Αριθ.€19/90 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων 25.1.93
ΓνωμοδότησηγιατηνΧΧΙηΈκθεσηεπιτηςπολιτικήςανταγωνισμού
(93/C19/24)
Στις30Απριλίου1992,καισύμφωναμετοάρθρο198τηςΣυνθήκηςπερίιδρύσεωςτηςΕυρωπαϊκής
ΟικονομικήςΚοινότητας,ηΕπιτροπήαποφάσισεναζητήσειτηγνωμοδότησητηςΟικονομικήςκαι
ΚοινωνικήςΕπιτροπήςγιατηνΧΧΙηΈκθεσηεπίτηςπολιτικήςανταγωνισμού .
Τοτμήμαβιοτεχνίας,εμπορίου,βιομηχανίαςκαιυπηρεσιών,στοοποίοανατέθηκεηπροετοιμασίατων
σχετικώνεργασιών,υιοθέτησετηγνωμοδότησήτουστις6Νοεμβρίου1992μεβάσηεισηγητικήέκθεση
τουκ.ΜοιΐΓ§ιΐ6$ .
Κατάτην301ησύνοδοολομέλειάςτης(συνεδρίασητης25ηςΝοεμβρίου1992),ηΟικονομικήκαι
ΚοινωνικήΕπιτροπήυιοθέτησεομόφωνατηνακόλουθηγνωμοδότηση .
0.Παρουσίασητηςγνωμοδότησης
0.1.Κατάτηνπροκαταρκτική συζήτησηπουδιεξήχθηκε
στηνΟΚΕ,δόθηκεηδυνατότηταναεξεταστούνπεραιτέρω
οιιδέεςπουείχανδιατυπωθείσχετικάμετηνπολιτικήαντα­
γωνισμού
—αφενός,επιβεβαιώνοντας τηνακλόνητηπεποίθησήτης
ότιηκοινοτικήπολιτικήανταγωνισμούδενείναιδυνατόν
ναδιαχωρισθείαπότηβιομηχανικήπολιτικήκαι
—αφετέρου,λαμβάνονταςυπόψητιςεπιπτώσειςκαιτααπο­
τελέσματατωνπολιτικο-οικονομικών ανακατατάξεων που
έλαβανχώρα,σεπαγκόσμιοεπίπεδοκαι,ειδικότερα,στην
Ευρώπηκαθώςκαιτοναντίκτυποτουςεπίτωνεμπορικών
συμφωνιώνκαισυναλλαγών .
0.2.ΓΓι'αυτόακριβώςτολόγο,κρίθηκεαπαραίτητοναδιαι­
ρεθείτοπροσχέδιογνωμοδότησης σεδύομέρη:
α)τηγνωμοδότησηγιατηΧΧΙηΈκθεσηεπίτηςπολιτικής
ανταγωνισμού ,και
β)τηδιατύπωσηορισμένωνσκέψεωνγιατηνπιθανήεξέλιξη
τηςπολιτικήςανταγωνισμούστοπλαίσιοτωνκοινοτικών
πολιτικών .1.1.2.Περαιτερω,ηβελτίωσητηςπαρουσίασης ,ησαφή­
νειακαιηκαλύτερηδιατύπωσητηςΧΧΙηςΈκθεσης,που
συνεπάγονταιμεγαλύτερηδιαφάνειακαθώςκαιηδημοσίευσή
τηςπριναπότοτέλοςτου2ουτριμήνουτουτρέχοντοςέτους,
αποτελούνσημαντικήπρόοδο.ΗΟΚΕεκτιμά,ωστόσο,ότι
μπορείναγίνουνκαιάλλεςβελτιώσειςστηνπαρουσίασητης
έκθεσηςμέσωακριβέστερηςδιατύπωσηςτωντεχνικώνκαι
νομικώνπτυχώντωναναλύσεωνπουπεριλαμβάνονται ενπρο­
κειμένω.
1.1.3.ΗΕπιτροπήθαεπωφεληθεί ,συνεπώς,τηςσυμβολής
τωνπολιτικώνκαικοινωνικο-οικονομικών κύκλων,που
έχουνθεσμοθετηθείαπότηΣυνθήκητηςΡώμης,πριναπό
τηνεκπόνησητηςεπόμενηςετήσιαςέκθεσης.
1.2.Είναιενδιαφέρονναεπισημανθείότι,όπωςζητούσεη
ΟΚΕστηντελευταίατηςγνωμοδότηση('),ηΧΧΙηΈκθεση
θαέπρεπενασυμβάλειστηνεμβάθυνσητηςανάλυσηςτης
κοινοτικήςπολιτικήςκαιστηνεπιμέρουςεφαρμογήτων
κανόνωνανταγωνισμούενόψειτηςεπικείμενηςολοκλήρω­
σηςτηςεσωτερικήςαγοράςπουπραγματοποιείται παράλ­
ληλαμετηνανάλυσητωνπρώτωνεπιπτώσεωναπότηνεφαρ­
μογήτουκανονισμούγιατονέλεγχοτωνσυγκεντρώσεων .
Υπότιςσυνθήκεςαυτές,«ηπολιτικήανταγωνισμούαποκτά
ιδιαίτερησημασίαστοπλαίσιοτηςδιαδικασίαςπουέχει
αρχίσειπροςτηνΟικονομικήκαιΝομισματικήΈνωσηκαι
τηςολοκλήρωσηςτηςεσωτερικήςαγοράς»(2).
1.2.1.Ταανωτέρωαποτελούναναγκαίαπροϋπόθεσηκαι
διευκολύνουντηνεφαρμογήτωννέωνάρθρων130και130Α
έως130ΟτηςΣυνθήκηςτηςΡώμης,όπωςπροβλέπονταιαπό
τηΣυνθήκητουΜάαστριχτ .
1.3.Έλεγχοςτωνσυγκεντρώσεων
1.3.1.Ορισμένεςφορές,ηενίσχυσηήηδημιουργίαδεσπο­
ζουσώνθέσεωνέχειαρνητικέςσυνέπειεςγιατηδιαδικασία
ελευθέρωσηςπουλαμβάνειχώραστοπλαίσιοτηςολοκλήρω­
σηςτηςεσωτερικήςαγοράς.Οιτακτικέςαυτέςθαπρέπεινα
εξαλειφθούνμεσυνδυασμένηεφαρμογήτουάρθρου86της
Συνθήκηςκαιτουκανονισμού (ΕΟΚ)αριθ.4064/89γιατον
έλεγχοτωνσυγκεντρώσεων .ΗΟΚΕπαρακολουθεί μεμεγάλο
ενδιαφέροντααποτελέσματα τουενλόγωελέγχουκαι,ιδιαίΑ.ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑΤΗΝΧΧΙηΕΚΘΕΣΗ
1.Γενικεςπαρατηρήσεις
1.1.ΗΕπιτροπή,ανέκαθεν,αναγνώριζετηνορθότητατων
γνωμοδοτήσεων τηςΟΚΕκαικυρίωςεκείνηςγιατηντελευ­
ταίαέκθεσηεπίτηςπολιτικήςανταγωνισμού .ΗΟΚΕεκφρά­
ζειτηνικανοποίησητηςγΓαυτό,αλλάκαιτηλύπητης,
επειδήορισμένεςαπότιςπροτάσειςτηςδενέχουνληφθεί
υπόψη.ΌπωςαναφέρεικαιηίδιαηΕπιτροπή,στοσημείο
4.1ψ2,συμμερίζεταιτιςπερισσότερεςανησυχίεςτηςΟΚΕ
όσοναφοράτιςβασικέςτηςπαρατηρήσεις .
