Ερμηνευτική ανακοίνωση της Επιτροπής - Διευκόλυνση της πρόσβασης προϊόντων στην αγορά άλλου κράτους μέλους: η πρακτική εφαρμογή της αμοιβαίας αναγνώρισης

(2003/C 265/02)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Η Επιτροπή είχε διαπιστώσει στο παρελθόν ότι η αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης εξακολουθούσε να μην είναι ακόμη γνωστή σε πολλούς οικονομικούς φορείς και εθνικές διοικήσεις στον τομέα της ενδοκοινοτικής διακίνησης προϊόντων.

Πράγματι, δεδομένου ότι το κύριο ενδιαφέρον των οικονομικών φορέων ήταν να εξασφαλίσουν τη γρήγορη πρόσβαση στην εθνική αγορά, επιλέγουν συχνά την προσαρμογή της σύνθεσης του προϊόντος στους εθνικούς κανόνες του κράτους μέλους προορισμού, ακόμη και αν η προσαρμογή αυτή καθιστά την πρόσβαση σ' αυτή την αγορά πιο δαπανηρή. Εξάλλου, επειδή ένα προϊόν που δεν ανταποκρίνεται κυριολεκτικά στους τεχνικούς κανόνες του κράτους μέλους προορισμού αποτελεί άγνωστο παράγοντα, επικρατεί αβεβαιότητα όσον αφορά τη στάση των διοικήσεων. Η αβεβαιότητα αυτή εκδηλώνεται με υπερβολική επιφυλακτικότητα εκ μέρους αυτών των εθνικών αρχών οι οποίες αρνούνται την κυκλοφορία του προϊόντος στην αγορά ή του δυσχεραίνουν την πρόσβαση στην αγορά τους.

Για να αντιμετωπιστούν αυτά τα προβλήματα, η Επιτροπή δεσμεύτηκε να δημοσιεύσει την παρούσα ανακοίνωση, που παρουσιάζει αναλυτικά τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των οικονομικών φορέων και των εθνικών διοικήσεων στις περιπτώσεις όπου μπορεί να εφαρμοστεί η αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης. Η ανακοίνωση προορίζεται να αποτελέσει πρακτικό οδηγό που θα επιτρέψει στα κράτη μέλη και στους οικονομικούς φορείς να επωφεληθούν από την ελεύθερη κυκλοφορία των προϊόντων στους πολυάριθμους οικονομικούς τομείς που δεν είναι ακόμη εναρμονισμένοι.

Η ανακοίνωση αυτή εξηγεί ότι το κράτος μέλος προορισμού ενός προϊόντος πρέπει να δεχθεί την κυκλοφορία, στην αγορά τους, ενός προϊόντος που παράγεται ή/και πωλείται νόμιμα σε άλλο κράτος μέλος ή στην Τουρκία, ή παράγεται νόμιμα σε ένα κράτος της ΕΖΕΣ, συμβαλλομένου μέρους της Συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, με την προϋπόθεση ότι το προϊόν αυτό εξασφαλίζει ισοδύναμο επίπεδο προστασίας των διαφόρων νόμιμων δικαιωμάτων.

Η αμοιβαία αναγνώριση δεν εφαρμόζεται πάντοτε αυτομάτως: μπορεί να εξαρτάται από το δικαίωμα επιτήρησης που μπορεί να ασκεί το κράτος μέλος προορισμού στην ισοδυναμία του βαθμού προστασίας που προσφέρει το προϊόν το οποίο εξετάζει σε σχέση με αυτό που προβλέπεται από τους δικούς του εθνικούς κανόνες. Όταν το κράτος μέλος προορισμού ασκεί το δικαίωμα επιτήρησης, μπορεί να χρησιμοποιεί τα πρακτικά εργαλεία που προτείνει η παρούσα ανακοίνωση για να εξετάζει την ισοδυναμία του επιπέδου προστασίας. Τα εργαλεία αυτά ορίζουν τους όρους στους οποίους υπόκειται αυτό το δικαίωμα προστασίας για να το συνδυάσει σωστά με τη θεμελιώδη ελευθερία της ελεύθερης κυκλοφορίας των προϊόντων.

Παρά το άμεσο αποτέλεσμα των άρθρων 28 και 30 της συνθήκης ΕΚ, η ύπαρξη, αφ' εαυτής, ενός εθνικού τεχνικού κανόνα αποθαρρύνει συχνά τους οικονομικούς φορείς και προκαλεί δισταγμούς στις εθνικές διοικήσεις. Για τους λόγους αυτούς, η παρούσα ανακοίνωση περιέχει ορισμένες υποδείξεις στα κράτη μέλη όσον αφορά τη σωστή λειτουργία της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης, και συγκεκριμένα την ένταξη μιας ρήτρας αμοιβαίας αναγνώρισης στις νομοθεσίες των κρατών μελών.

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1.1. Η ποικιλία των προϊόντων: ένα πλεονέκτημα για την Ευρωπαϊκή Ένωση

Η εσωτερική αγορά χαρακτηρίζεται από μια πολύ μεγάλη ποικιλία προϊόντων που εξασφαλίζουν υψηλό επίπεδο προστασίας για τους καταναλωτές και το περιβάλλον. Η ποικιλία αυτή αποτελεί έναν σημαντικό πλούτο για τους ευρωπαίους καταναλωτές αλλά και μια πηγή ανταγωνιστικότητας για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Εξάλλου, με τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την επέκταση του παγκόσμιου εμπορίου και την αυξημένη ελευθέρωση των συναλλαγών, σε συνδυασμό με την ταχύρρυθμη ανάπτυξη νέων τεχνολογιών παραγωγής και διανομής, η ποικιλία και η τεχνική πολυπλοκότητα των προϊόντων αναμφίβολα θα αυξηθούν σημαντικά κατά τα επόμενα έτη.

Παρά τις προόδους που διαπίστωσε η Επιτροπή κατά τα 15 τελευταία έτη όσον αφορά την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων και παρά τις κοινοτικές κανονιστικές ρυθμίσεις στον τομέα της ασφάλειας των προϊόντων(1), η ποικιλία μπορεί ακόμη να είναι πηγή αβεβαιότητας ή ανησυχίας, τόσο εκ μέρους των εθνικών διοικήσεων όσο και από την πλευρά των οικονομικών φορέων(2). Η Επιτροπή έχει ήδη διαπιστώσει ότι ένας μεγάλος αριθμός οικονομικών φορέων και εθνικών διοικήσεων δεν γνωρίζει ακριβώς το βαθμό στον οποίο τα προϊόντα που δεν αποτελούν αντικείμενο κοινοτικής εναρμόνισης μπορούν να έχουν πρόσβαση στην αγορά ενός άλλου κράτους μέλους χωρίς να είναι υποχρεωτική η προσαρμογή τους στους κανόνες του κράτους μέλους προορισμού(3).

Πράγματι, όταν αντιμετωπίζουν ένα προϊόν που δεν αποτελεί αντικείμενο κοινοτικής εναρμόνισης και το οποίο δεν αντιστοιχεί με τους τεχνικούς κανόνες του κράτους μέλους προορισμού, οι διοικήσεις και οι οικονομικοί φορείς συχνά δεν ξέρουν τι να κάνουν. Το μόνο αποτέλεσμα αυτής της άγνοιας είναι πολύ συχνά η άρνηση κυκλοφορίας στην αγορά (ή η απόσυρση από την αγορά) που συνεπάγεται για τον οικονομικό φορέα την αποχή από την εμπορία του προϊόντος στο κράτος μέλος προορισμού. Το αποτέλεσμα είναι ότι, στην πράξη, η αβεβαιότητα και η ανησυχία μπορούν να αποτελέσουν σημαντικό φραγμό για την πρόσβαση στην αγορά του κράτους μέλους προορισμού και για την πλήρη αξιοποίηση των ευκαιριών που προσφέρει η εσωτερική αγορά.

1.2. Ο στόχος της παρούσας ανακοίνωσης: αποσαφήνιση των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων

Υπό τις περιστάσεις αυτές, η Επιτροπή εκτιμά ότι ενδείκνυται να υπενθυμίσει τις γενικές αρχές που θα έπρεπε να χρησιμεύουν ως βάση για τους οικονομικούς φορείς και τις εθνικές διοικήσεις για την αντιμετώπιση των ενδεχομένων πρακτικών ζητημάτων κατά την αξιολόγηση της συμμόρφωσης των προϊόντων ΕΟΧ/Τουρκίας(4) με τους τεχνικούς κανόνες του κράτους μέλους προορισμού.

Η παρούσα ανακοίνωση σκοπό έχει να παρουσιάσει συνοπτικά τα δικαιώματα που μπορούν να αποκομίσουν οι οικονομικοί φορείς από το κοινοτικό δίκαιο, και συγκεκριμένα την αρχή της "αμοιβαίας αναγνώρισης" που απορρέει από τα άρθρα 28 και 30 της συνθήκης ΕΚ(5), εφόσον αντιμετωπίζουν δυσκολίες για την κυκλοφορία προϊόντων ΕΟΧ/Τουρκίας στην αγορά άλλου κράτους μέλους. Επίσης, μπορεί να χρησιμεύσει ως οδηγός για τις εθνικές διοικήσεις που αξιολογούν το βαθμό ισοδυναμίας της προστασίας που μπορούν να εξασφαλίσουν τα προϊόντα ΕΟΧ/Τουρκίας σε σύγκριση με αυτό που ορίζουν οι νομοθεσίες τους (επαλήθευση της συμμόρφωσης του προϊόντος)(6).

Η αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης κατέχει σημαντική θέση στη λειτουργία της εγχώριας αγοράς. Επιτρέπει να εξασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία των προϊόντων χωρίς να υπάρχει κοινοτική νομοθεσία εναρμόνισης. Δυνάμει αυτής της αρχής, ένα κράτος μέλος προορισμού δεν μπορεί να απαγορεύσει την πώληση, στο έδαφός του, ενός προϊόντος ΕΟΧ/Τουρκίας, ακόμη κι αν αυτό το προϊόν κατασκευάζεται σύμφωνα με τεχνικές ή ποιοτικές προδιαγραφές διαφορετικές από αυτές που επιβάλλονται στα προϊόντα του εν λόγω κράτους. Η μόνη εξαίρεση από αυτή την αρχή είναι οι περιορισμοί που επιβάλλονται από το κράτος μέλος προορισμού, με την προϋπόθεση ότι αυτοί δικαιολογούνται υπό τους λόγους που αναφέρονται στο άρθρο 30 της συνθήκης ΕΚ, ή με βάση επιτακτικές απαιτήσεις δημοσίου συμφέροντος που αναγνωρίζονται από τη νομολογία του Δικαστηρίου.

Η παρούσα ανακοίνωση υπενθυμίζει τους όρους για την ορθή εφαρμογή της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης. Εξετάζει συγκεκριμένα τη συμβατότητα, με τα άρθρα 28 και 30 της συνθήκης ΕΚ, των εθνικών τεχνικών κανόνων που δύνανται να εμποδίσουν την πρόσβαση στην αγορά άλλου κράτους μέλους των προϊόντων στον μη εναρμονισμένο τομέα.

Για τους σκοπούς της παρούσας ανακοίνωσης, ως τεχνικός κανόνας νοείται μια τεχνική προδιαγραφή που ορίζει τα απαιτούμενα χαρακτηριστικά ενός προϊόντος, όπως τη σύνθεσή του (επίπεδο ποιότητας, ιδιότητες χρήσης, επιδόσεις, ασφάλεια, διαστάσεις σήμανση, σύμβολα), την παρουσίασή του (ονομασία με την οποία διατίθεται προς πώληση, συσκευασία, ετικέτα) ή τις δοκιμές και τις μεθόδους δοκιμών στο πλαίσιο των διαδικασιών αξιολόγησης της συμμόρφωσης, και της οποίας η τήρηση είναι υποχρεωτική, δια νόμου ή εκ των πραγμάτων, για την εμπορία ή τη χρησιμοποίηση στο κράτος μέλος προορισμού.

Η παρούσα ανακοίνωση αφορά μόνο ορισμένα δημόσια μέτρα που μπορούν να καταλογιστούν στο κράτος μέλος προορισμού και τα οποία ενδέχεται να εμποδίσουν την πρόσβαση ορισμένων προϊόντων στην αγορά άλλου κράτους μέλους. Καλύπτει κυρίως την επίδραση των εθνικών τεχνικών κανόνων στην πρόσβαση ορισμένων προϊόντων στην αγορά άλλου κράτους μέλους. Κατά συνέπεια, η παρούσα ανακοίνωση δεν αφορά:

- τους εθνικούς φορολογικούς κανόνες που εφαρμόζονται στα προϊόντα, και οι οποίες πρέπει να συμμορφώνονται με άλλες διατάξεις του κοινοτικού δικαίου·

- τις δραστηριότητες εποπτείας της αγοράς και τους τεχνικούς κανόνες που επιβάλλει το κοινοτικό δίκαιο·

- τις μορφές πώλησης των προϊόντων που θεσπίζονται με δημόσια μέτρα που μπορούν να καταλογιστούν στο κράτος μέλος προορισμού, και συγκεκριμένα οι ρυθμιστικοί περιορισμοί όσον αφορά τα ωράρια και τους τόπους πώλησης, τις προωθήσεις πωλήσεων, τις εθνικές ρυθμίσεις των τιμών, κ.λπ.(7)·

- τις δυσκολίες πρόσβασης στην αγορά ενός κράτους μέλους που μπορούν να καταλογιστούν εξ ολοκλήρου σε πρόσωπα ή ιδιωτικούς φορείς που δεν ενεργούν δυνάμει εξουσίας που τους έχει εκχωρηθεί από μέτρο που προέρχεται από δημόσια αρχή.

