ΕΠΙΤΡΟΠΗ - Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο περί της εμπορίας και χρήσεως προϊόντων για την προστασία των φυτών, που περιέχουν 2,4,5-Τ - (Υποβληθείσα από την Επιτροπή στο Συμβούλιο στις 17 Ιουνίου 1982)

ΙΙ

(Προπαρασκευαστικές πράξεις)

Ι. Εισαγωγή

1. Το 2,4,5- τριχλωροφαινοξυοξικό οξύ (2,4,5-Τ) χρησιμοποιείται σε ορισμένα κράτη μέλη ως ζιζανιοκτόνο, ιδιαίτερα στη δασοκομία, στους αγρούς σιτηρών και στους λειμώνες και γενικώς στον έλεγχο των ζιζανίων. Παρ’όλο που το 2,4,5-Τ άρχισε να χρησιμοποιείται ήδη από το 1944, η ασφάλεια που παρέχει τέθηκε αρκετές φορές υπό αμφισβήτηση από τις αρχές του 1970, μετά την αμφιλεγόμενη χρησιμοποίησή τους ως φυλλοκτόνου κατά τον πόλεμο του Βιετνάμ. Το κύριο πρόβλημα αφορούσε τη μόλυνση που προκαλείται από την πρόσμειξη 2,3,7,8-τετραχλωροδιβενζο-π-διοξίνης (TCDD), της οποίας η υψηλή τοξικότητα έγινε περισσότερο γνωστή από έναν αριθμό βιομηχανικών ατυχημάτων κατά την παραγωγή τριχλωροφαινόλης - ιδίως στο Σεβέζο της Ιταλίας (1976), όπου μια σημαντική ποσότητα TCDD διέφυγε προς το περιβάλλον. Η τριχλωροφαινόλη είναι πρώτη ύλη για την παρασκευή του 2,4,5-Τ, και συνεπώς το TCDD που σχηματίζεται κατά την παραγωγή της μπορεί αν βρίσκεται σε ελάχιστες ποσότητες στο 2,4,5-Τ.

2. Η χρησιμοποίηση του 2,4,5-Τ ως προϊόντος για την προστασία των φυτών επιτρέπεται προς το παρόν στο Βέλγιο, στη Γαλλία, στην Ελλάδα, στην Ιρλανδία, στο Λουξεμβούργο και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η άδεια χρησιμοποιήσεώς του αποσύρθηκε στην Ιταλία (1970) και στις Κάτω Χώρες (1978), ενώ στη Δανία το 2,4,5-Τ δεν διατίθεται στο εμπόριο από το 1979. Στη Γερμανία η άδεια χρησιμοποιήσεώς του ανακλήθηκε τον Αύγουστο του 1981, αλλά η ανάκληση δεν τέθηκε ακόμη σε εφαρμογή.

3. Όλα τα κράτη μέλη στα οποία επιτρέπεται το 2,4,5-Τ έχουν καθιερώσει ως ανώτατη επιτρεπόμενη ποσότητα 0,1 mg TCDD ανά 1 kg 2,4,5-Τ στην τεχνικά ενεργό ουσία, σύμφωνα προς τις διεθνώς παραδεκτές προδιαγραφές (1). Το 1980 το Βέλγιο, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο μείωσαν το όριο σε 0,01 mg/kg, και οι ευρωπαίοι κατασκευαστές της ενεργούς ουσίας εγγυώνται σήμερα περιεκτικότητα σε TCDD κατώτερη του 0,01 mg/kg.

(1) FAO Specification for Pesticides, Herbicides 1977.

4. Η παραγωγή μιάς βιομηχανίας 2,4,5-Τ μέσα στην Κοινότητα ήταν περίπου 1 000 τόνοι το 1980, και η κατανάλωση υπολογίζεται περίπου σε 600 τόνους το 1979. Από αυτούς, ένα ποσοστό κατώτερο του 20% χρησιμοποιήθηκε στη δασοκομία, ή δε κατανάλωση φαίνεται ότι βρίσκεται σε μείωση.

