EN    EN EL 
EN    EN  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ  ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ  
Βρυξέλλες , 7.7.2008 
SEC(2008) 2191 
  
ΕΓΓΡΑΦΟ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ  ΤΩΝ  ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
 
που συνοδεύει  την 
πρόταση  
 
Ο∆ΗΓΙΑΣ  ΤΟΥ  ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ  
 
για την τροποποίηση  της οδηγίας  2006/112/ ΕΚ σχετικά  µε το κοινό  σύστη µα φόρου  
προστιθέ µενης αξίας , όσον  αφορά  τους  µειωµένους  συντελεστές  ΦΠΑ   
Εκτί µηση επιπτώσεων  
Σύνοψη  
{COM(2008) 428 τελικό } 
{SEC(2008) 2190} 
EN 2   EN Το παρόν  κείµενο παρουσιάζει  συνοπτικά  την ανάλυση  που γίνεται  στο πλήρες  κείµενο, το 
οποίο  διατίθεται  µόνον  στη γλώσσα  του πρωτοτύπου  και ως εκ τούτου  παρουσιάζεται  µόνον  
µε την αγγλική  έκδοση  της πρότασης . 
Η παρούσα  έκθεση  δεσµεύει µόνον  τις υπηρεσίες  της Επιτροπής  που συµµετείχαν  στη 
σύνταξή  της και το κείµενο χρησι µεύει ως βάση  για υποβολή  σχολίων  χωρίς  να προδικάζει  
την τελική  µορφή  της απόφασης  που θα ληφθεί  από την Επιτροπή . 
Σύνοψη  
Στις 5 Ιουλίου  2007 η Επιτροπή  υπέβαλε  στο Συµβούλιο  και στο Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο  
ανακοίνωση  σχετικά  µε τους συντελεστές  ΦΠΑ  εκτός  των κανονικών  συντελεστών  ΦΠΑ1. 
Στην  ανακοίνωση , η οποία  βασιζόταν  σε µελέτη  που εκπονήθηκε  από την Copenhagen 
Economics2, η Επιτροπή  εξέφραζε  την άποψη  ότι ένα νέο νοµικό πλαίσιο  για τους 
µειωµένους  συντελεστές  ΦΠΑ  θα πρέπει  να εξορθολογίζει  και να απλουστεύει  το παρόν  
σύστη µα, χωρίς  να αφαιρεί  την ευελιξία  που προσφέρεται  στα κράτη  µέλη να εφαρ µόζουν  
µειωµένους  συντελεστές , ιδίως  για τοπικά  παρεχό µενες υπηρεσίες . Σκοπός  της ανακοίνωσης  
ήταν  να ανοίξει  ένας ευρύς  διάλογος  για το µέλλον  των µειωµένων  συντελεστών , 
λαµβάνοντας  υπόψη  τα συµπεράσ µατα της µελέτης . Στη συζήτηση  στο Συµβούλιο  δεν έχουν  
ακόµη εξεταστεί  τα θεµελιώδη  ζητήµατα της απλούστευσης  και εξορθολογισ µού του γενικού  
πλαισίου  ή των επιπτώσεων  και της χρησι µότητας  των µειωµένων  συντελεστών  στην  
επίτευξη  ειδικών  στόχων  πολιτικής . Ωστόσο , η Επιτροπή  βρίσκεται  αντιµέτωπη  µε ορισµένα 
επείγοντα  θέµατα σχετικά  µε την εισαγωγή  νέου πεδίου  εφαρ µογής µειωµένων  συντελεστών  
ΦΠΑ , τα οποία  θα πρέπει  να αντιµετωπιστούν  το συντο µότερο  και/ή για τα οποία  κρίνεται  ότι 
υπάρχει  επαρκής  αιτιολόγηση  προκει µένου να περιληφθούν  από τώρα  σε µια νοµοθετική  
πρόταση . Χρειάζονται  επίσης  ορισµένες τεχνικές  προσαρ µογές. 
Στο πλαίσιο  αυτό  η Επιτροπή  αποφάσισε  να υποβάλει  µια αρχική  πρόταση  το καλοκαίρι  του 
2008 (στοιχείο  2008/TAXUD/002 του προγρά µµατος, πρωτοβουλία  προτεραιότητας  CLWP 
2008). Κατά  συνέπεια , το πεδίο  της εν λόγω  πρότασης  θα είναι  περιορισ µένο και δεν θα 
περιλα µβάνει  ενδελεχή  ανασκόπηση  της τρέχουσας  βασικής  δοµής των συντελεστών  ΦΠΑ  
(ένας κανονικός  συντελεστής  ύψους  τουλάχιστον  15% και δύο προαιρετικοί  µειωµένοι 
συντελεστές  ύψους  τουλάχιστον  5% που µπορούν  να εφαρ µοστούν  σε ένα περιορισ µένο 
κατάλογο  αγαθών  και υπηρεσιών ). Επίσης , δεν θα εξεταστεί  το πρόβλη µα των πολυάριθ µων 
παρεκκλίσεων  που προβλέπονται  από το γενικό  πλαίσιο  συντελεστών , ούτε το ζήτηµα της 
επέκτασης  του πεδίου  εφαρ µογής των µειωµένων  συντελεστών  για περιβαλλοντικούς  
σκοπούς . Η εξέταση  των εν λόγω  θεµάτων  προβλέπεται  να γίνει σε ένα µεταγενέστερο  
στάδιο , όταν θα έχουν  περατωθεί  ο τρέχων  διεξοδικός  διάλογος  και άλλες  µελετητικές  
εργασίες . 
