EL    EL  
 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ  ΕΠΙΤΡΟΠΗ  
Βρυξέλλες , 12.10.2011 
SEC(2011) 1154 τελικό  
  
ΕΓΓΡΑΦΟ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ  ΤΩΝ  ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ  ΤΗΣ  ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ  
ΠΕΡΙΛΗΨΗ  ΤΗΣ  ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ  ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ  
Κοινή  Γεωργική  Πολιτική  µε ορίζοντα  το 2020_ 
{COM(2011) 625} 
{COM(2011) 626} {COM(2011) 627} 
{COM(2011) 628} 
{COM(2011) 629} 
{SEC(2011) 1153} 
  
 
 
EL 1   EL Η γεωργία  βρίσκεται  σε κοµβικό σηµείο και στην  πρώτη  γραµµή: η γεωργία  της ΕΕ και 
η κοινή  γεωργική  πολιτική  (ΚΓΠ ) της δεν αποτελούν  εξαίρεση . Οι ανά τον κόσµο 
προκλήσεις , επιπτώσεις  και λύσεις  ποικίλλουν , αλλά  αναδύεται  ένα κοινό  ζήτηµα: η 
βιωσι µότητα  βρίσκεται  στο επίκεντρο  όλων  των λύσεων . Για αυτόν  τον λόγο , 
πρωταρχικός  στόχος  της µελλοντικής  ΚΓΠ  θα πρέπει  να είναι  η αειφόρος  
ανταγωνιστικότητα  για την επίτευξη  ενός οικονο µικά βιώσι µου τοµέα παραγωγής  
τροφί µων, σε συνδυασ µό µε την αειφόρο  διαχείριση  των φυσικών  χερσαίων  πόρων  της 
ΕΕ. 
Οι προηγού µενες µεταρρυθ µίσεις  της ΚΓΠ  βασίζονταν  κυρίως  στην  ανάγκη  
αντιµετώπισης  προκλήσεων  κυρίως  σύµφυτων  µε τη γεωργία , από τα τεράστια  
πλεονάσ µατα έως τις εµπορικές  συµφωνίες  ή τις κρίσεις  επισιτιστικής  ασφάλειας . Οι εν 
λόγω  µεταρρυθ µίσεις  εξυπηρέτησαν  ικανοποιητικά  τις ανάγκες  της ΕΕ σε εθνικό  και σε 
διεθνές  επίπεδο . Ωστόσο , πολλές  από τις προκλήσεις  που αντιµετωπίζει  σήµερα η 
γεωργία  στην  ΕΕ οφείλονται  σε παράγοντες  πέραν  του ελέγχου  της και απαιτούν  πολύ  
ευρύτερες  πολιτικές  απαντήσεις . 
Η µελλοντική  ΚΓΠ  δεν θα πρέπει  να είναι  πλέον  µια πολιτική  που αντιµετωπίζει  τη 
δραστηριότητα  ενός µικρού , µολονότι  ουσιαστικού , τοµέα της οικονο µίας της ΕΕ, αλλά  
µια πολιτική  που θα επηρεάζει  περισσότερο  από το ήµισυ της επικράτειας  της ΕΕ και το 
σύνολο  των καταναλωτών  της ΕΕ και θα είναι  στρατηγικής  σηµασίας  για την 
επισιτιστική  ασφάλεια , το περιβάλλον , την κλιµατική  αλλαγή  και την εδαφική  
ισορροπία . Με τον τρόπο  αυτό  η ΚΓΠ  θα µπορεί  να ενισχύσει  τη συµβολή  της στην  
στρατηγική  «Ευρώπη  2020». Η παρούσα  έκθεση  επικεντρώνεται  στα στοιχεία  τα οποία  
συνεπάγεται  αυτή  η κατεύθυνση  πολιτικής .  
1. ΟΡΙΣΜΟΣ  ΤΟΥ  ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ  
Κατά  τις τελευταίες  δύο δεκαετίες  η ΚΓΠ  έχει υποβληθεί  σε µια διαδικασία  ουσιαστικής  
µεταρρύθ µισης, η οποία  αντανακλά  τον µεταβαλλό µενο κοινωνικό  προβλη µατισµό ιδίως  
σε σχέση  µε το περιβάλλον , την ποιότητα  των τροφί µων, την επισιτιστική  ασφάλεια , την 
εδαφική  ισορροπία , καθώς  και τις εξελισσό µενες ανάγκες  της οικονο µίας της ΕΕ. Ως 
αποτέλεσ µα της διαδικασίας  αυτής , η ΚΓΠ  παρέχει  σήµερα το γενικό  πλαίσιο  που 
επιτρέπει  στην  πολιτική  να αντιµετωπίζει  τις προκλήσεις  της ανταγωνιστικότητας  και 
της βιωσι µότητας  της γεωργίας  και των αγροτικών  περιοχών  σε όλη την επικράτεια  της 
ΕΕ. Το πλαίσιο  αυτό  λαµβάνει  τη µορφή  δύο συµπληρω µατικών  πυλώνων .1 
Ο πρώτος  πυλώνας  περιλα µβάνει  µέσα σχετικά  µε τη λειτουργία  των γεωργικών  αγορών  
και την αλυσίδα  εφοδιασ µού τροφί µων (Κανονισ µός (ΕΚ) αριθ. 1234/2007 του 
Συµβουλίου ) και τις άµεσες ενισχύσεις  (Κανονισ µός (ΕΚ) αριθ. 73/2009 του 
Συµβουλίου ) που εξαρτώνται  από καταστατικές  απαιτήσεις  διαχείρισης  και ορθούς  
γεωργικούς  και περιβαλλοντικούς  όρους .2 Εάν συνδυαστούν , τα µέτρα αυτά  παρέχουν  
ένα θεµελιώδες  πλαίσιο  υποστήριξης  στους  γεωργούς  της ΕΕ, θέτοντας  τη βάση  για τη 
διατήρηση  της βιώσι µης γεωργίας  σε όλη την ΕΕ. Τα µέτρα του πρώτου  πυλώνα  είναι  
υποχρεωτικά  για τα κράτη  µέλη και, µε πολύ  λίγες  εξαιρέσεις , δεν παρέχεται  
συγχρη µατοδότηση . Με τον τρόπο  αυτό  διασφαλίζεται  η εφαρ µογή µιας κοινής  
                                                 
1 Για αναλυτικά  χαρακτηριστικά  των µέσων  της ΚΓΠ  και την εξέλιξή  τους, βλέπε  µια σειρά  
συνόψεων  πολιτικής  της Γ∆ Γεωργίας  στη διεύθυνση  
http://ec.europa.eu/agriculture/analysis/perspec/app-briefs/index_en.htm.  
2 Όπως  ορίζονται  στα παραρτή µατα ΙΙ και ΙΙΙ του Κανονισ µού (ΕΚ) αριθ. 73/2009. 
 
