Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τον καθορισμό των γενικών αρχών και απαιτήσεων της νομοθεσίας για τα τρόφιμα, για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Τροφίμων και τον καθορισμό διαδικασιών σε θέματα ασφάλειας των τροφίμων (υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

ΠΡΟΤΑΣΗ

TΙΤΛΟΣ I - Πεδίο εφαρμογής και ορισμοί

Άρθρο 1 - Στόχος και πεδίο εφαρμογής

Άρθρο 2 - Ορισμός των «τροφίμων»

Άρθρο 3 - Άλλοι ορισμοί

TΙΤΛΟΣ II - Γενική νομοθεσία για τα τρόφιμα

Άρθρο 4 - Πεδίο εφαρμογής

Κεφάλαιο 1 - Αρχές και απαιτήσεις της νομοθεσίας για τα τρόφιμα

Άρθρο 5 - Γενικοί στόχοι

Άρθρο 6 - Προστασία της υγείας

Άρθρο 7 - Αρχή της προφύλαξης

Άρθρο 8 - Προστασία των συμφερόντων των καταναλωτών

Άρθρο 9 - Ανιχνευσιμότητα

Άρθρο 10 - Υποχρεώσεις

Άρθρο 11 - Ευθύνη

Κεφάλαιο 2 - Απαιτήσεις της ασφάλειας των τροφίμων

Άρθρο 12 - Απαιτήσεις της ασφάλειας των τροφίμων

Άρθρο 13 - Απαιτήσεις της ασφάλειας των ζωοτροφών

Άρθρο 14 - Υποχρεώσεις των επιχειρήσεων τροφίμων για την ασφάλεια των τροφίμων

Άρθρο 15 - Υποχρεώσεις των επιχειρήσεων ζωοτροφών για την ασφάλεια των τροφίμων....

Κεφάλαιο 3 - Αρχές του εμπορίου τροφίμων

Άρθρο 16 - Εισαγωγή τροφίμων στην Κοινότητα

Άρθρο 17- Εξαγωγή τροφίμων από την Κοινότητα

Άρθρο 18 - Διεθνή πρότυπα των τροφίμων

Κεφάλαιο 4 - Αρχές της διαφάνειας

Άρθρο 19 - Δημόσια διαβούλευση

Άρθρο 20 - Ενημέρωση του κοινού

TITLE III - Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Τροφίμων

Κεφάλαιο 1 - Αποστολή και καθήκοντα

Άρθρο 21- Αποστολή της Υπηρεσίας

Άρθρο 22 - Καθήκοντα της Υπηρεσίας

Κεφάλαιο 2 - Οργάνωση

Άρθρο 23 - Όργανα της Υπηρεσίας

Άρθρο 24 - Διοικητικό Συμβούλιο

Άρθρο 25 - Διευθύνων σύμβουλος

Άρθρο 26 - Συμβουλευτικό σώμα

Άρθρο 27- Επιστημονική επιτροπή και επιστημονικές ομάδες

Κεφάλαιο 3 - Λειτουργία

Άρθρο 28 - Επιστημονικές γνώμες

Άρθρο 29 - Αλληλοσυγκρουόμενες επιστημονικές γνώμες

Άρθρο 30 - Επιστημονική και τεχνική βοήθεια

Άρθρο 31 - Επιστημονικές μελέτες

Άρθρο 32 - Συλλογή δεδομένων

Άρθρο 33 - Προσδιορισμός των αναδυόμενων κινδύνων

Άρθρο 34 - Σύστημα ταχείας ειδοποίησης

Άρθρο 35 - Δικτυωμένη εργασία των οργανώσεων που εργάζονται στους τομείς που συνδέονται με την αποστολή της Υπηρεσίας

Κεφάλαιο 4 - Ανεξαρτησία, διαφάνεια και επικοινωνία

Άρθρο 36 - Ανεξαρτησία

Άρθρο 37 - Διαφάνεια

Άρθρο 38 - Εμπιστευτικότητα

Άρθρο 39 - Επικοινωνία

Άρθρο 40 - Πρόσβαση στα έγγραφα

Άρθρο 41 - Καταναλωτές και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη

Κεφάλαιο 5 - Δημοσιονομικές διατάξεις

Άρθρο 42 - Έγκριση του προϋπολογισμού της Υπηρεσίας

Άρθρο 43 - Εκτέλεση του προϋπολογισμού της Υπηρεσίας

Άρθρο 44 - Τέλη που εισπράττει η Υπηρεσία

Κεφάλαιο 6 - Γενικές διατάξεις

Άρθρο 45 - Νομική προσωπικότητα και προνόμια

Άρθρο 46 - Ευθύνη

Άρθρο 47 - Προσωπικό

Άρθρο 48 - Συμμετοχή τρίτων χωρών

TITLE IV - Σύστημα ταχείας ειδοποίησης, διαχείριση κρίσεων και καταστάσεις έκτακτης ανάγκης

Κεφάλαιο 1 - Σύστημα ταχείας ειδοποίησης

Άρθρο 49 - Σύστημα ταχείας ειδοποίησης

Άρθρο 50 - Μέτρα εφαρμογής

Άρθρο 51 - Κανόνες εμπιστευτικότητας για το σύστημα ταχείας ειδοποίησης

Κεφάλαιο 2 - Διαχείριση κρίσεων

Άρθρο 52- Γενικό σχέδιο για τη διαχείριση κρίσεων

Άρθρο 53- Μονάδα κρίσης

Άρθρο 54- Καθήκοντα της μονάδας κρίσης

Κεφάλαιο 3 - Καταστάσεις έκτακτης ανάγκης

Άρθρο 55 - Μέτρα έκτακτης ανάγκης για τρόφιμα κοινοτικής προέλευσης ή τρόφιμα που εισάγονται από τρίτη χώρα

Άρθρο 56 - Λοιπά μέτρα

TΤΙΛΟΣ V - Διαδικασίες και τελικές διατάξεις

Κεφάλαιο 1 - Διαδικασίες λήψης αποφάσεων

Άρθρο 57 - Επιτροπή για την ασφάλεια των τροφίμων και την υγεία των ζώων

Άρθρο 58- Κανονιστική διαδικασία

Άρθρο 59 - Διαδικασία διαμεσολάβησης

Κεφάλαιο 2 - Τελικές διατάξεις

Άρθρο 60 - Ρήτρα επανεξέτασης

Άρθρο 61 - Αναφορές στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Τροφίμων και στην επιτροπή για την ασφάλεια των τροφίμων και την υγεία των ζώων

Άρθρο 62 - Αρμοδιότητες του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Αξιολόγησης Φαρμακευτικών Προϊόντων

Άρθρο 63 - Έδρα

Άρθρο 64 -Μεταβατικά μέτρα όσον αφορά τη νομοθεσία για τα τρόφιμα

Άρθρο 65 -Διάταξη για την έναρξη λειτουργίας

Άρθρο 66 - Θέση σε ισχύ

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Το Λευκό Βιβλίο για την Ασφάλεια των Τροφίμων [1] σκιαγράφησε τους στρατηγικούς στόχους, τις προτεραιότητες και το πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής, σχετικά με την ασφάλεια των τροφίμων ειδικότερα και τη νομοθεσία για τα τρόφιμα γενικότερα. Ανέπτυξε τη δέσμευση της Επιτροπής για τη χάραξη μιας εμπεριστατωμένης, ολοκληρωμένης προσέγγισης για την κανονιστική ρύθμιση της αλυσίδας εφοδιασμού τροφίμων. Συγκεκριμένα πρότεινε την ίδρυση μιας Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Τροφίμων και ένα σύνολο ορισμών, αρχών και μέτρων ώστε να εξασφαλιστεί ένα υψηλό επίπεδο προστασίας και η αποτελεσματική λειτουργία της εσωτερικής αγοράς για τα τρόφιμα.

[1] COM(1999) 719 τελικό της 12ης Ιανουαρίου 2000.

Η παρούσα πρόταση για έναν ευρωπαϊκό κανονισμό ανταποκρίνεται στη δέσμευση αυτή καθορίζοντας τις γενικές αρχές και απαιτήσεις της νομοθεσίας για τα τρόφιμα, τις διαδικασίες σε θέματα ασφάλειας των τροφίμων και θεσπίζει ένα σύστημα ταχείας ειδοποίησης για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές. Δημιουργεί επίσης μια Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Τροφίμων ορίζοντας το πεδίο εφαρμογής, τα καθήκοντα και τις αρμοδιότητές της.

Η ευρωπαϊκή νομοθεσία για τα τρόφιμα έχει εξελιχτεί τα τελευταία σαράντα χρόνια και η εξέλιξη αυτή αντικατοπτρίζει το αποτέλεσμα των ενεργειών πολλών επιστημονικών, κοινωνικών, πολιτικών και οικονομικών δυνάμεων. Κατά την περίοδο αυτή, η νομοθεσία για τα τρόφιμα είχε διάφορους πολιτικούς στόχους: ένας ήταν η εναρμόνιση των εθνικών μέτρων και η παροχή μιας βάσης για την εγχώρια αγορά, ένας άλλος ήταν η θέσπιση κοινών μέτρων στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής. Παρ' όλο που οι στόχοι αυτοί δεν ήταν πάντα σαφείς, ήταν πάντως αλληλένδετοι με τη θέσπιση και διατήρηση ενός υψηλού επιπέδου προστασίας της ανθρώπινης υγείας, της ασφάλειας και της προστασίας των καταναλωτών.

Αυτοί οι διαφορετικοί στόχοι οδήγησαν σε διαφοροποιημένες προσεγγίσεις στη νομοθεσία για τα τρόφιμα, σε ορισμένες ασυνέπειες ακόμα και σε κενά. Ένας από τους στόχους του παρόντος κανονισμού είναι η θέσπιση κοινών ορισμών, συμπεριλαμβανομένου ενός ορισμού για τα τρόφιμα και ο καθορισμός γενικών κατευθυντήριων αρχών και θεμιτών στόχων της νομοθεσίας για τα τρόφιμα προκειμένου να εξασφαλιστεί ένα υψηλό επίπεδο προστασίας και η αποτελεσματική λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.

Σε αντίθεση με τη σχετικά πρόσφατη ανάπτυξη της νομοθεσίας για τα τρόφιμα σε κοινοτικό επίπεδο, οι εθνικές «νομοθετικές πράξεις για τα τρόφιμα» έχουν πιο παλιά ιστορία. Συνεπώς οι ορισμοί των τροφίμων και οι γενικές αρχές της νομοθεσίας για τα τρόφιμα έχουν βαθιές ρίζες στην ιστορία του δικαίου ορισμένων κρατών μελών. Παρ' όλο που έχουν ομοιότητες ως προς τη φιλοσοφία και την αρχή, αυτά τα εθνικά μέτρα παρουσιάζουν ορισμένες διαφορές στην προσέγγιση και στις λεπτομέρειες, οι οποίες μπορεί να προκαλέσουν τη δυσλειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Ο παρών κανονισμός επιδιώκει την εναρμόνιση σε κοινοτικό επίπεδο των υφιστάμενων εθνικών απαιτήσεων, τοποθετώντας τις σε ευρωπαϊκό πλαίσιο.

Ένας από τους στόχους της παρούσας πρότασης είναι όχι μόνο η εναρμόνιση των εθνικών απαιτήσεων αλλά και η διαμόρφωση του βασικού πλαισίου των αρχών και των ορισμών για τη μελλοντική ευρωπαϊκή νομοθεσία για τα τρόφιμα. Όταν τα μέτρα θα αναθεωρηθούν στο μέλλον ή όταν θα διατυπώνονται προτάσεις σε νέους τομείς, ο παρών κανονισμός θα παρέχει τις βασικές αρχές, τους ορισμούς και τον προσανατολισμό για τις εργασίες αυτές. Παρ' όλο που στον παρόντα κανονισμό προτείνονται ορισμένες λεπτομερείς ειδικές απαιτήσεις, άλλες είναι γενικότερης εφαρμογής και θα αποτελέσουν τη βάση για πιο ειδικές διατάξεις.

Από κοινού με άλλους τομείς εμπορίου, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα αντιμετώπισε ορισμένα προβλήματα μόλυνσης στην τροφική αλυσίδα και άλλες καταστάσεις έκτακτης ανάγκης στον τομέα της ασφάλειας των τροφίμων, μερικές από τις οποίες προκλήθηκαν από προβλήματα μόλυνσης στις ζωοτροφές. Ο παρών κανονισμός θα καθορίσει τις αρχές και, σε ορισμένες περιπτώσεις, τις ευθύνες και τις υποχρεώσεις των επιχειρήσεων που θα αντιμετωπίζουν τα αίτια των προβλημάτων ασφάλειας των τροφίμων με ευρύ τρόπο και θα συμπεριλάβουν απαιτήσεις για τις επιχειρήσεις τροφίμων σε επίπεδο πρωτογενούς παραγωγής και, όπου άπτεται της ασφάλειας των τροφίμων, σε επίπεδο επιχειρήσεων ζωοτροφών.

Το Λευκό Βιβλίο προσδιόρισε την ανάγκη να αντιμετωπιστεί το ζήτημα της εμπιστοσύνης των καταναλωτών και των εμπορικών εταίρων στην ευρωπαϊκή τροφική αλυσίδα. Έχει σημειωθεί μείωση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών και των εμπορικών εταίρων στις δημόσιες αρχές για τη ρύθμιση και τον έλεγχο της ασφάλειας του εφοδιασμού τροφίμων, καθώς και της εμπιστοσύνης στο σύστημα μέσα στο οποίο εντάσσεται η ευρωπαϊκή νομοθεσία για τα τρόφιμα και στα ίδια τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να γίνει σημαντική επανεκτίμηση των υφιστάμενων οργανωτικών διευθετήσεων σε κοινοτικό επίπεδο.

Η ανάγκη για έγκαιρες, αξιόπιστες και έγκυρες επιστημονικές γνώμες σε έναν όλο και πιο πολύ καινοτομικό και τεχνολογικό τομέα, έχει επιβαρύνει σημαντικά το ευρωπαϊκό σύστημα απόκτησης επιστημονικών γνωμοδοτήσεων μέσω των εργασιών των επιστημονικών επιτροπών. Αυξάνονται οι απαιτήσεις της κοινοτικής νομοθεσίας για τη διενέργεια επιστημονικών αξιολογήσεων για τον ευρωπαϊκό πληθυσμό. Η ανάγκη αυτή ικανοποιείται από τις επιστημονικές επιτροπές που έχουν θεσπιστεί στο πλαίσιο της απόφασης 97/579/ΕΚ [2] της Επιτροπής με την οποία συγκροτούνται επιστημονικές επιτροπές στον τομέα της υγείας των καταναλωτών και της ασφάλειας των τροφίμων και της απόφασης 97/404/EΚ [3] με την οποία συγκροτείται η επιστημονική συντονιστική επιτροπή. Αυτή η αυξανόμενη ανάγκη έχει αναπόφευκτα εξαντλήσει τα συστήματα τόσο σε σχέση με την ικανότητα των επιτροπών να διενεργούν αξιολογήσεις των επιστημονικών φακέλων στον τομέα της ασφάλειας όσο και σε σχέση με την αξιολόγηση ευρύτερων θεμάτων της δημόσιας υγείας.

[2] ΕΕ L 237, 28.8.1997.

[3] ΕΕ L 169, 27.6.1997.

Η παρούσα πρόταση αναφέρεται στις οργανωτικές αλλαγές που απαιτούνται σε σχέση με την παροχή επιστημονικών γνωμοδοτήσεων και την αυξανόμενη συνεργασία με τα κράτη μέλη που πρέπει να ενισχυθεί προκειμένου να αξιοποιηθεί η εμπειρογνωμοσύνη.

Το Λευκό Βιβλίο για την ασφάλεια των τροφίμων πρότεινε να δημιουργηθεί μια Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Τροφίμων, ιδίως για να εξετάζει τα επιστημονικά ζητήματα που αφορούν, άμεσα ή έμμεσα, την ασφάλεια των τροφίμων και να επικοινωνεί ανοιχτά για τα ζητήματα αυτά. Οι δημόσιες και διοργανικές διαβουλεύσεις για το Λευκό Βιβλίο επιβεβαιώνουν ότι η δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Τροφίμων με επιστημονικές και τεχνικές αρμοδιότητες θεωρείται ευρέως ως ο πλέον αποτελεσματικός μηχανισμός για την αντιμετώπιση αυτής της αυξανόμενης ανάγκης και για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης του κοινού. Ο παρών προτεινόμενος κανονισμός ανταποκρίνεται στη δέσμευση που διατυπώθηκε στο Λευκό Βιβλίο και παρέχει τη συγκεκριμένη βάση για την Υπηρεσία αυτή, καθορίζοντας την αποστολή της, τα καθήκοντά της, τις οργανωτικές πτυχές και το πεδίο εφαρμογής της.

Η πρόταση εξετάζει επίσης τις πλέον λογικές και αποτελεσματικές διευθετήσεις για τη συλλογή και ανάλυση επιστημονικών και άλλων δεδομένων, τον εντοπισμό νέων κινδύνων για την υγεία και το ρόλο της Υπηρεσίας Τροφίμων σε περίπτωση κρίσης στον τομέα της ασφάλειας των τροφίμων. Θεσπίζει ένα σύστημα ταχείας ειδοποίησης για τρόφιμα και ζωοτροφές, που θα ολοκληρώσει και θα βελτιώσει το σύστημα.

Η πρόταση προσδιορίζει τις διαδικασίες και τις αρμοδιότητες στην περίπτωση που έχει εντοπιστεί σοβαρός κίνδυνος στον ευρωπαϊκό εφοδιασμό τροφίμων, είτε το προϊόν προέρχεται από την Κοινότητα, είτε από τρίτη χώρα.

Το ακόλουθο τμήμα αφορά τους τίτλους I και II του κανονισμού

ΤΜΗΜΑ 1

1.1 Συνολικοί στόχοι της γενικής νομοθεσίας για τα τρόφιμα

Ένας από τους στόχους της παρούσας πρότασης είναι μια κοινή εμπεριστατωμένη βάση για τη νομοθεσία για τα τρόφιμα. Η παρούσα πρόταση θεσπίζει τις κοινές αρχές της νομοθεσίας για τα τρόφιμα, ορίζει κοινούς όρους και δημιουργεί το γενικό πλαίσιο της νομοθεσίας για τα τρόφιμα.

