22. 6. 91 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 163/3 
II 
(Προπαρασκευαστικές πράξεις) 
ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
Σχέδιο σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με τα κοινά κριτήρια που αφορούν την επάρκεια πόρων και 
παροχών στα συστήματα κοινωνικής προστασίας 
(91/C 163/03) 
COM(91) 161 τελικό 
(Υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 13 Μαίου 1991) 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, 
Έχοντας υπόψη: 
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής 
Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 235, 
το σχέδιο σύστασης που υπέβαλε η Επιτροπή, 
τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, 
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, 
Εκτιμώντας: 
ότι, για την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής στα πλαίσια 
της Κοινότητας, απαιτείται η προώθηση της αλληλεγγύης 
απέναντι στα πλέον άπορα και ευάλωτα άτομα" 
ότι οι διαδικασίες κοινωνικού αποκλεισμού και οι κίνδυνοι 
περιθωριοποίησης αυξάνονται και διαφοροποιούνται κατά 
τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας, ιδιαίτερα λόγω των 
συνδυασμένων εξελίξεων στην αγορά εργασίας και ειδικό­
τερα με την αύξηση της μακροχρόνιας ανεργίας, από τη μια 
πλευρά, και στις οικογενειακές δομές και ειδικότερα με την 
επέκταση των περιπτώσεων απομόνωσης, από την άλλη · 
ότι οι γενικές αναπτυξιακές πολιτικές, που μπορούν να συμ­
βάλουν στην αναχαίτιση των διαρθρωτικών εξελίξεων που 
διαπιστώνονται, πρέπει να συνοδεύονται από ειδικές, 
συστηματικές και ολοκληρωμένες πολιτικές ολοκλήρωσης* 
ότι είναι σκόπιμο, συνεπώς, να συνεχιστούν οι προσπάθειες 
και να ισχυροποιηθούν τα επιτεύγματα των κοινωνικών 
πολιτικών, καθώς και να προσαρμοστούν οι πολιτικές αυτές 
στον πολύπλευρο χαρακτήρα του κοινωνικού αποκλεισμού, 
πράγμα που απαιτεί το συνδυασμό των διαφόρων ανα­
γκαίων μορφών άμεσης βοήθειας με μέτρα που να αποβλέ­πουν σαφώς στην οικονομική και κοινωνική ολοκλήρωση 
των ενδιαφερόμενων ατόμων 
ότι η ανεπάρκεια, η ανομοιογένεια και η αβεβαιότητα των 
πόρων δεν επιτρέπουν στους θιγόμενους να συμμετέχουν 
κανονικά στην οικονομική και κοινωνική ζωή της κοινω­
νίας στην οποία ζουν, ούτε να ενταχθούν με επιτυχία σε μια 
διαδικασία οικονομικής και κοινωνικής ολοκλήρωσης, και 
ότι είναι επομένως σημαντικό να αναγνωριστεί στους πλέον 
άπορους, στο πλαίσιο μιας συνολικής και ολοκληρωμένης 
πολιτικής υποστήριξης της ένταξης τους, το δικαίωμα πρό­
σβασης σε επαρκείς, σταθερούς και προβλέψιμους πόρους* 
ότι το Συμβούλιο και οι υπουργοί κοινωνικών υποθέσεων 
που συνήλθαν στα πλαίσια του Συμβουλίου εξέδωσαν, στις 
29 Σεπτεμβρίου 1989, ψήφισμα σχετικά με την καταπολέ­
μηση του κοινωνικού αποκλεισμού ('), το οποίο υπογραμ­
μίζει ότι η καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού 
θεωρείται σημαντική συνιστώσα της κοινωνικής διάστασης 
της εσωτερικής αγοράς* 
ότι ο κοινοτικός χάρτης των θεμελιωδών κοινωνικών δικαι­
ωμάτων των εργαζομένων αναγνωρίζει πανηγυρικά στο 
προοίμιο του, καθώς και στα άρθρα 10 και 25, την ανάγκη 