Έχοντας υπόψη τον ειδικό χαρακτήρα των εθνικών κανονιστικών ρυθμίσεων στον τομέα των προϊόντων, οι αρχές της παρούσας ανακοίνωσης δεν εφαρμόζονται απαραίτητα σε άλλους τομείς, όπως η ελεύθερη κυκλοφορία των υπηρεσιών, των κεφαλαίων και των προσώπων.

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο αναγνωρίζει ότι εφόσον δεν υπάρχουν εναρμονισμένοι κοινοτικοί κανόνες, τα κράτη μέλη έχουν αρμοδιότητα να ορίζουν τεχνικούς κανόνες.

Εξάλλου, το κράτος μέλος προορισμού υποχρεούται να δέχεται την κυκλοφορία στην αγορά ενός προϊόντος ΕΟΧ/Τουρκίας, με την προϋπόθεση ότι εξασφαλίζει ισοδύναμο επίπεδο προστασίας των διαφόρων θεμιτών συμφερόντων(8). Η αρχή αυτή αναφέρεται εφεξής ως αρχή της "αμοιβαίας αναγνώρισης"(9).

Όμως, η αμοιβαία αναγνώριση δεν έχει πάντα αυτόματη εφαρμογή: ενδέχεται να εξαρτάται από το δικαίωμα επιτήρησης που ασκεί το κράτος μέλος προορισμού στην ισοδυναμία του βαθμού προστασίας που προσφέρει το υπό εξέταση προϊόν σε σχέση με αυτό που προβλέπεται από τους εθνικούς κανονισμούς του.

Η ανακοίνωση υπενθυμίζει τα δικαιώματα προσφυγής που έχουν οι οικονομικοί φορείς, και παρέχει ορισμένες υποδείξεις για το σωστό συνδυασμό της θεμελιώδους ελευθερίας της ελεύθερης κυκλοφορίας των προϊόντων με το δικαίωμα επιτήρησης του κράτους μέλους προορισμού.

2. ΤΥΠΟΙ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΑΦΟΡΑ Η ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

Η παρούσα ανακοίνωση εφαρμόζεται αποκλειστικά στα "προϊόντα ΕΟΧ/Τουρκίας", δηλαδή τα προϊόντα(10) που πληρούν τους όρους που προβλέπονται από τα σημεία 2.1 και 2.2 παρακάτω.

2.1. Τα προϊόντα που δεν αποτελούν αντικείμενο κοινοτικής εναρμόνισης(11)

Η παρούσα ανακοίνωση δεν εφαρμόζεται επομένως στα προϊόντα τα οποία:

- Καλύπτονται από άδεια κυκλοφορίας στην αγορά που ισχύει για όλη την Κοινότητα(12)· ή

- φέρουν το σήμα CE δυνάμει κοινοτικών οδηγιών, για τις πτυχές που υπόκεινται σε κανονιστική ρύθμιση εναρμονισμένα στο κοινοτικό επίπεδο(13)· ή

- συμμορφώνονται με την κοινοτική νομοθεσία, και των οποίων η κυκλοφορία στην ευρωπαϊκή αγορά εξασφαλίζεται από την κοινοτική νομοθεσία(14). Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η κοινοτική νομοθεσία προβλέπει ορισμένες φορές ένα καθεστώς εθνικών αδειών που βασίζεται στη διεξοδική εξέταση από τις αρμόδιες αρχές ενός κράτους μέλους. Όταν οι αρχές αυτές χορηγήσουν την άδεια κυκλοφορίας στην αγορά, η κοινοτική νομοθεσία ορίζει κανονικά ότι οι ομόλογες αρχές των άλλων κρατών μελών υποχρεούνται να αναγνωρίσουν αυτή την άδεια και να χορηγήσουν και αυτές εθνική άδεια, εκτός από εξαιρετικές περιπτώσεις(15),

- εφόσον είναι σύμφωνα με ένα ευρωπαϊκό πρότυπο του οποίου τα στοιχεία έχουν δημοσιευθεί από την Επιτροπή, ωφελούνται από το τεκμήριο ασφάλειας που θεσπίζεται με την οδηγία για τη γενική ασφάλεια των προϊόντων(16), όσον αφορά τους κινδύνους και τις κατηγορίες κινδύνου που καλύπτονται από τα σχετικά πρότυπα.

Η παρούσα ανακοίνωση αφορά αποκλειστικά τα προϊόντα ή τις πτυχές των προϊόντων των οποίων η ελεύθερη κυκλοφορία στο εσωτερικό της Κοινότητας εξασφαλίζεται από τα άρθρα 28 και 30 της συνθήκης ΕΚ, πράγμα που προϋποθέτει ότι ο εν λόγω τομέας δεν αποτελεί αντικείμενο κοινοτικής κανονιστικής ρύθμισης(17).

2.2. Τα προϊόντα που παράγονται ή/και πωλούνται νόμιμα σε άλλο κράτος μέλος ή στην Τουρκία, ή παράγονται νόμιμα σε κράτος μέλος της ΕΖΕΣ, συμβαλλομένου μέρους της Συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο

- Εφόσον ένα προϊόν παράγεται σε άλλο κράτος μέλος, στην Τουρκία(18) ή σε κράτος που ανήκει στην ΕΖΕΣ, συμβαλλόμενο μέρος της Συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο(19) σύμφωνα με τους κανόνες και τις μεθόδους παραγωγής που είναι αποδεκτές εκεί(20), θεωρείται ότι έχει παραχθεί νομίμως. Επομένως, δεν πρόκειται αποκλειστικά για προϊόντα που παράγονται σύμφωνα με τους τεχνικούς κανόνες που προβλέπονται ενδεχομένως στη νομοθεσία του κράτους μέλους παραγωγής, αλλά και για προϊόντα πού δεν παραβιάζουν κανέναν άλλο εθνικό κανόνα. Είναι προφανές ότι ένα προϊόν έχει επίσης παραχθεί νομίμως όταν δεν υπάρχουν ειδικοί εθνικοί τεχνικοί κανόνες ή κανόνες διαφορετικής φύσης, που έχουν θεσπιστεί από τις αρχές, και οι οποίοι ισχύουν για αυτόν τον τύπο προϊόντων. Στην περίπτωση των προϊόντων που προορίζονται για τους καταναλωτές (ή ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν από αυτούς), αυτά τα προϊόντα που κυκλοφορούν στην κοινοτική αγορά υπόκεινται στις απαιτήσεις και στα κριτήρια ασφάλειας που ορίζονται από την οδηγία για τη γενική ασφάλεια των προϊόντων.

- Η παρούσα ανακοίνωση εφαρμόζεται επίσης στα προϊόντα που πωλούνται νομίμως σε άλλο κράτος μέλος(21) ή στην Τουρκία.

Για τους σκοπούς της παρούσας ανακοίνωσης, ως "Κράτος προέλευσης" νοείται:

- ένα άλλο κράτος μέλος ή η Τουρκία εφόσον το προϊόν κατασκευάζεται ή πωλείται νόμιμα στην εν λόγω χώρα· και

- ένα κράτος μέλος της ΕΖΕΣ, που είναι συμβαλλόμενο μέρος της Συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο εφόσον το προϊόν κατασκευάζεται νόμιμα σε αυτό.

Σε κάθε περίπτωση, η οδηγία για τη γενική ασφάλεια των προϊόντων προβλέπει ότι ο οικονομικός φορέας έχει την ευθύνη να διαθέτει στην αγορά ασφαλή προϊόντα. Σύμφωνα με τον κοινοτικό ορισμό, ένα προϊόν είναι ασφαλές όταν, υπό κανονικές ή ευλόγως προβλέψιμες συνθήκες χρήσης, περιλαμβανομένης της διάρκειας και, κατά περίπτωση, της θέσης σε λειτουργία, της εγκατάστασης και των αναγκών συντήρησης, δεν παρουσιάζει κανένα κίνδυνο ή παρουσιάζει μόνο κινδύνους μειωμένους σε χαμηλό επίπεδο, συμβατούς με τη χρήση του προϊόντος και οι οποίοι θεωρούνται αποδεκτοί στο πλαίσιο της τήρησης υψηλού επιπέδου προστασίας της υγείας και της ασφάλειας των προσώπων(22).

3. Η ΠΕΡΙΟΡΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΕΝΟΣ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΜΕΛΟΥΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΥ

Στην πράξη, ένα από τα πιο συχνά εμπόδια για το ενδοκοινοτικό εμπόριο προϊόντων ΕΟΧ/Τουρκίας είναι η εφαρμογή, στα προϊόντα αυτά, τεχνικών κανόνων όπως αυτοί που ορίζονται στην παράγραφο 2 της παρούσας ανακοίνωσης, ακόμη και εάν οι κανόνες αυτοί εφαρμόζονται τόσο στα εγχώρια προϊόντα όσο και σε προϊόντα ΕΟΧ/Τουρκίας(23). Στην πράξη, τα προβλήματα που συνδέονται με την εφαρμογή της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης τίθενται ουσιαστικά όταν ένας οικονομικός φορέας που επιθυμεί να κυκλοφορήσει ένα προϊόν αντιμετωπίζει μια κατάσταση στην οποία το κράτος μέλος προορισμού επιβάλλει στο εν λόγω προϊόν τους δικούς του τεχνικούς κανόνες.

Τέτοιου είδους κανόνες μπορούν να αναγκάσουν τον οικονομικό φορέα να αποσύρει προϊόντα ΕΟΧ/Τουρκίας από την αγορά του κράτους μέλους προορισμού(24). Μπορούν επίσης να αναγκάσουν τον οικονομικό φορέα να προσαρμόσει προϊόντα ΕΟΧ/Τουρκίας ανάλογα με τις απαιτήσεις του κράτους μέλους προορισμού. Λόγω του γεγονότος αυτού, ο οικονομικός φορέας βαρύνεται με συμπληρωματικά έξοδα. Ακόμη και όταν αυτά τα συμπληρωματικά έξοδα επιβαρύνουν τελικά τους καταναλωτές, η προοπτική και μόνο να είναι αναγκασμένοι να μετακυλίσουν αυτά τα έξοδα αποτελεί εμπόδιο για τους φορείς, επειδή ενδέχεται να τους αποθαρρύνει από το να εισέλθουν στην αγορά του εν λόγω κράτους μέλους(25).

Ένας τεχνικός κανόνας που θεσπίζεται από ένα κράτος μέλος προορισμού και ο οποίος περιλαμβάνει ένα εθνικό πρότυπο(26) ή που καθιστά υποχρεωτικό ένα εθνικό πρότυπο, είναι ιδιαίτερα πιθανό να αποτελέσει εμπόδιο για την ελεύθερη κυκλοφορία των προϊόντων αν δεν δέχεται εναλλακτικές τεχνικές λύσεις που διασφαλίζουν ισοδύναμο επίπεδο προστασίας, ακόμη και όταν εφαρμόζεται σε όλα τα προϊόντα που πωλούνται στο έδαφός του, περιλαμβανομένων των προϊόντων ΕΟΧ/Τουρκίας(27).

Ένας τεχνικός κανόνας που είναι πολύ ακριβής και υπερβολικά λεπτομερής είναι επίσης ιδιαιτέρως πιθανόν να αποτελέσει εμπόδιο για την ελεύθερη κυκλοφορία των προϊόντων, ακόμη και όταν εφαρμόζεται σε όλα τα προϊόντα που πωλούνται στο έδαφός του, περιλαμβανομένων και των προϊόντων ΕΟΧ/Τουρκίας(28).

Ως παράδειγμα, αναφέρουμε τους τεχνικούς κανόνες τους σχετικούς με τα εξής:

- Τη σύνθεση του προϊόντος(29), όπως το επίπεδο ποιότητάς του(30), η ασφάλειά του(31), οι διαστάσεις του(32)·

- Την παρουσίαση του προϊόντος, όπως η ονομασία πώλησής του(33), η συσκευασία του(34), η σήμανσή του(35).

Οι τεχνικοί κανόνες του κράτους μέλους προορισμού του προϊόντος δεν μπορούν όμως να απαιτούν από τα προϊόντα ΕΟΧ/Τουρκίας να πληρούν κατά λέξη και επακριβώς τις ίδιες διατάξεις ή τεχνικά χαρακτηριστικά που ορίζονται για τα προϊόντα που παράγονται στο κράτος μέλος προορισμού, εφόσον αυτά τα προϊόντα ΕΟΧ/Τουρκίας εγγυώνται ισοδύναμο επίπεδο προστασίας, όσον αφορά συγκεκριμένα την υγεία και τη ζωή των καταναλωτών που τα χρησιμοποιούν ή τα καταναλώνουν(36).

Κατά συνέπεια, όταν οι εποπτικές αρχές του κράτους μέλους προορισμού του προϊόντος ασκούν το δικαίωμα επιτήρησης και εξετάζουν τη συμμόρφωση ενός προϊόντος ΕΟΧ/Τουρκίας με τους δικούς τους τεχνικούς κανόνες, πρέπει να εξετάζουν σε πιο βαθμό το προϊόν αυτό εξασφαλίζει ισοδύναμο επίπεδο προστασίας.

4. ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΜΕΛΟΥΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΥ

Μια ουσιαστική αρχή του κοινοτικού δικαίου είναι ότι ένα προϊόν ΕΟΧ/Τουρκίας έχει την θεμελιώδη ελευθερία της ελεύθερης κυκλοφορίας των προϊόντων, την οποία εγγυάται η συνθήκη ΕΚ, εφόσον το κράτος μέλος προορισμού δεν έχει λάβει αντίθετη αιτιολογημένη απόφαση, βασισμένη σε τεχνικούς κανόνες που τηρούν την αρχή της αναλογικότητας(37).

Η θεμελιώδης ελευθερία της ελεύθερης κυκλοφορίας των προϊόντων δεν είναι απόλυτη ελευθερία: η αμοιβαία αναγνώριση εξαρτάται από το δικαίωμα επιτήρησης που μπορεί να ασκεί το κράτος μέλος προορισμού όσον αφορά την ισοδυναμία του βαθμού προστασίας που προσφέρει το υπό εξέταση προϊόν σε σχέση με αυτό που προβλέπεται από τους δικούς του τεχνικούς κανόνες.

