Α4-0312/95

Ψήφισμα σχετικά με ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τις σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Κούβας (COM(95)0306 - C4-0298/95)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (COM(95) 0306 - C4-0298/95),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 15ης Δεκεμβρίου 1988 με την συμπλήρωση τριάντα χρόνων από την άνοδο του Φιντέλ Κάστρο στην εξουσία ((ΕΕ C 12 της 16.01.1989, σελ. 155)),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 16ης Σεπτεμβρίου 1993 σχετικά με το εμπάργκο κατά της Κούβας και το νόμο Toricelli ((ΕΕ C 268 της 4.10.1993, σελ. 153)),

- έχοντας υπόψη τα ψηφίσματά του της 11ης Μαρτίου 1993 σχετικά με τις παραβιάσεις των δικαιωμάτων του ανθρώπου στην Κούβα ((ΕΕ C 115 της 26.04.1993, σελ. 152)) και της 10ης Φεβρουαρίου 1994, σχετικά με τον Pablo Reyes Martνnez, πολιτικό κρατούμενο στην Κούβα ((ΕΕ C 61 της 28.02.1994, σελ. 180)),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 29ης Σεπτεμβρίου 1994 σχετικά με την κατάσταση στην Κούβα ((ΕΕ C 305 της 31.10.1994, σελ. 92)),

- έχοντας υπόψη τη Δήλωση επίτου νομοσχεδίου Helms-Burton που επισυνάπτεται στην Τελική Πράξη της ΧΙΙης Διακοινοβουλευτικής Διάσκεψης ΕΕ/Λατινικής Αμερικής,

- έχοντας υπόψη την προφορική έκθεση της Ένωσης Κουβανών Δημοκρατών που παρουσιάσθηκε στις 19 Ιουλίου 1995 στις Βρυξέλλες ενώπιον της αντιπροσωπείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τις σχέσεις με την Κεντρική Αμερική και το Μεξικό,

- έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που πραγματοποιήθηκε στη Μαδρίτη στις 15/16 Δεκεμβρίου 1995,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων, Ασφάλειας και Αμυντικής Πολιτικής και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Εξωτερικών Οικονομικών Σχέσεων και της Επιτροπής Ανάπτυξης και Συνεργασίας (Α4- 0312/95),

Α. εκτιμώντας ότι, από το 1991, η Κούβα έπαψε να λαμβάνει ενίσχυση που υπολογίζεται σε 5 δις δολλάρια το χρόνο τα οποία προηγουμένως παρείχε η Σοβιετική Ένωση, καθώς και τις συνεχιζόμενες συνέπειες της κατάρρευσης της COMECON το 1989 στην οικονομία της Κούβας, η οποία υπέστη μείωση κατά 75% στις εξαγωγές και στις εισαγωγές της στο διάστημα μεταξύ 1989 και 1993 καθώς και σοβαρή επιδείνωση του επιπέδου διαβίωσης του λαού της, καταστάσεις τις οποίες ελάχιστα έχει ξεπεράσει,

Β. αποδεχόμενο και σεβόμενο πλήρως το δικαίωμα του κουβανικού λαού να διατηρήσει την ανεξαρτησία του και την εθνική του κυριαρχία,

Γ. υπενθυμίζοντας οτι η εθνική κυριαρχία βασίζεται στο λαό και εκφράζεται νόμιμα μόνο μέσω των ελεύθερων και τακτικών εκλογών,

Δ. εκφράζοντας ανησυχία για τη δυνατότητα διατήρησης της φυλετικής ισότητας, των δικαιωμάτων των γυναικών, του υψηλού επιπέδου στοιχειώδους εκπαίδευσης, των παρεχόμενων από το κράτος υγειονομικών υπηρεσιών, της χαμηλής βρεφικής θνησιμότητας και της υψηλής προσδοκίας ζωής, πράγματα για τα οποία η σύγκριση είναι ευνοϊκότερη σε σχέση με τα αντίστοιχά τους σε άλλες αναπτυσσόμενες χώρες, πιστεύοντας δε ότι μπορούν να διορθωθούν σοβαρά προβλήματα, όπως η έλλειψη στην Κούβα εκπαιδευτικού πλουραλισμού, ελευθερίας της διδασκαλίας και ελεύθερης έκφρασης,

Ε. αναγνωρίζοντας την κατεπείγουσα ανάγκη της Κούβας να καθιερώσει νέες πολιτικές και οικονομικές σχέσεις με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

