Γνωμοδότηση για:

- την ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο σχετικά με πολυετές κοινοτικό πρόγραμμα για την τόνωση της ανάπτυξης της ευρωπαϊκής βιομηχανίας περιεχομένου των πολυμέσων και την ενθάρρυνση της χρήσης του περιεχομένου των πολυμέσων στη νεοεμφανιζόμενη κοινωνία των πληροφοριών (INFO 2000), και

- την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση πολυετούς κοινοτικού προγράμματος για την τόνωση της ανάπτυξης της ευρωπαϊκής βιομηχανίας περιεχομένου και την ενθάρρυνση της χρήσης του περιεχομένου των πολυμέσων στη νεοεμφανιζόμενη κοινωνία των πληροφοριών (INFO 2000) ()

(96/C 82/09)

Στις 14 Σεπτεμβρίου 1995, και σύμφωνα με το άρθρο 130 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με τις παραπάνω προτάσεις.

Το τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, επεξεργάστηκε τη γνωμοδότησή του στις 29 Νοεμβρίου 1995, με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. Pellarini.

Κατά την 331η σύνοδο ολομέλειας της (συνεδρίαση της 21ης Δεκεμβρίου 1995), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1. Εισαγωγή

1.1. Το πρόγραμμα αυτό, το οποίο συνιστά συνέχεια του προγράμματος Impact, έχει ως στόχο να συμβάλει τόσο στην ανάπτυξη νέων προϊόντων και υπηρεσιών πολυμέσων (Πολυμέσα: Ο συνδυασμός κειμένου, γραφικών παραστάσεων, εικόνων, ήχου και άλλων «μέσων» σε ψηφιακή παρουσίαση) όσο και στην τόνωση της ζήτησης των εν λόγω προϊόντων και υπηρεσιών: το πρόγραμμα INFO 2000 θα καλύψει την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 1996 έως την 31η Δεκεμβρίου 1999 και θα χρηματοδοτηθεί με 100 εκατ. Ecu.

1.2. Η βιομηχανία περιεχομένου της πληροφόρησης αφορά τις έντυπες εκδόσεις (εφημερίδες, βιβλία, εκδόσεις εν γένει), τις ηλεκτρονικές εκδόσεις (βάσεις δεδομένων, υπηρεσίες διαλογικής τηλεοπτικογραφίας (videotex) και τηλεακουστικογραφίας (audiotex), σύμπυκνοι δίσκοι (CD), ηλεκτρονικά παιχνίδια, κ.λπ.), και τον οπτικοακουστικό τομέα (τηλεόραση, ραδιόφωνο, κινηματογράφος).

1.3. Στην ΕΕ, το 1994, αυτός ο τομέας της βιομηχανίας πραγματοποίησε κύκλο εργασιών που υπολογίζεται σε περίπου 150 δισ. Ecu και απασχόλησε περισσότερους από 2 εκατομμύρια εργαζόμενους.

1.4. Το πρόγραμμα προβλέπει τρεις γραμμές δράσης:

- τόνωση της ζήτησης και ευαισθητοποίηση του κοινού

- αξιοποίηση των πληροφοριών του δημόσιου τομέα στην Ευρώπη

- κινητοποίηση του ευρωπαϊκού δυναμικού πολυμέσων.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Οι πάντες συμφωνούν, πλέον, ότι η δημιουργία μιας καθολικής υποδομής πληροφοριών θα έχει επιπτώσεις στις εθνικές οικονομίες, στην αγορά και στην ποιότητα ζωής του κάθε πολίτη, αντίστοιχες με εκείνες που επέφερε η βιομηχανική επανάσταση στην αγροτική κοινωνία του 18ου αιώνα.

2.1.1. Το ερώτημα που τίθεται συνίσταται στο εάν και κατά πόσον η σημερινή κοινωνία είναι διατεθειμένη να υποστεί τις συνέπειες μίας συναφούς εξέλιξης επαφιόμενη απλώς στις τάσεις της αγοράς, ή εάν θα θεωρήσει προτιμότερο να κατευθύνει με ευελιξία και να ελέγχει την εν λόγω διαδικασία.

