* Ο αριθμός των υποθέσεων διαφέρει ανά κράτος μέλος. Η κενή στήλη υποδηλώνει ότι το κράτος μέλος δεν ανέφερε καμία υπόθεση για το συγκεκριμένο έτος. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο περιορισμένος αριθμός σχετικών υποθέσεων (BE, EE, IE, CY, LT και UK) έχει ως αποτέλεσμα τα ετήσια δεδομένα να επηρεάζονται από μία υπόθεση με εξαιρετικά μεγάλη ή μικρή διάρκεια και να εμφανίζονται μεγάλες διαφοροποιήσεις από έτος σε έτος. DK: για τις προσφυγές σε πρώτο βαθμό, αρμόδιο είναι ένα οιονεί δικαστικό όργανο. ES, AT και PL: ανάλογα με το αντικείμενο, τα αρμόδια δικαστήρια διαφέρουν. PT: ο μέσος όρος είναι 1 706 ημέρες.

* IE και AT: το σενάριο δεν εφαρμόζεται, καθώς οι αρχές δεν έχουν αρμοδιότητες λήψης αντίστοιχων αποφάσεων. AT: τα στοιχεία δεν βασίζονται σε προσφυγές κατά αποφάσεων της εθνικής αρχής ανταγωνισμού. Ο αριθμός των υποθέσεων ήταν περιορισμένος (κάτω των 5 ετησίως) σε ορισμένα έτη στην πλειονότητα των κρατών μελών, με αποτέλεσμα τα ετήσια δεδομένα να επηρεάζονται από μία υπόθεση με εξαιρετικά μεγάλη ή μικρή διάρκεια και να εμφανίζονται μεγάλες διαφοροποιήσεις από έτος σε έτος. DE: τα δεδομένα αφορούν υποθέσεις προστίμων, στις οποίες το «πρωτοβάθμιο» δικαστήριο εκδίδει την απόφαση, ενώ η απόφαση της αρχής ανταγωνισμού λειτουργεί ως απαγγελία κατηγορίας. FR: τα δεδομένα περιλαμβάνουν 2 υποθέσεις που αφορούν την επανεξέταση αποφάσεων λήψης ασφαλιστικών μέτρων οι οποίες, κατά συνέπεια, εξετάστηκαν με μεγάλη ταχύτητα. Κενή στήλη στο αντίστοιχο έτος σημαίνει ότι οι χώρες BE, CZ, HR, LV, LT, LU, NL, PL, SK, FI, SE και UK δεν ανέφεραν υποθέσεις, ενώ δεν υπάρχουν διαθέσιμα δεδομένα για την AT. Στα κράτη μέλη στα οποία δεν υπήρξαν υποθέσεις, αυτό μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι καμία απόφαση της αρχής ανταγωνισμού δεν προσβλήθηκε δικαστικώς (π.χ. στο LU). DE: ο μέσος όρος είναι 1 246 ημέρες· CZ: ο μέσος όρος είναι 2 091 ημέρες.

– Σήμα της ΕΕ –

Η αποτελεσματική επιβολή των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας είναι σημαντική για την τόνωση των επενδύσεων στην καινοτομία. Το σήμα της ΕΕ είναι ο συνηθέστερος τίτλος διανοητικής ιδιοκτησίας της ΕΕ. Η νομοθεσία της ΕΕ για το σήμα της ΕΕ αποδίδει σημαντικό ρόλο στα εθνικά δικαστήρια, τα οποία ενεργούν ως δικαστήρια της ΕΕ και εκδίδουν αποφάσεις που επηρεάζουν την ενιαία αγορά. Στο διάγραμμα 15 κατωτέρω απεικονίζεται η μέση διάρκεια υποθέσεων που αφορούν προσβολή σήματος της ΕΕ σε διαδικασίες αμφισβητούμενης δικαιοδοσίας μεταξύ ιδιωτών.

Διάγραμμα 15 Σήμα της ΕΕ: Μέση διάρκεια υποθέσεων προσβολής σήματος της ΕΕ* (σε πρώτο βαθμό/σε ημέρες) (πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή με το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο για την Παραβίαση των Δικαιωμάτων Διανοητικής Ιδιοκτησίας)

