ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM (84) 614 
 
 
 
Vol. 1984/0 235 
  
 
Disclaimer  
Conformém ent au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlem ent. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the opening to the public of the historical archives of the European Econom ic 
Communit y and the European Atom ic Energy Communit y (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), this file is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation. 
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom  1. 
Februar 1983 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen 
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgem einschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983, 
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003 
(ABI. L 243 vom 27.9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit 
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5 
der genannten Verordnung freigegeben. 
ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
COΜ(84) 614 τελικό
Βρυξέλλες, 13 Νοεμβρίου 1984
ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ  
ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ  
ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ
(ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο)
COΜ(84) 614 τελικό

ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΟΠΑΪΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΉ  
ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ  
ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΝ ΚΤΙΡΙΟΝ
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Σελιόα
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1
- Ο τομέας τ«ν κτιρίων στην ΕΟΚ 1
- Στόχοι και επιπτώσεις μιας ευρωπαϊκής πολιτικής
ορθολογικής χρήσής της ενέργειας στον τομέα των  
κτιρίων 1
ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΔΡΑΣΗΣ 5
- Προαγωγή της θερμικής διάγνωσης των κτιρίων 5
- Τεχνικές βελτιώσεις και ρυθμίσεις 7
- Βέλτιστη χρησιμοποίηση των χρηματοδοτικών πόρων 12
- Πληροφόρηση και συμπεριφορά των χρηστών 14
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 17

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ
θέμα : "Για μια ευρωπαϊκή πολιτική ορθολογικής χρησιμοποίησης
της ενέργειας στον τομέα των κτιριακών εγκαταστάσεων"  
(Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο)
1. Στις 9 Ιουνίου 1980, το Συμβούλιο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων  
εξέδωσε μια διακήρυξη (1) σχετικά με τη νέα γραμμή που πρέπει  
να ακολουθήσει η Κοινότητα στο χώρο της εξοικονόμησης ενέρ­
γειας. Η διακήρυξη αυτή καθόριζε τις κατευθυντήριες γραμμές  
ενός βασικού προγράμματος και συνιστούσε στα κράτη μέλη να  
λάβουν μια σειρά μέτρων με στόχο την ενθάρρυνση της ορθολο­
γικής χρησιμοποίησης της ενέργειας, κυρίως στον τομέα των  
κτιριακών εγκαταστάσεων.
2. Τα μέτρα που λήφθηκαν από τα κράτη μέλη στο χώρο της ενέρ­
γειας αναλύθηκαν πρόσφατα από την Επιτροπή (2). Παράλληλα  
στο κοινοτικό επίπεδο εφαρμόσθηκαν διάφορα μέτρα στον ίδιο  
χώρο.
3. Όσον αφορά την ενέργεια, ο τομέας των κτιριακών εγκαταστάσεων -
οικιακής χρήσης και τριτογενούς χρήσης - έρχεται σε πρώτη  
θέση, τόσο όσο αφορά την κατανάλωση (38% της συνολικής κατα­
νάλωσης της Κοινότητας) και όσον αφορά την ικανότητα εξοικο­
νόμησης ενέργειας (50% περίπου της συνολικής ικανότητας  
εξοικονόμησης όλων των τομέων).
4. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η εκμετάλλευση της ικανότητας εξοικο­
νόμησης στον τομέα των κτιριακών εγκαταστάσεων (ικανότητας  
εξοικονόμησης που εκτιμάται, για το 1995, σε ύψος 75 εκα­
τομμυρίων Τ.Ι.Π./χρόνο) είναι δυνατή μέσω μιας ορθολογικής  
χρησιμοποίησης της ενέργειας, που μπορεί να επιτευχθεί με  
μια συστηματοποίηση των επίμέρους μέτρων που ήδη λήφθηκαν  
καθώς και με μια σύγκλιση των προσπαθειών τόσο του ιδιωτικού  
όσο και του δημόσιου τομέα, σε εθνικό και κοινοτικό επίπεδο.
5. Μετά από μια υπενθύμιση της οικονομικής σπουδαιότητας του  
τομέα των κτιριακών εγκαταστάσεων στην ΕΟΚ καθώς και των  
στόχων και των επιπτώσεων μιας ευρωπαϊκής πολιτικής πάνω σ'  
αυτόν τον τομέα, η παρούσα ανακοίνωση καθορίζει διάφορες  
κατευθυντήριες γραμμές που βασίζονται στα προγράμματα τα  
οποία εφαρμόσθηκαν ήδη στα κράτη μέλη ή απο την Κοινότητα:
- προώθηση της θερμικής διάγνωσης των κτιριακών  
εγκαταστάσεων*
- τεχνικές βελτιώσεις και κανονισμοί"
- βέλτιστη χρησιμοποίηση των χρηματικών πόρων*
- πληροφόρηση και συμπεριφορά των καταναλωτών'
6. Οι στόχοι και η ικανότητα εξοικονόμησης ενέργειας περί γρά­
φονται στο παράρτημα Α. Η παρούσα κατάσταση σ'αυτόν τον  
τομέα (κατανάλωση ενέργειας, τιμολογιακή πολιτική, κανο­
νισμοί και μέτρα σε επίπεδο κοινοτικό και κρατών μελών) πε-  
ριγράφεται στο παράρτημα Β. Μια μεθοδολογία για τη θερμική  
διάγνωση περιγράφεται στο παράρτημα Γ. Τα μέτρα που ήδη  
λήφθηκαν απο την Κοινότητα περιγράφονται στα παραρτήματα
Δ έως Η.
(1) ΕΕ αρ. 0 149 της 18ης Ιουνίου 1980
(2) ΟΟΜ(84) 87* 00Μ(84) 88* ΟΟΜ(84) 36 (Ανακοινώσεις της  
Επιτροπής στο Συμβούλιο).

-  1 -
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Ο τομέας των κτιρίων οτην ΕΟΚ
1. Μαζί με τη βιομηχανία, τη γεωργία και τις μεταφορές, ο τομέας  
των "κτιρίων" (σε συνάρτηση με τα "δημόσια έργα") αποτελεί ένα  
από τους βασικούς κλάδους της οικονομικής δραστηριότητας των  
βιομηχανικών χωρών.
Οι οικονομικές επιπτώσεις αυτού του τομέα (κατοικίας και τριτογενοΰς  
απασχόλησης) είναι ιδιαίτερα σημαντικές, αρχίζοντας από την  
παραγωγή των συστατικών στοιχείων (υλικά, εξοπλισμός, συστήματα),  
καταλήγοντας στην εκμετάλλευση από τους χρήστες και τους  
διαχειριστές, και περνώντας από τη σχεδίαση (τεχνικοοικονομική)  
και την καθαυτού κατασκευή.
Μερικά ποσοτικά στοιχεία επιτρέπουν τον εντοπισμό του τομέα των  
κτιρίων μέσα στο οικονομικό πλαίσιο της Κοινότητας:
- συμμετοχή στο σύνολο της προστιθέμενης αξίας της Κοινότητας  
(κτίρια και δημόσια έργα): 7%,
- θέσεις άμεσης απασχόλησης: 8 εκατομμύρια,
- ετήσιες επενδύσεις (κτίρια): 210 δισεκατομμύρια ECU, που  
κατανέμονται ως εξής:
νεες κατοικίες:  
λοιπά νέα κτίρια:90
60
συντήρηση-ανακαίνιση: 60
210συστατικά στοιχεία: 65
τεχνικοοικονομική  
σχεδίαση: 15
κατασκευή: 130
210
Στόχοι και επιπτώσεις μιας ευρωπαϊκής πολιτικής ορθολογικής χρήσης  
της ενέργειας στον τομέα των κτιρίων (κατοικίας και τριτογενούς  
απασχόλησης)
2. Με μια τελική κατανάλωση κατά το 1982 248,5 εκατομμυρίων  
ΤΙΠ (ή 0,9 ΤΙΠ/κάτοικο), ο οικιακός και τριτογενής τομέας  
απορροφά περισσότερο από 38% της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας  
στην Κοινότητα. Ακόμα πιο ενδιαφέρον είναι ότι υπάρχουν σ'  
αυτόν τον τομέα σημαντικά περιθώρια για εξοικονόμιση ενέργειας,  
περιθώρια που, μέχρι τώρα, αξιοποιούνται μόνο μερικώς.

-2-
Η Επιτροπή υπολογίζει την πιθανή οικονομία αε 75 εκατομμύρια
1
ΤΙΠ ( πρωτογενής ενέργειας) ετησίως* υπολογίζει ότι η μείωση  
αυτή ατην κατανάλωση ενέργειας μπορεί να επιτευχθεί μέχρι  
το 1995, με ένα λογικό οικονομικά κόστος.
Οι παρατηρήσεις σχετικά με την οικονομική απόδοση των επενδύσεων  
αναπτύσσονται στο Παράρτημα Α.  Ενδεικτικά, μπορούμε να αναφέρουμε  
χονδρικά σαν οικονομικά αποδεκτό όριο ένα χρονικό διάστημα  
μικτή απόδοση 10 ετών, που αντιστοιχεί σε κόστος επένδυσης,  
ανά εξοικονομούμενο TIΠ, ετησίως ύψους 3.500 έως 4.000 ECU.
Η μέση απόδοση είναι της τάξης των τεσσάρων ετών, για μια  
επένδυση 1.500 ECU περίπου ανά εξοικονομούμενο ΤΙΠ ετησίως.
3. Εκτός απο το στόχο μείωσης κατά 75 εκατομμύρια ΤΙΠ ετησίως της  
κατανάλωσης ενέργειας, οι προτεινόμενες ενέργειες πρέπει να  
συμβάλλουν:
- στη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης της Κοινότητας και τη
.  ,  2 βελτίωση του εμπορικού ισοζυγίου της
- στην πραγματοποίηση επενδύσεων στον τομέα των κτιρίων, της  
τάξης των 8 έως 9 δισεκατομμυρίων ECU ετησίως ^*
- στην κινητοποίηση των οικονομικών παραγόντων (βιομηχάνων,  
διανομέων, επιχειρήσεων, τεχνικοοικονομικών μελετητών).
1
2
3Το πρόγραμμα αυτό μπορεί να αφορά τρία εκατομμύρια θέσεις 
εργασίας, αι  
απασχόλησης",  4
εργασίας, από τις οποίες 400.000 θα είναι νέες θέσεις
στη μείωση κατά 25 έως 30 δισεκατομμύρια ECU ετησίως, μέχρι  
το 1995, των ενεργειακών δαπανών των καταναλωτών του οικιακού  
και τριτογενούς τομέα.
Που αντιστοιχεί σε 30% περίπου της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας  
του τομέα. Βλέπε Παράρτημα Α.
Κατά το 1982, οι δαπάνες για την ενέργεια της Κοινότητας αντιπρο­
σώπευαν 3,6% του μικτού εγχώριου προϊόντος της.
Βλέπε Παράρτημα Α  
4
Με αντίστοιχη επένδυση ανά θέση απασχόλησης 20.000 έως 23.000  
ECU. Το σχετικά χαμηλό ύψος αυτής της επένδυσης εξηγείται από τον  
όχι πολύ βιομηχανοποιημένο χαρακτήρα των επαγγελμάτων που ασχολούνται  
με τα κτίρια, όπου τα "εργατικά" συνεχίζουν να αποτελούν ένα σημαντικό  
μέρος των δαπανών. Εντούτοις αυτά τα στοιχεία πρέπει να εξετάζονται  
με προσοχή, διότι εξαρτωνται σε μεγάλο βαθμό από τις δυνατότητες  
των μέσων παραγωγής και τα περιθώρια παραγωγικότητας του τομέα.

-3-
4. Εδώ και δέκα χρόνια, έχουν εφαρμοστεί διάφορες πολιτικές τόσο  
οε επίπεδο των κρατών μελών όσο και σε κοινοτικό επίπεδο.  
Επιτεύχθηκαν πράγματι αποτελέσματα, που όμως εξακολουθούν να είναι  
μεμονωμένα και ανεπαρκή. Η απλή ανανέωση, χωρίς σημαντική  
αλλαγή, των εν εξελίξει προγραμμάτων, δεν θα επέτρεπε τη σε  
βάθος αξιοποίηση των δυνατοτήτων για εξοικονόμιση ενέργειας του  
τομέα των κτιρίων.
Η Επιτροπή έχει επίγνωση της κρίσης που υπάρχει στον τομέα των  
κτιρίων, θεωρούμενο σαν οικονομικό τομέα, καθώς επίσης και  
της γενικής στενότητας των δημόσιων πόρων. Εντούτοις, οι  
δυνατότητες και οι προοπτικές του μέλλοντος, δηλαδή:
- η μείωση της ενεργειακής εξάρτισης,
- η δημιουργία επενδύσεων,
- η κινητοποίηση των οικονομικών παραγόντων,
- και τέλος, η σημαντική μείωση των ενεργειακών  
δαπανών για πολλές κατηγορίες καταναλωτών,
είναι τέτοιες, που η αξιοποίηση των περιθωρίων εξοικονόμισης  
ενέργειας δικαιολογεί την πραγματοποίηση μιας συντονισμένης  
προσπάθειας τόσο σε εθνικό όσο και σε κοινοτικό επίπεδο.
Οι προσπάθειες που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί αξίζει να αναπτυχθούν  
και αριστοποιηθούν, και μόνο η συνένωση των προσπαθειών αυτών,  
ιδιωτικών και δημόσιων, εθνικών και κοινοτικών, αλλά κυρίως  
περιφερειακών και τοπικών, θα επιτρέψει την καλύτερη δυνατή  
αξιοποίηση των αποτελεσμάτων που έχουν επιτευχθεί και των  
εμπειριών που έχουν αποκτηθεί.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η απάντηση σ' αυτή την πρόκληση είναι  
δύσκολη, δεδομένων της πολυμορφίας και του διασκορπισμού  
εκείνων που λαμβάνουν αποφάσεις και των καταναλωτών, στο πλαίσιο  
αυτού του οικονομικού τομέα: το πολύπλοκο του προβλήματος  
φαίνεται από το πλήθος των διαστάσεων του θέματος:
- θεσμική διάσταση: κεντρικές διοικήσεις, περιφερειακές αρχές,  
τοπικές συνεταιρικές ενώσεις, εθνικοί, περιφεριακοί, κοινοτικοί,  
δημόσιοι και ιδιωτικοί χρηματοδοτικοί οργανισμοί,
- κοινωνικοεπαγγελματική διάσταση: ιδιώτες καταναλωτές του  
οικιακού τομέα (που μερικές φορές ανήκουν σε ομάδες κοινών  
συμφερόντων), ιδιοκτήτες, εταιρείες διαχείρισης ακινήτων

-3α-
( συνύπαρξη επενδυτών/χρηστών, διάσταση συμφερόντων μεταξύ  
ιδιοκτήτου και ενοικιαστού), ιδιωτικές εταιρείες του τριτογενούς  
τομέα (εμπορικά, γραφεία, ξενοδοχεία), δημόσιες υπηρεσίες  
(εκπαιδευτικά ιδρύματα, ιδρύματα υγείας, γραφεία, κέντρα αναψυχής),  
εταιρείες κοινωνικών κατοικιών,
- οικονομική διάσταση: επαγγέλματα του τομέα των κτιρίων σε βιομηχα­
νική και βιοτεχνική κλίμακα,
- φυσική διάσταση: φύση και τύποι κτιρίων, κλιματικές συνθήκες,  
γεωγραφικό περιβάλλον.

-4-
Μέοα σ' αυτό το γενικό πλαίσιο, τα κράτη μέλη (κεντρικές διοικήσεις,  
περιφερειακές και τοπικές αρχές) και η Ευρωπαϊκή Οικονομική  
Κοινότητα πρέπει να παίξουν σημαντικό ρόλο, ώστε να ενεργήσουν  
σαν καταλύτες των προσπαθειών, να οργανώσουν ορθολογικά και να  
αναπτύξουν τις αποτελεσματικότερες ενέργειες, και να χαράξουν  
τις κατευθυντήριες γραμμές δράσης για μια ευρωπαϊκή πολιτική ορθολογικής  
χρησιμοποίησης της ενέργειας 'ο αυτόν τον τομέα.
5. Οι κατευθυντήριες γραμμές δράσης που προτείνει η Επιτροπή  
βασίζονται σε προγράμματα που έχουν εφαρμόσει στο παρελθόν τα  
κράτη μέλη ή η Κοινότητα"*. Η σημερινή κατάσταση στον τομέα 
αυτόν αποτελεί αντικείμενο ανάλυσης που εκτίθεται λεπτομερώς  
στο Παράρτημα Β
Πρόκειται ουσιαστικά για την καλύτερη δυνατή αξιοποίηση των εμπειριών  
που έχουν αποκτηθεί, μέσω συστηματοποίησης και ορθολογικής  
οργάνωσης των προσπαθειών και μιας γενικευμένης αύξησης των απαι­
τήσεων όσον αφορά τις ενεργειακές αποδόσεις.
Η Επιτροπή σκοπεύει να δώσει ιδιαίτερη έμφαση:
- στην προώθηση της θερμικής διάγνωσης (διάγνωση των θερμικών  
χαρακτηριστικών), απαραίτητη προϋπόθεση για μία ενεργειακή  
αποκατάσταση σε μεγάλη κλίμακα των υφισταμένων σήμερα κτιρίων'
- στη διάδοση των επιτυχημένων εμπειριών και στην εκπόνηση ενός  
"κώδικα αναφοράς"'
- στην ανακοίνωση της ονομαστικής κατανάλωσης των κτιρίων'
- στην αναζήτηση μεγαλύτερης αποτελεσματικότητας των χρηματο­
δοτικών μηχανισμών.
Το πλαίσιο της παρούσας ανακοίνωσης συνίσταται ουσιαστικά από:
- ένα ψήφισμα του Συμβουλίου, της 9ης Ιουνίου 1980 (ΕΕ των ΕΚ.  
αριθ. 0 149 της 18.6.1980), που συνιστά σε όλα τα κράτη μέλη
να λάβουν μέτρα για την ορθολογική χρησιμοποίηση της ενέργειας,  
ιδίως στον τομέα των κτιρίων'
- δύο ανακοινώσεις της Επιτροπής προς το Συμβούλιο (ΟΟΜ(84)87  
τελικό και ΟΟΜ(84)88 τελικό), που αναλύουν και συγκρίνουν τις  
ενεργειακές πολιτικές των κρατών μελών'
- μια ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο (ΟΟΜ(84)36 τελικό)  
που συγκρίνει τα προγράμματα εξοικονόμισης ενέργειας των κρατών  
μελών.
Κατανάλωση ενέργειας-πολιτική τιμών- προγράμματα σε κοινοτικό  
επίπεδο και σε επίπεδο των κρατών μελών.