EL 2   EL πολιτικής  εντός  της ενιαίας  αγοράς , η οποία  παρακολουθείται  από ένα ολοκληρω µένο 
σύστη µα διαχείρισης  και ελέγχου  (ΟΣ∆Ε ). 
Ο δεύτερος  πυλώνας  – πολιτική  αγροτικής  ανάπτυξης  (Κανονισ µός (ΕΚ) αριθ. 
1698/2005 του Συµβουλίου ) - περιλα µβάνει  µέτρα που στοχεύουν  στη βελτίωση  της 
ανταγωνιστικότητας  του γεωργικού  τοµέα, την παροχή  συγκεκρι µένων  δηµόσιων  
περιβαλλοντικών  αγαθών  και την προώθηση  της διαφοροποίησης  της οικονο µικής 
δραστηριότητας  και της ποιότητας  ζωής  στις αγροτικές  περιοχές . Τα µέτρα αυτά  είναι  σε 
µεγάλο  βαθµό εθελοντικά , συµβατικά  ως προς  τη φύση  τους, συγχρη µατοδοτού µενα και 
εκτελούνται  εντός  ενός στρατηγικού  πλαισίου  που συνδέει  την πολιτική  δράση  µε τις 
ευρωπαϊκές , τις εθνικές , τις περιφερειακές  και τις τοπικές  ανάγκες . 
Το ανωτέρω  πλαίσιο  ανταποκρινόταν  στις προκλήσεις  που αντιµετώπιζε  η γεωργία  της 
ΕΕ κατά  τις τελευταίες  δύο δεκαετίες . Ωστόσο , για να εξακολουθήσει  η πολιτική  να 
είναι  επίκαιρη , το πλαίσιο  βάσει  του οποίου  λειτουργεί  πρέπει  να αποδειχθεί  ικανό  να 
αντιµετωπίζει  επίσης  τις κύριες  προκλήσεις  τις οποίες  η αναµένεται  να αντιµετωπίσει  η 
γεωργία  της ΕΕ κατά  την τρέχουσα  δεκαετία : τις οικονο µικές, περιβαλλοντικές  και 
κλιµατικές  πιέσεις , καθώς  και τις εδαφικές  πτυχές  της πολιτικής . 
Στο οικονο µικό πεδίο , η γεωργία  αντιµετωπίζει  σήµερα παγκόσ µια επιδείνωση  ως προς  
τις εµπορικές  συναλλαγές . Τα τελευταία  χρόνια  ιδιαίτερα , η επιδείνωση  είναι  
περισσότερο  έντονη . Κατά  την περίοδο  2004-2010 το µέσο επίπεδο  των παγκόσ µιων 
γεωργικών  τιµών αυξήθηκε  κατά  50% σε σχέση  µε το αντίστοιχο  επίπεδο  της περιόδου  
1986-2003· συγκριτικά , οι τιµές της ενέργειας  αυξήθηκαν  απότο µα κατά  220% και οι 
τιµές των λιπασ µάτων  κατά  150%, ενώ ταυτόχρονα  παρουσιάζουν  τον υψηλότερο  βαθµό 
αστάθειας  των τελευταίων  τριών  δεκαετιών . 
Οι σταθερές  υψηλότερες  τιµές θα µπορούσαν  να παρέχουν  σαφή  µηνύµατα της αγοράς  
στον  τοµέα αυτό . Ωστόσο , η µεγάλη  αστάθεια , η επιβράδυνση  της αύξησης  της 
παραγωγικότητας  των συντελεστών  (γη, ενέργεια , λιπάσ µατα, εργασία ), η µη ισόρροπη  
και ασύµµετρη µετάδοση  των µεταβολών  στις τιµές στην  αλυσίδα  εφοδιασ µού τροφί µων 
και το µειούµενο µερίδιο  της γεωργίας  στην  προστιθέ µενη αξία της αλυσίδας  αναµένεται  
να ασκήσουν  πρόσθετες  πιέσεις  στην  κερδοφορία  των γεωργικών  εκµεταλλεύσεων  στην  
ΕΕ και απαιτούν  ουσιαστικές  επενδύσεις  σε περισσότερο  παραγωγικές  µεθόδους  ώστε  
να µπορέσει  ο τοµέας να προσαρ µοστεί  κατά  βιώσι µο τρόπο . 
Στο περιβαλλοντικό  πεδίο  οι κύριοι  παράγοντες  που επηρεάζουν  τη περιβαλλοντική  
βιωσι µότητα  της γεωργίας  σχετίζονται  µε την εντατικοποίηση  της παραγωγής  σε 
ορισµένες περιοχές  µε εγκατάλειψη  και µε τη διαχείριση  γης σε άλλες , καθώς  και µε τα 
µεταβαλλό µενα µοντέλα  χρήσης  της γης και τις µεταβαλλό µενες γεωργικές  και 
δασοκο µικές πρακτικές . Η ΚΓΠ  διαδρα µατίζει  σηµαντικό  ρόλο  στη διατήρηση  της 
βιώσι µης γεωργίας  σε ολόκληρη  την επικράτεια  της ΕΕ και στην  προώθηση  
περιβαλλοντικών  και φιλικών  προς  το κλίµα πρακτικών . 
Η περιβαλλοντική  βιωσι µότητα  της γεωργίας  σχετίζεται  µε τις αποφάσεις  που 
λαµβάνουν  οι γεωργοί  σχετικά  µε το εάν θα παράγουν , τι θα παράγουν  και πώς θα 
παράγουν , ενώ οι τιµές της αγοράς  δεν αντανακλούν  εξωτερικά  στοιχεία  που συνδέονται  
µε τη γεωργική  παραγωγή  και, σε πολλές  περιπτώσεις , η παροχή  δηµόσιων  
περιβαλλοντικών  αγαθών  είναι  ανεπαρκής . Αυτό  είναι  ιδιαιτέρως  σηµαντικό  καθώς  η 
σύγχρονη  γεωργία  ασκεί  πολλές  πιέσεις  στο περιβάλλον . Αντιθέτως , ορισµένα γεωργικά  
συστή µατα και πρακτικές , όπως  η εκτατική  κτηνοτροφία  και τα µικτά συστή µατα, τα 
παραδοσιακά  συστή µατα µόνιµης καλλιέργειας  ή η βιολογική  γεωργία , είναι  ιδιαιτέρως  
ευνοϊκά  για τους στόχους  που αφορούν  το περιβάλλον  και το κλίµα. 
 