* FR, IT και LT: χρησιμοποιήθηκε δείγμα υποθέσεων. PL: για το 2015 χρησιμοποιήθηκαν εκτιμήσεις δικαστηρίων. Ο αριθμός των σχετικών υποθέσεων ήταν περιορισμένος (κάτω των 5 ετησίως) σε ορισμένα έτη στις χώρες EE, IE, HR, HU, LU και FI, με αποτέλεσμα τα ετήσια δεδομένα να επηρεάζονται από μία υπόθεση με εξαιρετικά μεγάλη ή μικρή διάρκεια και να εμφανίζονται μεγάλες διαφοροποιήσεις από έτος σε έτος. IE: μία ιδιαίτερα δύσκολη υπόθεση διάρκειας 2 326 ημερών επηρέασε σημαντικά τη μέση διάρκεια. MT: τα δεδομένα αφορούν διασυνοριακές υποθέσεις στον τομέα της τελωνειακής επιβολής. DK: τα δεδομένα καλύπτουν τόσο υποθέσεις σήματος της ΕΕ όσο και υποθέσεις εθνικού σήματος στο ναυτοδικείο και εμποροδικείο. AT: η μεθοδολογία άλλαξε σε σύγκριση με το 2013. Κενή στήλη στο αντίστοιχο έτος σημαίνει ότι οι χώρες EE, HR και FI δεν ανέφεραν υποθέσεις και δεν υπάρχουν διαθέσιμα δεδομένα για τις χώρες CZ, DE, EL, IT, AT, PL και SK.

– Προστασία των καταναλωτών –

Η αποτελεσματική επιβολή της νομοθεσίας για την προστασία των καταναλωτών διασφαλίζει ότι οι καταναλωτές ωφελούνται από τα δικαιώματά τους και ότι οι εταιρείες που παραβαίνουν τους κανόνες προστασίας των καταναλωτών δεν αποκομίζουν αθέμιτο πλεονέκτημα. Οι αρχές προστασίας των καταναλωτών και τα δικαστήρια διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην επιβολή της νομοθεσίας της ΕΕ για την προστασία των καταναλωτών στο πλαίσιο των διαφόρων εθνικών συστημάτων επιβολής. Στο διάγραμμα 16 απεικονίζεται η μέση διάρκεια των υποθέσεων δικαστικού ελέγχου αποφάσεων των αρχών προστασίας των καταναλωτών που εφαρμόζουν το δίκαιο της ΕΕ.

Για τους καταναλωτές ή τις εταιρείες, στην αποτελεσματική επιβολή μπορεί να συμμετέχει μια αλυσίδα παραγόντων, η οποία δεν περιλαμβάνει μόνο δικαστήρια αλλά και διοικητικές αρχές. Για την καλύτερη εξέταση της αλυσίδας επιβολής του νόμου στον συγκεκριμένο τομέα, στην παρούσα έκδοση εξετάζεται η διάρκεια των διαδικασιών ενώπιον των αρχών προστασίας των καταναλωτών επιπλέον της διάρκειας του δικαστικού ελέγχου των σχετικών αποφάσεων. Στο διάγραμμα 17 απεικονίζεται η μέση διάρκεια των διοικητικών διαδικασιών έως την έκδοση απόφασης από τις εθνικές αρχές προστασίας των καταναλωτών το 2014 και το 2015 από τη στιγμή κίνησης της διαδικασίας. Οι σχετικές αποφάσεις περιλαμβάνουν την αναγνώριση παραβάσεων ουσιαστικών κανόνων, τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων, την έκδοση διαταγών παύσης και αποχής, την κίνηση δικαστικής διαδικασίας ή την περάτωση της υπόθεσης.

Διάγραμμα 16 Προστασία των καταναλωτών: Μέση διάρκεια δικαστικού ελέγχου* (σε πρώτο βαθμό/σε ημέρες) (πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή με το δίκτυο συνεργασίας για την προστασία των καταναλωτών)

