Γνωμοδοτηση για την πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη διευκόλυνση της άσκησης του επαγγέλματος του δικηγόρου σε μόνιμη βάση σε άλλο κράτος από εκείνο στο οποίο αποκτήθηκε ο επαγγελματικός τίτλος ()

(95/C 256/05)

Στις 29 Μαΐου 1995, και σύμφωνα με το άρθρο 49 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την πρόταση που αναφέρεται παραπάυω.

Το τμήμα κοινωνικών, οικογενειακών, εκπαιδευτικών και πολιτισμικών θεμάτων, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, επεξεργάστηκε τη γνωμοδότησή του στις 15 Ιουνίου 1995 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Cavaleiro Brandγo.

Κατά την 327η σύνοδο ολομέλειας, της 5ης και 6ης Ιουλίου 1995 (συνεδρίαση της 5ης Ιουλίου 1995), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με πλειοψηφία και 3 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

Η άσκηση του λειτουργήματος του δικηγόρου σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχει ήδη αποτελέσει αντικείμενο δύο κοινοτικών νομοθετικών πρωτοβουλιών.

1.1. Η οδηγία 77/249/ΕΚ σκοπό είχε να διευκολύνει την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών από τους δικηγόρους, αφήνοντας ρητά εκτός του πεδίου της, ελλείψει λεπτομερέστερων μέτρων, το πλαίσιο της άσκησης του δικαιώματος εγκατάστασης.

Σε γενικές γραμμές, η οδηγία αυτή θεσπίζει την αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης των αδειών ασκήσεως επαγγέλματος. Θεσπίζεται έτσι το δικαίωμα ενός δικηγόρου εγκατεστημένου σε ένα κράτος μέλος να παρέχει νομικές συμβουλές και υπηρεσίες σε άλλο κράτος μέλος.

Εντούτοις, ο δικηγόρος μπορεί να παρέχει τις υπηρεσίες του μόνον με την επαγγελματική άδεια της χώρας καταγωγής του και όχι με επαγγελματική άδεια του κράτους μέλους υποδοχής.

Εξάλλου, για την εκπροσώπηση και υπεράσπιση πελατών ενώπιον των δικαστηρίων, ο δικηγόρος μπορεί να υποχρεωθεί, όπως συμβαίνει σε όλα σχεδόν τα κράτη μέλη, να ενεργήσει σε σύμπραξη με έναν δικηγόρο πράγματι εγκατεστημένο στο κράτος υποδοχής.

1.2. Η οδηγία 89/48/ΕΟΚ σκοπό είχε τη θέσπιση ενός γενικού συστήματος αναγνώρισης διπλωμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που πιστοποιούν επαγγελματική εκπαίδευση ελάχιστης διάρκειας τριών ετών, εντός του οποίου θεσπίζονται ορισμένοι ειδικοί κανόνες για τους δικηγόρους.

Σύμφωνα με την οδηγία αυτή, ένας δικηγόρος ο οποίος κατέχει δίπλωμα που σε ένα κράτος μέλος αποτελεί όρο για την πρόσβαση στο επάγγελμα ή για την άσκηση του λειτουργήματος του δικηγόρου, μπορεί, προκειμένου να του επιτραπεί η πρόσβαση στο επάγγελμα ή η άσκησή του σε άλλο κράτος μέλος, να υποχρεωθεί να υποβληθεί σε πρακτική άσκηση προσαρμογής ή δοκιμασία επάρκειας, κατ`επιλογή του κράτους μέλους. Με εξαίρεση τη Δανία, όπου σπανίως απαιτείται πρακτική άσκηση προσαρμογής, όλα τα άλλα κράτη μέλη επέλεξαν το καθεστώς της δοκιμασίας επάρκειας.

Επομένως, η εν λόγω οδηγία συνιστούσε το νομικό πλαίσιο που κατοχύρωνε το δικαίωμα αποτελεσματικής άσκησης του επαγγέλματος, σε μόνιμη βάση, σε οποιοδήποτε σημείο του κοινοτικού χώρου διαφορετικού από το κράτος μέλος στο οποίο έχουν αποκτηθεί τα επαγγελματικά προσόντα.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Οι ρυθμίσεις που προέκυπταν από τις δύο αυτές οδηγίες θεωρήθηκαν από πολλούς, και για ορισμένο χρονικό διάστημα, επαρκείς όσον αφορα το συγκεκριμένο λειτούργημα του δικηγόρου.

