[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 10.7.2006

COM(2006) 366 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Ετήσια Έκθεση της Επιτροπής για την κατάσταση του Ταμείου Εγγύησης και τη διαχείρισή του το 2005 {SEC(2006) 891}

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Νομικές Βάσεις 3

2. Κατάσταση του Ταμείου στις 31 Δεκεμβρίου 2005 3

2.1 Χρηματοοικονομική ανάλυση 3

2.2 Παρουσίαση λογαριασμών 5

3. Πόροι του Ταμείου 5

3.1. Καταβολές από τον γενικό προϋπολογισμό κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους 5

3.2. Τόκοι από τις επενδύσεις των διαθεσίμων του Ταμείου 6

3.3. Ποσά που ανακτήθηκαν από υπερήμερους οφειλέτες 8

4. Υποχρεώσεις του Ταμείου 8

4.1. Πληρωμές λόγω αθέτησης υποχρεώσεων οφειλετών 8

4.2. Αμοιβή της ΕΤΕ 8

1. Νομικεσ βασεισ

Με τον κανονισμό (EΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2728/94 του Συμβουλίου, της 31ης Οκτωβρίου 1994 (εφεξής “ο κανονισμός”) συστάθηκε Ταμείο Εγγύησης για τις εξωτερικές δράσεις (εφεξής "το Ταμείο") που έχει ως σκοπό την εξόφληση των πιστωτών της Κοινότητας σε περίπτωση αθέτησης των υποχρεώσεων των δικαιούχων δανείων που έχει χορηγήσει ή έχει εγγυηθεί η Κοινότητα (ΕΕ L 293, 12.11.1994, σ. 1). Ο κανονισμός τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (EΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1149/99, της 25ης Μαΐου 1999 (ΕΕ L 139, 2.6.1999, σ. 1) και τον κανονισμό (EΚ, Ευρατόμ) του Συμβουλίου αριθ. 2273/2004, της 22ας Δεκεμβρίου 2004 (ΕΕ L 396, 31.12.2004, σ. 28) (εφεξής “ο τροποποιημένος κανονισμός”).

Σύμφωνα με το άρθρο 6 του κανονισμού, η Επιτροπή ανέθεσε τη χρηματοοικονομική διαχείριση του Ταμείου στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (EΤΕπ) βάσει συμφωνίας που υπογράφηκε μεταξύ της Κοινότητας και της ΕΤΕπ στις 23 Νοεμβρίου 1994 στις Βρυξέλλες και στις 25 Νοεμβρίου 1994 στο Λουξεμβούργο (εφεξής “η Συμφωνία”).

Βάσει του άρθρου 8 παράγραφος 2 της συμφωνίας, η Τράπεζα υποβάλλει στην Επιτροπή, πριν από την 1η Μαΐου κάθε έτους, έκθεση σχετικά με την κατάσταση και τη διαχείριση του Ταμείου, η οποία περιλαμβάνει τον λογαριασμό διαχείρισης, "κατάσταση οικονομικών αποτελεσμάτων", και τον ισολογισμό του Ταμείου για το προηγούμενο έτος, "δήλωση χρηματοοικονομικής κατάστασης του Ταμείου". Περισσότερες λεπτομέρειες της έκθεσης που καλύπτουν το έτος 2005 παρατίθενται στο τμήμα 2 του εγγράφου εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής (εφεξής “το παράρτημα”)[1].

Επιπλέον, το άρθρο 7 του τροποποιημένου κανονισμού προβλέπει ότι η Επιτροπή υποβάλλει στο Συμβούλιο και στο Ελεγκτικό Συνέδριο, μέχρι την 31η Μαΐου του επόμενου έτους, έκθεση σχετικά με την κατάσταση του Ταμείου και τη διαχείρισή του για κάθε οικονομικό έτος.

