Α4-0053/96

Ψήφισμα σχετικά με την ενίσχυση της παγκόσμιας νομισματικής συνεργασίας για μια καλύτερη ρύθμιση των νομισματικών και χρηματοπιστωτικών αγορών.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση που εξέδωσε η Ομάδα των Επτά με την ευκαιρία της συνεδρίασης που πραγματοποίησε στο Χάλιφαξ (Νέα Σκωτία) από 15 έως 17 Ιουνίου 1995,

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 15ης Δεκεμβρίου 1993 σχετικά με την διεθνή νομισματική συνεργασία στο πλαίσιο της μείωσης των περιορισμών στην χρηματαγορά ((ΕΕ C 20 της 14.01.1994, σελ. 74)),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 22ας Σεπτεμβρίου 1995 σχετικά με τα χρηματοπιστωτικά προϊόντα: τον σημερινό τους ρόλο στις χρηματαγορές, τα πλεονεκτήματά τους και τους κινδύνους τους ((ΕΕ C 269 της 16.10.1995, σελ. 217)),

- έχοντας υπόψη το άρθρο 148 του Κανονισμού του,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Οικονομικής, Νομισματικής και Βιομηχανικής Πολιτικής (έγγρ. Α4-0053/96),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι, μετά την κατάρρευση του συστήματος του Bretton Woods, οι κυριότερες διαρθρωτικές αλλαγές στην διεθνή οικονομία ήταν μεταξύ άλλων: η ταχεία επέκταση και ενοποίηση των διεθνών χρηματοπιστωτικών αγορών, η απάλειψη των περιορισμών στις κινήσεις κεφαλαίων και η μετάβαση από ένα σύστημα σταθερών αλλά αναπροσαρμόσιμων συναλλαγματικών ισοτιμιών, σε ένα μικτό σύστημα όπου οι χώρες έχουν την ελευθερία να επιλέξουν το καθεστώς ισοτιμίας,

Β. διαπιστώνοντας ότι υπάρχει μία τάση οικουμενικότητας των χρηματοπιστωτικών αγορών και των χρηματαγορών λόγω της απορρύθμισης των εγχώριων χρηματοπιστωτικών αγορών, της απελευθέρωσης των διεθνών κινήσεων κεφαλαίων, των χρηματοπιστωτικών καινοτομιών και της τεχνολογικής προόδου στους τομείς της πληροφορικής και των τηλεπικοινωνιών,

Γ. διαπιστώνοντας ότι η απελευθέρωση των κινήσεων κεφαλαίων προχωρεί παράλληλα με σχέδια όπως τα προγράμματα Baker και Brandy που αποβλέπουν στην επιστροφή του κεφαλαίου στις χώρες από τις οποίες διέφυγε,

Δ. αναγνωρίζοντας το γεγονός ότι η απελευθέρωση των κινήσεων των κεφαλαίων προσφέρει ορισμένα πλεονεκτήματα για τους πολίτες και την οικονομία δεδομένου ότι ο μεγαλύτερος ανταγωνισμός αυξάνει την αποτελεσματικότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα παράγωγα χρηματοπιστωτικά μέσα, όταν χρησιμοποιούνται σωστά, μπορούν να βοηθήσουν τις επιχειρήσεις να διαχειρίζονται αποτελεσματικότερα τους χρηματοπιστωτικούς κινδύνους, αλλά και ότι σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούν να επιτείνουν τους κινδύνους αυτούς, ενισχύοντας τάσεις σωρευτικής αστάθειας στις χρηματοπιστωτικές αγορές,

ΣΤ. τονίζοντας το γεγονός ότι η τάση παγκοσμιοποίησης των χρηματοπιστωτικών αγορών έχει μειώσει την ικανότητα των κυβερνήσεων να επηρεάζουν τις παραδοσιακές οικονομικές πολιτικές τους, και ότι, κατά συνέπεια, οι κυβερνήσεις πρέπει να επινοήσουν νέες πολιτικές συνεργασίας και να ενώσουν τις δυνάμεις τους, προκειμένου να αποκαταστήσουν, σε παγκόσμια κλίμακα, την ικανότητά τους για πλήρη έλεγχο της οικονομικής διαδικασίας, που έχει απωλεσθεί σε εθνικό επίπεδο, και να τιθασεύσουν τις άγριες δυνάμεις που απελευθερώνονται λόγω της παγκοσμιοποίησης,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι μια οικουμενική χρηματαγορά, εφόσον λειτουργεί καλά, έχει θετική επίπτωση ως προς το θέμα της πειθαρχίας, δεδομένου ότι ευνοεί την εκ μέρους των κυβερνήσεων εφαρμογή οικονομικών πολιτικών με υγιή οικονομικά θεμέλια,

