Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών για την "Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την αξιολόγηση και τη διαχείριση του περιβαλλοντικού θορύβου"

(2001/C 148/02)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την αξιολόγηση και τη διαχείριση του περιβαλλοντικού θορύβου (COM(2000) 468 τελικό - 2000/0194 (COD))·

έχοντας υπόψη την απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 10ης Οκτωβρίου 2000, σύμφωνα με το άρθρο 175, παράγραφος 1, της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας να ζητήσει για το θέμα αυτό τη γνωμοδότηση της ΕΤΠ·

έχοντας υπόψη την απόφαση του Προεδρείου της 13ης Ιουνίου, που αναθέτει στην επιτροπή 4 - Χωροταξία, Αστικά Θέματα, Περιβάλλον, Ενέργεια, την κατάρτιση της σχετικής γνωμοδότησης·

έχοντας υπόψη το σχέδιο γνωμοδότησης (CdR 271/2000 rev 1) που υιοθετήθηκε από την επιτροπή 4 στις 7 Δεκεμβρίου 2000, με εισηγητή τον κ. Roelants du Vivier (B, ELDR)·

κατά την 37η σύνοδο ολομελείας της, της 14ης και 15ης Φεβρουαρίου 2001 (συνεδρίαση της 14ης Φεβρουαρίου), υιοθέτησε την ακόλουθη γνωμοδότηση.

Απόψεις και συστάσεις της Επιτροπής των Περιφερειών. Έγγραφο προβληματισμού για τον περιβαλλοντικό θόρυβο

1. Η άποψη της Επιτροπής των Περιφερειών

1.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών επικροτεί την πρόταση οδηγίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με την αξιολόγηση και τη διαχείριση του περιβαλλοντικού θορύβου. Πρόκειται για αποφασιστικό βήμα προς μια κοινή ευρωπαϊκή πολιτική καταπολέμησης του θορύβου. Μολονότι το νομοθετικό μέσο αυτό δεν επιφέρει λύσεις σε όλα τα προβλήματα, ωστόσο αποτελεί μια πρώτη προσέγγιση των ηχητικών οχλήσεων στο σύνολό τους.

1.2. Η εφαρμογή μιας κοινής πολιτικής των κρατών μελών είναι απαραίτητη προκειμένου να συγκρατηθεί ή να περιοριστεί ο αριθμός των ευρωπαίων πολιτών που πλήττονται από το θόρυβο σε επίπεδα ενοχλητικά ή επικίνδυνα για την υγεία. Ο θόρυβος είναι, πράγματι, η πρώτη όχληση την οποία υφίστανται οι πολίτες τόσο από περιβαλλοντική σκοπιά όσο και από τη σκοπιά της δημόσιας υγείας.

1.3. Η Επιτροπή των Περιφερειών δέχεται με ικανοποίηση την εφαρμογή μιας στρατηγικής καταπολέμησης του θορύβου ανά στάδια λαμβάνοντας, έτσι, υπόψη τις πραγματικότητες των πόλεων και των περιφερειών. Στη χειρότερη περίπτωση, η στρατηγική αυτή ανταποκρίνεται στη διατήρηση της σημερινής κατάστασης για ορισμένες περιοχές και, στην καλύτερη, σε αισθητή βελτίωση της κατάστασης για τις υπόλοιπες.

1.4. Η Επιτροπή των Περιφερειών υπογραμμίζει τη σημασία που έχει η κατάρτιση ενός ορισμένου αριθμού κοινών δεικτών, οι οποίοι πρέπει στην πράξη να συμφωνούν με τους υφιστάμενους τυποποιημένους δείκτες, αλλά θεωρεί απαραίτητο να καθοριστούν, κυρίως για τα αεροδρόμια, κοινά όρια παρέμβασης που να αντιστοιχούν σε επίπεδα θορύβου, για την επίπτωση των οποίων στην υγεία να μην χρειάζεται απόδειξη. Επειδή στην προτεινόμενη οδηγία είναι περιορισμένος ο χαρακτήρας των πληροφοριών σε ό,τι αφορά τις σχέσεις Δόσεων και Επιπτώσεων όσον σχετικά με τους κοινούς δείκτες, για τον προσδιορισμό της όχλησης, η Επιτροπή των Περιφερειών προτείνει να πραγματοποιηθούν επιστημονικές μελέτες προκειμένου να υπάρξει εμβάθυνση της προβληματικής αυτής. Με βάση αυτές τις μελέτες καθίσταται δυνατός στη συνέχεια ο προσδιορισμός των κοινών τιμών ή κριτηρίων αναφοράς, καθώς και των οριακών τιμών για την εφαρμογή σχεδίων δράσης. Παράλληλα με τις μελέτες, θα πρέπει βραχυπρόθεσμα να καθιερωθούν οριακές τιμές για την ηχορύπανση, η παραβίαση των οποίων θα πρέπει να συνεπάγεται την υποχρέωση κατάρτισης σχεδίων δράσης.

