EL    EL EL 
 
EL 1   EL  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ  ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ  
Βρυξέλλες , 28.10.2009 
SEC(2009) 1441 τελικό  
  
ΕΓΓΡΑΦΟ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ  ΤΩΝ  ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
που συνοδεύει  την 
 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  ΠΡΟΣ  ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ  ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ , ΤΟ 
ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ , ΤΗΝ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ  ΚΑΙ  ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  
ΚΑΙ  ΤΗΝ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ  ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ  
 
Παγκόσ µια παρακολούθηση  του περιβάλλοντος  και της ασφάλειας  (GMES):  
προκλήσεις  και επόµενα βήµατα για τη συνιστώσα  «διάστη µα» 
 
ΠΕΡΙΛΗΨΗ  ΤΗΣ  ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ  ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ  
 
{COM(2009) 589 τελικό } 
{SEC(2009) 1439} 
{SEC(2009) 1440}
 
EL 2   EL ΠΕΡΙΛΗΨΗ  ΤΗΣ  ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ  ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ  
1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ  
Η παρούσα  αξιολόγηση  αντικτύπου  συνοδεύει  την ανακοίνωση  της Επιτροπής  σχετικά  µε τη 
συνιστώσα  «διάστη µα» του προγρά µµατος «Παγκόσ µια παρακολούθηση  του περιβάλλοντος  
και της ασφάλειας » (GMES). Καταρτίστηκε  κατόπιν  διαβουλεύσεων  µε µια καθοδηγητική  
οµάδα υπηρεσιών  της Επιτροπής , έπειτα  από ευρύτατες  διαβουλεύσεις  µε τους παράγοντες  
του τοµέα, οι οποίες  πραγ µατοποιήθηκαν  από το Γραφείο  του GMES. Η παρούσα  έκθεση  
αναλύθηκε  από την οµάδα αξιολογήσεων  αντικτύπου  της Ευρωπαϊκής  Επιτροπής  και 
τροποποιήθηκε  ανάλογα . 
Το GMES είναι  µια ικανότητα  γεωσκόπησης , που καθιστά  αποδοτικότερη  τη διαχείριση  των 
φυσικών  πόρων  και την παρακολούθηση  της βιοποικιλότητας  και της κατάστασης  των 
ωκεανών  και της χηµικής σύνθεση  της ατµόσφαιράς  µας —παράγοντες  σηµαντικοί  για την 
κλιµατική  αλλαγή —, µε στόχο  την καλύτερη  αντιµετώπιση  των φυσικών  και των 
ανθρωπογενών  καταστροφών  και τη βελτίωση  της επιτήρησης  των συνόρων .  
Το GMES περιλα µβάνει  µια συνιστώσα  «υπηρεσίες » και µια συνιστώσα  «υποδο µή 
γεωσκόπησης ». Η συνιστώσα  «υποδο µή γεωσκόπησης » απαρτίζεται  από τη διαστη µική 
υποδο µή και την επιτόπια  (in situ) υποδο µή. Οφέλη  προκύπτουν  από τη συνιστώσα  
«υπηρεσίες », η οποία  µε τη σειρά  της εξαρτάται  από τα γεωσκοπικά  στοιχεία  που 
προέρχονται  από την υποδο µή. Εποµένως , το GMES πρέπει  να αντιµετωπιστεί  ως πλήρες  
σύστη µα. Ενώ η ανακοίνωση  την οποία  εξέδωσε  η Επιτροπή  το 2008 µε τίτλο  «Παγκόσ µια 
παρακολούθηση  του περιβάλλοντος  και της ασφάλειας » (GMES): µ έριµνα για ένα 
ασφαλέστερο  πλανήτη »1 εξέτασε  το πρόγρα µµα GMES συνολικά , η παρούσα  ανακοίνωση  
επικεντρώνεται  στη συνιστώσα  «διάστη µα», µε σκοπό : i) να διευκολύνει  τη διαδικασία  
συναπόφασης  όσον  αφορά  την πρόταση  της Επιτροπής  για ένα πρόγρα µµα GMES και τις 
αρχικές  επιχειρήσεις  του το 2011-20132 και ii) να προετοι µάσει το έδαφος  για τις αποφάσεις  
που καλύπτουν  το επόµενο δηµοσιονο µικό πλαίσιο  (µετά το 2013). 
Τα διαστη µικά στοιχεία  αποτελούν  βασική  εισροή  στη συνιστώσα  «υπηρεσίες » του GMES. 
Αν η ροή διαστη µικών  στοιχείων  διακοπεί  ή σταµατήσει , ορισµένες υπηρεσίες  δεν µπορούν  
να παρασχεθούν . Οι θεµατικοί  τοµείς της συνιστώσας  «υπηρεσίες » του GMES εξαρτώνται  
από την πρόσβαση  σε στοιχεία  προερχό µενα από υπάρχοντες  δορυφόρους  γεωσκόπησης  οι 
οποίοι  ανήκουν  σε τρίτους3, καθώς  και από τη διαστη µική υποδο µή που αναπτύσσεται  ειδικά  
για το πρόγρα µµα GMES. ∆εδο µένου ότι η ΕΕ επιθυ µεί να αποφύγει  την αλληλεπικάλυψη  µε 
τις υπάρχουσες  ικανότητες  στην  Ευρώπη , εξετάστηκε  αν και σε ποιο βαθµό η υπάρχουσα  ή η 
προγρα µµατισµένη υποδο µή θα µπορούσε  να καλύψει  τις απαιτήσεις  που έχουν  εκφράσει  οι 
χρήστες  στην  ΕΕ. 
Αυτή  η ανάλυση  των υπαρχόντων  κενών  συνέβαλε  στον  καθορισ µό του περιεχο µένου του 
προγρά µµατος του Ευρωπαϊκού  Οργανισ µού ∆ιαστή µατος (ΕΟ∆ ) για τη συνιστώσα  
                                                 
