ΕΠΙΤΡΟΠΗ  ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ  ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
Bρυξέλλες , 9.10.2001
COM (2001) 337 τελικό /2
ΤΟMOΣ I
CORRIGENDUM
Annule et remplace la page 2
du volume I du documentCOM(2001) 337 du 22.6.2001.
ΕΚΘΕΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  ΣΤΟ  ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ  ΚΑΙ  ΤΟ EΥΡΩΠΑΪΚΟ
ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ
ΣΧΕΤΙΚΑ  ΜΕ ΤΗΝ  ΠΕΙΡΑ  ΠΟΥ  ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΘΗΚΕ  ΚΑΤΑ  ΤΗΝ  ΕΦΑΡΜΟΓΗ
ΤΗΣ  ΑΠΟΦΑΣΗΣ  ΤΟΥ  ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ  97/872 ΤΗΣ  16ης ∆ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ  1997
ΟΣΟΝ  ΑΦΟΡΑ  ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ  ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ  ∆ΡΑΣΗΣ  ΓΙΑ ΤΗΝ  ΥΠOΣΤΗΡΙΞΗ
ΤΩΝ  ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ  ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ  ΠΟΥ  ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΥΝ
∆ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ  ΚΥΡΙΩΣ  ΣΤΟΝ  ΤΟΜΕΑ  ΤΗΣ  ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ
2ΈΚΘΕΣΗ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  ΣΤΟ  ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ  ΚΑΙ  ΤΟ EΥΡΩΠΑΪΚΟ
ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ
ΣΧΕΤΙΚΑ  ΜΕ ΤΗΝ  ΠΕΙΡΑ  ΠΟΥ  ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΘΗΚΕ  ΚΑΤΑ  ΤΗΝ  ΕΦΑΡΜΟΓΗ
ΤΗΣ  ΑΠΟΦΑΣΗΣ  ΤΟΥ  ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ  97/872 ΤΗΣ  16ης ∆ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ  1997
ΟΣΟΝ  ΑΦΟΡΑ  ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ  ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ  ∆ΡΑΣΗΣ  ΓΙΑ ΤΗΝ  ΥΠOΣΤΗΡΙΞΗ
ΤΩΝ  ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ  ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ  ΠΟΥ  ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΥΝ
∆ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ  ΚΥΡΙΩΣ  ΣΤΟΝ  ΤΟΜΕΑ  ΤΗΣ  ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ
1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Η παρούσα  έκθεση  υποβάλλεται  από την Επιτροπή  στο Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο  και το
Συµβούλιο  σύµφωνα  µε το άρθρο  12 της Απόφασης  του Συµβουλίου  97/872 ( που εφεξής
αναφέρεται  ως «Απόφαση  του Συµβουλίου ») σχετικά  µε ένα κοινοτικό  Πρόγρα µµα ∆ράσης
για την υποστήριξη  των µη κυβερνητικών  οργανισ µών που αναπτύσσουν  δραστηριότητα
κυρίως  στον  τοµέα της προστασίας  του περιβάλλοντος  (που εφεξής  αναφέρεται  ως
«Πρόγρα µµα ∆ράσης »). Η έκθεση  εκπονήθηκε  βάσει  της πείρας  που συγκέντρωσε  η
Επιτροπή  κατά  την πρώτη  τριετία  της εφαρ µογής του Προγρά µµατος ∆ράσης , ήτοι κατά  την
περίοδο  1998-2000, καθώς  και την πείρα  που συγκεντρώθηκε  από τους δικαιούχους  (µη
κυβερνητικούς  οργανισ µούς –εφεξής  αναφερό µενος ως “ΜΚΟ ”1) κατά  την περίοδο  αυτή .
Για τη συστη µατική  συλλογή  πληροφοριών  όσον  αφορά  το Πρόγρα µµα ∆ράσης , εκπονήθηκε
ερωτη µατολόγιο  το οποίο  διανε µήθηκε  σε όλες τις υπηρεσίες  της Γ∆ Περιβάλλον  (που ήταν  ο
συντονιστής  του προγρά µµατος) καθώς  και στους  εξωτερικούς  ενδιαφερο µένους  ήτοι τους
(σηµερινούς  δικαιούχους  και τους δικαιούχους  κατά  το παρελθόν2). Ο στόχος  του
ερωτη µατολογίου  ήταν  διττός :
– Να συγκεντρωθούν  πληροφορίες  σχετικά  µε τον τρόπο  µε τον οποίο  οι διατάξεις  του
προγρά µµατος καθώς  και η εφαρ µογή τους έγινε  αντιληπτή  κατά  το παρελθόν  από
την Επιτροπή  και τους ΜΚΟ  προκει µένου να εκπονηθεί  η έκθεση  για το Ευρωπαϊκό
Κοινοβούλιο  και το Συµβούλιο  σύµφωνα  µε το άρθρο  12 της Απόφασης  του
Συµβουλίου .
– Να συγκεντρωθούν  πληροφορίες  σχετικά  µε τις δυνατότητες  τροποποιήσεις  του
Προγρά µµατος ∆ράσης  ούτως  ώστε  να προσαρ µοσθεί  καλύτερα  στις ανάγκες  της
Επιτροπής  και των ενδιαφερο µένων  σε περίπτωση  ανανέωσής  του. Προς  τούτο
φυσικά  θα απαιτηθεί  σχέδιο  πρότασης  για νέα Απόφαση  του Συµβουλίου  (κατόπιν
εφαρ µογής της διαδικασίας  συναπόφασης  µε το Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο ).
Γενικός  στόχος  του προγρά µµατος είναι  να προαχθούν  οι δραστηριότητες  των ΜΚΟ , που
αναπτύσσουν  δραστηριότητα  κυρίως  στον  τοµέα της προστασίας  του περιβάλλοντος  σε
ευρωπαϊκό  επίπεδο  συµβάλλοντας  στην  ανάπτυξη  και την εφαρ µογή της περιβαλλοντικής
πολιτικής  και νοµοθεσίας  της Κοινότητας . Οι οικονο µικές συµβουλές  που διατίθενται  βάσει
                                                
1Ως ορίζεται  στο έγγραφο  εργασίας  “Η Επιτροπή  και οι µη κυβερνητικοί  οργανισ µοί: η οικοδό µηση
εταιρικής  σχέσης ” στο σηµείο 1.2. “Κοινά  χαρακτηριστικά  των µη κυβερνητικών  οργανισ µών” (που εγκρίθηκε
στις 18 Ιανουαρίου  2000).
2Επίση µη Εφηµερίδα  των Ευρωπαϊκών  Κοινοτήτων  1999/C 32/14, 2000/C 43/04, 2000/C 293/14.
3των χρηµατοοικονο µικών  µέσων  (για την κάλυψη  τόσο  των ‘τρεχουσών  δαπανών ’ όσο και
των δραστηριοτήτων ) αποσκοπούν  στο να επιτραπεί  στους  ΜΚΟ  που ασχολούνται
πρωτίστως  µε το περιβάλλον  να αναπτύξουν  σειρά  δραστηριοτήτων  συνολικά  επωφελών  για
το περιβάλλον  και την κοινωνία  στην  Ευρώπη . Οι ως άνω δραστηριότητες  των ΜΚΟ
συµπεριλα µβάνουν , µεταξύ  άλλων , την εξοικείωση  των πολιτών  µε την Ευρωπαϊκή  Ένωση
καθιστώντας  τις πολιτικές  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  κατανοητές  και σχετικές  µε κάθε  πολίτη
και εξασφαλίζοντας  παράλληλα  ένα µηχανισ µό αναδραστικής  ενηµέρωσης  της Επιτροπής  σε
ό,τι αφορά  τις απόψεις  και τους προβλη µατισµούς των πολιτών . Επιπλέον , οι δραστηριότητες
των ΜΚΟ  συµβάλλουν  στη διαδικασία  διαµόρφωσης  των πολιτικών  συµµετέχοντας  σε επί
µέρους  οµάδες και επιτροπές  εµπειρογνω µόνων  και προσφέροντας  παράλληλα  την
εµπειρογνω µοσύνη  τους ανάλογα  µε τον τοµέα της ειδικότητάς  τους. Καθοριστικής  σηµασίας
δραστηριότητα  στο πλαίσιο  του Προγρά µµατος δράσης  αποτελεί  η ευαισθητοποίηση  τόσο
του ευρύτερου  κοινού  όσο και των αρµοδίων  λήψης  αποφάσεων  σχετικά  µε υφιστά µενα και
επικεί µενα περιβαλλοντικά  προβλή µατα καθώς  και σχετικά  µε τη δηµιουργία  και την
ενίσχυση  της κοινωνίας  των πολιτών3 – πρωτίστως  εντός  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  αλλά  και
εκτός  των συνόρων  της.
Έχουν  παρέλθει  τρία έτη από την έγκριση  της Απόφασης  του Συµβουλίου  στις 16
∆εκε µβρίου  1997, και ο συντονιστής  του προγρά µµατος (η Γ∆ Περιβάλλον ) και οι ΜΚΟ
συµµετείχαν  ενεργά  στην  εφαρ µογή του Προγρά µµατος ∆ράσης  κατά  την περίοδο  1998-
2000.
Οι απαντήσεις  στο ερωτη µατολόγιο  συντέθηκαν  και αναλύθηκαν  από την Επιτροπή  και τα
σχετικά  συµπεράσ µατα παρατίθενται  κατωτέρω  σύµφωνα  µε τη δοµή της Απόφασης  του
Συµβουλίου , κατά  άρθρο , ενώ ακολουθεί  κεφάλαιο  σχετικά  µε την γενική  εφαρ µογή και τα
συµπεράσ µατα.
Η γραµµή του προϋπολογισ µού B4-3060, βάσει  της οποίας  χρηµατοδοτήθηκε  το Πρόγρα µµα
∆ράσης , αξιολογήθηκε  από εξωτερικό  φορέα  κατά  το δεύτερο  ήµισυ του 2000. Η µελέτη , που
αποτελεί  τµήµα του προγρά µµατος της Γ∆ Περιβάλλον  σχετικά  µε τις αξιολογήσεις  στο
πλαίσιο  της πρωτοβουλίας4 SEM 2000, εξέτασε  τη χρήση  της γραµµής B4-3060 κατά  την
περίοδο  1996-1999 προκει µένου να αξιολογηθεί  – και τελικά  να βελτιωθεί , η διάθεση  των
αντίστοιχων  κονδυλίων . Tα ευρή µατα της µελέτης  (τα µέρη, που είναι  σχετικά  µε την
εφαρ µογή και τις επιδόσεις  του Προγρά µµατος ∆ράσης5) ελήφθησαν  δεόντως  υπόψη  στην
παρούσα  έκθεση .
2. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ  ΤΟΥ  ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ
Το άρθρο  1 της Απόφασης  του Συµβουλίου  καθορίζει  το στόχο  του προγρά µµατος και τις
επιλέξι µες οµάδες – το πεδίο  δραστηριοτήτων  τους, το καθεστώς  που ισχύει  και το
γεωγραφικό  πεδίο  εφαρ µογής. Γενικό  στόχο  του προγρά µµατος αποτελεί , όπως
προαναφέρθηκε , η προαγωγή  των δραστηριοτήτων  των ΜΚΟ , οι οποίοι  “αναπτύσσουν
                                                
3Κατά  την έννοια  της παρούσας  έκθεσης  το νόηµα της “κοινωνίας  των πολιτών ” περιορίζεται  σε
δραστηριότητες  µη κερδοσκοπικού  χαρακτήρα  που αναπτύσσουν  διάφοροι  πολίτες  (ο τρίτος  τοµέας).
4Το 1995, µ ε πρωτοβουλία  των Επιτρόπων  Anita Gradin ( δηµοσιονο µικός έλεγχος  και πρόληψης
απάτης ) και Erkki Liikanen ( προϋπολογισ µός και διοίκηση ), η Επιτροπή  εγκαινίασε  γενική
πρωτοβουλία  υπό τον τίτλο  SEM 2000 ( ορθή  και αποτελεσ µατική  διαχείριση ) µε στόχο  τη µεταβολή
των οικονο µικών  και διοικητικών  συνηθειών  του θεσµικού οργάνου . Η πρωτοβουλία  SEM 2000
εφαρ µόσθηκε  σε όλες τις υπηρεσίες  της Επιτροπής .
5Ποσοστό  ελαφρά  χαµηλότερο  του 40% της γραµµής του προϋπολογισ µού B4-3060 διατίθεται  ετησίως
στο Πρόγρα µµα ∆ράσης .
4δραστηριότητα  κυρίως  στον  τοµέα του περιβάλλοντος  σε ευρωπαϊκό  επίπεδο  συµβάλλοντας
στην  ανάπτυξη  και την εφαρ µογή της περιβαλλοντικής  πολιτικής  και νοµοθεσίας  της
Κοινότητας ”. Eπιλέξι µοι ΜΚO θεωρούνται  όσοι είναι  ανεξάρτητοι , µη κερδοσκοπικοί  και µε
περιβαλλοντικούς  στόχους  κοινωφελούς  χαρακτήρα .
2.1. Eπιλέξι µες οµάδες
Ο εντοπισ µός οργανισ µών “που αναπτύσσουν  πρωτίστως  δραστηριότητα  κυρίως  στον  τοµέα
της προστασίας  του περιβάλλοντος ” δεν προκάλεσε  µείζονα  προβλή µατα τα πρώτα  τρία έτη
της υλοποίησης  του προγρά µµατος. Σε αµφίβολες  περιπτώσεις , ο συντονιστής  του
προγρά µµατος και η αντίστοιχη  οµάδα αξιολόγησης  εξέταζαν  πάντοτε  τον επίση µο
κανονισ µό του υποψηφίου , στον  οποίο  σκιαγραφείται  ο κύριος  στόχος  του εκάστοτε
οργανισ µού.
Από την πλειοψηφία  των απαντήσεων  στο ερωτη µατολόγιο  προέκυψε  ότι τόσο  οι ΜΚΟ  όσο
και η Επιτροπή  είναι  υπέρ  της άποψης  να διατηρηθεί  ο παρών  ορισµός. Tα κύρια
επιχειρή µατα κατά  της διεύρυνσης  του περί εφαρ µογής των επιλέξι µων οργανισ µών είναι  τα
περιορισ µένα κονδύλια  που διατίθενται  στο πλαίσιο  του Προγρά µµατος ∆ράσης , οι ελάχιστες
διαθέσι µες πηγές  εντός  της Κοινότητας  για την παροχή  χρηµατοοικονο µικής ενίσχυσης  στους
ΜΚΟ  που ασχολούνται  µε το περιβάλλον  στην  Ευρώπη , η ολοένα  µεγαλύτερη  δυσκολία  που
αντιµετωπίζουν  οι ευρωπαϊκοί  ΜΚΟ  για την ανεύρεση  χρηµατοδοτήσεων  σε εθνικό  και
τοπικό  επίπεδο  καθώς  και ότι άλλες  οµάδες (κοινωνικού , αναπτυξιακού , υγειονο µικού,
καταναλωτικού  και φιλόζωου  χαρακτήρα , κ.λπ.) είναι  επιλέξι µες για χρηµατοδότηση  µε βάση
άλλα  χρηµατοδοτικά  µέσα.
Εντούτοις  δε, να σηµειωθεί  ότι από όλες πλην  µίας τις απαντήσεις  που εδόθησαν  από τις
υπηρεσίες  της Επιτροπής  στο εν λόγω  ερωτη µατολόγιο  υποστηρίζεται  η απόρριψη  αιτήσεων
χρηµατοδότησης  µη κυβερνητικών  οργανισ µών που ασχολούνται  µε θέµατα περιβάλλοντος
και υγείας  – αυτό  αποτελεί  τοµέα προτεραιότητας  για την Γενική  ∆ιεύθυνση  Περιβάλλον . Tο
φαινό µενο αυτό  θα πρέπει  κατά  τη γνώµη τους να διορθωθεί .
Επιβάλλεται  να σηµειωθεί  ότι ορισµένοι από τους σηµερινούς  δικαιούχους  του
Προγρά µµατος ∆ράσης  έχουν  ήδη αναπτύξει  δραστηριότητες  στο πεδίο  του περιβάλλοντος
και της υγείας  στο πλαίσιο  των ετησίων  προγρα µµάτων  εργασίας  τους. Εντούτοις  ο κύριος
στόχος  των οργανισ µών αυτών  – ορίζεται  σαφώς  στα καταστατικά  τους – εξακολουθεί  να
είναι  ότι βασικά  αναπτύσσουν  δραστηριότητες  στον  τοµέα της περιβαλλοντικής  προστασίας .
Οι συµπεριλήψεις  των οργανισ µών που ασχολούνται  πρωτίστως  µε την υγεία  θα µπορούσε  να
µεταβάλει  την κατατο µή του προγρά µµατος, δεδοµένου ότι θα σήµαινε αποδοχή  αιτήσεων
από οργανισ µούς, που αναπτύσσουν  µόνο εν µέρει δραστηριότητες  στον  τοµέα του
περιβάλλοντος  (όπως  οι οργανισ µοί που ασχολούνται  µε την υγεία ). Αυτό  φυσικά  θα άνοιγε
την πόρτα  και σε άλλους  µη κυβερνητικούς  οργανισ µούς που ασχολούνται  µόνο εν µέρει µε
την περιβαλλοντική  προστασία  όπως  οι οµάδες πολιτικής  άµυνας, καταναλωτών  κ.λπ.
Η παρούσα  κατάσταση , στο πλαίσιο  της οποίας  οι κυβερνητικοί  οργανισ µοί που ασχολούνται
µε το περιβάλλον  στην  Ευρώπη  καλούνται  να υποβάλλουν  τα ετήσια  προγρά µµατα εργασίας
τους – αναφέροντας  όλες τις δραστηριότητές  τους, συµπεριλα µβανο µένων  των µισθών , των
ενοικίων , των εκδοτικών  δαπανών , κ.λπ. – σε έναν προϋπολογισ µό µε στόχο  να τους
χορηγηθεί  σχετική  επιχορήγηση  θα έπρεπε  ως εκ τούτου  να εγκαταλειφθεί , δεδοµένου ότι οι
οργανισ µοί που ασχολούνται  µε υγειονο µικά θέµατα θα µπορούσαν  να υποβάλλουν
αποκλειστικά  και µόνο µέρος των προγρα µµάτων  εργασίας  τους ήγουν  τις δραστηριότητες
που αναπτύσσουν  στο πεδίο  του περιβάλλοντος . Το υπόλοιπο  µέρος του προγρά µµατος αυτού
θα ενέπιπτε  αποκλειστικά  και µόνο στον  τοµέα ‘κοινωνικών  υποθέσεων ’.
52.1.1.  Γεωγραφικό  πεδίο  εφαρ µογής
Μόνο  οι περιβαλλοντικοί  µη κυβερνητικοί  οργανισ µοί που αναπτύσσουν  δραστηριότητες  σε
“Ευρωπαϊκό  επίπεδο ” (άρθρο  1 της Απόφασης  του Συµβουλίου ) επί του παρόντος
θεωρούνται  επιλέξι µοι για χρηµατοδότηση  βάσει  του Προγρά µµατος ∆ράσης . Η διάταξη
αυτή  διευκρινίζεται  ακόµη περαιτέρω  στον  ‘ενηµερωτικό  φάκελο ’ του συντονιστικού  φορέα
του προγρά µµατος, ο οποίος  παρέχεται  σε όλους  τους υποψηφίους  παράλληλα  µε τα δελτία
αίτησης  (παράρτη µα I της παρούσας  έκθεσης ). Συµφώνως  προς  τα ανωτέρω , η Επιτροπή
καλεί  “Eυρωπαϊκούς  µη κυβερνητικούς  οργανισ µούς των οποίων  οι δραστηριότητες
καλύπτουν  όλες ή ορισµένες από τις χώρες  µέλη καθώς  και τις γειτνιάζουσες  χώρες  προς  την
Ευρωπαϊκή  Ένωση ” να υποβάλλουν  αιτήσεις  µε στόχο  να αποσπάσουν  χρηµατοοικονο µική
συµβολή . Η ανάπτυξη  δραστηριοτήτων  “σε Ευρωπαϊκό  επίπεδο ” σηµαίνει , σύµφωνα  µε τον
ενηµερωτικό  φάκελο , ότι τόσο  η δοµή όσο και οι δραστηριότητες  των υποψηφίων  που τελικά
κρίνονται  επιτυχείς  θα πρέπει  κατ’ αρχήν  να καλύπτουν  πολλές  Ευρωπαϊκές  χώρες .
Ο αριθµός του γεωγραφικού  πεδίου  προκάλεσε  περισσότερα  ερωτή µατα εκ µέρους  των
αιτούντων  (σε ορισµένες µάλιστα  περιπτώσεις  εσωτερικά ) κατά  τη περίοδο  1998-2000 από
ότι ο ορισµός των επιλέξι µων πεδίων  δραστηριοτήτων , αλλά  εν γένει  προκάλεσε
περιορισ µένα προβλή µατα στην  όλη διαδικασία  επιλογής .
Ωστόσο  εντονότερος  προβλη µατισµός προκλήθηκε  µεταξύ  των εξωτερικών  συνεργατών
(εκτός  του πεδίου  εφαρ µογής του ερωτη µατολογίου ) όσον  αφορά  το γεωγραφικό  ισοζύγιο
των οργανισ µών που εκλέγονται  για χρηµατοδότηση  βάσει  του ως άνω προγρά µµατος,
τονίζοντας  το γεγονός  ότι οι δικαιούχοι  στην  πλειοψηφία  τους κατά  την περίοδο  1998-2000
εδράζονταν  στη δυτική  Ευρώπη . Σχετικές  αναφορές  παρατηρήθηκαν  και στο
ερωτη µατολόγιο . “Για παράδειγ µα ένας των µη κυβερνητικών  οργανισ µών τόνισε  ότι
«απαιτείται  να επιτευχθεί  καλύτερο  ισοζύγιο  περιφερειακής  κατανο µής προκει µένου να
εξασφαλισθεί  η υλοποίηση  των πολιτικών  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  σε όλες τις περιφέρειες
εντός  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης » δεδοµένου ότι ορισµένα περιβαλλοντικά  προβλή µατα και
θέµατα τα οποία  σχετίζονται  µε την αειφόρο  ανάπτυξη  (νερό, γεωργία , έδαφος , κ.λπ)
διαφέρουν  από περιφέρεια  σε περιφέρεια . Ανάλογος  προβλη µατισµός διατυπώθηκε  επίσης  σε
µία από τις απαντήσεις  της Επιτροπής , η οποία  ζητούσε  να αναφερθεί  ρητά  ότι η περιοχή  της
Μεσογείου  είναι  ‘επιλέξι µη’ στο πλαίσιο  αυτό . Οι προβλη µατισµοί αυτοί  υποστηρίχθηκαν
επίσης  από τα αποτελέσ µατα της αξιολόγησης  της γραµµής του προϋπολογισ µού B4-30606:
“Μολονότι  συστήνονται  ποσοστώσεις , η ΕΚ θα πρέπει  να σεβασθεί  την ποικιλία  και την
ετερογένεια  της κοινότητας  των µη κυβερνητικών  οργανισ µών. Η Γ∆ ENV θα πρέπει  να
εξακολουθήσει  να καταβάλλει  κάθε  δυνατή  προσπάθεια  εξισορρόπησης  µεταξύ  µη
κυβερνητικών  οργανισ µών γεωγραφικού  χαρακτήρα  (βορράς /νότος /ανατολή ), θεµατικού
χαρακτήρα  (απόβλητα , νερό, κ.λπ.), διαφορετικού  µεγέθους  (µεγάλης /µικρής  κλίµακας ),
Eυρωπαϊκού  ή διαµεθοριακού  χαρακτήρα , πολιτικού  /επιχειρησιακού  χαρακτήρα . (Σελίδα
193)
Στο πλαίσιο  αυτό  επιβάλλεται  να σηµειωθεί  ότι ορισµένοι Ευρωπαϊκοί  µη κυβερνητικοί
οργανισ µοί που ασχολούνται  µε το περιβάλλον , οι οποίοι  επί του παρόντος  είναι  δικαιούχοι
του Προγρά µµατος ∆ράσης , επέλεξαν  ως έδρα  τις Βρυξέλλες  λόγω  της γειτνίασης  προς  τα
Ευρωπαϊκά  θεσµικά όργανα  και άλλους  καθοριστικής  σηµασίας  παράγοντες  που σχετίζονται
                                                
