6. 8. 84 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 206/1 
(Προπαρασκευαστικές πράξεις) 
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
Γνωμοδότηση για μία πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με τα πρότυπα ποιότητας του 
αέρα που αφορούν το διοξείδιο του αζώτου 
(84/C 206/01) 
Το κείμενο που αποτελεί αντικείμενο της γνωμοδότησης αυτής δημοσιεύεται στην Επίσημη 
Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτωναριθ. C 258 της 27ης Σεπτεμβρίου 1983, σελίδα 3. 
Α. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ 
Το Συμβούλιο αποφάσισε στις 26 Σεπτεμβρίου 1983 να ζητήσει, σύμφωνα με τις διατάξεις των 
άρθρων 100 και 235 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, τη 
γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για τις προτάσεις που αναφέρθηκαν 
παραπάνω. 
Διαδικασία 
Το τμήμα περιβάλλοντος, δημόσιας υγείας και κατανάλωσης στο οποίο, ανατέθηκε η προετοι­
μασία των εργασιών σχετικά με το θέμα, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 26/27 Απριλίου 
1984 με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. de Normann. 
Β. ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα κατά τη 217η σύνοδο ολομέλειας 
της, συνεδρίαση της 23ης Μαΐου 1984, την ακόλουθη γνωμοδότηση: 
1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις 
1.1. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει την πρόταση οδηγίας του Συμ­
βουλίου που υπέβαλε η Επιτροπή σχετικά με τα πρότυπα 
ποιότητας του αέρα που αφορούν το διοξείδιο του αζώ­
του, και τη θεωρεί ιδιαίτερα σημαντική για την προστα­
σία της υγείας των ανθρώπων και του περιβάλλοντος. 
1.2. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι η κατάσταση πρέπει να αντιμε­
τωπιστεί έγκαιρα, όσο ακόμα μπορεί να ελεγχθεί, προτού 
εξελιχθεί σε κρίσιμη. 
1.3. Η ΟΚΕ ζητά από το Συμβούλιο να εγκρίνει την πρό­
ταση οδηγίας με την επιφύλαξη των παρατηρήσεων που 
διατυπώνονται στο σημείο αυτό, και να εξασφαλίσει την 
ανάληψη άμεσης δράσης από την Επιτροπή για τους εξής 
λόγους: 1.3.1. Το διοξείδιο του αζώτου, πάνω από μια ορισμένη 
δόση, έχει ως γνωστό δυσμενείς συνέπειες στην υγεία των 
ανθρώπων και των ζώων, στη βλάστηση και στα υλικά. 
1.3.2. Τα επίπεδα του διοξειδίου του αζώτου στο περι­
βάλλον έχουν αυξηθεί κατά τα τελευταία χρόνια. 
1.3.3. Έχει σημειωθεί διαρκής αύξηση στην οξύτητα 
των βροχοπτώσεων και στην περιεκτικότητα τους σε 
άζωτο. 
1.3.4. Όσον αφορά το σχηματισμό φωτοχημικής ρύπαν­
σης (αιθαλομίχλης), που είναι ένα σύνθετο φαινόμενο 
στο οποίο συμμετέχουν τα οξείδια του αζώτου, τώρα 
είναι γνωστό ότι πρόκειται για ένα εκτεταμένο φαινό­
μενο που δεν περιορίζεται στις συνθήκες μεγάλης ηλιοφά­
νειας και συστημάτων σταθερού αέρα. 
1.4. Η πρόταση αυτή απορρέει από τρεις πράξεις του 
Συμβουλίου (1973, 1977, 1983) που αφορούν το πρό-
Αριθ. C 206/2 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 6. 8. 84 
γράμμα δράσης για την προστασία του περιβάλλοντος 
και από τη διεθνή σύμβαση για τη διαμεθοριακή ρύπανση 
της ατμόσφαιρας σε μεγάλη απόσταση (1981). Όλα αυτά 
αποβλέπουν στη θέσπιση ορίων και την προοδευτική μεί­
ωση και πρόληψη της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. 
1.5. Οι κανόνες ποιότητας του αέρα αποτελούν ένα 
μόνο τμήμα της στρατηγικής δράσης. 
1.6. Άλλες εξίσου σημαντικές πτυχές είναι ο καθορι­
σμός οριακών τιμών εκπομπής για τις κυριότερες πηγές 
ρύπανσης, η ενθάρρυνση των τεχνολογικών αλλαγών 
ώστε να περιορισθούν οι εκπομπές αυτές και, ίσως το 
περισσότερο σημαντικό από όλα, η εκπαίδευση του κοι­
νού ώστε να αποκτήσει τη βούληση να καταπολεμήσει τη 
ρύπανση. 
1.7. Η ΟΚΕ παροτρύνει το Συμβούλιο να εγκρίνει χωρίς 
άλλη καθυστέρηση την οδηγία αυτή και άλλες που έχουν 
προηγηθεί και που αναφέρονται στο πρόγραμμα δράσης. 
2. Γενικές παρατηρήσεις 
2.1. Η οδηγία ορίζει αφενός μια οριακή τιμή για το διο­
ξείδιο του αζώτου που υπάρχει στην ατμόσφαιρα, οριακή 
τιμή η οποία δεν πρέπει να ξεπεραστεί, και αφετέρου 
χαμηλότερες προειδοποιητικές τιμές. 
2.2. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι τα μέτρα αυτά που αποσκοπούν 
στην εφαρμογή της προτεινόμενης οδηγίας από τα κράτη 
μέλη είναι εφικτά και σκόπιμα. 