2. Κατασταση του Ταμειου στις 31 Δεκεμβριου 2005

2.1 Χρηματοοικονομική ανάλυση

Η κατάσταση του Ταμείου παρουσιάζεται σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα χρηματοοικονομικής πληροφόρησης (ΔΠΧΠ) κατά το κλείσιμο του οικονομικού έτους 2005. Το συνολικό ποσό των διαθεσίμων του Ταμείου ανερχόταν σε 1.324.663.957,25 (βλ. τμήμα 3 του παραρτήματος: Δήλωση της χρηματοοικονομικής κατάστασης του Ταμείου στις 31 Δεκεμβρίου 2005, που υποβλήθηκε από την ΕΤΕπ). Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο άθροισμα, από την ίδρυση του Ταμείου, όλων:

- των ποσών που καταβλήθηκαν στο Ταμείο από τον προϋπολογισμό (2.672.274.500,00)·

- των διαδοχικών καθαρών ετήσιων αποτελεσμάτων (523.763.636,64 ευρώ)·

- των καθυστερημένων εξοφλήσεων οφειλών τρίτων χωρών (575.673.913,77 ευρώ)·

- των οφειλών λόγω μη καταβολής αποπληρωμών στην ΕΤΕπ ( 711.557,47 ευρώ)·

- των εισπραχθεισών προμηθειών για καθυστερημένες αποπληρωμές το 2002 (5.090.662,91 ευρώ)·

- της προσαρμογής λόγω της εφαρμογής των ΔΠΧΠ για την αποτίμηση του χαρτοφυλακίου του Ταμείου (46.981.944,72 ευρώ (βλ. σημείο "Αποθεματικά" στο Παθητικό του Ισολογισμού του Ταμείου Εγγύησης στο Τμήμα 3 του παραρτήματος)·

- μείον τις καταπτώσεις εγγυήσεων από τους πόρους του Ταμείου (477.860.856,19 ευρώ)·

- των διαδοχικών επανακαταβολών των πλεονασμάτων του Ταμείου στον προϋπολογισμό (1.683.140.000,00 ευρώ)·

- και μιας έκτακτης επανακαταβολής στον προϋπολογισμό ύψους 338.831.402,07 ευρώ, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 10 Ιανουαρίου 2005 και η οποία αντιπροσωπεύει το 9% των εκκρεμών τρεχουσών πράξεων από 1ης Μαΐου 2004 υπέρ των νέων κρατών μελών (βλ. τμήμα 1 της τελευταίας τροποποίησης του κανονισμού του Ταμείου).

Μετά την αφαίρεση των μεταβατικών λογαριασμών (725.117,47 ευρώ), εκ των οποίων 702.497,47 ευρώ για τέλη διαχείρισης (αμοιβή της ΕΤΕπ), το συνολικό ποσό του Ταμείου ανερχόταν στις 31 Δεκεμβρίου 2005 στο ποσό των 1.323.938.839,78 ευρώ.

Το άρθρο 3 του κανονισμού προβλέπει ότι το ποσό του Ταμείου πρέπει να ανέρχεται σε ένα κατάλληλο επίπεδο (ποσό - στόχος) ίσο με το 9% του συνόλου των τρεχουσών υποχρεώσεων κεφαλαίου από κάθε πράξη, συν τους δεδουλευμένους και μη καταβληθέντες τόκους.

Ως εκ τούτου, το συνολικό ποσό των τρεχουσών δανειοδοτήσεων και εγγυήσεων δανείων υπέρ τρίτων χωρών[2] και των μη καταβληθέντων τόκων ανερχόταν συνολικά σε 13.680.125.069,70 στις 31 Δεκεμβρίου 2005, από τα οποία ποσό 125.823.921,72 ευρώ αντιστοιχούσε στους ληξιπρόθεσμους αλλά μη καταβληθέντες τόκους.