Εντούτοις, μετά από χρόνια συζητήσεων και εμπεριστατωμένων αναλύσεων στους κόλπους του Συμβουλίου Δικηγορικών Συλλόγων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (CCBE), η οργάνωση αυτή, που εκπροσωπεί τους Ευρωπαίους δικηγόρους, υιοθέτησε με μεγάλη πλειοψηφία στη σύνοδο ολομέλειας του Οκτωβρίου 1992 στη Λισσαβώνα, ένα σχέδιο ρύθμισης που αποτελεί την πηγή της παρούσας πρωτοβουλίας της Επιτροπής.

2.2. Πράγματι, έγινε αντιληπτή η ανάγκη για μια ρύθμιση που δεν περιορίζεται στον απλό καθορισμό ορισμένων γενικών και τυπικών κανόνων για την αναγνώριση των διπλωμάτων των δικηγόρων, στόχος που είχε ήδη επιτευχθεί με την οδηγία 89/48/ΕΟΚ.

Προς τούτο θεωρήθηκε σκόπιμο :

- να ρυθμισθεί λεπτομερέστερα το καθεστώς επαγγελματικής ένταξης του αλλοδαπού δικηγόρου στο κράτος υποδοχής, με απλούστευση και διευκόλυνση της διαδικασίας ένταξης 7

- να προβλεφθεί και να ρυθμισθεί σε κοινοτικό επίπεδο η συλλογική άσκηση της επαγγελματικής δραστηριότητας των δικηγόρων 7

- να ρυθμισθεί το σύστημα δεοντολογικών αρχών και να ρυθμισθεί το εφαρμοστέο πειθαρχικό καθεστώς.

2.3. Η ΟΚΕ υποστηρίζει τους στόχους αυτούς και επίσης επικροτεί κατ`αρχήν το σύνολο της πρότασης, με την επιφύλαξη των όσων διατυπώνονται κατωτέρω.

Ωστόσο, επισημαίνει ότι η πρόταση της Επιτροπής διαφέρει σε σημαντικά σημεία από την πρόταση του CCBE και συγκεκριμένα όσον αφορά :

α) το χρονικό περιορισμό του δικαιώματος εγκατάστασης με την άδεια ασκήσεως επαγγέλματος του κράτους μέλους καταγωγής και,

β) την απαλλαγή από τη δοκιμασία επάρκειας κατά την ένταξη στο δικηγορικό σώμα του κράτους μέλους υποδοχής (άρθρο 10.1).

2.4. Πράγματι, η ΟΚΕ συμμερίζεται στο σύνολό τους τις ανησυχίες που διατυπώνονται στην έκθεση Sutherland σχετικά με το σύστημα δικαιοσύνης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Κατά πρώτον, η ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς σημαίνει μια ολοένα αυξανόμενη προσέγγιση των διαφόρων εννόμων τάξεων των κρατών μελών και οι πολίτες και οι επιχειρήσεις στερούνται νομικής υποστήριξης που προσαρμόζεται στην επικαιρότητα και συντονίζεται συνεχώς σε υπερεθνικό αν όχι σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Κατά δεύτερον, εάν εξετασθεί βαθύτερα το θέμα, είναι προφανές ότι η κατάστρωση μιας πιο ολοκληρωμένης και πιο εναρμονισμένης ευρωπαϊκής έννομης τάξης θα καταστεί δυνατή μόνον εφόσον προωθηθεί και καταστεί δυνατή η κινητικότητα των επαγγελματιών που καλύπτονται από αυτήν τη διαδικασία αμοιβαίας αναγνώρισης και προσέγγισης.

Η παρούσα πρόταση οδηγίας, που αποσκοπεί στην προώθηση και διευκόλυνση της πραγματικής ελευθερίας κυκλοφορίας και εγκατάστασης των δικηγόρων, μπορεί να δώσει σημαντική ώθηση στην επίτευξη των στόχων αυτών.