1.1.1.ΗΟΚΕδιαπιστώνειμεικανοποίησηότιηΕπιτροπή,
στηνέκθεσήτης,αποδίδειτηνενδεδειγμένηπροσοχήστα
συμφέροντατωνκαταναλωτώνκαιτηνπαροτρύνεινασυνεχί­
σειπροςαυτήτηνκατεύθυνση .(')ΕΕαριθ.€49της24.2.1992.
(2)ΧΧΙηΈκθεση,Πρόλογος,σελίδα 1.

25.1.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων Αριθ.019/91
τερα,αυτάπουσυμπεριλαμβάνονται στηνΧΧΙηΈκθεσηκαι
αφορούντοπρώτοέτοςπλήρουςεφαρμογής .Ειδικότερα,η
εκτίμησητωνδεσποζουσώνθέσεων,τουπιθανούανταγωνι­
σμούκαθώςκαιηανάπτυξητων.συγκεντρώσεων θαπρέπει
ναβασισθούν,αφενός,σεαντικειμενικήεκτίμησητηςκατά­
στασηςκαι,αφετέρου,σεμιαουσιαστικήπρόβλεψητων
επιπτώσεωνεπίτουανταγωνισμού .Ενπροκειμένω ,ηΟΚΕ
εκτιμάότι,στοπλαίσιοτέτοιουείδουςελέγχου,ηΕπιτροπή
δενθαπρέπειναπροσανατολιστεί προςτηνκατεύθυνση
λήψηςαποφάσεωντύπουοικονομίαςκεντρικούσχεδιασμού .
1.3.2.Ωστόσο,τουπερβολικάυψηλόόριοπουπροβλέπε­
ταιγιατηνεκκίνησητηςδιαδικασίαςελέγχουκαιτοοποίο
έχειορισθείσε5δισεκατ.Εοιι,συνεχίζειναπροκαλείορισμέ­
νεςανησυχίες .Τούψοςτουενλόγωορίουδενδικαιολογείται
ούτεαπόοικονομικήςάποψης,ούτεαπόάποψηςανταγωνι­
σμού.Οπωσδήποτε ,ηΟΚΕζητείαπότηνΕπιτροπήναδιευ­
κρινίσειτοενλόγωσημείοστοπλαίσιοτηςΧΧΙήςΈκθεσης
τόσοσεό,τιαφοράτοκατώτατοόριοκαιτημείωσήτουόσο
καιωςπροςορισμένουςελέγχουςδιαρθρωτικούχαρακτήρα .
1.3.3.ΗΟΚΕέλαβευπόσημείωσητανομικάμέσαπου
τίθενταιστηδιάθεσητρίτων,κυρίωςτωνμισθωτών,απότις
διατάξειςτουάρθρου18,παράγραφος4,τουκανονισμού
(ΕΟΚ)αριθ.4064/89γιατιςσυγκεντρώσεις .Διαπιστώνει ,
ωστόσο,ότιταενλόγωμέσαδενμπορούνναχρησιμοποιη­
θούνπαράμόνοεάνοιεκπρόσωποιτωνμισθωτώνλάβουν,
απότουςεργοδότες,κατάλληλεςπληροφορίεςσεεύθετο
χρόνο.
1.4.Ηεξάλειψητωνστρεβλώσεων τουανταγωνισμού
μεταξύτωνκρατώνμελώνκαθίσταταιόλοκαισημαντικότερη
στοβαθμόπουταμέτρατου«ΛευκούΒιβλίου»έχουν,εφεξής,
συμπεριληφθεί στιςκοινοτικέςνομοθετικέςδιαδικασίεςκαι
επίκειταιηενσωμάτωσήτουςστιςεθνικέςνομοθεσίες .Επι­
βάλλεται,λοιπόναυξημένηεγρήγορσηόχιμόνοέναντιτης
συμπεριφοράςτωνοικονομικώνφορέωναλλάκυρίωςέναντι
τωνθεσμικώνκαιπολιτικώνφορέωνπροκειμένουναεξαλει­
φθούντακαθεστώταενισχύσεωνσεεθνικό,περιφερειακόκαι
τοπικόεπίπεδο,πουενδεχομένωςθαμπορούσανναπαρεμπο­
δίσουντηνομαλήλειτουργίατηςεσωτερικήςαγοράς.Η
ΟΚΕεπιθυμεί,ενπροκειμένω ,ναεπιταχυνθείηδιαδικασία
ευθυγράμμισης μεταξύκοινοτικούδικαίουκαιεθνικώννομο­
θεσιών.πολιτικήανταγωνισμού θαπρεπει,ωστόσο,ναλάβειυπόψη
τιςεπιπτώσειςτηςκατάργησηςορισμένωνρυθμίσεωνπου
διευκολύνουντησύστασηκοινοπραξιώνοιοποίεςδενδιστά­
ζουνναακολουθούν,σεέναπρώτοδιάστημα,πολιτικέςτιμών
χαμηλότερωντουκόστουςπροκαλώντας ,έτσι,πτωχεύσεις,
οιοποίεςμετησειράτους,έχουνδυσμενείςκοινωνικέςεπι­
πτώσειςγιατουςεργαζομένουςστιςανταγωνίστριες εταιρείες.
2.2.1.Οκανόναςτωντιμώνπωλήσεωςτουλάχιστονίσων
προςτοκόστοςενόςπροϊόντοςήμιαςυπηρεσίαςθαπρέπει
νααποτελέσειτοβασικόκριτήριοεκτίμησηςενόςυγιούς
ανταγωνισμού .
2.3.Στηνπερίπτωσηπουημονοπώλησηορισμένων
δικτύωνείναιαναπόφευκτη (σιδηροδρομικές μεταφορές,δια­
νομήενεργειακώνπόρων—ηλεκτρισμού ,φυσικούαερίου—
πόσιμουύδατος,αποχετευτικόδίκτυο,αστικάαπόβλητα)τότε
αυτάθαπρέπειναανατίθενταισεεπιχειρήσειςδημοσίουή
ιδιωτικούδικαίουήακόμησεάλλεςεταιρείεςυπόμορφή
συμβάσεωνορισμένουχρόνου.
2.3.1.Ενπροκειμένω ,οκαταναλωτήςυπόκειταισετιμολό­
γιοπουέχειαποδεχθείηδικαιοδόχοςεταιρείακαιτοοποίο,
ορισμένεςφορές,διαφέρειανάλογαμετηνκατηγορίατων
χρηστών(μεγάλοιήμικροίκαταναλωτές ,ηλικία,κοινωνική
κατάσταση,συνεχήςχρήσητηςυπηρεσίας,κλπ.).
2.3.2.Ηεφαρμογήτωνκανόνωνανταγωνισμούφαίνεται
δύσκοληναεπιτευχθείστουςενλόγωτομείς,ενώητήρηση
ορισμένωναρχώνφαίνεταινααποβλέπειστηναποτροπήτης
εκτωνπραγμάτωνκατάχρησηςμίαςδεσπόζουσαςθέσηςκαι
συγκεκριμένα :
α)στηνπλήρηδιαφάνειατουμηχανισμούκαθορισμούτων
τιμώνβάσειισολογισμώνκαιμετηνεφαρμογήενόςενι­
αίουκαιαναλυτικούλογιστικούσυστήματος·
β)στηνοικονομικήανάληψη,απότηναναθέτουσααρχήκαι
προςόφελοςτουαναδόχου,τωνμειώσεωντωντιμώνπου
συνεπάγεταιηεφαρμογήτηςκοινωνικήςπολιτικής·
γ)στηντήρησητηςπεριόδουισχύοςτουδικαιώματοςεκμε­
τάλλευσηςκαιστηνυποχρέωσηδιεξαγωγήςδιαγωνισμών
κατάτηνανανέωσητωνσυμβάσεων ,και
δ)στησχολαστικήτήρησητωνκοινοτικώνοδηγιώνγιατις
δημόσιεςσυμβάσειςαπότιςανάδοχεςεταιρείες.