2.1.2. Το ενδεχόμενο αυτό φαίνεται εφικτό δεδομένου ότι, θεωρητικά, σήμερα διαθέτουμε γνώσεις, ικανότητα πρόβλεψης και τεχνολογικά ανεπτυγμένα μέσα που μας παρέχουν τη δυνατότητα να διαμορφώνουμε σενάρια και πρότυπα ευρείας κλίμακας, τα οποία να δύνανται να ανταποκρίνονται ικανοποιητικά σε μία μελλοντική πραγματικότητα και να εκσυγχρονίζονται διαρκώς, κατά τρόπο ώστε να είμαστε σε θέση να κατανοούμε καλύτερα τα προς αντιμετώπιση προβλήματα.

2.2. Επιπλέον, ορισμένες ενδείξεις που συνηγορούν υπέρ της διενέργειας εκτενέστερης μελέτης προέρχονται είτε από τους κοινωνικούς φορείς όπως, παραδείγματος χάρη, οι συνδικαλιστικές οργανώσεις των εργαζομένων, οι ενώσεις των καταναλωτών και οι επιχειρηματικές οργανώσεις, είτε από προηγμένα κράτη, όπως οι ΗΠΑ ή η Ιαπωνία.

2.2.1. Οι πάντες προβληματίζονται κυρίως όσον αφορά τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και, κατά συνέπεια, τις δυνατότητες απασχόλησης, εντούτοις όμως δίδεται έμφαση - ανάλογα με διάφορες ευαισθησίες και συμφέροντα - σε άλλα θέματα, όπως ο ρόλος των δημόσιων υπηρεσιών τόσο για την προάσπιση της πολιτιστικής κληρονομιάς όσο και για την παροχή αμιγώς καθολικής υπηρεσίας, η πρόσβαση στις πληροφορίες, η προστασία της ιδιωτικής ζωής και η διατίμηση του κόστους για τους χρήστες, η θέσπιση σαφών κανόνων όσον αφορά την τυποποίηση, τη χορήγηση αδειών, τους όρους θεμιτού ανταγωνισμού και τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας.

2.2.2. Οι ΗΠΑ, έπειτα από μία περίοδο μεγάλου ενθουσιασμού και άνθησης άπειρων πρωτοβουλιών, επιδεικνύουν σήμερα εξαιρετική σύνεση, δεδομένου ότι η αβεβαιότητα επί κανονιστικών θεμάτων παραμένει σημαντικότατη για τις αμερικανικές επιχειρήσεις.

2.2.2.1. Σε επιβεβαίωση των ανωτέρω, ορισμένες από τις μεγαλύτερες συγχωνεύσεις επιχειρήσεων της βιομηχανίας της πληροφορικής που ανακοινώθηκαν ποτέ δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί και, από την άλλη πλευρά, ο ρυθμός υπαγορεύεται από τα σχέδια νομοθετικής μεταρρύθμισης στον τομέα των τηλεπικοινωνιών.

2.2.3. Στην Ιαπωνία, η άσκηση του μονοπωλιακού ελέγχου των αγορών εκ μέρους της NTT και της KDD δεν επέφερε γενική μείωση του κόστους και, εν τέλει, επιβράδυνε τη διαδικασία διάδοσης των νέων υπηρεσιών.

2.2.3.1. Προκειμένου να αντιμετωπίσει την κατάσταση, η ιαπωνική κυβέρνηση προέβη πρόσφατα στη σύσταση ομάδας εργασίας σχετικά με την πολιτική της πληροφόρησης και διάκειται ευνοϊκά στη διενέργεια επαφών, ιδίως με την ΕΕ.

2.3. Η ΕΕ έθεσε ως στόχο της την ελευθέρωση όλων των τηλεπικοινωνιακών υποδομών και υπηρεσιών έως την 1η Ιανουαρίου 1998.

2.3.1. Παράλληλα, δεσμεύθηκε να υιοθετήσει ένα ρυθμιστικό πλαίσιο για τον καθορισμό ορισμένων κοινών αρχών, όπως η καθολική υπηρεσία, η χορήγηση αδειών, οι όροι θεμιτού ανταγωνισμού, η τυποποίηση, η προάσπιση των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, η προστασία της ιδιωτικής ζωής, κ.ά.