Αυτό το δικαίωμα επιτήρησης πρέπει να βασίζεται σε αντικειμενικά κριτήρια, τα οποία δεν επιβάλλουν διακρίσεις και είναι γνωστά εκ των προτέρων, και τα οποία θα πλαισιώνουν την άσκηση της εξουσίας εκτίμησης των εθνικών αρχών με τρόπο ώστε η εξουσία αυτή να μην ασκείται αυθαίρετα.

Κατά συνέπεια, θα πρέπει να πρόκειται για κριτήρια που έχουν δημοσιευθεί δεόντως ή είναι διαθέσιμα για το κοινό. Σε κάθε περίπτωση, το δικαίωμα επιτήρησης θα πρέπει πάντα να ασκείται στο πλαίσιο μιας όσο το δυνατόν σύντομης, αποτελεσματικής και όχι δαπανηρής διαδικασίας. Κατ' αρχήν, δεν μπορεί να υπάρχει συστηματικός έλεγχος στο κράτος μέλος προορισμού πριν από την κυκλοφορία στην αγορά. Κατά συνέπεια, το εν λόγω κράτος μέλος δεν μπορεί, κατά κανόνα, να εξετάζει τη συμμόρφωση ενός προϊόντος ΕΟΧ/Τουρκίας με τους δικούς του τεχνικούς κανόνες παρά μόνο σε μια επιθεώρηση που διενεργείται στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του σχετικά με την επιτήρηση της αγοράς, και μετά την κυκλοφορία του προϊόντος στην εθνική αγορά. Εντούτοις, μπορεί να δικαιολογείται, υπό πολύ αυστηρές προϋποθέσεις, μια διαδικασία προηγούμενης έγκρισης πριν από την κυκλοφορία στην εθνική αγορά του κράτους μέλους προορισμού(38).

Επομένως, οι αρχές της παρούσας ανακοίνωσης πρέπει επίσης να εφαρμόζονται, mutatis mutandis, στο πλαίσιο μιας διαδικασίας προηγούμενης έγκρισης πριν από την κυκλοφορία στην εθνική αγορά του κράτους μέλους προορισμού.

Η Επιτροπή εκτιμά ότι, για να συμμορφώνεται με τα άρθρα 28 και 30 της συνθήκης ΕΚ, η εξέταση της συμμόρφωσης ενός προϊόντος ΕΟΧ/Τουρκίας σε σχέση με τη νομοθεσία του κράτους μέλους προορισμού θα πρέπει να διεξάγεται λαμβάνοντας υπόψη τα ακόλουθα στοιχεία. Τα στοιχεία αυτά είναι κατανεμημένα κατά στάδια:

4.1. Πρώτο στάδιο: συλλογή των απαραίτητων πληροφοριών

Όταν η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους προορισμού υποβάλλει ένα προϊόν ΕΟΧ/Τουρκίας σε αξιολόγηση της συμμόρφωσης με τους δικούς της τεχνικούς κανόνες, θα ήταν λογικό να απευθυνθεί πρώτα στον οικονομικό φορέα για να της διαθέσει τις απαραίτητες πληροφορίες σε ένα εύλογο χρονικό διάστημα(39). Με βάση συγκεκριμένες και ακριβείς ερωτήσεις, ο οικονομικός φορέας θα είναι σε θέση να παράσχει τις κατάλληλες τεχνικές πληροφορίες και, κατά περίπτωση, μια μονάδα του εν λόγω προϊόντος. Η Επιτροπή θεωρεί, με βάση την εμπειρία της από την επεξεργασία καταγγελιών και παραβάσεων, ότι μια εύλογη προθεσμία είναι 20 εργάσιμες ημέρες. Εν τούτοις, η απουσία εμπρόθεσμης απάντησης ή η καθυστερημένη απάντηση δεν δικαιολογεί, αφ' εαυτής, ένα μέτρο που παρεμποδίζει ή περιορίζει την πρόσβαση στην αγορά.

Η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους προορισμού έχει επίσης το δικαίωμα να συλλέξει ευρύτερες πληροφορίες σχετικά με τη συμμόρφωση του προϊόντος ΕΟΧ/Τουρκίας με τους κανόνες του κράτους προέλευσης. Συγκεκριμένα:

- Αν ο οικονομικός φορέας διαθέτει αποδεικτικό αυτής της συμμόρφωσης [όπως γραπτή επιβεβαίωση από την αρμόδια αρχή ενός κράτους προέλευσης(40)], η Επιτροπή έχει τη γνώμη ότι θα ήταν χρήσιμο να διαβιβαστεί το αποδεικτικό αυτό στην αρμόδια αρχή του κράτους μέλους προορισμού.

- Θα ήταν επίσης χρήσιμο να προσκομίσει ο οικονομικός φορέας την παραπομπή στην κανονιστική ρύθμιση που ισχύει σε ένα κράτος προέλευσης.

Η Επιτροπή εκτιμά ότι η αίτηση για πληροφορίες εκ μέρους της αρμόδιας αρχής του κράτους μέλους προορισμού ή/και η εξέταση του προϊόντος από την αρμόδια αρχή δεν μπορεί να αναστείλει την πώληση του προϊόντος ΕΟΧ/Τουρκίας στο κράτος μέλος προορισμού μέχρι να ληφθεί αιτιολογημένη απόφαση σχετικά με την πώληση αυτή από την οικεία αρμόδια αρχή(41) εκτός από την περίπτωση μέτρου επείγοντος χαρακτήρα που θεσπίστηκε μετά από επείγουσα προειδοποίηση όπως προβλέπεται από την οδηγία 2001/95/ΕΚ ή από τον κανονισμό 178/2002.

Η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους προορισμού μπορεί να ζητήσει μετάφραση των εγγράφων αυτών εφόσον αυτή είναι απαραίτητη. Πάντως, θα ήταν υπερβολικό να απαιτεί ένα κράτος μέλος μετάφραση επίσημη ή επικυρωμένη από προξενική ή διοικητική αρχή(42), ή να επιβάλλει μια υπερβολικά σύντομη προθεσμία για την προσκόμιση μιας τέτοιας μετάφρασης, εκτός εάν υπάρχουν εξαιρετικές περιστάσεις. Η Επιτροπή θεωρεί εντούτοις ότι η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους προορισμού πρέπει να προσδιορίσει τα μέρη των εγγράφων για τα οποία είναι απαραίτητη η μετάφραση. Η αρμόδια αρχή θα πρέπει επίσης να αποφεύγει να ζητεί μετάφραση εφόσον τα εν λόγω έγγραφα είναι διαθέσιμα σε μια άλλη γλώσσα την οποία μπορεί να κατανοήσει.

Η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους προορισμού έχει το δικαίωμα να λάβει ένα ή, αν είναι απαραίτητο, περισσότερα τεμάχια του προϊόντος για να μπορεί να εξετάσει τη συμμόρφωσή του με τους κανόνες του κράτους(43). Ο αριθμός των τεμαχίων πρέπει να είναι ανάλογος με τον κίνδυνο που ενδεχομένως παρουσιάζει το προϊόν

Σε κάθε περίπτωση, η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους προορισμού δεν μπορεί να θεσπίζει ελέγχους που επικαλύπτουν τους ελέγχους που ήδη έχουν διενεργηθεί στο πλαίσιο άλλων διαδικασιών, είτε στο ίδιο κράτος, είτε σε άλλο κράτος μέλος(44).

Πράγματι, η πάγια νομολογία του Δικαστηρίου επιβάλλει να λαμβάνονται υπόψη τα εξής:

- Οι έλεγχοι που διενεργήθηκαν από μια αρμόδια αρχή σε ένα κράτος προέλευσης(45)·

- Οι τεχνικές ή επιστημονικές αναλύσεις ή οι εργαστηριακές δοκιμές που έχουν ήδη διενεργηθεί σε άλλο κράτος μέλος(46). Η Επιτροπή εκτιμά ότι ο μόνος έγκυρος λόγος άρνησης να ληφθούν υπόψη οι δοκιμές και τα πιστοποιητικά που έχουν εκδοθεί από έναν οργανισμό ελέγχου ή πιστοποίησης που είναι νόμιμα εγκατεστημένος σε ένα κράτος προέλευσης, είναι να μην παρέχει κατάλληλες και ικανοποιητικές τεχνικές και επαγγελματικές εγγυήσεις και εγγυήσεις ανεξαρτησίας. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι οργανισμοί πιστοποίησης που είναι διαπιστευμένοι με βάση τα κριτήρια της σειράς προτύπων ΕΝ 45000 παρέχουν κατάλληλες τεχνικές και επαγγελματικός εγγυήσεις και εγγυήσεις ανεξαρτησίας. Κατά συνέπεια τα αποτελέσματα δοκιμών που έχουν πραγματοποιηθεί σε ένα κράτος προέλευσης, με βάση τεχνικές προδιαγραφές δοκιμών οι οποίες βρίσκονται στο επίπεδο που απαιτεί το κράτος μέλος προορισμού, από έναν οργανισμό διαπιστευμένο με βάση τα κριτήρια αυτών των προτύπων, πρέπει να γίνονται δεκτά από το δεύτερο. Το δεύτερο κράτος προορισμού δεν μπορεί να αμφισβητήσει αυτά τα αποτελέσματα δοκιμής για λόγους που σχετίζονται με έλλειψη τεχνικής ή επαγγελματικής ικανότητας ή με έλλειψη ανεξαρτησίας αυτού του οργανισμού. Πάντως, θα πρέπει να γίνονται επίσης αποδεκτές διαφορετικές λύσεις, που επιτρέπουν την επαλήθευση και επιβεβαίωση, με κατάλληλο και ικανοποιητικό τρόπο, της ικανότητας και της ανεξαρτησίας οργανισμών πιστοποίησης.

Τα αποτελέσματα των ελέγχων ή/και οι τεχνικές ή επιστημονικές εκθέσεις μπορούν να ζητηθούν από τον σχετικό οικονομικό φορέα(47), ή, κατά περίπτωση, από την αρμόδια διοίκηση σε ένα κράτος προέλευσης(48).

Αντίθετα, το κράτος μέλος προορισμού θα έχει αποκλειστικά το δικαίωμα να απαιτεί συμπληρωματικές δοκιμές εφόσον πληρούνται όλες οι παρακάτω προϋποθέσεις:

- Οι δοκιμές αυτές δεν έχουν διεξαχθεί ακόμη ή δεν έχουν διεξαχθεί από έναν οργανισμό που παρέχει εγγυήσεις ισοδύναμες με αυτές που απαιτούνται για τους εθνικούς οργανισμούς(49)·

- Αυτός ο τύπος δοκιμής επιβάλλεται επίσης και για τα εγχώρια προϊόντα·

- Αυτές οι δοκιμές είναι απαραίτητες για να παρασχεθούν στην αρμόδια αρχή οι πληροφορίες που απαιτούνται για την αξιολόγηση του επιπέδου προστασίας του προϊόντος(50).

Το κράτος μέλος προορισμού μπορεί πάντα να διενεργεί συμπληρωματικές δοκιμές, αλλά με δικά του έξοδα(51).

4.2. Δεύτερο στάδιο: η επαλήθευση της ισοδυναμίας των επιπέδων προστασίας

4.2.1. Η αναγνώριση της συμμόρφωσης του προϊόντος με τους κανόνες ενός κράτους προέλευσης

Όταν η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους προορισμού μαθαίνει ότι το προϊόν ΕΟΧ/Τουρκίας συμμορφώνεται με τους κανόνες ενός ή περισσότερων κρατών προέλευσης, θα μπορούσε να έχει ήδη πληροφορηθεί, μέσω της διοικητικής συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών, σχετικά με το ελάχιστο επίπεδο προστασίας που εξασφαλίζει η νομοθεσία του ή των εν λόγω κρατών. Αν το επίπεδο είναι ισοδύναμο με το επίπεδο του κράτους μέλους προορισμού, δεν είναι πλέον απαραίτητη η πιο διεξοδική εξέταση του προϊόντος. Με την επιφύλαξη των σημειακών ελέγχων που δύναται να διενεργεί το κράτος μέλος προορισμού στην αγορά, το προϊόν μπορεί επομένως να συνεχίσει να διατίθεται στην αγορά του κράτους μέλους προορισμού χωρίς καμία άλλη ενέργεια εκ μέρους του οικονομικού φορέα στο πλαίσιο της αξιολόγησης της συμμόρφωσης στο κράτος μέλος προορισμού.

Το επίπεδο προστασίας της νομοθεσίας ενός κράτους προέλευσης ενδέχεται να συμβάλλει στην αξιολόγηση της συμμόρφωσης του προϊόντος ΕΟΧ/Τουρκίας με τους κανόνες του κράτους μέλους προορισμού αλλά δεν είναι οπωσδήποτε το καθοριστικό στοιχείο για τη διατύπωση συμπερασμάτων σχετικά με το επίπεδο προστασίας που προσφέρει το προϊόν. Πράγματι, είναι δυνατό ο παραγωγός του προϊόντος να έχει επιλέξει καλύτερη ποιότητα από αυτήν που απαιτείται σε ένα κράτος προέλευσης.

4.2.2. Προσδιορισμός των τεχνικών κανόνων που ισχύουν για το προϊόν

Με βάση τις πληροφορίες που συλλέγονται για το υπό εξέταση προϊόν ΕΟΧ/Τουρκίας, η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους προορισμού μπορεί να εξετάσει εάν και σε ποιο βαθμό οι οικείοι εθνικοί τεχνικοί κανόνες εφαρμόζονται στο εν λόγω προϊόν.

