ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ - Μέτρα χρηματοδοτικής συνδρομής υπέρ των καινοτόμων μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων που δημιουργούν θέσεις απασχόλησης (Πρωτοβουλία για την ανάπτυξη και την απασχόληση 1998) - Κατάσταση στις 31 Δεκεμβρίου 2002 (SEC(2003)902)

1. Γενική εισαγωγή

2. Μηχανισμοσ Εκκινησης του ΕΜΤ

2.1. Περιγραφή του Μηχανισμού

2.2. Κατάσταση του προϋπολογισμού

2.3. Ενδιάμεσοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί

2.4. Αποδέκτριες ΜΜΕ

2.5. Απασχόληση

3. Πρόγραμμα JEV (Joint European Venture)

3.1 Περιγραφή του προγράμματος

3.2 Κατάσταση του προϋπολογισμού

3.3 Ενδιάμεσοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί

3.4 Εξέταση των σχεδίων

3.5 Απασχόληση

3.6 Ρυθμός υλοποίησης του JEV

4. Μηχανισμός Εγγυήσεων υπέρ των ΜΜΕ

4.1. Περιγραφή του Μηχανισμού

4.2. Κατάσταση του προϋπολογισμού

4.3. Ενδιάμεσοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί

4.4. Αποδέκτριες ΜΜΕ

4.5. Απασχόληση

5. Συμπεράσματα

5.1. Πρωτοβουλία για την ανάπτυξη και την απασχόληση

5.2. Πολυετές πρόγραμμα για τις επιχειρήσεις και την επιχειρηματικότητα (MAP)

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ {SEC(2003)902}

1. Γενική εισαγωγή

Η ετήσια έκθεση 2002 σχετικά με την Πρωτοβουλία για την ανάπτυξη και την απασχόληση συντάσσεται δυνάμει του άρθρου 7, παράγραφος 1, της απόφασης του Συμβουλίου (απόφαση 98/347/ΕΚ) που εκδόθηκε στις 19 Μαΐου 1998.

Σύμφωνα με την απόφαση αυτή, η Επιτροπή οφείλει να υποβάλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο ετήσια έκθεση για τη συντελεσθείσα πρόοδο όσον αφορά την εφαρμογή των τριών χρηματοδοτικών μέσων, δηλαδή του Μηχανισμού εκκίνησης του ΕΜΤ, του Μηχανισμού JEV και του Μηχανισμού εγγυήσεων υπέρ των ΜΜΕ.

H παρούσα 4η έκθεση είναι η τελευταία έκθεση που πρέπει να υποβληθεί στο πλαίσιο της προαναφερθείσας απόφασης του Συμβουλίου η οποία ορίζει, στο άρθρο 8, ότι το πρόγραμμα λήγει στις 31.12.2000. Επιπλέον, η περίοδος ανάληψης υποχρεώσεων τόσο για το μηχανισμό εγγυήσεων υπέρ των ΜΜΕ όσο και του μηχανισμού εκκίνησης του ΕΜΤ έληξε στις 28.05.02.

Το Δεκέμβριο του 2000 θεσπίστηκε ένα διάδοχο πρόγραμμα: το πολυετές πρόγραμμα για τις επιχειρήσεις και την επιχειρηματικότητα (MAP), ιδίως για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις-ΜΜΕ (2001-2005). Το πρόγραμμα αυτό βασίζεται στην Πρωτοβουλία για την Ανάπτυξη και την Απασχόληση και την επεκτείνει περαιτέρω. Η επόμενη έκθεση θα καταρτιστεί στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος, σύμφωνα με τις υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων του ΜΑP [1].

[1] Άρθρο 5 της απόφασης 2000/819/ΕΚ του Συμβουλίου (ΕΕ L333, 29.12.2000, σ.84)

Η ετήσια έκθεση διαιρείται σε τρία τμήματα, δηλαδή ένα τμήμα ανά χρηματοδοτικό μέσο. Συμπληρώνεται από παραρτήματα, τα οποία αφορούν ιδίως στατιστικές για τις ΜΜΕ που υποστηρίζονται είτε από το Μηχανισμό εκκίνησης του ΕΜΤ είτε από το Μηχανισμό εγγυήσεων υπέρ των ΜΜΕ. Οι στατιστικές αυτές για το Μηχανισμό εκκίνησης του ΕΜΤ και το Μηχανισμό εγγυήσεων υπέρ των ΜΜΕ βασίζονται σε δεδομένα σχετικά με το πλέον πρόσφατο στάδιο. Τέλος, στο συμπέρασμα περιγράφονται περαιτέρω εξελίξεις των μέσων της Πρωτοβουλίας και του πλαισίου μέσα στο οποίο εφαρμόστηκαν.

Στις 31.12.02, ένα ποσό 59,82 εκατ. ευρώ από συνολικές πιστώσεις ύψους 449,56 εκατ. ευρώ [2] ήταν ακόμη διαθέσιμο για πιστώσεις υποχρεώσεων. Υπό το Μηχανισμό εκκίνησης του ΕΜΤ, ήταν διαθέσιμο ένα ποσό 17,42 εκατ. ευρώ με την προϋπόθεση της επέκτασης της περιόδου επανεπένδυσης. Ένα ποσό 42,4 εκατ. ευρώ ήταν επίσης διαθέσιμο για το Μηχανισμό JEV.

[2] Στο ποσό αυτό περιλαμβάνονται οι αρχικές πιστώσεις του προϋπολογισμού της Πρωτοβουλίας που ανέρχονται σε 418,56 εκατ. ευρώ καθώς και οι τόκοι και τα λοιπά έσοδα από κέρδη που ανέρχονται σε 31 εκατ. ευρώ.

H δραστηριότητα του ΕΤΕ σχετικά με το Μηχανισμό εκκίνησης του ΕΜΤ και του Μηχανισμού εγγυήσεων υπέρ των ΜΜΕ αναπτύχθηκε σύμφωνα με τα σχέδια, μολονότι επηρεάστηκε από την οικονομική κατάσταση που είχε ως αποτέλεσμα την κάμψη των επιχειρηματικών κεφαλαίων στην Ευρώπη και την αυξημένη απροθυμία των τραπεζών όσον αφορά τις δανειοδοτικές τους δραστηριότητες σε ΜΜΕ. Από την άποψη αυτή, οι τράπεζες πρόλαβαν επίσης τις προβλεπόμενες συνέπειες, από πλευράς αύξησης της έκθεσης σε κίνδυνο, της δεύτερης Συμφωνίας της Βασιλείας για την κεφαλαιακή επάρκεια. Όσον αφορά το JEV, η χρησιμοποίησή του από την αγορά ήταν πολύ κατώτερη του αναμενόμενου [3].

[3] Το Πρόγραμμα Δράσης "Χρηματοδότηση της έρευνας" το οποίο δρομολόγησε η Επιτροπή στις 30 Απριλίου 2003 επισημαίνει, συγκεκριμένα, δύο δράσεις για να "κατοχυρωθεί ότι η κοινοτική νομοθεσία για την επάρκεια των κεφαλαίων, η οποία θα βασίζεται στη μελλοντική συμφωνία της Βασιλείας II για τα κεφάλαια, θα λαμβάνει δεόντως υπόψη τις ανάγκες των φορέων χορήγησης των κεφαλαίων απιχειρηματικού κινδύνου" και να "εξεταστούν τρόποι για την προώθηση της χρήσης των συστημάτων βαθμολόγησης που συμπεριλαμβάνουν την αξιολόγηση των τεχνολογικών κινδύνων (τεχνολογική βαθμολόγηση) που θα δώσει στους πιθανούς επενδυτές τη δυνατότητα να αποτιμήσουν τους ειδικούς κινδύνους και ανταποδόσεις που συνεπάγονται οι επενδύσεις στις ΜΜΕ με βάση την τεχνολογία" (COM(2003) 226 τελικό, Τμήμα 6.4 "Χρηματαγορές", Δράσεις 2 και 3, σ. 24).

Το Σεπτέμβριο του 2002, ο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε ψήφισμα σχετικά με τη τρίτη ετήσια έκθεση της Επιτροπής για την Πρωτοβουλία για την ανάπτυξη και την απασχόληση με βάση την έκθεση (A5-0304/2002) την οποία υπέβαλε ο κ. Bushill-Matthews, εισηγητής της "Επιτροπής απασχόλησης και κοινωνικών υποθέσεων" του Ευρωπαϊκό Κοινοβουλίου.

Το 2001 και το 2002, το Ελεγκτικό Συνέδριο διενέργησε λογιστικούς ελέγχους των χρηματοδοτικών μέσων τα οποία διαχειρίζεται το ΕΤΕ, δηλαδή του Μηχανισμού εκκίνησης του ΕΜΤ και του Μηχανισμού εγγυήσεων υπέρ των ΜΜΕ. Οι παρατηρήσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου και οι αναλυτικές απαντήσεις της Επιτροπής παρουσιάζονται στην ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου (ΕΕ C 295 της 28 Νοεμβρίου 2002).

2. Μηχανισμοσ Εκκινησης του ΕΜΤ

2.1. Περιγραφή του Μηχανισμού

Στόχος του Μηχανισμού εκκίνησης του ΕΜΤ είναι να αυξηθεί η διαθεσιμότητα επιχειρηματικών κεφαλαίων για καινοτόμες ΜΜΕ κατά την ίδρυσή τους και τα πρώιμα στάδια της ανάπτυξής τους.

Το ΕΤΕ επενδύει σε εξειδικευμένα ταμεία επιχειρηματικού κεφαλαίου (στο εξής αναφέρονται ως ταμεία ΕΚ) που έχουν ιδρυθεί ειδικά για την παροχή μετοχικού κεφαλαίου ή άλλων μορφών επιχειρηματικού κεφαλαίου σε ΜΜΕ. Τα ταμεία με τα οποία ασχολείται ο μηχανισμός αυτός είναι μικρότερα ταμεία ή ταμεία που έχουν ιδρυθεί πρόσφατα, και ιδιαίτερα αυτά που λειτουργούν σε επίπεδο περιφέρειας, αυτά που συγκεντρώνονται σε συγκεκριμένους βιομηχανικούς κλάδους ή τεχνολογίες και αυτά που χρηματοδοτούν την εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων της Ε&Α.

Οι επενδύσεις πραγματοποιούνται σε ίση βάση με άλλους επενδυτές σε μετοχικό κεφάλαιο. Η τροποποιημένη πιστωτική και διαχειριστική συμφωνία μεταξύ του ΕΤΕ και της ΕΕ, η οποία ετέθη σε ισχύ στις 18 Δεκεμβρίου του 2001, ορίζει ότι οι επενδύσεις πρέπει να αντιπροσωπεύουν μεταξύ 10% και 25% του συνολικού κεφαλαίου ενός ταμείου ΕΚ ή ενός επωαστηρίου επιχειρήσεων, ή 50% σε εξαιρετικές περιπτώσεις. Μπορούν να πραγματοποιούνται επενδύσεις μέχρι το ανώτατο όριο των 10 εκατ. ευρώ. Σε εξαιρετικές, δεόντως τεκμηριωμένες περιπτώσεις, το ποσό που διατίθεται μπορεί να είναι υψηλότερο, αλλά δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να υπερβαίνει τα 15 εκατ. ευρώ [4].

[4] Οι επενδύσεις που έχουν εγκριθεί πριν από τις 18 Δεκεμβρίου του 2001 πρέπει να συμορφώνονται με τις διατάξεις της προηγούμενης πιστωτικής και διαχειριστικής συμφωνίας που προβλέπει επενδύσεις μεταξύ 10% και 25% του συνολικού κεφαλαίου του ταμείου ΕΚ, μέχρι το ανώτατο όριο των 10 εκατ. ευρώ.