Περιλαμβάνει τις εξής κύριες διατάξεις:

Η νομοθεσία για τα τρόφιμα πρέπει να παρέχει υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας.

Πρέπει να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική λειτουργία της εσωτερικής αγοράς όσον αφορά ασφαλή τρόφιμα και ζωοτροφές.

Σαφείς ορισμούς προκειμένου να αυξηθεί η συνέπεια και η νομική ασφάλεια, συμπεριλαμβανομένου του ορισμού για τα τρόφιμα.

Η νομοθεσία για τα τρόφιμα πρέπει να βασίζεται σε διαφανείς, ανεξάρτητες επιστημονικές συμβουλές υψηλής ποιότητας, ακολουθώντας τις τρεις αλληλένδετες συνιστώσες της ανάλυσης του κινδύνου: την αξιολόγηση του κινδύνου, τη διαχείριση του κινδύνου και την ενημέρωση σχετικά με τους κινδύνους.

Η χρήση της αρχής της προφύλαξης για τη λήψη μέτρων προφύλαξης στην περίπτωση που έχει εντοπιστεί ένα απαράδεκτο επίπεδο κινδύνου για την υγεία, αλλά απαιτούνται περαιτέρω επιστημονικά στοιχεία για την εμπεριστατωμένη αξιολόγηση του κινδύνου για την υγεία.

Το δικαίωμα των καταναλωτών στη μη παραπλάνηση και στην πρόσβαση σε ακριβείς πληροφορίες.

Την ικανότητα ανίχνευσης της προέλευσης των τροφίμων, των ζωοτροφών, των συστατικών και των ζώων που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή τροφίμων.

Η πρωταρχική ευθύνη για ασφαλή τρόφιμα και ζωοτροφές εναπόκειται στις επιχειρήσεις.

Τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα για την εκτέλεση της νομοθεσίας για τα τρόφιμα.

Υποχρέωση εξασφάλισης ότι μόνο ασφαλή τρόφιμα και ζωοτροφές διατίθενται στην αγορά.

Αναγνώριση των διεθνών υποχρεώσεων της Κοινότητας ιδίως σε σχέση με το εμπόριο.

Διαφάνεια στην εκπόνηση της νομοθεσίας για τα τρόφιμα και στην πρόσβαση σε πληροφορίες στον τομέα αυτόν.

Ευθύνες των επιχειρήσεων ζωοτροφών, όταν τα προϊόντα ή οι δραστηριότητές τους μπορεί να έχουν δυσμενείς συνέπειες στην ασφάλεια των τροφίμων.

1.2 Ορισμός των τροφίμων και άλλοι ορισμοί

Παρ' όλο που είναι σημαντικός ο όγκος της νομοθεσίας για τα τρόφιμα σε κοινοτικό επίπεδο, δεν έχει δοθεί ορισμός για τον όρο 'τρόφιμα'. Το Πράσινο Βιβλίο για τις γενικές αρχές της νομοθεσίας τροφίμων [4] και το Λευκό Βιβλίο για την ασφάλεια των τροφίμων προτείνουν, προκειμένου να αυξηθεί η σαφήνεια και η νομική ασφάλεια, να δοθεί ορισμός του όρου και η χρήση του να υιοθετηθεί σε μελλοντικές νομοθετικές προτάσεις για τα τρόφιμα. Παρ' όλο που ο όρος ο ίδιος δεν έχει οριστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ως τρόφιμα είναι γενικώς αποδεκτό να εννοούνται ουσίες, συστατικά, πρώτες ύλες, πρόσθετα και διατροφικά στοιχεία που εισάγονται στον ανθρώπινο οργανισμό μέσω του γαστρεντερικού σωλήνα, συμπεριλαμβανομένων των ποτών αλλά εξαιρουμένων των φαρμάκων, των καλλυντικών ή του καπνού. Συμπεριλαμβάνει κατάλοιπα της παραγωγής και της μεταποίησης τροφίμων, όπως είναι τα κατάλοιπα των κτηνιατρικών φαρμάκων και τα κατάλοιπα των παρασιτοκτόνων. Τα ζώα που τρώγονται ζωντανά (π.χ. στρείδια) θεωρούνται γενικώς τρόφιμα, αλλά τα ζώντα ζώα που, προκειμένου να καταναλωθούν, πρέπει να προηγηθεί η σφαγή τους, δεν θεωρούνται τρόφιμα, παρά μόνο μετά τη σφαγή.

[4] Πράσινο Βιβλίο για τις γενικές αρχές της νομοθεσίας τροφίμων, Απρίλιος 1997.

Τα περισσότερα κράτη μέλη διαθέτουν ορισμό για τα τρόφιμα ή τις τροφές ενώ σε διεθνές επίπεδο υπάρχει ορισμός στον Codex Alimentarius.

Ο προτεινόμενος ορισμός αντικατοπτρίζει τη γενική αντίληψη για τα τρόφιμα όπως διατυπώνεται στα κοινοτικά μέτρα, βασίζεται στον ορισμό του Codex Alimentarius και λαμβάνει υπόψη τους ορισμούς που έχουν καθιερωθεί στη νομοθεσία των κρατών μελών.

Ο προτεινόμενος ορισμός περιλαμβάνει οποιαδήποτε ουσία προορίζεται για κατάποση από τον άνθρωπο ή 'αναμένεται' ότι θα έχει αυτήν την κατάληξη. Η αναφορά στο 'αναμένεται' γίνεται για να εξασφαλιστεί ότι μια ουσία (π.χ. φοινικέλαιο), που μπορεί λογικά να αναμένεται ότι θα βρει το δρόμο της στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων, αλλά μπορεί να διοχετευτεί και σε διαφορετικούς τομείς της βιομηχανίας, αντιμετωπίζεται με την ίδια προσοχή ως τρόφιμο μέχρις ότου καταστεί σαφές ότι δεν πρόκειται να είναι τρόφιμο.

Εκτός από τις πρώτες ύλες και τα συστατικά, ο ορισμός περιλαμβάνει κάθε είδους νερό που προορίζεται για ανθρώπινη κατανάλωση. Και αυτό με την επιφύλαξη των προτύπων και των απαιτήσεων για το νερό στις οδηγίες 80/779/EΟΚ [5] και 98/83/EΚ [6] του Συμβουλίου σχετικά με την ποιότητα του νερού που προορίζεται για ανθρώπινη κατανάλωση.

[5] ΕΕ L 229, 30.8.1980, σ. 11.

[6] ΕΕ L 330, 5.12.1998, σ. 32.

Ωστόσο, κατ' αντιδιαστολή, ο όρος 'νομοθεσία για τα τρόφιμα' στην παρούσα πρόταση καλύπτει ένα ευρύτερο φάσμα διατάξεων από αυτές που αφορούν μόνο τα τρόφιμα. Περιλαμβάνει όλα τα μέτρα που αφορούν υλικά και ουσίες που έρχονται σε επαφή με τα τρόφιμα, τα οποία αφορούν επίσης πρακτικές στη γεωργική εκμετάλλευση, αλλά και τις ζωοτροφές που δίνονται στα ζώα που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή τροφίμων, όπου μπορεί να υπάρχει άμεσος ή έμμεσος αντίκτυπος στην ασφάλεια των τροφίμων.

Ο στόχος του ορισμού των τροφίμων και άλλων εννοιών στην παρούσα πρόταση είναι να παρασχεθεί η ασφάλεια δικαίου σε σχέση με τη μελλοντική ευρωπαϊκή νομοθεσία για τα τρόφιμα και να βελτιωθεί η κατανόηση των εννοιών αυτών σε κοινοτικό επίπεδο.

1.3 Γενικοί στόχοι της νομοθεσίας για τα τρόφιμα

Η παρούσα πρόταση καθορίζει τις γενικές αρχές της νομοθεσίας για τα τρόφιμα. Καθορίζει τα δικαιώματα των καταναλωτών για ασφαλή τρόφιμα και για ακριβείς και έντιμες πληροφορίες με βάση τις οποίες θα μπορούν να επιλέγουν τη διατροφή τους. Συμπληρώνει τις απαιτήσεις της Συνθήκης σε σχέση με τα τρόφιμα και τις ευθύνες της Κοινότητας για την εξασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας της ανθρώπινης υγείας κατά τον καθορισμό και την υλοποίηση των κοινοτικών πολιτικών και δραστηριοτήτων.

Οι πρωταρχικοί στόχοι της νομοθεσίας για τα τρόφιμα όπως ορίζονται στην παρούσα πρόταση είναι η εξασφάλιση της αποτελεσματικής λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς και, σε σχέση με αυτό, η παροχή υψηλού επιπέδου προστασίας της ανθρώπινης υγείας, της ασφάλειας και των συμφερόντων του καταναλωτή. Η νομοθεσία για τα τρόφιμα θα βασιστεί σε μία ολοκληρωμένη προσέγγιση από το αγρόκτημα ως τον τελικό καταναλωτή, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων που θα εφαρμόζονται στο αγρόκτημα. Επιπλέον, εκεί όπου υπάρχει άμεση ή έμμεση σχέση με την ασφάλεια των τροφίμων, καθορίζονται και οι απαιτήσεις για τις επιχειρήσεις ζωοτροφών. Η προσέγγιση "από το αγρόκτημα στο τραπέζι" έχει ήδη υιοθετηθεί στην πρόταση της Επιτροπής με την οποία αναμορφώνονται οι κοινοτικές διατάξεις για την υγιεινή. Η αρχή αυτή θα θεωρείται στο μέλλον ως γενική αρχή και σε άλλους τομείς.

Η νομοθεσία για τα τρόφιμα θα επιδιώκει επίσης την επίτευξη των γενικών στόχων της προστασίας της υγείας και της ζωής των ζώων ή των φυτών και της προστασίας του περιβάλλοντος, όπου αυτό είναι συμβατό με τη φύση του μέτρου.

Η νομοθεσία για τα τρόφιμα, τόσο σε εθνικό όσο και σε κοινοτικό επίπεδο, όχι μόνο μεριμνά για την προστασία της υγείας, αλλά προστατεύει και άλλα συμφέροντα των καταναλωτών σε σχέση με την πρόληψη πρακτικών εξαπάτησης, συμπεριλαμβανομένης της νοθείας των τροφίμων, και εγγυάται επίσης ότι παρέχονται ακριβείς πληροφορίες στους καταναλωτές . Η παρούσα πρόταση διευρύνει τις ειδικότερες διατάξεις της κοινοτικής νομοθεσίας για την επισήμανση και τη διαφήμιση, παρέχοντας τη γενική αρχή σύμφωνα με την οποία οι καταναλωτές δεν πρέπει να παραπλανώνται.

1.4 Επιστημονική βάση της νομοθεσίας για τα τρόφιμα και των αρχών για την ανάλυση του κινδύνου

Η παρούσα πρόταση καθορίζει τις αρχές της ανάλυσης του κινδύνου σε σχέση με τη νομοθεσία για τα τρόφιμα και θεσπίζει τις δομές και τους μηχανισμούς σε σχέση με την επιστημονική και τεχνική αξιολόγηση που θα αναληφθεί, κατά κύριο λόγο, από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Τροφίμων. Ανάλογα με τη φύση του μέτρου, η νομοθεσία για τα τρόφιμα και, ειδικότερα, τα μέτρα για την ασφάλεια των τροφίμων, θα συνοδεύεται από ισχυρά επιστημονικά στοιχεία. Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα βρίσκεται στην εμπροσθοφυλακή της ανάπτυξης των αρχών ανάλυσης του κινδύνου και της συνακόλουθης διεθνούς αποδοχής τους. Ο παρών κανονισμός προτείνει οι τρεις αλληλένδετες συνιστώσες της ανάλυσης του κινδύνου - η αξιολόγηση του κινδύνου, η διαχείριση του κινδύνου και η ενημέρωση σχετικά με τους κινδύνους - να παρέχουν τη βάση της νομοθεσίας για τα τρόφιμα όπως αρμόζει στα εξεταζόμενα μέτρα. Είναι σαφές ότι δεν διαθέτουν όλα τα νομοθετήματα για τα τρόφιμα ισχυρή επιστημονική βάση, π.χ. η νομοθεσία για τα τρόφιμα που αφορά την ενημέρωση του καταναλωτή ή την πρόληψη παραπλανητικών πρακτικών δεν χρειάζεται επιστημονική θεμελίωση.

Η παρούσα πρόταση απαιτεί η επιστημονική αξιολόγηση του κινδύνου να διενεργείται με ανεξάρτητο, αντικειμενικό και διαφανή τρόπο βάσει των καλύτερων διαθέσιμων επιστημονικών γνώσεων.

Η διαχείριση του κινδύνου είναι η διεργασία της στάθμισης εναλλακτικών πολιτικών υπό το φως των αποτελεσμάτων μιας αξιολόγησης του κινδύνου και, εάν απαιτείται, της επιλογής των κατάλληλων ενεργειών που είναι αναγκαίες για την πρόληψη, μείωση ή εξάλειψη του κινδύνου ώστε να εξασφαλιστεί το υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας που έχει καθοριστεί ως αρμόζον στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Στο στάδιο της διαχείρισης του κινδύνου, οι αρμόδιοι για τη λήψη αποφάσεων χρειάζεται να εξετάζουν διάφορες πληροφορίες εκτός από την επιστημονική αξιολόγηση του κινδύνου, όπως για παράδειγμα το κατά πόσο είναι εφικτός ο έλεγχος του κινδύνου, τις πλέον αποτελεσματικές ενέργειες για τη μείωση του κινδύνου ανάλογα με το τμήμα της τροφικής αλυσίδας στο οποίο εμφανίζεται το πρόβλημα, τις πρακτικές διευθετήσεις που απαιτούνται, τις κοινωνικο-οικονομικές συνέπειες και τον αντίκτυπο στο περιβάλλον. Συνεπώς, η διαχείριση του κινδύνου δεν βασίζεται μόνο στην επιστημονική αξιολόγηση του κινδύνου, αλλά λαμβάνει επίσης υπόψη ένα ευρύ φάσμα άλλων παραγόντων που είναι θεμιτοί για το υπό εξέταση ζήτημα.

Η ενημέρωση σχετικά με τους κινδύνους είναι η τρίτη συνιστώσα της ανάλυσης του κινδύνου, αλλά δεν θα πρέπει να θεωρείται ως το τελικό στάδιο, καθότι, στην πραγματικότητα, αφορά όλα τα στάδια. Είναι μια αμφίδρομη ανταλλαγή πληροφοριών και απόψεων σχετικά με τον κίνδυνο, μεταξύ των αξιολογητών του κινδύνου, των διαχειριστών του κινδύνου και άλλων ενδιαφερόμενων μερών. Είναι ιδίως αναγκαία κατά το στάδιο της αξιολόγησης του κινδύνου μεταξύ των αξιολογητών του κινδύνου, των διαχειριστών του κινδύνου προκειμένου να εξασφαλιστεί, για παράδειγμα, η συνάφεια της αξιολόγησης του κινδύνου με το πρόβλημα που έχουν εντοπίσει οι διαχειριστές του κινδύνου και, επίσης μετά το στάδιο της αξιολόγησης του κινδύνου, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ενημέρωση για τους λόγους που βρίσκονται πίσω από μια απόφαση διαχείρισης του κινδύνου και για την ίδια την απόφαση σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη. Η παρούσα πρόταση θέτει τα θεμέλια για όλα τα στοιχεία της ανάλυσης του κινδύνου σε σχέση με ζητήματα που έχουν άμεση ή έμμεση επίδραση στην ασφάλεια των τροφίμων.

1.5 Η αρχή της προφύλαξης

Η παρούσα πρόταση αντικατοπτρίζει τη θέση που έλαβε πρόσφατα η Επιτροπή στην ανακοίνωσή της για την αρχή της προφύλαξης σε ό,τι αφορά την εφαρμογή της στον τομέα της ασφάλειας των τροφίμων [7]. Η αρχή της προφύλαξης αναγνωρίζεται ως μία εναλλακτική δυνατότητα για τους διαχειριστές κινδύνου, όταν πρέπει να λάβουν αποφάσεις για την προστασία της υγείας ή του περιβάλλοντος, αλλά οι επιστημονικές πληροφορίες για έναν κίνδυνο είναι κατά κάποιο τρόπο ελλιπείς ή δεν συμβάλουν στην εξαγωγή συμπερασμάτων.

[7] COM(2000) 1 τελικό. Ανακοίνωση για την αρχή της προφύλαξης.

Η αρχή της προφύλαξης χρησιμοποιείται σε εκείνες τις ειδικές περιστάσεις όπου οι διαχειριστές κινδύνου διαπιστώνουν βάσιμους λόγους ανησυχίας για την ύπαρξη απαράδεκτου επιπέδου κινδύνου για την υγεία, αλλά για τον οποίο οι συνοδευτικές πληροφορίες και τα δεδομένα μπορεί να μην επαρκούν για μια εμπεριστατωμένη αξιολόγηση. Όταν έρχονται αντιμέτωποι με αυτές τις ειδικές περιστάσεις, οι αρμόδιοι για τη λήψη αποφάσεων ή οι διαχειριστές κινδύνου, μπορεί να λάβουν μέτρα ή να προβούν σε άλλες ενέργειες για την προστασία της υγείας βάσει της αρχής της προφύλαξης, αναζητώντας ταυτόχρονα ολοκληρωμένα επιστημονικά και άλλα δεδομένα. Τέτοια μέτρα πρέπει να συμμορφώνονται με τις συνήθεις αρχές της μη εισαγωγής διακρίσεων και της αναλογικότητας και να θεωρούνται ως προσωρινά έως ότου συλλεχθούν και αναλυθούν περισσότερο εμπεριστατωμένες πληροφορίες σχετικά με τον κίνδυνο. Η παρούσα πρόταση θέτει την αρχή της προφύλαξης στο πλαίσιο της εφαρμογής της στον τομέα της νομοθεσίας για τα τρόφιμα. Συμβαδίζει επίσης με την αυξανόμενη διεθνή αποδοχή της αρχής αυτής, όπως εφαρμόζεται στον τομέα της ασφάλειας των τροφίμων.

