31. 12. 85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αρνθ. C 344/25 
Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ετήσια οικονομική έκθεση της 
Επιτροπής 1985 
(85/C 344/12) 
Το Συμβούλιο αποφάσισε στις 25 Οκτωβρίου 1985, σύμφωνα με την απόφαση του αριθ. 120/84/ΕΟΚ 
της 18ης Φεβρουαρίου 1974, σχετικά με την πραγματοποίηση ενός υψηλότερου βαθμού σύγκλισης των 
οικονομικών πολιτικών των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας (1), που 
τροποποιήθηκε με την απόφαση του αριθ. 787/75/ΕΟΚ (2), και ειδικότερα με το άρθρο 4, να ζητήσει τη 
γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την «ετήσια οικονομική έκθεση 
1985/86 της Επιτροπής». 
Το τμήμα οικονομικών και δημοσιονομικών υποθέσεων, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των 
σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 19 Νοεμβρίου 1985 με βάση την εισηγητική 
έκθεση του κ. Goris. 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, κατά την 231η σύνοδο ολομέλειας της, συνεδρίαση της 28ης 
Νοεμβρίου 1985 υιοθέτησε την ακόλουθη γνωμοδότηση με 84 ψήφους υπέρ, 2 κατά και 5 αποχές: 
1. Εισαγωγή 
1.1. Η ΟΚΕ διαπιστώνει με ικανοποίηση ότι η ετήσια 
οικονομική έκθεση 1985/86 ταυτίζεται σε γενικές γραμμές με 
τις παρατηρήσεις που διατύπωσε στη γνωμοδότηση και στην 
εισηγητική της έκθεση για την οικονομική κατάσταση στα 
μέσα του 1985. Αυτό αφορά προπαντός τη σημασία που δίνει 
η Επιτροπή στην ανάγκη για μια ανάπτυξη περισσότερο 
προσανατολισμένη στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης 
και μια πολιτική προσανατολισμένη όχι μόνο στην προσφο­
ρά αλλά επίσης στη ζήτηση έστω και αν ο προσανατολισμός 
αυτός διαφέρει από κράτος σε κράτος. Εξάλλου, θεωρείται 
σημαντικό το γεγονός ότι αναγνωρίζεται ότη η επιτυχία της 
προτεινόμενης μεσοπρόθεσμης στρατηγικής εξαρτάται σε 
μεγάλο βαθμό από ένα διάλογο και μια ομοφωνία ανάμεσα 
στους κοινωνικούς εταίρους και τις κυβερνήσεις, τόσο σε 
εθνικό επίπεδο όσο και σε ευρωπαϊκό διαμέσου των θεσμών 
της Κοινότητας. Στο πλαίσιο αυτό θα πρέπει να θεωρηθεί 
ρεαλιστική η σταδιακή προσέγγιση και η διαρκής εκτίμηση 
της στρατηγικής αυτής σε όλες τις απόψεις της. 
1.2. Όσον αφορά, ορισμένες πτυχές της ετήσιας έκθεσης 
1985/86 της Επιτροπής, η ΟΚΕ επιθυμεί να τις επανεξετάσει 
με βάση τις παρατηρήσεις που είχε διατυπώσει για την 
οικονομική πολιτική που πρέπει να ακολουθηθεί και στην 
συνέχεια να λάβει σαφέστερη θέση για τα ζητήματα αυτά. 
1.3. Στη γνωμοδότηση αυτή η ΟΚΕ, περιορίζεται στην 
εξέταση των γενικών γραμμών. Αν και με την πρόβλεψη 
προηγούμενης διαβούλευσης με τους κοινωνικούς εταίρους 
έχουν θεσπιστεί ορισμένες βελτιώσεις στη διαδικασία εξέτα­
σης της ετήσιας έκθεσης της Επιτροπής, η ΟΚΕ κρίνει ότι δεν 
αρκεί ο χρόνος που έχει στη διάθεση του για την κατάρτιση 
της γνωμοδότησης της. Αυτό αφορά προπαντός αυτή τη 
γνωμοδότηση, για την οποία οι παρατηρήσεις των κοινωνι­
κών εταίρων έχουν μεγάλη σημασία. Εξάλλου, η ΟΚΕ κρίνει 
ότι θα ήταν επιθυμητή η διαβούλευση με τους κοινωνικούς 
εταίρους, μεταξύ των άλλων και με την ΟΚΕ, σε μόνιμη 
βάση. 
1.4. Η ΟΚΕ είναι της γνώμης ότι τα αποτελέσματα της 
στρατηγικής συνεργασίας για την προτεινόμενη ανάπτυξη 
(') ΕΕ αριθ. L 63 της 5. 3. 1974, σ. 16. 
(2) ΕΕ αριθ. L 330 της 24. 12. 1975, σ. 52. εξαρτώνται και από μια επαρκή δημοσιότητα από την 
υποστήριξη της κοινής γνώμης και από τις αποφάσεις που 
λαμβάνουν δημοκρατικοί θεσμοί των κρατών μελών. 
2. Γενικές παρατηρήσεις 
Η ΟΚΕ θεωρεί ότι επιβάλλεται να γίνει μια σύντομη ανασκό­
πηση για την εξέλιξη της παγκόσμιας και κοινοτικής οικο­
νομικής συγκυρίας προτού εξεταστούν ορισμένα ειδικά προ­
βλήματα στη γνωμοδότηση αυτή. 
2.1. Τάσεις της εξέλιξης της παγκόσμιας οικονομίας 
Η εξέλιξη της παγκόσμιας οικονομικής συγκυρίας επηρεάζε­
ται με χαρακτηριστικό τρόπο από την εξέλιξη της οικονομι­
κής κατάστασης των Ηνωμένων Πολιτειών, την εξέλιξη του 
παγκόσμιου εμπορίου, τις τιμές των πρώτων υλών, τα 
επιτόκια που ισχύουν στις κύριες χρηματαγορές και τις τιμές 
συναλλάγματος. 
2.1.1. Κατά το 1985 η οικονομία των ΗΠΑ χαρακτηρίζεται 
από ένα σοβαρό έλλειμμα του προϋπολογισμού. Συγχρόνως 
σημειώνεται μια επιδείνωση στις εξαγωγές η οποία επι­
βράδυνε την οικονομική άνθηση και προκάλεσε κάποια 
βραδύτητα στους ρυθμούς ανάπτυξης εντονότερη από όσο 
είχε προβλεφθεί. 
