορισμό που δίδεται στο άρθρο 4, παράγραφος 1 του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό, δεν είναι δυνατόν να εφαρμοσθούν οι αρχές της ενιαίας νομισματικής μονάδας, της ετήσιας διάρκειας, της ισοσκέλισης και της καθολικότητας των πόρων του ΕΤΑ. Η αρχή της ειδικότητας (άρθρο 3) και της διαφάνειας (άρθρο 5) καθιερώνονται, ωστόσο, για πρώτη φορά, ενώ η αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης ευθυγραμμίζεται με την αναδιατύπωση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό (άρθρο 4).

Ορισμένες πλευρές της ετήσιας διάρκειας έχουν, ωστόσο, ενισχυθεί. Βάσει των ισχυουσών κανονιστικών διατάξεων, η Επιτροπή έχει απλώς την υποχρέωση να γνωστοποιεί στο Συμβούλιο τις "προβλέψεις" της για τις δαπάνες του επόμενου οικονομικού έτους. Οι προβλέψεις αυτές πρέπει τώρα να δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα (άρθρο 5) και να περιλαμβάνουν τόσο τις αναλήψεις υποχρεώσεων όσο και τις πληρωμές (άρθρο 5 - μέχρι τώρα μόνο οι προβλέψεις για τις πληρωμές ήσαν υποχρεωτικές). Κάθε ένταλμα πληρωμής πρέπει τώρα να αναφέρει και το οικονομικό έτος στο οποίο καταλογίζεται (άρθρο 62).

5.2. Δημοσιονομικοί παράγοντες και διαδικασίες. τα καθήκοντα του εσωτερικού ελεγκτή

Οι κανόνες που ισχύουν για τους δημοσιονομικούς παράγοντες (διατάκτη, υπόλογο: βλέπε άρθρα 10-11 και 18-37) θα είναι ακριβώς οι ίδιοι με εκείνους του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό, καθώς και οι βασικοί κανόνες για την επικύρωση, έγκριση και καταβολή μιας δαπάνης (άρθρα 56-69). Οι κανόνες που αναφέρονται σε ποσά προς είσπραξη και στην είσπραξη των χρεών ευθυγραμμίζονται με τις κανονιστικές διατάξεις που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό (άρθρα 42-48). Ο εσωτερικός ελεγκτής αποκτά, σε ό,τι αφορά το ΕΤΑ, τα ίδια καθήκοντα με εκείνα που ασκεί στο πλαίσιο του γενικού προϋπολογισμού (άρθρα 70-72).

Οι δαπάνες που έχουν ήδη αναληφθεί στο πλαίσιο προγενέστερων ΕΤΑ θα συνεχίσουν να τελούν υπό τη διαχείριση που προβλέπουν οι προγενέστεροι δημοσιονομικοί κανονισμοί, με την εξαίρεση του κεντρικού εκ των προτέρων δημοσιονομικού ελέγχου, ο οποίος θα διακοπεί, προς χάρη του νέου κανονισμού (άρθρο 132). Έτσι, η εσωτερική μεταρρύθμιση θα συμπεριλάβει πλήρως το ΕΤΑ, καθιστώντας δυνατή την εφαρμογή, στους κόλπους της Επιτροπής, ενός ενιαίου συστήματος για όλες τις δαπάνες που τελούν υπό τη διαχείρισή της, σεβόμενη ωστόσο τα συγκεκριμένα καθήκοντα διατάκτη που αναγνωρίζονται στη συμφωνία ΑΚΕ-ΕΚ.

5.3. Ανάληψη δαπανών και μέθοδοι διαχείρισης

Στο ΕΤΑ εφαρμόζονται οι ίδιοι ορισμοί των διαφόρων τρόπων διαχείρισης που προβλέπονται και στην αναδιατύπωση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό (βλέπε άρθρα 13-17). Ο σημαντικότερος τρόπος είναι η αποκεντρωμένη διαχείριση από τις χώρες ΑΚΕ (άρθρο 14). Υπάρχει και μια μικρότερη κατηγορία, κεντρικής διαχείρισης από την Επιτροπή (άρθρο 15), στο πλαίσιο της οποίας θα εφαρμόζονται για την προσφυγή σε εξωτερικούς συνεργάτες οι ίδιοι κανόνες που θα ισχύουν και για τον γενικό προϋπολογισμό. Οι κανόνες περί ανάληψης δαπανών (άρθρα 49-55) διαφοροποιούνται ανάλογα με τον εκάστοτε τρόπο διαχείρισης:

- Στην κεντρική διαχείριση από την Επιτροπή, η ανάληψη των δαπανών διέπεται από τους ίδιους κανόνες όπως στον γενικό προϋπολογισμό (άρθρα 49-54) και τις ίδιες προθεσμίες υλοποίησης (άρθρο 54).

- Στην αποκεντρωμένη διαχείριση, μια συμφωνία χρηματοδότησης με χώρα ΑΚΕ ως εταίρο υπόκειται στον ίδιο βασικό κανόνα (σύναψη της συμφωνίας εντός του έτους Ν+1, όπου έτος Ν είναι εκείνο κατά τη διάρκεια του οποίου η Επιτροπή ανέλαβε τη δημοσιονομική δέσμευση). Στη συνέχεια, οι μεμονωμένες νομικές δεσμεύσεις για την εφαρμογή της δημοσιονομικής δέσμευσης θα πρέπει επίσης να τηρούν την προθεσμία των τριών ετών μετά τη δημοσιονομική δέσμευση, για τη σύναψη των συμβάσεων.

Όπως και στο πλαίσιο των μεταρρυθμίσεων που περιβάλλονται από την αναδιατύπωση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό, η εφαρμογή αυτών των νέων διατάξεων δεν είναι δυνατόν να μην επηρεάσει την εσωτερική οργάνωση της Επιτροπής και των ανθρώπινων πόρων της. Η Επιτροπή θα καταβάλει κάθε αναγκαία προσπάθεια για να εξασφαλίσει την αποτελεσματική εφαρμογή αυτού του νέου συστήματος διαχείρισης, το οποίο συνεπάγεται νέα καθήκοντα για τις υπηρεσίες της, τόσο τις κεντρικές όσο και εκείνες των κατά τόπους αντιπροσωπειών. Επιφυλάσσεται δε του δικαιώματος να διατυπώσει όλες τις αναγκαίες προτάσεις, ακόμη και βάσει των διατάξεων της εσωτερικής συμφωνίας, για να εξασφαλίσει την επάρκεια των πόρων που διαθέτει για τις διοικητικές δαπάνες που συνδέονται με την υλοποίηση του ΕΤΑ.

Οι ως άνω προτάσεις αναμένεται να συμβάλουν και στην επίτευξη των υπόλοιπων στόχων που τίθενται στην ανακοίνωση της Επιτροπής περί μεταρρύθμισης της διαχείρισης της εξωτερικής βοήθειας (SΕC(2000) 814, της 16ης Μαΐου 2000. Πιο συγκεκριμένα, αναμένεται να επιδιώξουν την επιτυχή ένταξη των αντιπροσωπειών ΑΚΕ στη διαδικασία αποκέντρωσης.

5.4. Συμβάσεις και επιχορηγήσεις

Δεν κρίνεται ενδεδειγμένο να χρησιμοποιηθεί ο δημοσιονομικός κανονισμός του ΕΤΑ για τον καθορισμό των κανόνων που θα διέπουν τις συμβάσεις που χρηματοδοτούνται από τους πόρους του ΕΤΑ. Τούτο οφείλεται σε δύο λόγους: Πρώτον, η ίδια η συμφωνία του Κοτονού περιλαμβάνει διεξοδικούς κανόνες (παράρτημα IV, άρθρα 20-31). Δεύτερον, η συμφωνία του Κοτονού επιφυλάσσει τους κανόνες περί συμβάσεων σε συγκεκριμένη κανονιστική πράξη, η οποία πρόκειται να υιοθετηθεί από το κοινό Συμβούλιο Υπουργών ΑΚΕ-ΕΚ (άρθρο 28 του παραρτήματος IV). Η ίδια διάταξη διευκρινίζει ωστόσο ότι οι κανόνες ΑΚΕ πρέπει να τηρούν τους κανόνες ΕΚ. Η Επιτροπή έχει ήδη προτείνει τη συγκεκριμένη κανονιστική πράξη για τις συμβάσεις ΑΚΕ (COM(2002) 183 τελικό, της 12ης Απριλίου 2002). Προτείνεται να ληφθεί το υφιστάμενο εγχειρίδιο περί συμβάσεων RELEX για το 1999 ως βάση για τις διαπραγματεύσεις με τις χώρες ΑΚΕ. Το άρθρο 3 του σχεδίου απόφασης ΑΚΕ-ΕΚ θα επιτρέψει την αναπροσαρμογή των κανόνων ΑΚΕ κατά τρόπο που να εξασφαλίζει τη συμμόρφωσή τους με τον νέο δημοσιονομικό κανονισμό που θα εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό αφότου τεθεί σε ισχύ τον Ιανουάριο του 2003.

Ως εκ τούτου, στην παρούσα πρόταση για τον δημοσιονομικό κανονισμό του ΕΤΑ η Επιτροπή αρκείται (άρθρα 73-79) σε ορισμένους βασικούς ορισμούς και σε μιαν αναφορά στους κανόνες που πρόκειται να θεσπισθούν από το Συμβούλιο Υπουργών ΑΚΕ-ΕΚ (άρθρο 75).

Όσον αφορά τις επιχορηγήσεις, στην κεντρική διαχείριση από την Επιτροπή θα εφαρμόζονται οι ίδιοι ακριβώς κανόνες όπως στον γενικό προϋπολογισμό (άρθρα 82-94). Στην αποκεντρωμένη διαχείριση, όπου οι χώρες ΑΚΕ χορηγούν αυτές τις επιχορηγήσεις, η Επιτροπή θα προωθήσει την εφαρμογή των ίδιων προτύπων (άρθρο 95).

Ανταποκρινόμενη σε μια δέσμευση που ανελήφθη στο πλαίσιο της διαδικασίας απαλλαγής για το 2000, η παρούσα πρόταση περιλαμβάνει κανόνες εφαρμοστέους στις συμβάσεις άμεσης επιστασίας (marchιs en rιgie), στις οποίες οι εργασίες που κανονικά διέπονται από τους κανόνες περί συμβάσεων εκτελούνται απευθείας από την εμπλεκόμενη χώρα ΑΚΕ, δηλαδή από τα υπουργεία και τους οργανισμούς της (άρθρα 80-81). Ένα ιδιαίτερο πρόβλημα που τίθεται από αυτόν τον τρόπο εκτέλεσης έγκειται στο ότι συχνά οι χώρες ΑΚΕ προσφεύγουν στα Γραφεία Τεχνικής Βοήθειας (ΓΤΒ), πράγμα που επιτρέπεται από τη συμφωνία του Κοτονού (παράρτημα IV, άρθρο 35, παράγραφος 1). Ωστόσο, το άρθρο 81 της πρότασης υποχρεώνει την Επιτροπή να φροντίζει ώστε οι συμβάσεις μεταξύ των χωρών ΑΚΕ και των ως άνω γραφείων να περιλαμβάνουν ορισμένες ελάχιστες εγγυήσεις. Επιπλέον δε, όταν η Επιτροπή ενεργεί εξ ονόματος μιας χώρας ΑΚΕ, η προσφυγή σε ένα από τα ανωτέρω γραφεία θα εξακολουθεί να απαγορεύεται, όπως και στην περίπτωση που η Επιτροπή θα ενεργούσε για λογαριασμό της (άρθρο 80, παράγραφος 3).

5.5. Λογαριασμοί, Ελεγκτικό Συνέδριο και απαλλαγή

Οι διατάξεις περί λογαριασμών (άρθρα 96-111), καθώς και περί ελέγχου και διαδικασιών απαλλαγής (άρθρα 112-120) εφαρμόζουν τις ίδιες προθεσμίες και κανόνες που περιλαμβάνονται και στην αναδιατύπωση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό.

Όσον αφορά τις εξουσίες πρόσβασης του Ελεγκτικού Συνεδρίου, πέρα απ' ό,τι προβλέπεται στις διατάξεις του άρθρου 115, το άρθρο 52, παράγραφος 4 προβλέπει, με υπόδειγμα τον δημοσιονομικό κανονισμό που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό, ότι όλες οι συμφωνίες χρηματοδότησης πρέπει να περιλαμβάνουν και το δικαίωμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου να έχει πρόσβαση στις εγκαταστάσεις όλων των αναδόχων και υπεργολάβων που χρηματοδοτούνται από τους πόρους του ΕΤΑ, η δε αποδοχή αυτού του δικαιώματος αποτελεί προαπαιτούμενου της χρηματοδότησης (άρθρο 115, παράγραφος 6).

Ένα άλλο ζήτημα γύρω από τις διατάξεις αυτές αναφέρεται στους κανόνες που πρέπει να ισχύουν για την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Η εσωτερική συμφωνία (άρθρο 32) αναθέτει στην Επιτροπή την ευθύνη της παρουσίασης των λογαριασμών του ΕΤΑ στο Συμβούλιο. Ωστόσο, η ίδια συμφωνία αναθέτει τη διαχείριση της επενδυτικής διευκόλυνσης του ΕΤΑ, συμπεριλαμβανόμενων των επιδοτήσεων επιτοκίου, στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (βλέπε άρθρα 121-128).

Το άρθρο 9 διευκρινίζει το περιεχόμενο των εκατέρωθεν αρμοδιοτήτων της ΕΤΕ και της Επιτροπής στο πλαίσιο του δημοσιονομικού κανονισμού. Το άρθρο 112 αναφέρεται στη δυνατότητα αναθεώρησης της τριμερούς συμφωνίας μεταξύ Επιτροπής, Ελεγκτικού Συνεδρίου και ΕΤΕ.

Οι διατάξεις που αναφέρονται στις συνεισφορές των κρατών μελών (άρθρα 39-41), στους λογαριασμούς και στις διαδικασίες ελέγχου και απαλλαγής έχουν, λοιπόν, συνταχθεί κατά τρόπο που να αποτυπώνει αυτόν τον νέο καταμερισμό αρμοδιοτήτων.

6. Συμπεράσματα

Η Επιτροπή ευελπιστεί ότι, με την εφαρμογή στο ΕΤΑ των ίδιων μεταρρυθμίσεων που περιλαμβάνονται και στον δημοσιονομικό κανονισμό που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό, η δημοσιονομική διαχείριση του ΕΤΑ μπορεί να γίνει περισσότερο διαφανής και αποδοτική μακροπρόθεσμα. Η επιδίωξη αυτή της Επιτροπής θα πρέπει να θεωρηθεί στο πλαίσιο της ενδεχόμενης ένταξης του ΕΤΑ στον γενικό προϋπολογισμό, πράγμα που εξακολουθεί να αποτελεί πάγιο στόχο της Επιτροπής.

Για τους προαναφερθέντες λόγους, η Επιτροπή προτείνει την έγκριση του επισυναπτόμενου δημοσιονομικού κανονισμού του ΕΤΑ.

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη θέσπιση δημοσιονομικού κανονισμού του 9ου Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τη συμφωνία εταιρικής σχέσης μεταξύ των μελών της ομάδας των κρατών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού, αφενός, και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των κρατών μελών αυτής, αφετέρου, η οποία υπεγράφη στην Κοτονού στις 23 Ιουνίου 2000 [11],

[11] ΕΕ L 317, 15.12.2000, σ. 3.

την απόφαση 2001/822/ΕΚ του Συμβουλίου, της 27ης Νοεμβρίου 2001, για τη σύνδεση των υπερπόντιων χωρών και εδαφών με την Ευρωπαϊκή Κοινότητα [12], εφεξής η «απόφαση σύνδεσης»,

[12] ΕΕ L 314, 30.11.2001, σ. 1 και ΕΕ L 324, 7.12.2001, σ. 1.

