ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 
Κ0Μ(93) 174 τελικό 
Βρυξέλλες, 3 Μαΐου 1993 
ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1992 
ΤΩΝ ΕΓΓΥΗΣΕΩΝ ΠΟΥ ΒΑΡΥΝΟΥΝ ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ 
- 1 -
Η παρούσα έκθεση αφορά την κατάσταση των εγγυήσεων που βαρύνουν τον 
γενικό προϋπολογισμό στις 31 Δεκεμβρίου 1992. 
Ανταποκρίνεται στη δήλωση της Επιτροπής κατά την ψήφιση του ΔΣΠ 1/9 1, 
να υποβάλλει έκθεση "δύο φορές ετησίως στην Αρμόδια για τον 
Προϋπολογισμό Αρχή σχετικά με την κατάσταση των δημοσιονομικών 
εγγυήσεων και των αντίστοιχων κινδύνων". 
Η Επιτροπή έχει ήδη 
Προϋπολογισμό Αρχή. υποβάλει δύο εκθέσεις στην Αρμόδια για τον 
Η παρούσα έκθεση περιλαμβάνει τρία μέρη : 
1. Περιγραφή των πράξεων που καταλογίστηκαν στον προϋπολογισμό και 
γεγονότα που συνέβησαν από την υποβολή της προηγούμενης έκθεσης 
σχετικά με τ ι ς εγγυήσεις. 
2. Κατάσταση στις 31 Δεκεμβρίου 1992 των κινδύνων που θα βαρύνουν τον 
προϋπολογισμό κατά τα προσεχή έτη και των πραγματοποιηθεισών 
εγγυητικών παρεμβάσεων. 
Εκτίμηση κατά την ίδια ημερομηνία της οικονομικής και 
δημοσιονομικής κατάστασης των τρίτων χωρών για τις οποίες 
προορίζονται τα σημαντικότερα δάνεια. 
- 2 -
"PftTQ MEPQI : ΠΡΆΞΕir ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ HAH ΕΓΓΡΑΦΕ» ΣΤΟΝ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ 
Στις 31 Δεκεμβρίου 1992 η Αρμόδια για τον Προϋπολογισμό Αρχή ενέκρινε 
στον προϋπολογισμό του 1993 το άνοιγμα 21 κονδυλίων "p.m.", μεταξύ των 
οποίων και 6 νέες θέσεις για τη χορήγηση δανείων στη Βουλγαία, στη 
Ρουμανία, στη Λεττονία, στην Εσθονία καθώς και για τη χορήγηση δανείων 
ETE σε τρίτες χώρες. Τα κονδύλια αυτά σχηματίζουν 3 κατηγορίες : στα 
λαμβανόμενα και χορηγούμενα δάνεια στο εσωτερικό της Κοινότητας, σε 
εκείνα στο εξωτερικό της Κοινότητας και στις εγγυήσεις που παρέχονται 
σε χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς. 
Ι. ΑΑΝΕΙΟΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΟΟΡΙΖΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΕΠΑΝΑΔΑΝΕΙΟΔΟΤΗΣΗ ΣΤΟ 
ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ 
Α. ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΑΑΝΕΙΟΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΙΣΟΖΥΓΙΩΝ 
ΠΛΗΡΩΜΩΝ 
Η Κοινότητα έχει εξουσιοδοτηθεί να συνάπτει δάνεια στις 
κεφαλαιαγορές ή στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, προκειμένου να 
διαθέτει τα αντίστοιχα ποσά στα κράτη μέλη τα οποία αντιμετωπίζουν 
πρόσκαιρες δυσχέρειες σε θέματα ισοζυγίου πληρωμών. 
Το τρέχον υπόλοιπο σε κεφάλαια των δανείων που μπορούν να 
χορηγηθούν κατ' αυτόν τον τρόπο στα κράτη μέλη περιορίζεται σε 14 
δισεκ, ECU. 
Στις 31 Δεκεμβρίου 1992 αναφέρονται μόνο δύο πράξεις για την Ελλάδα 
που αποφασίστηκαν στ ι ς 9 Δεκεμβρίου 1985 και 4 Μαρτίου 1991. 
Το τρέχον υπόλοιπο των χορηγηθέντων στην Ελλάδα δανείων 
αντιπροσώπευε 1.875 εκατ. ECU στις 31 Δεκεμβρίου 1992 (βλ. πίνακα 
1). 
Β. ΔΑΝΕΙΟΛΗΠΤΙΚΈΣ ΠΡΑΞΕ)Ε EYPATQM 
Η Επιτροπή εξουδιοδοτήθηκε το 1977 να συνάπτει δάνεια, προκειμένου 
να συνεισφέρει στη χρηματοδότηση πυρηνικών σταθμών παραγωγής 
ενέργειας. 
Τα δάνεια προορίζονται για μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας 
και συνοδεύονται από τις συνήθεις τραπεζικές εγγυήσεις. Οι 
δικαιούχοι είναι συνήθως δημόσιες επιχειρήσεις ή επιχειρήσεις υπό 
κρατική εγγύηση. 
Το ανώτατο ύψος επιτρεπομένων δανείων ανέρχεται σε 4 δισεκ. ECU, εκ 
των οποίων 500 εκατ. εγκρίθηκαν με την απόφαση του 1977, 500 εκατ. 
το 1980, 1 δις το 1982, 1 δις το 1985 και 1 δις το 1990. Το ποσό 
των χορηγηθέντων δανείων ανερχόταν σε 2.768,8 εκατ. ECU το 1992. 
- 3 -
Στις 31 Δεκεμβρίου 1992 το τρέχον υπόλοιπο των χορηγηθέντων δανείων 
ανερχόταν σε 1.338 εκατ. ECU. 
Η Επιτροπή πρότεινε στις 9 δεκεμβρίου 1992 να διατεθεί το υπόλοιπο 
των ποσών που δεν χρησιμοποιήθηκε υπέρ των κρατών μελών για τη 
βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειας των πυρηνικών 
εγκαταστάσεων των κρατών μελών της Κεντρικής και της Ανατολικής 
Ευρώπης καθώς και της Κ.Α.Κ (Κοινοπολιτείας Ανεξάρτητων Κρατών). 
Το ανώτατο ποσό που μπορεί να χρησιμοποιηθεί γι' αυτή τη 
χρηματοδότηση ανέρχεται σε 1.124 εκατ. ECU. 
Γ. ΔΑΝΕΙΟΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ 
ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ 
Η Επιτροπή εξουσιοδοτήθηκε με απόφαση του Συμβουλίου της 16ης 
Οκτωβρίου 1978 να συνάπτει δάνεια προκειμένου να προωθεί τις 
επενδύσεις στο εσωτερικό της Κοινότητας (Νέο Κοινοτικό Μέσο). 
Το ανώτατο όριο των επιτρεπομένων δανειοληπτικών πράξεων 
καθορίστηκε σε 1 δις με απόφαση της 16ης Οκτωβρίου 1978, το οποίο 
αυξήθηκε στη συνέχεια κατά 1 δις με απόφαση της 15ης Μαρτίου 1982. 
Το ανώτατο όριο αυξήθηκε εκ νέου κατά 3 δις με απόφαση της 19ης 
Απριλίου 1983 και κατά 750 εκατ. με απόφαση της 9ης Μαρτίου 1987. 
Το προϊόν των δανειοληπτικών αυτών πράξεων καταβάλλεται υπό μορφή 
δανείων που χορηγούνται από την ETE ως εντολοδόχο για τη 
χρηματοδότηση επενδυτικών σχεδίων που συμβάλλουν στη σύγκλιση και 
στην ενίσχυση της ολοκλήρωσης και ανταποκρίνονται στους στόχους 
προτεραιότητας της Κοινότητας στους τομείς της ενέργειας, της 
βιομηχανίας και των έργων υποδομής, λαμβανομένης υπόψη, μεταξύ 
άλλων, της περιφερειακής επίδρασης των σχεδίων και της ανάγκης να 
καταπολεμηθεί η ανεργία. Η υποστήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων 
έγινε επίσης στόχος προτεραιότητας με απόφαση της 26ης Απριλίου 
1982. 
Εξάλλου, η απόφαση της 20ής Ιανουαρίου 1981 εξουσιοδότησε την 
Κοινότητα να συνάψει δάνειο, προκειμένου να παράσχει έκτακτη 
βοήθεια ύψους 1 δισεκ. ECU υπέρ της ανασυγκρότησης των ζωνών που 
υπέστησαν ζημίες από το σεισμό που σημειώθηκε στην Ιταλία τον 
Νοέμβριο του 1980. Ανάλογη απόφαση για ποσό 80 εκατ. ECU ελήφθη 
στις 14 Δεκεμβρίου 1981 υπέρ των ζωνών που υπέστησαν ζημίες από 
τους σεισμούς στην Ελλάδα τον Φεβρουάριο/Μάρτιο του 1981. 
Το ανώτατο ύψος επιτρεπομένων δανείων ανέρχεται συνεπώς σε 6.830 
εκατ. ECU. 
Το τρέχον υπόλοιπο των δανείων που ελήφθησαν στις 31 Δεκεμβρίου 
1992 ανερχόταν σε 3.326 εκατ. ECU, δηλαδή κατά 15,9 % χαμηλότερο 
απ' ό,τι στις 31 Δεκεμβρίου 1991. 
- 4 
Ο κίνδυνος κατανέμεται σε μεγάλο αριθμό δανειοληπτών της Ευρωπαϊκής 
Τράπεζας Επενδύσεων. Επιπλέον, τα περισσότερα από τα δάνεια είναι 
συνολικά δάνεια που έχει συνάψει η ETE με χρηματοπιστωτικά 
ιδρύματα, που είναι υπεύθυνα για την επιστροφή των κεφαλαίων. 
Η ETE διαθέτει κάθε χρόνο στην Επιτροπή κατάλογο με τους οφειλέτες, 
οι οποίοι σύμφωνα με πληροφορίες της ενδέχεται να μη μπορέσουν να 
αντεπεξέλθουν στις δανειακές τους υποχρεώσεις κατά τη διάρκεια του 
επομένου έτους. Μέχρι στιγμής ο κατάλογος αυτός δεν περιλαμβάνει 
κανέναν οφειλέτη. 
II. ΔΑΝΕΙΟΛΗηΤΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΟΟΡΙΖΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΕΠΑΝΑΔΑΝΕΙΟΔΟΤΗΣΗ ΣΕ 
ΤΡΙΤΕΣ ΧΩΡΕΣ 
Α. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΑΝΕΙΟΛΗΠΤΙΚΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΣΥΝΑΨΕΙ Η ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΓΙΑ 
ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΟΥΓΓΑΡΙΑ 
(Ουγγαρία Ι) 
Η Κοινότητα χορηγεί στην Ουγγαρία μεσοπρόθεσμο δάνειο ανώτατου 
ύψους 870 εκατ. ECU και διάρκειας μέχρι 5 ετών. Το δάνειο αυτό 
αποσκοπεί στη διευκόλυνση της αναπροσαρμογής της ουγγρικής 
οικονομίας κατά τρόπο που να της εξασφαλισθεί όλα τα οφέλη που 
παρέχει η οικονομία της αγοράς. Το εν λόγω δάνειο χορηγείται στην 
Ουγγαρία σε δόσεις. 
Η πρώτη δόση, ύψους 350 εκατ. ECU, κατεβλήθη στις 20 Απριλίου 1990. 
Η δεύτερη δόση, ύψους 260 εκατ. ECU, κατεβλήθη στις 14 Φεβρουαρίου 
1991. Η τρίτη δόση, η οποία ανέρχεται σε 260 εκατ. ECU, επρόκειτο 
να καταβληθεί κατά τη διάρκεια του 1992. Είναι δε πιθανό αυτή η 
τρίτη δόση να μην εκταμιεύθηκε τελικά, επειδή η κατάσταση του 
ισοζυγίου πληρωμών της Ουγγαρίας είναι ευνοϊκότερη από την 
προβλεφθείσα. Οι δόσεις που έχουν καταβληθεί πρέπει να επιστραφούν 
εφάπαξ 5 έτη μετά την καταβολή τους, οι δε τόκοι με μεταβλητά 
επιτόκια καταβάλλονται σε ετήσια βάση. 
Β. ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΗ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΣΤΗΝ ΟΥΓΓΑΡΙΑ 
(Ουγγαρία Ι Ι) 
Επειδή η κατάρρευση της ΚΟΜΕΚΟΝ και η κρίση του Κόλπου ήταν 
ενδεχόμενο να αλλοιώσουν τα πρώτα ενθαρρυντικά αποτελέσματα των 
μεταρρυθμίσεων που είχαν αρχίσει να πραγματοποιούνται, αποφασίστηκε 
συμπληρωματική δανειοληπτική/δανειοδοτική πράξη 180 εκατ. ECU στο 
πλαίσιο συνολικού προγράμματος ενίσχυσης ύψους περίπου 360 εκατ. 
ECU εκ μέρους της ομάδας των 24 βιομηχανικών χωρών. 
Η πρώτη δόση, ύψους 100 εκατ. ECU, κατεβλήθη στις 14 Αυγούστου 
1991. Θα επιστραφεί δε εφάπαξ 7 έτη μετά την καταβολή της, οι δε 
τόκοι με μεταβλητά επιτόκια καταβάλλονται σε ετήσια βάση. Ως 
ημερομηνία καταβολής της 2ης δόσης ορίσθηκε η 15η Ιανουαρίου 1993. 
Γ. ΔΑΝΕΙΟΛΗΠΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΠΟΥ FXEI ΣΥΝΑΨΕΙ Η ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ 
ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΤΓΕΧΙΚΗ ΚΑΙ ΣΛΟΒΑΚΙΚΗ 
ΟΜΟΣΠΟΝΔΙ ΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 
Στο πλαίσιο συνολικής ενίσχυσης ύψους 750 εκατ. ECU εκ μέρους της 
Ομάδας των 24 η Επιτροπή εξουσιοδοτείται εξ ονόματος της Κοινότητας 
να συνάψει δάνειο, σε δύο δόσεις, ύψους 375 εκατ. ECU και επταετούς 
διάρκειας. Το προϊόν του δανείου θα χορηγηθεί υπό τους ίδιους όρους 
στην Τσεχική και Σλοβακική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία. 
Η πρώτη δόση, ύψους 185 εκατ. ECU, κατεβλήθη στις 14 Αυγούστου 1991 
και θα επιστραφεί εφάπαξ 7 έτη μετά την καταβολή της, οι δε τόκοι 
με μεταβλητά επιτόκια θα καταβάλλονται σε ετήσια βάση. 
Η δεύτερη δόση, ύψους 190 εκατ. ECU, κατεβλήθη στ ι ς 2 Μαρτίου 1992, 
θα επιστραφεί δε εφάπαξ μετά έξι έτη. 
Οι όροι του κοινοτικού δανείου μετά το χωρισμό την 1η Ιανουαρίου 
1993 της Τσεχικής από τη Σλοβακική Δημοκρατία αποτελούν αντικείμενο 
συζητήσεων μεταξύ των αρχών αυτών των δύο δημοκρατιών και της 
Επιτροπής. 
Δ. ΔΑΝΕΙΟ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΣΥΝΑΨΕΙ Η ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΗΣ 
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΣΤΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ 
Στο πλαίσιο συνολικής ενίσχυσης ύψους 580 εκατ. ECU εκ μέρους της 
Ομάδας των 24 η Επιτροπή εξουσιοδοτείται εξ ονόματος της Κοινότητας 
να συνάψει δάνειο, οε δύο δόοεις, ύψους 290 εκατ. EXU και επ ι (if: ι our 
διάρκειας. Το προϊόν του δανείου θα χορηγηθεί υπό τους ίδιους όρους 
στη Βουλγαρία. 
Η πρώτη δόση, ύψους 150 εκατ. ECU, κατεβλήθη στη Βουλγαρία στις 14 
Αυγούστου 1991. Θα επιστραφεί εφάπαξ 7 έτη μετά την καταβολή της, 
οι δε τόκοι με μεταβλητά επιτόκια καταβάλλονται σε ετήσια βάση. 
Η δεύτερη δόση, ύψους 140 εκατ. ECU, κατεβλήθη στ ι ς 2 Μαρτίου 1992, 
θα επιστραφεί δε εφάπαξ μετά έξι έτη. 
Ε. ΔΑΝΕΙΟ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΣΥΝΑΨΕΙ Η ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΗΣ 
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΣΤΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ 
Το Συμβούλιο απεφάσισε στις 19 Οκτωβρίου 1992, μετά από ευνοϊκή 
γνώμη του Κοινοβουλίου στις 17 Σεπτεμβρίου 1992, να χορηγήσει 
πρόσθετη οικονομική βοήθεια στη Βουλγαρία ύψους 22ο εκατ. ECU στο 
πλαίσιο της νέας ενίσχυσης της ομάδας των 24. 
Το κοινοτικό πλαίσιο προβλέπει την καταβολή 2 δόσεων ύψους 110 
εκατ. η καθεμιά. 
Η ανώτατη διάρκεια του δανείου θα είναι 7 έτη. 
Η πρώτη δόση του δανείου πρόκειται να καταβληθεί κατά τη διάρκεια 
του 1993. 
ΣΤ. ΔΑΝΕΙΟ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΣΥΝΑΨΕΙ Η ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΟΥ 
ΔΑΝΕΙΟΥ ΣΤΟ ΙΣΡΑΗΛ 
Στο πλαίσιο της οικονομικής ενίσχυσης του Ισραήλ και των πληθυσμών 
των κατεχόμενων εδαφών που αποφάσισε το Συμβούλιο, η Επιτροπή 
εξουσιοδοτείται να χορηγήσει δάνειο εξ ονόματος της Κοινότητας μετά 
από ευνοϊκή γνώμη του Κοινοβουλίου ύψους 160 εκατ. ECU σε μία μόνο 
δόση και επταετούς διάρκειας. Το προϊόν του δανείου θα χορηγηθεί 
υπό τους ίδιους όρους στο Ισραήλ, το οποίο μάλιστα θα λάβει 
επιδότηση τόκων ύψους 27,5 εκατ. ECU από τον κοινοτικό 
προϋπολογισμό. 
Η πράξη αυτή πραγματοποιήθηκε στις 2 Μαρτίου 1992, το 6ε δάνειο 
πρέπει να επιστραφεί εξ ολοκλήρου στις 15 Δεκεμβρίου 1997. 