Όταν το κράτος μέλος προορισμού δεν προβλέπει τεχνικούς κανόνες για την πώληση προϊόντων ΕΟΧ/Τουρκίας στο έδαφός του, δεν υπάρχει κατ' αρχήν κανένα εμπόδιο για την κυκλοφορία ενός προϊόντος στην αγορά. Αυτό θα ισχύει γενικά για τα απλά ή γνωστά προϊόντα, που δεν παρουσιάζουν κινδύνους για την υγεία ούτε για την ασφάλεια, υπό τις κανονικές συνθήκες χρήσης.

Πάντως, σε περίπτωση απουσίας ενός ειδικού τεχνικού κανόνα στο κράτος μέλος προορισμού, το κράτος αυτό θα μπορούσε να περιορίσει τη διάθεση ενός προϊόντος στην αγορά σε περίπτωση προβλημάτων που συνδέονται με την ασφάλεια του εν λόγω προϊόντος, στο πλαίσιο της οδηγίας για τη γενική ασφάλεια των προϊόντων ή στο πλαίσιο του κανονισμού 178/2002, εφόσον φυσικά υπάρχουν οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή αυτών των κανονιστικών διατάξεων.

Εξάλλου, όταν το κράτος μέλος προορισμού προβλέπει τεχνικούς κανόνες για την πώληση προϊόντων ΕΟΧ/Τουρκίας στο έδαφός του, η αρμόδια αρχή θα πρέπει να προβεί στην εξέταση της τεκμηρίωσης της σχετικής με το προϊόν και, εάν είναι απαραίτητο, στην εξέταση του ίδιου του εν λόγω προϊόντος, βάση των εν λόγω κανόνων. Η εξέταση αυτή μπορεί προσδιορίσει σε ποιους τεχνικούς κανόνες δεν ανταποκρίνεται το προϊόν ΕΟΧ/Τουρκίας, πράγμα που διευκολύνει το δικαίωμα επιτήρησης για το εν λόγω προϊόν.

4.2.3. Η αναλογικότητα της εφαρμογής των τεχνικών κανόνων του κράτους μέλους προορισμού

Οι τεχνικοί κανόνες με τους οποίους δεν συμμορφώνεται το εν λόγω προϊόν ΕΟΧ/Τουρκίας θα αποτελέσουν τη βάση για την εξέταση της αναλογικότητας της εφαρμογής των κανόνων αυτών κατά περίπτωση.

Πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι, στο μη εναρμονισμένο τομέα, τα κράτη μέλη είναι ελεύθερα, τηρώντας τη συνθήκη και επομένως την αρχή της αναλογικότητας, να προσδιορίζουν το επίπεδο προστασίας που θεωρούν κατάλληλο για τη διαφύλαξη νόμιμων στόχων, όπως η δημοσια υγεία, η προστασία των καταναλωτών ή του περιβάλλοντος, η δημόσια τάξη, η οδική ασφάλεια κ.λπ.(52).

Το επίπεδο προστασίας προσδιορίζεται γενικά με βάση την αξιολόγηση των κινδύνων(53) και με διάφορα μέσα, συγκεκριμένα με τεχνικούς κανόνες.

Αναγνωρίζεται στην αρμόδια αρχή το δικαίωμα εφαρμογής του τεχνικού κανονισμού της σε ένα προϊόν ΕΟΧ/Τουρκίας αποκλειστικά εφόσον είναι θετική η απάντηση στις δύο παρακάτω ερωτήσεις:

- Ο τεχνικός κανόνας αφ' εαυτού επιδιώκει έναν σκοπό γενικού συμφέροντος αναγνωρισμένο στο κοινοτικό δίκαιο;

- Η εφαρμογή του κανόνα στο προϊόν θα εγγυηθεί την επίτευξη του επιδιωκομένου στόχου και δεν υπερβαίνει αυτά που είναι απαραίτητα για την επίτευξη του στόχου αυτού;

Για να είναι αναλογική η εφαρμογή ενός τεχνικού κανόνα σε ένα προϊόν, πρέπει να είναι τόσο απαραίτητη όσο και επαρκής:

α) Ο απαραίτητος χαρακτήρας της εφαρμογής του τεχνικού κανόνα: Η εφαρμογή του τεχνικού κανόνα σε ένα προϊόν ΕΟΧ/Τουρκίας πρέπει κατ' αρχάς να βασίζεται σε κατάλληλα τεχνικά ή επιστημονικά στοιχεία(54). Στη συνέχεια, ο κανόνας πρέπει να είναι απαραίτητος για την προστασία ενός ή περισσότερων από τους στόχους που αναγνωρίζονται ως θεμιτοί από τη συνθήκη ή από τη νομολογία του Δικαστηρίου(55).

Παράδειγμα:

Το κράτος μέλος προορισμού απαγορεύει την πώληση ψωμιού στο οποίο η περιεκτικότητα σε αλάτι, υπολογισμένη επί της ξηρής ύλης, υπερβαίνει το ανώτατο όριο του 2 %. Αν αυτό το κράτος μέλος δεν έχει επιστημονική δικαιολογία θεμελιωμένη στην προστασία της υγείας των καταναλωτών για την απαίτηση αυτή, θα υποχρεωθεί να μην την λάβει υπόψη για τα προϊόντα ΕΟΧ/Τουρκίας.

β) Καταλληλότητα της εφαρμογής του τεχνικού κανόνα: η εφαρμογή ενός τεχνικού κανόνα δεν θα είναι κατάλληλη εάν οι απαιτήσεις, των οποίων την προστασία αποσκοπεί, μπορούν να προστατευτούν εξ ίσου αποτελεσματικά με μέτρα λιγότερο περιοριστικά των ενδοκοινοτικών ανταλλαγών. Στο πλαίσιο αυτό, επιβάλλεται αξιολόγηση της προστασίας που παρέχεται με εναλλακτικά μέτρα(56):

Παράδειγμα:

το κράτος μέλος προορισμού προβλέπει τεχνικούς κανόνες σύμφωνα με τους οποίους προδιαγράφεται η αποκλειστική χρήση σκληρού σιταριού για τα ζυμαρικά: απαγορεύεται η πώληση ζυμαρικών που παράγονται με μαλακό σιτάρι ή με μίγμα μαλακού και σκληρού σιταριού. Στόχος αυτών των κανόνων είναι να προστατεύσει τους καταναλωτές, για να εξασφαλίσει την πιστότητα των συναλλαγών. Αυτός ο στόχος μπορεί να επιτευχθεί με λιγότερο περιοριστικό τρόπο για τις ενδοκοινοτικές ανταλλαγές ζυμαρικών, με κατάλληλη σήμανση ή με ειδική ονομασία γι' αυτόν τον τύπο προϊόντων.

Επομένως, η αρμόδια αρχή θα είναι υποχρεωμένη κατά την εξέταση ενός προϊόντος ΕΟΧ/Τουρκίας, να αγνοεί με δική της πρωτοβουλία την εφαρμογή των τεχνικών κανόνων που δεν είναι αναλογικοί με βάση έναν από τους επιτακτικούς λόγους που αναγνωρίζονται από το Δικαστήριο ως επιτακτικές απαιτήσεις ή αναφέρονται στο άρθρο 30 ΕΚ.

Θα πρέπει να υπογραμμιστεί ότι η απόφαση να αγνοείται η εφαρμογή των μη αναλογικών τεχνικών κανόνων σε ένα προϊόν ΕΟΧ/Τουρκίας επιβάλλεται από το κοινοτικό δίκαιο το οποίο, σε κάθε περίπτωση, υπερισχύει του εθνικού δικαίου.

Εξάλλου, μια εθνική κανονιστική ρύθμιση δεν μπορεί να απαιτεί ότι τα προϊόντα ΕΟΧ/Τουρκίας υποχρεούνται να πληρούν κατά λέξη και με ακρίβεια τις ίδιες διατάξεις ή τεχνικά χαρακτηριστικά που ορίζονται για τα προϊόντα που παράγονται στο κράτος μέλος προορισμού, όταν αυτά τα προϊόντα ΕΟΧ/Τουρκίας εγγυώνται το ίδιο επίπεδο προστασίας(57).

Τα πορίσματα της εξέτασης της ενδεχόμενης εφαρμογής ενός τεχνικού κανόνα σε ένα προϊόν ΕΟΧ/Τουρκίας μπορούν να οδηγήσουν στην διαφορετική, πιθανώς πιο αυστηρή, αντιμετώπιση των εγχωρίων προϊόντων από το εν λόγω προϊόν ΕΟΧ/Τουρκίας. Αυτή η διαφοροποιημένη αντιμετώπιση δεν μπορεί να αποτελεί σημαντικό στοιχείο για την αρμόδια αρχή όταν εξετάζει τη συμμόρφωση ενός προϊόντος ΕΟΧ/Τουρκίας.

Τέλος, είναι πιθανό να έχει επιλέξει το κράτος μέλος προορισμού ένα σύστημα προστασίας διαφορετικό από αυτό που έχει θεσπίσει ένα κράτος προέλευσης. Η διαφορά αυτή δεν έχει επιπτώσεις για την αξιολόγηση της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας των τεχνικών κανόνων που ισχύουν στο κράτος μέλος προορισμού. Αυτοί πρέπει να αξιολογούνται μόνο σε σχέση με τους στόχους που επιδιώκουν οι εθνικές αρχές του κράτους μέλους προορισμού και με το επίπεδο προστασίας που προτίθενται να εξασφαλίσουν οι αρχές αυτές(58).

4.3. Τρίτο στάδιο: τα αποτελέσματα της αξιολόγησης και η κοινοποίησή τους στον αιτούντα

Όταν το κράτος μέλος προορισμού θα έχει εξετάσει το σχετικό προϊόν ΕΟΧ/Τουρκίας, είναι απαραίτητο τα αποτελέσματα της αξιολόγησης αυτής - θετικά ή αρνητικά - να κοινοποιηθούν το συντομότερο δυνατόν(59) στο σχετικό οικονομικό φορέα.

Η Επιτροπή εκτιμά ότι θα πρέπει η αρμόδια αρχή να παρέχει όλα τα στοιχεία στο σχετικό οικονομικό φορέα, όχι μόνο σε περίπτωση αρνητικής αξιολόγησης αλλά και σε περίπτωση θετικής αξιολόγησης. Μια θετική αξιολόγηση επιβεβαιώνει ότι το προϊόν ΕΟΧ/Τουρκίας μπορεί να κυκλοφορήσει νόμιμα στην αγορά του κράτους μέλους προορισμού.

Αντίθετα, ο εμπορικός περιορισμός που μπορεί να προκύψει από μια αρνητική αξιολόγηση είναι, κατ' αρχήν, μέτρο ισοδύναμου αποτελέσματος με ποσοτικό περιορισμό της εισαγωγής, που απαγορεύεται από το άρθρο 28 της συνθήκης ΕΚ.

Το κράτος μέλος που επικαλείται έναν λόγο που δικαιολογεί τον περιορισμό της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων είναι υποχρεωμένο να αποδείξει συγκεκριμένα την ύπαρξη λόγου δημοσίου συμφέροντος, την αναγκαιότητα του εν λόγω περιορισμού και τον αναλογικό χαρακτήρα του σε σχέση με τον επιδιωκόμενο στόχο.

Μια από τις γενικές αρχές του κοινοτικού δικαίου είναι ότι κάθε πρόσωπο πρέπει να έχει το δικαίωμα, ενώπιον των εθνικών δικαστικών αρχών, για αποτελεσματική προσφυγή στη δικαιοσύνη κατά των εθνικών αποφάσεων που μπορούν να βλάψουν ένα δικαίωμα αναγνωρισμένο από τις συνθήκες(60) ή από το παράγωγο κοινοτικό δίκαιο. Η αρχή αυτή συνεπάγεται ότι οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να λάβουν από τη διοίκηση, πριν από οποιαδήποτε προσφυγή, γνώση της αιτιολόγησης των αποφάσεων αυτών(61).

Εκτός από τα μέτρα που μπορούν να ληφθούν σύμφωνα με την οδηγία για τη γενική ασφάλεια των προϊόντων, η Επιτροπή θεωρεί ότι η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους προορισμού που εκτιμά ότι ένα προϊόν ΕΟΧ/Τουρκίας δεν θα πρέπει να γίνει δεκτό στην αγορά του, θα πρέπει σε κάθε περίπτωση:

- να αναφέρει γραπτώς στον παραγωγό ή τον διανομέα ποια στοιχεία των εθνικών τεχνικών κανόνων του εμποδίζουν, κατά την άποψή του, την πώληση του σχετικού προϊόντος στο κράτος μέλος προορισμού·

- να αποδείξει στο σχετικό οικονομικό φορέα, με βάση όλα τα κατάλληλα επιστημονικά στοιχεία που διαθέτει το κράτος μέλος προορισμού, για ποιους επιτακτικούς λόγους δημοσίου συμφέροντος αυτά τα στοιχεία του τεχνικού κανόνα πρέπει να επιβληθούν στο σχετικό προϊόν και για ποιους λόγους δεν μπορούν να γίνουν δεκτά λιγότερο περιοριστικά μέτρα·

- να καλέσει στη συνέχεια τον οικονομικό φορέα να διατυπώσει τις ενδεχόμενες παρατηρήσεις του σε μια εύλογη προθεσμία (της τάξης των 20 εργάσιμων ημερών), πριν ληφθεί εναντίον του ένα μεμονωμένο μέτρο που θα αφορά περιορισμό της εμπορίας αυτού του προϊόντος·

- να λάβουν δεόντως υπόψη τους τις παρατηρήσεις αυτές στην αιτιολόγηση της τελικής απόφασης·

- αφού ληφθεί το μεμονωμένο μέτρο που αφορά περιορισμό της εμπορίας αυτού του προϊόντος, να κοινοποιήσουν αυτήν την αιτιολογημένη απόφαση στο σχετικό οικονομικό φορέα αναφέροντας τους τρόπους προσφυγής που έχει στη διάθεσή του·

- να κοινοποιήσει την απόφαση αυτή στην Επιτροπή δυνάμει του άρθρου 7 της οδηγίας 92/59/ΕΟΚ σχετικά με τη γενική ασφάλεια των προϊόντων (και, από την 15η Ιανουαρίου 2004, δυνάμει του άρθρου 11 ή 12 της οδηγίας 2001/95/ΕΚ σχετικά με τη γενική ασφάλεια των προϊόντων), ή δυνάμει του άρθρου 50 του κανονισμού 178/2002 για τον καθορισμό των γενικών αρχών και απαιτήσεων της νομοθεσίας για τα τρόφιμα, ή

- αν δεν εφαρμόζονται αυτά τα άρθρα, να κοινοποιήσει την απόφαση αυτή στην Επιτροπή δυνάμει της απόφασης αριθ. 3052/95/ΕΚ του Κοινοβουλίου της 13ης Δεκεμβρίου 1995 περί διαδικασίας αμοιβαίας πληροφόρησης σχετικά με τα εθνικά μέτρα παρέκκλισης από την αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων των εντός της Κοινότητας.

5. ΟΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΣΦΥΓΗΣ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΦΟΡΕΑ

5.1. Η άμεση εφαρμογή των άρθρων 28 και 30 της συνθήκης ΕΚ

Οι διατάξεις των άρθρων 28 έως 30 της συνθήκης ΕΚ υπερισχύουν κάθε αντίθετου εθνικού μέτρου(62).

Κατά συνέπεια, αν υπάρχουν διατάξεις του εθνικού δικαίου που είναι ασύμβατες με τα άρθρα 28 έως 30 της συνθήκης ΕΚ, οι εθνικές δικαστικές αρχές και διοικήσεις έχουν την υποχρέωση να εγγυηθούν το πλήρες αποτέλεσμα του κοινοτικού δικαίου αγνοώντας, με δική τους πρωτοβουλία, τις ασύμβατες διατάξεις του εθνικού δικαίου(63).

Επιπλέον, η επιβολή κύρωσης, ποινικής ή άλλης, βάσει ενός εθνικού μέτρου που έχει αναγνωριστεί ότι είναι αντίθετο με το κοινοτικό δίκαιο, είναι το ίδιο ασύμβατη με το κοινοτικό δίκαιο όσο και ο ίδιος ο περιορισμός(64).

Πράγματι, ο εθνικός δικαστής που έχει επιφορτιστεί, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του, με την εφαρμογή των άρθρων 28 και 30 της συνθήκης ΕΚ, έχει την υποχρέωση να εξασφαλίσει το πλήρες αποτέλεσμα των κανόνων αυτών αφήνοντας εν ανάγκη ανεφάρμοστη, με δική του πρωτοβουλία, κάθε αντίθετη διάταξη της εθνικής νομοθεσίας, ακόμη και μεταγενέστερη, χωρίς να χρειάζεται να ζητήσει ή να περιμένει την προηγούμενη ακύρωση της διάταξης αυτής δια της νομοθετικής οδού ή με οποιαδήποτε άλλη συνταγματική διαδικασία(65).

Οι εθνικές δικαστικές αρχές μπορούν, κατά περίπτωση, να ζητήσουν από το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων να αποφανθεί με προδικαστική απόφαση σχετικά με την ερμηνεία των άρθρων 28 και 30 της συνθήκης ΕΚ, σύμφωνα με το άρθρο 234 της ίδιας συνθήκης.

5.2. Προσβολή αρνητικής απόφασης εκ μέρους της αρμόδιας αρχής του κράτους μέλους προορισμού

Μια αρνητική απόφαση εκ μέρους του κράτους μέλους προορισμού σχετικά με την άδεια κυκλοφορίας ενός προϊόντος ΕΟΧ στην αγορά του μπορεί, κατ' αρχήν, να αποτελεί μέτρο ισοδύναμου αποτελέσματος με ποσοτικό περιορισμό της εισαγωγής που απαγορεύεται από το άρθρο 28 της συνθήκης ΕΚ. Κατά συνέπεια, ο οικονομικός φορέας μπορεί πάντα να προσβάλει, στο πλαίσιο του εθνικού δικαίου, μια αρνητική απόφαση που λαμβάνεται εναντίον του.

Σε περίπτωση προσφυγής σε εθνικό δικαστήριο, αυτό υποχρεούται να εφαρμόσει τα άρθρα 28 και 30 της συνθήκης ΕΚ, ερμηνευόμενα βάσει της νομολογίας του Διακστηρίου καθώς και, κατά περίπτωση, των αρχών που αναφέρονται στην παρούσα ανακοίνωση, και να θεωρήσει την αρνητική απόφαση ασύμβατη με τα άρθρα αυτά.

6. ΟΡΙΣΜΕΝΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ

Η ορθή εφαρμογή της αμοιβαίας αναγνώρισης επιτρέπει την ταυτόχρονη επιδίωξη δύο στόχων, του στόχου της ελεύθερης κυκλοφορίας των προϊόντων ΕΟΧ/Τουρκίας, την οποία εγγυώνται τα άρθρα 28 και 30 της συνθήκης ΕΚ και, μεταξύ άλλων, των στόχων της προστασίας της υγείας, του περιβάλλοντος ή των καταναλωτών.

Δεδομένου ότι τα κράτη μέλη υποχρεούνται να δίνουν προτεραιότητα στα άρθρα 28 και 30 της συνθήκης ΕΚ έναντι των εθνικών κανόνων που είναι αντίθετοι με τα άρθρα αυτά, πρέπει να εξασφαλίζουν ότι οι τεχνικοί κανόνες τους συμμορφώνονται με το κοινοτικό δίκαιο. Ως προς αυτό, έχουν διάφορες δυνατότητες, ορισμένες από τις οποίες μπορούν να συνδυάζονται:

6.1. Η ρήτρα της αμοιβαίας αναγνώρισης

Παρά το άμεσο αποτέλεσμα των άρθρων 28 και 30 της συνθήκης ΕΚ, διαπιστώνεται συχνά ότι η παρουσία ενός εθνικού τεχνικού κανόνα αποθαρρύνει μερικές φορές τους οικονομικούς φορείς από τη διάθεση των προϊόντων τους στο έδαφος αυτού του κράτους μέλους, ακόμη και αν τα προϊόντα τους προσφέρουν επίπεδο προστασίας κατάλληλο και αναγνωρισμένο σε άλλα κράτη μέλη. Εξάλλου, η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους προορισμού διστάζει συχνά να εφαρμόσει τα άρθρα 28 έως 30 της συνθήκης ΕΚ όταν δεν διαθέτει εξειδικευμένη νομική βάση στις εθνικές τεχνικές κανονιστικές ρυθμίσεις της για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης ενός προϊόντος ΕΟΧ/Τουρκίας.

Για τους λόγους αυτούς, η Επιτροπή καταβάλλει προσπάθεια να συμπεριληφθεί στις νομοθεσίες των κρατών μελών μια ρήτρα αμοιβαίας αναγνώρισης που θα αποσκοπεί στην ορθή εφαρμογή της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης(66). Η ρήτρα αυτή εισάγεται στην εθνική νομοθεσία και αναμένεται ότι θα επιτρέψει την κυκλοφορία προϊόντων που παράγοντα ή/και πωλούνται νόμιμα σε άλλο κράτος μέλος.

Πράγματι, οι αρχές της ασφάλειας του δικαίου και της προστασίας των ιδιωτών απαιτούν, στους τομείς που καλύπτονται από το κοινοτικό δίκαιο, οι κανόνες δικαίου των κρατών μελών να είναι διατυπωμένοι με τρόπο σαφή, ακριβή και μη διφορούμενο και να εξασφαλίζουν τα εθνικά δικαστήρια την τήρηση των αρχών αυτών. Η Επιτροπή εκτιμά ότι η ρήτρα αμοιβαίας αναγνώρισης αποτελεί έγκυρο μέσο για την εφαρμογή των αρχών αυτών.

Η ρήτρα αυτή μπορεί να έχει μια από τις εξής μορφές:

- Απλή ρήτρα όταν τα άλλα μέρη της εθνικής νομοθεσίας περιέχουν ήδη τις διοικητικές εγγυήσεις που απαριθμούνται στην παρούσα ανακοίνωση·

- Ρήτρα που προβλέπει μια πιο αναλυτική διαδικασία, σύμφωνα με τις αρχές που ορίζονται στην παρούσα ανακοίνωση.

Παράδειγμα αναλυτικής ρήτρας αμοιβαίας αναγνώρισης:

Οι απαιτήσεις της παρούσας κανονιστικής ρύθμισης δεν ισχύουν για τα προϊόντα που παράγονται ή/και πωλούνται νόμιμα σε άλλο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωση ή στην Τουρκία, ή παράγονται νόμιμα σε ένα κράτος της ΕΖΕΣ που είναι συμβαλλόμενο μέρος της Συνθήκης ΕΟΧ.

Αν οι αρμόδιες αρχές διαθέτουν αποδείξεις ότι ένα συγκεκριμένο προϊόν παράγεται ή/και πωλείται νόμιμα σε άλλο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή στην Τουρκία, ή παράγεται νόμιμα σε ένα κράτος μέλος της ΕΖΕΣ που είναι συμβαλλόμενο μέρος της Συνθήκης ΕΟΧ, δεν εξασφαλίζει επίπεδο προστασίας ισοδύναμο με αυτό που επιδιώκεται από την παρούσα κανονιστική ρύθμιση, μπορούν να αρνηθούν την κυκλοφορία του προϊόντος στην αγορά ή να το αποσύρουν από την αγορά, αφού πρώτα:

- αναφέρουν γραπτώς στον παραγωγό ή στον διανομέα, ποια στοιχεία των εθνικών τεχνικών κανόνων του εμποδίζουν την κυκλοφορία του εν λόγω προϊόντος στο εμπόριο· και

- αποδείξουν βάσει όλων των σχετικών επιστημονικών στοιχείων για ποιους επιτακτικούς λόγους δημοσίου συμφέροντος αυτά τα στοιχεία του τεχνικού κανόνα πρέπει να επιβληθούν στο προϊόν και για ποιους λόγους δεν μπορούν να γίνουν δεκτά άλλα, λιγότερο περιοριστικά μέτρα· και

- καλέσουν τον οικονομικό φορέα να διατυπώσει τις ενδεχόμενες παρατηρήσεις του εντός προθεσμίας [τουλάχιστον 4 εβδομάδων ή 20 εργασίμων ημερών], πριν ληφθεί εναντίον του μεμονωμένο μέτρο σχετικά με περιορισμό της εμπορίας αυτού του προϊόντος· και

- λάβουν δεόντως υπόψη τους τις παρατηρήσεις του για την αιτιολόγηση της τελικής απόφασης.

Η αρμόδια αρχή θα κοινοποιήσει το μεμονωμένο μέτρο για περιορισμό της εμπορίας του προϊόντος αναφέροντας τους τρόπους προσφυγής που έχει στη διάθεσή του ο σχετικός οικονομικός φορέας.

6.2. Κατάργηση του τεχνικού κανόνα

Μια άλλη δυνατότητα είναι η κατάργηση του τεχνικού κανόνα. Η αξιολόγηση των δυνητικά ανασχετικών αποτελεσμάτων του τεχνικού κανόνα μπορεί να οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι ο κανόνας αυτός δεν είναι πλέον επίκαιρος ή ότι μπορεί να εφαρμοστεί μόνο στην εθνική παραγωγή.

Σε κάθε περίπτωση, το γεγονός ότι οι απαιτήσεις που επιβάλλονται στα εγχώρια προϊόντα είναι πιο αυστηρές από αυτές που ισχύουν για τα προϊόντα ΕΟΧ/Τουρκίας δεν επηρεάζει την ορθή εφαρμογή της αμοιβαίας αναγνώρισης.

6.3. Διασφάλιση της διαφάνειας

Ορισμένοι οικονομικοί παράγοντες προτιμούν την απόλυτη βεβαιότητα και επιθυμούν να αποφύγουν κάθε συμβάν που θα είχε αρνητικό αντίκτυπο για τη φήμη του προϊόντος τους, όπως η αναστολή της κυκλοφορίας στην αγορά εφόσον διαπιστωθεί, από τις αρχές του κράτους μέλους προορισμού, η μη συμμόρφωση ενός προϊόντος ΕΟΧ με έναν τεχνικό κανόνα του κράτους μέλους προορισμού. Άλλοι οικονομικοί φορείς φοβούνται το απρόβλεπτο της εφαρμογής της αμοιβαίας αναγνώρισης ανά κράτος μέλος προορισμού, ακόμη και αν η νομοθεσία του περιέχει τεχνικούς κανόνες που είναι ήδη, εκ πρώτης όψεως, δυσανάλογοι.

Η Επιτροπή εκτιμά ότι υπάρχουν πολλά μέσα για τη βελτίωση της προβλεψιμότητας της αμοιβαίας αναγνώρισης, βασισμένα στη μεγαλύτερη διαφάνεια. Παρακάτω παρουσιάζονται ορισμένα παραδείγματα:

6.3.1. Βελτίωση της προσπελασιμότητας των τεχνικών κανόνων

Η πρόσβαση στους ισχύοντες κανόνες έχει πρωταρχική σημασία για τους οικονομικούς φορείς που επιθυμούν να διαθέσουν προϊόντα ΕΟΧ/Τουρκίας στην αγορά άλλου κράτους μέλους.

Η Επιτροπή διαπίστωσε πράγματι ότι, πολύ συχνά, η αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης παραμένει νεκρό γράμμα λόγω του γεγονότος ότι οι φορείς δεν γνωρίζουν που να απευθυνθούν και ποια στοιχεία να υποβάλλουν για να εξασφαλίσουν την εφαρμογή της αμοιβαίας αναγνώρισης.