ΣΤ. πιστεύοντας βαθειά ότι η πλήρης τήρηση, διατήρηση και προαγωγή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δημοκρατικών αρχών αποτελούν απαραίτητα στοιχεία για την ανάπτυξη σχέσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Κούβας,

Ζ. υποστηρίζοντας την άποψη ότι η Κούβα χρειάζεται να λάβει αποφασιστικά μέτρα για την προαγωγή του εκδημοκρατισμού του πολιτικού της συστήματος, αρχίζοντας απο την απελευθέρωση όλων των κρατουμένων για λόγους συνείδησης καθώς και την αποκατάσταση νομοθετικού πλαισίου με δημοκρατικές αρχές, με πλήρη σεβασμό της εθνικής κυριαρχίας,και με τη συμμετοχή όλου του κουβανικού λαού,σύμφωνα με τις αρχές αυτές,

Η. υπενθυμίζοντας ότι χιλιάδες άτομα έχουν εγκαταλείψει την Κούβα με σχεδίες από φόβο για τη ζωή τους,

Θ. εκφράζοντας βαθειά λύπη για τις διώξεις ομάδων ατόμων που θεωρούνται ανεπιθύμητα από το καθεστώς, όπως οι ομοφυλόφιλοι,

Ι. πεπεισμένο ότι η κατάλληλη θετική δράση εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα συμβάλει στην υλοποίηση αυτών των στόχων,

ΙΑ. έχοντας υπόψη τα αλλεπάλληλα ψηφίσματα της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών που καταδικάζουν τον αποκλεισμό των Ηνωμένων Πολιτειών έναντι της Κούβας[semigr ] καθώς επίσης και το ψήφισμα του ΟΗΕ και τις συμφωνίες της Διάσκεψης Κορυφής της Λατινικής Αμερικής στην Bariloche το 1995 σχετικά με τον αμερικανικό αποκλεισμό σε βάρος της Κούβας,

ΙΒ. επισημαίνοντας το γεγονός ότι το οικονομικό εμπάργκο κατά της Κούβας εκ μέρους των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, χωρίς να λησμονούμε την απόπειρα εισβολής, τα τελευταία 34 χρόνια δεν έχει αποφέρει το στόχο του που ήταν η επιβολή αλλαγής, και πιστεύοντας ότι οι προσπάθειες απομόνωσης και ενίσχυσης του μποϋκοτάζ, αν και επηρεάζουν αντίστροφα το βιοτικό επίπεδο, θα παρεμποδίσουν παρά θα επιταχύνουν τις μεταρρυθμίσεις,

ΙΓ. επισημαίνοντας ότι οι κουβανικές αρχές έχουν λάβει σειρά μέτρων για την ελευθέρωση της οικονομίας, συμπεριλαμβανομένων τροποποίησης του νόμου για τις ξένες επενδύσεις (με αποτέλεσμα το ξεκίνημα περισσότερων από 200 κοινοπραξιών με οικονομικούς εταίρους από το εξωτερικό), αναδιάρθρωσης των επιχειρήσεων, τεχνολογικών μετατροπών, αποκέντρωσης, δημιουργίας γεωργικών συνεταιρισμών και εκπόνησης προτάσεων για μεταρρυθμίσεις στον τραπεζικό τομέα,

ΙΔ. επισημαίνοντας περαιτέρω ότι οι κουβανικές αρχές επέτρεψαν την πραγματοποίηση επίσκεψης της γαλλικής μη κυβερνητικής οργάνωσης France- Libertι για να διερευνήσει και να συντάξει έκθεση σχετικά με τη δυσχερή κατάσταση των πολιτικών κρατουμένων ότι έχουν απελευθερωθεί ορισμένα άτομα μεταξύ των οποίων ο Sebastian Arcos, ιδρυτής της Επιτροπής για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου στην Κούβα, μολονότι πολλοί κρατούμενοι για λόγους συνείδησης παραμένουν στις φυλακές, σύμφωνα με τις εκθέσεις της Διεθνούς Αμνηστίας, της Κουβανικής Χριστιανικής Δημοκρατίας, της Κουβανικής Επιτροπής των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, του America's Watch και άλλων αξιόπιστων πηγών,

ΙΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι μετά την κατάρρευση του ανατολικού μπλοκ, η ΕΕ έχει καταστεί η σημαντικότερη πηγή βοήθειας της Κούβας με ποσοστό περίπου 75% της συνολικής βοήθειας από το 1980, η οποία το 1994 ανήλθε σε 14 εκατ. ECU, και ότι ένα μεγάλο μέρος της υπόλοιπης βοήθειας προέρχεται από την Αυστρία, τη Φινλανδία και τη Σουηδία, χώρες οι οποίες προσχώρησαν στην ΕΕ στις αρχές του 1995,

ΙΣΤ. εκτιμώντας ότι το εξωτερικό χρέος της Κούβας, προστιθέμενο στην πενιχρή διεθνή βοήθεια, συμβάλλει στην παρεμβολή εμποδίων στη μετάβαση της χώρας αυτής στην οικονομία της αγοράς[semigr ]

ΙΖ. εκτιμώντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ο πρώτος εμπορικός εταίρος, ο πρώτος επενδυτής και ο πρώτος χορηγός ενίσχυσης στην Κούβα και εκτιμώντας ότι οι οικονομικές και οι εμπορικές σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Κούβας δεν είναι ανάλογες των αμοιβαίων δυνατοτήτων[semigr ]

ΙΗ. λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι η Κούβα είναι τώρα η μόνη χώρα στην περιοχή της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής με την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει συνάψει εμπορική συμφωνία ή συμφωνία συνεργασίας, ενώ η πλειοψηφία των κρατών μελών διατηρεί οικονομικές σχέσεις με την Κούβα, καθώς και διμερείς συμφωνίες, παρόλο που η Ευρωπαϊκή Ενωση διατηρεί κανονικές διπλωματικές σχέσεις με την Κούβα και η χώρα απολαμβάνει και εφαρμόζει τις γενικευμένες δασμολογικές προτιμήσεις της ΕΕ, οι ειδικές πολιτικές περιστάσεις που αναφέρονται ανωτέρω σημαίνουν οτι δέν υφίσταται συμβατικό πλαίσιο για τη θεσμοποίηση των σχέσεων μεταξύ των μερών,

1. χαιρετίζει την ανακοίνωση της Επιτροπής υπό την προϋπόθεση ότι οδηγεί σε διάλογο με την Κούβα ο οποίος θα επιτρέψει τη δημιουργία σημαντικού πλαισίου συμβατού με τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ενωσης για τη συνεργασία, το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τη δημοκρατία και το οποίο πρέπει να περιλαμβάνει τη διεξαγωγή ελεύθερων εκλογών[semigr ]

2. χαιρετίζει τα βήματα που έγιναν από κάποια κράτη μέλη πρόσφατα για την ενίσχυση των οικονομικών και πολιτικών σχέσεων με την Κούβα[semigr ]

3. πιστεύει ότι ο διάλογος είναι το πλέον θετικό μέσον για την ενθάρρυνση των εξελίξεων στην Κούβα στην κατεύθυνση επίτευξης των πολιτικών και οικονομικών αλλαγών οι οποίες θα παράσχουν τη δυνατότητα στην εν λόγω χώρα να ενταχθεί πλήρως στη διεθνή κοινότητα[semigr ]

4. αναγνωρίζει ότι εναπόκειται στους Κουβανούς, είτε ζουν στη χώρα είτε στο εξωτερικό, να λάβουν τις αποφάσεις τους σχετικά με το πολιτικό και οικονομικό σύστημα που επιθυμούν, με την προϋπόθεση ότι θα είναι πλήρως σεβαστές διεθνώς αναγνωρισμένες αξίες οι οποίες είναι κοινές σε όλους μας[semigr ]

5. θεωρεί ότι στο πλαίσιο του διαλόγου αυτού μεταξύ της ΕΕ και της Κούβας, μπορεί να ασκηθεί θετική επιρροή στις μεταρρυθμίσεις του πολιτικού και οικονομικού συστήματος, αναγνωρίζοντας ότι είναι οι Κουβανοί που ζουν στο νησί και στο εξωτερικό, εκείνοι που θα πρέπει να αποφασίσουν για το πολιτικό τους μέλλον[semigr ]

6. ζητεί αλλαγές όσον αφορά τη συμμόρφωση του ποινικού κώδικα της Κούβας με τις αρχές οι οποίες αναγνωρίζονται στη δήλωση που εγκρίθηκε στην Παγκόσμια Διάσκεψη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα στη Βιέννη το 1993[semigr ]

7. θεωρεί ότι η ΕΕ θα πρέπει να στηρίξει τη διαδικασία του εκδημοκρατισμού της Κούβας σε όλα τα επίπεδα και καλεί τις κουβανικές αρχές να επανεξετάσουν τις περιπτώσεις όλων των πολιτικών κρατουμένων[semigr ]