Η κατάσταση  αυτή  απαιτεί  την πραγ µατοποίηση  ανάλογης  εκτίµησης  επιπτώσεων  αυστηρά  
επικεντρω µένης στα παρακάτω  προβλή µατα που πρέπει  να αντιµετωπιστούν  βραχυπρόθεσ µα.  
                                                 
1 COM (2007)380 τελικό , διαθέσι µο στην : 
http://ec.europa.eu/taxation_customs/resources/doc uments/taxation/vat/how_vat_works/rates/COM(200
7)380_en.pdf . 
2 “Study on reduced VAT applied to goods and servi ces in the Member States of the European Union” 
Copenhagen Economics, 21 Ιουνίου  2007. Βλ. EUROPA — Taxation and Customs Union / Rates  και 
SEC(2007) 910, διαθέσι µο στην : 
http://ec.europa.eu/taxation_customs/resources/docum ents/taxation/vat/how_vat_works/rates/SEC(2007
)910_en.pdf . 
EN 3   EN (1) Για ορισµένες υπηρεσίες  έντασης  εργασίας  που προβλέπονται  στο παράρτη µα IV της 
οδηγίας  ΦΠΑ  (2006/112/ ΕΚ), τα κράτη  µέλη µπορούν  να εφαρ µόζουν  προσωρινά  
µειωµένους  συντελεστές  εφόσον  έχουν  λάβει  σχετική  εξουσιοδότηση . Η σχετική  
διάταξη  ισχύει  µέχρι το τέλος  του 2010. Το πρώτο  θέµα που τίθεται  είναι  κατά  πόσον  
η δυνατότητα  εφαρ µογής µειωµένων  συντελεστών  θα πρέπει  να µονιµοποιηθεί , εν 
όλω ή εν µέρει, ή να καταργηθεί  εξ ολοκλήρου . 
(2) Ένα δεύτερο  ζήτηµα που τίθεται  λογικά  είναι  κατά  πόσον  η παροχή  εξουσιοδότησης  
σε κράτη  µέλη για την εφαρ µογή µειωµένων  συντελεστών  θα πρέπει  να επεκταθεί  και 
σε άλλες  υπηρεσίες  παρό µοιες µε τις υπηρεσίες  έντασης  εργασίας , οι οποίες  όµως δεν 
περιλα µβάνονται  στο παράρτη µα IV, εφόσον  κάτι τέτοιο  δεν έχει επιπτώσεις  στην  
εσωτερική  αγορά . Τα βασικά  χαρακτηριστικά  των εν λόγω  «τοπικά  παρεχό µενων  
υπηρεσιών » είναι  ότι δεν µπορούν  να παρέχονται  εξ αποστάσεως , απευθύνονται  σε 
µεγάλο  βαθµό σε τοπικούς  τελικούς  καταναλωτές  και ο προµηθευτής  και ο πελάτης  
βρίσκονται  στην  ίδια µικρού  εύρους  γεωγραφική  περιοχή .  
