[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 12.11.2008

COM(2008) 722 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Ταμείο Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ετήσια έκθεση 2007

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Εισαγωγή 3

2. Νέες αιτήσεις που παρελήφθησαν το 2007 3

3. Χρηματοδότηση 9

4. Παρακολούθηση 9

5. Κλείσιμο των παρεμβάσεων 10

6. Συμπεράσματα 11

Παράρτημα 1: European Union Solidarity Fund applications received or completed in 2007 13

Παράρτημα 2: Criteria to mobilise the EU Solidarity Fund 14

Παράρτημα 3: Determination of the amount of aid 15

Παράρτημα 4: Thresholds for major disasters applicable in 2007 16

1. Εισαγωγή

Το Ταμείο Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης ιδρύθηκε στις 15 Νοεμβρίου 2002[1]. Το άρθρο 12 του κανονισμού για το Ταμείο Αλληλεγγύης προβλέπει την υποβολή έκθεσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο σχετικά με τις δραστηριότητες του Ταμείου κατά το προηγούμενο έτος. Η παρούσα έκθεση παρουσιάζει τις δραστηριότητες του Ταμείου κατά τη διάρκεια του 2007 και καλύπτει, όπως και οι προηγούμενες εκθέσεις, τρεις τομείς: την επεξεργασία των νέων αιτήσεων που κατατέθηκαν κατά τη διάρκεια του 2007, την παρακολούθηση της τρέχουσας εφαρμογής των επιδοτήσεων και την αξιολόγηση των εκθέσεων εφαρμογής με σκοπό την προετοιμασία τους για κλείσιμο.

2. Νέες αιτήσεις που παρελήφθησαν το 2007

Κατά τη διάρκεια του 2007 η Επιτροπή έλαβε 19 νέες αιτήσεις για ενίσχυση από το Ταμείο Αλληλεγγύης. Στο παράρτημα 1 παρατίθεται λεπτομερής επισκόπηση όλων των περιπτώσεων. Οι αιτήσεις αξιολογήθηκαν βάσει των κριτηρίων που ορίζονται στον κανονισμό και των πληροφοριών που ήταν σε θέση να παράσχουν τα αιτούντα κράτη.

Γερμανία

Τον Ιανουάριο του 2007 μια ισχυρή καταιγίδα («Κύριλλος») έπληξε τη Γερμανία προκαλώντας μεγάλες ζημίες σε διάφορες περιφέρειες. Οι γερμανικές αρχές υπέβαλαν αίτηση για οικονομική ενίσχυση από το Ταμείο Αλληλεγγύης στις 29 Μαρτίου 2007. Πρόσθετες πληροφορίες ελήφθησαν στις 12 Ιουλίου 2007.

Η καταιγίδα χαρακτηρίστηκε μείζων καταστροφή, καθότι οι άμεσες ζημίες ύψους 4.687 εκατ. ευρώ υπερέβησαν το εφαρμοστέο όριο των 3.267 εκατ. ευρώ (ήτοι 3 δισ. ευρώ σε τιμές 2002). Προκλήθηκαν σημαντικές ζημίες σε υποδομές, στη δασοκομία, σε επιχειρήσεις και σε νοικοκυριά. Στις εντονότερα πληγείσες περιοχές κηρύχθηκε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Ένδεκα άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους εξαιτίας της καταιγίδας. Σημεία του οδικού και του σιδηροδρομικού δικτύου αποκλείστηκαν από πτώσεις δέντρων και καλωδίων ηλεκτροδότησης, γεγονός που οδήγησε σε πλήρη διακοπή της σιδηροδρομικής κυκλοφορίας σε ολόκληρη τη Γερμανία, ενώ απαιτήθηκαν εκτεταμένες εργασίες καθαρισμού.

Στις 11 Σεπτεμβρίου 2007 η Επιτροπή αποφάσισε να προτείνει στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή την κινητοποίηση του Ταμείου Αλληλεγγύης και τη χορήγηση οικονομικής ενίσχυσης ύψους 166,9 εκατ. ευρώ. Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας του προϋπολογισμού, η επιδότηση καταβλήθηκε στη Γερμανία στις 27 Δεκεμβρίου 2007.

Ισπανία (Ιέρο)

Μεταξύ της 26ης και της 28ης Ιανουαρίου 2007 το νησί Ιέρο, το μικρότερο από τα επτά νησιά του αρχιπελάγους των Καναρίων, επλήγη από σφοδρή καταιγίδα με ισχυρή βροχόπτωση, που προκάλεσε ζημίες σε δημόσιες υποδομές. Στις 29 Μαρτίου 2007 η Ισπανία υπέβαλε αίτηση για χορήγηση χρηματοδοτικής ενίσχυσης.

Η καταστροφή προκάλεσε ζημίες ύψους περίπου 17,858 εκατ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 0,55% του κανονικού ορίου για την κινητοποίηση του Ταμείου (3.267 εκατ. ευρώ). Ως εκ τούτου, η αίτηση εξετάστηκε βάσει των κριτηρίων που ισχύουν για τις τεράστιες περιφερειακές καταστροφές. Ο κανονισμός ορίζει ότι δίδεται ιδιαίτερη προσοχή στις απομακρυσμένες και απομονωμένες περιοχές, και το νησί Ιέρο εμπίπτει σε αυτή την κατηγορία.