EL 3   EL Η ΚΓΠ  θα πρέπει  να ανταποκριθεί  σε αυτές  τις προκλήσεις  ενσω µατώνοντας  καλύτερα  
τους στόχους  της σε άλλες  πολιτικές  της ΕΕ και προσαρ µόζοντας  τα µέτρα της 
αναλόγως . Η στρατηγική  της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα  έως το 2020 απαιτεί  περαιτέρω  
ενσω µάτωση  της βιοποικιλότητας  σε βασικούς  τοµείς όπως  η γεωργία  και η δασοκο µία 
για την επίτευξη  του φιλόδοξου  πρωταρχικού  στόχου  της ΕΕ. Η στρατηγική  «Ευρώπη  
2020» ορίζει  τη µείωση  των αερίων  του θερµοκηπίου  ως έναν από τους πέντε  
πρωταρχικούς  στόχους  της ΕΕ. Στο πακέτο  για το κλίµα και την ενέργεια , η ΕΕ 
δεσµεύθηκε  επίσης  για την αύξηση  της χρήσης  ανανεώσι µων πηγών  ενέργειας , ώστε  να 
φτάσουν  στο 20% της συνολικής  κατανάλωσης  ενέργειας  της ΕΕ το 2020. 
Τέλος , όσον  αφορά  τις κοινωνικές  προκλήσεις , ο πρωτογενής  τοµέας εξακολουθεί  να 
αντιπροσωπεύει  το 4,9% της προστιθέ µενης αξίας  (και περισσότερο , εάν ληφθούν  υπόψη  
σχετικοί  τοµείς (τρόφι µα) και το 15,7% της απασχόλησης  σε κατά  κύριο  λόγο  αγροτικές  
περιοχές . Στο σηµείο αυτό  ο ρόλος  της γεωργίας  µπορεί  να είναι  ιδιαιτέρως  σηµαντικός , 
όχι µόνο άµεσα αλλά  και έµµεσα – µέσω της παραγωγής  συµπληρω µατικών  
οικονο µικών  δραστηριοτήτων  µε ισχυρά  πολλαπλασιαστικά  οφέλη , ιδίως  στον  τοµέα της 
µεταποίησης  τροφί µων, των ξενοδοχείων  και της τροφοδοσίας , καθώς  και του εµπορίου . 
Οι τοµείς αυτοί , µε τη σειρά  τους, διαθέτουν  περαιτέρω  αυξη µένους  δεσµούς µε την 
υπόλοιπη  αγροτική  οικονο µία, βοηθώντας , µεταξύ  άλλων , τις αποµακρυσ µένες 
αγροτικές  περιοχές , οι οποίες  έχουν  πολύ  περιορισ µένη πρόσβαση  σε γενικές  υπηρεσίες , 
όπως  σχολεία , πρωτοβάθ µια περίθαλψη  και τραπεζικές  υπηρεσίες . 
1.1. Η προστιθέ µενη αξία της ΚΓΠ  για την ΕΕ 
Η προστιθέ µενη αξία της ΚΓΠ  έγκειται  στην  ικανότητά  της να: 
– ανταποκρίνεται  αποτελεσ µατικά  σε διακρατικούς  στόχους  και διασυνοριακές  
προκλήσεις , όπως  η άµβλυνση  της κλιµατικής  αλλαγής , η βελτίωση  της 
βιοποικιλότητας  και η συµβολή  στην  οικονο µική και την κοινωνική  συνοχή , η 
ανάπτυξη  της ενιαίας  αγοράς  και η πολιτική  εµπορίου  της ΕΕ, µέσω ενός κοινού  
συνόλου  κανόνων , αρχών  και στόχων · 
– διασφαλίζει  πιο αποδοτική  χρήση  των δηµοσιονο µικών  πόρων  των κρατών  µελών  σε 
σχέση  µε τη συνύπαρξη  εθνικών  πολιτικών  (π.χ. σε σύγκριση  µε µια ενιαία  κοινή  
πολιτική , 27 διαφορετικές  πολιτικές  θα ήταν  περισσότερο  δαπανηρές  και σίγουρα  
λιγότερο  αποτελεσ µατικές  και θα προκαλούσαν  διαφορετικά  επίπεδα  παρέ µβασης , 
κάτι που συνιστά  σηµαντικό  κίνδυνο  στρέβλωσης  του ανταγωνισ µού)· 
– βοηθά  στην  ανάπτυξη  µιας ανταγωνιστικής  και ισορροπη µένης ευρωπαϊκής  γεωργίας  
από περιβαλλοντική  και εδαφική  άποψη , η οποία  συµβάλλει  θετικά  στην  
ανταγωνιστικότητα  της αλυσίδας  εφοδιασ µού τροφί µων και του εµπορίου  της ΕΕ και 
ενισχύει  τη συνοχή  των αγροτικών  περιοχών  ενθαρρύνοντας  πρωτοβουλίες  που 
ευνοούν  την οικονο µική και την κοινωνική  τους ανάπτυξη . 
2. ΟΙ ΒΑΣΙΚΟΙ  ΣΤΟΧΟΙ  ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ  ΤΗΣ  ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ  ΤΗΣ  ΚΓΠ  
Για να µπορέσει  η ΚΓΠ  να αντιµετωπίσει  τις προκλήσεις  που αφορούν  την οικονο µία, το 
περιβάλλον , την κλιµατική  αλλαγή  και την εδαφική  ισορροπία , επιδιώκεται  να 
προσαρ µοστεί  το τρέχον  πλαίσιο  της ΚΓΠ  στις ακόλουθες  κατευθύνσεις : 
(1) Προσαρ µογή των µέτρων  της ΚΓΠ  µε στόχο  την αύξηση  της παραγωγικότητας  
και της ανταγωνιστικότητας  του γεωργικού  τοµέα µε τους εξής τρόπους :  
 
EL 4   EL - βελτιώνοντας  τη λειτουργία  του συµβουλευτικού  συστή µατος και 
δηµιουργώντας  δίκτυα  (για γεωργούς , συµβούλους , ερευνητές , φορείς  του 
τοµέα των τροφί µων, καταναλωτές , κ.λπ.) για τη δηµιουργία  και τη 
διάδοση  της γνώσης  και ευνοώντας  καινοτό µες πρωτοβουλίες  στη 
χορήγηση  χρηµατοδότησης  για έργα  σε σχέση  µε µέτρα αγροτικής  
ανάπτυξης · 
- ενθαρρύνοντας  κοινές  δράσεις  υπέρ  του ανταγωνισ µού µεταξύ  των 
γεωργών  για την ενίσχυση  της αποδοτικής  χρήσης  των πόρων , της 
ανάπτυξης  προϊόντων  και της εµπορικής  προώθησης · 
- παρέχοντας  κίνητρα  για τη χρήση  µέσων  διαχείρισης  κινδύνων  και 
στρατηγικών  ενεργούς  πρόληψης . 
(2) Βελτίωση  των επιδόσεων  της ΚΓΠ  σε σχέση  µε το περιβάλλον  και την 
κλιµατική  αλλαγή  µε τους εξής τρόπους : 
- αυξάνοντας  τον αριθµό των αγροτικών  περιοχών  που υπάγονται  σε 
γεωργικές  πρακτικές  οι οποίες  προσφέρουν  οφέλη  σε σχέση  µε το 
περιβάλλον  και την κλιµατική  αλλαγή  και ενθαρρύνοντας  τη λήψη  πιο 
προηγ µένων  γεωργοπεριβαλλοντικών  µέτρων  από τα κράτη  µέλη και τους 
γεωργούς · 
(3) Ενίσχυση  της αποτελεσ µατικότητας  και της αποδοτικότητας  της πολιτικής  µε 
τους εξής τρόπους : 
- αναπροσαρ µόζοντας  τη στήριξη  µε άµεσες ενισχύσεις  ώστε  να 
αντανακλάται  καλύτερα  ο στόχος  υποστήριξης  των εσόδων  και οι 
περιβαλλοντικές  επιδόσεις · 
- µειώνοντας  τις ανισότητες  στα επίπεδα  στήριξης  µε άµεσες ενισχύσεις  
µεταξύ  των κρατών  µελών  και των γεωργών . 
3. ΕΠΙΛΟΓΕΣ  ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ  
Μετά  από έναν ευρύ  δηµόσιο διάλογο  και µια σειρά  θέσεων  ίδιας  πρωτοβουλίας  από τα 
θεσµικά όργανα  της ΕΕ και ιδίως  τα κράτη  µέλη, έχουν  διαµορφωθεί  τρία συνεκτικά  
σενάρια  πολιτικής  (προσαρ µογή, ενσω µάτωση  και επαναπροσδιορισ µός) για την 
τροφοδότηση  της διαδικασίας  λήψης  αποφάσεων  διερευνώντας  τη συνέχεια  των πιθανών  
εξελίξεων  πολιτικής  σε µια ολιστική  προσέγγιση  που εξετάζει  επίσης  τις πιθανές  
αλληλεπιδράσεις  και συνέργειες  µεταξύ  των βασικών  τοµέων πολιτικής  παρέ µβασης , 
ενώ κάθε  στοιχείο  αξιολογείται  µεµονωµένα σε συγκεκρι µένα παραρτή µατα. 
• Το σενάριο  της προσαρ µογής εστιάζει  την προσαρ µογή της ΚΓΠ  κατά  περιορισ µένο 
τρόπο  δίνοντας  έµφαση  στα στοιχεία  που λειτουργούν  ορθά  στη σηµερινή  ΚΓΠ  και 
στην  αντιµετώπιση  των βασικών  µειονεκτη µάτων  του υφιστά µενου πλαισίου  
πολιτικής  χωρίς  να γίνονται  θεµελιώδεις  αλλαγές  στην  πολιτική . 
• Το σενάριο  της ενσω µάτωσης  έχει σκοπό  να βελτιώσει  την εστίαση  της στήριξης  της 
ΚΓΠ  στους  στόχους  της πολιτικής , ιδίως  µέσω της καλύτερης  ενσω µάτωσης  της 
συµβολής  των διαφόρων  στοιχείων  της πολιτικής , η οποία  περιλα µβάνει  την 
εισαγωγή  νέων  στοιχείων  στο πλαίσιο  πολιτικής , καθώς  και ουσιαστικών  αλλαγών  
στη διάρθρωση  της πολιτικής . 
 