1.6 Ανιχνευσιμότητα

Οι πρόσφατες καταστάσεις κρίσης στα τρόφιμα (ΣΕΒ και διοξίνες) έδειξαν ότι ο εντοπισμός της προέλευσης των ζωοτροφών, των τροφίμων, συμπεριλαμβανομένων των συστατικών και των πηγών των τροφίμων, έχει πρωταρχική σημασία για την προστασία των καταναλωτών. Ειδικότερα, η ανιχνευσιμότητα διευκολύνει την απόσυρση των τροφίμων και καθιστά δυνατή την ενημέρωση των καταναλωτών με συγκεκριμένες και ακριβείς πληροφορίες σχετικά με τα συγκεκριμένα προϊόντα. Πρόσφατες προτάσεις της Επιτροπής για την αναμόρφωση της νομοθεσίας για την υγιεινή παρέχουν τις γενικές απαιτήσεις σε σχέση με προβλήματα υγιεινής. Η παρούσα πρόταση διευρύνει αυτόν τον προβληματισμό. Ο κανονισμός δίνει επίσης τη δυνατότητα παρέκκλισης από τις απαιτήσεις για ανιχνευσιμότητα στους τομείς αυτό είναι αδύνατον πρακτικώς και από την άλλη πλευρά προβλέπει τη διατύπωση ειδικότερων απαιτήσεων, όπου χρειάζεται.

Η παρούσα πρόταση απαιτεί από όλες τις επιχειρήσεις τροφίμων και ζωοτροφών να θέσουν σε λειτουργία συστήματα για τον προσδιορισμό της ταυτότητας του προμηθευτή των τροφίμων, των ζωοτροφών και των τροφοπαραγωγικών ζώων και για τον προσδιορισμό της ταυτότητας του αποδέκτη του εφοδιασμού. Οι πληροφορίες αυτές πρέπει να γνωστοποιούνται στις αρμόδιες αρχές, εάν ζητηθεί. Αυτό αφορά και τους εισαγωγείς, διότι πρέπει να μπορούν να εντοπίζουν σε ποιον εξήχθη το προϊόν σε μία τρίτη χώρα. Το μέτρο αυτό περιορίζεται στο να εξασφαλίζει ότι οι επιχειρήσεις είναι τουλάχιστον σε θέση να εντοπίζουν «ένα βήμα μετά» από αυτές στην τροφική αλυσίδα και «ένα βήμα πριν» από αυτές, εκτός εάν υφίστανται ειδικές διατάξεις για περαιτέρω ανίχνευση της προέλευσης.

1.7 Υποχρεώσεις

Σε ορισμένους τομείς της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τα τρόφιμα, ιδίως στη νομοθεσία περί υγιεινής, η πρωταρχική ευθύνη για την εξασφάλιση της συμμόρφωσης με τη νομοθεσία για τα τρόφιμα, και ιδίως την ασφάλεια των τροφίμων, εναπόκειται στις επιχειρήσεις τροφίμων. Για τη συμπλήρωση και ενίσχυση της αρχής αυτής πρέπει να διενεργούνται οι κατάλληλοι και αποτελεσματικοί έλεγχοι από τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών. Σε άλλους τομείς της νομοθεσίας για τα τρόφιμα, η αρχή αυτή δεν είναι τόσο ευρέως εφαρμόσιμη. Η παρούσα πρόταση θα επεκτείνει την αρχή αυτή σε όλη τη νομοθεσία για τα τρόφιμα και θα έχει ως αποτέλεσμα τη γενική αναθεώρηση της νομοθεσίας για τα τρόφιμα ώστε να διαπιστωθεί εάν η αρχή αυτή τηρείται ή εάν υπάρχουν κανόνες όπου η κοινοτική νομοθεσία έχει άνευ λόγου απομακρύνει την ευθύνη από τις επιχειρήσεις τροφίμων ή ζωοτροφών, ορίζοντας πώς ένας δεδομένος στόχος πρέπει να επιτευχθεί αντί να καθορίζει το συγκεκριμένο στόχο.

1.8 Απαιτήσεις για την ασφάλεια των τροφίμων και των ζωοτροφών

Η παρούσα πρόταση επιδιώκει τη θέσπιση της απαίτησης για την ασφάλεια των τροφίμων. Ένα κενό που έχει εντοπιστεί στην ευρωπαϊκή νομοθεσία για τα τρόφιμα είναι ότι δεν υπάρχει γενική αρχή για τη διάθεση μόνο ασφαλών τροφίμων στην αγορά. Ωστόσο η αρχή αυτή υπάρχει στη νομοθεσία τροφίμων αρκετών κρατών μελών. Η παρούσα πρόταση επιδιώκει να καλύψει το κενό αυτό, ορίζοντας την απαίτηση για την ασφάλεια των τροφίμων, η οποία περιλαμβάνει δύο στοιχεία: τα τρόφιμα δεν πρέπει να είναι δυνάμει επιβλαβή για την υγεία ή ακατάλληλα για κατανάλωση από τον άνθρωπο ή μολυσμένα κατά τέτοιο τρόπο που να μην είναι λογικώς αναμενόμενη η χρήση τους για κατανάλωση από τον άνθρωπο σύμφωνα με τη χρήση για την οποία προορίζονται.

Αρκεί να μην υφίσταται ένα από τα στοιχεία αυτά για να θεωρηθεί ακατάλληλο ένα τρόφιμο. Αυτές οι έννοιες υφίστανται διεθνώς στον Codex Alimentarius και στις διατάξεις ορισμένων κρατών μελών.

Ο όρος "δυνάμει επιβλαβή για την υγεία» ορίζεται περαιτέρω στην παρούσα πρόταση καθώς θα μπορούσε να έχει ευρύτερη ερμηνεία. Όταν εξετάζουμε ένα τρόφιμο που είναι δυνάμει επιβλαβές για την υγεία έχει σημασία να εξετάσουμε την πιθανή, και εύλογα προβλέψιμη χρήση του τροφίμου και τη μεταποίηση ή τo συνακόλουθο χειρισμό του. Για παράδειγμα, τα ωμά τρόφιμα που προορίζονται για κατανάλωση, αφού μαγειρευτούν ή αφού υποστούν άλλη επεξεργασία, έχουν παραχθεί σύμφωνα με τις ορθές πρακτικές υγιεινής, μπορεί ωστόσο να περιέχουν χαμηλά επίπεδα βλαβερών βακτηριδίων τα οποία θα καταστραφούν με κανονική επεξεργασία, συμπεριλαμβανομένων των νέων τρόπων επεξεργασίας, ακτινοβόλησης ή μαγειρέματος. Ωστόσο, τα ίδια επίπεδα βακτηριδίων σε ένα τρόφιμο, το οποίο τρώγεται ωμό, δεν είναι αποδεκτά. Ωστόσο, το γεγονός ότι η επεξεργασία μπορεί να καταργεί ορισμένα είδη κινδύνων, δεν απαλλάσσει την επιχείρηση από την ευθύνη της να εξασφαλίζει ότι η ασφάλεια των τροφίμων λαμβάνεται υπόψη σε όλη την αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων και ότι οι πρακτικές της είναι συνεπείς με την ορθή πρακτική και, όπου αυτές υπάρχουν, με τις απαιτήσεις ειδικών διατάξεων.

Η απαίτηση εφαρμόζεται σε οξείες συνέπειες, αλλά μπορεί επίσης να ισχύσει και για μακροπρόθεσμες συνέπειες, όταν η έκθεση μπορεί να έχει δυσμενείς συνέπειες στο μέλλον, όπως στην περίπτωση των πριόν ή μικροοργανισμών με μακρά περίοδο επώασης. Οι σωρευτικές συνέπειες για την υγεία του καταναλωτή πρέπει επίσης να εξετάζονται σε σχέση με τον όρο «δυνάμει επιβλαβές για την υγεία». Ορισμένα τρόφιμα διατίθενται στο εμπόριο για ιδιαίτερα ευαίσθητους καταναλωτές, και η έννοια του «δυνάμει επιβλαβούς για την υγεία» για τους καταναλωτές αυτούς πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη όταν προσδιορίζεται, εάν ένα τρόφιμο δεν είναι ασφαλές.

Οι καταναλωτές έχουν το δικαίωμα να επιλέγουν τα είδη και τις ποσότητες των τροφίμων που τρώνε και με άλλα λόγια είναι ελεύθεροι να επιλέξουν τον τρόπο διατροφής τους. Όταν παρέχονται πληροφορίες είτε σε μία ετικέτα είτε με άλλο τρόπο, ή όταν είναι γενικώς διαθέσιμες πληροφορίες, και ο καταναλωτής αγνοεί τις πληροφορίες αυτές όταν επιλέγει τη διατροφή του, ή για παράδειγμα καταναλώνει τροφές σε αφύσικα επίπεδα που μπορεί αργότερα να έχουν δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία του, ο παρών κανονισμός δεν θεωρεί αυτές τις τροφές μη ασφαλείς εφόσον πληρούνται άλλες απαιτήσεις της νομοθεσίας για τα τρόφιμα.

Τα τρόφιμα που είναι ακατάλληλα για κατανάλωση από τον άνθρωπο ή είναι μολυσμένα θεωρούνται επίσης ως μη ασφαλή από τον παρόντα κανονισμό. Οι σάπιες, για παράδειγμα, τροφές, μπορεί να είναι αλλά μπορεί και να μην είναι δυνάμει επιβλαβείς για την υγεία, αλλά δεν είναι αποδεκτές για κατανάλωση από τον άνθρωπο και μπορεί να είναι επιβλαβείς για την υγεία. Μπορεί να είναι σχεδόν αδύνατον να αποδειχθεί η βλάβη ή η πιθανή βλάβη στην υγεία από τέτοια τροφή, και γι'αυτό προτείνεται να εξετάζεται αυτός ο ξεχωριστός παράγοντας σε σχέση με την ασφάλεια στον παρόντα κανονισμό.

Παρομοίως, ένα τρόφιμο που έχει μολυνθεί, για παράδειγμα, από μέρη εντόμων, ή το βοδινό κρέας που μπορεί να έχει μολυνθεί από τρίχες του ζώου, μπορεί να μην είναι επιβλαβές για την υγεία, δεν είναι όμως λογικό να αναμένεται ότι θα χρησιμοποιηθεί για κατανάλωση από τον άνθρωπο και η απόδειξη για το ότι μπορεί να είναι δυνάμει επιβλαβές για την υγεία δεν πρέπει να απαιτεί το χαρακτηρισμό του ως μη ασφαλές.

Υπό την προϋπόθεση ότι μια επιχείρηση τροφίμων εξασφαλίζει ότι τα τρόφιμα συμμορφώνονται με τις ειδικές διατάξεις που ισχύουν για τα τρόφιμα αυτά, η επιχείρηση τροφίμων θα θεωρείται ότι έχει φέρει σε πέρας τις ευθύνες της σχετικά την απαίτηση για την ασφάλεια των τροφίμων. Ωστόσο, όταν ένα τρόφιμο συμμορφώνεται με τις σχετικές ειδικές διατάξεις για το τρόφιμο αυτό, εξακολουθεί όμως να θεωρείται μη ασφαλές από τις αρμόδιες αρχές, το τρόφιμο μπορεί να αποσυρθεί από τις αρμόδιες αρχές ή μπορεί να ληφθούν άλλα μέτρα για την επιβολή περιορισμών στο τρόφιμο αυτό.

Για να ενισχύσει την πρωταρχική ευθύνη των επιχειρήσεων στον τομέα των τροφίμων, η παρούσα πρόταση περιέχει τη γενική υποχρέωση για όλες τις επιχειρήσεις τροφίμων να εξασφαλίζουν, εντός της δικής τους σφαίρας επιρροής, ότι τα τρόφιμα που διαθέτουν στην αγορά συμμορφώνονται με τις αρχές της ασφάλειας. Η παρούσα πρόταση διατυπώνει επίσης τη γενική απαίτηση για τις επιχειρήσεις τροφίμων να ενημερώνουν τις αρμόδιες αρχές όταν υπάρχουν υποψίες ότι ένα τρόφιμο δεν είναι ασφαλές και να συνδράμουν τις αρχές με κάθε τρόπο για να εξασφαλιστεί ότι προστατεύεται η υγεία των καταναλωτών. Όταν εντοπίζεται σοβαρός κίνδυνος για την υγεία, οι αρμόδιες αρχές ενημερώνουν την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Τροφίμων με το σύστημα ταχείας ειδοποίησης.

Η πρόταση απαιτεί από τις επιχειρήσεις τροφίμων να αποσύρουν τα τρόφιμα, εάν δεν επαρκούν άλλοι τρόποι διασφάλισης των καταναλωτών, και να ενημερώνουν τους καταναλωτές για την απόσυρση αυτή.

Πρόσφατα φάνηκε σαφώς ότι ζωοτροφές ήταν η αρχική αιτία για ένα πρόβλημα ασφάλειας των τροφίμων. Ο παρών κανονισμός επιζητεί να εξασφαλίσει ότι η ασφάλεια των τροφίμων θα εξετάζεται σε όλα τα στάδια που έχουν αντίκτυπο στην ασφάλεια των τροφίμων. Συνεπώς μια επιχείρηση ζωοτροφών πρέπει να εξασφαλίσει ότι οι ζωοτροφές για τις οποίες ευθύνεται δεν είναι δυνατόν να προκαλέσουν πρόβλημα στην ασφάλεια των τροφίμων και πρέπει να εξασφαλίζει ότι οι πρακτικές που ακολουθεί είναι τέτοιες που δεν θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια των τροφίμων. Διατυπώνεται η απαίτηση να διατίθενται στην αγορά μόνο ασφαλείς ζωοτροφές και αυτό συνδέεται με την ανάγκη να εξασφαλίζεται ότι τα τρόφιμα που προέρχονται από ζώα που έχουν τραφεί με τέτοιες ζωοτροφές είναι ασφαλή. Οι ευθύνες των επιχειρήσεων τροφίμων περιλαμβάνουν επίσης το καθήκον της απόσυρσης προϊόντων και της ενημέρωσης των αρμόδιων αρχών, μόλις συνειδητοποιήσουν ότι μια ζωοτροφή μπορεί να έχει επίδραση στην ασφάλεια των τροφίμων.

1.9 Διεθνείς υποχρεώσεις και εμπόριο στον τομέα των τροφίμων

Η πρόταση αναγνωρίζει τη δέσμευση της Κοινότητας έναντι των διεθνών υποχρεώσεων της, ειδικότερα σε σχέση με τη συμφωνία για την εφαρμογή μέτρων υγειονομικής και φυτοϋγειονομικής προστασίας και τη συμφωνία για τα τεχνικά εμπόδια στο εμπόριο που έχουν συναφθεί στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου. Υπογραμμίζει τη δέσμευση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για την ανάπτυξη διεθνών τεχνικών προτύπων για τα τρόφιμα.

Προτείνεται να συμβάλει η Κοινότητα στην ανάπτυξη διεθνών προτύπων και να τα λαμβάνει επίσης υπόψη κατά την εκπόνηση της νομοθεσίας για τα τρόφιμα. Τα κείμενα του Codex Alimentarius και του Διεθνούς Γραφείου Επιζωοτιών έχουν αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία στο πλαίσιο των συμφωνιών του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου στον τομέα της νομοθεσίας των τροφίμων.

Σε ό,τι αφορά τη συμφωνία για την εφαρμογή μέτρων υγειονομικής και φυτοϋγειονομικής προστασίας, η συμμόρφωση με τα πρότυπα αυτά θεωρείται σύμφωνη με τις υποχρεώσεις που προκύπτουν από τη συμφωνία. Τα μέλη μπορεί να απαιτήσουν υψηλότερο επίπεδο προστασίας της υγείας και να εφαρμόσουν μέτρα που βασίζονται στην αξιολόγηση του κινδύνου. Η συμφωνία για τα τεχνικά εμπόδια στο εμπόριο αναγνωρίζει, παρομοίως, την ανάγκη για τις χώρες μέλη να χρησιμοποιούν διεθνή πρότυπα στα οποία να βασίζουν τα κανονιστικά μέτρα που λαμβάνουν, εκτός εάν η χρήση τέτοιων προτύπων είναι αναποτελεσματικό ή απρόσφορο μέσο για την εκπλήρωση των θεμιτών τους στόχων. Η παρούσα πρόταση αναγνωρίζει την υποχρέωση της Κοινότητας να λαμβάνει υπόψη της τα διεθνή πρότυπα στο πλαίσιο και των δύο συμφωνιών, αλλά την αντισταθμίζει με την υποχρέωση στη Συνθήκη για υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας, και με τους άλλους στόχους της νομοθεσίας για τα τρόφιμα που ορίζονται στην παρούσα πρόταση. Τα διεθνή πρότυπα θα λαμβάνονται υπόψη μόνον όπου δεν τίθεται σε κίνδυνο το υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας ή άλλοι στόχοι της νομοθεσίας για τα τρόφιμα.

O τομέας των γεωργικών ειδών διατροφής της Ευρωπαϊκής Κοινότητας διαδραματίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στην παγκόσμια αγορά, ως παραγωγός, εξαγωγέας και εισαγωγέας τροφίμων. Η Κοινότητα συνεπώς έχει ζωτικό συμφέρον να εξασφαλίσει ότι τα υψηλά πρότυπα της κοινοτικής νομοθεσίας για τα τρόφιμα είναι διεθνώς αποδεκτά και ότι οι καταναλωτές προστατεύονται τόσο εντός της Κοινότητας όσο και στις τρίτες χώρες. Με την οικοδόμηση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών και των εμπορικών εταίρων, η ασφάλεια των τροφίμων συντελεί στην ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας τροφίμων. Η Κοινότητα θα λάβει επίσης υπόψη πρότυπα που βρίσκονται στο τελικό στάδιο των διαδικασιών έγκρισης σύμφωνα με τους κανόνες των διευθυντικών διεθνών οργάνων.

Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα συμμετείχε ενεργά στην ανάπτυξη διεθνών εμπορικών κανόνων και προτύπων και έχει δεσμευτεί υπέρ του ελεύθερου εμπορίου ασφαλών και υγιεινών τροφίμων. Ο παρών κανονισμός καθορίζει τις γενικές αρχές στις οποίες πρέπει να βασίζεται το διεθνές εμπόριο τροφίμων. Καθορίζει το στόχο σύμφωνα με τον οποίο η νομοθεσία για τα τρόφιμα θα εκπονείται κατά τρόπο ώστε να μην επιφέρει αυθαίρετες ή αδικαιολόγητες διακρίσεις σε βάρος οιουδήποτε διεθνούς εμπορικού εταίρου και δεν πρέπει να αποτελεί συγκεκαλυμμένο φραγμό για το εμπόριο. Υπογραμμίζει τη δέσμευση της Κοινότητας να προβαίνει σε συμφωνίες ισοδυναμίας και άλλες εμπορικές συμφωνίες στις κατάλληλες περιστάσεις.