Για την περίοδο αυτή το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών 
πληρωμών επιδεινώθηκε και η τιμή δολαρίου σημείωσε 
διακυμάνσεις. 
Ωστόσο, διαπιστώνεται ότι η εγχώρια ζήτηση παραμένει 
δυναμική, ο πληθωρισμός κινείται σε χαμηλά επίπεδα, τα 
επιτόκια σημειώνουν πτώση και δεν υπάρχει ακόμη κορε­
σμός στην παραγωγική ικανότητα. 
Κατά συνέπεια, η πραγματική αύξηση του ΑΕΠ στις Ηνωμέ­
νες Πολιτείες για το έτος αυτό θα είναι κατά τι μικρότερη σε 
σχέση με τις αρχικές προβλέψεις και θα κυμανθεί σε ποσοστό 
γύρω στο 2,3%. 
2.1.2. Το παγκόσμιο εμπόριο, το οποίο σημείωσε μια 
εξαιρετική ανάπτυξη κατά το 1984, θα αντιμετωπίσει εφέτος 
μια επιβράδυνση στην ανάπτυξη του και η αύξηση του θα 
περιορισθεί στο 5 °ϊο σε σχέση με το 9,3 % του προηγούμενου 
έτους. 
Αριθ. C 344/26 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 31. 12. 85 
Δυστυχώς, θα πρέπει να σημειωθεί επίσης, ότι αυτή η 
επιβράδυνση της αύξησης του παγκόσμιου εμπορίου, συνο­
δεύεται από προστατευτικά μέτρα τα οποία επιβραδύνουν σε 
μεγάλο βαθμό τη διαδικασία φιλελευθεροποίησης του πα­
γκόσμιου εμπορίου. 
2.1.3. Η επιβράδυνση της ανάκαμψης της αμερικανικής 
οικονομίας επηρέασε τις τιμές πετρελαίου, και τις τιμές 
μετάλλων οι οποίες σημείωσαν μεγαλύτερη πτώση από αυτήν 
που είχε προβλεφθεί. 
Οι τιμές των γεωργικών προϊόντων ακολούθησαν τον ίδιο 
ρυθμό, επηρεασμένες από την καλή σοδειά που προμηνύεται 
για το 1985 και από το υψηλό επίπεδο των αποθεμάτων των 
προϊόντων αυτών. 
2.1.4. Η πολιτική που ακολουθεί η κεντρική τράπεζα των 
Ηνωμένων Πολιτειών προκάλεσε μια σοβαρή πτώση των 
επιτοκίων στη χώρα αυτή (τουλάχιστον σε ονομαστικές 
αξίες). Αυτή η πτώση κανονικά θα πρέπει να διατηρηθεί και 
θα προκαλέσει κατά συνέπεια μια πτώση των πραγματικών 
επιτοκίων. Η πτώση των επιτοκίων που σημειώθηκε στις 
Ηνωμένες Πολιτείες ακολουθήθηκε και συχνά σημειώθηκε 
προηγουμένως σε άλλα διεθνή χρηματιστήρια και αφορά 
ταυτόχρονα τα βραχυπρόθεσμα καθώς και τα μακροπρόθε­
σμα επιτόκια. 
2.1.5. Οι τιμές συναλλάγματος των κυριότερων νομισμά­
των σημείωσαν διακυμάνσεις και απομακρύνθηκαν από τη 
βάση η οποία θα μπορούσε να θεωρηθεί σαν βάση ισορροπίας. 
Έτσι, το 1985 το δολάριο για το πρώτο εξάμηνο ακολούθησε 
την πορεία της υπερτίμησης και για το δεύτερο της έντονης 
υποτίμησης. Το φαινόμενο αυτό έχει προκαλέσει σημαντικές 
κινήσεις στις διεθνείς συναλλαγές και κεφάλαια. 
2.2. Η οικονομική κατάσταση της Κοινότητας και οι προ­
οπτικές της 
Μέσα σε αυτό το διεθνές κλίμα που περιγράφηκε προηγου­
μένως, η ευρωπαϊκή οικονομία συνέχισε το τρίτο κατά σειρά 
έτος οικονομικής ανάκαμψης. Πρόκειται για μια μέτρια και 
εύθραστη ανάκαμψη η οποία έχει αβέβαιο μέλλον. 
2.2.1. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Επιτροπής, κατά το 
1985 το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν της Κοινότητας θα 
πρέπει να αυξηθεί κατά 2,3 % έναντι 2,2 % του προηγούμενου 
έτους. 
Η ιδιωτική κατανάλωση θα σημειώσει ελαφρά αύξηση (1,7 % 
έναντι 1 % κατό το 1984) και ο πληθωρισμός θα υποχωρήσει 
κατά 1 °/ο περίπου. 
Οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου προβλέπεται να αυξηθούν 
αισθητά κατά το 1985 (7,9%), και επειδή τα επιτόκια 
μειώνονται, η τάση αυτή θα μπορούσε να διατηρηθεί ή 
τουλάχιστον να ενισχυθεί. 
2.2.2. Η απασχόληση στην Κοινότητα για το 1985 θα 
ακολουθήσει μια ελαφρά βελτίωση με τη δημιουργία 375 000 
νέων θέσεων, αλλά αυτή η ελαφριά βελτίωση κρίνεται 
ανεπαρκής για να καλύψει τις ανάγκες που συνδέονται με την 
αύξηση του ενεργού πληθυσμού για το ίδιο έτος. Υπό τις συνθήκες αυτές, προβλέπεται μια νέα επιδείνωση της 
ανεργίας με ποσοστό 11 % έναντι 10,9% για το 1984. 
2.2.3. Οι κοινοτικές εξαγωγές σημειώνουν μια ελαφρά 
υποχώρηση σε σχέση με το προηγούμενο έτος και αυτό 
οφείλεται στην επιβράδυνση του παγκόσμιου εμπορίου και 
στην υποτίμηση του δολαρίου. 