EL 5   EL • Το σενάριο  του επαναπροσδιορισ µού περιορίζει  το επίκεντρο  της παρέ µβασης  
πολιτικής  της ΚΓΠ  στις πτυχές  που αφορούν  το περιβάλλον  και την κλιµατική  
αλλαγή , ενώ θεωρείται  ότι οι παραγωγικές  δυνατότητες  µπορούν  να διατηρηθούν  
χωρίς  στήριξη  εάν λαµβάνονται  υπόψη  τα µηνύµατα της αγοράς , ενώ ο στόχος  της 
συµβολής  στη ζωτικότητα  των αγροτικών  περιοχών  και την εδαφική  ισορροπία  θα 
επιτευχθεί  µέσω άλλων  κοινοτικών  πολιτικών . 
Τα σενάρια  αυτά  αποτελούν  οριζόντιες  προσεγγίσεις  καθε µία από τις οποίες  
αντιµετωπίζει  τους τρεις  ευρείς  στόχους  πολιτικής  της µελλοντικής  ΚΓΠ  που 
περιγράφονται  στην  προηγού µενη ενότητα . Ωστόσο , προσδίδουν  διαφορετική  βαρύτητα  
στους  τρεις  στόχους  και βασίζονται , σε κάποιο  βαθµό, σε διαφορετικές  προσεγγίσεις  
όσον  αφορά  την αναγκαιότητα  της πολιτικής  παρέ µβασης . 
Ως εκ τούτου , τα σενάρια  αυτά  αντιµετωπίζουν  επίσης  µε διαφορετικούς  τρόπους  τον 
βασικό  κίνδυνο  που απορρέει  από την απουσία  πολιτικής  παρέ µβασης , τις αστοχίες  της 
αγοράς , και τον επακόλουθο  κίνδυνο  που απορρέει  από λανθασ µένα στοχευ µένη 
πολιτική  παρέ µβαση , την αστοχία  της πολιτικής . Ο δεύτερος  κίνδυνος  αποτέλεσε  τη 
βάση  για την απόρριψη  άλλων  σεναρίων  πολιτικής  που τέθηκαν  κατά  τη δηµόσια 
διαβούλευση . 
Όσον  αφορά  την ανάλυση  των επιπτώσεων  των σεναρίων  αυτών , βάση  αναφοράς  
αποτελεί  η υφιστά µενη κατάσταση , η οποία  δεν αντιµετωπίζει  τα µειονεκτή µατα 
πολιτικής  που εντοπίστηκαν  κατά  τον ορισµό του προβλή µατος και το σενάριο  
παραδειγ µάτων  της µη εφαρ µογής πολιτικής , το οποίο  αναµένεται  να οδηγήσει  σε 
σηµαντικά  προβλή µατα όσον  αφορά  τα έσοδα  και το περιβάλλον .3 
Τα σενάρια  παρουσιάζονται  βάσει  των συνεπαγό µενων  αλλαγών  στους  τρεις  βασικούς  
τοµείς παρέ µβασης  της πολιτικής , ήτοι τα µέτρα της αγοράς  (Κανονισ µός (ΕΚ) αριθ. 
1234/2007 του Συµβουλίου ), τις άµεσες ενισχύσεις  (Κανονισ µός (ΕΚ) αριθ. 73/2009 του 
Συµβουλίου ) και την πολιτική  αγροτικής  ανάπτυξης  (Κανονισ µός (ΕΚ) αριθ. 1698/2005 
του Συµβουλίου ). 
Πίνακας  1: Σκιαγράφηση  των βασικών  επιλογών  πολιτικής  ανά σενάριο  και µέσο άσκησης  
πολιτικής  
 Μέσα  της αγοράς  
(Κανονισ µός (ΕΚ) 
αριθ. 1234/2007 του 
Συµβουλίου ) Άµεσες ενισχύσεις  
(Κανονισ µός (ΕΚ) αριθ. 
73/2009 του 
Συµβουλίου ) Αγροτική  ανάπτυξη  
(Κανονισ µός (ΕΚ) αριθ. 
1698/2005 του Συµβουλίου ) 
Προσαρ µογή: 
Έµφαση  στα 
επιτεύγ µατα της ΚΓΠ  
και αντιµετώπιση  
βασικών  
µειονεκτη µάτων Βελτιστοποίηση  και 
απλούστευση  των 
υφιστά µενων  µέσων  
Βελτίωση  της 
συνεργασίας  των 
γεωργών  βάσει  των 
κανόνων  του 
ανταγωνισ µού Ανακατανο µή· 
βελτιω µένη πολλαπλή  
συµµόρφωση  Μέτρια  αύξηση  στον  
προϋπολογισ µό· χρήση  για 
την ανταγωνιστικότητα / 
καινοτο µία ή το περιβάλλον  
                                                 
3 http://ec.europa.eu/agriculture/analysis/external/scenar2020ii/index_en.htm 
 
EL 6   EL Ενσω µάτωση : 
Βελτίωση  της 
εστίασης  της ΚΓΠ  
στους  στόχους  της Βελτιστοποίηση  και 
απλούστευση  των 
υφιστά µενων  µέσων  
Εστίαση  στην  
αλυσίδα  εφοδιασ µού 
τροφί µων και τη 
βελτιω µένη 
διαπραγ µατευτική  
δύνα µη των γεωργών  
(3 επιµέρους  
επιλογές ) Ανακατανο µή· νέα 
αρχιτεκτονική  άµεσων  
ενισχύσεων · 
περισσότερο  
περιβαλλοντικός  
προσανατολισ µός 
Βελτιω µένη πολλαπλή  
συµµόρφωση · ορισµός 
ανώτατων  ορίων · 
καθεστώς  για τις µικρές  
γεωργικές  
εκµεταλλεύσεις · 
καθεστώς  για τους 
νέους  γεωργούς  Ανακατανο µή µεταξύ  των 
κρατών  µελών  
Καινοτο µία, κλιµατική  
αλλαγή  και περιβάλλον  ως 
κατευθυντήριες  αρχές · 
Ενισχυ µένη στρατηγική  
στόχευση  και κοινό  
στρατηγικό  πλαίσιο  µε άλλα  
ταµεία 
Επαναπροσδιορισ µός: 
Περιορισ µός του 
αντικει µένου των 
παρε µβάσεων  της 
ΚΓΠ  σε 
περιβαλλοντικά  
ζητήµατα Κατάργηση  Σταδιακή  εξάλειψη  Ουσιαστικά  αυξη µένη 
χρηµατοδότηση · εστίαση  
στην  κλιµατική  αλλαγή  και 
το περιβάλλον  
 