2.3. Η οδηγία αφορά μόνο τη συγκέντρωση διοξειδίου 
του αζώτου στον αέρα του περιβάλλοντος. Η ΟΚΕ συνι­
στά να ζητηθεί από την Επιτροπή να αναλάβει ανάλογες 
πρωτοβουλίες για να περιοριστεί η συγκέντρωση διοξει­
δίου του αζώτου στο εσωτερικό των κτιρίων (συμπερι­
λαμβάνονται τα σπίτια) και στους χώρους εργασίας. 
Ξεχωριστές οδηγίες που εντάσσονται στα πλαίσια του 
προγράμματος δράσης θα καλύψουν τα επίπεδα εκπο­
μπής από διάφορες πηγές. 
2.4. Επιπτώσεις των οξειδίων τον αζώτου 
2.4.1. Η ΟΚΕ εξέτασε την εκτεταμένη βιβλιογραφία που 
υπάρχει σχετικά με τις επιπτώσεις που έχουν τα οξείδια 
του αζώτου στην υγεία των ανθρώπων και, όπως και η 
Επιτροπή, θεωρεί ότι τα στοιχεία που παρέχει ο Dr 
Wagner στην έκθεση του προς την Επιτροπή είναι αξιόπι­
στα. 2.4.2. Η ΟΚΕ σημειώνει ότι το μεγαλύτερο μέρος από 
τα στοιχεία αυτά αφορά τη βραχύχρονη έκθεση σε σχε­
τικά μεγάλες συγκεντρώσεις. Η έκθεση σε μεσαίες συγκε­
ντρώσεις, που συναντώνται συχνά στις πόλεις, δηλ. η 
μακροχρόνια έκθεση στις συγκεντρώσεις αυτές, δεν έχει 
αποδειχτεί ότι προκαλεί σοβαρές βλάβες στον πληθυσμό 
γενικά. 
2.4.3. Η ΟΚΕ σημειώνει ότι τα διαθέσιμα στοιχεία σχε­
τικά με τις συγκεντρώσεις που έχουν επιπτώσεις στη βλά­
στηση είναι πολύ λιγότερα, ενώ δε μπορούν να εκφρα­
στούν με αριθμητικά στοιχεία οι επιπτώσεις στα υλικά, 
στη φωτοχημική αιθαλομίχλη της ατμόσφαιρας και στην 
εναπόθεση οξέων, αν και οι προσπάθειες προς την κατεύ­
θυνση αυτή θα έπρεπε να ενταθούν. 
2.4.4. Περισσότερες λεπτομέρειες για τις επιπτώσεις του 
διοξειδίου του αζώτου καθώς και σύνοψη των πηγών 
τους και άλλα τεχνικά βασικά δεδομένα παρατίθενται 
στην εισηγητική έκθεση του τμήματος περιβάλλοντος, 
δημόσιας υγείας και κατανάλωσης. 
3. Ειδικές παρατηρήσεις 
3.1. Μέτρηση του μονοξειδίου του αζώτου και του διο­
ξειδίου του αζώτου 
3.1.1. Επειδή το μονοξείδιο του αζώτου είναι σημαντικό 
ως προπομπός του διοξειδίου του αζώτου, η προτεινόμενη 
οδηγία συνιστά να μετράται σε σταθμούς μέτρησης που 
θα δημιουργηθούν από τα κράτη μέλη. 
3.1.2. Η ΟΚΕ προχωρεί ακόμη περισσότερο και ζητά να 
κληθεί η Επιτροπή να τροποποιήσει την πρόταση έτσι 
ώστε να απαιτείται η μέτρηση τόσο του μονοξειδίου του 
αζώτου, όσο και του διοξειδίου του αζώτου, επειδή οι δύο 
αυτές μετρήσεις μπορούν να συνδυαστούν στην μέθοδο 
που προτιμάται. 
3.1.3 Η μέτρηση τόσο του προπομπού όσο και του δευ­
τερογενούς ρυπαντή θα παράσχει πληροφορίες όσον 
αφορά τη σχέση ανάμεσα στην εκπομπή ρυπαντών και 
την ποιότητα του αέρα του περιβάλλοντος. 
3.2. Η οριακή τιμή 
3.2.1. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει την οριακή τιμή των 
200 μ§/ηι3 για το διοξείδιο του αζώτου σε 98 εκατοστι­
αίες μονάδες, που υπολογίζεται από τις ωριαίες μέσες 
τιμές που σημειώνονται σε όλο το έτος σε συνεχή βάση. 
Η Επιτροπή κατέληξε στην τιμή αυτή με την εφαρμογή 
6. 8. 84 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 206/3 
ενός συντελεστή ασφαλείας 3 στη χαμηλή τιμή των 
940 μ%/πιί σε 99,98 εκατοστιαίες μονάδες την οποία επέ­
λεξε η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας ως «το κατώτατο 
κατ' εκτίμηση επίπεδο στο οποίο είναι δυνατό να υπάρ­
ξουν αρνητικές επιπτώσεις για την υγεία εξαιτίας μιας 
βραχύχρονης έκθεσης σε διοξείδιο του αζώτου». 
3.2.2. Τα στοιχεία που εξέτασαν οι εμπειρογνώμονες 
που διορίστηκαν από το τμήμα περιβάλλοντος, δημόσιας 
υγείας και κατανάλωσης περιέχονται στην εισηγητική 
έκθεση του τμήματος. 