- 5 -
ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΔΡΑΣΗΣ
Προώθηση της διάγνωσης των θερμικών χαρακτηριστικών των κτιρίων
6. Ένας σημαντικός ανασχετικός παράγοντας στην πραγματοποίηση εργα­
σιών για τη βελτίωση από ενεργειακής πλευράς των υφισταμένων  
κτιρίων προέρχεται από τη δυσκολία που έχουν οι ιδιοκτήτες και  
οι ενοικιαστές να προσδιορίσουν τις πιό αποτελεσματικές ενέργειες  
για τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας.
Η θερμική διάγνωση των κτιρίων είναι ____ένα
απ
αραίτητο βοηθητικό μέσο για την απόφαση*  πράγματι, δίνει στους  
Φορείς που πρέπει να αποφασίσουν (τοπικές συνεταιριστικές ενώσεις,  
οργανισμούς κοινωνικής κατοικίας, ιδιώτες, κλπ.) όλες τις απαι-  
τούμενες πληροφορίες που θα τους επιτρέψουν να επιλέξουν τις βελτιώ­
σεις που θα πρέπει να κάνουν στο κτίριό τους :  θερμικά χαρακτηρι­
στικά του κτιρίου και των εξοπλισμών του, δυνατές παρεμβάσεις  
(εξοικονόμηση ενέργειας και/ή χρησιμοποίηση εναλλακτικών πηγών),  
κόστος, εξοικονόμηση ενέργειας και αποδοτικότητα κάθε μιάς από τις  
εξεταζόμενες λύσεις Η διάγνωση θα επιτύχει το σκοπό της, που  
είναι η λήψη αποφάσεων για εκτέλεση εργασιών, μόνο εάν είναι
πλήρης και αντικειμενική. Είναι απαραίτητη η εκπαίδευση και η επι­
βολή αυστηρών κανόνων στους ασκούντες τη διάγνωση προκειμένου νσ εξασφαλι­
στεί η ποιότητα της διάγνωσης  (πιστότητα των μεθόδων, τήρηση  
της συνγραφής υποχρεώσεων, κλπ.) (7).
Σε δύο κράτη μέλη (Δανία και Γαλλία), η διαδικασία της θερμικής  
διάγνωσης  γνωρίζει ευρεία διάδοση" το έγγραφο, του  
οποίου αντίγραφο περιλαμβάνεται στο Παράρτημα Γ,  
αποτελεί μια καλή περιγραφή της μευοδολογίας που  
αναπτύχθηκε στη Γαλλία.
Η Επιτροπή πιστεύει ότι η ευρεία διάδοση των θερμικών διαγνώσεων  
αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την ενεργειακή αποκατάσταση σε  
μεγάλη κλίμακα των υφισταμένων σήμερα κτιρίων. Αυτή τη στιγμή,  
αυτή η διαδικασία έχει διαδοθεί μόνο στη μειονότητα των κρατών  
μελών. Ένας αποτελεσματικός τρόπος προαγωγής της θερμικής διάγνωσης  
θα μπορούσε να ήταν η υποχρεωτική επιβολή της σε περίπτωση

- 5α -
(7) Ενδεικτικά, η τάξη μεγέθους του κόστους της θερμικής διάγνωσης  
μπορεί να υπολογιστεί κατ'εκτίμηση ως εξής :
- Ιδιωτική κατοικία :  250 ECU
- Κτίριο με λινώτερες από 50 κατοικίες :  1.500 έως 3.000 ECU
- Κτίριο με περισσότερες από 50 κατοικίες :  3.000 έως 5.000 ECU
- Τριτογενής τομέας λιγότερο από
1000 τ.μ. :  500 έως 1.000 ECU
- Τριτογενής τομέας 1.000 έως
5.000 τ.μ. :  1.000 έως 3.000 ECU
- Τριτογενής τομέας πάνω
από 5.000 τ.μ. : 3.000 έως 5.000 ECU

-  6 -
συναλλαγών στον τομέα των ακινήτων (0).
7. Προκειμένου να προωθηθεί η προσπάθεια που συνίσταται στην πραγμα­
τοποίηση της θερμικής διάγνωσης ενός κτιρίου πριν από την κατά­
στρωση ενός λογικού προγράμματος εργασιών, η Επιτροπή προτείνει  
τη διεξαγωγή ενός υποδειγματικού προγράμματος ενεργειακής αποκατά­
στασης των δημόσιων κτιρίων σε ορισμένες πόλεις της Κοινότητας(9):
(α) επιλογή, σε κάθε κράτος μέλος, μιας ή δύο πόλεων 10.000 έως  
40.000 κατοίκων' σε κάθε μια από αυτές τις πόλεις, καθορισμός  
των κτιρίων των οποίων πρέπει να γίνει η διάγνωση :  δημόσια  
κυβερνητικά γραφεία, σχολικά και πανεπιστημιακά κτίρια, αθλη­
τικά κέντρα, υγειονομικά ιδρύματα, κλπ. '
(β) θερμική διάγνωση των υπόψη κτιρίων'
(γ) αξιολόγηση των διαγνώσεων που  
μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν,  
εργασιών, ώστε να προωθηθεί η  
κτιρίων και να προσδιοριστούν  
μπορούσαν να αναληφθούν  
κού προγράμματος'πραγματοποιήθηκαν, σύγκριση των  
παρακολούθηση των υποδειγματικών  
γνώση αυτών των κατηγοριών των  
οι ενέργειες διάδοσης που θα  
στη συνέχεια αυτού του υποδειγματι-
(δ) εκστρατεία πληροφόρησης και ευαισθητοποίησης σχετικά με τη  
διαδικασία που ακολουθήθηκε και τα αποτελέσματα των διαγνώσεων  
και των υποδειγματικών εργασιών, ούτυς ώστε να υποκινηθούν  
όλοι οι ενδιαφερόμενοι αρμόδιοι για να σναλάβουν παρόμοιες  
ενέργειες στα κτίρια των οποίων ασκούν τη διαχείριση.
Αφού καθορίσει τους τεχνικούς κανόνες της θερμικής διάγνωσης και  
το πεδίο εφαρμογής (κατηγορίες των σχετικών κτιρίων), η Επιτροπή  
σκοπεύει να χρηματοδοτήσει (Αρθρο 704 του Προϋπολογισμού) τις  
αντίστοιχες δαπάνες (β), (γ) και (δ) ανωτέρω. Το συνολικό κόστος  
του προγράμματος υπολογίζεται ως εξής :

- 6α -
εκατ. ΕΟΙΙ
(β) Διάγνωση 1,8
(γ) Αξιολόγηση και παρακολούθηση 0,3
(δ) Εκστρατεία πληροφόρησης _0^4
ΣΥΝΟΛΟ 2,5
(8) Δεδομένου ότι το σημείο αυτό έχει και ρυθμιστικής φύσης προε­
κτάσεις, εξετάζεται στην παράγραφο 16 κατωτέρω.
(9) Η πραγματοποίηση των επιλεγμένων εργασιών,μεταξύ εκείνων που  
προτάθηκαν στο πλαίσιο της θερμικής διάγνωσης;εμπίπτει στην  
αρμοδιότητα των σχετικών τοπικών αρχών, με ειδική βοήθεια  
των κρατών μελών, εάν απαιτείται.

- 7 -
Η Επιτροπή θα εξετάσει αργότερα τη σκοπιμότητα εκτέλεσης και  
άλλων προγραμμάτων σε διαφορετικές κατηγορίες κτιρίων : κοινω­
νικές κατοικίες, γραφεία, μεγάλες εμπορικές εγκαταστάσεις,  
ξενοδοχεία, κλπ.
Τεχνικές βελτιώσεις και ρυθμίσεις
8. Αυτή η δεύτερη πολύμορφη κατευθυντήρια γραμμή δράσης,αφορά τόσο  
τα νέα κτίρια όσο και τα υπάρχοντα. Έχει συγχρόνως :
- μια τεχνική πλευρά :
.  εναρμονισμένες προδιαγραφές και μεθόδους υπολογισμού  
.  επιστημονική και τεχνολογική έρευνα και επίδειξη  
.  κώδικα αναφοράς
- μια ρυθμιστική πλευρά :
.  ενεργειακή συμπεριφορά των νέων κτιρίων  
.  ενέργειες ενθάρρυνσης
. υποδειγματικές ενέργειες των αρχών για την κατασκευή  
δημόσιων κτιρίων
. ενεργειακή συμπεριφορά των υπαρχόντων κτιρίων  
. ανακοίνωση της ονομαστικής κατανάλωσης.
9. Οι ανάγκες στον τομέα των τεχνικών προδιαγραφών και των εναρμονι-
σμένων μεθόδων υπολογισμού της ενεργειακής συμπεριφοράς των προϊόντων  
που εξοικονομούν ενέργεια είναι σημαντικές, ιδίως για την εξασφά­
λιση της ποιότητας και της ενεργειακής απόδοσης των στοιχείων που  
τα αποτελούν.
Όσον αφορά τα προϊόντα που προορίζονται για τα κτίρια :  υλικά,  
συστατικά στοιχεία, εξοπλισμοί και συστήματα που συμβάλλουν στην  
ορθολογική χρησιμοποίηση της ενέργειας, η Επιτροπή θα καθορίσει τις  
προτεραιότητες, κατά τρόπο που να παρουσιάζει συνέπεια με την επεξερ­
γασία του ευρωπαϊκού Κώδικα εξοικονόμησης ενέργειας στα κτίρια  
(βλ. παράγραφος 11.).
Όσον αφορά τα μέσα, θα χρησιμοποιήσει κυρίως τις δυνατότητες  
που προσφέρουν οι αρμόδιοι στον τομέα αυτό διεθνείς οργανισμοί  
(ISO, CEN, κλπ.).

-  8 -
10. Το πρώτο πρόγραμμα πλαίσιο των επιστημονικών και τεχνικών κοινο­
τικών ενεργειών για τη περίοδο 1984-1987 (COM (83) 260 τελικό)  
που αποτελέοε αντικείμενο του ψηφίσματος του Συμβουλίου στις 25  
Ιουλίου 1983 (10), υποδεικνύει στον οδηγό προγραμματισμούτου ότι  
μεταξύ των στόχων που πρέπει να επιτευχθούν, θα πρέπει να προτι­
μηθούν οι κοινοτικές ενέργειες '  Ερευνας κα ι  
Ανάπτυξης  και £πίδειξης* κατά την πραγματοποίηση των προτει-  
νομένων ενεργειών θα ληφθούν υπόψη αυτές οι κατευθύνσεις.
'Οσον αφορά'την ‘Ερευνα και Ανάπτυξη  μια εξέ­
ταση του καταλόγου των τεχνικών που προβλέπεται να αναπτυχθούν  
θα επιτρέψει τον καθορισμό προτεραιοτήτων για το κοινοτικό  
πρόγραμμα, σε πλήρη συμφωνία με τα εθνικά προγράμματα.
Όσον αφορά την Επ ί  δειξη ο τομέας των κτιρίων έχει αποτελέσει  
ήδη αντικείμενο σημαντικών προγραμμάτων, τόσο εθνικών όσο και  
κοινοτικών. Η Επιτροπή σκοπεύει να δώσει προτεραιότητα στο μέλλον  
στους τομείς που παρουσιάζουν καλύτερες προοπτικές, όπως π.χ. :
- η ενεργειακή αποκατάσταση μεγάλων κτιριακών συγκροτημάτων,  
και κυρίως των κοινωνικών κατοικιών,
- η ενεργειακή αποκατάσταση δημοσίων κτιρίων (διοικητικών  
γραφείων , σχολικών κτιρίων, πανεπιστημιακών κτιρίων, αθλη­
τικών κέντρων, νοσοκομείων, κλπ.),
- οι ενέργειες που οδηγούν σε αισθητή μεταβολή της συμπεριφοράς  
των καταναλωτών (ρύθμιση, προγραμματισμός, εξάτομικευμένη  
χρέωση των δαπανών, κλπ.).
Για την εξασφάλιση καλύτερου συντονισμού μεταξύ των εθνικών ενεργειών  
και των κοινοτικών προγραμμάτων, η Επιτροπή θα συνεχίσει να χρησι­
μοποιεί τη Συμβουλευτική Επιτροπή για τη διαχείριση των Προγραμμάτων  
Επίδειξης (ΣΕΔΠΕ) σαν μόνιμο συντονιστικό όργανο προκειμένου να  
βελτιωθεί η ανταλλαγή των πληροφοριών σχετικά με την αξιολόγηση  
των αποτελεσμάτων που έχουν επιτευχθεί στο πλαίσιο των διαφόρων  
προγραμμάτων, η διάδοση αυτών των αποτελεσμάτων και οι κατευθύνσεις  
που πρέπει να δοθούν στα διάφορα προγράμματα.

- 8α -
11. Η Επιτροπή θα επεξεργαστεί ένα κώδικα για την εξοικονόμηση  
ενέργειας στον οικοδομικό τομέα που θα χρησιμοποιηθεί σαν  
"κώδικας αναφοράς” για το σύνολο της Κοινότητας. Αυτό το  
έγγραφο θα πρέπει να συγκεντρώνει τους τεχνικούς, ποιοτικούς  
και ποσοτικούς κανόνες και τις απαραίτητες διαδικασίες για  
την επίτευξη του αρίστου επιπέδου κατανάλωσης ενέργειας που  
μπορεί να επιτευχθεί στον τομέα των κτιρίων.
(10) Ε.Ε. των Ε.Κ. αριθ. Ζ 208 της 4.8.1983

- 9 -
Αυτή η ενέργεια δικαιολογείται από τη σημαντική διαφορά που  
υπάρχει μεταξύ των μέτρων που έχουν υιοθετήσει τα κράτη μέλη και  
του αποτελέσματος που θα μπορούσε από τεχνική άποψη να επι­
τευχθεί και από οικονομική άποψη να δικαιολογηθεί" όμως,  
παρόλο ότι, στον τομέα της Ε - Α
και της επίδειξης, έχουν γίνει μεγάλες προσπάθειες και έχουν επι­
τευχθεί σημαντικά αποτελέσματα χάρις στα εθνικά και κοινοτικά  
προγράμματα, εντούτοις δεν έχει γίνει αξιοποίηση όλων αυτών των προ­
γραμμάτων σε πρακτικές εφαρμογές, καίτοι τούτο αποτελεί τον τελικό τους προορισμό.
Συνεπώς, ένας τέτοιος κώδικας που τοποθετεί τους στόχους του στο  
ψηλότερο επίπεδο που μπορεί να επιτευχθεί από τεχνικής και οικο­
νομικής άποψης,θα αποτελέσει :
- ένα πρότυπο για τη μέτρηση της προσπάθειας που κάθε κράτος μέλος  
θα πρέπει να μπορεί ακόμα να καταβάλει (λαμβάνοντας υπόψη κυρίως  
την ποικιλία των κλιματικών παραμέτρων),
- ένα στόχο όσον αφορά τη σύγκλιση των εθνικών πολιτικών,
- μια υποστήριξη που θα ευνοεί το πέρασμα των αποτελεσμάτων της  
έρευνας στις πρακτικές εφαρμογές,
- ένα στοιχείο αναφοράς πολύ χρήσιμο για τους επαγγελματίες και
τους βιομήχανους για τον καθορισμό των κατευθύνσεων των ενεργειών τους.
Για την επιτυχή επεξεργασία αυτού του εγγράφου, η Επιτροπή θα βα­
σιστεί στη μελέτη τεχνικοοικονομικής σκοπιμότητας ενός πρότυπου  
ευρωπαϊκού κώδικα για την εξοικονόμηση ενέργειας στη θέρμανση των  
κτιρίων (βλ. παράρτημα Β παράγρ. 5). Μετά τη δημοσίευσή του από  
την Επιτροπή, ο ευρωπαϊκός αυτός κώδικας θα πρέπει, για να εξακο­
λουθεί να είναι λειτουργικός, να ενημερώνεται και να αναθεωρείται  
περιοδικά.
12. Η ρυθμιστική οδός είναι ένα από τα κατάλληλα μέσα για τη βελτίωση  
των ενεργειακών αποδόσεων των νέων κτιρίων, διότι κάθε έργο κατα­
σκευής υποβάλεται ήδη σε κανονισμούς πολεοδομικούς, ασφάλειας,  
κλπ. Εξάλλου, για μια πολύ χαμηλή πρόσθετη δαπάνη (της τάξης του

- 9α -
3 έως 5% του συνολικού κόστους του κτιρίου), η κατανάλωση μπορεί  
να μειωθεί τουλάχιοτον κατά 30%. Έτσι, ενδείκνυται από οικονο­
μικής πλευράς να γίνουν υποχρεωτικές, με βάση αναγκαστικούς  
κανονισμούς, αυτές οι επενδύσεις των οποίων η απόδοση είναι πολύ  
καλύτερη από εκείνη των ισοδύναμων παρεμβάσεων στα υπάρχοντα  
κτίρια (11).
(11) Η μόνωση, ιδιαίτερα εκείνη των τοίχων και των παραθύρων, είναι  
2 έως 4 φορές λιγότερο δαπανηρή κατά τη διάρκεια της κατασκευής  
από ότι κατά τη διάρκεια μιας ανακαίνισης υπάρχοντος κτιρίου.
Θα πρέπει επίσης να προετοιμάσουμε το μέλλον :  20% των κτιρίων  
που θα υπάρχουν κατά το έτος 2000 δεν έχουν ακόμη κατασκευαστεί'  
το μεγαλύτερο μέρος των κτιρίων που υπάρχουν  σήμερα θα
χρησιμοποιούνται ακόμα - και θα καταναλώνουν ενέργεια για πολλές 
δεκαετίες ακόμα.

-  10  -
Τα περισσότερα κράτη μέλη  (12) διαθέτουν θερμικές
ρυθμίσεις σχετικά με τα νέα κτίρια. Αυτές οι ρυθμίσεις όμως  
διαφέρουν παρά πολύ, τόσο ως προς τις συγκεκριμένες μεθόδους  
όσο και ως προς το απαιτούμενο επίπεδο ενεργειακής απόδοσης.
Η Επιτροπή θα εξετάσει όλα τα κατάλληλα μέτρα που αποβλέπουν  
στον εκσυγχρονισμό των ρυθμίσεων που αφορούν τις ελάχιστες απαι­
τήσεις σχετικά με τη μόνωση, τη ρύθμιση των συστημάτων θέρμανσης,  
τον εξαερισμό και τον κλιματισμό, με στόχο την καθιέρωση ενός  
υποχρεωτικού υψηλού επιπέδου ενεργειακής απόδοσης, που όμως να  
δικαιολογείται από οικονομική άποψη (13).
0 ευρωπαϊκός κώδικας εξοικονόμησης ενέργε ι  ας στον οικοδομικό τομέα  
(βλ. παράγραφος 11 ανωτέρω) θα χρησιμεύσει σαν αναφορά για την  
ενίσχυση των εθνικών ρυθμίσεων στις νέες κατασκευές. Εξάλλου,  
η συγκριτική μελέτη των απαιτήσεων στο θέμα της θερμικής μόνωσης  
στις χώρες της ΕΟΚ, που ήδη δημοσιεύτηκε κατά το 1978 και το  
1980 (βλ. παράρτημα Ε παράγρ. 2), θα ενημερώνεται σε τακτικά  
διαστήματα.
Εξάλλου, θα πρέπει να αναληφθούν ενέργειες ενθάρρυνσης για την  
κατασκευή νέων κτιρίων με βελτιωμένες ενεργειακές αποδόσεις.
Η θερμική ρύθμιση θα πρέπει να ενισχυΟεί σταδιακά, λαμβάνοντας  
υπόψη την εξέλιξη των τιμών της ενέργειας και την ανάπτυξη των  
τεχνικών εξοικονόμησης ενέργειας.
Η Επιτροπή πιστεύει ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει :
- να αναγγέλουν αρκετά χρόνια εκ των προτέρων την επικείμενη  
ενίσχυση της ρύθμισηςμε ποσοτικούς στόχους,

- 10α -
να χρησιμοποιήσουν μια "μέθοδο υπολογισμού" (14) που θα επιτρέψει
II
τον καθορισμό της εξοικονόμησης ενέργειας ενός νέου κτιρίου υψηλής  
ενεργειακής απόδοσης" σε σχέση με μια λύση αναψοράς που θα αντιστοιχεί
II II
στην υπάρχουσα ρύθμιση, και την πρόβλεψη του χαρακτηρισμού των νέων  
κατασκευών με τις καλύτερες αποδόσεις (π.χ., για τα πιό οικονομικά  
κτίρια κατά τουλάχιστον 20Χ σε σχέση με τις ρυθμιστικές απαιτήσεις)-
(12) Βλέπε ανωτέρω έγγραφο ΟΟΜ (84) 36, παράρτημα 1, σελίδα 4, πίνακας 1.
(13) Θα πρέπει εντούτοις να ληφθούν υπόψη και οι δυνατές αρνητικές επιπτώσεις:  
π.χ. , μια πολύ υψηλή πρόσθετη δαπάνη κατασκευής θα μπορούσε να επη­
ρεάσει ακόμη περισσότερο ένα τομέα που αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε  
κρίση. Εξ ού προκύπτει η σκοπιμότητα της εκ των προτέρων, κατά αρκετά  
χρόνια, ανακοίνωσης της ενίσχυσης  της ρύθμισης (βλέπε παράγραφο 13  
κατωτέρω).
(14) της οποίας ο εκσυγχρονισμός θα πραγματοποιηθεί με πρωτοβουλία  τησ 
Επιτροπής.