4. ΕΚΤΙΜΗΣΗ  ΤΩΝ  ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ  ΤΩΝ  ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ  ΕΠΙΛΟΓΩΝ  ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ  
Το σενάριο  της προσαρ µογής  υποθέτει  τη συνέχιση  των αρχών  του τρέχοντος  πλαισίου  
πολιτικής  βάσει  προσανατολισ µού προς  την αγορά . Αναµένεται  να επιτρέψει  στους  
γεωργούς , βάσει  των µηνυµάτων  της αγοράς , να χρησι µοποιήσουν  καλύτερα  τα 
διαθέσι µα µέσα πολιτικής  για να αυξήσουν  την ανταγωνιστικότητά  τους, ενώ οι 
ανακατανε µηµένες άµεσες ενισχύσεις  µεταξύ  των κρατών  µελών  θα τους θωρακίσουν  
από τις υπερβολικές  διακυ µάνσεις  του εισοδή µατος κατά  πιο αποτελεσ µατικό  και πιο 
δίκαιο  τρόπο  σε όλη την ΕΕ. Η ανακατανο µή των άµεσων  ενισχύσεων  εντός  των κρατών  
µελών  (περιφερειακό  µοντέλο ) θα επιτρέψει  να δοθεί  µεγαλύτερη  στήριξη  σε αγροτικές  
περιοχές  που είναι  περισσότερο  επωφελείς  για το περιβάλλον  και να περιοριστεί  η 
εγκατάλειψη  της γης, αλλά  οι αυξη µένες οικονο µικές πιέσεις  ενδεχο µένως  θα οδηγήσουν  
προς  την εντατικοποίηση  της παραγωγής  στις πλέον  γόνιµες περιφέρειες . Τα µέτρα 
αγροτικής  ανάπτυξης  θα εξακολουθήσουν  να αντιµετωπίζουν  ευρύτερα  ζητήµατα 
αγροτικής  ανάπτυξης  αλλά  ο ρόλος  της γεωργίας  στην  οικονο µία, την απασχόληση  και 
την οικονο µική ανάπτυξη  των αγροτικών  περιοχών  θα µειωθεί . 
Το σενάριο  της ενσω µάτωσης  προτείνει  ένα βελτιω µένο πλαίσιο  πολιτικής  
προσαρ µοσµένο προς  την κατεύθυνση  της παροχής  στήριξης  για την ανταγωνιστικότητα , 
την αειφόρο  ανάπτυξη  και την καινοτο µία στον  τοµέα, το οποίο  θα στοχεύει  στην  
ενίσχυση  των συνθηκών  υπό τις οποίες  οι γεωργοί , είτε µεµονωµένα είτε συλλογικά , θα 
είναι  σε θέση  να αντιµετωπίζουν  καλύτερα  τις επερχό µενες οικονο µικές και 
περιβαλλοντικές  προκλήσεις . Οι άµεσες ενισχύσεις  θα εξασφαλίζουν  σταθερό  εισόδη µα, 
οδηγώντας  όχι µόνο σε περισσότερο  ισορροπη µένη, αποτελεσ µατική  και δίκαιη  
ανακατανο µή αλλά  και στοχεύοντας  ενεργά  σε ορισµένους  δικαιούχους  (κατόχους  
γεωργικών  εκµεταλλεύσεων  µικρής  κλίµακας , γεωργούς  σε περιοχές  µε φυσικούς  
 
EL 7   EL περιορισ µούς, τοµείς σε κίνδυνο , νεοεισερχό µενους , κ.λπ.). Μια συνιστώσα  
περιβαλλοντικού  προσανατολισ µού θα προωθούσε  επίσης  ορισµένες βασικές  
περιβαλλοντικές  πρακτικές  σε όλη την ΕΕ, εστιάζοντας  κυρίως  στις εκµεταλλεύσεις , που 
είναι  συνήθως  ανταγωνιστικότερες  και οι οποίες  έχουν  αποµακρυνθεί  από τις πρακτικές  
αυτές , καθώς  και σε αυτές  που εξετάζουν  το ενδεχό µενο εγκατάλειψής  τους ενόψει  των 
υφιστά µενων  οικονο µικών  πιέσεων . 
Στο σενάριο  του επαναπροσδιορισ µού η σταδιακή  εξάλειψη  των άµεσων  ενισχύσεων  θα 
οδηγούσε  στην  ισχυρή  αναδιάρθρωση  του τοµέα και σε µεγαλύτερες  γεωργικές  
εκµεταλλεύσεις  µε περισσότερη  ένταση  κεφαλαίου . Η εντατικοποίηση  της παραγωγής  
στις πλέον  γόνιµες περιφέρειες  και η εγκατάλειψη  της γης στις µειονεκτικές  περιοχές  θα 
είχαν  αρνητικές  συνέπειες  για το περιβάλλον . Η εστίαση  της πολιτικής  σε 
περιβαλλοντικά  µέτρα τύπου  αγροτικής  ανάπτυξης  θα µετρίαζε  τα προβλή µατα αυτά , 
αλλά  δεν θα συνέβαλε  στην  ενίσχυση  της βιωσι µότητας  της γεωργίας  σε ολόκληρη  την 
ΕΕ. Η σταδιακή  εξάλειψη  των άµεσων  ενισχύσεων  θα οδηγούσε  στην  αποτυχία  πολλών  
γεωργικών  εκµεταλλεύσεων  και θα ασκούσε  πρόσθετες  πιέσεις  στη βιωσι µότητα  
αγροτικών  περιοχών  µε υψηλότερη  ανεργία  και µετανάστευση . 
4.1. ∆ιοικητικός  φόρτος  
Ορισ µένες συνιστώσες  ενός νέου µοντέλου  για τις άµεσες ενισχύσεις , όπως  ο 
καθορισ µός ανώτατων  ορίων , ο ορισµός των «ενεργών  γεωργών » και ο 
«περιβαλλοντικός  προσανατολισ µός» ενδεχο µένως  θα ήταν  επαχθείς  µε πρόσθετες  
απαιτήσεις  ελέγχου . Από την άλλη  πλευρά , το καθεστώς  για τις µικρές  γεωργικές  
εκµεταλλεύσεις  θα µείωνε  σηµαντικά  τις διοικητικές  απαιτήσεις  των αιτήσεων  και της 
χορήγησης  άµεσων  ενισχύσεων  στους  εν λόγω  δικαιούχους . 
Η εξάλειψη  της τρέχουσας  αλληλεπικάλυψης  µεταξύ  των γεωργοπεριβαλλοντικών  
δράσεων  που είναι  διαθέσι µες βάσει  της ειδικής  στήριξης  του πρώτου  πυλώνα  και της 
πολιτικής  αγροτικής  ανάπτυξης  και µια οµοιόµορφη  λύση  για τη συνδεδε µένη στήριξη  
θα επιτύγχαναν  απλούστευση . Ωστόσο , η εισαγωγή  µιας ενδεχό µενης διαδικασίας  
έγκρισης  από την Επιτροπή  θα ήταν  περισσότερο  επαχθής , ιδίως  για τις υπηρεσίες  της 
Επιτροπής . 
Η βελτίωση  της στόχευσης  των ενισχύσεων  σε ενεργούς  γεωργούς  θα απαιτούσε  
προσεκτικό  συντονισ µό των ορισµών σε συνεργασία  µε τα κράτη  µέλη και επιλογή  
κριτηρίων  σε επίπεδο  κρατών  µελών  για την ένταξη  στο µητρώο  ΟΣ∆Ε . Αυτό  θα 
απαιτούσε  σηµαντική  διοικητική  προσπάθεια  για τα κράτη  µέλη και σίγουρα  για τους 
γεωργούς  ώστε  να αποδειχθεί  η επιλεξι µότητα , καθώς  θα έπρεπε  να παράσχουν  
συµπληρω µατικές  αναλυτικές  πληροφορίες  και ενδεχο µένως  να υποβάλουν  συνοδευτικά  
έγγραφα  µε την αίτησή  τους. 
4.2. ∆ιεθνής  διάσταση  
Οι διαδοχικές  µεταρρυθ µίσεις  της ΚΓΠ  έχουν  µειώσει  ουσιαστικά  τις στρεβλωτικές  
επιπτώσεις  της πολιτικής  στις διεθνείς  αγορές . Όλα τα σενάρια  που αναλύθηκαν  θα 
έχουν  ελάχιστες  επιπτώσεις  στις παγκόσ µιες αγορές  (συµπεριλα µβανο µένων  των 
αναπτυσσό µενων  χωρών ). Αυτό  είναι  το συνδυασ µένο αποτέλεσ µα προηγού µενων  
µεταρρυθ µίσεων  της ΚΓΠ  και του υφιστά µενου και του αναµενόµενου µελλοντικού  
επιπέδου  τιµών που έχουν  µετατρέψει  την ΕΕ σε αποδέκτη  τιµών στις γεωργικές  αγορές . 
 
