ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Κ0Μ(94) 66 τελικό 
Βρυξέλλες, 02.03.1994 
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ. ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 
ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ 
ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ 
Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Ι. Η σημερινή κατάσταση της διαχείρισης ραδιενεργών αποβλήτων στην Κοινότητα 
11- Στρατηγική διαχείρισης ραδιενεργών αποβλήτων για την Κοινότητα 
Β. ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ 
Ι Μ . Evaouovmn των οοισυών των ραδιενεργών αποβλήτων και τα?ινόυησή rauc. 
111.1. Ορισμός του ραδιενεργού αποβλήτου 
111.2. Ταξινόμηοη σε τύπους ραδιενεργών αποβλήτων 
Π 1.3. Ραδιενεργό απόβλητα που περιέχουν τοξικό στοιχεία μη πυρηνικής προέλευσης 
IV. Ελαγιστοττοίηση ραδιενεργών αποβλήτων 
IV. 1 Αποτροπή δημιουργίας και ελαχιστοποίηση του όγκου ραδιενεργών αποβλήτων 
IV.2 Ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση 
V. Μεταφορά: χορήγηση άδειας και έλεγχος 
VI. Αριστοποίηση me ao<i>a\e\ac νια την διαγείριση ραδιενεργών αποβλήτων σε 
EPJVQTIKO επίπεδο 
VI. 1. Απαιτηθείς για την ασφαλή διάθεση αποβλήτων μακράς διάρκειας ζωής και 
αποβλήτων υψηλής ραδιενέργειας 
VI.2. Δυνατότητα εφαρμογής της αρχής πλησιέστερης διάθεσης για την 
διαχείριση των ραδιενεργών αποβλήτων 
V1.3. Η έννοια της ισοδυναμίας ραδιενεργών αποβλήτων 
VI.4. Αυτάρκεια διαχείρισης ραδιενεργών αποβλήτων και κοινοτική αλληλεγγύη. 
VII. Πληροφόρηση του κοινού 
VIII. Χρηματοδότηση και υποδομές για τη διαχείριση των ραδιενεργών 
αποβλήτων. 
Γ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ 
- 1 -
Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Ι· h σημερινή κατάσταση της 6ιαγε(ρισηο των ραδιενεργών αποβλήτων στην 
Κοινότητα 
Τα ραδιενεργά απόβλητα είναι αποτέλεσμα πληθώρας ανθρωπογενών 
δραστηριοτήτων, όπως οι ηλεκτροπαραγωγή από πυρηνικούς σταθμούς, η γεωργία, 
η ιατρική, η βιομηχανία και η έρευνα. Τις τελευταίες δεκαετίες είναι 
συνεχής η εξέλιξη στον τομέα της διαχείρισης και διάθεσης των αποβλήτων στα 
κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Η κατάσταση της διαχείρισης των 
ραδιενεργών αποβλήτων στην Κοινότητα και οι αντίστοιχες ποσότητες είναι 
γνωστές· από το 1984 απετέλεσαν το αντικείμενο τακτικών εκθέσεων που 
υπέβαλε η Επιτροπή στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (1\ στο 
πλαίσιο των Κοινοτικών προγραμμάτων δράσης στον τομέα των ραδιενεργών 
αποβλήτων (2). Επί του παρόντος τα ραδιενεργά απόβλητα που προκύπτουν 
ετησίως σε όλη την Κοινότητα ανέρχονται σε 160.000 τόννους, ενώ τα 
βιομηχανικά τοξικά απόβλητα εκτιμάται ότι ανέρχονται σε περίπου 20 
εκατομμύρια τόννους. Για τα απόβλητα βραχείας διάρκειας ζωής, χαμηλής ή 
μέσης ραδιενέργειας, που συνολικά αποτελούν ποσοστό άνω του 90% των 
ραδιενεργών αποβλήτων, προσφέρονται διάφορες τεχνικές δυνατότητες 
επεξεργασίας και διάθεσης καθώς και οι αντίστοιχες βιομηχανικές 
εγκαταστάσεις. Ωστόσο, δεν έχει ακόμη πραγματοποιηθεί η διάθεση αποβλήτων 
υψηλής ραδιενέργειας και αποβλήτων μακράς διάρκειας ζωής, παρότι επικρατεί 
παγκοσμίως συναίνεση, βασιζόμενη στα εκτενή προγράμματα έρευνας και 
ανάπτυξης που διενεργούνται σε διάφορες χώρες, ότι είναι εφικτή και ασφαλής 
η υπόγεια διάθεση τους σε μεγάλο βάθος. 
Σε διεθνές, κοινοτικό και εθνικό επίπεδο όλες οι δραστηριότητες στις οποίες 
ενέχεται η ραδιενέργεια υπόκεινται από αρκετές δεκαετίες, και με αυξανόμενο 
ρυθμό, σε εκτενές και ειδικό σύστημα χορήγησης άδειας και ελέγχου. Τούτο 
ισχύει για τα ραδιενεργά απόβλητα των οποί'ων είναι επιβεβλημένη η διαχείριση 
και διάθεση κατά τρόπο που να εξασφαλίζεται η προστασία των ανθρώπων και του 
περιβάλλοντος τώρα και εις το μέλλον έναντι των κινδύνων που προκύπτουν από 
τις ιοντίζουσες ακτινοβολίες που εκπέμπουν. Στο κεφάλαιο III του δεύτερου 
τίτλου της Συνθήκης Ευρατόμ και στην οδηγία σχετικά με τους βασικούς κανόνες 
προστασίας (3) καθορίζονται οι βασικές αρχές για την ακτινοπροστασία, οι 
οποίες εφαρμοζόμενες σε εθνικό επίπεδο εξασφαλίζουν ότι η πρακτική 
διαχείρισης ραδιενεργών αποβλήτων από τα κράτη μέλη διέπεται από ορισμένα 
κοινά χαρακτηριστικά. Ωστόσο, μεταξύ των κρατών μελών υπάρχουν διαφορές 
όσον αφορά τις πολιτικές και στρατηγικές που ακολουθούν για την πρακτική 
διαχείρισης των αποβλήτων και για να παρέχουν ασφάλεια από τεχνολογική 
άποψη. 
Ι Ι· Στρατηγική διαγείρισης ραδιενεργών αποβλήτων για την Κοινότητα 
0 σκοπός της παρούσας ανακοίνωσης είναι να καθοριστούν τα στοιχεία της 
στρατηγικής για την διαχείριση ραδιενεργών αποβλήτων στην Κοινότητα. Με την 
ανακοίνωση αυτή ικανοποιείται, ειδικότερα, η επιθυμία που διετύπωσε το 
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με ψήφισμα του τον Ιούλιο του 1991^4^. 
(1) Ανακοινώσεις της Επιτροπής προς το Συμβούλιο : COM(83)262 της 16.5.83, 
C0M(87)312 της 29.7.87 και COM(93)88 της 1.4.93. 
(2) Ψηφίσματα του Συμβουλίου της 18ης Φεβρουαρίου 1980 (ΕΕ C51 της 29.2.80) και 
της 15ης Ιουνίου 1992 (ΕΕ C158 της 25.6.92) 
(3) Βασικοί κανόνες ασφαλείας για την προστασία της υγείας του πληθυσμού και των 
εργαζομένων από τους κινδύνους που προκύπτουν από ιοντίζουσες ακτινοβολίες: 
οδηγία 80/836/Ευρατόμ (ΕΕ L246 της 17.9.80) και πρόταση C0M(93)349 της 
20.7.93 (ΕΕ L 245 της 9.9.93). 