3. Ειδικές παρατηρήσεις

3.1. Τα άρθρα 2 έως 9 θεσπίζουν το δικαίωμα και ρυθμίζουν την άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας από αλλοδαπό δικηγόρο, που εγκαθίσταται σε ένα ευρωπαϊκό κράτος υποδοχής προσωρινά για μια πενταετία και υπό τον επαγγελματικό τίτλο της χώρας καταγωγής.

3.2. Στα άρθρα αυτά προβλέπεται ότι σε μια μεταβατική περίοδο που δεν υπερβαίνει την πενταετία ο αλλοδαπός δικηγόρος εντάσσεται σταδιακά στο σύστημα επαγγελματικών κανόνων και οργάνωσης του κράτους υποδοχής, έως ότου επιτύχει την αναγνώριση και την τυπική κατοχύρωση της πλήρους ένταξής του, στο τέλος της φάσης αυτής.

Προς τούτο, προβλέπεται ότι είναι υποχρεωμένος να εγγραφεί στην αρμόδια οργάνωση του κράτους υποδοχής και ότι θα ασκεί τη δραστηριότητά του υπό τον αρχικό επαγγελματικό τίτλο, υποκείμενος στους επαγγελματικούς και δεοντολογικούς κανόνες του κράτους μέλους υποδοχής και στους δικονομικούς κανόνες, τις κυρώσεις και τα ένδικα μέσα που προβλέπονται στο κράτος αυτό. Η ΟΚΕ συμφωνεί με τις αρχές αυτές, αλλά δεν θεωρεί δικαιολογημένο το όριο της πενταετίας.

3.3. Το άρθρο 5 δίδει στον αλλοδαπό δικηγόρο το δικαίωμα να παρέχει νομικές συμβουλές όχι μόνο επί θεμάτων που αφορούν το δίκαιο του κράτους μέλους καταγωγής, το διεθνές και το κοινοτικό δίκαιο αλλά ακόμη και επί των θεμάτων που αφορούν το δίκαιο του κράτους μέλους υποδοχής.

3.4. Όπως προαναφέρθηκε, η ΟΚΕ υποστηρίζει τον στόχο για εξασφάλιση της επαγγελματικής ένταξης του αλλοδαπού δικηγόρου στο κράτος μέλος της υποδοχής και, κυρίως, εάν η ένταξη αυτή συνεπάγεται την πρόσβαση και την πραγματική απόκτηση των απαιτούμενων τεχνικών, νομικών και επαγγελματικών γνώσεων για υπεύθυνη και ανταγωνιστική άσκηση του λειτουργήματος.

3.5. Στο πλαίσιο αυτό, η ΟΚΕ εκφράζει επιφυλάξεις σχετικά με τη λύση που υιοθετείται και σύμφωνα με την οποία παρέχεται στον αλλοδαπό δικηγόρο, από την αρχή της μετεγκατάστασής του, το δικαίωμα παροχής νομικών συμβουλών επί θεμάτων που αφορούν το δίκαιο του κράτους υποδοχής, χωρίς προηγουμένως να έχει κατ`ανάγκη παρακολουθήσει σεμινάρια ή μαθήματα επιμόρφωσης στα θέματα αυτά, ή χωρίς οι ικανότητές του στον τομέα αυτόν να έχουν υποβληθεί σε οιουδήποτε είδους πρότερη αξιολόγηση.

Είναι προφανές ότι στην περίπτωση αυτή δεν προφυλάσσονται πλήρως τα δικαιώματα των καταναλωτών.

3.6. Το άρθρο 6 ρυθμίζει τους ισχύοντες επαγγελματικούς και δεοντολογικούς κανόνες, κυρίως με βάση την αρχή ότι προέχουν και κυριαρχούν οι κανόνες του κράτους υποδοχής.

Η ΟΚΕ φρονεί ότι θα ήταν θετική η ρητή αναφορά στον δεοντολογικό κώδικα που ενέκρινε το CCBE και υιοθέτησαν ήδη οι περισσότεροι δικηγορικοί σύλλογοι των διαφόρων κρατών μελών, δεδομένου ότι πρόκειται για ένα κώδικα ευρωπαϊκής διάστασης με υγιώς ενοποιητικό στόχο, έναν κώδικα που υιοθέτησαν εκουσίως, για τη διάσταση και το σκοπό αυτό, με τρόπο ελεύθερο και αυθόρμητο, οι αρμόδιες επαγγελματικές οργανώσεις.