1.10 Η αρχή της διαφάνειας

Η παρούσα πρόταση καθορίζει το πλαίσιο για τη μεγαλύτερη συμμετοχή των συντελεστών σε όλα τα στάδια της εκπόνησης της νομοθεσίας για τα τρόφιμα και καθορίζει τους αναγκαίους μηχανισμούς για την αύξηση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών στη νομοθεσία για τα τρόφιμα.

Η εμπιστοσύνη αυτή είναι ουσιώδης απόρροια μιας επιτυχούς πολιτικής για τα τρόφιμα και συνεπώς αποτελεί πρωταρχικό στόχο της κοινοτικής δράσης στον τομέα των τροφίμων. Η διαφάνεια της νομοθεσίας και οι αποτελεσματικές δημόσιες διαβουλεύσεις έχουν ουσιώδη σημασία για την αύξηση της εμπιστοσύνης. Η καλύτερη επικοινωνία σχετικά με την ασφάλεια των τροφίμων και τη συνάφεια δυνητικών κινδύνων, συμπεριλαμβανομένης της πλήρους διαφάνειας των επιστημονικών γνωμοδοτήσεων που παρέχονται στην Επιτροπή από τις επιστημονικές επιτροπές, θα διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στον τομέα αυτό.

Το ακόλουθο τμήμα αφορά τον τίτλο III του κανονισμού

ΤΜΗΜΑ 2

2.1 Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Τροφίμων (ΕΥΤ)

Το Λευκό Βιβλίο για την ασφάλεια των τροφίμων ανέλυσε τα επιστημονικά στοιχεία στα οποία βασίζεται η πολιτική για την ασφάλεια των τροφίμων και, βάσει αυτού, διατύπωσε προτάσεις για μια Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Τροφίμων που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες της Κοινότητας τη νέα χιλιετία. Κατέληξε στο συμπέρασμα ότι μια Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Τροφίμων (ΕΥΤ) όχι μόνο θα συμβάλει στην επίτευξη υψηλού επιπέδου προστασίας της υγείας στον τομέα της ασφάλειας των τροφίμων αλλά και στην αποκατάσταση και διατήρηση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών στην ασφάλεια των τροφίμων. Για να αποκτηθεί η εμπιστοσύνη των καταναλωτών θα χρειαστεί να λειτουργεί η Υπηρεσία αυτή με τα υψηλότερα επίπεδα επιστημονικής ποιότητας, ανεξαρτησίας και διαφάνειας. Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Τροφίμων θα εφαρμόσει τις γενικές αρχές και απαιτήσεις της νομοθεσίας για τα τρόφιμα και λειτουργήσει ως βασική συνιστώσα της βελτίωσης της προστασίας της ανθρώπινης υγείας και της εμπιστοσύνης των καταναλωτών.

Το Λευκό Βιβλίο θεωρεί ότι βασικός ρόλος της ΕΥΤ θα είναι να παρέχει στην Κοινότητα τις ανεξάρτητες επιστημονικές και τεχνικές συμβουλές που απαιτούνται για να στηρίξει η Κοινότητα την πολιτική και τη νομοθεσία της στους τομείς της ασφάλειας των τροφίμων, της διατροφής, της υγείας των ζώων και της ορθής μεταχείρισης των ζώων, καθώς και της υγείας των φυτών τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε διεθνές επίπεδο.

Τόνισε ότι μια τέτοια Υπηρεσία θα πρέπει να σέβεται την αρχή του διαχωρισμού της αξιολόγησης του κινδύνου από τη διαχείριση του κινδύνου και να σέβεται την υφιστάμενη πολιτική και τις νομικές αρμοδιότητες της Επιτροπής, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.

Εκτός από το κύριο καθήκον της που είναι να παρέχει στην Κοινότητα, άριστες, ανεξάρτητες, επιστημονικές γνώμες, προτείνεται η ΕΥΤ να είναι υπεύθυνη για την καθημερινή λειτουργία του συστήματος ταχείας ειδοποίησης (που θα καλύπτει και τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές), το οποίο θα διαδραματίσει βασικό ρόλο στη διαχείριση κρίσεων υπό την ευθύνη της Επιτροπής. Έχοντας άμεση σχέση με την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών, θα παρέχει σαφείς και ευπρόσιτες στο κοινό πληροφορίες για όλα τα θέματα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά του. Το δικαίωμα της ΕΥΤ να ενημερώνει, με δική της πρωτοβουλία, για οποιοδήποτε τέτοιο θέμα παρέχει ένα σημαντικό πρόσθετο εχέγγυο, εξασφαλίζοντας ότι οι ανησυχίες των καταναλωτών σε σχέση με την ασφάλεια των τροφίμων δεν αγνοούνται κατά τη διάρκεια της κοινοτικής διαδικασίας για τη λήψη αποφάσεων.

Η Επιτροπή πρότεινε επίσης να ανατεθεί στην ΕΥΤ το εξαιρετικής σημασίας καθήκον να συλλέγει και να αναλύει δεδομένα που θα επιτρέπουν το χαρακτηρισμό και την παρακολούθηση θεμάτων σχετικών με την ασφάλεια των τροφίμων στην Κοινότητα. Σήμερα δεν υφίσταται τέτοιος μηχανισμός, παρ' όλο που οι πληροφορίες αυτές είναι ζωτικής σημασίας για τον έγκαιρο προσδιορισμό αναδυόμενων κινδύνων, για τον εντοπισμό των αδυναμιών στην κοινοτική νομοθεσία και για τη διεξαγωγή εμπεριστατωμένων αξιολογήσεων του κινδύνου σε πολλούς τομείς.

Το Λευκό Βιβλίο αναγνώρισε ότι το τρέχον σύστημα παροχής επιστημονικών συμβουλών εμφάνιζε αδυναμίες που οδήγησαν σε σοβαρές καθυστερήσεις στην παροχή γνωμοδοτήσεων που απαιτούνται και για τη διαχείριση σημαντικών ζητημάτων για την υγεία των καταναλωτών και για την έγκριση προϊόντων, ουσιών και διεργασιών με βάση το κοινοτικό καθεστώς. Προσδιόρισε την ανάγκη να καθιερωθεί ενδοϋπηρεσιακή επιστημονική υποστήριξη που θα αναλάμβανε μεγάλο μέρος των προπαρασκευαστικών εργασιών, οι οποίες σήμερα διεξάγονται από επιστημονικές επιτροπές, προκειμένου τα μέλη τους να εστιαστούν στα κύρια προβλήματα της αξιολόγησης του κινδύνου.

Για την καθιέρωση μιας σύγχρονης δομής που θα παρέχει στην Κοινότητα έγκαιρη επιστημονική και τεχνική υποστήριξη στους τομείς αρμοδιότητας της ΕΥΤ, άμεση σχέση έχει η σε βάθος ενσωμάτωση της εμπειρογνωμοσύνης και των πόρων από τα κράτη μέλη μέσω διαφόρων δικτύων. Η υποστήριξη αυτή θα άπτεται όλων των πτυχών των εργασιών της Υπηρεσίας, συμπεριλαμβανομένων των προπαρασκευαστικών εργασιών για τις επιστημονικές επιτροπές, για τη συλλογή πληροφοριών και τους αναδυόμενους κινδύνους. Σημαντική πλευρά των εργασιών της ΕΥΤ θα είναι να παρέχει προστιθέμενη αξία στα επιτεύγματα του υφιστάμενου συστήματος, με το συντονισμό και τη συνεργασία των κρατών μελών.

Τέλος, κάτι που έχει θεμελιώδη σημασία για τη συνολική επιτυχία της ΕΥΤA, το Λευκό Βιβλίο αναγνώρισε ότι η εμπιστοσύνη των καταναλωτών μπορεί να ξανακερδηθεί, εάν η Υπηρεσία λειτουργεί ανεξάρτητα από εξωτερικές πιέσεις και αυτό αναγνωριστεί από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη. Το καταστατικό της πρέπει συνεπώς να παρέχει εγγυήσεις για την ανεξαρτησία, τη διαφάνεια, την αντιπροσωπευτικότητα και την υπευθυνότητα της ΕΥΤ.

2.2 Αποστολή και καθήκοντα

Μια ευρεία εντολή είναι ουσιώδης προκειμένου να αποκτήσει η ΕΥΤ μια εμπεριστατωμένη εικόνα της τροφικής αλυσίδας και να παρέχει συνεκτική επιστημονική βάση για την πολιτική και τη νομοθεσία της Κοινότητας στον τομέα αυτόν. Εκτός από την ασφάλεια των τροφίμων και ορισμένες πτυχές της διατροφής, περιλαμβάνει επίσης το φυτοϋγειονομικό τομέα, την υγεία των ζώων και την ορθή μεταχείριση των ζώων. Η αρμοδιότητά της εκτείνεται σε όλα τα ζητήματα που έχουν άμεσο ή έμμεσο αντίκτυπο στην ασφάλεια και την υγεία των καταναλωτών και προκύπτουν από την κατανάλωση τροφίμων. Καλύπτει με τον τρόπο αυτόν όλα τα στάδια, από την πρωτογενή παραγωγή τροφίμων και ζωοτροφών, τη μεταποίηση, την αποθήκευση και τη διανομή έως τον τελικό καταναλωτή.

Η πρόταση της Επιτροπής αναγνωρίζει ότι η αξιολόγηση της ασφάλειας των προϊόντων που έχουν σημασία για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές δεν μπορεί να γίνει χωρίς να λαμβάνονται υπόψη σημαντικές πτυχές που δεν αφορούν τα τρόφιμα. Έχει σημασία να εξασφαλιστεί ότι οι αξιολογήσεις κινδύνου είναι εμπεριστατωμένες, συνεπείς μεταξύ των διαφόρων τομέων της βιομηχανίας και τηρούν την αρχή «μια πόρτα, ένα κλειδί" για την έγκριση βιομηχανικών προϊόντων που εμπίπτουν στο κοινοτικό καθεστώς. Συνεπώς, η ΕΥΤ θα εξασφαλίζει ότι, όπου η νομοθεσία η σχετική με την έγκριση ενός προϊόντος ή διεργασίας με πρωταρχική σχέση με την ασφάλεια των τροφίμων ή των ζώων απαιτεί επίσης αξιολόγηση ενός περιβαλλοντικού κινδύνου ή/και της ασφάλειας των εργαζομένων (ιδίως για γενετικώς τροποποιημένα φυτά ή σπόρους, παρασιτοκτόνα και πρόσθετα τροφίμων), αυτό θα συνεχίσει να αποτελεί αντικείμενο των εργασιών μιας μόνο επιστημονικής επιτροπής ή ομάδας εμπειρογνωμόνων. Για λόγους επιστημονικής συνοχής και διοικητικής αποτελεσματικότητας, προτείνεται η ΕΥΤ να παρέχει επίσης επιστημονικές γνώμες για τους γενετικώς τροποποιημένους οργανισμούς ακόμα και αν δεν προορίζονται να χρησιμοποιηθούν σε τρόφιμα ή ζωοτροφές. Ωστόσο, σε ό,τι αφορά την κοινοτική νομοθεσία και πολιτική για τους γενετικώς τροποποιημένους οργανισμούς που δεν προορίζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο ή τα ζώα, η αποστολή της Υπηρεσίας θα περιορίζεται στην παροχή επιστημονικών γνωμοδοτήσεων, προκειμένου να αποφευχθεί η σύγχυση σε σχέση με τις αρμοδιότητες για θέματα περιβάλλοντος στην Κοινότητα. Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι η Υπηρεσία δεν μπορεί να εκτελεί τα άλλα της καθήκοντα, όπως η συλλογή δεδομένων ή ο προσδιορισμός αναδυόμενων κινδύνων, σε σχέση με γενετικώς τροποποιημένους οργανισμούς, εκτός εάν αυτοί οι οργανισμοί είναι τρόφιμα ή ζωοτροφές. Ωστόσο, σύμφωνα με το σημείο ν) του άρθρου 22, η Επιτροπή παραμένει ελεύθερη να ζητήσει μεγαλύτερη επιστημονική υποστήριξη από την ΕΥΤ για όλους τους γενετικώς τροποποιημένους οργανισμούς.

Η ΕΥΤ θα ασχολείται με τις πτυχές του πόσιμου νερού που αφορούν την υγεία των καταναλωτών.

Έχει επίσης σημασία να αποφευχθεί ο κίνδυνος σύγχυσης μεταξύ του ρόλου της Υπηρεσίας και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Αξιολόγησης Φαρμακευτικών Προϊόντων (EMEA). Η παρούσα πρόταση καθιστά συνεπώς σαφές ότι το πεδίο δράσης της δεν θίγει τις αρμοδιότητες που έχουν δοθεί στην EMEA.

Ας σημειωθεί ότι το πεδίο εφαρμογής του συστήματος ταχείας ειδοποίησης, το οποίο θα διαχειρίζεται η Υπηρεσία, και η διαχείριση των κρίσεων περιορίζονται στην ασφάλεια των τροφίμων και των ζωοτροφών.

Στον τομέα της διατροφής, η ΕΥΤ πρέπει να λάβει υπόψη την ανάγκη να εξασφαλιστεί ότι συμβουλές για τη διατροφή δίνονται μόνο στο πλαίσιο της ευρύτερης πολιτικής για τη δημόσια υγεία. Η ΕΥΤ πρέπει να εξασφαλίσει τη συνέχεια των επιστημονικών γνωμοδοτήσεων σε σχέση με τις διατροφικές απαιτήσεις των τροφίμων για ειδικούς διατροφικούς σκοπούς (τροφές διαίτης που κυκλοφορούν βάσει κοινοτικών κανόνων, όπως τροφές για βρέφη και μικρά παιδιά και για τους αθλητές), το διευρυνόμενο τομέα των διατροφικών ισχυρισμών και των διατροφικών πτυχών των νέων τροφίμων. Ωστόσο, έχει σημασία οι συμβουλές για τη διατροφή και την υγεία να συντονίζονται προσεκτικά από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη ώστε να αποφεύγεται η δημιουργία σύγχυσης στο κοινό.

2.3 Οργάνωση

Οι προτεινόμενες οργανωτικές δομές θα διευκολύνουν την ενεργό συμμετοχή των ποικίλων ενδιαφερόμενων μερών στην ΕΥΤ, την ανεξαρτησία από εξωτερικές πιέσεις, τη διαφάνεια και την υπευθυνότητα απέναντι στους δημοκρατικούς θεσμούς. Προτείνεται συνεπώς να περιληφθούν στο διοικητικό συμβούλιο της ΕΥΤ τέσσερις εκπρόσωποι που θα ορίσει το Συμβούλιο, τέσσερις που θα ορίσει η Επιτροπή, τέσσερις το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τέσσερις εκπρόσωποι των καταναλωτών και της βιομηχανίας που θα ορίσει η Επιτροπή. Η Επιτροπή πιστεύει επίσης ότι, ως κοινοτικό όργανο, η ΕΥΤ θα εξασφαλίσει την αξιοποίηση της εμπειρογνωμοσύνης και των πόρων των κρατών μελών για την εκτέλεση της αποστολής της και θα τηρεί παράλληλα την αρχή του διαχωρισμού της αξιολόγησης του κινδύνου από τη διαχείριση του κινδύνου και τη γενική απαίτηση για ανεξαρτησία. Προτείνεται συνεπώς να συμπεριλάβει η ΕΥΤ ένα συμβουλευτικό σώμα με εκπροσώπους των αντίστοιχων οργάνων των κρατών μελών ώστε να εξασφαλίσει την αποτελεσματική λειτουργία των διαφόρων δικτύων συλλογής πληροφοριών και των υποστηρικτικών μηχανισμών. Είναι προφανές ότι τα μεμονωμένα κράτη μέλη θα χρειαστεί να εξετάσουν πώς θα συνεργάζονται με την ΕΥΤ σε μια τέτοια επιτροπή, δεδομένου ότι δεν έχουν όλα τα κράτη μέλη ιδρύσει «φορείς για τα τρόφιμα» και, ακόμα κι αν έχουν, το πεδίο εφαρμογής τους είναι απίθανο να αντικατοπτρίζει την ευρεία αποστολή της προτεινόμενης Υπηρεσίας.

Η πρόταση προβλέπει τη μεταφορά και ριζική αναδιάρθρωση των 6 ανεξάρτητων επιστημονικών επιτροπών που συμβουλεύουν σήμερα την Επιτροπή σε θέματα που θα καλύπτει η ΕΥΤ: την επιστημονική συντονιστική επιτροπή (SSC) και την υποομάδα της για BSE και TSE, την επιστημονική επιτροπή τροφίμων (SCF), την επιστημονική επιτροπή για τη διατροφή των ζώων (SCAN), την επιστημονική φυτοϋγειονομική επιτροπή (SCP), την επιστημονική επιτροπή για τα κτηνιατρικά μέτρα σε σχέση με τη δημόσια υγεία (SCVPH) και την επιστημονική επιτροπή για την υγεία και την ορθή μεταχείριση των ζώων (SCAHAW). Η αναδιάρθρωση είναι αναγκαία και για να ευθυγραμμιστεί η επιστημονική συμβουλευτική διαδικασία και για να υπάρξει αντιστοιχία με το τρέχον σκεπτικό της κοινοτικής πολιτικής και νομοθεσίας όπως έχει τυποποιηθεί με την προσέγγιση «από το αγρόκτημα στο τραπέζι» για την ασφάλεια της τροφικής αλυσίδας. Η προτεινόμενη δομή συνίσταται σε 8 μόνιμες ανεξάρτητες ομάδες και μία επιστημονική επιτροπή, αρμόδιες για την παροχή επιστημονικών γνωμοδοτήσεων, η καθεμία στη δική της σφαίρα αρμοδιοτήτων, για όλα τα ζητήματα που εμπίπτουν στην αποστολή της Υπηρεσίας. Το σύστημα αυτό έχει επίσης σχεδιαστεί για να εξασφαλιστεί η μεγαλύτερη επιστημονική συνοχή σε συναφείς τομείς, όπως τα γενετικώς τροποποιημένα προϊόντα, οι προσμείξεις τροφίμων και ζωοτροφών και ο μικροβιολογικός κίνδυνος, και για να προλάβει τις μελλοντικές ανάγκες, όπως στον τομέα των διατροφικών ισχυρισμών και των νέων τροφίμων. Το σύστημα έχει επίσης την ευελιξία να χειρίζεται ζητήματα που δεν καλύπτουν οι επιστημονικές ομάδες. Για παράδειγμα, προβλήματα που συνδέονται με τα μεταλλικά νερά, την ακτινοβόληση τροφίμων ή φυτοϋγειονομικά ζητήματα, μπορούν να αντιμετωπίζονται από την επιστημονική επιτροπή στην οποία συμμετέχουν οι πρόεδροι των μόνιμων ομάδων και θα επιτρέπει συνεπώς τη μέγιστη ευελιξία και τη βέλτιστη χρήση της διαθέσιμης επιστημονικής εμπειρογνωμοσύνης.