(4) Ψήφισμα Β3-1136/91, της 11ης Ιουλίου 1991. 
Η εκπόνηση στρατηγικής είχε προαναγγελθεί στο Πέμπτο Πρόγραμμα Δράσης για το 
Περιβάλλον, το οποίο εγκρίθηκε από το Συμβούλιο Υπουργών την ι η Φεβρουαρίου 
1993. Ανταποκρίνεται επίσης στους στόχους του δευτέρου προγράμματος δράσης 
της Κοινότητας στον τομέα των ραδιενεργών αποβλήτων και λαμβάνονται υπόψη τα 
συμπεράσματα σχετικά με τη διάθεση των ραδιενεργών αποβλήτων που ενέκρινε το 
Συμβούλιο τον Δεκέμβριο του 199θ(5>. 
Συμφωνία σχετικά με Κοινοτική στρατηγική για την διαχείριση των μη 
ραδιενεργών αποβλήτων επιτεύχθηκε στο Συμβούλιο Υπουργών το 1990^6Κ 
Ιδιαίτερη στρατηγική διαχείρισης των ραδιενεργών αποβλήτων είναι επιθυμητή, 
επειδή, αφενός, τα ραδιενεργά απόβλητα υπόκεινται σε ιδιαίτερο σύστημα 
νομικών μέτρων βάσει της Συνθήκης Ευρατόμ και, αφετέρου, προκύπτουν ορισμένα 
ειδικά ζητήματα για τα οποία απαιτείται διαφορετική προσέγγιση. 
Η προτεινόμενη Κοινοτική στρατηγική αφορά βασικώς ζητήματα ασφάλειας και 
προστασίας του περιβάλλοντος, προβλέποντας την εναρμόνιση σε κοινοτικό 
επίπεδο, όπου αυτό είναι εφικτό, των αρχών διαχείρισης ραδιενεργών 
αποβλήτων, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί ισοδύναμο επίπεδο ασφάλειας σε όλη την 
Κοινότητα. Στην στρατηγική αυτή λαμβάνεται επίσης υπόψη η πολυπλοκότητα 
ζητημάτων των ραδιενεργών αποβλήτων, καθώς και οι συσχετισμοί προς άλλες 
πολιτικές και δραστηριότητες, ιδίως βιομηχανικού και οικονομικού χαρακτήρα. 
Η προτεινόμενη στρατηγική αποτελεί εκτεταμένο μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο 
πρόγραμμα που απαιτεί σταδιακή προσέγγιση για την μελλοντική εφαρμογή της. 
Η στρατηγική αυτή λαμβάνει υπόψη όλους τους εμπλεκόμενους τομείς: όχι μόνο 
Τον ενεργειακό τομέα που αφορά ορισμένα κράτη μέλη, αλλά επίσης τις 
βιομηχανικές δραστηριότητες που δημιουργούν απόβλητα περιέχοντα αυξημένες 
ποσότητες φυσικών ραδιονουκλεΤδίων, καθώς και τις χρήσεις ραδιοϊσοτόπων στην 
γεωργία, την ιατρική, την έρευνα και τη βιομηχανία, που αφορούν όλα τα κράτη 
μέλη. Η στρατηγική αυτή λαμβάνει υπόψη τα αποτελέσματα των ειδικών 
κοινοτικών και εθνικών προγραμμάτων Ε&Α σχεδόν δύο δεκαετιών και βασίζεται 
στην ανάλυση της σημερινής κατάστασης και των διαφαινομένων προοπτικών, 
συγκεκριμένα την ολοκλήρωση της Ενιαίας Αγοράς. 
Στο πλαίσιο αυτό η προτεινόμενη στρατηγική επικεντρώνονται στα κύρια 
στοιχεία όπου είναι δυνατόν να αποκομιστούν οφέλη από κοινή προσέγγιση οε 
κοινοτικό επίπεδο, όπως π.χ.: 
- Ορισμοί και ταξινομήσεις ραδιενεργών αποβλήτων 
- Ελαχιστοποίηση όγκου ραδιενεργών αποβλήτων 
- Μεταφορά ραδιενεργών αποβλήτων 
- Επεξεργασία και διάθεση ραδιενεργών αποβλήτων 
- Πληροφόρηση του κοινού : 
- Χρηματοδότηση της διαχείρισης ραδιενεργών αποβλήτων. 
(5) 1464η Σύνοδος του Συμβουλίου - Ανακοίνωση 10871/90 (ανακοίνωση τύπου 232) 
(6) Ψήφισμα του Συμβουλίου της 7ης ΜαΤου 1990 (ΕΕ G122 της 18.5.90) 
Η ΙΛ I lui ALIA 1 Hi. 11IV\1HI IMU· 
IN. Lvapuovyon των οοιουών ^y oaôtcvcPY^v αποβλήτων κοι ΐαΐΐνόμησή *QVÇ 
I I 1.1. Ορισμός του ραδιενεργού αποβλήτου 
Πρώτο βήμα προς μία κοινή στρατηγική πρέπει να είναι ο κοινός ορισμός του 
θέματος. Δεδομένου ότι η ραδιενέργεια είναι πανταχού παρούσα στη φύση, 
το βασικό πρόβλημα είναι ο ορισμός των αποβλήτων που ενδεχομένως να 
αποτελούν αντικείμενο ενδιαφέροντος από άποψη ακτινοπροστασίας. Σε τρείς 
πρόσφατες περιπτώσει ς<7) η Κοινότητα χρησιμοποίησε ορισμό για τα 
ραδιενεργά απόβλητα, αντίστοιχο προς τον χρησιμοποιούμενο στο πλαίσιο του 
Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενεργείας (ΔΟΑΕ), που έχει ως εξής: 
-Κάθε υλικό που περιέχει ή έχει μολυνθεί από ραδιονουκλεΐδια των οποίων 
οι συγκεντρώσεις ή ποσότητες ραδιενέργειας υπερβαίνουν τα 
προδιαγεγραμμένα όρια, και για το οποίο υλικό δεν προβλέπεται καμμία 
Χρήση". 
Τα προδιαγεγραμμένα όρια είναι οι δηλούμενες τιμές που ορίζονται στο 
άρθρο 3 της οδηγίας για τους βασικούς κανόνες ασφαλείας, βάσει των οποίων 
καθορίζονται οι δυνατότητες απαλλαγής από δήλωση και χορήγηση άδειας που 
απαιτούνται βάσει της οδηγίας. Η Επιτροπή έχει προτείνει νέες τιμές στην 
πρόσφατη αναθεώρηση της οδηγίας^3) με βάση τα κατάλληλα σενάρια για 
διάφορες κατηγορίες δραστηριοτήτων. Πρόκειται για ειδικές τιμές που 
αντιστοιχούν σε κάθε νουκλεΐδιο και κατά γενικό κανόνα οι τιμές αυτές 
είναι χαμηλότερες από τις ισχύουσες. Εξάλλου οι τιμές αυτές ισχύουν για 
την χρήση μικρής κλίμακας και την συνακόλουθη διάθεση των ραδιενεργών 
ουσιών. Η απαλλαγή από την δήλωση θα μπορούσε επίσης να ισχύσει για την 
παραλαβή αποβλήτων των οποίων η συγκέντρωση ραδιενέργειας ανά μονάδα 
μάζας δεν υπερβαίνει τις τιμές απαλλαγής από δήλωση, υπό τον όρο ότι η 
συνολική ποοότητα των αποβλήτων είναι σχετικά χαμηλή. 
