[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 8.10.2009

COM(2009) 514 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

σχετικά με την υλοποίηση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής προς τρίτες χώρες το 2008 {SEC(2009) 1279}

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

σχετικά με την υλοποίηση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής προς τρίτες χώρες το 2008 {SEC(2009) 1279}

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σχετικά με την υλοποίηση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής προς τρίτες χώρες το 2008 1

1. Εισαγωγή 3

2. Ανασκόπηση 3

2.1. Ιστορικό 3

2.2. Μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή κατά τη διάρκεια του 2008 4

2.3. Ανακεφαλαίωση των πλέον πρόσφατων πράξεων στις δικαιούχους χώρες 4

2.3.1. Δυτικά Βαλκάνια 4

2.3.2. Ανατολικές γειτονικές χώρες 5

2.3.3. Μεσογειακές χώρες 5

3. Γεωγραφική κατανομή και αξιολογήσεις της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής 5

3.1. Γεωγραφική κατανομή 5

3.2. Αξιολογήσεις 6

3.2.1. Αλβανία 6

3.2.2. Σερβία και Μαυροβούνιο 7

4. Βελτίωση της δημοσιονομικής διαχείρισης στις δικαιούχους χώρες: επιχειρησιακές αξιολογήσεις 7

5. Αιτήσεις και μελλοντικές προτάσεις της Επιτροπής 8

1. Εισαγωγή

Η παρούσα έκθεση παρέχει μια γενική επισκόπηση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της ΕΕ προς τρίτες χώρες και το ιστορικό της, περίληψη των πράξεων του 2008, πληροφορίες σχετικά με τις πλέον πρόσφατες πράξεις στις υποψήφιες και δυνητικά υποψήφιες χώρες καθώς και στις γειτονικές χώρες, συνοδευόμενη από στατιστικούς πίνακες των διαφόρων πράξεων που αναλήφθηκαν από το 1990.

Στην παρούσα έκθεση περιλαμβάνονται επίσης τα αποτελέσματα των πρόσφατων αξιολογήσεων που διενεργήθηκαν το 2008 Στόχος των αξιολογήσεων αυτών είναι να εκτιμηθούν τα αποτελέσματα της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στις επιμέρους πτυχές της διαδικασίας οικονομικής σταθεροποίησης και στην εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων στις δικαιούχους χώρες. Από την άποψη αυτή, η πρόοδος αντικατοπτρίζει, επίσης, τον βαθμό στον οποίο πληρούνται οι αντίστοιχοι όροι οικονομικής πολιτικής από τους οποίους εξαρτάται η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της ΕΚ.

Επιπλέον, σε ό,τι αφορά τη σύσταση που διατύπωσε το Ελεγκτικό Συνέδριο στην ειδική έκθεσή του τον Μάρτιο του 2002 σχετικά με τη βελτίωση της χρηματοδοτικής διαχείρισης στις δικαιούχους χώρες, η Επιτροπή από το 2004 και μετά, με τη βοήθεια ελεγκτικής εταιρείας, προέβη σε επιχειρησιακές αξιολογήσεις των χρηματοδοτικών κυκλωμάτων και των διαδικασιών που σχετίζονται με την μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή σε κάθε δικαιούχο χώρα. Τα συμπεράσματα των αξιολογήσεων αυτών λαμβάνονται δεόντως υπόψη κατά την κατάρτιση των όρων πολιτικής από τους οποίους εξαρτάται η συνδρομή.

Η παρούσα έκθεση υποβάλλεται σύμφωνα με τις αποφάσεις του Συμβουλίου σχετικά με την κοινοτική μακροοικονομική ή έκτακτη χρηματοδοτική συνδρομή προς τρίτες χώρες και αποτελεί συνέχεια των εκθέσεων που υποβλήθηκαν τα προηγούμενα έτη. Ταυτόχρονα δημοσιεύεται λεπτομερέστερη έκθεση (έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής SEC(2009…) που παρέχει οικονομικές και χρηματοδοτικές πληροφορίες σχετικά με τις δικαιούχους χώρες.