-  11 —
- να αναπτύξουν δραστηριότητες γΐα την κατάρτιση των επαγγελματιών  που 
μετέχουν στην κατασκευή (αρχιτεκτόνων, μηχανικών, επιχειρήσεων  
και βιοτεχνών) (15).
Ένα τέτοιο μέτρο θα ευνοούσε την ανάπτυξη των πιό αποτελεσματικών  
τεχνικών και διαδικασιών και θα τους άνοιγε την αγορά. Εξάλλου, αυτό  
θα προετοίμαζε τους επαγγελματίες, που ασχολούνται με τον τομέα των  
κτιρίων, και τους βιομηχάνους για την επιβολή της θερμικής ρύθμισης.
14. Η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι οι εθνικές, περιφερειακές και τοπικές
αρχές θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη  τους υψηλά επίπεδα ενεργειακής απόδοσης  
κατά τη συγγραφή υποχρεώσεων που καθορίζονται στις δημόσιες προσκλήσεις  
υποβολής προσφορών  :  τα νέα δημόσια κτίρια θα πρέπει να αποτελούν
παράδειγμα στο θέμα της ορθολογικής χρησιμοποίησης της ενέργειας.
Κατά συνέπεια, η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να καθορίξουν, εάν αυτό  
δεν συμβαίνει ακόμα, τις απαιτήσεις ενεργειακής συμπεριφοράς στη  
συγγραφή υποχρεώσεων κατά τις προσκλήσεις υποβολής προσφορών  
για την κατασκευή δημόσιων κτιρίων. Αυτά τα μέτρα θα μπορούσαν είτε να  
περιορίζονται σε κτίρια που ανεγείρει το κράτος, είτε να επεκτείνονται  
σΤΙς κατασκευές που πραγματοποιούνται απο δημόσια ιδρύματα, τοπικές  
συνεταιριστικές ενώσεις και από ημιδημόσιους οργανισμούς κοινωνικής  
κατοικίας.
Εάν υπάρχει θερμική ρύθμιση για την κατηγορία των κτιρίων που εξετά­
ζεται (κατοικία ή λοιπά κτίρια), θα πρέπει να προβλέπονται απαιτήσεις  
ανώτερες απο τους κανόνες που ισχύουν. Στην αντίθετη περίπτωση, θα  
πρέπει να κα·3ορίζονται συγκεκριμένοι κανόνες για τα δημόσια κτίρια.
15. Οι ενέργειες που πρέπει να γίνουν για τη βελτίωση της ενεργειακής  
απόδοσης των υπαρχόντων κτιρίων βασίζονται ουσιαστικά σε κίνητρα,
δεδομένου ότι οποιαδήποτε ρύθμιση είναι δύσκολο νο; επεξεργαστεί, που να εφαρμοστεί  
και να ελεγχθεί  σ'αυτό τον τομέα. Εντούτοις (1),ανάλογα πρότυπα με  
εκείνα που αφορούν τα νέα κτίρια (βλέπε ανωτέρω παράγραφος 12)(1) θα  
πρέπει να επιβληθούν και να εκτελούνται εργασίες θερμικής απο­
κατάστασης κάθε φορά που πραγματοποιείται ένα πρόγραμμα σημαντικής  
ανακαίνισης παλαιών κτιρίων. Η Επιτροπή θα εξετάσει  όλα τα ειδικά μέτρα  
σ'αυτό τον τομέα (υποχρέωση διάγνωσης ή ακόμη ειδική ρύθμιση που  
καθιστά υποχρεωτικές ορισμένες εργασίες εξοικονόμησης ενέργειας),
(15) θα έπρεπε επίσης να υπάρξει παρέμβαση και κατά τη διάρκεια της αρχικής εκπαίδευσης (τεχνικές σχολές,  
πανεπιστήμια, ...) προκειμένου να διδαχθούν οι ειδικές όψεις των τεχνικών για την εξοικονόμηση της  
ενέργειας και τη χρησιμοποίηση ανανεώσιμων μορφών ενέργειας.

-  12  -
προκειμένου να προτείνει στο Συμβούλιο μια οδηγία ή μια σύσταση  
προς αυτή την κατεύθυνση. Εξάλλου, θα πρέπει να επιβληθεί απο τα  
κράτη μέλη ένας καλύτερος έλεγχος των συστημάτων θέρμανσης, κλιματι­
σμού και εξαερισμού.
16. Ένας τελευταίος τομέας όπου η Επιτροπή κρίνει χρήσιμη τη ρύθμιση
αφορά τη διαφάνεια της αγοράς, μέσω της ανακοίνωσης της ονομαστικής  
κατανάλωσης .  Η υποχρέωση της θερμικής διάγνωσης σαν προϋπόθεση κάθε  
συναλλαγής επί των ακινήτων αναφέρθηκε ήδη ανωτέρω (βλέπε παράγραφο 6).
Αυτό το μέτρο θα μπορούσε να καλύπτει τα νέα κτίρια, και να καθιστά  
υποχρεωτική τη σύνταξη ενός πιστοποιητικού :  είτε το κτίριο ανταποκρί-
νεται στα ρυθμιστικά πρότυπα που ισχύουν, είτε όχι, οπότε το πιστο­
ποιητικό θα περιλαμβάνει πίνακα με την περιγραφή και τα ποσοτικά  
στοιχεία των απαραίτητων εργασιών. Σε όλες τις περιπτώσεις, η ονομα­
στική κατανάλωση του κτιρίου θα πρέπει να αναγράφεται στο πιστοποιητικό.
Η Επιτροπή θα εξετάσει κατά πόσο μια οδηγία προς αυτή την  
κατεύθυνση θα μπορούσε να προταθεί στο Συμβούλιο, βασιζόμενη στην  
εμπειρία απο παρόμοιες ενέργειες που έχουν διεξαγάγει οι διοικήσεις ορισμένων  
κρατών μελών.
Βέλτιστη χρησιμοποίηση των χρηματοδοτικών πόρων
17. Πολλά προγράμματα χρηματοδοτικής ενίσχυσης των επενδύσεων που επιτρέπουν  
εξοικονόμηση ή υποκαταστάσειςενέργειας, έχουν τεθεί σε εφαρμογή απο  
εθνικές, περιφερειακές ή τοπικές αρχές στο πλαίσιο των ενεργειακών  
πολιτικών.
Αυτές οι ενέργειες εμπίπτουν πράγματι στην αρμοδιότητα των κρατών μελών,  
δεδομένου ότι αυτά μπορούν να προσδιορίσουν τους τρόπους παρέμβασης που  
είναι καλύτερα προσαρμοσμένοι στις διάφορες κατηγορίες επενδυτών (το­
πικές συνεταιριστικές ενώσεις, εμπορικές επειχειρήσεις, ιδιώτες, ιδρύματα  
ενοικιαστές, κλπ.).
18. Όσον αφορά τα εθνικά προγράμματα, η Επιτροπή κρίνει απαραίτητο να
αναζητηθεί  μια μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα των δημόσιων ενισχύσεων  
αυτή η αποτελέσματικότητα μπορεί να επιτευχθεί :

- 13 -
- με την εξέταση των διαφόρων τύπων χρηματοδοτικών κινήτρων που  
ισχύουν αυτή τη στιγμή, ώστε να εμπνευοτουμε απο τα αποτελεσμα­
τικότερα κίνητρα που έχουν υιοθετηθεί από ορισμένα κράτη μέλη,
- με τη χορήγηση των ενισχύσεων στις επενδύσεις τις πιο αποτελε­
σματικές για την εξοικονόμηση ενέργειας, σε εκείνες δηλαδή που  
παρουσιάζουν μια σχέση κόστους ανά εξοικονομούμενο  ΤΙ Π χαμηλότερη  
από μια ορισμένη κατώτατη τιμή, που μετα|3άλλεται ανάλογα με τις
χώρες και μερικές φορές ανάλογα με τη μορφή της ενέργειας ή τις
16κατηγορίες των επενδύσεων , και λαμβάνοντας επίσης υπόψη το συνο­
λικό ύψος της εξοικονομούμενης  ενέργειας κατά τη διάρκεια ζώνης του  
εξοπλισμού,
- με την αναζήτηση ενός επαγωγικού αποτελέσματος για την ευρεία  
διάδοση αποδοτικών τεχνικών ή την ανάπτυξη προγραμμάτων έργων :  
η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να  
χορηγούν, τουλάχιστον σε ορισμένες περιπτώσεις, χρηματοδοτική  
ενίσχυση για σχέδια κατασκευών με "υψηλή ενεργειακή αποδοση"
η ενίσχυση αυτή φαίνεται σκόπιμη προκειμένου να υποκινηθούν  
οι ιδιοκτήτες και οι φορείς που αναλαμβάνουν και χρηματοδοτούν  
την ανέγερση της οικοδομής να αποδεχθούν μια πρόοθετη δαπάνη  
της κατασκευής, ιδίως στην αρχή, προκειμένου να ξεκινήσει η  
διαδικασία που θα οδηγήσει στη μελλοντική ρύθμιση (το ποσό των  
ενισχύσεων μπορεί να μειώνεται βαθμιαία καθόσο πλησιάζει η ημε­
ρομηνία θέσης οε ισχύ της νέας ρύθμισης),
- εννοώντας τους τύπους των έργων που είναι πιο συμφέροντες για  
το κοινό,
- υποκινώντας έντονα ορισμένες κατηγορίες ιδιοκτητών, με την ικα­
νοποίηση συμπληρωματικών στόχων, για την ορθολογική χρηση της  
ενέργειας (αύξηοη της άνεσης, ανακαίνιση υποβαθμισμένων κτι­
ρίων, κλπ.) και με τη θέσπιση συστημάτων εγγύησης των αποτελε­
σμάτων και ελέγχου της ποιότητας και του κόστους των έργων.

- 13α -
- λαμβάνοντας υττόψη τα ιδιαίτερα  
μάτων (δραστηριότητα του τομέα  
κτύπο στην απασχόληση από τιςπροβλήματα των σχετικών επαγγελ-  
των κτιρίων, ...) και τον αντί-  
ενέργειες που έχουν αντιληφθεί,
(16) Σχετικά με το θέμα αυτό βλέπε το Παράρτημα Α παράγραφο 3.  
Λογικά, οι "πολύ αποδοτικές" εργασίες (που αποσβένονται οε  
λιγότερο από δύο χρόνια, παραδείγματος χάριν) θάπρεπε να  
αποκλείονται από το ευεργέτημα των δημόσιων ενισχύσεων. Η  
πείρα έχει δείξει ότι αυτές οι εργασίες έχουν γενικά περιο­
ρισμένη έκταση , οε σύγκριση με άλλες εργασίες των οποίων  
η διάρκεια απόσβεσης περιλαμβάνεται, παραδείγματος χάριν,  
μεταξύ δύο και δέκα ετών. Εξάλλου, η διάκριση μεταξύ "πολύ  
αποδοτικού" και "αποδοτικού" είναι πολύ λεπτή για να προσδιο­
ριστεί επακριβώς. Επίσης, πολλά έργα και, ιδιαίτερα, τα λι­
γότερο "αποδοτικά" (μόνωση των κατακόρυφων τοιχωμάτων, παρα­
δείγματος χάριν) μπορούν να θεωρηθούν σαν "πολύπλευρα", ότι  
δηλαδή, συμβάλλουν όχι μόνο στη θερμική βελτίωση, αλλά επίσης  
και στην ηχητική μόνωση ή τη μόνωση έναντι της υγρασίας, στην  
κοινωνική αποκατάσταση της κατοικίας, κλπ. θα πρέπει λοιπόν  
να έχουμε επίγνωση του γεγονότος ότι τα προγράμματα εξοικονό­
μησης ενέργειας στα υπάρχοντα κτίρια μπορούν επίσης να είναι  
προγράμματα για την ολοκληρωτική ανακαίνιση υποβαθμισμένων  
κτιρίων.

- 14 -
- με την υιοθέτηση των απαραίτητων συμπληρωματικών μέτρων : κατάρτι­
ση των επαγγελματιών (ιδιαίτερα για τις νέες τεχνικές), ενέργειες  
ενημέρωσης, __
- 
με τη χρησιμοποίηση ενώσεων ή οργανισμών συνδέσμου για την υπο­
στήριξη και οργάνωση επί τόπου αυτών των προγραμμάτων ενίσχυσης,  
ώστε να αυξηθεί, σημαντικά, κατ'αυτόν τον τρόπο, η επίπτωση των  
χρηματοδοτικών ενισχύσεων, κυρίως για τους ιδιώτες, τις μικρές  
εμπορικές επιχειρήσεις, κλπ.
19. Οι απαιτούμενοι χρηματοδοτικοί πόροι επι(3άλλουν τη δανειοδότηση.  
Κατά συνέπεια, η Επιτροπή προτίθεται :
- να επιβεβαιώσει τη διαθεσιμότητα των μηχανισμών δανειοδότησης  
προκειμένου να αυξήσει τη χρηματοδοτική τους συνδρομή,
- να μελετήσει μαζί με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και τους  
αρμόδιους οργανισμούς των κρατών μελών τις ενδεχόμενες τροποποιή­
σεις που θα μπορούσαν να επέλθουν στους υπάρχοντες μηχανισμούς  
δανειοδότησης, ώστε να προσαρμοστούν καλύτερα προς τις προτει-  
νόμενες κατευθυντήριες γραμμές δράσης.
Εξάλλου, η δράση που αναπτύσσεται στο πλαίσιο του "Ειδικού Ταμείου  
Μεγάλων Έργων" (Ρ.5.6.Τ.), που δημιουργήθηκε στη Γαλλία, και όπου 
η Γαλλική Υπηρεσία για τη Διαχείριση της Ενέργειας λειτουργεί σαν  
ένα είδος "διαμέσου" μεταξύ της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και  
των Τοπικών Συνεταιριστικών Ενώσεων, είναι υποδειγματική, και αξί­
ζει να επεκταθεί
Επίσης, οι παραγωγοί και διανομείς ενέργειας, καθώς επίσης και ορι­
σμένοι χρηματοδοτικοί οργανισμοί, θα μπορούσαν να προτείνουν συμ­
βάσεις σύμιρωνα με τις οποίες οι επενδύσεις θα εξοφλούνται με το  
προϊόν των οικονομιών που θα πραγματοποιούνται.

- 14α -
Ενημέρωση και συμπεριφορά των χρηστών
20.Έχει ουσιαστική σημασία να γίνει η συλλογή, ανάλυση και σύγκριση  
όλων των διαθέσιμων στοιχείων, η αξιολόγηση των ενεργειών που  
έχουν γίνει, και τέλος η σύλληψη και πρόταση των πιο κατάλληλων  
μέσων για μια πλήρη διάδοση των πληροφοριών.
(17) Η Επιτροπή θα μελετήσει λεπτομερώς τις λεπτομέρειες αυτής της ειδι­
κής δράσης, και θα εξετάσει με ποια μορφή παρόμοιες ενέργειες θα  
μπορούσαν να πραγματοποιηθούν στα άλλα κράτη μέλη.

- 15 -
Προκειμένου να διεκπεραιώσει αυτό το έργο η Επιτροπή προτίθεται  
να συστήσει μια ομάδα εμπειρογνωμόνων της αποίας η βασική αποστολή  
θα είναι :
- η συλλογή, ανάλυση και σύγκριση όλων των πληροφοριών που αφορούν  
τα εθνικά προγράμματα,
- ο καθορισμός και η εκτέλεση των ενεργειών για τη διάδοση των  
συλλεγέντων στοιχείων και των αποτελεσμάτων της αξιολόγησης  
και της ανάλυσης, οι οποίες έχουν πραγματοποιηθεί,
- η συλλογή μακρο-οικονομικών λεπτομερειών στατιστικών στοιχείων 
σχετικά με την κατανάλωση ενέργειας,
- η εξασφάλιση της παρακολούθησης των κοινοτικών στόχων, οδηγιών  
και συστάσεων,
- ο προσδιορισμός των κατευθύνσεων των κοινοτικών ενεργειών, η εξα­
σφάλιση του συντονισμού τους με τα εθνικά προγράμματα και η επε­
ξεργασία νέων προτάσεων για υποβολή στο Συμβούλιο.
Η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να συστηματοποιήσουν την αξιολόγη­
ση των ενεργειών τους και να της διαβιβάζουν κάθε πληροφορία σχε­
τικά με τα προγράμματά τους και τα αποτελέσματα που επιτυγχάνονται,  
ώστε αυτές οι ανταλλαγές πληροφοριών να οδηγήσουν σε εμπλουτισμό  
της τεχνικής για πολλούς από τους παρεμβαίνοντες φορείς, σε επι­
τάχυνση της εφαρμογής ορισμένων ενεργειών, σε μεγαλύτερη αποτελε-  
σματικότητα των διαφόρων προγραμμάτων, και, τέλος, στον πολλαπλα­
σιασμό των επιτυχημένων εμπειριών.
Όσον αφορά τα υπάρχοντα κοινοτικά προγράμματα, (Ε και Α και Επί­
δειξης) τα αποτελέσματα θα πρέπει να διαδοθούν ευρέως. Η Επιτροπή  
έχει αρχίσει την οργάνωση συνεδριάσεων και τη διάδοση ενημερωτικών  
εγγράφων και φυλλαδίων σχετικά με τις ενέργειες αυτές. Η δράση  
αυτή βρίσκεται στο στάδιο της ανάπτυξης, λαμβανομένου υπόψη του  
σταδίου εξέλιξης των προγραμμάτων, ιδίως μέσω των μηχανογραφημέ­
νων δελτίων 5Ε5ΑΜΕ, στα οποία προσεχώς θα έχει πρόσβαση το κοινό  
με τη βοήθεια του δικτύου ΕυΡΟΝΕΤ.

- 15α -
21- Στο πλαίσιο των εθνικών προγραμμάτων, έχουν αναληφθεί διάφορες δρά­
σεις για τη μετα|3ολή της συμπεριφοράς των καταναλωτών :  μερικές
φορές πρόκειται για ρυθμιστικά μέτρα (περιορισμός της θερμοκρασίας
των εγκαταστάσεων θέρμανσης ή του νυκτερινού φωτισμού, ---), όμως
κυρ
ίως πρόκειται για ενέργειες πληροφόρησης και ευαισθητοποίησης.
Η αποτελεσματικότητα των ενεργειών αυτών, που στοιχίζουν λίγο,  
μπορεί να είναι πολύ σημαντικές: η Γαλλία, παραδείγματος χάριν,

- 16 -
υπολογίζει ότι κάθε χρόνο εξοικονομούνται 10 εκατομμύρια ΤΙΠ στα  
κτίρια, χάρη στη μεταβολή της συμπεριφοράς από το 1974. Η Επιτροπή  
είναι της γνώμης ότι τα κράτη μέλη πρέπει να συνεχίσουν να ενημε­
ρώνουν το κοινό, ιδιαίτερα κατά τις περιόδους σταθερότητας η μεί­
ωσης των πραγματικών τιμών της ενέργειας.
Όσον αφορά τους διαχειριστές μεγάλων δημόσιων ή ιδιωτικών κτιρίων,
θα μπορούσαν να αναπτυχθούν στα διάφορα κράτη μέλη, προκειμένου
να ενθαρρυνθεί μια οικονομικότερη συμπεριφορά, ενέργειες όπως
ο διορισμός υπευθύνων για την ενέργεια που θα έχουν εκπαιδευτεί
ειδικά για το σκοπό αυτό, η διανομή οδηγών σχετικά με τη διαχεί-
1 8ριση της ενέργειας , η καθιέρωση ενεργειακής λογιστικής (με χρή­
ση της τηλεματικής ή όχι) και η εξατομικευμένη τιμολόγηση των ενερ­
γειακών δαπανών.
Εξάλλου, η Επιτροπή θα προσπαθήσει να βελτιώσει τις γνώσεις σχετι­
κά με τη συμπεριφορά και τις προσδοκίες των καταναλωτών ενέργειας  
και να εκτιμήσει καλύτερα τα αναμενόμενα αποτελέσματα από τα διά­
φορα εξεταζόμενα μέτρα, ώστε να αυξήσει την αποτελεσματικότητα  
ορισμένων κοινοτικών ή εθνικών ενεργειών, προσαρμόζοντάς τες καλύ­
τερα στα ψυχο-κοινωνικά χαρακτηριστικά των σχετικών πληθυσμών.
22. Οι παραγωγοί οικιακών συσκευών καταβάλλουν γενικά μεγάλες προσπά­
θειες για τη σχεδίαση συσκευών που καταναλώνουν λιγότερη ενέργεια.  
Αυτές οι προσπάθειες θάπρεπε λογικά να βρουν τη δικαίωσή τους στο  
επίπεδο της ενημέρωσης χάρη στην ανακοίνωση των καταναλώσεων.
Πράγματι θα πρέπει, αφενός, να δοθεί στις ενεργειακές επιπτώσεις
19αυτών των συσκευών όλη η σημασία που τους αρμόζει , και, αφετέρου,  
να ενθαρρυνθούν οι παραγωγοί στις προσπάθειές τους προς αυτή την  
κατεύθυνση.
Ήδη έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο μια οδηγία-πλαίσιο και μια οδη­
γία εφαρμογής σχετικά με τους ηλεκτρικούς φούρνους^. Η Επιτροπή  
σκοπεύει να προβε! πάλι στην εξέταση και άλλων οδηγιών εφαρμογής,  
για την τελική τους ολοκλήρωση.