καταπολέμησης του κοινωνικού αποκλεισμού και εξασφά­
λισης επαρκών πόρων και παροχών προς αυτό το σκοπό* 
ότι η Επιτροπή περιέλαβε αυτό το θεμελιώδες ζήτημα της 
καταπολέμησης του κοινωνικού αποκλεισμού στο πρό­
γραμμα δράσης της σχετικά με την εφαρμογή του κοινο­
τικού χάρτη των θεμελιωδών κοινωνικών δικαιωμάτων των 
εργαζομένων, επισημαίνοντας ιδιαίτερα το ενδιαφέρον για 
μια κοινοτική πρωτοβουλία που να απευθύνεται, επιδει­
κνύοντας πνεύμα αλληλεγγύης, στους πολίτες της Κοινό­
τητας που βρίσκονται σε πιο μειονεκτική θέση, μεταξύ των 
οποίων συμπεριλαμβάνονται οι ηλικιωμένοι, των οποίων η 
κατάσταση πολύ συχνά ισοδυναμεί με αυτή των ατόμων 
που αποκλείονται από την αγορά εργασίας* 
(') ΕΕ αριθ. C 277 της 31. 10. 1989. 
Αριθ. C 163/4 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 22. 6. 91 
ότι η θέσπιση ενός εγγυημένου χρηματικού ποσού πόρων 
και παροχών στα συστήματα κοινωνικής προστασίας πρέπει 
να λαμβάνει υπόψη τις διαφορετικές οργανωτικές και οικο­
νομικές δομές αυτών των συστημάτων και να συνδυάζεται 
με τη στρατηγική σύγκλισης των πολιτικών κοινωνικής προ­
στασίας που προβλέπεται στο προαναφερόμενο πρόγραμμα 
δράσης και ενθαρρύνεται ύστερα από το Συμβούλιο Κοινω­
νικών Υποθέσεων της 29ης Σεπτεμβρίου 1989" 
ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει εκφραστεί υπέρ της 
καθιέρωσης σε όλα τα κράτη μέλη ενός ελάχιστου εγγυη­
μένου εισοδήματος που θα συμβάλλει στην ένταξη των φτω­
χότερων πολιτών στην κοινωνία (')· 
ότι η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή συνέστησε 
επίσης την καθιέρωση ενός ελάχιστου κοινωνικού μισθού 
που θα αποτελεί ταυτόχρονα όριο ασφαλείας για τους άπο­
ρους, καθώς και αναγκαίο μοχλό για την κοινωνική επανέ­
νταξη τους (2) · 
ότι η συνθήκη δεν προβλέπει, για την υλοποίηση αυτών των 
στόχων, άλλα μέσα δράσης από τα μέσα του άρθρου 235, 
ΣΥΝΙΣΤΑ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ: 
Α. να αναγνωρίσουν, στο πλαίσιο ενός συνολικού και ολο­
κληρωμένου συστήματος καταπολέμησης του κοινω­
νικού αποκλεισμού, ένα γενικό υποκειμενικό δικαίωμα 
για επαρκή εγγυημένα χρηματικά ποσά πόρων και 
παροχών, και να προσαρμόσουν, συνεπώς, στο βαθμό 
που απαιτείται, σύμφωνα με τις αρχές και τις κατευθύν­
σεις που εκτίθενται παρακάτω, το σύστημα κοινωνικής 
προστασίας τους* 
Β. να μεθοδεύσουν την αναγνώριση αυτού του δικαιώ­
ματος σύμφωνα με τις ακόλουθες γενικές αρχές: 
1. επιβεβαίωση ενός γενικού υποκειμενικού δικαιώ­
ματος, με βάση τις ανάγκες, 
2. γένεση αυτού του δικαιώματος για όλα τα άτομα 
που διαμένουν, σύμφωνα με τις σχετικές εθνικές και 
κοινοτικές διατάξεις, στην επικράτεια του κράτους 
μέλους, 
3. γένεση αυτού του δικαιώματος για όλα τα άτομα 
που δεν διαθέτουν πόρους τουλάχιστον ίσους με ένα 
καθορισμένο εγγυημένο ποσό, υπό τον όρο της δια­
θεσιμότητας προς εργασία των ενήλικων ατόμων των 
οποίων η ηλικία, η υγεία και η οικογενειακή κατά­
σταση τους επιτρέπουν να ασκήσουν επαγγελματική 
δραστηριότητα, 
4. απόκτηση αυτού του δικαιώματος χωρίς όριο διάρ­
κειας ισχύος, στο βαθμό που οι όροι πρόσβασης πλη-
0) ΕΕ αριθ. C 262 της 10. 10. 1988. 
