30.5.84 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 143/3 
II 
(Προπαρασκευαστικές πράξεις) 
ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
Σχέδιο σύστασης του Συμβουλίου για την προώθηση της θετικής δράσης υπέρ των γυναικών 
COM(84) 234 τελικό 
(Υποβληθέν από την Επιτροπή στο Συμβούλιο στις 26 Απριλίου 1984) 
(84/C 143/03) 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
Κοινότητας, 
το σχέδιο σύστασης που πρότεινε η Επιτροπή, 
τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, 
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, 
Εκτιμώντας: 
ότι διάφορες ενέργειες έχουν ήδη αναληφθεί σε κοινο­
τικό επίπεδο για την προώθηση της ισότητας ευκαιριών 
υπέρ των γυναικών, και ιδιαίτερα η θέσπιση εκ μέρους 
του Συμβουλίου βάσει των άρθρων 100 και 235 της 
συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
Κοινότητας, των οδηγιών 75/117/ΕΟΚ (»), 76/207/ 
ΕΟΚ (2) και 79/7/ΕΟΚ (3) που αφορούν την ίση μεταχεί­
ριση ανδρών και γυναικών ότι προς το παρόν διεξά­
γονται εργασίες με σκοπό την έκδοση νέων νομικών πρά­
ξεων 
ότι η οδηγία 76/207/ΕΟΚ του Συμβουλίου περί της 
εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και 
γυναικών όσον αφορά την πρόσβαση σε απασχόληση, 
την επαγγελματική εκπαίδευση και προώθηση και τις 
συνθήκες εργασίας προβλέπει στο άρθρο 2 παράγραφος 
4 ότι η οδηγία αυτή δεν θίγει τα μέτρα που αποσκοπούν 
στην προώθηση της ισότητας ευκαιριών μεταξύ ανδρών 
και γυναικών, ιδίως με την άρση των ανισοτήτων που 
εκδηλώνονται στην πράξη και θίγουν τις ευκαιρίες των 
γυναικών στους τομείς που αναφέρονται στο άρθρο 1 
παράγραφος 1' 
ότι οι υφιστάμενες νομικές διατάξεις για την ίση μεταχεί­
ριση, που έχουν προβλεφθεί για την παροχή δικαιω­
μάτων στα άτομα, είναι ανεπαρκείς για την εξάλειψη 
όλων των ανισοτήτων που εκδηλώνονται στην πράξη αν 
δεν αναληφθεί παράλληλη δράση από τις κυβερνήσεις, τους κοινωνικούς εταίρους και άλλους ενδιαφερόμενους 
φορείς με σκοπό την εξουδετέρωση των επιζήμιων συ­
νεπειών για τις γυναίκες που απασχολούνται, οι οποίες 
προκύπτουν από τη στάση, τη συμπεριφορά και τις 
δομές της κοινωνίας· 
ότι το ψήφισμα του Συμβουλίου της 12ης Ιουλίου 1982 (4) 
σχετικά με την προώθηση της ισότητας ευκαιριών για τις 
γυναίκες εγκρίνει τους γενικούς στόχους του νέου κοινο­
τικού προγράμματος δράσης για την προώθηση της 
ισότητας ευκαιριών για τις γυναίκες (1982-1985), δηλαδή 
την ενίσχυση της δράσης με σκοπό την εξασφάλιση της 
τήρησης της αρχής της ίσης μεταχείρισης και την 
προώθηση της ισότητας ευκαιριών στην πράξη με θετική 
δράση (ενέργεια Β του προγράμματος) και εκφράζει τη 
βούληση να θέσει σ' εφαρμογή τα κατάλληλα μέτρα για 
την πραγματοποίηση των στόχων αυτών 
ότι σε περίοδο οικονομικής κρίσης, η δράση που ανα­
λαμβάνεται σε εθνικό επίπεδο και σε κοινοτικό επίπεδο 
πρέπει όχι μόνο να συνεχίζεται αλλά και να εντείνεται 
ώστε να προωθηθεί η επίτευξη της ισότητας ευκαιριών, 
στην πράξη μέσω της θέσης σε εφαρμογή θετικών ενερ­
γειών, ειδικότερα στους τομείς της ισότητας αμοιβών και 
της ισότητας μεταχείρισης όσον αφορά την πρόσβαση σε 
απασχόληση, επαγγελματική κατάρτιση και προώθηση 
και τις συνθήκες εργασίας, 
ΣΥΝΙΣΤΑ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ: 
Α. να χαράξουν στρατηγική για τη θετική δράση, που 
θα αποβλέπει στην εξάλειψη των ανισοτήτων που 
εκδηλώνονται στην πράξη και θίγουν τις γυναίκες 
στην επαγγελματική τους ζωή, και στην προώθηση 
της κατάργησης του διαχωρισμού των φύλων στην 
αγορά εργασίας · 
και, για το σκοπό αυτό: 
Β. 1) να θεσπίσουν και να προωθήσουν κατάλληλα 
μέτρα θετικής δράσης, λαμβάνοντας υπόψη τις 
εθνικές πρακτικές και διατάξεις, προκειμένου: 
(') ΕΕ αριθ. L 45 της 19. 2. 1975. 