Ο λόγος των πόρων του Ταμείου (1.323.938.839,78 ευρώ) προς τις τρέχουσες υποχρεώσεις σε κεφάλαιο, κατά την έννοια του τροποποιημένου κανονισμού, ανερχόταν σε 9,68%. Εφόσον ο λόγος αυτός υπερβαίνει το ποσοστό-στόχο του 9%, έπρεπε να πραγματοποιηθεί επανακαταβολή από το Ταμείο στον Γενικό Προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως προβλέπεται στο άρθρο 3 παράγραφος 3 του κανονισμού. Το ποσό που πρέπει να επανακαταβληθεί στον προϋπολογισμό το 2006 ανέρχεται σε 92.730.000,00 ευρώ.

2.2 Παρουσίαση των λογαριασμών

Οι Ευρωπαϊκές Κοινότητες δεσμεύονται να αναλάβουν μία μείζονα αλλαγή στο λογιστικό πλαίσιό τους με στόχο την παρουσίαση των χρηματοοικονομικών καταστάσεών τους το 2005 με βάση την αρχή των δεδουλευμένων. Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού αυτού, η Επιτροπή αποφάσισε να παρουσιάσει τους λογαριασμούς της σύμφωνα με τους νέους λογιστικούς κανόνες που στηρίζονται στις αρχές IPSAS/ΔΠΧΠ.

Κατά συνέπεια, προκειμένου να τηρηθούν οι αρχές αυτές, έχουν καταρτισθεί ενοποιημένες εκ των προτέρων χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ταμείου.

Το συνολικό ύψος του ενοποιημένου εκ των προτέρων ισολογισμού ανέρχεται σε 1.325.891.755,37 ευρώ. Το ποσό αυτό περιλαμβάνει το συνολικό ποσό του Ταμείου συν τις καθυστερημένες οφειλές που καλύπτονται από το Ταμείο, τους οφειλόμενους τόκους υπερημερίας και άλλες λογιστικές οφειλές προκειμένου να παρουσιαστεί μία πλήρης σειρά χρηματοοικονομικών καταστάσεων για το Ταμείο στο τέλος του έτους οι οποίες ενσωματώνονται στον ενοποιημένο ισολογισμό της ΕΕ (για λεπτομέρειες βλ. τμήμα 4 του παραρτήματος).

3. Οι ποροι του ταμειου

3.1. Καταβολές από τον Γενικό Προϋπολογισμό κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους

Οι νομικές βάσεις για τις καταβολές αυτές περιγράφονται στο τμήμα 1 του παραρτήματος.

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2040/2000 του Συμβουλίου, της 26ης Σεπτεμβρίου 2000 (ΕΕ L 244, 29.9.2000, σ. 27) σχετικά με τη δημοσιονομική πειθαρχία επέτρεψε την εγγραφή στον γενικό προϋπολογισμό αποθεματικού για δάνεια και εγγυήσεις δανείων. Το αποθεματικό αυτό, στο οποίο διατέθηκαν, το 2005, πιστώσεις ύψους 223 εκατομμυρίων ευρώ, χρησιμοποιείται για την τροφοδότηση του Ταμείου με τη μεταφορά πιστώσεων στο κονδύλιο του προϋπολογισμού από το οποίο πραγματοποιούνται οι καταβολές στο Ταμείο.

Σύμφωνα με τις νομικές βάσεις, η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή ενέκρινε το 2005 μεταφορά συνολικού ποσού 140.110.000,00 ευρώ για την τροφοδότηση του Ταμείου.

- Μεταφορά DEC 11/2005[3]: EUR 140.110.000,00: η μεταφορά αυτή αποσκοπούσε στη τροφοδότηση του Ταμείου κατ’εφαρμογή των αποφάσεων του Συμβουλίου της 22ας Δεκεμβρίου 1999, της 6ης Νοεμβρίου 2001 και της 22ας Δεκεμβρίου 2004, καθώς και της απόφασης της Επιτροπής C(2004)2817/3, σύμφωνα με τους κανόνες που προβλέπονται στο παράρτημα του κανονισμού.

Οι αποφάσεις σχετικά με τη μεταφορά αυτή αναφέρονται στο τμήμα 1 του παραρτήματος.