Το άριστο επίπεδο των επιστημονικών γνωμοδοτήσεων θα εξακολουθήσει να εξασφαλίζεται βάσει των διαδικασιών που καθιέρωσε η Επιτροπή το 1997 και οι οποίες επιτρέπουν στους επιστήμονες να υποβάλουν οι ίδιοι υποψηφιότητα για να γίνουν μέλη μιας επιτροπής ή μιας ομάδας. Ο διευθύνων σύμβουλος θα είναι υπεύθυνος για τη διαχείριση και θα εγγυάται τη διαφάνεια της διαδικασίας επιλογής, αλλά η απόφαση για την επιλογή των μελών εναπόκειται στο διοικητικό συμβούλιο.

Στο Λευκό Βιβλίο τονίστηκε η αδυναμία των υφιστάμενων επιστημονικών επιτροπών να αντεπεξέλθουν στον αυξανόμενο αριθμό και στον επείγοντα χαρακτήρα των ζητημάτων. Εκτός από την παροχή υπηρεσιών γραμματείας στην επιτροπή αυτή, η ΕΥΤ θα χρειαστεί να διαθέσει τα αναγκαία μέσα για να εξασφαλίσει ότι τα μέλη της επιτροπής έχουν επαρκή διοικητική και επιστημονική υποστήριξη που θα τους επιτρέπει να επικεντρωθούν, κατά τον περιορισμένο χρόνο που θα διαθέσουν, στα ουσιώδη ζητήματα της αξιολόγησης του κινδύνου. Αυτό συνεπάγεται ουσιαστική ενδοϋπηρεσιακή επιστημονική εμπειρογνωμοσύνη που, μαζί με την υποστήριξη των κρατών μελών κατά τις προπαρασκευαστικές εργασίες, θα επιτρέψει στην επιστημονική επιτροπή και τις ανεξάρτητες ομάδες να εργάζονται κατά κύριο λόγο με τη μέθοδο της αξιολόγησης από ομότιμους επιστήμονες. Τα μέλη της επιστημονικής επιτροπής και των ομάδων θα απελευθερωθούν έτσι από τη χρονοβόρα προετοιμασία των φακέλων και την αξιολόγηση που χαρακτηρίζει το παρόν επιβαρημένο σύστημα.

2.4 Επιστημονικές γνώμες

Σύμφωνα με το τρέχον σύστημα έχουν συσταθεί, με κοινοτικές νομοθετικές πράξεις, επιστημονικές επιτροπές για να συμβουλεύουν την Επιτροπή. Προτείνεται το ΕΚ, τα κράτη μέλη ή τα αρμόδια όργανά τους να είναι επίσης σε θέση να απευθύνουν ερωτήματα για επιστημονική γνωμοδότηση στην ΕΥΤ με τη σημαντική εξαίρεση ερωτημάτων σε τομείς όπου η λήψη γνώμης της ΕΥΤ είναι υποχρεωτική σύμφωνα με την κοινοτική νομοθεσία. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η Επιτροπή, σύμφωνα με το δικαίωμα πρωτοβουλίας, είναι αποκλειστικά αρμόδια να απευθύνει ερώτημα στην ΕΥΤ. Το δικαίωμα της ΕΥΤ να θέσει ερωτήματα, με δική της πρωτοβουλία, αντανακλά την ανεξαρτησία της Υπηρεσίας και είναι μία πρόσθετη και σημαντική εγγύηση για την εξέχουσα θέση που κατέχει η ασφάλεια των καταναλωτών στην κοινοτική πολιτική.

Η επέκταση του δικαιώματος στο ΕΚ, στα κράτη μέλη ή στα αρμόδια όργανά τους να θέτουν απευθείας ερωτήματα στην ΕΥΤ για επιστημονική γνωμοδότηση συνεπάγεται την ανάγκη να αποφευχθεί ο υπερβολικός φόρτος, άσκοπες διπλές προσπάθειες, έλλειψη συνοχής και απομάκρυνση από τα καθήκοντα που έχουν προτεραιότητα. Είναι επίσης σημαντικό, το δικαίωμα των κρατών μελών να θέτουν ερωτήματα να μην οδηγήσει σε μείωση των ήδη περιορισμένων εθνικών πόρων από τους οποίους θα εξαρτηθεί μακροπρόθεσμα η επιτυχία της ΕΥΤ.

Αυτός ο προβληματισμός συνεπάγεται την ανάγκη να καθοριστούν σαφείς και διαφανείς κανόνες που θα καλύπτουν τη μεταχείριση των ερωτημάτων, συμπεριλαμβανομένων των κριτηρίων με τα οποία η ΕΥΤ θα αξιολογεί την αποδοχή και τη διαχείριση ερωτημάτων από διαφορετικές πηγές και τις κατευθυντήριες γραμμές που θα διέπουν την υποβολή των φακέλων για την υποστήριξη ενός ερωτήματος που θα αφορά τη συμπερίληψη προϊόντων ή διεργασιών σε έναν κοινοτικό θετικό κατάλογο. Προτείνεται, η Επιτροπή, αφού λάβει τη γνώμη της ΕΥΤ, να υποβάλει πρόταση για τη ρύθμιση αυτών των λεπτομερειών.

2.5 Αλληλοσυγκρουόμενες επιστημονικές γνώμες

Διαφορές μεταξύ των επιστημονικών γνωμοδοτήσεων των επιστημονικών επιτροπών της Επιτροπής και εκείνων των άλλων κοινοτικών οργάνων μπορούν να δυσχεράνουν και τη διαχείριση του κινδύνου και την ενημέρωση σχετικά με τους κινδύνους, ειδικά όταν τα θέματα είναι τέτοια που ευαισθητοποιούν ιδιαίτερα το κοινό ή τους εμπορικούς μας εταίρους. Η Επιτροπή δεν θεωρεί ότι είναι πρακτικό ή πρόσφορο να δώσει στην ΕΥΤ τις εξουσίες για να λειτουργήσει αυτή ως ο τελικός επιστημονικής διαιτητής στην περίπτωση των αλληλοσυγκρουόμενων επιστημονικών γνωμοδοτήσεων κατά τρόπο που να είναι δεσμευτικός για τα ενδιαφερόμενα μέρη. Ωστόσο το σχέδιο κανονισμού προβλέπει σημαντικό ρόλο για την ΕΥΤ σε ό,τι αφορά την πρόληψη των συγκρούσεων, την αποκατάσταση της επαφής μεταξύ των μερών και τη διερεύνηση της αιτίας της διαφοράς μεταξύ των γνωμοδοτήσεων και συμφωνίας επ'αυτού. Ακόμα και αν η ΕΥΤ δεν είναι σε θέση να επιλύσει τη σύγκρουση, η διαδικασία παρέχει στην Επιτροπή μια διαφανή βάση επί της οποίας θα αναπτύξει προτάσεις για τη διαχείριση κινδύνου, έχοντας προηγουμένως κατανοήσει σαφώς τα επιστημονικά ζητήματα.

Όταν οι αλληλοσυγκρουόμενες γνωμοδοτήσεις εμπλέκουν ένα κοινοτικό όργανο ή μια από τις επιστημονικές επιτροπές της Επιτροπής, η Υπηρεσία και το όργανο αυτό ή η επιτροπή αυτή υποχρεούνται να συνεργαστούν για την επίλυση του προβλήματος ή, εάν αυτό δεν είναι δυνατόν, υποχρεούνται να υποβάλουν ένα κοινό έγγραφο στην Επιτροπή με το οποίο θα διευκρινίζονται τα επίμαχα ζητήματα.

Όταν πρόκειται για διαφορές επιστημονικών γνωμοδοτήσεων μεταξύ της Υπηρεσίας και ενός εθνικού οργάνου, θα ακολουθείται παρόμοια διαδικασία αλλά σε διαβούλευση με το συμβουλευτικό σώμα. Η διαδικασία δεν συνεπάγεται την υπεροχή της Υπηρεσίας σε περίπτωση επιστημονικής σύγκρουσης. Προβλέπεται δε να εξεταστεί μια ανάλογη διάταξη για τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Αξιολόγησης Φαρμακευτικών Προϊόντων κατά την προσεχή επανεξέτασή του.

Συγκρούσεις που προκύπτουν από εθνικά μέτρα αντιμετωπίζονται με διαδικασίες διαμεσολάβησης που καθορίζονται στον τίτλο V της παρούσας πρότασης.

2.6 Επιστημονική και τεχνική υποστήριξη

Εκτός από την ανάγκη για ανεξάρτητες επιστημονικές γνώμες από τις επιστημονικές επιτροπές σε σχέση με διάφορα είδη κινδύνων, η Επιτροπή χρειάζεται ουσιαστική, συνεχή βοήθεια για ένα ευρύ φάσμα επιστημονικών και τεχνικών ζητημάτων που δεν εμπίπτουν στο πεδίο της επιστημονικής επιτροπής και των μόνιμων επιστημονικών ομάδων. Ως παράδειγμα αναφέρουμε τη συλλογή και ερμηνεία επιστημονικών πληροφοριών που βοηθούν στη χάραξη πολιτικής, την εκπόνηση προδιαγραφών για τα ζητήματα καθαρότητας των προσθέτων τροφίμων και ζωοτροφών, τη βοήθεια για την τεχνική αξιολόγηση προγραμμάτων για κατάλοιπα τρίτων χωρών, την υποστήριξη για την αξιολόγηση των τεχνικών κοινοποιήσεων σύμφωνα με τον ΠΟΕ, την ανάπτυξη τεχνικών κατευθυντήριων γραμμών και οδηγών ορθής πρακτικής για την υγιεινή των τροφίμων. Προτείνει να διευκολύνει η ΕΥΤ αυτήν την υποστήριξη με διάφορα μέσα, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης εσωτερικών εμπειρογνωμόνων, εξωτερικών συμβάσεων με φορείς της βιομηχανίας και της έρευνας και με δίκτυα των κρατών μελών. Μια τέτοια υποστήριξη δεν μπορεί, ωστόσο, να είναι απεριόριστη και έχει μεγάλη σημασία να συμφωνηθεί ένα ετήσιο πρόγραμμα εργασίας με αρκετή ευελιξία για την ad hoc επείγουσα διαχείριση προβλημάτων. Πρέπει επίσης να ληφθεί πλήρως υπόψη η συμβολή της εμπειρογνωμοσύνης του Κοινού Κέντρου Ερευνών (JRC) σε ειδικούς τομείς επιστημονικής και τεχνικής υποστήριξης στην Επιτροπή. Η υποστήριξη αυτή θα πρέπει να συνεχιστεί με κατάλληλο συντονισμό ώστε να εξασφαλιστεί η βέλτιστη χρήση της υπάρχουσας εμπειρογνωμοσύνης και των πόρων.

2.7 Επιστημονικές μελέτες

Το Λευκό Βιβλίο προσδιόρισε την ανάγκη να διαθέτει η ΕΥΤ το δικό της προϋπολογισμό ώστε να μπορεί να αναλαμβάνει επιστημονικές μελέτες, όπου χρειάζεται, ώστε να καλύπτονται τυχόν κενά γνώσεων που θα την εμποδίσουν να εκπληρώσει την αποστολή της ή να αντεπεξέλθει σε καταστάσεις κρίσης. Αυτό εξασφαλίζει ότι η ΕΥΤ έχει την απαραίτητη ανεξαρτησία για τη διερεύνηση προβλημάτων που δεν εξετάζονται αλλού.

Έχει ουσιώδη σημασία ωστόσο να γίνει βέλτιστη χρήση των υφιστάμενων πόρων και να αναπτυχθούν συνέργιες μέσω του κατάλληλου συντονισμού με το JRC και τις κοινοτικές κα εθνικές ερευνητικές δραστηριότητες. Οι επιστημονικές μελέτες της ΕΥΤ θα χαρακτηρίζονται από το σχετικά υψηλό βαθμό επικέντρωσης και τη βραχυπρόθεσμη διάρκεια, όπως απαιτείται για να εξασφαλιστεί ότι είναι σε θέση η ΕΥΤ να αντιδρά αμέσως σε προβλήματα που προκύπτουν στην εργασία της.

2.8 Συλλογή δεδομένων και πληροφοριών

Η έλλειψη ενός κεντρικού μηχανισμού για τη συλλογή και ανάλυση δεδομένων σε κοινοτικό επίπεδο για ζητήματα που αφορούν την υγεία και την ασφάλεια των καταναλωτών και των ζώων από την άποψη των τροφίμων και των ζωοτροφών αναγνωρίζεται ως η βασική αδυναμία των τρεχουσών διαδικασιών. Η ύπαρξη αξιόπιστων, συγκρίσιμων και ενημερωμένων στοιχείων θα δώσει στην Κοινότητα τη δυνατότητα να έχει εποπτεία του στόχου της ασφάλειας των τροφίμων, στο νομοθέτη τη δυνατότητα να εντοπίζει κενά στην κοινοτική νομοθεσία σχετικά με στόχους για τη δημόσια υγεία και στην ίδια την ΕΥΤ τη δυνατότητα να προσδιορίζει αναδυόμενους κινδύνους. Πληροφορίες σχετικές με την κατανάλωση τροφίμων, τη σύνθεση και τα επίπεδα των δυνάμει επιβλαβών ουσιών και βιολογικών παραγόντων έχουν ουσιώδη σημασία, εφόσον η Υπηρεσία θα αξιολογεί την πρόσληψη διατροφικών στοιχείων και την έκθεση του πληθυσμού της Κοινότητας και ειδικότερα, πράγμα που έχει μεγαλύτερη σημασία, ευάλωτων ομάδων όπως τα βρέφη, τα παιδιά και τους ηλικιωμένους, μέσω της διατροφής. Η έλλειψη τέτοιων πληροφοριών συχνά εμποδίζει την ολοκλήρωση της αξιολόγησης του κινδύνου και είναι μία πρόσθετη αδυναμία της σημερινής κατάστασης που θα διορθωθεί με αυτά τα καθήκοντα της ΕΥΤ. Σχετικές πληροφορίες θα συλλέγονται από όλες τις ευπρόσιτες πηγές, συμπεριλαμβανομένων βάσεων δεδομένων, των επιστημονικών συγγραμάτων και των δικτύων των κρατών μελών. Η συλλογή δεδομένων από τρίτες χώρες θα είναι αναγκαία, όπου αυτά αφορούν την υγεία και την ασφάλεια του ευρωπαίου καταναλωτή.

Το σχέδιο του κανονισμού λαμβάνει υπόψη τα πολλά υφιστάμενα δίκτυα συλλογής πληροφοριών των κρατών μελών που έχουν συσταθεί στο πλαίσιο της κοινοτικής νομοθεσίας. Γενικά τα δίκτυα αυτά επιλύουν τομεακά προβλήματα με ελάχιστη επικοδομητική διασταύρωση στοιχείων και συχνά δεν διαθέτουν την υποδομή και την υποστήριξη που απαιτούνται για να εξασφαλιστεί ότι τα δεδομένα είναι συγκρίσιμα, πλήρως αξιοποιημένα ή ότι δημοσιοποιούνται εγκαίρως.

Στις περιπτώσεις όπου τα θέματα παρουσιάζουν εμμέσως ενδιαφέρον για τις εργασίες της Υπηρεσίας, η πλέον κατάλληλη προσέγγιση είναι να προβλέπεται ανταλλαγή πληροφοριών αμοιβαίου ενδιαφέροντος. Αυτή θα είναι η περίπτωση, για παράδειγμα, για το δίκτυο επιδημιολογικής επιτήρησης και ελέγχου των μεταδοτικών νοσημάτων στην Κοινότητα που δημιουργήθηκε με την απόφαση 2119/98/ΕΚ του Συμβουλίου.

Λόγω του αριθμού και της πολυπλοκότητας των υφιστάμενων δικτύων, προτείνεται να δημοσιεύσει η Επιτροπή κατάλογο των κοινοτικών δικτύων που έχουν σχέση με την αποστολή της ΕΥΤ μαζί με συστάσεις για τη μεταφορά τους στην ΕΥΤ και μία ανάλυση των αδυναμιών που θα πρέπει να διορθωθούν.

2.9 Προσδιορισμός των αναδυόμενων κινδύνων

Παρ' όλο που, προφανώς, δεν είναι δυνατόν να προληφθούν όλα τα προβλήματα και οι κρίσεις, η έγκαιρη προειδοποίηση για αναδυόμενους κινδύνους ή νέες ανησυχίες θα επιτρέψει στο διαχειριστή κινδύνου να λάβει προληπτικά παρά θεραπευτικά μέτρα. Καθώς αναγνωρίζεται ευρέως ότι η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Τροφίμων πρέπει να είναι προορατική και να μην αντιδρά απλώς παθητικά, όταν προκύπτουν προβλήματα και καταστάσεις κρίσης σχετικά με τα τρόφιμα, προτείνεται να αναλαμβάνει η ΕΥΤ ενέργειες για τον προσδιορισμό και τον έλεγχο των αναδυόμενων κινδύνων που μπορεί στο μέλλον να ανησυχήσουν την Κοινότητα. Εκτός από τη χρήση των δικών της διαδικασιών συλλογής και ανάλυσης δεδομένων και από την αξιοποίηση των δικτύων των κρατών μελών για τον προσδιορισμό δυνητικών προβλημάτων, θα χρειαστεί επίσης να αποκαταστήσει στενές επαφές με διεθνείς οργανισμούς και τρίτες χώρες. Η δημοσιοποίηση των συμπερασμάτων της ΕΥΤ σε σχέση με αναδυόμενους κινδύνους είναι ένα εγγενές στοιχείο της δραστηριότητας αυτής. Η Υπηρεσία θα χρειαστεί επίσης να αξιοποιήσει τις σχετικές με το έργο της πηγές πληροφοριών που υπάρχουν σε κοινοτικό επίπεδο, ιδίως του JRC και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος.