2. Ανασκόπηση

2.1. Ιστορικό

Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή (ΜΧΣ) στηρίζει τις προσπάθειες πολιτικής και οικονομικής μεταρρύθμισης των δικαιούχων χωρών και υλοποιείται σε συνδυασμό με τα προγράμματα στήριξης του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας. Η ΜΧΣ ενσωματώνει μια σειρά αρχών, οι οποίες επιβεβαιώθηκαν εκ νέου στα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 8ης Οκτωβρίου 2002, που τονίζουν τον έκτακτο χαρακτήρα της συνδρομής, τη συμπληρωματικότητά της με τις χρηματοδοτήσεις των διεθνών χρηματοπιστωτικών οργανισμών (ΔΧΟ) και την τήρηση των όρων μακροοικονομικής πολιτικής. Σε στενή συνεργασία με το ΔΝΤ και την Παγκόσμια Τράπεζα, η ΜΧΣ της Κοινότητας, προσαρμοσμένη στις ειδικές ανάγκες των δικαιούχων χωρών, έχει στηρίξει αρκετές τρίτες χώρες στο πλαίσιο του γενικού στόχου για τη σταθεροποίηση της οικονομικής κατάστασης και τη δημιουργία οικονομιών που λειτουργούν βάσει των μηχανισμών της αγοράς .

2.2. Μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή κατά τη διάρκεια του 2008

Το 2008 δεν εκδόθηκε καμία νέα απόφαση από το Συμβούλιο.

Οι εκταμιεύσεις για πράξεις μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής ανήλθαν σε 25 εκατ. EUR για τη Δημοκρατία της Μολδαβίας με τη μορφή μη επιστρεπτέας επιχορήγησης και σε 15 εκατ. EUR επίσης με τη μορφή μη επιστρεπτέας επιχορήγησης για το Λίβανο.

2.3. Ανακεφαλαίωση των πλέον πρόσφατων πράξεων στις δικαιούχους χώρες

2.3.1. Δυτικά Βαλκάνια

Κοσσυφοπέδιο

Η μόνη εν εξελίξει πράξη ΜΧΣ στα δυτικά Βαλκάνια είναι μια μη επιστρεπτέα επιχορήγηση στήριξης του προϋπολογισμού (UNSCR 1244/99) ανώτατου ύψους 50 εκατ. EUR που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο το Νοέμβριο του 2006 (απόφαση του Συμβουλίου 2006/880/EΕ, ΕΕ L339/36 της 6.12.2006). Δεδομένου ότι δεν τηρήθηκαν πλήρως οι όροι που είχαν συμφωνηθεί στο μνημόνιο συμφωνίας που υπεγράφη με τις αρχές το Δεκέμβριο του 2007 για την υλοποίηση της συνδρομής αυτής, δεν κατέστη δυνατή η καταβολή του πλήρους ποσού των 50 εκατ. EUR το 2008 το οποίο παραμένει σε εκκρεμότητα. Ωστόσο, στις 11 Ιουλίου 2008, στη διάσκεψη χορηγών υπό την προεδρία της Επιτροπής για τη στήριξη των χρηματοδοτικών αναγκών του Κοσσυφοπεδίου την περίοδο 2008-2011, η Επιτροπή ανέλαβε δέσμευση υπό όρους για τη χορήγηση πρόσθετης στήριξης ΜΧΣ ανωτάτου ύψους 100 εκατ. EUR, επίσης με τη μορφή μη επιστρεπτέων επιχορηγήσεων στήριξης του προϋπολογισμού.

