A4-0338/97

Ψήφισμα σχετικά με το έγγραφο εργασίας της Επιτροπής για τις εξωτερικές πτυχές της οικονομικής και νομισματικής ένωσης (SEC(97)0803 - C4-0265/97)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη το έγγραφο εργασίας της Επιτροπής (SEC(97)0803 - C4- 0265/97),

- έχοντας υπόψη το άρθρο 109 της Συνθήκης ΕΚ,

- έχοντας υπόψη τα πορίσματα της Προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Άμστερνταμ τον Ιούνιο 1997,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπή Οικονομικής, Νομισματικής και Βιομηχανικής Πολιτικής και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Εξωτερικών Οικονομικών Σχέσεων (A4-0338/97),

Α. έχοντας υπόψη ότι ο βαθμός διεθνοποίησης του νομίσματος εξαρτάται από το βαθμό της αποδοχής του, στο εσωτερικό όπως και στο εξωτερικό, ως μέσο πληρωμής, λογιστική μονάδα και ως παρακαταθήκη αξίας,

Β. έχοντας υπόψη ότι η καθιέρωση ενιαίου νομίσματος θα ολοκληρώσει τη δημιουργία της μεγαλύτερης παγκοσμίως ενοποιημένης αγοράς, η οποία θα είναι πιο ανοικτή από εκείνη των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ιαπωνίας (το αναλογούν μερίδιο των εξαγωγών στο ΑΕΠ της ΕΕ ανέρχεται σε 15,1% συγκρινόμενο με το 11,9% των ΗΠΑ και με το 10,6% της Ιαπωνίας), καίτοι κατά πολύ λιγότερο από τα σημερινά επίπεδα στα επιμέρους κράτη μέλη (29,2% μειωμένο κατά μέσον όρο),

Γ. έχοντας υπόψη ότι το ενιαίο νόμισμα θα δημιουργήσει μία από τις μεγαλύτερες παγκοσμίως χρηματοοικονομικές αγορές με τάση την κατάργηση π.χ. των ανισοτήτων μεταξύ των κυβερνητικών ομολόγων δεκαετούς απόδοσης,

Δ. έχοντας υπόψη ότι η διεθνής θέση του ευρώ, ως νομίσματος διεθνών συναλλαγών και επίσημου αποθεματικού νομίσματος, θα εξαρτάται αφενός μεν από το μέγεθος, την ισχύ, την σταθερότητα, το άνοιγμα και τον συναφή όγκο του διεθνούς εμπορίου της συνδεόμενης με το ευρώ οικονομίας - παράγοντες οι οποίοι αναδύονται αυτομάτως από την απλή πρόσθεση των υφισταμένων μεγεθών των πιθανών μελών της ΟΝΕ -, αφετέρου δε από την ευρύτητα, το βάθος και την ρευστότητα των κεφαλαιαγορών του ευρώ, οι οποίες πρέπει να αναπτυχθούν μετά την έναρξη της νομισματικής ένωσης,

Ε. έχοντας υπόψη ότι η διεθνής θέση του ευρώ εξαρτάται αποφασιστικά από την εδραίωση μιάς ολοκληρωμένης κεφαλαιαγοράς του ευρώ με τα ανωτέρω χαρακτηριστικά, δεδομένου ότι υπάρχουν ήδη άλλοι καθοριστικοί παράγοντες, οι οποίοι σήμερα υφίστανται διάσπαρτα,

ΣΤ. έχοντας υπόψη ότι για την εδραίωση μιάς τέτοιας αγοράς σε ευρωπαϊκή κλίμακα απαιτείται να καταβληθούν προσπάθειες από τον ιδιωτικό τραπεζικό τομέα και τις εταιρίες χρεωγράφων, καθώς και από τις δημόσιες ρυθμιστικές αρχές στον τομέα της διασύνδεσης και της διαλειτουργικότητας μεταξύ των υφισταμένων κεφαλαιαγορών στην Ευρώπη,

Ζ. έχοντας υπόψη ότι το ενιαίο νόμισμα θα ενισχύσει την τάση προς τον συγχρονισμό των οικονομικών κύκλων εξαιτίας των κριτηρίων σύγκλισης για την εισδοχή στη ζώνη του ενιαίου νομίσματος και εξαιτίας των προσανατολισμένων προς τη σταθερότητα πολιτικών που θα αναλάβουν να ακολουθήσουν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και τα κράτη μέλη, και ότι το ενιαίο νόμισμα θα είναι για το λόγο αυτό λιγότερο ευάλωτο στις συναλλαγματικές διακυμάνσεις,

