Ψήφισμα της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα τις "Πρόσφατες καταστροφές που προκλήθηκαν από τις πλημμύρες στην Ευρώπη και την δημιουργία ταμείου αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης"

(2003/C 66/06)

Κατά την 66η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 10ης Οκτωβρίου 2002) η Επιτροπή των Περιφερειών υιοθέτησε ομόφωνα το ακόλουθο ψήφισμα:

έχοντας υπόψη το άρθρο 159 παράγραφος 3 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας·

έχοντας υπόψη την πρόταση Κανονισμού του Συμβουλίου για την ίδρυση του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (COM(2002) 514 τελικό)·

έχοντας υπόψη το σχέδιο έκθεσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την πρόταση Κανονισμού του Συμβουλίου για τη ίδρυση του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (PE 314.730)·

εκτιμώντας

A. τις δραματικές καταστροφές από τις πλημμύρες που επήλθαν το καλοκαίρι σε περιοχές και πόλεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και των υποψηφίων κρατών μελών·

Β. ότι πολυάριθμοι άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους σε αυτές τις καταστροφές·

Γ. ότι οι καταστροφές αυτές έπληξαν την ιδιωτική και επαγγελματική ζωή πολυάριθμων ανθρώπων και ότι θα έχουν μακροχρόνιες κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες·

Δ. ότι προκλήθηκαν ζημιές πολλών δισεκατομμυρίων σε ιδιωτικές ιδιοκτησίες, δημόσιες υποδομές και πολιτιστικά μνημεία σε ύψος που είναι αδύνατον να εκτιμηθεί επί του παρόντος·

Ε. ότι οι φυσικές καταστροφές πλήττουν κυρίως περιοχές περιορισμένης έκτασης και ότι, κατά συνέπεια, η εκτίμηση των ζημιών και η δυνατότητα προσφυγής στο Ταμείο Αλληλεγγύης της ΕΕ πρέπει να αποτελούν και αρμοδιότητα των τοπικών και περιφερειακών αρχών.

Η Επιτροπή των Περιφερειών

1. Εκφράζει τη βαθιά λύπη και αλληλεγγύη της με τους συγγενείς, φίλους και γνωστούς των θυμάτων.

2. Εκφράζει τη συμπάθειά της για την τύχη των πολιτών που επλήγησαν και ζημιώθηκαν από τις πλημμύρες αυτές.

3. Τονίζει ιδιαίτερα την αλληλεγγύη και την αδιάκοπη βοήθεια που προσέφεραν ιδιώτες αλλά και όλοι οι ιδιωτικοί και δημόσιοι οργανισμοί στα θύματα, που δεν δίστασαν να παράσχουν βοήθεια σε ανθρώπους και να τους σώσουν από επικίνδυνες καταστάσεις, να τους παρηγορήσουν και να αμβλύνουν τον πόνο τους.

4. Η ΕΤΠ τιμά ιδιαίτερα τη βούληση, το θάρρος και την αποφασιστικότητα εκείνων που επλήγησαν από τις πλημμύρες στην προσπάθειά τους να γίνουν και πάλι κύριοι της τύχης τους και να ξεπεράσουν το συντομότερο δυνατό τις συνέπειες της καταστροφής.

5. Διαπιστώνει ότι οι συνέπειες των καταστροφών έχουν ευρωπαϊκή εμβέλεια και ότι αναπτύσσεται μία αλληλεγγύη ευρωπαϊκού επιπέδου πέρα από τα πολιτικά σύνορα με όλα τα θύματα των καταστροφών.

6. Επιδοκιμάζει το γεγονός ότι τα ευρωπαϊκά όργανα, και κατά κύριο λόγο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αποφάσισαν επειγόντως την εφαρμογή μέτρων στήριξης καθώς και την εφαρμογή μακροπρόθεσμων μέτρων χάρη στα οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση θα είναι σε θέση να προσφέρει σε παρόμοιες καταστάσεις τη συμβολή της προς τη συλλογική αλληλεγγύη.

7. Υποστηρίζει πλήρως την πρόταση της Επιτροπής για τη θέσπιση κανονισμού του Συμβουλίου σχετικά με την ίδρυση του ταμείου αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

8. Συμμερίζεται την άποψη ότι, σε έκτακτες περιπτώσεις, ακόμη και αν δεν πληρούνται τα ποσοτικά κριτήρια που προτείνονται από την Επιτροπή, μια καταστροφή η οποία πλήττει μεγάλο μέρος του πληθυσμού των εν λόγω περιοχών πρέπει επίσης να θεωρείται επιλέξιμη.

9. Διαπιστώνει ότι είναι απαραίτητο να ολοκληρωθούν το συντομότερο δυνατόν οι διοργανικές διαπραγματεύσεις για την ίδρυση του εν λόγω ταμείου.

10. Υπενθυμίζει ότι η Επιτροπή των Περιφερειών έχει ήδη αποφανθεί υπέρ της δημιουργίας μέσων παρέμβασης σε περίπτωση παρόμοιων σοβαρών κρίσεων στη γνωμοδότηση που εξέδωσε στις 15 Φεβρουαρίου 2001 με θέμα "Διάρθρωση και στόχοι της ευρωπαϊκής περιφερειακής πολιτικής στα πλαίσια της διεύρυνσης και της παγκοσμιοποίησης".