Μαυροβούνιο και Σερβία

Στις 2 Οκτωβρίου 2008, το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση 2008/784/EΚ για τη σύσταση αυτοτελούς υποχρέωσης του Μαυροβουνίου και την αντίστοιχη μείωση των υποχρεώσεων της Σερβίας όσον αφορά τα μακροπρόθεσμα δάνεια που χορήγησε η Κοινότητα στην Ένωση Κρατών Σερβίας και Μαυροβουνίου (πρώην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας) δυνάμει των αποφάσεων 2001/549/ΕΚ και 2002/882/ΕΚ[1], η οποία εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να υπογράψει αυτοτελή συμφωνία δανείου με τις αρχές του Μαυροβουνίου. Η απόφαση αυτή αποτελεί απόρροια της ανεξαρτησίας του Μαυροβουνίου τον Ιούνιο του 2006 και της συμφωνίας που συνήφθη μεταξύ της Σερβίας και του Μαυροβουνίου τον Ιούλιο του 2006 για την κατανομή των εξωτερικών υποχρεώσεων μεταξύ των δύο χωριστών κρατών. Δεν συνεπάγεται νέες υποχρεώσεις για την Κοινότητα και δεν έχει δημοσιονομικές επιπτώσεις.

Μόλις συνήφθη και τέθηκε σε ισχύ αυτοτελής συμφωνία δανείου με το Μαυροβούνιο, οι τρέχουσες υποχρεώσεις της Σερβίας αναπροσαρμόστηκαν με την ανταλλαγή επιστολών μεταξύ της Επιτροπής και της Σερβίας.

2.3.2. Ανατολικές γειτονικές χώρες

Δημοκρατία της Μολδαβίας

Το 2008, η Επιτροπή ολοκλήρωσε την εφαρμογή του προγράμματος μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής που είχε αποφασιστεί από το Συμβούλιο στις 16 Απριλίου 2007 συνολικού ύψους 45 εκατ. EUR. Η δεύτερη και η τρίτη δόση, ύψους 10 και 15 εκατ. EUR αντίστοιχα, εκταμιεύτηκαν τον Ιούνιο και το Δεκέμβριο του 2008. Το πρόγραμμα αποτελούσε μέρος της χρηματοδοτικής δέσμης για τη στήριξη της συμφωνίας της κυβέρνησης με το ΔΝΤ στο πλαίσιο της διευκόλυνσης για τη μείωση της φτώχειας και την ανάπτυξη (PRGF) που είχε συναφθεί το Μάιο του 2006 και λήγει το Μάιο του 2009.

Γεωργία

Το πρόγραμμα ύψους 33,5 εκατ. EUR υπό μορφή μη επιστρεπτέων επιχορηγήσεων, που είχε εγκριθεί τον Ιανουάριο του 2006, δεν μπόρεσε να ολοκληρωθεί. Βάσει του προγράμματος αυτού, το 2006 εκταμιεύτηκε συνολικό ποσό 23 εκατ. EUR. Ωστόσο, η επανεξέταση των όρων εκταμίευσης της τρίτης και τελευταίας δόσης δεν μπόρεσε να ολοκληρωθεί το 2008 (όπως και το 2007) διότι δεν είχε τηρηθεί ένας από τους ειδικούς όρους για την καταβολή της δόσης. Συγκεκριμένα, ο νόμος σχετικά με την οργάνωση του εξωτερικού ελέγχου δεν ψηφίστηκε από το κοινοβούλιο της χώρας, όπως προβλεπόταν. Ως εκ τούτου δεν εκταμιεύτηκε η τελευταία δόση, και το πρόγραμμα έχει πλέον λήξει. Συγχρόνως, τον Οκτώβριο του 2008, σε διάσκεψη χορηγών που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, η Επιτροπή ανέλαβε δέσμευση για ένα νέο πρόγραμμα ΜΧΣ υπέρ της Γεωργίας υπό μορφή μη επιστρεπτέων επιχορηγήσεων μέγιστου ύψους 46 εκατ. EUR. Η δέσμευση για τη χορήγηση αυτής της στήριξης αναλήφθηκε στο πλαίσιο της διεθνούς προσπάθειας συνδρομής της Γεωργίας στις προσπάθειές της να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις της σύρραξης με τη Ρωσία τον Αύγουστο του 2008.