2. Συστάσεις της Επιτροπής των Περιφερειών

2.1. Η Επιτροπή των Περιφερειών εκφράζει τη λύπη της για την περιορισμένη σημασία που αποδίδεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στη συνολική αξιολόγησή της, στο ρόλο που θα πρέπει να διαδραματίσουν οι περιφερειακές και τοπικές αρχές στην εφαρμογή της οδηγίας. Η οδηγία αυτή αναφέρεται σε πεδία αρμοδιοτήτων που έχουν ανατεθεί στις τοπικές αρχές όπως, π.χ., η πολιτική αστικής και περιφερειακής κινητικότητας, η χωροταξία, και η προστασία της υγείας. Η ΕΤΠ υποδεικνύει να αναπτύξει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μία μέθοδο εργασίας για την εφαρμογή της οδηγίας που θα επιτρέπει την παρέμβαση των παραγόντων που δρουν σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο σε ένα πλαίσιο διαλόγου και διαβουλεύσεων.

2.2. Η Επιτροπή των Περιφερειών υποδεικνύει την δημιουργία, με πρωτοβουλία της Επιτροπής, δικτύου ανταλλαγής πληροφοριών, εμπειριών και τεχνογνωσίας, προκειμένου να βοηθηθούν οι περιφέρειες και οι πόλεις στην εφαρμογή της οδηγίας.

2.3. Αναγνωρίζοντας πόσο μεγάλος είναι ο αριθμός των ευρωπαίων πολιτών που πλήττονται από το θόρυβο, η Επιτροπή των Περιφερειών υπογραμμίζει την αναγκαιότητα ταχύτατης κατάρτισης μιας κοινής στρατηγικής για την καταπολέμηση του θορύβου λαμβάνοντας, ωστόσο, παράλληλα υπόψη την ποικιλία των περιφερειών. Για το σκοπό αυτό, προτείνει την προσαρμογή του χρονοδιαγράμματος και των προθεσμιών μεταφοράς της οδηγίας, και τη συνακόλουθη προσαρμογή αυτής, χωρίς τροποποίηση των στόχων της: η αποστολή στην Επιτροπή των πληροφοριών σχετικά με τις οριακές τιμές θα πρέπει να μετατεθεί ένα έτος μετά την κατάρτιση των χαρτών θορύβου. Θα πρέπει, πράγματι, να υπογραμμιστεί ότι ο ορισμός των οριακών τιμών μπορεί να έχει σημαντικές κοινωνικοοικονομικές συνέπειες κυρίως για τις πόλεις και τις περιφέρειες, που ως τώρα δεν είχαν ενεργούς πολιτικές καταπολέμησης του θορύβου.

2.4. Η Επιτροπή των Περιφερειών υπενθυμίζει ότι το Πράσινο Βιβλίο για την "μελλοντική πολιτική κατά του θορύβου" παρουσίαζε τις κατευθυντήριες τιμές που είναι αναγκαίες για τον προσδιορισμό των οριακών τιμών. Αυτές οι κατευθυντήριες τιμές που δεν αναφέρονται πλέον στο οριστικό κείμενο της οδηγίας, είχαν προσδιοριστεί βάσει επιστημονικών μελετών για την έννοια της όχλησης και είχαν προωθηθεί από την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας. Η Επιτροπή των Περιφερειών επιθυμεί να συμπεριληφθούν εκ νέου στην οδηγία αυτές οι κατευθυντήριες τιμές.