Απόβλητα προοριζόμενα είτε για διάθεση είτε για ανακύκλωση και 
προερχόμενα από δραστηριότητα για την οποία απαιτείται προηγουμένως 
δήλωση υπόκεινται ουσιαστικώς πάντοτε σε προηγούμενη άδεια. Για απόβλητα 
πολύ χαμηλής ραδιενέργειας η άδεια μπορεί να χορηγηθεί με βάση τα όρια 
αποδέσμευσης. Ομάδα εργασίας της ομάδας εμπειρογνωμόνων που συγκροτείται 
βάσει του άρθρου 31 καθορίζει τα όρια αυτά για την ανακύκλωση των 
μετάλλων από την αποξήλωση (βλέπε τμήμα IV.2) 
Δράση 
Διερεύνηση της δυνατότητας καθορισμών ορίων αποδέσμευσης για τα 
ραδιενεργά απόβλητα. Τα όρια αυτά πρέπει να συμφωνούν προς τα όρια 
απαλλαγής από δήλωση τα οποία προτείνονται στους αναθεωρημένους βασικούς 
κανόνες ασφαλείας. 
(7) Στην σύμβαση Λουέ IV -στην Οδηγία 92/3/Ευρατόμ (άρθρο 2 και άρθρο 1 
παράγραφος 1) και στην απόφαση του Συμβουλίου της 25ης Ιουλίου 1991 σχετικά 
με τη σύνδεση υπερπόντιων χωρών και εδαφών με την Ε.Κ. ΕΕ L 263 της 19.9.911 
(παράρτημα VI). 
I I I . 2 Ταξινόμηση σε τύπους ραδι ενεργών αποβλήτων 
Τα ραδιενεργά απόβλητα αποτελούνται από πληθώρα διαφορετικών ουσιών με 
διαφορετικά φυσικά, χημικά, αντινολογικά χαρακτηριστικά. Η ποικιλία των 
χαρακτηριστικών αυτών συνεπάγεται ευρύτατες διαφορές πιθανών κινδύνων. 
Κατά συνέπεια, οι Διεθνείς οργανισμοί, οι εθνικές αρχές και οι φορείς 
εκμετάλλευσης των αποβλήτων καθόρισαν κατηγορίες ραδιενεργών αποβλήτων 
στον αντίστοιχο τομέα αρμοδιότητας ή ευθύνης τους (επεξεργασία αποβλήτων, 
μεταφορά, διάθεση αποβλήτων, επικοινωνία με την διεθνή επιστημονική 
κοινότητα και το κοινό, κλπ.), εντάσσοντας στην ίδια κατηγορία απόβλητα 
με παρεμφερή χαρακτηριστικά και ενέχοντα παρεμφερείς κινδύνους έτσι ώστε 
να βελτιωθεί η διαχείριση και η ασφάλεια. 
Οι ανάγκες που έχουν τα κράτη μέλη σε εθνικό επίπεδο καλύπτονται ως επί 
το πλείστον επαρκώς από τις εθνικές ταξινομήσεις που έχουν αναπτύξει τα 
ίδια τα κράτη μέλη. Η δράση της Κοινότητας θα πρέπει κατά συνέπεια να 
αφορά ζητήματα τα οποία ενδεχομένως να οδηγήσουν σε αποκλίσεις μεταξύ των 
διαφόρων χωρών όσον αφορά τα επίπεδα ασφαλείας. 
Συγκεκριμένα, θα πρέπει να επιτευχθεί συμφωνία σε κοινοτικό επίπεδο 
σχετικά με τις κατηγορίες ραδιενεργών αποβλήτων τα οποία για λόγους 
μακροπρόθεσμης ασφάλειας δεν είναι δυνατόν να γίνουν αποδεκτά για διάθεση 
στην/πλησίον της επιφάνειας· κατά συνέπεια πρέπει να συμφωνηθούν σε 
κοινοτικό επίπεδο κριτήρια για τα συσκευασμένα απόβλητα που περιέχουν 
ραδιονουκλεΤδια μακράς διάρκειας ζωής και προορίζονται για διάθεση στην 
επιφάνεια. 
Οι διαφορές στις κατηγορίες ραδιενεργών αποβλήτων ενδέχεται επίσης να 
δημιουργήσουν δυσκολίες στην βιομηχανική συνεργασία μεταξύ των κρατών 
μελών στο πλαίσιο της Ενιαίας Αγοράς. Η γενικευμένη χρήση από όλες τις 
χώρες της Διεθνούς ταξινόμησης του ΔΟΑΕ για τα συσκευασμένα ραδιενεργά 
απόβλητα προς μεταφορά παρέχει την λύση στον τομέα της μεταφοράς. 
Δράση 
Ανάπτυξη κριτηρίων για την καθιέρωση κατηγοριών αποβλήτων που να 
βασίζονται στην πορεία διάθεσης τους. 
II 1.3 Ραδιενεργά απόβλητα που περιέχουν τοξικά στοιχεία μη πυρηνικής 
προέλευσης. 
Σε ειδικές περιπτώσεις τα ραδιενεργά προϊόντα δεν αποτελούν την μοναδική 
πηγή κινδύνων από ένα συγκεκριμένο είδος αποβλήτων, δεδομένου ότι 
ενδέχεται να περιέχει επίσης μη ραδιενεργά τοξικά προϊόντα. Σχετικά 
παραδείγματα μπορούν να αναζητηθούν στην ραδιοχημική βιομηχανία. 
Loàsm 
Αναθεώρηση της κοινοτικής νομοθεσίας που ισχύει για τα ραδιενεργά και 
άλλα απόβλητα^**) προκειμένου να εξασφαλισθεί ότι για την διαχείριση των 
ραδιενεργών αποβλήτων εκτιμάται και λαμβάνεται υπόψη οιοσδήποτε 
επιπρόσθετος κίνδυνος που οφείλεται στην ύπαρξη μη ραδιενεργών τοξικών 
αποβλήτων. 
IV. Ελαγιστοποίηση των ραδιενεργών αποβλήτων 
IV. 1 Αποτροπή της δημιουργίας και ελαχιστοποίηση του όγκου ραδιενεργών 
αποβλήτων 
Η εφαρμοζόμενη για την ακτινοπροστασία αρχή της αιτιολογημένης χρήσης 
εξασφαλίζει ότι δεν χρησιμοποιούνται αδικαιολογήτως ραδιενεργές ουσίες. 
Οι επιστημονικές προοπτικές περιορισμού της ραδιενέργειας που προκύπτει 
κατά την διεργασία της σχάσης στους αντιδραστήρες ή κατά την ενεργοποίηση 
των ουσιών που εκτίθενται σε ακτινοβολία είναι περιορισμένες και 
αποτελούν θέμα μακροπρόθεσμης έρευνας, συγκεκριμένα των ερευνητικών 
δραστηριοτήτων της Κοινότητας στο θέμα της μεταστοιχείωσης των 
ραδιονουκλεϊδίων μακράς διάρκειας ζωής. Με βάση τα δεδομένα αυτά η 
πολιτική ελαχιστοποίησης του όγκου πρέπει να επικεντρωθεί στον όγκο των 
παραγομένων αποβλήτων. 