1 COM(2008) 748 τελικό  της 11.12.2008. 
2 COM(2009)223 τελικό  της 20.05.2009. 
3 Περιλα µβάνονται  τα κράτη  µέλη της ΕΕ, διακυβερνητικές  οργανώσεις  όπως  ο ESA και ο EUMETSAT, 
τρίτες  χώρες  και ιδιωτικοί  φορείς . 
 
EL 3   EL «διάστη µα» του GMES, στο οποίο  η ΕΕ συµβάλλει  οικονο µικά και το οποίο  αφορά  την 
ανάπτυξη  δορυφορικών  αποστολών  µε την ονοµασία «Sentinel» ( Σηµείωση  του µεταφραστή : 
από το οµώνυµο µυθιστόρη µα του Arthur Clark, που έχει αποδοθεί  στα ελληνικά  µε τη λέξη 
«Φρουρός »). Οι πρώτοι  αστερισ µοί δορυφόρων  «Sentinel» αναπτύσσονται  ήδη από τον ΕΟ∆  
και περιλα µβάνουν  επτά δορυφόρους  (τις πρώτες  δύο µονάδες  των «Sentinel» 1 έως 3, τις 
πρώτες  δύο µονάδες  του «Sentinel» 4 και τον πρόδρο µο δορυφόρο  του «Sentinel» 5) συν δύο 
όργανα  που θα εγκατασταθούν  σε δορυφόρους  του Ευρωπαϊκού  Οργανισ µού Εκµετάλλευσης  
Μετεωρολογικών  ∆ορυφόρων  (EUMETSAT). 
2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ  ΤΟΥ  ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ  
Η διαστη µική υποδο µή, µόλις αναπτυχθεί , θα πρέπει  να αξιοποιηθεί  και, σε εύθετο  χρόνο , να 
ανανεωθεί  µε σκοπό  τη συλλογή  περιβαλλοντικών  στοιχείων  για τη συνιστώσα  «υπηρεσίες » 
του GMES. Εποµένως , το πρόβλη µα που εξετάζεται  εδώ είναι  ο τρόπος  διαχείρισης  και 
χρηµατοδότησης  των ακόλουθων  θεµάτων : 
• εκµετάλλευση  των αρχικών  αστερισ µών των δορυφόρων  «Sentinel» που αναπτύσσονται  
από τον ΕΟ∆ , µετά το τέλος  της φάσης  ανάπτυξης , και 
• ανανέωση  των «Sentinel», πολλοί  από τους οποίους  έχουν  διάρκεια  ζωής  περίπου  επτά 
ετών , παράλληλα  µε την προαναφερθείσα  εκµετάλλευση , µε στόχο  τη µακροπρόθεσ µη 
συνέχιση  της συλλογής  στοιχείων . 
Στην  πρότασή  της για την έκδοση  κανονισ µού σχετικά  µε το πρόγρα µµα GMES και τις 
αρχικές  του επιχειρήσεις  για την περίοδο  2011-20134, η Επιτροπή  πρότεινε  τη διάθεση  
συνολικού  κονδυλίου  170 εκατο µµυρίων  ευρώ  για τις αρχικές  επιχειρήσεις  του 
προγρά µµατος GMES, από τα οποία  τα 40 εκατο µµύρια για την εκµετάλλευση  της 
συνιστώσας  «διάστη µα». 
Η χρηµατοδότηση  και η διαχείριση  της εκµετάλλευσης  των «Sentinel» έχουν  συζητηθεί  σε 
διάφορα  έγγραφα , συµπεριλα µβανο µένης της ανακοίνωσης  της Επιτροπής  «Παγκόσ µια 
παρακολούθηση  του περιβάλλοντος  και της ασφάλειας » (GMES): µ έριµνα για ένα 
ασφαλέστερο  πλανήτη »5. Ενώ αναµένεται  ότι ένα µελλοντικό  πρόγρα µµα της ΕΕ θα πρέπει  
να συµβάλει  στη βιωσι µότητα  της διαστη µικής υποδο µής, ιδίως  από την άποψη  της 
διαθεσι µότητας  µέσων  σε τροχιά  και των σχετικών  επιχειρήσεων , δεν ήταν  δυνατόν  να 
ληφθεί  καµία δεσµευτική  απόφαση  σχετικά  µε τη χρηµατοδότηση  της εκµετάλλευσης  των 
«Sentinels» από την ΕΕ, δεδοµένου ότι η σχετική  περίοδος  υπερβαίνει  το τρέχον  
δηµοσιονο µικό πλαίσιο . Συνεπώς , πρέπει  να καταρτιστεί  σύντο µα απόφαση  σχετικά  µε τη 
χρηµατοδότηση  της συνιστώσας  «διάστη µα», στο πλαίσιο  των εργασιών  για το επόµενο 
πολυετές  δηµοσιονο µικό πλαίσιο . 
Τα κράτη  µέλη του ΕΟ∆  έχουν  καταστήσει  σαφές  ότι η υποδο µή των «Sentinel» 
αντιπροσωπεύει  τη συµβολή  τους στη συνιστώσα  «διάστη µα» του GMES και ότι η 
χρηµατοδοτική  τους προσπάθεια  γίνεται  µε την παραδοχή  ότι η ΕΕ θα αναλάβει  την ευθύνη  
για την εκµετάλλευση  και την ανανέωση , σε εύθετο  χρόνο , µιας ισοδύνα µης υποδο µής, υπό 
                                                 