Η νέα συμφωνία προβλέπει επίσης τη δυνατότητα από κοινού επενδύσεων σε ταμεία ΕΚ με άλλα κοινοτικά μέσα, ιδίως όπως του ΕΤΕ ή άλλους πόρους στο πλαίσιο εντολής. Οι από κοινού επενδύσεις επιτρέπονται με την προϋπόθεση ότι το συνολικό ποσό δεν θα υπερβαίνει το 50% του κεφαλαίου του ταμείου. Αυτή η προαιρετική δυνατότητα αξιοποιήθηκε για αρκετές επενδύσεις, ιδίως στην περίπτωση ταμείων πολλαπλών σκοπών που περιλαμβάνουν στο επενδυτικό πρόγραμμά τους εταιρείες στη φάση εκκίνησης.

Απαιτείται από τους διαχειριστές των ταμείων επιχειρηματικού κεφαλαίου να μεγιστοποιούν τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα και θα αναμένεται κατά κανόνα η εξασφάλιση ποσού ίσου τουλάχιστον με το 50% του συνολικού μεγέθους του ταμείου από πηγές του ιδιωτικού τομέα. Για τα ταμεία που λειτουργούν κυρίως σε περιφέρειες που δέχονται ενίσχυση (στόχος 1 και 2) ή σε υποψήφιες χώρες, μπορεί αν εγκριθεί χρηματοδότηση μέχρι 70% από το δημόσιο τομέα.

Όταν η επενδυτική πολιτική ενός ταμείου ΕΚ προβλέπει επενδύσεις έξω από τις συμμετέχουσες χώρες, η συμμετοχή του ΕΤΕ μειώνεται κατά το αντίστοιχο ποσοστό αυτών των επενδύσεων. Εν τούτοις, πρέπει πάντοτε να λαμβάνεται υπόψη η απαίτηση ότι η πλειονότητα του κεφαλαίου πρέπει να επενδύεται στις συμμετέχουσες χώρες.

Το ΕΤΕ εξετάζει τις προτάσεις χρηματοδότησης με βάση κριτήρια όπως το μέγεθος, το επίπεδο συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα, η επενδυτική στρατηγική, η αγορά-στόχος, η ροή επενδυτικών ενεργειών, οι προτεινόμενοι όροι, το προσδοκώμενο ποσοστό απόδοσης, η διαχειριστική ομάδα και ο βαθμός στον οποίο η επένδυση του ΕΤΕ στο ταμείο ΕΚ αναμένεται ότι θα έχει καταλυτικό αποτέλεσμα στη συγκέντρωση κεφαλαίων. Δίνεται επίσης προσοχή στην επίτευξη ισορροπημένης γεωγραφικής εκπροσώπησης σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση (βλέπε σημείο 2.2.2).

Μετά την έγκριση μιας πρότασης ταμείου ΕΚ από την Επιτροπή, το ΕΤΕ υπογράφει συμβατικές συμφωνίες με τους διαχειριστές του ταμείου και τους άλλους επενδυτές σε μετοχικό κεφάλαιο του ταμείου. Στη συνέχεια, το ΕΤΕ εκταμιεύει σταδιακά τα ποσά που έχουν διατεθεί στα ταμεία ΕΚ για να επενδυθούν σε ΜΜΕ (βλέπε σημείο 2.2.4).

2.2. Κατάσταση του προϋπολογισμού

2.2.1. Γενική επισκόπηση

Στις 31.12.02, οι πιστώσεις του προϋπολογισμού του Μηχανισμού εκκίνησης του ΕΜΤ ανέρχονταν σε 168 εκατ. ευρώ. Επιπλέον, σύμφωνα με την απόφαση 98/347/ΕΚ, Παράρτημα I, σημείο 7 και 8 τα έσοδα από πραγματοποιηθείσες επενδύσεις μπορούν να επανεπενδύονται κατά την περίοδο επανεπένδυσης [5] και οι τόκοι που αποδίδει ο λογαριασμός διαχείρισης προστίθενται στους πόρους του Μηχανισμού. Ως εκ τούτου, αυτές οι δύο πηγές εσόδων προστίθενται στις πιστώσεις του προϋπολογισμού.

[5] Σύμφωνα με τη διάταξη αυτή, η περίοδος επανεπένδυσης αντιστοιχεί στα τέσσερα πρώτα έτη λειτουργίας του Μηχανισμού. Η περίοδος επανεπένδυσης μπορεί να παραταθεί τρία έτη κατ' ανώτατο όριο, με την προϋπόθεση ότι η αξιολόγηση της λειτουργίας του Μηχανισμού 48 μήνες μετά τη θέσπισή του θα είναι ικανοποιητική.

Ο συνολικός αυτός προϋπολογισμός καλύπτει το πλήρες κόστος του Μηχανισμού, συμπεριλαμβανομένων των επενδύσεων σε ταμεία ΕΚ και των άλλων επιλέξιμων εξόδων του Μηχανισμού. Στο παρακάτω πίνακα παρουσιάζεται η κατανομή των πιστώσεων του προϋπολογισμού, των τόκων και των λοιπών εσόδων καθώς και η χρησιμοποίησή τους:

Πίνακας 2.1. Δεδομένα του προϋπολογισμού

// (εκατ. ευρώ)

Πόροι //

Πιστώσεις του προϋπολογισμού // 168.00

Τόκοι και λοιπά έσοδα // 22.02

Σύνολο // 190.02

Χρησιμοποίηση //

Υπογραφές ΕΤΕ για ταμεία ΕΚ // 110.92

Πιστώσεις υποχρεώσεων του ΕΤΕ προς υπογραφή // 46.90

Μέγιστη προμήθεια του ΕΤΕ και λοιπά // 14.78

Διαθέσιμος προϋπολογισμός προς ανάληψη υποχρεώσεων σε περίπτωση παράτασης της περιόδου επανεπένδυσης // 17.42

Σύνολο // 190.02

2.2.2. Γεωγραφική κατανομή

Το 2002, το ΕΤΕ εξακολούθησε να λαμβάνει μια σταθερή ροή αιτημάτων από δυνητικούς διαχειριστές ταμείων και χορηγούς από ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στο τέλος του 2002, κατόπιν προσεκτικής εξέτασης από το ΕΤΕ, το ΕΤΕ και οι υπηρεσίες της Επιτροπής είχαν εγκρίνει προτάσεις επενδύσεων σε 28 ταμεία ΕΚ, που αντιστοιχούσαν σε συνολικό ύψος 205 εκατ. ευρώ. Το ΕΤΕ υπέγραψε 18 συμβάσεις με ταμεία ΕΚ. Για τις υπόλοιπες 10 εγκεκριμένες προτάσεις, οι διαπραγματεύσεις απέτυχαν (βλέπε σημείο 2.2.3). Η κατανομή των ποσών που αντιστοιχούν στα 18 ταμεία ΕΚ ανά χώρα παρουσιάζεται κατωτέρω:

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Σχήμα 2.1. Κατανομή των ταμείων ΕΚ κατά χώρα βάσει της έδρας της διευθύνουσας εταιρείας

Η γεωγραφική κατανομή όπως παρουσιάζεται στο σχήμα 2.1 βασίζεται στον τόπο της εταιρείας διαχείρισης των ταμείων επιχειρηματικού κεφαλαίου. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι τα ταμεία ΕΚ μπορούν να επιλέξουν να εδρεύουν σε μια δεδομένη χώρα για νομικούς, λειτουργικούς, φορολογικούς λόγους ή λόγους αγοράς ή για άλλους λόγους, αλλά οι επενδύσεις τους δεν περιορίζονται αναγκαστικά σ' αυτή τη συγκεκριμένη χώρα και μπορούν να καλύπτουν άλλες συμμετέχουσες χώρες. Από την άποψη αυτή, η Επιτροπή αναφέρει ότι θα πρέπει να εξεταστούν η αξιολογική βάση και οι δυνατότητες ανάπτυξης της εναρμονισμένης νομικής υποδομής των ευρωπαϊκών ταμείων, για να διασφαλίζεται η φορολογική διαφάνεια για τις πράξεις των κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου σε όλη την Ένωση [6].

[6] COM(2003) 226 τελικό, Τμήμα 6.4 "Χρηματαγορές", Δράση 1, σ. 24

Οι εγκρίσεις νέων ταμείων κατά το πρώτο εξάμηνο του 2002 είχαν ως αποτέλεσμα σημαντικές μεταβολές τις γεωγραφικής κατανομής με βάση τα ποσά που διατίθενται σε ταμεία ΕΚ. Για παράδειγμα, το μερίδιο της Γαλλίας μειώθηκε από 28% στο τέλος του 2001 σε 22% στο τέλος του 2002.

Ένας άλλος τρόπος εξέτασης της γεωγραφικής κατανομής είναι με βάση τον τόπο εγκατάστασης των εταιρειών χαρτοφυλακίου ΜΜΕ που επωφελήθηκαν από τον μηχανισμό. Αυτό παρέχει μια στιγμιαία απεικόνιση μιας κατάστασης σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Εν τούτοις, δεν κάνει διάκριση μεταξύ των ταμείων ΕΚ που βρίσκονται στην αρχή της πενταετούς επιχειρηματικής περιόδου και των ταμείων που έφτασαν στο τέλος αυτής της περιόδου. Μια ανάλυση των αποδεκτριών ΜΜΕ κατά χώρα στις 30.09.02 παρουσιάζεται στον πίνακα 2.2.

Όπως εξηγήθηκε ήδη στο πλαίσιο της διαδικασίας απαλλαγής του 2001, ο μηχανισμός εκκίνησης του ΕΜΤ άρχισε τις δραστηριότητές του με βάση την αρχή «όποιος έρχεται πρώτος, εξυπηρετείται πρώτος». Αυτό είχε ως αποτέλεσμα μια άνισα κατανεμημένη απορρόφηση για κάποιο χρονικό διάστημα. Το επενδυτικό πρόγραμμα των ταμείων ΕΚ καλύπτει κατά κανόνα 4 έως 6 έτη. Είναι επομένως προφανές ότι τα γαλλικά ταμεία που υπέγραψαν στο πρώιμο στάδιο του προγράμματος είναι πιο προχωρημένα στο επενδυτικό τους πρόγραμμα προς τελικές αποδέκτριες ΜΜΕ.

Το παρακάτω κυκλικό διάγραμμα (Σχήμα 2.2.) παρέχει μια προβολή του κατ' εκτίμηση αριθμού των ΜΜΕ κατά χώρα στο τέλος του επενδυτικού προγράμματος των ταμείων ΕΚ που βρίσκονται σήμερα σε διάφορα στάδια του επενδυτικού κύκλου τους. Η προβολή λαμβάνει υπόψη το μέσο όρο του ποσού που επενδύεται κατά ταμείο ΕΚ και την εναπομένουσα επενδυτική περίοδο.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Σχήμα 2.2. Μηχανισμός εκκίνησης του ΕΜΤ. Προβολή του αριθμού των ΜΜΕ κατά χώρα στην ημερομηνία λήξης των δεσμευθέντων ποσών του ΕΤΕ στις 31.12.02, σταθμισμένου βάσει των σχετικών επενδύσεων

Όπως στο παρελθόν, το ΕΤΕ κατέβαλε σημαντικές προσπάθειες να επιτύχει ευρεία γεωγραφική κάλυψη [7]. Εντούτοις, ήταν δύσκολη η προσέλκυση ιδιωτικού κεφαλαίου στις χώρες στις οποίες υπάρχει μικρή δραστηριότητα επιχειρηματικού κεφαλαίου, για διαφόρους λόγους:

[7] Το 2002, στο πλαίσιο του πολυετούς προγράμματος για τις επιχειρήσεις και την επιχειρηματικότητα (MAP), εγκρίθηκαν πράξεις στην Ιρλανδία και την Ισπανία, που δεν καλύπτονταν το 2001.

- διαφορετικά στάδια ανάπτυξης της αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων στις διάφορες χώρες.

- απαίτηση να επενδύει ο μηχανισμός εκκίνησης του ΕΜΤ μόνο ισόποσα με άλλους επενδυτές σε μετοχικό κεφάλαιο.