Η Επιτροπή έκρινε ότι, για να έχουν νόημα στο εθνικό πλαίσιο τα ειδικά κριτήρια που αφορούν τις περιφερειακές καταστροφές, θα πρέπει να γίνεται διάκριση μεταξύ των σοβαρών περιφερειακών συμβάντων και των συμβάντων που έχουν απλώς τοπικό χαρακτήρα. Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, τα τελευταία εμπίπτουν στην ευθύνη των εθνικών αρχών, ενώ τα πρώτα μπορούν να κριθούν επιλέξιμα προς χρηματοδότηση βάσει του Ταμείου Αλληλεγγύης. Καταστροφή που προκάλεσε ζημίες οι οποίες φθάνουν μόλις το 0,55% του κανονικού ορίου για την κινητοποίηση του Ταμείου κρίθηκε ότι δεν καλύπτεται από τη λογική παρέμβασης του Ταμείου, ακόμη και αν συντρέχουν εξαιρετικές περιστάσεις ή αν πρόκειται για απομακρυσμένη ή απομονωμένη περιοχή.

Οι ισπανικές αρχές όρισαν ως πληγείσα περιοχή το νησί Ιέρο με πληθυσμό περίπου 10.500 κατοίκους, δηλαδή το 0,5% του συνολικού πληθυσμού των Καναρίων Νήσων. Παρόλο που ο κανονισμός αριθ. 2012/2002 δεν προβλέπει ελάχιστο όριο πληθυσμού ή έκτασης της πληγείσας περιοχής ως προϋπόθεση επιλεξιμότητας, η Επιτροπή έκρινε ότι οι παράγοντες αυτοί πρέπει να έχουν ικανή βαρύτητα στο οικονομικό πλαίσιο της εκάστοτε χώρας. Στην παρούσα περίπτωση η καταστροφή προκάλεσε σοβαρές ζημίες σε τοπικό επίπεδο, αλλά περιορίστηκε σε μια μικρή περιοχή με λίγους κατοίκους.

Παρόλο που βάσει της αίτησης δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η ισχυρή βροχόπτωση προκάλεσε σοβαρές ζημίες σε τοπικό επίπεδο, δεν υποβλήθηκαν επαρκή αποδεικτικά στοιχεία για σοβαρές και μακροχρόνιες επιπτώσεις στις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομική σταθερότητα της περιοχής (δηλ. των Καναρίων Νήσων). Η έννοια της περιφερειακής οικονομικής σταθερότητας χάνει το νόημά της, αν εφαρμοστεί σε οντότητες που είναι πολύ μικρές για να επηρεάσουν ολόκληρη την περιφέρεια. Η έννοια αυτή έπρεπε να εκτιμηθεί στο ευρύτερο περιφερειακό πλαίσιο, δηλαδή την ισπανική περιφέρεια των Καναρίων Νήσων. Δεν υπήρξε κανένα αποδεικτικό στοιχείο ότι οι Κανάριοι Νήσοι επλήγησαν καθ’ οιονδήποτε τρόπο. Στις αρχές του 2008 η Επιτροπή αποφάσισε να μην κινητοποιήσει το Ταμείο και ενημέρωσε σχετικά τις ισπανικές αρχές.

Γαλλία (Ρεϋνιόν)

Στο τέλος Φεβρουαρίου 2007 το γαλλικό νησί Ρεϋνιόν επλήγη από τον τροπικό κυκλώνα Gamède, που προκάλεσε σοβαρές καταστροφές σε υποδομές και σε διάφορους τομείς της οικονομίας. Η Γαλλία υπέβαλε αίτηση για χρηματοδοτική ενίσχυση στις 4 Μαΐου 2007. Επικαιροποιημένα στοιχεία σχετικά με το μέγεθος των ζημιών υποβλήθηκαν στις 29 Ιουνίου, στις 12 Ιουλίου και στις 17 Ιουλίου 2007. Επειδή οι συνολικές άμεσες ζημίες ύψους 211,6 εκατ. ευρώ ήταν χαμηλότερες από το κανονικό όριο της «μείζονος καταστροφής», καθότι αντιστοιχούσαν στο 6,5% του ισχύοντος ορίου, που ανέρχεται σε 3.267 εκατ. ευρώ, η αίτηση εξετάστηκε βάσει των κριτηρίων για τις τεράστιες περιφερειακές καταστροφές.

Οι γαλλικές αρχές αιτιολόγησαν την αίτησή τους επικαλούμενες την ιδιαίτερη κατάσταση της Ρεϋνιόν, η οποία είναι η πιο απομακρυσμένη και ταυτόχρονα η πιο πολυπληθής εξόχως απόκεντρη περιοχή της Ένωσης. Υποβλήθηκαν στοιχεία για να τεκμηριωθεί ότι λόγω της απομονωμένης γεωγραφικής θέσης της Ρεϋνιόν και της ήδη κρίσιμης κοινωνικοοικονομικής της κατάστασης, ο αντίκτυπος και οι μακροχρόνιες επιπτώσεις των καταστροφών που προκάλεσε ο κυκλώνας ήταν πολύ σοβαρότερες από ό,τι θα ίσχυε υπό άλλες συνθήκες. Η καταστροφή προκάλεσε σοβαρές ζημίες σε υποδομές, ιδίως σε δρόμους, στην υδροδότηση και στις τηλεπικοινωνίες, καθώς και στη γεωργία και την αλιεία, και έπληξε –σε διαφορετικό βαθμό– ολόκληρο τον πληθυσμό της Ρεϋνιόν. Σε 21 από τις 24 κοινότητες του νησιού κηρύχθηκε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Τα στοιχεία που υποβλήθηκαν για να τεκμηριωθεί η ύπαρξη σοβαρών και μακροχρόνιων επιπτώσεων στις συνθήκες διαβίωσης και στην οικονομική σταθερότητα της περιοχής βασίστηκαν κυρίως στα προβλήματα που προέκυψαν από τις καταστροφές σε μεγάλους δρόμους, ιδίως από την καταστροφή μιας γέφυρας στον μοναδικό σημαντικότατο δρόμο που συνδέει τους δύο οικονομικούς πόλους στο βόρειο και στο νότιο τμήμα του νησιού. Οι καταστροφές αναμένεται να επηρεάσουν δυσμενώς την απασχόληση και την οικονομική ανάπτυξη, μεταξύ άλλων μέσω της διακοπής της λειτουργίας ορισμένων μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Επιπλέον, η καταιγίδα οδήγησε σε σημαντική απώλεια εισοδήματος στους τομείς της αλιείας, της γεωργίας και του τουρισμού.