Η θεμελιώδης ιδέα της ελαχιστοποίησης του όγκου των αποβλήτων πρέπει να 
αποτελέσει τμήμα της ενιαίας φιλοσοφίας για την ασφάλεια και την 
προστασία του περιβάλλοντος στον τομέα αυτό και κατά συνέπεια να 
εφαρμοσθεί πλήρως για την αριστοποίηση της ακτινοπροστασίας. Η 
ελαχιστοποίηση του όγκου των αποβλήτων καλύπτει ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων 
κατά τον σχεδιασμό, την κατασκευή, την λειτουργία και την αποξήλωση των 
πυρηνικών εγκαταστάσεων, οι οποίες θα πρέπει να προωθηθούν: 
- επιλογή των υλικών για κατασκευαστικά μέρη, βελτίωση των πρακτικών 
εκμετάλλευσης (περιορισμός της δημιουργίας δευτερογενών αποβλήτων 
επαρκής διαλογή αποβλήτων, κλπ) 
- βελτίωση των διεργασιών απολύμανσης,* συγκεκριμένα παροχή δυνατότητας 
ανακύκλωσης του υλικού που έχει απολυμανθεί 
- βελτώση των διεργασιών επεξεργασίας για την άμεση μείωση του όγκου 
(υπερσυμπίεση, αποτέφρωση καυσίμων αποβλήτων, κλπ) 
Τα οικονομικά κίνητρα για την ελαχιστοποίηση είναι κυρίως το κόστος της 
διάθεσης το οποίο θα πρέπει να φέρουν πλήρως οι φορείς παραγωγής 
καυσίμου· θα πρέπει κατά συνέπεια να εξετασθεί η παροχή οικονομικών 
μέσων για την ελαχιστοποίηση , συγκεκριμένα στο πλαίσιο της Ε&Α και των 
νέων επενδύσεων σε προηγμένης τεχνολογίας εγκαταστάσεις. 
Επιπλέον, η ενθάρρυνση της εθελοντικής συνεργασίας μεταξύ των κρατών 
μελών για τα πρακτικά ζητήματα της ελαχιστοποίησης των αποβλήτων θα 
πρέπει να επιδιωχθεί στο πλαίσιο του δευτέρου Κοινοτικού προγράμματος 
δράσης στον τομέα των ραδιενεργών αποβλήτων (1993-2000). 
(8) Συγκεκριμένα, Οδηγία 91/689/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 12.12.91 σχετικά με τα 
επικίνδυνα απόβλητα. 
Τέλος, πρέπει να αναπτυχθεί ενιαία φιλοσοφία ενημέρωσης για την 
ελαχιστοποίηση των αποβλήτων σε όλους τους πυρηνικούς σταθμούς και σε 
όλες τις εγκαταστάσεις όπου χρησιμοποιούνται ραδιοϊσότοπα, όπως π. χ. 
ερευνητικά εργαστήρια, νοσοκομεία και εργοστάσια. 
ΔζάΩΆ 
Διενέργεια μελετών και ερευνητικών προγραμμάτων σε εθνικό και κοινοτικό 
επίπεδο, ιδίως σχετικά με τα φαινόμενα μερισμού και μεταστοιχείωσης των 
ραδιονουκλεϊδίων μακράς διάρκειας ζωής. 
Ενθάρρυνση της ελαχιστοποίησης μέσω διακανονισμών μεταξύ φορέων παραγωγής 
αποβλήτων και φορέων εκμετάλλευσης αποβλήτων καθώς και με την παροχή 
οικονομικών μέσων. 
Έναρξη εκστρατείας για την ενθάρρυνση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών 
μελών προκειμένου να αναπτυχθεί η καθιέρωση ενιαίας φιλοσοφίας και 
πρακτικής για την ελαχιστοποίηση των αποβλήτων. 
Υποβολή προτάσεων για την περιοδική δημοσίευση των στοιχείων περί 
αποβλήτων κάθε κατηγορίας, που παράγονται στις πυρηνικές εγκαταστάσεις 
των κρατών μελών καθώς και περί της χρήσης ραδιοϊσοτόπων εκτός της 
πυρηνικής βιομηχανίας. 
IV.2 Ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση 
Η ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση υλικών και εξοπλισμού χαμηλού βαθμού 
ραδιενεργού μόλυνσης αποτελεί αξιόπιστη δυνατότητα διαχείρισης στις 
περιπτώσεις που αυτό είναι δυνατό από άποψη ακτινοπροστασίας. 
Η δυνατότητα αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική για την αποξήλωση πυρηνικών 
εγκαταστάσεων: κατά την αποξήλωση αντιδραστήρα ηλεκτροπαραγωγής τύπου 
ελαφρού ύδατος θα προκύψουν περίπου 10.000 τόννοι αποβλήτων χάλυβα και 
100.000 τόννοι αποβλήτων σκυροδέματος, ποσότητες που κατά το μεγαλύτερο 
μέρος τους δεν θα περιέχουν, ή θα περιέχουν ελάχιστα, τεχνητά παραχθέντα 
ραδιονουκλεΐδια. 
Είναι σαφές ότι όσον αφορά την ακτινοβόληση των εργαζομένων και του 
κοινού που πιθανώς να προκύψει κατά την ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση 
πρέπει να τηρούνται τα όρια των δόσεων ακτι νοβόλησης και μάλιστα σε όσο 
το δυνατόν χαμηλότερα επίπεδα. Πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι εξής 
καταστάσεις: 
- Αποδέσμευση του υλικού κατόπιν εξέτασης από τις κανονιστικές αρχές 
χωρίς περαιτέρω ελέγχους: στο πλαίσιο των σεναρίων έκθεσης σε 
ακτινοβολία πρέπει πέραν της διάθεσης, να εξετάζονται η ανακύκλωση ή 
επαναχρησιμοποίηση ως πιθανότητες έκθεσης σε ακτινοβολία. 
- Ελεγχόμενη αποδέσμευση εκτός της πυρηνικής εγκαταστάσεως ο 
κανονιστικός έλεγχος διευρύνεται ώστε να καλύψει τμήμα ή όλη την 
αποδέσμευση του υλικού. 0 έλεγχος αυτός πρέπει να εξασφαλίζει ότι το 
αποδεσμευόμενο υλικό (π.χ. χάλυβας, σκυρόδεμα) πράγματι μεταφέρεται σε 
εγκεκριμένο προορισμό (όπως κάμινο χυτηρίου) ή υπόκειται σε επεξεργασία 
σε ειδικά εγκεκριμένη μονάδα. Στην τελευταία αυτή περίπτωση είναι 
δυνατόν να επιβληθούν όροι για τον τελικό προορισμό του ανακυκλωμένου 
υλικού. 
- Ελεγχόμενη ανακύκλωση εντός της πυρηνικής εγκατάστασης: η 
επαναχρησιμοποίηση καθαρισμένου εξοπλισμού και εργαλείων εντός των 
πυρηνικών εγκαταστάσεων αποτελεί συνήθη πρακτική· σημαντική πορεία 
ανακύκλωσης του χάλυβα είναι η χρησιμοποίηση του για την παραγωγή 
δοχείων για ραδιενεργά απόβλητα. 
