11. 2. 88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 39/5 
II 
(Προπαρασκευαστικές πράξεις) 
ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για τη συνέχιση των δραστηριοτήτων πρόβλεψης και εκτίμησης 
στον τομέα της Επιστήμης και Τεχνολογίας Fast (Forecasting and Assessment in Science and 
Technology) — (Πρόβλεψη και Εκτίμηση στον τομέα της Επιστήμης και Τεχνολογίας) 
COM(88) 502 τελικό/2 
(Υποβληθείσα από την Επιτροπή στο Συμβούλιο στις 29 Οκτωβρίου 1987) 
(88/C 39/06) 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΏΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και 
ιδίως το άρθρο 130Q παράγραφος 2, 
την πρόταση της Επιτροπής, 
Σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής 
Επιτροπής, 
Εκτιμώντας: 
ότι η Κοινότητα έχει ως αποστολή την προώθηση της αρμο­
νικής, οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης μεταξύ των 
κρατών μελών στο πλαίσιο των αυξανόμενων οικονομικών 
και εμπορικών σχέσεων με τις τρίτες χώρες, και ότι οι επι­
στημονικές και τεχνολογικές αλλαγές διαδραματίζουν όλο 
και πρωταρχικότερο ρόλο σε σύγκριση με τους άλλους 
παράγοντες της μελλοντικής οικονομικής και κοινωνικής 
ανάπτυξης* 
ότι η στενότερη τεχνολογική και επιστημονική συνεργασία 
μεταξύ των πανεπιστημίων, των ερευνητικών κέντρων και 
των επιχειρήσεων των κρατών μελών, συμβαδίζοντας με τη 
συνεργασία με φορείς έξω από την Κοινότητα, είναι αναπό­
φευκτα αναγκαία προκειμένου να επιτραπεί στους ευρω­
παίους να διατηρήσουν στους τομείς υψηλής τεχνολογίας 
μια στρατηγική δυναμικότητα μακροπρόθεσμης δράσης, 
τουλάχιστον συγκρίσιμη προς την αντίστοιχη των άλλων 
παγκόσμιων οικονομικών και τεχνολογικών δυνάμεων 
ότι οι όλο και πολυπλοκότερες και αστάθμητες σχέσεις 
μεταξύ επιστήμης και τεχνολογίας αφενός, και τα φαινό­
μενα αυξανόμενης ενοποίησης μεταξύ των διαφόρων επι­
στημών και των βασικών τεχνολογιών αφετέρου, απαιτούν 
τη συνεχή και προσεκτική φροντίδα και την παρακολού­
θηση των εμφανών και ενδεχόμενων αλλαγών 
ότι η διεθνοποίηση των τεχνολογιών και των αγορών, στο 
πλαίσιο έντονου ανταγωνισμού, αυξανόμενου κόστους της 
Ε&Α, μείωσης του κύκλου ζωής των προϊόντων και έντονων 
αβεβαιοτήτων στο ρυθμιστικό και νομισματικό επίπεδο, απαιτεί την αποτελεσματική παρακολούθηση της έρευνας 
και της τεχνολογίας, ιδίως σε διεθνές και ευρωπαϊκό επί­
πεδο' 
ότι η μελλοντική πρόβλεψη ως προς την επιστήμη και την 
τεχνολογία, αναπτυσσόμενη σε συλλογική ευρωπαϊκή βάση, 
αποτελεί — κατά το πνεύμα της ενιαίας ευρωπαϊκής πράξης 
— απαραίτητο μέσο για τη διαμόρφωση κοινών αντιλήψεων 
και στρατηγικών όσον αφορά τις μακροπρόθεσμες οικονο­
μικές και κοινωνικές σκοπιμότητες που πρέπει να δοθούν 
στην ανάπτυξη και τη χρησιμοποίηση νέων τεχνολογιών 
ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εφοδιάστηκε το 1986, για 
μια πειραματική περίοδο, με ένα μέσο αξιολόγησης των επι­
στημονικών και τεχνολογικών επιλογών (STOA: Scientific 
and Technological Options Assessment — Εκτίμηση Επιστη­
μονικών και Τεχνολογικών Επιλογών)· 
ότι η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή έχει τονίσει κατ' 
επανάληψη τη σημασία και χρησιμότητα που αποδίδει στην 
πρόβλεψη και εκτίμηση των οικονομικών και κοινωνικών 