(2) ΕΕ αριθ. L 38 της 14. 1. 1976. 
(3) ΕΕ αριθ. L 6 της 10. 1. 1979. (4) ΕΕαριθ. C 186 της 21. 7. 1982. 
Αριθ. C 143/4 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 30.5.84 
α) να εξουδετερώσουν ή να αντισταθμίσουν τις 
επιζήμιες συνέπειες για τις γυναίκες που έχουν 
απασχόληση ή αναζητούν απασχόληση, οι 
οποίες προκύπτουν από την υφιστάμενη 
στάση, τη συμπεριφορά και τις δομές της 
κοινωνίας που βασίζονται στην αντίληψη του 
διαχωρισμού των ρόλων των ανδρών και 
γυναικών στην κοινωνία' 
6) να ενθαρρύνουν τη συμμετοχή των γυναικών 
σ' όλα τα επαγγέλματα και τους κλάδους της 
επαγγελματικής ζωής όπου υποεκπροσω-
πούνται σήμερα, και σ' όλα τα επίπεδα 
ευθύνης' 
2) να εξασφαλίσουν ότι μέτρα αυτού του είδους λαμ­
βάνονται: 
α) στο δημόσιο τομέα' 
6) σ' όλους τους οργανισμούς που έχουν σχέση 
με τον επαγγελματικό προσανατολισμό, την 
κατάρτιση ή την εύρεση εργασίας' 
ότι μέτρα αυτού του είδους προωθούνται: 
γ) στον ιδιωτικό τομέα' 
δ) στις οργανώσεις που εκπροσωπούν τους εργο­
δότες, τους εργαζόμενους και τους αυτοτελώς 
απασχολούμενους, περιλαμβανομένων και των 
οργανώσεων αυτών στο γεωργικό τομέα* 
και ότι τα μέτρα αυτού του είδους γνωστοποιού­
νται: 
ε) στις γυναίκες, και ιδιαίτερα στις νέες γυναίκες 
και στις γυναίκες που αναζητούν απασχό­
ληση' 
στ) στο ευρύ κοινό • 
3) να καθορίσουν πλαίσιο που θα περιλαμβάνει 
κατάλληλες νομοθετικές, οικονομικές ή διοικη­
τικές διατάξεις που θα προωθούν και θα διευκολύ­
νουν την εισαγωγή και επέκταση των μέτρων 
αυτών εκ μέρους δημόσιων και ιδιωτικών οργα­
νισμών. Το πλαίσιο αυτό, οποιαδήποτε και αν 
είναι η φύση του, πρέπει να εκτεθεί σε έντυπα τα 
οποία πρέπει να είναι ευπρόσιτα στο κοινό και 
αντίγραφα των οποίων πρέπει να διαβιβαστούν 
στην Επιτροπή' 
4) να λάβουν μέτρα ώστε η θετική δράση να περιλαμ­
βάνει στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό τους ακόλου­
θους ειδικούς τύπους δράσης: 
α) δράση για την ενημέρωση και την αύξηση της 
συνειδητοποίησης του κοινού, γενικά, ότι 
είναι ανάγκη να προωθηθεί η ισότητα των 
ευκαιριών για τις γυναίκες στην επαγγελμα­
τική ζωή και να αυξηθεί ο σεβασμός των ικα­
νοτήτων των γυναικών ως εργαζομένων με 
μέσα που θα περιλαμβάνουν εκστρατείες 
πληροφόρησης στα μαζικά μέσα ενημέρωσης 
και στον τόπο εργασίας' 6) δράση για την περαιτέρω διευκρίνιση της 
φύσης, της έκτασης και των αιτίων των ανι­
σοτήτων που εκδηλώνονται στην πράξη σε 
όλους τους τομείς της κατάρτισης και της 
απασχόλησης, ιδιαίτερα μέσω στατιστικών 
μελετών ανά φύλο και μέσω της συνέχισης 