την εσωτερική συμφωνία μεταξύ των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών, συνελθόντων στα πλαίσια του Συμβουλίου, για τη χρηματοδότηση και τη διαχείριση των ενισχύσεων της Κοινότητας στο πλαίσιο του χρηματοδοτικού πρωτοκόλλου της συμφωνίας εταιρικής σχέσης μεταξύ των κρατών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού, και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των κρατών μελών της, η οποία υπογράφηκε στο Κοτονού, Μπενίν, στις 23 Ιουνίου 2000, καθώς και για τη χορήγηση χρηματοδοτικής ενίσχυσης στις υπερπόντιες χώρες και εδάφη για τις οποίες ισχύουν οι διατάξεις του τέταρτου μέρους της Συνθήκης ΕΚ [13], και ιδίως το άρθρο 31,

[13] ΕΕ L 317, 15.12.2000, σ. 355.

την πρόταση της Επιτροπής [14],

[14] ΕΕ C

τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων [15],

[15] ΕΕ C

τη γνώμη του Ελεγκτικού Συνεδρίου [16],

[16] ΕΕ C

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Θα πρέπει να καθοριστούν οι λεπτομέρειες εφαρμογής της καταβολής των συνεισφορών των κρατών μελών στο 9° Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (εφεξής: «ΕΤΑ») που συστάθηκε με την εσωτερική συμφωνία μεταξύ των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών, συνελθόντων στα πλαίσια του Συμβουλίου, για την χρηματοδότηση και τη διαχείριση των ενισχύσεων της Κοινότητας στο πλαίσιο του χρηματοδοτικού πρωτοκόλλου της συμφωνίας εταιρικής σχέσης μεταξύ των κρατών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού, και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των κρατών μελών της, η οποία υπογράφηκε στο Κοτονού, Μπενίν, στις 23 Ιουνίου 2000 καθώς και για τη χορήγηση χρηματοδοτικής ενίσχυσης στις υπερπόντιες χώρες και εδάφη για τις οποίες ισχύουν οι διατάξεις του τέταρτου μέρους της Συνθήκης ΕΚ (εφεξής: «εσωτερική συμφωνία»).

(2) Θα πρέπει να προβλεφθεί ότι οι όροι υπό τους οποίους το Ελεγκτικό Συνέδριο ασκεί τις εξουσίες του έναντι του ΕΤΑ καθορίζονται στον Δημοσιονομικό Κανονισμό.

(3) Το ζήτημα της αντιμετώπισης των τυχόν υπολοίπων των προηγούμενων ΕΤΑ θα πρέπει να επιλυθεί, ιδίως σε ό,τι αφορά τις λεπτομέρειες της μεταφοράς τους προς το 9ο ΕΤΑ, την κατανομή τους στα διάφορα μέσα συνεργασίας που προβλέπονται στη συμφωνία συνεργασίας μεταξύ των μελών της ομάδας των κρατών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού, αφενός, και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των κρατών μελών αυτής, αφετέρου, η οποία υπεγράφη στη Κοτονού στις 23 Ιουνίου 2000 (εφεξής: «συμφωνία ΑΚΕ-ΕΚ») ή στην απόφαση σύνδεσης, καθώς και τους εφαρμοστέους κανόνες χρησιμοποίησής τους.

(4) Είναι αναγκαίο να εξασφαλισθεί η συνοχή μεταξύ του παρόντος κανονισμού και των μέτρων που λαμβάνει η Επιτροπή για την εφαρμογή της απόφασης σύνδεσης.

(5) Είναι σκόπιμο να εξασφαλισθεί ενδεδειγμένη, ταχεία και αποτελεσματική υλοποίηση των έργων και προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο της συμφωνίας ΑΚΕ-ΕΚ καθώς και διαδικασιών διαχείρισης που να είναι διαφανείς, εύκολης εφαρμογής και διευκολύνουσες τη μεταβίβαση των καθηκόντων και αρμοδιοτήτων προς τους τοπικούς παράγοντες.

(6) Με την απόφασή του ... της ..., το Συμβούλιο Υπουργών ΑΚΕ-ΕΚ που αφορά την εφαρμογή των άρθρων 28, 29 και 30 του παραρτήματος IV της απόφασης της Κοτονού [17], ενέκρινε τις γενικές κανονιστικές διατάξεις, τις γενικές συγγραφές υποχρεώσεων και τον κανονισμό της διαδικασίας συμβιβασμού και διαιτησίας για τις συμβάσεις έργων, προμηθειών και υπηρεσιών που χρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης.

[17] ΕΕ

(7) Θα πρέπει να προβλεφθούν οι κανόνες σύμφωνα με τους οποίους ο κύριος διατάκτης του ΕΤΑ, που διορίζεται από την Επιτροπή και είναι υπεύθυνος ιδίως για τον έλεγχο των δαπανών που χρηματοδοτούνται από το ΕΤΑ, λαμβάνει, σε στενή συνεργασία με τον εθνικό διατάκτη, τα μέτρα που αποβαίνουν αναγκαία για την καλή εκτέλεση των οικονομικών πράξεων.

(8) Στο μέτρο του δυνατού, ο κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. [...] της [...] του Συμβουλίου, που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων [18], θα πρέπει να ληφθεί υπόψη, ως κεντρικό στοιχείο της μεταρρύθμισης της εσωτερικής διαχείρισης της Επιτροπής, κατά τη σύνταξη του δημοσιονομικού κανονισμού του ΕΤΑ, ιδίως εν όψει της ενδεχόμενης ενσωμάτωσης των πόρων του ΕΤΑ στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Τροποποιήσεις του παρόντος κανονισμού μπορούν να προταθούν από την Επιτροπή στο Συμβούλιο υπό το φως της κτηθείσας εμπειρίας,

[18] ΕΕ L

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

ΜΕΡΟΣ Ι ΚΥΡΙΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Τίτλος I Γενικές διατάξεις

Κεφάλαιο 1 Αντικείμενο

Άρθρο 1

1. Ο παρών κανονισμός προσδιορίζει τους κανόνες που διέπουν τη σύσταση και τη χρησιμοποίηση των δημοσιονομικών πόρων του 9ου Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης (εφεξής: «ΕΤΑ»).

2. Εκτός εάν άλλως ορίζεται, οι αναφορές του παρόντος κανονισμού στις χώρες ΑΚΕ θεωρείται ότι αφορούν και τους οργανισμούς, ή τους εκπροσώπους τους, που ορίζονται στα άρθρα 13 και 14 του παραρτήματος ΙV της συμφωνίας ΑΚΕ-ΕΚ, και τους οποίους μπορούν να εξουσιοδοτούν δεόντως για την άσκηση των αρμοδιοτήτων που διαθέτουν στο πλαίσιο της ως άνω συμφωνίας.

Κεφάλαιο 2 Η αρχή της ενιαίας νομισματικής μονάδας

Άρθρο 2

Οι πόροι του ΕΤΑ συνιστώνται, χρησιμοποιούνται και αποτελούν το αντικείμενο απόδοσης λογαριασμών σε ευρώ.

Ωστόσο, για τις ταμειακές ανάγκες στις οποίες αναφέρεται το άρθρο 27, ο υπόλογος εξουσιοδοτείται να διενεργεί πράξεις είτε σε ευρώ είτε σε εθνικά ή άλλα νομίσματα.

Κεφάλαιο 3 Η αρχή της ειδικότητας

Άρθρο 3

Οι πόροι του ΕΤΑ εξειδικεύονται κατά τα κύρια μέσα συνεργασίας, δηλαδή την υποστήριξη της μακροπρόθεσμης ανάπτυξης, την υποστήριξη της συνεργασίας και της περιφερειακής ολοκλήρωσης, και την επενδυτική διευκόλυνση.

Όσον αφορά τις χώρες της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (εφεξής: «χώρες ΑΚΕ»), τα εν λόγω μέσα καθορίζονται με το χρηματοδοτικό πρωτόκολλο που παρατίθεται στο παράρτημα Ι της συμφωνίας ΑΚΕ-ΕΚ. Η εν λόγω εξειδίκευση βασίζεται και στις διατάξεις της εσωτερικής συμφωνίας, λαμβάνει δε υπόψη το αποθεματικό που προβλέπεται στο άρθρο 2, παράγραφος 2 της εν λόγω συμφωνίας, καθώς και τους πόρους που προορίζονται για τις δαπάνες υλοποίησης σύμφωνα με το άρθρο 4 της εν λόγω εσωτερικής συμφωνίας.

Όσον αφορά τις υπερπόντιες χώρες και εδάφη, τα εν λόγω μέσα καθορίζονται στο παράρτημα ΙΙ Α της απόφασης σύνδεσης. Η εξειδίκευση αυτή λαμβάνει υπόψη και το αποθεματικό που προβλέπεται στο άρθρο 3, παράγραφος 3, καθώς και τους πόρους που διατίθενται για τις μελέτες και τις ενέργειες τεχνικής συνδρομής σύμφωνα με το άρθρο 1, παράγραφος 1, σημείο Γ του ίδιου παραρτήματος.

Κεφάλαιο 4 Η αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης

Άρθρο 4

1. Οι πόροι του ΕΤΑ χρησιμοποιούνται σύμφωνα με την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, δηλαδή σύμφωνα με τις αρχές της οικονομίας, της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας.

2. Η αρχή της οικονομίας ορίζει ότι τα μέσα που χρησιμοποιούνται για την υλοποίηση δραστηριοτήτων καθίστανται διαθέσιμα εγκαίρως, στην ενδεδειγμένη ποσότητα και ποιότητα και στην καλύτερη τιμή.

Η αρχή της αποδοτικότητας επιδιώκει την καλύτερη σχέση μεταξύ χρησιμοποιηθέντων μέσων και επιτευχθέντων αποτελεσμάτων.

Η αρχή της αποτελεσματικότητας επιδιώκει την εκπλήρωση των ειδικών στόχων που έχουν τεθεί και την επίτευξη των αναμενόμενων αποτελεσμάτων.

3. Προσδιορίζονται στόχοι και εξασφαλίζεται η παρακολούθηση της επίτευξής τους μέσω αριθμοδεικτών. Προς τούτο, της χρησιμοποίησης των πόρων του ΕΤΑ πρέπει να προηγείται εκ των προτέρων αξιολόγηση της προς ανάληψη ενέργειας, έτσι ώστε να εξασφαλίζεται ότι τα αναμενόμενα αποτελέσματα δικαιολογούν τα προς χρήση μέσα.

4. Τα προγράμματα ή ενέργειες πρέπει να υποβάλλονται σε περιοδική εξέταση, ιδίως με σκοπό την εκτίμηση των προς καταβολή συνεισφορών που προβλέπονται στο άρθρο 39, παράγραφος 1, έτσι ώστε να επαληθεύεται η δικαολόγηση αυτών.

Κεφάλαιο 5 Η αρχή της διαφάνειας

Άρθρο 5

1. Οι πόροι του ΕΤΑ συνίστανται, χρησιμοποιούνται και αποτελούν το αντικείμενο απόδοσης λογαριασμών με τήρηση της αρχής της διαφάνειας.

2. Οι ετήσιες προβλέψεις αναλήψεων υποχρεώσεων και εκταμιεύσεων σύμφωνα με το άρθρο 10 της εσωτερικής συμφωνίας, καθώς και οι λογαριασμοί του ΕΤΑ που προβλέπονται στο άρθρο 96 του παρόντος κανονισμού δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Τίτλος II Σύσταση και διάρθρωση των πόρων του ΕΤΑ

Κεφάλαιο 1 Σύσταση των πόρων του ΕΤΑ

Άρθρο 6

1. Οι πόροι του ΕΤΑ συνίστανται στα εξής ποσά:

(α) το πάγιο ποσό που καθορίζεται στο άρθρο 1 της εσωτερικής συμφωνίας,

(β) τα τυχόν υπόλοιπα πόρων προγενέστερων ΕΤΑ, τα οποία βεβαιώνονται σύμφωνα με το άρθρο 1, παράγραφος 2, στοιχείο (β) της εσωτερικής συμφωνίας και ορίζονται στον τίτλο Ι του μέρους ΙΙΙ του παρόντος κανονισμού.

2. Τα έσοδα από τόκους επί των ποσών που αναφέρονται στην παράγραφο 1 και κατατίθενται στους εξουσιοδοτημένους στην Ευρώπη οργανισμούς πληρωμής που προβλέπονται στο άρθρο 37 της συμφωνίας ΑΚΕ-ΕΚ πιστώνονται σε έναν ή περισσότερους τραπεζικούς λογαριασμούς, που ανοίγονται στο όνομα της Επιτροπής και χρησιμοποιούνται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 9 της εσωτερικής συμφωνίας και του παρόντος κανονισμού.

3. Η κατανομή των πιστώσεων όπως αυτή καθορίζεται στη συμφωνία ΑΚΕ-ΕΚ και στην εσωτερική συμφωνία εκτίθεται ενδεικτικά στο παράρτημα του παρόντος κανονισμού.

Άρθρο 7

Το ποσό που καθορίζεται στο άρθρο 4 της εσωτερικής συμφωνίας προορίζεται για τη χρηματοδότηση των δαπανών υλοποίησης που αναλαμβάνονται από την Επιτροπή στο πλαίσιο της συμφωνίας ΑΚΕ-ΕΚ. Χρησιμοποιείται σύμφωνα με τις αρχές που θεσπίζονται με το άρθρο 9 της εσωτερικής συμφωνίας.

Οι πόροι αυτοί χρησιμοποιούνται ιδίως για την ενίσχυση των διοικητικών δυνατοτήτων της Επιτροπής και των αντιπροσωπειών της, έτσι ώστε να εξασφαλίζεται η αρμονική προετοιμασία και εκτέλεση των πράξεων που χρηματοδοτούνται από το ΕΤΑ.

Κεφάλαιο 2 Συνεισφορές στο ΕΤΑ

Άρθρο 8

1. Ετησίως, και πριν από τις 15 Οκτωβρίου, η Επιτροπή εκδίδει και κοινοποιεί στο Συμβούλιο την κατάσταση των πληρωμών που προβλέπονται για το επόμενο οικονομικό έτος, καθώς και το χρονοδιάγραμμα των καταβολών συνεισφορών, λαμβάνοντας υπόψη τις προβλέψεις τις οποίες η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων της κοινοποιεί σύμφωνα με το άρθρο 121 για τις πράξεις των οποίων ασκεί τη διαχείριση, συμπεριλαμβανόμενων των επιδοτήσεων επιτοκίου.

Η Επιτροπή αιτιολογεί το ζητούμενο ποσό βάσει της δυνατότητάς της να εκταμιεύσει πράγματι τους προτεινόμενους πόρους. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων αιτιολογεί το ζητούμενο ποσό βάσει των επιχειρησιακών της αναγκών. Το Συμβούλιο αποφαίνεται επί των ως άνω αιτιολογήσεων καθώς και επί κάθε ζητούμενης καταβολής συνεισφορών σύμφωνα με τους λεπτομερείς κανόνες που προβλέπονται στο άρθρο 10 της εσωτερικής συμφωνίας και στο άρθρο 39 του παρόντος κανονισμού.

2. Για τα κονδύλια που μεταφέρονται από προγενέστερα ΕΤΑ στο 9ο ΕΤΑ σύμφωνα με το άρθρο 6, οι συνεισφορές κάθε κράτους μέλους υπολογίζονται κατ' αναλογία προς τη συνεισφορά τους στο αντίστοιχο ΕΤΑ.

3. Οι ετήσιες προβλέψεις συνεισφορών της Επιτροπής περιλαμβάνουν:

(α) τις προβλέψεις αναλήψεων υποχρεώσεων για το επόμενο οικονομικό έτος, καθώς και τις αντίστοιχες της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων,

(β) τις εκτιμήσεις των αναλήψεων υποχρεώσεων και εκταμιεύσεων για καθένα από τα τέσσερα έτη που έπονται εκείνου που αντιστοιχεί στην αίτηση καταβολής των συνεισφορών, καθώς και τις αντίστοιχες της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. Το χρονοδιάγραμμα των καταβολών εγκρίνεται και επανεξετάζεται ετησίως από το Συμβούλιο.