επιπτώσεων και συνεπειών που επιφέρουν οι επιστημονικές 
και τεχνολογικές αλλαγές* 
ότι στα περισσότερα κράτη μέλη έχουν αναληφθεί πολλές 
σημαντικές πρωτοβουλίες σε θέματα θεσμοποίησης, είτε στο 
πλαίσιο του κυβερνητικού μηχανισμού είτε σε κοινοβουλευ­
τικό επίπεδο της πρόβλεψης και εκτίμησης στον τομέα της 
επιστήμης και τεχνολογίας* 
ότι άλλες υπηρεσίες της Επιτροπής έχουν καθιερώσει τα 
τελευταία χρόνια μέσα στρατηγικής ανάλυσης και δια­
νόησης με αντικείμενο τις μακροπρόθεσμες εξελίξεις στον 
τομέα της αρμοδιότητας τους, συμπεριλαμβανομένων και 
των συναφών τεχνολογικών εξελίξεων 
ότι η προώθηση και η ανάπτυξη κοινοτικών δικτύων 
έρευνας και συνεργασίας μεταξύ των οργανισμών που έχουν 
ειδικευθεί στις εργασίες πρόβλεψης και εκτίμησης της επι­
στήμης και τεχνολογίας, αποτελεί ένα από τα μέχρι τώρα 
εκφραστικότερα μέσα επαύξησης της προστιθέμενης αξίας 
των δραστηριοτήτων Fast (πρόβλεψη και εκτίμηση της Επι­
στήμης και Τεχνολογίας — Forecasting and Assessment in 
Science and Technology) · 
ότι το πρόγραμμα-πλαίσιο των κοινοτικών ενεργειών 
έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης (1987-1991) προβλέπει 
την υλοποίηση κοινοτικής δράσης στον τομέα της πρό-
Αριθ. C 39/6 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 11. 2. 88 
βλέψης και της εκτίμησης της επιστήμης και τεχνολογίας, με 
οριζόντιο προορισμό (που καλύπτει το σύνολο των τεχνολο­
γικών πεδίων και τομέων εφαρμογής και απαιτεί διεπιστη­
μονική προσέγγιση)· 
ότι το πρόγραμμα εργασίας μιας τέτοιας δράσης, όταν λει­
τουργεί ως εργαλείο για τον προγραμματισμό της κοινο­
τικής έρευνας, πρέπει να καθοριστεί με ελαστικό τρόπο, 
ανάλογα με τις ανάγκες που προκύπτουν κατά την εκτέλεση 
του προγράμματος-πλαισίου* 
τη γνώμη που διατύπωσε η Επιτροπή Επιστημονικής και 
Τεχνικής Έρευνας (Crest), 
ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ: 
Άρ&ρο 1 
Θεσπίζεται για πενταετή περίοδο, από την 1η Ιανουαρίου 
1988, νέα κοινοτική δράση στον τομέα της πρόβλεψης και 
της εκτίμησης της Επιστήμης και Τεχνολογίας (με την ονο­
μασία Fast) που καθορίζεται στο παράρτημα, στη συνέχεια 
του ερευνητικού προγράμματος Fast II. Άρ#ρο 2 
Το ύψος των αναγκαίων πιστώσεων, που για την κάλυψη 
της κοινοτικής συμμετοχής στην εκτέλεση του νέου προ­
γράμματος Fast ανέρχεται σε 14 εκατομμύρια ECU που 
κατανέμονται σε πενταετή περίοδο, συμπεριλαμβανομένων 
των δαπανών προσωπικού (6 άτομα κατηγορίας Α, 2 κατη­
γορίας Β και 4 κατηγορίας Γ για το έτος 1988, 8 άτομα 
κατηγορίας Α, 2 κατηγορίας Β και 5 κατηγορίας Γ για τα 
επόμενα έτη και των δαπανών συνεργατών ερευνητών που 
είναι αποσπασμένοι από τα κράτη μέλη για 25 ανθρωποέτη 
κατ'ανώτατο όριο συνολικά). Η κατανομή του ποσού 
αυτού εμφαίνεται ενδεικτικά στο παράρτημα. 
Άρΰρο 3 
Η Επιτροπή εξασφαλίζει την εκτέλεση των δραστηριοτήτων 
Fast. Κατά την εκπλήρωση των καθηκόντων της υποβο­
ηθείται από συμβουλευτική επιτροπή διαχείρισης και συντο­
νισμού που καλείται στο εξής ΕΔΣ, σύμφωνα με τις διατά­
ξεις που έχουν θεσπιστεί με την απόφαση 84/338/Ευρατόμ, 
ΕΚΑΧ, ΕΟΚ ('). Η ΕΔΣ του Fast καλείται στο εξής Ευρω­
παϊκή Επιτροπή Πρόβλεψης και Εκτίμησης της Επιστήμης 
και Τεχνολογίας (Cepest). 