Στις 11 Σεπτεμβρίου 2007 η Επιτροπή αποφάσισε να προτείνει την κινητοποίηση του Ταμείου Αλληλεγγύης και τη χορήγηση οικονομικής ενίσχυσης ύψους 5,29 εκατ. ευρώ. Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας του προϋπολογισμού, η επιδότηση καταβλήθηκε στη Γαλλία στις 28 Δεκεμβρίου 2007.

Ισπανία (Καστίλλη-Λα Μάντσα)

Στις 22 και 23 Μαΐου 2007 ορισμένες περιοχές της περιφέρειας Καστίλλη-Λα Μάντσα επλήγησαν από σφοδρές πλημμύρες, που προκάλεσαν ζημίες σε δημόσιες υποδομές, σε σπίτια, σε επιχειρήσεις και στη γεωργία. Η Ισπανία υπέβαλε αίτηση για χρηματοδοτική ενίσχυση στις 18 Ιουλίου 2007. Οι ισπανικές αρχές εκτίμησαν τις άμεσες ζημίες σε 66,172 εκατ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί μόλις στο 2% του ισχύοντος ορίου για την κινητοποίηση του Ταμείου για μείζονες καταστροφές (3.267 εκατ. ευρώ). Καθότι οι συνολικές ζημίες ήταν χαμηλότερες από το κανονικό όριο για την κινητοποίηση του Ταμείου, η αίτηση εξετάστηκε βάσει των κριτηρίων για τις τεράστιες περιφερειακές καταστροφές.

Η Επιτροπή έκρινε ότι, για να έχουν νόημα τα ειδικά κριτήρια για τις περιφερειακές καταστροφές στο εθνικό πλαίσιο, θα πρέπει να γίνεται διάκριση μεταξύ των σοβαρών περιφερειακών συμβάντων και των συμβάντων που έχουν απλώς τοπικό χαρακτήρα. Καταστροφή που προκάλεσε ζημίες οι οποίες ανέρχονται στο 2% του κανονικού ορίου για την κινητοποίηση του Ταμείου κρίθηκε ότι δεν καλύπτεται από τη λογική παρέμβασης του Ταμείου.

Μια από τις προϋποθέσεις για την κατ’ εξαίρεση κινητοποίηση του Ταμείου είναι ότι πρέπει να έχει πληγεί το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού της περιοχής την οποία αφορά η αίτηση. Η αίτηση αφορούσε πλημμύρες στις επαρχίες Ciudad Real, με πληθυσμό 489.200 κατοίκους, και Τολέδο (576.200 κάτοικοι) της αυτόνομης περιφέρειας Καστίλλη-Λα Μάντσα, η οποία έχει συνολικό πληθυσμό 1.839.900 κατοίκους (στοιχεία του 2004). Στις επαρχίες αυτές οι πλημμύρες έπληξαν διάφορους δήμους με συνολικό πληθυσμό 71.397 κατοίκους. Ο πληθυσμός αυτών των δήμων αντιπροσωπεύει πολύ μικρό μέρος του πληθυσμού των επαρχιών στις οποίες ανήκουν. Παρόλο που ο κανονισμός αριθ. 2012/2002 δεν προβλέπει ελάχιστο όριο πληθυσμού ή έκτασης της πληγείσας περιοχής ως προϋπόθεση επιλεξιμότητας, η Επιτροπή έκρινε ότι οι παράγοντες αυτοί πρέπει να έχουν ικανή βαρύτητα στο οικονομικό πλαίσιο της εκάστοτε χώρας. Στην παρούσα περίπτωση η καταστροφή προκάλεσε σοβαρές ζημίες σε τοπικό επίπεδο, αλλά περιορίστηκε σε μια μικρή περιοχή με λίγους σχετικά κατοίκους.

Οι πλημμύρες προκάλεσαν ζημίες στο οδικό δίκτυο και στο δίκτυο ύδρευσης, καθώς και σε δημοτικές εγκαταστάσεις, σε σχολικά κτίρια, σε εγκαταστάσεις υγειονομικής περίθαλψης και σε αθλητικές εγκαταστάσεις, στο φωτισμό οδών, σε πολλά σπίτια, στη γεωργία και σε μέρος της βιομηχανικής βάσης και του τομέα των υπηρεσιών. Παρόλο που βάσει της αίτησης δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι πλημμύρες και η ισχυρή βροχόπτωση προκάλεσαν τοπικά ζημίες στις υποδομές και στη γεωργία, δεν υποβλήθηκαν πειστικά αποδεικτικά στοιχεία για σοβαρές και μακροχρόνιες επιπτώσεις στις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομική σταθερότητα της περιοχής. Αν και η αίτηση περιορίστηκε στις περισσότερο πληγείσες περιοχές, είχαν υποβληθεί μόνο 1.989 αιτήσεις αποζημίωσης για ζημίες σε σπίτια (επί συνολικού πληθυσμού 71.397 κατοίκων στις πληγείσες περιοχές). Επιπλέον, η Επιτροπή έκρινε ότι η έννοια της οικονομικής σταθερότητας της περιοχής έπρεπε να εκτιμηθεί στο ευρύτερο περιφερειακό πλαίσιο. Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή συμπέρανε ότι η αίτηση δεν πληροί τις απαιτήσεις σχετικά με τις «σοβαρές και μακροχρόνιες επιπτώσεις για τις συνθήκες διαβίωσης και για την οικονομική σταθερότητα της περιοχής». Στις 23 Ιανουαρίου 2008 η Επιτροπή αποφάσισε να μην κινητοποιήσει το Ταμείο και ενημέρωσε σχετικά τις ισπανικές αρχές.

