Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την "Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την αποτέφρωση αποβλήτων"

(1999/C 116/10)

Στις 30 Νοεμβρίου 1998, το Συμβούλιο, σύμφωνα με το άρθρο 130 Σ της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, αποφάσισε να ζητήσει από την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή να καταρτίσει γνωμοδότηση σχετικά με την ανωτέρω πρόταση.

Το τμήμα γεωργίας, ανάπτυξης της υπαίθρου και περιβάλλοντος, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 4 Φεβρουαρίου 1999, με βάση την εισηγητική έκθεση της κ. Sirkeinen.

Κατά την 361η σύνοδο ολομέλειάς της 24ης και 25ης Φεβρουαρίου 1999 (συνεδρίαση της 25ης Φεβρουαρίου), η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε την ακόλουθη γνωμοδότηση με 85 ψήφους υπέρ, 17 κατά και 12 αποχές.

1. Εισαγωγή

Η παρούσα πρόταση αποσκοπεί στην αντικατάσταση δύο οδηγιών που έχει υιοθετήσει το Συμβούλιο:

- "Πρόληψη της ατμοσφαιρικής ρύπανσης που προκαλείται από τις νέες εγκαταστάσεις καύσης αστικών απορριμμάτων" οδηγία 89/368/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 8.6.1989 και

- "Μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης που προκαλείται από τις υφιστάμενες εγκαταστάσεις καύσης αστικών απορριμμάτων" οδηγία 89/429/ΕΟΚ της 21.6.1989.

Στο ψήφισμά του της 24ης Φεβρουαρίου 1997 σχετικά με την κοινοτική στρατηγική για τη διαχείριση των αποβλήτων (97/C 76/01), το Συμβούλιο προτείνει την επανεξέταση της κοινοτικής πολιτικής για τη διαχείριση των αποβλήτων. Στο έγγραφο αυτό (σημείο 22),

"...Το Συμβούλιο αναγνωρίζει ότι, όσον αφορά τις εργασίες ανάκτησης, η επιλογή σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση πρέπει να εξαρτάται από τις περιβαλλοντικές και οικονομικές επιπτώσεις, αλλά θεωρεί ότι προς το παρόν και μέχρις ότου σημειωθεί επιστημονική και τεχνολογική πρόοδος και αναπτυχθούν περαιτέρω οι αναλύσεις του κύκλου ζωής, η επαναχρησιμοποίηση και η ανάκτηση υλικών πρέπει να προτιμούνται, όπου είναι οι περιβαλλοντικώς άριστες επιλογές."Η οδηγία για την αποτέφρωση αποβλήτων συνδέεται με το σύνολο της κοινοτικής νομοθεσίας, και κατά την εξέτασή της πρέπει να ληφθεί υπόψη μια σειρά οδηγιών(1).

Σύμφωνα με την αξιολόγηση της Επιτροπής είναι απαραίτητη η τροποποίηση των οδηγιών που ισχύουν όσον αφορά τις υφιστάμενες εγκαταστάσεις αποτέφρωσης, διότι στις οδηγίες αυτές υπάρχουν διάφορα κενά όπως:

- Οι κοινοτικές διατάξεις καλύπτουν μέρος μόνο των προς αποτέφρωση αποβλήτων·

- Οι σχετικές με τη συναποτέφρωση αποβλήτων διατάξεις πρέπει να είναι πιο ελαστικές ούτως ώστε με τη μέθοδο αυτή να αποτεφρώνονται περισσότερα απόβλητα·

- Η ΕΕ έχει επιδιώξει επανειλημμένα να μειώσει τις εκπομπές διοξινών, φουρανίων και βαρέων μετάλλων. Ωστόσο μόνο οι οδηγίες σχετικά με την αποτέφρωση αποβλήτων καθορίζουν οριακές τιμές για τις εκπομπές διοξινών και φουρανίων·

- Η επιβολή αυστηρότερων απαιτήσεων για τις εγκαταστάσεις αποτέφρωσης συμβάλλει στη μεταφορά ρύπων από τον αέρα στα ύδατα·