2.3.3.ΟιπροτάσειςτηςΟΚΕπρέπειναεπικεντρωθούν
στιςπεριπτώσειςεφαρμογήςτωνδιατάξεωντουάρθρου90,
παράγραφος2,τηςΣυνθήκης,καιναυποβληθούνσύμφωνα
μετησχετικήνομολογία .ΗΧΧΙηΈκθεσηείναισαφήςεν
προκειμένω (ΔεύτεροΜέρος,κεφάλαιοII,παράγραφοι9
και10).
2.4.Οιδημόσιεςυπηρεσίεςεπωφελούνταισυχνάκρατικών
ενισχύσεωνκαικυρίωςεκείνεςτουτομέατωνμεταφορών .Η
ΟΚΕθαπαρακολουθήσει ,εκτουσύνεγγυς,τααποτελέσματα
τηςοδηγίαςγιατις«δημόσιεςσυμβάσεις»πουτέθηκεσεισχύ
την1ηΙουλίου1992.Εκφράζειτηνεπιθυμίαόπωςσυμπεριλη­
φθούντααποτελέσματάτηςστιςεπόμενεςετήσιεςεκθέσεις.
Εκτιμά,επίσης,ότιηέννοιατωνευρωπαϊκώνδικτύωνκοινο­
τικούενδιαφέροντος θαπρέπειναληφθείυπόψηστοπλαίσιο2.Ηεφαρμογήτηςπολιτικήςανταγωνισμούστουςρυθμιζόμε­
νουςτομείς
2.1.Κατάγενικόκανόνα,οιρυθμιζόμενοιτομείςεξασφαλί­
ζουνσεμεγάλοήμικρόβαθμότιςυπηρεσίεςτουδημοσίου
οιοποίες,υπόοποιεσδήποτεσυνθήκες,θαπρέπειναείναι
στηδιάθεσηόλωντωνπολιτών«χρηστών».Οιενλόγωτομείς
βρίσκονταιεκτωνπραγμάτωνσεμονοπωλιακήθέσηδεδομέ­
νουότιχρησιμοποιούν κατάαποκλειστικότητα έναδίκτυο
διάθεσηςήδιανομήςστηναγορά.Μόνοεάνδοθεί,υπόορι­
σμένεςπροϋποθέσεις ,ηδυνατότηταπρόσβασηςσταενλόγω
δίκτυακαισεάλλουςφορείςπαροχήςυπηρεσιώνθαυπάρξει
ανταγωνισμός .
2.2.Ηενλόγωδυνατότηταυπάρχειγιατιςεναέριες,θαλάσ­
σιες,οδικέςκαιεσωτερικέςπλωτέςμεταφορέςκαθώςκαιγια
τατηλεπικοινωνιακά ,τηλεοπτικάκαιτραπεζικάδίκτυα.Η

Αριθ.Ο19/92 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων 25.1.93
έναζωτικόστοιχείοτηςβιομηχανικήςπολιτικής .Στοβαθμό
πουσυνδέονταιμετιςσυμφωνίεςεξειδίκευσης/διανομής,μια
τροποποίησητωνυφιστάμενωνκανόνωνθαωθήσειτηβιομη­
χανικήανάπτυξηκαιθαβελτιώσειτηνανταγωνιστικότητα
τηςΚοινότηταςσεπαγκόσμιοεπίπεδο.Ενπροκειμένω ,η
ΟΚΕσυμμερίζεταιτοενδιαφέροντηςΕπιτροπήςναεξασφα­
λίσειτη«σύγκλισητωνεπιμέρουςσυμφερόντων μεαυτών
τουσυνόλουκαιναθέσειτηνενλόγωσύγκλισηστοεπίκε­
ντροτηςπολιτικήςανταγωνισμού »καιεπιδοκιμάζειτασχέ­
διακανονισμούτηςΕπιτροπής(2).Όσοναφοράτονκανονι­
σμόπερίεξαιρέσεωνανάκατηγορίασυμφωνιώνστοντομέα
τωνασφαλειών,ηΟΚΕτάχθηκευπέρμιαςπεριοριστικής
προσέγγισηςηοποίααπαγορεύειτησύναψησυμφωνιώνγια
ασφάλιστραπουείναιιδιαιτέρωςευαίσθητααπόάποψηαντα­
γωνισμούκαιπαραπέμπειστηνπρόσθετηγνωμοδότησητης
25ηςΝοεμβρίου 1992(3).
3.2.3.Εξυπακούεταιότιοικανονισμοίγιατις«άδειεςκαι
διπλώματαευρεσιτεχνίας »καιοι«άδειεςεκμετάλλευσης τε­
χνογνωσίας»θαπρέπειναεξελιχθούνκατάπαρόμοιοτρόπο
καιεκπαραλλήλου .τηςμελλοντικήςισορροπίαςτηςεσωτερικήςαγοράς.Οκαθε
έναςστοντομέατου—Κοινότητα,κράτη,περιφέρειες—θα
πρέπεινααναλάβειενέργειεςειςτρόπονώστεηπροσαρμογή
τωνειδικώνήαποκλειστικών δικαιωμάτωνπουπαρέχονται
στιςανάδοχεςεταιρείεςναγίνεταιβάσειτωνΣυνθηκώνΕΟΚ
καιΕυρωπαϊκήςΈνωσης.
2.5.Ηαμφισβήτησηορισμένωνμονοπωλίων ,καικυρίως
εκείνωνπουαφορούνταυτόχρονατηνπαραγωγή,τημετα­
φοράκαιτηδιανομήενέργειας,θαπρέπεινααποτελέσειτο
αντικείμενοενδελεχούςμελέτηςβάσειτωνδιατάξεωντου
άρθρου37τηςΣυνθήκης.ΗΟΚΕείναιδιατεθειμένηναεξετά­
σειτασχέδιατωνοδηγιώνπουπροβλέπονταιενπροκειμένω
γιατηνεφαρμογήτωνδιατάξεωναυτών.
3.Βιομηχανικήπολιτική—ενισχύσειςκαιπολιτικήανταγω­
νισμού
3.1.Σχέσειςμεταξύβιομηχανικήςπολιτικήςκαιπολιτικής
ανταγωνισμού
3.1.1.Οικατευθυντήριες γραμμέςτηςβιομηχανικήςπολι­
τικήςκαθορίσθηκαντο1990.Ηπολιτικήανταγωνισμούείναι
πρωταρχικήςσημασίαςτόσοσεεσωτερικόόσοκαισεεξωτε­
ρικόεπίπεδο.Ωςκαταλληλότερη νομικήβάσηγιατηνανά­
ληψηδράσηςενπροκειμένωπαραμένουνοιδιατάξειςτων
άρθρων85,παράγραφος 3και90έως94τηςΣυνθήκης,καθώς
καιαυτέςτουκανονισμούγιατονέλεγχοτωνσυγκεντρώσεων .