EL 8   EL 4.3. Σύγκριση  επιλογών  
Και οι τρεις  επιλογές  στοχεύουν  να καταστήσουν  τη γεωργία  περισσότερο  
ανταγωνιστική , βιώσι µη και ανθεκτική  στις ζωντανές  αγροτικές  περιοχές  και, ως εκ 
τούτου , επιδιώκουν  την καλύτερη  ευθυγρά µµιση της ΚΓΠ  µε την πολιτική  «Ευρώπη  
2020», ιδίως  όσον  αφορά  την αποδοτική  χρήση  των πόρων . Για το σκοπό  αυτό , είναι  
σηµαντικό  να βελτιωθεί  η γεωργική  παραγωγικότητα  µέσω της έρευνας , της µεταφοράς  
γνώσης  και γενικά  της προώθησης  συνεργατικών  προσεγγίσεων . Αυτό  αποδεικνύει  τη 
σηµασία της καινοτο µίας, συµπεριλα µβανο µένης της επερχό µενης ευρωπαϊκής  
σύµπραξης  καινοτο µίας για την γεωργική  παραγωγικότητα  και βιωσι µότητα , ως βασική  
προϋπόθεση  που διέπει  τις επιλογές  πολιτικής . Το οριζόντιο  στοιχείο  υπάρχει  και στις 
τρεις  επιλογές  και, συνεπώς , δεν αποτελεί  µέρος της σύγκρισης  κατωτέρω . 
Όσον  αφορά  τον προϋπολογισ µό, είναι  σαφές  ότι η επιλογή  του επαναπροσδιορισ µού 
θα δηµιουργούσε  χαµηλότερες  απαιτήσεις  στον  προϋπολογισ µό της ΕΕ, καθώς  οι άµεσες 
ενισχύσεις  σταδιακά  θα εξαλείφονταν . Η επιλογή  αυτή  δίνει  προτεραιότητα  στον  
προσανατολισ µό προς  την αγορά  και, συνεπώς , στην  επιτάχυνση  της διαρθρωτικής  
προσαρ µογής του τοµέα προς  τη µεγαλύτερη  κερδοφορία  των επιχειρήσεων . Η επιλογή  
αυτή  θα εξέθετε  επίσης  τον τοµέα σε µεγαλύτερους  κινδύνους  ως προς  τη σταθερότητα  
της αγοράς  απουσία  κατάλληλων  ασφαλιστικών  δικλείδων  και µέσων  διαχείρισης  
κινδύνου , καθώς  και στον  κίνδυνο  µειωµένων  δαπανών  για την καινοτο µία λόγω  της 
πίεσης  που ασκείται  στο εισόδη µα της γεωργικής  εκµετάλλευσης . Η διαρθρωτική  
προσαρ µογή βάσει  των όρων  της επιλογής  του επαναπροσδιορισ µού θα είχε σηµαντικό  
κοινωνικό  και περιβαλλοντικό  κόστος . Το εισόδη µα θα µειωνόταν  κατά  25% και η 
παραγωγή  θα επικεντρωνόταν  στις πλέον  επικερδείς  περιοχές  και τοµείς. 
Ακόµα και αν οι δαπάνες  για καλύτερα  στοχευ µένα περιβαλλοντικά  µέτρα βάσει  της 
πολιτικής  αγροτικής  ανάπτυξης  διπλασιάζονταν , δεν θα ήταν  δυνατό  να επιτευχθεί  
βιώσι µη διαχείριση  της γης σε όλη την επικράτεια  της ΕΕ, καθώς  η πολιτική  θα έχανε  το 
πλεονέκτη µα των άµεσων  ενισχύσεων  σε συνδυασ µό µε τις απαιτήσεις  πολλαπλής  
συµµόρφωσης . Επιπλέον , οι αρνητικές  κοινωνικές  συνέπειες  ιδίως  σε περιοχές  και 
τοµείς που εξαρτώνται  περισσότερο  από τις άµεσες ενισχύσεις  (π.χ. µεγάλες  υπαίθριες  
καλλιέργειες  και εκµεταλλεύσεις  γαλακτοκο µικών  ειδών , εκτετα µένες εκµεταλλεύσεις  
παραγωγής  µοσχαρίσιου  κρέατος  και αιγοπροβάτων ) θα ήταν  τέτοιες  που η προσωρινή  
χρήση  µέτρων  του πρώτου  άξονα  για την υποστήριξη  της αναδιάρθρωσης  δεν θα 
µπορούσε  να αντισταθ µίσει τις απώλειες  από τη σταδιακή  εξάλειψη  των άµεσων  
ενισχύσεων . Η απουσία  µέτρων  του τρίτου  άξονα  θα απειλούσε  τον αγροτικό  ιστό, ιδίως  
σε διαφοροποιη µένες αγροτικές  οικονο µίες, θέτοντας  την εδαφική  ισορροπία  σε κίνδυνο . 
Τα αποτελέσ µατα αυτά  δεν είναι  νέα αλλά  αντανακλούν  παρό µοια αποτελέσ µατα των 
δύο διερευνητικών  µελετών  Scenar 2020. 
Στο άλλο  άκρο  η επιλογή  της προσαρ µογής  θα επέτρεπε  µε τον καλύτερο  τρόπο  τη 
συνέχεια  της πολιτικής  µε περιορισ µένες αλλά  απτές  βελτιώσεις  και στην  γεωργική  
ανταγωνιστικότητα  και στις περιβαλλοντικές  επιδόσεις , µέσω της ανακατανο µής των 
άµεσων  ενισχύσεων , της βελτιω µένης πολλαπλής  συµµόρφωσης , της απλούστευσης  και 
της βελτιστοποίησης  των µέσων  της αγοράς  και της παροχής  στήριξης  για συνεργατικές  
προσεγγίσεις , καθώς  και της διοχέτευσης  πρόσθετων  πόρων  σε νέες προκλήσεις  βάσει  
της πολιτικής  αγροτικής  ανάπτυξης . Το βασικό  νέο στοιχείο  της επιλογής  της 
προσαρ µογής είναι  η αναπροσαρ µογή των άµεσων  ενισχύσεων  µεταξύ  και εντός  των 
κρατών  µελών , για την οποία  έχουν  αναλυθεί  διάφορες  εναλλακτικές . Το ερώτη µα είναι  
πώς θα εξασφαλιστεί  µια πιο δίκαιη  κατανο µή και µια καλύτερα  στοχευ µένη στήριξη  
σύµφωνα  µε τους στόχους  της πολιτικής , αποφεύγοντας  παράλληλα  σηµαντικές  
αναταράξεις . Η σύγκλιση  προς  την επέκταση  των κατ' αποκοπή  ενισχύσεων  θα 
 