(3) Οι υπηρεσίες  εστίασης  θεωρούνται  γενικά  ως ένα είδος  τοπικά  παρεχό µενων  
υπηρεσιών  αφού  σε µεγάλο  βαθµό απευθύνονται  στην  τοπική  αγορά . Ωστόσο , λόγω  
διαφορών  στους  συντελεστές  ΦΠΑ  που εφαρ µόζονται  στα κράτη  µέλη, µπορεί  
δυνητικά  να επιφέρουν  στρέβλωση  της εσωτερικής  αγοράς  σε µεθοριακές  περιοχές  ή 
στην  κατανο µή της τουριστικής  κίνησης  µεταξύ  ορισµένων  κρατών  µελών . Επιπλέον  
– λόγω  παρεκκλίσεων  – πολλά  κράτη  µέλη έχουν  το δικαίω µα να εφαρ µόζουν  
µειωµένους  συντελεστές  σε υπηρεσίες  εστίασης , ενώ άλλα  όχι. Ορισ µένες από αυτές  
τις παρεκκλίσεις  λήγουν  στις 31 ∆εκε µβρίου  2010. Ανακύπτει  λοιπόν  ένα τρίτο  
ζήτηµα: πρέπει  να εξουσιοδοτηθούν  όλα τα κράτη  µέλη να εφαρ µόζουν  µειωµένους  
συντελεστές  σε υπηρεσίες  εστίασης ;  
(4) Επί του παρόντος , τα κράτη  µέλη επιτρέπεται  να εφαρ µόζουν  µειωµένο συντελεστή  
στην  «παράδοση , ανέγερση , ανακαίνιση  και µετασκευή  κατοικιών  στο πλαίσιο  
κοινωνικής  πολιτικής ». Ωστόσο , η εµπειρία  έδειξε  ότι τα κράτη  µέλη ερµηνεύουν  τη 
διάταξη  αυτή  µε ποικίλους  τρόπους . Επιπλέον , ορισµένα κράτη  µέλη εφαρ µόζουν  
µειωµένο συντελεστή  στην  «ανακαίνιση  και επισκευή  ιδιωτικών  κατοικιών , 
εξαιρου µένων  των υλικών  που αποτελούν  σηµαντικό  µέρος της αξίας  της παροχής » 
(βλ. κατάλογο  υπηρεσιών  έντασης  εργασίας  στο παράρτη µα IV) ενώ σε ορισµένα 
κράτη  µέλη έχουν  δοθεί  δυνατότητες  παρέκκλισης  που τους επιτρέπουν  να 
εφαρ µόζουν  µειωµένους  συντελεστές  (ή ακόµη και µηδενικό  συντελεστή ) στην  
προµήθεια  (παράδοση ) κτιρίων  ασχέτως  κοινωνικής  πολιτικής . Ορισ µένες από αυτές  
τις παρεκκλίσεις  λήγουν  στο τέλος  του 2010. Κατά  συνέπεια , το τέταρτο  ζήτηµα που 
ανακύπτει  είναι  κατά  πόσον  είναι  αιτιολογη µένο να επιτραπεί  η εφαρ µογή µειωµένων  
συντελεστών  γενικότερα  στον  εν λόγω  τοµέα και έτσι ο όλος  τοµέας της κατοικίας  να 
προστεθεί  στον  κατάλογο  των αγαθών  και υπηρεσιών  που είναι  επιλέξι µες για την 
εφαρ µογή µειωµένου συντελεστή . Με τον τρόπο  αυτό , τα κράτη  µέλη θα µπορούν  να 
επιλέγουν  αν θα περιορίσουν  ή όχι το πεδίο  εφαρ µογής του µειωµένου συντελεστή  
ΦΠΑ , ανάλογα  µε τις εθνικές  δηµοσιονο µικές και φορολογικές  επιλογές  τους. 
Τα προβλή µατα που εντοπίζονται  αφορούν  κυρίως  πολιτικούς  περιορισ µούς. Πρώτον , πολλά  
κράτη  µέλη επιζητούν  να έχουν  ευελιξία  καθορισ µού µειωµένων  συντελεστών  ανάλογα  µε το 
κατά  πόσο  το κρίνουν  σκόπι µο σε τοµείς όπου  η εσωτερική  αγορά  δεν επηρεάζεται  από 
διαφορές  στους  συντελεστές  µεταξύ  των κρατών  µελών . ∆εύτερον , ένα άλλο  µέρος του 
προβλή µατος είναι  οι άνισες  δυνατότητες  που παρέχονται  στα κράτη  µέλη σε ορισµένους  από 
αυτούς  τους τοµείς. Στην  παρούσα  έκθεση  αναφερό µαστε  µόνον  στους  µειωµένους  
EN 4   EN συντελεστές  ΦΠΑ . Στην  εκτίµηση των επιπτώσεων  δεν εξετάζεται  κατά  πόσον  η µείωση  της 
άµεσης  φορολογίας  και των εισφορών  κοινωνικής  ασφάλισης  µπορεί  να αποτελούν  
προσφορότερα  µέσα για την επίτευξη  ορισµένων  στόχων  σχετικών  µε την απασχόληση , ούτε 
εξετάζονται  ευρύτερα  θέµατα όπως  η ισορροπία  µεταξύ  έµµεσης  και άµεσης φορολογίας .  
Οι στόχοι  της προωθού µενης πρωτοβουλίας  της Επιτροπής  για τους µειωµένους  συντελεστές  
ΦΠΑ  είναι  οι εξής. 
(1) Ο πρώτος  είναι  να διασφαλιστεί  η ισότι µη µεταχείριση  εντός  της Ένωσης  όλων  των 
κρατών  µελών  όσον  αφορά  την εφαρ µογή µειωµένων  συντελεστών  στις υπηρεσίες  
εστίασης , στις τοπικά  παρεχό µενες υπηρεσίες  και στις υπηρεσίες  σχετικά  µε την 
κατοικία  (και παρό µοια κτίσµατα µη επιχειρη µατικού  ενδιαφέροντος ) και να 
δηµιουργηθεί  µια πιο συνεκτική  δοµή συντελεστών  ΦΠΑ  στο πεδίο  αυτό . Ο στόχος  
είναι  να δοθεί  η δυνατότητα  σε όλα τα κράτη  µέλη για χειρισ µούς πολιτικής  και να 
διασφαλιστεί  ευελιξία  σε τοµείς στους  οποίους  δεν θίγεται  η ορθή  λειτουργία  της 
εσωτερικής  αγοράς . 
