[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 13.12.2007

COM(2007) 796 τελικό

2007/0277 (ACC)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 3286/94 που καθορίζει κοινοτικές διαδικασίες στον τομέα της κοινής εμπορικής πολιτικής για να διασφαλιστεί ή άσκηση των δικαιωμάτων της Κοινότητας στο πλαίσιο των κανόνων του διεθνούς εμπορίου, ιδίως αυτών που έχουν θεσπιστεί στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου

(υποβληθείσα από την Επιτροπή)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 3286/1994 του Συμβουλίου (ο «κανονισμός για τα εμπόδια στο εμπόριο») είναι ένα από τα εργαλεία εμπορικής πολιτικής που διαθέτει η Κοινότητα για να παρακολουθεί την τήρηση των υποχρεώσεων των εμπορικών εταίρων της, οι οποίες προκύπτουν από τις διεθνείς εμπορικές συμφωνίες, με στόχο την άρση των εμποδίων στο εμπόριο. Για το σκοπό αυτό, ο κανονισμός για τα εμπόδια στο εμπόριο παρέχει στις κοινοτικές επιχειρήσεις, την «κοινοτική βιομηχανία» ή τις ενώσεις τους το δικαίωμα να υποβάλουν γραπτή καταγγελία στην Επιτροπή σχετικά με εμπόδια στο εμπόριο. Αν η καταγγελία κριθεί παραδεκτή, πραγματοποιείται έρευνα για την ύπαρξη των προβαλλόμενων εμποδίων και των προβαλλόμενων ως δυσμενών για τις συναλλαγές συνεπειών ή της προβαλλόμενης ζημίας για την «κοινοτική βιομηχανία». Εάν οι ισχυρισμοί επιβεβαιωθούν και δεν καταστεί δυνατόν να επιτευχθεί φιλική λύση, τότε η διαδικασία δύναται να καταλήξει σε κοινοτική απόφαση για την έναρξη των επίσημων διαδικασιών για τη διευθέτηση της διαφοράς στο πλαίσιο μιας διεθνούς συμφωνίας με τον εμπορικό εταίρο.

Οι όροι για την υποβολή καταγγελίας δυνάμει του κανονισμού για τα εμπόδια στο εμπόριο διαφέρουν για τις κοινοτικές επιχειρήσεις και την κοινοτική βιομηχανία, γεγονός που έχει ως αποτέλεσμα δύο διαφορετικές διαδικασίες.

Η πρώτη προορίζεται για την «κοινοτική βιομηχανία» , δηλαδή για τους παραγωγούς που αντιπροσωπεύουν σημαντικό ποσοστό της συνολικής κοινοτικής παραγωγής ίδιων, ομοειδών ή άμεσα ανταγωνιστικών αγαθών ή υπηρεσιών, και οι οποίοι θίγονται από το εμπορικό εμπόδιο. Η δυνατότητα αυτή αφορά εμπορικά εμπόδια που προκαλούν ζημία (ή απειλούν να προκαλέσουν ζημία) στην κοινοτική αγορά και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για εμπορική συμπεριφορά για την οποία οποιαδήποτε διεθνής συμφωνία μεταξύ της Κοινότητας και τρίτης χώρας καθορίζει εμπορικούς κανόνες και δικαίωμα δράσης. Η δυνατότητα αυτή δεν έχει σχέση με την παρούσα πρόταση.

Η δεύτερη δυνατότητα προσφέρεται σε οποιαδήποτε κοινοτική επιχείρηση. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τα εμπόδια που προκαλούν δυσμενείς συνέπειες για τις συναλλαγές στην αγορά της τρίτης χώρας, αλλά το άρθρο 4 παράγραφος 1 περιορίζει το παραδεκτό της καταγγελίας στην εμπορική πρακτική για την οποία μια πολυμερής ή πλειομερής συμφωνία μεταξύ της Κοινότητας και της τρίτης χώρας καθορίζει εμπορικούς κανόνες και δικαίωμα δράσης. Αυτό σημαίνει στην πράξη ότι οι καταγγελίες που προβάλλουν ισχυρισμούς για παραβίαση διμερών συμφωνιών από τρίτη χώρα είναι παραδεκτές μόνο αν περιλαμβάνουν ισχυρισμό για παραβίαση πολυμερών κανόνων, ιδίως αυτών του ΠΟΕ.

