Πρόταση ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την ενεργειακή απόδοση και την κατάργηση των οδηγιών 2004/8/EΚ και 2006/32/EΚ /* COM/2011/0370 τελικό - 2011/0172 (COD) */





ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ 1.1. Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης Η ΕΕ έχει θέσει ως στόχο την επίτευξη εξοικονόμησης πρωτογενούς ενέργειας κατά 20% το 2020[1] και έχει αναγάγει τον εν λόγω στόχο σε έναν από τους πέντε πρωταρχικούς στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» για έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη[2]. Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις της Επιτροπής, στις οποίες λαμβάνονται υπόψη οι εθνικοί στόχοι ενεργειακής απόδοσης για το 2020 που έθεσαν τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», συνάγεται ότι η ΕΕ θα έχει επιτύχει μόνο το ήμισυ του στόχου 20% το 2020[3]. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο[4] και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο[5] καλούν την Επιτροπή να χαράξει μια νέα φιλόδοξη στρατηγική για την ενεργειακή απόδοση και να αναλάβει αποφασιστική δράση για την αξιοποίηση του σημαντικού δυναμικού. Για να δώσει νέα ώθηση στην ενεργειακή απόδοση, στις 8 Μαρτίου 2011, η Επιτροπή πρότεινε ένα νέο σχέδιο ενεργειακής απόδοσης (ΣΕΑ) που περιλαμβάνει μέτρα για την επίτευξη μεγαλύτερης εξοικονόμησης στον ενεργειακό εφοδιασμό και τη χρήση της ενέργειας. Η παρούσα νομοθετική πρόταση μετατρέπει ορισμένες πτυχές του ΣΕΑ σε δεσμευτικά μέτρα. Κύριος σκοπός της πρότασης είναι να συμβάλει σημαντικά στην επίτευξη του στόχου ενεργειακής απόδοσης της ΕΕ για το 2020. Για να στεφθεί με επιτυχία, η πρόταση πρέπει να εγκριθεί τάχιστα και να υλοποιηθεί στα κράτη μέλη. Η πρόταση έχει επίσης βλέψεις πέραν του στόχου του 20% και επιδιώκει να θεσπίσει ένα κοινό πλαίσιο προώθησης της ενεργειακής απόδοσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση μετά το 2020. Η πρόταση αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα του προγράμματος εργασίας της Επιτροπής για το 2011. 1.2. Γενικό πλαίσιο Σε συνθήκες αύξησης των εισαγωγών ενέργειας της ΕΕ με ανοδικές τιμές, η πρόσβαση στους ενεργειακούς πόρους διαδραματίζει μεσοπρόθεσμα σημαντικότερο ρόλο, με το ενδεχόμενο να τεθεί σοβαρά σε κίνδυνο η οικονομική ανάπτυξη της ΕΕ. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η ενεργειακή απόδοση είναι μια από τις κύριες πτυχές της εμβληματικής πρωτοβουλίας «Ευρώπη 2020» για μια Ευρώπη με αποδοτική χρήση των πόρων[6]. Η ενεργειακή απόδοση είναι ο πλέον οικονομικά αποδοτικός και γρήγορος τρόπος αύξησης της ασφάλειας του εφοδιασμού, και αποτελεί έναν αποτελεσματικό τρόπο μείωσης των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου που ευθύνονται για την αλλαγή του κλίματος. Όπως υπογραμμίζεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής «Χάρτης πορείας για τη μετάβαση σε μια ανταγωνιστική οικονομία χαμηλών επιπέδων ανθρακούχων εκπομπών το 2050»[7], η ενεργειακή απόδοση μπορεί να βοηθήσει την ΕΕ να επιτύχει, και μάλιστα να υπερβεί, τον στόχο μείωσης των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου. Εάν η οικονομία της ΕΕ επιτύχει μεγαλύτερη ενεργειακή απόδοση, αυτό θα έχει επίσης θετικό αντίκτυπο στην οικονομική ανάπτυξη και στη δημιουργία θέσεων εργασίας. Η εξοικονόμηση ενέργειας απελευθερώνει οικονομικούς πόρους που μπορούν να επανεπενδυθούν σε άλλους τομείς της οικονομίας και μπορεί να συμβάλει στην ελάφρυνση των κρατικών προϋπολογισμών που υφίστανται πιέσεις. Για τα άτομα, η ενεργειακή απόδοση σημαίνει ότι θα τους κοστίζουν λιγότερο οι λογαριασμοί κατανάλωσης ενέργειας. Η ενεργειακή ένδεια μπορεί να αντιμετωπιστεί στρατηγικά με τη λήψη μέτρων βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης. Τέλος, η αύξηση της παραγωγής με μικρότερη κατανάλωση ενέργειας θα βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας της ΕΕ και θα της δώσει το προβάδισμα στην παγκόσμια αγορά τεχνολογιών ενεργειακής απόδοσης. Η ενεργειακή απόδοση και η εξοικονόμηση ενέργειας αποβαίνει προς όφελος της οικονομίας της ΕΕ στο σύνολό της, του δημόσιου τομέα, των επιχειρήσεων και των ιδιωτών. Για τους λόγους αυτούς, η Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική 2020 όρισε την ενεργειακή απόδοση ως μία από τις κύριες προτεραιότητες της ενεργειακής πολιτικής της ΕΕ για τα επόμενα έτη. 1.3. Υφιστάμενες διατάξεις Το πεδίο εφαρμογής των δύο οδηγιών, της οδηγίας για τη συμπαραγωγή (2004/8/ΕΚ, οδηγία για τη συμπαραγωγή ηλεκτρισμού και θερμότητας (ΣΗΘ)), και της οδηγίας για τις ενεργειακές υπηρεσίες (2006/32/ΕΚ, οδηγία για τις ΕΥ)[8] επικαλύπτεται με την παρούσα πρόταση. Οι εν λόγω οδηγίες δεν κατάφεραν να αξιοποιήσουν πλήρως το δυναμικό εξοικονόμησης ενέργειας. Ως εκ τούτου, προτείνεται να καταργηθούν οι εν λόγω δύο οδηγίες όταν τεθεί σε ισχύ η νέα οδηγία, εκτός από το άρθρο 4 παράγραφοι 1 έως 4 και τα παραρτήματα Ι, ΙΙΙ και IV της οδηγίας για τις ενεργειακές υπηρεσίες. Οι εν λόγω διατάξεις αφορούν την επίτευξη, έως το 2017, του ενδεικτικού στόχου εξοικονόμησης ενέργειας 9% της τελικής κατανάλωσης ενέργειας σε κάθε κράτος μέλος κατά την πενταετία πριν από την εφαρμογή της οδηγίας για τις ΕΥ. Ο στόχος αυτός – μολονότι διαφέρει ως προς το πεδίο εφαρμογής και τις φιλοδοξίες – συμβάλλει στην υλοποίηση του στόχου ενεργειακής απόδοσης 20% της ΕΕ έως το 2020 και πρέπει, συνεπώς, να εξακολουθήσει να ισχύει έως το 2017. Άλλες διατάξεις που επικαλύπτονται με τις διατάξεις της νέας οδηγίας είναι το άρθρο 9 παράγραφοι 1 και 2 της οδηγίας 2010/30/EΕ για την ένδειξη της κατανάλωσης ενέργειας μέσω της επισήμανσης[9], η οποία θα καταργηθεί όταν τεθεί σε ισχύ η νέα οδηγία. 1.4. Συνοχή με άλλες πολιτικές και στόχους της ΕΕ Η παρούσα πρόταση εντάσσεται στη στρατηγική «Ευρώπη 2020» για έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη[10], καθώς ο στόχος της ΕΕ για ενεργειακή απόδοση 20% αποτελεί έναν από τους πέντε πρωταρχικούς στόχους στο πλαίσιο της εν λόγω στρατηγικής. Είναι μία από τις προτάσεις που προγραμματίζονται για το 2011 προκειμένου να στηριχθεί μία από τις επτά κύριες πρωτοβουλίες της στρατηγικής, η εμβληματική πρωτοβουλία «Ευρώπη 2020» για μια Ευρώπη με αποδοτική χρήση των πόρων. Είναι συνεπής και συμπληρωματική με την πολιτική της ΕΕ για το κλίμα. Η μείωση της κατανάλωσης ενέργειας στην οποία αποσκοπεί η παρούσα πρόταση θα βοηθήσει επίσης τα κράτη μέλη να επιτύχουν τους στόχους τους σχετικά με το μερίδιο ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές που καθορίζεται στην οδηγία 2009/28/ΕΚ σχετικά με την προώθηση της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές[11]. 2. διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη και εκτίμηση επιπτωσεων 2.1. Διαβουλεύσεις, συγκέντρωση δεδομένων και χρήση εμπειρογνωμοσύνης Η πρόταση καταρτίστηκε με βάση ένα ευρύ φάσμα εισηγήσεων που υπέβαλαν τα κράτη μέλη και τα ενδιαφερόμενα μέρη σε διάφορες περιστάσεις, όπως στο πλαίσιο γενικής επιγραμμικής δημόσιας διαβούλευσης[12]. Ένας άλλος ευρύς γύρος διαβουλεύσεων δρομολογήθηκε τον Ιανουάριο του 2011 από τις ομάδες εργασίας του φόρουμ του Βουκουρεστίου για τη βιώσιμη ενέργεια (με τη συμμετοχή εκπροσώπων των κρατών μελών και των εμπλεκόμενων παραγόντων)[13]. Η πλήρης ανάλυση του αντικτύπου των προτεινόμενων επιλογών διεξήχθη με βάση τα αποτελέσματα τριών μοντέλων και πολυάριθμων μελετών. Στην ανάλυση μελετήθηκαν οι οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις των επιλογών, λαμβάνοντας υπόψη τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας. 2.2. Εκτίμηση επιπτώσεων Στην εκτίμηση επιπτώσεων (ΕΑ) διερευνάται μια σειρά επιλογών που κατατάσσονται σε τρία επίπεδα: - Στις πολιτικές επιλογές πρώτου επιπέδου αναλύονται οι τρόποι βελτίωσης του ισχύοντος πλαισίου πολιτικής. Η εν λόγω ανάλυση επικεντρώνεται πρωτίστως σε θέματα σχετικά με το κατά πόσο η υφιστάμενη προσέγγιση της οδηγίας για τις ΕΥ με άξονα τον καθορισμό στόχων πρέπει να παραταθεί έως το 2020, κατά πόσο πρέπει να προστεθούν εθνικοί στόχοι εξοικονόμησης ενέργειας για να επιτευχθεί ο στόχος του 20% της ΕΕ και, εάν ναι, κατά πόσο πρέπει να είναι δεσμευτικοί ή απλώς ενδεικτικοί. Η ανάλυση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι στόχοι της οδηγίας για τις ΕΥ πρέπει να διατηρηθούν για τους τομείς τελικής χρήσης μέχρι τη λήξη της προθεσμίας το 2016, αλλά για να επιτευχθεί ο στόχος της ενεργειακής απόδοσης 20% πρέπει να συμπληρωθούν με πιο φιλόδοξους στόχους εξοικονόμησης ενέργειας στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Η ανάλυση καταδεικνύει ότι οι εν λόγω στόχοι δεν χρειάζεται να είναι δεσμευτικοί επί του παρόντος και ότι δεσμευτικά μέτρα μπορούν να επιτύχουν τα ίδια ή καλύτερα αποτελέσματα. Τα εν λόγω δεσμευτικά μέτρα, μαζί με το ισχύον πλαίσιο πολιτικής, αρκούν για την επίτευξη του στόχου 20% της ΕΕ έως το 2020. Ωστόσο, πρέπει να παρακολουθείται η πρόοδος και να ληφθούν εγκαίρως κατάλληλα διορθωτικά μέτρα προκειμένου να διασφαλιστεί η επίτευξη του στόχου του 20% το 2020, ακόμη και εάν, εν τέλει, η πρόοδος αποδειχθεί ανεπαρκής. - Στις πολιτικές επιλογές δευτέρου επιπέδου διερευνώνται διάφορα μέτρα για την αντιμετώπιση του εναπομείναντος οικονομικού δυναμικού από πλευράς ζήτησης και προσφοράς. Η εκτίμηση επιπτώσεων εξετάζει τα καθεστώτα επιβολής της υποχρέωσης εξοικονόμησης ενέργειας ως πιθανή λύση για την επίτευξη εξοικονόμησης ενέργειας στους τομείς τελικής χρήσης. Η εκτίμηση επιπτώσεων καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι υποχρεώσεις εξοικονόμησης ενέργειας αποσκοπούν στην επίτευξη σημαντικής εξοικονόμησης, αλλά πρέπει να ενισχυθούν οι ισχύουσες διατάξεις της οδηγίας για τις ΕΥ (στις διατάξεις αυτές οι εν λόγω υποχρεώσεις αποτελούν μία μόνο από τις επιλογές που παρέχονται στα κράτη μέλη προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας του τομέα της ενέργειας επιτυγχάνουν εξοικονόμηση στους τομείς τελικής χρήσης). Τα ζητήματα που τίθενται επομένως αφορούν το επίπεδο της απαιτούμενης εξοικονόμησης ενέργειας από τις επιχειρήσεις κοινής ωφελείας του τομέα της ενέργειας και κατά πόσο ο σχεδιασμός των εν λόγω των καθεστώτων επιβολής υποχρεώσεων πρέπει να αποτελεί εξ ολοκλήρου αρμοδιότητα των κρατών μελών μέλη ή εάν πρέπει να υπάρξει κάποια εναρμόνιση των κύριων χαρακτηριστικών σχεδιασμού. Στην εκτίμηση αντικτύπου προτείνεται η καθιέρωση εθνικών καθεστώτων επιβολής της υποχρέωσης ενεργειακής απόδοσης σε όλα τα κράτη μέλη με σκοπό την επίτευξη ετήσιας τελικής μείωσης της κατανάλωσης ενέργειας κατά 1,5%. Ενώ ορισμένα κύρια χαρακτηριστικά πρέπει να εναρμονιστούν σε επίπεδο ΕΕ (στοχευόμενοι τομείς, φιλοδοξίες και μέθοδοι μέτρησης), τα κράτη μέλη πρέπει να έχουν σε μεγάλο βαθμό τη δυνατότητα να προσαρμόζουν τα καθεστώτα στις εθνικές τους συνθήκες ή να διατηρούν τα ισχύοντα καθεστώτα. Εξετάστηκε επίσης η δυνατότητα καθιέρωσης ενός ευρωπαϊκού συστήματος εμπορεύσιμων λευκών πιστοποιητικών, αλλά απορρίφθηκε για τους ίδιους λόγους με την επιλογή να εναρμονιστούν πλήρως όλα τα χαρακτηριστικά σχεδιασμού του καθεστώτος. Στο πλαίσιο μιας άλλης δέσμης πολιτικών επιλογών εξετάζονται μέτρα που αφορούν το δημόσιο τομέα. Η ανάλυση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι δύο είναι τα μέτρα που θα μπορούσαν να είναι επωφελή. Πρώτον, πρέπει να ανακαινιστεί ετησίως το 3% των κτιρίων που ανήκουν σε δημόσιους φορείς στο βέλτιστο επίπεδο από πλευράς κόστους, ήτοι να διπλασιαστεί το σημερινό ποσοστό ανακαίνισης. Δεύτερον, οι δημόσιοι φορείς πρέπει να υποχρεωθούν να αγοράζουν προϊόντα και κτίρια υψηλής ενεργειακής απόδοσης με βάση τα διαθέσιμα σήματα και πιστοποιητικά ενεργειακής απόδοσης. Άλλες εναλλακτικές επιλογές με σημαντικό θετικό αντίκτυπο σε σύγκριση με το κόστος τους είναι οι επιλογές που στοχεύουν στην προώθηση της αγοράς ενεργειακών υπηρεσιών, παρέχουν βελτιωμένη και συχνότερη ενημέρωση στα νοικοκυριά και στις επιχειρήσεις για την πραγματική τους κατανάλωση ενέργειας μέσω της τιμολόγησης και των έξυπνων μετρητών, καθώς και των υποχρεωτικών ελέγχων ενεργειακής απόδοσης σε μεγάλες επιχειρήσεις. Η εκτίμηση επιπτώσεων καταδεικνύει ότι όλα αυτά τα μέτρα είναι πολύτιμα για τη γεφύρωση του χάσματος ενημέρωσης που αποτελεί έναν από τους φραγμούς στην απόδοση και θα μπορούσε να αποφέρει σημαντική εξοικονόμηση ενέργειας. Οι άλλες εναλλακτικές επιλογές για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης μέσω προαιρετικών μέτρων κρίνονται ανεπαρκείς για την αξιοποίηση ολόκληρου του διαθέσιμου δυναμικού εξοικονόμησης. Στην εκτίμηση επιπτώσεων αναλύονται επίσης τα μέτρα που θα μπορούσαν να συμβάλουν στην αξιοποίηση του δυναμικού ενεργειακής απόδοσης κατά τη μετατροπή και διανομή ενέργειας. Απορρίπτονται οι εναλλακτικές επιλογές που συνεπάγονται συνέχιση ισχύος των διατάξεων της ισχύουσας οδηγίας ΣΗΘ, δεδομένου ότι δεν προωθούν την ενεργειακή απόδοση σε ολόκληρο τον τομέα του ενεργειακού εφοδιασμού, αλλά μόνο σε σχέση με τη συμπαραγωγή και χωρίς να διασφαλίζουν πραγματική ανάπτυξη της συμπαραγωγής ηλεκτρισμού και θερμότητας (τα κράτη μέλη υποχρεούνται απλώς να συλλέγουν πληροφορίες και να υποβάλλουν εκθέσεις στην Επιτροπή). Η ανάλυση καταδεικνύει ότι η θέσπιση ελάχιστων απαιτήσεων απόδοσης κατά την παραγωγή ενέργειας (όπου συμπεριλαμβάνονται η υποχρεωτική συμπαραγωγή ηλεκτρισμού και θερμότητας και οι απαιτήσεις τηλεθέρμανσης/τηλεψύξης για νέες εγκαταστάσεις ηλεκτροπαραγωγής και η υποχρεωτική σύνδεση και η κατά προτεραιότητα πρόσβαση της συμπαραγωγής υψηλής απόδοσης στο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας) θα βελτιώσει σημαντικά την ενεργειακή απόδοση κατά την παραγωγή. Η καθιέρωση υποχρεώσεων ενεργειακής απόδοσης για τις ρυθμιστικές αρχές ενέργειας είναι επίσης πολύτιμη για τη βελτίωση της απόδοσης κατά τη μεταφορά και διανομή ενέργειας. Στην εκτίμηση επιπτώσεων εξετάζονται οι επιλογές υποβολής εκθέσεων και παρακολούθησης της υλοποίησης σε εθνικό επίπεδο. Για να περιοριστεί ο διοικητικός φόρτος με παράλληλη διασφάλιση της δέουσας παρακολούθησης της προόδου προτείνεται μια ελαφρά μορφή υποβολής ετήσιων εκθέσεων με βάση επιλεγμένους δείκτες ενεργειακής απόδοσης και εξοικονόμησης ενέργειας, οι οποίοι μπορούν να ενσωματωθούν στα ετήσια εθνικά προγράμματα μεταρρυθμίσεων. Στις εκθέσεις μπορούν να προστεθούν λεπτομερέστερες πληροφορίες σχετικά με τα μέτρα και τα προγράμματα ενεργειακής απόδοσης που θα απαιτούνται από τα κράτη μέλη μόνο κάθε τριετία. - Στις πολιτικές επιλογές τρίτου επιπέδου εκτιμάται η νομική μορφή των επιλεχθέντων μέτρων πρώτου και δεύτερου επιπέδου. Το συμπέρασμα είναι ότι για να επιτευχθούν οι φιλοδοξίες του στόχου ενεργειακής απόδοσης 20% της ΕΕ, οι πολιτικές της ΕΕ πρέπει να αξιοποιήσουν το δυναμικό εξοικονόμησης ενέργειας σε κάθε τομέα, συμπεριλαμβανομένων των τομέων που αποκλείονται από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας για τις ΕΥ. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο προτείνεται να εγκριθεί νέα νομοθετική πρόταση που να καλύπτει το πεδίο εφαρμογής των δύο οδηγιών και να επεκτείνει το εν λόγω πεδίο εφαρμογής σε όλους τους τομείς με δυναμικό εξοικονόμησης ενέργειας. Η συγχώνευση των δύο οδηγιών σε ένα ενιαίο νομοθετικό κείμενο θεωρήθηκε η βέλτιστη επιλογή για τον εξορθολογισμό του υφιστάμενου νομικού πλαισίου και τη διασφάλιση μεγαλύτερης συνοχής. Η ανάλυση δεν ήταν τόσο πειστική όσον αφορά τη νομική μορφή. Ωστόσο, επειδή οι ειδικές διατάξεις της νομοθετικής πρότασης εμπλουτίστηκαν, κατέστη σαφές ότι, δεδομένου του περιεχομένου και της ανάγκης λήψης περαιτέρω μέτρων εφαρμογής σε εθνικό επίπεδο, η οδηγία αποτελεί την πλέον ενδεδειγμένη νομική μορφή. Η διαδικασία μοντελοποίησης για την αξιολόγηση του συνολικού αντικτύπου των πολιτικών επιλογών που επελέγησαν καταδεικνύει ότι για την ΕΕ των 27, το καθαρό αποτέλεσμα των προτεινόμενων μέτρων επιτυγχάνει τον στόχο εξοικονόμησης πρωτογενούς ενέργειας κατά 20%. Η εκτίμηση αντικτύπου καταδεικνύει επίσης ότι το πρόσθετο κόστος επίτευξης του συνολικού στόχου 20% μέσω της δέσμης επιλεγμένων μέτρων είναι μικρό σε σύγκριση με τα οφέλη. Οι συνολικές οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις των εν λόγω μέτρων θα έχουν ισχυρή θετική συμβολή στις πολιτικές της ΕΕ και θα ενισχύσουν τη στρατηγική «Ευρώπη 2020». Η ενεργειακή απόδοση αποτελεί ένα από τα κύρια μέσα επίτευξης των στόχων του χάρτη πορείας για την ανάπτυξη μιας οικονομίας χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα έως το 2050. Η τιμή των δικαιωμάτων ΣΕΔΕ (Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπής αερίων θερμοκηπίου) αποτελεί σημαντικό κίνητρο για τη μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου. Ενώ οι ασκήσεις μοντελοποίησης που διενεργήθηκαν στο πλαίσιο της σύνταξης της παρούσας πρότασης κατέδειξαν ότι τα μέτρα της θα επιφέρουν σίγουρα πρόσθετες μειώσεις των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου, δεν ήταν πειστικές όσον αφορά τις πιθανές επιπτώσεις στην τιμή των δικαιωμάτων ΣΕΔΕ. Κατά την υλοποίηση του στόχου βελτίωσης κατά 20% της ενεργειακής απόδοσης, η Επιτροπή θα οφείλει να παρακολουθεί τον αντίκτυπο των νέων μέτρων στην εφαρμογή της οδηγίας 2003/87/ΕΚ σχετικά με τη θέσπιση συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου εντός της ΕΕ ώστε να διατηρηθούν τα κίνητρα του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής ανταμείβοντας τις επενδύσεις για τη μείωση του διοξειδίου του άνθρακα και προετοιμάζοντας τους τομείς ΣΕΔΕ για τις καινοτομίες που θα χρειαστούν στο μέλλον. Ως προς αυτό, πρέπει να εξετασθούν κατάλληλα μέτρα, μεταξύ άλλων να εξισορροπηθεί σε νέες βάσεις το σύστημα εμπορίας εκπομπών ακυρώνοντας αντίστοιχο αριθμό δικαιωμάτων από το τμήμα που θα δημοπρατηθεί στη διάρκεια της περιόδου 2013 έως 2020, εφόσον ληφθεί αντίστοιχη πολιτική απόφαση. 3. νομικά στοιχεία της πρότασησ 3.1. Περίληψη της προτεινόμενης δράσης Η προτεινόμενη οδηγία θεσπίζει κοινό πλαίσιο για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση προκειμένου να διασφαλίσει την επίτευξη του στόχου εξοικονόμησης πρωτογενούς ενέργειας κατά 20% έως το 2020 και να προλειάνει το έδαφος για μεγαλύτερη ενεργειακή απόδοση μετέπειτα. Θεσπίζει κανόνες που αποσκοπούν στην άρση των φραγμών και στην υπερνίκηση ορισμένων ατελειών της αγοράς που παρεμποδίζουν την απόδοση στον ενεργειακό εφοδιασμό και στη χρήση ενέργειας. Για τους τομείς τελικής χρήσης, η προτεινόμενη οδηγία επικεντρώνεται σε μέτρα που επιβάλλουν απαιτήσεις στον δημόσιο τομέα, τόσο όσον αφορά την ανακαίνιση κτιρίων ιδιοκτησίας του, όσο και την εφαρμογή υψηλών προτύπων ενεργειακής απόδοσης κατά την αγορά κτιρίων, προϊόντων και υπηρεσιών. Η πρόταση απαιτεί από τα κράτη μέλη να θεσπίσουν εθνικά καθεστώτα επιβολής της υποχρέωσης ενεργειακής απόδοσης. Απαιτεί τη διενέργεια τακτικών υποχρεωτικών ενεργειακών ελέγχων στις μεγάλες επιχειρήσεις και ορίζει δέσμη απαιτήσεων για τις εταιρείες του τομέα της ενέργειας όσον αφορά τη μέτρηση και την τιμολόγηση. Για τον τομέα ενεργειακού εφοδιασμού, η πρόταση απαιτεί από τα κράτη μέλη να εγκρίνουν εθνικά σχέδια θέρμανσης και ψύξης για την ανάπτυξη του δυναμικού παραγωγής υψηλής απόδοσης και την αποδοτική τηλεθέρμανση και τηλεψύξη, και για να διασφαλιστεί ότι οι κανονισμοί χωροταξικού σχεδιασμού εναρμονίζονται με τα εν λόγω σχέδια. Τα κράτη μέλη πρέπει να θεσπίσουν κριτήρια αδειοδότησης που να διασφαλίζουν ότι οι εγκαταστάσεις βρίσκονται σε τοποθεσίες που γειτνιάζουν με σημεία ζήτησης θερμότητας και ότι όλες οι νέες εγκαταστάσεις ηλεκτροπαραγωγής και οι υπάρχουσες εγκαταστάσεις που έχουν υποστεί σημαντική ανακαίνιση είναι εξοπλισμένες με μονάδες ΣΗΘ υψηλής απόδοσης. Ωστόσο, τα κράτη μέλη πρέπει να είναι σε θέση να καθορίσουν τους όρους απαλλαγής από αυτή την υποχρέωση, εφόσον πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις. Η πρόταση απαιτεί επίσης από τα κράτη μέλη να καταρτίσουν κατάλογο δεδομένων ενεργειακής απόδοσης για εγκαταστάσεις που πραγματοποιούν καύση καυσίμων ή διύλιση πετρελαίου και αερίου, και θέτει απαιτήσεις για την κατά προτεραιότητα/εγγυημένη πρόσβαση στο δίκτυο, την κατά προτεραιότητα αποστολή της ηλεκτρικής ενέργειας από συμπαραγωγή υψηλής απόδοσης και τη σύνδεση νέων βιομηχανικών μονάδων που παράγουν απορριπτόμενη θερμότητα με δίκτυα τηλεθέρμανσης ή τηλεψύξης. Τα άλλα μέτρα που προτείνονται περιλαμβάνουν τις απαιτήσεις απόδοσης από τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές ενέργειας, πληροφορίες και δράσεις ευαισθητοποίησης, απαιτήσεις για τη διαθεσιμότητα καθεστώτων πιστοποίησης, δράση για την προώθηση της ανάπτυξης ενεργειακών υπηρεσιών, καθώς και την υποχρέωση των κρατών μελών να άρουν τους φραγμούς στην ενεργειακή απόδοση, ιδίως την κατανομή κινήτρων μεταξύ του ιδιοκτήτη και του ενοικιαστή του κτιρίου ή μεταξύ των ιδιοκτητών του κτιρίου. Τέλος, η πρόταση προβλέπει τη θέσπιση εθνικών στόχων ενεργειακής απόδοσης για το 2020 και απαιτεί από την Επιτροπή να αξιολογήσει το 2014 κατά πόσο η Ένωση είναι σε θέση να επιτύχει το στόχο της εξοικονόμησης πρωτογενούς ενέργειας κατά 20% έως το 2020. Η Επιτροπή καλείται να υποβάλει την εκτίμησή της στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο, συνοδευόμενη, εάν κριθεί σκόπιμο, από νομοθετική πρόταση θέσπισης δεσμευτικών εθνικών στόχων. 3.2. Νομική βάση Η πρόταση βασίζεται στο άρθρο 194 παράγραφος 2 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με το άρθρο 194 παράγραφος 1, «στο πλαίσιο της εγκαθίδρυσης ή της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς και λαμβανομένης υπόψη της απαίτησης να προστατευθεί και να βελτιωθεί το περιβάλλον, η πολιτική της Ένωσης στον τομέα της ενέργειας, σε πνεύμα αλληλεγγύης μεταξύ κρατών μελών, έχει ως στόχο (...) γ) να προωθεί την ενεργειακή αποδοτικότητα και την εξοικονόμηση ενέργειας, καθώς και την ανάπτυξη νέων και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας». Σκοπός της παρούσας πρότασης είναι ακριβώς η καθιέρωση κοινού πλαισίου για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης στην Ένωση. 3.3. Αρχή της επικουρικότητας Η αρχή της επικουρικότητας εφαρμόζεται στην παρούσα πρόταση στο βαθμό που η ενεργειακή πολιτική δεν εμπίπτει στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Ένωσης. Η ΕΕ έθεσε ως στόχο την επίτευξη εξοικονόμησης πρωτογενούς ενέργειας κατά 20% το 2020 και έχει αναγάγει αυτό το στόχο σε έναν από τους πέντε πρωταρχικούς στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Το ισχύον πλαίσιο ενεργειακής απόδοσης, ιδίως η οδηγία για τις ΕΥ και η οδηγία ΣΗΘ, δεν κατέστη δυνατό να αξιοποιήσει το υφιστάμενο δυναμικό εξοικονόμησης ενέργειας. Τα μέτρα που εγκρίθηκαν έως τώρα σε επίπεδο κρατών μελών είναι επίσης ανεπαρκή προκειμένου να υπερνικήσουν τους εναπομείναντες φραγμούς στην αγορά και τα ρυθμιστικά εμπόδια. Οι ενεργειακές προκλήσεις που αντιμετωπίζονται από την παρούσα πρόταση (ασφάλεια ενεργειακού εφοδιασμού, βιωσιμότητα και αλλαγή του κλίματος, καθώς και ανταγωνιστικότητα της ΕΕ) είναι ανησυχίες που η ΕΕ συμμερίζεται στο σύνολό της. Είναι απαραίτητη η συλλογική αντίδραση σε επίπεδο ΕΕ για να διασφαλιστεί ο συντονισμός της δράσης και η αποτελεσματικότερη επίτευξη των κοινών στόχων. Τα μέτρα που προτείνει η νέα οδηγία θα συμβάλουν να διασφαλιστεί ότι όλα τα κράτη μέλη συμμετέχουν κατάλληλα στις προσπάθειες που απαιτούνται για την επίτευξη του στόχου του 20% και ότι εξασφαλίζονται ισότιμοι όροι ανταγωνισμού για όλους τους φορείς της αγοράς, ιδίως θέτοντας ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης (παραδείγματος χάριν, για την πρόσβαση στις δημόσιες αγορές, τις υποχρεώσεις ενεργειακών ελέγχων στις επιχειρήσεις, τις υποχρεώσεις εξοικονόμησης ενέργειας στις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας του τομέα της ενέργειας, και την πρόσβαση στο δίκτυο των παραγωγών του τομέα της συμπαραγωγής). Η πρόταση δημιουργεί ασφάλεια στους επενδυτές για την επίτευξη του στόχου της ΕΕ και παρέχει στήριξη για μέτρα βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης, όπως η συμπαραγωγή υψηλής απόδοσης και η τηλεθέρμανση και τηλεψύξη. 3.4. Αρχή της αναλογικότητας και επιλογή νομικού μέσου Η πρόταση δεν προχωρεί πέραν των όσων είναι αναγκαία για την επίτευξη του στόχου της ενεργειακής απόδοσης. Θέτει αυστηρές απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης σε ορισμένους τομείς, αλλά τα κράτη μέλη διατηρούν υψηλό βαθμό διακριτικής ευχέρειας για τη λήψη μέτρων βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης κατά τρόπο που να προσιδιάζει καλύτερα στις εθνικές τους συνθήκες. Το μέσο που επελέγη είναι η οδηγία, την οποία τα κράτη μέλη οφείλουν να μεταφέρουν στο εθνικό δίκαιο. Η οδηγία καθορίζει το τελικό αποτέλεσμα που πρέπει να επιτευχθεί και τις γενικές απαιτήσεις, παρέχοντας παράλληλα στα κράτη μέλη αρκετή ευελιξία προκειμένου να προσαρμόσουν την εφαρμογή της στις εθνικές ιδιομορφίες τους. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η οδηγία θεωρείται επαρκής για την επίτευξη των στόχων της πρότασης. Το ύψος του περιορισμού είναι επομένως ανάλογο του στόχου. 4. δημοσιονομικέσ επιπτώσεις Όπως διευκρινίζεται στο δημοσιονομικό δελτίο που συνοδεύει την παρούσα οδηγία, η οδηγία εφαρμόζεται με χρήση του υφιστάμενου προϋπολογισμού και δεν έχει επιπτώσεις στο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο. 5. πρόσθετεσ πληροφορίεσ 5.1. Απλούστευση του «κεκτημένου» Η πρόταση συμβάλλει στην απλούστευση του «κεκτημένου», μολονότι δεν περιλαμβάνεται στον κατάλογο των μέτρων του σχεδίου των εργασιών απλούστευσης. Αποτέλεσμα της έγκρισης της παρούσας πρότασης είναι ότι η οδηγία για τις EY και η οδηγία SHU θα αντικατασταθούν από μια ενιαία οδηγία, η οποία θα παρέχει μια πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση της ενεργειακής απόδοσης και της εξοικονόμησης ενέργειας. Αναμένεται επίσης να προκύψει και κάποια διοικητική απλούστευση από την ανάγκη μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο μίας μόνο οδηγίας αντί δύο οδηγιών. Οι υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων επί του παρόντος προβλέπονται σε δύο οδηγίες. Θα αντικατασταθούν με μια ενιαία δέσμη ετήσιων εκθέσεων (μια εμπεριστατωμένη έκθεση ανά τριετία), με βάση τη διαδικασία υποβολής εκθέσεων στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Επιπλέον, η παρούσα πρόταση απλουστεύει τις απαιτήσεις μέτρησης της εξοικονόμησης ενέργειας που περιέχονται στην υφιστάμενη οδηγία για τις ΕΥ. Υπό αυτή την έννοια, αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη σημαντικής μείωσης του διοικητικού φόρτου που αντιμετωπίζουν αυτή τη στιγμή τα κράτη μέλη. 5.2. Κατάργηση ισχύουσας νομοθεσίας Η έγκριση της πρότασης οδηγεί στην κατάργηση της ισχύουσας νομοθεσίας. Πρόκειται για το άρθρο 9 παράγραφοι 1 και 2 της οδηγίας 2010/30/EΕ, την οδηγία 2004/8/ΕΚ και την οδηγία 2006/32/ΕΚ. Το άρθρο 4 παράγραφοι 1 έως 4 και τα παραρτήματα Ι, ΙΙΙ και ΙV της οδηγίας 2006/32/EΚ καταργούνται με ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2017. 