3.2.3. Με βάση τα στοιχεία αυτά, οι εμπειρογνώμονες 
έκριναν ότι δε θα ήταν παράλογο να προτείνει η Επι­
τροπή την οριακή τιμή των 300 μ%/τη3 όσον αφορά την 
ασφάλεια της ζώης των ανθρώπων και των ζώων. 
3.2.4. Ωστόσο, δεν υπάρχουν συγκρίσιμα στοιχεία για 
τις επιπτώσεις που έχουν στα ατμοσφαιρικά φαινόμενα η 
φωτοχημική ρύπανση της ατμόσφαιρας (αιθαλομίχλη) 
και τα όξινα επικαθίσματα. Μέχρι να συγκεντρωθούν 
περισσότερα στοιχεία, οι οριακές τιμές για το διοξείδιο 
του αζώτου θα πρέπει να καθοριστούν σε τόσο χαμηλά 
επίπεδα όσο είναι οικονομικά εφικτό. Για το λόγο αυτό, 
η ΟΚΕ επιδοκιμάζει την οριακή τιμή των 200 μg/m3. 
3.2.5. Η ΟΚΕ σημειώνει ότι η προτεινόμενη οριακή τιμή 
είναι ανώτερη από την τιμή που προτείνεται στις Κάτω 
Χώρες αλλά αισθητά κατώτερη από εκείνη που περιλαμβά­
νεται στις νέες ρυθμίσεις της Γερμανίας οι οποίες απο­
σκοπούν μόνο στην προστασία της υγείας. 
3.3. Προειδοποιητικές τιμές 
3.3.1. Η πρόταση της Επιτροπής εισάγει δύο προειδο­
ποιητικές τιμές, δηλ. 50 μξ/τη3 σε 50 εκαταστιαίες μονά­
δες και 135 \Lg/m3 σε 98 εκατοστιαίες μονάδες (παράρ­
τημα II). 
3.3.2. Ο σκοπός αυτών των τιμών είναι να προειδοποι­
ούν τα κράτη μέλη ότι οι συγκεντρώσεις μπορεί να πλη­
σιάζουν την οριακή τιμή. Όταν η προειδοποιητική τιμή 
ξεπεραστεί, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να λάβουν 
μέτρα αλλά όχι και να ενημερώσουν σχετικά την Επι­
τροπή. 
3.3.3. Όλα τα κράτη μέλη θα πρέπει να καθορίσουν τα 
συστήματα συναγερμού τους για να αποφευχθεί η υπέρ­
βαση της οριακής τιμής. Κατά το σχεδιασμό των συστη­
μάτων αυτών θα πρέπει να έχουν υπόψη ότι η μέθοδος 
μέτρησης των οξειδίων του αζώτου δεν φαίνεται να έχει 
αναπτυχθεί ακόμη αρκετά ώστε να πραγματοποιούνται 
μετρήσεις χαμηλών συγκεντρώσεων (όπως αυτές που 
προτείνονται για τις προειδοποιητικές τιμές) με επαρκή 
ακρίβεια. 3.3.4. Η ΟΚΕ δεν έχει πεισθεί ότι η πρόταση ενισχύεται 
με την καθιέρωση αυτών των προειδοποιητικών τιμών 
που μπορεί να δώσουν στα κράτη μέλη την εντύπωση ότι 
είναι απλώς χαμηλότερες οριακές τιμές. 
Αυτό θα ήταν σφάλμα και θα μπορούσε να οδηγήσει σε 
δυσανάλογη αύξηση του κόστους της εφαρμογής της οδη­
γίας σε ορισμένα κράτη μέλη. 
3.4. Η μέθοδος μέτρησης 
3.4.1. Η ΟΚΕ κατανοεί το γεγονός ότι η αποτελεσματι­
κότερη για την ώρα μέθοδος μέτρησης των οξειδίων του 
αζώτου είναι η χημειοφωταύγεια και ότι το σχέδιο προ­
τύπου ISO DP 7996 συνεπάγεται μια τεχνική μείωσης σε 
χαμηλή θερμοκρασία η οποία επιτρέπει να αποφεύγεται η 
παρεμβολή της αμμωνίας και άλλων παρόμοιων ενώσεων. 
3.4.2. Επιβάλλεται να πραγματοποιηθούν και άλλες 
εργασίες σχετικά με το πρότυπο ISO έτσι ώστε να εξα­
σφαλιστεί η απαιτούμενη ακρίβεια και η δυνατότητα 
σύγκρισης μεταξύ δύο σταθμών μέτρησης. Σήμερα είναι 
δυνατό να επιτευχθεί ακρίβεια μεταξύ ± 20 ο/ο και ±15 °/ο 
σε επίπεδα 200 μζ/χη3 και λιγότερο σε χαμηλότερα επί­
πεδα. Για να επιτευχθεί ακρίβεια ± 5 °/ο, χρειάζεται να 
πραγματοποιηθούν συμπληρωματικές εργασίες και να 
προβλέψει η Επιτροπή την εφαρμογή προγράμματος 
τεχνικής πολιτικής. 
3.4.3. Η ακρίβεια της μεθόδου είναι σήμερα της τάξης 
του ± 20 μξ/π\3 διοξειδίου του αζώτου. Είναι απαραίτητο 
να διεξαχθούν συμπληρωματικές εργασίες για να επιτευ­
χθεί η ακρίβεια που απαιτείται στο παράρτημα ΙΙΙ.Β.2, 
δηλ. 5 μ£/πι3. 