Η. έχοντας υπόψη ότι κατά τη χρονική περίοδο αμέσως μετά την καθιέρωσή του, το ευρώ θα υπόκειται ενδεχομένως σε συναλλαγματική αστάθεια οφειλόμενη στις απρόβλεπτες συμπεριφορές των θεσμικών επενδυτών ανά τον κόσμο,

- ότι υπάρχει κίνδυνος η περίοδος αυτή αστάθειας να είναι αρκετά μακρά, δεδομένου ότι η εξαφάνιση των διακυμάνσεων των ενδοευρωπαϊκών συναλλαγματικών τιμών θα αντισταθμισθεί πιθανώς από μεγαλύτερες συναλλαγματικές διακυμάνσεις του ευρώ,

- ότι για να αντιμετωπισθεί ο κίνδυνος αυτός είναι ανάγκη να εξασφαλισθεί μια υψηλή αξιοπιστία του ευρώ,

- ότι η αξιοπιστία αυτή στηρίζεται στην τήρηση των κριτηρίων σύγκλισης που έχουν καθορισθεί με τη Συνθήκη, στην τήρηση των κανόνων του συμφώνου ανάπτυξης και σταθερότητας, καθώς και στη σταθερή θεσμική δέσμευση της ΕΚΤ για τη σταθερότητα των τιμών,

- ότι, κατά συνέπεια, δεν είναι αναγκαίο να εφαρμόσει η ΕΚΤ μια υπερβολικά περιοριστική νομισματική πολιτική για να διασφαλίσει την αξιοπιστία του ευρώ,

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι μακροπροθέσμως η τιμή συναλλάγματος του ευρώ θα εξαρτηθεί από βασικούς οικονομικούς παράγοντες (ανάπυξη, πληθωρισμός, υπόλοιπα του ισοζυγίου πληρωμών, υπόλοιπα των δημοσίων προϋπολογισμών) και από τις αναμενόμενες εξελίξεις των εν λόγω παραγόντων στην Ένωση αλλά και σε άλλες μεγάλες νομισματικές ζώνες, σημαντικότερη από τις οποίες είναι αυτή του δολαρίου,

Ι. θεωρώντας ως εκ τούτου ότι είναι πολύ σημαντικό η συναλλαγματική τιμή του ευρώ να διατηρηθεί, σε σχέση με το δολάριο και με το γιέν, σε ένα επίπεδο μακρόχρονης ουσιαστικής ισορροπίας, χωρίς να προκαλούνται φαινόμενα οικονομικής ύφεσης (οφειλόμενα σε μια υπερβολικά υψηλή τιμή) ή πληθωριστικά φαινόμενα (οφειλόμενα σε μια υπερβολικά χαμηλή τιμή),

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τούτο αποκλείει εντελώς την εφαρμογή, εκ μέρους της ΟΝΕ, ανταγωνιστικών πολιτικών χειρισμού της συναλλαγματικής τιμής, αλλά και μια «καλοπροαίρετη αμέλεια» σε σχέση με διαταράξεις προκαλούμενες από εξωτερικούς παράγοντες ή εξωτερικά γεγονότα, καθώς και ότι στην πράξη, αν δεν υπάρχει ένας συστηματικός διεθνής συντονισμός, δημιουργούνται συνεχώς διαταράξεις αυτού του τύπου,

ΙΒ. εκτιμώντας ότι με τα προαναφερθέντα τίθεται το πρόβλημα της ευθύνης για τις απαιτούμενες διορθωτικές παρεμβάσεις, εφόσον είναι προφανές ότι οι βραχυπρόθεσμες διακυμάνσεις πρέπει να αντιμετωπίζονται από την ΕΚΤ, ενώ οι πλέον μακροπρόθεσμες αποκλίσεις εμπίπτουν στη γενική πολιτική ευθύνη της Ένωσης,

ΙΓ. έχοντας υπόψη ότι το άρθρο 109 της Συνθήκης ΕΚ παρέχει μόνον κάποιες πολύ αόριστες προβλέψεις ως προς τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να διαμορφωθεί η συναλλαγματική πολιτική του ευρώ, επικεντρωνόμενες στις διαδικασίες για την είσοδο στα συστήματα συναλλαγματικών τιμών των μη κοινοτικών χωρών και δίδοντας τη δυνατότητα στο Συμβούλιο - αποφασίζοντας με ειδική πλειοψηφία και μετά από διαβούλευση με την ΕΚΤ αλλά όχι με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - να διατυπώνει γενικούς προσανατολισμούς για τη συναλλαγματική πολιτική,

ΙΔ. θεωρεί ότι η πλήρης αποτελεσματικότητα της νομισματικής πολιτικής που προϋποθέτει η συναλλαγματική πολιτική απαιτεί συντονισμό των φορολογικών πολιτικών των κρατών μελών της ΟΝΕ,