- Με τη νέα οδηγία η Επιτροπή επιδιώκει τη θέση σε ισχύ των υφιστάμενων αποφάσεων σχετικά με την αποτέφρωση αποβλήτων καθώς και την συμμόρφωση μεταξύ άλλων των εγκαταστάσεων αποτέφρωσης αποβλήτων στις απαιτήσεις για την προστασία του αέρα. Στόχος της Επιτροπής είναι επίσης η θέσπιση ενιαίων αποφάσεων για την συναποτέφρωση σε όλη την επικράτεια του ΕΟΧ·

- Η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι ιδιαίτερα σημαντική η αξιοποίηση της ενέργειας που προκύπτει από την αποτέφρωση αποβλήτων·

- Η Επιτροπή έχει επανειλημμένα επιστήσει την προσοχή στην ανησυχητική αύξηση του όγκου των αποβλήτων στην επικράτεια της ΕΕ. Πρωταρχικός στόχος της πολιτικής διαχείρισης των αποβλήτων της ΕΕ πρέπει να είναι η μείωση του όγκου των αποβλήτων.

2. Γενικές παρατηρήσεις

2.1. Η ανάγκη ύπαρξης οδηγίας για την αποτέφρωση αποβλήτων

2.1.1. Με τον αποτελεσματικό διαχωρισμό των αποβλήτων στην πηγή τους θα προωθηθεί η ιεραρχική υλοποίηση της διαχείρισης αποβλήτων. Για το λόγο αυτό προέχει η αναχαίτιση δημιουργίας αποβλήτων. Όταν τούτο δεν είναι δυνατό τα απόβλητα πρέπει πρώτα να αξιοποιούνται ως υλικά και κατόπιν ως ενέργεια. Τελευταία βαθμίδα της ιεραρχίας είναι η κατάλληλη επεξεργασία στους χώρους εναπόθεσης αποβλήτων. Τα απόβλητα πρέπει να ταξινομούνται, ούτως ώστε σε διαφορετικά είδη αποβλήτων να εφαρμόζεται η βέλτιστη δυνατή επεξεργασία.

2.1.2. Με την αποτέφρωση των αποβλήτων ενδέχεται να μειωθεί ο όγκος των αποβλήτων των χωματερών και, σύμφωνα με τις απόψεις που επικρατούν, να επιβραδυνθούν οι κλιματικές αλλαγές που επιταχύνονται από τις εκπομπές αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου καθώς και να εξοικονομηθούν μη ανανεώσιμα ορυκτά καύσιμα. Η ΟΚΕ συμμερίζεται την άποψη της Επιτροπής ότι θα πρέπει να περιοριστεί η αποτέφρωση αποβλήτων που δεν χρησιμεύουν για την παραγωγή θερμότητας ή ηλεκτρικής ενέργειας.

2.1.3. Η οδηγία(2) σχετικά με τα απορρίμματα συσκευασίας προβλέπει τη μείωση του όγκου τους και την αποτελεσματική ανάκτηση και ανακύκλωση των απορριμμάτων αυτών. Παρόμοιοι στόχοι θα πρέπει να τεθούν και στις επόμενες οδηγίες για τη διαχείριση των αποβλήτων. Σύμφωνα με τη νέα στρατηγική της ΕΕ για τη διαχείριση των αποβλήτων πρώτιστος στόχος είναι η αξιοποίηση των αποβλήτων. Είναι ωστόσο γεγονός ότι με την ανακύκλωση των υλικών εν μέρει μόνο μπορούν να ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις της οδηγίας λόγω της περιορισμένης ζήτησης. Εξάλλου με την αύξηση της αποκομιδής απορριμμάτων αυξάνεται ταυτόχρονα και ο όγκος των αποβλήτων που δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν εκ νέου για τεχνικούς λόγους. Γι'αυτού του είδους τα απόβλητα δεν υπάρχει άλλο μέσο ανακύκλωσης από την αποτέφρωση.