3.4.4. Η ΟΚΕ ζητά από την Επιτροπή να λάβει τα απα­
ραίτητα μέτρα για τη βελτίωση των μεθόδων μέτρησης 
ώστε να μειωθεί το περιθώριο σφάλματος, και να εξετά­
σει, να επεξεργαστεί και να εκδώσει έναν οδηγό για την 
ατμοσφαιρική δειγματοληψία και τις τεχνικές που μπο­
ρούν να χρησιμοποιηθούν για να εξασφαλιστεί μια κοινή 
αντιμετώπιση του θέματος σε όλα τα κράτη μέλη. 
3.4.5. Επιπλέον, η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να μεριμνή­
σει ώστε όλα τα κράτη μέλη να χρησιμοποιούν μια πρό­
τυπη τεχνική μέτρησης αναφοράς μάλλον, παρά διαφορε­
τικές ίσως τεχνικές μέτρησης όπως συνάγεται από το 
παράρτημα ΙΙΙ.Β.1. 
3.5. Παρακολούθηση με σταθμούς μέτρησης 
3.5.1. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει την πρόταση που αποβλέπει 
στην εγκατάσταση σταθμών μέτρησης σε χώρους όπου 
Αριθ. C 206/4 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 6. 8. 84 
είναι πιθανό να υπάρχουν υψηλές συγκεντρώσεις οξει­
δίων του αζώτου ή όπου, για άλλους λόγους, θα ήταν 
χρήσιμο να παρακολουθούνται συνεχώς. 
3.5.2. Ορισμένα κράτη μέλη έχουν προχωρήσει περισσό­
τερο από άλλα όσον αφορά τον αριθμό τέτοιων σταθμών 
οι οποίοι ήδη λειτουργούν. 
3.5.3. Η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να πραγματοποιήσει 
μια γρήγορη απογραφή των σταθμών που ήδη λειτουρ­
γούν με σκοπό να καθορίσει αρχές με βάση τις αντίστοι­
χες εμπειρίες, αρχές οι οποίες θα μπορούσαν να βοηθή­
σουν τα άλλα κράτη μέλη. 
3.5.4. Η ΟΚΕ εξέτασε το επενδυτικό κόστος και το 
κόστος λειτουργίας των σταθμών παρακολούθησης και 
θεωρεί ότι το ύψος των δύο αυτών ποσών δεν είναι υπερ­
βολικά μεγάλο σε σχέση με το όφελος που θα προέλθει 
από τα πληροφοριακά στοιχεία που θα προκύψουν. Ως 
παράδειγμα μπορεί να αναφερθεί η περίπτωση μιας εγκα­
τάστασης παρακολούθησης για την οποία απαιτείται 
επενδυτικό κεφάλαιο ύψους 30 000 ECU και ετήσιο 
κόστος λειτουργίας 17 000 ECU. 
3.5.5. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι οι δυνατότητες επιλογής που 
παρέχονται στο παράρτημα 111.Α όσον αφορά τη θέση 
των εγκαταστάσεων είναι υπερβολικά εκτεταμένες. Για 
να αποφευχθεί το υπερβολικό κόστος, η παρακολούθηση 
θα πρέπει να είναι αδιάκοπη μόνο στις περιοχές στις 
οποίες η οριακή τιμή είναι πιθανό να ξεπεραστεί και στις 
οποίες οι ανθρώπινοι οργανισμοί εκτίθενται σε σχετικά 
μεγάλες συγκεντρώσεις διοξειδίου του αζώτου στον αέρα 
του περιβάλλοντος. 
3.5.6. Κατά την άποψη της ΟΚΕ, για να αποφευχθούν οι 
άσκοπες δαπάνες, η Επιτροπή θα έπρεπε να προτείνει να 
γίνεται σε κάθε κράτος μέλος μια προκαταρκτική εκτί­
μηση με βάση τις βραχυχρόνιες μετρήσεις που θα γίνο­
νται από κινητούς σταθμούς και υπό την ευθύνη εργαστη­
ρίων που θα έχουν ορισθεί από τις κρατικές αρχές. Αυτό 
θα δώσει τη δυνατότητα να καθορισθεί ο άριστος αριθμός 
των μόνιμων εγκαταστάσεων που είναι απαραίτητες και 
να μειωθεί η χρονική κλίμακα που απαιτείται για αποτε­
λεσματική δράση. 
3.5.7. Θα πρέπει επίσης να ζητηθεί από την Επιτροπή να 
δώσει κάποια προσοχή στην ανάπτυξη των τεχνικών 
παρεμβολής και παρέκτασης. Η ΟΚΕ σημειώνει ότι η 
σχετική διατύπωση της προτεινόμενης οδηγίας είναι ελα­
στική έτσι ώστε να παρέχεται στα κράτη μέλη η δυνατό­
τητα επιλογής όσον αφορά τον καθορισμό μαθηματικών 
προτύπων για τη μείωση του αριθμού των σταθμών 
μέτρησης. 3.6. Συλλογή και διάδοση των στοιχείων 
3.6.1. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει το γεγονός ότι η Επιτροπή 
τονίζει στην πρόταση της το θέμα της συλλογής στοι­
χείων σχετικά με τα οξείδια του αζώτου και προτείνει να 
χρησιμοποιηθούν τα στοιχεία αυτά για περαιτέρω έρευ­
νες σχετικά με τους δευτερογενείς ρυπαντές. 
3.6.2. Ωστόσο, η ΟΚΕ θεωρεί ότι τα στοιχεία αυτά, 
αφού συγκεντρωθούν, θα πρέπει να διαβιβάζονται κάθε 
τρεις μήνες στην Επιτροπή για να παραβάλλονται και να 
δημοσιεύονται κάθε έξι μήνες. Κατά συνέπεια, θα πρέπει 
να τροποποιηθούν κατάλληλα τα άρθρα 6 και 7. 