Το 2005 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζήτησε τη διεξαγωγή μελέτης για τη χρήση του κανονισμού για τα εμπόδια στο εμπόριο κατά τα πρώτα δέκα χρόνια εφαρμογής του και για τις βελτιώσεις που θα μπορούσαν να γίνουν στο συγκεκριμένο εργαλείο εμπορικής πολιτικής. Μία από τις συστάσεις που διατυπώθηκαν στη μελέτη ήταν να καταργηθεί η απαγόρευση που δεν επιτρέπει στις κοινοτικές επιχειρήσεις να βασίζονται αποκλειστικά σε διμερείς συμφωνίες για να υποβάλουν καταγγελία δυνάμει του κανονισμού για τα εμπόδια στο εμπόριο. Η εν λόγω σύσταση υιοθετήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην ανακοίνωσή της «Η Ευρώπη στον κόσμο: ισχυρότερη εταιρική σχέση για την πρόσβαση στην αγορά για ευρωπαίους εξαγωγείς» [1] ως μία από τις προτάσεις για την αντιμετώπιση των εμποδίων στο εμπόριο και, συνεπώς, για τη βελτίωση της πρόσβασης στην αγορά για τους εξαγωγείς μας και την οικονομική μεγέθυνση και την αύξηση της απασχόλησης στην Κοινότητα.

Η εν λόγω απαγόρευση στην ουσία αποκλείει τη δυνατότητα να βασιστεί μια κοινοτική επιχείρηση σε διμερείς συμφωνίες για να προσφύγει κατά παραβιάσεων των αποκαλούμενων «υποχρεώσεων ΠΟΕ συν», ιδίως εκείνων που αφορούν μη δασμολογικά εμπόδια που δεν ρυθμίζονται ήδη από τους κανόνες του ΠΟΕ.

Ο περιορισμός αυτός μπορεί να εξηγηθεί από ιστορικούς λόγους. Προτού υπογραφεί η εμπορική συμφωνία που συνήφθη με το Μεξικό το 2000, ο μηχανισμός διευθέτησης διαφορών δυνάμει διμερών συμφωνιών συνίστατο στην παραδοσιακή διπλωματική προσέγγιση, η οποία εξαρτιόταν σε πολύ μεγάλο βαθμό από το κατά πόσο ήταν ικανά τα μέρη να συμφωνήσουν, και, συνεπώς, δεν ήταν αποτελεσματικός τρόπος για την επιβολή των εμπορικών κανόνων. Οι ιστορικοί αυτοί λόγοι έχουν πλέον εκλείψει. Μετά τη θέσπιση του κανονισμού για τα εμπόδια στο εμπόριο, η Κοινότητα προσχώρησε σε πολλές διμερείς συμφωνίες με τις οποίες καθορίστηκαν ουσιαστικοί κανόνες εφαρμοστέοι στο εμπόριο μεταξύ της Κοινότητας και της τρίτης χώρας, και οι οποίες περιλαμβάνουν αποτελεσματικούς και δεσμευτικούς μηχανισμούς διευθέτησης των διαφορών με βάση το υπόδειγμα του μηχανισμού διευθέτησης διαφορών του ΠΟΕ για την επιβολή των εν λόγω κανόνων[2]. Επίσης, η Κοινότητα βρίσκεται προς το παρόν στο στάδιο των διαπραγματεύσεων διμερών εμπορικών συμφωνιών, που έχουν ως στόχο τον καθορισμό ουσιαστικών υποχρεώσεων για τη δημιουργία ευκαιριών πρόσβασης στην αγορά, και τη διασφάλιση της τήρησης των υποχρεώσεων αυτών με παρόμοιους δεσμευτικούς μηχανισμούς διευθέτησης των διαφορών[3].