Ηνωμένο Βασίλειο

Τον Ιούνιο και τον Ιούλιο του 2007, έπειτα από διαδοχικά κύματα ασυνήθιστα έντονης βροχόπτωσης, διάφορα μέρη του Ηνωμένου Βασιλείου επλήγησαν από μεγάλες πλημμύρες, που προκάλεσαν σοβαρές καταστροφές. Κατόπιν αυτού, στις 20 Αυγούστου 2007, οι αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου υπέβαλαν αίτηση για χρηματοδοτική ενίσχυση από το Ταμείο Αλληλεγγύης. Οι πρόσθετες πληροφορίες που ζήτησε η Επιτροπή για να μπορέσει να ολοκληρώσει την αξιολόγηση υποβλήθηκαν στις 26 Οκτωβρίου 2007.

Οι συνολικές άμεσες ζημίες που προκάλεσαν οι πλημμύρες υπερέβησαν τα 4,6 δισ. ευρώ. Καθότι το ποσό αυτό υπερβαίνει το όριο των 3,267 δισ. ευρώ που ισχύει για την ενεργοποίηση του Ταμείου Αλληλεγγύης στην περίπτωση του Ηνωμένου Βασιλείου (ήτοι 3 δισ. ευρώ σε τιμές 2002), η καταστροφή χαρακτηρίστηκε «μείζων φυσική καταστροφή» και, ως εκ τούτου, υπήχθη στο κύριο πεδίο εφαρμογής του Ταμείου Αλληλεγγύης.

Στις 10 Δεκεμβρίου 2007 η Επιτροπή αποφάσισε να προτείνει στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή την κινητοποίηση του Ταμείου Αλληλεγγύης και τη χορήγηση οικονομικής ενίσχυσης ύψους 162,388 εκατ. ευρώ.

Κύπρος

Μετά τις δασικές πυρκαγιές στην Κύπρο στις 29 Ιουνίου 2007, οι κυπριακές αρχές υπέβαλαν αίτηση για ενίσχυση στις 4 Σεπτεμβρίου 2007. Οι ζημίες εκτιμήθηκαν από τις κυπριακές αρχές σε 38,2 εκατ. ευρώ, ήτοι 48% του κανονικού ορίου που ισχύει για την Κύπρο για την κινητοποίηση του Ταμείου (79,895 εκατ. ευρώ). Ως εκ τούτου, η αίτηση εξετάστηκε βάσει των κριτηρίων που ισχύουν για τις τεράστιες περιφερειακές καταστροφές.

Οι φωτιές έπληξαν κυρίως δασικές περιοχές του Εθνικού Δασικού Πάρκου, ενώ δηλώθηκε ότι οι καμένες εκτάσεις ήταν μεγαλύτερες από το σύνολο των εκτάσεων που καταστράφηκαν από φωτιά στην Κύπρο τα τελευταία επτά χρόνια. Ωστόσο, οι συνέπειες στον πληθυσμό ήταν εξαιρετικά περιορισμένες. Οι κυπριακές αρχές όρισαν ως πληγείσα περιοχή τρία γειτονικά χωριά με συνολικό πληθυσμό 1.703 κατοίκους (ήτοι 0,2% του κυπριακού πληθυσμού). Στα χωριά αυτά επλήγη το 58% των νοικοκυριών. Η Επιτροπή έκρινε ότι το μέγεθος του πληθυσμού/του εδάφους της πληγείσας περιοχής πρέπει να έχει ικανή βαρύτητα στο οικονομικό πλαίσιο της εκάστοτε χώρας. Καταστροφή που έπληξε εξαιρετικά μικρό αριθμό ανθρώπων (περίπου 988 κατοίκους) κρίθηκε ότι δεν εμπίπτει στη λογική παρέμβασης του Ταμείου Αλληλεγγύης.

Επιπλέον, δεν υπήρχαν σαφείς αποδείξεις περί «σοβαρών και μακροχρόνιων επιπτώσεων για τις συνθήκες διαβίωσης». Σύμφωνα με τις κυπριακές αρχές, η φωτιά προκάλεσε μάλλον περιορισμένες ζημίες στις βασικές υποδομές (μεταφορές, ύδρευση και ηλεκτροδότηση), οι οποίες αποκαταστάθηκαν μέσα στις επόμενες εβδομάδες. Οι ζημίες σε κατοικίες περιορίστηκαν σε 601.920 ευρώ (κατά μέσον όρο 353 ευρώ κατ’ άτομο στα χωριά που επλήγησαν), αποτελώντας μόλις το 1,5% των συνολικών ζημιών. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή έκρινε ότι η αίτηση δεν πληροί όλες τις προϋποθέσεις για να χαρακτηριστεί τεράστια περιφερειακή καταστροφή. Στις 23 Ιανουαρίου 2008 η Επιτροπή αποφάσισε να μην κινητοποιήσει το Ταμείο και ενημέρωσε σχετικά τις κυπριακές αρχές.