(2) ΕΕ αριθ. C 221 της 28. 8. 1989. ρούνται και με την προϋπόθεση, ασφαλώς, ότι οι 
περίοδοι ισχύος του δικαιώματος είναι περιορι­
σμένες, αλλά ανανεώσιμες, 
5. αυτή η μορφή ενίσχυσης αποτελεί βοηθητικό μέτρο 
της γενικής κοινωνικής προστασίας, 
6. εφαρμογή, μαζί με αυτό το δικαίωμα, των μέτρων 
που απαιτούνται για την οικονομική και κοινωνική 
ένταξη των ενδιαφερόμενων ατόμων, και ιδίως την 
αυτόματη πρόσβαση τους στην προστασία της υγείας 
και σε δικαιώματα, υπηρεσίες ή παροχές, ιδιαίτερα 
όσον αφορά τη στέγαση και την επαγγελματική 
κατάρτιση' 
Γ. να μεθοδεύσουν την εφαρμογή αυτού του δικαιώματος 
σύμφωνα με τις ακόλουθες πρακτικές κατευθύνσεις: 
1. — να καθοριστεί, με βάση το κόστος διαβίωσης και 
το ύψος των τιμών στο υπόψη κράτος μέλος, και 
για διάφορους τύπους και μεγέθη νοικοκυριών, 
το ύψος των εκτιμούμενων πόρων που επαρκούν 
για την κάλυψη των βασικών αναγκών πέρα από 
την ίδια την επιβίωση, 
— να καθοριστούν, ενδεχομένως, τα συμπληρωμα­
τικά ποσά που αντιστοιχούν σε ειδικές ανάγκες, 
— για τον καθορισμό αυτών των ποσών, να χρησι­
μοποιηθούν οι κατάλληλοι δείκτες, ιδιαίτερα το 
μέσο εισόδημα στο κράτος μέλος, τα στατιστικά 
στοιχεία για την κατανάλωση των νοικοκυριών, 
ή ο ελάχιστος νόμιμος μισθός, αν υπάρχει, 
— να καθιερωθούν τρόποι περιοδικής αναπροσαρ­
μογής των ποσών αυτών, σύμφωνα με τους δεί­
κτες, ώστε να εξασφαλίζεται η κάλυψη των ανα­
γκών, 
2. να καταβάλλεται στα άτομα των οποίων οι πόροι, 
υπολογιζόμενοι σε επίπεδο ατομικό ή νοικοκυριού, 
είναι χαμηλότεροι από το ποσό που καθορίζεται 
έτσι, προσαυξημένο ενδεχομένως με τα κατάλληλα 
συμπληρωματικά ποσά, χρηματική βοήθεια ίση με τη 
διαφορά που να τους επιτρέπει να διαθέτουν αυτό το 
ποσό, 
3. να εκδοθούν οι αναγκαίες διατάξεις ώστε η εμβέλεια 
της χορηγούμενης χρηματικής ενίσχυσης να μην 
περιορίζεται από την εφαρμογή των κανόνων που 
ισχύουν στους τομείς της φορολογίας, των αστικών 
υποχρεώσεων και της κοινωνικής ασφάλισης, 
4. να εκδοθούν οι αναγκαίες διατάξεις για να δίνεται 
στα ενδιαφερόμενα άτομα η κατάλληλη κοινωνική 
υποστήριξη, συγκείμενη, ιδίως, από μέτρα όπως η 