“1 6α-
(Ί'8) Η Επιτροπή ετοιμάζει αυτή τη στιγμή τέτοιους οδηγούς για  
τη διαχείριση υγειονομικών ιδρυμάτων και για την - κεντρική  
- διαχείριση δημοσίων κτιρίων. Θάπρεπε να καθιερωθεί μια  
απογραφή των ιδιωτικών πρωτοβουλιών σ'αυτόν τον τομέα (η  
Επιτροπή γνωρίζει την ύπαρξη ενός οδηγού για τη διαχείριση  
εμπορικών εγκαταστάσεων μεγάλης επιφάνειας), και η Επιτροπή  
θάπρεπε να συμβάλει στην προώθηση τέτοιων εγγράφων σε ευρω­
παϊκό επίπεδο.
(19) Και, στη συνέχεια, να αναπτυχθεί η συνειδητοποίηση των κατα­
ναλωτών .
( 20 ) βλ. παράρτημα Δ, σελ. Δ.2.

- 17 -
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
23. Συμπερασματικά, η Επιτροπή επιθυμεί νά υπενθυμίσει :
- την σημασία των επιπτώσεων μιας απδ οικονομικής πλευράς ενδεδειγμένης  
εκμετάλλευσης του συνόλου των δυνατοτήτων όσον αφορά την εξοικονόμηση  
ενεργεί ας στον τομέα αυτό,
- την αναγκαιότητα της διαδικασίας θερμικής διάγνωσης, που αποτελεί  
προνομιούχο βοηθητικό μέσο για τη λήψη αποφάσεων σχετικά με την  
ενεργειακή αποκατάσταση των υπαρχόντων κτιρίων* αυτή η διαδικασία θα  
έπρεπε να διαδοθή ευρέως, κυρίων με τη θέση σε εφαρμογή ενός ενδεικτικού  
προγράμματος θερμικής αποκατάστασης των δημοσίων κτιρίων σε ορισμένες  
πόλεις της Κοινότητας, στο οποίο τα Κράτη-Μέλη θα έπρεπε να παράσχουν την  
συνδρομή τους,
- την αναγκαιότητα να συνεχισθούν τα προγράμματα Έρευνας-Ανάπτυξης και  
Επίδειξης που έχουν αρχίσει σε κοινοτικό επίπεδο, σύμφωνα με τις  
νομικές βάσεις που υφίστανται ή που βρίσκονται στο στάδιο της επε­
ξεργασίας,
- τη σημασία μιας ρυθμιστικής αντιμετώπισης για τη βελτίωση της θερμικής  
συμπεριφοράς των κτιρίων που θα κτιστούν μελλοντικά και την ανακαίνιση  
των υπαρχόντων κτιρίων.

ΓΙΑ ΜΙΑ ΗΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΥΡΟΠΑΙΚΗ  
ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΑ ΧΤΙΡΙΑ
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α  
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β  
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ  
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ  
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ε
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΣΤ  
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ζ  
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΗΣτόχος 1995 - Δυνατότητα εξοικονόμηοης ενέργειας  
Κατάσταση που επικρατεί σήμερα στον τομέα  
Μεθοδολογία για τη θεσμική διάγνωσης  
Κοινοτικές συστάσεις και οδηγίες
Πρόσιρατες μελέτεσ που εκπονήθηκαν μετά από αίτηση της  
Επιτροπής
Δράσεις στον τομέα της εναρμόνισης  
Τελικές εκθέσεις Ερευνας και Ανάπτυξης  
Δράσεις του Κοινού Κέντρου Ερευνών της

Α.1.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α
Δυνατότητα εξοικονόμησης ενέργειας
ΣΤΟΧΟΣ 1995  
ΝΕΕΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ
1. Κάθε χρόνο κατασκευάζονται στην Κοινότητα περίπου 2 εκατομμύρια  
νέοι εξομοιούμενοι με κατοικία χώροι: 1,4 εκατομμύρια κατοικίες  
και 0,6 εκατομμύρια εξομοιούμενοι με κατοικία χώροι στον τριτογε-  
νή τομέα (1).
Τα μέτρα που Χαμ|3άνονται σχετικά με τις νέες κατασκευές (Κανονισμοί  
σε θέματα μόνωσης και ρύθμισης, κυρίως, αλλά και κίνητρα υπέρ των  
αποδοτικών συστημάτων θέρμανσης κλπ.) πρέπει να επιτρέψουν την  
εξοικονόμηση 1 ΤΙΠ (2) πρωτογενούς ενέργειας ανά εξομοιούμενο με  
κατοικία χώρο, δηλαδή συνολικά 2 εκατομμύρια ΤΙΠ/χράνο.
(1) 0 αριθμός των εξομοιουμένων με κατοικία χώρων των μη προοριζό-  
μενων για κατοικίες κτιρίων μπορεί να υπολογιστεί σε συνάρτη­
ση με το εμβαδόν των δαπέδων των εν λόγω κτιρίων ή σε συνάρτη­
ση με την ενεργειακή τους κατανάλωση.
(2) Πρόκειται για μέσο όρο εξοικονόμησης ενέργειας σε σχέση με την  
περίοδο αναφοράς πριν από το 1974* στην τιμή αυτή λοιπον λαμ-  
βάνονται υπόψη τα αποτελέσματα των κανονισμών που αφορούν
τη θέρμανση για τις νέες κατασκευές, από το 1974, καθώς και  
τα νέα μέτρα που θα εφαρμοστούν τα επόμενα χρόνια.

Α.2.
2. Για το έτος 1995, θα μπορούσαν λοιπόν να εξοικονομηθούν στην Κοι­
νότητα 20 εκατομμύρια ΤΙΠ χάρη στη βελτίωση της ενεργειακής από­
δοσης στα νέα κτίρια και των εγκαταστάσεων τους θέρμανσης.
ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΩΝ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ
3. Η δυνατότητα εξοικονόμησης ενέργειας είναι μια έννοια που έχει  
γενικά ωριμάσει όσον αφορά τα υφιστάμενα κτίρια: ισοδύναμε! με  
το σύνολο της εξοικονόμησης ενέργειας που θα μπορούσε να επι­
τευχθεί με την πραγματοποίηση όλων των εργασιών βελτίωσης της θέρμανσης  
των εν λόγω κτιρίων, |£ εξαίρεση εκείνων που δεν έχουν "λογική απόδοση".
Αυτή η "λογική απόδοση" είναι δύσκολο να προσδιοριστεί, εξαιτίας  
του ότι το μεγαλύτερο μέρος των βελτιώσεων της θέρμανσης αντιστοι­
χεί σε επενδύσεις στηριζόμενες σε πολλά κριτήρια των οποίων η  
σκοπιμότητα δεν μπορεί να εκτιμηθεί μόνο με βάση την εξοικονόμηση  
ενέργειας που προκύπτει απ' αυτές. Έτσι, για παράδειγμα:
- οι εργασίες μόνωσης εκ των έξω συνεπάγονται επίσης επανόρθωση  
των προσόψεων των κτιρίων και κοινωνική αναβάθμιση της κατοι­
κίας, καταπολεμούν μερικές φορές τις διεισδύσεις νερού, και  
συχνά συμπληρώνουν τις ελλείψεις στην ισορροπία,
- οι μονωτικοί υαλοπίνακες συνεπάγονται επίσης καλύτερη ηχομό­
νωση και κατά συνέπεια μεγαλύτερη άνεση,
- η μόνωση των δωμάτων επιτρέπει επίσης την επίλυση των προβλημά­
των που συνδέονται με τα ελαττώματα στεγανότητας,
- η εγκατάσταση νέων αποδοτικών λεβήτων επιτρέπει συχνά τη μείωση  
της ρύπανσης ... ή επιβάλλεται πάντα στην περίπτωση που οι
ήδη υπάρχοντες λέβητες δεν λειτουργούν.
Για την εκτίμηση της απόδοσης των επνδύσεων σε θέματα εξοικονόμησης  
ενέργειας, πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη η διάρκεια ζωής των υλι­
κών που χρησιμοποιούνται (που μπορεί να ποικίλλει από μερικά χρόνια

Α.3.
- φωτισμός - σε πολλές δεκαετίες μόνωση -) και οι περιοδικές δαπά­
νες που αντιστοιχούν σ' αυτα (συντηρηση, ... ), να προσδιοριστούν  
ορισμένες οικονομικές παράμετροι όπως ο συντελεστής αναγωγής  
στον παρόντα χρόνο, Π τιμή των διαφόρων μορφών ενεργεί ας (στην κα­
τανάλωση, και κατά την εισαγωγή), κλπ.
Αν, παρόλες αυτές τις επιφυλάξεις, αποδειχθεί αναγκαίο να προσδιο­
ριστεί αυτή η "λογική απόδοση", θα ήταν δυνατό να καθοριστεί χονδρι­
κά ως ένας μικτός χρόνος επανάκτησης των επενδυθέντων κεφαλαίων (3)  
κατώτερο των 10 ετών περίπου, η ως ενα μέγιστο ποοο επένδυσης της  
τάξης των 3.500 έως 4.000 ΕΟυ (4) για την εξοικονόμηση ενός ΤΙΠ  
το χρόνο.
4. Το Κοινό Κέντρο Ερευνών στην ΙερΓΒ πρότεινε μια πρώτη εκτίμηση  
της δυνατότητας εξοικονόμησης ενέργειας οτα υφιστάμενα κτίρια,  
καταρτίζοντας ένα μαθηματικό μοντέλο του συνόλου των ακινήτων της Κοινότη­
τας" το μοντέλο αυτό στη συνέχεια επιμερίστηκε για την Ιταλία. Οι κύριες παράμετροι που λαμ|3ά-  
νονται υπόψη είναι οι κλιματικές ζώνες, τα στοιχεία που ιχινθέτουν την κατοικία,  τα 
θερμικά γνωρίσματα των κτιρίων και οι διάφοροι τύποι τους.
Έγιναν πολλές απλοποιητικές παραδοχές: δόθηκε έμφαση στη μόνωση  
και στο ενιαίο κόοτος των εργασιών στα διάφορά κράτη μέλη.
Εντούτοις, η πρώτη αυτή εκτίμηση συμφωνεί στα βασικα σημεία  
με τις εκτιμήσεις της ΑΡΜΕ για τη Γαλλία.
Η επέκταση των αποτελεσμάτων, που λήφθηκαν στην Ιερτε, στο σύ­
νολο των ακινήτων της Κοινότητας, επιτρέπει να εξαχθεί μια  
πρώτη εκτίμηση των συσσωρευμένων επενδύσεων, που είναι  
αναγκαίες για την πραγματοποίηση ενός δεδομένου επιπέδου  
εξοικονόμησης ενέργειας.
(3) Λόγος εκφρασμένος σε χρόνια και ίσος με:
κόστος επένδυσης
μείωση της ενεργειακής δαπάνης τον πρώτο χρόνο
(4) Ανάλογα με την ενέργεια που εξοικονομείται και ανάλογα με  
τις χώρες η τιμή αυτού του λόγου μπορεί να αλλάζει πολύ
αισθητά.

.  Α.4.
Εξοικονόμηση ενέργειας Επενδύσεις που απαιτούνται για την
ανά έτος πραγματοποίηση της αντίστοιχης εξοικο-
εκατομμύρια ΤΙΠ νόμησης ενέργειας
(σε δισεκατομμύρια ΕΟυ)
7 2έως5
15 7έως15
20 12έως21
30 30έως39
40 58έως67
45 80έως90
Πίνακας 1:  Σχέση μεταξύ της δυνατότητας εξοικονόμησης ενέργειας
και των αναγκαίων συσσωρευμένων επενδύσεων
5. Εξυπακούεται ότι κάθε νέο τμήμα εξοικονόμησης ενέργειας θα είναι  
πιο δαπανηρό και πιο δύσκολο στην υλοποίησή του από το προηγού­
μενο. Από τον πίνακα 1 εξάγεται μια εκτίμηση του μέσου επενδυ­
τικού κόστους ανά ΤΙΠ που εξοικονομείται το χρόνο για καθένα  
από τα τμήματα του πίνακα, γεγονός που επιτρέπει, σε συνάρτηση  
με το συλλογισμό που αναφέρεται προηγουμένως για τη "λογική από­
δοση", να εκτιμηθούν οι πραγματικές δυνατότητες εξοικονόμησης  
ενέργειας.

Α.5.
Συνολική εξοικονό­
μηση ενέργειας  
(εκατ. ΤΙΠ/χρόνο)Εξοικονόμηση ενέρ­
γειας στο τμήμα  
(εκατ. ΤΙΠ/χρόνο)Μέσες επενδύσεις  
στο τμήμα  
(εκατ. ΕΟΙΙ)Μέση επένδυση  
για την εξοικο­
νόμηση 1 ΤΙΠ το χρόνο  
(ΕΟΙΙ)
7 7 3.500 500
15 8 ·;;ί 7.500 950
20 5 5.500 1.100
30 10 18.000 1.800
40 10 28.000 2.800
45 5 22.500 4.500
Πίνακας 2: Τμήματα επενδύσεων για την αποκατάσταση υφισταμένων
κτιρίων
6. Η εφαρμογή των προκαταρκτικών σκέψεων σχετικά με τη "λογική  
απόδοση" των επενδύσεων στον πίνακα 2 οδηγεί από μόνη της στην  
κατάργηση του τελευταίου τμήματος (40 έως 45 εκατομμύρια ΤΙΠ,  
μέση επένδυση 4.500 ΕΟϋ ανά ΤΙΠ που εξοικονομείται το χρόνο).
Είναι λοιπόν θεωρητικά και "λογικά" δυνατόν να εξοικονομούνται  
κάθε χρόνο στα υφιστάμενα κτίρια κάπου 40 εκατομμύρια ΤΙΠ  
για συνολική επένδυση 58 έως 67 δισεκατομμύρια ΕΟί). Η "μέση"  
επένδυση ανά ΤΙΠ που εξοικονομείται το χρόνο διαμορφώνεται  
λοιπόν σε 1.600 Εθυ περίπου, σε ένα διάστημα που περιλαμβάνε­
ται μεταξύ 500 ΕθίΙ και 3.500 ΕΟί).

Α.6.
7. Μια διαφορετική προσέγγιση δίνει ανάλογα αποτελέσματα:
Η κληρονομιά της Κοινότητας σε ακίνητα αντιπροσωπεύει περίπου  
140 εκατομμύρια εξομοιούμενους με κατοικία χώρους (κατοικία  
και τριτογενής τομέας) από τους οποίους το 95Χ έχει κατασκευαστεί  
πριν από την εφαρμογή των πρόσφατων κανονισμών για τη θέρμανση.  
Λαμβανομένης υπόψη της αρκετά μέτριας μέσης ενεργειακής απόδο­
σης της εν λόγω υφιστάμενης κληρονομιάς, γίνεται σαφές ότι οι  
δυνατότητες της εξοικονόμησης ενέργειας είναι σημαντικές.
Είναι δυνατόν να καθοριστεί σαν στόχος η αποκατάσταση από  
θερμική άποψη^κάθε χρόνο, 5 έως 6 εκατομμυρίων εξομοιούμενων  
με κατοικία χώρων (δηλαδή 4% της κληρονομιάς). Με πρωτογενή  
εξοικονόμηση 0,6 ΤΙΠ ανά εξομοιούμενο με κατοικία χώρο,  
προκύπτει συνολική εξοικονόμηση περίπου 3,5 εκατομμύρια ΤΙΠ  
το χρόνο, δηλαδή 35 εκατομμύρια ΤΙΠ το 1995.
8. Τελικά, φαίνεται ρεαλιστικό να επιλεγεί αυτός ο τελευταίος  
αριθμός, ελάχιστα κατώτερος από εκείνον της πρώτης εκτίμησης,  
δηλαδή από την αποκατάσταση των υφισταμένων κτιρίων, στον  
ορίζοντα του 1995, εξοικονόμηση 35 εκατομμυρίων ΤΙΠ το χρόνο.
ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΤΑΚΤΙΚΗΣ
9.Μια μείωση της θερμοκρασίας των θερμαινόμενων χώρων κατά  
0,5°0 στο σύνολο της Κοινότητας θα οδηγούσε σ' εξοικο­
νόμηση ενέργειας τουλάχιστον 6 εκατομμυρίων ΤΙΠ.

Α.7.
Άλλες τροποποιήσεις τακτικής (όπως η διαχείριση της ενέργειας  
στα μεγάλα ακίνητα της κληρονομιάς, η χρησιμοποίηση ηλεκτρι­
κών οικιακών συσκευών και φωτισμού, ...) θα μπορούσαν να  
συνεπιφέρουν επίσης σημαντική εξοικονόμηση ενέργειας.
10. 0 στόχος εξοικονόμησης 9 εκατομμυρίων ΤIΠ πρωτογενούς ενέρ­
γειας το 1995, χάρη σε περισσότερο οικονομικές τακτικές, είναι  
δυνατόν να θεωρηθεί ρεαλιστικός.
ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΟΙΚΙΑΚΕΣ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΑΙ ΦΩΤΙΣΜΟΣ ΜΕ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΑΠΟΔΟΣΗ
11. Η ενεργειακή απόδοση των νέων συσκευών (ηλεκτρικές οικιακές  
συσκευές, φωτισμός, ψήσιμο, κλπ.) θα πρέπει να βελτιωθεί  
κατά 20X, κατά μέσο όρο, έως το 1995. Στις αρχές αυτού  
του έτους θα προέκυπτε τότε, εξοικονόμηση ενέργειας  
περίπου 11 εκατομμυρίων ΤΙΠ.
ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΣΗ: ΣΤΟΧΟΙ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 1995
12. Από τα προαναφερθέντα, εξάγεται η δυνατότητα εξοικονόμησης  
ενέργειας στις αρχές του 1995.

A.8.
Στόχος
(οε εκατομμύρια ΤΙΠ)
- Νέες κατασκευές (2 εκατομμύρια εξομοιούμενοι με
κατοικία χώροι/χρόνο) .......................... 20
- Αναβάθμιση στον τομέα της θέρμανσης 5 έως 6 εκα­
τομμυρίων εξομοιούμενων με κατοικία χώρων/
χρόνο ...........................................  35
- 
Τροποποίηση της τακτικής ........................  9
- 
Συσκευές και φωτισμός με καλύτερη απόδοση ........  11
Σ 
Y Ν 0 Λ 0 ........................................  75
Μ'
 αυτόν τον τρόπο, οι στόχοι που καθορίστηκαν ανωτέρω  
οδηγούν σε εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας 75 εκατομμυ­
ρίων ΤΙΠ το χρόνο, για το 1995, στον οικιακό και τριτογενή  
τομέα.
ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ
13. Το "μέσο κόστος" της επένδυσης, για κάθε ΤΙΠ που εξοικονομείται  
το χρόνο, εκτιμήθηκε προηγουμένως σε 1.600 ECU περίπου για  
τα υφιστάμενα κτίρια. Όσον αφορά τα προς κατασκευήν κτίρια,  
πρόκειται για ένα επιπλέον κόστος, που είναι a priori χαμη­
λότερο από εκείνο για τα υφιστάμενα κτίρια. Για όλα μαζί τα  
κτίρια λαμβάνεται μια αναλογία 1.500 ECU/ΤΙΠ που εξοικονομείται  
το χρόνο.