5.3. Ρήτρα επανεξέτασης/αναθεώρησης/λήξης ισχύος Η πρόταση περιλαμβάνει ορισμένες ρήτρες επανεξέτασης. 5.4. Αναδιατύπωση H πρόταση δεν συνεπάγεται αναδιατύπωση. 5.5. Πίνακας αντιστοιχίας Τα κράτη μέλη υποχρεούνται να κοινοποιήσουν στην Επιτροπή το κείμενο των εθνικών διατάξεων μεταφοράς της οδηγίας, καθώς και πίνακα αντιστοιχίας μεταξύ αυτών των διατάξεων και των διατάξεων της οδηγίας. 5.6. Ευρωπαϊκός Οικονομικός Χώρος (ΕΟΧ) Η πρόταση αφορά τον ΕΟΧ και, ως εκ τούτου, πρέπει να εφαρμοστεί στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο. 2011/0172 (COD) Πρόταση ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την ενεργειακή απόδοση και την κατάργηση των οδηγιών 2004/8/EΚ και 2006/32/EΚ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 194 παράγραφος 2, Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής[14], Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια, Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής[15], Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών[16], Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία, Εκτιμώντας τα ακόλουθα: (1) Η Ένωση αντιμετωπίζει πρωτόγνωρες προκλήσεις που απορρέουν από την αυξημένη εξάρτηση από τις εισαγωγές ενέργειας και τους ανεπαρκείς ενεργειακούς πόρους, καθώς και την ανάγκη περιορισμού της αλλαγής του κλίματος και αντιμετώπισης της οικονομικής κρίσης. Η ενεργειακή απόδοση αποτελεί πολύτιμο μέσο για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων. Βελτιώνει την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της Ένωσης μειώνοντας την κατανάλωση πρωτογενούς ενέργειας και περιορίζοντας τις εισαγωγές ενέργειας. Συμβάλλει στη μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου με οικονομικώς αποδοτικό τρόπο και, ως εκ τούτου, στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής. Η μετάβαση σε μια ενεργειακώς αποδοτικότερη οικονομία αναμένεται επίσης να επιταχύνει την εξάπλωση καινοτόμων τεχνολογικών λύσεων και να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας στην Ένωση, δίνοντας ώθηση στην οικονομική ανάπτυξη και δημιουργώντας θέσεις εργασίας υψηλής ποιότητας σε διάφορους τομείς που σχετίζονται με την ενεργειακή απόδοση. (2) Στα συμπεράσματα της Προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 8ης και 9ης Μαρτίου 2007 τονίστηκε η ανάγκη αύξησης της ενεργειακής απόδοσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση με σκοπό την επίτευξη του στόχου εξοικονόμησης της κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας στην Ένωση κατά 20% έως το 2020 σε σύγκριση με τις προβλέψεις. Αυτό ισοδυναμεί με μείωση της κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας στην Ένωση κατά 368 εκατομμύρια ΤΙΠ (τόνοι ισοδύναμου πετρελαίου) το 2020[17]. (3) Στα συμπεράσματα της Προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 17ης Ιουνίου 2010 επιβεβαιώθηκε ο στόχος της ενεργειακής απόδοσης ως ένας από τους πρωταρχικούς στόχους της νέας στρατηγικής της Ένωσης για την απασχόληση και την έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη (στρατηγική «Ευρώπη 2020»). Στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής και για την υλοποίηση του εν λόγω στόχου σε εθνικό επίπεδο, τα κράτη μέλη οφείλουν να καθορίσουν εθνικούς στόχους σε στενή συνεργασία με την Επιτροπή και να αναφέρουν, στα εθνικά προγράμματα μεταρρυθμίσεων, το πώς σκοπεύουν να τους επιτύχουν. (4) Η ανακοίνωση της Επιτροπής για την ενέργεια το 2020[18] θέτει την ενεργειακή απόδοση στον πυρήνα της ενεργειακής στρατηγικής της ΕΕ για το 2020 και περιγράφει την ανάγκη μιας νέας στρατηγικής για την ενεργειακή απόδοση που θα επιτρέπει σε όλα τα κράτη μέλη να αποσυνδέσουν τη χρήση ενέργειας από την οικονομική ανάπτυξη. (5) Στο ψήφισμά του της 15ης Δεκεμβρίου 2010 για την αναθεώρηση του σχεδίου δράσης για την ενεργειακή απόδοση[19], το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κάλεσε την Επιτροπή να συμπεριλάβει στο αναθεωρημένο σχέδιο δράσης για την ενεργειακή απόδοση μέτρα για τη γεφύρωση του χάσματος ώστε να επιτευχθεί ο συνολικός στόχος ενεργειακής απόδοσης της ΕΕ το 2020. (6) Μια από τις εμβληματικές πρωτοβουλίες της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» είναι η πρωτοβουλία «Μια Ευρώπη που χρησιμοποιεί αποτελεσματικά τους πόρους» που εγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 26 Ιανουαρίου 2011[20]. Η εν λόγω πρωτοβουλία χαρακτηρίζει την ενεργειακή απόδοση ως πρωταρχικό στοιχείο εξασφάλισης της αειφόρου χρήσης των ενεργειακών πόρων. (7) Στα συμπεράσματα της Προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 4ης Φεβρουαρίου 2011 αναγνωρίζεται ότι ο στόχος ενεργειακής απόδοσης της ΕΕ δεν βρίσκεται στο σωστό δρόμο και ότι απαιτείται αποφασιστική δράση για την αξιοποίηση του σημαντικού δυναμικού για μεγαλύτερη εξοικονόμηση ενέργειας στα κτίρια, στις μεταφορές, σε προϊόντα και διεργασίες. (8) Στις 8 Μαρτίου 2011, η Επιτροπή ενέκρινε το σχέδιο για την ενεργειακή απόδοση 2011[21]. Αυτό επιβεβαίωσε ότι η πορεία της Ένωσης δεν οδηγεί στην επίτευξη του στόχου ενεργειακής απόδοσης. Για να αντιμετωπιστεί η κατάσταση, θεσπίστηκε μια δέσμη πολιτικών και μέτρων ενεργειακής απόδοσης που καλύπτουν ολόκληρη την αλυσίδα ενέργειας, όπου συμπεριλαμβάνονται η παραγωγή ενέργειας, η μεταφορά και διανομή, ο ηγετικός ρόλος του δημόσιου τομέα στην ενεργειακή απόδοση, τα κτίρια και οι συσκευές, η βιομηχανία, καθώς και η ανάγκη να αποκτήσουν οι τελικοί καταναλωτές τη δύναμη να διαχειρίζονται την ενεργειακή τους κατανάλωση. Η ενεργειακή απόδοση στον τομέα των μεταφορών εξετάστηκε παράλληλα στη Λευκή Βίβλο για τις μεταφορές που εγκρίθηκε στις 28 Μαρτίου 2011[22]. Ειδικότερα, η 26η πρωτοβουλία της Λευκής Βίβλου απαιτεί τη θέσπιση κατάλληλων προτύπων για τις εκπομπές CO2 των οχημάτων σε όλους τους τρόπους μεταφοράς, τα οποία ενδεχομένως θα συμπληρώνονται από απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης προκειμένου να καλυφθούν όλοι οι τύποι συστημάτων πρόωσης. (9) Στις 8 Μαρτίου 2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης ένα «χάρτη πορείας για τη μετάβαση σε μια ανταγωνιστική οικονομία χαμηλών επιπέδων ανθρακούχων εκπομπών το 2050»[23], εντοπίζοντας την ανάγκη, υπό το πρίσμα αυτό, να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην ενεργειακή απόδοση. (10) Στο πλαίσιο αυτό είναι ανάγκη να επικαιροποιηθεί το νομικό πλαίσιο της Ένωσης για την ενεργειακή απόδοση με μια οδηγία που θα επιδιώκει τον γενικό στόχο της ενεργειακής απόδοσης και τον στόχο εξοικονόμησης της κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας από την Ένωση κατά 20% έως το 2020, καθώς και περαιτέρω βελτιώσεις στην ενεργειακή απόδοση μετά το 2020. Για τον σκοπό αυτό, η οδηγία θα πρέπει να καθιερώσει ένα κοινό πλαίσιο προώθησης της ενεργειακής απόδοσης στην Ένωση, να θεσπίσει ειδικές δράσεις για την υλοποίηση ορισμένων από τις προτάσεις που περιλαμβάνονται στο σχέδιο ενεργειακής απόδοσης 2011 και να αξιοποιήσει το αξιόλογο ανεκμετάλλευτο δυναμικό εξοικονόμησης ενέργειας που εντοπίζει. (11) Η απόφαση περί κοινών προσπαθειών (αριθ. 406/2009/EΚ)[24] απαιτεί από την Επιτροπή να αξιολογήσει και να υποβάλει έκθεση έως το 2012 για την πρόοδο της Κοινότητας και των κρατών μελών προς τον στόχο της μείωσης της κατανάλωσης ενέργειας κατά 20% έως το 2020 σε σύγκριση με τις προβλέψεις. Στην απόφαση αναφέρεται επίσης ότι, για να μπορέσουν τα κράτη μέλη να εκπληρώσουν τις δεσμεύσεις της Κοινότητας για μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου, η Επιτροπή πρέπει να προτείνει, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2012, ενισχυμένα ή νέα μέτρα επίσπευσης των βελτιώσεων ενεργειακής απόδοσης. Η παρούσα οδηγία ανταποκρίνεται σε αυτή την απαίτηση. Συμβάλλει επίσης στην επίτευξη των στόχων που καθορίζονται στον «χάρτη πορείας για τη μετάβαση σε μια ανταγωνιστική οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα το 2050», ιδίως με τη μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου από τον ενεργειακό τομέα, καθώς και στην επίτευξη ηλεκτροπαραγωγής με μηδενικές εκπομπές έως το 2050. (12) Πρέπει να υιοθετηθεί μια ολοκληρωμένη προσέγγιση για την αξιοποίηση ολόκληρου του υφισταμένου δυναμικού εξοικονόμησης ενέργειας, η οποία θα περιλαμβάνει εξοικονόμηση στον ενεργειακό εφοδιασμό και στους τομείς τελικής χρήσης. Συγχρόνως, πρέπει να ενισχυθούν οι διατάξεις της οδηγίας 2004/8/ΕΚ για την προώθηση της συμπαραγωγής ενέργειας βάσει της ζήτησης για χρήσιμη θερμότητα στην εσωτερική αγορά ενέργειας[25] και της οδηγίας 2006/32/EΚ για την ενεργειακή απόδοση κατά την τελική χρήση και τις ενεργειακές υπηρεσίες[26]. (13) Είναι προτιμότερο ο στόχος της ενεργειακής απόδοσης 20% να επιτευχθεί ως αποτέλεσμα σωρευτικής εφαρμογής ειδικών εθνικών και ευρωπαϊκών μέτρων προώθησης της ενεργειακής απόδοσης σε διάφορα πεδία. Εάν η προσέγγιση αυτή δεν στεφθεί με επιτυχία, θα είναι μολαταύτα αναγκαία η ενίσχυση του πολιτικού πλαισίου με την προσθήκη ενός καθεστώτος δεσμευτικών στόχων. Σε πρώτο στάδιο, επομένως, τα κράτη μέλη θα πρέπει να υποχρεωθούν να θεσπίσουν εθνικούς στόχους, καθεστώτα και προγράμματα ενεργειακής απόδοσης. Σε αυτά εναπόκειται να αποφασίσουν κατά πόσον στην επικράτειά τους οι στόχοι πρέπει να είναι δεσμευτικοί ή ενδεικτικοί. Σε δεύτερο στάδιο, οι εν λόγω στόχοι και οι μεμονωμένες προσπάθειες κάθε κράτους μέλους πρέπει να αξιολογηθούν από την Επιτροπή, μαζί με δεδομένα για την πρόοδο που σημειώθηκε, προκειμένου να εκτιμηθεί η πιθανότητα επίτευξης του συνολικού στόχου της Ένωσης και ο βαθμός στον οποίο οι επιμέρους προσπάθειες είναι επαρκείς για την εκπλήρωση της κοινής επιδίωξης. Η Επιτροπή θα πρέπει επομένως να παρακολουθεί στενά την εφαρμογή των εθνικών προγραμμάτων ενεργειακής απόδοσης μέσω του αναθεωρημένου νομοθετικού πλαισίου της και στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Εάν η εκτίμηση αυτή καταδείξει ότι είναι αδύνατο να επιτευχθεί ο συνολικός στόχος της Ένωσης, τότε η Επιτροπή πρέπει να προτείνει υποχρεωτικούς εθνικούς στόχους για το 2020, λαμβάνοντας υπόψη τα επιμέρους σημεία εκκίνησης των κρατών μελών, τις οικονομικές επιδόσεις τους και τα μέτρα που ελήφθησαν σε πρώιμο χρόνο. (14) Ο συνολικός όγκος των δημόσιων δαπανών ισοδυναμεί με το 19% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος της Ένωσης. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο δημόσιος τομέας αποτελεί σημαντική κινητήρια δύναμη για την προώθηση της στροφής της αγοράς προς αποδοτικότερα προϊόντα, κτίρια και υπηρεσίες, καθώς και για την πρόκληση αλλαγών συμπεριφοράς στην κατανάλωση ενέργειας από πολίτες και επιχειρήσεις. Επιπλέον, η μείωση της κατανάλωσης ενέργειας με μέτρα βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης μπορεί να απελευθερώσει δημόσιους πόρους για άλλους σκοπούς. Οι δημόσιοι φορείς σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο οφείλουν να διαδραματίσουν υποδειγματικό ρόλο όσον αφορά την ενεργειακή απόδοση. (15) Πρέπει να αυξηθεί το ποσοστό ανακαινιζόμενων κτιρίων, δεδομένου ότι ο υπάρχων κτιριακός πλούτος αποτελεί τον μοναδικό τομέα με το μεγαλύτερο δυναμικό εξοικονόμησης ενέργειας. Επιπλέον, τα κτίρια έχουν ζωτική σημασία για την επίτευξη του στόχου της ΕΕ για μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου κατά 80-95% έως το 2050 σε σύγκριση με το 1990. Τα κτίρια που ανήκουν σε δημόσιους φορείς αντιπροσωπεύουν σημαντικό μερίδιο του κτιριακού δυναμικού και τυγχάνουν μεγάλης προβολής στη δημόσια ζωή. Επομένως, είναι σκόπιμο να καθοριστεί ένα ετήσιο ποσοστό ανακαίνισης όλων των κτιρίων που ανήκουν σε δημόσιους φορείς με σκοπό την αναβάθμιση της ενεργειακής απόδοσής τους. Το εν λόγω ποσοστό ανακαίνισης δεν πρέπει να θίγει τις υποχρεώσεις όσον αφορά τα κτίρια με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας που προβλέπονται στην οδηγία 2010/31/EΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Μαΐου 2010, για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων[27]. Η υποχρέωση ανακαίνισης δημόσιων κτιρίων συμπληρώνει τις διατάξεις της ανωτέρω οδηγίας, η οποία απαιτεί από τα κράτη μέλη να μεριμνήσουν ώστε, όταν τα υπάρχοντα κτίρια υποβάλλονται σε μείζονα ανακαίνιση, η ενεργειακή τους απόδοση αναβαθμίζεται ούτως ώστε τα κτίρια να πληρούν τις ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης. (16) Ορισμένοι δήμοι και άλλοι δημόσιοι φορείς στα κράτη μέλη έχουν ήδη θέσει σε εφαρμογή ολοκληρωμένες προσεγγίσεις για την εξοικονόμηση ενέργειας και τον ενεργειακό εφοδιασμό, παραδείγματος χάριν μέσω σχεδίων δράσης για βιώσιμη ενέργεια, όπως τα σχέδια που εκπονούνται στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας για το Σύμφωνο των Δημάρχων, καθώς και ολοκληρωμένες πολεοδομικές προσεγγίσεις που υπερβαίνουν τις μεμονωμένες παρεμβάσεις στα κτίρια ή στους τρόπους μεταφοράς. Τα κράτη μέλη πρέπει να ενθαρρύνουν τους δήμους και τους λοιπούς δημόσιους φορείς να εγκρίνουν ολοκληρωμένα και βιώσιμα σχέδια ενεργειακής απόδοσης με σαφείς στόχους, να επιδιώξουν τη συμμετοχή των πολιτών στην εκπόνηση και