ΙΙ. Επιστημονικά δεδομένα

1. Επί σειρά ετών κυκλοφόρησαν εκθέσεις που συνέδεαν τη χρήση του 2,4,5-Τ με αποβολές, παραμορφώσεις κατά τη γέννηση, αυξημένη εμφάνιση του καρκίνου και ασθένειες του κυκλοφοριακού συστήματος. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να υποβληθεί το 2,4,5-Τ σε πολλές εξονυχιστικές εξετάσεις από τις χώρες ορισμένων κρατών μελών(2). Με βάση αυτές τις εξετάσεις, η Επιτροπή έμεινε ικανοποιημένη από το γεγονός ότι, όταν χρησιμοποιούνται καταλλήλως για έναν ορισμένο σκοπό, τα ζιζανιοκτόνα που περιέχουν 2,4,5-Τ σύμφωνα προς τις διεθνώς παραδεκτές προδιαγραφές, ιδιαίτερα όσον αφορά τα όρια σε περιεκτικότητα TCDD, μπορούν να χρησιμοποιηθούν χωρίς κίνδυνο για την υγεία των ανθρώπων και των ζώων και με ελάχιστο κίνδυνο για το περιβάλλον.

(2) - Bundesgesundheitsblatt (Berlin) 18.1975, 16, 264-265

- Mitteilungen aus der Biologischen Bundesanstalt fόr Land-und Forstwirtschaft, Berlin-Dahlem, Heft 181, 1978

- "Review of the safety for use in the UK of the herbicide 2,4,5- T" March 1979 Ministry of Agricultute, Fisheries and Food, London.

2. Εξάλλου, η Επιτροπή γνωρίζει ότι υπάρχει συνεχές ενδιαφέρον σε ορισμένους κύκλους, ιδιαίτερα μετά την εσπευσμένη αναστολή ορισμένων χρήσεων του 2,4,5-Τ στις ΗΠΑ το 1979. Ενόψει της φανερής διαφωνίας όσον αφορά τις απόψεις, η Επιτροπή αποφάσισε να εξετάσει όλα τα διαθέσιμα στοιχεία, για να δημιουργήσει μια επιστημονική φάση για πιθανή δράση της Κοινότητας. Η οδηγία 79/117/ΕΟΚ (3) παρέχει στην Κοινότητα τα μέσα να εμποδίσει, αν είναι αναγκαίο, την εμπορία και χρήση επικινδύνων ή βλαβερών για το περιβάλλον προϊόντων για την προστασία των φυτών. Για το σκοπό αυτόν, παρέπεμψε το θέμα στην Επιστημονική Επιτροπή για Εντομοκτόνα, τον Μάιο του 1980.

(3) ΕΕ αριθ. L 33 της 8.2.1979, σ. 36.

3. Τον Ιούλιο του 1981 η Επιστημονική Επιτροπή για Εντομοκτόνα εξέφρασε τη γνώμη της, η οποία δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο του 1981 από την Επιτροπή (1). Τα συμπεράσματα της Επιτροπής για Εντομοκτόνα εκτίθενται λεπτομερώς στο παράρτημα αυτής της ανακοινώσεως.

Εν ολίγοις, η Επιστημονική Επιτροπή για Εντομοκτόνα ήταν ικανοποιημένη που η εμπορία και η σωστή χρήση του 2,4,5-Τ στη γεωργία δεν είναι επικίνδυνες για την υγεία των ανθρώπων και των ζώων ή επιβλαβείς για το περιβάλλον. Έκανε, εντούτοις, ορισμένες λεπτομερείς συστάσεις που αφορούν ιδίως τη μέγιστη επιτρεπόμενη ποσότητα TCDD στο 2,4,5-Τ και την αποφυγή καταλοίπων του 2,4,5-Τ στα είδη διατροφής.

ΙΙΙ. Συμπεράσματα για πιθανή δράση της Κοινότητας

1. Η Επιτροπή δέχεται τα κύρια συμπεράσματα όσον αφορά τη γνώμη που διατύπωσε η Επιστημονική Επιτροπή για Εντομοκτόνα, και αποφασίζει ότι, με βάση τις υπάρχουσες επιστημονικές μαρτυρίες, η απαγόρευση της εμπορίας και χρήσεως των ζιζανιοκτόνων του 2,4,5-Τ εντός της Κοινότητας, στο πλαίσιο της οδηγίας 79/117/ΕΟΚ, δεν θα ήταν δικαιολογημένη.

2. Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι το 2,4,5-Τ, με την αποτελεσματικότητά του εναντίον ειδικών τύπων ζιζανίων, προσφέρει πλεονεκτήματα στη γεωργία σε πολλά μέρη της Κοινότητας.