A.9.
14. H τροποποίηση της τακτικής δεν απαιτεί stricto sensu επενδύσεις.  
Αντίθετα, η βαλτίωση της απόδοσης των ηλεκτρικών οικιακών  
συσκευών και των συστημάτων φωτισμού απαιτεί βιομηχανικές  
επενδύσεις (έρευνα, πειραματνΟμός, δημιουργία νέων μεθόδων  
κατασκευής κλπ.), αλλά φαίνεται παράλογο να ληφθούν υπόψη  
ανάλογες δαπάνες στον παρόνα υπολογισμό, στο βαθμό που η  
ταχεία και σταθερή εξέλιξη της αγοράς προκαλεί επενδύσεις  
ακόμα και χωρίς βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των
εν λόγω συσκευών.
15. Μ' αυτόν τον τρόπο, το συσσωρευμένο ποσό των επενδύσεων που  
προκαλεί η εφαρμογή του παρόντος προγράμματος πρέπει να πλη­
σιάσει τα 80 έως 85 δισεκατομμύρια ECU για το σύνολο
της πεοιόδου 1985-1995, δηλαδή περίπου 8 έως 9 δισεκατου-  
μύρια ECU το χρόνο.

Β. 1.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ  Β
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΟΥ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ
ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ_ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ
1. Η ενεργειακή κατανάλωση στον οικιακό και τριτογενή τομέα  
περιλαμβάνει χρήσεις που διαφέρουν πολύ μεταξύ τους: θέρ­
μανση, εζαερισμός, κλιματισμός, παραγωγή θερμού ύδατος  
στους χώρους υγιεινής, φωτισμός, μαγειρείο, οικιακές συ­
σκευές, εξοπλισμός γραφείων, ανελκυστήρες,κ.κ.π... Μόνο  
στον οικιακό τομέα, η μέση ετήσια κατανάλωση ανα κατοι­
κία παρουσίασε μέχρι το 1979 ανοδικές τάσεις ενώ στη συ­
νέχεια παρουσίασε πτωτικές τάσεις. Οι διαφορές μεταξύ  
των κρατών-μελών είναι σημαντικές. Την κατάσταση αυτή  
απεικονίζει η εικόνα I που ακολουθεί.
Εικόνα I Η οικιακή κατανάλωση ανά κατοικία (1981)

Β.2.
2. Το τμήμα της ενέργειας που καταναλίσκέται για μδνη τη  
θέρμανση των κατοικιών συνδέεται στενά με τις εξωτερι­
κές (πίνακας 1) ,  ιδίως τις κλιματικές, γεγονός που ε­
πεξηγεί εν μέρει τις διαφορές που παρατηρούνται. 0 υ­
πολογισμός της ειδικής κατανάλωσης ανά κάτοικο και α-  
νά βαθμδ-ημέρα τείνει να επανορθώσει τις επιπτώσεις  
των κλιματικών διακυμάνσεων* διαπιστώνεται, παρόλα αυ­
τά, ότι τα κράτη-μέλη είναι δυνατόν να κατανεμηθούν  
σε τρείς διακεκριμένες ομάδες:
- τα κράτη-μέλη χαμηλής ειδικής κατανάλωσης (Ηνωμένο  
Βασίλειο, Ιρλανδία) όπου, όμως, παρατηρείται τακτική  
αύξηση της κατανάλωσης. Η αύξηση αυτή μπορεί να ερ-  
μηνευθεί από τη διείσδυση της κεντρικής θέρμανσης  
που δεν έχει ακόμα ευρεία διάδοση σ'αυτά τα κράτη-μέ­
λη *
- τα κράτη-μέλη υψηλής ειδικής κατανάλωσης (Βέλγιο και  
Ολλανδία) που τοποθετούνται πολύ πάνω από τα άλλα  
κράτη-μέλη της Κοινότητας’
- τα κράτη-μέλη των οποίων η παρέκκλιση από τη μέση  
ειδική κατανάλωση μειώνεται (Γερμανία, Ιταλία, Γαλ­
λία, Δανία). Μέχρι σήμερα οι προσπάθειες της Δανίας  
έδωσαν τα πιο αξιοσημείωτα αποτελέσματα.
Χώρα ΒΔΚ Δ ?Ιθθ I Νθ υκ
Κατανάλωση 11,4 7,7 7,97,16,5 6,4 10,6 6,0
Πι'νακας 1 :  Ετήσια κατανάλωση των νοικοκυριών για τη θέρμανση, εκπεφρασμέων
σε Μϋ ανα κάτοικο και ανα βαθμό-υμέρα.

B.3.
ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΙΜΩΝ
3. Η πολιτική τιμών των διαφόρων ενεργειακών καυσίμων για  
τον τελικό καταναλωτή συνιστά σημαντικό στοιχείο της πο­
λιτικής για την ορθολογική χρησιμοποίηση της ενέργειας.
Μια ανάλυση των τιμών, συμπεριλαμβανομένων των κάθε φύ-  
σεως φορολογικών επιβαρύνσεων, των ενεργειακών καυσίμων  
που παραδίνονται στον καταναλωτή, στις αρχές του 1983,  
προβάλλει σημαντικές διαφορές. Έτσι, η Δανία ακολουθεί  
τιμές για την ενέργεια πολύ υψυλότερες από τον Κοινοτι­
κό μέσο όρο. Το ίδιο ισχύει, σε μικρότερο όμως βαθμό,  
και για τη Γαλλία και την Ιταλία. Αντίθετα, η Μεγάλη  
Βρετανία και η Ιρλανδία (για την τελευταία αυτή χώρα,ο  
άνθρακας) εφαρμόζουν τιμές αισθητά χαμηλότερες από τον  
Κοινοτικό μέσο όρο.
Η εικόνα 2 που ακολουθεί αποτελεί γραφική παράσταση της  
εξέλιξης των τιμών της Ενέργειας, από το 1 9 7 0,  γιοι έξι  
κράτη-μέλη.
Η εικόνα 3, στη συνέχεια, επιτρέπει να τοποθετηθεί η  
τιμή για καθένα από τα Ενεργειακά προϊόντα (σε κάθε χώ­
ρα) σε σχέση με τον Κοινοτικό μέσο όρο.
Με την επενέργεια της ανύψωσης των τιμών και των διαφο­
ροποιημένων εξελίξεων της ενεργειακής κατανάλωσης ανά  
κατοικία, το μέρος της δαπάνης για θέρμανση- παραγωγή  
θερμού ύδατος υγιεινής - φωτισμό των κοικοκυριών, εξε-  
λίσχθηκε με διαφορετικό τρόπο σε σχέση με την τελική  
κατανάλωση,όπως φαίνεται στον πίνακα I κατωτέρω.
ΕτοςΒΔΚΔFIRLINL UK
19705,5%4,6%3,5%3,1%4,2 %3,3%3,9% 4,7%
1974-5,4%5,9%3,8%3,7*4,9 %3,3 %4,2% 4,3%
19807,2%8,2%4,5%4,6%8,2 %4,ο %5,3% 4,7%
Πίνακας 2’ L Μέρος της οικιακής ενεργειακής δαπάνης των  
νοικοκυριών σε σχέση με την τελική κατανά­
λωση (πηγή:030Ε-3ΕΟ)

Β.4.
Η υψηλή επιβάρυνση από τις δαπάνες της ενέργειας για  
οικιακούς σκοπούς επεξηγείται με διάφορους τρόπους:
- υψηλές τιμές (Δανία)*
- επίπεδο ενεργειακής κατανάλωσης ανώτερο του κοινοτι­
κού μέσου όρου (Βέλγιο, Ολλανδία)*
- αγοραστική δύναμη χαμηλότερη από του κοινοτικό μέσο  
όρο (Ιρλανδία).
Η πολύ μετρημένη αύξηση των δαπανών για οικιακή ενέρ­
γεια στην Ιρλανδία και στο Ηνωμένο Ηασ£λειο επεξηγείται  
από τη στασιμότητα σχεδόν - σε σταθερή τιμή - της τελι­
κής τιμής της ενέργειας για του καταναλωτή, συμπεριλαμ«  
βαυομέυων των κάθε φύσεως φορολογικών επιβαρύνσεων.
4.Με την επίδραση της διαφοροποιημένης εξέλιξης των τιμών,  
των αλλαγών στον τρόπο ζωής (διείσδυση του συστήματος  
κεντρικής θέρμανσης) και της αύξησης της αγοραστικής δύ­
ναμης, μεταβλήθηκε ριζικά και η διάρθρωση της κατανάλω­
σης ενεργειακών προϊόντων στον τομέα, όπως δείχνει και  
ο πίνακας 2 κατωτέρω.
1975 1981
Ανθρακας Ι5,4%> 7,6°/.ο
Πετρέλαιο για οικιακές χρήσεις56,Ι°/ο 4-2,2°/ο
Αέριο 16,3°/ο 50,5°/ο
Ηλεκτρική ενέργεια Ι4α2°/ο __ϊ9α7!/ο
Σύνολο 100,0°/ο Ι00,0°/ο
Πίνακας 3:  Κατανάλωση Ενεργειακών προϊόντων στον οι­
κιακό και τριτογευή τουέα. Εξέλιξη της κα­
τανομής ανα πηγή ενέργειας.

Β.5.
Εικόνα 2
Μιαροί καταναλωτές. Δείκτες της τιμής της ενέργεια«
Σταθερές τιμές σε εθνικό νόμισμα ______
(Β
άση 100 :  1970)

Β.6.
Εικόνα 3 Τιμή της ενέργειας για οικιακή χρήση αυμπεριΧαμ(3ανομένων των  
κάθε φύσεως σοροΧογικών επιβαρύνσεων εκφρασμένη σε ΜΑΔ
(Μέτρο αγοραστικής δύναμης) ανά GIGA JOULE - ί  Ιανουάριος 1984

Β.7.
ΡΥΘΜΙΣ3ΙΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΣΕ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ
Συστάσε^£_κα_ι_οδΐ]γ_ίε£_
5. Στον τομέα της ορθολογικής χρησιμοποίησης της Ενέργειας  
στα κτίρια, το Συμβούλιο Ενέκρινε από το 1976 πολλές  
συστάσεις σχετικά με τη θερμική μόνωση των κτιρίων, τις  
εγκαταστάσεις θέρμανσης, τη ρύθμιση της θέρμανσης και  
τη μέτρηση της θερμότητας.
Εξάλλου, θεσπίστηκαν κοινοτικές οδηγίες σε δύο τομείς:  
στον τομέα της απόδοσης των_[ΐονάδων_πα£αχωχή£_θε£^δττ]-  
τα£ αφενός, και αφετέρου στον τομέα της ένδειξης με ε­
πισήμανση της κατανάλωσης ενεργείας των οικιακών_συσκευών  
(οδηγία-πλαίσιο και οδηγία εφαρμογής για τους ηλεκτρι­
κούς φούρνους).
Οι ευ λόγω οδηγίες και συστάσεις αναγίρουται στο πα-  
£ά£ττ]}αα_Δ__._
Εφαρμόζονται με διαφορετικό τρόπο και εντός κυμαινομέ-  
υωυ προθεσμιών ανάλογα με τα κράτη-μέλη και τους το­
μείς που αφορούν. Αλλά, είναι δυνατόν να λεχθεί ότι

Β.8
κατά γενικό τρόπο, τα Κοινοτικά αυτά κείμενα συνέβα­
λαν στην επιτάχυνση της θέσπισης εθνικών μέτρων για  
την ενθάρρυνση της ορθολογικής χρησιμοποίησης της ε­
νέργειας στα κτίρια.
_Μελέτες_
6.  Πραγματοποιήθηκαν πολλές πρόσφατες μελέτες με πρωτο­
βουλία της Επιτροπής. Οι εν λόγω μελέτες που αναφέ-  
ρονται στο πα£ά£τη^α_Ε_ αποτελούν ιδιαίτερα ενδιαφέ­
ρουσες βάσεις για τον προσανατολισμό των μελλοντικών  
εργασιών.
_Ενα£|ΐδυ_ιστ]_
7. Διεξάγονται πολλές εργασίες τόσο σχετικά με το σχεδία­
σμά των κτιρίων όσο και σχετικά με τα οικοδομικά υλι­
κά, στα πλαίσια της εναρμόνισης των εθνικών μέτρων  
(βλέπε παράρτημα στ) .
Οι εργασίες αυτές αφορούν το κτίριο στο σύνολό του.  
Στον τομέα των θεμάτων που σχετίζονται με την ενέρ­
γεια ,  οι εργασίες αφορούν ιδίως τα μονωτικά υλικά,  
τους μονωτικούς υαλοπίνακες και τους ηλιακούς συσσω­
ρευτές .
Egoυνα κα_ι Ανάπτυξτ]_
8. Δύο π2ογρά^ατα_Ε_κα_ι_Α στον τομέα της ενέργειας εγ-  
κρίθηκαν από το Συμβούλιο, το 1975 και το 1979 αντί­
στοιχα. Το δεύτερο πρόγραμμα, με προϋπολογισμό 105 ε­
κατομμύρια ECU, ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 1983·
Οι εργασίες για τη μείωση της ενεργειακής κατανάλω-

Β.9.
σης στα κτίρια συνεχίστηκαν με δύο υποπρογράμματα: Ε­
ξοικονόμηση Ενέργειας και Ηλιακή Ενέργεια. Σήμερα,  
βρίσκεται στο στάδιο της προετοιμασίας ένα τρίτο τε­
τραετές πρόγραμμα.
Τα προγράμματα αυτά αποσκοπούν κυρίως να παράσχουν  
τα τεχνικά μέσα για την επίτευξη, μακροπρόθεσμα, μείω­
σης τουλάχιστον 5 0°/ο της ενεργειακής κατανάλωσης στα  
κτίρια.
Στο πλαίσιο του υποπρογράμματος Εξοικονόμηση Ενεργείας  
(1 9 7 9 - 1983) έχουν συναφθεί 60 συμβάσεις που εστιά­
ζονται στα ακόλουθα θέματα:
- ανάπτυξη των αντλιών θερμότητας, κυρίως των απορρο-  
φητικών*
- βελτίωση της συμβατικής θέρμανσης και της ρύθμισης*
- βελτίωση της μόνωσης των τοίχων και της στέγης' α­
νάπτυξη αντανακλαστικών μεμβρανών για τους υφιστα­
μένους υαλοπίνακες'
- ελάττωση των διεισδύσεων του αέρα*
- προσημοίωση σε ηλεκτρονικούς υπολογιστές για τους  
υπολογισμούς που έχουν σχέση με τη σύλληψη και το  
σχεδίασμά οικονομικών σε κατανάλωση Ενέργειας κτιρίων.
Το ηλιακό υποπρόγραμμα Ε και Α αναφέρεται στην ανάπτυξη  
ενεργητικών και παθητικών ηλιακών συστημάτων και στην  
κατάρτιση οδηγών για το σχεδίασμά ηλιακών συστημάτων.
Το τρίτο πρόγραμμα (1984 - 1987) εξετάψαι οτο συμβούλιο.

Β.10.
Ο κατάλογος των διαθέσιμων εκθέσεων σχετικά με τις εργα-  
σίεο αυτέσ παοατίθεται στο παοάοτηαα 7
9. Εξάλλου, το Κοινό Κέντρο Ερευνών της Ι3ΡΚΑ συνεχίζει  
τις διεξαγωγή διαφόρων εργασιών, στο πλαίσιο του υποπρο­
γράμματος Ηλιακή Ενέργεια, ιδίως σχετικά με τις παθητι­
κές κτιριολογικές τεχνολογίες και με την αποθήκευση θερ­
μότητας.
Αναλήφθηκαν επίσης δύο Ενέργειες στον τομέα της απόκτη­
σης πληροφοριών και στον τομέα της ενεργειακής διάγνωσης  
σχετικά με το σύνολο των υφισταμένων κτιρίων (βλ. πα^ά-  
£ τ ΐ ] ^ α _  η_λ _
_Επ_ίδε_ι
10. Αποσκοπώντας στην προώθηση της εφαρμογής σε πραγματική  
κλίμακα των τεχνικών ;,ου υλοποιήθηκαν στο στάδιο της έ­
ρευνας και ανάπτυξης, το Συμβούλιο ενέκρινε το 1978 τε­
τραετές πρόγραμμα Κοινοτικής Επίδειξης που επιτρέπει τη  
χορήγηση χρηματοδοτικής στήριξης σε σχέδια επίδειξης τό­
σο στον τομέα της εξοικονόμησης Ενέργειας όσο και στον  
τομέα των εναλλακτικών πηγών Ενέργείας
Το Συμβούλιο ενέκρινε, στις II Ιουλίου 1985, ένα νέο  
πρόγραμμα επίδειξης για το 1985". Η συνέχιση του προ­
γράμματος για το 1984 και το 1985 αποφασίστηκε στις  
23 'Ιούλιος 1984^.
1  Κανονισμοί (ΕΟΚ) αριθ. 1502/78 και 1505/78, δημοσιευμέ­
νοι στην ΕΕ την Ε.Κ. αριθ. Ε.Ι58 της 16.6.1978. Βλέπε  
“Εκτίμηση των προγραμμάτων επίδειξης της Κοινότητας στον  
τομέα της Ενέργειας” (00Μ(82)524).
2Κανονισμός(ΕΟΚ)αριθ.1972/85,δημοσιευμένος στηνΕΕ τηνΕΚ  
αριθ. ΕΙ95 της Ι9·7.1985.
3 Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 212</84,δημοσιευμένος στην ΕΕ την  
ΕΚ αριθ. 1/ 196 της 26.7.1984.

B.11.
Οσον αφορά την εξοικονόμηση ενέργειας, από την έναρξη του  
προγράμματος στις 31 Δεκεμβρίου 1983, αναλήφθηκαν 124 ε­
κατομμύρια ECU στο πλαίσιο της στήριξης 232 σχεδίων επί­
δειξης* από το συνολικό αυτό ποσό, 5,9 εκατομμύρια ECU  
αφιερώθηκαν στα κτίρια (3° σχετικά σχέδια, μετά την α­
φαίρεση των σχεδίων που αποσύρθηκαν μετά την αποδοχή τους)  
και ιδίως στις ακόλουθες τεχνικές:
- κατασκευές κατοικιών χαμηλής ενεργειακής κατανάλωσης*
- τεχνικές εξοικονόμησης ενέργειας στα κτίρια του τρι-  
τογενούς τομέα*
- νέοι τύποι αντλιών θερμότητας*  
λέβητες υψηλής απόδοσης.
Όσον αφορά τις εναλλακτικές πηγές ενεργείας, οι.εργασίες  
επίδειξης αναφέρθηκαν στις ηλιακές τεχνικές παραγωγής θερ­
μού ύδατος και θέρμανσης για κτίρια και πισίνες.
0 οικοδομικός τομέας αποτέλεσε ήδη αντικείμενο πολυαρίθ­
μων Ενεργειακών Επίδειξης, σε εθνικό ή Κοινοτικό επίπεδο.
Η αξιολόγηση του συνόλου των σχεδίων θα καταδείξει τους  
τομείς προτεραιότητας για το νέο Κοινοτικό πρόγραμμα.

Β.12.
£ΥΘΜΙΣΕΙΣ α_ΚΙΝΗΤΡΑ_ΚΑΙ_Ε^ΡΓΕΙΕΣ ΣΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΤΩΝ  
ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ5"
Ρύθ^ισΐ]
11. Ενω__Κανόννωστ^^  των νέων κτιρίων έχουν γενικά  
εισαχθεί και βελτιωθεί σε όλα σχεδόν τα κράτη-μέλη,  
τα πρότυπα μόνωσης για τα υφιστάμενα κτίρια εξακολου­
θούν να σπανίζουν .  Πολλά κράτη-μέλη θέσπισαν επίσης  
κανόνες για τα συστήματα θε£^ιανστ]£ και τους καυστή£ε£  
και επιβάλλουν ελάχιστο όριο μόνωσης για τους σωλήνες  
θερμού ύδατος, μερικές όμως χώρες εξακολουθούν να μην  
απαιτούν ρύθμιση για τα συστήματα θέρμανσης.
Η ατομική κατανομή των εξόδων θέρμανσης είναι υποχρεω­
τική σε λίγα μόνο κράτη-μέλη, ενώ οι περισσότερες χώρες  
προβλέπουν, τουλάχιστον για τα δημόσια κτίρια, περιο­
ρισμούς θερμοκρασίας.
Η επισήμανση των οικιακών συσκευών σύμφωνα με τις κοι­
νοτικές οδηγίες δεν είναι ακόμη πολύ διαδεδομένη στην  
Κοινότητα.
Χ£Τ}£ατοο ικονο£ΐκά_κίνΐ]τ£α6
12. Σχεδόν όλα τα κράτη-μέλη χορηγούν ειδικές ενισχύσεις
+ Η Επιτροπή διαβίβασε στο Συμβούλιο έκθεση σχετικά με  
τα προγράμματα εξοικονόμησης ενέργειας των κρατών-με-  
λών στην οποία εξετάζονται με λεπτομέρειες,μεταξύ άλλων,  
τα μέτρα που έχουν ληφθεί υπέρ του οικοδομικού τομέα  
(00Μ(84) 36).
5βλ. το έγγρ.00Μ(84)36 που προαναφέρθηκε,παράρτ.Ι,παρογρ.Ι.  
6βλ. το έγγρ.ΟΟΜ(84)36 που προαναφέρθηκε,παραρτ.Ι,παράγρ.2.