4 COM(2009) 223 της 20ής Μαΐου  2009. 
5 COM(2008) 748 τελικό  της 12ης Νοεµβρίου  2008. 
 
EL 4   EL τη χρηµατοδότηση  της ΕΕ6. Η ίδια θέση  έχει υποστηριχτεί  µε συνέπεια  από αρκετά  κράτη  
µέλη της ΕΕ στο Συµβουλευτικό  Συµβούλιο  του GMES, µ ια οµάδα εµπειρογνω µόνων  που 
βοηθά  την Επιτροπή  στην  ανάπτυξη  του GMES. Συνεπώς , αν δεν υπάρξει  δέσµευση  από την 
ΕΕ, είναι  απίθανο  κάποιος  άλλος  φορέας  εκτός  της ΕΕ να αναλάβει  την ευθύνη  για τη 
συνιστώσα  «διάστη µα» µετά το 2013. Εποµένως , η συνιστώσα  «υπηρεσίες » του GMES, 
όπως  έχει σχεδιαστεί  σήµερα, δεν θα ήταν  βιώσι µη7. 
3. ΑΝΑΛΥΣΗ  ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑΣ  
Η συµβολή  της ΕΕ στην  εκµετάλλευση  και, σε εύθετο  χρόνο , στην  ανανέωση  της 
διαστη µικής υποδο µής που αναπτύσσεται  σε ευρωπαϊκό  επίπεδο  συνάδει  πλήρως  µε την αρχή  
της επικουρικότητας  για τον ακόλουθο  λόγο . Η ευθύνη  για την εκµετάλλευση  και πιθανώς  για 
την ανανέωση  της διαστη µικής υποδο µής που αναπτύσσεται  µε κοινοτικά  και 
διακυβερνητικά  κεφάλαια  δεν µπορεί  να επιτευχθεί  επαρκώς  από τα κράτη  µέλη λόγω  των 
δαπανών  που συνεπάγεται . Ακριβώς  γι’ αυτόν  τον λόγο , στον  τοµέα των διαστη µικών  
παρατηρήσεων  που προορίζονται  για την επιχειρησιακή  µετεωρολογία , τα ευρωπαϊκά  κράτη  
συγκέντρωσαν  τους πόρους  τους για την ανάπτυξη  και την εκµετάλλευση  µετεωρολογικών  
δορυφόρων  υπό την αιγίδα  του Ευρωπαϊκού  Οργανισ µού Εκµετάλλευσης  Μετεωρολογικών  
∆ορυφόρων  (EUMETSAT). Τα ευρωπαϊκά  κράτη  ανέπτυξαν  επίσης  περιβαλλοντικούς  
δορυφόρους  επίδειξης  είτε µέσω του ΕΟ∆  είτε µέσω των εθνικών  τους οργανισ µών 
διαστή µατος. Ωστόσο , δεν βρήκαν  κανέναν  τρόπο  συνεργασίας  για τη χρηµατοδότηση  
βιώσι µων επιχειρησιακών  προγρα µµάτων  παρακολούθησης  του περιβάλλοντος  παρό µοιων  µε 
εκείνα  της µετεωρολογίας . Εντούτοις , η ανάγκη  για παρατηρήσεις  αυτού  του είδους  αποκτά  
κρίσι µη σηµασία λόγω  των αυξανό µενων  πολιτικών  πιέσεων  που δέχονται  οι αρµόδιες  αρχές , 
προκει µένου να λαµβάνουν  τεκµηριω µένες αποφάσεις  για το περιβάλλον , την ασφάλεια  και 
την κλιµατική  αλλαγή . 
4. ΣΤΟΧΟΙ  
Οι συγκεκρι µένοι στόχοι  της δράσης  της ΕΕ σχετικά  µε τη συνιστώσα  «διάστη µα» του 
GMES (δηλ. τους δορυφόρους  «Sentinel») είναι  οι ακόλουθοι : 
• να εξασφαλιστεί  η συνεχής  διαθεσι µότητα  περιβαλλοντικών  στοιχείων  που συλλέγονται  
µέσω ενός συνόλου  διαστη µικών  αισθητήρων  για την τροφοδότηση  των θεµατικών  
τοµέων της συνιστώσας  «υπηρεσίες » του GMES: 
– µε τη συνεχή  εκµετάλλευση  των «Sentinel» και µε συνοδευτικές  ερευνητικές  
δραστηριότητες  µέσω κατάλληλων  δοµών διακυβέρνησης  και χρηµατοδότησης · 
– µε τον έγκαιρο  καθορισ µό, την ανάπτυξη  και την αγορά  εξοπλισ µού για την 
ανανέωση  των «Sentinel» ανάλογα  µε τις ανάγκες · 
                                                 