2.3.3. Μεσογειακές χώρες

Λίβανος

Το Δεκέμβριο του 2008, η Επιτροπή εκταμίευσε την πρώτη δόση της μη επιστρεπτέας επιχορήγησης 15 εκατ. EUR βάσει του προγράμματος μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής που εγκρίθηκε στις 10 Δεκεμβρίου 2007. Το πρόγραμμα αποτελείται από μη επιστρεπτέα επιχορήγηση 30 εκατ. EUR και δάνειο ύψους 50 εκατ. EUR, που θα εκταμιευτούν αμφότερα σε δύο δόσεις. Η πληρωμή της πρώτης δόσης του δανείου (25 εκατ. EUR) πραγματοποιήθηκε τελικά στις αρχές του Ιουνίου του 2009. Η δεύτερη δόση προβλέπεται να εκταμιευτεί πριν τα τέλη 2009 εφόσον ικανοποιηθούν οι όροι στους οποίους υπόκειται η συνδρομή αυτή.

3. Γεωγραφική κατανομή και αξιολογησεις της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής

3.1. Γεωγραφική κατανομή

Η κοινοτική ΜΧΣ σκοπό έχει να στηρίξει τη μακροοικονομική σταθεροποίηση των δικαιούχων χωρών και να συμβάλει στην αντιμετώπιση των δυσχερειών που αντιμετωπίζουν στα ισοζύγια πληρωμών τους (και στους προϋπολογισμούς τους). Χρησιμεύει, επίσης, πολύ στην προώθηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Ο μεγαλύτερος όγκος των πράξεων ΜΧΣ αποφασίστηκε και εκταμιεύτηκε κατά τα πρώτα έτη της μετάβασης των χωρών της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης στο δημοκρατικό καθεστώς και στην οικονομία της αγοράς.

Με την πάροδο των ετών, ο αριθμός των χωρών στις οποίες η Κοινότητα χορήγησε συνδρομή του είδους αυτού αυξήθηκε λόγω του μεγαλύτερου αριθμού γειτονικών χωρών που αντιμετώπιζαν προβλήματα ισοζυγίου πληρωμών και δεσμεύθηκαν να εφαρμόσουν προγράμματα οικονομικής μεταρρύθμισης. Το γεγονός αυτό είχε ως αποτέλεσμα την αλλαγή της γεωγραφικής ισορροπίας όσον αφορά την κατανομή της συνδρομής σε σχέση με τα πρώτα έτη, όταν οι περισσότεροι δικαιούχοι ήταν χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης. Ως εκ τούτου, από το 2000 και μετά, ΜΧΣ χορηγείται αποκλειστικά στις χώρες των δυτικών Βαλκανίων (73% των αποφάσεων κατά την περίοδο από το 2000 έως το 2008) και στα ΝΑΚ. Η μόνη εξαίρεση ήταν το 2007 όταν το Συμβούλιο εξέδωσε απόφαση προγράμματος συνδρομής υπέρ του Λιβάνου.

3.2. Αξιολογήσεις

Η Επιτροπή εφάρμοσε ένα πρόγραμμα αξιολόγησης προκειμένου να εκτιμήσει τον αντίκτυπο της ΜΧΣ σε καθεμιά από τις δικαιούχους χώρες. Οι αναλύσεις πραγματοποιούνται από εξωτερικούς συμβούλους που επιλέγονται με ανοικτό διαγωνισμό, υπό την εποπτεία μιας «διευθύνουσας επιτροπής». Από το 2004 και μετά έχουν πραγματοποιηθεί συνολικά 7 αξιολογήσεις. Ολοκληρώθηκαν δύο αξιολογήσεις το 2008 για την Αλβανία και τη Σερβία και το Μαυροβούνιο. Οι κυριότερες παρατηρήσεις είναι οι εξής:

3.2.1. Αλβανία

Γίνεται μια αξιολόγηση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής (ΜΧΣ) που χορηγήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην Αλβανία κατά την περίοδο από τον Απρίλιο του 2004 έως τον Ιούλιο του 2006. Η ΜΧΣ αποτελείτο από δάνειο ύψους 9 εκατ. EUR και μη επιστρεπτέα επιχορήγηση ύψους 16 εκατ. EUR που εκταμιεύτηκε σε δύο δόσεις.