(2) ∆εύτερον , η πολιτική  θα πρέπει  να οδηγεί  σε µείωση  της νοµικής και οικονο µικής 
αβεβαιότητας . Προς  το παρόν , οι οικονο µικοί φορείς  είναι  αβέβαιοι  ως προς  το 
µέλλον  των µειωµένων  συντελεστών  που εφαρ µόζονται  σε υπηρεσίες  έντασης  
εργασίας . Επιπλέον , χρόνια  τώρα  συνεχίζονται  οι συζητήσεις  σχετικά  µε την 
επέκταση  της δυνατότητας  εφαρ µογής µειωµένων  συντελεστών  σε υπηρεσίες  
εστίασης  και σε τοπικές  υπηρεσίες , πράγ µα που δηµιουργεί  αβεβαιότητα  και καθιστά  
ενδεχο µένως  τους επιχειρη µατίες  επιφυλακτικούς  να προχωρήσουν  στην  
πραγ µατοποίηση  επενδύσεων  και στην  πρόσληψη  εργαζο µένων . 
(3) Τρίτον , υπάρχουν  κοινωνικοοικονο µικοί στόχοι :  
(α) να µειωθούν  τα έξοδα  συµµόρφωσης  για τις επιχειρήσεις , κυρίως  στον  τοµέα 
της κατοικίας  – ο στόχος  αυτός  συνδέεται  µε τον δεύτερο  στόχο  της επίτευξης  
ασφάλειας  δικαίου , 
(β) να υπάρξει  µια µετακίνηση  από την παραοικονο µία και την γκρίζα  οικονο µία 
στην  επίση µη οικονο µία, ώστε  να προωθηθεί  η οικονο µική ανάπτυξη  και η 
επίση µη πρόσληψη /απασχόληση  και – σε περιορισ µένο βαθµό – η συνολική  
απασχόληση , µε τη µείωση  της απασχόλησης  των ίδιων  των ενοίκων  µε 
µαστορέ µατα (do-it-yourself) ώστε  να µπορέσει  να καµφθεί η παραοικονο µία 
για ορισµένες υπηρεσίες .  
Με βάση  τον ανωτέρω  ορισµό προβλη µάτων  και στόχων , οι επιλογές  πολιτικής  είναι  εξ 
ορισµού πολύ  περιορισ µένες. 
(1) Η πρώτη  είναι  “καµία αλλαγή  πολιτικής ”. Βάσει  της εν λόγω  πολιτικής , οι 
προσωρινές  διατάξεις  της οδηγίας  ΦΠΑ  που επιτρέπουν  την εφαρ µογή µειωµένων  
συντελεστών  για ορισµένες υπηρεσίες  έντασης  εργασίας  θα λήξουν  αυτο µάτως  στο 
τέλος  του 2010, ενώ το ίδιο θα συµβεί και για τις προσωρινές  παρεκκλίσεις  που έχουν  
προβλεφθεί  για τα νέα κράτη  µέλη για εφαρ µογή µειωµένων  συντελεστών  σε 
εστιατόρια  και στον  τοµέα της κατοικίας . Οι ίδιες παρεκκλίσεις  που έχουν  χορηγηθεί  
σε παλιά  κράτη  µέλη θα συνεχίσουν  να εφαρ µόζονται , καθώς  γι’ αυτές  δεν υπάρχει  
καταληκτική  ηµεροµηνία. Τα κράτη  µέλη που εφαρ µόζουν  τώρα  µειωµένους  
συντελεστές  σε ορισµένες υπηρεσίες  έντασης  εργασίας  ή τα νέα κράτη  µέλη που 
εφαρ µόζουν  παρεκκλίσεις  στον  τοµέα της εστίασης  και της κατοικίας  θα πρέπει  (κατ’ 
EN 5   EN αρχή ) να αυξήσουν  το συντελεστή  ΦΠΑ  για τις υπηρεσίες  αυτές  στο ύψος  του 
κανονικού  συντελεστή .  
(2) Η δεύτερη  επιλογή  επιβάλλει  αλλαγή  πολιτικής  και συνεπάγεται  αλλαγή  της 
κοινοτικής  νοµοθεσίας  ΦΠΑ  για τους  µειωµένους  συντελεστές . Μπορεί  να 
εξεταστούν  διάφορες  υποπεριπτώσεις , από την περιορισ µένη αλλαγή  της νοµοθεσίας  
µέχρι την ευρύτερη  δυνατή  αλλαγή  σύµφωνα  µε τα διάφορα  θέµατα που αναφέρονται  
στον  καθορισ µό των προβλη µάτων . Κατά  σειρά  σπουδαιότητας , η αλλαγή  µπορεί  να 
πραγ µατοποιηθεί  στη βάση  των ακόλουθων  επιλογών  (µπορούν  επίσης  να εξεταστούν  
ξεχωριστά  και διάφορες  πτυχές ): 
(α) Μειω µένοι συντελεστές  για ορισµένες υπηρεσίες  έντασης  εργασίας : η µόνη 
αλλαγή  είναι  η µονιµοποίηση  της ισχύουσας  διάταξης  για µειωµένους  
συντελεστές  σε ορισµένες υπηρεσίες  έντασης  εργασίας . 