Λόγω της ανάπτυξης διμερών συμφωνιών που περιέχουν ουσιαστικούς εμπορικούς κανόνες και «δικαστικού τύπου» μηχανισμούς διευθέτησης των διαφορών, δεν υπάρχει πλέον λόγος να ζητείται από τις κοινοτικές επιχειρήσεις να αναφέρονται στους κανόνες του ΠΟΕ στις καταγγελίες που υποβάλλουν δυνάμει του κανονισμού για τα εμπόδια στο εμπόριο, ώστε να είναι σε θέση να επικαλούνται υποχρεώσεις που απορρέουν από διμερείς συμφωνίες κατά των εμπορικών εμποδίων που έχουν δυσμενείς συνέπειες για τις συναλλαγές.

2007/0277 (ACC)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 3286/94 που καθορίζει κοινοτικές διαδικασίες στον τομέα της κοινής εμπορικής πολιτικής για να διασφαλιστεί ή άσκηση των δικαιωμάτων της Κοινότητας στο πλαίσιο των κανόνων του διεθνούς εμπορίου, ιδίως αυτών που έχουν θεσπιστεί στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 133,

την πρόταση της Επιτροπής[4],

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) O κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 3286/94[5] προβλέπει ότι κάθε κοινοτική επιχείρηση έχει διαδικαστικώς το δικαίωμα να ζητήσει από την Επιτροπή να διερευνήσει εμπόδια στο εμπόριο που εισάγονται ή διατηρούνται από τρίτη χώρα, όταν τα εμπόδια αυτά έχουν συνέπειες για την αγορά της τρίτης χώρας και δυσμενείς συνέπειες για τις συναλλαγές της κοινοτικής επιχείρησης.

(2) Ωστόσο, δυνάμει του άρθρου 4 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 3286/94, μια καταγγελία που υποβάλλεται από κοινοτική επιχείρηση είναι αποδεκτή μόνον εάν η προβαλλόμενη ως εμπόδιο στις συναλλαγές συμπεριφορά αποτελεί αντικείμενο δικαιώματος δράσης που θεσπίζεται από διεθνείς εμπορικούς κανόνες, οι οποίοι περιλαμβάνονται σε πολυμερή ή πλειομερή εμπορική συμφωνία. Αυτό σημαίνει ότι οι καταγγελίες για τυχόν παραβίαση διμερών υποχρεώσεων από τρίτη χώρα πρέπει να επικαλούνται επίσης παραβιάσεις πολυμερών ή πλειομερών κανόνων για να γίνουν αποδεκτές.

(3) Μετά τη θέσπιση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 3286/94, η Κοινότητα προέβη στη σύναψη ορισμένων διμερών συμφωνιών οι οποίες περιέχουν ουσιαστικούς κανόνες για το εμπόριο μεταξύ της Κοινότητας και τρίτων χωρών, οι οποίοι υπερβαίνουν σημαντικά τους κανόνες του ΠΟΕ. Επιπροσθέτως, οι συμφωνίες αυτές περιλαμβάνουν αποτελεσματικούς και δεσμευτικούς μηχανισμούς διευθέτησης των διαφορών για την επίλυση διαφορών που απορρέουν από τις υποχρεώσεις «ΠΟΕ συν».

(4) Η δυνατότητα των κοινοτικών επιχειρήσεων να βασίζονται σε διμερείς συμφωνίες για την υποβολή καταγγελιών δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 3286/94 θα συνέβαλλε στον έλεγχο της τήρησης των υποχρεώσεων που περιέχονται στις εν λόγω συμφωνίες και στην αντιμετώπιση των εμπορικών εμποδίων, με αποτέλεσμα να βελτιωθεί η πρόσβαση των εξαγωγέων στην αγορά και να ενισχυθεί η ανάπτυξη και η απασχόληση στην Κοινότητα[6].