3.1.2.Ενπροκειμένω ,ηΟΚΕυπενθυμίζειτηγνωμοδότηση
πουεξέδωσεστις27Νοεμβρίου1991γιατηνανακοίνωσητης
Επιτροπήςσχετικάμετη«Βιομηχανικήπολιτικήσεένα
ανοικτόκαιανταγωνιστικό περιβάλλον»καικυρίωςτην
παρατήρησήτηςγιατογεγονόςότι«μιατόσουψηλήτιμή
κατωφλίουσεμιααρχικήφάσηθαπροκαλέσειοπωσδήποτε
στουςβασικούςτομείςδυσχέρειεςστηνάσκησηενιαίαςπολι­
τικήςανταγωνισμούγιαόλατακράτημέλητηςΕΚκαι
ενδεχομένωςνακαταστήσει,μάλιστα,αδύνατητηνάσκησή
της—τουλάχιστονόσοναφοράταουσιαστικάτηςκριτή­
ρια»(').
3.2.Οιεξαιρέσειςανάκατηγορία
3.2.1.Λόγωτηςεπικείμενηςυλοποίησηςτηςεσωτερικής
αγοράς,θαπρέπεινααποδοθείιδιαίτερηπροσοχήστιςσυμ­
φωνίεςεξειδίκευσηςκαιατέλειας.Μιαέρευναγιατηδιανομή
καιτηνπώλησητωναυτοκινήτων ,ηοποίαθαπρέπεινα
συμπληρωθείαπόμίαδεύτερηγιατηδιανομήκαιτηνπώληση
τωνανταλλακτικών ,ήταναποκαλυπτικήγιατιςαθέμιτεςδια­
κυμάνσειςτωντιμώνμεταξύτωνκρατώνμελών.Οχρόνος
πουυπολείπεται ,έωςότουηΕπιτροπήαποφασίσειτηνπαρά­
τασητηςισχύοςτουκανονισμού(ΕΟΚ)αριθ.123/85μετά
την30ήΙουνίου1992,θαπρέπεινααξιοποιηθείπροκειμένου
ναεπανεξετασθούν στοσύνολοτουςοιόροιτηςπαράτασης
τηςισχύοςτουκανονισμούκαιαυτό,αφενός,υπότοπρίσμα
τωννέωνεμπειριώνπουθααποκομισθούναπότηνεφαρμογή
τηςενιαίαςαγοράςκαι,αφετέρου,τωναπαραίτητωνδιαβου­
λεύσεωνμεταξύτηςΕπιτροπής,τωνενεχόμενωνεπαγγελματι­
κώνκύκλωνκαιτωνκαταναλωτών .
3.2.2.Οισυμφωνίεςέρευναςκαιανάπτυξηςκαθώςκαιεκεί­
νεςμεικτώνεπιχειρήσεωνγιαεμπορίαπροϊόντωναποτελούν3.3.Κρατικέςενισχύσεις
3.3.1.ΗΟΚΕζητεί,μεεμμονή,απότηνΕπιτροπήνα
συνεχίσειναεπιμένειότιοικρατικέςενισχύσειςπρέπεινα
είναιδιαφανείς,προσωρινέςκαιαντίστροφαπροοδευτικές ,
όπωςπροβλέπεταιαπότιςαπαιτήσειςτηςπολιτικήςανταγω­
νισμού.Ενπροκειμένω ,θαπρέπει,επίσης,ναλαμβάνεται
υπόψηοστόχοςτηςοικονομικήςκαικοινωνικήςσυνοχής.
Στοπλαίσιοαυτό,επικροτείτηντρίτηέκθεσητηςΕπιτροπής
γιατιςκρατικέςενισχύσεις .
3.3.2.ΗΕπιτροπήδιαθέτειδιαρθρωτικάταμείακαικυρίως
τοΕΤΠΑ,ταοποίαστοπλαίσιοτουπρωταρχικούστόχου
τηςοικονομικήςκαικοινωνικήςπολιτικήςθαπρέπεινααπο­
τελέσουντοβασικόφορέαγιατηχορήγησητωνκρατικών
ενισχύσεωνπροςόφελοςτηςανάπτυξηςτωνλιγότεροανα­
πτυγμένωνπεριφερειών .ΗΟΚΕσυμμερίζεται ,ενπροκει­
μένω,τημέριμνατηςΕπιτροπήςναθέσειπεριορισμούςστη
χορήγησησημαντικώνενισχύσεωνπροςτιςμηεπιλέξιμες
περιφέρειες .Ηπροβλεπόμενηκοινοτικήπλαισίωσηβάσει
ποσοστώνεπενδύσεωνκαιανώτατωνορίωνκρίνεταιωςενδε­
δειγμένη.
3.3.3.ΗΟΚΕδιαπιστώνειότιοικανόνες,πουκαθορίστη­
καναπότηΣυνθήκητουΜάαστριχτγιατηνΟικονομικήκαι
ΝομισματικήΈνωσηθασυμβάλλουνστημείωσητόσοτων
περιθωρίωνχρέωσης,όσοκαιτωνεθνικώνελλειμμάτων .Οι
κρατικέςδαπάνεςδενθαπρέπειπλέονναυπερβαίνουντα
τρέχονταέσοδα,πράγμαπουαποτελείκλασσικόμέτροάσκη­
σηςοικονομικήςπολιτικής,γεγονόςπουμετησειράτουθα
συμβάλειστημείωσητωνστρεβλώσεωντουανταγωνισμού
στηνΚοινότητα .
3.3.4.Όσοναφοράτουςόρουςβάσειτωνοποίωνθαχορη­
γούνταιοιενισχύσειςστιςμικρέςκαιμεσαίεςεπιχειρήσεις ,
συμπεριλαμβανομένων τωνβιοτεχνιών,ηΟΚΕεπιδοκιμάζει
(')Γνωμοδότηση γιατη«Βιομηχανικήπολιτική»,ΕΕαριθ.
Ο40της17.2.1992.(2)ΕΕαριθ.Ο207της14.8.1992.
(3)Βλ.κατωτέρωγνωμοδότηση .

25.1.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων Αριθ.^19/93
τηνπρότασηγιαθετικέςδράσειςτόνωσηςκαιγιατηθέσπιση
τουκανόνα<«3εminimis»(50000Ecu—τρίαέτη—
πρβλ.3.1.Απαράγραφος 1-8)(').επίπεδο.Αποτηνπλευράτης,ηΟΚΕεκφράζειτηνεπιθυμία
νασυνεχιστούνοιπροσπάθειεςπουέχουναναληφθείστο
πλαίσιοτουΓύρουτηςΟυρουγουάηςκαιδιερωτάταικατά
πόσοέναςσαφήςκαιενημερωμένοςπροσδιορισμός τηςδιε­
θνούςπολιτικήςανταγωνισμούθαήτανσεθέσηναπροσδώσει
εκνέουπαγκόσμιαδιάστασηστιςσυμφωνίες.Στοδεύτερο
μέροςτηςπαρούσαςγνωμοδότησηςπροτείνονταισυγκεκρι­
μέναμέτραενπροκειμένω(πρβλ.κατωτέρωΒ,9.1έως3).