6Η αξιολόγηση  της γραµµής του προϋπολογισ µού B4 3060 “ περιβαλλοντική  ευαισθητοποίηση  και
επιδοτήσεις ”, µελέτη  για την Ευρωπαϊκή  Επιτροπή  (Γ∆ ENV.3), σύµβαση  αριθ. B4-
3060/2000/191820/MAR/H5.
6µε το περιβάλλον . Αυτό  δε σηµαίνει  ότι πρόκειται  για βελγικούς  οργανισ µούς. Όλοι  οι µη
κυβερνητικοί  οργανισ µοί που έχουν  επιλεγεί  στο πλαίσιο  του Προγρά µµατος ∆ράσης
αναπτύσσουν  δραστηριότητες  σε όλα ή σε πολλά  από τα κράτη  µέλη της Ευρωπαϊκής
Ένωσης , συµπεριλα µβανο µένων  και των γειτονικών  χωρών .
2.1.1.1.  ∆ιεύρυνση  του γεωγραφικού  πεδίου  εφαρ µογής
Ενόψει  πιθανής  ανανέωσης  του προγρά µµατος, το γεωγραφικό  πεδίο  εφαρ µογής που ισχύει
σήµερα ενδέχεται  να επανεξετασθεί  λαµβάνοντας  υπόψη  τη διαδικασία  διεύρυνσης  και τις
αλλαγές  που παρατηρούνται  στο σύνορο  της Ευρώπης  (για παράδειγ µα στα Βαλκάνια ).
Από τα αποτελέσ µατα του ερωτη µατολογίου  προκύπτει  σαφώς  ότι, εν γένει , η Επιτροπή  και
οι µη κυβερνητικοί  οργανισ µοί που ασχολούνται  µε το περιβάλλον  στην  Ευρωπαϊκή  Ένωση
είναι  υπέρ  της άποψης  να συµπεριληφθούν  οι µη κυβερνητικοί  οργανισ µοί των χωρών  που
είναι  υποψήφιες  για ένταξη  στο Πρόγρα µµα ∆ράσης , υπό την προϋπόθεση  ότι θα
εξακολουθήσει  να ισχύει  ως όρος  ότι οι οργανισ µοί αυτοί  θα πρέπει  να αναπτύσσουν
δραστηριότητα  σε Ευρωπαϊκό , πολυεθνικό  επίπεδο  (πράγ µα που σηµαίνει  ότι οι τοπικοί  και
οι εθνικοί  µη κυβερνητικοί  οργανισ µοί θα εξακολουθήσουν  να είναι  µη επιλέξι µοι) και ότι θα
εξασφαλισθεί  ο προϋπολογισ µός που προβλέπεται  σήµερα. Οι δικαιούχοι  του προγρά µµατος,
σήµερα και κατά  το παρελθόν  ισχυρίζονται  ότι ούτως  ή άλλως  ήδη επωµίζονται  βαρύτερο
χρηµατοοικονο µικό φορτίο  λόγω  της κλιµάκωσης  των δραστηριοτήτων  για τη διεύρυνση
καθώς  και προκει µένου να αυξήσουν  τα µέλη τους µε οργανισ µούς από τις χώρες  της
ανατολικής  και κεντρικής  Ευρώπης , που συνήθως  διαθέτουν  ασήµαντους  πόρους .
Η Απόφαση  του Συµβουλίου  µε τη µορφή  που έχει σήµερα δεν αποκλείει  ρητώς  την υποβολή
αιτήσεων  από µη κυβερνητικούς  οργανισ µούς χωρών  που είναι  υποψήφιες  για ένταξη , αλλά  η
απαίτηση  για ανάπτυξη  δραστηριοτήτων  (καθώς  και για συγκεκρι µένο αριθµό µελών
οργανισ µών) σε όλες ή σε ορισµένες από τα κράτη  µέλη της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  και τις
γειτονικές  χώρες  έχει ως αποτέλεσ µα να έχουν  εξαιρεθεί  οι περισσότεροι  εξ αυτών  κατά  την
περίοδο  1998-2000.
Επιβάλλεται  να σηµειωθεί  περαιτέρω  ότι ο ανταγωνισ µός για τα περιορισ µένα κονδύλια  του
Προγρά µµατος ∆ράσης  µεταξύ  πολυεθνικών  οργανισ µών που έχουν  την έδρα  τους στην
Ευρωπαϊκή  Ένωση  και διαθέτουν  πολυετή  πείρα  στον  τοµέα αυτό  είναι  ήδη ιδιαίτερα  οξύς.
Αυτό  καθιστά  ακόµη δυσκολότερο  για τους σχετικά  νέους  οργανισ µούς που διαθέτουν
µικρότερη  «τεχνογνωσία » και πιο περιορισ µένα προγρά µµατα εργασίας  να τη διεκδίκηση
ενίσχυσης  - θέµα που τονίσθηκε  επίσης  στην  εξωτερική  αξιολόγηση  της γραµµής του
προϋπολογισ µού Β4-3060 (σελίδα  152):
“η επιλογή  µεγαλύτερης  κλίµακας  ΜΚΟ  που αναπτύσσουν  δραστηριότητες  σε Ευρωπαϊκό
επίπεδο  µπορεί  να σηµαίνει  και µεγαλύτερη  απόσταση  µεταξύ  των εν λόγω  µη κυβερνητικών
οργανισ µών και των ευρωπαίων  πολιτών  ή µεταξύ  του γραφείου  που εδράζεται  στις
Βρυξέλλες  και των µη κυβερνητικών  οργανισ µών που συµµετέχουν  στο ίδιο δίκτυο  και
αναπτύσσουν  δραστηριότητες  σε εθνικό  επίπεδο . Υφίστανται  επίσης  κίνδυνοι  ότι οι νέοι
προσανατολισ µοί θα αποθαρρύνουν  τους µικρής  κλίµακας  (αλλά  όχι απαραίτητα  ανίκανους )
oργανισ µούς ενώ θα ενθαρρύνουν  ανταγωνιστικούς  φορείς  υψηλής  επαγγελ µατικότητας  και
οργάνωσης , άσχετα  µε το ποιος  εξ αυτών  διαθέτει  τις καλύτερες  ιδέες . Αυτό  είναι  ιδιαζόντως
επιζή µιο για τα διαµεθοριακά  προγρά µµατα, που καλύπτουν  µικρό αριθµό κρατών  µελών  και
για τα οποία  είναι  δύσκολο  να επιτευχθεί  χρηµατοδότηση  σε εθνικό  επίπεδο .”
72.2. Eπιλέξι µες δραστηριότητες
Το άρθρο  2, κατά  την ανάγνωση  του οποίου  θα πρέπει  να λαµβάνεται  υπόψη  το παράρτη µα
της Απόφασης  του Συµβουλίου  (βλ. επίσης  2.6.6 της παρούσας  έκθεσης ), ορίζει  ποιες  είναι  οι
δραστηριότητες  που είναι  επιλέξι µες στο πλαίσιο  του Προγρά µµατος ∆ράσης .
Ανταποκρινό µενο στο σηµείο 2 του άρθρου  αυτού  – σχετικά  µε τη διάθεση
χρηµατοοικονο µικής αρωγής  για δραστηριότητες , που είναι  Κοινοτικού  ενδιαφέροντος  και
“συµβάλλουν  ουσιαστικά  στην  περαιτέρω  ανάπτυξη  και εφαρ µογή της περιβαλλοντικής
πολιτικής  και νοµοθεσίας  της Κοινότητας ” – η σηµαντικότερη  οµάδα ΜΚΟ  (η πράσινη
οµάδα των επτά) συνέταξαν  ‘µη εξαντλητικό  κατάλογο ’ πολιτικών  τοµέων, στους  οποίους
ισχυρίζονται  ότι έχουν  επιπτώσεις  (παράρτη µα II της παρούσας  έκθεσης ). Άλλοι  µη
κυβερνητικοί  οργανισ µοί µε τους οποίους  πραγ µατοποιήθηκαν  σχετικές  διαβουλεύσεις
εκπόνησαν  ανάλογους  καταλόγους  που είναι  σχετικοί  µε το δικό τους τοµέα αρµοδιοτήτων .
Φυσικά  και είναι  πολύ  δύσκολο  να παρασχεθούν  αποδείξεις  αναλόγων  επιτευγ µάτων
δεδοµένου ότι οι επιπτώσεις  στις πολιτικές  διαδικασίες  δεν είναι  πάντοτε  ευχερώς
µετρήσι µες. Τα αποτελέσ µατα των δραστηριοτήτων  άσκησης  πιέσεων  ενδέχεται  να
εµφανισθούν  µετά από πολλά  χρόνια  αγώνων  και στο σηµείο αυτό , συχνά  είναι  αδύνατον  να
διαπιστωθούν  οι παράγοντες  καθοριστικής  σηµασίας  για τα επί µέρους  τµήµατα του τελικού
αποτελέσ µατος καθώς  και οι εξωτερικές  και/ή συνεργειακές  περιστάσεις  που είχαν
σηµαντικές  επιπτώσεις  στο τελικό  αποτέλεσ µα. Για τις αιτήσεις  που υποβάλλονται  από
«νεοαφικνού µενους » στο Πρόγρα µµα ∆ράσης  αυτό  είναι  ακόµα δυσκολότερο , δεδοµένου ότι
οι αξιολογητές  της Επιτροπής  (ήτοι οι εµπειρογνώ µονες των τεχνικών  µονάδων  της Γ∆
Περιβάλλον , που αξιολογούν  τις αιτήσεις  µη κυβερνητικών  οργανισ µών σύµφωνα  µε τον
τοµέα της ειδικότητάς  τους, έχουν  υποχρέωση  να προσπαθήσουν  να διαπιστώσουν  ποιες  θα
είναι  οι πιθανές  επιπτώσεις  των δραστηριοτήτων  κάποιου  ‘αδοκί µαστου ’ oργανισ µού.
Ωστόσο , οι υπηρεσίες  της Επιτροπής  που συχνά  πραγ µατοποιούν  διαβουλεύσεις  µε τους µη
κυβερνητικούς  οργανισ µούς (στις επιτροπές  και οµάδες εµπειρογνω µόνων , σε κατά
περίπτωση  ή τακτικές  συνεδριάσεις , καθώς  και σε διεθνή  fora, για ευρύ  φάσµα θεµάτων )
συνήθως  αντιλα µβάνονται  τις προτάσεις  των µη κυβερνητικών  οργανισ µών ως ιδιαιτέρως
βοηθητικές  και σηµαντικές  για τη διαδικασία  διαµόρφωσης  των πολιτικών . Το συµπέρασ µα
αυτό  συµµερίστηκε  ο εξωτερικός  φορέας  που πραγ µατοποίησε  την αξιολόγηση  της γραµµής
του προϋπολογισ µού B4-3060:
“Η ενίσχυση  της σχέσης  µεταξύ  της Επιτροπής  και των µη κυβερνητικών  οργανισ µών µπορεί
να βοηθήσει  και τα δύο µέρη να επιδιώξουν  επιτυχέστερα  την πραγ µάτωση  των στόχων  τους.
Οι µη κυβερνητικοί  οργανισ µοί αποτελούν  µείζονος  σηµασίας  εταίρους  της διαδικασίας
διαβουλεύσεων  και ο διάλογος  µεταξύ  αυτών  και της Ευρωπαϊκής  Κοινότητας  αποτελεί
σηµαντικό  συµπλήρω µα της θεσµικής διαδικασίας  για τη διαµόρφωση  πολιτικών .” (Σελ. 137)
Σε δύο ή τρεις  απαντήσεις  στο ως άνω ερωτη µατολόγιο  της Επιτροπής , προτάθηκε  το άρθρο
2 να ορίζει  αυστηρότερα  τις δραστηριότητες  που σχετίζονται  µε τις εφαρ µοζόµενες πολιτικές
και προτεραιότητες  της Γ∆ Περιβάλλον . Το αυτό  θα πρέπει  να ισχύει  επίσης  για τις «κύριες
τάσεις  ανά φύλλο » και τις δραστηριότητες  των γυναικών  στον  τοµέα της προστασίας  του
περιβάλλοντος , όπου  η σχέση  της περιβαλλοντικής  νοµοθεσίας  της Κοινότητας  σήµερα µε τις
γυναίκες  είναι  ιδιαζόντως  περιορισ µένη. Ορισ µένοι επίσης  ισχυρίζονται  ότι η Επιτροπή  θα
πρέπει  να είναι  σε θέση  να απαιτήσει  από τους επιλεχθέντες  υποψηφίους  να προσθέσουν
δραστηριότητες  στα προγρά µµατα εργασίας  τους ευθυγρα µµιζόµενοι προς  την
περιβαλλοντική  πολιτική  και νοµοθεσία  της Κοινότητας  (η τυποποίηση  των εργασιών  έχει
αναφερθεί  ως χαρακτηριστικό  παράδειγ µα).
82.3. Κριτήρια  επιλογής
Στο άρθρο  3, το οποίο  επιβάλλεται  να διαβαστεί  παράλληλα  µε το «φάκελο  πληροφοριών »,
αναφέρει  λεπτο µέρειες  σχετικά  µε τα κριτήρια  επιλογής  του προγρά µµατος. Μολονότι  τα
κριτήρια  εκ πρώτης  όψεως  είναι  σαφή  – η Επιτροπή  επιθυ µεί να απευθυνθεί  σε οργανώσεις
µε ευρύ  γεωγραφικό  πεδίο  δραστηριοτήτων , υψηλό  συντελεστή  πολλαπλασιασ µού των
επιπτώσεων , µε στέρεες  και χρηµατοοικονο µικά αξιόπιστες  δραστηριότητες  που να
ευθυγρα µµίζονται  προς  τις περιβαλλοντικές  πολιτικές  της Κοινότητας , ώστε  να επιτευχθεί  η
προσέγγιση  και η συµµετοχή  όσο δυνατόν  περισσότερων  ευρωπαίων  πολιτών  και
παραγόντων  στον  τοµέα του περιβάλλοντος  (τοπικές  και περιφερειακές  αρχές ,
επιχειρη µατικός  κόσµος και βιοµηχανία , άλλες  οµάδες ενδιαφερο µένων , κ.λπ.) – δεν ήταν
πάντα  εύκολο  να αξιοποιηθούν  στην  πράξη . Πώς είναι  δυνατόν  να αξιολογηθεί  «ένα µόνιµο
πολλαπλασιαστικό  αποτέλεσ µα σε ευρωπαϊκό  επίπεδο » ή «µια συµβολή  σε µια πολυεθνική
προσέγγιση » – ειδικά  για υποψηφίους  οι οποίοι  είναι  νέοι για τους αξιολογητές  της
Επιτροπής ;
Στο ερωτη µατολόγιο  ένας από τους ερωτώ µενους  µη κυβερνητικούς  οργανισ µούς κάλεσε  την
Επιτροπή  να διευκρινίσει  τι εννοεί  µε την έκφραση  «ικανοποιητικό  συντελεστή  κόστους
οφέλους  στο πλαίσιο  αυτό  και πώς µετράται  ο συγκεκρι µένος λόγος . Στην  πραγ µατικότητα ,
δεν υπάρχουν  καθορισ µένοι δείκτες  µέτρησης  οιουδήποτε  των ως άνω κριτηρίων . Για κάποιο
σχετικό  θέµα, µια από τις υπηρεσίες  της Επιτροπής  ζήτησε  µεγαλύτερη  διαφάνεια , εν γένει ,
κατά  τη διαδικασία  επιλογής  τονίζοντας  την ανάγκη  να καθίστανται  σαφέστατοι  οι λόγοι
αποκλεισ µού. Η υπηρεσία  αυτή  τόνισε  περαιτέρω  ότι η κατάσταση  που επικρατεί  σήµερα,
κατά  την οποία  ένας ιδιαίτερα  µικρός  αριθµός δικαιούχων  έχει επιλεγεί  για χρηµατοδότηση
µε σχετικά  µεγάλα  χρηµατικά  ποσά  (κατά  το µάλλον  ή ήττον  οι ίδιοι οργανισ µοί κάθε  έτος),
θα πρέπει  να δικαιολογηθεί . Ανάλογοι  προβλη µατισµοί διατυπώθηκαν  στην  έκθεση
αξιολόγησης  της γραµµής του προϋπολογισ µού Β4-3060:
“Καθοριστικής  σηµασίας  θέµα είναι  κατά  πόσον  επιτυγχάνεται , µέσω της επιλογής  των
κυβερνητικών  οργανισ µών που λαµβάνουν  χρηµατοδότηση  για τις δραστηριότητές  τους, η
συµµετοχή  του ευρύτερου  κοινού  στην  άσκηση  πολιτικής . Ως εκ τούτου  υποστηρίχθηκε  ότι η
Ευρωπαϊκή  Κοινότητα  πρέπει  να επιδιώξει  την εξισορρόπηση  µεταξύ  των γνώσεων  των µη
κυβερνητικών  οργανισ µών του ευρωπαϊκού  συστή µατος και των δυνατοτήτων  τους να
εκφράσουν  ουσιαστικά  τους προβλη µατισµούς και τις απόψεις  των ανθρώπων . Το δεύτερο
στοιχείο  είναι  ιδιαίτερα  σηµαντικό  εν προκει µένω, δεδοµένου ότι το έκτο Πρόγρα µµα
∆ράσης  για το περιβάλλον  αναµένεται  να αποδώσει  ιδιαίτερη  σηµασία στην  κινητοποίηση
των πολιτών . Προκει µένου να επιτευχθεί  αυτό , τα κριτήρια  επιλογής  θα µπορούσαν  για
παράδειγ µα να προσαρ µοστούν  κατά  τρόπο  που να αποφεύγεται  η θεσµοποίηση  µε την εκ
περιτροπής  επιλογή  µη κυβερνητικών  οργανισ µών προς  χρηµατοδότηση  αντί να
επαναλα µβάνει  και η χρηµατοδότηση  προς  τους ίδιους  µη κυβερνητικούς  οργανισ µούς κάθε
χρόνο . Αυτό  αναµένεται  ότι θα έδινε  και σε άλλους  που βρίσκονται  σε χαµηλότερο  επίπεδο
και πλησιέστερα  προς  τους πολίτες  επίπεδο  οργανισ µούς τη δυνατότητα  να βελτιώσουν  το
δυνα µικό τους σε ό,τι αφορά  την περιβαλλοντική  πολιτική  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  και να
εκφράσουν  την άποψη  των ανθρώπων  που τους υποστηρίζουν ».” (Σελίδα  175)
Εξυπακούεται  ότι όσο συχνότερα  υποβάλει  κάποιος  ενδιαφερό µενος αίτηση  προς  το
συγκεκρι µένο χρηµατοοικονο µικό µέσο τόσο  καλύτερα  γνωρίζει  τη διαδικασία  καθώς  και
ό,τι είναι  απαραίτητο  προκει µένου να επιτύχει . Επιπλέον  επιβάλλεται  να σηµειωθεί  ότι
πολλοί  από τους οργανισ µούς, που επελέγησαν  για χρηµατοδότηση  για πολλά  χρόνια  εν
συνεχεία , κατόρθωσαν  να αναπτύξουν  επιτυχή  σχέση  µε διάφορες  υπηρεσίες  της Επιτροπής
(καθώς  επίσης  και µε άλλα  θεσµικά όργανα  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης ).
9Οι µη κυβερνητικοί  οργανισ µοί επιση µαίνουν  ότι ορισµένα από τα κριτήρια  επιλογής , τα
οποία  η Επιτροπή  πρόσθεσε  στον  «ενηµερωτικό  φάκελο », δεν είναι  πολύ  σαφή . Όντως , ένας
από τους ως άνω µη κυβερνητικούς  οργανισ µούς υποστηρίζει  ότι η «δέσµευση
δηµοσιοποίησης  στη µεγαλύτερη  δυνατή  κλίµακα της τρέχουσας  περιβαλλοντικής  πολιτικής
της Ευρωπαϊκής  Ένωσης , συµπεριλα µβανο µένου του κοινοτικού  προγρά µµατος πολιτικής
και δράσης  σε σχέση  µε το περιβάλλον  και την αειφόρο  ανάπτυξη » θα µπορούσε  να θεωρηθεί
ως απαίτηση  για παθητική  και άκριτη  διάδοση  πληροφοριών  σχετικά  µε την Ευρωπαϊκή
Ένωση . Ο οργανισ µός αυτός  θα επιθυ µούσε  να υπάρξει  σαφέστερη  αναφορά  στην  προσφορά
συνδρο µής προς  τους ευρωπαίους  πολίτες  ώστε  να επιτευχθεί  η καλύτερη  κατανόηση  των
περιβαλλοντικών  νοµοθεσιών  και προγρα µµάτων  της Κοινότητας  καθώς  και ενθάρρυνση
αυτών  για ενεργή  διατύπωση  σχολίων .
Από τις ως άνω παρατηρήσεις  προκύπτει  ότι τα εν λόγω  κριτήρια  επιλογής  είναι  ανακριβή
και θα πρέπει  να επαναπροσδιοριστούν  στο νέο πρόγρα µµα. Εν συνεχεία  κατέστη  ακόµη
σαφέστερο  ότι κατά  την περίοδο  1998-2000, η αναφορά  στα κριτήρια  επιλογής  στις
επιστολές  µε αρνητική  απάντηση  προς  τους υποψηφίους  των οποίων  οι αιτήσεις  δεν έγιναν
δεκτές , δεν υπήρξαν  µέχρι στιγµής ιδιαίτερα  αποτελεσ µατικές . Πολλοί  από τους µη
κυβερνητικούς  οργανισ µούς που έλαβαν  αρνητική  απάντηση  επανήλθαν  ζητώντας
διευκρινίσεις  και περισσότερες  λεπτο µέρειες . ∆εδο µένου ότι δεν υφίστανται  καθορισ µένοι
δείκτες  για ανάλογες  µετρήσεις  όλες οι αξιολογήσεις  είναι  από την άποψη  αυτή  σχετικά
υποκει µενικές .
2.4. Χρηµατοδότηση  δραστηριοτήτων
Το άρθρο  4 ορίζει  τα ειδικά  χαρακτηριστικά  του Προγρά µµατος ∆ράσης  –
χρηµατοοικονο µική αρωγή , η οποία  προσφέρεται  τόσο  για δραστηριότητες  όσο και για την
κάλυψη  των διοικητικών  δαπανών  των επιλεγέντων  µη κυβερνητικών  οργανισ µών (που
ενίοτε  αναφέρεται  ως «χρηµατοδότηση  δραστηριοτήτων »). Οι διαβουλεύσεις  µε τους µη
κυβερνητικούς  οργανισ µούς αποκάλυψαν  ότι ουδείς  επιθυ µεί να τροποποιηθεί  το µοντέλο
αυτό  υπέρ  κάποιου  άλλου  µοντέλου  χρηµατοδότησης . Αντίθετα  κάλεσαν  την Επιτροπή  να
αντιµετωπίσει  το ταχύτερο  δυνατό  το πρόβλη µα των γραφειοκρατικών  διαδικασιών  και των
συστη µάτων  αυστηρού  ελέγχου  που σχετίζονται  µε την όλη προσπάθεια , που θεωρούν
δυσανάλογη  προς  τα διαθέσι µα ποσά . Επιπλέον , επιθυ µούν το πρόγρα µµα να καταστεί
συµβατό  µε τη χρηµατοδότηση  έργων  (βλ. 3.1). Η Επιτροπή  από την άλλη  πλευρά , είναι  υπέρ
ενός µοντέλου  το οποίο  θα περιορίσει  το πρόγρα µµα κατά  τρόπο  που να καλύπτει
αποκλειστικά  και µόνο τις ελεγχθείσες  δαπάνες  των δικαιούχων , δεδοµένου ότι η
συµπερίληψη  δραστηριοτήτων  και έργων , µε συµµετοχή  τρίτων , θα µπορούσε  να έχει
αρνητικές  επιπτώσεις  στη διαφάνεια  και τον καταλογισ µό ευθυνών  κατά  τις εκθέσεις .
Θα ήταν  δύσκολο  να εφαρ µοστεί  η προσέγγιση  «της ανάπτυξης  των συνήθων
επιχειρη µατικών  δραστηριοτήτων ». Η προτεινό µενη διεύρυνση  του προγρά µµατος κατά
τρόπον  που να καλύπτει  µη κυβερνητικούς  οργανισ µούς των χωρών  που είναι  υποψήφιες  για
ένταξη  και τους µη κυβερνητικούς  οργανισ µούς των Βαλκανίων , η αύξηση  του
προϋπολογισ µού και οι περιορισ µένοι ανθρώπινοι  πόροι , καθώς  και τα νέα µέτρα τα οποία
καθιερώνει  η λευκή  βίβλος  για τη µεταρρύθ µιση της Επιτροπής , θα είχε ως αποτέλεσ µα κάθε
ανάλογο  πρόγρα µµα να πρέπει  να λάβει  υπόψη  τα θέµατα αυτά . Παράλληλα  το πρόγρα µµα
διαρκούς  παρακολούθησης  αποτελεί  επίσης  αναγκαίο  µέτρο, όπως  προκύπτει  και από τα
συµπεράσ µατα στα οποία  κατέληξε  η αξιολόγηση  της γραµµής του προϋπολογισ µού Β4-3060
(σ. 182-183).
“Από τους ελέγχους  που ελήφθησαν  υπόψη  κατά  το ερωτη µατολόγιο  προκύπτει  σαφώς  ότι η
δοµή δικτύου  των µεγαλύτερης  κλίµακας  µη κυβερνητικών  οργανισ µών είναι  ενδεχό µενο να
10διευκολύνει  τη διοχέτευση  κονδυλίων  σε άλλα  µέρη ή επίπεδα  του οργανισ µού. Αυτό
προκαλεί  δυσκολίες  σε ό,τι αφορά  τη διαφάνεια  και τον καταλογισ µό ευθυνών  κατά  τις
εκθέσεις  απολογισ µού. -…- Ό,τι µπορεί  να θεωρηθεί  ως δικαιολογήσι µο για µικρούς  µη
κυβερνητικούς  οργανισ µούς, οι οποίοι  λαµβάνουν  επιχορήγηση  αποκλειστικά  και µόνο µια
φορά  σε µια περίοδο  και δεν είναι  απαραίτητα  πλήρως  ενηµερωµένοι σε ό,τι αφορά  τη
διαδικασία  της Ευρωπαϊκής  Κοινότητας , θεωρείται  αδικαιολόγητο  για τους µεγάλους  µη
κυβερνητικούς  οργανισ µούς, που λαµβάνουν  χρηµατοδότηση  σχεδόν  κάθε  χρόνο  και
γνωρίζουν  τους δηµοσιονο µικούς  κανόνες  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης . Ο αυστηρός  και
διαφανής  καταλογισ µός ευθυνών  είναι  ακόµη σηµαντικότερος  σε περίπτωση  µεγάλων
επιχορηγήσεων . Προς  τούτο  η Ευρωπαϊκή  Κοινότητα  θα πρέπει  να επιβάλει  καλύτερες
εγγυήσεις , όσον  αφορά  τους κανόνες  λογιστικού  ελέγχου .”
2.5. Συνοχή , συνέπεια  να συµπληρω µατικότητα
Το άρθρο  5 υποχρεώνει  την Επιτροπή  να εξασφαλίζει  τη συνοχή , τη συνέπεια  και τη
συµπληρω µατικότητα  µεταξύ  του Προγρά µµατος ∆ράσης  και των άλλων  κοινοτικών
προγρα µµάτων  και πρωτοβουλιών .
Λόγω  του χαρακτήρα  της διαδικασίας  επιλογής , ως αναφέρεται  στον  «ενηµερωτικό  φάκελο »,
η Επιτροπή  επικέντρωσε  το ενδιαφέρον  της πρωτίστως  στη συνοχή  και τη συνέπεια  προς  το
πέµπτο Πρόγρα µµα ∆ράσης  για το περιβάλλον  (5Π∆Π ) και τις γενικές  διατάξεις  του σχετικά
µε την ολοκλήρωση  των προβλη µατισµών για το περιβάλλον  σε όλους  τους µείζονες  τοµείς
πολιτικής  καθώς  και την αρχή  της «επιµερισµένης ευθύνης » (η οποία  σηµαίνει  ότι όλοι οι
τοµείς δραστηριότητας  οι οποίοι  προκαλούν  περιβαλλοντικά  προβλή µατα θα πρέπει  να
αποτελούν  µέρος της επίλυσης  αυτών ). Την περίοδο  1998-2000, η χρηµατοοικονο µική
ενίσχυση  δυνά µει του Προγρά µµατος ∆ράσης  («χρηµατοδότηση  δραστηριοτήτων »)
χορηγήθηκε  αποκλειστικά  και µόνο σε µη κυβερνητικούς  οργανισ µούς των οποίων  οι
δραστηριότητες  ανταποκρίνονται  στις αρχές  επί των οποίων  βασίζεται  το πέµπτο πρόγρα µµα
δράσης  για το περιβάλλον . Συνοψίζοντας  µπορεί  να αναφερθεί  ότι οι οργανισ µοί αυτοί
αντιµετώπισαν  ενεργητικά  τους τοµείς προτεραιότητας  του πέµπτου  Προγρά µµατος ∆ράσης
για το περιβάλλον  ήτοι, τη µεταποιητική  βιοµηχανία , τις µεταφορές , την ενέργεια , τη γεωργία
και τον τουρισ µό, και επιδίωξαν  συνεργασία  µε άλλους  παράγοντες  στον  τοµέα του
περιβάλλοντος  (τοπικές  και περιφερειακές  αρχές , επιχειρη µατικός  και βιοµηχανικός  κόσµος,
το ευρύτερο  κοινό , άλλοι  µη κυβερνητικοί  οργανισ µοί κ.λπ.) στις προσπάθειες  για την
επίτευξη  της αειφόρου  ανάπτυξης .
Όσον  όµως αφορά  τη «συµπληρω µατικότητα » (ως έννοια  αντίθετη  προς  τις
«αλληλεπικαλύψεις »), οι διατάξεις  του άρθρου  5 αποδείχθηκαν  δυσεφάρ µοστες . Μολονότι  τα
δελτία  αιτήσεων  για χρηµατοδότηση  βάσει  του Προγρά µµατος ∆ράσης  υποχρεώνουν  τους
υποψηφίους  να αναφέρουν  κάθε  άλλη  χρηµατοδότηση  που λαµβάνουν  από θεσµικά όργανα
της Ευρωπαϊκής  Ένωσης , δεν υφίσταται  κεντρικός  µηχανισ µός µέσω του οποίου  ο φορέας
συντονισ µού του προγρά µµατος θα µπορούσε  ενδεχο µένως  να εξαλείψει  κάθε  κίνδυνο
αλληλεπικαλυπτο µένων  χρηµατοδοτήσεων7.
Ο «αυτοεπιβληθής » κανόνας  περί µη αποδοχής  αιτήσεων  για χρηµατοδότηση  έργων  από
δικαιούχους  «χρηµατοδότησης  δραστηριοτήτων » στο πλαίσιο  του Προγρά µµατος ∆ράσης
                                                