Η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν ότι αυτοί οι κανόνες, που θα έχουν συνταχθεί με σαφήνεια, θα λάβουν δημοσιότητα που θα διευκολύνει την πρόσβαση των οικονομικών φορέων σ' αυτούς, συγκεκριμένα με αναλυτικούς ιστοχώρους στο διαδίκτυο και με φυλλάδια που θα εκδοθούν κατά τομείς προϊόντων για παράδειγμα, αναφέροντας τις αρχές που είναι αρμόδιες να παρέχουν πληροφορίες.

Δεδομένου ότι μια από τις προκλήσεις για τους οικονομικούς φορείς είναι η επισήμανση της αρμόδιας διοίκησης για την εφαρμογή της αμοιβαίας αναγνώρισης για το προϊόν του, η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να επισημάνουν, με την κατάλληλη δημοσιότητα, την υπηρεσία που είναι αρμόδια για την εφαρμογή ενός τεχνικού κανόνα και την αμοιβαία αναγνώριση, έτσι ώστε οι οικονομικοί φορείς να μπορούν να λαμβάνουν τις απαραίτητες πληροφορίες.

6.3.2. Κατάλληλη δημοσιότητα των ισοδύναμων λύσεων

Ακόμα κι αν η νομοθεσία ενός κράτους μέλους προορισμού προβλέπει μια ρήτρα αμοιβαίας αναγνώρισης για τα προϊόντα που εγγυώνται, για παράδειγμα, ισοδύναμο επίπεδο ασφάλειας, μερικές φορές είναι δύσκολο να γνωρίζει ο οικονομικός φορέας εάν η τεχνική λύση που έχει επιλέξει είναι στην πράξη ισοδύναμη.

Το κράτος μέλος θα μπορούσε να διευκολύνει την εφαρμογή της αμοιβαίας αναγνώρισης παρέχοντας δημοσιότητα στα στοιχεία των τεχνικών κανόνων και προτύπων των άλλων κρατών μελών που έχουν ήδη αποτελέσει αντικείμενο αποδοχής, λόγω του γεγονότος ότι η τήρησή τους επιτρέπει να επιτευχθεί το απαιτούμενο επίπεδο προστασίας του επιδιωκόμενου στόχου.

6.3.3. Ένδειξη των στόχων της νομοθεσίας

Η Επιτροπή ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να αναφέρουν ρητώς, στα κείμενά τους τα σχετικά με τις κανονιστικές ρυθμίσεις, τους στόχους που επιδιώκουν. Με τον τρόπο αυτό, οι εθνικές διοικήσεις και οι οικονομικοί φορείς θα μπορούν να αξιολογήσουν πιο εύκολα την ισοδυναμία.

(1) Όσον αφορά την ασφάλεια των προϊόντων που προορίζονται για τους καταναλωτές ή που ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν από τους καταναλωτές και ελλείψει ειδικών κοινοτικών διατάξεων, η οδηγία για τη γενική ασφάλεια των προϊόντων, δηλαδή η οδηγία 92/59/EOK του Συμβουλίου της 29ης Ιουνίου 1992 (και από τις 15 Ιανουαρίου 2004, η οδηγία 2001/95/EK του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου) θέσπισε ένα νομοθετικό πλαίσιο με οριζόντιο χαρακτήρα για να διασφαλίσει υψηλό επίπεδο προστασίας της ασφάλειας και της υγείας των προσώπων. Αυτή η οδηγία επιβάλλει στους οικονομικούς φορείς μια γενική υποχρέωση να διαθέτουν στο εμπόριο μόνον ασφαλή προϊόντα. Έτσι, αυτά τα προϊόντα που προορίζονται για τους καταναλωτές ή που ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν από τους καταναλωτές, τα οποία κυκλοφορούν στην κοινοτική αγορά, υπόκεινται στις απαιτήσεις και τα κριτήρια ασφάλειας που ορίζονται από την εν λόγω οδηγία. Το ίδιο ισχύει στον τομέα των τροφίμων δυνάμει των διατάξεων του κανονισμού 178/2002 για τον καθορισμό των γενικών αρχών και απαιτήσεων της νομοθεσίας για τα τρόφιμα, για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων και τον καθορισμό διαδικασιών σε θέματα ασφάλειας των τροφίμων, που προβλέπουν, συγκεκριμένα, γενικές προδιαγραφές οι οποίες αποσκοπούν στο να κυκλοφορούν στην αγορά μόνο τρόφιμα και ζωοτροφές που είναι ασφαλή.

(2) Ένας οικονομικός φορέας είναι κάθε πρόσωπο που επιθυμεί να εμπορευθεί προϊόντα. Πρόκειται συγκεκριμένα για τους παραγωγούς, τους εκπροσώπους τους, τους χονδρεμπόρους, τους εισαγωγείς, τους διανομείς και όλους τους άλλους επαγγελματίες της αλυσίδας του εμπορίου..

(3) Ανακοίνωση COM(1999) 299 τελικό προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο της 16ης Ιουνίου 1999, σχετικά με την αμοιβαία αναγνώριση στο πλαίσιο της υλοποίησης του σχεδίου δράσης για την εσωτερική αγορά. Πρώτη διετής έκθεση για την εφαρμογή της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης [SEC(1999) 1106 της 13ης Ιουλίου 1999] και δεύτερη διετής έκθεση, COM(2002) 419 τελικό της 23ης Ιουλίου 2002.

(4) Ο ορισμός ενός προϊόντος "ΕΟΧ/Τουρκίας" βρίσκεται στο σημείο 2.

(5) Εφόσον δεν υπάρχουν εναρμονισμένοι κοινοτικοί κανόνες, ο γενικός κανόνας του άρθρου 28 της συνθήκης ΕΚ απαγορεύει, στο εμπόριο προϊόντων μεταξύ κρατών μελών, τους ποσοτικούς περιορισμούς για την εισαγωγή προϊόντων καθώς και κάθε άλλο μέτρο με ισοδύναμο αποτέλεσμα, που αποτελούν εμπόδια για την ελεύθερη κυκλοφορία των προϊόντων. Το άρθρο 30 της συνθήκης ΕΚ ορίζει ότι οι διατάξεις του άρθρου 28 δεν αντιτίθενται στις απαγορεύσεις ή στους περιορισμούς εισαγωγών, εξαγωγών ή διαμετακομίσεων που δικαιολογούνται από λόγους δημόσιας ηθικής, δημοσίας τάξεως, δημοσίας ασφαλείας, προστασίας της υγείας και της ζωής των ανθρώπων και των ζώων ή προφυλάξεως των φυτών, προστασίας των εθνικών θησαυρών που έχουν καλλιτεχνική, ιστορική ή αρχαιολογική αξία, ή προστασία της βιομηχανικής και εμπορικής ιδιοκτησίας. Οι απαγορεύσεις ή οι περιορισμοί αυτοί δεν δύνανται πάντως να αποτελούν ούτε μέσω αυθαιρέτων διακρίσεων ούτε συγκεκαλυμμένο περιορισμό στο εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών. Εντούτοις, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο δήλωσε επίσης ότι οι περιορισμοί της πρόσβασης στην αγορά άλλου κράτους μέλους, που επιβάλλονται από εθνικά μέτρα που ενδέχεται να αποτελούν μέτρα ισοδύναμου αποτελέσματος κατά την έννοια του άρθρου 28 της συνθήκης ΕΚ, μπορούν να δικαιολογούνται με βάση ορισμένες επιτακτικές ανάγκες αναγνωρισμένες από αυτό, με την προϋπόθεση ότι θα είναι απαραίτητη και αναλογική.

(6) Οι παραπομπές στη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου στην παρούσα ανακοίνωση δεν είναι διεξοδικές. Η ανακοίνωση περιλαμβάνει μόνο τις συγκεκριμένες αποφάσεις που μπορούν να βοηθήσουν τις αρμόδιες αρχές και τους οικονομικούς φορείς στην εξέταση ενός συγκεκριμένου προβλήματος με βάση της σχετική κοινοτική νομολογία.

(7) Εδώ πρόκειται για μορφές πώλησης κατά την έννοια της απόφασης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου της 24ης Νοεμβρίου 1993, ποινική διαδικασία κατά Bernard Keck και Daniel Mithouard, Συλλογή Νομολογίας 1993, I-6097 και της επακόλουθης νομολογίας για το θέμα αυτό.

(8) Στα θεμιτά συμφέροντα τα οποία επικαλούνται πιο συχνά οι αρχές περιλαμβάνονται η προστασία της υγείας και της ζωής των προσώπων και των ζώων, ή η προφύλαξη των φυτών, η προστασία του περιβάλλοντος, η προστασία των καταναλωτών.

(9) Η αρχή αυτή προέρχεται από την απόφαση "Cassis de Dijon" της 20ης Φεβρουαρίου 1979 (Rewe-Zentral AG κατά Bundesmonopolverwaltung für Branntwein), υπόθεση 120/78, συλλογή νομολογίας 1979, σ. 649. Το 1980, η Επιτροπή διατύπωσε ορισμένους προσανατολισμούς όσον αφορά την εφαρμογή της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης που απορρέει από τη νομολογία του Δικαστηρίου, και συγκεκριμένα στην ανακοίνωση της Επιτροπής για τη συνέχεια που θα δοθεί στην απόφαση του Δικαστηρίου της 20ής Φεβρουαρίου 1979 στην υπόθεση (Cassis de Dijon) (ΕΕ αριθ. C 256 της 3.10.1980).

(10) Για τους σκοπούς της παρούσας ανακοίνωσης, ένα προϊόν είναι ένα κινητό αγαθό που μπορεί, αφ' εαυτού, να αποτελέσει αντικείμενο εμπορικών συναλλαγών: απόφαση του Δικαστηρίου της 21ης Οκτωβρίου 1999, Peter Jägerskiöld κατά Torolf Gustafsson, υπόθεση C-97/98, Συλλογή Νομολογίας 1999 σελίδα I-7319. Σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου, τα αντικείμενα που μεταφέρονται διασχίζοντας ένα σύνορο για να υπεισέλθουν σε εμπορικές συναλλαγές υπόκεινται στο άρθρο 28 της συνθήκης ΕΚ, ασχέτως της φύσης των συναλλαγών αυτών: βλέπε συγκεκριμένα την απόφαση του Δικαστηρίου της 28ης Μαρτίου 1995, The Queen κατά Secretary of State for Home Department, εκ μέρους Evans Medical Ltd και Macfarlan Smith Ltd, υπόθεση C-324/93, Συλλογή Νομολογίας 1995, σ. I-563.

(11) Βλέπε συγκεκριμένα την αιτιολογική σκέψη 32 της απόφασης του Δικαστηρίου της 13ης Δεκεμβρίου 2001, DaimlerChrysler AG κατά Land Baden-Württemberg, υπόθεση C-324/99, Συλλογή Νομολογίας 2001 σελίδα I-9897.

(12) Πρόκειται, για παράδειγμα, για ορισμένα προϊόντα φαρμακευτικά, βιοκτόνα ή φυτοφαρμακευτικά.

(13) Ο ειδικός κατάλογος των οδηγιών "νέας προσέγγισης", που εξασφαλίζουν την ελεύθερη κυκλοφορία με τη συμμόρφωση στις ουσιαστικές απαιτήσεις και τη σήμανση "CE" μπορεί να εξεταστεί στον ιστοχώρο http://europa.eu.int/comm/ enterprise/newapproach/ standardization/harmstds/ reflist.html

(14) Η ισχύουσα κοινοτική νομοθεσία παρουσιάζεται στον ιστοχώρο http://europa.eu.int/eur-lex/fr/ lif/index.html. Θα πρέπει να υπογραμμιστεί η σημασία της προσεκτικής ανάγνωσης της κοινοτικής νομοθεσίας για να αξιολογηθεί ο βαθμός στον οποίο η αμοιβαία αναγνώριση θα μπορούσε να εφαρμοστεί στο σχετικό προϊόν. Πράγματι, ορισμένες πτυχές ενός προϊόντος ενδέχεται να είναι εναρμονισμένες σε κοινοτικό επίπεδο ενώ άλλες πτυχές του ίδιου προϊόντος να μην καλύπτονται από την κοινοτική εναρμόνιση. Η αμοιβαία αναγνώριση θα συνεχίσει να εφαρμόζεται στις δεύτερες.

(15) Πρόκειται συγκεκριμένα για εθνικές άδειες κυκλοφορίας στην αγορά, χορηγηθείσες σύμφωνα με την οδηγία 2001/83/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 6ης Νοεμβρίου 2001 περί κοινοτικού κώδικος για τα φάρμακα που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση, ή σύμφωνα με την οδηγία 98/8/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 16ης Φεβρουαρίου 1998 για τη διάθεση βιοκτόνων στην αγορά, ή την οδηγία 91/414/CEE του Συμβουλίου της 15ης Ιουλίου 1991 σχετικά με τη διάθεση στην αγορά φυτοπροστατευτικών προϊόντων.

(16) Άρθρο 4 παράγραφος 2 της οδηγίας 92/59/EOK και, από τις 15 Ιανουαρίου 2004, του άρθρου 3 παράγραφος 2 της οδηγίας 2001/95/EK σχετικά με τη γενική ασφάλεια των προϊόντων.