4.3.5.Περαιτερω,ηπτώσητωνοικονομικώνσυστημάτων
κεντρικούσχεδιασμούστηνΕυρώπηκαιτοτέλοςτηςδιαίρε­
σηςτηςηπείρουσεοικονομίεςαγοράςκαισεοικονομίες
σχεδιασμούεπιβάλλουν,αναμφισβήτητα ,τηθέσπισημεταβα­
τικώνδιατάξεων(πρβλ.κατωτέρωΒ,9.1έως5),διότιυπό
τηνπαρούσασυγκυρίαέναςαχαλίνωτοςανταγωνισμός θα
προκαλούσεμεγάλεςκοινωνικέςανισότητες .4.Ηδιεθνήςδιάστασητουανταγωνισμού
4.1.Ηεπιθυμητήολοκλήρωσητηςπαγκόσμιαςοικονο­
μίας,πουενδέχεταιναεπιτευχθείκυρίωςλόγωτηςανάπτυξης
διεθνώνκαιελεύθερωνσυναλλαγών ,ευνοείτησυγκέντρωση
τωνδιεθνικώνεπιχειρήσεων ,ακόμηκαιτωνδιηπειρωτικών ,
οιοποίες,όμως,μπορείναελλοχεύουνκινδύνουςγιααθέμιτες
ανταγωνιστικές πρακτικές.
4.2.Οιδράσεις,διαπραγματεύσεις καισυμφωνίες,που
συνάφθηκαναπότηνΚοινότητα,γιανααντιμετωπισθούν
τέτοιουείδουςκίνδυνοιεπιδοκιμάζονται απότηνΟΚΕ.Πρό­
κειταικυρίωςγιατηδημιουργίατουΕυρωπαϊκούΟικονομι­
κούΧώρου,τιςσυμφωνίεςσύνδεσηςμετιςχώρεςτηςΚεντρι­
κήςκαιΑνατολικήςΕυρώπηςκαιτιςεπαφέςμετιςαρμόδιες
ιαπωνικέςαρχές.Εξυπακούεταιότιτέτοιουείδουςδιαπραγμα­
τεύσειςθαπρέπειναγίνονταιστοπλαίσιοτωνσχετικών
διατάξεωντηςΣυνθήκης .Τούτοισχύεικαιγιατιςσυμφωνίες
πουέχουνήδησυναφθεί(πρβλ.τιςδιαμαρτυρίεςορισμένων
κρατώνμελώνγιατησυμφωνίαμεταξύτηςΕπιτροπήςκαι
τωναρχώντωνΗΠΑπουείναιαρμόδιεςγιατονέλεγχοτης
εφαρμογήςτουΝόμουγιαταμονοπώλια).4.3.6.Υπότοπρίσματωνανωτέρω,ηΟΚΕεκφράζειτην
επιθυμίαόπως,κατόπινπρωτοβουλίαςτηςΕπιτροπής,ληφθεί
υπόψη,κατάτιςδιαπραγματεύσεις τουΓύρουτηςΟυρουγου­
άηςηαρχήτηςσυντονισμένηςπολιτικήςοικονομικήςκαι
κοινωνικήςσυνοχήςμεταξύτηςΕυρωπαϊκήςΚοινότηταςκαι
τωνλοιπώνσυμβαλλομένων τηςΓΣΔΕ.
4.4.Δράσειςκατάτονντάμπινγκ
4.4.1.Οιενλογωπράξειςδενπρέπειναοδηγήσουνσε
καμίαπερίπτωσηστηνεγκατάλειψητωνμέσωνπουδιαθέτει
ηΚοινότηταγιατηνκαταπολέμηση τουντάμπινγκ .Μάλιστα,
ησυγκριτικήμελέτητωναγοραίωντιμώνκαιτωντιμών
προϊόντωνθαδιευκόλυνεκατάπολύτηνεντόπισητωνπρακτι­
κώνντάμπινγκ .Ηανάλυσητωνστατιστικώνεξωτερικού
εμπορίουτηςΚοινότηταςκαθώςκαιεκείνωντωνκρατών
μελώνμπορείνααποτελέσειτοενδεδειγμένομέσοεργασίας.
4.4.2.Θαήτανεπίσηςευκταίοναεντοπισθούνοισχέσεις
που,γιαπαράδειγμα,συνδέουνορισμένεςφορέςμιαεπιχεί­
ρησητρίτηςχώραςμετηθυγατρικήτηςπουείναιεγκαταστη­
μένησεκράτοςμέλος.Δενείναισπάνιο,λόγωτωνσχέσεων
αυτών,ναδιευκολύνεται ηαύξησηήημείωσητωντιμών
ανάλογαμετηνπολιτικήτουομίλου,τοεπιμέρουςσυμφέρον
τουοποίουείναισεμεγάλοβαθμόαντίθετοτουγενικούσυμ­
φέροντος.4.3.ΓΣΔΕ(GAΤΤ)
4.3.1.ΗΓενικήΣυμφωνίαΔασμώνκαιΕμπορίου(ΓΣΔΕ)
πουσυνάφθηκεμετάτοπέραςτου2ουΠαγκοσμίουΠολέμου
γιαναεπαναδραστηριοποιήσει τοδιεθνέςεμπόριο,πουείχε
πληγεί,διευκόλυνεκαιεπιτάχυνετηνκατάργησητωνπαλαι­
ούτύπουτελωνειακώνδασμών.Ορισμένακράτη,μευπόανάρ­
ρωσηήασθενείςοικονομίες,αντικατάστησαν τουςπαλαιού
τύπουτελωνειακούςφραγμούς,πουείχανξεπεραστεί,μεάλλα
αποτελεσματικότερα μέσα,όπωςτασυστήματασυναλλαγμα­
τικώνελέγχων,οιποσοστώσεις ,κλπ.
4.3.2.Ηενλόγωαντιμετώπισηείχεκαιέχειακόμηως
αποτέλεσματηνεπαναδραστηριοποίηση τωνδιμερώνκαι
πολυμερώνεμπορικώνσυμφωνιώνηαύξησητωνοποίωνβρί­
σκεταισεπλήρηαντίθεσημετηλογικήβάσειτηςοποίαςοι
διαπραγματευτές επικύρωσαντηΓΣΔΕ.
4.3.3.Περαιτέρω,υπότηνπαρούσασυγκυρίακαιελλείψει
μιαςισορροπίαςμεταξύ«Εισφορών/Επιστροφών»,οιδια­
πραγματεύσειςπροσκρούουνστακαθεστώταενισχύσεωντης
γεωργικήςπαραγωγήςκαιτιςδυσκολίεςπουαντιμετωπίζο­
νταιγιατηνεξισορρόπηση τουκόστουςπαραγωγήςπροςτις
διεθνείςτιμέςπουείναιασυνήθωςχαμηλές.
4.3.4.ΟιενλόγωπαρατηρήσειςσχετικάμετηΓΣΔΕδεί­
χνουντοβαθμότωνδυσκολιώνπουπρέπειναξεπεραστούν
προκειμένουναυπάρξειθεμιτόςανταγωνισμόςσεπαγκόσμιο4.4.3.Υπόοποιαδήποτεπερίπτωση,δεδομένουότιοιδρά­
σειςαντιντάμπινγκσυνδέονταιμετουςστόχουςτηςπολιτικής
ανταγωνισμού θαπρέπειναεπιβεβαιωθείησυνοχήτους.Η
εφαρμογήπολυσχιδώνμέτρωνκατάτουαθέμιτουανταγωνι­
σμούθαπρέπειναλαμβάνειδημοσιότητααπότηνΕπιτροπή
γιαναεξασφαλίζεται ενπροκειμένωπλήρηςδιαφάνεια .