(5) Ενόψει των εξελίξεων αυτών και για να μειωθεί η διοικητική επιβάρυνση των κοινοτικών επιχειρήσεων, το δικαίωμα των επιχειρήσεων να υποβάλλουν καταγγελίες για εμπορικά εμπόδια πρέπει να επεκταθεί ώστε να συμπεριλάβει τυχόν εμπόδια στο εμπόριο που αποτελούν αποκλειστικά αντικείμενο δικαιώματος δράσης που καθορίζεται βάσει διεθνών εμπορικών κανόνων που έχουν θεσπιστεί από διμερή εμπορική συμφωνία,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Στο άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 3286/94, η παράγραφος 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«1. Κάθε κοινοτική επιχείρηση, καθώς και κάθε ένωση, είτε διαθέτει είτε όχι νομική προσωπικότητα, η οποία ενεργεί εξ ονόματος μιας ή περισσοτέρων κοινοτικών επιχειρήσεων και η οποία θεωρεί ότι οι εν λόγω κοινοτικές επιχειρήσεις έχουν υποστεί δυσμενείς για τις συναλλαγές συνέπειες λόγω εμποδίων στο εμπόριο που επηρεάζουν την αγορά τρίτης χώρας, δύναται να υποβάλει γραπτή καταγγελία.»

Άρθρο 2

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης .

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

[1] Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο, στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών – Η Ευρώπη στον κόσμο: ισχυρότερη εταιρική σχέση για την πρόσβαση στην αγορά για ευρωπαίους εξαγωγείς, COM(2007) 183 τελικό της 18.4.2007.

[2] Βλέπε π.χ. την απόφαση 2/2000 του Μεικτού Συμβουλίου ΕΚ-Μεξικού για την ελευθέρωση των δασμολογικών και μη δασμολογικών φραγμών στις εμπορευματικές συναλλαγές (ΕΕ L 157 της 30.6.2000, σ. 10)· απόφαση αριθ. 2/2001 του Μεικτού Συμβουλίου ΕΚ-Μεξικού για την ελευθέρωση των συναλλαγών στον τομέα των υπηρεσιών (ΕΕ L 70 της 12.3.2001, σ. 7)· συμφωνία σύνδεσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των κρατών μελών της, αφενός, και της Δημοκρατίας της Χιλής, αφετέρου (ΕΕ L 352 της 30.12.2002, σ. 3)· συμφωνίες σύνδεσης με τις χώρες της ευρωμεσογειακής εταιρικής σχέσης, που θα συμπληρωθούν με μηχανισμό διευθέτησης διαφορών δικαστικού τύπου, ο οποίος βρίσκεται στο στάδιο των διαπραγματεύσεων.

[3] Βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις, μεταξύ άλλων, με τις χώρες ΑΚΕ, τη Νότια Κορέα, την Ινδία, τις χώρες ASEAN, το Συμβούλιο Συνεργασίας των χωρών του Κόλπου, την Κοινή Αγορά του Νότου (Mercosur), την Κοινότητα των Άνδεων, την Κεντρική Αμερική.

[4] ΕΕ C […] της […], σ. […].

[5] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 3286/94 του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 1994, που καθορίζει κοινοτικές διαδικασίες στον τομέα της κοινής εμπορικής πολιτικής για να διασφαλιστεί ή άσκηση των δικαιωμάτων της Κοινότητας στο πλαίσιο των κανόνων του διεθνούς εμπορίου, ιδίως αυτών που έχουν θεσπιστεί στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) (ΕΕ L 349 της 31.12.1994, σ. 71).

[6] Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο, στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών – Η Ευρώπη στον κόσμο: ισχυρότερη εταιρική σχέση για την πρόσβαση στην αγορά για ευρωπαίους εξαγωγείς - COM(2007) 183 τελικό της 18.4.2007.