11. Τονίζει ότι το ταμείο αλληλεγγύης πρέπει να διακρίνεται από τα υπόλοιπα διαρθρωτικά ταμεία και άλλα κοινοτικά μέσα και ότι η αποστολή του θα πρέπει να περιορίζεται αποκλειστικά στις μεγάλες φυσικές καταστροφές.

12. Τονίζει ότι σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας παρόμοιο ταμείο θα πρέπει να συμπληρώνει τα μέτρα που θεσπίζονται σε εθνικό περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.

13. Επιδοκιμάζει το γεγονός ότι προβλέπεται η θέσπιση συμφωνιών με τη συμμετοχή των περιφερειακών και τοπικών αρχών για τη χρησιμοποίηση των πόρων που θα χορηγηθούν και καλεί τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν παρόμοιες συμφωνίες διότι συμβάλλουν στην αποτελεσματική χρήση της κοινοτικής βοήθειας χάρη στην εκτεταμένη και έγκαιρη συμμετοχή των ενδιαφερόμενων αρχών.

14. Ζητεί να διαθέτουν τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη και οι περιφέρειες κατά την αξιοποίηση, τη διαχείριση και τον έλεγχο των χορηγούμενων πόρων μία όσο δυνατόν μεγαλύτερη ευθύνη χωρίς να θίγεται το δικαίωμα ελέγχου της Επιτροπής και του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

15. Τονίζει ότι η χορήγηση αυτών των επειγόντως απαραίτητων οικονομικών ενισχύσεων θα πρέπει να πραγματοποιείται σύντομα με διαφάνεια, με ελαστικότητα, με δίκαιο τρόπο και χωρίς γραφειοκρατία.

16. Επιδοκιμάζει τη δυνατότητα που παρέχεται στα σημερινά και τα υποψήφια κράτη μέλη αλλά και στις ενδιαφερόμενες περιφέρειες να αλλάξουν το προσανατολισμό των πόρων που χορηγούνται για τη περίοδο 2000-2006 καθώς και τα μέτρα που προτείνονται για την γεωργική πολιτική.

17. Τονίζει την αναγκαιότητα ενός εκτεταμένου και αποτελεσματικού συντονισμού όλων των μέτρων στήριξης που παρέχουν οι τοπικές και περιφερειακές, εθνικές και ευρωπαϊκές αρχές επιτόπου στις άμεσα ενδιαφερόμενες πόλεις και περιφέρειες.

18. Τονίζει ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές ως άμεσα ενδιαφερόμενοι παράγοντες, οφείλουν να δημιουργήσουν, μέσω μίας αποτελεσματικής διοίκησης αλλά και στη διάθεση κάθε υφιστάμενου μέσου, τις προϋποθέσεις και τις συνθήκες που ευνοούν την ταχεία αποκατάσταση των ζημιών, και την ανοικοδόμηση και επισκευή ιδιωτικών και δημόσιων κτιρίων και εγκαταστάσεων, επιχειρήσεων, εργοστασίων και έργων υποδομής.

19. Τονίζει ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό η αλληλεγγύη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να συμπεριλαμβάνει και τις ενδιαφερόμενες υποψήφιες χώρες.

20. Καλεί τα σημερινά και τα υποψήφια κράτη μέλη καθώς και τις περιφέρειες να δώσουν απόλυτη προτεραιότητα στην πρόληψη καταστροφών με ίδια ευθύνη και να επανελέγξουν τα υφιστάμενα μέτρα και τις υφιστάμενες στρατηγικές, να τις επανεξετάσουν και ενδεχομένως να τις προσαρμόσουν, και εκτιμά ιδιαίτερα θετικά τη σχετική ανακοίνωση της Επιτροπής να χαράξει μία νέα ευρωπαϊκή στρατηγική πρόληψης καταστροφών.

21. Θεωρεί επειγόντως απαραίτητο να εκδοθεί γνωμοδότηση σχετικά με τις αποκτηθείσες εμπειρίες και γνώσεις στις ενδιαφερόμενες πόλεις και περιφέρειες για την αντιμετώπιση των καταστρεπτικών πλημμύρων καθώς και κατά την εξάλειψη των συνεπειών της καταστροφής και να διαδώσει τις εμπειρίες σε όλες τις τοπικές και περιφερειακές αρχές στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στα υποψήφια κράτη μέλη.

22. Θεωρεί απαραίτητο να συγκεντρωθούν σε μία δέσμη οι γνώσεις που διατίθενται στην Ευρώπη σχετικά με τη αντιμετώπιση πλημμύρων, και την διαχείριση των υδάτινων πόρων και προτίθεται να επεξεργαστεί, με βάση τις εν λόγω γνώσεις, μία βελτιωμένη πολιτική των κρατών μελών για τη διαχείριση, στο μέλλον, των υδάτινων πόρων και την αντιμετώπιση των πλημμυρών.

23. Αναθέτει στον Πρόεδρο της να διαβιβάσει το ψήφισμα αυτό στο Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στις ενδιαφερόμενες τοπικές και περιφερειακές αρχές.

Βρυξέλλες, 10 Οκτωβρίου 2002.

Ο Πρόεδρος

της Επιτροπής των Περιφερειών

Albert Bore