Ιταλία

Στις 27 Σεπτεμβρίου 2007 οι ιταλικές αρχές υπέβαλαν σειρά αιτήσεων για το Ταμείο Αλληλεγγύης, οι οποίες αφορούσαν εννέα διαφορετικές περιφέρειες της Ιταλίας. Ωστόσο, επειδή σε καμία από τις εννέα αιτήσεις δεν τηρήθηκε η προθεσμία υποβολής αιτήσεων για ενίσχυση από το Ταμείο Αλληλεγγύης, δηλαδή δέκα εβδομάδες από την ημερομηνία της πρώτης ζημίας, οι ιταλικές αρχές ενημερώθηκαν με επιστολή της 29ης Οκτωβρίου 2007 ότι οι αιτήσεις δεν μπορούσαν να γίνουν δεκτές.

Ισπανία (φωτιές στις Καναρίους Νήσους)

Τον Ιούλιο/Αύγουστο του 2007 τα νησιά Γκραν Κανάρια, Τενερίφη και Γκομέρα επλήγησαν από δασικές πυρκαγιές. Στις 3 Οκτωβρίου 2007 οι ισπανικές αρχές υπέβαλαν αίτηση για χρηματοδοτική ενίσχυση. Οι άμεσες ζημίες εκτιμήθηκαν σε 144,2 εκατ. ευρώ. Καθότι το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 4,4% του κανονικού ορίου για την κινητοποίηση του Ταμείου, η αίτηση βασίστηκε στο κριτήριο της τεράστιας περιφερειακής καταστροφής.

Η πληγείσα περιοχή αποτελείται από τρία νησιά, τη Γκραν Κανάρια, την Τενερίφη και τη Γκομέρα, με συνολικό πληθυσμό 1.681.946 κατοίκους. Οι φωτιές έκαψαν 35.000 εκτάρια γης και ανάγκασαν 12.000 άτομα να εγκαταλείψουν τις εστίες τους (0,7% των πυρόπληκτων). Η καταστροφή προκάλεσε ζημίες στο οδικό δίκτυο και στο δίκτυο ύδρευσης, σε σπίτια, στη γεωργία, στην κτηνοτροφία, σε επιχειρήσεις και στο φυσικό περιβάλλον. Παρόλο που η Επιτροπή θεώρησε πιθανό ότι οι κάτοικοι των περιοχών που προσέγγισαν οι φωτιές υπέστησαν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο τις συνέπειες της καταστροφής, δεν υποβλήθηκαν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι επλήγη μεγάλο τμήμα του συνολικού πληθυσμού των τριών νησιών, Γκραν Κανάρια, Τενερίφη και Γκομέρα.

Όσον αφορά την απαίτηση για σοβαρές και μακροχρόνιες επιπτώσεις στις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομική σταθερότητα της περιοχής, η αίτηση περιείχε μια γενικόλογη αναφορά σε ύπαρξη μακροχρόνιων επιπτώσεων στο φυσικό περιβάλλον, τις υποδομές και τους πόρους, οι οποίες θα επηρεάσουν τις συνθήκες διαβίωσης στις καμένες περιοχές. Ωστόσο, δεν προσκομίστηκαν πειστικά στοιχεία εις επίρρωσιν αυτής της αναφοράς. Όσον αφορά τις σοβαρές και μακροχρόνιες επιπτώσεις στην οικονομική σταθερότητα της πληγείσας περιοχής, οι ισπανικές αρχές ανέφεραν στην αίτηση ότι οι επιπτώσεις αυτές δεν μπορούν να εκτιμηθούν βραχυπρόθεσμα και δεν προσκόμισαν περαιτέρω στοιχεία.

Κατόπιν των ανωτέρω, η Επιτροπή έκρινε ότι η αίτηση δεν πληροί όλες τις απαιτήσεις του κανονισμού για τις τεράστιες περιφερειακές καταστροφές. Στις αρχές του 2008 η Επιτροπή αποφάσισε να μην κινητοποιήσει το Ταμείο Αλληλεγγύης και ενημέρωσε σχετικά τις ισπανικές αρχές.

Γαλλία (Μαρτινίκα)

Τον Αύγουστο του 2007 τα γαλλικά υπερπόντια διαμερίσματα Μαρτινίκα και Γουαδελούπη, δύο νησιά των Γαλλικών Αντιλλών, επλήγησαν από τον τυφώνα Dean, ο οποίος προκάλεσε σοβαρές ζημίες σε υποδομές και σε διάφορους τομείς της οικονομίας. Η Γαλλία υπέβαλε αίτηση για χρηματοδοτική ενίσχυση από το Ταμείο Αλληλεγγύης της ΕΕ στις 26 Οκτωβρίου 2007. Η Επιτροπή έλαβε πρόσθετες πληροφορίες από τις γαλλικές αρχές στις 8 Ιανουαρίου 2008. Στο τέλος του 2007 η αίτηση τελούσε ακόμη υπό εξέταση και η Επιτροπή δεν είχε λάβει ακόμη απόφαση σχετικά με την κινητοποίηση του Ταμείου.