7Η διαµόρφωση  βάσης  δεδο µένων  για τις συµβάσεις  επί του παρόντος  εξετάζεται  από την Επιτροπή  και
ανάλογη  βάση  δεδοµένων  ενδέχεται  να καθιερωθεί  κατά  την υλοποίηση  του αναθεωρη µένου
Προγρά µµατος ∆ράσης .
11(βλ. 3.1) σταµάτησε  τουλάχιστον  τη χρηµατοδότηση  αλληλεπικαλυπτο µένων
δραστηριοτήτων  εκ µέρους  της Γ∆ Περιβάλλον .
2.6. Το χρονικό  πλαίσιο , ο προϋπολογισ µός και ο υπολογισ µός των συµβολών
Το άρθρο  6 καθορίζει  τη διάρκεια  του προγρά µµατος, το διαθέσι µο προϋπολογισ µό, το
ποσοστό  συνολικής  συµµετοχής  της Επιτροπής  και την δυνατότητα  αποδοχής  εις είδος
δαπανών  έως και σε ποσοστό  10% των συνολικώς  επιλέξι µων δαπανών , κατά  την αποτί µηση
των εσόδων  και των δαπανών  των µη κυβερνητικών  οργανισ µών που ασχολούνται  µε το
περιβάλλον .
Το άρθρο  αυτό  απέσπασε  µεγαλύτερη  προσοχή  και προκάλεσε  εκτενέστερες  απαντήσεις  από
ό,τι οιοδήποτε  άλλο  της Απόφασης  του Συµβουλίου , δεδοµένου ότι προβλέπει , εκτός  των
κριτηρίων  επιλεξι µότητας  (άρθρο  1) – τη βάση  του Προγρά µµατος ∆ράσης .
2.6.1.  Η διάρκεια  του προγρά µµατος
Πέραν  της κατά  συντριπτική  πλειοψηφία  εκφρασθείσας  διάθεσης  για ανανέωση  του
προγρά µµατος τόσο  εκ µέρους  των µη κυβερνητικών  οργανισ µών όσο και εκ µέρους  των
υπηρεσιών  της Επιτροπής  σύµφωνα  µε τις αντίστοιχες  απαντήσεις  τους, εκφράστηκε  επίσης
έντονη  διάθεση  παράτασης  της διάρκειας  του προγρά µµατος από 4 τουλάχιστον  σε 5 χρόνια .
Αυτό  θα εξασφαλίσει  τη συνέχιση  των δραστηριοτήτων  των µη κυβερνητικών  οργανισ µών σε
ευρωπαϊκό  επίπεδο  παρέχοντας  επαρκή  χρόνο  προκει µένου να προγρα µµατίσουν  τις
µεσοπρόθεσ µες και σε κάποιο  βαθµό τις µακροπρόθεσ µες στρατηγικές  προτεραιότητές  τους.
Οιαδήποτε  απόφαση  παράτασης  του προγρά µµατος θα πρέπει  επίσης  να λάβει  υπόψη  το
σηµαντικό  έργο και χρόνο  που απαιτεί  η νοµοθετική  διαδικασία  προκει µένου να
διαµορφωθούν  όλα τα στοιχεία  του νέου προγρά µµατος.
– Μια πρόταση  για την ανανέωση  του προγρά µµατος για πενταετή  διάρκεια , ήτοι κατά
την περίοδο  2002-2006, θα είχε το πλεονέκτη µα να ακολουθείται  ο υφιστά µενος
προϋπολογισ µός, να είναι  σύµφωνη  προς  τις µείζονες  πολιτικές  συµφωνίες  που
έχουν  ήδη συναφθεί  εντός  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  και να συντονίζεται  προς  την
περίοδο  που ακολουθούν  και όλα τα άλλα  προενταξιακά  ταµεία.
– Παράλληλα  θα ευθυγρα µµιζόταν  µε την πρόταση  για το έκτο Πρόγρα µµα ∆ράσης
σχετικά  µε το περιβάλλον8, το οποίο  να καθορίζει  το πολιτικό  πλαίσιο  για τα
επόµενα πέντε  µε δέκα  χρόνια .
2.6.1.1.  Πολυετής  χρηµατοδότηση
Η δυνατότητα  καθιέρωσης  προγρά µµατος πολυετούς  χρηµατοδότησης  πρέπει  να συζητηθεί
τόσο  εντός  όσο και εκτός  του πεδίου  εφαρ µογής του ερωτη µατολογίου  και η άποψη  αυτή
διαθέτει  σηµαντικό  αριθµό υποστηρικτών  τόσο  µεταξύ  των µη κυβερνητικών  οργανισ µών
όσο και στο εσωτερικό  της Επιτροπής . Κάθε  ανάλογο  πρόγρα µµα αναµένεται  να οδηγήσει  σε
εξοικονό µηση διοικητικών  εργασιών  και χρόνου  τόσο  για την Επιτροπή  (και ως εκ τούτου  να
µειώσει  το γενικό  κόστος  λειτουργίας  του προγρά µµατος) όσο και για τους µη κυβερνητικούς
οργανισ µούς. Παράλληλα  αναµένεται  ότι τοιουτοτρόπως  θα εξασφαλιστεί  η συνέχεια .
Εντούτοις  αναµένεται  ότι θα έχει και άλλες  επιπτώσεις . Κάθε  πολυετές  πρόγρα µµα θα είχε ως
                                                
8Ανακοίνωση  της Επιτροπής  προς  το Συµβούλιο , το Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο , την Οικονο µική και
Κοινωνική  Επιτροπή  και την Επιτροπή  των Περιφερειών  σχετικά  µε το έκτο Πρόγρα µµα δράσης  της
Ευρωπαϊκής  Κοινότητας , «Περιβάλλον  2010: το µέλλον  µας, η επιλογή  µας», COM (2001) 31.
12αποτέλεσ µα τη διακύ µανση  του ετήσιου  προϋπολογισ µού, δεδοµένου ότι η Επιτροπή  θα ήταν
υποχρεω µένη να δεσµεύει το ποσό  στο σύνολό  του από το πρώτο  έτος. Η Επιτροπή  θα
µπορούσε , φυσικά , να επεξεργαστεί  ένα πρόγρα µµα πληρω µών διετούς  ή τριετούς  διάρκειας
σε συνδυασ µό µε ένα βελτιω µένο σύστη µα παρακολούθησης /αποτί µησης , βάσει  ενδιά µεσων
εκθέσεων . Εάν η Επιτροπή  δεν είναι  ικανοποιη µένη µε τις ενδιά µεσες εκθέσεις , θα µπορούσε
να σταµατήσει  την εκτέλεση  των συµβάσεων  και να αποδεσ µεύσει  χρήµατα, εν τοιαύτη
περιπτώσει  όµως θα χάνονταν  οι αντίστοιχες  πιστώσεις .
Λαµβάνοντας  υπόψη  τα περιορισ µένα κονδύλια  που διατίθενται  στη συντονίζουσα  Γενική
∆ιεύθυνση  (Γ∆ Περιβάλλον ) βάσει  της γραµµής του προϋπολογισ µού B4-3060 ( περίπου
7 εκατ. ευρώ  ετησίως ) για την κάλυψη  ευρέος  φάσµατος διαρθρωτικών  πληροφοριών  και
δραστηριοτήτων  επικοινωνίας  (ήγουν  όχι µόνο για χρηµατοδότηση  των µη κυβερνητικών
οργανισ µών) ένα πολυετές  πρόγρα µµα χρηµατοδότησης  των µη κυβερνητικών  οργανισ µών,
µε, για παράδειγ µα, διετείς  συµβάσεις , θα είχε ως αποτέλεσ µα να απαιτείται  περίπου  το
σύνολο  των δηµοσιονο µικών  κονδυλίων  της B4-3060 ήδη από το πρώτο  έτος εφαρ µογής για
να καλυφθούν  µόλις οι επιδοτήσεις  των κυρίων  µη κυβερνητικών  οργανισ µών.
2.6.2.  ∆ιαθέσι µος προϋπολογισ µός
Είναι  σαφέστατο  ότι ο συναγωνισ µός για τα περιορισ µένα ποσά  που διατίθενται  βάσει  του
Προγρά µµατος ∆ράσης  έχει αυξηθεί  ουσιαστικά  κατά  την περίοδο  1998-2000. Το 2000, η
Επιτροπή  έλαβε  66 αιτήσεις  (για συνολικό  ποσό  8.424.406 ευρώ ) ενώ κατά  το 1999 έλαβε  44
αιτήσεις  (για συνολικό  ποσό  5.375.999 ευρώ ). Αυτό  αντιπροσωπεύει  αύξηση  κατά  50% του
αριθµού των φακέλων  και κατά  56,7% του αιτού µενου ποσού . Με χρηµατοδότηση
επιλέγησαν  18 προτάσεις  το 2000 για ποσό  2,56 εκατ. ευρώ .
Πέραν  όµως του αυξανό µενου ανταγωνισ µού, αυξήθηκαν  και οι απαιτήσεις  από τους µη
κυβερνητικούς  οργανισ µούς κατά  την περίοδο  1998-2000. Οι µη κυβερνητικοί  οργανισ µοί µε
τους οποίους  πραγ µατοποιήθηκαν  διαβουλεύσεις  τόνισαν  τρεις  κύριους  τοµείς, προκει µένου
να υποστηρίξουν  την αίτησή  τους για ουσιαστική  αύξηση  του προϋπολογισ µού, στις
απαντήσεις  τους στο ερωτη µατολόγιο :
– ΅Ευρωπαϊκή  διακυβέρνηση . Στην  ανακοίνωση  της Επιτροπής  για τους στόχους
στρατηγικού  χαρακτήρα  κατά  την περίοδο  2000-2005 µ ε τίτλο  «Η διαµόρφωση  µιας
νέας Ευρώπης », η Επιτροπή  καθόρισε  ως καθήκον  της την προαγωγή  νέων  µορφών
ευρωπαϊκής  διακυβέρνησης . Αυτό  σηµαίνει , συνοπτικά , να δοθεί  µεγαλύτερη
δυνατότητα  να εκφράζουν  οι άνθρωποι  την άποψή  τους σχετικά  µε τον τρόπο  που
διακυβερνάται  η Ευρώπη  καθώς  και σχετικά  µε τη διαµόρφωση  νέων  µορφών
εταιρικής  σχέσης  µεταξύ  διαφορετικού  επιπέδου  διακυβερνητικών  δραστηριοτήτων
στην  Ευρώπη  προκει µένου να εξασφαλιστεί  η διαφανέστερη  και
αποτελεσ µατικότερη  συνεργασία  των διαφόρων  θεσµικών  οργάνων . Στην
ανακοίνωση , η Επιτροπή  αναγνωρίζει  επίσης  ότι «οι ευρωπαίοι  πολίτες  αισθάνονται
ότι έχουν  περιορισ µένη ιδιοκτησιακή  σχέση  προς  τις δοµές διακυβέρνησης  στις
οποίες  υπόκεινται ». Οι µη κυβερνητικοί  οργανισ µοί ως εκ τούτου  τόνισαν  ότι
διαδρα µατίζουν  ολοένα  αυξανό µενο ρόλο  στην  κάλυψη  αυτού  του κενού  και στη
διευκόλυνση  των θεσµικών  οργάνων  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  να προσεγγίσουν  τους
ευρωπαίους  πολίτες  – καθήκον  για το οποίο  απαιτούνται  πρόσθετα  κεφάλαια .
– Η διεύρυνση  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης . Όλα τα ευρωπαϊκά  δίκτυα  που
απασχολούνται  µε το περιβάλλον  αύξησαν  το πλήθος  των συµµετοχών  τους,
δεδοµένου ότι κατέστησαν  µέλη αυτών  µη κυβερνητικοί  οργανισ µοί από τις χώρες
που είναι  υποψήφιες  για ένταξη . Τοιουτοτρόπως  αυξήθηκε  η ανάγκη  πρόσθετων
13δραστηριοτήτων  και συντονισ µού, που – από άποψη  κόστους  -, σπάνια  µπορεί  να
εξισορροπηθεί  από τη συµβολή  των νεοαφικνου µένων  δεδοµένου ότι πολλοί  από
αυτούς  διαθέτουν  λίαν περιορισ µένους  πόρους .
– Η διαδικασία  ολοκλήρωσης . Η ολοκλήρωση  της προστασίας  του περιβάλλοντος
και της αειφόρου  ανάπτυξης  σε όλους  τους τοµείς πολιτικής  της Ευρωπαϊκής
Ένωσης  αποτελεί  καθοριστικής  σηµασίας  αίτηµα της συνθήκης  για την ίδρυση  της
Ευρωπαϊκής  Κοινότητας  (βλ. «διαδικασία  του Cardiff»). Αυτό  σηµαίνει  συνοπτικά
ότι οι µη κυβερνητικοί  οργανισ µοί που απασχολούνται  µε το περιβάλλον  σήµερα
καλούνται  να αντιµετωπίσουν  σχεδόν  όλες τις πτυχές  της ευρωπαϊκής  πολιτικής .
Μολονότι  χαιρετίζουν  θετικά  την εξέλιξη  αυτή , οι µη κυβερνητικοί  οργανισ µοί
τονίζουν  ότι το θέµα της ολοκλήρωσης  έχει αυξήσει  τις απαιτήσεις  που
αντιµετωπίζουν  οι µη κυβερνητικοί  οργανισ µοί για διευρυ µένη εµπειρογνω µοσύνη
δεδοµένου ότι πλέον  δέχονται  αιτήµατα σχεδόν  από όλες τις Γενικές  ∆ιευθύνσεις  για
εκφορά  γνώµης µε αποτέλεσ µα συµπληρω µατικές  δαπάνες  για προσωπικό  και
προπαρασκευή .
Το ποσό  αναφοράς  υπέρ  του παρόντος  προγρά µµατος ανέρχεται  σε 10,6 εκατ. ευρώ  για την
περίοδο  που καλύπτει  συνολικά  το πρόγρα µµα ήτοι 1998 – 2001. Βάσει  των ανωτέρω  – του
αυξη µένου δηλαδή  ανταγωνισ µού για χρηµατοδότηση , του µεγαλύτερου  φόρτου  εργασίας
των µη κυβερνητικών  οργανισ µών και του γεγονότος  ότι οι χώρες  που ανήκουν  στην  πρώτη
οµάδα που θα ενταχθεί  στην  Κοινότητα  προγρα µµατίζεται  να καταστούν  πλήρη  µέλη της
Ευρωπαϊκής  Κοινότητας  µεταξύ  2003 και 2005 – θα πρέπει  να εξετασθεί  το ενδεχό µενο
αύξησης  του ποσού  των 2,65 εκατ. ευρώ  που διατίθεται  σήµερα.
2.6.3.  Το ποσοστό  της συνολικής  χρηµατοοικονο µικής ενίσχυσης
Το άρθρο  6 προβλέπει  ότι η συνολική  κοινοτική  ενίσχυση , δεν θα πρέπει  κατ’ αρχήν  να
υπερβαίνει  το 50% των δηµοσιονο µικά προβλεπό µενων  δραστηριοτήτων  και των διοικητικών
δαπανών  του επιλεχθέντος  υποψηφίου . Για τους µη κυβερνητικούς  οργανισ µούς δεν ήταν
ιδιαίτερα  εύκολο  να ανταποκριθούν  στις απαιτήσεις  του άρθρου  αυτού  κατά  την περίοδο
1998-2000 – όντως  πολλοί  εξ αυτών  αντιµετώπισαν  δυσκολίες  προκει µένου να εξασφαλίσουν
το άλλο  50% των προβλεπό µενων  «αντισταθ µιστικών  κεφαλαίων ».
Σε µία από τις απαντήσεις  που δόθηκαν  στο ερωτη µατολόγιο  της Επιτροπής  τονίζεται  ότι η
φράση  “καταρχήν ” αφήνει  περιθώρια  παρανοήσεως  και ότι, ως εκ τούτου , επιβάλλεται  να
καταστεί  σαφές  σε ποιες  περιπτώσεις  επιτρέπονται  οι υπερβάσεις  του 50%. Χαρακτηριστική
περίπτωση  κατά  την οποία  θεωρήθηκε  ότι το όριο του 50% θα έπρεπε  να αναιρεθεί  είναι  η
χρηµατοδότηση  µη κυβερνητικών  οργανισ µών που συµµετέχουν  σε εργασίες  τυποποίησης  σε
ευρωπαϊκό  επίπεδο  – δεδοµένου ότι οι οµάδες αυτές  θα ήταν  πολύ  δύσκολο  να
συγκεντρώσουν  το 50% των «συµπληρω µατικών  χρηµατοδοτήσεων » που απαιτούνται  γι’
αυτού  του είδος  δραστηριότητας .
Στις απαντήσεις  του ερωτη µατολογίου  οι µείζονες  µη κυβερνητικοί  οργανισ µοί (G7)
αναφέρονται  σε συζητήσεις , που πραγ µατοποιήθηκαν  πριν από την έγκριση  του
Προγρά µµατος ∆ράσης , και τονίζουν  το γεγονός  ότι η Επιτροπή  και το Ευρωπαϊκό
Κοινοβούλιο  συµφώνησαν  να καθιερώσουν  ανώτατο  όριο 60% αλλά  εν συνεχεία  το
Συµβούλιο  αποφάσισε  να µειώσει  το όριο αυτό  σε 50%.
Όλοι  οι µη κυβερνητικοί  οργανισ µοί (συµπεριλα µβανο µένων  των G7) θεωρούν  ότι θα ήταν
σκόπι µο να επιχειρηθεί  και εκ νέου αύξηση  του ανωτέρου  ορίου  σε 60, 75 ή ακόµη 100%.
Όσοι  είναι  υπέρ  του ορίου  100% τονίζουν  ότι αυτό  δεν θα σήµαινε ότι η Επιτροπή  θα είχε την
14υποχρέωση  να υποστηρίζει  κατά  100% τους επιλεχθέντες  µη κυβερνητικούς  οργανισ µούς,
αλλά  θα “προσέφερε  τη δυνατότητα  και θα επέβαλε  την υποχρέωση » στην  Επιτροπή  «να
εξετάσει  την κατάσταση  που αντιµετωπίζουν  οι µη κυβερνητικοί  οργανισ µοί και να
κατανοήσει  τις ευκαιρίες  καθώς  και τις δεσµεύσεις  τους καλύτερα ». Άλλοι  µη κυβερνητικοί
οργανισ µοί υποστηρίζουν  ότι το «ανώτατο  όριο» του 60% θα είναι  επαρκές  προκει µένου να
εξασφαλισθεί  µεγαλύτερη  ευελιξία  στις περιβαλλοντικές  οµάδες δίχως  να διακυβεύεται  η
ακεραιότητά  τους.
Ελαστικό  ποσοστό  έως και κατά  100% θεωρητικά  θα µπορούσε  να είναι  εφικτό  έως και για
τις 13 ∆εκε µβρίου  20009. Ανάλογη  όµως πολιτική  χρηµατοδότησης  αναµφίβολα  θα
προκαλούσε  ερωτήσεις  σχετικά  µε την ακεραιότητα  και την ανεξαρτησία . Θα µπορούσε
περαιτέρω  να υποστηριχθεί  ότι αντί της συµβουλής  κατά  100%, η Επιτροπή  θα µπορούσε
επίσης  να δηµοσιεύσει  πρόσκληση  υποβολής  προσφορών  για την σύναψη  επιχειρη µατικών
συµβάσεων , βάσει  της οποίας  η Επιτροπή  θα ήταν  σε θέση  να διευκρινίσει  το τι επιδιώκει
καθώς  και «τον ιδιοκτήτη » του τελικού  προϊόντος . Το θέµα της ανεξαρτησίας  ετέθη  επίσης
από τον εξωτερικό  φορέα  αξιολόγησης  της γραµµής του προϋπολογισ µού B4-3060:
“Η βιωσι µότητα  των περισσοτέρων  µη κυβερνητικών  οργανισ µών στην  Ευρώπη  είναι  εν
γένει  περιορισ µένη. Οι περισσότεροι  των µη κυβερνητικών  οργανισ µών που λαµβάνουν
χρηµατοδότηση  δραστηριοτήτων  εξαρτώνται  ιδιαίτερα  από την Ευρωπαϊκή  Κοινότητα  και
συγκεντρώνουν  περιορισ µένες εισφορές  από τα µέλη έναντι  των οποίων  είναι  τελικά
υπεύθυνοι  και τα οποία  υποτίθεται  ότι εκπροσωπούν .».” (Η αξιολόγηση  της γραµµής του
προϋπολογισ µού B4-3060, σελ. 106) , και
“η χρηµατοδότηση  των κυρίων  δραστηριοτήτων  των µη κυβερνητικών  οργανισ µών είναι
καθοριστικής  σηµασίας  προκει µένου η ΕΚ να τροφοδοτήσει  την αντίστοιχη  πολιτική
διαδικασία : εµπειρογνω µοσύνη , δίαυλος  πληροφοριών , συµµετοχή  κ.λπ. Εντούτοις  σε καµία
περίπτωση  δεν θα πρέπει  οι µη κυβερνητικοί  οργανισ µοί να θεωρούν  δεδοµένες τις εν λόγω
επιδοτήσεις  καθώς  και την ες αεί συνέχισή  τους. Κατά  γενικό  κανόνα  θα πρέπει  οι µη
κυβερνητικοί  οργανισ µοί µελλοντικά  να εξασφαλίζουν  σε µεγαλύτερο  βαθµό την
χρηµατοοικονο µική ανεξαρτησία  τους, απαιτώντας  υψηλότερη  συµβολή  από τα µέλη του
δικτύου  τους».” (Η αξιολόγηση  της γραµµής του προϋπολογισ µού B4-3060, σελ. 184)
Οιαδήποτε  απόφαση  σχετικά  µε το ανωτέρω  όριο χρηµατοοικονο µικής αρωγής  βάσει  του
παρόντος  προγρά µµατος πρέπει  να λαµβάνει  υπόψη  θέµατα όπως  η συµπερίληψη  ή εξαίρεση
συµβολών  ‘σε είδος ’, η µεταφορά  πιστώσεων  σε εταίρους /υπεργολάβους  και η επιλεξι µότητα
ή µη επιλεξι µότητα  των µη κυβερνητικών  οργανισ µών από χώρες  που είναι  υποψήφιες  για
ένταξη  καθώς  και των µη κυβερνητικών  οργανισ µών από τα Βαλκάνια .
2.6.4.  Συµβολές  σε είδος
Το εθελοντικό  έργο αποτελεί  τον πυρήνα  όλων  των δραστηριοτήτων  των µη κυβερνητικών
οργανισ µών, και οι µη κυβερνητικοί  οργανισ µοί µε τους οποίους  πραγ µατοποιήθηκαν
διαβουλεύσεις  ως εκ τούτου  είναι  υπέρ  της άποψης  να διατηρηθεί  αυτό  ως µία από τις
διατάξεις  του νέου προγρά µµατος. Στο παρόν  Πρόγρα µµα ∆ράσης , η άνευ  αντα µοιβής
εργασία  ή η προσφορά  σε είδος , εφόσον  τεκµηριώνεται  δεόντως , µπορούν  να ληφθούν  υπόψη
έως και για 10% των συνολικώς  επιλέξι µων δαπανών , κατά  την αξιολόγηση  των εσόδων  των
                                                