2.3.2. Εάν η εν λόγω διαδικασία ελευθέρωσης είναι αναγκαία για την υλοποίηση της κοινωνίας των πληροφοριών, η ΕΕ οφείλει να αποδείξει έμπρακτα την πολιτική της βούληση να κατευθύνει τη διαδικασία αυτή θέτοντας κατ`αρχήν τάχιστα σε εφαρμογή, αφενός, ένα ρυθμιστικό πλαίσιο προσαρμοσμένο στη νέα τεχνολογική και εμπορική πραγματικότητα και, αφετέρου, τα πολυετή κοινοτικά προγράμματα που αποσκοπούν να προωθήσουν την ανάπτυξη των σχετικών τομέων.

2.4. Στις 13 Ιουλίου 1995, η Επιτροπή διοργάνωσε ένα φόρουμ, απαρτιζόμενο από ευρωπαίους εμπειρογνώμονες, με αποστολή να μελετήσει και να προβεί σε παρατηρήσεις και σχόλια σχετικά με τα ποικίλα θέματα που άπτονται της μελλοντικής «κοινωνίας των πληροφοριών».

2.4.1. Συνοπτικά, τα θέματα αυτά αφορούν τις επιπτώσεις στην οργάνωση της εργασίας, την προάσπιση της δημοκρατίας, την ποιότητα και τη διαφάνεια των δημόσιων υπηρεσιών, τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και την προστασία της ιδιωτικής ζωής, την ελεύθερη πρόσβαση, την πολιτισμική διάσταση κ.ά.

2.4.2. Από πρακτική άποψη, αυτή η φιλόδοξη και δύσκολη αποστολή συνίσταται στην κατά το δυνατόν ακριβέστερη περιγραφή των μελλοντικών σεναρίων για την κοινωνία των πληροφοριών, μέσω του ακριβούς καθορισμού των δυνατοτήτων, των κινδύνων, των φραγμών και των στρατηγικών στόχων, προκειμένου να μπορέσει η Επιτροπή να δράσει κατά τον αποτελεσματικότερο τρόπο.

2.4.3. Τα θέματα που αναπτύσσονται στο φόρουμ έχουν αξιοσημείωτη πολιτική σημασία όσον αφορά τον καθορισμό του ρυθμιστικού πλαισίου και, ταυτόχρονα, συνδέονται με τους στόχους που έχουν τεθεί στο πλαίσιο του προγράμματος INFO 2000.

3. Παρατηρήσεις σχετικά με το πρόγραμμα INFO 2000

3.1. Η ΟΚΕ συμμερίζεται την ανάγκη ενίσχυσης των κοινοτικών προγραμμάτων στους τομείς των τεχνολογιών της πληροφόρησης και των τηλεπικοινωνιών, με συγκεκριμένη παρέμβαση στον τομέα της βιομηχανίας περιεχομένου, λαμβανομένων κυρίως υπόψη των σημαντικών ευρωπαϊκών δυνατοτήτων όσον αφορά τις πολιτισμικές αξίες και την ιστορική παράδοση οι οποίες, συνέβαλαν στο να καταστεί η γηραιά ήπειρος πολιτισμικό, οικονομικό και κοινωνικό πρότυπο αναφοράς, μέχρι τις αρχές του εικοστού πρώτου αιώνα.

3.1.1. Εντούτοις, τα χαρακτηριστικά αυτά αποτελούν ταυτόχρονα φραγμό για την ανάπτυξη και τη διάδοση των νέων πολιτισμικών προτύπων που στηρίζονται στη διαρκώς καλύτερη χρήση των νέων ψηφιακών τεχνολογιών, δεδομένου, παραδείγματος χάρη, ότι ακόμη και σε περίπτωση ύπαρξης ενιαίας αγοράς - οι ευρωπαίοι πολίτες θα πρέπει να αποδεχθούν επίσης την πολυγλωσσία, την ανομοιογένεια των νομοθετικών συστημάτων, τις σημαντικές διαφορές ως προς το κόστος και την τιμολόγηση των διαφόρων υπηρεσιών.

3.1.2. Σε αυτό το πλαίσιο, η τόνωση της βιομηχανίας περιεχομένου των πολυμέσων συνιστά, κατά συνέπεια, ένα αναγκαίο βήμα στο οποίο πρέπει να προβούν όχι μόνον οι επιχειρήσεις, αλλά και η Δημόσια Διοίκηση, τα σχολεία, η έρευνα και οι μεμονωμένοι πολίτες.