(') ΕΕ αριθ. L 53 της 22. 2. 1985, σ. 5. 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
Ενέργειες έρευνας στον τομέα της πρόβλεψης και της εκτίμησης της επιστήμης και τεχνολογίας (νέο 
πρόγραμμα Fast) 
Ι. ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΗΚΟΝΤΑ 
1. Οι δραστηριότητες Fast στοχεύουν στο να συμβάλουν στην εξακρίβωση και στον καθορισμό των νέων προ­
σανατολισμών και προτεραιοτήτων της κοινής πολιτικής έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης στην Ευρω­
παϊκή Κοινότητα, στο πλαίσιο επίσης της σύνδεσης της, με τις άλλες κοινοτικές πολιτικές. Για το σκοπό 
αυτό, στο πλαίσιο του Fast αναλύονται οι μακροπρόθεσμες επιστημονικές και τεχνολογικές μεταβολές και 
μελετώνται οι επιπτώσεις και συνέπειες τους για την κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη και την ποιότητα της 
ζωής στις χώρες της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. 
2. Οι δραστηριότητες του νέου προγράμματος Fast ανταποκρίνονται σε τρία κύρια καθήκοντα: 
— το καθήκον της πρόβλεψης, 
— το καθήκον της εκτίμησης, 
— το καθήκον της παρακολούθησης 
Το κα&ήκον της πρόόλεψης (Forecasting) συνίσταται στη διερεύνηση των υποθέσεων και παροχή των διασα­
φηνίσεων επί των κατάλληλων συγκυριών, των προβλημάτων και των διακυβευόμενων συμφερόντων, που θα 
τεθούν μακροπρόθεσμα για την Ευρώπη στο επίπεδο των μεγάλων επιστημονικών, τεχνολογικών, οικονο­
μικών και κοινωνικών μεταβολών. Οι έρευνες επικεντρώνονται σε ορισμένους σφαιρικού χαρακτήρα προ-
βληματισμούς-κλειδιά, όπως: 
— οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις και συνέπειες για την ευρωπαϊκή βιομηχανία και την ανταγωνιστικότητα 
της, στο πλαίσιο της διεθνοποίησης της οικονομίας, της σύγκλισης και αυξανόμενης αλληλεπίδρασης 
μεταξύ των διαφόρων τεχνολογικών τομέων (ιδίως: υλικών, μικροηλεκτρονικής, προηγμένων τεχνολο­
γιών παραγωγής, τεχνολογιών του φωτός)· η περίπτωση της ενοποίησης μεταξύ γεωργίας, χημείας και 
ενέργειας, που έχει ήδη μελετηθεί στο Fast II, θα τύχει εμβάθυνσης· 
— οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις και συνέπειες της ανάπτυξης και διάδοσης των νέων τεχνολογιών για τις 
μικρών διαστάσεων χώρες της Κοινότητας (σε πληθυσμό, μέγεθος αγοράς κλπ.)' 
— οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις και συνέπειες των εξελίξεων που σημειώνονται στον τομέα της βιολογίας 
του ανθρώπινου οργανισμού" 
— οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις και συνέπειες τις οποίες θα έχουν οι επιστημονικές και τεχνολογικές εξε­
λίξεις (σε θέματα μεταφορών, ενέργειας και επικοινωνιών) στα αστικά συστήματα της Κοινότητας, στις 
αρχές του 21ου αιώνα. 
11.2.88 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 39/7 
Το καθήκον της εκτίμησης (Technology Assessment) περιλαμβάνει τρεις τόπους αναλύσεων: 
— αναδύσεις βάσει γεγονότων, με αντικείμενο τις προοπτικές εξέλιξης μιας τεχνολογίας, ενός τομέα, ενός 
επιστημονικού χώρου, μιας σημαντικής έκθεσης ή ενός μείζονος περιστατικού" 
— αναλύσεις προσδοκιών και επιπτώσεων, με αντικείμενο τις τεχνολογικές, οικονομικές και κοινωνικές 
συνέπειες των πιθανών εξελίξεων σε ένα ιδιαίτερο επιστημονικό χώρο, μια τεχνολογική ενότητα, στα 
σημεία επαφής πολλών τεχνολογιών και τομέων 
— στρατηγικό ισολογισμό της κατάστασης στην Ευρώπη (ισχυρά σημεία και αδυναμίες, συγκρίσεις μεταξύ 
περιφερειών στην Κοινότητα, διεθνείς συγκρίσεις). 