4.4.4.Στοπλαίσιοτωνμέτρωναυτώνθαπρέπειναυπενθυ­
μισθείκαινααπαιτηθείητήρησητωνκανονιστικώνδιατά­
ξεωνπουλήφθηκανγιατηναντιμετώπισητηςπρακτικής
ντάμπινγκκαικυρίωςεκείνωνπουπροβλέπουντησύγκριση
τηςτιμήςτουπροϊόντοςκατάτηνείσοδοτουστηνκοινοτική
επικράτειακαιτηςκανονικήςτιμήςτουκόστουςτου. (')ΕΕαριθ.€213της19.8.1992.

Αριθ.Γ19/94 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων 25.1.93
5.4.2.Πρεπειναεπισημανθείοτιτοπρόγραμμααγροτικής
ανάπτυξηςκαιοιενισχύσειςπουκαταβάλλονται γιατηλήψη
μέτρωνπεριβαλλοντικής προστασίαςεισάγουνμιανέαπαρά­
μετροεκπαραλλήλουμεαυτέςτηςΚΓΠ.Ηενλόγωεπιμέρους
πολιτικήαναμένεταιναδιευκολύνειτιςτρέχουσεςμεταρρυθ­
μίσεις.ΗΟΚΕεκφράζειτηνεπιθυμίαναπαρακολουθήσει
τιςενλόγωνέεςδράσειςστοπλαίσιοτωνετησίωνεκθέσεων
γιατηνπολιτικήανταγωνισμού .
6.Αρμοδιότητεςτωνεθνικώνδικαστικώναρχώνγιαθέματα
δικαίουτουανταγωνισμού
6.1.Είναιορθόότιοιπαράγραφοι 1και2,τουάρθρου85,
τοάρθρο86καιτοπαράγωγοδίκαιο,συνεπάγονταιάμεσο
αποτέλεσμα .Ωςεκτούτου,οιεθνικέςδικαστικέςαρχέςείναι
αρμόδιεςγιαναεφαρμόσουντιςενλόγωδιατάξεις.Σεπερί­
πτωσηαμφιβολιών ,υπάρχειπάντοτεηδυνατότηταπροδικα­
στικήςπροσφυγήςστοΠρωτοβάθμιοδικαστήριοτηςΚοινό­
τηταςπροςαποφυγήπαρερμηνειών .
6.2.ΜόνοηΕπιτροπήείναιαρμόδιαγιαναεφαρμόσει ,
ενδεχομένως ,τιςδιατάξειςτηςπαραγράφου 3,τουάρθρου
85.ΒάσειτηςέκθεσηςτηςΕπιτροπής,οιδυνατότητες ,που
υφίστανταισεπερίπτωσηπουηεπίμαχοςσυμφωνίαενδέχεται
νααποτελέσειαντικείμενομιαςαπόφασηςεξαίρεσης,είναι
αμφισβητήσιμες στοβαθμόπουοιεθνικέςδικαστικέςαρχές
θαπρέπειναεκτιμήσουνκατάπόσοηΕπιτροπήενδέχεταινα
λάβειευνοϊκήαπόφασηκαινασυμφωνήσειγιατηνεξαίρεση .
6.3.Περαιτέρω,είναιδύσκολοναφανταστείκανείςένα
εθνικόδικαστήριονακρίνειμιαδιοίκησηκαιιδιαίτερατην
κοινοτική .Υπότιςσυνθήκεςαυτές,δενμπορείνααπο­
κλεισθείπλήρωςοκίνδυνοςέλλειψηςσυνοχήςμεταξύτων
εθνικώνδικαιοδοσιών .Τούτοισχύεικαιγιαταπροβλήματα
τουκόστουςτωνδιαδικασιώνπουέχουνκινηθεί.Ηενλόγω
παρατήρησηπροστίθεταιστοσύνολοτωνδυσχερειώνπου
δημιουργούνται απότηνέλλειψηκοινώνοικονομικώνδιατά­
ξεωναπότηΣυνθήκηπερίιδρύσεωςτηςΕΟΚ.Ενπροκειμένω
ηΟΚΕαναμένειμεενδιαφέροντοπροαναγγελθέν έγγραφο
τηςΕπιτροπής .5.Ειδικέςπαρατηρήσεις
5.1.ΗΟΚΕεπιδοκιμάζειτηφιλοσοφίατηςΕπιτροπήςη
οποίαυπογραμμίζειτον,κατάγενικόκανόνα,αναποτελεσμα­
τικόχαρακτήρατωντομεακώνπολιτικώνπαρεμβατικού
τύπου.Ωστόσο,τοθέμαπουτίθεταιείναικατάπόσονη
επιμέρουςχορήγησητωνενλόγωενισχύσεωνκαιοπολύπλο­
κοςχαρακτήραςπουμπορούνναλάβουνδενθαπαρεμποδί­
σουντιςδιαδικασίεςπουπροβλέπονται απότιςδιατάξεις
τουάρθρου93,παράγραφος 2(πρβλ.XXIΈκθεση,3.1.Α
παράγραφος 5).
5.2.Αναφορικάμετιςενισχύσειςστηναυπηγικήβιομηχα­
νία,οστόχοςπουανακοινώθηκεγιακατάργησητωνενισχύ­
σεωνλόγωτηςσύναψηςδιμερώνσυμφωνιώνμετιςδιάφορες
κατασκευάστριες χώρεςφαίνεται,εκπρώτηςόψεως,ότιείναι
δύσκολοναεπιτευχθεί .Εξάλλου,ταπροβλήματαεπιτείνονται
λόγωτηςανάγκηςεφαρμογήςτεχνικώνπροδιαγραφών ναυσι­
πλοΐαςκαιασφάλειας,τοκόστοςτωνοποίωναυξάνεταισυνε­
χώς.
5.3.Οεκδοτικόςτομέας
5.3.1.Αναφορικάμετιςτιμέςτωνβιβλίων,τίθεταιτοερώ­
τημακατάπόσοθαπρέπειναχαλιναγωγηθεί οανταγωνισμός
τωντιμών.
5.3.2.Τέτοιουείδουςκωλύματαστουςκανόνεςτουανταγω­
νισμού,ταοποίασυνεπάγονταιένανέλεγχοτωντιμών,δεν
θαμπορούσαννααιτιολογηθούν παράμόνοεάνυπήρχαν
σοβαροίλόγοιγιατονενλόγωτομέα.Οτομέαςτωνεκδόσεων
συνδυάζειτηνπολιτιστικήδιάστασημετηνεμπορικήαξία.
5.3.3.Οποιαδήποτεθέσησχετικάμετοενλόγωπρόβλημα
θαπρέπειναεξεταστείμεπροσοχήκαινασυζητηθεί,εκτων
προτέρων,όχιμόνομετουςεκδότεςκαιτουςβιβλιοπώλες
αλλάκαιμετουςκαταναλωτές .
5.3.4.Έωςσήμερα,αυτοίείναιδιστακτικοίστοβαθμόπου
ηγαλλικήεμπειρίαδενείχεκανένααποτέλεσμαούτεγιατους
εκδότεςούτεγιατουςβιβλιοπώλες ,εκτόςαπότηναύξηση
τωντιμώνπου,όμως,επιβάρυνετουςαναγνώστες .Υπότις
συνθήκεςαυτές,ηΕπιτροπήθαπρέπειναπαρακολουθήσει
εκτουσύνεγγυςτηνενλόγωσυγκεκριμένηκατάσταση .