3.2. Το κοινοτικό πρόγραμμα INFO 2000 θέτει ως στόχο να παρεμβαίνει - από κοινού με τα υπόλοιπα κοινοτικά προγράμματα που περιλαμβάνονται στο 4ο Πρόγραμμα Πλαίσιο - με στόχο τόσο την αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων της βιομηχανίας περιεχομένου στην Ευρώπη όσο και τη μείωση ορισμένων από τις αδυναμίες της.

3.2.1. Στη διατύπωση των μακροπρόθεσμων στρατηγικών στόχων και των γραμμών δράσης του εν λόγω προγράμματος εμπεριέχεται η επιβεβαίωση των βασικών αξόνων του σχεδίου: ακριβέστερη εστίαση των στόχων στον κρίσιμο τομέα της ανάπτυξης της ευρωπαϊκής βιομηχανίας περιεχομένου, και όχι στο σύστημα των υπηρεσιών πληροφόρησης το οποίο απλώς συνιστά έναν από τους σημαντικότερους τομείς, όχι όμως το μοναδικό.

3.3. Λαμβανομένων υπόψη των προηγούμενων εκτιμήσεων που απορρέουν από την ανάγνωση της Ανακοίνωσης της Επιτροπής στην οποία παρουσιάζεται η πρόταση προγράμματος, δημιουργείται η εντύπωση ότι υφίσταται κάποια δυσαρέσκεια οφειλόμενη σε τέσσερις τουλάχιστον λόγους.

3.3.1. Η Επιτροπή χαρακτηρίζει μεν τη βιομηχανία περιεχομένου ως μία από τις καίριες συνιστώσες της κοινωνίας των πληροφοριών, αφού όμως περιγράψει τη διάρθρωσή της από άποψη παραγωγής και απασχόλησης και τη σημασία της για την ανάπτυξη της κοινωνίας του μέλλοντος, δεν ασχολείται με την εξέταση των οικονομικών και κοινωνικών συνεπειών που ενδέχεται να προκληθούν, λόγου χάρη, από την επιρροή που δύνανται να ασκήσουν οι μεγάλοι εκδοτικοί οίκοι, την πιθανή συγκέντρωση των μέσων μαζικής επικοινωνίας, τις σοβαρές αμφιβολίες σχετικά με τη δυνατότητα της προστασίας μιας πραγματικής πολυφωνίας στην ενημέρωση.

3.3.2. Στο κείμενο επανέρχονται συχνά όροι, όπως ελευθέρωση, άρση των ελέγχων, ανταγωνιστικότητα και ελεύθερος ανταγωνισμός, αλλά δεν γίνεται σχεδόν ποτέ - ή γίνεται επί τροχάδην - λόγος για τους απαιτούμενους κανόνες, ούτε καν σε σχέση με το ελάχιστο ρυθμιστικό πλαίσιο που έχει εξαγγελθεί εδώ και καιρό, θεωρώντας ως σχεδόν βέβαιο το γεγονός ότι τα πρότυπα θα καθορισθούν σε εύθετο χρόνο.

3.3.2.1. Η στάση αυτή δημιουργεί μια επαμφοτερίζουσα εικόνα της κατάστασης, δεδομένου ότι, αντιθέτως, ένας σημαντικός αριθμός σχεδίων του προγράμματος στρέφεται στην εξέταση προτύπων και κανόνων (βλ. π.χ. συγγραφικά δικαιώματα και δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας).

3.3.3. Όσον αφορά το ύψος των χρηματοδοτήσεων, από μια απλή διαίρεση του συνολικού ποσού δια του αριθμού των υποτιθέμενων σχεδίων προκύπτει ένα μέσο ποσό της τάξεως των 250 000 Ecu ανά σχέδιο, ποσό, το οποίο είναι περιττό να σημειωθεί, ότι κρίνεται ανεπαρκές - παρότι ενδέχεται να κυμανθεί αναλόγως του σχεδίου - δημιουργεί δυστυχώς όμως την εντύπωση άσκοπης χορήγησης των κοινοτικών ενισχύσεων.