2.2.4. Πάντα σύμφωνα με τις προβλέψεις της Επιτροπής οι 
προοπτικές για το 1986 με εξαίρεση ορισμένων χωρών και 
τομέων δεν είναι συνολικά ιδιαίτερα αισιόδοξες. Το πραγμα­
τικό ακαθάριστο εγχώριο προϊόν θα πρέπει να ακολουθήσει 
τον ίδιο ρυθμό προόδου με αυτόν του προηγούμενου έτους. 
Η απασχόληση, θα σημειώσει μια μικρή πρόοδο κατά το 
1986, ωστόσο, η αύξηση αυτή δεν θεωρείται ικανοποιητική 
για να μειώσει τον αριθμό των ανέργων και το ποσοστό 
ανεργίας θα σταθεροποιηθεί στο ίδιο επίπεδο με το 1985. 
Οι τιμές των πρώτων υλών, εφόσον το δολάριο συνεχίσει την 
υποτίμηση του, θα σημειώσουν κάμψη, πράγμα που μπορεί 
να προκαλέσει βεβαίως μια αύξηση των εισαγωγών, και ο 
πληθωρισμός θα μπορούσε να κινηθεί σε επίπεδο κατώτερο 
του 4% του προηγούμενου έτους. 
Αντίθετα, οι κοινοτικές εξαγωγές, μετ ην προϋπόθεση ότι 
εξακολουθεί να ισχύει η επιβράδυνση του παγκόσμιου εμπο­
ρίου και υποτίμηση του δολαρίου θα σημειώνουν κάποια 
μείωση. 
Οι επενδύσεις μηχανολογικού υλικού θα σημειώσουν μια 
μικρή επιβράδυνση την οποία θα μπορούσε να αντισταθμίσει 
μια αύξηση των επενδύσεων στον τομέα των οικοδομών. 
3. Γενικές παρατηρήσεις 
Όσον αφορά τις ειδικές παρατηρήσεις, η ΟΚΕ θα περιοριστεί 
στη σύγκριση ορισμένων απόψεων που διατυπώθηκαν στη 
γνωμοδότηση της για την οικονομική κατάσταση για το 
πρώτο εξάμηνο του 1985 με τις προτάσεις που διατυπώνονται 
στην ετήσια οικονομική έκθεση 1985/86 της Επιτροπής. 
3.1. Η στρατηγική συνεργασίας για την οικονομική ανά­
πτυξη 
3.1.1. Η Επιτροπή, στην ετήσια οικονομική της έκθεσης 
1985/86, παρουσιάζει το κύριο περιεχόμενο μιας πολιτικής 
που βασίζεται τόσο στην προσφορά όσο και στη ζήτηση. 
Η Επιτροπή διαπιστώνει δικαιολογημένα ότι αντιμετω­
πίζεται έλλειψη θέσεων απασχόλησης στην Κοινότητα. Κατά 
συνέπεια για να υπάρξει αντίδραση σ' αυτήν την οικονο­
μική και κοινωνική συμφορά θεωρείται αναγκαίο από τώρα 
να προσδιορισθούν τα όρια μέσα στα οποία μπορεί να 
αυξηθεί η παραγωγική ικανότητα. Ουσιαστικά επιβάλλεται 
να πραγματοποιηθούν μαζικές επενδύσεις. Σχετικά με 
αυτό, η Επιτροπή θεωρεί ότι η αύξηση των παραγωγικών 
ικανοτήτων θα πρέπει να μην έχουν φειδωλό χαρακτήρα 
όσον αφορά το εργατικό δυναμικό κάτι που συνέβη στις 
χώρες της Κοινότητας στο διάστημα των τελευταίων ετών. 
Σχετικά με αυτό η Επιτροπή κρίνει αναγκαίο να αλλάξει η 
σχέση τιμής ανάμεσα στους συντελεστές παραγωγής «εργα­
σίας» και «κεφάλαιο» υπό την έννοια να σημειωθεί μια 
πτώση στην τιμή του συντελεστού «εργασία» σε σχέση 
με τον συντελεστή «κεφάλαιο». Αυτό συνεπάγεται μια 
31. 12. 85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 344/27 
συγκρατημένη άνοδο των μισθών η οποία θα συνεχισθεί για 
αρκετά χρόνια έτσι ώστε η αύξηση της παραγωγικότητας 
εργασίας να είναι ταχύτερη από την αύξηση του κόστους 
πραγματικού μισθού. Προκειμένου να αποφευχθούν άσκοπες 
προστριβές ανάμεσα στην προσφερόμενη εργασία και στη 
ζητούμενη εργασία, η Επιτροπή προτείνει μια μεγαλύτερη 
ελαστικότητα στην αγορά εργασίας η οποία να επιτρέπει μια 
έντονη διαφοροποίηση των μισθών περιλαμβανομένων και 
των πριμοδοτήσεων απόδοσης και μια ανακατανομή των 
κερδών. Σκοπός της ελαστικότητας αυτής δεν είναι η 
επάνοδος στις κοινωνικές κατακτήσεις, αλλά η δημιουργία 
περισσότερων θέσεων απασχόλησης. Αφενός δεν επαρκεί η 
συγκράτηση των μισθών και μόνο για να επιτευχθεί σύντομα 
η επιδιωκόμενη αύξηση των θέσεων απασχόλησης. Αφετέρου 
η αναθέρμανση της ζήτησης εγκυμονεί τον κίνδυνο του 
πληθωρισμού ή/και της δημιουργίας ανεξέλεγκτου ελλείμμα­
τος του προϋπολογισμού χωρίς να υπάρξουν οι επιθυμητές 
επιδράσεις στην απασχόληση. Επομένως απαιτείται ο 
συνδυασμός και των δύο. 
Η Επιτροπή δε θέλησε να προτείνει τις πολιτικές λύσεις που 
αναφέρθηκαν παραπάνω με τρόπο ιδιαίτερα γενικό. Επίσης 
χάραξε τις γενικές γραμμές μιας στρατηγικής που σύμφωνα 
με την άποψη της είναι η μόνη που έχει πιθανότητες επιτυχί­
ας. Η στρατηγική αυτή βασίζεται σε μια κλιμακωμένη 
συλλογική δράση των κοινωνικών εταίρων, των εθνικών 
αρχών και της Κοινότητας. 