3.6.3. Με τη λήψη των μέτρων αυτών θα αναγνωριστούν 
ευρύτερα τα προβλήματα της ρύπανσης από τα οξείδια 
του αζώτου, θα γίνουν εμφανείς οι τάσεις όσον αφορά 
την ατμοσφαιρική ρύπανση και θα καταστεί δυνατό να 
αναληφθεί κάθε κατάλληλη δράση. 
3.6.4. Η ΟΚΕ προτείνει τη γενική ιδέα μιας απογραφής 
της ρύπανσης στην Κοινότητα. Για το σκοπό αυτό, μια 
παρόμοια διαδικασία με αυτή που προαναφέρθηκε θα 
πρέπει να εξεταστεί για άλλους ρυπαντές του αέρα, με 
στόχο να δημοσιεύονται τουλάχιστο σε ετήσια βάση 
χάρτες της Κοινότητας που να δείχνουν τις κυριότερες 
περιοχές ρύπανσης και τις συγκεντρώσεις ρυπαντών. 
Εκτός από τα οξείδια του αζώτου, οι χάρτες θα πρέπει να 
δείχνουν την εναπόθεση οξέων, τη φωτοχημική ρύπανση 
και τις σημαντικότερες βλάβες που προκαλούνται στο 
περιβάλλον. 
3.6.5. Ανάμεσα στα κυριότερα πλεονεκτήματα μιας 
τέτοιας δράσης θα ήταν η ανάδραση πληροφοριών για 
την εκτίμηση της αποτελεσματικότητας των μεθόδων 
προστασίας που εφαρμόζονται και η βελτίωση των δεδο­
μένων που είναι διαθέσιμα για την ενίσχυση του προ­
γραμματισμού και των αποφάσεων που απαιτούνται για 
να εφαρμοστεί η πολιτική και την κινητοποίηση της κοι­
νής γνώμης υπέρ της δράσης. 
3.6.6. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να 
διαδραματίσουν πλήρως το ρόλο τους όσον αφορά τη 
συγκέντρωση, ανάλυση και διάδοση των τοπικών δεδομέ­
νων, περιορίζοντας το φόρτο εργασίας της Επιτροπής 
στους τομείς των κοινοτικών τάσεων και των αναγκαίων 
κοινοτικών δράσεων. 
3.6.7. Η ΟΚΕ προτείνει να ζητηθεί από την Επιτροπή να 
κάνει τις αναγκαίες ενέργειες για να αρχίσει αυτή η απο­
γραφή της ρύπανσης. Θα πρέπει να τονισθεί η ανάγκη να 
δημοσιεύσει η Επιτροπή πρότυπες μεθόδους μέτρησης 
αναφοράς για τις επιπτώσεις που πρέπει να εκτιμηθούν. 
6. 8. 84 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 206/5 
3.6.8. Η ΟΚΕ αντιλαμβάνεται ότι ένα τόσο γενικό πρό­
γραμμα για την κινητοποίηση της κοινής γνώμης κατά 
της ατμοσφαιρικής ρύπανσης συνεπάγεται υψηλό κόστος 
τόσο σε προσωπικό όσο και σε χρήματα. Ωστόσο, ζητά 
να το προτείνει η Επιτροπή και να το υποστηρίξει το Συμ­
βούλιο ως το απαραίτητο βήμα που πρέπει να γίνει για να 
εξευρεθούν τρόποι αντιμετώπισης του προβλήματος. 
3.7. Επιτροπή για την προσαρμογή στην επιστημονική 
και τεχνολογική πρόοδο 
3.7.1. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει την πρόταση για τη συγκρό­
τηση επιτροπής για την προσαρμογή της οδηγίας αυτής 
στην επιστημονική και τεχνολογική πρόοδο, η οποία 
μπορεί να οδηγήσει σε αλλαγές στις μεθόδους αναφοράς 
που προτείνονται. 
3.7.2. Η ΟΚΕ εκφράζει επίσης την ικανοποίηση της για 
το γεγονός ότι η προτεινόμενη επιτροπή για την προσαρ­
μογή στην επιστημονική και τεχνολογική πρόοδο δεν 
προβλέπεται να έχει την εξουσία να τροποποιεί άμεσα ή 
έμμεσα τις οριακές τιμές και τις προειδοποιητικές τιμές 
που προτείνονται στο παράρτημα Ι της πρότασης οδη­
γίας. 
3.7.3. Για να αποφευχθεί ο πολλαπλασιασμός των επι­
τροπών, η ΟΚΕ προτείνει να ζητηθεί από την Επιτροπή 
να εξετάσει το ενδεχόμενο της ορθολογικής οργάνωσης 
και του συντονισμού της προτεινόμενης επιτροπής με 
άλλες επιτροπές παρόμοιας φύσης που προτείνονται στις 
οδηγίες για την ατμοσφαιρική ρύπανση (βλέπε οδηγία 
αριθ. 80/779 που αφορά το S02 και τα αιωρούμενα σωμα­
τίδια και την οδηγία αριθ. 82/884 που αφορά το μόλυβδο 
που υπάρχει στην ατμόσφαιρα). 
3.8. Οικονομικές παρατηρήσεις 
3.8.1. Η ΟΚΕ εξέτασε τη μελέτη που πραγματοποιήθηκε 
για λογαριασμό της Επιτροπής με τίτλο «Economic 
Implications of Adopting Air Quality Standards for Nitro­
gen Dioxide» (οικονομικές συνέπειες της θέσπισης προτύ­
πων ποιότητας του αέρα για το διοξείδιο του αζώτου). 