2.10 Το σύστημα ταχείας ειδοποίησης

Προτείνεται η ΕΥΤ να επιφορτιστεί με την καθημερινή λειτουργία του διευρυμένου συστήματος ταχείας ειδοποίησης για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές. Η πείρα από το μεγάλο αριθμό και την ποικιλία των μηνυμάτων ειδοποίησης τα τελευταία χρόνια κατέδειξε ότι χρειάζεται μεγάλη ικανότητα επιστημονικής και τεχνικής κρίσης όταν αξιολογείται η σημασία για την υγεία και ο επείγων χαρακτήρας ορισμένων κοινοποιήσεων. Η Επιτροπή θεωρεί ότι αυτό μπορεί να επιτευχθεί καλύτερα εντός του διεπιστημονικού περιβάλλοντος μιας Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας που θα έχει άμεση πρόσβαση σε δεδομένα ασφαλείας σχετικά με τα τρόφιμα. Οι διατάξεις για τη λειτουργία του συστήματος ταχείας ειδοποίησης βρίσκονται στον τίτλο IV.

2.11 Δίκτυα οργανισμών που δραστηριοποιούνται στους ίδιους τομείς με την Υπηρεσία

Η δημιουργία αποτελεσματικών δικτύων των φορέων που δραστηριοποιούνται στους ίδιους τομείς με αυτούς της Υπηρεσίας θα διαμορφώσει το μηχανισμό με τον οποίο τα κράτη μέλη θα μπορέσουν να συνδυάσουν την εμπειρογνωμοσύνη τους στους τομείς κοινού ενδιαφέροντος της Κοινότητας. Αυτό θα δώσει στην Υπηρεσία συνολικά ικανότητες όπως αυτές που διαθέτουν μεγαλύτεροι εθνικοί οργανισμοί όπως η Υπηρεσία Ελέγχου Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ. Η πρόταση της Επιτροπής στον τομέα αυτόν λαμβάνει υπόψη την εμπειρία από τη λειτουργία του συστήματος επιστημονικής συνεργασίας (Scientific Cooperation: SCOOP) με τα κράτη μέλη για θέματα σχετικά με τα τρόφιμα δυνάμει της οδηγίας 93/5/ΕΟΚ. Παρ' όλο που η SCOOP έχει καταδείξει τις τεράστιες δυνατότητες εστίασης των πόρων των κρατών μελών σε ένα ευρύ φάσμα κοινοτικών προβλημάτων, κατέδειξε όμως και τους περιορισμούς ενός συστήματος που εξαρτάται από την εθελοντική συμβολή των κρατών μελών. Αυτό σημαίνει ότι σημαντικά καθήκοντα που εμπεριέχονται στην κοινοτική πολιτική και την εκπόνηση νομοθεσίας δεν μπορούν πάντα να διεκπεραιωθούν με την ενάργεια που είναι απαραίτητη για τη σωστή ολοκλήρωσή τους εντός των αναγκαίων χρονικών προθεσμιών.

Η Υπηρεσία θα έχει άμεση συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς στα κράτη μέλη ώστε αυτοί να συμμετάσχουν ενεργά στις εργασίες της κατά τρόπο που όχι μόνο θα αξιοποιεί τις επιστημονικές δυνατότητες τους αλλά και θα ενισχύει την ικανότητα των επιστημονικών ιδρυμάτων τους. Σε αυτό το σημείο ειδικά, το συμβουλευτικό σώμα που θα περιλαμβάνει εκπροσώπους των ανάλογων φορέων των κρατών μελών θα διαδραματίσει βασικό ρόλο στην εξασφάλιση της αποτελεσματικής λειτουργίας των διαφόρων δικτύων.

Το σχέδιο κανονισμού προβλέπει ότι η Υπηρεσία θα καταρτίσει κατάλογο των φορέων που θα υποδείξουν τα κράτη μέλη (κυβερνητικές υπηρεσίες, πανεπιστημιακές σχολές ή ιδιωτικά ιδρύματα), οι οποίοι έχουν άμεση επιστημονική αρμοδιότητα στους τομείς δραστηριοποίησης της ΕΥΤ και θα αναλάβουν διάφορα καθήκοντα για λογαριασμό της. Η διαδικασία αυτή θα έχει ιδιαίτερη σημασία για την αξιολόγηση των φακέλων που υποβάλλονται στο πλαίσιο των αιτήσεων για την έγκριση σε κοινοτικό επίπεδο προϊόντων και διεργασιών. Προτείνεται η Υπηρεσία να καταγράψει τους εμπειρογνώμονες στα κράτη μέλη για τη σύνταξη μιας αρχικής έκθεσης αξιολόγησης βάσει του φακέλου προς έγκριση, σε ένα στάδιο προπαρασκευής της τελικής αξιολόγησης από τις ειδικές επιστημονικές ομάδες. Η διαδικασία αυτή βασίζεται στην επιτυχή λειτουργία της EMEA που είναι σε θέση να ανταποκριθεί σε αυστηρές προθεσμίες για την αξιολόγηση φακέλων για την έγκριση φαρμακευτικών προϊόντων στην Κοινότητα. Είναι συνεπώς σκόπιμο, όπου χρειάζεται, να αμείβει η ΕΥΤ αυτούς τους αρμόδιους φορείς για τη συνδρομή τους στην εξέταση των φακέλων προς έγκριση, προκειμένου να μην παραβιάζονται προθεσμίες και κοινά ποιοτικά πρότυπα. Αναλυτικές διαδικασίες θα χρειαστεί να καθοριστούν με μεταγενέστερη απόφαση της Επιτροπής που θα καλύπτει τα κριτήρια συμπερίληψης των φορέων στον κατάλογο της Υπηρεσίας και τους κανόνες που θα διέπουν την οικονομική ενίσχυση.

Η έγκριση σε κοινοτικό επίπεδο ορίζει σαφή ευθύνη για το νομοθέτη να εξασφαλίζει ότι η χορήγηση έγκρισης για τη χρήση μιας διαδικασίας ή την κυκλοφορία ενός προϊόντος ή μιας ουσίας στην αγορά δεν θέτει σε κίνδυνο την υγεία του ανθρώπου ή των ζώων ή το περιβάλλον. Πρέπει να σημειωθεί ότι, στους τομείς ενδιαφέροντος της ΕΥΤ, υπάρχει μεγάλη ποικιλία στη φύση και την έκταση των προπαρασκευαστικών εργασιών που αναλαμβάνουν οι αρχές των κρατών μελών σε σχέση με τους φακέλους που υποβάλλονται στο πλαίσιο των κοινοτικών διαδικασιών έγκρισης. Για τα πρόσθετα τροφίμων, τις αρτυματικές ύλες, τα υλικά που έρχονται σε επαφή με τα τρόφιμα, τα τεχνολογικά βοηθήματα, τις θρεπτικές ουσίες, η επιστημονική επιτροπή αναλαμβάνει τις εργασίες ολοκληρωτικά, εκτός από μικρή βοήθεια μέσω της SCOOP. Στην περίπτωση των παρασιτοκτόνων, των νέων τροφίμων, των πρόσθετων στις ζωοτροφές και των γενετικώς μεταλλαγμένων φυτών, ο αιτών επιλέγει το κράτος μέλος που θα ενεργήσει ως εισηγητής σύμφωνα με τις διαδικασίες που προσιδιάζουν στον τομέα. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα μεγάλες διαφορές ως προς τη φύση και το επίπεδο της συμμετοχής των επιστημονικών επιτροπών στις εργασίες αξιολόγησης του κινδύνου κατά τις κοινοτικές εγκρίσεις.

Για να υπάρξει το μέγιστο δυνατό όφελος από τη χρήση των πόρων της Υπηρεσίας και από την υποστήριξη των κρατών μελών, η σύσταση της ΕΥΤ θα πρέπει να συνοδεύεται από την αναθεώρηση των υφιστάμενων διαδικασιών για την επιστημονική υποστήριξη από τα κράτη μέλη στις προπαρασκευαστικές εργασίες, ιδίως σε ό,τι αφορά τους φακέλους που αφορούν αιτήσεις για έγκριση. Σημασία έχει να εξασφαλιστεί ότι όλες οι επιστημονικές αξιολογήσεις που αναλαμβάνει η ΕΥΤ ικανοποιούν τις προσδοκίες των καταναλωτών και της βιομηχανίας από την άποψη της επιστημονικής ποιότητας και ανεξαρτησίας.

Λόγω της πρακτικής και νομοθετικής πολυπλοκότητας της εναρμόνισης με την τρέχουσα πρόταση, προτείνεται, εντός 12 μηνών από τη θέση σε ισχύ του κανονισμού, να δημοσιεύσει η Επιτροπή απογραφή των διαφόρων συστημάτων για την παροχή επιστημονικής υποστήριξης στους τομείς που ενδιαφέρουν την ΕΥΤ, ιδίως σε ό,τι αφορά τους φακέλους για κοινοτική έγκριση. Η έκθεση θα συνοδεύεται από τις κατάλληλες προτάσεις.

Το πεδίο εφαρμογής της SCOOP, όπως ορίζεται σήμερα, θα επανεξεταστεί παράλληλα.

2.12 Ανεξαρτησία, διαφάνεια, εμπιστευτικότητα και επικοινωνία

Η αποδοχή των συμβουλών και της αντικειμενικότητας της ΕΥΤ από το κοινό και τον επιστημονικό κόσμο θα εξαρτηθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό από τη διαμόρφωση ενός κλίματος ανεξαρτησίας και διαφάνειας σε όλα τα επίπεδα της λειτουργίας της. Ο προτεινόμενος κανονισμός προβλέπει μια σειρά υποχρεώσεων του διοικητικού συμβουλίου, των μελών της επιστημονικής επιτροπής, των επιστημονικών ομάδων και των ομάδων εργασίας τους και του συμβουλευτικού σώματος των κρατών μελών. Οι υποχρεώσεις αυτές προβλέπονται για να εξασφαλιστεί ότι οι συμβουλές της ΕΥΤ είναι πραγματικά και εμφανώς ανεξάρτητες.

Προβλέπεται ορισμένες από τις συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου να είναι ανοικτές στο κοινό ή να μπορούν τα ενδιαφερόμενα μέρη να λειτουργούν ως παρατηρητές σε ορισμένες από τις δραστηριότητες της Υπηρεσίας.

Η ΕΥΤ θα εγκρίνει τον εσωτερικό κανονισμό της που διέπει την πρακτική εφαρμογή των απαιτήσεων αυτών.

2.13 Επικοινωνία

Το Λευκό Βιβλίο τόνισε τη σημασία της άμεσης και ανοικτής επικοινωνίας με τους καταναλωτές σε σχέση με τις επιστημονικές γνώμες και την παρακολούθησή τους και τα καθήκοντα επιτήρησης. Αναγνωρίζεται ότι η εμπιστοσύνη των καταναλωτών θα τονωθεί σε μεγάλο βαθμό από τις ευπρόσιτες και κατανοητές πληροφορίες. Η πρόταση να δοθεί στην ΕΥΤ το δικαίωμα της πρωτοβουλίας για να ενημερώνει σχετικά με θέματα εντός του πεδίου των αρμοδιοτήτων της παρέχει μία σημαντική, πρόσθετη εγγύηση για τον καταναλωτή. Ευθυγραμμιζόμενη με το Λευκό Βιβλίο, η Επιτροπή θα παραμείνει υπεύθυνη για την ενημέρωση σχετικά με τις αποφάσεις διαχείρισης του κινδύνου, είναι ωστόσο σημαντικό να υπάρχει σωστή ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ ΕΥΤ και Επιτροπής για να εξασφαλιστεί η συνολική συνέπεια του μηνύματος.

Οι εργασίες της ΕΥΤ στον τομέα των εκστρατειών ενημέρωσης του κοινού για θέματα ασφάλειας των τροφίμων ή διατροφής θα πρέπει να συνδυαστούν προσεκτικά με αυτές των κρατών μελών και άλλων ενδιαφερόμενων μερών ώστε να ληφθούν υπόψη οι ευρύτερες ανησυχίες στον τομέα της δημόσιας υγείας, οι περιφερειακοί παράγοντες και η ανάγκη να αποφεύγονται αλληλοσυγκρουόμενες ή ελλιπείς συμβουλές.

2.14 Πρόσβαση στις πληροφορίες

Παρ' όλο που η πολιτική διαφάνειας απαιτεί την εύκολη πρόσβαση του κοινού στα στοιχεία που διαθέτει η ΕΥΤ, υπάρχουν αναπόφευκτα περιορισμοί που προκύπτουν από το θεμιτό της εμπορικού απορρήτου και από τη νομοθεσία που διέπει την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Το διοικητικό συμβούλιο θα εγκρίνει κάθε πρόσθετο εσωτερικό κανονισμό που θεωρεί πρόσφορο για την τήρηση της εμπιστευτικότητας, όπου αυτό κρίνεται δικαιολογημένο.

2.15 Επαφή με τους καταναλωτές και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη

Η πρόταση της Επιτροπής αναγνωρίζει την ανάγκη να έρχεται σε επαφή η Υπηρεσία με εκπροσώπους των καταναλωτών και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη. Αυτό θα χρησιμεύσει στην αύξηση της εμπιστοσύνης στις εργασίες της και θα είναι συνεπές με την ευρεία επικοινωνιακή της εντολή.

2.16 Tέλη

Σε αντίθεση με το σύστημα της EMEA, δεν υπάρχει πρόθεση να εισπράττονται τέλη για τις εργασίες της ΕΥΤ, τουλάχιστον κατά την αρχική περίοδο λειτουργίας της. Ας σημειωθεί ωστόσο ότι η κοινοτική νομοθεσία σχετικά με την κοινοτική έγκριση προϊόντων φυτοπροστασίας και την έγκριση πρόσθετων ουσιών στις ζωοτροφές, προβλέπει τη χρέωση τελών στο κράτος μέλος που αναλαμβάνει τις αρχικές αξιολογήσεις. Η Επιτροπή προτείνει η δυνατότητα χρέωσης τελών, ιδίως για τις εργασίες που αφορούν την κοινοτική έγκριση εμπορικών προϊόντων, να αποτελέσει αντικείμενο προβληματισμού. Προτείνει συνεπώς να επανεξεταστεί η κατάσταση εντός των πρώτων 3 ετών λειτουργίας της ΕΥΤ και να συνταχθεί έκθεση επί του θέματος.

2.17 Συμμετοχή τρίτων χωρών

Θα θεσπιστούν οι κατάλληλες διατάξεις για τη συμμετοχή στην ΕΥΤ και υποψήφιων χωρών.

Το ακόλουθο τμήμα αφορά τον τίτλο IV

τμημα 3

3. Σύστημα ταχείας ειδοποίησης, διαχείριση κρίσεων και καταστάσεις έκτακτης ανάγκης

Η Υπηρεσία θα εγγυάται τη λειτουργία ενός διευρυμένου συστήματος ταχείας ειδοποίησης για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές. Ένα σύστημα ταχείας ειδοποίησης υπάρχει ήδη στο πλαίσιο της οδηγίας για τη γενική ασφάλεια των προϊόντων, σύμφωνα με την οποία τα κράτη μέλη πρέπει να κοινοποιούν στην Επιτροπή τα μέτρα που λαμβάνουν όταν περιορίζουν την εμπορία ή απαιτούν την απόσυρση ενός προϊόντος ή μιας παρτίδας προϊόντων. Στην περίπτωση προϊόντων που εμπεριέχουν σοβαρό και άμεσο κίνδυνο, οι πληροφορίες για τα μέτρα που ένα κράτος μέλος λαμβάνει ή προτίθεται να λάβει πρέπει να διαβιβαστούν ταχέως από την Επιτροπή σε όλα τα κράτη μέλη και στις χώρες του ΕΟΧ και της ΕΖΕΣ μέσω του συστήματος ταχείας ειδοποίησης. Το πεδίο εφαρμογής του υπάρχοντος συστήματος ταχείας ειδοποίησης περιορίζεται σε προϊόντα για τους καταναλωτές (τρόφιμα και βιομηχανικά προϊόντα) και δεν καλύπτει τις ζωοτροφές. Ωστόσο, στον τομέα των τροφίμων το σύστημα ταχείας ειδοποίησης εξελίχθηκε σε εθελοντική βάση για να καλύψει και άλλες περιστάσεις όπου θεωρείται χρήσιμο να ενημερώνονται τα κράτη μέλη για κινδύνους για την υγεία, ιδίως όταν πρόκειται για την απόρριψη αποστολών ενός προϊόντος στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι επείγουσα ανάγκη να διαχωριστούν τα τρόφιμα από άλλα καταναλωτικά αγαθά και να δημιουργηθεί ένα βελτιωμένο και διευρυμένο σύστημα ταχείας ειδοποίησης που θα καλύπτει όλη την τροφική αλυσίδα. Το νέο σύστημα θα αφορά ειδικότερα προϊόντα που προορίζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο και από τα ζώα σε ένα δίκτυο που θα περιλαμβάνει την Επιτροπή, τα κράτη μέλη και την Υπηρεσία. Η Υπηρεσία θα εγγυάται τη λειτουργία του δικτύου, ιδίως, την άμεση διαβίβαση των κοινοποιήσεων μέσω του συστήματος ταχείας ειδοποίησης σε όλα τα μέλη του δικτύου και την ανάλυση των δεδομένων του συστήματος, η δε Επιτροπή και τα κράτη μέλη παραμένουν υπεύθυνα για διαχειριστικά μέτρα στους δικούς τους τομείς αρμοδιοτήτων. Το αναθεωρημένο σύστημα προβλέπει τα εξής είδη υποχρεωτικών κοινοποιήσεων ως προς τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές: κοινοποίηση άμεσου ή έμμεσου κινδύνου για την υγεία, κοινοποίηση μέτρων σε σχέση με τρόφιμα ή ζωοτροφές και κοινοποίηση απορρίψεων στα σύνορα της ΕΕ. Στην περίπτωση κοινοποίησης σοβαρού άμεσου ή έμμεσου κινδύνου για την υγεία, η Υπηρεσία μπορεί να αξιολογήσει τον κίνδυνο και να συμπληρώσει την κοινοποίηση με επιστημονικές ή τεχνικές πληροφορίες, διευκολύνοντας έτσι την έγκαιρη και ορθή δράση των κρατών μελών.