9Σύµφωνα  µε τα νέα πρότυπα  εσωτερικού  ελέγχου  (∆ράση  78 της Λευκής  Βίβλου ) που εγκρίθηκε  στις
13 ∆εκε µβρίου  2000, όλες οι συµβολές  της Επιτροπής  θα πρέπει  εφεξής  να αφορούν
συγχρη µατοδότηση . Ως εκ τούτου  η χρηµατοδότηση  έως και κατά  100% δεν αποτελεί  πλέον
εναλλακτική  δυνατότητα .
15µη κυβερνητικών  οργανισ µών που ασχολούνται  µε το περιβάλλον  και των δαπανών  (άρθρο  6,
σηµείο 3 της Απόφασης  του Συµβουλίου ). Στο µέτρο του δυνατού  πολλοί  από τους µη
κυβερνητικούς  οργανισ µούς µε τους οποίους  πραγ µατοποιήθηκαν  διαβουλεύσεις  θα
επιθυ µούσαν  να αυξηθεί  το επίπεδο  αυτό .
“Οι περιορισ µοί όσον  αφορά  την άνευ  αντα µοιβής  εργασία  ή τις προσφορές  σε είδος  έχουν
περιοριστική  επίδραση  σε µικρούς  αλλά  αποτελεσ µατικούς  µη κυβερνητικούς  οργανισ µούς
ιδίως  ως ερµηνεύονται  σήµερα. Όπως  αναφέρθηκε  (ερώτηση  13 του ερωτη µατολογίου ), είναι
πολύ  δύσκολο  για τους φορείς  που αναπτύσσουν  δραστηριότητες  σε επίπεδο  Ευρωπαϊκής
Ένωσης  ή και σε Ευρωπαϊκό  επίπεδο  να εξασφαλίσουν  τοπική  εθνική  χρηµατοδότηση  ενώ η
εµπορικού  χαρακτήρα  επιδοτήσεις  τείνουν  πλέον  να προσανατολίζονται  προς  τοπικά  θέµατα.
Ένας  από τους ελάχιστους  τοµείς στους  οποίους  εξακολουθεί  να είναι  δυνατόν  να
εξασφαλισθεί  ουσιαστική  ενίσχυση  είναι  ο τοµέας των προσφορών  σε είδος , της εθελοντικής
εργασίας , της προσφοράς  χρόνου  κ.λπ.». (Απάντηση  από το ερωτη µατολόγιο  στους  µη
κυβερνητικούς  οργανισ µούς)
Εντούτοις  σύµφωνα  µε την οικονο µική υπηρεσία  του συντονιστικού  φορέα  του
προγρά µµατος, η εθελοντική  εργασία  ή οι προσφορές  σε είδος  συνήθως  δηµιουργούν
περισσότερα  προβλή µατα από όσα λύνουν , δεδοµένου ότι είναι  δύσκολο  να καταχωρηθούν
λογιστικά  και ως εκ τούτου  να παράσχουν  στέρεο  υπόβαθρο  για τις επιλέξι µες δαπάνες .
Αντίθετα  προτείνεται  αυστηρότερος  ορισµός των επιλέξι µων δαπανών  και η καθιέρωση  της
δυνατότητας  υψηλότερου  συντελεστή  συµβολής  εκ µέρους  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  (βλ.
2.6.3).
2.6.5.  ∆ιαχείριση  του προγρά µµατος
Το άρθρο  7 παρέχει  λεπτο µέρειες  σχετικά  µε το χρονοδιάγρα µµα της πρόσκλησης  υποβολής
προτάσεων  (η ανακοίνωση  επιβάλλεται  να δηµοσιεύεται  στην  Επίση µη Εφηµερίδα  πριν τις
31 Ιανουαρίου  εκάστου  έτους ) καθώς  και σχετικά  µε την προθεσ µία για τη λήψη  απόφασης
εκ µέρους  της Επιτροπής  σε ό,τι αφορά  τους χρηµατοδοτού µενους  οργανισ µούς (31 Mαϊου).
Όλοι  οι µη κυβερνητικοί  οργανισ µοί που έλαβαν  µέρος στις διαβουλεύσεις  δήλωσαν
οµόφωνα  ότι θα ήταν  πολύ  σκοπι µότερο  για την Επιτροπή  να δηµοσιεύει  την πρόσκληση
υποβολής  προτάσεων  στις αρχές  του φθινοπώρου  του έτους  που προηγείται  του έτους  της
χορήγησης  των χρηµάτων  και να ανακοινώνει  τον κατάλογο  των δικαιούχων  πριν από την
έναρξη  του έτους  χρηµατοδότησης . Αυτό  θα σήµαινε ότι τα ετήσια  προγρά µµατα εργασίας
που υποβάλλουν  οι µη κυβερνητικοί  οργανισ µοί στις αιτήσεις  τους θα πρέπει  να
χρηµατοδοτούνται  από την προσφορά  της Επιτροπής  (χάρη  στην  ευθυγρά µµιση προς  το
ηµερολογιακό  έτος). Ως έχει η κατάσταση  σήµερα, η απόφαση  της Επιτροπής  λαµβάνεται
µόλις περί τα τέλη Μαΐου , πράγ µα το οποίο  συνήθως  σηµαίνει  ότι τα χρήµατα διατίθενται
µόλις τον Αύγουστο  ή τον Σεπτέ µβριο του έτους  που καλύπτει  η επιδότηση . Αυτό  µπορεί  να
δηµιουργήσει  σοβαρότατα  προβλή µατα ροής  χρηµάτων  στους  µη κυβερνητικούς
οργανισ µούς.
Ανάλογη  ευθυγρά µµιση προς  το ηµερολογιακό  έτος θα αντιµετωπιζόταν  θετικά  επίσης  εκ
µέρους  του φορέα  διαχείρισης  του προγρά µµατος.
Το άρθρο  8 ορίζει  ως υποχρέωση  της Επιτροπής  να εξασφαλίζει  την επιτυχία  των
δραστηριοτήτων  που εκτελούνται  εκ µέρους  των µη κυβερνητικών  οργανισ µών βάσει  του
παρόντος  προγρά µµατος. Εν προκει µένω καλύπτεται  η διατήρηση  καταλλήλου  συστή µατος
παρακολούθησης , το οποίο  να επιτρέπει  στην  Επιτροπή  να πραγ µατοποιεί  επιτόπιους
ελέγχους  και να της δίνει  το δικαίω µα επιβάλλοντας  της και την ανάλογη  υποχρέωση  να
16ανακτά  ποσά  τα οποία  καταβλήθηκαν  αχρεωστήτως . Το άρθρο  καθορίζει  επίσης  τις
υποχρεώσεις  των δικαιούχων  όσον  αφορά  τη διατήρηση  εγγράφων  τεκµηρίωσης  σε ό,τι
αφορά  τα έξοδα  στα οποία  επεβλήθησαν  κατά  το έτος της συγχρη µατοδότησης  και περίοδο
πέντε  ετών  µετά από την τελευταία  πληρω µή.
Οι µη κυβερνητικοί  οργανισ µοί µε τους οποίους  πραγ µατοποιήθηκαν  διαβουλεύσεις
υποστηρίζουν  ότι το υφιστά µενο σύστη µα είναι  υπέρ  του δέοντος  εστιασ µένο σε εκθέσεις
λογιστικού  χαρακτήρα  και επιθεωρήσεις  ενώ αποδίδει  ιδιαίτερα  περιορισ µένη σηµασία στην
αξιολόγηση  των δραστηριοτήτων  των µη κυβερνητικών  οργανισ µών. Το σύστη µα ελέγχου
είναι  υπερβολικά  αυστηρό  και δεν ανταποκρίνεται  στα σχετικά  µικρά χρηµατικά  ποσά  που
καταλήγουν  στους  µη κυβερνητικούς  οργανισ µούς. Υποστηρίζεται  εν προκει µένω ότι πρέπει
να εξετασθεί  κάποιος  τρόπος  µείωσης  του διοικητικού  φόρτου  της Επιτροπής  σε ό,τι αφορά
τη διαχείριση  του προγρά µµατος αυτού .
Ωστόσο , στο πλαίσιο  αυτό  επιβάλλεται  να σηµειωθεί  ότι η ∆ράση  81 “για την ενίσχυση  του
ρόλου  των Γενικών  ∆ιευθύνσεων  σε ό,τι αφορά  τους ελέγχους ” (Λευκή  Βίβλος  για την
µεταρρύθ µιση της Επιτροπής  – µέρος II, Πρόγρα µµα ∆ράσης ) προβλέπει  αντί της µείωσης
την αύξηση  των συστη µατικών  εκ των υστέρων  αξιολογήσεων .
“Εν προκει µένω προβλέπεται  ότι θα δηµιουργηθεί  µονάδα  ελέγχου  σε έκαστη  Γενική
∆ιεύθυνση  …. Μέσω  της επιχειρησιακής  αυτής  λειτουργίας  επιδιώκεται  η ανεξάρτητη
παρακολούθηση  της χρήσης  του προϋπολογισ µού εκ µέρους  της Γενικής  ∆ιεύθυνσης  και η
επισκόπηση  συστη µάτων , προγρα µµάτων  και επιδόσεων  καθώς  και οι εκ των υστέρων
έλεγχοι  δραστηριοτήτων  πεδίου .”
Η ανάγκη  για βελτίωση  των εκ των υστέρων  αξιολογήσεων  τονίζεται  περαιτέρω  από τα
αποτελέσ µατα της µελέτης  της γραµµής του προϋπολογισ µού B4-3060:
“Ωστόσο  η εκ των υστέρων  αξιολόγηση  σε περίπτωση  …χρηµατοδότησης  δραστηριοτήτων
εξακολουθεί  να υστερεί  λόγω  της έλλειψης  αναλόγων  επενδύσεων  χρόνου  εκ µέρους  του
προσωπικού . Η εκ των υστέρων  αξιολόγηση  δεν θεωρείται  επί του παρόντος  ως
προτεραιότητα . Η συνεργασία  µε τεχνικές  µονάδες  επιβάλλεται  να είναι  συστη µατικότερη
και θα µπορούσε  να βελτιωθεί  ουσιαστικά .” (Σελίδα  131)
Το άρθρο  9 προβλέπει  µέτρα που ενδέχεται  να λάβει  η Επιτροπή  κατά  του δικαιούχου  σε
περίπτωση  που διαπιστωθούν  παρατυπίες  ή µη σεβασ µός των λεπτο µερειών  της σύµβασης .
Tο άρθρο  προβλέπει  επίσης  ότι ο δικαιούχος  υποχρεούται  να επιστρέψει  πληρω µές που
αδικαιολογήτως  εισέπραξε .
Κατά  την υπό εξέταση  περίοδο  (1998-2000) δεν πραγ µατοποιήθηκαν  σοβαρές  παρατυπίες .
Αλλά  βάσει  των εκ των υστέρων  αξιολογήσεων  (τελικές  εκθέσεις  και εσωτερικοί  έλεγχοι ), οι
µη κυβερνητικοί  οργανισ µοί κλήθηκαν  να επιστρέψουν  οιαδήποτε  πλεονάσ µατα
ανακαλύφθηκαν  ή τις τυχόν  ‘µη επιλέξι µες δαπάνες ’. Ο υπολογισ µός των επιλέξι µων
δαπανών  σε ορισµένες περιπτώσεις  προκάλεσε  διαφωνίες  µεταξύ  της Επιτροπής  και των µη
κυβερνητικών  οργανισ µών – πολύ  συχνά  σε ό,τι αφορά  τις συµβολές  σε είδος  (σηµείο 2.6.4.)
– αλλά  επιβάλλεται  να σηµειωθεί  ότι όλα τα εκδοθέντα  εντάλ µατα για επιστροφές
εκτελέσθηκαν  δεόντως  από τους δικαιούχους .
Ελάχιστα  τα σχόλια  των µη κυβερνητικών  οργανισ µών σε ό,τι αφορά  το άρθρο  9. Ένας  από
τους µη κυβερνητικούς  οργανισ µούς κάλεσε  την Επιτροπή  να τηρήσει  τις διατάξεις  του
εγχειριδίου  διαχείρισης  των επιχορηγήσεων  ώστε  να επιτρέπεται  στους  δικαιούχους  να
17µεταφέρουν  στο επόµενο έτος χρηµατοδότησης  κατά  µέγιστο  πλεόνασ µα 5% των συνολικών
εισοδη µάτων  τους.
Το άρθρο  10 ορίζει  τις υποχρεώσεις  παρακολούθησης  οιασδήποτε  δραστηριότητας  ή
χρηµατοδότησης  εκ µέρους  της Επιτροπής . Προκει µένου να εξασφαλισθεί  η συµµόρφωση
προς  την ως άνω διάταξη , η Επιτροπή  πραγ µατοποιεί  δειγµατοληπτικές  επισκέψεις  σε
συνεδριάσεις , εργαστήρια , διασκέψεις  και άλλες  δραστηριότητες  των µη κυβερνητικών
οργανισ µών κατά  την περίοδο  του προγρά µµατος προκει µένου να διαπιστώσει  κατά  πόσο
εκτελούνται  όντως  οι προτεινό µενες δραστηριότητες . Επιπλέον , οι δικαιούχοι  επιβάλλεται  να
παράσχουν  – στο τέλος  της περιόδου  που καλύπτει  εκάστοτε  σύµβαση , πειστήρια  για όλες τις
δραστηριότητες  που έχουν  εκτελέσει  κατά  την περίοδο  αυτή . Ανάλογα  αποδεικτικά  στοιχεία
ενδέχεται  να είναι  για παράδειγ µα αντίγραφα  περιοδικών , ενηµερωτικών  δελτίων ,
ανακοινωθέντων  τύπου , εκθέσεων , βιβλίων , CD-ROM, µ αγνητοσκοπήσεων  κ.λπ.
“Συνολικά  το επίπεδο  των επιτευγ µάτων  στο εξετασθέν  δείγµα χρηµατοδοτού µενων
δραστηριοτήτων  είναι  αρκετά  καλό  και οι δραστηριότητες  τυγχάνουν  εν γένει  ορθής
λογιστικής  παρακολούθησης . Κατά  κανόνα  διαπιστώνεται  ότι οι δικαιούχοι  µη κυβερνητικοί
οργανισ µοί έχουν  υλοποιήσει  τις περισσότερες  από τις προβλεπό µενες δραστηριότητες  και οι
τελικές  εκθέσεις  περιγράφουν  µε σαφήνεια  το συντελεσθέν  έργο.” (Αξιολόγηση  της γραµµής
του προϋπολογισ µού B4-3060, σελ. 104)
Βάσει  του προγρά µµατος παρακολούθησης , ο φορέας  συντονισ µού του προγρά µµατος
καλείται  επίσης  να εκτελεί  ετησίως  ελέγχους  των συγχρη µατοδοτού µενων  προγρα µµάτων
των µη κυβερνητικών  οργανισ µών, δειγµατοληπτικά  απ΄ τον κατάλογο  των δικαιούχων .
Το άρθρο  10 δεν έχει προκαλέσει  ιδιαίτερους  προβλη µατισµούς µεταξύ  των µη κυβερνητικών
οργανισ µών ή στην  Επιτροπή .
Το άρθρο  11 υποχρεώνει  την Επιτροπή  να δηµοσιοποιεί  τα αποτελέσ µατα της επιλογής  των
δικαιούχων  βάσει  του Προγρά µµατος ∆ράσης . Tο άρθρο  αυτό  τηρήθηκε  πιστά  κατά  ην
περίοδο  1998-2000 και τα αποτελέσ µατα δηµοσιεύτηκαν  ως προβλεπόταν  τόσο  στην
Επίση µη Εφηµερίδα  των Ευρωπαϊκών  Κοινοτήτων  όσο και στην  ιστοθέση  της Γενικής
∆ιεύθυνσης  Περιβάλλοντος . Για το παρόν  άρθρο  διατυπώθηκαν  σχόλια  στις απαντήσεις  του
ερωτη µατολογίου  είτε από την Επιτροπή  είτε από τους µη κυβερνητικούς  οργανισ µούς που
συµµετείχαν . Εν τούτοις  σε προγενέστερη  πρόσκληση  υποβολής  προτάσεων  και σε
προγενέστερη  απόφαση  της Επιτροπής  σχετικά  µε το τι επιτρέπεται  να συγχρη µατοδοτούν  οι
οργανισ µοί αυτοί  (όπως  αναφερόταν  στο ερωτη µατολόγιο , θα µπορούσε , κατά  συνέπεια , να
καταλήξει  σε ενωρίτερη  δηµοσίευση  των δικαιούχων  – και ως εκ τούτου  µεγαλύτερη
ευθυγρά µµιση προς  το ηµερολογιακό  έτος.
Το άρθρο  12 διευκρινίζει  τις υποχρεώσεις  της Επιτροπής  για υποβολή  έκθεσης  στο
Κοινοβούλιο  και το Συµβούλιο  σε ό,τι αφορά  την εφαρ µογή του παρόντος  προγρά µµατος. Οι
απαντήσεις  εκ µέρους  της Επιτροπής  και των συµµετασχόντων  µη κυβερνητικών  οργανισ µών
δεν περιείχαν  σχόλια  για το άρθρο  αυτό .
2.6.6.  Παράρτη µα – ορισ µός των τοµέων των επιλέξι µων δραστηριοτήτων
Όσον  αφορά  το παράρτη µα, οι απαντήσεις  των µη κυβερνητικών  οργανισ µών στο
ερωτη µατολόγιο  αποδεικνύουν  ότι στην  συντριπτική  τους πλειοψηφία  επιθυ µούσαν  την
αναθεώρηση  ή την κατάργηση  του. Αυτή  η λεπτο µερής, ποσοτικοποιη µένη περιγραφή
επιλέξι µων δραστηριοτήτων  δηµιουργεί  δυσχερές  πλαίσιο  για το “πρόγρα µµα των
δραστηριοτήτων ”, δεδοµένου ότι υφίστανται  πολλές  αλληλεπικαλύψεις . Στο πλαίσιο  της
18προφορικής  διαβούλευσης  της 16ης Oκτωβρίου  2000, οι µη κυβερνητικοί  οργανισ µοί
περιέγραψαν  τις δυσκολίες  που αντιµετωπίζουν  προκει µένου να καταχωρήσουν  τις
δραστηριότητές  τους σε οιαδήποτε  των ως άνω κατηγοριών . Οι περισσότερες  από τις
αναλα µβανό µενες δραστηριότητες  των µη κυβερνητικών  οργανισ µών καλύπτουν  όλους  ή
πολλούς  από τους αναφερό µενους  τοµείς υψηλής  προτεραιότητας  και ως εκ τούτου  το
παράρτη µα δε συµβάλλει  στην  εκπόνηση  του προγρά µµατος εργασίας . Επιβάλλεται  να
τονισθεί  ότι το παράρτη µα προκάλεσε  ανάλογες  δυσκολίες  στο φορέα  διαχείρισης  του
προγρά µµατος σε ό,τι αφορά  την αξιολόγηση  των αιτήσεων  που υποβάλλονται  στο πλαίσιο
του προγρά µµατος, δεδοµένου ότι στάθηκε  σχεδόν  αδύνατον  να µετρηθούν  και να
καταχωρηθούν  οι δραστηριότητες  που πρότειναν  οι µη κυβερνητικοί  οργανισ µοί στις επί
µέρους  κατηγορίες .
Επιπλέον  στις απαντήσεις  που δόθηκαν  στο ερωτη µατολόγιο  εκ µέρους  των υπηρεσιών  της
Επιτροπής  ζητήθηκε  οι “επιλέξι µες δραστηριότητες ” να συνδέονται  στενότερα  µε τις υπό
εκτέλεση  πολιτικές  και προτεραιότητες  της Γενικής  ∆ιεύθυνσης  Περιβάλλον .
3. ΓΕΝΙΚΗ  ΕΦΑΡΜΟΓΗ
Από το ερωτη µατολόγιο  προκύπτει  ότι είναι  σαφές  ότι ελάχιστα  από τα άρθρα  της σηµερινής
απόφασης  του Συµβουλίου  θεωρήθηκαν  ως ‘δυσνόητα ’ ή ως υπέρ  το δέον ‘θεωρητικά ’. Στις
περιπτώσεις  κατά  τις οποίες  υπήρξαν  συζητήσεις  µεταξύ  της Επιτροπής  και των δικαιούχων ,
το θέµα ήταν  πρωτίστως  η ερµηνεία  του συντονιστικού  φορέα  του προγρά µµατος και η
εφαρ µογή των άρθρων .
3.1. Ασυµβατότητα  προς  τη χρηµατοδότηση  έργων
Ο κανόνας  που καθιέρωσε  ο συντονιστικός  φορέας  του προγρά µµατος όσον  αφορά  τη µη
αποδοχή  αιτήσεων  σχετικά  µε τη χρηµατοδότηση  έργων  από τους οργανισ µούς αυτούς , που
λαµβάνουν  ‘χρηµατοδότηση  δραστηριοτήτων ’ βάσει  του Προγρά µµατος ∆ράσης , αποτέλεσε
αντικεί µενο έντονης  κριτικής  εκ µέρους  ορισµένων  µη κυβερνητικών  οργανισ µών. Ο φορέας
συντονισ µού του προγρά µµατος καθιέρωσε  τον κανόνα  “ένας κυβερνητικός  οργανισ µός, ένας
προϋπολογισ µός” το 1998 προκει µένου να εξασφαλίσει  τη χρηµατοοικονο µική διαχείριση
του προγρά µµατος, να βελτιώσει  τη διαφάνεια  και να ανταποκριθεί  σε δηµοσιονο µικές
δεσµεύσεις . Η πείρα  που συγκέντρωσε  η Επιτροπή  στα έτη που προηγήθηκαν  της
καθιέρωσης  του κανόνα  (όταν  δηλαδή  ‘η χρηµατοδότηση  δραστηριοτήτων ’ και η
‘χρηµατοδότηση  έργων ’ θεωρούνταν  ακόµη συµβατές ) οδήγησε  στην  απόφαση  να κληθούν
οι Ευρωπαϊκοί  µη κυβερνητικοί  οργανισ µοί που ασχολούνται  µε το περιβάλλον  να
εγγράψουν  όλες τις δραστηριότητές  τους σε έναν προϋπ oλογισ µό άπαξ  ετησίως , πράγ µα που
εν συνεχεία  απέκλειε  αιτήσεις  εκ µέρους  τους για χρηµατοδότηση  έργων  και τη
χρηµατοδότηση  ‘ad hoc’. Πριν  από την καθιέρωση  του ως άνω κανόνα , η χρηµατοδότηση
έργων  διαφόρων  µη κυβερνητικών  οργανισ µών εξασφαλίζονταν  αποκεντρω µένα, µε
αποτέλεσ µα να είναι  πλέον  αδύνατη  η άρτια  χρηµατοοικονο µική διαχείριση  των ποσών
αυτών . Η Επιτροπή  κινδύνευε  να χρηµατοδοτήσει  αλληλεπικαλυπτό µενες δραστηριότητες
και οι φόβοι  αυτοί  εν συνεχεία  επιβεβαιώθηκαν .
Από την άλλη  πλευρά  οι µη κυβερνητικοί  οργανισ µοί ισχυρίζονται  ότι τα λογιστικά
συστή µατα των µη κυβερνητικών  οργανισ µών έχουν  βελτιωθεί  και ότι δεν συντρέχουν  λόγοι
να θεωρηθεί  ότι οι δικαιούχοι  τόσο  της ‘χρηµατοδότησης  δραστηριοτήτων ’ όσο και της
‘χρηµατοδότησης  έργων ’ δεν θα µπορούσαν  να εξασφαλίσουν  τη χωριστή  λογιστική
καταχώρηση  των πόρων  κατά  προσήκοντα  και διαφανή  τρόπο . Αυτό  συµβαίνει  ήδη,
ισχυρίζονται , δεδοµένου ότι πολλοί  απ’ τους δικαιούχους  του Προγρά µµατος ∆ράσης
19λαµβάνουν  επίσης  χρηµατοδότηση  από άλλες  Γ∆ και εξακολουθούν  εν τούτοις  να διατηρούν
χωριστούς  τους επί µέρους  λογαριασ µούς.
Επιπλέον  ισχυρίζονται  ότι ο κανόνας  αυτός  αντιφάσκει  προς  τις διατάξεις  του εγχειριδίου  για
τη διαχείριση  των επιχορηγήσεων  δεδοµένου ότι το εγχειρίδιο  αυτό  δεν αποκλείει  το
ενδεχό µενο οι δικαιούχοι  «κύριας  χρηµατοδότησης » να υποβάλλουν  αιτήσεις  για
επιχορήγηση  έργων . Η εν λόγω  παρατήρηση  αληθεύει .
Ωστόσο , επιβάλλεται  να σηµειωθεί  ότι το Πρόγρα µµα ∆ράσης  δεν αποτελεί  µέσο ‘κύριας
χρηµατοδότησης » υπό στενή  έννοια , δεδοµένου ότι καλύπτει  τα έξοδα  λειτουργίας  και τις
δραστηριότητες  του επιλεχθέντος  µη κυβερνητικού  οργανισ µού. Αυτός  είναι  ο λόγος  για τον
οποίο  αναφέρεται  ως “χρηµατοδότηση  δραστηριοτήτων ” (βλ. 2.4).
Και δεδοµένου ότι το ως άνω εγχειρίδιο  προβλέπει  ελάχιστα  πρότυπα  για την Επιτροπή  σε
ό,τι αφορά  τη διαχείριση  των επιχορηγήσεων , και ως εκ τούτου  επιτρέπει  στις επί µέρους
γενικές  διευθύνσεις  να επιβάλλουν  αυστηρότερους  κανόνες  – ο συντονιστικός  φορέας  του
προγρά µµατος κατέληξε  σ’ αυτές  τις θέσεις .
Ελάχιστες  από τις απαντήσεις  που δόθηκαν  εκ µέρους  των υπηρεσιών  της Επιτροπής  ήταν
υπέρ  της κατάργησης  του ‘κανόνα  της ασυµβατότητας ’ δεδοµένου ότι θεωρούν  ότι προκαλεί
“διαχειριστικές  δυσχέρειες ”. Αυτό  που συµβαίνει  είναι  ότι τα εθνικά  µέλη των
συγχρη µατοδοτού µενων  µη κυβερνητικών  οργανισ µών που αναπτύσσουν  δραστηριότητα  σε
ευρωπαϊκό  επίπεδο  υποβάλλουν  αιτήσεις  για έργα  προκει µένου να αποφευχθεί  ο κανόνας
αυτός  – µολονότι  ενδέχεται  τα έργα  να είναι  στενότερα  συνδεδε µένα προς  τις δραστηριότητες
του οργανισ µού που συνδέει  τα ως άνω µέλη απ’ ότι προς  τα µέλη αυτά  και ως εκ τούτου  θα
ήταν  σκοπι µότερο  να εκτελεσθεί  σε ευρωπαϊκό  επίπεδο .
3.2. Καθυστερη µένες πληρω µές
Ένα µόνιµο παράπονο  των δικαιούχων  του Προγρά µµατος ∆ράσης  αφορά  τις
καθυστερη µένες πληρω µές (που δε σχετίζονται  αποκλειστικά  και µόνο µε το
χρονοδιάγρα µµα της πρόσκλησης  υποβολής  προτάσεων  ως αναφέρεται  στο σηµείο 2.6.5.).
Μετά  από την ολοκλήρωση  µίας σύµβασης , οι µη κυβερνητικοί  οργανισ µοί καλούνται  να
εκπονήσουν  τελική  έκθεση  (η οποία  περιγράφει  τις εκτελεσθείσες  δραστηριότητες , τις
αναληφθείσες  δαπάνες  και τα εισοδή µατα που συγκεντρώθηκαν  κατά  την περίοδο
χρηµατοδότησης ). Η έκθεση  αυτή  συνήθως  πρέπει  να υποβληθεί  πριν το τέλος  Μαρτίου .
Ένας  από τους λόγους  για τους οποίους  οι τελικές  πληρω µές ενίοτε  εκτελούνται
καθυστερη µένα οφείλεται  στο γεγονός  ότι η Επιτροπή  λαµβάνει  τις τελικές  εκθέσεις  για το
προηγού µενο έτος κατά  την περίοδο  που αξιολογεί  τις αιτήσεις  χρηµατοδότησης  για το
τρέχον  έτος. Όλες  οι τελικές  εκθέσεις  εξετάζονται  προκει µένου να διαπιστωθούν  τυχόν
αποκλίσεις  από τις διατάξεις  των υπογραφεισών  συµβάσεων , η δε τελική  πληρω µή εξαρτάται
από την κατάληξη  της ως άνω αξιολόγησης .
Αυτή  η διαδικασία  αξιολόγησης  που αποκαλύπτει  τόσο  τις δραστηριότητες  όσο και τη
χρηµατοοικονο µική πτυχή  όλων  των ολοκληρω µένων  προγρα µµάτων  των µη κυβερνητικών
οργανισ µών, είναι  λίαν χρονοβόρα  και απορροφά  την προσοχή  αρκετών  υπαλλήλων . Είναι
ορθό  ότι η Επιτροπή  κατά  την περίοδο  1998-2000 δεν ήταν  πάντα  σε θέση  να τηρήσει  την
προθεσ µία των 60 ηµερών  που προβλέπουν  εν προκει µένου οι υπογραφείσες  συµβάσεις .
Στο πλαίσιο  αυτό , θα πρέπει  να σηµειωθεί  ότι η προθεσ µία που έχει ορισθεί  για τις τελικές
εκθέσεις  δεν τηρείται  πάντα  εκ µέρους  των µη κυβερνητικών  οργανισ µών.
203.3. Μεταφορά  κεφαλαίων
Ένας  άλλος  από τους προβλη µατισµούς των µη κυβερνητικών  οργανισ µών αφορά  τους
αυστηρούς  κανόνες  που διέπουν  ό,τι σήµερα θεωρείται  ως ‘συµπληρω µατικά  ή
αντισταθ µιστικά  κεφάλαια ’. Οι δικαιούχοι  του Προγρά µµατος ∆ράσης  είναι  οργανισ µοί
οµπρέλες  ή ευρωπαϊκά  γραφεία  συντονισ µού για εθνικούς , περιφερειακούς  και τοπικούς
οργανισ µούς µέλη. Τα µέλη αυτά  αναπτύσσουν  δραστηριότητες  στο πλαίσιο  του
(συγχρη µατοδοτού µενου) προγρά µµατος εργασίας  του ευρωπαϊκού  οργανισ µού. Εν συνεχεία
συγκεντρώνουν  τα συµπληρω µατικά  ποσά  που είναι  απαραίτητα  προκει µένου να
δικαιολογηθεί  η συµβολή  της Επιτροπής . Εντούτοις  αν τα ποσά  αυτά  δεν µεταφέρονται  σε
τραπεζικό  λογαριασ µό στο όνοµα του δικαιούχου  του Προγρά µµατος ∆ράσης  (ήτοι του
ευρωπαϊκού  οργανισ µού) δεν λαµβάνονται  υπόψη .
Αυτό  ωστόσο  ορίζεται  από το εγχειρίδιο  της διαχείρισης  των επιχορηγήσεων  στο σηµείο 1.2
για τους γενικούς  όρους  και προϋποθέσεις  που ισχύουν  στις συµφωνίες  για επιχορηγήσεις  εκ
µέρους  της Ευρωπαϊκής  Κοινότητας  (µέρος B των δηµοσιονο µικών  διατάξεων , άρθρο  7 –
επιλέξι µες δαπάνες ): “Προκει µένου να θεωρηθούν  επιλέξι µες, οι δαπάνες  επιβάλλεται  - … -
να έχουν  όντως  αναληφθεί , καταχωρηθεί  στους  λογαριασ µούς και τα φορολογικά  έγγραφα
του δικαιούχου  καθώς  και να είναι  εντοπίσι µες και ελέγξι µες.”
4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
Η συλλογική  πείρα  που συγκεντρώθηκε  τόσο  εκ µέρους  της Επιτροπής  όσο και των µη
κυβερνητικών  οργανισ µών που συµµετείχαν  στη διαβούλευση  (συµπεριλα µβανο µένων  όλων
των σηµερινών  και προηγου µένων  δικαιούχων ), ως συνοψίζεται  στις απαντήσεις  στο
ερωτη µατολόγιο , αφήνει  να εννοηθεί  ότι το πρόγρα µµα θα πρέπει  να ανανεωθεί , ιδίως  κατά
προτί µηση για περίοδο  5 ετών  – ορισµένες εντούτοις  τροποποιήσεις  όπως  η διεύρυνση  του
γεωγραφικού  πεδίου  εφαρ µογής προκει µένου να περιληφθούν  οι µη κυβερνητικοί  οργανισ µοί
από χώρες  που είναι  υποψήφιες  για προσχώρηση  καθώς  και οι µη κυβερνητικοί  οργανισ µοί
των Βαλκανίων . Η αξιολόγηση  της γραµµής του προϋπολογισ µού B4-3060 ( στο πλαίσιο  της
πρωτοβουλίας  SEM 2000), η οποία  περιλα µβάνει  σε βάθος  ανάλυση  της αποδοτικότητας  και
της αιτιολόγησης  του ως άνω χρηµατοοικονο µικού µέσου , ελήφθη  δεόντως  υπόψη  και τα
αποτελέσ µατα της µελέτης  αυτής  υποστηρίζουν  τα συµπεράσ µατα της παρούσας  έκθεσης
υπέρ  της ανανέωσης .
“Παρά  κάποια  αναπόφευκτα  σφάλ µατα, ο βαθµός ολοκλήρωσης  των προσδοκώ µενων
δραστηριοτήτων  εν γένει  κρίνεται  ικανοποιητικός . Η χρησι µότητα  της χρηµατοδότησης
δραστηριοτήτων  είναι  προφανής  δεδοµένου ότι επιτρέπει  στους  ευρωπαϊκούς  µη
κυβερνητικούς  οργανισ µούς να συµµετάσχουν  και να συµβάλλουν  καλύτερα  στη διαδικασία
λήψης  αποφάσεων .” (Αξιολόγηση  της γραµµής προϋπολογισ µού B4-3060, σελ. 10)
Η ανανέωση  του Προγρά µµατος ∆ράσης  υποστηρίζεται  επίσης  από την πρόταση  για το έκτο
Πρόγρα µµα ∆ράσης  σχετικά  µε το περιβάλλον , που προβλέπει  δυνατότητες  συνέχισης  της
χρηµατοδότησης  των µη κυβερνητικών  οργανισ µών που ασχολούνται  µε το περιβάλλον
προκει µένου να διευκολυνθεί  η συµµετοχή  τους στο διάλογο "
“Η συνέχεια  της χρηµατοοικονο µικής ενίσχυσης  υπέρ  των µη κυβερνητικών  οργανισ µών που
ασχολούνται  µε το περιβάλλον  προκει µένου να διευκολυνθεί  η συµµετοχή  στη διαδικασία
διαλόγου .”
21Η στρατηγική  προσέγγισης  της πρότασης  για το έκτο Πρόγρα µµα ∆ράσης  σχετικά  µε το
περιβάλλον  αναγνωρίζει  την ανάγκη  να δοθεί  µεγαλύτερη  εξουσία  στους  πολίτες , και τα
προτεινό µενα µέτρα περιλα µβάνουν  αναλυτικό  και ευρείας  κλίµακας  διάλογο  µε τους
εµπλεκο µένους  από τον τοµέα της διαµόρφωσης  των πολιτικών  περιβάλλοντος . Tο
πρόγρα µµα προβλέπει  επίσης  συνεργασία  µε τους µη κυβερνητικούς  οργανισ µούς στις χώρες
που είναι  υποψήφιες  για προσχώρηση  προκει µένου να επιτευχθεί  µεγαλύτερη
ευαισθητοποίηση .
22ΠAΡΑΡΤΗΜΑ  1
Κοινοτικό  Πρόγρα µµα ∆ράσης  για την υποστήριξη  των µη
κυβερνητικών  οργανισ µών που αναπτύσσουν  δραστηριότητα  κυρίως
στον  τοµέα της προστασίας  του περιβάλλοντος
Συστάσεις  για την υποβολή  προτάσεων
Η Eυρωπαϊκή  Επιτροπή  δηµοσίευσε  πρόσκληση  υποβολής  προτάσεων  στο πλαίσιο  του
ως άνω προγρά µµατος στην  Επίση µη Εφηµερίδα  αριθ. C 319 της 6.11.99 . Οι κάτωθι
συστάσεις  έχουν  ως σκοπό  να διευκολυνθούν  οι ενδιαφερό µενοι ως προς  το κατά  πόσον
θα ήταν  σκόπι µο να υποβάλουν  σχετική  αίτηση  υποψηφιότητας  καθώς  και σε ό,τι αφορά
τη διατύπωση  των αιτήσεών  τους.
1.Πλαίσιο  και στόχοι
Βάσει  των διατάξεων  της Απόφασης  του Συµβουλίου  αριθ. 97/872/E Κ της 16.12.97 ( βλ.
παράρτη µα ∆), η Επιτροπή  καλεί  τους ευρωπαϊκούς  µη κυβερνητικούς  οργανισ µούς των
οποίων  οι δραστηριότητες  καλύπτουν  όλα ή ορισµένα από τα κράτη  µέλη καθώς  και
χώρες  που συνορεύουν  µε την Ευρωπαϊκή  Ένωση , να υποβάλλουν  προτάσεις
προκει µένου να εξασφαλίσουν  χρηµατοοικονο µική επιδότηση . Η συµβολή  αυτή  θα
πρέπει  να καλύπτει  δαπάνες  που θεωρούνται  εγγενείς  των δραστηριοτήτων  που
παρέχονται  από τους ως άνω µη κυβερνητικούς  οργανισ µούς στο πλαίσιο  του ετησίου
προγρά µµατος εργασίας  τους (κατά  µέγιστο  µπορεί  να καλύπτει  12µηνο περίοδο ). Οι
υποψήφιοι  οργανισ µοί επιβάλλεται  να αναπτύσσουν  δραστηριότητες  σε Ευρωπαϊκό
επίπεδο . Αυτό  σηµαίνει  ότι η δοµή και οι δραστηριότητές  τους κατ’ αρχήν  θα πρέπει  να
καλύπτουν  πολλές  Ευρωπαϊκές  χώρες .
Η υποβολή  αίτησης  στο πλαίσιο  της παρούσας  πρόσκλησης  υποβολής  προτάσεων
αποκλείει  υποβολή  οιασδήποτε  άλλης  αίτησης  για χρηµατοδότηση  εκ µέρους  της
Γενικής  ∆ιεύθυνσης  Περιβάλλοντος .
Η χρηµατοοικονο µική ενίσχυση  που παρέχεται  βάσει  της παρούσας  πρόσκλησης
υποβολής  προτάσεων  (εφόσον  διατίθενται  κεφάλαια ) µπορεί  να παρασχεθεί
αποκλειστικά  και µόνο για δραστηριότητες  κοινοτικού  ενδιαφέροντος , που να
συµβάλλουν  ουσιαστικά  στην  περαιτέρω  ανάπτυξη  και υλοποίηση  της κοινοτικής
πολιτικής  και νοµοθεσίας  για το περιβάλλον  υπό την προϋπόθεση  ότι ανταποκρίνονται
στις βασικές  αρχές  του πέµπτου  Προγρά µµατος ∆ράσης  για το περιβάλλον .
Οι τοµείς δραστηριοτήτων  που θεωρούνται  επιλέξι µοι για κοινοτική  χρηµατοοικονο µική
αρωγή  ορίζονται  στο παράρτη µα της Απόφασης  του Συµβουλίου , το οποίο  επίσης
διευκρινίζει  την αναλογία  χρηµατοδότησης  που προβλέπεται  για έκαστο  τοµέα
δραστηριοτήτων .
Οι δικαιούχοι  επιλέγονται  βάσει  των κριτηρίων  που καθορίζονται  στην  παρούσα
πρόσκληση  υποβολής  προτάσεων  και συναρτήσει  της διαθεσι µότητας  των κεφαλαίων .
23Επιπλέον , οι λαµβανό µενες αποφάσεις  αφορούν  το 2001 και δεν συνιστούν  κατά  κανένα
τρόπο  δέσµευση  για τα επόµενα έτη.
2. Κριτήρια  επιλεξι µότητας
Θα εξετασθούν  αποκλειστικά  και µόνο προτάσεις  από οργανισ µούς οι οποίοι :
– είναι  ανεξάρτητοι  και µη κερδοσκοπικού  χαρακτήρα , αναπτύσσουν  πρωτίστως
δραστηριότητες  στον  τοµέα της προστασίας  του περιβάλλοντος  και έχουν
κοινωφελείς  περιβαλλοντικούς  στόχους·
– αναπτύσσουν  δραστηριότητες  σε Ευρωπαϊκό  επίπεδο , (ήγουν  όχι απλά  και µόνο σε
εθνικό  επίπεδο )
– διαθέτουν  διοικητική  και οικονο µική δοµή διαχείρισης  και
– των οποίων  οι χρηµατοοικονο µικοί πόροι  δεν προέρχονται  αποκλειστικά  και µόνο
από επιδοτήσεις  εκ µέρους  των θεσµικών  οργάνων  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης .
3. Κριτήρια  επιλογής
Κατά  την εξέταση  των προτάσεων , οι δικαιούχοι  επιλέγονται  βάσει  των εξής κριτηρίων :
– Ικανοποιητική  σχέση  –κόστος  οφέλους
– διαρκείς  πολλαπλασιαστικές  επιπτώσεις  σε Ευρωπαϊκό  επίπεδο ,
– αποτελεσ µατική  και εξισορροπη µένη συνεργασία  µεταξύ  τυχόν  εταίρων  όσον
αφορά : το σχεδιασ µό των δραστηριοτήτων , την εκτέλεση  των δραστηριοτήτων  και τη
χρηµατοοικονο µική συµµετοχή ,
– συµβολή  σε πολυεθνική  προσέγγιση  και ιδίως  στη διαµεθοριακή  συνεργασία  εντός
της Ένωσης , για την κάλυψη  και, εφόσον  είναι  απαραίτητο , εδαφών  πέραν  των
συνόρων  αυτής  µε τις γειτονικές  χώρες ,
– δυνατότητα  προαγωγής  του διαλόγου  και της συνεργασίας  µεταξύ  των εταίρων  που
καθορίζει  το πέµπτο Πρόγρα µµα ∆ράσης , όπως  οι κυβερνητικοί  οργανισ µοί, οι
µικροµεσαίες  επιχειρήσεις , οι τοπικές  και περιφερειακές  αρχές , κ.λπ., προκει µένου να
ενθαρρυνθούν  ορισµένες µη αντιστρεπτές  µεταβολές  της διαγωγής  των εµπλεκο µένων
µερών ,
– βαθµός της αντιπροσωπευτικότητας  του αντιστοίχου  κινήµατος,
– δυνατότητα  διευκόλυνσης  της πολυτο µεακής  προσέγγισης  σχετικά  µε το περιβάλλον ,
– ποιότητα  της συνεργασίας  και του διαλόγου  µεταξύ  της εκάστοτε  ένωσης  και των
µελών  της µέσω της τακτικής  ανταλλαγής  πληροφοριών ,
– δυνατότητα  να αποδειχθεί  η χρηµατοοικονο µική σκοπι µότητα  του ετησίου
προγρά µµατος των δραστηριοτήτων  µέσω ενός ρεαλιστικού , εύλογου  και
εξισορροπη µένου προϋπολογισ µού,
24– ανάληψη  δεσµεύσεων  όσον  αφορά  την κατά  το δυνατόν  ευρύτερη  διαφή µιση της
κείµενης περιβαλλοντικής  πολιτικής  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης , συµπεριλα µβανο µένου
του Κοινοτικού  προγρά µµατος πολιτικής  και δράσης  για το περιβάλλον  και την
αειφόρο  ανάπτυξη .
4. Χρηµατοοικονο µικές προϋποθέσεις
Το παράρτη µα B καθορίζει  τις χρηµατοοικονο µικές προϋποθέσεις  που ισχύουν  για όλους
τους τύπους  χρηµατοοικονο µικής αρωγής  εκ µέρους  της Γενικής  ∆ιεύθυνσης  της
Επιτροπής  για το περιβάλλον . Οι ως άνω χρηµατοοικονο µικές προϋποθέσεις
συνδυάζονται  µε τους όρους  που καθορίζει  η Απόφαση  του Συµβουλίου  για την
καθιέρωση  Προγρά µµατος ∆ράσης  υπέρ  της προαγωγής  των µη κυβερνητικών
οργανισ µών που ασχολούνται  µε το περιβάλλον  η οποία  προβλέπει  ότι η Επιτροπή  κατ’
αρχήν  δύναται  να χρηµατοδοτήσει  ως και 50% των προβλεπο µένων  από τον
προϋπολογισ µό τoυ εκάστοτε  µη κυβερνητικού  οργανισ µού δραστηριοτήτων  καθώς  και
των αντιστοίχων  διοικητικών  δαπανών  αυτού . Εάν η αίτηση  εγκριθεί  η Επιτροπή  θα
συγχρη µατοδοτήσει  ποσοστό  των συνολικών  επιλέξι µων δαπανών  σύµφωνα  µε τους
επισυναπτό µενους  χρηµατοοικονο µικούς  όρους  (παράρτη µα B).
Οι προϋποθέσεις  αυτές  αποτελούν  συστατικό  στοιχείο  της συµφωνίας  που συνάπτεται  µε
έκαστο  των δικαιούχων .
Επισύρεται  η προσοχή  των υποψηφίων  στις κάτωθι  διατάξεις  της ως άνω Απόφασης  του
Συµβουλίου :
“Προκει µένου να καταστεί  δυνατή  η χορήγηση  επιδοτήσεων  που να υπερβαίνουν  τα
150.000 ECU οι λογαριασ µοί του αντιστοίχου  µη κυβερνητικού  οργανισ µού για τα
προηγού µενα δύο έτη θα πρέπει  να έχουν  πιστοποιηθεί  από αναγνωρισ µένο ελεγκτή , και
οι λογαριασ µοί για την περίοδο  κατά  την οποία  θα χρησι µοποιηθεί  η επιδότηση  θα
πρέπει  επίσης  να πιστοποιηθούν  από αναγνωρισ µένο ελεγκτή . Προκει µένου να
χορηγηθεί  επιδότηση  που να µην υπερβαίνει  τα 150.000 ECU, οι λογαριασ µοί του
αντιστοίχου  µη κυβερνητικού  οργανισ µού θα πρέπει  να διατίθενται  σε µορφή
αναγνωρίσι µη από την Επιτροπή  για τα προηγού µενα δύο χρόνια  και να διατηρούνται
στη µορφή  αυτή  κατά  την περίοδο  που χρησι µοποιείται  η συγκεκρι µένη επιδότηση .”
Αυτό  στην  πράξη  σηµαίνει  ότι έκαστος  υποψήφιος  θα πρέπει  να είναι  έτοιµος να
διαθέσει  τους λογαριασ µούς του υπό την µορφή  που απαιτεί  η Επιτροπή  πολύ  σύντο µα
µετά από την αρχική  επιλογή  της αίτησης  για χρηµατοδότηση .
5. Η αίτηση
Η αίτηση  θα πρέπει  να συνταχθεί  σε µια από τις επίση µες γλώσσες  της Ευρωπαϊκής
Ένωσης , κατά  προτί µηση µάλιστα  στα Αγγλικά  ή τα Γαλλικά , προκει µένου να
διευκολυνθεί  η εξέταση  όλων  των αναµενοµένων  αιτήσεων , ενώ επιβάλλεται  παράλληλα
να συνοδεύεται  από επίση µη επιστολή  µε την οποία  να ζητείται  η επιδότηση . Η αίτηση
πρέπει  να περιλα µβάνει  το παράρτη µα A του παρόντος  εγγράφου , δεόντως
συµπληρω µένο δακτυλογραφικά  (και όχι χειρόγραφα ), καθώς  και τα πλήρη  στοιχεία  του
τραπεζικού  λογαριασ µού του υποψηφίου .
25Οι αιτήσεις  επιβάλλεται  να περιλα µβάνουν  περιγραφή  των δραστηριοτήτων  του
οργανισ µού στο σηµείο 2 του παραρτή µατος A. Παρακαλείσθε  να επισυνάψετε
λεπτο µερές και ακριβές  πρόγρα µµα των προβλεπό µενων  δραστηριοτήτων  του
οργανισ µού για το οικονο µικό έτος 2000. Ο προγρα µµατισµός αυτός  πρέπει  να καλύπτει
όλες τις δραστηριότητες  όπως : τη συµµετοχή  σε δράσεις  συντονισ µού µεταξύ  των µελών
της ένωσης , ετήσιες  συνεδριάσεις , τα µέτρα για την πληροφόρηση  των µερών
(ενηµερωτικά  δελτία ), την προπαρασκευή  εκθέσεων  τις εκδόσεις  κ.λπ.
Έκαστη  δραστηριότητα  πρέπει  να αποτελεί  αντικεί µενο χωριστής  περιγραφής  η οποία  θα
περιλα µβάνει  την περιγραφή  της εν λόγω  δραστηριότητος , τους στόχους  και το κοινό
στόχο , ενδεικτικό  χρονοδιάγρα µµα καθώς  και τα προβλεπό µενα αποτελέσ µατα. Κατά  τη
σύνταξη  των αιτήσεων , οι υποψήφιοι  οφείλουν  να λαµβάνουν  υπόψη  το σχήµα που
παρατίθεται  στο παράρτη µα της απόφασης  του Συµβουλίου , στο οποίο  ορίζονται  οι
τοµείς δραστηριοτήτων  που κρίνονται  οι επιλέξι µοι για χρηµατοοικονο µική ενίσχυση  εκ
µέρους  της Κοινότητας  και το ποσοστό  της χρηµατοδότησης  που µπορεί  να καλύψει
έκαστο  τοµέα.
Μολονότι  η χρηµατοοικονο µική αρωγή  θα χορηγηθεί  αποκλειστικά  και µόνο επί τη
βάσει  του προβλεπό µενου προγρά µµατος για το 2000, παρακαλείσθε  να αναφέρετε
ενδεικτικά  και τις δραστηριότητες  που αναλήφθηκαν  κατά  το προηγού µενο έτος.
6. ∆ιαδικασία  υποβολής  και αξιολόγησης  των αιτήσεων
Οι προτάσεις  υποβάλλονται  (µε βάση  την ταχυδρο µική σφραγίδα ) έως και τις 17
Ιανουαρίου  2000 στην  κάτωθι  διεύθυνση :
European Commission
Environment Directorate-GeneralSaturnino Munoz GómezHead of Unit ENV.5TRMF 00/74Rue de la Loi 200
B-1049 Brussels.
Τηλ. (0032) 2/2999332
Όλα τα απαιτού µενα έγγραφα  θα πρέπει  να αποσταλούν  εις τριπλούν  στην  ως άνω
διεύθυνση . Θα πρέπει  επίσης  να υποβάλλονται  σε χαρτί  A4.
Η πλήρης  πρόταση  επιβάλλεται  να υποβληθεί , υπό τη µορφή  που αναφέρεται  στο σηµείο
5, µε συστη µένη επιστολή . ∆εν γίνονται  δεκτές  τηλεο µοιοτυπίες , δεν προβλέπεται
δυνατότητα  ιδιόχειρης  κατάθεσης  του φακέλου  ενώ παράλληλα  δεν θα εξετασθούν
φάκελοι  που αποστέλλονται  τµηµατικά , δεν είναι  πλήρης  ή δεν περιέχουν  επαρκείς
λεπτο µέρειες .
Η διαδικασία  αξιολόγησης  της αίτησης  έχει ως εξής:
– παραλαβή , καταχώρηση  και αποδεικτικό  παραλαβής  εκ µέρους  της Επιτροπής ,
– εξέταση  εκ µέρους  των υπηρεσιών  της Επιτροπής ,
26– διατύπωση  της τελικής  απόφασης  και κοινοποίηση  του αποτελέσ µατος στον
αιτούντα
Η απόφαση  της Επιτροπής  είναι  τελική .
Η όλη διαδικασία  είναι  αυστηρά  εµπιστευτικού  χαρακτήρα . Σε περίπτωση  έγκρισης  εκ
µέρους  της Επιτροπής , µία µόνο σύµβαση  η οποία  καλύπτει  όλες τις δραστηριότητες
προς  συγχρη µατοδότηση  (σε EURO), συνάπτεται  µεταξύ  της Επιτροπής  και του φορέα
που υποβάλλει  την πρόταση .
Οι αιτούντες  θα πρέπει  να λάβουν  υπόψη  ότι δεδοµένου του όγκου  των αιτήσεων  που
αναµένεται  να υποβληθούν  η διαδικασία  αξιολόγησης  είναι  πιθανόν  να διαρκέσει
πολλούς  µήνες. Ωστόσο , θα πρέπει  να ολοκληρωθεί  έως την 31η Mαϊου 2000. Ο
αναµενόµενος όγκος  αιτήσεων  σηµαίνει  επίσης  ότι η Επιτροπή  θα πρέπει  να είναι  πολύ
αυστηρή  κατά  την εφαρ µογή των κριτηρίων  επιλογής  και την απόρριψη  αιτήσεων  που
δεν έχουν  υποβληθεί  σύµφωνα  µε τα όσα ορίζονται  ανωτέρω . Παρακαλείσθε  να
διαβάσετε  προσεκτικά  όλες τις πληροφορίες  που υποβάλλονται  και να ελέγξετε  κατά
πόσο  έχετε  ανταποκριθεί  σε όλες τις απαιτήσεις . Tυχόν  παραλήψεις , λάθη  ή σφάλ µατα
θα µπορούσαν  να έχουν  σαν αποτέλεσ µα την απόρριψη  της αίτησής  σας.
– ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ :
A. ∆ιοικητικές  πληροφορίες
– B. Νοµικές και χρηµατοοικονο µικές προϋποθέσεις
– Γ. Πρότυπο  σύµβασης
– ∆. Κείµενο της Απόφασης  του Συµβουλίου  97/872 ΤΗΣ  16ης ∆ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ
1997. Επίση µη Εφηµερίδα  των Ευρωπαϊκών  Κοινοτήτων  L354 30 ης
∆ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ  1997
27Πιστοποιητικά  που επιβάλλεται  να επισυναφθούν  στην  αίτηση  επιδότησης
Έγγραφα  που πρέπει  να επισυνάπτονται  συστη µατικά  στην  αίτηση  επιδότησης
(1) Το παράρτη µα A δεόντως  συµπληρω µένο (τα σηµεία που αναφέρονται  µε έντονους
χαρακτήρες  είναι  υποχρεωτικά , δέον  να σηµειωθεί  ότι όσες  αιτήσεις  δεν έχουν  πλήρως
συµπληρωθεί  θα απορριφθούν )
(2) Ετήσιοι  λογαριασ µοί του αιτούντος  για την προηγού µενη λογιστική  περίοδο
(3) Επίση µο καθεστώς  που ισχύει  για τον αιτούντα  και αντίστοιχο  πιστοποιητικό  νοµικής
καταχώρισης
(4) Βιογραφικό  σηµείωµα των ατόµων που αναλα µβάνουν  τα καθήκοντα  σχετικά  µε τις προς
επιδότηση  δραστηριότητες .
(5) Ετήσια  έκθεση  δραστηριότητας  του οργανισ µού για το προηγού µενο έτος
(6) Επίση µη επιστολή  αίτησης  για επιδότηση
Έγγραφα  που επισυνάπτονται  εφόσον  υφίστανται
(1) Κατάλογος  των µελών  της διοίκησης  ή του διοικητικού  συµβουλίου  (ονόµατα, τίτλοι  ή καθήκοντα
στο πλαίσιο  του οργανισ µού που υποβάλει  την αίτηση )
(2) Πιστοποιητικό  ελέγχου  που έχει εκδοθεί  το πολύ  πριν δύο χρόνια  από εγκεκρι µένο ελεγκτή
(3) Χρηµατική  εγγύηση
(4) Αναφορές  (επιπρόσθετες  των απαιτου µένων  βάσει  του σηµείου 1.5) σχετικά  µε έργα  που
επωφελούνται  (ή επωφελήθηκαν ) της αρωγής  άλλων  διεθνών  οργανισ µών ή κρατών  µελών  της
Ευρωπαϊκής  Ένωσης
28ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ  A ΧΡΗΜΑΤΟ∆ΟΤΗΣΗ  ∆ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ
Τυποποιη µένο δελτίο  αίτησης  επιδοτήσεων  (που κατά  προτί µηση θα πρέπει  να
συµπληρωθεί  στα Αγγλικά  ή τα Γαλλικά )
1. ∆ιοικητικές  πληροφορίες  σχετικά  µε τον αιτούντα
1.1 Ταυτότητα  του αιτούντος
Όνοµα του οργανισ µού (πλήρης  νοµική ονοµασία ):
Συντο µογραφική  ονοµασία  (εφόσον  υφίσταται ):
Aκρωνύ µιο (εφόσον  υφίσταται ):
Αριθ µός νοµικής καταχώρησης  (εφόσον  υφίσταται ):10
Νοµικό καθεστώς  του αιτούντος  :
Ονοµασία  και τίτλος  (ιδιότητα ) του εντολοδόχου  που δύναται  να αναλάβει  νοµικές δεσµεύσεις  εξ’
ονόµατος  του αιτούντος  οργανισ µού:
Όνοµα και τίτλος  (ιδιότητα ) του αρµοδίου  για τα τεχνικά  θέµατα:
∆ιεύθυνση  του αιτούντος
Οδός :
Αριθ :
Ταχ. Κώδικας :
Πόλη :
Χώρα :
Tηλ. :
Τηλεο µοιοτυπία  :
Ηλ. Ταχυδρο µείο :
Σηµείωση  : Όλοι  οι τοµείς που αναφέρονται  µε έντονους  χαρακτήρες  θα πρέπει  να συµπληρωθούν , οι
αιτήσεις  που δεν έχουν  συµπληρωθεί  πλήρως  απορρίπτονται  .
                                                