Ζ. ΔΑΝΕΙΟ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΣΥΝΑΨΕΙ Η ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΟΥ 
ΔΑΝΕΙΟΥ ΣΤΗ ΡΟΥΜΑΝΙΑ 
Η νέα αυτή πράξη αποφασίστηκε από το Συμβούλιο or ι ς 22 Ιοολίοο 
1991, μετά από ευνοϊκή γνώμη του Κοινοβουλίου, στις 17 Μαίου 1991, 
και προκάλεσε το άνοιγμα ειδικού κονδυλίου εγγύησης στον 
προϋπολογισμό με τον ΔΣΠ 2/91, που εγκρίθηκε οριστικά στις 23 
Δεκεμβρίου 1991. Πρόκειται για τη λήψη/χορήγηση δανείου ύψους 375 
εκατ. ECU επταετούς διάρκειας και σε δύο δόσεις, εκ των οποίων η 
πρώτη, ύψους 190 εκατ., κατεβλήθη τον Ιανουάριο του 1992 για εξαετή 
περίοδο. Η δεύτερη δόση κατεβλήθη στ ι ς 2 Μαρτίου 1992. 
Η. ΔΑΝΕΙΟ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΣΥΝΑΨΕΙ Η ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΠΡΟΣΘΕΤΗΣ 
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΣΤΗ ΡΟΥΜΑΝΙΑ 
Το Συμβούλιο αποφάσισε στις 27 Νοεμβρίου 1992, μετά από ευνοϊκή 
γνώμη του Κοινοβουλίου στις 17 Νοεμβρίου 1992, να χορηγήσει νέα 
οικονομική ενίσχυση στη Ρουμανία ύψους 160 εκατ. ECU στο πλαίσιο 
της νέας ενίσχυσης της ομάδας των 24. 
Το δάνειο που θα χορηγήσει η Κοινότητα θα ανέρχεται σε 80 εκατ. ECU 
κατ'ανώτατο όριο και θα έχει διάρκεια 7 έτη. 
Το δάνειο θα καταβληθεί σε μια δόση κατά τη διάρκεια του 1993 
Θ. ΔΑΝΕΙΟ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΣΥΝΑΨΕΙ Η ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΟΥ 
ΔΑΝΕΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΛΓΕΡΙΑ 
Η νέα αυτή πράξη αποφασίστηκε από το Συμβούλιο στις 23 Σεπτεμβρίου 
1991 μετά από ευνοϊκή γνώμη του Κοινοβουλίου στις 12 Ιουλίου 1991 
και το άνοιγμα του εγγυητικού κονδυλίου του προϋπολογισμού 
πραγματοποιήθηκε με τον ΔΣΠ 2/91, που εγκρίθηκε οριστικά στις 23 
Δεκεμβρίου 1991. Πρόκειται για τη λήψη/χορήγηση δανείου 400 εκατ. 
ECU σε δύο δόσεις των 250 και 150 εκατ. Για την πρώτη δόση των 250 
εκατ. εγκρίθηκε ενδιάμεση πίστωση στις 23 Δεκεμβρίου 1991 εν 
αναμονή του διακανονισμού, τον Ιανουάριο του 1992 της αντίστοιχης 
λήψης δανείου. Η δεύτερη δόση δεν έχει καταβληθεί ακόμη. 
Ι· ΔΑΝΕΙΟ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΣΥΝΑΨΕΙ Η ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΟΥ 
ΔΑΝΕΙΟΥ ΣΤΗΝ ΠΡΩΗΝ ΕΣΣΔ ΚΑ Ι/Η ΤΙΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΕΣ ΤΗΣ 
Η Επιτροπή πρότεινε τη χορήγηση μεσοπρόθεσμου δανείου ύψους μέχρι 
1250 εκατ. στην πρώην ΕΣΣΔ και/ή τις Δημοκρατίες της, προκειμένου 
να χρηματοδοτηθεί η εισαγωγή γεωργικών προϊόντων, ειδών διατροφής 
και ιατρικών ειδών από την Κοινότητα και την Ανατολική Ευρώπη. 
Το Κοινοβούλιο διατύπωσε ευνοϊκή γνώμη και το Συμβούλιο έλαβε την 
απόφαση του στις 16 Δεκεμβρίου 1991. Το εγγυητικό κονδύλιο του 
προϋπολογισμού άνοιξε κατά την ψήφιση του προϋπολογισμού για το 
1992, που εγκρίθηκε τον Δεκέμβριο του 1991. 
- 9 -
Το δάνειο θα είναι τριετούς το πολύ διάρκειας και θα κατανεμηθεί 
μεταξύ των διαφόρων Δημοκρατιών της πρώην ΕΣΣΔ. 
Οι πρώτες συμβάσεις του δανείου υπεγράφησαν κατά τη διάρκεια του 
Ιουλίου 1992: 
στις 10 Ιουλίου 1992 με την Αρμενία (38 εκατ. ECU), την 
Κιργιζία (32 εκατ. ECU), το Τουρκμενιστάν (45 εκατ. ECU) και τη 
Μολδαβία (27 εκατ. ECU)· 
στις 13 Ιουλίου 1992 με την Ουκρανία (130 εκατ. ECU)· 
στις 24 Ιουλίου 1992 με τη Λευκορρωσία (102 εκατ. ECU), το 
Τατζικιστάν (55 εκατ. ECU) και τη Γεωργία (70 εκατ. ECU)· 
στις 9 Σεπτεμβρίου 1992 με τη Ρωσία (150 εκατ. ECU)· 
στις 9 Δεκεμβρίου 1992 με τη Ρωσία (349 εκατ. ECU)· 
- στις 15 Δεκεμβρίου 1992 με το Καζακστάν (25 εκατ. ECU). 
Τα πρώτα δάνεια χορηγήθηκαν κατά τα τέλη του 1992 και τα υπόλοιπα 
ανέρχονταν σε 123 εκατ. ECU στις 31 Δεκεμβρίου. 
ΔΑΝΕΙΟ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΣΥΝΑΨΕΙ Η ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΗΣ 
ΟΙΚΟΝΙΟΜΙΚΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΣΘΟΝΙΑ. ΣΤΗ ΛΕΤΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΛΙΘΟΥΑΝΙΑ 
Το Συμβούλιο απεφάσισε στις 23 Νοεμβρίου 1992, αφού έλαβε υπόψη του 
τη γνώμη του κοινοβουλίου της 30ής Οκτωβρίου 1992, να χορηγήσει 
οικονομική ενίσχυση σ' αυτές τις 3 χώρες στα πλαίσια ενός συνολικού 
προγράμματος ενίσχυσης της ομάδας των 24. 
Τα δάνεια θα χορηγηθούν ξεχωριστά σε καθένα απ' αυτά τα 3 κράτη σε 
2 δόσει ς. 
Η καταβολή των δανείων θα γίνει κατά τη διάρκεια του 1993 και η 
ανώτατη διάρκεια τους θα είναι 7 έτη. 
Τα ανώτατα ποσά των δανείων που θα χορηγηθούν είναι τα εξής: 
40 εκατ. ECU για την Εσθονία, 
80 εκατ. ECU για τη Λεττονία, 
100 εκατ. ECU για τη Λιθουανία. 
- 10 -
III. ΕΓΓΥΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΠΡΟΣ ΤΡΙΤΟΥΣ 
Α. ΔΑΝΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ 
ΥΠΟ ΤΗΝ ΕΓΓΥΗΣΗ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 
Σύμφωνα με την απόφαση του Συμβουλίου της 8ης Μαρτίου 1977 η 
Επιτροπή αναλαμβάνει την εγγύηση των δανείων που πρόκειται να 
χορηγηθούν από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων στο πλαίσιο των 
χρηματοπιστωτικών αναλήψεων υποχρεώσεων της Κοινότητας έναντι των 
χωρών της Μεσογείου. 
Στην απόφαση αυτή βασίστηκε μια σύμβαση εγγυοδοσίας που υπεγράφη 
μεταξύ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και της Ευρωπαϊκής 
Τράπεζας Επενδύσεων στις 30 Οκτωβρίου 1978 στις Βρυξέλλες και στις 
10 Νοεμβρίου 1978 στο Λουξεμβούργο, σύμφωνα με την οποία 
προβλέπεται συνολική εγγύηση ίση με το 75% του συνόλου των ανοικτών 
πιστώσεων στα πλαίσια των δανείων που χορηγούνται στις ακόλουθες 
χώρες Πορτογαλία (χρηματοδοτικό πρωτόκολλο, προενταξιακή 
ενίσχυση), Ελλάδα, Ισπανία (χρηματοδοτική συνεργασία). Μάλτα. 
Τυνησία, Αλγερία, Μαρόκο, Τουρκία, Κύπρο, Αίγυπτο, Ιορδανία, λυρία, 
Ισραήλ, Γιουγκοσλαβία και Λίβανο. 
Εξάλλου, μια εγγύηση της τάξης του 100% καλύπτει εξαιρετικά τις 
πιστώσεις που χορηγούνται στο πλαίσιο της επείγουσας ενίσχυσης προς 
την Πορτογαλία, σύμφωνα με την απόφαση του Συμβουλίου της 7ης 
Οκτωβρίου 1975. 
Για κάθε νέο χρηματοδοτικό πρωτόκολλο θεσπίζεται νέα πράξη 
παράτασης της σύμβασης εγγυοδοσίας. 
Το συνολικό ύψος των εγκεκριμένων δανείων ήταν στις 31 Δεκεμβρίου 
1992 7.517 εκατ. ECU, από τα οποία τα 1.500 εκατ. προορίζονταν για 
την Ισπανία, την Ελλάδα και την Πορτογαλία και τα 6.017 εκατ. για 
τις άλλες χώρες της Μεσογείου. Στις 31 Δεκεμβρίου 1992 το τρέχον 
υπόλοιπο ήταν 2.089 εκατ. ECU, από τα οποία τα 456 εκατ. ECU 
αφορούσαν την Ισπανία, την Ελλάδα και την Πορτογαλία και τα 1.444 
εκατ. ECU τις άλλες χώρες της Μεσογείου. 
Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη το όριο του 75% της συνολικής εγγύησης 
επί των πράξεων αυτών, ο κίνδυνος του προϋπολογισμού δεν πρέπει να 
υπερβαίνει τα 3.269,2κατ. ECU. Επί του συνόλου αυτού τα 1.134 εκο^ . 
ECU αντιστοιχούν σε δάνεια προς την Ισπανία, την Ελλάδα και την 
Πορτογαλία, που χορηγούνται όλα σε κρατικούς οργανισμούς π 
οργανισμούς που καλύπτονται ατχό κρατική εγγύηση. 
- 11 -
Μετά την υπογραφή των 4των πρωτοκόλλων οι εγκρίσεις όσον αφορά τις 
τρίτες χώρες κατανέμονται ως εξής: 
Παλαιά 4α πρωτοκ. Σύνολο 
πρωτόκολλα Εγκρίσεις 
Αλγερία 360 280 640 
Κύπρος 92 92 
Αίγυπτος 492 310 802 
Ισραήλ 133 82 215 
Ιορδανία 118 80 198 
Λίβανος 177 45 222 
Μάλτα 55 55 
Μαρόκο 297 220 517 
Συρία 208 208 
Τυνησία 250 168 418 
Τουρκία 90 90 
Γιουγκοσλαβία (1) 760 760 
3032 1185 4217 
Το δεύτερο πρωτόκολλο με τη Γιουγκοσλαβία καταγγέλθηκε στις 25 
Νοεμβρίου 1991, αλλά στο πλαίσιο των θετικών μέτρων η ETE εκλήθη να 
επαναλάβει τις ενέργειες της στις εξής χώρες : Βοσνία-Ερζεγοβίνη, 
Κροατία, Μακεδονία, Μαυροβούνιο και Σλοβενία. 
Δάνεια προβλέπονται και εκτός πρωτοκόλλων στο πλαίσιο του 
κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1763/92 του Συμβουλίου της 29ης Ιουνίου 
1992, που αφορά την οικονομική συνεργασία με τις χώρες της 
Μεσογείου για σχέδια κοινού ενδιαφέροντος. 
Το μέγιστο ύψος των δανείων που μπορούν να χορηγηθούν από την ETE 
στο πλαίσιο αυτής της συνεργασίας ανέρχεται σε 1.800 εκατ. ECU. 
Τα δάνεια αυτά είναι εν γένει μέσης διάρκειας 15 ετών, με περίοδο 
χάριτος 3-4 ετών. 
(1) Το δεύτερο πρωτόκολλο με τη Γιουγκοσλαβία καταγγέλθηκε ενώ απέμεναν 
100 εκατ. πιστώσεων προς χορήγηση και 290 εκατ. ανοικτών πιστώσεων 
προς εκταμίευση. 
- 12 -
Β· ΔΑΝΕΙΑ ΧΟΡΗΓΟΥΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΕ ΤΡΙΤΕΣ 
ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 
Μετά από πρόσκληση του Συμβουλίου στις 9 Οκτωβρίου 1989 το 
Συμβούλιο των Διοικητών της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων 
αποφάσισε στις 29 Νοεμβρίου 1989 να εξουσιοδοτήσει την Τράπεζα να 
χορηγεί δάνεια από τους ιδίους πόρους της για τη χρηματοδότηση 
επενδυτικών σχεδίων στην Ουγγαρία και την Πολωνία, ανώτατου ύψους 1 
δισεκατ. ECU. Τα εν λόγω δάνεια χορηγούνται για τη χρηματοδότηση 
επενδυτικών σχεδίων που ανταποκρίνονται στα κριτήρια τα οποία 
εφαρμόζει η Τράπεζα σε περίπτωση χορήγησης δανείων από τους ιδίους 
της πόρους. Η σχετική σύμβαση παροχής εγγυητικής κάλυψης 
υπογράφτηκε στις 24 Απριλίου 1990 στις Βρυξέλλες και στις 14 Μαίου 
1990 στο Λουξεμβούργο. 
Η αρμόδια για τον Προϋπολογισμό Αρχή αποφάσισε στις 14 Μαίου 1991 
να επεκτείνει την παρεχόμενη εγγύηση και στα δάνεια συνολικού 
ανώτατου ύψους 700 εκατ. ECU που θα χορηγηθούν στην Τσεχοσλοβακία, 
τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία. 
Η επέκταση της σχετικής σύμβασης υπογράφτηκε στις 3 1 Ιουλίου 1991 
Η Επιτροπή υπέβαλε στις 23 Οκτωβρίου 1992 μια πρόταση απόφαοης του 
Συμβουλίου σχετικά με την επέκταση αυτής της εγγύησης της 
Κοινότητας προς τις απώλειες της ETE που ενδέχεται να προκύψουν από 
τα δάνεια τα οποία χορήγησε στην Εσθονία, στη Λεττονία και τη 
Λ ιθουανία. 
Το ανώτατο ύψος των δανείων που μπορεί να χορηγήσει η ETE ο'αυτές 
τις χώρες ορίσθηκε σε 200 εκατ. ECU για μια περίοδο 3 ετών. 
Η Επιτροπή πρότεινε εξάλλου στις 18 δεκεμβρίου 1992 την επέκταση 
αυτής της εγγύησης προς τις απώλειες της ETE που ενδέχεται να 
προκύψουν από τα δάνεια τα οποία χορηγήθηκαν στην Αλβανία. 
Το ανώτατο ύψος του συνόλου των δανείων που μπορεί να χορηγήσει η 
ETE σ' αυτήν τη χώρα καθορίσθηκε σε 50 εκατ. ECU για μια περίοδο 3 
ετών. 
Τα δάνεια αυτά είναι γενικά μεγάλης διάρκειας : 15 ετών κατά μέσον 
όρο, με περίοδο χάριτος 3-4 ετών. 
Στις 31 Δεκεμβρίου 1992 είχαν ανοίγει πιστώσεις 820 εκατ. για τις 
προαναφερθείσες πέντε ανατολικές χώρες, αλλά μέχρι σήμερα έχουν 
καταβληθεί μόνο 147 εκατομμύρια περίπου. 
- υ 
Γ. ΔΑΝΕΙΑ ΠΟΥ ΧΟΡΗΓΗΣΕ Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΕ ΤΡΙΤΕΣ ΧΩΡΕΣ 
Το Συμβούλιο ECOFIN της 19ης Μαίου 1992 συμφώνησε να υλοποιήσει τη 
σχετική συμφωνία αρχών που είχε συναφθεί το προηγούμενο έτος. 
Ενέκρινε δε τους ακόλουθους προσανατολισμούς : 
Η ETE θα μπορεί να χορηγεί δάνεια σε χώρες με τις οποίες η 
Κοινότητα έχει συνάψει συμφωνίες συνεργασίας για σχέδια κοινού 
ενδιαφέροντος. 
Το Διοικητικό Συμβούλιο θα μπορεί, κατά περίπτωση, να χορηγεί 
δάνεια ανταποκρινόμενα στα συνήθη κριτήρια της Τράπεζας. 
Καθορίστηκε συνολικό ανώτατο όριο 250 εκατ. ECU κατ' έτος και 
για περίοδο τριών ετών· το όριο αυτό θα αναθεωρηθεί κατά την 
εκπνοή της προαναφερόμενης περιόδου. 
Το Συμβούλιο συμφωνεί ότι ο κοινοτικός προϋπολογισμός θα πρέπει να 
εγγυάται τα δάνεια αυτά. Η Επιτροπή υπέβαλε μάλιστα σχετική πρόταση 
στις 3 Ιουνίου 1992 
Η Δημοσιονομική Αρχή έχει εγγράψει το σχετικό κονδύλιο οτον 
προϋπολογισμό του 1993. 
Δ. ΕΓΓΥΗΣΗ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΕΞΑΓΩΓΗΣ 
ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΡΩΗΝ 
ΣΟΒΙΕΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ 
Η Κοινότητα αποφάσισε να εγγυηθεί πίστωση που χορηγήθηκε στην πρώην 
Σοβιετική Ένωση από τραπεζικό όμιλο, προκειμένου να χρηματοδοτηθεί 
η εισαγωγή γεωργικών πριιόντων και τροφίμων από την Κοινότητα και 
από χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. 
Η εγγύηση της Κοινότητας καλύπτει, κατ' ανώτατο όριο 500 εκατ. ECU 
και μέχρι ποσοστού 98%, τις ενδεχόμενες απώλειες σε κεφάλαιο και 
τόκους. 
Η Κοινότητα θα λάβει ως ανταμοιβή για την εν λόγω εγγύηση, 
προμήθεια ίση με το 0,67% του εγγυημένου ποσού. Το ήμισυ αυτής της 
προμήθειας καταβλήθηκε στις 26 Δεκεμβρίου 1991 σύμφωνα με τους 
όρους της σχετικής σύμβασης. 