4. Το άρθρο 10 ορίζει τα βασικά χαρακτηριστικά των διπλωμάτων και θεσπίζει τους όρους υπό τους οποίους πραγματοποιείται και ολοκληρώνεται τυπικά η ένταξη του αλλοδαπού δικηγόρου στο κράτος υποδοχής.

4.1. Έτσι, κατ`αρχάς, το άρθρο 10, παράγραφος 1, παρέχει το δικαίωμα πρόσβασης στο επάγγελμα του δικηγόρου στο κράτος μέλος υποδοχής, με απαλλαγή της δοκιμασίας επάρκειας που προβλέπει η οδηγία 89/48/ΕΟΚ, εφόσον ο αλλοδαπός αποδείξει τριετή τουλάχιστον πραγματική και μόνιμη επαγγελματική δραστηριότητα σε θέματα δικαίου του εν λόγω κράτους, συμπεριλαμβανομένου του κοινοτικού δικαίου.

Εντούτοις, το κείμενο της πρότασης περιέχει δύο διφορούμενες εκφράσεις που μπορεί να προκαλέσουν δυσκολίες ερμηνείας. Δεν είναι προφανές ότι από την έκφραση « πραγματική και μόνιμη επαγγελματική δραστηριότητα », που ο γενικός ορισμός της στο δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 1 θα υιοθετηθεί από την επιτροπή συμφωνίας « Van de Bijl » (έγγρ. 130/88), είναι δυνατόν να προκύψει ακριβές και σαφές νόημα ώστε να υπάρχει συγκεκριμένη πρακτική εφαρμογή.

Επίσης, η έκφραση « δίκαιο του κράτους μέλους υποδοχής συμπεριλαμβανομένου του κοινοτικού δικαίου » είναι και αυτή αμφιβόλου ερμηνείας. Εάν ο αλλοδαπός δικηγόρος έχει ασκήσει δραστηριότητα αποκλειστικά σε θέματα δικαίου του κράτους υποδοχής και όχι σε θέματα κοινοτικού δικαίου δεν θα μπορέσει να ζητήσει την πρόσβαση που ρυθμίζεται με την οδηγία αυτή; Εξάλλου, η έκφραση αυτή μπορεί να σημαίνει ότι, για λόγους αρχής, το κοινοτικό δίκαιο θεωρείται ότι συμπεριλαμβάνεται στο δίκαιο του κράτους υποδοχής και ως εκ τούτου θα αρκεί να έχει ασκήσει ο δικηγόρος επαγγελματική δραστηριότητα πραγματική και μόνιμη σε θέματα κοινοτικού δικαίου για να του χορηγηθεί ο τίτλος του κράτους στο οποίο μετώκησε;

Η ΟΚΕ φρονεί ότι θα ήταν σκόπιμο να προσαρμοσθούν και να διασαφηνισθούν αμφότερες οι ανωτέρω εκφράσεις.

4.2. Με το άρθρο 10, παράγραφος 2 προβλέπεται ότι παρά την απαλλαγή από τη δοκιμασία επάρκειας που ορίζει η οδηγία του 1989, ο αλλοδαπός δικηγόρος μπορεί να υποβληθεί σε δοκιμασία επάρκειας περιοριζόμενη στο δικονομικό δίκαιο και τους κανόνες δεοντολογίας του κράτους μέλους υποδοχής.

Η ΟΚΕ τονίζει τη σημασία της γνώσης της γλώσσας, γενικά, και της νομικής ορολογίας ειδικότερα, για την υπεύθυνη και ανταγωνιστική άσκηση του λειτουργήματος του δικηγόρου. Φρονεί, σχετικά, ότι η πτυχή αυτή πρέπει να ληφθεί ρητά υπόψη ενόψει της επαγγελματικής ένταξης του αλλοδαπού δικηγόρου.

Εξάλλου, η ΟΚΕ δέχεται ότι αντί της συνοπτικής δοκιμασίας επάρκειας που προβλέπεται από το άρθρο 10, παράγραφος 2, της πρότασης θα πρέπει ενδεχομένως να εξετασθεί άλλος ισοδύναμος τρόπος αξιολόγησης της διαδικασίας ένταξης και των αποτελεσμάτων της.