6 Βλ. π.χ. τα πρακτικά  της 198ης συνεδρίασης  του Συµβουλίου  του ΕΟ∆ , της 15ης Φεβρουαρίου  2008, σ. 
4, και τα πρακτικά  της 203ης συνεδρίασης  του Συµβουλίου  του ΕΟ∆ , της 15ης και 16ης Οκτωβρίου  
2008, σ. 6. 
7 Βλ. επίσης  την αιτιολογική  σκέψη  12 της πρότασης  κανονισ µού για το GMES. Αν και θα ήταν  εφικτή  η 
παροχή  µερικών  υπηρεσιών  µόνο βάσει  στοιχείων  in situ ή στοιχείων  από αποστολές  διαφορετικές  από 
τους «Sentinel», οι εν λόγω  υπηρεσίες  δεν θα ήταν  πλέον  συγκρίσι µες µε τους θεµατικές  τοµείς της 
συνιστώσας  «υπηρεσίες » του GMES. 
 
EL 5   EL • να τονωθεί , µε τη µείωση  του κόστους  πρόσβασης  στα στοιχεία  γεωσκόπησης , η ανάπτυξη  
του κατάντη  γεωσκοπικού  τοµέα από την άποψη  της απασχόλησης , της καινοτο µίας και 
της διεθνούς  ανταγωνιστικότητας . 
5. ΕΠΙΛΟΓΕΣ  ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ  
Οι διαθέσι µες επιλογές  πολιτικής  είναι  οι ακόλουθες : 
• Επιλογή  1: Η επιλογή  1 αντιστοιχεί  στο βασικό  σενάριο . Η ΕΕ δεν θα αναλάβει  την 
ευθύνη  για την εκµετάλλευση  των «Sentinel» µ ετά τις αρχικές  επιχειρήσεις  του GMES 
(2011-2013). Αυτό  σηµαίνει  ότι η ΕΕ δεν θα εκµεταλλεύεται  καθόλου  τη συνιστώσα  
«διάστη µα» του GMES µ ετά το 2013. ∆εδο µένου ότι κανένας  άλλος  φορέας  δεν είναι  
πρόθυ µος να χρηµατοδοτήσει  το σύνολο  των δαπανών  εκµετάλλευσης  των «Sentinel», 
κανένα  στοιχείο  που συλλέγεται  µέσω των «Sentinel» δεν θα είναι  διαθέσι µο για τη 
συνιστώσα  «υπηρεσίες » του GMES. 
• Επιλογή  2: Η ΕΕ θα χρηµατοδοτήσει  και θα αναλάβει  την εκµετάλλευση  µόνο των 
πρώτων  αστερισ µών των «Sentinel», αλλά  όχι την ανανέωσή  τους. Κανένα  στοιχείο  από 
τους «Sentinel» δεν θα είναι  διαθέσι µο µετά τον πρώτο  αστερισ µό. 
• Επιλογή  3: Η ΕΕ θα χρηµατοδοτήσει  και θα αναλάβει  (i) την εκµετάλλευση  των αρχικών  
αστερισ µών των «Sentinel» και (ii) την ανανέωση  της διαστη µικής υποδο µής για να 
εξασφαλιστεί , σε διαχρονική  βάση , βιώσι µη δυνατότητα  γεωσκόπησης , δεδοµένου ότι οι 
περισσότεροι  δορυφόροι  «Sentinel» που αναπτύσσονται  αυτήν  την περίοδο  έχουν  
ονοµαστική  διάρκεια  ζωής  επτά ετών  και ότι οι θεµατικοί  τοµείς της συνιστώσας  
«υπηρεσίες » του GMES στηρίζονται  στη συνεχή  πρόσβαση  στα αντίστοιχα  στοιχεία . Οι 
αποφάσεις  σχετικά  µε την ανανέωση  θα πρέπει  να ληφθούν  ενώ οι αρχικοί  αστερισ µοί θα 
είναι  σε λειτουργία . 
Οι επιλογές  βασίζονται  σε ορισµένες παραδοχές . Κατ’ αρχάς , οι δραστηριότητες  
εκµετάλλευσης  θα συνοδεύονται  από ερευνητικές  δραστηριότητες . ∆εύτερον , είναι  αναγκαία  
η πρόσβαση  σε στοιχεία  που προέρχονται  από υπάρχοντες  δορυφόρους  γεωσκόπησης  που 
ανήκουν  σε τρίτους . Τρίτον , τα στοιχεία  που παράγονται  από τους δορυφόρους  «Sentinel» θα 
είναι  διαθέσι µα µε καθεστώς  πλήρους  και ανοιχτής  πρόσβασης . Τέταρτον , καµία µορφή  
συγχρη µατοδότησης  δεν αξιολογείται  για τη συνιστώσα  «διάστη µα» του GMES. Όπως  στην  
περίπτωση  του προγρά µµατος Galileo8 και άλλων  προγρα µµάτων  υποδο µής της ΕΕ, η 
κυριότητα  των «Sentinel» θα µπορούσε  να µεταβιβαστεί  στην  ΕΕ χωρίς  κανένα  κόστος , 
πράγ µα που θα επέτρεπε  στην  ΕΕ να επιβάλει  για τα στοιχεία  των «Sentinel» µ ια πολιτική  
πλήρους  και ανοιχτής  πρόσβασης  στα στοιχεία  και τις πληροφορίες . Ωστόσο , η Επιτροπή  θα 
εξακολουθήσει  να εξετάζει  αν η ανάπτυξη  δυνατοτήτων  εµπορικής  αξιοποίησης  και η 
επιβολή  τελών  χρήσης  στους  χρήστες  βάσει  του κόστους  θα ήταν  τελικά  δυνατόν  να 
οδηγήσει  µακροπρόθεσ µα στη µείωση  του ποσοστού  των δηµόσιων  επενδύσεων . Γενικά , η 
πιθανή  χρηµατοοικονο µική συµβολή  του προϋπολογισ µού της ΕΕ δεν είναι  ακόµη γνωστή , 
δεδοµένου ότι οι προτεραιότητες  και η κατανο µή των κονδυλίων  βάσει  του νέου πολυετούς  
δηµοσιονο µικού πλαισίου  (µετά το 2013) θα καθοριστούν  αργότερα . 
                                                 