Το καθήκον της παρακολούθησης (Monitoring) περιλαμβάνει εργασίες και αναλύσεις με αντικείμενο τους 
επιστημονικούς και τεχνολογικούς δείκτες, τη μεθοδολογία της προβλεπόμενης έρευνας και της εκτίμησης 
της τεχνολογίας και τη θεσμοποίηση και χρησιμοποίηση τους. 
II. ΜΕΘΟΔΕΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ 
3. Οι προηγούμενες παράγραφοι συνιστούν το γενικό πλαίσιο — και τους γενικούς θεματικούς άξονες — των 
δραστηριοτήτων Fast σε σχέση με το οποίο έχει διατυπωθεί το πρόγραμμα εργασίας. Ως προς αυτό, λαμβά­
νοντας υπόψη την ίδια φύση των δραστηριοτήτων πρόβλεψης και εκτίμησης και του ρόλου που έχει ανα­
τεθεί στη δράση Fast ως εργαλείου ενσωματωμένου στα διάφορα στάδια προγραμματισμού της κοινοτικής 
έρευνας, το πρόγραμμα εργασίας έχει οριστεί κατά ελαστικό τρόπο συναρτήσει των αιτημάτων της Επι­
τροπής και των κρατών μελών, παράλληλα με τις ανάγκες που ανακύπτουν κατά τη διάρκεια της υλοποίησης 
του «προγράμματος-πλαισίου». 
4. Το πρόγραμμα εργασίας καθορίζεται και εφαρμόζεται από την Επιτροπή, υποβοηθούμενη από τη Cepest, 
σύμφωνα με το ακόλουθο σχήμα. 
5. Κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους (1988) ακολουθούνται τρεις γραμμές δράσης: 
Η γραμμή δράσης Ι αφορά τις δραστηριότητες διάδοσης και ανάλυσης των αποτελεσμάτων του Fast II ενόψει 
της χρησιμοποίησης τους: 
α) στο πλαίσιο της Επιτροπής 
— μέσω της οργάνωσης σεμιναρίων παρουσίασης και συζητήσεων επί των αποτελεσμάτων και προτά­
σεων του προγράμματος Fast στο πλαίσιο της Διϋπηρεσιακής Ομάδας Πρόβλεψης καθώς και της 
Codest, της Irdac και άλλων ενδιαφερόμενων συμβουλευτικών επιτροπών της Επιτροπής, και 
— μέσω της διανομής βραχέων διαφωτιστικών ενημερωτικών δελτίων για τα πιο καίριας σημασίας απο­
τελέσματα-
6) στα κράτη μέλη, με τη βοήθεια και την ενεργό συμμετοχή των μελών της Cepest, μέσω: 
— της οργάνωσης σεμιναρίων και συσκέψεων εργασίας σε κάθε χώρα της Κοινότητας, με στόχο είτε 
ειδικευμένο κοινό (για παράδειγμα τους υπεύθυνους για της Ε & Α και τους βιομηχανικούς κύκλους 
του ευρωπαϊκού επισιτιστικού συστήματος), το οποίο θα εγκύψει σε στρατηγικούς ή/και διερευνητι­
κούς φακέλους πυκνού ύφους που έχουν ήδη συνταχθεί στο πλαίσιο του προγράμματος Fast πριν από 
το Δεκέμβριο 1987, είτε ευρύτερο κοινό (ημερίδες κινούμενες πχ. στον άξονα της παρουσίασης της 
δεύτερης τελικής έκθεσης του προγράμματος Fast) · 
— της σύνταξης και μετάφρασης στις γλώσσες της Κοινότητας νέων συνοπτικών εγγράφων πυκνού 
ύφους που παρουσιάζουν τα κυριότερα μηνύματα που απορρέουν από τις έρευνες Fast· 
— της δημοσίευσης άρθρων στις ειδικευμένες επιστημονικές επιθεωρήσεις· 
— της δημοσίευσης πληροφοριών για τα αποτελέσματα του Fast στα δελτία τόπου, εφημερίδες και επιθε­
ωρήσεις των εθνικών υπουργείων που είναι αρμόδια για την πολιτική της έρευνας και της επιστημο­
νικής ανάπτυξης. 