(β) Μειω µένοι συντελεστές  για ένα ευρύτερο  κατάλογο  υπηρεσιών  έντασης  
εργασίας : 
– για ιδιωτικές  κατοικίες  µόνον : όλα τα κράτη  µέλη µπορούν  να 
εφαρ µόζουν  µειωµένους  συντελεστές  στις κατηγορίες  υπηρεσιών  του 
παραρτή µατος IV και σε έναν περιορισ µένο αριθµό παρό µοιων  (µικρής  
έκτασης ) υπηρεσιών  για ιδιωτικά  νοικοκυριά : κηπουρική , ή 
διαµόρφωση  κήπων  και συντήρηση  κήπων  για ιδιωτικές  κατοικίες , 
υπηρεσίες  ατοµικής περιποίησης  εκτός  από κοµµώσεις  (υπηρεσίες  που 
παρέχονται  σε ινστιτούτα  ατοµικού καλλωπισ µού), µικροεπισκευές  
κινητών  υλικών  περιουσιακών  στοιχείων  (µε εξαίρεση  τα 
µηχανοκίνητα  οχήµατα) και υπηρεσίες  καθαρισ µού υλικών  κινητών  
περιουσιακών  στοιχείων ,  
– για ιδιωτικές  κατοικίες  και άλλους  πελάτες  µη επιχειρη µατικού  
ενδιαφέροντος : ο περιορισ µένος κατάλογος  παρό µοιων  (µικρής  
εκτάσεως ) υπηρεσιών  µπορεί  να περιλα µβάνει  και υπηρεσίες  που 
παρέχονται  σε τελικούς  καταναλωτές  άλλους  από τις ιδιωτικές  
κατοικίες :: κηπουρική , διαµόρφωση  και συντήρηση  κήπων  και πάρκων  
για δηµόσια και µη επαγγελ µατική  χρήση , (µικρής  έκτασης ) 
ανακαίνιση , επισκευή , συντήρηση  και καθαρισ µός χώρων  λατρείας , 
πολιτιστικής  κληρονο µιάς και ιστορικών  µνηµείων ή άλλων  µη 
επιχειρη µατικού  ενδιαφέροντος  κτιρίων . 
(γ) Μειω µένοι συντελεστές  για έναν ευρύτερο  κατάλογο  υπηρεσιών  έντασης  
εργασίας  και υπηρεσιών  εστίασης : τα κράτη  µέλη µπορούν  να εφαρ µόζουν  
µειωµένους  συντελεστές  και σε υπηρεσίες  εστίασης . 
(δ) Μειω µένοι συντελεστές  για έναν ευρύτερο  κατάλογο  υπηρεσιών  έντασης  
εργασίας , υπηρεσιών  εστίασης  και ολόκληρο  τον τοµέα της κατοικίας : τα 
κράτη  µέλη µπορούν  να εφαρ µόζουν  µειωµένους  συντελεστές  και στην  
κατασκευή  και (σηµαντικής  εκτάσεως ) µετασκευή  ιδιωτικών  κατοικιών  και 
στην  προµήθεια  αυτών . 
(ε) Μειω µένοι συντελεστές  για έναν ευρύτερο  κατάλογο  υπηρεσιών  έντασης  
εργασίας , υπηρεσιών  εστίασης , τον τοµέα της κατοικίας  και ορισµένα τµήµατα 
του οικοδο µικού τοµέα: τα κράτη  µέλη µπορούν  να εφαρ µόζουν  επίσης  
EN 6   EN µειωµένους  συντελεστές  στην  κατασκευή  και σηµαντικής  εκτάσεως  
ανακαίνιση  ή µετασκευή  κτιρίων  µη επιχειρη µατικού  ενδιαφέροντος , όπως  
χώροι  λατρείας  ή πολιτιστικής  κληρονο µιάς, ιστορικά  µνηµεία ή άλλα  κτίρια  
µη επιχειρη µατικού  ενδιαφέροντος  και στην  προµήθεια  αυτών . 