- τουλάχιστον 50% του κεφαλαίου πρέπει να παρέχεται από τον ιδιωτικό τομέα.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι διαφορετικές ανάγκες, συνθήκες της αγοράς και μακροοικονομικές συνθήκες στα διάφορα κράτη μέλη έχουν αντίκτυπο στην ικανότητα απορρόφησης και στο ρυθμό εφαρμογής των διάφορων χρηματοδοτικών μηχανισμών. Με βάση την εμπειρία που έχει αποκτηθεί κατά την εφαρμογή των μηχανισμών, η νέα Συμφωνία Καταπίστευσης και Διαχείρισης ορίζει ότι θα πρέπει να επιτυγχάνεται η κατάλληλη γεωγραφική κατανομή στους διάφορους χρηματοδοτικούς μηχανισμούς για τις ΜΜΕ (συνολικά) και όχι ξεχωριστά για τον καθένα από αυτούς. Μια ανάλυση της γεωγραφικής κατανομής για το μηχανισμό εκκίνησης του ΕΜΤ και του μηχανισμού εγγυήσεων υπέρ των ΜΜΕ, με βάση την έδρα των ενδιαμέσων χρηματοπιστωτικών οργανισμών/ταμείων ΕΚ στις 31.12.02, παρουσιάζεται στο παράρτημα 4.

2.2.3. Πιστώσεις υποχρεώσεων

Οι επενδύσεις για τις οποίες έχουν αναληφθεί δεσμεύσεις υπό τον μηχανισμό εκκίνησης του ΕΜΤ το 2002 θα πρέπει να εξεταστούν σε σχέση με τη γενική ανάπτυξη της αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων. Τα έτη 2001 και 2002 χαρακτηρίστηκαν από μείωση της επενδυτικής δραστηριότητας στην ευρωπαϊκή αγορά επιχειρηματικού κεφαλαίου σε σύγκριση με το 2000. Σύμφωνα με τα στατιστικά δεδομένα που δημοσίευση η Ευρωπαϊκή Ένωση Ιδιωτικών Μετοχικών και Επιχειρηματικών Κεφαλαίων (EVCA) [8] το ποσό που επενδύθηκε μειώθηκε κατά 48% το 2001 ενώ ο αριθμός των επενδύσεων μειώθηκε κατά 25% σε σύγκριση με το 2000.

[8] Corporate Venturing European Activity Update 2001, EVCA Research Paper, σ.4.

Από τις 28 πράξεις που ενέκρινε το ΕΤΕ και οι υπηρεσίες της Επιτροπής και οι οποίες αναφέρονται στο σημείο 2.2.2 παραπάνω, που αντιστοιχούν καθαρές πιστώσεις υποχρεώσεων 157,82 εκατ. ευρώ, οι 18 είχαν ως αποτέλεσμα συμβάσεις μεταξύ του ΕΤΕ και των ταμείων ΕΚ στο τέλος του 2002. Το ποσό που δεσμεύθηκε για αυτά τα 18 ταμεία ΕΚ ανέρχεται σε 110,92 εκατ. ευρώ. Επιπλέον, 3 από αυτά τα 18 ταμεία έλαβαν επίσης συνολικό ποσό 16,6 εκατ. ευρώ από τους ίδιους πόρους του ΕΤΕ ή στο πλαίσιο της εντολής επιχειρηματικού κεφαλαίου της ΕΤΕπ, αξιοποιώντας έτσι τη δυνατότητα από κοινού επενδύσεων παράλληλα με τους πόρους του μηχανισμού εκκίνησης του ΕΜΤ (βλ. 2.1). Τα 18 ταμεία ΕΚ συγκέντρωσαν ποσό 558,1 εκατ. ευρώ [9] από επενδυτές του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα, παρέχοντας έτσι ουσιαστικό αποτέλεσμα μόχλευσης για την κοινοτική χρηματοδότηση.

[9] Ενδεικτικό συνολικό ποσό με βάση την έκθεση του ΕΤΕ στις 31.12.2002

Παρά τις σημαντικές προσπάθειες που κατέβαλε το ΕΤΕ, οι υπόλοιπες 10 επενδυτικές πράξεις δεν υλοποιήθηκαν. Αυτό οφειλόταν σε διάφορους λόγους, και συγκεκριμένα:

- τις δυσμενείς συνθήκες της αγοράς, όπως εξηγείται παραπάνω.

- δυσκολίες που αντιμετώπισαν τα εγκεκριμένα ταμεία ΕΚ όσον αφορά τη συγκέντρωση χρηματοδότησης εμπρόθεσμα [10].

[10] Σύμφωνα με την τροποποιημένη και αναδιατυπωμένη πιστωτική και διαχειριστική συμφωνία της 18ης Δεκεμβρίου 2001, το ΕΤΕ δεν μπορεί να δεσμευθεί επίσημα για τη χορήγηση χρηματοδότησης σε ταμεία ΕΚ μετά τις 31.12.2002 στο πλαίσιο της απόφασης του Συμβουλίου για την ανάπτυξη και την απασχόληση

- απροθυμία των επενδυτών του ιδιωτικού τομέα να συμμετάσχουν στην επίσημη υπογραφή (σύναψη) συμφωνιών.

- μεταβολές της προτεινόμενης επενδυτικής πολιτικής εκ μέρους ταμείων ΕΚ, που είχαν ως αποτέλεσμα τη μη επιλεξιμότητα στο πλαίσιο του μηχανισμού.

Στο παρακάτω γράφημα παρουσιάζονται οι ανά τριμηνία εγκρίσεις των επενδύσεων σε ταμεία ΕΚ. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι δεν υπήρξαν περαιτέρω δεσμεύσεις υπό το πρόγραμμα Ανάπτυξης και Απασχόλησης μετά τις 28.05.02. Οι επενδυτικές προτάσεις του μηχανισμού εκκίνησης του ΕΜΤ που υποβλήθηκαν από το ΕΤΕ μετά τις 28.05.02 εγκρίθηκαν υπό το πολυετές πρόγραμμα για τις επιχειρήσεις και την επιχειρηματικότητα (MAP) (2001-2005), το οποίο υπόκειται σε ξεχωριστές εκθέσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 της απόφασης του Συμβουλίου για το MAP.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Σχήμα 2.3. Εγκρίσεις επενδύσεων στα ταμεία επιχειρηματικού κεφαλαίου ανά τριμηνία

Το παρακάτω γράφημα δείχνει τη σωρευτική εξέλιξη του συνολικού δεσμευμένου ποσού (δηλαδή, συμβάσεις που έχουν υπογραφεί και συμβάσεις που βρίσκονται ακόμη υπό εξέταση, ήτοι 157,82 εκατ. ευρώ στο τέλος του 2002) σε σύγκριση με το διαθέσιμο προϋπολογισμό για πιστώσεις υποχρεώσεων προς ταμεία ΕΚ (190 εκατ. ευρώ στο τέλος του of 2002).

Δείχνει επίσης την εξέλιξη των ποσών που υπέγραψε το ΕΤΕ για τα ταμεία ΕΚ (110,92 εκατ. ευρώ στο τέλος του 2002).

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Σχήμα 2.4. Σωρευτική εξέλιξη των πράξεων

2.2.4. Εκταμιεύσεις

Στις 31.12.02, οι συνολικές εκταμιεύσεις προς τα ταμεία ΕΚ ανέρχονταν σε 63 εκατ. ευρώ, σε σύγκριση με 50 εκατ. ευρώ στο τέλος του 2001 και με 32 εκατ. ευρώ στο τέλος του 2000. Ως συνέπεια του αυξημένου ρυθμού επενδύσεων των ταμείων ΕΚ σε MME, το συνολικό ποσό εκταμίευσης ανέρχεται σήμερα στο 57% των υπογραφέντων ποσών.

Σημειωτέον ότι τα πρώτα ταμεία ΕΚ του Μηχανισμού εκκίνησης του ΕΜΤ που υπέγραψαν σύμβαση με το ΕΤΕ κατά τη διάρκεια του 1999 παρουσιάζουν ένα μέσο ποσοστό εκταμίευσης 89%. Αυτά που υπέγραψαν το 2000 έφθασαν το 59%. Λαμβανομένης υπόψη της μέσης επενδυτικής περιόδου των ταμείων ΕΚ, αυτά τα ποσοστά εκταμίευσης μπορούν να θεωρηθούν ικανοποιητικά.

Το παρακάτω γράφημα δείχνει την εξέλιξη των εκταμιεύσεων εκ μέρους του ΕΤΕ προς τα ταμεία ΕΚ στις 31.12.02 σε σύγκριση με τα ποσά των υπογραφεισών συμβάσεων. Οι εκταμιεύσεις του ΕΤΕ πραγματοποιούνται παράλληλα με όλους τους λοιπούς επενδυτές στα ταμεία ΕΚ, κατ' αναλογία προς τις επενδυτικές δεσμεύσεις τους. Τα εκταμιευθέντα ποσά χρησιμοποιούνται από τα ταμεία ΕΚ για τις επενδύσεις τους σε ΜΜΕ.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Σχήμα 2.5. Εκταμιεύσεις προς τα ταμεία ΕΚ

Στο παρακάτω γράφημα εμφανίζονται οι επενδύσεις που πραγματοποίησαν τα ταμεία ΕΚ σε αποδέκτριες ΜΜΕ σε σύγκριση με τις εκταμιεύσεις του ΕΤΕ προς τα ταμεία ΕΚ. Στα τέλη του 2002, ο λόγος της συνεισφοράς του μηχανισμού προς την επένδυση των ταμείων ΕΚ ήταν 1:4. Λαμβανομένου υπόψη του ότι τα ταμεία EK συγκέντρωσαν συνολικό ποσό 558,1 εκατ. ευρώ, το παρακάτω γράφημα δείχνει ότι το ήμισυ των κεφαλαίων των εν λόγω ταμείων ΕΚ πρέπει ακόμη να επενδυθεί σε νέες ΜΜΕ ή να χρησιμοποιηθεί για επενδύσεις συνέχειας σε ΜΜΕ που ανήκουν ήδη στο χαρτοφυλάκιό τους.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Σχήμα 2.6. Επενδύσεις από τα ταμεία ΕΚ σε αποδέκτριες ΜΜΕ

2.2.5. Εξοφλήσεις από τα ταμεία επιχειρηματικού κεφαλαίου

Ορισμένα ταμεία ΕΚ του Μηχανισμού εκκίνησης του ΕΜΤ έχουν αρχίσει να εξοφλούν το χρέος τους προς το ΕΤΕ, μετά την πώληση της συμμετοχής τους στο κεφάλαιο επιτυχών ΜΜΕ. Περισσότερες πληροφορίες για τις πραγματοποιηθείσες επενδύσεις παρατίθενται στο σημείο 2.4 κατωτέρω.

Κατά το έτος 2002, τα ταμεία ΕΚ επέστρεψαν στο λογαριασμό διαχείρισης του Μηχανισμού συνολικό ποσό 446.000 ευρώ, πράγμα που σημαίνει ότι έχει επιστραφεί συνολικό ποσό (περιλαμβανομένων των μερισμάτων) 16,1 εκατ. ευρώ στις 31.12.02.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Σχήμα 2.7. Εξοφλήσεις από τα ταμεία ΕΚ

Στις 30.09.02 η αποτίμηση του χαρτοφυλακίου ανερχόταν σε 36 εκατ. ευρώ (βλ. παράρτημα 9). Το συνολικό επενδυθέν ποσό (απορρόφηση) ήταν 57,2 εκατ. ευρώ και οι εισπραχθείσες επιστροφές κεφαλαίου ανήλθαν σε 11,2 εκατ. ευρώ. Εισράχθη επίσης ποσό ρευστοποιηθέντων κερδών ύψους 4,7 εκατ, ευρώ.