4. Εάν οι συνεισφορές δεν επαρκούν για την αντιμετώπιση των πραγματικών αναγκών του ΕΤΑ κατά το οικονομικό έτος αναφοράς, εφαρμόζεται ως προς τις ενδεχόμενες συμπληρωματικές καταβολές το άρθρο 10, παράγραφος 4 της εσωτερικής συμφωνίας.

5. Η καταβολή των συνεισφορών των κρατών μελών πραγματοποιείται σύμφωνα με το άρθρο 39.

Τίτλος III Διαχείριση των πόρων του ΕΤΑ

Κεφάλαιο 1 Γενικές διατάξεις

Άρθρο 9

1. Η Επιτροπή αναλαμβάνει τις ευθύνες της Κοινότητας που προσδιορίζονται στο άρθρο 57 της συμφωνίας ΑΚΕ-ΕΚ, καθώς και εκείνες της απόφασης σύνδεσης. Προς τούτο, μεριμνά για τη δημοσιονομική διαχείριση των πράξεων που πραγματοποιούνται με πόρους του ΕΤΑ διατιθέμενους με τη μορφή μη επιστρεπτέων ενισχύσεων, εξαιρουμένων των επιδοτήσεων επιτοκίου, πραγματοποιεί δε τις πληρωμές σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού.

Κατά την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, η Επιτροπή ενεργεί με δική της ευθύνη και εντός των ορίων των διατεθέντων πόρων.

2. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, ενεργώντας για λογαριασμό της Κοινότητας, διαχειρίζεται την επενδυτική διευκόλυνση και τις επιδοτήσεις επιτοκίου, εκτελεί δε και τις συναφείς πράξεις, σύμφωνα με τους λεπτομερείς κανόνες που καθορίζονται στο μέρος ΙΙ. Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων ενεργεί εξ ονόματος και με την κάλυψη της Κοινότητας.

Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων μεριμνά για τη δημοσιονομική διαχείριση των πράξεων που πραγματοποιούνται με δάνεια χορηγούμενα εξ ιδίων πόρων της, τα οποία συνοδεύονται, εφόσον συντρέχει περίπτωση, από επιδοτήσεις επιτοκίου με πόρους του ΕΤΑ.

3. Οι διατάξεις του παρόντος μέρους καθώς και του μέρους ΙΙΙ εφαρμόζονται αποκλειστικά στη δημοσιονομική διαχείριση των πόρων του ΕΤΑ που τελούν υπό τη διαχείριση της Επιτροπής. Οι εν λόγω διατάξεις δεν μπορούν να ερμηνεύονται ως δημιουργούσες υποχρεώσεις της Επιτροπής για τη δημοσιονομική διαχείριση των πόρων του ΕΤΑ που τελούν υπό τη διαχείριση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων.

Άρθρο 10

Η Επιτροπή μπορεί να μεταβιβάσει, στους κόλπους των υπηρεσιών της, εξουσίες διαχείρισης πόρων του ΕΤΑ, υπό τους όρους που τίθενται στον παρόντα κανονισμό και εντός των ορίων που καθορίζονται στην εκάστοτε πράξη μεταβίβασης. Οι εντολοδόχοι μπορούν να ενεργούν μόνο εντός των ορίων των εξουσιών που τους μεταβιβάζονται ρητά.

Άρθρο 11

Απαγορεύεται στους δημοσιονομικούς παράγοντες, όπως αυτοί ορίζονται στο κεφάλαιο 3, να εκδίδουν οποιαδήποτε πράξη διαχείρισης πόρων του ΕΤΑ από την οποία είναι δυνατόν να προκύψει σύγκρουση μεταξύ των ιδίων συμφερόντων τους και των συμφερόντων της Κοινότητας. Σε μια τέτοια περίπτωση, ο εμπλεκόμενος δημοσιονομικός παράγων είναι υποχρεωμένος να απόσχει και να αναφέρει το γεγονός στην αρμόδια αρχή.

Άρθρο 12

1. Στο πλαίσιο των διαδικασιών που προβλέπονται για τις προτάσεις χρηματοδότησης που αναφέρονται στο άρθρο 24, παράγραφοι 1 και 3 της εσωτερικής συμφωνίας, και για την επίσπευση αυτών, η Επιτροπή καταθέτει προτάσεις χρηματοδότησης που αναφέρονται στην έγκριση των συνολικών ποσών που προορίζονται για τη χρηματοδότηση των δραστηριοτήτων που προβλέπονται στο άρθρο 16, παράγραφος 7 του παραρτήματος IV της συμφωνίας ΑΚΕ-ΕΚ. Μετά την έγκριση της πρότασης, η Επιτροπή μπορεί να εκδώσει αποφάσεις χρηματοδότησης βάσει της συνολικής έγκρισης.

2. Οι προτάσεις χρηματοδότησης που αναφέρονται στην παράγραφο 1 πρέπει να αναφέρουν τους στόχους και, εφόσον συντρέχει περίπτωση, το προεκτιμώμενο ύψος της κοινοτικής συνεισφοράς, τις δυνατότητες υλοποίησης των δραστηριοτήτων, την απαιτούμενη εμπειρία και τις προγενέστερες αξιολογήσεις, καθώς και τον συντονισμό με τους λοιπούς χορηγούς.

Κεφάλαιο 2 Τρόποι διαχείρισης

Άρθρο 13

Η Επιτροπή αναλαμβάνει τη δημοσιονομική διαχείριση των πόρων του ΕΤΑ με αποκεντρωμένη διαχείριση στα κράτη ΑΚΕ υπό τους όρους που προβλέπονται στη συμφωνία ΑΚΕ-ΕΚ και κατ' εφαρμογή ιδίως του καταμερισμού αρμοδιοτήτων που προβλέπεται στο άρθρο 57 της εν λόγω συμφωνίας και στα άρθρα 34, 35 και 36 του παραρτήματος IV της ίδιας συμφωνίας.

Η Επιτροπή αναλαμβάνει τη δημοσιονομική διαχείριση των πόρων του ΕΤΑ με αποκεντρωμένη διαχείριση στις υπερπόντιες χώρες και εδάφη υπό τους όρους που προβλέπονται στην απόφαση σύνδεσης και στα μέτρα εφαρμογής της απόφασης αυτής.

Σε ορισμένες συγκεκριμένες περιπτώσεις προβλεπόμενες στη συμφωνία ΑΚΕ-ΕΚ, στην εσωτερική συμφωνία, στην απόφαση σύνδεσης και στα μέτρα εφαρμογής της, η Επιτροπή μπορεί να εξασφαλίζει τη δημοσιονομική διαχείριση των πόρων του ΕΤΑ με συγκεντρωτική διαχείριση.

Σε ορισμένες συγκεκριμένες περιπτώσεις προβλεπόμενες στη συμφωνία ΑΚΕ-ΕΚ, στην εσωτερική συμφωνία, στην απόφαση σύνδεσης και στα μέτρα εφαρμογής της, η Επιτροπή μπορεί να εξασφαλίζει και τη δημοσιονομική διαχείριση πόρων του ΕΤΑ σε από κοινού διαχείριση με διεθνείς οργανισμούς.

Οι πόροι του ΕΤΑ μπορούν να συνδυάζονται με πόρους προερχόμενους από άλλες πηγές, με σκοπό την επίτευξη κοινού στόχου.

Άρθρο 14

1. Στο πλαίσιο της αποκεντρωμένης διαχείρισης, η Επιτροπή αναλαμβάνει τη δημοσιονομική διαχείριση των πόρων του ΕΤΑ σύμφωνα με τους λεπτομερείς κανόνες που παρατίθενται στις παραγράφους 2, 3 και 4.

2. Η Επιτροπή και οι δικαιούχοι χώρες ΑΚΕ ή υπερπόντιες χώρες και εδάφη:

(α) επαληθεύουν τακτικά ότι οι ενέργειες που χρηματοδοτούνται με πόρους του ΕΤΑ έχουν εκτελεσθεί ορθώς,

(β) λαμβάνουν τα ενδεδειγμένα μέτρα για την πρόληψη των παρατυπιών και των απατών, ασκούν δε διώξεις, εφόσον συντρέχει περίπτωση, με σκοπό την ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων.

3. Για να βεβαιώνεται ότι η χρήση των κονδυλίων γίνεται σύμφωνα μα τις εφαρμοστέες κανονιστικές διατάξεις και εντός των ορίων των αρμοδιοτήτων που τις ανατίθενται από τις διατάξεις αυτές, η Επιτροπή εφαρμόζει διαδικασίες εκκαθάρισης λογαριασμών και μηχανισμούς δημοσιονομικών διορθώσεων που τις επιτρέπουν να αναλαμβάνει τις ευθύνες που της ανατίθενται από τη συμφωνία ΑΚΕ-ΕΚ, ιδίως δε την ευθύνη κατά το άρθρο 34, παράγραφος 1 του παραρτήματος IV της εν λόγω συμφωνίας, σχετικά με τον έλεγχο των δαπανών που χρηματοδοτούνται με πόρους του ΕΤΑ, καθώς και από την απόφαση σύνδεσης, ιδίως δε με τα άρθρα 20 και 32 αυτής.

Η υλοποίηση από τις χώρες ΑΚΕ και από τις υπερπόντιες χώρες και εδάφη ενεργειών χρηματοδοτούμενων με πόρους του ΕΤΑ υπόκειται στον έλεγχο της Επιτροπής, ο οποίος μπορεί να ασκείται είτε με εκ των προτέρων έγκριση είτε με εκ των υστέρων έλεγχο είτε με συνδυασμό των δύο αυτών διαδικασιών, σύμφωνα με τις διατάξεις της συμφωνίας ΑΚΕ-ΕΚ και της απόφασης σύνδεσης καθώς και με τα μέτρα εφαρμογής της τελευταίας.

4. Σε συνάρτηση με τον βαθμό αποκέντρωσης που συμφωνείται στη συμφωνία ΑΚΕ-ΕΚ, καθώς και στην απόφαση σύνδεσης και στα μέτρα εφαρμογής της, η Επιτροπή, κατά την άσκηση των εξουσιών που τους ανατίθενται από τη συμφωνία ΑΚΕ-ΕΚ και την απόφαση σύνδεσης, καταβάλλει προσπάθειες για την προώθηση της τήρησης στις δικαιούχους χώρες ΑΚΕ και υπερπόντιες χώρες και εδάφη της αρχής της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης που προβλέπεται στο άρθρο 4, και ιδίως της προοδευτικής εφαρμογής των ακόλουθων:

(α) του πραγματικού διαχωρισμού των αρμοδιοτήτων έκδοσης εντολών πληρωμής και εκτέλεσης των πληρωμών,

(β) της ύπαρξης συστήματος αποτελεσματικού εσωτερικού ελέγχου των διαχειριστικών πράξεων,

(γ) διακριτών διαδικασιών απόδοσης λογαριασμών, οι οποίες να εμφαίνουν την γενομένη χρήση των πόρων του ΕΤΑ,

(δ) της ύπαρξης συστήματος ανεξάρτητου εξωτερικού ελέγχου, δημόσιου ή ιδιωτικού,

(ε) διαδικασιών ανάθεσης των συμβάσεων σύμφωνων με τις αρχές της διαφάνειας, της μη δημιουργίας διακρίσεων και της αποφυγής των συγκρούσεων συμφερόντων,

(στ) στην περίπτωση των συμβάσεων που εκτελούνται με άμεση αυτεπιστασία, κατά το άρθρο 80, παράγραφος 2, κατάλληλων διατάξεων για τη διαχείριση και τον έλεγχο των λογαριασμών της αυτεπιστασίας και για τον καθορισμό των αρμοδιοτήτων του υπεύθυνου της αυτεπιστασίας και του υπολόγου.

Για την εφαρμογή της παρούσας παραγράφου, η Επιτροπή, μετά τη συναίνεση των δικαιούχων χωρών ΑΚΕ και υπερπόντιων χωρών και εδαφών, εντάσσει τις ενδεδειγμένες διατάξεις στις συμφωνίες χρηματοδότησης που προβλέπονται στο άρθρο 52, παράγραφος 3.

Άρθρο 15

1. Οσάκις η Επιτροπή χρησιμοποιεί τους πόρους ΕΤΑ κατά συγκεντρωτικό τρόπο, τα εκτελεστικά καθήκοντα ασκούνται είτε άμεσα, από τις υπηρεσίες της, είτε έμμεσα από τρίτους, σύμφωνα με τις παραγράφους 2 έως 7 του παρόντος άρθρου και των άρθρων 16 και 17.

2. Η Επιτροπή δεν μπορεί να αναθέτει σε τρίτους τις εκτελεστικές εξουσίες που διαθέτει δυνάμει της συμφωνίας ΑΚΕ-ΕΚ ή της απόφασης σύνδεσης, οσάκις συνεπάγονται ευρύ περιθώριο εκτίμησης δυνάμενο να αντανακλά πολιτικές επιλογές.

Το πρώτο εδάφιο εφαρμόζεται ιδιαίτερα στις αποφάσεις χρηματοδότησης που προβλέπονται στο άρθρο 52, παράγραφος 2.

3. Εντός των ορίων που προβλέπονται στην παράγραφο 2, η Επιτροπή μπορεί να αναθέτει καθήκοντα δημόσιας αρχής, και ιδίως καθήκοντα δημοσιονομικής διαχείρισης, σε:

(α) εκτελεστικούς οργανισμούς, κατά το άρθρο 16,

(β) εθνικούς δημόσιους οργανισμούς ή φορείς ιδιωτικού δικαίου επιφορτισμένους με καθήκοντα δημόσιας υπηρεσίας και καλυπτόμενους από οικονομικές εγγυήσεις επαρκείς για την εκτέλεση των καθηκόντων που τους ανατίθενται στο πλαίσιο που περιγράφεται κατωτέρω.

Εφόσον πρόκειται για προγράμματα ή έργα συγχρηματοδοτούμενα από τα κράτη μέλη ή τους εκτελεστικούς οργανισμούς τους, και με σκοπό την τήρηση των προτεραιοτήτων που τίθενται ανά χώρα στους στρατηγικούς σχεδιασμούς συνεργασίας του κεφαλαίου ΙΙΙ της εσωτερικής συμφωνίας καθώς και στο άρθρο 20 της απόφασης σύνδεσης, η Επιτροπή μπορεί να αναθέτει στα κράτη μέλη ή στους εκτελεστικούς οργανισμούς τους την ευθύνη της διαχείρισης των ενισχύσεων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Η Επιτροπή μπορεί να παρέχει, από τους πόρους του ΕΤΑ που προβλέπονται στο άρθρο 1, παράγραφος 2, στοιχείο (α), σημεία (i) και (ii) της εσωτερικής συμφωνίας, οικονομική αντιστάθμιση των διοικητικών εξόδων που επωμίζονται τα κράτη μέλη.

Οι οργανισμοί ή οι φορείς που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο, στοιχείο (β) μπορούν να αναλαμβάνουν εκτελεστικά καθήκοντα μόνο εφόσον προκύπτει ότι η μεταβίβαση εκτελεστικών καθηκόντων είναι η μέθοδος εκείνη που ανταποκρίνεται στις ανάγκες της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, βάσει εκ των προτέρων ανάλυσης, και εξασφαλίζει την τήρηση της αρχής της μη εφαρμογής διακρίσεων, η δε αναγνωρισιμότητα της συνεισφοράς της Κοινότητας είναι πλήρως εγγυημένη. Τα εκτελεστικά καθήκοντα που ανατίθενται κατά τα ανωτέρω δεν είναι δυνατόν να συνεπιφέρουν σύγκρουση συμφερόντων. Εάν από την ως άνω ανάλυση προκύπτει ότι η μεταβίβαση καθηκόντων αναδεικνύεται ως η μέθοδος που ανταποκρίνεται στις ανάγκες της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, η Επιτροπή ζητεί τη γνώμη της αρμόδιας επιτροπής του ΕΤΑ που προβλέπεται στο άρθρο 21 της εσωτερικής συμφωνίας, πριν προβεί στην υλοποίησή της. Η επιτροπή του ΕΤΑ μπορεί να εκφέρει γνώμη και επί της σκοπούμενης εφαρμογής των κριτηρίων επιλογής.