2.1.4. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για τις προηγούμενες αποφάσεις της Επιτροπής σχετικά με τον έλεγχο των εκπομπών από την αποτέφρωση αποβλήτων και υποστηρίζει την πρόταση της Επιτροπής για την εξασφάλιση της βιώσιμης ανάπτυξης. Στόχος είναι η επίτευξη υψηλού επιπέδου προστασίας του περιβάλλοντος και της υγείας καθώς και ο περιορισμός της μεταφοράς αποβλήτων σε διεθνές επίπεδο. Αν και η πρόταση οδηγίας είναι σωστή έχει κάποια κενά για την κάλυψη των οποίων η ΟΚΕ διατυπώνει τις ακόλουθες προτάσεις και παρατηρήσεις.

2.2. Εναρμόνιση των διατάξεων και των πρακτικών για την ενίσχυση της εσωτερικής αγοράς

2.2.1. Η ΟΚΕ συμφωνεί με την Επιτροπή ότι απαιτείται η πρόληψη της κυκλοφορίας ουσιών που προκαλούν τη μόλυνση του περιβάλλοντος και θεωρεί απαραίτητη τη θέσπιση των κατάλληλων ρυθμίσεων για την προστασία του περιβάλλοντος και της ανθρώπινης υγείας. Για την εναρμόνιση των διατάξεων που αφορούν τον έλεγχο της αποτέφρωσης αποβλήτων και για την αποφυγή αθέμιτου ανταγωνισμού στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο απαιτείται η λήψη κοινών αποφάσεων. Ωστόσο η ΟΚΕ διαπιστώνει ότι οι νέες αποφάσεις δεν λαμβάνονται πάντα με γνώμονα μόνο το στόχο της εναρμόνισης. Προϋπόθεση για την εναρμόνιση των πρακτικών αποτελεί η εφαρμογή των αποφάσεων που έχουν ληφθεί και ο έλεγχος της εφαρμογής τους.

2.2.2. Ο ορισμός(3) για τη διαχείριση των αποβλήτων της ΕΕ σύμφωνα με την οδηγία πλαίσιο για τα απόβλητα επιδέχεται διαφορετικών ερμηνειών, και οι προσπάθειες διευκρίνισής του δεν είχαν τα επιθυμητά αποτελέσματα. Οι κατευθυντήριες γραμμές(4) που επεξεργάστηκε ο ΟΟΣΑ έθεταν μεγάλους στόχους, αλλά δεν κατέστη δυνατό να καθοριστούν με σαφήνεια τα όρια μεταξύ προϊόντων και αποβλήτων. Λόγω έλλειψης κοινών διατάξεων ορισμένα κράτη μέλη εφαρμόζουν διαφορετικά κριτήρια για το εάν ένα υλικό ανήκει ή όχι στην κατηγορία των αποβλήτων.

2.2.3. Η ΟΚΕ υποστηρίζει την πρόταση της Επιτροπής σχετικά με το σύστημα χορήγησης αδειών για τις εγκαταστάσεις αποτέφρωσης αποβλήτων, το οποίο επιτρέπει στις αρχές να ελέγχουν τόσο τις ειδικές εγκαταστάσεις αποτέφρωσης όσο και τις εγκαταστάσεις συναποτέφρωσης.

2.3. Εξασφάλιση της συνοχής της οδηγίας IPPC με την οδηγία LPC

2.3.1. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να θέσουν σε εφαρμογή το αργότερο έως τις 30.10.1999 την οδηγία σχετικά με την ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχο της ρύπανσης (IPPC)(5). Στόχος της οδηγίας είναι η εναρμόνιση, σύμφωνα με το 5ο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον, των διαδικασιών χορήγησης αδειών και ελέγχου των εκπομπών ρύπων από τη βιομηχανία. Στην οδηγία προβλέπεται επίσης η εφαρμογή κοινών μέτρων προκειμένου να επιτευχθεί υψηλό επίπεδο προστασίας του περιβάλλοντος σε ολόκληρη την Ένωση. Η οδηγία IPPC αποσκοπεί κυρίως στην εναρμόνιση των απαιτήσεων για τη χορήγηση αδειών για τις νέες εγκαταστάσεις. Σύμφωνα με την οδηγία για τη χορήγηση αδειών απαιτείται η εφαρμογή των καλύτερων διαθέσιμων μεθόδων (ΒΑΤ) στην κάθε εγκατάσταση, λαμβανομένων υπόψη των τεχνικών χαρακτηριστικών της, της γεωγραφικής της θέσης και των τοπικών κλιματολογικών συνθηκών.