Το αποτέλεσμα είναι 5,4 εκατ. ευρώ ή 11.3% μη ρευστοποιηθεισών ζημιών, έχοντας λάβει υπόψη τα ρευστοποιηθέντα κέρδη (οι λεπτομέρειες και η μεθοδολογία παρουσιάζονται στο παράρτημα 9). Οι ζημίες αυτές οφείλονται στη δραματική επιδείνωση της αγοράς ΕΚ τα δύο τελευταία έτη. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η μη ρευστοποιηθείσες ζημίες ενδέχεται να αυξηθούν περαιτέρω, δεδομένου ότι η επιδείνωση της αγοράς ΕΚ συνεχίστηκε το 2003. Εν τούτοις, το μέγεθος των οποιωνδήποτε ρευστοποιημένων ζημιών ή κερδών δεν μπορεί να είναι γνωστό πριν από την έξοδο από όλες τις επενδύσεις. Τα έσοδα από τις ρευστοποιηθείσες επενδύσεις θα επιστραφούν στον κοινοτικό προϋπολογισμό.

2.2.6. Λογαριασμοί

Οι οικονομικές καταστάσεις του μηχανισμού επισυνάπτονται στο παράρτημα 8.

2.3. Ενδιάμεσοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί

Τα περισσότερα ταμεία ΕΚ τα οποία συνδέονται με συμβατικές συμφωνίες με το ΕΤΕ έχουν εθνική ή και περιφερειακή επικέντρωση, αν και ορισμένα από αυτά επενδύουν σε πανευρωπαϊκή βάση. Τα εν λόγω ταμεία είναι κυρίως προσανατολισμένα προς επενδύσεις πρώιμης φάσης σε τομείς υψηλής τεχνολογίας, όπως η τεχνολογίες της πληροφορίας και της επικοινωνίας, το Διαδίκτυο, η έρευνα στον τομέα της υγείας και οι βιοεπιστήμες. Αυτό είναι σύμφωνο με την επενδυτική πολιτική του Μηχανισμού εκκίνησης του ΕΜΤ.

Μια σύντομη περιγραφή των ταμείων ΕΚ που έχουν συνάψει συμβατικές συμφωνίες με το ΕΤΕ εμφανίζεται στο παράρτημα 1.

2.4. Αποδέκτριες ΜΜΕ

Στις 30.09.02, τα ταμεία ΕΚ είχαν επενδύσει σε 206 ΜΜΕ [11]. Οι επενδύσεις ανέρχονται συνολικά σε 221.2 εκατ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σε μέση επένδυση ύψους 1,1 εκατ. ευρώ ανά επιχείρηση. Τα στοιχεία αυτά είναι σύμφωνα με τις στατιστικές που παρέχονται στην επετηρίδα 2001 της EVCA. Σύμφωνα με την επετηρίδα αυτή, το 2000 η μέση επένδυση σε εταιρείες στη φάση εκκίνησης ανερχόταν σε 0,98 εκατ. ευρώ, ενώ η μέση επένδυση σε εταιρείες στο πρώιμο στάδιο ανάπτυξης ανερχόταν σε 1,52 εκατ. ευρώ.

[11] Σύμφωνα με τις υποχρεώσεις παροχής πληροφοριών των ταμείων ΕΚ υπό το Μηχανισμό εκκίνησης του ΕΜΤ

Σύμφωνα με τη συνήθη πρακτική στην αγορά επιχειρηματικών κεφαλαίων, τα ταμεία ΕΚ υπό το μηχανισμό εκκίνησης του ΕΜΤ απορροφούν τα χρήματα κατά τη διάρκεια της επενδυτικής περιόδους τους, σύμφωνα με τις επενδυτικές ευκαιρίες που έχουν σε αποδέκτριες ΜΜΕ. Το χρονοδιάγραμμα αυτών των απορροφήσεων καθορίζεται από τις περιστάσεις της αγοράς και την επενδυτική πολιτική των ταμείων, η οποία μερικές φορές προβλέπει τη διατήρηση αποθεμάτων για επενδύσεις συνέχειας σε πολλά υποσχόμενες αποδέκτριες ΜΜΕ. Επιπλέον, σύμφωνα με την πρακτική της αγοράς, ένα μικρό μέρος των εκταμειευθέντων ποσών χρησιμοποιείται για την αμοιβή των εταιρειών διαχείρισης των ταμείων ΕΚ, και επομένως δεν επενδύονται σε τελικούς αποδέκτες.

Στις 30.09.02, από 106 εκατ. ευρώ που είχαν υπογραφεί την ημερομηνία εκείνη (111 εκατ. ευρώ στις 31.12.02), τα ταμεία ΕΚ είχαν επενδύσει 47,1 εκατ. ευρώ σε τελικούς αποδέκτες, δηλαδή περίπου 40%. Λαμβανομένου υπόψη ότι οι υπάρχουσες επενδύσεις σε ταμεία ΕΚ είχαν υπογραφεί μεταξύ του 1999 και του 2002, το χρονοδιάγραμμα εκταμιεύσεων φαίνεται ότι προχωρεί όπως αναμενόταν.

Η κατανομή ανά χώρα έχει ως εξής:

Πίνακας 2.2. Κατανομή των αποδεκτριών ΜΜΕ ανά χώρα

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Σχήμα 2.8. Επενδύσεις από ταμεία ΕΚ σε ΜΜΕ, κατά τομέα

Από τις 206 εταιρείες, οι 166 βρίσκονται ακόμη στα χαρτοφυλάκια των ταμείων ΕΚ και 40 επενδύσεις έχουν ρευστοποιηθεί. Από αυτές, 21 έχουν πωληθεί και 19 έχουν διαγραφεί. Στον παρακάτω πίνακα παρατίθενται λεπτομέρειες σχετικά με τις 40 αυτές επενδύσεις:

Πίνακας 2.3. Πραγματοποιηθείσες επενδύσεις

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Όσον αφορά τις ρευστοποιηθείσες επενδύσεις, η τελική αξία των επενδύσεων αντιπροσωπεύει κατά μέσο όρο δύο φορές το αρχικό κεφάλαιο που επενδύθηκε. Έρχεται σε σημαντική αντίθεση με την κατάσταση των ενεργών εταιρειών χαρτοφυλακίου όπως παρουσιάζεται στο τμήμα 2.2.5.

Το μερίδιο του Μηχανισμού εκκίνησης του ΕΜΤ επιστρέφεται στο λογαριασμό διαχείρισης του Μηχανισμού, αφού αφαιρεθούν οι προμήθειες διαχείρισης που οφείλονται στα ταμεία ΕΚ.

2.5. Απασχόληση

Λεπτομερέστερες πληροφορίες για την απασχόληση παρατίθενται στο παράρτημα 2.

3. Πρόγραμμα JEV (Joint European Venture)

3.1 Περιγραφή του προγράμματος

Σκοπός του Προγράμματος JEV είναι να ενθαρρύνει τη σύσταση διεθνικών κοινών επιχειρήσεων μεταξύ ευρωπαϊκών ΜΜΕ στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο [12], παρέχοντάς τους βοήθεια για να επωφεληθούν από τις ευκαιρίες που προσφέρει η ενιαία αγορά.

[12] Απόφαση της κοινής επιτροπής ΕΟΧ αριθ. 72/1999 της 15.06.99

Η συνεισφορά προορίζεται να καλύψει ορισμένες από τις δαπάνες σχετικά με τη σύσταση μιας κοινής επιχείρησης (Μέσο προπαρασκευαστικών εργασιών και επενδύσεων). Το ύψος (100.000 ευρώ ανά σχέδιο κατ' ανώτατο όριο) και οι όροι της συνεισφοράς αυτής έχουν ως εξής:

* Το πρώτο μέρος της συνεισφοράς καλύπτει έως το 50% των επιλέξιμων δαπανών με μέγιστο όριο 50.000 ευρώ. Επιλέξιμες είναι οι δαπάνες που σχετίζονται με το σχεδιασμό και τη σύσταση μιας κοινής διεθνικής επιχείρησης που δημιουργείται από ευρωπαϊκές ΜΜΕ. Συγκεκριμένα περιλαμβάνονται οι δαπάνες μελέτης της αγοράς, προετοιμασίας του νομικού σχεδίου και του επιχειρηματικού σχεδίου, ανάλυσης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων καθώς και οποιεσδήποτε άλλες δαπάνες που είναι απαραίτητες για τη δημιουργία μιας κοινής επιχείρησης.

* Το δεύτερο μέρος της συνεισφοράς καλύπτει έως το 10% του συνολικού ύψους της πραγματοποιηθείσας επένδυσης.

Μέχρι το φθινόπωρο του 2001, το JEV υποστήριζε επίσης δράσεις προβολής του προγράμματος (Μέσο Προβολής). Το ανώτατο ύψος μιας συνεισφοράς για το Μέσο Προβολής ανερχόταν σε 10.000 ευρώ για υλικό προβολής και σε 20.000 ευρώ για εκδηλώσεις που αποσκοπούσαν στην ενίσχυση της συνεργασίας. Η συνεισφορά κάλυπτε το 50% των συνολικών επιλέξιμων δαπανών με τη μορφή επιχορήγησης. Μπορούσαν να υποβάλουν αίτηση για συνεισφορά για Μέσο Προβολής JEV οι ενδιάμεσοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί, οι ευρωπαϊκές, εθνικές ή περιφερειακές ενώσεις ΜΜΕ, τα εμπορικά επιμελητήρια, τα ευρωπαϊκά κέντρα πληροφόρησης, τα κέντρα επιχειρήσεων και καινοτομίας καθώς και άλλοι μη κερδοσκοπικοί φορείς της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως είναι οι εμπορικές και βιομηχανικές ενώσεις, δημόσιοι φορείς και άλλοι φορείς που προωθούσαν επενδύσεις επιλέξιμες στο πλαίσιο του Προγράμματος JEV. Η Επιτροπή ανακάλεσε τη στήριξη για το Μηχανισμό προώθησης το φθινόπωρο του 2001 κατά τη διάρκεια της αναθεώρησης και της εσωτερικής αξιολόγησης του προγράμματος JEV.

3.2 Κατάσταση του προϋπολογισμού

3.2.1. Γενική επισκόπηση

Οι πιστώσεις του προϋπολογισμού για το Πρόγραμμα JEV ανέρχονταν συνολικά σε 57 εκατ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων 5 εκατ. ευρώ που διατέθηκαν το 1997 για την πιλοτική δράση JEV.

3.2.2. Γεωγραφική κατανομή

Όσον αφορά το Πρόγραμμα JEV, δεδομένου ότι τα σχέδια είναι εξ ορισμού διεθνικά, η γεωγραφική κατανομή των πιστώσεων του προϋπολογισμού ανά κράτος μέλος στερείται σημασίας. Επομένως, η γεωγραφική κατανομή αναλύεται στο πλαίσιο της εξέτασης των σχεδίων στο σημείο 3.4. κατωτέρω.

3.2.3. Πιστώσεις υποχρεώσεων

Στο τέλος του 2002, οι υπηρεσίες της Επιτροπής είχαν δεσμεύσει 14,6 εκατ. ευρώ των διαθέσιμων πόρων του προϋπολογισμού για τελικές αποδέκτριες ΜΜΕ με βάση τις εγκριθείσες αιτήσεις.

3.2.4. Εκταμιεύσεις

Στις 31.12.02, οι συνολικές εκταμιεύσεις προς αποδέκτριες ΜΜΕ ανέρχονταν σε 2,0 εκατ. ευρώ.

3.2.5. Λογαριασμοί

Οι οικονομικές καταστάσεις του προγράμματος επισυνάπτονται στο παράρτημα 8.

3.3 Ενδιάμεσοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί

Το Πρόγραμμα JEV υλοποιείται μέσω ενός δικτύου χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Το δίκτυο αυτό συγκροτείται έπειτα από πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος (Επίσημη Εφημερίδα S 42 της 28ης Φεβρουαρίου 1998) και απαρτίζεται από 71 ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς στις 31.12.02 (αριθμός αμετάβλητος από το προηγούμενο έτος). Ένας πλήρης κατάλογος αυτών των ενδιάμεσων χρηματοπιστωτικών οργανισμών επισυνάπτεται στην παρούσα έκθεση (παράρτημα 4).

Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζεται μια γενική επισκόπηση των ενδιάμεσων χρηματοπιστωτικών οργανισμών ανά χώρα:

Πίνακας 3.1. Κατανομή των ενδιάμεσων χρηματοπιστωτικών οργανισμών (ΕΧΟ) ανά χώρα

Χώρα // Αριθμός ΕΧΟ

Αυστρία // 7

Βέλγιο // 6

Δανία // 2

Φινλανδία // 1

Γαλλία // 7

Γερμανία // 10

Ελλάδα // 2

Ιρλανδία // 1

Ιταλία // 19

Λουξεμβούργο // 3

Νορβηγία // 1

Πορτογαλία // 2

Ισπανία // 8

Σουηδία // 1

ΗΒ // 1

Σύνολο // 71

Μια ΜΜΕ που επιθυμεί να υποβάλει αίτηση υπό το πρόγραμμα αυτό πρέπει να επικοινωνήσει με έναν από τους ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς του δικτύου. Αυτός ο ενδιάμεσος οργανισμός επιφορτίζεται με την αξιολόγηση της αίτησης και τη διαβίβασή της στις υπηρεσίες της Επιτροπής. Η Επιτροπή επαληθεύει την επιλεξιμότητα της αίτησης και τον πιθανό αντίκτυπο στην απασχόληση.

Από τους 71 ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς που εξακολουθούν να ανήκουν στο δίκτυο, το ένα τρίτο περίπου δεν έχει υποβάλει ποτέ αίτηση για σχέδιο κοινής επιχείρησης. Οσον αφορά τους ενεργούς ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, το ένα τέταρτο αυτών κάλυπτε πάνω από τα τρία τέταρτα των σχεδίων κοινών επιχειρήσεων.

3.4 Εξέταση των σχεδίων

Από την αρχή του 1998 μέχρι τις 31.12.02, μετά την εις βάθος αξιολόγηση των δυνητικών σχεδίων από τους ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, οι υπηρεσίες της Επιτροπής παρέλαβαν 273 σχέδια, εκ των οποίων εγκρίθηκαν 200. Από αυτά, τα 54 ήταν σχέδια προώθησης και τα 146 ήταν σχέδια προπαρασκευαστικών εργασιών και επενδύσεων. Στον παρακάτω πίνακα συνοψίζεται η εξέλιξη των σχεδίων:

Πίνακας 3.2. Κατάσταση των σχεδίων

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Το πρώτο έτος του Προγράμματος JEV (1998) χρησιμοποιήθηκε από τις υπηρεσίες της Επιτροπής για τη σύσταση του δικτύου ενδιάμεσων χρηματοπιστωτικών οργανισμών και για την υλοποίηση του προγράμματος. Κατά το δεύτερο έτος του προγράμματος, είχαν παραληφθεί 104 σχέδια. Το 2000 και το 2001, ο αριθμός των σχεδίων που υποβλήθηκαν παρέμεινε στο ίδιο περίπου επίπεδο με το προηγούμενο έτος. Το αποτέλεσμα αυτό ήταν χαμηλότερο από τις προβλέψεις. Το 2002 ο αριθμός των νέων αιτήσεων είχε μειωθεί σχεδόν κατά το ήμισυ.

Μέχρι σήμερα, σχεδόν ένα στα πέντε σχέδια απορρίφθηκε από την Επιτροπή ή αποσύρθηκε από τον ενδιάμεσο χρηματοπιστωτικό οργανισμό. Οι περισσότερες απορρίψεις οφείλονταν σε μη συμμόρφωση με τα κριτήρια επιλεξιμότητας ή σε ανεπαρκείς επιπτώσεις όσον αφορά τη δημιουργία νέων οικονομικών δραστηριοτήτων που να συνεπάγονται επενδύσεις και τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης. Οι περισσότερες αποσύρσεις οφείλονταν στο επίπεδο των διοικητικών απαιτήσεων σχετικά με την επεξεργασία των φακέλων και στις επακόλουθες καθυστερήσεις.

Ο παρακάτω πίνακας δείχνει τη γεωγραφική θέση των σχεδιαζόμενων κοινών επιχειρήσεων:

Πίνακας 3.3. Κατανομή των σχεδιαζόμενων κοινών επιχειρήσεων ανά χώρα

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Η ιθαγένεια των εταίρων (επικεφαλής και λοιπών) που συμμετέχουν στα σχέδια έχει ως εξής:

Πίνακας 3.4. Κατανομή των εταίρων σε κοινές επιχειρήσεις ανά χώρα

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Ο αριθμός των σχεδιαζόμενων κοινών επιχειρήσεων ανά τομέα δραστηριότητας έχει ως εξής:

Πίνακας 3.5. Τομέας δραστηριότητας των σχεδιαζόμενων κοινών επιχειρήσεων

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Το μέγεθος των ΜΜΕ που συμμετέχουν στα εγκριθέντα σχέδια κοινών επιχειρήσεων (έως τις 31 Δεκεμβρίου 2002) έχει ως εξής:

Πίνακας 3.6. Απασχόληση σε επικεφαλής και εταίρους ΜΜΕ

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Από τις 314 ΜΜΕ εταίρους, το 53% είχε λιγότερους από 10 μισθωτούς, ενώ το 35 % απασχολούσε μεταξύ 10 και 49 μισθωτούς.

3.5 Απασχόληση

Με τη δημιουργία και τη δήλωση 31 μόνο κοινών επιχειρήσεων μέχρι σήμερα (σύμφωνα με τα 88 ερωτηματολόγια που επέστρεψαν οι ΜΜΕ για την αξιολόγηση της Πρωτοβουλίας για την Ανάπτυξη και την Απασχόληση) το αποτέλεσμα για την απασχόληση ήταν απογοητευτικό. Αν και οι πρώτες ενδείξεις είχαν φανεί θετικές, στο τέλος του 2002 είχαν παραληφθεί μόνο 10 αιτήσεις που ζητούσαν να λάβουν επιχορήγηση επενδύσεων με βάση επενδύσεις που είχαν πραγματοποιηθεί στις νεοϊδρυθείσες κοινές επιχειρήσεις.

Όπως προέκυψε από τα ερωτηματολόγια που επιστράφηκαν από τις ΜΜΕ, συστάθηκαν 31 κοινές επιχειρήσεις, που οδήγησαν στη δημιουργία 252 νέων θέσεων απασχόλησης. Οι ΜΜΕ προβλέπουν ότι η απασχόληση στις εν λόγω κοινές επιχειρήσεις θα αυξηθεί σε 787 θέσεις μέσα σε 5 χρόνια. Εν τούτοις, σε πολλές από τις περιπτώσεις αίτησης για επιχορήγηση, η πραγματική δημιουργία θέσεων απασχόλησης ήταν σημαντικά χαμηλότερη από αυτήν που προβλεπόταν στα αρχικά έντυπα αιτήσεων, και επομένως οι προβλέψεις αυτές ενδέχεται να είναι μάλλον αισιόδοξες. Εξάλλου, τα στοιχεία για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης που παρέχονται στην αίτηση για επιχορήγηση αποτελούν απλή αντανάκλαση της τρέχουσας κατάστασης - η δημιουργία μιας κοινής επιχείρησης και η επένδυση σ' αυτήν είναι συχνά μια μακρόχρονη διαδικασία και ενδέχεται να δημιουργηθούν περισσότερες θέσεις απασχόλησης όσο προχωρεί η επιχείρηση.

Η μεγάλη πλειονότητα των κοινών επιχειρήσεων που δημιουργήθηκαν και δηλώθηκαν δεν έχουν επιλέξει μέχρι σήμερα να υποβάλουν αίτηση για επενδυτική επιχορήγηση. Γενικά, πιστεύεται ότι οι διαδικασίες είναι υπερβολικά χρονοβόρες και περίπλοκες. Ένας άλλος λόγος μη υποβολής αίτησης για την επενδυτική επιχορήγηση είναι ότι οι κοινές επιχειρήσεις έχουν επενδύσει περιορισμένα μόνο ποσά σε πάγια στοιχεία ενεργητικού, με αποτέλεσμα η υποστήριξη ύψους 10% να μην θεωρείται επαρκές κίνητρο που να δικαιολογεί τη διοικητική προσπάθεια. Μπορεί εύλογα να υποτεθεί ότι έχουν επίσης δημιουργηθεί θέσεις απασχόλησης σε κοινές επιχειρήσεις οι οποίες αποφάσισαν να μην υποβάλουν αίτηση για επενδυτική επιδότηση, αμβανομένων όμως υπόψη των διαθέσιμων στοιχείων για την πραγματική δημιουργία θέσεων απασχόλησης όσον αφορά τις τέσσερις αιτήσεις επιδότησης που υποβλήθηκαν, τα αριθμητικά στοιχεία ενδέχεται να είναι μάλλον περιορισμένα. Ο πραγματικός αριθμός των δημιουργούμενων θέσεων απασχόλησης θα επιβεβαιωθεί μόνο μετά την παράληψη των πρώτων εκθέσεων που θα εκπονήσουν οι κοινές επιχειρήσεις βάσει της πενταετούς τους υποχρέωσης υποβολής έκθεσης.

3.6 Ρυθμός υλοποίησης του JEV

Η ζήτηση της αγοράς για το JEV ήταν πολύ χαμηλότερη απ' ό,τι αναμενόταν στην αρχή. Αρχικά, το πρόγραμμα σχεδιάστηκε, εν μέρει σε ανταπόκριση στα αιτήματα που είχαν διατυπώσει οργανώσεις εκπροσώπησης των ΜΜΕ συμπληρωματικά προς τα (τότε) υφιστάμενα προγράμματα κοινών επιχειρήσεων ECIP (European Community Investment Partners) και JOP (Joint Venture Programme - Phare/Tacis), τα οποία κάλυπταν τις χώρες ALAMEDSA και ΧΚΑΕ/ΝΑΚ, αντιστοίχως. Το ECIP έληξε στο τέλος του 1999 και το JOP στη διάρκεια του 2000. Ένα από τα αποτελέσματα του γεγονότος αυτού ήταν ότι ορισμένοι ενδιάμεσοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί που είχαν προσφέρει υποστήριξη στις ΜΜΕ-πελάτες τους στα πλαίσια του ECIP, του JOP και του JEV μείωσαν ή διέκοψαν τις δραστηριότητές τους, δεδομένου ότι το πρόγραμμα JEV από μόνο του δεν τους παρείχε έναν επαρκή όγκο σχεδίων που να δικαιολογεί την απασχόληση ειδικού προσωπικού. Πολλοί θεώρησαν την αμοιβή που καταβλήθηκε στους ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς για την υποβολή των φακέλων ανεπαρκή έναντι των διοικητικών απαιτήσεων τις οποίες ανέλαβαν οι εν λόγω ενδιάμεσοι οργανισμοί κατά τη σύναψη της Συμφωνίας-Πλαισίου με την Επιτροπή.

Μολονότι η λογική στην οποία βασιζόταν το πρόγραμμα JEV κρίθηκε ορθή, ο χρόνος έδειξε ότι στην πράξη υπήρχε σχετικά περιορισμένη ζήτηση εκ μέρους των ΜΜΕ για την παροχή υποστήριξης με σκοπό τη δημιουργία διεθνικών κοινών επιχειρήσεων στην ΕΕ. Στην πραγματικότητα, οι ΜΜΕ που επένδυαν σε άλλα κράτη μέλη συχνά προτιμούσαν να δημιουργούν θυγατρικές παρά κοινές επιχειρήσεις, ή να συνάπτουν πιο χαλαρές συμφωνίες χωρίς την υποχρέωση δημιουργίας νέας νομικής οντότητας.

Ο ρυθμός υλοποίησης του προγράμματος ενδέχεται να επηρεάστηκε επίσης από την ανάγκη επιβολής εμπεριστατωμένων ελέγχων επί της επεξεργασίας των αιτήσεων προκειμένου να διασφαλιστεί η χρηστή δημοσιονομική διαχείριση και να μειωθεί στο ελάχιστο ο κίνδυνος ανωμαλιών. Κατά συνέπεια, η επεξεργασία των φακέλων απαίτησε περισσότερο χρόνο από τον αναμενόμενο και το πρόγραμμα φαίνεται ότι υπέφερε από γραφειοκρατική αδράνεια. Απεναντίας όμως δεν διαπιστώθηκε καμία επιβεβαιωμένη περίπτωση απάτης.