Οι οικονομικές εγγυήσεις που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο εφαρμόζονται ιδίως ως προς την πλήρη ανάκτηση των ποσών που τυχόν οφείλονται από τους ενδιαφερόμενους οργανισμούς ή φορείς.

4. Στις περιπτώσεις έμμεσης εκτέλεσης που προβλέπονται στην παράγραφο 3, τα ανατιθέμενα εκτελεστικά καθήκοντα πρέπει να είναι επακριβώς καθορισμένα και ελεγχόμενα. Οι οργανισμοί που αναλαμβάνουν εκτελεστικά καθήκοντα:

(α) επαληθεύουν τακτικά ότι οι προς χρηματοδότηση ενέργειες έχουν εκτελεσθεί ορθώς,

(β) λαμβάνουν τα ενδεδειγμένα μέτρα για την πρόληψη των παρατυπιών και των απατών, ασκούν δε διώξεις, εφόσον συντρέχει περίπτωση, με σκοπό την ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων και των απολεσθέντων ή κακώς χρησιμοποιηθέντων ποσών.

5. Οι αποφάσεις στις οποίες αναφέρεται η παράγραφος 3 και με τις οποίες ανατίθενται εκτελεστικά καθήκοντα περιλαμβάνουν όλες τις ενδεδειγμένες διατάξεις για την εξασφάλιση της διαφάνειας των πραγματοποιούμενων πράξεων, οπωσδήποτε δε:

(α) ανεξάρτητο εξωτερικό έλεγχο,

(β) αποτελεσματικό σύστημα εσωτερικού ελέγχου των διαχειριστικών πράξεων,

(γ) λογιστική των πράξεων αυτών και των διαδικασιών απόδοσης λογαριασμών, η οποία να επιτρέπει τη διασφάλιση της καλής χρησιμοποίησης των πόρων του ΕΤΑ και να αποδίδει μέσω των λογαριασμών τον πραγματικό βαθμό χρησιμοποίησής τους,

(δ) διαδικασίες ανάθεσης συμβάσεων και χορήγησης επιχορηγήσεων σύμφωνες με τις διατάξεις των τίτλων IV και VΙ.

Η Επιτροπή μπορεί να αναγνωρίζει τη συμμόρφωση των συστημάτων ελέγχου και λογιστικής, καθώς και των διαδικασιών ανάθεσης συμβάσεων των εθνικών οργανισμών της παραγράφου 3 με τους δικούς της κανόνες, λαμβάνοντας υπόψη και τα ανεγνωρισμένα διεθνή πρότυπα.

6. Η Επιτροπή αναλαμβάνει την εποπτεία, την αξιολόγηση και τον έλεγχο της εκτέλεσης των καθηκόντων που ανατίθενται στους οργανισμούς της παραγράφου 3. Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (ΟLAF) διαθέτει έναντι των ως άνω οργανισμών τις ίδιες εξουσίες όπως και έναντι των υπηρεσιών της Επιτροπής. Οι εμπλεκόμενοι οργανισμοί υιοθετούν τις διατάξεις που είναι αναγκαίες για τη διευκόλυνση της διεξαγωγής των εσωτερικών ερευνών εκ μέρους της ΟLAF. Κάθε πράξη των οργανισμών αυτών κατά τη δημοσιονομική διαχείριση πόρων του ΕΤΑ, και ιδίως κάθε απόφαση καθώς και κάθε συμβόλαιο που αυτοί συνάπτουν, πρέπει να προβλέπει ρητά τους ίδιους ελέγχους με εκείνους που προβλέπονται στο άρθρο 52, παράγραφος 4.

7. Η Επιτροπή δεν μπορεί να αναθέτει εκτελεστικές πράξεις, συμπεριλαμβανόμενης της πληρωμής και της είσπραξης, επί κονδυλίων προερχόμενων από πόρους του ΕΤΑ, σε εξωτερικούς φορείς ή οργανισμούς ιδιωτικού δικαίου, εξαιρουμένων των οργανισμών ή φορέων που αναφέρονται στην παράγραφο 3, πρώτο εδάφιο, στοιχείο (β).

Καθήκοντα που είναι δυνατόν να ανατεθούν από την Επιτροπή, μέσω σύμβασης, σε εξωτερικούς φορείς ή οργανισμούς ιδιωτικού δικαίου, εκτός των οργανισμών ή φορέων που αναφέρονται στην παράγραφο 3, πρώτο εδάφιο, στοιχείο (β), είναι τα καθήκοντα τεχνικής πραγματογνωμοσύνης και τα διοικητικά, προπαρασκευαστικά ή συνοδευτικά καθήκοντα που δεν συνεπάγονται ούτε άσκηση δημόσιας εξουσίας ούτε άσκηση της διακριτικής ευχέρειας εκτίμησης.

Άρθρο 16

Οι εκτελεστικοί οργανισμοί είναι νομικά πρόσωπα κοινοτικού δικαίου που συστήνονται με απόφαση της Επιτροπής και στα οποία μπορούν να μεταβιβασθεί, εν όλω ή εν μέρει, για λογαριασμό της Επιτροπής και με την ευθύνη της, η διαχείριση των πόρων του ΕΤΑ, σύμφωνα με τον κανονισμό του Συμβουλίου περί του καθεστώτος των εκτελεστικών οργανισμών που είναι επιφορτισμένοι με ορισμένα καθήκοντα σχετικά με τη διαχείριση κοινοτικών προγραμμάτων.

Άρθρο 17

Στο πλαίσιο της διαχείρισης από κοινού με διεθνείς οργανισμούς, αυτοί εφαρμόζουν ως προς τη λογιστική, τον λογιστικό έλεγχο και τον έλεγχο και την ανάθεση συμβάσεων, πρότυπα που προσφέρουν εχέγγυα ισοδύναμα με τα διεθνώς ανεγνωρισμένα πρότυπα. Η εκτέλεση από διεθνείς οργανισμούς ενεργειών χρηματοδοτούμενων από τους πόρους του ΕΤΑ υπόκειται στον έλεγχο της Επιτροπής. Ο έλεγχος αυτός ασκείται είτε με εκ των προτέρων έγκριση είτε με εκ των υστέρων έλεγχο, είτε και με συνδυασμό των δύο αυτών διαδικασιών.

Κεφάλαιο 3 Δημοσιονομικοί παράγοντες

Τμήμα 1: Η αρχή του διαχωρισμού των καθηκόντων

Άρθρο 18

1. Τα καθήκοντα του διατάκτη και του υπόλογου διαχωρίζονται και δεν συμβιβάζονται μεταξύ τους.

2. Εκτός εάν ορίζεται άλλως, οι αναφορές του παρόντος κανονισμού στον διατάκτη ή στον αρμόδιο διατάκτη λογίζονται ως αναφορές στους διατάκτες της Επιτροπής, που ορίζονται στο τμήμα 2. Οι αναφορές στον υπόλογο αφορούν τους υπόλογους της Επιτροπής που ορίζονται στο τμήμα 3.

Τμήμα 2: Ο διατάκτης

Άρθρο 19

1 Στο πλαίσιο της δημοσιονομικής εκτέλεσης των πράξεων που προβλέπονται στο άρθρο 9, παράγραφος 1, η Επιτροπή ασκεί καθήκοντα διατάκτη.

2. Η Επιτροπή επιλέγει τους υπαλλήλους του κατάλληλου επιπέδου στους οποίους μεταβιβάζει αρμοδιότητες διατάκτη, καθορίζει δε το εύρος των μεταβιβαζόμενων αρμοδιοτήτων καθώς και τη δυνατότητα των εντολοδόχων να μεταβιβάζουν περαιτέρω τις αρμοδιότητές τους.

3. Σύμφωνα με το άρθρο 34 του παραρτήματος IV της συμφωνίας ΑΚΕ-ΕΚ, η Επιτροπή διορίζει έναν δευτερεύοντα διατάκτη ως κύριο διατάκτη του ΕΤΑ. Ακόμη, καθορίζει τα καθήκοντά του σχετικά με την εφαρμογή της απόφασης σύνδεσης. Ο κύριος διατάκτης μπορεί να μεταβιβάζει τις εκτελεστικές εξουσίες του στο πλαίσιο του ΕΤΑ σε δευτερεύοντες διατάκτες.

4. Η κύρια και η δευτερεύουσα μεταβίβαση εξουσιών του διατάκτη πραγματοποιούνται μόνο σε υπαλλήλους που υπάγονται στον Κανονισμό Υπηρεσιακής Κατάστασης των υπαλλήλων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, ή στο καθεστώς που εφαρμόζεται στο λοιπό προσωπικό των Κοινοτήτων (εφεξής: «Κανονισμός Υπηρεσιακής Κατάστασης»).

5. Οι κανόνες αρμοδιότητας που θεσπίζονται στον παρόντα τίτλο εφαρμόζονται για τους κύριους και τους δευτερεύοντες διατάκτες. Οι κύριοι και οι δευτερεύοντες διατάκτες μπορούν να ενεργούν μόνο εντός των ορίων που καθορίζονται στην πράξη κύριας ή δευτερεύουσας μεταβίβασης. Κάθε απόφαση μεταβίβασης αναφέρει τα όρια της μεταβίβασης και, εφόσον συντρέχει περίπτωση, τη διάρκειά της. Ο αρμόδιος κύριος ή δευτερεύων διατάκτης μπορεί να συνεπικουρείται κατά την άσκηση των καθηκόντων του από έναν ή περισσότερους υπαλλήλους επιφορτισμένους με την εκτέλεση, υπό την ευθύνη του διατάκτη, ορισμένων πράξεων αναγκαίων για την εκτέλεση του προϋπολογισμού και για την απόδοση των λογαριασμών.

6. Οι αποφάσεις που λαμβάνονται δυνάμει των παραγράφων 2, 3 και 5 κοινοποιούνται στους εντολοδόχους, στον υπόλογο, στον εσωτερικό ελεγκτή και στο Ελεγκτικό Συνέδριο.

Άρθρο 20

Ο διατάκτης στον οποίο εναπόκειται η διαχείριση των πόρων του ΕΤΑ επωμίζεται τη διαχείριση των εσόδων και των δαπανών σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, καθώς και την διασφάλιση της νομιμότητας και κανονικότητάς τους.

Άρθρο 21

1. Για τη διαχείριση των δαπανών, ο κύριος και οι δευτερεύοντες διατάκτες προβαίνουν στην ανάληψη και εκκαθάριση των δαπανών, στην εντολή των πληρωμών και στις προπαρασκευαστικές πράξεις που είναι αναγκαίες για την όλη διαδικασία διαχείρισης των αντίστοιχων πόρων του ΕΤΑ.

2. Η διαχείριση των εσόδων περιλαμβάνει τη σύνταξη των προβλέψεων απαιτήσεων, τη βεβαίωση των δικαιωμάτων είσπραξης και την έκδοση των ενταλμάτων είσπραξης. Εφόσον συντρέχει περίπτωση, περιλαμβάνει και την παραίτηση από βεβαιωμένες απαιτήσεις.

Άρθρο 22

1. Με την εξαίρεση των περιπτώσεων συγκεντρωτικής διαχείρισης, οι πράξεις που συνδέονται με την εκτέλεση των προγραμμάτων ή έργων εκτελούνται από τον εθνικό ή τον περιφερειακό διατάκτη, όπως αυτός ορίζεται στο άρθρο 35 του παραρτήματος ΙV της συμφωνίας ΑΚΕ-ΕΚ και στα μέτρα εφαρμογής της απόφασης σύνδεσης, σε στενή συνεργασία, στις χώρες ΑΚΕ, με τον προϊστάμενο της αντιπροσωπείας, σύμφωνα με τα άρθρα 35 και 36 του εν λόγω παραρτήματος.

2. Ο προϊστάμενος της αντιπροσωπείας αποτελεί δευτερεύοντα διατάκτη και υπάγεται, κατά την άσκηση των εξουσιών που του έχουν μεταβιβασθεί, στον παρόντα κανονισμό. Λαμβάνει τις οδηγίες και τις εξουσίες που είναι αναγκαίες για την ανάληψη των καθηκόντων που καθορίζονται στο άρθρο 36 του παραρτήματος IV της συμφωνίας ΑΚΕ-ΕΚ και στα μέτρα εφαρμογής της απόφασης σύνδεσης.

Άρθρο 23

1. Ο κύριος διατάκτης λαμβάνει όλα τα μέτρα που είναι αναγκαία για την εφαρμογή του παραρτήματος IV της συμφωνίας ΑΚΕ-ΕΚ, καθώς και των άρθρων 18 και 33 και των παραρτημάτων ΙΙ Α έως ΙΙ Δ της απόφασης σύνδεσης.

2. Ο κύριος διατάκτης λαμβάνει όλα τα αναγκαία μέτρα για να βεβαιωθεί ότι οι εθνικοί, περιφερειακοί ή εδαφικοί διατάκτες αναλαμβάνουν τα καθήκοντα που τους ανατίθενται δυνάμει της συμφωνίας ΑΚΕ-ΕΚ, ιδίως δε του παραρτήματος IV αυτής, καθώς και δυνάμει της απόφασης σύνδεσης ή των μέτρων εφαρμογής της απόφασης αυτής. Σε στενή συνεργασία με τον εθνικό διατάκτη, λαμβάνει τις αποφάσεις δέσμευσης και τα δημοσιονομικά μέτρα που αποβαίνουν αναγκαία για την εξασφάλιση, από οικονομική και τεχνική άποψη, της καλής εκτέλεσης των πράξεων.

Άρθρο 24

Οσάκις ο κύριος διατάκτης λαμβάνει γνώση προβλημάτων κατά τη διεξαγωγή των διαδικασιών που έχουν σχέση με τη διαχείριση των πόρων του ΕΤΑ, πραγματοποιεί μαζί με τον εθνικό ή τον περιφερειακό διατάκτη κάθε χρήσιμη επαφή με σκοπό την επανόρθωση της κατάστασης, εφόσον δε συντρέχει περίπτωση λαμβάνει όλα τα κατάλληλα μέτρα, συμπεριλαμβανόμενης, εφόσον ο εθνικός ή περιφερειακός διατάκτης δεν αναλαμβάνει ή δεν είναι σε θέση να αναλάβει τα καθήκοντα που του ανατίθενται από τη συμφωνία ΑΚΕ-ΕΚ, της προσωρινής αντικατάστασής του από τον κύριο διατάκτη. Στην περίπτωση αυτή, η Επιτροπή είναι δυνατόν να λάβει οικονομικό αντάλλαγμα για την επιπλέον διοικητική επιβάρυνση που υφίσταται, και τούτο με χρέωση των πόρων που έχουν διατεθεί στην αντίστοιχη χώρα ΑΚΕ.

Όλα τα μέτρα που λαμβάνει ο κύριος διατάκτης δυνάμει του πρώτου εδαφίου τα λαμβάνει εξ ονόματος και για λογαριασμό του αντίστοιχου εθνικού ή περιφερειακού διατάκτη.

Άρθρο 25

1. Ο κύριος διατάκτης, σύμφωνα με τα κατ' ελάχιστον πρότυπα που θεσπίζει η Επιτροπή και λαμβάνοντας υπόψη τους κινδύνους που σχετίζονται με το διαχειριστικό περιβάλλον και με τη φύση των χρηματοδοτούμενων ενεργειών, συγκροτεί την οργανωτική δομή, καθώς και τα συστήματα και διαδικασίες διαχείρισης και εσωτερικού ελέγχου που απαιτούνται για την άσκηση των καθηκόντων του, συμπεριλαμβανόμενων, εφόσον συντρέχει περίπτωση, επαληθεύσεων εκ των υστέρων. Πριν από την έγκριση μιας πράξης, υπάλληλοι άλλοι από τον υπάλληλο που έχει αναλάβει την πράξη επαληθεύουν τις επιχειρησιακές και οικονομικές πλευρές της. Η ανάληψη και η επαλήθευση, εκ των προτέρων και εκ των υστέρων, μιας πράξης αποτελούν διακριτά καθήκοντα.