εφαρμογή τους και να τους ενημερώσουν επαρκώς για το περιεχόμενο και την πρόοδό τους στην επίτευξη των στόχων. Τα σχέδια αυτά μπορούν να αποφέρουν σημαντική εξοικονόμηση ενέργειας, ειδικά αν υλοποιηθούν με συστήματα ενεργειακής διαχείρισης που επιτρέπουν τους οικείους δημόσιους φορείς να διαχειρίζονται καλύτερα την ενεργειακή τους κατανάλωση. Πρέπει να ενθαρρύνεται η ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ πόλεων, κωμοπόλεων και λοιπών δημόσιων φορέων με αντικείμενο τις πλέον καινοτόμες εμπειρίες. (17) Όσον αφορά την αγορά ορισμένων προϊόντων και υπηρεσιών, και την αγορά και ενοικίαση κτιρίων, οι δημόσιοι φορείς που συνάπτουν συμβάσεις δημοσίων έργων, προμηθειών ή υπηρεσιών πρέπει να δίνουν το παράδειγμα και να λαμβάνουν αποφάσεις αγοράς με γνώμονα την ενεργειακή απόδοση. Ωστόσο, δεν πρέπει να θίγονται οι διατάξεις των οδηγιών της ΕΕ για τις δημόσιες συμβάσεις. (18) Η εκτίμηση της δυνατότητας καθιέρωσης ενός καθεστώτος «λευκών πιστοποιητικών» σε επίπεδο Ένωσης κατέδειξε ότι, στην παρούσα κατάσταση, ένα τέτοιο καθεστώς θα δημιουργούσε υπερβολικό διοικητικό κόστος και ότι υπάρχει κίνδυνος η εξοικονόμηση ενέργειας να συγκεντρωθεί σε ορισμένα κράτη μέλη και να μην καθιερωθεί σε ολόκληρη την Ένωση. Ο τελευταίος στόχος μπορεί να επιτευχθεί καλύτερα, τουλάχιστον στην παρούσα φάση, μέσω των εθνικών καθεστώτων επιβολής της υποχρέωσης ενεργειακής απόδοσης ή άλλων εναλλακτικών μέτρων που επιτυγχάνουν το ίδιο μέγεθος εξοικονομούμενης ενέργειας. Η Επιτροπή πρέπει ωστόσο να καθορίσει, με πράξη κατ’ εξουσιοδότηση, τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες ένα κράτος μέλος θα μπορεί στο μέλλον να αναγνωρίζει την εξοικονόμηση ενέργειας που έχει επιτευχθεί σε άλλο κράτος μέλος. Είναι σκόπιμο οι φιλόδοξοι στόχοι των εν λόγω καθεστώτων να τεθούν σε ένα κοινό πλαίσιο σε επίπεδο Ένωσης, ενώ παράλληλα θα παρέχεται σημαντική ευελιξία στα κράτη μέλη να λαμβάνουν πλήρως υπόψη την εθνική οργάνωση των παραγόντων της αγοράς, το συγκεκριμένο πλαίσιο του ενεργειακού τομέα και τις συνήθειες των τελικών καταναλωτών. Το κοινό πλαίσιο πρέπει να παρέχει στις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας του ενεργειακού τομέα τη δυνατότητα να παρέχουν ενεργειακές υπηρεσίες σε όλους τους τελικούς καταναλωτές, και όχι μόνο σε εκείνους στους οποίους πωλούν ενέργεια. Έτσι αυξάνεται ο ανταγωνισμός στην αγορά ενέργειας, διότι οι επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας του ενεργειακού τομέα μπορούν να διαφοροποιούν το προϊόν τους παρέχοντας συμπληρωματικές ενεργειακές υπηρεσίες. Το κοινό πλαίσιο πρέπει να επιτρέπει στα κράτη μέλη να συμπεριλάβουν στο εθνικό τους καθεστώς απαιτήσεις που επιδιώκουν κοινωνικούς σκοπούς, κυρίως προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι ευάλωτοι πελάτες έχουν πρόσβαση στα οφέλη της μεγαλύτερης ενεργειακής απόδοσης. Πρέπει επίσης να επιτρέπει στα κράτη μέλη να εξαιρούν τις μικρές εταιρείες από την υποχρέωση ενεργειακής απόδοσης. Η ανακοίνωση της Επιτροπής «Νόμος για τις μικρές επιχειρήσεις»[28] θέτει τις αρχές που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη από τα κράτη μέλη που αποφασίζουν να απέχουν από την υλοποίηση αυτής της δυνατότητας. (19) Για να αξιοποιήσουν το δυναμικό εξοικονόμησης ενέργειας σε ορισμένα τμήματα της αγοράς όπου οι ενεργειακοί έλεγχοι δεν προσφέρονται γενικά στο εμπόριο (όπως νοικοκυριά ή μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις), τα κράτη μέλη πρέπει να εξασφαλίσουν τη διαθεσιμότητα ενεργειακών ελέγχων. Οι ενεργειακοί έλεγχοι πρέπει να είναι υποχρεωτικοί και τακτικοί για τις μεγάλες επιχειρήσεις, διότι η εξοικονόμηση ενέργειας μπορεί να είναι σημαντική. (20) Οι έλεγχοι αυτοί πρέπει να διεξαχθούν κατά τρόπο ανεξάρτητο και οικονομικά αποδοτικό. Η απαίτηση για ανεξαρτησία επιτρέπει τη διενέργεια των ελέγχων από εσωτερικούς εμπειρογνώμονες, υπό τον όρο ότι αυτοί είναι εγκεκριμένοι ή διαπιστευμένοι, ότι δεν εμπλέκονται άμεσα στην ελεγχόμενη δραστηριότητα, και ότι το κράτος μέλος έχει θέσει σε εφαρμογή ένα καθεστώς διασφάλισης και ελέγχου της ποιότητάς τους και επιβολής κυρώσεων εάν χρειαστεί. (21) Κατά τον σχεδιασμό των μέτρων βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης θα πρέπει να ληφθούν υπόψη τα οφέλη απόδοσης και η εξοικονόμηση που επιτυγχάνεται με την ευρεία εφαρμογή οικονομικώς αποδοτικών τεχνολογικών καινοτομιών όπως οι έξυπνοι μετρητές. Για τη μεγιστοποίηση των οφελών εξοικονόμησης από τις εν λόγω καινοτομίες, οι τελικοί καταναλωτές θα πρέπει να είναι σε θέση να έχουν εικόνα των δεικτών κόστους και κατανάλωσης, και να έχουν τακτική ατομική τιμολόγηση με βάση την πραγματική κατανάλωση. (22) Κατά τον σχεδιασμό των μέτρων βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης, τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν δεόντως υπόψη την ανάγκη διασφάλισης της ορθής λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς και της συνεκτικής εφαρμογής του κεκτημένου, σύμφωνα με τις διατάξεις της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (23) Η συμπαραγωγή υψηλής απόδοσης (συνδυασμένη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας - ΣΗΘ) και η τηλεθέρμανση και τηλεψύξη έχουν σημαντικό δυναμικό εξοικονόμησης πρωτογενούς ενέργειας το οποίο παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανεκμετάλλευτο στην Ένωση. Τα κράτη μέλη πρέπει να καταρτίσουν εθνικά σχέδια ανάπτυξης της ΣΗΘ υψηλής απόδοσης, και τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης. Τα σχέδια αυτά πρέπει να καλύπτουν ένα αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα ώστε να παρέχουν στους επενδυτές πληροφορίες που αφορούν τα εθνικά σχέδια ανάπτυξης και να συμβάλουν σε ένα σταθερό και ευνοϊκό επενδυτικό περιβάλλον. Οι νέες εγκαταστάσεις ηλεκτροπαραγωγής και οι υφιστάμενες εγκαταστάσεις οι οποίες έχουν ουσιαστικά ανακαινιστεί ή των οποίων η έγκριση ή η άδεια έχει επικαιροποιηθεί πρέπει να είναι εξοπλισμένες με μονάδες ΣΗΘ υψηλής απόδοσης για την ανάκτηση της απορριπτόμενης θερμότητας που προκύπτει από την ηλεκτροπαραγωγή. Αυτή η απορριπτόμενη θερμότητα μπορεί στη συνέχεια να μεταφερθεί εκεί όπου χρειάζεται μέσω δικτύων τηλεθέρμανσης. Για τον σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη θα πρέπει να θεσπίσουν κριτήρια αδειοδότησης για να διασφαλίσουν την τοποθέτηση των εγκαταστάσεων σε περιοχές που γειτνιάζουν με σημεία ζήτησης θερμότητας. Τα κράτη μέλη θα πρέπει ωστόσο να μπορούν να θεσπίσουν τους όρους απαλλαγής από τις εν λόγω υποχρεώσεις εφόσον πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις. (24) Η συμπαραγωγή υψηλής απόδοσης θα πρέπει να οριστεί με βάση την εξοικονόμηση ενέργειας που επιτυγχάνεται με τη συνδυασμένη παραγωγή αντί της μεμονωμένης παραγωγής θερμότητας και ηλεκτρικής ενέργειας. Οι ορισμοί της έννοιας της συμπαραγωγής και της συμπαραγωγής υψηλής απόδοσης που χρησιμοποιούνται στη νομοθεσία της Ένωσης δεν πρέπει να προδικάζουν τη χρήση διαφορετικών ορισμών στην εθνική νομοθεσία για σκοπούς διαφορετικούς από εκείνους της νομοθεσίας της Ένωσης. Για τη μεγιστοποίηση της εξοικονόμησης ενέργειας και για να μη χαθούν ευκαιρίες εξοικονόμησης ενέργειας, θα πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στις συνθήκες λειτουργίας των μονάδων συμπαραγωγής. (25) Προκειμένου να αυξηθεί η διαφάνεια ώστε ο τελικός πελάτης να είναι σε θέση να επιλέξει μεταξύ ηλεκτρικής ενέργειας από συμπαραγωγή και ηλεκτρικής ενέργειας παραγόμενης με άλλες τεχνικές, η προέλευση της συμπαραγωγής υψηλής απόδοσης πρέπει να διασφαλίζεται με βάση εναρμονισμένες τιμές απόδοσης αναφοράς. Η εγγύηση των καθεστώτων προέλευσης δεν συνεπάγεται δικαίωμα υπαγωγής στους εθνικούς μηχανισμούς στήριξης. Είναι σημαντικό να μπορούν να καλύπτονται από εγγύηση προέλευσης όλες οι μορφές ηλεκτρικής ενέργειας που παράγονται από συμπαραγωγή υψηλής απόδοσης. Οι εγγυήσεις προέλευσης πρέπει να διακρίνονται από τα ανταλλάξιμα πιστοποιητικά. (26) Η συγκεκριμένη διάρθρωση της συμπαραγωγής και οι τομείς τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης που περιλαμβάνουν πολλούς παραγωγούς μικρού και μεσαίου μεγέθους πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, ειδικά κατά την επανεξέταση των διοικητικών διαδικασιών για την απόκτηση άδειας κατασκευής εγκαταστάσεων συμπαραγωγής ή συνδεδεμένων δικτύων, κατ’ εφαρμογή της αρχής «σκέψου πρώτα σε μικρή κλίμακα». (27) Οι περισσότερες επιχειρήσεις της ΕΕ είναι μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ). Αντιπροσωπεύουν ένα τεράστιο δυναμικό εξοικονόμησης ενέργειας για την ΕΕ. Για να βοηθηθούν να υιοθετήσουν μέτρα ενεργειακής απόδοσης, τα κράτη μέλη θα πρέπει να καθιερώσουν ένα ευνοϊκό πλαίσιο με στόχο να παράσχουν στις ΜΜΕ τεχνική βοήθεια και στοχευμένες πληροφορίες. (28) Η οδηγία 2010/75/EΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Νοεμβρίου 2010, περί βιομηχανικών εκπομπών[29], περιλαμβάνει την ενεργειακή απόδοση μεταξύ των κριτηρίων για τον καθορισμό των βέλτιστων διαθέσιμων τεχνικών οι οποίες αναμένεται να χρησιμεύσουν ως σημείο αναφοράς για τον καθορισμό των προϋποθέσεων έκδοσης άδειας για εγκαταστάσεις που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της, συμπεριλαμβανομένων των εγκαταστάσεων καύσης με συνολική ονομαστική θερμική ισχύ 50 MW και άνω. Ωστόσο, η εν λόγω οδηγία παρέχει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να μην επιβάλουν απαιτήσεις για την ενεργειακή απόδοση σε μονάδες καύσης ή σε άλλες μονάδες που εκπέμπουν διοξείδιο του άνθρακα επιτοπίως, για τις δραστηριότητες που απαριθμούνται στο παράρτημα Ι της οδηγίας 2003/87/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Οκτωβρίου 2003, σχετικά με τη θέσπιση συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου εντός της Κοινότητας[30]. Για να διασφαλιστεί ότι επιτυγχάνονται σημαντικές βελτιώσεις ενεργειακής απόδοσης στις εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας, και στα διυλιστήρια πετρελαίου και αερίου, τα πραγματικά επίπεδα ενεργειακής απόδοσης θα πρέπει να παρακολουθούνται και να συγκρίνονται με τα σχετικά επίπεδα ενεργειακής απόδοσης που συνδέονται με την εφαρμογή των βέλτιστων διαθέσιμων τεχνικών. Η Επιτροπή θα πρέπει να συγκρίνει τα επίπεδα ενεργειακής απόδοσης και να εξετάσει το ενδεχόμενο να προτείνει πρόσθετα μέτρα εάν υφίστανται σημαντικές διαφορές μεταξύ των πραγματικών επιπέδων ενεργειακής απόδοσης και των επιπέδων που συνδέονται με την εφαρμογή των βέλτιστων διαθέσιμων τεχνικών. Οι πληροφορίες που συγκεντρώνονται σχετικά με τις πραγματικές τιμές ενεργειακής απόδοσης πρέπει επίσης να χρησιμοποιούνται κατά την αναθεώρηση των εναρμονισμένων τιμών απόδοσης αναφοράς για τη μεμονωμένη παραγωγή θερμότητας και ηλεκτρικής ενέργειας που καθορίζονται στην απόφαση 2007/74/ΕΚ της Επιτροπής της 21ης Δεκεμβρίου 2006[31]. (29) Τα κράτη μέλη θα πρέπει να θεσπίσουν, με βάση αντικειμενικά, διαφανή και αμερόληπτα κριτήρια, κανόνες που διέπουν την ανάληψη και τον επιμερισμό του κόστους των συνδέσεων με το διασυνδεδεμένο ηλεκτρικό δίκτυο και των ενισχύσεων του δικτύου αυτού, και για τις τεχνικές προσαρμογές που απαιτούνται για την ένταξη νέων παραγωγών ηλεκτρισμού που προέρχεται από συμπαραγωγή υψηλής απόδοσης, λαμβάνοντας υπόψη τις κατευθυντήριες γραμμές και τους κώδικες που καταρτίστηκαν σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 714/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2009, σχετικά με τους όρους πρόσβασης στο δίκτυο για τις διασυνοριακές ανταλλαγές ηλεκτρικής ενεργείας και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1228/2003/2003[32], και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 715/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2009, σχετικά με τους όρους πρόσβασης στα δίκτυα μεταφοράς φυσικού αερίου και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1775/2005[33]. Πρέπει να επιτρέπεται στους παραγωγούς ηλεκτρισμού που προέρχεται από συμπαραγωγή υψηλής απόδοσης να δημοσιεύουν προκήρυξη υποβολής προσφορών για τις εργασίες σύνδεσης. Θα πρέπει να διευκολύνεται η πρόσβαση στο διασυνδεδεμένο ηλεκτρικό σύστημα της ηλεκτρικής ενέργειας που προέρχεται από συμπαραγωγή υψηλής απόδοσης, ειδικά για μονάδες συμπαραγωγής μικρής και πολύ μικρής κλίμακας. (30) Θα πρέπει να διατίθεται επαρκής αριθμός αξιόπιστων επαγγελματιών με ειδίκευση στον τομέα της ενεργειακής απόδοσης προκειμένου να διασφαλισθεί η αποτελεσματική και έγκαιρη εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, για παράδειγμα όσον αφορά τη συμμόρφωση προς τις απαιτήσεις σχετικά με τους ενεργειακούς ελέγχους και την εφαρμογή των καθεστώτων επιβολής της υποχρέωσης ενεργειακής απόδοσης. Τα κράτη μέλη θα πρέπει, συνεπώς, να θεσπίσουν καθεστώτα πιστοποίησης για τους παρόχους ενεργειακών υπηρεσιών, ενεργειακούς ελέγχους και άλλα μέτρα βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης. (31) Είναι απαραίτητο να συνεχιστεί η ανάπτυξη της αγοράς ενεργειακών υπηρεσιών προκειμένου να διασφαλιστεί η διαθεσιμότητα αφενός της ζήτησης και, αφετέρου, της προσφοράς ενεργειακών υπηρεσιών. Η διαφάνεια, για παράδειγμα μέσω των καταλόγων παρόχων ενεργειακών υπηρεσιών, μπορεί να συμβάλει σε αυτό. Τα υποδείγματα συμβάσεων και οι κατευθυντήριες γραμμές, ιδίως για τις συμβάσεις ενεργειακής απόδοσης, μπορούν επίσης να συμβάλουν στην τόνωση της ζήτησης. Όπως και σε