3.8.2. Η ΟΚΕ δεν είναι σε θέση να υπολογίσει ποσοτικά 
τα οφέλη που θα μπορούσαν να προκύψουν από την 
εφαρμογή της πρότασης οδηγίας. Θα μπορούσε να βελτι­
ωθεί η υγεία της Κοινότητας στις περιοχές όπου θα είχε 
σημειωθεί υπέρβαση της οριακής τιμής κυρίως, ενδεχομέ­
νως, με τη μείωση των αναπνευστικών διαταραχών. Θα 
μπορούσε επίσης να επιτευχθεί κάποια βελτίωση στην 
απόδοση ορισμένων φυτικών καλλιεργειών. 3.8.3. Με τη μείωση ακριβώς της εναπόθεσης όξινων 
επικαθισμάτων και της φωτοχημικής αιθαλομίχλης θα 
μπορούσαν να επιτευχθούν πολύ σημαντικά αποτελέ­
σματα τόσο όσον αφορά την προστασία των υλικών και 
των οικοδομών όσο και του περιβάλλοντος. Ωστόσο, για 
την ώρα δεν υπάρχει κανένα μέσο που να επιτρέπει τον 
καθορισμό άριστης οριακής τιμής για να πραγματοποιη­
θούν τα οφέλη αυτά. Για το λόγο αυτό, η ΟΚΕ τονίζει τη 
σπουδαιότητα που έχει η ανάδραση πληροφοριών. 
3.8.4. Στη μελέτη που εκπονήθηκε για λογαριασμό της 
Επιτροπής αναφέρεται ότι «δε θα ήταν δυνατό να εκτιμη­
θεί ούτε καν σε ποια τάξη μεγέθους αντιστοιχεί το πραγ­
ματικό συνολικό κόστος που συνεπάγεται η εφαρμογή 
της προτεινόμενης οδηγίας ...». 
3.8.5. Ωστόσο, η ΟΚΕ θεωρεί ότι το κόστος της παρακο­
λούθησης δε θα πρέπει να είναι υπερβολικό, αρκεί οι προ­
σπάθειες να συγκεντρωθούν στις περιοχές όπου είναι 
πιθανό να ξεπεραστεί η οριακή τιμή. 
3.8.6. Το κόστος του ελέγχου των οξειδίων του αζώτου 
θα αυξηθεί αντιστρόφως ανάλογα προς την οριακή τιμή. 
Τα οφέλη που θα προκύψουν θα υπόκεινται στο νόμο της 
φθίνουσας απόδοσης. Η Επιτροπή έχει κατατάξει την 
αποτελεσματικότητα των μεθόδων ελέγχου σε σχέση με 
το κόστος και έχει δώσει ορισμένες εκτιμήσεις του 
κόστους με βάση τις εμπειρίες που συγκεντρώθηκαν στις 
Κάτω Χώρες. Η εμπειρία των ΗΠΑ όσον αφορά το συν­
δεόμενο υψηλό έμμεσο κόστος είναι επίσης σχετική. Τα 
θέματα αυτά αναλύονται με περισσότερες λεπτομέρειες 
στην εισηγητική έκθεση του τμήματος. 
3.8.7. Για μία δεδομένη περιοχή μελέτης όπου παρατη­
ρείται υπέρβαση της οριακής τιμής, θα πρέπει να ζητηθεί 
από την Επιτροπή να κάνει ανάλυση της συμβολής της 
πηγής και παράλληλα έρευνα σχετικά με την καταλληλό­
τητα των τεχνικών ελέγχου για να εκτιμηθεί το πραγμα­
τικό συνολικό κόστος της συμμόρφωσης προς την οδηγία 
και η πιο αποτελεσματική μέθοδος ελέγχου που θα ήταν 
κατάλληλη για το χώρο αυτό. 
3.8.8. Σε γενικές γραμμές θα πρέπει να ζητηθεί από την 
Επιτροπή να προκαλέσει ευρεία δημόσια συζήτηση για 
τις μεθόδους και το κόστος του ελέγχου του σχηματι­
σμού οξειδίων του αζώτου και της απονίτρωσης. 
3.8.9. Η διεξαγωγή δημόσιων συζητήσεων θα αποτε­
λούσε τον κατάλληλο τρόπο αντιμετώπισης του θέματος 
και θα οδηγούσε ίσως στην επεξεργασία ερευνητικών 
προγραμμάτων κοινής χρηματοδότησης ή/και συντονι­
σμένων ερευνητικών προγραμμάτων. Πάνω απ' όλα η 
Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογήσει και να δημοσιεύσει 
τις τεχνικές και τις διαθέσιμες εκτιμήσεις του κόστους. 
Αριθ. C 206/6 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 6. 8. 84 
3.9. Χρονοδιάγραμμα 
3.9.1. Οι διατάξεις της οδηγίας προβλέπεται να τεθούν 
σε ισχύ την 1η Απριλίου 1986, με προσωρινές εξαιρέσεις 
για ορισμένες περιοχές οι οποίες θα έχουν προσδιοριστεί 
σαφώς από τα κράτη μέλη. Καμία εξαίρεση δεν πρόκειται 
να παραταθεί πέρα από την 1η Απριλίου 1993. 