Η μεταφορά πραγματοποιήθηκε μέσω του μηχανισμού αντιστάθμισης της επανακαταβολής του πλεονάσματος του Ταμείου ύψους 187.130.000,00 ευρώ, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 15 Ιουλίου 2005.

Στις 12 Απριλίου 2005, η Επιτροπή εξέδωσε πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (EΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2728/94 σχετικά με την ίδρυση Ταμείου Εγγύησης για τις εξωτερικές δράσεις[4] για την αλλαγή του μηχανισμού τροφοδότησης του Ταμείου. Ο βασικός στόχος της πρότασης αυτής είναι η βελτίωση της αποτελεσματικότητας της χρήσης των δημοσιονομικών πόρων. Σύμφωνα με την πρόταση, το Ταμείο θα ετροφοδοτείτο εκ των υστέρων βάσει των παρατηρηθέντων ποσών των εκκρεμών εγγυήσεων δανείων. Κατά τον χρόνο της περάτωσης της σύνταξης της παρούσας έκθεσης, το Συμβούλιο δεν είχε ακόμη εγκρίνει την πρόταση της Επιτροπής.

Σύμφωνα με την Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τις δημοσιονομικές προοπτικές 2007 - 2013[5], το ποσό που διατίθεται για τη χρηματοδότηση του Ταμείου δεν θα περιορίζεται θεωρητικά στο μέλλον[6] μέσω ενός δημοσιονομικού μηχανισμού, δεδομένου ότι η χρηματοδότηση του Ταμείου θα πραγματοποιείται μέσω μιας γραμμής του προϋπολογισμού του τομέα 4 (Εξωτερικές Σχέσεις) και όχι, όπως σήμερα, μέσω ενός ειδικού αποθεματικού.

3.2. Τόκοι από τις επενδύσεις των διαθεσίμων του Ταμείου

Οι τοποθετήσεις των διαθεσίμων του Ταμείου πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις αρχές διαχείρισης που προβλέπονται στο παράρτημα της συμφωνίας της 23/25 Νοεμβρίου 1994, μεταξύ της Κοινότητας και της ΕΤΕπ, όπως τροποποιήθηκε από τη συμφωνία αριθ. 1 της 17ης/23ης Σεπτεμβρίου 1996 και από τη συμπληρωματική συμφωνία αριθ. 2 της 26ης Απριλίου/8ης Μαΐου 2002. Με τη συμπληρωματική συμφωνία αριθ. 2, οι επενδυτικές αρχές άλλαξαν το 2002 προκειμένου να διορθωθεί η πλεονάζουσα ρευστότητα η οποία ανερχόταν σε ποσοστό μεγαλύτερο του 50% των διαθεσίμων του Ταμείου και η οποία μείωνε την απόδοσή του. Ο περιορισμός για την τοποθέτηση του ενός τρίτου τουλάχιστον των διαθεσίμων του Ταμείου σε βραχυπρόθεσμα επενδυτικά μέσα (διάρκειας μέχρις ενός έτους) διατηρήθηκε, αλλά τα επιλέξιμα μέσα για βραχυπρόθεσμες επενδύσεις επεκτάθηκαν. Περιλαμβάνουν τώρα τίτλους κυμαινόμενου επιτοκίου, ανεξάρτητα από την προθεσμία λήξης τους, καθώς και τίτλους σταθερού επιτοκίου με ανώτατη εναπομένουσα διάρκεια ενός έτους, ανεξάρτητα από την αρχική προθεσμία λήξης τους. Αυτό συμβαίνει λόγω του ότι οι τίτλοι σταθερού επιτοκίου εξοφλούνται στη λήξη τους στο 100% της ονομαστικής τους αξίας, ενώ οι τίτλοι κυμαινόμενου επιτοκίου μπορούν να πωληθούν ανά πάσα στιγμή σε τιμή που πλησιάζει το 100%, ανεξάρτητα από την εναπομένουσα διάρκειά τους. Για να διατηρηθεί η ισορροπία μεταξύ των διαφόρων μέσων των οποίων παρακολουθείται η ρευστότητα, ένα ελάχιστο ποσοστό 18% (που αντιστοιχεί στο διπλάσιο του επιπέδου των πόρων του Ταμείου) τοποθετείται σε μέσα χρηματαγοράς, ιδίως σε τραπεζικές καταθέσεις. Η νέα αυτή διάρθρωση συνέβαλε στη βελτίωση της απόδοσης του Ταμείου, διατηρώντας ταυτόχρονα ένα συνετό επίπεδο ρευστότητας.