* BE, LU, AT, FI, SE και UK: το σενάριο δεν εφαρμόζεται, καθώς οι αρχές προστασίας των καταναλωτών δεν εξουσιοδοτούνται να αποφασίζουν σχετικά με παραβάσεις σχετικών κανόνων προστασίας των καταναλωτών. Σε ορισμένα από τα εν λόγω κράτη μέλη (π.χ. FI και SE) οι αρχές προστασίας των καταναλωτών μπορούν να ασκούν αγωγές ενώπιον των δικαστηρίων ή να προσφεύγουν στον εισαγγελέα (BE). DE: οι διοικητικές αρχές μπορούν να εκδίδουν αποφάσεις μόνο σε διασυνοριακές υποθέσεις, αλλά δεν υπήρξαν σχετικές υποθέσεις, καθώς το ομοσπονδιακό Υπουργείο Δικαιοσύνης και Προστασίας των Καταναλωτών ανέθεσε σε άλλες ειδικευμένες οντότητες τη λήψη μέτρων επιβολής. Ορισμένα κράτη μέλη έχουν μεικτά συστήματα (BG, DK, EE, IE, ES και LT), στο πλαίσιο των οποίων οι αρχές προστασίας των καταναλωτών οφείλουν να ασκούν αγωγές ενώπιον των δικαστηρίων σχετικά με ορισμένους κανόνες (π.χ. αθέμιτοι συμβατικοί όροι στις χώρες BG και CY). DE, AT: Κυρίως αστική επιβολή σε θέματα νομοθεσίας για την προστασία των καταναλωτών μέσω καταναλωτών ή ιδιωτικών/ημι-ιδιωτικών φορέων. ES: Τα δεδομένα αφορούν 4 αυτόνομες κοινότητες. Για ορισμένα έτη ο αριθμός των σχετικών υποθέσεων ήταν περιορισμένος (κάτω των 5 ετησίως) στις χώρες DK, EE, EL, FR, HR και NL, με αποτέλεσμα τα ετήσια δεδομένα να επηρεάζονται από μία υπόθεση με εξαιρετικά μεγάλη ή μικρή διάρκεια και να εμφανίζονται μεγάλες διαφοροποιήσεις από έτος σε έτος. Οι χώρες IT, PL και RO υπέβαλαν στοιχεία κατ’ εκτίμηση. Κενή στήλη στο αντίστοιχο έτος σημαίνει ότι οι χώρες DK και NL δεν ανέφεραν υποθέσεις και ότι δεν υπάρχουν διαθέσιμα δεδομένα για τις χώρες EL, FR, PT και SK. Οι εξουσίες ορισμένων αρχών περιλαμβάνουν μόνον ορισμένα τμήματα του σχετικού δικαίου της ΕΕ για την προστασία των καταναλωτών.

Διάγραμμα 17 Προστασία των καταναλωτών: Μέση διάρκεια έκδοσης διοικητικών αποφάσεων από τις αρχές προστασίας των καταναλωτών* (σε ημέρες) (πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή με το δίκτυο συνεργασίας για την προστασία των καταναλωτών)

* BE, DE, LU, AT και SE: το σενάριο δεν εφαρμόζεται. Στο διάγραμμα παρουσιάζεται σταθμισμένος μέσος όρος των διοικητικών διαδικασιών που κίνησαν οι αρχές προστασίας των καταναλωτών το 2014 και το 2015. DK, EL, CY και LT: υπέβαλαν εκτιμήσεις. IE, FI: τα δεδομένα δείχνουν τον μέσο όρο του αντίστοιχου εύρους, η δε διάρκεια μπορεί να διαφέρει ανάλογα με την πολυπλοκότητα της παράβασης. NL: τα δεδομένα καλύπτουν αποφάσεις επιβολής διοικητικών προστίμων για παράβαση ουσιαστικών κανόνων. PT: η διάρκεια μπορεί να οφείλεται στην πολυπλοκότητα των διαδικασιών και, σε ορισμένες περιπτώσεις, στην έλλειψη εργαλείων ΤΠΕ για την ψηφιοποίηση ορισμένων διαδικασιών. Ορισμένα κράτη μέλη ανέφεραν επίσης τη χρήση άτυπων μέσων επιβολής, γενικά με επιτυχία (LU και NL). Ορισμένες αρχές είναι αρμόδιες μόνο για τμήματα του σχετικού δικαίου της ΕΕ.

– Ασφαλιστικά μέτρα –

Τα ασφαλιστικά μέτρα που διατάσσουν τα δικαστήρια είναι ταχείες διαδικασίες οι οποίες περιλαμβάνουν, για παράδειγμα, προσωρινά απαγορευτικά μέτρα και συντηρητική κατάσχεση αγαθών με στόχο την αποτροπή ή την πρόληψη επικείμενης παράβασης πριν από την τελική κρίση της υπόθεσης. Η αποτελεσματικότητα της διαδικασίας ασφαλιστικών μέτρων είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς αυτά χρησιμοποιούνται συχνά σε επείγουσες περιπτώσεις, στις οποίες οι καθυστερήσεις θα μπορούσαν να έχουν ως αποτέλεσμα ανήκεστο βλάβη για τον αιτούντα. Στο διάγραμμα 18 απεικονίζεται ο μέσος χρόνος που απαιτείται για την έκδοση απόφασης από εθνικό δικαστήριο επί αίτησης προσωρινών ή ασφαλιστικών μέτρων για την παύση της προσβολής σημάτων της ΕΕ και των παραβάσεων κανόνων των ηλεκτρονικών επικοινωνιών.

Διάγραμμα 18 Ασφαλιστικά μέτρα — Μέση διάρκεια διαδικασιών ασφαλιστικών μέτρων το 2015* (σε πρώτο βαθμό/σε ημέρες) (πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή με το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο για την Παραβίαση των Δικαιωμάτων Διανοητικής Ιδιοκτησίας και την επιτροπή επικοινωνιών)