της ανάλυσης και των διαβουλεύσεων σχετικά 
με τα εμπόδια για την ισότητα σε ειδικές 
καταστάσεις, και ιδιαίτερα όσον αφορά τα 
μεμονωμένα συστήματα κατάρτισης και τις 
μεμονωμένες επιχειρήσεις' 
γ) δράση για τη διεύρυνση της κλίμακας επαγ­
γελματικής επιλογής των γυναικών που 
αναζητούν κατάρτιση και απασχόληση, ιδιαί­
τερα μέσω της προσαρμογής των μεθόδων και 
του υλικού που χρησιμοποιείται για την ενη­
μέρωση και την παροχή συμβουλών και μέσω 
του διορισμού ειδικευμένου προσωπικού για 
την προώθηση της δράσης αυτής, ιδιαίτερα 
στα γραφεία εύρεσης εργασίας' 
δ) δράση για τη διευκόλυνση της απόκτησης 
κατάλληλων επαγγελματικών προσόντων εκ 
μέρους των γυναικών, με μέσα που περιλαμβά­
νουν μεταβολές στα συστήματα οργάνωσης 
και χρονικού προγραμματισμού και στις μεθό­
δους και το υλικό της κατάρτισης, καθώς και 
μέσω της δημιουργίας ειδικών συστημάτων 
κατάρτισης ή προκατάρτισης για τις γυ­
ναίκες ' 
ε) δράση για την ενθάρρυνση των γυναικών 
υποψηφίων και την αύξηση των προσλήψεων 
γυναικών σε τομείς κατάρτισης και απα­
σχόλησης, περιλαμβανομένης και της προ­
ώθησης, στους οποίους υποεκπροσωπούνται, 
ιδιαίτερα μέσω προσαρμογών στις διαδικασίες 
δημοσίευσης των αγγελιών, στην τεχνική των 
συνεντεύξεων, στην περιγραφή των καθη­
κόντων και στα κριτήρια αξιολόγησης, μέσω 
της θέσπισης κατάλληλων διατάξεων για τις 
προσλήψεις, πχ. μέσω του καθορισμού ενδει­
κτικών στόχων για τις προσλήψεις-
στ) δράση για τη μείωση των δυσχερειών που 
αντιμετωπίζουν οι γονείς που εργάζονται είτε 
κατά πλήρη είτε κατά μερική απασχόληση, 
κατά την εκπλήρωση των επαγγελματικών και 
οικογενειακών ευθυνών τους, ιδιαίτερα μέσω 
της καθιέρωσης μεγαλύτερης ευελιξίας ή μειώ­
σεως των ατομικών ωρών εργασίας, μέσω της 
βελτίωσης των εγκαταστάσεων για τη φρο­
ντίδα των παιδιών και μέσω της προσαρμογής 
των σχολικών ωραρίων και των διατάξεων για 
τη μεταφορά στο σχολείο, όπου αυτό είναι 
αναγκαίο' 
ζ) δράση για τη διευκόλυνση της συμμετοχής 
των γυναικών στη λήψη αποφάσεων, ιδιαί­
τερα όσον αφορά την υποψηφιότητα για αξιώ­
ματα σε οργανισμούς που εκπροσωπούν τους 
εργαζόμενους, τους εργοδότες ή τους αυτο­
τελώς απασχολούμενους' 
30.5.84 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 143/5 
5) να δώσουν τη δυνατότητα στους υφιστάμενους 
οργανισμούς, που είναι υπεύθυνοι για την ισότητα 
ευκαιριών, να παίξουν πλήρως το ρόλο τους με 
σκοπό την προώθηση των μέτρων αυτών και τη διά­
δοση των πληροφοριών για τα μέτρα αυτά μέσα 
στα κράτη μέλη και μέσα στην Κοινότητα, παρέ­
χοντας στους οργανισμούς αυτούς τα κατάλληλα 