Στις 26 Νοεμβρίου 1991 πραγματοποιήθηκε ανταλλαγή επιστολών μεταξύ 
της Επιτροπής και των σοβιετικών αρχών σχετικά με τον καθορισμό των 
όρων του δανείου και των τρόπων χρησιμοποίησης των κεφαλαίων. Την 
ίδια μέρα υπεγράφη μεταξύ της Κοινότητας και των τραπεζών και μια 
σύμβαση εγγυοδοσίας. 
- 14 -
Η διάρκεια του δανείου είναι 3 1/2 έτη από την ημερομηνία 
υπογραφής. 
Οι τόκοι θα καταβάλλονται ανά εξάμηνο και το κεφάλαιο θα επιστραφεί 
σε τρεις δόσεις είκοσι, τριάντα ένα και σαράντα δύο μήνες, 
αντίστοιχα μετά την ημερομηνία της υπογραφής της συμφωνίας. 
Η πρώτη δόση του κεφαλαίου θα καταβληθεί στις 26 Ιουλίου 1993. 
Η πρώτη δόση των τόκων κατεβλήθη στις 25 Σεπτεμβρίου 1992, αντί για 
τις 9 Σεπτεμβρίου 1992 που προβλεπόταν κανονικά. 
Μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης αποφασίστηκε ότι τα κεφάλαια 
θα χρησιμοποιηθούν από τη Δημοκρατία της ΡωοΙας. 
15 -
ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ; ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΠΝ 
Η εκτίμηση των κινδύνων που βαρύνουν τον κοινοτικό προϋπολογισμό μπορεί 
να γίνει κατά δύο έννοιες : 
- Εκτίμηση σε μια δεδομένη στιγμή του συνόλου των τρεχόντων υπολοίπων 
των κεφαλαίων που αφορούν συγκεκριμένες πράξεις, όπως συνηθίζεται 
στους τραπεζικούς κύκλους. 
Εκτίμηση σε δημοσιονομικά πλαίσια των ανώτατων κινδύνων εκταμίευσης 
που βαρύνουν κάθε χρόνο τον κοινοτικό προϋπολογισμό. 
Όσον αφορά τη δεύτερη περίπτωση, η εκτίμηση μπορεί να γίνει κατά τους 
εξής δύο τρόπους: 
Εκτίμηση των κινδύνων σχετικά μόνο με τις πράξεις οι οποίες είχαν 
εκταμιευθεί μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1992, πράγμα που αποτελεί το 
ελάχιστο επίπεδο κινδύνων της Κοινότητας. 
Εκτίμηση των προοπτικών, όσον αφορά όλες τις πράξεις οι οποίες 
έχουν αποτελέσει αντικείμενο πρότασης της Επιτροπής, προκειμένου να 
εκτιμηθεί η επίπτωση τους στους μελλοντικούς προϋπολογισμούς. 
πράγμα που αντιπροσωπεύει τον ανώτατο κίνδυνο της Κοινότητας, στην 
περίπτωση που γίνονται αποδεκτές οι προτάσεις της Επιτροπής. 
Είναι σίγουρο ότι με τον δεύτερο τρόπο πρέπει να γίνει μια σειρά από 
υποθέσεις σχετικά με τις ημερομηνίες εκταμίευσης, τους τρόπους 
αποπληρωμής, τα επιτόκια και τις συναλλαγματικές ισοτιμίες, 
λεπτομέρειες των οποίων αναφέρονται στο παράρτημα. Παρέχεται, ωστόσο, η 
δυνατότητα να δοθεί μια εικόνα του μεγέθους της εξέλιξης των κινδύνων 
που συνεπάγονται οι εξεταζόμενες προτάσεις. 
Τα αποτελέσματα περιλαμβάνονται στους πίνακες του παραρτήματος, όπου 
γίνεται διαχωρισμός των κινδύνων που αφορούν τις χώρες της Κοινότητας 
και αυτών που αφορούν τις χώρες εκτός Κοινότητας. 
Θα πρέπει να τονιστεί επίσης ότι τα αναφερόμενα συνολικά ποσά καλύπτουν 
κινδύνους διαφορετικής φύσης: δανειοδότηση μιας χώρας υπό τη μορφή 
οικονομικής ενίσχυσης, δανειοδοτήσεις προγραμμάτων για τα οποία έχουν 
δοθεί εγγυήσεις εκ μέρους αυτών που λαμβάνουν τα δάνεια, όπως στην 
περίπτωση των πράξεων του ΝΚΜ και της ETE. 
». ΤΡΕΧΟΝΤΑ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1992 (ntvaKac 1) 
Τα τρέχοντα υπόλοιπα κεφαλαίου όσον αφορά τα δάνεια που έλαβε η 
Κοινότητα καθώς και τα εγγυημένα δάνεια που έδωσε παρουσίαζαν την 
εξής εικόνα στις 31 Δεκεμβρίου 1992 : 
7.184 εκατ. για τις πράξεις που πραγματοποιήθηκαν στο εξωτερικό 
της Κοινότητας, 
4.249 εκατ. για τους κινδύνους όσον αφορά τις τρίτες 
χώρεςί1), 
11.433 εκατ. συνολικά. 
Από τις 30 Ιουνίου 1992 παρατηρείται μείωση των συνολικών τρεχόντων 
υπολοίπων των δανείων, η οποία οφείλεται στην μείωση των υπολοίπων 
των πράξεων στο εσωτερικό της Κοινότητας, ενώ τα υπόλοιπα των 
δανείων προς τρίτες χώρες αυξήθηκαν από 34,5% σε 37,2% συνολικά 
στις 31 Δεκεμβρίου 1992. 
Ι Ι. ΑΝΩΤΑΤΟΙ ΕΤΗΣΙΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ : 
ΠΡΑΞΕΙΣ ΠΟΥ ΕΙΧΑΝ ΕΚΤΑΜΙΕΥΘΕΙ ΜΕΧΡΙ ΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1992 (πίνακας 
Ζ1 
Α. ΣΥΝΟΛΟ 
0 συνολικός κίνδυνος σχετικά με την ετήσια εξυπηρέτηση των 
χρεών για όλες τις χώρες προβλέπεται να φθάσει τα 3.362 εκατ. 
κατά το 1993 και τα 2.001 εκατ. κατά το 1996, να αυξηθεί σε 
2.481 το 1997 και στη συνέχεια να μειωθεί και πάλι. 
Η συνολική κατάσταση πάντως θα πρέπει να εκτιμάται διαφορετικά, 
δηλαδή ανάλογα με το αν οι κίνδυνοι αφορούν κράτη μέλη ή τρίτες 
χώρες. 
Β. ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΕΟΚ 
Το ποσό για τις αποπληρωμές του κεφαλαίου και των τόκων σχετικά 
με τα δάνεια που εκταμιεύθηκαν στις 31 Δεκεμβρίου 1992 
προβλέπεται να είναι ελαφρώς μικρότερο των 2,8 δισεκατ. κατά το 
1993 και να πέσει κάτω των 1.500 εκατ. στη συνέχεια. 
(1) Εκ των οποίων τα 1.591 εκατ. αφορούν τα δάνεια που χορήγησε η ETE 
και τα 2.658 εκατ. τα δάνεια που έλαβε ή χορήγησε η Κοινότητα. 
- 17 -
ΤΡΙΤΕΣ ΧΩΡΕΣ 
Ο ετήσιος κίνδυνος όσον αφορά ιις τρίιες χώρες κυμαίνει σι 
ανάλογα με τα τοκοχρεωλύσια των δανείων για οικονομική 
ενίσχυση, όπως εμφαίνεται οτον παρακάτω πίνακα : 
ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ 
ΚΙΝΔΥΝΟΣ: 1995 
1079 1996 
671 1997 
1117 1998 
915 
Ουγγαρία 
Ουγγαρία 
Αλγερία 
Ουγγαρία 
ΟΔΤΣ 1 
ΟΔΤΣ 2 
Βουλγαρία 
Ρουμαν ία 
Ισραήλ 1 
2 
Ι 1 (350) 
(260) 
(250) 
(100) 
(185) 
(190) 
(140) (150) 
(185) 
( 160) 
III. ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΤΩΝ ΑΝΩΤΑΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΠΡΑΞΕΙΣ ΠΟΥ 
ΕΚΤΑΜΙΕΥΤΗΚΑΝ. ΠΡΑΞΕΙΣ ΠΟΥ ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΗΚΑΝ ΚΑΙ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΑΚΟΜΗ 
ΕΚΤΑΜΙΕΥΘΕΙ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΟΤΑΘΗΚΑΝ ΚΑΙ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΑΚΟΜΗ 
ΕΚΤΑΜΙΕΥΘΕΙ (πίνακαϋ 3) 
Τα στοιχεία είναι ενδεικτικά του πιθανού ανώτατου κατ' έτος 
κινδύνου που βαρύνει τον προϋπολογισμό. Δεν σημαίνει ότι τα 
αντίστοιχα ποσά θα πρέπει να πληρωθούν από τον προϋπολογισμό. Για 
τις χώρες όμως που αδυνατούν να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους 
προβλέπεται αναστολή οποιασδήποτε νέας εκταμίευσης, ενώ θα πρέπει 
να συνυπολογίζονται και οι αντίστοιχες ποινές. 
ΣΥΝΟΛΟ 
Το ανώτατο όριο του συνολικού ετήσιου κινδύνου για όλες τις 
χώρες προβλέπεται να φθάσει τα 3.584 εκατ. ECU κατά το 1993, 
στη συνέχεια να κατέβει στα 3.121 εκατ. ECU κατά το 1994, να 
ανέβει στα 4.086 εκατ. ECU κατά το 1995, να μειωθεί και πάλι 
κατά τον επόμενο χρόνο και να φθάσει τα 4.301 και 4.578 εκατ. 
ECU κατά τα έτη 1997 και 1998. 
- 18 
Β. ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ 
Η εξέλιξη είναι ελαφρώς διαφορετική από αυτή των εκταμιευθέντων 
δανείων, επειδή είναι λίγες οι πράξεις που απομένουν. 
Προβλέπεται ότι κατά το 1993 θα φθάσει τα 2.843 εκατ. και θα 
μειωθεί πάρα πολύ στη συνέχεια. 
Γ. ΤΡΙΤΕΣ ΧΑΡΕΣ 
0 κίνδυνος όσον αφορά μόνο τις τρίτες χώρες αναμένεται ότι θα 
παρουσιάσει ελαφρώς διαφορετική εξέλιξη, δηλαδή θα αυξάνεται 
συνεχώς και θα φθάσει τα 2.321 εκατ. ECU κατά το 1995, θα 
παρουσιάσει μεγάλη πτώση κατά το επόμενο έτος και θα αυξηθεί εκ 
νέου σε 2.015 εκατ. ECU κατά το 1997 και σε 2.229 εκατ. το 
1998. 
IV. ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΓΓΥΗΣΕΩΝ 
Κατά τη διάρκεια του 2ου εξαμήνου του 1992 η ETE ενεργοποίησε την 
εγγύηση του κοινοτικού προϋπολογισμού για δάνεια προς τις 
Δημοκρατίες της πρώην Γιουγκοσλαβίας (Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Μακεδονία 
και Σερβία) ύψους 4,5 εκατ. ECU περίπου. Οι καταβολές ποσών από τον 
προϋπολογισμό θα πρέπει να γίνουν πριν από τις 14 Δεκεμβρίου 1992. 
Στις 31 Δεκεμβρίου οι απαιτήσεις που αφορούσαν τις δημοκρατίες της 
πρώην Γιουγκοσλαβίας και είχαν εξοφληθεί από την Κοινότητα αλλά δεν 
είχαν αποδοθεί από τους οφειλέτες ανέρχονταν σε 8,5 εκατ. ECU. 0 
Λίβανος εξόφλησε όλα τα χρέη του. 
- 19 -
ΤΡΙΤΟ ΜΕΡΟΣ ; ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΙΘΑΝΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ 
Τα ποσά που αναφέρονται στα προηγούμενα μέρη παρέχουν στοιχεία σχετικά 
με τα αριθμητικά μεγέθη των κινδύνων που βαρύνουν το γενικό 
προϋπολογισμό. 
Ωστόσο, τα στοιχεία αυτά πρέπει να σταθμιστούν ανάλογα με το είδος του 
κινδύνου, που προσδιορίζεται από τη φύση των πράξεων και τα 
χαρακτηριστικά των δανειοδοτούμενων. 
Ι. ΦΥΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ 
Οι κίνδυνοι που εκφράζονται με τα προηγούμενα αριθμητικά οίοι χει α 
καλύπτουν διάφορες παρεμβάσεις, τις οποίες μπορούμε να κατατάξουμε 
σε δύο κατηγορίες: τις πράξεις μακροοικονομικού χαρακτήρα και τις 
πράξεις μικροοικονομικού χαρακτήρα. 
Α. ΟΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ 
Πρόκειται κατ' αρχάς για δάνεια ισοζυγίου πληρωμών, που 
προορίζονται για τα κράτη μέλη και συνδυάζονται κανονικά με την 
επιβολή οικονομικών όρων και την ανάληψη συγκεκριμένων υποχρεώσεων. 
Οι πράξεις χορήγησης οικονομικής βοήθειας είναι παρεμβάσεις του 
ιδίου τύπου αλλά προς όφελος τρίτων χωρών. 
Μπορούμε, τέλος, να κατατάξουμε στην κατηγορία αυτή τις πιστωτικές 
εγγυήσεις που προορίζονται για τη χρηματοδότηση των εισαγωγών 
γεωργικών προϊόντων και τροφίμων στην πρώην Σοβιετική Ένωση, γιατί 
ο κίνδυνος αυτής της πράξης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την 
μακροοικονομική και πολιτική εξέλιξη αυτής της χώρας. 
Β. ΟΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ 
Πρόκειται για χορήγηση δανείων για τη χρηματοδότηση συγκεκριμένων 
προγραμμάτων με μεγάλη κανονικά διάρκεια αποπληρωμής, ανάλογα με τα 
αναμενόμενα αποτελέσματα. Τα δάνεια αυτά χορηγούνται γενικώς οε 
εθνικές επιχειρήσεις ή σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και, εκτός από 
την εγγύηση της Κοινότητας, καλύπτονται και από συνήθεις τραπεζικές 
εγγυήσεις. 
Πρόκειται για τα δάνεια Ευρατόμ και ΝΚΜ στα κράτη μέλη καθώς και 
για τα δάνεια που χορηγεί η ETE εκτός Κοινότητας (Μεσόγειος, 
Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη). 
- 20 -
II. H ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ^ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ TftN TPI TEN XftPftN ΠΟΥ ΛΑΜΒΑΝΟΥΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΜΕ ΠΡΑ-ΕΙΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ 
Όλες οι χώρες που λαμβάνουν βοήθεια στα πλαίσια πράξεων με μακροοικονομικούς στόχους εφάρμοσαν σταθεροποιητικά και μεταρρυθμιστικά προγράμματα. Οι χρηματοοικονομικές επιδόσεις των χωρών αυτών εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την πρόοδο των μακρόπνοων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που υποστηρίζονται με τη χορηγούμενη βοήθεια. 
Στο τμήμα αυτό παρέχονται πληροφοριακά στοιχεία και για ορισμένες χώρες της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης που δεν λαμβάνουν αυτού του είδους βοήθεια, για τα κράτη που διαδέχθηκαν την πρώην Γιουγκοσλαβία και για τις Δημοκρατίες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης. 
Α. ΟΥΓΓΑΡΙΑ 
Η ουγγρική οικονομία από το 1989 χαρακτηρίζεται από μια μεγάλη 
προσπάθεια σταθεροποίησης και μεσοπρόθεσμης προσαρμογής. Η μεταρρύθμιση 
αυτή όμως συνοδεύτηκε από μια μεγάλη συρρίκνωση της οικονομικής 
δραστηριότητας, όπως δείχνει η κατά 10,2% πτώση του ΑΕΠ κατά το 1991 
και κατά 5% το 1992. 0 πληθωρισμός μειώθηκε βαθμιαία και τον Δεκέμβριο 
του 1992 ο ετήσιος ρυθμός του ανερχόταν σε 21,6%, αλλά οι άνεργοι 
συνέχισαν να αυξάνονται και τον ίδιο μήνα ανέρχονταν σε 663.000 (12,2% 
του εργατικού δυναμικού). Το έλλειμμα του προϋπολογισμού εκτιμάται στ ι 
έφτασε τα 197 δισεκ. φιορίνια (5% του ΑΕΠ) το 1992 εξαιτίας της 
μεγαλύτερης απ' ό,τι αναμενόταν πτώσης των εσόδων. Λόγω αυτής της 
χαμηλής φορολογικής επίδοσης το ΔΝΤ πάγωσε την ενίσχυση του κατά το 2ο 
εξάμηνο του 1992. 
Το πρόγραμμα διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων συνεχίζεται και κατά τα έτη 1991 και 1992 ψηφίστηκαν βασικοί νόμοι. Οι περισσότεροι νόμοι σχετικά με τα δικαιώματα ιδιοκτησίας και για τη δημιουργία επιχειρησιακού περιβάλλοντος που θα λειτουργεί με τους κανόνες της αγοράς ψηφίστηκαν κατά το 1991. Οι προσπάθειες της κυβέρνησης κατά το 1992 συγκεντρώθηκαν στη μεταρρύθμιση των δημόσιων οικονομικών και στη νομοθεσία σχετικά με τις υποδομές και τους κοινωνικούς τομείς. Η αναδιάρθρωση προχωράει με αργό ρυθμό. Μέχρι το τέλος του 1992 είχε ιδιωτικοποιηθεί το 16% του κρατικού τομέα. Ορισμένοι μεγάλοι τομείς, όπως είναι οι μεταφορές, η γεωργία και οι τράπεζες, έχουν παραμείνει άθικτοι μέχρι τώρα. Συνεχίζεται πάντως η αύξηση του ιδιωτικού τομέα με τη γρήγορη εμφάνιση ενός νέου τομέα MME και τις σημαντικές εισροές αλλοδαπού κεφαλαίου. Εκτιμάται ότι ο ιδιωτικός τομέας συνεισέφερε συνολικά το 30% περίπου του ΑΕΠ κατά το 1992. 