10 Η ενδεχό µενη έγκριση  των αιτούντων  εκ µέρους  των κρατών  µελών  ενδέχεται  να αποτελέσει
εναλλακτική  δυνατότητα  εν σχέση  προς  την αίτηση  αναλόγων  πληροφοριακών  στοιχείων
(Αναθεώρηση  3 της 10ης Νοεµβρίου 1998 στις 12.00 η ώρα)
291.2 Τραπεζικά  δεδο µένα του αιτούντος  (παρακαλείσθε  να συµπεριλάβετε  έγγραφο  από την λογιστική
υπηρεσία  ή την τράπεζα  του αιτούντος , υπογρα µµένο από τον εντολοδόχο  που εξουσιοδοτείται  να
δεσµεύσει  νοµικά τον αιτούντα  οργανισ µό)
Σηµείωση  : Ο τραπεζικός  λογαριασ µός θα πρέπει  να έχει ανοιχθεί  στη χώρα  στην  οποία  έχει το κύριο
γραφείο  του ο αιτών  :
Ονοµασία  της τράπεζας :
Οδός :
Αριθ :
Ταχ. Κώδικας :
Πόλη :
Χώρα :
Τραπεζικός  κώδικας , κώδικας  ταξινό µησης  κ.λπ.:
Αριθ µός τραπεζικού  λογαριασ µού:
∆ικαιούχος  του τραπεζικού  λογαριασ µού :
1.3 Σύνοψη  των γενικών  δραστηριοτήτων  και στόχοι  του αιτούντος
1.4 Οµάδα(ες)/εταιρία (ες) που είναι  µέτοχοι  των οργανισ µών που υποβάλλουν  αίτηση  (εφόσον
υφίστανται ):
αναφέρατε  την ονοµασία  (π.χ. την πλήρη  νοµική ονοµασία ) έκαστου  οργανισ µού:
1.5 Επιδοτήσεις , συµβάσεις  ή κοινοτικά  δάνεια  που έχουν  επιτευχθεί  άµεσα ή έµµεσα κατά  τις
τρεις  προηγού µενες λογιστικές  περιόδους  από οιοδήποτε  των θεσµικών  οργάνων  της Ευρωπαϊκής
Κοινότητας .
Για έκαστη  επιδότηση , σύµβαση  ή δάνειο  αναφέρατε :
-το αντίστοιχο  κοινοτικό  πρόγρα µµα:
-τον τίτλο  του έργου  και τον αριθ µό της σύµβασης :
-το έτος συµβολής  εκ µέρους  της Επιτροπής :
-το ποσό  της επιδότησης , της σύµβασης  ή του δανείου :
301.6 Αιτήσεις  επιδότησης  που υποβλήθηκαν  (ή πρόκειται  να υποβληθούν ) κατά  το τρέχον  έτος στα
ευρωπαϊκά  θεσµικά όργανα .
Για εκάστη  επιδότηση  ή σύµβαση , αναφέρατε :
-το αντίστοιχο  κοινοτικό  πρόγρα µµα:
-τον τίτλο  του έργου :
-το ποσό  της σύµβασης  ή της επιδότησης :
2. Λεπτο µερής περιγραφή  των δραστηριοτήτων  του οργανισ µού προς  επιδότηση  (οι
παρεχό µενες πληροφορίες  θα χρησι µοποιηθούν  ως τεχνικό  παράρτη µα της σύµβασης  σε
περίπτωση  που εγκριθεί  η πρόταση , επιβάλλεται  να αναφερθούν  όλες οι πληροφορίες
καθοριστικής  σηµασίας  για την υλοποίηση  των δραστηριοτήτων  του οργανισ µού). Να συνταχθεί
κατά  προτί µηση στα Αγγλικά  ή στα Γαλλικά .
2.1Συνοπτική  περιγραφή  των δραστηριοτήτων  του οργανισ µού για τον οποίον  ζητείται  επιδότηση .
Παρακαλείσθε  να περιλάβετε  λεπτο µερές και ακριβές  πρόγρα µµα προβλεπό µενων
δραστηριοτήτων  του οργανισ µού για το οικονο µικό έτος 2000. Το πρόγρα µµα αυτό
επιβάλλεται  να καλύπτει  όλες τις δραστηριότητες  όπως : η συµµετοχή  σε δράσεις  συντονισ µού
µεταξύ  ενώσεων  µελών , ετήσιες  συναντήσεις , µέτρα  για την πληροφόρηση  των µελών
(ενηµερωτικά  δελτία ), προπαρασκευή  εκθέσεων , δηµοσιεύσεις  κ.λπ.
Έκαστη  δραστηριότητα  πρέπει  να αποτελέσει  αντικεί µενο χωριστού  περιγραφικού  δελτίου
συµπεριλα µβανο µένης της περιγραφής  της εν λόγω  δραστηριότητας , των στόχων  και του
κοινού  στο οποίο  στοχεύει , του ενδεικτικού  χρονοδιαγρά µµατος  και των προβλεπο µένων
αποτελεσ µάτων . Κατά  τη σύνταξη  των αιτήσεων , οι αιτούντες  θα πρέπει  να λάβουν  υπόψη  το
σχήµα που προτείνει  το παράρτη µα της Απόφασης  του Συµβουλίου , στο οποίο  ορίζονται  οι
τοµείς δραστηριότητας  που είναι  επιλέξι µοι για χρηµατοοικονο µική ενίσχυση  εκ µέρους  της
Κοινότητας  και στο οποίο  αναφέρεται  επίσης  η αναλογία  χρηµατοδότησης  για έκαστο  τοµέα.
Παρακαλείσθε  παράλληλα  να αναφέρετε  τα καθήκοντα  που σχετίζονται  µε τις δραστηριότητες
του οργανισ µού που ο αιτών  προτίθεται  να αναθέσει  σε τρίτους  (τρίτα  µέρη)
οργανισ µούς/εταιρίες /ενώσεις :
312.2 Τα αποτελέσ µατα που αναµένονται  από τις δραστηριότητες  του οργανισ µού σας για τον οποίο
ζητείτε  επιδότηση  (παρακαλείσθε  να αναφέρετε  τα µετρήσι µα στοιχεία  µέσω των οποίων  µπορεί  να
αξιολογηθεί  η επίπτωση  της επιδότησης  σε σχέση  µε τους  καθορισθέντες  γενικούς  στόχους . Επίσης ,
τον πληθυσ µό-στόχο  και την αντιστοίχως  χρησι µοποιού µενη µεθοδολογία , επιπλέον  του τελικού
προϊόντος  που ο αιτών  προτίθεται  να παραδώσει  στην  Επιτροπή  κατά  την περάτωση  των
δραστηριοτήτων  του οργανισ µού σας).
2.3 Συνοπτικό  χρονοδιάγρα µµα των δραστηριοτήτων  του οργανισ µού σας για τις οποίες  ζητείτε
επιδότηση
Ηµεροµηνία  έναρξης  των εργασιών11
Ηµεροµηνία  λήξης  των εργασιών12
Αριθ µός µηνών  που κρίνονται  απαραίτητοι  προκει µένου  να ολοκληρωθούν  οι δραστηριότητες  του
οργανισ µού σας (µέγιστο  12 µήνες).
Άλλες  πληροφορίες  που σχετίζονται  µε το χρονοδιάγρα µµα των δραστηριοτήτων  του οργανισ µού σας.
Θα επιθυ µούσατε  να λάβετε  την ενδεχό µενη έγκριση  της χρηµατοδότησης  στα:
Αγγλικά /g127Γαλλικά /g127
                                                