Ελλάδα

Τον Αύγουστο του 2007 ένα αρκετά μεγάλο μέρος της Ελλάδας επλήγη από δασικές πυρκαγιές. Οι φωτιές ήταν σφοδρότερες και πιο εκτεταμένες στις περιφέρειες της Δυτικής Ελλάδας, της Πελοποννήσου, της Στερεάς Ελλάδας και της Αττικής. Οι φωτιές προκάλεσαν μεγάλες ζημίες σε διάφορους τομείς της οικονομίας, ιδίως στη γεωργία, και κατέστρεψαν υποδομές στους τομείς των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών, της διανομής ενέργειας, της ύδρευσης και της αποχέτευσης, και της πρόληψης φυσικών καταστροφών. Η καταστροφή προκάλεσε επίσης σημαντικές ζημίες στο φυσικό περιβάλλον, σε πολιτιστικά μνημεία, σχολεία, νοσοκομεία και πυροσβεστικές υπηρεσίες. Έγιναν σημαντικές δαπάνες για την εξασφάλιση προσωρινού καταλύματος στους πυροπλήκτους και για τη χρηματοδότηση διασωστικών υπηρεσιών με σκοπό την αντιμετώπιση των άμεσων αναγκών των πυροπλήκτων. 65 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στην Πελοπόννησο, τη Δυτική Ελλάδα και την Εύβοια εξαιτίας των πυρκαγιών.

Οι ελληνικές αρχές ζήτησαν ενίσχυση από το Ταμείο Αλληλεγγύης στις 30 Οκτωβρίου 2007 και συμπλήρωσαν την αίτηση στις 24 Ιανουαρίου 2008. Στο τέλος του 2007 η αίτηση τελούσε ακόμη υπό εξέταση και η Επιτροπή δεν είχε λάβει ακόμη απόφαση σχετικά με την κινητοποίηση του Ταμείου.

Σλοβενία

Στα μέσα Σεπτεμβρίου 2007 σημαντικό μέρος της Σλοβενίας επλήγη από ισχυρή βροχόπτωση και καταιγίδες, που προκάλεσαν έντονες πλημμύρες και κατολισθήσεις. Οι σλοβενικές αρχές υπέβαλαν αίτηση για ενίσχυση από το Ταμείο Αλληλεγγύης στις 19 Νοεμβρίου 2007.

Η καταστροφή προκάλεσε σημαντικές ζημίες σε υποδομές (μεταφορές, ηλεκτροδότηση, ύδρευση). Καταστράφηκαν περισσότερα από 350 χλμ. του εθνικού οδικού δικτύου και περισσότερα από 1.600 χλμ. δημοτικών και δασικών δρόμων, καθώς και περισσότερα από 17 χλμ. του δικτύου ύδρευσης, περισσότερα από 10 χλμ. του δικτύου ηλεκτροδότησης, 48 υδατοδεξαμενές και 147 γέφυρες. Επιπλέον, η καταστροφή προκάλεσε σημαντικές ζημίες σε δημόσια και ιδιωτικά κτίρια, σε επιχειρήσεις, στη γεωργία και σε μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς.

Στο τέλος του 2007 η αίτηση τελούσε ακόμη υπό εξέταση και η Επιτροπή δεν είχε λάβει ακόμη απόφαση σχετικά με την κινητοποίηση του Ταμείου.

3. Χρηματοδότηση

Οι δύο υποθέσεις του 2006 για τις οποίες δεν είχε ολοκληρωθεί ακόμη η διαδικασία του προϋπολογισμού μέχρι το τέλος του έτους (πλημμύρες στην Ουγγαρία και την Ελλάδα) εξετάστηκαν σε ενιαίο διορθωτικό προϋπολογισμό. Το προσχέδιο διορθωτικού προϋπολογισμού αριθ. 2/2007[2] εγκρίθηκε από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή στις 7 Ιουνίου 2007. Οι πληρωμές μπορούσαν να γίνουν μετά την έκδοση της απόφασης για τη χορήγηση επιδότησης και μετά την υπογραφή της συμφωνίας εφαρμογής.

Το 2007 το Ταμείο κινητοποιήθηκε για δύο νέες περιπτώσεις (καταιγίδα «Κύριλλος» στη Γερμανία, κυκλώνας Gamède στη Γαλλία/Ρεϋνιόν). Τα ποσά της ενίσχυσης σε κάθε περίπτωση καθορίστηκαν με βάση την τυποποιημένη μέθοδο που έχει αναπτύξει η Επιτροπή, η οποία παρουσιάζεται λεπτομερώς στην ετήσια έκθεση 2002/2003 (βλ. επίσης παράρτημα 3 της παρούσας έκθεσης). Ο διορθωτικός προϋπολογισμός αριθ. 6/2007[3] εγκρίθηκε από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή στις 24 Οκτωβρίου 2007. Οι πληρωμές μπορούσαν να γίνουν μετά την έκδοση της απόφασης για τη χορήγηση επιδότησης και μετά την υπογραφή της συμφωνίας εφαρμογής. Τα ποσά των ενισχύσεων το 2007 ήταν τα ακόλουθα:

Δικαιούχος | Καταστροφή | Κατηγορία | Ποσό ενίσχυσης (EUR) |

Ουγγαρία | Πλημμύρα | μείζων | 15.063.587 |

Ελλάδα | Πλημμύρα | περιφερειακή | 9.306.527 |

Γερμανία | Καταιγίδα | μείζων | 166.905.985 |

Γαλλία/ Ρεϋνιόν | Τροπικός κυκλώνας | περιφερειακή/ εξόχως απόκεντρη | 5.290.000 |

Σύνολο | 196.566.099 |

Για τις αιτήσεις του Ηνωμένου Βασιλείου (πλημμύρες), της Ελλάδας (δασικές πυρκαγιές), της Σλοβενίας (πλημμύρες) και της Γαλλίας/Μαρτινίκα (τυφώνας Dean) που παρελήφθησαν το 2007 δεν ήταν δυνατόν να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες του προϋπολογισμού πριν από το τέλος του έτους. Για τις αιτήσεις αυτές η Επιτροπή υπέβαλε τα προσχέδια διορθωτικών προϋπολογισμών αριθ. 1/2008[4] και αριθ. 3/2008[5], τα οποία εγκρίθηκαν από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή στις 9 Απριλίου 2008 και στις 5 Ιουνίου 2008 αντίστοιχα, καθώς και το προσχέδιο διορθωτικού προϋπολογισμού αριθ. 7/2008[6]· οι ανωτέρω αιτήσεις θα περιληφθούν στην ετήσια έκθεση του επόμενου έτους.