Η. διαπιστώνοντας ότι, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του ΟΟΣΑ, οι χώρες εκείνες των οποίων οι οικονομικές πολιτικές απομακρύνονται από τις εν λόγω θεμελιώδεις οικονομικές αρχές, επιβαρύνονται μακροπρόθεσμα με υψηλότερα πραγματικά επιτόκια,

Θ. διαπιστώνοντας συνεπώς ότι, σύμφωνα με την προαναφερθείσα μελέτη, οι χώρες με υψηλό δημοσιονομικό έλλειμμα, με υψηλό έλλειμμα ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών ή με παράδοση υψηλού πληθωρισμού, είναι υποχρεωμένες να αντιμετωπίζουν υψηλότερα πραγματικά επιτόκια,

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι, εάν η οικουμενική χρηματαγορά επηρεάσει αρνητικά τις κυβερνήσεις εκείνες που χαλαρώνουν την οικουμενική τους πολιτική ζητώντας μεγαλύτερα επιτόκια, τότε οι κυβερνήσεις αυτές θα είναι πιο διατεθειμένες να εφαρμόσουν πολιτικές σύμφωνες με τις θεμελιώδεις οικονομικές αρχές,

ΙΑ. αναγνωρίζοντας το γεγονός ότι η επιβαλλόμενη από την οικουμενική αγορά πειθαρχία δεν σημαίνει ότι η λειτουργία της είναι πάντοτε η πιο σωστή δεδομένου ότι μπορεί να εφαρμόσει την πειθαρχία αυτή κατά τρόπο άναρχο, με ακραίες αντιδράσεις βραχυπρόθεσμα που έχουν σοβαρές οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες, οι οποίες μπορεί να επεκταθούν χρονικά και να μετατραπούν σε μόνιμες στρεβλώσεις,

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη επομένως ότι ο ρόλος των κυβερνήσεων θα πρέπει να είναι να εφαρμόζουν οικονομικές πολιτικές που θα αποτρέπουν τυχόν αποσταθεροποιητικές αντιδράσεις της αγοράς και που θα διασφαλίζουν μια καλύτερη ενημέρωση των αγορών προκειμένου αυτές να διαδραματίζουν καλύτερα το ρόλο τους σε θέματα πειθαρχίας,

ΙΓ. έχοντας επίγνωση του γεγονότος ότι σκοπός της κυβερνητικής δράσης πρέπει να είναι η αξιοποίηση της αποτελεσματικότητας της οικουμενικής χρηματαγοράς, με την όσο το δυνατόν καλύτερη εφαρμογή υγιών οικονομικών πολιτικών, πράγμα που μακροπρόθεσμα θα αποβεί σε όφελος των επιχειρήσεων, των εργαζομένων, των αποταμιευτών και των συνταξιούχων,

ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το γερμανικό μάρκο παίζει ρόλο νομίσματος ασφαλείας και ότι η σημερινή αδυναμία του δολαρίου έχει ως αποτέλεσμα να επενδύονται τα κεφάλαια σε γερμανικό νόμισμα, πράγμα που προκαλεί την ανατίμηση αυτού του τελευταίου, σε βάρος των πιο αδύναμων νομισμάτων,

ΙΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το δολάριο αποτελεί σήμερα το 60% των παγκόσμιων συναλλαγματικών αποθεμάτων και σχεδόν το ήμισυ του συνόλου των ιδιωτικών χρηματοπιστωτικών κεφαλαίων και ότι τα στοιχεία αυτά είναι δυσανάλογα μεγάλα σε σχέση με την σπουδαιότητα της αμερικανικής οικονομίας, η οποία παράγει μόνον το 20% της συνολικής παραγωγής και το 14% του παγκόσμιου εμπορίου,

Σχετικά με τη συνεργασία σε θέματα οικονομικής πολιτικής

1. υπογραμμίζει ότι, προς το σκοπό αυτό, οι αρχές των τριών κυριότερων βιομηχανικών χωρών (ΗΠΑ, Ιαπωνία και Γερμανία) πρέπει να αποφεύγουν τους επιζήμιους πληθωριστικούς ή αποπληθωριστικούς κύκλους, να επιτύχουν το διαρκή έλεγχο των οικονομικών και του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών τους και, για το σκοπό αυτό, να προβούν στις κατάλληλες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις[semigr ]