άλλες μορφές χρηματοδοτικών διευθετήσεων με τρίτους, στη σύμβαση ενεργειακής απόδοσης ο δικαιούχος της ενεργειακής υπηρεσίας αποφεύγει το επενδυτικό κόστος χρησιμοποιώντας μέρος της οικονομικής αξίας της εξοικονομούμενης ενέργειας για αποπληρωμή της επένδυσης που πραγματοποιήθηκε πλήρως ή εν μέρει από τρίτο μέρος. (32) Υπάρχει ανάγκη εντοπισμού και άρσης των ρυθμιστικών και μη ρυθμιστικών φραγμών στη χρήση συμβάσεων ενεργειακής απόδοσης και άλλων χρηματοδοτικών διευθετήσεων με τρίτους με σκοπό την εξοικονόμηση ενέργειας. Σε αυτούς περιλαμβάνονται οι λογιστικοί κανόνες και πρακτικές που δεν επιτρέπουν στις κεφαλαιουχικές επενδύσεις και στην ετήσια εξοικονόμηση χρημάτων που απορρέει από τα μέτρα βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης να αντανακλώνται ικανοποιητικά στους λογαριασμούς καθ’ όλο τον κύκλο ζωής της επένδυσης. Θα πρέπει επίσης να αντιμετωπιστούν σε εθνικό επίπεδο τα εμπόδια στην ανακαίνιση του υφιστάμενου κτιριακού δυναμικού με βάση κατανομή κινήτρων μεταξύ των διαφορετικών εμπλεκόμενων μερών. (33) Τα κράτη μέλη και οι περιφέρειες θα πρέπει να ενθαρρυνθούν να αξιοποιούν πλήρως τα διαρθρωτικά ταμεία και το Ταμείο Συνοχής για την πραγματοποίηση επενδύσεων σε μέτρα βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης. Οι επενδύσεις στην ενεργειακή απόδοση έχουν την ικανότητα να συμβάλουν στην οικονομική ανάπτυξη, στην απασχόληση, στην καινοτομία και στη μείωση της ένδειας καυσίμων στα νοικοκυριά, και, επομένως, συμβάλλουν θετικά στην οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή. Στους δυνάμενους να χρηματοδοτηθούν τομείς συγκαταλέγονται τα μέτρα ενεργειακής απόδοσης στα δημόσια κτίρια και στις κατοικίες, και η δημιουργία νέων δεξιοτήτων για την προώθηση της απασχόλησης στον τομέα της ενεργειακής απόδοσης. (34) Κατά την υλοποίηση του στόχου βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης κατά 20%, η Επιτροπή θα πρέπει να παρακολουθεί τον αντίκτυπο των νέων μέτρων στην οδηγία 2003/87/ΕΚ περί θεσπίσεως συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου εντός της ΕΕ (ΣΕΔΕ), προκειμένου να διατηρηθούν τα κίνητρα στο σύστημα εμπορίας εκπομπών ανταμείβοντας τις επενδύσεις μείωσης του διοξειδίου του άνθρακα και προετοιμάζοντας τους τομείς ΣΕΔΕ για τις καινοτομίες που θα χρειαστούν μελλοντικά. (35) Η οδηγία 2006/32/ΕΚ απαιτεί από τα κράτη μέλη να εγκρίνουν και να προσπαθήσουν να επιτύχουν τον συνολικό εθνικό ενδεικτικό στόχο εξοικονόμησης ενέργειας 9% έως το 2016, που θα επιτευχθεί με την ανάπτυξη ενεργειακών υπηρεσιών και άλλων μέτρων βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης. Η εν λόγω οδηγία ορίζει ότι το δεύτερο σχέδιο ενεργειακής απόδοσης που εγκρίθηκε από τα κράτη μέλη πρέπει να συνοδεύεται, κατά περίπτωση και εφόσον απαιτείται, από προτάσεις της Επιτροπής για πρόσθετα μέτρα, συμπεριλαμβανομένης της παράτασης της περιόδου υλοποίησης των στόχων. Εάν μια έκθεση καταλήξει στο συμπέρασμα ότι σημειώθηκε ελάχιστη πρόοδος προς την επίτευξη των ενδεικτικών εθνικών στόχων που προβλέπονται στην εν λόγω οδηγία, οι προτάσεις αυτές πρέπει να επανεξετάσουν το επίπεδο και τη φύση των στόχων. Η εκτίμηση επιπτώσεων που συνοδεύει την παρούσα οδηγία διαπιστώνει ότι τα κράτη μέλη βρίσκονται στο σωστό δρόμο για την επίτευξη του στόχου του 9%, ο οποίος είναι σαφώς λιγότερο φιλόδοξος από τον μεταγενέστερα εγκριθέντα στόχο της εξοικονόμησης ενέργειας κατά 20% έως το 2020 και, ως εκ τούτου, δεν υπάρχει ανάγκη επανεξέτασης του επιπέδου των στόχων. (36) Μολονότι η παρούσα οδηγία καταργεί την οδηγία 2006/32/ΕΚ, το άρθρο 4 της οδηγίας 2006/32/ΕΚ εξακολουθεί να ισχύει μέχρι τη λήξη της προθεσμίας για την επίτευξη του στόχου του 9%. (37) Επειδή ο στόχος της παρούσας οδηγίας, ήτοι η επίτευξη του στόχου ενεργειακής απόδοσης της Ένωσης με εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας κατά 20% έως το 2020 και η προλείανση του εδάφους για περαιτέρω βελτιώσεις στην ενεργειακή απόδοση πέραν του 2020, δεν βρίσκεται στο σωστό δρόμο ώστε να επιτευχθεί από τα κράτη μέλη χωρίς τη λήψη πρόσθετων μέτρων ενεργειακής απόδοσης και μπορεί να επιτευχθεί καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης, η Ένωση μπορεί να θεσπίσει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως ορίζεται στο εν λόγω άρθρο, η παρούσα οδηγία δεν υπερβαίνει όσα είναι αναγκαία για την επίτευξη αυτού του στόχου. (38) Προκειμένου να καταστεί δυνατή η προσαρμογή στην τεχνική πρόοδο και στις αλλαγές στην κατανομή των ενεργειακών πηγών, η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να εκχωρηθεί στην Επιτροπή όσον αφορά ορισμένα θέματα. Είναι ιδιαιτέρως σημαντικό η Επιτροπή να διεξάγει διαβουλεύσεις κατά τη διάρκεια του προπαρασκευαστικού έργου της, μεταξύ άλλων σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων. (39) Όλες οι ουσιαστικές διατάξεις της οδηγίας 2004/8/ΕΚ και της οδηγίας 2006/32/ΕΚ, εκτός του άρθρου 4 παράγραφοι 1 έως 4 και των παραρτημάτων Ι, ΙΙΙ και IV της τελευταίας, πρέπει να καταργηθούν πάραυτα. Πρέπει επίσης να καταργηθεί το άρθρο 9 παράγραφοι 1 και 2 της οδηγίας 2010/30/EΕ, της 19ης Μαΐου 2010, για την ένδειξη της κατανάλωσης ενέργειας και λοιπών πόρων από τα συνδεόμενα με την ενέργεια προϊόντα μέσω της επισήμανσης και της παροχής ομοιόμορφων πληροφοριών σχετικά με αυτά[34], το οποίο προβλέπει την υποχρέωση των κρατών μελών να προσπαθούν μόνο να προμηθεύονται προϊόντα της υψηλότερης κατηγορίας ενεργειακής απόδοσης. (40) Η υποχρέωση μεταφοράς της παρούσας οδηγίας στο εθνικό δίκαιο πρέπει να περιοριστεί στις διατάξεις που συνιστούν ουσιαστική αλλαγή σε σύγκριση με τις οδηγίες 2004/8/ΕΚ και 2006/32/EΚ. Η υποχρέωση μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο των διατάξεων που παραμένουν αμετάβλητες απορρέει από τις εν λόγω οδηγίες. (41) Η παρούσα οδηγία δεν θίγει τις υποχρεώσεις των κρατών μελών όσον αφορά τις προθεσμίες μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο και εφαρμογής της οδηγίας 2004/8/ΕΚ και της οδηγίας 2006/32/ΕΚ. ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ: ΚΕΦΑΛΑΙΟ I Αντικείμενο, πεδίο εφαρμογής, ορισμοί και στόχοι ενεργειακής απόδοσης Άρθρο 1 Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής 1. Η παρούσα οδηγία θεσπίζει κοινό πλαίσιο για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης εντός της Ένωσης προκειμένου να διασφαλίσει την επίτευξη του στόχου της Ένωσης για εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας κατά 20% έως το 2020 και να προετοιμάσει το έδαφος για περαιτέρω βελτιώσεις της ενεργειακής απόδοσης πέραν της προαναφερόμενης χρονολογίας. Η οδηγία θεσπίζει κανόνες που αποσκοπούν στην άρση των φραγμών στην αγορά ενέργειας και στην υπερνίκηση των αδυναμιών της αγοράς που παρεμποδίζουν την απόδοση στον εφοδιασμό και τη χρήση ενέργειας, και προβλέπει τη θέσπιση εθνικών στόχων ενεργειακής απόδοσης για το 2020. 2. Οι απαιτήσεις που καθορίζονται στην παρούσα οδηγία συνιστούν ελάχιστες απαιτήσεις και δεν εμποδίζουν τα κράτη μέλη να διατηρούν ή να λαμβάνουν αυστηρότερα μέτρα. Τα μέτρα αυτά πρέπει να είναι συμβατά με τη νομοθεσία της Ένωσης. Η εθνική νομοθεσία που προβλέπει αυστηρότερα μέτρα κοινοποιείται στην Επιτροπή. Άρθρο 2 Ορισμοί Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί: 1. «ενέργεια»: όλες οι μορφές ενεργειακών προϊόντων, όπως ορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1099/2008[35]· 2. «κατανάλωση πρωτογενούς ενέργειας»: η ακαθάριστη εσωτερική κατανάλωση, εξαιρουμένων των μη ενεργειακών χρήσεων· 3. «ενεργειακή υπηρεσία»: το φυσικό όφελος, η χρησιμότητα ή το πλεονέκτημα που προκύπτουν από συνδυασμό ενέργειας με τεχνολογία ενεργειακής απόδοσης ή με δράση η οποία μπορεί να περιλαμβάνει τις εργασίες, τη συντήρηση και τον έλεγχο που απαιτούνται για την παροχή της υπηρεσίας, που παρέχεται βάσει σύμβασης και υπό κανονικές συνθήκες έχει αποδείξει ότι οδηγεί σε επαληθεύσιμη και μετρήσιμη ή εκτιμώμενη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης ή σε εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας· 4. «δημόσιοι φορείς»: οι «αναθέτουσες αρχές» όπως ορίζονται στην οδηγία 2004/18/EΚ· 5. «σύστημα ενεργειακής διαχείρισης»: το σύνολο των αλληλένδετων ή αλληλεπιδρώντων στοιχείων ενός σχεδίου που θέτει στόχο ενεργειακής απόδοσης και χαράσσει τη στρατηγική επίτευξης του εν λόγω στόχου· 6. «υπόχρεα μέρη»: οι διανομείς ενέργειας ή οι εταιρείες λιανικής πώλησης ενέργειας που δεσμεύονται από τα εθνικά καθεστώτα επιβολής της υποχρέωσης ενεργειακής απόδοσης που αναφέρονται στο άρθρο 6· 7. «διανομέας ενέργειας»: το φυσικό ή νομικό πρόσωπο, συμπεριλαμβανομένου του διαχειριστή συστήματος διανομής, που είναι υπεύθυνο για τη μεταφορά ενέργειας, με σκοπό να την παραδώσει στους τελικούς καταναλωτές ή σε σταθμούς διανομής που πωλούν ενέργεια στους τελικούς καταναλωτές· 8. «διαχειριστής συστήματος διανομής»: ο «διαχειριστής συστήματος διανομής» όπως ορίζεται στην οδηγία 2009/72/EΚ και στην οδηγία 2009/73/EΚ· 9. «εταιρεία λιανικής πώλησης ενέργειας»: το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που πωλεί ενέργεια στους τελικούς καταναλωτές· 10. «τελικός καταναλωτής»: το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που αγοράζει ενέργεια για δική του τελική χρήση· 11. «πάροχος ενεργειακής υπηρεσίας»: το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που παρέχει ενεργειακές υπηρεσίες ή άλλα μέτρα βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης σε εγκαταστάσεις ή οίκημα τελικού καταναλωτή· 12. «ενεργειακός έλεγχος»: η συστηματική διαδικασία για την απόκτηση επαρκούς γνώσης του υφιστάμενου συνόλου χαρακτηριστικών ενεργειακής κατανάλωσης ενός κτιρίου ή μιας ομάδας κτιρίων, μιας βιομηχανικής ή εμπορικής δραστηριότητας ή εγκατάστασης, ιδιωτικής ή δημόσιας υπηρεσίας, με την οποία εντοπίζονται και προσδιορίζονται ποσοτικά οι αποτελεσματικές συγκριτικά με το κόστος δυνατότητες εξοικονόμησης ενέργειας, και μετά την οποία συντάσσεται έκθεση αποτελεσμάτων· 13. «σύμβαση ενεργειακής απόδοσης»: η συμβατική συμφωνία μεταξύ του δικαιούχου και του παρόχου μέτρου βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης, σύμφωνα με την οποία οι πληρωμές για τις επενδύσεις που πραγματοποίησε ο πάροχος είναι ανάλογες με το συμβατικώς συμφωνηθέν επίπεδο βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης ή άλλο συμφωνηθέν κριτήριο ενεργειακής απόδοσης, όπως η εξοικονόμηση χρημάτων· 14. «διαχειριστής συστήματος μεταφοράς»: ο «διαχειριστής συστήματος μεταφοράς» όπως ορίζεται στην οδηγία 2009/72/EΚ[36] και στην οδηγία 2009/73/EΚ[37]· 15. «συμπαραγωγή»: η ταυτόχρονη παραγωγή θερμικής και ηλεκτρικής ή μηχανικής ενέργειας στο πλαίσιο μίας μόνο διαδικασίας· 16. «οικονομικά δικαιολογημένη ζήτηση»: η ζήτηση που δεν υπερβαίνει τις ανάγκες θέρμανσης ή ψύξης και η οποία διαφορετικά θα ικανοποιούνταν, σύμφωνα με τις συνθήκες της αγοράς, με διαδικασίες παραγωγής ενέργειας διαφορετικές από την συμπαραγωγή· 17. «ωφέλιμη θερμότητα»: η θερμότητα που παράγεται στο πλαίσιο διαδικασίας συμπαραγωγής προκειμένου να ικανοποιήσει μια οικονομικώς δικαιολογημένη ζήτηση για θέρμανση ή ψύξη· 18. «ηλεκτρική ενέργεια από συμπαραγωγή»: η ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται στο πλαίσιο μιας διαδικασίας συνδεόμενης με την παραγωγή ωφέλιμης θερμότητας και υπολογίζεται σύμφωνα με τη μεθοδολογία που καθορίζεται στο παράρτημα I· 19. «συμπαραγωγή υψηλής απόδοσης»: η συμπαραγωγή που πληροί τα κριτήρια του παραρτήματος II· 20. «συνολική απόδοση»: ο λόγος της ετήσιας ποσότητας παραγόμενης ηλεκτρικής και μηχανικής ενέργειας και παραγόμενης ωφέλιμης θερμότητας προς τα καύσιμα που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή θερμότητας στο πλαίσιο διαδικασίας συμπαραγωγής, καθώς και για την ακαθάριστη παραγωγή ηλεκτρικής και μηχανικής ενέργειας· 21. «λόγος ηλεκτρικής ενέργειας/θερμότητας»: ο λόγος της ηλεκτρικής ενέργειας από συμπαραγωγή προς την ωφέλιμη θερμότητα, υπό πλήρη κατάσταση λειτουργίας συμπαραγωγής, με χρήση των επιχειρησιακών δεδομένων της συγκεκριμένης μονάδας· 22. «μονάδα συμπαραγωγής»: μονάδα δυναμένη να λειτουργεί με τον τρόπο της συμπαραγωγής· 23. «μονάδα συμπαραγωγής μικρής κλίμακας»: μονάδα συμπαραγωγής με εγκατεστημένη ισχύ μικρότερη από 1MWe· 24. «μονάδα συμπαραγωγής πολύ μικρής κλίμακας»: μονάδα συμπαραγωγής με μέγιστη ισχύ μικρότερη από 50 kWe· 25. «συντελεστής δόμησης»: ο λόγος της επιφάνειας δαπέδου ενός κτιρίου προς το εμβαδόν του οικοπέδου σε ένα συγκεκριμένο έδαφος· 26. «αποδοτική τηλεθέρμανση και τηλεψύξη»: το σύστημα τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης που χρησιμοποιεί τουλάχιστον 50% ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές, από απορριπτόμενη ή συμπαραγόμενη θερμότητα ή συνδυασμό αυτών και έχει παράγοντα πρωτογενούς ενέργειας, όπως αναφέρεται στην οδηγία 2010/31/EΕ, τουλάχιστον 0,8· 27. «ουσιαστική ανακαίνιση»: η ανακαίνιση της οποίας το κόστος υπερβαίνει το 50% του κόστους επένδυσης για νέα συγκρίσιμη μονάδα σύμφωνα με την απόφαση 2007/74/ΕΚ ή η οποία απαιτεί επικαιροποίηση της άδειας δυνάμει της οδηγίας 2010/75/EΕ. Άρθρο 3 Στόχοι ενεργειακής απόδοσης 1. Τα κράτη μέλη θέτουν εθνικούς στόχους ενεργειακής απόδοσης εκφραζόμενους σε απόλυτο επίπεδο κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας το 2020. Κατά τον καθορισμό των εν λόγω στόχων συνεκτιμούν τον στόχο της Ένωσης για εξοικονόμηση ενέργειας κατά 20%, τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία, τα μέτρα που ελήφθησαν για την επίτευξη των εθνικών στόχων εξοικονόμησης ενέργειας και εγκρίθηκαν σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 1 της οδηγίας 2006/32/ΕΚ και άλλα μέτρα για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης στα κράτη μέλη και σε επίπεδο Ένωσης. 