4. Παρακολούθηση

Στις 23 Ιανουαρίου 2007 η Επιτροπή πραγματοποίησε επίσκεψη παρακολούθησης στην Αυστρία, για να ενημερωθεί σχετικά με το σύστημα που δημιούργησαν οι αυστριακές αρχές για την εφαρμογή της επιδότησης που χορηγήθηκε από το Ταμείο Αλληλεγγύης μετά τις μεγάλες πλημμύρες στο Vorarlberg και στο Τυρόλο τον Αύγουστο του 2005, να λάβει τα πιο πρόσφατα στοιχεία σχετικά με την πορεία της εφαρμογής της επιδότησης και να συζητήσει συγκεκριμένα θέματα που έθεσαν οι αυστριακές αρχές.

Όπως συνέβη και σε προηγούμενες περιπτώσεις, η επίσκεψη αυτή ήταν ιδιαίτερα ευπρόσδεκτη για τις αρμόδιες αρχές. Από τη σκοπιά της Επιτροπής, η επίσκεψη επέτρεψε να επιβεβαιωθεί τόσο η καταλληλότητα του συστήματος εφαρμογής που δημιουργήθηκε όσο και η καλή μέχρι τώρα πορεία. Βάσει των πληροφοριών που συλλέχθηκαν διαπιστώθηκε ότι η εφαρμογή προχωρεί ικανοποιητικά και ότι έχουν γίνει τα κατάλληλα βήματα για να εξασφαλιστεί η τήρηση των υποχρεώσεων σχετικά με την παρακολούθηση και τον έλεγχο.

5. Κλείσιμο των παρεμβάσεων

Το άρθρο 8 παράγραφος 2 του κανονισμού αριθ. 2012/2002 προβλέπει ότι το αργότερο σε έξι μήνες μετά την εκπνοή της ετήσιας χρονικής περιόδου από την ημερομηνία χορήγησης της επιδότησης, το κράτος-δικαιούχος υποβάλλει έκθεση σχετικά με τη χρηματοδοτική εκτέλεση της επιδότησης (στο εξής «έκθεση εφαρμογής»), μαζί με δήλωση που δικαιολογεί τις δαπάνες (στο εξής: «δήλωση εγκυρότητας»). Με το πέρας της διαδικασίας αυτής, η Επιτροπή προχωρεί στο κλείσιμο της ενίσχυσης του Ταμείου.

Όσον αφορά το κλείσιμο της ενίσχυσης για την υπόθεση της Μάλτας (πλημμύρες 2003) για την οποία η έκθεση εφαρμογής ελήφθη στις 10 Μαΐου 2006 και ολοκληρώθηκε στις 28 Ιουνίου 2007, η Επιτροπή παρατήρησε ότι το σύνολο της επιδότησης του Ταμείου Αλληλεγγύης (δηλ. 961.220 ευρώ) έχει δαπανηθεί από τις αρχές της Μάλτας. Η Επιτροπή έκλεισε την ενίσχυση στις 3 Ιουλίου 2007.

Το 2007 η Επιτροπή έλαβε τις τελικές εκθέσεις εφαρμογής για τις επιδοτήσεις που είχαν χορηγηθεί το 2005 και το 2006 στη Σλοβακία (καταιγίδα το 2004), τη Σουηδία, την Εσθονία, τη Λετονία και τη Λιθουανία (όλες σχετικά με καταιγίδα το 2005). Στο τέλος της περιόδου που καλύπτεται από την παρούσα ετήσια έκθεση η αξιολόγηση των εν λόγω εκθέσεων εφαρμογής ήταν ακόμη σε εξέλιξη.

6. Συμπεράσματα

Το 2007 η Επιτροπή έλαβε 19 συνολικά νέες αιτήσεις, τις περισσότερες δηλαδή που ελήφθησαν μέσα σε ένα μόνο έτος από την ίδρυση του Ταμείου. Τέσσερις μόνο από αυτές τις αιτήσεις αφορούσαν μείζονα φυσική καταστροφή. Οι υπόλοιπες 15 αιτήσεις υποβλήθηκαν με βάση τα κριτήρια της περιφερειακής καταστροφής, ενώ εννέα από αυτές τις αιτήσεις απορρίφθηκαν ως μη αποδεκτές λόγω του ότι υποβλήθηκαν μετά την εκπνοή της προθεσμίας των δέκα εβδομάδων που προβλέπει ο κανονισμός.

Οι νέες αιτήσεις που ελήφθησαν το 2007 επιβεβαίωσαν για μία ακόμη φορά τη γενική τάση σύμφωνα με την οποία οι περισσότερες αιτήσεις για ενίσχυση από το Ταμείο δεν αφορούν μείζονες καταστροφές, οι οποίες αποτελούν το κύριο πεδίο εφαρμογής του Ταμείου, αλλά υποβάλλονται βάσει των εξαιρετικών κριτηρίων για περιφερειακές καταστροφές. Εξακολουθεί να είναι σχετικά δύσκολη η συμμόρφωση με τα εν λόγω κριτήρια –τα οποία σύμφωνα με τον κανονισμό πρέπει να εφαρμόζονται από την Επιτροπή «με άκρα αυστηρότητα». Το ποσοστό των ανεπιτυχών αιτήσεων –σχεδόν δύο τρίτα– που υποβάλλονται βάσει των κριτηρίων για τις περιφερειακές (τεράστιες) καταστροφές, εξακολουθεί να είναι υψηλό. Για τις αιτήσεις που αφορούν μείζονες καταστροφές, για τις οποίες εφαρμόζεται μόνο το ποσοτικό κριτήριο, το ποσοστό των θετικών αξιολογήσεων φθάνει μέχρι σήμερα το 100%.