Αυτό το νέο σύστημα λαμβάνει υπόψη τις βελτιώσεις που έγιναν στην πρόταση τροποποίησης της οδηγίας για τη γενική ασφάλεια των προϊόντων. Συγκεκριμένα, τα μέτρα ή οι ενέργειες που θα κοινοποιούνται από τα κράτη μέλη είναι εκείνες που αφορούν σοβαρό άμεσο και έμμεσο κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία, ο οποίος απαιτεί την άμεση παρέμβαση, συμπεριλαμβανομένης της κοινοποίησης μη υποχρεωτικής ενέργειας κατόπιν πρωτοβουλίας των επιχειρήσεων ή σε συμφωνία με τις αρχές. Η πρόταση προβλέπει τη δυνατότητα να συμμετάσχουν στο σύστημα ταχείας ειδοποίησης χώρες μη μέλη της ΕΕ ή διεθνείς οργανισμοί βάσει της αρχής της αμοιβαιότητας, υπό τους δέοντες όρους.

3.2 Διαχείριση κρίσεων

Πρόσφατα γεγονότα κατέδειξαν τη σημασία του καθορισμού σαφών λειτουργικών διαδικασιών που θα επιτρέψουν στην Επιτροπή να διαχειρίζεται τις κρίσεις στον τομέα των τροφίμων αποτελεσματικά, ειδικά εκεί που υπάρχουν ειδικές ανάγκες συντονισμού ή/και στενής διάδρασης με επιστήμονες. Νέες διευθετήσεις προβλέπονται από την πρόταση αυτή για να εξασφαλιστεί ο καλύτερος δυνατός συντονισμός και η ενίσχυση της ικανότητας της Κοινότητας συνολικά να εντοπίζει τα πλέον αποτελεσματικά μέτρα για την πρόληψη, τη μείωση ή την εξάλειψη ενός κινδύνου για την ανθρώπινη υγεία. Αυτές οι διευθετήσεις είναι συνεπείς με μία συνολική προσέγγιση ως προς την ασφάλεια της τροφικής αλυσίδας και περιλαμβάνουν προϊόντα τόσο για κατανάλωση από τον άνθρωπο όσο και για ζωοτροφές.

Αυτά τα νέα εργαλεία περιλαμβάνουν τον ορισμό ενός σχεδίου για τη διαχείριση κρίσεων και προβλέπουν ότι η Επιτροπή θα συγκροτεί, όπου χρειάζεται, μία μονάδα κρίσης στην οποία θα συμμετέχει η Υπηρεσία. Η Υπηρεσία θα παρέχει επιστημονική και τεχνική υποστήριξη στη μονάδα κρίσης, ενώ η Επιτροπή παραμένει αρμόδια για τα διαχειριστικά μέτρα. Η μονάδα κρίσης θα είναι υπεύθυνη για την επικοινωνία κατά τη διάρκεια της κρίσης.

3.3 Καταστάσεις έκτακτης ανάγκης

Σύμφωνα με την τρέχουσα κοινοτική νομοθεσία τα μέτρα που λαμβάνονται για τις καταστάσεις έκτακτης ανάγκης διαφέρουν ανάλογα με το είδος και την προέλευση του προϊόντος. Αυτή η πηγή σύγχυσης και αναποτελεσματικότητας εξετάζεται στον τίτλο αυτό σε σχέση με όλα τα τρόφιμα. Αυτά τα έκτακτα μέτρα δεν καλύπτουν προϊόντα που προορίζονται για ζωοτροφές, διότι ανάλογες διατάξεις για την αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών στον τομέα αυτό βρίσκονται στο στάδιο της έγκρισης από το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

Το τμήμα αυτό αναφέρεται στον τίτλο V

τμημα 4

4.1 Σύσταση της επιτροπής

Ο τίτλος αυτός προβλέπει τη σύσταση μιας επιτροπής για την ασφάλεια των τροφίμων και την υγεία των ζώων που θα καλύπτει όλες τις κανονιστικές δραστηριότητες με άμεσο ή έμμεσο αντίκτυπο στην τροφική αλυσίδα. Η σύσταση μιας και μοναδικής επιτροπής, θα επιτύχει την περισσότερο εναρμονισμένη προσέγγιση και θα παρέχει ευελιξία για τη διαχείριση των προβλημάτων που αφορούν διάφορους τομείς, για παράδειγμα τη μόλυνση των τροφίμων και των ζωοτροφών από διοξίνες.

4.2 Διαμεσολάβηση

Ο τίτλος αυτός ορίζει μια διαδικασία διαμεσολάβησης που θα δίνει τη δυνατότητα στην Επιτροπή, χωρίς να θίγονται άλλες εφαρμοστέες διαδικασίες, να ζητήσει τη γνώμη της Υπηρεσίας για επίμαχα επιστημονικά ζητήματα, εάν ένα κράτος μέλος θεωρεί ότι ένα άλλο κράτος μέλος έχει λάβει μέτρα που είτε είναι ασύμβατα με τον προτεινόμενο κανονισμό είτε ενδέχεται να επηρεάσουν τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Αυτή η διαδικασία διαμεσολάβησης θα έχει ιδιαίτερη αξία στην περίπτωση διαφορετικών επιστημονικών γνωμοδοτήσεων.

4.3 Έναρξη λειτουργίας της Υπηρεσίας

Προτείνεται να αναλάβει η Υπηρεσία τα καθήκοντά της μετά τη θέση σε ισχύ του κανονισμού, σε ημερομηνία που θα αποφασιστεί, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η συνέχεια των υφιστάμενων διαδικασιών, ιδίως σε ό,τι αφορά την παροχή επιστημονικών γνωμοδοτήσεων. Οι υπάρχουσες επιστημονικές επιτροπές θα συνεχίσουν να ασκούν τα καθήκοντά τους έως ότου διοριστούν η επιστημονική επιτροπή και οι 8 ομάδες από το διοικητικό συμβούλιο. Αυτή η διαδικασία απαιτεί τη σύσταση του διοικητικού συμβουλίου, το διορισμό του διευθύνοντος συμβούλου και την ολοκλήρωση της πρόσκλησης υποβολής ενδιαφέροντος από τους επιστήμονες που επιθυμούν να γίνουν μέλη μιας επιστημονικής επιτροπής ή ομάδας.

Το τμήμα αυτό αφορά διάφορα θέματα

τμημα 5

5.1 Προσωπικό

Για τη διεκπεραίωση των προαναφερόμενων καθηκόντων, η Υπηρεσία πρέπει να διαθέτει επαρκές αριθμητικά προσωπικό υψηλής ποιότητας και ειδίκευσης. Το προσωπικό θα παρέχει εκτεταμένη, επιστημονική και οργανωτική υποστήριξη για την επιτυχία της αποτελεσματικής εργασίας της ανεξάρτητης επιστημονικής επιτροπής και των 8 ομάδων, και για τη διαχείριση των διαφόρων δικτύων των κρατών μελών που στηρίζουν τις εργασίες της Υπηρεσίας, για την προετοιμασία της επικοινωνιακής στρατηγικής σε περίπτωση κρίσης στον τομέα των τροφίμων. Προσωπικό απαιτείται επίσης για τα δίκτυα συλλογής δεδομένων, την τεχνική υποστήριξη προς την Επιτροπή, την επικοινωνία και τη διοικητική υποστήριξη που απαιτούνται για ένα αυτόνομο όργανο.

Η ανάλυση καταλήγει σε ένα κατ' εκτίμηση προσωπικό της τάξης των 339 περίπου ατόμων όταν η Υπηρεσία θα είναι πλήρως λειτουργική το έτος n + 5 (n είναι το έτος της έκδοσης του κανονισμού). Ωστόσο οι τρέχουσες εκτιμήσεις που επισυνάπτονται στον παρόντα κανονισμό καλύπτουν την περίοδο n + 3 όπου εκτιμάται ότι θα απαιτηθούν 255 άτομα. Η εκτίμηση αυτή θα επανεξεταστεί κατά το τρίτο έτος ώστε να εξασφαλιστεί ότι υπάρχει αρκετό προσωπικό για να μπορεί η ΕΥΤ να λειτουργήσει αποτελεσματικά τα επόμενα χρόνια. Για λόγους σύγκρισης, η πρόσφατα ιδρυθείσα Υπηρεσία για τα Πρότυπα Τροφίμων του Ηνωμένου Βασιλείου διαθέτει 570 άτομα προσωπικό για τη διεκπεραίωση των καθηκόντων που αφορούν μόνο την ασφάλεια των τροφίμων. Περισσότερο κατάλληλο για σύγκριση με την ΕΥΤ, από την άποψη του πληθυσμού που καλύπτει, είναι το τμήμα CFSAN της Υπηρεσίας Ελέγχου Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ, το οποίο απασχολεί περίπου 850 άτομα. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Αξιολόγησης Φαρμακευτικών Προϊόντων, ο οποίος δραστηριοποιείται στον τομέα της αξιολόγησης φαρμακευτικών προϊόντων για τον άνθρωπο και τα ζώα και έχει πιο περιορισμένη αποστολή από αυτήν που προβλέπεται για την ΕΥΤ, διαθέτει προσωπικό 210 ατόμων.

Το προσωπικό της Υπηρεσίας υπόκειται στον κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης που εφαρμόζεται στους υπαλλήλους και το λοιπό προσωπικό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Προβλέπεται ότι ένας σχετικά μικρός αριθμός από αυτούς θα αποσπαστεί από την Επιτροπή προκειμένου να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική μεταφορά εμπειρογνωμοσύνης και συνέχειας των εργασιών των γραμματειών του ανεξάρτητου επιστημονικού συμβουλευτικού συστήματος, η λειτουργία του συστήματος ταχείας ειδοποίησης, η διαχείριση ορισμένων υφιστάμενων δικτύων των κρατών μελών για τη συλλογή πληροφοριών και για να δημιουργηθούν τα διοικητικά και πληροφορικά συστήματα. Προβλέπεται η στελέχωση να γίνει κατά πρώτο λόγο βάσει ανανεώσιμων συμβάσεων για έκτακτους υπαλλήλους και θα λαμβάνει υπόψη την ανάγκη να εξασφαλιστεί ότι το προσωπικό θα είναι ενήμερο των επιστημονικών εξελίξεων.

5.2 Προϋπολογισμός

Η Υπηρεσία χρειάζεται προϋπολογισμό που να επιτρέπει την πρόσληψη του προαναφερόμενου προσωπικού. τη διοργάνωση και φιλοξενία των συνεδριάσεων των επιστημονικών επιτροπών. την αμοιβή των κρατών μελών για τις εργασίες αξιολόγησης των φακέλων προς έγκριση και την ανάθεση επιστημονικών μελετών. Για το πρώτο έτος ο προϋπολογισμός εκτιμάται σε 9.000.000 ευρώ περίπου. Όταν θα είναι πλήρως λειτουργική, η Υπηρεσία θα χρειάζεται προϋπολογισμό της τάξης των 67.200.000 ευρώ το έτος n + 5 (n είναι το έτος της έκδοσης του κανονισμού). Ωστόσο, το δημοσιονομικό δελτίο που προσαρτάται στον παρόντα κανονισμό καλύπτει την περίοδο από το έτος n μέχρι το έτος n + 3, όταν εκτιμάται ότι θα χρειαστούν 44.400.000 ευρώ. Το τρίτο έτος και υπό το φως της αποκτηθείσας πείρας το ποσό αυτό θα επανεξεταστεί ώστε να εξασφαλιστεί η συνεχής αποτελεσματική λειτουργία της ΕΥΤ.

Για λόγους σύγκρισης αναφέρεται ότι η Υπηρεσία για τα Πρότυπα Τροφίμων του Ηνωμένου Βασιλείου έχει προϋπολογισμό 136.500.000 ευρώ για το διάστημα Απρίλιος 1999-Απρίλιος 2000. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Αξιολόγησης Φαρμακευτικών Προϊόντων, που έχει πιο περιορισμένο πεδίο εφαρμογής και αποστολή από ό,τι η ΕΥΤ, διαθέτει προϋπολογισμό περίπου 50. 000.000 ευρώ για το έτος 2000, τμήμα του οποίου είναι σε θέση να ανακτήσει από τα τέλη που εισπράττει σε σχέση με το κύριο έργο της αξιολόγησης των φακέλων για τα φαρμακευτικά ιδιοσκευάσματα.

Ο προϋπολογισμός της Υπηρεσίας θα χρηματοδοτηθεί από επιχορήγηση της Κοινότητας. Δεν είναι γενικά αποδεκτό να επιβληθούν τέλη στους αιτούντες. Η Επιτροπή ωστόσο θα επανεξετάσει το θέμα αυτό. Συνεπώς, η συνεισφορά της Κοινότητας θα είναι 9.000.000 ευρώ το πρώτο έτος, θα αυξηθεί προοδευτικά σε 44.400.000 ευρώ το τρίτο έτος και θα επανεξεταστεί για τα επόμενα χρόνια.

Φυσικά, η Υπηρεσία πρέπει να θέσει σε εφαρμογή ένα ενδεδειγμένο σύνολο κανόνων και ελέγχων που θα εξασφαλίζουν υψηλό επίπεδο δημοσιονομικού ελέγχου. Το διοικητικό συμβούλιο θα μπορεί να εγκρίνει, ύστερα από την έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τα αναγκαία μέτρα και κανόνες, αλλά η Υπηρεσία θα υπόκειται, σε τελευταίο βαθμό, στην εποπτεία του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Η Υπηρεσία θα αξιοποιεί την υφιστάμενη εμπειρογνωμοσύνη και τους πόρους της Επιτροπής κατά τη διεξαγωγή ή την ανάθεση λογιστικών ελέγχων και αξιολογήσεων.

2000/0286 (COD)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τον καθορισμό των γενικών αρχών και απαιτήσεων της νομοθεσίας για τα τρόφιμα, για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Τροφίμων και τον καθορισμό διαδικασιών σε θέματα ασφάλειας των τροφίμων

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως τα άρθρα 37, 95, 133 και 152, παράγραφος 4, στοιχείο (β),

την πρόταση της Επιτροπής [8],

[8] ΕΕ C

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής [9],

[9] ΕΕ C

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών [10],

[10] ΕΕ C

αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 251 της Συνθήκης [11],

[11] ΕΕ C

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Η ελεύθερη κυκλοφορία ασφαλών και υγιεινών τροφίμων είναι θεμελιώδης πτυχή της εσωτερικής αγοράς και συμβάλει σημαντικά στην υγεία και την ευημερία των πολιτών και διασφαλίζει τα κοινωνικά και οικονομικά τους συμφέροντα.

(2) Πρέπει να εξασφαλίζεται υψηλό επίπεδο προστασίας της ανθρώπινης ζωής και υγείας κατά την άσκηση των κοινοτικών πολιτικών.

(3) Η ελεύθερη κυκλοφορία των τροφίμων εντός της Κοινότητας μπορεί να επιτευχθεί μόνον εάν οι απαιτήσεις ασφάλειας δεν διαφέρουν σημαντικά από το ένα κράτος μέλος στο άλλο.

(4) Υπάρχουν σημαντικές διαφορές ως προς τις έννοιες, τις αρχές και τους ορισμούς στον τομέα των τροφίμων στα κράτη μέλη. Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν μέτρα για τα τρόφιμα, οι διαφορές αυτές μπορεί να παρεμποδίσουν την ελεύθερη κυκλοφορία των τροφίμων, να δημιουργήσουν άνισες συνθήκες ανταγωνισμού και συνεπώς να έχουν άμεση επίδραση στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.

(5) Είναι συνεπώς αναγκαίο να υπάρξει προσέγγιση μεταξύ αυτών των εννοιών, αρχών και ορισμών για τα τρόφιμα στα κράτη μέλη, έτσι ώστε να διαμορφωθεί η κοινή βάση για τα μέτρα σχετικά με τα τρόφιμα που λαμβάνονται σε επίπεδο κρατών μελών και σε κοινοτικό επίπεδο.

(6) Από την άποψη αυτή το νερό εισάγεται στον ανθρώπινο οργανισμό όπως άλλα τρόφιμα, συντελώντας έτσι στη συνολική έκθεση του καταναλωτή σε βρώσιμες ουσίες, συμπεριλαμβανομένων χημικών και μικροβιολογικών προσμείξεων. Πρέπει συνεπώς να θεωρηθεί τρόφιμο, με την επιφύλαξη των απαιτήσεων που ορίζονται στις οδηγίες 80/778/ΕΟΚ [12] και 98/83/ΕΚ [13] του Συμβουλίου σχετικά με την ποιότητα του πόσιμου νερού.

[12] ΕΕ L 229, 30.8.1980, σ. 11, οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία με την Πράξη Προσχώρησης της Αυστρίας, της Φινλανδίας και της Σουηδίας.

[13] ΕΕ L 330, 5.12.1998, σ. 32.

(7) Η Κοινότητα έχει επιλέξει υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας, όπως αρμόζει στην εκπόνηση της νομοθεσίας για τα τρόφιμα που εφαρμόζεται κατά τρόπο μη επιφέροντα διακρίσεις, είτε τα τρόφιμα και οι ζωοτροφές κυκλοφορούν στην εσωτερική αγορά είτε στη διεθνή.

(8) Είναι αναγκαίο να εξασφαλιστεί ότι οι καταναλωτές, άλλα ενδιαφερόμενα μέρη και οι εμπορικοί εταίροι έχουν εμπιστοσύνη στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων για τα τρόφιμα, την επιστημονική τους βάση και τις δομές και την ανεξαρτησία των θεσμικών οργάνων που προστατεύουν την υγεία και άλλα συμφέροντα.

(9) Η πείρα έχει δείξει ότι είναι αναγκαίο να εγκρίνονται μέτρα που θα εγγυώνται ότι μόνο ασφαλή τρόφιμα κυκλοφορούν στην αγορά και θα εξασφαλίζουν ότι υπάρχουν τα συστήματα για τον εντοπισμό και την επίλυση των προβλημάτων σχετικά με την ασφάλεια των τροφίμων, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ορθή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και να προστατευθεί η δημόσια υγεία.

(10) Για να διαμορφωθεί μια επαρκώς εμπεριστατωμένη και ολοκληρωμένη προσέγγιση στην ασφάλεια των τροφίμων, πρέπει να υπάρξει ευρύς ορισμός της νομοθεσίας για τα τρόφιμα που θα καλύπτει μεγάλο φάσμα διατάξεων με άμεσες ή έμμεσες συνέπειες για την ασφάλεια των τροφίμων και των ζωοτροφών, συμπεριλαμβανομένων των διατάξεων για υλικά και αντικείμενα που έρχονται σε επαφή με τα τρόφιμα, για τις ζωοτροφές και για άλλους συντελεστές της γεωργικής παραγωγής που υπεισέρχονται στο επίπεδο της πρωτογενούς παραγωγής.