8. χαιρετίζει τη διοργάνωση συνεδριάσεων και διασκέψεων μεταξύ Κουβανών που ζουν στη χώρα και Κουβανών που ζουν στο εξωτερικό, με τις οποίες επιδιώκεται η ενθάρρυνση της αμοιβαίας κατανόησης και η επίλυση διαφορών που τους διχάζουν και ελπίζει ότι θα εξακολουθήσουν να πραγματοποιούνται σε τακτική βάση[semigr ] εκφράζει δε την επιθυμία να επεκταθούν στους αντιπροσώπους των πολιτικών κομμάτων και των ομάδων που προασπίζονται τα ανθρώπινα δικαιώματα οι οποίες βρίσκονται εν κρυπτώ στην Κούβα και εκείνες που, στην εξορία, προασπίζονται τον δημοκρατικό πλουραλισμό[semigr ]

9. αναγνωρίζει ότι οι δυσκολίες για την αντικατάσταση της κεντρικά σχεδιασμένης οικονομίας, με μια οικονομία κοινωνικής αγοράς, είναι πιθανόν να είναι εντονότερες χωρίς διεθνή βοήθεια, η οποία πρέπει να διοχετευθεί κυρίως μέσω ιδιωτικών επενδύσεων και μη κυβερνητικών οργανώσεων έτσι ώστε να επωφεληθεί ο κουβανικός λαός[semigr ]

10. ζητεί από τα κράτη μέλη να μελετήσουν μέτρα για τη μείωση και το συντονισμό του χρέους που η Κούβα έχει έναντι αυτών, συγκεκριμένα μέσω της έναρξης προγραμμάτων μετατροπής του χρέους σε ίδια κεφάλαια σε μεικτές επιχειρήσεις, στο περιβάλλον, στην επαγγελματική και επιχειρηματική κατάρτιση και σε κοινωνικά προγράμματα[semigr ]

11. χαιρετίζει τα μέτρα που έλαβαν οι αρχές της Κούβας με στόχο την έναρξη ενός οικονομικού ανοίγματος, επιμένει ωστόσο ότι πρέπει να συνοδευθούν από σταθερά και αποφαστιστικά βήματα υπέρ ενός γρήγορου πολιτικού ανοίγματος το οποίο να εγγυάται τη διατήρηση των κοινωνικών κατακτήσεων που κατόρθωσε η κουβανική κοινωνία επί σειρά ετών[semigr ]

12. ζητεί από την Επιτροπή να παράσχει τεχνική βοήθεια στην Κούβα για την εισαγωγή νέων θεσμικών και διαρθρωτικών μέτρων που είναι απαραίτητα για την εξασφάλιση της επιτυχίας των οικονομικών μεταρρυθμίσεων που αναλήφθησαν[semigr ]

13. ζητεί από την Επιτροπή να ικανοποιήσει το αίτημα του Κέντρου Ευρωπαϊκών Μελετών της Αβάνας, παρέχοντάς του καθεστώς «Κέντρο Τεκμηρίωσης σχετικά με την Ευρώπη», αναγνωρίζοντας το σωστό έργο του Κέντρου στον τομέα της ενημέρωσης και τεκμηρίωσης, ιδίως δε σε συνεργασία με το IRELA (Ίδρυμα για τις Σχέσεις της Ευρώπης με τη Λατινική Αμερική)[semigr ]

14. υποστηρίζει επίσης το δικαίωμα των κουβανών εργαζομένων να ασκήσουν το δικαίωμά τους για απεργία, να ιδρύουν ανεξάρτητες συνδικαλιστικές οργανώσεις και να έρχονται σε άμεσες συμβατικές σχέσεις με τους εργοδότες, αντί να έχουν επίσημους διαμεσολαβητές[semigr ]

15. υποστηρίζει το δικαίωμα των ευρωπαίων επιχειρηματιών να αναπτύξουν νόμιμες εμπορικές σχέσεις, να ασκήσουν επιχειρηματική δραστηριότητα στην Κούβα και με κουβανούς εταίρους και να επωφεληθούν των εμπορικών ευκαιριών που δημιουργούνται χωρίς παρέμβαση οποιουδήποτε τρίτου μέρους, αλλά επιμένει ότι η ευρωπαϊκή συμμετοχή στην οικονομική μεταρρύθμιση και ανασυγκρότηση θα πρέπει να προσέξει όσον αφορά την πρόληψη των απωλειών θέσεων απασχόλησης[semigr ]