Σε διεθνές επίπεδο καθώς και στο πλαίσιο της ομάδας εμπειρογνωμόνων που 
έχει συγκροτηθεί σύμφωνα με το άρθρο 31 της συνθήκης Ευρατόμ επικρατεί 
πλέον ευρεία συναίνεση σχετικά με τις αποδεκτές τιμές επικινδυνότητας και 
έκθεσης σε ακτινοβολία κατά την εφαρμογή αυτών των πρακτικών. Στο θέμα 
της ανάπτυξης παράγωγων τιμών (συγκεντρώσεων και ποσοτήτων ραδιενέργειας) 
που να μετουσιώνουν αυτές τις κοινώς αποδεκτές τιμές σε πρακτικώς 
εφαρμόσιμα όρια αποδέσμευσης σημειώνεται ικανοποιητική πρόοδος, ιδιαίτερα 
όσον αφορά την ανακύκλωση χάλυβα και άλλων μετάλλων, ζήτημα όπου η 
διαρκής προσπάθεια της Κοινότητας ευρίσκεται εν εξελίξει. 
Η έρευνα συνεχίζεται για να καθορισθούν οι παράμετροι που απαιτούνται 
προς υπολογισμό των ραδιολογικών επιπτώσεων της επεξεργασίας μετάλλων και 
σκυροδέματος στο πλαίσιο των πιθανών σεναρίων ανακύκλωσης, 
επαναχρησιμοποίησης ή διάθεσης υλικών πολύ χαμηλής ραδιενέργειας. 
Δ&άαιι 
Εξέταση της προοπτικής ελαχιστοποίησης του όγκου αποβλήτων μέσω της 
ανακύκλωσης και της επαναχρησιμοποίησης, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη την 
επαναχρησιμοποίηση στην πυρηνική βιομηχανία. 
Συνέχιση του πειραματικού έργου και εκτίμηση των πρακτικών ανακύκλωσης 
και επαναχρησιμοποίησης. 
Συνεχής ανάπτυξη συστάσεων σχετικά με την επανακύκλωση και 
επαναχρησιμοποίηση σε διεθνές και κοινοτικό επίπεδο. 
Εξέταση της δυνατότητας εφαρμογής κανόνων για την ανακύκλωση και 
επαναχρησιμοποίηση στη Κοινοτική νομοθεσία. 
Μεταφορά : Υορήγηση άδειας και έλεγχος 
Οι ραδιενεργές ουσίες ταξινομούνται ως τύπος επικινδύνων υλικών στις 
συστάσεις του οργανισμού Ηνωμένων Εθνών σχετικά με τις μεταφορές των 
επικινδύνων αγαθών. Πρότυπα κανόνων σχετικά με τις μεταφορές ραδιενεργών 
αποβλήτων καθορίσθηκαν για πρώτη φορά από τον ΔΟΑΕ το 1961 και έκτοτε 
υπόκεινται σε τακτικές αναθεωρήσεις. Για τελευταία φορά αναθεωρήθηκαν το 
1985 και έχουν τεθεί σε ισχύ από το 1993. Οι κανόνες αυτοί απαιτούν 
τεχνικά προμελετημένες διασφαλίσεις προς "ενσωμάτωση" στον σχεδιασμό της 
συσκευασίας στην πυρηνική εγκατάσταση όταν μπορεί να συμβεί σοβαρό 
ατύχημα κατά την μεταφορά, και καθορίζουν επίσης πρότυπα για τον 
σχεδιασμό των επιδόσεων που είναι ανεξάρτητα από το μέσο μεταφοράς του 
συσκευασμένου επικίνδυνου υλικού. Το σύστημα κανόνων του ΔΟΑΕ έχει 
μεταφερθεί στην εσωτερική έννομη τάξη των κρατών μελών και, επί σειρά 
ετών, έχει αποδειχθεί η πρακτική αξία του για την εξασφάλιση υψηλού 
επιπέδου προστασίας. 
Σε επίπεδο Κοινότητας έχει θεσπισθεί με οδηγία του Συμβουλίου^9) σύστημα 
για την επιτήρηση και τον έλεγχο των αποστολών αποβλήτων μεταξύ κρατών 
μελών καθώς και προς και από την Κοινότητα. Κατά συνέπεια η μεταφορά 
ραδιενεργών αποβλήτων υπόκειται ήδη σε αποτελεσματικούς κανόνες που έχουν 
εναρμονισθεί στο πλαίσιο της μεταφοράς ραδιενεργών ουσιών. Η κατάσταση 
στον τομέα της μεταφοράς ραδιενεργών αποβλήτων αποτελεί αντικείμενο 
τακτικών εκθέσεων που υποβάλλει η Επιτροπή στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό 
Koινοβούλιο. 
Apian 
Συνεργασία για να εξασφαλισθεί η αδιάλειπτη συνέχεια αποτελεσματικού 
διεθνούς συστήματος κανόνων και τις ραδιενεργές ουσίες. 
Συνεχής παρακολούθηση της κατάστασης των μεταφορών ραδιενεργών ουσιών. 
VI. Αριστοποίηση Tnc ασωάλειας τηε διαχείρισης ραδιενεργών αποβλήτων σε 
Κοινοτικό επίπεδο 
Το πλήρες σύστημα διαχείρισης ραδιενεργών αποβλήτων πρέπει να 
περιλαμβάνει τις δραστηριότητες της συλλογής, διαλογής, επεξεργασίας, 
συσκευασίας, μεταφοράς, αποθήκευσης, και, τέλος, διάθεσης. Οι 
δραστηριότητες αυτές αλληλοσυνδέονται στενά με πολυάριθμες 
αλληλεπιδράσεις. Για την αριστοποίηση του συστήματος απαιτείται κατά 
συνέπεια: 
- η ωρίμανση των εξελίξεων σε όλες αυτές τις δραστηριότητες· το κριτήριο 
αυτό πληρούται ήδη, εξαιρουμένης της περίπτωσης της διάθεσης αποβλήτων 
μακράς διάρκειας ζωής, των αποβλήτων υψηλής ραδιενέργειας και των 
αναλωμένων καυσίμων· 
- προσεκτική μελέτη της ασφάλειας κάθε δραστηριότητας στο πλαίσιο της 
συνολικής ασφάλειας του συστήματος διαχείρισης· για παράδειγμα, η 
επιδίωξη ελαχιστοποίησης της μεταφοράς αποβλήτων από τον τύπο παραγωγής 
τους πρέπει να σταθμισθεί έναντι της ανάγκης διάθεσης των αποβλήτων 
αυτών σε χώρους όπου να εξασφαλίζεται ικανοποιητικό επίπεδο συγκράτησης 
για μακρύ χρονικό διάστημα· 
- συσχέτιση με το προσφερόμενο πεδίο δράσεως για την επίτευξη της 
αριστοποίησης του συστήματος. Η αριστοποίηση σε κοινοτικό επίπεδο 
προσφέρει ευρύτερες δυνατότητες ασφάλειας από ότι η αριστοποίηση σε 
εθνικό επίπεδο λόγω της μεγαλύτερης πληθώρας προσφερομένων δυνατοτήτων, 
ιδιαίτερα όσον αφορά την διάθεση των αποβλήτων στο υπέδαφος. 
VI.1. Απαιτήσεις για την ασφαλή διάθεση αποβλήτων μακράς διάρκειας ζωής και 
αποβλήτων υφηλής ραδιενέργειας. 