5.4.Γεωργία
5.4.1.Αναφορικάμετηγεωργία,οανταγωνισμός μεταξύ
τωνπαραγωγώνδημιουργείσημαντικέςδυσκολίεςτόσοσε
επίπεδοκράτουςμέλουςόσοκαιμεταξύτωνκρατώνμελών
(ΚΓΠ),καθώςκαισεπαγκόσμιοεπίπεδο(πρβλ.ανωτέρω
ΓΣΔΕπαράγραφος4.3.3).Υπότιςυφιστάμενεςσυνθήκεςενδε­
ίκνυται,λοιπόν,ναδιαφοροποιηθούν οιγεωργικοίτομείς
πουείναιεπιλέξιμοιγιατηνΚΓΠαπότουςάλλουςτομείς
συμπεριλαμβανόμενων καιτωνβιομηχανιώνμεταποίησης
τροφίμωνοιοποίεςοφείλουννατηρήσουντουςκανόνεςτου
ελεύθερουανταγωνισμού .Δενθαπρέπειναπαραβλεφθείτο
γεγονόςότι,σεορισμένεςπεριπτώσεις ,οισυγκεντρώσεις
παραγωγώνκαθώςκαιοισυγκεντρώσεις στοντομέατηςδια­
νομήςμπορούνναδημιουργήσουν καταστάσειςανάλογεςμε
εκείνεςπουπροκύπτουναπότιςσυγκεντρώσεις βιομηχανιών .
ΗΟΚΕκαλείτηνΕπιτροπήναεξετάσειενδελεχώςτιςεν
λόγωσυγκεντρώσεις καινασυμπεριλάβειτιςσχετικέςτης
παρατηρήσειςστιςεπόμενεςεκθέσεις .7.ΗεξουσίαεκτίμησηςτηςΕπιτροπής
7.1.Τούτοισχύεικαιγιατηνάσκησητηςεξουσίαςεκτίμη­
σηςτηςΕπιτροπήςτωνεπιπτώσεωντωνδημοσίωνχρηματο­
δοτήσεωνεπίτουενδοκοινοτικού ανταγωνισμούστηνπερί­
πτωσηπουαυτέςχορηγούνταισεεπιχειρήσειςμεπλεονάζου­
σαπαραγωγικήικανότητα(XXIΈκθεση—Μέρος3.IIπαρά­
γραφος4).
7.2.Αντιθέτως,οιεθνικέςνομοθεσίεςγιατονανταγωνισμό
πουσυμβαδίζουνμετηΣυνθήκη,τακατώταταόριαπαρέμβα­
σηςπουπροβλέπονταιγιατονέλεγχοτωνσυγκεντρώσεων ,
οικανόνεςτων«(1εminimis»γιατοκαθεστώςενίσχυσηςτων
ΜΜΕ,αποτελούνενδεδειγμέναμέτραγιατηνεφαρμογήτης
αρχήςτηςεπικουρικότητας ,ενώεναπόκειταιστουςπολίτες,
τουςκαταναλωτέςκαιστιςοργανώσειςτουςνααμφισβητή­
σουντιςδιατάξειςπουενδεχομένωςείναιαντίθετεςμετον
ελεύθεροανταγωνισμό(').
(')ΕΕαριθ.Ο213της19.8.1992.

25.1.93 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκωνΚοινοτήτων Αριθ.€19/95
Β.ΣΥΛΛΟΓΙΣΜΟΙ ΓΙΑΤΙΣΝΕΕΣΣΥΝΘΗΚΕΣ ΤΟΥ
ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥδουκαιτηναποτροπήτωνμεταναστευτικών ρευμάτωναπό
τιςχώρεςπουέχουνυψηλότεροΑΕΠ.
8.Γενικέςπαρατηρήσεις9.2.Ωστοσο,μιατέτοιαπολιτικήσταθεροποίησης των
εισοδημάτωνδενθαπρέπειναέχειωςαποτέλεσματηνενθάρ­
ρυνσητηςπαραγωγήςπροϊόντωνσεποσότητεςμεγαλύτερες
τωνπαγκοσμίωναναγκώντηςαγοράς,αλλάθαπρέπεινα
συνοδεύεταιαπόκίνητραγιαδιαφοροποίηση τωνπαραγωγών
καιαυτόστοπλαίσιοτωνπολιτικώνπεριφερειακήςσυνεργα­
σίαςγιατηνοικονομικήανάπτυξητωναναπτυσσόμενων
χωρών.8.1.Οιπολιτικο-οικονομικες ανακαταταξεις πουλαρβα­
νουνχώρασεπαγκόσμιοεπίπεδο,καιειδικότεραστην
Ευρώπη,δίνουντηνεντύπωσηότιτακράτηήομάδεςκρατών
θαυποχρεωθούννασυνάψουνμεταξύτουςσυμφωνίεςσυνερ­
γασίαςπαντοειδούςφύσεως.Πολύπιθανόν,οιενλόγωσυμ­
φωνίεςθαεπηρεάσουντιςσυνθήκεςεφαρμογήςτηςπολιτικής
ανταγωνισμούτηςΚοινότητας .Έχονταςπλήρηεπίγνωση
τωνδιακυβευομένων ,ηΟΚΕκρίνεισκόπιμονααναφέρει
ορισμένεςπιθανέςεξελίξεις.9.3.Παρομοίως,εκτόςαπόταπλεονεκτήματα μιαςτακτι­
κήςαμοιβήςγιατομόχθοτονοποίοκαταβάλλουνοιαναπτυσ­
σόμενεςχώρες,τααποκομιζόμενα κέρδηθαπρέπειναπαρέ­
χουνστιςενλόγωχώρεςτηδυνατότητααγοράςπροϊόντων
εισαγωγήςπουέχουνιδιαιτέρωςμεγάληανάγκη.8.2.Ενπρώτοις,ηΟΚΕδιαπιστώνειοτιοαγοραστήςκαι
οκαταναλωτήςεπιλέγουν,κατάπαράδοση,ωςκαλύτεροένα
προϊόνσυναρτήσειτηςποιότηταςκαιτηςτιμήςτου.Ηεν
λόγωυγιήςσυμπεριφοράελλοχεύει,κατ'αρχάς,κινδύνους,
ιδίωςσεπερίπτωσηύπαρξηςοικονομικώνανισορροπιώνσε
παγκόσμιοεπίπεδο.Ωςεκτούτου,είναιαπαραίτητονατεθούν
ορισμένοιπεριορισμοίστονανταγωνισμόπροκειμένουνα
αποφευχθούνακραίεςκαταστάσεις .10.Οιεισαγωγέςπουπροέρχονταιαπότιςχώρεςτουπρώην
ΣΑΟΒ(Comecon)
10.1.Οσυνδυασμόςτωνπροσπαθειώνγιαεγκαθίδρυση
οικονομίαςτηςαγοράςκαιηαποκατάστασητωνσυναλλαγμα­
τικώνισοτιμιών,μέσωσημαντικώνυποτιμήσεων ,στηνΑνα­
τολικήΕυρώπη,δημιουργούνστρεβλώσειςστιςτιμέςπαρα­
γωγήςμεταξύτωνχωρώντουΕΟΧκαιτωνπρώηνχωρώντου
ΣΑΟΒστιςοποίεςηκαθιέρωσητηςπολιτικήςανταγωνισμού
μόλιςέχειαρχίσει.8.3.Αναμφίβολα ,πρόκειταιγιασοβαρέςπολιτικέςεπιλο­
γέςπουσχετίζονταιμε«στρατηγικές»ισορροπίεςκαιτη