2.3.2. Στην οδηγία 88/609/ΕΟΚ για τον περιορισμό των εκπομπών στην ατμόσφαιρα ορισμένων ρύπων από μεγάλες εγκαταστάσεις καύσης (LPC) καθορίζονται οι οριακές τιμές εκπομπών οι οποίες διαφέρουν ανάλογα με το εάν πρόκειται για νέες εγκαταστάσεις αποτέφρωσης ή για υφιστάμενες. Αντιθέτως, για τον υπολογισμό των οριακών τιμών εκπομπών για τη συναποτέφρωση, στην πρόταση της Επιτροπής δεν λαμβάνονται υπόψη οι διαφορετικές τεχνικές μεταξύ των νέων εγκαταστάσεων αποτέφρωσης και των υφιστάμενων εγκαταστάσεων, δηλαδή των εγκαταστάσεων που είχαν άδεια λειτουργίας πριν από την 1η Ιουλίου 1987 βάσει της ισχύουσας οδηγίας για τον περιορισμό των εκπομπών στην ατμόσφαιρα ορισμένων ρύπων από μεγάλες εγκαταστάσεις καύσης. Η ΟΚΕ υποστηρίζει την ανάπτυξη τεχνολογιών στις υφιστάμενες παλαιές εγκαταστάσεις για την καταπολέμηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης για να ανταποκριθούν το ταχύτερο δυνατό στις τεχνικές απαιτήσεις που ισχύουν για τις νέες εγκαταστάσεις.

2.3.3. Βέβαια οι οριακές τιμές που αναφέρονται στην πρόταση οδηγίας δεν βασίζονται στις καλύτερες διαθέσιμες μεθόδους αλλά στην ανάλυση κόστους-οφέλους. Για το λόγο αυτό η εγκυρότητα της ανάλυσης είναι σημαντική. Ωστόσο από την περιγραφή της ανάλυσης στην αιτιολογική έκθεση της πρότασης της Επιτροπής δεν προκύπτουν πλήρη και σαφή στοιχεία. Έτσι, τα αναφερόμενα παραδείγματα υπολογισμού αφορούν μόνο τις εγκαταστάσεις που βρίσκονται σε μεγάλα αστικά κέντρα και σε πυκνοκατοικημένες ζώνες.

2.4. Ο διαχωρισμός των αποβλήτων εξασφαλίζει τη μεταφορά των διαφορετικών τύπων αποβλήτων στις πλέον κατάλληλες εγκαταστάσεις