3.4. Η τελευταία διαπίστωση η οποία δημιουργεί πολλά ερωτηματικά, αφορά την ανισορροπία μεταξύ του συνοπτικού χαρακτήρα του κειμένου της πρότασης απόφασης του Συμβουλίου και της πληθώρας των παραρτημάτων, γεγονός το οποίο θα πρέπει να συνδυασθεί τόσο με τα γραφειοκρατικά κωλύματα όσο και με τη σημαντική διακριτική ευχέρεια κατά την επιλογή των μεμονωμένων σχεδίων.

4. Παρατηρήσεις σχετικά με τις γραμμές δράσης του προγράμματος

4.1. Πέραν της περιορισμένης συνολικής χρηματοδότησης - για την οποία έχει ήδη γίνει λόγος - και η επί τοις εκατό κατανομή μεταξύ των διαφόρων γραμμών δράσης φαίνεται μη ισορροπημένη, δεδομένου ότι θα έπρεπε, εάν χρειασθεί, να προτιμηθεί κατά σειρά προτεραιότητας η δράση 3 (η οποία αφορά το ευρωπαϊκό δυναμικό πολυμέσων) μέσω της απόσπασης κονδυλίων από τη δράση 1 (τόνωση της ζήτησης και ευαισθητοποίηση του κοινού), από την άποψη ότι η εν λόγω δράση θα μπορούσε να περιοριστεί περισσότερο χρονικά και είναι βέβαιο ότι έχει χαμηλότερο κόστος.

4.1.1. Η προαναφερθείσα εκτίμηση μπορεί να υποστηριχθεί λαμβάνοντας, παραδείγματος χάρη, υπόψη την επιρροή που έχει ήδη αποκτήσει η διάδοση του Internet ως μέσου πληροφόρησης.

4.2. Εφόσον δεν έχει προβλεφθεί διαχωρισμός των δράσεων με συγκεκριμένη παρέμβαση στην παραγωγή περιεχομένου από τις δράσεις που αφορούν τους μηχανισμούς και τους κανόνες της αγοράς, η δημιουργία μίας ιδιαίτερης γραμμής δράσης με στόχο τον περιορισμό των αδυναμιών της Ευρώπης στον εν λόγω τομέα θα μπορούσε να ενισχύσει ακόμη περισσότερο το πρόγραμμα.

4.2.1. Ειδικότερα, η χάραξη πολιτικών για την πρόσβαση (2.1), η εμπορική εκμετάλλευση δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας πολυμέσων (3.2), η διάδοση της χρήσης προτύπων περιεχομένου των πολυμέσων (4.2), συνιστούν στοιχεία για την τεχνική και κανονιστική υποστήριξη της διαρθρωτικής αδυναμίας της Ευρώπης - που οφείλεται στον πολιτικό, οικονομικό και γλωσσικό κατακερματισμό της - τα οποία θα μπορούσαν να συγκεντρωθούν σε μία ενιαία δράση.

4.3. Δράση 1 - Τόνωση της ζήτησης και ευαισθητοποίηση του κοινού

4.3.1. Στην Ανακοίνωσή της σχετικά με τη «Μεθοδολογία για την υλοποίηση εφαρμογών της κοινωνίας των πληροφοριών» (έγγρ. COM(95) 224 τελικό), η Επιτροπή δίδει έμφαση στις υπηρεσίες κοινής ωφελείας και δηλώνει ότι η προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στις υπηρεσίες που ζητούν οι χρήστες 7 επιπλέον, διευκρινίζει ότι οι πρωτοβουλίες θα πρέπει να αποσκοπούν στην ικανοποίηση δεδηλωμένων ή δυνητικών αναγκών.

4.3.2. Επομένως, η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να εκπονήσει τάχιστα μελέτες για τον καθορισμό των αναγκών, δεδομένου ότι το πρόγραμμα INFO 2000 δεν πρέπει να περιοριστεί απλώς σε τόνωση και ευαισθητοποίηση της ζήτησης για τα νέα προϊόντα.

4.3.3. Εξάλλου, απαιτείται η διενέργεια εκτεταμένων ερευνών για τη διάθεση στην αγορά (μάρκετινγκ), τις οποίες μόνον ορισμένες μεγάλες επιχειρήσεις θα μπορούσαν να πραγματοποιήσουν, προκειμένου να καταστεί δυνατό να ενταχθούν και οι ΜΜΕ στην αγορά υπό ανεκτές συνθήκες ανταγωνισμού.