2. ζητεί, συνεπώς, να υπάρξει συνεργασία και συντονισμός στην οικονομική πολιτική ως μέρος μιας συμπεφωνημένης ρυθμιστικής πολιτικής που ανταποκρίνεται στην πρόκληση των διεθνοποιημένων αγορών, και υποστηρίζει τη σύσταση διεθνούς οικονομικού συμβουλίου ανάλογου με το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, το οποίο θα δημιουργούσε τις απαραίτητες συνθήκες για τη βελτίωση της νομισματικής συνεργασίας[semigr ]

3. συνάγει το συμπέρασμα ότι στόχος της διεθνούς νομισματικής και χρηματοπιστωτικής συνεργασίας είναι η εφαρμογή νομισματικών και δημοσιονομικών πολιτικών οι οποίες, ενισχυόμενες από την παγκοσμιοποίηση της αγοράς κεφαλαίων, να οδηγήσουν μακροπρόθεσμα σε χαμηλότερα επιτόκια και σε μία αειφόρο οικονομική ανάπτυξη[semigr ]

Σχετικά με τη συνεργασία σε θέματα συναλλαγματικών ισοτιμιών

4. διαπιστώνει ότι η εμπειρία αποδεικνύει πως ο ενδεχόμενος συντονισμός των μέτρων οικονομικής πολιτικής μεταξύ των τριών βασικών οικονομιών (αμερικανικής, ιαπωνικής, καθώς και της Ευρωπαϊκής Ένωσης), άνευ θεσμικού πλαισίου, είναι αδύνατος από πολιτική άποψη επειδή οι αντίστοιχες κυβερνήσεις δεν είναι διατεθειμένες να εξαρτήσουν τις εθνικές οικονομικές πολιτικές τους από ένα διεθνή στόχο[semigr ]

5. υπογραμμίζει το γεγονός ότι ένα σύστημα κυμαινομένων ισοτιμιών μπορεί να προκαλέσει μεσοπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα μία μόνιμη υπερτίμηση και υποτίμηση των συναλλαγματικών ισοτιμιών, φαινόμενο που με τη σειρά του μπορεί να προκαλέσει πραγματικές οικονομικές ζημίες. Η εκτροπή αυτή μπορεί να εμφανισθεί στην περίπτωση που η συναλλαγματική ισοτιμία αποκλίνει, για μια παρατεταμένη χρονική περίοδο, από το επίπεδο εκείνο που αντιστοιχεί στις θεμελιώδεις οικονομικές αρχές, ή πάλι όταν η συναλλαγματική ισοτιμία αντανακλά ακατάλληλες ή ανέφικτες πολιτικές[semigr ]

6. κρίνει ότι, σε περίπτωση παρατεταμένης υπερτίμησης και υποτίμησης μεταξύ των κυριοτέρων νομισμάτων, οι συναλλαγματικές ισοτιμίες θα πρέπει να αποτελούν βασικό αντικείμενο του διεθνούς πολιτικού συντονισμού, έστω και αν στόχος του εν λόγω συντονισμού δεν είναι το να περιορισθούν οι συναλλαγματικές ισοτιμίες μέσα στα όρια συγκεκριμένων ζωνών διακύμανσης[semigr ]

7. τονίζει ότι, σε περίπτωση που η παρατεταμένη υπερτίμηση ή υποτίμηση της συναλλαγματικής ισοτιμίας οφείλεται σε ακατάλληλες και ανέφικτες πολιτικές εκ μέρους των κυβερνήσεων, η ασκούμενη μέσω του διεθνούς συντονισμού πίεση είναι σε θέση να βοηθήσει για τον προσανατολισμό των εθνικών πολιτικών προς την ορθή κατεύθυνση[semigr ]

8. κρίνει ότι η επίσημη παρέμβαση ως μέσον ρύθμισης της αγοράς συναλλάγματος έχει μόνον περιορισμένα αποτελέσματα όταν οι θεμελιώδεις οικονομικές αρχές δεν είναι υγιείς[semigr ]

9. διατυπώνει την ιδέα ότι το σημερινό παγκόσμιο νομισματικό σύστημα, που στηρίζεται στην πρωτοκαθεδρία του δολλαρίου, θα πρέπει να εξελιχθεί προς ένα σύστημα όπου και άλλα νομίσματα, συμπεριλαμβανομένου του ευρωπαϊκού ενιαίου νομίσματος, θα πρέπει να διαδραματίζουν σπουδαιότερο ρόλο σε σχέση με τη διεθνή νομισματική συνεργασία[semigr ]