Η τελική διάθεση αποβλήτων μακράς διάρκειας ζωής και υψηλής 
ραδιενέργειας, καθώς και των αναλωμένων καυσίμων που δηλώνονται ως 
απόβλητα δεν έχει ακόμη εφαρμοσθεί. Πέραν από την εκτέλεση του 
ερευνητικού της προγράμματος, η Κοινότητα πρέπει να διαδραματίσει το ρόλο 
της για να ανοίξει ο δρόμος που θα καταστήσει δυνατή την ασφαλή 
λειτουργία των χώρων διάθεσης αυτών των αποβλήτων. 
(9) Οδηγία 92/3/ΕΥΡΑΤΟΜ της 3ης Φεβρουαρίου 1992 (ΕΕ L 35, 12.2.92) 
- 8 -
Δράση 
Καθιέρωση συντονισμένου προγράμματος με σαφώς διακεκριμένες φάσεις και 
στόχους για την επίδειξη και εφαρμογή της διάθεσης στο υπέδαφος. 
Προώθηση της συναίνεσης επί βασικών κριτηρίων ασφαλείας (ανάκτηση των 
συσκευασιών αποβλήτων, κανονιστική ρύθμιση της παρείσδυσης, 
χρονοδιάγραμμα για την αξιολόγηση της ασφάλειας, εντοπισμός των ορίων 
επικινδυνότητας όσον αφορά την πηγή ραδιενέργειας, κλπ.) 
VI.2. Δυνατότητα εφαρμογής της αρχής πλησιέστερης διάθεσης στο πλαίσιο της 
διαχείρισης ραδιενεργών αποβλήτων 
Η αρχή της πλησιέστερης διάθεσης αποτελεί σημαντικό χαρακτηριστικό της 
στρατηγικής της Κοινότητας στον τομέα της διαχείρισης μη ραδιενεργών 
αποβλήτων (βλ. άρθρο 5 της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ όπως τροποποιήθηκε από την 
οδηγία 91/156/ΕΟΚ). Τα μη ραδιενεργά απόβλητα πρέπει να διατίθενται σε 
μία από τις πλησιέστερες προς το τόπο παραγωγής τους εγκατάσταση, έτσι 
ώστε να εξασφαλίζεται υψηλό επίπεδο προστασίας του περιβάλλοντος και της 
δημόσιας υγείας. Η αρχή αυτή αποσκοπεί κυρίως στην ελαχιστοποίηση της 
μεταφοράς αποβλήτων εντός της Κοινότητας. 
Η δυνατότητα εφαρμογής της αρχής αυτής στα ραδιενεργά απόβλητα πρέπει να 
εκτιμηθεί λαμβάνοντας υπόψη τις διάφορες πτυχές της διαχείρισης 
ραδιενεργών αποβλήτων. Σε όλες τις περιπτώσεις οι όγκοι ραδιενεργών 
αποβλήτων είναι κατά πολύ μικρότεροι των όγκων μη ραδιενεργών τοξικών 
αποβλήτων (βλ. Ι). Για λόγους οικονομικούς, ασφάλειας και προστασίας του 
περιβάλλοντος σε πολλές περιπτώσεις θα πρέπει να συγκεντρωθούν γεωγραφικά 
οι εγκαταστάσεις επεξεργασίας, αποθήκευσης και τελικής διάθεσης 
ραδιενεργών αποβλήτων και ο αριθμός τους θα πρέπει να είναι πολύ 
περιορισμένος. Τέλος, το ζητούμενο είναι η αριστοποίηση της χρήσης των 
εγκαταστάσεων ραδιενεργών αποβλήτων. Η αριστοποίηση αυτή μπορεί να 
επιτευχθεί σε εθνικό και κοινοτικό επίπεδο (βλ. IV.4) και μέσω διαφόρων 
προσεγγίσεων όπως η ισοδυναμία αποβλήτων (βλ. VI.3). 
Δοάση 
Ανάπτυξη κατευθυντηρίων γραμμών σχετικά με την δυνατότητα εφαρμογής της 
αρχής πλησιέστερης διάθεσης στο πλαίσιο της αριστοποίησης των συστημάτων 
διαχείρισης ραδιενεργών αποβλήτων, με βάση ανάλυση του τρόπου με τον 
οποίον εξελίσσεται ή εφαρμόζεται η αρχή αυτή στα κράτη μέλη. 
VI.3. Η έννοια της ισοδυναμίας ραδιενεργών αποβλήτων 
Ορισμένες χώρες στις οποίες ευρίσκονται εξειδικευμένες εγκαταστάσεις που 
είναι σπάνια διαθέσιμες, αναλαμβάνουν την επεξεργασία ή την συσκευασία 
ορισμένων αποβλήτων που τους ζητούν άλλα κράτη μέλη ή τρίτες χώρες 
κατόπιν εμπορικών διακανονισμών ή ανάληψης δέσμευσης για την 
επανεπεξεργασία αναλωμένων καυσίμων. 
- 9 
Σε ορισμένες περιπτώσεις ενδεχομένως να είναι τεχνικώς αδύνατη ή 
αντιπαραγωγική η αυστηρή εφαρμογή πολιτικής η οποία προϋποθέτει ότι τα 
συγκεκριμένα απόβλητα από το εξωτερικό επιστρέφονται εξ ολοκλήρου στη 
χώρα προέλευσης τους μετά από την κατάλληλη επεξεργασία και συσκευασία. 
Στις περιπτώσεις αυτές είναι δυνατόν να εξετασθεί, ή να είναι ουσιαστικώς 
επιβλεβλημένη, η επιστροφή "ισοδυνάμου αποβλήτου". Υπό τις κατάλληλες 
περιστάσεις η τακτική αυτή ενδεχομένως να αυξάνει την συνολική ασφάλεια 
και, κατά συνέπεια, πρέπει να θεωρηθεί ως επιθυμητή. Ωστόσο, οιαδήποτε 
ανταλλαγή πρέπει να υπόκειται σε συμφωνία μεταξύ των αντιστοίχων αρχών 
των ενεχομένων πλευρών και πρέπει να αιτιολογείται βάσει των ωφελειών που 
προκύπτουν, λαμβάνοντας ιδιαίτερα υπόψη ζητήματα ασφαλείας. 
Επί του παρόντος, ισοδυναμία ραδιενεργών αποβλήτων δεν προβλέπεται στις 
κανονιστικές ρυθμίσεις των κρατών μελών της Κοινότητας, ούτε όμως σε 
κοινοτικό ή διεθνές επίπεδο. 
θα πρέπει κατά συνέπεια να αναπτυχθούν σε επίπεδο Κοινότητας 
κατευθυντήριες αρχές για τα ζητήματα ισοδυναμίας αποβλήτων και/ή κώδικας 
ορθής πρακτικής (βλέπε συμπεράσματα του Συμβουλίου - παραπομπή 5). 
Δράση 
Στο πλαίσιο της Κοινότητας θα πρέπει να εκπονηθούν κατευθυντήριες γραμμές 
για την ισοδυναμία ραδιενεργών αποβλήτων καθώς και κώδικας ορθής 
πρακτικής, λαμβάνοντας ιδιαίτερα υπόψη ζητήματα ασφαλείας και προστασίας 
του περιβάλλοντος. 