1. επιδοκιμάζει το έγγραφο της Επιτροπής το οποίο παρέχει μία κρίσιμη επισκόπηση των εξωτερικών πτυχών του ενιαίου νομίσματος[semigr ]

2. πιστεύει ότι η εξωτερική αξία του ευρώ πρέπει κατ' ανάγκην να συνδεθεί με τον βασικό στόχο της σταθερότητας της εσωτερικής του αξίας, που αποτελεί το πρωταρχικό καθήκον της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας[semigr ]

3. επισημαίνει ότι θα ήταν επιθυμητή, αφ' ής στιγμής ικανοποιηθούν τα κριτήρια σύγκλισης που ορίζει η Συνθήκη ΕΚ και οι συνακόλουθοι κανόνες χρηματοοικονομικής πολιτικής που καθορίστηκαν με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, μια νομισματική πολιτική που θα είχε ως στόχο την συγκράτηση, μακροπρόθεσμα, των επιτοκίων, έτσι ώστε να ευνοηθεί, ήδη από την αρχή της μεταβατικής περιόδου η οποία διαρκεί από την καθιέρωση του ευρώ μέχρι την παγίωσή του, μια συναλλαγματική τιμή του ευρώ που δεν θα είναι υπερεκτιμημένη έναντι του δολαρίου[semigr ]

4. θεωρεί ότι σε γενικές γραμμές η ΕΚΤ θα πρέπει, προς διατήρηση της συναλλαγματικής ισοτιμίας μεταξύ ευρώ και δολαρίου που θα αντικατοπτρίζει κατά το δυνατόν τις σχέσεις μεταξύ των αντιστοίχων βασικών οικονομικών παραμέτρων (βλ. αιτιολογική σκέψη Ι), να αποφεύγει παρεμβάσεις αποσκοπούσες σε χειρισμούς των συναλλαγματικών τιμών για ανταγωνιστικούς λόγους, αλλά ότι αντιθέτως θα πρέπει να παρεμβαίνει, μέσω των συνήθων μηχανισμών της νομισματικής πολιτικής, για την αντιμετώπιση συμπτωματικών διαταραχών[semigr ]

5. δηλώνει ότι σε περίπτωση σημαντικότερων ανωμαλιών στις συναλλαγματικές τιμές, οι οποίες θα προκληθούν από τις νομισματικές πολιτικές των εταίρων μας ή από εξωγενή περιστατικά, τα αναγκαία για την αντιμετώπισή τους μέτρα πρέπει να πηγάζουν από τις γενικές οικονομικές ευθύνες της Ένωσης, οι οποίες συνίστανται, ειδικότερα, εκτός από την αρμοδιότητα του Συμβουλίου Υπουργών, στην άσκηση ενός καθήκοντος πρωτοβουλίας εκ μέρους της Επιτροπής[semigr ]

6. καλεί ως εκ τούτου το Συμβούλιο και την Επιτροπή, σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ινστιτούτο και μετά από διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, να εξετάσουν το σύνθετο ζήτημα - αντικείμενο του άρθρου 109 της Συνθήκης ΕΚ με σκοπό να το ερμηνεύσουν εκ νέου χωρίς αμφισημίες και συνιστά ειδικότερα να καθορισθούν αποτελεσματικότερες, βελτιωμένες διαδικασίες που θα επιτρέψουν στο Συμβούλιο Υπουργών Οικονομικών να ασκήσει τις κεντρικές του ευθύνες για τη συναλλαγματική πολιτική[semigr ]

7. καλεί την Επιτροπή να αποτιμήσει τα αποθέματα δολαρίου που είναι πιθανό να θεωρηθούν πλεονάζοντα σε σχέση με το ποσό που απαιτείται για την προστασία του νομίσματος, και να επινοήσει τρόπους με τους οποίους είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθούν παρόμοια πλεονάζοντα αποθέματα[semigr ]

8. καλεί την Επιτροπή, στο πλαίσιο της ενιαίας αγοράς, να επιταχύνει την λήψη μέτρων για την εναρμόνιση των φορολογικών υποχρεώσεων, των ρυθμιστικών πλαισίων και των χρηματοοικονομικών μέσων μεταξύ των διαφόρων ευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών, ούτως ώστε να μπορούν να αρχίσουν να λειτουργούν ως ολοκληρωμένη ενιαία αγορά το συντομότερο δυνατό[semigr ]