Β . 1 3 .
για τον οικοδομικό τομέα. Γενικά, πρέπει να δοθεί με­
γαλύτερη σημασία στις πολυκατοικίες που, στις περισσό­
τερες χώρες, δεν έχουν ακόμα επωφεληθεί αρκετά απ'αυ-  
τές τις ενισχύσεις, προκειμένου να υλοποιηθούν οι δυ-  
νατδτητές τους για εξοικονόμηση ενέργειας7.
Είναι δυνατόν να αναφερθούν τρείς τρόποι παρέμβασης:  
άμεση επιδότηση, φορολογικά μέτρα, δάνεια διαφόρων τύ­
πων που χορηγούνται από τις χώρες της Κοινότητας η α­
πό την ίδια την Κοινότητα. Οι άμεσες επιδοτήσεις προ­
τιμήθηκαν από πολλές χώρες της Κοινότητας αλλά παρου­
σίασαν καθαρή κάμψη το 1983 εξαιτίας του σημαντικού  
κόστους που συνεπάγονται.Κατάργησή τους στη Γερμανία,  
ισχυρή μείωση στη Δανία. Στο σύνολό του, το επίπεδο  
της ενίσχυσης που χορηγείται με όλες αυτές τις μορφές  
(επιδότηση, φορολογία, χαμηλότοκα δάνεια) διαφέρει αι­
σθητά ανάλογα με τη χώρα. Ετσι, το 1982 στο Ηνωμένο  
Βασίλειο και στο Βέλγιο η ενίσχυση περιορίστηκε σε 1,4-  
ΕΟΙΙ/κάτο ικο/έτος και 2 ΕΟυ/κάτοικο/έτος αντίστοιχα, έ­
ναντι 5,9 ΕΟυ/κάτοικο/ετος στη Γαλλία, 6 ΕΟυ/κάτοικο/  
/έτος στη Γερμανία και 7,7 ΕΟυ/κάτοικο/έτος στην Ολ­
λανδία.
^Ε £ε υ ν α _
13. Οι διαφορετικές στρατηγικές Ξ και Α των κρατών-μελών  
στον τομέα της Ενέργειας προκύπτουν από τις διαφορές  
που υπάρχουν στις διαθέσιμες πηγές (αέριο στην Ολλαν-
^Γενικότερα, στην περίπτωση των κτιρίων που δίνονται  
για μίσθωση, τα συμφέροντα του ιδιοκτήτη συγκρούονται  
με τα συμφέροντα του μισθωτή.Παρατηρείται εδώ βασικό  
κώλημα για την καλή λειτουργία των νόμων της αγοράς.

B.14.
δία, πετρέλαιο στο  Ηνωμένο Βασίλειο), στις κλιματι­
κές συνθήκες ή στην Ενεργειακή πολιτική (πυρηνικοί  
σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής στη Γαλλία). Απόρροια αυτών  
είναι οι διαφορετικές προτεραιότητες που τίθενται στις  
ενέργειες Ε και Α; ηλεκτρικές αντλίες θερμότητας στη  
Γαλλία, αντλίες Θερμότητας αερίου στην Ολλανδία, τά­
ση της Δανίας προς την εξοικονόμηση ενεργείας από τη  
θέρμανση των κτιρίων και ιδιαίτερη έμφαση στην ηλια­
κή θέρμανση από τις νότιες χώρες, όπως η Ιταλία και  
η Ελλάδα.
Επ_ίδε ιξτ]_
14
. Τα περισσότερα κράτη-μέλη διαθέτουν προγράμματα επί­
δειξης που καλύπτουν, ιδίως, τον οικοδομικό τομέα.
Στην έκθεση ’ •Εκτίμηση των προγραμμάτων Επίδειξης της  
Κοινότητας στον τομέα της ενέργειας" (COM (82) 324) κα­
θώς και στην ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβού­
λιο "Σχέδια επίδειξης στον τομέα της ενέργειας" (COM  
(83) 381) προσδιορίζονται τα κυριότερα γνωρίσματα αυ­
τών των εθνικών προγραμμάτων επίδειξης.

Γ.1.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ
ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΙΚΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ
(Απόσπασμα από το φυλλάδιο "Η θερμική διάγνωση υφιστάμενων  
κτιρίων" που εκδόθηκε τον Νοέμβριο 1983 από τη Γαλλική 
Υπηρεσία Ενεργειακού Ελέγχου, και απευθύνεται σε επαγγελματίες).
ΠΛΑΙΣΙΟ ΘΕΡΜΙΚΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ
Το "πλαίσιο θερμικής διάγνωσης" που παρουσιάζεται παρακάτω  
δεν αποτελεί προφανώς ένα έντυπο προς συμπλήρωση.
Δεν θα πρέπει να θεωρηθεί σαν "συνταγή" αλλά ως ένα  
σύνολο οδηγιών που προσδιορίζουν τις εργασίες που πρέπει  
να γίνουν.
Κάθε επαγγελματίας που πραγματοποιεί μία διάγνωση θα  
πρέπει να μελετήσει τα διάφορα σημεία που αναφέρονται  
στο έγγραφο αυτό, και η μελέτη του θα πρέπει να αναγκαστικά  
να προσαρμοστεί στην περίπτωση του κάθε κτιρίου ή της  
κάθε ζώνης που θα μελετηθεί.
I - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΗ
Κάθε κτίριο θα αποτελέσει το αντικείμενο μιας εξέτασης
σε βάθος προκειμένου να καθοριστούν με υπολογισμό,
με μέτρηση ή, σε περίπτωση αδυναμίας χρησιμοποίησης των
παραπάνω μεθόδων, με εκτίμηση \ τα αναγκαία στοιχεία
1. Μέχρι τώρα δεν έχει προβλεφθεί η προτίμηση κάποιας  
μεθόδου σε σχέση με κάποια άλλη αλλά επιβάλλεται  
προσδιορισμός σε κάθε στάδιο του τρόπου με τον  
οποίο καθορίζονται τα διάφορα στοιχεία. 'Ετσι στην περίπτωση  
των υπολογισμών θα πρέπει να προσδιοριστούν οι βάσεις των υπολογισμών,  
ενώ για τις μετρήσεις θα πρέπει να προσδιοριστεί η χρησιμοποιούμενη  
μέθοδος και αποτελέσματά της" με τον ίδιο τρόπο θα πρέπει να προσδιορι­
στούν οι βάσεις των εκτιμήσεων στην περίπτωση πραγματοποίησης εκτίμησης.

Γ.2.
για την πραγματοποίηση των φάσεων II (εκμετάλλευση, επεξεργα­
σία δεδομένων) και III (σύνθεση) της θερμικής διάγνωσης.
Για το σκοπό αυτό θα πρέπει να αξιοποΓηθεί κάθε έγγραφο,  
όπως σχέδια εργασιών ή εγκαταστάσεων, βιβλίο εκμετάλλευσης  
θέρμανσης κλπ. που αφορά τόσο τη δομή όσο και το εξωτερικό  
περίβλημα, την ή τις κατανομές, τον εξοπλισμό και τις  
συνθήκες χρησιμοποίησης των χώρων.
I .  Ειδικά χαρακτηριστικά των χώρων ανάλογα με τον προορισμό
τους, τη θέση τους, τη ζώνη στην οποία ανήκουν, 
και τις πραγματικές συνθήκες χρησιμοποίησής τους.
II .  Προορισμός του/των κτιρίου (ων) .
Φύση, γενική δραστηριότητα (δημόσιο, ιδιωτική κλπ.)
12. θέση, κλιματικά δεδομένα και τοπικοί πόροι.
Ποιότητα θέσης, ταχύτητα κλίματος, προσανατολισμός,  
ηλιασμός, επίδραση των ανέμων, σχήμα του κτιρίου  
κλπ.
Θα πρέπει να προσδιοριστούν κυρίως τα χαρακτηριστικά  
της θέσης σε σχέση με τον ηλιασμό καθώς και οι ειδικές  
διαμορφώσεις του κτιρίου που ευνοούν η αποθαρρύνουν την  
εγκατάσταση ηλιακού εξοπλισμού (ηλιακοί συλλέκτες  
κλπ.).
Θα πρέπει επίσης να αναφερθεί η διαθεσιμότητα τοπικών  
πόρων όπως ξυλείας, γαιανθράκων, απορριματων.
13. Ζώνη και πραγματικές συνθήκες χρησιμοποίησης.
Η ζώνη θα προσδιοριστεί σε συνάρτηση με:
- τις μόνιμες ή περιοδικές χρήσεις
- τους χώρους (κατοικία φύλακα κλπ.)
- τις ειδικές δωρεάν συνεισφορές (κουζίνες κλπ.)
- τους μη θερμανόμενους χώρους (χώροι στάθμευσης)

Γ.3.
- τους χώρους με σημαντικό όγκο (κινηματογράφοι).
Για κάθε συγκεκριμένη ζώνη θα περιγράφουν οι συνεισφορές,  
οι όγκοι, οι θερμοκρασίες, η λειτουργία , τα ωράρια,  
κλπ.
2. Περιγραφή του κτιρίου (ανά κτίριο).
21. Περιγραφή της κατασκευής,
- Χρονολογία κατασκευής - Μέθοδοι που χρησιμοποιήθηκαν  
(παραδοσιακή κατασκευή, βιομηχανοποιημένη, προκα-  
τασκευααμένα στοιχεία πρόσοψηε κλπ.).
Φωτογραφίες και σκαρίφημα που να δείχνουν τον προσανατολισμό.
Περίμετροι, επ ι  φάνε ιες, ύψη, αριθμός ζωνών, αριθμός  
ορόφων, αριθμός κατοικιών, μη θερμαινόμενοι χώροι,  
θερμαινόμενοι χώροι.
- Πρόσφατες μελέτες και έργα που εκτελέστηκαν ή που  
βρίσκονται σε εξέλιξη (για παράδειγμα ύπαρξη ηλιακών  
συλλεκτών για ζεστό νερό οικιακής )ορήο ης, επανακατασκευή  
οριζόντιας σκεπής - βεράντας ύστερα από θερμική
βλάβη κλπ.).
Άλλες μελέτες ή εργασίες που προβλέπονται ή ψηφίστηκαν  
(παράδειγμα :  ψήφισμα από τη γενική συνέλευση των  
συνιδιοκτητών για την αντικατάσταση των εξωτερικών  
ξυλοκαταεκευών κλπ.).
- Διάφορα έγγραφα που διατίθενται από τον υπεύθυνο
του έργου (παράδειγμα: σχέδια και έγγραφα μεταρρυθμί­
σεων που πραγματοποιήθηκαν κατά την τοποθέτηση  
του τελευταίου επιχρίσματος κλπ.).
22. Εξέταση οικοδομής,  (φύση, κατάσταση, χαρακτηριστικά, κλπ.  
των οποίων η ανάλυση προβλέπεται στο I1—1.)
Ανά κτίριο.
Γενική στεγανότητα, παλαίωση, διείσδυση υγρών, υγρασία,  
συμπύκνωση, κλπ.
Ρωγμές :  φύση, στεγανότητα ρωγμών (χρησιμοποιημένες  
ξυλοκατασκευές, μορφή, επισκευές, στεγανότητα σε  
αέρα και νερό, κλπ.), διαστάσεις, προσανατολισμός,

αλεξήλια (διάφορα εξώφυλλα παραθύρων κλπ.).
Φύση και κατάσταση τοίχων (να προσδιοριστεί το πάχος,
η σύσταση κλπ.), επιφάνεια ανά είδος τοιχοποΤας (απλή,
σύνθετη, προκατασκευασμένα στοιχεία κλπ), προσερειστικά
τοιχία, διαφανείς και ημιδιαφανείς επιφάνειες, πατώματα
(πάνω σε κανονικό έδαφος, πάνω από μπάνια, πάνω από
μη θερμάινόμενους χώρους, κλπ), σκεπές: οριζόντιες
σκεπές - μπαλκόνια, κεκλιμένες σκεπές κλπ.
Επεξεργασία θερμοζεύξεων, αερισμών, φυσικός ή μηχανικός
εξαερισμός (μέτρηση παροχών, κλπ.), εξαερισμός μπάνιων,
1
κλπ., ανανέωση του αέρα, συντελεστές Κ ___, θ ....
3.
 Περιγραφή και εξέταση των θερμικών εγκαταστάσεων.
(φύση, κατάσταση, χαρακτηριστικά των οποίων η ανάλυση  
προβλέπεται στο I1—1)
31. Σχέδιο αρχής λειτουργίας.
32. θέρμανση - Κλιματισμός.
321. θέση του καυστήρα.(υπόγειο, στέγη), επιφάνεια, συντήρηση, 
δυνατότητα εγκατάστασης συμπληρωματικών συσκευών.
322. Αποθήκευση ενέργειας, (όγκος, ηλικία, συντήρηση),  
μετρητής.
323. Γεννήτρια(ες).
- Φύση της ενέργειας.
Αριθμός γεννητριών - Ενδεχόμενη χρήση για ζεστό  
νερό οικιακής χρήσης.
Ημερομηνία έναρξης λειτουργίας, πρόσφατες επισκευές
1θα πρέπει να προβλεφθεί ειδική εξέταση για την τριτογενή  
με ακριβή αναφορά: στις ζώνες, τους μελετηθέντες  
χώρους, την υγρασία, θερμοκρασία, κλπ. καθώς και  
στην μέθοδο που χρησιμοποιήθηκε στο τμήμα αυτό της  
μελέτης (κατηγορία έκθεσης, κατηγορία παραθύρων,  
διεισδύσεων, ανανέωσης του αέρα, κλπ.).Γ.4.

Γ . 5 .
και τροποποιήσεις.
Κατάσταση συντήρησης (καταστροφή, διάβρωση, κλπ.).
- Μάρκα, τύπος, ισχύς - Διαστάσεις - Θερμομόνωση  
Καυστήρες (ηλικία, τύπος, ημερομηνία τελευταίας  
ρύθμισης ή μετατροπής), απώλειες κατά την περίοδο  
μη λειτουργίας.
- Ρύθμιση ισχύος.
Ώρες λειτουργίας ετησίως.
Περιγραφή λειτουργίας.
Αποσύνδεση απδ το κύκλωμα κατά τις περιόδους μη  
λειτουργίας.
- Μετρήσεις που γίνονται επί τόπου' περιοδικότητα  
μετρήσεων (καπνός, διοξείδιο του άνθρακα κλπ.  
απώλειες καπνού, συναφείς απώλειες) με βάση το  
βιβλίο του καυστήρα ή περιοδικές επισκέψεις.
Σε περίπτωση απουσίας αυτών των σημαντικών στοιχείων  
μέτρηση της απόδοσης της στιγμιαίας παραγωγής  
κατά την ημερομηνία της επισκέψεως (συμπλήρωση  
I - 713).
- Απόδοση παραγωγής (προσδιορισμός).
324. Διανομή :
Για κάθε ζώνη διανομής.
- Σχέδιο εγκατάστασης  
Φύση ρευστού διανομής
Πραγματικές θερμοκρασίες αναχώρησης/επιστροφής  
σε σχέση με την εξωτερική θερμοκρασία.
- Τρόπος διανομής - οριζόντια ζώνη, πρόσοψη, κλπ.
- κατακόρυφη ζώνη, πρόσοψη, κλπ.
- διάμετρος, μήκος σωληνώσεων, κλπ.
- Χαρακτηριστικά κυκλοφορητή, παροχή, κλπ.
- θερμομόνωση: ύπαρξη, φύση, πάχος, μήκος, κλπ,  
επέκταση σε θερμαινόμενους και μη χώρους (αποθήκες,  
όροφοι κλπ.).
Τεχνικά υπόστεγα, υπόνομοι κλπ.

- Υποσταθμοί (κατάσταση λειτουργίας διακοπτών κλπ)
Κατάσταση δικτύου (συγκέντρωση αλάτων, απόφραξη  
κλπ)
Απώλειες δικτύου (μετρήσεις κλπ.).
- Απόδοση διανομής (βάση του υπολογισμού ή της  
εκτίμησης, κλπ.).
- Προσαρμογή του δικτύου διανομής στις συνθήκες  
χρήσης και στις θερμικές ανάγκες των χώρων.
- Ισοστάθμιση
Όργανα ελέγχου (φύση, αριθμός, θέση, ευκολία  
χειρισμού κλπ.).
325. θεμαντικά σώματα:
Φύση (επίπεδα, με φέτες), διαστάσεις, αριθμός,  
συσκευές ρυθμίσεως σωμάτων (απλή ρύθμιση, διπλή, κλπ),  
ισχύς, προσαρμογή στις ανάγκες.
- Σχέδιο θερμοκρασίας διανομής.
- Απόδοση εκπομπής (βάση προσδιορισμού: διαφορά ανάμεσα  
στο χώρο που θερμαίνεται περισσότερο και σε αυτόν που  
θερμαίνεται λιγότερο κλπ).
326. Ρύθμιση:
Ανά ζώνη.
- Ηλικία και περιγραφή της εγκατάστασης.
Τύπος (εσωτερικός θερμοστάτης, συσκευή μέτρησης εξωτερικής  
θερμοκρασίας σε διακόπτη, καυστήρα, κλπ.).
Εμφύτευση και τοποθέτηση ευαίσθητων στοιχείων (σε σχέση  
με τις κλιματικές συνθήκες, τον προσανατολισμό, κλπ.).
- Ρύθμιση (σημείο ελέγχου ___).
- 
Θερμοστατικοί κρουνοί - ζώνη, αριθμός .... τοποθέτηση.
- 
Ροπή ρύθμισης - σχόλια κλπ.
- Απόδοση ρύθμισης (βάση εκτίμησης ή υπολογισμού).
327. Προγραμματισμός ανά ζώνη:
- Περιγραφή εγκατάστασης.
Τύπος.
Μειωμένη θέρμανση η/και διακοπή λειτουργίας.

Γ.7.
Περίοδος, θερμοκρασία χωρίς θέρμανση, ημερήσιες τιμές  
θερμοκρασίας χωρίς θέρμανση ή ωριαίες τιμές θερμοκρασίας  
χωρίς θέρμανση.
328. Συστήματα βελτιστοποίησης απόδοσης.
329. Γενική απόδοση:
- Μέθοδος υπολογισμού
- Υπολογισμός.
33. Ζεστό νερό οικιακής χρήσης
Ημερήσιος όγκος νερού που καταναλώνεται (με μέτρηση,  
με εκτίμηση κλπ.).
Θερμοκρασία κρύου νερού.
331. θέση.
332. Γεννήτρια.
Ειδική γεννήτρια για κεντρική παραγωγή ζεστού νερού οικιακής
χρήοης .
- Στιγμιαία παραγωγή.
- Με ανεξάρτητες συσκευές.
- Φύση της ενέργειας.
- Αριθμός γεννητριών - ημερομηνία έναρξης λειτουργίας.
- Μάρκες, τύποι, ισχύς - προσαρμογή στις διάφορες χρήσεις.
- θερμοκρασία παραγωγής.
- Απόδοση παραγωγής (μετρήσεις που έγιναν, βάση εκτίμησης  
σε περίπτωση που έγινε εκτίμηση).
Γεννήτρια για κεντρική παραγωγή διπλής χρήσης
- Εξέταση της λειτουργίας της γεννήτριας για παραγωγή  
ζεστού νερού οικιακής χρήσης (απόδοση το καλοκαίρι,  
κλπ.).
Άλλες περιπτώσεις
333. Αποθήκευση (χωριτικότητα, προσαρμογή στις ανάγκες)
- Θερμοκρασία αποθήκευσης, μόνωση, απώλειες κλπ.
- Καταμέτρηση (ύπαρξη, κατάσταση).
- Σύγκριση της ποσότητας που αποθηκεύεται με εκείνη που  
καταναλώνεται.