3.9.2. Η ΟΚΕ αναγνωρίζει το γεγονός ότι η δυνατότητα 
εξαίρεσης έχει βασική σημασία ειδικότερα στα πρώτα 
στάδια εφαρμογής, αλλά ελπίζει ότι τα κράτη μέλη θα 
δείξουν πνεύμα μετριοπάθειας στις αιτήσεις τους για 
εξαίρεση και ότι θα υποβάλουν τέτοιες αιτήσεις μόνο 
εφόσον συντρέχουν βάσιμοι οικονομικοί λόγοι. 
3.9.3. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι το χρονοδιάγραμμα που προ-
τείνειται στην πρόταση οδηγίας είναι το καλύτερο που 
μπορεί να εφαρμοστεί, αλλά νομίζει ότι πρέπει ωστόσο 
να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια για να συντομευ-
θεί το χρονοδιάγραμμα αυτό και ειδικότερα η ημερομη­
νία λήξης της προθεσμίας που συνδέεται με τις εξαιρέσεις. 
3.10. Η ανάγκη να πραγματοποιηθούν ακόμα περισσό­
τερες ερευνητικές εργασίες 
3.10.1. Η ΟΚΕ υπογραμμίζει την ανάγκη να πραγματο­
ποιηθούν ακόμα περισσότερες ερευνητικές εργασίες στον 
τομέα, αυτό όμως δε σημαίνει ότι αυτός είναι λόγος να 
καθυστερήσει η εφαρμογή των συγκεκριμένων μέτρων. 
3.10.2. Όσον αφορά την υγεία των ανθρώπων και των 
ζώων, τα αποτελέσματα είναι ήδη επαρκή για να μπορέ­
σουν να καθοριστούν οριακές τιμές ποιότητας του αέρα. 
Με την πραγματοποίηση περισσότερων ερευνητικών 
εργασιών ίσως απαιτηθεί να τροποποιηθούν αυτές οι 
οριακές τιμές, αλλά οι οριακές τιμές που προτείνονται 
αποτελούν τουλάχιστο έναν λογικό αρχικό τρόπο αντιμε­
τώπισης του προβλήματος. 
3.10.3. Ωστόσο, είναι απαραίτητο, ειδικότερα για άτομα 
που εκτίθενται σε μεγάλες συγκεντρώσεις διοξειδίου του 
αζώτου για επαγγελματικούς ή άλλους λόγους, να γίνουν 
περισσότερες έρευνες σε πολλούς τομείς που έχουν σχέση 
με την υγεία. Οι τομείς αυτοί αναφέρονται περιληπτικά 
στην έκθεση Wagner και μερικοί απ' αυτούς αναφέρονται 
συγκεκριμένα στην εισηγητική έκθεση του τμήματος. 
Πρέπει να ζητηθεί από την Επιτροπή να επεξεργαστεί ένα 
πρόγραμμα για την πραγματοποίηση των συμπληρωματι­
κών ερευνητικών εργασιών που κρίνονται απαραίτητες 
σχετικά με τις επιπτώσεις των οξειδίων του αζώτου στην 
υγεία των ανθρώπων και των ζώων καθώς και στα φυτά, 
και να κάνει τις απαραίτητες ενέργειες για να εφαρμοστεί 
το πρόγραμμα αυτό. 
3.10.4. Όσον αφορά τους άλλους τομείς στους οποίους 
αναφέρεται η πρόταση οδηγίας, δηλαδή τη μείωση και την πρόληψη της εναπόθεσης οξέων και της φωτοχημικής 
αιθαλομίχλης, διατίθενται πολύ λιγότερα στοιχεία και 
κατά συνέπεια απαιτούνται περισσότερες συμπληρωματι­
κές έρευνες. Θα πρέπει να ζητηθεί από την Επιτροπή να 
επεξεργαστεί ένα κοινό έγγραφο για τις ανάγκες που 
υπάρχουν στον τομέα αυτό όσον αφορά την έρευνα και 
να προτείνει τις κατάλληλες ερευνητικές δράσεις. Το πρό­
γραμμα αυτό θα πρέπει να συνδεθεί στενά με το πρό­
γραμμα ενημέρωσης που προτείνεται στην παράγραφο 
3.5. 
3.11. Εναρμόνιση των νομοθεσιών στην Κοινότητα 
3.11.1. Οι νομοθετικές διατάξεις που αφορούν τον 
έλεγχο των ρυπαντών που υπάρχουν στην ατμόσφαιρα 
διατυπώνονται διαφορετικά στα διάφορα κράτη μέλη. 
Μια προσπάθεια παραβολής των ρυθμίσεων που ισχύουν 
για τον έλεγχο των οξειδίων του αζώτου αρκεί για να 
φανεί αυτό. 
3.11.2. Η ΟΚΕ ζητά από την Επιτροπή να εξετάσει τον 
τύπο των νομοθετικών ρυθμίσεων σχετικά με τους ρυπα­
ντές της ατμόσφαιρας που ισχύουν στα κράτη μέλη και 
στις άλλες μεγάλες βιομηχανικές χώρες, με σκοπό να ελα­
χιστοποιηθούν οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Καλεί 
επίσης την Επιτροπή να επιβάλει και να δημοσιεύσει ένα 
κοινοτικό τύπο νομοθεσίας τον οποίο θα συνιστά κατά 
προτίμηση για τον έλεγχο της ατμοσφαιρικής ρύπανσης 
καθώς και κοινούς ορισμούς για τις οριακές τιμές εκπο­
μπής και συγκέντρωσης στην ατμόσφαιρα για κάθε 
σημαντικό ρυπαντή. 