Τα καθαρά αποτελέσματα στη μακροοικονομική σταθεροποίηση οφείλονται στα άμεσα αποτελέσματα της αύξησης των δημοσιονομικών πόρων το 2006 και 2007, και στα έμμεσα αποτελέσματα που είχε η διοχέτευση των μισθών του δημοσίου μέσω του τραπεζικού τομέα πράγμα που οδήγησε σε αύξηση των πιστωτικών διευκολύνσεων. Το σωρευτικό αποτέλεσμα στην αύξηση του ΑΕΠ την περίοδο 2004-2008 αναμένεται να διαμορφωθεί μεταξύ 0,1 και 0,6%. Το αποτέλεσμα αυτό συνοδεύεται από ελαφρά υψηλότερο πληθωρισμό και ελάχιστα ασθενέστερη συναλλαγματική ισοτιμία για το λεκ.

Σύμφωνα με την αξιολόγηση, η συμβολή της ΜΧΣ ήταν πολύ περιορισμένη στις μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες προοπτικές εξωτερικής βιωσιμότητας της Αλβανίας. Ορισμένες θετικές επιδράσεις μπορούν να αποδοθούν στα περιορισμένα άμεσα αποτελέσματα στην οικονομική ανάπτυξη κατά την περίοδο 2004-2008. Τα αποτελέσματα της ΜΧΣ σε άλλες πτυχές της εξωτερικής βιωσιμότητας ήταν αμελητέα.

3.2.2. Σερβία και Μαυροβούνιο

Η αξιολόγηση αφορούσε τη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή (ΜΧΣ) που παρασχέθηκε στη Σερβία και το Μαυροβούνιο κατά το χρονικό διάστημα από τον Νοέμβριο του 2002 έως τον Φεβρουάριο του 2006.

Η ΜΧΣ επέτρεψε μια ελαφρά πιο επεκτατική μακροοικονομική πολιτική η οποία οδήγησε σε οριακή βελτίωση της οικονομικής ανάπτυξης. Ωστόσο, τα άμεσα βραχυπρόθεσμα αποτελέσματα της συνδρομής ήταν πολύ περιορισμένα. Αυτό οφειλόταν κυρίως στο σχετικά μικρό μέγεθος της συνδρομής. Δυνητικά, η ΜΧΣ μπορεί να έχει σημαντικότερα αποτελέσματα στις μεσοπρόθεσμες μακροοικονομικές προοπτικές μέσω της επιτάχυνσης των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.

Σύμφωνα με την αξιολόγηση, η ΜΧΣ συνέβαλε θετικά στις μεσοπρόθεσμες έως μακροπρόθεσμες προοπτικές εξωτερικής βιωσιμότητας, αν και το καθαρό αυτό αποτέλεσμα ήταν κατά πάσα πιθανότατα περιορισμένο και έμμεσο. Ως προς το θέμα αυτό, θεωρείται ότι η ΜΧΣ είχε κυρίως θετική συμβολή στην εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και στη βελτίωση της συνολικής μακροοικονομικής διαχείρισης.

Οι αξιολογήσεις των προγραμμάτων ΜΧΣ για τη Γεωργία και τη Δημοκρατία της Μολδαβίας βρίσκονται εν εξελίξει και οι τελικές εκθέσεις προβλέπεται ότι θα υποβληθούν το τρίτο τρίμηνο του 2009. Επιπλέον, αποφασίστηκε να πραγματοποιηθεί μια μεταγενέστερη αξιολόγηση για να εκτιμηθεί ο συνολικός αντίκτυπος της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής. Τα πρώτα αποτελέσματα αυτής της μελέτης αναμένονται το δεύτερο εξάμηνο του 2009.