4.3.4. Πρέπει, πράγματι, να γνωρίζουμε ότι εάν η Επιτροπή επιθυμεί να ενισχύσει κατά πρώτο λόγο τις ΜΜΕ - γεγονός το οποίο συνιστά γενική πολιτική κατεύθυνση πολλών δράσεων της ΕΕ - θα πρέπει επίσης να τους χορηγήσει στοιχεία πληροφόρησης, δεδομένου ότι είναι αδιανόητο να αναλάβουν οι ΜΜΕ, οι οποίες δεν διαθέτουν τα απαιτούμενα μέσα για τη διενέργεια συναφούς έρευνας, πολυδάπανες πρωτοβουλίες χωρίς να γνωρίζουν εάν και κατά πόσον οι πρωτοβουλίες αυτές ενδιαφέρουν την αγορά.

4.3.5. Μία άλλη κατεύθυνση προς την οποία πρέπει να στραφούμε αφορά τη συγκράτηση του κόστους και των τιμών και την ανάγκη διασφάλισης της μέγιστης δυνατής διαφάνειας για τους χρήστες, ακόμη και στην περίπτωση του πρόσθετου κόστους των υπηρεσιών και των εξαρτημάτων, δεδομένου ότι το χαμηλό κόστος ενός προϊόντος είναι πολύ σημαντικότερο από μία ευρεία ενημερωτική εκστρατεία για την αποδοχή του από την αγορά.

4.3.6. Όσον αφορά το χρόνο και τις σχετικές χρηματοδοτήσεις, η δράση αυτή θα πρέπει να επικεντρωθεί περισσότερο στην πρώτη διετία, δεδομένου ότι έχει προπαρασκευαστικό χαρακτήρα έναντι των υπολοίπων, έτσι ώστε να προετοιμάσει το έδαφος για τις πρώτες παραγωγές που αναμένονται έπειτα από μία τριετία.

4.3.7. Είναι πράγματι δυνατό να υποστηριχθούν οι ήδη προβλεπόμενες δράσεις από δράσεις με στόχο την ανάπτυξη και την ενθάρρυνση τόσο της αγοράς, όσο και της χρήσης των προϊόντων και των υπηρεσιών πολυμέσων - συμπεριλαμβανομένων και των υπηρεσιών κατάρτισης και παροχής συμβουλών - μέσω του προσανατολισμού τους όχι μόνον στην αγορά των ΜΜΕ, αλλά και στην καταναλωτική αγορά η οποία, σύμφωνα με πολυάριθμους αναλυτές, θα αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες ευκαιρίες για τα πολυμέσα.

4.3.8. Σε αυτό το πλαίσιο, θα πρέπει να ενισχυθεί ο ρόλος τόσο της σχολικής και πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, όσο και της επαγγελματικής κατάρτισης.

4.4. Δράση 2 - Αξιοποίηση των πληροφοριών του δημόσιου τομέα

4.4.1. Όσον αφορά την εν λόγω γραμμή δράσης, προβλέπεται μεν ευρύ φάσμα σχεδίων, αλλά, προκειμένου να αναταθεί ενεργότερος ρόλος στις δημόσιες αρχές στον τομέα των κοινωνικών συμφερόντων, θα πρέπει να αναπτυχθούν κατά προτεραιότητα δράσεις υποστήριξης για τα σχέδια:

- Παροχής υπηρεσιών πολυμέσων προς τους κατοίκους των πόλεων, σχέδια τα οποία οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης πολλών ευρωπαϊκών πόλεων είτε έχουν ήδη αρχίσει να εφαρμόζουν είτε έχουν προγραμματίσει να εφαρμόσουν, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής - κυρίως στις μεγαλουπόλεις - και τη μείωση του κόστους και του χρόνου που αφιερώνει κάθε κάτοικος για τη διεκπεραίωση των επαφών του με τις αρχές της πόλης του.

- Διαλογικά προγράμματα στον τομέα της υγείας για την ενημέρωση και την παροχή συμβουλών σε ιατρούς και ασθενείς.

- Προγράμματα υποστήριξης στον τομέα της διαρκούς κατάρτισης.