(17) Αιτιολογική σκέψη 25 της απόφασης του Δικαστηρίου της 23ης Μαρτίου 2000, ποινική διαδικασία κατά Berendse-Koenen M.G. en Berendse H.D. Maatschap, υπόθεση C-246/98, Συλλογή νομοθεσία 2000, σ. I-1777· αιτιολογικές σκέψεις 25 και 26 της απόφασης του Δικαστηρίου της 23ης Μαΐου 1996, The Queen κατά Ministry of Agriculture, Fisheries and Food, εκ μέρους: Hedley Lomas (Ireland) Ltd, υπόθεση C-5/94, Συλλογή νομολογίας 1996, σ. I-2553. Τα κράτη μέλη υποχρεούνται να ενσωματώνουν στην εθνική τους νομοθεσία μια παραπομπή στην κοινοτική νομοθεσία που μεταφέρουν. Αυτό συμβάλλει στην επισήμανση των μερών αυτής της εθνικής νομοθεσίας τα οποία μεταφέρουν την κοινοτική νομοθεσία και των μερών που διέπονται από τα άρθρα 28 και 30 της συνθήκης ΕΚ. Πάντως, η προσεκτική ανάγνωση της κοινοτικής νομοθεσίας έχει πρωταρχική σημασία για να αξιολογείται ο βαθμός στον οποίο η αμοιβαία αναγνώριση θα μπορούσε να εφαρμοστεί στο σχετικό προϊόν. Πράγματι, ορισμένες πτυχές ενός προϊόντος μπορούν να είναι εναρμονισμένες σε κοινοτικό επίπεδο ενώ άλλες πτυχές του ίδιου προϊόντος να μην είναι εναρμονισμένες. Η αμοιβαία αναγνώριση θα συνεχίσει να εφαρμόζεται στις δεύτερες.

(18) Τα άρθρα 5 έως 7 της απόφασης 1/95 του Συμβουλίου σύνδεσης ΕΚ-Τουρκίας της 22ας Δεκεμβρίου 1995 για την εφαρμογή της οριστικής φάσης της τελωνειακής ένωσης (ΕΕ L35 της 13ης Φεβρουαρίου 1996, σ. 1) προβλέπουν την κατάργηση των μέτρων ισοδύναμου αποτελέσματος με ποσοτικούς περιορισμούς μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Τουρκίας. Σύμφωνα με το άρθρο 66 της απόφασης 1/95, τα άρθρα 5 έως 7, όσον αφορά την ισχύ τους και την εφαρμογή τους στα προϊόντα που σχετίζονται με την τελωνειακή ένωση, πρέπει να ερμηνεύονται σύμφωνα με τις σχετικές αποφάσεις του Δικαστηρίου. Κατά συνέπεια, οι αρχές που απορρέουν από τη νομολογία του Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για τα ζητήματα που συνδέονται με τα άρθρα 28 και 30 της Συνθήκης και συγκεκριμένα η νομολογία Cassis de Dijon, ισχύουν για τα κράτη μέλη και για την Τουρκία.

(19) Άρθρα 8 παράγραφος 2 και 9 της Συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, καθώς και το πρωτόκολλο 4 της Συμφωνίας. Τα άρθρα 28 έως 30 της Συνθήκης ΕΚ αποτελούν μέρος του κοινοτικού κεκτημένου που επαναλαμβάνεται αυτούσιο στα άρθρα 11 και 13 της Συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, που ερμηνεύονται σύμφωνα με τη σχετική νομολογία του Δικαστηρίου των ΕΚ που προϋπήρχε της ημερομηνίας υπογραφής της συμφωνίας. Η παρούσα ανακοίνωση ισχύει επομένως και για τα προϊόντα που παράγονται στην Ισλανδία, το Λιχτενστάιν και τη Νορβηγία.

(20) Εν τούτοις, θα πρέπει να σημειωθεί ότι, όταν μια εθνική κανονιστική ρύθμιση είναι αντίθετη με τα άρθρα 28 και 30 της συνθήκης ΕΚ, το Δικαστήριο επιβεβαίωσε ότι η εφαρμογή αυτής της κανονιστικής ρύθμισης δεν απαγορεύεται όσον αφορά τα εισαγόμενα προϊόντα και όχι τα προϊόντα εγχώριας προέλευσης. Βλέπε συγκεκριμένα την αιτιολογική σκέψη 21 της απόφασης του Δικαστηρίου της 5ης Δεκεμβρίου 2000, Ποινική διαδικασία κατά Jean-Pierre Guimont, υπόθεση C-448/98, Συλλογή νομολογίας 2000, σ. I-663.

(21) Το άρθρο 24 της συνθήκης ΕΚ θεωρεί ότι "είναι σε ελεύθερη κυκλοφορία σε ένα κράτος μέλος τα προϊόντα προέλευσης τρίτων χωρών για τα οποία έχουν ολοκληρωθεί οι διατυπώσεις εισαγωγής και οι πληρωτέοι τελωνειακοί δασμοί και τέλη ισοδύναμου αποτελέσματος έχουν καταβληθεί σ' αυτό το κράτος μέλος, και τα οποία δεν έχουν λάβει συνολική ή μερική επιστροφή αυτών των δασμών και τελών". Εξάλλου, η αιτιολογική σκέψη 37 της απόφασης του Δικαστηρίου της 22ας Ιανουαρίου 2002, Canal Satélite Digital SL κατά Adminstración General del Estado, παρουσία της Distribuidora de Televisión Digital SA (DTS), υπόθεση C-390/99, Συλλογή νομολογίας 2002, σ. Ι-607, επιβεβαιώνει την αρχή αυτή: "Από την καθιερωμένη νομολογία προκύπτει ότι ένα προϊόν, που πωλείται νόμιμα σε ένα κράτος μέλος, πρέπει κατ' αρχήν να μπορεί να πωληθεί σε κάθε άλλο κράτος μέλος, χωρίς να υπόκειται σε συμπληρωματικούς ελέγχους, με την επιφύλαξη των εξαιρέσεων που προβλέπονται ή γίνονται αποδεκτές από το κοινοτικό δίκαιο".

(22) Βλέπε την οδηγία 2001/95/ΕΚ και την οδηγία 92/59/CEE για τη γενική ασφάλεια των προϊόντων.

(23) Αιτιολογική σκέψη 26 της απόφασης του Δικαστηρίου της 21ης Ιουνίου 2001, Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά Ιρλανδίας, υπόθεση C-30/99, Συλλογή νομολογίας 2001, σ. I-4619.

(24) Βλέπε συγκεκριμένα την αιτιολογική σκέψη 36 της απόφασης του Δικαστηρίου της 24ης Οκτωβρίου 2002, Ποινική διαδικασία κατά Walter Hahn, υπόθεση C-121/2000, Συλλογή νομολογίας 2002, σ. I-9193.

(25) Αιτιολογικές σκέψεις 17 και 18 της απόφασης του Δικαστηρίου της 16ης Νοεμβρίου 2000, Επιτροπή κατά Βελγίου, υπόθεση C-217/99, Συλλογή νομολογίας 2000, σ. I-10251.

(26) Ένα εθνικό πρότυπο είναι ένα τεχνικό πρότυπο που έχει θεσπιστεί από εθνικό οργανισμό τυποποίησης για επανειλημμένη ή συνεχή εφαρμογή, που τίθεται στη διάθεση του κοινού και της οποίας η τήρηση δεν είναι υποχρεωτική.

(27) Απόφαση του Δικαστηρίου της 22ας Σεπτεμβρίου 1988, Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά Ιρλανδίας, υπόθεση 45/87, Συλλογή νομολογίας 1988, σ. 4929.

(28) Απόφαση του Δικαστηρίου της 14ης Ιουνίου 2001, Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά Γαλλικής Δημοκρατίας, Υπόθεση C-84/2000, Συλλογή νομολογίας 2001, σ. I-4553.

(29) Απόφαση του Δικαστηρίου της 14ης Ιουλίου 1988, Ποινική διαδικασία κατά Zoni, υπόθεση 90/86, Συλλογή νομολογίας 1988, σ. 4285.

(30) Απόφαση του Δικαστηρίου της 5ης Απριλίου 2001, Ποινική διαδικασία κατά Christina Bellamy και English Shop Wholesale SA, υπόθεση C-123/2000, Συλλογή νομολογίας 2001 σελίδα I-2795· Απόφαση του Δικαστηρίου της 14ης Ιουνίου 2001, Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά Γαλλικής Δημοκρατίας, υπόθεση C-84/2000, Συλλογή νομολογίας 2001, σ. I-4553.

(31) Απόφαση του Δικαστηρίου της 24ης Οκτωβρίου 2002, Ποινική διαδικασία κατά Walter Hahn, υπόθεση C-121/2000.

(32) Απόφαση του Δικαστηρίου της 12ης Οκτωβρίου 2000, Cidrerie Ruwet SA κατά Cidre Stassen SA et HP Bulmer Ltd, υπόθεση C-3/99, Συλλογή νομολογίας 2000, σ. I-8749· Απόφαση του Δικαστηρίου της 10ης Νοεμβρίου 1982, Walter Rau Lebensmittelwerke κατά De Smedt PVBA, υπόθεση 261/81, Συλλογή νομολογίας 1982, σ. 3961.

(33) Απόφαση του Δικαστηρίου της 5ης Δεκεμβρίου 2000, Ποινική διαδικασία κατά Jean-Pierre Guimont, Υπόθεση C-448/98, Συλλογή νομολογίας 2000, σ. I-10663.

(34) Απόφαση του Δικαστηρίου της 4ης Δεκεμβρίου 1986, Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, υπόθεση 179/85, Συλλογή νομολογίας 1986, σ. 3879· Απόφαση του Δικαστηρίου της 6ης Ιουνίου 2002, Sapod Audic κατά Eco-Emballages SA, υπόθεση C-159/2000, Συλλογή νομολογίας 2002, σ. I-5031.

(35) Απόφαση του Δικαστηρίου της 12ης Σεπτεμβρίου 2000, Ποινική διαδικασία κατά Yannick Geffroy και Casino France SNC, υπόθεση C-366/98, Συλλογή νομολογίας 2000, σ. I-6579· Απόφαση του Δικαστηρίου της 16ης Νοεμβρίου 2000, Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά Βασιλείου του Βελγίου, υπόθεση C-217/99, Συλλογή νομολογίας 2000, σ. I-10251.

(36) Βλέπε συγκεκριμένα την αιτιολογική σκέψη 17 της απόφασης της 28ης Ιανουαρίου 1986, Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά Γαλλικής Δημοκρατίας ("Έγκριση μηχανών επεξεργασίας του ξύλου"), Υπόθεση 188/84, Συλλογή νομολογίας 1986, σ. 419.

(37) Η οδηγία για τη γενική ασφάλεια των προϊόντων επιτρέπει εν τούτοις στα κράτη μέλη να λαμβάνουν επείγοντα περιοριστικά μέτρα για τα προϊόντα που είναι επικίνδυνα ή που μπορούν να είναι επικίνδυνα, σύμφωνα με τα άρθρα 6, 7 ή 8 και 14 της οδηγίας 92/59/ΕΟΚ και, από τη 15η Ιανουαρίου 2004, σύμφωνα με τα άρθρα 8, 11 ή 12 και 18 της οδηγίας 2001/95/CE.

(38) Στην απόφασή του της 22ας Ιανουαρίου 2002 (Canal Satélite Digital SL κατά Adminstración General del Estado, παρουσία της Distribuidora de Televisión Digital SA (DTS), υπόθεση C-390/99), το Δικαστήριο υπενθύμισε σαφώς ότι μια διαδικασία προηγούμενης έγκρισης περιορίζει την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων. Εξ αρχής, για να είναι δικαιολογημένη σε σχέση με αυτές τις θεμελιώδεις ελευθερίες, μια τέτοια κανονιστική ρύθμιση πρέπει να επιδιώκει ένα στόχο γενικού συμφέροντος αναγνωρισμένο από το κοινοτικό δίκαιο και να τηρεί την αρχή της αναλογικότητας, δηλαδή να μπορεί να εγγυηθεί την επίτευξη του επιδιωκομένου στόχου και να μην υπερβαίνει αυτά που είναι απαραίτητα για την επίτευξή του.

(39) Αιτιολογική σκέψη 15 της απόφασης του Δικαστηρίου της 13ης Δεκεμβρίου 1990, Ποινική διαδικασία κατά Jean-Claude Bellon, υπόθεση C-42/90, Συλλογή νομολογίας 1990, σ. I-4863.

(40) Εντούτοις, αυτό το αποδεικτικό από την αρμόδια αρχή του κράτους μέλους στο οποίο παράγεται ή/και πωλείται νόμιμα το προϊόν ΕΟΧ είναι μια μόνο από πολλές δυνατότητες: δεν μπορεί να απαιτείται υποχρεωτικά από την αρμόδια αρχή του κράτους μέλους προορισμού. Βλέπε την αιτιολογική σκέψη 63 της απόφασης του Δικαστηρίου της 8ης Μαΐου 2003 (ATRAL κατά Βελγικού κράτους, υπόθεση C-14/02) όπου το δικαστήριο διευκρίνισε ότι η επιβολή του όρου να βεβαιώνεται η συμμόρφωση των προϊόντων ΕΟΧ με τεχνικούς κανόνες ή κανονισμούς που διασφαλίζουν επίπεδο προστασίας ισοδύναμο με αυτό που απαιτεί το κράτος μέλος προορισμού, είναι αντίθετη με το άρθρο 28 της συνθήκης ΕΚ.

(41) Στην έκτακτη περίπτωση διαδικασίας προηγούμενης έγκρισης, η εμπορία του προϊόντος δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί παρά μόνο μετά τη χορήγηση της άδειας.

(42) Βλέπε, σχετικά, την απόφαση του Δικαστηρίου της 17ης Ιουνίου 1987, Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά Ιταλικής Δημοκρατίας, υπόθεση 154/85, Συλλογή νομολογίας 1987, σ. 2717.

(43) Αντίθετα, στην έκτακτη περίπτωση διαδικασίας προηγούμενης έγκρισης, θα αρκεί η άρνηση της χορήγησης της προηγούμενης έγκρισης.

(44) Βλέπε συγκεκριμένα την αιτιολογική σκέψη 36 της απόφασης του Δικαστηρίου της 22ας Ιανουαρίου 2002, Canal Satélite Digital SL κατά Adminstración General del Estado, παρουσία της Distribuidora de Televisión Digital SA (DTS), υπόθεση C-390/99

(45) Απόφαση του Δικαστηρίου της 8ης Ιουνίου 1993, Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά Βασιλείου του Βελγίου, υπόθεση C-373/92, Συλλογή νομολογίας 1993, σ. I-3107.