Η γραμμή δράσης II αποβλέπει στον πειραματισμό και την επαλήθευση 
— της ικανότητας ανταπόκρισης του εργαλείου Fast στις αιτήσεις που διατυπώνει η Επιτροπή για βραχείας 
διάρκειας εργασίες, 
— της λειτουργίας του Gip (Διϋπηρεσιακής Ομάδας Πρόβλεψης), και 
— των συνθηκών που πρέπει να πληρούνται ώστε οι εργασίες Fast να προσφέρονται περισσότερο απ' ό,τι 
στο παρελθόν για παγκόσμιες αναλύσεις. 
Σε αυτή τη γραμμή δράσης περιλαμβάνονται επίσης ο πειραματισμός και η επαλήθευση των προτάσεων της 
ομάδας αξιολόγησης του Fast II, οι οποίες έχουν επιλεγεί από την Επιτροπή σε συνεργασία με την Cepest. 
ApiS. C 39/8 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 11.2.88 
Η γραμμή δράσης III αφορά την υλοποίηση των εργασιών έρευνας, κατά κυριολεξία δηλαδή: 
α) δύο εργασίες αξιολόγησης των μακροπρόθεσμων επιπτώσεων και συνεπειών των επιστημονικών και 
τεχνολογικών αλλαγών η πρώτη αποβλέπει στην εμβάθυνση των πρόσφατων εργασιών σε θέματα αξιο­
λόγησης του αντίκτυπου των νέων τεχνολογιών στις «χρήσεις γης — land use» με την προοπτική μιας 
κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής χρησιμοποίησης του εδάφους και του φυσικού περιβάλλοντος* η δεύτερη 
εργασία αφορά τις επιπτώσεις και συνέπειες κατά τη διάρκεια των προσεχών 20-30 ετών, τις οποίες θα 
έχει η ανάπτυξη και διάδοση των νέων τεχνολογιών για τις μικρών διαστάσεων χώρες της Κοινότητας 
(σε πληθυσμό, μέγεθος αγοράς, κλπ.)' 
6) την ανάπτυξη δύο δικτύων συνεργασίας, του ενός με αντικείμενο τους δείκτες της επιστήμης και τεχνολο­
γίας στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα και του άλλου με αντικείμενο τις μεθοδολογίες της προβλεπόμενης 
έρευνας και της εκτίμησης της τεχνολογίας. 
6. Κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους, η Επιτροπή, σύμφωνα με το ως άνω σημείο II3, καθορίζει: 
— το ακριβές περιεχόμενο των βασικών προβληματισμών της έρευνας που αναφέρθηκαν στο σημείο 12, για 
την περίοδο 1989-1992, 
— το λεπτομερές πρόγραμμα των άλλων εργασιών Fast για την περίοδο 1989-1990. 
7. Η Επιτροπή, κατά το 1990, καθορίζει το λεπτομερές πρόγραμμα των εργασιών Fast για την περίοδο 
1991-1992. 
8. Αυτός ο προγραμματισμός των δραστηριοτήτων Fast δεν αποκλείει το ενδεχόμενο εκτέλεσης εργασιών βρα­
χείας διάρκειας που θα ανταποκρίνονται σε έγκαιρες και περιστασιακές αιτήσεις της Επιτροπής. 
9. Εξάλλου, η εφαρμογή των δραστηριοτήτων Fast περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: 
— την ανάπτυξη και ενίσχυση του δικτύου Fast «12 + 1», που αποτελείται από 12 εθνικές μονάδες Fast τις 
οποίες έχουν ορίσει τα κράτη μέλη • 
— τη σύμπραξη των ειδικευμένων στις εργασίες πρόβλεψης και εκτίμησης της επιστήμης και τεχνολογίας 
κέντρων ή ερευνητικών ομάδων των χωρών της Κοινότητας, με σκοπό την υλοποίηση των ως άνω τριών 
γραμμών δράσης, μεταξύ άλλων μέσω της εγκατάστασης ευρωπαϊκών ad-hoc δικτύων συνεργασίας· 
— την απόσπαση στη μονάδα Fast, από τα κοινοτικά και εθνικά όργανα, υψηλής στάθμης επιστημονικών 
επισκεπτών (που θα ισοδυναμεί κατά ανώτατο όριο σε 5 ανθρωποέτη για το έτος 1988) με σκοπό τη 
συμμετοχή στην υλοποίηση των ως άνω ενεργειών.