4.3. Πάντως, στο άρθρο 10, παράγραφος 3, υπενθυμίζεται και επαναλαμβάνεται ότι ο δικηγόρος που ασκεί το λειτούργημά του υπό τον επαγγελματικό τίτλο καταγωγής του, μπορεί να ζητήσει την αναγνώριση του διπλώματός του σύμφωνα με την οδηγία 89/48/ΕΟΚ, εφόσον υποβληθεί σε δοκιμασία επάρκειας.

Εντούτοις, αναφέρεται ότι μπορεί να το πράξει (μόνον;) « διαρκούσης της πενταετίας που αναφέρεται στο άρθρο 2 ».

Από αυτό απορρέουν οι μεγαλύτερες αμφιβολίες και συγχύσεις.

4.3.1. Κατ`αρχάς, φαίνεται ότι το δικαίωμα για αίτηση αναγνώρισης του διπλώματος σύμφωνα με την οδηγία 89/48/ΕΟΚ υπάρχει συνεχώς, από τη στιγμή που ο υποψήφιος δικηγόρος θα ζητήσει και θα υποβληθεί με επιτυχία στη δοκιμασία επάρκειας που προβλέπεται και ρυθμίζεται, σε εσωτερικό επίπεδο, από κάθε κράτος μέλος. Δεν νοείται το δικαίωμα αυτό να είναι δυνατόν και, κατά μείζονα λόγο, να πρέπει να περιορίζεται χρονικά. Εξάλλου, δεν είναι σαφής η σχέση του δικαιώματος αυτού, που απορρέει από ένα γενικό και αόριστο κανόνα, με τη μεταβατική πενταετία που ορίζει για άλλους λόγους η πρόταση οδηγίας.

4.3.2. Κατά δεύτερον, δεν είναι σαφείς οι συνέπειες που θα υπάρξουν εάν παρέλθει η μεταβατική πενταετία χωρίς ο αλλοδαπός δικηγόρος (που ασκεί επάγγελμα με προσωρινό τίτλο, όπως ο επαγγελματικός τίτλος καταγωγής του, στο κράτος υποδοχής) να έχει αναλάβει οιαδήποτε πρωτοβουλία.

Πράγματι, η πρόταση δεν καθιστά σαφές το τί συμβαίνει ή πρέπει να συμβεί, στον δικηγόρο που στο τέλος της μεταβατικής πενταετίας ούτε έχει ζητήσει την ένταξή του στο κράτος υποδοχής σύμφωνα με το άρθρο 10, παράγραφος 1, ούτε έχει ζητήσει την αναγνώριση του διπλώματός του σύμφωνα με την οδηγία του 1989.

Η ΟΚΕ εφιστά την προσοχή στην ανάγκη διευκρίνισης του σημείου αυτού, επειδή θεωρεί βέβαιο ότι όπως φαίνεται δεν πρόκειται για απλή παραδρομή, αλλά μάλλον για πραγματική παράλειψη κατά την υιοθέτηση μιας πολιτικής ή ουσιαστικής επιλογής.

4.3.3. Πρέπει, εν κατακλείδι, να διατυπωθούν ρητά οι ακόλουθες αρχές, χωρίς χρονικούς περιορισμούς :

- ελευθερία στην άσκηση του λειτουργήματος υπό τον επαγγελματικό τίτλο καταγωγής (σύμφωνα με τους κανόνες που ορίζουν τα άρθρα 3 έως 9) 7

- ελευθερία στην επιλογή συμμετοχής στη δοκιμασία επάρκειας που ρυθμίζει η οδηγία 89/48/ΕΟΚ.

4.4. Με το άρθρο 10, παράγραφος 6, αναγνωρίζεται και καθιερώνεται το αναντίρρητο δικαίωμα του αλλοδαπού δικηγόρου, να εξακολουθεί να χρησιμοποιεί τον επαγγελματικό τίτλο καταγωγής παράλληλα με τον επαγγελματικό τίτλο του κράτους μέλους υποδοχής.

Ανεξάρτητα από το γεγονός ότι συμφωνεί κατ`αρχήν απόλυτα με την αρχή αυτή, η ΟΚΕ θέτει σχετικά ένα άλλο ζήτημα που θεωρεί ιδιαίτερα σημαντικό.