3.1.2. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή στη γνωμο­
δότηση της για την οικονομική κατάσταση στα μέσα του 
1985 (') διατυπώνει ότι η υπολογιζόμενη οικονομική 
μεγέθυνση για το 1985 της τάξης του 2,3% στο ΑΕΠ, 
θεωρείται ανεπαρκής για να επιφέρει ισορροπημένες οικονο­
μικές συνθήκες. Στην περίπτωση μιας τέτοιας οικονομικής 
μεγέθυνσης η ανεργία ειδικότερα δεν θα γίνει δυνατόν να 
μειωθεί ουσιαστικά. Κατά συνέπεια, η ΟΚΕ θεωρεί ότι πρέπει 
να επιδιωχθεί ένα υψηλότερο και αποτελεσματικότερο επίπε­
δο οικονομικής μεγέθυνσης και για να πραγματοποιηθεί αυτό 
κρίνεται αναγκαίο να ληφθεί μια σειρά δραστήριων μέτρων 
για να βελτιωθούν οι προϋποθέσεις της προσφοράς σε όλες τις 
αγορές. Στα μέτρα αυτά θα πρέπει να προστεθεί μια πολιτική 
στήριξη της ζήτησης. 
3.1.3. Η ΟΚΕ διατυπώνει ορισμένες παρατηρήσεις σχετι­
κά με την ανάλυση της Επιτροπής όπως παρουσιάσαμε 
προηγουμένως στο σημείο 3.1.1. Κατά πρώτο λόγο επισημαί­
νει ότι ασφαλώς υπάρχει μια τεταμένη σχέση μεταξύ της 
επιδιωκόμενης μεγαλύτερης ελαστικότητας στην αγορά 
εργασίας και των κατακτήσεων στον κοινωνικό τομέα. 
Επίση ς θεωρεί τη διαπίστωση ότι έχουν επιτευχθεί τα όρια τη ς 
αποδοτικότητας (και ότι θα πρέπει να διευρυνθούν οι παρα­
γωγικές δυνατότητες) πολύ γενικά. Στο πλαίσιο αυτό θα 
πρέπει να προστεθεί ότι για να υπάρξει αύξηση της παραγω­
γής θά πρέπει να υπάρχει και μια καταναλωτική αγορά. 
Επίσης δεν αρκεί το επιχείρημα ότι η μεταβολή της σχέσης 
των τιμών μεταξύ κεφαλαίου και εργασίας θα επιφέρει 
αύξηση της απασχόλησης και του όγκου των επενδύσεων, 
ιδιαίτερα όσον αφορά την ευρύτητα των επενδύσεων. Ωστόσο 
δεν μπορούμε να περιμένουμε από τις συνδικαλιστικές 
οργανώσεις των εργαζομένων να εξαρτήσουν τη μισθολογική 
τους πολιτική στην εξέλιξη των επιτοκίων. 
3.1.4. Η ΟΚΕ συμφωνεί με τη χάραξη διπλής πολιτικής 
γραμμής με διαφορετικό βάρος σε κάθε κράτος μέλος, 
δηλαδή αφενός τη χάραξη πολιτικής με την οποία, διαμέσου 
του περιορισμού του κόστους, τίθενται οι προϋποθέσεις για 
0) ΕΕ αριθ. C 218 της 29. 8. 1985, σ. 18. την αύξηση των παραγωγικών δυνατοτήτων με συνέπεια τη 
δημιουργία περισσότερων θέσεων απασχόλησης· αφετέρου 
τη χάραξη παράλληλης πολιτικής που να ενισχύει τη ζήτηση, 
να παρεμποδίζει την πτώση της γενικής αγοραστικής δύνα­
μης και να αποτρέπει τον κίνδυνο του αντιπληθωρισμού. Η 
ενίσχυση αυτή μπορεί να αφορά τόσο τις ιδιωτικές και 
δημόσιες επενδύσεις όσο και τη ζήτηση για κατανάλωση. 
3.1.5. Τα δύο αυτά σκέλη της πολιτικής αποτελούν κατά 
τη γνώμη της ΟΚΕ μία ενότητα. Το βάρος της πολιτικής 
αυτής πρέπει να καταμεριστεί ισόρροπα. Η μετρίαση του 
κόστους και η ενίσχυση της ζήτησης πρέπει να γίνονται με 
ισοδύναμο τρόπο τόσο όσον αφορά την ζήτηση για κατανά­
λωση όσο και τις ανάγκες σε επενδύσεις. 
3.1.6. Η ΟΚΕ συμφωνεί, επίσης, και με την στρατηγική για 
την υλοποίηση παρόμοιας στρατηγικής, που βασίζεται στον 
εποικοδομητικό διάλογο ανάμεσα στους κοινωνικούς εταί­
ρους, αφενός με τις εθνικές αρχές και σε κοινοτικό επίπεδο 
με το Συμβούλιο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Η ΟΚΕ 
επιμένει επίσης στην καθιέρωση ενός τέτοιου διαλόγου στα 
πλαίσια της γνωμοδότησης της «Η Οικονομική κατάσταση 
στα μέσα του 1985». 
3.1.7. Στην ημερήσια διάταξη αυτών των δημόσιων συζη­
τήσεων θα πρέπει κατά τη γνώμη της ΟΚΕ να περιλαμβάνο­
νται όλα τα πολιτικά θέματα στα οποία η Επιτροπή επιθυμεί 
να δώσει ιδιαίτερο βάρος. Αυτό αφορά προπαντός τις πτυχές 
της μείωσης και της αναπροσαρμογής του χρόνου εργασίας, 
την επίτευξη μεγαλύτερης ευκαμψίας στην αγορά εργασίας, 
στο φως των κοινωνικών επιτευγμάτων τη διαβούλευση (με 
τους εργαζόμενους) κατά την εισαγωγή νέων τεχνολογιών, τη 
διαφοροποίηση των μισθών, τη συνέχιση της κατάλληλης 
εξέλιξης των μισθών, τη διεύρυνση των ιδιωτικών και δημό­
σιων επενδύσεων κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να επιφέρουν τη 
δημιουργία θέσεων απασχόλησης. Πρέπει να συζητηθούν σε 
όλα τα επίπεδα τα διάφορα αυτά θέματα και οι επιδράσεις 
στην ανάπτυξη καθώς και η καταπολέμηση της ανεργίας. Οι 
συζητήσεις αυτές θα πρέπει να καταλήξουν σε συμπεράσμα­
τα που να οδηγούν στην πραγματοποίηση των αποτελεσμά­
των που πρέπει να επιτευχθούν μέχρι το 1990. 