8 Βλ. το άρθρο  8 του κανονισ µού αριθ. 683/2008 του Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  και του Συµβουλίου , 
της 9ης Ιουλίου  2008, σχετικά  µε τη συνέχιση  της υλοποίησης  των ευρωπαϊκών  προγρα µµάτων  
δορυφορικής  ραδιοπλοήγησης  (EGNOS και Galileo), ΕΕ L 196 της 24.7.2008, σ. 1. 
 
EL 6   EL 6. ΑΝΑΛΥΣΗ  ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ  
Σύµφωνα  µε την προσέγγιση  που ακολουθείται  στην  προτεινό µενη ανακοίνωση , όλες οι 
επιλογές  βασίζονται  αποκλειστικά  σε παραλλαγές  της συνιστώσας  «διάστη µα», µε την 
παραδοχή  ότι όλες οι άλλες  συνιστώσες  παρα µένουν  σταθερές . 
Οι επιλογές  αναλύθηκαν  ποιοτικά  και ποσοτικά . Για το ποσοτικό  µέρος έγινε  ανάλυση  
κόστους –οφέλους  µε βάση  τα διαθέσι µα στοιχεία . Τα οφέλη  που προκύπτουν  από το GMES 
προσδιορίστηκαν  ποσοτικά  στη µελέτη  «Socio-economic benefits analysis of GMES», η 
οποία  εκπονήθηκε  από την PriceWaterhouseCoopers ( εφεξής : «µελέτη  PWC»)9. Η µελέτη  
προσδιορίζει  σε νοµισµατικούς  όρους  και σε όρους  τρέχουσας  αξίας  τα προβλεπό µενα 
οικονο µικά οφέλη  (συµπεριλα µβανο µένων  των κοινωνικών , των περιβαλλοντικών  και των 
άλλων  οικονο µικών  οφελών ) σε σχέση  µε ένα βασικό  σενάριο  χωρίς  το πρόγρα µµα GMES. 
Στη µελέτη  PWC, τα οφέλη  του GMES οµαδοποιήθηκαν  σε τρεις  κατηγορίες  υψηλού  
επιπέδου : 
• Κατηγορία  1: οφέλη  αποδοτικότητας  που συνδέονται  µε τη χρήση  των πληροφοριών  που 
προκύπτουν  από το GMES στην  εφαρ µογή ή την επιβολή  νοµοθετικών  πράξεων  ή 
πολιτικών  που είναι  ήδη σε ισχύ. Για να υλοποιηθούν  αυτά  τα οφέλη , δεν χρειάζεται  
τίποτε  περισσότερο  από τη συνεχή  διαθεσι µότητα  των υπηρεσιών  του GMES ( και, 
εποµένως  της συνιστώσας  «διάστη µα» του GMES). 
• Κατηγορία  2: οφέλη  που απορρέουν  από τη διαθεσι µότητα  περισσότερων  και καλύτερων  
πληροφοριών  κατά  το στάδιο  χάραξης  της πολιτικής . Το αποτέλεσ µα θα είναι  η χάραξη  
καλύτερης  πολιτικής  σε ευρωπαϊκό , εθνικό  και περιφερειακό  επίπεδο , η ευκολότερη  και 
αποδοτικότερη  εφαρ µογή και, τελικά , η καλύτερη  επίτευξη  των πολιτικών  στόχων . 
Ωστόσο , υπάρχει  µια εγγενής  υστέρηση  µεταξύ  της διαθεσι µότητας  των πληροφοριών  και 
της υλοποίησης  των οφελών , πράγ µα που οφείλεται  στον  πολιτικό  κύκλο .  
• Κατηγορία  3: ίδια οφέλη  όπως  στην  κατηγορία  2, αλλά  αυτή  τη φορά  σε παγκόσ µιο 
επίπεδο , δηλ. οφέλη  που απορρέουν  από την υπογραφή  και την εφαρ µογή διεθνών  
συνθηκών  (π.χ. για την κλιµατική  αλλαγή , την απερή µωση και την αποδάσωση ). Κατά  
συνέπεια , ο χρόνος  που απαιτείται  για την υλοποίηση  των οφελών  είναι  πολύ  µεγαλύτερος , 
αλλά  συγχρόνως  και το µέγεθος  των οφελών  είναι  πολύ  µεγαλύτερο  απ’ ό,τι στις άλλες  
κατηγορίες . Παράδειγ µα οφέλους  αυτής  της κατηγορίας  είναι  η συµβολή  την οποία  θα 
παράσχει  το πρόγρα µµα GMES στις πολιτικές  που αφορούν  την κλιµατική  αλλαγή , µέσω 
µακροχρόνιων  σειρών  στοιχείων  για παρα µέτρους  όπως  η θερµοκρασία  της επιφάνειας  της 
θάλασσας , η άνοδος  της στάθ µης της θάλασσας  και η κατανο µή του CO 2. 
Όσον  αφορά  τις δαπάνες , ελήφθησαν  υπόψη  οι δαπάνες  τόσο  της συνιστώσας  «υπηρεσίες » 
όσο και της συνιστώσας  «διάστη µα». Οι δαπάνες  της συνιστώσας  «διάστη µα» βασίζονται  
στο µακροπρόθεσ µο σενάριο  του ΕΟ∆ , δηλαδή  σε µια αξιολόγηση  δαπανών  που 
                                                 
9 ∆ιαθέσι µη στη διεύθυνση  http://esamultimedia.esa.int/docs/ GMES/261006_GMES_D10_final.pdf. 
10 Ψήφισ µα του Συµβουλίου  σχετικά  µε τη «Συµβολή  του διαστή µατος στην  καινοτο µία και την 
ανταγωνιστικότητα  στα πλαίσια  του Ευρωπαϊκού  Σχεδίου  για την ανάκα µψη της οικονο µίας, και 
επόµενα βήµατα» — 10500/09 της 29ης Μαΐου  2009. 
 