EL 9   EL ωφελούσε  ιδιαίτερα  τα κράτη  µέλη που βρίσκονται  σήµερα σε σηµαντικά  χαµηλότερα  
επίπεδα  από τον µέσο όρο της ΕΕ. 
Η στροφή  προς  ένα περιφερειακό  µοντέλο  (µαζί µε την ένταξη  της χέρσας  γης) θα 
αναπροσάρ µοζε τη στήριξη  µεταξύ  τύπων  γεωργικών  εκµεταλλεύσεων , ιδίως  στα κράτη  
µέλη τα οποία  χρησι µοποιούν  επί του παρόντος  κάποιο  ιστορικό  µοντέλο , ιδίως  προς  
συστή µατα περισσότερο  εκτατικής  παραγωγής . Στην  πραγ µατικότητα , οι τοµείς των 
ζώων  βοσκής , του οίνου  και των κηπευτικών  προϊόντων  θα επωφελούνταν  ενώ οι 
υπαίθριες  καλλιέργειες , οι µικτές  εκµεταλλεύσεις  και οι εκµεταλλεύσεις  
γαλακτοκο µικών  προϊόντων  θα είχαν  ζηµιωθεί  από την εν λόγω  ανακατανο µή. 
Ωστόσο , υπάρχουν  σοβαρές  αµφιβολίες  σχετικά  µε το αν η επιλογή  της προσαρ µογής 
µπορεί  να αντιµετωπίσει  επαρκώς  τις σηµαντικές  κλιµατικές  και περιβαλλοντικές  
προκλήσεις  στο µέλλον , γεγονός  που υποβαθ µίζει επίσης  τη βιωσι µότητα  της ίδιας  της 
γεωργίας  µακροπρόθεσ µα. 
Η επιλογή  της ενσω µάτωσης  προχωρά  περαιτέρω  την ανάγκη  να καταστεί  η ΚΓΠ  
περισσότερο  οικολογική  µε τη συνιστώσα  του περιβαλλοντικού  προσανατολισ µού των 
άµεσων  ενισχύσεων . Η πρόκληση  στην  προκει µένη περίπτωση  συνίσταται  στον  τρόπο  
σχεδιασ µού του εν λόγω  περιβαλλοντικού  προσανατολισ µού ώστε  να επιτευχθούν  
σηµαντικά  περιβαλλοντικά  και κλιµατικά  οφέλη  και να εξασφαλιστεί  η βιώσι µη χρήση  
των φυσικών  πόρων  χωρίς  να υποβαθ µίζεται  η εδαφική  ισορροπία  σε όλη την ΕΕ, καθώς  
και η µακροπρόθεσ µη ανταγωνιστικότητα  του γεωργικού  τοµέα και χωρίς  να 
περιπλέκεται  ασκόπως  η διαχείριση  των άµεσων  ενισχύσεων . 
Η ανάλυση  δείχνει  ότι αυτό  είναι  δυνατό  αν και δεν µπορεί  να αποφευχθεί  κάποια  
διοικητική  επιβάρυνση . Οι επακόλουθες  αρνητικές  επιπτώσεις  στα εισοδή µατα 
παρα µένουν  µέτριες  κατά  µέσο όρο (αλλά  παρουσιάζουν  σηµαντικές  διαφορές  µεταξύ  
κρατών  µελών , περιφερειών  και συστη µάτων  γεωργικής  παραγωγής ). Αυτές  οι αρνητικές  
επιπτώσεις  θα µπορούσαν  να επιδεινωθούν  εάν ληφθούν  πιο φιλόδοξα  µέτρα 
διαφοροποίησης  των καλλιεργειών  αλλά  και να αµβλυνθούν  στην  περίπτωση  πιο 
φιλόδοξων  διατάξεων  για περιοχές  οικολογικής  εστίασης , λόγω  των επιπτώσεων  στην  
αγορά . 
Η συνιστώσα  του περιβαλλοντικού  προσανατολισ µού θα αποδέσ µευε επίσης  κεφάλαια  
από την πολιτική  αγροτικής  ανάπτυξης  τα οποία  θα µπορούσαν  να διατεθούν  για 
περισσότερο  επιτηδευ µένα γεωργοπεριβαλλοντικά  µέτρα και µέτρα που θα εστιάζουν  
στο κλίµα. Το αποτέλεσ µα συνδυασ µού των περιβαλλοντικών  µέτρων  και των µέτρων  
για τις µειονεκτικές  περιοχές  και στους  δύο πυλώνες  θα µπορούσε , συνεπώς , να 
βελτιώσει  σηµαντικά  τη συµβολή  της ΚΓΠ  στην  παροχή  δηµόσιων  αγαθών , µε το 
κόστος , ωστόσο , που συνεπάγονται  οι πρόσθετες  διοικητικές  προσπάθειες  για τη 
διαχείριση  µιας πιο περίπλοκης  διάρθρωσης  και την αποφυγή  της περιττής  επικάλυψης  
µέτρων . Εφόσον  επιτευχθεί  η σωστή  ισορροπία  κατά  τον σχεδιασ µό των µέτρων  και την 
εφαρ µογή τους από τα κράτη  µέλη, η επιλογή  αυτή  διασφαλίζει  µε τον καλύτερο  τρόπο  
την εδαφική  ισορροπία  αντιµετωπίζοντας  το ζήτηµα της µακροπρόθεσ µης βιωσι µότητας  
της γεωργίας  και των αγροτικών  περιοχών . 
Μια σηµαντική  αλλαγή  στην  πολιτική  αγροτικής  ανάπτυξης  περιλα µβάνεται  επίσης  στην  
επιλογή  της ενσω µάτωσης . Το αποτέλεσ µα θα πρέπει  να είναι  µια αποτελεσ µατικότερη  
πολιτική  που επιτυγχάνει  αποτελέσ µατα σύµφωνα  µε τις προτεραιότητες  της 
στρατηγικής  «Ευρώπη  2020» εντός  ενός κοινού  πλαισίου  µε τα άλλα  ταµεία της ΕΕ, 
εφόσον  οι πιθανότητες  χρησι µοποιούνται  ορθώς  από τα κράτη  µέλη και τις περιφέρειες  
στο επίπεδο  του προγρα µµατισµού και εφόσον  ο στενός  συντονισ µός µε τα άλλα  ταµεία 
 