Το 2007 τα κράτη μέλη και η Επιτροπή επένδυσαν για μία ακόμη φορά σημαντικό κόπο και χρόνο για τη σύνταξη και αξιολόγηση, αντίστοιχα, αιτήσεων για μικρότερες περιφερειακές καταστροφές, οι οποίες κατά κανόνα καταλήγουν σε απορριπτική απόφαση. Έτσι, μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που προβλέπονται στην πρόταση της Επιτροπής με ημερομηνία 6 Απριλίου 2005 για την έκδοση νέου κανονισμού σχετικά με το Ταμείο Αλληλεγγύης είναι η προσφυγή μόνο σε ποσοτικά όρια για το επίπεδο της ζημίας το οποίο απαιτείται για την ενεργοποίηση του Ταμείου. Τούτο αναμένεται να βοηθήσει στην αποφυγή σημαντικών προσπαθειών για την κατάρτιση αιτήσεων που στη συνέχεια απορρίπτονται λόγω της μεγάλης δυσκολίας ικανοποίησης των εξαιρετικών κριτηρίων. Με το νέο κανονισμό οι εθνικές αρχές θα έχουν σαφέστερη εικόνα του πότε είναι πιθανό να μπορεί να τις στηρίξει το Ταμείο για την ανάκαμψη από καταστροφή.

Το 2007 η Επιτροπή ανέλαβε σειρά ενεργειών προκειμένου να πείσει τα κράτη μέλη, και ιδίως τις επερχόμενες προεδρίες, τη γερμανική και την πορτογαλική, για την ανάγκη να ξεκινήσει εκ νέου ο διάλογος επί της πρότασης της Επιτροπής για έναν νέο κανονισμό σχετικά με το Ταμείο Αλληλεγγύης, η οποία είχε τύχει της ευρείας στήριξης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Ωστόσο, μέχρι το τέλος του 2007 δεν είχε σημειωθεί πρόοδος στο Συμβούλιο.

Παράρτημα 1 European Union Solidarity Fund applications received in 2007

Country | GNI 2005 | 0.6% of GNI | Major disaster threshold 2007 |

AT | ÖSTERREICH | 242 610 | 1 455.660 | 1 455.660 |

BE | BELGIQUE-BELGIË | 301 089 | 1 806.535 | 1 806.535 |

BG | BALGARIJA | 21 700 | 130.200 | 130.200 |

CY | KYPROS | 13 316 | 79.895 | 79.895 |

CZ | ČESKA REPUBLIKA | 95 308 | 571.847 | 571.847 |

DE | DEUTSCHLAND | 2 248 160 | 13 488.960 | 3 266.629* |

DK | DANMARK | 208 981 | 1 253.883 | 1 253.883 |

EE | EESTI | 10 528 | 63.168 | 63.168 |

EL | ELLADA | 177 750 | 1 066.497 | 1 066.497 |

ES | ESPAÑA | 893 165 | 5 358.990 | 3 266.629* |

FI | SUOMI/FINLAND | 157 346 | 944.076 | 944.076 |

FR | FRANCE | 1 718 822 | 10 312.933 | 3 266.629* |

HR | HRVATSKA | 30 947** | 185.681 | 1.114 |

HU | MAGYARORSZÁG | 83 689 | 502.134 | 502.134 |

IE | IRELAND | 137 719 | 826.316 | 826.316 |

IT | ITALIA | 1 412 607 | 8 475.641 | 3 266.629 |

LT | LIETUVA | 20 296 | 121.774 | 121.774 |

LU | LUXEMBOURG (G-D) | 24 018 | 144.106 | 144.106 |

LV | LATVIJA | 12 655 | 75.932 | 75.932 |

MT | MALTA | 4 395 | 26.369 | 26.369 |

NL | NEDERLAND | 510 183 | 3 061.098 | 3 061.098* |

PL | POLSKA | 235 325 | 1 411.952 | 1 411.952 |

PT | PORTUGAL | 145 347 | 872.080 | 872.080 |

RO | ROMÂNIA | 77 011 | 462.068 | 462.068 |

SE | SVERIGE | 286 933 | 1 721.600 | 1 721.600 |

SI | SLOVENIJA | 27 379 | 164.272 | 164.272 |

SK | SLOVENSKÁ REPUBLIKA | 37 141 | 222.843 | 222.843 |

TR | TÜRKIYE | 290 025 | 1 740.151 | 10.441 |

UK | UNITED KINGDOM | 1 830 312 | 10 981.869 | 3 266.629* |

* ~ EUR 3 billion in 2002 prices

** GDP (GNI not available)

[1] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2012/2002 του Συμβουλίου, της 11ης Νοεμβρίου 2002, για την ίδρυση του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ΕΕ L 311/3 της 14.11.2002, στο εξής «ο κανονισμός».

[2] COM(2007) 148 τελικό της 28.3.2007.

[3] COM(2007) 527 τελικό της 13.09.2007.

[4] COM(2008) 15 τελικό της 18.01.2008.

[5] COM(2008) 201 τελικό της 14.04.2008.

[6] COM(2008) 556 τελικό της 15.09.2008.