11 Η ηµεροµηνία της έναρξης  και λήξη  των εργασιών  καθορίζουν  την περίοδο  επιλεξι µότητας  οιασδήποτε
δαπάνης ….
12 Όλες  οι δαπάνες  που αν λαµβάνονται  µετά την ως άνω ηµεροµηνία δεν κρίνονται  επιλέξι µες εκτός  των
περιπτώσεων  για τις οποίες  εκδίδεται  αντίστοιχη  άδεια  εκ µέρους  των αρµοδίων  υπηρεσιών.
323. Προβλέψεις  του προϋπολογισ µού για τις δραστηριότητες  του οργανισ µού προς  επιδότηση  (οι πληροφορίες  που παρατίθενται  εν
προκει µένω θα χρησι µοποιηθούν  ως χρηµατοοικονο µικό παράρτη µα της σύµβασης  εφόσον  εγκριθεί  η πρόταση ). Κατά  προτί µηση να συνταχθεί  στα Αγγλικά  ή τα
Γαλλικά
3.1 Η σύνοψη  των δηµοσιονο µικών  προβλέψεων  για τις οποίες  απαιτείται  επιδότηση , η λεπτο µερής ανάλυση  των δαπανών  και η  µέθοδος  υπολογισ µού
συναρτήσει  των κάτωθι  πινάκων  πρέπει  να επισυναφθούν  στην  παρούσα  σύνοψη . Ο προβλεπό µενος προϋπολογισ µός επιβάλλεται  να είναι  εξισορροπη µένος όσον
αφορά  τις δαπάνες  και τις αντίστοιχες  αποδείξεις .
Ο αιτών  βεβαιώνει  ότι οι αναφερό µενες δαπάνες  είναι  απαραίτητες  για την υλοποίηση  των δραστηριοτήτων  του οργανισ µού προς  επιδότηση  καθώς  και ότι θα
αναληφθούν  ουσιαστικά  και θα καταχωρηθούν  στους  επίση µους λογαριασ µούς του οργανισ µού (άρθρο  10.1.5 των γενικών  όρων )
Μέρος  A επιλέξι µες δαπάνες /κόστη
α) Κόστος  προσωπικού  που αναλα µβάνει  τις δραστηριότητες  του
οργανισ µού
β) Tαξιδιωτικές  και επισιτιστικές  δαπάνες  του προσωπικού  που
συµµετέχει  στις δραστηριότητες  του οργανισ µού
γ) Κόστος  ειδών  εξοπλισ µού (αποκλειστικά  και µόνο απόσβεση )
δ) ∆ιαρκή  είδη εξοπλισ µού και κόστος  χαρτικών
ε) Κόστος  εκτυπώσεων , δηµοσιεύσεων , µεταφράσεων , διερµηνειών
(συµπεριλα µβανο µένων  των συνδρο µών, των CD rom, της
διανο µής…)
στ) ανάθεση  µέρους  της σύµβασης  και/ή µεταφορά  κεφαλαίων  σε
εταίρους
ζ) Άλλες  άµεσες δαπάνες , εφόσον  υφίστανται , (θέρµανση , φωτισ µός,
ενοικίαση  χώρων  κ.λπ. παρακαλείσθε  να διευκρινίσετε  περί τίνος
πρόκειται ) :(σε
Euro
)
…….Μέρος  B πρόγρα µµα χρηµατοδότησης
α) άµεσες αποδείξεις  από τις δραστηριότητες  του οργανισ µού
β) συµβολή  του αιτούντος
γ) συµβολές  από άλλους  οργανισ µούς (παρακαλείσθε  να διευκρινίσετε  περί τίνος
πρόκειται )
δ) συµβολή  που ζητείται  από την Επιτροπή  βάσει  της παρούσας  αίτησης
ε) εκτίµηση των τραπεζικών  τόκων  από την ζητού µενη επιδότηση  κατά  την
περίοδο  εκτέλεσης  των δραστηριοτήτων  του οργανισ µού
στ) άλλες  συµβολές , εφόσον  υφίστανται , εκ µέρους  της Επιτροπής  για τις ίδιες
δραστηριότητες  του οργανισ µού (παρακαλείσθε  να διευκρινίσετε  περί τίνος
πρόκειται  )(σε Euro)
ΣΥΝΟΛΙΚΕΣ  ΕΠΙΛΕΞΙΜΕΣ  ∆ΑΠΑΝΕΣ ΣΥΝΟΛΟ
Υπολογισ µός, εφόσον  είναι  δυνατόν , των συµβολών  “σε είδος ” (1) Υπολογισ µός εφόσον  είναι  δυνατόν  των συµβολών  “σε είδος ”13
ΣΥΝΟΛΟ ΣΥΝΟΛΟ
                                                
13 Αναφέρεται  στις συµβολές  που δεν συνεπάγονται  τιµολόγια , π.χ.: εθελοντική  εργασία  ή ελεύθερη  χρήση  υλικών  ή χώρων .
333.2 Ανάλυση  των επιλέξι µων δαπανών  ανά κατηγορία
A.∆απάνες  προσωπικού  (αναφορά : χρηµατοοικονο µικοί όροι άρθρο  10
παράγραφος  2 ως επισυνάπτεται )
Ονοµατεπώνυ µοΙ δ ι ό τ η τ α Κ α θ ε σ τ ώ
ς14Κόστος  µηνιαίου
µισθού15∆ιάρκεια
(σε µήνες)ΣΥΝΟΛΟ
ΣΥΝΟΛΟ  I.1
B.ΤΑΞΙ∆ΙΩΤΙΚΕΣ  ΚΑΙ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΕΣ  ∆ΑΠΑΝΕΣ
Προορισ µός
της αποστολήςΤαξιδιωτικές
δαπάνεςΈξοδα
ξενοδοχείουΆλλα Αριθ µός
ηµερώνΣΥΝΟΛΟ
Σύνολο
Γ.∆ΑΠΑΝΕΣ  ΑΓΟΡΑΣ  ΜΟΝΙΜΩΝ  ΕΙ∆ΩΝ  ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ  (ΑΠΟΣΒΕΣΗ )16
(ΑΝΑΦΟΡΑ  ΑΡΘΡΟ  10.2 ΤΩΝ  ΟΡΩΝ  ΧΡΗΜΑΤΟ∆ΟΤΗΣΗΣ )
Είδος  εξοπλισ µού Μοναδιαίο
κόστοςΠοσότητα Eπιλέξι µο
κόστος
(απόσβεση )ΣΥΝΟΛΟ
Σύνολο
                                                
14 Μόνι µο προσωπικό  ή προσωπικό  το οποίο  προσλα µβάνεται  για τη διάρκεια  του έργου
15 Μηνιαίος  µεικτός  µισθός  συµπεριλα µβανο µένων  των επιβαρύνσεων  της κοινωνικής  ασφάλισης , και
εξαιρου µένων  οιωνδήποτε  άλλων  δαπανών.
16 Παρακαλείσθε  να επισυνάψετε  την µέθοδο  που χρησι µοποιήθηκε  για τον υπολογισ µό της απόσβεσης
στην  παρούσα  αίτηση
34∆.Κόστος  αγοράς  ειδών  και υλικού  γραφείων  (εφόσον  δεν περιλα µβάνεται  στις
έµµεσες δαπάνες )
Είδος  δαπάνης Ποσότητα Μοναδιαίο  κόστος Συνολικό  κόστος
Σύνολο
E.∆απάνες  έκδοσης , δηµοσίευσης , µετάφρασης , διερµηνείας
(συµπεριλα µβανο µένων  των συνδρο µών, CD Rom, διανο µής, ….)
Είδος  δαπάνης Ποσότητα Μοναδιαίο  κόστος Συνολικό  κόστος
Σύνολο
ΣΤ.Ανάθεση  εργασιών  και/ή µεταφορά  κεφαλαίων  σε τρίτους  (άρθρο  10
παράγραφος  2 των όρων  χρηµατοδότησης ).
Παρακαλείσθε  να αναφέρετε  :
– Tο ακριβές  όνοµα και τη διεύθυνση  οιουδήποτε  υπεργολάβου /εταίρου17
– Tην ακριβή  φύση  των καθηκόντων  που ανατίθενται  στο συγκεκρι µένο
άτοµο/oργανισ µό
– Tο ποσό  και τη µέθοδο  υπολογισ µού (αναλυτικοί  υπολογισ µοί) .
ΣΥΝΟΛΟ
                                                
17 Τα έγγραφα  αυτά  θα πρέπει  να επιτρέψουν  σε αντίστοιχες  υπηρεσίες  να αποφανθούν  για την
επιλεξι µότητα  των δαπανών.
35Ζ.Άλλες  άµεσες δαπάνες  που δε διευκρινίζονται  σε άλλες  κατηγορίες  που
αναφέρονται  ανωτέρω  (θέρµανση , φωτισ µός, ενοικίαση  χώρων  κ.λπ. παρακαλείσθε
να διευκρινίσετε  περί τίνος  πρόκειται )
 Είδος  δαπανών  Ποσότητα  Μοναδιαίο  κόστος  Συνολικό  κόστος
 
    
 Σύνολο    
ΓΕΝΙΚΟ  ΣΥΝΟΛΟ
 
363.3 Λεπτο µέρειες  σχετικά  µε άλλους  χρηµατοδοτικούς  πόρους , εφόσον  υφίστανται
(εξαιρου µένων  των Κοινοτικών  επιδοτήσεων ),
 (Παρακαλείσθε  να συµπληρώσετε  τις κάτωθι  πληροφορίες  για έκαστο  των συγχρη µατοδοτούντων
οργανισ µών/ενώσεων /εταιριών )
/g183 Επωνυ µία της εταιρίας  ή του οργανισ µού (πλήρης  νοµική επωνυ µία) :
/g183 ∆ιεύθυνση :
/g183 Υπεύθυνος  στον  οργανισ µό συγχρη µατοδότησης  (ονοµατεπώνυ µο, τίτλος  ή βαθµός, τηλ., αριθ.
τηλεο µοιοτυπίας , στοιχεία  ηλ. ταχυδρο µείου):
/g183 Ποσό  που ο οργανισ µός συγχρη µατοδότησης  συµφωνεί  να δεσµεύσει  υπέρ  των δραστηριοτήτων  του
υπό εξέταση  οργανισ µού:
/g183 Σχόλια  σε περίπτωση  που η απόφαση  συγχρη µατοδότησης  δεν έχει ακόµη οριστικοποιηθεί :
 
 
 