2.4.1. Η ΟΚΕ θα ήθελε να επισημάνει ότι τα απόβλητα που προορίζονται για αποτέφρωση θα πρέπει πάντα να αποτελούν αντικείμενο προεπεξεργασίας και διαχωρισμού πριν σταλούν στις εγκαταστάσεις αποτέφρωσης, προκειμένου να διασφαλίζεται ασφαλής αποτέφρωση και προστασία του περιβάλλοντος και της ανθρώπινης υγείας. Όπου είναι δυνατό πρέπει να διαχωρίζονται τα ακίνδυνα απόβλητα από τα επικίνδυνα και από τα απόβλητα εκείνα που είναι μεν ακίνδυνα αλλά παράγουν εκπομπές επικίνδυνων ουσιών. Ιδιαίτερα αυστηρός διαχωρισμός πρέπει πραγματοποιείται για τα απόβλητα που δημιουργούν οι βιομηχανίες. Οι παραγωγοί και οι κάτοχοι αποβλήτων πρέπει να παρέχουν στους εκπροσώπους των εγκαταστάσεων αποτέφρωσης και ιδιαίτερα των εγκαταστάσεων συναποτέφρωσης σαφείς πληροφορίες για την ποιότητα και τα χαρακτηριστικά των αποβλήτων ούτως ώστε οι υπεύθυνοι των εγκαταστάσεων αποτέφρωσης να μπορούν να εκτιμούν εάν τα απόβλητα είναι κατάλληλα για αποτέφρωση στη συγκεκριμένη εγκατάσταση. Είναι αναγκαία η επιβολή αυστηρών απαιτήσεων στην περίπτωση αποτέφρωσης αποβλήτων που είναι μεν ακίνδυνα αλλά παράγουν εκπομπές επικίνδυνων ουσιών, κυρίως διοξινών, φουρανίων ή βαρέων μετάλλων ιδιαίτερα επιβλαβών για το περιβάλλον.

2.4.2. Τα κατάλοιπα της γεωργίας και της δασοκομίας καθώς και η ξυλεία, με εξαίρεση όσα περιέχουν αλλογόνα οργανικά συστατικά ή βαρέα μέταλλα ως αποτέλεσμα της επεξεργασίας που έχουν υποστεί, αποκλείονται από το πεδίο εφαρμογής του σχεδίου οδηγίας. Η ΟΚΕ ζητά από την Επιτροπή να μελετήσει εάν άλλα υλικά που έχουν ταξινομηθεί ως απόβλητα, αλλά που δεν παράγουν με την αποτέφρωση εκπομπές επικίνδυνων ουσιών, πρέπει επίσης να αποκλειστούν από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας. Τέτοια υλικά είναι για παράδειγμα τα μη αλλογόνα πλαστικά, το χαρτί, το χαρτόνι και τα υφαντουργικά προϊόντα.

2.5. Ανάγκη μείωσης των εκπομπών διοξινών και φουρανίων

2.5.1. Οι διοξίνες και τα φουράνια είναι ιδιαίτερα βλαβερές χημικές ουσίες, οι οποίες σε σχέση με άλλες ουσίες προέρχονται κυρίως από την αποτέφρωση ακίνδυνων αστικών αποβλήτων. Επειδή οι εκπομπές διοξινών και φουρανίων, ακόμη και σε μικρή ποσότητα, ενέχουν κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον, η ΟΚΕ θεωρεί ότι πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην πρόληψη των εκπομπών αυτών. Ως προς τούτο το αποτελεσματικότερο μέσο είναι ο διαχωρισμός των αποβλήτων στην πηγή τους. Σύμφωνα με την άποψη της ΟΚΕ θα πρέπει να τεθούν όρια στην αποτέφρωση αποβλήτων που περιέχουν χλώριο και αλλογόνα στις εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούν απαρχαιωμένες ή ανεπαρκείς τεχνολογίες οι οποίες δεν συμβάλλουν στην επαρκή μείωση των εκπομπών διοξινών και φουρανίων με τη μορφή αερίων στον περιβάλλοντα χώρο.

2.6. Η συναποτέφρωση αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την επίτευξη των στόχων αξιοποίησης των αποβλήτων

2.6.1. Η ΟΚΕ εκτιμά ότι οι υφιστάμενες υποδομές θα πρέπει να χρησιμοποιούνται όσο το δυνατό καλύτερα για να εξασφαλιστεί αποδοτική διαχείριση των αποβλήτων και μεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων της ΕΕ. Πρέπει να αποφευχθεί η κατασκευή νέων εγκαταστάσεων αποτέφρωσης στις περιπτώσεις που οι βιομηχανίες και οι υφιστάμενες εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας παρέχουν δυνατότητες πρακτικής και ασφαλούς αποτέφρωσης.