4. Μηχανισμός Εγγυήσεων υπέρ των ΜΜΕ

4.1. Περιγραφή του Μηχανισμού

Στόχος του Μηχανισμού εγγυήσεων υπέρ των ΜΜΕ είναι να ενισχύσει τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης διευκολύνοντας τις επενδυτικές δραστηριότητες των ΜΜΕ στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με την αύξηση της διαθεσιμότητας χρηματοδότησης με τη μορφή δανείων. Αυτό επιτυγχάνεται με την αύξηση της δυναμικότητας των προγραμμάτων εγγυήσεων που λειτουργούν στα κράτη μέλη και αφορά τόσο νέα όσο και υπάρχοντα χαρτοφυλάκια. Ο μηχανισμός αυτός παρέχει υψηλότερο όγκο εγγυήσεων για τα υπάρχοντα προϊόντα εγγυήσεων των ενδιάμεσων χρηματοπιστωτικών οργανισμών (ΕΧΟ), πρόσβαση σε χρηματοδότηση για μεγαλύτερο αριθμό μικρών εταιρειών για μεγαλύτερη ποικιλία επενδύσεων και εγγυήσεις για δάνεια με υψηλότερο κίνδυνο. Ο Μηχανισμός καλύπτει μέρος των ζημιών που προκύπτουν από τις εγγυήσεις έως ένα προκαθορισμένο ποσό. Ο Μηχανισμός λειτουργεί υπό τη διαχείριση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων (ΕΤΕ) που ενεργεί ως καταπιστευματοδόχος. Το ΕΤΕ διαχειρίζεται τις επαφές με τους ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς που ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν στο μηχανισμό, αξιολογεί και υποβάλλει τις επιλεγμένες προτάσεις στις υπηρεσίες της Επιτροπής για έγκριση επιλεξιμότητας. Η κατάλληλη συνεργασία με τα κράτη μέλη εξασφαλίζεται με επαφές μεταξύ του ΕΤΕ και των αρμόδιων εθνικών αρχών.

Ο Μηχανισμός εγγυήσεων υπέρ των ΜΜΕ αφορά κυρίως εταιρείες που απασχολούν λιγότερους από 100 μισθωτούς. Οι ενδιάμεσοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί μπορούν να εφαρμόζουν αυστηρότερα κριτήρια επιλεξιμότητας των ΜΜΕ ανάλογα με τα ειδικά τους προϊόντα εγγυήσεων ή δανείων. Σε κάθε περίπτωση, οι επιλεγμένοι ενδιάμεσοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί φέρουν την πλήρη ευθύνη για τη διαδικασία έγκρισης όσον αφορά τις τελικές αποδέκτριες ΜΜΕ.

4.2. Κατάσταση του προϋπολογισμού

4.2.1. Γενική επισκόπηση

Στις 31.12.02, οι πιστώσεις του προϋπολογισμού για το Μηχανισμό εγγυήσεων υπέρ των ΜΜΕ ανέρχονταν σε 198,56 εκατ. ευρώ. Επιπλέον, σύμφωνα με την απόφαση 98/347/ΕΚ του Συμβουλίου, παράρτημα ΙΙΙ, άρθρο 7, οι τόκοι που αποδίδει ο λογαριασμός διαχείρισης θα προστίθενται στους πόρους του Μηχανισμού. Αυτός ο συνολικός προϋπολογισμός καλύπτει ολόκληρο το κόστος του Μηχανισμού, περιλαμβανομένων των ζημιών που προκύπτουν βάσει των εγγυήσεων, καθώς και των οποιωνδήποτε άλλων επιλέξιμων κοστών ή δαπανών στο πλαίσιο του Μηχανισμού. Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζεται η κατανομή του προϋπολογισμού, των σχετικών εσόδων και δαπανών:

Πίνακας 4.1. Δεδομένα του προϋπολογισμού στις 31.12.02

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

4.2.2. Γεωγραφική κατανομή

Η τελική ημερομηνία για τις πιστώσεις υποχρεώσεων στο πλαίσιο του μηχανισμού ήταν η 28.05.02. Στο τέλος του 2002, από τα 188,87 εκατ. ευρώ που είχαν εγκριθεί από την ΕΕ, το ΕΤΕ είχε υπογράψει δεσμεύσεις εγγυήσεων που ανέρχονταν σε 186,95 εκατ. ευρώ, από τους διαθέσιμους πόρους του προϋπολογισμού. Η γεωγραφική κατανομή των δεσμεύσεων εγγυήσεων ύψους 188,87 εκατ. ευρώ παρουσιάζεται παρακάτω:

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Σχήμα 4.1. Ανάλυση κατά χώρα των αναλήψεων υποχρεώσεων για εγγυήσεις προς ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς στο τέλος του 2002

4.2.3. Πιστώσεις υποχρεώσεων

Οι τριμηνιαίες πιστώσεις υποχρεώσεων του ΕΤΕ προς τους ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς παρουσιάζονται στο παρακάτω γράφημα:

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Σχήμα 4.2. Πιστώσεις υποχρεώσεων του ΕΤΕ προς τους ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς ανά τριμηνία

Το παρακάτω γράφημα δείχνει την εξέλιξη των αναλήψεων υποχρεώσεων για εγγυήσεις του ΕΤΕ (188,87 εκατ. ευρώ στις 31.12.02) σε σύγκριση με το συνολικό διαθέσιμο προϋπολογισμό (207,54 εκατ. ευρώ μείον 18,37 εκατ. ευρώ για προμήθειες του ΕΤΕ [13] και λοιπές επιλέξιμες δαπάνες, στις 31.12.02). Το γράφημα παρουσιάζει επίσης την πραγματική χρησιμοποίηση των πόρων του προϋπολογισμού από τους ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς. Στις 31.12.02, η μέση χρησιμοποίηση ανήλθε σε 82,45 %. Πρέπει να σημειωθεί ότι για ορισμένους ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς η περίοδος διαθεσιμότητας λήγει στις 31.12.03 και αναμένεται ότι αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα αύξηση της χρησιμοποίησης.

[13] Μέγιστη προμήθεια του ΕΤΕ για τη διαχείριση για το σύνολο της περιόδου του μηχανισμού, δηλαδή μέχρι τις 28 Μαΐου 2012

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Σχήμα 4.3. Σωρευτική εξέλιξη των πράξεων

Γενικά, τα προγράμματα εγγυήσεων έχουν ένα υψηλό αποτέλεσμα μόχλευσης. Έως τις 31.12.02, το συνολικό ποσό των δανείων που χορηγήθηκαν σε ΜΜΕ βάσει του Μηχανισμού ανερχόταν σε 9,02 δισ. ευρώ. Ταυτοχρόνως, η χρησιμοποίηση των πόρων του προϋπολογισμού από τους ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς ανερχόταν σε 155.7 εκατ. ευρώ, επιτυγχάνοντας αποτέλεσμα μόχλευσης ίσο με 58.

Στο ακόλουθο γράφημα παρουσιάζονται η ανάπτυξη των δανείων σε ΜΜΕ και τα αντίστοιχα ποσά που δήλωσαν ότι έχουν επενδύσει μέχρι σήμερα οι αποδέκτριες ΜΜΕ:

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Σχήμα 4.4. Δάνεια χορηγηθέντα σε ΜΜΕ και αντίστοιχες επενδύσεις

Το ΕΤΕ δεν υπέγραψε συμβάσεις με νέους ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς το 2002, αλλά τροποποίησε 9 ήδη υπάρχουσες συμβάσεις.

4.2.4. Πληρωμές για κάλυψη των ζημιών

Το ύψος του μεριδίου του ΕΤΕ όσον αφορά τα ανεξόφλητα δάνεια ανέρχεται σε 18,4 εκατ. ευρώ για το έτος 2002 (7,2 εκατ. ευρώ το 2001 και 0,4 εκατ. ευρώ το 2000). Αυτό αντιπροσωπεύει το 9,7 % των πιστώσεων υποχρεώσεων του ΕΤΕ που ανέρχονται σε 188,87 εκατ. ευρώ

Λεπτομερής ανάλυση των αθετήσεων δανείων στις 30.09.02 παρουσιάζεται στο παράρτημα 7 ως συνέχεια του αιτήματος στην τελική έκθεση (A5-0304/2002) που υπέβαλε τον Σεπτέμβριο του 2002 ο κ. Bushill-Matthews, εισηγητής της "Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων" του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

4.2.5. Λογαριασμοί

Οι οικονομικές καταστάσεις του μηχανισμού επισυνάπτονται στο παράρτημα 8.

4.3. Ενδιάμεσοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί

4.3.1. Γενική επισκόπηση

Το ΕΤΕ έχει υπογράψει συμβάσεις με 23 ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς φορείς σε 12 από τις 15 χώρες μέλη. Αν και το ΕΤΕ κατέβαλε ουσιαστικές προσπάθειες, δεν υπήρξε ενδιαφέρον από δυνητικούς ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς στην Ελλάδα, την Ιρλανδία και το Λουξεμβούργο.

Η περίοδος δέσμευσης κοινοτικής χρηματοδότησης στο πλαίσιο του προϋπολογισμού ανάπτυξης και απασχόλησης υπό το μηχανισμό έληξε στις 28.05.02 και το διαθέσιμο ποσό δεσμεύτηκε πλήρως προς ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς.

Στις 29.05.02, όλες οι μελλοντικές δεσμεύσεις πρέπει να γίνονται υπό το Πολυετές Πρόγραμμα για τις Επιχειρήσεις και την Επιχειρηματικότητα (2001-2005), MAP. Μια τροποποιημένη Συμφωνία Καταπίστευσης και Διαχείρισης μεταξύ της Επιτροπής και του ΕΤΕ υπογράφηκε τον Δεκέμβριο του 2001. Στο πλαίσιο της συμφωνίας αυτής, η κάλυψη του μηχανισμού επεκτείνεται για να συμπεριλάβει άλλα προϊόντα και χώρες. Υπό το MAP, έχουν υπογραφεί μέχρι τώρα 10 νέες συμβάσεις. Η εφαρμογή αυτού του μηχανισμού αποτελεί αντικείμενο ξεχωριστής έκθεσης.

Η μέση χρησιμοποίηση των ενδιάμεσων χρηματοπιστωτικών οργανισμών υπό την Πρωτοβουλία για την Ανάπτυξη και την Απασχόληση ανέρχεται σε 82,45%.

Στο ακόλουθο γράφημα παρουσιάζεται η χρησιμοποίηση [14] των πιστώσεων υποχρεώσεων του ΕΤΕ ανά χώρα μέχρι τις 31.12.02.

[14] Η χρησιμοποίηση υπολογίζεται ως ο λόγος μεταξύ του συνολικού ποσού των εγγυήσεων που περιλαμβάνονται στα σχετικά χαρτοφυλάκια κάθε ενδιάμεσου οργανισμού υπό το Μηχανισμό εγγυήσεων υπέρ των ΜΜΕ διαιρούμενου διά του μέγιστου όγκου του χαρτοφυλακίου εγγυήσεων που συμφωνήθηκε συμβατικώς για τον ενδιάμεσο οργανισμό.

Το γράφημα αυτό λαμβάνει επίσης υπόψη τις μεταγενέστερες τροποποιήσεις των συμβάσεων. Παρέχονται λεπτομερέστερες πληροφορίες στις περιγραφές ανά χώρα κατωτέρω. Επιπλέον ένας λεπτομερής κατάλογος των διαφόρων ενδιάμεσων χρηματοπιστωτικών οργανισμών και των προϊόντων χρηματοδότησης που καλύπτονται από εγγύηση στο πλαίσιο του Μηχανισμού εγγυήσεων υπέρ των ΜΜΕ παρουσιάζεται στο παράρτημα 5.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Σχήμα 4.5. Χρησιμοποίηση από τους ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς

4.3.2. Χώρες

Αυστρία

Ο Bόrges προσφέρει δύο προϊόντα εγγυήσεων που καλύπτονται υπό τον μηχανισμό:

"Jungunternehmer-Fφrderungsaktion" που υποστηρίζει επιχειρήσεις στη φάση εκκίνησης και μεταβιβάσεις κυριότητας.