(46) Αιτιολογική σκέψη 35 της απόφασης του Δικαστηρίου της 17ης Σεπτεμβρίου 1998, Ποινική διαδικασία κατά Jean Harpegnies, Υπόθεση C-400/96, Συλλογή νομολογίας 1998, σ. I-5121.

(47) Απόφαση του Δικαστηρίου της 17ης Δεκεμβρίου 1981, Ποινική διαδικασία κατά της Frans-Nederlandse Maatschappij voor Biologische Producten BV, Υπόθεση 272/80, Συλλογή νομολογίας 1981, σ. 3277· απόφαση της 14ης Ιουλίου 1983, Ποινική διαδικασία κατά Sandoz BV, Υπόθεση 174/82, Συλλογή νομολογίας 1983, σ. 2445.

(48) Απόφαση του Δικαστηρίου της 8ης Ιουνίου 1993, Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά Βασιλείου του Βελγίου, Υπόθεση C-373/92, Συλλογή νομολογίας 1993, σ. I-3107.

(49) Το κράτος μέλος προορισμού θα πρέπει να αποδέχεται τις εκθέσεις και τα πιστοποιητικά που εκδίδονται από έναν οργανισμό που παρέχει εγγυήσεις ισοδύναμες με αυτές που απαιτούνται για τους εθνικούς οργανισμούς. Από αυτό συνεπάγεται ότι αυτές οι εγγυήσεις ανεξαρτησίας που παρέχει ο οργανισμός που είναι εγκατεστημένος στο κράτος μέλος προέλευσης δεν πρέπει υποχρεωτικά να συμπίπτουν με αυτές που προβλέπονται στους εθνικούς κανονισμούς του κράτους μέλους προορισμού: αιτιολογική σκέψη 69 της απόφασης του Δικαστηρίου της 21ης Ιουνίου 2001, Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά Ιρλανδίας, Υπόθεση C-30/99, Συλλογή νομολογίας 2001, σ. I-4619.

(50) Βλέπε συγκεκριμένα τις αιτιολογικές σκέψεις 34 έως 36 της απόφασης του Δικαστηρίου της 5ης Ιουνίου 1997, Ditta Angelo Celestini κατά Saar-Sektkellerei Faber GmbH und Co. KG, υπόθεση C-105/94, Συλλογή νομολογίας 1997, σ. I-2971.

(51) Σε περίπτωση δικαιολογημένης απαίτησης για έλεγχο τα σχετικά κόστη, που επιβαρύνουν το πρόσωπο που είναι άμεσα ενδιαφερόμενο για τους ελέγχους ή που ζητεί έγκριση, πρέπει να είναι αναλογικά και δεν μπορούν επομένως να υπερβαίνουν το επίπεδο που είναι απαραίτητο για την κάλυψη των δαπανών της διαδικασίας ελέγχου: βλ. συγκεκριμένα τις αιτιολογικές σκέψεις 41 και 42 της απόφασης του Δικαστηρίου της 22ας Ιανουαρίου 2002 (Canal Satélite Digital SL κατά Adminstración General del Estado, παρουσία της Distribuidora de Televisión Digital SA (DTS), υπόθεση C-390/99). Αντίθετα, όταν πρόκειται για έλεγχο που πραγματοποιείται σε επόμενο στάδιο, στο επίπεδο της αγοράς, το Δικαστήριο θεώρησε ότι ένας τέτοιος έλεγχος δεν μπορεί να θεωρηθεί υπηρεσία που παρέχεται στον εισαγωγέα και ότι κατά συνέπεια τα σχετικά κόστη πρέπει να βαρύνουν το κοινό που επωφελείται, στο σύνολό του, από την ελεύθερη κυκλοφορία των κοινοτικών εμπορευμάτων: Αιτιολογική σκέψη 31 της απόφασης του δικαστηρίου της 15ης Δεκεμβρίου 1993, Ligur Carni Srl και Genova Carni Srl κατά Unità Sanitaria Locale n. XV di Genova και Ponente SpA κατά Unità Sanitaria Locale n. XIX di La Spezia και CO.GE.SE.MA Coop arl,, συνδεδεμένες υποθέσεις C-277/91, C-318/91 και C-319/91, Συλλ. νομολογίας 1993, σ. I-6621.

(52) Πρόκειται συγκεκριμένα για απαιτήσεις που έχουν αναγνωριστεί ως μέτρα κατά παρέκκλιση του άρθρου 28 ΕΚ από το άρθρο 30 ΕΚ, καθώς και για επιτακτικές απαιτήσεις που αναγνωρίζονται από τη νομολογία του δικαστηρίου ως απαιτήσεις που μπορούν να δικαιολογούν ένα μέτρο ισοδύναμου αποτελέσματος κατά την έννοια του άρθρου 28 ΕΚ.

(53) Η ανάλυση των κινδύνων είναι κατά κανόνα θεμελιωμένη σε τρία στοιχεία: την αξιολόγηση του κινδύνου, τη διαχείριση του κινδύνου και την ανακοίνωση του κινδύνου. Η αξιολόγηση του κινδύνου περιλαμβάνει, αφενός, τον προσδιορισμό του επιπέδου του κινδύνου (δηλαδή το κρίσιμο κατώφλι πιθανότητας των δυσμενών αποτελεσμάτων για έναν από τους επιτακτικούς λόγους που αναφέρονται στο άρθρο 30 ΕΚ ή αναγνωρίζονται από το Δικαστήριο ως επιτακτική ανάγκη που μπορεί να δικαιολογήσει ένα μέτρο ισοδύναμου αποτελέσματος κατά την έννοια του άρθρου 28 ΕΚ) και, αφετέρου, τη διενέργεια επιστημονικής αξιολόγησης των κινδύνων. Η αρχή της προφύλαξης μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στο πλαίσιο της διαχείρισης του κινδύνου: βλέπε την ανακοίνωση COM(2000) 1 της Επιτροπής για την προσφυγή στην αρχή της προφύλαξης: http://europa.eu.int/comm/food/fs/ pp/pp_index_en.html

(54) Απόφαση του Δικαστηρίου της 14ης Ιουλίου 1994, Ποινική διαδικασία κατά J.J.J. Van der Veldt, υπόθεση C-17/93, Συλλογή νομολογίας 1994, σ. I-35· Απόφαση του Δικαστηρίου της 4ης Ιουνίου 1992, Ποινική διαδικασία κατά Michel Debus, Συνδεδεμένες υποθέσεις C-13/91 και C-113/91, Συλλογή νομολογίας 1992, σ. I-3617· Απόφαση του Δικαστηρίου της 24ης Οκτωβρίου 2002, Ποινική διαδικασία κατά Walter Hahn, υπόθεση C-121/2000, Συλλογή νομολογίας 2002, σ. I-9193.

(55) Άρθρο 30 της συνθήκης ή νομολογία σχετική με τις επιτακτικές απαιτήσεις, αντιστοίχως. Βλέπε συγκεκριμένα την απόφαση του Δικαστηρίου της 28ης Ιανουαρίου 1986, Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά Γαλλικής Δημοκρατίας (Έγκριση των μηχανών επεξεργασίας του ξύλου), Υπόθεση 188/84, Συλλογή νομολογίας 1986, σ. 419.

(56) Για παράδειγμα, η αρμόδια αρχή πρέπει να εξετάσει αν η κατάλληλη σήμανση ή οι οδηγίες χρήσης που συνοδεύουν το προϊόν, ή άλλα χαρακτηριστικά του προϊόντος, επαρκούν για να προσφέρουν το κατάλληλο επίπεδο προστασίας στον καταναλωτή.

(57) Αυτό θα ήταν αντίθετο με την αρχή της αναλογικότητας: απόφαση του Δικαστηρίου της 28ης Ιανουαρίου 1986, Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά Γαλλικής Δημοκρατίας, ("Έγκριση των μηχανών επεξεργασίας του ξύλου"), υπόθεση 188/84, Συλλογή νομολογίας 1986, σελίδα 419.

(58) Απόφαση του Δικαστηρίου της 21ης Σεπτεμβρίου 1999, Markku Juhani Läärä, Cotswold Microsystems Ltd και Oy Transatlantic Software Ltd κατά Kihlakunnansyyttäjä (Jyväskylä) και Suomen valtio (Φινλανδικό κράτος), υπόθεση C-124/97, Συλλογή νομολογίας 1999 σελίδα I-6067.

(59) Η αρχή αυτή ισχύει πολύ περισσότερο στο πλαίσιο της έκτακτης περίστασης μιας υποχρεωτικής διαδικασίας έγκρισης πριν από την κυκλοφορία στην αγορά, που είναι απαραίτητη μόνο εάν ο εκ των υστέρων έλεγχος θεωρηθεί ότι παρεμβαίνει πολύ καθυστερημένα για να εγγυηθεί την πραγματική αποτελεσματικότητά του και να του επιτρέψει να επιτύχει τον επιδιωκόμενο στόχο. Μια τέτοια διαδικασία πρέπει να βασίζεται σε ένα κίνητρο γενικού συμφέροντος αναγνωρισμένου στο κοινοτικό δίκαιο και να τηρεί την αρχή της αναλογικότητας, δηλαδή να μπορεί να εγγυηθεί την επίτευξη του επιδιωκομένου στόχου και να μη υπερβαίνει αυτά που είναι απαραίτητα για την επίτευξή του. Για να είναι αναλογική μια τέτοια διαδικασία πρέπει, σε κάθε περίπτωση, να βασίζεται σε κριτήρια που θα είναι αντικειμενικά, δεν θα επιβάλλουν διακρίσεις και θα είναι γνωστά εκ των προτέρων, έτσι ώστε να πλαισιώνουν την άσκηση της εξουσίας αξιολόγησης των εθνικών αρχών ώστε αυτή να μην ασκείται αυθαίρετα. Εξάλλου, μια τέτοια διαδικασία δεν μπορεί να προβλέπει ελέγχους οι οποίοι, στην ουσία, επικαλύπτουν αυτούς που έχουν ήδη διεξαχθεί στο πλαίσιο άλλων διαδικασιών, είτε στο ίδιο κράτος, είτε σε άλλο κράτος μέλος. Τέλος, μια διαδικασία προηγούμενης έγκρισης δεν μπορεί να συμμορφώνεται με τη θεμελιώδη αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων εάν, λόγω της διάρκειά της και των δυσανάλογων εξόδων που συνεπάγεται, μπορεί να αποτρέπει τους σχετικούς οικονομικούς φορείς από τη συνέχιση του σχεδίου τους. Η Επιτροπή εκτιμά ότι μια διάρκεια που υπερβαίνει τις 90 ημέρες είναι, σε κάθε περίπτωση, δυσανάλογη.

(60) Βλέπε συγκεκριμένα την αιτιολογική σκέψη 16 της απόφασης της 13ης Δεκεμβρίου 1990, Ποινική διαδικασία κατά Jean-Claude Bellon, Υπόθεση C-42/90, Συλλογή νομολογίας 1990, σ. I-4863·

(61) Απόφαση του Δικαστηρίου της 9ης Μαΐου 1985, Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά Γαλλικής Δημοκρατίας (συσκευές γραμματοσημάνσεως), Υπόθεση 21/84, Συλλογή νομολογίας 1985, σελίδα 1355· Απόφαση του Δικαστηρίου της 19ης Μαρτίου 1991, Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά Βασιλείου του Βελγίου, Υπόθεση C-249/88, Συλλογή νομολογίας 1991, σ. I-1275.

(62) Αιτιολογική σκέψη 26 της απόφασης του Δικαστηρίου της 28ης Μαρτίου 1995, The Queen κατά Secretary of State for Home Department, εκ μέρους Evans Medical Ltd et Macfarlan Smith Ltd, Υπόθεση C-324/93, Συλλογή νομολογίας 1995, σ. I-5.

(63) Αιτιολογική σκέψη 18 της απόφασης του Δικαστηρίου της 13ης Μαρτίου 1997, Tommaso Morellato κατά Unità sanitaria locale (USL) n. 11 di Pordenone, Υπόθεση C-358/95, Συλλογή νομολογίας 1997, σ. I-1431.

(64) Απόφαση του Δικαστηρίου της 20ης Ιουνίου 2002, Radiosistemi Srl κατά Prefetto di Genova, συνδεδεμένες υποθέσεις C-388/2000 και C-429/2000, Συλλογή νομολογίας 2002, σ. I-5845.

(65) Απόφαση του Δικαστηρίου της 4ης Ιουνίου 1992, Ποινική διαδικασία κατά Michel Debus, Συνδεδεμένες υποθέσεις C-13/91 και C-113/91, Συλλογή νομολογίας 1992, σ. I-3617.

(66) Βλέπε συγκεκριμένα την απόφαση του Δικαστηρίου της 22ας Οκτωβρίου 1998, Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά Γαλλικής Δημοκρατίας (απόφαση "foie gras"), Υπόθεση C-184/96, Συλλογή νομολογίας 1998, σ. I-6197. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μεριμνά για την εισαγωγή μιας τέτοιας ρήτρας σε όλους τους νέους τεχνικούς κανονισμούς, χάρη στη διαδικασία κοινοποίησης που προβλέπεται από την οδηγία 98/34/ΕΚ. Ο δικτυακός τόπος http://europa.eu.int/comm/ enterprise/tris θέτει στη διάθεση του κοινού τα σχέδια των τεχνικών κανόνων που κοινοποιούνται στο πλαίσιο της οδηγίας 98/34/ΕΚ και τα κείμενα που εκδίδονται μετά την ολοκλήρωση αυτής της διαδικασίας. Με τον τρόπο αυτό διευκολύνει την πρόσβαση των οικονομικών φορέων στους ισχύοντες κανόνες.