2.6.2. Οι συνθήκες αποτέφρωσης στις σύγχρονες τσιμεντοκαμίνους καθώς και στις εγκαταστάσεις παραγωγής θερμότητας και ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να είναι καλύτερες από τις συνθήκες των πλέον σύγχρονων εγκαταστάσεων αποτέφρωσης. Η θερμοκρασία στις τσιμεντοκαμίνους είναι περίπου 1450 [deg ]C. Εξάλλου πολλές νέες τεχνικές και εγκαταστάσεις παραγωγής θερμότητας και ηλεκτρικής ενέργειας είναι τόσο υψηλού επιπέδου που ανταποκρίνονται σαφώς στις αυστηρές απαιτήσεις που έχουν τεθεί για την αποτέφρωση αποβλήτων.

2.6.3. Η ΟΚΕ εκτιμά ότι η πρόταση της Επιτροπής να επιτραπεί η συναποτέφρωση είναι άξια προσοχής αλλά ανεπαρκής. Ιδιαίτερα τα απορρίμματα πλαστικών συσκευασιών χωρίς χλώριο καθώς και τα απόβλητα που προέρχονται από ίνες και δεν είναι κατάλληλα για ανακύκλωση, μπορούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της οδηγίας για τα απορρίμματα συσκευασίας μόνο με τη συναποτέφρωση. Σε ορισμένα κράτη μέλη όπως η Αυστρία, η Ιρλανδία, η Ελλάδα, η Πορτογαλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Φινλανδία όπου οι εγκαταστάσεις αποτέφρωσης αποτελούν μικρό ή ανύπαρκτο τμήμα της διαδικασίας επεξεργασίας των αποβλήτων, η επίτευξη των στόχων της οδηγίας προϋποθέτει τη συναποτέφρωση των αποβλήτων αυτών σε ευρεία κλίμακα. Η εναλλακτική λύση θα ήταν η αποθήκευση των αποβλήτων που δεν ανακυκλώνονται σε χωματερές ή η μεταφορά τους σε εγκαταστάσεις αποτέφρωσης άλλων κρατών μελών, αλλά η ΟΚΕ θεωρεί ότι δεν ενδείκνυται αυτή η λύση από πλευράς αξιολόγησης του βιολογικού κύκλου.

2.6.4. Οι σταθμοί παραγωγής θερμότητας και ηλεκτρικής ενέργειας καθώς και ορισμένες βιομηχανικές εγκαταστάσεις κατάλληλες για συναποτέφρωση έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για τη συμμετοχή τους στην συναποτέφρωση επικίνδυνων αποβλήτων. Η ΟΚΕ φρονεί ότι οι προτάσεις της Επιτροπής σε σχέση με τη συναποτέφρωση ανταποκρίνονται σ'αυτό το ενδιαφέρον, χωρίς να υπονομεύουν την αναγκαία προστασία του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας.

2.6.5. Στην περίπτωση της συναποτέφρωσης ακίνδυνων αποβλήτων που συμμορφώνεται με τις υφιστάμενες αυστηρές οριακές τιμές εκπομπών που εφαρμόζονται για τις εκπομπές των συνήθων καυσίμων με τη μορφή αερίων, κρίνεται ότι απαιτείται να εξετασθούν περαιτέρω οι δυνατότητες ανάπτυξης των προτάσεων οδηγίας για τη συναποτέφρωση προκειμένου να ανταποκριθούν τόσο στα αυστηρά επίπεδα προστασίας της υγείας και του περιβάλλοντος όσο και στη βέλτιστη χρήση της υφιστάμενης ικανότητας αποτέφρωσης.