3. Η Επιτροπή κρίνει ότι θα πρέπει να ληφθούν ορισμένα προληπτικά μέτρα για την εμπορία και χρήση του 2,4,5-Τ, ιδίως:

α) άμεση μείωση της ανώτατης επιτρεπόμενης ποσότητας TCDD σε 0,01 mg/kg και περαιτέρω μείωσή της σε 0,005 mg/kg, μόλις τεθεί σε ισχύ μια διεθνώς τυποποιημένη μέθοδος αναλύσεως. Η Επιτροπή θα ασκήσει πίεση για την έγκαιρη έγκριση μιας τέτοιας διεθνώς τυποποιημένης μεθόδου μέσω του Διεθνούς Συνεργατικού Συμβουλίου για Εντομοκτόνα (CIPAC).

β) λεπτομερής εξέταση των τρεχουσών χρήσεων του 2,4,5-Τ στα κράτη μέλη, για να εξασφαλιστεί η αποφυγή των καταλοίπων του στις τροφές και στα είδη διατροφής και να καταργηθεί η χρήση όπου η αποτελεσματικότητα του είναι ανεπαρκής σε σύγκριση με τις υπάρχουσες ασφαλείς εναλλακτικές λύσεις. Σχετικά με αυτό το θέμα η Επιτροπή θεωρεί ευκταίο:

i) να διακόψει τη χρήση του 2,4,5-Τ στα σιτηρά και να αποσύρει τη χρήση των τύπων του 2,4,5-Τ στους ιδιωτικούς κήπους, και

ii) να απαγορεύσει τον ψεκασμό των δασοτόπων με 2,4,5-Τ κατά τις περιόδους ωριμάνσεως και συγκομιδής των αγρίων καρπών και μανιταριών

γ) να προσδιορίσει τις μέγιστες επιτρεπόμενες ποσότητες για τα κατάλοιπα του 2,4,5-Τ στις τροφές και στα είδη διατροφής στα ή περίπου στα σχετικά κατώτερα όρια. Από μέρους της η Επιτροπή θα λάβει τα απαραίτητα μέτρα για να καθιερωθούν αυτές οι ποσότητες στην κοινοτική νομοθεσία όπου υπάρχει.

4. Επί του παρόντος, δεν υπάρχει νομοθεσία εγκεκριμένη από την Κοινότητα ώστε να τεθούν σε ισχύ, σε κοινοτικό επίπεδο, τα μέτρα που αναφέρονται στο σημείο 3 υπό α και β. Το 1976 η Επιτροπή υπέβαλε στο Συμβούλιο πρόταση για μια οδηγία με τον τύπο εγκρίσεως των προϊόντων για την προστασία των φυτών (2). Η πρόταση αυτή οραματίζεται τη δημιουργία ενός τύπου «αποδοχής ΕΟΚ», και προσπαθεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις με τις οποίες τα προϊόντα για την προστασία των φυτών θα μπορούν να κυκλοφορούν μέσα στην Κοινότητα εφόσον εγγυώνται την ασφάλεια των χρηστών, καταναλωτών, ζώων, συγκομιδών και του περιβάλλοντος.

Κατά τη γνώμη της Επιτροπής, η πρόταση αυτή, σε περίπτωση που εγκριθεί, θα αποτελέσει την κατάλληλη υποδομή για την έγκριση των μέτρων που αναφέρονται στο σημείο 3.

5. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να υποβάλλει σε έλεγχο τα νέα επιστημονικά δεδομένα σχετικά με το 2,4,5-Τ και να παρέχει πληροφορίες, όταν θα είναι διαθέσιμες.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Συστάσεις και συμπεράσματα της Επιστημονικής Επιτροπής για Εντομοκτόνα

(Απόσπασμα από τη γνώμη που διατυπώθηκε στις 15 Ιουλίου 1981)

1. Το 2,4,5-Τ είναι ένα ζιζανιοκτόνο για ορισμένες χρήσεις, το οποίο ήταν σε συνεχή, αλλά περιορισμένη χρήση μέσα στην Κοινότητα επί 25 έτη και πλέον και παραμένει ακόμη το πιο αποτελεσματικό προϊόν σε όλους σχεδόν τους τομείς που χρησιμοποιείται.

