Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα "Ευρωπαϊκός Χάρτης των μικρών επιχειρήσεων"

(2000/C 204/13)

Στις 11 Απριλίου 2000, και σύμφωνα με το άρθρο 23, παράγραφος 3, του Εσωτερικού Κανονισμού της, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε να καταρτίσει γνωμοδότηση για τον "Ευρωπαϊκός Χάρτης των μικρών επιχειρήσεων".

Το τμήμα "Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση", στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, κατάρτισε την γνωμοδότησή του με βάση την εισαγωγική έκθεση του κ. Pezzini, στις 3 Μαΐου 2000.

Κατά την 373η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 24ης Μαΐου 2000), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 70 ψήφους υπέρ και 3 αποχές, την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της που το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισαβόνας αποφάσισε, μεταξύ άλλων, να προβεί στην κατάρτιση ενός χάρτη των μικρών επιχειρήσεων. Το γεγονός αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία εάν ληφθεί υπόψη η πρόκληση που αποτελεί η κοινωνία των πληροφοριών για όλες τις επιχειρήσεις, και ιδιαίτερα για τις μικρές, και πιστοποιεί ότι, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, τόσο τα κράτη μέλη όσο και η Επιτροπή έχουν ευαισθητοποιηθεί απέναντι στις μικρές επιχειρήσεις.

1.2. Οι μικρές επιχειρήσεις αντιπροσωπεύουν πάνω από το 95 % του συνόλου των επιχειρήσεων της Ένωσης και απασχολούν περίπου τα δύο τρίτα του συνολικού εργατικού δυναμικού. Εξάλλου δημιουργούν κάθε χρόνο το 60 έως το 80 % των νέων θέσεων απασχόλησης. Η ΟΚΕ υπενθυμίζει επίσης ότι οι μικρές επιχειρήσεις δεν διαθέτουν τα ίδια χρηματοοικονομικά μέσα και το προσωπικό που διαθέτουν οι άλλες, μεγαλύτερες, επιχειρήσεις και, κατά συνέπεια, όλες οι παρεμβάσεις που δεν έλαβαν υπόψη την ιδιαιτερότητα των επιχειρήσεων αυτών ενδέχεται να αποβούν πραγματικό εμπόδιο στην οικονομική ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης.

1.3. Στο εσωτερικό των μικρών επιχειρήσεων που εκπροσωπούν όλες τις δραστηριότητες βρίσκονται οι πολύ μικρές επιχειρήσεις (με λιγότερους από 10 απασχολούμενους), οι επιχειρήσεις που αποτελούνται μόνο από τον επιχειρηματία και οι βιοτεχνίες, που διαδραματίζουν έναν παγκόσμια αναγνωρισμένο ρόλο στην ανάπτυξη ενός νέου επιχειρηματικού πνεύματος και αποτελούν ένα είδος πρώτου εργαστηρίου κατάρτισης και επιμόρφωσης στην εργασία και στις αντίστοιχες γνώσεις(1).

1.4. Η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να εξακολουθήσει τις προσπάθειες, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, προκειμένου να τεθεί σε εφαρμογή το πρόγραμμα που προβλέπουν οι "ολοκληρωμένες δράσεις" και οι συστάσεις της "Τask Force BEST".

1.5. Εξάλλου, η Επιτροπή και το Συμβούλιο θα πρέπει να συνεχίσουν να θεσπίζουν, με τις κατάλληλες μεθόδους και μέσα, στρατηγικές παρεμβάσεις υπέρ των μικρών επιχειρήσεων και της βιοτεχνίας, σε συνεχή διάλογο με τους κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες και μέσω της διάδοσης των ορθών πρακτικών.

1.6. Πρέπει να προβλεφθεί ένας μηχανισμός αξιολόγησης των αποτελεσμάτων που επιτυγχάνονται και ο οποίος θα στηρίζεται σε αντικειμενικά κριτήρια, όπως ο αριθμός των νέων επιχειρήσεων που ιδρύονται, η διάρκεια ζωής τους, το κόστος των πιστώσεων, τα διαθέσιμα κεφάλαια κινδύνου για τις μικρές επιχειρήσεις κ.α.

Η χρήση αυτών των κριτηρίων θα μπορούσε να συμβάλει στην κατάρτιση "πίνακα επιδόσεων" ("scoreboard") που θα απεικονίζει τους στόχους και τα αποτελέσματα που επιτυγχάνονται. Η ΟΚΕ θα μπορούσε να συμμετάσχει στην δραστηριότητα αυτή με τη βοήθεια μιας ομάδας ad hoc, που θα μπορούσε, μεταξύ άλλων, να πραγματοποιεί ακροάσεις στις επιμέρους χώρες.

ΧΑΡΤΗΣ ΤΩΝ ΜΙΚΡΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ(2)

1. Τα κοινοτικά προγράμματα και δραστηριότητες, καθώς και οι παρεμβάσεις των κρατών μελών, πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την πραγματικότητα και τις απαιτήσεις των μικρών επιχειρήσεων.