16. ζητεί επίσης ισότητα μεταχείρισης για τους κουβανούς επιχειρηματίες έναντι των ξένων επιχειρηματιών κατά την πρόσληψη προσωπικού[semigr ]

17. υπογραμμίζει την ανάγκη διαφοροποίησης των μονοκαλλιεργειών ζακχαροκαλάμου προκειμένου να ευνοηθεί η ισόρροπη σιτιστική αυτάρκεια και ζητεί από την Επιτροπή να επικεντρώσει τη χρηματοδότησή της σε εκείνες τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τις ΜΚΟ που συμμετέχουν σε οικολογικά αγροτικά προγράμματα και δεσμεύονται ως προς τον περιορισμό και τον έλεγχο των εξαγωγών παρασιτοκτόνων[semigr ]

18. χαιρετίζει τις πρωτοβουλίες για την αποκατάσταση βιώσιμων ενεργειακών προγραμμάτων μικρών διαστάσεων, και συγκεκριμένα προγραμμάτων ηλιακής ενέργειας, καλεί την Επιτροπή να συμμετάσχει στη χρηματοδότηση των προγραμμάτων αυτών και ζητεί από την κουβανική κυβέρνηση να διακόψει όλα τα προγράμματα για την κατασκευή πυρηνικών σταθμών[semigr ]

19. τονίζει τις προοπτικές και τα προβλήματα της επέκτασης των παραδοσιακών τύπων τουρισμού, ώστε η προώθηση αυτής της οικονομικής δραστηριότητας να μπορεί να εξασφαλίζει πάντοτε την αποφυγή των περιβαλλοντικών ζημιών[semigr ]

20. πιστεύει ότι είναι αναγκαίο να αυξηθούν η ανθρωπιστική και επισιτιστική βοήθεια, καθώς επίσης τα προγράμματα εκείνα που συνδέονται άμεσα με την ενίσχυση των μεταρρυθμίσεων που οδηγούν στο μεγαλύτερο σεβασμό των ανθρωπίνων, αστικών και πολιτικών δικαιωμάτων των Κουβανών, και στη διεύρυνση του πλαισίου στο οποίο αυτά ασκούνται, καθώς και στη διεύρυνση του χώρου της οικονομίας της ελεύθερης αγοράς, επίσης δε με την ενίσχυση του έργου που οι κουβανικές και ευρωπαϊκές ΜΚΟ πραγματοποιούν κυρίως τα τελευταία χρόνια[semigr ] πιστεύει επιπλέον ότι πρέπει να ρυθμισθεί το νομικό καθεστώς των ΜΚΟ που εργάζονται στην Κούβα, για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των ενεργειών τους[semigr ]

21. πιστεύει ότι θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην ανάπτυξη της κουβανικής μη στρατιωτικής κοινωνίας με την υποστήριξη του έργου των ΜΚΟ και τη διευκόλυνση των διεθνών επαφών τους

22. πιστεύει ότι η ανθρωπιστική βοήθεια πρέπει να χορηγείται, όταν είναι δυνατόν, μέσω των ΜΚΟ που προέρχονται από την κοινωνία των πολιτών της Κούβας και κατά προτίμηση εκείνων που εργάζονται σε συνεργασία με ΜΚΟ που είναι εγκατεστημένοι σε κράτη μέλη της ΕΕ[semigr ][semigr ]

23. επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής να μην εφαρμόσουν μέτρα που θα επιβάλουν ποινές σε όσους διατηρούν εμπορικές σχέσεις με την Κούβα, πράγμα που, εν πάση περιπτώσει, παραβιάζει το διεθνές δίκαιο και τα πρότυπα που καθορίστηκαν από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, και για μια ακόμη φορά καλεί τις αρχές των Ηνωμένων Πολιτειών να θέσουν οριστικό τέρμα στο οικονομικό εμπάργκο κατά της Κούβας[semigr ]

24. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Επιτροπή, στο Συμβούλιο, τις κυβερνήσεις των κρατών μελών, στην Εθνοσυνέλευση της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κούβας, στον Πρόεδρο του Συμβουλίου του Κράτους της Κούβας, στον Πρόεδρο του Κοινοβουλίου της Λατινικής Αμερικής καθώς και στον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών και τους προέδρους των δύο κοινοβουλευτικών Σωμάτων της Αμερικής.