2. Έως τις 30 Ιουνίου 2014, η Επιτροπή εκτιμά κατά πόσον η Ένωση έχει πιθανότητες να επιτύχει τον στόχο της εξοικονόμησης πρωτογενούς ενέργειας κατά 20% έως το 2020, απαιτώντας μείωση της κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας στην ΕΕ κατά 368 εκατομμύρια ΤΙΠ το 2020, λαμβάνοντας υπόψη το άθροισμα των εθνικών στόχων που αναφέρονται στην παράγραφο 1 και την εκτίμηση που αναφέρεται στο άρθρο 19 παράγραφος 4. ΚΕΦΑΛΑΙΟ II Απόδοση κατά τη χρήση ενέργειας Άρθρο 4 Δημόσιοι φορείς 1. Με την επιφύλαξη του άρθρου 7 της οδηγίας 2010/31/EΕ, τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε από την 1η Ιανουαρίου 2014 το 3% της συνολικής επιφάνειας δαπέδου ιδιοκτησίας των δημοσίων φορέων των κρατών ανακαινίζεται κάθε χρόνο προκειμένου να εκπληρωθούν τουλάχιστον οι ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης που τέθηκαν από το οικείο κράτος μέλος κατ’ εφαρμογή του άρθρου 4 της οδηγίας 2010/31/EΕ. Το ποσοστό 3% υπολογίζεται επί της συνολικής επιφάνειας δαπέδου των κτιρίων με συνολική ωφέλιμη επιφάνεια δαπέδου πάνω από 250 m2, ιδιοκτησίας δημοσίων φορέων του οικείου κράτους μέλους, το οποίο την 1η Ιανουαρίου κάθε έτους δεν πληροί τις εθνικές απαιτήσεις ελάχιστης ενεργειακής απόδοσης που τέθηκαν κατ’ εφαρμογή του άρθρου 4 της οδηγίας 2010/31/EΕ. 2. Τα κράτη μέλη επιτρέπουν στους οικείους δημόσιους φορείς να συνυπολογίζουν στο ετήσιο ποσοστό ανακαίνισης την πλεονάζουσα ανακαινισμένη επιφάνεια δαπέδου του κτιρίου σε ένα δεδομένο έτος ωσάν να είχε ανακαινιστεί κατά το ένα από τα δύο προηγούμενα ή δύο επόμενα έτη. 3. Για τους σκοπούς της παραγράφου 1, έως την 1η Ιανουαρίου 2014 τα κράτη μέλη πραγματοποιούν και δημοσιοποιούν τον κατάλογο των κτιρίων που ανήκουν σε οικείους δημόσιους φορείς, αναφέροντας: α) την επιφάνεια δαπέδου σε m2· και β) την ενεργειακή απόδοση κάθε κτιρίου. 3. Τα κράτη μέλη ενθαρρύνουν τους δημόσιους φορείς να: α) εγκρίνουν σχέδιο ενεργειακής απόδοσης, μεμονωμένο ή ως μέρος ενός ευρύτερου κλιματικού ή περιβαλλοντικού σχεδίου, το οποίο να περιέχει συγκεκριμένους στόχους εξοικονόμησης ενέργειας, με σκοπό τη συνεχή βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης του φορέα· β) να καθιερώσουν σύστημα ενεργειακής διαχείρισης στο πλαίσιο της υλοποίησης του σχεδίου τους. Άρθρο 5 Προμήθειες δημοσίων φορέων Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι δημόσιοι φορείς να αγοράζουν μόνο προϊόντα, υπηρεσίες και κτίρια υψηλής ενεργειακής απόδοσης, όπως αναφέρεται στο παράρτημα III. Άρθρο 6 Καθεστώτα επιβολής της υποχρέωσης ενεργειακής απόδοσης 1. Κάθε κράτος μέλος θεσπίζει ένα καθεστώς επιβολής της υποχρέωσης ενεργειακής απόδοσης. Το εν λόγω καθεστώς εξασφαλίζει ότι είτε όλοι οι διανομείς ενέργειας είτε όλες οι εταιρείες λιανικής πώλησης ενέργειας που λειτουργούν στην επικράτεια του κράτους μέλους επιτυγχάνουν ετήσια εξοικονόμηση ενέργειας ίση με το 1,5% των οικείων πωλήσεων ενέργειας κατ’ όγκο, κατά το προηγούμενο έτος στο εν λόγω κράτος μέλος, εκτός της ενέργειας που χρησιμοποιείται στις μεταφορές. Τα υπόχρεα μέρη επιτυγχάνουν την εν λόγω ποσότητα εξοικονομούμενης ενέργειας στους τελικούς καταναλωτές. 2. Τα κράτη μέλη εκφράζουν την ποσότητα της εξοικονομούμενης ενέργειας που απαιτείται από κάθε υπόχρεο μέρος ως κατανάλωση είτε τελικής είτε πρωτογενούς ενέργειας. Η επιλεγόμενη μέθοδος για να εκφραστεί η απαιτούμενη ποσότητα εξοικονομούμενης ενέργειας χρησιμοποιείται επίσης για τον υπολογισμό της εξοικονόμησης που απαιτείται από τα υπόχρεα μέρη. Εφαρμόζονται οι συντελεστές μετατροπής του παραρτήματος IV. 3. Τα μέτρα που αποσκοπούν σε βραχυπρόθεσμη εξοικονόμηση, όπως ορίζεται στο παράρτημα V σημείο 1, δεν αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 10% της ποσότητας εξοικονομούμενης ενέργειας που απαιτείται από κάθε υπόχρεο μέρος και συνυπολογίζονται ως προς την υποχρέωση που προβλέπεται στην παράγραφο 1 μόνο σε συνδυασμό με μέτρα που αποσκοπούν σε πιο μακροπρόθεσμη εξοικονόμηση. 4. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε η εξοικονόμηση ενέργειας που ζητείται από τα υπόχρεα μέρη να υπολογίζεται σύμφωνα με το παράρτημα V σημείο 2. Τα κράτη μέλη θέτουν σε εφαρμογή συστήματα ελέγχου με βάση τα οποία εξακριβώνεται τουλάχιστον ένα στατιστικά σημαντικό ποσοστό των μέτρων βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης που εφαρμόζουν τα υπόχρεα μέρη. 5. Στο πλαίσιο του καθεστώτος επιβολής της υποχρέωσης ενεργειακής απόδοσης, τα κράτη μέλη μπορούν: α) να συμπεριλάβουν στις υποχρεώσεις εξοικονόμησης που επιβάλλουν απαιτήσεις με κοινωνικό σκοπό, μεταξύ άλλων απαιτώντας την υλοποίηση μέτρων σε νοικοκυριά που πλήττονται από ένδεια ενέργειας ή στην κοινωνική κατοικία· β) να επιτρέπουν στα υπόχρεα μέρη να προσμετρούν, στο πλαίσιο της υποχρέωσής τους, την πιστοποιημένη εξοικονόμηση ενέργειας που επέτυχαν οι πάροχοι ενεργειακών υπηρεσιών ή άλλα τρίτα μέρη· σε αυτή την περίπτωση, θεσπίζουν διαδικασία πιστοποίησης που είναι σαφής, διαφανής και ανοικτή σε όλους τους παράγοντες της αγοράς και η οποία αποσκοπεί στην ελαχιστοποίηση του κόστους πιστοποίησης· γ) να επιτρέπουν στα υπόχρεα μέρη να προσμετρούν την εξοικονόμηση που επιτεύχθηκε σε ένα συγκεκριμένο έτος, ωσάν να είχε επιτευχθεί σε ένα από τα δύο προηγούμενα ή δύο επόμενα έτη. 6. Τα κράτη μέλη δημοσιεύουν την εξοικονομούμενη ενέργεια που επιτυγχάνει κάθε υπόχρεο μέρος και τα δεδομένα σχετικά με τις ετήσιες εξελίξεις εξοικονόμησης ενέργειας στο πλαίσιο του καθεστώτος. Για τους σκοπούς της δημοσίευσης και της εξακρίβωσης της εξοικονόμησης ενέργειας που επιτυγχάνεται, τα κράτη μέλη απαιτούν από τα υπόχρεα μέρη να τους υποβάλουν τουλάχιστον τα ακόλουθα δεδομένα: α) την εξοικονόμηση ενέργειας που έχει επιτευχθεί· β) συγκεντρωτικά στατιστικά στοιχεία σχετικά με τους τελικούς καταναλωτές τους (εντοπίζονται οι σημαντικές μεταβολές σε σχέση με τα στοιχεία που υποβλήθηκαν προηγουμένως)· και γ) επίκαιρα στοιχεία για την κατανάλωση των τελικών καταναλωτών, συμπεριλαμβανομένων, κατά περίπτωση, των χαρακτηριστικών φορτίου, του διαχωρισμού πελατών και της γεωγραφικής θέσης των πελατών, τηρώντας παράλληλα την ακεραιότητα και την εμπιστευτικότητα των ευαίσθητων ιδιωτικών ή εμπορικών πληροφοριών, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 7. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι παράγοντες της αγοράς να απέχουν από οποιεσδήποτε δραστηριότητες που ενδέχεται να παρακωλύσουν τη ζήτηση και την προμήθεια ενεργειακών υπηρεσιών ή άλλων μέτρων βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης, ή να παρεμποδίσουν την ανάπτυξη αγορών ενεργειακών υπηρεσιών ή άλλων μέτρων βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης, μεταξύ άλλων με αποκλεισμό των ανταγωνιστών από την αγορά ή με κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης. 8. Τα κράτη μέλη μπορούν να απαλλάσσουν τους μικρούς διανομείς ενέργειας και τις μικρές εταιρείες λιανικής πώλησης ενέργειας, κυρίως εκείνους που διανέμουν ή πωλούν λιγότερο από το ισοδύναμο 75 GWh ενέργειας κατ’ έτος, απασχολούν λιγότερα από 10 άτομα ή έχουν ετήσιο κύκλο εργασιών ή ετήσιο συνολικό ισολογισμό που δεν υπερβαίνει τα 2.000.000 ευρώ, από την εφαρμογή του παρόντος άρθρου. Η ενέργεια που παράγεται για ιδία χρήση δεν συνυπολογίζεται στα εν λόγω κατώφλια. 9. Εναλλακτικώς προς την παράγραφο 1, τα κράτη μέλη μπορούν να επιλέξουν να λάβουν άλλα μέτρα για την επίτευξη εξοικονόμησης ενέργειας στους τελικούς καταναλωτές. Η ετήσια ποσότητα εξοικονομούμενης ενέργειας που επιτυγχάνεται μέσω αυτής της προσέγγισης είναι ισοδύναμη με το ποσότητα της εξοικονομούμενης ενέργειας που απαιτείται στην παράγραφο 1. Τα κράτη μέλη που επιλέγουν αυτή τη δυνατότητα κοινοποιούν στην Επιτροπή, το αργότερο έως την 1η Ιανουαρίου 2013, τα εναλλακτικά μέτρα που προτίθενται να θεσπίσουν, συμπεριλαμβανομένων των κανόνων σχετικά με τις κυρώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 9, και παρουσιάζουν τον τρόπο με τον οποίο θα επιτύχουν την απαιτούμενη ποσότητα εξοικονόμησης. Η Επιτροπή μπορεί να απορρίψει τα μέτρα αυτά ή να υποβάλει προτάσεις τροποποιήσεων εντός 3 μηνών από την κοινοποίηση. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η εναλλακτική προσέγγιση δεν εφαρμόζεται από το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος έως ότου η Επιτροπή αποδεχθεί ρητά το εκ νέου υποβληθέν ή τροποποιημένο σχέδιο μέτρων. 10. Εάν κριθεί σκόπιμο, η Επιτροπή θεσπίζει, με πράξη κατ’ εξουσιοδότηση σύμφωνα με το άρθρο 18, καθεστώς αμοιβαίας αναγνώρισης της εξοικονόμησης ενέργειας που επιτυγχάνεται στο πλαίσιο εθνικών καθεστώτων επιβολής της υποχρέωσης ενεργειακής απόδοσης. Το καθεστώς αυτό επιτρέπει στα υπόχρεα μέρη να προσμετρούν την εξοικονόμηση ενέργειας που επιτυγχάνεται και πιστοποιείται σε ένα κράτος μέλος στις υποχρεώσεις τους σε άλλο κράτος μέλος. Άρθρο 7 Ενεργειακοί έλεγχοι και συστήματα ενεργειακής διαχείρισης 1. Τα κράτη μέλη προωθούν τη δυνατότητα διάθεσης, σε όλους τους τελικούς καταναλωτές, ενεργειακών ελέγχων οι οποίοι είναι οικονομικά προσιτοί και διενεργούνται ανεξάρτητα από ειδικευμένους ή διαπιστευμένους εμπειρογνώμονες. Τα κράτη μέλη καταρτίζουν προγράμματα ενθάρρυνσης των νοικοκυριών και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων να υποβάλλονται σε ενεργειακούς ελέγχους. Τα κράτη μέλη θέτουν σε γνώση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων συγκεκριμένα παραδείγματα για τον τρόπο με τον οποίο τα συστήματα ενεργειακής διαχείρισης μπορούν να βοηθήσουν την επιχείρησή τους. 2. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι επιχειρήσεις που δεν περιλαμβάνονται στην παράγραφο 1 δεύτερο εδάφιο να υποβάλλονται σε ενεργειακό έλεγχο διεξαγόμενο με ανεξάρτητο και οικονομικά αποδοτικό τρόπο από ειδικευμένους ή διαπιστευμένους εμπειρογνώμονες, το αργότερο έως τις 30 Ιουνίου 2014 και ανά τριετία από την ημερομηνία διεξαγωγής του προηγούμενου ενεργειακού ελέγχου. 3. Οι ενεργειακοί έλεγχοι που διεξάγονται ανεξάρτητα και προκύπτουν από συστήματα ενεργειακής διαχείρισης ή υλοποιούνται στο πλαίσιο προαιρετικών συμφωνιών που συνάπτονται μεταξύ οργανώσεων εμπλεκόμενων παραγόντων και ενός διορισμένου φορέα, και υπό την εποπτεία του οικείου κράτους μέλους ή της Επιτροπής, θεωρείται ότι πληρούν τις απαιτήσεις της παραγράφου 2. 4. Οι ενεργειακοί έλεγχοι μπορούν να είναι μεμονωμένοι ή να αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου περιβαλλοντικού ελέγχου. Άρθρο 8 Μέτρηση και αναλυτική τιμολόγηση 1. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι οι τελικοί καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας, φυσικού αερίου, τηλεθέρμανσης ή τηλεψύξης και ζεστού νερού οικιακής χρήσης στο πλαίσιο αστικού εφοδιασμού προμηθεύονται ατομικούς μετρητές που καταμετρούν με ακρίβεια την πραγματική τους κατανάλωση ενέργειας και παρέχουν τη δυνατότητα να λαμβάνουν γνώση αυτής, και δίνουν πληροφορίες σχετικά με τον πραγματικό χρόνο χρήσης, σύμφωνα με το παράρτημα VI. Όταν τα κράτη μέλη διοργανώνουν την ανάπτυξη των έξυπνων μετρητών που προβλέπονται στις οδηγίες 2009/72/ΕΚ και 2009/73/ΕΚ σχετικά με αγορές ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου, μεριμνούν ώστε οι στόχοι της ενεργειακής απόδοσης και τα οφέλη των τελικών καταναλωτών να λαμβάνονται πλήρως υπόψη στον καθορισμό των ελάχιστων λειτουργιών των μετρητών και των υποχρεώσεων που επιβάλλονται στους συμμετέχοντες στην αγορά. Όσον αφορά την ηλεκτρική ενέργεια, κατόπιν αιτήματος του τελικού καταναλωτή, οι φορείς εκμετάλλευσης μετρητών διασφαλίζουν ότι ο μετρητής λαμβάνει υπόψη την ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται στις εγκαταστάσεις του τελικού καταναλωτή και εξάγεται στο δίκτυο. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι, εάν οι τελικοί καταναλωτές υποβάλλουν σχετικό αίτημα, τα δεδομένα μέτρησης της παραγωγής τους ή της κατανάλωσής τους διατίθενται σε πραγματικό χρόνο σε τρίτους που ενεργούν για λογαριασμό του τελικού καταναλωτή. Όσον αφορά τη θέρμανση και την ψύξη, εάν ένα κτίριο εφοδιάζεται από δίκτυο τηλεθέρμανσης, εγκαθίσταται θερμιδόμετρο στην είσοδο του κτιρίου. Στις πολυκατοικίες, εγκαθίστανται επίσης ατομικοί μετρητές κατανάλωσης θερμότητας για τη μέτρηση της κατανάλωσης θερμότητας ή ψύξης σε κάθε διαμέρισμα. Σε περίπτωση που η χρήση ατομικών μετρητών κατανάλωσης θερμότητας δεν είναι τεχνικά εφικτή, χρησιμοποιούνται ατομικοί κατανεμητές κόστους θερμότητας, σύμφωνα με τις προδιαγραφές του παραρτήματος VI σημείο 1.2, για τη μέτρηση της κατανάλωσης θερμότητας σε κάθε θερμαντικό σώμα. Τα κράτη μέλη θεσπίζουν κανόνες σχετικά με την κατανομή του κόστους της κατανάλωσης θερμότητας σε πολυκατοικίες στις οποίες παρέχεται κεντρική θέρμανση ή ψύξη. Οι εν λόγω κανόνες περιλαμβάνουν κατευθυντήριες γραμμές για τους συντελεστές διόρθωσης ώστε να αντανακλούν τα χαρακτηριστικά του κτιρίου, όπως μετάδοση θερμότητας μεταξύ διαμερισμάτων. 