10. καλεί την Επιτροπή να υποβάλει Λευκή Βίβλο σχετικά με

- το ρόλο της ΕΕ, μετά από την έναρξη της τρίτης φάσης της ΟΝΕ, στο ΔΝΤ και τη Διεθνή Τράπεζα,

- τον μηχανισμό χρηματοδοτικής στήριξης που απαιτείται για να υπάρξει ένα σύστημα με στόχο την ελαχιστοποίηση των συναλλαγματικών διακυμάνσεων του ΕΥΡΩ, του αμερικανικού δολλαρίου και του γιέν εντός του ΔΝΤ[semigr ]

Σχετικά με την συνεργασία σε θέματα εξωτερικού χρέους

11. ζητεί από τους διεθνείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς με δανειοδοτική εξουσία να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα ώστε οι αναπτυσσόμενες χώρες, οι οικονομίες σε μεταβατική φάση και οι πτωχότερες χώρες να αποκτήσουν καλύτερη πρόσβαση στις διεθνείς ιδιωτικές χρηματαγορές, προκειμένου να ενισχυθεί η χρηματοπιστωτική τους φερεγγυότητα, μέτρα στα οποία θα πρέπει να περιλαμβάνονται η ελάφρυνση του χρέους και η χορήγηση προτιμησιακών δανείων στις χρεώστριες χώρες του Τρίτου Κόσμου, εφόσον τούτο δικαιολογείται από το εισοδηματικό επίπεδο και την αδυναμία πληρωμής των χωρών αυτών[semigr ]

Σχετικά με το θεσμικό πλαίσιο συνεργασίας

12. υποστηρίζει την άποψη της Ομάδας των Επτά ότι ο καλύτερος τρόπος για τη σταθεροποίηση των συναλλαγματικών ισοτιμιών είναι η εφαρμογή νομισματικών δημοσιονομικών πολιτικών σύμφωνων με τις θεμελιώδεις οικονομικές αρχές και η συνεργασία στην αγορά συναλλάγματος μέσω μιας ηυξημένης επιτήρησης και συντονισμένων αντιδράσεων[semigr ]

13. συμμερίζεται επίσης την άποψη της Ομάδας των Επτά ότι η πρόληψη των χρηματοπιστωτικών κρίσεων πρέπει να αποτελέσει θεμελιώδη στόχο, πιστεύοντας ότι η ύπαρξη εμπεριστατωμένων και προσανατολισμένων προς το μέλλον αναλύσεων θα συμβάλει στη βελτίωση των ανησυχητικών δεικτών και, συνεπώς, και στη δυνατότητα ανάληψης διεθνούς δράσης σε περιπτώσεις κρίσεων[semigr ]

14. ζητά να προβλέπει το σύστημα αυτό μία μεγαλύτερη και αποτελεσματικότερη επιτήρηση των εθνικών οικονομικών πολιτικών και των εξελίξεων στις χρηματοπιστωτικές αγορές, καθώς και μία καλύτερη ενημέρωση των παραγόντων της αγοράς σχετικά με τα θέματα αυτά[semigr ]

15. ζητεί από το ΔΝΤ να υποβάλλει δύο φορές το χρόνο έκθεση σχετικά με τις εξελίξεις στις νομισματικές και χρηματοπιστωτικές αγορές και να παρέχει στοιχεία σχετικά με κάθε τομέα της οικονομικής πολιτικής στις τρεις κύριες βιομηχανικές χώρες όπου η συνεργασία παρουσιάζει ελλείψεις και όπου οι ελλείψεις αυτές οδηγούν σε ανεπιθύμητες τάσεις στις νομισματικές και χρηματοπιστωτικές αγορές[semigr ]

16. κρίνει εν τούτοις ότι το πλαίσιο της συνεργασίας της Ομάδας των Επτά είναι περιορισμένο, επειδή δεν επιτρέπει την επιτήρηση της πολιτικής των νέων βιομηχανικών χωρών, που επηρεάζουν όλο και περισσότερο την παγκόσμια οικονομία, ούτε και την επιτήρηση της πολιτικής των χωρών με μεταβατική οικονομία ή των πτωχότερων χωρών[semigr ]