EL 7   EL διενεργήθηκε  από τα εκτελεστικά  όργανα  του ΕΟ∆  και που αναγνωρίστηκε  ως βάση  για τις 
εκτιµήσεις  κόστους  που έγιναν  από το 6ο Συµβούλιο  ∆ιαστή µατος10.  
Από ποσοτική  άποψη , οι επιλογές  µπορούν  να συγκριθούν  πάρα  πολύ  εύκολα  µε βάση  την 
αντίστοιχη  καθαρή  τρέχουσα  αξία (ΚΤΑ ) τους στην  υπό εξέταση  περίοδο  —βλ. κατωτέρω  
διάγρα µµα11. 
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030Επιλογή  1 βασικό  σενάριοΕπιλογή  2Επιλογή  3-5.000,0 - 5.000,0 10.000,0 15.000,0 20.000,0 25.000,0 30.000,0 35.000,0 
Εκατ . €
ΈτοςΣύγκριση  ΚΤΑ µεταξύ  επιλογών
Τιµές 2009
Επιλογή  1 βασικό  σενάριο Επιλογή  2Επιλογή  3
Αν ληφθούν  επιπλέον  υπόψη  τα αποτελέσ µατα που δεν περιλα µβάνονται  στη µελέτη  της 
PWC και, εποµένως , ούτε στο ανωτέρω  διάγρα µµα, µπορεί  να γίνει η ακόλουθη  σύγκριση  
(χωρίς  να λησµονείται  ότι οι δαπάνες  αφορούν  τη συνιστώσα  «διάστη µα» του GMES, ενώ τα 
οφέλη  προκύπτουν  από ολόκληρο  το σύστη µα GMES):  
 Αποτελεσ µατικότητα  Αποδοτικότητα  Συνοχή  
Επιλογή  1 
(βασικό  
σενάριο ) ∆εν επιτυγχάνει  κανέναν  
από τους στόχους . 
Ωστόσο , ο αντίκτυπος  
στον  προϋπολογισ µό της 
ΕΕ θα είναι  µηδενικός , 
πράγ µα που σηµαίνει  ότι 
θα υπάρχουν  διαθέσι µα 
κεφάλαια  για άλλες  
πρωτοβουλίες  και 
προγρά µµατα. Μερικές  (χαµηλές) δαπάνες  για την 
επίτευξη  κανενός  οφέλους  
(αποθήκευση  ανεπτυγ µένων  
δορυφόρων ). Κανένα  όφελος  και, εποµένως , 
καθόλου  αντισταθ µίσεις . Η επιλογή  
αυτή  έρχεται  σε ριζική  αντίθεση  µε 
τις προηγού µενες προσπάθειες  της 
ΕΕ να αναπτύξει  τη συνιστώσα  
«διάστη µα» του GMES και µε τη 
θέση  της ΕΕ στις παγκόσ µιες 
δραστηριότητες  γεωσκόπησης  κατά  
την προηγού µενη δεκαετία . 
Θα ήταν  συνεκτική  µόνο σε 
περίπτωση  σηµαντικής  µεταβολής  
των πολιτικών  προτεραιοτήτων  
στην  ΕΕ, δηλ. µόνο αν η κλιµατική  
αλλαγή  και η ασφάλεια  των 
                                                 
11 Το διάγρα µµα παρουσιάζει , για κάθε  επιλογή , τη σωρευτική  καθαρή  παρούσα  αξία (το 2009) ενός 
συνόλου  πληρω µών και οφελών  που θα αρχίσουν  το 2014 και θα λήξουν  το έτος Χ, όπου  το Χ µπορεί  
να πάρει  οποιαδήποτε  τιµή µεταξύ  2014 και 2030. 
 