2. Κάθε υπάλληλος υπεύθυνος για τον έλεγχο της διαχείρισης των οικονομικών πράξεων οφείλει να διαθέτει τα απαιτούμενα επαγγελματικά προσόντα. Τηρεί δε τον εκάστοτε κώδικα επαγγελματικών προτύπων που εκδίδεται από την Επιτροπή.

3. Κάθε υπάλληλος που συμμετέχει στη δημοσιονομική διαχείριση και στον έλεγχο των πράξεων, και ο οποίος εκτιμά ότι μια απόφαση που ο προϊστάμενός του τού επιβάλλει να εφαρμόσει ή να αποδεχθεί είναι παράτυπη ή αντίθετη προς τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης ή προς τους επαγγελματικούς κανόνες που επέλεξε να ακολουθήσει, ενημερώνει εγγράφως τον κύριο διατάκτη και, εφόσον αυτός δεν ενεργήσει, την αρχή που αναφέρεται στο άρθρο 36, παράγραφος 3. Σε περίπτωση απάτης, δωροδοκίας ή οποιασδήποτε άλλης παράνομης ενέργειας ικανής να βλάψει τα συμφέροντα της Κοινότητας, ενημερώνει την OLAF και τις αρχές που ορίζονται από τον Κανονισμό Υπηρεσιακής Κατάστασης.

Άρθρο 26

Ο κύριος διατάκτης αποδίδει στην Επιτροπή λογαριασμό για την άσκηση των καθηκόντων του, με τη μορφή ετήσιας έκθεσης δραστηριοτήτων, η οποία συνοδεύεται από τα ενδεδειγμένα δημοσιονομικά και διαχειριστικά στοιχεία. Στην έκθεση αυτή εμφαίνονται τα αποτελέσματα των πράξεών του σε σύγκριση με τους στόχους που του έχουν ανατεθεί, οι κίνδυνοι που συνδέονται με τις πράξεις αυτές, η χρησιμοποίηση των πόρων που έχουν τεθεί στη διάθεσή του και η λειτουργία του συστήματος εσωτερικού ελέγχου. Ο εσωτερικός ελεγκτής της Επιτροπής λαμβάνει γνώση της ετήσιας έκθεσης δραστηριοτήτων καθώς και των λοιπών προσδιορισμένων πληροφοριακών στοιχείων. Το αργότερο στις 15 Ιουνίου κάθε έτους, η Επιτροπή διαβιβάζει προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο περίληψη της ετήσιας έκθεσης δραστηριοτήτων που αναφέρεται στο προηγηθέν έτος.

Τμήμα 3: Ο υπόλογος

Άρθρο 27

1. Ο υπόλογος αναλαμβάνει:

(α) την καλή εκτέλεση των πληρωμών, της είσπραξης των εσόδων και της είσπραξης των βεβαιωμένων απαιτήσεων,

(β) την προετοιμασία και την παρουσίαση των δημοσιονομικών καταστάσεων και των καταστάσεων εκτέλεσης του προϋπολογισμού, σύμφωνα με τα άρθρα 100 και 101,

(γ) την τήρηση της λογιστικής:

(i) των διατιθέμενων πόρων του άρθρου 6, εξαιρουμένης της επενδυτικής διευκόλυνσης και των επιδοτήσεων επιτοκίου.

(ii) των δεσμεύσεων του άρθρου 52.

(iii) των πληρωμών, εσόδων και απαιτήσεων,

(δ) τον καθορισμό, σύμφωνα με τον τίτλο VΙI, των λογιστικών κανόνων και μεθόδων, καθώς και του λογιστικού σχεδίου,

(ε) τον καθορισμό και την επικύρωση των λογιστικών συστημάτων, καθώς και, εφόσον συντρέχει περίπτωση, την επικύρωση των συστημάτων που καθορίζονται από τον κύριο διατάκτη και προορίζονται να παράσχουν ή να αιτιολογήσουν τα λογιστικά στοιχεία,

(στ) τη διαχείριση του ταμείου.

2. Ο υπόλογος λαμβάνει όλα τα στοιχεία που είναι αναγκαία για την κατάρτιση λογαριασμών που να αποδίδουν πιστά τη δημοσιονομική διαχείριση των πόρων του ΕΤΑ, από τον κύριο διατάκτη και από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, οι οποίοι, καθένας από την πλευρά του, εγγυώνται την αξιοπιστία των στοιχείων αυτών.

3. Ο υπόλογος είναι ο μόνος αρμόδιος για τη διαχείριση χρηματικών ποσών και αξιών. Φέρει δε την ευθύνη για τη διαφύλαξή τους.

Άρθρο 28

Ο υπόλογος διορίζεται από την Επιτροπή. Για την άσκηση των καθηκόντων του, μπορεί να μεταβιβάσει ορισμένα από τα καθήκοντά του σε υπαλλήλους υπαγόμενους στον Κανονισμό Υπηρεσιακής Κατάστασης, οι οποίοι τίθενται υπό τη διοικητική ευθύνη τους. Τα καθήκοντα που ανατίθενται στους εντολοδόχους προσδιορίζονται στην πράξη μεταβίβασης.

Οι αποφάσεις που λαμβάνονται δυνάμει του πρώτου εδαφίου κοινοποιούνται στους εντολοδόχους, στον κύριο διατάκτη, στον εσωτερικό ελεγκτή και στο Ελεγκτικό Συνέδριο.

Τμήμα 4: Οι εξουσιοδοτημένοι οργανισμοί πληρωμής

Άρθρο 29

Για την πραγματοποίηση των πληρωμών του άρθρου 37, παράγραφοι 1 και 4 του παραρτήματος IV της συμφωνίας ΑΚΕ-ΕΚ ή των μέτρων εφαρμογής της απόφασης σύνδεσης, ο υπόλογος ανοίγει λογαριασμούς σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα των χωρών ΑΚΕ ή των υπερπόντιων χωρών και εδαφών, για τις πληρωμές σε εθνικό νόμισμα των χωρών ΑΚΕ ή σε τοπικό νόμισμα των υπερπόντιων χωρών και εδαφών, και σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα των κρατών μελών για τις πληρωμές σε ευρώ ή σε άλλα νομίσματα. Με την επιφύλαξη του άρθρου 37, παράγραφος 2 του παραρτήματος IV της συμφωνίας ΑΚΕ-ΕΚ, τα χρηματικά ποσά που είναι κατατεθειμένα στους λογαριασμούς αυτούς είναι τοκοφόρα. Οι τόκοι αυτοί πιστώνονται στον λογαριασμό που προβλέπεται στο άρθρο 1, παράγραφος 3 της εσωτερικής συμφωνίας.

Άρθρο 30

Οι σχέσεις μεταξύ Επιτροπής και εξουσιοδοτημένων οργανισμών πληρωμής, όπως αυτοί προβλέπονται στο άρθρο 37 του παραρτήματος IV της συμφωνίας ΑΚΕ-ΕΚ ή στα μέτρα εφαρμογής της απόφασης σύνδεσης, αποτελούν το αντικείμενο σύμβασης. Αντίγραφο της σύμβασης, μόλις αυτή υπογραφεί, αποστέλλεται προς ενημέρωση στο Ελεγκτικό Συνέδριο.

Άρθρο 31

1. Από του ειδικούς λογαριασμούς που ανοίγονται κατ' εφαρμογή του άρθρου 41, παράγραφος 3, η Επιτροπή μεταφέρει τα ποσά που είναι αναγκαία για την τροφοδότηση των λογαριασμών που ανοίγονται στο όνομά της δυνάμει του άρθρου 29. Οι μεταφορές των ποσών αυτών πραγματοποιούνται ανάλογα με τις ταμειακές ανάγκες για την εκτέλεση έργων ή προγραμμάτων.

2. Η Επιτροπή καταβάλλει προσπάθειες για την κατανομή των αναλήψεων από τους ειδικούς λογαριασμούς του άρθρου 41, παράγραφος 3, πρώτο εδάφιο κατά τρόπο που να διατηρεί την κατανομή των ποσών των λογαριασμών αυτών σύμφωνα με την αναλογία συνεισφοράς των κρατών μελών στο ΕΤΑ.

Άρθρο 32

Οι υπογραφές των μονίμων και λοιπών υπαλλήλων της Επιτροπής που είναι εξουσιοδοτημένοι για την πραγματοποίηση των πράξεων επί των λογαριασμών του ΕΤΑ κατατίθενται στις εμπλεκόμενες τράπεζες κατά τη στιγμή του ανοίγματος των λογαριασμών ή, για όσους μονίμους και λοιπούς υπαλλήλους εξουσιοδοτούνται εκ των υστέρων, κατά τον διορισμό τους. Η διαδικασία αυτή εφαρμόζεται και για την κατάθεση των υπογραφών των εθνικών και περιφερειακών διατακτών και των από αυτούς εξουσιοδοτούμενων για τις πράξεις επί των λογαριασμών των εξουσιοδοτημένων οργανισμών πληρωμής στις χώρες ΑΚΕ ή στις υπερπόντιες χώρες και εδάφη, εφόσον δε συντρέχει περίπτωση και επί των λογαριασμών που ανοίγονται στα κράτη μέλη.

Κεφάλαιο 4 Ευθύνη των δημοσιονομικών παραγόντων

Τμήμα 1: Γενικοί κανόνες

Άρθρο 33

1. Με την επιφύλαξη ενδεχόμενων πειθαρχικών μέτρων, ο κύριος διατάκτης και οι δευτερεύοντες διατάκτες μπορούν ανά πάσα στιγμή να στερηθούν, προσωρινά ή οριστικά, της κύριας ή δευτερεύουσας εντολής τους από την αρχή που τους έχει διορίσει.

2. Με την επιφύλαξη ενδεχόμενων πειθαρχικών μέτρων, οι υπόλογοι μπορούν ανά πάσα στιγμή να παυθούν, προσωρινά ή οριστικά, των καθηκόντων τους από την Επιτροπή.

Άρθρο 34

1. Οι διατάξεις του παρόντος κεφαλαίου δεν προδικάζουν την ποινική ευθύνη που θα μπορούσαν να υπέχουν οι υπάλληλοι του άρθρου 33 υπό τους όρους που προβλέπονται στην εφαρμοστέα εθνική νομοθεσία, καθώς και στις ισχύουσες διατάξεις που διέπουν την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και την καταπολέμηση των περιπτώσεων διαφθοράς στις οποίες εμπλέκονται υπάλληλοι των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ή των κρατών μελών.

2. Η ευθύνη προς χρηματική αποζημίωση και η πειθαρχική ευθύνη κάθε διατάκτη ή υπολόγου αναλαμβάνονται υπό τους όρους που προβλέπονται στον Κανονισμό Υπηρεσιακής Κατάστασης, με την επιφύλαξη των διατάξεων των άρθρων 35, 36 και 37 του παρόντος κανονισμού. Σε περίπτωση απάτης, δωροδοκίας ή οποιασδήποτε άλλης παράνομης ενέργειας ικανής να βλάψει τα οικονομικά συμφέροντα της Κοινότητας, η OLAF και οι αρχές που ορίζονται από τον Κανονισμό Υπηρεσιακής Κατάστασης επιλαμβάνονται του ζητήματος.

Τμήμα 2: Κανόνες εφαρμοζόμενοι στους διατάκτες

Άρθρο 35

Κάθε διατάκτης αναλαμβάνει την ευθύνη προς χρηματική αποζημίωση υπό τους όρους που προβλέπονται στον Κανονισμό Υπηρεσιακής Κατάστασης, οι οποίοι προβλέπουν ότι ο υπάλληλος μπορεί να υποχρεωθεί να επανορθώσει, εν όλω ή εν μέρει, τη βλάβη που υπέστη η Κοινότητα λόγω σοβαρών προσωπικών του παραπτωμάτων κατά την άσκηση ή στο πλαίσιο των καθηκόντων του, και συγκεκριμένα οσάκις βεβαιώνει δικαιώματα είσπραξης, εκδίδει εντάλματα είσπραξης, αναλαμβάνει δαπάνη ή υπογράφει ένταλμα πληρωμής χωρίς να συμμορφώνεται με τον παρόντα κανονισμό και με τους λεπτομερείς κανόνες εφαρμογής του. Το ίδιο ισχύει και οσάκις, λόγω βαρέος παραπτώματος, αμελεί να συντάξει πράξη σύστασης απαίτησης, αμελεί ή καθυστερεί, αδικαιολόγητα, να εκδώσει ένταλμα είσπραξης, ή αμελεί ή καθυστερεί, αδικαιολόγητα, να εκδώσει ένταλμα πληρωμής, με ενδεχόμενο αποτέλεσμα την αστική ευθύνη της Επιτροπής έναντι τρίτων.

Άρθρο 36

1. Οσάκις ο κύριος ή ο δευτερεύων διατάκτης θεωρεί ότι απόφαση για την οποία είναι αρμόδιος εμπεριέχει παρατυπίες ή αντιβαίνει προς τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, οφείλει να το αναφέρει εγγράφως στην εξουσιοδοτούσα αρχή. Εάν η εξουσιοδοτούσα αρχή δώσει εγγράφως και αιτιολογημένως παραγγελία για την έκδοση της ως άνω απόφασης στον κύριο ή στον δευτερεύοντα διατάκτη, αυτοί απαλλάσσονται της ευθύνης τους.

2. Σε περίπτωση δευτερεύουσας εντολής, στους κόλπους μιας υπηρεσίας, ο κύριος διατάκτης παραμένει υπεύθυνος για την αποτελεσματικότητα των χρησιμοποιούμενων συστημάτων διαχείρισης και εσωτερικού ελέγχου, καθώς και για την επιλογή του δευτερεύοντος διατάκτη.

3. Για τον εντοπισμό τυχόν οικονομικής παρατυπίας στο πλαίσιο του ΕΤΑ και των ενδεχόμενων συνεπειών της, η Επιτροπή συγκροτεί ειδική αρχή, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. [...] (εφεξής καλούμενος: «γενικός δημοσιονομικός κανονισμός»). Σε ό,τι αφορά τη διαχείριση των πόρων του ΕΤΑ από την Επιτροπή, η ως άνω αρχή επιλαμβάνεται υπό τους όρους που προβλέπονται στους κανόνες εφαρμογής του γενικού δημοσιονομικού κανονισμού.

Με βάση τη γνώμη της αρχής αυτής, η Επιτροπή αποφασίζει την κίνηση διαδικασίας με σκοπό τον προσδιορισμό της πειθαρχικής ευθύνης ή της ευθύνης προς χρηματική αποζημίωση. Εάν η αρχή έχει εντοπίσει προβλήματα στα συστήματα, διαβιβάζει στον κύριο διατάκτη και στον εσωτερικό ελεγκτή έκθεση συνοδευόμενη από συστάσεις.

Τμήμα 3: Κανόνες εφαρμοζόμενοι στους υπόλογους

Άρθρο 37

Ο υπόλογος αναλαμβάνει πειθαρχική ευθύνη ή την ευθύνη προς χρηματική αποζημίωση υπό τους όρους και κατά τις διαδικασίες που προβλέπονται στον Κανονισμό Υπηρεσιακής Κατάστασης. Συνιστούν ιδίως παράπτωμα δυνάμενο να επισύρει την ευθύνη του:

(α) η απώλεια ή η φθορά χρημάτων, αξιών και εγγράφων των οποίων έχει τη φύλαξη,

(β) η μη προσήκουσα μεταβολή τραπεζικών λογαριασμών ή τρεχούμενων ταχυδρομικών λογαριασμών,

(γ) η διενέργεια εισπράξεων ή πληρωμών που δεν είναι σύμφωνες με τα αντίστοιχα εντάλματα είσπραξης ή πληρωμής,

(δ) η παράλειψη είσπραξης των οφειλόμενων εσόδων.