Το 1992 καθώς και κατά τα 2 προηγούμενα έτη η εξέλιξη του ισοζυγίου πληρωμών ήταν πιο ευνοϊκή από την αναμενόμενη. Κατά τα τέλη Οκτωβρίου του 1992 το εμπορικό ισοζύγιο και το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασαν πλεόνασμα ύψους 489 εκατ. US$ και 704 εκατ. US$ αντίστοιχα παρά τις αρχικές προβλέψεις περί ελλείμματος. Η συνέχιση της αύξησης των εξαγωγών σε συνδυασμό με τα πλεονάσματα από τον τουρισμό και τα εμβάσματα είχαν ως αποτέλεσμα να μην αντιμετωπίσει πρόβλημα ξένου συναλλάγματος η Ουγγαρία, που τόσο πολύ της χρειάζεται για την εξυπηρέτηση του χρέους της. Το ποσοστό εξυπηρέτησης του χρέους μειώθηκε από 43,2% κατά το 1990 σε 30% περίπου κατά το 1991 και εκτιμάται ότι μειώθηκε ακόμη περισσότερδο κατά το 1992. Η εισροή επενδυτικών κεφαλαίων στη χώρα και η ενίσχυση του ΔΝΤ, της Διεθνούς Τράπεζας και της ομάδας των 24 ενίσχυσε τα επίσημα αποθεματικά, τα οποία βρίσκονται σε ικανοποιητικό επίπεδο τώρα (5,1 δισεκατ. δολλαρια τον Οκτώβριο του 1992, δηλαδή εισαγωγές 5 μηνών). 
Το ακαθάριστο εξωτερικό χρέος της χώρας σταθεροποιήθηκε στα 22,5 
δισεκατ. US$ κατά το 3ο τρίμηνο του 1992 .Κατά το 1991 βελτιώθηκε 
σημαντικά η διάρθρωση του χρέους της Ουγγαρίας καθώς το ποσοστό των 
βραχυπρόθεσμων δανείων μειώθηκε στο 9,6%. Το ύψος του δανείου της 
Ουγγαρίας στη δευτερεύουσα αγορά έχει σταθεροποιηθεί στο 90% περίπου 
χάρη στην εμπρόθεσμη εξυπηρέτηση του δανείου εκ μέρους των ουγγρικών 
αρχών και τη διαφαινόμενη μείωση του κινδύνου αναδιαπραγμάτευσης του. 
Το 1992 το γραφείο Moody's κατέταξε τα ομολογιακά δάνεια της Εθνικής 
Τράπεζας της Ουγγαρίας στην κατηγορία ΒΑ1 και το γραφείο Standard and 
poor's στην κατηγορία ΒΒ+. 
-2 1 -
Β. Οι δημοκρατίες της Τσεχίας και της Σλοβακίας 
Σύμφωνα με ορισμένα στοιχεία η οικονομική σταθερότητα που παρατηρήθηκε 
κατα τα μέσα του 1992 (η παραγωγή στους παραδοσιακούς τομείς έδειχνε να 
είχε σταθεροποιηθεί σ' ενα χαμηλό επίπεδο ενώ αυξανόταν η παραγωγή και 
η απασχόληση στους νέους τομείς) ήταν μικράς διάρκειας. Σύμφωνα με τις 
πρώτες προσωρινές εκτιμήσεις το ΑΕΠ παρουσίασε μια πτώση κατά 10% 
περίπου κατά το 1992 σε σύγκριση με το 1991 (το ΑΕΠ μειώθηκε κατά 16% 
κατά το 1991). γεγονός που σημαίνει ότι επιδεινώθηκε σημαντικά η 
οικονομική κατάσταση^ κατά το 2ο εξάμηνο του έτους αυτού (μείον 5% σε 
σύγκριση με το 1ο εξάμηνο). 0 πληθωρισμός εξάλλου που ήταν μονοψήφιος 
κατά την περ ( οδο Μαΐου -^Αυγούστου^ Τ992 άρχ i<je vehαυξάνετε με γρήγορο 
ρυθμό (2% μηνιαίως) από το Σεπτέμβριο, ενώ η καθιέρωση του ΦΠΑ 
προκάλεσε νέα αύξηση των τιμών τον Ιανουάριο του 1993. 0 γενικός 
δημόσιος προϋπολογισμός παρέμεινε ισοσκελισμένος σε μεγάλο βαθμό, πάρα 
την όχι και τόσο ευνοϊκή του τάση. Το έλλειμμα της Σλοβακίας πλησιάζει 
το 4% του ΑΕΠ της. Η πρώτη φάση των μεγάλων ιδιωτικοποιήσεων ευρείας 
κλίμακας ολοκληρώθηκε κατά το τέλος του 1992. 
Η αβεβαιότητα σχετικά με τις διαδικασίες και τις επιπτώσεις του διαμελισμού της Τσοχοσλοβακίας σε 2 ανεξάρτητα κράτη ίσως να απετέλεσε την κυριότερη αιτία της αιφνιδιαστικής περαιτέρω μείωσης της οικονομικής δραστηριότηας κατά τη διάρκεια του έτους αυτού. Το θέμα αυτό κυριάρχησε στις πολιτικές συζητήσεις και στην πολιτική δράση καθ' όλο το 192, προκαλώντας εκνευρισμό στους πιθανούς ντόπιους και αλλοδαπούς επενδυτές. Επιπλέον, οι επενδύσεις και ο ευρείας κλίμακας εκσυγχρονισμός του μετοχικού κεφαλαίου παρεμποδίσθηκαν από τις ευρείας κλίμακας ιδιωτικοποιήσεις με κουπόνια καθώς οι νέοι ιδιοκτήτες δεν είχαν αναλάβει ακόμη την ευθύνη και οι παλιοί ιδιοκτήτες δεν ενδιαφέρονταν πλέον σοβαρά για διαρθρωτικές προσαρμογές με συνέπεια να μην γίνουν και πάλι επαρκείς επενδύσεις και στις 2 δημοκρατίες. Η ανεργία συνέχισε να μειώνεται και κατά το 1992 με συνέπεια να πέσει κάτω του 3% στην Τσεχία και να μειωθεί από το 13% στις αρχές του 1992 στο 10% περίπου στη Σλοβακία κατά το τέλος του έτους αυτού. Η παραγωγικότητα της εργασίας όμως δεν έχει ακόμη αυξηθεί. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να γίνουν ευρείας κλίμακας προσαρμογές στην αγορά εργασίας. 
0 χωρισμός των 2 δημοκρατιών, που ήταν η αντανάκλαση διαφορετικών φιλοσοφιών και οικονομικών πολιτικών (προσανατολισμένη προς την οικονομία της αγοράς στην Τσεχική Δημοκρατία, περισσότερος κρατικός παρεμβατισμός στη Σλοβακία), έγινε με ειρηνικό τρόπο. Οι δύο δημοκρατίες συμφώνησαν να μοιράσουν την περιουσία και τα χρέη βάσει της γενικής αρχής 2 (για την Τσεχική Δημοκρατία) προς 1 (για την Σλοβακία). Δημιουργήθηκε μάλιστα μια τελωνεικαή ένωση ανάμεσα τους και διατηρήθηκε προς το παρόν η νομισματική ένωση, έχουν όμως αρχίσει οι προετοιμ ασίες για τη διάλυση της. 
Το ισοζύγιο πληρωμών ήταν θετικό κατά το 1992. Εκτιμάται ότι παρουσίασε πλεόνασμα 2,2 δισεκατ. US$ (1,2 δισεκατ. US$ κατά το 1991). Το εμπορικό ισοζύγιο εκτιμάται ότι παρουσίασε ένα μικρό έλλειμμα, παρά το γεγονός ότι αυξάνονται σημαντικά οι εξαγωγές προς τη Δύση. Οι εισροές αλλοδαπών κεφαλαίων για άμεση επένδυση, που ήταν πολύ σημαντικές στην αρχή, μειώθηκαν ενόψει της επικείμενης διάλυσης της ομοσπονδίας κατά το δεύτερο εξάμηνο του 1992. Τα επ'ιαημα αποθεματικά ισοδυναμούσαν με εισαγωγές 2,8 μηνών κατά το τέλος του έτους (1,3 μηνών κατά το 1991). Ενόψει του σημαντικού όγκου των αποθεματικών οι αρχές απεφάσισαν να αντλήσουν πόρους από το ΔΝΤ βάσει της συμφωνίας Stand-by κατά τη διάρκεια του δευτέρου εξαμήνου του έτους αυτού (παρ όλο ότι επληρούντο τα κριτήρια επίδοσης και είχε ολοκληρωθεί επιτυχώς η αναθεώρηση του προγράμματος). Κατά το τέλος του 1992 το ακαθάριστο εξωτερικό χρέος σε μετατρέψιμα νομίσματα ανερχόταν σε 9,9 δισεκατ. US$ και το ποσοστό εξυπηρέτησης του στο 13% των εξαγωγών (έναντι 15% το 1991). Η τιμή συναλλάγματος σε σχέση με 5 νομίσματα παρέμεινε σταθερή. 
-22 -
Γ. ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ/ 
Οι οικονομικές επιδόσεις της Βουλγαρίας ήταν χειρότερες από τις 
επιδόσεις των περισσότερων χωρών της περιοχής. Το ΑΕΠ μειώθηκε κατά 17% 
το 1991, οι πραγματικοί μισθοί μειώθηκαν κατά το ήμισυ και ο 
πληθωρισμός υπερέβη το 300%. Η πτώση συνεχίσθηκε και κατά το 1992 και 
το ΑΕΠ μειώθηκε εκ νέου κατά 13% σε πραγματικές τιμές κατά το πρώτο 
εξάμηνο του έτους. Η βιομηχανική παραγωγή μειώθηκε κατά 20% κατα το 
1991 με κάποιες ενδείξεις προσωρινής μονό ανάκαμψης. 0 πληθωρισμός 
παραμένει υψηλός περί τα 4-6% μηνιαίως (80% συνολικά κατά το 1992) και 
η ανεργία υπερβαίνει το 15% του εργατικού δυναμικού. Οι εξωτερικοί 
παράγοντες συνέβαλαν στην επιδείνωση της κρίσης: το πρόβλημα του χρέους 
της (της έχουν# κοπεί οι πιστώσεις από την αλλοδαπή από το 1990, όταν 
κήρυξε μονομερή διακοπή της εξυπηρέτησης του χρέους), η κατάρρευση της 
πρώην ΕΣΣΔ, από την οποία εξαρτιόταν περισσότερο από άλλες χώρες η 
Βουλγαρία, η μη ικανοποίηση των υψηλών της απαιτήσεων έναντι του Ιράκ 
και της Λιβύης και πρόσφατα ο εμπορικός αποκλεισμός της Σερβίας, η 
οποία αποτελούσε μια μεγάλη εξαγωγική αγορά. 
Οι μέχρι τώρα οικονομικές μεταρρυθμίσεις συνίστανται κυρίως σε μέτρα 
απελευθέρωσης και σταθεροποίησης. Οι συνετές οικονομικές πολιτικές και 
η έγκαιρη θέσπιση της εσωτερικής μετατρεψιμότητας επέτρεψαν την 
προσαρμογή των περισσότερων εγχώριων τιρών σε επίπεδα εξομάλυνσης της 
αγοράς χωρίς να προκαλέσουν ρπιροειδή πληθωριστική διαδικασία. Η 
διαρθρωτική μεταρρύθμιση προχώρησε με βραδύτερο ρυθμό, η οποία 
οφείλεται εν μέρει στο γεγονός ότι δεν υπήρξε επαρκής πολιτική 
συναίνεση κατά το 1991. Κατα τους πρώτους μήνες του 1992 εντούτοις 
επιτεύχθηκε σημαντική πρόοδος ως προς τις νομοθετικές εργασίες σχετικά 
με τις ιδιωτικοποιήσεις και τα άλλα διαρθρωτικά μέτρα. Ειδικά οι μικρής 
κλίμακας ιδιωτικοποιήσεις και οΐ( επιστροφές προχωρούν ικανοποιητικά. Οι 
ευρείας κλίμακας # ιδιωτικοποιήσεις όμως παρουσιάζουν σημαντικές 
καθυστερήσεις. Η πτώση τ/ις κυβέρνησης τον Οκτώβριο του περασμένου έτους 
(η νέα κυβέρνηση σχηματίσθηκε με την εκπνοή του 1992) τις καθυστέρησε 
ακόμη περισσότερο. Υπάρχουν όμως κάποιοι λόγο» να αισιοδοξούμε για το 
άμεσο μέλλον, επειδή ο νέος πρωθυπουργός απεκάλεσε την κυβέρνησσή του 
"κυβέρνηση των ιδιωτικοποιήσεων". Οι μεσοπρόθεσμες προοπτικές θα 
εξαρτηθούν πολύ από το πόσο αυστηρά θα εφαρμοσθεί η νομοθεσία. Η 
οικονομική ανάκαμψη θα βασισθεί αναγκαστικά στις εξαγωγές - δεν 
υπάρχουν περιθώρια για νομισματικά και φορολογικά κίνητρα. Για να γίνει 
αυτό όμως, θα πρέπει να λυθεί το πρόβλημα με το χρέος και να ανοίξουν 
επαρκώς οι εξαγωγικές αγορές, ειδικά στην Ευρώπη. 
Μετά το τέλος της πολιτικής κρίσης η Βουλγαρία απεκατέστησε τις σχέσεις 
της με το ΔΝΤ στα πλαίσια της συμφωνίας stand-by με το Ταμείο, η οποία 
λήγει τον Απρίλιο του 1993. Η κυβέρνηση διαπραγματεύεται προς το παρόν 
ένα νέο πενταετές πρόγραμμα, το οποίο θα διέπεται από μια νέα συμφωνία 
stand-by. 
Η βελτίωση της εξωτερικής χρηματοοικονομικής κατάστασης της χώρας 
συνεχίσθηκε και κατά το 1992. Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών 
συναλλαγών σε ρευστά διαθέσιμα ήταν για μια ακόμη φορά μικρότερο του 1 
δισεκατ. US$. Το εμπορικό ισοζύγιο παρουσίασε ενα μικρό πλεόνασμα 
εξαιτίας της μεγαλύτερης αύξησης των εξαγωγών σε σχέση ρε τις εισαγωγές 
(οι εισαγωγές εξακολουθούν να είναι χαμηλές, κυρίως λόγω της έλλειψης 
εξωτερικής χρηματοδότησης). Τα συναλλαγματικά αποθέματα υπερέβησαν το 
1,1 εκατ. US$ κατά το τέλος Οκτωβρίου του 1992, δηλαδή ισοδυναμούσαν με 
εισαγωγές 3 μηνών. Παραμένουν χαμηλά εντούτοις ενόψει των αναγκών που 
ενδέχεται να προκύψουν στα πλαίσια της διευθέτησης του εμπορικού χρέους 
της Βουλγαρίας. Οι διαπραγματεύσεις με τις εμπορικές τράπεζες επ* αυτού 
του θέματος παρουσίασαν κάποια πρόοδο πρόσφατα. Τα δύο μέρη συμφώνησαν 
το Νοέμβριο επί των βασικών αρχών μιας συμφωνίας για το μελλοντικό 
χρέος και για τη μείωση του ποσοστού εξυπηρέτησης του. Η νέα βουλγαρική 
κυβέρνηση προτίθεται νασυνεχίσει τις διαπραγματεύσεις και να επιδιώξει 
τη σύναψη μιας συμφωνίας κατά τη διάρκεια των επόμενων μηνών. Το 
Δεκέμβριο του 1992 εξασφάλισε και άλλη ελάφρυνση του χρέους της από 
τους επίσημους πιστωτές της. Η νέα συμφωνία της Λέσχης των Παρισίων 
προβλέπει επαναδιαπραγμάτευση της εξυπηρέτησης του χρέους (η οποία 
συνήφθη που έληγε τον Απρίλιο του 1993 καθώς και των τοκοχρεωλυσίων των 
οποίων καθυστερεί η εξόφληση από τότε που έληξε η περίοδος παγιοποίησης 
η οποία προβλεπόταν από την προηγούμενη συμφωνία τον Απρίλιο του 1991). 
Το συνολικό εξωτερικό χρέος εκιμάται σε 12 εκατ. US$. Το μισό περίπου 
αυτού του χρέους αποτελείται από καθυστερούμενα, βραχυπρόθεσμες 
καταθέσεις και πιστωτικές επιστολές . Το χρέος αυξήθηκε και κατά το 
1992 μιας και συνεχίσθηκε η συσσώρευση καθυστερούμενων (οι πληρωμές των 
τόκων που επαναλήφθηκαν το Σεπτέμβριο ανέρχονταν μόλις στο 25% των 
τόκων που κατέστησαν ληξιπρόθεσμοι). Το υψος αυτού του χρέους στη 
δευτερεύουσα αφορά κυμάνθηκε γύρω# στο 20%. Το ποσοστό εξυπηρέτησης του 
χρέους ανέρχεται στο 50% των εσόδων από τις εξαγωγές σε μετατρέψιμο 
νόμισμα. 
- 23 -
Δ. ΡΟΥΜΑΝΙΑ 
Οι ρουμανικές αρχές συνέχισαν και κατά το 1992 να εφαρμόζουν το ευρύ 
σταθεροποιητικό και μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα που ξεκίνησαν το 1991. Η 
νέα κυβέρνηση, η οποία σχηματίστηκε μετά TIC εκλογές του Σπτεμβρίου του 
1992, υποσχέθηκε να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις. Το κύριο πρόβλημα της 
ρουμανικής οικονονμίας είναι η απότομη πτώση της παραγωγής. Το 
πραγματικό ΑΕΠ μειώθηκε κατά 13% το 1991 και εκτιμάται ότι και κατά το 
1992 μειώθηκε κατά 16%. Η ανεργία ανερχόταν στο 8.6% τον Οκτώβριο του 
1992 αλλά τώρα αυξάνεται με γρήγορο ρυθμό. Η κυβέρνηση διατήρησε τις 
προσεκτικές πολιτικές της στον φορολογικό και στο νομισματικό τομέα. Το 
δημοσιονομικό έλλειμμα κατά το 1992 περιορίστηκε στο 2% του ΑΕΠ και οι 
πιστώσεις αυξήθηκαν μόνο κατά 70% και έτσι παρέμειναν κάτω του 
προγραμματισμένου ανώτατου ορίου. 0 πληθωρισμός, παρά την πτωτική του 
τάση ανήλθε στο 200% κατά το 1992 (έναντι 473% κατά το 1991). 0 υψηλός 
πληθωρισμός κατά μεγάλο μέρος οφείλεται στην απελευθέρωση των τιμών και 
στη διακοπή των επιδοτήσεων που έγιναν κατα τη διάρκεια του έτους. 