(11) Για να εξασφαλιστεί η ασφάλεια των τροφίμων, είναι ανάγκη να εξεταστούν όλες οι πτυχές της αλυσίδας παραγωγής τροφίμων ως μία συνέχεια, διότι κάθε στοιχείο έχει δυνητικό αντίκτυπο στην ασφάλεια των τροφίμων.

(12) Η πείρα έχει δείξει ότι για το λόγο αυτό είναι ανάγκη να συμπεριληφθεί στην εξέταση η παραγωγή, η παρασκευή και η διανομή των ζωοτροφών που δίνονται στα ζώα που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή τροφίμων, δεδομένου ότι η εκ παραδρομής ή σκόπιμη μόλυνση των ζωοτροφών, η νόθευση ή άλλες δόλιες ή κακές πρακτικές στον τομέα αυτόν, μπορεί να έχουν άμεσες ή έμμεσες επιπτώσεις στην ασφάλεια των τροφίμων.

(13) Για τον ίδιο λόγο είναι ανάγκη να εξεταστούν άλλες πρακτικές και συντελεστές της γεωργικής παραγωγής στο επίπεδο της πρωτογενούς παραγωγής και ο δυνητικός αντίκτυπος τους στη συνολική ασφάλεια των τροφίμων.

(14) Τα μέτρα που λαμβάνουν τα κράτη μέλη και η Κοινότητα στον τομέα της ασφάλειας των τροφίμων δεν πρέπει να βασίζονται σε εικασίες γενικής φύσης αλλά σε μια αξιολόγηση του κινδύνου. Η προσφυγή στην ανάλυση του κινδύνου πριν από τη λήψη τέτοιων μέτρων πρέπει να διευκολύνει την αποφυγή αδικαιολόγητων εμποδίων στην ελεύθερη κυκλοφορία των ειδών διατροφής.

(15) Όπου η νομοθεσία για τα τρόφιμα αποσκοπεί στη μείωση, εξάλειψη ή αποφυγή ενός κινδύνου για την υγεία, οι τρεις αλληλένδετες αρχές της ανάλυσης του κινδύνου, δηλαδή η αξιολόγηση του κινδύνου, η διαχείριση του κινδύνου και η ενημέρωση σχετικά με τον κίνδυνο, παρέχουν συστηματική μεθοδολογία για τον προσδιορισμό μέτρων που θα είναι αποτελεσματικά, ανάλογα με τον κίνδυνο και με σαφή στόχο, ή άλλων ενεργειών για την προστασία της υγείας.

(16) Προκειμένου να υπάρχει εμπιστοσύνη στην επιστημονική βάση της νομοθεσίας για τα τρόφιμα, οι αξιολογήσεις του κινδύνου θα πραγματοποιούνται με ανεξάρτητο, αντικειμενικό και διαφανή τρόπο και θα πρέπει να βασίζονται σε διαθέσιμες επιστημονικές πληροφορίες και δεδομένα.

(17) Αναγνωρίζεται ότι η επιστημονική αξιολόγηση του κινδύνου δεν μπορεί, μόνη της, σε ορισμένες περιπτώσεις να παρέχει όλες τις πληροφορίες στις οποίες θα βασιστεί μια απόφαση για τη διαχείριση κινδύνου, και ότι άλλοι παράγοντες που είναι σχετικοί με το θέμα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, κοινωνικών, οικονομικών, δεοντολογικών και περιβαλλοντικών παραγόντων και της ικανότητας διεξαγωγής ελέγχων.

(18) Η αρχή της προφύλαξης έχει χρησιμοποιηθεί για να εξασφαλιστεί η προστασία της υγείας στην Κοινότητα, προκαλώντας εμπόδια στην ελεύθερη κυκλοφορία των τροφίμων. Υιοθετώντας μια ενιαία βάση σε όλη την Κοινότητα, μειώνεται η δυνατότητα κατάχρησης της αρχής αυτής.

(19) Στις ειδικές περιπτώσεις όπου υπάρχει κίνδυνος για τη ζωή ή την υγεία αλλά εξακολουθεί να υπάρχει επιστημονική αβεβαιότητα, η αρχή της προφύλαξης παρέχει ένα μηχανισμό για τον προσδιορισμό μέτρων για τη διαχείριση του κινδύνου ή άλλων ενεργειών, προκειμένου να εξασφαλιστεί το υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας που επιθυμεί η Κοινότητα.

(20) Η πείρα έχει δείξει ότι η λειτουργία της εσωτερικής αγοράς των τροφίμων μπορεί να τεθεί σε κίνδυνο, όταν είναι αδύνατο να ανιχνευθεί η προέλευση των τροφίμων και των ζωοτροφών. Είναι συνεπώς ανάγκη να καθιερωθεί ένα ολοκληρωμένο σύστημα ανιχνευσιμότητας εντός των επιχειρήσεων τροφίμων και ζωοτροφών ώστε να μπορούν να πραγματοποιούνται αποσύρσεις προϊόντων, ακριβείς και με συγκεκριμένο στόχο, ή να δίνονται ακριβείς και στοχοθετημένες πληροφορίες στους καταναλωτές ή το ελεγκτικό προσωπικό, αποφεύγοντας έτσι την πιθανότητα δημιουργίας άσκοπων γενικότερων δυσλειτουργιών στη περίπτωση εμφάνισης προβλημάτων σχετικών με την ασφάλεια των τροφίμων.

(21) Είναι ανάγκη να εξασφαλιστεί ότι μια επιχείρηση τροφίμων ή ζωοτροφών, συμπεριλαμβανομένου ενός εισαγωγέα, μπορούν να προσδιορίσουν τουλάχιστον την επιχείρηση από την οποία έχει προέλθει το τρόφιμο, η ζωοτροφή ή η ουσία που μπορεί να ενσωματωθεί σε ένα τρόφιμο ή ζωοτροφή, ώστε να εξασφαλιστεί ότι κατόπιν έρευνας, η ανιχνευσιμότητα διασφαλίζεται σε όλα τα στάδια.

(22) Μια επιχείρηση τροφίμων βρίσκεται στην καλύτερη θέση για την ανάπτυξη ενός ασφαλούς συστήματος προμήθειας τροφίμων και για να εγγυηθεί ότι τα τρόφιμα που προμηθεύει είναι ασφαλή. η επιχείρηση τροφίμων πρέπει συνεπώς να έχει την πρωταρχική νομική ευθύνη για τη διασφάλιση της ασφάλειας των τροφίμων. παρ' όλο που η αρχή αυτή υπάρχει σε ορισμένα κράτη μέλη και τομείς της νομοθεσίας για τα τρόφιμα, σε άλλους τομείς, αυτό είτε δεν προβλέπεται ρητώς είτε η ευθύνη αναλαμβάνεται από τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών, μέσω των ελεγκτικών δραστηριοτήτων που διεξάγουν. Τέτοιες διαφορές ενδέχεται να δημιουργήσουν φραγμούς στο εμπόριο και να στρεβλώσουν τον ανταγωνισμό μεταξύ των επιχειρήσεων τροφίμων στα διάφορα κράτη μέλη.

(23) Παρόμοιες απαιτήσεις πρέπει να εφαρμόζονται στις επιχειρήσεις τροφίμων και ζωοτροφών.

(24) Ορισμένα κράτη μέλη έχουν θεσπίσει οριζόντια νομοθεσία για την ασφάλεια των τροφίμων που επιβάλει, ειδικότερα, τη γενική υποχρέωση στους οικονομικούς συντελεστές να θέτουν σε κυκλοφορία στην αγορά μόνο τα τρόφιμα που είναι ασφαλή. Ωστόσο, αυτά τα κράτη μέλη εφαρμόζουν διαφορετικά βασικά κριτήρια για να καθορίζουν εάν ένα τρόφιμο είναι ασφαλές. Δεδομένων αυτών των διαφορετικών προσεγγίσεων και της έλλειψης οριζόντιας νομοθεσίας σε άλλα κράτη μέλη, ενδέχεται να δημιουργηθούν εμπόδια στο εμπόριο τροφίμων.

(25) Είναι συνεπώς ανάγκη να καθοριστούν οι γενικές απαιτήσεις ώστε να κυκλοφορούν μόνο ασφαλή τρόφιμα και ζωοτροφές στην αγορά, προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι η εσωτερική αγορά τέτοιων προϊόντων λειτουργεί αποτελεσματικά.

(26) Η ασφάλεια και η εμπιστοσύνη των καταναλωτών εντός της Κοινότητας και στις τρίτες χώρες έχουν θεμελιώδη σημασία. Η Κοινότητα είναι ένας σημαντικός εμπορικός παράγοντας στον τομέα των τροφίμων παγκοσμίως και, από την άποψη αυτή, έχει συνάψει διεθνείς εμπορικές συμφωνίες, συμβάλλει στην ανάπτυξη διεθνών προτύπων πάνω στα οποία βασίζεται η νομοθεσία για τα τρόφιμα και υποστηρίζει τις αρχές του ελεύθερου εμπορίου ασφαλών και υγιεινών τροφίμων χωρίς την επιβολή διακρίσεων σύμφωνα με θεμιτές και δεοντολογικές εμπορικές πρακτικές.

(27) Είναι ανάγκη να καθοριστούν οι γενικές αρχές της εμπορίας των τροφίμων και οι στόχοι και οι αρχές για τη συμβολή της Κοινότητας στην ανάπτυξη διεθνών προτύπων και εμπορικών συμφωνιών.

(28) Η ασφάλεια των τροφίμων δημιουργεί όλο και περισσότερες ανησυχίες στο ευρύ κοινό, τις μη κυβερνητικές οργανώσεις, τις επαγγελματικές ενώσεις, τους διεθνείς εμπορικούς εταίρους και τις συνδικαλιστικές ενώσεις. είναι ανάγκη να διασφαλισθεί ότι η εμπιστοσύνη των καταναλωτών και η εμπιστοσύνη των εμπορικών εταίρων εξασφαλίζεται με την εκπόνηση νομοθεσίας για τα τρόφιμα, με τρόπο ανοιχτό και διαφανή και με τη λήψη κατάλληλων μέτρων από τις δημόσιες αρχές για την ενημέρωση του κοινού, όπου υπάρχουν βάσιμοι λόγοι υποψίας ότι ένα τρόφιμο μπορεί να παρουσιάζει κινδύνους για την υγεία.

(29) Η επιστημονική και τεχνική βάση της κοινοτικής νομοθεσίας για την ασφάλεια των τροφίμων πρέπει να συμβάλει στην επίτευξη υψηλού επιπέδου προστασίας της υγείας στην Κοινότητα. H Κοινότητα πρέπει να έχει πρόσβαση σε υψηλού επιπέδου, ανεξάρτητη και αποτελεσματική επιστημονική και τεχνική υποστήριξη.

(30) Τα επιστημονικά και τεχνικά ζητήματα που αφορούν την ασφάλεια των τροφίμων είναι όλο και πιο σημαντικά και πολύπλοκα. η ίδρυση μιας Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Τροφίμων πρέπει συνεπώς να ενισχύει το παρόν σύστημα επιστημονικής και τεχνικής υποστήριξης, όπου αυτό δεν είναι πλέον σε θέση να ανταποκριθεί στις αυξανόμενες ανάγκες.

(31) Είναι συνεπώς ανάγκη να συσταθεί μια Υπηρεσία η οποία θα λειτουργήσει ως μηχανισμός εφαρμογής των γενικών αρχών της νομοθεσίας για τα τρόφιμα, ειδικότερα, διεξάγοντας τις αξιολογήσεις κινδύνου που είναι απαραίτητες για τη λήψη κοινοτικών μέτρων στον τομέα της ασφάλειας των τροφίμων, με τρόπο ανεξάρτητο, αντικειμενικό και διαφανή.

(32) Η Υπηρεσία πρέπει να έχει το ρόλο ενός ανεξάρτητου επιστημονικού πόλου αναφοράς και, με τον τρόπο αυτόν, να εξασφαλίζει την ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. μπορεί να ζητηθεί από αυτήν να παρέχει γνώμες για επίμαχα επιστημονικά θέματα, καθιστώντας έτσι ικανά τα κράτη μέλη να λάβουν ενημερωμένες αποφάσεις για τη διαχείριση κινδύνων με σκοπό την εγγύηση της ασφάλειας των τροφίμων, ενώ ταυτόχρονα θα συμβάλει στο να μη κατακερματίζεται η εσωτερική αγορά με αδικαιολόγητα ή άσκοπα εμπόδια στην ελεύθερη κυκλοφορία των τροφίμων.

(33) Ο ρόλος της Υπηρεσίας ως ανεξάρτητου επιστημονικού πόλου αναφοράς σημαίνει ότι μια επιστημονική γνώμη μπορεί να ζητηθεί όχι μόνο από την Επιτροπή αλλά και από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη ή από ένα εθνικό αρμόδιο όργανο. πρέπει επίσης να ληφθούν μέτρα για την αποφυγή αλληλοσυγκρουόμενων επιστημονικών γνωμών και, στην περίπτωση αλληλοσυγκρουόμενων επιστημονικών γνωμών μεταξύ διαφόρων επιστημονικών φορέων, πρέπει να εφαρμόζονται διαδικασίες για την επίλυση των διαφορών ή να δίνεται στους διαχειριστές κινδύνου μια διαφανής βάση επιστημονικών στοιχείων.

(34) Η Υπηρεσία πρέπει να είναι ανεξάρτητη πηγή πληροφοριών και ενημέρωσης σχετικά με τους κινδύνους ώστε να βελτιωθεί η εμπιστοσύνη των καταναλωτών.

(35) Στο πλαίσιο της οδηγίας 92/59/EOK του Συμβουλίου της 29ης Ιουνίου 1992 για τη γενική ασφάλεια των προϊόντων [14] λειτουργεί ένα σύστημα ταχείας ειδοποίησης. το πεδίο εφαρμογής του υπάρχοντος συστήματος περιλαμβάνει τα τρόφιμα και τα βιομηχανικά προϊόντα αλλά όχι τις ζωοτροφές. η πρόσφατη κρίση στα τρόφιμα έδειξε ότι υπάρχει ανάγκη για ένα βελτιωμένο και διευρυμένο σύστημα ταχείας ειδοποίησης που θα καλύπτει τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές. Αυτό το αναθεωρημένο σύστημα πρέπει να υπάγεται στην αρμοδιότητα της Υπηρεσίας. Το σύστημα αυτό δεν πρέπει να καλύπτει την έγκαιρη ανταλλαγή πληροφοριών στην περίπτωση ακτινολογικής έκτακτης ανάγκης που έχει εγκαθιδρυθεί με βάση την απόφαση 87/600/Eυρατόμ [15].

[14] ΕΕ L 228, 11.8.1992, σ. 24.

[15] ΕΕ L 371, 30.12.1987, σ. 76.

(36) Η Υπηρεσία πρέπει να παρέχει εμπεριστατωμένες ανεξάρτητες επιστημονικές απόψεις για την ασφάλεια και άλλες πτυχές όλης της τροφικής αλυσίδας, πράγμα που συνεπάγεται ευρύτατες αρμοδιότητες για την Υπηρεσία αυτή. Σε αυτές πρέπει να περιλαμβάνονται θέματα με άμεσο ή έμμεσο αντίκτυπο στην ασφάλεια της αλυσίδας εφοδιασμού τροφίμων, στην υγεία και την ορθή μεταχείριση των ζώων, στη φυτοπροστασία και τη διατροφή.

(37) Εφόσον ορισμένα προϊόντα που έχουν εγκριθεί σύμφωνα με τη νομοθεσία για τα τρόφιμα, όπως παρασιτοκτόνα ή πρόσθετα στις ζωοτροφές μπορεί να ενέχουν κινδύνους για το περιβάλλον ή την ασφάλεια των εργαζομένων, πρέπει να καλύπτονται από την Υπηρεσία και ορισμένες περιβαλλοντικές πτυχές και πτυχές σχετικές με την ασφάλεια των εργαζομένων.

(38) Η Υπηρεσία πρέπει να παρέχει επιστημονικές γνώμες σχετικά με όλους τους γενετικώς τροποποιημένους οργανισμούς κατά την έννοια της οδηγίας 90/220/ΕΟΚ της 23ης Απριλίου 1990 για την σκόπιμη ελευθέρωση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών στο περιβάλλον [16] είτε προορίζονται είτε δεν προορίζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο ή τα ζώα, συμπεριλαμβανομένης της επιστημονικής αξιολόγησης του περιβαλλοντικού αντίκτυπου, προκειμένου να αποφευχθούν διπλές επιστημονικές αξιολογήσεις και συναφείς επιστημονικές γνώμες για τους οργανισμούς αυτούς. ωστόσο, πρέπει να αποφευχθεί η σύγχυση των αρμοδιοτήτων με τα περιβαλλοντικά πεδία σε ό,τι αφορά γενετικώς τροποποιημένους οργανισμούς που δεν είναι τρόφιμα ή ζωοτροφές. συνεπώς η αποστολή της Υπηρεσίας πρέπει να περιορίζεται, όταν πρόκειται για γενετικώς τροποποιημένους οργανισμούς που δεν είναι τρόφιμα ή ζωοτροφές, σε επιστημονικές γνώμες.

[16] ΕΕ L 117, 8.5.1990, σ. 15, οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 97/35/ΕΚ της Επιτροπής (ΕΕ L 169, 27.6.1997, σ. 72).

(39) Η εμπιστοσύνη των κοινοτικών οργάνων, του ευρέως κοινού και των ενδιαφερόμενων μερών στην Υπηρεσία έχει μεγάλη σημασία. για το λόγο αυτό πρέπει να εξασφαλιστεί η ανεξαρτησία της, το επιστημονικό της επίπεδο, η διαφάνεια και η αποτελεσματικότητα. η συνεργασία με τα κράτη μέλη είναι επίσης απολύτως αναγκαία.

(40) Η Υπηρεσία πρέπει να έχει τα μέσα να εκτελεί όλα τα καθήκοντα που επιβάλλονται από το ρόλο της.

(41) Είναι ανάγκη να διασφαλιστεί ότι υπάρχει αποτελεσματική παρακολούθηση της Υπηρεσίας από τα διάφορα κοινοτικά όργανα και, για το σ