3.1.8. Η ΟΚΕ κρίνει ότι τα ποσοτικά «σενάρια» αποτελούν 
κατάλληλο μέσο αναπαράστασης των συνεπειών για την 
οικονομική ανάπτυξη και την απασχόληση. Η παρουσίαση 
διαφόρων σεναρίων καθιστά δυνατή τη στάθμιση των διαφό­
ρων εναλλακτικών πολιτικών. Δεν πρέπει πάντως τα αποτε­
λέσματα που παρουσιάζουν τα σενάρια να ερμηνευθούν ούτε 
σαν υποχρεωτικοί αντικειμενικοί στόχοι ούτε σαν βέβαιο 
αποτέλεσμα του επιθυμητού κοινωνικού διαλόγου. 
3.1.9. Κατά συνέπεια, η ΟΚΕ επισημαίνει ότι στα πλαίσια 
της ανωτέρω στρατηγικής οι πρωταγωνιστές αυτού του 
εποικοδομητικού διαλόγου αναλαμβάνουν ευθύς αμέσως 
τους εξής ρόλους: Οι συνδικαλιστικές οργανώσεις καλούνται 
να συνεργασθούν για μια συγκρατημένη και ελαστική εξέλιξη 
των μισθών. Οι εργοδότες καλούνται να προτείνουν προ­
γράμματα και να δημιουργήσουν θέσεις απασχόλησης. Οι 
εθνικές αρχές καλούνται να αποφύγουν τον προστατευτισμό, 
να καταργήσουν τις τομεακές ενισχύσεις για μείωση του 
φόρου επί των κερδών και να στηρίξουν όσο το δυνατόν την 
ονομαστική ζήτηση διαμέσου της νομισματικής και φορολο­
γικής πολιτικής. Η Κοινότητα έχει αναλάβει να στηρίξει τη 
Αριθ. C 344/28 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 31. 12. 85 
ζήτηση για παράδειγμα διαμέσου των διαδικασιών πραγμα­
τοποίησης της εσωτερικής αγοράς, με ένα ευρωπαϊκό πρό­
γραμμα επενδύσεων στον τομέα των υποδομών και του 
περιβάλλοντος με την υλοποίηση μιας ευρωπαϊκής κοινότη­
τας της τεχνολογίας. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι 
νέες διαπραγματεύσεις της ΓΣΔΕ οι οποίες αναμένεται 
ν' αρχίσουν σύντομα. 
3.1.10. Η Επιτροπή γνωρίζει ότι η στρατηγική αυτή εμπε­
ριέχει κινδύνους, υπό την έννοια ότι τα αποτελέσματα που 
προδικάζονται από τη στρατηγική οικονομικής μεγέθυνσης 
πιθανόν να σημειώσουν καθυστέρηση. Η ΟΚΕ επιθυμεί 
συγκεκριμένα να επισύρει την προσοχή στους κινδύνους 
αυτούς. Δεν μπορεί να αναμένεται μια συγκράτηση και μια 
διαρκής διαφοροποίηση των μισθών αν μια αύξηση των 
θέσεων απασχόλησης που οφείλεται σε αύξηση της παραγω­
γικής ικανότητας καθυστερεί ή αν δημοσιονομικές δυσκολί­
ες δεν ευνοούν την ανάληψη μιας πολιτικής πλήρους στήρι­
ξης της ζήτησης με μια προοδευτική προσέγγιση στα πλαίσια 
μιας μεσοπρόθεσμης στρατηγικής, με τη δυνατότητα να 
προβλεφθεί οιοσδήποτε κίνδυνος. 
Επίκεντρο αποτελεί ο βαθμός προσέγγισης ανάμεσα στον 
εθνικό εκσυγχρονισμό και την αύξηση της παραγωγικής 
ικανότητας και της απασχόλησης. 
3.2. Πολιτική της αγοράς εργασίας 
3.2.1. Η ΟΚΕ θεωρεί, όπως το διαπιστώνει η Επιτροπή 
στην ετήσια της έκθεση, ότι η προσαρμογή της ευρωπαϊκής 
αγοράς εργασίας αποτελεί μια μεγαλόπνοη εργασία. Οι 
μελέτες σχετικά με το θέμα αυτό, οι οποίες έχουν ανακοινω­
θεί στην ετήσια έκθεση, αναμένονται με μεγάλο ενδιαφέρον. 
Στο διάστημα που μεσολαβεί τα κράτη μέλη λαμβάνουν 
διάφορα μέτρα για να βελτιώσουν την ελαστικότητα και την 
προσαρμογή στην αγορά εργασίας. Θα ήταν ενδιαφέρον να 
γίνουν γνωστές οι επιπτώσεις των μέτρων αυτών στην απα­
σχόληση. Η Επιτροπή θα μπορούσε να αναλύσει το ζήτημα 
αυτό. Διαπιστώνεται ότι η Επιτροπή συμμερίζεται την άποψη 
της ΟΚΕ, ότι δηλαδή την ευθύνη για ζητήματα όπως τις 
διαπραγματεύσεις για τις συλλογικές συμβάσεις, η αγορά 
εργασίας και η οργάνωση εργασίας φέρουν για λόγους αρχής 
οι κοινωνικοί εταίροι. 
3.2.2. Όσον αφορά τα βραχυπρόθεσμα ειδικά μέτρα, η 
ετήσια έκθεση παραπέμπει στις ανακοινώσεις που έχουν γίνει 
κατά το παρελθόν και απαριθμεί μέτρα που έχουν ληφθεί σε 
πολλά κράτη μέλη. Η Επιτροπή παρατηρεί ότι τα μέτρα αυτά 
απέδωσαν περιορισμένης σημασίας αποτελέσματα στα πλαί­
σια καταπολέμησης της ανεργίας. Κατά συνέπεια δεν συνι­
στά να συνεχισθεί η πολιτική αυτή. Η ΟΚΕ θα εκτιμούσε 
ιδιαίτερα αν η Επιτροπή στη βάση ενός απολογισμού των 
πρακτικών που έχουν υιοθετηθεί στα κράτη μέλη, διατύπωνε 
συστάσεις σε κοινοτικό επίπεδο οι οποίες να συνοδεύονται 
με μια οικονομική στήριξη από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό 
Ταμείο. 