Το 2005, συμφωνήθηκε μια βαθμιαία προσέγγιση για μακροπρόθεσμες επενδύσεις με στόχο την υλοποίηση της στοχοθετημένης διάρθρωσης, δηλαδή την ισότιμη κατανομή μεταξύ των επενδύσεων 2ετούς και 10ετούς διάρκειας. Για τον σκοπό αυτό, αποφασίστηκαν επίπεδα επιτοκίων (εισαγωγικά επίπεδα) τα οποία θα ενθαρρύνουν την πραγματοποίηση μακροπρόθεσμων επενδύσεων στις διάρκειες εκείνες στις οποίες τα πραγματικά ποσά υπολείπονται του στόχου. Κατά τη διάρκεια του 2005, δεν επιτεύχθηκαν όλα τα επίπεδα και, κατά συνέπεια, η υλοποίηση της στοχοθετημένης διάρθρωσης θα πραγματοποιηθεί το 2006.

Ο κατάλογος των τραπεζών που είναι εξουσιοδοτημένες να δέχονται τις καταθέσεις καταρτίζεται κατόπιν κοινής συμφωνίας μεταξύ της Επιτροπής και της ΕΤΕπ. Ο αρχικός κατάλογος αναθεωρήθηκε σε τακτική βάση υπό το φως των τελευταίων μεταβολών στις αξιολογήσεις της πιστοληπτικής ικανότητας των τραπεζών. Οι περισσότερες από τις τράπεζες αυτές είναι μέλη του συστήματος εκκαθάρισης των συναλλαγών σε ευρώ. Διαθέτουν όλες αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας τουλάχιστον Α1 για τους μακροπρόθεσμους τίτλους και Ρ1 για τους βραχυπρόθεσμους τίτλους, ή ισοδύναμη αξιολόγηση της Standard & Poor’s ή της Fitch. Οι τοποθετήσεις που πραγματοποιούνται σε αυτές, διέπονται από κανόνες που αποσκοπούν στην εξασφάλιση ικανοποιητικής διαφοροποίησης και αποφυγής της συγκέντρωσης των κινδύνων.

Το 2005, τα έσοδα από τόκους σε μετρητά ή ισοδύναμα μετρητών των τρεχούμενων λογαριασμών του Ταμείου Εγγύησης και από επενδύσεις σε τίτλους ανήλθαν συνολικά σε 50.439.477,94 ευρώ που κατανέμονται ως εξής:

- Καταθέσεις και τρεχούμενοι λογαριασμοί : 6.280.520,69 ευρώ· το ποσό αυτό αντιπροσωπεύει την κατάσταση στις 31 Δεκεμβρίου 2005, περιλαμβανομένων των τόκων από τραπεζικές καταθέσεις (5.907.583,42 ευρώ) και της μεταβολής στους δεδουλευμένους τόκους το 2005 (203.864,22 ευρώ). Οι τρεχούμενοι λογαριασμοί ανήλθαν σε 37.503,59 ευρώ που περιλαμβάνουν τους τόκους που καταλογίστηκαν στους τρεχούμενους λογαριασμούς. Τα εμπορικά χρεόγραφα απέφεραν από είσπραξη τόκων 160.016,91 ευρώ και από μεταβολές σε δεδουλευμένους τόκους 28.447,45 ευρώ στις 31 Δεκεμβρίου 2005.