Γ.8.
Απόδοση αποθήκευσης (Όγκος/Κατανάλωση/Απώλειες  
αποθήκευσης).
334. Διανομή.
- Τρόπος διανομής.
- Ύπαρξη, φύοη θερμομόνωσης, κλπ.
- θερμοκρασία άντλησης.
- Προσαρμογή της θερμοκρασίας στις διάφορες χρήσεις  
(κουζίνες, μπάνια, ντους, οικιακή χρήση, κλπ.).
- Απώλειες δικτύου, σταθερότητα θερμοκρασίας.
- Ύπαρξη καταμετρητών.
Απόδοση διανομής (μέθοδος προσδιορισμού).
335. Ρύθμιση.
- Τόπος.
- Κατάσταση.
336. Προγραμματισμός,
- Λειτουργία συστήματος ανατροφοδότησης - περίοδοι  
διακοπής λειτουργίας.
- Προσαρμογή ανάλογα με τα ωράρια χρησιμοποίησης και  
τις χρήσεις.
337. Γενική απόδοση.
- Μέθοδος υπολογισμού.
- Υπολογισμός.
4. Εκμετάλλευση θερμικών εγκαταστάσεων.
- Διεξαγωγή, παρακολούθηση και περιοδικότητα συντήρησης.
- Τρόπος εκμετάλλευσης (ιδιοκτήτης, μισθωτός του υπεύθυνου  
έργου, εταιρία εκμετάλλευσης, κλπ.).
- Τύπος σύμ|3ασης.
- Βιβλίο καυστήρα - περιοδικότητα μετρήσεων.
5. Ειδικές χρήσεις ηλεκτρισμού (φωτισμός, κινητήρες, αντλίες,  
ανελκυστήρες, κλπ.).

Γ.9.
- Φωτισμός κατά ζώνες.
- Χρονοδιακόπτες κυκλοφορίας.
- Φωτισμός εισόδων.
- Προγραμματισμός.
- Κατάσταση και φύση φωτεινών πηγών - προσαρμογή στις  
ανάγκες.
- Κλπ.
6. Εξέταση ειδικού εξοπλισμού
Για τον ειδικό εξοπλισμό (για παράδειγμα κουζίνες,  
πισίνες, καθαριστήρια, αίθουσες υπολογιστών κλπ.) θα  
πρέπει να γίνουν μελέτες με βάση τις μεθοδολογίες που  
ταιριάζουν καλύτερα στις διάφορες καταστάσεις (παραγωγή  
ατμού, κλιματισμός, κλπ.).
7. Κατανάλωση ενέργειας (ανά μονάδα χρέωσης, ανά μονάδα  
Διεθνούς Συστήματος, ανά Τόνους Ισοδυνάμου Πετρελαίου  
και με πίνακα ενεργειακών ισοδυναμιών).
71. Κατανάλωση για θέρμανση
711. Ενδείξεις μετρητών
Προέλευση των ενδείξεων μετρητών.
Ενδείξεις μετρητών κατανάλωσης θέρμανσης για τα τρία  
τελευταία χρόνια λαμβανομένης υπόψη της αντιπροσωπευτικότητας  
της περιόδου αναφοράς που επιλέχθηκε, και με πραγματοποίηση  
όλων των χρήσιμων παρατηρήσεων σχετικά με τις ενδείξεις  
αυτές (κανονική λειτουργία του κτιρίου, εξαιρετικές  
κλιματολογικές μεταβολές, κλπ.).
712. Υπολογισμός της θεωρητικής κατανάλωσης  
Χρησιμοποιούμενη μέθοδος με βάση τα κλιματολογικά  
δεδομένα και αφού προσδιοριστεί η βάση υπολογισμού  
των ενιαίων ημερήσιων ή ωριαίων τιμών της θερμοκρασίας  
λαμβανομένων ιδίως υπόψη των δωρεάν συνεισφορών.
Για τα κτίρια τριτογενούς αποστολής η μέθοδος υπολογισμού

Γ-10.
θα είναι τόσο πιο λεπτομερής όσο πιο συγκεκριμένες  
θα είναι Π πολυπλοκότητα και η ειδική χρήση του κτιρίου  
(για παράδειγμα διάφορες θερμοκρασίες αποθήκευσης,  
κλπ.).
713. Σύγκριση και σχόλια
Με τη βοήθεια των προηγούμενων δεδομένων θα γίνει  
μία σύγκριση ανάμεσα στη θεωρητική και την πραγματική  
κατανάλωση. Τα σχόλια θα στηριχθούν στο σύνολο των  
ανωμαλιών που θα διαπιστωθούν κατά τις προηγούμενες  
φάσεις.
θα πρέπει να δοθούν οι τρόποι συσχέτισης, για παράδειγμα  
αναφορικά με τις τροποποιήσεις των αποδόσεων, τη μείωση  
της ημερήσιας θερμοκρασίαςκαι την κατανάλωση ζεστού  
νερού οικιακής χρήσης από σύστημα διπλής χρήσης.
72. Κατανάλωση άλλου είδους (ζεστό νερό οικιακής χρήσης,  
ηλεκτρισμός, ενεργειακή κατανάλωση άλλου είδους) για  
κάθε μονάδα κατανάλωσης.
721. Ενδείξεις μετρητών.
722. Υπολογισμός■
723. Σύγκριση.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Προς χάριν παραδείγματος, για το ζεστό νερό οικιακής  
χρήσης, ο υπολογισμός της κατανάλωσης θα πρέπει  
να στηριχθεί όσο είναι δυνατό σε μετρήσεις.
II. ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ, ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ
1. Κριτική ανάλυση της υφιστάμενης κατάστασης.
Οι προηγούμενες ενδείξεις των μετρητών και οι ανωμαλίες  
ή ελλείψεις που θα παρατηρηθούν επί τόπου θα πρέπει  
να οδηγήσουν σε μία Κριτική Ανάλυση σε βάθος που  
θα αφορά τα ακόλουθα σημεία:

Γ. 11.
- Ανάλυση των συνθηκών χρήσης και εκμετάλλευσης.
- Ανάλυση ποιότητας κτιρίου:
Η ανάλυση αυτή θα αποκαλύψει τα θερμικά προσόντα  
ή ελαττώματα της οικοδομής τόσο αναφορικά με τους  
τοίχους όσο και αναφορικά με το σύνολο των στοιχείων  
που σχετίζονται με την ανανέωση του αέρα (επαρκής  
ή ανεπαρκής).
Στην ανάλυση αυτή θα ληφθούν υπόψη οι προβλεπόμενες  
προθεσμίες για τις εργασίες που αφορούν για παράδειγμα  
την φέρουσα κατασκευή και τους τοίχους, τη στεγανότητα  
ή την παθολογία του κτιρίου, κλπ.
- Ανάλυση της ποιότητας των θερμικών εγκαταστάσεων:
Η ανάλυση αυτή θα δείξει με όμοιο τρόπο στον υπεύθυνο  
του έργου τα ελαττωματικά ευαίσθητα σημεία που  
αφορούν ολόκληρες ή ένα μέρος των θερμικών εγκαταστάσεων  
(θέρμανση, ζεστό νερό οικιακής χρήσης, άλλες εγκαταστάσεις  
και ειδικός εξοπλισμός, κλπ.).
- Προσαρμογή του συνόλου του κτιρίου και των εγκαταστάσεών  
του με βάση τους κανονισμούς ενεργειακού ελέγχου
(για παράδειγμα, αδράνεια του κτιρίου σε σχέση με  
τη ρύθμιση, κλπ.).
- Άμεση ή προβλεπόμενη δυνατότητα,για ενεργειακή  
διαφοροποίηση (στην περίπτωση αυτή θα πρέπει να  
γίνει επί τόπου επακριβής ανάλυση των δυνατοτήτων  
τροφοδοσίας) και για χρησιμοποίηση νέων τεχνικών.
2. Δοκιμές εκμετάλλευσης.
Στη συνέχεια για κάθε κτίριο ή εξοπλισμό θα συνταχθεί:
- ένας πίνακας που θα περιλαμβάνει τις κύριες παραμέτρους  
τις οποίες αφορούν οι βελτιώσεις: ημερήσια θερμοκρασία,  
ισχύς, θ, κατανάλωση, απόδοση, κλπ.*
- ο κατάλογος των δυνατών βελτιώσεων σε επίπεδο εκμετάλλευσης  
(συμπεριφορά της εγκατάστασης, συντήρηση, σταθερότητα
των θερμοκρασιών, διακοπή της ανατροφοδότησης του

Γ.  1 2 .
συστήματος ζεστού νερού οικιακής χρήσης κατά τη  
νύκτα, κλπ.)*
- το αποτέλεσμα των δοκιμών των προβλεπομένων βελτιώσεων  
(βελτίωση των οικοδομής και των θερμικών εγκαταστάσεων,  
χρήση ανανεώσιμων μορφών ενέργειας και τεχνικών  
αυξημένης απόδοσης) που μπορεί να αφορούν για παράδειγμα:
.  τη μόνωση ή την θερμομόνωση
.  την ανανέωση του αέρα  
.  την αλλαγή του εξοπλισμού
.  τη ρύθμιση του εξοπλισμού ελέγχου και προγραμματισμού  
.  την κατανάλωση ηλεκτρισμού για ειδικές χρήσεις  
.  την αναπροσαρμογή της εγκαταστάσεως θέρμανσης  
.  την αναπροσαρμογή της παραγωγής ζεστού νερού οικιακής  
χρήσης (με κεντρικό ή αποκεντρωμένο σύστημα)
.  την εγκατάσταση εξοπλισμού παραγωγής ζεστού νερού  
οικιακής χρήσης με ηλιακή ενέργεια  
.  την μετατροπή του καυστήρα με στόχο τη χρησιμοποίηση  
γαιάνθρακα, ξυλείας ή απορριμάτων  
.  την εγκατάσταση αντλίας θερμότητας (απ'αυθείας  
από τον αέρα, από υπόγειο νερό, κλπ.)
.  την ανάκτηση της θερμότητας του αποβαλλόμενου  
αέρα
.  την ορθολογική χρήση του ατμού ,των θερμικών αποβλήτων, κλπ.
- Για κάθε παρέμβαση που υποβάλλεται σε δοκιμή θα πρέπει  
να δοθε ί:
.  Λεπτομερής περιγραφή των έργων που θα εκτελεστούν  
(επιφάνεια, μήκος, πάχος, υλικά, κλπ.)
.  υπολογισμός της εξοικονόμησης ενέργειας (και η  
μέθοδος υπολογισμού)
.  το αντίστοιχο κόστος (κατά μονάδα και συνολικά)
.  ο υπολογισμός της απόδοσης που προσαρμόστηκε από  
τον υπεύθυνο του έργου.
Με τον ίδιο τρόπο θα πρέπει επίσης να προσδιοριστεί  
ο χρόνος της ακαθάριστης απόδοσης σε σχέση με την  
εκτιμώμενη ζωή του υλικού που θα εγκατασταθεί.

Γ .13.
Κάθε φορά που μπορούν να προβλεφθούν διάφορες μέθοδοι  
ή τεχνικές, θα μελετούνται όλες οι εναλλακτικές  
λύσεις.
Για παράδειγμα,
για την παραγωγή ζεστού νερού οικιακής χρήσης ή  
για την αφύγρανοη του αέρα στα κλειστά κολυμβητήρια.
III. ΣΥΝΘΕΣΗ
Με βάση αυτή τη μελέτη θα προταθούν ένα ή περισσότερα  
συντονισμένα προγράμματα για βελτίωση των συνθηκών χρησιμοποίησης  
και καλύτερη εκμετάλλευση των κτιρίων (θερμοκρασία θέρμανσης,  
περιορισμός της λειτουργίας τη νύκτα, ενδεχόμενη αλλαγή  
της σύμβασης εκμετάλλευσης, επαναρύθμιση των χρονοδιακοπτών,
κλπ.) για εργασίες που είναι τεχν ι  κά εφικτές τόσο αναφορικά με το κτίριο όσο αναφορικά  και
με τις θερμικές εγκαταστάσεις λαμβανομένων υπόψη όλων
των αλληλεπιδράσεων ανάμεσα στις προτεινόμενες βελτιώσεις,
(για παράδειγμα, επαναρύθμιση του συστήματος ελέγχου  
σε περίπτωση τοποθέτησης μόνωσης, κλπ.) με :
- περιγραφή των επεμβάσεων που θα γίνουν
- καθορισμό των οικονομικών πλαισίων
- σύγκριση ανάμεσα στην πραγματική και την υπολογιζόμενη  
κατανάλωση λαμβανομένου υπόψη του προτεινόμενου προγράμματος  
(μαζί με τον υπολογισμό και τον κανόνα που χρησιμοποιήθηκε  
για τον συνυπολογισμό της εξοικονόμησης ενέργειας)
- έναν υπολογισμό της απόδοσης που προσαρμόστηκε από  
τον υπεύθυνο του έργου
- μια πρόταση, αν κρίνεται αναγκαίο, για λεπτομερέστερες  
μελέτες σχετικά με πιο πολύπλοκες επεμβάσεις ή ιδιαίτερα  
σημαντικές τεχνικές.
Η έκθεση διάγνωσης που θα δοθεί στον υπεύθυνο του έργου  
θα πρέπει να περιλαμβάνει:
- την περιγραφή και εξέταση που αντιστοιχούν στη φάση I

Γ.14.
- τις αναλύσεις και τα αποτελέσματα που αντιστοιχούν στη φάση  
II
- τη σύνθεση (φάση III), που θα επιτρέψει στον πελάτη  
να κατανοήσει το τεχνικό και οικονομικό ενδιαφέρον
αυτών των βελτιώσεων (συνθήκες εκμετάλλευσης, συντονισμένο  
πρόγραμμα εργασιών).
Έχοντας υπόψη του την έκθεση αυτή ο πελάτης θα πρέπει  
να είναι σε θέση να αποφασίσει υπό τις καλύτερες συνθήκες,  
τις βελτιώσεις που επιθυμεί να επιφέρει στο κτίριό του  
ή στις συνθήκες εκμετάλλευσής του.

Δ.1.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ  Δ
Κοινοτικές ουστάοεις και οδηγίες
Το Συμβούλιο ενέκρινε πολλές ουατάσεις και οδηγίες στον τομέα της ορθολο­
γικής χρησιμοποίησης της ενέργειας στα κτίρια :
- η σύσταση 76/492/ΕΟΚ της 4ης Μαίου 1976 (1), σχετικά με τη θερμική  
μόνωση, συνηγορεί υπέρ των εκστρατειών πληροφόρησης και προώθησης,  
της διοργάνωσης διαγωνισμών και της υιοθέτησης, εναρμονισμένων σε  
κοινοτικό επίπεδο, προτάσεων αναφοράς για τη θερμική μόνωση, με στόχο  
την εφαρμογή των κανονιστικών προτύπων*
- η σύσταση 76/493/ΕΟΚ της 4ης Μαϊου 1976 (2) αναφέρεται στην ορθολογική  
χρησιμοποίηση της ενέργειας στις εγκαταστάσεις θέρμανσης των υφισταμένων  
κτιρίων*
- η σύσταση 76/496/ΕΟΚ της 4ης Μαίου 1976 (3) αναφέρεται στην ορθολογική  
χρησιμοποίηση της ενέργειας που απαιτείται για τη λειτουργία των οικια­
κών ηλεκτρικών συσκευών*
- η σύσταση 77/712/ΕΟΚ της 25ης Οκτωβρίου 1977 (4) αφορά τη ρύθμιση  
της θέρμανσης, την παραγωγή ζεστού νερού οικιακής χρήσης και τη  
μέτρηση της θερμότητας στις νέες πολυκατοικίες*
- η σύσταση 79/167/ΕΟΚ της 5ης Φεβρουάριου 1979 (5) συνιστά στα κράτη  
μέλη να θεσπίσουν τετραετές πρόγραμμα αποσκοπώντας στη μείωση της  
ζήτησης ενέργειας μέσα από τη βελτίωση της θερμικής απόδοσης των  
κτιρίων*
(1) ΕΕ αριθ. | _  140 της 28.5.1976
(2) ΕΕ αριθ. ! _  140 της 28.5.1976
(3) ΕΕ αριθ. Ι _  140 της 28.5.1976
(4) ΕΕ αριθ. Ι _  295 της 18.11.1977
(5) ΕΕ αριθ. Ι _  037 της 13.2.1979

Δ.2.
- το ψήφισμα της 9ης Ιουνίου 1980 (6), σχετικά με τις νέες γραμμές  
δράσης της Κοινότητας σε θέματα εξοικονόμησης ενέργειας, προτείνει  
στα κράτη μέλη ένα βασικό πρόγραμμα λήψης μέτρων για τους διάφορους  
τομείς της κατανάλωσης"
- η σύσταση 82/604/Ε0Κ της 28ης Ιουλίου 1982 (7) συνιστά στα κράτη  
μέλη να χορηγήσουν σημαντικές χρηματοδοτικές ενισχύσεις για την ανα­
καίνιση των κτιρίων από θερμική άποψη, στο βαθμό που οι επενδύσεις  
αυτές προσφέρουν καλή απόδοση"
- η οδηγία 78/170/Ε0Κ της 23ης Φεβρουαρίου 1978 (8), όπως συμπληρώ­
θηκε από την οδηγία 82/885/ΕΟΚ της 10ης Δεκεμβρίου 1982 (9), αφορά  
την έγκριση των μονάδων παραγωγής θερμότητας με βάση μια ελάχιστη  
απόδοση της οποίας το επίπεδο καθορίζεται από τα κράτη μέλη ενώ οι  
συσκευές υποβάλλονται σε δοκιμές είτε στο εργοστάσιο είτε μετά την  
εγκατάσταση στο λεβητοστάσιο"
- η οδηγία-πλαίσιο 79/530/Ε0Κ της 14ης Μαΐου 1979 (10) "περί ενδείξεως  
με επισήμανση της καταναλώσεως ενεργείας των οικιακών συσκευών".
Την εν λόγω οδηγία-πλαίσιο πρέπει να ακολουθήσει μια σειρά οδηγιών  
εφαρμογής για κάθε είδος συσκευών' η οδηγία εφαρμογής για τους  
ηλεκτρικούς φούρνους (79/531/ΕΟΚ) θεσπίστηκε ταυτόχρονα (11) ενώ
οι οδηγίες που αφορούν τα πλυντήρια ρούχων, τα πλυντήρια πιάτων  
και τα ψυγεία βρίσκονται στο στάδιο των συζητήσεων στο επίπεδο  
του Συμβουλίου" υπάρχουν σχέδια για τους θερμοσίφωνες, τους φούρ­
νους αερίου και τα στεγνωτήρια ρούχων.
(6) ΕΕ αριθ. 0 149 της 18.6.1980
(7) ΕΕ αριθ. I .  247 της 23.8.1982
(8) ΕΕ αριθ. Ι _  052 της 23.2.1982
(9) ΕΕ αριθ. Ι _  378 της 31.12.1982
(10) ΕΕ αριθ. I .  145 της 13.6.1979
(11) ΕΕ αριθ. Ι _  145 της 13.6.1979

E.1.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ε
Πράοφατες μελέτες που εκπονήθηκαν μετά από αίτηση της  
Επιτροπής
1. Μελέτη "Συστήματα θέρμανσης, αερισμού και κλιματισμού στα κτίρια"  
από την Building services Research and Information Association  
(Bracknell - HB.) που καταλήγει σε μια σετάσεων  στον τομέα  
των αυστημάτων θεωρούμενων στο σύνολό τους :
- ένα κώδικας σχεδιασμού των συστημάτων'
- μια τράπεζα δεδομένων που θα περιέχει τα πρότυπα απόδοσης και  
αποτελεσματικότητας των στοιχείων που συνθέτουν τα συστήματα'
- ένα πρότυπο μέτρησης της απόδοσης των υφισταμένων συστημάτων'
- ένας ευρωπαϊκός κώδικας για τη διάγνωση και τη βελτίωση των  
υφισταμένων συστημάτων.
2. Μελέτη "Απαιτήσεις σε θέματα θερμομόνωσης στις χώρες της ΕΟΚ"  
από τους Uyttenbroeck και Carpentier του Centre Scientifique
et Technique de la Construction (Βρυξέλλες) (υπάρχει μόνο στα  
αγγλικά).
Η μελέτη αυτή εξετάζει ποιές ήταν το 1980 οι απαιτήσεις στο θέμα  
αυτό για κάθε χώρα, εκφράζοντάς τις με συγκρίσιμο τρόπο. Στα  
συμπεράσματά της η μελέτη αυτή προτείνει έναν απλό τρόπο έκφρασης  
των απαιτήσεων σε θέματα μόνωσης, αφήνοντας παράλληλα κάθε ελευθερία  
σχεδιασμού στους αρχιτέκτονες και επιτρέποντάς τους να υπολογίζουν  
εύκολα το κατά πόσο συμφωνεί το σχέδιό τους με τους κανονισμούς.