4. Βελτίωση της δημοσιονομικής διαχείρισης στις δικαιούχους χώρες: επιχειρησιακές αξιολογήσεις

Το 2008 πραγματοποιήθηκε μια επιχειρησιακή αξιολόγηση παρακολούθησης (στο Κοσσυφοπέδιο). Από το 2004 έως το 2007, ολοκληρώθηκαν επτά επιχειρησιακές αξιολογήσεις σε χώρες που έλαβαν μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή (Αλβανία, Αρμενία, Σερβία-Μαυροβούνιο, Βοσνία και Ερζεγοβίνη, Γεωργία και Κοσσυφοπέδιο). Το πρόγραμμα εργασίας κάθε επιχειρησιακής αξιολόγησης εκπονείται σε συνεργασία με εταιρεία συμβούλων και περιλαμβάνει πληροφορίες από διαθέσιμες εκθέσεις άλλων χορηγών και κυρίως από αναλύσεις που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο του Προγράμματος Δημοσίων Δαπανών και Δημοσιονομικής Ευθύνης (PEFA). Πραγματοποιήθηκαν αποστολές παρακολούθησης (Αλβανία, Αρμενία, Τατζικιστάν, Γεωργία και Κοσσυφοπέδιο) προκειμένου να αξιολογηθούν οι βελτιώσεις που εφαρμόσθηκαν στις εθνικές διοικήσεις μετά τις πρώτες αποστολές.

Οι έρευνες εστιάζονται, αφενός, στην ανεξαρτησία των κεντρικών τραπεζών και τη λειτουργία των λογιστηρίων τους. Αφετέρου, εξετάζουν τη διαδικασία του προϋπολογισμού, τη λειτουργία του δημόσιου ταμείου, καθώς και τις υπηρεσίες εσωτερικού ελέγχου, ανθρώπινων πόρων και πληροφορικής των Υπουργείων Οικονομικών. Εξετάζεται επίσης η λειτουργία των φορέων εξωτερικού ελέγχου προκειμένου να αξιολογηθεί η ελεγκτική τους αποτελεσματικότητα.

Τα συμπεράσματα των επιχειρησιακών αξιολογήσεων διαβιβάζονται στις εθνικές αρχές οι οποίες έχουν τη δυνατότητα να σχολιάσουν την ανάλυση που γίνεται στις εν λόγω εκθέσεις.

Για κάθε χώρα, οι αξιολογήσεις καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι «το πλαίσιο για την υγιή δημοσιονομική διαχείριση είναι αποτελεσματικό» με βάση τις αναλύσεις του συμβούλου ο οποίος τόνισε, ωστόσο, ότι είναι ανάγκη να επέλθουν ορισμένες βελτιώσεις. Οι σοβαρότερες αδυναμίες που διαπιστώθηκαν στα Υπουργεία Οικονομικών αφορούν την έλλειψη ενιαίων λογαριασμών δημόσιου ταμείου, κατάλληλων λογιστικών συστημάτων και γραπτών διαδικασιών ή την χαμηλή ποιότητα των διαδικασιών για τις δημόσιες προμήθειες. Όλα τα υπουργεία πρέπει να ενισχύσουν το δυναμικό άσκησης εσωτερικού ελέγχου με την πρόσληψη έμπειρων ελεγκτών και την εφαρμογή ειδικών προγραμμάτων κατάρτισης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι υπηρεσίες μακροοικονομικών προβλέψεων φάνηκε ότι δεν διέθεταν τα μέσα να εκπληρώσουν την αποστολή τους, ενώ θεωρήθηκε ότι οι οργανισμοί εξωτερικού ελέγχου δεν διέθεταν αρκετή ανεξαρτησία.

Με σκοπό τη βελτίωση της διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών των δικαιούχων χωρών, έγιναν συστάσεις στις εθνικές αρχές προκειμένου να διορθωθούν οι αδυναμίες αυτές. Ορισμένες από τις συστάσεις αυτές θεωρείται ότι συνιστούν προϋποθέσεις οι οποίες πρέπει να έχουν εκπληρωθεί προκειμένου να γίνει εκταμίευση της συνδρομής. Αυτό συνέβη στην περίπτωση της ενίσχυσης των υπηρεσιών εσωτερικού ελέγχου εντός του Υπουργείου Οικονομικών ή στην περίπτωση της έκδοσης οδηγιών που περιλαμβάνουν ελάχιστες υποχρεώσεις για το διαχωρισμό καθηκόντων όσον αφορά τη λογιστική, τους διατάκτες και τις πληρωμές.