VI.4 Αυτάρκεια διάθεσης ραδιενεργών αποβλήτων και κοινοτική αλληλεγγύη 
Η αρχή της αυτάρκειας διάθεσης προβλέπεται επίσης στην στρατηγική της 
Κοινότητας για τα μη ραδιενεργά απόβλητα (οδηγία 75/442/ΕΟΚ όπως 
τροποποιήθηκε από την οδηγία 91/156/Ε0Κ(1°) και το ψήφισμα του 
Συμβουλίου της 7ης Μαΐου 1990 - ΕΕ C122 της 18.5.90). 0 στόχος της 
αυτάρκειας διάθεσης ραδιενεργών αποβλήτων σε κοινοτικό επίπεδο είναι 
δικαιολογημένος δεδομένου ότι θα ήταν ανεύθυνο για μια προηγμένη 
οικονομική οντότητα του μεγέθους της Κοινότητας να μην μπορεί να διαθέσει 
τα δικά της απόβλητα. Η Κοινότητα αποτελεί ήδη συμβαλόμενο μέρος 
συμφωνιών που απαγορεύουν την εξαγωγή ραδιενεργών αποβλήτων στις χώρες 
ΑΚΕ (τέταρτη συμφωνία Λομέ) και τα υπερπόντια εδάφη της Κοινότητας^1^. 
Εξάλλου, εξίσου δικαιολογημένη θα ήταν η άρνηση της Κοινότητας να 
αποδεχθεί ραδιενεργά απόβλητα από άλλες χώρες στο βαθμό που το αποτέλεσμα 
θα ήταν η εισαγωγή προσθέτου φορτίου ραδιενεργών ουσιών για πάντα. 
(10) Στο άρθρο 5 παράγραφος 1 προβλέπεται ότι : "Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα 
κατάλληλα μέτρα, σε συνεργασία με άλλα κράτη μέλη εφόσον αυτό παρίσταται 
αναγκαίο ή σκόπιμο, ώστε να δημιουργηθεί ολοκληρωμένο και κατάλληλο δίκτυο 
εγκαταστάσεων διάθεσης των αποβλήτων, που θα λαμβάνει υπόψη τις καλύτερες 
διαθέσιμες τεχνολογίες που δεν συνεπάγονται υπερβολικό κόστος. Το δίκτυο 
αυτό πρέπει να επιτρέπει στην Κοινότητα ως σύνολο να καταστεί αυτάρκης στον 
τομέα της διάθεσης των αποβλήτων και στα κράτη μέλη να τείνουν χωριστά προς 
το στόχο αυτό, λαμβανομένων υπόψη των γεωγραφικών συνθηκών ή της ανάγκης 
ειδικών εγκαταστάσεων για ορισμένες κατηγορίες αποβλήτων." 
(11) Απόφαση του Συμβουλίου της 25.7.1991 σχετικά με τη σύνδεση υπερποντίων χωρών 
και εδαφών με την Ε.Κ., ΕΕ L 263 της 19.9.91. 
- 10 -
Η αυτάρκεια σε εθνικό επίπεδο αποτελεί θεσπισμένη πολιτική ορισμένων 
κρατών μελών. Ενώ είναι φυσικό τα κράτη μέλη να επιδιώκουν αυτόνομα την 
αυτάρκεια διάθεσης των ιδικών τους ραδιενεργών ακοβλήτων, θα ήταν λυπηρή, 
και τουλάχιστον βεβιασμένη, n άρνηση της δυνατότητας παροχής βοήθειας σε 
άλλο κράτος μέλος της Κοινότητας σε ορισμένες περιπτώσεις, ιδίως στις 
περιπτώσεις που διακυβεύεται η πυρηνική ασφάλεια. Προς τούτο απαιτείται 
πλέον ευέλικτη προσέγγιση του θέματος της διάθεσης των αποβλήτων. Την 
προσέγγιση αυτή συνέστησε η Επιτροπή πριν από ορισμένα χρόνια*12), 
επισημαίνοντας ότι η προσέγγιση σε περιφερειακή βάση, με την συμμετοχή 
διαφόρων κρατών, θα μπορούσε να προσφέρει πλεονεκτήματα, ιδιαίτερα στις 
χώρες χωρίς ή περιορισμένου εύρους πυρηνικά προγράμματα, στο βαθμό που θα 
μπορούσε να αποτρέψει έργα διάθεσης των αποβλήτων τα οποία από οικονομική 
άποψη είναι ασύμφορα ως μεμονωμένα έργα. 
Ως εκ τούτου θα πρέπει να διατηρηθεί η δυνατότητα της Κοινοτικής 
αλληλεγγύης γ Γ αυτά τα ζητήματα διάθεσης. 
Δράση 
Εκπόνηση προσέγγισης για την αλληλεγγύη σε θέματα διάθεσης (ιδιαιτέρως 
για τα απόβλητα υψηλής ραδιενέργειας). 
VII. Πληοοι»όοηση τηο κοινού 
Αυξάνεται η δυσφορία του κοινού να αποδεχθεί όλες τις δραστηριότητες που 
αφορούν οιουδήποτε τύπου απόβλητα» 
Ο τόπος απόθεσης αποβλήτων σπάνια αντιμετωπίζεται από το 
κοινό ως απαραίτητη συμβολή για την δημιουργία ασφαλούς και οικολογικής 
υποδομής για την διαχείριση αποβλήτων. 
Λαμβανομένης υπόψη της κατάστασης αυτής είναι σημαντικό να προσφέρεται 
αντικειμενική πληροφόρηση στο κοινό και η Κοινότητα θα πρέπει στο θέμα αυτό 
να διαδραματίσει τον ρόλο της ενισχύοντας τις προσπάθειες των κρατών μελών. 
Το θέμα αυτό προβλήθηκε στο Κοινοτικό πρόγραμμα δράσης για τα ραδιενεργά 
απόβλητακαι στο ερευνητικό πρόγραμμα της Επιτροπής σχετικά με τα ραδιενεργά 
απόβλητβΟ30. Έχει συνταχθεί πληροφοριακό υλικό απευθυνόμενο προς το 
κοινό . Όσον 
αφορά τα μεμονωμένα βιομηχανικά έργα που ενδέχεται να έχουν επιπτώσεις στο 
περιβάλλον περιλαμβανομένων των εγκαταστάσεων διάθεσης αποβλήτων στην 
αναθεώρηση της σχετικής οδηγίας που πρότεινε προσφάτως η Επιτροπή*1^) 
καλούνται, μεταξύ άλλων, τα κράτη μέλη να εξασφαλίζουν ότι το κοινό θα έχει 
τη δυνατότητα να διατυπώσει την γνώμη του πριν από την χορήγηση άδειας 
εκτέλεσης ενός έργου. 
Η Κοινότητα θα πρέπει να συνεχίσει τις προσπάθειες της για την βελτίωση της 
πληροφόρησης σχετικά με τα ραδιενεργά απόβλητα, την καταγραφή, την 
διαχείριση, την τοποθέτηση και τον έλεγχο τους. 
(12) Ενδεικτικό Πυρηνικό Πρόγραμμα σύμφωνα με το άρθρο 40 της Συνθήκης Ευρατόμ -
COM(85)401 τελικό της 23.7.85, 
(13) Απόφαση του Συμβουλίου της 15ης Δεκεμβρίου 1989 (ΕΕ L395 της 30.12.89) 
(14) Για παράδειγμα, γενικώς επί του θέματος της ακτινοβλίας, η έκδοση "Radiation 
and You* ("Εσύ και η ακτινοβολία")· ειδικότερα επί των αποβλήτων "Managing 
Radioactive Waste" (Διαχείριση ραδιενεργών απβολήτων στην ΕΚ). [Το 
εγχειρίδιο για τους διδάσκοντες θα εκδοθεί στα τέλη του 1993.] 