2.6.6. Επειδή η διάρκεια της οικονομικής ζωής των περισσότερων σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας καθώς και των τσιμεντοκαμίνων μπορεί να φτάσει αρκετές δεκαετίες, αντενδείκνυται από οικονομική άποψη η αντικατάστασή τους από νέες εγκαταστάσεις. Η ΟΚΕ προτείνει, στις υφιστάμενες ή παλαιές εγκαταστάσεις συναποτέφρωσης από τις οποίες προκύπτουν επικίνδυνες εκπομπές, η οριακή τιμή εκπομπών που ορίζεται στην άδεια λειτουργίας των εν λόγω εγκαταστάσεων να χρησιμεύσει ως Cδιεργασία στον υπολογισμό της οριακής τιμής που αναφέρεται στο παράρτημα ΙΙ της πρότασης για επαρκή μεταβατική περίοδο. Αντίθετα για τις νέες εγκαταστάσεις προτείνει να εφαρμοστούν οι οριακές τιμές εκπομπών που προβλέπονται στην οδηγία για τον περιορισμό των εκπομπών στην ατμόσφαιρα ορισμένων ρύπων από μεγάλες εγκαταστάσεις καύσης σύμφωνα με την πρόταση της Επιτροπής.

2.7. Ο έλεγχος των εκπομπών πρέπει να περιλαμβάνει και αξιολόγηση των κινδύνων

2.7.1. Πολλές ειδικές εγκαταστάσεις αποτέφρωσης χρησιμοποιούν υλικά η ανομοιογενής σύνθεση των οποίων είναι ενίοτε απροσδιόριστη. Κατά συνέπεια, η ΟΚΕ συμφωνεί με την πρόταση της Επιτροπής για εξονυχιστικό έλεγχο και παρακολούθηση.

3. Ειδικές παρατηρήσεις

3.1. Άρθρο 4, αιτήσεις και χορήγηση αδειών

Ο έλεγχος της αποτέφρωσης αποβλήτων προϋποθέτει τη χορήγηση αδείας όπως προτείνει η Επιτροπή. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό στη χορήγηση αδείας να ορίζονται επακριβώς τα προς αποτέφρωση απόβλητα σύμφωνα με το άρθρο 4.4.1.

3.2. Άρθρο 7, παράρτημα ΙΙ, οριακές τιμές για τις εκπομπές στον ατμοσφαιρικό αέρα

Για την επίτευξη των ιεραρχικών στόχων της στρατηγικής διαχείρισης των αποβλήτων της ΕΕ, η ΟΚΕ προτείνει, σύμφωνα με την οδηγία LPC, να εφαρμοστούν χαμηλότερες οριακές τιμές στις υφιστάμενες εγκαταστάσεις αποτέφρωσης ακίνδυνων αποβλήτων με αβλαβείς εκπομπές και στις καμίνους στις νέες εγκαταστάσεις. Στην πράξη τούτο μπορεί να επιτευχθεί, για μια μεταβατική περίοδο δέκα ετών για παράδειγμα, με τη χρήση της οριακής τιμής που καθορίζεται στην άδεια για τη συγκεκριμένη εγκατάσταση όπως φαίνεται στην Cδιεργασία που αναφέρεται στο παράρτημα ΙΙ.

3.3. Άρθρο 13, ασυνήθεις συνθήκες λειτουργίας

Ορισμένες ασυνήθεις συνθήκες λειτουργίας έχουν ανεπιθύμητες συνέπειες στις εκπομπές από την αποτέφρωση αποβλήτων. Η ΟΚΕ υποστηρίζει την πρόταση της Επιτροπής, που συνίσταται στο να καθορίζονται πιο αυστηρά όρια για την αποτέφρωση αποβλήτων όταν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις μιας καλής καύσης.

4. Συμπεράσματα

4.1. Οι αρνητικές συνέπειες της αποτέφρωσης αποβλήτων στο περιβάλλον και στην υγεία πρέπει να μειωθούν, και η παραγόμενη από την αποτέφρωση ενέργεια να αξιοποιείται όσο το δυνατό περισσότερο. Τούτο μπορεί να εξασφαλιστεί με μια ενιαία διαδικασία χορήγησης αδείας και με προσεκτικό έλεγχο από τις αρμόδιες αρχές.