Η εκτίµηση των επιπτώσεων  για τις επιλογές  αυτές  βασίζεται  κυρίως  στα συµπεράσ µατα της 
µελέτης  της Copenhagen Economics. Ωστόσο , έγινε  προσφυγή  και σε άλλες  πηγές  
δεδοµένων . Παράλληλα  µε την παρούσα  εκτίµηση επιπτώσεων , πραγ µατοποιήθηκε  και 
δηµόσια διαβούλευση  από τις 11 Μαρτίου  έως τις 12 Μαΐου  2008. Γενικά , η διαβούλευση  
δεν ανέδειξε  επιχειρή µατα που δεν καλύπτονται  ή είναι  σχετικά  µε την παρούσα  εκτίµηση 
επιπτώσεων . 
Σε όλες τις επιλογές  αλλαγής  πολιτικής , στους  τοµείς που επηρεάζονται  από την αλλαγή  είναι  
πιθανόν  να εµφανιστεί  αύξηση  ζήτησης  και απασχόλησης . Οι διαφορές  µεταξύ  τοµέων 
φαίνεται  να εξαρτώνται  σε µεγάλο  βαθµό από την ευαισθησία  απέναντι  στις τιµές, που 
µπορεί  να είναι  κάπως  χαµηλότερη  στον  κατασκευαστικό  τοµέα (συντήρηση , επισκευή  και 
οικοδό µηση) και στην  περίπτωση  όπου  οι υπηρεσίες  δεν παρέχονται  σε ιδιωτικά  νοικοκυριά  
Οι ισχυρότερες  επιδράσεις  είναι  δυνατόν  να παρατηρηθούν  στις επιλογές  2, 3 και 5 του 
πίνακα  1. Αυτές  µπορεί  να είναι  διαφορές  µεταξύ  των κρατών  µελών  όσον  αφορά  τη χρονική  
στιγµή του αντικτύπου , ανάλογα  µε την ακαµψία και τη στενότητα  της σχετικής  αγοράς  
εργασίας . Η επιλογή  της µη αλλαγής  πολιτικής  αναµένεται  να οδηγήσει  βασικά  σε αύξηση  
του συντελεστή  ΦΠΑ  για ορισµένους  τοµείς έντασης  εργασίας  στα κράτη  µέλη που 
εφαρ µόζουν  µειωµένους  συντελεστές  στις υπηρεσίες  αυτές . Η αύξηση  των συντελεστών  
ΦΠΑ  είναι  ενδεχό µενο να έχει σοβαρότερες  επιπτώσεις  (στην  αντίθετη  κατεύθυνση ) από τη 
µείωση .  
Η µείωση  των συντελεστών  που εξετάζεται  στις επιλογές  αλλαγής  πολιτικής  είναι  πιθανόν  να 
είναι  πιο αποτελεσ µατική  από πλευράς  αντιµετώπισης  της παραοικονο µίας, σε τοµείς που 
εξυπηρετούν  τελικούς  καταναλωτές , ιδίως  νοικοκυριά  (δηλ. στις επιλογές  2, 3, 5 και 6 του 
πίνακα  1). Η επιλογή  της µη αλλαγής  πολιτικής  είναι  πιθανόν  να οδηγήσει  σε αύξηση  της 
δραστηριότητας  στο πλαίσιο  της παραοικονο µίας.  
Όσον  αφορά  την ασφάλεια  δικαίου  και την οικονο µική βεβαιότητα , οι επιλογές  της αλλαγής  
πολιτικής  που καθορίζουν  µε σαφήνεια  και σε µόνιµη βάση  για τα κράτη  µέλη το πεδίο  
εφαρ µογής των µειωµένων  συντελεστών  σε υπηρεσίες  έντασης  εργασίας  και τις υπηρεσίες  
εστίασης  (επιλογές  2, 3 και 5 του πίνακα  1) αναµένεται  να βελτιώσουν  την κατάσταση . Η 
επιλογή  της µη αλλαγής  πολιτικής  θα προσφέρει  ασφάλεια  και βεβαιότητα  µε την µη 
περαιτέρω  παράταση  των προσωρινών  µέτρων  (ιδίως  όσον  αφορά  ορισµένες υπηρεσίες  
έντασης  εργασίας ), αλλά , δεδοµένου ότι οι παρεκκλίσεις  (π.χ. για τις υπηρεσίες  εστίασης ) θα 
παρα µείνουν  ισχύουσες , θα συνεχιστούν  οι συζητήσεις  για την επέκταση  των µειωµένων  
συντελεστών  σε τοπικά  παρεχό µενες υπηρεσίες  και στα εστιατόρια  µε αποτέλεσ µα τη 
συνέχιση  της αβεβαιότητας .  