3.2.3. Όσον αφορά την ανάγκη που υπογραμμίσθηκε από 
την ΟΚΕ να συνδυασθεί η επαγγελματική εκπαίδευση με την 
εξέλιξη των νέων τεχνολογιών, η ΟΚΕ σημειώνει με ικανο­
ποίηση ότι στο πλαίσιο των νέων προσανατολισμών του 
Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου, η Επιτροπή δίνει την προτεραιότητα στα προγράμματα επαγγελματικής κατάρτι­
σης στα οποία σημαντική θέση κατέχει η εισαγωγή νέων 
τεχνολογιών. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι θα ήταν επιθυμητό να 
καταρτισθούν άμεσα προγράμματα με σκοπό τον καθορισμό 
της αλφαβητικής σειράς των τεχνολογιών που πρόκειται να 
εισαχθούν. 
3.3. Οι επενδύσεις 
3.3.1. Η ΟΚΕ, στη γνωμοδότηση της «Η οικονομική 
κατάσταση στα μέσα του 1985», επιμένει για τη δυναμική 
υλοποίηση ενός επενδυτικού προγράμματος. Εν πάση περι­
πτώσει θα πρόκειται για επενδύσεις στον τομέα των κατα­
σκευών των κοινωνικών κατοικιών, των υποδομών και στον 
τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος, της ευημερίας και 
της υγείας. Με τον τρόπο αυτό θα είναι συγχρόνως δυνατό να 
προωθηθεί μια αναπτυξιακή διάρθρωση που να επιδρά στην 
απασχόληση με την έννοια της Επιτροπής. 
3.3.2. Η Επιτροπή στην ετήσια της οικονομική έκθεση 
1985/86 προβλέπει ένα επενδυτικό πρόγραμμα στον τομέα 
των υποδομών τέτοιου ύψους που να αναμένεται μια θετική 
εξέλιξη όσον αφορά την ετήσια αύξηση του ΑΕΠ κατά 
0,5—0,1 %. Η Επιτροπή για τη χρηματοδότηση του προγράμ­
ματος αυτού διερευνά μια νέα λύση η οποία να προσελκύει τα 
αναγκαία κεφάλαια από τις διάφορες πηγές. 
3.3.3. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει τις προσπάθειες που κατέβαλε 
η Επιτροπή για την κατάρτιση ενός επενδυτικού προγράμμα­
τος. Για τη χρηματοδότηση του προγράμματος αυτού, η ΟΚΕ 
θεωρεί ότι διατίθενται διάφορα μέσα χρηματοδότησης. Η 
ΟΚΕ, στη γνωμοδότηση της της 4ης Ιουλίου 1985 θεωρεί ότι η 
Κοινότητα διαθέτει αρκετή φερεγγυότητα προκειμένου να 
εξασφαλίσει τη χρηματοδότηση προγραμμάτων υποδομής. 
Αυτό δεν σημαίνει ότι τα σημερινά μέσα χρηματοδότησης 
επαρκούν σε όλες τις περιπτώσεις. Η ΟΚΕ αντιλαμβάνεται 
ότι τα μέσα αυτά θα μπορούσαν να είναι πολύ αποτελεσμα­
τικά αν η Κοινότητα βρεί έναν νέο τρόπο χρηματοδότησης: 
με τον οποίο θα γίνει δυνατό, προγράμματα τα οποία 
υπόσχονται μια επιτυχία, να μπορούν να χρηματοδοτηθούν 
κατάλληλα παρά την έκταση τους ή/και τους κινδύνους που 
περικλείουν, προπαντός στην αρχική τους φάση. 
3.3.4. Όσο σημαντικές κι αν είναι οι διαρθρωτικές 
επενδύσεις, το βάρος στον τομέα αυτό βρίσκεται στις 
επενδύσεις που πραγματοποιούνται στον ιδιωτικό τομέα, 
προπαντός για την ίδρυση νέων ή για την επέκταση παλαιών 
επιχειρήσεων. Οι επενδύσεις αυτές έχουν καθοριστική σημα­
σία για τη διατήρηση και την αύξηση της ανταγωνιστικότη­
τας των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων. Τόσο η Επιτροπή όσο και 
τα κράτη μέλη θα πρέπει να επιδιώκουν —και για τη 
δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης— ευνοϊκών προϋπο­
θέσεων για να αναζωογονηθεί έτσι η επενδυτική δραστηριό­
τητα. Σημαντικό στοιχείο στο πλαίσιο αυτό αποτελεί η 
ικανοποιητική απόδοση των επενδύσεων αυτών. Η ΟΚΕ 
συμφωνεί με τη σύσταση που απευθύνει η Επιτροπή προς τους 
εργοδότες να αποδίδουν μεγαλύτερη σημασία στην κατάρτι­
ση και εφαρμογή προγραμμάτων επενδύσεων και απασχόλη­
σης. 
31. 12. 85 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 344/29 
3.4. Η πολιτική για τον προϋπολογισμό 
3.4.1. Η τάση για συνεχή αύξηση των δημόσιων δαπανών 
και συλλογικών βαρών στο ΑΕΠ ορισμένων κρατών μελών 
ανετράπη. Αυτό όμως δεν αναιρεί το γεγονός ότι σε πολλές 
περιπτώσεις το σχετικό επίπεδο των δημοσίων δαπανών και 
των συλλογικών βαρών εξακολουθεί να είναι υψηλό, και ότι 
επομένως θα πρέπει να συνεχιστεί η μεταβολή αυτή. Θα 
πρέπει να συνεχισθεί η πολιτική σχετικά με τον έλεγχο του 
δημόσιου τομέα. Θα πρέπει επίσης να τεθεί ένα τέρμα στις 
χρηματοδοτήσεις που καθιστούν ελλειμματικό το δημόσιο 
τομέα λόγω της αύξησης των τοκοχρεολυσίων και του 
δημόσιου ελλείμματος. 