- Ειδικά ενημερωτικά προγράμματα για τις περιφερειακές ενισχύσεις προς τις επιχειρήσεις.

4.4.2. Τέτοιου είδους σχέδια δύνανται να δημιουργήσουν ευκαιρίες όχι μόνο για την ανάπτυξη της βιομηχανίας περιεχομένου, αλλά και για την περαιτέρω διάδοση της παιδείας των πολυμέσων, δια της παροχής πρακτικών λύσεων σε προβλήματα της καθημερινής ζωής.

4.4.3. Στόχος είναι η ενίσχυση ορισμένων προγραμμάτων του 4ου Προγράμματος Πλαισίου τα οποία αφιέρωσαν ειδικές δράσεις στο ζήτημα αυτό (π.χ. το πρόγραμμα Telematics και το υποπρόγραμμα TURA), σε συνδυασμό με χώρους και μέσα ανεξάρτητα της ζήτησης.

4.5. Δράση 3 - Κινητοποίηση του ευρωπαϊκού δυναμικού πολυμέσων

4.5.1. Σε αυτή την περίπτωση, τα αποτελέσματα θα μπορούσαν να ενισχυθούν μέσω της αύξησης των πόρων που διατίθενται στο πλαίσιο του προγράμματος, ιδίως για τη δράση 3.1 (που αφορά τη διευκόλυνση της παραγωγής υψηλής ποιότητας ευρωπαϊκού περιεχομένου των πολυμέσων). Για το σκοπό αυτό, θα ήταν ενδεδειγμένη η επανεξέταση της κατανομής των πόρων μεταξύ των διαφόρων δράσεων - όπως αναφέρθηκε ήδη στο σημείο 4.1 - προκειμένου να αυξηθεί το μερίδιο που προορίζεται για την κινητοποίηση του ευρωπαϊκού δυναμικού πολυμέσων.

4.6. Δράσεις υποστήριξης

4.6.1. Όσον αφορά τις δράσεις υποστήριξης, θα μπορούσε να επιδιωχθεί η συμμετοχή στις προβλεπόμενες ενέργειες του δικτύου των Ευρωπαϊκών Επιστημονικών και Τεχνολογικών Πάρκων και των Κέντρων Επιχειρήσεων και Καινοτομίας (BIC), τα οποία διαθέτουν σημαντικές ικανότητες και εμπειρία δεδομένου ότι ασχολούνται εδώ και καιρό με τη μετάδοση των γνώσεων και των καινοτομιών στον τομέα της βιομηχανίας. Σε αυτό το πλαίσιο, θα μπορούσαν να προβλεφθούν δράσεις υποστήριξης για τα σχέδια των Πάρκων που έχουν ως αντικείμενο την ανάπτυξη του περιεχομένου και των υπηρεσιών πολυμέσων.

4.7. Κατάρτιση

4.7.1. Η ΟΚΕ εκφράζει την απογοήτευσή της για το γεγονός ότι το υπό εξέταση πρόγραμμα δεν ασχολείται ιδιαίτερα με το πρόβλημα της κατάρτισης, με τη δικαιολογία ότι το ζήτημα αυτό αφορά άλλα κοινοτικά προγράμματα.

4.7.2. Ωστόσο, τίθεται ένα ιδιαίτερο πρόβλημα για τους κατασκευαστές και για τους δημιουργούς περιεχομένου πολυμέσων, όχι τόσο στην περίπτωση των νέων, οι οποίοι εκ φύσεως έχουν μεγαλύτερη ικανότητα πρόσβασης, αλλά στην περίπτωση των μεγαλύτερων σε ηλικία ατόμων που χρειάζονται επανεκπαίδευση κυρίως όσον αφορά τη χρήση των νέων τεχνολογιών και μεθόδων παραγωγής, προκειμένου να μπορέσουν να αξιοποιήσουν την αποκτηθείσα εμπειρία.

4.7.3. Ως εκ τούτου, η ΟΚΕ εκτιμά ότι πρέπει να προβλεφθεί ειδικό πρόγραμμα κατάρτισης και καλεί την Επιτροπή να αναθέσει στο Ευρωπαϊκό Κέντρο για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης την εξέταση των διαφόρων παραμέτρων του ζητήματος της κατάρτισης, σε αυτό το πλαίσιο.