2.5. Η Επιτροπή των Περιφερειών αναγνωρίζει τη σημασία που αποδίδεται από την οδηγία στον ορισμό κοινών δεικτών. Ο τρόπος με τον οποίο μπορούν να υπολογιστούν ή καταμετρηθούν αυτοί οι δείκτες επηρεάζει ευρύτατα τα παραγόμενα αποτελέσματα. Χρειάζεται, συνεπώς, να διευκρινιστεί μια κοινή μεθοδολογία που θα εξασφαλίζει την ποιότητα και την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων που υποβάλλονται σε συντονισμό με τις τοπικές και περιφερειακές αρχές.

2.6. Η Επιτροπή των Περιφερειών ζητεί από την Επιτροπή να ορίσει σαφώς την έννοια του αστικού συγκροτήματος. Η οδηγία εφαρμόζεται μόνο στις ζώνες ισχυρής συγκέντρωσης πληθυσμού. Ωστόσο, πολλά άτομα, εκτός αυτού του τύπου περιοχών, ενδέχεται να υποφέρουν από ηχητικές οχλήσεις. Χρειάζεται, συνεπώς, να προσδιοριστεί η έννοια του οικιστικού συγκροτήματος βάσει των διαστάσεων του δικτύου μεταφορών (έκταση, σπουδαιότητα, κυκλοφορία κ.λπ.), του προορισμού της περιοχής, καθώς και του αριθμού των κατοίκων της.

2.7. Η Επιτροπή των Περιφερειών υποστηρίζει το εύρος του πεδίου εφαρμογής που προτείνει η Επιτροπή. Οι κοινοί δείκτες πρέπει να εφαρμοστούν στους χάρτες θορύβου, όπως ορίζουν τα άρθρα 5 και 7 της οδηγίας, και όχι στους στρατηγικούς χάρτες θορύβου οι οποίοι παρέχουν εκτίμηση μόνο της κατάστασης σε συγκεκριμένες ζώνες.

2.8. Υπενθυμίζοντας ότι ο θόρυβος αποτελεί την πρώτη όχληση που πλήττει τους ευρωπαίους πολίτες, και ταυτόχρονα αντιπροσωπεύει ένα από τα πεδία στα οποία η Ένωση έχει νομοθετήσει λιγότερο, η Επιτροπή των Περιφερειών εκφράζει την επιθυμία για ταχεία κατάρτιση των προγραμμάτων δράσης για τη μείωση των ηχητικών οχλήσεων που προβλέπονται από την οδηγία. Υπογραμμίζει την έλλειψη απαιτήσεων εκ μέρους της οδηγίας όσον αφορά το περιεχόμενο και τα αναμενόμενα αποτελέσματα.

2.9. Τα προβλήματα όχλησης που οφείλονται στο θόρυβο των αεροσκαφών πρέπει να εξεταστούν με τελείως ιδιαίτερο τρόπο. Η Επιτροπή των Περιφερειών αναγνωρίζει ότι ο ορισμός που δίνεται στην οδηγία για τα αεροδρόμια περιλαμβάνει μεγάλο αριθμό αεροδρομίων και δεν περιορίζεται, πράγματι, στην εξέταση των μεγάλων μόνο αεροδρομίων. Θα πρέπει, ωστόσο, να υπογραμμιστεί η ιδιαιτερότητα των ηχητικών οχλήσεων που συνδέονται με το θόρυβο των αεροσκαφών και να προστεθεί γι' αυτό τον τύπο μεταφοράς ένας ειδικός δείκτης. Επιπλέον, η μέθοδος αξιολόγησης που θεσπίζεται από την οδηγία θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο λεπτομερούς επαλήθευσης.

2.10. Η Επιτροπή των Περιφερειών εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η οδηγία θεωρεί την ενημέρωση του πολίτη ιδιαίτερα σημαντική. Υπογραμμίζει, όμως, τη σπουδαιότητα που έχει να μη περιοριστεί η πληροφόρηση αυτή μόνο στη διάδοση των χαρτών θορύβου.

Βρυξέλλες, 14 Φεβρουαρίου 2001.

Ο Πρόεδρος

της Επιτροπής των Περιφερειών

Jos Chabert