Η συνολική  οικονο µική ανάπτυξη  είναι  πιθανόν  να είναι  ισχυρότερη  στις επιλογές  πολιτικής  
(επιλογές  2, 3 και 5 του πίνακα  1) µε τη µετακίνηση  από τις δραστηριότητες  του do-it-
yourself και της παραοικονο µίας στην  επίση µη οικονο µία (δραστηριότητες  µε περιορισ µένη 
ανάγκη  επίση µης κατάρτισης  και εξειδικευ µένων  µηχανη µάτων ) δηλ. τοπικά  παρεχό µενες 
υπηρεσίες  για νοικοκυριά , ιδίως  φροντίδα  κατοικίας , καθαρισ µός, µικροεπισκευές  και 
συντήρηση , και εστιατόρια . Σε καµία από τις επιλογές  πολιτικής  δεν φαίνεται  ότι µπορεί  να 
εµφανιστεί  οποιαδήποτε  γενική  µείωση  της (δοµικής) απασχόλησης , εκτός  αν οι µειωµένοι 
συντελεστές  εφαρ µοστούν  σε υπηρεσίες  για νοικοκυριά  µε σχετικώς  υψηλό  ποσοστό  
EN 7   EN απασχόλησης  ανειδίκευτων  εργαζο µένων , όπως  οι µικροεπισκευές  και η συντήρηση , ο 
καθαρισ µός και οι υπηρεσίες  εστίασης . Ο µεγαλύτερος  αντίκτυπος  είναι  πιθανόν  να 
εµφανιστεί  στις επιλογές  2, 3 και 5 του πίνακα  1. Ωστόσο , όσον  αφορά  τη συνολική  
ανάπτυξη  και απασχόληση , χρειάζεται  να ληφθούν  υπόψη  οι διαφορές  του αντικτύπου  µεταξύ  
των κρατών  µελών .  
Οι διαφορετικές  επιλογές  πολιτικής  δεν αναµένεται  να έχουν  σηµαντικό  αντίκτυπο  στο 
κόστος  συµµόρφωσης  των επιχειρήσεων , εκτός  αν εφαρ µοστούν  µειωµένοι συντελεστές  για 
το σύνολο  του τοµέα της κατοικίας  και τα εστιατόρια  (επιλογές  2+6 και 5 του πίνακα  1). 
Ακόµη, καµία από τις επιλογές  πολιτικής  δεν φαίνεται  να έχει σηµαντικές  επιπτώσεις  στη 
λειτουργία  της εσωτερικής  αγοράς . Οι µειωµένοι συντελεστές  για τα εστιατόρια  και τις 
υπηρεσίες  σε ινστιτούτα  ατοµικού καλλωπισ µού µπορεί  να έχουν  επιπτώσεις  σε µεθοριακές  
περιοχές  ή στον  τουρισ µό αλλά , σε γενικές  γραµµές, σε σύγκριση  µε την τρέχουσα  
κατάσταση  (και την επιλογή  της µη αλλαγής  πολιτικής ), η εσωτερική  αγορά  µπορεί  να 
λειτουργήσει  καλύτερα  αν όλα τα κράτη  µέλη έχουν  την ίδια µεταχείριση  στο θέµα των 
µειωµένων  συντελεστών . 
Επειδή  σε όλους  τους τοµείς που επηρεάζονται  από τις επιλογές  αλλαγής  πολιτικής  
δεσπόζουν  οι ΜΜΕ , όλες αυτές  οι επιλογές  δίνοντας  ώθηση  στις δραστηριότητες  στο πλαίσιο  
αυτών  των τοµέων είναι  πιθανόν  να έχουν  – σε διαφορετικό  βαθµό – καλά  αποτελέσ µατα για 
τις ΜΜΕ .  
Από πλευράς  περιβαλλοντικών  επιπτώσεων , οι επιλογές  που επιτρέπουν  µειωµένους  
συντελεστές  στον  οικοδο µικό τοµέα (επιλογές  2, 4, 6 και 7) είναι  πιθανόν  να έχουν  κατά  το 
πλείστον  επωφελή  αντίκτυπο .  
Σε όλες τις επιλογές , δεν φαίνεται  ότι θα υπάρξουν  επιπτώσεις  στην  κατανο µή εισοδή µατος 
µεταξύ  νοικοκυριών  αλλά  και αν υπάρξουν  θα είναι  ήσσονος  σηµασίας . Σε όλες τις επιλογές  
αλλαγής  πολιτικής  αναµένεται  να υπάρξουν  επιδράσεις  στην  ευηµερία ενώ είναι  πιθανές  και 
θετικές  επιπτώσεις  στην  κοινωνική  ένταξη  όπου  εµφανίζεται  η πιθανότητα  απασχόλησης  
περισσότερων  ανειδίκευτων  εργαζο µένων  (επιλογές  2 έως 5). 