"Unternehmensdynamik" που υποστηρίζει καινοτόμες ΜΜΕ.

Λόγω της υψηλής ζήτησης εκ μέρους των ΜΜΕ, η σύμβαση του ΕΤΕ με τον Bόrges επεκτάθηκε το 2001 και το 2002 με συνακόλουθες αυξήσεις των όγκων του χαρτοφυλακίου και επεκτάσεις της περιόδου διαθεσιμότητας μέχρι τις 31.12.02. Στο τέλος του τέταρτου τριμήνου του 2002 το πραγματικό ποσοστό χρησιμοποίησης ήταν 96,6%, και οι διαθέσιμοι όγκοι υπό το πρόγραμμα "Unternehmensdynamik" είχαν χρησιμοποιηθεί πλήρως.

Βέλγιο

Ο Μηχανισμός υποστηρίζει δύο προγράμματα δανείων που προσφέρονται από το Fonds de Participation (FdP) για εκκινήσεις. Η χρησιμοποίηση των προγραμμάτων FdP αυξήθηκε γρήγορα στο πλαίσιο του μηχανισμού. Επομένως, η σύμβαση τροποποιήθηκε τον Ιούνιο του 2002, οι όγκου αυξήθηκαν και η περίοδος διαθεσιμότητας παρατάθηκε μέχρι τις 31.12.03. Η χρησιμοποίηση ανήλθε πάλι σε 58,8% κατά το τέταρτο τρίμηνο του 2002.

Δανία

Το Ταμείο Ανάπτυξης (Vaekstfonden) προσφέρει δύο διαφορετικά προγράμματα εγγύησης δανείων, ειδικά σχεδιασμένα για τον Μηχανισμό: το πρώτο στοχεύει καινοτόμες ΜΜΕ με δυναμικό ανάπτυξης και είναι σχεδιασμένο να υποστηρίζει τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης ενώ το δεύτερο υποστηρίζει δυνητικούς απασχολουμένους με μειωμένη παραγωγικότητα, δηλαδή άτομα που έχουν κάποιο είδος κοινωνικού ή φυσικού μειονεκτήματος.

Τον Δεκέμβριο του 2002 η χρησιμοποίηση ανήλθε σε 70,7%. Η περίοδος διαθεσιμότητας για τον ενδιάμεσο χρηματοπιστωτικό μηχανισμό έληξε στις 31.12.02. Το ΕΤΕ υπέγραψε νέα συμφωνία υπό την Θυρίδα Εγγύησης Δανείων ΜΑΡ για να εξασφαλίσει τη συνέχιση της υποστήριξης προς τις ΜΜΕ στη Δανία.

Φινλανδία

Η Finnvera κατέβαλε σημαντική προσπάθεια προώθησης που είχε ως αποτέλεσμα τη σημαντική αύξηση της ζήτησης για το μηχανισμό το 2002. Το αποτέλεσμα είναι ότι η τρέχουσα χρησιμοποίηση του Μηχανισμού ανήλθε σε 99,6%, μετά το τέταρτο τρίμηνο του τρέχοντος έτους. Κατά συνέπεια, υπογράφηκε σύμβαση υπό τη Θυρίδα Εγγύησης Δανείων MAP, τον Οκτώβριο του 2002, πράγμα που εξασφαλίζει τη συνέχιση της υποστήριξης των ΜΜΕ.

Γαλλία

Η SIAGI προσφέρει εγγυήσεις σε πολύ μικρές επιχειρήσεις, κατά κανόνα τεχνίτες και λιανοπωλητές. Η χρησιμοποίηση στο πλαίσιο του Μηχανισμού είναι μικρότερη από τις προσδοκίες, 5,9 % στο τέλος της περιόδου διαθεσιμότητας στις 31.12.02. Το χαμηλό ποσοστό χρησιμοποίησης οφείλεται κυρίως στις δυσκολίες που αντιμετώπισε ο SIAGI όσον αφορά την προώθηση της δραστηριότητας εγγυήσεων στους κυριότερους γαλλικούς τραπεζικούς ομίλους. Όσον αφορά τον SOFARIS, το ποσοστό χρησιμοποίησης ανήλθε σε 100% στο τέλος του 2002.

Γερμανία

Λόγω της συνεχιζόμενης υψηλής ζήτησης για το προϊόν "Startgeld" που υποστηρίζει την ίδρυση πολύ μικρών επιχειρήσεων, η σύμβαση με την DtA τροποποιήθηκε τον Μάιο του 2002, ο όγκος του χαρτοφυλακίου αυξήθηκε και η περίοδος διαθεσιμότητας παρατάθηκε μέχρι τις 31.12.03. Το ποσοστό χρησιμοποίησης στο τέλος του 2002 ανερχόταν σε 82,1 %.

Η χρησιμοποίηση για το "KfW-Mittelstandsprogramm - Beschδftigung und Qualifizierung" ανήλθε σε 70,8 % στο τέλος του 2002. Η περίοδος διαθεσιμότητας για τον ενδιάμεσο χρηματοπιστωτικό οργανισμό έληξε στις 31.12.02. Η KfW αποφάσισε να μην συνεχίσει το πρόγραμμα μετά την ημερομηνία αυτή.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι αυτοί οι δύο ενδιάμεσοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί συγχωνεύτηκαν το 2003.

Ιταλία

Το ΕΤΕ έχει υπογράψει συμβάσεις με 10 ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς: 9 από αυτούς λειτουργούν σε περιφερειακό επίπεδο και 1 λειτουργεί σε εθνικό επίπεδο. Κατά τα 2 πρώτα τρίμηνα του 2002 το ΕΤΕ τροποποίησε τέσσερις πράξεις με υπάρχοντες ιταλικούς ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς. Οι επιδόσεις των ενδιάμεσων χρηματοπιστωτικών οργανισμών στο πλαίσιο του Μηχανισμού είναι σύμφωνες με τις προσδοκίες με πολύ καλά αποτελέσματα όσον αφορά τη χρησιμοποίηση, που ανήλθε σε 80,8 % στο τέλος του 2002.

Κάτω Χώρες

Η σύμβαση της BBMKB τροποποιήθηκε τον Ιούνιο του 2002 λόγω της συνεχιζόμενης επιτυχίας του μηχανισμού στις Κάτω Χώρες. Ο όγκος του χαρτοφυλακίου αυξήθηκε και η περίοδος διαθεσιμότητας παρατάθηκε μέχρι τις 31.12.03. Στις 31.12.02 η χρησιμοποίηση είχε ήδη ανέλθει σε 81,1%.

Πορτογαλία

Η SPGM σχεδίαζε να δημιουργήσει και να διαχειριστεί ένα εθνικό ταμείο εγγυήσεων για την υποστήριξη του συστήματος αμοιβαίων εγγυήσεων στη χώρα αυτή. Εντούτοις, λόγω μιας καθυστέρησης όσον αφορά την τροποποίηση της εθνικής νομοθεσίας, η διαδικασία της ίδρυσης των εταιρειών αμοιβαίων εγγυήσεων ανεστάλη για περισσότερο από ένα έτος. Κατά συνέπεια, η σύμβαση παρατάθηκε κατά ένα έτος, χωρίς μεταβολή των όγκων. Στις 31.12.02 η χρησιμοποίηση ήταν 37 %.

Ισπανία

Η CERSA προσφέρει αντεγγυήσεις σε περιφερειακά ταμεία αμοιβαίων εγγυήσεων και σε δάνεια που χορηγούνται από το Υπουργείο Επιστημών και Τεχνολογίας. Τον Ιούνιο του 2002, η σύμβαση της CERSA τροποποιήθηκε για δεύτερη φορά λόγω της υψηλής χρησιμοποίησης και της υψηλής ζήτησης εκ μέρους των ΜΜΕ. Η περίοδος διαθεσιμότητας παρατάθηκε μέχρι τις 31.12.03 και ο όγκος του χαρτοφυλακίου αυξήθηκε. Η χρησιμοποίηση ανήλθε σε 77,6 % στο τέλος του 2002.

Σουηδία

Η ALMI είναι ένας αναπτυξιακός οργανισμός και χορηγεί δάνεια σε ΜΜΕ με δυναμικό ανάπτυξης και δημιουργίας θέσεων απασχόλησης. Παρέχει χρηματοδότηση σε ΜΜΕ που είναι αποκλεισμένες από τη χρηματοδότηση εκ μέρους εμπορικών τραπεζών λόγω του υψηλού επιπέδου κινδύνου. Για να ληφθεί υπόψη η μεταβολή στη ζήτηση της αγοράς αναθεωρήθηκαν οι όγκοι χαρτοφυλακίων για την ALMI, τον Μάιο του 2002, και η περίοδος διαθεσιμότητας παρατάθηκε μέχρι τις 31.12.02. Το ποσοστό χρησιμοποίησης ανήλθε σε 97,8% στο τέλος του 2002. Για να καλυφθεί η υψηλή ζήτηση και να εξασφαλιστεί η συνεχιζόμενη υποστήριξη, υπογράφηκε σύμβαση υπό τη θυρίδα δανείων του ΜΑΡ, στις 21.11.02.

Ηνωμένο Βασίλειο

Το Prince's Trust υποστηρίζει μειονεκτούντες νέους που επιθυμούν να δημιουργήσουν μικρές επιχειρήσεις αλλά δεν είναι σε θέση να εξασφαλίσουν πρόσβαση σε χρηματοδότηση από τράπεζες.

Δεν υπάρχει άλλος οργανισμός στο ΗΒ που προσφέρει πρόγραμμα μικροδανείων σε όλη τη χώρα, περιλαμβανομένων των υπηρεσιών καθοδήγησης για την υποστήριξη νέων ηλικίας από 18 και 30.

Τον Δεκέμβριο του 2002, η χρησιμοποίηση ανήλθε σε 74,1% περίπου. Το Prince's Trust δεν επέτυχε πλήρη χρησιμοποίηση μέχρι το τέλος του έτους, πράγμα που οφειλόταν κυρίως στο όλο και πιο δύσκολο περιβάλλον για την εξεύρεση κατάλληλων νέων επιχειρηματιών.

4.4. Αποδέκτριες ΜΜΕ

Στο τέλος του 2002 ο αριθμός των τελικών αποδεκτών ανερχόταν σε 125.164, σε σύγκριση με 112.581 στις 30.06.02 και 92.408 τον Δεκέμβριο του 2001. Στον ακόλουθο πίνακα παρουσιάζονται η κατανομή ανά χώρα και τα αντίστοιχα συνολικά ποσά των δανείων σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα διαθέσιμα δεδομένα.

Πίνακας 4.2. Κατανομή των αποδεκτριών ΜΜΕ ανά χώρα

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

*) Η SPGM δημιουργεί την περίοδο αυτή ένα σύστημα αμοιβαίων εγγυήσεων στην Πορτογαλία. Επειδή τα ταμεία αμοιβαίων εγγυήσεων δεν έχουν αρχίσει ακόμη να λειτουργούν, η SPGM εξέδωσε εγγυήσεις στο πλαίσιο των συνήθων δραστηριοτήτων της προς όφελος των ΜΜΕ. Το υψηλό μέσο ύψος των δανείων εξηγείται από το γεγονός ότι αυτός ο ενδιάμεσος χρηματοπιστωτικός οργανισμός εγγυάται μέχρι 1,25 εκατ. ευρώ ανά δάνειο ΜΜΕ και ότι περίπου 40% των εταιρειών-πελατών ήταν μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεις που απαιτούσαν μεγαλύτερα δάνεια.