Οι οικονομικές μεταρρυθμίσεις συνεχίζονται με σταθερό ρυθμό. Η λειτουργία του φορολογικού συστήματος εκσυγχρονίζεται και από τον Ιούλιο του 1993 θα εισαχθεί το ΦΠΑ. Οι ιδιωτικοποιήσεις στον γεωργικό τομέα προχωρούν με κανονικό ρυθμό, ενώ στο βιομηχανικό τομέα ο ρυθμός είναι αργός. Προβλήματα έχουν δημιουργηθεί με την επανεμφάνιση της παράλληλης αγοράς συναλλάγματος, οπού πουλιέται το εθνικό νόμισμα με έκπτωση η οποία ξεπέρασε το 20% κατά το τέλος του 1992. 
Το εξωτερικό εμπόριο της Ρουμανίας, το οποίο είχε επιδεινωθεί απότομα κατά το 1991, παρουσίασε ανάκαμψη κατά το 1992. Παρατηρήθηκε αύξηση των εξαγωγών και μείωση των εισαγωγών με συνέπεια να βελτιωθεί σημαντικά το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, το οποίο παρουσίασε έλλειμμα 0,75 δισεκατ. δολλαρίων, που είναι σχεδόν το μισό σε σχέση με το 1991. Παρά τις καθυστερήσεις όσον αφορά τις πληρωμές από επίσημες πηγές, τα συναλλαγματικά αποθέματα αυξήθηκαν κατά 0,2 δισεκατ. δολλαρια. 
Η πολιτική της ταχείας εξόφλησης του χρέους που εφάρμοσαν οι αρχές κατά τα τέλη της δεκαετίας του 80 είχαν ως συνέπεια ένα χαμηλό ποσοστό εξυπηρέτησης του χρέους (2% κατά το 1991 και 8% κατά το 1992). 
24 -
Ε.ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΤΗΣ ΒΑΛΤΙΚΗΣ 
Οι οικονομίες των κρατών της Βαλτικής είχαν ενσωματωθεί σε μεγάλο βαθμό στο οικονομικό σύστημα της Σοβιετικής Ένωσης, από την οποία επανέκτησαν την ανεξαρτησία τους τον Αύγουστο του 1991. Και στις τρεις χώρες παρατηρήθηκε παρατεταμένη μείωση της οικονομικής δραστηριότητας ως αποτέλεσμα της μείωσης του εμπορίου με τις πρώην Σοβιετικές Δημοκρατίες και ειδικά με τη Ρωσία. 
Εσβον(α 
Οι προκαταρκτικές εκτιμήσεις του ΑΕΠ για το 1992 δείχνουν μια μείωση 
κατά 26%, ενώ οι μειώσεις κατά το 1991 και 1990 ήταν 12,6% και 3,6% 
αντίστοιχα. Τον Οκτώβριο του 1992 είχαν καταγραφεί 12.579 άνεργοι 
(περίπου το 1,5% του#εργατικού δυναμικού). Η κρυφή ανεργία πιστεύεται 
ότι είναι πολύ υψηλότερη. 0 προϋπολογισμός κατα το 1° εξάμηνο του 
1992 παρουσίασε πλεόνασμα ίσο με το 1,4% του ΑΕΠ. Το ίδιο αναμένεται να 
συμβεί και για ολόκληρο το έτος. Λόγω όμως της καθυστερημένης καταβολής 
των φόρων γίνεται όλο και πιο δύσκολο να διατηρηθεί ισοσκελισμένος ο 
προϋπολογισμός. 0 πληθωρισμός βρίσκεται υπό έλεγχο τώρα: το Δεκέμβριο 
του 1992 η μηνιαία αύξηση των τιμών καταναλωτή ήταν 3,3%. 
Οι τιμές έχουν απελευθερωθεί σε μεγάλο βαθμό ενώ η καθιέρωση του δικού της μετατρέψιμου νομίσματος (της κορώνας), έχει συμβάλει στην διαμόρφωση εθνικών τιμών. ΟΙ ιδιωτικοποιήσεις έχουν περιοριστεί σε επιχειρήσεις μικρής κλίμακας, το 40% των οποίων έχει πουληθεί σε ιδιώτες. Η κυβέρνηση σκοπεύει να επιταχύνει τη διαδικασία ιδιωτικοποιήσεων μέσω ενός νεοϊδρυθέντος γραφείου ιδιωτικοποιήσεων. Παραμένουν όμως τα προβλήματα σχετικά με το θέμα των επιστροφών εξαιτίας της απεριόριστης παράτασης της προθεσμίας για την υποβολή αιτήσεων επιστροφής. Το σύστημα των εμπορικών τραπεζών αντιμετωπίζει πρόβλημα ρευστότητας. Το γεγονός αυτό ανάγκασε την κυβέρνηση να επιδιώξει την εξεύρεση κεφαλαίου για τις τράπεζες με την έκδοση ομολογιών και την ενίσχυση από τα συναλλαγματικά αποθέματα. 
Κατά το 1992 το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της Εσθονίας, το οποίο παρουσίαζε σημαντικά πλεονάσματα κατά τα προηγούμενα χρόνια, χειροτέρεψε σημαντικά καθώς η Ρωσία άρχισε να ζήτα τις τιμές που ισχύουν στη διεθνή αγορά για τις εξαγωγές της προς την Εσθονία από την αρχή του έτους αυτού. Σύμφωνα με τις πρώτες ενδείξεις εντούτοις το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών ενδέχεται να απρουσιάσει ένα μικρό πλεόνασμα καθώς οι εισαγωγές έπεσαν κάτω από τα προγραμματισμένα επίπεδα εξαιτίας των καθυστερήσεων των πληρωμών εκ μέρους των αναμενόμενων εξωτερικών επίσημων χρηματοδοτών. Το εμπόριο της Εσθονίας με την πρώην Σοβιετική Ένωση #δεν ανέκαμψε σημαντικά κατά τη διάρκεια του 1992 (ο όγκος των εξαγωγών και των εισαγωγών ήταν κατα 50% και πλέον χαμηλότερες από τα αντίστοιχα επίπεδα του 1990^ ενώ το εμπόριο με τη Δύση αυξήθηκε με ταχύ ρυθμό και κατά το τρίτο τρίμηνο αποτελούσε το ήμισυ περίπου του συνολικού εμπορίου. Το συνολικό εμπορικό ισοζύγιο εκτιμάται ότι είναι ελλειμματικό. Τα επίσημα αποθεματικά αυξήθηκαν κατά 75 εκατ. δολλαρια κατά τη διάρκεια του 1992 εξαιρουμένης της επιστροφής προπολεμικού χρυσού εκ μέρους της BIS (Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών), του Ηνωμένου Βασιλείου και της Σουηδίας. Η Εσθονία αγόρασε την πρώτη μερίδα (περίπου 11 εκατ. δολλαρια) απο το ΔΝΤ βάσει μιας μονοετούς συμφωνίας stand-by συνολικού ύψους 39 εκατ. δολλαρίων για την περίοδο από 1 Ιουλίου 1992 μέχρι 30 Ιουνίου 1993. Κατά το τέλος του περασμένου έτους το εξωτερικό χρέος ανερχόταν σε 24,2 εκατ. δολλαρια (περίπου το 3% του ΑΕΠ). Στο ποσό αυτό δεν περιλαμβάνεται το 0,62% που αποτελεί το μερίδιο της στο χρέος της πρώην Σοβιετικής Ένωσης (το οποίο εκτιμάται σήμερα σε 80 δισεκατ. δολλαρια περίπου), το οποίο καταλογίσθηκε στην Εσθονία κατά τις διαπραγματεύσεις σχετικά με την ανάληψη της ευθύνης γι' αυτό το χρέος, το οποίο όμως δεν ανεγνώρισε ποτέ η Εσθονία. Οι διμερείς διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία θα καθορίσουν εάν θα πρέπει να τροποποιηθεί η οχ ι το εξωτερικό χρέος της Εσθονίας, αφού ληφθούν υπόψη όλες οι απαιτήσεις και όλες οι οφειλές. 
Λετονία 
Είναι πιθανό το ΑΕΠ να έχει μειωθεί κατά 30% το 1992. Το Δεκέμβριο του 1992 ο αριθμός των καταγραμμένων ανέργων στην Λετονία ανερχόταν σε 33.200, δηλαδή στο 2,3% του εργατικού δυναμικού. Η κρυφή ανεργία εξάλλου είναι πολύ μεγάλη και εκτιμάται ότι το 15-20% των εργαζομένων στη βιομηχανία βρίσκεται σε απεριόριστης διάρκειας άδεια άνευ αποδοχών . Το 1992 αναμένεται ότι ο προϋπολογισμός θα παρουσιάσει έλλειμμα ύψους 1,1% περίπου επί του ΑΕΠ. Οι προτάσεις για τον προϋπολογισμό του 1993 έχουν ως στόχο την εξισορρόπηση των τρεχουσών δαπανών μέσω ενός μικρού γενικού ελλείμματος, ώστε να εξοικονομηθεί επνδυτικό κεφάλαιο. Η αύξηση των λιανικών τιμών επιβραδύνθηκε κατά τους τελευταίους μήνες ανάλογα με την μείωση των πραγματικών τιμών. Το Σεπτέμβριο του 1992 ο δείκτης τιμών λιανικής πώλησης ήταν κατά 664% υψηλότερος απ* ό,τι κατά τον ίδιο μήνα του 1991. 
-25-
Η απελευθέρωση των τιμών προχώρησε ικανοποιητικά στην Λετονία. Ορισμένα μόνο είδη παραρένουν υπό έλεγχο. Οι ιδιωτικοποιήσεις όμως προχώρησαν με πολύ αργό ρυθμό. Αυτό οφείλεται εν μέρει στις διατάξεις για επιστροφές, σύμφωνα με τις οποίες η προθεσμία για την υποβολή αιτήσεων σχετικά με επιχειρήσεις και γη έληγε στα μέσα του 1992, ενώ για τις κατοικίες λήγει τον Οκρώβριο του 1994. Οι ιδιωτικοποιήσεις έχουν περιοριστεί μέχρι τώρα στις μικρές επιχειρήσεις. Ένας νέος νόμος που εγκρίθηκε τον Αύγουστο προβλέπει ότι 25 μεγάλες επιχειρήσεις μπορούν να ιδιωτικοποιηθούν αμέσως. Έχει καταρτισθεί επίσης ένας κατάλογος 600 επιχειρήσεων οι οποίες πληρούν τις προϋποθέσεις ιδιωτικοποίησης 
Το ισοζύγιο των τρεχουσών συναλλαγών της Λετονίας επιδεινώθηκε σημαντικά κατά το 1992 εξαιτίας των δυσμενών όρων εμπορίου οι οποίοι επηρέασαν την οικονονμία στις αρχές του έτους, όταν η Ρωσία άρχισε να ζητά τιμές αγοράς για τις εξαγωγές της προς τη Λετονία. Σύμφωνα με τ ι ς πρώτες ενδείξεις για το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου, το οποίο προέκυψε εξ ολοκλήρου με την πρώην Σοβιετική Ένωση, αντισταθμίστηκε από ένα πλεόνασμα του ισοζυγίου υπηρεσιών με αποτέλεσμα το ισοζύγιο των τρεχουσών συναλλαγών να παρουσιάζει πλεόνασμα. Μια ανεξήγητη εντούτοις εκροή ιδιωτικού κεφαλαίου δείχνει ότι δεν αναφέρονται όλες οι εισαγωγές. Όπως και στις δύο άλλες βαλτικές χώρες, οι καθυστερήσεις σχετικά με τις πληρωμές της εξωτερικής επίσημης βοήθειας εμπόδισαν την αύξηση των εισαγωγών και της παράγωγης. Όπως συνέβη και με τις άλλες δύο βαλτικές χώρες, οι καθυστερήσεις σχετικά με τις επίσηρες πληρωμές από το εξωτερικό παρεμπόδισαν την αύξηση των εξαγωγών και της παραγωγής. Τα ακθάριστα εθνικά αποθεματικά αυξήθηκαν κατά 48 εκατ. δολλαρια το 1992. Η καθαρή αύξηση όυως ήταν μόνο 12 εκατ. δολλαρια, αν αφαιρεθεί το κόστος της αγοράς των δύο πρώτων μεριδίων (36 εκατ. και τα δυο μαζί) από το ΔΝΤ βάσει μιας μονοετούς συμφωνίας stand-by συνολικού ύψους 77 εκατ. δολλαρίων. Το επίσημο εξωτερικό χρέος της Λετονίας ανερχόταν σε 59 εκατ. δολλαρια (4,8% του ΑΕΠ), στις 3,1 Δεκεμβρίου 1992, το δε ποσοστό εξυπηρέτησης του χρέους αυτού ανερχόταν στο 2,1% των εξαγωγών. Η Λετονία δεν ανεγνώρισε ποτέ το μερίδιο της στο χρέος της πρώην Σοβιετικής Ένωσης που ανερχόταν στο 1,14% και της καταλογίσθηκε κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων με την πρώην Σοβιετική Ενωση. Μετά από τις διαπραγματεύσεις που θα γίνουν με τη Ρωσία επ* αυτού και άλλων θεμάτων θα καθορισθεί κατά ποσό θα τροποποιηθεί το επίσημο εξωτερικό χρέος της Λετονίας. 
Λ ιθουαν ί α 
Εκτιμάται ότι το ΑΕΠ μειώθηκε κατά 39% περίπου το 1992, ενώ οι αντίστοιχες μειώσεις κατά τα έτη 1991 και 1990 ήταν 13% και 5%. Η ανεργία κατά το Νοέμβριο του 1992 ανερχόταν σε 12.651 άτομα, δηλαδή ακριβώς το 1% του εργατικού δυναμικού. Το μέσο ύψος του πληθωρισμού για το 1992 ξεπερνούσε το 1000%. Μόνο για το μήνα Δεκέμβριο αυξήθηκε κατά 27.7%. Η τράπεζα πάντως είναι βέβαιη ότι θα επιτευχθούν σύντομα οι στόχοι του προγράμματος, να μειωθεί δηλαδή σε μονοψήφιο αριθμό ο μηνιαίος πληθωρισμός. 
Η απελευθέρωση των τιμών προχώρησε και έτσι όλα τα αγαθά και οι υπηρεσίες, έκτος από τα προϊόντα οικιακής ενέργειας και τα προϊόντα του μονοπωλίου, δεν υπόκεινται σε έλεγχο. Οι ιδιωτικοποιήσεις προχώρησαν με σχετικά γρήγορο# ρυθμό στη Λιθουανία. Την κυβέρνηση πάντως την ενοχλεί το γεγονός οτι έγιναν ιδιωτικοποιήσεις χωρίς να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στο θέμα της αναδιάρθρωσης. Πολλές επιχειρήσεις ελέγχονται προς το παρόν από τους εργαζόμενους και έτσι παρεμποδίζεται η ορθολογιστική τους οργάνωση και^ οι απολύσεις προσωπικού. Για το λόγο αυτό η κυβέρνηση αναθεωρεί το πρόγραμμα ιδιωτι κόπο ιήσεων. Η κατάσταση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών της Λιθουανίας επιδεινώθηκε σημαντικά κατά το 1992. Ένας από τους αρνητικούς παράγοντες ήταν η μεγάλη ξηρασία, που επηρέασε αρνητικά τη γεωργική παραγωγή, τις ανάγκες σε εισαγωγές και τις εξαγωγικές δυνατότητες και των τριών βαλτικών χωρών. Επιπλέον, το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της Λιθουανίας υπέστη ζημία λόγω των δυσμενών όρων εμπορίου που επέβαλε η Ρωσία, της οποίας οι τιμές των εξαγωγών προς τη Λιθουανία έφθασαν τα επίπεδα της διεθνούς αγοράς κατά την άνοιξη του 1992. Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, το οποίο αντιμετώπισε δυσκολίες λόγω της έλλειψης επίσημης χρηματοδότησης κατά το 1992, φαίνεται να είναι πλεονασματικό όσον άφορα ολόκληρο το έτος και το ίδιο συμβαίνει και με το εμπορικό ισοζύγιο. Είναι όμως πιθανό να μην έχουν δηλωθεί όλες οι εισαγωγές κυρίως από τις πρώην Σοβιετικές Δημοκρατίες. Τα ακαθάριστα εθνικά αποθεματικά είχαν αυξηθεί κατά 75 εκατ. δολλαρια μέχρι το τέλος του 1992. Εκτός απο την αγορά μεριδίων από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο που κόστισε 17 εκατ. δολλαρια περίπου (1,1% του ΑΕΠ), δεν φαίνεται να υπάρχει άλλο επίσημο εξωτερικό χρέος. Κατά τη διάρκεια των διακρατικών διαπραγματεύσεων σχετικά με το χρέος της πρώην Σοβιετικής 'Ενωσης στη Λιθουανία#καταλογίσθηκε το 1,4 1% του συνολικού χρέους, η οποία όμως δεν το# ανεγνώρισε ποτέ. Συνεχίζονται στο μεταξύ οι διαπραγματεύσεις ρε τη# Ρωσία για εξεύρεση τρόπων διευθέτησης αυτού και άλλων θεμάτων σε διμερές επίπεδο. 
-26-
ΣΤ. ΑΛΓΕΡΙΑ 
Λόγω των περιορισμένων αποθεμάτων σε συνάλλαγμα οι αρχές έλαβαν μέτρα λιτότητας κυρίως με την επιβολή νέων εμπορικών περιορισμών με συνέπεια να εισέλθει το 1992 η χώρα σε ύφεση και να αυξηθεί η ανεργία ξεπερνώντας το 20% σύμφωνα με τις επίσημες στατιστικές. Τα μέτρα απελευθέρωσης των τιμών, η αύξηση των τιμών των εισαγωγών εξαιτίας της υποτίμησης του δηναρίου κατά τη διάρκεια του 1991 και η χρηματοδότηση των ελλειμμάτων του δημόσιου τομέα προκάλεσαν αύξηση του πληθωρισμού το 1992 κατά 30% περίπου (σε σύγκριση με το 16,6% κατά το 1990). 
Οι σταθερές συναλλαγματικές ισοτιμίες σε συνδυασμό με τον υψηλό πληθωρισμό υπονόμευσαν την αναταγωνιστικότητα των εγχώριων προϊόντων και υποχρέωσαν τις οικονομικές αρχές να περιορίουν προσωρινά ορισμένες εισαγωγές. 