μέσα δράσης· 
6) να επιστήσουν την προσοχή των εργοδοτών και 
των συνδικάτων στη συνεχή ευθύνη τους, είτε 
μέσω μεμονωμένων είτε μέσω κοινών πρωτοβου­
λιών, για την προώθηση της θετικής δράσης στον 
τόπο εργασίας με σκοπό την καλύτερη χρησιμο­
ποίηση των ανθρώπινων πόρων για το σκοπό 
αυτό να χρησιμοποιήσουν όλα τα κατάλληλα 
μέσα ώστε να ενθαρρυνθεί η εισαγωγή διατάξεων 
για τη θετική δράση στο πλαίσιο συλλογικών συμ­
βάσεων και να υποδειχθούν κώδικες πρακτικής 
για την εφαρμογή των προγραμμάτων θετικής 
δράσης στον τόπο της εργασίας, σύμφωνα με τα 
παραδείγματα που αναγράφονται στο παράρτημα' 
7) να λάβουν μέτρα για τον κατάλληλο έλεγχο των 
μέτρων που έχουν ληφθεί από τους δημόσιους 
οργανισμούς σε όλα τα επίπεδα για την προώθηση 
ή την καθιέρωση θετικής δράσης, Kat να ενθαρρύ­νουν την τακτική υποβολή αναφορών σχετικά με 
τα μέτρα που λαμβάνουν οι μεμονωμένες επιχειρή­
σεις-
8) να εξασφαλίσουν, σύμφωνα με το ψήφισμα του 
Συμβουλίου σχετικά με την προώθηση της 
ισότητας ευκαιριών για τις γυναίκες, ότι ο δημό­
σιος τομέας θα δώσει το παράδειγμα στο πεδίο 
της θετικής δράσης* 
9) να εξετάσουν τη δυνατότητα τόνωσης της θετικής 
δράσης στον ιδιωτικό τομέα στο πλαίσιο της πολι­
τικής δημόσιων προμηθειών • 
και για το σκοπό αυτό καλεί την Επιτροπή: 
1) να προωθήσει και να οργανώσει, σε συνεννόηση 
με τα κράτη μέλη, τη συστηματική ανταλλαγή 
πληροφοριών και εμπειριών όσον αφορά τη θετική 
δράση μέσα στην Κοινότητα· 
2) να συντάξει και να υποβάλει στο Συμβούλιο μέσα 
σε τρία χρόνια από τη θέσπιση της παρούσας 
σύστασης έκθεση σχετικά με την επιτευχθείσα 
πρόοδο κατά την εφαρμογή της βάσει των πληρο­
φοριών που θα της διαβιβάσουν τα κράτη μέλη. 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΠΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΘΕΉΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΣΤΟΝ 
ΤΟΠΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 
Το ακόλουθο διάγραμμα μπορεί να χρησιμεύσει σαν οδηγός για τον προγραμματισμό και την εφαρμογή 
οποιουδήποτε προγράμματος θετικής δράσης καταρτίζεται από επιχείρηση, και μπορεί να προσαρμοστεί 
ώστε να ληφθούν υπόψη οι παραδόσεις των επιμέρους επιχειρήσεων και οι διάφορες μορφές συμμετοχής 
των εργαζομένων. Η στενή συμμετοχή του τμήματος της επιχείρησης που είναι υπεύθυνο για το προσωπικό 
είναι αναγκαία σε όλα τα στάδια. 
ΣΤΑΔΙΟ 1 
Απόφαση αρχής, εκστρατεία ενημέρωσης, ανάΦεση ευΦυνών 
Λαμβάνεται απόφαση, κατά προτίμηση σε επίπεδο ανώτατης διοίκησης, για την ανάπτυξη πολιτικής ίσων 
ευκαιριών. 