Πράγματι, η ΟΚΕ θεωρεί ότι η επίδειξη του τίτλου καταγωγής δεν αποτελεί μόνον δικαίωμα του αλλοδαπού δικηγόρου, αλλά και πραγματική υποχρέωσή του.

Πράγματι, ο « καταναλωτής του δικαίου », ο πελάτης του δικηγόρου ή οιοδήποτε των μερών που εμπλέκονται στον ιστό των επαγγελματικών σχέσεων που αναπτύσσονται σε μια συγκεκριμένη κατάσταση, έχει πλήρες δικαίωμα να γνωρίζει ότι ο εν λόγω δικηγόρος, μολονότι φέρει νομίμως τον επαγγελματικό τίτλο του κράτους υποδοχής, προέρχεται επαγγελματικά από άλλο κράτος μέλος στο οποίο απέκτησε την αρχική του κατάρτιση.

Η ανάγκη διαφάνειας καθώς και η αυστηρή υποχρέωση επαγγελματικής πίστης έναντι των πελατών και των υπολοίπων μερών επιβάλλουν, πέραν της χρήσης του τίτλου που αποκτήθηκε μεταγενέστερα, στο κράτος υποδοχής, να επιδεικνύεται παράλληλα ο τίτλος καταγωγής από τον οποίο εξαρτάται και αιτιολογείται η απόκτηση του δεύτερου επαγγελματικού τίτλου.

4.5. Με το άρθρο 11 ρυθμίζεται με καινοτόμο τρόπο η συλλογική άσκηση του επαγγέλματος σε υπερεθνικό επίπεδο μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Δεδομένης της καινοτομίας που εισάγει το άρθρο και της ποικιλομορφίας των υφιστάμενων λύσεων ανά τα διάφορα κράτη μέλη για τη συλλογική άσκηση του επαγγέλματος, η πράξη είναι αυτή που πιθανότατα θα καθορίσει, σε μικρό χρονικό διάστημα, την προσαρμογή των κανόνων που προτείνονται τώρα.

Η ΟΚΕ, εντούτοις, υποστηρίζει κατ`αρχήν την πρόταση, υπό την προϋπόθεση ότι θα γίνουν βήματα προς τον επιδιωκόμενο στόχο και κατανοεί ότι υπό τις παρούσες συνθήκες δεν θα ήταν εύκολο να υπάρξει καλύτερη λύση.

4.6. Η ΟΚΕ εκφράζει ορισμένες επιφυλάξεις για την παράγραφο 5 του άρθρου 11 μολονότι γνωρίζει ότι δεν διαφέρει ουσιαστικά από την πρόταση του CCBE.

Πράγματι, η παράγραφος αυτή, όπως διατυπώνεται, επιτρέπει ρητά την ύπαρξη των αποκαλούμενων « MDP's » (multidisciplinary partnerships) που περιλαμβάνουν δικηγόρους. Οι επιχειρήσεις αυτές είναι νόμιμες μόνον σε δύο κράτη μέλη (τη Γερμανία και την Ολλανδία) και έχουν απαγορευθεί στα περισσότερα άλλα κράτη μέλη.

Πολλά και ιδιαίτερα βάσιμα επιχειρήματα προέκυψαν από την εμπεριστατωμένη συζήτηση που είχαν οι δικηγόροι σχετικά με το θέμα αυτό, κυρίως από δεοντολογική άποψη.

Η υπόμνηση των επιχειρημάτων αυτών εκφεύγει από τα πλαίσια του παρόντος κειμένου. Ωστόσο, η ΟΚΕ θεωρεί ότι θα ήταν άσκοπο και άτοπο ένα κανονιστικό θέσπισμα με στόχους και αρχές που διαφέρουν εντελώς και δεν έχουν άμεση σχέση με το πρόβλημα, να προσεγγίσει με οποιοδήποτε τρόπο ένα τόσο πολύπλοκο ζήτημα. Συνεπώς, θα ήταν προτιμότερο να αποφύγει η οδηγία το ενδεχόμενο αυτό.

Βρυξέλλες, 5 Ιουλίου 1995.

Ο Πρόεδρος της

Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Carlos FERRER

() ΕΕ αριθ. C 128 της 24. 5. 1995, σ. 6.