Το εξωτερικό χρέος της Αλγερίας ανέρχεται σήμερα σε 25 δισεκατ. δολλαρια, ένα μέρος του οποίου μάλιστα θα πρέπει να εξοφληθεί βραχυπρόθεσμα. Η εξυπηρέτηση του χρέους και η εξόφληση των οφειλών απορροφούν το 70% των εσόδων της χώρας από τις εξαγωγές (κυρίως πετρελαίου και αερίου). Η Αλγερία πάντως δεν ζήτησηε ούτε πολυρερη διακοπή εξόφλησης του χρέους ούτε αναδιαπραγμάτευση του, επιδιώκει όμως πρόσθετες διμερείς διευκολύνσεις χρηματοδότησης. Η συμφωνία stand-by που εγκρίθηκε από το ΔΝΤ τον Ιούλιο του 1991 δεν ισχύει πλέον από τις αρχές του 1992. Σύντομα ενδέχεται να αρχίσουν οι διαπραγματεύσεις για ένα νέο πρόγραμμα. 
-27-
Z. ΙΣΡΑΗΛ 
To 1992 υπήρξε για το Ισραήλ το 3ο συνεχές έτος μεγάλης ανάπτυξης. Η ανεργία όμως αυξήθηκε στο 11,5%, που αποτελεί το υψηλότερο ποσοστό των δύο τελευταίων δεκαετιών. Η μακροοικονορική κατάσταση βελτιώθηκε σημαντικά. Ο πληθωρισμός μειώθηκε σε μονοψήφιο αριθμό το δε έλλειμμα του προϋπολογισμού παρουσίασε σημαντική μείωση. Οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών - τουρισμός κυρίως - αυξήθηκαν. Οι οικονομικές επιδόσεις βελτίωσαν τη διεθνή κατάταξη της χώρας. 
Για τη χρηματοδότηση των επενδύσεων που είναι απαραίτητες για την απορρόφηση του πρόσφατου κύματος μετανάστευσης το Ισραήλ έλαβε τον Απρίλιο του 1992 ένα ποσό (ειδικών τραβηκτικών δικαιωμάτων) ύψους 179 εκατ. από το ΔΝΤ για συμψηφηστικές χρηματοδοτήσεις. Η αμερικανική κυβέρνηση ενέκρινε τη χορήγηση εγγύησης δανείου ύψους 10 δισεκατ. δολλαρίων με συνέπεια να απαλλαγεί η χώρα από το πολιτικό πρόβλημα των συναλλαγματικών αποθεμάτων και το πρόβλημα των συνόρων και του υψηλού κόστους του δανεισμού. Το ακαθάριστο εθνικό χρέος ανερχόταν σε 33,8 δισεκατ. δολλαρια (που ισοδυναμεί με το 61% του ΑΕΠ) κατα το τέλος του 1991, ενώ το ποσοστό εξυπηρέτησης του χρέους αντιπροσώπευε το 27% περίπου των εξαγωγών από 80% που ήταν το 1985, που αποτελεί μια μάλλον υγιή βάση για τη σύναψη εξωτερικού δανείου, προκειμένου να χρηματοδοτηθεί το επενδυτικό πρόγραμμα. 
- 28 -
Η. ΠΡΩΗΝ ΣΟΒΙΕΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ 
Η οικονομιή κρίση στην πρώην Σοβιετιή Ένωση αυξήθηκε απότομα κατά τη 
διάρκεια του 1992. Ο κεντρικός σχεδιασμός κατέρρευσε στα περισσότερα 
από τα νέα ανεξάρτητα κράτη. Το εμπόριο μεταξύ τους εκτιμάται ότι 
μειώθηκε κατά 20-30%. Στο μεγαλύτερο μέρος της επικράτειας η 
νομισματική κατάσταση είναι χαώδης^ η πιστωτική πολιτική είναι χαλαρή 
και μόλις μετά βίας λειτουργεί το χρηματοδοτικό σύστημα. Οι 
προϋπολογισμοί είναι εκτός ελέγχου, ειδικά λόγω των προβλημάτων 
είσπραξης των φόρων. Μειώθηκαν κατακόρυφα οι εξαγωγές που απέφεραν 
σκληρό νόμισμα, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί κρίση όσον αφορά τις 
εξωτερικές πληρωμές. Αποτέλεσμα του γεγονότος αυτού ήταν να μειωθεί 
απότομα η παραγωγή (είναι πιθανόν να έχει μειωθεί κατά 20% περίπου το 
ΑΕΠ) και υπάρχει άμεσος κίνδυνος υπερπληθωρισμού. Η βιομηχανική 
αναδιάρθρωση και οι απολύσεις προσωπικού δεν έχουν αρχίσει ακόμη 
ουσιαστικά. Η ανεργία εξακολουθεί να είναι χαμηλή. Σε πολλές 
δημοκρατίες έχουν ξεκινήσει ριζικές οικονομικές μεταρρυθμίσειc Στην 
αρχή του έτους η Ρωσία έδωσε το σύνθημα ξεκινώντας ενα τολμηρό, αν και 
όχι τόσο ευρύ, μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα. Από την Άνοιξη" και μετά ο 
ρυθμός των μεταρρυθμίσεων άρχισε να επιβραδύνεται εξαιτίας της 
εσωτερικής αντίπολίτευσης ειδικά από το Κοινοβούλιο και τον παντοδύναμο 
τομέα των κρατικών επιχειρήσεων. Αποτέλεσμα αυτού του γεγονότος ήταν να 
αποτύχει η μακροοικονομική σταθερότητα και η χώρα οδηγήθηκε προς τον 
υπερπληθωρισμό. Οι νομικές, θεσμικές και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις 
προχώρησαν με αργό ρυθμό παρά το γεγονός ότι σημειώθηκε κάποια πρόοδος 
όσον αφορά τις ιδιωτικοποιήσεις. Στην Ουκρανία η οικονομική πολιτική 
καθορίσθηκε κυρίως από εθνικιστικές δυνάμεις με σκοπό την διασφάλιση 
της ανεξαρτησίας από τη Μόσχα, με συνέπεια να μη δημιουργηθεί το 
απαραίτητο νομικό και θεσμικό πλαίσιο για μια οικονομία της αγοράς. Την 
επιδίωξη καθιέρωσης του ουκρανικού νομίσματος και την επιφυλακτικότητα 
απέναντι στην ΚΑΚ θα πρέπει κανείς να την δει επίσης υπ'αυτό το πρίσμα. 
Η κυβέρνηση που ανέλαβε την εξουσία τον περασμένο Οκτώβριο εντούτοις 
φαίνεται να έχει λάβει πιο σοβαρά το θέμα των μεταρρυθμίσεων. Ορισμένες 
δημοκρατίες έχουν κάνει σημαντικές προσπάθειες για τη μετάβαση τους σε 
συστήματα αγοράς: Το Καζακστάν και η Κιργιζία βρίσκονται πολύ κοντά στη 
σύναψη συμφωνιών stand-by με το ΔΝΤ. Σε άλλες όμως έχουν γίνει 
ελάχιστες μόνο προσπάθειες για μεταρρυθμίσεις ενώ σε άλλες ο εμφύλιος 
πόλεμος καταστρέφει την οικονομία περισσότερο από οποιαδήποτε 
προσπάθεια μετάβασης. 
Οι δυνατότητες χρηματοδότησης από το εξωτερικό είναι πάρα πολύ 
περιορισμένες. Αυτό ισχύει κυρίως για το άμεσο μέλλον. 
Όσον αφορά το απώτερο μέλλον τα νέα κράτη που διαδέχθηκαν τη Σοβιετική 
Ένωση παρουσιάζουν διαφορετική εικόνα. Ορισμένα έχουν σημαντικές 
δυνατότητες εισόδων σε σκληρό νόμισμα καθώς και σημαντκο βιομηχανικό 
δυναμικό, ενώ άλλα παρουσιάζουν σαφή εικόνα υπανάπτυκτων χωρών και για 
το λόγο αυτό θα εξαρτηθούν σημαντικά από την εξωτερική ενίσχυση. 
Η χρηματοοικονομική κατάσταση των νέων ανεξάρτητων χωρών σε σχέση με το 
εξωτερικό οφείλεται κατά μεγάλο μέρος στις εξελίξεις που έγιναν στη 
Σοβιετική Ένωση από το τέλος της δεκαετίας του '80 καθώς και τα τωρινά 
προβλήματα σχετικά με τη διευθέτηση του θέματος του εξωτερικού χρέους. 
Από το 1990 ο μόνος τρόπος για να μπορέσει η πρώην Σοβιετική Ένωοη να 
εξοφλήσει το εξωτερικό της χρέος, που το όφειλε κυρίως οε ξένους 
πιστωτές, ήταν να περιορίσει τις εισαγωγές και να μειώσει τα αποθέματα 
της σε χρυσό και σε σκληρό νόμισμα. Έκανε επίσης μεγάλη χρήσο και των 
πιστώσεων που της χορηγήθηκαν επισήμως ή για τις οποίες δόθηκε επίσημη 
εγγύηση εκ μέρους των κυριότερων βιομηχανικών χωρών. Λόγω όμως των 
αυξανόμενων δυσκολιών συγκέντρωσης σκληρώνt νομισμάτων και της διακοπής 
των πιστώσεων εκ μέρους των δυτικών εμπορικών τραπεζών η 
Vneshekonombank της ΕΣΣΔ αναγκάσθηκε να διακόψει στην ουσία τις 
πληρωμές κατά το τέλος του 1991. Τον Δεκέμβριο του 1991 και τον 
Ιανουάριο του 1992 οι t αρχές των νέων κρατών έκλεισαν συμφωνίες με 
δημόσιους και ιδιωτικούς πιστωτές για την αναβολή των εξοφλήσεων του 
κεφαλαίου όσον αφορά τις μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες πιστώσεις που 
συνήφθησαν πριν το 1991. Οι συμφωνίες βασίσθηκαν στην αποδοχή εκ μέρους 
των κρατών της# αρχής της "συλλογκης και ατομικής ευθύνης" για την 
εξόφληση του χρέους. 
Παρά τις αναβολές η κατάσταση σε ρευστό της πρώην Σοβιετιής Ένωσης δεν 
βελτιώθηκε κατά το 1992. Επιπλέον, το νομικό πλαίσιο για την 
εξυπηρέτηση του χρέους που βασίσθηκε στην αρχή της συλλογικής και 
ατομικής ευθύνης δεν αποδείχθηκε αποτελεσματικό (η Ρωοία ήταν η μόνη 
χώρα που( έκανε κάποιες πληρωμές). Στο μεταξύ σημαντικός όγκος 
καθυστερούμενων χρεωλυσίων (περίπου 10 δισεκατ. δολλαρια, εκ των οποίων 
άνω των 2 δισεκατ. δολλαρίων 
-29-
αποτελούν καθυστερημένους τόκους) έχει προστεθεί στο χρέος, για το οποίο δε δόθηκε αναβολή. Κατά συνέπεια το τωρινό χρέος υπερβαίνει τα 75 δισεκατ. δολλαρια, από 67 δισεκατ. δολλαρια που ήταν κατά τα τέλη του 1991. Κατόπιν αυτών των εξελίξεων φαίνεται να κερδίζει έδαφος η ιδέα ότι το πρόβλημα της εξυπηρέτησης του χρέους μπορεί να λυθεί μόνο μακροπρόθεσμα. Προς το παρόν η Λέσχη των Παρισίων, που αποτελείται από επίσημους πιστωτές επιδιώκει μία τέτοια λύση υπό τη μορφή μιας ευρείας συμφωνίας αναδιαπραγμάτευσης του χρέους, που θα αφορά τόσο το κεφάλαιο όσο και τους τόκους και ενδέχεται να παράσχει κάποια ανακούφιση όσον αφορά τις ληξιπρόθεσμες πληρωμές, ακόμη και για τις πιστώσεις που χορηγήθηκαν το 1991. 
Η λύση αυτή αποτελεί θέμα διαπραγμάτευσης με τη Ρωσία, η οποία θεωρείται όλο και περισσότερο από τους πιστωτές ως ο μόνος διάδοχος της Σοβιετικής Ένωσης, τουλάχιστον όσον αφορά το εξωτερικό της χρέος. Εδω και αρκετούς μήνες η Ρωσία επιδιώκει να αναλάβει ολόκληρο το εξωτερικό χρέος της πρώην Σοβιετικής Ένωσης με αντάλλαγμα τα περιουσιακά της στοιχεία μέσω των συμφωνιών που καλούνται "μηδενικές λύσεις". Η Ουκρανία, η μεγαλύτερη πρώην σοβιετική δημοκρατία δεν έχει συμφωνήσει ακόμη με αυτή τη λύση και έτσι δεν είναι δυνατόν να γίνει αυτή η ευρεία αναδιαπραγμάτευση του χρέους. 
-30-
O |'l|»f)IIN Ι IOYI ΚΟΙΛΛΠΙΛ 
Όλες οι, Δημοκρατίες που διαδέχθηκαν τη πρώην Γιουγκοσλαβία 
αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα: η μετάβαση στην οικονομία της 
αγοράς και στο διεθνή ανταγωνισμό, ο οποίος επιδεινώθηκε με την 
κατάρρευση του εμπορίου της ΚΟΜΕΚΟΝ, οι επιπτώσεις του πολέμου και ο 
μεταξύ τους εμπορικός αποκλεισμός είχαν ως συνέπεια να μειωθεί η 
παραγωγή και η απασχόληση και να αυξηθεί ο πληθωρισμός. Η επιδείνωση 
του εμπορικού ισοζυγίου και του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών 
χαρακτηρίζεται από την απότομη μείωση των εισαγωγών ως α·ποτέλεσμα της 
πτώσης της εσωτερικής δραστηριότητας). Επιπλέον η ευρεία χρησιμοποίηση 
του/ γερμανικού μάρκου από τις πληθωριστικές οικονομίες και η παροχή 
μεγάλης ανθρωπιστικής βοήθειας (στην Κροατία και στη Βοσνία) καθιστούν 
ιδιαίτερα δύσκολη την ερμηνεία των εξελίξεων του ισοζυγίου πληρωμών. 
Οι διάδοχες δημοκρατίες ζητούν προς το παρόν το μοίρασμα των εσωτερικών 
και των εξωτερικών περιουσιακών στοιχείων και χρεών υπό την αιγίδα της 
διάσκεψης για την ειρήνη στη Γενεύη. Το εξωτερικό χρέος της 
Γιουγκοσλαβίας που ανέρχεται σε 16 δισεκατ. δολλαρια έχει ήδη 
κατανεμηθεί σε μεγάλο ραθμό μεταξύ των διάδοχων δημοκρατιών, εκτός από 
ένα ομοσπονδιακό μερίδιο που ανέρχεται σε 3,1 δισεκατ. δολλαρια 
εγγυημένο από την Εθνική Τράπεζα της Γιουγκοσλαβίας και οφείλεται^ κατά 
κύριο λόγο σε εμπορικές τράπεζες. (Το χρέος προς τις εμπορικές τράπεζες 
ανέρχεται σε 4,7 δισεκατ. δολλαρια ενώ το χρέος προς διεθνείς 
οργανισμούς και κυβερνήσεις ανέρχεται σε 3,2 δισεκατ. δολλαρια και σε 
5,5 δισεκατ. δολλαρια αντίστοιχα). 
Το 1988 έγινε αναδιαπραγμάτευση του γιουγκοσλαβικού χρέους από τις 
λέσχες του Λονδίνου και του Παρισιού. Οι σχετικές συμφωνίες 
περιελάμβαναν περιόδους χάριτος μέχρι το 1993 και το 1994 αντίστοιχα. 
Μέχρι το Μάρτιο του 1992 την εξόφληση ολόκληρου του χρέους την είχαν 
αναλάβει οι Εθνικές Τράπεζες# της Γιουγκοσλαβίας και της Σλοβενίας 
ανάλογα με τα ποσοστά τους όπως προέβλεπαν οι συμφωνίες αυτές, οι 
οποίες θα αποτελέσουν αντικείμενο επαναδιαπραγμάτευσης με κάθε μια από 
αυτές τις δημοκρατίες. 
Γιουγκοσλαβία (Σερβία και Μαυροβούνιο) 
Το οικονομικό και νομισματικό σύστημα της Γιουγκοσλαβίας έχει 
καταρρεύσει ουσιαστικά εξαιτίας των καταστροφικών επιπτώσεων του 
εμφυλίου πολέμου και των κυρώσεων. Το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν 
εκτιμάται ότι μειώθηκε κατά 20% το 1992 και κατά 35% απο το 1989. Η 
Κεντρική Τράπεζα χρηματοδοτεί σχεδόν ολόκληρο τον ομοσπονδιακό 
προϋπολογισμό με την έκδοση χρτονομίοματος με συνέπεια να χάσει τον 
έλεγχο της προσφοράς χρήματος. Το 1992 ο πληθωρισμός έφθασε τις 
20.000%. Παρά το γεγονός ότι από το Νοέρβριο του 1992 η επίσημη 
ισοτιμία δηναρίου προς το γερμανικό μάρκο ήταν 1 προς 470, στη μαύρη 
αγορά ήταν 3.400 δηνάρια για 1 DM κατά τα τέλη Ιανουαρίου. Περίπου το 
1/3 των 2,3 εκατομυρίων προσώπων που εργάζονται στον κοινωνικό τομέα 
της δημοκρατίας βρίσκονται προς το παρόν σε αναγκαστική άδεια. Έχουν 
εγκαταλειφθεί όλες οι προσπάθειες οικονομικής μεταρρύθμισης. 
Κατά τη διάρκεια του 1992 οι εξαγωγές της Γιουγκοσλαβίας ανέρχονταν σε 
2,5 δισεκατ. δολλαρια περίπου (-46% σε σχέση με το 1991), ενώ οι 
εισαγωγές έφθασαν τα 3,9 εκατ. δολλαρια (-33% σε σχέση με το 1991). 0 
μεγαλύτερος όγκος του εμπορίου όμως διενεργήθη πριν τον Ιούλιο του 1992 
που άρχισαν να επιβάλουν κυρώσεις οι περισσότερες χώρες. Τα αποθέματα 
σε ξένο συνάλλαγμα ανέρχονταν σε 1,35 δισεκατ. δολλαρια το Δεκέμβριο 
του 1992, δηλαδή βρίσκονταν πολύ κοντά στο ελάχιστο επίπεδο που 
προβλέπει ο νομός. 
Το άθροισμα του εξωτερικού χρέους της νέας δημοκρατίας και του μεριδίου 
της στο ομοσπονδιακό χρέος ανέρχεται σε 5,5 δισεκατ. δολλαρια. Τον 
Ιούνιο του 1992 η εθνική τράπεζα σταμάτησε να εξοφλεί το χρέος της προς 
τις εμπορικές τράπεζες. Συνέχισε πάντως να κάνει μικρές πληρωμές στο 
ΔΝΤ. 