4.2. Η αποτέφρωση των αποβλήτων έχει θετικές συνέπειες όσον αφορά την προστασία του περιβάλλοντος επειδή με την αποτέφρωση μειώνεται ο όγκος των αποβλήτων ενώ εξάλλου αξιοποιείται η ενέργεια που παράγεται με αυτή. Σύμφωνα με πολλές έρευνες η αποτέφρωση των αποβλήτων συμβάλλει έμμεσα στη μείωση εκπομπών στην ατμόσφαιρα αερίων πιο βλαβερών από το διοξείδιο του άνθρακα και τα οποία προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Τούτο είναι ιδιαίτερα θετικό για την πρόληψη των κλιματικών αλλαγών.

4.3. Η αποτέφρωση μη ταξινομημένων αποβλήτων καθώς και η αποτέφρωση άλλων μη επαρκώς επεξεργασμένων αποβλήτων μπορεί ωστόσο να συμβάλει στην εκπομπή επικίνδυνων αερίων στο περιβάλλον, τα οποία έχουν βλαβερές συνέπειες στο περιβάλλον και στην δημόσια υγεία. Για το λόγο αυτό η ΟΚΕ εκτιμά ότι είναι πρώτιστης σημασίας να διασφαλιστεί ο αποτελεσματικός έλεγχος της αποτέφρωσης αποβλήτων στο εσωτερικό της ΕΕ και να τεθούν σε εφαρμογή οι έλεγχοι που προβλέπονται στην οδηγία IPPC προκειμένου να εξασφαλιστεί η βιώσιμη ανάπτυξη και η προστασία του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας. Η ΟΚΕ τονίζει επίσης την ανάγκη αξιοποίησης του διαχωρισμού των αποβλήτων στην πηγή. Ένας ασαφής ορισμός των αποβλήτων επιδέχεται διαφορετικών ερμηνειών στα κράτη μέλη και κατά συνέπεια δημιουργεί ανισότητες μεταξύ τους.

4.4. Η συναποτέφρωση αποβλήτων σε εγκαταστάσεις παραγωγής θερμότητας και ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και στις υψικαμίνους της βιομηχανίας, μειώνει την ανάγκη νέων επενδύσεων για εγκαταστάσεις αποτέφρωσης αποβλήτων. Η ΟΚΕ προτείνει να ληφθεί σοβαρά υπόψη αυτή η άποψη κατά την περαιτέρω επεξεργασία της οδηγίας.

Βρυξέλλες, 25 Φεβρουαρίου 1999.

Η Πρόεδρος

της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Beatrice RANGONI MACHIAVELLI

(1) Οδηγία του Συμβουλίου της 18ης Μαρτίου 1991 που τροποποιεί την Οδηγία 75/442/ΕΟΚ για τα απόβλητα, άρθρο 1 § 1 (α). Οδηγία του Συμβουλίου της 24ης Νοεμβρίου 1988 για τον περιορισμό των εκπομπών στην ατμόσφαιρα ορισμένων ρύπων από μεγάλες εγκαταστάσεις καύσης (88/609/ΕΟΚ) και πρόταση της Επιτροπής για την τροποποίηση της οδηγίας του Σεπτεμβρίου 1998 (98/C 300/04). Οδηγία 94/62/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 20ής Δεκεμβρίου 1994 για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας. Οδηγία 96/61/ΕΚ του Συμβουλίου της 24ης Σεπτεμβρίου 1996 σχετικά με την ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχο της ρύπανσης (IPPC). Οδηγία 94/67/ΕΚ του Συμβουλίου της 16ης Δεκεμβρίου 1994 για την αποτέφρωση επικίνδυνων αποβλήτων.

(2) Οδηγία 94/62/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 20ής Δεκεμβρίου 1994 για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας.

(3) Οδηγία του Συμβουλίου της 18ης Μαρτίου 1991 που τροποποιεί την Οδηγία 75/442/ΕΟΚ για τα απόβλητα, άρθρο 1 § 1 (α).

(4) Έγγραφο του ΟΟΣΑ για τη διάκριση των αποβλήτων από τα μη απόβλητα, 1998.

(5) Οδηγία 96/61/ΕΚ του Συμβουλίου της 24ης Σεπτεμβρίου 1996 σχετικά με την ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχο της ρύπανσης (IPPC).