5. Συμπεράσματα

5.1. Σε γενικές γραμμές η ΟΚΕ εκφράζει το φόβο της ότι η Επιτροπή υποτιμά τις κοινωνικοοικονομικές συνέπειες που μπορούν να προκύψουν από την υπερβολική συγκέντρωση των μέσων μαζικής επικοινωνίας ή από την ανικανότητα να εξασφαλισθεί η πολυμέρεια των πηγών πληροφόρησης.

5.2. Ενώ από τη μία πλευρά οι αρχές της φιλελευθεροποίησης, ανταγωνιστικότητας, κλπ. υποστηρίζονται ενεργώς από την Επιτροπή, από την άλλη είναι άκρως ανησυχητικό το ό,τι δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί οι προδιαγραφές που πρέπει να ισχύσουν στο κανονιστικό πλαίσιο.

5.3. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει πλήρως τους στόχους του προγράμματος INFO 2000, και εγκρίνει το περιεχόμενό τους στις γενικές γραμμές τους. Ωστόσο λαμβάνοντας υπόψη τη συζήτηση επί του θέματος, διαπιστώνει με λύπη της ότι, κατ`ουσίαν, το σχέδιο προγράμματος δεν ανταποκρίνεται πλήρως στους εξαγγελθέντες στόχους, δεδομένου ότι ορισμένες φορές η συνολική εντύπωση είναι συγκεχυμένη, και το πεδίο δράσης μη καθορισμένο επακριβώς.

5.4. Η ΟΚΕ, παρότι αναγνωρίζει τόσο τις δυσκολίες που συνεπάγεται η εξέταση του θέματος του περιεχομένου της πληροφόρησης όσο και τους κινδύνους που ενδέχεται να προκύψουν σε περίπτωση εξαιρετικής απλοποίησης των προβλημάτων, εκτιμά ότι οι κανόνες της διαφάνειας και της αποτελεσματικότητας των προτεινόμενων παρεμβάσεων δεν εφαρμόσθηκαν απόλυτα σε αυτή την περίπτωση.

5.5. Για τους προαναφερθέντες λόγους και αναγνωρίζοντας τη σημασία και τη σκοπιμότητα να αναληφθεί τάχιστα μία κοινοτική πρωτοβουλία στον τομέα της βιομηχανίας περιεχομένου των πολυμέσων, η ΟΚΕ, υπό το φως των προηγούμενων παρατηρήσεων, καλεί την Επιτροπή να επαναδιευκρινίσει με τη μέγιστη δυνατή σαφήνεια τα ακόλουθα σημεία.

5.5.1. Λαμβανομένου υπόψη του στενού συσχετισμού με άλλα κοινοτικά προγράμματα που άπτονται του τομέα της πληροφόρησης, η ΟΚΕ εκτιμά ότι το πρόγραμμα INFO 2000 πρέπει να σχεδιασθεί ως μέσο για τη βελτίωση του συνολικού συντονισμού.

5.5.2. Λαμβανομένης υπόψη της περιορισμένης χρηματοδότησης, θα πρέπει να τροποποιηθεί - τουλάχιστον για αυτή την πρώτη τετραετία - η ποσοστιαία κατανομή της προαναφερθείσας χρηματοδότησης μεταξύ των διαφόρων γραμμών δράσης, με στόχο να αξιοποιηθούν στο έπακρο οι ευρωπαϊκές δυνατότητες (βλ. σημ. 4.1, 4.2, 4.3.6 και 4.5).

5.5.3. Προκειμένου να μην υπάρξει κίνδυνος διασκορπισμού των περιορισμένων κονδυλίων και, ταυτόχρονα, να επιδιωχθεί η βέλτιστη αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων, απαιτείται να μειωθεί στο ελάχιστο ο αριθμός των ενδεχόμενων σχεδίων βάσει κριτηρίων λειτουργικότητας και δίδοντας προτεραιότητα στην κοινωνική τους διάσταση (βλ. σημ. 3.3.3, 4.3.2 και 4.4.1).

Βρυξέλλες, 21 Δεκεμβρίου 1995.

Ο Πρόεδρος της

Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Carlos FERRER

() ΕΕ αριθ. C 250 της 26. 9. 1995, σ. 4.