3.11.3. Εξάλλου, η ΟΚΕ ζητά να κληθεί η Επιτροπή να 
προτείνει ένα κοινό σχήμα για τον έλεγχο και την εφαρ­
μογή από τα κράτη μέλη για σκοπούς σχεδιασμού και 
λειτουργίας. 
3.12. Διεθνής εναρμόνιση 
3.12.1. Η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να μεριμνήσει ώστε 
τα μέτρα που θα ληφθούν στα πλαίσια της πρότασης οδη­
γίας να λαμβάνουν υπόψη τα άλλα διεθνή προγράμματα, 
και ειδικότερα το πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών — 
ECE(') και να εναρμονίζονται με αυτά, και να ζητήσει 
εγγυήσεις από τις γειτονικές τρίτες χώρες ότι με τη στάση 
τους δε θα φέρουν εμπόδια στις ενέργειες της Κοινότη­
τας. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία όσον αφορά την προ­
σπάθεια να μειωθεί η εναπόθεση οξέων και η φωτοχημική 
αιθαλομίχλη, επειδή οι ρυπαντές αυτοί μπορούν να μετα­
φερθούν σε μεγάλες αποστάσεις. 
(') Οικονομική Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για την 
Ευρώπη — Συνέδριο για τη διαμεθοριακή ρύπανση της ατμό­
σφαιρας σε μεγάλη απόσταση, Νοέμβριος 1979 — ΕΕ αριθ. 
171 L της 27. 6. 1981. 
6. 8. 84 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 206/7 
3.12.2. Η ΟΚΕ γνωρίζει ότι η Επιτροπή διεξάγει ήδη μπορούσαν να μειωθούν οι εκπομπές σ' ολόκληρη την 
συζητήσεις με πολλές από τις 33 χώρες που υπέγραψαν τη Ευρώπη και υπογραμμίζει τη μεγάλη σπουδαιότητα των 
σύμβαση, για τους τρόπους και τα μέσα με τα οποία θα εργασιών αυτών. 
Βρυξέλλες, 23 Μαΐου 1984. 
Ο Πρόεδρος 
της Οικονομικής και 
Κοινωνικής Επιτροπής 
Francis CEYRAC 
Γνωμοδότηση για μία πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την προσέγγιση των νομοθεσιών των 
κρατών μελών που αφορούν τους διαλύτες εκχυλίσεως οι οποίοι χρησιμοποιούνται στην 
παρασκευή των τροφίμων και των βασικών υλικών τους 
(84/C 206/02) 
Το κείμενο που αποτελεί αντικείμενο της γνωμοδότησης αυτής δημοσιεύεται στην Επίσημη 
Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αριθ. C 316 της 17ης Μαρτίου 1983, σελίδα 3. 
Α. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ 
Στις 21 Νοεμβρίου 1983, το Συμβούλιο αποφάσισε, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 100 
της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, να ζητήσει τη γνωμο­
δότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για τις προτάσεις που αναφέρθηκαν παρα­
πάνω. 
Διαδικασία 
Το τμήμα περιβάλλοντος, δημόσιας υγείας και κατανάλωσης, στο οποίο ανατέθηκε η προετοι­
μασία των εργασιών σχετικά με το θέμα, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 26/27 Απριλίου 
1984 με βάση την εισηγητική έκθεση της κας Williams. 
Β. ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα κατά τη 217η σύνοδο ολομέλειας 
της, συνεδρίαση της 23ης Μαΐου 1984, την ακόλουθη γνωμοδότηση: 
1. Το τμήμα θεωρεί ότι η προστασία της υγείας και της 
ευημερίας των καταναλωτών είναι ένα θέμα που έχει 
απόλυτη προτεραιότητα και κατά συνέπεια κρίνει ότι η 
προτεινόμενη οδηγία αποτελεί ένα βήμα προς τη σωστή 
κατεύθυνση και ότι είναι σύμφωνη με τις γενικές αρχές 
για τους διαλύτες, οι οποίες διατυπώνονται στην οδηγία 
72/241/ΕΟΚ(') για το κακάο και τα προϊόντα σοκολά­
τας και στην οδηγία 77/436/ΕΟΚ (2) για το κακάο και τα 
(') Οδηγία 73/241/ΕΟΚ της 24ης Ιουλίου 1973 για την προσέγ­
γιση των νομοθεσιών των κρατών μελών που αφορούν το 
κακάο και τα προϊόντα σοκολάτας που προορίζονται για 
ανθρώπινη κατανάλωση (βλ. άρθρο 5) — ΕΕ αριθ. L 228 της 
16.8. 1973, σ. 23. 
(2) Οδηγία 77/436/ΕΟΚ της 27ης Ιουνίου 1977 για την προσέγ­
γιση των νομοθεσιών των κρατών μελών που αφορούν τα 
εκχυλίσματα καφέ και κιχωρίου (βλ. άρθρο 3) — ΕΕ αριθ. 
L 172 της 12. 7.1977, σ. 20. εκχυλίσματα κιχωρίου. Εντούτοις, η ΟΚΕ διατυπώνει 
ορισμένες παρατηρήσεις οι οποίες πιστεύει ότι πρέπει να 
ληφθούν υπόψη. 
Γενικές παρατηρήσεις 
2. Επιστημονική Επιτροπή Τροφίμων 
2.1. Η ΟΚΕ δέχεται τα στοιχεία και την ειδικευμένη 
γνωμοδότηση για τους διαλύτες της Επιστημονικής Επι­
τροπής Τροφίμων, διεθνώς αναγνωρισμένου ανεξάρτητου 
φορέα, που περιλαμβάνονται στην έκθεση EUR7421 
(11η σειρά).