17. πιστεύει επομένως ότι η διαδικασία πολυμερούς επιτήρησης πρέπει να εφαρμοσθεί στο πλαίσιο του διεθνούς νομισματικού ταμείου και ότι βασικός στόχος αυτής της διαδικασίας θα πρέπει να είναι η βελτίωση του διεθνούς νομισματικού συστήματος, μέσω καλύτερων οικονομικών πολιτικών και καλύτερου διεθνούς συντονισμού τους[semigr ]

18. συμμερίζεται τα συμπεράσματα της έκθεσης του ΟΗΕ «A call to action» του 1994 του Ingvar Carlsson και του Schridath Ramphal σχετικά με την ανάγκη εφαρμογής διεθνούς φόρου επί του συναλλάγματος[semigr ] καλεί, ως εκ τούτου, την Ευρωπαϊκή Ένωση, στο πλαίσιο του ΟΗΕ, να αναλάβει πρωτοβουλία προκειμένου να επισπεύσει την εφαρμογή παγκόσμιου ελάχιστου φόρου επί του συναλλάγματος,

19. Υποστηρίζει τις μεταρρυθμίσεις που συμφωνήθηκαν στη Διάσκεψη Κορυφής της Ομάδας των Επτά στο Χάλιφαξ και, ιδίως, τη σύσταση για:

α) διπλασιασμό των γενικών ρυθμίσεων δανεισμού του ΔΝΤ προκειμένου να ενισχυθούν τα διαθέσιμα μέτρα αποτροπής κρίσεων στυλ Μεξικού,

β) ανάπτυξη συγκεκριμένων προτύπων και ρητρών για αποτελεσματικότερη ρυθμιστική συνεργασία με στόχο την αποτροπή καταρρεύσεων του στυλ της Τράπεζας Barings,

γ) μεταρρύθμιση των πολυμερών αναπτυξιακών τραπεζών προκειμένου να καταδειχθεί η ρητή δέσμευση για περιορισμό της φτώχειας,

δ) δημιουργία στο πλαίσιο του ΔΝΤ πρότυπης δέσμης δεδομένων για έγκαιρη δημοσιοποίηση των κομβικών οικονομικών και χρηματοδοτικών στοιχείων.

Ζητεί από την Επιτροπή να τηρεί ενήμερο το Κοινοβούλιο σχετικά με την πρόοδο όσον αφορά την υλοποίηση των αποφάσεων που ελήφθησαν στη Διάσκεψη Κορυφής του Χάλιφαξ.

20. ζητεί από την Επιτροπή να αναλάβει ενέργειες για την ενίσχυση των εποπτικών κανόνων για τις αγορές παράγωγων χρηματοπιστωτικών μέσων στο πλαίσιο των προτάσεων που διατυπώνονται στο προαναφερθέν ψήφισμα του Κοινοβουλίου της 22ας Σεπτεμβρίου 1995 για τα παράγωγα χρηματοπιστωτικά μέσα: τον τρέχοντα ρόλο τους στις χρηματοδοτικές αγορές, τα πλεονεκτήματά τους και τους κινδύνους τους[semigr ]

21. καλεί την Επιτροπή να εξετάσει τις δυνατότητες εισαγωγής ενός φόρου σχετικά με τις διεθνείς μεταφορές κερδοσκοπικών κεφαλαίων και τις ανταλλαγές παραγώγων χρηματοπιστωτικών μέσων (φόρος Tobin), που θα προορίζεται στον περιορισμό των αποσταθεροποιητικών επιπτώσεων της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κερδοσκοπίας που διαρκώς αυξάνεται[semigr ]

22. πιστεύει ότι η συνεργασία των κεντρικών τραπεζών πρέπει να πραγματοποιείται υπό την αρμοδιότητα της Διεθνούς Τράπεζας Πληρωμών βάσει του παραδείγματος της Επιτροπής της Βασιλείας, στο πλαίσιο της διεθνούς τραπεζικής επιτήρησης, επιτροπής της οποίας οι συστάσεις γίνονται δεκτές τόσο από τις χώρες μέλη της Ομάδας των Δέκα όσο και από τις χώρες μη μέλη[semigr ]

23. πιστεύει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση, και πιο συγκεκριμένα μέσω της Επιτροπής και της μελλοντικής Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, πρέπει να γίνει πλήρες μέλος όλων των ανωτέρω διεθνών οργανισμών, συμμετέχοντας στην εκπόνηση και λήψη των αποφάσεων[semigr ]

24. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή και στο Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ίδρυμα.