- Χαρτοφυλάκιο τίτλων : 44.158.957,25· το ποσό αυτό περιελάμβανε στις 31 Δεκεμβρίου 2005 τόκους ύψους 48.997.994,99 ευρώ και 1.961.071,32 ευρώ από μεταβολές δεδουλευμένων τόκων. Οι τόκοι από τίτλους προέρχονται από επενδύσεις σε τίτλους που πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με τις επενδυτικές αρχές της συμφωνίας με την οποία ανατέθηκε στην ΕΤΕπ η διαχείριση των διαθεσίμων του Ταμείου. Ωστόσο, από το ποσό αυτό πρέπει να αφαιρεθούν 2.877.966,42 ευρώ που αντιπροσωπεύουν τη διαφορά μεταξύ της τιμής εισόδου στο χαρτοφυλάκιο και της αξίας εξόφλησης· η διαφορά αυτή κατανέμεται pro rata temporis στην εναπομένουσα διάρκεια των κατεχόμενων τίτλων (αντιστοιχεί στη χρονική κατανομή των διαφορών υπέρ ή υπό το άρτιο στο λογαριασμό κερδών και ζημιών).

Οι τόκοι αυτοί περιλαμβάνονται στα αποτελέσματα του οικονομικού έτους.

3.3. Ποσά που ανακτήθηκαν από υπερήμερους οφειλέτες

Δεν πραγματοποιήθηκε καμία ανάκτηση το 2005. Απομένει να ανακτηθεί από το Ταμείο ποσό 1.448.433,44 USD λόγω οφειλόμενων τόκων από υπερημερίες.

4. ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ

4.1. Πληρωμές λόγω αθέτησης υποχρεώσεων οφειλετών

Το Ταμείο δεν παρενέβη για πληρωμές αθέτησης υποχρεώσεων πληρωμών το 2005.

4.2. Αμοιβή της ΕΤΕπ

Η δεύτερη συμπληρωματική συμφωνία που υπογράφηκε στις 26 Απριλίου και στις 8 Μαΐου 2002, προβλέπει ότι η αμοιβή της τράπεζας προσδιορίζεται με την εφαρμογή σε κάθε διαδοχικό τμήμα των διαθέσιμων του Ταμείου της φθίνουσας ετήσιας προμήθειας που αντιστοιχεί σε κάθε ένα από αυτά. Η αμοιβή υπολογίζεται με βάση τα μέσα διαθέσιμα του Ταμείου.

Η αμοιβή της τράπεζας για το 2005 ορίστηκε σε 702.497,47 ευρώ και εγγράφηκε στην κατάσταση των αποτελεσμάτων χρήσης και στους μεταβατικούς λογαριασμούς (παθητικού) του ισολογισμού. Η αμοιβή θα καταβληθεί στην ΕΤΕπ κατά το πρώτο τρίμηνο του 2006.

[1] SEC(2006) 891.

[2] Ο τροποποιημένος κανονισμός ορίζει ότι οι πράξεις υπέρ προσχωρουσών χωρών που καλύπτονται από το Ταμείο Εγγύησης θα εξακολουθήσουν να καλύπτονται από κοινοτική εγγύηση μετά την ημερομηνία προσχώρησης. Ωστόσο, από την ημερομηνία αυτή, παύουν να θεωρούνται εξωτερικές πράξεις της Κοινότητας και καλύπτονται απευθείας από τον Γενικό Προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης και όχι πλέον από το Ταμείο Εγγύησης.

[3] SEC(2005) 479 τελικό

[4] COM(2005) 130.

[5] COM(2004) 487 της 14.7.2004.

[6] Παρ’όλα αυτά, θα διασφαλίζεται η δημοσιονομική πειθαρχία δεδομένου ότι:- για δάνεια μακροοικονομικής βοήθειας, απαιτούνται ιδιαίτερες αποφάσεις του Συμβουλίου- για εγγύηση δανείων ΕΥΡΑΤΟΜ και ΕΤΕπ, εγκρίνονται πολυετή ανώτατα όρια από το Συμβούλιο.