EL 8   EL πολιτών  υποβαθ µίζονταν  στην  
πολιτική  ατζέντα . 
Επιλογή  2 Επιτυγχάνει  τους 
στόχους  της παροχής  
υπηρεσιών  
πληροφόρησης  µέσω 
βιώσι µης υποδο µής µόνο 
για περιορισ µένη 
περίοδο  (µέχρι το 2020). 
∆εν επιτυγχάνει  τον 
στόχο  σχετικά  µε τη 
βιώσι µη κατάντη  
ανάπτυξη . Συµβολή  µέσου  ύψους  περίπου  200 
εκατ. ευρώ  ετησίως  από τον 
προϋπολογισ µό της ΕΕ στη 
συνιστώσα  «διάστη µα» του GMES 
στο επόµενο δηµοσιονο µικό 
πλαίσιο  αναµένεται  να 
δηµιουργήσει  οφέλη  µεταξύ  400 
εκατ. και 900 εκατ. ευρώ  ετησίως  
έως το 2022. Μετά  το 2020, τα 
οφέλη  θα µειωθούν  περίπου  στα 
130 εκατ. ευρώ  ετησίως , ποσό  
περίπου  ίσο µε τις δαπάνες  στην  
επόµενη περίοδο . 
Αυτή  η επιλογή  παρουσιάζει  
σηµαντικές  διαρθρωτικές  
ανεπάρκειες  όσον  αφορά  τις 
δαπάνες ., πράγ µα που οφείλεται  
στην  προσέγγιση  «stop-and-go». Η 
ΕΕ δεν θα ωφεληθεί  από 
οικονο µίες κλίµακας  στην  
παραγωγή  πανο µοιότυπων  
επαναληπτικών  δορυφορικών  
µονάδων , οι οποίες  είναι  
σηµαντικές  στο διαστη µικό τοµέα.  Ο αντίκτυπος  στον  προϋπολογισ µό 
της ΕΕ, αν και υψηλότερος  απ’ ό,τι 
στο βασικό  σενάριο , είναι  πιθανό  
να αντισταθ µιστεί  από 
περιορισ µένα περιβαλλοντικά  και 
οικονο µικά οφέλη .  
Η πολιτική  συνοχή  θα εξαρτηθεί  
από την ικανότητα  της ΕΕ και των 
υπόλοιπων  ευρωπαϊκών  φορέων  
γεωσκόπησης  να καλύψουν  το 
χάσµα µετά τη διάρκεια  ζωής  της 
πρώτης  γενιάς .  
∆εν συνάδει  µε τις δεδηλω µένες 
φιλοδοξίες  της ΕΕ να έχει ηγετική  
θέση  στον  τοµέα της κλιµατικής  
αλλαγής  (εν πάση  περιπτώσει  η 
κλιµατική  αλλαγή  θα απαιτήσει  
µακροπρόθεσ µες δραστηριότητες  
παρακολούθησης ).  
Επιλογή  3 Επιτυγχάνει  όλους  τους 
πολιτικούς  στόχους . Συµβολή  µέσου  ύψους  περίπου  430 
εκατ. ευρώ  ετησίως  από τον 
προϋπολογισ µό της ΕΕ στο GSC 
στο επόµενο δηµοσιονο µικό 
πλαίσιο  αναµένεται  να 
δηµιουργήσει  οφέλη  ελαφρώς  
χαµηλότερα  του 1 δισεκ . ευρώ  
ετησίως  έως το 2022, ενώ το 
µέγιστο  ποσό  θα υπερβεί  τα 5 
δισεκ . ευρώ  ετησίως  από το 2027.  Η πιο µακροπρόθεσ µη επένδυση , 
υψηλότερη  απ’ ό,τι στο βασικό  
σενάριο , θα έχει θετικό  αντίκτυπο  
σε πολιτικούς  τοµείς 
προτεραιότητας , όπως  η κλιµατική  
αλλαγή . Συνάδει  µε την πολιτική  