Η επιχείρηση πληροφορεί το προσωπικό της για την πρόθεση της και οργανώνει, αν είναι ανάγκη, την 
εξωτερική δημοσιότητα. 
Η ευθύνη για την επινόηση και την εφαρμογή του προγράμματος θετικής δράσης ανατίθεται σε ένα 
μεμονωμένο διευθυντή ή σε οργανωτική επιτροπή, που επικουρείται από διμερή ομάδα συντονισμού και 
ενημέρωσης και από εμπειρογνώμονα με πείρα σε θέματα ισότητας ευκαιριών, ο οποίος έχει πρόσβαση στις 
αναγκαίες πληροφορίες. 
Αριθ. C 143/6 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 30.5.84 
ΣΤΑΔΙΟ 2 
Συλλογή και ανάλυση των στατιστικών και λοιπών πληροφοριών, δημοσίευση των αποτελεσμάτων 
Η υπεύθυνη ομάδα, που αναφέρεται στο στάδιο 1, συγκεντρώνει στατιστικά στοιχεία για το εργατικό 
δυναμικό, για την εκπροσώπηση των γυναικών σε όλα τα επίπεδα της ιεραρχίας και για τις επίσημες και 
ανεπίσημες πρακτικές σχετικά με τις προσλήψεις, τα κριτήρια αξιολόγησης, τις δοκιμασίες επιλογής, την 
κατάρτιση, την προώθηση και τις συνθήκες εργασίας, για τη μείωση, την αναδιοργάνωση και την κατα­
νομή του χρόνου εργασίας, για τις πρόσθετες παροχές, τις μεθόδους αξιολόγησης και τη λύση της σύμ­
βασης εργασίας. 
Οι πληροφορίες που συγκεντρώνονται δημοσιεύονται μαζί με τα τυχόν συμπεράσματα που μπορούν να 
συναχθούν. 
ΣΤΑΔΙΟ 3 
Καθορισμός στόχων, χρονοδιάγραμμα και οργανωτικές διευθετήσεις 
Η επιχείρηση καθορίζει τους ειδικούς στόχους και το χρονοδιάγραμμα του προγράμματος δράσης της για 
τη βελτίωση της κατάστασης όσον αφορά την παρουσία και την ενεργό συμμετοχή των γυναικών σε όλους 
τους τομείς και τις θέσεις εργασίας και σε όλα τα επίπεδα της ιεραρχίας. Μετά καθορίζονται λεπτομερώς 
τα επιμέρους μέτρα και συμφωνούνται οι κατάλληλες μέθοδοι εργασίας. Λαμβάνονται μέτρα προκειμένου 
να εξασφαλιστεί ότι όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη έχουν επίγνωση του τι αναμένεται από αυτά. 
ΣΤΑΔΙΟ 4 
Εφαρμογή και αξιολόγηση 
Τα μέτρα που έχουν οριστεί τίθενται σε εφαρμογή. Πληροφορίες για το πρόγραμμα δημοσιεύονται τα­
κτικά. Παράλληλα συγκροτείται μέσα στην επιχείρηση ομάδα ελέγχου και αξιολόγησης για να εκτιμά την 
πρόοδο, να εντοπίζει τα εμπόδια και να υποβάλλει αναφορά στην υπεύθυνη ομάδα. Πρέπει να προβλέπεται 
η δυνατότητα προσαρμογών κατά τη διάρκεια εφαρμογής του προγράμματος εφόσον παραστεί ανάγκη. 
ΣΤΑΔΙΟ 5 
Πληροφόρηση και εξωτερικός έλεγχος 
Πληροφορίες για τον τρόπο εκτέλεσης του προγράμματος και την επιτευχθείσα πρόοδο διαβιβάζονται στον 
κατάλληλο εθνικό οργανισμό που είναι υπεύθυνος για την ισότητα ευκαιριών, προκειμένου να διευκολύ­
νεται η διάδοση των πληροφοριών και των εμπειριών που αποκομίζονται από τη θετική δράση μέσα στο 
σχετικό κράτος μέλος και σε όλη την Κοινότητα και να είναι δυνατή η οργάνωση τυχόν εξωτερικού 
ελέγχου.