 
∆ήλωση  του αιτούντος  :
 Ο υπογραφό µενος, επιβεβαιώνει  ότι οι πληροφορίες  που περιέχονται  στην  παρούσα  αίτηση  είναι  ακριβείς
 Ονοµατεπώνυ µο:
 Tίτλος  ή ιδιότητα , εκπροσώπησης  :
 Τηλ.:
 Αριθ . τηλεο µοιοτυπίας :
 Αριθ .ηλεκτρονικού  ταχυδρο µείου:
 Υπογραφή :
 Ηµεροµηνία :
37ΠAΡΑΡΤΗΜΑ  B
Γενικοί  όροι και προϋποθέσεις  που ισχύουν  για τις συµφωνίες  επιδότησης  των
Ευρωπαϊκών  Κοινοτήτων
38ΜΕΡΟΣ  A - ΝΟΜΙΚΕΣ  ΚΑΙ
∆ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ  ∆ΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο  1 - Υποχρέωση  εκτέλεσης
1.1Εκτός  των περιπτώσεων
ανωτέρας  βίας, ο δικαιούχος  καταβάλλει
κάθε  δυνατή  προσπάθεια  προκει µένου
να εξασφαλίσει  ότι το εγχείρη µα
εκτελείται  σύµφωνα  µε τους όρους  και
τις ρυθµίσεις  που αναφέρονται  στο
παράρτη µα I της συµφωνίας .
1.2Οιοδήποτε  απρόβλεπτο  συµβάν
που είναι  αδύνατο  να αντιµετωπισθεί ,
θεωρείται  περίπτωση  ανωτέρας  βίας.
Άρθρο  2 - Ευθύνη
2.1       Οι Ευρωπαϊκές  Κοινότητες  δεν
µπορούν , υπό οποιεσδήποτε  συνθήκες  ή
για οποιοδήποτε  λόγο , να θεωρηθούν
υπεύθυνες  στην  περίπτωση  καταγγελιών
που απορρέουν  από την συµφωνία
σχετικά  µε υλικές  ή σωµατικές  βλάβες
που προκάλεσε  προσωπικό  ή
αντικεί µενα ιδιοκτησίας  του δικαιούχου
κατά  τη διεξαγωγή  της ενέργειας . Ως εκ
τούτου  ουδε µία διεκδίκηση  ή πληρω µή
γίνονται  δεκτές  εκ µέρους  των
Ευρωπαϊκών  Κοινοτήτων  όσον  αφορά
ανάλογες  καταγγελίες .
2.2       Eκτός των περιπτώσεων
ανωτέρας  βίας, ο δικαιούχος  καλείται  να
αποζη µιώσει  τις ευρωπαϊκές  κοινότητες
για οιαδήποτε  ζηµία προκληθεί
συνεπεία  του εγχειρή µατος ή λόγω  της
ανεπιτυχούς  εκτέλεσής  του.
2.3       Ο δικαιούχος  είναι  ο µόνος
υπεύθυνος  έναντι  τρίτων ,
συµπεριλα µβανο µένων  των κάθε  είδους
ζηµιών που προκαλούνται  σε τρίτους
κατά  την εκτέλεση  της ενέργειας .
Άρθρο  3 - Λύση  της συµφωνίας
3.1       Ο δικαιούχος  µπορεί
οποτεδήποτε  να παραιτηθεί  της
επιδότησης  µέσω γραπτήςπροειδοποίησης  δύο µηνών , χωρίς  να
είναι  υποχρεω µένος να καταβάλει
αποζη µίωση . Στην  περίπτωση  αυτή , ο
δικαιούχος  δικαιούται  της καταβολής
της επιδότησης  µόνο για το τµήµα της
ενέργειας  που έχει διεξαχθεί .
3.2       Η Επιτροπή  δύναται  να
καταγγείλει  τη συµφωνία  εφόσον  ο
δικαιούχος , άνευ  σοβαρού  οικονο µικού
ή τεχνικού  λόγο , δεν ανταποκριθεί  σε
µία από τις υποχρεώσεις  που απορρέουν
από τη συµφωνία  και εφόσον , µολονότι
κλήθηκε  µε συστη µένη επιστολή  να
ανταποκριθεί  στις υποχρεώσεις  αυτές ,
εξακολουθεί  να µην το πράττει  ένα µήνα
µετά από την παραλαβή  της επιστολής .
Στη συγκεκρι µένη περίπτωση , οι
πληρω µές της Επιτροπής  περιορίζονται
στις επιλέξι µες δαπάνες  στις οποίες  έχει
πράγ µατι προβεί  ο δικαιούχος  κατά  τη
στιγµή λύσεως  της σύµβασης ,
εξαιρου µένων  των δαπανών  που έχουν
σχέση  µε τρέχουσες  αναλήψεις
υποχρεώσεων , οι οποίες  όµως
προορίζονται  να εκτελεσθούν  µετά τη
λύση .
3.3       Η Επιτροπή  µπορεί  να λύσει  τη
συµφωνία  χωρίς  προειδοποίηση  και
χωρίς  την καταβολή  κανενός  είδους
αποζη µίωσης  εάν ο δικαιούχος :
κηρύξει  πτώχευση , βρίσκεται  υπό εκκαθάριση  ή
άλλη  παρό µοια διαδικασία ,
προβεί  σε ανακριβείς  ή µη πλήρεις  δηλώσεις
προκει µένου  να λάβει  τη χορηγού µενη
επιδότηση  που προβλέπει  η συµφωνία .
Στην  περίπτωση  αυτή , η Επιτροπή
µπορεί  να απαιτήσει  την πλήρη  ή µερική
επιστροφή  των ποσών  που έχουν  ήδη
καταβληθεί  βάσει  της συµφωνίας .
3.4       Η λύση  της συµφωνίας  για
οικονο µικές παρατυπίες  γίνεται  µε την
επιφύλαξη  της εφαρ µογής άλλων
διοικητικών  µέτρων  ή κυρώσεων  που
µπορεί  να επιβληθούν  σύµφωνα  µε τον
κανονισ µό (ΕΚ, Ευρατό µ) αριθ. 2988/95
39του Συµβουλίου  της 18ης ∆εκε µβρίου
1995 για την προστασία  των
οικονο µικών  συµφερόντων  των
Ευρωπαϊκών  Κοινοτήτων .
Άρθρο  4 - Εχεµύθεια
Η Επιτροπή  και ο δικαιούχος
αναλα µβάνουν  τη δέσµευση  να
τηρήσουν  κάθε  εχεµύθεια  σχετικά  µε
έγγραφα , πληροφορίες  ή άλλο  υλικό  που
τους κοινοποιείται  εµπιστευτικά , η
αποκάλυψη  του οποίου  θα µπορούσε  να
βλάψει  το άλλο  µέρος.
Άρθρο  5 - ∆ηµοσιότητα
5.1       Εκτός  αν άλλως  ζητήσει  η
Επιτροπή , κάθε  ανακοίνωση  ή
δηµοσίευση  του δικαιούχου  σχετικά  µε
την ενέργεια , συµπεριλα µβανο µένων
ανακοινώσεων  και δηµοσιεύσεων  σε
συνέδρια  ή σεµινάρια , πρέπει  να
αναφέρει  ρητά  ότι η ενέργεια  τυγχάνει
χρηµατοδότησης  από τις Ευρωπαϊκές
Κοινότητες .
Κάθε  ανακοίνωση  ή δηµοσίευση  του
δικαιούχου , υπό οποιαδήποτε  µορφή  και
κάθε  µέσο, συµπεριλα µβανο µένου και
του Internet, πρέπει  να αναφέρει  ρητά
ότι αντικατοπτρίζει  τις απόψεις  του
συντάκτη , και ότι η Επιτροπή  δεν είναι
υπεύθυνη  για οποιαδήποτε  χρήση  γίνει
στις πληροφορίες  που περιλα µβάνει  η
ανακοίνωση  ή η δηµοσίευση  αυτή .
5.2       Η Επιτροπή  έχει την άδεια  να
δηµοσιεύσει , υπό οποιαδήποτε  µορφή
και κάθε  µέσο, συµπεριλα µβανο µένου
και του Internet, τις ακόλουθες
πληροφορίες :
την ονοµασία του δικαιούχου , εκτός  εάν
αυτό  µπορεί  να θέσει  σε κίνδυνο  την
ασφάλεια  του δικαιούχου ,
το σκοπό  της επιδότησης ,
το χορηγού µενο ποσό  και την αναλογία
του συνολικού  κόστους  της ενέργειαςπου αφορά  η χρηµατοδότηση , την
γεωγραφική  εφαρ µογή της ενέργειας ,
την γεωγραφική  εφαρ µογή της
ενέργειας ,
κατά  πόσον  η δράση  έχει διαφη µιστεί
κατά  το παρελθόν .
Άρθρο  6-Κυριότητα /χρήση  των
αποτελεσ µάτων
6.1Εκτός  αν άλλως  προβλέπεται
στη σύµβαση  ή στα παραρτή µατά της, η
κυριότητα , ο τίτλος  και τα δικαιώ µατα
βιοµηχανικής  και πνευµατικής
ιδιοκτησίας  που απορρέουν  από την
ενέργεια  και τις εκθέσεις  και λοιπά
έγγραφα  σχετικά  µε αυτή , περιέρχονται
στο δικαιούχο .
6.2       Με την επιφύλαξη  των
διατάξεων  της πρώτης  παραγράφου , ο
δικαιούχος  παρέχει  στην  Επιτροπή  το
δικαίω µα να χρησι µοποιεί  ελεύθερα  και
κατά  την κρίση  της τα αποτελέσ µατα
που απορρέουν  από την ενέργεια , υπό
την επιφύλαξη  ενδεχό µενης υποχρέωσης
εχεµύθειας  που έχουν  συµφωνηθεί
µεταξύ  τους και τηρου µένων  των
υφιστά µενων  δικαιω µάτων
βιοµηχανικής  και πνευµατικής
ιδιοκτησίας .
Άρθρο  7-Αξιολόγηση  της ενέργειας
Εφόσον  η Επιτροπή  αναλάβει  ενδιά µεση
ή εκ των υστέρων  αξιολόγηση , ο
δικαιούχος  έχει την υποχρέωση  να
παράσχει  σε αυτήν  και/ή τα άτοµα που
ορίζονται  από αυτήν  οιοδήποτε  έγγραφο
ή πληροφορία  ενδέχεται  να
διευκολύνουν  την ως άνω αξιολόγηση .
Άρθρο  8-Τροποποίηση  της σύµβασης :
8.1       Κάθε  τροποποίηση  της
σύµβασης  ή/και των παραρτη µάτων  της
πρέπει  να γίνει µε γραπτή  σύµβαση  που
συνάπτεται  µε τον ίδιο τρόπο  που έχει
συναφθεί  η αρχική  σύµβαση . Τα
40συµφωνούντα  µέρη δεν δεσµεύονται
από προφορική  σύµβαση  επ' αυτών  των
θεµάτων .
8.2       Σε περίπτωση  που η
τροποποίηση  δεν αφορά  το βασικό
σκοπό  της ενέργειας  και η
δηµοσιονο µική επίπτωση  περιορίζεται
µόνο σε µεταφορά  µεταξύ  θέσεων  του
προϋπολογισ µού που αφορούν  αύξηση
µικρότερη  από 10% θέσης  για
επιλέξι µες δαπάνες , ο δικαιούχος  µπορεί
να προβεί  στην  τροποποίηση  και
ενηµερώνει  αµέσως  την Επιτροπή .
8.3Οιαδήποτε  µεταφορά  µεταξύ
γραµµών του προϋπολογισ µού που
αφορά  πίστωση  ποσού  µεγαλύτερου  του
10% της αντίστοιχης  γραµµής
προϋποθέτει  γραπτή  άδεια  εκ µέρους
της Επιτροπής .
Άρθρο  9-∆ωσιδικία
Ο δικαιούχος  µπορεί  να καταγγείλει
αποφάσεις  της Επιτροπής  που αφορούν
την εφαρ µογή ή την ερµηνεία  των
διατάξεων  της συµφωνίας ,
συµπεριλα µβανο µένων  και των
παραρτη µάτων  της, στο Πρωτοδικείο
των Ευρωπαϊκών  Κοινοτήτων , και σε
περίπτωση  έφεσης , στο ∆ικαστήριο  των
Ευρωπαϊκών  Κοινοτήτων .
ΜΕΡΟΣ  Β-∆ΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ
∆ΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο  10-Επιλέξι µες δαπάνες
10.1     Για να θεωρηθούν  επιλέξι µες για
την ενέργεια , οι δαπάνες  πρέπει  να
πληρούν  τα ακόλουθα  κριτήρια :
– να συνδέονται  άµεσα µε το
θέµα της συµφωνίας  και να
προβλέπονται  σε αυτήν
(παράρτη µα III);– να είναι  αναγκαίες  για τη
διεξαγωγή  της ενέργειας  που
καλύπτεται  από τη συµφωνία ,
– να είναι  λογικές  και σύµφωνες
µε τις αρχές  της χρηστής
δηµοσιονο µικής διαχείρισης ,
και ειδικότερα  από άποψη
αντιστοιχίας  αξίας  και δαπάνης
καθώς  και σχέσης  κόστους
αποτελέσ µατος,
– να έχουν  αναληφθεί  κατά  την
διάρκεια  του εγχειρή µατος ως
προβλέπεται  στη συµφωνία
– να έχουν  όντως
πραγ µατοποιηθεί , να έχουν
καταγραφεί  στις λογιστικές  ή
φορολογικές  καταστάσεις  του
δικαιούχου , και να µπορούν  να
επιση µανθούν  και να
ελεγχθούν .
10.2     Επιλέξι µες είναι  οι ακόλουθες
δαπάνες :
– οι δαπάνες  προσωπικού  για το
έργο, καλύπτοντας  τους
πραγ µατικούς  µισθούς  και
επιπλέον  τις επιβαρύνσεις  λόγω
κοινωνικής  ασφάλισης ) καθώς
και άλλες  αµοιβές ,
εξαιρου µένων  των δαπανών  για
το προσωπικό , τις δαπάνες
γραφείου  και άλλες  έµµεσες
διοικητικές  δαπάνες  που πρέπει
να επιβαρύνουν  τις έµµεσες
δαπάνες . Ο χρόνος  που
αναλώνεται  για το πρόγρα µµα
επιβάλλεται  να καταχωρείται
σε ειδικά  δελτία  που θα
συµπληρώνονται  από το
προσωπικό  κατά  τη διάρκεια
του έργου  και των οποίων  η
ακρίβεια  πιστοποιείται
τουλάχιστον  µια φορά  τον µήνα
από τον αρµόδιο για το έργο.
– Ταξιδιωτικές  και επισιτιστικές
δαπάνες  για το προσωπικό  που
41λαµβάνει  µέρος στο εγχείρη µα,
βάσει  των συντελεστών  που
συνήθως  λαµβάνει  υπόψη  ο
δικαιούχος
– οι δαπάνες  αγοράς  ειδών
εξοπλισ µού (νέου ή
µεταχειρισ µένου), υπό την
προϋπόθεση  ότι οι δαπάνες
αυτές  ανταποκρίνονται  στις
συνήθεις  τιµές αγοράς  και ότι
επιτυγχάνεται  απόσβεση  των
ως άνω στοιχείων  σύµφωνα  µε
τους φορολογικούς  και
λογιστικούς  κανόνες  που
ισχύουν  για τον δικαιούχο . Η
Επιτροπή  µπορεί  να λάβει
υπόψη  µόνο την αναλογία  της
απόσβεσης  του αγαθού  που
αντιστοιχεί  στη διάρκεια  της
ενέργειας , εκτός  αν από τη
φύση  ή/και τη χρήση  του
αγαθού  απαιτείται  άλλη
αντιµετώπιση  εκ µέρους  της
Επιτροπής .
– δαπάνες  αναλωσί µων και ειδών
εφοδιασ µού (στο µέτρο που
είναι  ταυτοποιήσι µα και δεν
καταχωρούνται  σε άλλο
στοιχείο  του προϋπολογισ µού
στη συµφωνία )
– δαπάνες  υπεργολαβίας , µε την
προϋπόθεση  ότι η Επιτροπή
έχει προηγου µένως  εγκρίνει
την εν λόγω  υπεργολαβία . Στην
περίπτωση  αυτή , ο δικαιούχος
εξασφαλίζει  ότι οι όροι που
εφαρ µόζονται  σε αυτήν
δυνά µει της σύµβασης
εφαρ µόζονται  και στους
υπεργολάβους ,
– δαπάνες  προερχό µενες
απευθείας  από τις απαιτήσεις
της συµφωνίας  (διάδοση  των
πληροφοριών , ειδική
αξιολόγηση  του εγχειρή µατος,
µετάφραση , αντιγραφές , κ.λπ.),
συµπεριλα µβανο µένων , κατάπερίπτωση , των δαπανών
χρηµατοοικονο µικής
εξυπηρέτησης  (ιδίως  το κόστος
για τις χρηµατοοικονο µικές
εγγυήσεις ), δίχως  εντούτοις  να
καλύπτονται  οι
συναλλαγ µατικοί  κίνδυνοι
εφόσον  αυτό  δεν προβλέπεται
ρητώς  στο κείµενο της
συµφωνίας·
– ένα “αποθε µατικό  για την
αντιµετώπιση  εκτάκτων
συµβάντων ” το οποίο  δεν
µπορεί  να υπερβαίνει  το 5%
των επιλέξι µων αµέσων
δαπανών .
10.3     Κατά  κανόνα , ένα σταθερό
ποσοστό  του συνολικού  ποσού  των
επιλέξι µων άµεσων  δαπανών  είναι
επιλέξι µο ως έµµεσες δαπάνες .
– Το έµµεσο κόστος  είναι
επιλέξι µο µε την προϋπόθεση
ότι δεν περιλα µβάνει  δαπάνες
που έχουν  εγγραφεί  σε άλλο
σηµείο του προϋπολογισ µού
της συµφωνίας .
– Το έµµεσο κόστος  είναι
επιλέξι µο στην  περίπτωση  που
η συµφωνία  επιδότησης  αφορά
τη χρηµατοδότηση  ενέργειας
που διεξάγεται  από φορέα  ο
οποίος  λαµβάνει  ήδη επιδότηση
ενέργειας  από την Επιτροπή .
10.4     Ως επιλέξι µα δεν θεωρούνται  οι
ακόλουθες  δαπάνες :
– δαπάνες  επενδύσεων
κεφαλαίου ,
– προβλέψεις  για ενδεχό µενες
µελλοντικές  απώλειες  ή χρέη ,
– τόκοι ,
– χρέη ,
42– επισφαλείς  απαιτήσεις ,
– απώλειες  λόγω
συναλλαγ µατικών  διαφορών ,
εκτός  αν προβλέπονται  ρητά
στη σύµβαση ,
– συνεισφορές  σε είδος .
(Ωστόσο , εισφορές  σε είδος
ενδέχεται  να ληφθούν  υπόψη
εφόσον  καθορίζεται  µέγιστο
ποσό  για την επιδότηση )
– απρόβλεπτες  ή αδικαιολόγητες
δαπάνες ,
– ταξιδιωτικά  έξοδα , έξοδα
διαβίωσης  και οιαδήποτε
µορφή  αµοιβής  καταβάλλεται
σε µόνιµο προσωπικό  που
απασχολείται  από τα
ευρωπαϊκά  θεσµικά όργανα·
– δαπάνες  που αναλα µβάνονται
εκτός  της εγκεκρι µένης
περιόδου  επιλεξι µότητας·
– µισθοδοσία  του προσωπικού
που απασχολείται  από δηµόσιες
αρχές
Άρθρο  11-∆ικαιολόγηση  των δαπανών
και λεπτο µέρειες  εξόφλησης
11.1Ο δικαιούχος  καλείται  να
υποβάλει  εντός  προβλεπό µενης
προθεσ µίας τελική  δήλωση  όλων  των
δαπανών  και των εσόδων  που
ανελήφθησαν  κατά  τη διάρκεια  του
εγχειρή µατος, συνοδευό µενη από
αναλυτικό  κατάλογο  των εγγράφων  επί
των οποίων  βασίζεται  η ως άνω
δήλωση . Tα έγγραφα  αυτά  επιβάλλεται
να πιστοποιηθούν  από τον
εξουσιοδοτη µένο εκπρόσωπο  του
δικαιούχου .
– Ο δικαιούχος  οφείλει  να
υποβάλει  ενδιά µεσες
καταστάσεις  των επιλέξι µωνδαπανών  µόνο εφόσον  αυτό
προβλέπεται  ρητά  στη
σύµβαση .
11.2     Με βάση  την εξέταση  της
τελικής  οικονο µικής έκθεσης , και µε την
επιφύλαξη  των διατάξεων  του άρθρου
13 του παρόντος  παραρτή µατος, η
Επιτροπή  καταβάλει  το υπόλοιπο  της
επιδότησης  όπως  προβλέπεται  στη
σύµβαση . Σε καµία περίπτωση  δεν
µπορεί  το συνολικό  ποσό  που
καταβάλλεται  από την Επιτροπή  στο
δικαιούχο  να υπερβαίνει  το ανώτατο
ποσό  της επιδότησης  που έχει
καθοριστεί  στη σύµβαση , ακόµα και αν
το συνολικό  πραγ µατικό  κόστος
υπερβαίνει  τον εκτιµούµενο συνολικό
προϋπολογισ µό όπως  αυτός  έχει
καταρτιστεί  στο παράρτη µα ΙΙΙ της
σύµβασης
11.3     Το ανώτατο  ποσό  της
επιδότησης  που καταβάλλεται  από την
Επιτροπή  µειώνεται  κατ' αναλογία , αν η
εξέταση  της τελικής  οικονο µικής
έκθεσης  σε σχέση  µε τον συνολικό
προϋπολογισ µό όπως  υπολογίζεται  στη
συµφωνία  αποδείξει  ότι:
– ο δικαιούχος  εισέπραξε  τόκους
που απέφερε  το τµήµα της
επιδότησης  που καταβλήθηκε
ως προκαταβολή ,
– το σύνολο  των εσόδων
υπερβαίνει  το σύνολο  των
δαπανών ,
– τα έσοδα  που προέκυψαν  από
την ενέργεια  υπερβαίνουν  το
σύνολο  των εσόδων  που
αναγράφονται  στην  εκτίµηση
του προϋπολογισ µού,
– οι επιλέξι µες πραγ µατικές
δαπάνες  είναι  µικρότερες  από
αυτές  που αναγράφονται  στην
εκτίµηση του προϋπολογισ µού.
4311.4     Το ποσό  της επιδότησης  που
καταβάλλεται  από την Επιτροπή
µειώνεται  µε τους ακόλουθους  τρόπους :
– µείωση  του υπολοίπου  της
επιδότησης  που πρέπει  να
καταβληθεί  µετά την
αποπεράτωση  της ενέργειας ,
– αίτηση  για την επιστροφή  των
καθ΄ υπέρβαση  πληρω µών που
έγιναν  στον  δικαιούχο , στην
περίπτωση  που το συνολικό
ποσό  που έχει ήδη καταβληθεί
από την Επιτροπή  υπερβαίνει
το τελικό  οφειλό µενο ποσό .
Άρθρο  12 - Τόκοι  υπερη µερίας
12.1     Η Επιτροπή  αναλα µβάνει  την
υποχρέωση  να καταβάλει  τα οφειλό µενα
εκ της σύµβασης  ποσά  εντός  60 ηµερών
από την ηµεροµηνία της γενεσιουργού
αιτίας  της καταβολής  µέχρι την
ηµεροµηνία που χρεώνεται  ο
λογαριασ µός της Επιτροπής .
12.2     Οποιαδήποτε  στιγµή κατά  τη
διάρκεια  των 60 ηµερών  από την
ηµεροµηνία της εκδήλωσης  που
δικαιολογεί  την καταβολή , η Επιτροπή
µπορεί  να αναστείλει  την περίοδο
πληρω µής ειδοποιώντας  τον δικαιούχο
ότι η αίτηση  για πληρω µή δεν είναι
αποδεκτή , είτε επειδή  δεν οφείλεται
χρέος  είτε επειδή  η Επιτροπή  θεωρεί
αναγκαία  τη διεξαγωγή
συµπληρω µατικών  ελέγχων . Η µέτρηση
της περιόδου  των 60 ηµερών
συνεχίζεται  από την ηµεροµηνία κατά
την οποία  καταγράφεται  ορθά
υποβληθείσα  αίτηση  πληρω µής.
12.3     Μετά  την πάροδο  της
προθεσ µίας που ορίζεται  στην  πρώτη
παράγραφο  και µε την επιφύλαξη  της
δευτέρας  παραγράφου , ο δικαιούχος
µπορεί , το αργότερο  εντός  δύο µηνών
από την είσπραξη  της καθυστερη µένης
πληρω µής, να απαιτήσει  τόκους
υπερη µερίας  µε το επιτόκιο  πουεφαρ µόζεται  από το Ευρωπαϊκό
Νοµισµατικό  Ίδρυ µα στις συναλλαγές
του σε ευρώ  επαυξη µένο κατά  1,5
ποσοστιαίες  µονάδες .
Άρθρο  13 - Τεχνικός  και οικονο µικός
έλεγχος
13.1     Ο δικαιούχος  αναλα µβάνει  την
υποχρέωση  να επιτρέπει  στο προσωπικό
της Επιτροπής  και σε άτοµα
εξουσιοδοτη µένα από την Επιτροπή  την
ενδεδειγ µένη πρόσβαση  στους  χώρους
και τις εγκαταστάσεις  όπου  διεξάγεται  η
ενέργεια  καθώς  και σε κάθε  έγγραφο
που αφορά  την τεχνική  και οικονο µική
διαχείριση  της ενέργειας . Η πρόσβαση
σε εξουσιοδοτη µένα από την Επιτροπή
άτοµα µπορεί  να υπόκειται  σε ρυθµίσεις
για την εξασφάλιση  της εχεµύθειας  οι
οποίες  συµφωνούνται  µεταξύ  της
Επιτροπής  και του δικαιούχου .
13.2     Ο δικαιούχος  συµφωνεί  ότι η
Επιτροπή  και το Ελεγκτικό  Συνέδριο
µπορούν  να επαληθεύουν  το κατά  πόσον
η χρήση  της επιδότησης  είναι  σύµφωνη
µε τον δηµοσιονο µικό κανονισ µό της
21ης ∆εκε µβρίου  1977 που εφαρ µόζεται
στο γενικό  προϋπολογισ µό των
Ευρωπαϊκών  Κοινοτήτων , όπως  αυτός
έχει τροποποιηθεί , καθ' όλη τη διάρκεια
της σύµβασης  και επί µία πενταετία
µετά το πέρας  της.
13.3     Ο δικαιούχος  αναλα µβάνει  την
δέσµευση  να εξασφαλίσει  ότι κάθε
υπεργολάβος  αποδέχεται  την ίδια
υποχρέωση .
13.4     Οι έλεγχοι  εκ µέρους  της
Επιτροπής  ή του Ελεγκτικού  Συνεδρίου
των Ευρωπαϊκών  Κοινοτήτων
εκτελούνται  είτε βάσει  εγγράφων  είτε
επιτοπίως  και αφορούν  εξέταση  όλων
των λογαριασ µών και όλων  των
εγγράφων  που πιστοποιούν  τις δαπάνες
για το εγχείρη µα.
Άρθρο  14 - Επιστροφή  της
επιδότησης
4414.1     Στις περιπτώσεις  που
αναφέρονται  στο άρθρο  3 παράγραφοι  1
και 2 και το άρθρο  11 του παρόντος
παραρτή µατος, ο δικαιούχος
αναλα µβάνει  να επιστρέψει  στην
Επιτροπή , υπό τους όρους  και εντός  της
προθεσ µίας που ορίζεται  από την
Επιτροπή , τα ποσά  που καταβλήθηκαν
καθ' υπέρβαση  των πραγ µατικών
επιλέξι µων δαπανών  της ενέργειας .
14.2     Αν υπάρξει  καταγγελία  της
σύµβασης  στις περιπτώσεις  που
ορίζονται  στο άρθρο  3 παράγραφος  3
του παρόντος  παραρτή µατος, η
Επιτροπή  µπορεί  να ζητήσει  την πλήρη
ή µερική  επιστροφή  των ποσών  που
καταβλήθηκαν  στον  δικαιούχο . Η
Επιτροπή  θα καθορίσει  τον τρόπο  και
την προθεσ µία αυτής  της πλήρους  ή
µερικής  επιστροφής .
14.3     Αν ο δικαιούχος  δεν επιστρέψει
τα εν λόγω  ποσά  εντός  της προθεσ µίας
που έχει οριστεί  από την Επιτροπή , η
Επιτροπή  µπορεί  να αυξήσει  τα
οφειλό µενα ποσά  επιβάλλοντας  τόκους
ως πρόστι µο µε το επιτόκιο  που
εφαρ µόζεται  από την Ευρωπαϊκή
Κεντρική  Τράπεζα  στις δοσοληψίες  της
σε ευρώ  επαυξη µένο κατά  1,5
ποσοστιαίες  µονάδες .
14.4     Τα τραπεζικά  τέλη που ενέχονται
στην  επιστροφή  των οφειλό µενων  στην
Επιτροπή  ποσό  βαρύνουν  εξ ολοκλήρου
τον δικαιούχο .
14.5     Η απόφαση  απόδοσης  που
εκδίδεται  από την Επιτροπή  και
διαβιβάζεται  στο δικαιούχο  που οφείλει
την επιστροφή  ποσών  στην  Επιτροπή
κατά  την έννοια  του άρθρου  192 της
συνθήκης  ΕΚ άρθρο  92 της συνθήκης
ΕΚΑΧ  και άρθρο  164 της συνθήκης
ΕΚΑΕ .
14.6     Η επιστροφή  των οφειλό µενων
στην  Επιτροπή  ποσών  µπορεί  να
συµψηφισθεί  µε ποσά  που οφείλονται
στο δικαιούχο  για οιαδήποτε  αιτία .
451.2Οικονο µική εγγύηση
(Για την εφαρ µογή των εναλλακτικών  δυνατοτήτων  1 ή 2 που προβλέπονται  στο άρθρο  4.1
της συµφωνίας  για τη χορήγηση  επιδότησης , προβλέπεται  ότι η Γ∆ XIX, κατόπιν  σύµφωνης
γνώµης της νοµικής υπηρεσίας  και του οικονο µικού ελέγχου , θα προσθέσει  στο παρών
σηµείο πρότυπες  εγγυητικές  επιστολές .)
46ΠAΡΑΡΗΜΑ  Γ
ΣΥΜΦΩΝΙΑ  ΕΠΙ∆ΟΤΗΣΗΣ
µεταξύ
της Eυρωπαϊκής  Κοινότητας /Eυρωπαϊκής  Κοινότητας  Aτοµικής
Eνέργειας /Eυρωπαϊκής  Κοινότητας  Άνθρακα  και Χάλυβα  (εφεξής  αναφερο µένης ως “η
Κοινότητα ”), εκπροσωπού µενης από την Επιτροπή  των Ευρωπαϊκών  Κοινοτήτων  (εφεξής
αναφερο µένης ως “η Επιτροπή ”), που εκπροσωπείται  από ,
αφενός ,
και [πλήρης  νοµική επωνυ µία του δικαιούχου ] [aκρωνύ µιο] µε έδρα  (διεύθυνση  της επίση µης
έδρας , για τις εταιρίες  και τις ενώσεις·  της κύριας  έδρας , για δηµόσιους  φορείς  και πανεπιστή µια],
αριθµός ΦΠΑ  και επίση µος αριθµός καταχώρησης  κατά  περίπτωση ],
(που εφεξής  αναφέρεται  ως “ο δικαιούχος ”), εκπροσωπου µένου από (όνοµα και θέση του
υπογράφοντος  [σε περίπτωση  νοµικών  προσώπων , τα πρόσωπα  που εξουσιοδοτούνται  να αναλάβουν
σχετική  νοµική δράση  εξ ονόµατος του δικαιούχου  όσον  αφορά  σχέσεις  µε τρiτους: Πρόεδρος , Γενικός
∆ιευθυντής , Πρύτανης , επικεφαλής  του διοικητικού  ή του οικονο µικού τµήµατος])
αφετέρου ,
Οι οποίοι  συνεφώνησαν  τα εξής :
Άρθρο  1 - Θέµα
1.1Η Επιτροπή  αποφάσισε  να χορηγήσει  επιδότηση  υπό τους όρους  και τις προϋποθέσεις
που καθορίζονται  στην  παρούσα  συµφωνία  και τα παραρτή µατα της, τα οποία  ο δικαιούχος
δηλώνει  ότι γνωρίζει  και αποδέχεται , για το εγχείρη µα µε τίτλο : “”(που εφεξής  αναφέρεται
ως “το εγχείρη µα”).
1.2Ο δικαιούχος  δέχεται  την επιδότηση  και αναλα µβάνει  τη διεξαγωγή  της ενέργειας  υπό
δική του ευθύνη .
Λεπτο µερής περιγραφή  του εγχειρή µατος περιλα µβάνεται  στο παράρτη µα I, που
αποτελεί  συστατικό  στοιχείο  της παρούσας  συµφωνίας .
1.3Η επιχειρησιακή  εκτέλεση  πραγ µατοποιείται  κυρίως  στο
Άρθρο  2 - ∆ιάρκεια
2.1 Tο όλο εγχείρη µα θα διαρκέσει  για [καταχωρείται  ο αντίστοιχος  αριθµός] µήνες από
[πρώτη  ηµέρα του [όνοµα του µήνα] µετά την υπογραφή  της συµφωνίας  από το τελευταίο
των συµβαλλο µένων  µερών  ή [της αναγραφή  της ηµεροµηνίας ] (που εφεξής  αναφέρεται  ως
"ηµεροµηνία έναρξης  ").
2.2Η συµφωνία  λήγει  [καταχωρείται  η σχετική  ηµεροµηµίαi] (που εφεξής  αναφέρεται  ως
"ηµεροµηνία ολοκλήρωσης  ").
472.3Ο δικαιούχος  αναλα µβάνει  να διατηρεί  όλα τα έγγραφα  πιστοποίησης  πληρω µών που
πραγ µατοποιήθηκαν  στο πλαίσιο  της ως άνω συµφωνίας  επί πέντε  έτη για λόγους
επιθεώρησης .
Άρθρο  3 - Χρηµατοδότηση  της ενέργειας
3.1Οι επιλέξι µες πραγ µατικές  δαπάνες  που θα καταβληθούν  άµεσα στον  δικαιούχο
υπολογίζονται  σε €. Ο αναλυτικός  προϋπολογισ µός του όλου  εγχειρή µατος περιλα µβάνεται
στο παράρτη µα III, που αποτελεί  συστατικό  στοιχείο  της παρούσας  συµφωνίας , και
περιλα µβάνει  αποκλειστικά  και µόνο τις δαπάνες  που είναι  επιλέξι µες για Κοινοτική
χρηµατοδότηση , ως ορίζονται  στο παράρτη µα II. [Ως επιλέξι µες έµµεσες δαπάνες  θεωρείται  κατ’
αποκοπήν  ποσοστό  που [δεν υπερβαίνει ] το 7% του συνολικού  ποσού  των αµέσων  επιλέξι µων
δαπανών .]18 [Οι αντίστοιχοι  όροι καθορίζονται  στο άρθρο  10 παράγραφος  3 του παραρτή µατος II]
– Tο συνολικό  κόστος  του εγχειρή µατος δεν περιλα µβάνει  συµβολές  σε είδος  εκ
µέρους  του δικαιούχου , που αναφέρονται  χωριστά  στο παράρτη µα III.
– Εντούτοις , επειδή  αυτού  του είδους  οι συνεισφορές  λαµβάνονται  υπόψη  από την
Επιτροπή  κατά  τον καθορισ µό του ύψους  της συµµετοχής  της στην  ενέργεια , ο
δικαιούχος  αναλα µβάνει  την υποχρέωση  να παράσχει  αυτές  τις συνεισφορές  υπό
τους όρους  που καθορίζονται  στην  παρούσα  σύµβαση . Σε περίπτωση  που τα
ανωτέρω  δεν τηρηθούν  η συµφωνία  καταγγέλλεται  όπως  προβλέπει  το άρθρο  3 του
παραρτή µατος II.]19
3.2Η Επιτροπή  παρέχει  κατά  µέγιστο  ποσό  € που αντιστοιχεί  σε % των επιλέξι µων
πραγ µατικών  δαπανών  (βλ. άρθρο  3 παράγραφος  3).
3.3Εφόσον  οι πραγ µατικές  επιλέξι µες δαπάνες  για τη ολοκλήρωση  του εγχειρή µατος
είναι  χαµηλότερες  του υπολογιζο µένου συνολικού  κόστους  που αναφέρεται  στην
παράγραφο  1, η συµβολή  της Επιτροπής  περιορίζεται  στο ποσό  που υπολογίζεται  ως το ως
άνω ποσοστό  των επιλέξι µων δαπανών . Ο δικαιούχος  αναλα µβάνει  την υποχρέωση  να
επιστρέψει  στην  Επιτροπή  όσα ποσά  έχουν  ήδη καταβληθεί  καθ' υπέρβαση  του ποσού  αυτού .
3.4Ο δικαιούχος  συµφωνεί  ότι η επιδότηση  δεν συνεπάγεται , σε καµία περίπτωση , κέρδη
και ότι πρέπει  να περιοριστεί  στο ποσό  που απαιτείται  για να ισοσκελιστούν  τα έσοδα  και οι
δαπάνες  της ενέργειας .
3.5Ο δικαιούχος  αποδέχεται  ότι η επιδότηση  δεν αποτελεί  απαίτηση  από την Επιτροπή
και ως εκ τούτου  δεν µπορεί  να εκχωρηθεί  σε τρίτο  φορέα  ή να µεταφερθεί  σε τρίτους  µε
οποιονδήποτε  τρόπο
Άρθρο  4 - Ρυθµίσεις  πληρω µής
4.1Η Επιτροπή  καταβάλλει  την επιδότηση  στον  δικαιούχο  ως εξής:
                                                