Κεφάλαιο 5 Πράξεις εσόδων

Τμήμα 1: Απόδοση των πόρων του ΕΤΑ

Άρθρο 38

Τα έσοδα του ΕΤΑ συνίστανται από τις εκ μέρους των κρατών μελών καταβολές, που πραγματοποιούνται σύμφωνα με την εσωτερική συμφωνία και με τον παρόντα κανονισμό, από τα έσοδα που προκύπτουν από τα χρηματικά ποσά τα κατατεθειμένα σύμφωνα με το άρθρο 6, παράγραφος 2 του παρόντος κανονισμού, και από οποιοδήποτε άλλο ποσό του οποίου την αποδοχή αποφασίζει το Συμβούλιο και του οποίου η χρησιμοποίηση πρέπει να προβλέπεται για τους ίδιους σκοπούς με εκείνους των πόρων που καθορίζονται στο άρθρο 6, παράγραφος 2 και στο άρθρο 7 του παρόντος κανονισμού.

Άρθρο 39

1. Οι ετήσιες συνεισφορές των κρατών μελών αποφασίζονται από το Συμβούλιο βάσει πρότασης της Επιτροπής και με την ειδική πλειοψηφία που προβλέπεται στο άρθρο 21 της εσωτερικής συμφωνίας, κατανέμονται δε σε τέσσερις δόσεις απαιτητές:

(α) την 20ή Ιανουαρίου,

(β) την 1η Απριλίου,

(γ) την 1η Ιουλίου,

(δ) την 1η Νοεμβρίου.

Η Επιτροπή καταθέτει τις προτάσεις της στο Συμβούλιο το αργότερο 15 εργάσιμες ημέρες πριν από την εκάστοτε ημερομηνία απαίτησης.

Οι συμπληρωματικές καταβολές κάθε οικονομικού έτους, για τις οποίες αποφασίζει το Συμβούλιο σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 4 της εσωτερικής συμφωνίας, είναι απαιτητές και πραγματοποιούνται, εφόσον δεν υπάρξει αντίθετη απόφαση του Συμβουλίου, το συντομότερο δυνατόν, εντός προθεσμίας που καθορίζεται στην απόφαση με την οποία ζητούνται οι καταβολές αυτές, και η οποία δεν μπορεί να υπερβαίνει τους τρεις μήνες.

2. Σε κάθε αίτησης καταβολής συνεισφοράς προσδιορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 9:

(α) το ποσό συνεισφορών που απαιτείται για τη χρηματοδότηση των πράξεων του ΕΤΑ που τελούν υπό τη διαχείριση της Επιτροπής,

(β) το ποσό συνεισφορών που απαιτείται για τη χρηματοδότηση των πράξεων του ΕΤΑ που τελούν υπό τη διαχείριση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, συμπεριλαμβανόμενων των επιδοτήσεων επιτοκίου.

3. Τα ποσά που πρέπει να καταβάλλει κάθε κράτος μέλος τα οποία αναφέρονται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου, καθορίζονται κατά τρόπο ώστε να είναι ανάλογα προς τις συνεισφορές του εκάστοτε κράτους μέλους στο ΕΤΑ, όπως αυτές καθορίζονται στο άρθρο 1, παράγραφος 2 της εσωτερικής συμφωνίας και εμφαίνονται στο παράρτημα του παρόντος κανονισμού, και τούτο για καθένα από τα ποσά που προβλέπονται στην παράγραφο 2.

Άρθρο 40

Τα μέρη Ι και ΙΙΙ του παρόντος κανονισμού εφαρμόζονται μόνο για τα έσοδα που εισπράττονται από την Επιτροπή δυνάμει του άρθρου 41.

Άρθρο 41

1. Οι συνεισφορές των κρατών μελών εκφράζονται σε ευρώ.

2. Κάθε κράτος μέλος καταβάλλει το ποσό της συνεισφοράς του σε ευρώ.

3. Οι συνεισφορές, σε ό,τι αφορά ποσά που οφείλονται στην Επιτροπή κατά το άρθρο 39, παράγραφος 2, πρώτη περίπτωση, πιστώνονται από κάθε κράτος μέλος σε ειδικό λογαριασμό που φέρει την ένδειξη «Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων - Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης» και ανοίγεται στην εκδοτική τράπεζα του εκάστοτε κράτους μέλους ή σε χρηματοπιστωτικό ίδρυμα που αυτό υποδεικνύει. Τα ποσά των συνεισφορών παραμένουν στον ειδικό λογαριασμό μέχρις ότου καταστούν αναγκαία για την πραγματοποίηση των πληρωμών που προβλέπονται στο άρθρο 37 του παραρτήματος IV της συμφωνίας ΑΚΕ-ΕΚ, ή στα μέτρα εφαρμογής της απόφασης σύνδεσης.

Σε ό,τι αφορά ποσά οφειλόμενα στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων κατά το άρθρο 39, παράγραφος 2, στοιχείο (β), οι συνεισφορές πιστώνονται από κάθε κράτος μέλος σε λογαριασμό που ανοίγεται στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων στο όνομα καθενός από τα κράτη μέλη, και σύμφωνα με τους λεπτομερείς κανόνες που προβλέπονται στο άρθρο 122.

Εφόσον συντρέχει περίπτωση, η Επιτροπή παρέχει κάθε ενδεδειγμένη τεχνική συνδρομή κατά την εκτέλεση των αποφάσεων του Συμβουλίου που προβλέπονται στο άρθρο 39.

4. Εάν οι δόσεις συνεισφορών που καθίστανται απαιτητές κατά το παρόν άρθρο δεν καταβάλλονται κατά την ημερομηνία απαίτησης, το αντίστοιχο κράτος μέλος υποχρεούται σε καταβολή τόκων επί του μη καταβληθέντος ποσού, με επιτόκιο κατά δύο μονάδες υψηλότερο από το επιτόκιο που εφαρμόζει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα κατά τις κύριες πράξεις αναχρηματοδότησης, όπως αυτό δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, σειρά C, την πρώτη εργάσιμη ημέρα του μήνα της ημερομηνίας απαίτησης. Το επιτόκιο αυτό προσαυξάνεται κατά 0,25% ανά μήνα υπερημερίας. Το προσαυξημένο αυτό επιτόκιο ισχύει για όλη την περίοδο υπερημερίας.

Σε ό,τι αφορά τα οφειλόμενα στην Επιτροπή ποσά που αναφέρονται στο άρθρο 39, παράγραφος 2, στοιχείο (α), τα ποσά των τόκων υπερημερίας πιστώνονται σε έναν από τους λογαριασμούς που προβλέπονται στο άρθρο 6, παράγραφος 2.

Σε ό,τι αφορά οφειλόμενα στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων ποσά που αναφέρονται στο άρθρο 39, παράγραφος 2, στοιχείο (β), τα ποσά των ως άνω τόκων υπερημερίας πιστώνονται στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.

5. Κατά τη λήξη της ισχύος του χρηματοδοτικού πρωτοκόλλου που παρατίθεται στο παράρτημα Ι της συμφωνίας ΑΚΕ-ΕΚ, το μέρος των συνεισφορών που τα κράτη μέλη έχουν ακόμη υποχρέωση να καταβάλουν σύμφωνα με το άρθρο 39 ζητείται από την Επιτροπή, ανάλογα με τις ανάγκες, υπό τους όρους που καθορίζονται στον παρόντα κανονισμό.

Τμήμα 2: Πρόβλεψη απαίτησης

Άρθρο 42

Κάθε μέτρο ή κατάσταση δυνάμενη να δημιουργήσει ή να μεταβάλει μιαν απαίτηση που οφείλεται στο ΕΤΑ, φέρεται δε σε γνώση της Επιτροπής απευθείας ή από τον εθνικό διατάκτη, πρέπει προηγουμένως να αποτελέσει το αντικείμενο πρόβλεψης απαίτησης εκ μέρους του αρμόδιου διατάκτη. Οι προβλέψεις αυτού του είδους διαβιβάζονται στον υπόλογο προς καταχώρηση. Αναφέρουν δε τη φύση και τον λογιστικό καταλογισμό του εσόδου, καθώς και, ενόσω τούτο είναι δυνατόν, την εκτίμηση του ύψους του και την ταυτότητα του οφειλέτη. Κατά τη σύσταση πρόβλεψης απαίτησης, ο αρμόδιος διατάκτης επαληθεύει:

(α) την ακρίβεια του λογιστικού καταλογισμού,

(β) την κανονικότητα και τη συμμόρφωση της πρόβλεψης απαίτησης προς τις διατάξεις που εφαρμόζονται για τη διαχείριση του ΕΤΑ, καθώς και προς όλες τις πράξεις που εκδίδονται κατ' εφαρμογή των διατάξεων αυτών και των αρχών της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης που αναφέρονται στο άρθρο 4.

Τμήμα 3: Βεβαίωση απαίτησης

Άρθρο 43

Βεβαίωση μιας απαίτησης είναι η πράξη με την οποία ο αρμόδιος διατάκτης:

(α) επαληθεύει την ύπαρξη των οφειλών του οφειλέτη,

(β) προσδιορίζει ή επαληθεύει την υπόσταση και το ποσό της οφειλής,

(γ) επαληθεύει τους όρους υπό τους οποίους η οφειλή καθίσταται απαιτητή.

Τμήμα 4: Η αρχή της ανάκτησης

Άρθρο 44

1. Τα αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά ανακτώνται.

2. Η Επιτροπή προσδιορίζει τους όρους υπό τους οποίους οφείλονται στην Κοινότητα τόκοι υπερημερίας.

Τμήμα 5: Εντολή είσπραξης

Άρθρο 45

1. Εντολή είσπραξης είναι η πράξη με την οποία ο αρμόδιος διατάκτης παραγγέλλει στον υπόλογο, με την έκδοση εντάλματος είσπραξης, να εισπράξει απαίτηση την οποία έχει βεβαιώσει.

2. Με την επιφύλαξη των ευθυνών των χωρών ΑΚΕ και των υπερπόντιων χωρών και εδαφών, η Επιτροπή μπορεί να επισημοποιήσει τη βεβαίωση μιας απαίτησης έναντι και προσώπων, πέραν των ως άνω χωρών, με απόφαση η οποία αποτελεί εκτελεστό τίτλο κατά την έννοια του άρθρου 256 της Συνθήκης.

Άρθρο 46

Κάθε απαίτηση που προσδιορίζεται ως βεβαία, εκκαθαρισμένη και απαιτητή στο πλαίσιο της χρησιμοποίησης των πόρων του ΕΤΑ πρέπει να βεβαιώνεται με ένταλμα είσπραξης προς τον υπόλογο, του οποίου έπεται χρεωστικό σημείωμα προς τον οφειλέτη. και τα δύο αυτά έγγραφα συντάσσονται από τον αρμόδιο διατάκτη. Το ένταλμα είσπραξης συνοδεύεται από δικαιολογητικά που πιστοποιούν τα βεβαιωθέντα δικαιώματα. Κατά την έκδοση του εντάλματος είσπραξης, ο αρμόδιος διατάκτης βεβαιώνεται για:

(α) την ακρίβεια του λογιστικού καταλογισμού,

(β) την κανονικότητα και τη συμμόρφωση του εντάλματος είσπραξης προς τις κείμενες διατάξεις,

(γ) τη κανονικότητα των δικαιολογητικών εγγράφων,

(δ) την ακρίβεια του προσδιορισμού της ταυτότητας του οφειλέτη,

(ε) την καταληκτική ημερομηνία είσπραξης,

(στ) την εφαρμογή των αρχών της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης που αναφέρονται στο άρθρο 4,

(ζ) την ακρίβεια του ποσού προς είσπραξη και του αντίστοιχου νομίσματος.

Τα ως άνω εντάλματα είσπραξης αποτελούν το αντικείμενο καταχώρησης εκ μέρους του υπολόγου.

Τμήμα 6: Είσπραξη

Άρθρο 47

1. Ο υπόλογος αναλαμβάνει την εκτέλεση των ενταλμάτων είσπραξης δεόντως συντεταγμένων από τον αρμόδιο διατάκτη. Υποχρεούται να επιδείξει επιμέλεια προς εξασφάλιση της είσπραξης των πόρων του ΕΤΑ κατά τις ημερομηνίες που προβλέπονται στα εντάλματα είσπραξης, οφείλει δε να μεριμνά για τη διαφύλαξη των σχετικών δικαιωμάτων των Κοινοτήτων.

2. Εάν εντός της διορίας που προβλέπεται στο ένταλμα είσπραξης δεν έχει πραγματοποιηθεί η είσπραξη, ο υπόλογος ενημερώνει τον αρμόδιο διατάκτη, κινεί δε αμελλητί τη διαδικασία ανάκτησης με κάθε νόμιμο μέσο, συμπεριλαμβανόμενου, εφόσον συντρέχει περίπτωση, του συμψηφισμού, εάν δε αυτός δεν είναι εφικτός, με αναγκαστική είσπραξη.

3. Ο υπόλογος προβαίνει σε είσπραξη κατά συμψηφισμό, και κατά το οφειλόμενο ποσό, των απαιτήσεων του ΕΤΑ ή των Κοινοτήτων έναντι οφειλέτη ο οποίος είναι ο ίδιος κάτοχος απαίτησης βεβαίας, εκκαθαρισμένης και απαιτητής έναντι του ΕΤΑ ή των Κοινοτήτων.

4. Στο πλαίσιο των συμβάσεων που εκτελούνται με αυτεπιστασία κατά τον τίτλο V, και σε περίπτωση μη είσπραξης εντός των προθεσμιών που προβλέπονται για τις απαιτήσεις του ΕΤΑ έναντι του εθνικού διατάκτη μέσω των οργανισμών και υπηρεσιών του δημόσιου ή του ευρύτερου δημόσιου τομέα της εμπλεκόμενης χώρας ΑΚΕ ή της υπερπόντιας χώρας ή εδάφους, ο αρμόδιος διατάκτης λαμβάνει όλα τα αναγκαία μέτρα με σκοπό την πραγματική επιστροφή των οφειλόμενων ποσών, συμπεριλαμβάνοντας, εφόσον συντρέχει περίπτωση, την εκ μέρους του κύριου διατάκτη διακοπή της προσφυγής στις συμβάσεις αυτού του είδους υπέρ της εμπλεκόμενης χώρας ΑΚΕ ή υπερπόντιας χώρας ή εδάφους.

Άρθρο 48

1. Οσάκις ο αρμόδιος διατάκτης προτίθεται να παραιτηθεί από την είσπραξη βεβαιωθείσας απαίτησης, βεβαιώνεται ότι η παραίτηση είναι κανονική και σύμφωνη με τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και της αναλογικότητας, σύμφωνα με τις διαδικασίες και τα κριτήρια που έχουν εκ των προτέρων τεθεί προς τούτο από την Επιτροπή. Η απόφαση παραίτησης πρέπει να είναι αιτιολογημένη και να εκδίδεται από τον κύριο διατάκτη, ο οποίος μπορεί να μεταβιβάσει το δικαίωμα απόφασης μόνο υπό τους όρους που καθορίζονται από την Επιτροπή.

2. Οι λεπτομερείς κανόνες για την εφαρμογή του γενικού δημοσιονομικού κανονισμού ισχύουν κατ' αναλογία και σε ό,τι αφορά την εφαρμογή του παρόντος άρθρου.

Κεφάλαιο 6 Πράξεις δαπανών

Τμήμα 1: Γενικές διατάξεις

Άρθρο 49

1. Κάθε δαπάνη αποτελεί το αντικείμενο ανάληψης, εκκαθάρισης, εντολής πληρωμής και πληρωμής.

2. Οι αποφάσεις και οι διαδικασίες για την ανάληψη των δαπανών από την Επιτροπή καθορίζονται στο παρόν κεφάλαιο.

Τμήμα 2: Ανάληψη δαπάνης: αρχές και ορισμοί

Άρθρο 50

Η ανάληψη μιας δαπάνης έπεται απόφασης χρηματοδότησης που εκδίδεται από την Επιτροπή ή από τις αρχές τις οποίες αυτή εξουσιοδοτεί.