3.4.2. Η κατάσταση που επικρατεί στα διάφορα κράτη 
μέλη της Κοινότητας διαφέρει ακόμη στον τομέα αυτό, με 
αποτέλεσμα να πρέπει να ασκηθεί στη μία χώρα αυστηρότερη 
πολιτική προϋπολογισμού απ' ό,τι στην άλλη. 
3.4.3. Θα πρέπει με κάθε προσοχή να εκτιμηθεί η συμβολή 
των δημόσιων δαπανών για μια δικαιότερη κατανομή στους 
συντελεστές παραγωγής, υπό το πνεύμα μιας μεγιστοποίη­
σης της απασχόλησης και της οικονομικής ανάπτυξης. Θα 
πρέπει επίσης να εξετασθεί αν θα μπορούσε να καθοριστεί μια 
προθεσμία για ρυθμίσεις επιδοτήσεων που θεωρούνται πλέον 
ξεπερασμένες, και αφορούν τόσο τον τομέα της κατανάλω­
σης όσο και τον τομέα των επενδύσεων. Οι οικονομικοί πόροι 
που διατίθενται με τον τρόπο αυτό, θα μπορούσαν να 
χρησιμοποιηθούν στα πλαίσια μιας ευρύτερης πολιτικής που 
αποβλέπει στην ενίσχυση της ζήτησης. Η ζήτηση δεν πρόκει­
ται να μειωθεί έτσι. Αντίθετα, λόγω της στενότερης σύνδεσης 
μεταξύ της λήψης της απόφασης, χρησιμοποίηση των πόρων, 
και οφέλους θα είναι δυνατό να δοθεί πιο αποτελεσματικός 
προσανατολισμός στη ζήτηση για αγαθά και υπηρεσίες. 
Συγχρόνως θα μειωθεί και το χάσμα μεταξύ μικτών και 
καθαρών μισθών κι αυτό θα επιδράσει θετικά στην κινητικό­
τητα του συντελεστή «εργασία». 
Ένα παρόμοιο πρόγραμμα για τη σταδιακή κατάργηση 
ξεπερασμένων ρυθμίσεων για επιχορηγήσεις θα πρέπει ωστό­
σο να καταρτισθεί με την απαραίτητη προσοχή και φροντίδα, 
ώστε να αποφευχθούν ανεπιθύμητες επιπτώσεις στην κατα­
νομή του εισοδήματος. Συγχρόνως θα μειωθεί και το χάσμα 
μεταξύ μικτών και καθαρών μισθών κι αυτό θα επιδράσει 
θετικά στην κινητικότητα του παράγοντα «εργασία», θα 
μείωνε περισσότερο τη διαφορά ανάμεσα στον ακαθάριστο 
μισθό και τον καθαρό μισθό, με αποτέλεσμα να επηρεασθεί 
θετικά η κινητικότητα του συντελεστή παραγωγής «εργα­
σία». 
3.4.4. Εν τω μεταξύ η Επιτροπή εξετάζει με κάθε επιμέλεια 
αν μπορεί να υπάρξει ανάκαμψη της οικονομίας όχι μόνο 
διαμέσου της ενίσχυσης της προσφοράς αλλά επίσης διαμέ­
σου μιας μεθοδευμένης ενίσχυσης της ζήτησης από τις 
εθνικές αρχές. Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι στην 
ανάλυση της Επιτροπής, η συνολική ζήτηση μάλλον ακολου­
θεί τη διαδικασία της ανάπτυξης παρά την προκαλεί. Όταν 
οι επενδύσεις θεωρούνται ανεπαρκείς παρά το γεγονός ότι 
υπάρχει μια διαρκής συγκράτηση των μισθών, η Επιτροπή 
θεωρεί ότι θα πρέπει να στηριχθεί η ονομαστική ζήτηση 
προκειμένου να αποφευχθεί μείωση της ζήτησης. Η ενίσχυση 
της ζήτησης στην περίπτωση αυτή ενεργεί σαν ναυαγοσω­
στικό. Σε συνδυασμό με ό,τι αναφέρθηκε παραπάνω σχετικά 
με την εξυγίανση και τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας 
των δημόσιων οικονομικών, η ΟΚΕ θεωρεί ότι πρέπει να 
εξετασθεί, αν εν τω μεταξύ, τα δημόσια οικονομικά, το ισοζύγιο πληρωμών και η εξέλιξη των τιμών βελτιώθηκαν σε 
ορισμένο αριθμό κρατών μελών της Κοινότητας, έτσι ώστε 
να ενισχυθεί με περισσότερη άνεση η οικονομική ανάκαμψη 
διαμέσου μιας συντονισμένης δράσης των κρατών μελών, με 
μέτρα που ενισχύουν τη ζήτηση. 
3.5. Νομισματική πολιτική 
3.5.1. Από διεθνούς πλευράς μια νομισματική πολιτική 
αποτελεί προϋπόθεση για να αποκατασταθούν οι διακυμάν­
σεις των συναλλαγματικών ισοτιμιών, ειδικότερα ανάμεσα 
στο δολάριο και το γιεν, καθώς και να αποκαταστήσει τις 
ανισορροπίες του ισοζυγίου πληρωμών ανάμεσα στις Ηνωμέ­
νες Πολιτείες και την Ιαπωνία. Στα πλαίσια αυτά, η νομι­
σματική πολιτική πρέπει να υποστηρίζεται από τη γενικότερη 
μακροοικονομική πολιτική. Για την Ευρώπη, σχετικά με 
αυτό θεωρείται κεφαλαιώδες να αποκτήσει ένα επίπεδο 
ανάπτυξης υψηλότερο, επωφελούμενη όσο το δυνατόν 
περισσότερο από την επιρροή που ασκεί στην οικονομική 
ανάπτυξη η μείωση της τιμής του δολαρίου, το έλλειμμα του 
εμπορικού ισοζυγίου και το δημοσιονομικό έλλειμμα των 
Ηνωμένων Πολιτειών. 