EL 10   EL δεν εξαλείψει  τις συνέργειες  µε τον πρώτο  πυλώνα . Η ανακατανο µή της στήριξης  
αγροτικής  ανάπτυξης  θα πρέπει  επίσης  να αντανακλά  καλύτερα  τους στόχους  πολιτικής  
ενώ θα λαµβάνει  υπόψη  την τρέχουσα  κατανο µή.  
Τέλος , η καλύτερη  στόχευση  της στήριξης  µέσω των διαφόρων  συνιστωσών  των άµεσων  
ενισχύσεων  (ιδίως  του καθορισ µού ανώτατων  ορίων , του καθεστώτος  για τις µικρές  
γεωργικές  εκµεταλλεύσεις  και του καλύτερου  ορισµού των «ενεργών  γεωργών ») µπορεί  
να βοηθήσει  στην  επίτευξη  µεγαλύτερης  ανταγωνιστικότητας  ως προς  τη στήριξη  του 
εισοδή µατος και την παροχή  δηµόσιων  περιβαλλοντικών  αγαθών . Για την αλυσίδα  
εφοδιασ µού τροφί µων, πρέπει  να βρεθεί  η ισορροπία  µεταξύ  της βελτίωσης  της 
διαπραγ µατευτικής  δύνα µης των γεωργών  και την εξασφάλιση  της ανταγωνιστικότητας  
και της βελτιω µένης απόδοσης  ολόκληρης  της αλυσίδας .  
Η επιλογή  της ενσω µάτωσης  θα µεγιστοποιούσε  την προτιθέ µενη αξία για την ΕΕ, 
διατηρώντας  µε τον καλύτερο  τρόπο  βιώσι µη γεωργία  σε όλη την ΕΕ, αντιµετωπίζοντας  
σηµαντικά  διασυνοριακά  ζητήµατα, όπως  η κλιµατική  αλλαγή , και ενισχύοντας  την 
αλληλεγγύη  µεταξύ  των κρατών  µελών · θα ακολουθούσε  η προσαρ µογή και στη 
συνέχεια  ο επαναπροσδιορισ µός.  
Όσον  αφορά  τη σχέση  κόστους  -αποτελεσ µατικότητας , η επιλογή  της ενσω µάτωσης  θα 
χρησι µοποιούσε  κατά  τον καλύτερο  τρόπο  τον προϋπολογισ µό µεγιστοποιώντας  την 
προστιθέ µενη αξία για την ΕΕ. Από την άλλη  πλευρά , η επιλογή  της προσαρ µογής θα 
δηµιουργούσε  εξίσου  σηµαντικές  απαιτήσεις  για τον προϋπολογισ µό της ΕΕ χωρίς  να 
είναι  εξίσου  φιλόδοξη  ως προς  τα αποτελέσ µατα, ενώ η επιλογή  του 
επαναπροσδιορισ µού θα οδηγούσε  στην  εξοικονό µηση δηµοσιονο µικών  στόχων  αλλά , 
ταυτόχρονα , θα µείωνε  σηµαντικά  το αντικεί µενο και την προστιθέ µενη αξία της δράσης  
της ΕΕ.  
Πίνακας  1: Σύγκριση  των επιλογών  ανά στόχο , προστιθέ µενη αξία για την ΕΕ και σχέση  
κόστους -αποτελεσ µατικότητας  
 Προσαρ µογή Ενσω µάτωση  Επαναπροσδιορισ µός 
Βιώσι µη παραγωγή  τροφί µων ++ +++ + 
Βιώσι µη διαχείριση  των φυσικών  
πόρων  και δράση  για το κλίµα + +++ ++ 
Ισορροπη µένη εδαφική  ανάπτυξη  ++ +++ + 
Προστιθέ µενη αξία για την ΕΕ ++ +++ + 
Σχέση  κόστους -
αποτελεσ µατικότητας  + ++ + 
Βάσει  της ανωτέρω  σύγκρισης , η προτι µώµενη επιλογή  είναι  η επιλογή  της 
ενσω µάτωσης , στη συνέχεια  η επιλογή  της προσαρ µογής και τέλος  η επιλογή  του 
επαναπροσδιορισ µού. Η εκτίµηση αυτή  συµπίπτει  µε τις προτι µήσεις  που διατυπώθηκαν  
κατά  τη δηµόσια διαβούλευση  (βλέπε  παράρτη µα 9). Ενώ η επιλογή  της προσαρ µογής 
δύναται  να µην είναι  επαρκώς  στοχευ µένη και η επιλογή  του επαναπροσδιορισ µού 
δύναται  να είναι  υπερβολικά  ριψοκίνδυνη , η επιλογή  της ενσω µάτωσης  φαίνεται  να 
επιτυγχάνει  τη σωστή  ισορροπία  κατευθύνοντας  προοδευτικά  την ΚΓΠ  προς  τους 
 
EL 11   EL στόχους  της στρατηγικής  «Ευρώπη  2020» και η ισορροπία  αυτή  θα πρέπει  να επιτευχθεί  
και στην  εφαρ µογή των διάφορων  στοιχείων . 
5. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ  ΚΑΙ  ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ  ΤΟΥ  ΚΟΣΤΟΥΣ , ΤΩΝ  ΟΦΕΛΩΝ  ΚΑΙ  ΤΗΣ  
ΕΠΙΤΕΥΞΗΣ  ΤΩΝ  ΕΠΙΘΥΜΗΤΩΝ  ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ  
Στο µέλλον  θα είναι  σηµαντικό  να ενισχυθεί  η παρακολούθηση  και η αξιολόγηση  της 
ΚΓΠ , συµπεριλα µβανο µένων  των νέων  στοιχείων  του σχεδιασ µού της πολιτικής  που 
έχουν  συµπεριληφθεί  στον  πρώτο  πυλώνα , όπως  ο περιβαλλοντικός  προσανατολισ µός. 
Το µελλοντικό  σύστη µα παρακολούθησης  και αξιολόγησης  της αγροτικής  ανάπτυξης  θα 
πρέπει  να αντανακλά  επίσης  καλύτερα  την ενισχυ µένη στρατηγική  προσέγγιση  µε 
κοινούς  δείκτες  βάσει  στόχων  και προτεραιοτήτων  και να διευκολύνει  τη χρήση  της 
αξιολόγησης  ως εργαλείο  διαχείρισης  καθόλη  τη διάρκεια  της προγρα µµατικής  
περιόδου . 
Επιπλέον , η παρακολούθηση  και η αξιολόγηση  και για τους δύο πυλώνες  θα πρέπει  να 
τεθεί  σε ένα κοινό  πλαίσιο  για τον υπολογισ µό των επιδόσεων  της ΚΓΠ  συνολικά  εντός  
της στρατηγικής  «Ευρώπη  2020». Για τον σκοπό  αυτό , δηµιουργείται  µια διαδικασία  για 
την ανάπτυξη  ενός κοινού  συνόλου  δεικτών  συνδεδε µένων  µε τους στόχους  πολιτικής , 
το οποίο  θα πρέπει  να απαρτίζεται  από τα εξής:  
– δείκτες  επιπτώσεων  συνδεδε µένους  µε γενικούς  στόχους · 
– δείκτες  αποτελεσ µάτων  συνδεδε µένους  µε ειδικούς  στόχους · 
– δείκτες  εκροών  συνδεδε µένους  µε τις δαπάνες  βάσει  διαφορετικών  µέσων . 
Επιπλέον , για να αντιµετωπιστούν  κενά  ως προς  τα δεδοµένα, για παράδειγ µα σχετικά  µε 
τους δείκτες  βιωσι µότητας , προβλέπεται  επίσης  να ξεκινήσει  ένα πιλοτικό  πρόγρα µµα 
για τη δηµιουργία  µιας διαδικασίας  η οποία , συµπληρώνοντας  υφιστά µενα κενά  ως προς  
τα δεδοµένα των δεικτών  σε επίπεδο  γεωργικής  εκµετάλλευσης , θα επιτρέψει  την 
καλύτερη  παρακολούθηση  και αξιολόγηση  των µεταρρυθ µίσεων  που έχουν  ήδη 
υλοποιηθεί .