Άρθρο 51

1. Η δημοσιονομική δέσμευση της Επιτροπής στο πλαίσιο ανάληψης δαπάνης έγκειται στην πράξη κράτησης των πιστώσεων που είναι αναγκαίες για την εκτέλεση μεταγενέστερων πληρωμών προς εκπλήρωση της αντίστοιχης νομικής δέσμευσης.

Νομική δέσμευση της Επιτροπής στο πλαίσιο ανάληψης δαπάνης είναι η πράξη με την οποία ο αρμόδιος διατάκτης δημιουργεί έναντι τρίτων υποχρέωση από την οποία μπορεί να προκύψει δαπάνη βαρύνουσα το ΕΤΑ.

Η δημοσιονομική δέσμευση και η νομική δέσμευση αναλαμβάνονται από τον ίδιο διατάκτη. Παρέκκλιση από τον κανόνα αυτόν είναι δυνατή στις ακόλουθες περιπτώσεις:

(α) όταν πρόκειται για διοικητικές δαπάνες της Επιτροπής, κατά την έννοια της παραγράφου 4, για τις οποίες οι δημοσιονομικές δεσμεύσεις κατανέμονται σύμφωνα με την παράγραφο 3,

(β) όταν συνολικές δεσμεύσεις αφορούν συμφωνίες χρηματοδότησης κατά το άρθρο 52, παράγραφος 3.

2. Η δημοσιονομική δέσμευση της Επιτροπής είναι μεμονωμένη εφόσον ο δικαιούχος της δαπάνης και το ποσό της δαπάνης έχουν προσδιορισθεί.

Η δημοσιονομική δέσμευση της Επιτροπής είναι συνολική εφόσον τουλάχιστον ένα από τα στοιχεία που είναι απαραίτητα για τον χαρακτηρισμό της μεμονωμένης δέσμευσης δεν έχει προσδιορισθεί.

3. Οι δημοσιονομικές δεσμεύσεις για τις διοικητικές δαπάνες της Επιτροπής μπορούν να κατανεμηθούν σε περισσότερα του ενός οικονομικά έτη, με ετήσιες δόσεις. Οι αντίστοιχες νομικές δεσμεύσεις μνημονεύουν την κατανομή αυτή.

4. Ως διοικητικές δαπάνες κατά την έννοια του στοιχείου (α) του τρίτου εδαφίου της παραγράφου 1 νοούνται:

(α) οι δαπάνες οι σχετικές με τους ανθρώπινους πόρους εκτός των σχετικών με το προσωπικό που υπάγεται στον Κανονισμό Υπηρεσιακής Κατάστασης,

(β) οι δαπάνες επαγγελματικής κατάρτισης,

(γ) τα έξοδα αποστολής,

(δ) τα έξοδα παράστασης,

(ε) τα έξοδα συσκέψεων,

(στ) τα έξοδα εξωτερικής διερμηνείας και/ή μετάφρασης,

(ζ) τα έξοδα τα σχετικά με ανταλλαγές υπαλλήλων,

(η) τα ποσά επαναλαμβανόμενων ενοικιάσεων κινητών και ακινήτων,

(θ) οι διάφορες ασφαλίσεις,

(ι) τα έξοδα καθαριότητας και συντήρησης,

(κ) τα έξοδα χρήσης τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών,

(λ) τα έξοδα χρήσης νερού, αερίου και ηλεκτρικού ρεύματος,

(μ) οι δαπάνες οι σχετικές με περιοδικές εκδόσεις.

Άρθρο 52

1. Ο αρμόδιος διατάκτης οφείλει να προβαίνει εκ των προτέρων σε δημοσιονομική δέσμευση, πριν αναλάβει νομική δέσμευση της Επιτροπής έναντι τρίτων.

2. Συνεπιφέρουν δημοσιονομικές δεσμεύσεις της Επιτροπής οι αποφάσεις χρηματοδότησης που λαμβάνει η Επιτροπή σύμφωνα με τις διατάξεις της συμφωνίας ΑΚΕ-ΕΚ, ή της απόφασης σύνδεσης, οι οποίες την εξουσιοδοτούν να χορηγεί χρηματοδοτική υποστήριξη στο πλαίσιο του ΕΤΑ.

3. Νομική δέσμευση της Επιτροπής συνιστά:

(α) μια χρηματοδοτική συμφωνία μεταξύ της Επιτροπής, ενεργούσας εξ ονόματος της Κοινότητας, και της ή των δικαιούχων χωρών ΑΚΕ ή υπερπόντιων χωρών και εδαφών, ή των οργανισμών που αυτές υποδεικνύουν,

(β) μια σύμβαση ή μια συμφωνία επιχορήγησης μεταξύ της Επιτροπής και οργανισμών δημοσίου δικαίου, εθνικού ή διεθνούς, ή φυσικών ή νομικών προσώπων που αναλαμβάνουν την υλοποίηση των ενεργειών.

4. Κάθε συμφωνία χρηματοδότησης, καθώς και κάθε σύμβαση ή συμφωνία επιχορήγησης οφείλουν να προβλέπουν ρητά την εξουσία ελέγχου της Επιτροπής, συμπεριλαμβανόμενης της OLAF, και του Ελεγκτικού Συνεδρίου, βάσει παραστατικών και επιτόπου, όλων των αντισυμβαλλόμενων και υπεργολάβων που έχουν τύχει χρηματοδότησης από τους πόρους του ΕΤΑ.

Άρθρο 53

Κατά την έγκριση δημοσιονομικής δέσμευσης, ο αρμόδιος διατάκτης βεβαιώνεται για:

(α) την ακρίβεια του λογιστικού καταλογισμού,

(β) τη διαθεσιμότητα των πιστώσεων,

(γ) τη συμμόρφωση της δαπάνης προς τις εφαρμοστέες διατάξεις, ιδίως εκείνες της συμφωνίας ΑΚΕ-ΕΚ, της απόφασης σύνδεσης, της εσωτερικής συμφωνίας, του παρόντος κανονισμού και κάθε πράξης που εκδίδεται για την εκτέλεση των διατάξεων αυτών,

(δ) την τήρηση της αρχής της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης.

Τμήμα 3: Ανάληψη δαπάνης κατά τη συγκεντρωτική διαχείριση

Άρθρο 54

1. Στο πλαίσιο της συγκεντρωτικής διαχείρισης και της από κοινού διαχείρισης των πόρων του ΕΤΑ από την Επιτροπή, η ανάληψη των δαπανών υπόκειται στις διατάξεις του παρόντος τμήματος.

2. Οι μεμονωμένες νομικές δεσμεύσεις που αναφέρονται σε μεμονωμένες δημοσιονομικές δεσμεύσεις αναλαμβάνονται από την Επιτροπή πριν από την 31η Δεκεμβρίου του έτους Ν, όπου έτος Ν είναι αυτό κατά τη διάρκεια του οποίου ανελήφθησαν οι μεμονωμένες δημοσιονομικές δεσμεύσεις της Επιτροπής, με την επιφύλαξη του άρθρου 51, παράγραφος 3.

Οι συνολικές δημοσιονομικές δεσμεύσεις καλύπτουν κατά γενικό κανόνα το συνολικό κόστος των αντίστοιχων μεμονωμένων νομικών δεσμεύσεων που αναλαμβάνονται από την Επιτροπή μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του έτους N+1, όπου έτος Ν είναι εκείνο κατά τη διάρκεια του οποίου ανελήφθησαν οι μεμονωμένες δημοσιονομικές δεσμεύσεις της Επιτροπής, με την επιφύλαξη του άρθρου 51, παράγραφος 3.

Ωστόσο, οσάκις πρόκειται για την εφαρμογή των συνολικών δεσμεύσεων που προβλέπονται στο άρθρο 52, παράγραφος 3, οι αντίστοιχες μεμονωμένες συμβάσεις και συμφωνίες συνάπτονται από την Επιτροπή το αργότερο τρία έτη μετά την ημερομηνία της δημοσιονομικής δέσμευσης. Οι μεμονωμένες συμβάσεις και συμφωνίες που αφορούν τον εσωτερικό έλεγχο και την αξιολόγηση μπορούν να συναφθούν μεταγενέστερα.

Κατά την εκπνοή των περιόδων που αναφέρονται στα δύο πρώτα εδάφια, το μη εκτελεσθέν υπόλοιπο αυτών των δημοσιονομικών δεσμεύσεων αποδεσμεύεται από τον αρμόδιο διατάκτη.

3. Η έγκριση καθεμιάς από τις μεμονωμένες νομικές δεσμεύσεις της Επιτροπής, στη συνέχεια συνολικής δέσμευσης, αποτελεί, πριν από την υπογραφή της, το αντικείμενο εγγραφής του ποσού της στη δημοσιονομική λογιστική του ΕΤΑ, από τον αρμόδιο διατάκτη, με καταλογισμό στη συνολική δέσμευση.

4. Οι νομικές δεσμεύσεις που αναλαμβάνονται για ενέργειες των οποίων η υλοποίηση εκτείνεται σε περισσότερα του ενός οικονομικά έτη, καθώς και οι αντίστοιχες δημοσιονομικές δεσμεύσεις περιλαμβάνουν, εκτός εάν πρόκειται για δημοσιονομικές δαπάνες κατά το άρθρο 51, παράγραφος 3, καταληκτική ημερομηνία εκτέλεσης, η οποία καθορίζεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης.

Τα μέρη των ως άνω δεσμεύσεων που παραμένουν ανεκτέλεστα έξι μήνες μετά την καταληκτική ημερομηνία αποτελούν το αντικείμενο αποδέσμευσης, η οποία συνεπιφέρει ακύρωση των αντίστοιχων πιστώσεων.

Εφόσον νομική δέσμευση δεν έχει συνεπιφέρει πληρωμή κατά τη διάρκεια τριετούς περιόδου, ο αρμόδιος διατάκτης προβαίνει σε άρση της αντίστοιχης δημοσιονομικής δέσμευσης και σε ακύρωση των πιστώσεων.

5. Η λήξη ενός έργου ή προγράμματος και η αποδέσμευση των πόρων που έχουν δεσμευθεί δυνάμει των παραγράφων 1 έως 4 πραγματοποιούνται όταν λήξουν οι νομικές δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η Επιτροπή, για το εν λόγω έργο ή πρόγραμμα, έναντι τρίτων, και αφού καταχωρηθούν λογιστικά οι σχετικές πληρωμές και εισπράξεις.

Τμήμα 4: Ανάληψη δαπάνης κατά την αποκεντρωμένη διαχείριση

Άρθρο 55

1. Στο πλαίσιο της αποκεντρωμένης διαχείρισης των πόρων του ΕΤΑ, η ανάληψη των δαπανών από την Επιτροπή υπόκειται στις διατάξεις του παρόντος τμήματος.

2. Οι συμφωνίες χρηματοδότησης με τις δικαιούχους χώρες ΑΚΕ ή υπερπόντιες χώρες ή εδάφη συνάπτονται το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου του έτους Ν+1, όπου έτος Ν είναι εκείνο κατά τη διάρκεια του οποίου ενεκρίθη η δημοσιονομική δέσμευση της Επιτροπής.

Οσάκις οι συμφωνίες χρηματοδότησης δεν συνάπτονται εντός της προθεσμίας που προβλέπεται στο πρώτο εδάφιο, ο αντίστοιχες πιστώσεις αποτελούν το αντικείμενο αποδέσμευσης.

3. Συνεπάγεται υποχρέωση της Επιτροπής προς πληρωμή από τους πόρους του ΕΤΑ, η έγκριση από τον προϊστάμενο αντιπροσωπείας, που ενεργεί ως δευτερεύων διατάκτης:

(α) των συμβάσεων και των προϋπολογιζομένων δαπανών, του άρθρου 80, παράγραφος 4 του παρόντος κανονισμού, σύμφωνα με το άρθρο 36, παράγραφος 2, στοιχείο (i) του παραρτήματος IV της συμφωνίας ΑΚΕ-ΕΚ ή τις συναφείς διατάξεις των μέτρων εφαρμογής της απόφασης σύνδεσης,

(β) των συμφωνιών επιχορήγησης.

Η αξία κάθε σύμβασης, προϋπολογιζόμενης δαπάνης ή επιχορήγησης που εγκρίνεται, αποτελεί το αντικείμενο λογιστικής εγγραφής εκ μέρους του αρμόδιου διατάκτη. Η εν λόγω εγγραφή ονομάζεται "κατ' εξουσιοδότηση πίστωση".

Οι κατ' εξουσιοδότηση πιστώσεις εγγράφονται από την Επιτροπή έναντι των συνολικών δεσμεύσεων που αντιστοιχούν στις εκάστοτε συμφωνίες χρηματοδότησης.

4. Σύμφωνα με την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης του άρθρου 4, και με τήρηση των αρμοδιοτήτων της, η Επιτροπή καταβάλλει προσπάθειες ώστε:

(α) οι μεμονωμένες νομικές δεσμεύσεις για την υλοποίηση των συμφωνιών χρηματοδότησης που προβλέπονται στην παράγραφο 2 να αναλαμβάνονται το αργότερο τρία έτη μετά την ημερομηνία της αντίστοιχης δημοσιονομικής δέσμευσης της Επιτροπής,

(β) οι κατ' εξουσιοδότηση πιστώσεις που αντιστοιχούν στις μεμονωμένες νομικές δεσμεύσεις για την υλοποίηση συμφωνίας χρηματοδότησης της παραγράφου 2 και οι οποίες δεν έχουν συνεπιφέρει πληρωμή κατά τη διάρκεια τριετούς περιόδου, να αποτελούν το αντικείμενο αποδέσμευσης.

Μεμονωμένες νομικές δεσμεύσεις που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο είναι οι συμβάσεις, οι συμφωνίες επιχορήγησης και οι προϋπολογιζόμενες δαπάνες που συνάπτονται από χώρα ΑΚΕ, από υπερπόντια χώρα ή έδαφος, από τις αρμόδιες αρχές τους ή από την Επιτροπή εξ ονόματος και για λογαριασμό τους.

Για την εφαρμογή του πρώτου και δευτέρου εδαφίου, η Επιτροπή, με τη συγκατάθεση των δικαιούχων χωρών ΑΚΕ ή υπερπόντιων χωρών ή εδαφών, ενσωματώνει τις ενδεδειγμένες διατάξεις στις συμφωνίες χρηματοδότησης της παραγράφου 2.

5. Η λήξη ενός έργου ή προγράμματος και η αποδέσμευση των κονδυλίων που δεσμεύονται, σύμφωνα με τις παραγράφους 1 έως 4, πραγματοποιούνται εφόσον η νομική δέσμευση που έχει αναληφθεί, στο πλαίσιο του εκάστοτε έργου ή προγράμματος, έναντι τρίτων δικαιούχων από την αντίστοιχη χώρα ΑΚΕ, υπερπόντια χώρα ή έδαφος, από τις αρμόδιες αρχές τους ή από την Επιτροπή εξ ονόματός και για λογαριασμό τους, έχει τερματισθεί και οι αντίστοιχες πληρωμές και εισπράξεις έχουν καταλογισθεί.

Τμήμα 5: Εκκαθάριση δαπάνης

Άρθρο 56

Εκκαθάριση δαπάνης είναι η πράξη με την οποία ο αρμόδιος διατάκτης:

(α) επαληθεύει την ύπαρξη των δικαιωμάτων είσπραξης του πιστωτή,

(β) προσδιορίζει και βεβαιώνει την υπόσταση και το ποσό της απαίτησης, και

(γ) επαληθεύει τους όρους υπό τους οποίους η απαίτηση καθίσταται απαιτητή.