2. Τα σχολικά προγράμματα και τα κέντρα εκπαίδευσης και κατάρτισης πρέπει να τονίζουν τη σημασία του επιχειρηματικού πνεύματος και της κοινωνικής και οικονομικής αξίας της εργασίας που επιτελούν ο μικρός επιχειρηματίας και οι απασχολούμενοι στις μικρές επιχειρήσεις.

3. Είναι απαραίτητο να εξετασθούν σε βάθος οι πολιτιστικές πτυχές, καθώς και οι κοινωνικές και συμβατικές δυναμικές που διέπουν τις σχέσεις μεταξύ όσων εργάζονται, στα διάφορα επίπεδα, στις μικρές επιχειρήσεις.

4. Πρέπει να διευκολυνθούν και να υποστηριχθούν οι παρεμβάσεις και οι δράσεις που προβλέπουν την πρόσβαση των μικρών επιχειρήσεων (τόσο των επιχειρηματιών όσο και των απασχολούμενων) στην κατάρτιση, την ενημέρωση, την ανάπτυξη οργανωτικών και διοικητικών ικανοτήτων, την έρευνα και καινοτομία και την αειφόρο ανάπτυξη.

5. Πρέπει να ενθαρρυνθεί η μαθητεία στους κόλπους της επιχείρησης, η οποία μπορεί να χρησιμεύσει ως καταλύτης προκειμένου να αναπτυχθεί το επιχειρηματικό πνεύμα στους νέους και ως μέσο χάρη στο οποίο οι νέοι που διαθέτουν δημιουργικές ικανότητες να μπορούν να επιτύχουν. Με τον ίδιο τρόπο πρέπει να αρθούν τα εμπόδια που τίθενται στην κινητικότητα των μαθητευόμενων νέων στην Ευρώπη.

6. Πρέπει να ενθαρρύνεται η πρόσβαση των μικρών επιχειρήσεων στα χρηματοδοτικά μέσα και να καταστεί λιγότερο επαχθής η νομική διαδοχή των επιχειρήσεων.

7. Ορισμένες πτυχές της νομοθεσίας που ρυθμίζει τις πτωχεύσεις πρέπει να αναθεωρηθούν και να προσαρμοσθούν στις εξελίξεις του τομέα των επιχειρήσεων.

8. Οι δημόσιες πολιτικές πρέπει να διευκολύνουν την πρόσβαση των μικρών επιχειρήσεων και κυρίως εκείνων που είναι εγκατεστημένες σε μειονεκτικές περιοχές στις αγορές, μέσω της άρσης των υφιστάμενων περιορισμών, της μείωσης του άσχετου προς την επιχείρηση κόστους, της παράλληλης στήριξης του πνεύματος οικονομικής συνεργασίας και της ανάπτυξης δικτύων σε εθνικό και διεθνές επίπεδο.

9. Πρέπει να θεσπισθεί ένα σύστημα που να προβλέπει την ύπαρξη ενιαίας θυρίδας, εγγράφου και αριθμού αναγνώρισης, στην φάση της δημιουργίας και της ανάπτυξης των μικρών επιχειρήσεων.

10. Όλοι οι έλεγχοι που προβλέπονται από την περιβαλλοντική νομοθεσία και την νομοθεσία για την ασφάλεια στον τόπο εργασίας πρέπει να συντονίζονται καλύτερα σε εθνικό επίπεδο.

11. Πρέπει να διασφαλιστεί ότι οι κανόνες που διέπουν τις σχέσεις μεταξύ των επιχειρήσεων, καθώς και μεταξύ των επιχειρήσεων και της δημόσιας διοίκησης, θα εφαρμόζονται με ευελιξία και εγκαίρως, μέσω της επέκτασης και ενίσχυσης της αρχής της "σιωπηράς αποδοχής" και της εισαγωγής της έννοιας του "διαμεσολαβητή" των μικρών επιχειρήσεων.

12. Είναι απαραίτητο να αναπτυχθεί το απλοποιημένο σύστημα και να εξαιρεθούν οι μικρές επιχειρήσεις, με ελάχιστο κύκλο εργασιών, από τις υπερβολικές φορολογικές υποχρεώσεις.

13. Πρέπει να διευκολυνθεί η πρόσβαση των μικρών επιχειρήσεων σε όλα τα κοινοτικά προγράμματα και, ιδιαίτερα, στα προγράμματα που σχετίζονται με την έρευνα και την καινοτομία.

Βρυξέλλες, 24 Μαΐου 2000.

Η Πρόεδρος

της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Beatrice Rangoni Machiavelli

(1) COM(95) 502 τελικό: "Η βιοτεχνία και οι μικρές επιχειρήσεις: βασικά στοιχεία της ανάπτυξης και της απασχόλησης στην Ευρώπη".

(2) Σύμφωνα με τα Συμπεράσματα του Συμβουλίου της Λισαβόνας: λιγότεροι των 50 απασχολούμενων.