_ 31 -
Σλοβεν ία 
Η Σλοβενία ήταν η πλουσιότερη και η πιο εκβιομηχανισμένη δημοκρατία της. Η παραγωγή της κατά το 1991 μειώθηκε κατά 9,3% κυρίως λόγω της μεγάλης πτώσης της βιομηχανικής παραγωγής (-12,4%). Η πτώση ήταν σχεδόν ανάλογη και κατά το 1992 αλλά αναμένεται να σταθεροποιηθεί κατά το 1993. Οι τιμές της λιανικής πώλησης αυξήθηκαν κατά 240% τους πρώτους 10 μήνες του 1992 σε σχέση με την ίδια περίοδο του 1991 αλλά το μηνιαίο ποσοστό μειώθηκε στο 3%. Η ανεργία ανέρχονταν στο 12,7% του εργατικού δυναμικού τον Οκτώβριο του 1992. 
Από τότε που απέκτησε την ανεξαρτησία της η Σλοβενία έχει κάνει ριζικές οικονομικές μεταρρυθμίσεις. Οι τιμές και οι συναλλαγές σε ξένο συνάλλαγμα έχουν απελευθερωθεί καθώς επίσης και το τραπεζικό σύστημα ενώ το φορολογικό σύστημα έχει υποστεί πλήρη αναδιάρθρωση. Μετά από μακροχρόνια συζήτηση στο Κοινοβούλιο το Νοέμβριο του 1992 ψηφίστηκε ο νόμος σχετικά με τις ιδιωτικοποιήσεις. Η Σλοβενία έχει καθιερώσει το δικό της νόμισμα και ασκεί αυστηρή νομισματική και φορολογική πολιτική. Τα αποθέματα ξένου συναλλάγματος υπερτριπλασιάστηκαν κατά τη διάρκεια του 1992 φθάνοντας το 1,4 δισεκατ. δολλαρια το Νοέμβριο του 1992. 
Έχουν ελαχιστοποιηθεί επίσης οι αρνητικές επιπτώσεις από την απώλεια 
της εσωτερικής γιουγκοσλαβικής αγοράς χάρη στον επιτυχή 
αναπροσανατολισμό του εξωτερικού της εμπορίου. Κατά τη διάρκεια των 10 
πρώτων μηνών το 1992 το εμπορικό ισοζύγιο παρουσίασε μικρό έλλειμμα 
(92εκατ. δολλαρια) αλλά το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε 
πλεόνασμα ύψους 828 εκατ. δολλαρίων. 
Το μερίδιο της Σλοβενίας στο εξωτερικό χρέος της Γιουγκοσλαβίας ανέρχεται σε 1,7 δισεκατ. δολλαρια χωρίς το μερίδιο της στο ομοσπονδιακό χρέος. Η< χώρα εξοφλούσε κανονικά το χρέος της μέχρι το Μάιο του 1992. Τον Ιούνιο η Σλοβενία αρνήθηγκε να πραγματοποιήσει τις πληρωμές που αφορούσαν πληρωμές της Γιουγκοσλαβίας στο σύνολο της χωρίς να αναγνωρίζεται ρητά ότι η Σλοβενία είχε εξοφλήσει μόνη της το δικό της μερίδιο στο χρέος.t Το Νοέμβριο του 1992 αποκαταστάθηκαν τα πράγματα. Οι τράπεζες αρχίζουν τώρα να διαπραγματεύονται με τη Σλοβενία την εξυπηρέτηση τρυ δικού της μεριδίου στο ομοσπονδιακό χρέος με βάση το ποσοστό του χρέους της Γιουγκοσλαβίας που καταλογίσθηκε στη Σλοβενία από το ΔΝΤ (± 17%). 
Κοοατ ία 
Οι οικονομικές επιδόσεις της Κροατίας εξακολούθησαν να επηρεάζονται δυσμενώς από τον εμφύλιο, πόλεμο. Το 1/3 του εδάφους της είναι υπό κατοχή και η χώρα κατακλύζεται από Κροάτες και Βόσνιους πρόσφυγες. 0 τουρισμός έχει σταματήσει. Το ΑΕΠ μειώθηκε κατά 32,4% κατά τη διάρκεια των πρώτων 8 μηνών το 1992, ενώ κατά κατά το 1991 είχε μειωθεί κατά 23,4%. Αυτό οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι μειώθηκε η βιομηχανική παραγωγή και ο τουρισμός. Οι τιμές λιανικής πώλησης αυξήθηκαν κατα 655% κατά τη διάρκεια των 10 πρώτων μηνών το 1992 σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 1991. Πρόσφατα επιταχύνθηκε ο ρυθμός του πληθωρισμού. Το ποσοστό της ανεργίας έφθασε το 17,8% κατά το τέλος του 1992. 
Οι οικονομικές μεταρρυθμίσεις βρίκσονταν σε πολύ αρχικό στάδιο όταν εξερράγη ρ πόλεμος. 0 νόμος για τις ιδιωτικοποιήσεις που άρχισε να ισχύει από το Μάϊ'ο του 1991 επικρίθηκε έντονα ως ακατάλληλος. Παράλληλα επισημάνθηκε ότι χρειαζόταν επειγόντως βελτίωση το φορολογικό σύστημα της χώρας, επειδή δεν ήταν αποτελεσματικό. 
Το εμπορικό ισοζύγιο της Κροατίας παρουσίασε έλλειμμα 0,3 δισεκατ. 
δολλαρίων κατά το 1992 (0,4 δισεκατ. δολλαρια κατά το 1991). Τα 
αποθέματα ξένου συναλλάγματος της κεντρικής τράπεζας ανέρχονταν σε 
μόλις 170 εκατ. δολλαρια κατά το τέλος του 1992. 
Το εξωτερικό χρέος της ανέρχεται σε( 2,7 δισεκατ. δολλαρια συν το μερίδιο της Κροατίας στο ομοσπονδιακό χρέος, που ανέρχεται σε 3,1 δισεκατ. δολλαρια. Από το Μαϊο του 1992 σταμάτησε τις εξοφλήσεις του χρέους της ισχυριζόμενη ότι ένα μέρος του χρέους αυτού είχε εξαγορασθεί στη δευτερεύουσα αγορά από τη Σερβία. Η Κροατία προσπαθεί προς το παρόν να πείσει τις εμπορικές τράπεζες να συνάψουν μια άλλη κοινοπραξία, προκειμένου να συζητήσουν την αναδιαπραγμάτευση του εναπομένοντος χρέους καθώς και τις καθυστερημένες πληρωμές τόκων. 
Το συνολικό εξωτερικό χρέος της πρώην Γιουγκοσλαβικής δημοκρατίας της Μακεδονίας υπολογίζεται σε 1 δισεκατ. δολλαρια και της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης σε 2 δισεκατ. δολλαρια. 
ΠΙΝΑΚΑΣ 1 
ΤΡΕΧΟΝ ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΤΩΝ ΕΚΤΑΜ1ΕΥΟΕΙ£ΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ 
(σε εκατ. ECU) 
Σχετικές πράξεις 
Υπόλοιπα Υπόλοιπα 
Επιτρεπόμενα κεφαλαίου στις κεφαλαίου στις 
ανώτατα όρια 30.6.92 31.12.92 
ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ 
Α.Ισοζύγιο πληρωμών 
1. Ελλάδα Ι 
2. Ελλάδα Μ 1 
Β. Λοιπά 
3. Ευρατόμ 
4. ΝΚΜ και ΝΚΜ-σεισμοί 
5. ΕΤΕ-Μεσόγειος 
Ισπ., Ελλ., Πορτ. 
ΤΡΙΤΕΣ ΧΩΡΕΣ 
Α. Οικονομική ενίσχυση 
1. Ουγγαρία 
2. ΟΔΤΣ 
3. Βουλγαρία 
4. Ρουμανία 
5. Αλγερία 
6. Ισραήλ 
8. Πρώην ΕΣΣΔ 
Β. Λοιπά 
9. ΕΤΕ-Μεσόγειος 
10. ΕΤΕ-Κεν.+Ανατ. Ευρ. 
11. Εγγύηση ΚΑΚ 
ΣΥΝΟΛΟ 
(εκ των οποίων εντός ΕΟΚ) 
(εκ των οποίων εκτός ΕΟΚ) 14000 
4000 
6830 
1500 
1050 
375 
290 
375 
400 
160 
1250 
6017 
1700 
500 
38447 
26330 
12117 953 
1000 
1452 
3502 
676 
710 
375 
290 
375 
250 
160 
1358 
60 
408 
1 1569 
7583 
3986 875 
1000 
1338 
3326 
645 
710 
375 
290 
375 
250 
160 
123 
1444 
147 
375 
11433 
7184 
4249 
-3^ -
Πίνακας 2 
ΜΕΓΙΣΤΟΙ ΕΤΗΠΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΡΟΥΠΟΑΟΓ Ι ΕΜΟ THE ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ! 
(Εκτίμηοη οε εκατ. ECU βάοει εκταμιευθεισύυ πράξεων» έως τις 31 Δεκεμβρίου 1992) 
ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 
Α. Ιοοζύγιο πληρωμών 
1. Ελλάβα 
Β. Διαρθρωτικά δάνεια 
2. Ευρατόμ 
3. ΝΚΜ και ΝΚΜ-Σειομοί 
4. ΕΤΕ-Μεο. παλ. πρωτ. 
Ion.. Ελλ.. Πορτ. 
Σύνολο κεφαλαίου 
ΤΟΚΟΙ 
Α. Ιοοζύγιο πληρωμών 
1. Ελλάβα 
β. Διαρθρωτικά δάνεια 
2. Ευρατόμ 
3. ΝΚΜ και ΝΚΜ-Σειομοί 
4. ΕΤΕ-Μεσ. παλ. πρωτ. 
Ion.. Ελλ., Πορτ. 
Σύνολο τόκων 
ΣΥΝΟΛΟ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ 
ΤΡΙΤΕΣ ΧΟΡΕΣ 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 
Α. Οικονομική ενίοχυοη 
5. Ουγγαρία 
6. ΟΔΤΣ 
7. Βουλγαρία 
8. Ρουμανία 
9. Αλγερία 
10. Ιοραήλ 
11. Πρώην ΕΣΣΑ 
Β.Εγγυηθείς 
12. ETE-Μεσόγειος 
13. ETE—Κεντρ. και Ανατ. Ευρ. 
14. Ενίοχυοη οτη Ρωσία 500 
Σύνολο κεφαλαίου 
ΤΟΚΟΙ 
Α. Οικονομική ενίοχυοη 
5. Ουγγαρία 
6. ΟΔΤΣ 
7. Βουλγαρία 
8. Ρουμανία 
9. Αλγερία 
10. Ιοραήλ 
11. Πρώην ΕΣΣΔ 
Β. Εγγυηθείς 
12. ETE- Μεσόγειος 
13. ETE- Κεντρ. και Ανατ. Ευρ. 
14. Ενίοχυοη οτη Ρωσία 500 
Σύνολο τόκων 
ΣΥΝΟΛΟ ΤΡΙΤΟΝ ΧΏΡΟΝ 
ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ 
(εκ των οποίων Ανατ. Ευρ.) 
(εκ των οποίων λοιπ.τρίτ.χώρες) 1992 
650 
287 
824 
105 
1866 
349 
138 
358 
67 
Î 912 
1 2778 
ι 
ι 
! 
ι 
ι 
96 
96 
73 
36 
15 
22 
16 
112 
4 
10 
288 
384 
3162 
138 
246 1993 
522 
350 
1166 
100 
2138 
144 
110 
294 
57 
605 
2743 
105 
125 
230 
73 
38 
29 
38 
25 
16 
12 
110 
11 
37 
389 
619 
3362 
363 
256 1994 
200 
99 
651 
86 
1036 
110 
79 
185 
48 
422 
1458 
121 
2 
125 
248 
73 
38 
29 
38 
25 
16 
12 
102 
11 
25 
369 
617 
2075 
353 
264 1995 
44 
486 
76 
606 
95 
71 
130 
40 
336 
942 
350 
123 
126 
10 
125 
734 
73 
38 
29 
38 
25 
16 
12 
92 
11 
Π 
345 
1079 
2021 
820 
259 1996 
500 
152 
314 
79 
1045 
95 
67 
90 
33 
285 
1330 
260 
122 
15 
397 
36 
38 
29 
38 
25 
16 
82 
10 
274 
671 
2001 
426 
245 . 1997 
575 
525 
73 
1173 
46 
55 
64 
26 
191 
1364 
190 
140 
250 
160 
123 
16 
879 
10 
38 
29 
38 
25 
16 
73 
9 
238 
1117 
2481 
470 
647 1998 
500 
91 
90 
72 
753 
46 
10 
16 
20 
92 
845 
100 
185 
150 
185 
125 
16 
761 
10 
19 
15 
38 
64 
8 
154 
915 
1760 
726 
189 1999 
16 
39 
55 
110 
3 
8 
15 
26 
136 
190 
119 
15 
324 
19 
54 
7 
80 
404 
540 
231 
173 TOTAL 
2372 
1614 
4095 
646 
8727 
885 
533 
1145 
306 
2869 
11596 
710 
375 
290 
375 
250 
160 
123 
937 
74 
375 
3669 
348 
245 
175 
247 
147 
96 
36 
689 
71 
83 
2137 
5806 
17402 
3527 
2279 
-33 <x ^ 
Πίνακας 3 
ΜΕΓΙΣΤΟΙ ΕΤΗΣΙΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ 
(Εκτίμηοη σε εκατ. ECU βάοει εκταμιευθειοών πράξεων που αποφάσισε και πρότεινε η Επιτροπή) 
ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 
Α. Ιοοζύγιο πληρωμών 
1. Ελλάδα 
2. Ιταλία 
Β. Διαρθρωτικά δάνεια 
2. Ευρατόμ και ΝΚΜ 
3. ETE. ion.. Ελλ.. 
Σύνολο κεφαλαίου Πορ ι 
ΤΟΚΟΙ 
Α. Ιοοζύγιο πληρωμών 
1. Ελλάδα 
2. Ιταλία 
θ. Διαρθρωτικά δάνεια 
2. Ευρατόμ και ΝΚΜ 
3. ETE. Ion.. Ελλ.. Πορτ. 
Σύνολο τόκων 
ΣΥΝΟΛΟ ΚΡΑΤΏΝ ΜΕΛΩΝ 
ΤΡΙΤΕΣ ΧΩΡΕΣ 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 
Α. Οικονομική ενίοχυοη 
4. Ουγγαρία 
5. ΟΔΤΣ 
6. Βουλγαρία 
7. Ρουμανία 
8. Ιοραήλ 
9. Αλγερία 
10. Πρώην ΕΣΣΔ 
11. Κράτη της Βαλτικής 
12.Ευρατόμ-Χώρες Κεντ.Ανατ.Ευρ. 
Β.Εγγυήοεις 
13. ΕΤΕ-Μεοόγειος 
14. ΕΤΕ-Χώρες Κεντ.Ανατ.Ευρ. 
15. ετε-Λοιπές τρίτες χώρες 
16. Ενίοχ.στη Ρωοια-Εγγ- 500 εκ. 
Σύνολο κεφαλαίου 
ΤΟΚΟΙ 
Α. Οικονομική ενίοχυοη 
4. Ουγγαρία 
5. ΟΔΤΣ 
6. Βουλγαρία 
7. Ρουμανία 
8. Ιοραήλ 
9. Αλγερία 
10. Πρώην ΕΣΣΔ 
11. Κράτη της βαλτικής 
12. Ευρατόμ-Χώρες Κεντ.Ανατ.Ευρ. 
8. Εγγυήσεις 
13. ETE Μεσόγειος 
14. ΕΤε-Χώρες Κεντ.Ανατ.Ευρ. 
15. ΕΤΕ-Λοιπές τρίτες χώρες 
16. ενίοχ. οτη Ρωοία-εγγ. 500 εκ. 
Σύνολο τόκων 
ΣΥΝΟΛΟ ΤΡΙΤΟΝ ΧΩΡΩΝ 
ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ 
(εκ των οποίων Ανατ. Ευρ.) 
(εκ των οποίων λοιπ.τρίτ.χώρες) 1993 
522 
1516 
100 
2138 
144 
100 
404 
57 
705 
2843 
105 
125 
230 
81 
38 
35 
42 
16 
32 
60 
11 
144 
15 
37 
511 
741 
3584 
444 
297 1994 
200 
750 
86 
1036 
170 
500 
264 
48 
982 
2018 
146 
121 
2 
125 
394 
107 
38 
40 
46 
16 
40 
125 
22 
30 
177 
42 
1 
25 
709 
1103 
3121 
748 
355 1995 
530 
79 
609 
215 
700 
201 
40 
1156 
1765 1996 
500 
466 
73 
1039 
215 
800 
157 
33 
1205 
2244 
| 
350 
929 
126 
10 
125 
1540 
107 
3S 
40 
46 
16 
40 
88 
22 
52 
232 
85 
ι •Ι 
11 
781 
2321 
4066 
1903 
418 260 
175 
158 
37 
630 
70 
38 
40 
46 
16 
40 
10 
22 
72 
311 
132 
12 
809 
1439 
3663 
902 
537 1997 
1101 
72 
1173 
168 
800 
119 
26 
1113 
2286 
80 
190 
140 
160 
250 
215 
75 
3 
1113 
44 
38 
40 
46 
16 
40 
22 
92 
376 
160 
28 
902 
2015 
4301 
927 
1088 1998 
1100 
181 
55 
1336 
168 
300 
26 
20 
1014 
2349 
360 
185 
150 
185 
20 
293 
114 
10 
1317 
36 
19 
26 
46 
15 
22 
112 
427 
162 
47 
912 
2229 
4578 
1437 
792 1999 
4000 
55 
49 
4104 
60 
700 
11 
15 
786 
4890 
190 
35 
354 
140 
23 
742 
11 
27 
15 
22 
110 
445 
157 
61 
848 
1590 
6480 
692 
898 2000 
600 
2000 
51 
44 
2695 
60 
300 
6 
11 
377 
3072 
55 
80 
150 
220 
48 
404 
146 
40 
1143 
11 
8 
15 
22 
107 
412 
146 
66 
807 
1950 
5022 
843 
1107 TOTAL 
2922 
6000 
4649 
558 
14129 
1200 
4700 
1189 
250 
7339 
21468 
1050 
375 
345 
455 
160 
400 
1250 
220 
103 
1776 
524 
76 
375 
7109 
445 
209 
243 
307 
80 
237 
283 
165 
575 
2544 
899 
219 
73 
6279 
13388 
34856 
7896 
5492 
-34 
ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 
Οι προηγηθέντες πίνακες έχουν ως στόχο τη σχηματική παρουσίαση των 
ετήσιων αποπληρωμών κεφαλαίων και τόκων σχετικά με τις 
δανειοληπτικές και δανειοδοτικές πράξεις που ενέχουν κίνδυνο για 
τον προϋπολογισμό της Κοινότητας. Τα στοιχεία τους αντιπροσωπεύουν 
τον μέγιστο πιθανό κίνδυνο των εν λόγω πράξεων για την Κοινότητα. 