(15) Οδηγία 85/337/Ε0Κ του Συμβουλίου της 27ης Ιουνίου 1985 σχετικά με την 
εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων δημοσίων και ιδιωτικών έργων στο 
περιβάλλον (ΕΕ L 175 της 5.7.85) 
Προτεραιότητα στη συνέχιση των δραστηριοτήτων πληροφόρησης και 
εκπαίδευσης- ειδική προσοχή θα πρέπει να δοθεί οτο ζήτημα των ραδιενεργών 
αποβλήτων, ιδιαίτερα όσον αφορά τη σύνταξη πληροφοριακού υλικού για την 
εκπαίδευση. 
Εξέταση του ρόλου που μπορούν να διαδραματίσουν το Κοινό Κέντρο Ερευνών 
και η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Περιβάλλοντος για την συγκέντρωση δεδομένων που 
αφορούν τα ραδιενεργά απόβλητα. 
VIII. Χοηυατοδάτηοη και urtoôoutc νια την éioYctoion οαδιενεονών αποΒλητων 
Στην στρατηγική σχετικά με τα μη ραδιενεργά απόβλητα, όπως και στο άρθρο 
130Π της συνθήκης ΕΟΚ, όπως τροποποιήθηκε από την Ενιαία Πράξη του 1986, 
προβλέπεται η αρχή "ο ρυπαίνων πληρώνει" για το κόστος αντιμετώπισης της 
ρύπανσης που προξενεί η δραστηριότητα του. 
Εξάλλου, η αρχή αυτή απετέλεσε επί σειρά ετών την βάση για την 
χρηματοδότηση της διαχείρισης ραδιενεργών αποβλήτων και την διάθεση τους 
στα κράτη μέλη της Κοινότητας. Η αρχή αυτή έχει ενσωματωθεί στην 
νομοθεσία αρκετών κρατών (Βέλγιο, Γαλλία, Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της 
Γερμανίας, Ιταλία, Ισπανία) και οι εκτελεστικοί φορείς ή οι εθνικές 
υπηρεσίες που είναι αρμόδιες για την διαχείριση των ραδιενεργών αποβλήτων 
χρηματοδοτούνται, τουλάχιστον εν μέρει, από τα ποσά που καταβάλλουν οι 
παράγωγο( αποβλήτων. 
Η ορθή εφαρμογή της αρχής αυτής εγγυάται ότι το κόστος ασφαλούς 
διαχείρισης και διάθεσης των ραδινεργών αποβλήτων εξετάζεται εκ 
παραλλήλου και σε συνδυασμό με τα οφέλη της αντίστοιχης πρακτικής. 
Στο πλαίσιο που δημιουργείται από την Ενιαία Αγορά θα πρέπει να ληφθούν 
υπόψη σε κοινοτικό επίπεδο τα οικονομικά μέτρα που έχουν υιοθετήσει τα 
κράτη μέλη για να εφαρμόσουν την αρχή "ο ρυπαίνων πληρώνει" και πρέπει να 
επιδιωχθεί η εναρμόνιση όπου απαιτείται. 
Η ανεύθυνη απόρριψη πηγών ραδιενέργειας αποτελεί ένα ειδικό θέμα που 
δημιουργεί ιδιαίτερους κινδύνους για το κοινό- θα πρέπει να διερευνηθούν 
τα μέτρα για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος ασφάλειας σε 
κοινοτικό επίπεδο, ιδίως όσον αφορά την χρηματοδότηση της διάθεσης των 
πηγών ραδιενέργειας. 
Οι δομές διαχείρισης ραδιενεργών αποβλήτων έχουν καθορισθεί από πολλά έτη 
στα κράτη μέλη όπου υπάρχουν προγράμματα πυρηνικής ενέργειας- η 
διαχείριση των αποβλήτων (συμπεριλαμβανομένης της διάθεσης) ανατίθεται σε 
εκτελεστικό φορέα ή σε εθνική υπηρεσία. Επίσης επί αρκετά χρόνια 
υπάρχουν φορείς που αναλαμβάνουν τα απόβλητα, οι οποίοι είναι 
διαφορετικοί από τις αρχές που είναι υπεύθυνες για την ασφάλεια και οι 
οποίοι είτε ευθύνονται άμεσα για τη διάθεση των αποβλήτων είτε δρουν 
μέσω θυγατρικών ή μετοχικών τους εταιρειών υπό μορφή νομικών προσώπων 
δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου. Τα αλλεπάλληλα Κοινοτικά ερευνητικά 
προγράμματα για τα ραδιενεργά απόβλητα και τα δύο προγράμματα δράσης της 
Κοινότητας στον τομέα των ραδιενεργών αποβλήτωνC2) απετέλεσαν τελεσφόρα 
εργαλεία για την καθιέρωση υψηλού βαθμού συνεργασίας και σύγκλισης μεταξύ 
των διαφόρων αυτών φορέων. Το 2ο Πρόγραμμα Δράσης 1993-1999 και η 
αντίστοιχη συμβουλευτική επιτροπή θα αποτελέσουν με αυξανόμενο ρυθμό την 
κοινοτική δομή στο πλαίσιο της οποίας θα συζητούνται τα ζητήματα 
διαχείρισης ραδιενεργών αποβλήτων και θα προτείνεται η κναρμόνισή της, 
όταν αυτό είναι επιθυμητό. 
- 12 -
Δο_άαη 
Επανεξέταση της εφαρμογής της αρχής "ο ρυπαίνων πληρώνει" για την 
διαχείριση των ραδιενεργών αποβλήτων στα κράτη μέλη. 
Διερεύνηση δυνατοτήτων μέτρων της Κοινότητας που να εξασφαλίζουν τον 
ααφαΧ^\ χειρισμό και διάθεση των πηγών ραδιενέργειας. 
Η συνέχιση της εφαρμογής του Κοινοτικού προγράμματος δράσης για τα 
ραδιενεργά απόβλητα αποτελεί την κατάλληλη δομή για την χάραξη 
κατευθύνσεων και την εναρμόνιση σε κοινοτικό επίπεδο της διαχείρισης 
ραδιενεργών αποβλήτων. 
Γ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ 
Πολλά έχουν ήδη επιτευχθεί στον τομέα των ραδιενεργών αποβλήτων και στην 
προτεινόμενη στρατηγική εντοπίζονται οι νευραλγικοί τομείς μελλοντικής δράσης. 
Τα προτεινόμενα μέτρα θα αναληφθούν σε συνδυασμό με τα μέτρα που προτείνονται στο 
πλαίσιο του Πέμπτου Προγράμματος Δράσης για το Περιβάλλον και του Δευτέρου 
Προγράμματος Δράσης στον τομέα των Ραδιενεργών Αποβλήτων. Η ανάγκη περαιτέρω 
δράσεων θα εκτιμηθεί λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα των μέτρων αυτών. 
ISSN 0254-1483 
COM(94)66 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR 14 12 
Αριΰ. καταλόγου : CB-CO-94-070-GR-C 
ISBN 92-77-65785-5 
Υπηρεσία Επίσημων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L·2985 Luxembourg 
Η