E.2.
3. Μελέτη "Συγκριτική ανάλυοη κόστους/πλεονεκτημάτων της θερμομόνωσης  
για δύο πρότυπα κτίρια στις χώρες μέλη" από την EXPERTEC (Παρ(σι)  
(υπάρχει μόνο στα γαλλικά)
Η μελέτη αυτή διαπιστώνει ότι το κόστος ενίσχυσης της θερμομόνωσης  
στα υφιστάμενα ή προς κατασκευήν κτίρια ποικίλλει πολύ από χώρα  
σε χώρα, ότι η απόδοση της μόνωσης των εξωτερικών επιφανειών απο-  
δεικνύεται μέτρια και ότι δεν παρουσιάζει κανένα ενδιαφέρον για  
τις χώρες της Μεσογείου. Καταλήγει στο συμπέρασμα ότι επίπεδα  
υπερμόνωσης της τάξης του 0,6 W/m3 /Κ για μεμονωμένες κατοικίες  
και του 0,3W/m3 /Κ για κτίρια γραφείων δεν μπορούν να επιτευχθούν  
αποκλειστικά με την ενίσχυση της θερμομόνωσης των εξωτερικών επι­
φανειών :  χρειάζονται επίσης τροποποιήσεις στον σχεδίασμά της εγκατά­
στασης θέρμανσης και στην αρχιτεκτονική σύλληψη.
4. Μελέτη "Κατανάλωση στον τομέα της κατοικίας και στον τριτογενή  
τομέα" από τη SEMA (Παρίσι) (υπάρχει μόνο στα γαλλικά)
Η μελέτη αυτή που πραγματοποιήθηκε κυρίως χάρη σ'ένα δίκτυο αντα­
ποκριτών των κρατών μελών, περιλαμβάνει ανάλυση σε τρία μέρη :
- δεδομένα για την ενεργειακή κατανάλωση του οικιακού τομέα των  
χωρών μελών,
- σύγκριση των κανονισμών των κρατών μελών που αφορούν τη θέρμανση,
- ανάλυση ειδικών περιπτώσεων στον τομέα της κατοικίας και στον  
τριτογενή τομέα και ιδίως περιπτώσεων στις οποίες μελετάται
η επίπτωση των μετατροπών σε υφιστάμενα κτίρια καθώς και σε  
κτίρια που χρησιμοποιούν τεχνικές βάσης.
5. Μελέτη "Σκοπιμότητα ενός ευρωπαϊκού κώδικα-υποδείγματος για την  
εξοικονόμηση ενέργειας στη θέρμανση των κτιρίων" από την Association  
pour L'initiation à La recherche dans Le bâtiment (Σύλλογος για τη  
μείωση στην κτιριακή έρευνα) (Παρίσι) (υπάρχει στα αγγλικά, γαλλικά,  
γερμανικά, και ιταλικά)

Ε.3.
Πραγματοποιήθηκε συστηματική μελέτη των μέτρων εξοικονόμησης ενέργειας  
στα κτίρια και προτάθηκε υπόδειγμα κώδικα για τα μέτρα εξοικονόμησης  
ενέργειας όσον αφορά τη θέρμανση των κτιρίων.

ΙΤ.1.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ  χτ 
Δράοεις στον τομέα της εναρμόνισης
1. Στο επίπεδο του οχεδιαομού των κτιρίων
1.1. Οι τρέχουσες εργασίες αφορούν την ανάπτυξη κωδίκων :  οι
"ΕΥΡΩΚΩΔΙΚΕΣ" για το σχεδίασμά, τον υπολογισμό και την εκτέλεση  
σταθερών και αξιόπιστων δομικών έργων.
Οι προ[3λεπδμενοι ΕΥΡΩΚΩΔΙΚΕΣ είναι 8
ΕΚ 1 Κοινοί Ενοποιημένοι Κανόνες
ΕΚ 2 Κατασκευή από σκυρόδεμα, οπλισμένο σκυρόδεμα και προεντεταμένο  
σκυρόδεμα
ΕΚ 3 Χαλύβδινες κατασκευές
ΕΚ 4 Μικτές κατασκυές από χάλυβα-σκυρόδεμα
ΕΚ 5 Ξύλινες κατασκευές
ΕΚ 6 Τοιχοποιία
ΕΚ 7 Θεμελιώσεις
ΕΚ 8 Κανόνες για κατασκευές σε σεισμικές ζώνες
Αν οι ΕΥΡΩΚΩΔΙΚΕΣ ΕΚ 2 έως ΕΚ 6 είναι εξειδικευμένοι ο καθένας  
σε ένα είδος δομικού υλικού και μπορούν κατά συνέπεια να χαρακτη­
ριστούν ως κώδικες κάθετης εφαρμογής, ο ΕΚ 7 και ιδίως ο ΕΚ 8  
χαρακτηρίζονται, αντίθετα, οριζόντιας εφαρμογής.
Από άποψη τεχνικού περιεχομένου οι ΕΥΡΩΚΩΔΙΚΕΣ ΕΚ 1, ΕΚ 2, ΕΚ 3  
και ΕΚ 8 είναι οι περισσότερο προχωρημένοι και πρακτικά σχεδόν  
ολοκληρωμένοι.

ΣΤ.2.
1.2. Καταρχήν η εφαρμογή των Ευρωκωδίκων θα πραγματοποιηθεί μέσω  
ειδικών οδηγιών ρυθμιζομένων από οδηγία πλαίσιο η οποία καθορίζει  
τη μέθοδο με βάση την οποία θεσπίζονται ή τροποποιούνται.
Αντιμετωπίζεται το ενδεχόμενο πραγματοποίησης μιας προκαταρκτικής  
δημοσίευσης με τη μορφή έκθεσης της Επιτροπής αναμένοντας την  
επίλυση των πολιτικής και νομικής φύσης ζητημάτων που ανακύπτουν  
συνήθως κατά τη θέσπιση των οδηγιών από το Συμβούλιο.
1.3. Εκτός από τη δομική ευστάθεια, ένας άλλος τομέας στον οποίο  
έγιναν προσπάθειες είναι η πυρασφάλεια των κατασκευών. Ενώ
ο τομέας της ευστάθειας συνδέεται με ζητήματα κυρίως μηχανικής  
φύσης, ο τομέας της πυρασφάλειας συνδέεται κατά κύριο λόγο με  
τις φυσικές πτυχές των θεμάτων και συνεπάγεται τη χρήση ορισμένου  
αριθμού συστημάτων όπως εκείνων για την ανίχνευση, την πυρόσβεση,  
και τη δίωξη του καπνού από τους χώρους. Οι κανόνες πυρασφάλειας,  
όπως και για τις κατασκευές σε σεισμικές ζώνες, εφαρμόζονται με  
οριζόντιο τρόπο σε όλα τα κτίρια, θεωρώντας αυτονόητο βέβαια ότι  
σε κάθε περίπτωση το υποθετούμενο επίπεδο ασφαλείας είναι ανάλογο  
με τον κίνδυνο που υπάρχει.
Από κατασκευαστική άποψη η πυρασφάλεια δεν είναι άμοιρη επιπτώσεων,  
και επηρεάζει την ίδια τη σύλληψη του έργου, τόσον όσον αφορά τα  
δομικά όσο και τα άλλα μέρη του, καθώς επίσης και τη συνολική  
του λειτουργία.
1.4. Η κατάσταση αυτή είναι ακριβώς εκείνη που συναντά κανείς στον  
τομέα της εξοικονόμησης ενέργειας, θεωρούμενη από την άποψη της  
απόδοσης του έργου όσον αφορά τη θέρμανση, και γι'αυτό ένα κτίριο  
πρέπει πάντα να θεωρείται σαν ένα σύστημα στο οποίο δεν είναι  
δυνατόν να απομονώσει κανείς ένα από τα στοιχεία που το συνθέτουν.
Η προσέγγιση αυτή, που συνίσταται στη θεώρηση του ενεργειακού  
προβλήματος των κτιρίων στο πλαίσιο του κτιρίου εξεταζόμενου
σαν σύστημα με πολλαπλές λειτουργίες και όχι μεμονωμένα, είναι  
η προσέγγιση που υιοθετείται στις εργασίες των διεθνών οργανισμών  
που ασχολούνται με το θέμα.

ΣΤ.3.
Είναι η περίπτωση του C.I.B. (tonseil International du Batiment  
pour la Recherche, les Etudes et la Documentation - Διεθνές  
Οικοδομικό Συμβούλιο για την Έρευνα, τις Μελέτες και την Τεκμη­
ρίωση) ιδίως στο πλαίσιο της Επιτροπής CIBW 67 "Διατήρηση της  
ενέργειας".
Είναι επίσης η περίπτωση της Ο.Ε.Ε. (Οικονομικής Επιτροπής για την  
Ευρώπη) στη Γενεύη, στο πλαίσιο των ομάδων εργασίας της Επιτροπής  
για την Κατοικία, την Κατασκευή και τον Προγραμματισμό.
2. Στο επίπεδο των προϊόντων που προορίζονται για την κατασκευή
2.1. Στον τομέα των προϊόντων που προορίζονται για την κτιριακή κατα­
σκευή, οι εργασίες εναρμόνισης υλοποιήθηκαν :
- αφενός, με τη διαβίβαση στο Συμβούλιο πρότασης για οδηγία -  
πλαίσιο που καθορίζει τον τρόπο διεκπεραίωσης των διαφόρων  
διαδικασιών που διέπουν τη διάθεση στην αγορά και τη χρήση  
των προϊόντων που προορίζονται για την κατασκευή
- αφετέρου, με την έναρξη των προπαρασκευαστικών εργασιών για  
την κατάρτιση ειδικών οδηγιών. Η δραστηριότητα αυτή διεξάγεται  
σε συνεργασία τόσο με τους επαγγελματικούς οργανισμούς όσο και  
με τους διεθνείς οργανισμούς τυποποίησης ή τους εξομοιούμενους  
με αυτούς.
2.2. Εντάσσονται ιδίως στο πλαίσιο αυτό, στον τομέα των θεμάτων που  
συνδέονται με την ενέργεια :
- οι εργασίες του ISO/TC 163 - "θερμομόνωση“που αποβλέπουν στην  
καθιέρωση ορολογίας, μεθόδων μέτρησης και μεθόδων υπολογισμού*
- οι εργασίες της CEN/TC 88 - "Ταξινόμηση των υλικών που χρησιμο­
ποιούνται στην κατασκευή κτιρίων ανάλογα με τις θερμομονωτικές  
τους ικανότητες". Πρέπει να υπογραμμισθεί ότι οι προσανατο­
λισμοί των εργασιών ορίστηκαν στις γενικότητές τους, αν όχι
και στις λεπτομέρειές τους, από την ΓΔ III (τέως ΓΔ XI) και  
την CEN (Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τυποποίησης)ήδη από το 1976*

ΣΤ.4.
οι εργασίες της U.E.A.T.C. (Ευρωπαϊκής 'Ενωσης για την Τεχνική  
Έγκριση στις Κατασκευές) - Union Européene pour L'Agrément Technique  
dans La Construction) σχετικά με τους μονωτικούς υαλοπίνακες και  
οι προβλεπόμενες για τους ηλιακούς συλλέκτες.
Οσον αφορά τους μονωτικούς υαλοπίνακες, οι τρέχουσες εργασίες απο~  
βλέπουν στη θέσπιση των κανόνων που επιτρέπουν την εκτίμηση της  
καταλληλότητας ενός μονωτικού υαλοπίνακα και από την άποψη :
- των απαιτήσεων ασφαλείας,
- των απαιτήσεων ποιότητας κατοικήσιμου χώρου και ιδίως άνεσης  
όσον αφορά τη θέρμανση,
- των απαιτήσεων αντοχής στο χρόνο.

Z.1 .
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
Heat pump^ heat sources
Investigation on using the earth as a heat storage  
m edium  and as a heat source for heat pumps
Analysis of the factors which determine the COP  
of the heat pump
The use of soil with and whithout artificial heat  
regeneration as a heat source for heat pumps
Recovery of waste heat in sewers by heat pumpsEUR 5835 EN  
EUR 7414 EN
EUR 7048 EN
EUR 6968 FR  
EUR 7061 DE
Conventional heat pumps and components
Development of domestic heat pumps
Air source heat pumps under Northern European  
climatic conditions
Frosting and defrosting behaviour of outdoor coils  
of air source heat pumps
Microprocessor based control system for heat pumps
Heat pump models for microprocessor based control  
systems
Analysis of the factors which determine the COP  
of a heat pump
Heat pumps for individual roomsEUR 7098 EN
EUR 7388 EN
EUR 7281 EN  
EUR 7283 EN
EUR 7046 FR
EUR 7007 EN
Advanced heat pumps
Development of an absorption heat pump fired by  
primary energy for domestic heating EUR 6326 EN

Z.2.
Design construction and testing of a prototype 
absorption heat pump fired with primary fuel
Directly fired heat pump for domestic and light 
commercial application
The design and development of an absorption heat 
pump for domestic heating
Heat pump operating with a fluid mixture
Feasibility and design study of a gas engine 
driven high temperature industrial heat pumpEUR 7064 DE
EUR 7063 EN
EUR 7129 EN
EUR 6848 FR
EUR 7657 EN 
EUR 6262 EN
Heat pump Applications
I
A gas engine driven heat pump using air as heat 
source; for an apartment building
Diesel heat pump for district heating plants and 
for the heating of large housing blocks
Air source electrical heat pumps for 56 apartmentsEUR 7133 EN
EUR 6740 EN
Insulation (windows and walls)
Production of infrared reflective layers on glass
Infrared reflective coatings on plastic film
Heat and sound insulation with coated glass
Energy savings by infrared reflective finishing
Development and optimization of polyurea foam
The detection and classification of heat leaks 
with help of infrared thermographyEUR 6804 FR 
EUR 6806 FR
EUR 6741 EN
EUR 6811 DE
EUR 6323 EN
EUR 6737 EN
Energy saving and heat recovery
Energy savings in low cost houses
Building characteristics and gratuitious energy
Natural ventilation and energy consumption
The performance of a heating control system in 
experimental housesEUR 7385 EN 
EUR 7875 FR
EUR 8506 EN

Comparison of the efficiencies of space and
water heating appliances 6851 EN
Electric hot water heaters EUR 6598 DE
Heat recovery in buildings
Heat recovery in air conditioning systems EUR 7377 EN
THE COMMUNITY'S ENERGY R & D PROGRAMME - ENERGY CONSERVATION 
S u rv e y  of results and Compilation of New Projects -
1.975/79 EUR 7389 EN/
Survey of results and compilation of New Projets -
1 9 7 9 /0 3  EUR 8851 EN
SYSTEM SIMULATION IN BUILDINGS
Proceedings of the International Conference in
Liege 6-8/12/1982 .  XII/425/83 EN
HEAT PUMPS
Proceedings of four contractors meetings held in Brussels
on 28, 29 April and 13 and 14 May 1982 EUR 8077 EN
ENERGY CONSERVATION IN BUILDINGS - Heating, ventilation and 
Insulation
I
Proceedings of eight contractors meetings in 1982 EUR 8463 EN
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΗΛΙΑΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΟΙΚΙΑ
Solar Houses in Europe, 1981 (Pergamon)
Solar Energy Applications in Houses, 1981 (Pergamon)
Passive Solar Architecture in Europe, 1981 (The Architectural Press, London) 
Monitoring Solar Heating Systems, 1983 (Pergamon) jZ.3.

Z.4.
Series A, Reidel, Solar Energy Applications to Dwellings 
Vol.  1 1982 Contractors' meeting
Vol.  2 1982 Contractors' meeting
Vol. 3 1983 Solar Thermal Energy, in Europe, An assessment
Forthcor ing in 1983
Vol. ··'. Passive Solar Handbook
Vol. 5 Contractors’  meeting
Vol. 6 European Experience with Solar Collectors

H.1.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Η
Δράοεις του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Ispra
Στο Κοινό Κέντρο Ερευνών της Ispra, στο πλαίσιο του προγράμ­
ματος "Ηλιακή Ενέργεια", που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο των  
Υπουργών, διεξάγονται δραστηριότητες στους ακόλουθους τομείς:
- ανάπτυξη και έλεγχος μεθοδολογιών που έχουν υποδειχθεί για τη  
μέτρηση της απόδοσης επι μέρους στοιχείων"
- μελέτη των προβλημάτων που συνδέονται με την γήρανση και την  
αξιοπιστία τεχνολογιών και υλικών για ηλιακά συστήματα"
- εκτίμηση της απόδοσης διαφόρων συστημάτων, ενεργητικών και  
μικτών (υβριδίων), με πειράματα σε πραγματική κλίμακα και  
δημιουργία υποδειγμάτων (μοντέλλων)"
- μετρήσεις και συγκρίσεις παθητικών τεχνολογιών.
Εξάλλου, ξεκίνησαν δυο δράσεις στον τομέα της ενεργειακής πλη­
ροφόρησης και διάγνωσης ("energy audits").
Η πρώτη δράση στοχεύει στον προσδιορισμό του ποιό είδος και ποιά  
ποσότητα πληροφοριών χρειάζεται ακόμα να συγκεντρωθεί προκειμένου  
να προγραμματιστεί μια επίκαιρη δράση για την προώθηση της  
ορθολογικής χρησιμοποίησης της ενέργειας από τις εθνικές ή  
περιφερειακές αρχές.
Συγκεντρώνονται οι διαθέσιμες πληροφορίες για το σύνολο των  
κτιρίων, κυρίως για να καταστεί δυνατός ο προσδιορισμός της  
μέγιστης εξοικονόμησης ενέργειας που αντιστοιχεί σε δεδομένη  
συνολική επένδυση, σε περιφερειακό ή εθνικό επίπεδο. Παράλ­
ληλα, προσδιορίζεται επίσης μια σειρά προτιμήσεων για τις  
διάφορες παρεμβάσεις διατήρησης.
Το επόμενο στάδιο είναι η εκτίμηση των οικονομικών και κανο­
νιστικών κινήτρων.

Η.2.
Μελετώνται ταυτόχρονα η μέθοδος υπολογισμού και τα δεδομένα  
για τον προσδιορισμό του ελάχιστου επιπέδου αναγκαίων  
λεπτομερειών και ακρίβειας.
Η δεύτερη δράση συνίσταται στην προπαρασκευή, από την άποψη ·  
του σχεδιασμού, ενός προγράμματος ενεργειακής διάγνωσης  
("energy audits").
Αυτά τα προγράμματα "audits" αποβλέπουν κυρίως σε δύο σκοπούς:
- στην παροχή βοήθειας στους ιδιοκτήτες για τη λήψη αποφάσεων'
- στη συμπλήρωση των δεδομένων για το σύνολο των ακινήτων σύμφωνα  
με τις ανωτέρω ενδείξεις.
Στο πρόγραμμα αυτό μελετώνται ταυτόχρονα οι τεχνικές μετρήσεις  
και τα υποδείγματα (μοντέλλα) που πρέπει να χρησιμοποιηθούν  
κατά την ερμηνεία των μετρήσεων.
Αναπτύσσεται τέλος η βασική έννοια των δεδομένων που πρέπει να  
χρησιμοποιηθεί για τις προαναφερθείσες εκτιμήσεις καθώς και  
για την προοδευτική μετάβαση στα απλούστερα και απαιτούντα  
λιγότερο τεχνικό εξοπλισμό "Audits".