Δεν πρέπει να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι τίθεται σε κίνδυνο ο 
προϋπολογισμός εξαιτίας αυτών των ποσών. Όσον αφορά εξάλλου τον 
πίνακα 3, δεν είναι βέβαιο ότι θα εκταμιευθούν όλα τα ποσά τα 
σχετικά με τις περιγραφόμενες πράξεις. Δεν ελήφθησαν υπόψη οι τόκοι 
υπερημερίας και τα τυχόν έξοδα : π.χ. τα δικηγορικά. 
Ι. ΦΥΣΗ ΤΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ ΚΑΙ ΟΡΟΙ ΚΑΤΑΒΟΛΗ! THE ΕΓΤΥΗΣΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ 
ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ 
Α. Φύση των ποάΕεων 
Οι κίνδυνοι εκταμίευσης που βαρύνουν τον προϋπολογισμό της 
Κοινότητας αφορούν δύο ειδών πράξεις : 
- τις δανειοληπτικές/δανειοδοτικές πράξεις, 
- τις εγγυήσεις προς τρίτους. 
Στην πρώτη περίπτωση η Κοινότητα δανείζεται στη 
χρηματοπιστωτική αγορά και διαθέτει τα κεφάλαια του 
δανείου, υπό τους ίδους όρους όσον αφορά το επιτόκιο και τη 
διάρκεια, στα κράτη μέλη (ισοζύγιο πληρωμών), σε τρίτες 
χώρες (μεσοπρόθεσμη οικονομική ενίσχυση) και σε 
επιχειρήσεις (ΝΚΜ, Ευρατόμ). 
Η αποπληρωμή του δανείου θα πρέπει να γίνεται σύμφωνα με το 
χρονοδιάγραμμα των δανειοληπτικών πράξεων της Κοινότητας. 
Σε περίπτωση αδυναμίας του αποδέκτη του δανείου, η 
Κοινότητα επιστρέφει το δάνειο εντός της προβλεπόμενης 
προθεσμίας καταφεύγοντας στους δημοσιονομικούς πόρους. 
Στην περίπτωση των εγγυήσεων η Κοινότητα αναλαμβάνει την 
εγγύηση των δανείων που χορηγούνται από χρηματοπιστωτικά 
ιδρύματα (ETE ή εμπορικές τράπεζες στην περίπτωση της πρώην 
ΕΣΣΔ). Όταν η τράπεζα διαπιστώσει ότι ο αποδέκτης του 
εγγυημένου δανείου αδυνατεί να πληρώσει εντός της 
προβλεπόμενης προθεσμίας, στρέφεται προς την Κοινότητα και 
ζητεί απ' αυτήν να πληρώσει το οφειλόμενο ποσό. 
-35-
Β- Τρόποι ενεονοποίησηε των κεφαλαίων 
Η ενεργοποίηση των αναγκαίων κεφαλαίων μπορεί να 
πραγματοποιηθεί με την επαναχρησιμοποίηση ανακτηθέντων ποσών ή 
με χρηματική μεταφορά. 
Η επαναχρησιμοποίηση των ποσών που ανεκτήθησαν από τους 
οφειλέτες επιτρέπει την εκταμίευση σε σύντομο χρονικό διάστημα, 
υπό τον όρο ότι υπάρχουν κεφάλαια προς επαναχρησιμοποίηση. 
Εφόσον δεν υπάρχουν αρκετά κεφάλαια προς επαναχρησιμοποίηση ή 
τα χρονικά όρια για χρηματική μεταφορά είναι περιορισμένα, 
είναι δυνατή η προσφυγή στους δημοσιονομικούς πόρους, η οποία 
ρυθμίζεται αργότερα με μεταφορά και/ή με διορθωτικό και/ή 
συμπληρωματικό προϋπολογισμό, ανάλογα με την περίπτωση. 
II. ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 
Ορισμένα από τα ποσά είναι αποτέλεσμα υπολογισμών οι λεπτομέρειες 
των οποίων αναλύονται πιο κάτω. 
Σε γενικές γραμμές, οι συναλλαγματικές ισοτιμίες για τα δάνεια σε 
νομίσματα εκτός της ECU θεωρούνται σταθερές μετά τις 10 Ιουνίου 
1992. Υπό ομαλές συνθήκες, το μέσο επιτόκιο υπολογίζεται σε 10%. Το 
επιτόκιο αυτό ίσως να είναι κάπως υψηλό για τα δάνεια της ETE που 
χορηγούνται στα πλαίσια των χρηματοδοτικών πρωτοκόλλων, των οποίων 
επιδοτούνται συχνά τα επιτόκια. 
Α. Κράτη uéXn 
1. Ελλάδα \: Πρόκειται για οριστικά και βέβαια στοιχεία, όσον 
αφορά τόσο τις αποπληρωμές κεφαλαίων όσο και τις πληρωμές τόκων 
με σταθερό επιτόκιο. 
2. Ελλάδα Ι Ι : Χορηγήθηκαν συνολικά 2,2 δισεκατ. ECU, με πρώτη 
δόση 1 δισεκατ. ECU. Η πρώτη δόση θα επιστραφεί ως εξής : 500 
εκατ. ECU το 1996 και 500 εκατ. ECU το 1998. Η δεύτερη όόση, 
που ανέρχεται σε 600 εκατ. ECU, υποτίθεται ότι θα εκταμιευθεί 
το 1992 και θα είναι διάρκειας 6 ετών. Η τρίτη δόση, ύψους 600 
εκατ. ECU, υποτίθεται ότι θα εκταμιευθεί το 1993 και θα είναι 
διάρκειας επίσης 6 ετών. 
3. ETE - Μεσόγειοι παλαιά πρωτόκολλα: Ισπανία. Ελλάδα, 
Πορτογαλία: Πρόκειται για εγγυήσεις που παρέσχε η Κοινότητα για 
πράξεις της ETE στις εν λόγω χώρες πριν από την ένταξη τους. Τα 
ποσά είναι πλέον οριστικά, εφόσον έχουν εκταμιευθεί όλα τα 
εγκριθέντα δάνεια. 
-36-
Β. Τοίιες χώρες 
α. Οικονομική ενίσχυση 
1. Ουγγαρία Ι : Τα ποσά των δύο πρώτων δόσεων και τα επιτόκια 
τους είναι γνωστά και οριστικά. Το ποσό της τρίτης δόσης 
προβλέπεται να καταβληθεί το 1993. 
2. Ουγγαρία Ι Ι : Χορηγήθηκε ποσό 180 εκατ. ECU για περίοδο 7 ετών 
και σε δύο δόσεις. Η πρώτη δόση ανέρχεται σε 100 εκατ. ECU. 
3. ΟΔΤΣ: Χορηγήθηκε ποσό 375 εκατ. ECU για ανώτατη περίοδο 7 ετών 
σε δύο δόσεις, εκ των οποίων η πρώτη ύψους 185 εκατ. ECU και η 
δεύτερη 190 εκατ. ECU για περίοδο 6 ετών. 
4. Βουλγαρία: Χορηγήθηκε ποσό 290 εκατ. ECU για ανώτατη περίοδο 7 
ετών σε δύο δόσεις, εκ των οποίων η πρώτη ύψους 150 εκατ. ECU 
και η δεύτερη 140 εκατ. ECU για περίοδο 6 ετών. 
Το νέο δάνειο ύψους 110 εκατ. ECU και ανώτατης διάρκειας 7 ετών 
θα καταβληθεί ολόκληρο σε 2 δόσεις κατά τη διάρκεια του 1993 
5. Ρουυανία: Ποσό υπολογιζόμενο σε 375 εκατ. ECU για ανώτατη 
περίοδο 7 ετών σε δύο δόσεις, εκ των οποίων η πρώτη ύψους 190 
εκατ. ECU και για περίοδο 7 ετών, έχει ήδη εκταμιευθεί, ενώ η 
δεύτερη, για περίοδο 6 ετών, εκταμιεύθηκε το 1992. 
Το νέο δάνειο ύψους 80 εκατ. ECU και ανώτατης διάρκειας 7 ετών 
πρόκειται να εκταμιευθεί το 1993. 
6. Κράτη τηε Βαλτικήο 
Πρόκειται για ένα δάνειο 220 εκατ. ECU που προβλέπεται να 
καταβληθεί ολόκληρο σε δύο δόσεις κατά τη διάρκεια του 1993 και 
θα εξοφληθεί εφάπαξ μετά από 7 έτη. 
7. Αλγερί α: Χορηγήθηκε ποσό ύψους 400 εκατ. ECU σε δύο δόσεις, 
των 250 και των 150 εκατ. ECU, εκ των οποίων η πρώτη κατεβλήθη 
τον Δεκέμβριο του 1991 για περίοδο 6 ετών. Η δεύτερη 
προβλέπεται να καταβληθεί το 1993 για περίοδο 6 ετών. 
8. Ισραήλ : Πρόκειται για δανειοληπτική/δανειοδοτική πράξη 160 
εκατ. ECU, που αποτέλεσε αντικείμενο απόφασης του Συμβουλίου 
Ecofin. Το δάνειο χορηγήθηκε σε μία δόση το 1992 για περίοδο 6 
ετών. 
-37-
β. Εγγυήσεις 
1. £Τ£ 
Στοιχεία που διέθεσε η ETE σχετικά με τα δάνεια που είχαν 
εκταμιευθεί μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1992. 
Όσον αφορά τα δάνεια που δεν έχουν εκταμιευθεί ακόμη κάναμε 
διάφορες προβλέψεις με βάση τις ημερομηνίες υπογραφής των 
δανείων. 
Έτος 1993 1994 1995 1996 ΣΥΝΟΛΟ 
Λεκάνη της Μεσογείου 800 850 800 755 3205 
Κεντρική και Ανατ. Ευρώπη 800 110 110 110 1130 
Λοιπές τρίτες χώρες 50 150 250 250 700 
Όσον αφορά αυτά τα δάνεια καθώς και αυτά που υπεγράφησαν στο τέλος του 
1992 και δεν έχουν εκταμιευθεί ακόμη (1043 εκατ. ECU για τις χώρες της 
λεκάνης της Μεσογείου και 566 εκατ. ECU για τις χώρες της Κεντρικής και 
Ανατολικής Ευρώπης) θεωρήσαμε ότι θα εκταμιεύονται κατά 10% κατά το 
έτος της υπογραφής τους και κατά 30% για καθένα από τα 3 επόμενα έτη. 
Η μέση διάρκεια των δανείων εκτιμήθηκε σε 15 έτη με τριετή περίοδο 
χάριτος. 
2. Επισιτιστική βοήθεια nooc την πρώην ΕΣΣΔ 
α) Εγγύηση 
Πρόκειται για εγγύηση τραπεζικού δανείου ύψους 500 εκατ. 
ECU, που αναλαμβάνεται πλήρως από τον προϋπολογισμό, για 
περίοδο 3 1/2 ετών. Το δάνειο θα εξοφληθεί σε 3 δόσεις, ανά 
11 μήνες μετά τον 20ό. 
β) Δανέ ιοληψία/6ανειοδότηση 
Πράξη ύψους 1250 εκατ. ECU για ανώτατη περίοδο 3 ετών. 
Το ληφθέν δάνειο κατανέμεται μεταξύ των 6ιαφόοων 
δημοκρατιών της πρώην ΕΣΣΔ. Για κάθε δάνειο ύψους κατώτερου 
των 100 εκατ. ECU η εξόφληση του πραγματοποιείται σε μία 
μόνο δόση, 3 έτη μετά την έναρξη της περιόδου εκταμίευσης. 
Για κάθε δάνειο ύψους ανώτερου των 100 εκατ. ECU, η 
εξόφληση του πραγματοποιείται σε δύο δόσεις, 2 και 3 έτη 
αντίστοιχα μετά την έναρξη της περιόδου εκταμίευσης. 
Υπάρχουν 2 περίοδοι εκταμίευσης ανάλογα με το είδος της 
σύμβασης: η πρώτη αρχίζει στις 20 Οκτωβρίου και η άλλη στις 
15 Ιουλίου. 
-38-
EYPATQM - Χώρες Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπητ. 
Τα 1124 εκατ. ECU θεωρείται ότι θα εκταμιευθούν ως εξής: 300 
εκατ. ECU κατά το 1993, 224 εκατ. κατά το 1994 και 200 εκαι. οε 
καθένα από τα 3 επόμενα έτη. 
Τα δάνεια θεωρούνται ότι θα έχουν διάρκεια 20 έτη κατά μέοον 
όρο με 5ετή περίοδο χάριτος. 
- 39 -
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΠΟΥ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ 
Τα επιτρεπόυενα ανώτατα όοια των δανείων (πίνακας 1) 
Πρόκειται για τα ανώτατα όρια των ποσών τα οποία επιτρέπεται να 
χορηγηθούν για πράξεις που έχουν ήδη αποφασιστεί ή για το ποσό που 
προτείνει η Επιτροπή για τις πράξεις οι οποίες δεν έχουν αποτελέσει 
ακόμη αντικείμενο απόφασης του Συμβουλίου. 
Για να γίνει σαφές τα μέγεθος των κινδύνων που ενδέχεται να 
αναληφθούν από τον προϋπολογισμό, θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι 
τόκοι που θα μπορούσαν να επαυξήσουν αυτά τα όρια καθώς και τα εξής 
τρία στοιχεία που θα μπορούσαν να τα μειώσουν: 
ο περιορισμός της εγγύησης που δίδεται στην ETE στο 75% των 
δανείων τα οποία συνάπτονται με τις χώρες της Μεσογείου· 
τα ποσά που έχουν ήδη επιστραφεί, εάν (εκτός από τα δάνεια για 
τα ισοζύγια πληρωμών) πρόκειται για ανώτατα ποσά χορηγηθέντων 
δανείων και όχι για εγκριθέντα υπόλοιπα· 
η μη χρησιμοποίηση ολόκληρων των εγκρίσεων. 
Η κατανομή των εγκρίσεων είναι η ακόλουθη: 
Κράτη υέλη 
Ισοζύγια πληρωμών 14.000(1) 
ΝΚΜ 6.830 
Ευρατόμ 4.000(2) 
ETE-1 σπανία, Ελλάδα, Πορτογαλία 1.500 
Σύνολο κρατών μελών 26.330 
(1) Έγκριση υπολοίπων: όταν τα ποσά φθάσουν αυτό το ύψος, θα 
μπορούν να χορηγούνται δάνεια εντός των ορίων των αποπληρωμών 
που αφορούν προηγούμενες πράξε ι ς. 
(2) Εκ των οποίων 1124 εκατ. ECU μπορούν να χορηγηθούν στις 
Ανατολικές Χώρες και στην ΚΑΚ 
- 40 -
Τρίτεο γώαες 
Ουγγαρία Ι 870 
Ουγγαρία Ι Ι 180 
ΟΔΤΣ 375 
Βουλγαρία Ι 290 
Βουλγαρία II 110 
Ρουμανία Ι 375 
Ρουμανία Ι Ι 80 
Ισραήλ 160 
Αλγερία 400 
Πρώην ΕΣΣΔ Ι 408 
Πρώην ΕΣΣΔ II 1 250 
Κράτη της Βαλτικής 220 
ΕΤΕ-παλαιά πρωτόκολλα 3 032 
ΕΤΕ-χώρες της Ανατολικής Ευρώπης 1 700 
ΕΤΕ-Κράτη της Βαλτικής 200 
ΕΤΕ-Αλβανία 50 
ΕΤΕ-νέα πρωτόκολλα 1 185 
ΕΤΕ-οριζόντια οικονομική συνεργασία 1 800 
Άλλες χώρες 750 
Σύνολο τρίτων χωρών 13 185 
Γενικό σύνολο 40 015 
Β. Τα υπόλοιπα των δανείων (πίνακαε 1) 
Πρόκειται για μέρος ενός εκταμιευθέντος κεφαλαίου που δεν έχει 
ακόμη επιστραφεί. 
Σε σχέση με το προηγούμενο οικονομικό μέγεθος το υπόλοιπο δεν 
περιλαμβάνει τα δάνεια που δεν έχουν ακόμη εκταμιευθεί ούτε το ήδη 
αποπληρωθέν μέρος των εκταμιευθέντων δανείων. Θα μπορούσαμε να 
πούμε ότι πρόκειται για τα "ζωντα" δάνεια σε μια δεδομένη χρονική 
στ ιγμή. 
Γ. Ύψρς των ετήσιων κινδύνων 
Πρόκειται για την εκτίμηση του ύψους των τοκοχρεωλυτικών δόσεων που 
πρέπει να καταβληθούν κατά τη διάρκεια ενός οικονομικού έτους. 
-4 1-
Το ποσό αυτό υπολογίζεται: 
Είτε μόνο για τα εκταμιευθέντα δάνεια (πίνακας 2), οπότε στην 
περίπτωση αυτή το κεφάλαιο που πρέπει να αποπληρωθεί είναι ίσο 
με το κεφάλαιο των υπολοίπων* 
Είτε για τα δάνεια που έχουν εκταμιευθεί, για τα δάνεια που 
έχουν εγκριθεί αλλά δεν έχουν ακόμη εκταμιευθεί και για τα 
δάνεια που δεν έχουν προταθεί από την Επιτροπή αλλά δεν έχουν 
ακόμη εγκριθεί (πίνακας 3). Στην περίπτωση αυτή το αποπληρωτέο 
κεφάλαιο είναι ίσο με το επιτρεπόμενο ανώτατο όριο των δανείων 
με την προσθήκη, ενδεχομένως, των ποσών των σχετικών με τις 
πράξεις που έχουν προταθεί από την Επιτροπή αλλά δεν έχουν 
ακόμη αποφασιστεί και του υπολοίπου που προορίζεται για τις 
πράξεις στήριξης "των ισοζυγίων πληρωμών", οι οποίες έχουν πολύ 
λιγότερες πιθανότητες να πραγματοποιηθούν απ' ό,τι οι άλλες 
συνδρομές. 

- Η*>-
ISSN 0254-1483 
COM(93)174 τελικό 
ΕΓΓΡΑΦΑ 
GR οι 
ΑριΦ. καταλόγου : CB-CO-93-201-GR-C 
ISBN 92-77-55222-0 
Υπηρεσία Επισήμων Εκβάσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
L-2985 Luxembourg