2. Τοξικολογικές μελέτες σε ζώα στις οποίες χρησιμοποιήθηκε 2,4,5-Τ που περιείχε 0,05 ΡΡΜ TCDD δεν κατέδειξαν «παρατηρήσιμα αποτελέσματα», και το κοινό συνέδριο ΟΤΓ/ΠΟΥ για τα κατάλοιπα εντομοκτόνων συνέστησε σύμφωνα με αυτές μια προσωρινή ΗΠΛ (ADI) 0,003 mg/kg βάρους σώματος/ημέρα, που έγινε δεκτή από την Επιστημονική Επιτροπή για Εντομοκτόνα.

3. Εντούτοις, προκειμένου να αποφευχθεί η πιθανότητα, στο μέτρο του δυνατού, όσον αφορά τη χρήση του 2,4,5-Τ, εμφανίσεως ίχνών TCDD στα είδη διατροφής, η Επιστημονική Επιτροπή για Εντομοκτόνα είναι της γνώμης ότι οι επιτρεπόμενες χρήσεις του 2,4,5-Τ θα έπρεπε να είναι τέτοιες ώστε να μην αφήνουν κατάλοιπα στις προοριζόμενες για διατροφή καλλιέργειες, κατά τη συγκομιδή τους, που να υπερβαίνουν το κατώτερο όριο προσδιορισμού του 2,4,5-Τ. Οι προσιτές στο κοινό περιοχές δεν θα έπρεπε να ψεκάζονται κατά τις περιόδους ωριμάνσεως και συγκομιδής των άγριων καρπών και μανιταριών.

4. Η Επιστημονική Επιτροπή για Εντομοκτόνα διαπίστωσε ότι, με βάση την υπάρχουσα βιομηχανική τεχνολογία, μπορεί να επιτευχθεί μια μέση περιεκτικότητα σε TCDD περίπου 0,002 mg/kg, και κατά συνέπεια θεωρεί ότι είναι δυνατόν να καθορισθεί μια ποσότητα ασφαλείας 0,005 mg/kg.

Εντούτοις, η Επιστημονική Επιτροπή για Εντομοκτόνα γνωρίζει ότι δεν υπάρχει μια τυποποιημένη μέθοδος για τον έλεγχο τόσο χαμηλής ποσότητας και συνιστά οι προτεινόμενες μέθοδοι να εξεταστούν από κοινού με σκοπό να μειωθεί η παρούσα ποσότητα ασφαλείας των 0,01 mg/kg όσο το δυνατόν συντομότερα. Εν τω μεταξύ, θα πρέπει να εγκριθεί από την Κοινότητα αυτή η μεγίστη ποσότητα των 0,01 mg/kg που ισχύει ήδη σε ορισμένα κράτη μέλη.

5. Δεν υπάρχουν στοιχεία για το ότι η σωστή χρήση των παρασκευασμάτων του 2,4,5-Τ είχε στην πράξη άμεσα οικοτοξικολογικά αποτελέσματα, ή ότι το 2,4,5-Τ και το TCDD συσσωρεύονται στη φύση όταν το 2,4,5-Τ εφαρμόζεται σωστά στη γεωργία.

6. Εφόσον η Επιτροπή για Εντομοκτόνα είναι ικανοποιημένη που δεν υπάρχει ιδιαίτερος κίνδυνος για όσους κατά την εργασία τους έρχονται σε επαφή με τύπους που περιέχουν 2,4,5-Τ σύμφωνα με αυτή την προδιαγραφή, τονίζει τη σημασία της αυστηρής τηρήσεως των κατάλληλων προληπτικών μέτρων κατά τη χρήση, όπως ισχύει για όλα τα εντομοκτόνα.

Η Επιτροπή για Εντομοκτόνα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η εμπορία και η σωστή χρήση του 2,4,5-Τ στη γεωργία, του οποίου η μέση περιεκτικότητα σε TCDD δεν υπερβαίνει τα 0,002 mg/kg (βλέπε 4 ανωτέρω), δεν είναι επικίνδυνες για την υγεία των ανθρώπων και των ζώων ούτε επιβλαβείς για το περιβάλλον, υπό την προϋπόθεση ότι κάθε κατάλοιπο που παραμένει στις προοριζόμενες για τη διατροφή καλλιέργειες δεν υπερβαίνει το κατώτερο όριο προσδιορισμού του 2,4,5-Τ (προς το παρόν στα ή κάτω των 0,05 mg/kg)