ατζέντα  και τους στόχους  της ΕΕ. 
∆υνατότητα  αποκό µισης 
στρατηγικών  οφελών  για την ΕΕ ως 
παγκόσ µιου παράγοντα . 
Ο απαραίτητος  προϋπολογισ µός και 
η αντίστοιχη  µετάβαση  από την 
έρευνα  στη λειτουργία  θα 
απαιτήσουν  την ένταξη  του 
προγρά µµατος GMES στις 
χρηµατοδοτικές  προτεραιότητες  του 
επόµενου δηµοσιονο µικού πλαισίου  
της ΕΕ και ενδέχεται  να επιφέρουν  
αντίστοιχες  προσαρ µογές σε 
άλλους  τοµείς πολιτικής . 
7. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ  ΚΑΙ  ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ  
Η ίδια η ανακοίνωση  δεν θα οδηγήσει  άµεσα στη χρηµατοδότηση  νέων  δραστηριοτήτων  από 
τον προϋπολογισ µό της ΕΕ επιπλέον  όσων  έχουν  ήδη αποφασιστεί  ή προταθεί  µέσω του 
έβδο µου προγρά µµατος-πλαισίου , των προπαρασκευαστικών  ενεργειών  και των αρχικών  
επιχειρήσεων  του GMES µ έχρι το 2013. Αν η επόµενη Επιτροπή  επιλέξει  κάποια  από τις 
 
EL 9   EL επιλογές  που απαιτούν  την εκµετάλλευση  των «Sentinel» µ ετά το 2014, θα καταρτιστεί  η 
κατάλληλη  νοµοθετική  πρόταση  σύµφωνα  µε τους εφαρ µοστέους  κανόνες , ιδίως  όσον  αφορά  
την προετοι µασία του επόµενου πολυετούς  δηµοσιονο µικού πλαισίου  και των αξιολογήσεων  
αντικτύπου .  
Σύµφωνα  µε την πάγια  πρακτική  της Επιτροπής , η αξιολόγηση  θα γίνει σε τρεις  φάσεις  (εκ 
των προτέρων , ενδιά µεσα και εκ των υστέρων ). Κατά  την ενδιά µεση και την εκ των υστέρων  
αξιολόγηση  θα εξεταστεί  αν επιτυγχάνονται  ή έχουν  επιτευχθεί  οι επιχειρησιακοί  στόχοι . 
Επιπλέον , η Επιτροπή  θα αξιολογήσει  την πρόοδο  των δραστηριοτήτων  εκµετάλλευσης  
προτού  ληφθεί  οποιαδήποτε  σηµαντική  απόφαση , συµπεριλα µβανο µένης της απόφασης  
σχετικά  µε την ανανέωση  των «Sentinel». Η εν λόγω  απόφαση  ενδέχεται  να χρειαστεί  να 
ληφθεί  πριν από την έναρξη  της εφαρ µογής ενός ή περισσότερων  δηµοσιονο µικών  πλαισίων  
λόγω  των µακροχρόνιων  κύκλων  ανάπτυξης  για τους δορυφόρους . Σε κάθε  κύκλο  πολιτικής  
οι αποφάσεις  θα πρέπει  να λαµβάνουν  υπόψη  µιαν επικαιροποιη µένη ανάλυση  κόστους –
οφέλους  για τις διάφορες  επιλογές  και να βασίζονται  σε ευρείες  διαβουλεύσεις  µε τους 
εµπλεκό µενους  παράγοντες  όσον  αφορά  την αποδοτικότητα  και τη χρησι µότητα  του 
συστή µατος.