18 Τυποποιη µένη ρήτρα  για τα γενικά  έξοδα .
19 Παράγραφος  που πρέπει  να συµπεριληφθεί  σε περίπτωση  συνεισφορών  εις είδος  εκ µέρους  του δικαιούχου .
48– € [ ] [ως % του ποσού  που αναφέρεται  στο άρθρο  3 παράγραφος  2] ως προκαταβολή
εντός  60 ηµερών  από την απόδειξη  παραλαβής  και αποδοχής  της υπογεγρα µµένης
συµφωνίας  και άµα τη υποβολή  τιµολογίων  [καθώς  και οικονο µικής εγγύησης  για
ισοδύνα µο ποσό ]
– EUR [.....] [...% του ποσού  που αναφέρεται  στο άρθρο  3 παράγραφος  2] εντός  60 ηµερών
από την απόδειξη  παραλαβής  και της αποδοχής  της ενδιά µεσης  έκθεσης  και [του ενδιά µεσου
δηµοσιονο µικού δελτίου  για το εγχείρη µα καθώς  και] της αίτησης  πληρω µής
– Tο υπόλοιπο  εντός  60 ηµερών  από την ηµεροµηνία της απόδειξης  παραλαβής  και
έγκρισης  των εγγράφων  που αναφέρονται  στο σηµείο 5 καθώς  και την υποβολή
αίτησης  για τελική  πληρω µή.
4.2       Οι πληρω µές που οφείλονται  από την Επιτροπή  καταβάλλονται  στον  τραπεζικό
λογαριασ µό του δικαιούχου :
– [Καταχωρούνται  τα λεπτο µερή στοιχεία  του τραπεζικού  λογαριασ µού του
δικαιούχου ]
4.3Η Επιτροπή  εκτελεί  τις πληρω µές σε ευρώ . Οι πραγ µατικές  δαπάνες  µεταφράζονται
σε ευρώ  βάσει  του συντελεστού  που αναφέρεται  στην  σειρά  C της Επίση µης Εφηµερίδας  για
την πρώτη  εργάσι µη του µήνα εκτέλεσης  των ως άνω πληρω µών.
– Τυχόν  απώλειες  λόγω  συναλλαγ µατικών  διαφορών  δεν καλύπτονται  από την
παρούσα  συµφωνία  και βαρύνουν  τον δικαιούχο .
Άρθρο  5 - Εκθέσεις  και άλλα  έγγραφα
Μετά  από την ολοκλήρωση  του εγχειρή µατος, ο δικαιούχος  αναλα µβάνει  την υποχρέωση  να
διαβιβάσει  στην  Επιτροπή  εντός  τριών  µηνών  από την ηµεροµηνία που αναφέρεται  στο
άρθρο  2 παράγραφος  2 της παρούσας  έκθεσης :
– Πιστοποιη µένο αντίγραφο  της τελικής  δήλωσης  δαπανών  και εσόδων  που ουσιαστικά
αναλήφθηκαν  όσον  αφορά  το συγκεκρι µένο έργο, η οποία  υποβάλλεται  µε την ίδια µορφή
όπως  και οι αρχικοί  υπολογισ µοί, καθώς  και αναλυτικό  κατάλογο  των εγγράφων  επί των
οποίων  βασίζεται  η σύνταξη  της τελικής  δηµοσιονο µικής κατάστασης . Tα έγγραφα  αυτά
επιβάλλεται  να πιστοποιούνται  από εξουσιοδοτη µένο εκπρόσωπο  του δικαιούχου·
– 3 αντίγραφα  (συµπεριλα µβανο µένου τουλάχιστον  ενός σε έντυπη  µορφή ) της τελικής
έκθεσης  της χρήσης  της προαναφερό µενης επιδότησης .
Άρθρο  6 - Γενικές  διοικητικές  διατάξεις
Κάθε  πληροφορία  σχετική  µε την παρούσα  συµφωνία  υποβάλλεται  γραπτώς  στις ακόλουθες
διευθύνσεις :
Για την Επιτροπή
Eυρωπαϊκή  Επιτροπή
Γενική  ∆ιεύθυνση  [..]
Υπόψη …
49[∆ιεύθυνση ]
Για τον δικαιούχο
[..]
Άρθρο  7 - Τελικές  διατάξεις
7.1Στην  παρούσα  συµφωνία  επισυνάπτονται  ως παράρτη µα τα ακόλουθα  έγγραφα , τα
οποία  και αποτελούν  αναπόσπαστο  τµήµα της:
– Παράρτη µα I:Περιγραφή  της ενέργειας
– Παράρτη µα II:Γενικοί  όροι που εφαρ µόζονται  στις συµφωνίες  για
– επιδοτήσεις  των Ευρωπαϊκών  Κοινοτήτων
– Παράρτη µα III:Προϋπολογισ µός της ενέργειας
7.2       Σε περίπτωση  σύγκρουσης  µεταξύ  των διατάξεων  των παραρτη µάτων  και εκείνων  της
σύµβασης , εφαρ µόζονται  οι διατάξεις  της σύµβασης . Το παράρτη µα ΙΙ υπερισχύει  των άλλων
παραρτη µάτων . Το παράρτη µα II έχει προτεραιότητα  συγκριτικά  προς  τα υπόλοιπα
παραρτή µατα.
Άρθρο  8 -Ειδικοί  όροι που εφαρ µόζονται  στην  ενέργεια
Κατά  παρέκκλιση  των διατάξεων  του άρθρου  15 παράγραφος  3 των γενικών  όρων  και
προϋποθέσεων  που ισχύουν  για τις συµφωνίες  επιδοτήσεων  των Ευρωπαϊκών  Κοινοτήτων ,
θεωρούνται  πλήρως  επιλέξι µες οι έµµεσες δαπάνες  και τα γενικά  έξοδα .
Υπεγράφη  στις Βρυξέλλες  εις διπλούν , στις
Για τον δικαιούχο Για την Επιτροπή
[ονοµατεπώνυ µο του αναφερό µενου [ονοµατεπώνυ µο του
εξουσιοδοτη µένου ή περαιτέρω
εξουσιοδοτη µένου υπαλλήλου ]
[υπογραφή ][ υπογραφή ]
[ηµεροµηνία]
50ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ  2
Η αναθεώρηση  του προγρά µµατος δράσης  για τη στήριξη  των ευρωπαϊκών  ΜΚΟ
που δραστηριοποιούνται  σε θέµατα προστασίας  του περιβάλλοντος
Γενικά  σχόλια  από:
Bird Life International (European Office)
Climate Network Europe
European Environmental Bureau
European Federation for Transport and Environment
Friends of the Earth Europe
International Friends of Nature
World Wide Fund for Nature (European Policy Office
Βρυξέλλες , Οκτώβριος  2000
51Συµβολή  στην  κοινοτική  περιβαλλοντική  πολιτική  και νοµοθεσία
Τα µέλη της Green-8 (BirdLife, CNE, EEB, Fo EE, Greenpeace, NFI, T&E, WWF) έχουν
συµµετάσχει  στην  περαιτέρω  ανάπτυξη  και εφαρ µογή της κοινοτικής  περιβαλλοντικής  πολιτικής
και νοµοθεσίας  σε πολυάριθ µους τοµείς πολιτικής . Μερικοί  από αυτούς  είναι20:
Είδος  δραστηριότητας
– Βελτίωση  της πληροφόρησης  των αρµοδίων  για λήψη  αποφάσεων  στην  ΕΕ (Επιτροπή ,
Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο , Συµβούλιο )
– Βελτίωση  της πληροφόρησης  των εσωτερικών  δικτύων  και των εταίρων  (ΜΚΟ  και
οργανώσεις  των πολιτών )
– Ανάλυση  και παροχή  εµπειρογνω µοσύνης  στα όργανα  της ΕΕ
– Αντιπροσώπευση  στα όργανα  της ΕΕ
– Συντονισ µός και ανάπτυξη  πολιτικών  θέσεων
– Προσδιορισ µός των βασικών  ζητηµάτων  πολιτικής
– Πληροφορίες  στα εσωτερικά  δίκτυα  για τις κύριες  πολιτικές  της ΕΕ και την ανάπτυξή
τους.
                                                
20Ο κατάλογος  δίνει  µόνο µια πρώτη  εντύπωση  και δεν είναι  σε καµία περίπτωση  πλήρης . Θα ήταν  πολύ  µακρύτερος  εάν απαριθ µούνταν
όλες οι σχετικές  δραστηριότητες  όλων  των περιβαλλοντικών  δικτύων  ή οµάδων .
52Τοµείς εργασίας
Εµπόριο , οικονο µικά και περιβάλλον
– Επιπτώσεις  της εµπορικής
πολιτικής  της ΕΚ και των
περιφερειακών  εµπορικών
συµφωνιών  της ΕΕ στην  αειφόρο
ανάπτυξη  στις αναπτυσσό µενες
χώρες  σε σχέση  µε την αειφόρο
διαχείριση  των φυσικών  πόρων
– Ορισ µός και προώθηση  της
στρατηγικής  εκτίµησης  των
επιπτώσεων  κατά  την εφαρ µογή
της εµπορικής  πολιτικής  της ΕΚ
– Συµµετοχή  στην  ευρω -
µεσογειακή  συνεργασία  και στο
MFTZ: φόρου µ των πολιτών
(Στουτγάρδη ) και ακρόαση  στο
Κοινοβούλιο
– Συµµετοχή  στην  πρωτοβουλιακή
οµάδα επαφής  της Επιτροπής  µε
τη Γ∆ Εµπορίου
– ΠΟΕ : Εµπόριο  και περιβάλλον
– Ανακοίνωση  σχετικά  µε το
περιβάλλον  και την απασχόληση
– Στρατηγική  απασχόλησης  της ΕΕ
Πολιτική  της ΕΕ για την ανάπτυξη  και
εξωτερικές  υποθέσεις
– Ανακοίνωση  σχετικά  µε µια νέα
πολιτική  της ΕΚ για την
ανάπτυξη
– Ένταξη  του περιβάλλοντος  στη
συνεργασία  για την ανάπτυξη  της
ΕΚ, σχέσεις  βορρά -νότου .
– Ανακοίνωση  σχετικά  µε την
ένταξη  του περιβάλλοντος  στην
πολιτική  της ΕΚ στον  τοµέα της
ανάπτυξης– Ανακοίνωση  σχετικά  µε τη
διατήρηση  των τροπικών  δασών  στις
αναπτυσσό µενες χώρες
– Ανακοίνωση  σχετικά  µε την αλλαγή
του κλίµατος στις αναπτυσσό µενες
χώρες
– Ανακοίνωση  σχετικά  µε τη συνοχή
– Προώθηση  της πολιτικής  της ΕΚ
στον  τοµέα της συνεργασίας  για την
ανάπτυξη
– Συµµετοχή  στη διακλαδική  οµάδα
ΜΚΟ  για το συντονισ µό σχετικά  µε
την ανακοίνωση  της ΕΚ για τη
συνεργασία  µε τις ΜΚΟ .
– Συµµετοχή  στην  οµάδα εργασίας  της
ΕΚ σχετικά  µε τη "διαχείριση  των
επιχορηγήσεων " που διευθύνεται  από
τη Γενική  Γραµµατεία
– ∆ιάσκεψη  ΡΙΟ + 10: Κοινή
πρωτοβουλία  µε EPE, European
Movement, UNEP, ETUC, GLOBE,ICDA,ICLEI,WBCSD
– Συνεργασία  µε τα δίκτυα  ΜΚΟ  στον
τοµέα της ανάπτυξης  προκει µένου να
εργαστούν  µε την οµάδα εργασίας
του Συµβουλίου  ανάπτυξης
– Εσωτερικός  συντονισ µός των
εργασιών  των δικτύων  σε θέµατα
πολιτικής  ανάπτυξης  της ΕΕ
– Βαλκανικό  σύµφωνο  αειφορίας
(περιφερειακό  περιβαλλοντικό
πρόγρα µµα ανασυγκρότησης )
Μεσογειακή  Πολιτική
– Ευρω -µεσογειακή  Εταιρική  Σχέση
– SMAP: Αξιολόγηση  και προτάσεις
για την ενίσχυση  των
περιβαλλοντικών  συνιστωσών  του
53– Περιβαλλοντική  ολοκλήρωση
στο πλαίσιο  της ευρω -
µεσογειακής  στρατηγικής
συνεργασίας
– Αντίκτυπος  των άµεσων  ξένων
επενδύσεων  της ΕΕ
– Συντονισ µός των εργασιών  σε
θέµατα πολιτικής  των
εσωτερικών  δικτύων  στη
Μεσόγειο .
– Παρακολούθηση  της ανάπτυξης
της Μεσογειακής  Ζώνης
Ελευθέρων  Συναλλαγών
Ύδωρ
– Πολιτική  της ΕΕ για τα γλυκά
ύδατα
– Οικολογικότερη  χρηµατοδότηση
της ΕΕ για υδρολογικά  έργα  στα
κράτη  µέλη της ΕΕ και στις
ΧΚΑΕ
– Οδηγία -πλαίσιο  για τα ύδατα :
έγκριση  και εφαρ µογή
– Προώθηση  της τιµολόγησης  του
ύδατος
– Ανακοίνωση  σχετικά  µε την
τιµολόγηση  του ύδατος
(συµβολή  στη διάσκεψη  ΕΚ και
στη συζήτηση  της ΕΕ, έγγραφο
συζήτησης )
– Πρόταση  της Επιτροπής  σχετικά
µε κατάλογο  ουσιών
προτεραιότητας  και επιλογή
επικίνδυνων  ουσιών
προτεραιότητας
– Απόβλητα  ορυχείων  / ∆ιαχείριση
των αποβλήτων  ορυχείων  και
αντίκτυπος  στο περιβάλλον
γλυκών  υδάτων
– ∆ιατήρηση  και ορθολογική
χρήση  των υγροτόπων– Οργάνωση  σεµιναρίων  για την
πολιτική  της ΕΕ για τα γλυκά  ύδατα
και εφαρ µογή της οδηγίας -πλαισίου
για τα ύδατα
– Εσωτερικός  συντονισ µός των
εργασιών  που αφορούν  την
ευρωπαϊκή  πολιτική  για τα γλυκά
ύδατα
Βιότοποι , βιοποικιλότητα  και βιοτεχνολογία
– Προώθηση  της εφαρ µογής της
οδηγίας  για τα ενδιαιτή µατα
– Προώθηση  της καθιέρωσης  του
οικολογικού  δικτύου  Natura 2000
– Παρατηρητής  στην  επιστη µονική
οµάδα εργασίας  για τα ενδιαιτή µατα
– Γραµµατεία  του ευρωπαϊκού  φόρου µ
για τα ενδιαιτή µατα (διεθνείς  ΜΚΟ
ασχολού µενοι µε θέµατα διατήρησης )
– Εφαρ µογή στις ΧΚΑΕ  της
νοµοθεσίας  της ΕΚ για τη διατήρηση
της φύσης
– Πρόγρα µµα δράσης  της ΕΚ για τη
βιοποικιλότητα  στον  τοµέα της
διατήρησης  των φυσικών  πόρων
– Ρόλος  του ΕΟΧ  και του Ευρωπαϊκού
θεµατικού  κέντρου  στη διατήρηση
της φύσης
– Περιβαλλοντική  ευθύνη
– Εσωτερικός  συντονισ µός των
εργασιών  σε θέµατα πολιτικής  για τα
ενδιαιτή µατα και τα είδη
– Αναθεώρηση  της οδηγίας  90/220 για
τη σκόπι µη ελευθέρωση  ΓΤΟ  στο
περιβάλλον
– ∆ηµοσίευση  του «Important Bird
Areas» (σηµαντικές  περιοχές  για τα
πτηνά )
Γεωργία  και χωροταξία
54– Μεταρρύθ µιση της ΚΓΠ
– Ατζέντα  2000
– Αµοιβαία  συµµόρφωση
(κανονισ µός 1259/1999 για τη
θέσπιση  κοινών  κανόνων )
– Κανονισ µός 1257/1999 για την
αγροτική  ανάπτυξη
– Ολοκληρω µένη και αειφόρος
αγροτική  ανάπτυξη
– Αρχές  για την αειφόρο  αγροτική
ανάπτυξη
– Μεταρρύθ µιση της ΚΓΠ  το 2006
– Γεωργία  και εµπόριο  (ΠΟΕ )
– ∆ηµιουργία  υποδο µής στις
ΧΚΑΕ  και στις µεσογειακές
χώρες  για την πολιτική  γεωργίας
και αγροτικής  ανάπτυξης  της ΕΕ
– Ενίσχυση  της συνιστώσας  που
αφορά  την αστική  και
χωροταξική  ανάπτυξη
– Εσωτερικός  συντονισ µός των
στρατηγικών  δραστηριοτήτων
που αφορούν  τη γεωργία
– Συµµετοχή  στις συµβουλευτικές
επιτροπές  της Γ∆ Γεωργία
∆άση
– Συζητήσεις  για ένα κοινοτικό
σύστη µα πιστοποίησης  των
δασών
– ∆ιατάξεις  του κανονισ µού ΕΕ για
την αγροτική  ανάπτυξη  οι οποίες
εφαρ µόζονται  στα δάση
– Αναθεώρηση  των κοινοτικών
κανονισ µών σχετικά  µε τις
δασικές  πυρκαγιές  και την
ατµοσφαιρική  ρύπανση– Αντίκτυπος  της πολιτικής  διεύρυνσης
στα δάση
– Οικολογικό  σήµα (χαρτί  υγιεινής  και
έπιπλα )
– Κανονισ µός για τις δηµόσιες
συµβάσεις
– Πρόγρα µµα δράσης  της ΕΚ για τη
βιοποικιλότητα  ΕΚ σχετικά  µε την
εφαρ µογή της Σύµβασης  για τη
βιολογική  ποικιλότητα  και τα δάση
– Πανευρωπαϊκή  διαδικασία
προστασίας  των δασών  (διαδικασία
του Ελσίνκι )
– Προστατευό µενες δασικές  περιοχές
(Natura 2000)
– Αλλαγή  του κλίµατος και δάση
(συζητήσεις  σχετικά  µε τις
καταβόθρες )
– Παρακολούθηση  της εφαρ µογής της
δασικής  πολιτικής  της ΕΕ
– Συµβουλευτική  επιτροπή  της ΕΕ για
τα δάση  και το φελλό
– Επιτροπή  FBI (Γ∆ Επιχειρήσεις )
– Συντονισ µός των ευρωπαϊκών  ΜΚΟ
που ασχολούνται  µε την προστασία
των δασών
Αλιεία
– Ενσω µάτωση  της πολιτικής  για το
περιβάλλον  στην  κοινή  πολιτική
αλιείας
– Επανεξέταση  της κοινής  πολιτικής
αλιείας  (φόρος , ποσοστώσεις , κ.λπ...)
– Πρόγρα µµα δράσης  για την
βιοποικιλότητα  στον  κλάδο  της
αλιείας
– Μεταρρύθ µιση των επιχορηγήσεων
για την αλιεία  όπου
συµπεριλα µβάνονται  ο φόρος  επί των
55καυσί µων και οι κρατικές
επιχορηγήσεις
– Κανονισ µός για τα διαρθρωτικά
ταµεία (FIFG)
– Αξιολόγηση  των επιχειρησιακών
προγρα µµάτων  για την εφαρ µογή
των διαρθρωτικών  ταµείων στον
κλάδο  της αλιείας  (FIFG)
– Πρόσβαση  στις πληροφορίες  για
τις επιχορηγήσεις : διαφάνεια
– Μεταρρύθ µιση του συστή µατος
επιχορηγήσεων  του FAO, του
ΟΟΣΑ  και του ΠΟΕ
– Εσωτερικός  συντονισ µός των
στρατηγικών  δραστηριοτήτων
που σχετίζονται  µε το θαλάσσιο
περιβάλλον  και την αλιεία .
Αλλαγή  του κλίµατος  και ενέργεια
– Προώθηση  της συµπαραγωγής
θερµότητας  (συµπαραγωγή ) η
οποία  αποτελεί  την
αποδοτικότερη  και φιλικότερη
προς  το περιβάλλον  από όλες τις
συµβατικές  τεχνολογίες
παραγωγής  ηλεκτρικής  ενέργειας
– Υποστήριξη  της Λευκής  Βίβλου
της Επιτροπής  για την
ανανεώσι µη ηλεκτρική  ενέργεια
– "Οδηγία  Monti" για τους
ελάχιστους  φόρους  στα
ενεργειακά  προϊόντα
– Προώθηση  συµφωνίας  για
οδηγία  σχετικά  µε την παραγωγή
ηλεκτρικής  ενέργειας  από
ανανεώσι µες πηγές  µε στόχο  το
διπλασιασ µό του ποσοστού  της
έως το 2010
– Καθορισ µός µιας πανευρωπαϊκής
πολιτικής  για µείωση  της
κατανάλωσης  θερµότητας  στις
κατοικίες  και τα γραφεία– Αύξηση  της ενεργειακής  απόδοσης
και µείωση  των εκπο µπών αερίων
θερµοκηπίου  µετά το Κιότο  σε
επιλεγ µένους  τοµείς των ευρωπαϊκών
χωρών  (όχι µόνο της ΕΕ) σε
συνεργασία  µε το πανεπιστή µιο της
Ουτρέχτης  και το ίδρυµα Fraunhofer
– Προώθηση  των στοιχείων  καυσί µων
και στις µεταφορές  και στον  τοµέα
παραγωγής  ηλεκτρικής  ενέργειας  (και
θερµότητας ) από σταθερές  πηγές
– Προώθηση  της χρήσης  της ηλιακής
θερµοηλεκτρικής  ενέργειας  ως
συµπληρω µατικής  στις
αποκεντρω µένες φωτοβολταϊκές
τεχνολογίες
– Συµµετοχή  σε συνεργασία  σε
παγκόσ µιο επίπεδο  στον  τοµέα των
µεταφορών  - πιθανώς  για τη µαζική
παραγωγή  ενός αυτοκινήτου  µε
µέγιστη  κατανάλωση  βενζίνης
µικρότερη  των 3 λίτρων  ανά 100 χλµ.
– Προώθηση  ενός σήµατος «καθαρή
ενέργεια » βασισ µένου στην
πιστοποίηση  από τρίτο  µέρος
– Οικολογική  ηλεκτρική  ενέργεια  και
κατόπιν  άλλα  οικολογικά  ενεργειακά
προϊόντα
– Προώθηση  µιας πολιτικής  σε θέµατα
αλλαγής  κλίµατος στις
αναπτυσσό µενες χώρες
– Συµβουλευτική  Επιτροπή  Ενέργειας
της Γ∆ Μεταφορές  και Ενέργεια
– Οµάδες εργασίας  του ευρωπαϊκού
προγρά µµατος για την αλλαγή  του
κλίµατος (συµµετοχή  σε όλες τις
οµάδες και συντονισ µός της
συµµετοχής  των ΜΚΟ )
– Πράσινη  Βίβλος  για ένα κοινοτικό
πρόγρα µµα ανταλλαγής  δικαιω µάτων
εκπο µπών
56– Οδηγία  για τις ανανεώσι µες
πηγές  ενέργειας  στην  εσωτερική
αγορά  ηλεκτρικής  ενέργειας
– Ανακοίνωση  σχετικά  µε
πρόγρα µµα δράσης  για τη
βελτίωση  της ενεργειακής
απόδοσης  στην  ΕΕ
– Οδηγίες  για τις κρατικές
ενισχύσεις  για την προστασία  του
περιβάλλοντος
– Πράσινη  Βίβλος  για την
ασφάλεια  του ενεργειακού
εφοδιασ µού στην  ΕΕ
– Έκθεση  Dilemma ( Γ∆
Μεταφορές  και Ενέργεια )
– Προγρά µµατα SAVE και
ALTENER ( Γ∆ TREN)
(απάντηση  στις περικοπές )
– Συµβολή  στις εργασίες  της
οµάδας  ad hoc της ΕΕ για την
αλλαγή  του κλίµατος
– Έγγραφο  για την ασφάλεια  των
πυρηνικών  σταθ µών στις
υποψήφιες  για προσχώρηση
χώρες
Μεταφορές , κυκλοφορία  και τουρισ µός
– Ανακοίνωση  της Επιτροπής  µε
θέµα «περιβάλλον  και
αεροπορία »
– Αναθεώρηση  της κοινής
πολιτικής  µεταφορών
– Οδηγίες  για τα ∆Ε∆
– Ποιότητα  του αέρα  - για
παράδειγ µα πρόγρα µµα Auto-oil
και θυγατρικές  οδηγίες
– Καθορισ µός µ ιας
αποτελεσ µατικής  πολιτικής  της
ΕΕ κατά  της ηχορύπανσης– Συµβουλευτικό  έργο - παραδείγ µατος
χάριν , συµβολή  των ειδικών  στο
συµβουλευτικό  φόρου µ GNSS
– Πράσινη  Βίβλος  για αστικές
µεταφορές  βασισ µένες στην  αρχή  της
αειφορίας
– Έργο  ενθάρρυνσης  της αλλαγής  στον
τρόπο  µεταφοράς  αγαθών  από την
οδική  στη σιδηροδρο µική µεταφορά  -
δεν πρόκειται  για έργο της
Επιτροπής , αλλά  σχετίζεται  στενά  µε
τον δηλω µένο στόχο  της Κοινότητας
για διαφύλαξη  και βελτίωση  των
σιδηροδρο µικών  µεταφορών
– Πολιτική  τουρισ µού σεβό µενη τις
αρχές  της αειφορίας , τουρισ µός και
απασχόληση
∆ιαδικασίες , διάλογοι  και µέσα για αειφόρο
ανάπτυξη
– Έγγραφα  και παρουσιάσεις  για την
αξιολόγηση  του 5ου προγρά µµατος
δράσης  για το περιβάλλον
– 6ο πρόγρα µµα δράσης  για το
περιβάλλον
– Περιβαλλοντική  ευθύνη  της Ευρώπης
και αντίκτυπος  των πολιτικών  της ΕΕ
στην  παγκόσ µια χωρητικότητα
µεταφοράς
– Προτεραιότητες  του 5ετούς
προγρά µµατος της Επιτροπής
– Στρατηγική  για την ολοκλήρωση
– Στρατηγική  για την αειφόρο
ανάπτυξη
– ∆ιαφάνεια  και δηµόσια συµµετοχή  -
Σύµβαση  του Aarhus
– Πρόσβαση  στη δικαιοσύνη , Χάρτης
θεµελιωδών  δικαιω µάτων
– Περιβάλλον  για την Ευρώπη
57– Προώθηση  της χρήσης  των
διαρθρωτικών  ταµείων, των
ταµείων συνοχής  και της
προενταξιακής  ενίσχυσης  για την
αειφόρο  ανάπτυξη  (νοµοθεσία
της ΕΕ και εφαρ µογή σε εθνικό
επίπεδο )
– Υπερατλαντικός
περιβαλλοντικός  διάλογος
– Επιτροπή  για την αειφόρο
ανάπτυξη  των Ηνωµένων  Εθνών ,
Ατζέντα  21
– Αρχή  της προφύλαξης
– Σύνδεση  µε τον ΟΟΣΑ
Θεσµικά ζητή µατα της ΕΕ
– Μεταρρύθ µιση των οργάνων  της
ΕΚ
– Ενσω µάτωση  της
περιβαλλοντικής  διάστασης  στη
Συνθήκη , µέρος ΙΙΙ: προτάσεις
για τη διακυβερνητική  διάσκεψη
του 2000 (συνθήκη  της Νίκαιας )
– Ενσω µάτωση  της
περιβαλλοντικής  διάστασης  στον
προϋπολογισ µό της ΕΕ
– Πολιτική  διεύρυνσης  και
περιβάλλον
– Ατζέντα  2000
Επιχειρήσεις  και βιοµηχανία
– Στρατηγική  περιβαλλοντική
εκτίµηση
– ∆ηµόσιες  συµβάσεις
– Λευκή  Βίβλος  για την
περιβαλλοντική  ευθύνη
– Μείωση  των επιπτώσεων  στο
περιβάλλον  από τις βιοµηχανικές
δραστηριότητες– Συµµετοχή  και συµβολή  στο
ευρωπαϊκό  φόρου µ για την
ανακύκλωση
– Πολιτική  για οικολογικά  προϊόντα
– Ανάπτυξη  των ευρωπαϊκών
οικολογικών  σηµάτων
– Σταδιακή  κατάργηση  των
επικίνδυνων  χηµικών  ουσιών
– Πρόληψη  και ορθή  διαχείριση  των
αποβλήτων
– Τεχνικά  πρότυπα , ίδρυση
περιβαλλοντικού  γραφείου
τυποποίησης