EN 8   EN Πίνακας  1: Σύγκριση  των επιπτώσεων  των επιλογών  πολιτικής  (πρόσθετα  µέρη υπό 
εξέταση  επιλογών ) 
Επιπτώ -
σεις 
Επιλογές  
Ανάπτυξη  
τοµέα 
Συνολική  
οικονο µική 
ανάπτυξη  
Απασχόληση  
στον  τοµέα 
Συνολική  
απασχόληση  
Παραοικονο µ
ία 
Κόστος  
συµµόρφωση
ς 
Εσωτερική  
αγορά  
ΜΜΕ  
Κατανο µή 
εισοδή µατος  
Άλλες  
κοινωνικές  
επιπτώσεις  
Περιβαλλοντι
κές 
1. Μη αλλαγή  
πολιτικής  - - - -/0 - 0 0 - 0 - - 
2. Μειω µένοι 
συντελεστές  
(ΜΣ) για ορι-
σµένες υπηρε -
σίες έντασης  
εργασίας  
(ΥΕΕ ) +++ +++ +++ +/0 +++ 0 0 ++ 0 ++ + 
3. ΜΣ για 
ευρύτερο  
κατάλογο  
ΥΕΕ  µόνον  
για ιδιωτικές  
κατοικίες  +++ +++ +++ + +++ 0 0 ++ 0 ++ 0 
4. ΜΣ για 
ευρύτερο  κα-
τάλογο  ΥΕΕ  
και για πελά -
τες µη επιχει -
ρηµατικού  
ενδιαφέ -
ροντος  + +/0 + 0 +/0 -/0 0 + 0 ++ + 
5. ΜΣ για 
υπηρεσίες  
εστίασης   +++ +++ +++ ++ +++ + + ++ 0 ++ 0 
6. ΜΣ για 
σηµαντικές  
εργασίες /προ
µήθεια  στον  
τοµέα της 
κατοικίας  ++ +/0 ++ 0 +++ + 0 ++ 0 + + 
7. ΜΣ για 
σηµαντικές  
εργασίες /προ-
µήθεια  κτι-
ρίων  µη επι-
χειρη µατικού  
ενδιαφέροντος  + +/0 + 0 +/0 -/0 0 + 0 + + 
Ως προς  τη συµµόρφωση  µε τους στόχους  (πίνακας  2), η επιλογή  της µη αλλαγής  πολιτικής  
δεν πληροί  τους τεθέντες  στόχους , εκτός  από την πιθανή  µικρή επίδραση  στο κόστος  
συµµόρφωσης . Πράγ µατι, θα παρα µείνουν  ισχύουσες  πολλές  παρεκκλίσεις  για µειωµένους  
συντελεστές  στον  τοµέα των εστιατορίων  και της κατοικίας . 
Όλες  οι επιλογές  αλλαγής  πολιτικής  πληρούν  τον πρώτο  στόχο . Οι επιλογές  2, 3 και 6 
πληρούν  όλους  εκτός  από ένα στόχο , ενώ η επιλογή  5 πληροί  όλους  τους στόχους . 
EN 9   EN Πίνακας  2: Σύγκριση  συµµόρφωσης  των επιλογών  πολιτικής  µε τους  στόχους  
Στόχοι  
 Επιλο -
γές Ισότι µη µεταχεί -
ριση  εντός  της 
ΕΕ όσον  αφορά  
τους  ΜΣ για 
εστιατόρια , κα-
τοικία  και ΥΕΕ  
και ευελιξία  για 
εφαρ µογή ΜΣ 
όπου  αυτό  δεν 
έχει αντίκτυπο  
στην  εσωτερική  
αγορά  Μείωση  νοµικής 
και οικονο µικής 
αβεβαιότητας  Μείωση  κόστους  
συµµόρφωσης  Μετακίνηση  από 
την παραοικο -
νοµία στην  
επίση µη 
οικονο µία 
1. Μη αλλαγή  
πολιτικής  όχι όχι ήσσων  όχι 
2. Μειω µένοι 
συντελεστές  
(ΜΣ) για 
ορισ µένες ΥΕΕ - 
Παράρτ . IV ναι ναι όχι ναι 
3. ΜΣ για έναν 
ευρύτερο  κατά -
λογο  ΥΕΕ  µόνον  
για ιδιωτικές  
κατοικίες  ναι ναι όχι ναι 
4. ΜΣ για έναν 
ευρύτερο  
κατάλογο  ΥΕΕ  
και για άλλους  
πελάτες  µη επι-
χειρη µατικού  
ενδιαφέροντος  ναι όχι όχι ήσσων  
5. ΜΣ για 
υπηρεσίες  
εστίασης   ναι ναι ναι ναι 
6. ΜΣ για 
σηµαντικές  
εργασίες  και 
προµήθεια  στον  
τοµέα της 
κατοικίας  ναι όχι ναι ναι 
7. ΜΣ για 
σηµαντικές  
εργασίες  και 
προµήθεια  
κτιρίων  µη 
επιχειρη µατικού  
ενδιαφέροντος  ναι όχι όχι ήσσων  
Χωρίς  να ληφθούν  υπόψη  οι δηµοσιονο µικές επιπτώσεις  στα κράτη  µέλη, τις οποίες , 
δεδοµένης της αρχής  της ευελιξίας , εναπόκειται  κατ’ αρχή  στα κράτη  µέλη να εκτιµήσουν , 
προτι µώνται  γενικά  οι επιλογές  2, 3, 5 και 6, οι οποίες  µπορούν  να συνδυαστούν .