διεθνήαλληλεγγύη .Έωςέναμεγάλοβαθμό,οιπροβλεπόμε­
νεςκατευθυντήριες γραμμέςσυνδέονταιμετηνεπικύρωση
καιτηθέσησεισχύτηςΣυμφωνίαςτουΜάαστριχτ .Θαέχουν
ωςαποτέλεσματηνένταξητηςπολιτικήςτουανταγωνισμού ,
καικυρίωςτωνεξαιρέσεώντης,σεένακαλώςσχεδιασμένο
πλαίσιογιατηνέρευνακαιτησυνεργασία ,τόσοόσοναφορά
τηνέρευνακαιτηνανάπτυξηόσοκαιγιατηνποιότητα
τηςπαραγωγής,τηνπροστασίατουπεριβάλλοντος καιτις
κοινωνικέςεγγυήσειςγιαένααξιοπρεπέςεισόδημαειςτρόπον
ώστεναυπάρξειεύρυθμηανάπτυξηστοπλαίσιοενόςνέου
διεθνούςκαταμερισμούεργασίας.10.2.Οιενλογωεξαγωγεςπροϊοντωνσετιμέςπολύχαμη­
λότερεςτωνδιεθνώνεπωφελούνταιαπόιδιαίτεραχαμηλούς
μισθούς,απόκρατικέςενισχύσειςκαιμειωμένεςτιμέςενέρ­
γειας.Περαιτέρω,εκτόςτουότιεπιβάλλουνακόμημεγαλύτε­
ρεςστερήσειςστουςενεχόμενουςπληθυσμούς ,επηρεάζουν
αρνητικάτηνοικονομικήισορροπίατωνχωρώντηςΕΟΚ
καιτηςΕΖΕΣεπιδεινώνοντας τιςσυνθήκεςαπασχόλησης
λόγωστρέβλωσηςτουανταγωνισμού ,πουόμωςέχειταχαρα­
κτηριστικάκαιτααποτελέσματα ενόςανήλεουανταγωνι­
σμού.8.4.Οικυριότεροιπαραγοντεςτωναλλαγώνείναιδυοκαι
αφορούν:
—αφενός,τιςαναπτυσσόμενες χώρεςκαιτηχρήσητων
πόρωντους,και
—αφετέρου,τιςεμπορικέςσχέσειςμετιςπρώηνχώρεςτου
ΣΑΟΒ(Comecon).10.3.Ωςεκτούτου,ηστήριξητωνοικονομιώντωνεν
λόγωχωρώνείναιαπαραίτητηκαιηΕυρωπαϊκήΈνωσηέχει
καθήκοννασυμβάλεισεμεγάλοβαθμόστηνεγκαθίδρυση
δημοκρατικών καθεστώτωνκαιοικονομιώναγοράςπουνα
περικλείουνκαικοινωνικέςπαραμέτρους (πρβλ.τηγνωμοδό­
τησηπρωτοβουλίαςτηςΟΚΕγιατημελλοντικήδιεύρυνση
της23ηςΣεπτεμβρίου1992—έγγρ.CES1039/92).
9.Οιοικονομικοίποροιτωναναπτυσσομένων χωρών
10.4.Υποτιςσυνθήκεςαυτές,ηΟΚΕκρίνειαπαραίτητο
ναπροτείνει,στοπλαίσιομιαςμακροπρόθεσμης μεταβατικής
περιόδου,τηλήψημέτρωνοικονομικούχαρακτήραπουνα
προστατεύουντονοικονομικότηςχώροκαιτηνοικονομική
τηςσυνοχήκαιναπροωθούντηνανάπτυξητωνπρώηνχωρών
τουΣΑΟΒ.ΟισυμφωνίεςσύνδεσηςμετιςχώρεςτηςΚεντρι­
κήςκαιΑνατολικήςΕυρώπης(ΧΚΑΕ),οιοποίεςπροβλέ­
πουν,μεταξύάλλων,καιτηνεφαρμογήτωνκοινοτικώναρχών
ανταγωνισμού ,προοιωνίζουνμιαπιθανήγενίκευση .9.1.Ησταθεροποίηση τωνεισοδημάτωναποτιςγεωργικες
παραγωγέςαφενόςκαιηρύθμισητωναγορώντωνβασικών
πρώτωνυλώναφετέρου,απότηνπώλησητωνοποίωνοι
αναπτυσσόμενες χώρεςαντλούν,κατάγενικόκανόνα,το
μεγαλύτερομέροςτωνεσόδωντους,πρέπεινααποτελέσουν
τοκαλύτερομέσογιατηδιασφάλισητηςεπιβίωσηςτων
οικονομιώντους,τηδιευκόλυνσητηςκοινωνικήςτουςπροό

Αριθ.Ο19/96 ΕπίσημηΕφημερίδατωνΕυρωπαϊκώνΚοινοτήτων 25.1.93
10.5.Είναιαναγκαίοναληφθούνυπόψηταανωτέρω
σημείακατάτιςδιαπραγματεύσεις γιατιςσυμφωνίεςσύνδε­
σηςτόσοόσοναφοράτηντήρησητωνδιατάξεωνόσοκαιτις
συνθήκεςθέσπισήςτους.
Γ.ΓΕΝΙΚΟΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ—τουςρυθμιζόμενουςτομείς(παράγραφοι2.3.1έως2.3.3),
—ταειδικάκαιαποκλειστικάδικαιώματα (παράγραφοι2.1
έως2.4),
—τιςεξαιρέσειςανάκατηγορίαπουαποτελούνέναναπό
τουςκεντρικούςάξονεςτηςβιομηχανικήςπολιτικής
(παράγραφοι3.2.1έως3.2.3),
—τηνεπιλεξιμότητα τωνενισχύσεων(παράγραφοι3.3.1και
3.3.2),
—τηγεωργικήπαραγωγή(παράγραφοι4.3.3και5.4.1),
—τιςδιαπραγματεύσεις τηςΓΣΔΕ(παράγραφος4.3.4),
—τηνοικονομικήανάπτυξητωναναπτυσσόμενων χωρών
(παράγραφοι8.1έως8.1.3),και
—τιςσχέσειςμετιςπρώηνχώρεςτουΣΑΟΒ(παράγραφοι
9.1έως9.5).
Ηανωτέρωαπαρίθμησηεπισημαίνειτιςδυσκολίεςπουυπο­
λείπονταιναξεπεραστούνπροκειμένουνακαθιερωθείένας
υγιήςκαιαποτελεσματικός ανταγωνισμόςτόσοσεκοινοτικό
όσοκαισεπαγκόσμιοεπίπεδο.ΑπότηνπαρούσαΧΧΙηΈκθεση,εμφαίνεταιότιθαπρεπει
ναπαρακολουθείται εκτουσύνεγγυςηπορείατηςπολιτικής
ανταγωνισμούκαθώςκαιηεφαρμογήτης.
Ηπαρούσαγνωμοδότησηεκπονήθηκευπότοφωςτηςσυγκε­
κριμένηςσυγκυρίαςτηςπολιτικής,οικονομικήςκαικοινωνι­
κήςεξέλιξηςπαγκοσμίως .ΗΟΚΕυπογράμμισε ,ενπροκει­
μένω,τουςπαράγοντεςπουκαθορίζουνταόριατουανταγωνι­
σμού.Πρόκειταικυρίωςγιατουςακόλουθους :
Βρυξέλλες!;,25Νοεμβρίου1992.
ΗΠροεδροςτης
ΟικονομικήςκαιΚοινωνικήςΕπιτροπής
SusanneΤΙΕΜΑΝΝ