Άρθρο 57

1. Κάθε εκκαθάριση δαπάνης προϋποθέτει την ύπαρξη έγκυρων δικαιολογητικών που να βεβαιώνουν τα δικαιώματα είσπραξης του πιστωτή βάσει βεβαίωσης των πράγματι παρασχεθεισών υπηρεσιών, παραδοθεισών προμηθειών ή εκτελεσθέντων έργων, ή βάσει άλλων εγγράφων που να δικαιολογούν την πληρωμή. Το είδος των δικαιολογητικών που πρέπει να επισυνάπτονται στα εντάλματα πληρωμής, καθώς και οι μνείες που πρέπει αυτά να περιλαμβάνουν πρέπει να επιτρέπουν τους ελέγχους που προβλέπονται στα άρθρα 56, 59 και 61.

2. Ο αρμόδιος διατάκτης προβαίνει ο ίδιος στην εξέταση των δικαιολογητικών, ή επαληθεύει, υπ' ευθύνη του, ότι η εξέταση αυτή έχει ήδη πραγματοποιηθεί, πριν αποφασίσει την εκκαθάριση της αντίστοιχης δαπάνης.

3. Η απόφαση εκκαθάρισης υλοποιείται με την υπογραφή γραμματίου είσπραξης από τον αρμόδιο διατάκτη.

Άρθρο 58

Τα κριτήρια για την υπογραφή της έγκρισης πληρωμής καθορίζονται από τον κύριο διατάκτη κατ' αναλογία προς τις αντίστοιχες διατάξεις των κανόνων εφαρμογής του γενικού δημοσιονομικού κανονισμού.

Άρθρο 59

Στα πλαίσια μη μηχανογραφικού συστήματος, η έγκριση πληρωμής εκδίδεται με σφραγίδα και υπογραφή του αρμόδιου διατάκτη. Σε μηχανογραφικό σύστημα, η έγκριση πληρωμής εκδίδεται με επικύρωση, καλυπτόμενη από κωδικό πρόσβασης, εκ μέρους του αρμόδιου διατάκτη.

Τμήμα 6: Εντολή πληρωμής δαπάνης

Άρθρο 60

Εντολή πληρωμής δαπάνης είναι η πράξη με την οποία ο αρμόδιος διατάκτης παραγγέλλει στον υπόλογο, μέσω της έκδοσης εντάλματος πληρωμής, να πληρώσει το ποσό μιας δαπάνης την οποία έχει εκκαθαρίσει.

Άρθρο 61

Κατά τη σύνταξη του εντάλματος πληρωμής, ο αρμόδιος διατάκτης βεβαιώνεται για:

(α) την κανονικότητα της έκδοσης του εντάλματος πληρωμής, κατά την έννοια ότι έχει προηγηθεί αντίστοιχη απόφαση επικύρωσης, η οποία έχει οδηγήσει στην έκδοση έγκρισης πληρωμής,

(β) τη συμφωνία του εντάλματος πληρωμής με τη δημοσιονομική δέσμευση στην οποία καταλογίζεται,

(γ) την ακρίβεια του λογιστικού καταλογισμού,

(δ) τη διαθεσιμότητα των πιστώσεων,

(ε) την ακρίβεια του προσδιορισμού της ταυτότητος του δικαιούχου.

Άρθρο 62

Το ένταλμα πληρωμής πρέπει να αναφέρει:

(α) το οικονομικό έτος καταλογισμού της αντίστοιχης δαπάνης,

(β) το χρηματοδοτικό μέσο και τις πιστώσεις καταλογισμού, σύμφωνα με το άρθρο 3,

(γ) τα στοιχεία αναφοράς της νομικής δέσμευσης η οποία γεννά το δικαίωμα πληρωμής,

(δ) τα στοιχεία αναφοράς της δημοσιονομικής δέσμευσης στην οποία καταλογίζεται,

(ε) τα στοιχεία αναφοράς των λοιπών ενταλμάτων πληρωμής που έχουν τυχόν εκδοθεί επί της ίδιας δημοσιονομικής δέσμευσης,

(στ) το καταβλητέο ποσό, αριθμητικώς, με αναφορά του νομίσματος πληρωμής,

(ζ) το όνομα/επωνυμία και τη διεύθυνση του δικαιούχου,

(η) τον προς πίστωση τραπεζικό λογαριασμό,

(θ) το αντικείμενο της δαπάνης,

(ι) τον τρόπο πληρωμής.

Στο ένταλμα πληρωμής τίθεται ημερομηνία και η υπογραφή του αρμόδιου διατάκτη, στη συνέχεια δε διαβιβάζεται στον υπόλογο.

Άρθρο 63

Τα δικαιολογητικά φυλάσσονται από τον αρμόδιο διατάκτη.

Τμήμα 7: Πληρωμή δαπάνης

Άρθρο 64

1. Η πληρωμή πρέπει να στηρίζεται στην απόδειξη ότι η αντίστοιχη ενέργεια υλοποιήθηκε σύμφωνα με τις διατάξεις της βασικής κανονιστικής πράξης ή της σύμβασης και ότι καλύπτει μία από τις ακόλουθες πράξεις:

(α) πληρωμή του συνόλου των οφειλόμενων ποσών,

(β) πληρωμή των οφειλόμενων ποσών, κατά τους εξής λεπτομερείς κανόνες:

(i) προχρηματοδότηση, ενδεχομένως υποδιαιρούμενη σε πλείονες καταβολές.

(ii) μία ή περισσότερες ενδιάμεσες πληρωμές.

(iii) πληρωμή του υπολοίπου των οφειλόμενων ποσών.

2. Η λογιστική διαχωρίζει, κατά τον χρόνο της εκτέλεσής τους, τα διάφορα είδη πληρωμών που αναφέρονται στην παράγραφο 1.

3. Οι προχρηματοδοτήσεις καταλογίζονται, εν όλω ή εν μέρει, στις ενδιάμεσες πληρωμές που προβλέπονται στην παράγραφο 1, στοιχείο (β), σημείο (ii).

4. Το συνολικό ποσό της προχρηματοδότησης και των ενδιάμεσων πληρωμών καταλογίζεται στην πληρωμή των υπολοίπων που προβλέπονται στην παράγραφο 1, στοιχείο (β), σημείο (iii).

Άρθρο 65

Η πληρωμή των δαπανών γίνεται από τον υπόλογο, εντός του ορίου των διαθεσίμων πιστώσεων.

Άρθρο 66

Οι πληρωμές πραγματοποιούνται μέσω των τραπεζικών λογαριασμών που αναφέρονται στο άρθρο 29. Οι λεπτομερείς κανόνες ανοίγματος, λειτουργίας και χρήσης των λογαριασμών αυτών καθορίζονται από την Επιτροπή.

Οι λεπτομερείς αυτοί κανόνες προβλέπουν ιδιαίτερα την από κοινού υπογραφή στα εμβάσματα δύο δεόντως εξουσιοδοτημένων υπαλλήλων, από τους οποίους ο ένας είναι οπωσδήποτε ο υπόλογος. Οι όροι αυτοί καθορίζουν, εξάλλου, και τις δαπάνες των οποίων η πληρωμή πρέπει υποχρεωτικά να πραγματοποιηθεί είτε με επιταγή είτε με έμβασμα.

Άρθρο 67

1. Σε περίπτωση που ο προϊστάμενος αντιπροσωπείας ασκεί καθήκοντα δευτερεύοντος διατάκτη σύμφωνα με το άρθρο 22, παράγραφος 2, οι αντίστοιχες πληρωμές μπορούν να εκτελούνται από δευτερεύοντα υπόλογο, ακόμη και επιτόπου, εφόσον συντρέχει περίπτωση.

Ο υπόλογος εκτελεί πληρωμές σε εθνικό νόμισμα από τον λογαριασμό του εξουσιοδοτημένου οργανισμού πληρωμής στη χώρα ΑΚΕ ή στην υπερπόντια χώρα ή έδαφος, εφόσον δε συντρέχει περίπτωση και πληρωμές σε συνάλλαγμα από έναν ή περισσότερους λογαριασμούς εξουσιοδοτημένου οργανισμού πληρωμής εντός της Κοινότητας.

2. Για τις πληρωμές που πραγματοποιούνται από τον δευτερεύοντα υπόλογο αντιπροσωπείας, ο αρμόδιος διατάκτης βεβαιώνεται ότι ασκούνται οι ενδεδειγμένοι έλεγχοι, είτε πριν είτε μετά την εκτέλεση των πληρωμών, καθώς και κατά την λογιστική τους καταχώρηση.

Τμήμα 8: Προθεσμίες των πράξεων δαπανών

Άρθρο 68

Οι διαδικασίες εκκαθάρισης, εντολής πληρωμής και πληρωμής των δαπανών πρέπει να ολοκληρώνονται εντός μέγιστης προθεσμίας ενενήντα ημερών από την ημερομηνία απαίτησης της πληρωμής. Ο εθνικός διατάκτης προβαίνει στην εντολή της πληρωμής και την κοινοποιεί στον προϊστάμενο της αντιπροσωπείας το αργότερο σαράντα πέντε ημέρες πριν από τη λήξη της ως άνω προθεσμίας.

Οι αξιώσεις λόγω καθυστερημένων πληρωμών για τις οποίες ευθύνεται η Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 37 του παραρτήματος ΙV της συμφωνίας ΑΚΕ-ΕΚ εκκαθαρίζονται από την Επιτροπή μέσω των πόρων ή των λογαριασμών που προβλέπονται στο άρθρο 6, παράγραφος 2 του παρόντος κανονισμού.

Κεφάλαιο 7 Μηχανογραφικά συστήματα

Άρθρο 69

1. Σε περίπτωση διαχείρισης των εσόδων και των δαπανών με μηχανογραφικά συστήματα, οι υπογραφές μπορούν να τίθενται με μηχανογραφική ή ηλεκτρονική διαδικασία.

2. Οσάκις για την επεξεργασία των πράξεων δημοσιονομικής διαχείρισης χρησιμοποιούνται μηχανογραφικά συστήματα και υποσυστήματα, απαιτείται πλήρης περιγραφή κάθε συστήματος και υποσυστήματος.

Κάθε ως άνω περιγραφή ορίζει το περιεχόμενο όλων των πεδίων δεδομένων και διευκρινίζει τον τρόπο με τον οποίο το σύστημα επεξεργάζεται κάθε μεμονωμένη πράξη. Αναφέρει δε λεπτομερώς τον τρόπο με τον οποίο το σύστημα εγγυάται την ύπαρξη πλήρους διαδρομής λογιστικού ελέγχου για κάθε πράξη.

3. Τα δεδομένα των μηχανογραφικών συστημάτων και υποσυστημάτων αποθηκεύονται περιοδικά και διατηρούνται σε ασφαλές μέρος.

Κεφάλαιο 8 Ο εσωτερικός ελεγκτής

Άρθρο 70

Εσωτερικός ελεγκτής του ΕΤΑ είναι ο εσωτερικός ελεγκτής της Επιτροπής. Ο εσωτερικός ελεγκτής ασκεί τα καθήκοντά του τηρώντας τα προσήκοντα διεθνή πρότυπα. Είναι υπεύθυνος έναντι της Επιτροπής για την επαλήθευση της εύρυθμης λειτουργίας των συστημάτων και των διαδικασιών διαχείρισης των πόρων του ΕΤΑ που τελούν υπό τη διαχείριση της Επιτροπής κατά το άρθρο 9. Ο εσωτερικός ελεγκτής δεν μπορεί να είναι ούτε διατάκτης ούτε υπόλογος.

Άρθρο 71

1. Ο εσωτερικός ελεγκτής συμβουλεύει την Επιτροπή ως προς την αντιμετώπιση των κινδύνων, διατυπώνοντας ανεξάρτητα τη γνώμη του σχετικά με την ποιότητα των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου και εκδίδοντας συστάσεις για τη βελτίωση των όρων εκτέλεσης των πράξεων και για την προώθηση της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης. Μπορεί ακόμη να κληθεί να συμβουλεύσει για τα ίδια ζητήματα τις αρχές των χωρών ΑΚΕ ή των υπερπόντιων χωρών και εδαφών.

Πιο συγκεκριμένα, είναι επιφορτισμένος με:

(α) την εκτίμηση της επάρκειας και της αποτελεσματικότητας των εσωτερικών διαχειριστικών συστημάτων, καθώς και των επιδόσεων των υπηρεσιών κατά την υλοποίηση των πολιτικών, των προγραμμάτων και των ενεργειών σε συσχετισμό με τους συναφείς κινδύνους,

(β) την εκτίμηση της επάρκειας και της ποιότητας των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου που εφαρμόζονται σε κάθε πράξη χρησιμοποίησης των πόρων του ΕΤΑ.

2. Ο εσωτερικός ελεγκτής διαθέτει πλήρη και απεριόριστη πρόσβαση σε κάθε στοιχείο που είναι αναγκαίο για την άσκηση των καθηκόντων του, εν ανάγκη δε και επιτόπου, ακόμη και στα κράτη μέλη και στις τρίτες χώρες.

3. Ο εσωτερικός ελεγκτής υποβάλλει στην Επιτροπή έκθεση με τις διαπιστώσεις και τις συστάσεις του. Η Επιτροπή αναλαμβάνει τη λήψη των επακόλουθων μέτρων βάσει των συστάσεων των εσωτερικών ελέγχων. Εξάλλου, ο εσωτερικός ελεγκτής υποβάλλει στην Επιτροπή και ετήσια έκθεση εσωτερικού ελέγχου, όπου εμφαίνονται ο αριθμός και το είδος των πραγματοποιηθέντων εσωτερικών ελέγχων, οι διατυπωθείσες συστάσεις και τα μέτρα που ελήφθησαν ως επακόλουθα των συστάσεων αυτών.

4. Η Επιτροπή διαβιβάζει ετησίως προς την αρμόδια για την απαλλαγή αρχή έκθεση όπου εμφαίνονται ο αριθμός και το είδος των πραγματοποιηθέντων εσωτερικών ελέγχων, οι διατυπωθείσες συστάσεις και τα μέτρα που ελήφθησαν ως επακόλουθα των συστάσεων αυτών.

Άρθρο 72

Ιδιαίτεροι κανόνες για τον εσωτερικό ελεγκτή είναι εκείνοι που καθορίζονται στους λεπτομερείς κανόνες για την εκτέλεση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό, ιδίως σε ό,τι αφορά την εγγύηση της ανεξαρτησίας του λειτουργήματός του καθώς και τους όρους υπό τους οποίους καθίσταται υπεύθυνος.

Τίτλος IV Δημόσιες συμβάσεις

Κεφάλαιο 1 Πεδίο εφαρμογής

Άρθρο 73

1. Οι δημόσιες συμβάσεις είναι συμβάσεις εξ επαχθούς αιτίας και συνάπτονται εγγράφως από αναθέτουσα αρχή, κατά την έννοια του άρθρου 74, με σκοπό την εξασφάλιση, έναντι τιμήματος που καταβάλλεται, εν όλω ή εν μέρει, από τους πόρους του ΕΤΑ, της παροχής κινητών αγαθών, της εκτέλεσης έργων ή της παροχής υπηρεσιών.

Οι συμβάσεις αυτές περιλαμβάνουν:

(α) τις συμβάσεις προμηθειών,

(β) τις συμβάσεις έργων,

(γ) τις συμβάσεις υπηρεσιών.

2. Ο παρών τίτλος δεν αφορά τις επιχορηγήσεις/επιδοτήσεις.

Άρθρο 74

1. Αναθέτουσες αρχές για τους σκοπούς του παρόντος κεφαλαίου είναι:

(α) οι δικαιούχοι χώρες ΑΚΕ ή οι οργανισμοί που αυτές εξουσιοδοτούν δεόντως, ή οι εκπρόσωποί τους,

(β) η Επιτροπή, για τις συμβάσεις που αναθέτει για λογαριασμό της,

(γ) η Επιτροπή, εξ ονόματος και για λογαριασμό ενός ή περισσοτέρων δικαιούχων χωρών ΑΚΕ,

(δ) οργανισμός εθνικού ή διεθνούς δημοσίου δικαίου, ή νομικά ή φυσικά πρόσωπα που έχουν υπογράψει συμφωνία χρηματοδότησης ή επιχορήγησης με μία ή περισσότερες χώρες ΑΚΕ ή με την Επιτροπή, με σκοπό την υλοποίηση ενός έρ