3.5.2. Η ΟΚΕ διαπιστώνει ότι έχουν επιτευχθεί θετικά 
αποτελέσματα στον τομέα της Ευρωπαϊκής νομισματικής 
συνεργασίας. Στο πλαίσιο αυτό αξίζει να σημειωθεί ιδιαίτερα 
η εξέλιξη του ECU προς ένα Ευρωπαϊκό Νόμισμα, καθώς και 
στο γεγονός ότι ο αριθμός των προσαρμογών των συναλλαγ­
ματικών ισοτιμιών στα πλαίσια του ΕΝΣ μειώνεται. Θα ήταν 
ωστόσο επιθυμητό να ενισχυθεί και να διευρυνθεί ακόμη 
περισσότερο το ΕΝΣ. Εξάλλου, παραπέμπουμε και στη 
γμωμοδότηση της ΟΚΕ για την οικονομική κατάσταση στα 
μέσα του 1985 (') καθώς και στην ενημερωτική έκθεση 
σχετικά με το Ευρωπαϊκό Νομισματικό Σύστημα, την οποία 
εξέδωσε πέρυσι. 
3.5.3. Η μείωση των επιτοκίων, την οποία η Ευρώπη 
μπορεί να εισαγάγει ω σχετικά σταθερό νομισματικό συνα­
σπισμό και η οποία ευνοεί τις προοπτικές για μεγαλύτερη 
νομισματική σταθερότητα που οφείλεται σε μια πολιτική 
διαβουλεύσεων σε διεθνές επίπεδο, μπορεί να συμβάλει στην 
ανάκαμψη της ευρωπαϊκής οικονομίας. 
4. Τελικές παρατηρήσεις 
Η ΟΚΕ κρίνει ότι επειδή είναι επιθυμητό να βελτιωθούν οι 
εξωτερικές σχέσεις αλλά και για να επιτευχθούν σωστές 
εμπορικές και νομισματικές σχέσεις σε παγκόσμιο επίπεδο, 
επιβάλλεται μια διεθνής νομισματική διάσκεψη, καθώς και 
ένας νέος γύρος στα πλαίσια της ΓΣΔΕ (GATT). 
Σύμφωνα με τη γνώμη της ΟΚΕ, για την επιτυχία της 
κοινοτικής αναπτυξιακής στρατηγικής έχει σημασία η ύπαρ­
ξη αποτελεσματικής πολιτικής ανταγωνισμού. Αυτό αφορά 
τόσο την πολιτική σχετικά με τις συμφωνίες μεταξύ επιχει­
ρήσεων όσο και την πολιτική σχετικά με τα κρατικά μέτρα 
που προκαλούν τη στρέβλωση του ανταγωνισμού (επιχορη­
γήσεις, ενίσχυση συγκεκριμένων τομέων, κλπ.). Παραπέμ­
πουμε σχετικά στη γνωμοδότηση που εκδόθηκε πρόσφατα 
σχετικά με το θέμα αυτόν (2). Στο πλαίσιο αυτό υπενθυμίζο­
νται και οι απόψεις που εξέφρασε η ΟΚΕ στην τελευταία της 
γνωμοδότηση (') σχετικά με τον προστατευτισμό σε ευρωπαϊ­
κό και διεθνές επίπεδο. 
(') ΕΕ αριθ. C 218 της 29. 8. 1985, σ. 18. 
(2) ΕΕ αριθ. C 330 της 20. 12. 1985. 
Αριθ. C 344/30 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 31. 12. 85 
Τέλος, κατά τη γνώμη της ΟΚΕ, η εφαρμογή του σχεδίου για σημασία. Η ΟΚΕ έχει εκδώσει γνωμοδότηση πρωτοβουλίας 
την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς έχει καθοριστική σχετικά με το θέμα αυτό. 
Βρυξέλλες, 28 Νοεμβρίου 1985. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Gerd MUHR 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
στη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 
Τροπολογίες που απορρίφθηκαν 
Οι ακόλουθες τροπολογίες κατατέθηκαν σύμφωνα με τον εσωτερικό κανονισμό και απορρίφθηκαν από την ΟΚΕ 
κατά τις συζητήσεις: 
Σημείο 1.1, τρίτη πρόταση 
Να αντικατασταθεί το κείμενο της τρίτης πρότασης με το ακόλουθο: 
«Η επιτυχία της προτεινόμενης στρατηγικής μεσοπρόθεσμα εξαρτάται καταρχήν από το λειτουργικό χαρακτήρα 
του περιεχομένου της. Αυτό πρέπει να αποτελέσει το αντικείμενο συνεννόησης σ' ευρωπαϊκό επίπεδο μεταξύ των 
οργάνων των Κοινοτήτων καθώς και αντικείμενο διαλόγου ανάμεσα στους κοινωνικούς εταίρους και τις κοινοτικές 
αρχές.» 
Αιτιολογία 
Η επιτυχής έκβαση μιας στρατηγικής δεν εξαρτάται από μια κοινή συναίνεση ή ένα συμβιβασμό. Στο δημοκρατικό 
μας σύστημα επιτυγχάνονται πολλά πράγματα με αποφάσεις της πλειοψηφίας παρά τη σφοδρή αντίθεση 
άλλων. 
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 9, ψήφοι κατά: 61, αποχές: 16. 
Σημείο 1.3 
Να αντικατασταθούν οι δύο τελευταίες προτάσ' ; από το ακόλουθο κείμενο: 
«Το τμήμα κρίνει, κατά συνέπεια, ότι είναι επιθυμητή η θέσπιση, σε εύθετο χρόνο, μιας κατάλληλης διαδικασίας 
διαβουλεύσεων της ΟΚΕ και των κοινωνικών εταίρων, όσον αφορά την εξέλιξη και τις ενδεχόμενες μεταβολές της 
οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής της Κοινότητας.» 
Αιτιολογία 
Δεν πρέπει να καθιερωθούν μόνιμες διαβουλεύσεις με εκείνους των οποίων η γνώμη πρέπει να ζητείται κατά 
περίσταση και οι οποίοι στα δημοκρατικό μας σύστημα δεν έχουν σ' ορισμένους τομείς τη δυνατότητα να 
λαμβάνουν την τελική απόφαση. 
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας 
Ψήφοι υπέρ: 41, ψήφοι κατά: 43, αποχές: 9.