Τέσσερα έτη μετά την έναρξη των εν λόγω επιχειρησιακών αξιολογήσεων και παρά τις καθυστερήσεις στην εφαρμογή ορισμένων από τις ζητούμενες αλλαγές, η Επιτροπή παρατήρησε ότι υπήρξαν πραγματικές βελτιώσεις σε όλα τα επίπεδα διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών των δικαιούχων χωρών.

5. Αιτήσεις και μελλοντικές προτάσεις της Επιτροπής

Αποτέλεσμα της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης είναι ότι πολλές χώρες σε προενταξιακό στάδιο και γειτονικές χώρες βρίσκονται αντιμέτωπες με επιβράδυνση των οικονομιών τους και επιδείνωση της δημοσιονομικής τους κατάστασης; ενώ σε όλες αυτές τις χώρες παρατηρείται σημαντικό κενό χρηματοδότησης. Το ΔΝΤ είναι το κυριότερο όργανο που ασχολείται με τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης, ιδίως λόγω της σημαντικής αύξησης των πόρων του, μεταξύ άλλων, χάρη στις αξιόλογου μεγέθους συνεισφορές κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ενώ το ΔΝΤ θα είναι κατά κύριο λόγο αρμόδιο για την αντιμετώπιση της κρίσης στις χώρες που γειτονεύουν με την Ευρωπαϊκή Ένωση, η χρηματοδότηση που παρέχει ενδέχεται να μην επαρκεί για την κάλυψη των εξωτερικών χρηματοδοτικών αναγκών των χωρών αυτών. Σε αυτό το πλαίσιο, η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της ΕΕ θα μπορούσε, συμβάλλοντας στη μείωση αυτών των κενών εξωτερικής χρηματοδότησης και στην άμβλυνση των πιέσεων στα συναλλαγματικά αποθέματα χωρών σε προενταξιακό στάδιο και γειτονικών χωρών, να στηρίξει την οικονομική σταθερότητα και τις μεταρρυθμίσεις σε αυτήν την περιοχή που είναι στενά συνδεδεμένη με την ΕΕ.

Αρκετές χώρες σε προενταξιακό στάδιο και γειτονικές χώρες έχουν ζητήσει ΜΧΣ από την ΕΕ. Μεταξύ των χωρών σε προενταξιακό στάδιο, η Σερβία, η Βοσνία και Ερζεγοβίνη και το Μαυροβούνιο ζήτησαν τους τελευταίους μήνες νέα μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή, είτε επίσημα είτε ανεπίσημα. Δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο περισσότερων αιτήσεων από τις χώρες των δυτικών Βαλκανίων. Όσον αφορά τις γειτονικές χώρες, η Γεωργία, η Ουκρανία, η Αρμενία και πιο πρόσφατα η Λευκορωσία και η Δημοκρατία της Μολδαβίας ζήτησαν μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή. Τέλος, χώρες που δεν ανήκουν στις άμεσα γειτονικές περιοχές της ΕΕ, και συγκεκριμένα η Δημοκρατία της Κιργιζίας και το Τατζικιστάν, προσέγγισαν την Επιτροπή ζητώντας τη χορήγηση ΜΧΣ. Τέλος, η Ισλανδία που επλήγη ιδιαίτερα από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση (κατάρρευση της συναλλαγματικής ισοτιμίας και του τραπεζικού συστήματος της χώρας) ζήτησε χρηματοδοτική συνδρομή από την ΕΕ. Η Επιτροπή εξετάζει αυτές τις αιτήσεις και – εντός του 2009 – είναι πιθανό να υποβάλει προτάσεις για νέες αποφάσεις ΜΧΣ για αρκετές από τις αιτούσες χώρες.

[pic]

[pic]

[1] ΕΕ L 269 της 10.10.2008, σ. 8.