υποδοχή, η πληροφόρηση και η παροχή του ευεργε­
τήματος της πενίας, 
22β^ Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αρι^^β^ 
Α ^.ναεγκρι^ούν,γι τα άτομα που έ^ουν την απαιτού­
μενη ηλικία και ικανότητα προ^ εργασία, μέτρα που 
να αποβλέπουν στη συμμέτοχη του^ηστην αύξηση 
τη^συμμετο^του^ στην απασ^όλησηησε ενέρ­
γειες κατάρτισης για την έναρξηητην επανέναρξη 
δραστηριότητας 
β. να ληφθούν τα αναγκαία μέτρα ώστε τα πλέον 
άπορα άτομα να ενημερωθούν επαρκών για το 
οικαίωμααυτό^ να απλοποιη^ούνόσο το δυνατόν 
περισσότερο οι διοικητικές ^ια^ικασίε^ και οι τρόποι 
ελέγχου των πόρων και των περιπτώσεων σχετικά με 
την απόκτηση αυτού του δικαιώματος να κα^ιερω 
^ούν απλοί, γρήγοροι καιαποτελεσματικοί τρόποι 
οωρεάνπροσφυγη^σεανεξάρτητου^τρίτου^,όπω^ 
τα^ικαστηρια^ 
να εξασφαλιστεί αυτότοεγγυημένοποσόπόρωνκαι 
παρο^ωνστο πλαίσιο τωνσυστημάτωνπρόνοια^τη^ 
κοινωνικη^προστασία^ νακα^οριστούνοιοιατυπω 
σει^,να^ρηματοοοτη^είτο κόστος και να οργανω^είη 
οια^είριση και η εφαρμογή σύμφωνα με την εθνική 
νομοθεσία και πρακτικά Ε. να εφαρμοστούν τα μέτρα που προβλέπονται από την 
παρούσα σύστασηκατάτρόποσταοιακό,που τροπο­
ποιείται ενο^ομένω^ ανάλογα με τι^ κατηγορίες ηλι 
κία^, σε οιάστημα πέντε ετών μετά την έκοοσητη^ 
ΣΤ^ναεκοο^ούν οι κατάλληλες οιατάξει^ για τη συστημα­
τική συλλογή πληροφοριών σχετικά μετοπών μπορούν 
τα ενδιαφερόμενα άτομα να αξιοποιήσουν τα μέτρα 
αυτά και για τη διεξαγωγή μια^με^ο^ικη^ αξιολόγησης 
τη^ εφαρμογής του^ και των αποτελεσμάτων του^, 
ΧΑ^^ΑΤΟ^ΧΟ^ΟΑντο,Ζ^ΤΑΑ^ΟΤΑ^^^Τ^Ο^Η^ 
Ρνα εντείνει και να οργανώσει, σε συνεργασία με τα 
κράτη μέλη, τη συστηματική ανταλλαγή πληροφοριών 
καιεμπειριωνκαιτη συνέβη αξιολόγησητωνε^νικων 
διατάξεων που έ^ουνεκοο^εΡ 
2.να υποβάλει στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 
και στην Οικονομική και ΚοινωνικηΕπιτροπη,σε διά­
στημα τριών ετών από την έκοοση τη^ παρούσας 
σύστασης και στη συνέπεια να υποβάλλει τακτικά, 
έκθεση που να περιγράφει, με βάσητι^ πληροφορίες που 
^α τη^ γίνονται από τα κράτη μέλη, την πρόοοο που 
σημειώνεται καιταεμπόοια που συναντώνται κατάτην 
εφαρμογή.