Οι τελικές αποδέκτριες με 10 το πολύ μισθωτούς απαρτίζουν το 93% του συνολικού αριθμού των ΜΜΕ. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η σύγκριση της κατανομής των ΜΜΕ κατά μέγεθος υπό το μηχανισμό με εκείνη της ΕΕ εν γένει. Σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Ευρωπαϊκών ΜΜΕ του 2002, το 93% των ΜΜΕ είναι πολύ μικρές επιχειρήσεις (0-9 μισθωτοί), 6% είναι μικρές επιχειρήσεις (10-49) και λιγότερο από 1% είναι μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεις (50-249). Αυτό αποδεικνύει σαφώς ότι ο μηχανισμός εγγυήσεων υπέρ των ΜΜΕ εστιάζεται σταθερά στον πληθυσμό - στόχο του "Χάρτη για τις μικρές επιχειρήσεις" της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει την ταξινόμηση, κατά χώρα, των ΜΜΕ με βάση τον αριθμό των μισθωτών κατά την ημερομηνία σύναψης της συμφωνίας δανεισμού:

Πίνακας 4.3. Αποδέκτριες ΜΜΕ κατά κατηγορία μεγέθους στις 30.06.02

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Ο παραπάνω πίνακας δείχνει ότι ο μηχανισμός εγγυήσεων υπέρ των ΜΜΕ βοηθά κυρίως τη χρηματοδότηση έναρξης λειτουργίας και την ανάπτυξη νέων επιχειρήσεων. Το 93% των ΜΜΕ που ωφελήθηκαν από το μηχανισμό εγγυήσεων υπέρ των ΜΜΕ είναι μικρότερες εταιρείες που έχουν μέχρι 10 μισθωτούς. Όταν δεν αναφέρεται ο αριθμός των μισθωτών υποθέτουμε ότι υπάρχει μόνο ένας μισθωτός.

Πίνακας 4.4. Κατανομή των αποδεκτριών ΜΜΕ ανά έτος ίδρυσης στις 30.06.02

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

*) Τα στοιχεία αυτά αφορούν κυρίως το Sofaris. Σχεδόν 52% του χαρτοφυλακίου εγγυήσεων του Sofaris αφορά το πρόγραμμά του υπέρ των εταιρειών στη φάση εκκίνησης. Επομένως, από τις 24.721 ΜΜΕ για τις οποίες δεν διατίθενται στοιχεία σχετικά με το έτος ίδρυσης, ορισμένες είναι εταιρείες στη φάση εκκίνησης.

Σκοπός της χρηματοδότησης

Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει τους κύριους σκοπούς της χρηματοδότησης των δανείων προς ΜΜΕ τα οποία έλαβαν εγγύησης υπό τον Μηχανισμό:

Πίνακας 4.5. Σκοπός της χρηματοδότησης στις 30.06.02, εκφρασμένος ως εκατοστιαίο ποσοστό

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Ο πίνακας αυτός βασίζεται σε ένα δείγμα 80.678 περιπτώσεων για τις οποίες έχουν δοθεί πλήρη στοιχεία σχετικά με την ανάλυση των επενδύσεων.

Τομεακή κάλυψη

Το παρακάτω γράφημα παρουσιάζει τους κύριους τομείς των αποδεκτριών ΜΜΕ.:

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Σχήμα 4.6. Οι κύριοι τομείς των αποδεκτριών ΜΜΕ, δεδομένα της 30.06.2002

4.5. Απασχόληση

Μέχρι στιγμής, οι 112.581 ΜΜΕ που επωφελούνται από το Μηχανισμό εγγυήσεων υπέρ των ΜΜΕ έχουν δηλώσει ότι απασχολούν 464.839 μισθωτούς στις 30.06.02. Έχουν επίσης αναφέρει ότι αναμένουν αύξηση κατά 59.477 μισθωτούς σε ένα έτος και περαιτέρω αύξηση κατά 38.961. Ως εκ τούτου εκτιμάται ότι οι ΜΜΕ που έχουν επωφεληθεί από το Μηχανισμό θα δημιουργήσουν συνολικά περίπου 98.438 νέες θέσεις απασχόλησης σε διάστημα δύο ετών. Πρόκειται για αξιόλογο αποτέλεσμα, λαμβανομένου υπόψη ότι περίπου 85% των αποδεκτριών ΜΜΕ είναι πολύ μικρές εταιρείες που απασχολούν μέχρι 5 άτομα.

Αναλυτικές πληροφορίες σχετικά με τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης περιέχονται στο Παράρτημα 6 της παρούσας έκθεσης.

5. Συμπεράσματα

5.1. Πρωτοβουλία για την ανάπτυξη και την απασχόληση

Το 2002 ήταν μια δύσκολη χρονιά για τον ευρωπαϊκό κλάδο επιχειρηματικού κεφαλαίου όπως αποδεικνύεται από την απότομη μείωση της συγκέντρωσης κεφαλαίων κατά 49,2 %, με συγκέντρωση 19,4 δισ. ευρώ, σε σύγκριση με 38,2 δισ. το 2001 [15]. Στο πλαίσιο αυτό, η πρόοδος που επετεύχθη κατά τη διάρκεια του έτους που εξετάζεται όσον αφορά την εφαρμογή του μηχανισμού εκκίνησης του ΕΜΤ είναι ικανοποιητική και δείχνει ότι ο μηχανισμός λειτούργησε συμπληρωματικά για να καλύψει το κενό που δημιουργήθηκε από τη σχετική απουσία ιδιωτικής χρηματοδότησης.

[15] Δεδομένα της EVCA

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι το οικονομικό κλίμα που καθίσταται όλο και πιο δυσμενές ενδέχεται να έχει σημαντικό αντίκτυπο στα προσδοκώμενα έσοδα των ταμείων επιχειρηματικού κεφαλαίου.

Το 2002, ο μηχανισμός εγγυήσεων υπέρ των ΜΜΕ έδειξε την ισχύ του όσον αφορά την υποστήριξη των ΜΜΕ. Αντιμετωπίζοντας ένα επιδεινούμενο και ασταθές οικονομικό κλίμα, οι συμμετέχουσες τράπεζες και οι λοιποί φορείς εγγυήσεων βασίστηκαν στον μηχανισμό για να τους προσφέρει ένα επιπλέον στήριγμα ασφάλειας για να συνεχίσουν τη χρηματοδότηση των ΜΜΕ, διατηρώντας έτσι τις ευκαιρίες δημιουργίας θέσεων απασχόλησης που, σε αντίθετη περίπτωση, θα έπασχαν ενδεχομένως από την έλλειψη χρηματοδότησης. Σε σύγκριση με το 2001, οι αναλήψεις υποχρεώσεων για εγγυήσεις εκ μέρους του ΕΤΕ προς συμμετέχοντες ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς αυξήθηκαν κατά 14,2%.

Όσον αφορά το JEV, ο ρυθμός εφαρμογής του στην αγορά ήταν πολύ κατώτερος από τις προσδοκίες. Το αποτέλεσμα δημιουργίας απασχόλησης ήταν ελάχιστο και η αποτελεσματικότητα ως προς το κόστος ήταν πολύ χαμηλή, όπως αναφέρθηκε ήδη το προηγούμενο έτος. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής διενήργησαν αξιολόγηση των διαφόρων χρηματοπιστωτικών μέσων. Η Επιτροπή θα παρουσιάσει την αξιολόγηση αυτή σε ξεχωριστό έγγραφο το οποίο θα περιλαμβάνει πρόταση σχετικά με το μέλλον του JEV.

5.2. Πολυετές πρόγραμμα για τις επιχειρήσεις και την επιχειρηματικότητα (MAP)

Στις 20 Δεκεμβρίου 2000, το Συμβούλιο αποφάσισε [16] να επεκτείνει τα χρηματοδοτικά μέσα της Πρωτοβουλίας για την ανάπτυξη και την απασχόληση υπό μια νέα νομική βάση, το Πολυετές πρόγραμμα για τις επιχειρήσεις και την επιχειρηματικότητα, ιδίως δε για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (2001-2005) (MAP). Το MAP προτείνει τροποποιήσεις και επεκτάσεις στο Μηχανισμό εκκίνησης του ΕΜΤ και στο Μηχανισμό εγγυήσεων υπέρ των ΜΜΕ, και εισάγει μια νέα δράση, τη Δράση κεφαλαίου αρχικής ώθησης. Το ΕΤΕ θα αναλάβει τη διαχείριση και των τριών δράσεων που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση των αναγνωρισμένων δυσλειτουργιών της αγοράς προκειμένου να βελτιωθεί η πρόσβαση των ΜΜΕ στη χρηματοδότηση.

[16] Απόφαση 2000/819/EΚ

Στις 4 Οκτωβρίου 2001, η επιτροπή διαχείρισης του προγράμματος για τις επιχειρήσεις εξέδωσε θετική γνώμη για την πρόταση της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή των μέτρων αυτών, όπως απαιτείται βάσει του άρθρου 3 της προαναφερόμενης απόφασης του Συμβουλίου.

Στις 10 Δεκεμβρίου 2001, η Επιτροπή εξέδωσε την απόφασή της C(2001) 3973 σχετικά με την εφαρμογή των χρηματοδοτικών μέσων του MAP. Εν συνεχεία, στις 18 Δεκεμβρίου 2001, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέγραψε με το ΕΤΕ τις συμφωνίες καταπίστευσης και διαχείρισης για το Μηχανισμό εκκίνησης του ΕΜΤ, το Μηχανισμό εγγυήσεων υπέρ των ΜΜΕ και τη Δράση κεφαλαίου αρχικής ώθησης.

Στο πλαίσιο του νέου MAP, ο Μηχανισμός εκκίνησης του ΕΜΤ αναπροσαρμόστηκε ώστε να υποστηρίζει τη σύσταση και τη χρηματοδότηση ΜΜΕ στη φάση εκκίνησής τους, επενδύοντας σε ειδικευμένα ταμεία ΕΚ και σε επωαστήρια.

Τρεις νέες υπο-θυρίδες προστέθηκαν στο Μηχανισμό εγγυήσεων υπέρ των ΜΜΕ, προκειμένου να διευρυνθεί το φάσμα των διαθέσιμων μέσων για την παροχή εγγυήσεων:

- για μικροπιστώσεις.

- για επενδύσεις σε μετοχικό κεφάλαιο.

- για δάνεια για την κάλυψη του εξοπλισμού ΤΠ, των λογισμικών και της κατάρτισης στον τομέα του Διαδικτύου και του ηλεκτρονικού εμπορίου.

Στόχος της Δράσης Κεφαλαίου Εκκίνησης είναι η παροχή υποστήριξης σε ταμεία κεφαλαίου εκκίνησης, σε επωαστήρια ή σε παρόμοιες οργανώσεις στις οποίες συμμετέχει το ΕΤΕ. Η υποστήριξη αποσκοπεί στη μακροπρόθεσμη πρόσληψη πρόσθετων διαχειριστών επενδύσεων για να ενισχυθεί η ικανότητα του κλάδου επιχειρηματικού κεφαλαίου να καλύπτει επενδύσεις σε κεφάλαιο αρχικής ώθησης.

Το Μάιο του 2002, ανελήφθησαν οι πρώτες υποχρεώσεις για τον προϋπολογισμό του ΜΑΡ, εξασφαλίζοντας την αδιάλειπτη μετάβαση από την Πρωτοβουλία για την Ανάπτυξη και την Απασχόληση. Οι διατυπώσεις που θα επέτρεπαν στις υποψήφιες χώρες να συμμετάσχουν στα χρηματοδοτικά μέσα ολοκληρώθηκαν ως επί το πλείστον το 2002. Η επίσημη κοινοποίηση εφαρμογής για τις υποψήφιες χώρες δημοσιεύθηκε στις 25.02.03. Πληροφορίες σχετικά με το μηχανισμό εγγυήσεων υπέρ των ΜΜΕ, το μηχανισμό εκκίνησης του ΕΜΤ και το JEV θα παρέχονται στο πλαίσιο του MAP.