2. Εκτός των υποχρεώσεων που απορρέουν από την οδηγία 2009/72/ΕΚ και την οδηγία 2009/73/ΕΚ σχετικά με την τιμολόγηση, τα κράτη μέλη διασφαλίζουν, το αργότερο έως την 1η Ιανουαρίου 2015, ότι η τιμολόγηση είναι ακριβής και βασίζεται στην πραγματική κατανάλωση, για όλους τους τομείς που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία, συμπεριλαμβανομένων των διανομέων ενέργειας, των διαχειριστών συστημάτων διανομής και των εταιρειών λιανικής πώλησης ενέργειας, σύμφωνα με την ελάχιστη συχνότητα που προβλέπεται στο παράρτημα VI σημείο 2.1. Στον λογαριασμό παρέχονται κατάλληλα πληροφοριακά στοιχεία ώστε οι τελικοί καταναλωτές να έχουν πλήρη εικόνα του τρέχοντος ενεργειακού κόστους, σύμφωνα με το παράρτημα VI σημείο 2.2. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι σε όλους τους τελικούς καταναλωτές προσφέρεται η δυνατότητα να επιλέξουν μεταξύ της ηλεκτρονικής τιμολόγησης και της τιμολόγησης σε έντυπη μορφή, καθώς και η δυνατότητα εύκολης πρόσβασης σε συμπληρωματικές πληροφορίες που τους επιτρέπουν να ελέγχουν οι ίδιοι λεπτομερώς την προηγούμενη κατανάλωσή τους, όπως ορίζεται στο παράρτημα VI σημείο 1.1. Τα κράτη μέλη απαιτούν, εφόσον ζητηθεί από τους τελικούς καταναλωτές, τα στοιχεία που αφορούν την ενεργειακή τους τιμολόγηση και την προηγούμενη κατανάλωσή τους να διατίθενται σε πάροχο ενεργειακών υπηρεσιών οριζόμενο από τον τελικό καταναλωτή. 3. Τα στοιχεία που αφορούν τη μέτρηση και την τιμολόγηση της ατομικής κατανάλωσης ενέργειας, καθώς και τα άλλα στοιχεία που αναφέρονται στις παραγράφους 1, 2, 3 και στο παράρτημα VI, παρέχονται στους τελικούς καταναλωτές δωρεάν. Άρθρο 9 Κυρώσεις Τα κράτη μέλη θεσπίζουν κανόνες για τις κυρώσεις που επιβάλλονται σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης προς τις εθνικές διατάξεις που θεσπίζονται σύμφωνα με τα άρθρα 6 έως 8 και λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσουν την εφαρμογή τους. Οι προβλεπόμενες κυρώσεις πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν τις εν λόγω διατάξεις στην Επιτροπή το αργότερο [12 μήνες μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας] και κοινοποιούν αμέσως κάθε μεταγενέστερη τροποποίηση που τις επηρεάζει. ΚΕΦΑΛΑΙΟ III Απόδοση κατά τον ενεργειακό εφοδιασμό Άρθρο 10 Προώθηση της απόδοσης στη θέρμανση και ψύξη 1. Έως την 1η Ιανουαρίου 2014, τα κράτη μέλη καταρτίζουν και κοινοποιούν στην Επιτροπή εθνικό σχέδιο θέρμανσης και ψύξης για την ανάπτυξη του δυναμικού υλοποίησης της συμπαραγωγής υψηλής απόδοσης και της αποδοτικής τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης, το οποίο περιλαμβάνει τα πληροφοριακά στοιχεία που αναφέρονται στο παράρτημα VII. Τα σχέδια επικαιροποιούνται και κοινοποιούνται στην Επιτροπή ανά πενταετία. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν, μέσω του ρυθμιστικού πλαισίου τους, ότι τα εθνικά σχέδια θέρμανσης και ψύξης λαμβάνονται υπόψη στα τοπικά και περιφερειακά σχέδια ανάπτυξης, συμπεριλαμβανομένων των αστικών και αγροτικών χωροταξικών σχεδίων, και πληρούν τα κριτήρια σχεδιασμού του παραρτήματος VII. 2. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να αναπτύξουν αποδοτικές υποδομές τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης ώστε να συμβάλουν στην ανάπτυξη της συμπαραγωγής υψηλής απόδοσης και στη χρήση θέρμανσης και ψύξης από απορριπτόμενη θερμότητα και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας σύμφωνα με τις παραγράφους 1, 3, 6 και 7. Κατά την ανάπτυξη της τηλεθέρμανσης και της τηλεψύξης, τα κράτη μέλη επιλέγουν, στο μέτρο του δυνατού, τη συμπαραγωγή υψηλής απόδοσης και όχι την αποκλειστική παραγωγή θερμότητας. 3. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι όλες οι νέες εγκαταστάσεις παραγωγής θερμότητας και ηλεκτρικής ενέργειας με συνολική θερμική ισχύ άνω των 20 MW: α) διαθέτουν εξοπλισμό που επιτρέπει την ανάκτηση της απορριπτόμενης θερμότητας μέσω μονάδας συμπαραγωγής υψηλής απόδοσης· και β) βρίσκονται σε τοποθεσία όπου η απορριπτόμενη θερμότητα μπορεί να χρησιμοποιηθεί από σημεία ζήτησης θερμότητας. Τα κράτη μέλη θεσπίζουν κριτήρια αδειοδότησης, όπως προβλέπεται στο άρθρο 7 της οδηγίας 2009/72/EΚ, ή ισοδύναμα κριτήρια άδειας, προκειμένου να διασφαλίσουν ότι τηρούνται οι διατάξεις του πρώτου εδαφίου. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ιδίως ότι κατά την τοποθέτηση νέων εγκαταστάσεων λαμβάνεται υπόψη η διαθεσιμότητα κατάλληλων θερμικών φορτίων για τη συμπαραγωγή, σύμφωνα με το παράρτημα VIII. 4. Τα κράτη μέλη μπορούν να θέτουν όρους για την απαλλαγή από τις διατάξεις της παραγράφου 3 όταν: α) δεν πληρούνται οι ελάχιστοι όροι σχετικά με τη διαθεσιμότητα θερμικού φορτίου που προβλέπονται στο σημείο 1 του παραρτήματος VIII· β) δεν πληρούται η απαίτηση του στοιχείου β) της παραγράφου 3 σχετικά με την τοποθεσία της εγκατάστασης λόγω της ανάγκης τοποθέτησης της εγκατάστασης πλησίον χώρου αποθήκευσης σε γεωλογικούς σχηματισμούς που αδειοδοτήθηκε δυνάμει της οδηγίας 2009/31/EΚ· ή γ) η ανάλυση κόστους-οφέλους καταδεικνύει ότι το κόστος υπερβαίνει τα οφέλη σε σύγκριση με το συνολικό κόστος του κύκλου ζωής, συμπεριλαμβανομένων των επενδύσεων σε έργα υποδομής, για παροχή της ίδιας ποσότητας ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας με ξεχωριστό σύστημα θέρμανσης ή ψύξης. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή τους εν λόγω όρους απαλλαγής έως την 1η Ιανουαρίου 2014. Η Επιτροπή μπορεί να απορρίψει τους εν λόγω όρους ή να υποβάλει προτάσεις τροποποιήσεων εντός έξι μηνών από την κοινοποίηση. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι προϋποθέσεις απαλλαγής δεν εφαρμόζονται από το οικείο κράτος μέλος έως ότου η Επιτροπή αποδεχθεί ρητώς τις εκ νέου υποβληθείσες ή τροποποιημένες προϋποθέσεις. 5. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι εθνικές ρυθμίσεις για τον αστικό και αγροτικό χωροταξικό σχεδιασμό προσαρμόζονται στα κριτήρια αδειοδότησης που αναφέρονται στην παράγραφο 3 και εναρμονίζονται με τα εθνικά σχέδια θέρμανσης και ψύξης που αναφέρονται στην παράγραφο 1. 6. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι, κάθε φορά που μια υφιστάμενη εγκατάσταση παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με συνολική ονομαστική θερμική ισχύ άνω των 20 MW έχει ανακαινιστεί ουσιαστικά ή όταν, σύμφωνα με το άρθρο 21 της οδηγίας 2010/75/EΚ, η άδειά της έχει επικαιροποιηθεί, η μετατροπή που θα της επιτρέψει να λειτουργήσει ως εγκατάσταση συμπαραγωγής υψηλής απόδοσης τίθεται ως όρος στη νέα ή επικαιροποιημένη έγκριση ή άδεια, υπό την προϋπόθεση ότι η εγκατάσταση βρίσκεται σε τοποθεσία όπου η απορριπτόμενη θερμότητα μπορεί να χρησιμοποιηθεί από σημεία ζήτησης θερμότητας, σύμφωνα με το σημείο 1 του παραρτήματος VIII. Ο εξοπλισμός των εγκαταστάσεων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με δέσμευση άνθρακα ή των εγκαταστάσεων αποθήκευσης δεν θεωρείται ανακαίνιση για τους σκοπούς των παρουσών διατάξεων. 7. Τα κράτη μέλη μπορούν να θέτουν όρους για την απαλλαγή από τις διατάξεις της παραγράφου 6 όταν: α) δεν πληρούνται οι ελάχιστοι όροι που συνδέονται με τη διαθεσιμότητα θερμικού φορτίου που αναφέρεται στο σημείο 1 του παραρτήματος VIII· ή β) η ανάλυση κόστους-οφέλους καταδεικνύει ότι το κόστος υπερβαίνει τα οφέλη σε σύγκριση με το συνολικό κόστος του κύκλου ζωής, συμπεριλαμβανομένων των επενδύσεων σε έργα υποδομής, για παροχή της ίδιας ποσότητας ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας με ξεχωριστό σύστημα θέρμανσης ή ψύξης. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν τους εν λόγω όρους απαλλαγής στην Επιτροπή μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2014. Η Επιτροπή μπορεί να απορρίψει τους εν λόγω όρους ή να υποβάλει προτάσεις τροποποιήσεων εντός έξι μηνών από την κοινοποίηση. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι προϋποθέσεις απαλλαγής δεν εφαρμόζονται από το οικείο κράτος μέλος έως ότου η Επιτροπή δεχθεί ρητώς τις εκ νέου υποβληθείσες ή τροποποιημένες προϋποθέσεις. 8. Τα κράτη μέλη θεσπίζουν την αδειοδότηση ή ισοδύναμα κριτήρια έκδοσης άδειας προκειμένου να διασφαλίσουν ότι οι βιομηχανικές εγκαταστάσεις με συνολική θερμική ισχύ άνω των 20 MW που παράγουν απορριπτόμενη θερμότητα και έχουν κατασκευαστεί ή ουσιαστικά ανακαινιστεί μετά [την ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας οδηγίας] δεσμεύουν και χρησιμοποιούν την απορριπτόμενη θερμότητά τους. Τα κράτη μέλη καθιερώνουν μηχανισμούς προκειμένου να διασφαλίσουν τη σύνδεση των εν λόγω εγκαταστάσεων με δίκτυα τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης. Μπορούν να απαιτήσουν οι εγκαταστάσεις αυτές να επιβαρυνθούν με τα τέλη σύνδεσης και το κόστος ανάπτυξης των δικτύων τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης που είναι αναγκαία για τη μεταφορά της απορριπτόμενης θερμότητάς τους στους καταναλωτές. Τα κράτη μέλη μπορούν να θεσπίσουν όρους για την απαλλαγή από τις διατάξεις του πρώτου εδαφίου όταν: α) δεν πληρούνται οι ελάχιστοι όροι που συνδέονται με τη διαθεσιμότητα θερμικού φορτίου που αναφέρονται στο σημείο 2 του παραρτήματος VIII· ή β) η ανάλυση κόστους-οφέλους καταδεικνύει ότι το κόστος υπερβαίνει τα οφέλη σε σύγκριση με το συνολικό κόστος του κύκλου ζωής, συμπεριλαμβανομένων των επενδύσεων σε έργα υποδομής, για παροχή της ίδιας ποσότητας θερμότητας με χωριστό σύστημα θέρμανσης ή ψύξης. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν τις εν λόγω προϋποθέσεις απαλλαγής στην Επιτροπή έως την 1η Ιανουαρίου 2014. Η Επιτροπή μπορεί να απορρίψει τις εν λόγω προϋποθέσεις ή να υποβάλει προτάσεις τροποποιήσεων εντός έξι μηνών από την κοινοποίηση. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι προϋποθέσεις απαλλαγής δεν εφαρμόζονται από το οικείο κράτος μέλος έως ότου η Επιτροπή δεχθεί ρητώς τις εκ νέου υποβληθείσες ή τροποποιημένες προϋποθέσεις. 9. Η Επιτροπή θεσπίζει, έως την 1η Ιανουαρίου 2013, με κατ’ εξουσιοδότηση πράξη σύμφωνα με το άρθρο 18, τη μεθοδολογία ανάλυσης κόστους-οφέλους που αναφέρεται στις παραγράφους 4 στοιχείο γ), 7 στοιχείο β) και 8 στοιχείο β). 10. Βάσει των εναρμονισμένων τιμών απόδοσης αναφοράς που αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙ στοιχείο στ), τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε να παρέχεται εγγύηση για την προέλευση της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από συμπαραγωγή υψηλής απόδοσης σύμφωνα με αντικειμενικά, διαφανή και αμερόληπτα κριτήρια που καθορίζονται από κάθε κράτος μέλος. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι η εν λόγω εγγύηση προέλευσης είναι σύμφωνη με τις απαιτήσεις και περιλαμβάνει τουλάχιστον τα πληροφοριακά στοιχεία που προσδιορίζονται στο παράρτημα IX. Τα κράτη μέλη αναγνωρίζουν αμοιβαία τις οικείες εγγυήσεις προέλευσης, αποκλειστικά ως απόδειξη των πληροφοριακών στοιχείων που αναφέρονται στην παρούσα παράγραφο. Τυχόν άρνηση αναγνώρισης της εγγύησης προέλευσης ως τέτοιας απόδειξης, ιδίως για λόγους που σχετίζονται με την πρόληψη της απάτης, πρέπει να βασίζεται σε αντικειμενικά, διαφανή και αμερόληπτα κριτήρια. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή κάθε άρνηση και την αιτιολόγησή της. Σε περίπτωση άρνησης αναγνώρισης μιας εγγύησης προέλευσης, η Επιτροπή μπορεί να εκδώσει απόφαση με την οποία υποχρεώνει την πλευρά που αρνείται να αναγνωρίσει την εγγύηση, ιδίως με γνώμονα τα αντικειμενικά, διαφανή και αμερόληπτα κριτήρια στα οποία βασίζεται η αναγνώριση. Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να επανεξετάσει, με κατ’ εξουσιοδότηση πράξη σύμφωνα με το άρθρο 18, τις εναρμονισμένες τιμές απόδοσης αναφοράς που καθορίζονται στην απόφαση [ο αριθμός της απόφασης] της Επιτροπής βάσει της οδηγίας 2004/8/ΕΚ για πρώτη φορά την 1η Ιανουαρίου 2015, και στη συνέχεια ανά δεκαετία. 11. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι κάθε διαθέσιμη στήριξη της συμπαραγωγής υπόκειται στον όρο ότι η παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια προέρχεται από συμπαραγωγή υψηλής απόδοσης και η απορριπτόμενη θερμότητα χρησιμοποιείται αποτελεσματικά για να επιτευχθεί εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας. Δεν προβαίνουν σε διάκριση μεταξύ ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνεται επιτοπίως και ηλεκτρικής ενέργειας που εξάγεται στο διασυνδεδεμένο ηλεκτρικό δίκτυο. Η δημόσια στήριξη της συμπαραγωγής, και της παραγωγής και των δικτύων τηλεθέρμανσης υπόκειται στους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων, κατά περίπτωση. Άρθρο 11 Μετατροπή ενέργειας Τα κράτη μέλη καταρτίζουν κατάλογο δεδομένων σύμφωνα με το παράρτημα X για όλες τις εγκαταστάσεις που πραγματοποιούν καύση καυσίμων με συνολική ονομαστική θερμική ισχύ 50 MW και άνω, και τις εγκαταστάσεις που πραγματοποιούν διύλιση πετρελαίου και αερίου στην επικράτειά τους. Τα δεδομένα επικαιροποιούνται ανά τριετία. Τα ετήσια δεδομένα ανά εγκατάσταση που περιλαμβάνονται σε αυτόν τον κατάλογο τίθενται στη διάθεση της Επιτροπής κατόπιν αιτήματός της. Τα κράτη μέλη συμπεριλαμβάνουν στις εκθέσεις που αναφέρονται στο άρθρο 19 παράγραφος 2 μια περίληψη μη εμπιστευτικού χαρακτήρα που περιέχει συγκεντρωτικές πληροφορίες για τους καταλόγους. Άρθρο 12 Μεταφορά και διανομή ενέργειας 1. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές ενέργειας λαμβάνουν δεόντως υπόψη την ενεργειακή απόδοση στις αποφάσεις τους για τη λειτουργία των υποδομών φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας. Διασφαλίζουν ιδίως ότι τα τιμολόγια και οι κανονιστικές ρυθμίσεις δικτύου προβλέπουν κίνητρα για τους φορείς εκμετάλλευσης δικτύου ώστε να προσφέρουν υπηρεσίες συστήματος στους χρήστες δικτύου επιτρέποντάς τους να εφαρμόζουν μέτρα βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης ανάπτυξης ευφυών δικτύων. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι κανονιστικές ρυθμίσεις δικτύου, καθώς και τα τιμολόγια δικτύου που καθορίστηκαν ή εγκρίθηκαν από τις ρυθμιστικές αρχές ενέργειας, πληρούν τα κριτήρια του παραρτήματος ΧΙ, λαμβάνοντας υπόψη τις κατευθυντήριες γραμμές και τους κώδικες που εκπονήθηκαν σύμφωνα με τον κανονισμό 714/2009 και τον κανονισμό 715/2009. 2. Τα κράτη μέλη, έως τις 30 Ιουνίου 2013, εγκρίνουν σχέδια: α) για την εκτίμηση του δυναμικού ενεργειακής απόδοσης των οικείων υποδομών αερίου, ηλεκτρικής ενέργειας, και τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης, ιδίως όσον αφορά τη μετάδοση, διανομή, διαχείριση φορτίου και διαλειτουργικότητα, καθώς και τη σύνδεση με τις εγκαταστάσεις παραγωγής ενέργειας· β) για τον προσδιορισμό συγκεκριμένων μέτρων και επενδύσεων για την επίτευξη οικονομικά αποδοτικών βελτιώσεων της ενεργειακής απόδοσης στην υποδομή δικτύου, με λεπτομερές χρονοδιάγραμμα για την εισαγωγή τους. 3. Τα κράτη μέλη μπορούν να εγκρίνουν στοιχεία συστημάτων και τιμολογιακών δομών που εξυπηρετούν κοινωνικούς σκοπούς για τη μεταφορά και διανομή ενέργειας μέσω δικτύου, με την προϋπόθεση ότι οι ενδεχόμενες διαταραχές στο σύστημα μεταφοράς και διανομής είναι οι ελάχιστες δυνατές και δεν είναι δυσανάλογες προς τους κοινωνικούς σκοπούς. 4. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν την κατάργηση των κινήτρων εκείνων στα τιμολόγια μεταφοράς και διανομής που αυξάνουν άσκοπα τον όγκο της μεταφερόμενης ή διανεμόμενης ενέργειας. Εν προκειμένω, σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 2 της οδηγίας 2009/72/ΕΚ και το άρθρο 3 παράγραφος 2 της οδηγίας 2009/73/ΕΚ, τα κράτη μέλη μπορούν να επιβάλουν υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας σχετικά με την ενεργειακή απόδοση σε επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στους τομείς της ηλεκτρικής ενέργειας και του αερίου. 5. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι, υπό τον όρο τήρησης των απαιτήσεων διατήρησης της αξιοπιστίας και της ασφάλειας δικτύου με βάση διαφανή και αμερόληπτα κριτήρια που καθορίζονται από τις αρμόδιες εθνικές αρχές, οι διαχειριστές συστήματος μεταφοράς και οι διαχειριστές συστήματος διανομής στην επικράτειά τους: α) εγγυώνται τη μεταφορά και διανομή ηλεκτρικής ενέργειας από συμπαραγωγή υψηλής απόδοσης· β) δίνουν προτεραιότητα ή εγγυώνται την πρόσβαση στο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας από συμπαραγωγή υψηλής απόδοσης· γ) κατά την κατανομή φορτίου εγκαταστάσεων ηλεκτροπαραγωγής, δίνουν προτεραιότητα στην κατανομή ηλεκτρικής ενέργειας από συμπαραγωγή υψηλής απόδοσης. Εκτός από τις υποχρεώσεις που προβλέπονται στο πρώτο εδάφιο, οι διαχειριστές συστήματος μεταφοράς και οι διαχειριστές συστήματος διανομής οφείλουν να συμμορφώνονται προς τις απαιτήσεις που καθορίζονται στο παράρτημα XII. Τα κράτη μέλη μπορούν ειδικότερα να διευκολύνουν τη σύνδεση με το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από συμπαραγωγή υψηλής απόδοσης σε μονάδες συμπαραγωγής μικρής και πολύ μικρής κλίμακας. 6. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα για να εξασφαλίσουν ότι οι φορείς εκμετάλλευσης συμπαραγωγής υψηλής απόδοσης μπορούν να προσφέρουν υπηρεσίες εξισορρόπησης και άλλες λειτουργικές υπηρεσίες σε επίπεδο διαχειριστών συστήματος μεταφοράς ή διαχειριστών συστήματος διανομής, όπου αυτό είναι συμβατό με τον τρόπο λειτουργίας της εγκατάστασης συμπαραγωγής υψηλής απόδοσης. Οι διαχειριστές συστήματος μεταφοράς και οι διαχειριστές συστήματος διανομής εξασφαλίζουν ότι οι εν λόγω υπηρεσίες αποτελούν μέρος μιας διαδικασίας υποβολής προσφορών για παροχή υπηρεσιών που είναι διαφανής και ανοικτή σε εις βάθος έλεγχο. Όπου κρίνεται σκόπιμο, τα κράτη μέλη μπορούν να απαιτούν από τους διαχειριστές συστήματος μεταφοράς και τους διαχειριστές συστήματος διανομής να ενθαρρύνουν να εγκαθίστανται οι μονάδες συμπαραγωγής υψηλής απόδοσης πλησίον σημείων ζήτησης μειώνοντας τα τέλη σύνδεσης και τα τέλη χρήσης συστήματος. 7. Τα κράτη μέλη μπορούν να επιτρέπουν στους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας από συμπαραγωγή υψηλής απόδοσης, οι οποίοι επιθυμούν να συνδεθούν με το δίκτυο, να προκηρύσσουν πρόσκληση υποβολής προσφορών για τις εργασίες σύνδεσης. CHAPTER IV Οριζόντιες διατάξεις Άρθρο 13 Διαθεσιμότητα καθεστώτων πιστοποίησης 1. Με σκοπό την επίτευξη υψηλού επιπέδου τεχνικής κατάρτισης, αντικειμενικότητας και αξιοπιστίας, τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι, έως την 1η Ιανουαρίου 2014, διατίθενται καθεστώτα πιστοποίησης ή ισοδύναμα καθεστώτα επαγγελματικών προσόντων για τους παρόχους ενεργειακών υπηρεσιών, ενεργειακών ελέγχων και μέτρων βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης, καθώς και για τους υπεύθυνους εγκατάστασης δομικών στοιχείων, όπως ορίζονται στο άρθρο 2 παράγραφος 9 της οδηγίας 2010/31/EΕ. 2. Τα κράτη μέλη δημοσιοποιούν τα καθεστώτα πιστοποίησης ή τα ισοδύναμα καθεστώτα επαγγελματικών προσόντων που αναφέρονται στην παράγραφο 1 και συνεργάζονται μεταξύ τους και με την Επιτροπή για συγκρίσεις μεταξύ των καθεστώτων και την αναγνώρισή τους. Άρθρο 14 Ενεργειακές υπηρεσίες Τα κράτη μέλη προωθούν την αγορά ενεργειακών υπηρεσιών και την πρόσβαση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στην εν λόγω αγορά: α) δημοσιοποιώντας, ελέγχοντας και επικαιροποιώντας τακτικά τον κατάλογο των διαθέσιμων παρόχων ενεργειακών υπηρεσιών και των ενεργειακών υπηρεσιών που αυτοί προσφέρουν· β) παρέχοντας υποδείγματα συμβάσεων για τη σύναψη συμβάσεων ενεργειακής απόδοσης στον δημόσιο τομέα· αυτά περιλαμβάνουν τουλάχιστον τα στοιχεία που παρατίθενται στο παράρτημα XIII· γ) διαδίδοντας πληροφορίες σχετικά με τις διαθέσιμες συμβάσεις ενεργειακών υπηρεσιών και τις ρήτρες που πρέπει να περιλαμβάνονται στις εν λόγω συμβάσεις προκειμένου να διασφαλίζονται η εξοικονόμηση ενέργειας και τα δικαιώματα των τελικών καταναλωτών· δ) ενθαρρύνοντας την ανάπτυξη προαιρετικών σημάτων ποιότητας· ε) διαδίδοντας πληροφορίες σχετικά με χρηματοοικονομικά μέσα, τα κίνητρα, τις επιχορηγήσεις και τα δάνεια για τη στήριξη έργων παροχής ενεργειακών υπηρεσιών. Άρθρο 15 Άλλα μέτρα προώθησης της ενεργειακής απόδοσης 1. Τα κράτη μέλη αξιολογούν και λαμβάνουν κατάλληλα μέτρα για την άρση των ρυθμιστικών και μη ρυθμιστικών φραγμών στην ενεργειακή απόδοση, κυρίως όσον αφορά: α) την κατανομή κινήτρων μεταξύ ιδιοκτήτη και ενοικιαστή κτηρίου ή μεταξύ ιδιοκτητών, με σκοπό να διασφαλιστεί ότι τα συγκεκριμένα μέρη δεν αποτρέπονται από την πραγματοποίηση επενδύσεων βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης, τις οποίες θα είχαν ειδάλλως πραγματοποιήσει, από το γεγονός ότι ατομικά δεν αποκομίζουν όλα τα οφέλη ή λόγω έλλειψης κανόνων επιμερισμού του κόστους και των οφελών μεταξύ τους· β) τις νομικές και κανονιστικές διατάξεις και τις διοικητικές πρακτικές, όσον αφορά τις κρατικές προμήθειες και τον ετήσιο προϋπολογισμό και λογιστική, με σκοπό να διασφαλιστεί ότι οι μεμονωμένοι δημόσιοι φορείς δεν αποτρέπονται από την πραγματοποίηση επενδύσεων βελτίωσης της απόδοσης. Τα εν λόγω μέτρα άρσης των φραγμών μπορεί να περιλαμβάνουν παροχή κινήτρων, κατάργηση ή τροποποίηση νομοθετικών ή κανονιστικών διατάξεων, ή έγκριση κατευθυντήριων γραμμών και ερμηνευτικών ανακοινώσεων. Τα μέτρα αυτά μπορούν να συνδυαστούν με την παροχή εκπαίδευσης, επιμόρφωσης και ειδικών πληροφοριών και τεχνικής βοήθειας για την ενεργειακή απόδοση. 2. Η εκτίμηση των φραγμών και των μέτρων που αναφέρονται στην παράγραφο 1 κοινοποιείται στην Επιτροπή, στην πρώτη συμπληρωματική έκθεση που αναφέρεται στο άρθρο 19 παράγραφος 2. Άρθρο 16 Συντελεστές μετατροπής Για τους σκοπούς της σύγκρισης της εξοικονόμησης ενέργειας και της μετατροπής σε συγκρίσιμη μονάδα ισχύουν οι συντελεστές μετατροπής του παραρτήματος IV εκτός εάν μπορεί να δικαιολογηθεί η χρήση άλλων συντελεστών μετατροπής. ΚΕΦΑΛΑΙΟ V Τελικές διατάξεις Άρθρο 17 Πράξεις κατ’ εξουσιοδότηση και προσαρμογή παραρτημάτων 1. Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εκδώσει κατ’ εξουσιοδότηση πράξη σύμφωνα με το άρθρο 18 για την καθιέρωση καθεστώτος αμοιβαίας αναγνώρισης της εξοικονόμησης ενέργειας που επιτυγχάνεται στο πλαίσιο των εθνικών καθεστώτων επιβολής της υποχρέωσης ενεργειακής απόδοσης που αναφέρονται στο άρθρο 6 παράγραφος 9. Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εκδώσει κατ’ εξουσιοδότηση πράξη σύμφωνα με το άρθρο 18 για την εκπόνηση μεθοδολογίας με σκοπό την ανάλυση κόστους-οφέλους που αναφέρεται στο άρθρο 10 παράγραφος 9. Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εκδώσει κατ’ εξουσιοδότηση πράξη σύμφωνα με το άρθρο 18 προκειμένου να επανεξετάσει τις εναρμονισμένες τιμές απόδοσης αναφοράς που αναφέρονται στο άρθρο 10 παράγραφος 10 τρίτο εδάφιο. 2. Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εκδώσει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 18 για την προσαρμογή στην τεχνική πρόοδο των τιμών, των μεθόδων υπολογισμού, του προκαθορισμένου συντελεστή πρωτογενούς ενέργειας και των απαιτήσεων των παραρτημάτων I έως XV, καθώς και την προσαρμογή στους ανταγωνιστικούς όρους των απαιτήσεων απόδοσης του παραρτήματος ΙΙΙ. Άρθρο 18 Άσκηση της εξουσιοδότησης 1. Η εξουσία έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων εκχωρείται στην Επιτροπή υπό τους όρους που θεσπίζονται στο παρόν άρθρο. 2. Η εκχώρηση εξουσίας που προβλέπεται στο άρθρο 17 ανατίθεται στην Επιτροπή για αόριστο χρονικό διάστημα από [ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας οδηγίας]. 3. Η εκχώρηση εξουσίας που προβλέπεται στο άρθρο 17 μπορεί να ανακληθεί ανά πάσα στιγμή από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο. Η απόφαση ανάκλησης θέτει τέλος στην εκχώρηση εξουσίας που προσδιορίζεται στην εν λόγω απόφαση. Παράγει αποτελέσματα από την επομένη της ημέρας δημοσίευσης της απόφασης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία που προσδιορίζεται στην απόφαση. Δεν θίγει την εγκυρότητα οποιασδήποτε κατ’ εξουσιοδότηση πράξης που έχει ήδη τεθεί σε ισχύ. 4 Η Επιτροπή, μόλις εκδώσει κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, την κοινοποιεί συγχρόνως στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο. 5. Μια κατ’ εξουσιοδότηση πράξη που εκδόθηκε σύμφωνα με το άρθρο 17 αρχίζει να ισχύει μόνο εάν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο δεν εκφράσει αντιρρήσεις εντός διαστήματος 2 μηνών από την κοινοποίηση της εν λόγω πράξης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο ή, εάν πριν από την εκπνοή αυτής της περιόδου, αμφότερα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έχουν ενημερώσει την Επιτροπή ότι δεν θα εκφράσουν αντιρρήσεις. Το χρονικό διάστημα παρατείνεται κατά 2 μήνες κατόπιν πρωτοβουλίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή του Συμβουλίου. Άρθρο 19 Επισκόπηση και παρακολούθηση της εφαρμογής 1. Έως τις 30 Απριλίου κάθε έτους, τα κράτη μέλη υποβάλλουν έκθεση για την πρόοδο που έχει επιτευχθεί στην επίτευξη των εθνικών στόχων ενεργειακής απόδοσης, σύμφωνα με το παράρτημα XIV σημείο 1. 2. Έως τις 30 Απριλίου 2014, και εν συνεχεία ανά τριετία, τα κράτη μέλη υποβάλλουν συμπληρωματικές εκθέσεις με πληροφορίες για τις εθνικές πολιτικές ενεργειακής απόδοσης, τα σχέδια δράσης, τα προγράμματα και τα μέτρα που υλοποιούνται ή σχεδιάζονται σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης, με σκοπό την επίτευξη του εθνικών στόχων ενεργειακής απόδοσης που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφος 1. Οι εκθέσεις συνοδεύονται από επικαιροποιημένες εκτιμήσεις της αναμενόμενης συνολικής κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας το 2020, καθώς και εκτίμηση των επιπέδων κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας στους τομείς που αναφέρονται στο παράρτημα XIV σημείο 1. Η Επιτροπή, το αργότερο έως την 1η Ιανουαρίου 2014, παρέχει υπόδειγμα για τις συμπληρωματικές εκθέσεις, εν είδει καθοδήγησης. Το υπόδειγμα αυτό εγκρίνεται σύμφωνα με τη συμβουλευτική διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 20 παράγραφος 2. Οι συμπληρωματικές εκθέσεις περιλαμβάνουν σε κάθε περίπτωση τις πληροφορίες που προσδιορίζονται στο παράρτημα XIV. 3. Οι εκθέσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 μπορούν να αποτελούν μέρος των εθνικών προγραμμάτων μεταρρυθμίσεων που αναφέρονται στη σύσταση του Συμβουλίου 2010/410/EΕ. 4. Η Επιτροπή αξιολογεί τις ετήσιες και τις συμπληρωματικές εκθέσεις, και εκτιμά το βαθμό στον οποίο τα κράτη μέλη έχουν σημειώσει πρόοδο στην επίτευξη των εθνικών στόχων ενεργειακής απόδοσης που απαιτούνται από το άρθρο 3 παράγραφος 1 και στην εφαρμογή της παρούσας οδηγίας. Η Επιτροπή διαβιβάζει την εκτίμησή της στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο. Με βάση την αξιολόγηση των εκθέσεων, η Επιτροπή μπορεί να εκδώσει συστάσεις προς τα κράτη μέλη. 5. Η αξιολόγηση της πρώτης συμπληρωματικής έκθεσης από την Επιτροπή περιλαμβάνει εκτίμηση των επιπέδων ενεργειακής