9. ζητεί από την κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου να εξετάσει με την δέουσα προσοχή τις ωφέλειες που θα προκύψουν από μία ενωμένη ευρωπαϊκή κεφαλαιαγορά, περιλαμβανομένου και του City του Λονδίνου, κατά την λήψη απόφασης για την προσχώρηση στο ενιαίο ευρωπαϊκό νόμισμα[semigr ] ζητεί επίσης από την κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου να διευκολύνει τις προσπάθειες του βρετανικού χρηματοοικονομικού τομέα να προετοιμασθεί για την στενότερη δυνατή συνεργασία με την ζώνη του ευρώ εν αναμονή της τελικής απόφασης της κυβέρνησης του Ηνωμένου Βασιλείου για την συμμετοχή στο ευρώ[semigr ]

10. καλεί τις κυβερνήσεις των κρατών μελών, οι οποίες πρόκειται να συμμετάσχουν στο ευρώ, να εξετάσουν την περίπτωση της όσο το δυνατόν ταχύτερης μετατροπής σε ευρώ του συνόλου του δημοσίου χρέους τους μετά την εισαγωγή του ενιαίου νομίσματος[semigr ]

11. θεωρεί ότι τα κράτη μέλη που θα χρειασθεί να παραμείνουν προσωρινώς εκτός της αρχικής ομάδας κρατών μελών της ΟΝΕ, θα πρέπει να προστατευθούν εντός του πλαισίου του ΕΝΣ 2 - με βάση τις κατάλληλες συμφωνίες μεταξύ των Υπουργών Οικονομικών και των Προέδρων των Κεντρικών Τραπεζών - από συναλλαγματικές διαταραχές που θα προέρχονται από κερδοσκοπικές κινήσεις ή διακυμάνσεις άλλων νομισμάτων και θα είναι ως τούτου ανεξάρτητες από την συμπεριφορά των προαναφερθεισών χωρών[semigr ]

12. εύχεται τα νομίσματα των κρατών μελών που δεν μετέχουν σήμερα στις συναλλαγματικές συμφωνίες του ΕΝΣ, να μετάσχουν το ταχύτερο δυνατόν ενόψει και της έναρξης λειτουργίας του ΕΝΣ 2[semigr ]

13. εύχεται η ΟΝΕ να συμβάλει με αποφασιστικό τρόπο στην αναχαίτιση των αποσταθεροποιητικών από οικονομική άποψη συνεπειών της κερδοσκοπίας, δημιουργώντας μια μεγάλη παγκόσμια νομισματική ζώνη και αποθαρρύνοντας κάθε μορφή ανταγωνιστικής υποτίμησης στις παγκόσμιες οικονομικές σχέσεις[semigr ]

14. καλεί το Συμβούλιο και την Επιτροπή να συνεργασθούν με τις νομισματικές αρχές των Ηνωμένων Πολιτειών για τον συντονισμό των πολιτικών επί των συναλλαγματικών τιμών, με σκοπό να ενισχυθεί η σταθερότητα και να αποτραπεί η κερδοσκοπία[semigr ]

15. υπογραμμίζει ότι η νομισματική ένωση θα συμβάλει στον περιορισμό των αποσταθεροποιητικών και αρνητικών για τις επενδύσεις και την απασχόληση συνεπειών μιάς επιζήμιας για τα δημόσια οικονομικά κερδοσκοπίας και, μεσοπρόθεσμα, στον καθορισμό ζωνών-στόχων μεταξύ των ισχυροτέρων νομισμάτων σε διεθνές επίπεδο, οι οποίες θα αποτρέπουν σε μόνιμη βάση το νομισματικό ντάμπινγκ ως μέσο ανταγωνισμού στις διεθνείς οικονομικές σχέσεις[semigr ]

16. θεωρεί πράγματι ότι η αντικατάσταση του σημερινού παγκοσμίου νομισματικού συστήματος με ένα διπολικό ή τριπολικό σύστημα το οποίο θα απαρτίζεται από το ευρώ, το δολάριο και ίσως το γιέν, αποτελεί μοναδική ευκαιρία για σταθεροποίηση και συνεργασία και προσφέρει στην Ευρωπαϊκή Ένωση ένα νέο ρόλο ιδιαίτερης ευθύνης στο πλαίσιο του παγκοσμίου νομισματικού συστήματος[semigr ]

17. ζητεί ως εκ τούτου να εξετασθεί επειγόντως το θέμα της εκπροσώπησης της Ένωσης στα σχετικά διεθνή φόρα η οποία να αντικατοπτρίζει καλύτερα το νέο καθεστώς της Ένωσης ως μιας από τις μεγαλύτερες παγκοσμίως ενοποιημένες νομισματικές ζώνες[semigr ]

18. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Επιτροπή, το Συμβούλιο, το συμβούλιο του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Ιδρύματος, καθώς και στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών.